comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut pleriq sunt maderit. in hoc eum ire pacien᷑. aridum
Nam si quedã detrahere neccessariũ est quor nõ sit aducere
concessum. ieq ego contra naturã pugno nõ eñn decer¬
rendum id bonũ si quid ingenitũ est existimo. ded angẽdũ.
addendũ q qd cessat. an uero clarissimus ille precepto
Socrates qut̃ non magis libri uene dixisse quã disapuli
bene dociuisse testaur quom de ephoro arq theopomipo
aut in illo ientiore ibeeri ant in ilo pene preapiti conci¬
tacionẽ adiuuada doceuto existumatat quom alterũ alieriꝰ
natura miscendũ arbiriatet᷑: Iubecillis tamẽ ingeniis sane
sit obsequẽdum sit: ut tãtũ in id quo uocat nacia ducant᷑.
ita eñn ꝙ solũ possunt meliꝰ efficieut. di uero liberalior ma¬
teria tõtingerit. et in qua merito ad spem oratons sumu
agressi: nulla dicendi uitus omittenda est. Nam licet fit
aliquã in ꝑtem promor. ut neccesse est: ceteris taniẽ non

Expanded text:
ut plerique sunt, incident, in hoc eum ire patiemur? aridum ut plerique sunt, incident, in hoc eum ire patiemur? aridum nam si quaedam detrahere necessarium est, cur non sit adiicere concessum? neque ego contra naturam pugno. non enim deserendum id bonum, si quod ingenitum est, existimo, sed augendum addendumque quod cessat. an vero clarissimus ille praeceptor Isocrates, quem non magis libri bene dixisse quam discipuli bene docuisse testantur, cum de Ephoro atque Theopompo aut in illo lentiore tarditatem aut in illo paene praecipiti concitationem adiuvandam docendo existimavit, cum alterum alterius natura miscendum arbitraretur? imbecillis tamen ingeniis sane sic obsequendum sit, ut tantum in id, quo vocat natura, ducantur; ita enim, quod solum possunt, melius efficient. si vero liberalior materia contigerit et in qua merito ad spem oratoris simus aggressi, nulla dicendi virtus omittenda est. nam licet sit aliquam in partem pronior, ut necesse est, ceteris tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
adiura cura: natina magis eualcicat ⁊ et si in diueria du¬
carur neq in hie quib nmꝰ aptus est saris possit efficere:
et ea in que natus uidet᷑ desciendo faciat infrrmora. quod
mihi libera eum uel conira receptas perinayones Racionem
seqͥueñ saurcia est/ in ꝑte uerũ uidam. Nam pprietates
intemioꝵ diipicere prorius necassariũ est in hĩs quoq
certũ studioꝵ facere dilectũ nemo dissuaferit. Nãq cut
alius historit magis idoneus: alius cõpositus ad carmẽ
alius milis studio urus : ut nõ nulli rus fortasse mutẽdi
sic diiceruer hec dicendi magister: quomodo palestricu
ille cursorem facet: aut pugilẽ. aut luctatorẽ: aliudue
quid ex his que sunt sacroꝵ certamum. Uerũ ei qui foro
destinabum nõ in unã ꝑtem aliquã sed in omĩa q̃ sunt
eins operis: etiã si qua diffialiora discenti uidebintu
elaborandũ est: nã et omĩno suꝑnacua erar doctrina si
natura sufficeret: an si quis ngemio corruptus ac tiumdꝰ.

Expanded text:
adiuta cura natura magis evalescat, et qui in diversa ducatur neque in iis, quibus minus aptus est, satis possit efficere et ea, in quae natus videtur, deserendo faciat infirmiora. quod mihi libera enim vel contra receptas persuasiones rationem sequenti sententia est in parte verum videtur. nam proprietates ingeniorum dispicere prorsus necessarium est. in his quoque certum studiorum facere delectum nemo dissuaserit. namque erit alius historiae magis idoneus, alius compositus ad carmen, alius utilis studio iuris, ut nonnulli rus fortasse mittendi. sic discernet haec dicendi magister, quomodo palaestricus ille cursorem faciet aut pugilem aut luctatorem aliudve quid ex iis, quae sunt sacrorum certaminum. verum ei, qui foro destinabitur, non in unam partem aliquam sed in omnia, quae sunt eius operis, etiam si qua difficiliora discenti videbuntur, elaborandum est. nam et omnino supervacua erat doctrina, si natura sufficeret. an si quis ingenio corruptus ac tumidus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ⁊corporũ forme. Q uod incelbego eciã ex ipsit oratorib
potest qui tantũ iuter se distant genere dicendi: ut ncmo
sut alteri similis: quãius plurini st ad eoꝵ quos probãt imi¬
tatione composuerint Utile deinde plerisqz uisum est
quenqz instimere ut ꝓpria nature bona doctrna fouerent
et mũ potissumũ ingẽma quo tenderent adiuuarentur:
ur si quis palestre peritus quouz in aliquid plenũ pueris
gynasũ uenerit: expertus eoꝵ onnodo corpus amiũ.

Expanded text:
corporum formae. quod intelligi etiam ex ipsis oratoribus potest, qui tantum inter se distant genere dicendi, ut nemo sit alteri similis, quamvis plurimi se ad eorum quos probabant imitationem composuerint. utile deinde plerisque visum est ita quemque instituere, ut propria naturae bona doctrina foverent et in id potissimum ingenia, quo tenderent, adiuvarentur; ut si quis palaestrae peritus, cum in aliquod plenum pueris gymnasium venerit, expe
Abbreviated transcription (Latin):
IRl ud̾ preceptoris haberi solernet inmerito
diligence in his quos eridiendos susteperit
notare diicrimina ingernoꝵ et quo quenꝙ na¬
cura maxiine ferat stiree namiess in hocu
credibilis quedã uanetas ut panciorts am̃oꝵe peur

Expanded text:
irtus praeceptoris haberi solet nec immerito diligenter in iis, quos erudiendos susceperit, notare discrimina ingeniorum et, quo quemque natura maxime ferat, scire. nam est in hoc incredibilis quaedam varietas nec paucior
Abbreviated transcription (Latin):
qons utnes eaꝵ iam seuunt cũ mihi diliges aliqͥo
a pois assistat neq solũ lectione formet. uerũ edi¬
cere enam electa ex his cogat et ea dicere staniem
clare et qm̃admodũ agere oportebit in promꝰpro¬
mĩciaciotm uotẽ menioria exerceat: ne illos quidem
rep ichendendos pͥuro qui paulũ eciã palestritis uaca¬
ueuit non de hise loquor quibus pare uire moles. pais
i

Expanded text:
 iam sentiet, tum mihi diligens aliquis ac peritus adsistat, neque solum lectionem formet, verum ediscere etiam electa ex iis cogat et ea dicere stantem clare et quemadmodum agere oportebit, ut protinus pronuntiationem, vocem, memoriam exerceat. ne illos quidem reprehendendos puto, qui paulum etiam palaestricis vacaverunt. non de his loquor, quibus pars vitae in oleo, pars i
Abbreviated transcription (Latin):
uultus ad cestum accomodetm: obseruãdum ecĩ et i
u uerta su faties diceune int labia decoiqueantnx in
modicus hratus rictum distendar: ne suptinis uuiluuis.
suꝑalia ad singulos uocis conanis alleuarent. Alioꝵ
constucta alioꝵ eciã dissidencia cũ altero in uertitem
tenderent: alicio pene occulꝰ ipse premeretur: Infitũ
antꝰ in mox dicemus in hie quoq rebus monũtũ est
et inhil potest placere quod nõ decet. deber caam docere
comorduis: quomodo narrandit᷑. qua sit antoritate sua¬
derddum qua cõnatacione cõsingat na quis floerie¬

Expanded text:
um accommodetur. observandum erit etiam, ut recta sit facies dicentis, ne labra distorqueantur, ne immodicus hiatus rictum discindat, ne supinus vultus, , quorum supercilia ad singulos vocis conatus adlevarentur, aliorum constricta, aliorum etiam dissidentia, cum alterum in verticem tenderent, altero paene oculus ipse premeretur. infinitum autem, ut mox dicemus, in his quoque rebus momentum est; et nihil potest placere quod non decet. debet etiam docere comoedus, quomodo narrandum, qua sit auctoritate suadendum, qua concitatione consurgat ira, qui fle
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur quã greci Op acix uocant. latint dicimꝰ eloquu¬
onẽ. Sam spectamꝰ uerbis. aut singulis aut cõmẽti
in singulis intuedum est ut suit latiua ꝑspicua ornata¬
et ad id qd efficere uolumꝰ accõmodara. in cõmc̃tis. ut
emredara ut collocata. ut figurara. sed eaque de rõne
ianne acq emendace loquẽdi fuerũt dicenda in primo
abio quom de gramatice loq̃rem exequnti sum. Ueru
illuc tantũ ut uiciosa essent precepimꝰ. hic nõ alienũ
est admonere ut suit quã miniie peregrina et externa.
Multos em̃ quib loquẽdi racio nõ desit inuẽmã quos
curiose pocius loqui dixeris quã lacine quomodo e
illa artica amis theophrastum homĩem alioqͥn diserus¬
sumũ aduocara unius affectatõne uerbi hosput᷑ dix it.
iec alio. se id de prehendisse muerrogata respondit. quã
quod minũ artioe loqueret᷑ et in l. lius mire facũdie
unr̃o pͥntat messe pollio asinius quãda patanimtatẽ.

Expanded text:
igitur , quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutigitur , quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem. ea spectatur verbis aut singulis aut coniunctis. In singulis intuendum est ut sint Latina, perspicua, ornata, ad id quod efficere volumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata. sed ea, quae de ratione Latine atque emendate loquendi fuerunt dicenda, in libro primo, cum de grammatice loqueremur, exsecuti sumus. verum illic tantum ne vitiosa essent praecepimus; hic non alienum est admonere ut sint quam minime peregrina et externa. multos enim, quibus loquendi ratio non desit, invenias quos curiose potius loqui dixeris quam Latine, quomodo et illa Attica anus Theophrastum, hominem alioqui disertissimum, adnotata unius adfectatione verbi, hospitem dixit ec alio se id deprehendisse interrogata respondit, quam quod nimium Attice loqueretur. Et in Tito Livio, mirae facundiae viro, putat inesse Pollio Asinius quandam Patavinitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi iũs fuerit. erut in officio sic nõ ut requisiia res¬
pondere. scd ut sempei semibus inherere indeat᷑ arq eoꝵ
u uibia corpus sequi. taiẽ in hac ip̃a cura est aliqs
Ians. Nam quom lariua signititãcia ornara quom
apte suit colloctata. quid ampliue laboremꝰ: quibus¬
dam tamẽ mullꝰ suis callũpniandi est et quom sigłis
pene salabis cõmoriendi qui eciã quom optima sunt
reperta querũt aliquid quod six magis antiquũ remo¬
tum iopinatũ. nec intellegũt iacere seuius in orõne
in qua uba landant᷑. Siriguni cura eloquntionis ꝙͣ
maxnma dum stiamꝰ tamẽ ihil uerboꝵ cania esse ta¬
ciendũ quom uerba ipsa rerũ gracia sut reperta qͦ
ea sunt maxiie probabilia que seusũ aniini nostri
optune pr̃onint arq in aminis iudicũ qd̵ nos uolumꝰ
sticuit. eadebent pretacere sine dubio et aduirabi
deforii uoluptate. sed cum laude ad diguitatẽ cõm̃cta.

Expanded text:
in officio, non ut requisita resin officio, non ut requisita respondere, sed ut semper sensibus inhaerere videantur atque eos ut umbra corpus sequi. sed in hac ipsa cura est aliquid satis. nam cum Latina, significantia, ornata, cum apte sunt collocata, quid amplius laboremus? quibusdam tamen nullus est finis calumniandi se et cum singulis paene syllabis commoriendi, qui etiam, cum optima sunt reperta, quaerunt aliquid quod sit magis antiquunm, remotum, inopinatum, nec intelligunt iacere sensus in oratione, in qua verba laudantur. sit igitur cura elocutionis quam maxima, dum sciamus tamen nihil verborum causa esse faciendun, cum verba ipsa rerum gratia sint reperta; quorum ea sunt maxime probabilia, quae sensum animi nostri optime promunt atque in animis iudicum quod nos volumus efficiunt. ea debent praestare sine dubio et admirabildeformi voluptate sed cum laude ac dignitate coniuncta.
Abbreviated transcription (Latin):
uod sudcirco fieret: ut semper optinus uterentin
abhominãda tame hec infelicitas erar que et cursũ
dicendi rerenat. et calorẽ cogitacõnis extinguit.
mora et differẽcia. miser eñm. et ut sic dicã pauper
orator est: qui nullũ uerbũ equo aĩmo perdere põt.
Sed ne perdet quidẽ qui racionẽ loquẽdi primũ co-¬
guonerit. tum leccione multa et idonea copiosam
sobi uerborũ iuppellectilẽ compararit. et huic adhi¬
buerit artem collocandi. deinde hec omĩã excercito¬
ciõe
plurina roboraut ut semper in prõptu Iuret arup oc¬
cos ¶lãq hoc qui fecerint. sit res cum liis noibus
occuirent. sed opus est studio precedente et acquisura
saculiate et quasi reposura. nãq ista querendi. iudicã¬
di comparadi. auxictas dum discimꝰ. adhibenda est. nõ
tum dicimꝰ aliõqͥn sitin qui prĩoniũ nõ pararũt sub diẽ
querue ira in orõnt qui nõ ians laborat si preparata

Expanded text:
quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, abominanda tamen haec infelicitas erat, quae et cursum dicendi refrenat et calorem cogitationis extinguit mora et diffidentia. miser enim et, ut sic dicam, pauper orator est qui nullum verbum aequo animo perdere potest. sed ne perdet quidem, qui rationem loquendi primum cognoverit, tum lectione multa et idonea copiosam sibi verborum supellectilem compararit et huic adhibuerit artem collocandi, deinde haec omnia exercitatione plurima roborarit, ut semper in promptu sint et ante oculos. namque ei qui id fecerit simul res cum suis nominibus occurrent. sed opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque ista quaerendi, iudicandi, comparandi anxietas, dum discimus, adhibenda est, non dum dicimus. alioqui sicut, qui patrimonium non pararunt, sub diem quaerunt, ita in
Abbreviated transcription (Latin):
propter id qd̾ seuius obũbrant et uelut lero granuie
saca strangulant. Nã et quod recte dici porest cir¬
ciumꝰ amore ꝟborũ. et quod satis dictũ est repetimꝰ
et qd̾ uno uerbo paret pliibus oneramus. et plera
quod et alius dixisset. ac corruptissimo quoquã poetaꝵ
siguras. seu ciansiatõnes mutuam᷑. tum demũ nnge¬
mnosi stilicet. si ad incelligendos nos opus fir ingenis.
Atq saris aperte cicero preceperat in dicendo uiciũ uel
mazennũ esse a uiulgari genere oracõnis acqz a cõsue¬
idine cõmius senius abhorrere. Sedille et duiꝰ an
ineruditus nos melius quib sordent. omiã que nata
dicanit: qui nõ oruamẽta q̃rimꝰ. sed lenocima. quasi
uero sit illa uerboꝵ insi rei coherẽ̾ciũ. nitus que ut pro
pria sunt: et dilucida et ornata et apta collocentirr.
si tota uira laborandũ est. om̃is seudioꝵ fructꝰ amissꝰ
est. aiq plerosq iudeas herẽtes circa singula. et dũ
nueniũt. et dum iurẽta ponderant. ac dimẽciut᷑

Expanded text:
brantur et velunt, aeto gramine sata strangulantur. nam et quod recte dici potest circumimus amore verborum et quod satis dictum est repetimus et quod uno verbo patet pluribus oneramus et pleraququod et alius dixisset? A corruptissimo quoque poetarum figuras seu translationes mutuamur, tum demum ingeniosi scilicet, si ad intelligendos nos opus sit ingenio. atqui satis aperte Cicero praeceperat, in dicendo vitium vel maximum esse a vulgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus abhorrere. sed ille est durus atque ineruditus; nos melius, quibus sordet omne quod natura dictavit, qui non ornamenta quaerimus sed lenocinia, quasi vero sit ulla verbllocentur, si tota vita laborandum est, omnis studiorum fructus amissus est. atqui plerosque videas haerentes circa singula et dum inveniunt et dum inventa ponderant ac dimetiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ur greco ueriu testatũ est auctoritarẽ At młiebris
et luyuriosus nõ corpus exornat. sed de tegit mẽten
sumliter illa transiucdã et uersicolor: quoud̾dã
eloquuciores ipas esfeminat. que illo uboꝵ habitu
uestiant᷑. ciiam ergo u̾boꝵ ⁊erũ uolo esse solicitu¬
dinẽ. nã plerũq optune rebus coherent et ceru
suo limine. At nos querimꝰ ila tãquã lateant.
semper se que subducant ira nũꝙͣ putamꝰ circa id¬
esse de quo dicendum est. sed ex aluis locie petrrnꝯlet
uẽtis uim afferimꝰ maiore año angredienda eloqu¬
cia est que si toto coipore ua let ungnẽe pollire et capil¬
lum reponere nõ existimauit ad curã suã pertinere.
ded entimr plerũq: ur in hac diligẽtia deterior ficit.
ecia oracio: primũ quia sur optima mũne arcessite
et simplicib acq ab ip̃ã ueritate profectis similia.¬

Expanded text:
ut Graeco versu testatum est, auctoritatem; at muliebris ut Graeco versu testatum est, auctoritatem; at muliebris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et versicolor quorundam elocutio res ipsas effeminat, quae illo verborum habitu vestiantur. curam ergo verborum, rerum volo esse sollicitudinem. nam plerumque optima rebus cohaerent et cernuntur suo lumine; at nos quaerimus illa, tanquam lateant semper seque subducant. ita nunquam putamus circa idesse de quo dicendum est, sed ex aliis locis petimus et inventis vim adferimus. maiore animo aggredienda eloquentia est, quae si toto corpore valet, ungues polire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam fiat oratio, primum, quia sunt optima minime arcessita et simplicibus atque ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
collocantiũr neq quos aridos nocamius stulti aut ĩ
cansis ceci fuerũt. ded his indiciũ in eloquẽdo ac
modus illis uires defuerũt. ut appareat in hoc et ui¬
aũ est u̾turẽ esst dicendi. Nõ ideo tamẽ sola ẽ agede
cura u̾borũ. occiiram eim̃ neccesse est. et uelut in
uestebulo protimis a preheniuris hanc cõfessionẽ re
sistam his qui omissa rerũ qui nerui sut in causis
diligencia quodã mani crca noces studio seuescũt.
Idq faciũr gracia decoris: quod est in dicẽdo inta qͥde
opinone pulcherrimũ. Sed quom sequit᷑. nõ quom
affectatur. corpora sana et mirgri sangins et excer¬
citacõne firinata ex iiidem his speciẽ accipiũt ex
ibz uires. Nãq et colorara et astricta et lacer̃tit
ex pressa sunt. sed eade si quis uulsa acq fucata nu¬
liebriter comar fedissima suut ip̃o forma labore.
et cultus concessus acq magruficus addit homĩb

Expanded text:
collocaverunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in collocaverunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis caeci fuerunt; sed his iudicium in eloquendo ac modus, illis vires defuerunt, ut appareat in hoc et vitium et virtutem esse dicendi. non ideo tamen sola est agenda cura verborum. occurram enim necesse est et, velut in vestibulo protinus apprehensuris hanc confessionem meam, resistam iis qui, omissa rerum qui nervi sunt in causis diligentia, quodam inani circa voces studio senescunt, idque faciunt gratia decoris, qui est in dicendo mea quidem opinione pulcherrimus, sed cum sequitur non cum adfectatur. corpora sana et integri sanguinis et exercitatione firmata ex iisdem his speciem accipiunt ex quibus vires, namque et colorata et adstricta et lacertis expressa sunt; at eadem si quis volsa atque fucata muliebriter comat, foedissima sint ipso formae labore. Et cultus concessus atque magnificus addit hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quoius inpra habiumꝰ mencionẽ. ait a se distertos uisos
esse mulcos. eloque̾tem autẽ nemine. Dissertos sae
purat dicere que oporteat ornate autẽ dicere propuu
esse eloquẽtistime que u̾tus si usq ad eum inullo re¬
perra est. ac ne ip̃o quidẽ aut ⁊crasso. cum est et his
et prioribus eciã desiderata quia disticilimna fuit. Et
M. tulius nuẽcionẽ quidẽ ac disposicõem prudentis
honit purat eloquẽciã oratonis. Ideoq precipue cuca
precepta partis huiꝰ elaborauit. quod eum merito fe¬
cisse eciã ip̃o rei de qua loquim᷑ nomiie palã declarat᷑.
Eloqui emn hoc est omĩa que mẽte cõcepens promere.
aiq ad audiences perferie. sine quo iuꝑuacua sunt
priora et similia gladio condico et intia uaguã suã
hereumm. hoc iraq maxime docetii. hoc millus insi
maxime orator oratore p̾stãcior. hoc genera ipsa
dicendi alue alia pociora. Neq cĩ afiani aut quo¬
cũq alio genere corpti res nõ iuderũt aut eas nõ

Expanded text:
 cum a se disertos visos esse multos ait, eloquentem neminem: diserto satis putat dicere quae oporteat, ornate autem dicere proprium esse eloquentissimi. quae virtus si usque ad eum in nullo reperta est, ac ne in ipso quidem aut L. Crasso, certum est et in his et in prioribus earn desideratam, quia difficillima fuit. Et us Tullius inventionem quidem ac dispositionem prudentis hominis putat, eloquentiam oratoris, ideoque praecipue circa praecepta partis huius laboravit. quod eum merito fecisse etiam ipso rei, de qua loquimur, nomine palam declaratur. eloqui enim est omnia, quae mente conceperis, promere atque ad audientes perferre; sine quo supervacua sunt priora et similia gladio condito atque intra vaginam suam haerenti. hoc itaque maxime docetur, hoc nullus nisi maxime orator oratore praestantior, hoc genera ipsa dicendi alia alia potiora. neque enim Asiani aut quocunque alio genere corrupti res non viderunt aut eas non
Abbreviated transcription (Latin):
his usum expediano comperi qui et ipse eũ sequebat ͤ
hec nos .i. iutera fimimꝰ quid dica uortices et uorsus
etera q ad eũdem modũ que primo sapio affricanue
in e luterã secũdam uertisse dĩ. Nostri p̾ceptores
seruum cernum q .u. et o iuteris scripserut quia sub¬
iecta sibi uocalis in unũ sonũ cralescere et confundi¬
inequiret ñc i. gemina stribit᷑ ea rõne quã reddidi¬
scee clandiat tolettm illa ad hos usue .d. luterã adii¬
terat. Illud nut iu̾elius quod quoi tubus quas prepo¬
sraisecteris eu̾btam/ in quo pueris nobis ad pĩgnem
atia sonĩ quoĩ urebant tantũ. ut ab illo quii distiu¬
treretu quid qr̃e tã strbunt᷑ aliter quã emũciant᷑
Ilam et ganis e lutera significat᷑. quẽ inuersa młierẽ
duclarat quia tã garas eas noctatas esse quã gaios enã
ex impcialibus sacus apparet. Sed cueus eã luterã in

Expanded text:
his usum ex Pediano comperi, qui et ipse eum sequebatur; his usum ex Pediano comperi, qui et ipse eum sequebatur; haec nos i littera finimus. quid dicam vortices et vorsus ceteraque ad eundem modm vertisse dicitur? nostri praeceptores seruum ceruumque u et o litteris scripserunt, quia subiecta sibi vocalis in unum sonum coalescere et confundi nequiret; nunc u gemina scribuntur ea ratione, quam reddidiliter Claudius Aeolicam illam ad hos usus litteram adiecerat. illud nunc melius, quod cui tribus, quas praeposui, litteris enotamus; in quo pueris nobis ad pinguem sane sonum qu et oi utebantur, tantum ut ab illo qui distingueretur. quid ? quae scribuntur aliter quam enuntiantur? nam et Gaius C littera significatur, quae inversa mulierem declarat; quia tam gaias esse vocitatas quam gaios etiam ex nuptialibus sacris apparet. nec Gnaeus eam litteram in
Abbreviated transcription (Latin):
temporibz paulũq inifra fere quociẽe s. lutera media
ocaliũ longaꝵ uel subiecca longis esset geminabatur
Ut caussa et cassus diuisiones quomodo etipsũ et uirgi-¬
luĩ quoqz scripsisse manus eoꝵ docent. At qui paulũ
superiores eciã illud qd nos gemina dicimꝰ: iussi una
ixerut eciã optimus maxiis: it mediã .i. licteram
que ueteribus u fuerat acapereut .c. p̾mũ cesaris in¬
scripcione tradinir faccũ here mit e intera termĩamꝰ.
at ueterũ comicoꝵ adhuc libris inuenio heri ad me ueĩt
quod idem in epistolis augusti quas sua manu scripfit
aut cine̾dauit de prehendit᷑. Quid nõ cato censorm
dicã et faciã dice et face scripsit eñdem q in acteris que
similuer cadut: modũ tenunit qd̾ ex uecerib eius libris
maĩtestũ est. et amessala in libro de f iui̾a positũ sibe
et quase pro sibi et quasi scriptũ in młtoꝵ libris e
ded an hoc uoluerint autores nestio. Licumlinum ia

Expanded text:
temporibus paulumque infra, fere quotiens s littera media temporibus paulumque infra, fere quotiens s littera media vocalium longarum vel subiecta longis esset, geminabatur, ut caussae, cassus, divissiones? quomodo et ipsum et Vergilium quoque scripsisse manus eorum docent. atqui paulum superiores etiam illud, quod nos gemina dicimus iussi, una dixerunt. iam optimus maximus, ut media i litteram, quae veteribus u fuerat, acciperent, Gai primum Caesaris inscriptione traditur factum. here nunc e littera terminamus, at veterum comicorum adhuc libris invenio heri ad me venit; quod idem in epistolis Augusti, quas sua manu scripsit aut emendavit, deprehenditur. quid ? non Cato Censorius dicam etfaciam dicem et faciem scripsit, eundemque in ceteris, quae similiter cadunt, modum tenuit, quod et ex veteribus eius libris manifestum est et a Messala in libro de s littera positum? sibe et quase scriptum in multorum libris est, sed an hoc voluerint auctores, nescio; T. Livium ita
Abbreviated transcription (Latin):
iusseris: quid quo quidem quom superuatuũ est quia i
tam longe quã breius nomiã habet. tum incõmodum
aliquãdo nam in hus que proxinã ab ultra iuteram
e habebut et i longa terminabunt᷑ Illam racionẽ se¬
quẽtes uirium e gemina qualia sum hec aurei et argẽcer:¬
et his suuolia Iap ieg eptoiieti seone insti
adiegont i lucere quã non fond utis casibus in
labie faccar. desiderat eam luterã ox sillabã quoi
scdãm mĩc e iuterã pommꝰ uarie per a. et .i. efsiceliĩt
quidã sẽꝑ ut greci quidã singularũ tãtũ. quom in da¬
tiuũ uel geintinũ casũ nicidissent. unde pictar uistis
et aquat. Wirgilius amãnssimus uerustatis carimi¬
nbus miert. Iidem in plirali mĩo .e. utebant᷑ hi
sille et galbe est in hac quoq parte lucilui preceptum
qd̾ quia pliibus explicanu uersibus si quis parum
credit apud ipsum in nouo requiat. Quid qd̾ aceronis

Expanded text:
iusseris. quod quidem cum supervacuum est, quia i iusseris. quod quidem cum supervacuum est, quia i tam longae quam brevis naturam habet, tum incommodum aliquando. nam in iis, quae proximam ab ultima litteram e habebunt et i longa terminabuntur, illam rationem sequentes utemur e gemina, qualia sunt haec aurei, argenteet his similia. iadiectione i litterae, quam non solum dativis casibus in syllabas facta desideret eam litteram. ae syllabam, cuius secundam nunc e litteram ponimus, varie quidam semper ut Graeci, quidam singulariter tantum, cum in datiuum vel genitivum casum incidissent, unde pictai vestis et aquai Vergilius amantissimus vetustatis carminibus inseruit. in iisdem plurali numero e utebantur, hi Syllae, Galbae. est in hac quoque parte Lucilii praeceptum, quod quia pluribus explicatur versibus, si quis parum credet, apud ipsum in nono requirat. quid quod Ciceronis
Abbreviated transcription (Latin):
ionga ac breuis: ur apud nos interim prosillaba quã
nonie̾ suo exprimit posita est: ut latuus ueteribus .d.
plurinuis in uerbis ultimã adiectã quod maĩfestũ ẽ eciã
ex colũpna rostrata que est diulio in foro posira. iurerĩ
.g. quoq nrͣͣpuluinari solis qui colitur iuxta edẽ qͥrim¬
quod uesprug qd uespere originẽ accpiius de nuitacõe
eciam luteraꝵ de qua supra dixi inhil repetere hic nec¬
cesse est fortasse enn sicut scribebant: eciã loquebantui
Seminocales geminare diu non fuit usitarissum moris
arq a conrrauo usq ad acciũ et ultra porrectas sillabas
ctemuis ut dixi uocalibus scripserut᷑: diucius durauit
e i m̃gendis eadem racione qua greci ei uterent᷑ ea coe¬
sibus nmerisq discreta est: ut lucilus p̾cipit iã puerei
uenere epostremũ facito arq i. ut puerer plures fiaut ac
deinceps idem mendaa furiq addes e. quom dare furi

Expanded text:
longa ac brevis ut apud nos, interim pro syllaba quam longa ac brevis ut apud nos, interim pro syllaba quam nomine suo exprimit posita est; ut Latinis veteribus d plurimis in verbis adiectam ultimam, quod manifestum est etiam ex columna rostrata, quae est Duilio in foro posita; interim g quoque, ut in pulvinari Solis, qui colitur iuxta aedem Quirini, vesperug, quod vesperuginem accipimus. de mutatione etiam litterarum, de qua supra dixi, nihil repetere hic necesse est, fortasse enim sicut scribebant etiam loquebantur. semivocales geminare diu non fuit usitatissimi moris, atque e contrario usque ad Accium et ultra porrectas syllabas geminis, ut dixi, vocalibus scripserunt. diutius duravit, ut e et i iungendis eadem ratione qua Graeci ει uterentur; ea casibus numerisque discreta est, ut Lucilius praecipit: iam puerei venere, e postremum. facito atque i, Ut pueri plures fiant; ac deinceps idem: mendaci furique addes e, cum dare furi
Abbreviated transcription (Latin):
diebus. Uerũ hec iam eciam inter ipas mneptias eua¬
uuerut. queri solet in scubendo prepoficiones souũ quẽ
exigit sequẽts sillabasono nũtĩm gemina cõumiat᷑
est et in diudendes uerbis obseruatis mediã liam cõsi¬
nancam priotan sequẽti sillabe adĩgas. Aruspex eĩm
quia pars eius posterior aspectando est .s luterã ceroe
dabit Abstemius quia ex absenẽtia temeti composita
uox est prime relinquit᷑ Nam R quidẽ in nułł uerbis
utendũ puro inisi que significant eciã ut sola ponatur.
hoc eo non omisi: quod quidã eciã quociens a sequat᷑
neccessariã credũt quom sit e. lutera que ad omẽs uoca¬
les uui suam perferat. Uerũ orthogrophia quoq cõ¬
suctudimi seruit ideoq sepe mutata est: nam illa ue¬
custissina transseo tempora: quibus et panciores
lutere nec similes his nostris earũ forme fuerut. et
uis quoq diuersa sicut apud grecos o intera que ĩterẽ

Expanded text:
diebus. verum haec iam etiam inter ipsas ineptias evadiebus. verum haec iam etiam inter ipsas ineptias evanuerunt. quaeri solet, in scribendo praepositiones sonum quem exigit, sequentis syllabae sono victum m gemina commutatur. est et in dividendis verbis observatio, mediam litteram consonantem priori an sequenti syllabae adiungas: haruspex enim, quia pars eius posterior a spectando est, s litteram tertiae dabit; abstemius, quia ex abstinentia temeti composita vox est, primae relinquet. nam k quidem in nullis verbis utendum puto, nisi quae significant, etiam ut sola ponatur. hoc eo non omisi, quod quidam eam, quotiens a sequatur, necessariam credunt, cum sit c littera, quae ad omnes vocales vim suam perferat. verum orthographia quoque consuetudini servit, ideoque saepe mutata est. nam illa vetustissima transeo tempora, quibus et pauciores litterae nec similes his nostris earum formae fuerunt et vis quoque diversa, sicut apud Graecos o litterae, quae interim
Abbreviated transcription (Latin):
Sic interim neccessariũ: quom eadem lutcra aliũ atq
aliũ incellectũ prout correpta: uel producta est facit
ut malus utrum arborẽ significet: an hõmem nõ bonũ
apice discingint᷑ palus aliud priore sillaba longa aliud
equẽa significat: et cum eadẽ lictera noĩãtiuo casro
bienis. ablatino longa est. utrũ sequam᷑ plerũq̃ hac
nota mouendi sumiis. diuilicer putauerũt illa quoq
seruanda diicrimina: ut ex preposicionem si uerbũ seq̃it᷑
ecco adiecta secũde fillabe .s. lictera: si pecto remota str¬
beremus illa quoq seruara est a multis differẽtia: ut
ad quom esset preposicio d. luterã:. quom autẽ cõmẽtio
t acciperet. Item quom si tempus significat per q.iro.
.si comitẽ per .c. ac duas i. sequẽtes striberetur. fugi¬
diora his alia ut quicquid .c. quartã haberet ne miro¬
gare bis uideremur et quotidit nõ quottidie: ut sit quot

Expanded text:
sed interim necessarium, cum eadem littera alium atque sed interim necessarium, cum eadem littera alium atque alium intellectum, prout correpta vel producta est, facit; ut malus arborem significat an hominem non bonum apice distinguitur, palus aliud priore syllaba longa aliud sequenti significat, et cum eadem littera nominativo casu brevis, ablativo longa est, utrum sequamur, plerumque hac nota monendi sumus. similiter putaverunt illa quoque servanda discrimina, ut ex praepositionem, si verbum sequeretur specto, adiecta secundae syllabae s littera, si pecto, remota scriberemus. illa quoque servata est a multis differentia, ut ad, cum esset praepositio, d litteram, cum autem coniunctio, t acciperet, itemque cum, si tempus significaret, per qu, si comitem, per c ac duas sequentes scriberetur. frigidiora his alia, ut quidquid c quartam haberet, ne interrogare his videremur; et quotidie non cotidie, ut sit quot
Abbreviated transcription (Latin):
tare quãlibet hec inuaserit cuntatẽ uoron erit ꝯsuetudo
quia ihil hoꝵ coret reprcheuiione At lauainurettun¬
demun. et conuinamꝰ ex ꝯsuetudine: sic in loquedo nõ
si quid inciose mulus insederit pro regula sermoius ac¬
cipiendũ erit. Nam ut transseã quẽ admodũ uulgo im¬
perin loquunt᷑ tota sepe theatra et om̃em arce turibam
exclamasse uarbare scimius. Eigo cõiuecudinẽ simois
uocobo consensum eruditoꝵ sicut uiuẽdi cõsensũ bonoꝵ.
Nũc quomã diximus que sit loquẽdi regula: dicendũ
quid stubentibus custodienda quod greti orchogrophiã
uocant : nos recce scribendi stienciã᷑ nominamꝰ quoius
ne non in hoc posura est: ut nouerimꝰ quibus queq sil¬
ba luteris coustet nã id quidẽ infra grãmatia officiũ
est sed totã urita fert opimio subtilitatẽ in dubus ha-¬
bet. ut longis sillabis om̃ib̃ apponere a picẽ ineptissimũ
quia plurrime natura ipa uerbi quod seribitu patĩ

Expanded text:
on erit consuetudo, quia nihil horum caret reprehensione; at lavamur et tondemur et convivimus ex consuetudine: sic in loquendo, non si quid vitiose multis insederit, pro regula sermonis accipiendum erit. nam , ut transeam, quemadmodum vulgo imperiti loquantur, tota saepe theatra et omnem circi turbam exclamasse barbare scimus. ergo consuetudinem sermonis vocabo consensum eruditorum, sicut vivendi consensum bonorum. nunc , quoniam diximus, quae sit loquendi regula, dicendum, quae scribentibus custodienda, quod Graeci ὀρθογραφίαν vocant; hoc nos recte scribendi scientiam nominemus. cuius ars non in hoc posita est, ut noverimus, quibus quaeque syllaba litteris constet nam id quidem infra grammatici officium est, sed totam, ut mea fert opinio, subtilitatem in dubiis habet. ut longis syllabis omnibus apponere apicem ineptissimum est, quia plurimae natura ipsa verbi quod scribitur patent,
Abbreviated transcription (Latin):
pes: eciã a conraruis aliqua si nemꝰ trahi ut lucus quia
umibra opacus parũ luccat et ludus quia sir longissinre
ab usu et ditis quia mimine dines: eciã ne hominem
appellari: quia sit humo natus: quasi uero nõ omibus
ammalibus eadem origo: aut illi primi mortales ante
nomẽ imposuerut terre quã sibi et uerba ab aere uerbe¬
raro. Perganius sic peruememus eo usq̃z ut stella lu¬
ninies stebla credatu quouis echumologie aurorẽ clarũ
sane in luteris nouũari: in ea parte qua aunt reprehẽdit᷑
inhumanuĩ est: qui uero talia libris complexi sur noniã
ia ipsi inscupserũt Ingemoseq nisus est: grauimus
celibes dicere. ueli celires quod onere graissimo uaccẽt.
dia affuimant. Nec ei cedit modestius m̃entione. nom
ma celo sarumꝰ genitalia absaderit: hoc noĩe appellaro
qui uieore careaut ait aelius pituitã quia petat uitam.
Sed quoi non post narionẽ sit uenia: qui agrũ quia

Expanded text:
pes: etiamne a contrariis aliqua sinemus trahi, ut lucus, quia pes: etiamne a contrariis aliqua sinemus trahi, ut lucus, quia umbra opacus parum luceat, et ludus, quia sit longissime a lusu, et Ditis, quia minime dives? etiamne hominem appellari, quia sit humo natus quasi vero non omnibus animalibus eadem origo, aut illi primi mortales ante nomen imposuerint terrae quam sibi, et verba ab aere verberato? Pergamus : sic perveniemus eo usque, ut stella luminis stilla credatur, cuius etymologiae auctorem clarum sane in litteris nominari in ea parte, qua a me reprehenditur, inhumanum est. qui vero talia libris complexi sunt, nomina sua ipsi inscripserunt; ingenioseque visus est Gavius caelibes dicere veluti caelites, quod onere gravissimo vacent, dici affirmat. nec ei cedit Modestus inventione, nam, quia caelo Saturnus genitalia absciderit, hoc nomine appellatos, qui uxore careant, ait; Aelius pituitam, quia petat vitam. sed cui non post Varronem sit venia, qui agrum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
clinara: siue ex hystoriaꝵ ueteꝵ noticia noniã hominũ
locorum genciũ mbiũ requnamꝰ Unde bruti publicole
pythiai quor latium nalia bentuẽtũq caꝑiroliũ et cellem
quirnalem et argiletũ appellandi Racio iã illa mĩora in
quibus maxinie euis studiosi rei sacigant᷑. que uerba
pailũ declinata uarie et mulupliciter ad ueritatẽ redu¬
ant aut correptis aux porrectis aut a diectis aut detrat¬
tis ant perimuicatis luteris sillabis ue: inde prauis inge¬
mis ad fedissima usq ludubria labunt᷑ fit c̃m consiil
a coniulendo. uel a indicando. nã et hoc conulere ueteres
uocauerũt unde adhuc remanet illud. rogat boni cõsulas:
idest bonũ iudices. senatui nomt̃ dederit etas: nam udem
partes sunt et rex rector: et alia plurua indubirata Rec
abierm tegule reguleqz. et similii his racionẽ. iam
sit ut classis a calando. et lepus leu pes. et uulpes uoli¬

Expanded text:
clinata, sive ex historiarum veterum notitia nomina hominum, clinata, sive ex historiarum veterum notitia nomina hominum, locorum, gentium, urbium requiramus, unde Bruti, Publicolae, Pythici? cur Latium, Italia, Beneventum? quae Capitolium et collem Quirinalem et Argiletum appellandi ratio? iam illa minora, in quibus maxime studiosi eius rei fatigantur, qui verba paulum declinata varie et multipliciter ad veritatem reducunt aut correptis aut porrectis, aut adiectis aut detractis, aut permutatis litteris syllabisve. inde pravis ingeniis ad foedissima usque ludibria labuntur. sit enim consul a consulendo vel a iudicando; nam et hoc consulere veteres vocaverunt, unde adhuc remanet illud rogat boni consulas, id est bonum iudices. senatui nomen dederit aetas nam iidem Patres sunt, et rex rector et alia plurima indubitata; nec abnuerim tegulae regulaeque et similium his rationem. iam sit et classis a calando et lepus levipes et vulpes voli
Abbreviated transcription (Latin):
progemes geminuo singulari: quid pluiali spes faciet.
Quomodo ance quire et ruere uel in preterua paciendi
modo uel in parniapia transsibunt. Quid de alus dicam¬
dici aliud esse latine aliud grãmatice loqui: At de aua-¬
logia miniũ Ethimologia que uerborũ origiiẽ inqͥrit
a cicerone dicta est notatio quia nomẽ eus apud austo¬
celem inuenit᷑ curosolor quod est nota Nam ubum ex
uerbo ductum idestueriloquiũ ipse cicero qui fixit reforum¬
dat. Siunt qui uim pocns intiniti originacionẽ uocent:
fiigi uule probare: non quia abstincus sit: nom id ne mẽ¬
trra quidẽ poterat: sed quia utilis młtis idest fuictuosus
unde sit ducta frugalitas ideoq in defutionib assignat᷑
et hunolegtie lociis. nõ mĩꝙ̃ eciam barbara ab emendatis
quetram: mendiem. anmedidie s oplecaꝵ  qͥuert᷑ Aliqñ¬
pueq eolica racione quoi est seriuo noster sunillimus de¬

Expanded text:
progenies genitivo singulari, quid plurali spes faciet? progenies genitivo singulari, quid plurali spes faciet? quomodo autem quire et ruere vel in praeterita patiendi modo vel in participia transibunt? quid de aliis dicamaliud esse Latine aliud grammatice loqui. ac de analogia nimium. etymologia , quae verborum originem inquirit, a Cicerone dicta est notatio, quia nomen eius apud Aristotelem invenitur σύμβολον, quod est nota; nam verbum ex verbo ductum, id est veriloquium, ipse Cicero, qui finxit, reformidat. sunt qui vim potius intuiti originationem vocent. frugi vult probare, non quia abstinens sit nam id ne ementiri quidem poterat, sed quia utilis multis, id est fructuosus, unde sit ducta frugalitas. ideoque in definitionibus assignatur etymologiae locus. nonnunquam etiam barbara ab emendatis iquedram , meridiem an medidiem oporteat quaeritur, alipueque Aeolica ratione cui est sermo noster simillimus de
Abbreviated transcription (Latin):
i. luterã grirtuo serornit. Ideoq iecui eciã et femm contro¬
uersiam fecertut quab nõ mmꝰ est licentiosum quã si sul¬
phirri et guecior o subinerent genitino luterã o. medĩa quia
esset eboris et roboris sicut aihonius guipho qui robur eciã
et ebin arq quidẽ mariuur farerui esse ueru fieri uult ex
asfinitarẽ. Iorent sit ab eo qd est robui r oborit fieri quomodo
ab eo quod est miles. limes. militis. lunitis: index iundex.
iudias iundicais et que supra iam artigi. Quid nõ similes
obliquos casus excunt:. ut uirgo: iuno: fusus: lusus: cuspis
pupie. et mille alia cum illud eciã accidat: ut quedã plu¬
calicer non dicãtur quedam contra singulari numero: q̃da
tasibus careant: quedã a primis stauim posicionibus tota
mutentur ut inpicer. Quod uerbis eaã accidit ut tuli
fero quoiis prercutũ perfectũ et ulteris nõ inuenitur
Nec pimimũ reffert nulla hec an predura suir. Nã qͥd

Expanded text:
u litteram in genitivo servent; ideoque iecur etiam et femur controu litteram in genitivo servent; ideoque iecur etiam et femur controversiam fecerunt. quod non minus est licentiosum, quam si sulpuri et gutturi subiicerent in genitivo litteram o mediam, quia esset eboris et roboris; sicut Antonius Gnipho, qui robur quidem et ebur atque etiam marmur fatetur esse, verum fieri vult ex adfinitatem, scirent sic ab eo, quod est robur, roboris fieri, quomodo ab eo, quod est miles limes, militis limitis, index vindex, iudicis vindicis, et quae supra iam attigi. quid vero quod, uobliquos casus exeunt, ut virgo Iuno, lusus lusus, cuspis puppis et mille alia? cum illud etiam accidat, ut quaedam pluraliter non dicantur, quaedam contra singulari numero, quaedam casibus careant, quaedam a primis statim positionibus tota mutentur, ut Iuppiter. quod verbis etiam accidit ut illi fero, cuius praeteritum perfectum et ulterius non invenitur. nec plurimum refert, nulla haec an praedura sint. nam quid
Abbreviated transcription (Latin):
mauult: non quia id non sit l̾arnũ: sed quia sit odiosum
et ut ipse greco uerbo significaint Nepieploy. at qui hane
quidam opdoectiaꝵ solam putant. quã ego mimine excludo.
Quid eĩ tã neccessariũ quã recta loquntio: Imo inherẽdũ
ei indicio quo ad licet diu eaiam mutãtibus repugnandũ:
sed abolita arqz abrogata retinere quoiisdam insolencie est
et friuole in parius iaccance. Multũ ciñ iuteratus qui
sinc aspuacione et producta secũda sillaba salutarit auere
en et calefacere dixerit poaus: quã qd̾ dicimus et confei¬
uanisse his aduciat face et dice et sumlia: recta est hec uia
quie negar. sed adiacet et molior et uel magis trira ma¬
gistri ego tamie non alio magis augor quã qd obliquis
casibus ducti. eciã primas sibi posiciones: nõ minuere:¬
sed mutare perunitun aio quõm eluailetatburt na dicta ac
scripta sũis auccor ibus mo. intera scopde sillabe tran¬
ferunt quia sis iobzus et eboris. sulphur auot et guitur

Expanded text:
malit, non quia id non sit Latinum sed quia sit odiosum et, ut ipse Graeco verbo significavit, περίεργον. atqui hanc quidam ὀρθοέπειαν solam putant, quam ego minime excludo. quid enim tam necessarium quam recta locutio? immo inhaerendum ei iudico, quoad licet, diu etiam mutantibus repugnandum; sed abolita atque abrogata retinere insolentiae cuiusdam est et frivolae in parvis iactantiae. multum enim litteratus, qui sine aspiratione et producta secunda syllaba salutarit  avere est enim et calefacere dixerit potius, quam quod dicimus, et conservauisse, his adiiciat face et dice et similia. recta est haec via; quis negat? sed adiacet et mollior et magis trita. ego tamen non alio magis angor, quam quod obliquis casibus ducti etiam primas sibi positiones non invenirsed mutare permittunt: ut cum ebur et robur, ita dicta ac scripta summis auctoribus, in o litteram secundae syllabae transferunt, quia sit roboris et eboris, sulpur autem et guttur
Abbreviated transcription (Latin):
auimꝰ adsingat et ex magnitudine reꝵ spiritũ ducat. et
optinus mibuat᷑ Utiles tragedie alũt et liria si tanis
in his nõ autores modo. sed eciam partes operis elegeris
Nam et grea licener multa et oraciũ in quibusdã nolĩ¬
mterpretari. Slegea uero ubiqz utiqz que amat et hen¬
clecassillabi qui sunt comata sotadeoꝵ: nã de sõtadeis
ne preaprendũ quide̾ est admoncãt᷑ si fieri potest si
minuis certe ad firimꝰ etatis robur reseruent. comoedia
que piuimũ ꝯferre ad eloquẽcia potest cũ ꝑ omes et
personas et affectus car: que nsum in pueris putem
paulo post sue loco dicã. Nã cũ mores in tuco fuerint
inter precipua legenda erit de menãdro loquor nec
tamẽ excluserm alios. Nã latini quoq aucores afferẽt
militats aliquid: sed pueris que maxnne ingenium
alant arq aminuꝰ augeant prelegenda ceteris que ad
erudicionẽ modo periment. longa etas spaciũ dabie

Expanded text:
animus adsurgat et ex magnitudine rerum spiritum ducat et animus adsurgat et ex magnitudine rerum spiritum ducat et optimis imbuatur. utiles tragoediae, alunt et lyrici; si tamen in his non auctores modo sed etiam partes operis elegeris, nam et Graeci licenter multa et Horatium nolim in quibusdam interpretari. elegia vero, utique quae amat, et hendecasyllabi, qui sunt commata Sotadeorum nam de Sotadeis ne praecipiendum quidem est amoveantur, si fieri potest, si minus, certe ad firmius aetatis robur reserventur. comoediae , quae plurimum conferre ad eloquentiam potest, cum per omnes et personas et adfectus eat, quem usum in pueris putem, paulo post suo loco dicam; nam cum mores in tuto fuerint, inter praecipua legenda erit. de Menandro loquor, nec tamen excluserim alios. nam Latini quoque auctores adferent utilitatis aliquid. sed pueris, quae maxime ingenium alant atque animum augeant, praelegenda; ceteris, quae ad eruditionem modo pertinent, longa aetas spatium dabit.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ista facere possit intelligat Sarantẽ in puiis iectio
unilis: et cũ suauitare quodã grais et aõ quidẽ pro se
sumlis quia carme est et se poete caners. testant᷑: non
tame᷑ in canticũ dissoluta. nec plasinate. ut mĩt a plerii¬
q fit effeminata : de quo genere optunt c cesarẽ preteetatũ
ad huc accepiius dixisse: si cantas male cantas: si legis
cantas. nec prosopõpeias: ut quibusdã placat ad conutũ
more promĩciari uelim esse tame᷑ flexũ quẽdã quo distiu¬
guant᷑ ab his in quib poeta personã uteret᷑. Cetera admo¬
maouc magua egent in primis ut tenere nẽtes tracture¬
q altius : quitquid iudibus: et omii ignaris insederit:
nõ modo que diserta. sed uel magis que houesta sũt discant.
Ideoq optint institutũ est ut ab homero ungilioq liccio
maperet: quãquã ad inrelligendas eoꝵ u̾tines frromori
iundicio opus est: sed huic rei superest tempus neq cum
semel legent interim et subtilitate heroici cariuns

Expanded text:
autem in primis lectio virilis et cum suavitate quadam gravis et non quidem prosae similis, quia et carmen est et se poetae canere testantur; non tamen in canticum dissoluta nec plasmate ut nunc a plerisque fit effeminata; de quo genere optime C. Caesarem praetextatum adhuc accepimus dixisse: si cantas, male cantas; si legis, cantas. nec prosopopoeias, ut quibusdam placet, ad comicum morem pronuntiari velim; esse tamen flexum quendam, quo distinguantur ab iis, in quibus poeta persona sua utetur. cetera admonitione magna egent, in primis, ut tenerae mentes tracturaeque altius, quidquid rudibus et omnium ignaris insederit, non modo quae diserta sed vel magis quae honesta sunt, discant. ideoque optime institutum est, ut ab Homero atque Vergilio lectio inciperet, quanquam ad intelligendas eorum virtutes firmiore iudicio opus est; sed huic rei superest tempus, neque enim semel legentur. interim et sublimitate heroi carminis
Abbreviated transcription (Latin):
desiderer et pedum ꝓprietatis: que adeo debeut esse note
in carimib ut ecã i oratoria composicione defiderentur
De prehendat que barbara. que impropria que cõtra lege
lopũdi suit composita nõ exe his utiq improbẽt᷑ porte
quibus quia plerũq seruire metro cogũt᷑ adeo ignosct᷑
Ut uicia ipsa alus in caruuic᷑ appellacõnib nominemꝰ
ncihaplasinus rĩm et sthemansius et scherata ui

Expanded text:
desideret et pedum proprietates, quae adeo debent esse notae desideret et pedum proprietates, quae adeo debent esse notae in carminibus, ut etiam in oratoria compositione desiderentur. deprehendat , quae barbara, quae impropria, quae contra leges loquendi sint posita; non ut ex iis utique improbentur poetae quibus, quia plerumque servire metro coguntur, adeo ignoscitur, ut vitia ipsa allis in carmine appellationibus nominentur; metaplasmos enim et schematismos et sche
Abbreviated transcription (Latin):
dicam uiribiars abhis peteuda est quãdo nos in omĩa
deliciaꝵ uicia dicteidi quoq iacõne de fleximus. Demq
credamus sũmis oratoribus qui ueteꝵ pocinara uel ad
fidem caniaꝵ. uel ad ornamẽtũ eloquẽtie adsũmũt: nã
precpue quidẽ apud acerone᷑ ficquenter toit̾ apud
asimum eciã et ceteros qui proxum uidimꝰ ẽnii acii
pacium. Iualii. Terenci cealii et alioꝵ inseri utitus
sñna non eiudicionis modo gracia sed eciã iucũditatis:
quom porticis noluptatib ames a forenii asperitate
respirant. Quibus accedit noes mediocris utilitas cum
senr̃ais eoꝵ: uelur quibusdã testimoniis que ꝓpesuere
ꝯfirment Uerũ priora illa ad pueros mactis: hec st¬
uẽia ad robustioros perturebut cũ grãmances amor ei
usus leccionis non stolarũ temporibus. sed uite̾ spacio tar¬
minẽt᷑᷑ In prelegendo grãmaticꝰ et illa quidẽ minora
prestare debebi. ut paitos orõius reddi sibi soluto uersu

Expanded text:
as ab iis petenda est, quando nos in omnia deliciarum vitia dicendi quoque ratione defluximus. denique credamus summis oratoribus, qui veterum poemata vel ad fidem causarum vel ad ornamentum eloquentiae adsumunt. nam praecipue quidem apud Ciceronem frequenter tamen apud Asinium etiam et Pacuvi, Lucili, Terenti, Caecili et aliorum inseri versus summa non eruditionis modo gratia sed etiam iucunditatis, cum poeticis voluptatibus aures a forensi asperitate respirent. quibus accedit non mediocris utilitas, cum sententiis eorum velut quibusdam testimoniis quae proposuere confirment. verum priora illa ad pueros magis, haec sequentia ad robustiores pertinebunt, cum grammatices amor et usus lectionis non scholarum temporibus, sed vitae spatio terminentur. in praelegendo grammaticus et illa quidem minora praestare debebit, ut partes orationis reddi sibi soluto versu