comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ est men daciumẽ: omnis eni homo mendax: quia quic¬
quid ueritatis inuenitur in homine: ñ est ab homine sed adõ
per hominẽ: ideo iam quod secundum. hominẽ est. nec euangeliũ
dicendum ẽ : quale silli afferebant : qui in seruitutẽ. ex libertatȩ
at trahebant eos quos ds̃ exseruitutȩ an libertatẽ uocabat:¬
Audistis enĩ conuerlationẽ meã aliquando iniuda ismo. quia
supra modum persequebar eeclenam di & uasta ba nllã & profici¬
ebã in iuda ismo supramultos co&aneos meo singenere meo. ab un¬
dantius emulator existens pat̾narũ mearum traditionũ Siper¬
sequendo & uastando ecclesiã di pro ficiebat iniudaismoa ppãr&
iudae sed per carnalẽ conuersationẽ seruitutis ipsorũ: & si
emulator idẽ imitator pat̾ narũ suarũ traditionũ. per sequeba¬
tur paulus ecclenã dĩ paternȩ ipsius traditiones contrariȩ sul
ecclenaedi: Nonaut̃ legis illius culpaẽ: lex enĩ spiritalis est

Expanded text:
mendax : quia quidquid veritatis invenitur in homine, non est ab homine, sed a Deo per hominem. Ideo jam quod secundum hominem est, nec Evangelium dicendum est: quale illi afferebant, qui in servitutem ex libertate attrahebant eos quos Deus ex servitute in libertatem vocabatAudistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo, quia supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et vastabam illam; et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. » Si persequendo et vastando Ecclesiam Dei proficiebat in Judaismo, apparetJudaei, sed per carnalem conversationem servitutis ipsorum. Et si aemulator, id est, imitator paternarum suarum traditionum persequebatur Paulus Ecclesiam Dei, paternae ipsius traditiones contrariae sunt Ecclesiae Dei, non autem Legis illius culpa est; Lex enim spiritualis est
Abbreviated transcription (Latin):
scam dõ placentem: quod aut̃ ait. Obsecro uos fr̃s ut intendatis in
eos. qui dissensiones & scandala quae prȩter doctrinã quã uos di¬
dicistis faciunt : dehis intellegitur dicere: qͣuib & adtimotheum
scripsit dicens: sicut rogauite ut sustineres efesi. cũ irem inmacedo¬
niam. ut denunciares quibusdã nealiter docerent. neq inten de¬
rent fabulis & genealogiis interminatis. quae quaestiones prȩstant
multi ñ subditi. uaniloqui & mentis seductores. maxime quiᷤcircũ¬
cisione sunt. quos oport& refelli: qui uniuerras domos subuertunt.
docentes quae non oport& tur pilucri gratia: dix quidã exipsis
proprius eorum proph&a er&enses semꝑ mendacer ma lȩ bestiȩ
uentres pigri, Ad hoceni refertur quod & hicait hi enim

Expanded text:
 17, 18. Quod autem ait, Obsecro vos, fratres, ut intendatis in eos qui dissensiones et scandala, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt, de his intelligitur dicere, de quibus et ad Timotheum scripsit, dicens: « Sicut rogavi te, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant multi non subditi, vaniloqui et mentis seductores, qui maxime ex circumcisione sunt; quos oportet refelli; qui universas domos subvertunt, docentes quae non oportet, turpis lucri gratia: dixit quidam ex ipsis proprius eorum propheta, Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri » . Ad hoc enim refertur quod et hic ait, Hi eni
Abbreviated transcription (Latin):
rabilius mortem uidere pecantis. quam uerbum indis¬
nap̃is cudire: quod non ita accidiss& sitem animum curaon¬
do alterius animo adhiberemus quam sanis manibus li
medici aliena membra pertractant. Num quam itu que
aliem peccati ob iurgandi suscipiendum ẽ negotiumn
ã cuminternis inerrogationibus examinanits nosesa
conscientiam liquido nobis corumdõ responderimusdi¬
artione nos facere. quod si conuicium uel minas. uel
&iam persecutiones eius quem argueris lacer audebitur¬
nimum si adhu ille per te sanari pos se uidebitus
nihil respondeas donec saneris prior. neforte carndibus moti¬
bus tuis ad nocendum consentias. & exhibeas linguam tuam arma
iniquitutis peccato ad red dendum malum promalo. aut ma¬
ledictum promaledicto : quic quid enim lacerato animo dixeris
punientis ẽ imp&us non caritus corrigentis : dilige & dic quoduo¬
les nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit

Expanded text:
rabilius mortem videre peccantis, quam verbum indigrabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus illi medici aliena membra pertractant. 57. Nunquam itaque alieni peccati objurgandi suscipiendum est nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si convicium, vel minae, vel etiam persecutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro maledicto . Quidquid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
mans ueto & modesto & fruterno: Mula enim postea cogi
guerunt : & quamuis perturbatores amedico uidereTus
abscedere paulatim uerbi uigore in medullas pen&r ant
sanati sunt : quod nonfier& sisemper ex peuremus peridi tan¬
tem putres contibus membris quando eum liber& aut̃ secar
quod nec ipsicor poris inedici udtendune qui terrenae meraedis
in tuitu curant, quotus enim quis que repperitur. qui ferrũ
eorum autignem non ligats expertus sit cum & illirariores
sint qui uolentes ligica fuerint : Plures enim resistentes &inor
semcale clamantes quium illo cururi modo uix lingua ipsa
eorum relictu libera omnibus membris constrinxerunt
neque ad sum neq udreluctiqis. sed adipsius artis arbitriũ
quorum tamep uocbis conucusq dolentiũ net commous
curantis animus ne quiescit animus pet quiescit manus:
medicince autem aclestis ministri aut per odiorum tra¬
bemcernere stipulam in oculo fritris uolunt. aut tole¬

Expanded text:
mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitmansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitguerunt; et quamvis perturbatiores a medico viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in medullas penetrante, sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem putrescentibus membris, quando eum liberet aut uri aut secari. Quod nec ipsi corporis medici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris constrinxerunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tole
Abbreviated transcription (Latin):
increpa cum omni longanimitate & doc trina ut tunc opor¬
tunus sentiaris cum instans aedificando. Cum autem des¬
truis arguendo non cures &ium siinportunus uidearis.
si hoc ẽ. tadibus in portunum : ita duo quae secuntur ad
duo superiora possunt singillatim referri: Horture cum
oportune instas. increpa cum in portune arguis: deinde
cȩtera duosimiliter sed conuerso ordine referuntur :
cum omni longunimitate . ad sustinendas indignationes
eorum quos destruis: & doc trina ud instruenda eorũ
studia quos cedificas: Tamen &iam si illo usi tatioremo¬
do distinguatur in sta oportune. Quod si hoc modo non
pro ficis ins portune ita intellegendum ẽ ut tuo portu¬
nitatẽ omnino non deseras. & sic accipius quod dictum ẽ
inportune ut illi uidecris inpartunus. qui non libenter
audit quaedicuntur in eum. Tu tamenscias hoc illi eẽ opor¬
tunum & dilectionem curamq: sanitãs eius animo teneas

Expanded text:
increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opporincrepa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non cures etiamsi importunus videaris, si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde caetera duo similiter, sed converso ordine, referuntur, Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas
Abbreviated transcription (Latin):
si ueblandius proferatur. sicut salus eius quem corrigis uide¬
tur postulare moderandus ẽ: Nam e idio loco dicit ser¬
uum autem dñi litigare non oport&. sed mitem eẽ adomnes
docibilem. patientem: et nequis quam ex eoput&. cesscndum
sibi esse acor reptione erroris alterius : uh de quid ad iun¬
gat: In modestia in quit corripientes diuersa sentientes:
quomodo in modestia quomodo corripientem. nisi cumleni¬
tatẽ corde r&inemus et cdiquã medi camenti acrimonia
uerbo correptionis aspergimus : Nec aliter accipiendum
uideo quod in epistola  positum ẽ: Praedica uerbum instu
oportune in portune : Ar gue horture increpe in omni
longanimitate & doctrina : Inportunitas enim opportuni¬
ticti utque contraruest nequeom nino ullum medicamerłum
sanat nisi quod oportune adhibueris: Quam quam ergo
& sic possit distingui insta oportune. ut alius sit sensus
importune crgue: deinde c&era contexantur . Horture

Expanded text:
sive blandius proferatur, sicut salus ejus quem corrigis possive blandius proferatur, sicut salus ejus quem corrigis postulare videtur, moderandus est. Nam et alio loco dicit: Servum autem Domini litigare non oportet; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptionis aspergimus? Nec aliter accipiendum video quod in eadem Epistola positum est: Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, hortare, increpa in omni longanimitate et doctrina . Importunitas enim opportunitati utique contraria est: neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare,
Abbreviated transcription (Latin):
in anis gloriae. legis oneribus non seruientes uanis cupidita
quam pec cati alieni tractutio : cum liberationem eius poti¬
us quam in sultationem. potiusque auxilia quam conui¬
cia meditatur. & quantum facultas tribuitur suscipit
dideo dicit : Frutres & siprae ocupatus fuerit homo
in aliquo delicto uos quispiritides estis in struite huius modi: Deinde
ne sibi quis que uideatur instruere. &iam cum proterue exugitut
irrid& que pec cantem aut superbe tam quam insa nabi lem detesta¬
tur Inspũ inquit mansu&udinis intendens teipsum ne et tutem¬
pteris: Nihil enim ad miseri cordiam sic indinct. quam proprii
periculi cogitatio: ita eos ne de eẽ uoluit fratrum correptioni
nec studere certamini: multi enim homines. cum a somno exci¬
tuntur litigare uolunt : aut rursusdor mire cum litigare pro¬
hibentur : Pax igitur & dilectio & communis periculi cogita¬
tio incorde reseru&ur : modus autem sermonis. siue acrius

Expanded text:
inanis gloriae, Legis oneribus non servientes, vanis cupiditatinanis gloriae, Legis oneribus non servientes, vanis cupiditatquam peccati alieni tractatio, cum liberationem ejus potius quam insultationem, potiusque auxilia quam convicia meditatur, et quantum facultas tribuitur suscipit. Et ideo dicit: Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi. Deinde ne sibi quisque videatur instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit, mansuetudinis, intendens teipsum, ne et tu tenteris. Nihil enim ad misericordiam sic inclinat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis periculi cogitatione, in corde serventur: modus autem sermonis, sive acrius,
Abbreviated transcription (Latin):
am pliorem commendatione pericuili de quo liberauit & ex susci¬
tat: In eo cutem illi fallebantur. quod negare quidem non pote
tis succe sed opera seruilia carnaliter conuersi r&ror sum se
conari non intellegebant: Propterea non ait si spũ uiui mus
spm̃ sec temur. sed spũ sec temur inquit: fatebantur enim
spũis cõ seruire oportere : & eum non spũ suo. sed carnem uo¬
lebant sec tari non spiritaliter obtinentes gratiam dĩ sed in
circum cisione carnali & cȩteris huius modi spem constituentes
salutis: Non efficiamur inquit in unis gloriue cupidi in¬
uicem inuidentes & inuicem prouocantes. prorsus magni¬
fice & omnino diuino ordine. postacquam eis instruxit ad¬
uersus illos a quibus inseruitutem legis sed ucebantur: hoc
in eis caute neinstructiores facti & uolentes iam calumnus
carnalium respondere. contentionibus studeant & app&ltu

Expanded text:
ampliorem commendatione periculi, de quo liberavit, exsusciampliorem commendatione periculi, de quo liberavit, exsuscitat. In eo autem illi fallebantur, quod negare quidem non potertis suae; sed ad opera servilia carnaliter conversi, retrorsum se conari non intelligebant. Propterea non ait, Si spiritu vivimus, spiritum sectemur; sed, spiritu sectemur, inquit. Fatebantur enim Spiritui sancto servire oportere: et eum non spiritu suo, sed carne volebant sectari; non spiritualiter obtinentes gratiam Dei, sed in circumcisione carnali et caeteris hujusmodi spem constituentes salutis. 55. Ib. V, 26. Non efficiamur, inquit, inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, et invicem provocantes. Prorsus magnifice et omnino divino ordine, posteaquam eos instruxit adversus illos a quibus in servitutem Legis seducebantur, hoc in eis cavet, ne instructiores facti, et volentes jam calumniis carnalium respondere, contentionibus studeant, et appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia uiri. huic absentia : & ideo timor illecorruptus est
& transire non uult hoc saeculum iste cutẽ castus perman&
in saeculum saeculi : De quotimore crucifigi optat proph&c
cum dicit: confige clauis atimore tuo carnes mes : Istacrux
dum id nos uiuere quod sectii fuerimus : sec tubimur autẽ
quod dilexerimus : Itaq si ex ad uerso existant duo. p̃ceptum
iustitiae & consuetudo carncdis & utrumque diligitur: id
sec tabimur quod amplius dilexerimus: si tantumdem utrũ¬
q: diligitur. nihil eorum sec tabimur : sed aait timore aut̃
in uit trahemur in adterutram partem: Aut si utrum que
aequaliter &icm timemus: inpericulo sine dubio rema¬
nebimus fructu delectationis & timoris alternante quas¬
satiꝰ sed pea xp̃i uincat in cordibus nr̃ĩs: Tuno enim orationes
& gemitus & in auxilium inuocata dextera miseri cordiae dĩ
sacrificium contribuluti cordis non despicit: caritatem que sui

Expanded text:
praesentia viri, huic absentia. Et ideo timor ille corruptus est, praesentia viri, huic absentia. Et ideo timor ille corruptus est, et transire non vult hoc saeculum: iste autem castus permanet in saeculum saeculi. De quo timore crucifigi optat propheta, cum dicit: Confige clavis a timore tuo carnes meas . Ista crux dum id nos vivere quod sectati fuerimus; sectabimur autem quod dilexerimus. Itaque si ex adverso existant duo, praeceptum justitiae, et consuetudo carnalis, et utrumque diligitur, id sectabimur quod amplius dilexerimus: si tantumdem utrumque diligitur, nihil horum sectabimur; sed aut timore, aut inviti trahemur in alterutram partem; aut si utrumque aequaliter etiam timemus, in periculo sine dubio remanebimus, fluctu dilectionis et timoris alternante quassati. Sed pax Christi vincat in cordibus nostris . Tunc enim orationes et gemitus, et in auxilium invocata dextera misericordiae Dei, sacrificium contribulati cordis non despicit, charitatemque sui
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq: hic locissuis dictum ẽ uti que distinctionẽ de nobis
flagitant: Nam aemulatio ẽ dolor animi cum alius perue
nit adrem quã duo pluresue aꝓpetebant. & nisi cb unoha¬
beri non potest : istam sanat pax qu aid app&imus quod om
nes qui appetunt si adsequantur unum in eo fiunt: In¬
uidia uero dolor animi ẽ cum in dignus uidetur aliquid
aldsequi &icm quod tu non cep petebas: hane scenat mansa¬
etudo cum quis que ad iudicium dĩ reuocans non resistit uoluntati eius
a magis ei credit rectefactum eẽ quam sibi quod putabat indignum
Cruci fixerunt autem carnem suam cum passionibus & concupis¬
centiis. sicut consequenter dicit qui sunt in xpo ihũ : Vnde autem
cruci fixerunt nisi timore illo casto permanente in sđms đi quo
cauemus offendere illum quem toto corde. totu anima totu
mente diligimus : Non enim hoc timore tim& ad ultera necusto¬
diatur auiro quotim & casta nedeseratur : Illi enim tristis ẽ

Expanded text:
utrumque hic locis suis dictum est, utique distinctionem de nobis utrumque hic locis suis dictum est, utique distinctionem de nobis flagitant. Nam aemulatio est dolonit ad rem quam duo pluresve appetebant, et nisi ab uno haberi non pones qui appetunt, si assequantur, unum in eo fiunt. Invidia vero dolor animi est, cum indignus videtur aliquis assequi, etiam quod tu non appetebas. Hanc sanat mansuetudo, cum quisque ad judicium Dei revocans, non resistit voluntati ejus, et magis ei credit recte factum esse, quam sibi quod putabat indignum. 53. Ib. V, 24. Crucifixerunt autem carnem suam cum passionibus et concupiscentiis, sicut consequenter dicit, qui sunt in Christo Jesu. Unde autem crucifixerunt, nisi timore illo casto permanente in saeculum saeculi , quo cavemus offendere illum quem toto corde, tota anima, tota mente diligimus? Non enim hoc timore timet adultera, ne custodiatur a viro, quo timet casta ne deseratur: illi enim tristis est
Abbreviated transcription (Latin):
dium tranquillitatis opponitur: Idolorum cutem seruitus ul
tima fornicatio ẽ animae propter quam &iam bellum aduersus
euangelium reconciliatis dĩ furiosissimum gestum est cuius re¬
liquiȩ quamuis teridium ad huc tumen recalent: Huic itaq pax
contraria est qua reconcilia murdõ eademq pace &icm cum ho¬
minibus cus todita ueneficiorum inimiciti arum. contentionum
aemulationum animosi tatum dissensionumq: uitia sancntur
in nobis : ut cutem in aliis inter quos uiuimus. iusta moderatio¬
ne tractentur : & cd sustinendum longanimitas. & ad curandũ
benignitas. & adignoscendum bonitas militat : Iam uero heresi¬
bus fides inuidice mansu&udo ebri&ictibus & come sationibus
continenTia reluctutur : N equis sune arbitr&ur hoc esseinuidia
quod ẽ aemulatio. uicina enimsunt. & propter ipscm uicini¬
tatem plerumq: utrum lib& horum procdtero uel aemulauo
pro inuidia uel inuidia pro aemulationeponitur: sed quiee

Expanded text:
dium tranquillitatis opdium tranquillitatis optima fornicatio est animae, propter quam etiam bellum adversus Evangelium cum reconciliatis Deo furiosissimum gestum est, cujus reliquiae quamvis tritae diu, adhuc tamen recalent. Huic itaque pax contraria est, qua reconciliamur Deo, eademque pace etiam cum hominibus custodita, veneficiorum, inimicitiarum, contentionum, aemulationum, animositatum, dissensionumque vitia sanantur in nobis: ut autem in aliis, inter quos vivimus, justa moderatione tractentur, et ad sustinendum longanimitas, et ad curandum benignitas, et ad ignoscendum bonitas militat. Jam vero haeresibus fides, invidiae mansuetudo, ebrietatibus et comessationibus continentia reluctatur. 52. Ne quis sane arbitretur hoc esse invidiam quod est aemulatio: vicina enim sunt, et propter ipsam vicinitatem plerumque utrumlibet horum pro altero, vel aemulatio pro invidia, vel invidia pro aemulatione ponitur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ intrassẽ: apłs nͣ on seiipis ꝓpugationẽ sed morũ imitationẽ
dxit: Res pondeo: sipeccutũ morũ imitatione constiat: quẽ imitatus
ẽ dicbolus ut delin quer& dicite squi primas in uenitur esse peceator
quia side adam interro gauero srespondehitis forsitah quod sit̃ diabolum
imitatum esto adam ut peccare fuissediabolũ imitatu: dicitemihi diabo¬
lus quem imitatur fuerit : quia peccatum proximu imitatione con¬
stade defenditis sed quid in mnoror. sciens nihil uos responsurer q̃ue

Expanded text:
mundum intrasse, Apostolus non seminis propagatione, sed morum imitatione mundum intrasse, Apostolus non seminis propagatione, sed morum imitatione dixit. » Respondeo: Si peccatum morum imitatione constat; quem imitatus est diabolus, ut delinqueret, dicite, qui primus invenitur peccator esse? Quia si de Adam interrogavero, respondebitis forsitan, quod sit diabolum imitatus. Esto, Adam ut peccaret, diabolum fuisse imitatum: dicite mihi, diabolus quem imitatus fuerit; quia peccatum morum imitatione constare defenditis. Sed quid immoror, sciens nihil vos responsuros? Que
Abbreviated transcription (Latin):
Et audes dicere herdice adaepeocatũ nullq nis solinbo aditripsi
& ueretuncsoli nocuit : uimsolus es s̃& ipse. aturua mubiem enus
sed in illis unis omnes eramus: quia natura hnamant genenis
si uo luiss& in tellegi. quia perseminũ conceptionẽ dicebat peccu¬
tũ momnes homines perthanssssti nomper unu hominẽ dixiss&
sed perduos homines. quid sine femaince deso lomasculo homo nas ci
non potest: si cordis oculos non dimisisti. adcendite dictũ esse. tam
non sunt duo. seduna caro: & iterto erunt duo incarne unio Nam
ideo perunũ hominẽ dỹc̃ apłs. quiae cũ inturo suo mulier una sit caro
in semine progenies imputatur: Audite adhuc & aliũ supientis simũ
dicentẽ aduram confusione: exmuliere initiũ fuctũ est peccatr & per
illũ omnes morimur: Ecce her&ice. fuctume tibi satis ꝑ duos homines
rus sis. sicut soler dicere. noui peccatũ inquis perunti homine in

Expanded text:
et audes dicere, haeretice, « Adae peccatum nulli nisi soli nocuit ipsi? » Et vere tunc soli nocuit, cum solus esset ipse, et Eva mulier ejus. Sed in illis unis omnes eramus, quia natura humani generis esi voluisset intelligi, quia per seminum conceptionem dicebat peccatum in omnes homines pertransisse, non per unum hominem dixisset, sed, Per duos homines, quia sine femina de solo masculo homo nasci non potest. » Si cordis oculos non amisistis, attendite dictum esse, Jam non sunt duo, sed una caro ; et iterum, Erunt duo in carne una . Nam ideo, per unum hominem, dixit Apostolus, quia cum in viro suo mulier una sit caro, in semine progenies imputatur. Audite adhuc et alium sapientissimum dicentem ad vestram confusionem: Ex muliere initium factum est peccati, et per illam omnes morimur . Ecce, haeretice, factum est tibi satis, per duos homines rus sis, sicut soletis dicere, novi. « Peccatum, » inquis, « per unum hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
res : quae tamquam per sea geredicuntur aliquid cum eu
& per eutotum agit diabolus: uel dam nata dicuntur
bitrium his inlectus tradit adssensum: & ideo haec infu¬
turo sueculo iam non erunt: quia in auctore suo diabolo
dam nabuntur : Cum ille scilic& damnatus in gehenna
ut peccent homines amplius. potestatem haec agere

Expanded text:
res; quae tanquam per se agere dicuntur aliquid, cum ea res; quae tanquam per se agere dicuntur aliquid, cum ea et per ea totum agat diabolus; vel damnata dicuntur, bitrium his illectus tradit assensum. Et ideo haec in futuro saeculo jam non erunt, quia in auctore suo diabolo damnabuntur, cum ille scilicet damnatus in gehenna, ut peccent homines, amplius potestatem haec agere
Abbreviated transcription (Latin):
insubstapticde id est nihil : tam quam uere ali quidsit
dicimus addendo ẽ. Omne enim quod dicimus ẽ esse
aliquid estimcaus ÷ Eumencum ali quoties dicimus
uihil ẽ pro consu&udine locutionis adnihil addimus ẽ
cum nomentuntum sit nihil: & non res: sic &de morte
pro consu&udine uerbi uel ad conpurationem a gentis
dicimus uid& mors. agit edliquid insultat. uel dum¬
nata ẽ. uicta est. & quicquid illud ẽ quod dicipossit.
quia mors faciat aut patiatur: cum ergo haec de morte
dicantur. omni ad auctorom mortis per quẽ priuatio
uitae factu est dicbolum referuntur: ipse enim quae ad mor¬
tem pertinent. aut facit dum captiuat & perimit : Aut
patitur dum uincitur & damnatur: Diabolus enim natu¬
ra ẽangelus: sed quod natura ẽ opus dĩ est: Qquod uero
dicibolus uitio suo ẽ utendo male naturae suue bonum
operu uero eius mala quaeuitia dicuntur: Actus sunt non

Expanded text:
insubstantiale, id est, Nihil, tanquam vere aliquid sit insubstantiale, id est, Nihil, tanquam vere aliquid sit dicimus, addendo Est? Omne enim quod dicimus, Est, esse aliquid aestimamus: tamen cum aliquoties dicimus, Nihil est, pro consuetudine locutionis ad Nihil addimus Est: cum nomen tantum sit Nihil, et non res. Sic et de morte pro consuetudine verbi, vel ad comparationem agentis dicimus, Videt mors, agit aliquid, insultat; vel, damnata est, victa est, et quidquid illud est quod dici possit, quia mors faciat aut patiatur. Cum ergo haec de morte dicantur, omnia ad auctorem mortis, per quem privatio vitae facta est, diabolum referuntur. Ipse enim quae ad mortem pertinent, aut facit, dum captivat et perimit; aut patitur, dum vincitur et damnatur. Diabolus enim natura est angelus: sed quod natura est, opus Dei est: quod vero diabolus, vitio suo est, utendo male naturae suae bono: opera vero ejus mala quae vitia dicuntur, actus sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
rum quaesitor sed quaestionum per plexurum. ad subuersio¬
num audi er̃ium inuentor et quepro positor dicat: sinihil est
mors nisi nomen : quem ad modum superius disputasti. eo quod mors
xpm iustum in inferno cum iniquis uiderit & quia in eo peccatum non
fuit. Resurgentem tenere non ueduerit. ut eidem sicut c&eris
pec canitibus in sultar&. Et ideo uictu prostrata atq dumnata ẽ
Sier gonihil ẽ uidere tenere insultare uel uinci. prosterni
& damnari : quomodo pot est quod pihil ẽ : fespondemus
ipsum nihil quid ẽ : quia interdum cum nominamus pihil
ad dimus ẽ sicut ẽ illud de euangelio & sine ipso factum ẽ
nihil: substantia ẽ an nomep substuntiu carens : sol& enimdi¬
ciut p̃futus sum aplurimis dum cliquid despicitur. aut pro
paruo aestimatur. uel certe quod penitus non sit: nihil ẽ: Cum
ergo dicimus nihil : Nomen in substantule nominamus: cũ
uero addimus ẽ rem significauimus : Cum ergo nom en

Expanded text:
rum quaesitor, sed quaestionum perplexarum ad subversiorum quaesitor, sed quaestionum perplexarum ad subversionem audientium inventor atque propositor, dicat: Si nihil est mors nisi nomen, quemadmodum superius disputasti, eo quod mors Christum justum in inferno cum iniquis viderit, et quia in eo peccatum non fuit, resurgentem tenere non valuerit, ut eidem sicut caeteris peccantibus insultaret, et ideo victa, prostrata atque damnata est: si ergo nihil est; videre, tenere, insultare, vel vinci, prosterni et damnari quomodo potest, quod nihil est? Respondemus: Ipsum nihil, quid est? Quia interdum cum nominamus nihil, addimus Est; sicut est illud de Evangelio, Et sine ipso factum est nihil : substantia est, an nomen substantia carens? Solet enim dici, ut praefatus sum, a plurimis, dum aliquid despicitur, aut pro parvo aestimatur, vel certe quod penitus non sit, Nihil est. Cum ergo dicimus Nihil, nomen insubstantiale nominamus: cum vero addimus Est, rem significamus. Cur ergo nomen
Abbreviated transcription (Latin):
& sicelauerint se ab oculis meis in fundo maris: ibimandabo
serpenti & mordebit eos: Quid ẽ enim &si celauerint se ab
oculis meis infundo maris. idẽ si permanserint in operi¬
bus malis. auertentes se ab oculis meis. a praeceptis scilic&
dedit: infundo maris. inaltitu dine uidelic& desperationis
ibi mandabo serpenti & mordebit eos: ibi. in eandẽ des¬
perationem contenitus. mandabo. Pot estatem dabo ser¬
Morsu utique diuersarum concupiscentiarum quo
pec cantes occidit: mortificabit eos: sed morsus mor¬
tem facit : Non cutem mors ẽ: sicuti ferue bestiae uel
omne genus animalium iracundorum morsu suo
nonnum quã mortificant homines: & tumen non ipsce
sunt mors. sed morsu in sanabil: mortem id. ẽ priuati¬
onem faciunt uitae : Quem ad modum &ium ictus gladii
percussio lapidis. uel quic quid potest hominem occidendo ui
te aliquis inimicorum ueritatis. qui non sit rationum certa¬

Expanded text:
Et si celaverint se ab oculis meis in fundo maris, ibi mandabo Et si celaverint se ab oculis meis in fundo maris, ibi mandabo serpenti, et mordebit eos . Quid est enim. Et si celaverint se ab oculis meis in fundo maris? Id est, etsi permanserint in operibus malis, avertentes se ab oculis meis, a praeceptis scilicet dedit: in fundo maris, in altitudine videlicet desperationis. Ibi mandabo serpenti, et mordebit eos: ibi in eadem desperatione contemptus, mandabo, potestatem dabo sermorsu utique diversarum concupiscentiarum quo peccantes occidit, mortificabit eos. Sed morsu mortem facit. Non autem mors est sicuti ferae bestiae, vel omne genus animalium iracundorum, quae morsu suo nonnunquam mortificant homines, et tamen non ipsa sunt mors, sed morsu insanabili mortem, id est, privationem faciunt vitae, quemadmodum etiam ictus gladii, percussio lapidis, vel quidquid potest hominem occidendo vitte aliquis inimicorum veritatis, qui non sit rationum certa
Abbreviated transcription (Latin):
dius ẽ: & quod descendens in infernum. uelut in os mostis
Vnde dicit in pscamo. Non absorbet mepro fundum neq
urguea super meputeus os suum id ẽ infernus : detineri
fuit adicbolo in possibile: Vnde hominem quem susceperat
ꝓhomine id ẽ carnem suam quae nonuidit corruptionem
die tertia suscitans : tam quam ionam ex oreca&i produxit
quia hoc fuit infernus xpõ quod ionae co&us. Dicente ipso
dnõ : sicut enim iona fuit inuentre co&i tribus diebus & tri¬
bus noctibus: Itu erit filius hominis in corde terrae tribus
diebus & tribus noctibus: Morsus ergo factus ẽ inferni cũ
se ab eo tamquã escam id ẽ carnem suam suscipi passus ẽ
qua non sati&ur sicut depeccatorib: s ed ad sorber&ur propt̃
quod dictum ẽ. Absorta c̃ mors in uictoria sed & illud
testimonium quod ẽ in amos proph&a. puto propterea dictum
esse cumpec canti populo dñs promittens futura mala dicit

Expanded text:
dius est. Et quod descendens in infernum velut in os mortis; dius est. Et quod descendens in infernum velut in os mortis; unde dicit in Psalmo, Non absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum , id est, infernus; detineri eum fuit a diabolo impossibile. Unde hominem quem susceperat pro homine, id est, carnem suam, quae non vidit corruptionem, die tertia suscitans, tanquam Jonam ex ore ceti produxit. Quia hoc fuit infernus Christo, quod Jonae cetus, dicente ipso : sicut enim Iona fuit in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribuse ab eo tanquam escam, id est, carnem suam suscipi passus est, qua non satiaretur, sicut de peccatoribus; sed absorberetur, propter quod dictum est, Absorpta est mors in victoriam. Sed et illud testimonium quod est in Amos propheta, puto propterea dictum esse, cum peccanti populo Dominus promittens futura mala dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
pens morsu decspit adam quando eum ꝑ concupiscentiam mor¬
dere. hoc ẽ edere suasit inlicita : & ut dixi propterea mors
quasi amorsu nomen accepit: Vnde & dñs in oseue proph&a
mortiminitans dicit eromors tua omors. eromorsus tuus
infernae: mors & infernus indicboli persona dicta intelle¬
guntur : quic peripsum delinqueni homini accedit mors
id ẽ priuatio uitue : &per ipsum peccatores conuertuntur
in infernum Tã quam in eius carcerem ubi damnatus ẽ ipse : sed
quaerendum ẽ quem ad modum xp̃s dr̃ dĩ filius mors extitit
mortis  ed morsus inferni : sine dubio cum in suscepta carne in
indeserto eius non obo ediuit concupiscentiis. ubi ait dic lu¬
pidibus istis ut fiant panes & c&era: uel quod se clauorũ mor¬
su.iustus & in nocens ad figi passus ẽ cruci & ore lance& & trapis¬
forcri : os autem lanceaedixi. secundum quod dictum ẽ
depeccatoribus. & cadent in oregladii : & lancea utique gla¬

Expanded text:
pens morsu decepit Adam, quando eum per concupiscentiam morpens morsu decepit Adam, quando eum per concupiscentiam mordere, hoc est, edere suasit illicita: et, ut dixi, propterea mors quasi a morsu nomen accepit. Unde et Dominus in Osee propheta morti minitans dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Mors et infernus in diaboli persona dicta intelliguntur, quia per ipsum delinquenti homini accidit mors, id est, privatio vitae; et per ipsum peccatores convertuntur in infernum, tanquam in ejus carcerem, ubi damnatus est ipse. 6. Sed quaerendum est, quemadmodum Christus Deus Dei Filius mors exstitit mortis, et morsus inferni. Sine dubio quod in suscepta carne, in non obedivit concupiscentiis, ubi ait, Dic lapidibus istis ut fiant panes , etc. Vel quod se clavorum morsu justus et innocens affigi passus est cruci, et ore lanceae transforari . Os autem lanceae dixi, secundum quod dictum est de peccatoribus, Et cadent in ore gladii . Et lancea utique gla
Abbreviated transcription (Latin):
fecis se dicimus hab& essentium : id ẽ species ẽ : essentia enim dicitur
ab eo quod ẽ : qua& antum desolo dõ dici deb& secundum illud qđ
dictum ẽ in exodo morsi dices eis id ẽ populo. qui ẽ misit mead
uos: Tamen & decȩteris creuturis dici potest. quod habeant es¬
sentiam : sed non sicut dedõ qui in itium non hab& quod ẽ sed ex
quo accipientes adõ in itium quod sunt esseco eperunt mors ergo
nihil ẽ nisi nomex recedente uita sicuti fames escarum defectus
sitis egenti a potus tenebrae absentia lucis. sterilitas defectus
fetus silentium uocis absentia in opia priuatio facultatum
& qua sunt alia quae rerum priuatione. nihil eẽ nisi nomer
inueniunTur: Opinor namq: quod ideo mors hoc uocabulum
accepit eo quod morsu quod ammodo uenenosi serpentis id est
diaboli in para diso adam fuerit interemptus : Tunc enim ser¬

Expanded text:
fecisse dicimus, habet essentiam, id est, species est. Essentia enim dicitur fecisse dicimus, habet essentiam, id est, species est. Essentia enim dicitur ab eo quod est, quae tantum de solo Deo dici debet, secundum illud quod scriptum est in Exodo Moysi, Dices eis, id est, populo, Qui est, misit me ad vos . Tamen et de caeteris creaturis dici potest, quod habeant essentiam; sed non sicut de Deo, qui initium non habet quod est; sed ex quo accipientes a Deo initium, quod sunt esse coeperunt. Mors ergo nihil est nisi nomen recedente vita: sicuti fames, escarum defectus; sitis, egentia potus; tenebrae, absentia lucis; sterilitas, defectus fructus; silentium, vocis absentia; inopia, privatio facultatum; et si qua sunt alia quae rerum privatione nihil esse nisi nomen inveniuntur. Opinor namque quod ideo mors hoc vocabulum accepit, eo quod morsu quodammodo venenosi serpentis, id est diaboli, in paradiso Adam fuerit interemptus. Tunc enim ser
Abbreviated transcription (Latin):
recipit uero uitam in corpore iam corpore non moriturus : sed
ita uicturus in corpore. ut sit mortuus uita uel corpore uiuen¬
do semper inpoena & uita & corpore cum diabolo mortis auctore
damnato : Vnde & dñs in euangeliohis qui & sinistra erunt indie
iudicii id ẽ impiis & peccatoribus itein qui in ignẽ adernum
quem parauit pater meus diabolo &angelis eius: Iustis uero qui
ad extris erunt : uenite benedict patris mei percipite regnũ
parutum uobis ab origine mundi: & tunc illiait. ibunt in sup¬
plicium a &ernum. Iusti uero inuitam a dernam: inqua uita
glorificati id ẽ mutut de corruptione in incor pruptionem
demortilitate in in mortelitatem fulgebunt & cum xpo inper¬
petuum regnantes Insultabur̃ damnate : morti dicentes
ab sorta est mors inuictoria. ubi ẽ mors uictoria tua. ubi ẽ mors
tiam : &ideo ds̃ eius caictor eẽ dici non potest: quicquid enim dm̃

Expanded text:
Recipit vero vitam in corpore jam corpore non moriturus, sed Recipit vero vitam in corpore jam corpore non moriturus, sed ita victurus in corpore, ut sit mortuus vita, vel corpore vivendo semper in poena, et vita et corpore cum diabolo mortis auctore damnato. Unde et Dominus in Evangelio, iis qui ad sinistram erunt in die judicii, id est, impiis et peccatoribus: Ite, inquit, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Justis vero qui a dextris erunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum paratum vobis ab origine mundi. Et tunc illi, ait, ibunt in supplicium aeternum; justi vero, in vitam aeternam . In qua vita glorificati, id est, mutati de corruptione in incorruptionem, de mortalitate in immortalitatem, fulgebunt, et cum Christo in perpetuum regnantes, insultabunt damnatae morti dicentes: Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, tiam: et ideo Deus ejus auctor esse dici non potest. Quidquid enim Deum
Abbreviated transcription (Latin):
niens pec cantibus succedere uaduiss& : nisi dñs iudicio iusto
in uindictam propter in oboedientiam permisiss&: igitur
ut moriantur homines. poena peccati ẽ : ut reuertintur
aduitam dñi miserantis est: sed ille recipit uel redit adueram uitã :
qui perbonam conuersationem ex gratia dĩ ueniente sanguine
xp̃i scĩ ficatus in greditur in regnum caelorum : & quasi reuersus
in regionem suam. d nõ placiturus dequa peccato fuerat exulatus
gaudens & exultas mortidicit animae suae : Conuertere ani¬
mamec in requiem tuam. quia dñs benefecit mihi quonia meri¬
puit animam meam demorte oculos meos alacrimis. pedes me¬
os alcpsu placebo dnõ in regione uiuorum: placebo unde quia
dñs benefecit mihi: Nam & peccator recipit uitam non autem redit
aduitam: reditus enimuitae in regnum caelorum ẽ : quod om¬
nis inpeccatis suis uel sine baptis momoriens. non potest possidere :

Expanded text:
niens peccantibus succedere valuisset, nisi Dominus judicio justo niens peccantibus succedere valuisset, nisi Dominus judicio justo in vindictam propter inobedientiam permisisset. Igitur ut moriantur homines, poena peccati est: ut revertantur ad vitam, Domini miserantis est. Sed ille redit ad veram vitam, qui per bonam conversationem ex gratia Dei venientem, sanguine Christi sanctificatus ingreditur in regnum coelorum, et quasi reversus in regionem suam Domino placiturus, de qua peccato fuerat exsulatus, gaudens et insultans morti, dicit animae suae, Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit mihi; quoniam eripuit animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu: placebo Domino in regione vivorum . Placebo unde? Quia Dominus benefecit mihi. Nam et peccator recipit vitam, non autem redit ad vitam. Reditus enim vitae in regno coelorum est; quod omnis in peccatis suis, vel sine Baptismo moriens non potest possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
tor ẽ ds̃ quur eumdicendo nolore pellit apec catore. & non pati¬
tur quod suum ẽ permanere : mortẽ nolo in quit peccatoris quã
ego ei non feci. sed ipse eum sibi dum in mep̃ uaricator extitiss &
inuenit: sed reuertatur & uiuat : id ẽ uitam memiserante recipi¬
potest primos homines factos sic fuisse uitides ut si in libertite
animue qua in maculati cretisunt serpentis contemsissent se¬
ductionẽ mortiferam : uita fruerentur a&erna : si uero secuti esse ̃
amit terent : quibus ꝓpt̃ erea p̃dixit dñs neu&ita contingerent
ut quicquid uictis postea contigiss& aduersum non p̃monentii s ed
sibi in oboedientibus inputarent: Numquid enim cumde linquen¬
tibus mortem futuram p̃dixiss& qđ futurum erat ipsum fe¬
cisse credendum ẽ : Quid enim eum cauendũ praemonuit
si eiͫ in eorum occasu factor ẽ ipse sed nec eisperdicbolum ue¬

Expanded text:
tor est Deus; cur eam, dicendo, Nolo, repellit a peccatore, et non patitor est Deus; cur eam, dicendo, Nolo, repellit a peccatore, et non patitur quod suum est permanere? Mortem nolo, inquit, peccatoris, quam ego ei non feci; sed ipse eam sibi, dum in me praevaricator existitisset, invenit; sed revertatur et vivat, id est, vitam me miserante recipipotest, primos homines factos sic fuisse vitales, ut si in libertate animae, qua immaculati creati sunt, serpentis contempsissent seductionem mortiferam, vita fruerentur aeterna; si vero secuti essent, amitterent. Quibus propterea praedixit Deus, ne vetita contingerent, ut quidquid victis postea contigisset adversum, non praemonenti, sed sibi inobedientibus imputarent. Numquid enim, cum delinquentibus mortem futuram, praedixisset, quod futurum erat ipsum fecisse credendum est? Quid enim eam cavendam praemonuit, si ejus in eorum occasu factor est ipse? Sed nec eis per diabolum ve
Abbreviated transcription (Latin):
dit paulo fideli magistro docente & x pm̃ mortuum propt̃ peccata
nra & resurrexisse propt̃ iustificationẽ nram̃ reconcilians nos
in suo corpore. dõ putriper crucem: Crubescite rogo & conticescite
in urã enimmorte perp&ua dm̃ accusatis: in morte diabolum ex¬
cusatis. & hoc ideo quia non dm̃ sed diabolum tim&is offendere
Dicite ergosi ds̃ mortem fecit quur xp̃s ds̃ mortuum lazarum
fleuit secundum carnem Non enm quod ipsefecerat. dolerede¬
buit: sed dolens eum &plorans. ostendit quod ds̃ uitides fecerat. diabo¬
lum perculpam fecisse mortales: Quem ideo suscitat : ut diabolus
nihil se occidendo profecis se cognoscat: Nec quis quam hominũ ad
dm̃ pertinens demorte desper& quia dõ dormiunt quos diabo¬
lus peris seputabat: Nolo ait per proph&am ez echielem dñs mor¬
tem pec catoris. sed ut reuertatur & uiuat: sicius ut p̃dicatis a uc¬

Expanded text:
dit, Paulo fideli magistro docente ; et Christum mortuum propter peccata dit, Paulo fideli magistro docente ; et Christum mortuum propter peccata nostra, et resurrexisse propter justificationem nostram , reconciliantem nos in suo corpore Deo Patri per crucem . 3. Erubescite, rogo, et conticescite. In vestra enim morte perpetua Deum accusatis, in morte diabolum excusatis; et hoc ideo, quia non Deum, sed diabolum timetis offendere. Dicite ergo, si Deus mortem fecit, cur Christus Deus mortuum Lazarum flevit secundum carnem ? Non enim quod ipse fecerat dolere debuit, sed dolens eum et plorans, ostendit, quos Deus vitales fecerat, diabolum per culpam fecisse mortales. Quem ideo suscitat, ut diabolus nihil se occidendo profecisse cognoscat; nec quisquam hominum ad Deum pertinens de morte desperet, quia Deo dormiunt quos diabolus perisse putabat. Nolo, ait per prophetam Ezechielem Dominus, mortem peccatoris, sed ut revertatur et vivat . Si ejus, ut praedicatis, auc
Abbreviated transcription (Latin):
natu est: Et ideo apłs extollensuictoriam xp̃i demorte seruis eius guu¬
dens ad nuntiat xp̃s surgens amortuis iam non moritur mors illi¬
ultra non dominabitur : Quod autẽ mortuus ẽ peccato mortuus est
semel quodautem uiuit uiuit dõ. Haec dicendo quid aliud nos intel¬
legere uult quã dm̃ mortem non fecisse. nec lu&ari inperditione ui¬
uorum qui absq peccato ut eum uincer& in in firmitatetarnis uoluit
hab ere consortium mortuorum : Vnde si inuidia diaboliperpeccatum
mortem in orbem terrarum introis se non credi derd&is. pihil aliud
adstruitis nisidm̃ mortem fecisse : Propterea ut peremptis hominib:
quibus suã donauit imaginem nascer&ur ei cum ea neessitus dimi¬
candi uel &iã moriendi & resurgendi: sed ab sit. ab sit hoc afide ca¬
tholica quae perunum hominẽ peccatum intrasse in mundum &
perpeccatum mortem. & itu in omnes homines pertransisse cre¬

Expanded text:
nata. Et ideo Aposnata. Et ideo Aposilli non dominabitur ultra: quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo . Haec dicendo quid aliud nos intelligere voluit, quam Deum mortem non fecisse, nec laetari in perditione vivorum, qui absque peccato ut eam vinceret in infirmitate carnis, voluit habere consortium mortuorum? Unde si invidia diaboli per peccatum mortem in orbem terrarum introisse non credideritis; nihil aliud astruitis nisi Deum mortem fecisse, propterea ut peremptis hominibus, quibus suam donavit imaginem, nasceretur ei cum ea necessitas dimicandi vel etiam moriendi et resurgendi. Sed absit, absit hoc a fide catholica, quae per unum hominem peccatum intrasse in mundum, et per peccatum mortem, et ita in omnes homines pertransisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccati: illum absq peccato Nostram uero peccatricem os¬
tendit: Nam ille ideo insimilitudinẽ quia nomper libidinis
usum ut nos. sed inspiramine mistico exuirginis utero inuera
natus ẽ carne: & de peccato in quit damnauit peccatum in car¬
ne dehumana uidelic& peccatrice natur&: ꝓeccatricem: Di conon
dõ auctore sed homine delinquente carnem ut dixi suscipiens
abs que culpa & hanc in noxiam crucifigens peccatum quod nos
damnauerat per in oboedieniam in adam terreno. ix adã cae¬
lesti oboe diente damnatur : nos enim peccato morimur uicq
xp̃s autem in nocens mori uoluit. ut moriendo mortẽ captiuar&:
& uincer& quodã modo enim eam sibi pas sus ẽ dominari: cum¬
patienter se occidendum eius obtulit uoluntati sedcum mors in inferno. um
iniquis uider& &iustum non habens. unde eidem sicut & ceteris in sultaro
resur gentem tenere nonucduit : quin immo uicta prostratu ẽ acque dã¬

Expanded text:
carnis peccati; illam absque peccato, nostram vero peccatricem oscarnis peccati; illam absque peccato, nostram vero peccatricem ostendit. Nam ille ideo in similitudine, quia non per libidinis usum ut nos, sed inspiramine mystico ex virginis utero in vera natus est carne. Et de peccato, inquit, damnavit peccatum in carne; de humana videlicet peccatrice natura: peccatricem dico non Deo auctore, sed homine delinquente. Carnem, ut dixi, suscipiens absque culpa, et hanc innoxiam crucifigens, peccatum, quod nos damnaverat per inobedientiam in Adam terreno, in Adam coelesti obediente damnatur. Nos enim peccato morimur victi; Christus autem innocens mori voluit, ut moriendo mortem captivaret et vinceret. Quodammodo enim eam sibi passus est dominari, cumpatienter se occidendum ejus obtulit voluntati. Sed cum mors in inferno cum iniquis videret et justum, non habens unde eidem sicut et caeteris insultaret, resurgentem tenere non valuit: quin imo victa, prostrata est atque dam
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ filium suum in similitudine carnis petcati. & depeccato
damnauit peccatum in carne : Quid ẽ autem in possibile legis. Nisi quod
sibi nec oboedietem nec perfectum facere poterat deputactum & nec
peccatum tollere. nec mortem uincere praeuadebat : sed quare id
implere non possit subiungens ait: in quo in firmabatur per carnẽ:
iubendo enim infirmo & noniuuando infirmatur : quia percarnẽ
id ẽ per concupis cenias carnis expeccato uenientes quas solo arbi¬
trio libero homo uincere non potest. nisi cum p̃cedente gratia dĩ
legis factor esse non poterit. sicuti ait idem apłs : lex enim irã
ad perfectum adduxit : quid ẽ ergo dĩ filium uenisse in similitudi¬
nẽ carnis peccati. nisi non habens caro eius ullum peccatum sicut
nrã dicente p&ro apostolo qui peccatum non fecit id ẽ non habu¬
it nec dolus inuentus ẽ in ore eius : Dicendo enim insimilitudinẽ

Expanded text:
Deus Filium suum, in similitudine carnis peccati, et de peccato Deus Filium suum, in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne . Quid est autem impossibile legis, nisi quod sibi nec obedientem nec perfectum facere poterat deputatum; et nec peccatum tollere, nec mortem vincere praevalebat? Sed quare id implere non posset, subjungens ait, In quo infirmabatur per carnem. Jubendo enim infirmo et non juvando infirmatur, quia per carnem, id est per concupiscentias carnis ex peccato venientes, quas solo arbitrio libero homo vincere non potest, nisi cum praecedente gratia Dei, legis factor esse non poterit: sicuti ait idem apostolus, Lex enim nihil ad perfectum adduxit . Quid est ergo Dei Filium venisse in similitudine carnis peccati, nisi non habens caro ejus ullum peccatum, sicut nostra? Dicente Petro apostolo, Qui peccatum non fecit, id est, non habuit; nec dolus inventus est in ore ejus . Dicendo enim, in similitudine