comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis panis uocem: lactis dulcedine reples. Hacta gͦ mater
cibum nrm: lacta panẽ cȩlestem: lacta cibum angeloꝵ. Lacta cũ
qͥ talem fecir te: ut ipse fierer in te. Qui tͥ munus fecunditatis at
culit conceptus. ꝙ decus uirginitatis ñ abstulit nars. qui prius¬
qm nastretur te matrẽ creauit. ut illinc ꝓcederet de thalamo
Suo. qͦ mortalib oculis posset uideri. Quanta fuit hec dignatio:
ut ciaretar eax te. qͣm creauit. portaret᷑ manib qͥs formauit.
Sugeret ubera tua. ipse qui impleuit. Qua s itaq laudes kari¬
tan dĩ dicanꝰ. qͥs gr̃as ei agimx. qui nos ita dile.uit. ut ꝓpter nos
homo sierei ut in ruro nr̃e conditionis intraret. ut contumelia
nati infants Subirit. ut cuncta humanitaris necessaria sustineret:
Lgenres gͦ qͣnti i susficimꝰ ereatori nr̃o grãs: natalem p̃tiosissi
Genits om Gaudio celebrem s. Dignũ namq ẽ cum sũma

Expanded text:
coelestis panis te vocitem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, coelestis panis te vocitem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta panem coelestem, lacta cibum angelorum, lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te; qui tibi munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Qui priusquam nasceretur, te matrem creavit, ut illinc procederet de thalamo suo, quo mortalibus oculis posset videri. Quanta fuit haec dignatio, ut crearetur ex te Rex, quam creavit; portaretur manibus quas creavit, sugeret 45 ubera quae implevit? Quas itaque laudes caritati Dei dicemus, quas gratias ei agemus, qui ita nos dilexit, ut propter nos homo fieret, ut uterum conditionis nostrae intraret, ut contumelias nati infantis subiret, ut cuncta humanitatis necessaria sustineret? Agentes ergo quantum sufficimus Creatori nostro gratias, natalem pretiosissimae Genitricis cum gaudio celebremus. Dignum namque est ut ei cum summa
Abbreviated transcription (Latin):
timum potatus felle. patibulo affixus: ut te uerã matrem
ostenderet. uerum se hominem patiendo tormona mons¬
trauit. Tu u̾ beata gloriosaq maria inter ista et ꝓpter
ista laud abilis que fecunditatis meriusti donũ. ut uirginitatis ñ
ad mitteres suffragium. Tu es enĩ benedicta in t̃ mulieres: tu p̃clara
cunctis uirginũ cateruis. Tu sequeris agnum: qͦcumq ꝑrexerit.
Tu uirgineos ehoros et ab incentuus carnis illecebris alienos. ꝑ al¬
hentia lilia rosasq uernantes. ad fontem ꝑ eiis uitȩ potandos
gramineos choros tenero poplite ꝑgis: feliciq palma uiolas in¬
marcescibiles carpis. Tu concinentĩo sine fine sc̃is coniuncta. an¬
ñ desmis. Sed quid dicã pauꝑ in genio. cũ de te qͥcquid dixero.
minus ꝓfecto ẽ. quam dignitas tua meretur: Si matrem gentium
te uocem. p̃cellis. Si formam dĩ appellem: digna existis. Si nutricẽ

Expanded text:
ltimum verberatus flagris, potatus felle, patibulo affixus, ut te veram matrem ltimum verberatus flagris, potatus felle, patibulo affixus, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo tormenta monstravit. Tu vero, beata gloriosaque Maria, inter ista et propter ista laudabilis; quae sic fecunditatis meruisti donum, virginitatis quod non amisisti suffragium. Tu es enim benedicta inter mulieres, tu praeclara cunctis virginum catervis, tu sequeris Agnum quocunque perrexerit. Tu virgineos choros, et ab incentivis carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes ad fontem perennis vitae potandos gramineos choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcessibiles carpis. Tu concinentibus sine fine conjuncta choris, ann desinis. Sed quid dicam, pauper ingenio, cum de te quidquid dixero, minus profecto est quam dignitas tua meretur? Si matrem gentium te vocem, praecellis; si formam Dei appellem, digna existis; si nutricem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm deftnsaret ab imminenit captiuos. Inm̃sa pietas: ꝙ supra
qͣͥm fari potest p̃dicanda maiestas. Niscera puellȩ aura sc̃i spẽ
ditate. et erat spes in partu. cui ñ erat uoluntas in coitu. Stu¬
pebat p̃tiosissima genitrix: et apud se tacita rerũ nouitate
mirabatur. Urebat᷑ estu cogitationis ambiguȩ. et ꝑculsa rerum
tem: mirabat᷑ uentris ubertatem. Ofelix MARIA dĩ genitria
gloriosa. o puerpera sublimis: cuiꝰ uiscerib auctor çeli terreq
cõmittitur. Felitia oscula labris impressa lactantis: cũ inter
crebra inditia reptantis infantiȩ. ut pote uerus eix te filis tibi
matri alluderet: cum ueris eax patre dñs imperaret. Nã auc¬
torẽ tuum ipsa c̃cipiens edidisti. in tempore puberẽ. quem ha¬
bebas ante tempora conditorẽ.
bebas anit tempora conditorẽ. Et li x puerperiũ: lauda¬
bile angelis. expectabile sc̃is. necessariũ ꝑditis: congruum
pfligatis. Qui post multas assumptȩ carnis in ixrias. ad ul

Expanded text:
m defensos et ab imminenti hoste captivos. Immensa pietas, et super quam fari possit, praedicanda majestas, viscera puellae Spiritu sancto ecunditate repleta, et erat spes in partu, quod non fuerit voluptas in coitu. Stupebat pretiosissima Genitrix, et apud se tacita rerum novitate mirabatur. Verebatur aestu cogitationis ambiguae et perculsa angeltem, mirabatur ventris ubertatem. O felix Maria! o genitrix gloriosa! o puerpera sublimis, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur. O felicia oscula labris impressa lactentibus! cum inter certa indicia reputantis infantiae, ut pote verus ex te filius tibi matri alluderet: cum verus ex Patre Dominus imperaret. Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti, in tempore pauperem, quem habueras ante tempora conditorem.bebas ante tempora conditorem. O felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui po
Abbreviated transcription (Latin):
annũ adolescente ꝓficiente. Artioris uitȩ ardore
succensus. & peregrinationis amore incitatus.q.
Quia in hib ma scolasticã eruditionẽ iguissẽ audi
tersatione instigatꝰ. & p̃cipue beatissimi patris epĩ
seressit. ibi dulcissimos suꝑne contẽplationis fruc¬
tꝰ seculo nudus. dõ plenꝰ. solitaria cotidie hauri
conuersatione. Horũ beatꝰ adolescens emulari
cupiens religionẽ. Cum con

Expanded text:
annum adolescente proficiente, artioris uitae ardore annum adolescente proficiente, artioris uitae ardore succensus et peregrinationis amore instigatus. Et quia in Hibernia scolasticam eruditionem uiguisse audiuiersatione incitatus et praecipue beatissimi patris et secessit, ibique dulcissimos supernae contemplationis fructus, saeculo nudus, Deo plenus, solitaria cotidie hauriebat conuersatione: horum beatus adolescens emulari cupiens religionem cum con
Abbreviated transcription (Latin):
uideret nͥ sc̃a. Quẽm diuina mox grã ãb in¬
eunte pueritii. o sensu ꝓficere. et morib
pollere
Quantũ adtales congruit annos concessit. ita
ut nr̃is temporib nouum samuhel nasci putares
deqͦ dictũ est. Puer aut̃ samuel ꝓficiebatatq
crescebat. & placebat tã dõ. quã hominib Ibiq
in p̃dicto monasterio multis ꝓfirturus puer
clericatꝰ accepit tonsurã. &. pia ꝓfessione mona¬
chum se fecit e̾ẽ. & interceteros eiꝰdem scĩssimi
monasterii adolescentes enutritꝰ. s nulli alacrita¬
te minor. nulli humilitatis offitio scđs. nulli les¬
tionis studio inferior. s sic cotidiȩ hõnẽ in dõlis
puer̃ pr̃o fĩciebat. ut te̾nẽrõs pue rĩtiẽ an nõs mõ
rum graui̾tã: te tr̃ans gen ⁊derẽt. factusq est
grandeuus sensii. qui corpusculo fuit modioꝰ& fragił.
gitꝰ in sacris eruditionib & omi sobrietate morũq
honestate beatissimo usq aduicesimũ & tatis suȩ

Expanded text:
udiret nisi sancta. Quem diuina mox gratia ab ineunte pueritia et sensu proficere et moribus pollere, quantum ad tales congruit annos concessit ita ut nostris temporibus nouum Samuhel nasci putares de quo dictum est: «Puer autem Samuhel proficiebat atque crescebat et placebat tam Deo quam hominibus». Ibique in praedicto monasclericatus accepit tonsuram, et pia professione monachum se fecit esse, et inter caeteros ejusdem sanctissimi monasterii adolescentes enutritus est; sed nulli alacritate minor, nulli humilitatis officio secundus, nulli lectionis 185 studio inferior: sed sic quotidie bonae indolis puer proficiebat, ut teneros pueritirum grauitate transcenderet, factusque est grandeuus sensu qui corpusculo fuit modicus et fragilis. 4. Igitur in sacris eruditionibus et in omni sobrietate morumque honestate beatissimo usque ad uicesimum aetatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
diantib certis abasilica beatoꝵ mrum egredi. &r
exce alius chorꝰ huic similis de basilica ꝓcedere
antistitis similini. Cũq coniungenteꝰ se data salu¬
tatione orationi incubuissent. recessert unꝰqͥsq
ad locũ unde ꝓ gressus fuerat. ac ꝓtinꝰ omis fa¬
langa hostilis unm̃so pauore ext̾rita ita subito
impetu a loco discessit. ut facta luce nullꝰ eac his
reppiri possot. Apparuit ante dicta uiłtꝰ chũ
tus corde. conuersus ad dñm iterata natiurta

Expanded text:
diantibus cereis, a basilica beatorum Martyrum egredi: et diantibus cereis, a basilica beatorum Martyrum egredi: et ecce alius chorus huic similis de basilica procedere antistitis Similini. Cumque conjungentes se, data salutatione, orationi incubuissent, recesserunt unusquisque ad locum unde progressus fuerat, ac protinus omnis phalanga hostilis immenso pavore exterrita, ita subito impetu a loco discessit, ut facta luce nullus ex his reperiri posset. Apparuit ante dicta virtus Chiltus corde, conversus ad Dominum, iterata nativita
Abbreviated transcription (Latin):
lũ de manu mea qͦd suꝑ p̃ciũ huiꝰ auri ualere
censet᷑. Erat enĩ ieo lapis neronianꝰ. mirȩ ui¬
ridiatis ac splendoris. Qui eũ fuisset ostensus.
aurũ om̃e quasi in uiriditate uisũ ẽ conu̾sũ esse
a pulcritudine geminȩ. Ad ille accipiens. & iteru̾
atq iterũ gras agens. & eollaudans matronã ⁊̃
palatiũ ẽ regressus. Unde ñ eͣ dubiũ etiã in hac re
mr̃is huiꝰ urtcessisse uirtutẽ. ne opes locis scis &
pauꝑib delegate in illius transferrent᷑ domina¬
tionẽ. cuiꝰ ñfuerant studio congregate.
pud urbẽ uͦ namneticã duo sunt martynes ꝓ
xp̃i nomine iugulati. quoꝵ unꝰ Rogatianꝰ. alter
donatianꝰ ẽ uocitatꝰ. Hlabet᷑ ibi etia & similinꝰ
magnꝰ confessor. Igit᷑ eũ supͣdicta ciuitas tẽpore
elocdouei regis barbarica uallaret᷑ obsidione.
etiã sedcag inta dies in hac fluocissent. meddia fere
noete apparuer̃ populis uiri eũ albis uestis: ra¬

Expanded text:
lum de manu mea, quod supra pretium hujus auri valere lum de manu mea, quod supra pretium hujus auri valere censetur. Erat enim in eo lapis Neronianus mirae viriditatis ac splendoris: qui cum fuisset ostensus, omne aurum quasi in viriditatem visum est convertisse a pulchritudine gemmae. At ille accipiens, et iterum atque iterum gratias agens, et collaudans matronam, in palatium est regressus. Unde non est dubium, etiam in hac re Martyris hujus intercessisse virtutem, ne opes locis sanctis et pauperibus delegatae, in illius transferrentur dominationem, cujus non fuerant studio congregatae. pud urbem vero Namneticam duo sunt martyres pro Christi nomine jugulati . Quorum unus Rogatianus, alter Donatianus est vocitatus. Habetur ibi etiam et Similinus 791 magnus confessor . Igitur cum supra dicta civitas tempore Chlodoveci regis barbarica vallaretur obsidione , et jam sexaginta dies in hac aerumna fluxissent, media fere nocte apparuerunt populis viri cum albis vestibus, ra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgit ad domũ mulieris. putans se copiosos thesau¬
ros palatio deportare. Cui cũ mulier oecur sũ
humilit̾ reddidisset. inuitat in teplũ mr̃is ad
orationẽ. Erat enĩ ꝓximũ domui eiꝰ. & hec q̃ ha¬
bere poterat in loco illo delegauerat sc̃o. Adp̃¬
hensa imperator manu mulieris eoqd̾ esset se¬
nexc ingredit᷑ edẽ. ꝓsternit᷑ adorationẽ. Qua
excpleta ait mulier. Suspice queso camerã huiꝰ ecdis
gloriosissime auguste. et scito qͥa pauꝑtas mea ĩ hoe
oꝑe continet᷑. Tu u qͥd uolueris ex incte facrto. N
auersor. lue uͦ suspiciens atq admirans erubuit.
& ne pudor eiꝰ manifestaret᷑. conlaudans opꝰ ce
gras agens abscedere cepit. sed ne rediret uacu¬
us a munere. exctractũ mulier anulũ adigito.
euiꝰ gẽmã uola coneluserat. qͥ ñ amplius auri pon¬
dꝰ quã unius semiuntiȩ continebat. obtulit eidi¬
cens. Accipe imꝑator sacratissime hoc munuscu¬

Expanded text:
pergit ad domum mulieris, putans se copiosos thesaupergit ad domum mulieris, putans se copiosos thesauros palatio deportare. Cui cum 836 mulier occursum humiliter reddidisset, invitat in templum Martyris ad orationem; erat enim proximum domui ejus, et haec quae habere potuerat loco illi delegaverat sancto. Apprehensa autem imperator manu mulieris, eo quod esset senex, ingreditur aedem, prosternitur ad orationem. Qua expleta, ait mulier: Suspice, quaeso, cameram hujus aedis, gloriosissime Auguste, et scito quia paupertas mea in hoc opere continetur. Tu vero quod volueris exinde facito, non adversor. Ille vero suspiciens atque admirans, erubuit, et ne pudor ejus manifestaretur, collaudans opus, et gratias agens, abscedere coepit. Sed ne rediret vacuus a munere, extractum mulier annulum a digito, cujus gemmam vola concluserat, qui non amplius auri pondus quam unius semiunciae continebat, obtulit ei, dicens: Accipe, imperator sacratissime, hoc munuscu
Abbreviated transcription (Latin):
buit. eũ eollectũ fuerit conspectiu ur̃o rep̃senta¬
bit᷑. Cũq oculis ꝓrriis cuncta contẽplatꝰ fueritis.
qͦ placuerint & relinquetis & auferetis. eritq mͥ
ratũ qͦd uoluntas cordis ur̃i censuerit. Ntis ita de¬
lusus imperator uerbis. ad palatiũ gaudens redit.
pittans se hanc pecuniã iã in thesauris publicis reti¬
nere. At illa uocatis artificib quantũ reꝑire aum
in ꝓntuariis poruit. tradidit occulte dicens.
te. & sacꝰtis iuxta mensurã tignoꝵ tabulis beati
ex hoc polioeti mr̃is camerã eccornate. ne hec
auari imperatoris manꝰ attingat. lili uͦ ꝑfecta
omĩa qͦ matrona p̃ceperat camerȩ afficcerunt.
teccert.q eoc auro purissimo. Quod oꝑe explicito.
uocat inulier imperatorẽ dicens. Par uitas pecuni¬
olȩ qu̾a coniungere potui ad est. uoni ad contem¬
plando̾ ea. & qͦd libuerit facito. Surrexit ga¬
uisus imperator de solio. nichil ꝑcepturꝰ ex auro.

Expanded text:
buerit, cum collectum fuerit, conspectui vestro repraesentabuerit, cum collectum fuerit, conspectui vestro repraesentabitur. Cumque oculis propriis cuncta contemplati fueritis, quae placuerint et relinquetis, et auferetis. Erit mihi ratum quod voluntas cordis vestri censuerit. His ita delusus imperator verbis, ad palatium gaudens rediit, putans se hanc pecuniam jam in thesauris publicis retinere. At illa vocatis artificibus, quantum reperire auri in promptuariis potuit, tradidit occulte, dicens: Ite, et factis juxta mensuram tignorum tabulis, beati ex hoc Poliocti martyris cameram exornate, ne haec avari imperatoris manus attingat. Illi vero perfecta omnia quae matrona praeceperat, camerae affixerunt, texeruntque ex auro mundissimo. Quo opere explicito, vocat mulier imperatorem, dicens: Parvitas pecuniolae, quam conjungere potui, adest: veni ad contemplandum eam, et quod libuerit facito. Surrexit gavisus imperator de solio, nihil percepturus ex auro:
Abbreviated transcription (Latin):
modo. Cu ad imperatorẽ iustiman fana facultatis
eiꝰ multis narrantib ꝑuenisset. adoccus sũ illiue
ꝓperare celerius ñ tarcdauit ddicens. Latere te ñ
puto ouenerabilis mater. qualet ab specie auri
dbesauuri publici sint ex hausti. dũ uos quietos esse
uolumꝰ. dũ patrias defensare studemꝰ. dũ genteᷤ
nobis placamꝰ. dũ solacia diuerson danddo conqui¬
runꝰ. Ergo ͥa tͥ potentia maiestatis diuinȩ mul¬
t eoutuli auri. queso ut nobis manũ porrigaᷤ.
atiq aliqͥd pecuniȩ cõmodes. ut scilicet cũ tribut᷑oꝵ
publicoꝵ fuerit sũma delata ilico t qͣ cõmodaueris
refonment᷑. ac in postero lauddis tuȩ titulo p̃cur¬
rente. dicat᷑ urbẽ constantino politana a iuliana
matrona fuisse pecumiis subleuata. At ulla intel¬
legens imperatoris ingeniu. Sapient obtegit qͦ dõ
deuouerat dicens. Paruitas redelituũ meor ta de
tributis qu̾a qͦd dde fructib Speret᷑ p ipsas ad huc
residet domos. Si gͦ gła ur̃a recipienlli  spacihtri¬

Expanded text:
modo. Cum ad imperatorem Justinianum fama facultatis ejus multis narrantibus pervenisset, ad occursum illius properare celerius non tardavit, dicens: Latere te 835 non puto, o venerabilis mater, qualiter a specie auri thesauri publici sint exhausti, dum vos quietos esse volumus, dum patrias defensare studemus, dum gentes nobis placamus, dum solatia diversorum dando conquirimus. Ergo quia tibi potentia Majestatis divinae multum contulit auri, quaeso ut nobis manum porrigas, atque aliquid pecuniae commodes, ut scilicet cum tributorum publicorum fuerit summa delata, illico tibi quae commodaveris reformentur, ac in posterum, laudis tuae titulo praecurrente, canatur urbem Constantino politanam a Juliana matrona fuisse pecuniis sublevatam. At illa intelligens imperatoris ingenium, sapienter obtegit quae Deo devoverat, dicens: Parvitas redituum meorum tam de tributis, quam quod de fructibus speratur, per ipsas adhuc residet domos; si ergo gloria vestra recipiendi spatium tri
Abbreviated transcription (Latin):
ferre p̃sumpseris. At ille nichil metuens abstu¬
lit. iubens sibi equũ ante ipsã basilieae portieu̾
p̃parari. Cui ait saẽdos. Nullus umqu̾ã in hoc lo¬
co. equui p̃sumpsit ascendere. Da queso głam dõ
et honora martyrẽ. ne mali aliquid patiaris.
lue uͦ mandata neglegens sac̾dotis. ascenso ĩ atrio
Sc̃o equo. ubi egredi uoluit ꝑcussu̾ ad portȩ lim̃
suꝑius caput. ad humũ testa difrupta corruit.
manib q suoꝵ deportatus ad tuguri ciudã pau¬
ꝑculi qͦd erat ꝓcimũ ẽ ingressus. ac ꝓtinꝰ spm̃¬

Expanded text:
ferre pferre plit, iubens sibi equum ante ipsam basilicae porticum praeparari. Cui ait sacerdos: 'Nullus umquami in hoc loco equum praesumpsit ascendere. Da, quaeso, gloriam Deo et honora martyrem, ne mali aliquid patiaris'. Ille vero mandata neglegens sacerdotis, ascenso in atrio sancto equite. At ubi egredi venit, percussum ad portae limen superius caput, ad humum, testo disrupto, corruit, manibusque suorum deportatus, ut tugurium cuiusdam pauperculi, quod erat proximum, est ingressus, protinus sp
Abbreviated transcription (Latin):
n t̃ritorio urbis qͦd namneticȩ in uieo quodã
Supͣ alueũ ligeris heati nalarũ reliqͥe ẽtinent᷑.
Igit᷑ quodã te̾pore homo deuotꝰ balteũ ex auro
purissimo cũ omĩ apparatu studiosissime fabri¬
eatũ siu altare illius basiliee posuit. orans ut in
causis suis mr̃is uir tꝰ dignaret᷑ ad esse. Quo rece¬
dente. britto quidã ex satellitib uuarroci
brittantioꝵ comitis. & qͥ pͥmꝰ eũ eo affuit. ablato
ne famẽ pessimã patiant᷑. qͥ hiuc tẽplo fideli de¬
uotione deseruiunt. Unde tu potius hic aliqua
inferre. ñ auferre debebas. Nmolliuit homi¬
nis auari animũ ab̃bis illius pͣdicatio. s potiu̾¬
ira succensus minaricepit ei ac dicere. Nisi fine
mora refuderis balteũ. manu mea interimeris
Tune uictꝰ abbas speciem suꝑ altare qͦ sc̃a tegun¬
tur pignera collocauit dicens. En ipsã qu̾a petis
reculã. si metus de uirtute mr̃is nullꝰ ẽ. aufer.
Erit enĩ ut confidimꝰ de uestigio iudeoc. si eã au¬

Expanded text:
 Namneticae, in vico quodam supra alveum Ligeris, beati Nazarii reliquiae continentur . Igitur quodam tempore homo devotus balteum ex auro purissimo cum omni apparatu studiosissime fabricatum, super altare basilicae illius posuit, orans ut in causis suis Martyris virtus dignaretur adesse. Quo recedente, Britto quidam ex satellitibus Warochi Britannorum comitis, et primus cum eo adfuit, ablatoqne famem pessimam patiantur, qui huic templo fideli devotione deserviunt: unde tu potius huc aliqua inferre, non auterre debebas. Non mollivit hominis avari animum abbatis illius praedicatio; sed potius succensus, minari ei coepit, ac dicere: Nisi sine mora refuderis balteum, manu mea interimeris. Tunc victus abbas, speciem super altare quo sancta teguntur pignora collocavit, dicens: En ipsam quam petis reticulam; si metus de virtute Martyris nullus est, aufer. Erit enim, ut confidimus, de vestigio judex, si ea au
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝓoenno autẽ ẽ et alia basilica in ꝗͣ paschasia qͣdã
religiosa uenerat᷑. Naͣ uisũ ẽ eotẽpore structorib
quandã anũ egressã fuisse ab ipsa basilica ngra ues¬
structorib. Eia dilectissimi ꝑficite opꝰ bonũ. ele¬
uent᷑ machinȩ. qͥb erigit᷑ hec structura. Et merito
uidisseris uobis operantib sc̃m p̃ipe benignũ. Fec af¬
fata. basilica̾ de q egressa fuerat ingrediens mulli
ultra cõparuit. Autumabant eni eiꝰ tẽporis he¬
mineᷤ. beatã ibi apparuisse paschasiã. Suꝑ lapil
uͦ illũ in qͦ cũ plumbo remiso pedeꝰ eiꝰ confixi fuer̃.
factis loculis uinu aut sicera mullti infundunt
Unde si aut oeuli lippitudine grauati. aut q̃ libet
uulnera fuerint ꝑuncta. ꝓtinꝰ fugata iafurma¬
tate sanant᷑. Quod ego euident̾ ecoꝑt sũ. Na
eũ mͥ nimia lippituciie oculi grauarent᷑. exe
hoc sacrato unguine tactus dolore ꝓtinꝰ carui.

Expanded text:
In proximo autem est et alia basilica, in qua Paschasia quaedam In proximo autem est et alia basilica, in qua Paschasia quaedam religiosa veneratur. Nam visum est eo tempore structoribus quamdam anum egressam fuisse ab ipsa basilica, nigra vesstructores: Eia, dilectissimi, perficite opus bonum: eleventur machinae quibus erigitur haec structura, et merito videretis vobis operantibus sanctum praeire Benignum. Haec effata, basilicam de qua egressa fuerat ingrediens, nulli ultra comparuit. Autumabant enim ejus temporis homines, beatam ibi apparuisse Paschasiam. Super lapidem vero illum in quo cum plumbo remisso pedes ejus confixi fuerunt, factis loculis, vinum aut siceram multi infundunt: unde si aut oculi lippitudine gravati, aut quaelibet vulnera fuerint peruncta, protinus fugata infirmitate sanantur, quod ego evidenter expertus sum. Nam cum mihi nimia lippitudine oculi gravarentur, ex hoc sacrato unguine tactus, dolore protinus carui.
Abbreviated transcription (Latin):
sepulerũ nescio qͣ causa faciente foras euenit. Qd ille
intꝰ transferre cupiens. conuoeat ad hoe obsequiũ ab
bate ᷤᷤ at q alios religiosos uiros. in qͦ conuentu grande
miraculu beatꝰ marͦ tyr & popłis & suo p̃stitit c̾fessori.
Erat qͥppe ualidũ ut supͣdicimꝰ illud Sarcophagũ. ut
tale̾ in isto tẽpore nec tria paria boum trahere pos¬
sint. Cũq diutissime morarent᷑. nec inuenirent qͣlit̾
eũ intꝰ inferrent. Ses Gregorius illuminatis cereis
eũ grandi psallentio app̃henso acapite mr̃is sarcofago
& duo prb̃ri ad pedes. mouenteᷤᷤ euͣ ineripta habilissi¬
me detuler̃. o ubi ipsis fuit placitũ cõposuer̃. Ed nͥ
abo abeuntib in italia̾ passionis eiꝰ ystoriã ablatã be¬
atꝰ confessor accepit. Sed et deinceps sc̾s martyr
multis se uirtutib manifestauit in populis. Nec mo¬
ratꝰ suꝑ eriptã illã basilica̾ magna iussit edificari.

Expanded text:
sepulchrum, nescio qua causa faciente, foris evenit. Quod ille sepulchrum, nescio qua causa faciente, foris evenit. Quod ille intus transferrebates atque alios religiosos viros; in quo conventu grande miraculum beatus Martyr et populis et suo praestitit confessori. Erat quippe validum, ut supra diximus, illud sarcophagum, ut tale in isto tempore nec tria paria boum trahere possint. Cumque diutissime morarentur, nec invenirent qualiter ipsum intus inferrent, sanctus Gregorius illuminatis cereis cum grandi psallentio apprehensum a capite Martyris sarcophagum, et duo presbyteri ad pedes, moventes illud, in cryptam habilissime detulerunt, et ubi ipsis fuit placitum composuerunt: quodab euntibus in Italiam passionis ejus historiam allatam beatus confessor accepit. Sed et deinceps sanctus Martyr multis se virtutibus manifestavit in populis. Nec moratus, super cryptam illam basilicam magnam jussit aedificari.
Abbreviated transcription (Latin):
inipetrabant. Ad hoc gͦ beati sepulchrũ quidã
dũ erinde multa beneficia ꝑciꝑet. cereũ detulit.
uans illo abeunte descendit ad tumulũ. ut ardentẽ
cereũ extingueret & auferret. Quo descendente. ecce
serpens mire magnitudinis. de alia parte ueniens cereu
cireu̾cingen Puer autẽ timens rediit. Et bis aut t̃cio
cereũ auferre tẽptans. obsistente angue ñ potuit. Talia
& his similia beato pontifici nuntiata nullomͦ credebat.
sed magis ne ibide̾ adorarent fortit̾ testabat᷑. Tande̾
aliquando di martyr beato se confessori reuelat & di¬
cit. Quid inquid agis: N solũ me tu despicis. uerũ etiã
honorante ᷤᷤ me spernis. Ne facias queso. sed tegmn suꝑ me
ueloeius p̃para. De q ille uisione concussus beatũ sepul¬
chrũ adiit. ibiq diutissime ꝓ ignorantia eũ fletu
ueniã dep̃eat᷑. Et qͥa cripta illa qͦ ab antiqͥs in ibi
transuoluta fuerat diruta erat. rursũ ea beatꝰ pon¬
tifex reedificauit. eleganti transuoluens oꝑe. s sem̃

Expanded text:
impetrabant. Ad hoc ergo Beati sepulcrum quidam, dum exinde multa beneficia perciperet, cereum detulit; observans, illo abeunte, descendit ad tumulum, ut ardentem cereum exstingueret et auferret. Quo descendente, ecce serpens mirae magnitudinis de alia parte veniens, cereum circumcingit. Puer autem timens sursum rediit, et bis aut tertio cereum auferre tentans, obsistente angue non potuit. Talia et his similia beato pontifici nuntiata, nullo modo credebat, sed magis ne ibidem adorarent fortiter testabatur. Tandem aliquando Dei Martyr beato se confessori revelat, et dicit: Quid, inquit, agis? non solum quod tu despicis, verum etiam honorantes me spernis. Ne facias, quaeso, sed tegmen super me velocius praepara. De qua ille visione concussus beatum sepulchrum adit ibique diutissime pro ignorantia cum fletu veniam deprecatur. Et quia cripta illa, quae ab antiquis inibi transvoluta fuerat, diruta erat, rursum eam beatus pontifex reaedificavit, eleganti transvolvens opere. Sed sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
łec apollinaris u̾ba qͦsi auspiciũ exc di nutu mis¬
sũ accipiens. i teru̾ atq iterũ ꝓuolutꝰ ad tu¬
mulũ mr̃is orat. ut uirtute eiꝰ aduitꝰ absq
inpecdimͣto possit abscedere. Moxq uocato pu¬
ero. equuͣ sterm p̃cepit dicens. Nodie absol¬
uendi sumꝰ. auinculo isto custodiȩ. Et ascenden¬
tes ita alpuĩ uiga congeriorũ oppleta multitudi
enignꝰ autẽ dñici nominis testis. apud diuio¬
nense castrũ martyrio consumatꝰ ẽ. Et qͥa in
magno sarcophago post martyrũi conditꝰ fuit.
putabant nr̃i tẽporis homineᷤᷤ & maxime beatꝰ¬

Expanded text:
Haec Apollinaris verba, quasi auspicium ex Dei nutu misHaec Apollinaris verba, quasi auspicium ex Dei nutu missum accipiens, iterum atque iterum provolutus ad tumulum Martyris, orat ut, virtute ejus adjutus, absque impedimento possit abscedere. Moxque vocato puero, equum sterni praecepit dicens: Hodie absolvendi sumus a vinculo isto custodiae. Et ascendentes ita Alpium juga congeriorum oppleta multitudinBenignus autem dominici nominis testis, apud Divionense castrum martyrio consummatus est . Et quia in magno sarcophago post martyrium conditus fuit, putabant nostri temporis homines, et praesert
Abbreviated transcription (Latin):
agnificat᷑ etiã apud mediolanensiũ urbem
uictor inelitꝰ martyr. qd sepius uinctos ab ex¬
gastulis dissoluat. captiuos q libos abire ꝑmittat.
git᷑ qͦdã tẽpore apollinaris eũ uictorio duce ita¬
liã petiit. qu̾e aiunt apud romã interfectũ.¬
& apollinare̾ incolȩ loci qͦsi captiuũ retinebant
dicenteᷤᷤ. Non uidebis patriã tuã. sed dignas ut
Satelliteᷤᷤ tiu penas easolues. Flec autẽ cõminati.
miser̃t eũ in exilio apud urbe̾ mediolanensem.
Factũ est autẽ ut adueniente festiuitate sc̃i¬
sc̃i uictoris. conuenientib popłis & hie uigiliis
inter eet. sublibera enĩ eustodia absolutꝰ atten¬
debat᷑. ꝓstratꝰ q corã seõ sepulchro sci uictoris.
cũ semꝑ tum impensius orare cepit. ut eu̾ uirtꝰ
mr̃is ab hoc exilio liberaret. Circa mediũ uͦ noc¬
tis egressus ab ede. audiunt unũ de egenis lo¬
quentẽ ad aliuͣ. atq dicente᷑. Quid putas o con
solutꝰ in patriã accedit. nec ꝓrꝰsus ultra reꝑit᷑.

Expanded text:
agnificatur etiam apud Mediolanensium urbem Victor inclytus martyr, quod saepius vinctos ab ergastulis dissolvat, captivosque liberos abire permittat . Igitur quodam tempore Apollinaris cum Victorio duce Italiam petiit, quem aiunt apud urbem Romam interfectum, Apollinarem incolae loci quasi captivum retinebant, dicentes: Non videbis patriam tuam, sed dignas ut satelles tuus poenas exsolves. Haec autem comminati, miserunt eum in exsilium apud urbem Mediolanensem. Factum est autem ut adveniente festivitate sancti Victoris, convenientibus populis, et hic vigiliis interesset – sub libera enim custodia absolutus adtendebatur –, prostratusque coram sacro sepulchro sancti, cum semper tum inpensius orare coepit, ut eum virtus martyris ab hoc exilio liberaret. Circa medium vero noetis egressus ab aede, audivit unum de aegenis loquentem ad alium atque dicentem: 'Quid putas, o consolutus in patriam accedit, nec prorsus ultra reperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
simã habere digneris. Niẜ enĩ marito sũ u̾¬
duata. & heu hodre miserabilit̾ unici filii
ote sũ destituta. Quod si eu resuscitaueris.
scias me certissime post hȩc p̃ceptis tuis liben¬
tissime obedire. & cũ ipso filio meo ac tata
familia in xp̃m tuũ credere. his gemãtibs
motꝰ eucharius ibat cũ illa. & ꝓtanti mi¬
raculi nouitate cũ eo turba copiosa. Cũ uͦ
il luc ꝑuenisset. asfũtis secũ beatis ualerio ac
Materno domum introiuit poplo extrafo¬
res exspectante euentũ rei. Et pus genuaflec¬
ne surgens. ad corpꝰ exanime accessit. tenensq
manũ eiꝰ cũ fidutia dix̃. Dico tͥ iuuenis. ut in
resuscitauit. tu quoq ad p̃sentẽ lucẽ redeas &:
derant magnis liocib: coeper̃ clamare.¬

Expanded text:
mam habere digneris. Nuper enim marito sum viduata, et heu! hodie miserabiliter unici filii morte sum destituta. Quod si eum resuscitaveris, scias me certissime post haec praeceptis tuis libentissime obedire et cum ipso meo filio ac tota familia in Christum tuum credere, His gemitibus motus beatus Eucharius ibat cum illa, et pro tanti miraculi novitate, cum eo turba copiosa. Cum vero illuc pervenisset, assumptis secum beatis Valerio et Materno, domum introivit, populo extra fores exspectante eventum rei. Et prius quidem flecne surgens, ad corpus exanime accessit, tenensque manum ejus cum fiducia dixit: Dico tibi, juvenis, ut in resuscitavit, tu quoque ad praesentem lucem redeas, aderant magnis vocibus coeperunt clamare
Abbreviated transcription (Latin):
uertendo facta est xp̃i sacratissima sponsa: Inte¬
ri pumuersas circũquaq regiones uerbũ uite
citabant. & om̃s languores curabant
catũ treuerice urbis teneret. ⁊ ęxclesiasticas res
dm̃i laborasti. uirilit̃ in agone p̃sentis uite
certasti. ueni iã in requiem ͥ. ꝓmissã. de acci¬
pe certaministui incorruptibilẽ coronã
Disꝑ uisionẽ cõꝑtis. ses Cucharius ualde gau¬
debat. ⁊ tẽpꝰ dissolutionis sue intrepid̃ expec¬
tabat. Cũ uͦ dic̃ exitꝰ sui sibi instare p̃nos
q. debitũ humanę conditionis expleturũ.
tideo uos rogo ut fidẽ firma. spẽ in concus¬
sã caritatẽ uerã int̾uos habeatis. & nequa quã
deinceps diabolicis errorib consentatisi

Expanded text:
vertendo facta est Christi sacratissima sponsa. Intevertendo facta est Christi sacratissima sponsa. Interim per universas circumquaque regiones verbum vitae gabant et omnes languores curabant.catum Trebericae urbis teneret et aecclesiasticas res Domini laborasti, viriliter in agone praesentis vitae certasti; veni jam in requiem tibi promissam, et accipe certaminis tui incorruptibilem coronam. His per visionem compertis, sanctus Eucharius valde gaudebat, et tempus ejus dissolutionis intrepidus expectabat. Cum vero diem exitus sui sibi instare praenoque debitum humanae conditionis expleturum, et ideo vos rogo ut fidem firmam, spem inconcussam, karitatem veram inter vos habeatis, et nequaquam deinceps diabolicis erroribus consentiatis.
Abbreviated transcription (Latin):
scõ euchario ecdã ẽ̾ c̃secrata. Post hȩc qͥdã no¬
hił eiꝰdẽ urb senator. uidit sõniũ ad salutẽ
cunctoꝵ ciuiũ ꝓfuturũ. Quadã nãq noc ̃¬
te aspexit ꝓ sonium quendã uirũ contra se
stantem. uultu elegantẽ. splendidissimis ues¬
tib coruscantẽ. crucẽq mire estimationis
in mani ferentẽ. ac sibi dicentẽ.
simortẽ euadere & aduitã ęt̾nã uultis
ꝑ uenire.omã quecũq uob dixerint fa
cens. ab ocuł eiꝰ sublatꝰ est. facto aut̃ ma¬
ne. c̃ uocatis ciuib narrauit ꝑ ordi¬
nẽ que ꝑ sõnium uiderat. Qua relatione¬
cribaptismatis andã sicient̃ ex petere.
antaq fuit ꝓtres dies ad illos populi concur¬
sio. ut influmine qđ ꝑ mediam ciuitatem
credit᷑. ut exeo tẽpr̃ ipse riuulus obinfusio¬
ne sacri olei diriuatiue oliua nncupet
nteri ciuitas a pollutione idoloꝵ mundat᷑. errorsu¬
ꝑstitiosus abicit᷑. destruunt᷑ demonũ are. fabri¬
ñ cognoscendo erat adultera. ipsa se ꝑ fidem con¬

Expanded text:
ec quidam nobilis ejusdem urbis senator vidit somnium ad salutem cunctorum civium profuturum . Quadam autem nocte aspexit per somnium virum quemdam coram se stantem, vultu elegantem, splendidissimis vestibus corruscantem, crucemque mirae estimationis in manu ferentem ac sibi dicentem: si mortem evadere et ad vitam aeternam vultis pervenire, omnia quae vobis dixerint faccens, ab occulis ejus sublatus est. Facto autem mane convocatis civibus narravit per ordinem quae per somnium viderat, quaeque audiecri baptismatis undam sicienter expetere. Tantaque fuit per tres dies ad illos concursio, ut in flumine quod per mediam civitatem creditur, ut ex eo tempore ipse rivulus ob infusionem sancti olei derivative Olevia nuncupetur. Interim civitas a pollutione idolorum mundatur, error superstitiosus abjicitur, destruuntur demonum arae, fabrinon cognoscendo erat adultera, ipsa se per fidem con
Abbreviated transcription (Latin):
sam xp̃i ȩccłam uidelicet eius quã in istis regio¬
nib ipsius uirtute ad qui siui uut illã castecus¬
todias. & nullis eam errorũ deceptionib in di¬
eb tuis pollui sinas Mensurã enuangelici¬
familie largiter eroga. Commissa tͥ talen¬
ta. in eis fiddeliter multiplica. ut dum iudex
rationem ponere cũ seruis suis uenerit.
ñ ut seruus nequã et de sidiosus ꝓ infossis ta¬
lentis puniaris. sed potius ꝓ duplicatis tes¬
auris adgaudium dñi tin feliciter intro¬
ducaris.Hec dicente scõ Cuchario. subi¬
to cunctis qͥaderant cernentib lux ela¬
ra uelut fulgur emicuit. ac pene ꝑ unis ho¬
re spatuĩ.⁊ d̾tã cellulã eiꝰ circui fulsit. Atille
ualedicens fr̃ib rep̃ssisq reuerent᷑ ocub reli

Expanded text:
siam videlicet ejus, quam in istis regionibus ipsius virtute adquisivi, ut illam caste custodias et nullis eam errorum deceptionibus in diebus tuis pollui sinas. Mensuram evangelfamiliae largiter eroga, commissa tibi talenta in eis fideliter multiplica, ut cum judex rationem ponere cum servis suis advenerit, non ut servus nequam et desidiosus pro infossis talentis puniaris, sed potius pro duplicitatis thesauris ad gaudium Domini tui feliciter introducaris. Haec dicente sancto Euchario, subito cunctis qui aderant cernentibus, lux clara velud fulgur emicuit, ac pene per unius horae spacium totam cellulam ejus circumfulsit. At ille valedicens fratribus, repressisque re
Abbreviated transcription (Latin):
ne ordinante romã ingressus saliitarẽ
cunctis credentib fidem constantissima asser¬
tione p̃dicauit. eandẽq potentissimis sigriis
atq uirtutib cõꝓbauit. & eiꝰdem urbis pon¬
tificatum XXU. annis strenuissime rexit :

Expanded text:
ne ordinante Romam ingressus, salutarem cunctis credentibus fidem constantissima assertione praedicavit eandemque potentissimis signis atque virtutibus comprobavit et ejusdem urbis pontificatu
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti ꝑuario modos nexib suꝑni numinisastri¬
ti tenerentur. coeperut om̃s ianimio dolore fa¬
tigati ab solutionem mebrorũ suoꝵ. humilit̾ pe¬
tere. seq credituros siabsoluerentur clamare
unc sc̃s eucharius iterũ orationẽ ad dnm fim
dens omem illã rebellantiũ multitudinẽ auin¬

Expanded text:
cuncti per varios modos nexibus superni numinis astriccuncti per varios modos nexibus superni numinis astricti tenerentur, coeperunt omnes jam nimio dolore fatigati absolutionem suorum membrorum humiliter petere, seque credituros si absolverentur clamare. Tunc sanctus Eucharius iterum orationem ad Dominum fundens, omnem illam rebellantium multitudinem a vin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos dies populum ammoneret. ut idola
sent. quodã die cũ sociis urbem in gressus est.
eundem sermonem ad popłm habiturus.
Quaꝓter pontifices capitolii zelo contra eos ac¬
censi. maximã partẽ płi aduersus eos concitaue¬
runt. & expellentes illos extra ciuitatem
lapidib obruere uoluerunt. Qđ uidens bea¬
tus eucharius ad arma orationis secũ suis
conuertit. obsecrans cũ lacrimis om̃ipotentis
dĩ clem̃tiã ut et illis contra incredulos pium
pberet auxilium. et insanis infidelium tur¬
bis ad cognoscendã fidei ueritatem capabilem
a periret sensum. Inter hȩc om̃s illa seui¬
entium turba mirũ in modũ ita celitꝰ obli¬
gataest. ut alii exeis in cassũ iactui inmitten¬
tes brahiis extentis. inflexibiles starent.
Alii nichilominus ꝓcolligen. lapidib deorsum in¬
dinati terre ꝓnis cericib inhererent. q oms
mobiles et obstinati ꝑ durarent.
Dũq hoc fere ꝑ unius hore spatium ageretur

Expanded text:
per singulos dies populum admoneret ut idola sent, quodam die cum sociis urbem ingressus est, eundem sermonem ad populum habiturus . Quapropter pontifices capitolii zelo contra eos accensi, maximam partem populi adversus eos concitaverunt, et expellentes eos extra civitatem lapidibus obruere voluerunt. Quod videns beatus Eucharius , ad arma orationis se cum suis convertit, obsecrans videlicet cum lacrimis omnipotentis Dei clementiam, ut et illis contra incredulos pium praeberet auxilium et insanis infidelium turbis ad cognoscendam fidei veritatem capabilem aperiret sensum. Inter haec omnis illa sevientium turba mirum in modum ita coelitus obligata est, ut alii ex eis incassum jactui innitentes, brachiis extentis inflexibiles starent, alii nichilominus pro colligendis lapidibus deorsum inclinati, terrae pronis cervicibus inhererent, et omnes mobiles et obstinati perdurarent. Dumque hoc fere per unius horae spatium ageretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctisunt corde. ac se nuquã talia
audisse uł cõperisse testatifunt Ad fuit
etam huic salutifere ammonitioni di¬
uinȩ uirtutis confirmatio: & eam mox
sub secuta est. stupendi miraculi at testatio.
Nam fuit in eodem spectaculo quȩdã uidua
nomine albana genere p̃clara. reb opu¬
alue cõfestinatione currentib triste ac¬
cen nuntiũ. uidelicet unicũ filiũ suis
auẽ domi reliquerat infirmũ. rediente:
ntalia dolore eẽ moruii. Qđ illa au¬
ens misit se statim cu lacrimis add pecdes

Expanded text:
conpuncti sunt corde, ac se numquam talia audisse vel comperisse testati sunt . Affuit etiam huic salutiferae ammonitioni divinae virtutis confirmatio, et eam mox subsecuta est stupendi miraculi attestatio. Nam fuit in eodem spectaculo quaedam vidua nomine Albana, genere praeclara, rebus opuilluc cum festinatione currentibus triste accepit nuncium, videlicet unicum filium suum, quem domi reliquerat infirmum, redeunte ad vitalia dolore esse mortuum. Quod illa audiens, misit se statim cum lacrimis ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
natis ad secanda marmora flum irriguũ
patefecit. in hunc locũ aquas qͦs prius pia in dul¬
serat. clem̃tia. clem̃tis it erũ in t̾cessio reuoca¬
ret. Ilico uena recurrit ad aditũ. magna̾ euo¬
niens aqͣs. illũq quͣe prius tenuerat alueu̾ d¬
currendo replens. Admirantib populis iniñse gr̃s
dño referunt᷑. qͥ & mrͣis uirtute ꝓdidit. & fidelis

Expanded text:
natis ad secanda marmora flumen inriguum patefecit, in hunc locum aquas, quas prius pia indulserat clementia, Clementis iterum intercessio revocaret. Ilico vena recurrit ad aditum, magnas evomens aquas, illumque quem prius tenuerat alveum decurrendo replevit; admirantibus populis, inmensae gratiae Domino referuntur, qui et martyris virtutem prodidit
Abbreviated transcription (Latin):
tata ñ fuerint. lã si placat᷑ martyr lacrimis plebiᷤ.
emergunt ꝓtinꝰ exc arborib gẽmei flore ᷤᷤ. qͥ odore
nec tareo respiranteᷤᷤ. animi mesticiã et aduentu
letificent. & reficiant suauitate. De hinc his dili¬
gent̾ collectis. in basilica a sac̾dote delatis. ꝓcessio
cũ gaudio celebrat᷑. Nã & hos floreᷤᷤ sepius ĩfirmis.
uodã tempore selicis mr̃is bafilica. afuribꝰ ẽ
effracta. Hlic uͦ martyr in gerunda hispa¬
niȩ passus ẽ urbe. Fur uͦ app̃hensis pallus sericis.

Expanded text:
tata non fuerint. Iam si placatur martyr a lacrimis plebis, tata non fuerint. Iam si placatur martyr a lacrimis plebis, emergunt protinus ex arboribus gemmei flores, qui odore nectareo respirantes, animi maestitiam et adventu laetificent et reficiant suavitate. Dehinc diligenter collecti et in basilicam sacerdoti delati, processio cum gaudio celebratur; nam et hos flores saepius infirmis Quodam tempore Felicis martyris basilica a furibus est effracta. Hic vero martyr in Gerunda Hispaniae passus est urbe. Fur vero, adprehensis palliis siricis
Abbreviated transcription (Latin):
iue miratulũ idie asimolationis suȩ popłis ꝓfent.
Sunt ogit᷑ antei altire eiꝰ qͦ sacra mbra tigunt᷑
tres arbore. sed ignarꝰ egq euiꝰ sinti generis. Eũq
ia medio m̃se decinio quandio eꝰ pasioꝰ eelẽbi eturꝰ
sint ab omĩ folioꝵ decore nudatȩ. ea die inluces¬
cente celo in modũ columbȩ alitis flores ꝓferunt
netrauerit celos. & qd beatũ eiꝰ corpusculũ iã eocani¬
me uestib q nudatũ. nioc celitꝰ decidua molli uellere
contexisset. Quod miraculũ si solita aybore ᷤᷤ ꝓtule¬
rint lib̃tate. scit popłs sibi annũ uel p̃ssuris uacuũ.
uł frugib plenũ. Quod si tardius eoc more floreᷤᷤ pa¬
ruerint. cognoscit plebs sua hoc fieri noxa. Nã
prius qu̾a eru̾pant. quer ula ad sepuleru mr̃is ac
mesta decũbit. dep̃cans ut solita ꝓmereat᷑ conspiee¬
re grãm. Sed nec psallendo ꝓcedit. si hec manifes¬

Expanded text:
num miraculum in die immolationis suae populis profert. num miraculum in die immolationis suae populis profert. Sunt igitur aus sint generis: cumque jam medio mense decimo, quando ejus passio celebratur, sint ab omni foliorum decore nudatae, ea die illucescente coelo, in modum columbae alitis flores proferunnetraverit coelos, et quod beatum ejus corpusculum, jam exanime vestibusque nudatum. nix coelitus decidua molli vellere contexisset. Quod miraculum si solita arbores protulerint libertate, scit populus sibi annum vel pressuris vacuum, vel frugibus plenum. Quod si tardius flores ex more paruerint, cogpriusquam erumpant, quaerula ad sepulchrum martyrae ac maesta decumbet, deprecans, ut solitam promereatur conspicere gratiam; sed nec psallendo procedit, si haec manifes
Abbreviated transcription (Latin):
eo dicente. renouant sollempnia. & tota nocte
in uigiliis eacubant. Mane autẽ facto dũ missarũ
&. duo paralitici ipsa die directi sunt. & sic afesti¬
uitate eũ letitia ẽ discessum.
Iit aute̾ reliquiȩ etꝰ aquib dã ꝑegrinis deferrent᷑.
d ceratensem turonicȩ urbis uicu̾ accesser̃t. ibiq
ad tuguriũ cuiꝰdã pauꝑis deferentis suscepti sunt.
In crastina autẽ duo paralitici suꝑ hec pignora ac¬
cepent gressũ. unꝰq cecꝰ lum̃ recepit. Haut ꝓcul aut̃
ab illo uico ẽ alius que̾ orbeniaco uocant. in cuiꝰ eccła
huiꝰ sc̃i habent᷑ reliquiȩ. Que cũ afurib fuissent
abb̃i accepto p̃cio reliquissot. reuelatũ ẽ abbi. ut
ad restituendu. Quas aeceptas cu psallendo defeyret
homo quidã qͥ ꝑannũ integrũ opp̃ssus graui egritu¬
oseulatus est. Moce comp̃ssa infirmitate sanatꝰ
ecequias mar tymaleᷤᷤ eũ requis est secutus.

Expanded text:
eo dicente, renovant solemnia, et tota nocte eo dicente, renovant solemnia, et tota nocte in vigiliis excubant. Mane autem facto, dum missarumet duo paralytici ipsa die directi sunt, et sic a festivitate cum laetitia est discessum. Cum autem reliquiae ejus a quibusdam peregrinis deferrentur, ad Ceratensem Turonicae urbis vicum accesserunt, ibique ad tugurium cuiusdam pauperis deferentes, suscepti sunt. In crastino autem duo paralytici super haec pignora acceperunt gressum, unusque caecus lumen recepit. Haud procul autem ab illo vico est alius quem Orbaniaco vocant, in cuius eclesia huius sancti habentur reliquiae. Quae cum a furibus abbati accepto pretio reliquisset, revelatum est abbati, ut ad restituendum. Quas acceptas cum psallendo deferret, homo quidam qui per annum integrum oppressus gravi aegrituosculatus est, mox compressa infirmitate sanatus, exsequiis martyrialibus cum reliquis est secutus.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ se oꝑtoruũ habens. Deniq ꝓpinqui illius nͥ¬
nnitellegenteꝰ uirtutẽ di neq sentienteᷤ sc̃i inuriã
in euiꝰ templo indignũ temere sepelierant
iterũ deposigo sarcophago in locũ ĩ qͦ prius fuerat
altius duffodert. Aiteno uero lucescente die in ue¬
in medio esse atrii. & sic intelleccer magnalia ddĩ.
Foohoc enĩ anullo tactꝰ. usq hodie in loco qͦ eiect
est. in testimoniũ reseruat᷑. Nlec de temerariis
dicta sufficiant.
hispaniis martyriũ consu̾mauit. Apud termi¬
nũ uͦ pictauũ uicꝰ ẽ in arbatilico nomine becciaco.
archiprbr errorẽ nescio qu̾e passus. ante diem
eã uoluit celebrari. Dictis igit᷑ missis. cũ ad eon¬
uiuu residerent. ecce unꝰ eoc energuminis ela¬
mare cepit ac dicere. Currite ciues egredimini
ae nieo. eicite obuiã sẽo uincentio. exce ad iugilias
uenit: eece festa eiꝰ erastino habituri ests die flee

Expanded text:
super se opertorium habens. Denique propinqui illius nosuper se opertorium habens. Denique propinqui illius non intelligentes virtutem Dei, neque sentientes Sancti injuriam, in cujus templo indignum temere sepelierant, iterum deposito sarcophago in loco in quo prius fuerat, altius suffoderunt. Altera vero illucescente die invein medio esse atrii, et sic intellexerunt magnalia Dei. Ex hoc enim a nullo tactus, usque hodie in loco quo ejectus est in testimonium reservatur. Haec de temerariis dicta sufficiant. Hispanus martyrium consummavit . Apud terminum vero Pictavum vicus est in Arbatilico, nomine Becciaco, archipresbyter errorem nescio quem passus, ante diem eam voluit celebrari. Dictis igitur missis, cum ad convivium residerent, ecce unus ex energumenis clamare coepit, ac dicere: Currite, cives, egredimini a vico, exite obviam beato Vincentio: ecce ad vigilias venit, ecce festa ejus crastino habituri eritis die. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
uoeat uoce dicens. Nȩ ꝑea̾ ĩ his fluctib uirtute
ur̃am dep̾cor martyneᷤᷤ głosi s potius qͥ ugit᷑ ꝑe¬
untib p̃betis auociliũ. mͥ queso deaterã salutis
porrigere dignemini. Fluctꝰ obpͥmite. nosq ad
litꝰ optatũ urͣi adiutorii oꝑe ducite. Et hec dicenꝰ
cessante uento. decendentib uidis aꝗ litꝰ euecti
sunt. Nec ab ipso cognoui prbyo. In hoc eni stagno
ferunt tructarũ pisciu̾ magnitudinẽ. usq ad
centũ librarũ pondera trutinari.
pud urbe̾ enĩ tolosatiũ ferunt fuisse quendã
antoniũ nomine iniquũ in dõ & omniũ homiriu
odibile̾. eoqđ multa ꝑpetraret scelera. Factũ estu
autẽ ut impletis dieb migrans a scło. in basilica
tio Sop&r arripuit. et om̃s blandiente somno
dedissent menbra quieti. Sarophagꝰ ile ascal
basilica ꝑfenestrã ꝓicit᷑. & in medio deponit᷑
atrii. Mane autẽ facto ibi reꝑtꝰ ẽ. effractũ

Expanded text:
vocat voce, dicens: Ne peream in his fluctibus, virtutem vocat voce, dicens: Ne peream in his fluctibus, virtutem vestram deprecor, martyres gloriosi, sed potius qui jugiter pereuntibus praebetis auxilium, mihi, quaeso, dextram salutis porrigere dignemini; fluctus opprimite, nosque ad littus optatum vestri adjutorii ope reducite. Et haec dicens, cessante vento, decedentibus undis, ad littus evecti sunt. Haec ab ipso cognovi presbytero. In hoc etiam stagno ferunt tructarum piscium magnitudinem usque ad centum librarum pondera trutinari.Apud urbem enim Tolosatium ferunt fuisse quemdam, Antoninum nomine, iniquum in Deum, et omnibus hominibus odibilem, eo quod multa perpetraret scelera. Factum est autem, ut, impletis diebus, migrans a saeculo, in basilica tia sopor arripuit, et omnes blandiente somno dedissent membra quieti, sarcophagus ille a sancta basilica per fenestram projicitur, et in medio deponitur atrii. Mane autem facto, ibi repertus est effractum 822