comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Parauit illa cibos sicut nouerat uelle
patrem illius. & uestibus esau ualde bo¬
nis quas apud se habebat domi induit
eum. Pelliculasq hedorum circunde¬
dit manibus. & colli nuda protexit
Dedit pulmentum. & panes quos coxe¬
rat tradidit Quibus illatis dixit Pa¬
termi: At ille respondit: Audio qͥs¬
esau primogenitus tuus. Peci sicut
prȩcepisti mihi. Surge sede & comede
de uenatione mea. ut benedicat mͥ
anima tua. Rursum isaac ad filiũ¬
suum. quomodo inquit tamcito inue¬
nire potusti filimi: Qui respondit.
Uoluntas dĩ fuit. ut cito mihi occur¬
reret quod uolebam: Dixitq isaac
Accede huc ut tangam te filimi. & ꝓ¬
bem utrum tusis filius meus esau an
non: Accessit ille ad patrem: Et pal¬
pato eo. dixit isaac Uox quidem uox
iacob est. sed manus manus sunt esau
Et non cognouit eum. quia pilosȩ ma¬
nus similitudinem maioris expresse

Expanded text:
elle patrem illius et vestibus Esau valde bonis quas apud se habebat domi induit eum pelliculasque hedorum circumdedit manibus et colli nuda protexit dedit pulmentum et panes quos coxerat tradidit quibus inlatis dixit pater mi et ille respondit audio quEsau primogenitus tuus; feci sicut praecepisti mihi: surge, sede et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Rursum Isaac ad filiusuum: Quomodo, inquit, tam cito invenire potuisti, fili mi? Qui respondit: Voluntas Dei fuit ut cito mihi occurreret quod volebam. Dixitque Isaac: Accede huc, ut tangam te, fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac: Vox quidem, vox Jacob est: sed manus, manus sunt Esau. Et non cognovit eum, quia pilosae manus si
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea. Quos cum oblatos come¬
disset. optulit ei etiam & uinũ. Quo
hausto. dixit ad eũ. Accede ad me. &
da mihi osculum filimi. Accessit. &
osculatus est eum: Statimq ut sen¬
sit uestimentorum illius fraglantiã.
menti & uini Et seruiant tibi popłi.
& adorentte tribus . Esto dominus
fratrum tuorum. & incuruentur ante
te filu matris tuȩ. Qui maledixerit
tibi sit maledictus. & qui benedixerit
tibi benedictionib repleatur: Uix isa¬
ac sermonem impleuerat. & egresso
iacob foras uenit esau. Coctosq de
uenatione cibos. intulit patri dicens.
Surge patermi. & comede de uenatio¬
ne filii tui. ut benedicat mihi anima
tua: Dixitq illi isaac Quis enim estu:
Qui respondit Ego sum filius tuus pri¬
mogenitus esau Ex pauit isa ac stupo¬
re uehementi. & ultra quã credi potest
ammirans ait. Quis igitur ille est qui
dudum captam uenationem attulit
mihi. & comedi ex omĩbus prius quã
tu uenires: benedixiq ei. & erit be¬
nedictus. Auditis esau sermonib pa¬

Expanded text:
. Quos cum oblatos comedisset, obtulit ei etiam vinum, quo hausto, dixit ad eum: Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi. Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam, menti et vini. Et serviant tibi populi, et adorent te tribus: esto dominus fratrum tuorum, et incurventur ante te filii matris tuae: qui maledixerit tibi, sit maledictus; et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleatur. Vix Isaac sermonem impleverat: et egresso Jacob foras, venit Esau, coctosque de venatione cibos intulit patri, dicens: Surge, pater mi, et comede de venatione filii tui: ut benedicat mihi anima tua. Dixitque illi Isaac: Quis enim es tu? Qui respondit: Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest, admirans ait: Quis igitur ille est qui dudum captam venatx omnibus, priusquam tu venires? benedixique ei, et erit benedictus. Auditis Esau sermonibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
ducam crebrius stilum suꝑ faciem eiꝰ.
Dimittam uero reliquias hereditatis
mes. & tradam eas in manu inimicoꝵ
cus Eruntq in uastitate & in rapina
cunctis aduersariis suis. eo quod fecerint
malum coram me & ꝑseuerauerint irri¬
tantes me ex die qua egressi sunt patres
eorum ex egypto usq ad diem hanc:
Insuꝑ & sanguinem innoxium fudit ma¬
nasses multũ nimis donec impleret
herusalem usq ad os. absq peccatis suis
quibus peccare fecit uidam ut faceret
malum coram dño. Reliqua autẽ ser¬
monũ manasse & uniuersa quȩ fecit.
& peccatum eius quod peccauit. non ne
hȩc scripta sunt in libro sermonũ dierũ
regum uida : Dormiuitq manasses
cum patribus suis. & sepultus est in hor¬
to domus suȩ in horto oram. & regna¬
uit ãmon filius eius ꝓ eo.¬

Expanded text:
ducam crebrius stilum super faciem eius ducam crebrius stilum super faciem eius dimittam vero reliquias hereditatis meae et tradam eas in manu inimicorum eius eruntque in vastitate et rapina cunctis adversariis suis eo quod fecerint malum coram me et perseveraverint inritantes me ex die qua egressi sunt patres eorum ex Aegypto usque ad diem hanc insuper et sanguinem innoxium fudit Manasses multum nimis donec impleret Hierusalem usque ad os absque peccatis suis quibus peccare fecit Iudam ut faceret malum coram Domino reliqua autem sermonum Manasse et universa quae fecit et peccatum eius quod peccavit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda dormivitque Manasses cum patribus suis et sepultus est in horto domus suae in horto Aza et regnavit Amon filius eius pro
Abbreviated transcription (Latin):
& in hierusalem quam elegi de cunctis
tribubus isrł ponam nomen meum
in sempiternum. & ultra non faciam
cõmouere pedem isrł de terra quam
dedi patribus eorum. sic tamen si cu¬
stodierint opera omnia quȩ prȩcepi
cis. & uniuersam legem quã manda¬
uit eis seruus meus moyses. Iui uero
non audierunt. sed seducti sunt ama¬
nasse ut facerent malum suꝑ gentes
quas contriuit dñs a facie filiorũ isrł.
Locutusq est dñs in manu seruorum
suorum ꝓphetarum dicens. Quia fecit
manasses rex uida abhominationes istas
pessimas suꝑ omnia quȩ fecerunt amor¬
rei ante eum & peccare fecit etiam ui¬
dam in immunditus suis. propterea¬
hȩc dicit dñs ds̃ isrł. Ecce ego inducã
mala suꝑ hierusalem & uidam. ut qui¬
cunq audierit tinniant ambȩ aures
euis. Et extendam suꝑ hierusalem
funiculum samariȩ & pondus domus
ahab. & delebo hierusalem sicut dele¬
ri solent tabulȩ. Delens uertam. &

Expanded text:
et in Hierusalem quam elegi de cunctis et in Hierusalem quam elegi de cunctis tribubus Israhel ponam nomen meum in sempiternum et ultra non faciam commoveri pedem Israhel de terra quam dedi patribus eorum sic tamen si custeis, et universam legem, quam mandavit eis servus meus Moses. Illi vero non audierunt: sed seducti sunt a Manasse, ut facerent malum super gentes, quas contrivit Dominus a facie filiorum Israel. Locutusque est Dominus in manu servorum suorum prophetarum, dicens: Quia fecit Manasses rex Juda abominationes istas pessimas, super omnia quae fecerunt Amorrhaei ante eum, et peccare fecit etiam Judam in immunditiis suis. Thaec dicit Dominus Deus Israhel ecce ego inducam mala super Hierusalem et Iudam ut quicumque audierit tinniant ambae aures eius et extendam super Hierusalem funiculum Samariae et pondus domus Ahab et delebo Hierusalem sicut deleri solent tabulae delens vertam et
Abbreviated transcription (Latin):
uita. er echias cũ patribus suis. & reg¬
nauit manasses filius eius peos crexuni
nuodecim annorum erat manasses cũ
Nusilre coepisset. & quin quaginta qͥnq
uiis regnauit in hierusalem. nomen
mti s cius aphsiba ꝑecitq malum
iconspectu dñi. uxta idora genti¬
m que deleuit dñs a facie filiorũ
It. Conuersusq est & ȩdificauit ex
ousa quȩ dissipauerat ezechias pater
cius & erexit aras baal. & fecit lucos
sicut fecerat ahab rex isrł. & adorauit
omnem militiam cęli & coluit eam:
caxtruxitq aras in domo dnĩ. de qua
aixit dñs. in hierusalem ponam no¬
men meum. Et extruxit altaria uni¬
uersȩ militiȩ cęli in duobus atriis tẽpli
dñi. & transduxit filium suum ꝑ ignẽ
& ariolatus est. & obseruauit auguria.
& fecit phytones. & aruspices multipli¬
cauit ut faceret malum coram dñõ
airritaret eum. Posuit quoq idolũ
luci quod fecerat in templo dñĩ. suꝑ
quo locitus est dñs ad dauid & ad
salomonem filium eius. In templohoc

Expanded text:
ivitque Ezechias cum patribus suis et regnavit Manasses filius eius pro eo duodecim annorum erat Manasses cum regnare coepisset et quinquaginta quinque annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Aphsiba fecitque malum in conspectu Domini iuxta idola gentium quas delevit Dominus a facie filiorum Israhel conversusqcelsa, quae dissipaverat Ezechias pater ejus: et erexit aras Baal, et fecit lucos, sicut fecerat Achab rex Israel, et adorabit omnem militiam coeli, et coluit eam. Et exstruxit aras in domo Domini, de qua dixit Dominus: In Hierusalem ponam nomen meum. Et exstruxit altaria universae militiae coeli in duobus atriis templi Domini. Et traduxit filium suum per ignem: et ariolatus est, et observavit auguria, et fecit phytones, et aruspices multiplicavit ut faceret malum coram Domino et inritaret eum posuit quoque idolum luci quem fecerat in templo Domini super quo locutus est Dominus ad David et ad Salomonem filium eius in templo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est. Dixit autẽ ezechias ad isaiam.
quod erit signũ quia dñs me sanabit.
& quia ascensurus sum die tertio tẽplũ
dñi : Cui ait isaias. hoc erit signin
a dño. quod facturus sit dñs somon
quem locutus est. Vus ut aseesciatour¬
bra decem lncis. an ut reuentidur io¬
tidem gradibus: Et ait erechias ro¬
cile est umbram crescere decem sines
Nec hoc uolo ut fiat. sed ut rene tier
retrorsum decem gradibus Inuc caur

Expanded text:
est dixerat autem Ezechias ad Esaiam est dixerat autem Ezechias ad Esaiam quod erit signum quia Dominus me sanabit et quia ascensurus sum die tertio templum Domini cui ait Esaias hoc erit signum a Domino quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est vis ut accedat umbra tot lineis, an ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit Ezechias: Facile est umbram crescere decem lineis, nec hoc volo ut fiat; sed ut revertatur retrorsum decem gradibus. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ habere poterat in thesauris sus
ezechias in domo sua & in omni po¬
testate sua. Uenit autẽ isaias ꝓpheta
ad regem ezechiam. dixitq ei quid
dixerunt uiri isti. aut unde uenert̃
ad te : Cui ait ezechias. De terra lon
At ille respondit: quid uiderunt in
domo tua: Ait ezechias. Omnia quȩ
cunq sunt in domo mea uiderunt
Nihil est quod non monstrauerim
eis in thesauris meis. Dixit itaq isa¬
ias ad ezechiam. Audi sermonem
dñi: Ecce dies uenient. & auferent᷑
omnia quȩ sunt in domo tua &
quȩ condiderunt patres tui usq in
diem hanc in babylonẽ. Non remane¬
bit quicquam ait dñs. Sed & de filus
tus qui egredientur ex te quos gene¬
rabis tollent. & erunt eunuchi in pa¬
latio regis babylonis. Dixitq ere¬
chias ad isaiam. Bonus sermo dni
quem locutus est. Sit pax & ueritas
in diebus meis. Reliqua autẽ sermo¬
num erechiȩ & omnis foritudo euis
& quomodo fecerit piscinam &aquę¬
ductum & introduxerit aquas in eb

Expanded text:
quae habere poterat in thesauris suisEzechias in domo sua, et in omni potestate sua. Venit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, dixitque ei: Quid dixerunt viri isti? aut unde venerunt ad te? Cui ait Ezechias: De terra longAt ille respondit: Quid viderunt in domo tua? Ait Ezecuae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit itaque Esaias Ezechiae audi sermonem Domini ecce dies venient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus sed et de filiis tuis qui egredientur ex te quos generabis tollentur et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis dixit Ezechias ad Esaiam bonus sermo Domini quem locutus est sit pax et veritas in diebus meis reliqua autem sermonum Ezechiae et omnis fortitudo eius et quomodo fecerit piscinam et aquaeductum et intr
Abbreviated transcription (Latin):
Habitaculum eius sursum. & subter
brachia sempiterna. Eiciet a facie
tua mimicum. dicetq conterere
Habitabit isrł confidenter & solus.
Oculus iacob in terra frumenti & uini
cȩliꝙ caligabunt rore Beatus tu ifrł
Quissimilis tui popule qui saluaris :¬
In dnõ scutum auxilii tui. & gladius
gloriȩ tuȩ. Negabunt te mimici tui.
& tu eorum colla calcabis: Ascendit
ergo moyses de campestrib moab
suꝑ montem nebo in uerticem fasga
contra hiericho. ostenditq ei dñs om¬
nem terram galaad usq dan. & uni¬
uersam neptalim. terramq effraim
& manasse. & omnem terram usq
ad mare nouissimum. & australem
partem. & latitudinem campi hie¬
richo ciuitatis palmarum usq segor.
Dixitq dñs ad eum: Haec est terra
ꝓ qua iuraui abraham isaae & iacob
dicens. semini tuo dabo eam. Vidi¬
sti eam oculis tuis. & non transibis ad illã:
Iortuusq est ibi moyses

Expanded text:
habitaculum eius sursum et subter habitaculum eius sursum et subter brachia sempiterna eiciet a facie tua inimicum dicetque conterere habitabit Israhel confidenter et solus oculus Iacob in terra frumenti et vini caelique caligabunt rore beatus tu Israhel quis similis tui popule qui salvaris in Domino scutum auxilii tui et gladius gloriae tuae negabunt te inimici tui et tu eorum colla calcabis ascendit ergo Moses de campestribus Moab super montem Nebo in verticem Phasga contra Hiericho ostenditque ei Dominus omnem terram Galaad usque Dan et universum Nepthalim terramque Ephraim et Manasse et omnem terram usque ad mare Novissimum et australem partem et latitudinem campi Hiericho civitatis Palmarum usque Segor dixitque Dominus ad eum haec est terra pro qua iuravi Abraham Isaac et Iacob dicens semini tuo dabo eam vidisti eam oculis tuis et non transibis ad illam mortuusque est ibi Moses
Abbreviated transcription (Latin):
Et zabulon ait. Lȩtare zabulon in
exitu tuo. & isachar in tabernaculis
tuis. Populos ad montem uocabunt.
ibi mimolabunt uictimas iustitiae
Qui inundationẽ maris quasi lac
sugent. & thesauros absconditos hare¬
narum. Et gad ait. Benedictus in
latitudine gad: Quasi leo requieuit.
cepitq brachium & uerticem. & uidit
principatum suum quod in parte sua
doctor esset repositus. qui fuit cum
principibus populi. & fecit iustitias
dnĩ & uidicium suum cum isrt. Dan
quoq ait. Dan catulus leonis. fluet
largiter debasan. Et neptalĩ dixit.
Neptalĩ abundantia ꝑfruetur. & ple¬
nus erit benedictionibus dnĩ. mane
& meridie possidebit. Aser quoꝙ ait.
Benedictus in filuis aser. Sit placens
frĩbus suis. & intinguat in oleo pedẽ
suum. Terrum & ȩs calciamentũ ens
Sicut dies uiuentutis tuȩ: ita & senec¬
tus tua: Non est alius ds̃. ut ds̃ rectissi¬
mus. Ascensor cȩli. auxiliator tuus.
Magnificentia eius discurrunt nubes.

Expanded text:
et Zabulon ait laetare Zabulon in et Zabulon ait laetare Zabulon in exitu tuo et Isachar in tabernaculis tuis populos ad montem vocabunt ibi immolabunt victimas iustitiae qui inundationem maris quasi lac sugent et thesauros absconditos harenarum et Gad ait benedictus in latitudine Gad quasi leo requievit cepitque brachium et verticem et vidit principatum suum quod in parte sua doctor esset repositus qui fuit cum principibus populi et fecit iustitias Domini et iudicium suum cum Israhel Dan quoque ait Dan catulus leonis fluet largiter de Basan et Nepthalim dixit Nepthalim abundantia perfruetur et plenus erit benedictione Domini mare et meridiem possidebit Aser quoque ait benedictus in filiis Aser sit placens fratribus suis tinguat in oleo pedem suum ferrum et aes calciamentum eius sicut dies iuventutis tuae ita et senectus tua non est alius ut Deus rectissimi ascensor caeli auxiliator tuus magnificentia eius discurrunt nubes
Abbreviated transcription (Latin):
uidicia tua o iacob. & legem tuam
difrt Ponent thẏmiama in furore
tuo & holocaustum suꝑ altare tuũ.
Benedic dnẽ fortitudini eius. & ope¬
ra manuum illius suscipe. Percute
dorsa mimicorum eius. & qui ode¬
runt eum non consurgant. Et ben
iamm ait: Amantissimus dñi habi¬
tabit confidenter: in eo quasi in tha¬
lamo tota die morabitur. & inter
humeros illius requiescet. Ioseph qͦꝙ
ait. De benedictione dnĩ terra eius.
de pomis cęli & rore atq abysso subia¬
cente. De pomis fructuum solis ac lu¬
nȩ. de uertice antiquorum montiũ.
de pomis collium ȩternorum. & de
frugibus terrȩ & de plenitudine eus.
Benedictio illius qui apparuit in ru¬
bo ueniat suꝑ caput ioseph. & super
uerticem natarei inter fratres suos.
Quasi primogeniti tauri pulchritu¬
do eius. cornua rinocerotis cornua
illius: In ipsis uentilabit gentes. usq
ad terminos terrȩ: Hȩ sunt multitu¬
dines efframi. & haec milia manasse

Expanded text:
iudicia tua o Iacob et legem tuam iudicia tua o Iacob et legem tuam o Israhel ponent thymiama in furore tuo et holocaustum super altare tuum benedic Domine fortitudini eius et opera manuum illius suscipe percute dorsa inimicorum eius et qui oderunt eum non consujamin ait: Amantissimus Domini habitabit confidenter in eo, quasi in thalamo tota die morabitur, et inter humeros illius requiscet. Joseph quoque ait: De benedictione Domini terra ejus; de pomis coeli, et rore, atque abysso subjacente. De pomis fructuum solis ac lunae. De vertice antiquorum montium, de pomis collium aeternorum: et de frugibus terrae, et plenitudine ejus. benedictio illius qui apparuit in rubo veniat super caput Ioseph et super verticem nazarei inter fratres suos quasi primogeniti tauri pulchritudo eius cornua rinocerotis cornua illius in ipsis ventilabit gentes usque ad terminos terrae hae sunt multitudines Ephraim et haec milia Manasse
Abbreviated transcription (Latin):
Naec est benedictio. qua benędixit
moyses homo dĩ filuis isrł ante mor¬
tem suam: Et ait. Dñs de syna ue¬
nit. & de seir ortus est nobis. Appa¬
ruit de monte pharan. & cum eo scõ¬
rũ milia. In dextera eus ignea lex.
dilexit populos. Om̃s scĩ in manu
illius sunt. & qui appropinquant
pedibus eius accipient de doctrina
illius. Tegem precepit nobis moyses.
hereditati multitudinis iacob Ert
apud rectissimum rex. congregatis
principib populi cum tribubus isrł
Uiuat ruben & non moriatur. & sit
paruus in numero. Hȩc est iudȩ bene¬
dictio Audi dñe uocem uidę. & ad
populum suum introduc eum: Ma¬
nus eius pugnabunt ꝓ eo. & aduitor
illius contra aduersarios eius erit
leui quoꝙ ait. Perfectio tua & doc¬
trina tua a uiro scõ tuo. quem pro¬
basti in temptatione & uidicasti ad
aquas contradictionis. Qui dixit
patri suo & matri suȩ. nescio uos. &
fribus sius ignoro illos & nescierunt
filios suos. hi custodierunt eloquiũ
tuum & pactum tuum seruauerunt.

Expanded text:
aec est benedictio qua benedixit Moses homo Dei filiis Israhel ante mortem suam et ait Dominus de Sina venit et de Seir ortus est nobis apparuit de monte Pharan et cum eo sanctorum milia in dextera eius ignea lex dilexit populos omnes sancti in manu illius sunt et qui adpropinquant pedibus eius accipient de doctrina illius legem praecepit nobis Moses hereditatem multitudinis Iacob erit apud rectissimum rex congregatis principibus populi cum tribubus Israhel vivat Ruben et non moriatur et sit parvus in numero haec est Iudae benedictio audi Domine vocem Iudae et ad populum suum introduc eum manus eius pugnabunt pro eo et adiutor illius contra adversarios eius erit Levi quoque ait perfectio tua et doctrina tua viro sancto tuo quem probasti in Temptatione et iudicasti ad aquas Contradictionis qui dixit patri suo et matri suae nescio vos et fratribus suis ignoro illos et nescierunt filios suos hii custodierunt eloquium tuum et pactum tuum servaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cam eos in montẽ scm̃ meum. & lȩusi¬
cabo eos in domo orationis meȩ. holo¬
causta eorum & uictimȩ eorum place¬
bunt mihi suꝑ altari meo. quia domis¬
mea domus orationis uocabitur cunc¬
tis populis. Ait dñs ds̃ qui congregat

Expanded text:
cam eos in montem sanctum meum, et laetificam eos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae; Holocausta eorum, et victimae eorum, placebunt mihi sumea domus orationis vocabitur cuntis populis ayt Dominus Deus qui congregat
Abbreviated transcription (Latin):
mini. & in pace deducemini. Montes &
colles cantabunt coram uobis laudem.
& omnia ligna regionis plaudent manu
Pro saluinca ascendet abies. & pro urtica
crescet mirtus. Et erit dñs nominatus
in signum eternum. quod non auferet᷑¬
Hȩc dicit dñs. Custodite iudicium & fa¬
cite iustitiam. quia uixta est salus mea
ut ueniat. & iustitia mea ut reueletur.
Beatus uir qui facit hoc. & filius hominis
qui apprebendet istud. custo diens sabbatũ
ne polluat uludn eustodiens manuisu
ne faciat omne malum e manissi
ehus eceẽ egs ugnum aridum. Qua
hec dicit dñs eimuchis. Si eustodu¬
rint sabbata mea & legerint qul io¬
lui & tenuerint foedus meum. VacM
eis in domo mea & in muris mess lou
& nomen melius a filiis & filiabus o¬
men sempiternum dabo eis. quoa
non peribit. Et filios aduenȩ qui ad¬
herent dño ut colant eum & diliqus
nomen eius ut sint ei in seruos. ompe
custodientem sabbatum ne polluat
illud & tenentem foedus meum. addu¬

Expanded text:
mini: et in pace deducemini. Montes et colles cantabunt coram Deo laudem: et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliunca ascendet abies: et pro urtica crescet myrthus. Et erit Dominus nominatus in signum eternum: quod non auferetHaec dicit Dominus: Custodite judicium, et facite justitiam: quia juxta est salus mea, ut veniat, et justitia mea, ut reveletur. Beatus vir, qui facit hoc, et filius hominis, qui apprehendet istud: Custodiens sabbatum, ne polluat illud, custodiens manus suas, ne faciat omne malum. Et non dichus: Ecce ego lignum aridum. Quia haec dicit Dominus eunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus: Nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: Omnem custodientem sabbatum ne polluat illud, et tenentem foedus meum: Addu
Abbreviated transcription (Latin):
bestiȩ saltus . Speculatores eius cȩci
om̃s nescierunt. uniuersi canes muti
non ualentes latrare. Uidentes uana
dormientes & amantes somnia. & canes
impudentissimi nescientes saturitatem
Ipsi pastores. ignorauerunt intellegentiã
Om̃s in uiam suam declinauerunt unꝰ¬
quisq ad auaritiam suam a summo
usq ad nouissimum. Uenite sumamus
uinum & impleamur ebrietate. & est
sicut hodie sic & eras & multo amplius
ustus perit. & nemo est

Expanded text:
s eius caeci omnes nescierunt universi canes muti non valentes latrare videntes vana dormientes et amantes somnia et canes inpudentissimi nescierunt saturitatem ipsi pastores ignoraverunt intellegentiam omnes in viam suam declinaverunt unusquisque ad avaritiam suam a summo usque ad novissimum venite sumamus vinum et impleamur ebrietate et erit sicut hodie sic et cras et multo amplius iustus perit et nemo est
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego creaui fabrum suffiantẽ inigne
prunas. & proferentẽ uas in opussuum:
Et ego creaui interfectorem ad disper¬
dendum. Omne uas quod fictum est
contra te non dirigetur. & omnem lin¬
guam resistentem tibi in udicio iudica¬
bis. Hȩc heredditas seruorum dni. & iustitia
eorum apud me dicit dñs . Cxxxx¬

Expanded text:
Ecce ego creavi fabrum sufflantem in igne prunas, et proferentem vas in opus suum, et ego creavi interfectorem ad disperdendum. Omne vas, et quod fictum est contra te, non dirigetur: et omnem linguam resistentem tibi in judicio, judicabis. Haec haereditas servorum Domini, et justitia eorum apud me, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
sciui. & furorem tuum contra me In¬
sanisti in me. & superbra tua ascendit
in aures meas. Ponam itaq circulũ
in naribus tiuis & chamum in labis tu¬
is. & recducam te in uiam per quã ueni¬
sti Tibi autẽ ezechia hoc erit signum
Comede hoc anno quod repereris. in
secundo autẽ anno quȩ sponte nascun¬
tur. Porro in anno tertio seminate
& metite. plantate uineas & comedite
fructũ earum: Et quodcumq reliqu̾ũ
fuerit de domo uida mittet radicẽ
deorsum. & faciet fructũ sursũ. De hie¬
rusalem quippe egredientur reliquiȩ.¬
& quod saluetur de monte syon. Telus
dnĩ exercitiuum faciet hoc Quã obrẽ
hȩc dicit dñs de rege assyriorũ. Non
in gredietur urbem hanc. nec mittet
in eam sagittam. nec occupabit eã
clipeus. nec circundabit eam munitio.
Per uiam qua uenit reuertetur. & ci¬
uitatem hanc non ingredietur. dicit
dñs. Protegamq urbem hanc. & sal¬
uabo eam ꝓpter me & propter dauid
seruum meum.¬

Expanded text:
scivi et furorem tuum contra me inscivi et furorem tuum contra me insanisti in me et superbia tua ascendit in aures meas ponam itaque circulum in naribus tuis et camum in labris tuis et reducam te in viam per quam venisti tibi autem Ezechia hoc erit signum comede hoc anno quod reppereris in secundo autem anno quae sponte nascuntur porro in anno tertio seminate et metite plantate vineas et comedite fructum earum et quodcumque reliquum fuerit de domo Iuda mittet radicem deorsum et faciet fructum sursum de Hierusalem quippe egredientur reliquiae et quod salvetur de monte Sion zelus Domini exercituum faciet hoc quam ob rem haec dicit Dominus de rege Assyriorum non ingredietur urbem hanc nec mittet in eam sagittam nec occupabit eam clypeus nec circumdabit eam munitio per viam qua venit revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus protegamque urbem hanc et salvabo eam propter me et propter David servum meum
Abbreviated transcription (Latin):
tus est dñs de eo: Spreuit te & subsanna¬
uit te uirgo filia syon. post tergũ tuũ
caput mouebit filia hierusalem: Cui
exprobrasti. & quẽ blasphemasti: con¬
tra quẽ exaltasti uocemͭ & leuasti in
excelsum oculos tuos: Contra scm isrł.
Per manum seruorum tuorum exꝓ¬
brasti dñm. & dixisti. In multitudine
curruum meorũ ascendi excelsa mon¬
tium in sũmitate libani. & succidi subli¬
mes cedros eius. electas abietes eius. &
ingressus sum usq ad terminos eius.¬
& saltum carmeli eius ego succidi. &
bibi aquas alienas. & siccaui uestigus
pedũ meorum om̃s aquas clausas.
Nunquid non audisti quid ab initio
fecerim ex diebiis antiquis: plasmaui
illud. & nunc adduxi: Eruntq in rui¬
nam collium pugnantium ciuitates
munitȩ. & qui sedent in eis humiles ma¬
nu contremuerunt & confusi sunt. facti
sunt quasi foenũ agri & uirens herba
tectorum. quȩ arefacta est antequam
ueniret ad maturitatem. Habitaculũ
tuum & egressum & introitum ego prȩ¬

Expanded text:
tus est Dominus de eo sprevit te et subsannavit virgo filia Sion post tergum tuum caput movit filia Hierusalem cui exprobrasti et quem blasphemasti contra quem exaltasti vocem et elevasti in excelsum oculos tuos contra Sanctum Israhel per manum servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine curruum meorum ascendi excelsa montium in summitate Libani et succidi sublimes cedros eius electas abietes eius et ingressus sum usque ad terminos eius saltum Carmeli eius ego succidi et bibi aquas alienas et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas numquid non audisti quid ab initio fecerim ex diebus antiquis plasmavi illud et nunc adduxi eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitae et qui sedent in eis humiles manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt quasi faenum agri et virens herba tectorum quae arefacta est antequam veniret ad maturitatem habitaculum tuum et egressum tuum et viam tuam ego prae
Abbreviated transcription (Latin):
quia auditum pessimum audierunt
Turbati sunt in mari. sollicitudine qui:¬
escere non potuit. Dissoluta est damascus.
uersa in fugam. tremor apprȩhendit eam
Angustia & dolores tenuerunt eam. qua¬
si parturientem: Quomodo derelique¬
runt ciuitate̾m laudabilem. urbem lȩ¬
dñs exercituum: Et suecendam ignem
in muro damasci. & deuorabit moenia
benacdab¬
CLII.AD CEDAR
ETAD REGNA ASOR QUS
PERCUSSIT NABUCHODONOSOR

Expanded text:
quia auditum pessimum audierunt; Turbati sunt in mari: prae sollicitudine quiescere non potui. Dissoluta est Damascus versa in fugam, tremor apprehendit eam: angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem. Quomodo dereliquerunt civitatem laudabilem, urbem laeDominus exercituum. Et succendam ignem in muro Damasci, et devorabit moenia Benadad. AD CEDAR, ET AD REGNA ASOR, Quae percussit Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
foueam heritius & enutriuit catulos
& circũ fodit & fouit in umbra eus
Illuc congregati sunt milui alter ad
alterum. Requirite diligenter in ubro
dñi & legite: unum ex eis non desurt
alter alterum non quȩ siuit quia qͥd
ex ore meo procedit ille mandauit.
& sp̃s eius ipse congregauit ea. & ipse
eam illis in mensuram. Usq in ȩternũ
possidebunt eam. in generatione &ge¬
neratione habitabunt in ea. Ixxxu¬

Expanded text:
foueam ericius, et nutriuit catulos, foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad alterum. Requirite diligenter in libro Domini, et legite, unum ex eis non defuit, alter ad alterum non quaesivit: quia quod ex ore meo procedit, ille mandavit, et spiritus ejus, ipse congregavit ea. Et ipse us divisit eam illis in mensura, usque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
rum & hyrcorum. de sanguine medul¬
latorum arietum. Uictima enĩ dnuĩ
in bosra. & interfectio magna in terra
edom: Et descendent unicornes cum
eis. & tauri cum potentibus. In ebria¬
bitur terra eorum sanguine. & humus
eorum adipe pinguium. quia dies ulti¬
onis dñi. annus retributionũ udicu
syon. Et conuertentur torrentes eius
inpicem. & humus eius in sulphur
Et erit terra eius in picem ardentem
nocte & die. non extinguetur in sempiter¬
num: Ascendet fumus eius a generatione
bunt onocrotalus & hericius. & hybix
& coruus habitabunt in ea. Et exten¬
detur suꝑ eam mensura ut redigatur
ad nihilum. & perpendiculum inde¬
solationẽ Nobules eius non erun lo
regem potius inuocabunt. & om̃soroi¬
cipes eius erunt in nihilum. Es om¬
entur in domibus euis spinȩ & irtie
& paluirus in munitionibus eius ce
strutionum Et occurrent demoni
onocentaurus & pilosus clamabon
alter ad alterum Ibi cubabit ania
& inuenit sibi requiem: Ibi habustu

Expanded text:
rum et hircorum de sanguine medulrum et hircorum de sanguine medullatorum arietum victima enim Domini in Bosra et interfectio magna in terra Edom et descendent unicornes cum eis et tauri cum potentibus inebriabitur terra eorum sanguine et humus eorum adipe pinguium quia dies ultionis Domini annus retributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione bunt illam onocrotalus et ericius et ibis et corvus habitabunt in ea et extendetur super eam mensura ut redigatur ad nihilum et perpendiculum in desolationem nobiles eius non erunt ibi regem potius invocabunt et omnes principes eius erunt in nihilum et orientur in domibus eius spinae et urticae et paliurus in munitionibus eius et struthionum. Et occurrent demonia, onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt funiculi tui. sed non prȩualebt̃
Sic erit malusituus. ut dilatare signũ
non queas. Tunc diuidentur spolia
prȩdarum multarum. Claudi diripi¬
ent rapinam. nec dicet uicinus elan¬
gui: populus qui habitat in ea. aufe¬
retur ab eo iniquitas. LxxxIi
Iccedite gentes & audite. & populi
dttendite Audiat terra & plenitudo
eius. orbis & omne germen eius. quia
in dignatio dñi suꝑ om̃s gentes. & furor
suꝑ omnem militiam eorum: Interfe¬
cit eos. & dedit eos in occisionẽ Inter
fecti eorum proicientur. & de cadaue¬
ribus eorum ascendet foetor. Tabe¬
scent montes a sanguine eorum. & ta¬
bescet omnis militia cȩlorum. Et cõ¬
plicabuntur sicut liber cęli. & omnis
militia eorum defluet sicut defluit
folium de unea & de ficu. qm̃ ine¬
briatus est in cȩlo gladius meus. Ecce
suꝑ idumeam descendet. & suꝑ popu¬
lum interfectionis meȩ ad uidiciũ.
Gladius dñi repletus est sanguine.
mcrassatus est adipe. de sanguine agno¬

Expanded text:
sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient rapinam. Nec dicet vicinus: Elangui: populus qui habitat in ea, auferretur ab eo iniquitas. Cap. XXXIV. Accedite, gentes, et audite, et populi, attendite: Audiat terra, et plenitudo ejus: orbis, et omne germen ejus. Quia indignatio Domini super omnes gentes, et furor super universam militiam eorum: interfecit eos, fecti eorum projicientur, et de cadaveribus eorum ascendet foetor: Tabescent montes a sanguine eorum. Et tabescet omnis militia coelorum, Et complicabuntur sicut liber coeli: et omnis malitia eorum defluet, sicut defluit folium de vinea et de ficu. Quoniam inebriatus est in coelo gladius meus: Ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium gladius Domini repletus est sanguine incrassatus est adipe de sanguine agno
Abbreviated transcription (Latin):
ne uideat malum. iste in excelsis habi¬
tabit. mimimenta saxorum sublimitas
eius. Panis ei datus est. aquȩ eius fideles
sunt: Regem in decore suo iudebunt.
oculi eius cernent terram delonge. cor
tuum meditabitur timorem. Lixxxii¬
Ibi est litteratus. ubi est legis uerba
Uponderans. ubi doctor paruulorum:
Populum impudentem non uidebis.
populum alti sermonis. ita ut non possis
intellegere disertitudinem linguȩ eius.
in quo nulla est sapientia:. Lxxxii.
nostrę. Oculi tui uidebunt hierusa¬
lem habitationem opulentam. taber¬
naculum quod nequaquã transferri
poterit. nec auferentur claui eius in sem¬
piternum. & om̃s funiculi eius non rũ¬
pentur: quia solũ modo ibi magnificus
dñs ds̃ noster: Hocus fluuiorum. riui
latissimi & patentes: Non transibit ꝑ
eum nauis remigium. neq trieris
magna transgredietur eum. Dñs enĩ
udex noster: dñs legifer noster Dñs
rex noster: ipse saluabit nos. Laxati

Expanded text:
ne videat malum. Iste in excelsis habine videat malum. Iste in excelsis habitabit munimenta saxorum sublimitas eius: panis ei datus est aque ejus fideles sunt. Regem in decore suo videbunt, oculi eius cernent terram de longe: cor tuum meditabitur timore. Ubi est literatus ubi legis ubi verba ponderans: ubi doctor parvulorum. Populum imprudentem non videbis, populum altis sermonibus: ita ut non possis intelligere dissertitudinem lingue eius in qua nulla est sapientia. Respice Satis nostre: oculi tui videbunt Iherusalem habitationem opulentam. Tabernaculum quod nequaquam transferri poterit nec auferentur clavi eius in sempiternum: et omnes funiculi eius non rumpentur. Quia solummodo ibi magnificus Dominus noster locus flubiorum: rivi latissimi et patentes: Non transibit per eam navis remigum, neque trieris magna transgredietur eum. Dominus enim judex noster, Dominus legifer noster, Dominus rex noster: ipse salvabit nos. Laxati
Abbreviated transcription (Latin):
cce uidentes clamabunt foris. angeli
pacis amare flebunt: Dissipatȩ sunt uiȩ.
cessauit transiens ꝑ semitam: Irritum
factum est pactum. proiecit ciuitates.
non reputauit homines. Luxit & elan¬
guit terra. confusus est libanus & ob¬
sorduit. Et factus est saron sicut deser¬
tum. & concussa est basan & carmelus.
Nunc consurgam dicit dñs. nunc exal¬
tabor nunc sublimabor. Concipietis
ardorem. parietis stipulam: Spiritus
uester ut ignis uorabit uos. & erunt po¬
puli quasi de incendio cinis. Spinae
congregatȩ. igni comburentur. Audite
qui longe estis quȩ fecerim. & cognoscite
uicimi fortitudinem meam. Conterriti
sunt in syon peccatores. possedit timor
hypochritas. Quis poterit habitare de
uobis cum igne deuorante : quis habi¬
tabit ex uobis cum ardoribus semptter¬
nis : qui ambulat in iustitus & loquit᷑
ueritatem. qui proicit auaritiam ex
calumnia & excutit manus suas ab om̃i
munere. qui opturat aures suas ne au¬
diat sanguinem & claudit oculos suos

Expanded text:
identes clamabunt foris, angeli pacis amare flebunt. Dissipatae sunt viae, cessavit transiens per semitam, irritum factum est pactum, Projecit civitates, non reputavit homines. Luxit, et elanguit terra: confusus est Libanus, et obsorduit, et factus est Saron sicut desertum: et concussa est Basan, et Charmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam: spiritus vester ut ignis vorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis, spinae congregatae igni comburentur. Audite, qui longe estis, quae fecerim, et cognoscite, vicini, fortitudinem meam. Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis? Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, Qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere, Qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit ocul
Abbreviated transcription (Latin):
Confortate manus dissolutas. & genua
debilia roborate. Dicite pusillanimis.
Confortamini. nolite timere Ecce ds̃
uester ultionem ad ducet retributions
dis̃ ipse ueniet & saluabit uos Tunc are¬
rientur oculi cȩcorum. & aures surdo
rum patebunt.: Tunc saliet sicut cer¬
uus claudus. & aperta erit lingua mu¬
torum: Quia scissȩ sunt in deserto aquȩ
& torrentes in solitudine. & quȩ erat
arida instagnum. & sitiens in fontes
aquarum : In cubilibus in quibꝰ prius
dracones habitabant. orietur iuror
calami & iunci. Et erit ibi semita &
uia. & uia scã uocabitur. Non trans¬
bit ꝑ eam pollutus. & hȩc erit nobis
directa uia ita ut stulti non errent ꝑ
cam: Non erit ibi leo & mala bestiua
non ascendet ꝑ eam. nec inuenietue
ibi. Et ambul abunt ꝑeam. qui libs¬
rati fuerint & redempti a dño Con

Expanded text:
Confortate manus dissolutas, et genua debilia roborate. Dicite pusillanimis , confortamini, et nolite timere, ecce Deus vester ultionem adducet retributionis: Deus ipse veniet, et salvabit vos . Tunc aperientur oculi caecorum, et aures srum patebunt. Tunc saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum, Quia scissae sunt in deserto aquae, et torrentes, in solitudine. Et quae erat arida, erit in stagnum. et sitiens in fonaquarum. In cubilibus in quibus prius dracones habitabant horietur viror calami et iunci: et erit ibi semita et via et via sancta vocabitur. Non transibit per eam pollutus set hec erit nobis directa via: ita ut stulti non errent per eam. Non erit ibi leo et mala bestia non ascendet per ea: nec invenietur ibi. Et ambulabunt qui liberati
Abbreviated transcription (Latin):
scriba & iohe filius asaph a cõmentariis
ad ezechiam scissis uestibus. & nuntiaue¬
runt ei uerba rabsacis . Et factum est
cum audisset rex ezechias. scidit uesti
menta sua & obuolutus est sacco. & in¬
trauit in domum dñi. Et misit helia¬
chim qui erat suꝑ domum & sobnam
scribam & seniores de sacerdotibus oꝑ¬
tos saccis ad isaiam filium amos pro¬
phetę. Et dixerunt ad eum: Hȩc dicit
etechias. Dies tribulationis & correpti¬
onis & blasphemiȩ dies hȩc. quia uene
non est parienti:. Si quomodo audiat
dñs ds̃ tuus uerba rabsacis. quem misit
rex assyriorum dominus suus ad blas¬
phemandum dm̃ uiuentem & expro¬
brandum sermonibus quos audiuit dñs
ds̃ tuus. Teua ergo orationem: pro re¬
liquiis quȩ repertȩ sunt. Et uenerunt
serui regis ez echiȩ ad isaiam:. Et dixit
ad eos isaias. Hȩc dicetis domino ur̃o.
hȩc dicit dñs. Ne timeas a facie uerboꝵ
quȩ audisti. quibus biasphemauerunt

Expanded text:
scriba et Joahe filius Asaph a commentariis scriba et Joahe filius Asaph a commentariis ad Ezechiam scissis vestibus, et nuntiarunt ei verba Rabsacis. Et factum est cum audmenta sua et obvolutus est sacco et intravit in domum Domini et misit Eliachim qui erat super domum et Sobnam scribam et seniores de sacerdotibus opertos saccis ad Isaiam filium Amos prophetam et dixerunt ad eum haec dicit Ezechias dies tribulationis et correptionis et blasphemiae  Al. pariendi. Si quomodo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem, et exprobrandum sermonibus, quos audivit Dominus Deus tuus. Leva ergo orationem pro reliquiis, quae repertae sunt. Et venerunt servi regis Ezechiae ad Isaiam. Et dixit ad eos Isaias: Haec dicetis domino vestro: Haec dicit Dominus: Ne timeas a facie verborum, quae audisti, quibus blasphemarunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe in duodecim ꝓpħarum uo¬
luminẽ sunt ẽ quib ires in princi¬
pio lemna idẽ pondus titulum habẽt.
Naum abbacue & malachias: Porro
zacharias in medio. & circa sinem du¬
os huiuscemodi ponit titulos. equi¬

Expanded text:
e in duodecim prophetarum volumine sunt, e quibus tres in principio λῆμμα, id est, pondus, titulum habent: Naum, Abacuc, et Malachias. Porro Zacharias in medio et circa finem duos hujuscemodi ponit titulos, e
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ nesciens iuidicia dei inuestiga¬
bilia. & ꝓfundum diuitiarum sapien¬
tie & scientie dei. quod ñ ita uideat
ds̃ ut uidet homo. Nomo tantum
presentia respicit: deus futura & et̃¬
na cognoscit. Et quomͦ si egrotus
& estuans febrib aquam frigidam
postulet. & dicat ad medicumꝰ. Uim
patior crutior exanimor: usque quo
medice clamabo & ñ exaudies. & re¬
spondeat ei sapientissimus & clemen¬
tissimus medicus. Scio quo temꝑe
modo: quia miscđia ista crudelitas est
& uoluntas tua contra te petit. Ita &e
ta atq mensuras. interdum ñ exari¬
dit damantem. ut eum ꝓbet & eum
prouocet magis ad rogandum. & qua¬
si igne excoctum. ustiorem & puriorẽ
faciat: Quod intelligens apr ostolus
scdm id qł miscłiam est consecut᷑
dolore. Et cum iheremias dicit tribu¬
lationem & miscdiam inuocabo. ut
quomodo ut aluis inuocat dm̃: sic
sanctus uir & bellator inuictus ad
ȩxercendum se & ꝓbandum tribulati¬
onem & miseriam in uenire desiderat

Expanded text:
stigabilia , et profundum divitiarum sapientiae et scientiae ejus, quod non ita videat Deus ut videt homo. Homo tantum praesentia respicit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempormodo, quia misericordia ista crudelitas est, 592 et voluntas tua contra te petit. Ita et ra atque mensuras, interdum non exaudit clamantem, ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum justiorem et puriorem faciat. Quod intelligens apostolus secundum id quod misericordiam est consecutus dolore. Et cum Jeremia dicit: Tribulationem, et miseriam invocabo. Ut quomodo alius invocat Deum: sic sanctus vir et bellator invictus, ad exercendum se et probandum, tribulationem et miseriam venire desideret
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ amabilis dñi est. uocat᷑ am¬
pleratio uel in certam̃ & luctamen. &¬
ut ita dicam ampleru cũ deo con¬
grecditur amplexantis. id est luc tantis
sortitus est nomen: Nullus enim
tam audaci uoce ausus est deum ad
disceptationẽ iusticie ꝓuocare & dice¬
re ei cur in reb humanis & in mun-¬
di istius tanta rerum uersatur iniqui¬
ens & ñ saluabis. Quare ostendi¬
sti michi mniquitatem dolorem uide¬
uersum iustum: ideo egreditur iudiciũ
ꝑuersum: Uides qͦd temeraria uox sit.
& quodammꝰ blasphemantis creatorem
suum ad udicium ꝓuocare : & uas

Expanded text:
eo quod amabilis Domini est, vocatur amplexatio: vel quod in certamen et luctam, et ut ita dicam amplexum cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare et dicere ei: Cur in rebus humanis, et in mundi istius πολιτείᾳ tanta rerum versatur iniquiens, et non salvabis? Quare ostendisti mihi iniquitatem et laborem videaevalet adversus justum: ideo egreditur judicium perversum . Vides quod temeraria vox sit et quodammodo blasphemantis, sic Creatorem suum ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphete uisio est. & aduersum moy¬
tani dognia ꝑuersum. Intelligit qd
uidet nͣ amens loquitũr nͦ imorem
in sanientium feminar̃ dat sine m̃te
taceant qui piꝰ loquebant᷑. Et statim.
Ex qua re intelligit᷑ cum quis reticere
uoluntate scit. & alteri locum dat ad
loquendum. posset loqui & tacere cũ
uelit Cum aũt in extasi id ẽ inuitꝰ
lo quit᷑. nec loqui nec tacere in sua

Expanded text:
phetae visio est, et adversum Montani dogma perversum intelligit quod videt: nec ut amens loquitur, nec in morem insanientium feminarum dat sine mente taceant qui prius loquebantur . Et statim: Ex quo intelligitur, cum quis voluntate reticet, et alteri locum dat ad loquendum, posse et loqui et tacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Interim scdm litteram causat᷑
atur. quare clamet ppłs & ñ audiat᷑.
uociferet᷑ ad dñm oppressus a chalde¬
is & ñ saluetur. quare etiam ipse
tur ad hoc iurerit. & huc usq per¬
ductus sit: ut iniquitatem hostiũ
& sium uideat laborem Cur in ui¬
sticia p̃ualeat aduersum se: & ħ dic̃
p̃mentis angustia. nesciens aurum
igne conflari. & tres pueros de cami¬
no puriores exisse quam intrauerãt.
ed & hoc generaliter accipere possumꝰ.
quod ex ꝑsona humane in patientie¬

Expanded text:
 Interim secundum litteram causaturatur? Quare clamet populus, et non exaudiatur? vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur? Quare etiam ipse tur, ad hoc vixerit, et hucusque perductus sit, ut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et generaliter accipere possumus, quod ex persona humanae impatienti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħi̾am hanc esse contra babilonem
sequitur uaticinium habuit contra
niniuem & assyrios. qui uastauerãt
decem tͥbus quȩ uocant᷑ isrł: ita et¬
abbacut ꝓpħiam habeat aduersũ ba

Expanded text:
iam esse contra Babylonem,sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaverunt decem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam habeat adversu
Abbreviated transcription (Latin):
eius & timeas eum: Dñs enim ds̃ tuus
introducet te in terram bonam. ter
fluiiorum abẏssi. terram frumenti
ordei ac uinearum. in qua ficus &
mala granata & oliueta nascuntur
terram olei ac mellis. ubi absq ulla pe
lapides ferrum sunt & de montib eus
ȩris metalla fodiuntur. ut cum come¬
deris & satiatus fueris. benedicas dño
dõ tuo ꝓ terra optima quã dedit tibi
bserua & caue ne quando xx ui¬
obliuiscaris dñi dĩ tui. & neglegas man¬
data eius atq uidicia & cęrimonias
quas ego prȩcipio tibi hodie. ne postquã
comederis & satiatus fueris. domos pul¬
chras ȩdificaueris & habitaueris in eis.
habuerisq armenta & ouium greges.
argenti & auri cunctarumꝙ rerum
copiam. eleuetur cor tuum. & non
reminiscaris dñi dĩ tui qui eduxit te¬
de terra egypti de domo seruitutis.
& ductor tuus fuit in solitudine mag¬
na atq terribili. in qua erat serpens
flatu adurens & scorpio ac dẏpsas. &

Expanded text:
ejus, et timeas eum. Dominus enim Deus tuus ejus, et timeas eum. Dominus enim Deus tuus introducet te in terram bonam, terrfluviorum abyssi: terram frumenti, hordei, ac vinearum, in qua ficus, et mala granata, et oliveta nascuntur: terram olei ac mellis. Ubi absque ulla pelapides ferrum sunt, et de montibus ejus aeris metalla fodiuntur: ut cum comederis et satiatus fueris, benedicas Domino Deo tuo pro terra optima, quam dedit tibibserua et caue, ne quando obliuiscaris domini dei tui et neglegas mandata eius atque iudicia et caerimonias, quas ego praecipio tibi hodie: ne postquam comederis et satiatus fueris, domos pulchras aedificaueris et habitaueris in eis, habuerisque armenta et ouium greges, argenti et auri cunctarumque rerum copiam, eleuetur cor tuum, et non reminiscaris domini dei tui. Et de terra Aegypti, de domo servitutis, et ductor tuus fuit in solitudine magna atque terribili, in qua erat serpens flatu adurens, et scorpio ac dipsas, et