comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
las nequis cisdem tabulatis consistens siuere sids̃ possit ad inferiono decide
requođ iocoriȩ regiconcigis selggonus in samaria qua enimirũ latent non
in corgrue cotidiana diuinae ꝓtectionis erganos munimina desgnant: Dequi¬
bus psalmista. Inmitt & inquid angelus dm̃ in circuitutimentiũ eũ & eripi¬
& cos Ascen dit quidem in caenaculũ orias rex samariaequisead omođđ se¬
beneactiomis arcem conscendere uidentur quia tamen compagem a ecde ñ
unitatis non habent  quasi patentibus & non solidis laterũ praesidiis sẽ¬
ꝑ aduicoriũ infimare labuntur dũ diuino destitatq auxilio: sueꝑtinatie fa¬
tu intereunt. Quaaut̃ arte praefata tabulata parie tibus templi sint

Expanded text:
las, ne quis in eisdem tabulatis consistens, sive residens, posset ad inferiora decidere las, ne quis in eisdem tabulatis consistens, sive residens, posset ad inferiora decidere , quod Ochoziae regi contigisse legimus in Samaria. Quae nimirum latera non incongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimenta designant. De quibus Psalmista: Immittet, inquit, angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos . Ascendit quidem in coenaculum Ochozias rex Samariae, qui se a domo David sebonae actionis arcem conscendere videntur, quia tamen compagem Ecclesiae unitatis non habent, quasi patentibus et non solidis laterum praesidiis, semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sint
Abbreviated transcription (Latin):
antabotiosiseloquiis ira rixa de tractione habitu inpudico co
elemosinis c&erisq sp̃s fructibus operam inpendant. Vt quifu¬
ture statum uite in professione tenent inqua non nubent neq
nubentur sed sunt sicut angeli incaelo huius quoque statum quan¬
tum mostalibus possibile est. in presenti contendantimitari
A dinfimum tabulatum amplioris latitudinis quia non dic ituraon¬
iugatis. uade uaende quaẽ habes & da pauperibus sed siuis adiunti
rcersdt antum eminentiores coniugatis: quorum portio beat¬
osissiunes prima laminhiero solinus edificabat ec de fiam seribents
Bcatoluca quia multitu dinis credentiũ erit cor unum & anima una & cetera
Quorũ mnaximã partemuxoris relinquis se conplexus testatur inistoria sc̃i
stphani ubi feminas cadomreligione pollentes non coniuges sedudors
aoulatcorũ: Singula aut̃ tubulata icircuitu habebant latent id estloricu¬

Expanded text:
ant ab otiosis eloquiis, ira, rixa, detractione, habitu impudico, coant ab otiosis eloquiis, ira, rixa, detractione, habitu impudico, coeleemosynis, caeterisque Spiritus fructibus operam impendant, ut qui futurae statum vitae in professione tenent in qua non nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelo. Hujus quoque statum, quantum mortalibus possibile est, in praesenti contendant imitari. At vero infimum tabulatum amplioris erat latitudinis, quia non dicitur conjugatis: Vade, vende quae habes et da pauperibus; sed, si vis, inqueriores, tantum eminentiores conjugatis. Quorum portio gloriosissima primitivam in Hierusalem aedificabat ecclesiam, scribente beato Luca, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una, et caetera . Quorum maximam partem uxorios reliquisse complexus testatur historia sancti Stephani, ubi feminas eadem religione pollentes, non conjuges, sed viduas appellat eorum. Singula autem tabulata in circuitu habebant latera, id est, turricu
Abbreviated transcription (Latin):
de ad populum contionar&ur leuatum esselegimus. Utrũ a utẽ
mosfuerit doctoribus ut in his sedentes tabulatis adcircum stan¬
tem inferius turbam fecerint sermonem nusquam inscripturis
legimus patet ergoratio sacramenti quia tabulata haectriato¬
tidem fidelium građ conuigatorum uidelic& continentium &
uirginum designant. Distinctos quidem altitudine professionis
& soci&atefidei &ueritatis eius dem omnes addomum dñi per¬
tinentes ei quae fixamente inherentes. Vbipul chredicitur . qui
tabulatum quod supererat: quinque cubitos habebat latitudi¬
nis medium sex tertium septem. Suꝑmũ ergo tabulatum e¬
ratc&eris angustius medium suꝑ nolatius sed infimo erat fac¬
tum angustius. quianimirum altior professio uirtutis altiorẽ
uinculo coniugali uirginitatem suam dño consecrauerint mo¬
ressi mul oport& uirginitate condignos ostendant. Abstine¬

Expanded text:
de ad populum concionaretur, levatum esse legimus . Utrum autem de ad populum concionaretur, levatum esse legimus . Utrum autem moris fuerit doctoribus, ut in his sedentes tabulatis ad circumstantem inferius turbam facerent sermonem, nusquam in Scripturis invenimus. Patet ergo ratio sacramenti, quia tabulata haec tria totidem fidelium gradus, conjugatorum videlicet, continentium, et virginum, designant, distinctos quidem altitudine professionis, sed societate fidei et veritatis ejusdem omnes ad domum Dei pertinentes, eique fixa mente inhaerentes. Ubi pulchre dicitur, quia tabulatum quod supererat quinque cubitos habebat latitudinis, medium sex, tertium septem. Supremum ergo tabulatum erat caeteris angustius, medium supremo latius, sed infimo erat factum angustius, quia nimirum altior professio virtutis altiorem vinculo conjugali virginitatem suam Domino consecraverint, mores simul oportet virginitati condignos ostendere. Abstine
Abbreviated transcription (Latin):
archana secr&orum cael estium spĩtalius c&eris iudere conce¬
dir. Quuidumea quȩ in occulto uident publice fidelibus pan¬
dunt quasi sus coptolumine solis fenestre cuncta templipe¬
netrabilia replent : Vnde eadem fenestre oblique idẽ intu
iat ones fuisse perhibentur ouia nimirum necesse est ut quis¬
quo iubas superno contemplationis uel ad momentum per¬
ceperit mox sinum cordis amplius castigando dilat& at qad
maiora cupienda solerti exercitatione preparatat e¬
En pditicauuis super parietem templi tabula pergrrum &¬
uo paricibus domus percircuitum templi &oraculi afecit
atera in circuitu Tabulatum quod supererat quinque cubitos
habebat latitudinis & medium tabulum sex cubitorum latitudinis
& testium tabulatum septem habens cubitos latitudinis. Haec tabio¬
lata in euangelio ubi dñs temptabatur adiabolo pinnacula tẽpli
uocantur. Sed &iacobum fratrem dñi apłm in pinnaculũ tẽ pliun¬

Expanded text:
arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre concearcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Quidam ea, quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt, quasi suscepto lumine solis fenestrae cuncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est, intus latiores fuisse perhibentur, quia nimirum necesse est, ut quisquis jubar supernae contemplationis vel ad momentum perceperit, mox sinum cordis amplius castigando dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione praeparet. edificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi et fecit latera in cihabebat latitudinis, et medium tabulatum sex cubitorum latitudinis, et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis . Haec tabulata in Evangelio, ubi Dominus tentabatur a diabolo, pinnacula templi vocabantur. Sed et Jacobum fratrem Domini apostolum in pinnaculum templi, un
Abbreviated transcription (Latin):
sis promissionibus seda longe eas aspicientes & salutantes. Aequa¬
bantergo l citudinesua latitudinem templi quia perlonganimi
tatem deuotementis desi derabant uenire dilationem ecdẽsi ac in
fuerint a sacramentis dominice in carnationis separati. fideta¬
menad predicatione fuere proximi. In huiussacratissime porticus
prima fronite fuere beatus prothomastrrabel & s&b &enos
si prope murum templi misticum obtintre locum parentes bea¬
tiprecursoris dñi simeon & anna & c&eri qui & si natiuitatõcius
uidere meruerunt ad auditionem tamen doctrine & percep¬
tionem sacramentorumcius peruenire nequȩ uerunt. que be¬
neporticus decem cubitoserat lata quia tales et sinecdumuerba
siuemysteria euangelii que erant ꝑdñm tradenda s eceperunt
precepta tamen decalogi quae perceperunt perfecta dilec¬
tione dilata u indño cordis seruabant¬
sunt sũ & spitales quique in ecdesia. quibus excedentibus dõ

Expanded text:
sis promissionibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes. Aequasis promissionibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes. Aequabant ergo longitudine sua latituditatem devotae mentis desiderabant venire dilatationem Ecclesiae infuerint a sacramentis Dominicae incarnationis separati, fide tamen ac praedicatione fuere proximi. In hujus sacratissimae porticus prima fronte, fuere beatus protomartyr Abel, et Seth, etsi prope murum templi mysticum obtinuere locum parentes praecursoris Domini, Simeon, et Anna, et caeteri. Qui etsi nativitatem ejus videre meruerunt, ad auditionem tamen doctrinae ejus et perceptionem sacramentorum ejus pervenire nequiverunt. Quae bene porticus decem cubitos erat lata, quia tales etsi necdum verba sive mysteria Evangelii, quae erant per Dominum tradenda, receperunt; praecepta tamen decalogi, quae perceperunt perfecta dilectione dilatati in Domino cordis servabantus Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
siue uiuendo siue predicando siuenascendo siue &i ãmori endo
prebuerunt ostium ergo templi dñs est qui anemo uenit
ad patrem nisi peripsum Vt ipse a libi dicit. Ego sum ostium
ꝑ me siquis introierit saluabitur. ostium porticus sermop¬
ph&icus quiquasi reoto calle in gredientes ad ostium templi
ꝑducebat : qui a gratia dñĩ saluatoris quamundum erat re¬
dempturus predicabat. Factura ergo porticus totafideles
illius temporis signat. ostium uero in porticu doctores quice¬
teris lucem uitȩ lanuamq intrandi ad dnmm pandebant expri¬
mit. It beneunum ostium ꝓpter consonam in omnibus sẽis fide
ac dilectionem ueritatis. que uidelic& porticus iuxta latitudinem tẽ¬
pli xxcubitis longaerat. quianimirum antiqui iusti multa diupa.¬
tientia & longanimitate expectab ant quando apparens in carno
dñs nouam euangelii gratiam mundo adferr&. Nonacceptisip¬

Expanded text:
sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive moriendo sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive moriendo praebuerunt. Ostium ergo templi, Dominus est; quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum. Hinc alibi dicit: Ego sum ostium; per me si quis introierit, salvabitur . Ostium porticus, sermo propheticus est, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium Domini perducebat; quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, praedicabat. Factura ergo porticus tota, fideles illius temporis signat. Ostium ergo in porticu, doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitudinem templi viginti cubitis longa erat, quia nimirum antiqui justi multa diu patientia et longanimitate exspectabant, quando apparens in carne Dominus novam Evangelii gratiam mundo afferret, non acceptis ip
Abbreviated transcription (Latin):
x cubitorum longitudinis iuxta mensuram. ltitudinis
templi & habebat xcubitos latitudinis antefaciemtẽpli¬
Dehac posticu in libro parali pomenon itascriptum est. Por¬
ticum uero ante frontom que tenebatur in longum iuxta
quia porticus ista ad orientalem templi par tẽ facta est
Templumnamque erat conuersum adortentem sicut & tab¬
naculum habebatq hostium porticus ad orientem eius osti¬
um templi iuxta quod istoricus iudȩorum iosephus apertis¬
sime doc& ita ut sol aequi noctialis oriens directis radiorũ suorũ
lineis per ostiatria. porticus uidelic& et templi et oraculiar
designat. Porticus quierat ante templum & priorlum en
solis accipere solebat quid aptius quam illam cius partem q
dominice incarnationis tempora precessit trpice denuntiat
Inquas patri archȩ & proph&ȩ quiorientẽ huic mundo soliusti¬
tiȩ primisusceperunt . & nascente dño in carne testimonium

Expanded text:
viginti cubitorum longitudinis iuxta mensuram latitudinis viginti cubitorum longitudinis iuxta mensuram latitudinis templi et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem teDe hac porticu in libro Paralipomenon ita scriptum est: Porticus vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta quia porticus haec ad orientalem templi partem facTemplum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum, habebatque ostium porticus ab oriente contra ostium templi, juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiorum suorum lineis per ostia tria, porticus videlicet, et templi et oraculi, adesignat, porticus quae erat ante templum et propior, lumen solis accipere solebat; quid aptius quam illam ejus partem quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? in qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo Solem Justitiae primi susceperunt, et nascenti Domino in carne testimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
am cum a paruerit ualeamus intrare. la titudo uicenario
numero de terminatur proptergeminam ciusdem caritatis
quadm̃ & ꝓximum amamus distantiam. Altitudo tricenario
propterfidem scae trinitatis quȩ unus est ds̃ in cuius uisionem
cuncta speinrȩ desideria suspenduntur. Sexergo ad operisper¬
fectionem duo ad dilectionemdi & ꝓximitria ꝑtinent ad spem
diune uisionis. Singuli autẽ numeri recte perdecemultiplicam̃
quia non nisi perfidem &custodiam de calogi legis uel patien¬
tia nr̃a salubriter exorcotur: uel caritas utiliter ar descit uł
spos sublimiter a&erna desideranda raptatur. ubinotandum
quod xx cubiti altitudinis nonusque ad tectum sedusque ad
cenaculum inferius pertingebant: Namq in libro parali¬
pomenon aperte scriptum est quod altitudo ex cubitorum
erat. decuius reisa cramentis aptius insequentibus trac¬
tabitur: ubi ad medium usque adcenaculum acteitium

Expanded text:
am, cum apparuerit, valeamus intrare. Latitudo vicenario am, cum apparuerit, valeamus intrare. Latitudo vicenario numero determinatur, propter geminam ejusdem charitatis, qua Deum et proximum amamus, distantiam. Altitudo tricenario, propter fidem sanctae Trinitatis, qui quae unus est Deus, in cujus visionem cuncta spei nostrae desideria suspenduntur. Sex ergo ad operis perfectionem, duo ad dilectionem Dei et proximi, tria pertinent ad spem divinae visionis. Singuli autem numeri recte per decem multiplicantur, quia non nisi per fidem et custodiam decalogi legis, vel patientia nostra salubriter exercetur, vel charitas utiliter ardescit, vel spes sublimiter ad aeterna desideria rapitur. Ubi notandum est quo 30 cubiti altitudinis non usque ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant: namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo 120 cubitorum erat . De cujus rei sacramentis aptius in sequentibus tractabitur, ubi ad medium usque coenaculum, ac tertium
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a ecdesiȩ : qua in exilio pere grinationis buius patienter aduersa
queꝗ tolerat donec ad patriam quam ex pectat perueniat. latitu¬
do insinuat caritatem: quadilatata sinumentis non solum amicos
indño sedinimicos gaud& diligere propterdm̃ : donec ueniat
tempus quandosiue ad pacem suam conuersis seu funditus ex¬
tinctis cum solis gaudeat amicis indõ Altitudo spem denunti at
future retributionis cuius intuitu libenter infirma ꝗ que siueq
deulcent seuque aduersantur contempnit : usquedumutrisq
transcensis solauidere mereatur bona dñi in terra uiuentium.
Vnde apte longitudo domus sexa genario cubitorum numero
conprehenditur. Senarius namq numerus inquomundus fac¬
tus est perfectionem solet operum designarebonorum It
necesse est nos ita perlonganimitatem molestias ferre nrac
peregrinationis. ut merito bone operationis promissam patri¬

Expanded text:
sanctae Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa sanctae Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed inimicos gaudet diligere propter Deum, donec veniat tempus, quando ad pacem suam conversis seu funditus exstinctis, cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium; unde apte longitudo domus, sexagenario cubitorum numero comprehenditur. Senarius namque numerus, in quo mundus factus est, perfectionem solet operum designare bonorum. Et necesse est nos ita per longanimitatem molestias ferre nostrae peregrinationis, ut merito bonae operationis promissam patri
Abbreviated transcription (Latin):
ficar& noniam iebus sed hierus alemuocata est. Quanimirum
gentilitas quam di diuinicultus nescia ꝑdurabat: conculcaba¬
tur & inludebatur ab inmundis sp̃itibis ad simula cra muta ꝓ¬
ut ducobatur sequeest Cum uero illa gratia sui conditoris resp
xit : continuo pacis inse & locum inuenit & nomendicente deipso
dño. Beati paci fici. qm̃filii dĩuocabunt᷑. cumergo ornam in hacciuitate reg¬
num ad huc haber& lebus uocabatur. Cum aũt locum a reȩsuae cumbub
actribulis dauid regiuender& nomen hierusalem accepit. Quia per¬
sistens in sua ad huc obstinatione gentilitas conculcabatur quasi uilis
et abiecta malignis spĩtibus. porro autem anima sua uendere acuero
dõ offerre didicit non ultra conculcari ademonibus acuitiis potuit
seđ interne pacis quam cumsuo conditore haber& magis campus ef¬
Ixcubitos in. ltitudine. longitudomus longanimitate designat

Expanded text:
ficaret, non jam Jebus, sed Hierusalem vocata est; quia nimirum ficaret, non jam Jebus, sed Hierusalem vocata est; quia nimirum gentilitas, quandiu divini cultus nescia permanebat  Al., perdurabat, conculcabatur et illudebatur ab immundis spiritibus ad simulacra muta, prout ducebatur sequens. Cum vero illum gratia sui Condexit, continuo pacis in se et locum invenit et nomen dicente de ipsa Domino: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Cum ergo Ornan in hac civitate regnum adhuc haberet, Jebus vocabatur; at cum locum areae suae cum bubus ac tribulis venderet David regi, nomen Hierusalem accepit: quia persistens in sua adhuc obstinatione gentilitas, conculcabatur quasi vilis et abjecta a malignis spiritibus. Porro cum omnia sua vendere, ac vero regi offerre didicit, non ultra conculcari a daemonibus ac vitiis potuit, sed internae pacis, quam cum suo conditore haberet, magis compos ef60 cubitos in longitudine, etc. Longitudo domus longanimitatem designat
Abbreviated transcription (Latin):
osos inuitam a &ernam . Vt & qui preparat locum ȩdificio simul
congaudeat & quiedificat Id est ꝓph&ce uenturum predicens
& a płsuenientem predicans dnm̃ una simul in illo mercedepo¬
tiuntur Bene idem locusi narea erat ornan iebusei quia ecđa art¬
oe uocabulo sol& designari dicente iohanne dedño. Cuius uenti¬
labrum in manusua & permundabita reamsuam Oriamqud
interpr&at᷑ inluminatus. & eratnatione lebuscus. Nationequ
dem gentiles significat nomine autem eosdem inlustrandosa
dño atq i filios eccłȩ commictandos ostendit : quibus inerito
dicitapłs ẜ uistis aliquando tenebro : nunc autem luxin dño
Lebus eandem est ciuitas que &hierusalem &iebus quidem intes¬
pretatur conculcata. Hierusalem autem uisio pacis inqua qua¬
diu ornam gentilis regnabat iebus dicta est Cum uero in eadd
locum holocausti emer& cumsalomon in ea templum dño aedi¬

Expanded text:
osos in vitam aeternam; ut et qui parat locum aedificio simul osos in vitam aeternam; ut et qui parat locum aedificio simul gaudeat, et qui aedificat, id est, propheta praedicenset apostolus venientem praedicans Dominum una simul in illo mercede potiantur. Bene idem locus in area erat Ornan Jebusaei, quia ecclesia areae vocabulo solet designari, dicente Joanne de Domino: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . Ornan, qui interpretatur illuminatus, erat natione Jebusaeus. Natione gentiles quidem significat, nomine autem eosdem illuminandos a Domino, atque in filios Ecclesiae commutandos ostendit, quibus merito dicat Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Jebus eadem est civitas, quae et Hierusalem. Et Jebus quidem interpretatur conculcata; Hierusalem autem visio pacis: in qua quandiu Ornan gentilis regnabat, Jebus dicta est. Cum vero David in ea locum holocausti emeret, cum Salomon in ea templum Domino aedi
Abbreviated transcription (Latin):
dum a edificatum quia perfidem etmrsteria dominice passionis
pb&is Uenturus in carnedñs quiuocatam degentibus ecdesi am
persacramenta eius dem suae in carnationis abluer& apeccatis
atq indomum sibi fidelem Dilectamq consecrar& Scne aut addit̾
in loco quem preparauerat dđ. prepauerat nam que dđ psallendo¬
preparauerunt alii proph&ae uaticinando locum dño uero utiq
salomoni in quo domumȩ dificar& quia corda auditorũ suum
fide ueritatis institu er̃ sedulo ad monentes ut uenientẽ in car¬
ne di filium fide acde uotamente susciperent. Hlinc & enĩ dñs
deparatis ad credendum sibi populiait discipulis. leuate o cu¬
los uestros etudeteregiones quia albe sunt iam ad messem
et quim&it mercedem accipit & congregat fructum inuitam
a&ernam. ut qui seminat simulgaudeat & qui m&it. Qutisi aliis
uerbis de aedificatione templidicer& Leuate oculos uestros &ui
dificat dicendo mercedem accipit : & congregat lapides preti¬

Expanded text:
um aedificatur; quia per fidem et mysteria Dominicae passionis rophetis venturus in carne Dominus, qui vocatam de gentibus Ecclesiam, per sacramenta ejusdem suae incarnationis ablueret a peccatis, atque in domum sibi fidelem dilectamque consecraret. Bene autem additur: In loco quem paraverat David. Paraverat namque David psallendo, paraverunt alii prophetae vaticinando locum Domino, vero utique Salomoni, in quo domum aedificaret, quia corda auditorum suorum fide veritatis instituerunt, sedulo admonentes ut venientem in carne Dei Filium fideli ac devota mente susciperent: hinc etenim Dominus de paratis ad credendum sibi populis, ait discipulis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem; et qui metit mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam, ut qui seminat simul gaudeat, et qui mittit . Quasi aliis verbis de aedificatione templi diceret: Levate oculos vestros, et ni, et qui aedificat, docendo mercedem accipit, et congregat lapides preti
Abbreviated transcription (Latin):
di su pmontem posita Ipse est enimmonsi nontium qui de tesra
quidem porginem ad sumpte carnis ortus est : sed omniunter¬
rigi taruna potentiam ae scitatem singularis culmine digni¬
tans transcendit in quonimirummente ciuitas siue domus dñi
construetaest. Quia si noninillo radico figat spes etfidenis a
siuosquos aernam suae claritatis uisionem conseruat in hacinter
hquo obtulit abraham isiac filium suumdño ac de uotione obocus¬
dsariae iuderiab illomeriut unde ot nomon accepit leniq ubi

Expanded text:
di super montem posita ; ipse enim est mons montium, qui de terra di super montem posita ; ipse enim est mons montium, qui de terra quidem per originem carnis assumptae ortus est, sed omnium terrigenarum potentiam ac sanctitatem singularis culmine dignitatis transcendit. In quo nimirum monte civitas sive domus Domini constructa est, quia si non in illo radicem figat, spes et fides nostra suos quos ad aeternam suae claritatis visionem conservat, in hac inteim locus in quo obtulit Abraham Isaac filium suum Domino, ac devotione obedientiae videri ab illo meruit. Unde et nomen accepit
Abbreviated transcription (Latin):
primomense pascha occurrere nequirent. Vbinos a ꝑtissime
designatisumus qui in mundi suꝑ mortem animenostrae & pro¬
cul ad huo positi a populodinon potumus primũ pascha facere qđ
in carne & sanguine agnifiebat caelebramus hodie paschasccundũ
quod incorporẽ & sanguine redemptoris nr̃i a quo que siti & munda¬
tisus numus actum est. In quo autemlo cotemplum sit edifica¬
ture pimanifestius in libro parali pomenon ostendit ubi scriptũ ẽ
Etcoepit salomonȩdificaredomum dñi in hieru salem in monte
moria quide monstratus fuerat dđ patricius in loco quem para¬
ueratdd in aera ornam iebusci: Edificatur ergo domus dñi inui
nonest sed factus inpace locus eius et habitatio eius insion Aedi¬
ficatur in monte uidelic& in ipsodño saluatore Dequo eniu sait
Cterit in nouis simis diebus preparatus monsdomus dñ inuestico
iouo tuor &ip beineuangdio Non potest inquid cuutas ab scon¬

Expanded text:
primo mense Pascha occurrere nequirent. Ubi nos apertissime primo mense Pascha occurrere nequirent. Ubi nos apertissime designati sumus, qui immundi super morte animae nostrae et procul adhuc positi a populo Dei, non potuimus primum Pascha facere, quod in carne et sanguine agni fiebat. Celebramus autem hodie Pascha secundum, quod in corpore et sanguine Redemptoris nostri, a quo quaesiti et mundati sumus, actum est. In quo autem loco templum sit aedificatum, manifestius in libro Paralipomenon ostenditur, ubi scriptum est: « Et coepit Salomon aedificare domum Domini in Jerusalem in monte Moria, qui demonstratus fuerat David patri ejus in loco quem paraverat David in area Ornan Jebusaei . » Aedificatur ergo domus Domini in non est; sed « factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion . » Aedificatur in monte, videlicet in ipso Domino Salvatore, de quo Isaias ait: « Et erit in novissimis diebus praeparatipse de se in Evangelio: Non potest, inquit, civitas abscon
Abbreviated transcription (Latin):
dundat ut quis eam bene in tellexerit cuncta inse nouitestam̃ti
misteria contineat. Patres quoque ueteris testamenti per¬
plures tante arcem perfectionis uiuendo tenuerunt ut innul
qui ex tempore datelegis usque ad incarnationem dominicã
& tempus reuelate gr̃ae nonde fucre uiri quunlege constituti
euangeli cam peromnia perfecti onem mente & opere ser¬
uarent Nonde fuit scriptura quae gratiam nouitestam̃ti
inu&eri proph&icis intimarent eloquis. Quod autẽ quasto
in noregi salomonis aedicare cepta est domus dñi potest eos refer¬
se mystice quod post ex pletam dispensationem dominice in¬
carnationis qua e in quattuor euangelii libris scripta est mis
coepta est potest ad el ectionem gentium referre que sccundo
loco posti srł ȩdificationem in sesuscipere creatoris Vnde &r se¬
cundusinensis in lege concessus est ad faciendum paschahis qui
in mundi super anima uł inuia procul positi ad faciendum in

Expanded text:
dundat, ut si quis eam bene intellexerit, cuncta in se Novi Testamenti dundat, ut si quis eam bene intellexerit, cuncta in se Novi Testamenti mysteria contineat. Patres quoque Veteris Testamenti perplures, tantae perfectionis arcem vivendo tenuerunt, ut in nulquia ex tempore datae legis Dei usque ad incarnationem Dominicam, et tempus revelatae gratiae, non defuere viri qui in lege constituti, evangelicam per omnia perfectionem mente et opere servarent; non defuit scriptura, quae gratiam Novi Testamenti in Veteri propheticis intimaret eloquiis. Quod autem quarto anno regis Salomonis aedificari coepta est domus Domini, potest eo referri mystice, quod post expletam dispensationem Dominicae incarnationis, quae in quatuor Evangelii libris sccoepta est, potest ad electionem gentium referri, quae secundo loco post Israel aedificationem in se sui suscepere Creatoris. Unde et secundus mensis in lege concessus est ad fa« immundi super animam, vel in via procul positi , » ad faciendum in
Abbreviated transcription (Latin):
F it autem commemoratio egressionis de aegypto quando taberna¬
culum ȩdificar eceptum est Vt amoneatur lector qđ annorum
tempus: inter ȩdificationem utriusq domus transierit. & huic
quoque sum me temporis sacramentum spĩtale cognoscat. quait̃
nam que centeni et uiceni qua drangentos & octoginta fiunt.
Quattuor autem euangelice perfectioni apte conueniunt propt̃
istum euangelistarum numerum centum iuginti doc trinele¬
gali propter annos legis totidem latoris inquo &iam numero iuiro¬
quia quilegem legitime utuntur idẽ quixp̃i in ea gratiam cog¬
noscentes amplentunt᷑ iure sp̃s eius gratiar eplentur quain ca¬
ritatem eius amplius ignoscant. Diximuspertab̵ naculum qđ¬
fecit morses & filii isrł cum plesitorum & gentilium auxilio con¬
struxit ec desiȩ gentium posse designari. Permansit aut̃ cultus
re cipit. Quia scriptura u&eris testa menti tanta ꝓfectione re¬

Expanded text:
Fit autem commemoratio egressionis de Aegypto, quando tabernaFit autem commemoratio egressionis de Aegypto, quando tabernaculum aedificari coeptum est, ut admoneatur lector quot annorum tempus inter aedificationem utriusque domus transierit, et hujus quoque summae temporis sacramentum spiritale cognoscat. Quater namque centeni et viceni quadringentos et octoginta faciunt; quatuor autem evangelicae perfectioni apte conveniunt propter ipsum evangelistarum numerum; centum viginti doctrinae legali propter annos totidem legislatoris; in quo etiam numero viroquia qui lege legitime utuntur, id est, qui Christi in ea gratiam cognoscentes amplectuntur, jure Spiritus ejus gratia replentur, qua in charitate ejus amplius ignescant. Diximus autem per tabernaculum qmon et filii Israel cum proselytorum et gentilium auxilio construxit, ecclesiam gentium posse designari. Permansit autem cultus plum aedificari incoepit, quia scriptura Veteris Testamenti tanta perfectione re
Abbreviated transcription (Latin):
tectus eosquos suꝑ fundamentum xp̃i locabat. lapides p̃tiosos auro
argento queredimator. Carissimiinquid mundemus nos ab omni
inquinamento carnis & sp̃s perficientes scĩficationem intinoredi¬
Factum estigitur quadra gentesimo & octo gesimoanno egressio¬
nis filiorum i sył deterra agrpti. In anno quast omenserio ipse est
mensis scđs regi salomonis super isrł & ȩdificar e coepit domũ dñõ
Quod dicitur in anno quasto menserio ipse est mensis secundus re¬
gisalomonis super isrł. Ordo sensus est in anno quasto regi salomo
nis menserio ipseest mensis secundus. Mense autẽ secundũ mauĩ
dicitur namque a prelis quos pascha celebrat᷑ principium a pude¬
breos qui primus erat in mensibus anni ex quo manifeste dar&
quiam oxper acto pascha coepit ȩdificare domum dño & consetra¬
tus mystica psollemnitate populus manus ad mrsticum opusmisit

Expanded text:
tectus eos, quos super fundamentum Christi locabat, lapides pretiosos auro tectus eos, quos super fundamentum Christi locabat, lapides pretiosos auro argentoque redimitos: Charissimi, inquit, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timoreFactum est ergo quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto, mense Zio, ipse est mensis secundus regis Salomonis super Israel, aedificare coepit domum Domino. » Quod dicitur, in anno quarto, mense Zio, ipse est enim mensis secundus regis Salomonis super Israel. Ordo sensus est, in anno quarto regis Sanis, mensa Zio, ipse est mensis secundus: mensem autem secundum, Maium dicit: nam Aprilis, quo Pascha celebratur, principium apud Hebraeos primus erat in mensibus anni. Ex quo manifeste claret quia mox peracto Pascha coepit aedificare domum Domino, et consecratus mystica solemnitate populus manus ad mysticum opus misit.
Abbreviated transcription (Latin):
cente dauid ad salomonem cum ei in pensas templi que para¬
uerat ostondor& omnem pretiosum lapidem & marmor pariũ
abundantissime preparauit . M armor autem parium marmor candi¬
dum dicit quale eadem insula gignere consueuit. Unde poeta dicit:
olearum uineamque paron parsosq per aquor cichlades & chebris legi¬
mus fr&a contrauentis niueam. Ergo paron dicit eo quod candidissime ge¬
neris mut&. Est autem una dec icladibus quo uidelic& lapidetẽplũ
fuisse factum iosephus insinuat dicens: Eleuauit it&q templum usque
ad camerã & lapide ambo constructum. Altitudo fuit sexaginta cu¬
bitorum &centum. Nec mysterii sensus in abdito est cuius & enĩ pat&
quia marmor candidum ex quodomus dñi constructa estmundam:
clectiorum actionem simul et conscientiam ab omnineuo corrup¬
tionis castigatam design& quales esse uoluit sapiensille archi¬

Expanded text:
cente David ad Salomonem, cum ei impensas templi, quas pracente David ad Salomonem, cum ei impensas templi, quas praeparavit, ostenderet: Omnem pretiosum lapidem et marmor Parium abundantissime praeparavi. Marmor autem Parium, marmor candidum dicit, quale eadem insula gignere consuevit; unde poeta dicit: Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Cycladas, et crebris legimus freta concita ventis. Niveam ergo Paron dicit, eo quod marmor candidissimi generis mittat: est autem una de Cycladibus, quo videlicet lapide templum fuisse factum Josephus insinuat, dicens: Elevavit itaque templum usque ad cameram, ex lapide albo constructum, altitudo fuit 60 cubitorum et centum ; nec mysterii sensus in abdito est. Cuivis etenim patet, quia marmor candidum, ex quo domus Domini constructa est, mundam electorum actionem simul et conscientiam ab omni naevo corruptionis castigatam designat. Quales esse voluit sapiens ille archi
Abbreviated transcription (Latin):
grandes merito a fama conperimus post fundamentum uero
talibus actantis lapidibus compositum aedificanda est domusp̃
paratis diligentius lignis ac lapidibus acdecente ordine conlatis
que olim dep̃tiosuo situ uel radice fuerant abstracta qui a pꝰprima
fidei rudimenta post collocatam in nob iuxta exempla sublimiũ
uirorum fundamentum humilitatis addendus est in altum pa¬
ries operum bonorum quasi suꝑ in positis sibi inuicem ordinibus
lapidum ambulandum acꝓficiendum deuirtute in uirtutem
supra dixeram eodesi arum magistri quia ab ipsodno uerbum
audire salutis. super positi autem ordines lapides siuelignorum
sequentes suoquique tempore sacer dotes ac doctores quorumuł
predicatione acministerio fabricata crescit ecłȩ : uł ordinatur
uirtutibus. Qualis autõ colore fuerint lapides quibus factũ est
templum in libro parali pomenon a pertede laratum est di¬

Expanded text:
grandes merito, ac fama comperimus. Post fundamentum vero grandes merito, ac fama comperimus. Post fundamentum vero talibus, ac tantis lapidibus compositum, aedificanda est domus Domini, praeparatis diligentius lignis, ac lapidibus, ac decenti ordine collocatis. Quae olim de prisco suo situ vel radice fuerant abstracta, quia post prima fidei rudimenta, post collocata in nobis juxta exemplum sublimium virorum fundamenta humilitatis « addendus est in altum paries operum bonorum, quasi super impositis sibi invicem ordinibus lapidum ad ambulandum, ac proficiendum de virtute in virtutem. supra dixeram ecclesiarum magistri, qui ab ipso Domino verbum audiere salutis. Suppositi autem ordines lapidum sive lignorum, sequentes suo quique tempore sacerdotes ac doctores, quorum vel praedicatione ac ministerio fabrica crescit Ecclesiae, vel ordinatur virtutibus. Quali autem colore fuerint lapides, quibus factum est templum, in libro Paralipomenon aperte declaratum est, di
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt dumipsi prius sacris paginis et docti diligenter quȩ sit
fides tenenda quo uirtutum calle incendium ceste difinitione ut¬
ritatis didicer̃ Nam frustra sibi officium doctoris usurpat. quido¬
seltionem catholice fidei ignorat neque scuarium dño sed ħ uinam
infide ueritatis instituere querimus primo necesse est ut abrenunti¬
aredi abolo ac desolto prime preuaricationis inquanatis doceam
renascondo erui. Deinde quȩrendis lapides p̃tiosi et grandes atq
infundamentum templi de postandi ut meminerimus abdicata
conuersatione priori eorum in omnibus uit am moresq: inspicerccos
nostris auditoribus imitandos ꝓponere quos peruirtutem humi¬
litatis specialiter dño adhercrenouerimus quos inuinculis mentes
stabilitate quasi quadratos quod ammodo atq ad om̃s temptatio¬
num incursus immobiles perdurare conspicimus quosp̃tiosus et

Expanded text:
ficiunt, dum ipsi prius sacris paginis edocti, diligenter quae sit ficiunt, dum ipsi prius sacris paginis edocti, diligenter quae sit fides tenenda, quo virtutum calle incedendum, certa definitione veritatis didicerunt. Nam frustra sibi officium doctoris usurpat, qui discretionem catholicae fidei ignorat. Neque sanctuarium Domino, sed ruinam in fide veritatis instituere quaerimus, primo necesse est, ut abrenuntiare diabolo, ac de sorte primae praevaricationis, in qua nati sumus, doceamus renascendo erui, deinde quaerendi sunt lapides pretiosi, et grandes, atque in fundamentum templi ponendi, ut meminerimus, abdicata conversatione priori, eorum in omnibus vitam, moresque inspicere, eosque nostris auditoribus imitandos proponere, quos per virtutem humilitatis specialiter Domino adhaerere noverimus. » Quos invincibili mentis stabilitate, quasi quadratos quodam modo, atque ad omnes tentationum incursus, immobiles perdurare conspicimus, quos pretiosos, et
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stabilem quadrature formam ostendunt. Dolaueruntꝰ autẽ
existerent & quasi quadrantes eos ad subleuandum domus dni ae¬
dificium pararent Neque cnimsoli hicromias disa ias ot ceteri ex
eircumcisione pph&e uerum etiambeatusi obcumfiliis suis qui
erant degentibus maximani uitesuae pcotienti a formã maxi¬
medoctrine salutaris preconia sequentis eius doc coribus ministra¬
uit. Quo abiectis uerbis actibus cogitatibus superuacuis ad pͥor+¬
na ed apides ad edificandum domum biblus est ciuitas polieni¬
bis ciius neminit e⁊echieldicens Sapientes tuitiri : facti sunt gu¬
berna torestui senes byblu et prudenturtius. proqua in ebreocon¬
tininetus i obelsi ue gebal quod interpretat᷑ definiens siue dister¬
minais quod uocabulum ꝓpte conuenitcis quicorda hominum ad
ac dificium spĩtale quod ex uirtutibus anime construitur parant
Sic etonimi solum suos auditores fidem et opera iustitiȩ docoresus¬

Expanded text:
quasi stabilem quadraturae formam ostendunt. Dolaverunt autem quasi stabilem quadraturae formam ostendunt. Dolaverunt autem existerent, et quasi quadrantes eos ad sublevandum domus Domini aedificium pararent. Neque enim solum Jeremias et Isaias, et caeteri ex circumcisione prophetae; verumetiam beatus Job cum filiis suis qui erant ex gentibus, maximam vitae sive patientiae formam, maxima doctrinae salutaris praeconia sequentis aevi doctoribus ministravit, quo abjectis verbis, actibus, cogitatibus supervacuis, ad porna et lapides ad aedificandam domum. Giblos est civitas Phaeniciae, cujus meminit Ezechiel, dicens: Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui, senes Giblii et prudentes ejus ; pro qua in Hebraeo continetur Gobel sive Gebel, quod interpretatur definiens, sive disterminans. Quod vocabulum apte convenit eis, qui corda hominum ad aedificium spirituale, quod ex virtutibus animae construitur, parant. Sic etenim solum suos auditores fidem et opera justitiae docere suf
Abbreviated transcription (Latin):
siuc inui usibilitet ab ipsadĩ sapientia ꝑceperunt unde &no¬
bis qui horumuitam siue doctrinam stude amus ꝓnromodulo
ter ipsi dno adherere & inpositas sibi fratrum necessita¬
tes fortiter didicerunt his possunt lapidibus grandis
ac pretiosis indicare. Quiꝰbe nelcopides primo qua drari ac
sic infundamento poniiubentur. Quadratumnamq: omne quȩ¬
cumque uertitur: fixum stare consueuit. Cuinimirum figuro
cordi ad simulant᷑ electorum : queita infidei firmitate consis¬
tere didicer̃ : ut nulla occurrentium rerum aduersitate nec
quales uidelic& doctores ecdesiam non solum deuidea uerum
etiam degentibus perpures suscepit . Vnde benelapidibus hũ¬
modi grandis pretiosis et quadratis subditur. Quod dolaue¬
runt caementarii salomonis et caementarii hrram. Dolanturnã¬
que lapides pretiosi: cum lectiquique precedentium scorum instruo
tione etinstantia: quic quid in sehabent noxium etmanc relinqunt
atque ante conspectum su conditoris solam insite iustitiȩ regulam

Expanded text:
sive invisibiliter ab ipsa Dei sapientia perceperunt. Unde et nobis qui corum vitam sive doctrinam studemus pro nostro modulo ter ipsi Domino adhaerere, et impositas sibi fratrum necessitates fortiter ferre didicerunt, hi possunt lapidibus grandibus ac pretiosis indicari; qui bene lapides primo quadrari, ac sic in fundamento poni jubentur; quadratum namque omne quocumque vertitur, fixum stare consuevit. Cui nimirum figurae corda assimilantur doctorum, quae ita in fidei firmitate consistere didicerunt, ut nulla occurrentium rerum adversitate, necquales videlicet doctores Ecclesia non solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplures suscepit. Unde bene de lapidibus hujusmodi grandibus pretiosis et quadratis subditur: Quos dolaverunt caementarii Salomonis et caementarii Hiram. Dolantur namque lapides pretiosi, cum etione, et instantia, quidquid in se habent noxium et inane, relinquunt, atque ante conspectum sui conditoris solam insitae justitiae regulam,
Abbreviated transcription (Latin):
re sit factum uii Defenestris eius & tabulis pergirum¬
uiii. De ascensu & factura medii atestuitabernaculi .VIIII. Vt pari¬
& escedro ac pauimentum sit abiecte tecum x. Dedistincta men¬
surc templi ipsius. & oraculi Vt omnis domus cedros uestita &
auro .xIi ut altare oraculi cedro & auro XIII. Defactura cherubis
.xIIII. Vt pari&es sculpti & pauimentum sit auro uestitum XXDe
in gressu oraculi siue templi .XVII Deatriis domus dñi .xxii oa
añnis templum sit aedificatum .XVIII. Decolumnis aereis¬
xuiui. Demaria ereo xxdebasibus decem & luteribus xxi
Quod in regione iordanis facta sint uasa domus dñi ueri dealta¬
riutroq XXIII demensis decim aureis domus dñi xxiiii Dede¬
cem candelabris XXV De cardinibus hostiorum & ꝑfectione ope¬

Expanded text:
stris, et tabulis ejus per gyrum. De ascensu, et facturis medii, ac tertii tabernaculi. Ut parietes cedro, ac pavimentum sit abiete intextum. De distincta mensura templi ipsius, et oraculi. Ut omnis domus sit cedro vestita, et auro. Ut altare oraculi cedro, et auro. De cherubin factura. Ut paries sculptus, et pavimentum sit auro vestitum. De ingressu oraculi, sive templi. De atriis domus Domini. Quot annis templum sit aedificatum. De Columnis aereis. De mare aereo. De basibus decem, et luteribus. Quod in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domini. De altari utroque. De mensis decem aureis domus Domini. De decem candelabris. De cardinibus ostiorum, et perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
debant delibano Omno igit omnt genus ꝑ quos eudi ficanda crat
aliud misticȩ intellegendum quam illud quod ostendit apłs
dicens funda mentum enim aliud nemo potest ponere p̃¬
ter id quod positum est quod exp̃sihs. Qui ꝓpt̃ ea recto fundam̃¬
tum donus dñ potest uocari quia sicut ait petrus none ali¬
iid subolo datum nomen hominibus in quo oporteatnos ĩluos
fieri inquo fundamentum lapides randes & pretiosi talio¬
tur cum precipui factis acscĩtate iuiri familiari mentis scai¬
tor isus ad herent conditori Vt quod firmius in illo spemsiam
ponunt eo fortius aliorum uitam dirigere quodẽ latitudi¬
nempoitare sufficiunt : Lapides ergo qui infunda mentum
trasbli ad postandum aedificium omnep onebantur ꝓ pricsun

Expanded text:
debant de Libano. Omne igitur hominum genus per quos aedificanda erat debant de Libano. Omne igitur hominum genus per quos aedificanda erat aliud intelligendum mystice, quam illud quod ostendit Apostolus, dicens: « Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id, quod positum est, Christus Jesus. Qui propterea recte fundamentum domus domini potest vocari, quia sicut ait Petrus : Non est aliud sub coelo datum hominibus nomen, in quo oporteat nos salvos fieri. In quod fundamentum lapides grandes, et pretiosi ponuntur, cum praecipui factis, ac sanctitate viri familiari mentis sanctitate suo adhaerent conditori; ut quo firmius in illo spem suam ponunt, eo fortius aliorum vitam dirigere, quod est latitudinem portare sufficiant. Lapides ergo, qui in fundamentum templi ad portandum aedificium omne ponebantur, proprie sun
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem respicit. Namquia in senario numor dnt epundi or¬
natum compleuit recte in eo ꝑfecta bonorum solent opstratido¬
rarir quiascã scriptura cumfide ueritatis opera uusticiedo¬
ra habenda recte prepositis operum templi atriamilia & sex¬
S criptum qͣ est in libro parali pomenon Numeraut igit᷑ salomor
om̃ siuros proselitos quierant in terra isrł: post dinumerationȩ
quam dinumerauerat đd pater eius & inuenti s untcentũ
quinquaginta milia & tria milia sexcenti. .Fecitq eos lxx
łũnei a qui ex aliis nationibus ꝓgeniti infidem & consortũ popu¬
mmdia ccepuacirtu cisione transierunt fueritoeq eperarudo¬
istudelic&a triginta quiad pciden dasdelibano ecdrosinissi sunt
Depselitis isti de quibus nunc locutisumus lapidum cesores degon¬
tibus łrrub ipse & seriucius quicum seruis salomonis lignaico¬

Expanded text:
fectionem respicit. Nam quia in senario numero Dominus mundi orfectionem respicit. Nam quia in senario numero Dominus mundi ornatum complevit, recte in eo perfecta bonorum solent opera figurari. Et quia sancta Scriptura cum fide veritatis, opera justitiae docet habenda, recte praepositi operum templi tria millia, et sexScriptum namque est in libro Paralipomenon : Numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos, qui erant in terra Israel, post dinumerationem, quam dinumeravit David pater ejus: et inventi sunt centum quinquaginta millia, et tria millia sexcenti, fecitque eos septautem vocabantur Graece, qui ex aliis nationibus progeniti, in fidem et consortium populi Dei accepta circumcisione transierunt. Fuerunt itaque operarii doillia eorum qui ad praecidendas de Libano cedros missi sunt. De proselytis istis, de quibus nunc locuti sumus, lapidum caesores. De gentibus Hiram ipse et servi ejus, qui cum servis Salomonis ligna cae
Abbreviated transcription (Latin):
leti fie pisillanimesꝰ iusci pite in firmos patientes estotr a dmducos es sri¬
posri putqui preerant singulis operibus ipsisunt sacri conodiconscerp¬
tust quoruimmagisterio in omnibus erudimur. Quomodo inseios
Tocere & contemptores corripere. quomodonos oueramra un queg
puisinsustentandis ꝓximorum necessitatibus siuc in castigandisco¬
rume pratibus laborat. Tanto cestiorec infuturo prremoa uel quis
urnimarum post mostem uelbeate corporum in mortalitatis
hibentur. H uidelic& p̃psabbatis imum animarum. Septimus
enim dies sabbatum Id est requiem consecratus est. Ixxx propter
innobis quoque octaua diesimul. & occaua adate futurasperã
preposid aut erant triamilia trecenti ꝑ ꝓfidem nimiran sade
triitatis qua sca nobis eloquia p̃dicant. Quod uero ptribusimi¬
libus trecentis p̃positis in libro parali pomenon triacculia sec¬
centisunt scripti : ad eundem prorsus sublimium urorundior¬

Expanded text:
lanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Pralanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Praepositi autem, qui praeerant singulis operibus, ipsi sunt sacrae conditores Scripturae, quorum magisterio in omnibus erudimur, quomodo inscios docere, et contemptores corripere: quomodo nos invicem onera noplus in sustentandis proximorum necessitatibus, sive in castigandis eorum erratibus laborat, tanto certiora in futuro praemia, vel quietis animarum post mortem, vel beatae corporum immortalitatis icet propter sabbatismum animarum septimus enim dies in Sabbatum, id est requiem consecratus est. Octoginta millia propter et in nobis quoque octava die, similiter, et octava aetate futura speratur. Praepositi autem erant tria millia trecenti, propter fidem nimirum sanctae Trinitatis, quam sancta nobis eloquia praedicant. Quod vero pro tribus millibus trecentis praepositis in libro Paralipomenon , tria millia sexcenti sunt scripti, ad eamdem prorsus sublimium virorum per