comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua confregit rex nr̃ ⁊ sic ea confringendo oꝑatꝰ ẽ
salutẽ in medio t̾re. que pͥus corrupra erat. ⁊ elan¬
guerat caliũ hostiũ inuasione. Et qͥd de illo fecit
cuiꝰ capita confregit: Dedisti eũ escam ppłis echio¬
pũ. Ipsi uocant᷑ ad fidẽ qui nigri fuerunt. đrq eis.
fuistis aliqñ tenebre. nc̃ aũ lux in dño. De his enim
fit eccłia cui dr̃. q̃ est ista q̃ ascendit deabbata : Higͣ
sũ inqͥt s formosa filie ihrłm. Isti sunt echiopũ ppłi
quib draco iste in escam datus ẽ. ħ sig̃cat uitulus
ille quẽ adorauit ppłs infidelis. quẽ cõminuit mo¬
yses. inissũq in aqua ppło bib̾e dedit. Qd ẽ hoc nͥ
qd̾ adoratores diaboli corpꝰ facti sunt xp̃i: hunic
petro dictũ ẽ de gentib. macta ⁊ manduca. id ẽ.
occide qͥ sunt. ⁊ fac qđ es. Acsi dicatur. cõminue
n bibe. Oportebat utiq ut corpꝰ qđ erat diaboli. cre¬

Expanded text:
sua confregit rex noster. Et sic ea confringendo operatus est sua confregit rex noster. Et sic ea confringendo operatus est salutem in medio terrae, quae prius corrupta erat, et elanguerat talium hostium invasione. Et quid de illo fecit, cujus capita confregit? Dedisti eum escam populis Aethiopum. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt. Diciturque eis: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . De his enim fit Ecclesia, cui dicitur: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Nigra sum inquit sed formosa, filiae Jerusalem . Isti sunt Aethiopum populi, quibus draco iste in escam datus est. Hoc significat vitulus ille, quem adoravit populus infidelis, quem comminuit Moyses, missumque in aqua populo bibere dedit . Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus facti sunt Christi? Hinc Petro dictum est de Gentibus: Macta et manduca , idest, occide quod sunt, et fac quod es. Ac si dicatur: Comminue et bibe. Oportebat utique, ut corpus quod erat diaboli, cre
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ alibi d̃r. qͥ comitic mare in aridã. Et qͦ ordine fac̃¬
tum sit sequitꝰ adiunx̃. contͥbulasti capita draconũ in
aquis. cõminiuisti uitia ⁊ peccata q̃ a draconib sugge
n pompas parit᷑ omĩpotentẽ deũ destruxisse ostendit
cũ subiũgit. Tu confregisti capita draconis. Capita
draconis dici possunt pͣue suggestiones q̃ a diabolo
ꝓcedunt. Multa capita h̃t iste inimicꝰ draco. Capita
eiꝰ sunt: octo pͥncipalia uitia. s pͥmũ hox caput est
suꝑbie uitiũ de qͦ oriuntur ceta. Nam initiũ om̃is
peccati suꝑbia. Hinc p̃ceptum ẽ ut sem̃ eue caput ser¬
pentis debeat obseruare. admonita ẽ enĩ eccłia ini¬
ciũ peccati deuitare. Confracta sunt gͦ capita draco¬
nis. destructa sunt diabolica uitia. nã ubi regnat
ds. ñ pot̾ regnare suꝑbia. ñ uana gła. ñ inuidia.
ñ ira. ñ tͥsticia. ñ accidia. ñ uentͥs ingluiues. ñ lixu¬
ria. Talia sunt capita hꝰ t̾suti draconis. q̃ in u̾tute

Expanded text:
Qui convertit mare in aridam . Et quo ordine factum sit, sequutus adjunxit: Contribulasti capita draconum in aquis. Comminuisti vitia et peccata, quae a draconibus suggeret pompas pariter omnipotentem Deum destruxisse ostendit, cum subjungit: 14. Tu confregisti capita draconis. Capita draconis dici possunt pravae suggestiones, quae a diabolo procedunt. Multa capita habet iste inimicus draco. Capita ejus sunt octo principalia vitia. Sed primum horum caput est superbiae vitium, de quo oriuntur caetera. Nam initium omnis peccati superbia . Hinc praeceptum est 377 ut semen Evae caput serpentis debeat observare . Admonita est enim Ecclesia peccati initium devitare. Confracta sunt ergo capita draconis, destructa sunt diabolica vitia. Nam ubi regnat Deus, non potest regnare superbia, non vana gloria, non invidia, non ira, non tristitia, non acedia, non ventris ingluvies, non luxuria. Talia sunt capita hujus versuti draconis, quae in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tͥ. nã serpenti iłli in ꝑadyso ꝯcessa ẽ peccatͥr
toꝵ mundi. ne obliuiscaris in finẽ. M enĩ qͣsi
oblite a te uident᷑. dũ esuriunt. dũ sittunt. dũ
ꝯsolationẽ t̾renã a te ñ accipiunt. dũ tͥbulant᷑.
dũ despiciunt᷑. s in finẽ ñ obliuisceris qñ et̾nalit̾

Expanded text:
 illi in paradiso concessa est 379 peccatrix torum mundi, ne obliviscaris in finem. Modo enim quasi oblitae a te videntur, dum esuriunt, dum sitiunt, dum consolationem terrenam a te non accipiunt, dum tribulantur, dum despiciuntur: sed in finem
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ꝓponitur asaph. id c̃. infideli synagoge: ad ħ
ut cendat in finẽ. idẽ. in xp̃i conformitatẽ. ꝓponitur
dico asaph. xp̃o eam sẏnagogã exhortante ne corrũ¬
pas te. id ẽ. suꝑbias. Sic̃ enĩ humilitas custos ẽ om̃iũ
uͥtutũ. ita econtͣrio suꝑbia corruptio. Mat̾ia in ħ
tans. ad humilitatẽ. Et ħ facit ꝓponendo eis dãpna¬
tionẽ quã suꝑbi sunt in futuro abituri. ⁊ exaltati¬
onẽ quã humiles sunt ascensuri. Intentio ẽ om̃s ad
humilicatẽ inuitare. ut sic omĩpotontis dĩ distric̃¬
tũ iudiciũ ualeant euitare. Uñ ⁊ seipsũ in exem¬
plũ ꝓponit. atq ex uoce m̃broꝵ suoꝵ humiliũ dicit.

Expanded text:
tit proponitur Asaph, id est, infideli Synagogae, ad hoc, ut tendat in finem, id est, in Christi conformitatem. Proponitur, dico, Asaph, Christo eam Synagogam exhortante, ne corrumpas te, id est, superbias. Sicut enim humilitas custos est omnium virtutum, ita econtrario superbia corruptio. Materia est tans ad humilitatem. Et hoc facit proponendo eis damnationem, quam superbi in futuro sunt habituri, et exaltationem, quam humiles sunt assecuturi. Intentio est, omnes ad humilitatem invitare, ut sic omnipotentis Dei districtum judicium valeant evitare. Unde et seipsum in exemplum proponit, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
Tales inqͥt pauꝑes ⁊ in opes laudabunt nom̃ tuũ. ta¬
les enĩ ydonei sunt ad laudandũ deũ qͦs cupiditas
ñ angustat. qͦs karitas dilatat. qͦs uita comiñdat.
Et sic̃ ꝓ confitentibꝰ postulaũ ueniã. ita nc̃ ꝓ ꝑseueran¬
tib inpeccato deũ excitat ad uindictã. uñ non tã

Expanded text:
Tales inquit pauperes et inopes laudabunt nomen tuum. TaTales inquit pauperes et inopes laudabunt nomen tuum. Tales enim idonei sunt ad laudandum Deum, quos cupiditas non angustat, quos caritas dilatat, quos vita commendat. Et sicut pro confitentibus postulavit veniam, ita nunc pro perseverantibus in peccato Deu
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi libent᷑ habitant beati mundo corde. Respice gͦ
in testam̃tũ tuũ. ut reliqͥe salue fiant. qͥa multi
qͥ attendunt ad t̾ram obscurati st̃ ⁊ repleci t̾ra. In¬
tͣuit in oculos eoꝵ puluis ⁊ excecaũ eos. ⁊ factũ est¬
qͣ alibi dr̃. obscurent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. Qre
hoc Qͥa repleti st̃ domib iniqͥtatũ. id ẽ. cordib
mał. illi qͥ obscuratuadherendo t̃re. Et̃ iõ dico res¬
pice. Ne au̾tas huͣmił factꝰ confusus. Deillo hoc
dic̃ de quo paulo ante ait. Ne cͣtas bestĩis aĩãm ofi¬
tentẽ tͥ. Postulat ut ille qͥ peccata sua ꝯfitens humił
de pauꝑe illo de qͦ ibidẽ subdidit. hic etiã mentio¬
nẽ fac̃ subdens. pauꝑ ⁊ inops laudabunt nom̃ tuĩ.
Pauꝑ dĩ est: qͥ nicħ in ħ mundo appetit. qͥ de seipso
ñ p̃sumit. qͥ bona celestia ardent̃ concupiscit. In ops
ẽ: qͥ om̃i ope humana destitutꝰ ñ querit aliunde
opem nͥ a solo deo. in quo ⁊ totã spem suã ꝯstituit.

Expanded text:
ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et repleti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos, et facti se hoc? Quia repleti sunt domibus iniquitatum, id est, cordibus malis, illi qui obscurati sunt, adhaerendo terrae. Et ideo dico Respice, 21. Ne avertatur humilis factus confusus. De illo hoc dicit, de quo paulo ante ait, Ne tradas bestiis animam confitentem tibi. Postulat ut ille, qui peccata sua confitens, humilde paupere illo, de quo ibidem subdidit, hic etiam mentionem facit, subdens: Pauper et inops laudabunt nomen tuum. Pauper Dei est, qui nihil in hoc mundo appetit, qui de seipso non praesumit, qui bona caelestia ardenter concupiscit. Inops est, qui omni ope humana destitutus, non quaerit aliunde opem, nisi a Deo solo, in quo totam spem suam constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
mani pͥncipis in eiꝰ deuastatione malignitatẽ di¬
cens. qͣnta malignat᷑ est inimicꝰ in scõ. id ẽ. in tẽ¬
plo. in sacerdotio. in ilł omĩb sac᷑mentis. Et reue¬
ra inunicꝰ. rex enĩ ille n exercitus siis qͥ ħ faciebat.
deos falsos colebat. simulacͣ adorabat. demonib
seruiebat. Ipsi multa mala oꝑati sunt in sc̃ĩs dei.

Expanded text:
ncipis in ejus devastatione malignitatem, dicens: Quanta malignatus est inimicus in sancto? idest , in templo, in sacerdotio, in illis omnibus sacramentis. Et revera inimicus. Rex enim ille et exercitus suus qui hoc faciebat, deos falsos colebat, simulacra adorabat, daemonibus serviebat. Ipsi multa mala operati sunt in sanctis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ infertur. Nã qͥa insipientes illi ñ hõi s tpsi do
ipsi creatori suo imppia intulert̃: magis ꝓculd ĩ¬
bio dãpnandi fuerunt. Rursus etiã in ħ culpagͦ¬
uior extitit. qͥa ñ solũ ab insipientib s etiã ab uui¬
micis illata fuit. Longe enĩ culpabiliꝰ est ꝑ uumi¬
citiã peccare. quã ꝑ ignorantiã. tam̃ utrũq peccatũ

Expanded text:
quo infertur. Nam quia insipientes illi non homini, sed ipsi Deo, ipsi creatori suo illa improperia intulerunt, magis proculdubio damnandi fuerunt. Rursus etiam in hoc culpa gravior extitit, quia non solum ab insipientibus, sed etiam ab inimicis illata sunt. Longe enim culpabilius est per inimicitiam peccare, quam per ignorantiam: tamen utrumque peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
cat longe ẽ a deo. Qñ homo incipit deficere ab amore
dĩ: incip̃ a deo elongare. Qđ si reb tẽꝑoralib illici¬
to amore ꝯiungitur. iã utiq fornicatur. ꝓpͥum enĩ
uirũ. id ẽ. auctorẽ suũ aĩa deseruit: ⁊ ei qͦui ñ erat
siuis se lasctuo amore copulaũ. ꝓpt̃ ħ iure incurrit
ꝑditionis penã qͥa sponte deseruit salutẽ suã. Illi gͥ
qͥa deseruerunt deũ ꝑierunt. Tu uͦ qͥd: mͥ aũ ad

Expanded text:
cat, longe est a Deo . Quando homo incipit deficere ab amore cat, longe est a Deo . Quando homo incipit deficere ab amore Dei, incipit a Deo elongari. Quod si rebus temporalibus illicito amore conjungitur, jam utique fornicatur. Proprium enim virum, id est, auctorem suum anima deseruit, et ei qui non erat suus, se lascivo amore copulavit. Propter hoc jure incurrit perditionis poenam, quia sponte deseruit salutem suam. Illi ergo quia deseruerunt Deum, perierunt. Tu vero quid
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c igne flagͣntem insinuat. dũ carins ꝯcupi¬
scentias ⁊ pͥstinas cogitationes ise defecisse ꝓ¬
nintiat. Caro nr̃a deficit qñ sic ꝑ rigorem di¬
scipline constͥngitur. ut iã sp̃u roluctari non
possit. Cor etiã nr̃m defectũ patitur. cũ uolun¬
tas ꝓpͥa omĩsq p̃sũptio interius rosecatur. Et sic
factꝰ ẽ inqͥt ads cordis mei possessor: dũ temꝑalit̃
uiuo. erit pꝰmodũ ⁊ pars mea d̾s inet̾num. hoĩes
in ħ scło eligunt sibi partes. alii diuitias. alii ho¬
nores. alii militiã. alii negociationẽ. diu̾si diu̾sa
sibi eligunt. int̾ hos damat ppłs di. pars mea ds̾.
reditatẽ tibi : Quia ecce. idẽ. manifestum ẽ. qͥ elon¬
gant se a te ꝑibunt. id eꝰ. dãpnabunt. ⁊ uerũ esse ꝑ¬
nitione tua ꝑdidisti om̃s qͥ fornicant᷑ abste. Om̃is i¬
licita ꝯunctio : dici pot̾ fornicatio. Uñ scͥptum ẽ. Isrł.
cũ dus gentiũ fornicatus ẽ. Et bñ dix̃ abs te: qͥa qͥ pec¬

Expanded text:
s igne flagrantem insinuat, dum carnis concupiscentias et pristinas cogitationes in se defecisse pronuntiat. Caro nostra deficit, quando sic per rigorem disciplinae constringitur, ut jam spiritui reluctari non possit. Cor etiam nostrum defectum patitur, cum voluntas propria omnisque praesumptio interius resecatur, et sic factus est inquit Deus cordis mei possessor, dum temporaliter vivo. Erit postmodum et pars mea Deus in aeternum. Homines in hoc seculo eligunt sibi partes: alii divitias, alii honores, alii militiam, alii negotiationem: diversi diversa sibi eligunt. Inter hos clamat populus Dei: Pars mea Deus, ereditatem tibi? 27. Quia ecce, id est, manifestum est: qui elongant se a te, peribunt, id est, damnabuntur, et verum esse pnitione tua perdidisti omnes qui fornicantur abs te. Omnis illicita conjunctio dici potest fornicatio. Unde scriptum est: Israel cum diis gentium fornicatus est . Et bene dixit, Abs te: quia qui pec
Abbreviated transcription (Latin):
fluunt t̾rena corda. Ipse dr̃ delinquere canꝗͣ. de li¬
qͥdo quodã defluere. a stabilitate firmam̃ti uͥtu¬
tis acq iusticie. Cupiditate enĩ inferioꝵ qͥsq peccat.
Et sic̃ roborat᷑ karitate suꝑͥoꝵ: ita defic̾. ⁊ quasi li¬
q̃scit cupiditate inferioꝵ. Sic gͦ t̾ra liq̃facta: ego

Expanded text:
fluunt terrena corda. Inde dicitur delinquere, tanquam de liquido quodam defluere a stabilitate firmamenti virtutis atque justitiae. Cupiditate enim inferiorum quisquis peccat: et sicut roboratur caritate superiorum, ita deficit, et quasi liquescit cupiditate inferiorum. Sic ergo terra liquefa
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas ex parte contigit in isrł: ut ple nitudo
gentiũ int̾ret. ⁊ sic rex d̾s oꝑaret᷑ salutẽ ui medi¬
o t̾re idẽ. in medio gentiũ. ł in medio t̾re. id est
in assũpta carne. ł in cuutate ihrłm. q̃ in medio
t̾re sita ẽ. ubi dñs ꝓ totiꝰ mundi salutẽ ẽ crucifixꝰ.
Deiñ ostendit qͣlit̾ salutẽ oꝑatus sit. cont̾itendo se ad
ipsũ oꝑatorẽ deũ ⁊ dicendo. Tu ꝯfirmasti in uͥtute
tua mare. P mare sig̃c̃at gentẽ: ꝓpt̾ uitioꝵ asfluen¬

Expanded text:
caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo Gentium intraret , ut sic rex Deus operaretur salutem in medio terrae, id est, in medio Gentium. Vel in medio terrae, idest, in assumta carne: vel in civitate Jerusalem, quae in medio terrae sita est, ubi Dominus pro totius mundi salute est crucifixus. Deinde ostendit qualiter salutem operatus sit, convertendo se ad ipsum operatorem Deum, et dicendo: 13. Tu confirmasti in virtute tua mare. Per mare significat Gentes, propter vitiorum affluen
Abbreviated transcription (Latin):
suo: munda fuit. Cũ abstrax̃ eã: inuenit lepsam.
Dem̃ in sinu remisit. ⁊ sic pͥorem mundiciã. recepit.
In ħ p̃figurans iudaicũ ppłm. qui quãdiu in simi
⁊ custodia dñi fuit. intindꝰ extitit. qnͣ uͦ egressꝰ ẽ
ĩmundꝰ. ⁊ plenus peccatis effectꝰ est. Iterũ in fine
mundi ad dnĩcum suũ redibit. atq in pͥstina sa¬
nicate ꝑmanebit. Utqͥd ait au̾tis dext̃am manum
tuã a sinu tuo. ut foris ĩ munda remaneat: Reuo¬
ca eã queso ad simĩ titũ. redeat ad calorẽ suũ. ag¬
noscat saluatorẽ suũ. Querebat ut qͥd: etiã intellex̃
sic̃ intitulatũ est intellectꝰ asaph. m iõ subdit. Ds̃
aũ rex nr̃ ante scła. qui ẽ in pͥncipio u̾bũ ꝑ quod
facta sunt oiã: ipse rex hõ factus. oꝑatus ẽ salutẽ
in medio t̃re. Ad ħ enĩ ad tp̃s au̾tit manũ suã a
sinu suo. id ẽ. gentẽ iudaicã a ꝓtectione sua. ad ħ

Expanded text:
suo, munda fuit: cum abstraxit eam, invenit leprosam. suo, munda fuit: cum abstraxit eam, invenit leprosam. Deinde in sinu remisit, et sic priorem munditiam recepit : in hoc praefigurans Judaicum populum, qui quamdiu in sinu et custodia Domini fuit, mundus extitit: quando vero egressus est, immundus et plenus peccatis effectus est. Iterum in fine mundi ad Dominicum sinum redibit, atque in pristina sanitate permanebit. Ut quid ait avertis dexteram manum tuam a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? revoca eam, quaeso, ad sinum tuum. Redeat ad colorem suum, agnoscat Salvatorem suum. Quaerebat utquid, et jam intellexit: sicut intitulatum est, intellectus Asaph. Et ideo subdit rex noster ante saecula, qui est in principio Verbum, per quod facta sunt omnia : ipse rex homo factus, operatus est salutem in medio terrae. Ad hoc enim ad tempus avertit manum suam a sinu suo, idest, gentem Judaicam a protectione sua: ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ finẽ. imꝑꝑat ⁊ irritat inimicꝰ adu̾sarius : an
ad ħ irritat ut irat᷑ corpͥias. corripiens cognoscas.
⁊ eo usq donec ueniat inte finẽ : Actendat ħ u̾ba
quisqͥs ꝓ peccato suo affligitur. qͥsqͥs adeo tanꝙͣ ira¬
to deseritur. Non desꝑet. gemat. miseriã suã me¬
dico ostendat. Ad ħ enĩ ferit ut parcat. ad ħ irasci¬
cur ne irascatur. Uñ iste asaph adhuc subiungit.
Utqͥd au̾tis manũ tuã. id ẽ. iudeã ꝑ manũ moysi de¬
signatã. ⁊ dexterã tuã. scł p̃dictam iudeã cui magis
fauere solobas quã genti eã educendo pͥus ꝑ mare
rubrũ. quã etiã manna pauisti. utqͥd au̾tis de me¬
dio simi tuo. id ẽ. de cõmuni scoꝵ consortio qͥ ideo
dnr̃ sinus tui. qͥa sp̃alib sacͣmentis sunt repleti. facil
hoc in finẽ. ł ad quiẽ finẽ tendis ꝑ ħ. Tangit hic
hystoriã de manu moysi. que quã dui fuit in sinu

Expanded text:
quem finem improperat et irritat inimicus adversarius? An quem finem improperat et irritat inimicus adversarius? An ad hoc irritat, ut iratus corriptas, corripiens cognoscas? Et eo usque, 376 donec veniat in te finem? Attendat haec verba quisquis pro peccato suo affligitur, quisquis a Deo tamquam irato deseritur. Non desperet, gemat, miseriam suam medico ostendat. Ad hoc enim ferit, ut parcat: ad hoc irascitur, ne irascatur. Unde iste Asaph adhuc subjungit: 11. Ut quid avertis manum tuam, idest, Judaeam, per manum Moysi designatam; et dexteram tuam, scilicet praedictam Judaeam, cui magis favete solebas quam Genti, eam educendo prius am etiam manna pavisti : ut quid avertis de medio sinu tuo, idest, de communi sanctorum consortio, qui ideo dicuntur sinus tui, quia spiritualibus sacramentis sunt repleti. Facis hoc in finem, vel ad quem finem tendis per hoc? Tangit hic historiam de manu Moysi, quae quamdiu fuit in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
in corde dixisse ꝑhibent᷑. uoluntas. affectꝰ. ⁊ in¬
tentio denotat᷑. Dixer̃ aũ ñ. qͣtuor aut qͥnq. s
tota cognatio eoꝵ. nec diuisa ꝑ partes: s simul.
Qd dixer̃.: qͥescere faciamꝰ om̃s dies festos di a t̾ra.
Ita disꝑgamꝰ omĩa qͣ nunꝗͣ. ampliꝰ possint ꝯue¬
nire. aut festa facere in terra. Huc usq ostensũ
ẽ qͣnta malignat᷑ ẽ ininicꝰ in scõ. ostensũ est
qͣnta ab hostib illata sint mala. dem̃ insinuat
que ab ipso deo subtͣcta sint eis bñficia dicens.
Signa nr̃a ñ uidimꝰ. Nrẽ inqͥt ciuitatis destructio¬
nẽ uidimꝰ. signũ tñ a deo nullũ accepimꝰ. sic̃
olim iedeon cetĩq patres nr̃i. Iam ñ ẽ ꝓpħa. qͥ
bona mala ue ꝓnuntiet. Et nos ñ noscet ampliꝰ.
id ẽ. omĩno nr̃iᷤ oblitꝰ est ds. Tantꝰ gͦ afflictꝰ malꝰ
irritat adu̾sarius nom̃ tuũ in finẽ: Usꝙqͦ usq ad̾

Expanded text:
in corde dixisse perhibentur, voluntas, affectus et inin corde dixisse perhibentur, voluntas, affectus et intentio denotatur. Dixerunt autem non quatuor aut quinque, sed tota cognatio eorum, nec divisa per partes, sed simul. Quid dixerunt? Quiescere faciamus omnes dies festos Dei a terra. Ita dispergamus omnia, quod numquam amplius possint convenire, aut festum facere in terra. Huc usque ostensum est, quanta malignatus est inimicus in sancto. Ostensum est quanta ab hostibus illata sint mala. Deinde insinuat quae ab ipso Deo subtracta sint eis beneficia, dicens: 9. Signa nostra non vidimus. Nostrae inquit civitatis destructionem vidimus. Signum tamen a Deo nullum accepimus, sicut olim Gedeon caeterique patres nostri. Jam non est propheta. Qui bona malave pronuntiet. Et nos non cognoscet amplius, idest, omnino nostri oblitus est Deus. Tantis ergo afflictus malis, irritat adversarius nomen tuum in finem? Usquequo, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
fectus tiuis imponit nom̃ oꝑi tuo. Quapt̾ q ui
stus ds uste fieri uolebat quia ipsi iniuste uo¬
lebant. malũ erat qͣ faciebant. Exibat gͦ a sũmo
ꝙ fecerunt. s ipsi ñ cognouerunt. Exeqͥtur ad¬
huc malignitatẽ eoꝵ dicens. ibuasi in silua lig¬
noꝵ securib exciderunt ianuas eiꝰ in id ipsumꝰ.
hoc cotũ scđm licterã factum ẽ. Sic̃ enĩ insilua
lignaria excidunt᷑ ligna. ita uilitor sine oĩ
om̃s cendentes in id ipsũ. quia uno corde et
una uoluntate simul om̃s ꝯueniebant in ma¬
lũ. In securi ⁊ ascia deiecerunt eã. Securis ad
excidendũ. ascia ad cõminuendũ. ñ enĩ t̃
excic̾unt. s etiã deiecerunt. Incend̾unt ig¬
fuerat sc̃õ noĩ cuo dedicatũ. ipsũ polluerũt.
aras. m̃sas. libros. uestes. ⁊ similia ꝓiecerunt. pe¬
dibq ꝯculcauert. Dixert̃ in corde suo. qͣ utiq
plus ẽ quã si dixissent in ore suo. Nã in ħ qđ

Expanded text:
fectus tuus imponit nomen operi tuo. Quapropter quod fectus tuus imponit nomen operi tuo. Quapropter quod justus Deus juste fieri volebat, quia ipsi injuste volebant, malum erat quod faciebant. Exibat ergo a summo quod fecerunt, sed ipsi non cognoverunt. Exsequitur adhuc malignitatem eorum, dicens: 6. Quasi in silva lignorum securibus exciderunt januas ejus in idipsum. Hoc totum secundum literam factum est. Sicut enim in silva lignaria exciduntur ligna: ita viliter sine omni omnes tendentes in idipsum: quia uno corde et una voluntate simul omnes conveniebant in malum. In securi et ascia dejecerunt eam. Securis ad excidendum, Ascia ad comminuendum. Non enim tantum exciderunt, sed etiam dejecerunt. 7. Incenderunt igfuerat sancto nomini tuo dedicatum, ipsum polluerunt. Aras, mensas, libros, vestes et similia projecerunt, pedibusque conculcaverunt. 8. Dixerunt in corde suo, quod utique plus est, quam si dixissent in ore suo. Nam in hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
nerant ad diẽ festũ. Diligent̃ ħ notandũ est. Dicit
enĩ cunc eu̾sam esse shułm: cũ ipsa sollempnitas a¬
geretur. in qͣ sollempnitate dñm crucifixerunt.
Cong̃gati seuierunt. cong̃gati ꝑierunt. Et ostendit
qͦmod̾o głati sunt. Posuer̃ signa ñ dñi s sua signa.
uexilla sua. aquilas suas. dracones suos. statuas
suas. aut forte signa q̃ audierunt a uatib demo¬
nũ suoꝵ ⁊ ñ cognouerunt sic̃ in exitu siꝑ somnũ.
Non cognouert eso suꝑ somtũ. id e̾. apd sũmũ deũ:
sicut in exitu fiebat. id ẽ. sic̃ a diuina dispositiõẽ
exibat. Nͥ enĩ potestas a sũmo deo exiret. hec mi¬
licta eoꝵ exercere ñ potuiss. Sic̃ gͦ exibat a sũmo
deo. sic fiebat ab exerritu illo. Nã omĩs potestas
ñ ab homine s a deo. Os quippe ẽ dator om̃ĩũ
potestatũ. s non ẽ dator omiũ uoluntatũ. Iõ
omĩs potestas nista. uoluntas aũ alia uista alia
intusta. Si gͥ potestas bona. qͣre actio mala: Af-¬

Expanded text:
nerant ad diem festum . Diligenter hoc notandum est . Dicit enim, tunc eversam esse Jerusalem, cum ipsa 375 solennitas ageretur, in qua solennitate Dominum crucifixerunt . Congregati saevierunt. Congregati perierunt. Et ostendit quomodo gloriati sunt. 5. Posuerunt signa, non Domini , sed sua signa, vexilla sua, aquilas suas, dracones suos, statuas suas: aut forte signa quae audierunt a vatibus daemonum suorum. Et non cognoverunt sicut in exitu super summum. Non cognoverunt esse super summum, idest, apud summum Deum, sicut in exitu fiebat, idest, sicut a divina dispositione exibat. Nisi enim potestas a summo Deo exiret, haec malitia eorum exercere non potuisset. Sicut ergo exibat a summo Deo, sic fiebat ab exercitu illo. Nam omnis potestas non ab homine, sed a Deo . Deus quippe est dator omnium potestatum, sed nonomnis potestas justa. Voluntas autem alia justa, alia injusta. Si igitur potestas bona, quare actio mala? Af
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re. Terminat enĩ d̾s grãm suã quã dat eccłie
sue ad m̃surã. Non enĩ ꝓficit in u̾tute ⁊ gr̃a unꝰ¬
qͥsq qͣncũ cupit. s qͣntũ placet ei diuidõ tre sue
sic. Estatẽ ⁊ uer cu płasti ea. id ẽ. maturos morib
qͥa ĩ estate sunt mati fructꝰ. ⁊ florentes scł pͥmordia
ultutũ emitentes. qͥa in uere nascunt᷑ flores. tu
plasmasti ea. neut᷑liter dictum ẽ. acsi diceret᷑. ⁊ ꝑ
fectos ⁊ nouellos om̃s tu fecisti. Tues qͥ das t̃ram.⁊
tu eã t̾minas. ⁊ qͣntum uis. ⁊ quomꝰ uis: tu eã fruc¬
tificare facis. Non gͦ głentur quasi ñ acceꝑint: tu
plasmasti ea. Magna cõmendatio grẽ di est in ecłia

Expanded text:
quam dat Ecclesiae suae ad mensuram . Non enim proficit in virtute et gratia unusquisque quantum cupit, sed quantum placet ei dividere terrae suae, sic . Aestatem et ver tu plasmasti ea, idest, maturos moribus: quia in aestate sunt maturi fructus, et florentes, scilicet primordia virtutum emittentes, quia in vere nascuntur flores. Tu plasmasti ea, neutraliter dictum est: ac si diceretur: Et perfectos et novellos omnes tu fecisti. Tu es qui das terram, et tu eam terminas, et quantum vis et quomodo vis, tu eam fructificare facis. Non ergo glorientur, quasi non acceperint; tu plasmasti ea. Magna commendatio gratiae Dei est in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
stultiꝰa ẽ penitus diminuta. Bibent om̃s peccatores
t̾re pͥus fecẽ deĩ mortẽ. Siue fex eiꝰ non ẽ exinanita
qm̃ ap̃ iudeos remanent carnalia sac̃m̃ta. Bibent
om̃s peccatores t̃re. qm̃ om̃s in t̾renis ꝓmissionib
delectant᷑. Mirabilis ẽ iste calix. de qͦ bibent om̃s
boni ⁊ mali ⁊ in quo sumunt bom uñ uiuant ma¬
in runã ⁊ resurrectionẽ multoꝵ. ⁊ in signũ cui contꝰ¬
dicet᷑. Sic etiã in suꝑiore psalmo ipsam scͥpturã us¬
cans arcũ. parauit in qͥt in eo uasa mortis. idẽ. sen¬
tentias q̃ male uitellecte mortẽ ꝓpinant multis. Sic
de isto calice quidã uiuunt. qͥdã ꝑeunt. Int̾ ħ qͥaͥ¬

Expanded text:
stultitia est penitus diminuta. Bibent omnes peccatores stultitia est penitus diminuta. Bibent omnes peccatores terrae prius faecem, deinde mortem. Sive faex ejus non est exinanita, quoniam apud Judaeos remanentomnes peccatores terrae, quoniam omnes in terrenis promissionibus delectantur. Mirabilis est iste calix, de quo bibent omnes et boni et mali: et in quo sumunt boni unde vivant, main ruinam et resurrectionem multorum, et in signum cui contradicetur . Sic etiam in superiore psalmo ipsam Scripturam vocans arcum, 383 Paravit inquit in eo vasa mortis , id est sententias, quae male intellectae mortem propinant multis. Sic de isto calice quidam vivunt, quidam pereunt. Inter ha
Abbreviated transcription (Latin):
nullus contͣ eũ loquat᷑. s potius ab omib serui¬
atur. Et comiñdat᷑ deũ iudicẽ cũ subiung̃. hunc
humiliat. id ẽ. udaicũ ppłm. ⁊ hc̃ exaltat. idẽ. gen¬
tilẽ.qͥa calix in manu dñi. qͥa sq̃ͥptura sac᷑ in pote¬
state diĩ. qm̃ ipse solus tenet clauẽ scientie. calix
dico uini meri plenꝰ mixto. In dnĩco qͥppe calice ui¬
nũ merũ. mixtũq ⁊ fel continet᷑. Et quasi ex calice
sumunt: merũ uinũ. qͥ ex sacro eloquio diuinũ
capiunt intellectũ. Mixtũ bibunt: qui q̃dam pu¬
re intelligunt. q̃dam adhuc minime discerñt.
Sibunt fecẽ: qͥ ex eodẽ capiunt errorẽ. Iudei here¬
ticiꝰ pagani fecẽ bibunt: quoꝵ tugbulenta fecidaq
do etna nunꝗͣ ab errore separat᷑. Et indinaũ ex
h. id ẽ. iudaico ppło in h. gentili. ei quatꝰ ẽ iñ
uitellectus. ueruntam̃ fex eiꝰ ñ ẽ exmanita. qm̃ nec
uideoꝵ infedelitas. nec hereticoꝵ error. nec pagano

Expanded text:
nullus contra eum loquatur, sed potius ab omnibus serviatur. Et commendat Deum judicem, cum subjungit: hunc humiliat, id est, Judaicum populum: et hunc exaltat, id est, Gentilem: 9. Quia calix in manu Domini. Quia Scriptura sacra in potestate Domini. Quia ipse solus tenet clavem scientiae . Calix dico, vini meri plenus mixto: in Dominico quippe calice vinum merum, mixtumque et faex continetur. Et quasi ex calice sumunt merum vinum, qui ex sacro eloquio divinum capiunt intellectum. Mixtum bibunt, qui quaedam pure intelligunt, quaedam adhuc minime discernunt. Bibunt faecem, qui ex eodem capiunt errorem. Judaei, haeretici, et pagani faecem bibunt, quorum turbulenta foetidaque doctrina nunquam ab errore separatur. Et inclinavit ex hoc, a Judaico populo, in hoc, Gentili. Eliquatus est inde intellectus. Verumtamen faex ejus non est exinanita. Quoniam nec Judaeorum infidelitas, nec haereticorum error, nec paganorum
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Iõ adhuc subdit. ⁊ delinq̃ntib nolite eral¬
tare corũ. nolite elouari in suꝑbia. nolite elate
defendẽ peccata. Duo in ħ u̾su admonet ds pecca¬
torẽ. pͥmo ut recedat a malo. dem̃ ne sitꝑbiat in
peccato. pͥmo ut de futuro caueat: altero ut dep̃¬
tĩto peniteat. Seqͥtur alia ꝓhibitio. Nolite extoste
in altũ cornu ur̃m. idẽ. nolite uos erigere contra
deũ. In tantũ nolite suꝑbire. ut culpã peccatoꝵ re¬
flectatis in auctorẽ ur̃m. Non enĩ defuer᷑ qͥ dicd̾nt.
ñ ẽ nr̃a culpa si peccamꝰ. qm̃ tales nos creauit ds.
Si d̾ uellet: nullꝰ hõ peccaret. Sic duob mod solent
iniqui exaltare cormi sicũ. uidł aut seipsos defen¬
dendo. aut ipsũ altissimũ accusando. ꝓptẽa sub¬
dit. Nolite loqͥ adu̾sus deũ miqͥtatẽ. dicendo. non
uidicat ds de reb humanis. ñ curat qͥd agat᷑
int̾ris. Neq ħ mnͦ neq illo mͦ debetis loqͥ adũsus

Expanded text:
 adhuc subdit: Et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Nolite elevari in superbia. Nolite elate defendere peccata. Duo in hoc versu admonet Deus peccatorem. Primo ut recedat 382 a malo: deinde ne superbiat in peccato. Primo, ut de futuro caveat: altero ut de praeterito poeniteat. Sequitur alia prohibitio. 6. Nolite extollere in altum cornu vestrum, id est, nolite vos erigere contra Deum: intantum nolite superbire, ut culpam peccatorum reflectatis in auctorem vestrum. Non enim defuerunt, qui dicerent, Non est nostra culpa si peccamus, quoniam tales nos creavit Deus. Si Deus vellet, nullus homo peccaret. Sic duobus modis solent iniqui exaltare cornu suum: videlicet aut seipsos defendendo, aut ipsum Altissimum accusando. Propterea subdit: Nolite loqui adversus Deum iniquitatem. Dicendo, Non judicat Deus de rebus humanis: non curat quid agatur in terris. N
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥam hereditatẽ ab initio possedisti. id ẽ. atꝑ̃ patͥar
sis possidebit dñs ppłm isrłiticũ. a quib ꝯ nom̃ sũpsit
⁊ originẽ. Semꝑ enĩ custodiuit eũ. donec ab eis exa-¬
cerbatus. eos ꝓpt̃ peccatũ sĩ affligi ꝑmisit. Memora¬
re ꝙ nos congregaiti̾s. atq possederis. ⁊ ħ sit causa
tue miserationis. Et iõ etiã memor esto. qͥa tu rede

Expanded text:
propriam haereditatem ab initio possedisti, idest, a tempore Papropriam haereditatem ab initio possedisti, idest, a tempore Pasis possedit Dominus populum Israeliticum, a quibus et nomen sumsit et originem. Semper enim custodivit eum, donec ab eis exacerbatus, eos propter peccatum suum affligi permisit. Memorare quod nos congregaveris atque possederis: et hoc sit caussa tuae miserationis. Et ideo etiam memor esto,
Abbreviated transcription (Latin):
tquid ds reppulisti in sinẽ. iratus ẽ furor cuus
suꝑ oues pascue tue Non rep̃bendit s q̃rit.
A csi dicat. O đs. qͥ eo ipso qͣ ds es et̃na dispositione
gub̃nas omĩa. qͥ ñ modũ in aliqͦ excedis. s cuncta cũ
sũma discretione disponis. utqͥd ppłm tuũ reppulisti
infinem. ut minꝗͣ ampliꝰ reducas in ihrłm: Qsi dicat.
ñ sine causa ħ fecisti. Nec qͣlicumq mͦ iratiis es. s in
tantũ. qͥ ira tua deuenit in furorẽ. qͣntum ad usum
hominu̾m. Iratus es dico ñ suꝑ qͦslibet. s siꝑ oues pa¬
scue tue. idẽ. suꝑ udeos. quos uelut bonꝰ pastor ꝑ de¬
sertum dixisti.⁊ qͦs manna pauisti. ac dem̃ in t̾ra
lacte ⁊ melle man̾ante collo casti. Utqͥd ħ fecisti. nͥ qͥa
trenis inherebamꝰ m te ñ cognoscebamꝰ: Ne irascaris
queso dnẽ. s fac qͥ seqͥtur. Memor esto cong̃gationis
tue quã possedisti ab mitio. Reduc ad memoriã qđ
nos ex multis gentib ⁊ locis in unũ ꝯg̾gasti. atq ut

Expanded text:
tuus super oves pascuae tuae? Non reprehendit, sed quaerit. Ac si dicat: O Deus, qui eo ipso quod Deus es, aeterna dispositione gubernas omnia, qui non modum in aliquo excedis, sed cuncta cum summa discretione disponis , ut quid populum tuum repulisti in finem: ut numquam amplius reducas in Jerusalem? Quasi dicat: Non sine caussa hoc fecisti, nec qualicumque modo iratus es, sed in tantum, quod ira tua devenit in furorem, quantum ad visum hominum. Iratus es, dico, non super quoslibet, sed super oves pascuae tuae, idest, super Judaeos, quos velut bonus pastor per desertum duxisti, et quos manna pavisti: ac deinde in terra lacte et melle manante collocasti . Ut quid hoc fecisti, nisi quia terrenis inhaerebamus, et te non cognoscebamus? Ne irascaris, quaeso, Domine, sed fac quod sequitur. 2. Memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Reduc ad memoriam, quod nos ex multis gentibus et locis in unum congregasti, atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
diei eructat u̾bũ. Cum uͦ ⁊ ipsi carnales ñ tacent
fidem. nox nocti indicat scientiã. gͦ tius ẽ dies
⁊ tua ẽ nox. cui sunt sp̃ales. tui funt carnales.
Illos illustras incõmutabilis sapientie ui̾tate: istos
consolaris carnis manifestatione. Tu fabricatꝰ es
rorã sol mardescit: ita ⁊ ꝑ effectũ grẽ. dĩ sapĩa
in cordib electoꝵ ꝑ karicatẽ feruescit. Et sic̃ ñ est
dies nͥ ꝑ illuminationẽ soł: sic ñ ẽ iustꝰ nͥ sit illu

Expanded text:
diei eructat verbum . Cum vero et ipsi carnales non tacent fidem, nox nocti indicat scientiam. Ergo tuus est dies, et tua est nox. Tui sunt spirituales, tui sunt carnales. Illos illustras, incommutabilis sapientiae veritate: istos consolaris, carnis manifestatione. Tu fabricatus es roram sol inardescit, ita et per effectum gratiae Dei sapientia in cordibus electorum per caritatem fervescit. Et sicut non est dies nisi
Abbreviated transcription (Latin):
stꝰ gͦ ꝓbat fontes ⁊ torrentes. Tam̃ ex utͦq rigetur
t̾ra ab eo qͥ oꝑatus ẽ salutẽ in medio t̾re. Tu ficca¬
sti fluuios ethan. Alibi rũpit d̾s fontes ut currant.
alibi siccat fluuios ut ñ fluant. s fliuuios inqͥt echan
qd̃ int̃precatur robustꝰ. qͣsi robusti sunt: qͥ de uͥtu¬
te sua p̾sumunt. Siccent᷑ flumina eoꝵ. ñ ꝓficiat
doctrine gentiũ. ñ arces philosophoꝵ. Arescat oĩs
inanis ⁊ tumens doctna. inundent᷑ dulci ⁊ suaui

Expanded text:
torrentes. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae. Tu siccasti fluvios Ethan. Alibi rumpit Deus fontes, ut currant: alibi siccat fluvios, ut non fluant: sed fluvios inquit Ethan, quod interpretatur robustus. Quasi robusti sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium: non artes philosophorum: arescat omnis inanis et tumens doc
Abbreviated transcription (Latin):
cator ad grãm. dãpnatꝰ ad głam rouocat᷑: hec st̃
mirabilia di. que ñ cessant narrare m̃bra xp̃i. S qͥa
deĩ futurũ ẽ uidiciũ. iam ipse dñs loqͥtur ꝑ semet¬
ipsũ. cũ acceꝑo tempꝰ ego iusticias uidicabo. Ndũ ẽ¬

Expanded text:
cator ad gratiam damnatus, ad gloriam revocatur? Haec sunt cator ad gratiam damnatus, ad gloriam revocatur? Haec sunt mirabilia Dei, quae non cessant narrare membra Christi. Sed quia deinde futurum est judicium, jam ipse Dominus loquitur per semetipsum. 3. Cum accepero temp
Abbreviated transcription (Latin):
ustꝰ enĩ in pͥncipio accusator ẽ sui. Pmũ gͦ peccata
tua confiterẽ do. ħ ost enĩ inchoatio iusticie. ⁊ ñ
semel s it̾m ⁊ quotiens peccaui̾s cotiens confitere.
uerbi repetitio ꝑseuerantie comm̃datio ẽ. Non potes
it̾m recurrere ad baptismũ si peccauĩs. recurro
ad ꝯfessionẽ. Quare ꝯficemur d̾o cũ ipse sciat poc¬
cata nr̃a ettã si ñ ꝯfiteamur: Quia ꝯfessio grãt
cõpunctionẽ. parit humilitatẽ. que gͣta ẽ do. ꝑ
quã reconciliat᷑ hoĩ conu̾so. Sic conficere peccatũ.
dem̃ inuoca deũ. nã si pͥus inuocab̾is: ñ exaudie¬
ris. Qͥd ẽ inuocare nͥ intꝰ uocare: Priꝰ gͦ expelle
peccatũ ⁊ sic deũ inuita ad cor tuũ. Iam enĩ dĩgoͣ
eris dñi nom̃ inuocare. atq ipsiꝰ oꝑa cetĩs p̃di¬
care. uñ ⁊ subdr. Narrabimꝰ mirabilia tua. Qd
tã mirabile ꝙͣ qd creator creatura efficit᷑. qđ im¬
mortał moritur. qđ mors mortẽ destruit᷑. qd̾ pec¬

Expanded text:
peccata tua confitere Deo. Haec est enim inchoatio justitiae. Et non semel, sed iterum, et quotiens peccaveris, totiens confitere. Verbi repetitio perseverantiae commendatio est. Non potes iterum recurrere ad baptismum. Si peccaveris, recurre ad confessionem. Quare confitemur Deo, cum ipse sciat peccata nostra, etiam si non confiteamur? Quia confessio generat compunctionem. Parit humilitatem, quae grata est Deo, per quam reconciliatur homini converso. Sic confitere peccatum, et deinde invoca Deum. Nam si prius invocaveris, non exaudieris. Quid est invocare, nisi intus vocare? Prius ergo expelle peccatum, et sic Deum invita ad cor tuum. 381 Jam enim dignus eris Domini nomen invocare, atque ipsius opera caeteris praedicare. Unde et subditur: Narrabimus mirabilia tua. Quid tam mirabile, quam quod creator creatura efficitur, quod immortalis moritur, quod mors morte destruitur, quod pec
Abbreviated transcription (Latin):
ab occidente ueq a desertis montib. subaudis
loguunt᷑ adu̾sus deũ iniqͥtatẽ. Iã gentes q̃ in his
tͥb mundi partib habitant ceꝑunt de auctore
suo bñ ⁊ rationabilit̾ sentire. uos soli quib meri¬
diana plaga ad habitandũ concossã fuit: no¬
lite blasphemare. uel tta dici pot̃ iudeis. No¬
lire loqͥ adu̾sus deũ iniqͥtatẽ. qđ quidẽ fecerunt.
qͥ reus ẽ mortis ⁊ crucifige damauert. qͥa neq ab

Expanded text:
audis loquuntur adversus Deum iniquitatem. Jam gentes, quae in his tribus mundi partibus habitant, coeperunt de auctore suo bene, et rationabiliter sentire. Vos soli, quibus meridiana plaga ad habitandum concessa fuit, nolite blasphemare. Vel ita dici potest: Judaei, nolite loqui adversus Deum iniquitatem: quod quidem fecerunt qui, Reus
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑꝑabitꝰ dño. ppłs enĩ iudaicꝰ iniqͥtate ⁊ inimici¬
tia plenꝰ dixit xp̃o. samaritanꝰ es ⁊ demoniũ hẽs.
ꝰ alia multa obꝓbria illi intulit. Uñ adhuc subdt̃.
ꝯ ppłs insipiens incitauit nom̃ tuũ. id ẽ. te. uere
insipiens. uere stultꝰ. uere dure ceruicis. qͥ tot mi¬
racula uidit ⁊ ñ credidit. insuꝑ quẽ adorare de¬
buerat occidit. S qͥa qͥdam ex ilł qͥ xp̃m erant
tanto peccato fuerant redituri: postulat ꝓ eis
bestia. leo. serpens. draco. ipse diabolus. Noli ma¬
lignis sp̃ib dare aiãm ꝯfitentẽ tͥ. Loquutꝰ ẽ enĩ
petrꝰ isrłitis. qm̃ ipsi occidissent xp̃m. Qui ꝯpunc̃¬
ti corde dixer̃. qͥd faciemꝰ : agite inqͥt penitentiã.
⁊ bapticet᷑ unꝰquisq in noĩe xp̃i. ⁊ dimittent᷑ uob̾¬

Expanded text:
abit Domino, Populus enim Judaicus iniquitate et inimicitia plenus dixit Christo, Samaritanus es, et daemonium habes : et alia multa opprobria illi intulit. Unde adhuc subditur: Et populus insipiens incitavit nomen tuum, idest, a te. Vere insipiens, vere stultus, vere durae cervicis , qui tot miracula vidit, et non credidit: insuper quem adorare debuerat, occidit. Sed quia quidam ex illis qui Christum erant tanto peccato fuerant redituri, postulat pro eibestia, leo, serpens, draco, ipse diabolus. Noli malignis spiritibus dare animam confitentem tibi. Locutus est enim Petrus Israelitis, quoniam ipsi occidissent Christum. Qui compuncti corde dixerunt: Quid faciemus? Agite inquit poenitentiam, et baptizetur unusquisque in nomine Christi: et dimittentur vob
Abbreviated transcription (Latin):
gͥnatione sũ: ponere in dño deo spem meã. Quia ñdũ
adherere possũ deo meo ꝑspeciem o inti̾m ł adhere¬
bo ei ꝑ spem. Et mĩto. qͥa ipse dñs m̃s. qͥ me regit. et
ds m̃s qͥ me creauit. Hoc bonũ ẽ mͥ. ħ dulce. ħ suaue
ẽ mͥ. Et qͥd hic agis ponens in deo spem cuã: Qꝙͣ erit
negociũ tuũ nͥ ut laudes quẽ diligis ⁊ facias tecũ co¬
amatores eiꝰ: Et hoc ẽ qͥ seqͥtur. Ut annuntiem om̃s
laudationes tuas. id ẽ. ut p̃dicem qͥcqͥd p̃dicandũ
ẽ de te: in portis filie syon. idẽ. in auditu filioꝵ eccłie.
p̃dicationes. Uel porte sunt uirtutes aiẽ. ꝑ quas itur
ad celestem ihrłm. Laudes gͦ di p̃dicantur in portis.
qñ nocos doctoꝵ sunt in aꝑtione uͥtutũ. In porta
p̃dicat: cuiꝰ sermonẽ uita comiñdat..¬

Expanded text:
um adhaerere possum Deo meo per speciem, interim vel adhaerebo ei per spem. Et merito: quia ipse Dominus meus, qui me regit: et Deus meus, qui me creavit. Hoc bonum est mihi, hoc dulce, hoc suave est mihi. Et quid hic agis, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes, quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Et hoc est quod sequitur: Ut annuntiem omnes laudationes tuas, id est, ut praedicemi quicquid praedicandum est de te, In portis filiae Sion, id est, in auditu filiorum Ecclespraedicationes. Vel portae sunt virtutes animae, per quas itur ad caelestem Jerusalem. Laudes ergo Dei praedicantur in portis quando voces doctorum sunt in apertione virtutum. In porta praedicat, cujus sermonem vita commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
plebitur qͥ subinfert᷑. dnõ in ciuitate tua imagi¬
nẽ ipsoꝵ ad nichilũ rediges. Nonne digni st̃
ħ pati. ut d̾s in ciuitate sua imagines ipsoꝵ
ad nichilũ redigat. qͥa ⁊ ipsi in ciuitate sua
t̾rena imaginẽ di ad nichilũ redeger̃t yel tͣn¬
sitoria bonã ⁊ t̾renam głam. dic̃ eox imaginẽ
quia ꝯsi ñ cdant cam̃ ꝓmutunt beatitudinẽ. Que
in ciuitate dĩ ad nichilũ redigunt᷑. qͥa in sc̃oꝵ cor¬
dib qͥ sunt dĩ ciuitas tota hec t̾rena gła s diuitie.

Expanded text:
plebitur, quod subinfertur: Domine, in civitate tua imagiplebitur, quod subinfertur: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imagines ipsorum ad nihilum redigat, quia et ipsi in civitate sua terrena imaginem Dei ad nihilum redegerunt? Vel transitoria bona et terrenam gloriam dici eorum imaginem, quia etsi non dant, tamen promittunt beatitudinem. Quae in civitate Dei ad nihilum rediguntur, quia in sanctorum cordibus, qui sunt Dei civitas, tota h
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt ꝓpt̾ iniqͥtatẽ suã. Hoc iã sepe contigit. ⁊
uissima q̃ intelligit: qͥ in dei scũ arium int̾it.
pt̃ iniqͥtatem suã ꝑeunt. qui t̾rena cupiert᷑. qui
in suꝑbia euanuerunt. qͥ in uoluptatib suis tan¬
quã semꝑ uicturi radicati sunt. Ubi gła illorũ.
uͥ potentia. uͥ pax. uͥ diuitiar̾ habundantia : Ue¬
lut somniũ surgentiũ. sic omĩa defecer̃t̃. Fac ho¬
minẽ in somnis se inuenire thesauros. pauꝑ dor¬
mierat. in somnis diues ẽ.s donec eiugilet. Eui¬
gilauit inuenit erũpnã suã quã dimiserat dor¬
miens. Et isti miseriã suã quã sibi cõparauerãt.
inuenient cũ euigilauerint. Quasi enĩ mͦ dor¬
intunt in peccato: dũ tͣnqͥlle uiuunt. dũ uentu¬
rã miseriã ñ attendunt. Compellent᷑ post mor¬
tẽ eugilare: cũ de seipsis incipient racionem
redołe. Et ct̃ ueracit̾ deficient ⁊ ꝑibunt: qñ im¬

Expanded text:
Perierunt propter iniquitatem suam. Hoc jam saepePerierunt propter iniquitatem suam. Hoc jam saepevissima, quae intelligit, qui in Dei sanctuarium intravit. Propter iniquitatem suam pereunt, qui terrena cupierunt, qui in superbia evanuerunt, qui in voluptatibus suis tanquam semper victuri, radicati sunt. Ubi gloria illorum? ubi potentia? ubi pax, ubi divitiarum abundantia? 20. Velut somnium surgentium. Sic omnia defecerunt. Fac hominem in somnis se invenire thesauros. Pauper dormierat: in somnis dives est, sed donec evigilet. Evigilavit, invenit aerumnam suam, quam dimiserat dormiens. Et isti miseriam suam, quam sibi comparaverant, invenient cum evigilaverint. Quasi enim modo dormiunt in peccato, dum tranquille vivunt, dum venturam miseriam non attendunt. Compellentur post mortem evigilare, cum de seipsis incipient rationem reddere. Et tunc veraciter deficient et peribunt, quando im
Abbreviated transcription (Latin):
dolos posiusti eis. Quãꝙ̃ dicã in nouissimis ẽox. tñ
hic iã quodã mͦ puinis eos occulto iudicio. Unde ⁊
sudit deiecisti eos dũ alleuarent᷑. Non dix̃ deiecisti
eos qͥa elati sunt: s in eo ipso qͦ sunt elati sunt ae̾¬
secti. Sic enĩ efferri: iã cadere ẽ. Et qͣntomagis ex¬
altantur ⁊ suꝑbiunt ext̃ius: cantomagis excecant᷑
int̃ius. Quo plus ascendunt: eo ampliꝰ quẽ admoa
fumꝰ euanescunt. Uñ ⁊ admirando adiung̃. Q mͦ
latio. nã dũ mens extollit᷑: ab omi utute. ab omi
fructu boni oꝑis uacuat᷑. magna qͦ desolatio ẽ uͥ
ds ñ est. Ipt̃ qͣ ⁊ subito defecerunt. Subito amit¬
tit᷑ hon̾ores. cito amitit᷑ potentia. subito uenit
dãpnum. qͥcqͥd cẽꝑalit̾ possidetur. subito enacuat᷑.
ñ de qͦdam inuenitur in euuangłio. Stulte hac
noctẽ aĩam tuã tollent a te. ⁊ pꝰquã defecerunt.

Expanded text:
dolos posuisti eis. Quanquam dicam in novissimis eorum, tamen dolos posuisti eis. Quanquam dicam in novissimis eorum, tamen hic jam quodammodo punis eos occulto judicio. Unde et subdit: Dejecisti eos dum allevarentur. Non dicit, Dejecisti eos, quia elati sunt: sed in eo ipso, quo sunt elati, sunt dejecti. Sic enim efferri, jam cadere est: et quanto magis exaltantur, et superbiunt exterius, tanto magis excaecantur interius. Quo plus ascendunt, eo amplius quemadmodum fumus evanescunt. Unde et admirando adjungit: 19. latio. Nam dum mens extollitur ab omni virtute, ab omni fructu boni operis vacuatur. Magna quoque desolatio est, ubi Deus non est. Propter quod et Subito defecerunt. Subito amittuntur honores: cito amittitur potentia: subito venit damnum, quicquid temporaliter possidetur, subito evacuatur. Inde de quodam invenitur in Evangelio: Stulte, hac nocte anima tua tolletur a te . Et postquam defecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intrẽ in scũariũ dĩ. donec m̃te tͣnseam ad sp̃alẽ
intelligentiã. ⁊ intelligã. id ẽ. intellectũ ineũ figã
rã scientiã duo sunt necessaria. pͥmũ ut et̾na bona
aio ꝑpendamꝰ. deĩ ut eoꝵ que tͣnseunt finẽ sollicite
cogitemꝰ. Quo utͦq ꝑspecto facile colligitur. qͥa ua¬
nitas ẽ qͥcqͥd tẽꝑalit᷑ amatur. Hic scũ ariũ di diui
nũ uidiciũ ualet intelligi. qͦ qͥ ratione intͣt. indu¬
gͣnius in futuro. Ad ħ bonos uult cͥbulari tẽꝑalit᷑.
qͣtinꝰ purgati pꝰmodũ gaudeant et̾nalit̃. Iamuͦ tanq̃
eos deciꝑe intendat: s in his bonis q̃ bene ipse qͥ bo¬
nꝑt̾isus usus seipsos corrũpit. pã acceptis a bono
deo t̾renis bonis. uñ meliores bñ dispensando et
miscdit᷑ largiendo. esse debuerunt: iñ ꝓpͥo uitio sue
cupiditatis ⁊ suꝑbie corrupti. fallacias. dolos inui¬
dias. cet̾a mala exercuert̃. Uerũtam̃ in qͥt ꝓpter

Expanded text:
intrem in sanctuarium Dei. Donec mente transeam ad spiritualem intrem in sanctuarium Dei. Donec mente transeam ad spiritualem intelligentiam: et intelligam, ram scientiam duo sunt nobis necessaria. Primum, ut aeterna bono animo perpendamus. Deinde, ut eorum quae transeunt, finem solicite cogitemus. Quo utroque perfecto, facile colligitur quia vanitas est , quicquid temporaliter amatur. Nihil sanctuarium Dei, nisi divinum judicium valet intelligi, quo qui ratione intrat, indugravius in futuro. Ad hoc bonos vult tribulari temporaliter, quatenus purgati, postmodum gaudeant aeternaliter. Jam vero tanquam eos decipere intendat: sed in his bonis, quae bene ipse qui boona, et perversus usus seipsos corrumpunt. Nam acceptis a bono Deo terrenis bonis, unde meliores bene dispensando et misericorditer largiendo esse debuerunt, inde proprio vitio suae cupiditatis et superbiae corrupti, fallacias, dolos, invidias, et caetera mala exercuerunt. Verumtamen inquit propter
Abbreviated transcription (Latin):
repbaui. Aliua dicturꝰ sũ quã dix̃ abraham. quã
ysaac. quã iacob. quã dixerunt ꝓpħe. Illi enĩ om̃s
dixer̃ qͥa curat ds res humanas. ego dicturꝰ sũ qͥa
ñ curat. An maior in me ptudentia. siue intellectꝰ
quã in ilł. Salub̃rima auctoritas reuocauit cogita¬
tiones ab impietate. Ne gͦ iustos dĩ reꝓbaret. ĩ mo
ut unũ cũ eis salubrit̾ sentiret. iã errorẽ suũ tena¬
cit᷑ ñ defendit. s qͥ nesciat humilit̾ dic̃. Non enim
paruus ꝓfectus scientie ẽ: ł suã ignorantiã ñ ig¬
norare. Uñ quidã ait. hocunũ scio: q̃ nescio. Et
ħ ẽ qđ subdit. Existimabã ut cognoscerẽ. hoc labor
ẽ ante me. Putabã me scire ueritatẽ. qͣre floreant
mali. qͣre doleant boni. etiã conu̾sus iã castigat᷑
recognoui. qͥa ħ labor ẽ ante me. Quid ẽ aute me
Dũ apud me maneo. dũ in sensu carnali ꝑsisto. dũ
sola iusibilia actendo. ñ possũ facile de t̃renis re¬
b uera sentire. Quã diu erit iste labor: Donec

Expanded text:
quam dixit Abraham, quam Isaac, quam Jacob, quam dixerunt prophetae. Illi enim omnes dixerunt, quia curat Deus res humanas. Ego dicturus sum, quia non curat. An major in me prudentia, sive intellectus, quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationes ab impietate. Ne ergo justos Dei reprobaret, imo, ut unum cum eis salubriter sentiret: jam errorem suum tenaciter non deffendit: sed quae nesciat, humiliter dicit. Non enim parvus profectus scientiae est, vel suam ignorantiam non ignorare. Unde quidam ait: Hoc unum scio, quod nescio. Et hoc est quod subdit: 16. Existimabam, ut cognoscerem hoc: labor est ante me. Putabam me scire veritatem, quare floreant mali: quare doleant boni; et jam conversus, jam castigatus recognovi, quia hoc labor est ante me. Quid est ante me? dum apud me maneo, dum in sensu carnali persisto, dum sola visibilia attendo, non possum facile de terrenis rebus vera sentire. Quandiu erit iste labor? 17. Donec
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. ita ut ab eo nulł tẽptationib separet᷑.
nulł adu̾sitatib moueat᷑. quatinꝰ ueracit̃ possit
dicere: ⁊ ego semꝑ recũ. Tał erat saulꝰ cũ se af¬
firmaret nulł tͥbulationib. nulł angustiis. nul¬
la demũ creatura separari posse a karitate dei
q̃ est in xp̃o iħu. Et ne hoc suis uirib asscribe
iidetur: grãm dĩ cõmendat dicens. Teniusti
manum dexteram meã ⁊ in uoluntate tua de

Expanded text:
maneat ita, ut ab eo nullis tentationibus separetur, maneat ita, ut ab eo nullis tentationibus separetur, nullis adversitatibus moveatur: quatenus veraciter possit dicere, et ego semper tecum. Talis erat Paulus, cum se affirmaret nullis tribulationibus, nullis angustiis, nulla demum creatura separari posse a caritate Dei, quae est in Christo Jesu . Et ne hoc suis viribus ascribere videretur, gratiam Dei commendat dicens: 24. Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate