comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non credentes dĩ iustitiae : in fugam uercebantur alii uero
si quidehis super erant ueniebant simulq dnm̃de prieca¬
bantur. uteriper& eos ab impio nicanore: quieos prius¬
quam in comminus uenir& uendiderat : & si non propter
eos sed proptertes tamentum quoderat ad patreseorum
& propter inuocationem sci & magnificĩ nominis eius
super ipsos:
Conuocatis autem machabeus vIi milibus quicum ipsoerant :¬
rogabat nehostibus reconciliarentur. nequem &uerent
iniq uenientium aduersum se hostium multitudinem: sed
fortiter contenderent. anteo culos habentes contumeliã
quae in locosco abhisiniuste ess& in lata. Itemque & lu¬
dibriq habitaeciuitatis iniuriam : Adhuc &iam u& erũ
hstituta conuulsa : namilli quidem armis confidunt ait
simul &audacia : Nos autem in omni potente dño qui
potest & uenientes aduersusnos & uniuersum mundũ
uno nutu delere confidimus: ad monuit autem eos &

Expanded text:
non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nutu delere confidimus admonuit autem eos et
Abbreviated transcription (Latin):
dabat : Maxim eautem noctibus adhuiuscemodiexcur¬
sus ferebatur & famauirtutis eius ubiq diffunde batur:
Videns autem philippus paulatim uirum ad profectum
uenire acfrequentius resei prospere cedere : ad ptolomeũ
ducem coelesrriae & foenicis scripsit. ut auxilium ferr&
regis negotiis: Atille uel ociter misit nicanorem patro¬
dide primoribus amicum . Datis ei permixtis gentib
armatis nonminus axmilibus. ut uniuersum iudaeorũ
genus deler&. adiuncto ei gorgia uiro militari:
Constituit autem nicanor regi. ut tributum romanis
quod erat dandum duomilia talenturis. de captiuitate
iudaeorum suppler& : statimq ad maritimas ciuita
tes misit conuocans ad coemptionem iud aicorum
mancipiorum promittensse non aginta mancipia
talento distraturum non respiciens aduindictam quae
cum ab omni potente esset consecutura : Iudas autem
ubi comperit indicauit his quisctum erant iudacis nica¬
noris aduentum : Ex quibus quid am formidanter &

Expanded text:
dabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excurdabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti milibus ut universum Iudaeorum genus deleret adiuncto ei Gorgia viro militari constituit autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam formidantes et
Abbreviated transcription (Latin):
in dño confidens : Nouissime autem & mater consum ma¬
ta ẽ  Igitur de sacrificiis & denimus crudelitatib: satis
dictum
Iud a s uero machabeus & quicum illo erant in troibant laten¬
ter incastella & conuocantes cognatos & eos qui perman¬
serant iniudaismoAd sumentes : eduxerunt ad sex milia
uiros & inuocabantd nm̃ ut respicer& inpopulum qui
ab omnibus calcabatur : miserer&urtemplo qđ contamina¬
batur ab impiis miserer&ur &iam exterminio ciuita¬
tis : quaeess& qlico conplananda & uocem sanguinis
ad seclamantis audir& memorar&ur quoq: iniquissimas
mortes innocentium paruulorum. &blas phemias nomi¬
nisuo inlatas: & indignar&ur superhis: At machabeus
congregata multitudine: intaderabilis gentibus efficie¬
batur : Iraenim dñi inmiseri cordiã conuersa ẽ. & super¬
ueniens castellis &ciuitatibus in prouisus. succendebat eas.
& oportuna loca occupans non paucas hostium strages

Expanded text:
in Domino confidens novissime autem et mater consummain Domino confidens novissime autem et mater consummata est igitur de sacrificiis et de nimiis crudelitatibus satis dictum Iudas vero Macchabeus et qui cum illo erant introibant latenter in castella et convocantes cognatos et eos qui permanserant in iudaismo adsumentes eduxerunt ad sex milia viros et invocabant Dominum ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur misereretur templo quod contaminabatur ab impiis misereretur etiam exterminio civitatis quae esset ilico conplananda et vocem sanguinis ad se clamantis audiret memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum et blasphemias nomini suo inlatas et indignaretur super his at Macchabeus congregata multitudine intolerabilis gentibus efficiebatur ira enim Domini in misericordiam conversa est et superveniens castellis et civitatibus inprovisus succendebat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages
Abbreviated transcription (Latin):
haec patimur. & si nobis propter increpationem &
correptionem dñs noster modicum iratus .ẽ. sedite¬
rum reconciliabitur seruis suis : Tuautem o sceleste
&omnium hominum flagiciosissime Noli frustra extolli
uanis spobus in seruos eius in flammatus: Nondum enĩ
omni potentisdĩ & omnia inspicientis iudicium effugis¬
ti: nam fratres mei modiconuncdolore sustentã subtes¬
tamento a&erna euitae effecti sunt: Tuuero iudiciodĩ
iustas superbiae poenas solues : Ego autem sicut fratresmei
animam & corpus meum trado propatriis legibus. in uo¬
cansdm̃ maturius gentinrae propitium fieri teq cumtor¬
mentis & uerberibus confiteri quod ipse.ẽ dr̃solus :¬
In meuero &infratribus meis desin& omni potentis ira quȩ
superomne genus nrm̃ iuste superducta ẽ : Tuncrex accen¬
sus ira in hunc superomnes crudelius desaeuut indigne
ferens derisumse : & hic itaque mundus obiit : perom̃a

Expanded text:
haec patimur et si nobis propter increpationem et haec patimur et si nobis propter increpationem et correptionem Dominus noster modicum iratus est sed iterum reconciliabitur servis suis tu autem o sceleste et omnium hominum flagitiosissime noli frustra extolli vanis spebus in servos eius inflammatus nondum enim omnipotentis Dei et omnia inspicientis iudicium effugisti nam fratres mei modico nunc dolore sustentato sub testamento aeternae vitae effecti sunt tu vero iudicio Dei iustas superbiae poenas solves ego autem sicut fratres mei animam et corpus meum trado pro patriis legibus invocans Deum maturius genti nostrae propitium fieri teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
necessarias praebiturum: sed his cum adolescens nequa¬
quam inclinar&ur : uocauitrex matrem & sua de¬
bat ut adolescenti fier& in salutem: Cum autem multis
eam uerbis ess& hortatus. promisit suasurã sefilio suo
Itaq inclinata adillum: inridens crudelem trrannum.
ait patria uoce: fili misereremei : quaete inutero decẽ
menses portaui. & lac g̃riennium dedi. & alui &inaeta¬
tem istam perduxi : Petołate ut aspicias in caelum
& terram : & adomnia quae in eissunt & intelligas
quia exnihilo fecitillads̃ & hominum genus: Itasit. ut
nontimeas carnificem istum sed dignus fratribus tuis
effectus suscipemortem ut in illa miseratione cum fratri¬
bustuis terecipiam: cum haecilla adhuc dicer&: ait
adolescens: quem sustin&is : non oboedio praecepto
regis sed praecepto legis quaed ata ẽ nobis permorsen
Tuuero quiinuentor omnis malitiae factus es inhebrae¬
os : noneffugies manumdĩ : nosenimpropeccatis nostris

Expanded text:
necessarias praebiturum sed ad ista cum adulescens nequanecessarias praebiturum sed ad ista cum adulescens nequaquam inclinaretur vocavit rex matrem et suadebat ut adulescenti fieret in salutem cum autem multis eam verbis esset hortatus promisit suasuram se filio suo itaque inclinata ad illum inridens crudelem tyrannum ait patria voce fili mi miserere mei quae te in utero decem menses portavi et lac triennio dedi et alui et in aetatem istam perduxi peto nate aspicias in caelum et terram et ad omnia quae in eis sunt et intellegas quia ex nihilo fecit illa Deus et hominum genus ita fit ut non timeas carnificem istum sed dignus fratribus tuis effectus suscipe mortem ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam cum haec illa adhuc diceret ait adulescens quem sustinetis non oboedio praecepto regis sed praecepto legis quae data est nobis per Mosen tu vero qui inventor omnis malitiae factus es in Hebraeos non effugies manum Dei nos enim pro peccatis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ pugnare temptaueris: supramodum autem mater
mirabilis & bonorum memoria digna. quae pereun¬
tes septem filios subunius diei tempore conspiciens.
bono animo ferebat propter spem quam indm̃ habe¬
bat : singulos illorum hortabatur patriauoce fortit᷑̃
repl&a sapientia: & femineae cogitationi masculi¬
num animum inserens dixitadeos: Mescio qualiter
inutero meo apparuistis: nequeenim ego spm̃ & ani¬
mam donaui uobis &uitam: & singulorum membra
non ego ipsa conpegi: sed enim mundi creator quifor¬
mauit hominis natiuitatem: quiqu ehominum inue¬
nit originem: & spm̃uobis iterum cum misericordia
redd& &uitam sicut nunc uosm &ipsos despicitis prop¬
ter leges eius : Antio chus autem contemnise arbitra¬
tus simul & ex probrantis uoce dispecta cum adhuc
adolescentior super ess& nonsolum uerbis hortabat᷑
sed &iuramento adfirmabat diuitem se & beatum
facturum : & a patriis legibus amicum habiturum & res

Expanded text:
Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa conpegi sed enim mundi creator qui formavit hominis nativitatem quique omnium invenit originem et spiritum vobis iterum cum misericordia reddet et vitam sicut nunc vosmet ipsos despicitis propter leges eius Antiochus autem contemni se arbitratus simul et exprobrantis voce despecta cum adhuc adulescentior superesset non solum verbis hortabatur sed et iuramento adfirmabat divitem se et beatum facturum et translatum a patriis legibus amicum habiturum et res
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa despicio qñm̃ ab ipso me ea recepturum spero
ita utrex & quicum ipso erant : mirarentur ad oles¬
entis animum. quodtam quam nihilum ducer&
cruciatus: & hocita defuncto quartum similiter
uexabant torquentes: &cuniꝰam ess& admor¬
tem sicait: potius ẽ ab hominib: mortida¬
tos sem exspectare adõ : Iterum abipso resus¬
citandos: Tbi enim resurrectio aduitam non
erit: & cum ad mouissent quintum uexabanteũ
A tilleres piciens in eum : dixit : potestatem inter homi¬
ues habens cumsis corruptibilis facis quoduis : Noli aũt
putare genus nr̃m adõ esse derelictum. patienter
sustine : & uidebis magna potestas ipsius qualiter te
& sementuum torquebit : Posthunc ducebant & sex¬
tum : &ismori incipiens sicait : Noli frustra errare :¬
Nosenim propternos m&ipsos haec patimur peccanter
indm̃ nostrum & digna admiratione facta sunt inobis
Tuautem ne existimes tibi inpune futurum : quod contra

Expanded text:
ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
insartaginem : in quacum diucruciar&ur : Ceteri
unã cum matre inuicem sehortabanturmori forti¬
ter Dicentes : dñsds̃ aspiciat ueritatem : & conso¬
labitur in nobis quem ad modumi s protestatione can¬
tici declarauit morses: &inseruis suis consolabitur:¬
a lortuo itaque primo illo hoc modo: sequentem dedu¬
cebant ad inludendum: &cute capitis eius cum ca¬
pillis de tracta: interrogabant simanducar& prius¬
quam toto corpore ꝑ membra singula punir&ur:
atille respondens patria uoce dixit: Non faciã :¬
propter quod &iste sequenti loco primitormenta
suscepit : &inultimo spũ constitutus ait Tuqui¬
dem scelestissime in praesenti uita nosperdis: sed
rex mundi de functos nos prosuis legibus. ia&ernae
uitae resurrectione suscitabit: Posthunc tertius
inluditur & linguam postulatus cito protulit &
manus constanter extendit. & cum fiducia ait:
ecaelo ista possideo sed propterdĩ leges nunchaec

Expanded text:
in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec
Abbreviated transcription (Latin):
sermones ab eodictos quo silli perarro gantiam prola¬
duros corporis sustineo dolorer: secundum animã uero :¬
propter timorem tuum libenterhaec patior : &iste
quidem hoc modo uitadecessit. Non solum iuuenibus:
sed & uni uersae genti memoriam mortissuae. ad exem¬
plum uirtutis & fortitudinis derelinquens
ontigit autem septem fratrescum matre ad prehen¬
sos : compelli arege contrafas ad carnes porcinas flagris
& taureis cruciatos : Vnus autem exillis quierat pri¬
mus sicait : quid quaeris & quiduis discere a nobis:
parati sumus mori magis quam patrias dĩ leges prae¬
uaricari: Iratus ita querex : iussit sartagines &
ollas aeneas succendi: Quibus statim succensis ĩ ussit
ei quiprior fuerat locutus amputari linguam : & cute
capitis abstracta : Summas quoque manus ei & pe¬
des praecidi. C&eris eius fratribus & matreispi¬
cientibus: & cumiam peromniã inutilis factus ess&:
iussit ignem ad moueri. &ad huc spirantem torreri

Expanded text:
sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolasermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam proladuros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et universae genti memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatis canitiaes. atque apuero optimȩ conuersa¬
tionis & secundum scaẽ &cđo conditae legis cons¬
tituta responditcito. Dicens praemitti se uel inin¬
fernum: Nonenim a&atem nostram dignum est
inquit fingere ut multi ad olescentium arbi trantes
eleatarum non aginta annorum transisse aduitam
alienigenarũ & ipsi proptermeam simulationem &
propter modicum corruptibilis uitae tempus deci¬
piantur : & perhoc maculam atq execrationem meȩ
senec tuti conquiram: nam &siin p̃senti tempore
suppliciis hominum eripiar. sed manũ omni potentis
neque uiuens neque defunctus effugiam : quam
obrem fortiter uitam excedendo senectute quidem
dignus apparebo. Adolescentib: autem exemplum
forte relinquam : si prompto animo acfortiter
prograuissimis & sanctissimis legibus honesta mor¬
te perfungar : hisdictis confestim ad supplicium
trahebatur: hiautem quieum ducebant. & paulo
ante fuerant mitiores Iniram uersi sunt propter

Expanded text:
nobilitatis canitiem atque a puero optimae conversanobilitatis canitiem atque a puero optimae conversationis et secundum sanctae et a Deo conditae legis constituta respondit cito dicens praemitti se velle in infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
corripiens uero iaduersis populũ suum ñ derelinquit:
sed haec nobis ad commanitionem legentium dicta si nt
paucis : lam autem ueniendum ẽ ad narrationem:
Igitur eleatarus unus deprioribus scribarum iuira &ate
prouectus &uultudecorus. aperto ore hians. conpelle¬
batur carnem portinam manducare: atille gloriosã
mortem magis quam odibilem uitam amplectens uolun¬
tarie prȩibat ad supplicium: Intuens autem quem ad¬
modum o port& accidere. patienter sustinens. desti¬
nauit pon admittere inlicita propter uit gamorem:
ħi autem quiad stabant : in iquamis eratione commoti
Propter antiquam uiri amicitiam tollentes eum.
secr&o rogabant adferri carnes quibusuesciei licebat.
& simular&ur manducasse sicut rex imperauerat
de sacrificii carnibus ut hoc facto amorte liberar&ur.
& propter ueterem amicitiam: hanc ineo facerent
humanitatem : Atille cogitare coepit a &atis ac senec¬
tutis suae eminentiam dignam. &ingenu itatem

Expanded text:
corripiens vero in adversis populum suum non derelinquit corripiens vero in adversis populum suum non derelinquit sed haec nobis ad commonitionem legentium dicta sint paucis iam autem veniendum est ad narrationem igitur Eleazarus de primoribus scribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam et ingenuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres delataesunt natos suos circumcidisse: quas in¬
fantibus adubera suspensis cum publice perciuitatem
circum duxissent : permuros praecipitauerunt: Alii
uero ad proximas coeuntes speluncas & latenter
sabbati diem celebrantes cum indicatiessent philip¬
po: Flammis suc censi sunt eo quoduerebantur ꝓpt̃
regionem & obseruantiã manu sibim& auxiliũ
ferre : Obsecro autem eos quihundibrum lecturi sunt:
ne abhorrescant propter aduersos casus sedreputent
ea qua e acciderunt non ad interitum sed ad correcti¬
onem generis esse nostri: & enimmulto tempore
non sinere peccatoribus exsententia agere sed statim
ultiones adbibere magnibeneficu est indicium : Non
enim sicut in aliis nationibus dñs patienter exspectat
uteas cum iudicu dies uenerit inplenitudine peccatorũ
puniat : Ita & in nobis statuit ut peccatis nr̃is infinem
deuolutis : Itademum in nosuindic&: propter quod
numquam quidem anobis miseri cordiã suam amou&:

Expanded text:
mulieres delatae sunt natos suos circumcidisse quas inmulieres delatae sunt natos suos circumcidisse quas infantibus ad ubera suspensis cum publice per civitatem circumduxissent per muros praecipitaverunt alii vero ad proximas coeuntes speluncas et latenter sabbati diem celebrantes cum indicati essent Philippo flammis succensi sunt eo quod verebantur propter religionem et observantiam manu sibimet auxilium ferre obsecro autem eos qui hunc librum lecturi sunt ne abhorrescant propter adversos casus sed reputent ea quae acciderunt non ad interitum sed ad correptionem generis esse nostri etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium non enim sicut in aliis nationibus Dominus patienter expectat ut eas cum iudicii dies venerit in plenitudine peccatorum puniat ita et in nobis statuit ut peccatis nostris in finem devolutis ita demum in nos vindicet propter quod numquam quidem a nobis misericordiam suam amovet
Abbreviated transcription (Latin):
& ingaritim prout erant hiqui locum in habitabant. louis
hospitalis : pessima autem : & uniuersis grauis malorũ
erat incursio : Nam templum luxoria &co messati¬
onibus eratplenum. & scortantium cum meretri¬
cibus: sacratisque aedibus mulieres seultro ingerebant :¬
introferenter ea quae non licebat: cltare &iam ple¬
num erat inlicitis: quae legibus prohibebantur: Neq
autem sabbata custo diebantur : nequedies sollemnes
patrii seruabantur. nec simpliciter sequisquam iuda eũ
eẽ confitebatur: Ducebantur autem cum amara neces¬
sitate indie natali regis ad sacrificia : & cum liberi sacra
celebrarentur : cogebantur hedera coronati lbero
circum ire : Decr&um autem exit in proximas
gentilium ciuitates suggerentibus ptolomeis. utparimo¬
do & ipsi apud iuda eos agerent ut sacrificarent:
Eos autem quinolent transire ad instituta gentium
interficerent : Eratergo uidere miseriam : duae enĩ

Expanded text:
et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis Hospitalis pessima autem universis et gravis malorum erat incursio nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea quae non licebat altare etiam plenum erat inlicitis quae legibus prohibebantur neque autem sabbata custodiebantur neque dies sollemnes patrii servabantur nec simpliciter se quisquam Iudaeum esse confitebatur ducebantur autem cum amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia et cum Liberi sacra celebrarentur cogebantur hedera coronati Libero circumire decretum autem exiit in proximas gentilium civitates suggerentibus Ptolomeis ut pari modo et ipsi adversus Iudaeos agerent ut sacrificarent eos autem qui nollent transire ad instituta gentilium interficerent erat ergo videre miseriam duae enim
Abbreviated transcription (Latin):
crudeliorem Eoipso a quo constitutus . ẽ: Ingaritiautẽ
Andronicum & menelaum qui grauius quam c&eri in¬
minebant ciuibus: cumque ad positus ess& contraiuda eos:
misit odiosum principem apollonium cum exercitũiui¬
ginti & duobusmilibus: praecipiensei omnes perfectae
a&atis interficere mulieres a ciuuenes uendere: qui
cum ueniss& hiero solymam. pacem simulans: quieuit
usq ad sc̃m diem sabbati. & tuncferiatis iudaeis arma
capere suis praecepit. Omnesq quiadspectaculum
processerant trucidauit. &ciuitatem cumarmatis
discurrens: ingentem multitudinem peremit:
Iudas autem machabeus quidecimus fuerat: sec esserat in
desertum locum ibiq interferas uitam in montibus cum
suis agebat: & faeni cibo uescentes demorabantur : ne
participes essent comquinationis:
Sed non postmultum temporis. misitrex senem quendam
antio chenum qui conpeller& iuda eos. ut secrans ferrent
apatriis &dĩ legibus. Contaminar& &iam quod in hie¬
rosolrmis erattemplum & cognominaret louis olympii.

Expanded text:
crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quam ceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti et duobus milibus praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere mulieres ac iuvenes vendere qui cum venisset Hierosolymam pacem simulans quievit usque ad sanctum diem sabbati et tunc feriatis Iudaeis arma capere suis praecepit omnesque qui ad spectaculum processerant trucidavit et civitatem cum armatis discurrens ingentem multitudinem peremit Iudas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis sed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii
Abbreviated transcription (Latin):
suum & hereditatem suam spreuit: Iuuenes eorum comedit
ignis & uirgines eorum non sunt lamentate. Sacer dotes eorũ
ingladiocetiderunt &uiduae eorum non plorabuntur: Et exci¬
tatus ẽ tamquam dormiens dñs. tamquam potens crapulatus
auino. Et percussit inimicossuo sin posteriora. obprobrium sem¬
piternum deditillis. Et reppulit tabernaculum ioseph. & tribũ
effrem nonelegit: Sedelegit tribum iuda. montem sionquem
dilexit : Et aedificauit sicut uni cornium sc̃i ficium suum. interra
quam fundauit insaecula. Et elegit dauid seruum suum : & sustulit
eum degregibus ouium : depostfa& antes accepiteum. Pascereia cob
seruum suum. &ĩs rahel hereditatem suam. Et pauit eo s in in nocen¬
tia cordissui. &in intellectibus manuum suarum deduxiteos
PSALMUS ASAPNI

Expanded text:
suum et hereditatem suam sprevit iuvenes eorum comedit ignis et virgines eorum non sunt lamentatae sacerdotes eorum in gladio ceciderunt et viduae eorum non plorabuntur et excitatus est tamquam dormiens Dominus tamquam potens crapulatus a vino et percussit inimicos suos in posteriora obprobrium sempiternum dedit illis et reppulit tabernaculum Ioseph et tribum Effrem non elegit et elegit tribum Iuda montem Sion quem dilexit et aedificavit sicut unicornium sanctificium suum in terra quam fundavit in saecula et elegit David servum suum et sustulit eum de gregibus ovium de post fetantes accepit eum pascere Iacob servum suum et Israhel hereditatem suam et pavit eos in innocentia cordis sui et in intellectibus manuum suarum deduxit eos psal
Abbreviated transcription (Latin):
mei dilecti stabiles estote & immobiles abundan¬
tes inoperedñ semper scientes quod labor urt̃
noni ẽ ianis indũo:
Decollectis autem quae fiunt in scõs sicut ordinaui
ecclesiis galatiae it a & uos facite. perunam sabbat
Vnus quisq ur̃m apud segcponat. recondens quod
ei bene placuerit : ut noncum uenero tunc collectȩ
fiant : Cum autem praesens fuero : quos probaueri¬
tis perepistolas. hosmittam perferre gratiam uram
in hierusalem: quod si dignum fuerit utego eam.
mecum ibunt: Veniam autem aduoscum mace¬
doniam pertransiero : Nam inacedoniã ptransibo
apuduos autem forsit an manebo uel &iam hiemabo
utuos mededucatis quocumque lero : Noloenimuos modo xi¬
intransituuidere spero enimme aliquantum temporis xui¬
manere apuduos sidñs permiserit: Permanebo autẽ
ephes usquea dpente costen : Ostium mihi aꝑtum ẽ
magnum & euidens : & aduersarui multi: si autem
uenerit timotheur uid&e ut sinetimore sit apuduos:
Opus enim dñi operatur. sicut & ego : Nequis ergo

Expanded text:
mei dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierumecum ibunt veniam autem ad vos cum Macedoniam pertransiero nam Macedoniam pertransibo apud vos autem forsitan manebo vel etiam hiemabo ut vos me deducatis quocumque iero nolo enim vos modo in transitu videre spero enim me aliquantum temporis manere apud vos si Dominus permiserit permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten ostium enim mihi apertum est magnum et evidens et adversarii multi si autem venerit Timotheus videte ut sine timore sit apud vos opus enim Domini operatur sicut et ego ne quis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit malus : angelus autem crudelis mate¬
tur contraeum: ex pedit magis ursae occurren
raptis f&ibus : quam fatuo confidenti sibi instultitia
sua quireddit mala probonis non recedit malũ
dedomueius Quidimittit aquam caput ẽ iurgio¬
ncino me& antequam patiatur contumeliam: iudicium
deserit Et quiiustificat impium & qui condemnat
iustum. Ab hominabilis ẽ i terque apud dm̃ quid
prodest haberediuitias stultum. Cum sapientiam
emere non possit
Omnitem pore diligitquiamicus ẽ : & fraterinan¬
gustus cõ probatur Homostultus plaud& ma¬
nibus. Cum spoponderit proamicosuo : Quimedi¬
tatur discordias diligitrixas. & qui exaltatos suum
quaerit ruinam : Qui peruersi cordis ẽ: Noninue¬
ni& bonum & qui uertit linguam incidet in malũ
Vatus ẽ stultus ingnominia sua : sed nec pater in fatuo
la& abitur Animus gaudens a &atem floridam
facit spstristis exsiccat ossa : munera desinu impius

Expanded text:
quaerit malus: angelus autem crudelis mittequaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui ciustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius
Abbreviated transcription (Latin):
ti : & quidominatur animosuo expugnator e urbiũ :
Sortesmittuntur insinui sed ad nõ temperantur:
Melior ẽ buccella sicca cumgaudio : quamdomur
plena uictimis cumiurgio: seriuis sapiens domina¬
bitur filiis stultis . Et interfratres hereditatem
diuid& : Sicut igne probatur argentum. &aurum
camino : Ita corda probatdñs: Malus oboedit lin¬
guae iniquae: & falax obtemperat labus men¬
dacibus : quidespicit pauperem ex probãt factori
eius : & qui in ruina la&atur alterius nouerit
inpunitus : Corona senum filii filiorum : & glorio
filiorum patreseorum: Nondecent stultum
uerba composita ÷ nec principem labium menti¬
ens: gemmna gratissima expectitio praertt¬
lantis quocumq seuerterit : prudenter intel¬
leg& : Quicaelat delictum quaerit amititias.
quialtero sermone rep&it : separat foederatos:
plus proficit correptio apud prudentem : quar
centum plagae apud stultum: Semper iurgia

Expanded text:
te et qui dominate et qui dominasortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia
Abbreviated transcription (Latin):
tatur sp̃r: Melius ẽ humiliari cummitibus quã
diuidere spolia cum superbis: Eruditus in uerbo
repperi& bona : & qui indñosperat beatus ẽ
Qui sapiens corde ẽ : appellabitur prudens & qui
dulcis eloquio maiora repperi& : T on suitae eru¬
ditio possidentis : doctrina stultorum fatuitas
Corsapientis erudi& oseius & labiis illius add&
gratiam: fauus mellis uerba composita : dulcedo
animae est sanitas ossuum : Est uia qua e uid&ur
homini recta & nouissimum eius ducit ad mortẽ
Anima laborantis laboratsibi : qui a conpulit
cum ossuum : Virimpius fodit malum : & in labiis
eius ignis ardescit:
Homo peruersur suscitat lites : & uerbo sus separat
principes : Vir iniquus lactat amicum suum.&
ducit eum peruiam non bonam : Quiat tonitis ocu¬
lis cõgitã praua: mordens labia sua perficit ina¬
lum : Corona dignitatis senectus quae inuis ius¬
utide repperi&ur : Melior ẽ patiens uiro for¬

Expanded text:
tatur spiritus melius est humiliari cum mitibus quam tatur spiritus melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis eruditus in verbo repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas cor sapientis erudiet os eius et labiis illius addet gratiam favus mellis verba conposita dulcedo animae et sanitas ossuum est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem anima laborantis laborat sibi quia conpulit eum os suum vir impius fodit malum et in labiis eius ignis ardescit homo perversus suscitat lites et verbosus separat principes vir iniquus lactat amicum suum et ducit eum per viam non bonam qui adtonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur melior est patiens viro for
Abbreviated transcription (Latin):
admanum fuerit: non eritin nocens : Misericor¬
da &ueritate redimitur iiquitas: & intimore
dñi decdinatur amalo: Cum placuerint dño uiae
hominis. Inimicos quoque eius conuerte. ad pacẽ
Melius ẽ parum cum la&itia : quam multi fructus
cum iniquitate : Corhominis dispon& uiam suant
sed dñi ẽ dirigere gressus eius: Diuinatio inlabus
regis : iniudicio non errabit oseius: Pondus &
statera iudicia dñi sunt. Et opera eius omnes la¬
pides saeculi: Ab hominabiles regi quiagunt
ampie: qm̃ iustitia firmatur solium: Voluntas
regum labia iusta quirecta loquitur dirig&ur
Indignatioregis nuntii mortis : Etuirsa piens placa¬
bit eam : Inhilaritate uultus regis uita & clementia
eius qua suimberserotinus: Posside sapientiam quia
auro melior ẽ : & ad quire prudentiam qui a pre¬
tiosiorest argento : Semita iustorum declin&mala
Custos animaesuae seruatuiam suam : Contritio¬
nem praecedit superbia. & anteruinam exal

Expanded text:
ad manum fuerit, non erit innocens. misericorad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem p
Abbreviated transcription (Latin):
& firmos faci& terminos uiduae:
bhominatio dñ cogitationes malae & purus
sermo pulcherrimus firmabi turabeo : Conturbat
domum suam : qui sectatur auaritium. quiautẽ
oditmunera uiu&: Mens iusti meditatur oboe¬
diertiam : O simpiorum redundatmalis . Lon xxx
e ẽ dñs abimpiis : & orationes iustorũ exaudi&:
Lux oculorum la&ificat animam famabona
inpinguat ossa: Muris quae audit increpationes
uitae: in medio sapientium commorabitur
Qui abicit disciplinam: despicit animam suam
Qui autem ad quiescit increpationibus. possessor
e cordis: Ti mordni disciplina sapientia e: & glori¬
am praecedit humilitas: Hominis ẽ animum prae¬
parare : & dñigubernare linguam : Om̃s uiae
hominum patent oculis eius. spirituum pondera¬
tor ẽ dñs : Reuela dño operatua & dirigentur
cogitationestuae : Vniuersa proptersem& ipsũ
operatus ẽ dñs: impium quoq ad diem malum:
Abhominatio dñi e omnis argans &iam simanu

Expanded text:
et firmos faciet terminos viduae. et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae, et purus sermo pulcherrimdomum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu
Abbreviated transcription (Latin):
insernus & perditio coramdño quanto magis cor¬
da filiorum hominum: Non amat pestilens eũ
qui se corripit nec adsapientes graditur : Corgau¬
dens exhilarat faciem : in maerore animi dei ci.¬
tur sps̃ : Corsapientis quaer& doctrinam : & os
stultorum pasc&ur iperitia: Omnes dies paupe¬
ris mali securamens quasiiuge conuiutum
meliussẽ parum cumtimored ñĩ : quamthesauri
magni & in satiabiles:
prouocat rixas: Qui patiens ẽ mitigat suscita¬
tas : Iter impiorum quasi sepis spinarum: uia
iustorum absque offendiculo: Filius sapiens
la&i ficat patrem : & stultus homo despicit
matrem suam: stultitia gaudium stulto: &uir
prudens dirig& gressus : Dissi pantur cogitatio¬
nes ubi non est consiliumꝰ ubi uero plures sunt
consiliarii: confirmantur : La&atur homo insci¬
entia orissui: & sermoo portunus ẽ optimus
Semitauitae super eruditum ut declin& de inferno
nouissimo: Domos superborum demoli&urdñs.

Expanded text:
Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corInfernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum, qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens quasi juge convivium. Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles. provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas. Iter pigrorum quasi sepes spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
recur pauperi: In malitia sua expell&ur impius¬
sperat autem iustus in morte sua: Incorde pruden¬
tis requiescit sapientia: & indoctos quoque erudi&
Iustitia eleuat gentem miseros ficit populos pecca¬
tum: Acceptus ẽ regiminister intellegens. Iracun¬
diam eius inutilis sustinebit : Responsio mollis
frangit iram. sermodurus suscitat furorem. Lin¬
gua sapientium ornat scientiam: osfatuorum ebu¬
lit stultiam: In omniloco oculidñi contemplantur
Qua eautem in moderata ẽ : conter& spm̃ : Stultus
irrid& disciplinam patris sui. Quiautem custodit
increpationes astutior fi& : Domus iusti pluri¬
ma fortitudo & infructibus impii conturbatio.
Labia sapientium disseminabunt scientiamicor:
stultorum dissimile erit : Victimae impiorum
ab hominabiles dño : uota iustorum placabilia :
Ab hominatio ẽ dño uia impii qui sequitur. iusti¬
tiam diligitur ab eo : Doctrina mala deserenti
uiam : qui in crepationes odit mori&ur

Expanded text:
retur pauperis. In malitia sua expellretur pauperis. In malitia sua expellsperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi Domini contemplantur quae autem immoderata est, conteret spiritum. Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet. Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio. Labia sapientium disseminabunt scientiam: cor stultorum dissimile erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
& astuti ex pectabunt scientiam: Tacebunt
mali antebonos : &impii ante portas iustorum
Etiam proximosuo pauperodiosus erit : amiciꝰ
uero diuitum multi: Quidespicit proximũ suũ peo¬
cat : qui autem miser&ur pauperi beatus erit:¬
qui operantur malum . Miseri cordia & ueritas prȩ¬
parant bona : In omni operebono eritabundan¬
tia. Vbi autem uerba sunt plurima ibi frequenter
aegestas : Corona sapientium diuitiae eorum
fatuitas stultorum in prudentia : Liberat animas
testis fidelis & profertmendacia uersi pellis:
Intimore dñĩ fiducia fortitudinis : & filiis eius erit
spes: Timor dñi fonsuitae : ut declinent aruinamor¬
tis: In multitudine populi dignitas regis & in pauci¬
tato plebis ignominia principis quipatiens estimult
gubernatur prudentia. Qui autem in patiens ẽ ex¬
altat stultitiam suam ÷ Vita carnium sanitas cordis
Putredo osiuum inuidia : qui calumniatur egentem:
exprobrat factori eiur. Hon orat autem eum : quimis e¬

Expanded text:
et astuti expectabunt scientiam iacebunt et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi beatus eritqui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum, qui mise
Abbreviated transcription (Latin):
boues. praesepe uacuum est. ubi autem plurimae
segecer : ibi manifesta forticudo bouis: Testis fidelis
non menti&ur : profert mendacium dolosustes¬
tis: quaerit derisor sapientiam & non inueni&:
Doctrina prudentium facilis : Vade contrauirum
stultum : & nescit labia prudentiae sapientia:
Callidiẽ intellire uiam suam : & in prudentia scul¬
torum errans: stultus inludit peccatum : Interius¬
nem anabauis gratia : Cor quod nouit amaritudi¬
nem animae suae ingaudio eius ion miscrtur
extraneus: Domus impiorum delebitur taberna¬
cula iustorum germinabunt:
stuia quat. d&ur hominuiusta : Nouissima autẽ
eius deducunt ad mortem : Risus dolore miscebit᷑:
extrema gaudii luctus occupat : Liissiis reple¬
itur stultur & supereum eritiurbonus : In nocens
ediet ominiuerbo: astutus considerat grenunsios
pienis tim& & declinat amalo: stultus tfansilit
msidit: Inpatiens operabitur stulcitiam : &uit
pedius ocdiosus ẽ: Possidebunt paruuli stulatia

Expanded text:
boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prcallidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam