comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nascibili deo. natiuitas unigenita.
in naturã unigenitã subsistat: Ecce ⁊
hic dicit. inigenitã naturã. S quia¬
dicit .in.iiii.ł. Intelligencia dictoꝵ ex
causis ẽ assum̃da dicendiqr nõ serm¬
om res. s rei est sermo subiectus. Hec
naturã ht genitus. quã ille qui genuit.
ita t̾ñ: ut natus non sit ille. ꝗ genuit.
Nam quomͦ erit ipse. ẽ ingenitus sit:
S in his ipsis. subsistit ille qui genitꝰ
est. in quib totus ẽ. ipse quȩ genuit. qr
nõ est aliunde qui genitus est. ⁊ iõ nõ
refertur ad aliud. qd̃ in uno:subsistit ex
uno. Ac sie in genacione filii ⁊ naturã
suã. ut ita dicã seq̃r ind̾mutabił ds. in¬
demutabilẽ gignens d̾m. nec naturã
suã deserit. ex ind̾mutabili do. ind̾mu¬
tabił dei: ꝑfecta natiuitas. Subsistẽtẽ
igitur ieo d̃i naturam intelligamus.
cum indo ds insit. nec preter eũ qui est
ds. quisquã d̾s. alius sit. qr ipse ds̃.⁊ in
eo ds. Nature gͦ dĩ patris ueritas indo

Expanded text:
innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam naturam. 8. Quomdicit, intelligentia dictorum ex causis est assumenda dicendi. Non enim sermoni res, sed rei est sermo subjectus. Haecnaturam habet genitus, quam ille qui genuit; ita tamen ut natus non sit ille qui genuit. Nam quomodo erit Pater ipse, cum genitus sit? Sed in his ipsis subsistit ille qui genitus est, in quibus totus est ipse qui genuit; quia non est aliunde qui genitus est, et ideo non refertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum in Deo Deus insit, nec praeter eum qui Deus est, quisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno. Dr̃ ꝙͦ.⁊ freq̃nter inscriptura sa¬
cra leg̾r. pater de sub̾a sua genuisse fi
ait. Pat̾ ds. de nullo genitus deo. semł
de sua natura. sũ inicio genuit filium.
dm s equalem:⁊ ead qua ipse nat᷑ałr
et̃iuis ẽ. Diuinitate coet̾nũ. Ecce hic
dic̃ aug̃. filiũ: genitũ d natura patris
genitus est de natura filii.⁊ s.s. ĩmo¬

Expanded text:
uoque et frequenter in Scriptura sacra legitur Pater de sua substantia genuisse Filait: Pater Dde sua natura sine initio genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Ecce hic dicit Aug. Filium genitum de natura Patris.genitus est de natura Filii et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de sub̃a patris genitum. tractãs illd̾
uerbũ apłi. loq̃ntis de deo patre sic. Q
eruit nos de potestate tenebraꝵ.⁊ trãs¬
tulit in regnũ filii caritatis sue. ꝙ dic
tum ẽ inquit filii caritatis sue. nichil a¬
filii sube sue. Caritas quippe pat̾s. que
in natura eius ẽ. ineffabilit̾ simplici. ni¬
chil ẽ aliud quã ipsa natura. atq sub̃a
Ac ꝑ hoc filius caritatis eius. nullus est
alius. quã qui de sub̾a enus ẽ genitus. Ec

Expanded text:
 de substantia Patris genitum, tractans illud verbum Apostoli loquentis de Deo Patre sic: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Quod tum eubstantiae suae. Charitas quippe Patris quae in natura ejus est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam ejus ipsa natura atque substare non piget. Ac per hoc Filius charitatis ejus nullus est alius, quam qui de substantia ejus est genitus. C
Abbreviated transcription (Latin):
b̃am dei: genuisse filium: ⁊ filiũ genitũ:
de sub̃a pat̾s: asserit dicens. Carnalibuᷤ
cogitõnib pleni. sub̃am di de se ipsa gig¬
nere filium non putatis. nisi hoc pacia¬
tur: ꝙ sub̃a carnis patitur. q̃n gignit
negatis. Non .ii. iam erat hominis filiꝰ.
⁊ deo donante factus ẽ di filius. ex deo
natus gr̃a: non natura. An forte ⁊ si ñ
hoĩs filius erat. tñ aliqua iam erat qͣ¬
lis c̃q c̃atura. ⁊ indĩ filiũ. do mutante:

Expanded text:
am Dei genuisse Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit dicens: Carnalibus tationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia carnis patitur quando gignit.negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam aliqua erat qualiscumque creatura, et in Dei Filium Deo mutante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ.a. siuis. ꝙ utiq dictum ẽ de oꝑe di¬
lectionis. quia maior dilectionis effec¬
tus nõ est. quam ponẽ animam ꝓ aliis
Nec te moueat ꝙ ait ꝓ amicis. qui n
ponit animam ꝓamicis. ponit ⁊ ꝓini¬
micis ad ħ ut ⁊ ip̃i fiant amici. Si me¬

Expanded text:
 suis. Quod utique dictum est de opere dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim ponit animam pro amicis, ponit et pro inimicis, ad hoc ut ipsi fiant amici. DI
Abbreviated transcription (Latin):
Lũbi incarnatione hominem quendam
ex anima rõnalrihumana carne consti¬
tutum. ex quib duob omnis uerus hõ
constituitur: ⁊ ille homo cep̃ ẽẽ đs. non
ille. Concedunt ĩ hominẽ illum assump¬
⁊ ea rõne tradunt dictum ẽẽ dm̃ factũ¬

Expanded text:
bi incarnatione hominem quemdam ex anima rationali et humana carne constitutum, ex quibus duobus omnis verus homo constituitur; et ille homo coepit esse Deus, non ille. Concedunt etiam hominem illum assumpEt ea ratione tradunt dictum esse, Deum factu
Abbreviated transcription (Latin):
ficia ⁊ oblaciones. eis ualuisse ad remiᷤ¬
sionẽ pecẽi. S melius ẽ dre. illos qͥ de
abraham ꝓdier̃ ꝑcircũcisionẽ iustifi¬
catos. mulieres u̾o ꝑfidẽ ⁊ oꝑacionẽ bo¬
nã. ł suã si adulte erant. uł parentuq.
si paruule. Eos u̾o ꝗ fuer̃ añ circũsio

Expanded text:
ificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisionem justificatos; mulieres vero per fidem et operationem bonam, vel suam, si adultae erant, vel parentum, si parvulae. Eos vero qui fue
Abbreviated transcription (Latin):
emptatio aũt ħ modo facta ẽ. Stans corã
femina hostis suꝑbus. nõ audet in u̾ba
ꝑsuasionis erire. metuens dp̃hendi. ser
sub int̾rogatione ag̾gditur eã. ut exres¬
ponsione collige̾t.qualit̾ in malitia ꝓ¬
cede posset. Cur inqͥt p̾cepit uob ds̃. ut
amur. In quo u̾bo dedit locum tentãdi
cum dixit. ne forte moriamur. Uñ mox
diabolus dix̃ ad mulierem. Nequaquã
moriemini. Scit enĩ dsꝙ in quoc̃q die
comedetis exeo.aꝑientur occłi ur̃i. ⁊ eri¬

Expanded text:
entatio autem hoc modo facta est, stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi; sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret qualiter in malitia procedere posset. Cur, inquit. Gen. 3, amur. In quo verbo dedit locum tentandi, cum dixit, ne forte moriamur. Unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quia in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi
Abbreviated transcription (Latin):
die comed̾is ex eo morte morieris. De ind
dix̃. neqͣquam moriemini. Ds̃ affirmauit
ꝓsuasionẽ plenius suffulciendam .i. ut
malum quod intendebat lib̾e ꝑsuaderet.
⁊ malum ꝙ mulier timuit negando re¬
mouit .⁊ ꝓmissionem ad didit: uit euis ꝑ¬
suasio cicius recipet᷑. ꝓmissionem duppli¬
cauit. Unam namq ꝯmestionem suadens.
duo inp̃mio ꝓposuit. similitudinẽ di. scĩã¬
q boni ⁊mali spondens Eu tribus modis
hominem tẽtauit. s. gula. in ꝑsuasione ci¬
gla. in ꝓmissione ditatis cũ dix̃ eritis si c̃
dii. Auaritia. in promissione scĩe. c̃ dirit
scientes bonum ⁊ malum ¶Gula ẽ inmod̾a¬
ta cibi auiditas. Una gła. amor ꝓpͥe excł¬
titie. Auaritia. in modata ħndi cupiditas

Expanded text:
die comederis ex eo, morte morieris . Deindedixit: Nequaquam morte moriemini . Deus affirmavit; persuasionem pleniter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, sciue boni et mali spondens. Ubi tribus modis hominem tentavit, scilicet, gula in persuasione cigloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avaritia in promissione scientiae, cum dixit scientes bonum et malum. Gula est immoderata cibi aviditas; vana gloria, amor propriae excellentiae; avaritia, immoderata habendi cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
s: t̾m sp̃s.s. Ead̾ tribus eternitas. ead
inꝯmutabilitas. ead maiestas. ead po¬
testas. In his uerbis aꝑte insinuatur
ꝑsonaꝵ trium distinctio.
Quare pat̾

Expanded text:
s sanctus. Eadem tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In his verbis aperte insinuatur personarum trium distinctio. 8. Quare Pat
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentie. siue cogitatione. siue locu¬
tione. siue actione. Id̾ ĩ .ł. de nptiis ⁊ ꝯ¬
cupiscentia. Concupiscẽtia carnis. licet
originali peccato. It̃. Dimittitur concu¬
piscentia carnis in lb̾mo. nõ ut nõ sit. s
ut nõ imputetur in peccatũ. Hoc ẽ enĩ
nõ ħre peccatum. nõ eẽ reum peccati.
Quomͦ gͦ alia peccata p̃t̾eunt actu:ire¬
manent reatu ũ homicidium ⁊ similia.
ita ecõuerso fieri pot̾ ut concupis cẽtia
p̾t̾eat reatus maneat actu. Ex p̾dictis
eudñter mõstratur. quomodo pecc̃m
orig̃ in łbino remittatur. D̾ feditate qui¬
D̾ feditate quã

Expanded text:
oncupiscentiae, sive cogitatione, sive locuoncupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet bligata est originali peccato. Item: Dimittitur concupiscentia carnis in baptismo; non ut non sit, sed ut non imputetur in peccatum. Hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praetereunt actu, et remanent reatu, ut homicidium et similia, et ita e converso fieri potest ut concupiscentia tu, et remaneat actu. Ex praedictis evidenter monstratur quomodo peccatum originale in baptismo remittatur. 3. De foeditate qua
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi. nõ sic manet in mẽbris eorum qͥ
remissio peccatorum seo manet inue¬
tustate carnis tanꝗͣ suꝑatum iꝑ emitũ.
nisi illicito consensu quodam modo re¬
uiuiscat. ⁊ inregnum ꝓpͥum dñationẽq
reuocetur. hic aꝑte insinuat in bb̃mo
concupiscẽtiam debilitari ex quo ⁊ dr̃
dimuti. nõ solum ideo quia ibi reatus
soluitur. quẽ remissionis modum aliis
⁊̃ płibus testimoniis scͥpt᷑a edocet. Ait
enĩ aug̾ cc̃ uilianum. lex q̃ in m̾bris ẽ
uicium carnis ẽ. qõ expena peccati ⁊ex
traduce mortis ꝓuenit. Sex lex ista que
ẽ in m̃bris remissa ẽ in regen̾atione spũa¬
lr⁊ manet incarne mortali. Remissa qr
reatus solutus ẽ sacram̃to quo renascimꝰ
fioelez. manet aũt quia oꝑant᷑ desideria
ccͣ que dimicãt fideles. Idẽ insermone qͦ¬
dam d concupiscentia carnis. ꝑ grãm bab¬
tismatis ⁊ gr̃a regen̾ationis. solutus est
⁊ ip̃e concupiscẽtie reatus cum qͦ eras
natus.⁊ qͥcquid antea concensisti male ꝯ¬

Expanded text:
ore; non sic manet in membris eorum quiremissio peccatorum; sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant etiam fideles. Idem in sermone quodam de Concupiscentia carnis: Per gratiam baptismatis et lavacrum regenerationis solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑͥm hominis assumpsit. quia caro
illa:⁊ anima illa nõ erant unita. in unã
ta sunt illa duo.s. anima ⁊ caro: alia
unione u̾bo unita sunt. quia alia ẽ u¬
mo amime illiꝰ ad carnẽ. alia ẽ unio ũ¬
bi ad ammam illam: ⁊ carnẽ. Non gͦ ac¬

Expanded text:
nam hominis assumpsit, quia caro illa et anima illa non erant unita in unam pta sunt illa duo, scilicet anima et caro; alia unione Verbo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo ac
Abbreviated transcription (Latin):
phas ẽ dicẽ aut sentire. p̃missas locutio¬
nes eisq similes. scđm hanc intelligẽtiã
au̾bo. siue unitus u̾bo. nõ quia hominiꝰ
ꝑͥ sit assumpta. ł unita u̾bo. sed quia aĩa
illa:⁊ caro illa asfumpta sunt: ⁊ unita ũ¬
bo in quib subsistit ꝑͣ dĩ ihominis. ut
ad hominis nat᷑am nõ ad ꝑͦm. respicias.
cum assumptum uł unitum. uł quẽdã:
ul aliquem. inhꝰmͦi locutionib scͥpt᷑a
auctoritate ã aliqͥs uł quidam homo sit
assumptus aũbo. tunitus ũbo. sñ distic̃¬
tione. intelligentie. nõ ẽ sic reodenda
responsio. qm̃ multiplex p̃missa ẽ qͥs¬
tio sed instantie q̃rentis. ita dt̾mina¬
to. Si d hominis ꝑꝰ queris. respondeo ñ.
si d̾ hominis nͣ: ⁊dico ẽ. De intelligentia¬

Expanded text:
fas est dicere aut sentire, praemissae locutiones eisque similes secundum hanc intelligentiam a Verbo, sive unitus Verbo; non quia hominis persona sit assumpta vel unita Verbo, sed quia illa anima et caro ita assumpta sunt et unita Verbo, in quibus subsistit persona Dei et hominis, ut ad hominis naturam, non ad personam respicias, cum assumptum vel unitum, vel quemdam vel aliquem in hujusmodi locutionibus Scriptura idam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intelligentiae non est hic reddenda responsio, quoniam multiplex praemissa est quaestio; sed instantiam quaerentis ita determinando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de hominis natura, dico: Est. DISTINCTI
Abbreviated transcription (Latin):
serit. ag̃. in expõne simboli sub anathe¬
mate tradit dicens. Siquis dix̾it atq
credid̾it hominem iħ m .xͫ. afilio di assũp¬
tum nõ fuisse. anathema sit. Qur̃i in płi¬
bus scͥpture locis hꝰ mõi utitur locutiõibꝰ
ille homo au̾bo ẽ assumptus. ille homo

Expanded text:
serit, Aug., in Expositione Symboli, sub anathemate tradit, dicens: Si quis dixerit atque crediderit hominem Jesum Christum a Filio Dei assumptum non fuisse, anathema sit; qui etiam in pluribus Scripturae locis hujusmodi utitur locutionibus: Ille homo a Verbo est assumptus: Ille homo
Abbreviated transcription (Latin):
spes.:⁊ scĩa dicant᷑ euacuari quia ex parti¬
te sunt ⁊ñ caritas. cum ⁊ ip̃a ex parte
sit. Ex parte enim.i. nõ ꝑfecte diligimꝰ.
sic̃ exparte scimus. Ut esitius fuꝑ leui¬
docent. quia exparte diligimus nunc.
⁊ iõ ip̃a euacuabitur. inquant̾ ex par¬
te ẽ. quia tolletur inꝑfectio.⁊ ad detur
ꝑfectio. Remaneb̾q ip̃a aucta.i actus
eius:imodus diligendi. Ut diligas d̾m
uõ ⁊ spes. penitus euacuabunt᷑. Scĩa uͦ¬

Expanded text:
spes et scientia dicantur evacuari quia ex parte sunt, et non charitas, cum et ipsa ex parte sit. Ex parte enim, id est, imperfecte, diligimus, sicut ex parte scimus, ut ait Hedocent, quia ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligendi, ut diligas Deumvero, et spes penitus evacuabuntur. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
rum rerum. ⁊ bonarum. quia ⁊ bona
creduntur ⁊ mala. iħ fide bona. nõ mala¬
turum ad iudicandum qd futurum ẽ.
Itm̃ fides. i suarum rer̃ ẽ.⁊ alienarum
nam ⁊ se quisq cõit eẽ cepisse. nͨ fuisse
utiq sempit̾num ialia atq alia. nͨ modo
de aliis hominibus multa q̃ adreligionẽ
ꝑtinent. uerum ⁊̃ d angłis c̾dimus. Spes
aũt ñ nͥ bonar̃ rerum nec nͥ fut᷑arum.
iad eum ꝑtinentium qui earum spem
in xͦ fũint. uñ tractatus iste sumpsit ex¬
ordium. Quibusdam nõ indocte udr fi¬
dem uirtutem.⁊ spem in eo nõ fuisse.
fides uł spes. uirtus ẽ. quia ⁊dõ ꝑ spẽm
contemplando fruuntur. ⁊ in di u̾bo re¬
surrectionẽ futuram siue uidicium.
ñ ꝑ speculum in enigmata. seo p̃clarissi

Expanded text:
rum rerum, et bonarum: quia et bona creduntur, et mala; et hoc fide bona, non malaturum ad judicandum, quod futurum est. Item fides et futurarum rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem in Christo fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, fides vel spes virtus est, quia et Deo per speciem contemplando fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissi
Abbreviated transcription (Latin):
erit enigmatica. sed ꝑ sp̃ẽm itai modo
credunt. ⁊isꝑant resurrectione. ñ tñfidẽ
hnt. quia credendo cognosẽt. Uenit ⁊t
eis quod ꝑfect̾ ẽ. ⁊ euacuat̾ quod ex ꝑte
ẽ. Uenit enim cognicio ⁊ euacuata ẽ fides.
⁊ patrem orauit. nͨ tñ fidem uirtutem
uł spẽ ħuit. quia nõ enigmaticam ⁊ spe¬
cularẽ. s clarissimam dea cognicõnẽ¬

Expanded text:
erit aenigmatica, sed per speciem; ita et modo credunt et sperant resurrectionem; nec tamen fidem habent, quia credendo cognoscunt. Venit enim eis quod perfectum est, et evacuatum est quod ex parte est. Venit enim cognitio, et evacuata est fides. et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, s
Abbreviated transcription (Latin):
enim libtas arbit̾i fuit. in qͣ pot̾at peccare¬
⁊ non peccare. ultima uero erit inqua po¬
tit nõ peccãe ⁊ nõ pot̾it peccare. Media uͦ
pationem ⁊ĩ mortalit̾. p̾t reꝑationem uͦ sal¬
tem ueniałi

Expanded text:
enim libertas arbitrii fuit in qua poterat peccare. Ultima vero erit in qua poterit non peccare, et non poterit peccare. Media verparationem etiam mortaliter, post reparationem vero saltem veniali
Abbreviated transcription (Latin):
mane. Mane enim dr̃ finis p̾cedentis
⁊ uncium seq̃ntis diei.ꝙ ẽ aurora. q̃ nec
plenam lucem nͨ oĩo tenebras ħt. Mane
gͦ pͥmus dies ñ hu̾it qr nͨ dies p̾cesserat.
qui seq̃ntis diei mitio t̾minaretur. ⁊ id̾o
p̾cipue quia luce apparẽte mox suꝑ t̾rã
plenus atq p̾clarus extitit dies. quia
nõ ab aurora s a plena luce inchoauit:⁊
mane seq̃ntis diei consumatus ẽ. Und̾
beda suꝑ genesim. Docebat ut dies alu¬
ce inciꝑet. ⁊ in mane seq̃ntis diei tendet
ut oꝑa dĩ aluce in coasse.⁊ in lucem ꝯpleta
ẽẽ sig̾carẽt᷑. k̾eliqui aũt dies mane ha¬
buer̃. ⁊ uesꝑam. quorũ quisq afuo mane
incipiens. usq ad alt̾iꝰ diei mane tendeba¬
tur.

Expanded text:
mane. Mane enim dicitur finis praecedentis, et initium sequentis diei, quod aurora, quae nec plenam lucem, nec omnino tenebras habet Mane ergo primus dies non habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda super Genesim: « Decebat, ut dies ace inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse, et in luce completa esse significaretur. Reliqui autem dies mane habuerunt et vesperam, quorum quisque a suo mane incipiens usque ad alterius diei mane tendebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lier copula nupciali extraneo iuro ꝯu¬
neta ꝯgnacioni eius ꝑtineat. si eo de fũc¬
to ognacio maneat. ul si sub alio iuro
ꝯgnacionis uocabula dissoluantur. ł
si fuscepte soboles possunt legitime
ad prioris uiriꝰ gnacionis transire co¬
pulã. Si una caro fu̾it. quomͦ potest
aliquis eoꝵ ꝓpinquiͥs uni ꝑtinere. ni
si ꝑtineat altĩ: hoc minime posse fie¬
ri credendũ est. Porro uno de functo. ĩ
suꝑstite affinitas nõ deletur. nec alia
copła ꝯiugał affinitatẽ copłe pͥoris sol¬
uere ualet. s nec alterius ꝯiunctionis
soboles. placet ad affinitatis prioris ui¬
ri ꝯsorciũ transire. Siquis gͦ facrilego
⁊ temerario ausu. indefimcto querit
ꝓpinquitatẽ extinguere. uł sub altõ
affinitatis uocabula dissipare. uł sus¬
ceptas soboles alt̾ius copule. ꝓpinqui¬
tati pͥoris c̾dit legitime sociari: ħͥ ne
mortuo primo uiro uxor eiꝰ alii nup¬
serit. filios de scd̾o iuro genitos. du

Expanded text:
lier copula nuptiali extraneo viro julier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulaliquis eorum propinquus pertinere uni, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic nemortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos du
Abbreviated transcription (Latin):
niunt. de functo uxore uł uiro. inqͥn¬
tã generacionẽ iungantur. in.iiͣii. si
pinquitate. non licet uxorẽ alt̾ius ac¬
ciꝑe post obitũ eius. Equałr uir uĩgat᷑
in matrimonio eis qui sͥ ꝯfangiunei
tẽ uxoris. Ecce hic ꝯcedr in quinta ⁊
quarta ꝓpinqͥtate affiniũ fieri ꝯugi¬
relictã pat̾s uxoris sue. relictã fr̃is u¬
xoris sue. relictã filii uxoris sue ne¬
mo sͥ in matͥmoniũ sumat. Relictã
uxorẽ ꝯsanguineoꝵ uxoris fue usq
in t̾ciam ꝓieniem nemo inuxorẽ sumat:
Inquarta uero ⁊ quinta si inuẽteri
fu̾int non seꝑentur. Ecce quã uarie
de affinitatis obseruacione locuntur
auctores. Alii i usq ad uii. gradũ. eã
obseruari s ciunt. alii uero in quinta
ul quarta: matrimonia cͣcͣta nõ diuid¬
unt. S illi u̾itatis rigorem. isti mĩe
usq ad.iii. gradũ. sic̃ gg̃ dispensauit ĩ
.iiii. gradu ꝯsanguinitatis. Illd̾ ⁊̃ nõ
est pretereundũ qd̾ gg uenio ep̃o scri

Expanded text:
 viro, in quinta generatione jungantur; in quarta si ropinquitate, non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguitem uxoris. Ecce hic conceditur in quinta vel quarta propinquitate, affinium fieri conjugirelictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi erint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii vero in quinto vel quarto matrimonia contracta non dividunt. Sed illi veritatis rigorem, isti miserusque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Illud autem non est praeter
Abbreviated transcription (Latin):
cere uxores de cognacione primi in¬
ri. qr filii mediante matre ad ꝯgnaci¬
onẽ pͥoris uiri ꝑtinent. cũ quo mat̾
nupcias tranfierit. ⁊ exeis sobolẽ ge¬
nuerit. nullatenꝰ potest ad ꝯsorcium
ognacionis prioris uri ꝯtingẽ. hoc at̃
obseruandũ est. usq ad.uii. gñis gradũ¬

Expanded text:
cere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater nuptias transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscatur u̾itas. ⁊ forcipe de altari
sumatur calculꝰ quo tangantur ora fi¬
deliũ. Dñs itaq xp̃s unitatẽ diuine e¬
sencie. ac ꝑsonarum trinitatẽ. aꝑte in¬
finirat. dicens apłis. Ite baptizate ͤ gẽ¬

Expanded text:
cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Dominus itaque unitatem divinae essentiae ac personarum Trinitatem aperte insinuat, dicens ap
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo ⁊ ip̃e d̾s. qui ihic. ⁊ ibi locutus ẽ insen¬
tenciis. discrepare uideantur: attẽdamus
finẽ illiꝰ auctoritatis exodi. Dicto enim red¬
do iniquitates patr̃ infilios addit. his qͥ
oderunt me. ꝑ ꝙ euident̾ ostendit nõ ĩo
punire filios. qr peccau̾ũt patres.s quia
eis fimiles quodam ħditario malo d̾m
iere tradidit. nõid sonat ꝙ multi extimãt
nec ẽ simile huic ꝓu̾bio. patres comeder̃
bꝰ accipiendum censent suꝑ quos dr̃ ds¬
nit eos. eo quod imitantur pecc̃a patr̾. ñ
quia patres peccaũnt. Nõ itaq corrigit
dñs in ꝓpħa ꝙ ante dix̾at in lege. seo quo¬
modo intelligẽdum sit:aꝑit. Uñ ⁊ illos
qui praue intelligebãt arguit. qui di¬
cebant patres comederunt ⁊c̃. Uerũp¬
tam̃ memoriauit. cum inqualibet gen̾a¬

Expanded text:
imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis simiHieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est simile huic proverbio: Patres comederunt bus accipiendum censent; super quos dicitunit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc. 11. Tucommemoravit, cum in qualibet gen
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis parentum. nͥ ade paruuli non
obligentur. nõ tñ ẽ difsic ẽdum peccata
tes. iusitans iniquitates patrum in filios.
usq int̾ciam ⁊ quartam gen̾ationẽ. hisqͥ
oderunt me. his u̾bis aꝑte insimiatur. ꝙ
d̾s reodit peccã patrum suꝑ filios tercios
⁊ quartos. Huic autẽ uõr ad ũsari ꝙ dñs-¬

Expanded text:
peccatis parentum, nisi Adae, parvuli non obligentur, non est tamen diffitendum peccata tes, visitans iniquitates patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt me. His verbis aperte insinuatur quod Deus reddit peccata patrum super filios tertios et quartos. Huic autem videtur adversari
Abbreviated transcription (Latin):
falsum iurat siue mentiẽs siue nõ. pe¬
ierat. sum uõ quis uirat qd uer̾ ẽ. exis¬
timans eẽ falsum: q̃r quid sit ibi ꝑiuri¬
um. Ip̃a enĩ significatio uocis uera ẽ.
testatione uiram̃ti eẽ ꝑuirium. Menti¬
ri gͦ adhibita uiratione ꝑuiriũ ẽ. ł iuri¬
um gͦ ẽ uł uirando. loꝗ falsum cum in¬
tentione fallendi. uł uirando loꝗ uer̃.
cum intẽcione fallendi. Hic opponitur.
Si omnis qͥ falsum uirat peierat. tũc
qͥ alicui ꝓmittit dare sub ẽto t̾mino
aliqͥd. qd tñ non faciet. ex quo iurauit
peierauit. quia falsum uirauit. Non n
ita futurum erat ut iurauit. ad ħ di¬
ci pot̃. quia nõ omnis qͥ uirat ꝙ falsũ
ẽ. ex quo uirat ꝑuirꝰ ẽ. sic̃ iste de qͦ agimꝰ.

Expanded text:
urat, sive mentiens sive non, pejerat. Cum vero quis jurat quod verum est, existimans esse falsum, quaeritur quid sit ibi perjurium? Ipsa enim significatio vocis vera est, testatione juramenti, esse perjurium. Mentiri ergo adhibita juratione perjurium est. Perjurium ergo est vel jurando loqui falsum cum intentione fallendcum intentione fallendi. Hic opponitur: Si omnis qui falsum jurat, pejerat, tunc ui alicui promittit dare sub certo termino aliquid quod tamen non facit, ex quo juravit, pejeravit, quia falsum juravit. Non enim ita futurum erat ut juravit. Ad hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum e
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑuiriũ nominet᷑ eo quod falsum
iurat. quia nõ ẽ mens eiꝰ rea. ⁊ id̾o nec
linga. Imo eius mens rea ẽ.dum uira¬
re p̾sumit. ꝙ ꝑspieue uerum no dep̃¬
hendit. Nõ gͥ onine ꝑurrum m̃daci¬
um ẽ. nͨ omuis qͥ peierat mentit᷑. sed oĩs

Expanded text:
urium nominetur; eo quod falsum jurat, quia non est mens ejus rea, et ideo nec lingua. Imo ejus mens rea est, dum jurare praesumit quod perspicue verum non deprehendit. Non ergo omne perjurium mendacium est, nec omnis
Abbreviated transcription (Latin):
t sic̃ predictis auctoritatibus illoꝵ er
resurgẽ diffitentur. ita eisdẽ illoꝵ opi¬
mo eliditur. qui płib irretitũ pecẽis as¬
serũt de uno ue penitẽ. eiusdẽq ueni¬
am dño ꝯsequi posse: sũ alt̾ius penitẽ¬
cia. ꝙ ⁊̃ auetoritatibus astruere conã
get duplex tribulacio. Si gͦ inquiut
illi aliquis fac̃doti fu̾it ꝯfessus. unũ
de duobus. uł płib pecrĩs. ⁊ de illo in

Expanded text:
t sicut praedictis auctoritatibus illorum er surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse sine alterius poenitentia. Quod etiam auctoritatibus astruere conantget duplex tribulatio. Si ergo, inquiunt illi, aliquis sacerdoti fuerit confessus unum de
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare debemꝰ rerum bonarũ q̃ ad noᷤ
ꝑtinent. cãm nõ ẽẽ. nͥ bonitatẽ dĩ. Mala¬
uoluntatẽ hom mutabilis .i. angłi uł
hominis deficientem ab ĩmutabili bono
nentium. quia cã ẽ tã peccatorum. quã
penar̃. quib p̾mitur humana natura
Pma gͥ origo ⁊ cã peccati bonum fuit. et
scđ̾a malum ꝙ. ortum ẽ ex bono. Ꝙ ñ nͥ¬

Expanded text:
re debemus rerum bonarum quae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malavoluntatem boni mutabilis, id est, angeli et hominis, deficientem ab immutabili bono,nentium, quia causa est tam peccatorum, quam poenarum quibus premitur humana natura. Prima ergo origo et causa peccati, bonum fuit; et secunda, malum quod ortum est ex bono. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ replicatur it̾m redeunt. Si u̾o non
redire dicant᷑. sane dici pot̾. ⁊̃ sic. nicħ
de uenia relinqͥ. nõ qd̃ dimissa peccata
it̃m imputentur. s quia ꝓpter ingra¬
titudinẽ reus est.⁊ in mundꝰ ꝯstituitur
ac si illa redirent.
De sollempni ⁊ uinca

Expanded text:
quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur. ac si illa redirent. 3. De solemni et unica
Abbreviated transcription (Latin):
placet. c̃ replicãtur. uł si nõ redeunt eiᷤᷤ
tñ deletis p̃p ingratitudinẽ. ita reus ⁊ ĩ¬
mundus ꝯstituitur. cum ad huc expiã¬
dis implicatur. ut si iam deleta redirẽt
nius agemus. Simiłt nicħ ualet ad
salutẽ obtinẽdam. uł admundiciã uite
hñdã ueniam de malefactis poscere.⁊
quedam dolentis uĩdicta. puniens ĩ se
lendũ est de pecc̃o. ꝙ declarat ipsa
dilectionis uirtus. Penit̾e .n. ẽ: penã
tenere. ut semꝑ puniat inse ulciscẽ¬
do: ꝙ ꝯmisit peccando. Ille penã tenz
qui semꝑ uindicat. ꝙ ꝯmisisse dolet.
⁊ penitẽcia igitur ẽ: undicta semper
puniens inse. ꝙ dolet ꝯmisisse. quid
restat nb̵. nisi dolere inuita  Uñ .n.
dolor finitur. deficit: penit̾. Si u̾o pe¬
diu sustentatur. a penitẽcia. Dicit .Ni.
dñs uade ⁊ amplius noli peccare. Nõ
dixit ne pecces. s nec uoluntas pec¬

Expanded text:
et, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicatur, ac si jam deleta redirent.nius agemus. Similiter nihil valet ad salutem obtinendam, vel ad munditiam vitae habendam, veniam de malefactis poscere, et quaedam dolentis vindicta, puniens in se lendum est de peccato: quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitere enim est poenam tenere, ut semquod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper vindicat, quod commisisse dolet. Poenitentia igitur est vindicta semper puniens in se quod commisisse dolet. Quid restat nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur, deficit et poediu sustentatur a poenitentia. Dicit enim Dominus: Vade et amplius noli peccare; non dixit, ne pecces, sed nec voluntas pec
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑseuerans. Itẽ illud. manis est
penitencia. quã sequens culpa. ꝯinacła¬
t. fic intelligendũ ẽ. in anis est .s. carẽs
fructu illius penitẽcie. quã sequens ł¬
pa nõ inquinat. Illius.N. fruetus ẽ: in¬
tacio gehenne.⁊ adepcio głie. Mortifica¬
tur.ii. illa penitẽcia.⁊ alia añ acta boã.

Expanded text:
erans. Item illud: Inanis est oenitentia quam sequens culpa coinquinat, sic intelligendum est: Inanis est, scilicet carens fructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia anteacta
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯmissa plangirat.⁊ plangenda ꝯmit¬
tere ñ uelit. nec satisfacere negligat:
ũe penitet. Nec ideo. nõ est uera peni¬
tẽcia. qr forte pꝰ: nõ de ꝓposito. s casu. ł
in firmitate peccabit. Ille aut̃ irrisor
ẽ.⁊ non penitẽs. qui sic ꝯmissa plangit
ut plangenda: uolũtate uł oꝑe: ꝯmittẽ
non desinat. Ille ⁊. qui po lacͥmas
repetit que fleuit. lauatur ad tp̃s.s

Expanded text:
ut commissa plangat, et plangenda commitut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. Ille etiam qui post lacrymas repetit quae flevit, lavatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposito plangimꝰ. ⁊ odimus. ⁊ plangẽda
ulterius ꝯmittere nolumꝰ. quia sic pe¬
nitẽcia est in aĩo dolere.⁊ odire uicͥa.
Uñ illa uerba premissa. penit̾e est. añ¬
acta deflere.⁊ fle. nõ ꝯmitt̾e: recte sic
accipi possunt. ut non ad diũsa tp̃ra
s ad idem referatur. ut . s. tp̃r. quo flet
ꝯmissa mala nõ ꝯmutat uoluntate.ł
oꝑe flenda. ꝙ innuitur ex uerb̾ ꝯseq̃n¬
tibus. nã qui sic alia deplorat. ⁊ c̃. hĩc
aug̃. ait. Cãuendũ ẽ. ne quis existim⁊¬
ufanda illa crimina. qualia qui agũt.
regnũ di non possidebunt: cotidie per¬
petranda.⁊ elemosinis condie redimẽ¬
ea semꝑ liceat ĩpune ꝯmittẽ. Nemini
.N.dedit laxam̃tũ peccãdi. ⁊ si miseran
do deleat ꝯmisfa pecc̃a. si non fatiffacio
ꝯgrira negligatur. It̃ pius pͣp. Nicħ ꝓ¬
dest hoĩ ieuinare.⁊ orare. ⁊ alia regioĩs
oꝑa agere. nisi mens abiniqͥtate reuo¬
cetur. Qu̾̃i gͦ amał sic mẽtẽ reuocat.

Expanded text:
posito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, poenitere est anteacta deflere, et flenda non committere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referantur: ut scilicet tempore quo deflet commissa mala, non committat voluntate vel opere flenda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc. Hinc us . Sane cavendum est ne quisquam existimfanda illa crimina, qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt , quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimenea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi , quamvis miserado deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare et orare, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat,
Abbreviated transcription (Latin):
deus sub̃a est.⁊ deus caritas est. Tria
gͦ sunt. ⁊ non amplius. unus. diligens
eum. de quo est:.⁊ ipsa dilectio. Que si
nicħ est. quomͦ deus. dilectio est: Si
non est sub̾a. quomodo d̾s ẽ sub̃a: Ad¬

Expanded text:
Deus substantia est, et Deus charitas, est. Tria ergo sunt, et non amplius: unus dieum de quo est, et ipsa dilectio: quae si nihil est, quomodo Deus dilectio est? si non est substantia, quomodo Deus substa
Abbreviated transcription (Latin):
Coniuges uerius appellant᷑. a prima
disponsacionis fide. quãuis ad huc
ponfacionis fide. quã ꝯcubitu non
agnou̾at. nec fu̾at agniturꝰ. nec ꝑie¬
rat. nec mẽdax manserat ꝯiugis ap
uerunt. nõ solum illa mrat̃. s ⁊̃ ille
pater eius. sic̃ ꝯiux matris eius utr̃¬
q mente non carne. Ex his euident̃¬

Expanded text:
Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc ponsationis fide, quam concubitu non cognoverat, nec fuerat agniturus. Nec pejerat, nec mendax manserat conjugis appmeruerunt et non solum illa mater uerum etiam ille pater eius sicut coniux matris eius, utrumque mente, non carne. siue-t
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ uno. utrum mag̃ diligat᷑ ad̾o
uno tp̃r quã alio distingẽda ẽ dilectio¬
nis intelligentia. Si enĩ referatur ad
dilectionis effectum: concessibile ẽ.
Si uero ad dilectionis eẽntiam infi¬
ciabile ẽ
Si d̾s ab et̾no dilex̃ reꝓbos
e reprobis u̾o ꝙ p̃ꝑati nõ sunt
ad uitam s ad mortẽ. si q̃r utrum d¬
beat concedi. ꝙ d̾s ab et̾̃no dilexit eos
dm̃s de electis solis simpłr ħ ẽẽ con¬
cedendũ. qd ds ab et̾no dilex̃ eos. qͦs
ad iusticiam ⁊ coronam pꝑauit. De
nõ electis uͦ simpłr ẽẽ concedendum

Expanded text:
aliquo, utrum magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit reprobos. De reprobis vero qui praeparati non sunt ad vitam, sed ad mortem, si quaeritur utrum debeat concedi quod Deus ab aeterno dilexit eos; dicimus de electis solis simpliciter hoc esse concedendum, quod Deus ab aeterno eos dilexit, quos ad justitiam et coronam praeparavit. De non elect
Abbreviated transcription (Latin):
sa fornicõnis. uł excõmuni ꝯsensu: c̃a re¬
ligionis. siue ad tp̃s. siue usq infinem.
Sacramentałr uero seꝑari nequeunt.
dum uniũt: si legitue ꝑsone sint. Ma¬
net .ii. uinculũ ꝯugale inter eos:ĩ si ali¬
is ꝗ se discedentes. ad heseriit. Uñ aug̃.¬

Expanded text:
sa fornicationis, vel ex communi consensu causa religionis, sive ad tempus sive usque in finem Sacramentaliter vero separari non possunt dum vivunt, si legitimae personae sint. Manet enim vinculum conjugale inter eos, etiamsi aliis a se discedentes adhaeserint. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯiuges ⁊̃ seꝑati: quam cum aliis quibꝰ
ad heserunt. It̃. Manet inter uiuẽtes ꝙ¬
nec cum altõ coplacio: possit auferre.
Sicut apostata aĩa uelut de ꝯuigio xͥ
cepit. Reddetur .ii. redeunti. si amisissꝰ
abscedens. ht̃ aut̃ hoc. ꝙ recesserit ad
cumulũ supplicii. non ad m̃itũ premii.
It̃. Quibus placuit ex ꝯsensu. ab usu car¬
nalis ꝯcupiscencie inꝑpetuum ꝯtiuere:
absit ut uinculum inter eos ꝯuigale
rũpatur. ĩmo firmius erit quo magis
ea pacta secum gerunt. que carius
cordiusq seruanda s̃. non uoluptariiᷤ¬
corpoꝵ nexibus. seo uoluntariis ani¬
ipsum sit ꝯiuigium. set quia eiusdem
rei sacre signum est.i. sp̃alis.⁊ insepa¬

Expanded text:
s, etiam separati, quam cum aliis quibus adhaeserunt. Item: Manet inter viventes qnec cum altero copulatio possit auferre; sicut apostata anima velut de conjugio Christi cul dubio redeunti, si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii. Quibus uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptarcorporum nexibus sed uoluntariis aipsum conjugium, sed quia ejusdem rei sacrae signum est, id est, sp
Abbreviated transcription (Latin):
uł pͥuatio. actiue nõ passiue. Nam iõ ma¬
lum peccatum dr̃ corrupt̃o boni. quia na¬
turam bonam qualicumq pͥuat bono.
Nam si non pͥuat aliquo bono nõ nocet
ut sup̃ aug̃. ait. Nocet autem. ad imit
gͥ bonum. Non autem nocet nͥ in quant̃
peccatum est. G̃ in quantum peccatum
ẽ: pͥiuat bono. Itaque in quantum pec¬
catum ẽ pͥu̾atio ẽ. uł corruptio boni.¬

Expanded text:
vel privatio active, non passive. Nam ideo malum vel peccatum dicitur corruptio boni, quia naturam bonam qualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum peccatum est; ergo in quantum peccatum est, privat bono. Itaque in quantum peccatum est, privatio est vel corruptio boni.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eisdem. ẽ peccatis̃ sit ut supradictũ
ẽ pͥuatio. uł corruptio boni. ⁊ omnis actꝰ
malus sit peccatum. utr̃ sit pͥuatio ułcor¬
ruptio bom in quantum peccatum ẽ. uł
nõ. Si enim in quantum peccatum ẽ cor¬
ruptio bom ẽ. cum corruptio. uł pͥuatio
bom pena sit homini. in quantum gͥ pec¬
catũ ẽ. pena ẽ.ꝙ si ẽ. tunc in quantum
peccatũ ẽ bonum eẽ uidr̃. ⁊ ado eẽ. Si ãt
nõ inquantum peccatũ ẽ corruptio est.
corruptio ẽ.⁊ nõ in quantum peccatũ
ẽ. c̃ nõ sit. nͥ honum p̃t̾ quam in eo qd̃
peccatũ ẽ. G in quantũ bonum ẽ. corrup

Expanded text:
ab eisdem, cum peccatum sit, ut supra dictum est, privatio vel corruptio boni, et omnis actus malus sit peccatum; utrum sit privatio vel corruptio boni in quantum peccatum est; vel non. Si enim in quantum peccatum est, corruptio boni est, cum corruptio vel privatio boni poena sit homini; in quantum ergo peccatum est, poena est. Quod si est, tunc in quantum peccatum est, bonum esse videtur, et a Deo esse. Si autem non in quantum peccatum est, corruptio est, corruptio est, et non in quantum peccatum est, cum non sit bonum, praeterquam in eo quod peccatum est; ergo in q
Abbreviated transcription (Latin):
esse ⁊ pecẽm. qr expeccõ est ⁊ in ordi¬
re. ut requiescendo post laborẽ. eden¬
do post esuriẽ. nec tñ talis delectacio.
est pecẽm: nisi sit inmod̾ata. Sic ⁊̃ de¬
lectacio que est incoitu ꝯuigali. cui ad¬
lotus aqua. eccłiã intrare non debet.
quãius diũse hominũ naciones. de
hac re diũsa senciãt. ⁊ alia custodire
re. ⁊ ab ingressu eccłie paululũ tem¬
ꝑare. Nec hoc dicẽtes culpam deputa¬
mus esse ꝯiugiũ. s qr ipsa licita ad¬
mixtio ꝯiugis. sine uoluptate caris
nõ potest fieri. afacri loci ingͣssu est
abstinendũ. qr uoluptas ipsa sine cul¬

Expanded text:
esse et peccatum, quia ex peccato est et inordire, ut requiescendo post laborem, edendo post esuriem; nec tamen talis delectatio est peccatum, nisi sit immoderata. Sic et delectatio quae fit in coitu conjugali, cui adlotus aqua ecclesiam intrare non debet. Quamvis diversae hominum nationes de hac re diversa sentiant, et alia custodire re, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus esse conjugium: sed quia ipsa licita admixtio conjugis sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu est abstinendum, quia voluptas ipsa sine cul
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. non intendentes pia diligencia:
scͥpture circũstanciã. qua ꝯsid̾ata ꝑcipi
pot̃. quomodo p̃misfa dixit hilarius
Subsequenter.ii. in ead̃ serie ostendit
insp̃u dei. aliq̃n sig̃cari patrem. ut ẽ¬
đr sp̃s dñi suꝑ me. aliq̃n sigc̃ari filiũ.:
ut cum dic̃ in sp̃u dei eicio demonia.
nature sue potestate: se demones eic̃ẽ
dam de sp̃u meo suꝑ omnẽ carnẽ. Qd̃
dicit ꝯsũmatũ fuisse: cũ apłi misso sp̃u:¬

Expanded text:
dicunt, non intelligentes pia diligentia Scripturae circumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem serie ostendit in Spiritu Dei aliquando significari Patrem, ut  Domini super me; aliquando significari Filium, ut cum dicitur: In Spiritu Dei ejicio daemonia, naturae suae potestate se daemones ejicere dam de Spiritu meo super omnem carnem. Quod dicit consummatum fuisse, cum Apostoli Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃atur. si tñ intelligis hetice. quod di¬
uina iratua. non aliud ẽ abhis que sira
sunt. ita: ut insint.⁊ ꝑ illa: in omnibus
est suis. que non insunt. Sua .ii. sunt. ⁊̃
dem nature. ⁊ ead natura: sic̃ supra augĩ

Expanded text:
si tamen intelligis, haeretice, quia divina natura non aliud est ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt etiam sdem naturae et eadem natura; sicut supra Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. uiuens potestas. que nusquã nõ
ad sit. nec desit usquã se omnem ꝑsua e¬
docet. ⁊ sia non alud. quã se ẽẽ sig̾cat.¬
ita ut ubi sua insint. ipse eẽ ꝑfua intel¬
ligatur. Non aut̃ corꝑali modo cũ ali¬
cuiꝰ sit. non ⁊̃ ubiq esse c̃datur. cũ ꝑsua
in omnibus eẽ non desinat. Non aliud ã
sint. quam qd est ipse: que sua s̃. Et ħ.¬

Expanded text:
rtutis vivens potestas, quae nusquam non rtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
est. int̾ naturã. ⁊rem nature. sicut inreb
rum ad dm: nulla est. Et si qua ꝯꝑacionũ
exempla interdum afferuntur. nemo ea
extimet absolute inse. rõnis ꝑfeccionem
ꝯtinere. Non.ii. sensu humano. de deo lo¬
respiciens. inquid non id̾ est natura. ꝙ
nature res. subiciens exempla de ipsis
c̃aturis. Inde ostendens erroris eẽ. sub m̃
hoc: non idem est ds. ⁊ qd̾ dei est. Ac si
dicet. Si ad iustar c̃aturarũ de c̃atore sẽ¬
tis. cog̃is fatĩ. qr non id̾ est ds.⁊ qd̾ dei
est. quod dr̃e: impiũ est. cũ sp̃s di d̾s sit.¬
modos. ut in ead̾ serie subdit. accipiẽda
funt hec. que de deo dñr. ubi euacuãs
opinionẽ eoꝵ qui ita putant aliud esse
đm.⁊ aliud qd̃ dei est. aliud qͥd̾ naturam
dei. ⁊ rem nature. ut est inc̾aturis. aꝑte
aliquid ei simile. cum alicubi erit. alibi
nõ erit. qr id qd̃ est illic ꝯtinetur: ubi
sistens a licui sit. Deus aut̃ in mense uͥ¬

Expanded text:
est inter naturam et rem naturae, sicut in rebus est inter naturam et rem naturae, sicut in rebus rum ad Deum nulla est; et si qua comparationum exempla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo lorespiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub ment secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei estmodos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo dicuntur; ubi evacuans opinionem eorum qui ita putant aliud Deum esse et aliud quod Dei est, aliudque naturam Dei et rem naturae, ut est in creaturis, aperte aliquinon erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fsistens alicubi sit. Deus autem immensae vi
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ sp̃s sig̾r̃atus sit. ⁊ qd̾ ipse sit res uniꝰ
nature patris ⁊ filii: aꝑte ostendit: in qͥ¬
ens ita. hec: id circo sunt demonstrata.
ut quacũq parte henca falsitas se ꝯtu¬
lisset: finibus u̾itatis ꝯcludetur. habitat
.ii. in nb̃. xp̃s. quo habitante habitat d̾s.
⁊ c̃ habitat innb̃ sp̃s xp̃i. non alius tͣn¬
habitat quã sp̃s dei. qd̾ si ꝑ sp̃m .s. xp̃c
turã dei. natura ipsa habitet in nob. in¬
gͥ quomͦ non ex natura unũ s̃. Apaire
ꝓcedit sp̃s u̾itatis. a filio mititur. ⁊ afilio
accipit. s omnra que ht̃ pater filii sũt
Et id circo qui abeo accip̃. dei sp̃s est.⁊¬
ead̾ res ⁊ nature patris ẽ. ⁊ dei excitan
⁊ dei natura. ne arad̾ sit.si pr̃ari potest
In quo docet u̾itas unitatẽ eẽ nature: nõ
solitudinem unionis. Ecce si hec u̾ba dili¬
genter attendas. inuenis sp̃m .s. rem na
turam dei. ubi dr ꝑnaturã di. natura
Itaq intrinitate. non ita distinguendum

Expanded text:
 significatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat enim in nobis Christus, quo habitante habitat Deus; et cum habitat inc turam rei natura ipsa habitet in nobis; inigitur, quomodo non ex natura unum sunt? A patre procedit Spiritus veritatis: a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia, quae habet Pater, Filii sunt: et ideadem res et naturae Patris est, et Dei excitantet Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest in quo docet Veritas unitatem esse naturae, non solitudinem unionis. Ecce si haec verba diligenter attendas, invenis Spiritum sanctumturam Dei, ubi dicitur: Per naturaItaque in Trinitate non ita distinguendum