comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ueeris testamenti perplures: tantȩ arcem perfectio¬
nis uiuendo tenuerunt: ut innullo a postolis : Virisq¬
a postolicis. putandisunt es seminor es: Permanebat
taber naculũ usq ad constructionẽ templi inpopulodi.
perannos quadringentor & octuaginta id ÷ Centum
uiginti ꝑ quattuor multiplicatos: Quia extempore da¬
tae legis usq ad incarnationẽ dominicam. & tẽpus reue¬
latae gratiae non de fuere uiri: qui inlege constituti e¬
uangelicam ꝑ omnia perfectionẽ mente &opere ser¬
uarent: Non de fuit scriptura : quae gratiã noui testamen
ti inueeri: propheicis intimar & eloquiis : Quod autẽ
quarto anno regis salomonis. Edificarecepta ÷ domus
dñi potest eoreferre mustice quod post explexã dirpensa¬
tionem dominicae in carnationis: quae in quattuor euange¬
tura coeperit: Et qđ mense secundo cepta ÷: potest ad
clectionẽ gentiũ referri: quae secundo loco postis rahel

Expanded text:
que Veteris Testamenti perplures, tantae perfectioque Veteris Testamenti perplures, tantae perfectionis arcem vivendo tenuerunt, ut in nullo apostolis apostolicis putandi sint esse minores. Permanebat tabernaculum usque ad constructionem templi in populo Dei per annos quadringentos et octoginta, id est, centum viginti per quatuor multiplicatos: quia ex tempore datae legis usque ad incarnationem Dominicam et tempus revelatae gratiae, non defuerunt viri qui in lege constituti Evangelica per omnia perfectionem mente et opere servarent; non defuit Scriti in Veteri propheticis intimaret eloquiis. Quod autem quarto anno regis Salomonis aedificari coepta est domus Domini, potest eo referri mystice, quod post expletam dispensationem Dominicae incarnationis, quae in quatuor Evangetura coeperit. Et quod mense secundo coepta est, potest ad electionem gentium referri, quae secundo loco post Israel
Abbreviated transcription (Latin):
namque centeni &uigeni qua dringintos & octoginta
faciunt. Quattuor autem euan gelicae per fectioni
apte conueniunt propter ipsum cuangelistarum nume¬
rum freentum uiginti doctrinae legali propter annos
legis totidem lator .s In quo&iam numero uirorum
Ciratiam scĩ sp̃s primitiua suscepit ecclesa: patenteros¬
tendens: quia quilegitime utuntur idest quixp̃iinea gra¬
tiã cognoscentes amplectuntur iure sp̃seius gratia replentur
Quã in caritate eius amplius igniscant: Diximus autem perta¬
bernaculum quod fecit morses & filuis rahel in deserto sina¬
goga pertemplum uero quod salomon & filusrhel
cum prose litorem & gentilium auxilia construxit: ec¬
desiã gentium porsei designapi: Permansit autem cul¬
tus &x religio tabernaculi annor ecde & lxxx. ac sicteplũ
Quiascriptura u&eris testamenti tan.¬
ta per fectione redundat: ut siquis eamintellexerit cunc¬
ta in senouitestamenti misteria continuat: Patrssquo¬

Expanded text:
namque centeni, et viceni, quadringentos et octoginta namque centeni, et viceni, quadringentos et octoginta faciunt. Quatuor autem Evangelicae perfectioni apte conveniunt, propter ipsum Evangelistarum numerum: centum viginti, legali doctrinae, propter annos legislatoris totidem. In quo etiam numero virorum, gratiam sancti Spiritus primitiva suscepit Ecclesia, patenter ostendens quia qui lege legitime utuntur, id est, qui Christi in ea gratiam cognoscentes amplectuntur, jure Spiritus ejus gratia replentur, qua in charitate ejus amplius ignescant. Diximus autem per tabernaculum quod fecit Moyses et filii Israel in deserto, synagogam: per templum vero quod Salomon et filii Israel cum proselytorum et gentilium auxilio construxit, Ecclesiam gentium posse designari. Permansit autem cultus et quia scriptura Veteris Testamenti tanta perfectione redundat, ut si quis eam bene intellexerit, cuncovi Testamenti mysteria contineat. Patres quo
Abbreviated transcription (Latin):
inquinamento carnis & spr perficientes sc̃ĩficationem
intimor edi¬
actum est igitur quadragente simox octo gesimo anno: egres¬
sionis filiorum israhd deterra egpti In annoquar tomen¬
sctio ⁊pscest menss secundu regis salomonis superisra¬
monis superisrahel ordo sensus est in anno quarto
regis ralomonir mensezĩo: ipreest mensis secundus
Mensemautem secundd maiumdicit: Namque a prilis quo
parcha cȩlebratur principium apud hebreos. primus
erat in mensibus anni:. Ex quo manifeste clar& quiamox
peracto pascha coepit a dificare domunidño iet conse¬
cratus mistica solemnitate populur manus admisticum¬
opus misit, Fit autem commemoratio egrersonis deegp¬
to quando tabernaculum edificar exeptum est: ut ad mo¬
ne atur lector quot annorum tempur ÷̃ ̃ inter ȩdificatio¬
nem utrius que domus transierit et huic quoque summe
temporis sacramentũ spiritale cognorcat. quater

Expanded text:
inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timoreactum est igitur quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israhel de terra Aegypti in anno quarto mense zio ipse est mensis secundus regis Salomonis super Isramonis super Israel, ordinis sensus est. In anno quarto regis Salomonis, mense Zio, ipse est mensis secundus. Mensem autem secundum Maium dicit: namque Aprilis, quo Pascha celebratur, principium mensium apud Hebraeos primus erat in mensibus anni. Ex quo manifeste claret, quia mox, peracto Pascha, coepit aedificare domum Domino, et consecratus mopus misit. Fit autem commemoratio egressionis ex Aegypto, quando tabernaculum aedificari coeptum est: ut admoneatur lector, quod annorum tempus, inter aedificationem utriusque domus transierit, et huic quoque summae temporis, sacramentum inesse spiritale cognoscat. Quater
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ostender&: Omnem preciosum lapidem & mar¬
mor parium. habundantissime preparaui: Marmor
autem parium marmor candidum dicitur quale
eadem in sula gignere consueuit. Vnde poeta deilla.
Olearon niueamque paran par sccrque perequor cedadtos
& crebris legimus fr&a concitauentis. Niueam ergo
parondicitur eo quod candidirsimȩͥ generis mittat. Est
autem un ade es dadibur⁊ quo uidelica lapide templum
fuirse factum Iosephur in sinucet dicens. Eleuatut ita¬
que templum us que ad cameram ex lapide albo construc¬
tum altitudo fuit xl cubitorũ &centum. Nec miste¬
rusensur in abdito est. Cuiuis enimpat& quia mar¬
mor candidum ex quodomus dñi constructa est mun¬
dam dectorum actionem simul & conscientiam ab om¬
niineuo corruptionis castigatam designat. Qualeqẽs se
uoluit sapiens ille archi tectuseos quos super fundamen¬
tum xp̃i locabat, lapides pretioror auro argentoq
redinitos. Caris simiinquit mundemur nos ab omni

Expanded text:
erat ostenderet: « Omnem pretiosum lapidem et marmor Parium abundantissime praeparavi . » Marmor autem Parium marmor candidum dicitur: quale eadem insula gignere consuevit. Unde poeta de illa: Olearon niveamque Paron sparsasque per aequor Cycladas, et crebris legimus freta concita terris. Niveam ergo Paron dicitur, eo quod candidissimi marmor generis mittat. Est autem una de Cycladibus, quo videlicet lapide, templum fuisse factum, et Josephus insinuat, dicens: Elevavit itaque templum usque ad cameram, ex lapide albo constructum. Altitudo fuit sexaginta cubitorum, etc. Nec mysterii sensus in abdito est, cuivis etenim patet, quia marmor candidum, ex quo domus Domini constructa est, mundam electorum actionem simul et conscientiam ab omni naevo corruptionis castigatam designat. Quales esse voluit sapiens ille architectus, eos quos super fundamentum Christi locabat lapides pretiosos, auro argentoque redimitos: « Charissimi, inquit, mundemus nos ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis arescat p̃sidiosuae intercessionis obum brent: Cui figurȩ
congnut: quod a postolus petrus arbor utique huius montis eximia
non solum frictu doctrinae reficit esurientes & sicientes pstitia ueni
etiam umbrx sui corporis saluat languentes : quiuide lic& uirisci ac
sublimes possunt etiam austri uocabulo de signari a quod s̃ ueniit
dictus ÷: Proptꝰ uidelic& dilectione qua feruere indño: & doetri¬
nam qualu cere hominib sol&: a quoui delic& austro ds̃uenit qr de
talib: in carnari dignatus est : A quo austro ds̃ cotidieuenit cum nob̵
eonim dicta uel exempla legentib: siue audientib: amor aut sci¬
entia ueritatis : ꝑ fectius incorde generatur: Sequitur
Openut caelos maiestas eius & laude eius plena : terrr: Descrip¬
ta dispensatione dominiae in carnationis mox arcanũ ascensionis
qua eadem humanitas eraet clarificanda subiunxit. iusta illud

Expanded text:
lectionis arescat, praesidio suae intercessionis obumbrent; cui figurative lectionis arescat, praesidio suae intercessionis obumbrent; cui figurative congruit quod apostolus Petrus: arbor utique hujus montis eximia, non solum fructu doctrinae reficit esurientes et sitientes justitiam, verum etiam umbra sui corporis salvat languentes . Qui videlicet viri sancti ac sublimes possunt etiam Austri vocabulo designari, a quo venire Deus dictus est, propter videlicet dilectionem qua fervere in Domino, et doctrinam qua lucere hominibus solent, a quo videlicet Austro Deus venit, quia de talibus incarnari dignatus est. A quo Austro Deus quotidie venit, cum nobis eorum dicta vel exempla legentibus, sive audientibus, amor aut scientia veritatis perfectius in corde generatur. Sequitur: Operuit coelos majestas ejus, et laude ejus plena est terra. Descripta dispensatione dominicae incarnationis, mox arcanum ascensionis, qua eadem humanitas erat clarificanda, subjunxit, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum autem quod hic uersus hebricica ueritate habetꝰ¬
Ds̃ at heman id÷ ab austroueni& quod uxta littereꝰ facilem
hab& sensum quia b& llem in quanatus ÷ dns ad austrũ sita ÷
ab hieru solrinis: Etcum ipsedie quad regesimo natiuitatis
adductus ÷ hieniso limã a parentib ut daretur hostia se¬
cundũ legem pro eo: dsutiq ab austrouenit: & scs̃ inquit
demonte umbroso & condenso: Sc̃s idem mediator di & ho¬
minũ qui supra manifeste dicitur ds̃ de quo uirgini matri
ille carnis originẽ duxit. Val& intellegiꝰ dequo & daniho l uidit exci¬
mundi conterens : suigloria nominis orbem impler& uniuer sum
Qui uide lic&mons recte umbrosus uocatur & condensus: hab& it
multa ligna fructfera id est multos uiros scos & uistutum pomis onis¬
tos qui & nostrtẽ esuriem gustu suauissimo suae doctrinȩ enidiant
& nostri fracgilitatem ne aestu tribulationũ auirore interno di¬

Expanded text:
Notandum autem quod hic versus in hebraica veritate itNotandum autem quod hic versus in hebraica veritate its a Thaeman, id est, ab Austro veniet, quod juxta litteram facilem habet sensum, quia Bethleem, in qua natus est Dominus, ad Austrum sita est a Jerosolymis. Et cum ipse die quadragesimo nativitatis suae adductus est Jerosolymam a parentibus, ut daretur hostia secundum legem pro eo, Deus utique ab Austro venit. Et sanctus, inquit, de monte umbroso et condenso. Sanctus idem Mediator Dei et hominum, qui supra manifeste dicitur Deus, de quo Virgini matri ille carnis originem duxit, valet intelligi. De quo et Daniel vidit excimundi conterens, sui gloria nominis orbem impleret universum . Qui videlicet mons recte umbrosus vocatur et condensus; habet enim multa ligna fructifera, id est, multos viros sanctos et virtutum pomis onustos, qui et nostram esuriem gustu suavissimo suae doctrinae erudiant, et nostram fragilitatem ne aestu tribulationum a virore interno di
Abbreviated transcription (Latin):
mis s ceripturxtestatur Atndesol& inscripturis non nũquã
ipsũ quoq tẽplũ libani uocabulo designari: Hinc ÷ enim illud
Lachariȩ: deuenturo aduersus eũ exercitu chaldeorĩ, a peri
libane postastuas &comedat ignis cedrostuas: Ds ergo al¬
banouenit qr dnis incarne apparens inipso tẽplo prima
etiangelii semina s parsit atq ex inde orbem totũ germine
suae fidei &ueritatis impleuit : Vnde dicit saias : quia de
fundamenta posuerinc quori deinde sonus in omnem t̃ne᷑ ex uit
& infines orbis terȩ uerba eoni Veni etiã ꝑse ipsũ primo
in eodem te plofidei quaȩ inse ess& habenda testimoniũ dedit
cũ duo dennis inmedio doctori residens int̃rogabat eos quasi
homo paruulae aetatis sed res pondebat docentib: quasi ds̃ ce¬
t̃nae maiestatis: Vbi qfsitus & inuentus a ꝑparentib: etiã ipse
ꝑse qđ ds ac di filius ess&r insinuans ait : Quid ÷ quod meq ro¬
batis : nesciebatis quia in lis qua patris mei sunt opost& meesse:

Expanded text:
m Scriptura testatur; unde solet in Scripturis nonnunquam ipsum quoque templum Libani vocabulo designari: hinc est enim illud Zachariae de venturo adversus eum exercitu Chaldaeorum: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas . Deus ergo a Libano venit, quia Dominus in carne apparens, in ipso templo prima Evangelii semina sparsit, atque exinde orbem totum germine suae fidei et veritatis implevit. Unde dicit Isaias quia de Sifundamenta posuerunt, quorum deinde sonus in omnem terram exivit, et in fines orbis terrae verba eorum ; verum etiam per seipsum, primo in eodem templo fidei quae in se esset habenda testimonium dedit, cum duodenis in medio doctorum residens interrogabat eos quasi homo parvulae aetatis, sed respondebat docentibus quasi Deus aeternae majestatis; ubi quaesitus et inventus a parentibus etiam ipse per se quod Deus ac Dei Filius esset insinuans ait: Quid est quod me quaerebatis? nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse ?
Abbreviated transcription (Latin):
sunt᷑ factae. totidem que eissuperpositi luteres
supraiam dictum ert: Quoduero una erat fusa
mensuraque & sculptura consimilis omnium basium
siuel uterum: Nonin ea significatione factum est.¬
quod aequalia porsint erse omnium merita doctorũ
sed in ea potius quia una fider euangelii quo instituun¬
tur : unum sacramentum baptirmi quo abluuntur
Unus idemque spr est quoom nes consecrantur electi.
tam & sidonationes habent diuerras in iprospũ. quidiuidit
singulis prout uult, Quadraginta bitor capiebat luter
unus: Quadri genccrius numerus sol & magnȩ per fectio¬
nis typum tenere: quianimirum quater denifaciunt qua¬
draginta: Decem autem sunt praecepta quibus nostraom¬
nium operatio: In lege diuina p̃erfixa est: Quattuor uero
euangeliorum libri : In quibus per dispensationem domini
cae in carnationis. Caelestis patriȩ nobis est patefactus
introitus: Et quia omnes qui ad ministerium sacribap¬
tis matis pertinent. cum fide & sacramentis euangelu

Expanded text:
s factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque et sculptura consimilis omnium basium siquod aequalia possint esse omnium merita doctorum, sed in ea potius, quod una fides Evangelii quo instituuntur, unum esse sacramentum baptismi quo abluuntur, unus idemque spiritus quo omnes consecrantur electi: tametsi donationes habent diversas in ipso Spiritu, qui dividit singulis prout vult . « Quadraginta batos capiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quaterdeni faciunt quadraginta: decem autem sunt praecepta, quibus omnis nostra operatio in lege divina praefixa est. Quatuor vero Evangeliorum libri, in qucae incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad ministerium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
diunt quasi super inuicem positis ordinibus
quiquelapidum uiuorum indomodi: sicabalis
fixa constcentia portantur ut ad portandos
alior & ipsi sufficicent us que adulti mos qui
infinemundi nascituri sunt iustos quiquasi in
summo domusdi cacumine locati. docentur
& portantur ab alis sed quos doceant: quorũ¬
ue fragilitatem tolerent ipsi non habent.
Qui iudelic& pari&es: intrinsecus tabulatis cedri¬
nis operiuntur cum corda fidelium amore ur¬
tutum redundant, Si cut enim cedrinatura per fec¬
tos homines: ut supradociumus tepice denuntiat. Ita
&iamlocis oportinis celsitudinem uir tutum: quibus
ad ecendem perfectionem uenitur: non merito desig

Expanded text:
diunt, quasi super invicem positis ordinibus, diunt, quasi super invicem positis ordinibus, quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur: ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos qui in fine mundi nascituri sunt justos, qui quasi in summo domus Dei cacumine locati, docentur quidem et portantur ab aliis. Sed quos doceant, quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra docuimus typice denuntiat: ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem per
Abbreviated transcription (Latin):
tute eliae. Et edificauit parietes domus intrinsccus
tabulatis cedrinis: a pauimento domus. usque ad sumita¬
tem pari&um : etus que adlaque aria operuit lignis: In
trinsecus quidem domus cedro ereet uestitec: namforin¬
secus taento nitore lapis ipse dequo factaereet fulgebect.
acsi calculo ess& candido tecto: Iuxta sensus uero mis¬
ticos pari&es templisunt populifi delium. exqui¬
bus scã uniuerscclis ecclesia consistit. Quorum dila¬
tationem per orbem latitudo designaet pari&u.
spemuero & intentionem omnem adcȩlestia erec¬
tom al titudo. Uelcer te altitudo pari&is. quȩ ex
ordinib Lapidum suꝑ inuicem postis consteet
prȩsentis statum ecclesia: ubi electi super fun¬
damentũ xp̃i omnes ȩdificati. sibunuicem inor di¬
ne per temporum curricula succedunt: seseque
inuicem portantes: legem xp̃i quȩ est caritas ad¬
implent. Dumenim hi quinic prȩcedentib
crudiuntur magistris: Rursum ipsi alios eru¬

Expanded text:
tute Eliae . Et aedificavit parietes domus intrinsecus tute Eliae . Et aedificavit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis a patem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis . Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido texta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia: quorum dilatationem per Orbem latitudo designat parietum, spem vero et intentionem omnem adtam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios eru
Abbreviated transcription (Latin):
auditus Nihil ol factus nihil gustus: nl hiltactus¬
dul cehabecet : nisi diligere dnm̃dm̃ nostrum ex toto
cor de: tota anima totacuirtute: diligere & proxi¬
mum tamquam nos ipsos. Et operuit domum
lignis cedrinis: Hic suppremum ipsa domus tectũ
dicitur ⁊dest tocbulatum illud: quod suppremis tra¬
uibus super positum erat. Non autem hebebeettem¬
plum culmen in siperioribus: sicut nec taberna culum
sedereet ȩquede quomodo omnib inpalestinec & egxp¬
to domos ȩdificantib Facere moris est: Id ipsum autẽ
hoc tabulatum quo operta est domur quod & laquearioc
designat: Id est eximios quos que in resur rectionis. glo¬
ria uiros et singulari scitate: adipsum uirtutis apicem
per uenienter : dequorum unodicitur: Internatos mulierũ
non surrexit maior io hanne baptistac: Cuius sicom¬
parem magnitudinis scireuis: audi quid patri ipsius
angelus ait : Et ipse preced& antednm. inspũ & uir¬

Expanded text:
auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nauditus, nihil olfactus, nihil gustus, ndulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute; diligere et proximum tanquam nos ipsos. Et operuit domum lignis cedrinis. Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non autem habebat templum culmen in superioribus, sicut nec tabernaculum; sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domos aedificantibus facere moris est. Idipsum autem hoc tabulatum quo operta est domus, quod et laquearia, designat eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem pervenientes. De quorum uno dicitur, Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid patri ipsius angelus ait, Et ipse praecedet ante eum in spiritu et vir
Abbreviated transcription (Latin):
temptamenta: uel nostre fragilitatis obstacula: crebro¬
immo continuo supernȩ piectis munere: Necor¬
Necorrua¬
mus defendimur: In illa uero uita quam sũpremum tẽ¬
pli tectum ut supra docuimus insinuect: tantadi pre¬
sentis gratic munimur: & nec uelimus ultra peccare
nec possimus Neque ullo mortis siue doloris. siue temp¬
tcentis aduersaru m&u afficimit: De prȩsentib dñi
auxilis quasi delecterib tabulatorum: dicit ipsedñs
loquens depopulo suo. Inuocabit me &ego exaudicem
eum cum ipsosum intribulatione: eripiam eum &glo¬
rificabo eum: De futura autem eius gratia: quasuꝑ¬
na illa ciuitcs in lustrectur dicit eidem ciuitatipr o¬
ph&a. Lauda hierusalem dnm: et c&era: usque fi¬
nestuos pacem: Bene autem hoctabulatum intecto
domus dñi quinque cubitis altumesse memoratur:
Qui animirum itanos in illa patria: dunȩ presentia
claritatis adimpl& ut nihil aliud uisur noster nihil

Expanded text:
tentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebrotentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebroimmo continuo supernae pietatis munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi tectum, ut supra docuimus, insinuat, tanta Dei praesentis gratia munimur, ut nec velimus ultra peccare, nec possimus, neque ullo mortis sive doloris, sive tentantis adversarii metu afficiamur. De praesentibus Domini auxiliis quasi de lateribus tabulatorum, dicit ipse Dominus loquens de populo suo: Invocabit me, et ego exaudiam eum, cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum et glorificabo eum . De futura autem ejus gratia, qua superna illa civitas illustratur, dicit eidem civitati propheta, Lauda, Hierusalem, Dominum, lauda Deum nes tuos pacem . Bene autem hoc tabulatum in tecto domus Domini quinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
super ominem domum. quinque cubitos altitudinis. Lu¬
riculas significat que insuppremo domus tecto percir¬
cuitum erant facte nequis ad altiora perueniens Re¬
pente laber&ur adima: quod i n omni domu quãquis¬
que ȩdificar&. moy ses fieri precepit. Cum ȩdificaue¬
ris inquiens domum nouam: facies murum tecti percir¬
cuitum Nc effundatur sanguis indomotua & sis reus
labente cclio et in preceps ruente. Hac autem tecbula¬
ta siue turiculȩ supra sunt laterauocata: Ubi cum
ta per girum: inpari&ib: domus per cuitum templi &o
raculi continuo subiunc tumest et fecit latera incir¬
cuitu: In quib: nimirum laterib: intelleximus diuina
erse prȩsidia designata: quȩnos in hoc adhuc sȩculo
laboreentes ac procaptu nostro ad superiora nitentes
cotidie nedificiamus adiuuant. Adcuius for mam sen¬
sus: &iccm hunc locum intellegere debemus sed eadis¬
tinctione quod in hac uita Intercrebra uel hostis inpacata

Expanded text:
super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Losuper omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum; ne fundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente . » Haec autem tabulata sive loriculae supra sunt latera vocata: ubi, cum ta per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi; continuo subjunctum est, Et fecit latera in circuitu. In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata, quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etiam hunc locum intelligere debemus, sed ea distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia ter. gemin e altitudinis domus dm̃ factaerat
terna nimirum habebeet laquearia: quid autem
aptius perlaquearia quam sublimio res quosque in
scã ecclesia Iustor significare credamus: Quorum
opus & doctrina cunctis in exemplo proposita. qua¬
silongius in alto prȩmin& : Quiquesuis intercessonib
& ex or tationibus animos infirmorum ue intemptatio¬
nib deficieent protegunt. Quȩnimirum laquearia.
Recte cedrinaerse discribuntur. Cedrus namque ar¬
bor est in putribilis omnino naturȩ odoris iocundi
Aspectus nitidi: serpenter accensa nidore
fugans ac
per imens. Quȩ per fectis quiburq conueniunt: quo¬
rum in superabilis est patientia: Fama uirtutum eximia
prȩcunctis gratissima bonis auetoritas: ad reuincen¬
dos confutandos que eos: quiueritati resistunt constan¬
tis sima. Qui& in hac uita & in futura. singulari pre
c&cris scĩs eminentia fulgent. Et ȩdificauit tabulatum

Expanded text:
et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto praeeminent, quosque suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae universa perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima, in bonis auctoritas, ad revincendos, confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima: qui et in hac vita et in futura, singulari prae caeteris sanctis eminentia, fulgent. « Et aedificavit tabulatum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia post presentes fidelium labores post acceptam in
futuro requiem animarum: plenatotius ecclesiae feli¬
citas In resurrectionis gloria complebitur. Ad quod
misterium que pertin& ut diximus quod resurgens
amortuis dñs atque ad celos ascendens. hluc numero
uirorum spm̃ scm̃ in linguis ignis misit: quicos quidem
rum comind̾nem in laude fecit habere sermonem:
Nam & ecdesia suo tempore surgens amorte. atque ad cȩ¬
bos in carne incorrubtibili ascendens pleneacper fecte
dono sci sp̃r in lustrabitur: quando iuxta promis sum
a postoli erit dr̃ omnia in omnibus: Tunc plenaerit ad¬
unatio linguarum inomnibus ad predicanda magnalia
di quia consonamente acuoce. omnes diuinȩ glo¬
riam maiestatis qui a pre sentem uident conlaudant:N
tȩdificauit domum & consum mauit eam: texit
ria sunt tabulata que magno decore composita. &
ornata: ab inferiori parte trabibus ad figuntur

Expanded text:
quia per praesentes fidelium labores, post acceptam in quia per praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. Ad quod mysterium aeque pertinet, ut diximus, quod resurgens a mortuis Dominus atque ad coelos ascendens, huic numero virorum Spiritum sanctum in linguis igneis misitrum communem in laudem Dei fecit habere sermonem. Nam et ecclesia suo tempore resurgens a morte, atque ad coelos in carne incorruptibili ascendens, plene ac perfecte dono sancti Spiritus illustrabitur, quando secundum promissum apostoli erit Deus omnia in omnibus. Tunc plena erit adunatio linguarum in omnibus ad praedicanda magnalia Dei, quia consona mente ac voce omnes divinae gloriam majestatis, quam praesentem visuri sunt, collaudabunedificavit domum et consummavit eam. Texit ria sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur:
Abbreviated transcription (Latin):
illcs dequibus prediximus porticus circatem plum
cellariorum & cenaculi & cubiculorum in abditis.
et domus propiciationis: ubi &icem exteriorum do¬
morum quaerant extraatrium sacerdotum in cir¬
cuitu templi fecit mentionem: cum proi nus adiun¬
xit. N& non &omnium quȩ cogitauerat atriorum
exedrarum percutum Intes auris domus dñi: &
Inthes auris scõrum: Quod autem omnis altitudo tem¬
incalos in hoc numero iurorum gratiam scĩ sps ac¬
cepit: Quindecim namque. quȩ ex septem &octo
constant: solent nonnumquam ad significationem
referre uita : quȩ nunc in sabbatis moꝰ geritur ani¬
marum fidelium perfici&ur autem infine syculi
Re surrectione corporum inmortalium. Ipsiautem
xu intri gonium ducta: id est cumomnibur sur
partibus ad numerata centum iuginti efficiunt:
Qua propter aptenumero centenario & uicenario: mag¬
na clectorum becctitudo infutura uita designatur ap̃¬
te in hoc tertium domus dñi cenaculum consummatur

Expanded text:
illas de quibus praediximus porticus circa templum, illas de quibus praediximus porticus circa templum, cellariorum, et coenaculi, et cubiculorum in abditis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Nec non et omnium quae cogitaverat atriorum et exedrarum per circuitum in thesauros domus Domini, et in thesauros sanctorum. Quod autem omnis altitudo temni in coelos in hoc numero virorum gratiam sancti Spiritus accepit. Quindecim namque, qui ex septem et octo constant, solent nonnunquam ad significationem referri futurae vitae, quae nunc in sabbathismo geritur animarum firesurrectione corporum immortalium. Ipsa autem indecim in trigonum ducta, id est, cum omnibus suis partibus annumerata, centum viginti efficiunt. Quapropter apte numero centenario et vicenario, magna electorum beatitudo in futura vita designatur. Apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur,
Abbreviated transcription (Latin):
&iam foris positi uiderent. Quianimirum actus
fidelium in hoc seculo et clebrationes facramento¬
rum &iccm reƿrobi possunt in tueri. Uer um
archanec fidei & intimȩ gratiam dilectionis: nullur
nisi quiper hec dñoduce ad calestia scandit agnoscit
Quienim sedicit nos sedm̃ Et manda taciur non custoelit.
ndax est. Notandum sane quod triginta cubiti
cenaculum pertingebant: Deinde alii triginta cubi¬
ti: usque ad tertium cenaculum addebantur: quo¬
us que porticum quȩerant circatemplum ab austro
& aquilone & occasu tectum perueniebat. ut iosepho
narrante discimus. Deinde usque ad supremum
templi tectum Alii lx cubiti numer abantur et
sic tota cltitudo domus iuxta librum paralipemenon:
Incentum uiginta cubitor consum mataest. Porticus
quoque quȩ erat ante frontem templi adorientem
iux tafidem prefati uoluminis candem cubitorum
summam in altitudine habebeet. Quiuidelic& liber

Expanded text:
etiam foris positi viderent, quia nimirum actus etiam foris positi viderent, quia nimirum actus fidelium in hoc saeculo, et celebrationes sacramentorum, etiam reprobi possunt intueri. Verum arcana fidei, intimae gratiam dilectionis, nullus nisi qui per haec, Domino duce, ad coelestia scandit, agnoscit. « Qui enim dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . » Notandum sane quod triginta cubiti  ad medium coenaculum pertingebant; deinde alii triginta cubiti usque ad tertium coenaculum addebantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabasic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in centum viginti cubitos consummata est. Porticus quoque quae erat ante frontem templi ad orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat: qui videlicet liber,
Abbreviated transcription (Latin):
non dicer& per cus sit latuseius. aut uulnerauit sed ape¬
ruit. Uidelic& quasiostium lateris medii per quod
nobis iter adcelestia pander &ur, Denique ita subiunxit
& continuo exiuit sangius & aqua. A qua scilic& qua
abluimur inbaptismo & sanguis quo conse cramur in ca¬
lice scõ: Perhocnamque ostium nobis est ascensus in
medium cenaculum & amedio intertium: Quia per
fidem & musteria nostri redemptoris de presenti eccle¬
siae conuersatione: ad requiem animarum postmortem
ascendimus. Rursumque derequie animarum adue¬
mente diciudicii admmor talitatem quoque corpo¬
rum: quasi interrium. cenaculum sublimiore profec¬
tu pene trabimus. ex quo & magna amborum: corpo¬
ris uidelic& & animȩ beatitudine perp&uo uiuamus.
Quod quidãm iter inuisibiliter agebatur: Ita ut solihoc
qui intrauerunt nossent quam uis ipsum hostium

Expanded text:
non diceret: « Percussit latus ejus, » aut: « Vulneravit, » sed: « Apenon diceret: « Percussit latus ejus, » aut: « Vulneravit, » sed: « Aperuit, » videlicet, quasi « ostium lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris de praesenti Ecclesiae conversatione ad requiem animarum post mortem ascendimus; rursumque de requie animarum, adveniente die judicii, ad immortalitatem quoque corporum, quasi in tertium coenaculum, sublimiore profectu penetrabimus, ex quo in magna amborum, et corporis videlicet et animae, beatitudine perpetuo vivamus. Quod quidem iter invisibiliter agebatur, ita ut soli hoc, qui intraverant, nossent, quamvis ipsum ostium
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura: Nouita dicer& ostium lãteris medii
in parteerat domus dextrȩ sedita pocius simpli¬
citer & habebat domus ostiun ad meridiem
Nunc autem: Longe aliud signisicat, Partemnamq
domus dextrȩ Slatus templi meridianum dicit
Incuius parte orientali: ostium cratinipso angulo
Factum iuxta terrã, In quod introeuntes. statim
ad altiora gradatim ascendebant: habentes uiam
as censum per ipsa pari&as interiora: donec tali
itinere ad medium cęnaculum Et amedio perueni
scriptura nondicat: quia sic ascendenter creberri¬
mas habebant ameridie fenestras quarum luce
certum peromnia. & sin eoffensione tter agerent.
Quinimirum locus propric ad corpus dominicum
quod deuirgine sumpsit respicit. ostium nam̃que lateris
medii in parte erat dextrę: quiade functo incrucedño
unus militum lancea latus eius aperuit: Et benempar¬
te domus dextre qui ad extrum cilatus amilite apertũ

Expanded text:
Scriptura non ita diceret: « Ostium lateris medii Scriptura non ita diceret: « Ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio pervenihoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de Virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto in cruce Domino, « unus militum lancea latus ejus aperuit . » Et bene, « in parte domus dextrae, » quia dextrum ei latus a milite apertum,
Abbreviated transcription (Latin):
impl&i spũper sundamur. E&erum quam uis dica¬
tur Noc iur per fectus ingenerationib suis Et be¬
ati in maculati inuia & c&era huius modi: Nul¬
lus uere perfectur & absque macula quam diu in hna¬
ius uite uiaest incedere potest. Nonesthomo iustus
interra quifaciat bonum & non pec&. uerum¬
tamen per quendam huur temporis modum: per¬
fecti & inmaculati uocantur: qui tunc uere perp¬
ciuntur cumnexibur corporis absoluti admmor¬
talitatem illum domus dñi decorem peruenerint: lo¬
cumque taber naculi gloriȩ cius ascenderint: Per
fecti solum modo & inmaculati atque abomnilabe
iniquitatis castigati ingrediuntur: Non enim intrabit
inillã ciuitatem ali quid co inquinatostium late¬
ris medii in parte cratdomus dextrȩ & per
coleam ascendebant in medium cęnaculum: & ame¬
dio intertium. Quidam hunc locum male intelle¬
gentes putant ostium templi ameridie fuirsre-
non adtendentes quiasi hoc significare uoluiss&

Expanded text:
impleti spiritu perfundamur. Caeterum quamvis dicaimpleti spiritu perfundamur. Caeterum quamvis dicatur: Noe vir perfectus in generationibus suis, et beati immaculati in via, et caetera hujusmodi, nullus vere perfectus et absque macula, quandiu in hujus vitae via est, incedere potest. Non est in terra qui faciat bonum, et non peccet. Verumtamen secundum hujus temporis modum perfecti et immaculati vocantur, qui tunc vere perficientur, cum nexibus corporis absoluti ad immortalem illum domus Domini decorem pervenerint, locumque tabernaculi gloriae ejus ascenderint, pfecti solummodo et immaculati, atque ab omni labe iniquitatis castigati ingrediuntur. « Non enim intrabit in illam civitatem aliquid coinquinatum, faris medii in pariete erat domus dextrae, et per cochleas ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium. » Quidam hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes, quia si hoc significare voluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
de scĩs in hac uita adhuc positis intelle gere quo¬
rum puritatẽ dilectionis. qua in secr&o cordis
coram dño refulgent inspicere nequimus. at
tamen exeis quȩ loquendo uel agendo uel pati¬
endo foras ostendunt: auxilium nos trae salu¬
tis inuenimus:
omus autem dum̃ edificar&ur delapidibus
ledolatis atque per fectis acdificata est.
et malleus & securis &omne ferramentum.
Non sunt audita indomo cumȩdi ficareur: Hec ad
illam ecclesiȩ partem: quȩ post huius scculi laborer
& certamina adeterna premia meruit introduci
proprie pertinent, Ibi& enim aliquid quo in quinatũ
faciens abhominationem & mendacium: sicut in a
pa caliph sin scripsit iohannesn
Mallcur & securis & omne ferramentum non auditur
quia hic tundimur aduersitatibur et disciplina ueri¬
tatis exercemur ut illic locis iuxta meritum con¬
grus disponamur & castigatione cessante. so¬
ło amoris glutino quo ad inuicem copulemur uno

Expanded text:
de sanctis in hac vita adhuc positis intelligere, quode sanctis in hac vita adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in secreto cordis coram Dtamen ex eis quae loquendo, vel agendo, vel patiendo foris ostendunt, auxilium nostrae salutis invenimus. Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus dolatis atque perfectis aedificata est; et malleus et securis et omne ferramentum non sunt audita in domo cum aedificaretur. Haec ad illam Ecclesiae partem quae post hujus saeculi labores et certamina ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent; ibi etenim nemo aliquid coinquinatum faciet, vel abominationem et menpocalypsi scripsit Joannes . Ubi malleus et securis, et omne ferramentum non auditquia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante solo amoris glutino, quo adinvicem copulemur, uno
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam cedri speciem. formamque cunctis ostende¬
rent inquatamen in posita sibim& tabulatager¬
tabant: quodergo extrinsecus eminebat trabi¬
um uitam sco rum quȩ nobis interris inno¬
tescere potuit idesignat. Quodintur in templo
de auratum fulgebat: clarita temillam qua inceler¬
rate denuntiat. Quȩnimirum claritas trabiũ
aurecc illi solum modo qui templum intrauerant
patebat Quia quam sit magnamultitudo dulce¬
dinirdĩ quam abscondit timentib se & perfecit
sperantib in se solinorunt illi quiregni cȩleste
meruerunt intrare. Ettamennos. cumuitam.
pas siones doctrinã scorum cernentes siue inscrip¬
turi legenter adbene faciendum exemlo
excitamurcorum: qua suncapitib trabium
poras apparentibus a terra subleuiam inc
Quiaquamiur internam scorum aeriani per spi¬
cere necdum ualemus: ex eotamen quodexte¬
riur uidere ualui mus sublimibus ecclesiȩ mem¬
brir: fideliter adheremus: Posumus hec &xiã

Expanded text:
ipsam cedri speciem formamque cunctis ostendeipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent. In qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae nobis inferius innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam qua in coelesrate denuntiat. Quae nimirum claritas trabium aurea illis solummodo, qui templum intraverant, patebat; quia quam sit magna multitudo dulcedinis Dei, quam abscondit timentibus se, et perfecte sperantibus in se, soli norunt illi qui regnum coeleste meruerunt intrare. Et tamen nos cum vitam, passiones, doctrinam sanctorum cernentes, sive in Scripturis legentes, ad benefaciendum exemplo excitamur eorum, quasi in capitibus trabium foras apparentibus a terra sublevamur, quia quamvis internam sanctorum gloriam percipere necdum valemus, ex eo tamen quod exterius videre valuimus, sublimibus Ecclesiae membris fideliter adhaeremus. Possumus etiam haec
Abbreviated transcription (Latin):
secur ut nonhererent muris templi: trabes
ergo quȩ intrinsecus domum muniebant & ornalant.
tantȩ erant longitudinis: ut capita carum forin¬
sccus prominerent: In insimo quidem ordine: cibi¬
torum uiͦ in mediosex: in suppremo .u. : At que
incisdem capitibus carum tabulata cum ponerentur
pe quaquam muris templi insixa sediuxta muror
tnabibo quedemur exierant superporta: qunta¬
que pperitr aer domus quȩ tabulat ꝓ por tabanita
ipsi sublimem at que honorabilem inecdesadilo
cum benentInfirmiores quoque ac fragiles rur
predicationib: ab infimorum appocitu sustollant
at que ad olestia desideranda acsperanda suspen¬
dunt: suis &iam intercessonib: : ut in coeptis per¬
sistant adiuuant. Legimus autem in libro parali¬
pomenon quod traber templi: sicut & c&era ciur
interiora : fuerint auro uestitȩ. Quodita sac¬
tum erse non dubium est: ut ille trabium parter
quȩintus intemplo: auressent l ãminis textae:
qua uero foris parebant hȩminime deauratę

Expanded text:
secus, ut non haererent muris templi. Trabes ergo quae intrinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita carum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in supremo quinque, atque in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus, quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus quae ipsi sublimem atque honorcum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infimorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt, suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in libro Paralipomenon, quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse non dubium est, ut illae trabium partes quae intus in templo erant, auri essent laminis tectae, quae vero foris parebant, hae minime deauratae,
Abbreviated transcription (Latin):
per uerborũ sincere dilectionis. permortificationem concu¬
piscentiȩ carnalis. et per cotidiana angelorum auxilia cons¬
cenditur. Vnde beneidem uelum sub quo inoraculum in¬
trabatur: Ex hiac cinto purpora coccino: & brsso fac¬
tum erse: ei quoq: cherubimintexties se memorantur.
Hiaccintus quippo quiceli colorem imitatur purpora que san
speciem: Non in merito sacramentum dominice signat passio¬
nis: quonos initiari & quod imitari crucem nostram por¬
tando debemus: Coccino quirubeo colore flammescit
Congrue uirtus exprimitur amoris. de quomirantes dixẽ¬
re quicũ dño ambulauerant discipuli: Nonne cornostrũ
ardens erat in nobis: Dum loquer&ur inuia. Et aperira
nobis scripturas ⁊ brssus quȩ de terra uirenti germine
nascitur. Et longe artificum xercitio Natiuum exuit
uirorem. Atq ad albantem deducitur speciem: congrue
castigationem nostre carnis insinuat
membra uestra. que sunt superterram. fornicationem

Expanded text:
per fervorem sincerae dilectionis, per mortificationem concuper fervorem sincerae dilectionis, per mortificationem concupiscentiae carnalis, et per quotidiana angelorum auxilia conscenditur. Unde bene idem velum, sub quo in oraculum intrabatur, ex hyacintho et purpura, cocco et bysso, factum esse, ei quoque cherubin intexti esse, memorantur. Hyacinthus quippe, qui coeli colorem imitatur, supernorum desispeciem, non immerito sacramentum Dominicae passionis signat, quo nos initiari, quod imitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colore flammescit, congrue exprimitur virtus amoris, de quo mirantes dixere, qui cum Domino ambulaverunt, discipuli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra virenti germine nascitur, et longo artificum exercitio, nativum exuit virorem, atque ad albentem deducitur speciem, congrue castigationem nostrae carnis insinuat.membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem,
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt: ut ostender&ur quia ꝑbaptisma qđ nobiripse
consecrauit: Ianuam patriae cȩlestis deberemus ingredii
Et moriente illo incruce. Idem uelum scis sum ÷ medium.
a summo usq deorsum Vt aꝑte docer&ur: quia figurae
le gales iamtunc ad finẽ uenissent. Acueritas euange¬
lũ archanaq çȩlestia et ipse cȩli in gressus. Non adhuc
prophecendus acfiguraliter significandur sediamiam que¬
ess& proxime omnib: aperiendur qui ab in itio mundius que
adidtemporis : Infide ueritatis demundo transicrunt
Namdie postresurrectionẽ dñi quad ragisimo: uniuersi cũ eo
cȩlum peuerunt : Remotoque omni uelamine: multifarie
indomo patris mansioner prosuis quique meritis acceperunt
Sed & nobis qui ad huc futuri eramus eadem hora im roseratus ÷
suꝑna illius ciuitatis Acdomus patris ingressus: Inquam pro¬
fecto ciuitatem: Nonnisi per interna &ernorum bonorum
desideria. perfidem & sacramenta dominiçȩ parsionis.

Expanded text:
ti sunt ; » ut ostenderetur quod per baptisma, quod nobis ipse ti sunt ; » ut ostenderetur quod per baptisma, quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis deberemus ingredi; et moriente illo in cruce, idem « velum scissum est medium a summo usque deorsum , » ut aperte doceretur quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii, arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus, non adhuc propheesset proxime omnibus aperiendus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veritatis de mundo transierunt. Nam die post resurrectionem Domini quadragesimo, universi cum eo coelum petierunt, remotoque omni velamine, multifarias in domo Patris mansiones pro suis quique meritis acceperunt. Sed et nobis qui adhuc futuri eramus, eadem hora jam reseratus est supernae illius civitatis ac domus Patris ingressus. In quam profecto civitatem, non nisi per interna aeternorum bonorum desideria, per fidem et sacramenta Dominicae passionis,
Abbreviated transcription (Latin):
intuentib: ostendunt: Et hȩc omnia opera sunt aureis
lamminis operta: cũ sicut sepe dictum : & semper di¬
cendum ÷. caeris uirtutum florib specialius in
magnis ecclerae membris fulgor suꝑemina amoris:
his hostiolis &iam uelum fuisse aditum: uerba dierum nar¬
rant. fecit quoq uelum inquit exhiacinto. purpora
coccino & brsso &intex tut ei cherubim: Quae decoris qui¬
dem gratie factũ est: ut inter parietes deauratos &iam
olosericũ fulger& : sed in eis demmisterii. cuius significa¬
tione & ostiola ante archam atq: ingressum oraculi ad¬
pensum÷ Vt si cut hostiola congruis hioris aperiebantur
sic & uelum seuelaraur. quotiens aduenirent: quib: in
scã scõ rumesset in grediendum. Huius ergo ueli sedula
reuelatio secundum legem : Apertionem significat
regni cȩlestis: quȩ nobis per incarnationẽ dñi. et saluo¬
toris nostridonata ÷ Vnde & baptiza o eocȩli aper¬

Expanded text:
intuentibus ostendunt. Et haec omnia opera aureis sunt intuentibus ostendunt. Et haec omnia opera aureis sunt laminis operta, cum, sicut saepe dictum est et semper dicendum, caeteris virtutum floribus specialius in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum, Verba dierum narrant. Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso, et intexuit ei cherubin. Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii significatione, cujus et ostiola ante arcam atque ingressum oraculi appensum est; ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic et velum revelaretur quoties advenirent, quibus in sancta sanctorum esset ingrevelatio secundum legem apertionem significat regni coelestis, quae nobis per incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et « baptizato eo coeli aper