comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et dorsum corum semper ĩ¬
cuua Inuenit ergo ioseph
fratres suos in dothaun. Do¬
thann interpretatur defecci¬
o. Uere enim in grandi def¬
fectione erant:qui de fratu¬
cidio cogitabant. Uidentes
ergo ioseph fratres sui: de
morte illius tractaucruns.
Sicut uidentes iudei uerũ
stum: ut cum crucifigerẽt.
uno omes consiliostatue

Expanded text:
et dorsum eorum semper inet dorsum eorum semper incurua. Inuenit Ioseph fratres suos in Dothaim. Dothaim interpretatur defectio. uere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. uidentes ergo Ioseph fratres sui de morte illius tractauerunt. sic uidentes uerum stum, ut eum crucifigerent, uno omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cee audiuimus ꝙ be¬
atus iacob genuerit
filium. et uocauerit nomẽ
cius ioseph: et eum plusqmͣ¬
reliquos filios suos dilexe¬
rit. hoc loco beatus ia cobfi¬
guram habuit dei patris: sc̃
quoq ioseph typum gessit
saluatoris. Diligebat ergo
iacob filium suum: et deus
pater diligit uingenitum
suum. sicut ip̃e ait. Hic est
filius meus dilectus. Iacob
misit filium suum ut de
fratribus suis sollicitudinẽ
gereret: et deus pater misit
nus humanum peccatis
dum fratres suos quereret:
errabat in heremo: et xp̃us
genus humanum quere¬
bat quod errabat ĩ mundo.¬
mis. Sichima inter¬
pretatur humerus. Semp
enim peccatores dorsum põ¬
nunt in faciem iusti hume¬
ii enim retrosunt. Sic enim
fratres ioseph inuidia per¬
cussi. fraterne dilecciom dor¬
sum magisqm facies offe¬
rebant. ⁊ t̾a et infelices iudei
ueniente ad cos salutis aus¬
tore iuidere pocius qmͣ dili¬
gere maluerunt. De talib
dicitur ĩ psalmo. Obscurẽ¬
tur oculi corum ne uideant:

Expanded text:
ce audiuimus, quod beatus Iacob genuerit filium et uocauerit nomen eius Ioseph et eum plusreliquos filios suos dilexerit . Hoc loco beatus Jacob figuram habuit Dei Patris, sanctus quoque Joseph typum gessit Domini Salvatoris. Diligebat ergo Jacob filium suum; quia et Deus Pater diligit Unigenitum suum, sicut ipse dixit: Hic est Filius meus dilectus . Jacob misit filfratribus suis sollicitudinem gereret, et deus pater misit nus humanum peccatis dum fratres suos quaereret, errabat in eremo et genus Christus humanum requirebat, quod errabat in mundomis. Sichima interpretatur humerus. semper enim peccatores dorsum ponunt in faciem iusti. humeri enim retro sunt. sicut enim fratres Ioseph inuidia percussi fraternae dilectioni dorsum magis quam faciem offerebant, ita et infelices Iudaei uenienti ad eos salutis auctori inuidere potius quam diligere maluerunt. de talibus dicitur in psalmo: obscurentur oculi eorum, ne uideant,
Abbreviated transcription (Latin):
ostulet autem in fide¬
nichil hesitans. Q¬
autem hesitat: similis est
fluctu maris. qui auento
mouctur. et circumflectit.
Non ergo cristinet homo
ille. quod accipiat aliquid
a domino. Uir duplex am¬
mo inconstans est: m om¬
nibus uiis suis. Glorictᷤ
autein frater humilis in
ccaltacione sua: diues au¬
tem in humilitate sua. qm̃
sicut flos feni transibit. Ex¬
ortus est enm sol cum ar¬
dore. et arefecit fenum et flos

Expanded text:
stulet autem in fidenihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus uiis suis. glorietur autem frater humilis in exaltatione sua, diues autem in humilitate sua, quoniam sicut flos faeni transiet. exortus est enim sol cum ardore et arefecit faenum, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui suffert tempta¬
cionem. quoniam cum ꝓ¬
batus fuerit accipiet coro¬
nam uite: quam repronn¬
sit deus diligentibus se. Ne¬
mocum temptatur dicas.
quomam a deo tẽptatur.
Deus crum intemptator
malorum est. ipse cnim
neminem temptat. Unus¬
quisqz ciim temptatur a
concupiscencia sua: abstrac¬
tus et illectus. Deinde con¬
cupiscencia cum conceperit:
parit peccatum. Peccatum
ucro cum consummatũ
fucrit: gencrat mortem.
Nolite itaq crrare fr̃es inci
dilectissimi. Omne datũ
optimum et omne donĩ
perfectum desursum est: de¬
scendens a patre lumminil.
Apud quem non est. trauꝰ

Expanded text:
fert temptationem quia cum probatus fuerit accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se nemo cum temptatur dicat quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cuparit peccatum. Peccatum vero cum consummatum fuerit: generat mortem. Nolite itaque errare fratres mei delectissimi: omne datum optimum: et omne donum perfectum de sursum est: descendens a patre luminum apud quem non est
Abbreviated transcription (Latin):
corpus circumferimus.
magne sunt: et a
uentis ualentibus minẽ¬
tur. crcumferuntur a mo¬
dico gubernaculo. ubi im¬
petu dirigentis uoluerit:
ita et lingua quidem mo¬
dicum membrum est: et
magna exaltat. Etcc quã¬
tus ignis. quam magnã
siluam inceudis. Et lĩgua¬
nr̃a ignis est uniuersitas
iniquitatis. lingua cõ¬
stituitur in memibris no¬
stris: que maculac totũ
corpus. et inflammnat ro¬
tam natiuitatis nr̃e i¬
flaminata a iehenna.
natura bestiarum
et uolucrum. et serpentũ.
et ceterorum domatur et
domita est a natura hu¬
mana: linguam autem
nullus homo domare po¬
malum. et plena ueneno
mortifcro. In ipsa benedi¬
cimus deum et patrem: et
in ipsa maledicimus hoĩcͤ
qui ad similitudinem dei
facti sunt. Et ex ipso ore ꝓ¬
cedit malediccio et benedis¬
cio. Non oportet fratres me
ihec ita ficri. Nunquid fo¬
ris de codem foramine ema¬
nat dulcem et amarcm a¬
quam. Nunquid potest
fratres mei ficus inias fa¬
cere. aut uitis ficus: Sic

Expanded text:
rum circumferimus. magnae sint, et a ventis validis minentur, circumferuntur a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit. Ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit! Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna. natura bestiarum, et volucrum, et serpentium, et caeterorum domantur, et domita sunt a natura humana: linguam autem nullus hominum domare pomalum, plena veneno mortifero. In ipsa benedicimus Deum et Patrem: et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore procedit benedictio, et maleditio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Nunquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerit. offendat autẽ
in uno: factus estomni¬
transgressor legis. Sic lo¬
quimini et sic facite: sicut
per legem libertatis inci¬
pientes iudicari. Iudici
Superexaltat autem: mi¬
scricordia iudicium. Quid
prodenit fratres mei si fidẽ
dicat. quis se habere opera
non habeat: Numquid
Si autem frater aut soror
nudi sunc. et indigeant
uictu cotidiano. dicat au¬
tem aliquis de uobis ill̃.
ite in pace: calefacimini
et saturamini. non dederi¬
tis autem cis. que necessa¬
ria sunt corpori:quid ꝓ¬
derit. Sic et fides sine open¬
co dicet quis. Tu
fidem habes. et ego
opera habeo. Ostende mi¬
chi fidem tuam sinc operi¬
bus: et ego ostendam ex
operibus fidem meam:
Tu credis quoniam unu̾
est deus. et benefacis: et de¬
mones credunt et contre¬
magistri fieri fratres mei.
scientes. quomam maiꝰ
iudicium sumitis. in me¬
tis cnuim offendimus om¬
nes. Si quis in uerbis nõ
offendit: hic perfectus est
uir. Potest enum firno cir¬

Expanded text:
servaverit: offendat autem servaverit: offendat autem in uno: factus est omnitransgressor legis. Sic loquimini et sic faper legem libertatis incipientes judicari. Judiciusuperexaltat autem misericordia judicium. Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid Si autem frater et soror nudi sint, et indigeant victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini, et saturamini: non dederitis autem eis, quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si nonSed dicet quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremscientes quoniam majus judicium sumitis. In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Potest etiam freno cir
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃i ihesu xp̃i glorie. Et¬
cnm si introierit in cõspec¬
tu nr̃o uirhabens anulũ
aureum in ueste candida.
introierit autem et pauꝑ
in sordido habitu: intenda¬
tis in cum qui indutus ẽ
ueste preclara et dixeris ei.¬
tu sede hic bene: paupcri au¬
tem dicatis. tu sta illicaut
sede sub scabello pedũ inco¬
rum. Nonne iudicatis a¬
pud uosinet ipsos. et facti¬
estis iudices cogitacionũ
iniquarum.¬
udite fratreᷤ ici di¬
lctissimi. Nonne de¬
uis elegit pauperes in hoc
mundo. diites in fide. et
heredes regni. quod promi¬
sit deus diligentibus sc:
uos autem crhonorastis
pauycrem. nonne diuites
per potenciam opprimunt
uos: et ipsi trahunt uos
ad iudicia. Nonne et ipsi
blasphemant bonum no¬
meri: quod inuocatum ẽ
supernos. Si tamen legẽ
perfccistis regalem sccũdũ
scripturas. diliges proxi¬
mum tuum sicut teipsũ:
bencfacitis. Si autem ꝑso¬
nam accipitis peccatũm
operamm: redarguti a le¬
ge quasi transgressores.
aucem totam legẽ

Expanded text:
i gloriae. etenim si introierit in conuentu uestro uir aureum anulum habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est uste praeclara, et dicatis: \'Tu sede hic bene\', pauperi autem dicatis: Tu sta illic\' aut: 8 e de sub scabello pedum meorum, nonne iudicastis apud uosestis Judices cogitationum iniquarumudite fratres mei dilectissimi. Nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo: divites in fide et heredes regni quod repromisit Deus diligentibus se? Vos autem exhonorastis pauperem. Nonne divites per potentiam opprimunt vos: et ipsi trahunt vos ad judicium? Nonne ipsi blasfemant bonum nomen quod invocatum est super vos? Si tamen legem perfecistis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum: benefacitis. Si autem personam accipitis: peccatum operamini: redarguti a lege quasi transgressores. autem totam legem
Abbreviated transcription (Latin):
corum non perucniat:ad
bec enum debet unicuiqz ꝓ¬
desse bene uiuere. ut detur
illi semper bene uiuere. Nã
si cui non datur semper bene
uiuere. quid prodest ei benc
uiuere ad tempus: igitur
non bene iuuere dicendi sũt:
qui finem bene iuuendi uol
cccitate nesciunt. uel in fla¬
cionc contempnunt. Non
est autem cuiqmͣ spes uera
et certa semper uiuendi. n¬
si agnoscat uitam que est

Expanded text:
eorum non perveniat? « Ad eorum non perveniat? « Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere; nam si cui non datur semper bene vivere, quid prodest ei bene vivere ad tempus? Igitur nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tabant. et ceci erant: et ue¬
nenatam et superbam et
insanabilem arroganciã¬
illorum dominus ihesus
ista contexuit. quembac
parabola leguntur: quã
ipse illis non intelligenti¬
bus exponcre dignatus ẽ:
in qua nos salubriter si
auertamus admonuit
non gloriari ĩsapientia
humana. non in morũ
dignitate: si humilitas
pagani qui sccun¬
dum quãndam iutehuiꝰ
consuctudinem dicuntur
boni homines. innocentes.
et quasi obseruantes ca q̃
homicidium perpetrantes:
non furtum facientes nõ
falsum ad uersus quẽqmͣ
testimonium perhibentes:
sunt. Et plerumqz se iac¬
tant. quomodo et isti pha¬
risci dicentes. Nunquid et
nos ceci sumus: S hecom¬
nia maniter faciunt. qui¬
a non intrant perostium:
sed aliunde tumido fastu
quasi per scipsos ascendere
querunt.¬
ua propter dominꝰ
similitudinem ꝓpo¬
suit de grege suo. et de ostio
quo intratur i ouile. Qͥd
cnum prodest uana iactan¬
cium de bene iuiucndo infla¬
cio. dum ad fincm perpe¬
tualit beneiuiuendi uita

Expanded text:
tabant cum caeci erant, venenatam, et superbam, et insanabilem arrogantiam, Dominus Jesus ista contexuit, » quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est; in qua nos salubriter, si advertamus, admonuit, non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas  pagani, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes, et quasi observantes ea quahomicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes; sunt; et plerumque se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus? » Sed haec omnia inaniter faciunt, quia non intrant per ostium, sed aliunde, tumido fastu quasi per se ipsos ascendere quaerunt.uapropter Dominus similitudinem proposuit de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile. » Quid enim prodest vana jactantium de bene vivendo inflatio, dum ad finem perpetualiter bene vivendo vita
Abbreviated transcription (Latin):
mnes pisces maris
manui ure traditi sũt
ct omme quod mouctur ⁊ ui¬
uit: crit nobis in cibum. Qi
olera uirencia tradidi nobis
omnia: exccpto quod carnci
cum sanguine non comedeti .
Sanguinem enim ammaꝵ
urarum requiram de mami
cunctarum bestiarum: et de
manu hommis. De manu
uiri et fratris cius: requiram
ammam hominis. euicũq
effuderit humanum sangui¬
nem: fundetur sanguis illiꝰ
Ad ymaginem quippe dei fac¬
tus est homo. Uos autem cres
cite et multiplicaminr: et in¬
gredimini super terram. et ĩ¬
plete cam

Expanded text:
mnes pisces maris manui vestrae traditi sunt. Et omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia: Excepto, quod carnem cum sanguine comedetis. Sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum, et de manu hominis, de manu viri et fratris ejus, requiram animam hominis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus est homo. Vocite, et multiplicamini, et ingredimini super terram, et replete eam
Abbreviated transcription (Latin):
cum cõ. Ecce egostatuam pac¬
tum meum uobescumr: et cũ
semne nr̃o post uos. Et ad
omnem animai uiuentẽ
que est nobiscum: tam in uo¬
lucribz quam in nmentis
ce pccudibus terre. ainctis q̃
egressa sunt de archa. Et um¬
ueisis bestiis terre statuam
pactum meum uobiscum.
Et nequaqmͣ ultra interficie
tur omnis caro aquis dilu¬
iiii: neqz erit deinceps diluui¬
um dissipans terram. Dixit¬
qz deus. Hoc signum fedeus
quod do inter meet uos: et
ad omnem ammai uiuẽ¬
tem que est uobiscum in ge¬
neraciones sempiternas. Ar¬
cum meum ponam in nu¬
bibus: et crit signum federiᷤ
inter me et terram. Cumq
obduxero nubibus celum:
apparebit arcus meus ĩ mi¬
bibus. et recordabor federis
mei uobiscum: et cum om¬
n anima iuiuente que car¬
nem uegetat: et non crunt
ultra aque dilui. ad delen¬
dam uniuersai carnem. Freͣ¬

Expanded text:
 « Ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos, et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum, tam in volueribus quam in jumentis et pecudibus terrae, cunctisque quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae statuam pactum meum vobiscum, et nequaqtur omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foederis quod do inter me et vos, et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum in generationes sempiternas. Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Er
Abbreviated transcription (Latin):
luit: ammo crultante salu¬
tauit. Officiumq sue p̾cur¬
sionis quam libenter. qmͣ
deuote iuucins esset imple¬
turus: anteqmͣ nasceretur
aduemente domino quib
ualebat iudiciis intimaũ.
Adcrat namqz tempus quo
implerctur angeli scrmo
quem dixat. quia spiritu
sancto replebitur adhuc ex
utero matris sue. Repleta
est ergo spiritu sancto ely
gna quia magna dei dona
cognouit. rectẽ uoce ma¬
gna: quia illum quem u¬
biqz preseutem nouerat e¬
ciam corporaliter adeesse sẽ¬
ciebat. Magna ctemm uox
non tam clamosa qm̃ de¬
uota intelligenda est. Neq
emin modice uocis deuoci¬
onc dominum laudaribo¬
lebat. que spiritu sancto ꝑ¬
plena flagrabat que et il¬
lum in utcro gestabat: qͦ ĩ
ex came matris urginis:
filius altissimi uocarctur
et esset. Et exclamaint autẽ
et dicit. Benedicta tu inter
mulieres: et benedictus fruc¬
tus uentris tui. Bñdicta¬
la benedicta inter muliere.
sed inter mulieres benedie¬
ta. maiori benediccione spe¬

Expanded text:
luit, animo exsultante saluluit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam devote, quam libenter juvenis esset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizgna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo inex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tuet benedictus fructus ventris tui. Nedicta inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione spe
Abbreviated transcription (Latin):
dei habitacula petit: ac reqͥ¬
rit alloquia. Et apte post
uisionem angeli in mon¬
tana subit: que gustata
su auitate suꝑnorum cun¬
um humilitatis se gressi¬
bus ad uitutũ altã tranꝰ¬
tulit. lc. nͣ. Intrat gͥ domũ
zacharie atq helisabet: qmͣ
seruum ac precursorem din
parituram nouerat salutat:
minqmͣ dubia de oraculo
quod acceperat: sz ut congͣ¬
tulatura de dono quod con¬
seruai accepisse didicerat.
Non ut uerbum angeli mu¬
liens attestacione probaret.
sed ut mulieri prouecte eta¬
tis uirgo iuuencula miste¬
num sedula impenderet ⁊t
nem marie elysabeth: exul¬
tauit ĩfans ĩ ut̃o ciꝰ. Et reple¬
ta est spũ sancto elysabeth.
Aperiente os ad salutandũ
beata maria: repleta ẽ mox
spũi sancto elysabeth. Reple¬
tur et iohannes atqz uno
codemqz spu ambo eidoctr: il¬
la salutante que esset agno¬
uit. et ut matrem domini
sui debita cum benediccio¬
ne uenerata est. illeipsum
Et quia lingua necdũ ua¬

Expanded text:
Dei habitacula petit, ac requiDei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut nem Mariae Elizabeth autavit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsumet quia lingua necdum va
Abbreviated transcription (Latin):
angelica uisione et allocu¬
cione meruit sublimari
postqmͣ se celesti honustã¬
dam partu didicit. nequa¬
qmͣ se de dons celestibus.
quasi a se bec essent extulit.
sco ut magis magisq do¬
ns esset apta diuinis. ĩ cu¬
stodiam humilitatis gres¬
sum mentis fixit: ita enu¬
gelizanti sibi archanglo re¬
spondens dixit. Ecce ancilla
donin fiat mn secundum
ueroum tuum. Ut uero ex
hodierna leccione audiui¬
mus. candem quam ange¬
lo exhibucrat humilitatẽ
hominibus quoq curauit
cebibere. Et quod maioris
est mirtutis: hoc eciam mi¬
noribus. quis enim nesci¬
at uirginem deo consecra¬
tam mulierem deo deditã.
gradum habere po ciorem:
Quis dubitet matrem re¬
gis etarni iure matri mili¬
tis esse preferendam: At ta¬
men ipsa menior scriptu¬
re precipientis. quanto a¬
magnus es humilia te ĩ
omnibus: mox ut angelꝰ
qui loquebatur ei ad celesti¬
a redut surgit: ad monta¬
na conscendit. Gestansq
mutero deum: seruorum

Expanded text:
angelica visione et allocuangelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magnus es, te in omnibus humilia : mox, ut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum
Abbreviated transcription (Latin):
eccio quam audi¬
nimus sancti eunͣ¬
gelii. et redempcionis nostre
nobis semper ueneranda pͬ¬
mordia predicat: et salu¬
taria semper imitande hu¬
militatis remedia commñ¬
dat. Nam quia peste super¬
bie attactum gemis hũa¬
num perierat: decebat ut
medicamentum humili¬
tatis quo sanaretur: pri¬
ma mox incipiẽtis salutiᷤ tẽ¬
pora pretenderent. Et quia
per temeritatem seducte mu¬
licris mors in mundum ĩ¬
troierat: congruum fuit ut
preuenirent obsequiis. Pri¬
or ergo nobis beata dei ge¬
intire ad sublimitatem pa¬
trie celestis iter ostendit hu¬
militatis: non minus re¬
ligionis qmͣ castitatis ex¬
emplo uenerabilis. Si qͥdẽ
gloria uirginei et inteme¬
rati corporis: qualis sit
uita superne ciuitatis ad
quam suspiramus in si¬
nuat: ubi neqz mibent ne¬
qz nubentur sed sunt sicut
angeli dei in celis. at uir¬
tute mentis erimia qua
ad hanc pertingere debcamꝰ
ĩdicat.lc .ii.ãq sicut p̾cc¬
dente sancti cuuangeli lec¬
cione cognoumus. postꝙͣ

Expanded text:
ectio quam audivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Apraevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
sum. cum futurus sis in
gentem magnam ac ro¬
bustissimam: Et benedicẽ¬
de suit in illo ommes na¬
ciones terre: Scio enim qd̃
precepturus sit filiis suis ⁊
domui sue post se ut custodi¬
ãt uiã domini. et faciant
iusticiam et iudicium. Ut
adducat dominus propter
abrahan:omma que lo¬

Expanded text:
sum: cum futurus sit in sum: cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et BENEDICENDAE sint in eo omnes nationeprecepturus sit filiis suis et domui sue post se, ut custodiant viam Domini et faciant iustitiam et iudicium, ut adducat Dominus propter Abraam omnia que lo
Abbreviated transcription (Latin):
pse uero stabat iuxͣ
cos subarbore. Cum¬
qz comcdissent: diec¬
tunt ad cum. Ubi est sara
uxor tua: Ille respondit.s
Cecc intabernaculo est. Cii
dixit. Neuertens nemain
ad te tempore isto inta co-¬
mite: et habebit filium sa¬
ra uxortua. Quo audito:
sara risit post ostium tab¬
naculi. Erant autem ai¬
bo senes prouecteq ctatis.
et desierant sare fieri mulie¬
bria. Que risit occulte diceᷤ.
postqm consenui et uir
icus uetulus est. uolup¬
tati operam dabo: Dixit au¬
tem dominus ad abrahã.
Quare risit sara uxortua
dicens. nũ uere paritura
sum ams: Nunquid deo
est quicquam difficile. ĩu¬
xta condictum reuertar ad¬
te hoc codem tempore uita
comite: et habebit sara fili¬
um. Negauit sara dicens.
Non risi tarrore ꝑterrita. Do¬
minus auteni. non est in¬
quit ita: sed risisti. leccio .ii.¬
Um ergo surrexissẽt
ande uiri: direxerũt
oculos suos contra sodomã.
Et abraham simul gradi¬
chatur deducens cos. Dixit¬
qz dominus. Num celare
pottro abraham que gesturꝰ

Expanded text:
pse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara, uxor tua? ille respondit: Ecce in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem ambo senes, provectaeque aetatis, ierunt Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, dicens: Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum rete hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara, dicens: Non risi: timore perterrita. Dominus autem: Non est, inquit, ita: sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos suos contra Sodomam: et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham, quae gesturus
Abbreviated transcription (Latin):
cilicinus: et luna tota fcã
est sicut sanguis. et stelle¬
celi de celo ceciderunt super
terram. sicut ficus emittit
grossos suos: cum auẽto
magno mouentur. Et ce¬
lum recessit sicut liber muo¬
lutus. et omins mons et
insule de locis suis mott
sunt: et reges terre. et prin¬
cipes terre. et tribuni: et di¬
uites et fortes. et omnis
seruus et liber. Et abscon¬
derunt se in speluncis. et ĩ
petris montium. et dicũt
super nos: et abscondite noᷤ
a facie sedentis suꝑthronũ ⁊
ab ira agni: qm̃i uenit dieᷤ
magnus ire ipsorum. et
quis poterit stare; post hec¬

Expanded text:
cilicinus; et luna tota facta cilicinus; et luna tota facta est sicut sanguis: et stellae de coelo ceciderunt super terram, sicut ficus emittit grossos suos, cum a vento magno movetur. Et coelum recessit sicut liber involutus: et omnis mons, et insulae de locis suis motae sunt. Et reges terrae, et principes, et tribuni, et divites, et fortes, et omnis servus, et liber, absconderunt se in speluncis, et in petris montium; et dicunt super nos, et abscondite nos a facie sedentis super thronum, et ab ira Agni: quoniam venit dies magnus irae ipsorum: et quis poterit stare?  C
Abbreviated transcription (Latin):
in manu sua Et audiui
tanqmͣ uocem in medio
quatuor animalium di¬
cencium. Bilibris tritici
denario uno. et tres bilibreᷤ
ordei denario uno: et unũ
et oleum ne leseris. Et cũ
aperuisset sigillum quar¬
tum: audiui uocem quar¬
ti animalis dicentis. ⁊ iem
et uide. Et ccce equus palli¬
dus. et qui sedebat suꝑ cũ
nomen illi mors: et infer¬
nus sequebatur cum. Et
data est illi potestas: super
quatuor partes terre et int̾¬
ficere gladio: et faine. ⁊ mor¬
te. et bestus terre. Etcum a¬
peruisset sigillum quintũ:
iudi subtus altare animaᷤ
interfectorum. propter uer¬
bum dei: et propter testimo¬
nium quod habebant. Et
clamabant uoce magna
dicentes. Usq quo domine
sanctus et uerus: et non
strum. et non uindicas de¬
hiis qui habitant interra:
Et date sunt ci singule sto¬
le albe. et dictum est illis:
ut requiescerent adhuc tẽ¬
pus modicum donec un¬
interficiendi sunt sicure st
illi. Et uidi cum aperuisses
sigillum sextum: et ecce t̾re

Expanded text:
in manu sua. Et audivi in manu sua. Et audivi tamquam vocem in medio quatuor animalium dicentium; Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum, et oleum ne laeseris. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis: Veni, et vide. Et ecce equus pallidus: et qui sedebat super eum, nomen illi Mors, et Infernus sequebatur eum; et data est illi potestas super quatuor partes terrae, interficere gladio, fame, et morte, et bestiis terrae. Et cum aperuisset sigillum quintum, vidi subtus altare animas interfectorum propter verbum Dei, et propter testimonium, quod habebant, et clamabant voce magna, dicentes: Usquequo, Domine sanctus, et verus, non s, et non vindicas iis, qui habitant in terra? Et datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis, ut requiescerent adhuc tempus modicum, donec cointerficiendi sunt sicut et illi. Et vidi cum aperuisset sigillum sextum: et ecce terra
Abbreviated transcription (Latin):
qui occisus est. accipere uir¬
tutem et diuinitatem. et sa¬
pienciam et fortitudinẽ: ⁊
honorem. et gloriam. et be¬
nediccionem. et omnem
creaturam que in celo est:
et super terram. et subtus
agno. Genediccio. et honor.
et gloria. et potestas in se¬
cula scculorum: et quatu¬
or animalia dicebant amẽ.
Et uiginti quatuor seni¬
ores ceciderunt in facies su¬
as. et adorau̾ũt uinentẽ
uidi quod aperuisset agnꝰ
unum de septem sigillis:
et audiui unum de qua¬
tuor anmalibus dicens
quus albus: et qui sedebat
super illum habebat arcum.
et data est ei corona: et exiit
uincẽ ut uinceret. Et cum
aperuisset sigillum secun¬
dum: audiui secundum
animal dicens. Ueni et ui¬
de. Et exiuit alius equus
rufus. et qui sedebat super
illum: datum est ci ut su¬
meret pacem de terra. et ut
datus est illi gladius ma¬
gnus. Et cum aperiusset si¬
gillum tercium: audiui
tercium animal dicens.
uem et uide. Et ecce equus
niger. et qui sedebat super
illum: habebat staterain

Expanded text:
re virtutem, et divinitatem, et sapientiam, et fortitudinem, et honorem, et gloriam, et benedictionem. Et omnem creaturam quae in coelo est, et super terram, et sub terAgno, benedictio, et honor, et gloria; et potestas in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen. Et viginti quatuor seniores ceciderunt in facies suas: et adoravidi quod aperuisset agnus unum de septem sigillis. Et audivi unum de quatuor animalibus, dicens quus albus, et qui sedebat super illum habebat arcum, et data est ei corona, et exivit vincens, ut vinceret. Et cum aperuisset sigillum secundum, audivi secundum animal, dicens: Veni, et vide. Et exivit alius equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei, ut sumeret pacem de terra, et ut datus est ei gladius magnus. Et cum aperuisset sigillum tertium, audivi tertium animal, dicens: Veni, et vide. Et ecce equus niger: et qui sedebat super illum, habebat stateram
Abbreviated transcription (Latin):
tus angelus tuba cecius.
es percussa est tertia pars so¬
lis et tercia pars lune. et ter¬
cia pars stellarum: ita ut
obscurarctur tercia pars co¬
rum. Et diei non luceret
pars tercia: et noctis suni¬
licer. Et uidi et audiui uo¬
cem unius aquile uolã¬
tis per medium celum: di¬
centis uoce magna. Ue. ue.
ue. habitantibus in terra.
De ceteris uocibus trium ã

Expanded text:
tus angelus tuba cecinit, tus angelus tuba cecinit, et percussa est tertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum: ita ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret pars tertia, et noctis similiter. Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis per medium coeli, dicentis voce magna: Vae, vae, vae habitantibus in terra, de caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
geli coram deo. Et accepit
angelus thuribulum. et
impleuit illud de igne al¬
taris: et misit interram.
t facta sunt tomtrua et
uoces et fulgura terremo¬
tus magnus. Et septem
angeli qui habebant sep¬
tem tubas parauerunt se:
ut tuba canerent. Et priniꝰ
angelus tuba cecunt: et
facta est grando et igis
murta sanguine. et missũ
est in terram: et tertia pars
terre combusta est. et tera¬
a pars arborum combu¬
sta est. et omne fenum iu¬
ride combustum est. Et
secundus angelus tuba
cecuit. et tanqm mons
magnus igne ardens miᷤ¬
sus est. in mare: et facta ẽ
tercia pars maris sanguis.
et mortua est tercia pars cre
iiit Et tercius angelus tu¬
ba cecinit. et cecidit de celo
stella magna ardens tan¬
qmͣ facula. Et cecidit in f̾¬
ciam partem fluminum:
et nn fontes aquarum. Et
nomen stelle dicitur ab si¬
thium. Et facta est terta
pars a quarum absinchi¬
um. et multi hominum
mortui sunt de aquis. qr¬
a mare facte funt. Et quar¬

Expanded text:
geli coram Deo. Et accepit geli coram Deo. Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram, et facta sunt tonitrua, et voces et fulgura, et terraemotus magnus. Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creariit. Et tertius angelus tuba cecinit: et cecidit de coelo stella magna ardens tamquam facula, et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum: et nomen stellae dicitur Absinthium: et facta est tertia pars aquarum in absinthium: et multi hominum mortui sunt de aquis, quia amarae factae sunt. Et quar
Abbreviated transcription (Latin):
t respondit unus de
semoribus et dixit michi.
hi qui amieti sunt stolis
albis. qui sunt et unde ue¬
nerunt: Et dici illi. Domi¬
ne mi tu scis. Et dixit mi¬
chi. Hu sunt qui uencrũt
de tribulacionc magna.
et lauerunt stolas suas: et¬
et dealbaucrunt eas in sã¬
guie agni. i deosunt ãte
thronum dei. et seruiunt
ci die ac nocte in templo.
cius: et qui sedebat in thro¬
no: habitabit super illos.
Non esurient neqz sicient
amplius: neqz cadet suꝑ
illos sol. neqz ullus estus:
quoniam qui in medio
throm est. reget illos et dedu¬
cet eos ad fontem uite aqͣ¬
rum: et absterget deus om
est silencium in celo quasi
media hora. Et uidi scptẽ
angelos stantes in conspoc¬
tu dei: et dace sunt illis scp¬
ten tube. Et alius angelus
ueint et stetit ante altare
habens thuribulum au¬
reum et data sunt illi in cẽ¬
sa multa: ut daret de ora¬
ciomibus sanctorum om¬
mum super altare aureũ
quod est ante thronum
dei. Et ascendic fumus m¬
censorum de oraciombus
sanctorum: de manu an¬

Expanded text:
t respondit unus de senioribus, et dixit mihi: Hi, qui amicti sunt stolis albis, qui sunt? et unde venerunt? Et dixi illi: Domine mi, tu scis, et dixit mihi: Hi sunt, qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Et ideo sunt ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus: et qui sedet in throno, habitabit super illos. Non esurient, neque sitient amplius, nec cadet super illos sol, neque ullus aestus: quoniam Agnus, qui in medio throni est, reget illos, et deducet eos ad vitae fontes aquarum, et absterget Deus omnest silentium in coelo, quasi media hora. Et vidi septem angelos stantes in conspectu Dei: et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum: et data sunt illi incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum Dei. Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu an
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. mittetẽs coronaᷤ
suas ante thronum dicẽ¬
tes. Signus es domine
deus nr accipere gloriam
et honorem et iurtutem.
quia tu creasti omnia ꝓpt̾
uoluntatem tuam et crea¬
ta sunt. Et uidi in dextera
sedentis super thronum: li¬
brum scriptum intus et
foris signatum sigillis
septem. Et uidi angclum
fortem. predicantem uoce
magna. Quis est dignuᷤ
accipere librum. et soluere
signacula cuis: Et nomo
poterat in celo. neq int̾ra.

Expanded text:
ent coronas suas ante thronum dicentes dignus es Domine et Deus noster accipere gloriam et honorem et virtutem quia tu creasti omnia et propter voluntatem tuam erant et creata sunt et vidi in dextera sedentis super thronum librum scriptum intus et foris signatum sigillis septem et vidi angelum fortem praedicantem voce magna quis est dignus aperire librum et solvere signacula eius et nemo poterat
Abbreviated transcription (Latin):
occisus es: et redemisti nos
deo in sanguine tuo ex oĩ
tribu et lingua. et populo
et nacione. et fecisti deo no¬
stro regnum et sacerdotes:
et regñabimus suꝑ terrã
t iidi et audiui uocem
angelorum multorum
in circuitu throni et aĩali¬
um et seniorum. et erat
numerus corum milia¬

Expanded text:
redemisti nos Deo in sanguine tuo ex omni tribu, et lingua, et populo, et natione: et fecisti nos Deo nostro regnum, et sacerdotes: et regnabimus super terram. Et vidi, et audivi vocem angelorum multorum in circuitu throni et animalium, et seniorum: et erat numerus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Eccio sancti cuuãge¬
lii. quam modo fra¬
tres kiñi audistis: exposici¬
onc non indiget sed ãm̃o¬
nicione. Quam enim per
semet ipsum ueritas expo¬
suit: hanc discutere huma¬
na fragilitas non p̾sumit..
Sz est quod sollicite in hac
ipsa exposicione domini¬
ca: pensare debeatis. Quia
si nos uobis semen uerbũ.
agrum mundum. uolu¬
cres demonia. spinas dini¬
cias significare diceremus:
ad credendum nobis mẽs
forsitan ur̃a dubitaret. Un
de idem dominus per semet¬
ipsum dignatus est expo¬
nere quod dicebat: ut scia¬
tis rerum significaciones
querere. in his eciam que
per semet ipsum noluit ex¬
planare. Exponendo ergo

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quam modo, fratres charissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
de humõ cunctis animan¬
tibus terre. et iucrsis no¬
latilibus celi: adduxit ca
ad adam. ut uideret quid.
uocaret ea. Omne cnum ꝙ
uocauit adam anime iuu¬
uenti ipsum est nomẽ
adam. Cumq obdormis¬
set tulit unam de costis ciꝰ.
et repleuit carnem proea.
Et edificauit domimus de¬
us costam quam tulerat
de adam in mulierem: et
adduxit eam ad adam. d¬
dixitq ad eam. Hoc mĩc
os ex ossibus mois: et ca

Expanded text:
o cunctis animantibus terrae, et universis volatilibus coeli, adduxit ea ad Adam, ut videret quid vocaret ea: omne enim quod vocavit Adam animae viventis, ipsum est nomen Adam: cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea. Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam, in mulierem, et adduxit eam ad Adam. Dixitque Adam: Hoc nunc, os ex ossibus m
Abbreviated transcription (Latin):
tui uesceris pane tuo doncc
reuertaris in terrain de qua
sumptus es: qui a pulius
es et in puluerem reuerte¬
ris. Et nocauit adam no¬
men uxoris sue eua: co qd̃
mater esset cunctorum i¬
uentium. fecit quoq dñs
deus adam et uxori eius
tunicas pellicias: et indu¬
it eos et ait. Ecce adam fac¬
tus est quasi unus ex no¬
bis: sciens bonum et malũ.
Nunc ergo ne forte mittat
manum suam et sumat
cciam de ligno uite ⁊ come¬
dat et uiuãt meternum. e¬
misit eum dominus deus
de paradiso uoluptatis: nt
operaretur terrain de qua
sumptus est. Ciecitq adã.
et collocauit ante paradi

Expanded text:
c revertaris in terram de qua sumptus es quia pulvis es et in pulverem reverteris et vocavit Adam nomen uxoris suae Hava eo quod mater esset cunctorum viventium fecit quoque Dominus Deus Adam et uxori eius tunicas pellicias et induit eos et ait ecce Adam factus est quasi unus ex nobis sciens bonum et malum nunc ergo ne forte mittat manum suam et sumat etiam de ligno vitae et comedat et vivat in aeternum emisit eum Dominus Deus de paradiso voluptatis ut operaretur terram de qua sumptus est eiecitque Adam et conlocavit ante paradi
Abbreviated transcription (Latin):
notuit: quatinus certos
nos redderet cum nob̃ nr̃a
fragilitas uerborum illurᷤ
figuras apurt. Quis qum
mich unq̃mͣ crederet. si spn¬
nas diuicias interpretau
uoliuissem maxime cum
ille pungant. iste delectent:
Et tameñ spine sunt que co¬
gitacionum suanum pũe¬
cione mentem la cerant: Et
cum usq ad peccatum per¬
trahunt. quasi inflicto uł¬
nere cruentant. Quas bñ
hoc in loco. alio cuuangeli¬
sta attestante. nequaqmͣ
dominus diuicias. h falla¬
ces diuicias appellat. Falla¬
ces cuim sunt: que nobiscũ¬

Expanded text:
certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
gnorum que sunt in pa¬
radiso uescimur: de fruc¬
tu uero ligni quod est in
medio paradisi: precepit
nobis deus ne comederemꝰ
et ne tangerems illud:
ne forte moriamur. dix
autem serpens ad mulicrẽ.
Nequaqmͣ morte morie¬

Expanded text:
gnorum que sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni quod est in medio paradisi precepit nobis Deus ne comederemus et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem: Nequaquam morte morie
Abbreviated transcription (Latin):
ictumqz est ad cũ.
Scito prenoscens
quod peregrinum futurũ
sit semen tuum in terra ñ
sua. Et subicient cos seru¬
tuti et affligent quadrigẽ¬
tis anius. Berumptamen
gentem cui scruituri sunt
ego iudicabo. Et post hec¬
egredientur cum magna
substancia. Tu antem ibi ᷤ
ad patres tuos in pace. se¬
pultus in senectute bona.
Generacione autem quar¬
ta: reuertentur huc. Nec¬
dum enim complete sunt
imquitates amorreorũ
usq ad prescus tempus.
Cum ergo occubuisset sol
facta est caligo tenebrosa:
et apparuit clybanus fu¬
mans. et lampas ignis
transiens inter duãs di¬
uisiones illas. In die il
la pepigit dominus. cum
abram fedus dicens. Se¬
mun tuo dabo terrain¬
hane. a fluuio egypti us¬
q ad fluuium magnũ
cufraten. ꝙyneos. et ceneze
nancos. et gergeseos. et

Expanded text:
ictumque est ad eum: Scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadringentis annis. Verumtamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo: et post egredientur cum magna substantia. Tu autem ibis ad patres tuos in pace, sepultus in senectute bona. Generatione autem quarta revertentur huc: necdum completae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesens tempus. Cum ergo occubuisset Sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas. In illo die pepigit Dominus cum Abram foedus, dicens: Semini tuo dabo terram a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum Euphraten, Cinaeos, et Cenezaenanaeos, et Gergesaeos, et
Abbreviated transcription (Latin):
dam uero cognõuit cuai
urorem suam: que conce¬
pis et peperit cayn dicens.
possedi hominem ꝑdeum.
Rursumq peperit fratrem
cius abel. Fuit autem abel
pastor ouiũ: ⁊ cam agͥrola.
cm̃ est autẽ post le. ui¬
multos dies ut offerret caĩ
de fructibus terre. dommo
muncra. Abel quoq obtu¬
lit de primogenitis gregis
sui: et de adipibus corum.
Et resperit dominus ad a¬
bel: et ad munera cius. Ad
cayn uero et ad munera il¬
lius non respexit. Iratusq
est cayn uchementer: et es̃¬
cidit uultus cius. Dixitq
domins ad cum. Qua¬
re iratus es. et cur concidit
facies tua: Nonne si bene
egeris recipies: Sin autem
male: statim in foribus
peccatum aderit. S sub te
ad abel fratrem suum. E¬
grediamur foras. Cumq
essent in agro: consurrexit
cayn aduersus abel fratrẽ
suum. et interfecit eum. Et
ait dominus ad cayn.U¬
bi est abel fratertinis:Qͬ
respondit. Nescio. Nunꝙͣ
custos fratris mei sum. Di¬
xitq ad eum. Quid fecisti:
xox sanguinis fratris tu¬

Expanded text:
dam vero cognovit Evam uxorem suam, quae concepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum, et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Ad Cain vero, et ad munera illius non respexit: iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus. Dixitque Dominus ad eum: Quare iratus es? et cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, recipies? sin autem male, statim in foribus peccatum aderit? sed sub teixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num custos fratris mei sum? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tu
Abbreviated transcription (Latin):
it dominus deus ad serpẽ¬
tem. Quia fecisti hoc: ma¬
ledictus es. inter omnia a¬
nmancia terre et bestias ciꝰ.
Super pectꝰ tuũ gradicris. ⁊
terrain comedes cunctis di¬
ebus uite tue. Inimicicias
ponam inter te et mulierẽ.
et semeu tuum et semen il¬
lius. Ipsa conteret caput
tuum: et tu insidiaberis
calcanco eius. Mulieri quo¬
q dixit. Multiplicabo crũp̃¬
nas tuas: et conceptus tu¬
os. In dolorc quoqz paries
filios et sub iuiri potestate
cus: et ipse dominabit tui.
audisti uocem uxoris tus.
et comedisti de ligno ex qͦ p̃

Expanded text:
it Dominus Deus ad serpenit Dominus Deus ad serpentem: Quia fecisti hoc, maledictus es inter omnia animantia, et bestias terrae: super pectus tuum gradieris, et terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et sub viri potestate eris et ipse dominabitur tui ad audisti vocem uxoris tuae e
Abbreviated transcription (Latin):
et eritis sicut duscientes bo¬
gitur mulier ꝙ lonum cĩt
lignum ad uescendum. et
pulchrum oculis: aspectu¬
q delectabile. et tulit de frus¬
tu illius et comedit: dedit¬
q uiro suo. Qui comedit.
et aperti sunt oculi ambo¬
rum. Cumq cognouissẽt
se esse nudos: consuerunt fo¬
lia ficus. et fecerunt sibi pe¬
rzomata. Et cum audissẽt
uocem domini dei deambu-¬
lantis in paradiso ad au¬
ram post incridiem: abscõ¬
dit se adam et uxor eius a
facie domini dei in medio
ligni paradisi. Uocauitq
dominus deus adam: et
dirit ei. Ubi es: Qui ait.
uocẽ tu ã dñe audiui in pa¬
radiso et tuui co quodi
nudus essem; et abscondi
me. Cui dixit. Quis cnim
indicauit tibi ꝙ midus
esses. insi quod ex ligno de
quo preceperam tibi ne co¬
mederes comedisti: dixq
adam. Mulier quam de¬
disti sociam michi: dedit
michi de ligno et comedi.¬
Et dixit dominus deus ad
mulierem. Quare hoc frci¬
sti: Que respondit. Serpẽs
decepit me: et comedi. Et a¬

Expanded text:
et eritis sicut dii, scientes bogitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile: et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum: cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno, et comedi. Dixitque Dominus Deus ad mulierem: quare hoc fecisti? Quae respondit: Serpens decepit me, et comedi. Et a