comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum nͥ solum monaticumi. Ad quiudecim uͦ
si comparatus fuerit. seds ẽ & compositus: qm̃
inest illi cominunis numerus p̃ter monadi¬
cuui. id ẽ t̾narius numerꝰ qui nouẽ mensurat
ter t̃m. & quindecim terquim. Item parium
nuiueroꝵ alii sunt suꝑflui. alii diminuci. alii
ꝑfecti. Suꝑflui suit. quoꝵ partes simul du¬
cte plenitudinem suam excedunt: utputa.
duodenarius. ht̃ enu partes quinq. duode¬
cuam qͦd ẽ unum. sextã qͦd duo. quartã qͦd
tria. t̾ciam qͦd quatuor. dimidiam qͦd sex.
Unum enum & duo. & tria. & quatuor. & sex.
sumil ducta. sedecim faciunt: & longe a duo¬
denario excedunt. Sic & alii similes plurimi.
ut duode uicesimus: & multitales. Duniii¬
tiui nunieri sunt. qui partib suis computati
minorem summã efficiunt: itputa. denari¬
us cuius partẽ sunt cres. decima qͦo
ẽ unum. quinta  qͦd duo. dunidia qͦd
quiuq. Unum enimi & duo. & quinq sumel
ducta. octonarium faciunt. longe a denario

Expanded text:
rum nisi solum monadicum: ad quindecim vero si conparatus fuerit, secundus est et compositus, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario
Abbreviated transcription (Latin):
alium unum: qui ẽ t̾cia pars trium. Iterũ
quinq ad quatuor dum comꝑati fuerint
hñt uise quat̾narium numerũ. & alium
unum qui quarta pars ẽẽ dr quat̾nariĩ nunĩs¬
& cet̾i tales. Sub multiplex suꝑparticularis
numerus ẽ. qui dum ad tiorẽ sibi nume
duo ad quiuq dum comꝑati fuerint. conti¬
nentur ab eobis cum una parte sua. Suꝑ¬
partiens numerus ẽ. qui inse inferiorẽ nu¬
merum totum continet. & suꝑ hoc alt̾as
tres. dum comꝑati fuerint. ht̃ inse quinariꝰ
numerus t̾nariuim. & suꝑ hoc alas eiꝰ partes duas.¬
comꝑati fuerint. hũt inse quatuor & alias
parati fueruit. huĩt inse quinq. & alias¬

Expanded text:
alium unum, qui est tertia pars trium. Iterum alium unum, qui est tertia pars trium. Iterum V ad IV dum conparati fuerint, habent in se quaternarium numerum, et alium unum, qui quarta pars esse dicitur quaternarii numeri caeteri tales. Submultiplex superparticularis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi numer2 ad 5 dum comparati fuerint, continentur ab eo bis cum una parte sua. Muerpartiens numerus est, qui in se inferiorem numerum totum continet, et super hoc alteras III dum conparati fuerint, habent in se quinarius numerus trinarium, et super hoc alias partes eiuscomparati fuerint, habent in se quatuor, et alias parati fuerint habent in se quinque, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
choans amonade liuealit̾ scribitur. usq ad
infinituni. Uude alfa ponitur ꝓdesignatio¬
ne lincarum. qm̃ hȩc litt̾a mnium signi¬
ficat apud grecos. Ista ẽ figura linealis.¬
Suꝑficialis numerus ẽ. qui non solum lon

Expanded text:
choans a monade linealiter scribitur usque ad choans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alpha ponitur pro designatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos. Superficialis numerus est, qui non solum lon
Abbreviated transcription (Latin):
& unam partẽ eius. Multiplex suꝑ partiona¬
lis numerus ẽ. qui dum comꝑatus ad inferio¬
rem sibi numerum fuerit. continet eum mul¬
tiplicit̾ cum aliis partib eiꝰ. ut u̾bi gr̃a. octo
ad quatuor. dum comꝑat fuerint. continent
inse bis ternũ cum duab partib eiꝰ. Qua¬
tuordecim ad sex. dum comꝑati fuerint. con¬
tinent intra se bis senum cum aliis duab par¬
erint. continent eum bis cum aliis duabz
parati fuerint. continent intra se bis octo. cũ
aliis trib partib eiꝰ. Submultiplex suꝑpar¬
tionalis numerus ẽ. qui dum ad fortiorem sͥ
comꝑatus fuerit. continetur ab eo multipl¬
citer cum aliquib partib suis: ut u̾bi gr̃a
tres adocto continentur bis cum dudb par¬
cretus nimerꝰ ẽ. qui a discretis monadib
Continens numerus est. qui coniunctis mo
nilinea. aut spacium aut solidum dicitur
continens. Similit̾ quat̾narius. & quina¬
rius numeri. Linealis numerꝰ ẽ. qui in¬

Expanded text:
sua. Multiplex superpartionalis numerus est qui, dum comparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis partibus eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus eius; XIIII ad VI dum comparati fuerint, continent intra se bis seni cum aliis duabus parerint, continent eum bis cum aliis duabus parati fuerint, continent intra se bis VIII cupartibus eius. Submultiplex superpartionalis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit, continetur ab eo multipliciter cum aliquibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continentur bis cum duabus parcretus numerus est qui discretis monadibus Continens numerus d est in linea, aut spatium aut solidum dicitur continens: similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor. Hi eniui in medietatẽ diuisi duo¬
decim faciunt. rursumq maliam inedi¬
etatẽ sex. deinde inaliam tres: & ultra di¬
uisionẽ ñ recipit sectio illa. s aute unita¬
tem inuenitur t̾minus quẽ secars ñ possis.
Imparit̾ impar ẽ: qui abimpari numero
imparit̾ mensuratur. ut inginti quinq¬
res numeri ab imparib etiam partibus
diuidunt᷑: ut septies septẽ quadries nonꝰ¬
& quinquies quini. uigies quinquies. Imi pa-¬
rium numeroꝵ alii simplices siuit. alii coni¬
positi. alii mediocres. Simplices sunt. qui
nullam aliam partẽ hũt nͥ solam unitatẽ
ut t̾uarius solam t̾ciam. & quiuaruis solã
quitã. & septenarius solam septimã. His
eiiui una pars sola ẽ. Compositi sunt. qui
ũ sola uuitate metiunt᷑. s etiam alio mime¬
ro ꝓcreant᷑: ut noueni. quindecini. & uigin¬
terni. terquini. & quinquies quini. Mediogeᷤ
numeri sunt. qui quodã modo simplices &

Expanded text:
quatuor: hi enim in medietatem divisi quatuor: hi enim in medietatem divisi XII faciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab impari numero impariter mensuratur, ut XXV, XLIres numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, quadries nonies, quinquies quini, vigies quinquies. Imparium numerorum, alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent, nisi solam unitatem; ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam: his enim pars una sola est. Compositi sunt, qui non sola unitate metiuntur, sed etiam alio numero procreantur, ut novem, quindecim et viginterni, ter quini, et quinquies quini. Mediocres numeri sunt, qui quodammodo simplices et
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ impar. Impar numerꝰ. diuiditur in his:
primum & simplum. scd̃m & compositum
t̾cium mediocrem. qui quodãmodo primꝰ¬
situsẽ. Par numerus ẽ. qui induab ęquis
partib diuidi potest. ut duo. quatuor. & octꝰo.
Impar uͦ numerus ẽ. qui diuidi equis par¬
tib nequit. tiuo medio uel deficiente uel
& reliqui. Parit̾ par numerus ẽ. qui scd̾m
parem numerum parit̾ diuidit᷑. quousq
ad diuisibilem ꝑueniat unitatem. utputa.
sexaguita quatuor habet medietatẽ cri¬
gnita & duos. Hic aut̃ sedecim. sedecum
uͦ octo. & octonarius. quatuor. quat̾nariꝰ
duo. binariusuimim. qui singularis in¬
diuisibilis est. Parit̾ impar ẽ. qui in par-¬
ces equas recipit sectionem. s partes eiꝰ
mor in dissecabiles ꝑmanent: ut sex. decem.¬
& octo. triginta. quin quaguita. Mox enĩ
ut hunc numerũ diuiseris. incurris in nu
s usq adunitatẽ ñ ꝑueniunt: ut uiguiti

Expanded text:
impar, impariter. Par, impar numerus, dividitur in his: impar, impariter. Par, impar numerus, dividitur in his: Primum et simplum, secundum et compositum, tertium mediocrem, qui quodammodo primusitus est. Par numerus est, qui in duabus equis partibus dividi potest, ut duo, quatuor et octo. Impar vero numerus est, qui dividi equis partibus nequit, uno medio, vel deficiente, vel et reliqui. Pariter par numerus est, qui secundum parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibile perveniant unitatem: utputa sexaginta quatuor habet medietatem trigintaduo, hic autem sedecim, sedecim vero octo et octonarius quatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex decem, octo, triginta, quinquaginta. Mox enim ut hunc numerum diviseris, incurris in numsed usque ad unitatem non perveniunt, ut viginti
Abbreviated transcription (Latin):
miriades uocant. Quuid prestent numeri x.
atio numeroꝵ contempnenda ñ est.
Inmultis enini scãrum scͥpturarum.
locis quantum mysteruimi hñt eliicet.
Non enim frustra ui laudib dĩ dic̾tum ẽ:
Senarius namq numerus qui partib suis
ꝑ fectus ẽ. ꝑfectionem mundi qua dam
numeri sui significatione declarat. Similit̾
& quadraginta dies. quib moyses & helias
& ipse dñs ieuinauerunt sine uumeroꝵ
cognitione ñ intelliguntur. Sic & alii in
scripturis sacris numeri existunt. quorum
figuras ñ nisi noti huius artis scientie sol¬
uere possunt. Datum ẽ etiam nob̾ ex aliqͣ
parte sub numeroꝵ consistere disciplina:
qͣndo horas ꝑeam discimus. qͣndo mensiũ
circula supputanns. quando auni rede spaciũ¬
untis agnoscimꝰ. Pmimerum siquidem
ne consundamur instruimur. Tolle nu-¬
merum inreb omnib. & ominia pereunt.
Ad ime scło compotum. & cuncta ignoran¬
tia ceca complectitui: Nec differri potest
a cet̾is animalib qui calculi nescit rationẽ.

Expanded text:
myriada vocant. § 4 Quid praestent numeri. Ratio numerorum contemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis quantum mysterium habent elucet. Non enim frustra in laudibus Dei dictum estSSenarius namque numerus qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies, quibus Moyses et Helias et ipse dominus ieiunaverunt, sine numerorum cognitione non intelliguntur. Sicut et alii in scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras non nisi huius artis scientia solvere possumus. Datum est etiam nobis ex aliqua parte, sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam discimus, quando mensium curricula supputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia pereunt: adime seculo computum et cuncta ignorantia ceca complectitur; nec differre potest a ceteris animalibus, qui calculi nescit rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
& tardo lapsu pigrisq morsib uiuu̾sa consu¬
Grecumẽ. Teredonas g̾ci uocant. lignoꝵ iames.
qͦd terendo edant. Hos nos termites dicimus.
Ita enim apud latinos ligni t̾mes tiocantur. qͦs
tempore ĩ portimo cese arbores gignunt. Ti¬
nea uestimentoꝵ u̾mis. dicta qͦd teneat: &
eo usq insideat: quo erodat. Inde & ꝑcinax.
qͦd in caidẽ reni ideintidem urgeat. Uermes
carnum: enugraneus lumbricꝰ. ascaride. costi.
ꝑediculi. pulices. lendex. tarinus. riciuus. usia.
cunex. Emigraneus uerinis capitis uocatus.
Lumbricus ũmis intestinoꝵ dictus quasi lu¬
bricus: quia labitur. uel quod inlumbis sit.

Expanded text:
et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consuet tardo lapsu pigrisque morsibus universa consuumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum quod caudam figat. & arcuato uul¬
nere uenena diffundat. Sprium ẽ aut̾ sorpio¬
nib. quod manꝰ palmã ñ feriat. Cantarida
u̾mis t̾renus. qui humano corpori statimm ut¬
fuerit applicatus. sui adustione uesicas efficii
plenas humore. Multip es u̾mis terrenus.
ex multitudine pedum uocatus. qui contra¬
ctus inglobum complicatur. Nascitur sub pe¬
tris. ex humore & t̾ra. Limax uermis limi.
dictus qͦd in limo ueldelimo nascatur. unde
& sordidus semꝑ & immuirdꝰ habetur. Suinbex
frondium uerimis. excinus cextura bumbi¬
cinum conficitur. Appellatur aut̃ hoc no¬
mine abeo quod euacuet᷑ dum fila generat.¬
& aer solus in eo remaneat. Ernca frondi¬
um u̾mis. in holere uel pamipino in uoluta.
ab erodendo dicta. de qua menurit plautꝰ.
innolutam in pãpino. Implicat se idem nec ad¬
uolat ut locusta. uit huc illucq discurrens semi¬
pasta dimittat: s ꝑmanet ꝑituris frugib.

Expanded text:
vocatum quod cauda figat et arcuato vulvocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCinvolutam in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur aut̾ quod serpens hominem nudum ñ
sit ausuᷤ contingere. De uermibus.u.¬
ermis ẽ ammal. quod plerumq de car¬
ne uel de ligno uel dequacunq re t̾rena
sine ullo concubitut gignitur. licet ñ nunqͣm
& de ouis nascantur. sicut scorpio. Sunt aut̃
uermes aut t̾re. aut aque. aut aeris. aut carni¬
um. aut frondium. aut lignoꝵ. aut uestim̃to¬
rum. Aranea u̾mis aeris. ab aeris nutruñto
cognominata: quȩ eriguo corpore longa fila
deducit: & telȩ semꝑ intenta nunquã desinit
laborare. ꝑpetium sustinens in sria arte sus¬
pendium. Sanguissuga u̾mis aquatilis. dicta
qͦd sanguinem sugat. Ceno alitur. potantib
insidiatur. cumq illabitur faucib uel ubi
uspiam adherescit sanguinem haurit. & cũ
nimio cruore maduerit euoinit qͦd hausit.
ut recentiorem denuo sugat. Scorpio u̾mis
terrenꝰ. qui potius uermib ascribitur ñ serpen¬
tib: ammal armatum aculeo & ex eo grece

Expanded text:
tur autem quod serpens hominem nudum non tur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. § 5 De vermibus. Vermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum plana ꝑ labant᷑. s etiam comiera con¬
scendant: tot uestigiis iustructe quot costis.
dite cursum habere ñ possuit: quia ubicumq
illis ictus inciderit. spinam soluit. ꝑ quam costa
rum pedes & motus corporis agebantur: Serpen¬
tes autẽ diuuiuere dicuntur ad eo ut deposica
ueti tunica senectutem deponere atq iniuuen¬
tam redire ꝑhibeantur. Tunice serpentiũ
exuiie nuncupantur. eo qͦd his qnͣdo senescunt
sese exuunt: quib exuti iui iuuentutem rede¬
unt. Dicuntur enim & exuine & indiuue. qͥa
exuntur & iuduuntui. Pytagoras dicit. de me¬
dulla hominis mortui quȩ inspina ẽ serpen
tem creari. Quod etiam oiudius in metamorfo¬
serrum libris commemorat. dicens. Sunt qui
cũ clauso putrefacta ẽ spina sepulchro. mutari
credant humanas angue medulas. Quod sicre¬
ditur. merito euenit. ut sicut ꝑserpentẽ mors.
homnns. ita & ꝑ homines mortẽ serpens. fer¬

Expanded text:
non solum plana perlabitur, sed etiam conuexa connon solum plana perlabitur, sed etiam conuexa conscendit, tot uestigiis instructa quot costis. dita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit spinam soluit, rum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina estem creari; quod etiam Ovidius in Metamorphoseorum libris commemorat dicens15, 398: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fer
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ẽ: raro inadu̾sum contuẽtur: nec frust᷑.
cum oculos ñ infonte habeant. s intympo¬
rib. ad eo ut citius audiant quã aspiciant.
Nullum autẽ anuual intanta celeritate lin¬
guam mouet ut serpens. ad eo ut criplicẽ
linguam habere uideat᷑: cum una sit. Serpen¬
tium ula sunt corpora. ad eo ut quocumq
eunt uiam humore designent. Uestigia serꝑen
uideantur. costis tam̃ & squamarum nisib
repant: quas a summo guiture usq ad imã
aluum parili modo dispositas hũt. ita instru¬
cti ut squamis quasi unguib costis quasi cru¬
su partes gradatim porrigendo contracꝰtas.
contrahendo porrectas motum ex plicent:
s alt̾nus intentȩ conatib lat̾a sinuos a circũ¬
ferunt. ut ꝑ ext̾ĩorem spine curuaturam re¬
gentem costarum aciem tendant. costis aut̃
natura ad sumniũ rectis squaminarum un¬
gulas figant. quo uicissim & celerit̾ agendo

Expanded text:
visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet, ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium nuda sunt corpora, adeo ut quacumque eunt via, humore designent vestigia. Serpentre videantur, costis tamen et squamarum nisibus repunt, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim, quasi unguibus, costis, quasi crus parte acontrahendo porrectas motum explicat, sed alternis intenta conatibus latera sinuosa circumfert, at per exteriorem spinae curuaturam rigentem costarum aciem tendat, costis autem natura ad summum rectis squamarum ungulas figat; quod uicissim et celeriter agendo
Abbreviated transcription (Latin):
quia frigide sunt nocturno rore. Inse enim
adoueunt uaporem corporis gelide pestes &
natura frigide. Unde & hieme in nodis torpent.
estate soluunt᷑. Inde ẽ quod dum quicumq
pescit. & postea ubi in illo calefactum ipsum
uirus exarserit: statim hominem extingut
uenenum aut̃ dictum. eoquos ꝑuenas uaditꝰ
Infusa enun pestis eiꝰ ꝑuenas. uegetatione cor
poris aucta discurrit: & anmam ȩxigit.¬
Unde. ñ posse uenenum nocere. uisi hominis
cetigerit sanguinem. Lucanus. Neria serpen¬
tumẽ. adnuxto sanguine pestis. Omne autẽ
uenenum frigidum ẽ: & id̾o anima quȩ ignea
ẽ fugit uenenum frigidum. In naturalib bo¬
nis quȩ nob̾ & irrationalib animantib uide¬
mus ẽẽ cominuma. uiuacitate quadam sensus
Dicit aut̃ plinius si creditur qͦd serpentis ca¬
ꝑut etiam si cum duob euaserit digitis nichil¬
hominus uiuit. unde & totum corpꝰ obicit
ꝓ capite ferientib. Anguib uniu̾sis hebes

Expanded text:
quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem torporis gelidae pestis et natura frigidae. Unde et hieme in nodos torquentur, aestate solvuntur. Inde est quod quicunque pescit, et postea ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem exstinguit. Venenum autem dictum quia per venas vadit. Infusa enim pestis ejus per venas, vegetatione coporis aucta discurrit, et animam exigitUnde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus: Noxia serpentum est admisto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quia ignea est, fugit venenum frigidum, in naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivaci quadam sensus errae . Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput, etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit pro capite ferienti. Anguibus universis hebes
Abbreviated transcription (Latin):
tantes uit̾ficit. Ista contra incendia repug¬
nans ignes sola ammalium extinguit. Unic
enim in mediis flaminis. sine dolore & consũ¬
tione. & ñ solum quia ñ uritur: s extinguit
nicẽdium. Saura lacertus. qui qͣndo senesen¬
excecantur oculi euis. & uicrat in foraĩ pare¬
tis aspicientis contra orientẽ: & ortum solis
intendens illuminat᷑. Stelio decolore iuditũ
nomen ht̃. Est enim t̾go depictus. lucentib
guttis in iodum stellarum. Dequo oiidiꝰ.
pore gi ctis. Hic aut̃ scorpionib ad eo contrariꝰ
traditur ut uso eo pariorem his afferat & cor¬
porem. Sunt & alia serpentium genera. ut
ad modite. elefantiȩ. camedracontes. Postremo
quantus nominuim. tantus mortium uu¬
merus. Om̃s aut̃ serpentes natura sua frigi¬
de sunt: uec ꝑcutiunt nisi qnͣdo calescunt
Nam qurado sunt frigide. ⁊ ullum tangunt.
Unde & uenena carum plus die qm̃ nocte no¬
cent. Torpent enim noctis algore. & mnerito:

Expanded text:
potantes interficit. Ista contra incendia repugpotantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo Ovidiusrpore guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur ut viso eo pavorem his adferat et torporem. Sunt et alia serpentium genera; ut ammodytae, elephantiae, chamaedracontes. Postremo quantus nominunumerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis algore, et merito,
Abbreviated transcription (Latin):
insequatur qͣm dolor. Obytes dicta. qͦd colo¬
rem harene habeat. Dequa poeta. Quã sparsis
pictus maculis teofanus obytes. concolor exu¬
tis atq indiscretus arens admodĩtus. Seps
erigua serpens. quȩ ñ solum corpꝰ. s & ossa ue¬
uena consiunit: cuius poeta sic meniuit. Os¬
saq dissoluens cum corpore tabificus seps. S
qͦd parua sit & ñ habeat oculos. Centĩpeda
a multitudine pedum dicta. Lacertus reptis
genus ẽ: uocatus ita qͦd brachia habeat. Gend
lacertoꝵ plura. ut botraca. Salamandria sani
stelio. Botraca dicta. quod ranȩ habeat specea
Nam g̾ci ranã botracam uocant. Salamandi
uocata. quod contra incendia ualeat. eiuius
int̾ omuia uenenata. uis maxima ẽ. Cetera
enim singulos feriunt. hȩc plurimos parit̾
intĩut. Nam si arbori irrepserit. omnia poni
inficit ueneno: & eos qui ederint occidit. qui
etiam si uel iputeum cadat: uis ueneni po

Expanded text:
insequatur quam dolor. 30. Ammodytes dicta, quod coloinsequatur quam dolor. 30. Ammodytes dicta, quod colorem arenae habeat. De qua poeta: Quam parvis pictus maculis Thebanus Ophites Concolor exustis, atque indiscretus arenis Ammodytes. 31. Seps, exigua serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandra, saura, stellio. 35. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βότραχον vocant. 36. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat; cujus inter omnia venena vis maxima est. Caetera enim singulos feriunt: haec plurimos pariter interimit; nam si arbori irrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius
Abbreviated transcription (Latin):
currit: statim crepat. Gnatrix serpens. aqͣni
ueneno inficiens. Inquocumq enim fonte fu¬
erit. eum ueneno immiscet. Dequo lucanus.
Regnatrix iuolator aquȩ. Cencris serpens in¬
flexuosa. quȩ semꝑ rectum it̾ efficit. Dequa
Parias serpens. quȩ semꝑ in cauda ambulat.¬
& sulcum facere uidetiii. Dequa idem lucauꝰ.
Quo contentus iter cauda sulcare parias.
Boas anguis italiȩ immensa mole. ꝑsequit᷑
greges armentoꝵ & bubalos. & plurimo la¬
Ee irriguis se uberib se innectit. & sugens
in̾iit. acq in de a boum depopulatione boa
nomen accepit. Iaculus serpens uolans. dequo
lucanus. Iaculiq uolucres. Exilunt enim
mnarborib. & dum ali quod animal obiuum
fuerit iactant se suꝑ illud & ꝑmiunt. unde
& iaculi dicti sunt. In arabia aut̃ serpentes st̃
cuim alis quȩ sirene uocantur. quȩ plus cur¬
runt ab equis. s etiani uolare dicuntur:. qua¬
rum tantum uirus ẽ: ut morsum ante mors

Expanded text:
currit, statim crepat. Natrix serpens aquam currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum veneno inmiscit. De quo Lucanus 9, 720: Natrix violator aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae semper rectum iter efficit. De quaParias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere videtur. De quo idem Lucanus 9, 721: Quo contentus iter cauda sulcare parias. Boas, anguis Italigreges armentorum, et bubulos; et plurimo lacte irriguis uberibus se innectit, et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. 29. Jaculus serpens volans, de quo Lucanus: Jaculique volucres. Exsiliunt enim in arboribus, et dum aliquod animal obvium fuerit, 69 jactant se super illud, et perimunt; unde et jaculi dicti sunt. In Arabia autem serpentes sunt cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur, quorum tantum virus est, ut morsum ante mors
Abbreviated transcription (Latin):
coluber inaqua uiuens. Greci enun aquam
ydor uocant. Ydros aquatilis serpens. aquo
icti obturgescunt. cuius quidem morbũ boam
dicunt. eo quod fimo bouis remedietur: Ydra
draco. multorum capitum. qualis fuit in ler¬
na palude ꝓuincie archadie. Hȩc latine exce¬
dra dicitur: quod uno ceso tria capita excresce¬
bant. S hoc fabulosum ẽ. Nam constat ydrã.
locum fuisse euomentẽ aquas. uastantes ui¬
cinam ciuitatẽ. in quo imo ineatu clauso mul¬
ti erumpebant. quod hercules uidens loca ip¬
sa exussit: & sic aquȩ clausit meatus. Nam
ydra ab aqua dicta ẽ. Celidros serpens. qui¬
& cersidros. quasi cerinim: quia & in t̾ris & in
aquis moratur: Nam cerson dicunt g̾ci t̾ram.
ẏoros aquam. Hic ꝑ qͣm graditur t̾ram fu mare¬
aicta facit. Quani sic macer describit. Seu
Lterga expirant fumantia uirus seu t̾ra
fumat qua teter labitur anguis. W lucanus.
directus ambulat. Nam si torserit se dum

Expanded text:
coluber in aqua vivens. Graeci enim ὕδωρ aquam coluber in aqua vivens. Graeci enim ὕδωρ aquam vocant. 22. Hydros, aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt, cujus quidam morbum dicunt eo, quod fimo bovis remedietur. Ydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant: sed hoc fabulosum est. Nam constat ydram locum fuisse evomentem aquas, vastantes vicinam civitatem, in quo uno meatu clauso multi erumpebant: quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aquae clausit meatus; nam hydra ab aqua dicta est. et chersydros, quasi †cerim†, quia et in aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus directus ambulat; nam si torserit se, dum
Abbreviated transcription (Latin):
uinciems sollicitata aminala ꝑmiit. Cotumeñ
corpꝰ tegit harenis. nec ullum indicium sui p̃bet.
nisi exea parte qua muitatas aues uel animalia
capit. Est aut̃ flexuosus plusqͣm alii serpenteᷤ.¬
ita ut spmam ñ habere uideatur. Scitalis ser¬
pens. uocata qͦd tanta p̾fulget. tergi uarietate.
ut notarum gr̾a aspicientes retardet. & quia
reptando pigrior est. quos assequi ñ ualet mi¬
raculo sui stupentes capit. Tanti autẽ feruoris
ẽ: ut etiam hiemis tempore exuiias corporis
feruentis exponat. Dequo lucanus. N sertalis¬
ꝑsis etiam nunc sola pruiis exuiuias posita¬
rasuas. Anfibena dicta eo quod duo capita ha¬
ueat. unum inlocosuo. alt̾m incauda sua. euir¬
rens exucroq capite tractu corporis cireulato.
Her sola serpentium frigori se committit. pͥma
ominum ꝓcedens. Dequa idem lucanus. Et
grauis ingeminũ uergens caput anfibena.
Ciiius oculi lucent ueluti lucerne. Elidros

Expanded text:
inlice sollicitata animalia perimit. Totum enim inlice sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autita ut spinam non habere videatur. 19. Scytale serpens vocatus, eo quod tanta praefulget tergi varietate, ut notarum gratia aspicientes retardet, et quia reptando pigrior est, quos assequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis exponat. De quo Lucanus: Et scytale sparsis etiam nunc sola pruinis Exuvias positura suas. 20. Amphisbaena dicta, eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens. De qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput Amphisbaena. Cujus oculi lucent veluti lucernae. 21. Enhydris,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uenta morte nec tristiciam inducat morituri.
Dequa pocta. Signiferum iuuenem tyrrem
sanguinis aulum corta retro eapite dẏpses cal¬
cata momordit. uix dolor aut serisus dentis fuit.
Ypnalis geniis aspidis. dicta qͦd somino necat. Hanc
sͥ cleopatra apposuit. & ita morte quasi somno
soluta ẽ. Emorrois aspis. nuncupatus qͦd san¬
guinem sudet qui ab eo morsus fuerut ita lt
dissolutis uenis quicquid uitȩ ẽ ꝑ sanguinem
euocet. Grece enini. sanguis emath dr̃. iestim.
Prester aspis semꝑ ore patenti & uaporant
currit. cuius poeta sic memintt. Oraq disten
rit distenditur. enormiq corpulentia necatur
Eax tuberatum enim putredo sequit᷑. Sepstabifi¬
cus aspis. qui dum momordit hominẽ statim
euni consumit. ita ut liquefiat totus iuore ser¬
pentis. Cerastes serpens. dictus quod in capite
greci cornua uocant. Sunt aut̃ illi qualrigse¬
mna cornicula. quoꝵ ostentatione uelutiesca

Expanded text:
praeventa morte nec tristitiam inducat morituro. praeventa morte nec tristitiam inducat morituro. De quo poeta ‘signiferum iuvenem Tirreni sanguinis Aulum / torto capite retro dipsas calcata momordit: / vix dolor aut sensus dentis fuit’. ypnalis, genus aspidis dicta; quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. 15. Haemorrhois, ASPIS nuncupatur, quod sanguinem sudet, qui ab eo morsus fuerit, ita ut, dissolutis venis, quidquid vitae est, per sanguinem evocet. Graece enim sanguis αἷμα dicitur. Prester aspis semper ore patenti et vaporanti currit. Cuius poeta sic meminit Lucan. 9, 722rit distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca,
Abbreviated transcription (Latin):
cituli ñ expectantes maturam naturȩ soluti¬
onem corrosis eius laterib ui erumpunt
abrupto corpore nodi. fertur aut̃ qͦd mascu¬
lus ore inserto uiꝑe semen expuat. Illa aut̃
ex uoluptate ubidinis in rabiem uersa. sa¬
pnut maris ore receptum p̾cidit. Ita fit ut pa¬
rensut̾q pereat. masculus dum coit. dum par¬
turit femina. Exiꝑa aut̃ fiunt pastuii. qui
yyriaciuocantur ãg̾cis. Aspis uocata. quod
morsu uenena immittat. & spargat. Ios enĩ
gͥri uenenum dicunt. Seinde aspis. qͦd mor¬
suuenenato int̾imat. Huius diu̾sa genera
ꝯspecies. & dispares effectus ad nocendum.
fertur aut̃ aspis cum ceꝑit pati incantato¬
rem qui eam quib dam carminio ꝓpruis¬
euocat. ut eam decau̾na ꝓducat. illa cum exire
noluerit. tinam aurem int̾ram p̃mit. alteram
ñ autliens ñ exit adiucantantẽ. Dẏpsa gemus
aspidis. qui latine situla drr. quia quem mo
uenum ante excinguit quam sentiatui: & facies

Expanded text:
catuli non expectantes maturam naturae soluticatuli non expectantes maturam naturae solutionem conrosis eius lateribus vi erumpunt abrupto corpore, nodi. Fertur autem quod masculus ore inserto viperae semen expuat; illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore receptum praecidit. Ita fit ut parens uterque pereat; masculus, dum coit, dum parturit, femina. Ex vipera autem fiunt pastilli, qui θηριακοὶ vocantur a Graecis. Aspis vocata, quod morsu venena inmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Huius diversa genera et species, et dispares effectus ad nocendum. Fertur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus provocat ut eam de caverna producat: illa, cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram non audiens non exit ad incantantem. Dipsas, genus aspidis, qui Lavenenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies
Abbreviated transcription (Latin):
crura eoꝵ nodis illigat. ac suffocatos ꝑiinit.
Gigntur aut̃ in ethiopia & in iidia. in pso iu¬
cendio iugis estus. Basiliscus g̾ce latine int̾y¬
tatur regulus. eo qͦd rex serpentium sit: adeo
it eum iuiclentes fugiant. quia olfactu suo
ris necat. Nlam & hominem uelsi aspiciat: in¬
teriit. Si quidemi & eiꝰ aspectum nulla auis
uolans illesa transit. s quã ꝓeui sit eiusore
combusta deuoratur: A mustelis aut̃ uincitur.
quas illic homines inferunt cau̾nis in quib
ꝑsequit᷑ & occidit. Nichil enim parens ille
rerum sine remedio constituit. Est aut̃ lon¬
gitucdine semipedalis. albis maculis linea¬
tus. Reguli aut̃ sicut scorpiones arentia q̃ ꝙ
ectantur: & pt̾qm ad aquas ueneruit. yadro¬
fobas & hymphaticos faciunt. Sybiius idenẽ
qui et regulus. Syilo emm occidit. anteqͣm
moideat uel exurat. Uiꝑa dicta. qͦd ui peat.
Nam cum uent̃ eius ad parcũ ingemuerit.

Expanded text:
crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia, et India in ipso incendio jugis aestus. 6. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat; nam et hominem vel si aspiciat interimit. Siquidem et eius aspectu nulla avis volans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibula persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis; albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur, et postquam ad aquas venerint, ὑδροφόβους et lymphaticos faciunt. Sibilus idem est qui et regulus. Sibilo enim occidit, antequam mordeat vel exurat. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
s squamarum minutissimis nisib repit. Iua
aut̾ quȩ quatuor pedib intuntur. sicut lacer¬
te & steliones: ñ serpentes s reptilia nomi¬
nantur: Serpentes aut̃ reptilia sunt: quia
uentre & pectore reptant. Quoꝵ tot uenena
quot genera. tot ꝑ nicies quot species: tot
dolores quot colores habentur. Draco maior
tium suꝑ t̾rani. Hunc g̾ei dracontam uocars
ande dirinatum ẽ in latinum: unt graco dicerrẽ
ma schre aiospeluncis austracꝰtus fertur: aerẽ.
coneitaturq ꝓpt̾ eumaer. Est aut eristatus
ar paruio. & arctis festulis ꝑquas trahit spi
asingiam exerit. uim aut̃ non indentib sed
icauda habet. & uerbere potiusqͣm ietu no¬
cet Inuoxius aut̃ ẽ auẽnis. s ideo hiuic admor¬
tem faciendam uenena eẽ necessaria. qiia si
quem ligauerit occidit. a quo ne elefanstutus
et sui corporis magnitudine. Nam circa semi¬
cas deuresceus ꝑ quas elefanti solito graduit᷑.

Expanded text:
sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem quae quattuor pedibus nituntur, sicut lacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre et pectore reptant. Quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores habentur. Draco mtque serpentum. Hunc Greci Dracontam vocant; unde derivatum est in latinum ut draco dicatur;  saepe a speluncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo, et arctis fistulis, per quas trahit spiritum, et linguam exerit. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. 5. Innoxius autem est a venenis, sed ideo huic ad mortem faciendam venena non esse necessaria, quia si quem ligaverit, occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti solito gradiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uequis auferat. captantes q ad necẽ ꝑsecuit᷑
rum leo: uel certe formica parit̾ ꝙ leo. Est
enim animal paruum. formicis satis infestũ
qͦd se inpuluere abscondit. & formicas gestan¬
tes frumenta int̾ficit. Proinde aut̾ leo & for¬
mica uocatur. quia aliis animalib ut form¬
caẽ. formicis aut̃ ut leo est. De serpentib. i¬
In mari angues. int̾ra serpentes. intẽ plo
dracones: ut nirgiiꝰ. Tranquilla ꝑ alta angue
W pauloptꝰ. Serpens amplexus utrumq Itẽ
lum omnnum serpentium genus. qͦd plicari
& contorqueri potest: & inde angius quod
amgulosus sit: & nunqͣm rectus. Angnes
aut̃ apudl gentiles ꝓgeniis lucoꝵ erant
gues pueris. acer ẽ lucus. Colubrum ab eo
dictum. qͦd colat umbras. uel quod inlubri¬
cos tractus fiexib sinuosis labatur. Namlu¬
bricum dr quicquid labit᷑ dum tenetur. ut
leonem int̾ficit. Serpens aut̃ nomen accepit.
quia occultis accessib serpit. ñ aꝑtis passib

Expanded text:
ne quis auferat, captantesque ad necem persequunne quis auferat, captantesque ad necem persequunrum leo, vel certe formica pariter, et leo. Est enim animal parvum, formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta portantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est. CAPUT IV. In mari angues, in terra serpentes, in templo dracones. Ut Virgilius: Tranquilla per alta angues; et paulo post: Serpens amplexus uterque. Item: lum omnium serpentium genus quod plicari et contorqui potest; et inde anguis quod angulosus sit et numquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum erant gues: pueri, sacer est locus. Colubrum ab eo dictum, quod colat umbras, vel quod in lubricos tractus flexibus sinuosis labatur. Nam lubricum dicitur quidquid labitur dum tenetur, ut erpens. Serpens autem nomen accepit quia occultis accessibus serpit, non apertis passibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore estiuo reuiuiscunt. Ericius ammal¬
est spinis cooꝑtum. quod ex inde dr nomina¬
tum. eo quod surrigit se quando spinis suis
clauditur: quib undiq ꝓtectus ẽ contra usi¬
dias. Nam statim ut aliquid p̃senserit p̾mum
se surrigit. atq inglobum conu̾sus insua se
arma recolligit. & ita spinoso defendit᷑ cegniine.
ut nec contingiquidem possit. Huius pruden¬
tia quedam ẽ. Nam dimi abscidit uuam itłe
uite: supimis sesuolutat suꝑ eam: & sic eain¬
erhibet natis fuis. Griius nomen a soro uoc
hauet. Hic retro ambulat. t̾ram tẽrebrat. si¬
aet noctib. Uenatur enim formica cirrunul¬
gata capillo in cau̾nam eiꝰ comecta: affiato
prius puluere ne se abscondat. ita formiꝙe d̃¬
plerib trahitur. formica dicta. ab eo quos
serat mnicas farris. cuius sollertia multa.
cum. ordeum ñ tangit. dumpluit eis suꝑ
frumentum totum eicit. Dicuntur iech¬
nas aureas pedib eruunt: quas custodiun

Expanded text:
tempore aestivo reviviscunt. Ericium animaltempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. ut nec contingi quidem possint. Brutia quaedam est; nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eaexhibet natis suis. Gryllus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venantur eum formica circumligata capillo in cavernam eius coniecta, afflato prius pulvere ne se abscondat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; ticum, hordeum non tangit; frumentum, totum ejicit. Dicuntur in Aethinas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. sicut & clodum elqudum. Mustela
dicta. quasi mus longꝰ. Nam telun: a longitu¬
diue dictum. Hec ingenio subdola. indomib
ubi mitrit catulos suos tranffert mutatq sedẽ.
serpentes etiam & mures ꝑ sequitur. Duo st̃
aut̃ gen̾ã mustelarum. Alterum enim silue¬
stre ẽ: distans magnitudine quẽ g̾ci yctidas
uocant: alterum in domib oberrans. fasso
aut̃ opinant᷑. qui dicunt mustelam ore conci¬
ꝑe. aure effundere partum. Musaraneum:
quȩ solifuga di. quod diem fugiat. In metallis
argentariis plurima ẽ: occulto reptans. &
ꝑ imprudentiam suꝑsedentib pestem facit.
Talpa dicta. qͦd sit dampnata cecitate ꝑpe¬
tua tenebris. Est enim absq oculis. Semꝑ
t̾ram fodit. & humum egerit. & radices subt̾
frugib comedit: qͦd g̾ci affalaca uocant.
Slires dicti sunt: qui pingues eos efficit soninꝰ.
Nam glisci. dicimus crescere. Hieme enun tota
dormiunt. & immobiles quasi mortui iacent.

Expanded text:
dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum,quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent,
Abbreviated transcription (Latin):
pidem pugnat. caudã erigit: qmͣ aspis mari¬
me incipit obseruare quasi minantẽ. ad qͣm
cum uimsuam tranffert: decepta corripit᷑.
Musio appellatus. quod murib infestussi̧t.
Hunc uulgus captum a captura uocant.
Ani dicunt quod captat. idẽ uidet. Nam
tanto acute ceruit. ut filgore lumiuis noctis
tenebras suꝑet. Unde & ag̾co uenit catus. idẽ
dictus. unde & fur. Tenebrosos enim & occui¬
tos cuniculos effodit. & eicit p̃dani qͦm inuene¬
rit. Melo dictus. uel qͦd sit rotundissimo m̃bro:
uel quod fauos petat. & assidue mella captet.
us pusillum animal grecũ illi nom̃ est.
Quicquid uͦ exeo trahitur. latinum fit.
Alii dicunt inures. quod ex humore t̾rȩ nascan¬
tur. Nam mus t̾ra. unde & humus. His in ple¬
nilumo iecur crescit. sicut quedam maritima
angentur. quȩ rursus minuente luna deficiunt.
Sorx latinin ẽ. eoqͦd rodat. & in modum ser¬
rȩ precidit. Antiqui aucẽ soricem sauricem

Expanded text:
pidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxipidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. us pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem
Abbreviated transcription (Latin):
s facie admodum canis: unde & nuncupati.
Satyri facie grata. & gesticulatis motib inqui¬
eti. Caluitrices. toto pene aspectu acet̾is distant.
Sunt enim in facie ꝓ ducta barba & lata eauda.
Leontofonos bestia modica. & exeo ita uocata
quia capta exuritur. eiusq cinere asꝑse car¬
nes & posite ꝑ compita semitarum leones necant.
si quantuluincumq exulis sumpserint. Sitrix
aninial maffrica erinaciis simie. tiocatum ab
stridore spinarum quas tͥgo lyxatas enucest. ał
canesuulneret nsequentes. Euidros bestiola.
ex eo nuncupata quod in aquis uersetur: &
maxime inuylo. Quȩ si iuenerit dor mientẽ
cocodrillum. uolutat se inlutũ pͥurum u¬
& intrat ꝑos enis inuentrem. & car pens om̃ã
in t̾ranea eius sic morit᷑. Hic neomon grece
uocat᷑. eo quod odore suo & salubria ciboꝵ &
uenenosa ꝓdantur. Dequo dracontius ait.
Suillus aut̃ asetis ẽ nuncupatus. Hic etiã
serpentes in sequitui: Qui cum ad u̾sus as¬

Expanded text:
sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produntur. De quo Dracontius aitLaSuillus autem a saetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur; qui, cum adversus as