comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cluplex modꝰ est diuiditur enĩ pͥn¬
cipaliter in luas partes inuocales
et cõsonantes. Uocales st̃̾ q̃ clirec¬
to hiatu fauciũ sñ ulla collisione
uarie emittũtur ⁊ cdicte uocales ꝙ
ꝑ se uocem impleant ⁊ per se sil¬
labam faciant: nulla adherente ꝯ
oꝵ efficiũtur ⁊ uocate ꝯsonãtes. qr
sꝑ se nõ sonãt. S iũctis uocabu¬

Expanded text:
duplex modus est; dividuntur enim principaliter 8 in duas partes, in vocales et consonantes: vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla collisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem impleant, et per se syllabam faciant, nulla adhaerente corum efficiuntur. Et vocatae consonantes, quia per se non sonant, sed junctis vocali
Abbreviated transcription (Latin):
dũ in una sillaba postposice alus
ꝯsonantibꝰ de ficiũt. et a metro ex¬
duclunt᷑. E qiuibꝰ due apd latinos
liquescũt .l.i.r. ut flatus fragor
Reliq̃. in .i.ni. apud grecos liqsꝯt

Expanded text:
rdum in una syllaba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apud Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Relique m et n apud Grecos liquescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iusq conuersus si mor om̃is carnis
stimulos calcare cupiat: et sũma
uirtutũ sbire contendat. Si forte. adhuc
aliqͣ aduersa de carius molestus tolerat
nõ frangatur. Qͥa clispensator bonoꝵ:
nouit aduersitatis repͥmere uiciũ suc¬
cessione uͥtutũ. Tunc magis grauari se
quisq in pulsu intõꝵ agnoscit. dũ ad
cognit̾one cdi accesẜit: sic̾ ppłs isrł gͣuio¬
re hon̾e ab egypciis premitur: clũ per
moysen cliuina illi cognitõ aꝑitur. Ui

Expanded text:
isque conversus si mox omnes carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, sicut populus Israel graviori onere ab Aegyptiis premitur, dum per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
hñt. qñ aũt expellũtur acriore uͥrtute cõ¬
surgunt. Eiũt aũt inimica conuerso: qr
peccatori ꝓspere blandiebant. atq item
fuit blanda conu̾so: que pecratori adu̾sa
extiterũt. ¶ Multos ħt conflictus dei
suus: ex recordutõne operũ p̾t̾itoꝵ. Mul¬
tiq post conuersionez etiam nolentes mo¬
din libiclinis sustin̾et: ꝙ tñ ad dampna¬
tõne nõ tolerant s ad ꝓbatõne. scalicet
ut semꝑ h̾eant pro excucienda mercia
hostem cui resistant clũ mͦ nõ consenciãt
Uñ et nouerĩt ẜui cłi: s ⁊ a peccatis iam
ẽẽ mũdatos: s tamen cogitationũ turpi¬
ũ adhuc interpellatõne pulsari añ ꝯuer
ne ad cł̾m ꝯu̾camur ita se ingerũt ne libe¬
ris cordis ocłis dm cernamꝰ. Utruisq tu¬
multus insolenciã nob̃ gignit. Intentõnẽ
ꝙ nr̃am seꝑe fraude multimoda incluclit.
¶ Utile est dei ẜuo pꝰ ꝯuersionez tẽptari
qͣtinus ut torporem negligencie sollicitã¬

Expanded text:
nt, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitan
Abbreviated transcription (Latin):
luco spoliatus et aris. ciso¬
¶ Amissis ppłis. angnis ũq̃ furis
abusiue dent̾ marmora muris.
¶Cogeris imꝑio. ĩpbe cessor abisil¬
¶Nec tͥ gẽma micans ceruit᷑ cal
¶ Dum stantur parios lacer al
iuscera fr̃ĩs.
sospes adest fr̾ lũ stiuit᷑ paries
Nꝑcliutur edaces

Expanded text:
luco spoliatus et arisluco spoliatus et aris; Amissis populis, anguis inique furis. sine dentur marmora muris; Cogeris imperio, improbe Nec tibi, gemma micans, cernitur . Dum struitur paries, lacerantur viscera fratris; Sospes adest frater, dum struitur paries. produntur edaces
Abbreviated transcription (Latin):
¶Signat adẽe dapos agapis et
liuidus obstat.
¶Nil minꝰ alma fides signat ad¬
aurem
¶Abstenũ pascens orgia rite colit¬
¶Pabula grata ferũt auidi spe¬
lunca sb̾ulci.
¶Pectorib letis. pabula gͣta fert.¬
¶Ignis ab igne ꝑit lacerand̾ uis¬
cera sentes.
¶Carnem ethereo ignis ab igne ꝑit¬
¶Destis iniqͣ latens ꝓcul est dapno¬
sa sagaci.¬
ramine mentem.
¶Excludũt pestem lauia flagra
more manat.
¶Arida corda rigat. unda ꝑẽpnis
¶ Gurgitis uua calips capulo dimł¬
¶ Deseris alta petens gurgitis.
¶Iussa pat̾ua gerens dilapsus i¬
uit in equor.¬
¶ Currit uectus ads iussa patia
gerens.¬
¶ Prebuit nuda uiã pẽpto adꝑ
cepta magistri.
dis undis.
¶Tartareis flãmis ꝑfida corda ge¬
¶ Fert alimenta corax cligitis abla¬
ca benignis.
¶Dira procul iussus fert almẽa
corax.¬
¶Pectora sacra dolent i̾muculla¬
be ꝑemꝑtem.¬
¶ Discipli excessu pͣtora sacͣ dolent
¶Liris amena petens De fluus
ducib omitaris opimi

Expanded text:
Signat adesse dapes agapes, sed lividus obstat; Nil minus alma fides signat adaurem; Abstemium pascens orgia rite colitPabula grata ferunt avidi ad spelaea subulci, Pectoribus laetis, pabula gratgnis ab igne perit, lacerant dum viscera sentes, Carneus aethereo, ignis ab igns iniqua latens, oculo est deprehensa sagaci,ramine mentem Excludunt pestem, lenia flagra more manat, Arida corda rigat unda perennis Gurgitis ima Chalybs capulo divu, Deseris alta petens, gurgitis Jussa paterna gerens dilapsus currit in aequor, Currit vectus aquis, jussa paterna gerens.aebuit unda viam, prompto ad praecepta magistri, is undis, Tartareis flammis perfida corda gementa Corax digitis oblata malignis; Dira procul jussus, fert alimenta Corax.Pectora sacra dolent inimicum labe peremptum. Discipuli excessum pectora sacra dolent. Liris amoena petens ducibus comitaris opimis,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iectai est. int̾posita affectum
ꝯmoti animi expͥmrit. sicut cũ
d̾r ab exultante .ua. a dolente
heu. ab irascente. he. a timẽte
sũt nec in aliam lingͣm facile ÷¬
transferũtur.
xu. de uoce
sensibił. aucditu ꝙͣtũ ĩ ip̃o
est. ¶Omis uox aut articulaca

Expanded text:
interjecta, id est, interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exsultante vah! a dolente, heu! ab irascente hem! a timente sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur. de uoce sensibilis auditu, quantum in ipso est. omnis uox aut articulata
Abbreviated transcription (Latin):
rthodorus: uir recte glie.
Orator ab ore uocatus uł a
porando noĩatus .i. dicendo. Nã
orare clic̾e est. Obaucliens ab au
re qd audiat impante. Hospes
qͥ inferat hostio pedem. Ospes
ab odio clictus. sic̾ amator ab
amore. ⁊ est gn̾is coĩs. Odibilis
odio h̃itꝰ. Obsitus: olesso id est
undiq insidus. Conuallatꝰ obᷤ
cenus impiure libidinis a uitio
obscuro d̾r. Obtonsus ebocior et
obscurior qͣi ex omĩ parte touso

Expanded text:
rthodoxus, rectae gloriae. Orator, ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est, dicendo; nam ORARE dicere est. 197. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes,ab odio dictus; sicut amator ab amore, et est generis communis. Odibilis, odio habilis. Obsitus, obsessus, id est, undique insidiis convallatus. 199. Obscenus, impurae libidinis, a vitio obscuro dictus. Obtunsus, hebetior, et obclusior, quasi ex omni parte tunsus.
Abbreviated transcription (Latin):
me oblactasses amantẽ. Uñ ⁊
oblactare clictũ est. Obtrectator¬
in alignus. et qui obstrangulã¬
do afficiendoq nõ sinat ꝙ̃ ꝑiã
progredi et augesce̾. Orbus qr
liberos nõ ħic. et qͣi occłis amssis
Opifex: q opus faciat aliꝙ. O¬
ꝑilio custos ouiũ.¬

Expanded text:
me lactasses amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos oviu
Abbreviated transcription (Latin):
telle et sidera. q siderum
gularis sidera u̾o stelł plurim
fc̃a: ut lnades pliades. Astra
aut stelle grandos: ut orion bo¬
othos. S ħ noĩa scuptores cõ¬
fundũt: et astra pro stellꝰ ⁊ stel¬
las ꝓ siderib pomũt

Expanded text:
T XI. De sideribus. Siderum singularis: sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades; astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro sideribus ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑpetimdictꝰ. Proprie at fii¬
men ip̃a est aqͣ: fluuiꝰ cursus
aq̃. Prius au̾t flum̃ ꝙͣ fluuus.
id est pͥor aqͣ quam decursꝰ.
¶Torrens est aqͣ ueniẽs cũ ĩpetu
Dictus aũt torrens: qr pluia cre¬
cit. siccitate torrescit .i. arescit:
De quo pacuuiꝰ: flãmeo uapore
torrenus torret. Cui greci ab hie¬
me nom̃ dederũt: nos ab estate
Illi a tp̃r quo succcescit: nos atꝰ¬
pore quo siccatur. Amnis flu
est nemore ac fronclib redum¬
tus. &s ex iꝑa amenitate amnis
uocatꝰ. ¶Decursus ꝓpͥe finis cr¬
gand̾. id est ad inclucendũ aq̃s
in agris: Nam irrigare induce
est. Gurges ꝓpric lacus altꝯ m
flumine. Puteus est lacus d¬
fossus ex quo aurit̾ aqͣ: a pota¬
tõne clictus. Fons capd̾ ẽ aque
nascentis: qͣsi aqͣs fundẽs. Qͣ¬

Expanded text:
. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis curnrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quem rex machus. a se noĩauit.
qͥ exordiũ argiue gentis pͥmꝰ de¬
dit. ibi et herimantus ab hermĩ¬
to monte cdemisso. ¶ P. adus ita¬
lie fliuuꝰ a iugis alpiũ fusꝯ extu¬
b fontib oritur ex qͥb uni uoca¬
błm est. paclus qui diffusus in
modũ stagni ammẽ insinũ cdiis¬
git: aquo et paclus est nũcupi¬
tus. Hinc a grecis eridanꝰ cogno¬
minatus ab eridano soł filio ꝙt
eodem fluiuo deiectꝰ ẽ. et extict᷑
Auget᷑ aũt ex ortu canis liq̃scen¬
tib niuibꝰ. et cũ accessione. xxͣx
flumũ cirta rauennã: In adu¬
aticum mare defertur. Tiberis
italie fluuiꝰ a tyberino rege alba¬
noꝵ cłr appellatꝰ. qͥ in hũc fluu¬
ũ cecidit et de exitu suo nome
dedit. Namaña albua antiqͣ
nom̾ a colore hũit: qd̾ niuib al¬
bus sit. Ip̾e est aũt tybens qͥ et
tibris. S in tyberis in cotidians
ẜmone: tybris in uersu cłr.
¶Panubiꝰ germanie fluuiꝰ uo¬

Expanded text:
e nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubi
Abbreviated transcription (Latin):
muros decurrens qͥ a soł ortu
oriens nõ longe: ab urbe man
conclit᷑. quẽ de originis sue trac¬
tu oriente latine uet̾es appel¬
lau̾e. Cuiꝰ fluentis ex ip̃o im¬
petu frigidiorib: et zephuris
assicdue ibi spirantib tota ciui¬
tas mom̃itis ꝓpe om̃ib refuge¬
ratur. ¶Iordanis uidee fluiuꝰ
uocat᷑ ior. alt̾ dan. Hhus gͥ pro¬
cul a se clistantib in unũ alue¬
ũ federatis: Iordanis deinceps
appellatur. Nascit᷑ aũt sb̾ liba¬
no monte. et cliuidit uidea
& arabia. qui ꝑ młtos circui¬
tus iuxͣ iericho in mare mor¬
tuũ influit. ¶ Eusis cauease¬
is montib fusꝰ cũ plurib ali¬
is in eusinũ se precipitat ma¬
re. Uñ et nũcupat᷑. ¶Cignus
amenis cilicie ex tauro mon
chĩt. inde amini huic nom̃ cla¬
soluũtur. Reliqͥs amnitp̃ribꝰ¬
tenuis estr et qͥetus. ¶Ulas flu¬
uiꝰ asie. ¶ Pactolꝰ fluuiꝰ asie
arenas aureas trahẽs. De quo
uirgiliꝰ. Pactolusq irrigat au¬

Expanded text:
muros decurrens, qui a solis ortu muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro montdicunt. Unde et amni huic nomen dasolvuntur; reliquis annitenuis est, et quietus. 21. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat au
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ miliũ. Que tũ t̾ra q̃ ab ip¬
sis ambit᷑ mesopotamia łr ex
quo ieronimꝰ aĩadu̾terit ałr
de paraclisi fluminib intelli¬
genclũ. Indus est fluuiꝰ oriẽ¬
tis: qͥ mubro mari accip̃r.¶Staᷤ
qͥ nũc idaspes łr de qͦ lucanꝰ cõ
¶Ararini fluuiꝰ orientis de qͦ
rrit ꝑ ꝑthiam. et assiriã. Bac¬
tius fluuiꝰ orientis a rege bac¬
tro uocatus fert᷑. a quo bactra¬
ni et urbs eoꝵ. ¶ Coaspin ꝑsa¬
rũ fluuiꝰ uocatus eoꝵ lingua:
qd̾ mirã aque dulcedine hat
adeo ut ꝑsici reges ꝙͣ diu int̾
ripas ꝑsidis fũit. sibi ex eo po¬
cula uenclicant. Ex hoc. auine
cignũ cilicie fluuiũ qͥdã diri¬
uan existimãt. ¶Eraxis am¬
nis armenie: qͥ ab umo fonte
qd̾ ꝓ rapacitate cũcta ꝓst̾uit.
Unde et cũ alexand̾ eum tͣnsg¬
di uell ponte fabricato tanta
ui inundauit: ut pontẽ diru¬
eret. Dic breuib int̾uał ab eu¬
fratis ortu capd̃ tollit: ac deĩde

Expanded text:
torum millium, quae tamen terra, quae ab iptorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur. Ex quo Hieronymus animadvertit aliter de Paradisi fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hysqui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lucanus Araris fluvius orientis. De quenim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choaspis Persarum fluvius, vocatus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥb fontes et flumina ꝓcedũt
uł que occulte sb̾t̾ eũt. uñ et
abissꝯ dicta. Nam om̃s aq̃ sũ
torrentes ꝑ occultas uenas ad
matricem abyssũ reuertũt᷑.
fiuctꝰ dicti: qd̾ flatib fuĩt. Uẽ¬
toꝵ em̃ ĩpulsu agitate aq̃ fluc¬
tuant. Aqua est statiua ⁊ sine
motu cqͣł. unda u̾o emimes li¬
et corpꝰ illd̾ ꝙ refluctuat. Nã
nec unda ꝑ se aqͣ est. s aqͣ ĩme¬
tu quodam et agitatone. qͣsi ab
eũdo et redeundo unda uocata¬
est. Latex ꝓpͥe liquor fontis est
et clicta later qd̃ in uenis t̾re
lateat. ¶Gutta est q̃ stat: stil¬
la que caclit. Hinc stillicidiũ
qͣi stilla cade̾s. Styria enĩ grocũ
est .i. gutta. Inde fit diminuti¬
uũ: ut dicamꝰ stilla. cdũ. autẽ
stat aut pendet de tectis łarbo¬
rib qͣsi glutinosa aqͣ sũ gufta e
dum cẽciderit stilla est. ¶Se¬
ma dicta est: ab eo qd̃ spuatu
Sordes eĩ st̃ undaꝵ. Uñ ⁊ nus¬
tũ et ea que coquũtur: spinu
purgant᷑. Hinc et sputũ xix. de

Expanded text:
mina procedunt; vel quae occulte subter eunt, unde et abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes, per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. Fluctus dicti quod flatibus fiant. Ventorum enim inpulsu agitatae aquae fluctuant. Aqua est stativa et sine motu aequalis. Unda vero, eminens liet corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. De
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ. et est ẜino grecus.¬
¶ Erena dicta: qd̾ eqͦs frem̾e cogũt:
uł qd̃ hec equi frendant. id ẽ ĩpri¬
mant clentibꝰ et hoc mordeãt. Uñ
fresa q̃ molita est ¶Lupati sunt
freni asꝑrimi. Dictiaũt lupati a
lupinis dentibꝰ: qͥ in cqͣlos st̃. Uñ¬
¶ Habenas ad hñdo clictus: qd̾ his
eqͦs h̾camꝰ. hoc est teneamꝰ. Uñ et
equi ħiles clicti st̃. ¶Retinacula
qͣsi secdda. ¶ Antella: qͣsi añ sella
sicut et postella: qͣi post sella.¬
¶ Singłm hominũ gn̾is uent̾ est.
Na aĩaliũ gn̾e feminino cliñs
has cingłas. ¶ Sagina: q̃ corrup
te uulgo salmã łr: ab stratu sago¬
rũ uocatur. Uñ et cabalłꝰ sagnia¬
riꝰ. mula saginaria. ¶Cabłm fu¬
nis acapiendo: qd̾ eo ĩdomita iu¬
mẽta conp̾hendãt᷑. ¶Calcana clic¬
ta: qd̾ in calce hoĩs lig̾ant̾.i ĩ pr
clis post̾i̾ori parte ad stimuldos
eqͦs. qͥbꝰ. aut pugnand̾ est aut cur¬
temdum. ꝓꝑt̾ pigricaa aĩalium aut
timore. Nlamer timore stinu¬

Expanded text:
unt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant dentibus et obmordeant. Unde fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sun Habenae, ab habendo dictae, quod iis equos habeamus, hoc est, teneamus, unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula quasi sedda. Antella, quasi ante sellam, sicut et postella, quasi post sellam. Cingulum hominum generis neutri est, nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. 5. Sagma, quae cote vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimu
Abbreviated transcription (Latin):
sit in cum seueraq cautõ ut clum
moueatur cuiꝰ sit. uaricia refrenet᷑.
qd̾ int̾rlũ ꝓ signo int̾clũ pro cura:
adhibetur. ut uis morbi ignis arco¬
re siccetur.

Expanded text:
in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
erpmit᷑ uerb̾ sacram̃tũ sãgui¬
ne passionis effirsũ. Dicitur eĩ
calamꝰ. qd liquorẽ ponat. Uñ
i apd̾ nautas: calare ponere
uocata .i. uolando. est eĩ ut

Expanded text:
mitur verbi sacramentum, sanguine passionis effusum. Dictus autem calamus, quod liquorem ponat; unde et apud nautas calare ponere vocata, id est volando, est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
lib fũt .i. expellib que de oc¬
asis peculib detrahi solent
bant antiqui sicut arat᷑ t̾ra
A simstra enĩ ad dext̾ã pͥmũ
deducebãt stilũ. deinde ꝯuer¬
telut᷑ ab infenore. Et iursꝰ
ad dext̾am uersos quos ⁊ ho¬
die rustici uorsos uocãt. sce¬
dula est. qd̃ adhuc em̃datur
l nec clũ in libris redactũ est
⁊ est nom̃ grecũ. ficut ⁊ thomꝰ
de canonibꝰ¬

Expanded text:
id est, ex pellibus quae de occisis pecudibus detrahi solent, bant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stylum; deinde convertebantur ad inferiora et rursum ad dexteram versus, quos hodieque rustici versus vocant. 8. Scheda est, quod adhuc emendatur, et necdum in libris redactum est, et est nomen Graecum, sicut et tomus. De canonib
Abbreviated transcription (Latin):
ibrarios añca bibli mentis¬
opalas clictos. Librũ em
greci biblũ uocant. Librari
enĩ idem et antiqͣrii uocant
S ⁊ librarii st̃̾ qui ⁊ noua sc¬
bũt i uetera. Antiqͣrii qͥ tãti¬
modo uet̾a. Uñ ⁊ nom̃ sũpse¬
rũt. a scribendo enĩ scriba no¬
men accepit: officiũ ex pͥmẽ
uocabuli qualitate. Instruma¬
ta scribendi calamꝰ ⁊ pemia.
ex hus enĩ uerba paginis inf¬
gunt̾. S calamꝰ arboris ẽ pł¬
na auis. Cuiꝰ acum̃ indualo
cliudr: in toto corpore imil¬
te scruata. e redo ꝓpt̾ inist̾iu

Expanded text:
ibrarios antea bibliopolas dictos. Librum enim Graeci βίβλον vocant. Librarii autem iidem et antiquarii vocantur: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera; antiquarii, qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt. Ab scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et pinna. Ex his enim verba paginis infiguntur; sed calamus arboris est, pinna avis; cuius acumen in dyade dividitur, in toto corpore unitate servata
Abbreviated transcription (Latin):
q temperam̃to lucẽs. purpumq
refulgens. Dic aũt uõ rutilat e¬
lit̾ sereno enĩ ꝑspicuꝰ atq grito
est. nubilo cora ocłis euaneset
atop marcessit. In os missꝰ. fug¬
dus est. In sculpturis: cdurissun
nec tñ inuctꝰ. Nami adamãte
scrib̾r et signat᷑. ¶Iacinctiz onto
indicꝰ est. iacinctũ ꝓpe referens.¬

Expanded text:
temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacint
Abbreviated transcription (Latin):
nias pͥnciꝑatũ ametistꝰ ĩcdi¬
cus tenet ¶Smetistꝰ purpureꝰ
est ꝑmixto iolatõ colore. ⁊ qͦsi
rose uitore euit qͣsdũ flãmulas
fundẽs. ¶Altin eiꝰ genꝰ clescen¬
ifferũt. qr sit qͥddã ĩ purpurca.
illiꝰ nõ ex toto ligneũ s uini co¬
lore hũs. Est aũt sculpturis fa¬
ceruleus est cũ pipuia habens
pulueres a ueos sparsos. optin
I acinctus ex nois sui fulgorẽ uo¬
Icatur. Hic n ethiopla iueit᷑. a¬
iuleũ colore hñs optim: qͥ ñiar¬

Expanded text:
as principatum Amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus descenafferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facaeruleus est cum purpura, habens pulveres aureos sparsos; optimus Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sine illa. Nam et ip̃e mũ¬
dus quadam armonia sonoꝵ
fertur ẽẽ ꝯpositus et celũ ip̃m
sb̾ armonie moclulatõne reuol¬
iiII. ¶ Musica mouet affectꝰ
ꝓuocat in diu̾sũ ħicũ sensus.
In p̾liis quoq tube. ꝯcentus
pugnantes accendit: & qͣnto
uehemencior fuerit clangor.
tanto fit animꝰ ad certamen
forcior. Si quidez ⁊ remiges
cintꝰ ortatur. ¶Ad toleran¬
dos qͣ labores musica ãm̃i ml¬
cet et singłoꝵ oꝑꝵ fatigatio¬
ne moclulatõ uocis solatur ex¬
citatos quoq aĩos imusica se¬
dat. Sicut de. d̾d̾. legitur qui
ab sp̃u in mũdo saulẽ: ate mo¬
dulat̃onis eripuit. Ip̃as qͦ
betras nec non et serpentesuo¬
lucres atq delfinos.ad aucli¬
tũ sue moclulationis iusi¬
mur uł intrinsecus uenaꝵ pł¬
sib ꝯmouemur. per musicos
rithinos armonie uirtutib
pbatur esse sociatum.

Expanded text:
enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus.in praeliis quoque tubae concentus pugnantes accendit: et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Si quidem et remiges cantus hortatur. Ad tolerandos quosque labores musica animum mulcet, et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur: excitatos quoque animos musica sedat: sicut de David legitur , qui a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit; ipsas quoque bestias nec non et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis musimur uel intrinsecus uenarum pulsibus commouemur, per musicos rithmos armoniae uirtutibus probatur esse sociatum.
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝯͣriũ inuilie malũ. Sola miẜia
caret inuidia. qr nemo inuidet mi¬
sero. au re uera nõ liuor obictur. s
sola miseria adhibetur. Multi ⁊ bo¬
nos imitari uolũt: et de bonoꝵ ꝓfec¬
tib mindie liuore tabescũt. Qͦ fit ut
nec illi corrigantur a malo suo. S
ꝑ mudiam det̾iorent᷑: et bonos a
recto studio ꝙͣtũ in ip̃is est si potue¬
rint deprauare conentur. Quãdo
malos boni ꝓfic̾e uident: nõ scãda¬
lizentur: s quẽ sint finẽ ħ̾ituri ma¬
xiue cogitent: hoc omis iuidus
aliens iurtutib p̃stat. Ꝙ beato iol
sathan p̾stitit. Nam lũ emulabat᷑ ꝓs¬
inde n eius aucta sũt m̾ita: atq inde
claruerũt ꝓlubiliora paciencie cocu¬
mentu. Ita requirũt inuidi aditum

Expanded text:
. Sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui revera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum perfectibus invidiae livore contabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidiam deteriorentur, et bonos a recto studio quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. Quando boni malos proficere vident, ne scandalizentur, sed quem sint finem habituri maxime cogitent. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat: quod beato Job Satan praestitit . Nam dum cumulatus prosinde ejus aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. 8. Ita requirunt invidi aditum
Abbreviated transcription (Latin):
feriora demergitur.
doctrine genuerit: nõ fouet excempls
s desit: qr quos uerbo heclificat: uita
et morib destruit. y pocrite simulato¬
iudei cupiũt: hii mala agunt: et bona
ꝓfitentur per ostentutõnez quippe bo¬
ni apparent: per actionẽ uero maliex
sis nõ ꝯmittitur: nͥ a male astutis ꝑ
calliclitate ualentib incia sb̾ sp̃e uir¬
tutũ celare: et nõ uerã sc̃ĩtate obic̾e

Expanded text:
feriora demergitur. doctrinae genuerit, non fovet exemplis, sed deserit, quia quos verbo aedificat, vita et moribus destruit. 2. Hypocritae simulatovideri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali exsis non committitur nisi a male astutis per calliditatem, valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem objice
Abbreviated transcription (Latin):
matur: ꝙͣ simulate uixerũt detegũ¬
tur: onĩe enĩ sincerũ ꝑmanet. Nã
q simulata st̃: cliuturna ẽẽ nõ pꝰsũt
Non eoꝵ desperanda est salus qui ad¬
huc aͥd terrenũ sapiũt: dũ possĩt et
in occultis agere: unde iustificentur
Hii euĩ meliores sũt ypocritis: eo qd̃
malisunt in aperto: et in occulto bo¬
ni ypocrite uero in occulto mali sũt.
et bom se palã ostendũt. ypocritã iꝰ tꝰ
arguere ꝓhibetur ne det̾ior castigatꝰ
existut. dicente salomone. Noli .ir
punit auctore. Nam uñ bonꝰ
ꝓficit: inde inuidꝰ contabescit. Hoĩes¬
aũt praue uiuentes ficut de bonoꝵ
lapsib gratulantur. ita de eoꝵ recte

Expanded text:
eteguntur. Omne enim sincerum permanet: nam quae simulata sunt diuturna esse non possunt. 7. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli argui boni suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde invidus contabescit. 2. Homines prave viventes, sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte
Abbreviated transcription (Latin):
apparent speciosa: intus uero plena
sunt ossib mortuoꝵ. Ita et uos foris
qui apparetis homĩb iustis intꝯ u̾o
pleni estis auaricia et iniquitate du¬
płr dampnantur. ypocrite sũ pro oc¬
culta miquitate: sũ aperta simulati¬
one. Et illo enĩ ꝯdempnãt᷑ qr ñqͥ st̃¬

Expanded text:
 speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum , » ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur q
Abbreviated transcription (Latin):
hedunce recipientes in se fluctꝰ uẽ¬
nm ereant. qͥ agitatꝰ ignẽ gͥnit ⁊¬
ee sulphure. Uñ fit qd̾ iudet᷑ incẽ¬
dum. ¶ Pireneꝰ et ip̃e a crebris
fulmmũ ignib nũcupatur. Gre¬
⁊ enĩ ignis piros uocat᷑. Iste est
qͥnt̾ galliam et hispania. qͣi de

Expanded text:
speluncae recipientes in se fluctus, venspeluncae recipientes in se fluctus, ventum creant, qui agitatus ignem creat ex sulphure. Unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus: Graece enim ignis pyr vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
nos el̃r̃. Sũt ũt it̾ armeniau
phei mõtes in capite gerinauie
st̾: a ꝑpetuo uentoꝵ flatu noĩan
Nam rifen grece impetꝰ et mor¬
mons macedonie nimiũ precel¬
sus ita ut sb̃ illo nubes ẽẽ cdicãt᷑
mous macedonie. et ip̃e altior
nubibꝰ. tantoq sb̃limis ut ĩ lem
sus mons thessalie uixta boetiam
qͥ gemino uertice est erectus ĩa
lum. Hic in luo funcłr iugͣ an¬
sa & nisa. Uñ et nũcupat᷑: eo qd
in singuł uigis colelant᷑ apollor
lib̾. Hec iuga a cluobꝰ fr̃ib eithi¬
ron et elicon appellakant᷑. Nam
clichon clictus: ab elichone frẽ a
theroronis. Item ceraunii st̃ mõ¬
Appenninꝰ mons appellatꝰ qͣsid
tas. Has enĩ hannibal pꝰt bell
hispanie a ceto rupit. Iuuena¬
uplt acc̃to. Et inde loca ip̃a q̃ ru¬
qt appenine alpes uocant.
Nons ethna ex igne et sulphure
Acus uñ et gehenia. Constat a¬
mt ab ea parte qͣ eurꝰ uł affricus
ut here speluncas plenas sulphu¬
st. et usq ad mare decdluctas. que

Expanded text:
r. Sunt autem inter Armeniam Riphaei montes in capite Germaniae sunt a perpetuo ventorum flatu nominati. Nam ῥιφὴ Graece impetus et mons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur.mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantumque sublimis, ut in Lemnaratur. Parnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui gemino vertice est erectus in coelum, hic in duo finditur juga et nuncupatus, eo quod in singulis jugis colebantur Apollo, et Liber. Haec juga a duobus fratribus Citheron, et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Citheronis. 12. Item Ceraunii sunt monApenninus mons appellatus, quasi apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juvenaupit aceto. Et inde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur. Mons Aetna ex igne et sulphure dictus, unde et gehenna. Constat autem ab ea parte, qua Eurus et Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tes. loca angusta et breuia: dic¬
ta a fauciũ similitudine qͣsi foces
¶Confrages loca in qͥbꝰ undiq
uenti concurrũt. ac sese frangũt.
ut neuiꝰ ait. In mõtẽ uͥ uenti
frangebant locũ. ¶ Scabra sũt
loca situ aspera. Uñ et scabies
obscura latibula feraꝵ et lupoꝵ
cubilia st̃. Uñ et lupanaria.
trahens. Potest et acollucẽdo
crebris lumimib dici: q̃ ibi ꝓpt
religionẽ gentiliũ cultũq fie¬
bant. ¶Deserta uocata q nõ
serunt᷑. & id̾o q deserũt᷑ ut st̃ lo¬
cu siluaꝵ et montiũ. ꝯͣria ub̾ri¬
marũ t̾raꝵ: que st̃̾ uberrime 
glebe. ¶ Deuia st̃ loca secreta
et ablita: qͣi extra uia. Ipsa
st̃ et inuia. deinde et amaria se¬
creta loca. & auia remota aut
adibilia auib. Uñ et illud est
Inculta rubent auiaria bachis
eo qd̃ solũ amorẽ prestãt: et
ad se amanda alliciãt. Uarriꝰ
est sũ fructu: uñ nullus fruct᷑ͦ
ex soluitur. Inde etiam nicłi pres¬

Expanded text:
tes, loca angusta, et pervia, dictes, loca angusta, et pervia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. 27. Confrages, loca in quae undique venti currunt, ac sese frangunt, ut Naevius ait: In montes ubi venti frangebant locum. 28. Scabra sunt loca situ aspera, unde et scabies obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria ltrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. 32. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam; ipsa sunt et invia. Inde et Aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiaria baccis.eo quod solum amorem praestent, et ad se amanda alliciant. Varro, est, sine fructu, unde et nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praes
Abbreviated transcription (Latin):
cius et umbrosi patuere estiua
licei. ¶Naualia st̃ loca uͥ naueᷤᷤ
fabricantur: hoc et textrinu
stant naues. ¶Portus u̾ hie¬
nullũ refugiũ: quasi nullꝰ por
tus. ¶ Portus aũt locus est ab
accessu uentoꝵ remotꝰ. uͥ hibnͣ
oppone solent. ¶Et portus clic¬
tus: a deportandis ꝯmercũs.
Hinc ueteres abaiulãclis mer¬
est. t̾ra aque et mari uicina
cis: latus a quo fluctꝰ eludit.¬
¶Circũliniũ locus ꝙ̃ aqͣ crcũliu¬
Margo est pars cuilz loci: ut¬
puta maris: uñ et nom̃ accipa
Maritima qͣsi mari ĩtim.
Hostia ab ingressu et exitu fu¬
minis clicta: in mari continens
a qua ꝑspici potest.or¬
Spelia grecẽ: spelunca latine.
Spiracula appellata: omĩa loca
cũ. et spiracula ido dñr loca: q̃¬
ra sp̃m edit. ¶Hiatꝰ prerupa
terre ꝓfunda. qͣsi itus. Pde at et
hiatus hoĩs oris aꝑtõ. transla
ꝓfunclũ. Baratiũ ninue ali¬
ic. id est a tristicia clicta: eo ꝙ
tes faciat: uł eo qd̾ tristiciãgi¬

Expanded text:
tius: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. 38. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum stant naves. Portus ubi hienulltus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis merest terra aquae et mari vicina,cis: Littus est qua fluctCircumluvium locus quem aqua circumluitMargo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens a qua prospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca cum; et spiracula ex eo dicuntur loca qritum edit. 3. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus; proprie autem hiatus est omnis oris apertio, translatprofundum. Baratrum nimiae altiός, id est a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gi
Abbreviated transcription (Latin):
ipellabatur gehennon. Futuri
igo supplicii locus. nͥ pcc̾ores cru¬
candi st̃: huiꝰ loci uocabulo cle¬
signatur. Duplicẽ aũt ͤ gehen¬
uam ignis et frigoris. Inferus
ꝓpellat᷑: eo ꝙ infra sit. Sicut
enĩ sccłm corpus si ponderis sui
ordinẽ teneant inferiora st̃ oĩa
sauiora: ita sccłm sp̃m inferio
st̾ omĩa tristiora. Uñ et in gre¬
a lingͣ origo noĩs qͦ appellatur
nferus. ex eo qd nicħ suaue ha¬
beat resonare ꝑhibetur. Sicit
aũt cor aĩał in meclio est: iͣ et
nferus in meclio t̾re ẽẽ ꝑhibet᷑.

Expanded text:
ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave habeat resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et inferus in medio terrae esse perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
hspanie mõtib solus altior uide
nib oceani clirimit europa ab
simmũq impleuit athlantem
Athlans fr̃̾ ꝓmethei fuit rex
ffrice. a quo astidlogie artẽ pͥꝰ
mñt excogitatã: ideoq clictꝰ est
sistinuisse celũ. Ob eruditõne

Expanded text:
spaniae montibus solus altior videanibus Oceani, qui dirimit Europam ab summumque implevit Athlantem. Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinu
Abbreviated transcription (Latin):
et precipitatõnis fallacitas. feruor boni
studii credr: et bñ agendi tarditas: ꝯfilii
mora ẽẽ uidetur. dũ tũ ista sint uirtus
illa uiciũ. Taliergo excemplo uicia iur
tutũ sp̃os imitant᷑. et inde se nõ nulli ius
cos ẽẽ confidunt. uñ et maxime repban¬
tur. Aptum excemplũ uitoꝵ de latronis
sp̃e simuitur. Nam sicut ex insiclus latͦ
ꝓdit: seq inter agentib mergit fingẽs
se sociũ donec decipiat iuꝓuisũ: et cdũ su¬
bito prũpit ad eritũ latro manifestus
ostenditur: ita se miscent int̾clũ ꝑicłose
uirtutib uicia quons om̃ez boni operis
efficaciam in sius usib rapiant. ut a ĩa
que sibi erant placens de uirtutib: docep¬
tam se conspiciat uiciis dãpnabilib. Di¬
appetitu uitu

Expanded text:
et praecipitationis facilitas fervor boni et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et anima quae sibi erat placens de virtutibus deceptam se conspiciat vitiis damnabilibus. CAappetitu virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum tegunt. ¶Nam uicia que
statim uirtutib ꝯͣria apparent: cito clũ¬
in palain uenerint emendantur. ꝓpter
ꝙ seqͣces eoꝵ de talib crimĩb erubescũt
Caruales aũt plerũq per in sensualitatẽ
mentis nõ agnoscũt uiciũ ẽẽ culpabile: ꝙ
dignũ uidetur dampnatõne. ¶ Item q̃¬
dam uicia sp̃es uirtutũ ẽe uidentur: s tñ¬
uirtutes non st̃. Nam int̾clũ sb̾ pretextu
iusticie crudelitus agitur et putatur ẽẽ
uirtus: ꝙ nimirũ est uicium. Sicut et
remissa segnicies mansuetudo eẽ creclitur
et ꝙ agit torpens neligencia putatur agc̾
ndulgencia pietatis. Non nũꝙͣ et uir
imitatur et uiciũ ꝑtinacie absconditur
sub uirtute constancie. Item timor sb̾ uir¬
tute obecliencie occultatur: et cłr uirtus
himmulitatis: ꝙ tm̃ uiciũ est timoris. S i
ꝓcacitas uocis pro uericatis libertate acci¬
pitur. et uiciũ pigricie quietis uirtutem
nuitatur. Porro unciũ inquietudins
uirtutem se uult. uocar sollicitudinis

Expanded text:
irtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vivirtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
llõ st̃t: s decurrũt. s et ip̃as uias
senariis locis distictas: ꝓpt̾ etates ho¬
minũ ternariis lineis: ꝓpt̾ tp̃ra ar¬
gum̃ĩtant᷑. Inde et tabula t̾nis des¬
criptam dñt lineis.

Expanded text:
non stant, sed decurrunt: sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter etates hominum, trinariis lineis propter tempora argumentantur: inde et tabulam ternis descriptam dicunt lineis.
Abbreviated transcription (Latin):
Longe qr semp ꝓclucũtur. ꝯmu¬
nes aũt: qr pro scribentis arbitͥo
cũ necessitas cogit ꝓclucũtur i
corripuũtur. Lege donatũ. ideo
aũt sillabe longe breuos q clicũ¬
tur: qr per uanias locũ moras.
aut clupla. aut simpla spacia tẽ¬
poris ħ̾ere uidentur. Diptõge
sillabe. greco noĩe clicte. qr ĩ eis
clicte uocales binc iũguntur.
est: qͣ climicliꝰ spes est. Dioni¬
sius latinus. silłaꝵ om̃iũ singu¬
las formas aꝑtissimas fecit. &¬
ob id statua honoratꝰ est
peclibus

Expanded text:
Longae, quia semper producuntur. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio cum necessitas cogit et producuntur et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthongae syllabae Graeco nomine dictae, quod in eis binae vocales iunguntur. est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
fundatur aur̃ibus ad cor nũꝙͣ des¬
cenclit foris quid̾ ꝑstrepit: s int̾ͥius ni¬
cħ̾ ꝓficit. Tunc aũt dei ẜu̾o infusꝰ au¬
rib ad corlis ultima ꝑuenit: qñ di grã
mentez interius ut intelligat tangit.
Sicut enĩ quosda flãma caritatis sue
deus illumuat ut uitałr sapiant. Ita
quosdam fugidos torpentesq deserit.
ut sñ sensu ꝑsistant. Pleriq in acumi¬
ue intelligendi uiuaces existũt. s loq̃¬
di mopia angustãtur: Qͥda u̾o in u

Expanded text:
infundatur auribus, 292 ad cor nunquam descendit; foris quidem perstrepit, sed interius nil proficit. Tunc autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei gratia mentem interius, ut intelligat, tangit. 2. Sicut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illuminat, ut vitaliter sapiant, ita quosdam frigidos torpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. ¶Ligna licta: qr incensa con
arborib eecutit᷑ recisione aut af¬
tule ambuste aut lignͣ canata a
fũgibꝰ noĩẽ accepto ita capiat ig
ul gꝰticionẽ appellat extractũ foco
semiustũ extinctũ. ¶ Qͥsqͥlie sti¬
pule ĩmixte surcuł ac folus andis
Sũt ãt purgam̃ta t̾raꝵ.C. anes.
putredo lignoꝵ clictũ hoc nomẽ
ꝙ eueniat lignis uirtute carẽtib¬
uii. de ꝓpriis nominibꝰ arboꝵ.

Expanded text:
dum. Ligna dicta quia incensa convarboribus excutitur recisione, aut astulae ambustae, aut ligna cavata; a fungis nomen acceptum, quod ita capiat ignvulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nominibus arbo
Abbreviated transcription (Latin):
dines h̃t. que similitudo in
bonis reb ponitur et ĩ mał
¶Qͥnta spes cliffinitonis
est ꝙͣ greci catalexin latine ad¬
uerbium clicimꝰ. Hec uocez
illam de qͣ requintur alio ser¬
mone designat uno ac singu¬
lari. et quodã mͦ qͥd illd̾ sit ĩ
uno uerbo positũ. uno uerbo
alio declarat. ut cõticescere
est tacere. Itẽq t̾minũ clici¬
mꝰ fine aut populatas ur¬
bes int̾pretamur ẽẽ uastataᷤ¬
¶ Sexta sp̃es diffinitonis est
qua greci cutadiaforan nõ
per cuifferencia dicimꝰ. Scͥp
tores u̾o arciũ de eod et alco
nominant. ut cũ q̃ritur qͥd
int̾sit int̾ rege et tyrãnũ.
Adiecta lifferencia qͥd ut̾r sit
sit cliffinitur. id est rex ẽ mo
clestus et temperans. tyramiꝰ
onem clñt. ut cico in topicis.
Litus est. quo fluctꝰ eliclit. ħ
uane tractari potetest. modo
enĩ ut moneat. modo ut sig
net. mͦ ut intuꝑet et laudet
Ut moneat: nobilitas eĩ est¬
cina. Ut designet: apex est

Expanded text:
dines habet. Haec similitudo in dines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per tores vero artium de eodem, et de altero nominant, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adjecta differentia quid uterque sit definitur, id est: Rex est modestus et temperans, tyrannusonem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uarie tractari potest; modo enim net, modo ut vituperet, aut laudet: ut moneat, nobilitas est virtcina; ut designet, caput est
Abbreviated transcription (Latin):
que ex qͣlitate nomen accipit
pro eo ꝙ quid qͣle sit id ꝙ sit e¬
uidenter ostenclit. cuius exẽ¬
plũ tale est. Homo est qͥ in¬
genio ualet artib polset ⁊cos¬
nitõne terũ. aut qd̾ ag̾e debẽt
eligit aut aĩaduersione qd̾ in¬
utile sit contempnit. His eĩ
qͣlitatib expressꝰ ac diffinitꝰ
homo est. ¶ Quarta sp̃es cliffi¬
nitonis est que grece ypogra¬
phicen. latine a tullio sb̾dẽs¬
scͥptonał nominatur. Que
adh̃ita cirruitõne dictoꝵ fac¬
declarat. Querit᷑ eĩ qd̾ sit a¬
uanus. qͥd crucdeł. quid luxu¬
riosꝰ et uniuersa luxuriosi.
auari. crudeł natura describi¬
tur. Ut si luxuriosũ uolumꝰ
diffinire clicamꝰ. Luxuriosꝰ
est uictꝰ nõ necessarii. s sũp¬
tuosi. ⁊ honerosi. appetẽs: in
deliciis affluens in libidine
ꝓuitꝰ. Hec et alia cliffini¬
unt luximosũ. S per descͥp¬
t̾onẽ cliffiniũt. Que sp̃es
liffintonis oratorib mag̾
apta est ꝙͣ clialeticis q latitu¬

Expanded text:
quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum facdeclarat. Quaeritur enim quid sit avarus, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari et crudelis natura describitur; ut si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi, appetens, in deliciis affluens, in libidinem pronus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam dialecticis, quia latitu
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ ẽ postremũ maloꝵ oĩũ
nõ mͦ bello s morte quoq te¬
Quartadecima spe̾s cliffiui¬
latim ut acero in rethorias¬
genꝰ est ꝙ plures amplectit᷑¬
nitõnis est ꝙ greci catacto¬
logian latini sccłm rei rõnẽ
uocant. ut clies est: sol sr̃ t̾raᷤᷤ
nox est sol sr̃ t̾ris. Scire aͣt de¬
beniꝰ p̾dictas sp̾es diffinitõñ
topicis merito ẽẽ sociatas qm̃
int̾quecla argum̃ta st̃ posite
et nõ nulł locis ꝯmemorantur
in topicis. Nũc ad topica ue¬

Expanded text:
us est postremum malorum omnium, non modo bello, sed morte quoque reQuartadecima species definiὅρον, ut Cicero in Rhetoriplectitnitionis, quam Graeci cata etiologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae et nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica ue
Abbreviated transcription (Latin):
philosophoꝵ que in reb ex¬
pͥmendis explicat qͥd res ip̃a
sit. quał sit: et ꝙ̃ ad modũ m̃¬
bris suis ꝯstare debeat. Est enĩ
or̃o breuis unus cuiꝰq rei natu¬
ram a ꝯmunione diuisaz ꝓpͥa
significatõne ꝯcludens. Dimi¬
sio diffinitonũ in ꝑtes .xu. h̾e

Expanded text:
Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quinde