comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subra commemora ui. caueant ommmodo hoc est nedicant
adõfieri animas peccatrices ꝑali enum origina lepeccatũ.
nedicant paruulos quisine baptis mo exierint ꝑuenire
pos seaduita adernã regnũ que caelorum or igĩ nali peccato
per qđ lib& aliud resolutꝰo nedicant animas peccasse alicubi
an ecarnem & hoc merito in carnem peccatricem fuis se d&eru¬
fas nedicant peccata quae in eis inuenta non sunt quia
pi escita sunt merito fuis sepunita cum ad eamuita
ufica commit terent ꝑmissȩ non fuerint ꝑueniue Nibilergo
istt ũ quat tuor dicentes : qñm quod lib& eorũ falsum atq impi
iost inueniant &iã scriptura rum de hacre crtissi maucesti¬
monia. & hanc sententiã suam. non solum me nonu&ante uerũ
&icm fauente & grictias a gente defendant. si autem non in¬
uenium certissimam de hacre auctor itatem diui norũ eloquior̃u
& aliquid illorum quat tuco ꝑ in opiã dicere compelluntur. cobibaan

Expanded text:
supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant
Abbreviated transcription (Latin):
simnae quetiomiuel in stetiotinationib: slis quod nonsit contrt¬
catholi qȩ ueritati. non a talibus qualis iste apparuit. qui non inueni¬
endo quid dicer& & deliberationẽ suã nolendo suspendepe uires suas
omnino non metiens netar & ausus est dicere in quinariani mcmme¬
ruis seper carnẽ &s se meruisse anim̃ci peccu tricem. cuius nullũ
meritum seubonum seumalum antecar nempotuit inuenine & par¬
uulis sinebaptis mode corpe exeuntibus solui posse originalepe
la uacro regene yrtionis dehac uita emigrantes non ad requi¬
em tantum̃ ire. sed ad regnũ caclorum posse &iã peruenine
& alia multum ab surda quȩ om̃a colligere a t̃que inisto libro
digere relongum uisum est. Absit ergo ut anima rum ꝓpago
si falsa est a talibus refellatur & animarum nouarum insuffla¬
tio. siuera est a talibus defendatur quam obrem. quicũ que uo¬
lunt defendere quod dicunt anime nouenascentibus in suffla¬
ri non de parentibus trachi. aliquid illorum quat tuor quȩ

Expanded text:
simae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contracatholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit inuenire, et \'paruulis sine baptismo de corpore exeuntibus solui posse originale pelauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tamen teneut etiam meũ in bacpaste non inuidelefse
Assensu modo miseri cordiȩ p̃scientiȩ quȩ diuine d effa¬
tuam plificdo &a ffectũ : haec uerba in secundo libao
cius lec tadescribsi: Num quid in ac causa erroras audo¬
eua metemeritatẽ p̃sũtionem habere quis pica ꝑdstor
amplionem : Ipsesententiam domini cam recn datios
ipse camme morart ipse sius lit teris int̃ ponitopse
diei quaquã sententia illa principalis obsista in&uadt

Expanded text:
inuidentis assen. sum, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba in secundo libro eius lecta descripsi. numquid in hac causa erroris audaciam, temeritatem, praesumtionem habere quispiam posset ampliorem? ipse sententiam dominicam recordatur, ipse commemorat, ipse suis litteris interponit, ipse dicit: quamquam sententia illa principa
Abbreviated transcription (Latin):
esse non potuit. Quid est quod dicit peccatrix essẽ non potuit uel in
peccato ẽẽ non potuit. nisicredo si non ueniret in carñe : Ne¬
que enĩ potuit originali peccato eẽ. peccatrix. aut quomodo
in originuli peccato eẽ: nist per carnẽ sidepurente non tralii¬
tur. Uide mus ergo eã ꝑ gratiã libeyitri apeccato sednon
uidemus unde meruerit here sepeccato quidẽ ergo qđ dicit si pimeritum ante omne peccatum. Item dico sibonum nonergo¬
quaerit quur non in peccato pemanserit. pectissime respondebit qd
fuerit libert tu peccatrix. sic &iam dicat unde meruerit et̃ miquituas ipse misss& Nũ quũ igit¬

Expanded text:
esse non potuit. quid est quod dicit \'peccatrix esse non potuit\' uel \'in esse non potuit. quid est quod dicit \'peccatrix esse non potuit\' uel \'in peccato esse non potuit\' nisi, credo, si non ueniret in carnem? neque enim potuit originali peccato esse peccatrix aut quoquo modo in originali peccato esse nisi per carnem, si de parente non trahitur. uidemus ergo cani per gratiam liberari a peccato, sed non uidemus unde meruerit haerere peccato. quid est ergo quod dicit: \'si pquaeram, cur non in peccato remanserit, rectissime respondebit: \'ruerit esse peccatrix. S
Abbreviated transcription (Latin):
sedfrustu. Prescientia quipe dĩ eosquos sanu turus est. peccatores
prenoscit non fucit. Nasicas animus libertet apeccato quu s innocen¬
tes & mundas implicuit ipse peccate uulnus sanut quod intulit nob̵.
non quod inuenit in nobis: Auestat autẽ ds̃ & omnino absit. ut dicamꝰ
quundo lauacroregeneyitionis ds̃ mundat animus paruulorũ. tunc
cũ mulusua corrigere quae illis ipsefecit . cũ eas nullũ habentes peccatũ
pec catricĩ carnicuius originuli pe cato contaminurentur ammis¬
cuit quusta meniste accusuns dicii inquinuri meruis se ꝑ carnem.
nec potest dicere unde tantũ muli meruerint ante carnẽ. Hanc
ergo questionẽ frustro seputans deprescientia dĩ posse dissol¬
uere adhuc sein uoluit & dicit. Animu sipeccatrix esse meru¬
it . quae peccatrix esse non potuit. tamenneque inpeccatoꝵ
mansit quia in xp̃opyaefigurtta in peccato ẽẽ nondebuit. sicut

Expanded text:
sed frustra. Praescientia quippe Dei eos quos sanaturus est, peccatores sed frustra. Praescientia quippe Dei eos quos sanaturus est, peccatores praenoscit, non facit. Nam si eas animas liberat a peccato, quas innocentes et mundas implicuit ipse peccato, vulnus sanat quod intulit nobis, non quod invenit in nobis. Avertat autem Deus, et omnino absit, ut dicamus, quando lavacro regenerationis Deus mundat animas parvulorum, tunc eum mala sua corrigere, quae illis ipse fecit, cum eas nullum habentes peccatum peccatrici carni, cujus originali peccato contaminarentur, admiscuit. Quas tamen iste accusans dicit inquinari meruisse per carnem, nec potest dicere unde tantum mali meruerint ante carnem. CAPUT VIII 8. Hanc ergo quaestionem frustra se putans de praescientia Dei posse dissolvere, adhuc se involvit, et dicit: « Anima si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in pecremansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
habuit quaeante carnẽ nihil male fecit. Si autẽ hoc meritũ
ex dõdicitur habuisse. quis hoc audiat. quis fera quisdici in¬
pune ꝑmittut : Non enĩ hocloco queritur quid meruerit
ut iuc apeturdã nandu post carnẽ sed quid merueritanti
carnem itaam nari ut inquinanda mitteretur in carnẽ. Expli¬
cet hoc si pot est qui est ausus dicere inquinurianimũ meruisse ꝑ
carnẽ. Itẽ alio loco cũ eandẽ quu se ipse implicuerat uelut expli¬
candã proponer & questionẽ tãquũ ex ꝑsonu aduersuriorum
aut quur inquiunt ds̃ animũ tã in iustu anim aduersione multu¬
uit. ut incorpus eã peccatire ligure uoluerit. cũ consortio carnis
peccatrixesse incipit. quȩ pec catrix esse non potuit. In huiusques¬
tionis tamquũ scopolosogurgite debuit utique cauere nocufra gi¬
ũ nec eo secommittere unde senoneru& transeundo. sed forte
rodeundo id est penitendo Nam deprescientia dĩsenititur liberti

Expanded text:
habuit, quae ante carnem nihil mali fecit? si autem hoc meritum habuit, quae ante carnem nihil mali fecit? si autem hoc meritum ex deo dicitur habuisse, quis hoc audiat, quis ferat, quis dici inpune permittat? non enim hoc loco quaeritur, quid meruerit, ut iudicaretur danmanda post carnem. sed quid meruerit ante carnem ita damnari, ut inquinanda mitteretur in carnem. explicet hoc, si potest, qui est ausus dicere inquinari animam meruisse per carnem. Item alio loco, cum eandem, qua se ipse inplicuerat, uelut explicandam proponeret quaestionem, tamquam ex persona aduersariorum ait: cur, inquiunt, deus animam tam iniusta animaduersione multauit, ut in corpus eam peccati relegare uoluerit, cum cpeccatrix esse incipit, quae peccatrix esse non potuit? » In hujus quaestionis tanquam scopuloso gurgite, debuit utique cavere naufragium, nec eo se committere, unde se non erueret transeundo, sed forte redeundo, id est, poenitendo. Nam de praescientia Dei se nititur liberare,
Abbreviated transcription (Latin):
flutur. Hancergo tã molestũ & tã profundũ enitens enodare quest¬
onẽ. Merito inquid ꝑ carnẽ priscã repartit habitudinẽ quã uisu fue¬
ytt paulisper amisisse ꝑ carnẽ ut ꝑ eã incipiat renusciꝑquẽ meruerta
inquinuri. Cernis nẽ pe homine ausũ susciperat quod uines euis exced
intã immane precipitium decidisse ut dicer& in quinurianimam
meruisse ꝑcarnẽcũdicere nullomodo possit. unde hoc meritũ traxe¬
rit ante carnẽ. Sienĩa carneiocipit meritũ habere peccati. dicat
sipot est unde ante peccatũ suũ carnemeruerit inquinuri. Nam
hoc meritũ quo incarne peccatrice missa est ut in quinuretũr
ex illa profecto aut exsemet ipsu habuit. aut quoduero multo
amplius ab horꝑ& exdõ excarne quippe meritũ non potu¬
it habere ante carnẽ quo merito inquinundu mitceretur
in carnẽ. Siergo asemet ipsu hoc meritũ habuit. quomodo

Expanded text:
flatur, hanc ergo tam molestam et tam profundam enitens enodare quaestflatur, hanc ergo tam molestam et tam profundam enitens enodare quaestionem: merito, inquit, per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. cernis nempe hominem ausum suscipere quod uires eius excedit in tam immane praecipitium decidisse, ut diceret inquinari animam meruisse per carnem, cum dicere nullo modo possit, unde hoc meritum traxerit ante carnem. si enim a carne incipit meritum habere peccati, dicat, si potest, unde ante peccatum suum carne meruerit inquinari. nam hoc meritum, quo in carnem peceatricem missa est, ut inquinaretur ex illa, profecto aut ex semet ipsa habuit aut — quod a uero multo amplius abhorret — ex deo. ex carne quippe meritum non potuit habere ante carnem, quo merito inquinanda mitteretur in carnem. si ergo a semet ipsa hoc meritum habuit, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sit anima uero quod om̃s fatentur mut abilis est . Nonergo de
ipso quia non est inmutubilis sicut ipse si aut ẽdenullu aliape
fasta est denihilefactu ẽ procul dubio sedab ipso. Quod uero
eam non sp̃m sed corpus. ẽẽ contendit quid aliud uult effi¬
cere quã nosnon exanima & corpore sed ex duobus uel &iamtribus const
omnia haectria corpora ẽe. asserit profecto extribus corpor¬
bus nosputut esse cõpuctos. inqua opinione quantucũ sequu¬
tur absurditas illipotius quã tibi demonstrandũ puto. uerũ iste
tolera bilis error est hominis qui nondũ cognouit ẽe. aliquid quod cũ
corpus non sit corporis tamen quundã similitu dinẽ gerere possic
illud plune quis fertt quod in secundo librocũ questionẽ difficillimã
soluere conaretur. deoriginu li peccato quatenus ad corpusanimãq
pertineat si animu non depurentibus trahitur sed adõ noua in suf¬

Expanded text:
sit; anima uero, quod omnes fatentur, mutabilis est: non ergo de sit; anima uero, quod omnes fatentur, mutabilis est: non ergo de ipso, quia non est inmutabilis sicut ipse. si autem de nulla alia re facta est, de nihilo facta est procul dubio, sed ab ipso. Quod uero \'eam non spiritum, sed corpus esse\' contendit, quid aliud uult efficere quam nos non ex anima et corpore, sed ex duobus uel etiam tribus consts\' dicit et \'omnia haec tria corpora esse\' asserit, profecto ex tribus corporibus nos putat esse conpactos. in qua opinione quanta eum sequatur absurditas, illi potius quam tibi demonstrandum puto. uerum iste tolerabilis error est hominis, qui nondum cognouit esse aliquid, quod cum corpus non sit corporis tamen quandam similitudinem gerere possit. Illud plane quis ferat, quod in secundo libro, cum quaestionem difficillimam soluere conaretur de originali peccato, quatenus ad corpus animamque pertineat, si anima non de parentibus trahitur, sed a deo noua insuf
Abbreviated transcription (Latin):
de flatufactu uel dĩ flatus factus est ipsuut non de ipsositsed
ab ipso denihilo creatu sit. Neque enĩ sicut homo quando suf¬
flat non potest denihilo flatũ facer sed quẽ deisto aereducit
hunc reddit. Itudõ putandũ est auras aliquuscircũ fusasiã
fuisse quarũ ex iguã quandũ pasticulã spiyaen dotraher& &
res piytendo refundur&. Quundo in hominis faciẽ sufflauit.
eique illo modo animũ fecit . Quod &si itu ess& nec sicdeipso
sed de subiacentire aliquu flubiliposs& esse quod fluuit
Sedabsit ut ne gemus omni potentẽ denihilo flatũ uitȩ fucepe
potuisse quo fier& homo in animã uiuũ atque in eas contru¬
damur angustias ut ueliam fuisse aliquid quodipsenon ess&
unde flutũ fuceret opinemur uel quod mutubile factu uide¬
mus dese ipso fecisse credumus. Quod erum deseipso est. necessẽ
est ut eius dẽ nuture sit. cuius ipse est. ac ꝑ hoc etiam in mutubile

Expanded text:
de flatu facta uel dei flatus factus est ipsa, ut non de ipso sit, sed de flatu facta uel dei flatus factus est ipsa, ut non de ipso sit, sed ab ipso de nihilo creata sit. neque enim sicut homo, quando sufflat, non potest de nihilo flatum facere, sed quem de isto acre ducit, hunc reddit, ita deo putandum est auras aliquas circumfusas iam fuisse, quarum exiguam quandam particulam spirando traheret et respirando refunderet, quando in hominis faciem sufflauit eique illo modo animam fecit. quod et si ita esset, nec sic dc ipso, sed de subiacenti re aliqua flabili posset esse quod flauit. sed absit, ut negemus omnipotentem dc nihilo flatum uitae facere potuisse, quo fieret homo in animam uiuam. atque in eas contrudamur angustias, ut uel iam fuisse aliquid, quod ipse non esset, unde flatum faceret, opinemur uel quod mutabile factum uidemus dc se ipso eum fecisse credamus. quod enim de ipso est, necesse est ut eiusdem naturae sit, cuius ipse est, ac per hoc etiam inmutabile
Abbreviated transcription (Latin):
tiorieuitanda. Animũ dicit adõ quidẽ factã necdĩ essȩ partẽ siuenaturam
quod omnino uerũ est sed cũ cã non uult exnihilo factã fateri & aliã
nullũ creaturt̃ unde sit facta cõmemoraet. atque it a illidat austorẽ
dm̃ ut neque exnullis exstuntibus id est exnihilo Neque ex ali¬
quare quae non est quod ds̃ est sed deseipso eam fecisse credutur.
Nescit eo sere uolui quod decliriusse seputut. ut scilic& nihil ali
udanimu quũ dĩsit. acsic consequenter & dedinatura fiat aliquid
ab eodẽ dõ cui faciendo muteria dequu facit sit ipse quifucit. Ac
ꝑ hoc & dĩ sitnutura mut abilis. & mututa indecerius eiusdem
ipsius dĩ ab codẽ ipsodõ nutura damnetur. quod protua fide¬
li intellegentia quũ non sit opinandũ. & quũ sit a cordecathol¬
cosedudendũ longe que fugiendũ uides. It uquippe animu uel

Expanded text:
tione uitanda, \'animam\' dicit \'a deo quidem factam nec dei esse partem sine naturam\', tione uitanda, \'animam\' dicit \'a deo quidem factam nec dei esse partem sine naturam\', quod omnino uerum est. sed cum eam non uult ex nihilo factam fateri et aliam nullam creaturam unde sit facta commemorat atque ita illi dat auctorem deum, ut neque ex nullis exstantibus, id est ex nihilo, neque ex aliqua re, quae non est quod dens est. sed \'de se ipso eam fecisse\' credatur, nescit eo se reuolui, quod declinasse se putat, ut scilicet nihil aliud anima quam dei natura sit ac sic consequenter et de dei natura fiat aliquid ab eodem deo, cui faciendo materia, de qua facit, sit ipse qui facit, ac per hoc et dei sit natura mutabilis et mutata in deterius eiusdem ipsius dei ab eodem ipso deo natura damnetur. quod pro tua fideli intellegentia quam non sit opinandum et quam sit a corde catholico secludendum longcque fugiendum uides. ita quippe anima uel
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio habeat multa emendundu & animia exundantia reprim̃ da
quod in illo tibi quoq ut uiro gy& ui sicut tua indicans scriptudisplicuit
sed hoc uel facile corrigitur. uelsin edetrim̃ tofidei aleuibus mentibus
amatur toleratur agra uibus habemus enĩ iam quosdã spume os in
sermone sed infide sanos. Non ituque desperandũ est & iam hoc
inisto quã uis sittoleyrbile si ꝑmanserit posse tamen expurguri&
tẽpertri atq ad integrũ & solidũ uel ꝑduci uel reuo carimodũ. Pre¬
serstim quidiuuenis esse ꝑ hib&ur. ut quodminus hab& peritiu sub¬
pleat diligentiu. & quod crudelitus loquutitatis eructut a&atis mu¬
turitas decoquut. Illud molestũ est & periculosũ uel ꝑnitiosũ sicũ lauda¬
tur eloquentiu ꝑsua deatur insipientiu & pretioso porulobibatur pestife¬
ytipotio ut enĩ iam incipiã demonstritre quae precipue sint meius disputu¬

Expanded text:
eloquio habeat multa emendanda, et a nimia exundantia reprimenda. eloquio habeat multa emendanda, et a nimia exundantia reprimenda. Quod in illo tibi quoque, ut viro gravi, sicut tua indicant scripta, displicuit. Sed hoc vel facile coamatur, toleratur a granibus; habemus enim iam quosdam spumeos in sermone, sed in fide sanos. non itaque desperandum est etiam hoc in isto, quamuis sit tolerabile, si permanserit posse tamen expurgari et temperari atque ad integrum et solidum uel perduci uel reuocari modum. praesertim quia iuuenis esse perhibetur, ut quod minus habet peritia suppleat diligentia et quod cruditas loquacitatis eructat. aetatis maturitas deeoquat. illud molestum est et periculosum uel perniciosum, si, cum laudatur eloquentia persuadeatur insipientia et in pretioso poculo bibatur pestifera potio. Vt enim iam incipiam demonstrare, quae praecipue sint in eius disputa
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror meliorit sentire quã in ex ploritta culpare For tassiseni
amore mei fecit sciens admeꝑuenire posse quodscripsit. dũ in eis
rebuserrare me non uult. in quibus sepotius esare non putut.¬
& ideo debeo &iam eius habere gratũ beniuolentiã cuius mene¬
cesse est improbare sententiã acperhoc in eis quae non rectesapit
adhuc leniter corrigendus mihi uidetur. non aspere detestandus
Presertim quia sicut audio nuꝑ catholicus factus est quod eigra tu¬
landũ est. Caruit enimdonatisturũ uel potius rogatistarunt di¬
uisione & errore. quo antea tenebutur. Sitam̃ catholicã ueritatẽ
sicut oport& intellegut. ut uere de illius conuersione gaudeamꝰ
hab& enimeloquium quo possit explicare quae sentit undecũ illo ager
est eique obtandũ ut rectu sentiat nefaciat esse delestabiliu quae sunt
inutilia & quae disesta dixerit uerit dixisse uideatur. Quã uis & ipso

Expanded text:
aaamore mei fecit, sciens ad me pervenire posse quod scripsit; dum in eis rebus errare me non vult, in quibus se potius errare non putat. Et ideo debeo etiam ejus habere gratam benevolentiam, cujus me necesse est improbare sententiam: ac per hoc in eis quae non recte sapit, adhuc leniter corrigendus mihi videtur, non aspere detestandus; praesertim quia, sicut audio, nuper catholicus factus est, quod ei gratulandum est. Caruit enim Donatistarum vel potius Rogatistarum divisione et errore, quo antea tenebatur: si tamen catholicam veritatem sicut oportet intelligat, ut vere de illius conversione gaudeamus. CAPUT III. 3. Habet enim eloquium, quo possit explicare quae sentit. Unde cum illo agendum est, eique optandum ut recta sentiat, ne faciat esse delectabilia quae sunt inutilia, et quae diserta dixerit, vera dixisse videatur. Quamvis et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
me sic accepturum. quȩ situne iniuriã feceris notum faciendo
quod alius fecit. Quantun autem hoc absitabanimo meo. uideut
ne ab illo quidem me passum obiuriam coequar&: Cũ enim utilit̃
quaedam quã ego saper& nũ quĩ debuit reticere unde mihi gratũ eẽ deb&
quoditu non tacui ut id &iã leꝗtrepossimus deberes quidẽ tantum scribene
potius ad me quũ ad alterũ e sed quod mihiess& ignotus. non
est ausus semihi ingerere in indrũ refututione dictorũ nec consulen¬
dũ meput uuit ubi sibi uidet ui : minime dubitandũ sed plune cogni¬
cũ e ccstũ tenere sententiã. Obtẽpertuit autẽ amicosuo aquose
ucsribe isidicit esse cõpulsũ & si quid inter disputandũ quo dinme¬
ã concumeliã pedundur& expressit. Non eum conuiciantus
uolun tute cpediderim. seddiuersu sentientis necessitate fec isse Vb:
cꝰnĩ mihi animus ergame hominis ignotus est & incertis. Melius

Expanded text:
me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere ? unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. debuisse quis dixerit eum scribere potius ad me quam ad alterum de me; sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. nec consulendum me putauit, ubi sibi uidetur minime dubitandam, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. obtemperauit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse conpulsum. et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit, non eum conuiciantis uoluntate crediderim, sed diuersa sentientis necessitate fecisse. ubi enim mihi animus erga me hominis ignotus est et incertus, melius
Abbreviated transcription (Latin):
inceritatem tuam erganos penate frater carissime & frater¬
nani beniuolentiam acmutuȩ dilectionis affectũ ꝓbatũ qͥ dẽ
& antea tenebamus uerum nuncꝓbatiorem nobis amica diligen¬
tia demonstrasti. quod mihi duos libros eius quidem hominisquẽ
penitus ignorabam. Nec tu men ideo contempnendi uincentu
uictoris: Sic enim prenotatum ibi nom̃ eius inueni. Proxime pye¬
terita aestate misisti. Quamuis mihi eo quod absens fuissem in au¬
tumni fine sint redditi: Quomodo enim tu carissimus meus pos¬
ses uel deberes in meam uel ꝑfere notitiam : cum in manustuas ue¬
nis sent cuius lib& hominis qualesiemq: litterȩ lic& ad alium scri¬
bentis : Ibi tam̃ nomen commemorar&ur & leger&ur meũ itiut
contradicer&ur uerbis meis : quȩ in quibusdam opusculis edidis¬
sem: Hoc itaq fecisti quod sinccristantis & dilectissimus amicus
meus facere debuisti: sed hinc angor paululum: quod adhuctuȩ
scĩtati minusquam uellem cognitussim quandoquidem putusti

Expanded text:
inceritatem tuam erga nos, Renate frater carissime, et fraternam beniuolentiam ac mutuae dilectionis affectum probatum quidem et antea tenebamus, uerum nunc probatiorem nobis amica diligentia diligentia, quod mihi duos libros eius quidem hominis, quem penitus ignorabam. nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris — sic enim praenotatum ibi nomen eius inueni — proxime praeterita aestate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in autumni fine sint redditi. quomodo enim tu carissimus meus posses ucl deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas uenissent cuiuslibet hominis qualescumque litterae licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae in quibusdam opusculis edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum, quando quidem putasti
Abbreviated transcription (Latin):
quod confessus est dnm̃ crucifixũ quantũ si fuiss& ꝓdño crucifixus
enĩfides eius deligno floruit quando discipulorũ marͥcuit nsicuuis
tis terrore marcuertit eius pesur rectione reuirescer&. Illien in
despeyrueruntꝰ demoriente ille speraruit in cõmoriente . Refu
illiauictorẽ uite rogauit ille consortẽ poene doluerunt illi tãq

Expanded text:
ino crucifixus. Tunc enim fides ejus de ligno floruit, quando discipulorum marcuit; nisi cujus mortis terrore marcuerat, ejus resurrectione reviresceret. Illi enim desperaverunt de moriente, ille speravit in commoriente: refugerunt illi auctorem vitae; rogavit ille consortem poenae: doluerunt illi tanq
Abbreviated transcription (Latin):
ierit : nec indenisi prox pomorituritesororis precibis donu¬
tus exierit. Sed &iamsihocisti concedutur quod saluu fide
catholica & ecclesiastica regula nulla patione concedidr
ut ꝓnon bapti zatiscuius lib& u&atis hominibus offerittur
sacrificiũ corporis & sanguinis xp̃i. tã quũ ꝑ huius modipie¬

Expanded text:
precibus donatus exierit? Sed etiamsi hoc isti concedatur, quod salua fide catholica et ecclesiastica regula nulla ratione conceditur. ut pro non baptizatis cuiuslibet aetatis hominibus offeratur sacrificium corporis et sanguinis Christi, tamquam per huiusmodi pie
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽ nisi ipsedixiss& quod animu meruerit esse pec catrix
dicat meritũ eius utrũ bonũ fuerit annemalũ : Sibonũ quo
meritãbonouenit inmulũ. Simalũ inde aliquodmulum
sit anquod uenit in carnẽ quonon uenis s& : nisi apudquẽ non est
iniquitas ipse misss& Nũquũ igitur nisi se in peioya precipitans.¬

Expanded text:
xigerem, nisi ipse dixisset. quod anima meruerit esse peccatrix. xigerem, nisi ipse dixisset. quod anima meruerit esse peccatrix. dicat meritum cius utrum bonum fuerit anne malum. si bonum, quo merito bono uenit in malum? si malum, unde aliquod malum sit. an quod uenit in carnem, quo non uenisset, nisi apud quem non est iniquitas ipse misisset? numquam igitur nisi se in peiora praecipitans
Abbreviated transcription (Latin):
eius quibus priremissis ꝓposuit questionẽ inquu ipsa saxu quib: conli
naufyaguuit ostender&. Ad hoc enimꝑductus est & tãhor reno
cautibus inlatus impulsus infixus ut eruere senisi emendundo dei¬
quod dixit omninonon possit non ualens ostendere quomerit
anima sit facta peccatrix. quã dicere non timuit anteomnesi¬
um peccatu meruis se fieri peccatricẽ. Quistã imune supplic¬
um meretur sine peccatũ ut in alieno iniquitute conceptus an¬
te quũ exeat deuiscerib mutris iam non sit sine peccato de
acantẽ poenu paruulorũ animas quipegene yuntur in xp̃o : Nu¬
lis eorũ prȩcedentibus meritis gratuita libertit gratia ialio quin
gratia iãnon est gratia ꝓinde iste homo ualde intelle genscuidis¬
plic& intanta profunditate & si non docta tam̃ caut anr̃ acunt¬
tatio. Dicat si pot est in hanc poenam quo ꝑ uenerit animume¬
rito dequa poenuliberat gratiasinemerito. Dicat ut quod
dixit aliqua siualuerit ƿictione defendut. Non enimhoc &¬

Expanded text:
quaestionem, in qua ipsa saxa, quibus conlisus naufragauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus, inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix, quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam exeat de uisceribus matris, iam non sit sine peccato? de hac autem poena paruulorum animas, qui regenerantur in Christo, nullis eorum praecedentibus meritis gratuita liberat gratia; alioquin gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cauta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda iugiterscorũ cense o sacrificia sacerdotũ. Ecce aliudun¬
denũ quã exiturus est nisi eũ dixisse paeniteat. Quis enimoffe¬
pittcorpus xp̃i. Nisipeis qui membra s̃ xp̃i. & quo autẽ abil¬
i dictũ est nisi quis renutus fuerat ex aqua & spũ non potest
intra re in regnũ dĩ & alio loco Qui ꝑdiderit animũ suã¬

Expanded text:
ferenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. ecce aliud, unferenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. ecce aliud, unde numquam exiturus est, nisi eum dixisse paeniteat. quis enim offerat corpus Christi nisi pro eis, qui membra sunt Christi? ex quo autem ab illo dictum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest intra
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ pyuce scientiu dĩ predestinatis inuitã acernũ nihil obessepo¬
tuiss& paulis ꝑalicno in haerepeccato quod tolerabiliter diceretu
si non iste uerbis suis inplicar&ur dicens meruerit anima ẽẽ. pecca¬
trixunde se omnino non liberat. Nisi hoc eũ dixisse paeniteat.
de illis autẽ paruulis quimortepre ueni untur prius quã baptizen¬
tur in xp̃o cũ respondere uoluiss& ausus ẽ eis ꝓmittere : non so¬
lũ paradisũ uerũ &iã regnũ caclorũ non inueniens quu exin&
nedm̃ animus in nocentes dicere cogeretur a& enumortedã¬
nare quas nullo merito pyȩcedente peccati carnis inserit pecca¬
trici sed ut cũ que sentiens quidmuli dixerit sineullu xp̃i gratia
redimianimas paruulorũ in aeternũ uitã regnũ que calorũ
& in eis posse solui originali peccatũ sine xp̃ibaptismoinquufit
remissio peccatorũ. Uidens ergo in quã seꝓfunditatem nau¬
frtgosigurgitis iecerit sane inquid ꝓcis oblationes assiduas& of¬

Expanded text:
m praescientia dei praedestinatis in uitam aeternam nihil obesse potuisset paulisper alieno inhaerere peccato. quod tolerabiliter diceretur, si non iste uerbis suis inplicaretur dicens quod meruerit anima esse peccatrix. unde se omnino non liberat, nisi hoc eum dixisse paeniteat. De illis autem paruulis qui morte praeueniuntur, priusquam baptizentur in Christo, cum respondere uoluissct, ausus est \'cis promittere non solum paradisum, uerum etiam regnum caelorum\' non inueniens, qua exiret, ne deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati carni inserit peccatrici. sed utcumque sentiens quid mali dixerit sine ulla Christi gratia redimi animas paruulorum in aeternam uitam regnumque caelorum et in eis posse solui originale peccatum sine Christi baptismo, in quo fit remissio peccatorum, uidens ergo, in quam se profunditatem naufragosi gurgitis iecerit: sane, inquit, pro eis oblationes assi- duas et of
Abbreviated transcription (Latin):
riente quaesiuit. Hunc accedit quia non incredibiliter dicitur latroiꝰ
qui tunc credidit iux tadm̃crucifixũ aqua illa quȩ deuulneꝑe later
eiusemicuit . tã quã sacratissimobaptis mofuisse ꝑfusũ ut omittan
quod eũ antequũ damna returbaptizatũ non fuisse qm̃ nemo
nrũ nouit nemo conuincit uerũ hact ut uol& quisque accipiat di
tamen debap̃tismonon pyit escributur saluutoris pyirecepto huiusl

Expanded text:
incredibiliter dicitur latronem qui tunc credidit iuxta dominum crucifixum aqua illa, quae de unlnere lateris eius emicuit, tamquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum, ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit. uerum haec ut uolet quisque accipiat, dum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
queretur atheniensibus ait de dõ millo enĩ uiuimus & mouernur & sumus sicita
quidã secundu uos dicerunt seda postolis in quiddhis nrt̃ int rogantib deiudcorũ
ꝓphetis quid sentiri deberot quid aduentu eius aliquae cinisse in pteritu
putabantur commotus talia eo setiã nunc senure respondit dimisisti suiuũ
quianto uos est &s demortuis sabula mini : Quid mru quando quidẽ hoc iescimo¬
nude scribturis nescio quibus a pocriphis ꝓtulit sideꝓphais drabu confinxer¬
luce ueritictis omnib noca & ĩ post resurrationẽ discipubs iritinene comititus i¬
cipiens amor sen pom̃s ꝓpharas haec deseq facta suerant pdicta non seraut deipso
inquit iterũ arguit ubidicit: Multimibi dicent in illcdȩ dñe in nominetuo

Expanded text:
queretur Atheniensibus, ait de Deo: In illo enim vivimus, et movemur, et sumus: sicut et queretur Atheniensibus, ait de Deo: In illo enim vivimus, et movemur, et sumus: sicut et quidam secundum vos dixerunt . 14. Sed Apostolis, inquit, Dominus noster interrogantibus de Judaeorum Prophetis quid sentiri deberet, qui de adventu ejus aliquid cecinisse in praeteritum putabantur, commotus talia eos etiam nunc sentire, respondit: Dimisistis vivum qui ante vos est, et de mortuis fabulamini. Quid mirum quandoquidem hoc testimonium de scripturis nescio quibus apocryphis protulit, si de Prophetis omnibus notum, etiam post resurrectionem discipulis in itinere comitatus, incipiens a Moyse, per omnes Prophetas, haec de se, quae facta fuerant, praedicta monstravit . 15. De ipso, inquit, iterum arguit, ubi dicit: « Multi mihi dicent in illa die: Domine, in nomine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
non diffidentiam dubitantis: Vel illud non potest &cidere uerbum dĩ
non eñi omne qui ex israhel hi sunt isrł neque quia sunt semẽ abrahã om̃s filii
sed inisa ac uocabitur tibi se mẽ hocẽ non hiquifilii carnis hu filudĩ sed filii
÷ꝓmissionis deputantur insemen : Velillud dehelia sed quidicit illires¬
ponsũ diuinũ reliqum hi septẽ milia uirorũ qui non curuauer genua
antebaal hisat que huus mnodi at testa tombus diueri& boniesse scriptura sillas
quasisteblas phemat a postolica comme moranda auctoritas. Vbi autẽ aliqud
otiã de auctoribus gentiũ diecat a postolus non eosappellat ꝓphetas di : Actillara
scribturarũ dmdicit auctorẽ quã uis ubi aliqua uera reperiat sicut deisto cretens
quo dutique ad hocdictũest. Ned i ꝓpheta putaretur & mactib apostolorũ culo¬

Expanded text:
non diffidentiam dubitantis. Vel illud: Non potest excidere verbum Dei. non diffidentiam dubitantis. Vel illud: Non potest excidere verbum Dei. Non enim omnes qui ex Israel, ii sunt Israel; neque quia sunt semen Abraham, omnes filii; sed in Isaac vocabitur tibi semen: hoc est, non ii qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semen . Vel illud de Elia: Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . His atque hujusmodi attestationibus Dei boni et veri esse Scripturas illas, quas iste blasphemat, apostolica commendat auctoritas. Ubi autem etiam aliquid de auctoribus Gentium dicit Apostolus, non eos appellat Prophetas Dei, nec illarum scripturarum Deum dicit auctorem quamvis ibi aliqua vera reperiat, sicut de isto Cretensi, sed Cretensium; quod utique ad hoc dictum est, ne Dei propheta putaretur. Et in Actibus Apostolorum cum lo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ & ea scriptura intellegitur inquȩ ẽ aucoritas dĩ aut euident̃ dm̃ dicere
asserit cũ aliqđ adhib& testimoniũ delege uel ꝓphetisdĩ. Qualeẽ illudboui
tritur antios ñ frenabis nũ quit debubus inquit cura est dõ anpropt̃ nos
scriptura dicit. Ostendens utiq in edẽ scriptura dm̃loqui : Uel illud proui¬
densautẽ scriptura: Quia e&x fide iustificat gentes ds̃ p̃nuntiauit abrahae dicens
in semine tuobene dicentur om̃s gentes : Ipsum scripturã prodõ posuit quiadĩ ẽ
el illud de abrahã in ꝓmisione in quit dĩñ hesitauit incredulitate sed confor¬
tatus ẽ fide dans gloriã dõ & plenissi me credensquia quȩ ꝓmisit potensẽ &
facere : Contra quã diuinã & apostolicãuocẽcanis isterabiosus oblatrans
aususẽ dicere abrahã dõsuo promittenti prolẽ ñ credidisse ignorans illud
qđ ait simihicentũ anni s habentin ascetur filius ammirantis ẽẽ gaudiũ

Expanded text:
dicere asserit, cum aliquod adhibet testimonium de Lege vel Prophetis Dei, quale est illud, Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus, inquit, cura est Deo? An propter nos Scriptura dicit ? ostendens utique in eadem Scriptura Deum loqui. Vel illud: Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae dicens, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Ipsam Scripturam pro Deo posuit, quia Dei est. Vel illud de Abraham, In promissione, inquit, Dei non haesitavit incredulitate, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Contra quam divinam et apostolicam vocem, canis iste rabiosus oblatrans, ausus est dicere, Abraham Deo suo promittenti prolem non credidisse, ignorans illud quod ait, Si mihi centum annos habenti nascetur filius , admirantis esse gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
nonꝑtinet ad regnũ cȩloꝵ & obhoc multo minus c&eri ꝓph&ȩ illius
populi quibus maior ẽ iohannes. Haecautem uerbae dñi uols
modis possunt rectissime intellegi. Aut enĩ regnũ cȩlorũ appelliuit
eoloco dñs qđ nonducaccepimꝰ & in quo nondum sumus unde in fine
dicturus ẽ ueni tebenedicti patris mei ꝑcipite regnũ: Q qui ce
ibisunt sciangeli. qui lib& in eis minor maior est uitiq quolibe¬
scõ a iusto postante corpus qđ corrumpitur & aggrauat animã: Aut si regnũ
cȩlorx in etsententia illic intellegi uoluit quia & in hoc tempore significatur
ecđa cuius fili suntoms ab institutiones generis humaniusq nunc qđ qđ

Expanded text:
non pertineat ad regnum coelorum, et ob hoc multo minus caeteri Prophetae illius populi, quibus major est Joannes. Haec autem verba Domini duobus modis possunt rectissime intelligi. Aut enim regnum coelorum appellavit eo locodicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; et quot ibi sunt sancti angeli, quilibsancto et justo, portante corpus quod corrumpitur et aggravat animam . Aut si regnum coelorum in ea sententia illic intelligi voluit, qua et in hoc tempore significatur Ecclesia, cujus filii sunt omnes ab institutione generis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit inuentos isra helitas quipeiori quem amimo dũblas phemat qe moe cont inu
seruiebañ & lon geeran gentes quemitiaribis de monibus sabditefuoagibis
dosusr ł uondĩ & ̃ populus erat comtra istam tubam durisiman& eecellen¬
tis simam ueritatis perstrepitat que in sultati in sanus : Dicens mmpersous
quinq loquuti a postolum ut alios ex aliis faller& fingendo se ess & quođ
non erat Cum pideat eion genteibus qui longefuerant addõ israbelitarum

Expanded text:
dicit inventos Israelitas, qui pejori, quemadmodum blasphemat, daemoni serviebant, et longe erant Gentes, quae mitioribus daemonido, si Israel non Dei populus erat? Contra istam tubam clarissimam et excellentissimam veritatis perstrepitat atque insultat insanus, dicens in personis quinque locutum Apostolum, ut alias ex aliis falleret, fingendo se esse quod non erat: cum videat eum Gentibus quae longe fuerant a Deo Israelitarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tunc mututa in corruptibiliserit. Morses autẽ homo dĩ si cnimam
credidis sec ẽẽ mortalẽ qđ utique credidis set si ec̃ sunguinẽ non signifi¬
cationis sed ꝓprietutis cacusa ẽẽ dixiss& ñ alio lo codicer& omnis quite¬
tigerit mortuũ ab ommã mahominis & inortuus. fuerit & non fuerit
purificatus tubernaculũ dñi polluit & ter& anima illa & is rł qm̃a qua¬
as parsionis non ẽ circumas spursc suꝑ eũ in mundus ẽ ad huc inmundici¬
a eius in ipso est : Adhuc utique dixit & icm post mostẽ quia non est purificatus
ubi p̃figuratũ laua crũ regenerationis intellegit qđ nunc accipiunt quibup¬
tizunt᷑ in xp̃o quis quis audit fidelitei: sicredideritis morsicrederetis & mihi

Expanded text:
est, tunc mutata incorruptibilis erit. 23. Moyses autem homo Dei si animam est, tunc mutata incorruptibilis erit. 23. Moyses autem homo Dei si animam credidisset esse mortalem, quod utique credidisset si eam sanguinem, non significationis, sed proprietatis causa esse dixisset, non alio loco diceret: Omnis qui tetigerit mortuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit, et non fuerit purificatus, tabernaculum Domini polluit: exteretur anima illa ex Israel; quaspersionis non est circumspersa super eum, immundus est, adhuc immunditia ejus in ipso est . Adhuc utique dixit, etiam post mortem, quia non est purificatus: ubi praefiguratum lavacrum regenerationis intelligit, quod nunc accipiunt qui baptizantur in Christo, quisquis audit fideliter, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi;
Abbreviated transcription (Latin):
ph&atu omnis curo fenum: Num enĩ & dnĩ quã leuauit incȩlũ :
Quo ergo modo appellacuit ꝓph&u curnẽ: Vbicut omnis curo
fȩnũ natura curnis arescit:. Non e nĩ ciliu sententi ẽ. neque
corruptio incorruptionempos sidebit: sed hȩc repetitio sen¬
tentiȩ superiori est xpositio ut qđ ibi dictũ ẽ: caro & sanguis
intellegamus corruptionẽ non substuntiam curnis. & ibi dic¬
tum est regnũ dĩ intellegamus coruptionem: At queituni¬
hilaliud dictũ puternus: Curo & sanguis regnũ diñ possidebit : Quã
si diceret̾ corruptio incor ruptionẽ ñ possidebit: Idẽ corruptio
car& sanguinis in illius regni incorruptione non erit : Propt̃ immutu¬
tionẽ sclic& dequa moxlocutus adiunxit. Opert& corruptibile hac indu¬
ere in corruptionẽ : Itacor ruptioquȩ curnis & sanguinis nomine signi¬
tu ẽ in regniillius in cor ruptioneñ erit quia caroquȩ nunc corruptibilis

Expanded text:
ropheta, Omnis caro fenum. Numquid enim et Domini quam levavit in coelum? ropheta, Omnis caro fenum. Numquid enim et Domini quam levavit in coelum? Quo ergo modo appellavit Propheta carnem, ubi ait, Omnis caro fenum natura carnis arescit. Non enim alia sententia est, Neque corruptio incorruptionem possidebit: sed haec repetitio, sententiae superioris est expositio: ut quod ibi dictum est, caro et sanguis; hic intelligamus corruptionem, non substantiam carnis: et quod ibi dictum est, regnum Dei; hic intelligamus incorruptionem. Atque ita nihil aliud dictum putemus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; quam si diceretur, Corruptio incorruptionem non possidebit: id est, corruptio carnis et sanguinis in illius regni incorruptione non erit, propter immutationem scilicet, de qua mox locutus adjunxit, Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem . Ita corruptio quae carnis et sanguinis nomine significata est, in regni illius incorruptione non erit: quia caro quae nunc corruptibilis
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus ait, Nũ & hoctestimoniũ iste posuit : Caro & sungiis pegnũdi
ñ possidebit non fecit anima sed deresurresurrectione conporis questio¬
nẽ. Verũ & ista duob medi soluit᷑ : Aut enĩcurnus & sanguinis nomine
corruptionẽ curnis & sanguinis nuncupauit que inresurretione noa
erit aut curnẽ & sanguinẽ homines adomnes in lecebras sȩculariũ uolup¬
tatũ carni & saguini debitos quis regnũdi non possidebunt : Totus autẽ
istelo cus aptilicisermonis ubi scriptũ ẽ : Caro & sungiis regnũdĩ non pos¬
si debit: Si considere t̃diligencius magis ꝑsua ad ebrecorruptionem cur¬
nis sicut nuncest his eum uoccibulis appellare uolinsseatq ad e ponen¬
dũ quid dicer& adiunxis se neque cor ruptio incor ruptionẽ possidebit
quia cũ fucta fuerit que in resurrectione sperato illa mutatio ñ uti¬
que remanebit ulla corruptio: Quã uiser& postresurrectionẽ dñs di¬
dũ corruptionem quȩ nunc carni hoc nom̃ imponit undeuit ꝓ¬

Expanded text:
Apostolus ait nam et hoc testimonium iste posuit, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; non facit de anima, sed de resurrectione corporis quaestionem. Verum et ista duobus modis solvitur. Aut enim carnis et sanguinis nomine corruptionem carnis et sanguinis nuncupavit, quae in resurrectione non erit: aut carnem et sanguinem, homines ad omnes illecebras saecularium voluptatum carni et sanguini deditos, qui regnum Dei non possidebunt. Totus autem iste locus apostolici sermonis, ubi scriptum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit, si consideretur diligentius, magis persuadebit corruptionem carnis sicut nunc est, his eum vocabulis appellare voluisse, atque ad exponendum quid diceret adjunxisse, Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quia cum facta fuerit quae in resurrectione speratur illa mutatio, non utique remanebit ulla corruptio. Quamvis ergo et post resurrectionem Dominus didum corruptionem, quae nunc carni hoc nomen imponit. Unde ait p
Abbreviated transcription (Latin):
diuego sum gentiũ apłs & multis aliis locisꝓpro quodã munenẽ doc¬
tor ẽgentiũ sees se testitur . Cuergo essent sinelegit totgentes quib:
euangeliũ p̃dicabat. quid opus fuerat ut eis legẽ e ꝓph&as. dexp̃o in
troduceret testes eisq: importur& ignaris uinculũ. Sicut istrpestis
arbi tratur erro ris aquo eos fuis seliberos magis debuit gratulari.
Quidopus ÷ erat siadromanus sicess& exorsus paulus soruus xp̃i ihti

Expanded text:
diu ego sum Gentium apostolus: et multis aliis locis proprio quodam munere docdiu ego sum Gentium apostolus: et multis aliis locis proprio quodam munere doctorem Gentium se esse testatur. Cum ergo essent sine Lege tot gentes quibus Evangelium praedicabat, quid opus erat ut eis Legem et Prophetas de Christo introduceret testes, eisque importaret ignaris vinculum, sicut ista pestis arbitratur, erroris, a quo eos fuisse liberos magis debuit gratulari? Quid opus erat ut ad Romanos sic fuisset exorsus: Paulus servus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Primoeni consideranda ẽ quãse fraudolentis simu & m̃decissimũ ꝓfitetetur qum̃¬
centẽputat & laudiapłm & qđ illedix̃ ñ fallentis astu sed cũpacientis
affaccu quia diuersis animarũ morbis tã miscricordi cordesubuenit quam
sibi subuenati uoliuissed sierro reuł infirmitaete simililiboraree hiein falla¬
tiam detes tubilẽ uertit. Deinde quero ad romanos corinthios galutas
ephesios colosenses philipenses theralonicenses quomodoloquebatur apłs
Inqua illirũ quinq ꝑsonarũ eosesse deputabat. Proculdubio q̃minp̃putio
gentes erant non incircũcisionis isrł ite adhos quippe sibi distributũ mins¬
teriũ suis setes tatur. Vbidicit qđ ei &ibarnabȩ dexteras societatis
dederint parus &ia cob: &io annes ut ipse quidẽ cũbernaba acgenas
illi aut̃ ad circũ cisionẽ irent & alioloco appertis sime dicit : Quã¬

Expanded text:
4. Primo enim considerandum est quam se fraudulentissimum et mendacissimum profite4. Primo enim considerandum est quam se fraudulentissimum et mendacissimum profitet Apostolum: et quod ille dixit, non fallentis astu, sed compatientis affectu, quia diversis animarum morbis tam misericordi corde subvenit, quam sibi subveniri voluisset, si errore vel infirmitate simili laboraret, hic in fallaciam detestabilem vertit. Deinde quaero, ad Romanos, Corinthios, Galatas, Ephesios, Colossenses, Philippenses, Thessalonicenses, quomodo loquebatur Apostolus? In qua illarum quinque personarum eos esse deputabat? Procul dubio quoniam in praeputio Gentes erant, non in circumcisione Israelitae. Ad hos quippe sibi distributum ministerium fuisse testatur, ubi dicit quod ei et Barnabae dexteras societatis dederint Petrus et Jacobus et Joannes, ut ipse quidem cum Barnaba ad Gentes, illi autem ad circumcisionem irent . Et alio loco apertissime dicit, Quam