comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrificiũ aũtest : uictima & quecũq in ara
cremant᷑ seu ponunt᷑. Om̃iũ aũt qddõdat᷑
autdõdicat᷑ autconsecratur. qd dedicatur
cionẽ dedicationẽ putant sig̃fcas. Immo¬
latio abantiꝗs dicta eoq immolealtaris
posita uictimacederet᷑. unͣ & mactatio ps
immolationẽ ÷ asc̃ aũt immolatio panis &
calix c̃uenit. Libatio aũt tantũmͦ calicis est.¬

Expanded text:
Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, ionem dedicatione putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est: nunc autem immolatio panis et calicis convenit. Libatio autem tantummodo calicis
Abbreviated transcription (Latin):
sancxer̃ ił adexcitandã inmitationẽ uł
utmeritiꝰ eoꝵ consociem̃ atq orationib ad¬
iuuem̃. Itatam̃ utnullimar tirum. sedipsi
dõ martirũ quãuis in memoriiꝰ mar consti¬
tuamꝰ altana. Quis eñi antistis in locis sc̃oꝵ
corpoꝵ adsistens altario aliqñ dix̃. Offerimꝰ
tibi p&re. aut paule autcy pͥane. sedqtq̃t

Expanded text:
at et ad excitandam imitationem et ut meritis eorum consocietur atque orationibus adiuuetur, ita tamen, ut nulli martyrum, sed ipsi deo martyrum quamuis in memoriis martyrum constituamus altaria. quis enim antistitum in locis sanctorum corporum adsistens altari aliquando dixit: offerimus tibi, Petre aut Paule aut Cypriane, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
eloĩ uuisitationẽ sensus ꝓphocũfides clama¬
bit Rdhesit ani mamea poste. suscepit
me dec teratua. Ieiundũ inerciã
n E ladeanimo impedim̃ta carnalia
nifert. Oratio uͦ ꝑ seuerans iungit dõ.
Aetq ita gaudens adsistere sedño glatur
Adherens aũt anima dño incipit securitarẽ
h abere a libtatẽ. nec pauores suftrio nee
tiores. Suscepto animatanto patro cimodex¬
teredĩ
qͦm potent noceri ab aliqͣ potestate sic̃scriptũ : Qonemo

Expanded text:
ei visitationem sensu proprio cum fide clamabit: Adhaesit anima mea post te, suscepit me dextera tua . Jejunium tollit inertiam, de animo impedimenta carnalia aufert. Oratio vero perseverans jungit Deo, atque ita gaudens assistere se Domino gloriatur. Adhaerens autem anima Domino, incipit securitatem habere, et libertatem; nec pavores sustinet, nec timores. Suscepto autem tanto patrocinio dexterae Dei, quomodo poterit noceri ab aliqua potestate, sicut scriptum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
senophegie .i. tabnaculoꝵ ꝗnta decima die
septedieb decimis m̃siꝰ hoc ÷ decẽbrꝰ quarto
sabbata in eadẽ ebda sẽꝑ quarta & sexta fr̃.¬
leniama ienunia & orationũ & lectionũ sol¬
lt̃nina st̃ relebranda. His &enĩ dieb fiunt
uxtiader& a gelasii. ordinationes. Haec sol¬
lemnio quattuor sabbatoꝵ duo decim letio

Expanded text:
est fixio tabernaculorum, quinta decima die septem diebus decimi mensis, hoc est Decembris. Quarto  quatuor Sabbata in eadem hebdomada semper quarta et sexta feria jejunia, et orationum et lectionum solemnia sunt celebranda. His etenim diebus fiunt juxta decreta Gelasii papae ordinationes. Haec solemnia quatuor Sabbatorum Duodecim lectiones
Abbreviated transcription (Latin):
nitates nouo adhuctp̃r institutũ. Primitꝰ
dũ eiꝰdẽ celebrationi inu aluit c̃suetudo.
tur. Matutina eñĩ luce radientedñs & sal ua¬
tor ab inferis resuirex̃. Quando cepitorn fi¬
delib lux quemorientexp̃o occiderat pecca
tẽq̃si aso pore resurgentes iugilabt᷑. Quouͦ p¬

Expanded text:
ium, novo adhuc tempore institutum, primitus dum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. tur. Matutina enim luce radiante, Dominus et Salvator ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux, quae moriente Christo occiderat peccatte, quasi a sopore somni resurgentes, evigilabunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ppo ptioniꝰ denouis frugibus offerrebant᷑
Quius figurã annus iubileus intestam̃to ueti
dix̃ qñ dĩuax insynamonte desr̃ intonantĩ
audita ÷ & lexdata ÷ moysi. Innouo autẽ
testam̃to pentecosten cepit qñ aduentu scĩ¬

Expanded text:
propositionis de novis frugibus offerebantur. Cuius figuram annus iubileus in Testamento Veteri dium, quando Dei vox in Sina monte desuper intonantis audita est, et lex data est Moysi. In Novo autem Testamento Pentecostes coepit, quando adventum s
Abbreviated transcription (Latin):
religiosa sollẽnitatẽ sanxer̃. Qa in eo redẽp¬
tornr amortius resurrexit. Qq id eo dñicꝰ
apellat᷑ ut in eo aterren ꝯꝑib ł amundiꝰ in¬
lecebrĩ abstinentes tantũ diuiniꝰ cultib ser
uiamꝰ. Nataliꝰdñi dies eadẽ causa apatrib

Expanded text:
religiosa solemnitate sanxerunt, quia in eodem Redemptor noster a mortuis resurrexit, ideo Dominicus appellatur, ut in eo a terrenis operibus vel mundi illecebris abstinentes, tantum divinis cultibus seri. Natalis Domini dies ea de causa a Patribu
Abbreviated transcription (Latin):
licitudinẽ paupeꝵ hiin uicis & inuilliꝰ ẽstituti
gubnant sibi cõmissa ȩccłã habentes licentiã
c̃stituere lectorẽ sub diãc exorcistã. Pbros¬
ĩ cuius region ep̃ eẽ noscunt᷑. Hi aũt asolo ep̃oci
uitates cui adiacent ordinant᷑ XXI DEMOΝaChi¬
Monachus gc̃e ethimologiauocatꝰ eoq sit singu¬

Expanded text:
licitudinem pauperum. Hi in villis et vicis constituti gubernant sibi commissas Ecclesias, habentes licentiam constituere lectores, subdiaconos, exorcistas, acoin cujus regione praeesse noscuntur; hi autem a solo episcopo civitatis cui adjacent ordinantur. 425 CMonachus Graeca etymologia vocatur, eo quod sit singu
Abbreviated transcription (Latin):
ueit̃ gͣdũ istaerit doctrina. & librĩ ĩbutꝰ sen¬
suũq hacũboꝵ scientia ꝑ ornat᷑. itautidistinc¬
tionib sententiaꝵ intellegat ubi finiat᷑ iunc¬
tura. uibi adhuc pendeat oratio ubi senten¬
tia extremaclaudat᷑. Sioq inpeditꝰ ium ꝓ¬
nuntia tionis tenebit ut ad intellectũ õiũ
m̃tes sensũq ꝓmoueat. Discernendo gña

Expanded text:
ina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus, ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intellectum omnium mentes sensumque promoveat, discernendo genera
Abbreviated transcription (Latin):
Atare ab altitudinec̃stat ẽs nõatũ q̃si alta
ara. Pilpitũ q in eolector ł psalmista positꝰ
inpublico c̃spici appło posit utlibius audiat
Tribunaleoq inde asac̃dote tribuant᷑ p̃cep¬
tauidendiꝰ. Esteñilocꝰ in sublimi c̃stitutꝰ.
uñ & uniũ si ex audin posit. Anologiũ dictũ

Expanded text:
tem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. 15. Pulpitum, quod in eo lector, vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. 16. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaud
Abbreviated transcription (Latin):
dño seruientes exeoꝵ or dinefuit ille nathanael
ꝗ ineuangłio ioħis diuina ꝓductione cõmo¬
nitꝰ saluatorẽ meruit confiteri. Ꝙq &iã adpͥ¬
mũdiuinitatiꝰ indiciũ fideli enituit. ꝓtestan¬
tedño acdicente. Ecce uereisrł ita in qͦdolus ñ ÷¬
Deniq. isti oblationẽ intẽplodñi suscipiunt apłis

Expanded text:
Domino servientes. Ex eorum ordine fuit ille Nathanael qui in Evangelio Joannis, divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri, quique etiam ad primum divinitatis judicium fidelis enituit, protestante Domino ac dicente: Ecce vere Israelita, in quo dolus nDenique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis,
Abbreviated transcription (Latin):
ebrea lingua ingc̃a sacͣ eloꝗa tͣnstuler᷑ Sicut
aꝗla simachus & theo docion. sic̃ &iã & uulgan
illa int̃p̃tatio cuius actor ñ appar&. et ad hoc
sinenoe ĩt̃p̃tetis ꝗnta editio nuncupat᷑. Etea
sextã & septimã elitionẽ origenes miro labore
repperit & ceteris editionib cõparauit. ꝑbr
q̃q̃ geronim̾ triũ lingraꝵ peritꝰ ex ebreo in
latino el oꝗo easdẽ scriptura c̃utit eloquent̃¬
quetrans fudit. Cuius int̃p̃tatio merito c&̃is

Expanded text:
Graecum sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus conparavit. Prque Hieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
ficia que fiebant anquã adoste̾ ꝑgerent.
ietunȩuero sacrificia que post uictoriã de¬
uictus ostibus impiolabant. & erantuetime
maioras acrificia quã hostie. Alii uictimã
dictã putauer̃ ꝗaictu ꝑcussa cadebant. ł
ꝗaiuncta ad aras ducebat᷑. Holo caustũ illud
est ubito tuugne sumitur ꝗ: offertur: Antiꝗ
eñi cũ maxima sacrificia ad miniftrarent᷑¬
solebant hostias insaeroꝵ consumare flãma
& ipsaerant holocaustomata. holo enĩgce
totũ dr̃ caustis incensio. holocaustũtotũ ĩ¬
torbus acarendo apellan. cerimonia. q̃si ca¬
rimonias. eoq eaque insacriꝰ diuinis usq offe¬
runt᷑ in suousu id carerent homine qd nom̃
&iã inusuest litteraꝵ sacͣrũ. Sacrificiũdic

Expanded text:
ergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia adminisolebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocautomata. Holo enim Graece totum dicitur; Kausis incensio. Et holocaustum totum intoribus a carendo appellari caerimonias, quasi carimonias; eo quod ea quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines; quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii c
Abbreviated transcription (Latin):
restudeant aut cer teunius matrimonio uin¬
culo ponderent᷑. Seniorib q̃q debitã p̃be¬
ant obedientia. Neq ullo iactantię studio
semetipsoꝰ ad tollant. postremo ĩdoetrina
et dũ scientie oꝑadant doctrine gr̃e ppłis ad¬
Suos̃ gñacłoꝵ unũ eccłasticoꝵ subregimine
officioꝵ studia neq int̃cłos religio retenta
diuina sed solutos atq oberrantes solat᷑pis

Expanded text:
re studeant, aut certe unius matrimonii vinre studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant obedientiam, neque ullo jactantiae studio semetipsos attollant. Postremo in doctrina,ut dum scientiae operam dant, doctrinae gratiam populis adum, unum ecclesiasticorum sub regimine officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina: sed solutos atque oberrantes sola turpis
Abbreviated transcription (Latin):
auulganuita seclusi amundiuolumptatib
seabstineant. Ñ spectacuł ñ põ piĩt̃ sint. Con¬
uiua publica fugiant. Pyuata ñ tantũ pudica
sed & sobna colant. Usuris nequãquã incũbant:
neq t̃piũ occupationes lucroꝵ fraud esue cuiꝰ¬
quã studiũ appetant. Amorẽ petunie q̃si mate¬
nã cunctoꝵ criminũ fugiant: Scłana officia
negociaq abiciant. honoꝵ gͣdus ꝑ ãbiciones
ñ subeant ꝓbęnesiciis medicinedĩ munereñ ac¬
cipiant. dolõ &c̃iurationẽ caueant. odiũ & emu¬
lationẽ obtrectationẽ atq inuidiã fugiant.
Nonuagis oculis ñ ĩ freni lingua aut peculanti
tumidoq gestũmcedant sedpudorẽ. Acuere¬
cundiam̃tis simplici habitu incessuq osten¬
dant. obscenitatẽ &iã u̾boꝵ sic̃ & opeꝵ peniti
exsecrent᷑. uiduaꝵ acuirginũ uisitationes
frequentissima̾. fugiant. Contubnia extͣ¬
neaꝵ feminaꝵ nullatenꝰ appetant. Castimo¬
niã q̃q in uolati corporis ꝑpetuo conserua¬

Expanded text:
vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugiant; privata non tantum pudica, sed sobria colant; usuris nequaquam incumbant, qui nec turpium occupationes lucrorum fraudesque cuiusquam studiose appetant; amorem pecuniae quasi materiam cunctorum criminum fugiant; secularia officia negotiaque abiciant: honorum gradus per ambitiones non appetant; pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant; dolos et coniurationes caveant; odium, aemulationem, atque detractionem invidiamque fugiant; non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem ac verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem etiam verborum, sicut et operum, penitus exsecrentur. Viduarum ac virginum visitationes frequentissimas fugiant; contubernia extranearum feminarum nullatenus appetant; castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conserva
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt. ut cȩlestẽ uitã habeant. Candidiq
adostia & in maculati accedant mundiscili¬
c& corpore & incrrupti pudore. Talesem̃
dec& dñm habere ministros ꝗnullo carnis
corũpat᷑ ẽtagio. sed potius eminentia castita¬

Expanded text:
sistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias immaculatique accedant, mundi scilicet corpore, et incorrupti pudore. 5. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed potius eminentia castita
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ angłi tubas canentes. hi sunt septẽ cande¬
labra aurea. hi uocȩ̃ conitruoꝵ. Ipsieni clara
uoce inmodũ p̃coniꝰ ammonent cunctos siue
inorando siue inflectendo genib siue in psal¬
lendo siuemnlectiones audiendo. Ipsi&iã
ut aures habeamꝰ ad dñmclamant. ipsiq̃q
eu angłi ant sineipsi sac̃dus nom̃ht̃ officium
ñ ht̃ Nã sic̃ ĩsac̃dote c̃secratio ita ĩministrodis¬
pensatio sacͣm̃ti : Illeorare. hic psallere man¬
dat. Ille oblata scĩ ficare. hic scĩficata dis¬
Leuite infer̃ oblationes in altaria. leuite cõpo¬

Expanded text:
septem angeli tubis canentes . Hi sunt septem candelebra aurea, hi voces tonitruorum. Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive in lectionibus audiendis. Ipsi etiam, ut aures habeamus ad Dominum, clamant. Ipsi quoque evangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdotio consecratio, ita et in ministro dispensatio sacramenti est. Ille orare, hic psallere mandat. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata disLevitae inferunt oblationes in altaria; levitae
Abbreviated transcription (Latin):
Srdo aũt misse łorationũ ꝗbus oblatadõ sach¬
ficia c̃sec̾nt᷑. pͥmo ascõp&ro est in stitut᷑ euius
celebrationẽ uno eodẽq mͦ uniũsus ꝑ agit
&ita psallerent alii choroꝰ dixer ad c̃cordiã q̃
incaritate consistat. Quesi caritate ñhabeat
responderet̃ uenient̃ ñ potest. Cũ aũt unꝰcanit
tilene. łsaltationes clausiũ st̃. Antiphona goe
uox reciꝓca duob scilic& choriꝰ alt̃ natĩ psad¬
lentib ordine cõmutato. Sed deuno adunũ
& genꝰ psallendig̃ci adinuenis secͣdunt᷑ Respon¬
sono sita litradider̃ qͦsinde responsorio cant
uocat qd̾ alio desinente alt̃ respondeat. int̃
responsorio & antiphona hoc differt qd ĩ re¬
sponsoriis unũ ũ sũ dic̃. In antiphonis aut̃ ũsib:

Expanded text:
rdo autem missae, vel orationum, quibus oblata Deo sacrificia consecrantur, primo a sancto Petro est institutus, cujus celebrationem uno eodemque modo universus peragit ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, quia si charitatem non habeat, respondere convenienter non potest. 6. Cum autem unus canit, tilenae, vel saltationes classium sunt. 7. Antiphona eox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum. Quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. Responsorios Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonam hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus
Abbreviated transcription (Latin):
exisrłiti coppło elegisse ꝗꝑsalmos quos ipse:
dñi ad spiratione ꝓtulerit. Organis. cythari
nablis. tympanis. cymbalis. tubis. ꝓpͥaq uoce
Ex qͥ nuo indita nõa frequei. ł intituliꝰ inuenimꝰ.
t idithim a saphfiliichore. & hissimilia. Non
ꝓbabiles extiter᷑ ut honorẽ detali cõmemoratio¬
ne sũmerent ꝗofficio scõ deuotis m̃tib seruiebant
Laximeꝗa & nõ a eoꝵ intellextus reꝵ c̃gruo indi¬
caronascunt᷑. Non eñi supͣdicti uin adpsalmo

Expanded text:
ex Israelitico populo delegisse, qui Psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propria voce Ex quo numero indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia: non probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant. Maximeque et nomina earum intellectus rerum congruos indicare nosc
Abbreviated transcription (Latin):
septem eccłe scripsit: Reliquas discipłis s̃s
timotheo. tito. & filemoni. adhebreos aũt
epła aplerisq latinis eiꝰee incerta est. Prop̃t
dissonantiã sermonis eundẽq aliibarnaba
scripsisse. alii aclem̃tẽ scripta fuisse suspicãt᷑.

Expanded text:
septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ostensio dr̃. Tnib gͥ excausis his dies ħuocabu¬
lũ sumpsit. Siue qđ t̃c inbaptismosuo xp̃s
ppłis fuerit ostensus. siueqd eadie sideris ortũ
magis : ꝓdit. siue qd̾ pͥmo signo ꝑaquã in uino¬
hierłm tendens a sellũ sedisse ꝑhib&. Tc gͣdiens
cũ ramiꝰ palmaꝵ multitudo plebiũ obiuã ei

Expanded text:
ostensio dicitur. Tribus ergo ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit. Sive quod tunc in baptismo suo Christus populis fuerit ostensus, sive quod ea die sideris ortu magis est proditus; sive quod primo signo per aquam in vinHierusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei
Abbreviated transcription (Latin):
adcanendũ: Esalteriũ ÷ ut hieronimꝰ ait. in mo¬
dũ delte lit̃te formati lignisonora c̃cauitã obesũ
uentrẽ insuperiorb habens ubi cordaꝵ filareli¬
gata disciplinabilit̃ plecto ꝑcussa: suauis simã
solo instrum̃to musico .i. psalterio modulatio
quȩdã dulcis & canora ꝓfundit᷑. Canticũ ÷ qd
nec loqua ciinstrum̃to cuiquã musico c̃sona mo¬
dulatione sociatur. hocestqd̾&iã nunc indi¬
ciatis uocib clamabatdi uinis dũtectat ser¬
conuenientiã  ͥ munit̃ abtabatur ũba que
hymnidiuni suauis copula ꝑsonabat . S ym¬
copulatio. Diapsalma uͦ fermoꝵ ruptac̃ti¬
nuatio doc̃s ubicũq reꝑtũ fuerit aut ꝑsonaꝵ
autreꝵ fieri ꝑmutatione. merito gͦ talẽnom̃
illic inter ponitus. ubiłsensũ ł ꝑsonediuidi cõ

Expanded text:
dorus . Psalterium est, ut Hieronymus ait, in modum deltae litterae formati ligni sonora concavitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata, disciplinabiliter plectro percussa, suavissimam solo instrumento musico, id est, psalterio, modulatio quaedam dulcis et canora profunditur. VI. Quidnec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Hoc est, quod etiam nunc in diciatis vocibus acclamabat, divinis duntaxat convenientiam communiter aptabatur, verbaque hymni divini suavis copula personabat. copulatio; diapsalma vero sermonum rupta continuatio; docens ubicumque repertum fuerit, aut personarum aut rerum fieri permutationem. Merito ergo tale nomen illic interponi
Abbreviated transcription (Latin):
& sermonibus in udea in icians euangłizare
abhumana xp̃inatiuitatẽ dic̃s. Lib gñatio¬
nis iħiuxp̃i filii dð filuilibrahã significans de¬
scendisse corporalit̃ ex seminepatriarchaꝵ¬
lucas int̃ om̃s euangłista gc̃is sermonis erudi¬

Expanded text:
 sermonibus in Judaea, initians evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, significans descendisse corporaliter ex semine patriarchaLucas inter omnes evangelistas Graecis sermonibu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possimꝰ. ꝗa ea quȩ inlege ł regũ libriꝰ¬
ł omisa łñplene relatast inisto sũmatĩ ac¬
rẽfuisse eocistimans arbitrantes ut ꝗcerta¬
mina sp̃alĩ pugne sustinuit ipse narrar&
psalteriũ ebraice. nebla lãt organũ dr̃
adpsalterium cant̾ consonandũres ponder&.
Titulus aũt inpsalmis ebraicꝰ ita ÷ hyspirtilĩ
q̃d int̃p̃tat᷑ uolum̃ hymnoꝵ. Erimꝰ enĩ psalmꝰ¬

Expanded text:
dicere possumus; quia ea que in lege, vel regum libris omissa, vel non plene relatarem fuisse aestimant, arbitrantes, ut qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret psalterium, Hebraice nebel, Latine organum dicitur. ad psalterium, chorus consonando responderet. Titulus autem in Psalmis Hebraicus Thehilim quod interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
uite magnec̃tinentiã deuotionerom pleta
capudradebant. & capillos ignesacrificii
ponere iubebant᷑. Scilic& ut ꝑfectionẽ de¬
uotionis sue dño c̃ secrarent. Hs̃ gͦ exempli
usus ab apłis introductꝰ : uthiꝗ in di uini
cultib mancipati dñ oc̃ secrant᷑. qͣsina s orei

Expanded text:
tae magnae continentiam devotione completa caput radebant et capillos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet ut perfectionem devotionis suae Domino consecrarent. Horum exemplis, usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
antequã dd̃ & cẽtireges existerent uno librũ
edidis secreditur samuhel. Lob samuhel eidẽ
samuelis natiuitatẽ & sac̃ dotũ & gesta descy¬
bit idcirco & ab eo nom̃ accepit. Malachim
librum ꝓinde apellat᷑ eo qð reges iude & isrłiti¬
cegentis gestaq eoꝵ ꝑ ordinẽ digerat tp̃rm.
Malac enĩ ebraice. lãt regũ int̃ p̃tat᷑. Parali

Expanded text:
antequam David et caeteri reges existerent. Hunc librum et Ruth edisse creditur Samuel. Liber Samuelis ejusdem, Samuelis nativitatem, et sacerdotium, et gesta describit. Idcirco ab eo nomen accepit; liber proinde appellatur, eo quod reges Iude et israelitice gentis, gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. Hunc li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗabreuis & incertax ista. & nescimũ tempu
quandouenturus sit dñs. ꝓindesi hoc factũ
fuent. quod p̃dixerat. primu gaudebt̃ cũ
illo. scđs & tercius. Siaut̃ factũ non fue¬
nullũ. &aut credunt quoddicit seds tar¬
dius eẽ dnm̃uenturũ. sifalsumm suent ouien¬
tũ citius dnõueniente. nullamodo ꝗcicredi¬
derant. turbabut᷑ iside. sedinopinato
sallit᷑. Quiaut̃dicit dnmtirdus e uenstu¬
rũ. & tam̃credit. sperat amat ex eu ioueni¬
tũ ꝓfectodetar ditate eui. ctũsifallit᷑ feli¬
cit̃ fallit᷑. Nabebit enĩmaiorẽ patientũ si hoc
ꝗdiligunt minifestationẽ dñi. Ille uudit᷑
suauius. isticredit᷑ cicius. Qui aut̃ ꝗd orũ
sit uerũ se ignorare confitet᷑. illudoptat
hoc tollerat. innullo eoꝵ errat. ꝗanichil
eoꝵ. aut firmat. autnegat.

Expanded text:
a est ista vita, et nescimus tempus quando venturus sit dominus. » Proinde si hoc factum fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius. Si autem factum non fuenullum. Qui autem credunt quod dicit secundus, tardius esse dominum venturum, si falsum fuerit inventum, citius domino veniente, nullo modo qui ei crediderant turbabuntur in fide, sed inopinato fallitur. Qui autem dicit dominum tardius esse venturum, et tamen credit, sperat, amat ejus adventum, profecto de tarditate ejus, etiamsi fallitur, feliciter fallitur. Habebit enim majorem patientiam, si hoc diligunt manifestationem domini ille auditur suauius, iste creditur tutius. qui autem quid horum sit uerum ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum errat, quia nihil eorum aut affirmat aut negat.
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ ñ dic̃.  nec m̃tit᷑. Nec ꝑuirat. & adulte¬
rũ ñ cõmittit Q ad eccłam srequentiũ uenit.
tat: nisi prui ex ipsis dõ aliquid offerat. & deci¬
mas annisingulis errogan dipaupenb reddit.
Q sac̃ dotib: sius honorẽ inpendit. t om̃s homi¬
nes sic̃ seipsũ diligit. Q ad nullũ hominẽ hodio
habitat. Q statera dolosa. & m̃suras dupplicer
uelud gaudĩ diaboliꝑtime scit. Illebonus
xp̃ianus .x quiquan do ad ecclãuenit. & oblatio¬
nẽ que in altaromit tant᷑ exib&. & pauper

Expanded text:
adulterium non committit, qui ad ecclesiam frequentius venit, tat nisi prius ex ipsis Deo aliquid offerat, qui decimas annis singulis erogandas pauperibus reddit, qui sacerdotibus suis honorem impendit, qui omnes homines sicut seihabitat, qui stateras dolosas et mensuras duplices velut gladium diaboli pertimescit. Ille bonus Christianus est qui quando ad ecclesiam venit, et oblationem quae in altario mittat exhibet, et pauper
Abbreviated transcription (Latin):
reptertȩ ꝗacorde credit᷑ adiusticiã.
oreaut̃ confessiofit ad salutẽ. Sicut
scĩ cuu angłui quat tuor libros. sic quatuor
c̃cilia suscipere.⁊ uenerar mefateor. Nice¬
nũ silic & in quoꝑ uerbũ arrii doc ma gestriui¬
ti & stantinopolitanũ quoq in quonopolita
dreuotione cõplector integerrima appbatio¬
taconcilia ꝑsonã respuunt : respuo. quasue¬
nerat᷑ implector: quia tũ unuier salist ẽ¬
sensũ. c̃stiticta. sed ñilla destruit: quis quis p̃¬
sumit uit soluere : quos religantinaut ligare
q uossolunust i quus ergo aliudsaprt. anathe¬

Expanded text:
 corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor, Nicaenum scilicet, in quo perversum Arrii dogma destruitur, Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii devotione amplector, integerrima approbatioda concilia respuunt respuo, quas venerantur amplector; quia dum universali consensu sunt constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
causas dicat. Anditẽ. Aut rixas exit&. & silocũ inue¬
nerit asque a duomitũbib&. & postqua se inebraue¬
rit surgit uelud freneticus: insanũ. diabolico
sacero. Adulteriũ ntim& amit tere. Fasũtesti¬
moniũ dicere. Male dicere. ꝑiurart. Nec ullũ
om̃ino facinũ agere ꝑtimescit. Idõꝙ siue un siue
mulieres sint quitalia opa faciunt. ñ ad remedi¬
ũ sed adiuditiũ. xpĩanũnom̃ & baptismi sacram̃¬
tasuscipiunt. & nisi penitentiã egerint : em̃ da
uerĩt inet̃nũ perbunt. Ecce srs ostendimus uo¬
b qualẽ sint ꝓpianiboni. & qualesnt mali. Midõ
quo bonos uidetis initamini. quos uero malo eẽ co¬
gnosciti: castigate sẽꝑ. icrtpate. Cornpiteut

Expanded text:
locum invenerit, usque ad vomitum bibet: et posteaquam se inebriaverit, surget velut phreneticus et insanus, diabolico facere, adulterium non timet admittere, falsum testimonium dicere, maledicere, perjurare, nec ullum omnino facinus agere pertimescit. Ideoque, sive viri sive mulieres sint, qui talia opera faciunt, non ad remedium, sed adjudicium Christianum nomen et baptismi sacramenta suscipiunt, et nisi poenbunt. Ecce, fratres, ostendimus vobis quales sint christiani boni, et quales sint mali. Et ideo quos bonos videtis, imitamini: quos vero malos cognoscitis, castigate semper, increpate, corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
cludimus. aut aliquo corpore separamus.
sed alta hoc: inenirrabili extim ationepen¬
santes: diuine nature intelligimus Archa¬
num deniq: ita sapientia exorealti simi ꝓdi¬
se sedicit utñ extrapatre misit. sed apud pa¬
trẽ ꝗau̾bũ erat apuddm̃. Nec solũ apudpa¬
trẽ. sed etiampatrẽ. Dic̃ enĩe goinpatre
& pat̃ inme sa neq cũ de patre exit delo
corecedit. & quasi corpus acorpore separa¬
quã corpus includit᷑. Sp̃s quoq sc̃s cũ ꝓce¬
dit apatre: filio ñ separatur apatre ñsepa¬
rat̃ i filio. Quẽ ad modũ separari potest.¬
illurecipinis : ut halit& innobis. nenosimus agr̃a
tat sed quo aclillũ animunr ascendat. Qre

Expanded text:
cludimus, aut ab aliquo corpore separamus: sed alta hoc et inenarrabili aestimatione pensantes, divinae naturae intelligimus arcanum. 120. Denique ita sapientia ex ore altissimi prodiisse se dicit , non ut extra Patrem sit; sed apud Patrem; quia Verbum erat apud Deum : nec solum apud Patrem, sed etiam in Patre. Dicit enim: Ego in Patre, et Pater in me co recedit, et quasi corpus a corpore separaus includitur. Spiritus quoque sanctus cum procedit a Patre et Filio, non separatur a Patre, non separatur a Filio. Quemadmodum enim separari potestillum recipimus, ut habitet in nobis; ne nos simus a gratia dat, sed quod ad illum animus noster ascendat. De
Abbreviated transcription (Latin):
dant solis carẽ cterib discrepant. Egiptioꝵ lutt̃a.
isiꝰ regina in achis filia degrecia ueniens in egip¬
tũ repperit & egiptiis tradidit. Cathmnꝰ agenori¬
tis nimpha pͥma itali radidit. Carm̃tis aũt
dicta ꝙ carminib fut̾a canebat. Nimpha qs ĩ¬

Expanded text:
dant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptintis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ũ bi uel nõis ꝑint̃p̃tationẽ collit᷑ hanc
utputa flum̃ ꝗa fluendo creuit ad fluendo
dictũ. Cuius cognitio sepeusũ neces sariũ
ht̃ in int̃p̃tatio nesua Nam dũuideris ũn
ortũ ÷ nom̃ citius uim eiꝰ intellegis. Om̃is eñi
rei inspectio & himologia cognita planior:

Expanded text:
vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita
Abbreviated transcription (Latin):
libroꝵ que an cause narrationẽ ad instru¬
endã audientiũ aures coaptant᷑. Cuius nõm
pleriq latinitatis peritis sinetrans latione
posuer᷑. Hoc aut uocabulũ apudnos int̃p̃tat᷑
Nȩc disciplinadoc& quẽ admodũ scribere
debeamꝰ. Nãsico ars tractatdepartiũ decli¬
natione. itaorthog.aphia describendi
peritia ut puta ad. cũ ÷ p̃positio .d. litt̃aꝵ
cũ ẽ c̃uinctio .t. litteraꝵ accipit. hax. qͣn
ad ũbiũ ÷ negandi . d. lut̃ta terminant᷑. & ad¬
spirat᷑ incapite. qñ coniunctio est dis iuneta

Expanded text:
librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cujus nomen plerique latinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos interpretatum Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepositio, D litteram; cum est coniunctio, T litteram accipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando au
Abbreviated transcription (Latin):
penna auis. Dictꝰ aũt calam̃ qđ licorẽ ponat.
uñ & apud nautã calareponeredr̃. Penna aũt
apendendo uocata .i. uolando. esteni utdixi¬
m̃ auiũ. Folia aũt libroꝵ apellata. siue ex simi¬
litudinẽ folioꝵ arboꝵ. seuꝗa ex folibus fiunt
.i. expellib quȩd eoccisĩ pecodib detrahisolent
arat᷑ tra. a sinistraeñi ad dex terã pͥmũ deduce¬
bant stilũ deindec̃ũtebant᷑ ad inferiorẽ & surs
addexterã. uersus qͦs hodie querusticiuorsus

Expanded text:
effusum. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas calare ponere dicitur. Pinna autem a pendendo vocata, id est volando. Est enim, ut diximus, avium. Foliae autem librorum appellatae sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex foid est, ex pellibus quae de occisis pecudibus detrahi solent, aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stylum; deinde convertebantur ad inferiora et rursum ad dexteram versus, quos hodieque rustici versus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsa : ꝓducta oratio & alegemetri soluta ꝓsũ eñi
Tantiꝗ ꝓduc tũ dicebaut & rectũ. Uin&ait
uarro apud plautũ. cłsis lectis. significarerectiꝰ.

Expanded text:
st producta oratio, et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant, et rectum. Unde ait Varro apud Plautum prosis lectis significare rectis;
Abbreviated transcription (Latin):
neobliuione fugiant litt̃is alligant᷑. Intantũ
eñireꝵ uarietate nec iscrꝰ audiendũ poterant
oĩa nec memorit̃ retineri. Latt̃e aut̃ dicte qͣsi
legitere qđ it̃ legentib p̃stent łq legendo ite
de apud latinos. a. Tran latũ eñi desimili sonũ
alterius lingue lut̃ta c̃didit un nõsepossimꝰ lin¬

Expanded text:
ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. Litterae autem dictae quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, de apud Latinos a. quare translator ex simili sono alterius lingue literam condidit, ut nosse possimus lin
Abbreviated transcription (Latin):
ricus qui sepeuocant᷑ ad prandium : anon
recusat. Nũ quã petentes raro accipimus
rogati. Beacius magis dare. quã acciperer
N esuo quoeni modo etiã ipse quide p̃catiur
ut mbuat ẽum acceperis uiliorẽ te uidicut

Expanded text:
ericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum accepe
Abbreviated transcription (Latin):
um x aqua & panis. sed quia głãnon habal. &
om̃s pane & a quaui uimus quasi publicum.
& commune ieuiniũ ñputatur. Cauene
hominumrumus cultͦis aucuperis. nein offen¬
sadipopuloꝵ Laudes commutes. Siliunc inꝗd
tuperatione frangit̃. Nec diuicus tumas.
Ñ contrattur paupertite. & leta contẽpnit.
te. Nolote orare i angulis platearum. nec
rectũ it̃ precũtuarum frangat aura popu¬
laris. Nolote dilatare simbrias. & ostentiu
habere philacterias. Et conscientia repu¬
grantes pharisaica ambitione circumda¬
te. sicdelis mecum intellegis lector. Quid
taceam. & quid magis tacendoloquar. lot
ticiã. prudentiã. temperantiã. fortitu¬
dinẽ. Hupligis indudere. hec tequadngi
uelud aurgam xp̃i. Admentẽ concit usfe¬
rat. Nichil hoc monili p̃tiosus. inhocgem¬
marum uarietate dis tinctus. E xom̃i
parte decoraris. cingeris. atq ꝓtegeris. &
or nam̃tuun tibi sunt & munimini gemme

Expanded text:
um est aqua et panis; sed, quia gloriam non habet et um est aqua et panis; sed, quia gloriam non habet et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inqtuperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta tem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdatae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot titiam, prudentiam, temperantiam, fortituis  caeli includere, haec te quadriga uelut aurigam Christi ad metam concitum ferat. nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum uarietate distinctius. ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeIis; et ornamento tibi sunt et tutamini: gemmae
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓcorporũ qualitatẽ exegunus. i poti¬
do Quodsi absq uino ardeo: & ad olesco
ne succulento ualidoq sum corpore. Libent̃
cauebopoculũ. in quosus pitio uenenix. Pul¬
chre dicit᷑ apud grecos. sed nescio utrũ aput
nos eque reson&. Pingius uent̃ non gignit
sensum tenuem. Tantum tibi ieiunioꝵ impo¬
ne. quam tum ferrȩ potest. Sint tibu eiu¬
niapura. Casta. Simplicia. Moderata.
Et moles tias quas dam difsicultatesq: ciborũ
qrere: Carigas. Piꝑ. Nuces. P almarũ fruc¬
tus. Similã. Melpistatia. Tot᷑ortorũ cultu¬
ras uescͤatur. Ut cibaria nonues cãtur. Panẽ.
audio ꝓp̃t̃ea quas dam contrarerum hominũ¬
q: naturã. aquã non bibere. necuescipanẽ. sed
sorbiciunculas delicatas. & contritaolera be¬
tarumq: succum. non calicẽ sorbere. sed concã.
ꝓpudor non erubescimus: istius modis ineptiis.
nec ted& suꝑ sticionis. in suꝑ etiam famẽ absti¬
nentie in deliciis querimus. Fortissimũ ieiuni¬

Expanded text:
 corporum qualitate exigimus in potando. Quod si absque vino ardeo adolescentia, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, siet molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere? caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mei, pistatia, tota hortorum cultura nexatur, ut cibario nou uescamur pane. audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed sorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. fortissimum ieiuni
Abbreviated transcription (Latin):
taꝰ de aliis loquenͣs tua sententia iudicaris.
Etis ipse deprehenden duseris. q in aliis ar¬
b aliis in uiriã facere non possum. Nemo
inuito autori libent̃ refert sagutainlapi¬
denum quã sigitur. Int̃dũresiliens ꝑcur¬
tt dirigentemꝰ. discant detracto᷑ dumte
uid& non libenter audire. non facile de¬
trahere. cũ detrac torib Ait salomõne
nã utroꝵꝰ quis nouit. tam ui delic& e
qui detrait : qua illius qui iurẽ a cõmodat.
detrahenti. officii ergotiua  Uisitare lan¬
guentes. noscedomus matronarum. hacli¬
ta. Officii er gotiusit. non solum oculosca¬
toꝰ seruare sedlingnã. Num quã demulierufor

Expanded text:
ae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, qbus aliis iniuriam facere non possum\'. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ait Salomon, nam utriusque quis novit? Tam videlicet eius, qui detrahit, quam illius, qui aurem accommodat detrahenti. Officii tui est visitare languentes, nosse domos, matronas ac lita. Officii ergo tui sit non solum oculos castos servare, sed et linguam. Numquam de for
Abbreviated transcription (Latin):
illudpsalmĩgraphi. Ignis inc̃speuitueius ardebit
&picircuitu eius tempes tas ualida. Distinctionẽ
quippe. inquid tante iusticiȩ tempestas ignisq
commitant᷑. quia tẽpesta examinat. quodign
exurat. Satiꝰ aut̃ clarũ x quiaraptis auocẽ tube
obiuã d nõ inaera. ꝓfectiseruis illius. conflagitias
mun dona. ñnoceat. Senũpueroꝵ mor t̾alia
adliuc corporacircũ positus camini ignis tangere ne¬
quiuit. Uerũ inis om̃ib utilius a: cuicũq castũ
sedisticti uidicis p̃bere conspectib: quãde uidi¬
cu illius modo locouediscutere. Sanequod apłs cũ
dixiss&. rapiemur cũ illis innubib: obuiã dnõ in
aera. Subdidit dicens. & sic sẽꝑcũ dnõ enmus.
Nossic accipiendũ .x tinquã iaere no dixerit sem
ꝑcum dño eẽmansuro. quia nec ipse utiq: ibi ma¬
nebit. quiaueniens transiturus .i. Ueniente quip¬
pe ibit᷑ obuiã ñmanenti. seditacũ dnõ emmus:
id sic ȩrimus habente corpora sempit̾na. ubicũ¬

Expanded text:
u ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos ignis exurat. » Satis autem clarum est, quia, raptis ad vocem tubae obviam Domino in aera perfectis servis illius conflagratio mundana non noceat, si trium puerorum mortalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tangere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove discutere. Sane quod Apostolus cum dixisset: Rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera, subdit dicens: Et sic semper cum Donon sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum domino esse mansuros, quia nec ipse utique ibi manebit, quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur obuiam, non manenti. sed ita cum domino erimus, id est sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur. quod aquã. diluuii deleus t̾rẽ¬
tnb transcen den doꝑdidit. Noc igniextre¬
miuiditu. eius dẽ m̃sure spatio ꝓcrescens. oc¬
cupan dodisꝑd& Nec sola hec beatipetr apłi
sententia quaillo dicit celo igniui diciiꝑ den¬
dõ ꝗ aqua diluuiiperierant. Testatur siderũ
celũ. ignullo quã uix maximo hec eẽ tangendũ
tribulitionẽ dierũ illoꝵ. soloscurabitur. &
luna non dabit lum̃ suũ. & stelle cadent dȩ
celo. Neque enĩ solobscurar. luna suolumine
pruan. stelle poterant cadere decelo sicelũ
ipsum locũ uidelic& eoꝵ igniuoratũ transi¬
bit. Nunc aut̃ celũ quidẽ areũ ignimarcesscet.
side reũ manebit in lesũ. Porro sidera obscura¬
bitꝰ. ñ suolumine uacuata. sed maions uimlu¬
minis ad aduentũ suꝑni iudicis neuideant̃
obtecta. Quoduita luna stȩlla q om̃s apa¬
tiore lumine solis int̃ diũpati cunctiꝓmt̃¬
perigiẽ i nouata. & quasi quadã resur rectioni
uirtute glorificata claruerint. Iuncutes aiã

Expanded text:
 diluvii, deletis terrestribus, transcendendo perdidit, hoc ignis extremi judicii ejusdem mensurae spacio procrescens occupando disperdet. Nec sola haec beati Petri sententia, qua illos dicit coelos igne judicii perdendos, qui aqua diluvii perierant, testatur sidereum coelum igne illo, quamvis maximo, non esse tangendum, tribulationem dierum illorum sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo. Neque enim sol obscurari, luna suo lumine privari, stellae poterunt cadere de coelo, si coelum ipsum, locus videlicet eorum, igne voratum transibit. Nunc autem coelum quidem aereum igne marcescet, sidereum manebit illaesum. Porro sidera obscurabuntur non suo lumine vacuata, sed majoris vi luminis ad adventum superni judicis, ne videantur obtecta, quod in hac vita lunam stellasque omnes a potiore lumine solis interdiu pati cunctiper ignem innovata, et quasi quadam resurrectionis virtute glorificata claruerint, tunc, ut Esaias
Abbreviated transcription (Latin):
matũ. ꝑsecutionẽ illius die iudicii ñueniat
scire omib lic&s. Postquantũ ue rotẽpũ consu¬
mate eiusdẽ ꝑsecutionẽ uenturus sit. nemi¬
bit. ita concludit. Beatu qui expectat aꝑuenit
Beatus inquid ꝗint̃ fecto anti xp̃o supmille cc .xi.
Quare aut̃ postint̃fectionẽ anti xp̃i.xl.x. dierũ
silentiũ sit diuine scientie. iusisorte dicamus

Expanded text:
mpus persecutionis illius dies judicii non veniat, scire omnibus licet. Post quantum vero tempus consummatae ejusdem persecutionis venturus sit, nemibit, ita concludit: Beatus qui exspectat et pervenit Beatus, inquit, qui, interfecto Antichristo, supra MCCXC Quare autem post interfectionem Antichristi XLV dierum silentium sit, divinae scientiae est, nisi forte dicamus:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ datũ ĩgentib & ciuitate scãcalcabunt m̃¬
sib x ł .ii. Idẽ eo qui nominatenus fideles sola
extenora diligunt. abelectoꝵsorte separa¬
toostend&. Et a & ipsi a ꝑsequendã eccłam
c̃uertetur. Nouissima illa ꝑsecutione t ũsemi

Expanded text:
m datum est gentibus, et civitatem sanctam calcabunt mensibus XLII, id est, eos, qui nomine tenus fideles sola exteriora diligunt, ab electorum sorte separatos ostende, quia et ipsi ad persequendam Ecclesiam convertentur novissima illa persecutione trium semis
Abbreviated transcription (Latin):
diaut̃ ꝗnunest̃. & t̾ra eodẽ uerbore positi st̃
igureseruati irdie iuditii. Non gͦ firmam̃tũ
celi in quo sidera fix acircuerant. noncelũ
ethereũ. hoc xman& illud maximũ acelosi¬
dereo usque ad aera. turbulentũ in quopuro
& quicto diurneq lucis semꝑpleno errantia .uii.
sidera uago fer r credunt᷑. Sed celũ hoc aercũ¬

Expanded text:
qui nunc sunt et terra, eodem verbo repositi sunt, igni reservati in die judicii. Non ergo firmamentum coeli, in quo sidera fixa circumeunt, non coelum aethereum, hoc est, inane illud maximum a coelo sidereo usque ad aera turbulentum, in quo puro et quieto, diurnaeque lucis semper pleno, errantia septem sidera vaga ferri creduntur, sed coelum hoc aereu
Abbreviated transcription (Latin):
orũ testiũ: iđ x martirũ. leturos eisdemq etĩa
mortuis insultaturos eẽ commemorat. Itẽ alio
loco. & uidi inquid demare ascententẽ. &¬
dedit illi draco uirtutẽ suã. Etpotes tatẽ ma¬
gnã. Idẽ uidi hominẽ seui simi ingenui detu¬
multuosa impioꝵ stirpe ꝓgenitũ cuimoxnata
& ꝑmagica arte apessimis imbuto magistris.
Idiungens se diabolus totãuirtuti sue poten¬
tiã. ꝑ quã magica ceteris om̃ib maiora patrar&.
& et̃na ultione dapnato : non continuo. dies
uidicii secuturus eẽ credendũ .v. Alio quorsci¬
re possent hominẽ illius ȩui tempũ iudicu
si post tre seni anno inchoate ꝑsecutionis añ xp̃i¬

Expanded text:
duorum testium, id est, martyrum, laetaturos, eisdemque etiam mortuis insultaturos esse commemorat idem alio loco: Et vidi, inquit, de mari bestiam dedit illi draco virtutem suam, et potestatem magnam, id est vidi hominem saevissimi ingenii de tumultuosa impiorum stirpe progenitum, cui mox nato, et per magicas artes a pessimis imbuto magistris, adjungens se diabolus, totam virtutis suae potentiam, per quam magice caeteris omnibus majora patraret, et aeterna ultione damnato, non continuo dies judicii secuturus esse credendus est; alioqui scire possent homines illius aevi tempus judicii, si post tres semis anno
Abbreviated transcription (Latin):
& doctoreꝰ intehuius exortũ uenturo in mundũ
Quiistliticãplebẽ ad sidĩ conuertant g̃m. uatque
ad p̃ssura tanti turbinis in parte dectoꝵ insuptra¬
bilẽ reddant. Quicum ipsiprimo tressemis an¬
nos p̃dicauer nt : & sicut deuno eoꝵ heliappha
malichus p̃dix̃. conuerteriat cordapitrũ
uifilios. ił antiquoꝵ fidẽ dilactionẽq sc̃oꝵ¬
uieoꝵ quitunc uictur sunt m̃teplantauerint.
Lunc ex candes scens illatorm̃ta aꝑsecutio. ipsos ipͥ¬
mos marti i uirtute corona. Dcũicetero side¬
les corripiens uł martires xp̃i glosissunos uł dãp¬
natos a postata faciat. Quod significare iudetꝰ¬

Expanded text:
ante hujus exortum venturos in mundum, qui Israeliticam plebem ad fidei convertant gratiam, atque ad pressuram tanti turbinis in parte electorum insuperabilem reddant. Qui cum ipsi primo tres semis annos praedicaverint, et sicut de uno eorum Elia propheta Malachias praedixit, converterint corda patrum in filios, id est, antiquorum fidem dilectionemque sum qui tunc victuri sunt mente plantaverint, tunc excandescens illa horrenda persecutio, ipsos imprimis martyrii virtute coronet; deinde caeteros fideles corripiens, vel martyres Christi gloriosissimos, vel damnatos apostatas faciat. Quod significare videt
Abbreviated transcription (Latin):
Scinde nos quiuimus ꝗrelinquemur simul rapiem̃
cum illos innobib obuiã dño iniera. Utrũ aut̃ & re¬
ꝓbi tunc sublimius at̾raleuent᷑ obuiã iudiciuon¬
turo. anmeritis peccatoꝵ. ua p̃ grauent᷑ utquã¬
uispercitoꝵ in mortilia corpora habentes : ad altiora
nequeint eleuari. Etp̃sidente adiudicandũ dnõ
sci idsublimi ad dextriseius: ipsi aut̃ in inseriorib ad¬
sistant adsinis tris tunc potius apparebit. Siuerotuns
raptam. Constat eos ut pote inter rapositus ignis cir¬
cudatus. udicis expectare sententiã. Sed an.
illo urantur qui non ꝑillũ castigandi sed et̃nopoti¬
us sunt igne dapnandi. quis p̃uidicare audeat:
Namq aliquo electoꝵ eopurgari aleuiorib quib¬
dam amissis. Et beatus augustinus in libro deci¬

Expanded text:
nde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrum autem et reprobi tunc sublimius a terra leventur obviam judici venturo, an meritis peccatorum ita praegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus Augustinus, in libro de Ci
Abbreviated transcription (Latin):
bo aput omẽ fidĩ: quod si huiu scemodi non
fuerint. consangunitatis castimonie que
ꝑsone multas anus nutrit eccła. q̃. & officiũ
p̃beãt: & benesicium accipiant ministra¬
do ut insir mita quoq tua fructum habea
elemosinȩ. Scio quos dã conualuis se cor¬
pore. & animo egrotare cepis sed. pericu¬
lose tibiministrat: cuius uultũ frequent̃
atendis. Si ꝓp̃t officiũ clericatus
aut uidua iuisitat᷑. aut uirgo. nũ¬
quã domũ solus introeas. talesq: habetoso¬
cios. quoꝵ contubernio non infameris. Si

Expanded text:
 apud omnes fidei. quodsi huiusce modi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat elemosynae. scio quosdam conualuisse corpore et animo aegrotare coepisse. periculose tibi ministrat, cuius uultum frequenter adtendis. si propter officium clericatus aut uidua tibi uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. si