comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatẽ ut qđ etigit ei ꝗ haba magnitudinẽ. Picit̃ enĩ biqubitũ iutca
quȩ circa corpͥsunt. ut uestim̃tũ ł tonica. aut in mnbro ut in manu anulũ
A ut᷑. mbru ut manũ ł pedẽ. Aut inuase. ut modius grana tritici. aut lagẽ¬
nauinũ Aium enĩ habere. la guena dr̃ n madius graua tridici H er
igit᷑ om̃a habere dñr ut inuale. at ut possessionẽ ł labere enĩ domũ ⁊ agrũ¬
icim̃. aut &iã uxorẽ habere. sed & uxor uirũ Sed uidet᷑ alienissimꝰ quinẽ
dictus c̃ modus cẽ in eo qđ est habere Nibiłeni aliud uxorẽ habendo signifi¬
camus. nisi quia cõabitat᷑. Forte tam̃ & alii quidã apͣparebunt modi de co
quod est habire. Sed qui consueuerunt dici pene om̃s enumerati sunt

Expanded text:
 magnitudinem dicitur enim BICVBITVM ; aut EA QVAE circa corpus SVNT, VT VESTIMENTVM VEL tunicam; aut in MEMBRO ut in manu anulum; aut VT MEMBRVM ut manum vel pedem; aut VT in vase ut modius GRANA TRITICI AVT LAGENA vinum; vinum enim HABERE LAGENA dicitur et modius GRANA TRITICI; haec igit vir uxorem habere, et uxor virum. Sed videtur alienissimus qui nunc dictus est modus esse in eo quod est habere, nihil enim aliud per uxorem habere significamus, nisi quia cohabitant, forte tamen et alii quidam apparebunt modi de eo quod est habere. Sed qui consueverunt dici, pene omnes enumerati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ scđm quendã ordinẽ prius dr̃. quẽ ad modũ & in disciplinisa inorati¬
onib Nã ⁊ inde monstratiuis disciꝑlinis e prius nposterius ꝑordinẽ
lem̃ta enĩ priora sunt his quȩ describunt ꝑ ordinẽ. Sed& ingramatica e¬
lem̃ta priora sunt syllabis ⁊imoratione similit̾. Proemiũ &ia prius est
narrationeꝰ ꝑ ordinẽ mplius. Supra ea quȩ dicta sunt. qđ melius ẽ n¬
honorabiluis prius naturalit̃ eẽ uidet᷑: Consueuert᷑ aut̃ & plurimi hono¬
rabiliores ⁊ magis dilectos ase priores dicere apud se. Est qͥdẽ ⁊ pene
alienissimꝰ prioꝵ hic modus. Modi itaq qͥ dictis de pͥore isti sunt.
idetͣ aut̃ p̃ter eos qͥ dicti sunt alt̃ eẽ pͥoris modus łoꝵ enĩ que con¬

Expanded text:
iplinis et in orationibus; NAM ET in demonstrativis disciplinis EST prius et posterius PER ordinem elementa enim priora sunt HIS QVAE DESCRIBVNTVR PER ordinem, SED et in grammatica elementa priora sunt syllabis, et in orationibus similiter PROOEMIVM enim prius est NARRATIONE PER ORDINEHONORABILIUS, PRIUS NATURALITER ESSE VIDETUR; CONSUEVERUNT AUTEM ET PLURIMI HONORABILIORES ET MAGIalienissimus PRIORVM hic modus. MODI ITAQVE qui DICTI SVNT DE PRIORE isti sunt. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae con
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ alterũ falsũ eẽ. quȩcũq tã quã affirmatio & negatio opposita sunt
Contrariũ uaq ẽ bono qͥdẽ ex necessitate malũ: Hoc aut̃ palã e ꝑsingulde
inductione ut sanitati languor ⁊ iusticiȩ in iusticia ⁊ fortitudini debili¬
tas Similit̃ aut̃ x. inaliis Malo aut̃ aliqndo quidẽ bonũ ẽ c̃trariũ. a¬
liq̃ndo malũ. Egestati enĩ cũ sit malũ. saͣꝑ abin dantia c̃traria ẽ cũ sit x ũ

Expanded text:
verum, alterum falsum esse, quaecunque tanquam affirmatio et negatio overum, alterum falsum esse, quaecunque tanquam affirmatio et negatio o11 Contrarium autem est bono quidem ex necessitate malum hoc autem PALAM est PER SINGVLORVM INDVCTIONEM, ut sanitati LANGVOR et iustitiae iniustitia et fortitudini DEBILITAS, similiter autem et in aliis, malo AVTEM ALIQVANDO QVIDEM bonum EST contrarium, ALIQVANDO malum EGESTATI enim CVM SIT MALVM, SVPERABVNDANTIA CONTRARIA EST, CVM SIT ETIAM
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a quȩ dicta sunt sine complexione dñr. Sed & maxime uidebit᷑ hoc
tale c̃tingere in his quȩ scđm cõplexionẽ c̃traria dñr. Sanũ nãqͣ. socratẽ
rũ aut falsũ eẽ Cũ enĩ sit socrates. erit aliud qͥdẽ uerũ aliud aut̃ falsũ
Cũ uͦ ñ sit. ambo falsa sunt. Neq enĩ languere neq sanũ eẽ uerũ est
cũ ipse socrates omnino ñ sit. In priuatione uͦ a habitu cũ ñ sit. neutrũ ue¬
rũ ẽ Cũͣ sit. ñ erit alterũ uerũ: Habere nãq. uisũ socraten adid qđ
ẽ cecũ eẽ socraten oppositũ ẽ. sic̃ priuatio a habitꝰ Et cũ sit ñ necessa¬
riũ ẽ alterũ uerũ ł falsũ ẽẽ Cũ enĩ ñdũ natus est habere. utraq fal
suie sit siue ñ sit. aliud qͥdẽ erit falsũ. aliud aut̃ uerũ. Languere não
alterũ aut̃ falsũ ẽ ⁊cũ ñ sit semilit̃ languere & enĩ cũ ñ sit falsũ ẽ
ñ languere aut̃ uerũ: Quare inhis solis ꝓpriũ erit semꝑ alterũ eoꝵ

Expanded text:
autem quae dicta sunt, sine covidetur contingere in his quae secundum complexionem dicuntur sanum enim esse Socraten rum AVT falsum ESSE; cum enim sit Socrates, ERIT ALIVD quidem verum ALIVD AVTEM falsum, cum VERO non sit, AMBO falsa sunt; neque ENIM LANGVERE neque sanum esse verum est, cum ipse Socrates OMNINO non sit. In privatione vero ET HABITV, cum non sit, neutrum verum est,  cum sit, non  ERIT alterum verum; habere NAMQVE VISVM Socraten AD ID QVOD EST caecum esse Socraten OPPOSITVM EST SICVT PRIVATIO et habitus, et cum sit, NECESSARIVM NON EST alterum verum vel falsum ESSE CVM enim NONDVM natus EST HABERE, utraque falSIVE sit SIVE non sit, ALIVD QVIDEM ERIT FALSVM ALIVD AVTEM VERVM; LANGVEalterum vero falsum est, et cum non sit, similiter; languere enim cum non sit, falsum est, non languere autem verum. Quare in his solis proprium erit, semper alterum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur et aliquorũ quoda modo sehabenciũ ad unũ aliquod& adse
inuicẽ collectio. secđm quã significionẽ romanorũ dr̃ genus ab unius
scilicet habitudine. dico autẽ romuli. & mulatudinis habentiũ ali qͦ mo¬
do ad inuicem ean quȩ ab illo est cognationem secundũ diuisionẽ aus
generibus dicta. Picitur aut̃ et alit̃ rursus nenu qsa¬
est unius cuiusq generationis princłũ. ł ab eo quȩͥ genuit. ł aloco in quo
quis genitus est. Sic enĩ horestẽ quidc̃ dicimus a tantalo habere genus.
illũ aut ab hercule. Et rursũ pindarũ quidẽ thebanũ eẽ genere. platonẽ uero
atheniensem. Et enĩ patria principiũ est unius cuusꝙ generacionis quẽ ad¬
modũ pat̃. Hae aut̃ udetur ꝓmptissima cẽ significacio. Lomani enim s̃
qui ex genere descendunt romuli. et cecro pidȩ qui ex genere descendunt
cecropis et eorũ prorimi. Et prius quidẽ appellatũ estꝰ unius cuiusq. ge. ger

Expanded text:
dicitur et aliquorum quodammodo se habentium ad unum aliquid et ad se invicem collectio; secundum quam significationem Romanorum dicitur genus, ab unius scilicet habitudine-dico autem Romuli-et multitudinis habentium aliquo modo ad invicem eam quae ab illo est cognationem secundum divisionem ab aliis generibus dictam. Dicitur autem et aliter rursus genusest uniuscuiusque generationis principium vel ab eo qui genuit vel a loco in quo quis genitus est. Sic enim Oresten quidem dicimus a Tantalo habere genus, Illum autem ab Hercule, et rursus Pindarum quidem Thebanum esse genere, Platonem vero Atheniensem; et enim patria principium est uniuscuiusque generationis quemadmodum et pater. haec autem uide- tur promptissima esse significatio; Romani enim sunt qui ex genere descendunt Romuli, et CecropidCecropis et horum proximi. Et prius quidem appellatum est genus uniuscuiusque ge
Abbreviated transcription (Latin):
dt inferioribi pͥredicantur. Et species quidẽ de in diuidius pre¬
torna et despecie et de indiuiduo: Dicitur enĩgeneralissimũ
quidẽ de om̃ib sub se ge heribus speciebusq etdeinduuduis

Expanded text:
de infe- rioribus praedicatis species quidem de indiuiduo praebalterna, et de specie et de indiuiduo. dicitur enim generalis- simum quidem de omnibus sub se generibus spe- ciebusque et de indiuiduis
Abbreviated transcription (Latin):
particularibus hominibus in eo quod hominessunt. Continertur. Iga᷑
indiuduũ quidẽ sub specie. species autem sub genere Totũ cruĩ qui¬
dã est genus. Indiui dĩĩ aut̃ pars dpecies uero it totũ: et pars.
Sed pars quidem alterius totũ aut̃ non alteriis. Ted altliius Pag

Expanded text:
particularibus hominibus in eo quod homines sunt. Continetur igitur individuum quidem sub specie, species autem sub genere; totum enim quiddam est genus, individuum autem pars, species vero et totum et pars sed pars quidem alterius, totum autem non alterius sed aliis; pa
Abbreviated transcription (Latin):
uius modi. qm̃ epͦprictitib: consistit
uni qđ q eorũ quri collectio nuqua in alio eadẽ erit Socra¬
tis enĩ ꝓprietatss. nuqua in alio quo libet erunt parmoulatium
auero quȩ sunt hominis. dico aut̃ eus qui est cosmntunis¬
prictates erunt ȩedem in pluribus mag¬
gis autem in om̃ib:¬

Expanded text:
uiusmodi, quoniam ex proprietatibus consistit unum quodque eorum, quarum collectio numquam in alio eadem erit. Socratis enim proprietates numquam in alio quolibet erunt particularium, hae uero quae sunt hominis, dico autem eius qui est communiprietates erunt eaedem in pluribus,gis autem in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quȩ specificae dicuntur differentie.Srunt igitur specificę
differentiȩ quȩ cuo altera faciunt speciem. et quȩ cũq: in eo qđ
quale est accipiuntur. Et de differentus quidẽ ista sufficiunt¬
om̃i ut hominẽ medicũ esse uł geometrẽ : et qđ om̃iaccidit et sinor
soli: qũe admo dũ homini esse bipeede et qđ soli. et om̃i. et aliquando.
ut homini in senectute canescere. Quartũ uero in quo concur¬
rit et soli. et om̃i et semꝑ quẽ ad modũ hominiesse risibilẽ: Naet¬
si non ridet: tati risibile dr̃ non quod ĩã ridat sed quod aptus natus
est ad ridendũ. Hoc aut̃ sẽꝑ ei ẽ ntturale et ȩquoþinnile Hlȩs aiit̃¬

Expanded text:
sunt quae specificae dicuntur differentiae. Erunt igitur specificae sunt quae specificae dicuntur differentiae. Erunt igitur specificae differentiae quaecumque alteram faciunt speciem et quaecumque in eo quod quale est accipiuntur. Et de differentiis quidem ista sufficiuntOMNI UT HOMINI MEDICUM ESSE VEL GEOMETREM, ET QUOD OMNI ACCIDIT, ETSI NON SOLI QUEMADMODUM HOMINI ESSE BIPEDEM, ET QUOD SOLI ET OMNI ET ALIQUANDO UT HOMINI IN SENECTUTE CANESCERE, QUARTUM UERO IN QUO CONCURRIT ET SOLI ET OMNI ET SEMPER QUEMADMODUM HOMINI ESSE RISIBILE; NAM, ETSI NON RIDET, TAMEN RISIBILE DICITUR, NON QUOD IAM RIDEAT SED QUOD APTUS NATUS SIT; HOC AUTEM EI SEMPER EST NATURALE; ET EQUO HINNIBILE. HAEC AUT
Abbreviated transcription (Latin):
est animal duudunt. AAssignant᷑ autẽ et iã hoc modo. Differen¬
cia est qua differunt a sesingula. Na scđm genus non differunt:
Sumus enĩ mortalia animalia. et nosẽt irracionalia. Sedadditũ
rationale separauit nos abillis. Racionalis enĩ sumus et noset du¬
Sedmortale oppositũ disuixit nos ab illis Ilntenuisaut̃ perscrutantes
et speculantes differentiã diciunt. Nsonqđ habet eorłi quȩ sub eodem
sunt genere diuidentiũ ẽe differentiã. sed qđ ad eẽ conducit. et qđ eiꝰ
qđ ẽ esse rei p᷑ms est. Neq erũ qđ aptũ natũ est nauigare erit hominis
differentia. et᷑ si ꝓprium sit hominis. Dic imus enĩ animalium hȩc
quidẽ aptanata sunt ad nauigandũ. alla minime diuidentes ab alus
Sedapiulnatũ cẽ ad naingandũ. non erat cõpletiuȩ sub stantiȩ nec
eius pras. sed aptitudo quȩdã enis est. idcirco qm̃ non est talis quales

Expanded text:
et differentiis. Adsignant autem etiam hoc modo : differenet differentiis. Adsignant autem etiam hoc modo : differentia est qua differunt a se singula; nam secundum genus non differunt, sumus enim mortalia animalia et nos et inrationabilia, sed additum rationabile separauit nos ab illis, et rationabiles sumus et nos et dsed mortale adpositum disiunxit nos ab illis. Interius autem perscrutantes et speculantes differentiam, dicunt non quodlibet eorum quae sub eodem sunt genere dividentium esse differentiam, sed quod ad esse conducit et quod eius quod est esse rei pars est; neque enim quod aptum natum est navigare erit hominis differentia, etsi proprium sit hominis; dicimus enim «animalium haec quidem apta nata sunt ad navigandum, illa vero minime» dividentes ab aliis, sed aptum natum esse ad navigandum non erat completivum substantiae nec eius pars sed aptitudo quaedam eius est idcirco quoniam non est talis quales
Abbreviated transcription (Latin):
Piffimunt autẽ eã et hoc modo: Differentia est qđ de pluribus
et differentibus specie meo qđ quale sit p̃ditatur Rationale eñ
et montale de homine predicatũ in eo qđ quiale quiddam est
homo dr̃. sed non in eo qđ quid est. Quid est enĩ inte rogatis nobis con¬
ueniens est dicere animal. Quale autẽ animalin qui siti : qb rationale
et mortale est conuenienter assignabimmus Rebuseni ex matera
et forma constantabus ul ad simllitudine ꝓpartionẽq materis
ac forme constitucionẽ habentibus quẽ ad modũ statua ex matera
homo comunis et sperialis. exmateria quidẽ similit̃ ꝓportionalito
consistit genere. exforma aut̃ differentia.: Totũ aut hoc ani¬
mal pationale mortale homo est quẽ ad modũ illie statua De¬
sriburit aut̃ hniius miodi differentiã et hoc modo Differentia¬
est qđ aptũ natͥu est diuidere quȩ sub edẽ sunt genere : Rationale
enĩ et irrationale homunẽ & equu quȩ sub eodẽ sunt genere qđ

Expanded text:
fferentia est quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quale sit praedicatur»; rationale enim et mortale, de homine praedicatum in eo quod quale quiddam est homo dicitur, sed non in eo quod quid est; “quid est” enim “homo” interrogatis nobis conveniens est dicere “animal”; quale autem animal inquisiti, quoniam rationale et mortale est convenienter adsignabimus. Rebus enim ex materet forma constantibus uel ad similitudinem rtfateriae et formae constituti- onem habentibus, quemadmodum statua ex materia homo communis et specialis ex materia quidem similiter proportionaliter consistit genere, ex forma autem differentia, totum autem hoc animal rationale mortale homo est quemadmodum illic statua. Describunt autem huiusmEST QUOD APTUM NATUM EST DIVIDERE QUAE SUB EODEM SUNT GENERE. RATIONALE ENIM ET IRRATIONALE HOMINEM ET EQUUM, QUAE SUB EODEM SUNT GENERE QUOD
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod neq genus neq species neq differentia neq ꝓpriũ sit.¬
quẽ pro posita sunt. dico autẽ genere . specic. differentia ꝓprio et
accidenti. dicendu est quȩ ei cominuiua sunt et quȩ ꝓpria

Expanded text:
vel «quod neque genus neque differentia neque sQUAE PROPOSITA SUNT, DICO AUTEM GENERE, SPECIE, DIFFERENTIA, PROPRIO, ACCIDENTI, DICENDUM EST QUAE EIS COMMUNIA ADSUNT ET QUAE PR
Abbreviated transcription (Latin):
specier ad est quẽ ad modũ risibile hamini. inseparabile uero accidens
ut nigrũ. non soli et hiopi. sed ciã coruo ad est. et carboni. et ębeno ctali
priũ et astcqualiterul nscparabile uero accidens conuersim non ꝓre¬
dicatur. Et proprioii quidẽ ȩqualis est partieipatio. acerdentiu
uero hec quidẽ magis illauero minus. Sunt quidẽ cĩa aliȩ cõmunis¬
tatis uel pro prietates corũ quȩ dicta sunt. sed sufficiu̾nt etiã hȩc addis¬
crctionẽ corũ. cõmunitatisq traditioneaa: EXPLI CIT¬

Expanded text:
speciei adest, quemadmodum risibile homini: inseparabile vero accidens, speciei adest, quemadmodum risibile homini: inseparabile vero accidens, ut nigrum, non solum Aethiopi, sed etiam corvo adest, et carboni, et ebeno, et prium et est aequaliter, inseparabile vero accidens conversim non praedicatur. Et propriorum quidem aequalis est participatio, accidentium vero haec quidem magis, illa vero minus. Sunt quidem etiam aliae communitates vel proprietates eorum quae dicta sunt, sed sufficiunt etiam haec ad discretionem eorum communitatisque traditione
Abbreviated transcription (Latin):
da est. uel aliquo modo se habens Et una quaq substantia. una qui de
specie participare ꝓlunib accidentib et separabilib et inseparabil¬
b. Et species quiꝰde sanc ante sub antellegi quã accidentia. ł si sint
in separabi torisoportet enñ asse subiestũ ut illi aliꝗd accidat Acci¬
dentia uero posterioris generis sunt. et aduonticiȩ nature. Et speci¬
er quidẽ participatio e qualit̾ est. autidentis uero ull si in separabile
sit. non ęqualit̾ Aet hiops enĩ alio ęthiope habebit colorẽ uel in¬
tentũ amplius uel remissũ. scđm nigredinẽ Bestat igitur de ꝓprio
et accidenti dicere. Quo enĩ ꝓpriũ specre et differentia et genere
Ipsc parabilis ic ordentis est quod preesaimu qua consistunt iAla
in quib: conside rantur. Quẽ ad modũ enũ preter risibile non sub¬
sistit homo. ita prcter. nigredinẽ non sub sistit et hiops. Et que ad¬
modũ sc̃ ꝑ et om̃i đd ests prõpriũ. sed et in separabile decudenos

Expanded text:
dam est vel aliquo modo se habens; et unamquamque substantiam una quidem specie participare, pluribus autem accidentibus et separabilibus et inseparabilibus; et species quidem ante subintelleinseparabilia: oportet enim ante esse subjectum, ut illi aliquid accidat: accidentia uero posterioris generis sunt et aduenticiae naturae. et speciei quidem participatio aequaliter est, accidentis uero, uel si inseparabile sit, non aequalittentum amplius vel remissum secundum nigritudinem. Restat igitur de proprio et accidenti dicere; quo enim proprium specie et differentia et genere INSEPARABILIS ACCIDENTIS EST QUOD PRAETER EA NUMQUAM CONSISTANT ILLA IN QUIBUS CONSIDERANTUR; QUEMADMODUM ENIM PRAETER RISIBILE NON SUBSISTIT HOMO, ITA NEC PRAETER NIGREDINEM SUBSISTIT AETHIOPS. ET QUEMADMODUM SEMPER ET OMNI ADEST PROPRIUM, SIC ET INSEPARABILE ACCIDENS
Abbreviated transcription (Latin):
eet intranlacione quodatt aotihoc ita intorpretari ut mci¬
onabiliter dicere miisomisimus. Longe enĩ melior acuerior
significacro ea iisa est ut probabiliter sese dicere promutten
id̾ est non preter opinionẽ ingredientiũ atq lectoruĩ quod
introductionis est propriũ : Nãcũ ab inperitorũ hominũ
mentib doctrinȩ scoretũ alcioris abhorreat. talis esse intpo
go melius probabiliter quã racionabiliter ut nob uidetur
in terpretati sumus. Antiquos autẽ ait dehis dẽ disputas se
reb sed eorũ illũ maxime tractatũ in sequi quẽ ꝑipathe¬
tici aristo telereli querint. ut tota dispiitacio ad predica¬

Expanded text:
cet in translatione, quod ait λογικώς, ita interpretari ut ‘raticet in translatione, quod ait λογικώς, ita interpretari ut ‘rationabiliter’ diceremus omisimus, longe enim melior ac uerior significatio ea uisa est, ut pro- babiliter sese dicere promitteret, id est non praeter opini- onem ingredientium atque lectorum, quod introductionis est proprium, nam cum ab imperitorum hominum mentibus doc- trinae secretum altioris abhorreat, talis esse introd. atque ideo melius probabiliter quam rationabiliter, ut nobis uidetur, inter- pretati sumus, antiquos autem ait de eisdem disputasse rebus, sed <se< eorum illum maxime tractatum insequi quem Peri- patetici Aristotele duce reliquerint, ut tota disputatio ad Praedica
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ omissio uicio daretur. apposuit quẽ ad modũ depropositis
tracta turus est ex quoruĩq hoc opus auctoritate sub nixus aggre¬
ditur. ante denuntiat. Cũ mediocritatẽ quidẽ tractatus
preͦmittit detracta obscuritatis difficultate. animũ lectoris
inuitat Ut uero acquiescat. ac sileat. adid quod dicturus est
per ipatheticorũ auctoritate confirmat atq ideo ait. dehis idest
degenerib et specreb dequib: superiores intulerat quȩstrones ac
de pro positis id est differentiis pro prus atq: accidentib: sese proba¬
biliter disputaturi. Probabiliter autem ait. ueri similiter quod
greci uel aorINaC uel aEΝΑΟΡΩC dicunt. Sepe cnĩ et apudans¬
totelẽ actioc. ueri similiter ac probabiliter dictũ inuenimus
et apud bocton. et apud alexindrũ. Prophirius ipse quoq in
multis hao significatione hoc usus est uerbo quod nos scili¬

Expanded text:
tionum omissio uitio daretur, apposuit quemadmodum de propositis tionum omissio uitio daretur, apposuit quemadmodum de propositis tractaturus est, ex quorumque hoc opus auctoritate subnixus adgrediatur, ante denuntiat, cum mediocritatem quidem tractatus promittit detracta obscuri- tatis difficultate, animum lectoris inuitat, ut uero adquiescat ac sileat ad id quod dicturus est, Peripateticorum auctoritate confirmat, atque ideo ait de his, id est de generibus et spe- ciebus, de quibus superiores intulerat quaestiones, ac de pro- positis, id est de differentiis, propriis atque accidentibus, sese probabiliter disputaturum, probabiliter autem ait ‘ueri similiter’, quod Graeci λογικώς uel Ινδόξως dicunt, saepe enim et apud Aristotelem λογικώς ‘ueri similiter’ ac ‘probabi- liter’ dictum inuenimus et apud Boethum et apud Alexan- drum. Porphyrius quoque ipse in multis hac significatione hoc usus est uerbo, quod nos scili
Abbreviated transcription (Latin):
genera et species sub sistunt quidẽ alio modo. intellegantur uero alio
aluis esse suum habentia Sed plato genera et specres ceteraq non
modo intellegi uniuer salia. uerũ etiã esse. atq preter corpora sub¬
sistere putat Aristotelis uero intellegi quidẽ in corporalia atq
uniuersalia: sed sub sistere insensibilib putat. Quorũ diuidicare¬
sententias. aptũ esse nonduxi. Alcioris enĩ est phrlosophiȩ. Idcir¬
couero studiosius aristotelis sentenciã executi sumus. non quod
eã maxime proba remus. sed quod hicliber ad predicamenta conscrii¬
tus est quorũ aristotelis auctor est. Mllud uero quẽ ad modũ
de his ac de pro positis probabiliter antiqui tractauerunt. et ho¬
rũ maxime per ipat hetior. tibi nuno tẽytabo monstrare Pre¬
ter missis his que stionib quasalciores esse predixit. exoptat medio¬
cre introductoru operis tractatũ. Sed ne hȩc ipsa sibrharũ quȩs¬

Expanded text:
genera et species subsistunt quidem alio modo, intelliguntur vero alio genera et species subsistunt quidem alio modo, intelliguntur vero alio aliis esse suum habentia; sed Plato genera et species caeteraque non modo intelligi universalia, verum etiam esse atque propter corpora subsistere putat; Aristoteles vero intelligi quidem incorporalia atque universalia, sed subsistere in sensibilibsententias aptum esse non duxi, altioris enim est philosophiae, idcirco uero studiosius Aristotelis sententiam executi sumus, non quod eam maxime probaremus, sed quod hic liber ad Praedicamenta conscriptus est, quorum Aristoteles est auctor. Illud uero quemadmodum de his ac de propo- sitis probabiliter antiqui tractauerunt et horum ma- xime Peripatetici, tibi nunc temptabo monstrare. Praetermissis his quaestionibus quas altiores esse praedixit, exoptat mediocrem introductorii operis tractatum, sed ne haec ipsa sibi harum quaes
Abbreviated transcription (Latin):
numero subi santiali similitudine genus uero collectico¬
genuris. Sed hȩc similitudo cũ in singularib est. fit sen
sibilis. cũ in uni uersalib: fit intellegibilis eodemq: modo
cum sensibilisest. insigularib perͦ manet cumintolle¬
gitur fit uniuersalis. Subsistunt ergo oirca sensibilu. intelleguntur
autẽ preter corpora. Neq enĩ interdu sũ est. ut duȩ reseidẽ sub iecto.
sint ratione diuersȩ. ut linea curua. atq caua. quȩ rescũ diuersis diffi¬
nicionib: terminentur. diuersusq: corũ intellectus fit : semꝑ tamen
in eodẽ sub iesto reperuuntur Eadẽ quippelinea caua. eadẽ cur¬
ua est. Itaq generib et specieb id est singularitate et uniuersalita¬
ti unũ quidem sub iectum est: sed alio modo uniuersale est cũ cogi
tatur. alio singulare cũ sentitur in reb his in quib esse suũ habetꝰ
Hisigitur terminatis om̃is ut arbitror quȩstio dissoluta cst. Ipsa e nĩ

Expanded text:
numero substantiali similitudine, genus uero conumero substantiali similitudine, genus uero coe, sed haec similitudsibilis: cum in universalibus, fit intelligibilis; eodemque modo cum sensibilis est, in singularibus permanet, cum intelligitur, fit universalis. Subsistunt ergo circa sensibilia, intelliguntur autem praeter corpora, neque enim interclusum est ut duae res eodem in subjecto non sint ratione diversae, ut linea curva atque cava: quae res cum diversis diffinitionibus terminentur diuersusque earum intellectus sit, semper tamen in eodem subiecto reperiuntur; eadem enim linea caua, eadem curua est. ita quoque generibus et speciebus, id est singularitati et uniuersalitati, unum quidem subiectum est, sed alio modo uniutatur, alio singulare cum sentitur in rebus his in quibus habet esse suum. His igitur terminatis omnis ut arbitror quaestio dissoluta est. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
sũ peronib: ab his reb in quib: sunt effioit non modo falsus
nonest. uerũ etiã soliis id quod in pro prictate uerũ est inue¬
nire potest Sit igiurres huius modi in corporilib: atq
in sensibilib reb: intelleguntur autem preter sensibilia.
ut conũ natura per spior. et pro prietas ualeat cõprehendi
Quo cisca oñ genera et species cogitantur. tunc ex singulis
in quib sunt eorũ similitudo colligitur ut ex singulis homi¬
nibi inten se dissimilib: humanitatis similitudo Quȩ simili¬
nuido cogerat ianimo uerorterq: perfecta fit spedies qua¬
rũ specierũ rursus diuersarũ similitudo conside nita: quȩ
nis in ipsis specieb: aut in eorũ indiuiduis esse non patest
efsrcit genus Itaq heo sunt quidẽ in singularib: cogitan¬
turuero unuersala Nihilq: aliud species esse pittan¬
duest nisi cogitatio collecta ex inliuiduorũ dissimiliũ

Expanded text:
sumptionibusque ab his rebus in quibus sunt efficit, non modo falsus sumptionibusque ab his rebus in quibus sunt efficit, non modo falsus non est, uerura etiam solus id quod in proprietate uerum est inuenire potest. sunt igitur huiusmodi res in corporalibus atque in sensibilibus, intelleguntur autem praeter sensibilia, ut eorum natura per- spici et proprietas ualeat comprehendi, quocirca cum genera et species cogitantur, tunc ex singulis in quibus sunt eorum similitudo colligitur ut ex singulis hominibus inter se dissi- milibus humanitatis similitudo, quae similitudo cogitata animo ueraciterque perspecta fit species; quarum specierum rursus diuersarum similitudo considerata, quae nisi in ipsis speciebus aut in earum indiuiduis esse non potest, efficit genus, itaque haec sunt quidem in singularibus, cogitantur uero uniuersalia nihilque aliud species esse putanda est nisi cogitatio collecta ex indiuiduorum dissimilium
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt intellectũ concipi dixerimus. tunc abiatinor ac edis¬
ficilior quȩstio dubitacionẽ parat. cũ discernendi. atq intel
legendi generis ipsius notura sũ ma difficultas ostenditumr Na
specres in aliquo horũ esse oportet. Quale erit igitur id quod
genus dicitur utrũ ne corporcũ anuero incorporeũ.
Neq enĩ quid sit diligenter intenditur. nisi in quo horũpo¬
nidebeat agnoscatur Sed neq cũ hȩc soluta fuerit ques¬
tio. om̃e exeluditur ambiguum. Suib est enĩ aliquid.¬

Expanded text:
quae sunt, intellectum concipi dixerimus, tunc alia maior ac difquae sunt, intellectum concipi dixerimus, tunc alia maior ac diffi- cilior quaestio dubitationem parit, cum discernendi atque intel- legendi generis ipsius naturam summa difficultas ostenditur, namspecies in aliquo horum esse opor- tebit. quale erit igitur id quod genus dicitur, utrumne cor- poreum an uero incorporeum? neque enim quid sit diligenter intenditur, nisi in quo horum poni debeat agnoscatur, sed neque cura haec soluta fuerit quaestio, omne excludetur ambi- guum. subest enim aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cũus ex secucionẽ se differre ꝓmisit addidit. ut de his minime
obscure penitus q: tractaindo nec lectori quic quã obscuritatis of¬
funderet. et tamen sciencia roboratus. quod quȩ riuire possetag¬
nosceret Sunt autem quȩstiones quas sese reticere promittitꝰ
et ꝑutiles et secretȩ. et tẽptatȩ quidẽ ad octissimis uiris nec aplu¬
rib dissolutę Quarũ prima est hiuus modi Om̃e quod in tellega
animus aut id quod est in rerũ natura constitutũ intellectũ con¬
cẜpit. et sibimet racione de scribit. aut id quod non est uacua sibi
imaginatione depingit. Ergo intellectus generis et ceterorũ
cuius modi sint quȩritur: Utrũ neita intellegamus species
et genera. ut ea quȩ sunt. et ex quibus uerũ capimus in s̃tellec¬
tii annos mnetipũ nos ludimus cũ ea quȩ non sunt. animi nobis cas¬
usa cogitacione formamus : Quod siesse quidẽ constiterit. et ab his

Expanded text:
cuius exequi quaestionem se differre promisit, addidit, ut de his minime cuius exequi quaestionem se differre promisit, addidit, ut de his minime obscure penitusque tractando nec le|ctori quicquam obscuritatis offunderet et tamen scientia roboratus quid quaeri iure posset agnosceret, sunt autem quaestiones quas sese reti- cere promittit, et perutiles et secretae et temptatae quidem a doctis uiris nec a pluribus dissolutae, quarum prima est huius- modi. omne quod intellegit animus aut id quod est in rerum natura constitutum, intellectu concipit et sibimet ratione de- scribit aut id quod non est, uacua sibi imaginatione depingit. ergo intellectus generis et ceterorum cuiusmodi sit quaeritur, utrumne ita intellegamus species et genera ut ea quae sunt et ex quibus uerum capimus intellectum, an nosmet ipsi nos ludimus, cum ea quae non sunt, animi nobis cassa cogitatione formamus, quod si esse quidem constiterit et ab his
Abbreviated transcription (Latin):
prebent: s Sed memiit por phirius introductionẽ
sese conscribere. neq ultra quã institucionis modus est
formã tractatus ẽꝗͦ reditur. Ait ent̃ seaitiorũ questi¬
onum nodis abstinere. sim plices uera mediocri cõn¬
iestura per stringore. Quȩ uero sint altiores questiones
quas se differre pro mirtit. ita ꝓponit : Mox inquit dege¬
ncrib: ac specieb illud quidc̃ siue sub sistunt. siue in solis nudisq
intellectib posita sunt. siue sub sistenciacor poralia sunt an incor
poralia. et utrũ separata a sensibilib et circa ea constancra dicere
recusabo Altssimũ enĩ est huus modi negotiũ. et maioris ego
in quisicionis Alciores inquit questiones preter eo. necis inꝰ¬
tẽpestuie lectoris animo ingestis. inicia euis primicrasq ꝑtur¬
bem. Sed ne om̃ino faceret neglegenciã. ut nihil preter quam
quod ipse dixisset. lector amplius putaret occultũ. id ipsum

Expanded text:
praebent? Sed meminit Porphyrina introductionem praebent? Sed meminit Porphyrina introductionem aese conscribere neque ultra quam institutionis modus est, formam tractatus egreditur, ait enim ‘se altiorum quaestionum nodis abstinere, simplices uero mediocri coniectura perstringere’, quae uero sint altiores quaestiones quas se differre promittit, ita proponit : Mox, inquit, de generibus ac speciebus illud quidem, siue subsistunt siue in solis nudisque intellectibus posita sunt siue subsistentia corporalia sunt an incor- poralia et utrum separata a sensibilibus an in sensi- bilibus posita et circa ea constantia, dicere recusabo, altissimum enim est huiusmodi negotium et maioris egens inquisitionis. Altiores,. inquit, quaestiones praetereo, ne eis intempestiue lectoris animo ingestis initia eius priraitiasque perturbem, sed ne omnino faceret neglegentem, ut nihil praeterquam quod ipse dixisset, lector amplius putaret occultum, id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de monstratur conueniencia principia possnt intellegi
Necessaria uero esse ea ipsa quȩ et genera et differentias dici¬
mus nullus dubrtat. qui specrem sine genere. et differentia. in¬
tellegit esse non posse. Genera uero et differentiȩ causȩ sunt
specierum. Idcirco enĩ species sunt quiea genera earũ et diffe¬
rencie sunt Quȩ in syllogissimis posita de monstrantib non
rei solulũ uerũ conclusionis etia causȩ sunt. quoð postremo
resoluitur locuplecius dicemus. Cu igitur ꝑutile sit et
diffinicione iod libet illud circũ scribere et diuisio nedis¬
soluere et de monstracionib cõꝓbart. hȩc aut̃ prete rearñ ser
eneiã dequib in hoc libro disputabitur neq intellegineq
exerceri ualent quis umquã poterit dubitare. quin hie
liber maximũ tocius logicȩ ad i meniũ sit preter quẽ
cȩteri quȩ in ea magnã ium tenent. nullũ doctrinȩ aditũ

Expanded text:
quae demonstratur con- uenientia principia, possit intellegi, quae demonstratur con- uenientia principia, possit intellegi, necessaria uero esse ea ipsa quae genera et differentias dicimus, nullus dubitat qui speciem sine genere et differentia intellegit essq non posse, genera uero et differentiae sunt causae specierum. idcirco enim species sunt, quia genera earum et differentiae sunt quae in syllogismis posita demonstratiuis non rei solum, uerum con- clusionis etiam causae sunt, quod postremi Resolutorii locu- pletius dicent. Cum igitur perutile sit et definitione quodlibet illud circum- scribere et diuisione dissoluere et demonstrationibus comprobare, haec autem praeter earum rerum scientiam de quibus in hoc libro disputabitur, neque intellegi neque exerceri ualeant, quis umquam poterit dubitare quin hic liber maximum totius logicae adiumentum sit, praeter quem cetera quae in ea magnam uim tenent, nullum doctrinae aditum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Sed genera specieb propriis priora naturaliter sunt. Cȩ ge¬
ncribus enĩ specres fluunt. Atc̃ species sub seposuis uuł spccreb
uel indundius. priores nituraliter esse manifestũ est Quȩ uero
priora sunt. ea et prenoscuntur. et nociora sunt sequentib: natura¬
liter Duobus enĩ modis primũ aliquid et notũ dicitur. Scđm
nos scilicet. et scđm niturã. Nob̵ enim illa migis cognita sunt quȩ
sunt proxima. et indiuidua dehinc species. post modum genera
Atuero naturȩ conuerso modo. ea sunt magis cognita quȩ nob̶
minime proximai Atq ideoqua bibet se longius a nobis genera ꝓ¬
tulerint. tanto magis erunt lucida et naturaliter nota. Diffe¬
renciȩ uero sub stanciales illȩ sunt. quas ꝑse in esse his rebus quȩ
de monstrantur agnoscimus Prȩcedere autern debet generũ aodis¬
fcrenciarũ cognicio ut in una quaii disciplina quȩ sint euis rer

Expanded text:
tibus, sed genera speciebus propriis priora naturaliter sunt; ex getibus, sed genera speciebus propriis priora naturaliter sunt; ex generibus enim species fluunt, item species sub se positis uel speciebus uel indiuiduis priores naturaliter esse manifestum est. quae uero priora sunt, ea et praenoscuntur et notiora sunt sequentibus naturaliter, duobus enim modis primum aliquid et notum dicitur, secundum nos scilicet et secundum naturam, nobis enim illa magis cognita sunt quae sunt proxima, ut indiuidua, dehinc species, postremo genera, at uero natura conuerso modo ea sunt magis cognita quae nobis minime proxima, atque ideo quamlibet se longius a nobis genera protulerint, tanto magis erunt lucida et natura- liter nota, differentiae uero substantiales illae sunt quas per se inesse his rebus quae demonstrantur agnoscimus, praecedere autem debet generum ac differentiarum cognitio, ut in una quaque disciplina quae sint eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
etequuꝰ singulb animalia nuncurantur Eeqtes tĩ nero
neq parietes acfundamenta singillitĩ domus nomine nuncuri
ruolent sedcum fucrint iunctȩ partes tunc reste tocius nom
ex cipiunt : Deea uero diuusione quȩ scđm accidens fit nullis
ignorit quod incognito accidenti in cognitiq ui generis ac
differentiarũ. facle euenire possit ut ac ordens ita insubite¬
ti salieimus quasi genus inspecies. et postre inũ omem hune
erdinem pinticionis fedissime ꝑ miscebit inscientia : Et qm
quid liber hic ad diuisionẽ ꝓrosit ostendimus nunc dede monim¬
none dicenus neper ardua atq difficilia hereat: qui intanta
hac disciplina iuigilantissimo ingenio et sollerts simo labo¬
re sudauerit E enĩ de monstratio id es alicuius quesite rei
certa ritionis collectio ex inte cognitis nituriliter ex¬
conuenientibus exprimis excausa exnecessariss ex ꝑse in hereri¬

Expanded text:
et equus singuli animalia nuncupantur, neque tectum uero et equus singuli animalia nuncupantur, neque tectum uero neque parietes aut fundamenta singillatim domus nomine appellari solent, sed cum fuerint iunctae partes, tunc recte totius nomen excipiunt, de ea uero diuisione quae secundum accidens fit, nullus ignorat quin incognito accidenti incognitaque ui generis ac differen- tiarum facile euenire possit, ut accidens ita in subiecta soluatur quasi genus in species, et postremo omnem hunc ordinem partitionis foedissime permiscebit inscientia. Et quoniam quid hic liber ad diuisionem prosit osten- dimus, nunc.de demonstratione dicemus, ne per ardua atque difficilia haereat qui in tanta hac disciplina uigilantissimo in- genio et sollertissimo labore sudauerit. fit enim demonstratio, id est alicuius quaesitae rei certa rationis collectio, ex ante cognitis naturaliter, exconuenientibus, ex primis, ex causa, ex neces- sariis, ex per se inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
miine noe non possunt unadiffinitione cõprehendi Siigitii
exdisfinitiorie mni festũ sit quid genis sit quid uero nomenequ¬
uocum : diffinitio uero ꝑgenera differentiasq discunrit qsquau¬
ne dubitare potest etũ in hic diusionis forma plurimũ huius Tilm
austoritatem ualere Illa uero scđm se diuisio quȩ est totius
in partes qũc ad modũ discernitur ł et non potius generis insped¬
esdiuusso esse putabitur. nisi sint genus et species et differentis ent¬
qieius ainte discipline rtione tractata : Cur enĩ nonqui¬
ium dicat domus pecies potius esse quã partes fuhdament
parietes et tectũ Sed cũ oecurrit geniris nomen in uni
nuaq spenie totũ posse congruere totius uero inuna quiqueo
rente sea nomen conuenire non posie manifestũ sit aliã quisio¬
nem esse generis inspecies aliã totius in partes conuerure autem
nomenoeneris singulis speciebius ostenditur ꝑ id quod et homo

Expanded text:
mmune nomen non possunt una definitione comprehendi, si igitur mmune nomen non possunt una definitione comprehendi, si igitur ex definitione manifestum fit quid genus sit, quid uero nomen aequiuocum, definitio uero per genera differentiasque discurrit, quisquamne dubitare potest aeque in hac diuisionis forma plurimum huius libri auctoritatem ualere? illa uero secundum se diuisio quae est totius in partes, quemadmodum discernitur ac non potius generis in species diuisio esse putabitur, nisi sint genus |et species et differentiae earumque uis ante disciplinae ratione tractata? cur enim non quisquam dicat domus species potius esse quam partes fundamenta, parietes et tectum? sed cum occurrit generis nomen in una quaque specie totum posse con- gruere, totius uero in una quaque parte sua nomen conuenire non posse, manifestum fit aliam diuisionem esse generis in species, aliam totius in partes, conuenire autem nomen generis singulis speciebus ostenditur per id, quod et homo
Abbreviated transcription (Latin):
mallia. Cum igitur ita om̃is sit diuisio. aut scđm se. aut ꝑaccidens
utraq: uero particio tripliciter fiat . cũq: insuperiore scđm setri¬
plici particione sit una diuisionis forma. genus inspecies separare.
id neq preter generum scientiam fieri ullo modo potest. neq uero
preter differenturũ. quas necesse est inspecierũ diuisione sumi Ma¬
nifestũ est igitar quanta utilitas huius libri ad hanc diusionẽ sit.
quȩ primo ad itu genus ac species et differentiastractat. Secunda
abhuius libri utilitate disc rͤta est. Quoeni modo cognoser poterit
utrũ uox giuiis diuisionẽ facere quȩ rimus ȩqui uoca esse iudratͥ
ne eorũ genus. Quod sulla quȩ preposita uox designit non po¬
sunt unã diffinitione concludi nemodubitit quin illa uoa sit
ȩniiuoca neq itasit cõmunis his deqnib predicitur ut genus est¬
caiunisi quando quidẽ caquȩ sub seposita significit : scđ m co¬

Expanded text:
mollia’, cum igitur ita omnis sit diuisio aut secundum se aut per accidens, mollia’, cum igitur ita omnis sit diuisio aut secundum se aut per accidens, utraque uero partitio tripliciter fiat cum- que in superiore secundum se triplici partitione sit una diui- sionis forma genus in species separare, id neque praeter generum scientiam fieri ullo modo potest neque uero praeter differentiarum, quas necesse est in specierum diuisione sumi, manifestum est igitur, quanta utilitas huius libri ad hanc diuisionem sit quae primo aditu genus ac species et differentias tractat, secunda ab huius libri utilitate discreta est. uno enim modo cognosci poterit, utrum uox cuius diui- sionem facere quaerimus, aequiuoca esse uideatur ne eorum genus, quodsi illa quae proposita uox designat, non possunt una definitione concludi, nemo dubitat quin illa uox sit aequiuoca neque ita sit communis his de quibus praedicatur ut genus, quandoquidem ea quae sub se posita significat, secundum co
Abbreviated transcription (Latin):
apperitur. et quã multa sunt quȩ ab ea significantur ostenditur
ut siquis dicat nomen canis. plura significat. et hunc latrabilẽ. quad rapedẽq:
et cȩleste sidus et marinã bestiã. quȩ om̃a ase diffinicione distincti sunt. Di¬
uidi autẽ dicitur. et quoties totũ in partes pro prias separatar: ut cũ
dicimus domus. aliud sunt fundamenta. aliud parietes. aliud restũ
Et hȩc quidẽ triplex diuisio scđm se separatio nuncupatur. Est aut̃
alia quȩ scđm accidens dicitur Eaquoq fit tripliciter. aut cũ acciden
in sub ieita diudimus. ut cũ dicobonorũ ali sunt in anima alia in cor¬
pore uedrursus cum subiectũ in accidentia. ut corporũ alia sunt
alba alianigra. alia medii coloris. rursus cũ accidens in accidentia
separamus. ut cũ dicinius liquenti&. alia sunt alba. alia nigra. alia
medicoloris. et rursus alborũ. alia sunt dura. alialiquentia quedã

Expanded text:
aperitur et quam multa sint quae ab ea significantur ostenditur, aperitur et quam multa sint quae ab ea significantur ostenditur, ut si quis dicat ‘nomen canis plura signet coeleste sidus, et marinam bestiam, quae omnia a se diffinitione disjuncta sunt. Dividi autem dicitur et quoties totum in partes proprias separatur, ut cum dicimus: domus aliud sunt fundamenta, aliud parietes, aliud tectum. Et haec quidem triplex divisio secundum se partitio nuncupatur. Est autem alia quae secundum accidens dicitur. Ea quoque fit tripliciter, aut cum accidens in subjecta dividimus, ut cum dico, bonorum alia sunt in anima, alia in corpore’, uel rursus cum subiectum in accidentia, ut ‘corporum alia sunt alba, alia nigra, alia medii coloris’, rursus cum accidens in accidentia separamus, ut cum dicimus ‘liquentium alia sunt alba, alia nigra, alia medii coloris’, et rursus ‘alborum alia sunt dura, alia liquentia, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tis cũ genere species diffinitur. Sed sicui hȩc pressiora quã ex po¬
sitionis modus postulat ui debuntur: cum hoc scire conuenit ua
nos ut pͥrima edicione dictũ est. hano expositionem nr̃o se reserua¬
reuidicio ut ad intellegenciã simplicẽ . huius libri edicio prima suffi¬
ciat:. Adinteriora uero speculationẽ confirmatis bene ia scientia nec insin¬
gulis uocabulis rerũ hȩrentib: hȩc post terior loquatur. Ad diuisionẽ
uero faciendã tã hicliber utilis est. ut preterearũ scientiã rerũ dequi¬
bus in hac libriserie disputatur. casi fiat pocius qũa ratione parti¬
cio Hoc autẽ manifestũ erit. sidiuisionẽ ipsam diuidamus. id est si no¬
men ipsũ diuisionis inea quȩ significat pat̾i mur Est nãq diuisio
generis inspecres: ut cum dicimus coloris aliud esse album. aliud nigrũ.
aliud uero mediũ. Estrursũs diuisio quociens uox plura significins

Expanded text:
tis cum genere species definitur, sed si cui haec pressiora quam expotis cum genere species definitur, sed si cui haec pressiora quam expositionis modus postulat uidebuntur, eum hoc scire conuenit, nos, ut in prima editione dictum est, hanc expositionem nostro reseruudicio, ut ad intellegentiam simplicem huius libri editio prima sufficiat, ad interiorem uero speculationem confirmatis paene iam scientia nec in singulis uocabulis rerum haerentibus haec posterior colloquatur. Ad diuisionem uero faciendam tam hic liber est utilis, ut praeter earum scientiam rerum de quibus in hac libri serie disputatur, casu fiat potius quam ratione partitio, hoc autem manifestum erit, si diuisionem ipsam diuidamus, id est si nomen ipsum diuisionis in ea quae significat partiamur, est namque diuisio generis in species, ut cum dicimus ‘coloris aliud est album, aliud nigrum, aliud uero medium’, rursus diuisio est, quotiens uox plura significans
Abbreviated transcription (Latin):
ocesse est Siquis enĩ quantitatis ratrnen reddere uelit. dicat licebit
Quantitas est scđm quam ȩquale atq in ȩquale dicitur. Sic̃ igutu
pro prietatẽ quidẽ quantitatis in racione posuit quantitatis et iysa
tota ntio ipsius quantitatis pro pria est. ita descriptio et pro prictates
colligit. et propria fit ipsa descriptio Diffinicio uero ipsa quidẽ pro¬
pria non colligit. sed ipsa quoq: fit pro pria diffinicio Nãqͥ sub¬
stantiã monsta Egenus differentus uingit. et ea quȩ perse sunt com
munia atq multorũ. in unũ redigens. uni specrer quã diffinit reddit
equalia. Ita igitur ad descriptionem utilis est proprii cognicio. qm̃
pro prictas soła indescriptione colligitur. et ipsa fit propria siout
diffinitio quoque Ad diffinicronẽ uero genus quod primũ ponut.
et species ad quam geniis illud apranur. et differenciȩ. quibus uinc¬

Expanded text:
cesse est; si quis enim quan- titatis rationem reddere uelit, dicat licebit; cesse est; si quis enim quan- titatis rationem reddere uelit, dicat licebit; quantitas est secundum quam aequale atque inaequale dicitur, sicut igitur proprietatem quidem quantitatis in ratione posuit quantitatis et ipsa tota ratio ipsius quantitatis propria est, ita descriptio et proprietatem colligit et propria fit ipsa descriptio, definitio uero ipsa quidem propria non colligit, sed ipsa quoque fit propria, definitio namque substantiam monstrat, genus differen- timunia atque multorum redigens in unum, uni speciei quam diffinit reddit aequalia. Ita igitur ad descriptionem utilis eiam sola proprietas in descriptione colligitur et ipsa fit propria sicut definitio quoque, ad definitionem uero genus, quod primum ponitur, et species, ad quam genus illud aptatur, et differentiae, quibus iunc
Abbreviated transcription (Latin):
post multa dicit esse quod idẽ numero contrariorũ susceptrbilesit
uel rursus quantitatis quod in ea sola ȩquale atq inequaledicitur
et inceteris eodem modo. ut quȩ sit pro prictas contrarii. quȩ scđ
relationes oppositionis quȩ priuationis et habitus. quȩ affirmai¬
cionis et negationis. inquib: itatmctat tãquã iam peritis screnti
b q quesit pro prictatis natura. Quã siquis ignorat. frustra ea quo
de his disputantur aggreditur. Tauero illud manifestũ est quod
accidens maximũ predicamentorũ optineat locũ. quod propiro
nomine nouem predicamenta circũdat. Et ad predicamenta qui¬
dem quanta sit huius libri intentio ex his manifestũ est Quoduero
ait. et addifinitionũ assignacionem: facile agnosor potest. si prius
nitionẽ prodit ac non modo proprirtate id quod monstrat in formit.
uerũ ctiã ipsa fit propriũ. quod indisfinicionem quoq: uenire ne¬

Expanded text:
post multa dicit esse quod idem numero contrariorum susceptibile sit, post multa dicit esse quod idem numero contrariorum susceptibile sit, uel rursus quantitatis, quod in ea sola aequale atque inaequale dicatet in ceteris eodem modo, ut quae sit proprietas contrarii, quae secundum relationem oppositionis, quae priuationis et habitus, quae affirmationis et negationis, in quibus ita tractat tamquam iam peritis scienti- busque quae sit proprietatis natura; quam si quis ignorat, frustra ea quae de his disputantur adgreditur. iam uero illud manifestum est, quod accidens maximum praedicamentorum obtineat locum, quod proprio nomine nouem praedicamenta circumdat. Et ad praedicamenta quidem quanta sit huius libri utilitas ex his manifestum est. quod uero ait et ad definitionum adsignationem, facile cognosci potest, si prius rationem prodit, ac non modo proprietate id quod monstrat informat, uerum etiam ipsa fit proprium, quod in definitionem quoque uenire ne