comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ũt uelles. helenȩ nõ plurib esset
Sollicitata procis. nec q̃ laphiteia mouit
Proelia. nec coniunx timidi aut audacis ulixis.
¶Nunc quoq cum fugias aduerserisq petentes
Mille uiri cupiunt. & semideiq deiq
Et quecunq tenent albanos numina montes.
¶Sed si tu sapias. si te bñ iunge̾. anũq
Hanc audire uoles quȩ te plus om̃ib illis
Plus ꝗͣ credis amat uulgares reice tedas
Uertũnũq thori socium tibi delige pro quo
Me quoq pignus habe. Neq .N. sibi nocior ille est
Q mihi est. nec passim toto uagus errat ĩ orbe
¶Hȩc loca magna colit nec uti pars magna procoꝵ
Quam mõ uidit amat. tu primus & ultimus illi
Ardor eris. soliq suos tibi deuouet annos.
¶Adde ꝙ ẽ iuuenis. ꝙ naturale decoris
Munus ht̃ formasq apte finget᷑ ĩ omnes.
Et quod erit iussus iubeas licet oĩa fiet.
Quid ꝙ amatis idem. quid quȩ tibi poma colũt᷑¬

Expanded text:
Atque utinam velles! Helene non pluribus esset Atque utinam velles! Helene non pluribus esset sollicitata procis nec quae Lapitheia movit proelia nec coniunx nimium tardantis Ulixei. Nunc quoque, cum fugias averserisque petentes, mille viri cupiunt et semideique deique et quaecumque tenent Albanos numina montes. Sed tu, si sapies, si te bene iungere anumque hanc audire voles, quae te plus omnibus illis, plus quam credis, amo, vulgares reice taedas Vertumnumque tori socium tibi selige! pro quo me quoque pignus habes neque enim sibi notior ille est, quam mihi; nec passim toto vagus errat in orbe: haec loca magna colit; nec, uti pars magna procorum, quam modo vidit, amat: tu primus et ultimus illi ardor eris, solique suos tibi devovet annos. Adde, quod est iuvenis, quod naturale decoris munus habet formasque apte fingetur in omnes, et quod erit iussus, iubeas licet omnia, fiet. Quid quod amatis idem? quod, quae tibi poma colunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶O quociens habitu duri messoris aristas
Corbe tulit. ueriq fuit messoris ymago.
¶Tempora sȩpe gerens foeno ligata recenti
Desectum poterat gramen uersare uideri.
¶S aepe manu stimulos rigida portabat ut illũ
Iurasses fessos mõ disiũxisse iuuencos.
¶Falce data frondator erat. uitisq putator.
Induerat scalas lecturum poma putares.
¶Ailes erat gladio piscator harundine sumpta.
Deniq ꝑ multas aditũ sibi sepe figuras
Reꝑit ut caperet spectate gaudia formȩ.
¶Lle .N. picta redimitus tempora mitra
Innitens baculo positis ꝑ tempora canis.
Assimulauit anũs. cultosq intrauit ĩ ortos:
Quam postꝗͣ socia pariter cũ uite probauit
Atsi staret ait celebs smne palmite truncus
Nil preter frondes quare peteret᷑ haberet.
Hȩc quoq q̃ iuncta uitis reqescit ĩ ulmo
Si nõ iuncta foret terrę acclinata iaceret.
¶Tu tñ exemplo nõ tangeris arboris huiꝰ.
Concubitusq fugit. nec te coniungere curas.

Expanded text:
O quotiens habitu duri messoris aristas O quotiens habitu duri messoris aristas corbe tulit verique fuit messoris imago! Tempora saepe gerens faeno religata recenti desectum poterat gramen versasse videri; saepe manu stimulos rigida portabat, ut illum iurasses fessos modo disiunxisse iuvencos. Falce data frondator erat vitisque putator; induerat scalas: lecturum poma putares; miles erat gladio, piscator harundine sumpta. Denique per multas aditum sibi saepe figuras repperit, ut caperet spectatae gaudia formae. Ille etiam picta redimitus tempora mitra, innitens baculo, positis per tempora canis, adsimulavit anum cultosque intravit in hortos quam pariter cum vite probavit, “at si staret” ait “caelebs sine palmite truncus, nil praeter frondes, quare peteretur, haberet; haec quoque, quae iuncta est, vitis requiescit in illo: si non nupta foret, terrae acclinata iaceret. Tu tamen exemplo non tangeris arboris huius concubitusque fugis nec te coniungere curas.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iamq palatinus sũme loca gentis habebat.
Rege sub hoc pomona fuit q̃ nulla latinas
Inter amadriadas coluit solertiꝰ ortos.
Nec fuit arborei studiosior altera foetus.
Unde tenet nomen. nõ siluas illa. nec ammes
Rusamat. & ramos foelicia poma ferentes.
Nec iaculo grauis est. sed adunca dextera falce
Qua mõ luxuriem premit. & spaciantia passim
Brachia compescit. fisso mõ cortice uirgam
Inserit. & succos alieno prebet alũno.
Non sentire sitim patif᷑. bibuleq recuruas
Radicis fibras labentib irrigat undis.
Hic amor: hoc studiũ: ueniͣs quoq nulla cupido
Uim tñ agrestũ metuens pomeria claudit
Intus: & accessus prohibet refugitq uitiles.
¶Quid nõ &e satiri saltatib apta nuentꝰ
Fecere. & pinu precincti cornua panes.
Siluanusq suis semꝑ iuuenilior annis
Quiq deus fures uel falce uel inguine terret
Ut potiret᷑ ea. s .n. suꝑabat amando
Nos quoq uertũptus. neq erat foelicior illis.

Expanded text:
Iamque Palatinae summam Proca gentis habebat. Iamque Palatinae summam Proca gentis habebat. Rege sub hoc Pomona fuit, qua nulla Latinas inter hamadryadas coluit sollertius hortos nec fuit arborei studiosior altera fetus. Unde tenet nomen: non silvas illa nec amnes, rus amat et ramos felicia poma ferentes. Nec iaculo gravis est, sed adunca dextera falce, qua modo luxuriem premit et spatiantia passim bracchia compescit, fisso modo cortice lignum inserit et sucos alieno praestat alumno; nec sentire sitim patitur bibulaeque recurvas radicis fibras labentibus inrigat undis: hic amor, hoc studium; veneris quoque nulla cupido est. Vim tamen agrestum metuens pomaria claudit intus et accessus prohibet refugitque viriles. Quid non et satyri, saltatibus apta iuventus, fecere et pinu praecincti cornua Panes Silenusque, suis semper iuvenalior annis, quique deus fures vel falce vel inguine terret, ut poterentur ea? Sed enim superabat amando hos quoque Vertumnus neque erat felicior illis.
Abbreviated transcription (Latin):
Immotos tenuit. placatoq annuit ore.
¶Fatus erat. gaudet. gratesq agit illa parenti.
ꝑq leues autas iunctis inuecta columbis
Littus adit laurens. ubi tectus arundine serpit
In freta flumineis uicina numiciꝰ undis.
Hunc iubet ȩneȩ quecunq obnoxia morti
Abluẽ. & tacito deferre sub aquora cursu.
Et resꝑsit aquis. ꝑs optima restitit illi
Lustratum genitrix diuino corpus odore
Unxit. & ambrosia cum dulci nectare mixta
Contigit os fecitq deum. quem turba quirim
Nuncupat indigetem. temploq arisq recepit.
¶Inde sub Ascan dicione binominis alba
Resq latina fuit. successit siluiꝰ illi
Quo satus antiquo tenuit repetita latimus
Nomina cum sceptro clariꝰ subit ecce latino.
Epithus ex illo est. post hunc capitusq capisq
Sed capis añ fuit. regnũ tiberinus ab illis
Coepit & in tusci dimersus fluminis undis
Fratre suo sceptru moderantior acrota forti
Tradit auentino. ꝗ qͦ regnarat eodem
Monte iacet positꝰ. tribuitq uocabula monti

Expanded text:
immotos tenuit placatoque adnuit ore; Fatus erat: gaudet gratesque agit illa parenti, perque leves auras iunctis invecta columbis litus adit Laurens, ubi tectus harundine serpit in freta flumineis vicina Numicius undis. Hunc iubet Aeneae, quaecumque obnoxia morti,abluere et tacito deferre sub aequora cursu;et respergit aquis: pars optima restitit illi. Lustratum genetrix divino corpus odore unxit et ambrosia cum dulci nectare mixta contigit os fecitque deum, quem turba Quirini nuncupat Indigetem temploque arisque recepit. Inde sub Ascanii dicione binominis Alba resque Latina fuit. Succedit Silvius illi. Quo satus antiquo tenuit repetita Latinus nomina cum sceptro. Clarus subit Alba Latinum. Epytus ex illo est; post hunc Capetusque Capysque, sed Capys ante fuit. Regnum Tiberinus ab illis cepit et in Tusci demersus fluminis undis Fratre suo sceptrum moderatior Acrota forti tradit Aventino, qui, quo regnarat, eodem monte iacet positus tribuitque vocabula monti.
Abbreviated transcription (Latin):
Terra sub augusto est pr̃ est & rector utͥq.
¶Dii precor ence comites ꝗbo ignis & ensis
Cesserunt duq indigentes genitorq ꝗrine
Urbis &e inuicti gemtor gradiue quirini
¶estaq Casareos inter sacrata penates
Et cum cęsarea tu phebe domestice uesta
Quiq tenes altus tarpeias iupiter arces
Quosq alios nati fas appellare piumq est
Tarcla sit illa dies ce nr̃o serior aeuo
Qua caput augusti quem temꝑat orbe relicto
Accedat cęlo faueatq precatib absens.
¶Iamq opus exegi qđ nec iouis ira nec ignes
Net poterit ferrum nec edax abolere uetustas
Cum uolet illa dies q̃ ml nͥ corporis huiꝰ
¶Parte tñ meliore mei suꝑ alta ꝑemnis
Astra ferat nomenq erit indelibile nr̃m.
Quaq patet domitis romana potentia teris
Ore legar populi ꝑq omĩa secula fama
Si ꝗd habent ueri uatũ p̃sagia uiuam.

Expanded text:
terra sub Augusto est; pater est et rector uterque. terra sub Augusto est; pater est et rector uterque. Di, precor, Aeneae comites, quibus ensis et ignis cesserunt, dique Indigetes genitorque Quirine urbis et invicti genitor Gradive Quirini, Vestaque Caesareos inter sacrata penates, et cum Caesarea tu, Phoebe domestice, Vesta, quique tenes altus Tarpeias Iuppiter arces, quosque alios vati fas appellare piumque est: tarda sit illa dies et nostro serior aevo, qua caput Augustum, quem temperat, orbe relicto accedat caelo faveatque precantibus absens! Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignis nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas. Cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius parte tamen meliore mei super alta perennis astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum, quaque patet domitis Romana potentia terris, ore legar populi, perque omnia saecula fama, siquid habent veri vatum praesagia, vivam.
Abbreviated transcription (Latin):
Nanc animam interea ceso de corpore rapta
F ac iubar. ut semꝑ capitolia nr̃a foꝵ q
Diuus ab excelsa prospectet iuliꝰ ȩde.
¶Uie ea fatus erat media cum sede senatus
Consticit alma uenꝰ nulli cernenda. suiq
Caesaris eripuit membris. nec in aere solui
Dassa recentem aĩq celestibus intulit astris.
Dumq tulit numen caꝑe atq ignescere sent̾it
⁊ misitq simul. una uolat altiꝰ illa.
Flamifeꝵq trahens spacioso limite crime
Stella mĩcat. natiq uidens bñfacta fatet᷑
Esse suis maiora. & uinci gaudet ab illo.
Etic sua preferri ꝗͣ ꝗͣ negat acta pr̃nis
Libera fama est tñ nullisq obnoxcia iussis
Inuitum prefert: unaq ĩ ꝑte repugnat.
¶Sic magnis cedit titulis agamenonis atreus
Egea sit theseus. sic pelea uicit achilles
Deniq. ut exemplis ip̃os ȩquantib utar
Sic & saturnus minor est ioue. iupiter arces
Temꝑat ȩthereas & mundi regna triformis.

Expanded text:
Hanc animam interea caeso de corpore raptam Hanc animam interea caeso de corpore raptam fac iubar, ut semper Capitolia nostra forumque divus ab excelsa prospectet Iulius aede.” Vix ea fatus erat, media cum sede senatus constitit alma Venus, nulli cernenda, suique Caesaris eripuit membris neque in aera solvi passa recentem animam caelestibus intulit astris. Dumque tulit, lumen capere atque ignescere sensit emisitque sinu: luna volat altius illa, flammiferumque trahens spatioso limite crinem stella micat natique videns bene facta fatetur esse suis maiora et vinci gaudet ab illo. Hic sua praeferri quamquam vetat acta paternis, libera fama tamen nullisque obnoxia iussis invitum praefert unaque in parte repugnat: sic magni cedit titulis Agamemnonis Atreus, Aegea sic Theseus, sic Pelea vicit Achilles; denique, ut exemplis ipsos aequantibus utar, sic et Saturnus minor est Iove: Iuppiter arces temperat aetherias et mundi regna triformis,
Abbreviated transcription (Latin):
Impositum feret unꝰ oñus. celiq parentis
Nos ĩ bella suos fortissimꝰ ultor habebit.
¶IUius auspiciis obsesse moenia pacem
Uicta petent mutine. pharsalia sentiet illũ.
t machiaq iteꝵ madefacti cede philippi
TEt magnum siculis nomen suꝑabit᷑ undis.
Romaniq ducis coniumx egiptia tede
Non bene fisa cadet. frustraq erit illa minata
Seruitura suo capitolia nr̃a canopo.
¶Quid tibi barbariem. gentes q tra ab utroq iacentes
Occeano numerem. ꝙcunq habitabile tellus
Sustinet huiꝰ erit. pontus quoq seruiet illi.
¶Pace data terris animũq ad ciuilia uertet
Iura suũ. legesq feret iustissimꝰ actor.
E xemploq suo mores geret. inq futuri
Temporis aetatem uenturoꝵ q nepotũ
Prospiciens prolem sc̃a de coniuge nata
Terre simul nomenq suũ curasq uidebit.
QNenisi cum senior similes & quauerit annos
Ethereas sedes cognataq sidera tanget.

Expanded text:
impositum feret unus onus caesique parentis impositum feret unus onus caesique parentis nos in bella suos fortissimus ultor habebit. Illius auspiciis obsessae moenia pacem victa petent Mutinae, Pharsalia sentiet illum. Emathiique iterum madefient caede Philippi, et magnum Siculis nomen superabitur undis, Romanique ducis coniunx Aegyptia taedae non bene fisa cadet, frustraque erit illa minata, servitura suo Capitolia nostra Canopo. Quid tibi barbariem, gentesque ab utroque iacentes oceano numerem? Quodcumque habitabile tellus sustinet, huius erit: pontus quoque serviet illi! Pace data terris animum ad civilia vertet iura suum legesque feret iustissimus auctor exemploque suo mores reget inque futuri temporis aetatem venturorumque nepotum prospiciens prolem sancta de coniuge natam ferre simul nomenque suum curasque iubebit, nec nisi cum senior Pylios aequaverit annos, aetherias sedes cognataque sidera tanget.
Abbreviated transcription (Latin):
Frrauisse ferunt. motamq tremorib urbem
QNon tñ insidias uenturaq uincere fata
Premonitus potuere deum. strictiq ferunt᷑
In templum gladii. neq .N. locus ullus ĩ urbe
Ad facinus diramq placet nͥ curia cedem
¶Tum uõ citharea suũ ꝑcussit utraq
Pectus. & aetherea molit᷑ condere nube
Qua priꝰ infesto paris est ereptus atride.
Et diomedeos eneas fugerat enses.
¶Talibus hanc genitor ꝑas sola insuꝑabile fatũ
Nata mouere putas. intres licet ip̃a soroꝵ
Tecta trium. cernes illic molimine uasto
Ex ere &e solido reꝵ tabularia ferro.
Quȩ neq concursum cęli: neq fulminis ira
Nec metuunt ullas tuta atq aterna ruinas.
Inuenies illic incisa ad amante ꝑemini
Fata tui generis. Legi ip̃e. aĩoq notaui.
Et referam ne sis iam nunc ignara futuri.
Hlic sua compleuit pro qͦ citharea laboras
Ut deus accedat cȩlo templisq colat᷑
Tu facies. natusq suus ꝗ numinis heres

Expanded text:
erravisse ferunt motamque tremoribus urbem. erravisse ferunt motamque tremoribus urbem. Non tamen insidias venturaque vincere fata praemonitus potuere deum, strictique feruntur in templum gladii; neque enim locus ullus in urbe ad facinus diramque placet nisi curia, caedem. Tum vero Cytherea manu percussit utraque pectus et Aeneaden molitur condere nube, qua prius infesto Paris est ereptus Atridae et Diomedeos Aeneas fugerat enses. Talibus hanc genitor: “Sola insuperabile fatum, nata, movere paras? Intres licet ipsa sororum tecta trium: cernes illic molimine vasto ex aere et solido rerum tabularia ferro, quae neque concussum caeli neque fulminis iram nec metuunt ullas tuta atque aeterna ruinas. Invenies illic incisa adamante perenni fata tui generis: legi ipse animoque notavi et referam, ne sis etiamnum ignara futuri. Hic sua complevit, pro quo, Cytherea, laboras, Ut deus accedat caelo templisque colatur, tu facies natusque suus, qui nominis heres
Abbreviated transcription (Latin):
Non sinit. ⁊̃ me acui sceleratos cernitis enses
Quas prohibete precor. facinꝰq repellite. ne ue
Cede sacerdotis flãmas extinguite uestȩ
Talia nequicꝗͣ toto uenus anxiꝰa caelo
Signa tñ luctus dant haud incerta futuri.
Carͣma ferunt inter nigras crepitantia nubes.
Terribilesq tubas. auditaq cornua celo
p remonuisse nefas. solis quoq tristis ymago
Lurida solicitis prebebat lumina terris
¶S aepe faces uise mediis ardere sub astris
s xpe inter imbos guite cecidere cruente.
ECęrulus e uultum ferugine lucifer atra
¶Spsus erat. sparsi lunares Sanguine currus
ristia mille locis stigius ded̾it omina bubo.
Mille locis lacrimauit ebur: cantusq feruntꝰ
Auditi sanctis & uerba minancia lucis.
Uictima nulla litat. magnos instare tumu
łira mouet. cȩ̨sumq caput reꝑit᷑ ĩ extis.
Inq foro circũq domos & templa deoꝵ
Nocturnos ululasse canes. umbrasq silentũ

Expanded text:
non sinit: en acui sceleratos cernitis enses? non sinit: en acui sceleratos cernitis enses? Quos prohibete, precor, facinusque repellite, neve caede sacerdotis flammas exstinguite Vestae!” Talia nequiquam toto Venus anxia caelo signa tamen luctus dant haud incerta futuri. Arma ferunt inter nigras crepitantia nubes terribilesque tubas auditaque cornua caelo praemonuisse nefas; solis quoque tristis imago lurida sollicitis praebebat lumina terris. Saepe faces visae mediis ardere sub astris, saepe inter nimbos guttae cecidere cruentae. Caerulus et vultum ferrugine Lucifer atra sparsus erat, sparsi Lunares sanguine currus. Tristia mille locis Stygius dedit omina bubo, mille locis lacrimavit ebur, cantusque feruntur auditi sanctis et verba minantia lucis. Victima nulla litat magnosque instare tumultus fibra monet, caesumque caput reperitur in extis. Inque foro circumque domos et templa deorum nocturnos ululasse canes umbrasque silentum
Abbreviated transcription (Latin):
Ofmipheumq iubam metridatisq tumente
Cominib pontum populo adiecisse grimi.
Et multos meruisse. aliquos egisse triumphos
Ꝙ tantũ genuisse uiꝵ. quo preside rer
Numano generi suꝑi fauistis habunde.
Ne foret hic igͥ mortali semine cretus
Iile deus faciendus erat. qđ ut aurea uidit
Enee genitrix uidit quoq triste parari
Pontifici Loetum & coniurata arma moueri
Palluit. & cunctis ut cuiq erat obuia dius
Aspice dicebat ꝗͣta mihi mole parent᷑
Insidie ꝗͣtaq cãput cũ fraude petatꝰ
Quod de clardanio solũ mͥ restat iulo.
¶Sola ne semꝑ eo iustis exercita curis
Quam m̃o titide calidonia uulerat hasta.
Nunc male defense confundunt moenia troye
Quȩ uideam natũ longis errorib actũ
Iac̾tariq freto: sedesq intrare silentũ.
Bellaq cum terno gerere. aut si uera fatem
Cum iunone magis. quid nunc antiqua recorrdor
Samna mei generis. timor hic meminisse prioꝵ

Expanded text:
Cinyphiumque Iubam Mithridateisque tumentem Cinyphiumque Iubam Mithridateisque tumentem nominibus Pontum populo adiecisse Quirini et multos meruisse, aliquos egisse triumphos, quam tantum genuisse virum? Quo praeside rerum humano generi, superi, favistis abunde! Ne foret hic igitur mortali semine cretus, ille deus faciendus erat. Quod ut aurea vidit Aeneae genetrix, vidit quoque triste parari pontifici letum et coniurata arma moveri, palluit et cunctis, ut cuique erat obvia, divis “adspice” dicebat, “quanta mihi mole parentur insidiae quantaque caput cum fraude petatur, quod de Dardanio solum mihi restat Iulo. Solane semper ero iustis exercita curis, quam modo Tydidae Calydonia vulneret hasta, nunc male defensae confundant moenia Troiae, quae videam natum longis erroribus actum iactarique freto sedesque intrare silentum bellaque cum Turno gerere, aut, si vera fatemur, cum Iunone magis? Quid nunc antiqua recordor damna mei generis? Timor hic meminisse priorum
Abbreviated transcription (Latin):
Uesta tuos. loetoq deum clamore salutant.
Quaq ꝑ aduersas nauis cita ducitꝰ undas
⁊hura suꝑ ripas aris ex ordine factis
Parte ab utraq sonant. & odorant aera fumis.
Ictaq comectos incalfacit hostia cultros.
Iamq caput rerz romanam intrauerat urbem.
Exigit᷑ serpens. sũmoq acliuia malo
Colla mouet. sedesq sibi circũspicit aptas.
Scinditur ĩ geminas partes circũ fluus amnis.
Porrigit equales media tellure Lacertos.
N ucse delata pinu phebeiꝰ anguis
Tontulit. &e finem specie cȩleste resumpta
Quictib imposuit. uenitq salutifer urbi.¬
Nlc tñ accessit delubris aduena nr̃is.
Cȩsar ĩ urbe sua deusest.quem marte togas¬
Precipuũ nõ bella magis finita triumphis
¶uõq domigeste proꝑataq gloria reꝵ
Fln sidus uertere nouũ stellamq cometen
Ast sua progenies. Nec .N. de caesaris actis
Teq papiriferi septemflua flumina nili
Rectrices egisse rates numidaso rebelles

Expanded text:
Vesta, tuos, laetoque deum clamore salutant. Vesta, tuos, laetoque deum clamore salutant. Quaque per adversas navis cita ducitur undas, tura super ripas aris ex ordine factis parte ab utraque sonant et odorant aera fumis, ictaque coniectos incalfacit hostia cultros. Iamque caput rerum, Romanam intraverat urbem: erigitur serpens summoque acclinia malo colla movet sedesque sibi circumspicit aptas. Scinditur in geminas partes circumfluus amnis rte duorum porrigit aequales media tellure lacertos. Huc se de Latia pinu Phoebeius anguis contulit et finem, specie caeleste resumpta, luctibus imposuit venitque salutifer urbi.tamen accessit delubris advena nostris: esar in urbe sua deus est; quem Marte togaqpraecipuum non bella magis finita triumphis resque domi gestae properataque gloria rerum in sidus vertere novum stellamque comantem, quam sua progenies; neque enim de Caesaris actis perque papyriferi septemflua flumina Nili victrices egisse rates Numidasque rebelles
Abbreviated transcription (Latin):
Inide segit fapreas. promontoriũq minerus
Et surentino generosos palmite colles. paro¬
tercuseamq arbem: stobiasꝙ. & ĩ ocia nacordor
Parthonopen & ab hac cumeȩ templa sibe prioꝵ
Nino calidi fontes lentistifeꝵ ꝙ tenet᷑ ises
Tinternũ multamq trahens sub gurgie ue
Uuulturnus. niueisq frequens sinueste.
Ertellus circea. & spissi littoris anchon
¶Fuc ubi ueliferam nautȩ auertere caruri.
Asp ubiam pontus erat deus explicat orlhes.
ꝑq sinꝰ crebros. & magna uolumina labe
łempla parentis init Fauũ tangentia ago
Equore pacato patrias epidauriuo atal
Linꝗt & hospicio iuncti sibi numinis al
Littoream tractu squamȩ trepidantis hate.
Sulcat. & innixꝰ moderamine nauis ĩ alta
Pupe caput posuit. donec castrũq sacrasq
Lauinii sedes tiberinaq ad hostia uenit.
¶fuc omnes. populiq passim matrũꝙ patrũꝙ
Obuia turba ruit. queq ignes troyca seruat

Expanded text:
Inde legit Capreas promunturiumque Minervae Inde legit Capreas promunturiumque Minervae et Surrentino generosos palmite colles Herculeamque urbem Stabiasque et in otia natam Parthenopen et ab hac Cumaeae templa Sibyllae. Hinc calidi fontes lentisciferumque tenetur Liternum multamque trahens sub gurgite harenam Volturnus niveisque frequens Sinuessa cet tellus Circaea et spissi litoris Antium. Huc ubi veliferam nautae advertere carinam asper enim iam pontus erat, deus explicat orbes perque sinus crebros et magna volumina labens templa parentis init flavum tangentia litus. Aequore placato patrias Epidaurius aras linquit et hospitio iuncti sibi numinis usus litoream tractu squamae crepitantis harenam sulcat et innixus moderamine navis in alta puppe caput posuit, donec Castrumque sacrasque Lavini sedes Tiberinaque ad ostia venit. Huc omnis populi passim matrumque patrumque obvia turba ruit, quaeque ignes, Troica, servant,
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ꝑ mniectis adopertam florib ingens
Serpit humum. flectiq sinus. mediamq ꝑ urbe
Tendit & in curuo munitos aggere portus.
Restitit hic. agmenq suũ turbeq sequentis
Officium placido uisus dimittere uultu
Corpus ĩ ausonia posuit tate. numinis illa
Sensit onus. pressaq dei grauitate carina est.¬
Fneade gaudent. cȩsoq m littore tauro
Torta coronate soluunt retinacula nauis.
I inpulerat leuis aura ratem. deus eminet alte.
Impositaq premens pupim ceruice recurua
Cexpileas despectat aquas. me̾dicisq ꝑ aquor
Tonium zephiris sexto palantidos ortu
Utaliam tenuit. pręterq lacinia templa
Nobilitata dea silleaq & littora fertur
Linquit iapigiam. leuaq amphrisia remis
S roca fugit. deactra prerupta celennia parte.
Romethiumq legit: caulonaq nariciamq
Tumcitq fretum᷑. siculiq angusta pelori.
Upotadeq domus regis. temedesq metalla
Ieucociamq petit. tepidiq rosaria pesti.

Expanded text:
Inde per iniectis adopertam floribus ingens Inde per iniectis adopertam floribus ingens serpit humum flectitque sinus mediamque per urbem tendit ad incurvo munitos aggere portus. Restitit hic agmenque suum turbaeque sequentis officium placido visus dimittere vultu corpus in Ausonia posuit rate: numinis illa sensit onus, pressa estque dei gravitate carina; Aeneadae gaudent caesoque in litore tauro torta coronatae solvunt retinacula navis. Impulerat levis aura ratem: deus eminet alte, impositaque premens puppim cervice recurvam caeruleas despectat aquas modicisque per aequor Ionium zephyris sextae Pallantidos ortu Italiam tenuit praeterque Lacinia templo nobilitata deae Scylaceaque litora fertur; linquit Iapygiam laevisque Amphrisia remis saxa fugit, dextra praerupta Celennia parte, Romethiumque legit Caulonaque Naryciamque, evincitque fretum Siculique angusta Pelori Hippotadaeque domos regis Temesesque metalla, Leucosiamque petit tepidique rosaria Paesti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniunt operosa dei. quaq ip̃e morari
Sede uelit signis cęlestib indicet orant.
Uix bene desierant cum cristis aureus altis
Inserpente deus presentia sibila misit.
Aduentuq suo signũq arasq foresq
Marmoreumq solum fastigia aurea mouit.
Pectoribq tenus media sublimis ĩ ȩde
Constitit. atq oculos circũtulit igne micantes
Territa turba pauet. cognouit numina castus
Euinctus uitta crines albente sacerdos.¬
En deus: en deus est. animis linguisq fauete
Quisqs ades dixxit. sis o pucherrime uisus
Utiliter. populosq iuues tua sacra colentes.
Quisquis adest uisum uenerat᷑ numen. & om̃s
Uerba sacerdotis referunt geminata piumq
⁊ neade prestant & mente & uoce fauorem.
¶Annuit hiis motisq deus rara pignora cristis.
Et repetita dedit uibrata sibila lingua.
TTum gradib nitidis delabit᷑. oraq retro
Flectit. & antiquas abiturus respicit aras.
Assuetasq domos habitataq templa salutat.

Expanded text:
perveniunt operosa dei, quaque ipse morari perveniunt operosa dei, quaque ipse morari sede velit, signis caelestibus indicet, orant. Vix bene desierant, cum cristis aureus altis in serpente deus praenuntia sibila misit adventuque suo signumque arasque foresque marmoreumque solum fastigiaque aurea movit pectoribusque tenus media sublimis in aede constitit atque oculos circumtulit igne micantes. Territa turba pavet. Cognovit numina castos evinctus vitta crines albente sacerdos: “En deus est deus est! Animis linguisque favete, quisquis ades!” dixit. “Sis, o pulcherrime, visus utiliter populosque iuves tua sacra colentes !” Quisquis adest, visum venerantur numen, et omnes verba sacerdotis referunt geminata piumque Aeneadae praestant et mente et voce favorem. Adnuit his motisque deus rata pignora cristis et repetita dedit vibrata sibila lingua. Tum gradibus nitidis delabitur oraque retro flectit et antiquas abiturus respicit aras adsuetasque domos habitataque templa salutat.
Abbreviated transcription (Latin):
Finiat ausoniȩ. certas ita dicere sortes.
D issidet ce uariat sñã. parsq negandũ
Non putat auxiliu. multi retinete suamq
Non emictere opemꝰ. nec nimina tradere suadent.
Euna cdubitant seram pepulere crepuscula lucem.
Umbiaq telluris tenebras induxerat orbi
Cum deus ⁊ sompnis opifer consistere uisus
Ante tuum rom̾ane thoꝵ. s qualis ĩ ede
Esse solet. baculumq tenens agreste siristra
Ccesariem longe dextra deducere barbe.
Et placido tales emittere corpore uoces
¶t one metus ueniam. simulataq nr̃a relinquã
unc mõ serpentem haculũ ꝗ nexib ambit
ꝑspice & usq nota uisum ut cognosee possis
Uertat ihunc s maior ero. cancusꝙ uidebor
In quantum uerti cęlestia corpora debent.¬
¶ł etimplo cum uoce deus: cum uoce deoq
Somnus abit. somniq fugam lux alma secuta e
¶Postera sidereos aurora fugauerat ignes.
Incerti quid agant proceres ad templa petiti

Expanded text:
finiat Ausoniae: certas ita dicere sortes. finiat Ausoniae: certas ita dicere sortes. Dissidet et variat sententia, parsque negandum non putat auxilium, multi retinere suamque non emittere opem nec numina tradere suadent: dum dubitant, seram pepulere crepuscula lucem, umbraque telluris tenebras induxerat orbi, cum deus in somnis opifer consistere visus ante tuum, Romane, torum, sed qualis in aede esse solet, baculumque tenens agreste sinistra caesariem longae dextra deducere barbae et placido tales emittere pectore voces: “Pone metus! Veniam simulacraque nostra relinquam. Hunc modo serpentem, baculum qui nexibus ambit, perspice et usque nota visu, ut cognoscere possis! Vertar in hunc, sed maior ero tantusque videbor, in quantum verti caelestia corpora debent.” Extemplo cum voce deus, cum voce deoque somnus abit, somnique fugam lux alma secuta est. Postera sidereos aurora fugaverat ignes: incerti, quid agant, proceres ad templa petiti
Abbreviated transcription (Latin):
tu Ende coronidem circumfiua tibridis alti
UMa romulex sacris adiecerit urbis
PtElues condam lacias uiciauerat auras.
fllidaq excangui squalebant corpora morbo.
Suneribus fessi postꝗ mortalia cernunt
Temptamenta nihil nihil artes posse medentũ
Arilium caeleste petunt. mediamq tenentes
Orbis humũ delphos adeunt oracula phebi.
tq salutifera miseris succurrẽ reb¬
S orte uelit tanteq urbis mala finiat orant
Et locus & laus & quas ht̃ ille pharetre
Intremuere simul. cortinaq reddidit ymo
Nanc adito uocem pauefactaq corpora mouit.
Qui minuat luctus opus est. s apoline nato.
I te bonis auib. prolemq accersite nr̃am.¬
U ussa dei prudens postꝗͣ accepere senatus
Quam colat explorant iuuenis phebeiꝰ urbem
Quiꝙ petant uentis epidauria littora mictũt.
TQuȩ simul incurua missi tetigere carina
Consilium graiosq pr̃es adiere: darentq
Orauere deum ꝗ presens funera gentis

Expanded text:
, unde Coroniden circumflua Thybridis alti , unde Coroniden circumflua Thybridis alti insula Romuleae sacris adiecerit urbis. Dira lues quondam Latias vitiaverat auras, pallidaque exsangui squalebant corpora morbo. Funeribus fessi postquam mortalia cernunt temptamenta nihil, nihil artes posse medentum, auxilium caeleste petunt mediamque tenentes orbis humum Delphos adeunt, oracula Phoebi, utque salutifera miseris succurrere rebus sorte velit tantaeque urbis mala finiat, orant: et locus et laurus et, quas habet ipse, pharetras intremuere simul, cortinaque reddidit imo hanc adyto vocem pavefactaque pectora movit: qui minuat luctus, opus est, sed Apolline nato. Ite bonis avibus prolemque accersite nostram!” Iussa dei prudens postquam accepere senatus, quam colat, explorant, iuvenis Phoebeius urbem, quique petant ventis Epidauria litora mittunt. Quae simul incurva missi tetigere carina, concilium Graiosque patres adiere, darentque, oravere, deum, qui praesens funera gentis
Abbreviated transcription (Latin):
Aut finite metũ fatꝰalis morte tiranni.
¶Qualia succintis ubi trux insibilat eurus
Nurmura pmetis fiunt. aut qualia fluctus
ł quorei faciunt siquis procul audiat illos
Tale sonat populus. s ꝑ confusa trementis
Uerba tñ uulgi uox eminet una. ꝗs ille est.
Et spectant frontes. predictaq cornua querũt.
¶Cursus adhos cipus quem poscitis inquit habetis.
Et dempta capiti populo prohibente corona
Exibuit gemino presignia timpora cornu.¬
¶ Demisere oculos õs: gemitũq dedere
Atq illud meritis claꝵ quis credere posset
i nuiti uidere caput. nec honore carere
Ulterius posset festam imposuere coronam
¶At proceres qm̃ muros intrare uetatis
Ruris honorati tm̃ tibi cype dedere
Complecti posset ad finem lucis ab ortu.
Cornuaq auratis miram referentia forma
Ostib insculpunt longũ mansura ꝑ euũ.
⁊dtu ndite nunc musȩ p̃sentia numĩa uatũ
¶Tt oencitis .N nec uos fallit spaciosa uetustas¬

Expanded text:
aut finite metum fatalis morte tyranni!” aut finite metum fatalis morte tyranni!” Qualia succinctis, ubi trux insibilat eurus, murmura pinetis fiunt, aut qualia fluctus aequorei faciunt, siquis procul audiat illos, tale sonat populus; sed per confusa frementis verba tamen vulgi vox eminet una “quis ille est?”, et spectant frontes praedictaque cornua quaerunt. Rursus ad hos Cipus “quem poscitis” inquit, “habetis” et dempta capiti, populo prohibente, corona exhibuit gemino praesignia tempora cornu. Demisere oculos omnes gemitumque dedere atque illud meritis clarum quis credere possit? inviti videre caput; nec honore carere ulterius passi, festam imposuere coronam. At proceres, quoniam muros intrare vetaris, ruris honorati tantum tibi, Cipe, dedere, complecti posses ad finem lucis ab ortu, cornuaque aeratis miram referentia formam postibus insculpunt, longum mansura per Pandite nunc, Musae, praesentia numina vatum tis enim, nec vos fallit spatiosa vetustas
Abbreviated transcription (Latin):
Magna quidem reꝵ monimina uidit ĩ illis
Nonͦ manifesta tñ. cũ uero sustulit acre
Apecudis fibris ad cipi cornua lumen
Tu mõ rumpe moras. portasq intrare patentes
Approꝑa. sic fata iubent. nanq urbe receptus
Rex eris. & sceptro tutus pociere ꝑemni:
Retulit inde pedem: toruamq a moenib urbis
Auertens faciem procul o procul om̃ia dixit
Talia dii pellant: multoq ego iustiꝰ aeuũ
Exul agam ꝗͣ me uideant capitolia regpe. as¬
Uelat & aggerib factis a milite fortharbe.
Insistit. priscoq deos e more pcatus c eeli¬
¶Est ait hic unus. que uos nisi pellitis ĩ relinquã
Recerit is qs sit signo nõ nõe dicam. quibit¬
Cornua fronte gerit: quem uobis indico ebor
GiRomam intratit famularia iura datulebor
Ille quidem potuit portas irrũꝑe aꝑtas.
Sed nos obstitimꝰ qͣuis coniunctior illo
Nemo nuhi est: uos urbe uiꝵ prohibete ꝗrites.
Aut si dignus erit grauib uincite catenis.

Expanded text:
magna quidem rerum molimina vidit in illis, magna quidem rerum molimina vidit in illis, non manifesta tamen. Cum vero sustulit acre a pecudis fibris ad Cipi cornua lumen, Tu modo rumpe moras portasque intrare patentes adpropera! sic fata iubent; namque urbe receptus rex eris et sceptro tutus potiere perenni.” Rettulit ille pedem torvamque a moenibus urbis avertens faciem “procul a! procul omina” dixit “talia di pellant! Multoque ego iustius aevum exsul agam, quam me videant Capitolia regem!velat; et aggeribus factis a milite forti insistit priscosque deos e more precatus “est” ait “hic unus, quem vos nisi pellitis urbe, rex erit. Is qui sit, signo, non nomine dicam: cornua fronte gerit. Quem vobis indicat augur, si Romam intrarit, famularia iura daturum. Ille quidem potuit portas inrumpere apertas, sed nos obstitimus, quamvis coniunctior illo nemo mihi est. Vos urbe virum prohibete, Quirites, vel, si dignus erit, gravibus vincite catenis,
Abbreviated transcription (Latin):
Oraq uenturis aꝑite retentia fatis
Indigene dixere tagem. ꝗ pͥmus etruscam
Edocuit gentem casus aꝑire futuros.
TUtue palatinis herentem collib olim
Cum subito uidit frondescere romulus hastam
Quȩ radice noua nõ ferro stabat adacto.
Ftiam nõ toelum s lenti uiminis arbor
Non expectatas dedit admirantib umbras.
¶Auit sua fluminea cum uidit eypꝰ in unda
Cornua: uidit .n. falsamq ymagine credens
Esse fidem digitis ad frontem saepe relatis
Quȩ uidit tetigit. nec iam sua lumina damnas
Restitit ut uictor domito ueniebat ab hoste
Ad caelumq oculos: & eodem cornua tollens
Quicꝗd ait suꝑi mostro portendit᷑ isto
Seu loetum est patriȩ. loetũ ppłoq qui rini
Siue minax mihi sit. uiridiq exe cespite factas
Placat odoratis herbosas ignib aras.
Uinaq dat pateris. mactataꝵ q bidentũ
Quid sibi significent trepidantia consulit extra
¶Quȩ simul aspexit tirenȩ gentis aruspes

Expanded text:
oraque venturis aperire recentia fatis oraque venturis aperire recentia fatis indigenae dixere Tagen, qui primus Etruscam edocuit gentem casus aperire futuros; utve Palatinis haerentem collibus olim cum subito vidit frondescere Romulus hastam, quae radice nova, non ferro stabat adacto et iam non telum, sed lenti viminis arbor non exspectatas dabat admirantibus umbras; aut sua fluminea cum vidit Cipus in unda cornua vidit enim falsamque in imagine credens esse fidem, digitis ad frontem saepe relatis, quae vidit, tetigit, nec iam sua lumina damnans restitit, ut victor domito veniebat ab hoste, ad caelumque manus et eodem lumina tollens “quiquid” ait, “superi, monstro portenditur isto, seu laetum est, patriae laetum populoque Quirini, sive minax, mihi sit!” viridique e caespite factas placat odoratis herbosas ignibus aras vinaque dat pateris mactatarumque bidentum, quid sibi significent, trepidantia consulit exta. Quae simul adspexit Tyrrhenae gentis haruspex,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum mͦ ne presens augerem muneris huiꝰ
Inuidiam densas obiecit cinthia nubes
¶Utq forem tutus possemq impune uideri
Addidit xtatem. nec cognoscenda reliꝗt
Ora mihi. cretamq diuꝰ dubitauit hñdam
Traderet. an delon. creta deloq relictis
Nic posuit. nomenq simul qđ possit equoꝵ
Ammonuisse iubet deponere. ꝗq fuisti
UYpolitus dixit nũc idem uirbiꝰ esto.
¶Noc nemus inde colo. de diisq minorib unꝰ
Numine sub dominȩ lateo. atq ascentior illi.
¶Non tñ egerie luctus aliena leuare
Damina ualent. mentisq iacens radicib imis
Liquit in lacrimas: donec pietate dolentis
Mota soror phebi gelidum de corpore fontem
ł ecit. & ȩternas artus tenuauit in undas.
¶At nimphas tetigit noua res. & amagone natꝰ
Naud aliter stupuit. ꝗͣ cum tirrenus arator
Fatalem glebam mediis conspexit ĩ aruis
Sponte sua primum nulloq agitante moueri
Sumere mox hominis terreq amictere formã

Expanded text:
tum mihi, ne praesens augerem muneris huius tum mihi, ne praesens augerem muneris huius invidiam, densas obiecit Cynthia nubes, utque forem tutus possemque impune videri, addidit aetatem nec cognoscenda reliquit ora mihi Cretenque diu dubitavit habendam traderet an Delon: Delo Creteque relictis hic posuit nomenque simul, quod possit equorum admonuisse, iubet deponere, “qui” que “fuisti Hippolytus” dixit, “nunc idem Virbius esto!” Hoc nemus inde colo, de disque minoribus unus numine sub dominae lateo atque accenseor illi.” Non tamen Egeriae luctus aliena levare damna valent, montisque iacens radicibus imis liquitur in lacrimas, donec pietate dolentis mota soror Phoebi gelidum de corpore fontem fecit et aeternas artus tenuavit in undas. Et nymphas tetigit nova res, et Amazone natus haud aliter stupuit, quam cum Tyrrhenus arator fatalem glaebam mediis adspexit in arvis sponte sua primum nulloque agitante moveri, sumere mox hominis terraeque amittere formam
Abbreviated transcription (Latin):
Exilus contenta suis. cũ colla feroces
Ad freta conuertunt: arrectisq aurib horrẽt
Quadrupedes monstri metu turbant᷑ & altis
Precipitant currũ scopulis. ego duce̾ uana
Frena manu spumis albentibꝰ oblita luctor.
Et retro lentas tende resupinꝰ habenas.
Nec uires tñ has rabies suꝑasset equoꝵ
Ni tota perpetuũ q̃ circumuertit᷑ axem
Stipitis occursu fracta ac disiecta fuisset.
¶Excucior curru lorisq tenentib artus
Uiscera uiua trahi. neruos i stirpe teneri
Membra rapi partim partim reprensa relinq.
Ossa grauem dare fracta sonum. fessamq uideres
Exalari animam. nullasq ĩ corpore partes
Noscere quas posses unũq erat oĩa uulnus.
¶Num potes aut audes cladi componere nr̃e
Nimpha tuam: uidi quoq regna carentia luce.
Et lacer foui flegetontide corpus ĩ unda
¶Nec nisi apolinee ualido medicamine prolis
Reddita uita foret. quam postꝗͣ fortib herbis
Ac ope peonia dite indignante recepi

Expanded text:
exsiliis contenta suis: cum colla feroces exsiliis contenta suis: cum colla feroces ad freta convertunt adrectisque auribus horrent quadrupedes monstrique metu turbantur et altis praecipitant currum scopulis; ego ducere vana frena manu spumis albentibus oblita luctor et retro lentas tendo resupinus habenas. Nec vires tamen has rabies superasset equorum. ni rota, perpetuum qua circumvertitur axem, stipitis occursu fracta ac disiecta fuisset. Excutior curru, lorisque tenentibus artus viscera viva trahi nervosque in stipe teneri, membra rapi partim, partim reprensa relinqui, ossa gravem dare fracta sonum fessamque videres exhalari animam nullasque in corpore partes, noscere quas posses; unumque erat omnia vulnus. Num potes aut audes cladi componere nostrae, nympha, tuam? Vidi quoque luce carentia regna et lacerum fovi Phlegethontide corpus in unda, nec nisi Apollineae valido medicamine prolis reddita vita foret; quam postquam fortibus herbis atque ope Paeonia Dite indignante recepi,
Abbreviated transcription (Latin):
Sola tua est. similes alioꝵ respiçe casus
Miciꝰ ista feres. utq exempla dolentem
Non mea te possent releuare. sedd & mea possunt.
¶Fando aliquem ypolitũ uestras si contigit aures
Credulitate patris scelerata fraude nouerce
Occubuisse neci mirabere uixq probabo
Sed tñ ille ego sum. ne pasipheia quondam
Temptatum frustra patriũ temerare cubile
Quod uoluit finxit uoluisse crimine uerso
Indicii ne metu magis offensaue repulsȩ.
Damnauit. meritũq nihil pater encit urbe
Hostiliq caput prete detestat᷑ euntis.
OPhiteam profugo curru trogena petebam.
Iamq corinthiaci carpebam littora ponti.
Cum mare surrexit cumulusq ĩmanis aqͣꝵ
In montis spẽm curuari & crescere uisus
Et dare mugitus. sũmoq cacumine findi
Corniger hinc taurus ruptis expellit᷑ undis.
Pectoribq tenus moles ereptus ĩ auras
Narib ce patulo partem maris euomit ore.
Corda pauent comitum. mͥ mens interrita mansit.

Expanded text:
sola tua est; similes aliorum respice casus: sola tua est; similes aliorum respice casus: mitius ista feres, utinamque exempla dolentem non mea te possent relevare! Sed et mea possunt. Fando aliquem Hippolytum vestras puto, contigit aures credulitate patris, sceleratae fraude novercae occubuisse neci: mirabere, vixque probabo, sed tamen ille ego sum. Me Pasiphaeia quondam temptatum frustra patrium temerare cubile, quod voluit, voluisse, infelix crimine verso indiciine metu magis offensane repulsae? damnavit, meritumque nihil pater eicit urbe hostilique caput prece detestatur euntis. Pittheam profugo curru Troezena petebam, iamque Corinthiaci carpebam litora ponti, cum mare surrexit, cumulusque inmanis aquarum in montis speciem curvari et crescere visus et dare mugitus summoque cacumine findi. Corniger hinc taurus ruptis expellitur undis, pectoribusque tenus molles erectus in auras naribus et patulo partem maris evomit ore. Corda pavent comitum. Mihi mens interrita mansit
Abbreviated transcription (Latin):
Retia cum pedicis. laqueosq artesq dolosas
Tollite. nec uolucrem uiscata fallite uirga
Net formidatis ceruos includite pennis.
Nec celate cibis uncos fallacib hamos.
Edite siqua nocent. ueꝵ hȩc quoq ꝑdite tm̃.
Sera uacent epulis. alimentaq micia carpant.¬
Alibus atq aliis instructo pectore dictis¬
npatriam remeasse ferunt. ultroq petitũ
ineAccepisse numam populi lacialis habenas.
edisige ꝗ foelix nimpha ducibq camenis
S̾ acrifi̾cos docuit ritus. gentemq feroci
Assuetam bello pacis traduxit ad artes.
¶Qui postꝗ semor regnũq xuũq peregit
Extinctum latieq nurus populusq patresq
Defleuere numam. Nam conunx urbe relicta
Uallis aricinȩ densis latet abdita siluis
Sactaq horestee quęstu gemituq dianȩ
Impedit. ha quociens nimphe nemorisq lacusq
Ne faceret monuere. & consolancia uerba
Dixerũt. quociens flenti theseius heros
S iste modum dixit. nec .ii. fortuna qrenda

Expanded text:
Retia cum pedicis laqueosque artesque dolosas Retia cum pedicis laqueosque artesque dolosas tollite nec volucrem viscata fallite virga, nec formidatis cervos includite pennis, nec celate cibis uncos fallacibus hamos! Perdite, siqua nocent, verum haec quoque perdite tantum: ora vacent epulis alimentaque mitia carpanalibus atque aliis instructum pectora dictispatriam remeasse ferunt ultroque petitum accepisse Numam populi Latiaris habenas. niuge qui felix nympha ducibusque Camenis sacrificos docuit ritus gentemque feroci adsuetam bello pacis traduxit ad artes. Qui postquam senior regnumque aevumque peregit, exstinctum Latiaeque nurus populusque patresque deflevere Numam; nam coniunx urbe relicta vallis Aricinae densis latet abdita silvis sacraque Oresteae gemitu questuque Dianae impedit: a! quotiens nymphae nemorisque lacusque, ne faceret, monuere et consolantia verba dixerunt. Quotiens flenti Theseius heros “siste modum!” dixit, “ne que enim fortuna querenda
Abbreviated transcription (Latin):
Ne tr̃ oblitis ad metam tendere longe
E xpaciemur equis. calũ & quodcunq sb̾ illo ẽ
Inmutat formas. tellus quoq & ꝗcquidĩ illa est
Nos quoq pars mundi. qm̃ nõ corpora solũ
Uer &̃ uolucres anime sumꝰ. inq ferinas
Possumus ire domos. pecudũq ĩ pectora condi
Corpora quȩ possunt animas habuisse parentũ
Aut fratrum. aut aliqͦ uictoꝵ federe nobis
Aut hominum certe tuta eͥe & honesta sinamꝰ.
N eue thiesteis cumulemꝰ uiscera mensis.
Quam male consuescit. ꝗͣ se parat ille cruori
Impiꝰ humano uituli qui guttura cultro
Rumpit. & in motas prebet mugitib aures.
Aut quagitus similes puerilib edum
⁊ dentemꝰ iugulare potest. aut alite uesci
Qui cedit ip̃e cibos. qͣtum est qđ desit ĩ istis
Ad plenum facinus : quis transitus inde parat᷑.
Bos aret. aut mortẽ semorib imputet ann
Aorrifer contra boream ouis arma ministret:
Ubera dent manib saturȩ pressanda capellȩ

Expanded text:
Ne tamen oblitis ad metam tendere longe Ne tamen oblitis ad metam tendere longe exspatiemur equis, caelum et quodcumque sub illo est, inmutat formas tellusque et quidquid in illa est: nos quoque, pars mundi, quoniam non corpora solum, verum etiam volucres animae sumus inque ferinas possumus ire domos pecudumque in corpora condi, corpora, quae possunt animas habuisse parentum aut fratrum aut aliquo iunctorum foedere nobis aut hominum certe, tuta esse et honesta sinamus neve Thyesteis cumulemus viscera mensis! Quam male consuescit, quam se parat ille cruori impius humano, vituli qui guttura cultro rumpit et inmotas praebet mugitibus aures, aut qui vagitus similes puerilibus haedum edentem iugulare potest, aut alite vesci, cui dedit ipse cibos! Quantum est, quod desit in istis ad plenum facinus? Quo transitus inde paratur? Bos aret aut mortem senioribus imputet annis, horriferum contra borean ovis arma ministret, ubera dent saturae manibus pressanda capellae!
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc quoq dardaniam fama est consurgẽ Romã
Appenninigeni quȩ proxima tibridis undis
Molle sub ingenti reꝵ fundamina ponit.
Hȩc ig̾ formam crescendo mutat. & olim
I miensi caput orbis eris. Sic dicere uates
F aticinasq ferunt sortes. quantũq recordor
Dixerat aeneȩ cũ restroiana labaret
Priamides helenus flenti dubioq salutis
¶Nate dea si nota satis presagia nr̃ȩ¬
Mentis habes. nõ tota cadet te sospite troia.
łlama tibi ferrũq dabũt iter. ibis: & una
Pergama rapta feres : donec troyȩq tibiq
Eternũ patrio contingat amiciꝰ aruũ.
Urbem & cerno phrigids debere nepotes
Quanta nec est. nͨ erit: nec uisa pͥorib annis.
Nant alii proceres ꝑ secula longa potentem.
Sed dominam reꝵ de sanguine ne
ꝑfficiet. quo cũ tellus erit usa. fruentͤ
Aetheree sedes. caluq erit exitus illi. it¬
¶Naec helenum cecinisse. penatigero
Mente memor refero cognataq moen̾i¬
Crescere & utiliter phrigib uicisse pelasgoi

Expanded text:
Nunc quoque Dardaniam fama est consurgere Romam, Appenninigenae quae proxima Thybridis undis mole sub ingenti rerum fundamina ponit: haec igitur formam crescendo mutat et olim immensi caput orbis erit. Sic dicere vates faticinasque ferunt sortes quantumque recordor, dixerat Aeneae, cum res Troiana labaret, Priamides Helenus flenti dubioque salutis: “Nate dea, si nota satis praesagia nostrmentis habes, non tota cadet te sospite Troia! Flamma tibi ferrumque dabunt iter: ibis et una Pergama rapta feres, donec Troiaeque tibique externum patrio contingat amicius arvum. Urbem etiam cerno Phrygios debere nepotes, quanta nec est nec erit nec visa prioribus annis. Hanc alii proceres per saecula longa potentem, sed dominam rerum de sanguine natus Iuli efficiet; quo cum tellus erit usa, fruentur aetheriae sedes, caelumque erit exitus illi.Haec Helenum cecinisse penatigero Aeneae mente memor refero, cognataque moenicrescere et utiliter Phrygibus vicisse Pelasgos.