comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edebant &bibebant. & uxores ducebant & dabantur a dnuptias
usq indiem qua in trauit noe in arcam: &uenithluuium & per
endebant plantabant aedificabant : quadi eautem exiit
lemaso domis pluitignem & sulphur decaelo & omẽs perdidit:
secndum haecerit quadie filius hominis reuelabitur:¬

Expanded text:
 uxores ducebant, et dabantur ad nuptias, usque in diem, qua intravit Noe in arcam: et venit diluvium, et perdvendebant: plantabant et aedificabant: qua die autem exiit Lot a Sodomis, pluit ignem et sulphur de coelo, et omnes perdidit: secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
relinqu&ur : Duo in agro : unus assum&ur & alter relinqu&ur:
Respondentes dicunt illi: ubi d ñe : qui dixiteis : ubicum que fuerit corpus:
illuc congregabuntur aquilae :¬
Dicebat autem & parabolam adillos qͥnm̃ oport& semꝑorare & nonde¬
ficere dicens : Iud exqui dam erat inquadam cuuitate quidm̃ nonti
mebat  & hominem non reuere batur: Vidua autem quaedam erat
inciuitate illa & ueniebat adeumdicens: Vindicame de aduersario
meo : & nolebat permultum tempus: Posthaec autem dixit intra
se: & si dm̃ nontimeo nechominem reuereor  Tamen qui a molestra
est mi haecuidua uindicaboillam: ne in nouissimoueniens suggille

Expanded text:
ur duo in agro unus adsumetur et alter relinquetur respondentes dicunt illi ubi Domine qui dixit eis ubicumque fuerit corpus illuc congregabuntur aquilae dicebat autem et parabolam ad illos quoniam oportet semper orare et non deficere dicens iudex quidam erat in quamebat, et hominem non reverebatur. Vidua autem quaedam erat in civitate illa, et veniebat ad eum dicens: Vindica me de adversario meo, et nolebat per multum tempus. Post haec autem dixit intra se: Et si Deum non timeo, nec hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vid
Abbreviated transcription (Latin):
At tendite uobis si peccauerit statertuus increpaillum : & si paenitentiã
egerit demitte illi : & sisepties indie peccauerit inte.
Et septies indie conuersus suerit ad tedicens paenit& me demitte illi:
Et dixerunt a postolidño augenobis fidem: dexit autem dñs: sihabere¬
tis fidem sicut granum sinapis dicer&is huic arbori moro eradicare

Expanded text:
ccaverit frater tuus increpa illum et si paenitentiam egerit dimitte illi et si septies in die peccaverit in te et septies in die conversus fuerit ad te dicens paenitet me dimitte illi et dixerunt apostoli Domino adauge nobis fidem dixit autem Dominus si haberetis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autemurm̃ hab& seruum arantem aut pascentem quire gresso
deagro dicatilli statim transi recumbe: & nondicat ei para quod cae¬
nem & praecing&e & ministramihi donecmanducem &bibam
& pesthaec tumanducabis &bibes ÷ Num quid gratiam hab& seruo
illi quia fecit quae ei imperauerit: Nomputo: sic & uos cum fece¬
ritis omnia quae praecepta sunt uobis. dicite: serui inutiles
sumus : quod debuimus facere fecimus:
Et factum ẽ dumir& in hierus alem: transiebat permediam samari¬
am & galileam: Et cum ingreder&ur quoddam castellum: occur¬
rerunt ei decemuiri leprosi: qui st&erunt alonge : & leuauer̃¬

Expanded text:
Quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem, qui regresso de agro dicat illi: Statim transi, recumbe: et non dicat ei: Para quod coenem, et praecinge te, et ministra mihi donec manducem et biham, et post haec tu manducabis et bibes? Numquid gratiam habet servo illi, quia fecit quae ei imperaverat? Non puto. Sic et vos, cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis dicite servi inutiles sumus quod debuimus facere fecimus et factum est dum iret in Hierusalem transiebat per mediam Samariam et Galilaeam et cum ingrederetur quoddam castellum occurrerunt ei decem viri leprosi
Abbreviated transcription (Latin):
uitulum saginatum quia saluum illum recepit: indignatus ẽ
autem & noleb athitroire: paterergo illius egressus cõepitroga¬
reillum, atillere spondens dixit patrisuo: ecce totannis seruio
tibi &num quammandatumtiium pra&erii &numquam dedist
mihi hedum utumamicis meis epularer : sed postquam filius
tuus hic quid euorauit substantiam suam cummer&ricib: uenit.¬

Expanded text:
saginatum quia salvum illum recepit indignatus est autem et nolebat introire pater ergo illius egressus coepit rogare illum at ille respondens dixit patri suo ecce tot annis servio tibi et numquam mandatum tuum praeterii et numquam dedisti mihi hedum ut cum amicis meis epularer sed postquam filius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricib
Abbreviated transcription (Latin):
tiam agent: aitautomilli: simorsen & prophecas non audi¬
unt : neq siquis ex mortus rosurrexerit credent:
Eta ddiscipulo s suos ait: inpossibile est ut nonueniant scandala
uaeautemilli perquem ueniunt: utilius ẽ illi si lapis molaris
imponatur circa collumeis & proiciatur in mare quã utscinda

Expanded text:
tiam agent ait autem illi si Mosen et prophetas non audiunt neque si quis ex mortuis resurrexerit credent et ad discipulos suos ait inpossibile est ut non veniant scandala vae autem illi per quem veniunt utilius est illi si lapis molaris inponatur circa collum eius et proiciatur in mare quam
Abbreviated transcription (Latin):
supernos: & factum ẽ ut redir& accepto regnõiussit uocari
seruos quibus dedit pecuniam ut scr& quantum quis negotia¬
tus e& : uenit autem primus dicens: Domine mnatua
decem mnas ad quisiuit : & ait illi: Euge bone serue quia
inmodico fidelis fuisti : eris potestatem habens supradecem ciui
tates: & alteruenit dicens : Domine innatua fecit quinque
mnas : & huic ait: &tuesto supraquinq ciuitates: &alter
uenit dicens: Domine eccemnatua quam habui repositam
insudario timui enimte quia homo austerus es tollis quod
non posuisti: & m&is quod non seminasti: Dicit ei : deoretuo

Expanded text:
super nos. Et factum est ut rediret accepto regno: jussit vocari servos quibus dedit pecuniam: ut sciret quantum quis negociatus esset. Venit autem primus dicens: Domine: mna tua decem mnas acquisivit. Et ait illi. Euge serve bone: quia in modico fidelis fuisti: eris potestatemtates et alter venit dicens domine mna tua fecit quinque mnas et huic ait et tu esto supra quinque civitates et alter venit dicens domine ecce mna tua quam habui repositam in sudario timui enim te quia homo austeris es tollis quod non posuisti et metis quod
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus quirediret &dar& gloriamdõ. nisi hic alienigena
&ait illi: surge uade : quia fidestua tesaluum fecit:
Interrogatus autem apharisaeis quando uenit regnumdi ÷ respon¬
dit eis &dixit : Nonuenit regnumdĩ cum obseruatione neque
dicent eccehic autecceillic : Ecceenim regnumdĩ intrauos. ẽ:
Et ait ad discipulos suos: uenient dies quando desider &is uidere unũ
diem filii hominis : & non uidebitis:
Etdicent uobis : eccehic÷ ecceillic nolite ire : neque sectemini:
Namsicut fulgur coruscans desubcaelo in eaquae sub caclo sunt fulg& :
itaerit filius hominis indiesua:¬

Expanded text:
aret gloriam Deo nisi hic alienigena et ait illi surge vade quia fides tua te salvum fecit interrogatus autem a Pharisaeis quando venit regnum Dei respondit eis et dixit non venit regnum Dei cum observatione neque dicent ecce hic aut ecce illic ecce enim regnum Dei intra vos est et ait ad discipulos venient dies quando desideretis videre unum diem Filii hominis et non videbitis et dicent vobis ecce hic ecce illic nolite ire neque sectemini nam sicut fulgur coruscans de sub caita erit Filius hominis in die sua
Abbreviated transcription (Latin):
quoduestrum ẽ quis dabituobis :
demoseruus potest duobus dominis seruire : autenim unum odi&
& alterum dilig& : aut uni adhaerebit & alterum contemn&:
non potestisdõ seruire & mamonae :
Audiebant autem om̃a haec pharisaei quierant auari: & deridebant
illum : &aitillis: uos estis quiiustificatis uoscoram hominibus:
ds̃ autem nouitcordaurã : quia quod hominib: alcum .ẽ. ab ho¬
minatio .ẽ. antedm̃
Lex& proph&ae usquea diohannem . exeo regnumdi euangelitat᷑ :¬
& omnis in illuduimfacit:
Facilius ẽ autem caelum &terram pra&erire : quamdelege unum
apicem cadere :¬
Etomnis quidemittit uxorem suam &ducit alteramꝰ moechatur:
& quidemissam a uiro ducit: moechatur :¬
Homo quidam eratdiues & induebatur purpura & brsso: & epulaba¬
turcotidie splendide : &erat quidam mendicus nomine latarus

Expanded text:
 quis dabit vobis? Nemo servus potest duobus dominis servire: aut enim unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Non potestis Deo servire et mammonae. Audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant avari; et deridebant illum. Et ait illis: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Deus autem novit corda vestra quia quod hominibus altum est abominatio est ante Deum lex et prophetae usque ad Iohannem ex eo regnum Dei evangelizatur et omnis in illud vim facit facilius est autem caelum et terram praeterire quam de lege unum apicem cadere omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur et qui dimissam a viro ducit moechatur homo quidam erat dives et induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide et erat quidam mend
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus ab hebraeis ciuitate possessa . Ego quoq
in his finem faciam sermonis: & si quidem bene ut
historiae comp&it : &ipseuelim : Sinautem minus
digne concedendum est mihi : Sicutenim uinum
semperbibere aut semperaquam contrarium est
alternis autem̃ ati delectabile. Italegentibus sisemper
ex accussit sermo : Nonerit ut in gratus hicergo
erit consum matusq¬

Expanded text:
temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
mori prociuibus paratus erat caput nicanoris & ma¬
num cumhumero abscisam hiero solymam perferri
Quocum perueniss& : conuocatis contribulibus & sacer¬
dotibus adaltare arcessut & eos quiin arce erast &
osten so capite nicanoris & manu nefaria: quam os senden
contradomums cam omni potentisdĩ magnifice gͥotia¬
tus est : Linguam &iam impii nicanoris prȩcisam:
misit particulatim auibus dari Manum autem
dementis ÷ contratem plum suspendi Omnes igitur
caels dñm benedixerunt dicentes: Benedictus
quilo cum suum in contaminatum conseruauit : sus¬
pendit autem ni canoris caput in summa arce eui¬
dens utess& & manifestum sit auxiludĩ : Itaque
omnes communi consilio decreuerunt : Niullomo¬
do diem istum absquecelebritate praeterire
Habere autem celebritatem tertia decima die men¬
sis adar : quod dicitur uoce srriaca pridie mardo¬
cheidie : Igitur his erga nicanorem gestis et exillis

Expanded text:
emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et maemori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
dnm inuocauit qui non secundum armorum potentiam :¬
sed pro utipsi plac& datdignis uictoriam: Dixit autem
inuocans hocmodo: tudñẽ nisisti angelum tuum sub ete¬
clax umilia : Et nunc dominator caelorum mitte ange¬
lumtuum bonum antenos. intimore &tremore magni¬
tudinis brachutui : ut m&uant quicum blasphemia ueni¬
unt aduersus scm̃populumtuum: & hic quidem ita
perorauit : Nicanor autem & quicum ipso erant: cum
tubis & canticis ad mouebant : Iuda suero & quicum eo
erant : inuoca todõ perorationes congressi sunt: manu
quidem pugnantes sed & cordibus dnm̃ orantes. Pros¬
trauerunt nonminus xxxv milia p̃sentiadĩ magnifice
delectati: Cumque cessassent. & cumgaudio redirent
cognouerunt nicanorem ruissecum armissuis: facto
itaque clamore & perturbatione excitata patriauoce
omni potentem dnm benedicebant:
Praecepit autem iudas quiperomnia corpere & animo

Expanded text:
Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misisti angelum tuum sub Ezeentum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo
Abbreviated transcription (Latin):
extendisse autem hieremiam dexteram & de disse
iud aegladium aureum dicentem: accipe scm̃gladium
munus ado in quoeucies aduersarios populimeisrł:
xhortati itaque iudae sermonibus bonis ualde dequib:
extolli poss& imp&us & animi iuuenum confortari
statuerunt dimicare & confligere fordter ut uirtus
denegotiis iudicar&: eo quod ciuitas & sc̃ã & templum
periditar&ur: Erat enim prouxoribus & filiis. Item que
profratrib: & cognatis minor sollicitudo : maximus uero
& primus proscĩtate timorerat templi sed & eos qui in
ciuitate erant : non minima sollicitudo habebat prohis
qui congresserant  Etcum iamomnes sperarent
iudicium futurum hostesq ad esse atq exercitus ess&
ordinatus. Bestiae equitesque oportuno in loco con¬
positi.: Considerans machabeus aduentum multitudi¬
nis &apparatum uarium armorum acfero citatem besti¬
arum extendensmanum in caelum: prodigia facientem

Expanded text:
extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem
Abbreviated transcription (Latin):
sibĩ sacta decaelo: Et nuncsperarent ab omni potente
ad futuram sib uictoriam : Et adlocutus illos delege
& proph&is admonens &iam certaminum quaefe¬
cerant prius. prumptiores eos conftituit: &ita ani¬
mis eorum erectissimul ostendens gentium fallaciã
& iura mentorum p̃uaricationem : singulos autem
llorum arm̃auit Non drpei &hastae munitione : Vi¬
sed iermonibus optimis & hortationibus ex posito
pgna si dẽ omnio perquoduniuersos la&ificauit
lactantem huilis modi uisus onian quifuetat sumur
saser dos uirum bonum & benignumiuerecundum
usu modestum inoribus & eloquio decgumndumui
dentem orare proomni populo iudaeorum : Posthaec
apparuisse & alium uirum aecate & gloria mirabile
Et magni decoris habitudinẽ circaillum : Responden¬
tem uero onian dixisse hic est fratrum amator
& populi israhel. hic est quimultum orat propopu¬
lo & uniuersa scã ciuitate hieremias proph& adĩ:

Expanded text:
sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus Sacerdos, virum bonum & benignum, verecundum visu, modestum moribus, & eloquio decoratum, & qui entem orare pro omni populo Iudæorum. apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine circa illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hieremias propheta Dei
Abbreviated transcription (Latin):
natorem uitae acsps . ut haecilli iterum redder&.
atque ita uita de functus est:
Nicanoraũ ut cõperit iudam eẽ in locissamariae : co¬
gitauit die sabbati cum omni imp&u committere
iud a eis uero quuillum pernecessitatem sequebantur
dicentib: nel ta fero citer & barbare feceris sed hono¬
rem tribue diei scĩficationis & honora eum qui uni¬
uersa conspicit. Atille infelix interrogauit si ẽ
potens in saeculo quuimperauit agidiem sabbato¬
rum: et respondentib: illis. Est dñs uiuus ipse incae¬
lopotens : quiiussit agi septimam diem. Atille ait:
etego potenssum superterram : qui impero sumi
arma & negotia regis impleri : Tamen non obtinuit
ut consilium perficer& &nicanor quidem cum sum¬
ma superbia erectus cogitauerat commune
tropheum statuere deiuda: macchabeus autem
confidebat semper cum omnispe auxilium sibi adõ
ad futurum &hortabatursuos ne formidarent ad ad¬
uentum nationum sed inmente haberent adiutoria

Expanded text:
natorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet natorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria
Abbreviated transcription (Latin):
properseuerantia : uolens autem nicanor manifes¬
tare odium quod habebat hiudaeos: misit milites
quingentos ut eum conp̃henderent: putabat enim
sullum decepiss& sesecladem maximam iuda eis¬
in laturum. Tirbis autem inrueredomũ eius. & ianuã
disrupere : at queignem ad mouere cupientibus. cum
iam comprehenderexur. gladio sep&it. eligens nobi¬
liter mori potius quam subditus fieri peccatorib
Et contranatales suos indignis miuriis agi: sed cum
perfestinationem noncerto ictuplagam dediss&
& turbae intrahostia inrumperent recurrens au¬
dacter admurum p̃cipitauit sem & ipsum uirilit̃
inturbas: Quibus uel ociter locumdantibu casui
eius : uenit permediam ceruicem: & cum adhuc spi¬
rar& : accensis animis surrexit cum & sanguis eius
magno fluxu defluer& saucius cursu turbam per¬
transiit. Et stans superp&ram quandam p̃ruptam :
&lam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisq
manibus proiecit superturbas. inuocans domi¬

Expanded text:
pro perseverantia volens autem Nicanor manifespro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeisinlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Domi
Abbreviated transcription (Latin):
suorum congregatis. occultauitse anicanore : quod.
utile cognouit fortiter se a uiro preuentum : Venit
ad maximum & scuĩs simum templum. & sacerdotibus
solitas hõstias offerentibus iussit sibi tradi uirum:¬
Quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esso
quiquaerebatur : Extendens manum adtem plum
iurauit : Nisi mihi uinctum ludam tradideritis.
istud dĩ fanum in planitiem deducam: & effodiam
altare : Et templum hoc libero patriconsecrabo: &his
dictis abiit: sacer dotes autem protendentes manus
incaelum : In uocabant eum qui semper propugnator
tuae fieri in nobis et nunc scẽ scorum omnium dñe
conserua in accernum inpollutam domum istam.
qua enuper mundata est:
Ratias autem quidam desenioribus ab hiero solimis
delatus ẽ nicanori uira mator ciuitatis & bene
audiens quipro affectu pateriudacorum appellabat᷑:
Hic multis temporib: continentiae propositũ tenuit
iniudaismo : Corpusq & animam tradere contentus

Expanded text:
suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus iussit sibi tradi virumuibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus
Abbreviated transcription (Latin):
bat autem iudam sempercarum exanimo. &erat
uiro indinatus rogauitꝰ eum ducere uxorem filios¬
q procreare: nuptias fecit qui &egit communiterq
Vchimus autem uidens caritatem illorum ab inuicem
& conuentiones uenitaddem &rium & dicebat
nicanorem rebus alienis assentire : Iudam que regni
insidiatorem successorem sibi destinasse : Itaq. rex
ex as peratus & pessimis huius criminationibus irri¬
tatus : scripsit ni canoridicens. Erauiter quidem se
ferre de amicitiae conuentione lubere tamen ma¬
chabeum citius uinctum mittere antiochiam: Quib
cognitis nicanor consternabatur & grauiter ferebat:
si ea quae conuenerant irrita facer& nihil laesus
auiro : sed quia regi resistere non poterat: oportuni¬
tatem obseruabat. qua p̃ceptum perficere:¬
xluIII At machabeus uidens austerius secum agere niea norẽ
& consu&um occursum ferocius exhibentem : intelli¬
gens non exbono ẽẽ austeritatem istam paucis

Expanded text:
bat autem semper Iudam carum ex animo erat bat autem semper Iudam carum ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque Alchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis
Abbreviated transcription (Latin):
tu. & conuentu nationum : conspersi terra. Roga¬
Imperante autem duce statim inde mouerunt. Conue¬
ueruntꝰ ad castellum desau: si monuero frateriudae :¬
commiseratcumnicanore. Sed contritus ẽ repenti¬
no aduentu aduersariorum
Nicanor tamen audiens uirtutem comitum iudae &
animi magnitudinem quam propatriae certam inib:
habebant sanguine iudicium facere m&uebat: quam
obrem misit possidonium & theodotum & matthiam.
utdarent dextras atq acciperent: &cum diude his
consilium ager&ur. &ipsedux admultitudinem retu¬
liss&: omnium una fuit sententia amicitiis annuere:
itaq: diem constituerunt: qual secr&o interse age¬
rent & singulis sellae prolatae sunt & positae:
Praecepit autem iudas armatos esse locis oportunis.
nc̃ forte ab hostib: repente mali aliquid orir&ur
& congruum conloquium fecerunt : Morabatur autẽ
nicanor hiero solymis nihilꝰ inique agebat gregesque
turbarum qua e congregatae fuerant dimisit: habe¬

Expanded text:
tu et conventu nationum conspersi terra rogatu et conventu nationum conspersi terra rogaimperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu adversariorum Nicanor tamen audiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habe
Abbreviated transcription (Latin):
mouent : Nec patiuntur regnum eẽ qui&um:
Nam &ego defraudatus parentum gloria. Dico aũt̃
summo sacerdotio: hucueni primo quidem utilitatib
regis fidem seruans : secundo autem &iam ciuibus
consulens: Nam illorum prauitate : uniuersum genis
nr̃m non minime uexatur: Sedhis singulis oro rex
cognitis: & regioni & generi secundum peruulgatã
omnibus humanitatem tuam prospice: nam quam¬
diu super ẽ iudas : In possibile est pacem esse negotus:
Talibus autem ab hocdictis &ceteri amici hostiliter
habentes aduersus iudam in flam mauerunt dem&ri¬
um: Quistatm nicanorem p̃positum elefantorum
ducem misit suda eam : datis mandatis. ut ipsum qui¬
dem iudam caper& : Cosuero quicum illo erant
disperger& et constituer& alchimum maximi tẽpli
summum sacẽrdotem: Tunegentes quaed e ea fugerant
iudam segregatim se nicanori miscebant miserias
etclades iudaeorum prosperitates rerum suarum ex¬
istimantes: Audito itaque iuda ei nicanoris aduen¬

Expanded text:
movent nec patiuntur regnum esse quietum movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adven
Abbreviated transcription (Latin):
& populum sed auit : Regressusq ẽ antiochiam : & hoc
modo regiprofectio & reditus processit
Sed post triennii tẽpus cognouit iudas & quicum eo erant
de m&rium seleuci cum multitudineualida & nauibis
perportum tripoliᷤᷤ ascendisse ad loca oportuna ut tenu¬
iss& regiones aduersus antiochum & eius ducem lrsiã
Alchimus autem quidam qui sum mus sacerdos fuerat
seduoluntarie coinquinatus ẽ temporibus commix¬
tionis Considerans pullomodo sibi. eẽ salictennieor
accossum adaltare : uenita dregem dem&rium cen¬
tesimo quin qua gesimo anno. Offerens ei auream
coronam & palmam superhaeo &x tallos quitempli
esse uidebantur &ipsadie quidem siluit : Tempus
autem oportunum dementia e suae nactus conuo¬
catus ade m&rio ad consilium. Et in terrogatus
quibus rebus & consiliis iuda ei niterentur : respon¬
dit ipsi quidicuntur a sida ei iudaeorum quibus p̃ẽ
iudas macchabeus bella nutriunt: & seditiones

Expanded text:
et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Hocautem factum ẽ die in lucescente adiu¬
uante eum dñi protectione : sedrex acceptogustu
presidium munitum castra admouebat: sed fugabatur
inpingebatur minuebatur : His autem qui intus erant
iudas necessaria mittebat : Enuntiauit autem myste¬
ria hostibus rhoducus quidam deiudaico exercitu
qui requisitus. conp̃hensus: conclusus ẽ:
terum rex sermonem habuit ad eos quierant hb&hsuris
dextram dedit accepit ab iit commisit cum iuda supera¬
tus ẽ : Vt autem cognouit rebellas se philippum anti¬
ochiae qui relictus erat supernegotia mente conster¬
natus iud a eos dep̃canssubditus que eisiurat deomnib
quibus iustumuisum ẽ : Et reconciliatus obtulit sacri¬
ficium honorificauit templum: &munera posuit:
Machabeum amplexus ẽ : & feciteum ab p̃tolomaid. e
usque gerrenos ducem & principem: Vt autem uenit
ptolomaidam : grauiterferebant ptolomenses amicitiae
conuentionem indignantes. neforte foedus in rumpe¬
rent : Tuncascendit irsiar tribunal: & ex posuit rationẽ

Expanded text:
runt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem
Abbreviated transcription (Latin):
Magna o peradñi ex quisita inomnes uoluntates eius. Confessio & magni¬
ficentia opuscius &iustitia eius man& in saeculum saeculi: Memoriam fecit
mirabilium suorum miseri cors & miseratordñs. escam dedittimentibus se
Memor eritins aeculum testamentisui uirtutem operum suorum ad nuntiabit
populo suo. Vtd&illis hereditatemgentium operamanuum eius ueritas
& iudicium. Fidelia omnia mandata eius confirmata insaeculum saeculi
facta inueritate & aequitate . Redemptionem misit populosuo mandauit
in a &ernum testamentum suum Scm̃ & terribilen omeneius iitium sapien¬
tiae timordñi. Intellectus bonus omnibur facientibuseum. laudatioeius¬

Expanded text:
quisita in omnes voluntates ejus. Confessio et magnificentia opus ejus: justitia ejus manet in saeculum saeculi. Memoriam fecit mirabilium suorum, misericors et miserator Dominus escam dedit timentibus se. Memor erit in saeculum testamenti sui, virtutem operum suorum annuntiabit populo suo. Ut det illis haereditatem gentium: opera manuum ejus, veritas et judicium. Fidelia omnia mandata ejus, confirmata in saeculum saeculi, facta in veritate et aequitate. Redemptionem misit populo suo, mandavit in aeternum testamentum suum. Sanctum et terribile nomen ejus: initium sapientiae, timor
Abbreviated transcription (Latin):
pingues obsadierunt me: A peruerunt superme õs suum sicut
leo rapins &ragiens Sicuta quaeffusussum & dispersa sunt
omnia ossamea. Factum est cormeum tam quam cera liques¬
cens inmediouentris mei. Aruit tamquam testa uirtus mea.
& linguamea adhaesit faucibus meis. & inpuluerem mortis
meos . dinumerauerunt omnia ossamea. Ipsi uero considera¬
uerunt & inspexerunt ie. diuiserunt sibi uestimenta mea : &
superuestem meam miserunt sortem. Tuautem dnẽ nec longa¬
ueris auxiliumtuum. ad defensionem meam conspice.
Erue a framea animam meam. & demanu canis unicam meam.
Saluame exoreleonis & a cornibus uni cornium humilitatẽ meã
Narrabonomentuum fratribus meis. in medio ecclesiae laudabote
matem adeum exaudiuitie : Apudtelaus mea iecclesia mag¬
na uotam eareddam in conspetutimentiumeum. Edent pau¬

Expanded text:
n vallaverunt me. Aperuerunt super me os suum: leo capiens et rugiens. Sicut aqua effusus sum, et separata sunt omnia ossa mea: Factum est cor meum sicut cera liquefacta in medio ventris mei. Aruit velut testa fortitudo mea, et lingua mea adhaesit faucibus meis, et in pulverem mortis si vero consideraverunt et inspexerunt me diviserunt sibi vestimenta mea et super vestem meam miserunt sortem tu autem Domine ne elongaveris auxilium tuum ad defensionem meam conspice erue a framea animam meam et de manu canis unicam meam salva me ex ore leonis et a cornibus unicornium humilitatem meam narrabo nomen tuum fratribus meis in memarem ad eum exaudivit me. Apud te laus mea in Ecclesia magna, vota mea
Abbreviated transcription (Latin):
onfitemin idño qnm̃ bonus qnm̃ in saeculum miseri cordia eius
quis loqu&ur potentia s dñi : auditas faci& omnes laudes eius
B eati qui cus todiunt iudicum & faciuntius titiam iomni tem pore
Mementonostridñe in beneplacito populitui uisitanos insalutarituo
Aduidendum inbonitate clatorumtuorum. adla&andum in la&itia
gentistuae. & lauderis cum hereditat&ua. Peccauimus cumpa¬
tribus nrĩs. in iuste egimus iniquitatem fecimus. Patres nr̃i mae¬
g̃pto non intellexerunt mirabiliatua. non fuerunt memores
multitudinis miseri cordia &uae : Et inri tauerunt ascendentes
uimare x marerubrum. Et salua uiteos propternomen suum
ut notam facer& potentiam suam. Etncrepauit mare rubrum
ã exsiccatum ẽ & dedux teos habyssis sicutinde serco¬

Expanded text:
m bonus quoniam in saeculum misericordia eius quis loquetur potentias Domini auditas faciet omnes laudes eius beati qui custodiunt iudicium et faciunt iustitiam in omni tempore memento nostri Domine in beneplacito populi tui visita nos in salutari tuo ad videndum in bonitate electorugentis tuae: ut lauderis cum haereditate tua. Peccavimus cum patribus nostris: injuste egimus, iniquitatem fecimus. Patres nostri in Aegypto non intellexerunt mirabilia tua non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae et inritaverunt ascendentes in mare  mare; Rubrum et salvavit eos propter nomen suum ut notam faceret potentiam suam et increpuit mare Rubrum et exsiccatum est et deduxit eos in abyssis sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓomnibus. testimonium temporibus suis: in quo
positus sum ego p̃dicator et apostolus ueritatem
dico nonmentior : doctorgentium infide & ue¬
ritate : Volo ergo uiros orare inomnilo coleuan

Expanded text:
testimonium temporibus suis: in quo positus sum ego praedicator et apostolus veritatem dico, non mentior, doctor gentium in fide, et veritate. Volo ergo viros orare in omni loco, levan
Abbreviated transcription (Latin):
subditis : impiis & peccatoribus sceleratis & contami¬
natis patricidis & matricidis. homicidis fornicarus¬
uersatur : quae ẽ secundum euangelium gloriae
beatidĩ . quod creditum est mihi: gratias ago ei
lem me existimauit. ponens inministerio : qui
prius fuiblas phemus & persecutor et contum elio¬
sus sed miseri cordiam dĩ consecutussum: quia
ignorans feci in incredulitate: super abundauit

Expanded text:
eratis et contaminatis, parricidis et matricidis, homicidis, fornicarversatur, quae est secundum Evangelium gloriae beati Dei, quod creditum est mihi. Gratias ago ei lem me existimavit, ponens in ministerio. Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam Dei consecutus sum, quia igno
Abbreviated transcription (Latin):
Sicutrogauite ut remaneres ephesi cumirem inma¬
cedoniam & denuntiares quibusdam nealiter
docerent. neque intenderent fabulis & genea logis
in terminatis : quae quaestiones praestant magis
quam aedificationemdĩ quae . ẽ infide: finis aute
praeceptiẽ caritas decordepuro et conscientia bona
et fide nonficta: a quibus quidam aberrantes
conuersi sunt inuaniloquium. Volente s esse legis
doctores : Non intell gentes neq quaeloquuntur
ueque de quibus affirmant : scimus autem̃ quia bona¬

Expanded text:
Sicut rogavi te ut remaneres Ephesi cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis quae quaestiones praestant magis quam aedificationem Dei quae est in fide. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. A quibus quidam aberrantes, conversi sunt in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant. Scimus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ldelis sermo &omniaceptione dignus. quia
xp̃s ihs̃ uenit in huncmundum peccatores saluos
facere quorum primus egosum: sed ideo miseri
xp̃sihs omnem patientiam ad informationẽ eorũ
qui credituri sunt illi inuitam a&ernam: regiaut̃
saeculorum inmortali inuisibilisolidõ honor &
gloria : insaecula saeculorum amen: Hoc prae¬
ceptum commendotibi filitimothee: secundũ p̃ceden¬
tes inte proph&ias. ut milites in illis bonam militiã.
habens fidem &bonam conscientiam. quam quidã
repellentes: circa fidem naufragauerunt ex quibus
est hrmȩneus et alexander : quos tradidi satanae.
ut discant nonblasphemare : Obsecroigitur primũ
omnium fieri obsecrationes. orationes. postulatio¬
nes. gratiarum actiones : proomnibus hominibus.

Expanded text:
ceptione dignus quia Christus Iesus venit in mundum peccatores salvos facere quorum primus ego sum sed ideo misericistus Iesus omnem patientiam ad deformationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam regi autem saeculorum inmortali invisibili soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum amen hoc praeceptum commendo tibi fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias ut milites in illis bonam militiam habens fidem et bonam conscientiam quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt ex quibus est Hymeneus et Alexander quos tradidi Satanae ut discant non blasphemare obsecro igitur primo omnium fieri obsecrationes orationes postulationes gratiarum actiones pro omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
Siuere utique iustitiam loquimini. rectaiudicate filii homi¬
num: Etenim in corde iiquitates operamini in terra. Iniusti¬
tias manus urae concinnant. Alienati sunt peccatores auulua
errauerunt ab utero locuti sunt falsa: Furorillis secundum
similitudinem serpentis. sicut aspidis surdae & obturantis
auressuas . Quae non exaudi& uocem in cantantium. &
uenefici incantantis sapienter. Ds̃ conter&dentes eo¬
rum inoreipsorum molas leonum confring& dñs.
Adnihilum deuenient tam quam aquadecurrens. intendit
arcum suum doneo infirmentur: Sicutcara quaefluit
auferentur superceciditignis & nonuiderunt solem:
Prius quam intelli gerent spina euestraeramnum. sicutui uen¬
tes sicutinira absorb& eos: La& abituriustus cumuiderit
uindictam. manussuas lauabit in sanguine peccatoris
Et dic& homo siutique est fructus iusto utiquȩ ẽ ds̃ iudicans
eos in terra
INFINEMNEDISPERDASDAUID INTITUU
INS CRIPTIONE QUANDOMISIT SAUITICUSTODIUI
DOMUMTIUS INFINEM.

Expanded text:
si vere utique iustitiam loquimini recta iudicate filii hominum etenim in corde iniquitates operamini in terra iniustitiam manus vestrae concinnant alienati sunt peccatores a vulva erraverunt ab utero locuti sunt falsa furor illis secundum similitudinem serpentis sicut aspidis surdae et obturantis aures suas quae non exaudiet vocem incantantium et venefici incantantis sapienter Deus conteret dentes eorum in ore ipsorum molas leonum confringet Dominus ad nihilum devenient tamquam aqua decurrens intendit arcum suum donec infirmentur sicut cera quae fluit auferentur supercecidit ignis et non viderunt solem priusquam intellegerent spinae vestrae ramnum sicut viventes sicut in ira absorbet vos laetabitur iustus cum viderit vindictam manus suas lavabit in sanguine peccatoris et dicet homo si utique est fructus iusto utique est Deus iudicans eos in terra in finem ne disperdas David in tituli inscriptione quando misit Saul et custodivit domum eius ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ben adlucentur in tem plumragio rdix te busltas
Nati sunt tibi filii constitues eos principes superomnem tertam:
Memorero noministui. in omni generatione & generationem
Propterea populi confitebunturtibi . in a&ernum & insaeculum
saeculi
INFINEM PROFITIIS CORI
PROARCHANIS PSALMUS

Expanded text:
entur in templum regis pro patribus tuis nati sunt tibi filii constitues eos principes super omnem terram memor ero nominis tui in omni generatione et generatione propterea populi confitebuntur tibi in aeternum et in saeculum saeculi in finem pro filiis Core pro arcanis psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
ma maranatha: gratia dnĩ nostri ihũ xp̃iuobiscũ
Caritas mea cum omnibus uobis hixp̃oihũ amen:

Expanded text:
ma, Maran Atha. Gratia Domini nostri Jesu Christi vobiscum. Charitas mea cum omnibus vobis in Christo Jesu. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
& dimis sa turba ascendit in nauiculam : & uenit infines magedan :¬
Et accesserunt ad eumpharisaei & sadduce temptantes & rogauerunt eũ
ut signum de caelo ostender& eis
Atillerespondens aiteis. Facto uesperedicitis serenum erit: Rubicun¬
dum .ẽ. enim caelum. & mane hodie tempestas. Ruti latenim
triste caelum. facie mergocaeli diuidicare nostis. signa autem
temporum non potestis scire
Generatiomala & adultera signum quaerit & signum non dabitures

Expanded text:
et dimissa turba ascendit in naviculam et venit in fines Magedan et dimissa turba ascendit in naviculam et venit in fines Magedan et accesserunt ad eum Pharisaei et Sadducaei temptantes et rogaverunt eum ut signum de caelo ostenderet eis at ille respondens ait eis facto vespere dicitis serenum erit rubicundum est enim caelum et mane hodie tempestas rutilat enim triste caetemporum non potestis scire. Generatio mala et adultera signum quaerit; et signum non dabitur ei,
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat ibi : & accẽserunt ad euinturb aemultae: habentes secum mutos
daudos cactos debiles & alios multos : & proiecerunt eos ad pedes eius
& curauiteos : Itaut turbae mirarentur: Videntes mutos loquentes
claudos ambulantes. Caecos uidentes & magnificabantdm̃ israhel:
lns̃ autem conuocatis discipulis suis dixit : misereor turbae quia triduo
lam perscuerant mecum & non habent quodmanducent: & dimittere¬
eos leiunos nolo nedeficiant inuia: & dicunt ei discipuli: Vndeergo
nobis in deserto panestantos ut sature musturbamtantam : & ait illis
ihs̃ quot panes hab&is : atillidixerunt: septem : & paucos pisciculos:
& praecepit turbae ui discumber& superterram : & accipiens septem¬
panes & piscer & gratias agens fregit & dedit discipulissiuis. &discipul
dederunt populo : & comederunt omnes & saturati sunt: & quod super¬
fuit de fragmentis tulerunt septemspertas plenas. Erant autem qui
manducauerunt quattuor milia hominum extra paruulor &mulieres:

Expanded text:
secum mutos, claudos, caecos, debiles, et alios multos; et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos: ita ut turbae mirarentur, videntes mutos loquentes, claudos ambulantes, caecos videntes; et magnificabant Deum Israel. Jesus autem convocatis discipulis suis dixit: Misereor turbae, quia triduo jam perseverant mecum, et non habent quod manducent, e venerunt. « Et dicunt ei discipuli: Unde ergo nobis in deserto panes tantos, ut saturemus turbam tantam? Ait illis Jesus: Quot panes habetis? Et illi dixerunt: Septem et paucos pisciculos. Et praecepit turbae, ut discumberet super terram. » Non ott dedit discipulis suis et discipuli dederunt populo et comederunt omnes et saturati sunt et quod superfuit de fragmentis tulerunt septem sportas plenas erant autem qui manducaverant quattuor milia hominum extra parvulos et mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
dexit : adhuc &uos sinehntellectuestis : nionintellegitis. qui a omne
quod inos intrat inuentrem uadit & insec essum emittitur : Quae autem
procedunt deore decorde exeunt: & ea coinquinant hominem: Decor¬
de enim exeunt cogitationes malae: homicidia adulteria fornica¬
tiones furta falia testinouia iblasphiemiae: ha sunt quac comqui¬
nant hominem: ponlotis autem manibus mandicare. ponco inquin at

Expanded text:
ne intellectu estis? Non intelligitis quia omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum emittitur? Quae autem procedunt de ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem. De corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae; haec sunt quae coinquinant hominem
Abbreviated transcription (Latin):
claues regni caelorum & quodcum queligaueris superterram
eritligatum incaelis. et quodcumq solueris superterram erit
solutum incaelis.
Ex inde coepitihs̃ ostendere discipulissuis quia oport& eum ire hiero¬
solrmam & multa pati a senioribus & soribis & principibus sacerdo¬

Expanded text:
claues regni caelorum: et quodcumque ligaueris super terram, erit ligatum in caelis: et quodcumque solueris super terram, erit et in caelis.exinde coepit Iesus ostendere discipulis suis, quia oporteret eum ire Hierosolyma et multa. pati a senioribus et scribis, et ceter
Abbreviated transcription (Latin):
& quattuor milia hominum & quotsportas sumpsist s : quare
nonintellegitis quianondepane dixiuobis Cauee a fermento
pharisacorum & sadducaeorum Tuncintellexer̃ quia non dixerit
cauendum a fermento panum. sed a do ctrina pharisaeorumt
& sadducaeorum
Venit autemihs̃ in partes caesareaephilippi &interrogabat discipu¬
lorsuos dicens queindicunt homines ẽẽ filium hominis : atillidixe¬
runt. alii iohannem baptistam. alii autem heliam. aliuero hie

Expanded text:
sumpsistis quare non intellegitis quia non de pane dixi vobis cavete a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum tunc intellexerunt quia non dixerit cavendum a fermento panum sed a doctrina Pharisaeorum et Sadducaeorum venit autem Iesus in partes Caesareae Philippi et interrogabat discipulos suos dicens quem dicunt homines esse Filium hominis at illi dixerunt