comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uł si bona sunt ordinata
tũ non sunt. ⁊ mains malumẽ
qued ẽ exeis qͣmbonu ꝙ ẽ ĩ eis.
uerbigrã ut si mulier nolẽte
uiro. aut uir nolente mulie¬
re uou̾et continẽtiaz. aut sub¬
ditus ꝯĩ consilio et licentia p̃¬
lati mordinatam p̃pon̾et absti¬
nẽtiam ensmodi uotaquia ina¬
infeste stulta e̾ent. cenenda oĩo
non e̾ent. Qui bonũ qd̾cũq uo¬
uet si postea illd̃ aut adimple
non potu̾it. aut pro maioribo¬
no ꝑficiendo impłe ñuolu̾it
pot̾it secundum licentiã illoꝵ
quib dispensatio in eum c̾clitͣ
est: uotumeiꝯ aut laxari aut
iutarritaut menis arbitrio
non costet uł hoc dimitt̃e ꝙ fa¬
ciendum nouit. uł aliid pro eo
fac̾e etiamsimanis ẽ ꝙ non uo¬
uit.
Excum pceptum qd̃ ⁊ no¬
numẽ. Non concupisces
urorem ꝓrumtur. Septimu

Expanded text:
bona sunt ordinata tamen non sunt, et majus malum est quod est ex eis, quam bonum quod est in eis. Verbi gratia: Si mulier nolente viro aut vir nolente muliere voveret continentiam, aut subjectus sine consilio et licentia praelati sui inordinatam proponeret abstinentiam, hujusmodi vota quia manifeste stulta essent; tenenda omnino non essent. Qui bonum quodcunque vovet si postea illud aut implere non potuerit, aut pro majori bono perficiendo implere noluerit; poterit secundum licentiam eorum quibus dispensatio in eum credita est, votum ejus aut laxari aut mutari, ita ut in ejus arbitrio non constet vel hoc dimittere quod faciendum vovit, vel aliud pro eo facere, etiam si majus est quod non vovit. Sextum praeceptum quod et nonum est: Non concupisces uxorem proximi tui . Sep
Abbreviated transcription (Latin):
tum inue̾iatur. Qui eĩ dix̃̾ nõ
mechaberis corporalem mech¬
iam prohibens.postea dixit. Nõ
cccupisces sp̃ualez mechiam
dens. Quid gͥ noualex supple¬
uit qd̾ uetus minus hũit lex
corporalem mechiam: ꝓhibuit

Expanded text:
rius inveniatur? Qui enim dixit: Non moechaberis corporalem moechiam prohibens; postea dixit: Non concupisces, spiritualem moechiam dens. Quid ergo nova lex supplevit, quod vetus minus habuit? Lex corporalem moechiam prohibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quasi quedam ẽẽ dist¬
uctio et successio temporalis.
⁊ demõstrat se consideratiom pͥ¬
ma bonitas: quia per eam uolu¬
it deus. deuide sapientia quia per
uissime pott̃as. quia per eam fec̃.
qũ ordo iudeturee et fuisse uolũ¬
cas prima. ⁊ postea dispositio. ⁊
nouissime opatio subrecuta. nͥ
euim uoluisset non disposuisset:
et insi disposinssec non fecisset.
⁊ cocurrit magna rõ. quia semper
in hominib poeclit uoluntas ꝯ¬
silium. ⁊ consilium opꝯ sulsequit᷑.
S quid facimus: Nunquid an¬
debimus induc̾e̾ tempora met̾¬
uitatem: Noͫn si ħ in deo sunt
in eo priꝯ fuit. aliquid posteriꝯ.

Expanded text:
idetur quasi quaedam esse distinctio et successio temporalis; et demonstrat se considerationi prima bonitas, quia per eam voluit Deus, deinde sapientia, quia per stas quia per eam fecit; quoniam ordo videtur esse, et fuisse voluntas prima, et post eam dispositio, et novissime operatio subsecuta. Nisi enim voluisset non disposuisset, et si non disposuisset, non fecisset. Et occurrit magna ratio, quia semper in hominibus praecedit voluntas consilium, et consilium opus subsequitur. Sed quid facimus? Nunquid audebimus inducere tempora in aeternitatem? Nam si haec in Deo sunt in eo prius fuit, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ip̃m uoluit qm̃ id bonu erͣc.
et cum fc̃m̃ ẽ id fcm̃est qd uoluit
quĩ bonũ erat et id uoluit. cr̃
dicis minus hũit uoluntas eiꝯ
⁊ minirs a depta est. et minus ĩple¬
bonum qd̾ uoluit. ⁊ quoel uoluit
malum fcm̃ ẽ. Honergo conside¬
ras quod sicut malum nõ ht̃ ꝙ
caret quod fcĩnũ ẽ quod uoluit.
quod non uult et odit nonh̃t. et
quod uult eẽ adipiscitur qr fit.¬

Expanded text:
m voluit quoniam id bonum erat. Et cum factum est, id factum est quod voluit; quoniam bonum erat, et hoc voluit. Tamen dicis: minus habuit voluntas ejus et minus adepta est et minus implebonum quod voluit; et quod noluit malum factum est. Non ergo consideras quod sicut malum non habet caret, quod factum non est quod voluit. quod non vult et odit non habet. Et quod vult esse adipiscitur quia fit
Abbreviated transcription (Latin):
clinat non tñ impllendo.s per¬
mittendo ⁊ non tenendo. nec
auctor ẽ ei illi est ruendi. s in¬
cedendiordinator. deus inquit
dd̃ p̾repit illiit malelicat. ⁊ ego
ait uocain ẜuummeum nab¬
la sibilabit dominꝯ musce q̃ ẽ
mextremo sluminũ egypti. ⁊
api que est int̾ra assin. ⁊ ueĩẽs
⁊ requieccent om̃s intorrenti¬
b uallium.⁊ in cau̾nis petraꝵ.
Inquib omnib manifeste
ostenditur d̾s ad iudicia sua
iusta complenda malas uolũ¬
tates hominũ siũ demonũ ꝗbͦ
ip̃e uult modis ⁊ cocasioĩb siũ
intus siue foris et excitare ad
dinare ad subsistent. In ꝗbus
que putant de suo arbitrio so¬
lum dirigi. quia se sentiunt
p̾t̾ coactionem ꝓp̾o appetitu mo¬
ueri. Quia enimnõ impllunt᷑
nequaqͣmintlłigunt qd ditig¬
untur et nesciunt se h̾re cãm p̃¬
cedentem ut ordinentur. quia
non sentiunt recursum impel¬
lentem ut p̃cipitentur. De ali¬
is meclis diuine gubnationis

Expanded text:
clinat; non impellendo sed perclinat; non impellendo sed permittendo et non tenendo, nec auctor illi est ruendi, sed incedendi ordinator. Dominus, inquit David, praecepit illi ut maledicat , et ego, ait, vocavi servum meum Nabla sibilabit Dominus muscae quae est in extremo flumine Aegypti; et api quae est in terra Assur; et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum . In quibus omnibus manifeste ostenditur Deus ad judicia sua justa complenda, malas voluntates hominum sive daemonum quibus ipse vult modis et occasionibus sive intus sive foris et excitare ad dinare ad subsistendum; in quiquae putant suo se solum arbitrio dirigi; quia se sentiunt praeter coactionem proprio appetitu moveri. Quia enim non impelluntur, nequaquam intelligunt quod diriguntur, et nesciunt se habere coram praecedentem ut ordinentur, quia non sentiunt retrorsum impellentem ut praecipitentur. De aliis modis divinae gubernationis
Abbreviated transcription (Latin):
untte hab̾e poc aliquis ⁊ non¬
ad aliquio donee ulłe incipi¬
at. uUll̾e aũt omne et alicinꝰ est
quia mn aliquo ẽ.⁊ ad aliquid ẽ
quia de aliquo ẽ. Onmis enĩ
uoluitas aut bõa ẽ. si uł ex na¬
turaẽ uł ꝯcdm iusticiam. aut
mala ẽ sipret̾ naturam ẽ. uł ꝯͣ
iusticiam. Uoluntatigͦ malei
& doautem ex dõ ẽ. quo ꝑ ulłe
sme ad hoc siue ad aliud ẽ. In
lumest. et ex ip̃o uoluntas ma¬
laẽ. In uelle autem ⁊ iiciumẽ
in quiꝙͣ ulle ex uoluntt᷑e mala
ẽ. ⁊ ordo est inꝙͣ ad hoc uł ad hoc
ex disponente ẽ. Et cumip̃m
ulle ad hoc aliꝗd est malumest
quod ad hocẽ. quia mala uolũ¬
tateest. Qd̃ autem pociꝰ ad ħ
qͣm ad illd̾ est bomimẽ quia
ordo est. ⁊ ex bene disponente est.
pot̾ ergo uoluntas mala inse
coriumpi tresolui per. pprrum
uiciũ quod ei aliunte nõdat᷑.
s non pot̾ ꝑ ulle exͣ se p̃cipita¬
ri nisiquia exͣ ei uia appexitur.
⁊ qͥ pcipiti quauult ad ruma
uiam aperit.quodãmo ip̃amin¬

Expanded text:
t habere aliquis, et nonad aliquid est, donec velle incipiat. Velle autem omne et alicujus est quia in aliquo est; et ad aliquid est quia de aliquo est. Omnis autem voluntas aut bona est si vel ex natura est vel secundum justitiam: aut mala est si praeter naturam est vel contra justitiam. Voluntati ergo malae ordo autem ex Deo est, quo per velle sive ad hoc sive ad illud est. In lum est, et ex ipso voluntas mala est. In velle autem et vitium est in quantum velle ex voluntate mala; et ordo est, in quantum ad hoc vel ad hoc ex disponente est. Et cum ipsum velle ad hoc aliquid est, malum est quod ad hoc est; quia mala voluntate est. Quod autem potius ad hoc quam ad illud est, bonum est; quia ordo est, et ex bene disponente est. Potest ergo voluntas mala in se corrumpi, et resolvi per proprium vitium, quod ei aliunde non datur; sed non potest per velle extra se praecipitari nisi qua ei via aperitur. Et qui praecipiti qua vult ad ruinam viam aperit, quodammodo ipsam in
Abbreviated transcription (Latin):
quo malas uoluntates presi¬
dens oocultas ⁊̃ uisibili oꝑatõe
ad suum arbitriũ temꝑat et in¬
diuat. bor sciendumẽ ut c̃datur
deus malis uoluntatibo ñ dare
corruptr̃em s ordinatione. Sĩs
euim uoluntas priꝯ ẽ qͣmulle. ⁊
ulle qui dem semper adaliquid
ẽ. quia om̃is qui uult aliꝗd uult.

Expanded text:
quo malas etiam voluntates praesidens occulta et invisibili operatione ad suum arbitrium temperat et inclinat, hoc sentiendum est, ut credatur Deus malis voluntatibus non dare corruptionem sed ordinem. Omnis enim voluntas prius est quam velle; et velle quidem semper ad aliquid est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sui iusticiã signat prelatorũ qͣ¬
subiectos reg̾e debent. Qui ide̾co
subtus acumẽ h̃t ut rebelles ꝑ
in crepatõe pũgat. de sr̃ rec̾ius
ẽ ut per consolatõe mites trabat.
anulus sacramentuz fidei sig¬
nat quo sponsa xͥ ecc̃a subarrata
tes hoc intestimõiũ illi.
de pallio

Expanded text:
suam justitiam significat praelatorusubjectos regere debent. Qui idcirco subtus acumen habet, ut rebelles per increpationem pungat; desuper recurvus est, ut per consolationem mites trahat. Annulus sacramentum fidei significat, quo sponsa Christi Ecclesia subarrata tes hoc in testimonium illi. De pallio
Abbreviated transcription (Latin):
consolatoemnon datar iacet
⁊tamen ut magis tor queatur
ad aliqui lucet. Nam sequaces
quoq suos secum intormẽto
reprobi flama illustrante uisu¬
ri sunt. quorum amore deliq̃rt̃
contra pcepta conditoris ama¬
u̾ant. ip̃orum qͦ intuitus eos
in augmento sue dampnͣtõis
affligat. Si c̃ electis ignis ard̾e̾
nouit ad solacium ⁊ tñ ardere
ad supplicium nouit neccit. ita
ediuerro gehenne flamina reꝓ¬
bis ⁊ neqͣquam lucet ad consol¬
ationis grãm. ⁊ tamẽ lucet ad
penamut dampnatorũ oculis¬
odant.⁊ ad doloris cumulum de

Expanded text:
consolationem non lucet; et consolationem non lucet; et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, contra praecepta Conditoris amaverunt, ipsorum quoque intuitus eos in augmento suae damnatiaffligat. Sicut electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam, ut damnatorum oculiscandeat, et ad doloris cumulum dil
Abbreviated transcription (Latin):
igius ⁊ suphuris dcm̃ ẽ corpor¬
eus igins erit es cruciabit cor
corpora cum spiritib. demones
autem spiritus sine corporibꝯ
herentes simĩdo penam non ĩꝑ¬
ciendo uitam corporib ignibꝰ.¬
Curenim ñ dicamꝰ qmuis mir
udi corporalib membris.⁊ tũc
pot̾unt suorum corporum um¬
culis insolubilit̾ alligari.
Iuiuentis hominis sp̃es in¬
corporeus sp̃e tenetur ĩcor¬
pore cur non post mortem cuz
spiritum tem̾ dicimꝰ ut intor¬
mento ignis sic uidendo atq
sentiendo ignem namq eo
ip̃o patitur quo uidet. ⁊ qr con
cremari se aspicit crematur. Sie¬
q fit ut res corporea incorpore¬
am exurat dumexigitur uisi¬
bli arclor ac dolormiusibilis
crabitur ut pignem conporeũ
mens in corporea ⁊̃ corporea fiã¬
ma crucietur et post pauca duz
ergo poc̃orem diuitem dampna¬
tum ueritas in ignem ꝓhibet.
quisnam sapiens aminas reꝓ¬
borum ten̾i ignib neget. ꝙ ign¬
uiciorũ cremationem ħt non.
⁊lucem nonh̾t. Illie ignis ⁊ ad

Expanded text:
ignis et sulphuris dictum est, corporeus ignis erit et cruciabit corpcorpora cum spiritibus, daemones autem spiritus sine corporibus haerentes sumendo poenam, non inpertiendo uitam corporalibua ignibur enim non dicamus, quamuis miriudi corporalibus membris et tunc potnculis insolubiliter alligari. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cumspiritum teneri dicimus, ut cum in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur quo videt, et quia cremari se conspicit crematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam corporea flamma crucietur. Et post pauca: Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet , quisnam sapiens animas reproborum teneri ignibus neget. Ilvitiorum cremationem habet, et lumen non habet. Ille ignis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dgnis namq cor poreꝰ ut ẽẽ ig¬
nis ualeat corporeis indiget fo¬
nutritur. nec ualet nͥ sucressꝰ eẽ
⁊ insi re totꝰ ꝯubsistere. at ꝙͣ gelx̃¬
reprobos corporalis exurat nec
scudio humano suocenditur:
nec lignis nutritur. s creatus
semł durat in extinguibilis. ⁊
suocensione non indiget. ⁊ ar¬

Expanded text:
Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fonutritur, nec valet nisi succensus esse et nisi refotus subsistere. At contra gehenreprobos corporaliter exurat, nec ex studio proprio succenditur, nec lignis nutritur, vel creatus semel durat inextinguibilis et succensione non indiget et ar
Abbreviated transcription (Latin):
uinca bissina ẽ que grece po¬
a collo usq ad talos extenditur. q̃
in nouo quidem sacerdocio nõ
de bisso solum.sz de lino contexi¬
tur. Qͣ membris corporis modifi¬
cata atq aptata uich supetfluũ
aut dissolutum inuita ꝯacerdo¬
tis ẽẽ debere ostendit. Hoc ob spẽ
candoris nomen albe sortitur q̃
nundiciam sigt ministrorium di.
ꝯicut scriptum ẽ. bissimum sunt
istificatões sanccorum. Caro qp¬
pe hom̃is mudiciam quam ex na¬
tura ñ ht̃. studis bono adintente
tiget et inseruitutem redigat. ꝙ̃¬
adinodim bi ssus uł luuim can
dium ⁊ industriam multis tõsio¬
hubo et quasi quadam ueritõe:

Expanded text:
ica byssina est quae Graece ποa collo usque ad talos extenditur, quae in novo quidem sacerdotio non de bysso solum, sed etiam de lino contexitur; quae membris corporis modificata atque aptata, nihil superfluum aut dissolutum in vita sacerdotis esse debere ostendit. Haec ob speciem candoris nomen Albae sortitur, quo munditiam significat ministrorum Dei. Sicut scriptum est: Byssinum sunt justificationes sanctorum . Caro quippe hominis munditiam quam ex natura non habet, studio bono adnitente tiget, et in servitutem redigat , quemadmodum byssus vel linum canddium et industriam multis tunsionibus et quasi quadam vexatione
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝯ ciuitatis ⁊ una ĩ oĩb ⁊
inseparabił insinguł uoluntas
ub̾a ab oĩ malo lib̾ata ⁊̃ ĩpleta
om̃ibono fruens in desmenter
et̾norum iccundittͣe gaudiorũ
lib̾atori suo ñ sit ingrata. Quã¬
tumergo atrinz ad scĩa ̾alẽ me¬

Expanded text:
lius ciuitatis et una in omnibus et inseparabilis in singulis uoluntas libera, ab omni malo liberata et inpleta omni bono, fruens indeficienter aeternorum iucunditate gaudiorum, liberatori suo non sit ingrata: quantum ergo adtinet ad scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
qr naturamin se passibles ha¬
buit. S tñ si non peccasset sic̃
non mortuus. ita ⁊̃ siũ ad mo¬
lestiam uoliutatis inmente.
siuead corruptõe integ̾ratis
incorpore passꝰ aliquid oĩno¬
non fuisset. Namꝙ primo il¬
le homo non secindum qͣlita¬
tem corporis tetrem. s ex bene¬
ficio uitalis edulii non mori
dit nisi eu uͥ eumabeodem lign¬
Io eiectum neuitam ip̃am ppetu¬
ain conseruare poss testatur
dicens. ecce adam qͣiumis ex
nob̾ frus ẽ sciens bonum ⁊ ma¬
lum. Nunc ergo ne forte mit¬
tat manum suam ⁊ sumat ⁊
deligno uite et uiuat met̾nu
eiecit dñs deus adam de leco
uoluptatis. Qui uero delign¬
o inte eiectus dicitur ne semꝑ
uiu̾et manifeste ostenditure
ex ip̃ius lignibeneficio ħ hĩt᷑ꝯ
si semperinũet. Sicitaq pri¬
mus hõ añ peccatum naturai
mortalis ⁊ passibił fuit. qui tũ
ex beneficio c̃atoris p̃redente et
iprio studio sulyequente fa ce
potuisset ut nec mor̾et᷑. nec in
muita cormptõe pateretur.&

Expanded text:
quia naturam in se passibilem habuit. Sed tamen si non peccasset sicut non mortuus, ita etiam sive ad molestiam voluntatis in mente, sive ad corruptionem integritatis in corpore passus omnino aliquid non fuisset. Nam quod primus ille homo non secundum qualitatem corporis terreni, sed ex beneficio vitalis edulii non mori dit, ubi eum ab eodem ligno ejectum ne vitam ipsam perpetuam conservare posset, testatur dicens: Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et malum. Nunc ergo ne forte mittat manum suam et sumat etiam de ligno vitae et vivat in aeternum: ejecit Dominus Deus Adam de loco voluptatis . Qui ergo de ligno vitae ejectus dicitur ne semper viveret, manifeste ostenditur ex ipsius ligni beneficio hoc habiturus, si semper viveret. Sic itaque primus homo ante peccatum natura mortalis et passibilis fuit, qui tamen ex beneficio Creatoris praecedente, et proprio studio subsequente facere potuisset ut nec moreretur, nec in vita corruptionem pateretur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
et sustentare debint sp̃alez in
ligno uite medicma acceꝑat.
qua candemuitam contra mo¬
rtis defectum sanam atq incor¬
ruptam potuit coneuare. dou᷑
adueram inmnortalitate ubi
iammori non posset transfẽt᷑.
⁊ trainslatus confirmarrt. Sic̃g

Expanded text:
et sustentare debuit specialem in et sustentare debuit specialem in ligno vitae medicinam acceperat, qua eamdem vitam contra mortis defectum sanam atque incorruptam potuit conservare, donec ad veram immortalitatem ubi jam mori non posset, transferretur, et translatus confirmaret
Abbreviated transcription (Latin):
na curam corporis terrem ⁊in
quia potuit non mori. ⁊ sedin¬
aliquid mortalis quia pocuit
mori.sicut enim n illo primo
statu huit posse peccare ⁊ posse
non peccare. qm̃ ħ fuit prima
arbitrii lib̾tas. ita ⁊̃ in eodem
ris humami inmortalitas. In
secundo statu habet pose mori
et nonpose non mori. Siẽ ⁊̃ pꝰ
se peocare et nõ posse peccare ht̃.
qui in hoc statu ẽ et moriendi
et peccandinecc̃itas. Morien¬
di necc̃itas ꝙͣdiu adẽ uita.
peccandinecc̾itas ꝙͣdiulabẽ grã.
Int̾cio statu habebit pꝯse ñ mo¬
ri ⁊ non posemori. sicut ⁊̃pꝯse
non peccare ⁊ non pꝯse peccare.
q̃in ad hunctatum pertinet ⁊
litas. utraq tñ ex gr̃a non exĩ¬
u̾ moriendipossiblitas nõ erit
quantomagis prima inmorta¬
litas ex natura non fint u̾mo¬
riendi possibilitas fuit. gͦ pri¬
mus homo ani poc̃o ĩmortalis
fut quĩ in corporeeio corrupte
⁊ infirmitas nulla fuit et extrin¬
secus pres cetera fomenta cibor
quibꝰ corporalez uitam nut̾re

Expanded text:
naturam corporis terreni, imquia potuit non mori; ealiquid mortalis, quia potuit mori. Sicut enim in illo primo statu habuit posse peccare et posse non peccare, quia haec fuit prima arbitrii libertas, ita etiam in eodem ris humani immortalitas. In secundo statu habet posse mori et non posse non mori, sicut etiam posse peccare et non posse non peccare habet; quoniam in hoc statu est et moriendi et peccandi necessitas. Moriendi necessitas quandiu adest vita; peccandi necessitas quandiu abest gratia. In tertio statu habebit posse non mori et non posse mori, sicut etiam posse non peccare et non posse peccare; quoniam ad hunc statum pertinet et litas. Utraque tamen ex gratia non ex nubi moriendi possibilitas non erit; quanto magis prima immortalitas ex natura non fuit ubi moriendi possibilitas fuit? Ergo primus homo ante peccatum immortalis fuit; quoniam in corpore ejus corruptio et infirmitas nulla fuit, et extrinsecus praeter caetera fomenta ciborum quibus corporalem vitam nutrire
Abbreviated transcription (Latin):
uiros bomi testimonii plẽos sp̃u
sc̃o ad hoc offin elegerunt. ⁊ or̃oe
p̾iissa manus eis imposuer̾t.
et ex inde apli ⁊ eoruz succõres de¬
creuerunt. ut in om̃i mrice ecc̃a
septem draconos cͥca aramxͥ sub¬
lumori gradu tanꝙͣ columpne
ut septiformis grẽ spu fulgẽtes.
saucti sint corpore et sp̃u. hui st̾
comtruorum. Ip̃i eium clara.
uore in modum poonis adinon¬
ent cunctos siue ad orandũ sũ
ad genua fleccenda. sũ ad psallẽ¬
dum. sũ ad legend̃. siũ ad audi¬
enduĩ u̾bũ. Ip̃i euanglizantur.
Ip̃i sacramẽta dei dispẽsant.

Expanded text:
viros boni testimonii plenos Spiritu sancto ad hoc officium elegerunt: et oratione praemissa manus eis imposuerunt . Et exinde apostoli et eorum successores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gradu, tanquam columnae ut septiformis gratiae spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hi sutonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sac
Abbreviated transcription (Latin):
iscia in talemaculo dei gp̃iq ges¬
tarent aqͣm ⁊ tab̾naculum ⁊ oĩa
uasa euis. ⁊ incͥcuitu tab̾na culi
ip̃i castra costitu̾ent.⁊ in transp¬
ortando tabernaculo ip̃i depon̾ẽt
⁊rursꝯ ip̃i componẽt. Auiginti
aũt annis ⁊ supra iussi sunt ser
hon̾a robota ẽ.ꝙ illi ordiui a mo¬
surstrum hum̾um stola ponit̾. ⁊¬
laboris et sustinẽtie in hac uitͣ
toleramus. tanqͣm in sinstra.
portamus. donec in dextã .i. in et̾

Expanded text:
psique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi ipsi castra constituerent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursusque ipsi componerent. A viginti autem annis et supra jussi sunt servonera robusta est, quod illi ordini a Mosinistrum humerum stola ponitur, et laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra portamus, donec in dextera, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ip̃i albis induti uestibo altari¬
assistũr. ut candore uestis mũdici¬
a uite significetur. uitidiq ad hos¬
tias ⁊ inmacłati accedant. Tales eĩ
nullo carnis corrumpant᷑ cõtagio.
s ꝑfrã mẽtis ⁊ corꝑis castitate sp¬
lendeant. Quales eĩ dyacões or¬
diuandi sint apls plenissime do¬
cet scribe̾s ad timotheũ. Nã cu
p̃misiss de sacerdotũ elec̾oe cõti¬
nuo subiuux dyacones similr
continẽtes. non bilingues .s. ne
turbẽt hñtes pacẽ. ñ ulto uino
delitos. qr uͥ ebrietas.i libido ⁊
furor dominatur. Non tpe lucr̃
sectantes. ne de celesti milicia lucͣ
t̾reua sectentur. post ħ subiecit.
hu aũt primuz probentur et sie
ministrẽt. nullum cͥuẽ hñtes. ⁊ hii
it᷑q sic̃ ep̃i añ ordinatõe ꝓbari

Expanded text:
stunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconos similiter continentes: non bilingues, ne turbent habentes pacem: non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur: non turpe lucrum sectantes, ne de coelesti militia lucra terrena sectentur. Post hoc subjecit: Hi autem probentur primum; et sic ministrent nullum crimen habentes. Et hi itaque sicut ep
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e in altari. compon̾e ⁊̃ mẽsaz
domini atq uestire. crucẽ ferre. ⁊
ip̃os qͦ pertinet offm̃ p̾cũ ⁊ recita¬
cio nominũ Ip̃i p̃mone̾t aures
ad dñm. ip̃i hortantur orare. ip̃iel¬
amant et pacẽ ip̃i ãmuciant. hoc
ta dispensauit. ⁊ quapłos dorimi¬

Expanded text:
componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre et ipsos quoque pertinet officium precum, et recitatio nominum. Ipsi praemonent aures ad Dominum, ipsi hortantur orare. Ipsi clamant, et pacem ipsi annuntiant. Hoc ta dispensavit, et quando apos
Abbreviated transcription (Latin):
yachouorum ordo sexto seq¬
tur loco. non sin aliquo se
uet̾i testõ atribu leui huit exor¬
dium .i dcepit ei dñs moysi ut
post ordinationez a aron ⁊ filioꝵ
eiꝯ rurso trib leui ad diuini culcꝰ
uustĩa ordinaretur. ⁊ ꝯsecrarẽ¬

Expanded text:
aconorum ordo sexto sequitur loco, non sine aliquo senVeteri Testamento a tribu Levi habuit exordium. Praecepit enim Deus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et consecrare
Abbreviated transcription (Latin):
citur utrumq uoliuitas ei ꝯbitõe
quia cum quid fĩ percipit mons
fi prohibet monstrat se ulle ut
et alio quoclammꝰ significantia
uolun atemeius ⁊ signa ex parte

Expanded text:
citur utrumque voluntas ejus. Quia cum quid fieri praecipit monstieri prohibet monstrat se velle utet alio quodammodo significantia voluntatem ejus et signa ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
impedir ut nonfiat qd̃ futur ẽ.
Si aũt impediret euentꝰ rei qd̃ fi
pot. mutaretur uł cassaretur ꝓ¬
uidentia qd̾ fieri omnino ñ pt.
S nos ad ħ respondemus.qr
si muta retur euentus ꝙ fĩ potꝰ. nͣ
mutaretur n cessaretur ꝓuiden¬
tia. quia hoc omniuo fi nõ pot̾.
qd̾ num qͣm fuerat suturũ.⁊ con¬
staret prouidentiameo ut non
fiet. si c̾ mͦ in eo consistit ut fiet.
non mmutata ut post aliam alia
tamen ip̃e alid faciendo alius
nonsit sz siue idem sui aluid fu¬
ciat: ip̃e tamen semper sit. istud
tamenrestat ut discutiamusi
qͣm facit deus. hic illi nri scruta¬
tores qui deferunt scrutantes
scrutationes nouum aliqd ⁊
nouum afferre se dicunt. ⁊ dicũt
suiglas quidem c̾aturas ꝑse ꝯ
si deratas a ꝑfcõ minꝯ hab̾e̾ uni¬
u̾sitatem autem reru om̃iũ in
tantͣi consuma toem bom expres¬
samiut non posit ẽẽ melior ꝙͣ ẽ.
U̾ mͥ primum renden expostulo.
cumdicunt uiusi tatẽ rerum oĩ¬
um nõ posse meliorẽ ẽẽ qͣm est

Expanded text:
fiat quod futurum est. Si autem impediretur eventus rei quod fieri potest mutaretur, vel cassaretur providentia quod fieri omnino non potest. Sed nos ad hoc respondemus, quod si mutaretur eventus quod fieri potest, nec mutaretur nec cassaretur providentia; quia hoc omnino fieri non potest. quod nunquam fuerat futurum; et constaret providentia in eo ut non fieret; sicut modo in eo consistit ut fieret non mutata ut post aliam alia tamen ipse aliud faciendo alius non sit. Sed sive idem sive aliud faciat; ipse tamen semper sit idem. Nunc illud restat ut discutiamus a quam facit Deus. Hic illi nostri scrutatores qui defecerunt scrutantes scrutationes, novum aliquid et novum afferre se dicunt. Et dicunt singulas quidem creaturas per se consideratas a perfecto minus habere. Universitatem autem rerum omnium in tanta consummatione boni expressam, ut non possit esse melior quam est. Ubi mihi primum responderi expostulo, cum dicunt universitatem rerum non posse meliorem esse quam est;
Abbreviated transcription (Latin):
irre pot̾ dici non pot̾. ergo ip̃e me¬
lior ẽẽ non pot. set ꝙ fecit om̃e
erit qd̃ potest. et ipxe quod fecit
melio fa c̾e̾ pot̾. non tamencor¬
rigens malefactum. s benesuc¬
ip̃e quantum ad semeluis faci¬
at. s ut quoel fecit ip̃o idẽ cidẽ
opante et in codem preu̾an te me¬
liꝰ fiat.gͦ summe potens ẽ. qui pt̃
omine quel posible ẽ. nec idõ mi¬
nus pot̾ quia in possiblia nõ pt̃.¬
quia inpossiblia posse non ẽ pox

Expanded text:
melior esse non potest. Sed quod fecit omne erit qui potest. Et ipse quod fecit melius facere potest; non tamen corrigens male factum, sed bene facipse quantum ad se melius faciat, sed ut quod fecit ipso identidem operante et in eodem perseverante melius fiat. Ergo summe potens est qui potest omne quod possibile est; nec ideo minus potest, quia impossibilia non potest, impossibilia
Abbreviated transcription (Latin):
lieat. ħ sunt et̾na fundamenta cã¬
rum omnium ⁊ principium pri¬
mumi que in effablia ⁊ in comp̃¬
hensiblia sunt omni c̾ature. Si¬
cut enim et̾nitatem deinõ eqͣt
cempa. nec inmensitatẽ locus:
sic nec sapĩam eio sensꝯ.neqz
bonitatem uirto. neq potentiã
opo. de uouuitate dei et proiide¬
tiamulta querenda restant.
ta dc̃a sunt. postea de uoluunita te
dei de qua queclam dicenda sũt
itatũ ut prius ad ip̃m fidei ex¬
ulis contemplandum respiciamꝰ
qͣntum possibleẽ humane fru¬
gilitati¬

Expanded text:
aec sunt aeterna fundamenta causarum omnium et principium primum quae ineffabilia et incomprehensibilia sunt omni creaturae. Sicut enim aeternitatem Dei non aequat tempus nec immensitatem locus; sic nec sapientiam ejus sensus, nec bonitatem virtus, nec potentiam opus. De voluntate Dei et providentia multa quaerenda restant. ta dicta sunt. Postea de voluntate Dei de qua quaedam dicenda sunt. Ita tamen ut prius ad ipsum fidei oculis contemplandum respiciamus quantum possibile est humanae fragilitati
Abbreviated transcription (Latin):
deum suorum operum mensiur
ac legeita astrictu atq alligat᷑.
ut pret̾ qͣm fa cit quicqͣui u alĩ
fa cere possit neq melia. ac per hxx
plane insinitam illamatq in¬
mensam diuinitatis potentiam.
sub tĩmo ac mensinzi alligare
conumcuntur. qui usq ad aliqd
dunt. et ultra negant prore tere.
Ccrtumẽ enim ꝙ omne qd̾ fcin
sunum catoris potentia modiĩ¬
q componitur. ip̃i pruldubio fi¬
re uideamur. uł omnino c̾duli
siũ considitione ain prouero
ꝓcompendio p̾rentibreuit̾ res¬
ponde. primum considerand ẽ.
si deusulla rone neq mutata
u cassata sua prouidentia aliꝰ
fa ce possit qͣm facit. Constat eĩ
quia omne quod fit ab et̾uo fu¬
Et dicunus quia possibile ẽ nõ
si qd futurum ẽ. ⁊ si ñ fiet qd fi¬
et. et non sĩ possibile ẽ. nunqͣn
futuum eet n prouisum. Qd
quia ⁊ futurum semꝑ ẽ ⁊ preuis¬
um ẽ. Nulla gͥ mutatioħ auti
cassatio ꝓuidentie apparet.qr sic¬

Expanded text:
Deum suorum operum mensura Deum suorum operum mensura ac lege ita astrictum atque alligatum, ut praeter quam facit, quidquam nec aliud facere possit nec melius. Ac per hoc plane infinitam illam atque immensam divinitatis potentiam sub termino ac mensura alligare convincuntur, qui usque ad aliquid dunt et ultra negant procedere. Certum est enim quod omne quod factum suram Creatoris potentia, modumque componitur, ipsa procul dubio, et fire videamur, vel hominum creduli sine consideratione falsum pro vero compendio praesenti brevitepondere. Primum considerandum est utrum Deus ulla ratione neque mutata neque cassata sua providentia aliud facere possit quam facit. Constat enim quod omne quod fit ab aeterno Et dicimus quod possibile est non fieri quod futurum est. Et si non fieret quod fiet, et non fieri possibile est, nunquam futurum fuisset nec praevisum. Quod quia fiet, et futurum semper est et praevisum est. Nulla ergo mutatio hic, aut cassatio providentiae apparet;
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ non potꝰ. Eant ergo nunc et de
suo sensu głientur. qui oꝑa diu¬
na rõne se putant discutere. ⁊ eiꝯ
potentiam sub mensura coartare.
Cum enim dicitur hucusq pot̾ ⁊
non amplio. quid hoc est alud ꝙͣ
eiꝰ pocentiã qr que ufinita ẽ cõ¬
ad mensuram. Aiunt enimaion
pot̾ d̾s aliud face̾ qͣm facit: n me¬
nꝯ face̾ quam fucit. Si eium ꝑt¬
non preuioit. pot sine prouidẽtia
oꝑari deus. q omne qd preuidit
Se feũrum facit. nec facit aliqd
fiat qm̃ prouisum e aut cassa¬
rut hoc non fiat qd̃ prouisũẽ.
et uich̾ fĩ quod prouisim nonẽ
Uaro qui qquid fit prouisimẽ.
tiam fieri aliquid impossibilee.
Oime aũt quol prouisum est
ne pͦssible ẽ. Ampliꝯ quicquid
facit deus si meliꝯ pot̃ face̾ qͣm
facit. in hac ip̃o non bñ facit.ꝙ
opcune qui dem non facit qd fa¬
elio faceret. fac̾e̾ quippe ⁊ uolle i¬
clio face̾. ⁊̃ bonum facientis mͣle
ẽ face̾. S ħ piamens in diñ diciñ
quidam inducintur ut dicãt

Expanded text:
mensa est. Eant ergo nunc, et de suo sensu glorientur, qui opera divina ratione se putant discutere, ejus potentiam sub mensura coarctare. Cum enim dicunt, Hucusque potest, et non amplius, quid hoc est aliud, quam ejus potentiam quae infinita est conad mensuram? Aiunt enim: Non potest Deus aliud facere, quam facit, nec melius facere, quam fecit. Si eninon praevidit, potest sine providentia operari Deus, quia omne, quod praevidit se facturum, facit, nec facit aliquifiat quam praevisum est: aut cassari, ut hoc non fiat, quod praevisum est: et nihil fieri quod provisum non est. Porro quidquid fit provisum essi praeter providentiam fieri aliquid impossibile est omne autem quod provisum estione potest. Amplius. Quidquid facit Deus si melius potest facere quam facit, in hoc ipso non benefacit, quod optime quidem non facit quod faelius faceret. Facere quippe et nolle melius facere, etiam bonum facientis malum est facere. Sed rationibus quidam inducuntur ut dicant
Abbreviated transcription (Latin):
elicunt dm̃ aprincipio po¬
susse animas corporib uiui¬
sicandis seciare. ⁊ corporum ꝗde
geu̾andorum homim offĩ in¬
uĩrisse. animarũ autem c̾anda¬
rum pot̾tate sibi retinuisseut
hõ iustus corpora munda ge¬
nerares. deus aũt iustꝰ anim¬
as mundas crearet et corporibꝰ
acciaret. ⁊ si hõ opꝯ suumcoriup¬
it deus ꝓpositum suum mutrͣe
positum bonum animas urũ¬
das care et corporibꝰ occiare in
quib diun corruptõe inuẽuĩt
et cormptõe trabunt et hoc ex
xo eẽ quisine corruptione illas
ecit. sz ex homine qui corporuz
naturam corrupit. Qui ergo ħ
dicunt ir̃em diuine iusticie nõ
exponunt. quia sicut ad diuin¬
ambonitatem non pertinuit ut
eas malas fac̾e̾t. sie uec conueĩ¬
ieuideb̾r ut ꝓponeret illic collo
ire ocrutari o¬

Expanded text:
icunt Deum a principio proposuisse animas corporibus vivificandis sociare, et corporum quidem generandorum homini officium injunxisse, animarum autem creandarum potestatem sibi retinuisse, ut homo justus corpora munda generaret: Deus autem justus animas mundas crearet et corporibus sociaret. Et si homo opus suum corrupit, Deus propositum suum mutare propositum bonum animas mundas crearet et corporibus sociaret, dum in quibus corruptionem inveniunt et corruptionem trahunt non hoc ex Deo esse qui sine corruptione illas facit; sed ex homine qui corporum naturam corrupit. Qui ergo hoc dicunt rationem divinae justitiae non exponunt; quia, sicut ad divinam bonitatem non pertinuit ut eas malas faceret, sic nec convenire videbatur ut proponeret illic collocratione scrutari o
Abbreviated transcription (Latin):
tu. uł insccietate aliqͣ. dicoqr ⁊ħ
cotum cõmutationẽ habe̾ pot. qr
pot̾ et leco destrui. et homines i¬
ori. ⁊ habitus mutari. Nũquid
aliquis uastat᷑aut si hom̃ies
moriuntur. tm̃mͦ ex te ut fiat
q. in illis fit. n inte remͣtie at
ꝙ a te fi debet. Nõ ẽ periculum
tuum uͥ ñ ẽ culpa tua. facꝙ potes
cu ⁊ qͣntum potes. ⁊ sufficiatt̾. a
bona uoluntate non plo erigit᷑
nͥ qͣntum pot̾. Si aũt horum aͥd¬

Expanded text:
tu, vel in societate aliqua, dico quod et hoc totum commutationem habere potest, quia potest et locus destrui et homines mori, et habitus mutari. Nunquid aliquis vastatur aut si homines moriuntur? Tantummodo ex te non fiat quod in illis fit, neque in te remaneat quod a te fieri debuit. Non est periculum tuum ubi non est culpa tua. Fac quod potes et quantum potes, et sufficit tibi. A bona voluntate non amplius exigitur nisi quantum potest. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊̃ si uirginitatẽ habuȩras. Et
tamen si uirginitatẽ redd̾e̾ non
potes. Redde ꝓ illa humilittͣe et
satisfacies tampro se ꝙͣ ꝙͣ ꝓ illa.
⁊ nõ pot si abẽ humilitas satis¬
nitate rua sullis redd̾e̾ ñ poces.
Est uñ satiffacias deo t̃ si istam
ũ offeras. Nunꝙͥ s̾ dico de aĩa
tua. ꝑde amnam tuã ut ãpliꝯ
eamredd̾e ñ posis. ⁊ uide si a̾d t̃
tͥ superẽ qd̾ ꝓ illaredd̾e posis.⁊
iptẽa dixit̾. quia hoc unum ẽ ꝓq̃
cõmutatio milla daripos. Si hoc
solum dariõ pot̾ ħnisi reddi¬
denis. quioquid de deris ñ satis¬
facis. hoc si reddis. quicꝙͥ ñ dede¬
ris ñ offẽdis

Expanded text:
etiamsi virginitatem habueras; et etiamsi virginitatem habueras; et tamen si virginitatem reddere non potes, redde pro illa humilitatem, et satisfaciet tam pro se quam pro illa.  non potest, si abest humilitas, satisnitate tua, si illam reddere non potes. Et unde satisfacias Deo, etiam si istam non offeras, nunquid sic dico de anima tua? Perde animam tuam ita ut amplius eam reddere non possis; ei vide si aliquid tibi superest quod pro illa reddere possis. Propterea dixi tibi: Quia hoc unum est pro quo commutatio nulla dari potest. Si hoc solum dari non potest, hoc nisi reddideris quidquid dederis non satisfacis. Hoc si reddis quidquid non dederis, non offendis
Abbreviated transcription (Latin):
experiẽtiã carius deccendao.
co ergotͥ. Redde qd̾ debes. nĩ li¬
cec tibi aliud pro isto redd̾e. Si is¬
tud potes redd̾e̾. S quid facimꝰ.
ti. qr uirguntatem amisisti. Non
potes am̾plio redde̾ uͥginitate.
Dõ potes dare qd̾ ñ habes. Seml
amissa ẽ uirguntas. amplio rep¬
arari aut recuperari non pot. eu
post uotuz amisisti. Est ne aͥd ã
ꝙ pro ista reddi posit. ut debitũ
reddat᷑ et uotum impleatur. Si
nich̾ ẽ aliud ꝙ proista redelatux.
Salus nẽ hiis quibanc uou̾ut.
et amissam iam redd̾e nõ post̃.¬
eiꝯmõi: Dicat ergo qui audet.
ego nec p̃sumo nec uolo. Uideat
qui hoc dre uolu̾it ne forte sͥ ipsi
penculum struat. ergo aliud est
qd̾ reddẽ posit pro uirginitate
tua. si eam ꝑdidisti. Quid aliuo:
redde penitentiam tuã. redele con¬
cͥtionez tuaz. Redele humilitͣtez
tuam. ꝓu̾ginitate carius: redde
bumlitate cordis ꝓ carne fract᷑.
frange cor. humilittez ꝑ se debuis

Expanded text:
experientiam carnis descendas. experientiam carnis descendas. Dico ergo tibi, redde quod debes. Non licet tibi aliud pro isto reddere, si istud potest reddere. Sed quid facimus? ti, quia virginitatem amisisti. Non potes amplius reddere virginitatem, non potes dare quod non habes. Semel amissa est virginitas, amplius reparari aut recuperari non potest. post votum amisisti? Estne aliquid aliud quod pro ista reddi possit, ut debitum reddatur et tantum votum impleatur? Si nihil est aliud quod pro ista reddatur, salus non est iis qui hanc voverunt, et amissam jam reddere non posejusmodi? Dicat hoc qui audet. Ego nec praesumo nec volo. Videat qui hoc dicere voluerit ne forte sibi ipsi periculum struat; ergo aliud est quod reddere possis pro virginitate tua si eam perdidisti. Quid aliud? Redde poenitentiam tuam? redde contritionem tuam; redde humilitatem tuam. Pro virginitate carnishumilitatem cordis. Pro carne fracta frange cor. Humilitatem per se debueras,
Abbreviated transcription (Latin):
inuitis auferrirot᷑ postꝰ uł auo¬
lentiba cõmutari. ⁊ impłe quidẽ
uales qd̾ noluistiñ ẽ in tuo ar¬
bitrio cõmutatõ uoti tui⁊̃ si
maius aliquid ind̾is. uł me¬
lius faciendum ꝙ facias. pot̾
quidem dispensatio si cͥcate.
lũit es expedire nolu̾it. licet ãᵈ
accipere. Sudẽ a te datur debi¬
tum ẽ. Si aliud ab illo accipit᷑
pensator dr̃ ille.qr subiectis oĩ¬
bo scclm utilitatem ⁊ fruetu re¬
compensatonus duisa q̃da a
primis et alia abhiis que ꝓpõita
fuant salubri ac ̾nabli cõmu¬
tatione impende̾ pot. Sicut ergo
uotum tuum in tua constat uo¬
liunitate fi.cõmutatio uoti tui in
illa constat uoluntate pottͣe. Illie
per te operari potes bonũqd̃ del¬
ecrat. h aũt consule debes illum.
quis magio expediat. Est adhͦ
ampluis aliquid qd̾ dcĩs adicied̃
uidetur. Ecce uoiusti urgiittẽ
carnis tue. domino deo tuo. dico
qr redd̾e debes qd̾ uouisti. nõ li¬
cet tͥ retro aspiee̾ ut deince ps ad

Expanded text:
invitis auferri possunt, vel a volentibus commutari, et implere quidem vales, quod vovisti, non est in tuo arbitrio commutatio voti tui, etsi majus aliquid videris, vel melius faciendum quod facias. Potest quidem dispensatio fieri in teluerit expedire noverit, licet aliud accipere. Si idem a te datur, debitum est. Si aliud ab alio accipitur, pensator dicitur ille qui a subjectis omnibus secundum utilitatem et fructum recompensationis diversa quaedam a primis et alia ab iis quae proposita fuerant salubri ac rationabili commutatione impendere potest. Sicut ergo votum tuum in tua constat voluntate; sic commutatio voti tui in illius constat potestate. Illic per te operari potest bonum quod delectat, hic autem consulere debes illum quod magis expediat. Est autem adhuc amplius aliquid quod dictis adjiciendum videtur. Ecce vovisti virginitatem carnis tuae Domino Deo tuo, dico quod reddere debes quod vovisti. Non licet tibi retrospicere, ut deinceps ad
Abbreviated transcription (Latin):
Etera omnia proloco ⁊ tp̃r ⁊
cã cõmutatõe admittũt.
Uouisti aur̃ et argentũ red dẽ po¬
tes. quia qd̾ pc̃io minꝰ ẽ. in pon¬
nem tuam domino. cõnuitatõe
ic perolue̾ potes aliud tm̃ ualẽs.
ꝯumad laborez temporis. sute
ad deuotionez uͥtutis. sic ad i¬
cilitatem admminstr̃onis comu

Expanded text:
etera omnia pro loco et tempore et causa commutationem admittunt. Vovisti aurum, argentum reddere potes, quia quod pretio minus est, in ponnem tuam Domino, commutationem lic persolvere potes aliud tantum valens, sive ad laborem operis sive ad devotionem virtutis, sive ad utilitatem administrationis, c
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ quod quia uita prima ꝑse
stare non potuit. uita au̾t no¬
uissima aliunde sustentari opꝰ
non habebit. pͥmus h̾o mnam¬
mam uiuentem fcũs dicitur. q̃
nitam quid in sen hũiti sed
corpori perse solam uitã dare
non potuit. Sccl̃s aũt in sp̃oꝵ
mnficantez qui ⁊ uitamhabe¬
bit in se. ⁊ torpori dabit per se.

Expanded text:
 quod quia vita prima per se stare non potuit, vita autem novissima aliunde sustentari opus non habebit primus homo in animam viventem factus dicitur, quae vitam quidem in se habuit, sed corpori per se solam, vitam dare non potuit; secundus autem in spiritum vivificantem, qui et vitam habebit in se, et corpori dabit per se.
Abbreviated transcription (Latin):
tu diuem horum fcã sunt que
erant in sodo fcã. sic̾ scã sunt ad
smiłitudinẽ illorum quein pri¬
cipio erant nonfcã. secundum
huimõi rõem ⁊ considã to̾em cor¬
porea c̾atura pꝰ dcãm scdam. t̾cio
leco ẽ pꝰ c̾aturam r̾nalem qm̃ ad

Expanded text:
dinem horum facta sunt quae erant in secundo facta; sicut facta sunt ad similitudinem illorum quae in primo erant non facta. Secundum hujusmodi rationem et considerationem corporea creatura post secundam tertio loco est creaturam rationalem, quoniam ad
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atura prior fc̃a ẽ. et post eã
facta ẽ corporea c̾atura. nontũ tẽ¬
pore. S causa solum ⁊ respectu ⁊
dignitate. Naunp̃iꝰ cirature cor¬
poret conditio. ad ip̃am refftur
est. sicut ip̃i ꝯ conditio ad solu
cator emrefftur qũ finipm fcã¬

Expanded text:
 prior facta est, et post eam facta est corporea creatura; non tamen tempore, sed causa solum et respectu et dignitate. Nam ipsius creaturae corporeae conditio ad ipsam refertur est, sicut ipsius conditio ad solum creatorem refertur; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣtotum ad sumpsit deum. ut eiꝰ
nip̃ius ymago fieret. et expressa
est ad totum emulans perfectõe.
ut sieut deus sp̃e erat. et unus er¬
at et in ip̃o cotumerat scdin rc̃e
et prouidentiam ⁊ p̃sciẽtiã ⁊ cãm.
sie ip̃a sp̃ualis eẽt capax in uno
tlłigentie om̃ium. ⁊ eluxit yma¬
⁊appuit quasi ip̃m in alto.⁊ idẽ
unum. Et inuenta sunt in se¬
cundo quoq ⁊ in primo scdin e
emulationem et imitationez ⁊
ymaginẽ ⁊ similitudine ir̃es
⁊ cause et sunlitudines ⁊ forme¬
⁊ dispõitiones ⁊ prouidentie fut

Expanded text:
quasi totum assumpsit Deum ut ejus quasi totum assumpsit Deum ut ejus ipsius imago fieret, et expressa est ad totum aemulans perfectionem. Ut sicut Deus spiritus erat, et unus erat, et in ipso totum erat secundum rationem et providentiam et praescientiam et causam, sic ipsa spiritualis esset capax in uno rovidentiae omnium. Et eluxit peret apparuit quasi ipsum in altero, et idem unum. Et inventa sunt in secundo quoque quae et in primo secundum aemulationem et imitationem, et imaginem et similitudinem rationes et causae et similitudines et formae, dispositiones et providenti
Abbreviated transcription (Latin):
s magna diffrã est ⁊ distantia
magna sinisitudinem in deo
habere. et ip̃m dm̃ habere silitu¬
dinem. qͣmuis enimin deo nich
ce̾ possit quasi minus aut diu̾¬
sum aut aliud a dõ. loge tũ ali¬
mlitudinem d̾i. ⁊ do̾ similem ẽẽ.
Nam in do quid̃ om̃ia erant
futura erant.s quasi minus
erant singula pei̾frã. ⁊ unũꝙq
hoc aliꝗd ⁊ non totum ⁊ scdmn
rõne ⁊ diset̾ionẽ unius cuiꝰq.
que rõ omma continebat. et mͣ¬
ior erat in toto. ⁊ quasi superha¬
biundabat singulis. ⁊ ido non
erant sugła hoc totu. s into¬
toerant suigula. quĩ totũ ad
totum. tad singula singula.
⁊ tũ do̾ in parte nich minus er¬
at quam in toto. quia pars
⁊ totum. Unumerat ꝯrõne
⁊ proindentia una discreta sũt
que futura erant in parte ⁊ to¬
co ⁊ minus futura erant in par¬
te quam intoto. Id̾o ⁊ ip̃a ĩ rõe
aut illd̾ in rõne diuina proex¬
emplari suffic̾e̾ potuit. ad ciuꝰ
simlitudinem formretur. sed

Expanded text:
Sed magna differentia est et distantia magna similitudinem in Deo habere, et ipsum Deum similitudinem habere. Quamvis enim in Deo nihil esse possit quasi minus aut diversum aut aliud a Deo, longe tamen alimilitudinem Dei et Deo simile esse. Nam in Deo quidem omnia erant futura erant; sed quasi minus erant singula perfecto et unumquodque hoc aliquid et non totum secundum rationem et discretionem uniuscujusque quae ratio omnia continebat; et major erat in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, quoniam totum ad totum et singula ad singula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, quia pars et totum unum erat; sed ratione et providentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo et ipaut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
cum delit. Mmist̾ in eo qd̾ or¬
diuem ⁊ offiñ suscepit. S dicis
mͥ. Quom̾o ordine aut officiũ
acciꝑe potuit quipẽuĩ dedit. Au¬
offiñ enĩe potuit grãm acciꝑe uõ
potuit. tũ quia offiñ accepit ⁊ hc̃.
ꝑ ministi̾̃ eiꝰ bonis quide grã¬
ficium solum accipitur. et tũ acci-¬
pit᷑ qͣmuis ad ꝑiciem eiꝰ qui
male accipit. sicut ad pertuciem
eiꝯ qui male dedit.
poralia ĩ ecc̃a comꝑando c̃ eissp̃ua

Expanded text:
eo quod ordinem et officium accepit. Sed dicis mihi: Quomodo ordinem aut officium accipere potuit qui pretium dedit? AuOfficium emere potuit, gratiam accipere non potuit. Tamen quia officium accepit et habet, per ministerium ejus bonis quidem gratfficium solum accipitur, et tamen accipitur quamvis ad perniciem ejus qui male accipit, sicut ad perniciem ejus qui male dedit. poralia in Ecclesia comparando cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
conilieti sĩ misccłia deponũ unt¬
tur. quia profc̃o aicris ordii¬
by inligni sunt. qui in ip̃is aies
ordinibꝰ peccasse comprobantꝰ.
ab hrticis ad unita tẽ eccłie ueĩ¬
entes aliquociẽs legimus ĩ sus
ordinib susceptos. Alii siꝗde
Hrtici insuscipiendis ordinibꝰ
nõ errabant. sz alia causaerat
atq doctrinͣ que eorum fidẽ impe¬
diebat. Symoniacorumuo he¬

Expanded text:
convicti sine misericordia deponuntur, quia profecto sacris ordinibus indigni sunt, qui in ipsis sacris ordinibus peccasse comprobantur. Ab haereticis ad unitatem Ecclesiae venientes aliquoties legimus in suos ordines receptos. Alii siquidem heretici in suscipiendis ordinibus non errabant, sed alia causa erat atque doctrina, quae eorum fidem impediebat. Symoniacorum vero he
Abbreviated transcription (Latin):
dinantur. quia eos catholicos
non symoniacos putant. spua¬
lem gr̃am ꝑ mĩst̾ium illorum
accipiunt. si erroris illoꝵ cuius̃
S dicis mͥ. quomͦ a symoĩaco or¬
dinatꝰ ꝑ impositõe manꝰ illiꝯ do¬

Expanded text:
dinantur, quia eos catholicos non simoniacos putant; spiritualem gratiam per ministerium illorum accipiunt, si erroris illorum cujuSed dicis mihi. Quomodo a simoniaco ordinatus per impositionem manus illius do
Abbreviated transcription (Latin):
qui digni sunt accipe. ꝑ mumiti¬
um eĩ illi ꝯ datur. ñ ꝑ m̾itũ. Ido̾
biis qui participes illius erroris
non sunt. et culpe conscii ñ exis-¬
tunt. gr̃a ꝑ illũ datur. ab illo nõ
dat᷑. Muust̾ malꝰ est largitor
bonus. tũ minist̾ ẽ. sic̃ br̃ticꝰ suĩ
alio quilib malꝯ minist̾. Malꝰ
ẽ et tam̃ minist̾ ẽ. Malus in eo

Expanded text:
i sunt accipere. Per ministerium enim illius datur, non per meritum. Ideo iis qui erroris illius participes non sunt, et culpae conscii non existunt, gratia per illum datur, ab illo non datur. Minister malus est largitor, bonus tamen minister est. Sicut haereticus sive alius quilibet malus minister, malus est, et tamen minister est. Malus in
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ea quippedeus a pot̃.¬
principio nec totꝰ caxĩe
bumane manisestꝰ c̃ẽ uolunit.
nec totus ahronditus. nesi
totus m̃ifestus eẽt. m̾itum
fides non habẽt. nec infidelit᷑s
locum. Infidelitas enim de mai
cusaretur. Quocirtu oportint
ut proderet se occultum ds.
ne totus celaretur. ⁊ prorso
nesciretur. ⁊ rursum ad aliqͥd
proditum seet agnitum cecul¬
taret. ne totus manifestaret
ut aliquid eẽt qd̾ cor hominis
emitriret cognitum ⁊ rursus
aliquit qd̃ abstẽlitum prouo¬

Expanded text:
ropterea quippe Deus a principio nec totus conscientiae humanae manifestus esse voluit, nec totus absconditus; ne si totus manifestus esset, meritum fides non haberet, nec infidelitas locum. Infidelitas enim de manicusaretur. Quocirca oportuit ut proderet se occultum Deus ne totus celaretur et prorsus nesciretur; et rursum ad aliquid proditum se et agnitum occultaret ne totus manifestaretur, ut aliquid esset quod cor hominis enutriret cognitum, et rursus aliquid quod absconditum provo