comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinis querebant:ad
uiam illos ueritas reuo¬
cat perꝙ̃ ad celsitudinem
peruenirent. Ac si dicatur.
iam uos locus delectat cel¬
situdinis: sed prius nia
oxerceat laboris. Per calicẽ
pertingitur ad maiestatẽ:
si mens nr̃a appetit quod
demuleet prius bibite qd
dolet. Sic sit per amarum
poculum confecionis: ꝑ¬
uenitur ad gaudium sa¬
lutis. iani non dicam uoˢ
seruos: qui a senus nescit
quid faciat dominus euiͤ.

Expanded text:
celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ie felix sanctus ex re¬
gali prosapia. pr̃e
stra maria cecilie regine
unguane origiiem suã
trahens: altum sui generis
recusauit sapere: humilia
semper diligens et amplec¬
tens. Scichãt namq ꝙ ex¬
celsus dominus alta de lõ¬
ginquo prospiciens hu¬
milia respicit euitino. Qͣ¬
ꝙͣ autem singula precla¬
ra opera lucide uite sue.
uerbis parcis explicari ñ
possint: aliqua tamen de
quam plurib ad utilita¬
tem legencium referam.
ut ex hiis deum patrem
glorificent et in hiis reppe¬
nant uiuendi regulam.

Expanded text:
ic felix sanctus ex regali prosapia patrestra Maria Siciliae regina et Hungariae originem suam trahens, altum sui generis recusavit sapere, humilia semper diligens et amplectens. Sciebat namque, quod excelsus Dominus, alta de longinquo perspiciens, humilia respicit e vicino. Quamquam autem singula praeclara opera lucidae vitae suae verbis paucis enarrari non possint, aliqua tamen de quamplurimis ad utilitatem legentium referemus, ut ex iis Deum patrem glorificent et in iis reperiant vivendi regulam,
Abbreviated transcription (Latin):
codem reperiens: confusus
abscessit. Quid ergo de nob̾
peccatoribus ert: si tantũ
sacerdotem uoluit pars ĩi
loquente notat tempus
archidyaconus: turonis
ut inquireret. Qui ueniẽs
co die horaqz manifestissi¬
me cognouit transisse bea¬
tum uirum: quo sanctus
seucrinus audiuit psallẽ¬
cium chorum. Sed et si ad
seuerini recuiramus hy¬
storiam. ipsa hora cũ sibi
scripsit: cum libro uite sue
fuisse reuclatum.

Expanded text:
eodem reperiens, confusus eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tanto sacerdoti voluit pars inimloquente notavit tempus archidiaconus, et Turonos  inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Severi recurramus historiam, ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae suae fuisse revelatum.
Abbreviated transcription (Latin):
et per cuncta laudabilis:
dum dic dominico loca
sancta ex consuctudine
post matutinos cum suis
clericis curuiret: illa hora
obiit audiuit chorum ca-¬
nentium in sublimi. Uoca¬
toq archidyacono interro¬
gat. si aures cius percuterĩt
uoces: quas ille attencius
audiret. aespondit. Ncqua¬
quami. Tunc ille. diligent
xchidixiconus autẽ
cepit suisum collũ
crtendere. aures crigere: et sr̃
summos articulos baculo
sustentante stare. Sed credo
cum non fuisse equalis me¬
riti: a quo hec non merebã¬
tur audiri. Tunc prostrati
ut hoc ci diuma pictas au¬
dire permitteret. Erectis autẽ
rursum: interrogat senex
Quid audis: uiait. Uo¬
ces psallencium tanqmͣ
in celo audio: sed quidsit
prorsus ignoro. Cii ille.
Ego tibi quid sit narrabo.
cominus nicus martinꝰ
cpiscopus migrauit er hoc
mundo: et nunc angeli ca¬
nendo cum deferunt in excel¬
tut parumper mo¬
ra esset ut hec audirẽ¬
tur. dyabolus cum cum ĩ¬
iquis angelis retinere tẽp¬
tauit. nichilqz suum in

Expanded text:
et per cuncta laudabilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis clericis circumiret, illa hora obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, rchidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelt ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in
Abbreviated transcription (Latin):
postremo a circumstãtib
cpĩs ire conpulsus descen¬
dit ad domum puelle in¬
gens turba preforibz expec¬
tans: quid nam seruus¬
dei esset acturus. Ac primũ
que crant illius familia¬
ria: in istusmodi rebus
arma solo prostratus ora¬
uit. Deuide egram intucus:
dan sibi olcum postulat.
Quod cum benedixisset in
os puelle im sancti liqͦriᷤ
infudit: statunq uox red¬
dita est. ẽunc paulatim. sĩ¬
gula contactu cius ceperũt
surrexit

Expanded text:
postremo a circumstantibus postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquoris infundit, statimque uox reddita est. tunc paulatim singula contactu eius coeperuntsurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
Quesla dira parali¬
sis igritudine tenebatur:
ita ũt iam ꝑ multumtẽ¬
pus nullo ab humanos
usus corporis olacio fun-¬
geretur. Onmi ex parte pͥ¬
mortua: uix tenui spiri¬
tu palpitabat. Tristes ad
solam funcris expectacio¬
nem assistebant propin¬
qui: cum subito nuncia¬
tur ad cuuitatem illam
uenisse martinum. Quod
cucurrit ex animi profi¬
lia rogaturus: et forte ra
martinus iã eccłiã fu̾at ĩ¬
gressilᷤ. Ibi inspectante po
pulo multisq aliis epĩs
presentibus ciulans senex
genua euis amplectitur
dicens: filia mea moritur
misero genere languoris.
Et quod ip̃a est morte cru¬
delius. solo spũ niut: iã
carne pre mortua. Rogo
ut cas ad eam: atqz bene¬
dicas. Confidocium: qd̃
pexte sit reddenda sanitati.
confusus obstu-¬
puit: et refugit dicẽs: hoc
sue non cec uirtutis. sed il¬
los crrare iudicio: et non
esse se dignum per quem
dominus signum uirtutiᷤ
ostenderet. Perstare uchemẽ¬
tius flens pater cepit etora¬
re: ut exanumẽ iusitaret.

Expanded text:
quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut jam per multum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte premortua, vix tenui spiritu palpitabat. Tristes ad solam funeris exspectationem assistebant propinqui, cum subito nuntiatur ad civitatem illam venisse Martinum. Quod cucurrit exanimis, pro filia rogaturus. Et forte MaMartinus iam ecclesiam fuerat ingressus. ibi inspectapulo multisque aliis episcopis praesentibus, ejulans senex genua ejus amplectitur, dicens: Filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu vivit, jam carne praemortua; rogo ut eam adeas, atque benedicas, confido enim quod per te reddenda sit sanitati. onfusus obstupuit, et refugit dicens: Hoc suae non esse virtutis; senem errare judicio; non esse se dignum, per quem Domiostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret:
Abbreviated transcription (Latin):
phator ad alta celorum ascẽ¬
dit. et maiestate paterna ds̃
consedit: multa seculis doc¬
torum lumina concessit:
quatinus ignorancie te¬
nebris effugatis ad ucrum
lumen ad noscendum gẽ
doctores sancti peruauas
mundi partes lucescerent:
ut uia patesceret salutis et
ucritatis lux claresceret. le.¬
nde et beatissimũ i.¬
martinum gallie
los tetra caligine torpentes
luce ucritatis irradiaret: et
plurimas de antiqui hostiᷤ
faucibz extraheret gentes:
et sa cratissimo xp̃i insere¬
ret corpori. Igitur iste beatis¬
simus uir paganis paren¬
tibus in regiõne pannoni¬
c salbarie oppido genitus
est: sed intra tycinum yta
bilitatem additus ẽ. se .iii.¬

Expanded text:
phator ad alta coelorum ascendit, et in majestate paterna Deus consedit, multa saeculis doctorum lumina concessit, quatenus ignorantiae tenebris effugatis, ad verum lumen agnoscendum gentdoctores sancti per varias mundi partes lucescerent, ut omnibus via patesceret salutis, et veritatis lux claresceret. Unde et beatissimum Martinum Galliaelos, tetra caligine torpentes, luce veritatis irradiaret, et plurimas de antiqui hostis faucibus extraheret gentes, et sacratissimo Christi insereret corpori. II. S. visimus vir, paganis parentibus in regione Pannoniae, Sabariae oppido, genitus est; sed intra Ticinum Italbilitatem, est addictus. Sed vi
Abbreviated transcription (Latin):
ac itaq die poculia¬
riter in coclesia recitã¬
dus esse uideretur ille liber.
qui de ortu cius atqz inta
scriptus mucniebatur: si
non iudicassent cum pr̃es
inter apocripha numeran¬
dum. At qm̃ magnis et sa¬
pientibus uins ita uisum
est: nos alia quedam s nõ
aliena legentes: ccclesiasti¬
cum morem debitis offici¬
is cxcquamur. Ecata crgo
domini mater et prrpetũa
uirgo maria. priusqmͣ nã¬
sccretur oraculis enuncia¬
ta est: et designata miracul.
Nata ucro progenie diuini¬
tus. ordinatã priuilegio uͥ¬
tutum. insigns cuituit.
saluatorem edidit: a quo
terrigenis patrocinari desi¬
nem sequaturordi¬
ne sio narracio: iamq re¬
feramus. unum de pretaxa¬
tis oculis: ac deinde paucis
expediamus. Dixit eternus
ad ucterem: deus ad scrpen¬
trua. Inimicicias ponam
inter te et mulierem. et se¬
men tuum et semnen illui.¬

Expanded text:
ac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo guam terrigenis patrocinari desinem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen illi
Abbreviated transcription (Latin):
resistendo superare: Si crgo
queratur quenam muli¬
er huuisincon ictoriam
operata sit: profecto non re¬
perietur in lignea gencrã¬
ciomis humanc: donec per¬
ueniatur ad illam: de qua
nunc agimus sanctarũ
sanctam̃.

Expanded text:
iscentiam resistendo superare? Si ergo quaeritur, quae mulier hujusmodi victoriam operata sit; profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam, de qua nunc agimus, sanctarum Sanctam.
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum uite sue testimo¬
mum a proximis querũt.
autem parate erant: intra¬
uerunt cum co ad nupcias.
et clausa est ianua. Osi sape
in cordis palato possit: qͥd
ammiracionis habet qd̾
dicitur: ueuit sponsus: ꝙͥ
dulcedinis intrauerunt
cum co ad nupcias:quid
amaritudinis et clausa ẽ
ianua: Uenit quippe ille
qui aduentu suo clemẽta
conautit: in cuius cõspec-¬
tu celum et terrain contre¬
muiscit. Unde cciam per pro¬
plrtam dicit. Adhuc semel¬
ct ego moucho non solum
terram: sed eciam celum.
Ad cuius examen omne
situr: cui ad uindictã ma¬
lorum remuneracioneqz
bonorum: angeli archan¬
geli. throni et principatus
et dominaciones obsequñ¬

Expanded text:
quia cum vitae suae testimoquia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt,autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptiamaritudinis, Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuicitur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
iud est autem quod
tunc a prudentib
oleum petunt. nsi quod
in aduentu iudicis cum
se intus uacuas mueneñt
testimomum foris quenĩt:
Ac si a sua fiducia decepte:
proximis dicant. Quia
nos quasi sine o pere repelli
conspicitis: dicite de nostriᷤ
operibus quid iudistis. S
prudentes uurgines: respon¬
dent dicentes. Ne forte non
sufficiat nobis et nobis.
in illo eni dic quod tam̃
de quibusdam in pace cecde¬
sie quiescentibz loquor sibi¬
nctipsis testimoniũ uni-¬
uscuiusq uix sufficiet: qnͣ¬
tominus et sibi et ꝓxumo
tibi et protinus per incre¬
pacionen subount. ite po¬
cius ad uendentes: et emi¬
te uobis. Uenditores quip¬
pe oleradulatores sunt. Qͥ
cnim accepta qualibet gr̃a
uanis sius laudibz intorẽ
glorie offerunt: quasi olcũ
uendunt. De quo profecto
oleo psalmista ait. Oleum
lacione autem capitis eã
que principatur corpori:n
mens uocatur. impingat
ergo caput oleum pcc̃oris:
cum demulcet mentem fa¬
uor adulantis. Sed dum
irent enere uenit sponsus:

Expanded text:
id est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleulatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus,
Abbreviated transcription (Latin):
ulta ostendit in cor¬
pore: que longum
est pagnns intimare. plu¬
res languores et morbos
curauit. Cccis lumen red¬
didit. surdis auditum re¬
stituit: infirmantibus
graciam sanitatis impen¬
dit. Senciens igitur se cor¬
porc iam resolii: brienno¬
ne predio tactus incõmodo.
cuocato sacerdotali conuẽ¬
tu. sanctis predicacionibz
exhortatur flente choro circũ¬
stancium: sanctum ad do¬
minum transmisit sp̃m.¬

Expanded text:
ulta ostendit in corpore, que longum est paginis intimare. Plures a languoris morbo curavit. Caecis lumen reddidit, surdis auditum restituit, infirmantibus gratiam sanitatis inpendit. 26. Sentiens igitur se corpore iam resolvi, Briennone praedio tactus incommodo, evocato sacerdotali conventu sanctis praedicationibus exortato, flente choro circumstantium, sanctum ad Dominum transmisit sp
Abbreviated transcription (Latin):
ene autem alia qnͥ¬
q uel alia duo in
lucrum uenisse referunt᷑:
quia dum utriq sexui p̾¬
dicacio impenditur: qua¬
si accepta talenta geminã¬
tur. Sed is qui im̃num ta¬
lentum acceperat abiens
fedit in terra: et abscondit
pecuniam domini sui. Ta¬
lentum in terra absconde
est: acceptum ingeniũ et¬
in terrenis actibz implica¬
re: lucrum spiritale non
querere: cor a terrenis cogi¬
tacionibus nunqmͣ leua¬
re. Sunt namqz nõnul¬
li qui donum intelligẽtie
perceperunt:sed tamen so¬
la que carius sunt sapi
ta contulit: racionem po¬
siturus redit: quia is qui
nunc spiritalia dona tri-¬
buit: districte in iudicio
merita exquirit: quid qͥs¬
qz accepit considerat. et ꝙ
lucrum de acceptis repor¬
tet pensat.

Expanded text:
ene autem alia quinque vel alia duo in lucrum venisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiuta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquirit, quid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
ub maximiano¬
qui romane rei pu¬
blice cum diccletiano col¬
lega imperium tenuit. per
diuersas fere prouincias:
laniati sunt. aut interfec
ti martirum populi. Idem
namqz maximianus sic̃
auaricia libidine. crudeli
tate. ceterisq uiciis obsessuᷤ
furebat: ita cciam cxecran¬
tibus. et erga deum celi pro¬
fanus impictatem suam
ad extinguendum xp̃ia¬
nitatis nomen armaue

Expanded text:
ub Maximianoqui Romanae reipublicae cum Diocletiano collega imperium tenuit, per diversas fere provincias laniati, aut interfecti sunt martyrum populi. Idem namque Maximianus, sicut avaritia, libidine, crudtate, ceterisque uitiis obsessus furebat, ita etiam exsecraneditus et erga deum caeli profanus impietatem suam ad extinguendum Christianitatis nomen armaue
Abbreviated transcription (Latin):
puncto quidem hore post
mortem reseruaretur. Qd
postꝙͣ palestine sanctus uir
csicius audiuit. perrerit cy¬
prum: et cum ingenti ui¬
te sue periculo. post decem
ferme menses corpus eius
furatum est. Quod mau¬
muam in palestina deferẽs.
totis monachorum et op¬
pidorum turbis prosequẽ¬
tibus: in antiquo mona¬
sterio condidit. illesa tumi¬
ca. cuculla et pallio: et toto
corpore quasi adhuc niu̾ct
integro.¬

Expanded text:
ncto quidem horae post mortem reservaretur. Quod postquam Palaestinae sanctus vir Hesychius audivit, perrexit Cyprum, et cum ingenti vitae suae periculo, post decem ferme menses, corpus ejus furatus est. Quod Majumam in Palaestina deferens, totis monachorum et oppidorum turbis prosequentibus, in antiquo monasterio condidit; illaesa tunica, cucullo et pallio, et toto corpore, quasi adhuc viveret, integro
Abbreviated transcription (Latin):
stice intellige. Alioquin si
iuxta nr̃am fragilitatem
sentire uolumus cum ce¬
pent habere qui accipit: in¬
cipiet non habere qui ded̾it.
Cum omnia audis om¬
nipotentem agnoscis: nõ
degenerem patri. Cum tra
ris: cuius per naturã uni¬
us substancie. omnia in¬
re sunt propria non dolo:
collata per graciam. Et ne¬
mo nouit filium insi par
neqz patrem quis nouit:
nisi filius et cui uoluerit
filius reuclare. Non ita i¬
telligendum est quasi fili¬
us a nullo possit sciri ni si
a patre solo: pater autem
non solum a filio sed ab
referendum est quod ait et
cui uoluerit filius reuelare:
ut et patrem intelligamꝰ
it ipsum filium per filiũ
reuelari: qui a ipse est mẽ¬
tis nr̃e lumen

Expanded text:
stice intellige. Alioquin, si stice intellige. Alioquin, si juxta fragilitatem nostram sentire volumus, cum coeperit habere qui accipit, incipiet non habere qui dederit. Cum omnia legis, omnipotentem agnoscis, non dris Filium, cui per naturam unius substantiae omnia jure sunt propria, non dono collata, sed per gratiam. » Nomo novit Filium nisi Pater; neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Non ita intelligendum est quasi Filius a nullo possit sciri nisi a Patre solo, Pater autem non solum a Filio, sed etreferendum est quod ait: Et cui voluerit Filius revelare, ut et Patrem intelligamus et ipsum Filium per Filium revelari: quia ipse est mentis nostrae lumen
Abbreviated transcription (Latin):
catoris confitemur nãss
siue laudantes deum: siue
accusantes nosmnet ipsos.
pia est utraq confessio si¬
ue cum te reprehendis qui
non es sine peccato: suie cũ
illum laudas qui non po-¬
test habere peccatum. Scrip
tura queq ait: a mortuo
qua si qui non sit. perit cõ
fessio: qui confitetur niuit.
Et si peccatum confitetur:
confessio ut dixi: et laudẽ
habet. Quia abscondisti hoc
a sapientibus et prudenti
bus et non dixit reuclasti¬
prudentibus: sed ait reue
sapientes et prudentes: suꝑ
grandes debemus esse par-¬
uuli. Nam si uoluerinuᷤᷤ
esse magni quasi sapienteᷤ
et prudentes: non nobis
illud reuelatur. Ita pater:
te te. Blandientis affectu
loquitur ad patreur: ut cep¬
tum in apostolos beneficiũ
compleatur. Hiis deum
militatis accipimus: ne
tenere discutere superna
consilia. de aliorum uoca¬
ciont aliorum ue repulsi
cciam iustu esse non po¬
test: quod placuit iusto.
tradita sunt a pr̃e
meo. Et tradentem patrẽ ⁊
accipientem filium: mi

Expanded text:
atoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potest habere peccatum. 2. Ptura quippe ait: A mortuo, quasi qui non sit, perit conffessio, qui confitetur vivit: et si peccatum confitetur, confessio, ut dixi, laudem habet. Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentbus: et non dixit, Revelastiprudentibus: sed ait, apientibus et prudentibus, rvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt te te. Blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolos beneficium compleatur. His Domini militatis accipimus ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione aliorumve repulsioinjustum esse non potest quod placuit justo. tradita sunt a Patre meo. Et tradentem Patrem, et acc
Abbreviated transcription (Latin):
actum est igitur
cum nefanda clade ᷤᷤ¬
propularetur urbem pa¬
risiacam: et nuille iam u¬
gines ex monasterio sãcti
uin ubi aurea nomine
preerat abbatissa ad deum
precessissent: apparuit qua¬
dam die beatus cligius cui¬
dam adolescenti in basili
ca puellaru ueste can¬
dida amictus: togarum
uelamine ccoptus. Cũq
is qui aderat nĩmio pauo¬
re perterritus. latibulum
quereret. blande cum leui¬
terqz compellens: nir beatꝰ
precepit ut iens cito diceret
matri uirginum quodad
se Mͣ tocins cũ deputati ꝓ¬
peraret uirginibus lc .u̾.¬
miẽns autem is
qui aderat et cicius
aureami preueniens. sur¬
ge ait ulociter: quia dñs
eligiꝰ in cedesiam te uocas.
Quod cum illa audisset
gaudio magno repleta si¬
ne mora perrexit. Sz tamẽ
cum uenisset: uisio beati
iri iam abolita est. Eccle
sia uero ad firnitatis in
bula quadam replcta mõ¬
strabatur. in tantum. ut
cãdelabͣ et ucla subito ro¬
re inundancia distillare
uiderentur.

Expanded text:
actum est igitur cum nefanda clades depopularetur urbem Parisiacam, et nonnullae jam virgines ex monasterio sancti viri, ubi Aurea nomine praeerat abbatissa, ad Dominum praecessissent, apparuit quadam die beatus Eligius cuidam adolca puellarum, veste candida amictus, togarum velamine comptus. Cumque is qui aderat nimio pavore perterritus latibulum quaereret, blande eum leniterque conpellans vir beatus, praecoepit, ut iens cito diceret matri virginum, quod ad se quantotius cum deputatis properaret virginibus. Currens autem is qui audierat et citius Auream praeveniens: 'Surge', inquit, Velociter, quia domnus Eligius in ecclesiam te vocat'. Quod cum illa audisset, gaudio magno repleta, sine mora properavit; sed tamen cum venisset, visio beati viri iam abolita erat. Ecclesia vero ad firmitatis indbula quadam repleta monstrabatur, in tantum ut candelabra quoque et vela subita roris inundantia distillare viderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
eciam syriam et palestinã
cum subiugasset et egyp¬
tum: regna quoq infra
conglutinabantur ꝑ cir¬
culum suo crudelissimo
subigere dominatui: iero¬
solimam a diit: et ecclesi¬
as xp̃i subuertit: totam¬
q finitimam regionem
uastauit. incendit. atꝙ
predatus est. Ad sepulcrũ
ergo domini cum uolu¬
isset accedere. territus redi¬
it. sed tamen lignum sa lu¬
gina in testimonium uͥ¬
tutis reliquerat. asporta¬
uit.

Expanded text:
etiam Syriam et Palaestinam etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenit, ac ecclesias Christi subvertit, totamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salugina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Empore illo postꝙͣ
constantino augu¬
sto contra maxencium̃
tyrannum properante ad
liciter obtineret triumphũ:¬
et ab helena iam dicti prin¬
cipis matre sancta crux
fuisset inuenta. atqz ꝑ sa¬
nitatem egroti et resuscita¬
cionem mortui fuisset eui¬
denti indicio nirtutis decla¬
rata: regina noti compos
effecta. ita salutare lignũ
fecit sectari per medium: ut
silio. scilicet ut ubi fuerat
membris dominicis ap¬
tata supplicio: ibidem gli¬
ficata ueneraretur a ppło.
ultorum itaq lc nͣ.¬
temporum labente
curriculo. cum exigenter
mole peccaminum: fla¬
gellari ꝑmitteret dominꝰ
populum xpĩanum per
seuiciam paganorum:
chosoroe quidam profanꝰ
et impius regnum adeptuᷤ¬
est persarum. Qui in tantã
prorumpere ausus est p̾t̾¬
uiam: ut ab incolis ui¬
cinarum gentium ques
impetu uastans barban¬
co suo nefando subuiga¬
uerat dominio. coli se iu¬
beret ut deum: et uocarire
gen regum et dominũ
dominanciũ.¬
fecit ad sue damp¬
nacionis interitum: uere

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad liciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut nte consilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus populum Christianum per saevitiam paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium.davit ad suae damnationis interitum, verum
Abbreviated transcription (Latin):
In die assumpeionis bea-¬
ogitis in co
paula et cu¬
stochium ĩ¬
mo cantas
xp̃i mccompellit. qui uob̾
dudum tractatibus loq̃
consueucrain: ut nouo lo¬
quendi genere sanctis q̃
uobiscum degunt urgi¬
sumpcione beate et glorio¬
se semper uirgnus marie.
more coruni qui de clama¬
torie in ecclesiis solent loqͥ
ad populum: quod utiq
genus docendi nec dum
acti geram. Sz quia ne¬
gare nequeo quicquid in¬
iungitis. numia ur̃a deuic¬
tus dileccione experiar que
hortamni affectu. infan¬
cium more balbucienciũ
qui quecumq audierĩt
fan gestiunt: cum nec dñ
possunt ad plenum uer¬
ba formare.¬

Expanded text:
 De assumptione beatCogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virgisumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare
Abbreviated transcription (Latin):
gitur abraham qui
interpretatur pater
uel pater uidens populũ
quem significat hoc noĩe:
nisi illum de quo sibi pro¬
missum est in semine tuo
benedicentur omnes cog¬
naciones terre. Et ysaias
ait. Si posuerit pr̃o pẽco
animam suami. uidebit
semen longeuum: et no¬
luntas domini in manu
cius dirigetur.

Expanded text:
gitur Abraham, qui interpretatur pater vel pater videns populum, quem significat hoc nomine, nisi illum de quo ipsi ita promissum est: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes cogitationes terrae? Et Isaias ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur
Abbreviated transcription (Latin):
xit ci. Antehos dies iussit
ualerianus prefectus in
conspectu suo quaindam
ni: plumbatis deficere. Q¬
Et ecte in uestibz cius spero:

Expanded text:
tum. Ante hos dies jussit Valerianus praefectus in conspectu suo quamdam i plumbatis deficere, Haec in vestibus suis sper
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogabat autem
sanctus an sciret quo
peruenissent: ille u̾o
se nescire professus est. Cui
ipse. ad radices inquit
montis libani uenimus.
Et nunc manebis h.ego
autem ascendam in mõ¬
tem. interrogatus qua de
causa uellet ascendere: dis¬
cere uolo inquit. Miratur
encia credimus esse scd̾m:
At quem pater sanctus.
Nulla ait hic sciencia. nul¬
la uer cognicio sursum
sciencie plenitudo uera no¬
ticia ueritatis: et in hoc uer¬
bo dunittens cum. in mõ¬
tem altissimum subiit
coram illo. Cumq intue¬
retur cuntem illum exper¬
ge factus est: et occurrit ꝓ¬
tinus ci uerbum illud qd̾
ad iohannem de celo soni¬
it: beati mortui qui in do¬
mino moriuntur. Ut cr̃i¬
go mane loquutus est
abbati suo et fratrib: patrẽ
sanctum ex hac uita mi-¬
grasse dicebat. Et notanteᷤ
dicm. ac diligencius in qͥ¬
rentes: ut audierant mue¬
nerunt. En ge pater sancte
qui ascensiones in corde¬
tuo disposiusti in ualle la¬
crimarum. feliciter iam
ascendisti de claraualle in

Expanded text:
nterrogabat autem Sanctus an sciret quo venissent. Ille vero se nescire professus est. Cui ipse: « Ad radices, inquit, montis Libani venimus. Et nunc manebis hic, ego autem ascendam in montem. » Interrogatus qua de causa vellet ascendere: « Discere volo, » inquit. Miratus entia credimus esse secundum? » Ad quem Sanctus: « Nulla, ait, hic scientia, nulla veri cognitio: sursum scientiae plenitudo, sursum vera notitia veritatis. » Et in hoc verbo dimittens eum, in montem altissimum subiit coram illo. Cumque intueretur euntem illum, expergefactus est, et occurrit protinus ei verbum illud, quod ad Joannem olim de coelo sonuit: Beati mortui qui in Domino moriuntur. Ut ergo mane locutus est abbati suo et fratribus, Patrem sanctum ex hac vita migrasse dicebat. Et notantes diem ac diligentius inquirentes, ut audierant invenerunt. Euge, Pater sancte, qui ascensiones in corde disposuisti in valle lacrymarum, feliciter jam ascendisti de Clara-Valle in
Abbreviated transcription (Latin):
stat ut predicacio cius cõ¬
tempnatur. In quinq au¬
tem corporis sensibus unꝰ¬
quisq subsistit. Cemina¬
tus autem quinanus: de¬
narium perficit. Et quia ex
utroq sexu fidelium mul¬
titudo colligitur: sancta
ceclesia decem u̾gĩb similis
denunciatur. in qua quia
mali cum bonis. et reprobi
cum clectis ad mixti sunt:
recte similis irginibz pru¬
dentibus et fatius esse per¬
hibetur.

Expanded text:
stat ut praedicatio constat ut praedicatio conesia. In quinque autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
crendum nobis
est quid sit celorũ
regnum. aut cur decem
uirginibus comparetur:
gines et fatue dicantur.
rum constet quia repro¬
cciam fatuis uirginib
cur simle esse perhibetur.
Sz sciendum nobis est:
ꝙ in sacro cloquio sepe re¬
gnum celorum presentis
temporis ecclesia dicitur.
tet filius hominis ange¬
les suos: te colligent de re¬
gno cuis omnia scanda¬
la. Neq enim in illo regno
bratitudinis in quo pax
summa est. et inueniri po
terunt: que colligantur.
Et inde risum subditur.
Qui ergo soluerit unum
de mandatis minimis et
docuerit sic homines: mini¬
mus uocabitur in regno
celorum. Qui auten fece
uocabitur in regno ccloꝵ.
quippe soluit et do¬
cct. quando hoc quisq noce
predicat: ꝙ iiuendo ĩplet.
docet. Quomodo ergo in co
minimus uocatur qui
ad hoc nullomodo intrare
permittitur: Quid itaq
per hanc sentenciam nisi
presens ecclesia celoriun re-¬
gnum dicitur. In qua doc¬
tor qui mandatum soluc¬
nt minimus uocatur. Qr
cuius uita despicitur: re¬

Expanded text:
rendum nobis est, quid sit coelorum regnum, aut cur decem virginibus comparetur, dentes, et fatuae dicantur, num constet quod nulluetiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. tet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelorum. Quvocabitur in regno coelorum . quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, re
Abbreviated transcription (Latin):
se fuisse ob scelera percussũ:
uulgi errore celebratum:
nichil sibi cum martirib
esse commune: cum illos
gloria. se pena retinerit. Mi¬
rum in modum uocem
loquentis qui aderant au¬
diebant personain tamẽ
non uidebant. Tunc mar¬
tinus quid uidissit expo¬
suit iussitqz ex co leco alta¬
re quod ibi fuerat subino¬
uerrato ita populum su¬
parsticionis illius ab sol¬
uit crore.

Expanded text:
se fuisse, ob scelera percussum, se fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebratum; sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit errore.
Abbreviated transcription (Latin):
cout reliquas uir¬
tutes aius quas in
epãtu egit aggrediar: crat
haud longe aboppido pro¬
ximus monasterii locus:
quem falsa hominum op¬
pinio uelut conicpultis
ibi martiribz sa crauerat.
Nami et altare ibi a superi¬
oribus cpĩs constitutum
habebatur: scd martinus
non trniere adhilens ĩcer¬
tis fidem abhiis. qui ma¬
iores natu erant pbr̃is uel
scrupulo permoneri: qd̃
nichil certi constans sibi
maiorum memoria tra¬
didisset. Cum aliqmͣdin
ergo a loco illo se abstinu¬
isset. nec deregans religio¬
ni quia incẽrtus erat. nec
auctoritatem suam uul¬
go accõniodans: ne super¬
sticio conualescerit: quodã
die paucis secum adhibi-¬
tis fratrbus ad locum ꝑ¬
git.
Eri de suꝑ sepulchy
ipsum astans ora¬
iit ad dominuum: ut quiᷤ
esset uł cuius muiti sepul-¬
tus ostenderet. Tunc conu̾¬
sus ad leuain uidet prope
assistere umbram sordi¬
dam trucem. Imperat no¬
men meritumq ut loq̃¬
ritur. Nomen edidit. de cri¬
mine confitetur latronẽ

Expanded text:
ut reliquas virtutes ejus, quas in episcopatu egit, aggrediar; erat haud longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, velut consepultis ibi martyribus, sacraverat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. Sed Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui majores natu erant, presbyteris vel scrupulo permoveri, quod nihil certi constans sibi majorum memoria tradidisset. Cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam vulgo accommodans, ne superstitio convalesceret; quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum git. einde super sepulcrum ipsum astans oravit ad Dominum, ut quis esset, vel cujus meriti sepultus, ostenderet. Tum conversus ad laevam vidit prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit, de crimine confitetur: latronem
Abbreviated transcription (Latin):
amatorem: qui nunio
zelo iustodit corpus ncũ.
Hic si uel leuiter senserit.
ꝙ tu me polluto amore
continguas:statim circa
te furorem suum exagi¬
tabit: et amittes florem¬
tue gratissime iuiẽtutis.
ita quoqz te diliget sicut
me et ostendet ti bi grãm
suam.¬

Expanded text:
em, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes floremte grauissime irascetur. ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
ma celebramus: ut
ipsis intercedentibus expec¬
temus. a domino conseqͥ
temporalia beneficia: ut ip¬
accipere mereamur et̾na.
ab illis enimi scõrum mar¬
tirum in ueritate festiui¬
tatis gaudia celebrantur:
qui ip̃sorum martirum
exempla secuntur. Sollen¬
tirum exhortaciones sunt
martiriorum: ut inuitari
non pigcat quod celebrare¬
delectat.Sz nos uolumus
gaudere cum scĩs: et tribu¬
laciones nolumus susti-¬
nere cum illis. leccio si¬
m quantum potu¬

Expanded text:
ia celebramus, ita ipsis intercedentibus exspectemus a Domino consequi temporalia beneficia, ut ipaccipere mereamur aeterna. Ab eis enim sanctorum martyrum in veritate festivitatum gaudia celebrantur, qui ipsorum martyrum exempla sequuntur. Solemtyrum, exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigdelectat. Sed nos volumus gaudere cum sanctis; et tribulationem mundi nolumus sustinere cum ipsis. Qui in quantum potu
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Sic et apls paulus
predicat dicens. Si fucrimꝰ
passionum socii: erimus
et consolacionum: et dñs
in euuangelio. Si mundꝰ
it. Recusat esse in corpore:
qui odium non uult susti¬
nere in capite. S dicit ali¬
quis. Et quis est qui possit
beatorum martirum uesti¬
gia sequi:¬

Expanded text:
et Apostolus praedicat, dicens : Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum. Et Dominus in Evangelio: Si mundusit . Recusat esse in corpore, qui odium non vult sustinere cum capite. Sed dicit aliquis: Et quis est qui possit beatorum martyrum vestigia sequi
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia. sed spiritalia uir¬
tute potenti: ut te mumiẽ¬
te carum sensus et mẽbra.
in carum corpore nõ possit
dominari peccatum: atq
sub tua gracia uiuere cu¬
pientibus. nichil sibi de¬
fensor malorum ⁊ mimi¬
cus bonorum: de hiis ua¬
secratis preualeat uendi¬
care. Omnem cciam ge

Expanded text:
a, sed spiritus virtute potentia, ut te muniente ejus sensus et membra in ejus corpore et animo non possit dominari peccatum, atque sub tua gratia vivere cupienti nihil sibi defensor malorum et inimicus bonorum, de hoc vasacrato praevaleat vendicare. O
Abbreviated transcription (Latin):
tatis accendat. facies scan¬
dali pudica non pateat: nͨͤ
incautis occasionem trbu¬
at negligencia delinquen¬
di. Sitq in eis cauta uir¬
ginitas. ct ornata pariter
ct armata fide integra. spe
certa. caritate sincera: et pre¬
paratis animis ad conti¬
nenciam uirtus tanta p̾¬
stetur que suꝑet dyaboli u¬
niuersa figmenta: atq cõ¬
tempnentes presencia. fu¬
tura sectent. Iciunia epulis
carnalibus preferant. et
lecciones sacras cõuiuiis¬

Expanded text:
atis accendat: facies scandalis pudica non pateat, nec incaute occasionem tribuat neglegentia delinquendi. Sitque in ea casta virginitas, et ornata pariter, et armata, fide integra, spe certa, caritate sincera, ut praeparato animo, ad continentiam virtus tanta praestetur, quae superet diaboli universa figmenta, atque contemnendo praesentia futura sectetur. Jejunia epulis carnalibus praeferat, et lectiones sacras et oratio
Abbreviated transcription (Latin):
runt ambo drachones ãte
pedes apłi obdormierunt.
Ubi est ars nr̃a: Si potestiͤ.
excitate cos. Ego autem si ñ
rogassem dominum imcũ

Expanded text:
runt, ambo dracones ante pedes ejus obdormierunt. Ubi est ars vestra? Si potestis, excitate illos. » Illi autemrunt, ambo dracones ante pedes ejus obdormierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atheus autem apo¬
stolus xp̃i non so-¬
lum hos curabat quos il¬
li ledebant: sz cciamomneᷤ
qui ad cum afferebantur
infirmitatibus diucrsis ob¬

Expanded text:
aeus autem apostolus Christi non solum hos curabat quos illi laedebant, sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus diversis ob
Abbreviated transcription (Latin):
indignam: scd omniũ
tor: tu has famulas tuaᷤᷤ
quas ex omni numero
grogis pastor bonus lige
ad conseruandam coronã
perpetue nirginitatis. ⁊ ad
castimoniam anime di¬
gnatus es tue protectio¬
nis scuto cucuntege: ⁊ ad
omne opus uirtutis et
glorie magis hortante sa¬
piencia prẽpara. ut uin¬
centes carnis illecebras. et

Expanded text:
indignam; sed omnium tor; tu hanc famulam tuam, quem ex omni numero gregis pastor bonus eligere ad conservandam coronam perpetuae virginitatis et castimoniam animae dignatus es; tuae protectionis scuto circumtege, et ad omne opus virtutis et gloriae, magistrante sapientia praepara, ut innocens car
Abbreviated transcription (Latin):
uiui.
uinq etenim sunt
corporis sensus. ui¬
delicet uisus. auditus. gu¬
stus. odoratus et tactus.Q
Quinqz igitur talentis:
donum quinq sensuum
id est exteriorum sciencia
exprimitur. duobus uero:
intellectus et operacio desi¬
gnatur. Unius autem ta-¬
lenti nomine: intellectus
tantum modo designatur.
S is qui quinqz talenta
acceperat. alia quinq lu¬
cratus est: quia sunt non¬
nulli. qui et si interna ac
muistica penctrare nesciunt:
pro intencione tamen su¬
perne patrie docent recta ꝙ
possunt: de ipsis exteriori¬
bus que acceperunt: dũq
se a carnis petulancia. a t̾¬
renarum rerum ambitu.
atq a uisibilium uolup¬
tate custodiunt: ab hiis cci¬
am alios ammonendo ꝯ¬
pescunt. Et sunt nõ nulli.
qui quasi duobus talẽtis
ditati intellectum atq o¬
peracionem percipiunt:
subtilia de interns intelli-¬
gunt. mira de exteriorib
õperantur. Cumqz et intel¬
ligendo et operando aliis
predicant: quasi duppli¬
catum de negocio lucrum
reportant.

Expanded text:
unum. Quinque enim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant.
Abbreviated transcription (Latin):
cce hodierna die ad
illum preclarum.
et splendidum thronũ
archangelorum ipsa per
humilitatem. et per inte¬
gritatem carnis ascẽdit:
unde in temperancie olĩ
eximios archangelorum
su perbia deiecit. Qua ꝓpt̃
gaudete. Gaudete inqm̃
quia uobis uia patefacta
est celorum. Qmͣius emĩ
nobis cadem promittã¬
tur: uobis tamen iam
prestosunt. que cum an¬
gelis in corrupcionem ẜ¬
uatis que licet de hoc mũ¬
do sitis fauente deo iam
in hoc mundo non estis:
quia et si seculum uos
habere meruit tenere om¬
nino non potuit. Beata
itaq maria hodie iam
ab omnib gentibus lõ¬
ge lateqz predicatur: et uo¬
bis que secute estis exem¬
plum tante uirginis bea¬
titudo condonaturcelestis.
Quas non illecebre solli
inflaminat incentiue car¬
nis: iimo angelica mu¬
tacio delectat in terris. quo¬
rum in futuro cqualitas
repromittitur in celis.

Expanded text:
cce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est coelorum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptionem servatis. Quae licet de hoc mundo sitis, tamen, favente Deo, jam in hoc mundo non estis: quia et si saeculum vos habere meruit, tenere omnino non potuit. Beata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae solliinflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
aperta nobis est leccio re¬
citata sed ne aliquibus
ipsa euus planicies alta
fortasse uideat  cã subbre¬
uitate transcurrimus:
quatinus cius exposicio
ita nescientib fiat cogni¬
ta: ut tamen scientibus
non sit honerosa: Qr ui¬
ris luxuria in lumbis sit.
feminis in umbilico: te¬
statur dominus qui de

Expanded text:
aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Domin
Abbreviated transcription (Latin):
aperimus: si hunccum a¬
more suscipimus. Aperi¬
re enim iudici pulsanti
non uult: qui exire de cor¬
pore trepidat et uidere cum
quem contempsisse se me¬
minit. iudicem formidat.
Qui autem de sua spe et ope¬
racionc securus est: pulsã¬
ti confestun aperit: qui let̾ͤ
iudicem sustinet et cũ tẽ¬
pus propinque mortis
agnouerit: de gloria retri¬
bucionis hilarescit. Unde
et protinus subditur. Beati
sunt serui illi: quos cum
uenerit dominus muene¬
nt uigilantes. Uigilat
qui ad aspectum uen lu¬
minis: mentis oculos aper

Expanded text:
aperimus, si hunc cum aaperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis
Abbreviated transcription (Latin):
net dum se per bona o pera
eccriet. Nec castitas ergo
magna est sine bono oꝑe.
nec opus bonum est aliqͥd
sine castitate. Sed et si utrũ¬
q agitur: restat ut quis¬
quis ille est ad suꝑnam
patriam tendat: nequa¬
qmͣ se a iiciis ꝓ mundi
huius honestate contine¬
at. Qui et si quidam boni
a liquando pro honestate
inchoat in cius tamen in¬
tencione non debet ꝑma¬
nere: nec per bona õpera
presentis mundi gloriã
querere: sed totain spem
in redemptoris sui aduẽ¬
tum constituat. Unde et
protinus subdit. Et uos
simles hominib expectã¬
tibus dñm suum: qnͣdo
reugtatur a nupciis. lcõ
re dominus abiite
quia resurgens ascendẽs
Qui tunc reuertitur: cũ
nobis iam per iudiciũ
manifestatur. Gene autem
de seruis expectantibus sub¬
ditur: ut cum uenerit et
pulsauerit confestim a pe-¬
rant ci. Ueit quippe cum
ad iudicium properat: ꝑ¬
pulsat uero cum iani per
egritudinis molestia esse
mortem uiciniam manã¬
designat. Cui confestim

Expanded text:
necdum se per bona opera necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad pe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis,Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim