comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te: setiam mutatõne filios posse alicꝯ
Iac ꝑ hoc illi st̃ sem̃ abrahe qui eius i¬
iitantux fidem nõ qui ex es generati st̃
carne. ¶De endre auctoris trahitur a
quibꝰdam et nom̃ et culpa: ut ip̃iꝰ uoca¬
bulo censeatur: cuiꝰ errorẽ et sequitur
sicut ecclie ꝑgumi in apocalipsi dr hes
tenentes doctrinaui. balaam et iezabel
Doctrinam igitur balaam dr ħere ciati¬

Expanded text:
te, sed etiam imitatione filios posse alicujac per hoc illi sunt semen Abrahae qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dest. Testante dño ꝑ iheremia. Qͥa m̃i
oblituses: Ecce ego ad nũciabo iusticia
tua: et opera tua nõ ꝓderũt tͥ. ¶Here¬
tici: ꝙͣuis legem et ꝓpħ̾as adimpleant.
ex eo tũ ꝙ catholici nõ sũt. nõ ẽ deus ĩ coꝵ
conuentib. Ip̃o dño testante. Si steterit
moyses et samuel corã me: nõ est aĩa m̾a
ad ppłm istũ. Ecte eos a facie mea: et e¬
grecliantur. Per moysen qͥppe et samu¬
el: legem accipe et ꝓphas. qͦs ꝙͣuis here¬
tici opere implere contendãt: ꝓpt̾ ertori
tñ impietatem : a uultu d̾i ꝓhiciũtur.

Expanded text:
dest, testante Domino per Jeremiam: Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt ttici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur. Sicut et ꝑ ꝓph̾am amorreũ pa¬
cem et cetheã matrẽ ẽẽ isrli dñs dicit:
Noutiq uascento s nuitãdo: sic et in
meliore partem filii dei muĩcupant᷑: qui
pͥcepta dei custodĩt. Uñ et nos nõ natã¬

Expanded text:
icut per prophetam, Amorrhaeum patrem et Cethaeam matrem Israeli Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando . Sic et in meliorem partem filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos non nat
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝯstituerũt. et uocaͣ scita
qd̃ ea plebs sciat uł scicitat᷑ ⁊ id¬
tores ppłi ꝯsulendo decreue¬
uł imꝑator ꝯstituit łeclicit
Desponsa st̃: q̃ iur̃ ꝯsulti res
tes et arbitͥ eqͥtatis qͥ institutõ¬
nes ciuił iuris ꝯpoĩtas ediderũt
quib cdifsidenciũ lites ꝯtẽtõnes¬

Expanded text:
stituunt. Et vocata scita, quod ea plebs sciat vel quod sciscitatur et rotores populis consulendo decernuvel imperator constituit vel Responsa sunt quae iurisconsulti resptes et arbitri aequitatis, qui institutiones civilis iuris conpositas ediderunt, quibus dissidentium lites contentiones
Abbreviated transcription (Latin):
torias et resgestas demõstrabant
Dicti aũt histriones: sũ qd ab hisf̾a
id genꝰ sit adcluctũ: sũ ꝙ ꝑ plexas
historuis fabulas expͥm̾ent. qͣsi
historiones.¬
.ix. de mimis

Expanded text:
s et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones, sive quod ab Istria id genus sit adductum, sive quod perplexas historiis fabulas exprimerent, quasi historiones.LIX. De mimis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r ponere. int̾calare int̾pon̾e
E pactas greci uocant. latini
a diectõnes annuas lunares.
que per undenariũ nimerũ us¬
q ad tricenariũ numeꝵ int̾ se
reuoluũtur. Quas ido egyp¬
cii adiciũt: ut lunans emẽtio
racõni soł equet᷑. Luna enim
iuxta cursũ suũ .xxuiiii. et se¬
fiũt in annũ lunares clies. Eec¬
liui. remanẽt ad cursũ anni
solaris dies .xi. quos egypcii
adiciũt uñ adiectõnes uocãt᷑
absq hus nõ inuemies lunam
quota sit in quol anno ⁊ mẽ¬
se et clie. Iste epacte semꝑ .xi.
k̾. aprił repperiũt᷑ in cade lima
que fuerit eo die. Continẽtur
aũt circulo clecennouenali. s

Expanded text:
dicitur, intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem sefiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed
Abbreviated transcription (Latin):
culũ pal. atq uirgultis arũ¬
dinib q contectũ: qͥb possĩt ho¬
mines aui frigoris uł ab calo¬
ris iniuna tueri: Tuguriũ casu¬
la ẽ ꝙͣ facuĩt sibi custodes uinca
dos. sũ ut inde hoĩcs uł bestias
q̃ nisicliari solẽt natis frugibus
abigãt. Hãc rustici capaniã uo¬
cant: qd̾ unũ tantũ capiat. ¶Ces¬
cua: qͥdam putũt ẽẽ tuguria.
qͥdã loca prerupta et asꝑa.
Aiagalia: eclificia numidaꝵͣ
agrestiũ oblongͣ in curius lat̾i¬
bꝰ cecta qͣi nauiũ carme st̃ siue
rotũda in modũ fornoꝵ. & ma¬
galia dicta: qͣi magaria. qr ina¬
gar punici noua uillã cłñt . u¬
xiii. de agris.
eger latine appellari clicit᷑.
mite constitui sol. ¶Possessi¬
ones st̃ agri late patentes pb̃¬
blici pͥuatiq. quos ũtõ nõ mã¬
cipatione. s qͥsq ut potuit oc¬
cu pauit atq posseclit. Uñ ⁊ nũ¬
cupati. ¶ Funchꝰ clictus: qd̾ eo
fundat᷑: uł stabiliat᷑ pr̃ĩ monu¬

Expanded text:
culum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vineardos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sint, sive rotunda in modum furnorum. Et Maga lia dicta, quasi magaria, quia Magar Punici novam villam dicunt, uXIII. De agris. 1. Ager Latine appellari dicitur, mite constitui solet. 3. Possessiones sunt agri late patentes publici, privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque, ut potuit, occupavit, atque possedit, unde et nuncupati. 236 4. Fundus dictus, quod eo fundatur, vel stabiliatur patrimon
Abbreviated transcription (Latin):
ura ⁊ ociosa felicitas. ¶ Seges
ger est. in quo serit᷑. uni et iule¬
be. Illa seges cdlemũ uotis resios¬
det. auari agricole. ¶Compisi
ager dictus: qr dinsorib agia
¶ Allumꝰ ager est. ꝙ paulati flus
Im agrũ recidit. ¶Arcifiurꝰ. a
dictꝰ est. qͥ certis lineaꝵ mensiut
nõ continet᷑. s arcentur fines
obiectu fluminũ mõciũ. arbor
uñ et in hus agris nicħ sb̾acu¬
est. pͥmũ ꝓscissꝰ. sũ qr alt̾rꝰ anis

Expanded text:
ima et otiosa felicitas. 8. Seges ager est in quo seritur, unde et Virgilius: Illa seges demum votis respondet avari Agricolae. 9. Compascuus ager dictus, qui a divisoribus agrorum  Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsiciest primum prosciss
Abbreviated transcription (Latin):
sicut er ꝯsul q a consulatu clisc
dus. dr qͥ aliꝙͣdo siccat᷑. uligo ei
humor t̾re naturał: ab ea nuqͣ
recedens. ¶Subsiciua st̃ ꝓpͥe. q̃
sutor de materia p̾cidens qͣi suꝑ¬
uacua abicit. Uñ et sb̃siciua agti
quos in ꝑtica cliuisos recusant
qͣsi steriles uł palustres. Itemss¬
siciua: q̃ in liuisura agri nõ es¬
cuĩt centuriũ: id est ugera dii¬
ta. ¶ Area łr tabulaꝵ eqͣlitas.
Dicta. aut area a planicie as
cqͣlitate. uñ et ara. alii aroi ue
opla armenta tuent. Cui ue¬
ores tomani uom̃ incliderur¬

Expanded text:
st dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt proprie quae sutor de materia praecidens quasi supervacua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocopia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indideru
Abbreviated transcription (Latin):
us militare est
belli inferendi sollẽnitas fe¬
deris faciencli nexus signo dato
ꝯgressio in hostẽ uł ꝯmissio. It
signo dato recepto ¶ It flagia
milituris disciplina: si locꝰ de¬
seratur ¶ It̾ stipendioꝵ modis
dignitatis gralus p̃mioꝵ ho¬
nor. ueluti cũ corona uł torq̃s do
donantur. Itẽ prede decisio ⁊ pro
ꝑsonaꝵ qͣlitatibꝰ et laborĩb uis¬
ta cliuisio ac pͥncipis portõ. uu¬
qͥd sit uis ꝑblicũ

Expanded text:
us militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur. Item praedae decisio, et pro personarum qualitatibus et labori iusta divisio; item principis portio. Qd sit ius publicu
Abbreviated transcription (Latin):
ra liniam̃tis. capd̾ thiara tegũt: e¬
minẽt apicibꝰ fastigiatis. Alam ho¬
rrent: et male tecti cũ latratoribꝰ lĩ¬
gus scoti. Sagati st̃ alamãni. linci¬
ati indi. gẽmati ꝑse. sericatiseres
fasecrati armem. Nõ ulłe etiã gẽ¬
tes nõ solũ ĩ uestibꝰ. s ĩ corpore aliqͣ
sibi ꝓpͥa qͣsi ĩsignia uẽlicãt. ut uide
nꝰ circi germͣuoꝵ. granos et cinna¬
bar gothoꝵ stigmͣta britonũ. cirtũci¬
dũt q uidei p̃pucia ꝑ tondũt arabes
aures flauẽt capitibꝰ textis gete ii¬
tent albani albentibꝰ crimbꝰ. Mauos
ht̃ tetra nox corpoꝵ gallos cãdia
cutis. sñ eqib ĩertes extãt alani. s
abest genti pictoꝵ nom̃ a corpore ꝙ
minutis opifex acꝰ pũctis et exp̾so
natiui graminis succꝰ includit. ut
has ad suis septimen cicatrices fat.
pictis artubꝰ maculosa nobilitas ħt
et sexꝰ instructã spẽ hitꝰ. ut ĩ uiris
tonsi capilli ĩ młieribꝰ redũdãcia c¬

Expanded text:
ra lineamentis, caput tiara tegunt; era lineamentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armenii. Nonnullae etiam gentes non solum in vestibus sed et in corpore aliqua sibi propria quasi insignia vindicant, ut videmus 455 cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circumcidunt Judaei praeputia; pertundunt Arabes aures; flavent capitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis, sine equis inertes exstant Alani, nec abest genti Pictorum nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis, et expressus nativi graminis succus illudit, ut has ad sui specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. 8. Habet et sexus institutam speciem habitus, ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia c
Abbreviated transcription (Latin):
onbꝰ sua ciuiq ꝓpͥa uestis ẽ. ut
partis sarabare galł linee germͣ¬
ns renoues. hisꝑanis stͥnges sar
sinuosa uestim̃ta st̃ de qͥbꝰ legit᷑ ĩ du¬
miele. et sarabare coꝵ nõ st̃ nmu¬
tate. et publiꝰ. ut qͥd ergo ĩuẽtre tu
o ꝑthi sarabara suspẽderũt: Apd̾ qͦs¬
da ã saralure q̃da capitũ tegmĩa
nũcupint᷑. qͣlia uidemꝰ ĩ capite ma¬
goꝵ picta. ¶Linne saga qͣcdra et
mollia st̃. de qͥbꝰ plaut᷑. Luna cooꝑta
est. testrino gallia. ¶ Eenones st̃ q̃¬
dam uelamina hum̾oꝵ et pectoris
usq ũbilicũ: atq in tortis uilł: adeo
hispide ut mbre respuãt: qͦs ułgo
reptos uocãt. co qd̾ lõgitudo ulloꝵ
his freq̃t̾ utũt᷑. ¶ Mastruca: uestis
sardonica ex pellicuł feraꝵ. de qͣci¬
co. Proscauro ꝙ̃ purpura regał nõ
ꝯmouit: eũ sarcoꝵ mastruca muta¬
uit. Mastruca ãt: qͣi mõstruosa. co
forͣnt᷑. Dinoscũt᷑ et g̾s iͣ ħitu: sic̾ et
lĩgͣ cliscordes. ¶Perse brachia et cru¬

Expanded text:
onibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardsinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum his frequenter utuntur. Mastruca vestis Germanica ex pelliculis ferarum, deo qua Cicero pro Scauro45: 'Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?' Mastruca autem quasi monstruosa, eo formantur. Dinoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et cru
Abbreviated transcription (Latin):
Elebiliter aũt deplorandi st̃ q̃ o¬
se separant: qui semet ip̃os a carita¬
te clissociant. Sicut mat̾ eccã pͣue
ab om̃ib hrticis p̾mitur. S tñ eos ue¬
mentes ad se benigna caritate am
inimicos sustinemꝰ reuertẽtes ma¬
t̾na imitutõne. amplecti tã debemꝰ
Cito est ignoscendũ cuiꝙͣ dũ ueni¬
am postulat. Nonemĩ posse pcc̃a cli¬
nutti ei: qui in se peccauti debitu nõ
dinuttit. Eorma ciũ nob̾ indulgẽaie
deus ex mento ꝯditõnis nr̃e imposint
dũ ita orare nos p̾cipit. climitte nob̾
get. Qͥdam de suis fidentes meritis
pigregre in se delinꝙ̃tib ueniãt pa¬
trant: s nich̾ ꝓficit ẽẽ illibatũ a culpa
Qͥ frem sibi tarcliꝰ reconciliat clm̃ gͥ
carlius placat. frustra enĩ ꝓpiciari de
ũ querit᷑: qͥcito placari in ꝓximũ nͣ¬
ligit.¬

Expanded text:
Flebiliter autem deplorandi sunt qui ose separant qui semetipsos a charitate dissociant. Sicut mater Eccleab hominibus haereticis premitur, sed tamen eos venientes ad se benigna charitate amcunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuitte nobisget. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se delinquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum a culpa, Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placari in proximum negligit.
Abbreviated transcription (Latin):
III.iIII.U.ui. I reliqͥ. Cõtinens
numerꝰ est qui a ꝯiũctis monͣ¬
dib ꝯtinetur ut u̾bi gr̃a t̾na¬
rius iuimerus in magnitudi¬
ne intlłr. id est linea an spaci¬
ũ an solidũ cłr. Continẽs. simi¬
lit̾ q̃t̾uarius. et qͥnariꝰ nume¬
ius. Lincał numerꝰ est: qͥ in¬
choaus a monade lincałr scri¬
bitur usq ad infinitũ. Uñ al¬
cat apud grecos ita.
Suꝑficiał numerus est qͥ ñ so¬
lũ longitudine. s et latitudĩe
no pede. id est supeificie ꝯtinẽt᷑¬
uumerus est ita.. Qua¬
dratꝯ numenis est ita.
Qͥ ni angulus est ita.
Circularis nũs ẽ ĩ.
Qͥ dum simiłr młtiplicatu̾
fuerit a se inchoans ad se ꝯu̾ci¬
tur. ut uerbi gr̃ã qͥnqͥes qͥni¬
liclus numerus est qua ĩ lon¬
gitudinc et latitudine et alti

Expanded text:
III. IV. V. VI. et reliqui. Continens numerus est, qui coniunctis monadibus continetur; ut verbi gratia ternarius numerus in magnitudine intellegatur, id est in linea, aut spatium aut solidum dicitur continens: similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alcat apud Graecos. Superficialis numerus est qui non solum longitudine, sed et latitudine no pede, id est superficie contnumerus est ita. Quadratus numerus est ita. Quinqueangulus ita. Circularis numerus est ita, qui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia quinquies qlidus numerus est, qui longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
rocũdi¬
tas ica
meruis est qui a cutulato nũo
młtiplicatꝰ a se inchoat ⁊ se
ꝯuertitur. Qͥnquies quini: x¬
xu. Hic circulꝰ dum
in se ip̃m młtiplicatꝰ¬
S
fuerit facit sperã: id ẽ
quĩquies .xxu.c.xxu.
de clifferẽ

Expanded text:
rotunditas, ita. numerus est, qui a circulato numero multiplicatus a se inchoat et in se convertitur. Quinquies quini XXV. Hic circulus dum in se ipsum multiplicatus fuerit, facit sphaeram, id est quinquies XXV CXXV. § 8 De differe
Abbreviated transcription (Latin):
radiis illumina¬
ri. uñ et eclipsim patitur: si
int̾ ip̃am et solem ubra t̾re in¬
terueniat. Sol enĩ illi loco su¬
ꝑior est. Hinc euenit ut qũ¬
ut qñ sb̾ illo est parte suꝑiore
luceat. Inferiore u̾o ꝙͣ ħt ad t̾¬
ras obscura sit.
Tercia climidia ħt ita
Septima bicornis est ita
Septima aũt senus ⁊ uicesima
sccła sems: In suo orbe melie
st̃. Cȩtere aũt proportiones st̃¬
lud: uit̾ cleficientẽ et nas¬
centem lunaz. Est aũt tri¬
gesima chies qua luna nõ lu
momẽto renascens paulatim
ab eo recedendo uidetur.xx
iucib menstrua spacia mo¬
deratur. Que id̾o obliqͦ ⁊ nõ
recto incendit cursu. Ut sol ne
incendat incentrũ terre ⁊ fle¬
q̃nt̾ paciat̾ eclipsim. Uicinus
est enim eiꝰ circulꝰ terre. Cres¬
cens enĩ oriente cornib spoctat
decrescens occidente. Merito
qm̃ occasura i amissura ẽ lum̃
xxxiiii. de uicinitate lune
est. ꝙͣ sol. Uñ i bremore orbe
celerius pagit cursũ. ut sol ne su¬

Expanded text:
radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut, quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura sit. Tertia dimidia habet ita. Septima bicornis ita. Septima autem semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae sunt. Ceterae autem pro portionelud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem tricesima dies qua luna non lucmomento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. CAvicibus menstrua spatia moderatur. Quae ideo obliquo et non recto incedit cursu ut sol, ne incidat in centrum terrae, et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim circulus ejus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat; decrescens occidentem; merito, quia occasura et amissura est lumen. CAPUT LVII. De vicinitate lunae est quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum su
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ad alciore octasũ tond̾e pͥ¬
ceteri eas aerias uocitauerunt
et ob hoc mensa soł clicta eo qd̾
alia signa illiꝰ noticiã sb̾mĩstrẽt
et appenlices st̃. uł oriente sole
alie obuellent᷑ et absꝯdite solis
radiis uigore lumĩs amictant.
Iam int̾ reliquos philosophos
Ethicꝰ. cosmag̾phꝰ et plañ et
pulchre scripsit. Nos itaq in
aurcã ad mericlie maris oceani
disputante cũ cliscipłis de m̃sa
soł austroꝵ siderũq differẽcia.
Int̾ hos om̃s ethycũ cosmnͣgra¬
phũ miror tñ mestimabili ꝑte
arte curiosũ et coꝵ alioꝵq ille
rep̾hendit młta clixisse et mł¬
tiplicasse et ad scĩa erulitõnũ
mĩnima uł pauca. explicasse
mancuanũ in uanũ młta eclisse
int̾dũ acrerem ꝓ celo posuert

Expanded text:
situm ad altiorem occasum tendentes prsitum ad altiorem occasum tendentes prceteri eas aereas vocitaverunt et ob hoc mensa solis dicta, eo quod alia signa illius notitiam subministrent et appendices sint vel oriente sole alii obvelentur et abscondite solis radiis vigorem luminis amittant. Iam inter reliquos philosophos Aethicus chosmografus et plane et pulchre scripsit. Nos itaque inauream ad meridiem maris oceani, disputantem cum discipulis de mensa solis, astrorum siderumque deferentia. Inter hos omnes Aethicum chosmografum miror tam instimabile arte curiosum. Et eorum aliorumque ille reprehendit multa dixisse et multiplicasse et ad scientiam eruditionum minima vel pauca explicasse.Mantuanum in vanum multa edidisse interdum aere
Abbreviated transcription (Latin):
te . uiam soł gracliẽtẽ et tm̃
lim̃ tend̾e quãtũ dudũ ꝑ d
em radiancia soł iã tenclitus
Et qcqͥd in luna minuere co¬
nimꝰ paulatim et paulꝑ no
uentem cursũ lume in ip̃o del¬
fissimo ac creberimo itmere is
cricesimo t̾minꝰ cliei liuninis
que uulsa de sol centro later¬
aussa soł ut deorsũ respiaat
une ecłypsmm. et rursũ ad so¬
lem paniꝑ reditũ itineris qͣsi
ua solet mebula lune¬
tensissima crepuscłm incli¬
cat sursũ aceli parte uł ubae¬
ris et statim eclipsiꝰ paciatur
Scella itaq in ip̃a syderũ ꝑ¬
te. uñ et lua intuemur nõ fi¬
ras. S mobiles dicit et caruz
magnitucline motũ ⁊ sitũ płe¬
ne cerni nõ posse eo qd in ip̃acͤ¬
puscula condensa et spissa celi
parte posite sit apd̾ septẽtric̾e
et reliciua signa maiora ad ostẽ¬
dendũ tp̾roꝵ sigua p̾sencia ⁊ fu¬
tura. ¶ Dracũculi qui cernũt᷑
stellaꝵ qui in occasũ caꝵ suspi¬
cantur ab eo cursu ppendissim̃

Expanded text:
 viam solis gradientem et tantum lumen tendere, quantum dudum per diem radiantia solis via tendetur et quicquid in luna minuere cernimus paulatim et paulisper volventem cursu lunae in ipso densissimo ac creberrimo itinere usque trecensimo terminus diei luminis, quae vulsa de solis centro latea solis, ut deorsum respiciat lunae aeclipsin et sursum a sole parumper reditu itineris quasi a sol et ut nebula densissima crepusculum inducat sursum a caeli parte vel umbra aeris et statim aeclipsin patiatur. Stillae itaque in ipsa siderum parte, unde et lunam intuemur, non fixas, sed mobiles dicit, et earum magnitudinem, motum et situm plene cerni non posse, eo quod in ipsa crepuscula condensa et spissa caeli parte positae sint. Apud septentrionem et reliqua signa maiora ad ostendendam temporum signa praesentia et futura draconculusque cernuntur stillarum, quae in occasum earum suspicantur, ab eo cursu per densissimum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Candorez sol dicit et racli
os soł ingentẽ suilituclinũ
nitudine et pretorrida calore
dẽsitate nubiũ et umbriũ im¬
nicer̃. Uñ ꝯstat hereas regio¬
nes nũcupatas ultͣ mar̾ oce¬
anũ sicut est egiptꝰ. Et pͥma
incdia. zesis natabris. celchi.
Gaieni. ethiopes et ethere q̃
uicine st̃ dextra plagͣ meridie
Sicut enĩ ad leua meridiei¬
affrico ĩminet ita deftr̃a ꝑ¬
is celi ⁊ cardinib mũdi ergo¬
q soł septẽtrionał et u̾bilicu
ue ⁊ meridiez insulas que sͣ
clixit et mõte incognitũ ⁊ in
accessibile et has bestias ⁊ fla¬
tũ austri mira indagarione
agressꝰ ẽ. Hos u̾o nõ rep̾hẽ¬
dimꝰ. S miram̃ qr philoso¬
phoꝵ argum̃ta nõ milla legi¬
mus. S nec talia clixissez nec
tantũ istoria mũdi circiuitũ
et mare oceanũ arte noualii¬
sulas in accessibiles cũ ille isto¬
riaz se extortũ fuisse sccibat ⁊
de aquilone parte uicinas in¬
sulas. Meoparotas. E bizas. Or¬

Expanded text:
dicit et radia solis ingente similitudine nitudinem et prae torreda calore densitatem nubium et imbrium minuere, unde constat aereas regiones nuncupatas citra mare oceanum, sicut est Aegyptus et prima India, Zeusis, Natabres, Celthi, Gageni et Aethiopes et ceterae, quae vicinae sunt dextra plaga meridie. Sicut enim ad levam meridie ioafricum inminet, ita dextram paris caeli et cardinibus mundi tergaque solis, septentrion‹e› et umbelicum ne in meridiem. Insolas quae supra praedixit et montem incognitum et accessibilem et has bestias et flatum austri mira indagatione adgressus est. Nos vero nec reprehendimus, sed miramur, quia philosophorum argumenta nonnulla legimus, sed nec tanta dixisse nec tantum mundi circuitum et mare oceanum arte navale insolas inaccessibiles, cum ille Histriam se exortum fuisse scribat et de aquilone parte vicina insolas Meoparotas et Bizas, Or
Abbreviated transcription (Latin):
generaliũ osilioꝵ a tprib̾ cõs¬
tantini ceperũt. In p̾cedenti¬
b nãq annis ꝑsecutõne f̾uẽ¬
te docendaꝵ plebiũ minime
dabatur facultas. Inde xp̃ia¬
nitas in cliu̾sas hereses scissa

Expanded text:
a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis persecutione fervente docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ cet̾a enĩ ꝯsilia qͣtuor esse
uenerabilos sinodos. que totaz
pͥncipalr fidez ꝯplectant qua¬
si quatuor euͣngłia uł totidem
paradisi flunina. Daꝵ pͥor
icena sinodus trecentoꝵ de¬
cez ⁊ octo ep̃oꝵ. Constantino
augustino imperãte ꝑacta est
In qua arriene ꝑfidie ꝯdẽpna.¬
tate sc̃e trinitatis. id est arriꝰ
asserbat. Consubstançia deo
pr̃i deũ filiũ eadẽ scã synodus
ꝑ simbolũ cliffiniuit. Sccla si¬
nodus centũ qͥnqͣgnita patrũ
sb̾ theodosio semore ꝯstantino¬
polim ꝯgregata est. q̃ mace¬

Expanded text:
ia quatuor sunt venerabiles synodi, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasi quatuor evangelia vel totidem Paradisi flumina. Harum prima Nicaena synodus trecentorum decem et octo Episcoporum, Constantino Augusto imperante, peracta est: in qua Arianae perfidiae condemnatate sanctae Trinitatis, id est, Arius asserebat consubstantialem Deo Patri Deum Filium, eadem sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Mace
Abbreviated transcription (Latin):
theus. marcꝰ. ioħs. Qͥntus
iii quo duo. Matħs. lucas.
Sextus in quo duo maths. mͣr¬
cus. Septimꝰ in quo duo ma¬
theus. ioh̃s. Octauꝰ in quo
duo lucas. Marcꝯ. Nomis in
quo cluo lucas ioh̾s. Deci¬
clixerũt. Quoꝵ expositõ ħ est.
Per singulos eiũ euͣngłistas
mimerus qͥd capłis affixus ia¬
cet. Quib numeris sb̾dita est.
era quedum iuinio notata. q̃
uiclicat in quoto ⁊moue posi¬
tus sit numerꝰ cuiꝰ sb̾iecta ẽ. era
Uerbi gr̃a. Si est era pͥma: i
pͥmo canone. Si sccła in sccło
Si tercia in tertio. Et sic ꝑ
orcliue usq ad decimũ ꝑueĩ¬
es. Si igitur aperto quolibet
eungłio placuerit scire. qͥ reli¬
quoꝵ emigłistaꝵ similia dixe¬
rũt. assumes adiacentẽ mu¬
meꝵ capłi. ⁊ requires ip̃m
numeꝵ in suo canone ꝙ̃ ĩcli¬
cat ibiq inuenies. quot ⁊ qͥ
dixerũt.⁊ ita demũ in corpo¬
re inquisita loca. q̃ ex ip̃is
numeris indicant᷑ ꝑ singła
a non grece. latine regula
nũcupatur. Regła enĩ

Expanded text:
tthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decidixerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangnumerus quidam capitulis affixus adjacet, quibus numeris subdita est aera quaedam minio notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus cui subjecta est aera. 5. Verbi gratia: si est aera prima, in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio, et sic per ordinem usque ad decimum perveniens. 6. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum evangelistarum similia dixerunt, assumes adjacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint, et ita demum in corpore inquisita loca quae ex ipsis numeris indicantur per singula anon grece, latine regula nuncupatur. Regula dict
Abbreviated transcription (Latin):
st plane ĩ artib scenicis lib̾i ⁊
ueneris prõciniũ qͥ pͥuata et
propa st̾ scene degestu et corporis
flexu ł fluxu. Nam molliciẽ lib̾to
et ueneri immolabãt. illi ꝑ sexuiz
illi ꝑ fluxũ dissosuti. Que u̾o ibiuo¬
cib. et modis et organis ⁊ liris tnͣsi¬
tores.

Expanded text:
st plane in artibus scenicis Liberi et Veneris patrocinium, quae privata et propria sunt scenae de gestu et corporis flexu. et veneri immolabant, illi per sexum, illi per fluxum dissoluti. Que vero ibi vocibus et modis et organis et lyris transitores.
Abbreviated transcription (Latin):
a romanis sb̾acta interiori g̾ma¬
nia per castroꝵ limites poĩti a ti¬
beno cesare. in magna coaluerũt
gentem atq ita nomen ex locis
sũpserĩt qr cerebra per lunites
hitacula constituta burgos ml¬
gouocant. Hu pea rebelles romͣ¬
uis effecti: plusꝙͣ .Lxxx. milia
armatoꝵ.npc. remi fluminis in¬
sederũt. ⁊ nom̃ gentis obtinue¬
rũt. ¶Saxomi gens in occaui
te atq agilitate abił. Uñ ⁊ ap¬
pellata qd̾ sit clurũ ⁊ ualiclissi

Expanded text:
a Romanis subacta interiori Germaa Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum te atque agilitate habilis: unde et appel
Abbreviated transcription (Latin):
dicti st̃. sicut et ppłi inhicantes
uirta lemannum fluuiũ ale
Deseruere cauotentoria fira le¬
manno. ¶Longobardos uulgo
fertur noĩasse prolira burba et
nũꝙͣ tonsa. ¶Diclilicus anumis
ab extremis gallie erumpens iuu¬
eta ꝙͣ fluuiũ in hitasse et ex eo
imania corpora mimanes q na¬
tõnes seuissinus clurate frigori¬
bus qui mores ex ip̃o celi rigore
traxerũt feroces animi ⁊ semper¬
indomiti raptu uenatuq uiuen¬
tes. Hoꝵ pluriie g̾s uarie ar¬
mis clscolores ħitu lingus clisso¬
ne et origine nocabuloꝵ incer¬
ce. ut dolorates aisiuan. qua¬
bruteni. camasi. blangiami tu¬
bantes. quoꝵ inmanitas barba¬
rie etiam in ipĩs uocabuł horro¬
rez quẽdam significat. ¶Sueui
pars germanoꝵ fuerũt in fine
septentrionis de quib lucanus
Fundit ab extremo flauos a
quilone sueuos quoꝵ fuisse cen¬
tũ pagos ⁊ ppłos multi traclide¬
rũt. Dicti aũt sueui putantur
erũt. ¶ Burguncliones quõda

Expanded text:
dicti sunt, sicut et populi inhabitantes dicti sunt, sicut et populi inhabitantes iuxta Lemannum fluvium Alemus1, 396: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominatos prolixa barba et numquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, iuxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo sint inmania corpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxeruindomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerte, ut Tolosates, Amsivari, QuaBruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur erunt. Burgundiones, quondam
Abbreviated transcription (Latin):
mul cum umbris. ¶ Gothi a ma¬
gog filio iafeth noĩati putant᷑
de similitudine ultime sillabe qͦs
uet̾es magis getlias ꝙͣ gothos
uocauerũt. Gens fortis ⁊ potẽtis¬
sima. corpoꝵ mole arclua armo¬
rũ genere t̾ribił. De qͥb lucanꝰ
Hinc clacus premat in de gethis
occurrat hiberis. Daci ãt gotlioꝵ
soboles fuerũt. ⁊ clictos putant
clacos qͣi clagos qr de gothorũ
stirpe creati st̃: cle quib ille. Ibis
ad argos procul usq dacos.
¶Bessi barbari fuerũt. qͥ a młti¬
tudine boum sic uocati credũt᷑.
de quib quida. Qͥ colit t̾rrr me¬
dia uł ille diuitis multa bone.
pellicatꝰ accola ripe. ¶ Gippides
pedestͥ prelio mag̾ ꝙͣ eq̃st̾ sunt
usi: et ex hac cã uocati st̃. ¶Sar¬
mate patentib campis armati
ineqͥutabãt pͥus ꝙͣ eos lentulus
clambio ꝑhiberet: atq ude ob
studia armoꝵ sarmate nũcupati
existimant᷑. Lanus fluuius fer¬
tur ultra danubiũ a quo alani¬

Expanded text:
mul cum Umbris. Gothi a Mamul cum Umbris. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis. De quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille divitis multo bove pileatus accola ripae. 92. Gipedes pedestri praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex hac causa ita vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet, atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur. 94. Lanus fluvius fertur ultra Danubiu
Abbreviated transcription (Latin):
st: qͥ uibe roma ꝯdidit. gentiq
et ciuitati nom̃ dedit. Hii antea
a saturno saturni. a latino latini
uocati st. Nam latinꝰ rex italie
fuit qui ex suo noĩe latinos appel¬
lant. qͥ postea romani nũcupati
st. Hii et quirites clicti: qr quiri¬
nus dictus est. romulus. ꝙ semꝑ
hasta utebatur que sabmoꝵ liu¬
gua quins cłr. ¶ Itatus quoq et
sabmꝰ ⁊ siccanꝰ fr̃s fuerũt: ex qͥbꝰ
noĩa ppłis imposita ⁊ regionibus¬
st̃. Nam ab italio itali. a sabino
est: s galloꝵ ueterũ ꝓpagõ qui
appenninũ montez incolũt: cle
quib historie ꝑhibent eo ꝙ tp̃re
a quo se claclis imbrib suꝑfuert¬
ce. ¶Marsi gens italie clicta a
comite liberi marsia qui usũ ill
uiciũ ostenclit et ob hoc illi sta¬
tuam fecer̃t: ꝙͣ postea romani
itis marsis tulerũt. ¶ Marsoᷤ
offenois serpens di. Illesos aũt
ẽe carminũ maleficus. Inhitat
aũt plagam appenim montis si¬

Expanded text:
, qui urbem Romam condidit, gentique , qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus: quia semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua quiris dicitur. Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina psunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino s, sed Gallorum veterum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit, et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos ophis serpens dicatur: illaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant autem plagam Apennini montis si
Abbreviated transcription (Latin):
dicti. Hii diu perseuerantes in
bello ꝯͣ messenos ueriti ne cdiuru¬
tate prelu spem proł amitteren
preceperũt ut uirgines eoꝵ al
iuuenib domi relictis concũle
parentib nati ex nota matͥll
pudoris spartani uocati st̃. Nu
ip̃os ẽẽ spartamos quos et laca¬
mones affirmãt. Traces ex flo
iaphet qui uocatus est tyrus er¬
orti et cognomĩati ut superiꝰ ad¬
tũ est ꝑhibent᷑. Licet gentiles
osdem ex morib ita clictos erisi¬
mant qd̃ sint truces. Seiussims
fabulosa de eis memorãt᷑. ꝙ ca¬
tuios duis f suis litarẽt et huis¬
nũ sanguine in ossib capitũ p¬
tare solitiẽent. de qͥb uirgilube
Hen fiuge crudeles tras. fuge li¬
as auanĩ. Quasi crudeliũ ⁊ aua¬
r. ¶Itror gens origmẽ a col¬
dus lucit. qui missi ad argonau¬
tas ꝑseq̾ndo ut aponto intraue¬
cut istiũ fliuiũ a uocabulo ãnis
quo amari recesserũt appellatist̃
Romaui a romulo nũcupati¬

Expanded text:
dicti. Hi diu perseverantes in dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberparentibus nati, ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemones. Thraces ex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, exorti et cognominati ut superius dictum est perhibentur: licet gentiles eos a moribus ita dictos existiment, quod sint truces; saevissimi fabulosa de eis memorantur, quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum portare soliti essent: de quibus Virgilius: Heu! fuge crudeles terras, fuge littus avarum! quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati
Abbreviated transcription (Latin):
talia. uisi st̃ ut aues. Primo eĩ
eos uarro italia appulisse come¬
morat. Greci uero pelasgos aio
uis et larisse filio ꝑhibent clictos
Miriuidones fuerũt achuillis so¬
cii. dolopes pirri. Dicti aut st̾ nuir¬
midones: ꝓpt̾ astuciã qͣsi mirmi¬
ce id est formite .C. rostotenes ã
clicit clictos mirmidones a mr¬
mitlone duce iouis eurimodose
filio. ¶ C icropi atheniensiũ reg
successit grauis. cuiꝰ filia athis
nom̃ et regioni et genti dedit.
er ea sithic̃ cognommati qͥ st
thenienses. Ion uir fortis ex suo
uoĩe eosdez athemenses uocaut
iones. Macedones a noie macedo¬
nis regis aña amaci nũcuꝑati st
postea macedoncs clicti ¶ E pro¬
liam transire presũpserũt. ¶Do¬
rus neptim et elepis filiꝰ fuit.
uñ dori et originez et nom̃ ducñt
Sũt aũt pars grecie gentis ex qͥl
ã cognominata ẽ. tercia ling᷑ gte¬
coꝵ que dorica appellat᷑. ¶ Lacede¬
mones a la cedemone semele filio

Expanded text:
taliam visi sunt, ut aves. Primo enim taliam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam appulisse commemorat: Graeci vero Pelasgos a Pelasgo Jovis et Larissae filios perhibent dictos. Myrmidones fuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt, postea Macedones dicti. Epiroliam transire praesumpserunt. Dorus Neptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex-quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. Sic q cleinde grecis ad¬
nuxti st̃: pͥmũ gallo greci nũc
ex antiquo galloꝵ noĩe galathe
nũcupantur. ¶ Greci añ thessali
a thessalo: postea agreco rege gͦ¬
ci st̃ nũcupati. Nam greci ꝓprĩe
thessali st̃ nũcupati. ¶ Lapħitas
aut gentem thessalie fuisse auĩt
circa penion ainneni olim mħ̾itã¬
te alaphita appollinis filia nini¬
cupatos. ¶Sicionii greci st̃ mnin¬
cupati: acicinio regẽ. hii pͥmũ a¬
nũc peloponensis uocatur a pe¬
lone rege suo. Ip̃i st̾ et archades
ab archade rege iouis et caliste
filio dicti. ¶ Danai adanao rege
uocati idem et argiui ab argo¬
conclitore cognominati. Postꝙͣ
aũt rex grecoꝵ apis mortuꝰ ẽ: hu¬
ic filiꝰ argus successit in regnũ. ⁊
ex co argi appellati st̃: qͥ ⁊̃ ab eis
post õbitũ ut deus h̾eri cepit tem¬
plo et sacrificio honoratꝰ. ¶Achei
qui et accei. ab acheo iouis filio dic¬
ti pelasgi noĩati: qr cũ uelis pan¬
sis pelagi uerno tp̃r aduenisse i¬

Expanded text:
unt; sicque deinde Graecis admixti primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Aa est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. Danai a Danao rege vocati. Idem et Argiconditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse I
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suoꝵ factone a sedib suis pul¬
si iuxta bactron orientis fluuiũ
sortiti st̃. Huiꝰ gentis rex fuit zo¬
roastes muentor magice artis.¬
¶ Darthi quoq et ip̃i a scithis ori
t᷑. Nam scithico ẜmone exules
domesticis secditõnibus scithia:
pulsi: solitulines iurta yrcaĩ¬
am pͥmũ furtin occupauerũt.
cdeinde pleraq finiũ etia uirtu¬
te obtinuerũt. ¶ Assirii ab assur
filio sem uocati gens potentissias
que ab eupliratẽ usq ad indoꝵ
fines om̃e in mecdio tenuit re¬
gionez. ¶Medi a rege suo putã
peliaci regis fr̾ appellie filiꝰ extlic̾¬
salia pulso est cũ medea uxore su
tis plagam perdoniuit. ibiq me¬
dia urbe cõcliclit gentẽq medo¬
rũ noĩe suo appellauit. Sic̾ ĩueĩ¬
mus in genesi: ꝙ madeus auctor
gentis medoꝵ fuit. aquo cognoĩa¬
ti ut superiꝰ lictũ est. Otosius ħ¬
dicit: ¶Persi a perseo rege st̃ uo¬
cati. qͥ a grecia in asia transiẽs ibi

Expanded text:
qui suorum factione a sedibus suis pulqui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis origtur. Nam Scythico sermone exules domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognomPeliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore suatis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. 47. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui, e Graecia in Asiam transiens, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut hodie usq appareãt: uñ fu̾nt
cliriuata: sicut assur. assirii ex he¬
ber hebrei. Partim u̾o tp̃ris ue¬
tustate. ita mutata st̃: ut uix
hoĩes doctissimi antiqͥssimas his¬
torias perscrutantes. nec om̃iũ
s aliqͣꝵ ex istis origines genciũ
lio cham qui uocabat᷑ mesraim
egipcii st̃ exorti: nulla ħ resonat
origo uocabłi. sicut nec ethiopũ
qui clũr ad eũ filiũ cha ꝑtinere
qui chus appellati ẽ. & si oĩa cõ¬
siderant᷑ plurima tñ genciũ mu¬
tata ꝙͣ manencia uocabula appa
dicti st̃. qui ab occidẽtali parte e
os mncludit. Seres a ꝓpͥo i oppi¬
do nom̃ sortiti st̃. Gens ad orien¬
te sita apd̾ quos lana de arboribꝰ
contexitur: de qͥb est illd̾. Igno¬
ti facie: s noti uelle seres. Gangͣ¬
rde ppłi st̾ int̾ assirios indosq in
h̾itantes cuta gangẽ fluuium¬
.Uñ ĩ gangaride nũcupati st̃.
Ircam clicti a silua y̾rcana uͥ st̃

Expanded text:
ut hodieque appareat unde fuerant ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei; 404 partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium lio Cham, qui vocabatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hoc resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula appardicti sunt, qui ab Occidentos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ iapheth .uii. noĩant᷑. Gomer
er quo galathe: id ẽ galli. Ma¬
gog. a quio arbitrant᷑ sctas et
gothos traxisse orignie. Ma¬
deus. a quo medos existe̾ putãt
Iuuan a quo iones qͥ et greci. uñ
et mare ioniĩ. Tubal: a quo hibe
capadoces. uñ et urbs apd̾ eos
usq hodie mazecha cłr. Tuas ex¬
quo traces quoꝵ nõ satis immu¬
tatũ uocabłm ẽ: qͣsi tiraces. Filii
gom̾ nepotis iafeth. aschana. a
quo sa̾mate. quos greci reginos
uocant. Riphan a quo paflago¬
nas. Catorna: a quo st̃ friges.
quo cilices ut iosephus arbitra¬
tur. uñ et metropoł ciuitas eoꝵ
tharsis dr. Cethin a quo cethei
id est cipri: a quib usꝙ hodie u
uibs cithiũ uoĩatur. Dodanim
lonez mediaz partem asie ⁊ õez
europa usq ad oceanũ britãni¬
ail possidẽt noĩa et locis et gẽtibꝰ
teliꝙ̃ tes de qͥb postea mimuta¬
ta st̃ plinima. cet̾a permanent
li fuerũt. Nam mltaꝵ gẽciũ
liosabula partim manserũt. ita

Expanded text:
 Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo IbeCappadoces, unde et urbs apud eos usque hodie Mazecha dicitur. quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum tur. 36. Cethim, a quo Citii, id est, Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim,ilonem mediam partem Asiae et omnem Europam, usque ad Oceanum Britannicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes, de quibus postea immutata sunt plurima, caetera permanent ut fuerunt. 38 Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓuncia feniciã nũcupauit.
¶Sidones aũt a ciuitate que uo¬
tur sidon traxisse uocabłi ꝑl¬
bentur. Sarraceni clicti: uł qee
sarra genitos se preclicent. sqũ
cut gentiles auĩt ꝙ ex originesi¬
ror sint qͣsi syrigene. Hi ꝑ an¬
plam ħtant solitucline ip̃i sil
et ismahelite ut lib̾ geneseosd¬
cet qd̾ sint erismaele ip̃i cedai
a filio ismacł. ip̃i agareni ab as
antur. ¶ Philistei ip̃i st̃ palesͥ¬

Expanded text:
nciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agaloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaes
Abbreviated transcription (Latin):
ma hisperia est. ¶Ethiopes dic¬
tia filio cham qͥ uocatus ẽ chus
ex quo originez trahũt. Chus
enĩ hiebraica lingͣ ethiops int̾¬
pretatur. ¶Du quõdam ab ĩ¬
do flumine consurgentes: iuxta
egyptũ int̾ mlũ et occanũ ĩ me¬
ricdie sb̃ ip̃a solis icinitate ꝯse¬
derũt. Quoꝵ st̃ tres ꝓpłi espiri¬
garamantes et inidi. E spiri st̃
ocadentes. garamantes tripol
indi orientis. ¶Trogodite gẽs
leritate pollent: ut etia feras
cursu peclũ asseqͣnt᷑. ¶Panfa¬
gi. et hu in ethiopia st̃. qͥb es¬
ta est. quicauid mancli põt
omĩa fortuitu gignẽcia. uñꝙ
pellati icto fagi: Q uenãdo
Gantu hu post indos montlns
regiones tenẽt: quos sb̾actos.
aleunder magnꝰ piscib uesci p¬
hibuit. ¶Antropofagi gens ap¬

Expanded text:
nia Hesperia. Aethiopes dicnia Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens leritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando lantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens a