comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph ut eccurret
ei ad uibem heroũ
in terram rames
um nec terram ra¬
messe sed tm̃ modo
iessen . nõ nulli iu¬
deoꝵ asserunt iessen
nunc thebaidem uo
egypto terram op¬
timam ĩ ramesse pͥa¬
gum arsenccte sic
olum uocatũ autu
at ille locutus est ad fratres et ad

Expanded text:
Joseph, ut occurreret ei ad urbem heroum in terram Ramessum, nec terram Ramesse: sed tantummodo Gessen; nonnulli orum asserunt Gessen nunc Thebaidam vocrent in Aegypto terram optimam in Ramesse, pagum Arsenoiten sic olim vocatum autumant. Et ille locutus est ad fratres, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
.i. mens timoris dei subtilita
uera libertas erit cũ ad głiã
filioꝵ dei adopcio nr̃a ꝑuene
pimur libertatem mentis ꝑ
fecte nõ oꝑtinet si imitatur
quia illa qui es intima me
nigiate iudetur.

Expanded text:
ius timoris Dei subtilitatvera libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerpimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter gressi sũt ergo locum in¬
quo debebant sepelure eũ ⁊ p̾ea
rem̃so iordane redierunt ad¬
locum dupplicis spelunce. uñ
queri potest qͣte hoc fecerunt

Expanded text:
Praetergressi sunt ergo locum quo debebant sepelire eum, et postea transito Jordane redierunt adduplicis speluncae. Unde quaeri potest quare hoc fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
runt in terram pmissionis s
hoc. In loco enum qui area d̾r ad
ad postea multitudo filioꝵ istł
nuiriurans cõtradc̃m diuno
igne consumpta tanto ergo luc-¬
ruina ppłi futura lugebatur.

Expanded text:
runt ad terram promissionis. Sed hoc. In loco enim quae area Arad dicitur, postea multitudo filiorum urans contra Dominum, divino igne consumpta est. Tanto ergo lucina populi futura lugebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ang̃. Qui osten¬
dit .e.l. ⁊ c̾. Genus
ligni erat. Istam
ligno id facere pote¬
rat deus qui tanta
mirabilia faciebat
uidetur tñ signifi¬
care qd dc̃m est os¬
tendit ei tanquã
iam tale eẽt nͥ forte
locus erat ubi ligi¬

Expanded text:
 Qui ostendit ei, etc. Genus ligni erat istam ligno facere poterat Deus, qui tanta mirabilia faciebat? Videtur tamen significare quod dictum est, ostendit ei, tanquam jam tale esset; nisi forte locus erat ubi lig
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝯtractione ⁊ emissione. si corporalis est
ture conem dicendo alium diem ẽẽ sep-¬
timũ qmͣ illius diei quẽ fecit d̾s septi¬
mam repeticionem.¬
Aug̃. alioqͥn aut ño creauit d̾s diem sep

Expanded text:
uel contractione et emissione, si corporalis est,turae uerba conemur dicendo aliud esse diem septimum quam illius diei, quem fecit deus, septimam repetitionem. alioquin aut non creauit deus diem sep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturdationib ⁊ fluc¬
tib seculi uacuum
⁊ ad quietem silen¬
cii. uerba enĩ sap̃ie
in silencio ⁊ quiete
discuntur. In hoc
loco poteris dño u
molare legem dei
et iurtutem diuine
uocis agnoscere iõ
cupit te moyses eic̾e
de fluctib negocioꝵ
⁊ strepitu ppłoꝵ. ⁊ de
egypto .i. de tenebris
ignorancie ut legẽ
dei audias et luceoy
dabͣntis pͥaleas pplo ad conficiendos
laceues sicut prius s spi ad¬
colligant stipulam eͥtͣ menlurã
laueiiiiii qm prius faciebant impo-¬
netis suꝑ eos nec minuetis quicꝙͣ.
uͥocauit enuum et idcirco uociferan¬
tur dicentes. Eamꝰ et sacrificemus
deo nr̃o. opprunaritur oꝑib et ex¬
pleant ea ut nõ ad quiescant uer

Expanded text:
turbationibus et fluctibus saeculi vacuum, et ad quietem silentii. Verba enim sapientiae in silentio et quiete discuntur. In hoc loco poteris Domino immolare legem Dei, et virtutem divinae vocis agnoscere. Ideo cupit Moses te ejicere de fluctibus negotiorum et strepitu populorum, et de Aegypto, id est de tenebris ignorantiae, ut legem Dei audias et lucem dabitis ultra paleas populo, ad conficiendos lateres, sicut prius. Sed icolligant stipulam, et mensuram laterum quos prius faciebant, imponetis super eos, nec minuetis quidquam. Vacant enim, et idcirco vociferantur dicentes: Eamus et sacrificemus Deo nostro. Opprimantur operibus et expleant ea, ut non acquiescant ver
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ptias sectant᷑ et otium. qͥdẽ
seruire deo. laborare nolund ⁊
ocii occ̃ones querunt. hec erãt
tunc uecba ph̾onis hec ⁊ nũc
amici eius locuntur nec solũ
uerbis et uerberib ꝑsecuntur
flagellari iubet scribas ⁊ pha¬
riseos hebreoꝵ. paleas nõ dari
opus exigi hec passi sũt pres ⁊
nũc ppłs dei patitur qui se ex
integro principi huiꝰ mundi
tradiderunt ꝓsꝑe agunt oĩa
ut putant feliciter eueniũt.
serius autẽ dei ⁊̃ uictus ꝑuus
et humilis nõ succedit. hee st̃
enim palee que dabantur a
ph̾one. unde quidam fatigati
dñt ad ph̾onem quid tu affli¬
gis ppłm tuum suꝑati enimm
uerberib a fide cadunit ⁊ confi¬
tentur se ẽẽ ph̾onis ppłm. Nõ
enum deus qui ex iscł hii sunt

Expanded text:
ptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici ejus loquuntur, nec solum verbis, sed et verberibus persequuntur. Flagellari jubet scribas Hebraeorum, paleas non dari, opus exigi; haec passi sunt patres, et nunc Dei populus patitur. Qui se ex integro principi hujus mundi tradiderunt, prospere agunt; omnia, ut putant, feliciter eveniunt: servis autem Dei etiam victus parvus et humilis non succedit. Hae sunt enim paleae quae dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid tu affligis populum tuum? Superati enim verberibus a fide cadunt, et confitentur se esse Pharaonis populum, non enim omnes qui ex Israel, hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.s. p .a.o. Dum secũ est ppłs ⁊
lutum aut laterem oꝑatur
dum ĩ paleis eccupatur nõ pu
hodie quoq si moyses ⁊ aaron
.i. ꝓpheticus ⁊ sacerdotalis sermo
aĩam sollicitet ad seruiciũ dei exi¬
re de scło renũciare om̃ib que
possidet atcendere legi ⁊ uerbo
dei continuo audies unanimes
⁊̃ amicos ph̾onis dicentes. ui¬
dete qũo seducunt᷑ hoĩes ⁊ ꝑuer¬
tuntur a dolescentes ne laborent¬

Expanded text:
s, etc. Dum secum est populus, et lutum aut laterem operatur, dum in paleis occupatur, non puHodie quoque si Moses et Aaron, id est propheticus et sacerdotalis sermo animam sollicitet ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amicos Pharaonis dicentes: Videte quomodo seducuntur homines, et pervertuntur adolescentes, ne laborent
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ purus intellect᷑
est sine strepitu lin
sic distinxit ut disc̾¬
diurne longitudinis
inferiores ꝑtes sube¬
unte. fc̃m est uesꝑe
sicut nunc uisitato
cutuitu solis solet fĩ
fc̃m est aũ mane ea¬
dem suꝑ terram rede
oĩo tenebrosa fuit
que post creata sy¬
dera aliqua luce da¬
ruit. Docebat ⁊̃ ut
dies a luce incipet
ĩ mane seq̃ntis diei
tenderetur ut oꝑa
dei a luce inchoare.
⁊ ĩ luce completa
ẽẽ significarentur.

Expanded text:
Deum purus intellectus est sine strepitu et dsic distinxit omdivinae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato circumitu solis solet fieri. Factum est autem mane eadem super terram redeuomnino tenebrosa fuit, quae post creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce inciperent, et in mane sequentis diei tenderent, ut opera Dei a luce inchoata et in lucem completa esse significarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
os nõ dñr bona. c̃
bona sint sicut ce¬
tera qd̃ fit ꝓpter bi¬
narium principem
alternitatis qui pͥ¬
mus ab unitate
discedit ⁊ ĩ figura
biganue ponitur
⁊mltoꝵ reprehensi¬
bilium. unde qui
bina ingrediunt᷑
impar numerus:
m̃dus.

Expanded text:
os non dicuntur bona, cum bona sint sicut caetera: quod fit propter binarium principem alternitatis, qui primus ab unitate discedit: et in figura bigamiae ponitur et multorum reprehensibilium; unde quae bina ingrediuntur impar numerus mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
tutes que in d̾i amo¬
re ꝑstiterunt hoc est¬
in recributione acce᷑¬
perunt ut in contẽ¬
platione conditoris
ꝑhenni felicitate:
maneant ⁊ in hoc
qd̃ condite sũt eter¬
naliter subsistunt.
unde aꝑd̾ moysen ce¬
lum fc̃m d̾r et idem
postea firmamentũ
uocatur qr angl̾ica
natura prius subtił¬

Expanded text:
tutes, quae in Dei amore perstiterunt, hoc in retributione acceperunt, ut in contemplatione Conditoris perenni felicitate maneant, et in hoc quod conditae sunt aeternaliter subsistant. Unde apud Moysen coelum factum dicitur, et idem postea firmamentum vocatur, quia angelica natura prius subti
Abbreviated transcription (Latin):
est tm̃ fiat lux. ⁊ hic in uerbo et fcã est lux ⁊ hoc ĩ
oꝑe statim q ad hesit creanti luci lux cieata. ut
uicinior et om̃i creatura capacior. In scd̃a die que-¬
dam mora est ⁊ uerboꝵ multiplicatio fiat. ⁊ fecit
ad deficiendũ ꝓnas. ad obediendũ minus aptas.

Expanded text:
at lux, » et hoc in verbo, et « facta est lux, » in opere, statimque adhaesit increatae luci lux creata, ut vicinior et omni creatura capacior. In secunda die quaedam mora est, et verborum multiplicatio, « fiat, » et ad deficiendum pronas, et ad obediendum minus aptas.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.lxx. arbores palmarũ et il¬
ꝓfectus ascenderis ñõ dũ ydo¬
neus indicaris. sed cũ ueneris
ad montẽ syna. uix ergo aliq̃n
tatis et audire. Ego sum .d.d.
mandati sed qui sit qͥ mandat
ostendit primũ ergo manda

Expanded text:
nta arbores palmarum, etiprofectus ascenderis, nondum idoneus judicaris, sed cum veneris ad montem Sina. Vix ergo merebertatis, et audire: Ego sum Dominumandati, sed quis sit qui mandat ostendit. Primum manda
Abbreviated transcription (Latin):
sandalia in pedib uirgam¬
teneas ĩ manu ⁊ aama cum
amaritudine cõmedas. s nec¬
in prima mansione nec ĩ scd̾a¬
nec in tercia. nec cũ transieris¬
mare rubrum. ⁊̃ si admara¬

Expanded text:
sandalia in pedibus, virgamneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Sin prima mansione, nec inec in tertia, nec cum transiemare Rubrum, eti
Abbreviated transcription (Latin):
cendat. Retorquet᷑
ria ab intuo cor¬
de eradicatur.¬
H. Capita nõ ar¬
gentata s tota ar¬
gentea qr doctores
totos se diuine scͥp-¬
ture subiciũt u̾ba
diuina meditando
et predicando man¬
cipant aĩam ⁊ cor¬
pus. sicut enĩ mẽ¬
bra sñ capite uiu̾e
nequeñt sic illi elo¬
quia diuina urtã
suam existimãtes
hec numqͣm õbedi¬
endo portare et se
humiliando exalta¬
re desistunt.

Expanded text:
. Retorquetur ria, ab intimo corde radicitu. Capita non argentata, sed tota argentea: quia doctores totos se divinae Scripturae subjiciunt, verba divina meditando et praedicando mancipant animam et corpus. Sicut enim membra sine capite vivere nequeunt, sic illi eloquia divina vitam suam existimantes haec nunquam obediendo portare, et se humiliando exaltare desistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
igne gehenne cõpescit. usq ad
decem iustos nõ ꝑire sodomam
dixit qr si ĩ quolibet ꝑ .x. precep¬
toꝵ custodiam xp̃i nomen in¬
ueniatur nõ ꝑibit. Denarii

Expanded text:
igne gehennae. Usque ad decem autem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolibet per decem praeceptorum custodiam Christi nomen inveniat, iste non perit, denarii
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. sicut scriptũ
ocłs nisu nec auris
auditu nec nossa¬
ciari possumus cõ¬
siderando q̃ scriꝑta
sunt quib nos edi¬
ficent. qnͣtis nos
modis instruant
cum enĩ cõspicio ꝙ
nus cui deus facie
ad faciem loq̃batꝰ
consiliũ accep̾it a
ietro socero sacer¬
dote madian am¬
miratione nimia
obscupesto. audi¬
uit enum moyses
uocem soceri suu et
ei. nõ dixit ei. Non
quid agere debeam
qũo ab hoĩe conci¬
uum accipiam et
ab homine gentili
alieno appło dei ⁊
ño quis dicat s qͥd
dicat ascultat noi
ergo si inuenumus
aliquid sapienter
a gentib dc̃m nõ
cum auctoris noĩe
qr legem dei tene¬
mus conuenit no¬
bis timere suꝑbia
⁊ sꝑnere prudenciũ
uerba s omĩa pro¬
bantes qd̃ bonum
est teneamus qui
au hodie ppłis pre¬
sunt ñ dico si iam
eis aliqua a deo re
bis imperium dei et precepta eiꝰ
poteris sustinere et omnis hic po¬
pulus reuertetur cũ pate ad lo-

Expanded text:
. Sicut scriptum oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio qunus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enim Moyses vocem soceri sui, et ecunque dixit ei. Non quid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia probantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo rbis imperium Dei et praecepta eius poteris sustentare et omnis hic populus revertetur cum pace ad lperium Dei et praecepta eius
Abbreviated transcription (Latin):
due uite nobis in corꝑe xp̃i pre¬
dicantur. Una temꝑalis in qua
interp̃tatur oius laborans. ra¬
chel iusum principiũ uel uer¬
bum ex quo udetur principi
exttu ꝑueniat ad utilitatem¬
eoꝵ quib ꝯsulere uolumus.
hec est lia prior uxor iacob et

Expanded text:
duae vitae nobis in Christi corpore praedicantur: una temporalis in qua interpretatur "laborans," Rachel autem "uisum principium" siue "uerbum, ex quo uidetur principiuexitu eorum quibus consulere volumus. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, ac
Abbreviated transcription (Latin):
tile de auro mundissimo de cuuiii uecte calami sciphi.
spͥenule at lilia ꝓcedebant. sex in utroq latere tres cala¬
mi ex ꝑte una et tres ex altera. Tres sciphi in nuicis mo¬
dum ꝑ calamos singulos sperule q simł ac lilia equ-¬
um erat opus sex calamoꝵ qui ꝓcedebant de stipite can¬
delabri. In ip̃o aũ uecte erant .iiii.sciphi ĩ nucis mod̾.
sperule q ꝑ singłos et lilia et spere sub duob calamiᷤ
ꝑtria loca qui simł sex fiuint calami ꝓcedentes de uecte
uno. et spere gͥ et calami. ex ip̃o erant unu̾isa ductil̾a

Expanded text:
tile de auro mundissimo. De cujus vecte calami, scyphi, sphaerulae ac lilia procedebant: sex in utroque latere, tres calami ex parte una, et tres ex altera: tres scyphi in nucis modum per calamos singulos, sphaerulaeque simul et lilia, eebant de stipite candelabri in ipso autem vecte erant quattuor scyphi in nucis modum spherulaeque per singulos et lilia et spherae sub duobus calamis per loca tria qui simul sex fiunt calami procedentes de vecte uno et spherae igitur et calami ex ipso erant universa ductilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte ꝓpiciatorii chenibin iiũ in sumiitate unuis ptis
et cherub alterũ in sũmitate alteriꝰ partis duos cherubĩ
ĩ singłis sũmitatib ppiciatorii extendentes alas et tegẽ¬
tes ꝓpiciatoriũ. se qͣ mutuo et ilid̾ respͣettance etit
et mensaui de lignu sechim ĩ longitudine duoꝵ cubitoꝵ
et ĩ latitudine unius cubiti que habebat in altitudine
cubitũ ac semissem et circũdedit eam auro mũdissimo
et fecit illi labiũ aureũ ꝑ gyrum. Ip̃i q labio coronã¬
auream int̾asilẽ .iiii. digitoꝵ et suꝑ eandẽ alteram co¬
ronam aureolam. Nudit et .iiii. cutulos aureos qͥs
posuit in .iii. angulis ꝑ singlos pedes mense contͤ co-¬
ronam. Misit q in eos uectes ut posset mensa porta¬
ri. Ip̃os q nectes fecit de lignis sechim. et cutũdedit eos
auro et uasa ad diuersos usus mense acceptabula phy-¬
alas. ꝙatos et turribula ex auro purissimo in quib
offerenda sunt libamina. Lecit et candelabrum duc

Expanded text:
te propitiatorii: Cherub unum in summitate unius partis, et Cherub alterum in summitate partis alterius: duos Cherubim in singulis summitatibus propitiatorii: extendentes alas, et tegentes propitiatorium, seque mutuo et illud respectantes. Fecit et mensam de lignis setthim in longitudine duorum cubitorum et in latitudine unius cubiti quae habebat in altitudine cubitum ac semissem circumdeditque eam auro mundissimo et fecit illi labium aureum per gyrum ipsique labio coronam interrasilem quattuor digitorum et super eandem alteram coronam auream fudit et quattuor circulos aureos quos posuit in quattuor angulis per singulos pedes mensae contra coronam misitque in eos vectes ut possit mensa portari ipsos quoque vectes fecit de lignis setthim et circumdedit eos auro et vasa ad diversos usus mensae acetabula fialas cyatos et turibula ex auro puro in quibus offerenda sunt liba
Abbreviated transcription (Latin):
Sii sunt galache¬
scd̃m iosephũ qui la¬
tine gallo greci dicũ
teberia licet quidã
italicos suspitent᷑.¬

Expanded text:
i sunt Galataeundum Josephum, qui Latine Gallograeci dicuntbus Celtiberia, licet quidam Italicos suspicent
Abbreviated transcription (Latin):
.i. oꝑa ualde bona speret homo requiem
ppetuam ⁊ intelligat quid sit requienri
in nob̾ bona oꝑatur qui iubet ut oꝑ emͣ
quiem nob̃ prestabit. qũo pr̃ familias
domũ edificat cũ seruientib facere impe¬
rat ⁊ post ab oꝑib reqiiescere cũ ꝑfec¬
tis ominib iubet quiestere.

Expanded text:
opera bona valde, speret homo quietem perpetuam, et intelligat quid sit, Requievit in nobis haec bona operatur, qui jubet ut operemur. quiem nobis praestabit, quomodo paterfamilias domum aedificat, cum servientibus facere imperat; et post ab operibus requiescere, cum, perfecta fabrica, jubet quiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ad ppłm gladiis
allegauit. Intus
amans diuine ire
supplicando obscitit
foris seuiens culpã
feriendo ꝯsumpsit.
succurrit cicius oĩb¬
cicius audiuit agẽ¬
quid suꝑ ppłm ac¬
turus esset ꝑ deo. i
regimine ergo ppłi
utrumqz moyses
miscuit ut nec dis

Expanded text:
Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit, foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibucitius exaudivit, agenquid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec dis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qui uitam om
nium cũ sua mor¬
te petiuit paucoꝵ
uitam gladio ex¬
tinxit intus ignib
amoris foris accẽ¬
sus est zelo seueri¬
tatis sic amauit

Expanded text:
Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam hic penam intelligi
uoluit. sicut est illõ. Existima¬
ta est malicia exitus illoꝵ scd̃
mines mali sunt. Malus enĩ
deus nõ est s malis ingerit
mala qr iustus est.

Expanded text:
Malitiam hic poenam intelligi voluit, sicuti est, Aestimata est malitia exitus illorum . Stiam qua homines mali sunt. Malus enim Deus non est; sed malis ingerit mala, quia justus est.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatione ꝯsimili. Interp̃tatur
enim frugifera ⁊ domus panis
ꝓpterpanem qui de celo descẽ¬
dit.
Ieꝵꝵ. et fc̃m est cũ dimitt̾et
aĩam siquidẽ moriebatur uo-¬
cauit nom̃ eius filius doloris
mei pater uero eius uocauit
nom̃ eiuis beniamin. ĩ hebres
similitudo nõĩs resonat filiꝰ
doloris mei qd̃ nom̃ moriẽs
mater imposuit d̾r benoni
iamm filium dierum inter¬
pretari. dexter enim d̾r iami

Expanded text:
tatione consimili. Interpretatur enim frugifera et domus panis, propter panem qui de coelo descendit.« Et factum est cum dimitteret animam. » Siquidem moriebatur, « vocavit nomen ejus, filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. » In Hebraeo similitudo nominis resonat, filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur Bennoni.jamin filium dierum interpretari: dextera enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
phur enĩ fecet. ig¬
nis ardet. qui ergo
ad ꝑuersa desideria
canus fetore aiserãt
uire sulphure ⁊ ig¬
ne ꝑierunt ut ex iu¬
sta pena discerent
quid ĩ miusto deside¬
rio fecissent.¬
S. Notandũ qd̃ pͥ¬
mos peccatores aqͥ
diluuii extermina¬
uit qui siłr offen¬
derant dm̃ ꝯcupis¬
cencia carnis sõdo¬
mite u̾o graui sup¬
plicio. ignis .s. ⁊ sul¬
phuris diluuio ꝑie¬
runt licet enĩ illi
m̃suram excederent
qiͣ naturalit̾ pecca¬
bant. Isti uero cõtͣ
naturam iõ grauis¬
sumi supplicgi exem¬
.il. ⁊c̾. Innuit scrip¬
tura magis meritis
abrahe dm̃i liberasse
loth ut intelligamꝰ
iustũ ẽẽ dcm quodã¬
modo maxime qr
colebat unum u̾m
flecti nõ poterat.

Expanded text:
phur enim fetet, ignis ardet; qui ergo ad perversa desideria carnis fetore arserant, jure sulphure et igne perierunt, ut ex justa poena discerent quod injusto desiderio fecissent. Notandum quia primos peccatores aqua diluvii exterminavit, qui similiter offenderant Deum concupiscentia carnis. Sodomitae vero graviori supplicio, ignis scilicet et sulphuris diluvio, perierunt. Licet enim illi mensuram excederent, quasi naturaliter peccabant; isti vero contra naturam: ideo gravissimi supplicii exemetc. Innuit Scriptura magis meritis Abrahae Deum liberasse Lot, ut intelligamus justum esse dictum, quodammodo, maxime quia colebat unum veruflecti non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tando sit qũo scriptura soleat
appellare eternum ne forte ita
dixerit sollempniter eternũ
usq fiat sicut preceptũ esout
sis ⁊c̾. uespera quarti decum
bratur et agni ĩmolacio ꝑfi¬
figurante inchoatur. unde qͥ
ergo quarti decimi diei primi
mensis usq ad uesꝑam uice¬
simi primi integram .s. sep
medere qr a ꝑceptione bap̃ti
usq ad finem iite simplici¬
ter et sine dolo debemus uiu̾e.
unde petrus deponentes om¬
nem maliciam et om̃em do-¬
lum et simulationem sicut
modo geniti infantes ⁊ c̾.

Expanded text:
do appellare scriptura soleat aeternum; ne forte ita dixerit sollemniter aeternum,usque fiat — sicut praeceptum estice. Vespera quarti decimibratur, et agni immolatio perfifigurante inchoatur. Unde: Quergo quarti decimi diei primi mensis usque ad vesperam vicesimi primi integram, scilicet septmedere, quia a perceptione baptismi usque ad finem vitae simpliciter et sine dolo debemus vivere. Unde Petrus: Deponentes omnem malitiam et omnem dolum et simulationem, sicut modo geniti infantes, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
et aaron et dixit eis peccaui in dñm deum ur̃m ⁊ in
uos. s nunc duitte peccatũ mͥ ⁊ hac uice et rogate do-

Expanded text:
et Aaron, et dixit eis: Peccavi in Dominum Deum vestrum, et in vos. Sed nunc dimittite peccatum mihi etiam hac vice, et rogate Do
Abbreviated transcription (Latin):
t uitta iacinctina cũ thiara pontificis qr spe celestiũ pre-¬
confortamur et arcius sacram̃¬
ta nr̃e redemptionis ł ymaginẽ
ac similitudinem. ꝯditoris ac
redemptoris nri intemeratam
seruamus qͦ nltm aliud esse sa
suo loco dicetur.
sacerdos iniquitates ĩ muneri-¬

Expanded text:
 vitta hyacinthina cum tiara pontificis, cum spe coelestium praeconfortamur, et eo arctius sacramenta nostrae redemptionis, vel imaginem ac similitudinem conditoris ac redemptoris nostri intemeratam servamus, quo nullum aliud esse salsuo loco dicetur. cerdos iniquitates in munerib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rabanus. in pentateuco: extel¬
Eut exodus in quo: pene omia
sacramenta quib eccłia instru¬
itur figuraliter exprimuntur
ꝑ corporalem enu exitum filioꝵ
iscł de egypto corporali nr̃ exitus
de egypto sp̃uali signatur. per
mare rubrum et pharaonis sb̃¬
mersionem atq egyptioꝵ bap¬
tisim misterium et spualium
hostium interitus ꝑticipi ag¬
ni unmolationem ⁊ hebreoꝵ
liberationem ueri agni passio
et nr̃a redemptio de celo datur
manna ⁊ aqua de petra. hic ẽ
panis qui de celo destendit ⁊ doc¬
trina xp̃i. In monte dantur pre¬
cepta atq iudicia ppło dei ut
suꝑius subiciamur disciplinis
tabernaculũ et nasa eius con¬
struitur. et cultus ⁊ sacrificia
imꝑantur quib ecc̃e ornatus
et spualia sacrificia figurant᷑
Mistica unctio et thimiamata
ꝯficiuntur quib sc̃ificatio sp̃e
et or̃onis odoramenta commẽ¬
dantur. hinc paulus ait om̃s

Expanded text:
EXODUM. In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus. Per typici agni immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et vasa ejus construuntur, cultus et sacrificia imperantur, quibus Ecclesiae ornatus et spiritualia sacrificia significantur. Mystica unctio et thymiamata conficiuntur, quibus sanctificatio spiritus et orationis odoramenta commendantur. Hinc Paulus ait: Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sccipta sunt. ut qui ħ audis. si forte baptizatus es et annu̾a¬
tus inter filios istł et suscepisti in te deum regem et post hec
uolueris declinare. oꝑa seculi agere: actus derre et lutea explere
ministraria scias qr surrexit inte rex alius qui nescit ioseph rex
egypti ip̃e te cogit ad oꝑa sua et laterem oꝑarii et lutum ip̃e
superpositis magr̃is et cõpulsorib ad oꝑa terrena flagellis
agit ut edifices illi ciuitates ꝑ scłm discutrere facit maris ⁊ ter¬
rẽ elementa ꝓcupiditate turbare. foꝵ litib pulsare ⁊ ꝓerigno

Expanded text:
scripta sunt , ut qui haec audis, si forsitan baptizatus es et annumerascripta sunt , ut qui haec audis, si forsitan baptizatus es et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et laterem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulsoribus, ad opera terrena flagellis agit, ut aedifices illi civitates; per saeculum discurrere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbare: forum litibus pulsare et pro
Abbreviated transcription (Latin):
os istł afflixit. et in mari rubro
ꝑiit. multi pħones fuerunt.¬
no. ⁊ c̃. pumum requirere uolo
quis est rex in egypto qui scit io¬
seph.⁊ qui nescit dum enm ille
regnaret qui sciebat ioseph nõ
dicuntur afflic̾ti filii iscł. neq ĩ
luto et latere consumpti neq
masculi eoꝵ necati femine ui¬
uificate set cum ceꝑit regnare qͥ
rexisse a mortius in egẏpto .i. in
carne nostra sp̃c noster regnum
cum iusticia tenet. et filios is¬
tutes in luto et latere ñõ con¬
sumit nec curis terrenis acc̾it.
si hoꝵ memoram sensus nost̾
in regnum alloquit᷑ gentem su
am .i. corporeas uoluptates ⁊ ui¬
cioꝵ ducib ad consilium uocatis
deliberat contͣ filios iscł. quomͦ
cucumueniantur opprimant᷑
luto et latere affligantur ma¬
res exponant. feminas alant
edificent ciuitates egypti ⁊ ci¬
uitates munitas. Niec putandũ
est diuinos libros egypcioꝵ ges¬
ta narrare suĩ causa s que sccipta sunt ad nr̃am doctrinam

Expanded text:
 ad et in mari Rubro periit, multi Pharaones fuerunt. Primum requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regnare, qurexisse a mortuis, in Aegypto, id est in carne nostra, spiritus noster regnum cum justitia tenet, et filios Istutes, in luto et latere non consumit, nec curis terrenis atterit. Si horum memoriam sensus nosterin regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affligantur; mares exponant, feminas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine causa: sed quae scripta sunt ad nostram doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
tificationem xp̃i in
te suscipias et morti¬
fices membra tua pet¬
cato multiplicant᷑¬
uite filii issl sensus
enu sensus carnis

Expanded text:
tificationem Christi in te suscipias, et morfices membra tua peccato, multiplicantte filii Israel, sensus enim s
Abbreviated transcription (Latin):
Iõs. Quo mortuo ⁊ c̾. sic pꝰqͣm
uerus iosep̃ħ pro omnib gus¬
terra mortuum fuisset solum
mansisset in cronicis eusebii et¬
ierꝵ legimus qd̃ post ingressũ
ioseph in egyptum primum
a moysis regnauit annis .xxu.
post eum nembron annis . xiii
dehinc amenophis annis .xxi.
post hunc mephres annus. .xii

Expanded text:
 Quo mortuo, etc. Sic postquam verus Joseph pro omnibus gusranum mortuum fuisset, solum mansisset. Si moriHieronymi legimus, quod post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII,
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. In genere suo. ħ fora
tan scd̾m genus dñr qr ita
orta ut ex eis nascantur alia
⁊ originis formam successio¬
ne ꝯseruent. de homine aũ hoc
dc̃m nõ est qr unus fiebat de
quo ⁊ femina fc̃a. ño enim
młta genera hoĩm fc̃a sunt sic

Expanded text:
 In genere suo. » Haec tan secundum genus dicuntur, quia ita orta ut ex eis nascantur alia, et originis formam successione conservent. De homine autem hoc dum genus, quia unus fiebat, de quo etiam femina facta est. Non enim multa genera hominum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dux hyeus. dux ihelon. dux chore. hii duces oolibama fi¬
lie ane uxoris esau. Ist sunt filii esau et hii duces eorũ

Expanded text:
dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau isti filii Esau et hii duces eoru
Abbreviated transcription (Latin):
serunt et qui secuti sunt obuiis pietatis ulnis amplectan¬
seramus ꝓximũ sed una per¬
uenire studeanus qr ⁊ corti¬
ne singłe ita ꝑ aminicula ta¬
bularum ad suꝑiora attende

Expanded text:
serunt, et eos qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis amplectaseramus proximum, sed una venire studeamus: quia et cortinae singulae ita per adminicula tabularum ad superiora tendeb
Abbreviated transcription (Latin):
Trib temporib anni apparebit cẽ
masculinũ tuum in conspestu
om̃ipotentis dm̃i dei tui isrl. Cũ
enim tulero gentes a facie tua ⁊¬
dilatanero terminos tros. mllus

Expanded text:
tribus temporibus anni apparebit omne masculinum tuum in conspectu omnipotentis Domini Dei Israhel cum enim tulero gentes a facie tua dilatavero terminos tuos nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Audiendo uecbum d̾i ⁊ faci¬
endo ł bñ uiuendo ⁊ aliis mi¬
sericordiam prestando qd̃ repo¬
nebatur ꝓ sabbato nõ corrũpe¬
batur quia bona ꝓ futura re-¬
quie fcã in futura uita ma-¬
nent integra alioquin ebul
liebant uermes ⁊ computresce¬
ꝓpter presentem uitam ⁊ amo¬
rem setuli thesauritant illis

Expanded text:
Audiendo verbum Dei et faciendo, vel bene vivendo et aliis misericordiam praestando. Quod reponebatur pro sabbato non corrumpebatur, quia bona pro futura requie facta, in futura vita manent integra. Alioquin liebant ex eo vermes et computresceopter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, his
Abbreviated transcription (Latin):
cos antea plantasses.
ab adam ꝑ caym undenario ter¬
minantur in quo transgressio
signatur. lamech namq septuꝰ
est cuitres filii ⁊ una filia addũ¬
tur. ut undenarius impleatur
ꝑ quem pecc̃m significat᷑ nam
⁊ a femina clauditur generatõ
que initium peccati fuit. ꝑ qd
uoluptas camis que resistit spi-¬
ritumnde noema uocatur .i. uo¬
luptas. In hac ꝓgenie lamech

Expanded text:
cos antea plantasses. ab Adam per Cain undenario terminantur, in quo transgressio signatur. Lamech namque septimus est, cui tres filii et una filia adduntur, ut undenarius impleatur, per quem peccatum significatur: nam et a femina clauditur generatio, quae initium peccati fuit, per quod voluptas carnis, quae resistit spiritui. Unde Noema vocatur, id est, voluptas. In hac progenie Lamech
Abbreviated transcription (Latin):
scrbit iosephus musicam scrip¬
sisse in duab columpnis. una
lapidea altera latericia. quanĩ
altera nõ dissolueretr diluuio
altera nõ dissoluetetur incendio
que duo iudicia adam uertura

Expanded text:
scribit Josephus musicam scripsisse in duabus columnis, una lapidea, altera latericia, quarum altera non dissolveretur diluvio, altera quae non solveretur incendio: quae duo judicia Adam ventura
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt inaĩalib
uiuis sicut d̾r igno¬
sunt in hoĩb igno¬
biles qd̃ quidam ꝓpt̾
tarditatem sensus
putant dcm esse ł
qr pisces nulluis st̃
memorie. sed certis¬
simũ eos hr̃e me¬
moriam

Expanded text:
quae sunt in animabus vivis, sicut dicitur: Ignosunt in hominibus ignobiles. Quod quidam propter tarditatem sensus putant dictum esse vel quia pisces nullius sint memoriae; sed certissimum est eos habere memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
si in m̃so inter ia¬
cente spacio: uolãt
tñ aues sub sydereo
celo que suꝑ terram
uolant sicut hoĩes
qui in terra sunt sb̃
celo ẽẽ dñr alia trãs¬
latio secus firmam̃¬
tum celi qr iucina
sunt echeri sꝑacia h
aeris qui aues subue-¬
hit.
Quia sunt aquaꝵ
aĩancia que ñ rep¬
tando sed natando ⁊
pedib ambulando¬
incedunt. sunt ⁊

Expanded text:
si immenso interjacente spatio, volant tamen aves sub sidereo coelo, quae super terram volant: sicut homines qui in terra sunt, sub coelo esse dicuntur. Alia translatio: « Secus firmamentum coeli, » quia vicina sunt aetheri spatia hujus aeris qui aves subvehit. quia sunt aquarum animantia, quae non reptando, sed natando, vel pedibus ambulandoincedunt, sunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
tum in eis faciat. Inchoat enĩ anima motum suũ in omnib
sensib a subtilitatẽ ignis. s ño in om̃ib adidem ꝑuenit. In
uisu enim ꝑuenit represso calore usq ad eius lumen. In au¬
ditu usq ad liquidiorem aerem calorem igius penet̾rat. in
olfactu transit aerem purum ⁊ ꝑuenit ad humidam exala¬
tionem. Unde crassior hec aura substitit. In gustu u̾o ⁊̃ hãc

Expanded text:
. inchoat itaque motum in omnibus sensibus a subtilitate ignis, sed non in omnibus ad idem peruenit. in uisu enim peruenit represso calore usque ad eius lucem, in auditu usque ad liquidiorem aerem calore ignis penetrat; in olfactu autem transit aerem purum et peruenit ad humidam exhalationem: unde crassior h
Abbreviated transcription (Latin):
lex nascitur et nutritur s quid
est qd̃ sẏnagega accipit ab ecc̃a
puto illd̾ qd̃ moyses dicit ego
in nõ gentem ĩ emulationem
uos inducam ĩ gentem insipi¬
entem. in iram uos concitabo
synagoga ergo de eccl̃ia hanc
mercedem accipit ut ultra ydo¬
la nõ colat. uidens enun genti¬
les ita ad dm̃ conuerios ut ultͣ
ydola nesciant erubescit ultra
ydola colere. Nos quoq si pho¬
nem habiumus pr̃em si nos in
oꝑib malis genuit cũ uenerimꝰ
ad aquas assumamus legem d̾i.
Non nobis scordeant littere uelut
tegnen et obsturum que ꝑua
eius sunt et latencia comedan
que ꝑfecta sumamꝰ et intra
cordis tecta regalia collocemꝰ
grandeuum et ualidũ habe¬
amus moysen nichil hũile

Expanded text:
lex nascitur et nutritur. Sed quid lex nascitur et nutritur. Sed quid est quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Puto illud quod Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erubescit ultra idola colere. Nos quoque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfecta sumamus, et intra cordis tecta regalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
pũs eouent adaquas ut laua¬
retur a peccatis q̃ contraxerat
tis ħ ueniens in paludem inue¬
nit moysem iacentẽ expositum
a suis ⁊ fecit eũ nutriri. Nutri¬
tur apd̃ suos ibi agit infanciã
forcior fc̃s ducitur ad eam adop¬
tatur in filium. moyses legem
significat. ueniens ergo eccl̃ia
ad aquam baptismi suscepit le¬
gem intͣ tibini conclusam pice
et bitumine linitam tibis genus
est tegnunis ex papiro ꝯtextum
⁊ uurgis uł ex cortice arboꝵ for¬
matum. Iacebat ergo lex clausa
q quo eccłia ueniret ex gentib
et assumeret eam de luteis ⁊ pa¬
lustrib locis intͣ sap̃ie aulas et
regalia tecta infanciam tñ aꝑd
suos transegit. apd̃ illos enim
qui sp̃ualiter eam nõ intelligt̃
puula est ⁊ infans et lactenciũ
hñs cibos cũ ad ecc̃am uenit for¬
cior est moyses et ualidior: a¬
moto enun uelamine littere ꝑ-¬
fectus in lectione eius cib ĩue¬
nitur mercedem nutrinentoꝵ
accipit a filia ph̾onis. apd̾ qͣm

Expanded text:
 venit ad aquas, ut lavaretur a peccatis quae contraxerat tis; haec veniens in paludem, invenit Mosen jacentem expositum a suis, et fecit eum nutriri. Nutritur apud suos, ibi agit infantiam; fortior factus ducitur ad eam, adoptatur in filium. Moses legem significat. Veniens ergo Ecclesia ad aquas baptismi, suscepit legem intra tibin conclusam, et bitumine linitam. Tibin ergo est tegminis genus ex papyro contextum, et virgis vel ex cortice arborum formatum. Jacebat ergo lex clausa que quo Ecclesia veniret ex gentibus, et assumeret eam de luteis et palustribus locis, intra sapientiae aulas et regalia tecta. Infantiam tamen apud suos transigit: apud illos enim qui eam spiritualiter non intelligunt, parvula est, et infans, et lactantium habens cibos: cum ad Ecclesiam venit, fortior est Moses et validior; amoto enim velamine litterae, perfectus in lectione ejus cibus invenitur. Mercedem nutrimentorum accipit a filia Pharaonis, apud quam
Abbreviated transcription (Latin):
his uestiendus erat
a aron ⁊ filiz el sed¬
distinste ut ip̃e qͥdẽ¬
om̃ib his uteretur.¬
filii autẽ ultimis tͥb¬
que eis ꝓprie ascrip¬
riant carnem tur¬
pitudinis sue a

Expanded text:
his vestiendus erat Aaron et filii ejus,distincte, ut ipse qomnibus his uteretufilii autem ultimis te eis proprie ascriperiant carnem turpitudinis sua
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinem .iiii.
digitoꝵ quo cingło
ꝓprie pontifex ute¬
batur ⁊ eo tunica ia¬
cinctina sumul et
suꝑhumerale strin¬
gebatur. nam ĩ cõ-¬
sequentib aꝑte de
ꝯiunctione suꝑ hu-¬

Expanded text:
latitudinem IV digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur; et in eo tunica hyacinthina simul et superhumerale stringebatur. Nam in sequentibus aperte de conjunctione superhu
Abbreviated transcription (Latin):
orum inquietudinib feriunt᷑¬
ninam. posuerunt ꝑ qͣm caru¬
minores significantur ĩ quib
hũane mentis uoluptas et li¬
bido carnis arguitur pot̾ ⁊̃ fo-¬
rensis eloquencia hominũ sig¬
nificari ꝑ muscam caninam
qui uelut canes alterutrum se
lacerant.
in priorib signis intelligendũ
est fc̃m ẽẽ in terra in qua ha¬
bitabat ppls dei nullis talibus
plagis ueraretur. oportunum
aũ fuit ut ibi hoc aꝑte poneret᷑.
unde: ĩam incipiunt signa qͥb
magi similia nec conati sunt
facere ꝓ certo est enim qr ubiq
fuerant scimphes in regno pha
raonis nõ autẽ fuerant in ter
ra gessen ibi conati sũt magi
siłia facere nec poterunt. quo¬
usq ergo deficerent nichil de
illiuis de re seꝑatione dc̃m est.
sed ex quo cepunt ea fieri que
illi nec auderent conari.

Expanded text:
orum inquietudinibus feriuntuorum inquietudinibus feriuntuninam, posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut canes alterutrum se lacerant.in prioribus signis intelligendum est factum esse, ut terra in qua habitabat populus Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc aperte poneretur; unde jam incipiunt signa, quibus magi similia non conati sunt facere. Pro certo est enim quia ubique fuerant sciniphes in regno Pharaonis, non autem fuerant in terra Gessen vel Gesen: ibi conati sunt magi similia facere, nec potuerunt: quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae separatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri quae illi nec auderent conari.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ergo a sp̃u scõ. resiliuntꝰ ꝓuo¬
catores rixarum amatores calũp¬
niarum nec admittũt quietẽ
sabbati sp̃ualis. est ergo mansu¬
etus nõ sit tumultus in corde tuo
uolitantib ꝑ corruptionem fã¬
tasmatib ⁊ p̾ungentib te audi
re nõ ius et cecatus exigis uidere
qd̃ nõ potes attende enim contra¬
riam plagam sciniphes nate st̃
in terra egypti de limo musce .s.
minutissime inquietissime in¬
ordinate uolantes in ocłos ru
si hoc uoluisset digitus .i. sp̃t
in hec signo potusse magos ĩ¬
cere ꝑmissi sunt. commendat᷑
enim fortasse trinitas et qd̃ ue¬
cum est summi philosophi gẽ¬
cium qͣntum in eoꝵ litceris in¬
dagatur sñ sp̃u scõ philosopha¬
ti sunt qͣmuis de pr̃e ⁊ filio nõ¬
s̾s. Quarto leco egẏptus mus¬
cis ꝑcutitur. musca aũ insolẽs
et inquietũ animal est in qua
insolentes cure carnalium de¬
siderioꝵ figurantur egyptus
uero mustis ꝑcutitur qr corda
eoꝵ qui scłm diligunt desideri¬

Expanded text:
ti ergo a Spiritu sancto resiliunt, provocatores rixarum, amatores calumniarum, nec admittunt quietem sabbati spiritualis. Esto ergo mansuetus, non sit tumultus in corde tuo, volitantibus per corruptionem phantasmatibus et pungentibus te. Audi re non vis, et caecatus exigis videre quod non potes. Attende enim contrariam plagam: sciniphes nati sunt in terra Aegypti de limo, muscae scilicet minutissimae inquietissimae, inordinate volantes, in oculos rusi hoc uoluisset digitus dei, id ein hoc signo potuisse cosi sunt. Commendatur enim fortasse Trinitas, et quod verum est, summi philosophi gentium, quantum in eorum litteris indagatur, sine Spiritu sancto philosophati sunt, quamvis de Patre et Filio nost. Quarto autem loco Aegyptus muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est, in quadesideriorum figurantur. Aegyptus o muscis percutitur, quia corda eorum qui saeculum diligunt, desideri
Abbreviated transcription (Latin):
datur sola est in qua opus bo¬
num fructuose agrtur. unde ⁊
mercedem denarii soli qui int̾
uineam laborauerunt accepe-¬
runt sola est que intra se posi¬
tos ualida caritatis ꝯꝑage custo¬
dit. ynde aqua diluuii archã
quidem ad subluniora sustulit.
omnes aũ quos extra archam ĩ¬
uenit extinxit.

Expanded text:
tat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur. Unde et mercedem denarii nonnisi qui intra vineam laboraverant acceperunt. Sola est quae intra se positos valida charitatis compage custodivit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit; omnes autem quos extra arcam invenit exstinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ poteris sustin̾e.
sed audi uerba me¬
a atq consilia ⁊
erit dñs tecum.
esto tu ppło ĩ hiis
que ad dm̃ ꝑtinẽt
ut referas que di¬
cuntur ad eum.
ostendas q ppło
cerimonias ⁊ ritũ
colendi uiam q
ꝑ qͣm ingredi de¬
beant ⁊ opus qd̃

Expanded text:
non poteris sustinere. Sed audi verba mea atque consilia, et erit Deus tecum. Esto tu populo in his quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum: ostendasque populo caeremonias et ritum colendi, viamque per quam ingredi debeant, et opus q
Abbreviated transcription (Latin):
dit q clamor eoꝵ ad eum ab opͦetib et
audiuit gemitum eoꝵ ac recordatus federis qd̾̃ pepigera
cum abraham ysaat et iacob. Respecit filios isrł ⁊ cog¬
nouit eos i moyses autẽ pascebat oues ietro cognati sui
sacerdotis madian. Cumq minasset gregem ad interi¬
ora deserti uenit ad montem dei

Expanded text:
ditque clamor eorum ad Deum ab operibus et udivit gemitum eorum ac recordatus foederis quod pepigerat cum Abraham et Isaac et Iacob respexit filios Israhel et cognovit eos Moses autem pascebat oves Iethro cognati sui sacerdotis Madian cumque minasset gregem ad interiora deserti venit ad montem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatis ⁊ om̃s abyssi no¬
minantur ⁊ ignis iste qui iuit
tangentẽ qui de terrenis et hu¬
midis motib ita existit ut uer
pingniori ꝑte turbulentis
motib agłtatur ad temꝑan¬
dum euis rigorem. ⁊ ad usus
terrores q mortaliũ. In sũmo¬
nubib obumbretur nec uenͣ
rint et crassiore sp̃c alat. sic¬
pinguioris aeris qualitate cõ¬
uersos.
distribuisse aĩalia ut terrena
dicerent nõ tm̃ que in terra

Expanded text:
tempestatis et omnes abyssi nominantur, et ignis iste qui urit tangentem , quia de terrenis et humidis motibus ita existit, ut subinde vertpigriore turbulentis motibus agitatur ad temperandum ejus rigorem, et ad usus terroresque mortalium. 10. Qubulis obumbretur nec turberint homines, crassioris aurae spinguiore hujus aeris qualitate conversa. distribuisse animalia, ut terrena esse dicerent, non tantum quae in terra
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit iuxta opidum emit q
partem agri in qua fixerat tab̾¬
nacula a filiis emor patris sichen
.c. annis. Et erecto ibi alterau in¬
uocauit suꝑ illd̃ fortissimũ dm̃i

Expanded text:
bitavit juxta oppidum, emitque partem agri, in qua fixerat tabernacula, a filiis Hemor patris Sichem centum agnis; et erecto ibi altari, invocavit super illud fortissimum D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nescĩt cum dormissent cũ eo
⁊ cũ surrerissent ab eo apungt
de suꝑ hebrei qͣi incredibile q
reum natura nõ capiat coire
quem piam nescientem.

Expanded text:
Et nescivit cum dormisset cum eo, et cum surrexisset ab eo, appungunt desuper, quasi incredibile, et quod rerum natura non capiat, coire quempiam nescientem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ingredi uixta morem unt
dormiamus q cũ
eo ut seruare possi¬
mus ex patre nr̃o
semien Dederunt¬
itaq patri suo bi¬
bere unũ nocte il¬
la ⁊ ingressa ẽ i iae¬
ior dormiuit q cũ
patre at ille nõ sen¬
sit nec qͣndo accu¬
buit filia nec q̃n
surrexit. altera qͦ
die dixit maior ad
minorem. Ecce dor¬
muu heri cum pr̃ẽ¬
quere cũ primũ fuge montis
segor pretulit ⁊ eam ĩ qua ha¬
sus de segor ad montem tran¬
sierit respondebimus u̾am ẽẽ

Expanded text:
ad nos juxta morem univdormiamusque cum eo, ut servare possimus ex patre nostro semen. Dederuntque patri suo bibere vinum nocte illa, et ingressa est a dormivitque cum patre; at ille non sensit, nec quando occubuit filia, nec quando surrexit. Altera quoque nocte dixit major ad minorem, Ecce dormivi heri cum pquare cum primum fugae montis Segor praetulerit, et eam in hanunc de Segor ad montem migret. Respondebimus veram esse illam
Abbreviated transcription (Latin):
gestio ⁊ delectatio
ut ĩceste mulieres
insidiant᷑ ꝯtinenti-¬
b ut accepta occ̃o¬
ne torpentes uino
fallace imbuant.¬
⁊ a statu rectitudi¬
nis qiͣ ignorantes
deiciant.
⁊c̾. loth in hoc loco
dam ex illa ꝓcreati
⁊ sub illa positi ma¬
le intelligendo quo¬
dãmodo se inebriãt
ea q̃ nõ legittime u¬
tendo infidelitatis
oꝑa ꝑiunt. bona
est enim lex si qͥs ea
legittime utatur.

Expanded text:
et delectatio, ut incestae mulieres, insidiantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu rectitudinis quasi ignorantes dejiciant.tc. Lot in hoc loco idam ex illa procreati, et sub illa positi, male intelligendo quodam modo se inebriant; eamque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, si quis ea legitime utatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa horrea et uenderat᷑ egypciis. Nam ⁊ illos
oppresserat fames om̃s q ꝓuncie uenietant in egy¬
ꝑtum et emerent escas et malum mopie temparent

Expanded text:
universa horrea, et vendebat Aegyptiis: nam et illos oppresserat fames. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae temperarent
Abbreviated transcription (Latin):
qr om̃ia in figura
gerebantur. Uñ an¬
gelica uisione me¬
ruit confortari.
sos masculos ascendentes suꝑ feminas as¬
ꝑsos uarios atq maculosos. Uidi enin
om̃ia que fecit tibi laban. Ego sum dñs deus bethel ubi
iupxisti lapidem ⁊ uotũ uoiusti mͥ. Nunc gͦ surge ⁊ egre¬
dere de terra hac: reuertens ĩ terram natiuitatis tue. R¬
derunt rachel et lya. Nũquid hẽmus residui quicquã
ĩ facultatib ⁊ hereditate domus prĩs nr̃i. Nonne quasi
alienas reputauit nos et uendidit comedit q preciũ
nĩm. s deus tulit opes prĩs nũ et nobis eas tradidit ac
filiis nr̃s. Unde om̃ia que precepit tibi ds fac Surcexit
autẽ iacob ⁊ impositis libetis ac conuigib suis suꝑ came

Expanded text:
 omnia in figura gerebantur. Ungelica visione meruit confortari.sos masculos ascendentes super feminas varios respersos atque maculosos vidi enim omnia quae fecit tibi Laban ego sum Deus Bethel ubi unxisti lapidem et votum vovisti mihi nunc ergo surge et egredere de terra hac revertens in terram nativitatis tuae responderunt Rahel et Lia numquid habemus residui quicquam in facultatibus et hereditate domus patris nostri nonne quasi alienas reputavit nos et vendidit comeditque pretium nostrum sed Deus tulit opes patris nostri et nobis eas tradidit ac filiis nostris unde omnia quae praecepit fac surrexit itaque Iacob et inpositis liberis et coniugibus su