comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tun eius dicebat enim. qui a uel¬
sitetigero uestuuentũ eis salua e¬
ro et confestun sicratus est fons sã¬
guinis eius. Ueuit et dñm tangit
eccła eum ei ꝑfidei uertarem adꝓ¬
puquat. Ueuit autem retro sui
iuxta id quod ipe ait. Siquis michi
ministrat mesequatur et alibi p̾¬
cipitur. Post dum dm̃ tuum am¬
bulabis. Siue quia p̾sentem ĩ carne
diu nonuidens pactis iam sacranĩ¬
tis incarnatõnis illius ad fidei et ag¬
nitõnis eius grãm pueuit. Sicque
diu participatone sacramentoru
eius saluari apocis meruit. Quasi
tactu uestimentoꝵ eius fontem sui
sangiunis scificauit. fous quiipe san¬
guinis est origo peccati. Cuius fous
sanguuus est. munude in pͥmordi¬
umi cogitatõnes. ex quo pocm̃ ouie
nascitur. s dnĩs cum uerbis euange¬
licis nonsolum opa et uerba mul¬
ta conpescere. Set et cegitatõnum
nequam radicem extirpa recura:.¬
nit. Cum hec utraq sacramentis
euangelicis emundiari donauit ::

Expanded text:
ntum entum esi tetigero vestimentum ejus, salva ero. Et confestim siccatus est fons sanguinis ejus. Venit, et Dominum tangit Ecclesia, cum ei per fidei veritatem appropinquat. Venit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis . Sive quia praesentem in carne Dominum non videns, peractis jam sacramentis incarnationis illius, ad fidei et agnitionis ejus gratiam pervenit. Sicque dum participatione sacramentorum ejus salvari a peccatis meruit, quasi tactu vestimentorum ejus fontem sui sanguinis siccavit. Fons quippe sanguinis est origo peccati. Cujusque fons sanguinis est immundae primordium cogitationis, ex quo peccatum omne nascitur. Sed Dominus cum verbis evangelicis non solum opera et verba mala compescere, sed et cogitationum nequam radicem exstirpare curavit, cum haec utraque sacramentis evangelicis emundari donavit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ydolatrie pollutõne et suꝑ his qͥ
carnis ac sangniuis de lec tat̾one ge¬
runtur potest recte intelligi.
t fuerat multa ppessa acompłi¬
bus. Medicis et erogauerat:
omnia sua nec quicquam ꝓficerat
s magis deterius habebat. ERedicoᷤ
siue falsos intellige t heo logex. suĩ
ꝓ hylosophos legumq doctores scła¬
rium quimulra deuirtutib incus¬
q sub tilissime dispute̾ntes. utilia ui¬
nendi credendi qui instituta se mor¬
talibus dare ꝓmite bant. sencerte
ipes spc̃ inmundos qui uelut omib
consulendo iese ꝓdo colentes ingere¬
bant. Quib certatun audiendis ge¬
tilitas quanto magis naturalis ĩ dus¬
trie iures expenderat. Tanto minus
potuit ab iniquitatib sue sorde purga¬
ri. E et hec ubi ppłm iudeorum egro¬
tasse. Uerumque decelo cognouit
ad esse. medicum cepit et ip̃a langno¬
tibo sui spare pariter et inquirere :¬
remediumi.
Uni audisset de ih̾u neuit in
turba retro et tengit uestim̃¬

Expanded text:
super idololatriae pollutione, et super iis quae super idololatriae pollutione, et super iis quae carnis ac sanguinis delectatione geruntur, potest recte intelligi. Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Medicos, sive falsos intellige theologos, sive philosophos legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disputantes, utilia vivendi credendique instituta se mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos, qui velut hominibus consulendo, sese pro Deo colendos ingerebant. Quibus certatim audiendis gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde purgari. Sed haec ubi populum Judaeorum aegrotasse, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et inquirere remedium. Cum audisset de Jesu, venit in turba retro, et tetigit vestime
Abbreviated transcription (Latin):
eum turba multa et compͥme¬
bant̾ illum. Aꝯpuellam. ꝑgeus
sauandam diis a turba comprimit᷑
quiagenti uidee salutaria monita
prebens quib egram uitus eus cõ¬
sciam erigeret noxia carnaliũ ppłor
est consuetudine grauatꝰ
t mulier que erat mproflunio
sanguinus duodecim amus ⁊c̃.
Mulier sanguinem fluens s adnõ
curata eccã est. congregata degentibꝰ
Queingeuito carnaliũ de lec tatõnũ
polluta fluxu atq acetu iam fuerat
segregata fidelium sdum uerbum
dei uideam saluare decerueret illa pa¬
ratam iam ꝓmissam q aliis pripuit
spe certa salutem. Notandumnq
ꝙ et archi sinagogi duodennis sit fi¬
lia. et nuilier hec abamus duodeciin
sanguine fluxerit hoc est. eodem quo
hec nata sit tempore illa ceperit ĩ fir¬
mari. Una enim pene eademq seculi
huiꝰ etate et sinagoga in patriarchis
nasci et gentium extrarum natõ
porbem cepit ydo latrie same fedari
Nam et fluxus bifariam hoc ẽ et

Expanded text:
eum turba multa, et comprimeeum turba multa, et comprimebant illum. Ad puellam pergens sanandam Dominus a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quae erat in profluvio sanguinis duodecim annis, etc. Mulier sanguine fluens, sed a Domino curata, Ecclesia est congregata de gentibus, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, illa paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodennis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est, eodem quo haec nata sit tempore illa coeperit infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentium exterarum natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et fluxus sanguinis bifariam, hoc est, et
Abbreviated transcription (Latin):
tota ꝓgenie patrum mediatorem di
et hominez. Longe sibi dignitatis glo¬
ria p̾ferendum eẽ cognosc̾e̾. et confi¬
teri cum aplis qr quod infirmũ ẽ di
forcius est hominib.
t dep̃cabatur eum multũ dicens
quoni am filia mea mertrenus
est ueni in pone manꝯ suꝑ eam ut
salua sit et uiuat. ¶Ueuuanglio
luce ita scriptum est. qr filia uinca
erat illi fere anuorum duodecim.
et hec morietur filia ergo archisiuͣ¬
gogi ipã ẽ. sinagoga.que sola legali
iustitutone composita. Quasumi¬
ca moysi nata erat et hoc uelut duo
decuno etatis anno lec est tempore
pubertatis ad ꝓpinquante morie ba¬
tur. Quia nobilit̾ apph̾etis educa¬
ta postquam ad intelligibiles annoᷤᷤ
puenerat.pꝰquam spiritalem deo
sobo lem generare de bebat subito
errorum langore consternata spiri¬
tales uite uias ingredi disperabilit̾
omisit. et sinon axp̃o succurretur
horrendã ꝑ omĩa corruiss ĩ mortem.
t abut cumillo et sequebatur

Expanded text:
tota progenie patrum Mediatorem Dei tota progenie patrum Mediatorem Dei et hominum longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognoscere, et confiteri cum Apostolo, quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Et deprecabatur eum multum, dicens: Quoniam filia mea in extremis est, veni, impone manus super eam, ut salva sit et vivat. In Evangelio Lucae ita scrierat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur . Filia ergo archisynagogi, ipsa est synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat. Et haec velut duo decimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritalem Deo sobolem generare debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit; et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et abiit cum illo, et sequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatam puenit sanitatem. Iimo¬
de morte reuccata est ad uitam. salꝰ
ostenditur generis humani q̃ dño
icarne uenente ita dispensata est
ut primo exaliqui exisił ad fĩdem
uenirent. Uenide plenitudo gen¬
cium iutraret. Ac sic onĩis isrł sal¬
nus fiẽt. Qiuis ergo arcbiluasͤgꝯ¬
Iste qui ad dum ꝓfilia rogatum adue¬
uit. Qelius quam ip̃e moyses intel¬
ligitur. Unde bene iauꝯ idest u lumi¬
luuinat. et ipẽ aspũ saucto quo uita¬
lia monita scribere uł docere posset in¬
luininatꝰ est. Quiuidens ih̾m ꝓcid¬
it ad pedes eius. Quia p̃uidens ĩ spũ
uenturũ incarne dñm humili corde
se euis potencie sb̾didit. Quem ita ccͣ
finem seculi hominem uicarnanduz
eẽ cognouit. ut etu̾uz aute ome se¬
culu di̾ exist̾e nondubitaret. sienĩ
capit xpĩ deus. Pedes eius qui daptiꝰ
quam ad sumpta humauitas qua:
tr̾am nr̃e mortalitatis tetigit accipi¬
endisunt. et ꝓcidere archisinagogu
ad pedes ihus est legis latorem cum

Expanded text:
tatam ptatam pde morte revocata est ad vitam, salus ostenditur generis humani: quae Domino in carne veniente ita dispensata est, ut primo aliqui ex Israel ad fidem venerint, deinde plenitudo gentium intraret, ac sic omnis Israel salvus fieret. Quis ergo archisiste, qui ad Dominum pro filia rogaturus advenit, melius quam ipse Moses intelligitur? Unde bene Jairus, id est illumiluminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere posset, illuminatus est. Qui videns Jesum, procidit ad pedes ejus, quia praevidens in spiritu venturum in carne Dominum, humili corde se ejus potentiae subdidit: quem ita circa finem saeculi hominem incarnandum esse cognovit, ut aeternum ante omne saeculum Deum existere non dubitaret. Si enim caput Christi Deus, pedes ejus, quid aptius quam assumpta humanitas, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt? Et procidere archisynagogum ad pedes Jesu, est legislatorem cum
Abbreviated transcription (Latin):
chus autem et luchas uinum com¬
memorant: Intelligas unũ eoruz
fuisse ꝑsone alicuuis clarioris et fa¬
mosioris. Quem regio illa mayime
do lebat et ꝓcuius salute plurinuiz
satagebat. hoc uoleutes signiflcare
duo enuangeliste io lumn commor¬
andum iudicauerunt. Dequo fti
huius fanuilatius p̃clariꝰ que fra¬
gauerat s et allegorie summia cõ¬
cordat. Quia sicut uinus a demoni¬
o poisessus. sic et duo gentilis ppłi:
ty pum non nicõuement expͥuuit
Nam cum tres filios noe genera¬
u̾it unius solum fanulia inposses¬
sionem ad scita est dei. Exduobus
reliquis diu̾sarum natõnem que
ydolis manciparent᷑ procreitisunt¬
t ueniunt quidam dearchi¬
sina gogis nomune iairꝰ et ui¬
dens euui ꝓcidit ad pedes eius et cet̾a
In hac lectõne ubi archisinagogꝰ
saluare filiam petit suam s ꝑgen¬
te ad donni eus duo p̾eccupate mo¬
ro usa nulier. Pra erpit sauitatẽ.
ac deinde fĩlia archi syuagegi. ad op¬

Expanded text:
cus autem et Lucas unum comcus autem et Lucas unum commemorant, intelligas unum eorum fuisse personae alicujus clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat, et pro cujus salute plurimum satagebat. Hoc volentes significare duo Evangelistae, solum commemorandum judicaverunt, de quo facti hujus fama latius praeclatius flagraverat. Sed et allegoriae summa concordat, quia sicut unus a daemonio possessus, sic et duo gentilis populi typum non inconvenienter exprimunt. Nam cum tres filios Noe generaverit, unius solum familia in possessionem ascita est Dei, ex duobus reliquis diversarum nationum quae idolis manciparentur, procreati suntt venit quidam de archisynagogis nomine Jairus, et videIn hac lectione ubi archisynagogus salvare filiam petit suam, sed, pergente ad domum ejus Domino, praeoccupans hemorrhoissa mulier praeripit sanitatem, ac deinde filia archisynagogi ad op
Abbreviated transcription (Latin):
cium miraculo contegisse legitur
et iudua serepthena. beati helie cuiꝰ¬
se senũt hospicio benedici nichonu¬
nus se putauit p̃sentia granari.
Quid michi et tibi inquit uir di̾
ingressus es adme ut rememoren¬
tur iuquitatis mee et occideres fili¬
um meuin
Unq ascenderet nauẽ cep̾
illum deprecari quia demo¬
mo nexatus fuerat ut eent cum
illo et non admisit eum s ait illi
nade indomũ tuam adtuos ⁊ ad¬
muincia illis quanta tibi dñs fece¬
rit et misertus sit tui : Nec exilla
apłi sentencia recte possunt ĩ telli
gi cumait disso lui et ẽẽ cum xpõ
multo magis optunum manere
incarne necessarium. Propt̾ uosi
ut sic quisq intelligat pest remissi¬
onem peccatorum. Ecdeundum
eẽ sibi iuconscienciam bona et ser¬
mendum enuangelio ꝓpt̾ alioruz¬
etiam salutem. Ut inde cum xp̃o re¬
quiescat necũ pprope iam nult esse
tonis fraterne redemptonis acconio¬
datum. Quod uero matheus duos
dicit a demouũ legione curatos mar¬

Expanded text:
cium miraculo contigisse legitur, cium miraculo contigisse legitur, et vidua Sarepthana B. Heliae cujus sensit hospitio benedici, nihilominus se putavit praesentia gravari. Quid mihi et tibi, inquit, vir Dei, ingressus es ad me ut rememorarentur iniquitates meae et occideres filium meum? Cumque ascenderet navim, coepit illum deprecari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo: et non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intgi, cum ait, Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum; manere in carne, necessarium propter vos . Ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum sibi esse in conscientiam bonam, et serviendum Eetiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere jam vult esse tionis fraternae redemptioni accommodatum. Quod vero Matthaeus duos dicit a daemonum legione curatos, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ꝙ eam implere non possint
ad mirantes tamen fide lem ppłm.
apristiua ꝑdita conu̾satõne sanatũ
sederenanq ad pedes dnĩ ẽ eum aqͦ
demonia exierant eos quia peccatis
cercorrecti firerunt flya mentis in¬
tentõne uestigia saluatoris que se¬
quantur intueri. Uestitũ resume¬
ret ẽ uirtututũ studia que uesame
ꝑdiderant: Lani sana mente recipe¬
re cui figure apte congruit. illa do¬
miui parabola inqua rediens ad
patrem filius luxiriosus et ꝓdigꝰ
mox stola prima cum anulo iuduit᷑
manifeste insipuans qr quis quis
uero corde de amissis penituert pot̾
conante xpĩ gracia. Prima iusticia¬
eo oꝑa dequib ceciderat cum anulo
numolate fidei recupare.
t rogare eum ceperunt ut disce¬
deret afinib eorum Onscii
fragilitatis sue gerassem presencia
se diũ iudicabant indignos nonca¬
pientes uerbum dei nec infirma ad
huc mente pondꝰ sapiencie sustiu̾e
ualentes. Quod et petro ipĩ uiso pis¬

Expanded text:
dicunt quod eam implere non possunt, dicunt quod eam implere non possunt, admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione sanatum. Sedere namque ad pedes Domini, est eum a quo daemonia exierant, eos qui a peccatis correcti fuerint, fixa mentis intentione vestigia sui Salvatoris quae sequantur intueri. Vestitum resumere, est virtutum studia quae vesani perdiderant, jam sana mente recipere. Cui figurae apte congruit illa Domini parabola, in qua rediens ad patrem filius luxuriosus et prodigus, mox stola prima cum annulo induitur, manifeste insinuans quod quisquis vero corde de amissis poenituerit, potest donante Christi gratia, prima justitiae opera de quibus ceciderat, cum annulo inviolatae fidei recuperare. Et rogare eum coeperunt, ut discederet a finibus eorum. Conscii fragilitatis suae Geraseni, praesentia Domini judicant se indignos, non capientes vehuc mente pondus sapientiae sustinere valentes. Quod et Petro ipsi viso pis
Abbreviated transcription (Latin):
nec inporcos irent: Nisi hec illis be¬
ignꝰ. Ipse saluator petentib quos
certe inabissum posset religare con¬
cedere. Rem ne cessariam decere nos
uolens ut silicet noueruꝯ ees multo
minꝯ possessia potestate hominibus¬
quinec peccorib qualib cumq potu¬
erunt. Hanc autem potestatem deus
bouꝯ coculta iusticia nobis dare potest
iniusta nou pot̾.
us antem pascebant eos fuge¬
runt Et minciauerunt incini¬
tatent et mazros. Quod pastores por¬
corum fugientes ista minciant sig¬
nificat quosdam etiam primates im¬
piorum quamꝙͣ xpĩanam legeni fu¬
gientes potenciam tamen eius ꝑgen¬
tes stupendo et mrando p̾dicare.
t egressisunt uidere quid eent
facti et uenumt ad ihm̃ et uidẽt
illum qr demonio uexabatur sedentẽ
nestitũ et sanementis et tunmuerunt¬
et ceta. ¶N euuangelio luce scrip¬
tum est sedentem ad petes eus sig¬
nificat au̾t multitudinem uetusta
sua uita de lectatam honorare quid̃
set nolle pati. Xpiauam legem dii

Expanded text:
nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet : rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus multo minus eos posse sua potestate noqui nec pecoribus qualibuscunque potuerunt. Hanc autem potestatem Deus bonus occulta justitia nobis dare potest, injusta non potest. Qui autem pascebant eos, fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros. Quod pastores porcorum fugientes ista nuntiant, significat quosdam etiam primitates impiorum quanquam Christianam legem fugiant, potentiam tamen ejus pergentes stupendo et mirando praedicare. Et egressi sunt videre quid esset factum. Et veniunt ad Jesum, et vident illum qui a daemonio vexabatur sedentem, vestitum et sanae mentis, et timuerunt, etc. In Evangelio Lucae scripum est, Sedentem ad pedes ejus. Significat autem multitudinem vetusta sua vita delectatam, honorare quidem, sed nolle pati Christianam legem, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tis est qui futuram eius uicarna¬
ipẽ qui caput et diis est prophe¬
tarum. sedet helias hieremias ce¬
terique prop hete minores in patͥa
sua. Quam inexteris ciuitatibꝰ
habiti sunt quia prope modum n¬
natura le est. ciues semꝑ cunbꝰ in¬
uidere: Non enum consid̾ant pre¬
sencia. iri opera s fragilem recor¬
dantur infantiam. Quasi nõ et
ipĩ per eostem etatis gradus ad ma¬
turam etatem uenerint
Tnonpot̾ant ibi uirtutẽ illã
facere niũ paucos infirmos in¬
pon̾tis manib curauit et mraba

Expanded text:
tis est, qui futuram ejus incarnaipse qui caput et Dominus est prophetarum, sed et Elias et Jeremias, caeterique prophetae, minores in patria sua quam in exteris civitatibus habiti sunt, quia propemodum naturale est cives semper civibus invidere. Non enim considerant praesentia viri opera, sed fragilem recordantur infantiam, quasi non et ipsi per eosdem aetatis gradus ad maturam aetatem venerint. Et non poterat ibi virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos impositis manib
Abbreviated transcription (Latin):
excusatur herodes quod inuitꝰ et
no lens propt̾ uramentum omi¬
cidium fecent quia ad hoc forte iu¬
rauit ut future occasioni machi¬
nas p̾pararet. Alioquin si ob iuirã¬
dum fecisse sedicit sipatris simatris
postu lais interitum facturꝰ fũat
annon. quod inse repudiaturꝯ fu¬
it contempn̾e debuit et inpheta.
recum exuset dixit matri
caput ioanuis baptiste et c Nero¬
dias tuueus ne herodes aliquando¬
resipiceret uł philippo fratri amicꝰ
fieret. atque in licite nuptie repu¬
dio soluerentur monet filiam ut
inipõ statun comuuio caput io¬
hannis postulet digno operi sal¬
tatõnis dignũ sanguiins p̃miu
Tcontristatꝰ est rex ꝓp̾t̾ ius¬

Expanded text:
excusatur Herodes quod invitus et excusatur Herodes quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas praeparet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum facturus fuerat an non? quod in se repudiaturus fuit, contemnere debuit et in Propheta. Quae cum exisset, dixit matri caput Joannis Baptistae. Herodias timens ne Herodes aliquandoresipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio, caput Joannis postulet: digno operi saltationis, dignum sanguinis praemium. Et contristatus est rex. Consue
Abbreviated transcription (Latin):
herodes natalis sui gauous te¬
stis cele brasse. set uterq rex in¬
fausto aspicio festuuitatem suam
des tanto maiori impietate quan¬
to sanctum. et inuccentem deccorẽ
ueritatis et pconem uite ac regni
ce lestis oocidit. Et hoc prouoto ac
petitõne saltatucis. Neq cum ca¬
put hoccidi aute conuuas inferre
puduit. Namp harao ultalis ue¬
same commisise legitur set tan¬
tum peccantem sibi eunucum in¬
ta priuari iubens. Quo longiusa
uero cultu religionis aberat eo le¬
uiꝰ inuiolatõne sue festiuitatis de¬
liquit at tamen exutrisq exemplo¬
uecatur probatur. utiliꝯ eẽ nobis
diem mortis future tuuendo. Et
casde agendo iẽ puis minemoriti re¬
uecare. quam diem natiuitatis
luxuriando cele brare. Homo enĩ
ad la borem nascitur minundo. et
e lecti ad requiem ꝑmnortem tran¬
seunt mundo
Un iutroisset filia ip̃io hero¬
diadis et psaltasset et placu¬
isset herodi simul que recumbẽtibꝰ
rexait puelle pete ame quouis et
dabo tibi et iurauit illi et con

Expanded text:
r diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse; sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam des tanto majore impietate, quanto sanctum et innocentem doctorem veritatis, et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque eum caput occisi ante convivas inferre puduit. Nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberrat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo, et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo , et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset filia ipsius Herodiadis, et saltasset, et placuisset Herrex ait puellae: Pete a me quod vis, et dabo tibi, et juravit illi, etc. Non
Abbreviated transcription (Latin):
erat nutritꝯ s quauta nazare¬
norum cecitas quieum quem
inuerbis factisq ip̃iꝰ. Simens nõ
leua fuisset xpm cognoscere poterat
ob solam generis nõticiam cõtemp¬
nant. Sapienciam autem ad dectͥ¬
nam urtutes referunt ad sauita¬
tis et nuracula que facie bat. que
so lertia pulcra distancia cominem¬
orat aposto lꝯ dicens. Iudei signa¬

Expanded text:
rtutes? Sed quanta Nazarenorum caecitas, qui eum quem in verbis factisque ipsius, Si mens non laeva fuisset, Christum cognoscere poterant, ob solam generis notitiam contemnunt. Sapientiam vero ad doctrinam, virtutes referunt ad sanitates et miracula quae faciebat; quae solerti ac pulchra distantia commemorat Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum sunt et scanda lizabant᷑
abillo.SCandalũ et error uideoꝵ
salus urã ẽ et hereticorum cõdep¬
nato. Intantũ enim cernebant
hominem ihm xp̃m ut hunc fa¬
brumn. et iuxta aliuĩ euuange listaz
fabri clamarent filium fratres qͦ
et sorores eius secum eẽ testarent᷑.
Quitamen non li beri iosephaut
marie iuxta hereticos putandi. S
pocius iuxta morem sacre scripture
cognati ip̃orum sunt intelligendi
Q uomodo abra han et lot fratres
appellant᷑. cum eẽ lot filiꝯ fratris ha¬
brahe et multa habes huiꝰ modi. Nõ
aũt siue certi prouisione sacramẽti
donunꝯ incarnem appens faber et
fabri filio estimari accidi uoluit. Q¬
ui pocius etiam ꝑhoc se euis aute se¬
cula filiũ eẽ decuit qui fabricator oĩ¬
ui. In principio creauit deus ce luz
et t̾ram: Nam et si humana non
iunt comparanda diuinis stypus a t̾¬
tamen integer est quia pater xp̃i
igne operatur et spũ. Unde et de
ip̃o tamꝙͣ de fabri.filio p̾cursor. su

Expanded text:
candalizabantur in illo. Scandalum et error Judaeorum, salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Christum, ut hunc fabrum, et juxta alium Evangelistam, fabri clamarent filium; fratres quoque et sorores ejus secum esse testarentur. Qui tamen non liberi Joseph aut Mariae, juxta haereticos, putandi sunt, sed potius juxta morem sacrae Scripturae, cognati ipsorum sunt intelligendi, quo modo Abraham et Lot fratres appellantur, cum esset Lot filius fratris Abrahae. Et multa habes hujusmodi. Non autem sine certi provisione sacramenti Dominus in carne apparens, faber et fabri filius aestimari ac dici voluit: quin potius etiam per hoc se ejus ante saecula filium esse docuit, qui fabricator omnium in principio creavit coelum et terram . Nam etsi humana non sunt comparanda divinis, typus tamen integer est, quia pater Christi igni operatur et spiritu. Unde et de ipso tanquam de fabri filio praecursor suus
Abbreviated transcription (Latin):
regabant eum ne imperaret illis ut
in abissum irent. Sciebant ergo de¬
mones aliquando futurũ ut per ad¬
uentu diũ miterentur inabissum
Nen ipĩ futura p̃diuinantes. set ꝓ¬
phetarum deie dicta recolentes. Ideo¬
q głiam dominici aduentꝰ quam
nurabant᷑ ad suam pertinesce bãt
tendere dampnatõneni
rat autem ibi cura montem
orex porcorum magnus pascens
et depcabant᷑ eum sp̃r̃ dicentes mutte
ꝑmisit quod petebant demonib
ut interfectõnem porcorum homi¬
uib salutis cocaso pberetur. pasto¬
res enim ista cernentes statu min¬
ciaut ciuitati. Erubescat manicheꝰ
side eadem sustancia et ex eodẽ aucto¬
te hominũ bestiarum que sunt ani¬
me quomodo o bumus homiis sa¬
iutem duo nilia porcorum susfcran¬
tur: Inquorum tamẽ interitu fign¬
ralit̾ homines inuuidi uocis et ratõ¬
nis expertes indicant᷑. Qui mnon¬
te suꝑbie pascentes lutulentis obłc¬
cantur uactib. Dalib enĩ ꝑcultus

Expanded text:
rogabant eum, ne imperaret illis, ut rogabant eum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Sciebant ergo daemones aliquando futurum ut per adventum Domini mitterentur in abyssum, non ipsi futura praedivinantes, sed prophetarum de se dicta recolentes. Ideoque gloriam dominici adventus, quam mirabantur, ad suam pertimescebant tendere damnationem. Erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus pascens. Et deprecabantur eum spiritus, dicentes: Mitte permisit quod petebant daemonibus, ut per interfectionem porcorum hominibus salutis occasio praeberetur. Pastores enim ista cernentes, statim nuntiant civitati. Erubescat Manichaeus. Si de eadem substantia et ex eodem auctore hominum bestiarumque sunt animae, quo modo ob unius hominis salutem duo millia porcorum suffocantur? In quorum tamen interitu, figuraliter homines immundi, vocis et rationis expertes, indicantur, qui in monte superbiae pascentes, lutulentis oblectantur in actibus. Talibus enim per cultus
Abbreviated transcription (Latin):
poris sacdotes qui pexorcisiui grãz¬
demones eicere solent dicunt pacien¬
tes non alit̾ ualere curari. Niĩ qnͣ¬
tum suꝑe possunit omne quod ab imũ¬
dis spiritib uisu auditu gustu tac¬
tu uł abalio quol corporis aut aui¬
mi sensu uigilantes dormientes ne
ptulerunt. Confĩtendo patent̾ ex¬
ponant quod uero dicebat spc̾ legio
michi nomẽ est quia multi sumꝰ sig¬
iificat populum genciũ cuilibet. s
in mumeris ac diu̾sis ydolatrie culti¬
b eẽ mancipatũ. Cui contra script᷑
est ꝙ multitudinis credentiñ erat
cor et anima una Unde bene iuba¬
bi lonis constructone liuguarũ uni¬
hac uiuo pacis interp̾tatur. Quia
idelicet electos inplurib linguis ⁊
gentib una fides acpietas totõ orbe
pacificando confirinat. Reprobꝯ
autem plures secte quai lingue dis¬
sexiando confundunt
t p̃cabatur euu multu nese
expelleret ertragionem. I
enuangelio luce ista scripta sunt. et

Expanded text:
poris sacerdotes, qui per exorcismi graporis sacerdotes, qui per exorcismi graemones ejicere norunt solent dicere, patientes non aliter valere curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus, visu, auditu, gustu, tactu et alio quolibet corporis aut animi sensu vigilantes, dormientesve pertulerunt confitendo patenter exponant. Quod vero dicebat spiritus, Legio nomen mihi est, quia multi sumus, significat populum gentium non uni cuilibet, sed innumeris ac diversis idololatriae cultibus esse mancipatum. Cui contra scriptum est, quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una . Unde bene in Babylonis constructione linguarum unihaec visio pacis interpretatur, quia videlicet electos in pluribus linguis et gentibus, una fides ac pietas toto orbe pacificandos confirmant, reprobos autem plures sectae quam linguae dissociando confundunt. Et deprecabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. In Evangelio Lucae ita scriptum est: Et
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi demones credunt ⁊ contre¬
mescunt: Que impietas indeoꝵ
eum ditere inprincipe demonioꝵ
eiecule demonia. Quem ip̃a dino¬
uia fatent᷑. Nicħ secum hare com¬
mune: qui hoc ip̃m quod tunc ꝑde
monia ei clamauenere furoremz
post modum indelubris ido lorũ
dicere et confĩteri noncessarunt
.Ih̾m uidelicet eẽ xp̃m filiu dei al¬
tissum nec se aliquid cum illo pa¬
cis aut sccietatis habere. ad iurote
pdm̃ nemetorqueani. dicebat eĩ
illi exispus inuiunde ab homine.
hostis humane salutis nõ exignu
minis lessione cessare. qnͣtoq hinc
dincius possĩdere solebat tanto disfĩ¬
cilius diuutt̾e consentit. Unde stu¬
dendum summo ẽ. ut et si quaudo
ut homines adia bolo suꝑ enierunt
mox eius laqueos euitare sataga¬
mus nesi aliquanto tardius eius i¬
uiri resistatur. laboriosius quando
noiem michi est quia multis ua¬
inquirit. s ut confẽssa publice ꝙͣ
furens tollerabat. iurtꝰ curauris s¬
gratiore uucaret. Gedet nri tem¬

Expanded text:
ssimi daemones credunt et contremiscunt! Quae impietas Judaeorum, eum dicere in principe daemoniorum ejecisse daemonia, quem ipsa daemonia fatentur nihil secum habere commune! Qui hoc ipsum, quod tunc per daemoniaci clamare furorem, postmodum in delubris idolorum dicere et confiteri non cessarunt, Jesum videlicet esse Christum Filium Dei altissimi, nec sese aliquid cum illo pacis aut societatis habere. Adjuro te per Deum, ne me torqueas. Dicebat enim illi: Exi, spiritus immunde, ab homine. Hostis humanae salutis non exiguum minis laesione cessare, quantoque hunc diutius possidere solebat, tanto difficilius dimittere consentit. Unde studendum summopere est ut et si quando, ut homines, a diabolo superemur, mox ejus laqueos evitare satagamus, ne si aliquanto tardius ejus viribus resistatur, laborinomen mihi est, quia multi suinquirit, sed ut confessa publice peste quam furens tolerabat, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri tem
Abbreviated transcription (Latin):
et nemo poterat eum domare Ca¬
theuis et compedib graues et dure
leges signifĩcant᷑ gentinz quibus ⁊
meorum republica poc̃a cobibentur
Ruptisq cathenis et luchas scribit
age batur atemonio indeserto. Qui
et iam ipis transgressis legib ad ea
secelera cupiditate ducebatur. Qui¬
et iam uulgarem consuetudinem
excederent
t semꝑ nocte acdie ĩ monumen¬
tis et inmontib erat et clamãs
et concidens se lapidib. Semꝑ uocte
ac die furebat demoniosꝰ. qr genti li¬
tas siue ad uersis rerum casib la bor¬
aret seupax et ꝓsꝑitas aliqͣ mundi
blandientis arrideret. Neqͣquam
aseruitõ malignorum sp̃iim col¬
lum mentis excutere nouerat s per
operum feditatem quasi ĩmonu¬
mentis iacebat. ꝑfastum suꝑbie
imnonciũ iugis errabat per uerbͣ
durissune infidelitatis quasi arrep¬
tis suri bundam cautib seipãm cõ¬
cidebat. set ad testante ihoauue b¬
babtista. diĩs de lapidib sussitauit

Expanded text:
Et nemo poterat eum domare. CaEt nemo poterat eum domare. Catenis et compedibus graves et durae leges significantur gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. Ruptisque catenis ut Lucas scribit agebatur a daemonio in deserto, qui etiam ipsis transgressis legibus ad ea scelera cupiditate ducebatur quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat, et clamans, et concidens se lapidibus. Semper nocte ac die furebat daemoniosus, quia gentilitas sive adversis rerum casibus laboraret, seu pax et prosperitas aliqua mundi blandientis arrideret, nequaquam a servitio malignorum spirituum collum mentis excutere noverat, sed per operum foeditatem quasi in monumentis jacebat, per factum superbiae in montium jugis errabat, per verba durissimae infidelitatis, quasi arreptis furibunda cautibus, seipsam concidebat. Sed attestante Joanne Baptista Dominus de lapi
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Unde bene gerasa siue gerge¬
si ut quidam legunt colonum ei¬
ciens. siue ad uena ꝓpuiquans int̾¬
p̃tatur iudelicet insimians qr gen¬
cium ppłs et eum in quo nequit ĩ¬
cole batur. Hostem suo decorde re¬
pulerit et quierat longe factꝰ sit ꝓ¬
t exeuuti ei denaui statim crcꝰ
it demonumentis homo iuspũ
umundo qui domicilui habebat ĩ
monumenti. Domo iste quispũ
uexabatur inmundo et dñs uesanꝯ
s mox curandꝰ occrurrit sigam ht̃
płi gentilis quiusq at tempora do¬
nuuice incarnatõnis demonicis de¬
lusa doctruus idola ꝓdo colebat. Qͥ
domicilui habebat iumonumentis qͥ
inmortius oꝑib hec eit iup̾catis dełc¬
tabatur. Quuid enun sunt corpora
ꝑfidorum nisi quedam defuuctorum
sepult ra in quib nõ dei habitat ser¬
mo s amna peccĩs mortua recludit᷑
t ueq cathenis iam quisquam
poterat ligare quo sepe compe¬
dibus et cathenis nietus disrupisset
cathenas et compedes comininuisset

Expanded text:
tus. Unde bene Gerasa, sive Gergetus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam legunt colonum ejiciens, vel advena propinquans interpretatur. Videlicet insinuans quia gentium populus, et eum colebatur hostem de suo corde repulerit, et qui erat longe, factus sit pEt exeunte eo de navi, statim occurrit ei de monumentis homo in spiritu immundo, qui domicilium habebat in monumentis. Homo iste qui spiritu vexabatur immundo, et Domino vesanus, sed mox curandus occurrit, figuram habet populi gentilis, qui usque ad tempora dominicae incarnationis, daemonicis delusus doctrinis idola pro Deo colebat. Qui domicilium habebat in monumentis, quia in mortuis operibus, hoc est in peccatis delectabatur. Quid enim sunt corpora perfidorum, nisi quaedam defunctorum sepulcra, in quibus non Dei habitat sermo, sed anima peccatis mortua recluditur? Et neque catenis jam quisquam eum poterat ligare, quoniam saepe compedibus et catenis vinctus dirupisset catenas, et compedes comminuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nec dum potenciam nouerant salua¬
toris et nos quoq singuli cum signo
diu̾ce crucis imbuti scłm reluqu̾re:
duponimꝯ. Nauem ꝓfecto cum ihuĩ
conscendimꝰ. Mare transire conaui᷑
obdorunt. quando crebrescentem int̾
medios uirtutem iusꝰ uł in mundoru
spirituum uł homunũ pranorum uel
ip̃o nr̃arum cogitatõnu impetum fid̾i
splendor obtene brescit. S pei celsitudo
contabescit. Amoris flamina regrige¬
scit. Uerum int̾ huiꝰ cemodi ꝓcellas
ad illum nece est gubuatorem curauiꝰ¬
illum illum sedulo exitemo qui nõ
seruiat set imperet uentis. Mox tẽ¬
pestatis compescet refundet tranquil¬
iuregionem gerasenoꝵ Gerasa
est urbs insĩgnis arabie trans iorda¬
nem iuxctia monti gala ad quẽ te¬
nuit trib manasse. Non longe as¬
tanguo tybenadis. in quod porti p̃cipi¬
tati sunt. Significat aũt natõnũ gẽ¬
surr̾touis qua sue głam. nussis p̃di¬
catoribꝰ saluatorem uisitare digna¬

Expanded text:
necdum potentiam noverant Salvanecdum potentiam noverant Salvatoris. Et nos quoque singuli cum signo dominicae crucis imbuti, saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscenobdormivit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum, vel hominum paucorum, vel ipso nostrarum cogitationum impetu fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum sedulo excitemus, qui non serviat sed imperet ventis. Mox tempestates compescet, refundet tranquilin regionem Gerasenorum. Gerasa est urbs insignis Arabiae trans Jordanem, juncta monti Galaad, quem tenuit tribus Manassae non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Significat autem nationsurrectionisque suae gloriam, missis pcatoribus, Salvator est visitare digna
Abbreviated transcription (Latin):
uit iucredulitatem illorum et duri¬
ciaincordis qr his qui audierant euz
resurrecxisse noncrediderant: Iteruz¬
que dixit ad eos ostulti et tardi corde
ad credendum monub que locuti sut
ꝓphete: Nonne hec oportuit pati xp̃
et ita intraret iungłiam suam. Acsi
metaphoram nauigii diceret: Non¬
ne oportuit xp̃m pati xp̃m soporani ue¬
rentib mide fluctib nauem inqͣ dor¬
nuebat. Et ita expge factum sedatis
ex templo tunudis gurgitũ estibꝰ diui¬
nitatis suecunctis patefacere uͥ̾tutem
t tuuuerunt tuore magno
et dice bant ad alt̾utrum quis
putas est iste cui et uentus et mare
obediunt. Matheus ita scrbit. por¬
ro homines miratisunt dicentes qͣl
est hic et cet̾a. Nonergo discipuli
s naute ⁊ ceteri qui innaui eraut
mirabantur et de eius cui uento et
mare obediret psona dubitabãt. Siu
aut quis contentone uoluent eos qͥ
murabaut᷑ fuisse discipulos. Respon¬
de bunꝰ recte homines appellatos qr

Expanded text:
vit incredulitatem illorum et durivit incredulitatem illorum et duritiam cordis, qui his, quia viderant eum resurrexisse, non credidercorde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam ? Ac si per metaphoram navigii diceret: Nonne oportuit Christum soporari, verrentibus undique fluctibus navem in qua dormiebat, et ita expergefactum sedatis extemplo tumidis gurgitum aestibus, divinitatis suae cunctis patefacere virtutem? Et timuerunt timore magno, et dicebant ad alterum: Quis putas est iste? Quia ventus et mare obediunt ei. Matthaeus ita scribit: Porro homines mirati sunt dicentes: Qualis est hic? etc. Non ergo discipuli, sed nautae et caeteri qui in navi erant mirabantur, et de ejus, cui ventus et mare obediret, persona dubitabant. Sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit mari tasce obrautesce et
cessauit uentus et factaẽ tranquilli¬
tas magna. U Ento quippe exurgens
cõnunatꝰ est. qr resurr̾tõne cele brata
diaboli sꝑbiam strauit dump mortem
distruxit eum qui habebat mortis mi¬
ꝑuim. Mare queq si sere pcepit ac
tranquillitatem reduxit. Quiauesa¬
nam indeorum rabiem que caput qͦ¬
ciens clamauerat si filus dei est descẽ¬
dat minc de cruce et credunꝯ ei. Mor¬
tem supando ac de sepulcro resurgen¬
do deiecit. Ubi notandu iuxta litta̾
ꝙ onis creatura scenciat creatorem.
Quib enĩ increpat᷑ ⁊ impatur senti¬
unt inperantem. no errore hereticoꝵ
qui omia iuputant auimantia. set
magestate conditoris que apsit nos in¬
sensibilia illi sencibilia sunt
t aut illis quid tunidi estis nec¬
dumi habetis fidem. Recte ar¬
gĩintur qui depresente xp̃o tune bãt
cum utiq qui ei ad eserit perire non
possit cui sumle est hec ꝙ post mortiᷤ
soninũ discipulis aparens exprobra¬

Expanded text:
et dixit mari: Tace, obmutesce. Et et dixit mari: Tace, obmutesce. Et cessavit ventus, et facta est tranquillitas magna. Vento quippe exsurgens comminatus est, quia resurrectione celebrata diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruit eum qui habebat mortis imperium. Mare quoque silere praecepit, ac tranquillitatem reduxit, quia vesanam Judaeorum rabiem, quae caput quatiens clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , mortem superando ac de sepulcro resurgendo dejecit. Ubi notandum juxta litteram quod omnes creaturae sentiant Creatorem. Quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem. Non errore haereticorum, qui omnia putant animantia, sed majestate Conditoris. Quae enim apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Et ait illis: Quid timidi estis? Necdum habetis fidem. Recte arguuntur, qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaeserit, perire non possit. Cui simile est hoc quod post mortis somnium, discipulis apparens exprobra
Abbreviated transcription (Latin):
tib seculu seculu fide lib futĩ que
regni quierem amine meditantibꝰ
et uł secundo spiis se inflatu uel re¬
migio ꝓprii conatꝰ infĩdos mundos
fastus certatim. posterga iactantibꝰ
tempꝰ sb̾ito dominice passionis ad¬
uenit. Unde beue hoc facto gestũ
fiuse ꝑhibetur ut ueri solis occubi¬
tum non sola dĩ dormitõ. s et ipa
decedentis lucis hora significet. ascẽ¬
dente aut illo pupim ciucis quas oĩ¬
um mortes carperet fluctꝰ blasp he¬
mancui ꝑsecutorum domiuicis exita¬
ti ꝓcellis ad surgunt quib tamem nõ
ipius sapiencia turbatur set discipulor
inbecillitas concutit᷑ trepidat peredita¬
xitant eum et dicunt ei magis¬
ter ñ adte ꝑtinet quia perimus
xitant diũn discipuli ne eo dormi¬
ente fluctuum feritate disperent.
Quia cuiꝰ mortem uiderant mayis
uotis resurrectõne quere bant. Nesi
diuciuis ip̃e morte carius sopiretur eoꝵ
mens spiritali inppetuum morte perir
unde bene sequitur
t exurgens connnitatꝰ est uento

Expanded text:
tibus saeculum fidelibus futurique regni quietem animo meditantibus, et vel secundo Spiritus sancti flatu, vel remigio proprii conatus, infidos mundi fastus certatim post terga jactantibus, tempus subito dominicae passionis advenit. Unde bene hoc sero facto gestum fuisse perhibetur, ut veri solis occubitum non sola Domini dormitio, sed et ipsa decedentis lucis hora significet. Ascendente autem illo puppim crucis, qua somnum mortis caperet, fluctus blasphm persecutorum daemoniacis excitati procellis, assurgunt. Quibus tamen non ipsius patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas concutitur, trepidat, periclitaxcitant eum, et dicunt ei: Magister, non ad te pertinet, quia perimus? Et excitant Dominum discipuli, ne eo dormiente fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant, maximis votis resurrectionem quaerebant, ne si diutius ipse morte carnis sopiretur, eorum mens spiritali in perpetuum morte periret. Unde bene sequitur: Et exsurgens comminatus est vento,
Abbreviated transcription (Latin):
sati tantũ iuipace. ad eccłe suscepta
fidei nustia conseruent. Uel certe coᷤ¬
qui post crebras temptatõnũ pro¬
cellas aliquantula adtempꝰ sereni¬
tate concessa pacis utunt᷑. Incertu
namq est naues ille utrum nuꝑ
fce inportum deducte sint anpost
portum reducte. Unde utrosq iͨte
possunt designare et eos uide licet qͥ
uec dum sunt temptatõnib ꝓbati
et illos qui post examinatõnem c̾¬
bram intribulatõnu proxp̃o aliqͣ¬
nta sopitis temptatõnib sunt re¬
rum cranquillitate potiti.
t facta est ꝓcella magna ueit
et fluctꝰ mite bat ĩ nauẽ ita
nt impleret᷑ nauis erat ipẽ pupiss̃

Expanded text:
sati, tantum in pace Ecclesiae suscepta sati, tantum in pace Ecclesiae suscepta fidei mysteria conservent; vel certe qui post crebras tentationum procellas aliquantula ad tempus serenitate concessae pacis utuntur. Incertum namque est naves illae utrum nuper factae in portum deductae sint, an post portum reductae. Unde utrosque recte possunt designare, et eos videlicet qui necdum sunt tentationibus probati, et illos qui post examinationem crebram tribulationum pro Christo aliquantum sopitis tentationibus, sunt rerum tranquillitate potiti. Et facta est procella magna venti, et fluctus mittebatur in navem, ita ut impleretur navis. Et erat ipse in pup
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ in quo non aliquit para¬
bolarum sit int̾nuxtum.
factum transceamꝰ contra et
dimitentes turbam assimuit eun
ita ut erant innaui et alie naues
erant cum illo. N hac nauigatõ¬
ne dñs urm queuniꝰ eiustemque
sue ꝑsone naturam dignatur ostẽ¬
dere dum ipẽ quid ut homo dornut
innaui furorem mans uerbo com¬
pesciut deus. Porro iuxta allego¬
riam maie quod cum sius trausire
de siderat tene brosꝰ amarꝰq scli pre¬
sentis estus accipit᷑. Nauicula aut
quam ascendit nulla meluis quã
sacratissime passionis ip̃ius intelli¬
gitur arbor. Cuiis beneficio quippe
fideles aduiti transcentis mundi
fluctibꝰ ad hĩtatonem patre celes¬
tis quasi ad stabilitatem securi lito¬
ris ꝑueniunt. Alie autem naues
que fuisse dicuntur cum dño: Nec
tamen in altum ducte uł aliquid
tempestatis ptulisse narrant᷑. illos
nuurum significant qui ita fide do¬
muuce crucis imbuti sunt. Ut
nec dum tur bine tribulatone. pul¬

Expanded text:
invenitur, in quo non aliquid parainvenitur, in quo non aliquid parabolarum sit intermistum.factum: Transeamus contra. Et dimittentes turbam, assumunt eum, ita ut erat in navi, et aliae naves erant cum illo. In hac navigatione Dominus, utramque, unius ejusdemque suae personae naturam dignatur ostendere, dum ipse qui ut homo dormit in navi, furorem maris verbo compescit ut Deus. Porro, juxta allegoriam mare quod cum suis transire desiderat, tenebrosus amarusque saeculi praesentis aestus accipitur. Navicula autem quam ascendit, nulla melius quam sacratissimae passionis ipsius intelligitur arbor. Cujus beneficio quique fideles adjuti, transcensis mundi fluctibus, ad habitationem patriae coelestis, quasi ad stabilitatem securi littoris perveniunt. Aliae autem naves quae fuisse dicuntur cum Domino, nec tamen in altum ductae, vel aliquid tempestatis pertulisse narrantur, illos nimirum significans qui ita fide dominicae crucis imbuti sunt, ut necdum turbine tribulationum pul
Abbreviated transcription (Latin):
sine de lebitur. Set summũ illiꝯ uo¬
lucres celi habitant qui amine fide¬
les. que ad celestia ꝑdesid̾ium uolare
et neglectis tomporaliũ rexum cu¬
piditatib sursum cor habere consu¬
eriit: Inxta p salmist ⁊ uccem no
cem inptectõne. a larum diuĩ spabt̃
Dnde et sponsa incanticis cauticoꝵ
hec est una de multis amimalib col¬
lecta sanctorum eccã gloriabitur ⁊
dicit. Eubunbra illuis quem desid̾¬
a bani sedi et fructꝰ eius dulcis gut¬
turi meo. qid est aꝑte dicere sub
ꝓtectõne illiꝯ quem de sid̾a bam me
cet̾orum solacio destitutam sb̾ieci
et gaudium aspectus acp̾sentia illiꝯ
dulci corde meo quidꝙͣ extra illun
est me contempne ymino fastidire
coegit.
t talib multis parabolis leq̃¬
batur eis uerbum prout pote¬
rant audire sine parabola autem:
dictum est. quasi nillu aptum ad
turbas sermoneni fecent s ꝑso las
parabolas locutꝰ eis fuent. Uerum
ita pecus qr millꝰ facilis sermo eiꝰ

Expanded text:
fine delebitur. Sub umbra illius vofine delebitur. Sub umbra illius volucres coeli habitant, quoniam animae fidelium quae ad coelestia per desiderium volare, et neglectis temporalium rerum cupiditatibus sursum cor habere consueverunt, juxta Psalmistae vocem: In protectione alarum Domini sperabunt . Unde et sponsa in Canticis canticorum, hoc est una de multis animabus collecta sanctorum Ecclesia, gloriatur et dicit: Sub umbra illius, quem desiderabam, sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo . Quod est aperte dicere: Sub protectione illius quem videre desiderabam, me caeterorum solatio destitutam subjeci, et gaudium aspectus ac praesentia illius dulcis cordi meo, quidquid extra illum est me contemnere, imo fastidire coegit. Et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum, prout poterant audire. Sine parabola autem ndictum est quasi nullum apertum ad turbas sermonem fecerit, sed per solas parabolas locutus eis fuerit: verum ita potius, quia nullus facile sermo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rtuii. Scandalum crucis p̃dicans cẽ¬
fer huiꝯ cemodi dectrinam docmatibꝰ
phylosophoꝵ et libris eorum et sple¬
dori eloquencie compoitone que ser¬
monũ. Et uidebis quanto minor sĩt
ceteris senunib sementis euuãgłis
set illa cum creuerit nichil mordax
nichil inuidum. nichil utale demõ¬
strat. Totum flacidum martidum¬
arescunt et currunt. Hec aut p̃dica¬
tõ que parua uidebatui. inprincipio
uł cum anima credentis uł cum in
toto mundo sata fui̾t non exurgit
molera set crescit marborem. Ut in
aliis enuange liis aꝑtissime dicitur
Ascendit gͦ granũ cinapis senunatũ
int̾ra siue agro diũ et dolere unita t᷑
marborem cuiꝰ natura est altitudi
na est enim huiꝰ altitudo arboris. qr
mentis auditorum suoꝵ p̃dicato eu¬
uangelii adampetenda celestia sus¬
tulit. disfusa est ramis qr ppedicato¬
res exenascentes ticius mundi ter¬
minꝰ cccupauit diutͤnitate p̾minz
qr ueritas quam p̾̃dicat m illo unꝙ̃

Expanded text:
rtuum, et scandalum crucis praedicans. Confer hujuscemodi doctrinam dogmatibus philosophorum, et libris eorum, et splendori eloquentiae, compositionique sermonum, et videbis quanto minor sit caeteris seminibus sementis Evangelii. Sed illa cum creverint, nihil mordax, nihil vividum, nihil vitale demonstrant, totum placidum, marcidumarescunt et corruunt. Haec autem praedicatio quae parva videbatur in principio, vel cum in anima credentis, vel cum in toto mundo sata fuerit, non exsurgit in olera, sed crescit in arborem, ut in aliis Evangelistis apertissime dicitur. Ascendit ergo granum sinapis seminatum in terra sive agro Domini, et de olere mutatur in arborem, cujus natura est altitudinna est enim hujus altitudo arboris, quia mentes auditorum suorum praedicatio Evangelii ad appetenda coelestia sustollit. Diffusa est ramis, quia per praedicatores ex sese nascentes, totius mundi terminos occupavit. Diuturnitate praeminet, quia veritas quam praedicat, nullo unquam
Abbreviated transcription (Latin):
nod cum seminatortum inꝙͥ¬
fuit intr̾a minꝰ est omib semi¬
nib que sunt int̾ra. et cum senu na¬
tum fint ascendit et fit maius oĩb
olerib et facit rauios magnos ita
ut possint subimbra eius aues celi:

Expanded text:
od cum seminatum fuerit in terra minus est omnibus seminibus quae sunt in terra et cum seminatum fuerit ascendit et fit maius omnibus holeribus et facit ramos magnos ita ut possint sub umbra eius aves caeli