comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scorũ meͣm claudii tribuni et hylarie uxo
ris eiꝰ ac filiorũ eorũde̾ iasonis et mauri cũ sex¬
numerianꝰ ꝯ̃perator cũ ingẽti saxo collo alliga¬
tũ.in medio mari p̃cipitẽ dari. milites uero
et filios ip̃iꝰ claudii capitali sentẽcia puniri
rẽs officiũ. tãdẽ relitus inspiratꝰ execrabile duxit
rrastianorũ neri deseruire cruẽtus Onde renũtians
eide̾ offirio. sub cristiana cõfessiõẽ triũphã meruit

Expanded text:
sanctorum martyrum Claudii tribuni et uxoris ejus Hilariae, ac filiorum Jasonis et Mauri, cum sepNumerianus imperator, cum ingenti saxo alligatum, in medio mari praecipitem dari, milites vero et filios ipsius Claudii, capitali sententia puniri. rens officium, tandem caelitus inspiratus, execrabile duxit Christianorum neci deservire cruentus, unde renuntians eidem officio, sub Christiana confessione, tri
Abbreviated transcription (Latin):
monis diacomi de septẽ primis Qui primo
apud beroeã doctor resedit : ac deinde ̾bũ dei disse¬
minãs uenit cormthũ. ibiq a iudeis et grecis ut tra¬
ditur primo flãmis miertꝰ sed nichil lesus. deinde tru¬
In armenia ciuitate militana natale scorũ mrͣm. her¬
mogenis. gaii. expediti. aristonici. rufi. galathe. na
die coronatorũ In hispaniis ciuitate cãto liberi: passio

Expanded text:
monis diaconi de septem primis, qui primum apud Beroeam doctor resedit, ac deinde verbum Domini disseminans, venit Corinthum, ibique Judaeis et Graecis, ut traditur, primo flammis injectus, sed nihil laesus est, deinde cruIn Armenia civitate Militana, natalis sanctorum martyrum Hermogenis, Gaii, expediti, Aristonici, Rufi, Galatae, una die coronatorum. Civitate Caucoliberi, passio
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃i onesimi de quo bt̃us paulꝰ scribit philemoni¬
ordinãs p̾dicationisq ei u̾bũ cõmittẽs apud ephe¬
siorũ ciuitatẽ reliquit Hic romã ꝑductus atq ibi
dẽ pro cristi fide lapidatus. inde ad locũ ubi fuerat
ordinatꝰ epũs. corpus eiꝰ delatũ est Metis ciuita

Expanded text:
beati Honesimi, de quo sanctus Pauli scribit Philemoniordinans, praedicationisque verbum ei committens, apud Ephesiorum civitatem reliquit. Hic Romam perductus, atque ibi pro fide Christi lapidatus, inde ad loca, ubi fuerat ordinatus, corpus ejus delatum est. Civita
Abbreviated transcription (Latin):
mrrͣm uitalis. felicule et zenonis Ciuitate interams¬
natale bt̾i ualẽtini ep̃i Qui post diurturnã tedem
tustodie mãcipatꝰ cũ superari nõ posset ĩ iussu furios.
sunt Eode die sc̃orũ tyrioĩs p̃sbiteri. moyseos. bassiam
lectoris. agathonis ex orciste qui ones igne cõbusti sũt

Expanded text:
rum Vitalis, Feliculae et Zenonis. Civitate Interamnis, beati Valentini episcopi, qui post diuturnam caedem, custodiae mancipatus, cum superari non posset, mediae noctis sunt. Item Cyrionis presbyteri, Moyseos, Bassiani lectoris, Agathonis exorcistae, qui omnes igni combusti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Riome sc̃i romani militio Qui cõfessio¬
ne bt̃i laurẽtii cõpũctus. peciit ab eo baptizari. et
mox iubente decio ĩperatore fustibꝰ exhibitus. ac
cũdiani. marcellian et ueriani : qui tẽpore de¬
n sub cosulari ꝓmoto pͥmũ cesi sunt. dende
in eculeo suspẽsi.et ungulis abrasi atq igne
lateribꝰ apposito assati. triũphalẽ martyrii
palma̾ capitibꝰ cesi meruerũt MNethis ciuitate

Expanded text:
Romae, sancti Romani militis, qui in confessione sancti Laurentii compunctus, petiit ab eo baptizari, et mox, jubente Decio, cum fustibus exhibitus ac cundiani, Marcelliani, et Veriani, qui tempore Decii, sub consulari Promoto primum caesi sunt, deinde in equuleo suspensi, et ungulis abrasi, atque igne lateribus apposito assati, triumphalem martyrii palmam capite caesi meruerunt. Romae
Abbreviated transcription (Latin):
ris In prouĩtia apd̾ ciuitatẽ aquis. bti miten¬
abbatis et clarissimi mrͣis In affrica sc̃orũ nrͣm
archadii. paschasii. probi et euticiani atq pau¬
lini. qui cũ in arriana ꝑfidiã dechinare nul
latenꝰ paterentur. primũ ꝓscripti. demde in
exiliũ acti. atrocissimis eciã suppliciis ex cru¬

Expanded text:
ris. In Provincia apud civitatem Aquis, beati Mitrii, clarissimi martyris. In Africa, sanctorum martyrum Archadii, Paschasii, Probi et Euticiani, qui cum in Arrianam perfidiam nullatenus declinare paterentur, primum proscripti, deinde in exilium acti, tum atrocissimis suppliciis excru
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣ ille manũ ut dictũ ẽ ad eũ zapiẽdũ et uncũ ut
sibi uidebat᷑ ferreũ ad eũ discerpẽdũ extẽdit. statim
qua ille situt dc̃m ẽ tatã spem suã post deũ posuerał
uisibiliter affuit: at u̾ga leni manu p̃tensa quomodo
anquit huc detestandi uenire ausi fuistis: Non est hic
ut fumꝰ euanuit Perstitit illa post demonũ fugã cũ
hoĩe adhuc tremẽte : euq̃ hiis cõsolata est w̾bis Pla¬
cet inquit qd facis tuiq animi deuocionẽ deo michiq
gratã nouerib ac ergo qd facis et de hiis ad meliora
ꝑseuerãter ꝓficere stude Et ipt tibi aliquid singulare

Expanded text:
ille manum, vt dictum est, ad eum rapiendum, & vncum, vt videbatur, ferreum ad eum discerpendum extendit, statim qua ille, sicut dictum est, totam spem suam post Deum posuerat, visibiliter adfuit, ac virga leui manu prætensa: Quomodo, inquit, huc detestandi venire ausi fuistis? Non est, non est hic vt fumus euanuit. Perstitit illa post dæmonum fugam, cum homine adhuc tremente, eumque his verbis consolata est. Placet, inquit, quod facis, tuique animi deuotionem Deo mihique gratam esse noueris. Fac ergo quod facis, & de his ad meliora perseueranter
Abbreviated transcription (Latin):
ruit puer quid inquit turbaris. An nõ agnoscis filiũ
tuũ᷑ ledi ad añm: et mecũ ut solitus eras loq̃re
causa dilexisti ꝙ morti mee tã benigne cõpassꝯ es:
ꝙ pro me sollicitas et cõtinuas deo orõnes fudisti Amo¬
do ꝑ dei gr̃am noueris me ad illũ statũ ꝑuenisse . ut
sicut tu hactenꝰ michi ꝓfuisti. sic ego tibi amodo pro
paulatim eo cõspiciẽte regredi cepit Referebat autẽ¬
ille huiꝰ uisiõĩs ĩspector ꝙ dũ a se discederet celũq cõ¬
scẽderet nõ auersa facie. uel huc illucq cõuersa ut
ualefaciẽtes solẽt ⁊ ecessit : sed sicut locutꝰ ei facie ad
faciẽ fuerat. sic semꝑ ad se cõuerso uultu ad supe¬
na tendẽs tã diu ꝑmãsit: quousq ut de martino
iam dicto legitur patenti celo ⁊ eceptꝰ uideri ultra nõ
potuit Que uisio in hoc forte uisioni illi p̃ponderat.¬
ꝙ fer̾te seuerus sulpicius illam sicut ille ꝑhibet licet¬

Expanded text:
ruerat puer, quid, inquit, turbaris? an non agnoscis filium ruerat puer, quid, inquit, turbaris? an non agnoscis filium tuum? Redi ad animum, & mecum vt solitus eras loquerecausa dilexisti, quod morti meæ tam benigne compassus es, quod pro me tam sollicitas & continuas Deo orationes fudisti. Amodo per Dei gratiam noueris me ad illum statum peruenisse, vt sicut tu hactenus mihi profuisti, sic ego tibi amodo apudpaulatim eo conspiciente regredi cœpit. Referebat auteilli huius visionis inspector, quod dum a se discederet, cœlumque conscenderet, non auersa facie, vel huc illucque conuersa, vt vale facientes solent, recessit, sed sicut ei colloquutus facie ad faciem fuerat, sic semper ad se conuerso vultu ad superna tendens, tam diu permansit, quousque vt de Martino iam dicto legitur, patente cœlo receptus, videri vltra non potuit. Quæ visio, in hoc forte visioni illi præponderat, quod Seuerus Sulpitius illam sicut ipse perhibet, lice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ de ip̃o uel de puero sẽtiẽdũ esset. legẽtibꝰ siue audi¬
entibꝰ proderetur
Ernoctabat aliqñ sub diuo. bonꝰ ille cõuersus
ut sepe facere cõsueuerat: ac spm̃ celo intẽtũ
ab oroĩs labore uel studio ut de magno illo martino
legit᷑ nõ relaxabat Cumq defpois nõ solũ mẽtis sed
et corporis oculis in celũ. deũ ut homini erat possi ᷝ ͤ
suꝑ ethera q̃ uisui corporali obstabat cõtẽplaretur
corporea luce clarior ei de suꝑnis infulsit: eũq ac
loca sibi circũposita ĩnẽso splẽdore ꝑfudit Et dot ser¬
ui sui uotis. ille qui uolũtatẽ timẽciũ se facit satifface¬
ret. cõspicit et dilectũ ꝓuerũ. ymo in deo filiũ suũ de
celis cũ eadẽ luce descẽdere: atq usq ad se letũ et ⁊a
diãtẽ uenire Admirãs ille insuete Uisioĩs. gaudio
simul et timore turbatꝰ herebat Ad quẽ is qui appa¬

Expanded text:
quid de ipso, vel puero sentiendum esset, legentibus, sive audiquid de ipso, vel puero sentiendum esset, legentibus, sive audientibus proderetur. Pernoctabat aliquando sub divo bonus vir, ut saepe facere consueverat, ac spiritum coelo intentum ab orationis labore vel studio, ut de magno Martino legitur, non relaxabat. Cumque defixis non solum mentis, sed et corporis oculis in coelum, Deum ut homini erat possibile super aethera, quae visui corporali obstabant contemplaretur,corporea luce clarior ei de supernis infulsit, eumque ac loca sibi circumposita splendore immenso perfudit. Et ut servi sui votis, ille qui voluntatem timentium se facit, satisfaceret, conspicit et dilectum puerum, imo in Deo Filium suum, de coelis cum eadem luce descendere, atque usque ad se laetum et radiantem venire, & in insueta visione gaudio simul & timore turbatus, hærebat. Ad quem is qui appa
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam illiꝰ Preueniẽs ergo ĩ moriẽdo disci ᷝͫ ingr̃m. bo¬
naͣ quidẽ spem salutis sue sed cũ eadẽ spe magnũ illi ac
pene ĩtollerãdũ de morte sua dołorẽ reliquit
ceperat quippe illũ a priore suo ut iã dictũ ẽ
ad educãdũ: sed eiꝰ bonos mores. scãmq ĩtẽ¬
tionẽ intue̾s. admirãs et amplectẽs eũ nõ solũ ut cõ¬
mẽdatũ. sed ut filiũ unice diligebat Atq idcirco eiꝰ tam
celerẽ ỹmo qͣsi furtiuũ de mũdo recessũ. pene assidue
dolendo deflebdoat Eo tractꝰ orab affectu orabat con
nec saciari orãdo psallendo merẽdo ꝓ ip̃iꝰ aĩa pote¬
rat Cũq hec tã deuoti animi sui pia studia nulls
fere tẽpore intermitteret. nec ab hiis qñcũq facultas
dabat᷑ cessaret ͥ uolẽs deꝰ hoĩem suũ aut a tã duro
labore releuare. aut cuiꝰ meriti uel ip̃e esset osten¬
dere dignũ fecit eũ uisiõe celesti. qͣ et ip̃e cõsolaret᷑ et

Expanded text:
eveniens ergo in moriendo discipulus magistrum, bonam quidem spem salutis suae, sed cum eadem spe magnum illi ac pene intolerabilem de morte sua dolorem reliquit. Acceperat quippe illum a priore suo, ut jam dictum est, ad educandum, sed ejus bonos mores sanctamque intentionem intuens, admirans & amplectens, eum non solum vt commendatum, sed vt filium vnice diligebat, atque idcirco eius tam celerem, immo quasi furtiuum de mundo recessum, pene assidue dolendo deflebat. Eo tractus affectu orabat contnec satiari orando, psallendo, mœrendo, pro ipsius anima poterat. Cumque hæc tam deuoti animi sui tam pia studia, nullo fere tempore intermitteret, nec ab his quantum facultas dabatur cessaret, volens Deus hominem suum aut a tam duro labore releuare, aut cuius meriti vel ipse, vepse consolaretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tibi inquit ẽ fili carissĩe: Surge : et uelle tu¬
ũ fiducialiter enarra Ille uero ad eũ ait O pater
bone et mutritor meꝰ piissiẽ affiligit me usq ad mor¬
tẽ lex ꝓc̃ti et mortis q̃ ẽ in mẽbris meis: et insi
more solito auli auxilieris michi. en morietur filiul¬
puer tius Uix dc̃m cõpleuit en inquit sc̃s auxilia¬

Expanded text:
quit, tibi est, fili charissime? Surge, et velle tuum fiducialiter enarra. » Ille vero ad eum ait: « O pater bone, et nutritor meus piissime, affligit me usque ad mortem lex peccati et mortis, quae est in membris meis; et nisi more solito auxilieris mihi, en morietur puer tuus
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ nõ młto post tẽpore elapso defũctꝰ: alterũ suꝑsti¬
tẽ dereliquit Quẽ religiose educare et instituere uo¬
nis ille mãdatoꝵ executor. puerũ cõmẽdatũ suscep¬
et enitriuit ac sacro religiõis lacte qͦ ip̃e educatꝰ in
uiriles años euaserat eũ inbuẽs nil rerũ terrestriũ
sapere. nil eorũ q̃ in terris sunt diligere. celũ mẽte¬

Expanded text:
unus, non multo post tempore elapso defunctus, alterum superstitem dereliquit, quem religiose educare et instituere vonis ille mandatorum exequutor, puerum commendatum suscipit, enutrit, ac sacro religionis lacte, quo ipse educatus in viriles annos euaserat, eum imbuens, nil rerum terrestrium sapere, nihil eorum quæ in terris sunt diligere, breui e
Abbreviated transcription (Latin):
serãtͥ in ãno septimo redierũt: ut daretur eis in¬
telligi qr sicut septima die dñs in creaciõe p̾maria
a laboriosis operibꝰ ⁊ equieuit. et post passionẽ eodẽ
die quieuit similit̾ in sepulcro : et septimꝰ ãnq in
timꝰ ãnus dicit᷑ iubileus ⁊ ita uii.ͦ año habitatores
tarthu. r edeũtesͥ ibidẽ a seruilibꝰ cessantes operibꝰ
pccorũ : spũali cõtẽplacioĩs requie recreati ͥ et in
sepulcro cristi id ẽ ^ claustro et cellis abscõditi quiestẽ¬
tes: tãdem ad septimũ septenariũ iubelei laudem
et requiẽ eternã glorie eterne designãtis. ip̃i tuns
nuimero septẽ feliciter peruenerũt: et pari ac sumli¬

Expanded text:
serant, in septimo anno redierunt, ut daretur eis inserant, in septimo anno redierunt, ut daretur eis intelligi, quod, sicut septima die Dominus in creatione primaria a laboriosis operibus requievit, et post passionem eodem die quievit similiter in sepulcro, et septimus annus in mus annus dicitur jubilei, ita septimo anno habitatores Carthusiae redeuntes, ibidem a similibus cessantes operibus peccatorum, spirituali contemplationis requie recreati et in sepulcro Christi, id est in claustro et cellis absconditi quiescentes, tandem ad septimum septenarium jubilei, laudem et requiem aeternam aeternae gloriae designantis, ipsi tunc numero septem feliciter pervenirent. 24. «
Abbreviated transcription (Latin):
mor iudicãdus ex eo ꝙͦ postꝙͣ sex ãnis fuerat diui¬
no cultui dedicatꝰ a p̃dictis uiris scĩs fuerit derelictꝰ
ed pociꝰ ꝓpter hoc est mirabilior et dignior repu¬
tandꝰ ⁊ qͣsi qui eciã derelictꝰ tãte uirtutis fuerit : ꝙͦ
uos incolas iuuerit et p̃ualuerit ⁊ euocare: net
sme dei cultoribꝰ et absq diuinis laudibꝰ potuerit re
manere : sicut enim dispẽsacionis Diuine prouidentia
aplos iam celi et terre prĩcipes eterna p̃ destinacione
cõstitutos. in passione xp̃i nichilominꝰ cadere ꝑmi¬
misit et a ueritate cristi et uere fidei separari: ita eciã
ꝙͦ aliqui ex discipulis. ciuitate sc̃ĩficata iherusalem de¬
relita. ad castella extrinsera infidelitatis uento dispersi
desperaciõibꝰ is fluctibꝰ uacillabant. cristo uerũptamẽ
tõstãciores et firmiores in fide et amore tristi postmodi
ꝑmãsuri Et qui iam recesserant ab iherusalẽ stadiis. lp̃.
eodẽ die reuertẽtes fuerũt xp̃i uisione cũ aliis discipulis

Expanded text:
 postquam sex annis fuerat divino cultui dedicatus, a praedictis sanctis viris fuerit derelictus; sed potius propter hoc est mirabilior et dignior reputandus, quasi, qui etiam derelictus, tantae virtutis fuerit, quod suos incolas meruerit ac praevaluerit revocare, nec ine Dei cultoribus, nec absque divinis laudibe dispensationis Providentia apostolos, jam coeli et terrae principes, aeterna praedestinatione constitutos, in passione Christi nihilominus cadere permisit, et a veritate Christianae fidei separari, ita etiam quod aliqui ex discipulis, civitate sanctificata Jerusalem derelicta, ad castella extrinseca infidelitatis vento dispersi, desperationis fluctibus vacillabant, Christo verumtamen r, constantiores et firmiores in fide, et amore Christi postmodum permansuri, et quia jam recesserant ab Jerusalem stadiis sexaginta, eodem die redeuntes fuerunt Christi visione cum aliis discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
Oliuno igitur uir scĩssiꝰ et gemina
cia tulliana preclarusͥ discrecione et deuocione mo-¬
rũq excellẽti ħonestate p̃fulgẽs: celestiũq uirtutũ to¬
pioso thesauro ditatꝰ ac dotatꝰͬ deo et hõibꝰ dilect ꝯ
ata gratirs ⁊ heremũ carthuͤ sex rexit añis rexit Et pꝰ
ut p̃dc̃m ẽ a papa uocatꝰ et nõ du post ad heremũ
calabrie cui turris nomẽ ẽ trãsiẽs  ibi scõ cõstructo
mõsterio multoꝵ dei seruoꝵ anachoritarũ ⁊ector exti¬

Expanded text:
uno igitur, vir sanctissimus et gemina tia Tulliana praeclarus, discretione, devotione, morum excellenti honestate praefulgens, coelestiumque virtutum copioso thesauro ditatus atque dotatus, Deo et hominibus dilectus et gratus, eremum Carthusiae rexit sex annis, et post, ut praedictum est, a papa vocatus, et non diu post ad eremum Calabriae, cui Turris nomen est, transiens, ibi, sancto constructo monasterio, multorum Dei servorum anachoretarum rector exsti
Abbreviated transcription (Latin):
et dñm totis animi uiribꝰ anhelare. q̃ sursũ sunt
querere nõ q̃ suꝑ terrã. ubi cristꝰ ẽ in dextia dei sedẽs
iuuenẽ sibi creditũ. bonꝰ doctor edocuit Eͥdoctꝰ ille ab
eo nõ ĩ uanũ laborasse doctorẽ suũ. ut quidã indisci¬
płinati faciũt. ostẽdit: sed ut a quodã sapiẽte dictũ ẽ
recẽs testa semel celesti sapore inbuta. odorẽ inde con¬
tractũ. noͣ diu tantũ ut ille ait sed sẽꝑ quo aduixit
seruauit Sed placuit deo ne puer tã bene educatꝰ
tã sc̃e edoctꝰ. diu ꝑticeps mortaliũ fieret uel ne a¬
liquẽ de eoꝵ diutino cõsortio neuũ cõtraheret Raptꝰ
est igit᷑ ne malicia mutaret tor eiꝰ: aut ne futio q̃

Expanded text:
 sunt quaerere, non quae super terram, ubi Christus est in dextera Dei sedens , juvenem sibi creditum bonus doctor edocuit. Edoctus ille ab eo, in vanum laborasse doctorem suum, ut quidam indisciplinati faciunt, ostendit; sed ut a quodam satis noto dictum est, recens testa semel coelesti sapore imbuta, odorem inde contractum non diu tantum, ut ille ait, sed semper quoad vixit servavit. Sed placuit Deo, ne puer tam bene educatus, tam sancte edoctus, diu particeps mortalium fieret, vel aliquem de ipsorum diuturno consortio naevum contraherent. Raptus est igitur, ne malitia muta
Abbreviated transcription (Latin):
miuꝰ año: situt ĩ libro cõsuetudinũ dõm guigomis q̃
sut in domo carthu cõtinet᷑ Iuxta sepulchrũ ei ꝰ ut¬
scuibit᷑ inmediate fons uiuus emanat : qui diuina
tlemẽcia et huiꝰ sc̃i urri meritais. multis lãguoribus
fideliũ. optate cõfert remedia sanitatis

Expanded text:
bris Consuetudinum domni Guigonis, quae sunt in domo Carthusiae, continetur. Juxta sepulcrum ejus immediate fons vivus emanat, qui divina clementia in hujus Viri sancti meritis multis languoribus fidelium optatae confert remedia sanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uigilãti et celestia meditãti: demonũ turba in specie
portorũ agrestiũ apparuit. Furebãt ubiq ꝑ totã cellam
et discursu msano. uisu horrendo. dẽtibꝰ lõgissimis at
uelut in necẽ eiꝰ exacutis. pauefactũ et tremetem
lab̾at᷑ Talia eo paciẽte ad auctꝰ est metꝰ. cũ quẽdã e¬
normis magnitudinis hoĩem ut ex cordis sui iuditio
sibi uidebat᷑ Semonũ prĩcipẽ.tellam illã cõspitit itia
tem Qui p̃mo ingressu suo cõuersꝰ ad portos.ͥ quid
ait segnes facitis. Cur hũc iam nõ ⁊apustis: Cur nõ
discerpsistis : Quid dicis inquiũt porciͤ Magno co¬
natu facere nisi sumꝰ: sed cũcta tẽptãtes mł facere ꝓotu¬
imꝰ Ego inquit ille iã faciã: ꝙ bos desides facere nim¬
me potuistis ¶auo dicto uncũ ferreũ lõgis at recuruis
ungulis terribilẽ: minaci manu p̃tẽdẽs atq ad uirũ

Expanded text:
vigilāti & cœlestia meditanti, dæmonum turba in specie vigilāti & cœlestia meditanti, dæmonum turba in specie porcorū agrestium apparuit. Furebant vbique per totam cellam, & discursu insano, rictu horrendo, dentibus lōgissimis ac velut in necem eius exacutis, pauefactum ac trementem labatur. Talia eo patiente adauctus est metus, & quendam enormis magnitudinis hominem, vt ex cordis sui iudicio sibi videbatur, dæmonum principem, cellam illam in quantem. Qui primo ingressu suo conversus ad porcos: Quid, ait, segnes facitis? Cur jam hunc non rapuistis? Cur non discerpsistis?--Quod dicis, inquiunt porci, magno cognatu facere nisi sumus, sed cuncta tentantes, nil facere potuimus.--Ego, inquit ille, jam faciam, quod vos desides facere non potuistis. Quo dicto uncum ferreum longis ac recurvis ungulis terribilem, minaci manu protendens, atque ad virum
Abbreviated transcription (Latin):
ibide̾ fuit recept  hũilis genere et iuuenis etate: mori¬
bꝰ gratiosus. uiteq scĩtate prouectꝰ Hic toto studio. obe¬
diẽcie. hũilitati et mortifitationi oñem quã poterat
operã adhibens. mũdũ sibi. seq mũdo nõ solũ rrucifix¬
erat sed eciã sepelierat Amori diuino et specialiter me¬
morie mr̃is dñi ita se totũ deuouerat. ut a bonis
uiris ip̃m. uitãq eiꝰ cognoscẽtibꝰ. nichil scire iudica¬
retur insi xp̃m ihm. et hũc crucifixũ sacrãq ipsus¬
gularẽ post deũ amatritẽ mariã Niis studiis cõuer¬
siõis sue prĩcipio inceptis magis ac magis insistẽs ͥ
in hacq nr̃a iuxta ꝑsalmistã lacrimarũ ualle de
uirtute ĩ uirtutẽ ꝓficiẽdo ascẽçiones ĩ cordesuo dis
stiauit Iacebat siquide quadã nocte ĩ cella. sibi ut
taliũ mos ẽ ad laboris solamẽ et orõis secretũ desig¬
nata. cũ ecte ĩ multo iã ꝓcessu noctis. ip̃i adhuc̃¬

Expanded text:
conuersus quidā humilis genere, iuuenis ætate, sed moribus generosus, & vitæ sanctitate prouectus. Hic toto studio, obedientiæ, humilitati, mortificationi, omnem quam poterat operam adhibens, mundum sibi, seque mundo non solum crucifixerat, sed etiam sepelierat. Amori diuino, & specialiter memoriæ matris Domini, ita se totum deuouerat vt a bonis viris ipsum vitamque eius cognoscētibus, nihil scire iudicaretur, nisi Christum Iesum & hūc crucifixum, sacramque ipsiusgularem post Domini amatricem, Mariam. His studiis a conversionis suae principio coeptis, magis ac magis insistens, et in hac nostra, juxta Psalmum, lacrymarum valle, de virtute in virtutem proficiendo , ascensiorauit. Iacebat quadā nocte in cella, sibi vt talium mos est, ad laboris solamen & orationis secretum designata. Et ecce in multo iam processu noctis, ipsi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
catus ad curiã romanã cũ sũmo põtifiti obedire¬
oporteret: et filioꝵ suoꝵ cellicolaꝵ socie ͭ ͤ gͣtissimã
saltẽ ad tẽpꝰ deserere  ip̃i subditi sui tãto sunt
ꝓpter hoc dolore cõrussi: et tãta tristicia ac dolore¬
perturbati ͥ ꝙͦ omino eciã ip̃i dixerũt. se nullomõ
ĩ carthusia mãsuros : si eosdẽ accideret tã dultissimi
et dilcissĩ prĩs ob orbari pñtia et ꝓuidencia spoliari:
acellitolis derelictꝰ ad ꝓphanas uel indignas manꝰ
aut usus seculariũ deueniret: ip̃m abbati case dei qͣ
fuerat unꝰ de p̾mib donatoribꝰ. facta donaciõe et tes
sione reliquit: cõfrõ suꝵ hoc ei pubᶜᵃ. instrumẽto Demde
benerabilis p̃r ad sũmũ põtificẽ uemẽs : eidẽ non
lõgo sed breui tẽpore assistẽs cõsiliis et auxiliis sa¬
lutaribꝰ eiꝰ multa onera subportabat: et multũ in
tegerrime scẽ dei ecc̃ie eiꝰ sollicitudinẽ sua prõptitu¬
dine subleuabat Dui tñ paciẽter dissimulare non

Expanded text:
 summo pontifici obedire, et filiorum suorum cellicolarum societatem gratissimam, saltem ad tempus, deserere, ipsi subditi sui tanto sunt propter hoc dolore concussi, et tanta tristitia perturbati, quod omnino etiam ipsi dixerunt, se nullo modo in Carthusia mansuros, si eosdem accideret, tam dulcissimi et dilectissimi Patris orbari praesentia et providentia spoliari. 16. a cellicolis derelictus, ad profanas et indignas manus, aut usus saecularium deveniret, ipsum Casae-Dei abbati, qui fuerat unus de primis fundatoribus, facta donapublico instrumento. Deinde venerabilis Pater, ad summum pontificem veniens, eidem non longo, sed brevi tempore assistens, consiliis et auxiliis salutaribus ejus multa onera supportabat, et multum in regimine sanctae Dei Ecclesiae ejus sollicitudinem sua promptitudine sublevabat. 17. Diu tamen patienter
Abbreviated transcription (Latin):
ut famulus In tãtũ autẽ heremũ deuotꝰ intolebat
et sedulus : Ut eũ ñgr bruno nõ nũꝙͣ exire cõpel¬
leret ita dicẽs Ite ad oues ur̃as : eisq qd debetis
õnes uẽdere: et diuiso pauꝑibꝰ p̃cio ꝓpriis pedibꝰ
in p̃ditaciõe discurrere Sed homo ꝓfũdi cordis ma¬
gister .s. bruno cuiꝰ cõsilio nõ alit̾ ꝙͣ p̃ceptis obtẽpera¬
bat abbatis nõ cõcensit ÷ timẽs ne apd̃ se de hoc for¬
san extollereturͥ aut a ceteris de singularitate ius¬

Expanded text:
te. In tantum autem eremum devotus incolebat et sedulus, ut eum magister Bruno nonnunquam exire compelleret, Ite dicens, ite ad oves vestras, eisque, quod debetis cunctas vendere, et diviso pauperibus precio, propriis pedibus in praedicatione discurrere. Sed homo gister Bruno, cujus consiliis non aliter quam praeceptis obtemperabat abbatis, non consensit, timens ne apud se de hoc forsitan extolleretur, aut a caeteris de singularitate ju
Abbreviated transcription (Latin):
fra xxͣx dies a receptione litterarũ papaliũ red¬
deret. ac restitueret sociis ac subditis ing̃ri brunonis
tũ õmi pristina libertate Et iste uidẽtur pͥme littere
papales que mueniũt᷑ de ordĩe carthusiẽsi facere
mẽcionẽ : q̃ circa prĩcipiũ cartularii carthusie sunt
conscripte Abbas uero siguinꝰ ⁊ecepto mãdato apłi¬
to gratãter et hylariter obediuit : et ingr̃o lauduino
et sociis suis locũ carthu ͤ libere liberũ reddidit per
publicũ instrumẽtũ. ꝙ cirta pricipiũ cartularii car /¬
thusie ẽ cõscriptũ Predictũ aũt frẽm lauduinũ ing̃r¬

Expanded text:
fra triginta dies a receptione papalium litterarum redderet et restitueret sociis ac subditis magistri Brunonis cum omni pristina libertate. 20. « Et istae videntur primae litterae papales, quae inveniuntur de ordine Carthusiensi facere mentionem ; quae circa principium Cartularii Carthusiae sunt conscriptae. Abbas vero Siguinus, recepto mandato apostolico, gratanter et hilariter obedivit, et magistro Landuino ac suis sociis locum Carthusiae libere et liberum reddidit per publicum instrumentum, quod circa principium Cartularii Carthusiae est transcriptum. Praedictum autem
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinẽ et quietẽ qua frui ac pasci in heremo tõ¬
sueuerat gͣuiter ferẽs et diucius ferre nõ sustinens:
eoposita sũmo põtifiti sua desola ͣͤ cũ sima instãtia
mmplorauit et ĩpetrauit a curia separari: et ꝙ posset
ad heremũ et celle iam p̃gustatã dulcedinẽ et de¬
sideratã ⁊equiẽ ⁊epetere
Tcũ sumꝰ põtifex uellet eũ cõfirmare in
atq cõtẽpto: apłico ualefaciẽs ad calabrie quãdam
heremũ cui turris nomẽ erat deo duce ꝑuenit
Ib̾iq multis clericis et laytis cõgregatis moͣsteriũ
instituit : ĩ quo uĩq ad finẽ uite sue ĩ solitarie uie
ꝓpoito. hũili ͭ ͤ cõstãs. caritate flagrãs. deuociõe fer

Expanded text:
pasci in eremo consueverat, graviter ferens et diutius ferre non sustinens, exposita summo pontifici sua desolatione, cum summa instantia imploravit et impetravit a curia separari, et quod posset ad eremum et cellae jam praegustatam dulcedinem et desideratam requiem repedarecum summus pontifex vellet eum confirmare in atque contempto, apostolico valefaciens ad Calabriae quandam eremum, cui Turris nomen erat, Deo duce, pervenit, ibique, multis clericis et laicis congregatis, monasterium instituit, in quo usque ad finem vitae suae in solitariae vitae proposito humilitate constans, c
Abbreviated transcription (Latin):
st licet prius diuini amoris totus arderet in¬
tendiis ͥ non aliter tame ad discipline celestis
excerticia eoꝵ exẽplis ac familiaritate inferbuit : quã
sĩ flãmãti quis faci. plures alias circũponat ardẽtes
Erat autẽ cũ eis nõ ut dñs aut ep̃s ͥͥ sed ut socius
et frater huilimꝰ: et ad cũctoꝵ quãtũ in ip̃o erat ob¬
equia paratissimꝰ Adeo ut uir uenerabilis wil¬
helmꝰ tũc prior sc̃ĩ laurẽtii. postea sc̃i theofredi ab¬
bas mg̃ro brunoni eciã ip̃e religiosa deuocione nõ
mediocriter alligatI: bt̃i hugonis cõtuber nalisͥͥ¬
b̾ii quippe tũc ꝑ singulas habitabãt cellas: apd
ingrm brunonẽ nõ leuit̾ cõquereret᷑. ꝙͦ pene õma

Expanded text:
tiam prius divini amoris totus arderet inendiis, non aliter tamen ad disciplinae coelestis exercitia eorum exemplis et familiaritate inferbuit, quam si flammanti quis faci plures circumponat alias ardentes. Eratque cum eis, non ut dominus aut episcopus, sed ut socius et frater humillimus et ad cunctorum, quantum in ipso erat, obsequia paratissimus, adeo ut vir venerabilis Guilhelmus, prior tunc sancti Laurentii, postea S. Theofredi abbas, magistro Brunoni etiam ipse religiosa devotione non mediocriter alligatus, beati Hugonis contubernalis bini quippe tunc per singulas inhabitabant cellas apud magistrum Brunonem non leviter conq
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tũc latebimꝰͣ Impossibile erit latere : intol¬
lerabile apparere, fugiamꝰ igit᷑ a facie gladii : p̃
occupemꝰ faciẽ eiꝰ ĩ cõfessiõe. Denite adore nꝰ et
ꝓridamꝰ añ deũ : ploremꝰ corã dño qͥ fecit nos:
pẽtapolim igne et sulphure iã succe̾sam ͣ et ex ẽpło
bt̃i pauli heremite et bt̃i anthonii. arsemi et euagrii¬
et alioꝵ scõꝵ. cũ bto iohãne bap ͭ ͣ antia deserti qͣramꝰ :

Expanded text:
Ubi tunc latebimus? 7. « Impossibile erit latere, intoUbi tunc latebimus? 7. « Impossibile erit latere, intolerabile apparere; fugiamus igitur a facie gladii Dei, praeoccupemus faciem ejus in confessione, venite adoremus, et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Pentapolim, igne et sulphure jam succensam, et exemplo beati Pauli eremitae, beatorum Antonii, Arsenii, Evagrii alio
Abbreviated transcription (Latin):
et ibidẽ Icolaꝵ mg̃r Qui supͣscriptis uocibꝰ salubrit
territꝰ atq rõpũctꝰ ͣͥ allocutꝰ est quosdã sonios suos
ibi pñtes : infra scriptis uel similibꝰ u̾bis dicens
Eya karissimi quid faciemꝰ. Ones simul peribumꝰ .
nõ saluabit᷑ qui nõ fugerit. Si in uiridi hec fuĩt
in arido quid fiet. Si homo tãte digni ͭ ͥ ᷤᷤ tante
lr̃ature tãte scĩe qui uidebat᷑. honeste uite. qui erat
tam celebris fame sit indubitãter ẽ dãpnatꝰᵘ. quid
nos miserrimi homũculi faciemꝰ᷑ Si lugubri uo¬
ce uniꝰ homũciõĩs tã horri ᷝ ͥ ac scupẽdo timore at
tremore cõcussi et stupefacti sumꝰ. quid faciemꝰ cũ
rugitꝰ leonis cũ extremi iuditii tuba aures nr̃as
ꝑculerit ͥ cũ audiemꝰ õnes. surgite mortui uenite
cid iudiciũ ÷ Quo tũc fugiemꝰe Quõ ĩ tam
horri ͭ ͥ iudicio ubi colũpne celi cõtremiscẽt et angeli
terrebũtur et tirriti purgabũtur apparere poterimꝰ

Expanded text:
 qui suprascriptis vocibus salubriter territus atque compunctus allocutus est quosdam socios ibi praesentes infrascriptis vel similibus verbis: 6. « Eia, charissimi, quid faciemus? Omnes simul peribimus, non salvabitur, nisi qui fugerit. Si in viridi haec fiunt, in arido quid fiet? Si homo tantae dignitatis, tantae litteraturae, qui videbatur tam honestae vitae, qui erat tam celebris famae, sic indubitanter damnatus est, quid nos miserrimi homunculi faciemus? Si lugubri voce unius homuncionis tam horribili et stupendo timore et tremore concussi et stupefacti sumus, quid faciemus, dum rugitus leonis, cum extremi judicii tuba aures nostras perculerit? Cum omnes audiemus: Surgite, mortui, venite ad judicium? Quo tunc fugiemus? Quomodo in tam horrendo judicio, ubi columnae coeli contremiscent, et angeli terrebuntur et territi purgabuntur  an turbabuntur?, apparere poterimus?
Abbreviated transcription (Latin):
et ut utar omno u̾bis scriptis ĩ legẽda uite sc̃i hugo¬
nis ep̃i memorati per sũmũ põtifite̾ mocentiũ 2ͣ.¬
qui eũ canonizauit approbata et cõfirmata⁊ Adest
mg̃r bruno ⁊ eligiosꝰ. scĩaq famosꝰ. honestatis et ga¬
uitatis. ac totiꝰ maturitatis qͣsi quoddã simulacrã
habebat aũt socios ingr̃m lauduinũ qui post eũ¬
extitit prior carthusie: et duos scephanos burge̾sem
et diensem In sc̃i rufi canonici fuerũt ⁊ sed desiderio
pite solitarie eis abbate ip̃oꝵ fauẽte sese cõiũxerãt
hugonẽ eciã quẽ cognoĩabãt capellanũ: eo ꝙͥ solꝰ
pellamꝰ cõuersos. audreã et garmũ Querebãt
autẽ locũ heremitice uite cõgruũ : nec dũ srepererãt

Expanded text:
Et, ut utar omnino verbis scriptis in legenda Vitae S. Hugonis episcopi memorati, per summum pontificem, qui eum canonizavit, approbata, et confirmata : « Adest magister Bruno vir religiosus scientia famosus, honestatis et gravitatis ac totius maturitatis quasi quoddam simulacrum; habebat autem socios magistrum Landuinum, qui post eum prior Carthusiae exstitit, duos Stephanos, Burgensem et Diensem hi Sancti Rufi canonici fuerant, sed desiderio vitae solitariae eis, abbate favente, sese conjunxerat, Hugonem etiam, quem cognominabant Capellanum, eo quod solus pellamus conversos, Andream et Guarinum; quaerebant autem locum eremiticae vitae congruum, necdumque repe
Abbreviated transcription (Latin):
tis uellẽt ad tumulũ deportare. defũctꝰ sirut prius.
iã tercio altissimo et mestissimo clamore personuit
Iusto dei iudicio cõdẽpnatꝰ sum Qua horribili sñia
audita : quasi ones nnẽso fuerũt timore et tremore
ꝓtussi certi facti de cõdẽp̃na ͦ ͤ tãti uiri: qui mtir
alios et suꝑ alios uidebat᷑ honestate uite. claritate fa¬
meͣͥ dignitatis excellẽtia : et multiplici sciẽtia at sapi

Expanded text:
tis, vellent ad tumulum deportare, defunctus, sicut prius, tis, vellent ad tumulum deportare, defunctus, sicut prius, jam tertio altissimo et moestissimo clamore personuit: Justo Dei judicio condemnatus sum. 5. Qua horribili sententia audita, quasi omnes immenso fuerunt timore et tremore percussi, certi facti de condemnatione tanti viri, qui inter alios et super alios videbatur honestate vitae, claritate famae, dignitatis excellentia, et multiplici scienti
Abbreviated transcription (Latin):
dit in feretro : ac ombꝰ audiẽtibꝰ alta et terribili
uoce clamauit Iusto dei iudicio accusatꝰ sum Et h ͦ
dicto: caput deposuit et decubuit mortuꝰ sicut
prius Qua uoce cũcti actoniti et territi deliberaue¬
rũt ip̃m illo die nulłomõ fore sepeliẽdũ: sed usq ĩ
crastinũ reseruãdũ
Ane ergo sequẽti cũ multitudo ingͣna cõue¬
uisset dictũq funꝰ sicut prius uellẽt ad ec¬
cdesiam deportare: defũctꝰ sirut prius eleuato ca¬
pite. dolorosa et terribili uoce intonuit Iusto dei
iudicio iudicatꝰ sũ Quã uoce̾ multitudo qͣ ibi
aderat clare audiẽs et intelligẽs : scupuit plus
ꝙͣ prius Et altorutrũ cõquirẽtes quid sibi ueliet
inuere tã insoliti et inexperti defucti clamores :
adhuc det̾iiãuerũt ipm ad aliud crastinũ nullateꝰ
tumulãdũ Tercio uero die cũ ꝓpt̾ ista prodigia¬
fere tota ciuitas cõuenissetͥ et fuꝰ cũctis p̃para¬

Expanded text:
dit in feretro, et, omnibus audientibus, alta et terribili dit in feretro, et, omnibus audientibus, alta et terribili voce clamabat: Justo Dei judicio accusatus sum, et, hoc dicto, caput deposuit, et decubuit mortuus, sicut prius. 3. Qua voce cuncti attoniti et territi deliberaverunt, ipsum illo die nullo modo fore sepeliendum, sed usque in crastinum reservandum. Mane ergo sequenti cum multitudo maxima convenisset, et dictum funus, sicut prius, vellent ad ecclesiam deportare, defunctus, sicut prius, elevato capite, dolorosa et terribili voce intonuit: Justo Dei judicio judicatus sum. 4. Quam vocem multitudo, quae aderat, clare intelligens et audiens stupuit plus quam prius, et alterutrum conquirentes quid sibi vellent innuere tam insoliti et inexperti defuncti clamores, adhuc determinaverunt ipsum ad aliud crastinum usque nullatenus tumulandum. Tertio vero die cum propter ista prodigia civitas convenisset, et funus, cunctis praepara
Abbreviated transcription (Latin):
lẽpne studiũ floreret parisiꝰ. p̃cipue in
ꝑħia et theologia et iure ranonito sicut ge¬
neraliter cõsueuit : tale eni ꝓdigiũ dicitur ac¬
tidisse Quidã enm doctor p̃cipuus et uita ut uide¬
batur atq fama doctrina et sriẽcia inter õneb doctores
parisiẽses excellẽter honoratꝰ et mirabilitir gͣriosꝰ: gu¬
ui et ultima infirmitate p̃uẽtus non diu decũbr̃s
diẽ clausit extremũ Cũq tota illa die qua defũctus est
more parisiẽsi in aula. funere in feretro decũbente
fuissent cõtinua cãtata offi᷑ defũctoꝵͥ in crastino
mane cõgregata ibidẽ uniu̾sitate parisiẽsi tã scho/¬
lariũ ꝙͣ doctorũ : ut tã honorabili uiro solẽpnis et
uenerabilis p̃berẽt funeralis officii sepulturaͥ cũ
reuerendi uiri feretrũ in quo funꝰ iacebat eleuare¬
uellent ad eccĩam deferẽdũ : subito cũctis stupẽtibꝰ
qui mortuꝰ uidebat᷑ et eratͥ eleuato capite. rese¬

Expanded text:
lemne studium floreret Parisiis, praecipue in philosophia et theologia, et jure canonico, sicut generaliter consuevit, tale prodigium ibi dicitur accidisse. Quidam enim doctor praecipuus, et vita, ut videbatur, fama atque doctrina et scientia inter omnes doctores Parisienses excellenter honoratus, et mirabiliter gratiosus, gravi et ultima infirmitate praeventus, non diu decumbens diem clausit extremum. 2. Cumque tota die, qua defunctus est, more Parisiensi in aula, funere in feretro decumbente, fuissent continue decantata divina officia, in crastino mane, congregata ibidem universitate Parisiensi tam scholarium quam doctorum, ut tam honorabili viro solemnem et honorabilem praeberent funeralis officii sepulturam, cum reverendi viri feretrum, in quo funus jacebat, vellent elevare ad ecclesiam deferendum, subito, cunctis stupentibus, qui mortuus videbatur et erat, elevato capite, rese
Abbreviated transcription (Latin):
iis et similibꝰ u̾bis atq sẽtẽtiis seip̃m et quoscã¬
socios suos alloquẽs et exhortãsͥ deliberauerũt
ip̃e et sex alii probi uiri secũ abrenũciare mũdo et¬
õnbꝰ põpis eiꝰ : et ad ꝑfrãm penitetiã ꝑagẽdã heremi
deserta cõpetẽcia querere et ibidẽ ⁊elictis om̃bꝰ deuitiit
delitiis et honoribꝰ huiꝰ mũdi. accipere singuli crutes
suas ͥ et nuidũ tristũ nudi per artã wiã Iequi que
ducit ad iitã : ac latã et spaciosã deserere q̃ amato¬
r es suos et sectatores mũdi ꝑducit ad supplicia dãp
brunonis ĩ scolis sotiꝰ credit᷑ extitisse.ͥ sc̃o spũ ĩspriãte
eiusdẽ auxiliũ et cõsiliũ ⁊equirere ͥ iut in eiꝰ diocesi ꝙͣ
audiuerãt multis desertis mõtibꝰ habũdare. mircrẽt᷑
locũ cõgruũ obtiniere : in quo suũ scm ac salubre ꝓpõi
possent effectui matipare

Expanded text:
ibus verbis atque sententiis seipsum et quosdasocios alloquens et exhortans deliberaverunt ipse et sex alii probi viri secum abrenuntiare mundo et pompis ejus, et ad perpetuam poenitentiam peragendam eremi deserta competentia quaerere, et ibidem, relictis omnibus divitiis et deliciis et honoribus hujus mundi, accipere singuli cruces suas, et nudi nudum Christum sequi per arctam viam, quae ducit ad vitam, et latam ac spatiosam deserere, quae amatores et sectatores mundi perducit ad supplicia damnaBrunonis in scholis creditur socius exstitisse, sancto spiritu ejusdem auxilium et concilium requirere, ut in ejus dioecesi, quam audierant multis desertis montibus abundare, mererentur locum congruum obtinere, in quo suum sanctum et salubre propositum possent ef
Abbreviated transcription (Latin):
Muia p̃dicta sunt u̾ba dõni guigonis
scripta in uita eiusdẽ sc̃i hugonis gracionopo¬
litani ep̃i que hic inserẽda iudicauimꝰ qr in eis pri¬
mordia fũdaciõis carthusie declarãt᷑. et maxime¬
nig̃ri brunonis excellẽcia innotescit eciã in hoc : ꝙ
eidem ta uenerabilis et tã sc̃s ep̃s cũ tãta ⁊euerẽcia
sit feruẽter et hũiliter adherebat Et qr de eo uere di
ci potest ꝙ domꝰ et ordĩs carthusieñ patronꝰ sit
atq fũdator et ꝙͣuis non primꝰ: tamẽ qͦdãmodo
prepcipuꝰ institutor: feliciter gͦ fuit fũdata et incho¬
ata domꝰ et ordo carthusieñ: tẽpore sumi põtifitis
gregorii septimi Cui ã papatu successit papa uic¬
tor : qui walde modicũ. id est tãtũ ano uno et mẽ¬
mgr Nic tito ptꝰ creationẽ suã ⁊ ecordatꝰ sapiẽtie
et sc̃itatis ac discretiõis eximie ing̃ri sui brunonisͥ
statim cogitauit eũ secũ habere : ut eũ dirigeret et
iuuaret ad apłatus sollicitudinẽ et onera ꝑferẽda.

Expanded text:
ia praedicta sunt verba domni Guigonis scripta in Vita S. Hugonis Gratianopolitani episcopi, quae hic inserenda judicavimus, quia in eis primordia fundationis Carthusiae declarantur, et magistri Brunonis excellentia innotescit et in hoc, quod eidem tam venerabilis, tam sanctus episcopus cum tanta reverantia, sic fdomus et ordinis Carthusiensis patronus et fundator; et quamvis non primus, tamen quodammodo praecipuus institutor. Feliciter igitur fundata et inchoata fuit domus, et ordo Carthusiensis tempore summi pontificis Gregorii septimi, cui in papatu successit papa Victor, qui valde modicum, id est, tantum uno anno et men15. Hic cito post creationem suam recordatus sapientiae et sanctitatis et discretionis eximiae magistri sui Brunonis, statim cogitavit eum habere, ut eum dirigeret et juvaret ad apostolatus sollicitudinem et onera perferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmo. placet inquit qd facis et dehiis ad melio¬
ra perseuerãter ꝓfirere stude Et ut tibi aliquid sin¬
gulare ⁊̃ mãdatis tradã stude uilibꝰ escis. amplecte¬
re abiectas uestes : operi manuũ deuotꝰ insiste
Ins ugo bt̃a hoĩem aĩatũ relinquẽs celos repetiit

Expanded text:
is. Fac ergo quod facis, et de his ad meliora perseveranter proficere stude. Et ut tibi aliquid singulare in mandatis tradam, stude vilibus escis, complectere abjectas vestes, operi manuum devotus insiste. His animatum hominem virgo relinquens, coelos repetiit.
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ mactata fuit allexãdrie sc̃e theodore ugis
Que sacrifitare tõtẽpnẽs. cũ esset in lupanar ta¬
dita. repente quidã ex frĩbꝰ noĩe didimꝰ. miro dei
fauore illam eripuit. ac postea cũ eadẽ ꝑcussꝰ et smil¬
mrio coronati sunt Eodẽ die scõrũ affrodisii. tarilip¬
pi. agapiti et eusebii mrͣm In pãnonia sc̃i apollio

Expanded text:
Christum. Alexandriae, sanctae Theodorae virginis, quae sacrificare contemnens, cum esset in lupanar tradita, repente quidam ex fratribus, nomine Didimus, miro Dei favore, illam eripuit, ac postea cum eadem percussus, et simul coronatus est. Eodem die, Afrodisii, Carilippi, Agapii et Eusebii martyrum. In Pannonia, sancti Pollio
Abbreviated transcription (Latin):
liis septẽ qui ĩ sc̃i stephani pͣpͣe actibꝰ describũt᷑
In hispaniis ciuitate gerũda. natale sc̃i felicis quẽ
iudex dacianꝰ iussit post illata tormẽtorũ gene¬
ra ungulis detrahi. ac deinde usq ad ossa lama¬
ri et tã diu doulnera uulneribꝰ ĩstaurari. Iosq
dũ iuictũ cristã spũm ⁊eddidit Apd̾ arabiã ci¬
uitate philadelphia: scõrũ mrͣm tyrilli. aquile
petri. Domiciani. rufi. menãdri una die torona¬

Expanded text:
in Stephani papae Actibus describuntur. In Hispaniis civitate Gerunda, natalis sancti Felicis, quem jussit judex Dacianus, post illata tormentorum genera, ungulis detrahi, ac deinde usque ad ossa laniari, et tamdiu vulnera vulneribus instaurari, usque dum invictum Christo spiritum reddidit. Apud Arabiam, civitate Philadelphia, sanctorum martyrum Cirilli, Aquilae, Petri, Domiciani, Rufi, Menandri, una die corona
Abbreviated transcription (Latin):
ctauadecima die may. In egipto sc̃i dioscori
lectoris in quẽ p̃ses multa et uaria tormẽta
exercuit. ita ut ungnes eiꝰ effoderet et lãpadibꝰ eiꝰ
latera inflãmaret.sed celestis lurmiuis fulgore terri¬
ti ceciderũt ministri Nouissime laminis ardẽtibꝰ adĩ¬
tus: nͣriũ cõsumauit Ip̃o die sc̃i felicis ep̃i: qui aꝓpus¬

Expanded text:
al. Die 18. In Aegypto, sancti Dioscori lectoris, in quem praeses multa et varia tormenta exercuit, ita ut ungues ejus effoderet et lampadibus ejus latera inflammaret, sed coelestis luminis fulgore territi ceciderunt ministri, novissime laminis ardentibus adustus martyrium consummavit. Ipso die, sancti Felicis epi
Abbreviated transcription (Latin):
tale bt̾i carpi: discipuli bt̃i pauli ep̃i apłi
In hyspaniis ciuitate corduba. passio scõrũ fausti¬
ni. ianuarii et marcialis. qui pͥmo eculei pena
cruciati. deinde suꝑciliis rasis. auribꝰ quoq et
naribꝰ p̃cisis. Dentibꝰ eciã superioribꝰ eiuilsis
ad ultimũ ignis passione mrrͣiũ cõiũmauerũt

Expanded text:
talis beati Carpi, discipuli apostoli Pauli. In Hispaniis, civitate Corduba, passio sanctorum Fausti, Januarii et Martialis, qui primo equulei poena cruciati, deinde superciliis rasis, auribus quoque et naribus praecisis, dentibus etiam superioribus evulsis, ad ultimum ignis passione martyrium consummaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
metropolim cilicie. natale bt̃issimorũ mrͣm
thatati. probi et andronici. qui ꝑsecutiõe diocle¬
ciani lõgo tẽpore carterali squalore afflicti. et ter¬
cio diuersis tormentis ac supplitiis examinati.
in cõfessione cristi triũphũ glorie. sub maximo¬

Expanded text:
metropolim Ciliciae, natalis beatissimorum martyrum Tharaci, Probi et Andronici, qui persecutione Diocletiani, longo tempore carcerali squalore afflicti, et tertio diversis tormentis et suppliciis examinati, in confessione Christi triumphum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
laurentina : natale sci hedistii mrͣis In
affriça passio scõrũ cõfessorũ et mrͣm quatuor
miliũ nongẽtorũ septuaginta sex. sub hunerico
ꝓbri et diaconi : associatis sibi turbis fideliũ
lis heremi exiliũ tuisi : ad extremũ uarie excru

Expanded text:
i Hedistii martyris. In Africa, sanctorum confessorum et martyrum quatuor millium nongentorum septuaginta sex, sub Hunnerico sbiteri, diaconi, associatis sibi turbis fidelium lis heremi exilium trusi, et ad extremum varie excruc
Abbreviated transcription (Latin):
natale sc̃i alexandri mr̃as Qui ꝑsecucione
antonini ueri post carceris custodiã. ꝓͥmo ita lamatꝰ
est trudelitate uerberãtiũ. ut carne soluta costarũ. pa¬
tefactisq uisceribꝰ interiora corporit pãderẽt᷑ Deinide
crutis affixꝰ patibulo : bt̃m spiritũ ex animatꝰ emisit

Expanded text:
natalis sancti Alexandri martyris, qui persecutione Antonini Veri, post carceris custodiam, primo ita laniatus est crudelitate verberantium, ut crate soluta costarum, patefactis visceribus, interiora corporis panderentur. Dein crucis affixus patibulo, beatum spir
Abbreviated transcription (Latin):
ospoli : passio sc̃i georgii mris Cuiꝰ gesta pas¬
siõis. et si inter apocriphas cõnumerẽtur historias
taniẽ illustrissimũ eiꝰ martyriũ inter toronas mrͣm
ectĩa dei uenerabiliter honorat Passꝰ ẽ circa años dm̃¬
cc.sii. In galliis ciuitate ualencia natale scõrũ felicis
ꝓb̃ri. fortunati. et achillei diaconorũ Qui cũ maxĩ
partẽ supradicte urbis ad fidẽ cristi cõuertissẽt a du¬
te cornelio in carcerẽ trusi sunt Deinde durissie u̾bera¬
ti.cruribusq cõfractis circa rotarũ u̾tiginẽ astricti. fu¬
mũ quoq in eculei suspẽsione ꝑꝑessi: ad extremũ
dicaret a paganis sepcies ꝑfossus. et capite trũcatꝰ

Expanded text:
ospoli, passio sancti Georgii martyris, cujus gesta passionis etsi inter apocryphas connumeratur scripturas, tamen illustrissimum martyrium ejus inter coronas martyrum Ecclesia Dei . In Galliis civitate Valentia, natalis sanctorum Felicis presbiteri, Fortunati et Achillei diaconorum, qui cum maximam partem supradictae urbis ad fidem Christi convertissent, a duce Cornelio in carcerem trusi sunt, dein diutissime verberati, cruribusque confractis circa rotarum vertiginem stricti, fumum quoque in equulei suspensione perpessi, ad extremum dicaret, a paganis septies perfossus et capite truncatus,
Abbreviated transcription (Latin):
diniã deportatꝰ. ibiq fustibꝰ mactatꝰ mriũ colũma¬
miani passias. positꝰ ẽ ad sc̃m siytũ Eodẽ die bt̃i cal
multa ãnoꝵ curricula. ip̃is reuelãtibꝰ ĩuenta sut
et a pontifite urbis. clero et ppło honorafice subla¬
ta. digno honore cõdita sũt p̃o die sci fausti dia¬
tom et mrisͫ hic grãdeuꝰ et plenꝰ dierũ cõfessor ꝑ¬

Expanded text:
diniam deportatus, ibique fustibus mactatus, martyrium consummamiani passus, positus est ad sanctum Sixtum. Eodem die, sancti multa annorum curricula, ipsis revelantibus inventa, et a pontifice urbis, clero et populo honorifice sublata, ac condigno honore condita sunt. Item sancti Fausti diaconi, hic grandaevus et plenus dierum confessor
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobilissimo senatorũ ordine ad religiosã uitã
habitũq cõuersus. diu intra septa spelũce sponte
clausꝰ cristo seruiuit Deinde apd p̃fatã urbem
reuelãte angelo in pontificali cathedra.solẽn
per collocatus est Nuius uxor galla nõie ĩ sãcto
habitu dño seruiens. spelũcã eiꝰ in qua quõdã

Expanded text:
ex nobilissimo senatorum ordine, ad religiosam vitam habitumque conversus, diu intra septa speluncae sponte clausus, Christo servivit deinde, apud praefatam urbem, revelante angelo, in pontificali citer collocavit. Hujus uxor Galla, in sancto habitu Deo serviens, speluncam ejus ingressa,
Abbreviated transcription (Latin):
btorũ mrͣm ãmonis. zenonis. ꝑtoloma
ingemi et theophili .ͥ qui tribunalibꝰ astãtes
cũ quidã cristianꝰ ĩ suppliciis positꝰ trepidaret
et iam pene ad negãdũ cristũ declinaret. illũ¬
uultu oculis̾ et nutibꝰ conabãt᷑ erigere Cũq
hac de causa clamor tociꝰ uulgi ĩ eos ꝓsiliret᷑
ꝓrũpetes ã mediũ. cistianos se ẽẽ testãtur. pe
quorũ uictoriã ilico cristꝰ gloriosissie triũpha¬
uit: suisq cõstãciã anii dedit In tracia ciui¬

Expanded text:
tyrum Ammonis, Zenonis, Ptolomei, Ingenii et Theophili, qui tribunalibus adstantes, cum quidam Christianus in suppliciis positus trepidaret, et jam pene ad negandum declinaret, vultu, oculis ac nutibus conabantur illum erigere. Cumque hac de causa clamor totius vulgi in eos prosiliret, prorumpentes in medium, Christianos se esse testantur. Per quorum victoriam, illico Christus gloriosissime triumphavit, suisque constantiam ani