comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dñs corillius cupiditatis lam sorde pollutũ prȩuidens peiori ꝓditionis sorde polluendũ commisit
eius fidei quicquid habebant insacculis eum quae debis quȩ uell& facere ꝑmisit ut uel conlatihonoris
uel baboe memoria pecuniae mentẽ ab ipsius uenditionẽ reuocar&. Verum quia semꝑ auarus eg&
nequmquam bene ficorũ perfidus meminit impius a furto pecuniae quã portabat ꝑuenit ad traditioni
niam sibi seruandã cõm̃dabat dixitergo ins sine illã ut indie sepulturaemeae seru& illud
qua sun nocent̃ inter roganti iudae dñs simplicit̃ & mansu&e quoministeriũ mariae ꝑtiner&
exposuit quia ipse uidelic& moriturus & adsepeliendũ aromatib ess& unguendus. Ideoq mariae
cui a dunctionem mortui corporis eius quamuis multum desideranti peruenire non licer& donatũ

Expanded text:
ergo Dominus cor illius, cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejori proditionis sorde polluendum, commisit ergo Dominus cor illius, cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejori proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei quidquid habebant in sacculis, eumque de his quae is vellet facere permisit, ut vel collati honoris, vel habitae memoria pecuniae, mentem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit impius a furto pecuniae quam portabat, pervenit ad traditionem Domini, qui pecuniam sibi servandam commendabat Dixit ergo Jesus: Sine illam, ut in aiem sepulturae meae servet illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae pertineret exposuit, quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus; ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus, quamvis multum desideranti, pervenire non liceret, donatum
Abbreviated transcription (Latin):
estuitabona dudi a postolum xp̃i. bonus odor sumus inquit in omniloco &incantica canticorũ unguentũ
effusum nomentuũ. Item dumess& rex in acubitu suo nardusmea dedit odorem suũ. ubi a perte quid
uendit trecentis denarus & datum est aegenis Vae impiotraditori uae complicib eius nequitiae
& iam nunc menbra xp̃i persequentib quistimam uirtutis quam ipsi habere non merentur ꝓximis
ibent inuidere noncessant. & quidem putare possumus iudamcuram pauperũ haec fuisse locutũ
sed ꝓdit mentem illius testis uerax qui ait. Dixitaut̃ hoc nonquia de aegenis pertinebat ad eum sed
quia furerat & loculas habens ea quae mittebantur portabat. Nonergo tunciudas perit quando
mittebantur portabat inministerium pauperum quae &iam infidelimente furare solebat. Videns

Expanded text:
est vita bona. Audi Apostolum: Christi bonus odor sumus, inquit, in omni loco ; et in Cantico canticorum: Unguentum est vita bona. Audi Apostolum: Christi bonus odor sumus, inquit, in omni loco ; et in Cantico canticorum: Unguentum effusum nomen tuum . Item: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae impio traditori! vae complicibus ejus nequitiae, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur, proximis qui habent invidere non cessant. Et quidem putare possemus Judam ob curam pauperum haec fuisse locutum; sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, ea quae mittebantur, portabat. Non ergo tunc Judas periit, quando mittebantur portabat in ministerium pauperum, quae etiam infideli mente furari solebat. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
inmagne indicium dilectionis sicut sequentia monstrant eu angelicae lectionis accepit libram
unguenti nardipistici praeciosi & unxit pedesinũ & extersit capillis suis pedescius. quo non solũ
suaedat inditium deuotionis sed & aliarum fidelium dõ animarũ signat pa&atis obsequium
Maria aut̃ accepta librã unguenti nardi pistici prȩciosi quid namq ꝑlibrã ungenti nisi ꝑfectio
guentum ex nardo pistico dicitur eẽ confectũ. quidenĩ ꝑunguentũ
grece fides latinedictur sinefide onim dõ placere in posibile ẽ Necbon asama sine side catholica fieri
potert o homo unguepedesinũ bene uiuendo dominica sectare uestigia. & capillis exterge ac si
habes superflua pauperib erogare hoc est capillis pedesiuũ tergere. quaetibi superflua sunt pedib dñi
necessaria sunt Id estminimis quibq in eclesia de quib infine dicturus erit dñs quam diufecistis oxminimis
his mihi fecistis. Domus aut̃ reploxa est odore. Id est ecclesiae uitae religiosae famabona Nam odor bonus

Expanded text:
 Accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus. » Quo non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. « Maria autem accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi. » Quid namque per libram unguenti, nisi perfectio guentum ex nardo pistico dicitur esse confectum: quid enim per unguentum, Graece, fides Latine dicitur; sine fide enim Deo placere impossibile est, nec bona fama sine fide catholica fieri poterit. « O homo, unge pedes Jesu bene vivendo, Dominica sectare vestigia, et capillis exterge, ac si habeas superflua, pauperibus eroga. Hoc est capillis pedes Jesu tergere. Quae tibi superflua sunt, pedibus Domini necessaria sunt, » id est, minimis quibusque in Ecclesia; de quibus in fine dicturus erit Dominus: Quandiu fecistis uni ex minimis his, mihi fecistis. Domus autem repleta est odore id est, Ecclesia vitae religiosae fama bona. Nam odor bonus
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudium bonae & malȩ torm̃ta sedcum facta fuerit resurrectio & bonorum gaudium amplius
erit & malorum torm̃ta grauiora. quando cum corpora torquebuntur . Dumd ñs dedormitione
amicidixerat discpuli responder̃ quomodo intellexer̃. dnẽ sido rmit saluus erit . Solentenim
eẽ somnia ae grotantium salutis inditia. dixerataũt ins de morte eius. illi aut̃ put auer̃ quia
dedormitione somnii dicer&. Tuncergo dixit eis iñs manifeste subobscure enĩ dixerat . dormit
A it ergo manifeste. lazarus mortuus est & gaudeo propt̃uos utcredatis quia nonibieram sed scio

Expanded text:
gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Dum Dominus de dormitione amici diceret discipulis, responderunt, quomodo intellexerunt: Domine, si dormit, salvus erit. Solent enim esse somnia aegrotantium salutis indicia. Dixerat autem Jesus de morte ejus, illi autem putaverunt quia de dormitione somni diceret. Tunc ergo dixit eis Jesus manifeste, subobscure enim dixerat dormit. Ait ergo manifeste: Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, ut credatis, quia ibi non eram, sed scio
Abbreviated transcription (Latin):
dormit sed uado ut a somno exatemeũ . uerum dix̃ sororibus mortuus erat dño dormiebat hominib
mortuuserat quieum suscitare non poterant . Namd ñs tanta fesilitate susctabat desepulcbro
quantatũ non excitas dormientem delecto. ergo secundũ suã potentiã dix̃ dormientẽ. quia & alii
mortui dicti sunt inscripturis sepe dormientes sicut a posto lus dicit de dormientib nolo uos ignorare
frs̃ ut non contristemini sicut c&eri quispem non habent Ideo &ipsi dormientes appelauit quia
resurrecturos ꝓndntiauit. & in alio loco om̃s quidem dormiemus sed non om̃s resurgemus. Mortẽ
nitim dormitionis nomine significans nam corpus dum deseritur abanima dormit insepulchro
resuscitandum in nouissimodie. Animae uero dumdeserunt corpora diuersas receptiones habent

Expanded text:
dormit; sed vado ut a somno excitem eum. Verum dixit: sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus dormit; sed vado ut a somno excitem eum. Verum dixit: sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant. Nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini sicut et caeteri, qui spem non habent . Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos pronuntiavit. Et in alio loco: Omnes quidem dormiemus, sed non omnes resurgemus ; mortem nostram dormitionis nomine significans. Nam corpus, dum deseritur ab anima, dormit in sepulcro, resuscitandum in novissimo die. Animae vero dum deserunt corpora, diversas receptiones habent,
Abbreviated transcription (Latin):
medico corripuit eos & ait Nonnexii horae sunt diei Si quis ambulauerit indie non offendit me sequi¬
minisi non uultis offendere Nolite mihi consilũ dare quo same consiliũ oportet accipere. quo ergo
ꝑtin& nonne xii horae sunt diei qui a ut diem se eẽ ostender& duo deum disupulos elegit Sie gosum
inquit dies &uos horae Num quid horae diei consilũ dant horaediem secuntur non horcis dies Siergo
illihorae quidibiiudas & ipse int̃duodecimhoras. Sihora erat lucebat . Si lucebat quomodo diem
ad mortem tradebat. Sed dñs in hoc uerbo non ipsumiudã sed succesorem ipsius prȩuidebat. luda
enim cadente successit mathias & duo denarius nomerus mansit Nonenĩ frustraduod ecim discipulo
in iustrenturadie. horae inluminentur adie. ꝑhora rum predicationẽ credat mundus diem

Expanded text:
medico, corripuit eos et ait: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimedico, corripuit eos et ait: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimini, si non vultis offendere; nolite mihi consilium dare, quos a me consilium oportet accipere. Quo ergo pertinet: Nonne duodecim horae sunt diei? Quia ut diem se esse ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ergo sum, inquit, dies, et vos horae, nunquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non horas dies. Si ergo illi horae, quid ibi Judas; et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat; si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo, non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente, successit Matthias, et duodenarius numerus mansit . Non enim illustrentur a die, horae illuminentur a die, per horarum praedicationem credat mundus diem.
Abbreviated transcription (Latin):
nelapidar&ur dicessit enĩ ut homo sed in redeundo quasi oblitus in firmitatẽ ostendit potestatẽ
eamus inquit iniuda eã. Deniq hocdicto uid&e quem ad modũ discipuli t̃ritifuerint. dicunt ei disci¬
diei quid sibi uulista responsio illidixer̃ modo te uolebant lapidareiuddei &iterumuadis illuc ut te
mundiuid&. Si aut̃ ambu lauerit nocte offendit quia lux non ẽ In ea. dedie quidem locutus est sed
ad nram intellegentiam quasi adhuc noxẽ. In uocemus diem ut repellat noctẽ & corlumine in iustro
quide nĩ dñs dicere uoluit quantum mihi uid& quantum subiac& altitudo ꝓfunditasq sententiae
re darguere uoluit dubitation ẽ ilorum & infidelitatẽ. uoluer̃ enim consilium dare dño nemorira&
qui uenerat mori neipsi
morirentur. Sic&iam quandã ali oloco
petrus sus̃ diligens dñm sed ad huc non plene intellegens cur uenis setimuit nemorir&ur & ui tae
displiuit idemipsi dño curergo uelledare consilium homines dõ discipuli magistro seruidño ȩgrot

Expanded text:
 ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto videte, quemadmodum discipuli territi fuerint. Dicunt ei discisunt horae diei? Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt: Modo te volebant lapidare Judaei, et iterum vadis illuc, ut te mundi videt. Si autem ambulaverit in nocte, offendit, quia non est lux in eo. De die quidem locutus est, sed ad nostram intelligentiam quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut repellat noctem et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum subjacet altitudo profunditasque sentenredarguere voluit dubitationem illorum et infidelitatem. voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino . Cum ergo vellent dare consilium homines Deo, discipuli magistro, servi domino, aegroti
Abbreviated transcription (Latin):
qui aduersus romanos ciuitatẽ di templũ que defenderet : q m̃ contra ipsum tẽ plũ & contrasuas
patnas leges doctrinã xp̃i ese sentiebant : Vnus dut̃ exipsis caiphas cumess& pontifex annullius
docit eis Vlosnescitis quicquam nec cogitatis quia expedit nobis ut unus homo moriatur ꝓpopulo
& non totagens pereat. hocaut̃a sem & ipso nondixit. sed cum ẽ & pontifer annullius ꝓph&auit
hudacuit &iam perhominos malos ꝓphoiae spm̃ futura prȩdicere : quod tam̃ euan gelista
diui no tribuit sacramento quia pontisex fuit idest sũmus sacerdos. Potestdut̃ mouere quo modo
dicatur pontifex annuillius cumdñs statuerit unum summũ sacerdotẽ cui mortuo unus succedera:
sed intellegendum perambitiones & contentiones int̃ iudaeos postea constitutũ ut plures essent. ꝙ
perannos singulos uicibus ministrarent . Nam e acharia hoc dicitur: factum ẽ aut̃ ucum sacerdotio

Expanded text:
qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anndocuit etiam per homines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista divino tribuit Sacramento quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent; nam de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem cum sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
bietunt ad pharis eos & dixer̃ que fecitins No n om̃s exiudaeis qui conuenerant ad mariã credido
sed tamen multi quidam uero exeis siue exuidatis qui conuenerant siue ex eis quicrediderant
abierunt adphariseos & dixer̃ eis quae fecit uis. siue adnuntiando ut ipsicrederent siue potius
ꝑrodendo ut seuurent sed quo modo lib& & aquibus lib& ad phariseos ista perlata sunt cupraiii
Solligebant pontifices & phuris aei consilium & dicebant quid faciemus : nectam̃ dicebant
eredamus plus enim perditihomines cogitabant quo modo nocerent ut perderent quamq uo modo
consulenut ne perirent & tamentimebant & quasi consulebant: dicebanteni : quid faciom
quia bic ho momulta signa facit : si dimittimus eum sic : om̃s credent in eum &uenuent romani

Expanded text:
bierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, bierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crederent, sive potius prodendo ut saevirent. Sed quomodolibet, et a quibuslibet ad Pharisaeos ista prolata sunt? Colligebant pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus? Nec tamen dicebant Credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent; et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid facimus? Quia hic homo multa signa facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani,
Abbreviated transcription (Latin):
miraris & non miraris quia resurrexit quia triduanus. in utroq potentia dñi erat non uiros
mortui processit & ad hucligatus ad hacin uolutus tamen foras lam ꝓcessit quid significat quando
quid est ꝓcedere nisi ab occultis uelut exeundo manifestari Sedut consitearis ds̃ facit uocemagna
damando ld est magna gratia uocando ld eo cum ꝓcessiss& mortuus ad huc ligatus consitens
& ad hucreus ut soluerentur peccata eius ministris hocdixit soluite illum & sinite abire quae
solueritis in terra erunt soluta & in caelis. potuit enimligam̃ ta soluere qui mortuũ resuscitauit
sed ppt unitatẽ scẽ dĩ ecdesiae & indiuidua caritatẽ dcitur ministris idestdiscipulis xp̃i. soluite tũ
quia sine unitate catholicae fidei & caritate eclesi asticae scitatis peccata non soluuntur . Multiaut
exiudaeis quiuenerant ad mariã & uider̃ quaefecitius crediderunt in eum: quidam aut̃ ex ipsis¬

Expanded text:
mirararis, et non miraris quia resurrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mirararis, et non miraris quia resurrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus, adhuc involutus, tamen foras jam processit. Quid significat? Quando rocedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit voce magna clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens, et adhuc reus, ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit: Solvite illum, et sinite abire. Quae solveritis in terra, erunt soluta in coelis . Potuit enim ligamenta solvere, qui mortuum resuscitavit; sed propter unitatem sanctae Dei Ecclesiae, et individuam charitatem, dicitquia sine unitate catholicae fidei et charitate ecclesiasticae sanctitatis, peccata non solvuntur. Multi autem ex Judaeis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
legis pondus gatiam predicate. Dicitei martha pror eius qui mortuus fuerat. Dñẽ lamfo& quatridno
enimest Diciteiiũs non nedici qm̃ sicre dideris uidebis gloriam dĩ quidestuidebis goriamdĩ quiao puentẽ¬
& quitridua num suscitat. om̃senim peccauerunt & egent gloriamdĩ &ubi habun daut peccatum saper¬
habundauit gratia.
Tulerunt ergolapidem iũs aut̃ eleuatis sursum oculis docit Pat̃ gratias a gotibi qm̃ audistime Ego aut̃
scuebam qui a semperme dudis sed ꝓpterpopulũ qui circum stat dixi uteredant quiatuime misti haec
quem moles male consu&udinis premit. sed tamen surgit occulta gratia intus uiuificalatur Sur eit
postuo commagnã quid estfacta uocomagna clamauit Latare ueniforas & statim ꝓditt quifuerat
mortuus ligatus pedes & manus & facies illius sudario eratligata quo modo ꝓcessit ligatis pedib:

Expanded text:
legis pondus, gratiam praedicate. « Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam foetet, quatriduanus legis pondus, gratiam praedicate. « Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam foetet, quatriduanus enim est. Dicit ei Jesus: Nonne dixi tiet quatriduanum suscitat. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei; et ubi abundarit peccatum, superabundavit gratia . Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem, elevatis sursum oculis, dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem sciebam quia semper me audis; sed propter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haecquem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; surgit post vocem magnam. Quid est factum? Voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim mortuus, ligatus pedes et manus; et facies illius sudario erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
in poenitentiam: quidam aut̃ dixer e ipris non poterat bic quia perut oculos cacti facere ut he non morit&
qu nolu it facere ut his non morir&ur plus est quod facturus est ut mortuus suscitour. lũs rursus frenit
in sem& ipsouenit admonum̃tũ fremat &inte si disponis reuiuescere omni hominidicitur qui pretot uru
pessima consueudine uenit ad monumentũ erat aut spelunca & lapis superpositus eratei Mortiuis
sub lapide reus sublege Scrtiseni qui alex qua edata est iudaeis in lapide scripta est. Om̃s aut reisabloges
bentiuuentes enim in lege non sunt. iustolex posita non est quid estergo lapidẽ remouere igtera en
predicare a postolus enimpaulus ministrũ sedict nouit estamenti non litterȩ sed spũ. Nam lit terabuauitt

Expanded text:
in poenitentiam. Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic qui aperuit oculos caeci, facere ut hic non moreretur? in poenitentiam. Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic qui aperuit oculos caeci, facere ut hic non moreretur? Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. Jesus rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: Venit ad monumentum. Erat autem spelunca, et lapis superposub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est: omnes autem rei sub lege sunt. Bene viventes enim, in lege non sunt, justo lex posita non est. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non littera, sed spiritu. Nam « littera, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
rectione in nouissimodiȩ deilla resurrectione securã sum de hac incerta sum: Dicite nus
potest & modo resurgere. quia ego sumresurrectio & uita. Ideo resurrectio quiauita quiaqͥt uiu&
creditinme nonmorietur in a&ernũ quid est hoc qui credit in me &ia msimor tuus fuerat uiuo
sicut lararus mortuus ẽ & uiuit qui a nonẽ ds̃ mortuorũ seduiuorũ. deolim mortuis patrib hocest
non credis &cumuiuis mortuus es. Vndeestergo morsinanima quia nonẽ fidesinea . Vndeẽmors
incorpore qui a non ẽ ibi anima. Ergo animaetuae anima fides ẽ sicut anima corporis uita ẽ
corporis Itafides animae uitaẽ animae. quicredit inme inquit & iam si mortuus suerit incaraȩ
uiu& in unima donec resurgat caro numquã postea moritura . hocẽ qui credit inme lic& moriat᷑
uiu& & om̃is quiuiuit in carne & credit in me &si mortetus ad tempus ꝓpt̃mortẽ carnis. non

Expanded text:
rectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jerectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jepotest modo resurgere, quia ego sum resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita, quia qui credit in me, non morietur in aeternum. Quid hoc? qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet; sicut Lazarus mortuus est, et vivit, quia non est Deus mortuorum, sed vivorum . De olim mortuis patribus, hoc est non credis, et cum vivis, mortuus es. Unde est ergo mors in anima? quia non est fides in ea. Unde est mors in corpore? quia ibi non est in anima. Ergo animae tuae anima, fides est: sicut anima corporis vita est corporis, ita fides animae vita est animae. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivet in anima, donec resurgat caro, nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet: et omnis qui vivit in carne, et credit in me, etsi moriatur ad temp
Abbreviated transcription (Latin):
uenit & euangelium prȩdicatur regnum caelorũ diffamatur ubi xp̃s minatur gehennã uitã
aies mortis. meritolamput& num quid &talib neganda ẽ miseri cordia : Absit &iam adtales
dñs excitandos non de dignatur accedere. Multi aut̃ exiuda eis uenerant ad marthã & mania
ut consolarentureas defratresuo. Martha ergo ut cognouit quia it̃suenit occurritilli. mana aut̃
domisedebat. Dixi tergo martha adium̃ dne sifuisses hic frat̃ms̃ non ee mortius . sed & nunc
scio qui quae cumq poposceris adõdabit tibi ds̃. Non dicit sed & modo rogote ut suscites fratremmm̃
unde enim sciebat si frat̃ eius resurger& utile fuerat. hoc tantum dix̃ suoquia potes suus foaeis
utrumaut̃ ut facias iudicitui ẽ non praesumptionis meie : Sed & nunc scio qui aquae cumq popos¬
cens adõ dabittibids̃ . Dicitilli iũs resurg& frat̃tuus. Dicit ei martha scio qui a resurg& In resur

Expanded text:
Venit et Evangelium, praedicatur regnum coelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitamVenit et Evangelium, praedicatur regnum coelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitamdies mortis. Merito jam putet: nunquid et talibus neganda est misericordia? absit etiam, ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut cognovits non esset mortuus. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit: Sed et modo rogo te, ut suscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile foret? Hoc tantum dixit: Scio quia potes. Si vis, facis. Utrum autem facias judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a D
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo enim in illo caeco intellegimus quod ammodo humanũ genus sic forte &inisto mortuo
multos intellecturi sumus. diuersis enimmodis unares significareͥ potest. homo quano onascit᷑
lam cum morte nascitur. qui adeadam peccatum trahit. Vnde dicit a postolus ꝑ unum hominem
peccatum intrauit inmundũ & ꝑpeccatum mors itainom̃s homines ꝑtransut in quo om̃s peccaui¬
mortis quod homotransit demortis ꝓpagine. deinde crescit incipit accedere
ad rationales annos ut legem sapiat naturalẽ quam om̃s habent incorde fixã. quod tibi fiert nonuis
alio nefeceris. Numquid hoc depag inis dicitur & non innaturdipsa quod a modo legitur furtũ
uis pati utiq nonuis eccel ex in cord&uo quod nonuis pati facerenoli & hanlegẽ trans grediunt᷑
non occides nom moechaberis non falsum testimoniumdices honora patrẽ & matrẽ. non concupisces
remꝓximitui. eccelex scripta ẽ & ipsa contempnitur. Adde c̃tium diem mortis quid restat

Expanded text:
Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus. Diversis enim modis una res significare potest. Homo, quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dicit Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: et im, quod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam homines  Ms., omnes habent in corde fixam: quod tibi fieri non vis, alii ne feceris. Nunquid hoc de paganis dicitur  Aug., de paginis discitur, et non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur Non occides; non moechaberis; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces rem proximi tui . Ecce lex scripta est, et ipsa contemnitur. Adde tertium diem mortis. Quid restat?
Abbreviated transcription (Latin):
quia mortuus .ẽ. Aegerenim non mortuus fuerat nuntiatus. sed qui dlater& eũ qui creauerte
& ad cuius manus anima morientis exierat. hoc ẽ quod ait gaude ꝓpt̃ uos ut credatis quia nonibi
eram ut lam inciperentadmirar quia dñs potuit dicere mortuũ quod necuiderat nec audiertt
ubisane meminis se debemus quod ad huc&iã ipsorum discipuloꝵ qui in eum lam crediderant
miraculis dedificabatur fides non ea quae
quamuis tali uerbo usussit quasi tunc credere inciperent . non enim dit gaudeo ꝓpt̃uos uturã fides
augeatur siue firm&ur sedutcredatis quo d intellegendũ ẽ ut amplius robu stiusq credatis. seo eamꝰ
adeum Dixi tergo thomas quidicitur didrmus ad condiscipulos suos. eamus & nos & moriamur
cumeo Venititaq uĩs & inueniteum quattuor dieslam in monum̃to habentẽ. oequattuor dieb:
multa quidem dicipossunt. sicut se habent obscura scripturarum quae ꝓdiuer sitate intellegentiũ

Expanded text:
quia mortuus est. Aeger enim, non mortuus fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait: Gaudeo propter vos, ut credatis quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea qquamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait: Gaudeo propter vos, ut vestra fides augeatur sive firmetur; sed ut cread eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos suos: Eamus et nos, et moriamur cum eo. Venit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum loca, quae pro diversitate intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ille buccellã exuit continuo erat aut̃ nox erat aut ipse nox qui exut & filius tenebrarum. exiuitergo ad suae
ꝑditionis ministerium & ad nraes alutis dispensationẽ Non nrãe salutis consideratione sed suae negatiationi
salutis & nox nocti indicat scientiã Idest iudas iuda eis ꝓditoris malitiam ostendit. Nunc maiore inientione
ꝓfundissima sunt in mnisterus Ideo ubi multum laboraturus ẽ disputator non remissus debii cẽauditiee
ptums consideranda sunt altissimi dicta quioccultat ut quaeramus & manistat ut inueniama deore
quilacort &s aperit . claudit ut quaeramus aperit ut inueniamusnut quinitor fructũ aeciper inaoris sun

Expanded text:
ille buccellam, exiit continuo, erat autem nox. Erat autem ipse nox, qui exiit, et filius tenebrarum, et opera faciens tenebrarum. Exivit ergo ad suae ille buccellam, exiit continuo, erat autem nox. Erat autem ipse nox, qui exiit, et filius tenebrarum, et opera faciens tenebrarum. Exivit ergo ad suae perditionis ministerium, et ad nostrae salutis dispensationem; non nostrae salutis consideratione, sed suae negationis  salutis: Et nox nocti indicat sProfundissima sunt in mysteriis; ideo ubi multum laboraturus est disputator, non remissus esse debet auditor. Altius consideranda sunt Altissimi dicta, qui occultat ut quaeramus, et manifestat ut inveniamus. Ipse est qui claudit, et aperit: claudit ut quaeramus: aperit ut inveniamus, ut inquisitor fructum accipiat sudoris sui;
Abbreviated transcription (Latin):
illius significans fictionẽ qui fictus ad iaenã uenit amicus & salsus ad magistrũ uadit discipulus quo d faui fac
Non praecepit facinus sed praedixit iudae malum nobis bonum quidenimiudae peius & quid nobis melis
quamtraditus xp̃s ab illo utilis hoc est plus parati ad passionem quam irati aduindictam. Nontam ad ꝑniniem
ꝑfidi saeuiendo dixit quam ad salutẽ festinando quod facis faccitius. non q¬
qui loculos habebat iudas quia dicit eiũs eme ea quae opus sunt nobis addiem festũ aut aegenis aliquid daria
habebat ergo & dñs loculos & afidelib oblata conseruans & suorum necessitatib & aliis indigentib tribuebat
tunc primũ ecdesiasticae pecuniae formaest instituta ubi intelle geremus quod praecepit non cogitandũ eẽ
decrastino non ad hoc fuisse praeceptũ ut qui pecuniae seruetur a scir̃ sed nedõ pista seruatur. Cumaut̃ accepisso¬

Expanded text:
illius significans fictionem, qui fictus ad coenam venit amicus, et falsus ad magistrum vadit discipulus. « Quod facis, fac citius. » Non praecepit facinus, sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius, quam traditus est Christo ab illo utilis? Hoc est, plus paratus ad passionem, quam iratus ad vindictam, non tam ad perniciem perfidi saeviendo dixit, quam ad salutem fidelium festinando. « Quod facis, fac citius. » quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus: Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum, aut ut egenis aliquid daret. Habebat ergo Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus, et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecipit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servaretur a sanctis, sed ne Deo propter ista s
Abbreviated transcription (Latin):
est & alia diuma praesentia sensibus ignota mortalib de quaitẽ dicit ecceego uobis cũ sũ om̃nibi
diebus usq ad consumationẽ saeculi hoccerte non est adhuc modicum uobis cũ sũ sed est modicũ uobisa¬
sum uelante passonis horam. uel postresurrectionẽ usq ad ascensionis gloriam. Quidest quod
post resurrectionem alio loco dixit discipulis suis. haec sunt uerba quae
in eadem carnesuscitata erat sed cum illis in eadem mortalitatem onerat . quȩritis me sicut dixi

Expanded text:
« Est et alia divina praesentia, sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, « Est et alia divina praesentia, sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, adhuc modicum vobiscum sum; » sed est modicum vobiscum, vel ante passionis horam, vel post resurrectionem usque ad ascensionis gloriam. « Quid est quod post resurrectionem alio loco dixit discipulis suis: Haec sunt verba quae in eadem carne suscitata  Aug., resuscitatus erat, sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quaeritis me, et sicut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
uolũ n antem iuar neduo luntatis cus quimi sit eum &ads darificauteum in sem& ipso ut natuifhumana
in quaest filios hominis quae a uerbo a& nosus cepta est &iam in mortali a & inutute don&ur
iontuntinub inquit &l arificauiteum resurrectione sclic& sua nonsiut nra insmes de culi sed contina
futorã hac autestationo predicens łilioli adhuc modi cũ uobis cum sum cumaut̃ praedic̃ dedlari¬
ficatione futuri regni & declarificationȩ resurrectioniss ude quae mox futurd ertin inequtarert
ergo quodic cum darifcaturus ess & ds̃ ut nonineis coniunger&ur ulterus ea conuersatione
danficabor non tamen continuo ascensurus incaelũ. Sed adhuc modicũ uobiscũ sũ Significans
qu a dragintadies quibuserat cum discipulis temporib oportunis apparensilis. petest tam̃
intellegi quod paruum tempus illius tantũ modo noctis usque ad passionis borã cum discipulis se ce

Expanded text:
ed voluntatem ejus qui misit eum: Et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum: resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram, hac attestatione praedicens. » Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Cum autem praedixit de clarificatione futuri regni sui, et de clarificatione resurrectionis suae, quae mox futura erat; « ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione, clarificabor, non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum: » significans quadraginta dies, quibus erat cum discipulis, temporibus opportunis apparens illis. Potest tamen intelligi, quod parvum tempus illius tantummodo noctis, usque ad passionis horam cum discipulis se esse.
Abbreviated transcription (Latin):
so eqs ola qĩt extoro corde totaanu qtotauurtute peumiũ d ĩt tam quã nosipsos diligere iubemur & neutra
arum dileotio pnealieraual& eẽ ꝑfecta. quia nec ds ueresine ꝓximo nec sine dõuere potest ꝓtimus amari Vnde dñ tra
interrogatop&ro anediliger& &illorespondente quod eum ipseteste diliger& adiungebat ꝑ singula it aconcaudeno ti
posceouimeas siue pasce agnos meos. acsi a ꝑte dicer&. haec sola & uera est ꝓbatio integri in dñm a moris siergaps

Expanded text:
rtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga
Abbreviated transcription (Latin):
eis in eodem loco lanuis ubi non erat thomas. sexto postdiesocto quando erat cũ eis & thomas cuimanus & latus dñs palpandũ¬

Expanded text:
eis in eodem loco januis clausis, ubi non erat Thomas; sexto, post dies octo, quando erat cum eis et Thomas, cui manus et latus Dominus palpandueis in eodem loco januis clausis, ubi non erat Thomas; sexto, post dies octo, quando erat cum eis et Thomas, cui manus et latus Dominus palpandu
Abbreviated transcription (Latin):
quotiescumq se & quibuscumq: illo quore surrexit ostendit socunda postdies octo & haect̃tia & deinde quoties uoluitus que ad die
quad ragesimum quo ascendit incaelum quamuis non scripta sint om̃a sicut isteidem lohannes testatur. Multa eum fecisse quae
quidem maria magdalenȩ & alteri oiusdem nominis feminae regredientib: amonum̃to
nuntiare discipulis quaeibiuiderant . occurrens apparuit. tertio symonip&ro lic&s hoc non lego
factum eẽ exouangelio lucae inuenimus ubi ait discipulos dixisse quiauere surrexit dñs & apparut symoni. quarto cleophe
& iotio eius cum quibus ipsegradiens in emmaus ubi in panis fractione cognitus ẽ qui mox reuersi hiero solimam inuener̃ discipubor
lo quentes quia surrexit dñs uere & apparuit symoni namplene alibi quando symoni apparuerit non legitur quinto appa

Expanded text:
quotiescunque se et quibuscunque in illo quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia; et deinde quoties voluit, usque ad diem quadragesimum, quo ascendit in coelum, quamvis non scripta sint omnia: » sicut iste idem Joannes testatur, multa eum fecisse quae eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis quae ibi viderant, occurrens apparuit; tertio Simoni Petro, licet hoc non legatur, ubi esset factum, tamen factum esse ex Evangelio Lucae invenimus, ubi ait discipulos dixisse: Quia vere surrexit Dominus, et apparuit Simoni . Quarto, Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus, inibi in panis fractione cognitus est, qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes, Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni; nam plene alibi, quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
uita a &erna si cest quinatus est uita a&na. ita & mandatũ non quod filius non habeat pat̃ dedit. sed
sicut dixi insapientia patris quod est uerbum patris om̃a mandata sunt patris. Sequiturenim & scio
quia mandatum eiusuita a &ernaẽ siergo uita a &erna ẽ ips fuiita a& na est mandatum patris. quio aliu

Expanded text:
vita aeterna, sic est qui natus est vita aeterna, ita et mandatum, non quod Filius non habeat, Pater dedit, sed, vita aeterna, sic est qui natus est vita aeterna, ita et mandatum, non quod Filius non habeat, Pater dedit, sed, sicut dixi, in sapientia Patris, quod est Verbum Patris, omnia mandata sunt Patris. Sequitur enim: Et scio quia mandatum ejus vita aeterna est. Si ergo vita aeterna est mandat
Abbreviated transcription (Latin):
quienim sinelege peccauer̃ ait a postolus sinele geperibunt & qui in lege peccauer̃ ꝑ legem iudicabuntur
quia ego in quit exme nonsum locutus. Ideo sedicit non locutũ exseipso quia non est ex seipso. Iam hoc saepedixi m
quod silius a se non est sed a patre. Ideo adiunxit sed qui misit me pat̃ ipse mibi mandatum dedit quid dicã &¬
mandatum patris audiat sicut filius hominis ab homine audiresol& quid pater mand& illi sed unicusfilu
est paierbum patris & sapientia patris in illo sunt om̃a mandata patris. Neq enim mandatum patris. aliquando
filius nesciuit ut eum necesse eẽt extempore habere quod accepit ut nascendo acciper& dederitq: illigignendo
pater quod non baber& sed eum genuit uitam habentẽ si cut superius ait. sicut pat̾ hab& uitã sic dedit
mandatum dedit mihi pat̃. & quia &erna ipsanatiuitas num quam non fuit filius qui estuita. & sicut est

Expanded text:
Qui enim sine lege peccaverunt, ait Apostolus, sine lege peribunt; et qui in lege peccaverunt, per legem judicabuntur Qui enim sine lege peccaverunt, ait Apostolus, sine lege peribunt; et qui in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Quia ego, inquit, ex me non sum locutus. Ideo se dicit non locutum ex seipso, quia non est ex seipso. » Jam hoc saepe diximus quod Filius a se non est, sed a Patre; ideo adjunxit: Sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit quid dicam mandatum Patris audiat, sicut Filius hominis ab homine audire solet quid Pater mandet illi; sed unicus Filius est Verbum Patris, et Sapientia Patris, in illo sunt omnia mandata Patris. Neque enim mandatum Patris aliquando Filius nescivit, ut eum necesse esset ex tempore habere quod accepit, ut nascendo accipere, dederitque illi gignendo Pater quod non haberet, sed eum genuit vitam habentem, sicut superiumandatum dedit mihi. Et quia aeterna ipsa nativitas nunquam non fuit, Filius qui est vita, et sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
Sed de ipso &iam futuro nouissimo iudicio uidete quiadicat qui spnit me & non accipit uerba mea
hab& quiuc dic& eum sermom̃s quem locutus sum ille iii dicabit eũ in nouissimodie. Nonait qu¬
spernitme & non accipit uerba mea ego eum non iudicabo in nouissimodie uenitenim filius dĩ
ad saluandũ non adiudicandũ ł deo dixit non iudico eum id est modo in prȩsente. sediudicoeum in noui
die
cumenim dixisset quispernitme & non accipit uerba mea hab& quiiudic& eum. expectantibus aut̃ qui snam
ille est sed cautus adiunxit. sermo quem locutus sum illeiu dicabit eũ in nouissimodie. Satis manifestauit
se ipsum iudicaturum in nouissimodie. Sei psum quippe locutus est seipsum ad nuntiauit sei psum lanuamposuit
quia ipseadouespastor intrar&. dlit̃ intrar& a lit̃ itaq iudicabuntur. qui non audier̃ & qui audier̃ & contẽpser¬

Expanded text:
. Sed de ipso etiam futuro novissimo judicio videte quid dicat: Qui spernit me, et non accipit verba mea, . Sed de ipso etiam futuro novissimo judicio videte quid dicat: Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum. Sermospernit me et non accipit verba mea, ego eum non judico in novissimo die. » Venit enim Filius Dei ad salvandum, non ad judicandum. Ideo dixit: Non judico eum, id est modo in praesenti, sed judico eum in novissimo die. Cum enim dixisset: Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum, exspectantibus quisnam ille esset, cautus adjunxit: Sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die. Satis manifestavit seipsum judicaturum in novissimo die. Seipsum quippe locutus est, seipsum annuntiavit, seipsum januam posuit, qua ipse ad
Abbreviated transcription (Latin):
lumin antur ab eo a quosi quis recesserit tenebrabitur. iumenaut̃ illuo quod in luminat᷑ aserecedere
nom potest quia in commutabile omnino est . cum aut̃ dicit om̃is qui creditme intenebris non ma neat
satis manifestat om̃s se intenebris inuenisse sed nein eis tenebris remaneat in quib inuenti sunt
debentcredere inlucem quaeuenit in hunc mundũ quia ꝑ illam factus ẽ mundus. Et siquis audierit
inquit uerba mea & non custo dierit ego non iudio eũ . dudite quomodo dicit filius egonon iudicoeũ
cum dicit alioloco pat̾ noniudicat quem quã sed omne iudicium dedit filio. Nisi quia intelle gendũ ẽ
quod sequitur. Non enim ueni inquit ut iudicem mundũ sed ut saluũ faciam mundum. Nuncergo ẽ
tempus miseri cordiae posterit iudicu qui a miseri cordiam inquit &iudicum canta botibi gñe

Expanded text:
luminantur ab eo, a quo si quis recesserit, tenebrabitur. Lumen autem illud quod illuminat, a se recedere luminantur ab eo, a quo si quis recesserit, tenebrabitur. Lumen autem illud quod illuminat, a se recedere non potest, quia incommutabile omnino est. Cum autem dicit: Omnis qui credit in me, in tenebris non manet, satis manifestat omnes se in tenebris invenisse; sed ne in eis tenebris remaneant, in quibus inventi sunt, debent credere in lucem quae venit in hunc mundum, quia per illam factus est mundus. Et si quis audierit, inquit, verba mea, et non custodierit, ego non judico eum. Audite, quomodo dicit Filius: Ego non judico eum, cum dicit alio loco: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : nisi quia intelligendum est quod sequitur: Non enim veni, inquit, ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum. Nunc ergo est tempus misericordiae, post erit judicii, quia misericordiam, inquit, et judicium cantabo tibi, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
uid& me. non tantum inme sed secundũ id quod credit me dequalem essepatri. dcneputer& sicuoluisse
intellegi patrem tam quam patrem multorum filiorũ ꝑgratiam feneratorũ. non unici uerbi aequalis
sibi continuo subiecit & qui uid& me uid& eum quimi sit me usq ad eo enim nihnldistat int̃ eum & me
ut qui uid& mȩ uideat eum quimisit me. haecuisio intellectualis non carnalis deb& intellegi quae modo
abscondiciuitas suꝑ montem constituta. neq accendunt lucernam & ponun¬
ut luceant omnib: quim domo sunt: sicluceatlum̃ urm̃ coram hominib: ut uideant operaur̃a boria
& glorificent patremurm qui in caelis ẽ.: Nontum̃ dixit uos lux uenistis in mundum ut om̃is qui credit
inuos intenebris non maneat nusquam hodegiposse confirmo luminaergo sunt om̃s sc̃ĩ sed credendo in¬

Expanded text:
videt me non tantum credit in me; sed secundum id quod videt me aequalem esse Patri; « ac ne putaretur sic voluisse videt me non tantum credit in me; sed secundum id quod videt me aequalem esse Patri; « ac ne putaretur sic voluisse intelligi Patrem, tanquam patrem multorum filiorum per gratiam regeneratorum, non unici Verbi aequalis sibi, continuo subjecit: Et qui videt me, videt eum qui misit me. » Usque adeo enim nihil distat inter eum et me, ut qui me videt, videat eum qui misit me. Haec visio, intellectualis, non carnalis debet intelligi, quae modo abscondi civitas super montem constituta. Neque accendunt lucernam et ponuminibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Non tamen dixit: Vos lux venistis in mundum, ut omnis qui credit in vos, in tenebris non maneat. Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina ergo sunt omnes sancti; sed credendo il
Abbreviated transcription (Latin):
non ee sed habere a quo ee. dĩ enim dedõ filius patris. Pateraut̃ non ds̃ dedõ sed ds̃ pat̃ filii Nunc aut̃ quod dit
quicredit inme noncredit in me sedineum quimisit me. quo modo intellecturi sumus nisi quia homo appar
hominib: cumlater& ds̃ & nepu tarenteum eẽ tantum modo quod ui debant talem ac tantum seduolens credis
qualis & quantus est pater. Quicredit inme inquit non creditinme. Id est quod uidoꝵ sed in eum quimisit me
ia est in patrem. Necesse est ut eumcredat filium habere & dumeum patrem credit. a & nũ credat & filium
habere coa&ernum sibi & consubstantialem sibi ꝓptere adixit qui credit inme non creditinmȩ: Nolens
ut totũ quod dexpõ creditur secundũ hominẽ creder&ur ille bene credit in me quis ecundũ id quod

Expanded text:
non esset, sed haberet a quo esset. Deus enim de Deo, Filius Patris: Pater autem non Deus de Deo, sed Deus Pater Filii. Nunc autem, quod ait: non esset, sed haberet a quo esset. Deus enim de Deo, Filius Patris: Pater autem non Deus de Deo, sed Deus Pater Filii. Nunc autem, quod ait: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me, quomodo intellecturi sumus, nisi quia homo apparebat hominibus, cum lateret Deus? Et ne putarent hoc eum esse tantummodo quod videbant, talem ac tantum se volens credi, qualis et quantus est Pater, qui credit in me, inquit, non credit in me, id est quod videt, sed in eum qui misit me, id est in Patrem. Sed qui credit in Patrem, necesse est ut eum credat Filium habere; » et dum eum Patrem credit aeternum, credat et Filium habere coaeternum sibi, et consubstantialem sibi. Propterea dixit: Qui credit in me, non credit in me: nolens ut totum quod de Christo creditur secundum hominem crederetur. Ille bene credit in me qui secundum id quod