comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eͥrigit muttes in iudicio: tñ iam ipse hoc ipso qͦ fo¬
ras missus ÷ iudicatꝰ ẽ. Et de hoc iudicio mundꝰ
arguitur. qͥa frustra dediabolo queritur. qui ñ
uult credere in xp̃m: qu̾e iudicatum. id ÷ foras
missum. ⁊ ꝓpt̾ nr̃am ex̾citatõnẽ formsecꝰ expugnart
ꝑmissum. ñ solũ uiri. s etiam mulieres. ⁊ pueri. ⁊
puelle. martires uicerunt. S inqͥ uicer̃t: nisi i illo
inqu̾e credid̾unt. ⁊ quem ñ uidentes dilȩrerunt
et qͦ dñante in cordib suis. pessimo dñatore caru¬
⁊ depeccato quia non eredit in xp̃m. ⁊ deiusticia¬
quia qui uoluerunt crediderunt. quem¬
uis inque credidunt non uicdunt. ⁊ ꝑ eius
resurrectionem se quoq in resurrectione ꝑfi¬
ci sperauerunt. ⁊ de iudicio. quia si ipsi uel¬
lent erecłe anullo impedirentur. qm̃ pͥceps
huius mundi iam uidicatus est. Explicit¬

Expanded text:
dirigit mites in judicio ; tamen jam ipse hoc ipso quo foras missus est, judicatus est. Et de hoc judicio mundus arguitur: quia frustra de diabolo queritur, qui non vult credere in Christum, quem judicatum, id est, foras missum, et propter nostram exercitationem forinsecus oppugnare permissum, non solum viri, sed etiam mupuellae martyres vicerunt. Sed in quo vicerunt, nisi in illo in quem crediderunt, et quem non videntes dilexerunt, et quo dominante in cordibus suis pessimo dominatore caruet de peccato, quia non credit in Christum: et de justitiaquia qui voluerunt crediderunt, quamvis in quem crediderunt non viderunt; et per ejus resurrectionem se quoque in resurrectione perfici speraverunt: et de judicio, quia ipsi si vellent credere, a nullo impedirentur, quoniam princeps hujus mundi jam judicatus est. S
Abbreviated transcription (Latin):
tum t̃ꝑib ꝓpͥs. ⁊ misit ad eos seruos suos ut pet̾cnt
merce. deni uinee. Illi aũt ꝯtumeliis cos affẽce¬
runt. aliqͦs ⁊ occid̾unt. ⁊ fructum redd̾e cont̾ep¬
serunt. Misi alios talia perpessi sunt. łt dix̃ ille
pat̾ fanulias cultor agri sui ⁊ plantator ⁊ lo¬
cator uinee fue. Mittam unicum filiũ ineũ.
forte uel ipsum uerebunt᷑. s misit inqͥt filiũ
suum etiam. ⁊ dixerunt inqͥt apud se ipsos.
Hic est heres. Uenice ⁊ occulamuꝰ eum. ⁊ nr̃a ent
hereditas. Et occidunt eum. ⁊ piecerunt eum¬
ertra uineam. Cum uenerit dominus iunee.
qͥd faciet illis malis colonis Responsum : Ma
c̃ uinea. lege data incordib eor. Missi sunt ꝑ¬
phece querentes fructũ bonam uitam eoꝵ
Propħe abeis ꝯtumeliis affecti ⁊ occisi sunt. Mis¬

Expanded text:
us propriis. Et misit ad eos servos suos, ut peterent mercedem vineae. Illi autem contumeliis eos affecerunt, aliquos et occiderunt, et fructum reddere contempserunt. Misit alios; talia perpessi sunt. Et dixit ille pater familias, cultor agri sui, et plantator et locator vineae suae: Mittam unicum filium meum; forte vel ipsum verebuntur. Et misit, inquit, etiam filium suum. Dixerunt illi apud se ipsos: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et occiderunt eum; et projecerunt extra vineam. Cum venerit Dominus vineae, quid faciet illis malis colonis? Responsum est:est vinea, lege data in cordibus Judaeorum. Missi sunt Prophetae, quaerentes fructum, bonam vitam eorum: Prophetae ab eis contumeliis affecti,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ gͦ qͦd a nouissimis cepit redełe. Honne
om̃s sicut legimus simul accepturi sunt: le¬
gimus eñi inalio loco eũgłii: quia dicturus
ast eis quos ponet ad dexteram. uenite bene¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnum qͦd uobis ꝑa¬
tum ÷ abinicio mundi. Sigͦ om̃s simul accep¬
turi sunt. qͥmͦ hic in telligimus pͥores accepisse
illos. qui undecima oꝑati sunt. ⁊ posteriꝰ illos
qͥ pͥma. Si potuero sic dicere ut ꝑueniat ad
incellectum uestrũ: deo gr̃as. Illi eñi debetis
agrre gr̃as. qui uobis ꝑnos erogat. Non enim
denĩs erogamus. Si interroges deduob uer¬
bi gr̃a quis prior acceperit. qui pꝰ unam unã
horam accepit. anqui post duodecimã. om̃is
homo respondet. quia pͥor accepit. qui post
unam horam oram accepit: qmͣ qui pꝰ duo¬
decim. Sic gͦ qͣm uis una hora om̃s acceꝑunt.¬
alii acceꝑunt post duodecim horas. illis dic¬
ti sunt pͥores accepisse qui pꝰmodicũ trmpus
acceꝑunt. Prim iusti sic̃ abel. sic̾ noc. quasi pͥ¬

Expanded text:
Quid est ergo, quod a novissimis coepit reddere? Nonne omnes, sicut legimus, simul accepturi sunt? Legimus enim in alio loco Evangelii, quia dicturus est eis quos ponet ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Si ergo omnes simul accepturi sunt, quomodo hic intelligimus priores accepisse illos qui undecima operati sunt, et posteriores illos qui prima? Si potuero sic dicere, ut perveniat ad intellectum vestrum, Deo gratias. Illi enim debetis gratias agere, qui vobis per nos erogat: non enim de nostro erogamus. Si interroges de duobus, verbi gratia, quis prior acceperit, qui post unam horam accepit, an qui post duodecimam; omnis homo respondet quia prior accepit, qui post unam horam accepit, quam qui post duodecimam. Sic ergo quamvis una hora acceperinalii acceperunt post duodecimam horam, illi dicti sunt priores accepisse, qui post modicum temporis acceperunt. Primi justi, sicut Abel, sicut Noe, quasi pr
Abbreviated transcription (Latin):
non est sol. aut ignis pͥor splendore suo li¬
cet exipso nascatur. s ex quo sol aut ignis ꝓ¬
cessit. simul ⁊ cum eo splendor eiꝰ apparuit:
nec dici potest splendor sole uel igne posteri¬
or. cum tñ ut diri exipso nascatur: sic agnoᷤ¬

Expanded text:
non est sol aut ignis prior splendore suo, licet ex illo nascatur; sed ex quo sol aut ignis processit, simul et cum eo splendor ejus apparuit; nec dici potest splendor sole vel igne posterior; cum tamen, ut dixi, ex ipso nascatur. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quam abissos faceret: pͥusqͣm ꝓdirent fontes a¬
quarum. pͥusqͣm montes stabilitentur: ante
om̃s aut colles genuit me. Hoc est dicere. licet
ante iiciuni. anteqͣm celum uel terra uel
tempora fierent. genuit me. Hoc ẽ ut siue

Expanded text:
dirent fontes aquarum, priusquam montes stabilirentur: ante omnes autem colles genuit me. » Hoc est dicere, Licet ante initium, antequam coelum, vel terra, vel tempora fierent, genuit me: hoc est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
linc. adnos ueniendo: in uicem uos inuenite. Sa¬
belliani agnoscite qu̾e p̃termititis. arriani
eqͣte quem subditis. ⁊ in uia uera nobiscũ am¬
bulatis. Est eñi quod inuicem ex uobis alteri
ex alteris ammoneri. utriq debeatis. Audi sabel¬
rianus ineqͣlem asserat patri. Audi arriane. Usq
ad̾o filius est eqͣlis patri. ut sabellianus cundem
c̾e dicat ⁊ patrem. Tu adde quem collis. tu ad¬
imple qu̾e minuis. ⁊ nobiscũ amibo consistitis.
Quia nec tu tollis. nec tu minuis eũ. qui ⁊ alter
c̃. apatre ut ꝯuincat sabellianum. ⁊ eqͣlis : patͥ
ut ꝯuincat arrianum. Utrisq eni elamat. ego
⁊ pater unũ sumus. Quod ait unũ audiant ar¬
riaui quod aic sumus aucdiant sabelliam:
et nec illi equalema. nec illi alt̾m negando sint
t qͦd dixit. Sicut pat̾ suscicat mortuos ⁊ ui¬
uifĩcat: sic ⁊ filius qͦt nult ininficat. Itẽ si
qm̃ dixit pat̾ in me manens ipse fãcit oꝑa

Expanded text:
linc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Salinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelrianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sintur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me
Abbreviated transcription (Latin):
decło. ⁊ lumen s non delum ine. Iste uero d̾s de
deo. lum̃en de lum̃ine. Nam in his cluab senten¬
ciis. una qͣ dictum ÷ ñ ame ipso loqͦr: alia qͣ dictũ
÷ pat̾ au̾t mnie manens ipse fac̾ oꝑa. singulas
tenentes diuersi nobis aduersant᷑ heretici. qui ñ
ex una parte. s uicont᷑ria conantes. auia ueritatiꝰ
ex orbitant. Arriani qͥppe dic̃t. Ecce in eqͣlis : patͥ
filius. ñ asc ipso loquit᷑. Dicunt sabelliani ꝯtͣ
id ÷ patͥ passiani. lcce qui pat̾ est. ipse ẽ ⁊ filius.
Quid ÷ eñi pater in memanens ipse fac̾ opera. nͥ
in me maneo ego qui facio: Contraria dicitis. s
ñ eo modo sicut ẽ falsun ꝯtͣrium uero. s sic̃ stͥ
int̾ se duo falsa ꝯtͣria Prrando indiuersa itis.
inmeclio ẽ. uia qũa reliqͥstis. Inter uos ipsos lon¬
giore inter uallo seꝑati estis. qm abipsa uia cuiꝰ
desertores estis. Hos hinc. uos aut illine. huc ueni¬
te alteri ad alteros. transire nolite. s hinc atq il¬

Expanded text:
de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; quid enim est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque il
Abbreviated transcription (Latin):
non uicłunt ⁊ credicd̾unt. Banc beatitudinẽ sp̃c sc̃s
paraclitus attulit. ut aboccłis carnis forma serui re¬
mota. quam de uͥginis utero accepit in ipsa d̾i for¬
ma inqua patri equalis etiam cum incarne digna
deretur: ut codem spũ repletus apłs diceret. Et si no¬
s credendo certus agnoseit. non dicens incorde suo qͥs

Expanded text:
non viderunt et crediderunt . Hanc beatitudinem Spiritus sanctus non viderunt et crediderunt . Hanc beatitudinem Spiritus sanctus paracletus attulit, ut ab oculis carnis servi forma remota, quam de virginis utero accepit, in ipsam Dei formam, in qua Patri aequalis etiam cum in carne apparderetur: ut eodem Spiritu repletus Apostolus diceret, Et si nosed credendo certus agnoscit: non dicens in corde suo, Quis
Abbreviated transcription (Latin):
euacuauit: Quomꝰ enim dic̾et. si quidam illoꝵ pecca¬
uerunt. cum ipse dixerit omnes enim peccaueruntꝰ
Sed ait si quidam illoꝵ non credicłunt: nunqͥd in¬
credulitas eor fiden di euacuauit: Ut hoc peratũ
ex pressius demonstraret. quo uno claudit᷑ aduer¬
sus cettra. ne ꝑ di giãm relaxent᷑. Dequo uno pecca¬
to per aduentum sp̃c sc̃i hoce est ꝑ donum ipsius
gr̃e. quod fidelib datur. mundus arguitur. dicente
domino. Depeccato quidem: quod non credunt in
tudo głosa si semꝑ dominus in resuscitato corꝑe huma¬
nis occłis appareret. Sp̃c gͦ sẽs hoc magnum munuꝰ
attulit credituris. ut eun queni carnalib õcełis ñ
uid̾ent. a carnalib cupiditatib mente sobria et
spualib desideriis ebrii suspirarent. Uñ ⁊ ille disci¬
pulus qui se dixerat non crediturum nͥ cicatrices
eius manu tecigiss cum concraceto dominꝯ corꝑẽ
quasi euigilans exclamass dominꝰ m̃s ⁊ d̾s m̃s. ait
illi dominus. Quia uidisti me credidisti: beati qui

Expanded text:
evacuabit? Quomodo enim diceret, Si quidam illorum peccaverunt; cum ipse dixerit, Omnes enim peccaverunt? Sed ait, Si quidam illorum non crediderunt, numquid incredulitas eorum fidem Dei evacuabit ? Ut hoc peccatum expressius demonstraret, quo uno clauditur adversus caetera, ne per Dei gratiam relaxentur. De quo uno peccato per adventum Spiritus sancti, hoc est, per donum ipsius gratiae quod fidelibus datur, mundus arguitur, dicente Domino, De peccato quidem, quia non crediderunt in tudo gloriosa, si semper Dominus in resuscitato corpore humanis oculis appareret. Spiritus ergo sanctus hoc magnum munus attulit credituris, ut eum quem carnalibus oculis non viderent, a carnalibus cupiditatibus mente sobria et spiritualibus desideriis ebria suspirarent. Unde et ille discipulus, qui se dixerat non crediturum, nisi cicatrices ejus manu tetigisset, cum contrectacto corpore Domini quasi evigilans exclamasset, Dominus meus et Deus meus! ait illi Dominus, Quia vidisti me, credidisti; beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um existimantes suꝑiorem sibi: ⁊ honore
mutuo p̃uenientes. Hec enĩ si cogitetis: nõ
critis apd̾ uos magni. Magis enim cogita¬
re debetis qͦd uobis desit: qm qͦd uobis ad sit.
Qͦd habes caue ne ꝑdas. Ad nõ habes supplica
ut habeas. Inqͣntis sis minortͥ cogitandũ :
nõ in qnͣtis sis maior. Si enim cogitas qͣntũ
p̃cessisti altm: tune cumorẽ. Siuͦ cogitas qͣntũ
t adhuc de ẽ: ingemiscis. Et cũ ingemiscis: cura¬
ris. Humilis eris. tutior ãbulabis: nõ p̃cipitabĩs.

Expanded text:
alterum existimantes superiorem sibi, et honore mutuo praevenientes . Haec etenim si cogitetis, non eritis apud vos magni. Magis enim cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor, tibi cogitandum est; non in quantis sis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterum, time tumorem. Si vero cogitas quantum tibi adhuc deest, ingemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis,
Abbreviated transcription (Latin):
atio ꝓdelictis hominũ ÷ etede
qͥ om̃s peccauerunt. ⁊ filii ire naturalit̾ facdi
sunt. siuc appeccatis que ipsi non resistendo
carnali concuspiscentie. s eam sequendo. eiq
scruiendo in flagiciis ⁊ facinorib addiłunt:
nͥ ꝑ ficdem qͦ ad unant᷑ ⁊ compaginent᷑ corꝑi
cius qui sine ulla illecebra carnali. ⁊ mortife¬
ra delectatone conceptus ẽ. nec eum indelictis
mat̃ in ut̾o aluit. ⁊ pec̃em non fecit. nec in uen¬
tus ÷ dolus inore cius. In eum qͥppe credentes
filii dei fiunt: quia ex cło nascunt᷑ ꝑ ad opt̃oniᷤ
gr̃am que in fide est. iħu xp̃i domini nostͥ.¬

Expanded text:
atio pro delictis hominum est, crequo omnes peccaverunt, et filii irae naturaliter facti sunt; sive a peccatis quae ipsi non resistendo carnali concupiscentiae, sed eam sequendo, eique serviendo in flagitiis et facinoribus, addiderunt; nisi per fidem coadunentur et compaginentur corpori ejus, qui sine ulla illecebra carnali et mortifera delectatione conceptus est, nec eum in delictis mater in utero aluit, et peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . In eum quippe credentes, filii Dei fiunt; quia ex Deo nascuntur per adoptionis gratiam, quae est in fide Jesu Christi Domini nost
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi iudicatus est. De hoc gͦ uno peccato
uoluit mundum. argui qͦd non crecdunt in eum:̃
uidelicet quia in eum eredendo cuncta peccata sol¬
uuntur. Hoc cunũ imputari uoluit: quo cet̾a col¬
ligantur. Et quia credendo nascuntur exd̾o: ⁊ filii
di fiunt. dedit inqͥt illis potestatem filios dĩ ficri.
credend ᷤᷤineum. Qui gͦ credit in filium di inqͣntũ

Expanded text:
ur solum arguitur. De hoc ergo uno peccato voluit mundum argui, quod non credunt in eum: videlicet quia in eum credendo cuncta peccata solvuntur, hoc unum imputari voluit, quo caetera colligantur. Et quia credendo nascuntur ex Deo, et filii Dei fiunt: Dedit enim, inquit, illis potestatem filios Dei fieri, credentibus in eum . Qui ergo credit
Abbreviated transcription (Latin):
patre ueritas ⁊ uita ẽ. assum̃do homiñe fac¬
tus ẽ. uia. Ambula ꝑ hominẽ. ⁊ ꝑuenis add̾m.
ꝑ ipsum uadis: ad ipsum uadis. Noli quere¬
re qua ad illum uenias. preter ipsum. Si e¬
nim uia ipse c̃ẽ. noluiss. semꝑ erraremus.
Factus gͦ uia ẽ. qua uenias. Non tͥ dico. quere
uiam. Ipsa uia adte uenit. Surge ⁊ ambula.
Ambula morib. nonpeclib. Multi eñi bene
ambulant pedib ⁊ male ambulant moribꝰ
Aliq̃ndo eñi ipsi bene ambulantes p̾ter uiã
corruunt. In uenies qͥppe homines bene ui¬
uentes ⁊ non xͥanos. bene currunt. s in uia ñ
currunt. Quanto plus currunt plus errãt
qui a uia receclunt. Si au̾̃t tales homines.
ꝑueniant aluiam. ⁊ teneant uiã. oqũata
securitas ÷ quia ⁊ bene ambulant ⁊ nͥ errant.
Si au̾t ñ tenent uam. quantu ius bene am¬
bulent. heu qͣntũ dolendum ÷. Melius est
eñi in uia claudicare. qͣm preter uiã fortit̾
ambulare. Hec satis sint caritati uestre. Ex pl

Expanded text:
tre veritas et vita est, assumendo hominem factus est via. Ambula per hominem, et pervenis ad Deum. Per ipsum vadis, ad ipsum vadis. Noli quaerere qua ad illum venias, praeter ipsum. Si enim via esse ipse noluisset, semper erraremus. Factus ergo via est qua venias. Non tibi dico, quaere viam. Ipsa via ad te venit: surge et ambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi enim bene ambulant pedibus, et male ambulant moribus. Aliquando enim ipsi bene ambulantes, praeter viam currunt. Invenies quippe homines bene viventes, et non christianos. Bene currunt: sed in via non currunt. Quanto plus currunt, plus errant; quia a via recedunt. Si autem tales homines perveniant ad viam, et teneant viam, o quanta securitas est, quia et bene ambulant, et non errant! Si autem non tenent viam, quantumvis bene ambulent, heu quam dolendum est! Melius est enim in via claudicare, quam praeter viam fortiter ambulare. Haec satis
Abbreviated transcription (Latin):
udite auribis ꝑcipite mentib
dilectissimi. loquentib quidem
nobis ẜipso docenre qui ñ recdit
a nobis. Dñs dic̃ qͦd m cum leg̾etur audistis. det¬
Uerba que loquor uobis: ame ipso non loqͦr. Pater
aũt inme manens. facit oꝑa ipse. Ergo ⁊ uerba
oꝑa sunt: Plane ita sunt. Nam ꝓ fecto qui ꝑximũ
loquendo eclifĩcat. bonum opus oꝑatur. S quid
÷ ame ipso non loqͦr. nͥ ame ipso ñ sum qͥ loqͦr:
Ri quippe tͥbuit qͥcqͥd facit: deqͦ ÷ ipse qui facit. Pa

Expanded text:
udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsam ñitatem in iniusticia detinei. ⁊ qͦd
dãsti celum: cerre. maris. elem̃torũ q om̃iũ
aditem collegisi. Istud nõ nui adtende . qͦs
mundus opus ẽ. dei: icdolum opus c̃. fabri:
Si faber ẽ ydolo sicut dedit figuram daret ⁊¬
cor. abipso ydolo faber adoraretur. Qnomͦ eñi
o homo faber tuus deuf÷. sic hom̃o ydoli fa¬
ber est. Qnis ẽ. ds tuus. Qui te fecit. Quis est
dcus fabri: Qui fecit illum. Quis ÷ ds ydoli
Qui fecit ydolum. Ergo si ydolũ cor haberet.
nonne fabrum ad oraret qui fecit illud. fe¬

Expanded text:
in injustitia detines. Et quod derasti; coeli, terrae, maris, elementorumque omnium ordinem collegisti: istud non vis attendere, quod mundus opus est Dei, idolum opus est fabri. Si faber idolo, sicut dedit figuram, daret et cor; ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo enim, o homo, faber tuus Deus est, sic homo idoli faber est. Quis est Deus tuus? Qui te fecit. Quis est Deus fabri? Qui illum fecit. Quis est Deus idoli? Qui fecit illud. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui illud fe
Abbreviated transcription (Latin):
mianifestum ÷ milis. E cñi illis manifestauit.
Mani festauit illis quib legem ñ dedit au¬
di qͦmͦ manifestauit. In ini sibilia eñĩ eiꝰ ꝑea
que facta sunt intellecta conspiciuntur. Inter¬
roga muncdi ornatum. celi fulgorem. disposi¬
cionem syderum. solem die sufficientẽ. lunã
noctis silencio. Interroga terram fructificant̾e
herbis ⁊ lignis. animalib plenam. in omũbuꝰ
exornat̾e. Interroga mare. qͣnͣtis ⁊ qͣlib nata¬
tlibus plenum. Interroga acra. qͣntis uolati¬
lib uiget. Intetroga omĩa ⁊ uide. si ñ sensu suo
t̾aqũa sibi respondent. Os nos fẽcit. Hec ⁊ phi¬
losophi nobiles quesici̾t. ⁊ ex arte artificem
cognouerunt. Quid gͦ: Quare renclat᷑ ira di
suꝑ ipsam impietat̾e. Quia ueritãte in nuqͥta¬
te detinent. Heniat ⁊ ostendat qͦmͦ. Iam eñĩ
dirit. Quomodo cognou̾unt inuisibilia eiꝰ

Expanded text:
m est in illis: Deus enim illis manifestavit. Manifestavit illis quibus legem non dedit? Audi quomodo manifestavit. Invisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget: interroga omnia, et vide si non sensu suo tanquam tibi respondent, Deus nos fecit. Haec et philosophi nobiles quaesierunt, et ex arte artificem cognoverunt. Quid ergo? quare revelatur ira Dei super ipsam impietatem? Quia veritatem in iniquitate detinent? Veniat, ostendat quomodo. Jam enim dixit, quomodo cogno
Abbreviated transcription (Latin):
talem cognou̾is. eri eriti. Aliis enĩ dicturꝰ sunt
int᷑ ingaudiũ dñi tui. tͥ non dica intͣ s exi. ut
si int̾ eos. qui ex nobis exierunt. Exi tu: siñ cogno¬
ueris temet ipsam tunc exi. Si aut cognou̾is te¬
met ipsam intͣ. Si aũt ñ cognou̾is exi tu inuesti¬
giis ñ gregis gregum. ⁊ pasce edos tuos. intab̾na¬
culis pastoꝵ. Eri inuestigus ñ gregis s gregum.

Expanded text:
i tu; exi. Aliis enim dicturus sum, Intra in gaudium Domini tui . Tibi non dicam, Intra: sed, Exi; ut sis inter eos qui ex nobis exierunt. Exi tu. Sed nisi cognoveris temetipsam, tunc exi. Si autem cognoveris temetipsam, intra. Si autem non cognoveris, exi tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ira dci decelo. suꝑ omn̾e impietat̾e ⁊ in usticiã
hominũ. qui ueritate in iniqͥtate detinent.
Nunqͥd dixit eos non detiuere ueritat̃e. S uerita¬
tatem in iniqͥtatẽ detinent. Bonum ÷ quod te¬
uent. s malum ÷ ubi tenent. Heritatem in mi¬

Expanded text:
ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui veritatem iniquitate detinent. Numquid dixit eos non detinere veritatem? Sed, veritatem in iniquitate detinent. Bonum est quod tenent: sed malum est ubi tenent. Veritatem in ini
Abbreviated transcription (Latin):
legeretur: audistis qͦd ait dñs iħs. Ego sum uia
ueritas ⁊ uita. Ueritatem ⁊ uit̾a omĩs homo
cupit: s uiam ñ omĩs homo inueuit. Dm̃ ẽe qͣndã
uitam cternam. inimutabilem. intelligibi lẽ. inter¬
ligentem. sapientem. sapientes facient̃ẽ. nũ nulli
÷ huiꝰ seculi philosophi uidẽrunt: ueritat̾e frã
stabilem. indeclinabilem. ubi sunt om̃s rat̾ones
rerum omĩum creaturarum. Uid̾ũnt qͥdem. s
delongniqͦ. Nicłunt: s merrore positi. Et idcirco
ad cam tam magnã ⁊ i nesfabilem ⁊ beatificã
possessioneni. qua uia ꝑueniret᷑. non inuener̃t.
Iam quia uiłunt etiam ipsi qͣntum uidi ab
homine potest. creatorem ꝑ creaturam. factore
ꝑ facturam. fabricatorem mundi ꝑmundum.
paulus apłs testis. c̃. cui utiq debent cred̾e rͥa¬
ni. Ait enim cum detalib loqueret᷑. Reuela¬
tur ira dei de celo. suꝑ omnẽ impietatẽ. Ista sic̃
recognoscitis: pauli apłi uerba sunt. Reuelat᷑

Expanded text:
legeretur, audistis quod ait Dominus Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Veritatem et vitam omnis homo cupit: sed viam non omnis homo invenit. Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, sapientes facientem, nonnulli etiam hujus saeculi philosophi viderunt. Veritatem fixam, stabilem, indeclinabilem, ubi sunt omnes rationes rerum omnium creatarum, viderunt quidem, sed de longinquo; viderunt, sed in errore positi: et idcirco ad eam tam magnam et ineffabilem et beatificam possessionem, qua via perveniretur, non invenerunt. Nam quia viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest creatorem per creaturam, factorem per facturam, fabricatorem mundi per mundum, Paulus apostolus testis est, cui utique debent credere Christiani. Ait enim, cum de talibus loqueretur: Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem. Ista, sicut recognoscitis, Pauli apostoli verba sunt. Revelatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ostende apłe. Et sic̃ ostendisti nobis unde potu¬
crunt ꝑuenire ad cognitionem dĩ q̃m inui¬
sibilia ciꝰ ꝑca que facta sunt iutellecta cõspi¬
tiuntur: ita ñc ostende qͦmͦ dicentes se ẽẽ sapi¬
entes stulti fãcti sunt. Audi. Quia inmutane¬
runt ait głam incorruptibilis dĩ insimlitu

Expanded text:
Ostende, Apostole, et sicut ostendisti nobis unde potuerunt pervenire ad cognitionem Dei, quoniam invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur: ita nunc ostende quomodo dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Audi: Quia immutaverunt, ait, gloriam incorruptib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds. Si ambules in humili: ꝑuenies ad excelsũ.
Si infirmꝰ humilem nõ asꝑneris: in excelso for¬
tissimꝰ ꝑmanebis. Qͤ enĩ causa humilitatis xp̃i.
nͥ in t̾irmitas tua᷑ Ualde enim ⁊ in remedicbi¬
lit̃ ce obsidebat infirmitas. ⁊ hec res fecie ut
ueniret ad ce tãtꝰ medicꝰ. Si emmuł sic eͥs¬
tares. ut tu posses ire ad medieũ: pot̾at
colerabilis udi ipsa infirmitas. S qͥa tu
ire nõ potusti ad eũ: ille uenit adce. ue¬
int docens humilitatẽ qua redeamꝰ: qͥa su¬
ꝑbia nos redire nõ sinebat ad ntã. Et ip̃a
fecc̾at nos a uita reced̾e. Eraltatũ enu cor
humanũ adũsumd̾m. ⁊ negligens in ip¬
sasantate p̃cepta salutaria. decidit aĩa
in ĩ firmitate. Discat audire infirma: illũ¬
quẽ ꝯcepsit incolumis. Audiatut surgat:
quẽ sp̃uit ut cad̾et. Audiat tãdẽ exꝑim̃to
edocta:. qͦd p̃cepto docta noluit obciñe. Do¬

Expanded text:
s. Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? Valde enim et irremediabiliter te obsidebat infirmitas tua, et haec res fecit ut veniret ad te tantus medicus. Si enim vel sic aegrotares, ut tu posses ire ad medicum, poterat tolerabilis videri ipsa infirmitas. Sed quia tu ire non potuisti ad eum, ille venit ad te. Venit docens humilitatem, qua redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et ipsa fecerat nos a vita recedum cor adversus Deum, et negligens in ipsa sanitate praecepta salutaria, decidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edocta, quod praecepto noluit obtinere. Do
Abbreviated transcription (Latin):
uia: ita ego sum ianua. Quid q̃ris. qua redcas qͥͦ
redeas: Aua intres: N e alicubi erres. ipse tibi omĩa
factus ÷. b̾reuicis g dic. Humilis esto. mitis esto.
Audiamus hõe aꝑtissime dicent̾e. ut uidcamꝰ qͣ sit
uia. que sit ũia. qͦ sit uia. quo uis uenue. Certe
forte auaricia ÷. omia uis possid̾e. Omĩa mͥ tradita
sunt apatre meõ inquid. forrasse dicturꝰ es. Ip̃o st̃
tradita. Nũquid mnͥ: Aucdi apłnt dicentẽ. Audi ut
dixi iam dudũ. ne desꝑatione frangaris. Audi
ri merebatur. Quare : Quid merebatur impuꝰ

Expanded text:
via; ita etiam, Ego sum janua . Quid quaeris qua redeas, quo via; ita etiam, Ego sum janua . Quid quaeris qua redeas, quo redeas, qua intres? Ne alicubi erres, ipse tibi omnia factus est. Breviter ergo dicit: Humilis esto, mitis esto. Audiamus hoc apertissime dicentem, ut videas qua sit via, quae sit via, quo sit via. Quo vis venire? Certe forte avaritia omnia vis possidere. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, inquit . Fortasse dicturus es: Christo sunt tradita, numquid mihi? Audi Apostolum dicentem: audi, ut dixi jamdudum, ne desperatione frangaris; audi ri merebatur? Quaero quid merebatur impius?
Abbreviated transcription (Latin):
tumore ꝑ angustum redire non poterat. Clamat
ille qui factus est uia. Intrate ꝑangustam por¬
tam. Conat᷑ ingredi imꝑedit tumor. ⁊ tanto ma¬
gis ꝑmieiose conatur. qͣnto magis impedit tu¬
mor. T̃umidum eñĩ uerat angͣtia. Uȩratꝰ aut am¬
plius tumebit. Amplius tumens. qͣndo intra¬
detumescat aet ipiat. humilitatis medicamentũ
Dibat contͣ tlmoeem poculum amat᷑ s salubre.
bibat poculũ humilitatis. uid̃ se. artat: Non sinit
moles. non magna s tumicla. Magnitudo cum
soliditatem habet. tumor in flacionem. Non sibi
magnꝰ tumictꝰ uideatur. Detumescat ut magnꝰ
sit. ut certus ut solidus ñ ista desid̾et. Hͥon de sta¬
tu pomꝑarũ rerum labencium. coruptibiliũq
głetur. Audiat cum ipsum qui dixit. intrate
ꝑangustam portam dicent̃e: ego sum uia. Ana¬
si ciũ quereres tumidus qua intrabo: tespond:
ut intres ꝑ ianuam. Nam sicut ego dixi. ego sũ.

Expanded text:
tumore per angustum redire non poterat. Clamat tumore per angustum redire non poterat. Clamat ille qui factus est via: Intrate per angustam portam . Conatur ingredi, impedit tumor: et tanto magis perniciose conatur, quanto magis impedit tumor. Tumidum enim vexat angustia; vexatus autem amplius tumebit; amplius tumens quando intradetumescit? Accipiat humilitatis medicamentum: bibat contra tumorem poculum amarum, sed salubre; bibat poculum humilitatis. Quid se arctat? Non sinit moles, non magna, sed tumida. Magnitudo enim soliditatem habet, tumor inflationem. Non sibi magnus tumidus videatur: detumescat, ut magnus sit, ut certus, ut solidus. Non ista desideret, non de ista pompa rerum labentium corruptibiliumque glorietur: audiat eum ipsum qui dixit, Intrate per angustam portam, decentem, Ego sum via. Quasi enim quaereret tumidus, Qua intrabo? Ego sum vut intres per januam. Nam sicut dixit, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
nomen tuũ dñe. Odat eos quorũ facies
admodum amet eos: qͦs uult querere no¬
men dĩ. Amat tmtum an odit tantũ :¬
n ⁊ odit. ⁊ amat : Immo odit ⁊ amat O¬
dit tua: amat te. Qͥd odit tua. ⁊ amat ce:
Odit qd̾ fecisti: amat qͦd deus fecit. Q sunt
emm tua. nͥ peccata: Et quid es tu. nͥ qͦd frẽ
Amas extra te oꝑa tua: negligis in te opus
dĩ Merito is. mcrito laberis. m̃ito ⁊ a te ip̃o
ꝑgis: m̃ico audis. sp̃c ambulans ⁊ ñon reũ¬
pit momitabilis cottipit adũsus est qͥa
tu ce au̾tisti. T u ab̃ illo fecisti casimi: non ace
npse fecit occasum. Ergo audi dicentem tͥ Cõuer¬
cimini ad me: ⁊ cõuertar ad nos. hoc ÷ cumm q̃d
conũtar ad uos: qr comĩtimini ad me. fugien¬
tis dorsa ꝑsequit᷑: qͥ fãciem redeuntis illiuni¬
nat. Q enim fugies. a deo fugiens: Q fugies.
fugiens ab illo loco qͥ millo loco continet᷑ ⁊ nũ¬
qͣu absens ÷ Qui conuersum liberat. punit
auersum. Aũc habes udicem fugiens. hũe patr̃e

Expanded text:
tuum, Domine . Oderat eos, quorum facies admodum amat eos, quos vult quaerere nomen Domini. Amat tantum, an odit tantum? an et odit et amat? Imo et odit et amat. Odit tua, amat te. Quid est, Odit tua, amat te? Odit quod fecisti, amat quod fecit Deus. Quae sunt enim tua nisi peccata? Et quid es tu, nisi quod feAmas extra te opera tua, negligis in te opus Dei. Merito is, merito laberis, merito et a te ipso pergis: merito audis, Spiritus ambulans, et non reverpit, incommutabilis corripit. Aversus est, quia tu te avertisti. Tu ab illo fecisti casum, non ipse a te fecit occasum. Ergo audi dicentem tibi, Convertimini ad me, et convertar ad vos. Hoc est enim, Convertor ad vos, quia convertimini ad me. Fugientis dorsa persequitur, faciem redeuntis illuminat. Quo enim fugies a Deo fugiens? Quo fugies fugiens ab illo qui nullo loco continetur, et nusquam absens est? Qui conversum liberat, punit aversum. Habes judicem fugiens, patrem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre signũ xp̃i portant. sic̾ nouimꝰ qͦd hono¬
rem defãnt nobis. nomiiꝰ qͦd meliores cẽ. uoͨ
uidicant qͣm ipsi st̃. S qͣntũ uos illihonorãt:
cãtum ⁊ uos mucuam honorificentiã. eis
p̃stare debetis. Si enĩ ÷ in uobis sc̃icas. time¬
te ne ꝑdatis eam. Unde: Per suꝑbiam. Alit̾
ꝑit sanctitas casti. si adult̾ fuerit : alit̾ ꝑit.
si suꝑb fiat. Et audeo dic̃e ꝯuigalem agenteᷤᷤ
uicam. si tenen humilitatẽ: suꝑbis castis meli¬
ores sunt. Consid̾et enim caricas ur̃a qͦd dico
Diabolum adcendite. Nũqͥd ei iniuditio di obi¬
ciendũ erit adult̾iũ aut fõrnicatio: Hich hoꝵ.

Expanded text:
quare signum Christi portent, sicut novimus quod honorem deferunt vobis; novimus quod meliores esse vos judicant, quam ipsi sunt. Sed quantum vos illi honorant, tantum et vos mutuam honorificentiam eis praestare debetis. Si enim est in vobis sanctitas, timete ne perdatis eam. Unde? Per superbiam. Aliter perit sanctitas casti, si adulter fuerit; aliter perit, si superbus fiat. Et audeo dicere, conjugalem agentes vitam, si tenent humilitatem, superbis castis meliores sunt. Consideret enim Charitas vestra quod dico: diabolum attendite, numquid ei in judicio Dei objicien
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd melius elegisti. s noli suꝑbire. De nup¬
tiis homo natꝰ ÷. de suꝑbia angłi cecid̾unt. Si
singła ur̃a bona ꝯsid̾em. inelior ꝓͥ atre tuo qui
nupcias ꝯcẽpsisti: ⁊ tu melior mat᷑ tua qͥ nup¬
tias ꝯtẽpsisti. Ꝙ enĩ melior: u̾ͥginalis sc̃itas.
qͣm puditia ꝯuigalis. Ista duo simul si ꝯparẽt᷑:
meliꝰ ÷ illd̾ qͣm illud. Qs dubitat. S adtendo
alia duo: suꝑbiã ⁊ humilitatem. In istis duo¬
b int̾rogo uos: ⁊ de his respõdete m. Qͥd ÷ me
liꝰ suꝑbia an humilitas : Respõde̾. Humilitas
Innge illam nͥginali sc̃itati. Suꝑbia uͦ nõ solũ
nõ sit in uͥgiitate tua. s nõ remaneat fi
meliorem te inueñam. Modo bina cũ inten¬
do: nõ dubico p̃ferre humilem mulierem
uͥgini suꝑbe. Et quomͦ p̃ferre: Hidete quomͦ
Dono pudicitie ꝯuigalis: ⁊ melioe integͥtas uͥgi¬
nalis. Duo bona sib ꝯꝑabam. Nõ malũ ⁊ bo¬

Expanded text:
aliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nupaliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nuptiis homo natus est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula vestra bona considerem, melior es patre tuo, qui nuptias contempsisti; et tu melior matre tua, quae nuptias contempsisti. Etenim melior est virginalis sanctitas, quam pudicitia conjugalis. Ista duo simul si comparentur, melius est illud quam illud: quis dubitat? Sed addendo alia duo, superbiam et humilitatem; in istis duobus interrogo vos, et de his respondete mihi: Quid est melius, superbia, an humilitas? Respondes, Humilitas. Junge illam virginali sanctitati. Superbia vero non solum non sit in virginitate meliorem te inveneram: modo bina cum intendo, non dubito praeferre humilem mulierem virgini superbae. Et quomodo praeferre? Videte quomodo Bona pudicitia conjugalis est, melior integritas virginalis. Duo bona comparabam, non malum et bo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝯtinentes humiles: sunt suꝑbi. N õ sibi
locꝰ. qͦ duc̃ cõtinentia . s qui se exaltat humi¬
liabit᷑. Qͥd queris celsiorem locũ apetitu cel¬
situdins. quẽ potes ap̃hend̾e retencione
humilitatis: Si extollis te: d̃s deicit te. Si
tu deicis ce iõs eleuat ce. Sententia dm̃ ÷:
nec addi aliqͥd. nͨ dccͣhi potest. Usq eo ant̃
illi genuer̃t: isti nuptias ꝯtẽpserunt. Und̾
ingͣti essent qui nuptias ꝯtẽpsissent. nisi
illi genuissent: S melioe ÷ filiꝰ pat᷑ suo ꝯu¬
gato: qͥa ipse nõ dur̃ uxorẽ. ꝙ melice ÷ filia
mat̾ sua ꝯuigata: qͥa ipsa nõ qͤsunt uirũ.
Si suꝑbior nullo mͦ melior. Si melior: sine du¬
bitatione humilior. Si uñ te mucnre me¬
liorẽ: int̾roga animam tuã. Siuides ibi
inflationẽ: uͥ inflatio manitas ÷: Diabolꝰ
suꝑbis ꝯtinentib cipedit cad̾e ait in co ip̃o
sit unde natus: homo. ⁊ appecit unde ceci¬
dit diabolus. Nuptias ꝯtẽpsisti. benc fecisti.

Expanded text:
tinentes humiles, sunt superbi. Non sibi locus est, quo ducit continentia: sed qui se exaltat, humiliabitur . Quid quaeris celsiorem locum appetitu celsitudinis, quem potes apprehendere retentione humilitatis? Si extollis te, Deus dejicit te: si tu dejicis te, Deus elevat te. Sententia Domini est: nec addi aliquid, nec detrahi potest. Usque adeo auilli genuerunt, isti nuptias contempserunt. Unde ingrati essent qui nuptias contempsissent, nisi illi genuissent? Sed melior est filius patre suo conjugato, quia ipse non duxit uxorem: et melior est filia matre sua maritata, quia ipsa non quaesivit virum. Si superbior, nullo modo melior: si melior, sine dubitatione humilior. Si vis te invenire meliorem, interroga animam tuam, si vides ibi inflationem. Ubi inflatio est, inanitas est. Diabolus superbis continentibus expedit cadere, ut in eo ipso sit unde natus est homo, et appetit unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti, bene fecisti;
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ illo ÷ ubiq totus. pari duunitate qͦm
nullus ꝯtinet locus. Cum enim informa
di ẽet. sicud apłs loqͥtur. non rapiuam ar
possit ẽe. nat᷑a : que non erat usurpata s
nata: Semet ipsum autem crinaniuit for¬
mam serui accipiens. Non cnim amittẽs
illã s accipiens istam: eo mͦ se erinamens
qͦ hic minor apparebat. qͣn apud patrem
manebat. forma qͥppe serui accessit: non
forma dei reccessit. hec ÷ assũpta: non illa
cõsũpta. ꝓpt̾ hanc dicit: pater maior me
÷ Propt᷑ illam uͦ: ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. Hoc¬

Expanded text:
sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbposset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accforma Dei recessit, haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est, propter illam vero, ego et Pater unum sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
dare poterat cor illorum qͥd ibat ab eis. qͣm¬
uis uenturꝰ adeos. ne forsitani gregem lupꝰ
hoc interuallo inuacłet pastoris absentia.
S aquib homo abscedebat. ds non relinque¬
Prgo ⁊ ibat ꝑ yl qͦd honio erat. ⁊ manebat ꝑ
id qͦd ds̾ erat. Ibat ꝑ id qͦd inuno loco erat.
manebat ꝑ id qͦd ubiq erat. Cur itaq tur¬
baretur. ⁊ formidaret cor. qͣndo sie descrebat
occulos. ut ñ desereret cor: lũa uis ds̾ etiã
qͥ nullo ꝯtinet᷑ loco. discedat abeor ardibuꝰ
qui cum relinquunt. morib non peclibus:
uenit tñ ad illos qͥ conũtunt᷑ ad cum. non facie
s fide. et accedunt ad eũ nou mente si caͣrne. Ut
autem intellig̾ent scd̾m id qͦd homo erat. eum
dixisse uado ⁊ uenio ad uos: ad iecit atq ait.
Si diligeretis me gauđetis utiq quia uado
ad patrem. qͥa pat̾ maior me est. Perquod gͥ
filius non est equalis patͥ ꝑ hoc erat iturus
gignenti genicus. nũqͣm recedit a patre:

Expanded text:
dare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus esset ad eos: ne forsan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinqueErgo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre;
Abbreviated transcription (Latin):
enm forma serui: inqua łi filus in mor
non patre solo. s etiam spũ sco. Neq id tancũ
s etiam sc ipso quia idem ipse informa d̾i
appellari. Nam qͥd aliud conficem᷑. cũ dicimꝰ
cred̾e nos in unigcnitũ filium cłi. qͥ subpon¬
cio pilato cruicifixus c̃. ⁊ sepultus. fcqͥd cuiꝰ
credinius indi filium qͥ sepultus e̾. ꝓfecto fi¬
lium cłi dicimꝰ. ⁊ carnem que sola sepulta
ẽ. Ipse gͦ. rp̃c filius di. eqͣlis patͥ in forma dei
quia semet ipsum crinaniuit non formã
d̾i amittens. sed formam seru accipiens.
maior ẽ ⁊ se ipso. quia maice est formadi.
que amissa non ẽ qũa serui que accepta
est. Quid itaq mirũ. uł qd indignũ si scd̾ni
hame scrui formã loquens ait dĩ filius. pãt
maior me est. ⁊ scd̾mi d̾i form̃a loquens. a it¬
idem ipse filius: ego ⁊ pat̾ unũ sumuꝰ. U¬
num sunt enĩ scd̃m id qͦd d̾s erat uerbuni.
⁊ maior ẽ pater. scłm id qͦd uerbum caro
factum ẽ. Dicam etiã qͦd arriani ⁊ cu nomi¬

Expanded text:
enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Deiappellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, major est et seipso; quia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; idem ipse Dei Filius: Ego et Pater unum sumus ? Unum sunt enim secundum id quod Deus erat Verbum; : major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomi
Abbreviated transcription (Latin):
dat qͥd petis. ⁊ d̾s pͣtiꝰ negat qͥd petis. Cũtͦ
ea que d̾s laudat. qͥ d̾s p̾cipit. que d̃s in fuc᷑o
scło. ꝓmictit. ab illo petitis: petite sccͣi. Peci¬
te ⁊ incũbite qͣntũ potestis orationib. ut
sumatis. Illa gum ꝓpitio dõ ꝯcedũtur: illa
tis tẽꝑalia cõmoda: petite cũ timore. Illi ꝯ¬

Expanded text:
s propitius negat quod petis. Cum vero ea quae Deus laudat, quae Deus praecipit, quae Deus in futuro saeculo promittit, ab illo petitis; securi petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: illa tis temporalia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
immicos ur̃os. ⁊ oiace ꝓ cis qui nos odert. Un¬
de ꝓbamus. unde cor nr̃m int̾rogamꝰ utrũ
hoc fac̃ẽ ualcamꝰ. si nullũ mimicum nullũ
rep̾hensorẽ. nullũ decͣctorem. nullũ maiedi¬
cum exꝑircm̃: bidetis gͦ: qr ⁊ mali necessa¬
rii sunt bonis. Infornacc qͥdãm aurificis su¬
mꝰ: hoc ÷ in hoc mũdo. Si aurũ nõ es simul
aroes. Si aurũ es: palea tua ÷ malus. Si ⁊ cu
⁊ habet in corꝑe xp̃i locum suũ. sic̃ ⁊ in nr̃o
corꝑe nõ ea sola habent locũ que excellentiꝰ¬
collocata sunt. Sic̃ sensus infacie suꝑorẽ
corꝑis partẽ occupaũunt. s nͥ pedes portarẽt
qͥcqͥd sublime ÷. in t̾ra iacet unde diẽ apłs.¬

Expanded text:
inimicos vestros, et orate pro eis qui vos oderunt . Unde probamus, unde cor nostrum interrogamus, utrum hoc facere valeamus, si nullum inimicum, nullum reprehensorem, nullum detractorem, nullum maledicum experiamur? Videtis ergo quia et mali necessarii sunt bonis. In fornace quodam modo aurificis sumus, hoc est, in hoc mundo. Si aurum non es, simul ardes. Si aurum es, palea tua est malus. Si et tu et habet in corpore Christi locum suum: sicut et in nostro corpore non ea sola habent locum, quae excellentius locata sunt, sicut sensus in facie superiorem corporis partem occupaverunt; sed nisi pedes portarent, quidquid sublime est in terra jaceret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sibi c̃e dicebat. stimulũ carnis angłm
sathane: a qͦ colaphicaretur. Qͥ colaphita¬
tur. capd̾ eiꝰ cundit᷑: ne crigat᷑. Nam ⁊ ibi
de scientia metꝰ erat inflationis: hoc ÷ ela¬
ciõis. ait enim. In magnitudine reuelatio¬
nũ inearũ: ne extollar. Ibi gͦ metuenda
erac elatio: uͥ erat magnarũ rerũ reuela

Expanded text:
 carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum era
Abbreviated transcription (Latin):
dia. Nlõ pot̾̃ suꝑb ẽẽ: nõ inuidꝰ. Inuidia: fili
Hescit ẽẽ sterilis. ubi fuerit: ꝯtimioparit.
Ut aut̃ nõ sit in nobis hoc: cogitate ꝑsecutio¬
nis tẽpre nõ solum agnem coronatam fuisse¬
uͥginem. s ⁊ crispinã mulierẽ. ꝙ foice qͦd ñ¬

Expanded text:
t superbus esse non invidus. Invidia filia nescit esse sterilis; ubi fuerit, continuo parit. Ut autem non sit in vobis, hoc cogitate, persecutionis tempore non solam Agnen fuisse coronatam virginem, sed et Crispinam mulierem: et forte, q
Abbreviated transcription (Latin):
rogani. ut aufferret cũm a me: ⁊ dix mͥ.
Sufficit tͥ gr̃a mea. Nam uͥtꝰ minfirmitate
ꝑficit᷑. Pecit eger ut qd ad salutẽ apponit
medicꝰ: cũ uolucrit egͥtus aufatur. Medicꝰ
dic̃. hõ mordet: s sanat. Tu dicis tolle qͥa
mordet: medicꝰ dic̃ nõ tollo qͥa sanat. T̃u
ad medicũ qͣre uenisti: Sanari an moleᷤ¬
tiam nõ pati: hõ gͦ exaudiunt dñs paulũ
ad uolũtatem:. qui exaudiuit ad sanitatẽ.
Nam nõ: magnũ exaudiri a d̾o ad uolũta¬

Expanded text:
a me: et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Petit aeger, ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad medicum quare venisti? Sanari, an molestiam non pati? Non ergo exaudivit Dominus Paulum ad voluntatem, quia exaudivit ad sanitatem. Nam no
Abbreviated transcription (Latin):
sine aliqua matre. ⁊ natꝰ de uirgine matre
sine homine patre. andistis quid dixerit. ł¬
go ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. Sic accipite. hoc credite.
ut mereamini intellig̾e. Fides enĩ debet p̃ce¬
d̾e incellectum. ut sit intellectꝰ fidi p̾mium.
Propħa enĩ aꝑtissime dic̾. Nisi credid̾itis. ñ in¬
telligetis. Quod gͦ simplicit̾ p̾dicat᷑ credendũ
est. qͦd siuplicit̾ disput᷑at᷑ incelligendũ est.
pͥ mitꝰ gͦ gͦ ad imbuendas ur̃as mentes ꝑfidẽ
p̃dicamus uobis. xp̃m d̾i pat̾s unicũ. Qua¬
re addit᷑ unicũ: Quia cuiꝰ ÷ unicꝰ. multos fi¬
lios habet gr̃a. set̾i gͦ om̃s scĩ filii d̾i sunt. gr̃a

Expanded text:
sine aliqua matre, et natus de virgine matre sine homine patre, audistis quid dixerit: Ego et Pater unum sumus. Sic accipite hoc, sic credite, ut mereamini intelligere. Fides enim debet praecedere intellectum, ut sit intellectus fidei praemium. Propheta enim apertissime dixit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quod ergo simpliciter praedicatur, credendum est: quod subtiliter disputatur, intelligendum est. Primitus ergo ad imbuendas vestras mentes per fidem praedicamus vobis Christum Dei Patris unicum. Quare additur, Unicum? Quia cujus est Unicus multos filios habet gratia. Caeteri ergo omnes sancti filii Dei sunt gra
Abbreviated transcription (Latin):
do uobis. pacem relinqͦ nobis. De
pace dicturi: pͥus que pacis sint
cõmoda uideamꝰ. Eĩt ꝑax serenitaᷤᷤ
m̃tis. tranqͥllitas amini. simplicitas cordis.
amous iũcłm. consortiũ caritatis. Hec ÷ que
simultates collit: bella ꝯpescit. Conpͥmit irã.
suꝑbos calcat. humiles amat. discordes sedat.
mimicos cõcoedat : cunctis : placita. Nõ qͣrit
aliemĩ: nicħ dcputat suñ. Bocet amare: q
odisse non nouit. Nescit citolli: nescit infla¬
ri. Hanc qui accepit tenc̾at: qui ꝑdidit re¬
petat. qui. amisit exqͥrat: qͣm qui i eadẽ
non fuerit inuentꝰ. abdic̃at᷑ a pat᷑. prhere¬
dat᷑ a filio. nichilominꝰ ã sc̃o spũ alienꝰ effi

Expanded text:
do vobis, pacem relinquo vobis . De pace dicturi, prius quae pacis sint commoda videamus. Est pax serenitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a S