comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curauit: iterum dicit i Haec
dicit dñs ds̃z quod pęrut inqui¬
ram & quod errauit reuocabo:
& quodinminutum est c̃onli¬
gabo & quod exanime est con¬
fostabo & quod pinguae est
& fostecustodiam: Quod fa
ciebant malipastores: seipsos
pascentes non oues : Nonait
dñs constituam aliosbonos
pastores qui faciant haec
sedego inquid faciam : Oues sent̃ dni¬
meas: pulli cõmittam: Securi
uos fr̃s saecura e uos oues
Nobis uidet᷑timendum : quasi
desit pastorbonus Auditsic ⁊
Et pascam cas cum iudicio ⁊
Videquiasi solus pascit : cum
iudicio pascens: Quis enĩ homo
iudi catde homine: temerarus
iudiciis plenasunt om̃a ⁊ Dequo
dispera uerimus : subi toconuer¬
titur. & fitoptimus ⁊ Dequo
p̃sumpserimus : subito deficit¬
& fit pessimus : Netimor ergo
cestus ẽ Quid sithodiequisque
homo : uix nouit ipsehomo
Tamen ut cumq: ipse. quidhodiȩ
quid autem cras. nec ipse ⁊
Pascit ergo illecum iudicio:
disꝑtiens ꝓpria priis: No¬
uit enim quid agat: Cumiu¬

Expanded text:
uravit, iterum dicit: Haec dicit Dominus Deus: quod periit, inquiram; et quod erravit, revocabo; et quod imminutum est, colligabo; et quod exanime est, confortabo: et quod pingue est et forte, custodiam. Quod non faciebant mali pastores, seipsos pascentes, non oves. Non ait Dominus, Constituam alios bonos pastores qui faciant haec, sed, Ego, inquit, faciam, oves meas nulli committam. Securi vos fratres, securae vos oves. Nobis videtur timendum quasi desit bonus pastor. Et addit sic: Et pascam eas cum judicio. Vide quia solus pascit, cum judicio pascit. Quis enim homo certum judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo desperavimus, subito convertitur, et fit optimus; de quo praesumpsimus, subito deficit, et fit pessimus. Nec timor ergo certus est. Quid sit hodie quisque homo, vix novit ipse homo: tamen utcunque ipse, quid hodie; quid autem cras, nec ipse. Pascit ergo ille cum judicio, dispertiens propria propriis. Novit enim quid agat. Cum ju
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerat. maleui uendo int̃ficit .
Di cocaritatiurae : ĩterumdico ⁊
Et siuiuunt oues. & si fostes sunt
oues in uerbo dñi. & tenentillud
quod audicrunt ad ñõ suo. quae
dicunt facite quaeaut̃ faciunt
facerenolite : tam̃ qui in conspec¬
tupopuli maleuiuit. quantũ in illo ẽ
eum aquo attenditur õccidit .⁊
Non sibi ergoblandiatur : qui a ille
non ẽ mostuus. & illeuiuit. &ille
homicida ẽ: Quomodo cum las¬
ciuus homo intendit mulierẽ
ad concupiscendũ : ecceilla casta ẽ
& moechatus. est iste
quis quis iuderit muliert̃ ad concu¬
piscendum cã iam moc chatus ẽ
eam in cordesuo: Nompuenitad
illius cubiculum: & ininteriore
iam suo cubiculo uolutatur:
Si comnis quimaleiuuit in conspec¬
tueorum quib: p̃positus ẽ : quan¬
tum in ipsoẽ occidit& fostes
Quiimitatur : moritur: Quiñ

Expanded text:
invenerat, male vivendo interfecit? invenerat, male vivendo interfecit? Dico charitati vestrae ac iterum dico: Etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite , tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum a quo attenditur, occidit. Non sibi ergo blandiatur, quia ille non est mortuus: et ille vivit, et iste homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit in mulierem ad concupiscendum eam, ecce illa casta est, et maechatus est iste. Quisquis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Non pervenit ad illius cubiculum, et in interiore jam suo cubiculo volutatur. Sic omnis qui male vivit in conspectu eorum, quibus praepositus est; quantum in ipso est, occidit et fortes. Qui imitatur, moritur: qui non
Abbreviated transcription (Latin):
gantꝰ Uitia enim ouium :¬
lataeiacent. sinȩatq crassȩ:
Oues ꝑpaucȩ sunt idẽ solidȩ in
cibo ueritatis: utentes pascuis
benede muneredi: Sed maluil¬
lipastores : non parcunttalib:
Parum ẽ quod illas languentes
& infirmas &errantes & ꝑdi¬
tas. non curant : &iamistas
fostes & pͥingues necant ⁊
Quantum in ipris ẽ & illȩ uiuun ⁊
Demiscricordia dĩ uiuunt .
Tamenquantũ ãpastores ma¬
losattn& : occidunt: Quomo¬
do inquis occidunt : Maleuiuen¬
do. Malũ exẽplũ p̃bendo ⁊
Anfrustradictũ ẽ seruodĩ emi¬
nenti in membris summi pasto¬
ris : Circa omnis ceipsum bo¬
norũ operum p̃bens exemplũ.
& forma esto fidelib: Adtendit
enimouis &iam fostis : plerumq
p̃positum suum maleuiuentẽ:
si declin& oculos aregulis dp̃i
Intendatin hominẽ : incipit dice¬
reincordesuo: Sip̃positus meus
sicuiuit. ego quisum qui non faciã
quod ille facit: Occiditouem
cauerat. s fostema ut robustũ

Expanded text:
gant. Vitia enim ovium gant. Vitia enim ovium late patent. Sanae atque crassae oves perpaucae sunt, id est solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam istas fortes et pingues necant, quantum ipsis est; et illae si vivunt, de misericordia Dei vivunt; tamen quantum ad pastores malos attinet, occidunt. Quomodo, inquit, occidunt? Male vivendo, malum exemplum praebendo. An frustra dictum est servo Dei eminenti in membris summi pastoris: Circa omnes teipsum bonorum operum praebens exemplum: et forma esto fidelibus ? Attendit enim ovis, etiam fortis, plerumque praepositum suum male viventem, si declinet oculos a regulis Domini. Intendit in hominem, incipit dicere in corde suo: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum, qui non faciam quod ille facit? occidit ovemcaverat, sed forte aut robustum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑd& ille quod redemit : non ꝑ
d& ꝓquibus sanguinẽ fudity
Et sispectaculis uolueritis ob¬
lectare animos ur̃os ite.
quid maliẽ: & festa istaq̃
caelebrantur ꝑ uni uersã
ciuitatẽ. In la&itia conui¬
uantiũ & publicis mensis
seipsos ut putant iocundan¬
tium. reuera ꝑdentium :
itecelebrate securi. magna
estdĩ miseri cordia quae to¬
tũ ignoscati Coronate uos
rosis: antequã marcescant :
Indomodi ur̃i quando uolue¬
ritis: conuiuamini : Imple¬
Adhocenimdata ẽ istacrea¬
turas ut ea ꝑ fruamini Non
enimpaganis &impus dedit
ds̃ & uobis nondedit: Haec
sidixerimus foste congre¬
gabimus turba s ampliores ⁊
Et si sunt quidã qui sentiant
nos haecdicentes non recte
sapere: paucos offendim
s multitudinẽ concilia nus
Quodsi fecerimus non uer¬
badi non uerba xp̃idicentes
sed nr̃a : erimus pastores pascen¬
tes nos ma ipsos non oues. :¬
Cum autẽ dixis s&quaediligant
isti pastores : dicit & quaenegle¬

Expanded text:
perdet ille quod redemit; non perdet perdet ille quod redemit; non perdet pro quibus sanguinem fudit. Et si spectaculis volueritis oblectare animos vestros, ite; quid mali est? et festa ista, quae celebrantur per universam civitatem in laetitia convivantium, et publicis mensis seipsos ut putant jucundantium, re vera perdentium, ite, celebrate securi: magna est Dei misericordia, quae totum ignoscat. Coronate vos rosis, antequam marcescant. In domo Dei vestri, quando volueritis, convivamini: impleAd hoc enim data est ista creatura, ut ea pe fruamini. Non enim paganis et impiis eam dedit Deus, et vobis non dedit. Haec si dixerimus, forte congregabimus turbas ampliores. Et si sunt quidam, qui sentiant nos haec dicentes non recte sapere, paucos offendimus, sed multitudinem conciliamus. Quod si fecerimus non verba Dei, non verba Christi dicentes, sed nostra; erimus pastores pascentes nosmetipsos, non oves. Cum autem dixisset quae diligant isti pastores, dicit et quae negli
Abbreviated transcription (Latin):
qui seipsos pascunt non oues
Dicer& ergo apud seipsum ⁊
Quid ad meꝑtin&: quis quod
uelit: agat: Victus meus :¬
saluus ẽ ⁊Honor meus. saluus. ẽs
Et lac & lana: satisẽ mihi .⁊
Eatquisq: qua potest: Ergoi¬
tegratibi sunt omnia. sieat
quisq qua potest : Nolotep¬
positum facere : unum te cons¬
tituodcipsa plebes Si patitur
unum membrũ : conpatiunt᷑
omnia membra: Proinde ipse
apostolusi cum eos cominemo¬
rar& quales fuerint ergaillum.
pequasi oblitus eorum honor¬
ficentiae iuder&ur : testimo¬
num ꝑhib&. quod sicut ange¬
lumdi susceperint eum: Quod
si fieri pon&: oculos suos uel¬
lenteruere &illidare Etta¬
menacceditadouem langiui¬
dam : adouemputridã seca¬
reuulnus. ponparcerepu¬
teouium. sicut paulo ante cõ¬
memorauimus: & indutus ẽ
lanis ouium. s tam̃ oues non
neglex̃: Nonenim suaquae¬
si tergo ut dicamus uobis uiui¬
te ut uultis. sccuri estote. ds̃
neminẽ ꝑd& tantum modo
fidem xp̃i anam ten&e: Non

Expanded text:
qui se ipsos pascunt, non oves. qui se ipsos pascunt, non oves. Diceret apud seipsum. Quid ad me pertinet? quisque quod velit, agat. Victus meus salvus est, honor meus salvus est, et lac et lana satis est mihi. Eat quisque qua potest.Ergo integra tibi sunt omnia, si eat quisque qua potest? Nolo te praepositum facere: unum te constituo de ipsa plebe. Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Proinde ipse apostolus cum eis commemorat, quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint eum: quod si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere pute ovium, sicut paulo ante commemoravimus; et indutus est lanis ovium: sed tamen oves non neglexit. Non enim sua quaesit ergo ut dicamus vobis: Vivite ut vultis; securi estote, Deus neminem perdet. Tantummodo fidem Christianam tenete: non
Abbreviated transcription (Latin):
lanam : honorem p̃b& ⁊
Ista sunt duo qua ea populis
quaeruntur : quiseipsospas¬
cunt non oues: Commodũ
supplendȩ necessitatis: &
fauoremhonoris & laudis
quaerunti & enim uestim̃¬
tum ꝓpterea bencintelle¬
gitur inhonorẽ : quianu¬
ditatẽ contegit Estenim
unus quis quae homo in¬
firmus: Et quidem quis¬
quis uobisp̃ẽ nisi quod uos
estis : Carnem postat.
mostalis .ẽ. manducat.
dormit surgit. Natus esti
moriturus ẽt Siergo cogi¬
tesquid sit : secundum seip
do : tam̃ amplius ueluti con¬
tegis quod infirmum. ẽ :
Vid & ecuius modi indum̃tũ ae¬
ceperat abonadĩ plebeidẽ pau¬
lus cũdicer& : sicut angelũ dĩ
excepistis me yestimoniũ
uobis ꝑ hibeo : quiasi ficripor&
oculos ur̃os eruis s&is & dedis¬
s& smihi: Sed cum tantus illi
honor exhibitus ess&. num¬
quid ꝓpt̃ ipsum honorẽ sibi ex¬
hibitum ne foste negar&ur
& minus illecũ arguer& lauda¬
r&ur peꝑciterrantib: : nam
si hoc feciss&: ess& interillos

Expanded text:
lanam, honorem praebet. lanam, honorem praebet. Ista sunt duo, quae a pastoribus quaeruntur, qui seipsos pascunt, non oves: commodum supplendae necessitatis, et favorem honoris et laudis quaerunt. Etenim vestimentum propterea bene intelligitur in honore, quia nuditatem contegit. Est enim unusquisque homo infirmus. Et quid est, quisquis vobis praeest nisi quod vos estis? Carnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, moriturus est. Si ergo cogites quid sit, secundum seipsdo tamen amplius velut contegis quod infirmum est. Videte cujusmodi indumentum acceperat a bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: Sicut angelum Dei excepistis me. Testimonium enim vobis perhibeo, quia si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Sed cum tantus illi honor exhibitus esset, nunquid propter ipsum honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, et minus ille cum argueret laudaretur, pepercit errantibus? Nam si hoc fecisset, esset inter illos
Abbreviated transcription (Latin):
quiindomosunt: Cicluceat
lum̃urm coram hominib: : ut
uideantopera ur̃a bona & glo¬
rificent patrẽ ur̃m qui incae¬
lis esti Siergotibi lucerna ac¬
cender&urindomo non neadi¬
ceres oleum neextinguuer&.
Porro lucerna non accepto oleo:
ñlucor& Nonerat plenaedig¬
naq̃ incandel abro poner&ur:
s. quȩ continuo frangeretur ⁊¬
tis accipere est caritatis p̃be¬
re ⁊ Nontam quã uenalesit
euangeliũ : uallud sit p̃tiũ ei
quod sumunt qui ad nuntiaNt
undeueu ant ⁊ Si enim sic
uendunt: magnãrẽ uili uen
dunt ⁊ Accipiant sustenta¬
tionem necessitatis apopu¬
lo: mercedẽ dispensationis
ad ño I Nonenim ẽ idoneus
populus reddere mercedẽillis
qui sibi incaritate euangelii
seruiunt : Non expectant
illi mercedẽ : nisi daldeisti
salutem :Quid autẽ istism
crepatur unde arguunturi
Quia cum lac sumerent& la¬
nis setegerent: oues neglege¬
baNt : Suaergo tantum quae
sumere : quaeramus quid sit
lanis tegeres Qui preb& lac :

Expanded text:
qui in domo sunt. Sic luceatqui in domo sunt. Sic luceatrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Si ergo tibi lucerna accenderetur in domo, nonne adjiceres oleum ne exstingueretur? Porro si lucerna accepto oleo non luceret, non erat plane digna, quae in candelabro poneretur, ontinuo frangereturt accipere, charitatis est praebere. Non tanquam venale sit evangelium, ut istud sit pretium ejus quod sumunt qui annuntiant, unde vivant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili pretio vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim est idoneus populus reddere mercedem illis, qui sibi in charitate Evangelii serviunt. Non exspectent illi mercedem, nisi unde et isti salutem. Quid ergo istis increpatur, unde arguuntur? quia cum lac sumerent, et lanis se tegerent, oves negligebant. Sua ergo tantum quaersumere quaeramus, quid sit lanis tegere. Qui praebet lac,
Abbreviated transcription (Latin):
riam pati: omnia possum:
in eoquime confostat: Uerũ
tamen : uosbene fecistis usib:
mittere meis : Sed ut osten¬
der& in eo quodilli benefecer̃
quidipsequaere r& nein ter
illos ess & qui seipsđpascunt
non oues: nontam suae gaud&
subuentum essenecessitati
quamillorũ gratulatur fecun¬
ditati: quidergoib qu a crebati
Nonquia quaero inquiddatũ
sed requiro fructum : Non
ut ego inquid explear : sed ne
uos in anes remaneatis .:
Quiergo non possunt facere
quod paulus ut manib: suis
setransigant: accipiant
delacte cuium sustentent suã
necessi tatem si non ñ eglegant
ouium in firmitatem, Non
hocibi quaerant tamquam cõ¬
modum suum ut ex necessitate
paenuriae suae iuid eantur ad¬
nuntiare euangelium : s ho¬
minib: inluminandis parent
lucem uerbi ueritatis : Sunt
enimtamquam lucernae. sic̃
dictũ ẽ̃ Sintlumbi ur̃i accinc¬
ti : & lucernȩ ardentes: Et ne¬
mo accendit lucernam & ponit
eam sub modio : s suꝑcande¬
labrum uduceat omnibus

Expanded text:
riam pati. Omnia possum riam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. Qui ergo non possunt facere quod Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant de lacte ovium: sustentent suam necessitatem, sed non negligant ovium infirmitatem. Non hoc ibi quaerant, tanquam commodum suum, ut ex necessitate penuriae suae videantur annuntiare evangelium, sed hominibus illuminandis parent lucem verbi veritatis. Sunt enim tanquam lucernae, sicut dictum est: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Et, Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio: sed super candelabrum, ut luceat omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nonusurpata seddata ⁊
Plus ille fecit : ut nec quod de¬
bebatur acciper& Ipseergo
donauit & debitum: sed ab aliis.
plus fecit : Fostassis enim
ipsum significabat : quiae¬
grum clm adducer& ad sta¬
bulum dixit: Siquid ampli¬
us erogaueris : in redeundo
reddamtibi : Dehis ergo qui
non indigent lactegregis.
quid pluradicamus mise¬
ricordiores sunt : uel potius
ipsius miseri cordiae. offi¬
cium largius inpendunt :
Possuntꝰ Et quod possunt:
faciunt: Haudenturhi :
necdamnentur illi : Nam
&ip sea postolus : datum
non quuerebati Fructuo¬
sastamen ouessuas. eẽ
cupiebat: nonsteriles. sine
lactis ubestate: Itaquecũ
e& quodam tempore in mag¬
na indigentia. unctus in conꝰ¬
fessione ueritatis : missum ẽ
illia fratrib: undenecessitatis
& indigentiae eius ministra¬
r&ur : Res pondit autem illis :¬
gratias agens &dicit : Bene¬
fecistis communicare neces¬
sitatib: meis: Ego enim didicĩ
inquib: sum sufficiens eẽ
Scio & abundari: noui & penu¬

Expanded text:
non usurpata, sed data. non usurpata, sed data. Plus ille fecit, ut nec quod debebatur, acciperet. Ipse ergo donavit et debitum, sed ab aliis nplus fecit: fortassis enim ipsum significabat, qui aegrum cum adduceret ad stabularium, dixit: Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi . De his ergo qui non indigent lacte gregis, quid plura dicamus? Misericordiores sunt, vel potius ipsius misericordiae officium largius impendunt: possunt enim, et quod possunt faciunt. Laudentur hi, nec damnentur illi. Nam et ipse Apostolus datum non quaerebat. Fructuosas tamen oves suas esse cupiebat, non steriles, sine lactis abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penu
Abbreviated transcription (Latin):
sumitis & lanis uostegitis:
& quod rassũ ẽ interficitis &
oues meas non pascitis: Quod
infirmatum ẽ non confortas¬
tis & quod egrotat non corro¬
borastis & quod tribulatũ ẽ
non conligastis & quoderrabat
non reuocastis. & quod perut
non requisistis. & quod foste
fuit confregistis. &dis ꝑsȩs̃
oues meae eo quod nonsit pas¬
tor Dicitur ad pastores pas¬
centes seipsos non oues: quid
diligant quid neglegant ꝯ
quid ergodiligunt. Lacconsumitis
Propt̃ quod ã postolus dicit ⁊
Quis plantat uineam &de
fructu eius non sumit :
Quis pascit gregem & delacte
gregis non ꝑcipit : Inueni¬
musergo eẽ lacgregis : quic¬
quid aplebedistribuitur
p̃positis ad eos sustentandũ
uictum tem peralem: Inde
enimloquebatur a postolus:
cũ haecdicer& quae cõmemo¬
rauitꝯ & quidem a postolus
quamquã elegeritmanib:
suis transigi & nec ipsũ lac
quȩ rere ab ouibus. tamen
lactis ꝑcipiendi potestatẽ
Et dicitalios coa postolos suos
usos fuis se hacpotestate :

Expanded text:
suntitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves meas non pascitis. Quod infirmum est, non confortastis, et quod aegrotat, non corroborastis: et quod contribulatum est, non colligastis: et quod errabat, non revocastis: et quod periit, non requisistis: et quod forte fuit, confregistis: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor . Dicitur ad pastores pascentes seipsos, non oves, quid diligant, quid negligant. Quid ergo diligunt? Lac consumitis. Propter quod et Apostolus dicit: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non sumit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit ? Invenimus ergo lac esse gregis, quidquid a plebe distribuitur praepositis, ad eorum sustentandum victum temporalem. Inde enim loquebatur Apostolus, cum haec diceret quae commemoravi. Et quidem apostolus, quanquam elegerit manibus suis transigi, et nec ipsum lac quaerere ab ovibus, tamen lactis percipiendi potestatem Et dicit alios coapostolos suos usos fuisse hac potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
teuos ad montem scripturȩ scãe
Ibi sunt deliciae cordisur̃i: ibi m¬
hiluenenosum nihi lali enum
Vberrima pascua sunt: Costan¬
tum sana euenite sanae paso¬
mini: In montib: isrł &inriuis:
& in omni habitatione terraes
Amontib: enim quos ostendimus:
mana uerunt riui p̃dicationis
euangelicae cumi nomnẽ t̃ram
exut sonus eorum & factaẽ om̃is
habitatio terrae pascendisouib:
la& aatque fecunda ⁊ In pascuis
bonis pascameas  & in montib
altis isrł & erunt stabula eorũ illicy
Hoo c̃ ubi requiescant: &ibidi¬
& manifestum : non fallimur
gloriadĩ, Requiescent tamquã
instabulis illis: adormient hoc ẽ
requiescent. & requi escent in de¬

Expanded text:
te vos ad montes Scripturae sanctae. te vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt deliciae cordis vestri, ibi nihil venenosum, nihil alienum. Uberrima pascua sunt, vos tantum sanae venite, sanae pascimini in montibus Israel, et in rivis, et in omni habitatione terrae. montibus enim quos ostendimus, manaverunt rivi praedicationis evangelicae, cum in omnem terram exivit sonus eorum. Et facta est omnis habitatio terrae pascendis ovibus laeta atque fecunda. In pascuis bonis pascam eas, et in montibus altis Israel: et erunt stabula earum illic, hoc est, ubi requiescant, ubi diet manifestum: non fallimur. In gloria Dei requiescent, tanquam in stabulis illis. Et dormient, hoc est, requiescent; et requiescent in de
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uisitat inquid pastor gre¬
gem suũ indiem ⁊ Inqualem
diem : cum fuerit nimbus &
na surgens decupiditatibus
hominũ & nebula ualida con
ut nonerrentoues inistanebula s
Sed pastor non deserit eas : inqui¬
rit eas : Pen&rat nebulam ocu
caligine nubium : Vid& undiq
errantem reuocat. tantũ ut fiat
quod dicit in euangelio: Quaes
oues meae. audiunt uocem meã
& sequuntur me : In medio ouiũ
dis ꝑsarum: Sic inquiramoues
meas : & reducam eas ab omni loco
bis & nimbi ⁊ Quando difficile
.ẽ. inueniri : tunc ego inueniã ⁊
Cras sanebula. ẽ pinguis nim¬
bus ẽ oculos eius nihillat&:
Eteducam casdegentib & colligã
eas deregionibus & inducam eas
interram earum. & pascam ȩas
suꝑ montes isrł ⁊Constituit suꝑ
montes i srł : auctores scriptura¬
rum diuinarum: Ibi pascite :
ut saecure pascatis : uic quid
inde audieritis: hocuobis bene
sapiat : Quic quid extra estĩ
respuite neerr&is innebula:
Auditeuocem pastoris colligi¬

Expanded text:
Sicut visitat, inquit, pastor greSicut visitat, inquit, pastor gregem suum in die. In quali die? Cum fuerit nimbus etna; surgens de cupiditatibus hominum, et nebula valida contut non errent oves in ista nebula: sed pastor non deserit eas, inquirit eas, penetrat nebulam oculcaligine nubium. Videt undique, errantem revocat, tantum ut fiat quod dicit in Evangelio: Quae sunt oves meae, audiunt vocem meam, et sequuntur me . In medio ovium dispersarum: sic inquiram oves meas, et reducam eas ab omni loco bis et nimbi, quando difficile est inveniri eas, tunc ego inveniam, crassa est nebula, pinguis nimbus est, oculos ejus nihil latet. Et educam eas de gentibus, et colligam eas de regionibus, et inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. Constituit super montes Israel auctores Scripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pascatis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligi
Abbreviated transcription (Latin):
pastor q&inhaerent pastori¬
bus non pastorib: ⁊ Scipsos
Funt inbestias dep̃dantesse: &
deillorum moste sesatia recupi¬
entes ⁊ Talesenim sunt omnes:
quigaudent decrrorib: alienis :
Dis ꝑsaesunt &errauerunt
oues meae i nomnẽ montem.
& i nomnẽ collem altum: Hoc ẽ
inomnẽ tumorem terrenaesu¬
ꝑbiac Monsenim & collis:
tumor terrenus & suꝑbia scłi
intellegitur: Suntenim &
monterboni de quib ꝓphada
dicityleuauioculos meos ad
montes : undeueni& auxiliũ
mihisnomnem montẽ & in
omnem collem & in omnem
faciem terrae lucent : & inom¬
nem faciem terrae dis ꝑsae sunt.
omnia terrena sec tantes .:
Eaquȩ in faciem terrae lucent :
ipsaemunt ipsadiligunt :
Nolunt mori : ut abscondat᷑
uita eorũ inxp̃o ⁊ Propterea
pastores : audite sermonẽ dñi
Viuo ego dicit dñs ds̃: ecceego
ipserequiram ouesmeas &ui
si tabo eas. sicut uisitat pastor
gregem suum Non curauer̃
mali pastores : non enim suo
sanguine redemerunt.

Expanded text:
pastor, et inhaerent pastoripastor, et inhaerent pastoribus non pastoribus, se ipsos Eunt in bestias depraedantes se, et de illarum morte se satiare cupientes. Tales enim sunt omnes qui gaudent de erroribus alienis. Dispersae sunt et errarunt oves meae in omnem montem, et in omnem collem altum, hoc est, in omnem tumorem terrenae superbiae. Mons enim et collis, tumor terrenus et superbia saeculi intelligitur. Sunt enim et montes boni, de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . In omnem montem, et in omnem collem, et in omnem faciem terrae lucent, et in omnem faciem terrae dispersae sunt, omnia terrena sectantes. Ea quae in faciem terrae lucent, ipsa amant emunt, ipsa diligunt. Nolunt mori, ut abscondatur vita eorum in Christo. Propterea, pastores, audite sermonem Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores, non enim suo sanguine redemerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ꝑagrabo ꝑeuo cabo er¬
rantem : requiram pereuntẽ :
Sime patinonuis ñolierrare
poliperire : Parumẽ quod doleo
teerrantem atq pereuntem
timeoneneglegenste : &iam
qđ foste ẽ occidam: Vide enĩ
quid sequitur  Et quod foste
fuit confregistis: Sineglexero
errantem atq: pereuntem
& eum qui fostis ẽ delectabit
errare & perire⁊ Cupio lucra
exteriora : sed timeo plusdã na
interiora: Sundifferentem
habuero errorem tuum : atten¬
dit qui fostis ẽ cum te ꝑditum
non requiro & putat nihileẽ ire
crassum ẽ interfecistis: hic ite¬
rum in nouis simoposuit. & qđ
foste fuit confregistis Proinde
audi quid sequatur deista negle¬
gentia malorum. immo falgoꝵ¬
pastorum : Et dis ꝑsȩsunt oues
meae eoquod non sit pastor :
& factae sunt in commestu corã
omnib: bestus agriN Iurant᷑
lupiinsidianter rapiunt leo¬
nes frementes cum oues adhe¬
rent pastori : Nam p̃sens ẽ
pastor : si malea gentib: non ẽ

Expanded text:
Omnia peragrabo, revocabo erOmnia peragrabo, revocabo errantem, requiram pereuntem. Si me pati non vis, noli errare, noli perire. Parum est quod doleo te errantem atque pereuntem. Timeo, ne negligens te, etiam quod forte est occidam. Vide enim quid sequitur: Et quod forte fuit, confregistis. Si neglexero errantem atque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio lucra exteriora, sed timeo plus damna interiora. Si indifferentem habuero errorem tuum, attendit qui fortis est, cum te perditum non requiro: et putat nihil esse ircrassum est, interfecistis, hic iterum in novissimo posuit, et quod forte fuit, confregistis. Proinde audi quid sequatur de ista negligentia malorum, imo falsorpastorum: Et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor: et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri. Furantur lupi insidiantes, rapiunt leones frementes, cum oves adhaerent pastori. Nam praesens est pastor: sed male agentibus non est
Abbreviated transcription (Latin):
aegroti iacent. quippequi ipso
uiribus nihilboni possento pe¬
rari : Sequitur: Et quod er
rabat non reuocastis : & quod
furentium : utcumq: uersa mur
Et contuma cessunt oues: quia quȩrut¬
tur eprantes iAbenas sca nobisdi¬
cunt. errore suo & ꝑditione sua
Quid nos uultis inquiunt : quid nos
quaeritis : sin errore inquit sum
sun interiti. quid meuis quid me
quaeris quia inerro reesre¬
uocare uolo : Quia peristi: inue¬
nire uolo I Sic uolo errare. sicuolo
perire I Siciuserrare : sic uis pe¬
rire : quanto melius egonolo ⁊
Prorsus audeo dicere in postunus
sum IAudio dicentem a postolum:
Praedi ca uerbum instao postun .e.
in postune : Quibus opostune quib:
in postunae : o postuneutique uolen¬
tibus : in postunae nolentibus
Prorsus in postunus sum: Audeo
dicere: Tuuis errare. tuuis peri¬
re : ego nolo: ꝑeuocabo errantẽ :
requiram ꝑditam : Velis nolis:¬
idagam: Etsime in qui rentem
Omnes sepes excutiam. quantũ
mihiuirium terrens dñs donat

Expanded text:
aegroti jacent. Quippe qui in ipso aegroti jacent. Quippe qui in ipso viribus, nihil boni possent operari. Sequitur: Et quod errabat, non revocastis; et quod furentium, utcunque versamur: et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes. Alienas se a nobis dicunt, errore suo et perditione sua: Quid nos vultis, inquiunt, quid nos quaeritis? Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo; quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic volo perire. Sic vis errare? sic vis perire? Quanto melius ego nolo? Prorsus audeo dicere, Importunus sum. Audio dicentem Apostolum: Praedica verbum, insta opportune, importune . Quibus opportune? quibus importune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus, Importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire? Ego nolo. Revocabo errantem, requiram perditam. Velis nolis,id agam, etsi me inquirentem Omnes sepes excutiam, quantum mihi virium terrens Dominus donat.
Abbreviated transcription (Latin):
ris miseri cordiam dĩ. nonqr
temptationes deerunt siquia
non ꝑmittit temptari supra
quam ferre potest : fractum
conligare ẽ ⁊ Sequitur ⁊
Quod infirmatum ẽ inquit
non confostastis : Pastorib
malis dicite pastoribus falsis:
Pastorib sua quaerentibus
Et quod malehabuit noncor¬
roborastis : Int̃ in firmum id c̃
non firmum & aegrotum id ẽ
malehab entem: hoc mihiui
conamur : foste & nos possum:
maioridiligentia melius
distinguere. & alius peritior
uellumine cordis plenior ⁊
Iterum ne fraudemini : quod
sentio loquor: Infirmoneac¬
cedat temptatio & um frangat :
timendum ẽn languens aut
iam cupiditate aliquaȩ gro¬
tat. iamcupiditate aliqua in¬
peditur ab intranda uiadĩ:
a subeundo iugo xp̃i: Quiergo
uidentur feruere in operib
bonis s inminentes passio¬
nestolerare nolle aut non
pos seinfirmisunt : Qui uero
aliqua cupiditate mala. a ma¬
tores mundi ab ipsis bonis ope¬
rib: reuocantur: languidi &

Expanded text:
ris misericordiam Dei, non quia ris misericordiam Dei, non quia tentationes deerunt, sed quia non permittit tentari supra quam ferre potest, fructum colligere est. Sequitur: Quod infirmatum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus,Et quod male habuit, non corroborastis. Inter infirmum id est, non firmum et aegrotum id est, male habentem hoc mihi viconamur, forte et nos possumus majori diligentia melius distinguere, et alius peritior, vel lumine cordis plenior. Interim ne fraudemini, quod sentio, loquor. Infirmo, ne accidat tentatio, et eum frangat, timendum est. Languens autem, jam cupiditate aliqua aegrotat, jam cupiditate aliqua impeditur ab intranda via Dei, a subeundo jugo Christi. Qui ergo videntur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut non posse, infirmi sunt. Qui vero aliqua cupiditate mala amatores mundi ab ipsis bonis operibus revocantur, languidi et
Abbreviated transcription (Latin):
flagellorum : exceptus inlime¬
rofiliorum: Itaneinquies.
flagellat omnem filium &un
etantia natus ae qualis patri in for¬
madĩ uerbum ꝑ quod facta sunt
omnia: non hababat ubi flagel¬
lar&ur : ad hoc carne indutus ẽ
ut sine flagello non es s&: Quier¬
goflagellat unicum sine pec cato
relinquit cum peccato ad optatũ:
postolus dicit: Acoptionem
filiorum accepimus: utessem:
unico coheredes essemus &iam
hereditas eius : Postula ame
& da botibi gentes hereditatẽ tuã ⁊
Exemplum nobis ꝓposuit in
passionib: suis: Sed plane nefu
turis temptationib: deficiat
infirmus: nec falsas pedecipien¬
dus ẽ. nec terrore frangendus:
Dic eis Prepara animam adtẽp¬
tationem  Et foste incipit labi.
contremescere. nolle accederer
Habes & aliud ⁊ Fidelis ds̃ qui
non uos sinattemptari. supra
quam potestis ferre: Illudenĩ
ꝓmittere & p̃dicare uenturas
passiones : infirmum confir¬
mare ẽ ⁊ limenti autẽ nimiũ
& ex hocde territo cumpollice¬

Expanded text:
flagellorum, exceptus a numeflagellorum, exceptus a numero filiorum. Itane, inquies, flagellat omnem filium? Protantia natus, aequalis Patri in forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia, non habebat unde flagellaretur. Ad hoc carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui ergo flagellat unicum sine peccato, relinquit cum peccato adoptatum epostolus dicit: Adoptionem filiorum accepimus, ut essemus unico cohaeredes, essemus etiam haereditas ejus . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Sed plane, ne in futuris tentationibus deficiat infirmus, nec falsa spe decipiendus est, nec terrore frangendus. Dices ei: Praepara animam tuam ad tentationem, et forte incipit labi, contremiscere, nolle accedere. Habes et aliud: Fidelis Deus qui non vos sinet tentari supra quam potestis ferre . Illud enim promittere, et praedicere venturas passiones, infirmum confirmare est. Timenti autem nimium, et ex hoc deterrito, cum pollice
Abbreviated transcription (Latin):
rant ad inminentes tempta¬
tiones: set &iam ꝓmittunt
felicitatem huius scłi. quam
ds ipsi saeculo non ꝓmisit:
Ille p̃dicit labores suꝑ lubo¬
resusque infinem uenturos
ipsi saeculo & tuuis ab ipsis
luboribus exceptum ẽẽ xp̃ia¬
num : quia xp̃ianus ẽ : ali¬
quid plus passurus ẽ in hoc
saeculo: Etenim ait a postoł
omnes quiuolunt in xp̃opie
uiuere: ꝑs equtionem pa¬
tientur: Iamsi tibi plac&
pastor suaquaerens nonq̃
omniabona: Etsi filios non hab:
suscipies & nutries omnes & ne¬
motibi mori etur: Haecine ẽt
aedificatiotua⁊ Ad tendequid
facias ubi ponas suꝑ arenã est:
quem constituis: Venturus ẽ
imber influxurus ẽ fluuius
flaturus ẽ uentus : Inpingent
naeius magnai leuadeharena:
passiones xp̃i indignas ad ten¬
dat illum sineullo peccato quae
non rapuit exsoluentem ĩ atten¬
datscripturam dicentem sibi.
flagellat omnem filium quem
recipit : Et tudicis foste excep
tus eris: Si exceptus a passione

Expanded text:
rant ad imminentes tentarant ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promisit; ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, et tu vis ab ipsis laboribus exceptum esse Christianum? quia Christianus est, aliquid plus passurus est in hoc saeculo. Etenim ait Apostolus: Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur . Jam si tibi placet pastor sua quaerens, non quomnia bona, et si filios non habens, suscipies et nutries omnes, et nemo tibi morietur. Haeccine est aedificatio tua? Attende quid facias, ubi ponas. Super arenam est quod constituis. Venturus est imber: influxurus est fluvius, flaturus est ventus, et impingent na ejus magna. Leva de arena, passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolventem: attendat Scripturam dicentem sibi: Flagellat omnem filium quem rtus eris? Si exceptus a passione
Abbreviated transcription (Latin):
confractum ẽ non conligastis.
& quod errabat non reuo castis.
& quod perut noninquisistis.
& quod foste fuit confregistis
int̃ fecistis. occidistis: Infirma¬
tur ouis id ẽ infirmũ ñ corrigit.
ut non possit cedere tempta¬
tionibus in cauto &in parato
glegens quando credittalis
non illidicit. filiaccedens ad ser¬
uitutẽ dĩ. sta iniustitia & timo¬
re & p̃para animã tuam adtẽp¬
tationem : Qui haec enim loqui¬
tur: confostat infirmum &
ex infirmo facitfirmum⁊
Vt non illequicrediderit: ꝓspera
huius saeculis per&: Sienim
doctus fuerit sperare ꝓspera
scł  ipsa pros peritate corrũ¬
pitur: Suꝑuenientib ad uer¬
sitatibus sauciatur : aut fostas¬
sis extinguitur : Nonergo eũ
aedificat suꝑ p&ramquis a edi¬
ficat : si suꝑ arenam ponit⁊
siones imitandaes : non axp̃ia¬
nis deliciae conquirendae
obꝓbria audire. uenit postre¬
moligno configii omnia haec
Quale s autem sunt quitimentes
hos lederequorum quib: lo¬
quntur non solum non p̃pa¬

Expanded text:
non colligastis: et quod errabat, non revocastis: et quod periit, non inquisistis: et quod forte fuit, confregistis, interfecistis, occidistis. Infirmatur ovis, id est, infirmum corrigit, ut possit cedere tentationibus: incauto, et imparato gligens. Quando credit talis, non illi dicit: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Qui etur, confortat infirmum, et ex infirmo facit firmum, ut non ille cum crediderit, prospera hujus saeculi speret. Si enim doctus fuerit sperare prosperasaeculi, ipsa prosperitate corrumpitur, supervenientibus adversitatibus sauciatur, aut fortassis exstinguitur. Non ergo cum aedificat super petram, qui sic aedificat, sed super arenam ponit. sti passiones imitandae, non a Christianis deliciae conquirendae. opprobria audire, venit postremo ligno configi. Omnia haec Quales autem sunt, qui timentes hos laedere quibus loquuntur, non solum non praepa
Abbreviated transcription (Latin):
templacuit ut quicũq: in ecła
uel semellegerit : ab alia eccle¬
sia ad dericatum nonteneat᷑:
Et subscripserunt : Aurelius
episcopus ecłe casthaginensis
huic decr&o consensi : & ꝑ lecto sub¬
GINIENSI SIQUICLERICI
AB EPIS SUIS PROMOTICON¬
FENESERINT NECILICRIA¬
NEANT UNDERE CEDERE

Expanded text:
tc., ut quicunque in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subginensi. Si qui clerici ab episcopis suis promoveri contempserint, nec illic maneant, unde recedere
Abbreviated transcription (Latin):
guntur sicut primum secundũ
ordinem a aron. sed punius cu¬
iusque merito. quod in eum gra¬
tia diuina contulerit : Sicut &iã
adheli dñs ꝓnuntiauit dicens :
Haec dicit dñs ds̃ isrł dixido¬
mustua & domus patristiui:
ꝑmanebunt corammeusq
in a& nũ: Et nunc dicit dñs:
nequaquã si glori ficantes me
glorificabo : Qui me sꝑnit.
genera a postolorum: Vnum
ad õtantum : ut morses: Alte¬
rum ꝑ hominẽ &dm̃ : ut iosu e.
Testiumtantũ ꝑ hominẽ : sicut
histemporibus multi fauore
populi & potestatum in sacer¬
dotium subrogantur: Quastũ
autẽ genus ex seẽ : sicut pseudo¬
ꝓpha&arum & pseudo a posto¬
lorum: quid sit autem nom̃
a postolorum : A postoli in la¬
tinalingua. missi interp̃tan¬
tur : quia ipsos misit dñs euan¬
gelizare ad inluminationẽ
omniũ populoꝵ: Episcopus
autem ut quidã prudentiũ
ait : nom̃ ẽ operis. non honoris :
Grecum ẽ enim. atq: indeductũ
uocabulũ : quod illequi suꝑ

Expanded text:
guntur, sicut primum secundum guntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerit, sicut etiam ad Heli Dominus pronuntiavit, dicens: « Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi. Domus tua, et domus patris tui permanebunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit stem sunt genera apostolorum: unum a Deo tantum, ut Moyses; alterum per hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus ex se est, sicut pseudoprophetarum, et pseudoapostolorum. Quid sit autem nomen apostolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos misit Christus evangelizare ad illuminationem omnium populorum. 8. Episcopus autem, ut quidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductum vocabulum, quod ille qui super
Abbreviated transcription (Latin):
nã aureã mitrã & zonam au¬
teras supra memorata sunt.
Filii autem aaron: suꝑtuni¬
casline a scincti tantum modo
& thiarati ad stabant sacrificio
dĩ Sed forsitanquaeritur &
hocc̃uius figurã faciebat mor¬
biterorum figuram faciebant.
& aaron summis acerdotis
populorũ uerus princeps
mordias sacerdotalib: inue
Ipsienim primũ datus ẽ pon¬
tificatus inecclesia xp̃i
Sicenim loquitur ad eũ dñs.
Tues inquit p&rus & suꝑhanc
p&rã aedificabo ecdesiam
meam. & postae inferinon p̃¬
ualebunt aduersus eam &
tibi dabo claues regnicaeloꝵ ⁊
Hicergo ligandi soluendique
potestatem primus coepit :
primusque ad fidem popu¬
lum uistute suue p̃dicationis
adduxit : Siquidẽ & &eri
a postoli : cump&ro paricon¬
sostio honoris & potestatis acce¬
perunt: Qui &iam in toto or¬
bedis ꝑsi: euangelium p̃dica¬
uerunt : Quib:q decidentibus
successerunt ep̃i. qui sunt cons¬
tituti ꝑ totum mundũ insedib
a postolorum : qui noniam ex
genere carnis & sanguinis eli¬

Expanded text:
nam auream, mitram et zonam autera quae supra memorata sunt. Filii autem Aaron, super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati astabant sacrificio Dei. Sed forsitan quaeritur et hoc, cujus figuram faciebat Moybyterorum figuram faciebant, et Aaron summi sacerdotis,populorum, verus princeps mordiis sacerdotalibus in VIpsi enim primum datus est pontificatus in Ecclesia Christi. Sic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunttibi dabo claves regni coelorum » . Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adduxit; siquidem 419 et caeteri apostoli cum Petro pari consortio honoris et potestatis effecti sunt, qui etiam in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi, qui sunt constituti per totum mundum in sedibus apostolorum, qui non jam ex genere carnis et sanguinis eli
Abbreviated transcription (Latin):
uiduas acpupillos tueri.
ꝑuigilem in cunctis exhibe
ut omnes cum benignitate
& caritate suscipiat. Sienĩ
omnes fideles illud euange¬
licũ audiredesiderant. Hos¬
pesfui & sus cepistis me
quanto magis ep̃s cuius diuer¬
sorium cunctorum deb& eẽ
receptaculum: Laicus enĩ
unũ aut duos suscipiens : im¬
plebithospitalitatis officium:
humanus ẽ ⁊ In negotiis autẽ
secularib: dirim̃dis : opost& eũ
causam merito discernere non
gratia ⁊ Neque enim sic deb&
ep̃s suscipere potentem : ut con¬
trist& contra iustitiã pauperẽ :
Neq ꝓpaupere : auferre iusti¬
tiam a potente : Nondefendat
in ꝓbum : nescã in digno commit¬
tenda arbi tr&ur: Neq: argu¬
at̃ aut inpugn& : cuius crim̃
non rep̃hendit: Eritquoq
illi &iam iuxta a postolum
man su& udo pacientia sobri¬
a&as moderatio abstinentia
siue pudicitia : ut non solum.
ab opere inmundo seabstineat.
cogitationis errore. Itautdũ
nullum in seuitium regnare
ꝑmittit : imp&rare apuddm̃

Expanded text:
viduas ac pupillos tueri, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhiberut omnes cum 424 benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes fideles illud evangelicum audire desiderant: Hospes fui, et suscepistis me ; quanto magis episcopus, cujus diversorium cunctorum debet esse receptaculum? Laicus enim unum aut duos suscipiens implevit hospitalitatis officium, humanus est. In negotiis autem saecularibus dirimendis oportet eum causam merito discernere, non gratia, neque enim sic debet episcopus suscipere potentem, ut contristet contra justitiam pauperem, neque pro paupere auferat justitiam a potente. 20. Non defendat improbum, nec sancta indigno committenda arbitretur, neque arguat, aut impugnet, cujus crimen non reprehendit. Erit quoque illi etiam juxta Apostolum mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia, sive pudicitia, ut non solum ab opere immundo se abstineat, cogitationis errore, ita ut dum nullum vitium in se regnare permittit, impetrare apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
rerecanones exempla scõrum
imitari : uigiliis. ieiuniis ora¬
tionib incumbere : Cum fra¬
quam ex membrissuis discer¬
pere : Nullum damnare
nisiconꝓbatum : Nullum
ex communicare. nisidiscus¬
sum: Quiq: itahumilitate pa¬
rit̃ & auctoritate p̃stabit :
ut nec ꝑnimiã humilitatẽ suã
subditorum uitia conualesce¬
refaciat. Nec ꝑ inmoderatam
auctoritatẽ. seueritatis potes¬
tatem exerceat. Sed tanto cau¬
tius erga commissos agat.
quanto durius axp̃o iudicari
formidat: Tenebit quoq: illã
suꝑ eminentem donis omnib:
caritatem : si ne qua omnis
uistus nibilẽ : custos enim
sc̃itatis : caritasiẽ. Locus aũt
huius custodis. humilitas.
Habebit &i am int̃haecom̃a.
& castitatis eminentiã: itaut
mens xp̃icorpus confectura.
ab omni inquinam̃to carnis
sit munda & libera. Inter
haec opost& eum sollita dis¬
pensatione curam pauperũ
gerere. esurientes pascere :
uestirenudos. susciperepere¬
grinos captiuos redimere

Expanded text:
rere canones, exempla sanctorum rere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fraquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque illam supereminentem donis omnibus charitatem, sine qua omnis virtus nihil est; custos enim sanctitatis charitas, locus autem hujus custodis humilitas. Habebit etiam inter haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere,
Abbreviated transcription (Latin):
qua fronte subiectos argue¬
repoterit. cum illistatim
possitcorreptus ingerere
antedocere quaerecta sunt¬
ep̃is quaꝓpt̃ qui negligit
recta facere : desinat rectado¬
cere ⁊ Prius quippe sem&ipsũ
corrigere deb& : quialios adbe¬
ned ocendum monere stud&.
q: ad bonumopus & doctrina
entia scripturarum necessa¬
ria ẽ : quia siep̃itantum sit sc̃a
uita sibi soli potest ꝓdessesic
ros quosq: instruere. & doce¬
resuos & aduersarios reꝑcutere :
Quinisi refutati fuerint atque
conuicti : facile possunt sim¬
plicum corda ꝑuestere i Hui
aut̃ sermo: deb& eẽpurus.
simplex & aꝑtus plenus graui¬
tate & honestate plenus sua¬
uitate & gratia tractansde
misteriolegis dedoctrina fidei
deuis tute continentiae dedisci¬
plina iustitiue.
nens exostatione. iuxta pfes¬
sionis morumque qualitatẽ:
Videlic& ut p̃noscat: quid cui
quando uelquo modo ꝓferat.
Cuius pa&eris spociale offici¬
um ẽ : scripturas legere ꝑcur¬

Expanded text:
qua fronte subjectos arguequa fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere: Ante doce te quae recta sunt? Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum admonere studet, que ad bonum opus doctrina entia Scripturarum necessaria est, quia si episcopi tantum sancta sit vita, sibi soli potest prodesse sic ros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, versa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percur
Abbreviated transcription (Latin):
ad aramdĩ offerant: quod ipsũ
postea offerentib: sacerdotib
isrł : ꝑmalachiã in ꝓperauit
ds̃ dicens: Vos sacerdotes qui
pulluistis nomen meũ : & dixistis ⁊
In quo pulluimus eũ ÷ offerentes
suꝑ altare meum panem pullu¬
tum : & offerebatis caecum &
languidum: Vnde & innume¬
ris uitula ruffa. cuiuscinis ex¬
piatio populiẽ. Non aliteriube¬
tur offerri ad altared ñĩnisi qui
terrena opera non fecerit. iugũ¬
q: delicti nontraxerit . ñ ec uin¬
culis peccatorũ fuerit alligatas
Syquid plura subiciamus Sienĩ
isqui in epis copatum ł ps̃biteriũ
pontur. mostale aliquod pec¬
catum ad miserit. retrahi¬
tur quanto magis ante ordi¬
nationẽ si peccator inuentus
ter qui alexpeccatores a sacer
patientur r&rahat seab hoc
nontam honore quamonere
& aliorum locum qui digni s̃.
nonambi atoccupare.⁊
Quienim in erudiendis atque
instruendis deuistute popu
depeccatis arguit : ipse a pec¬
catodeb& eẽ alienus : Nam

Expanded text:
ad aram Dei offerant ; quod ipsum ad aram Dei offerant ; quod ipsum postea offerentibus sacerdotibus Israel per Malachiam improperavit Deus, dicens: Vos sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum . Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio est populi, non aliter jubetur offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligata . Sed quid plura subjiciamus? Si enim is, qui in episcopatu vel presbyterio positus, mortale aliquod peccatum admiserit, retrahitur: quanto magis ante ordinationem repudiari peccator inventus ter quia lex peccatores a sacerdr tormenta patientur, retrahat se ab hoc non tam honore quam onere, et aliorum qui digni sunt, locum non ambiat occupare. Qui enim in erudiendis atque instruendis de virtute populde peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. 16. Nam cum