comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent om̃s reges de sedib siue soliis suis.
&. principes maris qui diuersis impe¬
rant insulis .&. auferent diademata
de capitib suis. omnẽ regnandi głam
deponentes. et uestes p̾ciosissimas et in¬
credibili uarietate fulgentes abicient
a se. ⁊ stuporis magnitudine uertent᷑
in amentiam : atq humilitate deiecti
sedebunt interra. Et cũ te uiderint
corruisse. sibi similia formidabunt:
nichilq putabunt in terrę bonis esse
ꝑpetuũ. S econtrario assument suꝑ
te lamentũ: et flebile canti cũ com¬
memorabunt dicentes. Quo mͦ ꝑisti
quȩ habitabas in mari: urbs inclita.
siue laudata. Tẏrũ enĩ fuisse in sulã.
et nullũ habuisse de t̾ra introitum:
in grecis. latinisq &. barbaris historiiᷤᷤ
legimus. Sed postea anabuchodono¬
sor rege chaldeoꝵ. uł ut non nulli af¬
firmant ab alexandro rege macedo¬
nũ iactos esse aggeres. ⁊ oppugnati¬
one uineisq et arietib. locum p̃para¬

Expanded text:
dent omnes reges de sedibus sive soliis suis, dent omnes reges de sedibus sive soliis suis, et principes maris qui diversis imperant insulis, et auferant diademata de capitibus suis, omnem regnandi gloriam deponentes, et vestes pretiosissimas et incredibili varietate fulgentes abjicient a se, et stuporis magnitudine vertentur in amentiam, atque humilitate dejecti, sedebunt in terra: et cum te viderint corruisse, sibi similia formidabunt: nihilque putabunt in terrae bonis esse perpetuum. Sed e contrario assument super te lamentum, et flebile canticum commemorabunt dicentes, quomodo peristi quae habitabas in mari, urbs inclyta sive laudata? Tyrum enim fuisse insulam, et nullum habuisse de terra introitum, in Graecis Latinisque et barbaris historiis legimus, sed postea a Nabuchodonosor rege Chaldaeorum, vel, ut nonnulli affirmant, ab Alexandro rege Macedonum jactos esse aggeres, et oppugnatione vineisque et arietibus locum praepara
Abbreviated transcription (Latin):
turbabuntur
insulȩ in ma¬
ri: eo qđ nullus
egrediatur
Uia hȩc dicit dñs ds̃ . sor. Nonne a uo¬
ce ruinȩ tuȩ cũ ingemuerint uulnera¬
ti tui. cũ euaginatꝰ fuerit gladius in me¬
dio tui. cõmouebunt᷑ insulȩ Et descendenł
de sedib suis om̃s pͥncipes maris: ⁊ auferetł
coronas suas. et uestimentis suis uariis nu¬
dabunt᷑. furore in sanient. in t̾ra sedebt̃.
i formidabunt ꝑditionẽ suã. ⁊ gement
suꝑ te. ⁊ assument suꝑ te lamentũ. et di¬
cent tͥ. Quomͦ ꝑisti et dissipata es in ma¬
ri urbs laudata. quȩ fuisti fortis in ma¬
ri. ipsa &. habitatores eiꝰ. quȩ dedit ti¬
morem suũ omĩb habitatorib suis. &.
formidabunt insulȩ indie runȩ tuȩ
i turbabunt᷑ insulȩ in mari. ĩ exitu tuo.
Rimũ ipsa hẏstoriȩ uerba pandamus
quando nabuchodonosor oppugnante
corrueris .&. ingemitu uulneratoꝵ siue
int̾fectoꝵ qui occisi fuerint in medio tui.
non cõmouebuntur insule: Et descen¬

Expanded text:
rbabuntur insulae in mari, eo quod nullus egrediatur uia haec dicit Dominus Deus Sor. Nonne a voce ruinae tuae cum ingemuerint vulnerati tui, cum evaginatus fuerit gladius in medio tui, commovebuntur insulae, et descendent de sedibus suis omnes principes maris, et auferent coronas suas, et vestimentis suis variis nudabuntur? Furore insanient: in terra sedebunt, et formidabunt perditionem suam, et gement super te, et assument super te lamentum, et dicent tibi: Quomodo peristi et dissipata es in mari, urbs laudata, quae fuisti fortis in mari ipsa, et habitatores ejus, quae dedit timorem suum omnibus habitatoribus suis? Et formidabunt insulae in die ruinae tuae, et turbabuntur insulae in mari in exitu tuo. Primum ipsa historiae verba pandamus quando Nabuchodonosor oppugnante corrueris, et in gemitu vulneratorum sive interfectorum qui occisi fuerint in medio tui, non commovebuntur insulae? et descen
Abbreviated transcription (Latin):
&. cȩtu. popłoq magno. filias tuas q̃
sunt in agro. gladio int̾ficiet. Et cir¬
cũdabit te munitionib & cõportabit
aggerẽ ingẏro .&. leuabit contra te
clipeum. et uineas et arietes: Siue lan¬
ceas temꝑabit in muros tuos: ⁊ turres
tuas destruet in armatura sua. In un¬
datione equoꝵ eiꝰ: oꝑiet te puluis eoꝵ.
A sonitu equitũ & rotarũ & curruum:
mouebunt᷑ muri tui. Dũ ingressus fue¬
rit portas tuas. quasi ꝑ introitũ urbis
dissipatȩ. Siue quasi ingrediens urbem
de campo: ungulis equoꝵ suoꝵ c̃culca¬
bit om̃s plateas tuas. Popłm tuũ gladio
cedet : et statuȩ tuȩ nobiles in terrã cor¬
ruent: Siue substantiam fortitudinis
tuȩ in terrã deducent. Uastabt̃. siue
uastabit. opes tuas: diripient negotia¬
tiones tuas. Siue spoliabit substantiam
tuã: ⁊ destruet uł destruent muros
tuos. et domus tuas p̾claras: Siue deside¬
rabiles subuertet: Siue subuertent: &

Expanded text:
et coetu populoque magno. Filias tuas, quae et coetu populoque magno. Filias tuas, quae sunt in agro, gladio interficiet, et circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro, et levabit contra te clypeum, et vineas, et arietes sive lanceas temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua. Inundatione equorum ejus operiet te pulvis eorum, a sonitu equitum, et rotarum, et curruum movebuntur muri tui, dum ingressus fuerit portas tuas quasi per introitum urbis dissipatae sive quasi ingrediens urbem de campo. Ungulis equorum suorum conculcabit omnes plateas tuas: populum tuum gladio caedet, et statuae tuae nobiles in terram corruent sive substantiam fortitudinis tuae in terram deducet. Vastabunt sive vastabit opes tuas, diripient negotiationes tuas sive spoliabit substantiam tuam et destruent vel destruet muros tuos, et domos tuas praeclaras sive desiderabiles subvertent sive vertet et
Abbreviated transcription (Latin):
ctuũ plurimas nationes. quȩ destruađ
in eis quic qͥd munitissimũ ⁊ firmum
uidetur. ⁊ ita omia eoꝵ argum̃ta
subuertat. ut impuluerẽ redigant᷑.
Sagenas quoq et retia quib prius
deceptam multitudinẽ piscabantur.
cessare faciat. ⁊ indesertȩ urbis solo
ex pandi atq siccari: ut ꝓhis alii sube¬
ant piscatores. quos dñs ad piscandum
misit. S et filias eiꝰ quȩ priꝰ quasi in
thalamo seruabant᷑. & ꝓ mysticis se¬
cretioribq doctrinis nulli facile cre¬
debant᷑. ꝓcessuras ꝓtrahendasq in pu¬
blicum et eccłastico muerone truncan¬
das: ut tt̃ intelligant qđ ipse sit dñs.
qui et ierłm ꝓpeccatis parũꝑ reliqͥt.
et tyri ꝓ insultatione eiꝰ ⁊ gaudio mu¬
nimenta destruxit.
Uia hȩc dicit dñs. Ecce ego adducam
adtyrumꝰ. Siue ad te sor. nabuchodo¬
nosor regem babylonis ab aqͥlone re¬
gem regũ. cũ equis et currib. ⁊ eqͥtib.

Expanded text:
ctuum plurimas nationes, quae destruant ctuum plurimas nationes, quae destruant in eis quidquid munitissimum et firmum videtur, et ita omnia eorum argumenta subvertat, ut in pulverem redigantur. Sagenas quoque et retia quibus prius deceptam multitudinem piscabantur, cessare faciat, et in desertae urbis solo, expandi atque siccari, ut pro illis alii subeant piscatores, quos Dominus ad piscandum misit. Sed et filias ejus, quae prius quasi in thalamo servabantur, et pro mysticis secretioribusque doctrinis nulli facile credebantur, processuras protrahendasque in publicum, et Ecclesiastico mucrone truncandas, ut intelligant quod ipse sit Dominus, qui et Jerusalem pro peccatis parumper reliquit, et Tyri pro insultatione ejus et gaudio munimenta destruxit. 296 Quia haec dicit Dominus: Ecce ego adducam ad Tyrum sive ad te SOR Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis, et curribus, et equitibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in agro siue in campo. hoc ẽ infenicis
littore urbes ⁊ oppida. uici atq cas¬
tella: in t̾ficientur gladio. Metapho¬
ricos quia filias appellauit. int̾fectio¬
nẽ ponit gladii: ut rerũ fine cognos¬
cant me esse dñm qͥ fieri ista p̾cepi.
otest iuxta tropologiam. qͥa sor nom̃
hebraicũ uertitur in angustiam. oĩs
anima quȩ ꝑturbationib occupata
ẽ: sor appellari. Quȩ quando uide¬
rit ꝓ suis uiciis atq ꝓeccatis dĩ uidi¬
cio sub uerti ierłm. in qua fuit tẽplũ
&. pacis uisio: exultat. et ad se putat
urbis quondã inclitȩ imꝑiũ transfe¬
rendũ. Qđ ⁊ incontrariis dogmatib
accipitur. et in hominib scłi: qͣndo
uiderint hominẽ scm ꝑ negligentiam
esse ꝓ lapsũ. Eaudent enĩ ⁊ exultant:
quasi alioꝵ ruinȩ sua resurrectio sit.¬
ꝓpt̾ ea dñs cõminatur : qđ ipse contra
huiꝰcemodi homines di micet. ⁊ ascend̾e
faciat contra eos instar marinoꝵ flu¬

Expanded text:
in agro, sive in campo, hoc est in Phoenicis in agro, sive in campo, hoc est in Phoenicis littore, urbes et oppida, vici, atque castella, interficientur gladio. Μεταφορικῶς qui filias appellavit, interfectionem ponit gladii, ut rerum fine cognoscant me esse Dominum, qui fieri ista praecepi. Potest juxta tropologiam, quae Sor nomen Hebraicum vertitur in angustiam, omnis enim anima quae perturbationibus occupata est, Sor appellari, quae quando viderit pro suis vitiis atque peccatis Dei judicio subverti Jerusalem, in qua fuit templum et pacis visio, exsultat et ad se putat urbis quondam inclytae imperium transferendum. Quod et in contrariis dogmatibus accipitur, et in hominibus saeculi, quando viderint hominem sanctum per negligentiam esse prolapsum et gaudent et exsultant, quasi aliorum ruina, sua sit resurrectio. Propterea Dominus comminatur, quod ipse contra hujuscemodi homines dimicet, et ascendere faciat contra eos instar marinorum flu
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ regebat᷑ arbitrio. ⁊ quia illa deser¬
ta ẽ. idcirco ego implebor. siue quȩ ple¬
na fuit ante regredietur in solitudinẽ:
igit᷑ quia ista dixisti. n ruinis ierłm
quȩ dei iudicio ꝓpter peccata subuer¬
sa est insultasti: ꝓpt̾ ea ñ ꝑ nuntios nec
ꝑ quoslibet alios. sed ego ipse ero aduer¬
sũ te tẏre .&. instar fluctuũ maris as¬
cendere faciam contra te babylonios.
cũ plurimis nationib quarũ oppug¬
natione. muri tui ⁊ turres destruent᷑.
intantũ ut usq ad solum concidant. ⁊
puluis illius radatur siue in partes ua¬
rias uentiletur. ⁊ sic humiliabit᷑ ut pe¬
tre limpidissimȩ comparet᷑. Tantaq
erit in urbe quondã frequentissima.
solitudo: ut sagenȩ piscatorũ ex pan¬
dant᷑ et siccentur in medio eiꝰ. Ego
enĩ locutꝰ sũ dñs: cuiꝰ uerba irrita
esse ñ possunt. Et tradam eã in direp¬
tionẽ gentib. filiȩ quoq eiꝰ quȩ sunt

Expanded text:
illius regebatur arbitrio. Et quia illa deserillius regebatur arbitrio. Et quia illa deserta est, idcirco ego implebor, sive quae plena fuit ante, redigetur in solitudinem. Igitur ista dixisti, et ruinis Jerusalem quae Dei judicio propter peccata subversa est, insultasti. Propterea non per nuntios, nec per quoslibet alios, sed ego ipse ero adversum te, Tyre, et instar fluctuum maris ascendere faciam contra te Babylonios, cum plurimis nationibus, quarum oppugnatione muri tui, et turres destruentur, intantum ut usque ad solum concidant, et pulvis illius radatur, sive in partes varias ventiletur, et sic humiliabitur, ut petrae nitidissimae comparetur; tantaque erit in urbe quondam frequentissima solitudo, ut sagenae piscatorum expandantur, et siccentur in medio ejus. Ego enim locutus sum Dominus, cujus verba irrita esse non possunt. « Et tradam eam in direptionem gentibus. » Filiae quoque ejus, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad te gentes multas. sicut ascendit ma¬
re fluctuans: et dissipabunt muros ty¬
ri. ⁊ destruent turres eiꝰ. Et radam: Si¬
ue uentilabo̾ puluerẽ eius de ea: ⁊ da¬
bo eam in limpidissimã. siue nitidis¬
simã petrã. Siccatio sagenarũ erit in
medio maris: quia ego locutꝰ sũ ait
dñs ds̃. Et erit in direptionẽ gentib
filiȩ quoq eiꝰ quȩ sunt in agro. Siue
in campo gladio int̾ficientur : ⁊ scienł
quia ego dominus.
onsequent̾ ꝓphetiȩ ordo contexitur.
Locutus erat contra filios ammon.
⁊ moab et seyr. qui ipsi st̃ idumei.
⁊ philistum. qui st̃ in littore ⁊ funiculo
maris. Eundẽ limitẽ tenet. Post pales¬
tinos enĩ succedit phenicis regio. cuius
metropolis ẽ ciuitas tẏrus. quȩ appellat᷑
hebreo syroq sermone sor. Et qͥa capta¬
ierłm etiam ipsa gauisa ẽ. ⁊ insultauit
ac dixit. confractȩ st̃ portȩ popłoꝵ. ego
portũ tutissimũ habeo. illaq subuersa
ad me om̃is multitudo conuersa ẽ. quȩ

Expanded text:
ad te gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans. Et dissipabunt muros Tyri, et destruent turres ejus, et radam sive ventilabo pulverem ejus de ea, et dabo eam in limpidissimam sive nitidissimam petram. Siccatio sagenarum erit in medio maris, quia ego locutus sum, ait Dominus Deus, et erit in direptionem gentibus. Filiae quoque ejus quae sunt in agro sive in campo gladio interficientur, et scient quia ego Dominus. Consequenter prophetiae ordo contexitur. Locutus erat contra filios Ammon et Moab et Seir, qui et ipsi sunt Idumaei, et Philisthiim qui sunt in littore, et imaris eumdem limitem tenent. Post Palaestinos enim, succedit Phoenicis regio, cujus metropolis est civitas Tyrus, quae appellatur Hebraeo Syroque sermone Sor. Et quia etiam ipsa gavisa est, et insultavit ac dixit, « Confractae sunt portae populorum; » ego portum tutissimum habeo, illaque subversa ad me omnis multitudo conversa est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. De quo insupradicto ꝓpheta
do p̾stante qđ nobis uisũ est diximꝰ. Uñ
et duarũ legionũ dauid quarũ una ap¬
pellatur felethi. &. altera cȩlethi: ultima
ab eo qđ int̾ficerent atq iugularent.
ꝑditq dñs om̃s reliquias maritimȩ regio¬
nis: quȩ salsis tundit᷑ fluctib. Et uin¬
dictas non paruas. sed magnas faciet in
furore: ut furor eiꝰ finẽ habeat miscđiȩ.
Et post quã ultiones fecerit. arguens cum
furore: tunc cognoscant palestini quod
ipse sit dominus.

Expanded text:
tati sunt, de quo in supradicto propheta, tati sunt, de quo in supradicto propheta, Deo praestante quod nobis visum est diximus. Unde et duarum legionum David, quarum una appellabatur Phelethi, et altera Cerethi , ultima ab eo quod interficerent atque jugularent, Perditque Dominus omnes reliquias maritimae regionis, quae salsis tunditur fluctibus et vindictas non parvas, sed magnas faciet in furore, ut furor ejus finem habeat misericordiae. Et postquam ultiones fecerit arguens cum furore, tunc cognoscant Palaestini quod ipse sit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui &. ipsi de aureo babylonis calice in¬
ebriati st̃: &. sęuiunt &. toto animo
insultant. inimiciarũ contra ifrł uete¬
rũ recordantes. quib a di popło diuisi
sunt. Cumq dñs dicat. mͥ uindictã ego
retribuam dicit dñs: ipsi se ulciscuntur
int̾ficientes ⁊ ĩplentes antiqͣ odia. Propt̃
quȩ extentã suꝑ se manũ dñi sentient. q̃
int̾fici& int̾fectores. ꝑquo hex nescio
quid uolentes. cretenses int̾pretati st̃:
cũ ⁊ aquila &. sẏmmachis &. theodo¬
tio uł ipsũ uerbũ hebraicũ. cȩrethim.¬
uł int̾fectores et int̾fectionẽ uerterint.
ñ solum inp̃senti loco. s etiam insopho¬
nia. ubi contra palestinos ista dicunt᷑.
Gara direpta erit.&. ascalon in ꝑditio¬
nẽ. n azotꝰ &. accaron eradicabuntur.
Ue habitatorib funiculo maris: accolȩ
cretarũ uerbũ dñi suꝑ uos. chanaan
t̾ra alienoꝵ. et disꝑdam uos ex habita¬
id est int̾fectionẽ uł ꝑditionẽ int̾pre¬

Expanded text:
qui et ipsi de aureo Babylonis calice inqui et ipsi de aureo Babylonis calice inebriati sunt, et saeviunt, et toto animo insultant, inimicitiarum contra Israel veterum recordantes, quibus a Dei populo divisi sunt. Cumque Dominus dicat: Mihi vindictam, et ego retribuam , ipsi se ulciscuntur interficientes, et implentes antiqua odia. Propter quae extentam super se manum Domini sentient, quae interficiet interfectores. Pro quo LXX, nescio quid volentes, Cretenses interpretati sunt, cum et Aquila et Symmachus, et Theodotio ipsum verbum Hebraicum CHORETHIMvel interfectores vel interfectionem verterint, non solum in praesenti loco, sed etiam in Sophonia, ubi contra Palaestinos ista dicuntur : « Gaza direpta erit, et Ascalon, in perditionem, et Azotus et Accaron eradicabuntur. Vae habitatoribus funiculi maris, accolae Cretarum. Verbum Domini super vos Chanaan terra alienigenarum. Et disperdam vos ex habitaid est, interfectionem vel perditionem interpre
Abbreviated transcription (Latin):
nas. arguens infurore : ⁊ scient qͥa ego
dñs. cũ dedero uindictã meã suꝑ eoᷤ. Lxx.
Ropt̾ ea hȩc dicit ad onay dñs. Peo qđ
fecerunt alienigenȩ in ultione. ⁊ susci¬
tauerunt uindictã insultantes ex ani¬
mo. ut delerent usq inȩt̾nũ: ꝓpt̃ea hȩc¬
dicit adonay dñs. Ecce ego extendã ma¬
nũ meã suꝑ alienigenas. ⁊ disꝑdã siue
int̾ficiam cretenses. ⁊ perdã reliquias lit
inuindicta furoris. et cognoscent quia
ego ad onay dñs. cũ dedero ultionẽ meã
ost filios ammon. moabsuꝑ eos.¬
et seyr. qui ipsi sunt idumei. et ꝑ loth
&. esau popło isrł i domui iudȩ cogna
tione sociantur: uenit ad philistuim.
transtulert̃. non generali nomine om̃iũ
gentiũ quȩ ñ st̃ de genere udȩoꝵ. sed
speciali gentis suȩ quȩ nc̃ dicit᷑ palestina.
mutata . ꝙ. littera in .fͦi. iuxta grecorũ
fascha. grecũ et latinũ pascha cȩlebratur.
Philistũm int̾pretant᷑. cadentes poculo.

Expanded text:
nt quia ego Dominus, cum dedero vindictam meam super eos. LXX: Propterea haec dicit Adonai Dominus: Pro eo quod fecerunt alienigenae ultionem, et suscitaverunt vindictam insultantes, ex animo, ut delerent usque in aeternum: proptedicit Adonai Dominus: Ecce ego extendam manum meam super alienigenas, et disperdam, sive interficiam Cretenses, et perdam reliquias littin vindicta furoris, et cognoscent quia ego Adonai Dominus, cum dedero ultionem meam super eos. Post filios Ammon, Moab, et Seir, qui et ipsi sunt Idumaei, et per Lot et Esau populo Israel, et domui Judae cognatione sociantur. Venit ad Philistiim, transtulerunt, non generali nomine omnium gentium, quae non sunt de genere Judaeorum, sed speciali gentis suae quae nunc dicitur Palaestina mutata phe littera juxta Graecorum PHASE  , Graecum et Latinum pascha celebratur. Philisthiim interpretantur cadentes poculo,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficit. quẽ posuit in manu popłi sui
isrł. ut sub uertatur edom. ⁊ ira dĩ
sentiat ac furorẽ. &. intelligat un¬
dictam eiꝰ ad hoc ꝓfecisse. ut seruiat
domui iudȩ. Hoc est illud. qđ ⁊ a¬
postolꝰ disputat scribens. lacob di¬
lexi: esau aut̃ odio habui. Diligit
autẽ iacob: quia qͥ carneũ atq t̾re¬
num supplantat &. suꝑat. benedic¬
tiones illius meretur acciꝑe. Primũ
enĩ iuxta carnem. &. pꝰ ea iuxta sp̃m
uiuimꝰ : ante uicia. deinde uirtu¬
tes. quib uicia subruunt᷑. qͥa apposi¬
tũ ẽ cor hominis admaliciã apueri¬
tia. erroresq adolescentiȩ ȩtas mat᷑a
condemnat. Unde &. dauid: delicta
in quit iuuentutis. ⁊ ignorantiaᷤ meaᷤᷤ
ne memineris. Et tam̃ sciendũ quod
iacob accepit benedictionẽ primam.
esau scd̾am. et ad extremũ dr̃ de eo.
ro esse desistat. ⁊ idumea transeat in
fecerunt palestini inuindicta. ⁊ ulti
se sunt toto animo. in t̾ficientes ⁊ im¬

Expanded text:
interficit. Quem posuit in manu populi sui interficit. Quem posuit in manu populi sui Israel, ut subvertatur Edom, et iram sentiat Domini ac furorem, et intelligat vindictam ejus ad hoc profecisse, ut serviat domui Judae. Hoc est illud de quo et Apostolus disputat scribens: « Jacob dilexi, Esau autem odio habui . » Diligit autem Jacob, quia carneum atque terrenum supplantat et superat, et benedictiones illius meretur accipere. Primum enim juxta carnem, et postea juxta spiritum vivimus. Ante vitia, deinde virtutes quibus vitia subruuntur. Quia appositum cor hominis ad malitiam a pueritia, erroresque adolescentiae aetas matura condemnat. Unde et David: « Delicta, inquit, juventutis et ignorantias meas ne memineris . » Et tamen sciendum, quod Jacob primam accepit benedictionem, Esau secundam: et ad extremum dicitur de ro esse desistat, et Idumaea transeat in : Pro eo quod fecerunt Palaestini vindictam, et ulti se sunt toto animo interficientes et im
Abbreviated transcription (Latin):
pleant in dignationẽ. ⁊ ꝑ manus popłi
mei isrł inimicã gentẽ mea ira de seuiat.
⁊ intelligant contra iniquã ultionẽ
idumeȩ meã iustam fuisse uindicta.
dicit ad onay dñs.
ecundũ tropologiam: hic mͥ sensus ui¬
detur. Idumea t̾rena appellat᷑ ⁊ car¬
nea. quȩ consurgit contra sp̃m ut ñ
faciamus ea quȩ sp̃s st̃: et animã in
meditullio positam ad se trahere festi¬
nat. uultq ultiones reddere quib pͥuᷤ
subdita fuerat. filiis iuda. &. recordat᷑
doloris antiqui. qđ ñ ꝓpriȩ fuerit
potestatis: ⁊ idõ uindictã ex petit
de eis qui recedentes a carne. sp̃m se¬
quebant᷑. ꝓpt̾ea ipse dñs filioꝵ iuda
ultor existens. extendit manũ super
idumeã. et aufert de ea hominẽ. et
iumentũ. qͥcqͥd uł rationis uidetur
habere uł simplicis fidei. ut eã redi¬
gat in solitudinẽ: et de theman quȩ
int̾pretatur deficiens. et de dedan q̃
& ipsa cognationẽs sonat. om̃s gladio

Expanded text:
pleant indignationem. Et per manus populi pleant indignationem. Et per manus populi mei Israel mimicam gentem mea ira desaeviat, et intelligant contra iniquam ultionem Idumaeae meam justam fuisse vindictam, dicit Adonai Dominus. Secundum tropologiam hic mihi sensus videtur: Idumaea terrena appellatur, et carnea quae consurgit contra spiritum, ut non faciamus ea quae spiritus sunt, et animam in meditullio positam ad se retrahere festinat, vultque ultiones reddere quibus prius subdita fuerat filiis Juda, et recordatur doloris antiqui, quod non propriae fuerit potestatis. Et ideo vindictam expetit de eis, qui recedentes a carne spiritum sequebantur. Propterea ipse Dominus filiorum Juda ultor existens, extendit manum super Idumaeam, et aufert de ea hominem et jumentum. Quidquid vel rationis videtur habere, vel simplicis fidei, ut eam redigat in solitudinem, et de Theman quae interpretatur deficiens, et Dedan, quae et ipsa cognationem sonat, omnes gladio
Abbreviated transcription (Latin):
dulio sortitus uocabulũ ẽ. Esau quoq:
facta int̾pretantur. Et hoc sciendũ.
qd in hebreo nũquã scribatur idumea.
s semꝑ edom: quẽ idumeã ex pressit
greca translatio. Nequaꝗͣ gͦ idumea.
ut moab locutꝰ ẽ: s fecit ultionẽ de fi¬
liis uida. Peccauitq siue memoriã pͥsti¬
ni doloris tenuit: ut ultionẽ de eis cap.
aquib in utero supplantatꝰ ẽ. Id circo ñ
ꝑ angłos neq ꝑ alium quẽ libet: s ipse¬
dñs manũ extendens suꝑ idumeã. abstu¬
lit de ea hominẽ ⁊ iumentũ. Et ciuita¬
tes illiꝰ redegit indesertũ. id est theman
quã nos in austrũ uertimꝰ : de qua ⁊ de
alia urbe dedan. int̾fecti gladio cadent.
Cumq illi se de uida ulti fuerint: ego
dabo ultionẽ suꝑ idumeos ꝑ manũ siue
in manu popłi mei isrł: ut ab his oppͥ¬
mantur. in quos exercuere uindictã.
Qui facient in edom siue in idumeã. iuix¬
ta iram &. furorẽ meũ: ut meam ex¬

Expanded text:
dulio sortitus vocabulum est , Esau quoque dulio sortitus vocabulum est , Esau quoque facta interpretantur. Et hoc sciendum, quod in Hebraeo numquam scribatur Idumaea, sed semper Edom, quem Idumaeam expressit Graeca translatio. Nequaquam ergo Idumaea Edom, ut Moab locutus est, sed fecit ultionem de filiis Juda: peccavitque, sive memoriam pristini doloris tenuit, ut ultionem de eis caperet, a quibus in utero supplantatus est. Idcirco non per Angelos, neque per alium quemlibet: sDominus manum extendens super Idumaeam, abstulit de ea hominem et jumentum, et civitates illius redegit in desertum, id est, Theman, quam nos in austrum vertimus. De qua et de alia urbe Dedan interfecti gladio cadent. Cumque illi se de Juda ulti fuerint, ego dabo ultionem super Idumaeos per manum, sive in manu populi mei Israel, ut ab his opprimantur, in quos exercuere vindictam; qui facient in Edom sive Idumaeam juxta iram et furorem meum, ut meam ex
Abbreviated transcription (Latin):
nam eã desertã: ⁊ de theman fugientes
gladio cadent. Et dabo ultionẽ meam
suꝑ idumeã. in manu popłi mei isrł:
& facient in idumeã tuxta irã ⁊ furo¬
rẽ meũ: et cognoscent ultionẽ meam.
dicit ad onay dñs.
Upra. duo posuerat: ꝓ eo qđ dixerunt
moab & seyr. Et post ea de seir tacens:
contra moab tantũ locutꝰ est. Nc̃ red¬
dit ceptũ problema: quid seir. hoc est
idumea fecerit. Qđ aut̃ esau et seir.
& edom.& idumea & duma. una
gens appellant᷑: ñ ambiget qͥ scientiã
habuerit scripturarũ. Et ut de cȩte¬
ris ꝓpħis taceam. isaia. ieremia. amos.
qͥ contra idumeã & dumã. & edom
uaticinati st̃: abdias ꝓpheta totam
ꝓphetiam contͣ hanc dirigit nationẽ:
quẽ ut potumꝰ olim disseruimꝰ. ar¬
guitur gͥ seyr. Qui quia hispidꝰ erat:
pilosi nomen accepit. Et edom san¬
guinarius: qui ob lenticulȩ rufe coc-¬
ctionẽ. primogenita ꝑdidit: et ab e¬

Expanded text:
ponam eam desertam: et de Themam fugientes ponam eam desertam: et de Themam fugientes gladio cudent. Et dabo ultionem meam super Idumaeam, in manu populi mei Israel, et facient in Idumaea juxta iram meam, et furorem meum, et cognoscent ultionem meam, dicit Adonai Dominus. Supra duo proposuerunt, pro eo quod dixerunt Moab et Seir, et postea de Seir tacens, contra Moab tantum locutus est: nunc reddit coeptum problema, quid Seir, hoc est, Idumaea fecerit. Quod autem Esau et Seir, et Edom, et Idumaea, et Duma, una gens appellentur, non ambiget qui scientiam habuerit Scripturarum. Et ut de caeteris prophetis taceam, Isaia, Jeremias, Amos, qui contra Idumaeam, et Dumam, et Edom vaticinati sunt: Abdias propheta totam prophetiam contra hanc dirigit nationem, quem ut potuimus olim disseruimus. Arguitur igitur Seir, qui quia hispidus erat, pilosi nomen accepit, et Edom sanguinarius, qui ob lenticulae rufae coctionem primogenita perdidit, et ab e
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiȩ. Et iterũ. Contritũ ẽ cornu
moab. Hec autẽ dicunt᷑: ut sub nõie
moab stulta scłi incelũ se efferens
suꝑbia conteratur.
ec dicit dñs ds̃. Peo qđ fecit idumea
ultionẽ. ut se uindicaret de filiis uida.
peccauitq delinquens. et uindictam
ex petiuit de eis: id circo hȩc dicit dñs
ds̃. Ex tendã manũ meã suꝑ idumeoᷤ:
et auferam de ea hominẽ ⁊ iumentũ.
t faciam eã desertã ab austro: et qui
st̃ in dedan gladio cadent. Et dabo
ultionẽ meam suꝑ idumeã ꝑ manum
popłi mei isrł: et facient in edom iux
ta iram meã &. furorẽ meũ: & scient
Indignationẽ meã. dic̃ dñs ds̃. Lxx.
ec dicit adonay dñs. Peo qđ fecit idu¬
mea ut ulciscerent᷑ ultionẽ dedomo iu¬
da. et memoriã retinuert̃ mali. ⁊ ulti
sunt ultione: ꝓpt̃ ea hȩc dicit ad onay
dñs. Ex tendã manũ meã suꝑ idumeam:
⁊ int̾ficiam de ea hominẽ ⁊ pecus. Et po

Expanded text:
nificentiae. » Et iterum: « Contritum est cornu nificentiae. » Et iterum: « Contritum est cornu Moab. » Haec autem dicuntur ut sub nomine Moab, stulta saeculi in coelum se efferens superbia conteratur. « ec dicit Dominus Deus pro eo quod fecit Idumea ultionem ut se vindicaret de filiis Iuda peccavitque delinquens et vindictam expetivit de eis idcirco haec dicit Dominus Deus extendam manum meam super Idumeam et auferam de ea hominem et iumentum et faciam eam desertum ab austro et qui sunt in Daedan gladio cadent et dabo ultionem meam super Idumeam per manum populi mei Israhel et facient orem meum, et scient indignationem meam, dicit Dominus Deus. LXX: Haec dicit Adonai Dominus: Pro eo quod fecit Idumaea, ut ulciscerentur ultionem de domo Juda, et memoriam retinuerunt mali, et ulti sunt ultione: propterea haec dicit Adonai Dominus: Extendam manum meam super Idumaeam, et interficiam de ea hominem et pecus, et 291
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ꝑdam sapientiam sapientiũ. et in
telligentiam intelligentiũ reꝓbabo:
pauca de ꝓphetis exempla replicanda st̃.
Amos loquitur. hȩc dicit dñs ds̃. Suꝑ tͥb
impietatib moab ⁊ suꝑ quatuor ñ
auersabor eum: ꝓ eo qđ cõbussit ossa re
bustum. hoc dialectica arte subuertit᷑.
et instar incendii in cineres fauillasq
dissoluitur: ut ꝓbetur nichili qđ pu¬
tatur e̾ẽ fortissimũ. S et isaias suꝑbiã
arguit moab dicens. Audiuimꝰ contu¬
meliam moab contumeliosus ẽ nimis:
suꝑbiam eiꝰ abstuli. Ieremias quoq c̃¬
tra om̃s uaticinans nationes : ꝓpriȩ lo¬
quit᷑ ad moab. Qm̃ confidebas inmuni¬
tionib tus. Et post paululũ. Habebas
fiduciam ingła tua. Et iterũ. Quomͦ
dicitis fortes sumus. Ac de inde. Iux ta
ẽ dies moab ut ueniat: et malitia eiꝰ
uelox nimis. Et manifestius. Dicite qͦmͦ
contritꝰ ẽ baculus głosus. uirga mag¬

Expanded text:
dicitur: Perdam sdicitur: Perdam stelligentiam intelligentium reprobabo: pauca de prophetis exempla replicanda sunt. Amos loquitur: « Haec dicit Dominus super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non aversabor eum, pro eo quod combussit ossa regbustum hoc dialectica arte subvertitur, et instar incendii in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihili quid putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam arguit Moab, dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis: superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes proprie loquitur ad Moab: « Quoniam confidebas in munitionibus tuis . » Et post paululum: « habebis fiduciam in gloria tua. » Et iterum: « Quomodo dicitis fortes sumus? » Ac deinde: Juxta est dies Moab ut veniat, et malitia ejus velox nimis. » Et manifestius: « Dicite quomodo contritus est baculus gloriosus, virga mag
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾lium arte pugnandi. &. ex om̃i
parte circũ septi munitiq gradiant᷑:
tam̃ inclita eoꝵ terra ñ ẽ domꝰ habi¬
tationis. sed domus solitudinis. Qđq
se putant habere fontẽ scientiȩ. ⁊ ur¬
bem maritimã quȩ cunctas sustinere
possit scłi tẽpestates. sapientiã sibi n
fortitudinẽ ꝓmittentes: tam̃ illuc
conuertent᷑. ut &. ipsi tradant᷑ filiiᷤᷤ
orientis. ueri in xp̃o luminis. sic̃ tra¬
diti sunt filii ammon. qui sibi inhere¬
tica multitudine confidebant. Et consi¬
deremus ꝓfectũ: atq in ipsa cõminatione
clementiã d̃i ut tradant᷑ cũ filiis ãmon
filiis orientis inhereditat̾e. et nequaꝗͣ
heresis ulla nominet᷑ ingentib. sed
factis in moab iudiciis et ultionibus
ꝓ arrogantia. rerũ fine cognoscant do¬
minũ esse qui cuncta dispenset. Ad ap¬
ꝓbandũ autẽ qđ moab in p̃senti loco suꝑ
philosophoꝵ intelligatur suꝑbia. de qͥb

Expanded text:
ad praelium arte pugnandi, et ex omni ad praelium arte pugnandi, et ex omni parte circumsepti munitique gradiantur, tamen inclyta eorum terra non est domus habitationis, sed domus solitudinis. Quodque se putant habere fontem scientiae, et urbem maritimam quae cunctas sustinere possit saeculi tempestates, patientiam sibi et fortitudinem promittentes, tamen illuc revertentur, ut ipsi tradantur filiis Orientis veri in Christo luminis, sicut traditi sunt filii Ammon qui sibi in haeretica multitudine confidebant. Et consideremus profectum, atque in ipsa comminatione clementiam Dei, ut tradantur cum filiis Ammon filii Orientis in haereditatem: et nequaquam haeresis ulla nominetur in gentibus; sed factis in Moab judiciis suis, et ultionibus pro arrogantia, rerum fine cognoscant Dominum esse qui cuncta 290 dispenset. Ad approbandum autem quod Moab in praesenti loco super Philosophorum intelligatur superbia, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ego sim dñs. qui iudã tradidi ꝓpeccato.
et infilios ammon .&. moab ultor ex istã.
Usq hodie aut̃ moab qͥ int̾pretatur ex
patre. et seyr qui in pilosũ uertitur ⁊
hirsutũ: despicit &. contemnit do¬
mũ iuda in qua uera confessio ẽ. Et
putat tã facile eam posse sub uerti:
quã cęterarũ sub uertunt᷑ urbium
munim̃ta. Unde dñs cõminatur
aꝑturũ se siue dissoluturũ omnẽ for¬
titudinẽ moabitarũ : ut ciuitates
habere desistant. et nequaꝗͣ. in dialec¬
tica arte confidere. sed cuncti illius
t̃mini quos ꝓ illisione fluctuũ uocat
ꝓ munctoria destruant᷑. &. in clitȩ atq
electe t̾rȩ bethiesimoth quȩ int̾preta¬
tur domus solitudinis atq deserta. ⁊
beelmon. quȩ et ipsa uertitur habens
fontẽ siue suꝑ fontẽ. et cariathaim. ꝗͣ
septuaginta ciuitat̾ẽ maritimã tran¬
stulerunt: pereant. Quãuis enĩ habe¬
ant robora pugnatoꝵ. ⁊ inclita ꝑgatł

Expanded text:
ego sim Dominus, qui Judam tradidi pro peccato, ego sim Dominus, qui Judam tradidi pro peccato, et in filios Ammon, et in Moab ultor existam. Usque hodie autem Moab, qui interpretatur ex patre, et Seir, qui in pilosum vertitur et hirsutum, despicit et contemnit domum Juda, in qua vera confessio est, et putat tam facile eam posse subverti, quam caeterarum subvertuntur urbium munimenta. Unde et Dominus comminatur aperturum se, sive dissoluturum omnem fortitudinem Moabitarum: ut civitatehabere desistant, et nequaquam in dialectica arte confidere, sed cuncti illius termini quos pro illisione fluctuum vocant promontoria, destruantur. Et inclytae atque electae terrae Bethlesimoth, quae interpretatur domus solitudinis atque deserta, et Beelmeon, quae et ipsa vertitur habens fontem, sive super fontem, et Cariathaim, quam Septuaginta civitatem maritimam transtulerunt, pereant, quamvis enim habeant robora pugnatorum, et inclyta pergant
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃sentiarũ dñs cõminatur se humerũ
robur uidelicet &. fortitudin̾e moab
de ciuitatib eius dissoluturũ. siue aꝑ¬
turũ. ut ad ipsos quoq babyloniꝰ uictor
introeat. et ciuitates in moab esse desis¬
tant. et infinib eiꝰ. ac t̃minis urbes
inclyte destruant᷑: quarũ ponit nõĩa.
bethiesimoth.&. beelmon. et cariathaim.
Pro quib nescio quid uolentes hex int̾¬
pretati st̃ domũ bethiesimuth. cũ hoc
uocabulũ uillã desertã significet: be¬
elmeon quoq usq hodie in moab ui¬
cus sit maximus. quẽ illi uertert suꝑ
fontẽ : & cariathaim. ciuitatẽ mariti¬
mã. Traditurq &. ipsa cũ filiis aminon.
filiis orientis. babylonis uidelicet: iuxta
illũ sensum quẽ contra filios ammon in¬
t̃pretati sumꝰ. Et dabo inqͥt moab ĩ heredi¬
tatẽ : ut quomͦ filioꝵ ammon ñ ẽ memo¬
ria ultra in gentib. sic ⁊ in moab ulti¬
ones faciã atq iudicia. et cognoscant qd̵

Expanded text:
inpraesentiarum Dominus comminatur se humerum, inpraesentiarum Dominus comminatur se humerum, robur videlicet et fortitudinem Moab, de civitatibus ejus dissoluturum, sive aperturum, ut ad ipsos quoque Babylonius victor introeat, et civitates in Moab esse desistant, et in finibus ejus ac terminis urbes inclytae destruantur, quarum ponit nomina Bethiesimoth, et Beelmeon, et Cariathaim, pro quibus nescio quid volentes, LXX interpretati sunt domum Beth Iasimuth, cum hoc vocabulum villam desertam significet. Beelmeon quoque usque hodie in Moab vicus sit maximus, quem illi verterunt super fontem, et Cariathaim civitatem maritimam; traditurque et ipsa cum filiis Ammon, filiis Orientis, Babyloniis videlicet, jufilios Ammon interpretati sumus. Et dabo, inquit, Moab in haereditatem, ut quomodo filiorum Ammon non est memoria ultra in gentibus, sic et in Moab ultiones faciam atque judicia: ut cognoscant quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuda: id circo ecce ego dissoluã humerũ
moab. de ciuitatib ꝓ munctorioꝵ eiꝰ.
electã terrã domũ bethiesimuth. suꝑ
fontẽ urbis maritimȩ filios orientis.
suꝑ filios ammon. Dedi ei inhereditatẽ.
ut ñ sit memoria filioꝵ ammon ingen¬
tib: n in moab faciam ultiones: et scient¬
oc qd nos int̃pretati sumꝰ. &. seyr. in
lex ñ habetur: sed de theodotionis ȩdi¬
tione editũ est. Ridiculã uͦ in hoc loco he¬
brei narrant fabulam. Post ꝗͣ urbs aꝑta
templũq reseratũ est. filiiq amion et
moab et seyr ingressi sunt tẽplũ uidert̃q¬
cherubim ꝓtegentia ꝓpitiatoriũ. & di¬
xerunt. sicut cunctȩ gentes colunt simu¬
lachra. ita & iudas habet suȩ religionis
idola: id circo inquiunt iratꝰ est dñs.
&. eos tradidit captiuitati. Nos autẽ
hoc dicemus. qđ et isti in sultauerint
domui iudȩ quando a chaldeis capta ẽ.
putantes sicut in cȩteris gentib ñ fuit
testati. Idcirco ñ multo post tempore. s

Expanded text:
ssolvam humerum Moab de civitatibus promontoriorum ejus, electam terram domum Beth Jasimuth, super fontem urbis maritimae, filios Orientis super filios Ammon dedi ei haereditatem, ut non sit memoria filiorum Ammon in gentibus, et in Moab faciam ultiones, et cognHoc quod nos interpretati sumus et Seir, in LXX non habetur, sed de Theodotionis editione additum est. Ridiculam vero in hoc loco Hebraei narrant fabulam. Postquam urbs aperta, templumque reseratum est, filiique Ammon, et Moab, et Seir ingressi sunt templum, viderCherubim protegentia propitiatorium, dixerunt: Sicut cunctae gentes colunt simulacra, ita et Juda habet suae religionis idola. Et idcirco, inquiunt, iratus est Dominus, et eos tradidit captivitati. Nos autem hoc dicemus, quod et isti insultaverint domui Judae, quando a Chaldaeis capta est, putantes sicut in caeteris gentibus non ibi esse testati. Idcirco non multo post tempore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib. de ciuitatib in quã eiꝰ. et de
finib eiꝰ inclita t̾rȩ bethiesimoth et be¬
elmeon.&. cariathaim. filiis orientis: cũ
filiis ammon. Et dabo eam in heredita¬
tẽ. ut ñ sit memoria ultra filioꝵ ãmon
ingentib. et in moab faciam iudicia:.
et scient quia ego dñs. Lxx.¬

Expanded text:
civitatibus, de civitatibus, inquam, ejus, et de civitatibus, de civitatibus, inquam, ejus, et de finibus ejus, inclyta terrae Beth-Jesimoth et Beel-Meon et Cariathaim, Filiis orientis cum filiis Ammon, et dabo eam in haereditatem: ut non sit ultra memoria filiorum Ammon in gentibus. Et in Moab faciam judicia: et scient quia ego Dominus. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
excesserant modũ exultationis et gaudii
suꝑ ruina domus iudȩ. nequaꝗͣ tradant᷑
filiis orientis. sed sint indireptionẽ cun¬
ctarũ gentiũ. et int̾ficiant᷑ de popłis &
pereant. & conterant᷑. et nequaꝗͣ. de stir
pe abraham. s de cunctis nationib esse
credendi sint.&. tc̃ maloꝵ cognoscant
magnitudine et contritione sua ⁊ int̾¬
fectione popłi. qđ ipse sit dñs.
uod generalit̾ de eccła intelleximꝰ: super
uno quoq scõꝵ intelligi potest: ad quoꝵ
ruinã gaudent scłi homines. et ad uersa¬
riȩ potestates. si multi temporis ꝑdide¬
rint pudicitiam : dũ mali consolationẽ
suoꝵ scelerũ putant. si plures habeant
consortes criminũ atq supplicii. Et hoc
nemo facit : nisi fuerit filius ammon. hoc
ẽ filius popłi qui indeclinatione generatꝰ ẽ.
ec dicit dñs ds̃. Peo qđ dixert̃ moab ⁊
seyr. ecce sicut om̃s gentes domꝰ uda: id¬
circo ecce ego aꝑiam humerũ moab de

Expanded text:
excesserant modum exsultationis et gaudii excesserant modum exsultationis et gaudii super ruina domus Judae, nequaquam tradantur filiis Orientis, sed sint in direptionem cunctarum gentium, et interficiantur de populis, et pereant, et conterantur, et nequaquam de stpe Abraham, sed de cunctis nationibus esse credendi sint; et tunc malorum cognoscant magnitudine et contritione sua, et interfectione populi, quod ipse sit Dominus. Quod generaliter de Ecclesia intelleximus, super unoquoque sanctorum intelligi potest: ad quorum ruinam gaudent saeculi homines et adversariae potestates, si multi temporis perdiderint pudicitiam; dum mali consolationem suorum scelerum putant, si plures habeant consortes criminum atque supplicii, et hoc nemo fecit, nisi fuerit filius Ammon, hoc est filius populi, qui in declinatione generatus est. ec dicit Dominus Deus. Pro eo quod dixerunt Moab et Seir: Ecce sicut omnes gentes, domus Juda: Idcirco ecce ego aperiam humerum Moab de
Abbreviated transcription (Latin):
litate qui meos ꝑsequebant᷑. terrã quoq
isrł. sensus uidentis dm̃ e̾e̾ desolatã uir¬
tutũ choro. et qm̃ filii domus iuda. do
mus dñm confitentis. in qua ẽ uera fi¬
des. ⁊ recta confessio. ducti st̃ in capti
co o om̃is insultans. traderis filiis orien¬
talib. qui de uͦ lumine st̃ ꝓfecti. et
traderis eis inhereditatẽ: ut tu quoq
discas dñm confiteri. Et ꝑ translationẽ
dr̃ qđ filii orientis ponant suꝑ eos caulas
suas. et figant tentoria. et bibant lac. et
comedant fruges: & ciuitates quondam
suꝑbiȩ. fiat in habitaculũ cameloꝵ. qͥ
possint deposito onere peccatoꝵ intrare
ꝑforam̃ acus. et in cubile pecoꝵ quȩ re¬
gunt᷑ a pastore bono: ut cũ hȩc fecerint.
mixti &. traditi orientis pastorib in¬
telligant qđ ipse sit dñs. Rursũq ex ꝓ¬
brat eis: quare in sultauerint nimio
cordis affectu ruinis popłi dĩ. ⁊ terrã
ifrł putauerint om̃ino desertã. Ero qͦ
mereant᷑ manũ ulciscentis dĩ. ut qui

Expanded text:
qui meos persequebantur: terram quoque Israel, sensus videntes Deum, esse desolatam virtutum choro; et quomodo filii domus Juda, id est, Deum confitentis, in qua est vera fides et recta confessio, ducti sunt  Al. sico, o omnis insultans, traderis filiis Orientalibus qui de vero lumine sunt profecti et traderis in haereditatem, ut tu quoque discas Dominum confiteri. Et per translationem dicitur, quod filii Orientis ponent super eos caulas suas, et figant tentoria, et bibant lac, et comedant fruges, et civitas quondam superbiae fiat in habitaculum camelorum, qui possint, deposito onere peccatorum, intrare per foramen acus , et in cubile pecorum, quae reguntur a pastore bono , ut cum hoc fecerint, mixti et traditi Orientis pastoribus, intelligant quod ipse sit Dominus. Rursumque exprobrat eis, quare insultaverint nimio cordis affectu ruinis populi Dei, et terram Israel putaverint omnino desertam: pro quo mereantur manum ulciscentis Dei, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
sermo conuertit᷑ ꝓphetalis. Primũq
contra filios ammon: qui habebant
metropolim nomine rabath. Quȩ ho¬
die a rege ȩgypti ptholomeo cognom̃¬
to philadelpho. qui arabiam tenuit
cũ iudea. philadelphia ẽ nuncupata.
Fili inquit hominis. pone siue offirma
faciem tuã. contra filios ammon qͥ de
lothstirpe generati sunt: ⁊ dices ad eos.

Expanded text:
sermo convertitur prophetalis. Primumque sermo convertitur prophetalis. Primumque contra filios Ammon qui habebant metropolim nomine Rabbath, quae hodie a rege Aegypti Ptolomeo cognomento Philadelpho qui Arabiam tenuit cum Judaea Philadelphia nuncupata est. « Fili, inquit, hominis, pone sive obfirma faciem tuam contra filios Ammon, » qui de L
Abbreviated transcription (Latin):
et dices filiis ammon. Audite uerbũ
dñi dĩ. Hȩc dicit dñs ds̃. Pro eo qđ dixis¬
tis. euge euge suꝑ scũariũ meũ. Siue
quia gauisi estis suꝑ scuariũ meũ. qͥa
pollutũ ẽ. et suꝑ terrã isrł quia deso¬
lata ẽ. et suꝑ domũ iuda qͥa ducti st̃
in captiuitatẽ : id circo ego tradã te
filiis orientalib: Siue edemꝰ. in heredi¬
tatẽ .&. collocabt caulas suas in te. et
ponent in te tentoria sua. Ipsi come¬
dent fruges tuas: &. ipsi bibent lac.
bitaculum cameloꝵ. Siue ciuitatẽ am¬
es ex toto affectu: Siue insultasti ex ani¬
mo tuo. suꝑ terrã ifrł: id circo ego ex
tendam manũ meã suꝑ te. et tradã te
in direptionẽ gentium. et int̾ficiam te
in babylonẽ qui potuerat euadere.⁊
nuntiauit urbẽ iamiãq capiendam.
uł cũ templo esse sub uersam: iuxta c̃¬
suetudinẽ om̃iũ ꝓpħarũ ad uersũ cȩte¬
ras incircuitu nationes. quȩ insulta¬
uerant runȩ ierłm. templiq incendio.

Expanded text:
rbum Domini Dei, haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod dixistis, euge, euge super sanctuarium meum sive quia gavisi estis super sanctuarium meum, quia pollutum est, et super terram Israel, quia desolata est, et super domum Juda, quia ducti sunt in captivitatem: idcirco ego tradam te filiis Orientalibus sive CEDEM in haereditatem, et collocabunt caulas suas in te, et ponent in te tentoria sua: ipsi comedent fruges suas, et ipsi bibent lac bitaculum camelorum sive civitatem Ames ex toto affectu sive insultasti ex animo tuo super terram Israel: itendam manum meam super te, et tradam te in direptionem gentium, et interficiam te in Babylonem qui potuerat evadere, et nuntiavit urbem jam jamque capiendam, vel cum templo esse subversam, juxta consuetudinem omnium prophetarum adversum caeteras in circuitu nationes, quae insultaverant ruinae Jerusalem templique incendio,
Abbreviated transcription (Latin):
ut cunctus simul popłs manib ⁊ pedib
concreparet. et ex toto cordis clamaret
affectu. eo qđ t̾ra ifrł esset desolata. ꝓp¬
terea ñ ꝑ angłos. neq ꝑ alia ministeria.
sed ipse dñs extendens manũ ad ꝑcuti¬
endũ. tradet eam ad direptionẽ. nequaꝗͣ
camelis et ouiũ gregib: s manifestiꝰ
gentib. ut de popłoꝵ numero pęnitꝰ
eradicetur &. pereat. et redigatur ad
nichil. et postꝗͣ. contrita fuerit. tunc
intelligat qđ ipse sit dñs qui cuncta
diiudicet. ⁊ in om̃s t̾ras habeat potes¬
ossumus iuxta tropolotatẽ.¬
giam filios ammon intelligere qui
de loth inspelunca generati sunt semi¬
ne. &. generati in ȩbrietate &. in cestu:
om̃s hereticos. De quib dicit.⁊ apłs
iohannes. Ex nob̾ exierunt. sed ñ fue¬
runt ex nob̃: si enĩ fuissent ex nob̾.
ꝑmansissent utiq nob̾cũ. Isti de in

Expanded text:
ut cunctus simul populus manibus et pedibus ut cunctus simul populus manibus et pedibus concreparet, et ex toto cordis clamaret affectu: eo quod terra Israel esset desolata. Propterea non per Angelos, neque per alia ministeria, sed ipse Dominus, extendens manum suam ad percutiendum, tradet eam in direptionem, nequaquam camelis et ovium gregibus, sed manifestius gentibus, ut de populorum numero penitus eradicetur, et pereat, et redigatur ad nihilum: et postquam contrita fuerit, tunc intelligat quod ipse sit Dominus qui cuncta dijudicet, et in omnes tPossumus juxta tropologiam filios Ammon intelligere, qui de Loth in spelunca genarati sunt semine, et generati in ebrietate et incestu, omnes haereticos, de quibus dicit et apostolus Joannes: « Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . » Isti de
Abbreviated transcription (Latin):
tisse arabiam. postꝗͣ. capta ẽ ierłm: supra
scriptura testatur. Et tu fili hominis.
pone tͥ duas uias ammon et ierłm: et ue¬
niat gladius regis babylonis. Et iterũ.
In capite uiȩ ciuitatis coniciet: uiam
pones ut ueniat gladius ad rabath fi¬
lioꝵ ammon. et ad uidã in ierłm mu
nitissimã. Et rursũ. Hȩc dicit dñs deus
ad filios ammon: et ad opꝓbriũ eoꝵ.
Uenient gͦ filii edem. & collocabunt cau¬
las suas quasi pastores: figentq tentoria.
Ipsi uastabunt fruges tuas: et bibent
lac ⁊ ub̾tatẽ terrȩ inmissis gregib ca-¬
meloꝵ et om̃iũ popłoꝵ. ita ut sint fi¬
lii ammon incubile pecoꝵ. et maloꝵ
necessitate in telligant qđ ipse sit dñs
qui hȩc futura p̃dixit. et ut fierent
imꝑauit. Nec hoc suffecit filiis ãmon.
ut insultarent et dicerent. euge euge
suꝑ templo et scu̾̃ario dñi. qđ pollu¬
tum erat diuersarũ introitu natio¬
num: sed tanta fuit insultandi lasciuia.

Expanded text:
tisse Arabiam, postquam capta est Jerusalem, supra tisse Arabiam, postquam capta est Jerusalem, supra Scriptura testatur: « Et tu, fili hominis, pone tibi duas vias Ammon et Jerusalem, et veniat gladius regis Babylonis. » Et iterum: « In capite viae civitatis conjiciet viam, ponens, ut veniat gladius ad Rabbath filiorum Ammon, et um: Haec dicit Dominus Deus ad filios Ammon, et ad opprobrium eorum . Venient ergo filii CEDEM, et collocabunt caulas suas, quasi pastores, figentque tentoria. Ipsi vastabunt fruges tuas, et bibent lac, et ubertatem terrae, immissis gregibus camelorum, et omnium populorum: ita ut sint filii Ammon in cubile pecorum, et malorum necessitate intelligant, quod ipse sit Dominus qui et futura praedixit, et ut fierent imperavit. Nec hoc suffecit filiis Ammon, ut insultarent, et dicerent: Euge, euge super templo et sanctuario Domini, quod pollutum erat diversarum introitu nationum; sed tanta fuit insultandi lascivia,
Abbreviated transcription (Latin):
eodem ꝓpheta plenius disputauimus.
ꝓeo qđ dixistis euge euge. siue exultasti
& gauisi estis. quia templũ et scũa¬
rium meũ hostium in gressione pollu
tribuũ. quȩ nunc ductȩ st̃ in captiui¬
tatẽ: ꝓpt̾ ea et ego tradã te filiis
edem. quos orientales int̾pretati sumꝰ.
Nulliq dubiũ est: madianitas et totã
heremi uastitatẽ. ad iacere terrȩ ara¬
biȩ. qui habent cameloꝵ greges. ouiũq
et caprarũ multitudines: et his opib
uictitant. Quod &. t̾rȩ isrł iniudicum
libro accidisse narrat hẏstoria: qͣndo
uenert madianei. et de pasti sunt usq
renos. qui nc̃ sarraceni appellant᷑. assu¬
mentes sibi falsũ nom̃ sarrȩ. quo scilicet
de ingenua. et domina uideantur esse
generati. scriptura significat. Dicit᷑q
de rege nabuchodonosor et om̃i eiꝰ exer¬
citu: qđ ueniat &. capiat urbem rabath.
quȩ uł ꝓpͥȩ hoc appellat᷑ nomine uł ob
magnitudinẽ. Rabath enĩ. maxima dr̃.
Et ne dubitemꝰ nabuchodonosor subuer¬

Expanded text:
eodem propheta plenius disputavimus. « Pro eo quod dixistis, Euge, euge, » sive insultastis et gavisi estis, quia templum et sanctuarium meum hostium ingressione polluttribuum, quae nunc ductae sunt in captivitatem, propterea et ego tradam te filiis Edom, quos Orientales interpretati sumus. Nullique dubium est Madianitas et totam eremi vastitatem adjacere terrae Arabiae, quia habent camelorum greges oviumque et caprarum multitudines, et his opibus victitant; quod et terrae Israel qui Judicum libro accidisse narrat historia, quando venerant Madianaei, et depastae sunt usquerenos qui nunc Saraceni appellantur, assumentes sibi falso nomine Sarae, quo scilicet de ingenua et domina videantur esse generati, Scriptura significat, diciturque de rege Nabuchodonosor et omni ejus exercitu, quod veniat et capiat urbem Rabbath, quae vel proprie hoc appellatur nomine vel ob magnitudinem: Rabbath enim maxima dicitur. Et ne dubitemus Nabuchodonosor subver