comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dorobustas eas etbellico sas quaqua ũ sum dila¬
tabatur inuenit: Tempore igiur quo roma
conditaẽ populus hł habebat interra ꝓmissons
an nos septingentos decẽ etocto & quibus xx septẽ
ꝑtinent a diħm naue. Deinde ad tempus iudiciũ
trecenti uiginti nouẽ. Ex quo aũt regesibi eẽ
coeperant. annierant trecenti sexaginta duo.
Etr& tunc erat iuda cuius nom̃ erat achaz. ł
sicut alii cõputant ꝗei successit e zȩduas: quẽ
quidẽ constat optimũ et piissimũ regẽ romuli
regnasse tẽporib: In ea uero hebrȩi populi
parte quae appellcobatur iħł regnare ceperant
osȩȩ Eodẽ tẽpore ñ nulli sybillã erethream
uaticinatam ferunt. Sybillas aut uarro ꝓ¬
dit plures fuisse non unã Hac sanae erstsirea
srbilla quedam dexpͥo manifesta conscripsit
Quod &iã nos prius inlatina lingua uersibus male
latinis et constantib: legimus: ꝑ nescio cuius
int̃prȩtis imperitiã sicut post cognouimus

Expanded text:
do robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilado robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore igicondita est, populus Israel habebat in terra promissionis annos septingentos decem et octo. Ex quibus viginti septem pertinent ad Jesum Nave, deinde ad tempus Judicum trecenti viginti novem. Ex quo autem ibi reges esse coeperant, anni erant trecenti sexaginta duo. Et rex tunc erat in Juda, cujus nomen erat Achaz, vel, sicut alii computant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea vero Hebraici populi parte quae appellabatur Israel, regnare coeperat se. Eodem tempore nonnulli Sibyllam Erythraeam uaticinatam ferunt. Sibyllas autem Varro prodit plures fuisse, non unam. Haec sane Erythraea Sibylla quaedam de Christo manifesta conscripsit; quod etiam nos prius in Latina lingua uersibus male Latinis et non stantibus legimus per nescio cuius interpretis inperitiam, sicut post cognouimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ placuit orbẽ debellare terrarũ. et in una
soti& atẽ rei publicȩ legumq ꝑductum longe
lateq pacare: Erant enĩ iã populi ualidi et
fortes : et ar mis gentes &ercitatȩ quae ñ facile
cederent: et quas opus cet ingentib: periculis
etuastatione utrimq: ñ parua atq: horrendo la¬
bore superarg : Nam quando regnũ asfyriorũ
totampene asiam sub iugauit. licet bellando sit
factum: ñtam multũ asperis et difficilib bellis
fieri potuit. Quia rudes ad huc ad resistendũ
gentes erant : n& tam̃ multe ł magnȩ : Si quidẽ
postillũd maximũ et uniũ sale diluiuũ : cũ in arra
noe octo solihomines euaserͥ : anni ñ multo
amplius quã mille transierant quando ninus asiã
totam : & cepta india sub iugauit  Roma uero
totgentes orientis etoccidentis quas imper io
romano subditas cernimus: non ea celeritate
ac facilitate ꝑ domuit qm̃ paulatim crescen¬

Expanded text:
Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuium, cum in arca Noe octo soli homines euaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit, quoniam paulatim crescen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere. ut uidelic& ideo luꝑa credatur ad mo¬
uisse ubera paruulis ꝗa filios dñi sui martis agni¬
uit. Quã ius ñ defint ꝗ dicant cũ & positi uagien¬
tes iacerent: a nescio quaprimũ mer&rico fuisso
collatos : et primas eĩ suxisse mamillas: Mere¬
trices aut: Lup̃as uocabant. Onde&iam
nunc turpia loca earum lupanaria nuncupant᷑
eteos postea adfastulum ꝑuenisse pastorem : atti
ab eĩ acca uxore nutritos Quã quã siadar¬
guendũ hominẽ regẽ quieos in aquã ꝓici crudelũ
iusserat: eis infantibus ꝑ quos tanta ciuitas
condenda fuerat deaqua diunitus liberatis ꝑ
lactante feramds̃ uoluit subuenire. Quid ms¬
rumẽ  Amulio successit in regnũ. latiare : frat̃
numito gauus romuli.. Cuius numitoris prima
anno condita ẽ roma Ac ꝑ hoc cum suo de in¬
ceps id romulone pote regnauit Nemubts¬
morer condita ẽ ciuitas roma: uelut altera
babrlon et uelut prioris filiababr lonis ꝑquã

Expanded text:
pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admopertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas meretrices autem lupas uocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum peruenisse pastorem adque ab eius Acca uxore nutritos. Quamquam si ad arguendum hominem regem, qui eos in aquam proici crudeliter iusserat, eis infantibus, per quos tanta ciuitas condenda fuerat, de aqua diuinitus liberatis per lactantem feram Deus uoluit subuenire, quid mirum est? Amulio successit in regnum Latiare frater eius Numitor, auus Romuli, cuius Numitoris primo anno condita est Roma; ac per hoc cum suo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit. CAPUTmorer, condita est ciuitas Roma uelut altera Babylon et uelut prioris filia Babylonis, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
auentinũ .: Post hunc ñ ẽ ds̃ factus in latio.
nisi romulus conditor romae: Int᷑ istum aũt
& illũ reges repperiuntur duo : quorũ primus
est ut eũ uirgiliano ũso eloquar., Proximus
ille ꝓcastro ianae gła gentis: Cuius tẽpore
quia iam quodammodo roma parturiebatur.
illud omniũ regnor̃ maximũ. assyriorum finẽ
tantae diuturnitatis accepit: Amedos quippe
trans latũ ẽ. postannos ferme mille trecentos
quinq ut&iã beli ꝗninũ genuit. et illic paruo
contentus imperio primus rex fuit tẽpora cõpu¬
tentur  Procas aũt regnauit ante ammuliũ:
Porro amulius fratrissui nunitoris filiam rea
nomine: quae& iã ilia uocabatur. Romoli
matrẽ uestalẽ uirginẽ fecerat : quã uolunt
demarte geminos concepisse. Isto modo struprũ ẽĩ
honorantes uł &xcusantes : et ad hibentes argum̃¬
tum: quodinfantes & positos lupa nutrierit
Noc eni genus bestiae ad marte &iftimant

Expanded text:
Auentinum. Post hunc non est deus factus in Latio Auentinum. Post hunc non est deus factus in Latio nisi Romulus conditor Romae. Inter istum autem et illum reges reperiuntur duo, quorum primus est, ut eum Vergiliano uersu eloquar: Proximus ille Procas, Troianae gloria gentis. Cuius tempore quia iam quodam modo Roma parturiebatur, illud omnium regnorum maximum Assyrium finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Medos quippe translatum est post annos ferme mille trecentos quinque, ut etiam Beli, qui Ninum genuit et illic paruo contentus imperio primus rex fuit. tempora conputentur. Procas autem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numitoris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem existimant
Abbreviated transcription (Latin):
tus habere coeper̃ ad magistrande rege publicae.
Post đđ ꝗ&iam ipse quadraginta regnauit annos:
filius salomon r& iłłitarũ fuit: qui templũ illud
nobilis simũ dĩ hr̃ero solimitanũ condidit. cuius
tempore apud latinos conditaẽ alba. Exqua
de inceps ñ latinorum sed albanorum reges ap¬
pellari in eo dem tam̃ latio coeperunt: Salo¬
moni succes sit filius eius roboam Sub quo in
dio regna populus ẽ ille duusus ẽ et singulaȩ
partessuos singulos reges habere coeperunt.
Latium post ȩneã quẽ dm̃ fecerunt: Vnde¬
cim reges habuit. quorũ nullus ds̃ factus est.
Auentinus aut̃ ꝗ duo decimo loco eneam sequit᷑
Cũ eẽ ꝓfratus in belle. & sepultus in eo monte.
qui&iã nunc eius nomine nuncupatur. deoꝵ
taliũ quales sibi faciebant numero. ẽ additus.
Alii sane noluer̃ eum p̃lio scribere occisum: sed
non cõparuiss& dixerunt n& & eius uocabulo
appellatum montẽ. sed & aduento auium dictũ

Expanded text:
tus habere coeperunt administrandae rei publicae. tus habere coeperunt administrandae rei publicae. Post Dauid, qui etiam ipse quadraginta regnauit annos, filinobilissimum Dei Jerosolymitanum condidit. Cujus tempore apud Latinos condita est Alba, ex qua deinceps non Latinorum, sed Albanorum reges appellari, in eodem tamen Latio, coeperunt. Salomoni successit filius ejus Roboam, sub quo in duo regna populus ille divisus est, et singulae partes suos singulos reges habere coeperLatium post Aenean, quem deum fecerunt, undecim reges habuit, quorum nullus deus factus est. Auentinus autem, qui duodecimo loco Aenean sequitur, cum esset prostratus in bello et sepultus in eo monte, qui etiam nunc eius nomine nuncupatur, deorum talium, quales sibi faciebant, numero est additus. Alii sane noluerunt eum in proelio scribere occisum, sed non conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nia latini filia: quem postumum aeneas dr̃ habuisse
Assrriorum aũt uicensimo & nono oneo et melanto
atheniensium sxto decimo: iudice autẽ hebrȩorũ
heli sacer dote : regnũ sycionionũ consumptũ ẽ
qđ ꝑ annos nungentos quinquaginta. et nouemtradi¬
rata regnantibus ihł itarum regnum finito tempo¬
re iudicũ a saule rege sumpsit & ordium Quo
tẽpore fuit ꝓph&a samuhel. ab illo igitur tempo¬
te hĩ reges latinorum eẽ coeperunt : quos cogno¬
minabant siluos ab eo quippe ꝗ filius aeneae
primusdictus ẽ siluius: & teris subsecutis etꝓpria
nomina imponeb antur : edioc ñ defuit cognom̃tũ
sicut longe posta caesares cognominati sunt: qui
successerunt caesari augusto: Reꝓbato aũt saule¬
nequis quã & eiusstirperegnar&. eoque de functo
đđ successit in regnum. postannos a saulis imperio
quad raginta: Tunc athenienses habere deinde
reges post codri in inter itum destiter̃: Etmagistra¬

Expanded text:
nio Latini filia, quem posthumum Aeneas dicitur habuisse; nio Latini filia, quem posthumum Aeneas dicitur habuisse; Assyriorum autem vicesimo et nono Oneo et Melantho Atheniensium sexto decimo, iudice autem Hebraeorum Heli sacerdote regnum Sicyoniorum consumtum est, quod per annos nongentos quinquaginta et nouem tradirata regnantibus Israelitarum regnum finito tempore iudicum a Saule rege sumsit exordium, quo tempore fuit propheta Samuel. Ab illo igitur tempore hi reges Latinorum esse coeperunt, quos cognominabant Siluios; ab eo quippe, qui filius Aeneae primus dictus est Siluius, ceteris subsecutis et propria nomina inponebantur et hoc non defuit cognomentum; sicut longe postea Caesares cognominati sunt, qui successerunt Caesari Augusto. Reprobato autem Saulene quisquam ex eius stirpe regnaret, eoque defuncto Dauid successit in regnum post annos a Saulis imperio quadraginta. Tunc Athenienses habere deinde reges post Codri interitum destiterunt et magistra
Abbreviated transcription (Latin):
regibus: nisi quod sycionionũ iampelasgus erat & he¬
brȩorum iud& samson: quicũ mirabilit̃ fortis ẽẽt:
putatus ẽ hercules: Sedeneam qm̃ quando mortuus ẽ
non conparuit : dm̃ sibi fecerunt latini: Sabini
&iã regem suũ primũ sancũ siue ut aliqui appellant
scm̃ retulerunt indeos: Peridem tempus codrus
rex atheniensium : peloponensib: eiusdẽ hostibus
ciuitatis seint᷑ faciendum ignotus obiecit. et factũ
est Hoc modo eum p̃dicant patriã liberasse
Responsũ enĩ acceperunt peloponenses : tum de¬
mum sesuperaturos. sieorũ regẽ non occidissent :
fefellit ergo eos habitu pauperis apparendo : &
in sucomnecẽ ꝑ iurgium ꝓuocando .: Vnde ait uer¬
gglius et iurgia codri Et hunc athenienses tã quã
im̃ sacrificiorum honore uoluerunt. Quarto
atinorum rege siluio: a enae filio: ñ decreusa de qua
suit ascanius : qui t̃tius ibi regnauit sed delabiu¬

Expanded text:
regibus, nisi quod Sicyoniorum iam Pelasgus erat et Heregibus, nisi quod Sicyoniorum iam Pelasgus erat et Hebraeorum iudex Samson; qui cum mirabiliter fortis esset, putatus est Hnon comparuit, deum sibi fecerunt Latini. Sabini etiam regem suum primum Sancum, sive ut aliqui appellant Sanctum, retulerunt in deos. Per idem tempus Codrus, rex Atheniensium, Peloponnensibus ejusdem hostibus civitatis se interficiendum ignotus objecit: et factum est. Hoc modo eum praedicant patriam liberasse. Responsum enim acceperant Peloponnenses tum demum se superaturos, si eorum regem non occidissent. Fefellit ergo eos habitu pauperis apparendo, et in suam necem per jurgium provocando. Unde ait Virgilius: Et jurgia Codri . Et hunc Athenienses tanquam deum sacrificiorum honore coluerunt. Quarto Latinorum rege Silvio Aeneae filio, non de Creusa, de qua fuit Ascanius, qui tertius ibi regnavit, sed de Lavi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est hocgenus auium abeo loco ꝑductȩ acre¬
pente subpositȩ creduntur ẽẽ conũsi. Quod aũt
dio medis templo aquam roftris affer̃ etas ꝑgunt:¬
& quodblandiuntur grȩci genis. atq alienienas
ꝑsequuntur: mirandũ non ẽ fieri dȩ monum
instinctu: Quorum int̃ est ꝑ suadere deum
factũ eẽ diomedem: ad decipiendos homines
ut falsos deos cũ ueradĩ in iuria: multos colant.
etd iominib: mortius quin& cum uiuerent
uere uixerunt templis altaribus sacrificus sacerdotib:
quȩ omĩa cũ rata sunt : nonisi uniđo uiuo et uero
debentur inseruiant.. Eotempore captam troiam
atq del&am : aeneas cũ iuginti naubus quib: portaban¬
tur reliquiae troianorũ : inialiam uenit : regnante ibi
latino & apud atheniens es menisteo : apud sycionios
polifide : apud assyrios autane: apudhȩ breos aũt
ud& labdon fuit .: Mor tuo aũt latino : regnauit aeneas
trib annis. eisdem in supra dictis locismanentib:

Expanded text:
ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac reubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse conuersi. Quod autem Diomedis templo aquam rostris adferunt et adspergunt, et quod blandiuntur Graecigenis adque alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mortuis, qui nec cum uiuerent uere uixerunt, templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentur inseruiant. CAPUT adque deletam Aeneas cum uiginti nauibus, quibus portabantur reliquiae Troianorum, in Italiam uenit, regnante ibi Latino et aput Athenienses Menestheo, aput Sicyonios Polyphide, aput Assyrios Tautane, aput Hebraeos autem iudex Labdon fuit. Mortuo autem Latino regnauit Aeneas tribus annis, eisdem in supradictis locis manentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerunt . quos nob̵ non &xistẽ maremus fuisse
mentitos Pro inde quod homines dicuntur
mandatũ que est litteris : diisuł potius demonib:
arcadib: in lubos solere conũti: et quod carminib:
circae sotios mutabit olrxi secundũ istum
modũ mihi uid&ur fieri potiusse quem dixi
sitam̃ factũ ẽ: Dio medias auĩ uolucres. quando
quidem genus earum ꝑ successionẽ ꝓpaganis
dura ꝑ hib&ur non mutatis hominibus factas
sed subtractis credo fuisse subpositas. sicut ceruã
ꝓsigenia regis a gemen nonis filia Neque enĩ
demonibus iudicio di ꝑmissis. huius modi praesti¬
giae difficiles eẽ potuer̃. Sed quia illa uirgo
postea uiua reꝑta ẽ. suppositam ꝓ illa eẽ ceruã :¬
facile cognitum ẽ Sotiiuero diomediis quianus¬
quam subito conpar uerunt. et postea nullo loco
apparuerunt ꝑdentib: eos ultorib: angelis malis
in cas aues quae ꝓ illis sunt occultae & aliis locis

Expanded text:
peruenerunt, quos nobis non existimaremus fuisse peruenerunt, quos nobis non existimaremus fuisse mentitos. Proinde quod homines dicuntur mandatumque est litteris ab dis uel potius daemonibus Arcadibus in lupos solere conuerti, et quod Carminibus Circe socios mutauit Ulixi, secundum istum modum mihi uidetur fieri potuisse, quem dixi, si tamen factum est. Diomedeas autem uolucres, quando quidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus iudicio Dei permissis huius modi praestigiae difficiles esse potuerunt; sed quia illa uirgo postea uiua reperta est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenenũ illud ꝑ caseum indomo sua sumeret
sit iaceret in lato suo quasi dormiens: ꝗ tamen
nullo modo poterat &citari : Post aliquot aũt
dies eũ uelut euigilasse dicebat et quasi
somnia narrasse que passus ẽ Caballũ seselid
factũ annonã int̃ alia iumenta baulas se militi
fatum fuisse cõꝑtum ẽ : quae tam̃ eisua somnia
uidebantur. indicauit & alius sed omisuȩ ꝑ nocte.
ante quam requiesceret : uidisse uenientem adse
phualo soplium quendamisibi notissimũ sibique &¬
posuisse ñ nulla phatonica que antea rogatus
& ponere noliuss& : etcũ ab eodem philo sopho que¬
sitũ fuiss& : qua r indomo eius fecerit. quod indo¬
mo sua petenti denegauerat: Non feci inquit sed
mefecisse somniaui. Ac ꝑ alteri ꝑ imaginẽ phan¬
tasticam & hibitũ est uigilanti: quod alter uidit
insomnis: Hac adnos non quibus cumq: quadib:
credere putacremus indignũ. sedeis referentibus

Expanded text:
ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militibufactum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesceret, uidisse uenientem ad se philosophum quendam sibi notissimum sibique exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in domo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec ad nos non quibuscumque, qualibus credere putaremus indignum, sed eis referentibus
Abbreviated transcription (Latin):
eynonũ arte uł potestate in membra etlinqͥ amenta
sbestiala ueraciter posse conũti. Sed phintasticũ
hominis quod &iã cogitando siue somniando ꝑ
rerum innumerabilia genera uariatur. Etcum
corpus ñ sit corporum tam̃ similes mira celeritate
formas capit sopitis aut oppressiscorporeis ho¬
minis sensib: ad aliorũ sensum nescio quocine¬
fabili modo figuram corpoream posseꝑduci
itacitcor pora ipsa hominũ alicubi iaceant uiuen¬
Atia quidem sed multo grauius atq uehem̃tius
quã somno suis sensib: obseratis Phantasticũ aũt
illud: ueluti cor poratum in alicuius animalis effi¬
gie appareat sensibus alienis. Talisque &iam
sibic̃e homo uideatur : sicut talis sibi uideri poss&
in somnis et portare onera : que onera siueras
corpora portantur ad aemonib ut in ludatur
hominib Partim uero honesta corpora. par¬
tim iumentorum falsa cernentibus Namquidꝰ
nomine praestantius patri suo contgisso indicabua

Expanded text:
emonum arte uel potestate in membra et liniamenta emonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci; ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Nam quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat,
Abbreviated transcription (Latin):
opera iterum ad seipsos redirent: N& tamen
in eism̃tẽ fieri bestialẽ : sed rationalẽ humanã que
seruari: Sic̃ apuleius in libris quos asini aurertitu
lo inscripsit : sibi ipsi accidisse : ut accepto ueneno
hum ano animo ꝑmanente : asinus fieret aut
indicauit autiunxit. Hax uł falsa sunt : uł tam
inusitata ut merito ñ credantur.: Firmissi¬
me tamꝰ credendũ ẽ omnipotentẽ dm̃ posse om̃a
facere quae uoluerit. siue uindicando siue prestan¬
do N& dȩmones aliquid operari scđm naturae
suae potentiam quia & ipsa angelica creaturaẽ
lic& ꝓprio uitio sit maligna : nisi quod ille ꝑmiserit
cuius iudicia ocultas̃ multa : iniusta nulla : ni&
sane dae mones naturas creant : si aliquid tale facunt
dequalib factis staũtitur questio: Sed speciete¬
nus quae uero dõ suntreata commutant: ut
uideantur eẽ quae ñ sunt. Ñitaque solũ animum
sed n& corpus quidem ullaratione credider imdȩ¬

Expanded text:
opera iterum ad se redirent; 32nec tamen opera iterum ad se redirent; 32nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari, sicut Apuleius in lilo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim da
Abbreviated transcription (Latin):
Sed deista tanta ludificatione demonum nos quid di¬
camus ꝗ h& legent fortassis &xpetent. Etquid
dicemus nide medio babylonis ẽẽ fugiendũ Quod
p̃ceptũ ꝓph&icũ ita spalit̃ intellegitur ut dehuius
scłi ciuitate : quae ꝓf&cto etangelorum ethominũ
soti& as impiorum ẽ sidei passib quae ꝑdil&tionẽ
operatur indm̃ uiuum ꝓficiendo fugiamus.: Quanto
quippe in ha ima potestatẽ demonum maioiudemꝰ.
tanto tenacius mediatori ẽ inhȩrendũ. ꝑquẽ deimis
ad summa conscendimus.: Sienĩ dixerimus ea non
eẽ credenda : non de sunt &iam nunc: qui eius modi
quedam ł certissima audisse uł &iã & ꝑtos seeẽ
asseuerent Nam & noscũ essemus initalia: audie¬
bamus talia dequadam regione illarum partiũ.
Vbistabular ias mulieres imbutas his malis artibus
in caseo dare solere dicebant : quib: uellent scupos¬
sent uiator ibus. unde etum̃ta ilico uerterentur.
et necessaria quaeq: portarent. post quȩ ꝑ functa

Expanded text:
Sed de ista tanta ludificatione daemonum nos quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum? Quod praeceptum propheticum ita spiritaliter intellegitur, ut de huius saeculi ciuitate, quae profecto et angelorum et hominum societas inpiorum est, fidei passibus, quae per dilectionem operatur, in Deum uiuum proficiendo fugiamus. Quanto quippe in haec ima potestatem daemonum maiorem uidemus, tanto tenacius Mediatori est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui eius modi quaedam uel certissima audisse uel etiam expertos se esse adseuerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerteret necessaria queque portarent, postque perfuncta
Abbreviated transcription (Latin):
tres annos ꝑactũ ẽ.: Bellũ mitridaticũ quadra¬
ginta acneꝗsquã arbitret̃rudim̃ta roma no¬
rũ fuisse fortiora adbella citius ꝑ agenda supe¬
riorib tẽporib: multũ in omni uirtute lauda¬
tis. bellũ samniticũ annis tractũ ẽ ferme quinqua¬
ginta: in quobelloita romani uicti s̃ ut subu¬
gũ etiã mitterent̃: Sed quia ñ diligeb ant glams
ꝓpt̃ iustitiã sediustitiã ꝓpt̃ glãm diligere uide¬
bant̃ pacẽ factã foedusq: ruperunt. MHa ecideo¬
cõmemoro qm̃multi p̃teritarũ rerũ ignari
qđa etiã dissimulatores suaescientae sitẽpo¬
rib christianis aliquod bellõ paula diutius
trahi uident : illico in nrãm religio p̃roterius

Expanded text:
tres annos peractum est; bellum Mithridaticum quadratres annos peractum est; bellum Mithridaticum quadraginta. Ac ne quisquam arbitretur rudimenta Romanorum fuisse fortiora ad bella citius peragenda, superioribus temporibus multum in omni uirtute laudatis bellum Samniticum annis tractum est ferme quinquaginta; in quo bello ita Romani uicti sunt, ut sub iugum etiam mitterentur. Sed quia non diligebant gloriam propter iustitiam, sed iustitiam propter gloriam diligere uidebantur, pacem factam foedusque ruperunt. commemoro, quoniam multi praeteritarum rerum ignari, quidam etiam dissimulatores suae scientiae, si temporibus christianis aliquod bellum paulo diutius trahi vident, illico in nostram religionem protervis
Abbreviated transcription (Latin):
gi breuitate confecta s̃ : bellũ quoq fugitiuorũ glada¬
torũ quãuis multis romanis ducib: et duob consulib
uictis: Italiaq horribilit̃ contrita atq uastata:
Tertio tam̃ annopost multa consumpta consumie
Picentes marsi et peligni gentes nonexterȩ sedita¬
licae : post duturnã et deuotissimã subromano
iugo seruitutẽ in libertatẽ caput erigere tẽp¬
tauer. lam multis nationib: romano imperio
subiugatis deletaq carthagine. in quobello italio
romanis saepissime uictis ubi eiduo csules peries
et alii nobilis simis enatores ñ diuturno tam̃ tẽpore
tractũ ẽ hocmalũ nam quintus ei annussinẽ dedu
Sedbellũ punicũ secundũ cũ maximis detrim̃tis
et calamitaterei publicȩ ꝑ annos decẽ et octo
romanas uires extenuauit: etpoene consumpsit:
Duob p̃eliis fermes septuaginta romanor ũmi¬
lia cecider̃: Bellũ punicũ primũ ꝑuigintiet

Expanded text:
breuitate confecta sunt. Bellum quoque fugitiuorum gladiabreuitate confecta sunt. Bellum quoque fugitiuorum gladiatorum, quamuis multis Romanis ducibus et duobus consulibus uictis Italiaque horribiliter contrita adque uastata, tertio tamen anno post multa consumta consumtum est. Picentes, Marsi et Peligni, gentes non exterae, sed Italicae, post diuturnam et deuotissimam sub Romano iugo seruitutem in libertatem caput erigere tentauerunt, iam multis nationibus Romano imperio subiugatis deletaque Carthagine; in quo bello Italico Romanis saepissime uictis ubi et duo consules perierunt et alii nobilissimi senatores, non diuturno tamen tempore tractum est hoc malum; nam quintus annus ei finem dedit. Sed bellum Punicum secundum cum maximis detrimentis et calamitate rei publicae per annos decem et octo Romanas uires extenuauit et paene consumsit; duobus proeliis ferme septuaginta Romanorum milia ceciderunt. Bellum Punicum primum per uiginti et
Abbreviated transcription (Latin):
patrił. silio sua uissimis imperatorib: ipse eidomi¬
tiano crudelissimo: Etneꝑ singulos irenecesse
sit ꝗ constantino xp̃iano : Ipse apostatae iulano:
Cuius egregiã indolẽ decepit amore dominandi
sacrilega et detestanda curiositas. cuius uanis e¬
deditus oraculis erat : quando fretus securitate
uictoriae: nauesꝗb uictus necessarius porta¬
bat̃ incendit: De inde ferui de instansim modi¬
cis ausib: et mox merito temeritatis occisus inlocis¬
hostilib: egenũ reliquit exercitũ. ut alit̃ indeñpos¬
set euadi nisi contra illaid auspiciũ dĩ termini:
de quo superiore libro diximus romani imperu¬
imperii termini mouerent᷑ : cessit enũ terminus ds̃
necessitati ꝗ ñ cesserat ioui. Haecplane ds̃ unus
&uerus regit etegubernat ut placet : Et sioccultis
tardus finiant̃ Bellũ piratarũ a pompeno bellũ puni¬
cum tertium abscipione incredibiliceleritate tẽporis be¬

Expanded text:
patri uel filio, suauissimis imperatoribus, ipse et Domipatri uel filio, suauissimis imperatoribus, ipse et Domitiano crudelissimo; et ne per singulos ire necesse sit, qui Constantino Christiano, ipse apostatae Iuliano, cuius egregiam indolem decepit amore dominandi sacrilega et detestanda curiositas, cuius uanis deditus oraculis erat, quando fretus securitate uictoriae naues, quibus uictus necessarius portabatur, incendit; deinde feruide instans inmodicis ausibhostilibus egenum reliquit exercitum, ut aliter inde non posset evadi, nisi contra illud auspicium dei Termini, de quo superiore libro diximus , Romani imperii termini moverentur. Cessit enim Terminus deus necessitati, qui non cesserat Jovi. Haec plane Deus unus et verus regit et gubernat ut placet: et si occultis tardius finiantur. Bellum piratarum a Pompeio, bellum Punicum tertium ab Scipione incredibili celeritate et temporis
Abbreviated transcription (Latin):
et ualde superat uires nr̃as. hominũ occulta
discutere : etliquido ex amine merita diuidi¬
care regnorum: Ille igitur unus uerus ds̃
ꝗ nec iudicio nec adiutorio deserit genus hu¬
manũ : quande uoluit: et quantũ uoluit roma¬
nis regnũ dedit: ꝗ dedit assyriis uel etiam
ꝑsis a quib: solos duos de oscali unũbon ũalte¬
rum malũ. continent littere historiarũ
it taceã depopulo hebrȩo dequo iam dixi quantũ
satis uisũ ẽ. ꝗ p̃ter unũ dm̃ ñ coluit et quando
regnauit: Quiergo ꝑsisdedit segetessine cultu¬
Vł obrous popdeaẽ segetiae : ꝗalia dona terrarũ sine cultu tot¬
lusa qu deorũ : quosistireb singulis singulosł etãreb sin¬
gulis plures p̃posuer . Ipse etiã regnũ dedit sine cult
eorũ ꝑ quorũ cultũ sensti regnasse credider unt:
Sic etiã hominib : quimario ipsegaio caesari
Quiaugusto ipse etneroni: Qui uespasianis ł

Expanded text:
et ualde superat uires nostras hominum occulta et ualde superat uires nostras hominum occulta discutere et liquido examine merita diiudicare regnorum. Ille igitur unus uerus Deus, qui nec iudicio nec adiutorio deserit genus humanum, quando uoluit et quantum uoluit Romanis regnum dedit; qui dedit Assyriis, uel etiam Persis, a quibus solos duos deos coli, unum bonum, alterum malum, continent litterae istorum; ut taceam de populo Hebraeo, de quo iam dixi quantum satis uisum est, qui praeter unum Deum non coluit et quando regnauit. Qui ergo Persis dedit segetes sine cultu deae Segetiae, qui alia dona terrarum sine cultu tot deorum, quos isti rebus singulis singulos, uel etiam rebus singulis plures praeposuerunt: ipse etiam regnum dedit sine cultu eorum, per quorum cultum se isti regnasse crediderunt. Sic etiam hominibus: qui Mario, ipse Gaio Caesari; qui Augusto, ipse et Neroni; qui Vespasianis, uel
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: etuentosȩ głae seruiat̃ : nec illi seabista
foeditate defenderint. qui cũ aliena spernant
iudicia uelut głȩ contẽptores sibi sapientes ui¬
dent̃ et sibi placent : nam eorũ uirtus si tamen
ulla ẽ alio modo quodã humanae subdit̃ laudi:
ENeq: enĩ ipse ꝗsibi placet homononẽ : qui a utẽ
uera pietate Indm quẽ diligitcredit & sperat : plus
intendit in ea inꝗb sibi displicet : quã in ea si qua
in illo s̃ quae nontam ipsi quã ueritati placent:
Neq id tribuit unde iam potẽ. placere nisi eiꝰ
misericordia esci metuit displicere: dehissana¬
tis grãs agens de illis sanandis p̃ces fundens.
atq imperii potestatẽ nisi dõ uero ꝗdat feli¬
citałem in regno caelorũ solispiis. regnũ uero
terrenũ etpiis etimpiis. sic̃ ei placet. cui nihil
iniuste placet. Nuãuis enĩ aliquid dixerimus
qđ aꝑtũ nob̵ eẽ uoluit. tamei multũ ẽ ad nõs

Expanded text:
hominibus et uentosae gloriae seruiatur. Nec illi se ab ista hominibus et uentosae gloriae seruiatur. Nec illi se ab ista foeditate defenderint, qui, cum aliena spernant iudicia uelut gloriae contemtores, sibi sapientes uidentur et sibi placent. Nam eorum uirtus, si tamen ulla est, alio modo quodam humanae subditur laudi; neque enim ipse, qui sibi placet, homo non est. Qui autem uera pietate in Deum, quem diligit, credit et sperat, plus intendit in ea, quibus sibi displicet, quam in ea, si qua in illo sunt, quae non tam ipsi quam ueritati placent; neque id tribuit, unde iam potest placere, nisi eius misericordiae, cui metuit displicere; de his sanatis gratias agens, de illis sanandis preces fundens. adque imperii potestatem nisi Deo uero, qui dat felicitatem in regno caelorum solis piis; regnum uero terrenum et piis et inpiis. sicut ei placet, cui nihil iniuste placet. Quamuis enim aliquid dixerimus, quod apertum nobis esse uoluit: tamen multum est ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
doloris aculeos. Temperantia e iubeat : uitantũ
capiat alim̃torũ eisi quadilectant : neꝑ in mo¬
derationẽ noxiũ aliquidualetudinẽ turbet
etuoluptas quã etiã in corporissanitate epicurei
maximã ponunt grauit̃ offendat᷑: Ita uirtutes
cũtota suȩ głȩ dignitate tã quã impeniosȩ cuida
etin honestȩ mulierculȩ seruient uoluptati: Nihi
hac pictura dicunte ẽ ignominiosius et deformi¬
us et đ minus ferre bonorũ possit as pectus. etue¬
rum dicunt: Sednonexistimo satis debitĩ decoris
eẽ picturã sietiã talis fingat᷑ ubi uirtutes huma¬
nae głae seruiunt. Licetenĩ ista gła delicata
mulier ñ sit. Inflata tam̃ ẽ et multũ in anitatis
habet : unde nei digne seruit soliditas quaeđã
firmitasq uirtutũ : ut nihil prouideat prouider¬
tia nihil distribuat iustitia u hiltoleret fortitu¬
do nihil tẽperantia moderet̃ : nisi unde placeatur

Expanded text:
doloris aculeos; temperantiae iubeat, ut tantum doloris aculeos; temperantiae iubeat, ut tantum capiat alimentorum etsi qua delectant, ne per inmoderationem noxium aliquid ualetudinem turbet et uoluptas, quam etiam in corporis sanitate Epicurei maximam ponunt, grauiter offendatur. Ita uirtutes cum tota suae gloria dignitatis tamquam imperiosae cuidam et inhonestae mulierculae seruient uoluptati. Nihil hac pictura dicunt esse ignominiosius et deformius et quod minus ferre bonorum possit aspectus; et uerum dicunesse picturam, si etiam talis fingatur, ubi virtutes humanae gloriae serviant. Licet enim ista gloria delicata mulier habet. Unde non ei digne seruit soliditas quaedam firmitasque uirtutum, ut nihil prouideat prouidentia, nihil distribuat iustitia, nihil toleret fortitudo, nihil temperantia moderetur, nisi unde placeatur
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa uirtute constituunt as ingerendum
pudorẽ ꝗb:dã philophis quirtutas quidẽ ꝓbant.
sed eas uoluptatis corporalis fine metiunt᷑ etillã
ꝑseipsã ipaitant appetendã istasꝓpt̃ ipsam tabulã
quanda uerbis pingere : ubi uoluptas in sella rregali
quasi delicata quaedã regina considat : eiq uirtutes
samulae subiciant᷑ : obseruantes eĩnutũ : ut faciant
qđ illa imperauerit: Quae prudentiae iubeat ut
uigilant̃ inquirat: quomodo uoluptas regnet¬
hoc locꝰ et saluasit : iustitiȩ iub eatut p̃stet beneficia quȩ
potẽ : ad cõparandas amicitias corporalib: cõmo¬
dis necessarias: Nulli faciat aniuriã: neoffensis
legib: uoluptas uiuere secura ñ possit: fortitudini
iubeat ut sidolor corpori acciderit ꝗñ cõpellat
in mortẽ : teneat dominã suã lcse uoluptatẽ
fortit̃ in animi cogitatione: ut ꝑ pristinarum
deliciarũ suarũ recordationẽ mitiget p̃sentis

Expanded text:
in ipsa uirtute constituunt, ad ingerendum in ipsa uirtute constituunt, ad ingerendum pudorem quibusdam philosophis. qui uirtutes quidem probant, sed eas uoluptatis corporalis fine metiuntur et illam per se ipsam putant adpetendam. istas propter ipsam, tabulam quandam uerbis pingere, ubi uoluptas in sella regali quasi delicata quaedam regina considat, eique uirtutes famulae subiciantur, obseruantes eius nutum, ut faciant quod illa imperauerit, quae prudentiae iubeat, ut uigilanter inquirat, quo modo uoluptas regnet et salua sit; iustitiae iubeat, ut praestet beneficia quae potest ad conparandas amicitias corporalibus commodis necessarias, nulli faciat iniuriam, ne offensis legibus uoluptas uiuere secura non possit; fortitudini iubeat. ut, si dolor corpori accesserit, qui non conpellat in mortem, teneat dominam suam, id est uoluptatem, fortiter in animi cogitatione, ut per pristinarum deliciarum suarum recordationem mitiget praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
appetutẽ . Nec eã uerã ẽẽ quando głȩ seruit humane
cris luteris nr̃is dicit̃ ciuitas đi : utiliores esse
terrenae ciuitati : quandohabent uirtutem
uel ipsam : quamsi nec ipsã : Illi aut̃ quera pie¬
tatesp̃ditibene uiuunt si habent scientiã regendi
populos nihilẽ felicius reb: humanis quã siđõ
iniserante habe ant potestatẽ : Tales aũt̃ homines¬
it uirtutessuas quantascũq: in hacuita possunt
⁊ abere noti tribuunt nisi grãe di qđ easuolen¬
tib credentib: petentib: dederit: Simulq intelle¬
gunt quantũ sibi desit adꝑfectionẽ iustitiae :
qualis ẽ in illorũ scorũ angelorũ societate :
cui senitunt᷑ aptare. Nuant ũlibet aũt̃ laudetur:
atq p̃dicet᷑ uirtus quaesine uera pieta tesseruit
ratꝰ pminũ głȩ : nequaquã scorũ exagius initiis com¬
paranda ẽ : quorũ pespositaẽ ingr̃a etmisecor
ia ueriđi. Nolent philo saplui ꝗfinẽ bonihumani

Expanded text:
tutem, nec eam ueram esse, quando gloriae seruit humanaetutem, nec eam ueram esse, quando gloriae seruit humanaecris litteris nostris dicitur ciuitas Dei, utiliores esse terrenae ciuitati, quando habent uirtutem uel ipsam, quam si nec ipsam. Illi autem, qui uera pietate praediti bene uiuunt, si habent scientiam regendi populos, nihil est felicius rebus humanis, quam si Deo miserante habeant potestatem. Tales autem homines uirtutes suas, quantascumque in hac uita possunt habere, non tribuunt nisi gratiae Dei, quod eas uolentibus credentibus petentibus dederit, simulque intellegunt. quantum sibi desit ad perfectionem iustitiae, qualis est in illorum sanctorum angelorum societate, cui se nituntur aptare. Quantumlibet autem laudetur adque praedicetur uirtus, quae sine uera pietate seruit hominum gloriae, nequaquam sanctorum exiguis initiis conparanda est, quorum spes posati. Solent philosophi, qui finem boni humani
Abbreviated transcription (Latin):
crederet᷑ sciret᷑ : etiã talib tam̃ dominandi potes¬
tas ñdat̃ nisi summidĩ prouidentia quandorres
humanas iudicat talib: dominis dignas. a ꝑta
de hacre uox diuina ẽ. loquente di sapientia:
ꝑme reges regnant et tyranni ꝑme tenent
terram: Sed netrranni non pessimi atq im¬
probi reges: uetere nomine fortes dictieçis¬
timent̃ : unde ait uergilius: Pars mihi pacis
erit dextrã tetigisse trranni : aꝑtissime alio
loco deđo dictũ ẽ. Quiregnare fac̃ hominẽ
hypocritã propt̃ ꝑuersitatẽ populi. uam
obrẽ quãuis ut potiusatis ex posuerim quacau¬
sads̃ unus. ds̃ uerus etiustus romanos secundũ¬
quandã formã terrenae ciuitatis bonos ad uiue¬
rit ad tantiim perii glãm consequendã. potẽ tam̃
et alia causa eẽ latentior: ꝓpt̃ diũsa merita gene¬
ris humaniđo magisnota quã nob̵: dũ illud con¬
stet int̃ om̃s ueraciterpios neminẽ sine uera pie¬
tate idẽ ueridĩ uero cultu: uerã posse habere uir¬

Expanded text:
crederetur, si nesciretur. Etiam talibus tamen dominandi potestas non datur nisi summi Dei prouidentia, quando res humanas iudicat talibus dominis dignas. Aperta de hac re uox diuina est loquente Dei sapientia: Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. Sed ne tyranni non pessimi adque inprobi reges, sed uetere nomine fortes dicti existimentur unde ait Vergilius: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni: apertissime alio loco de Deo dictum est: Quia regnare facit hominem hypocritam propter peruersitatem populi. Quam ob rem, quamuis ut potui satis exposuerim qua causa Deus unus uerus et iustus Romanos secunduquandam formam terrenae ciuitatis bonos adiuuerit ad tanti imperii gloriam consequendam: potest tamen et alia causa esse latentior propter diuersa merita generis humani, Deo magis nota quam nobis, dum illud constet inter omnes ueraciter pios, neminem sine uera pietate, id est ueri Dei uero cultu, ueram posse habere uir
Abbreviated transcription (Latin):
unde uno lapso duo bene dicunt᷑ a patre. ut remotore¬
ꝓbo et ꝓbatis filuis ad numerũ additis. &iã duo denarius
xnumerus intim&ur : qui etin patriarcharum & in
apostolorũ numero insignis ẽ Propter septenaru
partes alteram᷑ mulplicatas. Nã terquaterniuł

Expanded text:
unde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reunde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reprobo et probatis filiis ad numerum additis etiam duodenarius numerus intimetur, qui et in patriarcharum et in apostolorum numero insignis est, propter septenarii partes alteram per alteram multiplicatas. Nam ter quaterni
Abbreviated transcription (Latin):
logus: Pro fatonumer us unde naruis : qm̃trans¬
greditur denariũ : trans gressio legis : acꝑ hoc p&c¬
catũ significat.: Hinc enĩ qđ intabnaculo testi¬
monii qđ erat initinere populi dĩ. uł ut tẽplũ
ambulatorium : undecim uela cilicina fieri
p̃cepta sunt Incilicio ꝗppe recordatioẽ para¬
torum : ꝓpt̃ hedos ad sinistram futuros.
Quod confitentes incilicio ꝓsternimꝰ ⁊ tã quam
dicentes qđ inpsalmo scriptumẽ : et p&catũ
meũ anteme ẽ semꝑ : Pro genies ergo & ađa.
ꝑ camsceleratum unde nario numero finit᷑
quo paccatũ significatur: Eripsenumerus
fomina clauditur A quo sexu initiũ factum
est pacati ꝑ quod om̃s morimur: Commissũ ẽaũt
ut & uoluptascarnis quae in sp̃iu resisterret sequeretur
Nã & ips& silia lameh nõema uoluptas int̃praetatur :
Persed aũt ab adam usqr ad noe. denarius in sinua¬
tur legitimꝰ numerus: Cuinoe tres adiciuntur filii

Expanded text:
logus, profecto numerus undenarius, quoniam translogus, profecto numerus undenarius, quoniam transgreditur denarium, transgressionem legis ac per hoc peccatum significat. Hinc est quod in tabernaculo testimonii, quod erat in itinere populi Dei uelut templum ambulatorium, undecim uela cilicina fieri praecepta sunt. In cilicio quippe recordatio est peccatorum propter haedos ad sinistram futuros; quod confitentes in cilicio prosternimur tamquam dicentes quod in psalmo scriptum est: Et peccatum meum ante me est semper. Progenies ergo ex Adam per Cain sceleratum undenario numero finitur, quo peccatum significatur; et ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium factum est peccati, per quod omnes morimur. Commissum est ut et uoluptas camis, quae spiritui resisteret,. sequeretur. Nam et ipsa filia Lamech Noemma uoluptas interpretatur. Per Seth autem ab Adam usque ad Noe denarius insinuatur legitimus numerus. Cui Noe tres adiciuntur filii,
Abbreviated transcription (Latin):
sita ꝑ tã longam actatem usque ad diluuiũ. ñ aequa¬
lis numeri generationes habuit utraq ꝓgenies:
sed ꝑ cain septem. ꝑ seth aũt decẽ: Septimus est
enĩ utiã dixi abadã lamah. deimus noe : Etideo
nonunus filius lamad : sicut inc&eris superius :
sed plures cõme morati sunt quia incertum erat
quis ei fuisset mortuo successur us.si regnandi
tẽpus int̃ ipsum & diluuiũ remansiss&: sed quo quo
modo sehabeat siue ꝑ primo genitos: siue ꝑ reges
ex caingenerationum ordo decurrens: illud mihi
nullo pacto praeter eundum silentio uid& ur
Quod cũ lama h septimus abadam fuiss& inuen¬
tus tot eius annumerati sunt filii. don& unde¬
narius numerus impler&ur quo significatur
pacatũ Adduntur enĩ tres filii.: et una filia
Vxores aũt aliud possunt significare : non hoc
quod nunc cõmendandũ uid&ur N& eñi de
generationibus loquimur: ille uero unde sint
genitae tacitũ ẽ: Qm̃ ergo l& denario nume¬
ro praedicatur : undeẽ : memorabilis ille deca¬

Expanded text:
sita per tam longam aetatem ab Adam usque diluuium non aequalis numeri generationes habuit utraque progenies, sed per Cain septem, per Seth autem decem; septimus est enim, ut iam dixi, ab Adam Lamech, decimus Noe; et ideo non unus filius Lamech, sicut in ceteris superius, sed plures commemorati sunt, quia incertum erat quis ei fuisset mortuo successurus, si regnandi tempus inter ipsum et diluuium remansisset. Sed quoquo modo se habeat siue per primogenitos siue per reges ex Cain generationum ordo decurrens, illud mihi nullo pacto praetereundum silentio uidetur, quod, cum Lamech septimus ab Adam fuisset inuentus, tot eius adnumerati sunt filii, donec undenarius numerus inpleretur, quo significatur peccatum. Adduntur enim tres filii et una filia. Uxores autem aliud possunt significare, non hoc quod nunc commendandum uidetur. Nunc enim de generationibus loquimur; illae uero unde sint genitae, tacitum est. Quoniam ergo lex denario numero praedicatur, unde est memorabilis ille deca
Abbreviated transcription (Latin):
inmnundo sed ꝓpt̃ legesciuiũ moresq: hominum:
non quidem ager& fingentẽ scenicũ indieatro
sedimitaretur intemplo: eodã nabilibus quo
illaq mendaciter agebat sicager&: ut eũ populus
ueraciter agere existimar&r: scȩnicus autem
ludendo potius delectar& quã fallendo deciper&¬
hic intenalias cuuilis theologiae suꝑ sticiones. re¬
phendit &iam sacramenta iudeoꝵ & maxime
sabbata inutilit̃ eos facere adsirmans qđ ꝑillos
singulos septem interpositos dies. septunam
.fere partẽ aetatis suae ꝑdant uacando & multa
in tẽpore urgentia non agendo laedantur:
christianos tam̃ iam tunc iudeis inimicissimos
in neutram partem cõmemorare ausus est
nec uł laudar& contrasuae patriae ueterem

Expanded text:
in mundo, sed propter leges ciuium moresque hominum in mundo, sed propter leges ciuium moresque hominum non quidem ageret fingentem scaenicum in theatro, sed imitaretur in templo; eo damnabilius, quo illa, quae mendaciter agebat, sic ageret, ut eum populus ueraciter agere existimaret; scaenicus autem ludendo potius delectaret, quam fallendo deciperHic inter alias ciuilis theologiae superstitiones reprehendit etiam sacramenta Iudaeorum et maxime sabbata, inutiliter eos facere adfirmans, quod per illos singulos septem interpositos dies septimam fere partem aetatis suae perdant uacando et multa in tempore urgentia non agendo laedantur. Christianos tamen iam tunc Iudaeis inimicissimos in neutram partem commemorare ausus est, ne uel laudaret contra suae patriae ueterem
Abbreviated transcription (Latin):
ens seruauit : tamquã legibus iussa tãquam
diis grata: et paulo post. quid quod & matri
monia inquid deoꝵ iungimus: & nepieꝗdẽ
fratrũ ac sororũ. bellonam marti conlocamus:
uulcano uenerem neptuno salatiã quasdã
tam̃ celibes relinquimus quasi condito defecerit:
presertim cum quedã uiduȩ sint ut populonia
uł falgora. & diuina rumina quib: ñmiros
petitorem de fuisse omnẽ istã immobilẽ
deoꝵ turbã quae longo euo longa suꝑsticio
c̃cessit sic inquid ad orabimꝵ: ut memine mꝰ
cultũ ẽĩ magis admorẽ quã adrem ꝑtinere: nec
leges ergo illȩ : nec mos inciuilȩ dieologia id
instituerunt : qđ diis gratũ eẽt uł adrem
ꝑtiner& sedistequẽ philo sopliquasi liberũ
fec ert̃. tam̃ quia inlustris populi romani senator
erat colebat qđ rep̃hendebat agelat qđ arguebat
quodcul pabat ad orabat: quia uidelic& magnum
aliꝗdeũ philo soplua docuerat: nesuꝑsticio sus eẽt

Expanded text:
ens servabit tanquam legibus jussa, non tanquam ens servabit tanquam legibus jussa, non tanquam diis grata. » Et paulmonia, inquit, deorum iungimus, et ne pie quidem, fratrum ac sororum! Bellonam Marti conlocamus, Vulcano Venerem, Neptuno Salaciam. Quosdam tamen caelibes relinquimus, quasi condicio defecerit, praesertim cum quaedam uiduae sint, ut Populonia uel Fulgora et diua Rumina; quibus non miror petitorem defuisse. Omnem istam ignobilem deorum turbam, quam longo aeuo longa superstitio congessit, sic, inquit, adorabimus, ut meminerimus cultum eius magis ad morem quam ad rem pertinere\'. Nec leges ergo illae nec mos in ciuili theologia id instituerunt, quod dis gratum esset uel ad rem pertineret. Sed iste, quem philosophi quasi liberum fecerunt, tamen, quia inlustris populi Romani senator erat, colebat quod reprehendebat, agebat quod arguebat, quod culpabat adorabat; quia uidelicet magnum aliquid eum philosophia docuerat, ne superstitiosus esset