comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa semꝑfallunt: dĩ uͦ ꝓmissa numꝙͣ fallunt.
hac t̾ra morientium in qͣ nunc sumꝰ: d̾s aut̃
qd̾ pollicet᷑ int̾ra inuentium nob daturus ẽ.
multi fatigant᷑ expecfare ueracẽ. ⁊ ñ erub escũt
amare fallacẽ. De qͥl dic̃ scͥpt᷑a. Uehis qͥ ꝑdidert̃
sustmentiã. ⁊ dĩterunt inups pͣuas. Cũ enm
inrilit̃ agentib ⁊ aroe cõsertato am̃ sustinenti¬
b. filii sempit̃ne ncetis insultare ñces¬
sant.: iactantes suas ueqtias. tẽpales: que
ao tẽpꝰ ob oulcant fauces eceũ. postea ũ ama¬
riores felle muement eas: Dicunt emim
es huc inde reu̾sus ẽ. ⁊ moicant nera eẽ.
que creoitis : Ecce innr̃arum uoluptatum

Expanded text:
lunt; Dei autem promissa nunquam fallunt. hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem. De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim Quis huc inde reversus est, et indicavit vera esse qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut oleũ. aut lignũ. aut aliqͣ suppelleeti¬
lem. Das ⁊ accipis: aliqͥo amittis. aliqdͥo adꝙͥ¬
ris: hoc ẽ. emere: Nã simcb̾ amittas. ⁊ ha¬
beas qd̾ ñ habebas : aut inueniei. aut oo¬
natũ accepisti: aut h̾eoitatẽ ao qͥsisti. Qñ
ant̃ aliqͥs aiiitis ut aliqͥd habeas. tẽ emis.
Qea habes emptũ ẽ: qõ amittis p̃ciũ ẽ. ͤͦ mͦ gͦ¬

Expanded text:
aut oleum, aut lignum, aut aliquam supellectilem: das et accipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti. Quando autem aliquid amittis ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
ilł d̾s penitentiã. ⁊ resipiscant oe diaboli laq̃is
a qͦ captiui tenent᷑. scõm ipsius uolutatẽ. facien
t fer te gͦsisani estis: pacient̃ ferte in quantũ
san estis. Pã qͥs ꝑfecte sañ: Cum rex iustus sede¬
rit int̾rono: qͥs głabit᷑ mundum se hab̾e eor:
Aut qͥ głabit᷑ mundum secẽ. a pect̃o. Ergo ꝙͣ¬
diu tales sumꝰ. hoc nob̾ oebemꝰ ut uucẽ oña
nr̃a portemꝰ conu̾si ad dominimi. Explic̃. s

Expanded text:
am, et resispiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominum, etc. S
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicauimꝰ. Maioees isti portant sarci
nas dissensionis. sarcinas ammositatis.
sarcinas falsorum testimomorum: sarci¬
nas calumpniosarũ c̾minationum. Itas
nentes adse: minores eẽ nolunt. qr ipsis
sarcinis tuuer̃. llã ⁊ qͥ ponit sarcinam
ꝙͣ gestabat collo. ꝙͣi minor fit: s pons po¬

Expanded text:
communicamus. Majores isti portant sarcinnas dissensionis, sarcinas animositatis, sarcinas falsorum testimoniorum, sarcinas calumniosarum criminationum. Istas nentes ad se, minores esse nolunt, quia ipsis sarcinis tumuerunt. Nam et qui ponit sarcinam, quam gestabat collo, quasi minor fit; sed pondus po
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua obtin̾e̾ nõ possit: nimc obtin& ut com¬
tẽptu ꝑuciat. Multo gͦ plus fulga fioes: ꝙͣ
aurum. Aurũ latebris tenebrescit amicui:
fioes in genito splcnoore cõspicuat. Aurũ tuto
ꝓcdi ñ pot̃: fioes bono publico semꝑ fulgor. Oig¬
nitatẽ fidĩ: fidutia ipsa testatur. Aurũ nec in¬
t̃ ꝯuementes tutum ẽ: fides itiã int̾ pngnantes

Expanded text:
a obtinere non posset: nunc obtinet ut contemptu perveniat. Multo ergo plus fulget fides quam aurum. Aurum latebris tenebrescit amicum; fides ingenito splendore conspicuat: aurum tuto prodi non potest; fides bono publico semper fulget, dignitatem fidei fiducia ipsa testatur: aurum nec inter convenientes tutum est; fides etiam inter pugnantes
Abbreviated transcription (Latin):
ipꝰ. faisa p̃dicaumꝰ: qr p̃dicantib falsa credidimꝰ.
Dicant suns simul erranmiꝰ: simul ab errore re¬
cedamꝰ. Duces uob̾ fuiiꝰ ad foueam: ⁊ secuti es¬
cis cũ onocmͣ ad foueam. ⁊ nosseqͥmini cũ duci¬
mꝰ ad eccła̾m. Possent ista dice̾. indignantib

Expanded text:
mus: falsa praedicavimus, qui praedicantibus falsa credidimus. mus: falsa praedicavimus, qui praedicantibus falsa credidimus. Dicant suis: Simul erravimus, simul ab errore recedamus. Duces vobis fuimus ad foveam, et secuti estis cum duceremus ad foveam; et nunc sequimini cum ducimus ad
Abbreviated transcription (Latin):
cilian ᷤ. s fac eũ ẜ̃gatũ. fac crmmmosum iuencũ.
auoiocẽ tuã ab oebe t̾rarũ. Nec cansa cause:
nec ꝑsona ꝑsone p̃uidicat. Anima herctica. in¬
sanabił ammosa. Cã cuinte sentẽtiã dicas.
iudicẽ qͥd accusas: Sullũ ego coerupi ut iuidi¬
caroꝵ ꝓme: te qͥs ccerupit. ut dãpnareste. Uti
nam hec aliqñ cogitent. uł sero cogitent: uel
de tumescente ammnositate cogitent. Adse re¬
deant. se int̃rogent: se oiscutiant. Sr esponoeant.
Pũitate ñ timeant eos : qͥb falsitatẽ ouitissime
uendio̾unt. Ipsos enim timent offend̾e: eru¬
bescant humane infirmitati. ⁊ñ erubesct̃ in¬
iuctissime u̾itati. Utiq hoc timent. nedicat᷑ eis.
qͣre g nos decppistis: Q re nos scduxistis. Qre
tauta mala ⁊ falsa oixistis: Respond̾e deberent:
si dm̃ tim̾ent. ħmnamim fuit errare: diaboli¬
cũ ẽ. ꝑ ammositatẽ merrore man̾e̾. Meliꝰ qͥdẽ
errocẽ aliqñ eñioemꝰ. Deopimꝰ: qr decepti era¬

Expanded text:
gatum, fac criminosum inventum; audi vocem tuam ab orbe terrarum: Nec causa causae, nec persona personae praejudicat. Anima haeretica, insanabilis, animosa, cum tu in te sententiam dicas, judicem quid accusas? Si illum ego corrupi, ut judicaret pro me; te quis corrupit, ut damnanam haec aliquando cogitent, vel sero cogitent, vel detumescente animositate cogitent; ad se redeant, se interrogent, se discutiant, sibi respondeant, pro veritate non timeant eos quibus falsitatem diutissime vendiderunt. Ipsos enim timent offendere; erubescunt humanae infirmitati, et non erubescunt invictissimae veritati. Utique hoc timent, ne dicatur eis: Quare ergo nos decepistis? quare nos seduxistis? quare tanta mala et falsa dixistis? Respondere deberent, si Deum timerent: Humanum fuit errare, diabolicum est per animositatem in errore manere. Melius quidem errorem aliquando emendemus. Decepimus, quia decepti era
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ait sub apłis nenunem indigentẽ fuisse:
ostendit utiq tanta eos gr̃ã fidĩ fuisse pditos.
ut om̃s celestiũ dinitiarũ habundauerint lar¬
gitate. Raro gͥ hoc tẽpre inneniamꝰ in xp̃iano
ppło locupletẽ: ⁊ si ꝑleriq in oomib auro qͣnt

Expanded text:
quod ait sub apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tanta eos gratia fidei fuisse praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint 322 largitate; raro igitur hoc tempore invenimus in Christiano populo locupletem; etsi plerique in domibus auro sint
Abbreviated transcription (Latin):
b̾inor ⁊ etior ⁊ qͣli ⁊ ferri sententia. Qͥd gͦͣ dix̃
cũ hoc obice̾m : Sic ñ ꝑ̃ iudicant isti ceciliano.
qͣm nec illi pͥmiano. ꝓule oefensor illorũ. nec cau
liqͥdũ. uerum. sõ enim scunt qͥd dix̃. s cayphe
smilis. cũ eẽt pontisex ꝓphauit. Nlec causa canse.

Expanded text:
ior, et liquidior ferri sententia. Quid ergo dixit, cum hoc objiceremus: Sic non praejudicant isti Caeciliano, quomodo nec illi Primiano. Et ille defensor illorum: Nec causliquidum, verum! Non enim scivit quid dixit; sed Caiphae similis, cum esset pontifex prophetavit : Nec causa
Abbreviated transcription (Latin):
inoꝑib bonis. facile tͥbuant: ꝯmunicent. thes¬
aurirent sͥ sundam̃tum bonũ infut᷑m. ut app̃¬
bendant uerã uitam. Andisti. agnoiusti. didicisti.
tenuisti. fecisti. fac qd̃ facis: nolipigͤsce̾. noli cessare.
U ꝓseu̾auerit usq insinẽ: hicsaluus erit Bene fecisti:
bomini ing̃tꝰ ẽ homo: Ponte peniteat bene fecisse:¬
ne fundas pentendo. qd̾ implesi misẽranoo.
Oic incoroe tuo. Non iuoce iste inquẽ feci. aui

Expanded text:
municent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Audisti, agnovisti, didicisti, tenuisti, fecisti. Fac quod facis, noli pigrescere, noli cessare. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Bene fecisti homini, ingratus est homo: non te poeniteat bene fecisse,ne fundas poenitendo quod implesti miserando: dic in corde tuo, Non videt iste in quem f
Abbreviated transcription (Latin):
onꝰ diuitiartm : Pius qͣm opꝰ. ẽ. habere. ꝓille o¬
u̾atꝰ ẽ: ⁊ tu on̾atus es. Porta cum illo ñ habẽ:
porto. tecum plus hab̾e. ut fiant eq̃les sarcine
ur̃ẽ. Si enim dederis indigent: inmuis illi ñ
habentionꝰ ipsiꝰ. qd̾ erat nõ hab̾e. Si ei deois:
incip̃ habere. Munitũ ẽ. illi onꝰ. qd uocat᷑ ñ
habe̾. Mimiit ⁊ ipse onꝰ cuũ: ꝗo uocat᷑ plusha¬
bẽ. Duo ambuaatis mam oĩ inꝑegͥnatione bꝰ
scli. T u portabas simptus magnos sr̃ flu¬
os. illeaut̃ sũptꝰ nõ habebat. Aohesit tͥ co¬
mes tuns eẽ desid̾ans. Noli ueglegere: no¬
lispñe. uoli relinq̃re. Noniudes quan¬
tũ portes: Nich poetanti ⁊ñ habenti. oa
inde aliqͥo.: ⁊ comitẽ aduinab̾ ⁊ te relenab̾.

Expanded text:
 Plus quam opus est habere. Et ille oneratus est, et tu oneratus es. Porta cum illo non habere, portet tecum plus habere; ut fiant aequales sarcinae vestrae. Si enim dederis indigenti, minuis illi non habenti onus ipsius, quod erat non habere: si ei dederis, incipit habere; minutum est illi onus, quod vocatur non habere: minuit et ipse onus tuum, quod vocatur plus habere. Duo ambulatis viam Dei in peregrinatione hujus saeculi: tu portabas sumptus magnos superfluos; ille autem sumptus non habebat: adhaesit tibi, comes tuus esse desiderans; noli negligere, noli spernere, noli relinquere. Non vides quantum portes? Nihil portanti et non habenti da inde aliquid, et comi
Abbreviated transcription (Latin):
tis ñ impediuit. sam ⁊breuit̃ audistis: ⁊ ei¬
to intellexutis. Corda ur̃a ñ uidi: si cestes coeds
uoces auduii. Lini gͦ tanꝙ̃. de intellectis sec̃i.
aliqñ latiꝰ disseraniꝰ. Non ut intelligendũ insi¬
nuct̾: ss ut qd intellectũ ẽ cõm̃det᷑. Oña que¬
iiiꝰ dsq sua portat: pcc̃ca sunt. ħas detesta¬
biliũ ouerũ sarcinas poetantib hominib
cłã excelse anctoritatis exclamat. Auoigenꝰ
humanumi: audite filĩ adam. audite grnꝰ la¬
boriosum. ⁊ infrnctuoiam. Hideo labceẽ ur̃m.

Expanded text:
istis, et cito intellexistis. Corda vestra non vidi: sed testes cordis voces audivi. Jam ergo tanquam de intellectis securi, aliquanto latius disseramus; non ut intelligendum insinuetur, sed ut quod intellectum est, commendetur. 4. Suisque sua portat, peccata sunt. Has detestabilium onerum sarcinas portantibus hominibus, cula excelsae auctoritatis exclamat: Audi, genus humanum; audite, filii Adam; audi, genus laboriosum et infructuosum: video laborem
Abbreviated transcription (Latin):
ħ abes enim sarcinã aͥ: imoe poctes cũ alt̾o onꝰ
ꝓpͥum. Pauꝑ es : diues es. Onꝰ illiꝰ pauꝑtas ẽ. tu
tale onꝰ nõ habes. Uide ne foete cum te int̃pella
Hic alt̾m p̃ceptũ auoi. Inucẽ onã ur̃a portate.
P auptas nõ ẽ. onꝰ meum: s ẽ. onꝰ fr̃s mei. Hioe:
ne diuitie sint manis onꝰtuum. Nã nõ habes

Expanded text:
es cum altero onus proprium. Pauper est, dives es: onus illius paupertas est; tu tale onus non habes. Vide ne forte cum te interpellaHic alterum praeceptum audi: Invïcem onera vestra portate. Paupertas non est onus meum, sed est onus fratris mei. Vide ne divitiae sint majus onus tuum. Nam non habes
Abbreviated transcription (Latin):
paciunt᷑. Oñis inali ꝑsequinit᷑ bonos. nõ
aliqͥd scm̃ loth ꝑseq̃bat᷑ in sodonus: slemo
illi molenus erat. ⁊ cũ int̾mpios iuiuebat.
⁊ int̾ imundos. suꝑbos. blasphemos.
ꝑsecutionẽ paciebat᷑: nõ uapulanoo. s
bas qd̾ oico. Demq apłs cũ cõmemorar qe¬
ꝑicła sua: ꝑicłis inqͥs inmari. ꝑicłis influ¬
sunt. Expectatis ame forte scire. qͥo ẽ. tẽp
ciferunt. pauci agg̾dunit᷑. pauci agunt.
Tam̃ dicam: qm̃ ipsi pauci qͥme anditist̃.

Expanded text:
 bonos, non aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed s cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in flusunt. Exspectatis a me forte scire quid est tempusci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me audituri sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nult tollere: amntce illi ⁊ palluĩ. Iuoitio
milt tecum ꝯtẽdere.⁊ tumcam tuã uult¬
tollere. Auocare te haba litid adõ tuo.¬
ñ habebis qͥctum cor nõ aminum tͣnqͥllũ
habebis. Cuerteris cogitationib tis: ir¬
ritaris adũsus ipsimi adu̾sarium tuum.
da uenuint. si homini xp̃iano oico utꝑtẽ¬

Expanded text:
m tollere, dimitte illi et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere? Avocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum. Everteris cogitationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum? di veniunt, si homini christiano dico, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dormi: auaritia dic̃ surge: Pigͥtia dic̃ no¬
lipati frigidos dies: mnaritia oic̃. tolera in
dorum: s incelligabilis iudet᷑ sermo anaritie.
Nemes ignotꝰ ad ignotũ: das. accipis. emis.
portas. ꝑiclitatꝰ ꝑuemsti: cũ ꝑicłis redis. Ex¬
clamas inmari. exagitatꝰ tẽpestate: d̃s lib̾a
me. Nõ audis responoentẽ. qͣre unsite: Auari¬
tia tͥ iussit: ut ad qͥreres qd̾ ñ habebas. Ego
t̃ ussi: ut sine laboee ante hosttum tuum pau¬
ꝑi dares qd̃ habebas. Illa te ao moos misit.
aqͥ em̃es regnum celoeum. laboras mnissione
auaritie: in iussione mea ñ laboeas. Ambo
clamant. Cũ sarcins intͣrunt: cũ sarcuns exeũt.
Auari ing̾ssisunt: auar ⁊ oisceounit. Ego loquen¬
do ccͣ istas sarcinas laboraui: si clamatis. po¬
nite qo portatis. Postremo me audire uolite.
om̃s qͥ laboratis. Non enim uenitis: i laboeare

Expanded text:
dicit, Dormi: avaritia dicit, Surge. Pigritia dicit, Nodicit, Dormi: avaritia dicit, Surge. Pigritia dicit, Noli pati frigidos dies: avaritia dicit, Tolera in dorum, sed intelligibilis videtur sermo avaritiae. Venies ignotus ad ignotum; das, accipis, emis, portas; periclitatus pervenisti, cum periculis redis, exclamas in mari exagitatus tempestate, Deus, libera me. Non audis respondentem, Quare? Misi te? Avaritia tibi jussit ut acquireres quod non habebas: ego tibi jussi ut sine labore ante ostium tuum pauperi dares quod habebas. Illa te ad Indos misit a quo emeres regnum coelorum. Laboras in jussione avaritiae, in jussione mea uon laboras. Ambo clamant? Cum sarcinis intrarunt, cum sarcinis exeunt: avari ingressi sunt, avari discedunt. Ego loquendo contra istas sarcinas laboravi. Si clamatis, ponite quod portatis. Postremo me nolite audire; omnes qui laboratis et
Abbreviated transcription (Latin):
potest multiplicitatẽ ⁊ uarietatẽ harũ dis¬
serere sarcinarũ: T̾añi panca mos comme¬
moremꝰ: ⁊ oehis cet̾a coniectemꝰ. Hide homi¬
nẽ oñatum sarcina auaritie: inde illũ fub
hac sarcina sua antẽ an̾elantẽ. sitientẽ. ⁊ la¬
borando sarcinã addentẽ. Qͥd expectas õ
auare. amplectens onꝰ tinĩ. ⁊ cathenis cupidi¬
tatis alligans malam sarcinã sub hun̾os tuos:
Qͥo ixpectas. qͥd laboras. qͥd himuas. qd ꝯcupis¬
cis: Nlempe. saciare auaritiã. Ouota in ama:¬
⁊facta neqͥssima. Expectas gͦ saciare auaritiã:
llate pot̾̃ p̃me. tiullam ñ potes saciare. Infcete
ñ ẽ gͣuis. Psq adco. sub hac sarcina sensum
criam ꝑdidisti. Non c̃ gͣuis anaritia. Qreg̾ te
de somuo excitat. que te aliqñ etiã ꝯcenure
ñ sunt: E foetasse habes cum illo alt̾m omuis
pigͥtie. Et ista duo neqͥsima oña: sȩcũq pug¬
nantia. p̃munt te.⁊ oilamant te. Noneium pa¬
ria imꝑant: nõ enim similia iubent. Figͥtia

Expanded text:
potest multiplicitatem et varietatem harum disserere sarcinarum? Tamen inde pauca commemoremus, et de his caetera conjectemus. Vide hominem oneratum sarcina avaritiae, vide illum sub hac sarcina sudantem, anhelantem, sitientem, et laborando sarcinam addentem. Quid exspectas, o avare, amplectens onus tuum, et catenis cupiditatis alligans malam sarcinam sub humeros tuos? Quid exspectas? quid laboras? quid inhias? quid concupiscis? Nempe satiare actas ergo satiare avaritiam? Illa te potest premere, tu illam non potes satiare. An forte non est gravis? Usque adeo sub hac sarcina sensum etiam perdidisti? Non est gravis avaritia? Quare ergo te de somno excitat, quae te aliquando etiam dormire non sinit? Et fortasse habes cum illa alterum onus pigritiae, et ista duo nequissima onera secumque pugnantia premunt te, et dilaniant te. Non enim paria imperant, non enim similia jubent. Pigritia
Abbreviated transcription (Latin):
oũ inqͥb recte dicis frĩ. poeto tecũ. autporto ꝓtẽ.
Sigͦ oistuctionis op̃ ẽ. ñ est faciłe intelletus. Cont᷑
cos gͦ qui putabant posse hominẽ comtammiar⁊
sub int̾re. ut q̃i sec̃i facti qd̾ ũ cõtamiuarent᷑ poc¬
cĩs aliems: neminẽ ciuarent coerige̾. uiuicẽ
onã urtã portate. Breuit̃ oictũ. bremt̃q distine

Expanded text:
ri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si ergo distinctione opus est, non est facilis intellectus. Contra eos ergo qui putabant posse hominem contaminari subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem o
Abbreviated transcription (Latin):
nor iu̾tas: ut inuoẽ oña
nr̃a portemꝰ. Ein eo ipso
quo nos ammonce ut in¬
uicẽ onã nr̃a portemꝰ: quo fructu io faciamꝰosten¬
dit: aduingens ⁊ dicens. E sic adimplebitis legẽ tͥ.
uante domino conabor ostendere. Io me demoni¬
sratͣim eẽ pposui. Nem̃cote ut exigatis: ⁊ cũ res¬
did̾o ñ petatis. Hoc me demontratum eẽ. ꝓposui
adimi ap̃te domino intentionẽ noxam: ꝓpme ora¬
tones urtãs. que sint oña que mincẽ nos uib
ut portemꝰ apłs̾: ⁊ quẽadmodimi ꝑcetanda sint.
locutus ẽ ut cuiconeris expon̾e que sint ista onã.
uł quem admodum imuicẽ sustmenoa. Est illie q̃¬
stio. que nos cogit oña distinguere. Ein ipso qͥp¬
pe capitło lectionis. habes ibi positim̃. Nuꝰ qͥsqg
aut̃: ppͥum omis portabit. Iam gͦ ocerit seusib
mincẽ ouã ur̃a portate. nͥ qr onã distinguenda
sunt. ne sͥ cõtraria loqͥ putet᷑ apłs: Lon eium
longe. ñ enim in alia epła. ñ enim in hac ipsa

Expanded text:
ritas, ut invicem onera nostra portemus: et in eo ipso quo nos admonet, ut invicem onera nostra portemus, quo fructu id faciamus ostendit, adjungens et dicens, Et sic adimplebitis legem Christi: uvante Domino conabor ostendere. Quod me demonstraturum esse proposui, mementote ut exigatis: et cum reddidero, non petatis. Hoc me demonstraturum esse proposui, adjuvante Domino intentionem meam et pro me orationes vestras, quae sint onera quae invicem nos jubet ut portemus Apostolus, et quemadmodum portanda sint. locutus est, ut tu coneris exponere quae sint ista onera, vel quemadmodum invicem sustinenda? Est illic quaestio, quae nos cogit onera distinguere. Et in ipso quippe capitulo lectionis habes ibi positum, Unusquisque autem proprium onus portabit. Jam ergo occurit sensibus nera vestra portate? Nisi quia onera distinguenda sunt, ne sibi contraria loqui putetur Apostolus. Non enim longe, non enim in alia Epistola, non enim in hac ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ra paleã si poces. s tͥcicũ noli relinq̃re. si
paleã eurare ñ potes. Excuciunt᷑ aliꝗͣ do
de area dñica ⁊ paleȩ. ⁊ int̃dũ ⁊ gͣna s ñ lõge.
Sunt ant̃ ꝯparũ boni. cͥcumeunt arcã: ⁊ ea
que foris excussa sunt qͥb dã mundatteũs
t᷑hunt. ⁊ reuocant in areã. Esi tͣbendo. ⁊ si
cogendo. mimo atoriis instrum̃ta sũt leges
iste mundane. Reuoca etiã cũ t̃ra. tͣhet̾ ͥti¬
init cecilianꝰ. oãpnatꝰ ẽ. semel abscus. ter ab¬
solutꝰ ẽ p̃sens. Respondemꝰ eis. ⁊ homines in¬
docibiles quãtũ potinmꝰ breuit̃ desius fac¬
tis ammonuimiꝰ ⁊ oiximiꝰ. Qorecitatis ccͣ ce¬
cilianũ cõciliũ septuaguita ꝙp̃oeũ sententi¬
as in absentẽ ꝓferentimi. Plures ꝓlate sũt
ã maximianistarũ ꝯcilio: cc̃ absentẽ pͥmiañ.
Dixumꝰ absens ab illis. dãpnat̾ ⁊ cecilianꝰ. ab¬
ñ potuert̃ absenti ceciliano. Qͥd eos putatis¬

Expanded text:
ra paleam, si potes: sed triticum noli relinquere, si ra paleam, si potes: sed triticum noli relinquere, si paleam curare non potes. Excutiuntur aliquando de area dominica et paleae; interdum et grana, sed non longe. Sunt autem operarii boni, circumeunt aream, et ea quae foris excussa sunt, quibusdam mundatoriis trahunt et revocant in aream, etsi trahendo, etsi cogendo. Mundatoria instrumenta sunt leges istae mundanae. Revoca, etiam cum terra trahe tritiiunt, Caecilianus. Danatus est semel absens, ter absolutus est praesens. Respondimus eis; et homines indociles, quantum potuimus, breviter de suis factis admonuimus, et diximus: Quid recitatis contra Caecilianum concilium septuaginta episcoporum, sententias in absentem proferentium? Plures prolatae sunt a Maximianistarum concilio contra absentem Primianum. Diximus: Absens ab illis damnatus est Caeciliamus, abnon potuerunt absenti Caeciliano. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs dic̃. Qͥ enim manducat ⁊ bibit indigne:
iuditiũ sͥ manducat ⁊bibit. S̾. ñtibi.
Sane si uidex es. sundicandi potestatẽ
accepistis: eccłastica regła si apd̾ te accusa¬
tͣ. siueris docim̃tis testib cõuicit᷑. coerce.
coeripe. ex cõmimica. degͣda. Sic uigilz¬
demide atͣditorib innocens. Alligata st̃ is¬
tagetis inserta. Pbata sunt. Eueruare qͥ dẽ
uires u̾itatis conati sunt. ⁊ manium nebłis
ꝑsecutionũ eiꝰ serenitatẽ nebłare: ꝙͣ tũ po¬
tuerũt enisi sunt. affuit oomimꝰ. ĩu c̃serentas.
eiꝰ nebulaseorum. ẜmdete qͦmͦ nescientes ab¬
soluerunt eccłam orb̾ t̃rarum: cuiꝰ cõmumo¬
ne ganoemꝰ. qͣlescumq in ea simꝰ. Nõ ipsos
uos. s ipsam tuemͣ. defendimꝰ. obtinemꝰ. areã
dñicã defendendo. Parea onĩca clamo: tu
qͥs mea sim nolo eures. Uentilabrũ ex¬
pecto: uolo inꝙͣ hoc cures. Aut si cͣare ius:
noli cũ lite c̾are. ut possis frc̃msanare. Cu¬

Expanded text:
s dicit: Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit : sibi, non tibi. Sane si judex es, si judicandi potestatem accepisti, ecclesiastica regula si apud te accusatur, si veris documentis testibusque convincitur, coerce, corripe, excommunica, degrada. Omnis Chrisdeinde a Traditoribus innocens. Allegata sunt ista, Gestis inserta, probata sunt. Enervare quidem vires veritatis conati sunt, et inanium nebulis prosecutionum ejus serenitatem nebulare, quantum potuerunt, enisi sunt. Adfuit Dominus, vicit serenitas ejus nebulas eorum. Et videte quomodo nescientes absolverunt Ecclesiam orbis terrarum, cujus communione gaudemus, qualescumque in ea simus. Non ipsos nos, sed ipsam tuemur, defendimus, obtinemus, aream dominicam defendendo, pro area dominica clamo. Tu quis in ea sim, nolo cures: ventilabrum exspecto . Nolo, inquam, hoc cures: aut si curare vis, noli cum lite curare, ut possis fratrem sanare. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit apd̾ uos. facite hoc fr̃s mei. nolire
putare dampnũ uos pati. si fec̾itis. Magnũ
lucrũ ÷: si fec̾itis qd̾ dico. Pꝰdidi uginti so¬
lioos. ꝑ didi ducentos. qͥngentos. łoꝑdidi¬
sti: Dedomo tua pierant. Alt̃ ꝑdidat: nõ
ti. Terra communis ẽ. inuna oomo estis
in hoc mundo. Ambo uatores ħꝰ uite. ii
num stabłm mtͣstis. Posut ille: oblitꝰ:
ille. Cecioit ab illo: tu inuenisti alibi.Sib
A p̃ian:  As inuenisti: Q legẽ auoisti. Xp̃ianꝰ:

Expanded text:
invenit apud vos, facite hoc, fratres mei: nolite putare damnum vos pati, si feceritis; magnum lucrum est, si feceritis quod dico. Perdidi viginti solidos, perdidi ducentos, quingentos. Quid perdidisti? De domo tua perierant: alter perdiderat, non tu. Terra communis est, in una domo estis, in hoc mundo ambo viatores, hujus vitae unum stabulum intrastis. Posuit ille, oblitus est ille; cecidit ab illo, tu invenisti alibi. anus. Quis invenisti? Qui legem audi
Abbreviated transcription (Latin):
repndianda ÷ amiticia fese nigerẽtis. adamiti¬
tiã copulandã. ñ ut statĩ recipiat᷑. s ut recipiẽd̾
oꝑcet᷑: atq ita retet᷑ ut recipi possit. Illum caĩ
receptũ manutitiã possimiꝰ dice̾. cui omnia
cõsitia nr̃a refund̾e audeamꝰ. ꝙ siqͥsqͣm ÷.
qͥ se ñ audo ingerere ad amititiã faciendã.
cũ aliqͦ nr̃o tp̃eali honore aut dignitate re¬
nocat᷑: descẽdendũ ẽ. ad eũ. ⁊ offerendũ illi q̃¬
dam comitatione ⁊ sinmimisione amine qs̃
etẽ ꝑse iꝑse nõ audiẜ. Sane qͣm us raro
tũ alia̾tiens accidit: uteiꝰ ꝙͣ uolumꝰ in ani¬
eũ. ⁊ ad bonorĩ eiꝰ que foete occultiora sunt inda
ma toleremꝰ. ut ao q̃dã sana in qͦrũ delectatione
ad qͥescamꝰ ꝓ caritatis tolerantiã ꝑ ducam᷑. Aitem̃.
Nonẽ opꝰ sanis mediẽ: s egͥtantib. H̾oq siꝑꝑ xͥ ca

Expanded text:
erentis ad amicitiam copulandam; non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur, ut recipi possit. Illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia consilia nostra refundere audeamus. Et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur; descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi quod per se ipse non audet. sane quamuis rarius, tamen aliquotiens accidit, ut eius quem uolumus in amieum et ad bonorum eius, quae forte occultiora sunt, indama toleremus, ut ad quaedam sana, in quorum delectatione adquiescamus, per caritatis tolerantiam perducamur. ait enim: no
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣuis ꝓ te alium lib̾ari. ꝓsic suscipienda
ut ad auxilium ũ ad eqͣlitatẽ miserie ualeat.
ꝙ̃ aclmodum se melinat: qͥmauum iacenti
poerig̃. Non enin se ꝓic̃ ut ambo iaceant:s
incͣuat tam̃ ut iacentẽ erigat. Neq illares
offitiorum istoeum laborẽ istũ ad portanda oña
aliorũ fac̃ libent̃ impendi.: nͥ cũ cogitamꝰ quã¬
ta ꝓ nob̾ ꝑculerit dominus. hinc eium am

Expanded text:
ari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus, quant
Abbreviated transcription (Latin):
tolerare se mincẽ ñ ualent. eũ adu̾stisse in¬
tendit᷑. Nã adu̾sus aliꝙ̃ t̾gum. ⁊ duo irati
sͥ cõuemunt: ⁊ se tolerant. qͣmꝙ nec tole¬
rare se muncẽ dicendi sunt. ħ potiꝰ se inui¬
cẽ cõsolari. Siẽ ⁊tͥstes oere una magis
se poetant. ⁊ ꝙͣ in cumbunt sͥ. ꝙͣ. si unꝰ tͥstis ec̃c.
setołare ũ possunt. Eid̾o inħꝰ cemodi affecti

Expanded text:
are se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset se tolerare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sin capitis ouẽ. ille qͥ p̃ceoit pꝰ om̃is redeat. ⁊ ei
sucedat cuiꝰ ferebat capd cum ipse p̃ir&r. Ita
mincẽ on̾a sua portantes fretũ tͣnseunt: donec
uemant ad t̾re stabilitatẽ. Itã c̃uorum nat᷑am
fortasse intend̾at. salomon cũ ait. Cerinis anuti

Expanded text:
e qui praecedit post omnes redeat, et ei succedat cujus ferebat caput cum ipse praeiret: ita invicem onera sua portantes, fretum transeunt, donec veniant ad terrae stabilitatem. Istam cervorum naturam fortasse intenderat Salomon, cum ait: Cervus ami
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. ⁊ꝑ ipsum. ⁊mupso sunt omnia. ipsigła̾ in
annurationẽ: uenio ame querat occultorum
rationẽ. Ile dic̃ inscrup tabilia sunt iuditia eiꝰ.
⁊tuscrutari uemisti: Iue oiẽ muestigabiles sũc
ine eiꝰ. ⁊ tiumestigare uemiti : Siinscrutabilia
scrutari uenisti: ⁊ inuestigabilia inuestigare
uenisti. creoe ñ ꝑisti. Taleẽ uelle scrutari in¬
scrutabiba. ⁊inuestigabilia inuestigare: ꝗle ÷
uelle iuisibilia uid̾e. ⁊ meffabiba fari. Crgo

Expanded text:
mnia; ipsi gloria in admirationem: nemo quaerat a me occultorum rationem. Ille dicit, Inscrutabilia sunt judicia ejus; et tu scrutari venisti? Ille dicit, Investigabiles sunt viae ejus; et tu investigare venisti? Si inscrutabilia scrutari venisti, et investigabilia investigare venisti; crede, jam peristi. Tale est velle scrutari inscrutabilia et investigabilia investigare, quale est velle invisibilia videre et ineffabilia fari. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sacioẽ landabili: amicitia fideli. ħane scm¬
tillam bom amoris. flate in uob̾: nutͥte in
uob̾. Ipsa cum creuerit. ⁊ flãmã dignissi¬
mã. ⁊ ãplissimã fec̾it. ominum cnꝑstͥatũ car¬

Expanded text:
versatione laudabili, amicitia fideli. Hanc sciversatione laudabili, amicitia fideli. Hanc scintillam boni amoris flate in vobis, nutrite in vobis: ipsa cum creverit, et flammam dignissimam et amplissimam fecerit, omnium c
Abbreviated transcription (Latin):
q amiore desid̾es iuid̾e̾ ñ celũ ⁊ t̾r̾am. aĩ cã¬
pos liqͥdos maris: ñ expectałã nnga¬
roria. ñ fulgores nitoresq gẽmarũ: s de¬
si dra udẽ dm̃a tuum. amare dm̃ tuimi.
dum ay¬
paruit qd̾ erimꝰ. Sci¬
mꝰ autẽ
amas nidẽ dm̃ tuum. si in hac ꝑ egͥnatioe
illo amore suspiras. ecce ꝓbar te dñs os̃
tinis. qͣiͣ dicat tͥ. Eoce fac qd̾ uis. imple cu.¬
pioitaces tuas. extende neqͥtiã: oulata
lux̾iam. qͥcqͥo libuerit licitũ puta. Nõte
hinc punio. ñ te ingehennas mitto: fa¬
ciẽ meam tantũ ł negabo. Siex ꝑauisti:
amasti. Si hoc qd̾ dictũ ÷. faciẽ mã łͥ ue¬
gabir dc̃ tuus. cõtremuit cor tuũ.: in ñ uiden¬
do dm̃ tuũ. magnã penã putasti.: gͣtis ania¬
sti. Sigͦsermo m̃s ĩuenit incordib urĩs
aliqͣ scintillã gͣcum amoris dĩ. ĩpsã nutte.
ad ħauc augendã uos ad nocate. p̃ce. hn¬
militate. dolore. peitentie. dilectione.
insticie. oꝑib bonis: geuntib sinceris. ꝯũ¬

Expanded text:
 amore desideres videre, non coelum et terram, non campos liquidos maris, non spectacula nugatoria, non fulgores nitoresque gemmarum: sed desidera videre Deum tuum, amare Deum tuum; ndum apparuit quid erimus: scimus autem amas videre Deum tuum, si in hac peregrinatione illo amore suspiras; ecce probat te Dominus Deus tuus, quasi dicat tibi: Ecce fac quod vis, imple cupiditates tuas, extende nequitiam, dilata luxuriam, quidquid libuerit, licitum puta; non hinc te punio, non te in gehennas mitto, faciam meam tantum tibi negabo. Si expavisti, amasti; si hoc quod dictum est, Faciem suam tibi negabit Deus tuus, contremuit cor tuum, in non videndo Deum tuum magnam poenam putasti; gratis amasti. Si ergo sermo meus invenit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite: ad hanc augendam vos advocate prece, humilitate, dolore poenitentiae, dilectione justitiae, operibus bonis, gemitibus sinceris, con
Abbreviated transcription (Latin):
ommum misereat᷑: Queris tu racionẽ: ego ex¬
pauesco altiniomẽ. Oaltitudo adiuitiarũ sapien¬
tie ⁊ scientie dĩ. Turaciocinare: ẽgo mirer.
Tu disputa: ego creoani. Altitudmẽ ud̾o: ad ꝑ¬
fimoum ñ ꝓuenio. Oaltitudo diuitiarũ sapien¬
tie ⁊scientie dei. qͣm inc̾ruptabilia sunt iudi¬
tia eiꝰ. ⁊nuestigabiles uie illiꝰ. F orte expositus ÷.¬

Expanded text:
eris tu rationem, ego expavesco altitudinem. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Tu ratiocinare, ego mirer; tu disputa, ego credam; altitudinem video, ad profundum non pervenio. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimꝰ. ꝓiã ñ erit ibi dic̾e̾. qͣre huic sub¬
uenit. ⁊ hinic nõ: Qre iste adductus ẽ. a gu¬
b̾uatione dĩ ut baptiraret᷑: ille aut̃ cũbe¬
ne catecimimꝰ uxerit. subito rupna mor¬
tinis ẽ. ⁊ad baptismimi ñ ꝑuenit. Ille aut̃ cũ
scelerate iuxerit. cũ luxuriosꝰ. cũ mechus.
cũ scenichus. cũ uenenatoe. egͦtauit: bapti¬
tatus ÷. discessit. Peccatũ ieũ cõ uictũ ÷. pec¬
catũ ieũ deletũ ẽ. Uiere merita: ñ inueni¬
es nͥ penã. Uuere grãm: o altitudo chunti¬
arũ. Petrus negat: lat᷑ crooit. D altitudo

Expanded text:
videbimus: et jam non erit ibi dicere, Quare huic subvenit, et huic non? quare iste adductus est a gubernatione Dei, ut baptizaretur; ille autem cum bene catechumenus vixerit, subita ruina mortuus est, et ad Baptismum non pervenit? ille autem cum scelerate vixerit, cum luxuriosus, cum moechus, cum scenicus, cum venator, aegrotavit, baptizatus est, discessit, peccatum in eo convictum est, peccatum in eo deletum est? Quaere merita; non invenies, nisi poenam: quaere gratiam; O altitudo divitiarum! Petrus negat, latro credit, O altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝓbat auncum: quẽ admodum oneris amici.
portatio. Nec tam̃ iniucẽ portaremꝰ oña nr̃a:
sumni tẽp eẽt infirmitatis amborum qͥoña
sua sustiuent. ant unum infirmitatis geuꝰ s
diu̾sa t̃ꝑra ⁊ ouĩsa gn̾a infirmitatis. facuint
ut onã nr̃a muncẽ poetare ualeauiꝰ. Uerbigr̃a.
rã frĩs tẽ poetab̾. cũ tu adu̾sus eñ ñ irasc̃is: ut
rursum eo tẽꝑe qͦte ira p̃occupaĩt. ille te
lenitate ⁊ tͣnqͥllitare supportar. ħoc ex emplũ
adidꝑtinz cũ diu̾sa sunt tp̃ea portantiũ on̾a

Expanded text:
sic probat amicum, quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen invicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinet, aut unum infirmitatis genus; sed diversa tempora et diversa genera infirmitatis faciunt ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ de ꝯstituendis ep̃is :¬
cominemorait nos sine
dubio respice nos. ⁊ uos
commemoranit ñ iudica¬
capituli cũgłici recens lectio nouissuma sen¬
tentia. siolite nidicare. ꝑsonaliter: s iuitum
uiditium iudicate. ꝑ sonam itaq iudicandõ
nemo accipit alienam. siñ accipit suãm.
B eatus apłs ait qͣdam loco. Non sic pugno qͣͣ
aerem cedens. s castigo corp meum. d m
serututẽ redigo. ne focte cum aliis p̃dica

Expanded text:
tur de constituendis episcocommemoravit nos sine dubio respicere in nos: et vos commemoravit non judicacapituli Evangelii recentis lectionis novissimam sententiam: Nolite judicare personaliter, sed justum judicium judicate . Personam itaque judicando nemo accipit alienam, si non accipit suam. Beatus Apostolus ait quodam loco: Non sic pugno, quasi aerem caedens: sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo; ne forte aliis praedica
Abbreviated transcription (Latin):
E uenit ad captinos reom̃oos. nich̾ inse
captuntatis. hoc ÷ miqͥtatis habens: ħ carue
moetali p̃ciũ nr̃m portans. Si enĩ carnẽ moe¬
tale ñ hab̾. unoe inubo sanguis quẽ ꝓcap¬
ciuns fundãe: Iile aut̃ qͥ ad captiuitatẽ urãm
uenit: cũ similituome caris peccĩ. ñ cũ carne¬
uera caro. s ñ pecc̃i caro. Ille gͦ qͥ ita uenit qͥs
erat. Bene ninitiat oeoie madiẽ. Ecce qͥs erat.
de die indiem erat. Ds̃ de deo erat. lnm̃ delu¬
nine erat: s ubimmi caro factũ ⁊. uthabitaro
innob. Latens tua ⁊ estas. apparens infirmitas:
urmoriat᷑ infirimtas. ⁊ teneat᷑ maiectas. Sigͦ¬

Expanded text:
nit ad captivos redimendos nihil in se captivitatis, hoc est, iniquitatis habens, sed carne mortali pretium nostrum portans. Si enim carnem mortalem non haberet, unde in Verbo sanguis, quem pro captivis funderet? Ille autem qui ad captivitatem nostram venit cum similitudine carnis peccati vera caro, sed non peccati caro. Ille ergo qui ita venit, quis erat? Bene nuntiate de die in diem. Ecce quis erat. De die in diem erat, Deus de Deo erat, lumen de lumine erat: sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis ; latens majestas, apparens infirmitas, ut moriatur infirmitas, et teneatur majestas.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pot̃. Sipectas ame fortasse ut dicam tͥ. qre
ci ult miseret᷑. ⁊ quẽ uult obdurat. Expectas
ame tubomo: si⁊ tu honio. zego homo.: ambo
auoiamꝰ.Ohomo tu qͥs es qͥ responocas dõ:
Welior ẽ. g siocł ignorantia.ꝙ. teiuerariascientia
Eeg̃o in dignor: qr nõ noui iustitiã aĩ. Sĩ homo
sum ñ inoigner: ex crdam hominẽ si possum.
⁊ sontẽ attinga. S ⁊ si attigero. homini ñ oicã.
Exe cedat ⁊ ipse. ⁊ attingat mecum. ł qͥꝰ ⁊ inqͥo
lo. nõne homimes estis: Qd eos facẽ uolebut.
qbt erpbrabat qo hommesterant: ħomo es.
ao adam ꝑtineo. Ptine adfunim honnitis sce

Expanded text:
non potest. Exspectas a me fortasse ut dicam tibi, quare cui vult miseretur, et quem vult obdurat? Exspectas a me, homo? Si et tu homo et ego homo, ambo audiamus, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Meliego indignor, quia non novi justitiam Dei? Si homo sum, non indigner: excedam hominem, si possum, et fontem attingam. Sed et si attigero, homini non dicam: excedat et ipse, et attingat mecum. Et quis est, ilo, nonne homines estis ? Quid eos facere volebat, quibus exprobrabat quod homines erant? Homo es, ad A
Abbreviated transcription (Latin):
mimerũ. E cum om̃a illa fidelit̃ respondiss
reodioit qd̾ muenerat. Ille aut̃ replet̾ gau¬
dio. ⁊ q̃rens uicem rependẽ. tãꝙͣ decimas ob¬
tulit illi solidos inginti. Q̾ noluit accipe.
btulit uł decem. Noluit accipe. Salteni ro¬
gauit uł quinq. Acciꝑe noluit. Ille stomacha¬

Expanded text:
respondisset, reddidit quod invenerat. Ille autem repletus gaudio, et quaerens vicem rependere, tanquam decimas obtulit illi solidos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem: noluit accipere. Saltem rogavit vel quinque acciperet: noluit ille. Stomacha
Abbreviated transcription (Latin):
raptores. sam qd̾ inuenisti. ⁊ñ reodidisti:
rapiusti. Untũ potiusti fecisti: qr pł ñpo¬
tiusti. id̾o nõ płꝰ fecisti. Qͥ alienũ negat:
sipossit ⁊ tollit. Eo ñ tolł᷑ timor cohib :
ñbonũ facis. s malum metuis. Qdr mag¬

Expanded text:
 reddidisti, rapuisti. Quantum potuisti, fecisti: quia plus non potuisti, ideo non plus fecisti. Qui alienum negat, si possit et tollit. Quod non tollis, timor prohibet: non bonum facis, sed malum metuis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
de toto homnie ansi sumꝰ temerariã p̃iuditis
ferre sencentiã. ũtm̃tes qd̾ dictã ẽ. nolite iudica¬
re ne iudicemim . ł in qͣm̃sura m̃si fueritis: inea¬
remeciet᷑ uob̾. Sepe aut̃ illa que bona sunt priꝰ
apparent. inqͥb etiã tem̾arumi bemuolentie
iuditumi cauendum ẽ. ne cũ totum bonim puta¬
uĩs: eaque pꝰea mala apparuerint. secum ⁊ mpa¬
ratĩtet iniueniant: ⁊g̃uiꝰ offendant. ut eũ quẽ te¬
mẽ dilex̾as: ac̃biꝰ od̾is. qd̾ nefas ẽ. Ra eciã similla
eiꝰ bona p̃ced̾e̾nt. ⁊ hec que p̾ea apparuerũt mala.

Expanded text:
toto homine ausi sumus temerariam praeiudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est: nolite iudicare, ne iudicemini, et: qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. saepe autem illa quae bona sunt prius apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium cauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea quae postea mala apparuerint securum et imparatum te inueniant et grauius offendant, ut eum quem temere dilexeras, acerbius oderis. quod nefas est, quia etiam si nulla eius bona praecederent et haec q
Abbreviated transcription (Latin):
Aa cendite qd̾ simit̾s aictus ÷. Ite mignẽ et̃nũ.
Quare: Esuriuii. ⁊ non dedistis mͥ in anduca
tuedine cogitas spoliare paganũ. ⁊uestire
ce clampnis meis. Cum enim. xp̃iauꝰ spolias
paganuim: imꝑedis fieri xp̃ianũ. Etiã ⁊ hic for¬
tasse respondeb̾ adhuc. Ego ñ odio penã nige¬
ro: s diloctione potiꝰ discipline. Ideo spolio paga¬
num: ut ꝑ hanc asꝑam. ⁊ salubrẽ disciplinã fa¬
ciã xp̃ianũ. Andrẽ ⁊ crcõtm: si qd̾ abstulisti pa¬

Expanded text:
Attendite quid sinistris dicturus est: Ite in ignem aeternum. Quare? Esurivi enim, et non dedistis mihi manducarta consuetudine, cogitas spoliare paganum, et vestire ce damnis meis. Cum enim christianus spolias paganum, impedis fieri christianum. Etiam et hic fortasse respondebis adhuc: Ego non odio poenam ingero, sed dilectione potius disciplinae: ideo spolio paganum, ut per hanc asperam et salubrem disciplinam faciam christianum. Audirem et crederem, si quod abstulisti pa
Abbreviated transcription (Latin):
apłs monuit: Cont̃ dicentes redarguimꝰ: obedi¬
rapit. Doceo: rapit. Pcipio: rapit. Arguo: rapit.
Q uom̾ ñ eẽdicit: Dicam gͣ qd̾ de hae re suffice̾ ex¬
istimo. Abstinete uos fr̃s. Abstincte uos filii.
Abstmete nos ã ꝯsuetudine rapiendi. E uos qͥ
sub mnanib raptorũ gemitis. ab stiuete uos ã
cupiditate rapiendi. Aliꝰ ꝑotens ẽ. ⁊ rapit.
Tummanii raptoris gemis: qr rapere ñ ꝑotes
io̾o ñ faeis. ħ abeto facultatẽ: ⁊ bi lauoabo oo¬

Expanded text:
s monuit, non contradicentes redarguimus; obedirapit; doceo, rapit; praecipio, rapit; arguo, rapit: quomodo non contradicit? Dicam ergo quod de hac re sufficere existimo. Abstinete vos, fratres, abstinete vos, filii, abstinete vos a consuetudine rapiendi: et vos qui sub manibus raptorum gemitis, abstinete vos a cupiditate rapiendi. Alius potens est, et rapit: tu in manu raptoris gemis; quia rapere non potes, ideo non facis. Habeto facultatem, et ibi laudabo do
Abbreviated transcription (Latin):
orte comiñcdaunit: s sub testib connũ dant. Dic mͥ.
Recdldidisti qñ asolo solus. uͥ ds̃ int̃ uos fuerat
accepisti: Sitẽ reddidisti. simortuo qͥ ꝯm̃dauit
nesciente filio readidisti: tc̃ te laudabo. qr pꝰ au¬
rũ nõ isti: qͥ pociusti tͣnsgͣdi ⁊ nõ es tͣnsgressus.
qͥ potiusti mala face̾ aõ secisti. Si foete alienũ
sacculum sotidorum uͥ urmo te uidit. inuia uiue¬

Expanded text:
orte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via inve
Abbreviated transcription (Latin):
N ullomͦ. Prorsus qͥcqͥo eg̾is quãtũcũq iuigi¬
lauĩs. qͦcumq fug̾is: quelib munim̃ta qͦsieris.
qͥb lib onntiis te redemeris: qͥb lib callidita¬
tib hostẽ fefelleris. ñ fallis febrẽ. Nicħ enim
aliid agis. utñ cito ab hoste moriaris: i ut se¬
itꝰ aliqũ afebre moriaris. habes qd̾ agas: lit
nũꝙͣ moriaris. Sitimes moetẽ: ama uitã. Uita

Expanded text:
sus quidquid egeris, quantumcumque invigilaveris, quocumque fugeris, quaelibet munimenta quaesieris, quibuslibet divitiis te redemeris, quibuslibet calliditatibus hostem fefelleris; non fallis febrem. Nihil enim aliud agis, ut non cito ab hoste moriaris, nisi ut serius aliquando a febre moriaris. Habes quod agas, ut nunquam moriaris. Si times mortem, ama vitam. Vita
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam iacens. sussicientẽ pauẽ a diuite
acciꝑ&e dice̾t᷑ de illo: qr cupiebat sat᷑ari
demieis que cadebant dem̾̃sa diuitis:
grue digneq pascebat. mortiuis ẽ. ni¬
ferno sepultus ẽ. Ucum apd̃ inferos in
toem̃tis eẽt: leuauit occulos suos. ⁊ iudit
pauꝑem insimi habrahe. Et qͥo płib imnio¬
ror. Desid̾anit guitam: qui ñ dedit micam:¬
Uonne accepit iustam sententiam. qͥ nõ de¬
dit cruoeli auaritia: Sigͦ hec pena ẽ.
auarorum: que pena raptorũ: Soe. ait mͥ
diuitis nõsum. Agapes facio: iunctis in car¬
cerẽ uictum mitto. Nudos uestio: ꝑegͥnos
suscipio. Dare te putas: tollẽ noli ⁊ dedisti.
Cui dederis gaud&: cui abstuleris plorat.
Quẽ duoeumistorum exauditurꝰ estelominꝰ:
Dicis ei cui dederis. Grãs age: qr accepisti.
S alt̃ tibi ex alia parte dic̃. Egogemo cui
abstulisti. ⁊ pene totũ teniusti.: õ exigiũ
illi dedisti. Si gͦ hoͦe alt̾i abstulisses egen¬
Sihabes. da de tuo. Siũ habes qd̾ des de

Expanded text:
a divite acciperet, diceretur de illo quia cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis? grue digneque pascebat, mortuus est et sepultus; et cum apud inferos in tormentis esset, levavit oculos suos, et vidit pauperem in sinu Abrahae. Et quid pluribus immorer? Desidnon accepit justa sententia, qui non dedit crudeli avaritia . Si haec ergo poena est avarorum, quae poena raptorum? CAPUT IV. 4.divitis non sum. Agapes facio, vinctis in carcere victum mitto, nudos vestio, peregrinos suscipio. Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet; cui abstuleris, plorat: quem duorum istorum exauditurus est Dominus? Dicis ei cui dederis: Gratias age quia accepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egenSi habes, da de tuo: si non habes quod des de
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃num mori. Ille qͥ te occisurꝰ ẽ quẽtimes.
quẽ Ex horrescis. quẽ fugis. acuꝰ tunore
ñ sineris dormire: ⁊ ipsum in sompiuis si
uides cum ocenueris expauescis. qͥd÷
facturꝰ tͥ: Exclusurꝰ oe carne tua: aminã
tuam. Amma tua exclusa: quo eat nioe.
Neq enmm ille pot̾ alit̾ carnẽ tuam occidẽ:
nͥ ĩde exclusat inde animam tuam. ꝑ quã
uunt caro tua. Presentia qͥppe anime
tue caro uiuit: ⁊ quam du in carne tua
p̃sens ẽ. anima tua: necesseẽ. ut uiuat ca¬
ro tua. Ille aut̃ qui tuam mortẽ q̃rit: eic̃ẽ
uult de carue tua uitã tuã. qr iuiuit caro

Expanded text:
Ille qui te occisurus est, quem times, quem exhorrescis, quem fugis, a cujus timore non sineris dormire, et ipsum in somnis si vides, cum dormieris, expavescis, quid est facturus tibi? Exclusurus est de carne tua animam tuam: anima tua exclusa quo eat, vide. Neque enim potest ille aliter carnem tuam occidere, nisi inde excludat animam tuam, per quam vivit caro tua. Praesentia quippe animae tuae caro vivit, et quamdiu in carne tua praesens est anima tua, necesse est ut vivat caro tua. Ille autem qui tuam mortem quaerit, ejicere vult de carne tua vitam tuam, qua vivit caro
Abbreviated transcription (Latin):
b̾abit me de laqueo uenantium ⁊ a u̾bo asꝑo.
ulla enim causa ÷. que magis faciat homm̃e
dispensatorẽ dĩ pigͥdeẽ ad redarguendos contͣ¬
dicentes redarguere: ut dominus donauĩt ex¬
ponam uobis. Contͣ dicentes ñ uno mͦ intelli¬
gendi sunt. Pancissimi enim nob̾ contͣdicunt
cui successerat regio ⁊ nõ inueniebat uͥ ponet
fruetus suos. ⁊ se cõsilium inuenisse gaudebat
destruenoi uet̾es epothecas: ⁊ cõstruendi no¬
uas ampliores. ut impler&. eas ⁊ dic̾a. amme
letare. iocundare. saciare. Numqͥo g̃ iste di¬
ues aliena querebat. Fructus suos colligẽ
pauꝑe. ñ circum uento simplice: s tantũ¬
mͦ de suis colligendis cogitabat Auoite
ꝗͥd audierit qui tenacit̾ seruabat sua. ⁊ hiunc
intelligite. qͥd expectant qui rapiunt aliena.
Cũgͦ se prudentissimum cõsilium ituenisse
arbit᷑ret᷑ de apothecis uet̾ib angustis dei¬
tiendis. ⁊ampliorib nonis coificandis: zom¬

Expanded text:
berabit me de laqueo venantium, et a verbo aspero . Nulla enim causa est, quae magis faciat hominem dispensatorem Dei pigriorem ad redarguendos contrdicentes redarguere, ut Dominus donaverit, exponam vobis. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi enim nobis contradicunt cui successerat regio, et non inveniebat ubi poneret fructus suos, et se consilium invenisse gaudebat destruendi veteres apothecas, et construendi novas ampliores, ut impleret eas, et diceret animae laetare, jucundare, satiare: numquid ergo iste dives aliena quaerebat? Fructus suos colligerepaupere, non circumvento simplice, sed tantummodo de suis colligendis cogitabat. Audite quid audierit, qui tenaciter servabat sua; et hinc intelligite quid exspectent, qui rapiunt aliena. Cum ergo se prudentissimum consilium invenisse arbitraretur, de apothecis veteribus angustis dejiciendis,
Abbreviated transcription (Latin):
aut delator. aut receptor. Non dix̃ pupilloꝵ
spoliator. ñ dix̃ uduarum ꝓsecutor. Nich̾
hocum: s erat qͥdam dies. Qͥa magnum ẽ:
Diues erat: de suo diues erat. Cui aliqͥo tule¬
rat: Anfocte ille auferr&x. ⁊ domniuis de illo
absconder&r. quio nob̾ dic̃ nolite ꝑsonalit̃
uidicare: Siui s gͦ audire cͥmen diuitis illiꝰ.

Expanded text:
 Pupillorum spoliator; non dixit, Viduarum persecutor; nihil horum: sed, Erat quidam dives. Quid magnum est? Dives erat, de suo dives erat. Cui aliquid tulerat? An forte ille auferret, et Dominus de illo absconderet, qui nobis dicit, Nolite personaliter judicare? Si vis