comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̾ ampullas uacuas oleo exorciiato.
ꝙ sacroerismate. ꝑ orationẽ repleri fecit.
e aduentu francoꝵ ꝑgermaniã inbelgi¬
ca. & gallie regiones. & qͦ mͦ ludonueꝰ.
regnũ francoꝵ suscepit. ꝙ de miraculis
que fiebant ꝑbeatũ remigiũ. ꝙ de urceo
remis asportatd. &. a quodã leui francõ
in regis p̃sentia bipenna ꝑeusso. &
Quomodo ludoye rex francoꝵ neptem
Gundebaudi regis burgundionũ nomine
hrothdẽ xp̃ianissimã in coniugẽ sũpsit.
qr quomͦ idem lodoye regnũ suũ dilata¬
uit. ꝙ de filiis ludoy ei quos rothudis
bapti bari contra eiꝰ ii lunidate fecit xi
uortatus ut fidẽ xp̃i susciperet. eã audi
clere & baptiliari uelle uxori sue narrauit.
uomꝰ regina rothildis sc̃m remigiũ ad se
uocauit. dep̃cans ut regisaluris uã p̃dica¬
ret.&. quom die passionis dñi pridie ante¬
quã rea cũ popło baptilaretur. cũ beatꝰ
remigius regẽ catelalaret. apparuit il
regi francoꝵ. & sue potestati futura p̃diã

Expanded text:
Qaliter ampullas vacuas oleo exorcizato et sacro chrismate per orationem repleri fecit. 11. De adventu Francorum per Germaniam in Belgicam et Gallie regiones, et quomodo Chludowicus regnum Francorum suscepit, et de miraculis que fiebant per beatum Remigium, et de urceo Remis asportato et a quodam levi Franco in regis presentia bipenna percusso. 12. Quomodo Chludowicus rex Francorum neptem Gundebaudi regis Burgundionum nomine Hrothildem christianissimam in coniugem sumpsit, et quomodo idem Chludowicus regnum suum dilatavit, et de filiis Chludowici, quos Rothildis baptizari contra eius voluntatem fecit. 13hortatus, ut fidem Christi susciperet, eam audirdere et baptizari velle uxori suae narravit. 14. Quomodo regina Rothildis sanctum Remigium ad se vocavit, deprecans, ut regi salutis viam predicaret, et quomodo die passionis Domini, pridie antequam rex cum populo baptizaretur, cum beatus Remigius regem catecizaret, apparuit illregi Francorum et suae posteritati futura predixit. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
incitauit. Delectabant᷑ namq in u̾bis
illis que audierant. licet ex territi eent
pletus sapientia. cepit eos instruere
hanc esse uisionis diuinȩ atq angelice con¬
suetudinẽ. ut in aduentu suo terreant
corda mortaliũ. s subsequenti consola¬
tione demulceant p̃cedentẽ timore.
instruens eos ex auetoritate scarũ seri¬
pturarũ. quomͦ singulis quibꝰ apparue¬
rant. & in primordio apparitionis in¬
cusserint uidentibus se timorẽ. sed post
ꝑ grãm consolationis gratissimã eoꝵ eor¬
dibus prebuere leticie ylaritatẽ. Cũq
iam sc̃s uir eos de talibꝰ sufficient̃ instrua¬
isset. ꝓphetico repletus spũ cuncta que
eis. uel semini eoꝵ uentura erant p̾dixit.
qualit̾ scilicet successura eoꝵ posteritas
regnũ e̾ẽt nobilissime ꝓpagatura. atq

Expanded text:
incitavit. Delectabantur namque in verbis incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent pletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem timorem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis gratissimam eorum cordibus prebuere letitiae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atq
Abbreviated transcription (Latin):
mere: manete in dilectione mea. Et
post hec u̾ba. lux que aduenerat recessit.
&. incredibilis suauitatis odor in eadẽ
domo remansit: ut patenter ostendere¬
tur illuc auctor ẽ lucis.& pacis atq
suauitatis uenisse. Qũe nemo eoꝵ qͥ ad¬
erant preter ep̃m propt̾ fulgorem lu¬
minis timore ꝑculsi. intueri ualuer̃.
Tantaq claritatis gła pontificẽ sem̃ ꝑ
fudit. ut splendor ex eo ꝓcedens. plus
conspicua domũ in qua sedebant reddi¬
derit. qũa lucernarũ lumina ibidem
lucentia. Rex itaq ac regina pedibꝰ se
scĩ sacerdotis prosternunt. ꝙ cũ mag¬
no pauore. ac gemitu consolationẽ eius
requirunt. ꝙ quid sibi adutilitarẽ at¬
q salutẽ ꝑtinens esset agendũ cũ mag¬
na expetunt deuotione. parati audire.
&. opere complere que a sc̃o pontifice.
discerent. Nam lumen quod eos ex te¬
rius ꝑfudit. etiam interius inlumina¬
uit: ꝙ ad querendũ salubre consiliũ

Expanded text:
mere. Manete in dilectione mea. Et mere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavitatis venisse, quem nemo eorum qui aderant preter episcopum, propter fulgorem luminis timore perculsi, intueri valuerunt. Tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & rex alacriter ei obuiã ꝓsiliuit. eũ¬
q amplerus cũ ipso. & uenerabili coniuge
in oratoriũ beatissimi apłoꝵ principis
Petri. quod ut diximus cubiculo regis con¬
tigium erat ꝓcessit. Cumq illi tres. pon¬
tifex scilicer & rex atq regina dispositiᷤ
sedilibꝰ consedissent. circum stantibꝰ qui¬
busdã clericis. qui cũ pontifice uenerant.
& familiarib regis atq reginȩ.ꝙ sẽs
presul regẽ monitis instrueret saluta¬
ribꝰ ac euuangelicis disciplinis imbueret.
ad confirmandã uere fidei p̾dicationẽ
ꝑ scm̃ dĩ de promptã pontificẽ. etiã ui¬
sibiliter ostendere dñs uoluit. qd fide¬
lib cunctis ꝓmisit. ubi sunt duo. uł treᷤᷤ
congregati in nomine meo. ibi sum in me¬
dio eoꝵ. repente lua tam copiosa totã
repleuit eccłam:. ut claritatẽ solis eumn¬
ceret. & cũ luce uox pariter ẽ audita
dicentis. Pax uobis. ego sum nolite ti¬

Expanded text:
Sed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumSed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili coniuge in oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet et rex atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus presul regem monitis instrueret salutaribus ac euvangelicis disciplinis imbueret, ad confirmandam verae fidei predicationem per sanctum depromtam pontificem etiam visibiliter ostendere Dominus voluit, quod fidelibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite ti
Abbreviated transcription (Latin):
& uerũ dm̃ inimortalẽ qu̾e remigius
p̃dicat credere parati sumꝰ. Nuntiant᷑
hec sc̃o Remigio. Ile qͦq gaudio magno
& oꝑibꝰ ac pompis eꝰ abrenuntiare. ꝙ in
dm credere deberent. aꝑtis & breuibꝰ
u̾bis instruait. & qͥa dies sc̃i pasche
fricus uocat. pridie scilicet ante quã
baptismi grãm rex& popłs eiꝰ ꝑceptu¬
ri erant: cũ sẽs Remigius. ꝙ uenerabi¬
bilis coniuna regis rothudis pregis
& popłi eiꝰ salute in oratione ꝑ noc ta¬
rent. ep̃s indomo ante altare sanctȩ
orariȩ multas effundens lacrimas. et
regina in oratorio sc̃i petri uiata do¬
mum regiã. e pleta oratione. ponti¬
fex ad ostiũ regii cubiculi pulsaturꝰ
decessit: ut uidelicer ꝑ alza silentia
noctis aliii curis reg absoluto. libe¬
rius posset cõmitere saera mysteria
u̾bi. Oũe ostiis aꝑtis cubicularii regis
reuerenter suscipiunt. & cũ honore de¬
bito usq ad penetralia regis introducunt.

Expanded text:
et Deum verum, inmortalem, quem Remegius et Deum verum, inmortalem, quem Remegius predicat, credere parati sumus'. Nunciantur haec sanctoRemegio. Ille quoque gaudio magno ac pompis eius abrenuntiare et in Deum credere deberent, apertis et brevibus verbis instruxit. Et, quia dies sancti pasche sticus vocat, pridie scilicet, antequam baptismi gratiam rex et populus eius percepturi erant, cum sanctus Remigius et venerabilis coniunx regis Hrothildis pro regis et populi eius salute in oratione pemoctarent, episcopus in domo ante altare sanctae Mariae multas effundens lacrimas et regina in oratorio sancti Petri iuxta domum regiam, expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit, ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem, hostiis apertis, cubicularii regis reverenter suscipiunt et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. sicq facta uictoria. reu̾sus
ẽ in franeiã ad reginã suã. & narrauit ei
qualiter ꝑ inuocationẽ nominis iħu apĩ
uictoriã meruit optinere. Acta sunt
hec anno.xu. clodoueo regnante. Tunc
regina ut impleret᷑ dictũ apłi salua¬
tur iur fidelis ꝑ mulierẽ fidelẽ. uocauit
sc̃m Remigiũ urbis huiꝰ rem̃sis antistitem.
dep̃cans eũ ut regi salutis uiã p̃dicaret.
Qũe sc̃s sacerdos ꝑ multã salutaris uitȩ doc¬
trinã. ad baptismũ uenire p̃dicabat. Et
ille ait. Kibenter te audiã beatissime pa-¬
ter s unũ restat qͥa populꝰ qͥ me sequitur.
ñ uult deos suos derelinquere. Uaclã aut̃
ad hortari eos uixta u̾bũ tuũ & ueniens
rex ad popłm. cepit hortari eos ut in
dm̃ qui eis uictoriã dederat credereñ.
qm̃ dii illoꝵ in tribulatione sua nichil
eis ꝓdesse potuerunt. Acclamauerułi
autẽ om̃s p̃currente miscdia. & potentia
di. Mortales deos relinquimꝰ głose Rex

Expanded text:
constituit. Sicque, facta victoria, reversus constituit. Sicque, facta victoria, reversus est in Franciam ad reginam suam et narravit ei, qualiter per invocationem nominis Iesu Christi victoriam meruit obtinere. Acta sunt hec anno XV. Hludowico regnante. 14. Tunc regina, ut impleretur dictum apostoli: Salvatur vir infidelis per mulierem fidelem, vocavit sanctum Remigium urbis huius Remensiutis viam praedicaret. Quem sanctus sacerdos per multam salutaris vitae doctrinam ad baptismum venire predicabat. Et ille ait: 'Libenter te audiam, beatissime pater; sed unum restat, quia populus, qui me sequitur, non vult deos suos relinquere. Vadam autem adhortari eos iuxta verbum tuum'. Et veniens rex ad populum, cepit hortari eos, ut in Deum, qui eis, victoriam dederat, crederent, quoniam dii illorum in tribulatione sua nichil eis prodesse potuerunt. Acclamaverunt autem omnes, precurrente misericordia et potentia Mortales deos relinquimus, gloriose rex,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotus in lacrimis ait Iesu xp̃e qu̾e
hrothildis regina mea p̾dicat esse filiũ¬
dĩ uiui. qui subuenis intribulatione. qͥ
das auxciliũ in te sꝑantib. tuũ aditoriũ
deuotus postulo. ut simͥ uictoriã suꝑ hoᷤᷤ
hostes dederis. ꝙ exꝑtus fuero illã uirtu¬
tẽ qũa de te populi p̾dicant. credã tͥ ꝙ
in nomine tuo baptil.abor. In uocaui enĩ
deos meos: & ut experior elongati sunt
ab auxilio meo. Unde credo eos nulla po¬
testate ẽẽ preditos. qui sibi credentibꝰ
ñ succurrunt. Te uerũ dm̃. ac dñm in uo¬
co. & in te eredere desidero: tantũ ut li¬
berer ab adu̾sariis meis. Cũq hec orats
clamaret. alemanni in fugã lansi terga de¬
derunt. & uidentes regt̃ sui interfectũ
clodouei potestati se subdit dicentes:
Parce precam᷑ dñe Rex: ne pereat plus
populus iam tui sumꝰ. Tunc iussit immi¬
nentẽ plagã cessare. & alemannos ceprtt
ipsosq ac terrã eoꝵ subiugo tributari o

Expanded text:
commotus in lacrymas, ait: Jesu Christe, quem commotus in lacrymas, ait: Jesu Christe, quem Clotildis regina mea pDei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adiutorium devotus postulo, ut, si michi victoriam super hos ostes dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, et, ut experior, elongati sunt ab auxilio meo; unde credo, eos nulla potestate esse preditos, qui sibi credentibus non succurrunt. Te verum Deum ac dominum invoco et in te credere desidero, tantum ut liberer ab adversariis meis'. Cumque hec orans clamaret, Alemanni in fugam lapsi, terga dederunt, et videntes regem suum interfectum, Hludowici potestati se subdunt, dicentes: 'Parce, precamur, domine rex, ne pereat plus populus; iam tui sumus'. Tunc iussit rex imminentem plagam cessare et Alemannos cepit, ipsosque ac terram eorum sub iugo tributario
Abbreviated transcription (Latin):
it filiũ aliũ que in baptismo chlodomirẽ
uocauit. & hic cũ egrotare cepisset. diõ
rex. Non potest aliud nͥ & de isto sic fiat.
quomͦ fuit de fr̃e eiꝰ ut baptiliatꝰ in no¬
mine xp̃i ur̃i cito moriatur. Sed orante
Regina &. dñi miscdia p̃currente. recep̃
Ssanitatẽ. Regina quoq ñ cessabat regi
p̃dicare ut dm̃ uerũ coleret. & idola
que colebat uana derelinqueret. s nullo
mͦ animũ eiꝰ adcredendũ poterat comoue¬
re. donec tandẽ aliquando bellũ contͣ ale¬
mannos. sueuosq moueret. In qͦ cõpulsus
est dm̃ confiteri. quẽ antea negauerat.
factũ est autẽ bellantibus interse fran¬
sueuis. ut elodouei exercitus nimis corru¬
eret. Aurelianus consiliarius eiꝰ in tuens
regẽ ait. Dñe mirea. crede modo indm̃
celi quẽ domina mea Regina p̃dicat. et
dabit tͥ ipse rea regũ ꝙ ds̃ celi. ac terre
uictoriã. Ille uͦ eleuatis in celũ oculis:

Expanded text:
it filium alium, quem in baptismo Chlodomirum it filium alium, quem in baptismo Chlodomirum vocavit. Et hic cum aegrotare cepisset, dixit rex: 'Non potest aliud, nisi et de isto sic fiat, quomodo fuit de fratre eius, ut baptizatus in nomine Christi vestri cito moriatur'. Sed orante regina et Domini misericordia precurrente, recepit sanitatem. Regina quoque non cessabat regi predicare, ut Deum verum coleret et idola quae colebat vana derelinqueret. Sed nullo modo animum eius ad credendum poterat commovere, donec tandem aliquando bellum contra Alemannos Suevosque moveretur, in quo compulsus est Deum confiteri, quem antea negaverat.XXXIV. Factum est autem bellantibus inter se FranSuevis ut Clodovei exercitus nimis corrueret. Aurelianus consiliarius ejus intuens regem, ait: Domine mi rex, crede modo Deum coeli, quem domina mea regina praedicat, et dabit tibi ipse rex regum et Deus coeli atque terrae victoriam. Ille vero elevatis in coelum oculis
Abbreviated transcription (Latin):
pore usq fluuiũ ligerim occupauit.
Accepitq aurelianus castrũ milidunen¬
se. quod & in ducatũ optinuit. Concepiͭ
deniq ac peperit Rothildis filiũ. qu̾e
cũ sacro baptismate consecrari uellet. rex
ñ ad uiescebat. ei. Nec dũ enĩ credebat in
dñm dm̃ celi. Regina enĩ cotidie illi p̾dica¬
bat eũ. At ille nolebat eã audire. Int̾ea
regina parat filiũ adbaptismũ. ornat ec¬
clesiã uelis. atq cortinis. ut regis cor ad
credendũ compungeret. Baptilatus est
puer. que ingomirũ uocauit: quiq in al¬
bis decessit. Unde rex nimis contristatuͤ.
reputabat reginȩ increpando dicensad
fuisset: utiq in columis dui uixisset. Lina
uͦ in nomine di ur̃i baptilatus ẽ: uiue¬
re ñ potuit. Regina uͦ dicebat. Dõ grãs
ago qui me ñ duxcit indignã. ut de utero
meo primogenitũ in regno suo recipere
sit dignatus. łgo autẽ nullũ dolorẽ ĩ cor¬
de meo ꝓhac causa retineo. Lostea uͦ genu¬

Expanded text:
pore usque fluvium Ligerim occupavit, pore usque fluvium Ligerim occupavit, accepitque Aurelianus castrum Milidunensem, quod et in ducatum obtinuit. Concepit denique ac peperit Hrothildis filium. Quem cum sacro baptismate consecrari vellet, rex non adquiescebat ei; necdum enim credebat in dominum Deum caeli. Regina enim cotidie illi predicabat eum; at ille nolebat eam audire. Interea regina parat filium ad baptismum, ornat aecclesiam velis atque cortinis, ut regis cor ad credendum conpungeret. Baptizatus est puer, quem Ingomirum vocavit, quique in albis decessit. Unde rex nimis contristatus, reputabat reginae, increpando dicens ad fuisset, utique incolomis diu vixisset; quia vero in nomine Dei vestri baptizatus est, vivere non potuit'. Regina vero dicebat: 'Deo gratias ago, qui me non duxit indignam, ut de utero meo primogenitum in regno suo recipere sit dignatus. Ego autem nullum dolorem in corde meo pro hac causa retineo'. Postea vero genu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rex franciscã suã que uocatur
bipenna. & ꝓiecit in terrã. Cũ autẽ ille
se inelinasset eã recolligere. rex statim
eleuata manu. franciscam suã in caput
eiꝰ defixit & ait. Sicut tu in suessionis
ciuitate superiore anno in urceo illo
fecisti. sic & facio tibi. Nortuoq illo.¬
Rex exercitũ de ipso campo iussit ad
propria in pace discedere. Grandis.
timor: & pauor ꝓ hac causa in francoꝵ
popło surrexit. ¶lodoueus deci¬
mo anno regni sui cõmoto exercitu.
sibi toringiã ꝓuntiã subiugauit
Inde Gundebaudi regis burgundio¬
nũ neptem. filiã uidelicet fr̃is sui
chilperici. que gladio interfecerat no¬
mine rothildem pulcbrã satis puellã.
& uere xp̃ianissimã. inter ueniente au¬
reliano consiliario. ac legatariti suo nu¬
tu diuino in coniugẽ sumpsit: sic̾ lec¬
tor in suo loco plenius legere potest.
In dieb illis dilatauit rex elodoueus
regnũ suũ usq sequanã : sequenti tẽ¬

Expanded text:
autem rex franciscam eius, quae vocatur autem rex franciscam eius, quae vocatur bipenna, et proiecit in terram. Cum autem ille se inclinasset eam recolligere, rex statim, elevata manu, franciscam suam in caput eius defixit et ait: 'Sicut tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque illo, exercitum rex de ipso campo iussit ad propria in pace discedere. Grandis timor et pavor pro hac causa in Francorum populo consurrexit. 12. Hludowicus decimo anno regni sui, commoto exercitu, sibi Toringiam provinciam subiugavit. Inde Gundebaudi regis Burgundionum neptem, filiam videlicet fratris sui Chilperici, quem gladio interfecerat, nomine Hrothildem, pulchram satis puellam et vere christianissimam, interveniente Aureliano consiliario ac legatario suo, nutu divino in coniugem sumpsit, sicut lector in suo loco plenius legere potest. In diebus illis dilatavit rex Hludowicus regnum suum usque Sequanam. Sequenti tem
Abbreviated transcription (Latin):
ceum illũ dicens. Tu nichil hinc accipies
re&: nisi quod tibi sors uera don auerit.
Obstupe factis omnib. rex iniuriã suã
patienter sufferens. acceptũ urceũ nun¬
tio eccłastico reddidit: seruans irã in cor¬
de absconsã. Transacto anno clodoueus
rea ut omniũ armorũ nitorẽ uideret.
omnẽ exercitũ iussit eũ armoꝵ apparatu
uenire. sedm morem in campo martio.
Sic enim conuentũ illũ uocabant a mar¬
te.quẽ pagani dm̃ belli credebant. a qͦ
ꝙ marciũ mensem.ꝙ terciam feriam di¬
em martis appellauerunt. Que conuen¬
tũ posteriores franci mai campũ. quan¬
do reges ad bella solent ꝓcedere. uoca¬
ri instituerunt. Uerũ ubi re& cunctũ
exercitũ cireũ iuit. uenit ad hominem
illũ qui Urceum preterito anno cũ bi¬
penna ꝑcusserat. & ait ad eũ. Nullus
hic tam inculta. & sordida arma habet
sicut tu habes: quia neq clyppeus. neq
lancea. neq bipenna ẽ utilis. Accepit

Expanded text:
ceum illum, dicens: 'Tu nichil hinc accipies, ceum illum, dicens: 'Tu nichil hinc accipies, rex, nisi quod tibi sors vera donaverit'. Obstupefactis omnibus, rex iniuriam suam patienter sufferens, acceptum urceum nuntio aecclesiastico reddidit, servans iram in corde absconsam. Transacto anno, Hludowicus rex, ut omnium armorum nitorem videret, omnem exercitum iussit cum armorum apparatu venire secundum morem in campo Marcio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani deum belli credebant, a quo et Marcium mensem et tertiam feriam diem Martis appellaverunt; quem conventum posteriores Franci Mai campum, quando reges ad bella solent procedere, vocari instituerunt. Verum ubi rex cunctum exercitum circuivit, venit ad hominem illum, qui urceum preterito anno cum bipenna percusserat, et ait ad eum: 'Nullus hic tam inculta et sordida arma habet, sicut tu, quia neque clipeus neque lancea neque bipenna est utilis'. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ Remigius missos suos ad regẽ clodo¬
ueum direxit. deprecans ut si aliud de sa¬
eris uasis eccłe recipere non mereret᷑: uel
illũ urceũ misis suis redder̾e iuberet. Hec
audiens rex. ait ad missos eccłasticos. Sequi¬
mini nos usq suessionis ciuitatẽ. quia ibi
cuncta que ad quisita sunt: diuidenda ert̃.
Cumq m urceus ille in partẽ obuenerit:
que ep̃s postulat. adimplebo. Ueniens autem
suessionis ciuitatẽ. cuncꝰtã prędã que aspor¬
tata. uel adquisita fuit. rogat afferri in
mediũ. Cumq omĩa fuissent in p̃sentiã re¬
gis allata. dixit. Rogo uos ofortissimi pug¬
natores. ut mͥ dare istũ urceũ ñ negetis.
Hoc rege dicente: illi franci qͥ bono ani¬
iecti sumus: quod tͥ bonũ uidetur fac. Nul¬
lus enĩ tuę potestati resistere audet. Cũ
hec illi benigne dixissent. unꝰ francus leui
cũ uociferatione. cleuata bipenna qͤ alio.
nomine appellatur francisca. ꝑcussit ur¬

Expanded text:
autem Remigius missos suos ad regem Chludoautem Remigius missos suos ad regem Chludowicum direxit, deprecans, ut, si aliud de sacris vasis aecclesiae recipere non meretur, vel illum urceum missis suis reddere iuberet. Haec audiens rex, ait ad missos aecclesiasticos: 'Sequimini nos usque Suessionis civitatem, quia ibi cuncta que adquisita sunt dividenda erunt. Cumque michi urceus ille in partem obvenerit, quae episcopus postulat adimplebo'. Veniens autem Suessionis civitatem, cunctam predam, quae asportata vel adquisita fuit, rogat afferri in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: 'Rogo vos, o fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non negetis'. Hoc rege dicente, illi Franci, qui bono anisubiecti. Quod tibi bonum videtur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere audet'. Cum hec illi benigne dixissent, unus Francus levis, cum vociferatione, elevata bipenna, quae alio nomine appellatur francisca, percussit ur
Abbreviated transcription (Latin):
ni diligebant illũ in quo lua celestis gr̃r
omnib resplen debat. ꝙ rea illoꝵ libent̾
illũ audiebat. & audito eo multa faeiebat.¬
& amultis nequiciis se cobibebat. Erat
enĩ sẽs Remigius uir sapiensatq sẽissimus.
egregius rethoricus. p̃clarus in uirtutibus.
cecis uisũ restituens. mortuis uitã reparans.
demonia eiciens. omniũq infirmitatũ lan¬
guoribus medelã prebens. Transitũ aut̃
rex faciens secus ciuitatẽ Remi. ꝑuiã que
usq hodie propt̃ barbaroꝵ ꝑ eã iter barbari¬
ca nuncupat᷑. noluit in eandẽ ciuitatẽ in¬
troire. ne ab exercitu suo aliquod malũ ibi
fieret. dine uoluntate autẽ & conscientia
ipsius. pars quedam indisciplinatoꝵ qm̃
que eis resisteret. eandẽ ciuitatẽ intraui:
q quedã ornam̃ta. atq saera uasa inde ra¬
pientes. ut predones solent asportauerunt.
Inter que urceũ mire magnitudinis at¬
q pulchritudinis rapientes tulerunt. Sc̃s

Expanded text:
ni, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae ni, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum libenter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis se cohibebat. Erat enim sanctus Remigius vir sapiens atque sanctissimus, egregius rethoricus, preclarus in virtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum languoribus medelam prebens. Transitum autem rex faciens secus civitatem Remi per viam, quae usque hodie propter barbarorum per eam iter Barbarica nuncupatur, noluit in eandem civitatem introire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine voluntate autem et conscientia ipsius pars quaedam indisciplinatorum, –quae eis resisteret, – eandem civitatem intravit, et quedam ornamenta atque sacra vasa inde rapientes, ut predones solent, asportaverunt. Inter que urceum mirae magnitudinis atque pulchritudinis rapientes tulerunt. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
nes quoq arriani & Gothi habitabant
iuacta hrodanũ fluuiũ usq ad ciuitatem
lugdunũ. & ei confines urbes. quoꝵ prin¬
ceps erat Gundebandus. Eo tempore mor¬
tuus est ⁊gidius. ꝙ successit in principatũ
Romanoꝵ qui habitabant in galliis filius
eiꝰ Siagrius. Mortuo autẽ childerico. qͥ au¬
relianis & andegauis ciuitates cũ suo excer¬
citu francicio occu pauit atq uastauit:
clodouens filius eiꝰ sagaciter francoꝵ reg
nante. Siagrius filius tgidii dux romano¬
rũ qui ingalliis habitabant in suessionis
ciuutate quã pat̾ eiꝰ tenuerat residebat: suꝑ
quẽ clodoueus eũ hoste aduenit.atq deui¬
cit. quẽq ab alarico apud que in tolosa
fugiens elodoueũ aliquandii habitauit.
sibi transmissũ recepit. & occidi p̃cepit: &
omĩa que illius fuerant sue potestati sub
& re& eoꝵ fanatici & pagani. At tam̃ au¬
dientes miracula que fiebant ꝑbeatũ
Remigiũ. reuerebantur eũ. & licet paga¬

Expanded text:
nes quoque Arriani, ut et Gothi, habitabant nes quoque Arriani, ut et Gothi, habitabant iuxta Rodanum fluvium usque ad civitatem Lugdunum et ei confines urbes, quorum princeps erat Gundebaudus. Eo tempore mortuus est Egidius, et successit in principatum Romanorum, qui habitabant in Galliis, filius eius Siagrius. Mortuo autem Childerico, qui Aurelianis et Andegavis civitates cum suo exercitu Francico occupavit atque vastavit, Hludowicus, filius eius, sagaciter Francorum renante, Siagrius, filius Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, in Suessionis civitate, quam pater eius tenuerat, residebat. Super quem Hludowicus cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in Tolosa fugiens Hludowicum aliquandiu habitavit, sibi transmissum recepit et occidi precepit et omnia que illius fuerant suae potestati subeet rex illorum, fanatici et pagani. Attamen audientes miracula, que fiebant per beatum Remigium, reverebantur eum, et licet paga
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ partẽ belgicȩ ꝓuntiȩ occupaue¬
runt. ubi plurimis temporibꝰ degerunt
sub chlodione & meroueo rege utili. a
cuiꝰ celebrimo nomine franci uocati st̃
meroyingi. Sic̃ a ualentiniano imꝑato¬
re attica lingua uocati sunt franci. hoc
est feroces. Cui meroueo in pͥncipatu̾
successit childericus. qͥ de Basina regi¬
na toringoꝵ habuit filiũ nomine elo¬
doueum. qui fuit Re& magnꝰ suꝑ om̃s
ante se Reges francoꝵ pugnator bel¬
licosissimus. atq egregius. In illis tẽpori¬
bus ceperunt franci agripinã ciuitatẽ
Suꝑ hrenũ qua colonia uocauerunt. et
treueris ciuitatẽ suꝑ mosellã que a hunis
antea diruta. & afflicta fuerat. succendẽ¬
tes ceperunt. In illo tempore in his parti¬
bus circa hrenũ usq ligerim fluuiũ habi¬
tabant romani. quoꝵ princeps erat egidiuͦ.
Uitra ligerim autẽ dominabant᷑ Gothi. ꝗͦ¬
rũ princeps erat alaricus. Burgundio¬

Expanded text:
vium partem Belgicae provinciae occupavevium partem Belgicae provinciae occupaverunt, ubi plurimis temporibus deguerunt sub Chlodione et Meroveo rege utili, a cuius celeberrimo nomine Franci vocati sunt Merovingi; sicut a Valentiniano imperatore Attica lingua vocati sunt Franci, hoc est feroces. Cui Meroveo in principatum successit Childericus, qui de Basina regina Toringorum habuit filium Chludowicum; qui fuit rex magnus super omnes ante se reges Francorum, pugnator bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus ceperunt Franci Agrippinam civitatem super Rhenum, quam Coloniam vocaverunt, et Treveris civitatem super Mosellam, que a Hunis antea diruta et afflicta fuerat, succendentes ceperunt. In illo tempore in his partibus circa Rhenum usque Ligerim fluvium habitabant Romani, quorum princeps erat Egidius; ultra Ligerim autem dominabantur Gothi, quorum princeps erat Alaricus. Burgundio
Abbreviated transcription (Latin):
nit: sicq infirmũ qui ante abrenuntia¬
uerat. post abrenuntiationẽ oleo exor¬
cilato ꝑunxit: demũq baptilatũ sed̾m
traditionẽ eccłasticã chrysmate sacro li¬
uit. Oui mox animȩ sanitate recepta:
etiã corporis in columitatẽ ꝓmeruit.
Iy or gentis francoꝵ ut hystoriȩ ꝓdunt
de troia ciuitate impugnantibꝰ ꝙ ex¬
pugnantib grecis. pars cũ enea in italiã
ꝑrexit. pars eoꝵ uidelicet duodecĩ mi¬
lia in finitimas parmeniȩ partes secus
metidas paludes ꝑuenerunt. ibiq ciu¬
tatẽ aduenientes edificauerunt: quã
obsuã memoria sicambriã uocauer̃t.
in qua multis annis habitauer. & ĩ gen¬
tẽ magnã usq ad tempora ualentinani
imꝑatoris creuerunt. & ita sub princi¬
pibꝰ erinitis uideta morẽ gentis subin¬
de succedentibus. ꝑ toringiã regionẽ
germanie a castello dispargo. in qͦdiu
habitauerunt. ad belgicȩ ꝓuintię
tornacũ atq camaracũ ciuitateᷤᷤ ag¬
gressi sunt. Indeq usq ad somnã flu¬

Expanded text:
nit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato perunxit: demumque baptizatum, secundum traditionem ecclesiasticam, chrismate sacro linivit. Qui mox animae sanitate recepta, etiam corporis incolumitatem promeruit. gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Grecis, pars cum Aenea in Italiam perrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam memoriam Sicambriam vocaverunt; in qua multis annis habitaverunt et in gentem magnam usque ad tempora Valentiniani imperatoris creverunt. Et ita sub principibus crinitis iuxta morem gentis subinde succedentibus per Toringiam regionem Germaniae a castello Dispargo, in quo diu habitaverunt, ad Belgicae provinciae Tornacum atque Camaracum civitate s aggressi sunt. Indeque usque ad Sumnam flu
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ in ea: et ipse fundauit eam altissim ũ. Btata gͥ talis ac tan¬
ta natiuitas. Beata et suꝑnoꝵ ciuiũ sotietas. et admirabilis carita¬
tis eoꝵ un animitas. ubi nemo angeloꝵ. nemo archangeloꝵ. ñ dico
nib et in omnib olorificetur ds̃. honoretur et ab omnib: ubi non
seacus. non ȩtas. ñ dignitas generis. sed meritoꝵ qͥlitas sola dis¬
cernitur. ubi plurimum stella ab stella differt in claritate. qͣm¬
yis om̃s in suo sint ordine suscitandi. quod si ẽ alia claritas
solis. et alia claritas lunȩ. et alia claritas stellarum. una tamen
claritas ẽ qua illustrantur om̃a. IociR co seata di senitria qͦ ad¬
sapientia. et disponit om̃a. Quod si in domo patris mansiones

Expanded text:
tus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tantus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico nibus, et in omnibus glorificetur Deus, honoretur et adoretur ab omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adsapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
ab angelis etiã collaudatã. Un ot et si mirabilis ẽ eoꝵ. uirtuis
et firmitas ꝑ petuitatis. mirabilior tam̃ in mARIA qͣm obũbra¬
uit uirtis altissimi: ut ultra omnẽ uirtutẽ sit angelicã qͦd fac¬
tum ẽ in ea. admirabile cunctis sacramentum. Ac ꝑ hoc etiã an¬
gelis eainde maior gr̃a prestatur. cũ in staurantur ab eo om̃a
qͣm uenerantur et ad orant suꝑ se ap̃m Regem onm natum eoc
eadem uirgine. Hinc et MARIA cunctis tanto uenerabilior.
qͣnto gratiosior. Et qͣnto uirtute altissumi eaxtollit᷑ ad sublimia:
tanto clarior resultat in Gła PRECLARA Siquidem GRa. plena
põ. plena uirtutib ñ potest ñ possidere pleniter głam claritati
eternȩ. qͣm plenissime accepit. ut mater saluatoris fieret. quam
uerunt eam. qm̃ tantam eam uidert̃. quantam nullus narran¬
do explebit mortalium: qͣntomagis quidem: qui talẽ ac tantã
fecit eam. ut ipse fieret ꝑ eam: Inde dauid. Et homo inquit na¬

Expanded text:
rabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam verunt eam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, na
Abbreviated transcription (Latin):
nichil candoris obe. qͦd ex ea non resplendeat. Et ideo circum¬
dant eã flores Rosarum. et lilia conuallium. ut uirtutes uirtu¬
tib fultiantur. et formositas decore castitatis augeat᷑. Nã om¬
nis splendor et Gła. qͣnto illustratur fulgore suo sublimis. tan¬
to apparet prestantior claritate qͦrumlibet subiectoꝵ. et eximi¬
or p̃dicatur. Sic et seata dĩ Genitria. cuius plantatio ac si ro¬
se in hierico spetialius refulsit. et candor uirginitatis splendidi¬
us enituit: circũdata offitio caritatis. Submittit᷑ sc̃oꝵ claritas.
sit. non tamen gr̃a maior. quia et ipsi gratuita gr̃a ne corrue¬
rent sunt s aluati. Vnde uAUIO. Uerbo inquit onĩ celi firmati
st̃: et sp̃o oris eius omnis uirtus eoꝵ quod si sp̃ꝙ dĩ. omnis

Expanded text:
nihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumnihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splendidius emicuit, cum circumdata officio charitatis, submittitur illi sanctorum claritas: sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Unde David, Verbo Domini, inquit, coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ta dĩ Genitrix. quia in ea parte passa est que inpassibiliᷤᷤ ha.¬
betur. udeo ut ita fatear. quia sp̃ualiter et atrotius passa ẽ gla¬
dio passionis xẽi. plusqͣm m̃r fuit. Unde constat. quia plus
omnib dilexit. ꝓpterea et plus doluit: in tantũ. ut animã eiꝰ
totã ꝑtransiret. et possideret uis doloris ad testimoniũ exi¬
mie dilectionis. Out quia mente passa ẽ plus qͣm m̃r fuit.
nimirum et eius dilectio amplius fortis quam mors. qͥa mor
tem ap̃i suam fecit. Nunc aut̃ circumdant eã flores Rosarũ.
in desinenter eis admirantes pulcritudinẽ inter filias ierłem
in qua posuit Rex thronum suum: quia concupiuit eiꝰ spetiẽ
ac decorem. Euit enim plena caritate et dilectione: idcirco se¬
quitur post eã purpuratoꝵ exercitss. et candidatoꝵ GR E .X.
Quã si diligentius aspitias. nichil uirtutis ẽ. nichil spetiositatis.

Expanded text:
vero Dei Genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis havero Dei Genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus passa est gladio passionis Christi, plus quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio amplius fortis, quam mors fuit, quia mortem Christi suam fecit. Nunc autem circumdant eam flores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis,
Abbreviated transcription (Latin):
strabat. que suꝑ dñm uenit et docuit ioħem. qͦd hic ẽ qͥ bab¬
tizat. Et bene suꝑ riuos aquarum: quia suꝑ aqͣm refectioni
educauerat eam dñs. et nutrierat. exqua multi deducti Ri
ui. irrigant terram delitiarũ. et infundunt ortũ uoluptati.
ex quib lota. cotidie. et ꝑfusa seata dĩ Genitria. ascẽdit ho¬
nimis: et ideo in effabilis. Ao cuis ꝓfecto fraglantiã odoriᷤ
omnis illa celestis hiȩrlẽm leta decurrit. Quã circumdabañ
flores Rosarum et lilia conuallium: eo qͦd omnes anime
martirio rubricate. eam eternȩ dilectionis complectunt᷑ am¬
plexcib Et uirginitas splendore candidata aclilia in ualle hu
militatis enutrita circumdant eã: uenerationis gr̃a obseqͣntes.
REcte qm̃ beata dĩ Genitria et m̃r et uirco fuit. qͣmuis¬
Eix quo constat. qͦd alii namq sc̃i et passi sunt ꝓ ap̃o in car¬
ne: tam̃ in anima. quia in mortalis ẽ. pati ñ potueruis. Bea

Expanded text:
strabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui bapstrabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit honimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore cans: Recte igitur beata Dei Genitrix et virgo fuit Ex quo constat quod alii sancti, etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen in anima, quae immortalis est, pati non potuerunt; beata
Abbreviated transcription (Latin):
re conuerso: multomagis putandum ꝓtantȩ uirginis exaltatio¬
ne et bła. qͦd exultatio sit in suꝑnis. Cuis nimirum festiuitati᷑ om¬
nium Suꝑnoꝵ. ciuium ẽ oratulatio: p̃sertim quia eius celebrita
laus et fauor ẽ saluatoris. Vnde credimus ut supra dictum est.
qͣd non hunc tantum diem sollempnem ducunt ꝓ eius honore
annuum: uerum continuũ etiam et eternũ iocunditatis acleticie
uenerationis obsequio cum omni colunt tripudio amori. & gau¬
dii. Nec inmerito. IsitUR omnis ila celestis ciuitas congratu¬
latur et uenerat᷑ matrem: cuius semꝑ suꝑ se ad orat filium regẽ:
ante qͣm tremunt potestates. et curuatur omne Genu. De huius
nimirum ad celos ascensione. multo admirantis intuitu. secretoꝵ
contemplator celestium. in canticis. Uiui inquid spetiosã ascen¬
dentem qͣsi columbam desuꝑ RISos aqͥrum. Et uere spetiosa qͣ¬
si columba: quia illius spetiem columbe ac simplicitatẽ p̃moni¬

Expanded text:
re converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatiore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simplicitatem demon
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uixit. carneis mouebatur sensib Et ideo quam sepe locoꝵ
recreabatur uisitationib: et qͣm genuerat mentis complexabat᷑
amplexib Deniq amor ap̃i desiderium pariebat: desideriũ uͦ
gliscens. quasi nouis reparabatur ardoribꝰ in tantũ. ut credã
non numquam qͦd om̃a etiam et semet ipsam transcenderit. qͥa
omnino amor impatiens. qͦd amat non potest ñ uidere. Ninc ẽ
carissime. qͦd om̃s scĩ om̃a que meruerant ꝓ paruis durere. si
diñ. quem amauerant non uiderent. sicuti et uenerabilis be¬
ata MlARIA. non dũ dignum ꝓ in numeris et in mensis bene¬
ficus reddebat interdum obsequiũ sc̃itatis. dum beneficioꝵ in
terris posita non poterat udere largitorem̃. Et ideo hodie
dilectissime. eleuatur suꝑ choros angeloꝵ. ut possit spetiem
uultũq uidere saluatoris. qͣm amauerat. qͣm cupierat ex toto
desiderio cordis. Q uod si gaudium fit in celis de qͦlibet peccato¬

Expanded text:
ne vixit, carnalibus movebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum ne vixit, carnalibus movebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum recreabatur visitationibus: et quem genuerat, mentis complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest non videre. Hinc est, charissimae, quod omnes sancti omnia quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ea nichil ee̾t mundanus qͦd uiolaret affectus: sed ardor con¬
tinuus et ebrietas ꝑfusi amoris. Nam et xẽc ab omnib ẽ aman¬
dus ex toto corde. et ex tota anima. atq ex tota uirtute qͤrendꝰ.
maxime tamen ab ea ardentius. cuius et dñs erat et filis. For¬
tassis gͣ p̃nimio amore. in loco qͦ sepultus dr̃. interdum habi¬
tasse credimus. qͥtinus pus pasceretur internus amor obtutib
Sic namq locus medius ẽ hinc inde constitutus. ut adire posset
ascensionis euis uestigia. et locum sepulture ac Resurrectionis. seu
oma in quib passus ẽ loca invisere: non qͦd iam uiuentẽ cũ mor¬
tius quereret: sed ut suis solaretur aspectib. Hoc quippe habet
impatiens amor. que desiderat. ut semꝑ inuenire se credat. lgno¬
rat siquidem uiditium ratione multotiẽs carens. modũ amoriᷤ
nescit. nec cogitare aliud potest qͣm qͦd diligit. Amor ñ accipit
umpossibilitate solatium. neq ex difficultate Remedium.

Expanded text:
ut in ea nihil esset, mundanus quod violaret affectus, sed ardor continuus, et ebrietas perfusi amoris. Nam et Christus ab hominibus est amandus, ex toto corde, et ex tota anima, atque ex tota virtute quaerendus: maxime tamen ab ea ardentius, cujus et Dominus erat, et filius. Fortassis ergo prae nimio amore, in loco quo sepultus dicitur, interdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitat
Abbreviated transcription (Latin):
ne. si totum adhibeas. non sufficrat ut cogitare ualeas qͣnto
in desinenter eremabatur ardore pii amoris: qͣntis mouebat᷑ reple.¬
ta SP̃U sc̃o celestium secretoꝵ incitamentis: quia et si diligebat
xp̃mi ex toto corde. et eaxc tota anima. et exc tota uirtute: nouis ta¬

Expanded text:
nae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto nae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis ta
Abbreviated transcription (Latin):
ferens in corde. Suo. ConFERTE gͦ et uos in cordib ur̃is carissi¬
me qͦ de ipso eodemq dño catholice dicunt᷑: ut et fidem inte grã
seruare possitis. et matrem eius debite uenerari: qm̃ nulls ho¬
nor eius alius. nisi cum ille ixre honorat᷑. qui nasci dignatus ẽ
ea ea:. Ceterum gͣ qͦcumq estis filie. quecumq matres. cogita¬
te attentis et ꝑpendite diligenti .s. quib afficiebat᷑ brata et inte¬
merata uiRGo dolorib post ap̃i ad celos ascensum. expletisom
nib qͦ de ipso erant. ab angelis p̃nuntiata. et a ꝓpħis multisa¬
rie multisq modis p̃signata diuinis declarata oculis. uir¬
tutib eaibita. et qͣ humanitatis sunt ostensa p̃sagiis. OUt so
Si qͣ sunt in uobis uiscera pietatis. considerateꝰ crutiabatur
amore. quo ue desiderio estuabat hȩc UIRGO. dum reuolueret
animo cuncta qͦ audierat. qͦ uiderat. qͦ cognouerat. Poto qͦd
quicquid cordis ẽ. quicquid mentis. quicquid uirtutis huma¬

Expanded text:
ferens in corde suo . Conferte ergo et vos in cordibus vestris, charissimae, quae de ipso eodemque Domino catholice dicuntur: ut et fidem integram servare possitis, et matrem ejus debite venerari. Quoniam nullus honor ejus est alius, nisi cum ille jure honoratur, qui nasci dignatus est ex ea. Caeterum rogo quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo Maria doloribus post Christi ad coelos ascensum, expleis multifarie multisque modis praesignata, divinis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret animo cuncta quae audierat, quae viderat, quae cognoverat. Puto quod quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis huma
Abbreviated transcription (Latin):
quam efficerẽ. UNUT qͦd concipit et parit uirgo. sicut ñ sine po¬
tentia uerbi ẽ: ita nec sine ueritate carnis qͦd nascitur. qͦd pan¬
noꝵ fascus iacet in uolutũ. et in p̃sepio reclinatur. PoRRO qͦd stel¬
la duce a magis adoratur. sicut dĩtatis est: ita humanitatis qͦd
in egiptũ ꝑ fugã ne capiat᷑ abducitur. Sic itaq om̃a uirtutum
opa consuleranda fant: ut reddam s dõ qͣdĩ sunt. et homini qͦ
st̃ hominis: qm̃ sicuti unꝰ est d̾̃s qui lazarum uerbo potentiȩ
Sue uocat. ut eaeat foras amonum̃to: sic ipse unꝰ idemq ẽ
homo qui fleuit humanitatis affectu. Sic quippe cuncta oportet
considerare. qͣtins et plena diuinitas in xp̃o intellegat᷑ homini
unita. et plena humanita s in dm̃ assumpta. Htc idcirco dixe¬
uos uelint obscuritatis eloquio. uel greco turbine latinã confun¬
dere puritatem. Sunt enim prudentes uirgines: sunt et fatue.
Et ideo dilectissime imitamini qͣm amatis: imitamini beatam &¬

Expanded text:
quam efficere. Unde quod concipit et parit Virgo, sicut non sine potentia Verbi est, ita non sine veritate carnis quod nascitur, quod pannorum fasciis jacet involutum, et in praesepio reclinatur. Porro quod stella duce a Magis adoratur , sicut deitatis est: ita et humanitatis, cum in Aegyptum per fugam ne capiatur, adducitur. Sic itaque omnia virtutum opera consideranda sunt, ut reddamus Deo quae Dei sunt, et homini quae sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exeat foras a monumento: sic idem ipse unus est qui flevit humanitatis affectu. Sic quippe cuncta oportet considerare: quatenus et plena divinitas in Christo intelligatur homini unita, et plena humanitas in Deum assumpta. XIII. Haec idcirco dixes, ne suo obnubilare vos velint obscuritatis eloquio, vel Graeco turbine Latinam confundere puritatem. Sunt enim et prudentes virgines, sunt et fatuae. Et ideo, dilectissimae, imitamini, quam amatis beatam et glo