comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipse Diciserum nũ quid animenrãe estportio utris lu¬
flatio cuthomines fingimus cum utres inflamus aut de¬
trimentum nrĩ in aliquo pitimur cum inflatus nrõs in
diuers a patimur sed nullum patimur detrimentum cũ
e nobis aliquid trans mittimus flatum &m anente m
nobis plena flatus ꝓpriiqualitatem & integraquanti¬
tate Nullumnos memininius damnũ exutris inflatione
sentire istas imilitudinequȩ satis eligans e congruens
tibiuidetur quantum ftillaris attende Dm̃ quippedi cis
incorporeum Non denihilo aseftictam sed deipso animã
sufflare corpoream cum flatum nos lic& corporeum sub¬
tiliorem tam̃ emittamus quã nr̃ã sunt corpora neceum
deciruma nr̃a sed dehocaere ꝑuiscerci corporis enhalem̃
Pulmones riamq: animaciuus nutu mouentur eiam
cetr acorporis membra adhunccereum spm ducendum
atq redden dũ s. cut folles mou& Preteren ĩ alimentu

Expanded text:
quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inquod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo patimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nullum patimur detrimentum. cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi uidetur, quantum fallaris adtende. deum quippe dicis incorporeum non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream, cum flatum nos licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora, nec eum de anima nostra. sed de hoc aere per uiscera corporis exhalemus. pulmones quippe anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
halitũ paeturedĩ cuius alitus est istai particula negas eius dem
cuus dr̃ ẽ eẽ naturtie : sinegas ergo denihilo & istumda litum
fecitds. cuus halitus canumam uistẽ particulam. Aut sinon
deruhilo dicundeillũ fecerieds̃ Si deseipso ergo ipseẽ quod
absit materies operissui Sed dicis quod deseipso halitumuel
flatum facit ipsehitegermane quas i non &ignis iucernae
integermaneat cumdeillo alterci accenditur & tam̃ eiusdem
ponalterius sit naturae Sed in quis cũ anobis uter inflatur
non aliqua portio fircie naturȩ uel qualitatis infunditur
cum hocipso quo spũ hausto uter impletus ex tendit᷑ si ne cliqua
rrĩ diminutione geratur. His uerbistius adhucad diss&
immoraris & hculcassimilitudinẽ quasi necessariam.
qua intellegamus quomodo ds̃ siesucie naturȩ aliquode¬
trimento & descipso animam faciat & stctad cipso nons

Expanded text:
halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem cuius deus est esse naturae? si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est — quod absit! — materies operis sui. sed dicis: cum de se ipso halitum uel flatum facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eiusdem, non alterius sit naturae. Sed, inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus extenditur, sine aliqua nostri deminutione geratur. his uerbis tuis adhuc addis et inmoraris et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intellegamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ris quidẽ legere mea scriptai cid sr̃s nrõs renatũ di serũ
& presbiterũ petrum Achuẽ tuecidem ipsa dequibus agm̃
scribenda e ustimasti eius uttis seris uolunttti petentis obien¬
libristius & in fidetua emendarecupiam ponta cebo Primum est
qđ animã non itciuis adõ ẽẽ factam ut etm ex nihilo fecerit. sedex se¬
m& ipso Vbiñ putas ẽẽ consequens ut naturȩ sitdĩ quia ꝓfecto
quã sit impiũ &ipse cognoscis Qua impietate ut careas. Iitiopor¬
t& ut dicas animȩ auctorem dm̃ ut ab illo facta sit nondeillo
Q uoderũ deillo ẽ sicut unigenitus filius eiusdẽ naturȩ cuius& illeest:
Viaũt criima eiusdẽ nature non sit cuius ẽ ille. facitẽ quidẽ ab illo
sednondeillo Autergo dicunde aut facere denihilo. Quid est qđ
dicis eã particulã eẽ quandã halitus naturȩdĩ numquid nã ipsũ

Expanded text:
ris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatum dei senium ris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatum dei senium et presbyterum Petrum, ad quem tu eadem ipsa, de quibus agimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemlibris tuis et in fide tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod \'animam non ita uis a deo esse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cupis illo tibireuelante dictatos appellas uincentuiuictoris
nontã uincentiũ tequã illũ uocari uoluisseui ctorem ueludtibi
reudando quȩscriberes uicis s& errorem Vt quidtibuistafili
estopotius uerus nonfictus atcholicus nete fugiat sp̃s sc̃s & nihi ladbi
pos sitꝓdes se uincentius inquẽ seadtefallendũ trans figurcuit
malignis sim̃ sp̃s Eius quippes̃ illa qualibe tibi persuas a fraude
Quȩ siam monitus pia humilitate & catholicapace correcetis
erreres fuis seludicabuntur studiosissi meluuenis emendari
potius quã ineis remanere cupients. Siautem procis abie&itam
contontionẽ qđ ab sit psuci serit ꝑ uicacẽ. lamtũ quã heretica
do gmatti cũ suo necer seerit auciore damnari cura scilieti
pastorali es medi cincli prius quc̃ ꝑ hicutum uulgus serpans
direi coniagia cũ dilectionis ponueritate sed nemuine salu¬
bnis nelegiturdis ciplina. Si quȩris quȩn ẽ suntilla pore¬

Expanded text:
cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reuelando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat spiritus sanctus et nihil tibi possit prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catherrores fuisse judicabuntur studiosissimi juvenis, emendari potius quam in eis remanere cupientis. Si autem pro eis tibi etiam contentionem, quod absit, persuaserit pervicacem; jam tanquam haeretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, pote
Abbreviated transcription (Latin):
intueciris ammoneo. Quodutiq: ille non est sc̃s &iustus
si tuhereticorum donatistarũ uel rogatis tarum la¬
quȩos euasisti. Sicutem illũ scm̃ &iustum arbitraris
tu cõmunicando catholicis in teristi: Profecto enimte aatcho¬
licũ fingis s.i animo illudes quod erat illequem diligis
& nostiquam terribiliter scriptum sit quod sp̃s sc̃s disci¬
plinȩ fugi& fictum. Sicũt uera citer communicans
nonte catholicum fingis quid ad huo hereticũ mortuum
sic diligis ut eius ueliste lacttre ad huc nomine cuius
lã rionteneris errore : Nolumꝰ tehaberetale cognem̃tũ
tum quã sis heretici mortu monumentum Nolumus
talem titulum habere librũ tuũ quolem salsum eẽ diceremꝰ
siin eius sepulchro legeremus Non enĩ uincentium uictoremn
scimus cẽ sed uictum &x utincam fructuose sicut teuinciuolumus
uericate Astuteciũt puttoris & codlide cũ librostuos quos eredi

Expanded text:
intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum sanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam terribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus disciplinae fugiet fictum. si autem ueraciter communicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi
Abbreviated transcription (Latin):
quib tecũ agere istonr̃o opusculo institui siadiuuerte
tea tibis cribenda quantum ad res ipsas rationesq ad¬
tin& ipsedictar& Quod siuerum est. lamte illae dicre
potius serionmiror. Quȩ si patient̃ aus cultas ammo¬
puitionimetie & eos libros acholicam ente considerestq
pertractes tedinis sepro culdubio pȩnitebit Ille quippe
qui se sicut eumꝑdit apostolus transfigurat i angelũ
lucis heũ tibitrans figuratus est quam tufus se udeẽ
tam quã lucis angelũ credis Eteo quidem modo minus
ad decipiendos catholicos ual& quandos enon in lucis
angelos sed iher&icos trans figurat Sed tehabeo ftilli
lam catholicum nollem Cru&ur ergo tedidicis se que
uera sunt quantomagis lȩatus fuerat setibi persuas isse
quȩ fulsa sunt Vt autem nondiligas hominẽ mortuũ
cuius dilectiotibi obẽẽ potest: ꝓ des seilli non potest. hocbreue

Expanded text:
quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adiuuerit, quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ipsas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem mortuum, cuius dilectio tibi obesse potest, prodesse illi non potest, hoc breue
Abbreviated transcription (Latin):
tes piesup pliciter instamerq: poposceris. &malueris er¬
rorenon decipi quã errantiũ laudib: honorari Prius me
in libristius titulus tiunominis ꝓtesollicitum reddidit
Cumenĩ quis ess&uincentius uictor ab eis quite no uercnt
uel forte aderant requisissem audiuite fus sedonocastt̃
uel potius rogatistam : nuꝑ aũt cõmunicasse catholicȩ
Etcum gauderem tantum quantũ dehis solemus quos abillo
errore liberctos eẽ cognoscimus. immo uero &iã multo
amplius quod ingeniumtuũ quo delectabar inlitteris
tius uid ebam non remansis se apud aduersurios ueritutis
additum est a referentibus quod me interilla gaudia
contristar& Ideo tecognominari uolius seu intentiũ
qđ rogastisuccessorem. qui hoc nominetppellatus dt
Adhuc tam quã magnum & scm̃ uirũ a puimoteneas & obhoc
illius pom̃tuũ uolueris eẽ cognomen. Necdefuerunt quidi¬
cerent &iã hoc ate fuis selactatũ qđ ipse tibmescio qua
uisione apparuerit tq ad hos conficiendos libros de

Expanded text:
tes pie, subpliciter instanterque poposceris et malueris errore non decipi quam errantium laudibus honorari. Prius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum enim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem, audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus, immo uero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litteris tuis, uidebam non remansisse apud aduersarios ueritatis, additum est a referentibus, quod me inter illa gaudia contristaret, ideo te cognominari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquam magnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc illius nomen tuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de
Abbreviated transcription (Latin):
te quomodo lib& accipias quod tibi prerogandum paitiui
A gã uero eiuberes gratias decuius miseri cordia saluberrimũ
est fidere si ab his prauitatib: & erroribus quos ex libris huiꝰ
hominis ostendere his litteris potui alienã at que inte gram
fidem tucim uel inuenerit epistolai sta uel fecerit¬
filidilectissime uictor uolos ite contẽnerem ne¬
quaquã id mefus sefacturũ Nec ideo ttm̃ humi¬
slitaterr̃t sic abutaris. ut proptereateexsti¬
mes approbatum qr cernis non fuisse contemptum : Nonenĩ
sequendum sed corrigendũ tediligo Etqm̃ nec corrigi
possedespero. nolom ireris mecontemnere nom possequemdi¬
ligo Sienĩ te antequam nobis cõmunicaris diliger edebui
ut esses catholicus quantomcigis &iã cõmunicantẽ diligere
debeo nesis nouus hereticus &ut sistalis catholicus cuius
resistere nullus possit hereticus quanũ enim cippar&

Expanded text:
te, quomodolibet accipias, quod tibi praerogandum putaui. te, quomodolibet accipias, quod tibi praerogandum putaui. agam uero uberes ei gratias, de cuius misericordia saluberrimum est fidere, si ab his prauitatibus et erroribus, quos ex libris huius hominis ostendere his litteris potui, alienam atque integram fidem tuam uel inuenerit epistula ista uel feceritfili dilectissime Victor, volo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. Nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes approbatum, quia cernis non fuisse contemptum. Non enim sequendum, sed corrigendum te diligo: et quoniam nec corrigi posse despero, nolo mireris me contemnere non posse quem diligo. Si enim te antequam nobis communicares, diligere debui, ut esses catholicus; quanto magis te jam communicantem diligere debeo, ne sis novus haereticus, et ut sis talis catholicus, cui resistere nullus possit haereticus? Quantum enim apparet
Abbreviated transcription (Latin):
nondehis quȩ illic im ꝓbanda tũ multa sunt om̃s nouerunt
qui uel recitante illo tecũ simul audierunt uel eos dẽposteti
libros legerunt Neineius ornatuelo quio tã quã in precioso
poculo tehiuiante & si nonbi bente uene nũ bibant situquid
in debiberis & qui n onbiberis nesciunt & pro pt̃ laudem
tuam om̃a illicbibenda salubriter arbitrantur quã uis
& audire & legere & quȩ dicta sunt haurire memoria
quidestnisibibere sed prȩdixit dñs defidelibus suis
Quod& si mortiferũ quidbiberint. Noneis nocebit Acper
hoc quicũ iudicio legunt & secundũ regulã fidei apꝓ¬
ban da apꝓbant. & in probant in probanda &iam si
cõmendant memoriȩ quȩ in probandadicuntur nulla
uenenato senteratiarũ prauitate leduntur. Hȩcme
gra uitatem & religionẽ tuã siue mutua siue pracuia cari¬
tate monuisse uel cõmonuisse minimepȩnitebit d n õmiseran¬

Expanded text:
non de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nouerint, non de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audierunt uel eosdem postea libros legerunt, ne in eius ornato eloquio tamquam in pretioso poculo te inuitante etsi non bibente uenenum bibant, si tu quid inde biberis et quid non biberis nesciunt et propter laudem tuam omnia illic bibenda salubriter arbitrantur. quamuis et audire et legere et quae dicta sunt haurire memoria quid est nisi bibere? sed praedixit dominus de fidelibus suis, quod etsi mortiferum quid biberint, non eis nocebit. ac per hoc qui eum iudicio legunt et secundum regulam fidei adprobanda adprobant et inprobant inprobanda, etiamsi commendant memoriae quae inprobanda dicuntur, nulla uenenata sententiarum prauitate laeduntur. haec me grauitatem et religionem tuam siue mutua siue praeuia caritate monuisse uel commonuisse minime paenitebit domino miseran
Abbreviated transcription (Latin):
meris in posuerit onus religionis correctionis & em̃¬
dationissuȩ hocapud te hueniat quod petiuit ut
emendes cũ iustus in misericordia & arguas eum
Oleũ aũt peccatoris quo in pinguetur capud eius ab sit
amanib: atq: oculistius idestas sentatio indecens
adulantis & deceptoria lenitudo blandientis. Quod¬
siemendare neglegis cũ uidecis em̃dandũ aduersus
quia puttiseũ recteista sensisse aduersus uerita tẽ sapis¬
ł tideo illemelior quiem̃ dariẽ paratior siñ defueritem̃ dator
quã tusi uel sciens hrrident᷑ contemnis errantẽ uł nesciens parit̃
sectaris errorem Om̃ã ittiq: in eis dẽ libris adtescriptis & tibi
traditis sobriȩ uigilant̃q considerti & plura quã ego iuenies
fortas se culpanda. Et quecũq ibi sunt cipꝓbanda atq laudan¬
da si quid in eis reuera forsitan ignortibas. atq isto disserente
didi cisti euident̃ ꝓ fiterequidi llud sit. Etdehocte gratias egisse

Expanded text:
meris inposuerit onus religiosum correctionis et ememeris inposuerit onus religiosum correctionis et emendationis suae, hoc apud te inueniat quod petiuit, ut emendes eum iustus in misericordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguetur caput eius, absit a manibus atque . osculis tuis, id est assentatio indecens adulantis deceptoria lenitudo blandientis. quodsi emendare neglegis cum uideas emendandum, aduersusetur, quia putas eum recte ista sensisse, aduersus ueritatem sapis. et ideo ille melior, qui emendari est paratior, si non defuerit emendator, quam tu, si uel sciens inridenter contemnis errantem uel nesciens pariter sectaris errorem. omnia itaque in eisdem libris ad te scriptis et tibi traditis sobrie uigilanterque considera, et plura quam ego inuenies fortasse culpanda. et quaecumque ibi sunt adprobanda atque laudanda, si quid in eis reuera forsitan ignorabas atque isto disserente didieisti, euidenter profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse,
Abbreviated transcription (Latin):
meli oramagis &quȩ sintueriora sectari Nã ut est optni
ꝓpositi laudandiq: consilii facileaduerior& transduci
ita in probi obstinatiq: iudicii est. Nollecitius ad tra¬
mitem rationis inflecti Hȩc quippeille siueracit̃
dixit atqͣ. locutus ẽ sentit magnȩpro fecto spei animũ
gerit
ec putes in quit adinuidiamtuam forsita n reuo¬
candum quã hitua dictorũ meorũ constituam po¬
tes tateiudicium Ac ne fortecuius quã curiosilectoris
optutus inter hilicitas fibras elem̃ torũ uestigiare¬
manentias ollicitent & offendant contextã pagine
seriem pollicere uerodis cerpe meq: huius censionis
expertẽ puniat atramenta quȩ i digna eloquia sigi¬
ficauerunt. nehac occasione & tuũ ergam eiudicium
quomihi ueh ementer indulges & meaequȩ latebant
ieptiȩ rideant᷑ Istoigitur cũ illes uos libros & iitio
prȩmuniuerit & termino cõmuniuerit. atq: tuis hu¬

Expanded text:
meliora magis et quae sint ueriora sectari. nam ut est optimi meliora magis et quae sint ueriora sectari. nam ut est optimi propositi laudandique consilii facile ad veriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. haec quippe ille si ueraciter dixit atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit.ec putes, inquit, ad inuidiam tuam forsitan reuocandum, cum in tua dictorum meorum constituam potestate indicium. ac ne forte cuiusquam curiosi lectoris obtutus inter inlitas fibras elementorum uestigia remanentia sollicitent et offendant, contextam paginae seriem pollice seuero discerpe meque huius censionis experte puni atramenta quae indigna eloquia signauerunt, ne hac occasione et tuum erga me iudicium, quo mihi uehementer indulges, et meae quae latebant ineptiae rideantur. Isto igitur cum ille suos libros et initio praemuniuerit et termino communiuerit atque tuis hu
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicer& non inuenit. Dequibus si fuerit in terrogatus
corũ animȩ quid meruerint utillas ds̃ nec abluendas
baptismo necexpiandas xp̃i corporis & sangunis sacri¬
ficio & inaet̃ nũ dam nandas carniiserit peccatrici aut
omnino herebit & ei nr̃a cunotatio uel sero placebit aut
simul ꝓ om̃ib: paruulis. quitoto orbeterrarũ sinexp̃ia no
pus xp̃i eẽ censebit. Absitate frat̃ uthȩc tibiplaceans cib¬
sit utis ta ueldidicissegaudetis uel docerep̃sum as Aio¬
quin longemelior inueni &ur ipsequamtu. quia mexor¬
dio primisui libri modeste atq humilit̃ p̃locutus est dic̃s
Cũ tibi parere desidero notã p̃sũptionis incurri & paulopꝰ
Quando quidem inquit nec mihi ipses ĩ credulus eaquȩd ixero
possȩꝓ bari stud eamq: semꝑ &iã ꝓ priã sententiã non tueri
siin ꝓbabilis decegat᷑ & sit mihi cord ꝓprio iudicio dãnato

Expanded text:
quid diceret non inuenit. de quibus si fuerit interrogatus, quid diceret non inuenit. de quibus si fuerit interrogatus, eorum animae quid meruerint, ut illas deus nec abluendas baptismo nec expiandas Christi corporis et sanguinis sacrificio et in aeternum damnandas carni inseruerit peccatrici, aut omnino haerebit et ei nostra cunetatio uel sero placebit aut simul pro omnibus paruulis, qui toto orbe terrarum sine christiano bpus Christi esse censebit. Absit a to, îratrr, ut haec tibi placeant, absit, ut ista . uel didieisse gaudeas uel docere praesumas; alioquin longe melior inuenietur ipse quam tu, quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est dicens: cum tibi parere desidero, notam praesumtionis incurri; et paulo post: quando quidem, inquit, nec mihi ipse sim credulus ea quae dixero posse probari studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si inprobabilis delegatur, et sit mihi cordi proprio damnato iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
non dubitat Quam quȩstionem iste cũ soluere conaret᷑
nec uires suas intueretur destruens animarũ propaginẽ
& as serens ecis puras ab omni contagione peccati. Non deni¬
hilo sed deseipso in sufflare creatorẽ & naturcudĩ mu¬
tabilitatis ob probrio qđ necesse non fuerat in famauit
Etdũ uultred dererationẽ neds̃ credctur iniustcis sipuras
ab om̃i peccato animas &iã illas quas xpi ana regeeratione
nonredemit uinculo peccitt originalis innec tit et dixit
quȩ tenolo docuerit Tantũ erũ salictis & felicituatis non
bapti zatis tribuit paruulis. quaritum nec pelagia raci
hereses potuit. Et cam̃ de totmilibus paruulorũ quinas¬
cuntur ex impus & inter impios moriuntur non quib:
homines perbaptismũ cum uelint subuenire nom possunt.
sed de quibus baptizandis nemopuit uel poterit cogutire
necquis quã ꝓ eis obtulit uel oblaturus est sacrificium
Quodisteeliam prononbaptirandis cen suit offerendum

Expanded text:
non dubitat. quam quaestionem iste cum soluere conaretur non dubitat. quam quaestionem iste cum soluere conaretur nec uires suas intueretur, destruens animarum propaginem et asserens \'eas puras ab omni contagione peccati\' non de nihilo, sed \'de se ipso insufflare creatorem\' et naturam dei mutabilitatis obprobrio, quod necesse non fuerat, infamauit et, dum uuab omni peccato animas, etiam illas quas christiana regeneratione non redimit, vinculo peccati originalis innectit, ea dixit quae te nolo docuerit. Tantum enim salutis et felicitatis non baptizatis parvulis tribuit, quantum nec Pelagiana haeresis potuit. Et tamen de tot millibus parvulorum, qui nascuntur ex impiis, et inter impios moriuntur, non quibus homines per Baptismum, cum velint, subvenire non possunt, sed de quibus banec quisquam pro eis obtulit uel oblaturus est sacrificium, quod iste etiam pro non baptizandis censuit offerendum,
Abbreviated transcription (Latin):
illa testimonia ubipars nominatur quia potuitscriptura
significareillic apartetotũ si cut uerbũ ccro ftctumefł
cũ legimꝰ Nonutiq carnẽ solam sed hominem totum incelle¬
gimus nec contra illos quiꝓpaginem animarũ destru¬
unt ista ꝓferenda ub in ompars hominis sed totũ cõme¬
moratur q potuit ibiscriptura a toto partem significare
sicut sepultum confitemur xpm̃.
cum caro eius solase¬
pultasit Acperhoc propaginem animarũ Nec temere
astruendã Nec temere destruendam dicimus sed ammo¬
nemus alia testimonia ẽẽ quȩrenda quȩ non iueniant᷑
ambigua. Qua mobrem quid teisted o cuerit & undegra¬
tias egeris nondum scio Man& quippe illa quȩstiosicut
erat in qua quȩritur deanimarũ origine utrũ illas dẽ
ex propagineillius unius quã primo hsufflauit homini
anex flatusuo si cut primo hominid&. faciat fingat ho¬
minibus quas eum darefacere. facere fingere fides xp̃iana

Expanded text:
illa testimonia ubi pars nominatur, quia potuit scriptura illa testimonia ubi pars nominatur, quia potuit scriptura significare illic a parte totum — sicut uerbum caro factum est cum legimus, non utique carnem solam, sed hominem totum intellegimus —, nec contra illos qui propaginem animarum destruunt ista proferenda, ubi non pars hominis, sed totum commemoratur, quia potuit ibi scriptura a toto partem significare, sicut sepultum confitemur Christum, cum caro eius sola sepulta sit. ac per hoc propaginem animarum nec temere astruendam nec temere destruendam dicimus, sed ammonemus alia testimonia esse quaerenda, quae non inueniantur ambigua. Quamobrem quid te iste docuerit et unde gratias egeris, nondum scio. manet quippe illa quaestio, sicut erat, in qua quaeritur de animarum origine, utrum illas deus ex propagine illius unius, quam primo insufflauit homini, an ex flatu suo, sicut primo homini, det, faciat, fingat hominibus, quas eum dare, facere, fingere fides christiana
Abbreviated transcription (Latin):
guinem scilic& hominem id est a parte totum significatumẽe
contendunt. Sicutenim uidetur illos iuuare quod dic¬
tum est exuno sanguine nec dictum est ex uno homine sic
uidetur &istos luucre qđ dictum estperunũ hominem pecca¬
tum intrauit inmundum & ꝑpeccatũ mors. & lta ioms
homines ꝑtransut in quo om̃s peccauerunt. Nec dictũ est in
quo om̃iũ caro peccauit itemq si cut illos uidetur iuucre
qđ dictum est hoc nunc os exossibus meis & caro decarnemeti
qui apars est dicta non totum siciterum istos quodibi conti¬
nuo sequitur hȩc uo cabitur mulier qum̃ deuiro suo
sumpttiest Debuit erum dici aiunt qm̃ deuiro suo caro
eius sumpta est si nontota mulier id est cumanimased
solacaro sumeretur ex uiro. Porro aũt utrisq auditis
quisine studio partium iudicat uid& ꝓfecto Nec contra
istos quipro paginem anim arum defendunt ꝓferenda

Expanded text:
guinem scilicet hominem, id est a parte totum, significatum esse guinem scilicet hominem, id est a parte totum, significatum esse contendunt. sicut enim uidetur illos iuuare quod dictum est \'ex uno sanguine\' nec dictum est \'ex uno homine\', sic uidetur et istos iuuare quod dictum est: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerun t, nec dictum est \'in quo omnium caro peccauit\'. itemque sicut illos uidetur iuuare quod dictum est: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne m e a, quia pars est dicta, non totum, sic iterum istos, quodibi continuo sequitur: haec uocabitur mulier, quoniam de uiro suo sumta est. debuit enim dici aiunt \'quoniam de uiro suo caro eius sumta est\', si non tota mulier, id est cum anima. sed sola caro sumeretur ex uiro. porro autem utrisque auditis qui sine studio partium iudieat. uidet profecto nec contra istos qui propaginem animarum defendunt proferenda
Abbreviated transcription (Latin):
de anima mea putat negarianim as filiorũ ex paren¬
tibus uel illius mulieris ex uiro Quasi uero si non ex
uno sanguine sed ex una animadiceretur. aliud quã
totus homo intellegeretur nec corporis propagatio
negaretur. Sic &iam sidictum eẽt anima deciraima
mea non utiq: negaretur caro quã deillo exempttim
fuisse constabat A parte erum totum sic ut &iã a toto
partem plerumq: scriptura significat. Namcertesi non
ex unos anguine sed ex unohomine illo locoscriptũ e&
institutum ẽẽ genus humanum undeiste adhibuit
testimoniũ ro preludicar& istis quinegant animarũ
propaginem quã uis non solaanima nec sola caro
sed utrumq: sit homo Res ponderert enĩ a toto partẽ
id est abͥ omine solam hominis carnem scripturam
significare potiusse. Si cergo &hi quidefendunt animarũ
propaginem. illud quod dictum est exuno sanguine persan¬

Expanded text:
de anima mea\', putat negari animas filiorum ex parende anima mea\', putat negari animas filiorum ex parentibus uel illius mulieris ex uiro; quasi uero, si non \'ex uno sanguine\', sed \'ex una anima\' diceretur. aliud quam totus homo intellegeretur nec corporis propagatio negaretur. sic etiam si dictum esset: \'anima de anima mea,\' non utique negaretur caro, quam de illo exemtam fuisse constabat; a parte enim totum sicut etiam a toto partem plerumque scriptura significat. nam certe si non \'ex uno sanguine\' sed ex uno homine\' illo loco scriptum esset institutum esse genus humanum, unde iste adhibuit testimonium, non praeiudicaret istis qui neg-ant animarum propaginem, quamuis non sola anima nec sola caro, sed utrumque sit homo. responderent enim a toto partem, id est ab homine solam hominis carnem, scripturam significare potuisse. sic ergo et hi qui defendunt animarum propaginem illud quod dictum est\' ex uno sanguine\' per san
Abbreviated transcription (Latin):
lta sunt qđ ad istam quȩstionẽ attin& incerta & ambigua
ut &ic̃ aliter accipiquã ipseuult facillimepossint Qđ
iam in eo libro quẽ scripsiadamicum nirm. cuius comme¬
morationẽ superius feci satis quantum existimo demons¬
traui Testi monia quippeipsa quȩ adhibuit ubilegitur
dis̃ animas ueldare uel facereuel fingere undeillas d&
uel undefaciat. siue fingat non ostendunt utrũ expro¬
pagine illius primȩ an in sufflando sicut illam primã
Isteaut exoo ipso qđ legitur animcis dis̃ dare siue facere
siue fingere. lam putat animarum negatam eẽ propa¬
ginem. cumds̃ eadem scriptura teste &iã corporad& siue
faciat siue fingat quae tamen abillo expropaginis se¬
minedari fieri. finginemo ambigit Item quod scriptũ ẽ
ex uno sanguine dm̃ fecisseomne genus hom inũ uelqđ
ait adam hoc nuncos exossibus meis & caro decarnemeti
quianeq: ibidictũ est exuna anima neque hic anima

Expanded text:
ita sunt, quod ad istam quaestionem attinet, incerta et ambigua, ita sunt, quod ad istam quaestionem attinet, incerta et ambigua, ut etiam aliter accipi, quam iam in eo libro, quem scripsi ad amicum nostrum, cuius commemorationem superius feci, satis, quantum existimo, demonstraui. testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur deus animas uel dare uel facere uel fingere, unde illas det uel unde faciat sine fingat non ostendunt: utrum ex propagine illius primae an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod legitur animas deus dare siue facere siue fingere, iam putat animarum negatam esse propaginem, cum deus eadem scriptura teste etiam corpora det sine faciat siue fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi nemo ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum fecisse omne genus hominum uel quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, quia neque ibi dictum est \'ex una anima\' neque hic \'anima
Abbreviated transcription (Latin):
oblatrantum & ex cussi quasi quodã turbine identidẽ
quȩstionẽ supradictã sco pulo sissimã sibi ꝓposuit ubi
a fide catholica naufragauit : nisi refecerit pȩnitendo
qđ fregit : Illũ ergo turbinẽ atq: illa saxadeuittins
riauẽ illis cõmit terenolui Etdehacre Itascripsi
utrationem potius cunctationis metie quã temeriatem
prȩ sumptionis ostenderem. Quodo pusculũ meum uim
apudte inueniss& hirisit seq illis acutibus animos iore
impetu quã con sultiorem cõmisit Sed quo eum prȩfiden¬
tiaista ꝑduxerit. puto quod nunc uidecis Uberius aut̃
agodõ gratias si & antea lã uidebas Cumenĩ noll& cohi¬
bere p̃cipitem cursum propt̃ anti cipitem ex cursum. mise¬
rabilem inuenit in cursum asserens đm paruulissi ne
xp̃i anaregeneratione de functis. & modo parad r̃sum¬
illius primȩ propagine at rahere. sed sicut ipsã primã
suas quibusq singulis insufflare uelud probare conatus ẽ.

Expanded text:
oblatrantum et exhinc quasi quodam turbine identidem oblatrantum et exhinc quasi quodam turbine identidem quaestionem supra dictam scopulosissimam sibi proposuit, ubi a fide catholica naufragavit, nisi refecerit poenitendo quod fregit. Illum ego turbinem atque illa saxa devitans, navem illis committere nolui: et de hac re ita scripsi, ut rationem potius cunctationis meae, quam temeritatem praesumptionis ostenderem . Quod opusculum meum cum apud te invenisset, irrisit, seque illis cautibus animosiore impetu quam consultiore commisit. Sed quo eum praefidentia ista perduxerit, puto quod nunc videas: uberius autem ago Deo gratias, si et antea jam videbas. Cum enim nollet cohibere praecipitem cursum, propter ancipitem excursum, miserabilem invenit incursum, asserens Deum parvulis sine christiana regeneratione defunctis, et modo paradisumillius primae propagine attrahere, sed sicut ipsam primam suas quibusque singulis insufflare, velut probare conatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
catum ÷ quur itaq ds̃ iustus & bonus por uulorũ animas
quib presciuit nion sub uenturũ xp̃i anȩgratiȩs acram̃tum
ab omnin exa ꝓpaginis libercs mittendo incorpus qđ exadã
trahitur uinculo peccati originalis obstrin xerit atq isto
modo recs pernȩ dam nationis effecerit cũ iuenire non
posse nec uella dicere &iã ipscs exilla una originem
traher epeccatricem : maluit ꝑ naufragium miseraibile
exire quã temerarium cursũ uelis dispositis & remissuȩ
dis putationis inhibitis ꝓuida deliberatione frenare
Viluit quippe iuueni senilis nr̃a cunctatio quasihuic
molestissimȩ acpericulo sissime quȩstioni magis fuerit
Imp&us elo quentiȩ quã consiliũ prudentiȩ neces sariũ
łtprȩuidit hoc &iã ipse sed frustra : Nam hȩc sibi uelud
ab aduersariis propositurus obiecta exhincaliai quit
substruuntur ob probria. quȩ rulis murmurationibus

Expanded text:
catum —, cur itaque deus iustus et bonus parunlorum animas, catum —, cur itaque deus iustus et bonus parunlorum animas, quibus praesciuit non subuenturum christianae gratiae sacramentum, ab omni noxa propaginis liberas mittendo in corpus quod ex Adam trahitur uinculo peccati originalis obstrinxerit atque isto modo reas aeternae damnationis effecerit, cum inuenire non posset nec uellet dicere etiam ipsas ex illa ulla originem trahere peccatricem, maluit per naufragium miserabile exire quam temerarium cursum uelis depositis et remis suae disputationis inhibitis prouida deliberatione frenare. uiluit quippe iuueni senilis nostra cunctatio, quasi huic molestissimae ac periculosissimae quaestioni magis fuerit impetus eloquentiae quam consilium prudentiae necessarium. ut praeuidit etiam hoc ipse, sed frustra; nam haec sibi uelut ab aduersariis propositurus obiecta: exhinc alia, inquit, substruuntur obprobria querulis murmurationibus
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas &dicit Non solũ non eunt hndamnationem pariuili
ubsoluat uerum &iã felicitatem paradrsi postmortem
interĩ ꝑ fruuntur postres urrectionẽ aũt &iã regnicie lorũ
felicitatan possidebunt. Haec iste contra catholicã funaitis¬
simã fidem nũ quid dicere auder& si quȩstionẽ soluendã
de animȩ crigine uires sucis excedentẽ suscipereronauder
horrendis ẽ enim coartatis angustus ab eis quidicunt curads
animã tã in iusta anim aduersi onemultauit . ut i corpus eã
peccati religare uoluerit. cum consortio carnis peccatrixẽe
in cipit quae peccatrix ẽẽ non potuit Utiq: enĩ dicuns nom pount
anima ẽẽ peccatrix nisi eã ds̃ miscuiss& carnis consortio pec¬
catricis Quaer go iustitia id fecerit ds̃ cũ iste hiuen ir enon
poss& maximȩo p̃t a&ernã dãpnationẽ morientiũ parule
quibus ronbaptiratis ex piactum non fuerit origindepec¬

Expanded text:
uanitas et dicit: non solum non eunt in damnationem paruuli, uanitas et dicit: non solum non eunt in damnationem paruuli, absoluat, uerum etiam felicitate paradisi post mortem interim perfruuntur, post resurrectionem autem etiam regni caelorum felicitatem possidebunt. haec iste contra catholicam fundatissimam fidem numquid dicere auderet, si quaestionem soluendam de animae origine uires suas excedentem suscipere non auderet ? Horrendis est enim coartatus angustiis ab eis qui dicunt: cur deus animcarnis peccatrix esse incipit, quae peccatrix esse non potuit? utique enim dicunt: \'non potuit anima esse peccatrix, nisi eam deus miscuisset carnis consortio peccatricis.\' qua ergo iustitia id fecerit deus, cum iste inuenire non posset — maxime propter aeternam damnationem morientium paruulorum, quibus non baptizatis expiatum non fuerit originale pec
Abbreviated transcription (Latin):
merea tur homo contraeius sententiã a quo factus ẽhomo
in tonat ꝑos ꝓprui corporis ueritas. Si quis non renatus ex
sententia exceptos martrres faciat quib: contigerit ante
ꝓxp̃i nomine occidi quam xp̃ibaptis mated ilui dicit alio
loco Quiꝑ diderit animã suã ꝓpt̃ me inueni& etim
ł tnecuiquã qui ñ renatus fuerit xpĩ anȩ fidei lauacro ꝓmit¬
tat᷑ peccati originalis ab olitio lamat apđs Perunius
delictum i om̃s homines ad condemnationem. Contra
quam dam nationem dñs unum es seostendens salutis auxiliũ
qui crediderit in quit & baptizatus fuerit saluus erit quiaũt
non crediderit condem nabitur Cuius misteriũ credulita¬
tis in paruulis pereorum responsionem aquibus gestantur
impletur nesi factum non fuerit . eant ex uno oms in condem¬
nationem. Et cam̃ contratã manifestas uoces quas con¬
cinit ueritas ꝓcedit in mediũ magis uecors quã misericors

Expanded text:
mereatur homo contra eius sententiam, a quo factus est homo. mereatur homo contra eius sententiam, a quo factus est homo. intonat per os proprii corporis ueritas: si quis non renatus fuesententia exceptos martyres faciat, quibus contigerit ante pro Christi nomine occidi quam Christi baptismate dilui, dicit alio loco: qui perdiderit animam suam propter me, inucniet eam. et ne cuiquam, qui non renatus fuerit christianae fidei lauacro, promittatur peccati originalis abolitio, clamat apostolus: per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. contra quam condemnationem dominus unum esse ostendens salutis auxilium: qui crediderit, inquit, et baptizatus fuerit, saluus erit; qui autem non crediderit, condemnabitur. cuius mysterium credulitatis in paruulis per eorum responsionem a quibus gestantur inpletur, ne, si factum non fuerit, eant ex uno omnes in condemnationem. et tamen contra tam mahifestas uoces, quas concinit ueritas, procedit in medium magis uaecors quam misericors
Abbreviated transcription (Latin):
senso ad uersus auctoritatẽ sententiae principelis quã sentad
iustissime conciliorum catholi corũ & sedis apostolice dã p¬
nauit auctoritas. eo qđ ausi fuerint non bapti tatis paruulis
darequi& is & salutis locũ &iã p̃terregnũ caelorum. Quod
ausi pion fuissent nis inegarent eos habere originalepecca¬
tum qđ opus e&̃ absolui perbaptis matis sacrum̃ tum isteaũt
sicut catholicus dicit paruulos originali obstrictos ẽẽ pecca¬
to & itm̃ eos ab huius modiuinculo sin elauacro regenerati¬
onis absoluit & postm ortẽ in para drsũ miseri corsmittit
Postresurrectionẽ uero &iã in regnũ caelorum misericor¬
dior introducit. Talis sibis aulmis ericors uisus est quando
pepercitregi quẽ ds̃ precepit occidi. Sed merito inoboedi¬
ensmis eri cordia uel misericors in oboedientiarebata
atq dam pnatuẽ ut caueat homo necibillomiseri cordiõ

Expanded text:
sensum aduersus auctoritatem sententiae principalis, quam sentensensum aduersus auctoritatem sententiae principalis, quam senteniustissime conciliorum eatholicorum et sedis apostolicae damnauit auctoritas, co quod ausi fuerint non baptizatis paruulis dare quietis et salutis salutis etiam praeter regnum caelorum. quod ausi non fuissent, nisi negarent eos habere originale peccatum, quod opus esset absolui per baptismatis sacramentum. iste autem sicut catholicus dicit paruulos originali obstrictos esse peccato et tamen eos ab huiusmodi uinculo sine lauacro regenerationis absoluit et post mortem in paradisum misericors mittit, post resurrectionem ucro etiam in regnum caelorum misericors introducit. talis sibi Saul misericors uisus est, quando pepercit regi quem deus praecepit occidi; sed merito inoboediens misericordia uel misericors inoboedientia reprobata atque damnata est, ut caueat homo, ne ab illo misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
in uidentis assensũ modemis ericordiȩ prȩscientia eq diuinȩ
& effectum amplific& & affectum, Haec uerba in secundo
libro eius lecta des cripsi : Num quid in hac caus aerroris
audaciam temeritatẽ p̃sumptionem. haberequis piam
poss&: ampliorem ipsesententiam dominicã recordatur
ip secõ memerat ipsesuis litteris interponit. Ips edict quã¬
quã sententia illa principalis obsistat. quia quirenatus
fuerio eraiqua & spuscõ non intrabit in regnũ eaeloruam¬
& aud& tamen suȩ censurȩ leuare ceruicem contra senten¬
tiam principalem. Teneat iquit &iam meum raominis¬
dentis assensũ quidicit animas non bapti ⁊atoruintem pora¬
riȩ mereriparadrsum prop̃t has enim latronem atq dio¬
craten tũ quã prȩscribendo uel potius p̃iudicando cõmemoris
Inre surrectione aũt in meliora trans ferri & regnicadorũ ꝑci¬
perep̃ miũ quã quã sententia in quit principalis obsistat
lã er goipseconsi dera que sort fraterquis qus cupiã preocias¬

Expanded text:
inuidentis assen. sum, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba in secundo libro eius lecta descripsi. numquid in hac causa erroris audaciam, temeritatem, praesumtionem habere quispiam posset ampliorem? ipse sententiam dominicam recordatur, ipse commemorat, ipse suis litteris interponit, ipse dicit: quamquam sententia illa principalis obsistat, quia qui non renatus f uerit eet audet tamen suae censurae leuare ceruicem contra sententiam principalem ! teneat, inquit, etiam meum non inuidentis assensum, qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum — propter has enim latronem atque Dinocratcm tamquam prae. scribendo uel potius praeiudicando commemorat —, in resurrectione autem in meliora transferri et regni caelorum percipere praemium, quamquam sententia, inquit, principalis obsistat. iam ergo ipse considera, quaeso te, frater, quisquis cuipiam praebet as
Abbreviated transcription (Latin):
credit Non illo aud & paruulos mittere tuuerosi contemnis
quod dictum est siquis non renatus fueritex iqua & spũ non
potest intro ire inregnum dĩ ut excepto errore quo audes aregno
dĩ paradrsũ sepcurtire quib: dam. quos reos nascisicut catholi¬
cus credis sinebaptis matemortus & illius reatus cibsolutionẽ
& regnũ coelorũ non dubites in suꝑ polliceri quas. contrapela¬
giũ inoriginalipecctito astruendo tunc eẽ possis cathlicus uerus
sicomeradnm̃ fueris indestruendcr eius debciptis mo sententia
hereacus riouus Noste dilectissime ñ sic uolumꝰ bereticorũ eẽ
uiciorem uterror uincat etrorẽ & qđ ẽpeius maiorminorem
Dics eũ autsi forte quispic̃ relucte t᷑ latronis animȩ uł dinocraius
in terĩ tẽporarie com latũ ẽẽ paradrsũ Nc̃ suꝑ eẽillis ad hachi

Expanded text:
credit non illo audet paruulos mittere; tu uero sic contemnis credit non illo audet paruulos mittere; tu uero sic contemnis quod dictum est: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, ut excepto errore, quo audes a regno dei paradisum separare, quibusdam quos reos nascisieut catholicus credis sine baptismate mortuis et illius reatus absolutionem et regnum caelorum non dubites insuper polliceri; quasi contra Pelagium in originali peccato astruendo tunc esse possis catholicus uerus, si contra dominum fueris in destruenda eius de baptismo sententia hereticus nouus. nos te, dilectissime, non sic uolumus hereticorum esse uictorem, ut error uincat errorem et, quod est peius, maior minorem. dicis enim: aut si forte quisquam reluctetur latronis animae uel Dinocratis interim temporarie conlatum
Abbreviated transcription (Latin):
it ambulatur nullus cũ hoctumore ꝑ angustã portã eius in¬
preditur Noli credere nec dicere nec docere aliquos eorũ qui
si ne ꝓp̃i bcptis mno exhacuita mnigrauerint hiterĩ non ire in reg¬
nũ caelorũ s̃ in para dr̃sũ posteciuero h resurreccione mortuorũ
&iã ad regnicalorũ beititudinẽ ꝑ uen iresius ẽẽ caolicus
Hocenim eis dare nec pelagiana heresis ausciest quȩ opinat᷑
paruulos rontrahere origina lepeceatum. quos tu quamuis
sicut catholicus cumpecctio nasci fatecris nescioquattum̃
ꝑ uersioris pouita teopinionis sinebaptis mate sadutari.
& ab hocpeccato cum quon ascuntur ab solui& in regnum
cadorum cisseris introduci Neq consideras inhaccausa quã
deterius scpias quã pelagius Ille quippe deminicam sen¬
tentiam ꝑtimescens. qua non baptizati in regnum caelorum
rionꝑmittuntur in trare. lic& eos quos ab omnipeccato liberos

Expanded text:
it, ambulatur; nullus cum hoc tumore per angustam portam eius init, ambulatur; nullus cum hoc tumore per angustam portam eius ingreditur. Xoli credere nec dicere nec docere \'aliquos eorum, qui sine baptismo Christi ex hac uita migrauerint, interim non ire in regnum caelorum, sed in paetiam ad regni caelorum beatitudinem peruenire\', si uis esse catholicus. hoc enim eis dare nec Pelagiana heresis ausa est, quae opinatur paruulos non trahere originale peccatum. quos tu quamuis sicut catholicus cum peccato nasci fatearis, nescio qua tamen peruersioris nouitate opinionis sine baptismate salutari et ab hoc peccato cum quo nascuntur absolui et in regnum caelorum asseris introduci neque consideras, in hac causa quam deterius sapias quam Pelagius. ille quippe dominicam sententiam pertimescens, qua non baptizati in regnum caelorum non permittuntur intrare, licet eos quos ab omni peccato liberos
Abbreviated transcription (Latin):
icm intellegas Itideo qđ putcisti in aliquib: mansionibus
quas dñs multas eẽ dixit in domo patrissui mansuros quos dom
&iã non renctos exaqua & spu ut fidem catholicam teneas
am moneo siꝑmitus emendare non differcis. Noli credere¬
nec dicere nec docere sacrificium ꝓp̃i anorũ prohis qui non bap¬
titatide corpore exerint offerendum siuis eẽ cacholicus Quic
necillud qđ demachabeorũ libris cõmemorcisti. sa crificiũ iudeoꝵ
ꝓeis qui ñ circũ cis. de corpore exierint ostendis oblatum inqua
tua sententia tã noua & comntra ecdesiȩ totius auctoritatem dssci¬
plinamq ꝓlatciuerbo &ic̃ in solentis simo ususes dicens. ꝓhissant
oblationes assiduas & offerendalugit̃ sc̃orum censeo sacrificia
sacerdotum ut tehomoluicus sacerdotibusdĩ nec discendos ub¬
deres nec saltẽ simulquȩrendo misceres sed censendo p̃poneres
Aufertibiista fili non sic inuia quã ꝓp̃s humilis seipsum eẽ docu¬

Expanded text:
iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibus, iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibus, quas dominus multas esse dixit in domo patris sui, mansuros quosdam etiam non renatos ex aqua et spiritu, ut fidem catholicam teneas, ammoneo, si permittis, emendare non differnec dicere, nec docere « sacrificium Christianorum pro his qui non baptizati de corpore exierint, offerendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud quod de Machabaeorum librispro eis qui non circumcisi de corpore exierant ostendis oblatum. in qua tua sententia tam noua et contra ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata uerbo etiam insolentissimo usus es dicens: pro his sane oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum, ut te homo laicus sacerdotibus dei nec discendo subderes nec saltem simul quaerendo misceres, sed censendo praeponeres. aufer tibi ista, fili; non sic in uia, quam Christus humilis se ipsum esse docu