comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et tradentes custodib in qͦddam
eum ꝑduxerunt cenobium. inqͦ
latuit ꝑ annorũ circulũ duorũ.
Serinus nomine. qui ob metum
supradicti ebroini cum aliis quoᷤᷤ
regis gloriosi theoderici ac princi¬
pis ebroini decretũ est: ut ad pa¬
lacium reuerteretur. Tunc &¬
enĩ beatus leo degaris ex monas.¬
terio inquo tenebat᷑ absconditꝰ.
egredi. & inp̾sentia regis ussus
est accersiri. Qui cͣ simul con¬
iuncti & obtutib principum
fuissent oblati. multis contume¬
liis affecti. & obꝓbriis ab ebro
peccauimus s maior sua clemͣ¬
tia. qui nos dignatus ẽ uocare
ad talem głiam. Sed tu miser¬
ebroine qui tantã penã ĩgeris
francorũ genti. potiꝰ inte uleis¬
ceris. qui uitam aliis auferre
cupis. M ultos equidẽ decepis¬
ti.& exules a solo patͣrono fecis¬
ti. Nam magis tu exularis. qͥ a
&e temporalem & futuram głam
cito ꝑdes. Qmͣ dum suꝑare cu-¬
pis omnes habitatores intota fran¬
tia. tuam tibi potius aufers

Expanded text:
Et tradentes custodibus in quoddam Et tradentes custodibus in quoddam cum perduxerunt coenobium, in quo latuit per annorum circulum duorum, Warinus nomine, qui ob metum supradicti Ebroini cum aliis quos regis gloriosi Theodorici ac principis Ebroini decretum est ut ad palatium reverteretur. Tunc etiam beatum Leodegarium ex monasterio in quo tenebatur absconditus egredi et in praesentiam regis jussum est accersiri. Qui cum simul conjuncti et obtutibus principum fuissent oblati, multis contumeliis affecti et opprobriis ab Ebroipeccavimus; sed major est ejus clementia qui nos dignatus est vocare ad talem gEbroine, qui tanta poena infers Francorum gente, potius in te ulcisceris, qui vitam aliis auferre cupis. Multos equidem decepisti et exolis a solo paterno fecisti; nam magis tu exolaris, quia et temporalem et futuram gloriam cito perdes, quoniam dum superare cupis omnis habitatoris in tota Francia, tuam potius auferis
Abbreviated transcription (Latin):
isset. Ex his enĩ consiliariis duo u¬
delicet dido a. wamerus quasi ca-¬
put effecti maliciȩ. direrunt se pos¬
se eũ rapere deciuitate. & in eo face¬
re uindictam : ex qua re: malitia
ebrõm eẽt satiata. Gauisus ergo
ebroinus de eoꝵ responso. dedit eis
exercitum copiosũ ualde. Qui con¬
festim ꝑrexerunt ciuitatẽ eduãm.
& cireumdantes eam c̃ eoꝵ exercitũ.¬
deuastabant circuctũ. Hec uir
ꝓ plebe sibi cõmissa: dni secutus
exemplum: animam suam maleis
ponere ꝓou̾ib suis. easq cupiens
lucrifãcere magisquã sui solius
temporalem quereret. salutem: om
nem clerũ ciuitatis aggregari iussit
c̃ reliquiis & crucib ce choris psal¬
lentium. & obuiam abiit c̃ dei lau¬
dib. siuis inimicis: & sponte se op¬
reuerencia reliquiarũ: eũ cõpre-¬
henderunt. Qui prius exclamais.
eũ ẽt᷑ra ciuitatẽ. & implentes
lerunt formsecus humanũ. in¬
trinsecus incluserunt diuinũ.

Expanded text:
isset. Ex his enim consiliariis duo, viisset. Ex his enim consiliariis duo, videlicet Diddo et Waimeris ex nomine, caput effecti maliciae, dixerunt se posse eum rapere de civitate et in eum facere vindictam, ex qua malitia Ebroini esset satiata. Gavisus namque Ebroinus de eorum responso, dedit eis exercitum copiosum valde. Qui festini perrexerunt ad civitatem Aeduam, et circumdantes eam cum eodem exercitu,devastabant circa muri circuitupro plebem sibi commissam, Domini secutus exemplo, animam suam mallens ponere pro ovibus suis eisque cupiens lucri facere, quam suam soli temporalem querere salutem, tunc omnem clerum civitatis adgregare iussit, cum reliquiis, crucibus et choris psallentium obviam habiit cum Dei laudibus ad suis inimicis et sponte se obreverentia reliquiarum eum conprehenderunt. Qui exclamans eum extra civitatem, et implentes lerunt fortrinsecus incluserunt divinum.
Abbreviated transcription (Latin):
simul letati summo gaudio cripu-¬
ebroinus ñ est passus suos consoti¬
os uel paululũ requiescere. s fuga¬
cit᷑ noctu ab ipsa abscessit cuuta¬
aliquando aduersarios. se sociaũ
ut amicus. S ñ post multũ tem¬
poris. multis scelerib gestis. col¬
lectis sibi maloꝵ sociis. francorũ ꝑuĩ
intraiit fines. & ẽ tirannide crude¬
lissimã se ingerens. theoderici głio¬
si regis se pͣfentauit obtutib : atq
ab eodem restitutus ẽ inpͥorem gra¬
qui eũ uoluerant habere subregu.¬
lũ. Qui ut leo rugiens int̾ feras ce¬
teras. resonuit rugitus eiꝰ ꝑ francoꝵ
terras. Om̃s uͦ qui aduersus eum
olim cogitauerant mala tremefac
leo degarius c̃ ad suam plebem res¬
taurandam resideret inurbe sua¬
edua. reminiscens ebromus maloꝵ
omniũ quȩ circa se c̃ rege hyderico¬
eũ egisse putabat: adunctis sibi
in consilio nequissimis mimicorum
sociis consulere cȩꝑit que madmodõ
eundem pontificem destruere potu¬

Expanded text:
simul laetati summo gaudio tripusimul laetati summo gaudio tripuEbroinus non est passus suos vel modicum requiescere, sed fugaciter noctu ab hac abscessit civitahabuerat adversarios, se sociavit ut amicis. Sed non post multum temporis multis sceleribus gestis, collectis sibi malorum sociis, Francorum per vim penetravit fines: et cum tyrannide crudelissime se gerens, Theodorici gloriosi regis se praesentavit obtutui, atque ab eodem rege restitutus est in priore graqui eum noluerant habere subregulum. Qui ut leo rugiens inter caeteras feras, resonuit rugitus ejus per Francorum terras. Omnes vero qui adversus eum olim cogitaverant mala tremefactLeodegarius cum ad suam plebem restaurandam resideret urbe sua Aedua, reminiscens Ebroinus malorum omnium, quae circa eum cum rege Childerico egisse potabat, tunc, adiunctis sibi in consilio nequissimis inimicorum sociis, consolere coepit, quemadmodum eodem pontificem distruere potu
Abbreviated transcription (Latin):
tes steterunt concordes .⁊. amen
ab albate intͣ se iuncti: aliquod
spatiũ temporis utͣq penicenti¬
am agentes intͣ contubernia mo¬
nachoꝵ strenue habitare. quasi
ꝑ petui monachi conati sunt ꝑ
functo. germanus ceodericus in
regnũ sublimatur: Hec audi-¬
desiderantes aspectũ eorũ cer-¬
nere. cũ fauore magno uota eoꝵ.¬
cõplentes : ad ꝓpria eos nͥtuntur
reducere. ꝑ ergentes de utrisq
partib ad supradictũ monaste¬
rium cogebant eos recedere.
o ad eorum domos remeare.:
rũ longinquis ualde fuerant
consentientes: aid quieuerunt de¬
p̃cantib. Cuͣ benedictione quip¬
pe patris monasteruĩ. deserentes.
conglutinati pacis eoncordia ꝓ¬
cedentes. uenerunt simul ebroi¬
nus seilicet cͣ pontifice leo dega¬
rio ciuitatẽ augustidunũ. Quã
qͦd recepissent patrem. quẽ amis¬
sisse se plangebant olim guberna¬
torem. Quem receptũ collocaue¬
runt in sedem pristinã. ut frue¬
ret᷑ cũ suis ouib leticia. Qui cũ

Expanded text:
tes steterunt concordes. Jubente tamen abbate sejuncti, aliquod spatium temporis utrique poenitentiam agentes, inter contubernia monachorum strenue habitare quasi perpetui monachi conati sunt. Cfuncto, ejus germanus Theodoricus in regno sublimatur. Haec audidesiderantes aspectum eorum cernere, cum favore magno vota complentes ad propria nituntur reducere, pergentes de utrisque partibus ad supradictum monasterium cogebant eos procedere et ad eorum domos remeare. rum longaevis valde fuerant, consentientes acquieverunt deprecantibus. Cum benedictione quippe Patris monasterii ipsius conglutinati pacis concordia, procedentes venerunt simul Ebroinus scilicet cum pontifice Leodegario ad civitatem suam Augustodunum. Quam quod recepissent Patrem, quem amisisse plangebant olim gubernatorem. Quem receptum collocaverunt in sedem pristinam, ut frueretur cum suis laetitia. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
ollialo quodam uiculo apͣsule¬
deportatũ. ibi turba magna
monachorũ ex sciͣ maxentii
cenobio. inquo prius abbas
clesia ꝑ mõtantes : Diluculo uͦ
quȩdã aduenit mulier defe-¬
rens semiuiuum. in brachiis
trium. qui priusquã ad scm
posuit subferetro. & cũ fletu
inuocauit scm uirum dicens
Dnẽ mi: redde filium meum.
Et cũ fere ꝑ horarũ trium
spatium: Hec dep̾cando cla-¬
maret: quasi de graui somno
ter ubi es: Ipsa gaudens rece¬
pit filiũ reduiunm: quem
amiserat defunctũ. Hoc mag-¬
no &e mirabili facto miraculo:
magna fides ꝓcessit inpopulo.

Expanded text:
oialo quodam viculo dilatum: ubi turba magna monachorum ex sancti Maxenti coenubium, in quo prius abba fecclesia pernoctantes. Diluculo vero quedam accidens mulier, deferens simevivum in brachiis trium, qui priusquam ad sancposuit sub feretro et cum fleto invocavit sanctum virum, dicens: 'Domine mi, redde mihi filium meum!' Et cum fere per orarum trium spatium haec depreeando clamaret, quasi de gravi somno ter, ubi es?' Ipsa gaudens recipit filium reddaevivum, quem amiserat defunctum. Hoc magnum et mirabile fuit miraculum, ex quo magna fides processit in populo
Abbreviated transcription (Latin):
relicto rege.&. omniuͣ potestatum
sub limitate ꝓ nichilo reputans qͦd
habet᷑ in mundo. eadem nocte ꝓ
fieri potuisset. Hec audiens rex
constrastatus ẽ ualde ac merens
quendam ex suis fidelib cum
exercitu magno post ipsũ misit:¬
& secutus eum ꝑ totam illam

Expanded text:
relicto rege et omnium potestatum relicto rege et omnium potestatum sublimitatem , pro nihilo reputans, quod habetur in mundo, eadem nocte prfieri potuisset. 7. Hoc rex audiens, contristatus valde ac merens, quendam ex suis fidelibus cum exercitu magno post ipsum misit. Et secutus eum per totam illam
Abbreviated transcription (Latin):
re: ipse nequaquã renuens se im-¬
plere nititur uotũ depͣcantis.
Qui c̃ appropinquante iã die ad
missarũ sollemnia celebranda
&e malum seminariũ odii simul
haberent absconditũ: instigator
qui a transacta celeritate missa
men nequã aduersũ tẽ a tius in¬
iam olim est seminatũ. in hac noc-¬
te conseminare ẽ decretũ. Quod
audiens pontifex dissimulando
distulit. & se letũ ostendit: non
ꝓmagno ducens. aparuit ultu
claruis. sollemnia missarũ quȩ ce-¬
perat honestissime consummauit.
Sed cõmunonẽ scãm cũ ipse ac
rex ꝑcepisset. rer ad palatiũ ꝑgeis
abiit pransurus. Pontifex uͦ cũ
suũ cunsũmasset officium ai me-¬
rum cͣ suis accepisset. sicut impo¬
sitũ est fragilitati humane: me¬
tuens animositatẽ regis. tractare
cepit quid in hoc conflictu agere
linquere & xpͣm sequi : quã locũ
regi dare &. manus regis sanguine
sacerdotis. in tam magnũ diem fes¬
tum comquinare. ne forte fieret

Expanded text:
re, qui nequaquam rennuens, sed imre, qui nequaquam rennuens, sed implere nititur votum depręcantis. Qui cum, adpropinquante iam die ad missarum sollemnia celebrandumet malo seminario odii simul haberent absconditum, tunc insticquia, transacta celebritate missarmen nequam adversum te a tuis ini corde iam quod olim est seminatum, in hac nocte consummare est decretum'. Quoaudiens pontifex dissimulando distulit, et se laetum ostendit, nec pro magno ducens apparuit vultu clarus, et solemnia missarum quae coeperat honestissime consummavit. Sed communionem sanctam cum ipse ac rex percepissent, rex ad palatium pergens abiit pransurus: pontifex vero cum suum perconsummasset officium, et merum cum suis accepisset, sicut est fragilitatis humanae, metuens animositatem regis, tractare epit, quid in hoc conflicto agere linquere et Christum sequi, quam locum regi dare et manus regis sanguinem sacerdotum in tam magnum diem festum coinquinare, ne forte fierit
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio luxouio illico desti¬
nauit : ut monachus effici de¬
in regno: germanũ suũ theode¬
ricũ cuidam dei seruo conseruandũ.
ac nutriendũ dedit. isdem uero
leodegariũ pontificem suꝑ omnẽ
domum suam sublimauit. &
maiorẽ domus in omnib consti.¬
tu it. Qui acceptis huius regis
gubernaculis. quic quid maxime
cetũ quorũ uita laudabilis astabat
regna francorũ resticuit. ut om̃s
se gratubarent᷑ regem sibi habe¬
re hyidericũ: ac rectorẽ palatii
leo degarium. Cũ hec pene anniᷤ
aduersaruis cuius est consutu¬
dinis. inuidie conditionib bona
destruere: cepit sodales suos qͦs
secũ elegerat. isdem pontifex ha-¬
bere socios gubernaculi. inuidie
malo instigare . & inter ipsum
ce regem ⁊iraniam discordie se¬
minarȩ. His itaq dieb iam e¬
minebat celeber rimꝰ paschalis
dies. Tunc flaglitance pontifice
ut inaugustiduno urbe sua ipsuͣ
sci̾ssimu̾ diem iuberet rex celebra-¬

Expanded text:
monasterio Luxovio ilico distimonasterio Luxovio ilico distinavit, ut monachus effici dein regno germanum suum Theodericum cuidam Dei servo conservandum ac nutriendum dedit. Idem vero Leudegarium pontificem super omnem domum suam sublimavit et maiorem domus in omnibus constituit. Qugubernaculis, quidquid maxime ocerum, quorum vita laudabilis constabat, regna Francorum restituit, ut omnes se gratularentur regem sibi habere Childericum ac rectorem palatii Leodegarium. Cum haec pene annis adversarius, cuius est consuetudinis invidiae suae conditionis bona distruere , coepit sodales suos, quos secum elegerat idem pontifex habere socios gubernaculi, invidie malum instigare et inter ipsum et regem zizaniam discordiae seminare. His itaque diebus iam aeminebat celeberrimus paschalis dies. Tunc flagitanti pontifice, ut Agustoduno urbe sua ipsum sanctissimum diem rex iuberet celebra
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ leduorũ ciuitas decreue¬
runt pontificem. Quam ꝑ annos
decem strenue gubernaret. eodẽ
idem pontifex hec audiens. con¬
cito cursu inpalatiũ ꝑrexit : ac
c̃ suis similib de rege tractare
cepit. Qui audientes hilddericũ
austrasyoꝵ. regẽ in adolescentia¬
Tua regnũ usta sui temporis etatt̃
optime disponentẽ. elegit quedã
par francorũ uolentes eũ regem¬
habere. Nam ebroinus qui maior
domus fuerat sub rege lothario.
theodericũ germanũ cupiebat
sub rogare frĩ in regeno. Ipse uͦ
ebroinus erat tunc odiosus int̾
francos. quia metuebant eius
erant: sub rege lochario. Relicto
suo consilio hyldericũ into subli¬
mauert᷑ ia regno francorũ. Tunc
ebroinus uidens se destutũ ce
ꝓ nichilo suuiͣ eẽ consiliũ. tͣritꝰ
pauore regeni petiit ut relictis
omnib uitã cocederet : & in mo¬
nasteriũ abire ꝑmicteret. Cui
depͣcanti. & domno leodegario
intercednte rex consensit. & in

Expanded text:
que est Aeduorum civitas, decreveque est Aeduorum civitas, decreverunt pontificem. 4. Quadecem strenue gubernaret, eodem idem praesul haec audiens, concito cursu in palatium perrexit, ac cum suis similibus de rege tractare coepit. Qui audientes Hildericum Austrasiorum regem in adolescentia regnum juxta sui temporis aetatem optime disponentem, elegit quaedam pars Francorum, volentes eum habere regem. Nam Ebroinus, qui major domus fuerat sub rege Lothario, Theodoricum germanum ejus cupiebat subrogare fratris in regno. Ipse vero Ebroinus erat tunc odiosus inter Francos. Et quia metuebant hujus sustinuerant sub rege Lothario, relicto ejus consilio Hildericum in toto sublimaverunt regno Francorum. Tunc Ebroinus videns se destitutum et pro nihilo suum esse consilium, territus pavore regem petiit ut relictis omnibus vitam sibi concederet, et in monasterium abire permitteret. Cui deprecanti et domno Leodegario interced
Abbreviated transcription (Latin):
opib dicauit. S c̃ iuxta monita
sui pontificis idoneũ se pꝑasset.
&e clarus habebat᷑ pre omnibꝰ : &
odor eiꝰdem suauitatis in tantum
ꝓcessit : ut usq inpalatio regis
redoleret. Erat enĩ eodem temꝑe uĩ
euis prudentia cupientes eum sec̃
habere in aula regia. petierunt
pontificem: ut suã daret licentiã.
secũ habitare inpalatiũ. Oauista¬
tim uissa cõplens. magnis rebus
ditatũ. & sapientie florib adorna¬
tum: obtemperans eorũ uoluntati.
uisus est destinare uirũ. Quẽ rex
atq regina uidentes honorifice
suscepert᷑. & in paucis dieb dultia.
sua uerba & bonitatẽ eis ostendit:
intantũ ut rex simulq regina. &¬
& pleriq pontifices acꝓceres supra
omnes eum in amore susciperent.
Et quia eũ uidebant dignum
suscipiendo honore. cunetorum
consensu p̃cipue francorũ. adho-¬
norẽ pontificalem eum eẽ idone.¬
um ꝓclamatrerunt. Quem ad ħ
omnes electum apud augustidunũ

Expanded text:
opibus ditavit. Sed cum iuxta monita opibus ditavit. Sed cum iuxta monita suae pontificis idoneum se praeparasset et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor eiusdem suavitatis in tantum processit, ut usque in palatio regis redoleret. Brat enim eodem tempore mieius prudentia, cupientis eum secum habere in aula regia, petierunt pontifici, ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum, obtemperans eorum voluntati, nisus est destinare virum. Quem rex adque regina videntes honorifice susciperunt, et infra paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostendit in tantum, ut rex simulque et regina, plerique pontificis ac proceris supra omnes in amore susceperunt. Et quia eum videbant dignum suscipiendum honorem, cunctorum consensum praecipuis Francorum ad honorem pontificalem eum esse idoneum proclamaverunt. Quem ad hoc omnes electum Agustiduno,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ post multũ temporis archydia¬
conus effectus: curam sub pontifice
omnibꝰ eccłiis ipsius diocesis diutiꝰ¬
est pͣlatus. Erat enĩ mulcũ facun¬
die nonestissime deditus. statura
ꝓcerus: int̾ plerosq pulcherrimꝰ.
aspectu decorus. eloquio suauis:
ingenio accutissimꝰ. prudentia ꝓui¬
dus: zelo dei ce amore feruidus. ꝑpe¬
tue q siuginitatis. erat municus¬
& custos. Scripturis sacris & legũ
Intantũ uero aptissimꝰ omium seni¬
orum. & coequaliũ ac subiectoꝵ. ut
eloquentia sua placeret omnibus
sibi conloquentib : ita ut meren¬
tib redderet leticiam. & scelera.
gerentib disciplinã. Nam in par-¬
ui temporis spatio. sub pontifieis
scilicet imꝑio: magnam pacem
ꝓuidentia sui regiminis tradidit
pictauensi solo. Deinde c̃ quidã
pater exmonasterio qͦd est. sicum
inhonore beatissimi maixentii
obisset. iussu pontificis idem sus-¬
cepit regendum. Quod ꝑ sex fere
ãnos strenue rexit atq magnis

Expanded text:
non post multum temporis archidianon post multum temporis archidiaconus effectus, cura sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius dioecesis est praelatus. Erat enim multum facundiae honestissimae deditus, statura procerus, inter plerosque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus, perpetuaeque virginitatis ut erat monitus custos. Scripturis sacris ac legum Intantum vero aptissimus omnium seniorum ac coaequalium ac subditorum erat, ut eloquentia sua placeret omnibsibi conloquentibus, ita ut merentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentiam sui regiminis tradidit Pectavense solo. 3. Deinde cum quidam pater ex monasterio, quod est situm in honore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod per sex fere annos strinue rexit eumque magnis
Abbreviated transcription (Latin):
bityn beatus leodebaniys
exꝓgenie celsa fraucorũ ac no¬
nob ilissima ex ortus. aprime ȩta-¬
tis infantia aparentib inpala¬
tio lochario francorũ regi traditꝰ:
ab eodem uͦ rege ñ post multum
temporis. dydoni p̾suli pictauensiᷤ
urbis auunculo scilicet suo. ad im¬
buendum litterarũ studis̃datus c̃.
Quẽ idem pͣsul cuidam dei sacer¬
doti uiro eruditissimo aderudien¬
dũ tradidit. qui ꝑ annos plurimos
magnis curis edocuit: edoctũq pon¬
tifici reddidit. Receptũq secum
insiuis cubiculis. sub custodia disci¬
plinȩ retinuit: ut quẽ admodum
isdem pontifex. se castũ corpore cus¬
todiesat: eundẽ qͦ similem effici
uoluit dicens ei admonendo summa
frequentia ut se uirgnitiẽ conser¬
uaret: ut uas electionis in eccłia
dĩ dignus fieret. qm obtabat euͣ
opus eum cerneret ꝑspicuũ. &
c̃ fere uiginti eẽt annoꝵ : adof¬
ficiũ diaconatꝰ electus ẽ. atq ab
ipso pontifice consecratꝰ est: d̾einde

Expanded text:
itur beatus Leudegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primi aetatis infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo scilicet suo, ad inbuendo litterarum studiis datus est. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo ad erudiendum tradidit; qui per annis plurimis magnis curis edocuit edoctumque pontifici reddidit. Receptoque secum suis cubiculis sub custodia disciplinae retenuit, ut quemadmodum idem pontifex se castum corpus custodierat, eundemque similem effici voluit, dicens ei monendo summa frequentia, ut se virginem conservaret et vas electiones in eclesia Dei dignus fierit, quoniam obtabat eum opus eum cerneret perspicuum, et cum fere viginti esset annorum, ad officium diaconatus electus est adque ab ipso pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
misit q se urbem egresurũ. ꝑ¬
xima gͥ nocte. salutatis frĩb.
celebrata oratione: ꝓficisci solus
cepit. Ubi uentũ est adportam:
uidit sibi xp̃m occurrere. & ad¬
gi. Itellexit petrus de sua pas
surus uideret᷑. Quẽ pati constat
insingulis: Hon dolore corporis.¬

Expanded text:
se urbem egressurum. Proxima, nocte salutatis fratribus et celebrata oratione proficisci solus coepit. Vbi uentum ad portam, uidit sibi Christum occurrere et adgi’. Intellexit Petrus de sua dictsurus uideretur qui patitur in singulis, non utique corporis
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: eoqͦd eẽt ausils se tante
functus loquat᷑. si suscitatꝰ
t̃. surget. ambulet. fabuletur.
retur magiis a lectulo: & ad ple¬
nũ figm̃ta diaboli denudant᷑.
functus immobilis. asticit
petrus a longe: & intra ͭͤ orati
na uoce ait: ad olescens tͥ dico¬
Et statĩ surrexit adolescens. &
dit eũ petrus matri sue uiuentẽ:
fecit ex mortuis surgere cuiꝰ nos
tinis. Secura esto mat̾ defilio.¬
orquebat᷑ magus: .xx.

Expanded text:
se tantae functus, loquatur: si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur: retur Symon a lectulo ut plane figmenta dyaboli denudentur»mmobilis. Astitit Petrus a longe et facta oratina voce ait: Adolescens, Et statim surrexit adolescens, et dit eum Petrus matri suae. Qui cum fecit resurgere, cuius nos Secura esto, mater, de filio, noTorquebatur magus
Abbreviated transcription (Latin):
euit petrus. Exorsus ẽ symon:
accessit adlectulũ defuncti. in¬
cantare. atq inmurmurare di¬
ra.clam carmina cępit. Uisum
ingens accollit᷑ qͦd iã uiueret.

Expanded text:
evit Petrus; adorsus est Simon, accessit ad lectulum defuncti: incantare atque immurmurare dira carmina ut coepit, visus ingens
Abbreviated transcription (Latin):
inconuentu fr̃m positus: appre¬
hensa clem̃tis manu. repente cõ¬
surgens in aurib cotiꝰ eccłie: hec
ꝓculit u̾ba: Audite me frẽs. &
conserui mei: qm̃ sic̃ edoctus
instat. Ciem̃tẽ hunc ep̃m uobiᷤ
ordino: cui soli mee p̃dicationis
& doctrine cathedram credo:¬

Expanded text:
conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram tr
Abbreviated transcription (Latin):
mes in hominib fuit: e ꝑhoc
ueritatẽ totiꝰ mee p̃dicationis
nib meis socius extitit. fidelit᷑
ꝑseuerans. Quiẽ p̃ceteris exꝑtꝰ
sũ dm̃ colentẽ. homines diligen¬
tem: Castũ. discendi studiis de¬
ditũ. sobriũ benignũ. iustũ. pa¬
tientẽ. scientẽ ferre ñ nullorũ
etiã exhis qui mũbo dĩ instru

Expanded text:
mes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis nibus meis socius exstitit fideliter perseverans. Quem prae caeteris expertus sum Dominum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, scientem ferre nonnullorum, etiam ex his qui in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã simonẽ arcessiendũ puta¬
trus ait adeos: ut symon qui
de sua se iactabat potentia. pͥ
um ut xp̃c opem ferret defunc¬
ditionẽ int̾posuit. ut si ille mor
retur. qui tante potestati uer¬

Expanded text:
etiam Simonem arcessendum putat. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, prirum ut Christus opem ferret defuncditionem proposuit: ut si ipse resuretur, qui MAGNAM POTENTIAM
Abbreviated transcription (Latin):
texit: qͥa ueritatis lux ce u̾̃bi di¬
uni claritas que obsalutẽ hominu
tis incurrit. Quippe qͥ iã iniu
rebat scelerib confutatus. trans¬
marinã ingressus ẽ fugã. Et qͥ¬

Expanded text:
toriam, quia veritatis lux et verbi divini claritas, quae ob salutem hominum tis incurrit. Quippe qui jam et prebat sceleribus confutatus, transmarinam aggressus est fugam, et
Abbreviated transcription (Latin):
hiduo. & alii septẽ deqͥb nichil
audisti: tantũ ut sanet᷑ filius
meus. Et iussit eos in conspec¬
tu beati apłi exhiberi at ille
ĩ ponens ei manus. & ꝑtriduũ
abluens uulnera eoꝵ: sanitati
restituit. libertatiq donauit:
Postera uero die: ait ad puerũ.
Surge in nomine dnĩ iħu xp̃i:
qui me misit ut medear infir¬
mitatitue. Et adp̃hensa ma¬
nuesꝰ: ieuauit eũ. Qui statĩ
surrexit: & ãbulabat magni¬
ficans dm̃. Uocabat᷑ enĩ puer
rat debilis. Clamantib autẽ
popłis & dicentib & nr̃is mede¬
re infirmis famule dei andreas:
domos egrotantiũ: & in nomine
iħu xp̃i in quo sanatꝰ es tu. iube
eos exurgere. At ille admiran¬
tib plurimis. abiit ꝑ domos
infirmoꝵ: inuocatoq xp̃i no¬
mine. restituebat eos sanitati:
ei munera. rogabant ut auda¬
rent uerbũ dei. Beatꝰ uͦ apłs

Expanded text:
hii dno et alii septem, de quibus nihil hii dno et alii septem, de quibus nihil audisti, tantum ut sanetur filius meus'. Et iussit eos in conspectu beati apostoli exhiberi. At illi, inpositis eis manus, et per triduum abluens vulnera eorum, sanitati restituit libertatique donavit. Postera vero die ait ad puerum: 'Surge in nomine domini Iesu Christi, qui me misit, ut medear infirmitati tuae'. Et adpraehensa manu eius, levavit eum; qui statim surrexit et ambulabat, magnificans Deum. Vocabatur enim puer rat debilis. Clamantibus autem populis et dicentibus: 'Et nostris medere infirmis, famule Dei Andreas', domos aegrotantium et in nomine Iesu Christi, in quo sanatus es, tu iube eos exurgere'. At ille, admirantibus populis, abiit per domos infirmorum, invocatoque Christi nomine, restituebat eos sanitati. ei munera, rogabant, ut audirent verbum Dei. Beatus vero
Abbreviated transcription (Latin):
enit ad eũ quidã uir de phi¬
uppis medias nomine. cuiꝰ
filius indebilitate nimia egrota¬
bat: & ait ad apłm. Dep̃cor o
homo dei ut restituas mͥ filium
meũ. quia debilitatꝰ ẽ corpore:
Et hec dicens flebat ualde. Be¬
atus uͦ apłs. ab tͣgens genas eiꝰ:
& capud manu demulcens. dicebat:
Confortare fili: tantũ crede.
&̾ implent᷑ uoluntates tue. łe
a dp̃hendens manũ eiꝰ: ibat in
philippis. Cũq ingrederet᷑ por¬
tam ciuitatis: occurrit ei senex.
rogans ꝓfiliis quos ꝓculpa inef¬
fabili medias carcerali supplicio
detruserat: Et erant ulcerib
putrefacti. Conuersus autẽ a
tu dep̾caris ut sanet᷑ filiꝰ tuus.
c̃ apud te uncti retine ant᷑. qͦrũ
iã sunt carnes exese : Et ideo
sip̃ces tuas ad dm̃ uis ꝓficisei:
ab solue pͥus miseroꝵ catenam.
ut& filiꝰ cuus a debilitate laxet᷑
Nã uideo impedim̃tũ ferre p̃¬
cib meis: maliciã quã exerces:
t̃ unc medias ꝓcidit ad pedes eiꝰ:
& de osculans ait. Ab soluantur

Expanded text:
enit ad eum quidam vir de Philippis Medias nomine, cuius filius in debilitate nimia aegrotabat, et ait ad apostolum: 'Depraecor, o homo Dei, ut restituas mihi filium meum, quia debilitatus est corpore'. Et haec dicens, flebat valde. Beatus vero apostolus abstergens genas eius et caput manu dimulcens, dicebat: 'Confortare, fili; tantum crede, et inplentur voluntates tuae'. Tunc adpraehendens manum eius, ibat in Philippis. Cumque ingrederetur portam civitatis, occurrit ei senex, rogans pro filiis, quos pro culpa ineffabili Medias carcerali supplicio detruserat, et erant ulceribus putrefacti. Conversus autem satu deprecaris, ut sanetur filius tuus, cum apud te vincti retineantur, quorum iam sunt carnes exaese. Et ideo, ei praeces tuas ad Deum vis proficisci, absolve prius miserorum catenam, ut et filius tuus a debilitate laxetur; nam video inpedimentum ferre precibus meis malitiam quam exerces'. Tunc Medias procidit ad pedes eius, et deosculans, ait: 'Absolvantur
Abbreviated transcription (Latin):
ad se clamantib iterans redderet.
apparuit ei inuisu sc̃s oregorius
tercio. illumq tercio blande in¬
crepans suꝑ sua detractione. &
ipsius tenacia. seu miserorũ indi¬
gentia: admonuit. atq coripuit.
Qui nec cor ad miscdiam flexit:
nec ori ab obtrectatione adhibere
custodiam uoluit. nec manum
adlargitatem extendit. Unde
illi quarto apparens beatus ore¬
gorius horribiliter eum redar-¬
guit. & cominans illum incapi¬
te ꝑcussit. Cuius dolore uex¬
atus : in breui defunctus est.:
Hec breuit̃ deuita. uel actib
beati Gresorii dicta sunt. Cete¬
rũ quã diu mudi huilis orbita
uoluit᷑: eius laudale meritũ
semꝑ accepit incrementũ. Qa
ipsius sine dubio głe ascribit᷑.
quod romana ciuitas una cum
quod illiꝰ doctrinis ꝑ orbem
uniuersum multi de peccato
rexit: ex hac luce subtractus.
atq ad eternam est regni celes¬
tis sedem translatus. Sepul¬
tus uͦ est ineccłia beati petri
ante secretarium: quarto i¬

Expanded text:
ad se clamantibus iterans redderet, ad se clamantibus iterans redderet, apparuit ei in visu sanctus Gregorius tertio, illumque tertio blande increpans super sua detractione et ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, admonuit atque corripuit. Qui nec cor ad misericordiam flexit, nec ori ab obtrectatione adhibere custodiam voluit, nec manum ad largitatem extendit. Unde illi quarto apparens beatus Gregorius horribiliter eum redarguit, et comminans, eum in capite percussit, cujus dolore vexatus paulo post defunctus est. Haec brt. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio gloriae ascribitur, quod haec Romana civitas una cum quod illius doctrinis per orbem universum multi a peccatis rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus est. Sepultus vero est in ecclesia beati Petri apostoli ante secretarium, quarto i
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimi sacerdotis. cõpulsus
quorũdam inuidia. qui obtrar¬
tabant uirũ beatisimũ presũꝑ¬
tionis cumore. tanta ac taliade
celestium archanorũ misteris
mo pontifice. cũ fames ualidis¬
sima ñ modica inciuitate roma¬
na. iurũ & in oĩb cira regioni.¬
b satis suꝑq graᷤsaret. & is qui
in sede pontificali successerat.
aperret. & illis quos beatus
gregorius ꝑ monasteria o ixe¬
nodia. seu aiachonias. uel hospi¬
talia stipendiis alendos eccli¬
asticis ordinauerat clauderet:
ceperunt õs fami cõpellente.
in apłici aures inequitare di¬
centes. Dñe aplice. quos pat̃
nr̃ decessor tiuis sc̃s gregoriꝰ
hactenꝰ studuit pascere: tua
scĩtas fame ñsinat ꝑire. Quias
uociferationes clamores idem
moleste ferens: respondit. Si
Gres oruis ad famam sue laudiᷤ
cunctos popłos curauit susci¬
ꝑe: nos om̃s ñ possumꝰ pascere:
Sicq uacuos sinit abire. Que
uerba responsionis. cũ sepus

Expanded text:
sanctissimi sacerdotis compulsus sanctissimi sacerdotis compulsus quorumdam invidia, qui obtrectabant virum beatissimum, praesumptionis tumore tanta ac talia de coelestium arcanorum mysteriis mo pontifice, cum fames validissima non modo in hac civitate Romana, verum et in omnibus circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui ei in sede pontificali successerat aperiret, et illis quos beatus Gregorius per monasteria et xenodochia seu diaconias vel hospitalia stipendiis alendos ecclesiasticis ordinaverat clauderet, coeperunt omnes, famis compellente inopia, apostolici aures inquietare, dicentes: Domine apostolice, quos pater noster decessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, tua sanctitas fame non sinat perire. Quos vociferationum clamores idem moleste ferens, respondit: Si Gregorius ad famam suae laudis cunctos populos curavit suscipere, nos omnes non possumus pascere, sicque vacuos sivit abire. Quae verba responsionis cum saepius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphete erechielis inter p̃tateturi
obpansum uelum inter ipsum
& euidem exceptorẽ tractatus
sui. illo ꝑ interualla ꝓlixiuis te¬
ticente. Nlem minister eiꝰ stilo
ꝑforauerit et euencu ꝑ fozam̃
conspieiens: uidit columbam
niue candidiorẽ suꝑ eius cap̃
sedentẽ. rostrũq ipsius oridiu
ceneri appositum. Qiuie cum se
ab ore eius aem amouereret: in¬
cipiebat sc̃s pontifix loqui. &
a notario grasium cercis impri¬
mi. Cum uͦ reticebat scĩ sp̃s
organum: minister eiꝰ oculum
foramini iterũ applicabat. eũ¬
q ac. si moratione leuatis ad ce¬
lum manib simulq oculis: co¬
lumbe rostrum more solico cõs¬
picabat᷑ ore susciꝑe. Qͦd tandẽ
eodem sp̃u reuelante pontifex
sc̃i cognouit. & uehementissime
tristis effectus: interminatus ẽ
auctoritate apłica miraculi di¬
uini in se ꝑpetrati conscium. ne
inuita sua id alicui qͦ qͦ mͦ pate¬
faceret. Qͦd is interim secretũ
custodiens. post defunctionem

Expanded text:
prophetae Ezechielis interpretaretur, prophetae Ezechielis interpretaretur, oppansum velum inter ipsum et eumdem exceptorem tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem minister ejus stylo perforaverit, et eventu per foramen conspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus simul et oculis, columbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere. Quod tandem, eodem spiritu revelante, pontifex sanctus cognovit, et vehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodiens, post defunctionem
Abbreviated transcription (Latin):
tite: & dimictettur uobis. Ne im¬
memor sis queso peccator ego in¬
dignisimꝰ. ꝓpter nomen głe tue
fidelissime ꝓmissionis cue. in
huiꝰ deuotissimi uiri facto. Fer¬
ueniensq ad sepulchrum bea¬
ti petri: ibi diutius orarauit.
& fleuit: atq ueluti sompno
correptus: in extasi est raptus.
Qͥuo ꝑ reuelationẽ se exauditũ
dici. & ne ulteruis iã talia deqͦ¬
quã sine baptissnate sacro de¬
functo p̾sumeret petere: ꝓme¬
ruit castigari. Qua in re licet
ualeant queri. & plura ab his
qui credunt ueritati fideliter
dici. que apud homines impos¬
sibilia sunt uel uident᷑: facilia
sunt apud dm̃ salubriter ex¬
planari. Tutius tam̃ iudetur
in hoc actu diuine pietatis ce
potestatis iudicium uenerari:
& anemie discuti. Deniq afide¬
li ce religioso uiro hac hiuc nr̃o
patri scĩssimo. ꝓsuȩ religionis
& utilitatis merico ualde fami¬
arissimo. fideliter post obitum
nobis narratum didicimus:
quod idem uas electionis & noi¬

Expanded text:
tite, et dimittetur vobis; ne immemor sis, quaeso, peccator ego indignissimus, propter nomen gloriae tuae, et fidelissimae promissionis tuae, in hujus devotissimi viri facto, veniensque ad sepulcrum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua in re, licetvaleant quaeri, et plura ab his qui credunt veritati fideliter dicenti, quae apud homines impossibilia sunt vel videntur, facilia sunt apud Dominum, salubriter explanari, tutius tamen videtur in hoc actu divinae pietatis et potestatis judicium venerari, et a nemine discuti. 28. Denique a fideli et religioso viro, ac huic nostro Patri sanctissimo pro suae religionis et utilitatis merito valde familiarissimo, fideliter post obitum ejus nobis narratum didicimus, quod cum 15 idem vas electionis et habi
Abbreviated transcription (Latin):
mis acq uocib sic compelsatur.
Praiceps piissime traiane ecce
hic sunt homines. qui mͦ michi
uinicum fillum senectutis scili¬
cet mee baculum. & omẽ sõlati¬
tim ocriderunt: meꝙ una cũ
eo uolentes occidere: dedigͥnan¬
tur etiam mͥ ꝓ es rationem a¬
liquam reddere. Cui ille festina¬
to ut res exigebat ꝑtransiens.
cũ rediero dicito michi: & faci¬
am tibi omnẽ iusticiam. Tunc
illa. Dñe inquã: & situ ñ re¬
dieris. ego quid faciam : Ad cuiꝰ
uocem substitit: & reoᷤ coram se
adduci fecit. Neq ut sugeretur
acunctis accelerare negotiũ gres¬
sum a loco mouit. quousq &e ui¬
due afisco qͦd uiridicis sanctio¬
rib decretum est. ꝑ solui ꝓ refe
cerit. demũq supplicationũ p̃cibꝰ
fletib suꝑ facti sui penicentes

Expanded text:
mis atque vocibus sic compellatur: Princeps piissime Trajane, ecce hic sunt homines qui modo mihi unicum filium, senectutis scilicet meae baculum et omne solatium, occiderunt; meque una cum eo volentes occidere, dedignantur etiam mihi pro eo rationem aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res exigebat, pertransiens: Cum rediero, inquit, dicito mihi, et faciam tibi omnem justitiam. Tum illa: Domine, inquit, et si tu non redieris, ego quid faciam? Ad quam vocem substitit, et reos coram se adduci fecit. Neque, cum suggereretur a cunctis accelerare negotium, gressum a loco movit, quousque et viduae a fisco, quod juridicis sanctionibus decretum est, persolvi pro re fecit; demumque supplicationum precibus et fletibus super factis suis poen
Abbreviated transcription (Latin):
uobis tras quas uendidistis. qͥa
effectos pauꝑes gemiustis. Estote
floridi ut marcescatis: estote diuiteᷤᷤ
tẽꝑalit᷑. ut in ꝑpetuo m̃dicetis. Nom¬
qͥd ñ ualet manꝰ dñi. ut faciat diui¬

Expanded text:
vobis terras quas vendidistis, quiaeffectos pauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat
Abbreviated transcription (Latin):
plificationẽ sibi in regno celor um
conquirat. & quando mͥ extrema
dies finisq aduenerit: autoritas
sua transmittere iubeat aggrippi¬
nũ sacerdotem. & eusebiũ ad sepeli¬
endũ corpusculũ meũ. quandoqͥdẽ
asͣ uoluerit adueniat. Hecq se
dicente rediert᷑ legatarii ad regem.
nuntiantes uniuersa que ab eodem
audisset. ingemuit er mutauit fa¬
ciem suã. & mandans agrippiuum
& eusebium ad se uenire. pͣcepit
eis ut cͣ summã diligentia hoc pro¬
uidissent. qͦd uir dñi soar postula¬
annis & mensib sex. ut ipse uir
dei febre ualida cor reptꝰ insenectu¬
te bona. ueniente ad se agrippino &.
eusebio. & aliis multis sacerdotib
&e seruis di in ipso opido gerananoꝵ
ubi cellulã suã constripxt: obiit in
pace pͥdie noñ. iulias. Cuius cor¬
pus agripinus & ensebuis & alii
multi sacerdotes & serui dĩ cum
summo honore sepeliert̃ in ipso
loco ubi fluuiolus nuoera noĩatur.
supra ripã nilo fluminis. ubi

Expanded text:
plificationem sibi in regno caelorum plificationem sibi in regno caelorum conquerat, et quando mihi extrema dies finisque advenerit, auctoritas sua transmittere iubeat Agrippinum sacerdotem et Eusebium ad sepeliendum corpusculum meum; quandoquidem Deus voluerit ut veniat'. Haecquę se dicente, redierunt legatarii ad regem, nuntiantes universa quae ab eodem. Cum rex hoc audisset, ingemuit et mutavit faciem suam, et mandans Agrippinum et Eusebium ad se venire, praecepit eis, ut cum summa diligentia hoc providissent quod vir Domini Goar postulatres et menses tres, ut ipse vir Dei febre valido correptus in senectute bona, venientes ad se Agrippinum et Eusebium et alios multos sacerdotes et servos Dei, in ipso oppido Germaniorum ubi cellolam suam construxit obiit in pace pridia Nonas Iulias. Cuius corpus Agrippinus et Eusebius et alii multi sacerdotes et servi Dei cum summo honore sepelierunt in ipso loco ubi fluviolus Wocara nominatur supra ripa Reno fluminis. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mandat soar ultimꝰ omniũ ser¬
uorũ dĩ quia faciem eiꝰ non uidebo
amplius. nisi ad cellulam nr̃am ad¬
ueniat: quia febre ualida correptꝰ
sum. Non adhuc tantũ. quantũ stͣ
merita mea. Hec qͦ audientes illi
legatarii. nuntiauert᷑ regi umuer¬
sa ꝑ ordinẽ. Quoꝰ rex audiens: cȩ¬
pit dicere. Non ẽ plebs ista digna
talem pͣsulem habere neq ego dig-¬
nus talem possidere doctorem. Ite¬
rum transmisit alios legatarios. ut
ipsũ rogarent a ad se uenire. at
illi iuenert᷑ eũ multomagis & ꝓli¬
xiuis febricitantẽ. & in dĩ laudibus
ꝑsistentem. Quidixit ad illos. fili¬
oli mei nolite fatigare uos neq re-¬
ricordia di mei. quia de hac cella me¬
non eduert suꝑ spatia miliarii nisi
ad sepulturam meaͬ. Hecq sibi
dicente : legatarii qui fuerant miᷤ¬
si. interrogabant eũ. quid sibi uo¬
luisset ut regem de causa sua ro¬
gare debuissent. Qui dixit eis.
Rogatio mea ẽ ut deloco isto am¬

Expanded text:
mandat Goar ultimus omnium sermandat Goar ultimus omnium servorum Dei, ut faciem eius non videam amplius, nisi ad cellolam nostram adveniat, quia a febre valido correptus sum, non adhuc tantum quantum sunt merita mea'. Haec quoque audientes illi legatarii, nuntiaverunt rege nniversa per ordinem. Quo rex audiens, coepit dicere: 'Non est ista pleps digna talem praesulem habere, neque ego talem possidere doctorem'. 11. Iterum transmisit aliis legatariis, ut ipsum rogarent ad se venire. At illi invenerunt eum multo magis et prolixius febricitantem et in Dei laudibus persistentem. Qui dixit ad illos: 'Filioli mei, nolite fatigare vos neque rericordia Dei mei, ut mihi de hac cella aliubi ęducat super spatia miliario nisi ad sepulturam meam'. Haecquę sibi dicente, legatarii qui fuerant missi interrogabant ei, quid sibi voluisset, ut regem de causa sua rogare debuissent. Qui dixit eis: 'Rogatio mea est, ut de loco isto am
Abbreviated transcription (Latin):
febre ualida ad fligere corpus suum:
die noctuq dñm depͣcans. ut ei dñs
donaret auxiliũ & adiuitoriũ. & eru¬
eret eum de tam graui iugo quo si¬
gibertus rex ermponere cupiebat.
Quã dñs omnipotens orationẽ ser¬
ui sarui sui exaudire dignatus fuit.
ut qͥd sigibertꝰ rex illũ fupra .xxͦ. noc¬
tes ad se uenire p̾ceperat: nec in septẽ
annis illũ udit. Transactis aut̃ sep¬
tem annis rex memoratꝰ de eo. pͣce¬
pit legatariis suis : ut ipsũ ad se
uenire fecissent. S uir di beatus
na or inestimabilia munera deo of
rant. ut tranquillam & quietã uitã
agerent. in omni pietate & castitate.
Iilis aut̃ septem annis transactis.
sine cessafione lacrimas fundebat.
ꝓpħa dicente. Qui seminant in la¬
crimis: ingaudio metent. Et ids sic
faciebat uir di: quia sciebat diem si-¬
nis sui ad ꝓpinquare. Qui dixit ad
legatarios sigiberti regis. Filioli mei
dicite regi ur̃o sigiberto. Hec tibi

Expanded text:
febrę valido adfligere corpus suum, febrę valido adfligere corpus suum, dię noctuque Dominum deprecans, ut ei Dominus donaret auxilium et adiutorium et erueret eum de tam grave iugum, quam Sigibertus rex ei inponere cupiebat. Quod Dominus omnipotens orationem servi sui exaudire dignatus fuit, ut quod Sigibertus rex illum super viginti noctes ad se venire praecepit, nec in septem annis illum videbat. Transactis autem illis septem annis, rex memoratus de eo, praecepit legatariis suis, ut ipsum omnino ad se venire fecissent. Sed vir Dei beatus na et inaestimabilia munera Deo offrant, ut tranquillam et quietam vitam agerent in omni pietate et castitate. Illis autem septem annis transactis, sine cessatione lacrimas fundebat, propheta dicente: Qui seminant in lacrimis, in gaudio metent. Et ideo sic faciebat vir Dei, quia sciebat diem finis sui adpropinquare. Qui dixit ad legatarios Sigiberti regis: 'Filioli mei, dicite regi vestro Sigiberto: Haec tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium illuis accipere. &
peccare in conspectu anĩ. Conside
ra rex sententiã diuinã quia non
est discipłs suꝑ magistrũ. neq
seruus suꝑ dnm suum. Et si pa¬
trem familias beeleebub uocauert᷑.
quantomagis domesticos eiꝰ : Nunc
atq ꝑfectã. agere uel consũmare
dño dicente. dimitice & dimitte¬
tur uobis. & si d̾s te rege̾ scłi cons¬
tituit. scias te regem sempiternũ
habere incelis. Ido dimitte rusti¬
cũ penitere facinora sua. sicut uis.
ut dñs dimittat tͥ peccata tua::
doͣ nrͣ hec ñ uoluisset: ꝑ te tan¬
ta miracula non ostendisset. & dñͣ
treuerorũ. Cũ hec audisset uir dm̃
boar. suspirauit grauit᷑ & dixit::
Dimitte me ad cellam meã ꝑgere.
c&e responsum dare tͥ nͣ dubito. Tunc
noctes iterũ ad nos uenies methis ci
uitate. Hec qͦ rege cogitante. ut bea
sententiam diuinã. quia qui se exaltat
humilia bit᷑: e qui humiliat exalta¬
dem conuenisset. cepit tristis eẽ & a

Expanded text:
ministerium illius accipere et ministerium illius accipere et peccare in conspectu Domini. Considera nunc, rex, sententia divina, quia non est discipulus super magistrum neque servus super dominum suum. Et: Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos eius? Nunc el consummare, Domino dicente: Dimittite, et demittetur vobis. Et si Deus te regem seculi constituit, scies te regem sempiternum habere in caelis. Ideo dimitte Rusticum paenitere facinora sua, sicut vis, ut Dominus dimittat tibi facta tua', Deus noster haec non voluisset, per te tanta miracula non ostendisset'; et dixiTreverorum. Cum hec audisset vir Domini Goar, suspiravit graviter et dixit: 'Demitte mihi ad cellulam meam pergere, et responsum tibi dare non dubito'. Tunc noctes iterum ad nos venies Mittis ad civitate'. Hec quoque regi cogitante, ut beatat sententia divina, quia qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltadem convenisset, coepit tristis esse et a
Abbreviated transcription (Latin):
tiam regũ & pͥncipũ seu eporũ.
uel sacerdotũ tibi demando. ut
de temet ipso. si uerũ sit an non
Tunc respondens uir dei beatus so¬
uel quale responsũ tibi reddam:
Qui dixit. Hoc quod audiui de
te. quȩ tibi uel legatariis ep̃i tre
sum. Tunc rex sigibertꝰ oĩa sicut
contigerant. uel factum fuit: uni¬
uersa ꝑ ordinẽ ei disposuit. Tunc
dixit uir di sc̃s goar. O bedienti¬
am neglegere nͣ debeo. tam̃ aliud.
tibi ñ dico. nisi sicut dixisti: uerũ¬
tam̃ aliis sic cernit᷑ fuisse factũ:
quomͦ tibi dictũ ẽ. Mirante autẽ
rege atq dicente uniuersa miraco¬
la que facta fuerant: popłs omiͣs
clamabat ad regem: ut ipsum
uirũ dĩ Goarũ constitueret epm
treueris inciuitate. Hec audiens
rex gratuitũ animo Has p̾ees po¬
płi. & uniuerso clero treueroꝵ
cupiebat implere. & una c̃o con¬
sensu sacerdotũ dixit ad beatum
ooarũ. ut ep̃c fieret treuerorũ
Statim autẽ ut hoc uir dei au¬

Expanded text:
tiam regum et principum seu episcoporum tiam regum et principum seu episcoporum vel sacerdotum tibi demando, ut dictum est de temet ipso, si verum sit an non'. Tunc respondens vir Dei beatus Goaut quale responsum tibi reddam?' Qui dixit: 'De hoc quod audivi de te, quae tibi vel legatariis episcopo sum'. Tunc rex Sigibertus omnia, sicut contigerat vel factum fuit, universa per ordinem ei disposuit. Tunc dixit vir Domini sanctus Goar: 'Oboedientiam neglegere non debeo; tamen aliud tibi non dico, nisi sicut dixisti. Verumtamen aliis sic cernitur fuisse factum, quomodo tibi dictum est'. 9. Mirante autem rege atque dicente universa miracula quae facta fuerant, populus totus clamabat ad regem, ut ipsum virum Dei Goarum constitueret episcopum Treveris civitate. Quo haec audiens rex, gratuitu animo has preces populi et universo clero Treverorum cupiebat implere et una cum consensu sacerdotum dixit ad beatum Goarum, ut episcopus fieret Treverorum. Statim autem ut hoc vir Dei au
Abbreviated transcription (Latin):
ideo e tu ita ager Cõsidera sen¬
tentiam quã beatꝰ ioħes euangłista
ra fac. & subteriora dimitre. Et dñs¬
ꝑ ꝓpħ̾am erechielem dixit. Inquat̃¬
q die conuersus fuerit peccator. oĩa
peccata eius in obluuone tradent᷑.¬
Ergo quia mitis ẽ dñs ad imiten¬
dũ. nos oportet eẽ paratos ad pęni
name exaudire dignabitur. dõ uitã
condonante. ꝓce septẽ annis peni¬
tentiam facere cupio. quantũ par¬
uitas mea subpetit. Numquid te p̃¬
cib uel penitentia mea tantũ neces¬
se sit. quia multis &e magnis boniᷤ
ꝓte orare uel penitere scio. s con-¬
sidero qͦd dixit beatus iacobus a-¬
płs. Orate ꝓ alterutrũ ut salue¬
audiens sis ilbertus francorũ. sta¬
tun sine mora transmissis lagata
riis. quã debestiis. seu de illo ep̃o.
uel de illo infante loquente. Hec
rege int̾rogante : beatus goar ni¬
cil ei respondit. Tuue rex sigib̾¬
cus cõmotus dixit. Per obedien¬

Expanded text:
Ideo tu sic fac. Considera senIdeo tu sic fac. Considera sententiam, quam beatus euangelista ra fac et subteriora dimitte. Et Dam Ezechiel dixit: In qtiactimque die conversus fuerit peccator, omnia peccata eius in oblivione traduntur?. Mitis est Dominus ad demittendum; nos oportet esse paratos ad penitena me exaudire dignata est, Deo vita condonante, pro te septem annis penitentiam facere cupio, quantum parvitas mea subpetit. Non quod te pręcibus vel penitentia mea tantum necesse sit, quia multis et magnis bonis pro te orare vel penitere scio, sed considero, quod dixit beatus Iacobus apostolus: Orate pro alterutrum, ut salveaudiens Sigibertus rex Francorum, statim sine mora, transmissis legatarriis, quam de bestiis, seu de illo episcopo vel de illo infante parabolante. Haec rege interrogante, beatus Goar nihil ei respondit. Tunc rex Sigibertus commotus dixit: 'Per oboedien