comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batur diabolus ꝑ serpentem ig¬
norantem sicut p eguminoꝰ
ripit intellectum ⁊ rationẽ
tollit. sp̃c u̾o bonus quosc̃q
gr̃a replei̾it. undentes ⁊ intel¬
ligentes facit. unde. sp̃c ꝓphax¬

Expanded text:
batur per serpentem ignorantem, sicut per energumenos ripit, intellectum et rationem tollit. Spiritus vero bonus quoscunque gratia repleverit, videntes et intelligentes facit, unde sp
Abbreviated transcription (Latin):
cum pcre. at ille non sensit nec
lsibu filia nec quando surrexit. Altera qͦ
die dixit maior ad minorẽ. Ecce dormini heri
cũ pr̃e meo. demus ei bibere uinũ ⁊ hac nocte. ⁊
pormies cũ eo ut saluemꝰ semen de pr̃e nr̃o. de¬
dunt ⁊ illa nocte pr̃i suo bibere iinũ. ing̾ssa

Expanded text:
cum patre: at ille non sensit, nec filia, nec quando surrexit. Altera quoque die dixit major ad minorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ouib ⁊ bob ⁊asinis. sustentauit q eos il¬
lo anno ꝓ ꝯmutatõe pecoꝵ. uen̾unt q ãno
scd̃o ⁊ dix̾unt ei. Nõ celamus dominũ nr̃m
ꝙ defitiente pecunia pecora simul defecunt.
nec clam te est. ꝙ absq pecorib ⁊ t̾ra nich
habeamus. cur gͦ moriemur te uidente:
nos ⁊t̾ra ñr̃a tui erimus. eme nos in suitu¬
tem regiam. ⁊ prebe semina ne ꝑeunte cul¬
tore. t̾ra redigatur ĩ solitudinem. Entte
suir ioseph omnem tͤerram egypti. uẽ¬
dentib singłis possessiones suas pre mi a

Expanded text:
 asinis sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum veneruntque anno secundo et dixerunt ei non celamus dominum nostrum quod deficiente pecunia pecora simul defecerint nec clam te est quod absque corporibus et terra nihil habeamus cur ergo morimur te vidente et nos et terra nostra tui erimus eme nos in servitutem regiam et praebe semina ne pereunte cultore redigatur terra in solitudinem emit igitur Ioseph omnem terram Aegypti vendentibus singulis possessiones suas prae ma
Abbreviated transcription (Latin):
tionem apparere.⁊ui
am u̾itatis post erorã
monstrare dignat᷑
est de medio cheru¬
bim loquitur quia
post ꝑ angelicamni¬
sionem ⁊ non ĩ illa sõ¬
stantia apparuit ⁊lo¬
crtus est moy si. un¬

Expanded text:
tionis apparere, et eis viam veritatis post errorem demonstrare, dignatus est, de medio cherubin loquitur, quia per angelicam visionem, et non in sua substantia Deus apparuit: et locutus est Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
nita aliquid ꝓmittendũ
furdͥut posset ĩ ficturo ro¬
bustis solidari. si .N. ꝑ¬
ita ñ acciperet magna ñ
crederet. deus gͦ largiẽdo
t̾cena suadet⁊ celestia.
ut ꝑcipiens ꝙ uidebat:

Expanded text:
ita aliquid promittendum fuit, ut posset in futuro robustius solidari. Si enim parva non acciperet, magna non crederet. Deus ergo largiendo terrena suadet et coelestia, ut percipiens quod videbat,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃iꝑ desertum post trani̾itũ ma¬
rig rubri ducuntur ñdum habẽ¬
tez ꝓmissam prĩam s sꝑantes⁊
expectantes ꝑ pac̾t̾am dum labo¬
riosa ⁊ ꝑiculosa temptatõe fati¬
gantur. s ne reu̾tantur corde ĩ
egyptum nec ibi xp̃c deserit. Nã
⁊illa columpna non recedit

Expanded text:
 desertum post transitum maris Rubri ducuntur, nondum habentes promissam patriam, sed sperantes et exspectantes per patientiam, dum laboriosa et periculosa tentatione fatigantur. Sed ne revertantur corde in Aegyptum, nec ibi Christus deserit: nam et illa columna non recedit
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ incedens ñ de infundet hu¬
mor pecci ⁊ ꝑ hunc mundum
transeuntem nulla libidinis ũ¬
da resꝑget. nullus cupiditatis estuᷤ
uberabit qui egyptuis est ⁊ se¬
quitur pharaonem uitioꝵ flu¬
etib mgitur. Qui nͥo sequitur.i¬
xp̃m ⁊ sicut ille ambulauit arn¬
buiat aqua ei fit murus dextra
leua q ipx aũ media ua incedit ꝑ
siccum. ñ declinat ad dext̾am ne¬
q ad sinistram usq quo exeat
adubertatem ⁊ ẏmnum iucto¬
riecanat domino dicens. cante¬

Expanded text:
catorum incedens, non te infundet humor peccati, et per hunc mundum transeuntem nulla libidinis unda resperget, nullus cupiditatis aestus verberabit. Qui Aegyptus est, et sequitur Pharaonem, vitiorum fluctibus mergitur. Qui vero sequitur Christum, et sicut ille ambulavit, ambulat, aqua ei fit murus dextra laevaque. Ipse autem media via incedit, per siccum non declinat ad dexteram neque ad sinistram, usquequo exeat ad libertatem, et hymnum victoriae Domino canat dicens: Cante
Abbreviated transcription (Latin):
q ĩ eo c̾ent que prius appeslauit sancta sanctoꝵ tantum ualere ꝙ nunc ait sc̃a
nec unumꝙq eoꝵ dici tantummodo post illam unctõem sanctum sancti s
⁊̃ sanctum sanctoꝵ sicut altare holocausti ut iam nͥl int̾sit qͣntum ad banc
appellationem attinet int̾ illa que intra uelum fu̾ant. ubi .s. erat archa.t.¬

Expanded text:
mque in eo essent, quae prius appellaverat sancta sanctorum, tantumdem valere quod nunc ait sancta: mque in eo essent, quae prius appellaverat sancta sanctorum, tantumdem valere quod nunc ait sancta: nec unumquodque eorum dici tantummodo post istam unctionem sanctum sancti, verum etiam sanctum sanctorum; sicut altare holocaustomatum; ut jam nihil intersit, quantum ad hanc appellationem attinet, inter illa quae interius intra velum fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
Aõ. Posttͣ descendit moyses de monte oꝑa mandantur tab̾nacłi ꝯstruendi i uestiᷤ
tiem texit. qr splendorem uultus eius filii isrł ñ pot̾ant intu̾i. Nam ex .x. p̾ceptis
quie uͥ oꝑa seruilia iubentur cessare. magna est altitudo g̾re dei. tunc fuint cũ
requie oꝑa bona cũ fides ꝑ dilectionem oꝑatur. timor aũ torm̃tum habet ⁊ in
sint. aut peccata humana aut c̃timore ñ cum dilectõe. ⁊ideo senuilia sine requie
prius locutus est deuȩ de tabnaculo ungendo. dixit ead̃ unctione sanctificari
illa oĩa ⁊ fi sancta sanctoꝵ. altare aũ holocaustonatum ead̃ sanctificatum u̾c¬
c̃ ead̾ repet̾et dixit de tab̾naculo uncto ⁊ his que s̃ illud eẽnt ꝙ ea unctione sãc¬
tificarentur ⁊ fierent sancta. altare u̾o holocausti ꝙ prius dyx̾at fe sanctum sc̃i¬
ead̃ unctõe sicut nunc dyxit fe sancta sanctoꝵ. unde intelligitur id ẽe sanctũ
sancti ⁊ sancta sanctoꝵ. ac ꝑ hoc illa oĩa uncta .i. totum tab̾naculum ⁊ quec̃¬

Expanded text:
ini. Posteaquam descendit Moyses de monte, opera commendantur tabernaculi construenda et vestis ciem obtexit. quia splendorem uultus eius filii Israhel non poterant intueri? nam ex decem prae. ceptis  autem requie ubi opera seruilia iubentur cessare, magna est altitudo gratiae dei. tunc enim fiunt cum requie opera bona, cum fides per dilectionem operatur, timor autem tormentum habet et in sint humana aut peccata: aut cum timore, non cum dilectione, et ideo seruilia sine requie.prius locutus est deus de tabernaculo ungendo, dixit eadem unctione sanctificari illa omnia et fieri sancta sanctorum. altare autem holocaustomatum eadem unccum eadem repeteret, dixit de tabernaculo uncto, et his quae in illo essent, quae ea unctione sanctificarentur et fierent sancta. Illud autum est sanctum sanctorum: ac per hoc et illa omnia uncta, id est totum tabernaculum, et quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
qui solo u̾bo fecit. dic̾endo
fiat. nͥ homolaborat dicen¬
do. siae. s forte dr laboras¬
seͥ cogitando quid fieret. a¬
uisse d̾i. sed hoc sapere de¬
sipe est. deũ ergo requie¬
nisse est: creature rationalie se requiem presticisse.
nobis oꝑante facimus.⁊ cognoscere ñ cognoscimus. sic
requiescere c̃ euis munere requescimus.

Expanded text:
qui solo verbo fecit, dicendo: « Fiat. » Nec homo dicenborat. Sed forte dicitur laborasse cogitando quid fieret. Aur. Sed hoc sapere desipere est. Deum ergo requievisse, est creaturae rationali in se requiem praestitisse;od ipso in nobis operante facimus, et cognoscere cum cognoscimus, sic requiescere, cum ejus munere requiescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
turis cuncta eruditionis me¬
dicamina ꝯferuntur. temp¬
tat tamen pharao ꝑ hasne¬
care masculos c̃ studiosis in

Expanded text:
turis cuncta eruditionis medicamina conferuntur. Tentat tamen Pharao per has necare masculos, cum studiosis in
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdodes tabernacłi
aut templi domuni.
forsitan ad locum: uͥ
aram ꝯstituit abrabã
s qũo ibi responsa da¬
rentur tacet script᷑a
an ꝑ auꝙ̃ sacerdotem
ꝙ̃ mux est. si erat. nõ
fuisse noĩatum ⁊ nul¬
lam sacerdotũ. factam
ñtionem eẽ. forsitani¬
bicũ orando allegassẽt
desid̾ia sua. dormiebãt.
ut ꝑ sompnisi mone¬
pentur. uł adhuc iuue¬
bat melchisedechaeuui
fuit tanta excellentia:
uis dubitaretur utii
posset int̾rogari. quic¬
quid hor uł forte ali¬
ud fu̾it: rebecta tamẽ
scd̃m scͥpturam domi¬
num int̾rogauit ⁊ re

Expanded text:
sacerdotes tabernaculi aut templi Domini? Forsitan ad locum ubi aram constituit Abraham. Sed quomodo ibi responsa darentur, tacet Scriptura; an per aliquem sacerdotem? quem mirum est, si erat, non fuisse nominatum, et nullam sacerdotum factam mentionem esse. Forsitan ibi, cum orando allegassent desideria sua, dormiebant, ut per somnum monerentur: vel adhuc vivebat Melchisedech, cujus tanta fuit excellentia, ut dubitaretur utrumposset interrogari. Quidquid horum, vel forte aliud fuerit. Rebecca tamen secundum Scripturam Dominum interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
dyat ad eas. Euii ueletiiis uenistis solito: Rede¬
rant uir egyptius libauit nos de manu pasto¬
rum. Insuꝑ ⁊ bausit aꝙͣ nobiscum potum qi
celit ouib. At ille ubi est inquit: auare dimisistis hoĩem: uo¬
cate eum ut comedat panem. Iurauit gͦ moyses ꝙ hitaret cũ

Expanded text:
ixit ad eas cur velocius venistis solito responderunt vir aegyptius liberavit nos de manu pastorum insuper et hausit aquam nobiscum potumque dedit ovibus at ille ubi est inquit quare dimisistis hominem vocate eum ut comedat panem iuravit ergo Moses quod habitaret cu
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. unde racob. ponatur
coram fr̃ib mets ⁊ fr̃ib tuis:
⁊ diuidicent int̾ nos. sion .n.
credendum: qr iacob exceptis

Expanded text:
lantur; unde Jacob: « Ponatur coram fratribus meis, et fratribus tuis, et dijudicent inter nos. » Non enim credendum est quod Jacob, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
pastu paludis uirecta carpebant. ⁊ ecce has sequebant᷑ alie .uii. loueˢ
ĩtantum deformes ⁊ macilente ut numꝙͣ tales in t̾ra egipti ui¬
d̾im. Que deuoratis ⁊ ꝯsumptis priorib nullũ satĩtatis dedere uesti¬
giũ. s simili macie ⁊ squalore torpebant. Euigilans rursum

Expanded text:
pastu paludis vireta carpebant. Et ecce, has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae, ut numquam tales in terra Aegypti viderim: quae, devoratis et consumptis prioribus, nullum saturitatis dedere vestigium: sed simili macie et squalore torpebant. Evigilans, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
As Sicut .n. iudistis egiptios hedie
ñ apponetis amplius uidere cosine¬
rlite egyptios: an qr isti qui tunc
⁊ illi mortui sunt qͥ scquebant᷑¬
⁊ cẽs isti. quisq die mortis sue:
an ñ eos uidebitis sicut hodie: in¬
telligendum est. ñ sicut hodie ꝑ¬
sequentes ⁊ inimicos ut nulla
sit t̃o nec de et̾no tp̃r ꝙ hic posu

Expanded text:
 Sicut enim vidistis Aegyptios hodie, non apponetis amplius videre eos in aeraelitae Aegyptios? An quia isti qui tunc et illi mortui sunt qui sequebantur, et isti omnes quisque die mortisAn, non eos videbitis sicut hodie, intelligendum est, non sicut hodie persequentes et inimicos, ut nulla sit quaestio nec de aeterno tempore quod hic posu
Abbreviated transcription (Latin):
tol ⁊ carnes egypti. Qͥ
egyptioꝵ carnes ud
⁊ piscib datas ⁊ uola¬
tilib. Murmurat
adusus moysen un¬
mo deũ s primo ig¬
noscitur. ⁊ scd̾o ⁊ for¬
tassis t̾cio. s si fi de¬
sinant s ꝑsistant:
audi quid sequatur
cens. Neq murmur¬
ai̾tis sicut quidã
eoꝵ murmurau̾ũt

Expanded text:
gypti, qui Aegyptiorum carnes videt et piscibus datas et volatilibus! Murmurat adversus Mosen, imo Deum; sed primo ignoscitur, et secundo et fortassis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur,cens : Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Steab̾. Ip̃i fec̾unt sibi prrom¬
ataͥnt peccatum suũ abscon¬
derent. deus u̾o trnicas pelli¬
ceas. quib totum corpus eoꝵ
induit qr ⁊ ĩ corpore ⁊ ĩ aĩanu
ste eos dampnauit. stulta u̾o
questio est qualit̾ uł quo o¬
pante pelles ab aĩalib ducte
suntiquerere. Quid .ii. de nlo
oĩa condidit. qũo ⁊ qualit̾ no¬
luit hoc fecit

Expanded text:
t. Ipsi fecerunt sibi perizomata, ut peccatum suum absconderent: Deus vero tunicas pelliceas, quibus totum eorum corpus induit, quia et in corpore et in anima eos juste damnavit. Stulta vero questio est qualiter vel quo operante pelles ab animalibus deductae sint, quaerere: qui enim de nihilo omnia condidit, quomodo et qualiter voluit, haec fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ ĩo d̾r opus dei quia dene legem ꝯstituit deus
sccipsit. ñ opus hoĩs qr homo deo ñ obtemꝑauit.
⁊ eum pocius reum lex fecit. ĩ scd̃is aũ tabulis homo
caritas. factum est ergo homini facile ĩ nouo .t.
onemoꝑatur atq illo digito dei .i. sp̃u dei intus¬
eamĩ corde scribente ñ foris ĩ lapide. unde ñ in ta
ꝙ apłc dicit. Itaq lex quid̃ sc̃a ⁊ mandatum sanc¬
tum ⁊ iustum ⁊ bonum. lex gͦ sancta ⁊ bona dei
opusẽ uͥ homo nͥl agit qr ñ obtemꝑat. s reatu
pocius premitur lege minante ⁊ dampnante. be

Expanded text:
opus Dei quia Deus legem constituit, Deus conscripsit. Nullum opus hominis, quia homo Deo non obtemperavit, et eum potius reum lex fecit. In secundis autem tabulis, homo . Factum est itaque homini facile in Novo Testonem operatur; atque illo digito Dei, ea in corde scribente, non foris in lapide. unde dicit apo dicit: itaque lex sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. lex ergo sancta et bona dei opus est: ubi homo nihil agit, quia non obtemperat, sed reatu potius premitur lege minante atque damnante. pe
Abbreviated transcription (Latin):
beth pr̃uelem suam. que peꝑit
⁊ napheg.:⁊ zechri. fi̾u quoq oriel: misael. ⁊ eli¬
sapban. ⁊ setheri. Accepit aũ airon uxorem eli¬
saleth filiam aminadab: sororem naason. que
repit ei nadab. ⁊ abyu. ⁊ elearar. ⁊ ythamar. filii
quoq chore. aser. ⁊ helchana. ⁊ abyasab. bee sunt
tognatões chorttar. At uero elearar filius caron
accepit uyxorem de filiab phatiel:. que peꝑit ei fi¬
nees. ¶ii sunt principes familiaꝵ leuiticax: ꝑ
ceognatões suas. Iste est aaron ⁊ moyses quib pͥ¬
cepit dñs ut educerent filios isrł de t̾ra egyptuꝑ
turmas suas. hii sunt qui locuntur ad pharao
nem uagtem egyptiut educant᷑ filios iscł de e¬

Expanded text:
patruelem suam, quae peperit et Nepheg, et Zechri. Filii quoque Oziel: Misael, et Elsaphan, et Sithri. Accepit autem Aaron uxorem Elisabe, filiam Aminadab, sororem Naason, quae peperit ei Nadab, et Abiu, Eleazar, et Ithamar. Filii quoque Core: Asir, et Elcana, et Abiasaph. Hae sunt cognationes Coritarum at vero Eleazar filius Aaron accepit uxorem de filiabus Phutihel quae peperit ei Finees hii sunt principes familiarum leviticarum per cognationes suas iste est Aaron et Moses quibus praecepit Dominus ut educerent filios Israhel de terra Aegypti per turmas suas hii sunt qui loquuntur ad Pharao regem Aegypti ut educant filios Israhe
Abbreviated transcription (Latin):
S. Queritur cur cho¬
re ꝙ̃ ꝓ iniquitate tͥ¬
ra uiuum obsorbiut ĩ
genealogia iustoꝵ sccip¬
tus sit. s hereticos cum
significat.

Expanded text:
c. Quaeritur cur Core, quem pro iniquitate terra vivum absorbuit, in genealogia justorum scriptus sit? Sed haereticos cum significat
Abbreviated transcription (Latin):
aman poterat¬
it uxorem. dixit sororem. Ne
ip̃e occideret᷑. ⁊ illacaptiua ab
alienis possideretur. c̾tus ꝙ a
do iniolata seruaretur. sicũ

Expanded text:
amari poteratit uxorem, dixit sororem, ne ipse occideretur, et illa captiva ab alienigenis possideretur, certus quod a Deo inviolata servaretur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ra. qui intpͣr malitia. uł cre¬
atura⁊ est rex sodomoꝵ .i. ce
quiĩ uetusta malitia ꝑse¬
uerant more petudsi cecita¬
tem ubidinis sequiꝑsua-¬
dent. Uincunt ⁊ bersa. b ĩ
angustia ꝯstitutũ regem
angustantur. ac nephas
rapine ag̾e ñ formidant:
obruunt ⁊ ꝓst̾nunt um¬
cunt quoq sennaar re¬
guli meroris. cũ ꝑ iracundiam ⁊ inuidiã

Expanded text:
ra, qui interpretatur malitia vel creatura, et est rex Sodomorum, id equi in vetusta malitia perseverant, more pecudum caecitatem libidinis sequi persuadent. Vincunt et Bersa, id est in angustia constitutum, regem angustantur rerum, ac nefas rapinae agere non formidant, obruunt ac prosternunt. Vincunt et Sennaar reguli maeroris, cum per iracundiam et invidiam
Abbreviated transcription (Latin):
Mystice u̾o ĩ fronte tecti sextũ
sagum dupplicatur cum o̾es
qui sanctam intrant eccłi¬
am ita fide ⁊ satram̃to domi¬
nice passionis iniciantur ut
huius quoq imuitatõe semy

Expanded text:
mystice in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis dominicae passionis initiantur, ut in hujus quoque imitatione
Abbreviated transcription (Latin):
cum cet̾a singillatim bo¬
na dicantur cur homo
c̃ cet̾is hoc dicatur s forte
presciebat eum deus pecca¬
tiuꝵ. nec ĩ ꝑfectione yma¬
ginuis man̾six. qui .n.
singulatatim bonus est.
magis c̃ oĩb. s non conu̾¬
titur. cautimest ergo ut
ordinauit. nt si qua sin¬
gillatim fu̾int delinq̃n¬

Expanded text:
cum singillatim caetera bona dicantur, cur homo cum caeteris hoc dicatur? Sed forte praesciebat Deus eum peccaturum, nec in perfectione imaginis mansurum. Qui enim singillatim bonus est, magis cum omnibus, sed non convertitur. Cautum est ergo ut ordinavit, ut si qua singillatim fuerint delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
gentcus nabaiotha quo oĩs re¬
gio: ab eufrate uisq ad marei
rubre nabathea dr. que ꝑs ara¬
bie est. Nam famlie ip̃oꝵ. op¬
pida. pagia tͥb hoꝵ appellatõe
celebrantur. ab nc uno ex hisbe¬
dar s desento. ⁊ duma alia regi
s extremo capituli iuxta .lix.
legimus. ccͣ fatiem oĩum fra¬
tx suoꝵ habitabat. ueruis ẽ.
ꝙ po suimus. coram õib fr̃ib
stus occubuit .i. ĩ manib filior
suoꝵ mortiuis est. suꝑstitb
ad huc lib̾is. fres .ii: filii appel

Expanded text:
genitus Nabajoth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabathea dicitur, quae pars Arabiae est. Nam familiae ipsorum oppida, pagi et tribus, horum appellatione celebrantur. Ab uno ex his, Cedar in deserto, et Duma alia regio, r. Quod in extremo capituli juxta LXX legimus, « contra faciem omnium fratrum suorum habitabat, » verius est quod posuimus, « coram omnibus fratribus suis occubuit, » id est, in manibus filiorum suorum mortuus est, superstitibus adhuc liberis. Fr
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo aũ sic habetur. Symeon ⁊ leui fr̃es.
uasa iniquitatis arna eoꝵ. ĩ archanum
eoꝵ ne intret aĩa mea. ⁊ ĩ conuentu ip̃oꝵ
ñ desoletur gła mea. quia ĩ furore suo in¬
tͥfec̾unt tx. ⁊ ĩ libidine sua suffod̾unt mu

Expanded text:
 Levi fratres, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt mu
Abbreviated transcription (Latin):
Iere. lix. Rnben primogenitus meus tu fortitu¬
domea ⁊ principium filioꝵ meoꝵ. durus ad
ferendum. ⁊ durus ꝓcacitate ⁊ inuirta. sicut
aqua ñ ebullias. ascendisti .N. lectum pr̃is
tui. tunc uolastistratum: cũ ascendisti. ĩ
hebreo ita. Ruben primogenitus meus. for¬
titudo mea.⁊capitulum. lib̃is meis. Maior
ad portandũ. ⁊ maior robore. effusus esqͣi
aqua. ne adicias. ascendisti cubile pris tui.
⁊ contaminasti stratum ĩ ascensu. ⁊ est sẽ
sus. tu esprimogenitus meus. maior ĩ lib̾is.
⁊ debebas nxͣ ordinem natiuitatis tue he¬
reditateni que primogenitis debetur .i. sa¬
tur. s quia peccasti. ⁊ qͣi aqua
que uasculo non tenetur.no
luptatis effus es impetu pͥci

Expanded text:
is, ait: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et principium filiorum meorum, durus ad ferendum, et durus procacitate et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectum patris tui, tunc violasti stratum cum ascendisti. In est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas juxta ordinem nativitatis tuae, haereditatem, quae primogenitis jure atur. Verum quia peccasti, et quasi aqua libet vasculo non tenetur, luptatis effusus es impetu: idci
Abbreviated transcription (Latin):
minum ⁊ ostendit ei lignũ quo dulcis facta est
eiqua. ⁊ ibi posuit illi deus iusticias ⁊ iuditiũ ubi
t̾ea ꝙ dyeit. ostendit illi lignum deus ⁊ misit il¬
ludĩ aꝙ ⁊ fc̃a ẽ dulcis qͣi nõ posset sine ligno a¬
qͣ facere dulcem deus. aut moyses lignum nes¬
ciret. s si lex scõm lict̾am accipiatur amaraẽ
die ccumcisionis uulnus accipiat ⁊ rigorẽ ferei
teuapatiatur infantia. amaꝵ ẽ .N. pocululegis
obseruantiam. s side ostendit lignũ ꝙ mittatur
t hanc amaritudinem dulcis sit aqualegis ⁊ po
⁊̃ iege ostendens qũo debeat intelligicͥtumcisio.
⁊ dulcedinem intelligentie sp̃ualis. ut popiuᷤᷤ
bibere possit qui ydola reliquit ⁊ ad deum con¬
fugis. si audiat legẽ de sacficiis docentem con
ds lignum ꝙ mittitur ĩ eam ut qui bib̾it nõ
moriatur ñ sentiat amaritudinem. Siqie gͦ
sine ligno uite ⁊ sinc mist̾io crucis sine fide xp̃i
sine intessigentia sp̃ual bib̾it amaritudinem

Expanded text:
ostendit ei lignum, quo dulcis facta est aqua, et ibi posuit Deus illi justitias et judicium; ubi aeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud in aquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum litteram accipiatur, amara est die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum est enim poculum legis, observantiam. Si vero ostendat Deus lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat aqua Legis, poin lege, ostendens quomodo debeat intelligi circumcisio, in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, conDeus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ si audirent uocem dominidei ⁊ mandatat̃
todirent. siam quantum ad priorem popłm
quid eis uoni aut ꝓfectimirmurantib ⁊ cͣc¬
dicentib mandaretur qui paulo post nura¬
bilium dei obliti ad ydola conituntur. dan¬
tur ergo precepta ĩ quib temptentur. unde de¬
di uoũis precepta ⁊ iustificationes bonas ł. q. ñ.

Expanded text:
eos si audirent vocem Domini Dei, et mandata ejus custodirent. Nam quantum ad priorem populum, quid eis boni aut perfecti murmurantibus et contradicentibus mandaretur, qui paulo post, mirabilium Dei obliti, ad idola convertuntur? Dantur ergo praecepta in quibus tententur; unde: Dedi vobis praecepta et justificationes non bonas in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓferrent ap̃ mo¬
ysen bonum ⁊ sp̃ua¬
em intellectum. af¬
frentes ad legem ⁊
indiret eos lex fatiẽs
pot᷑ facere lex sicut in¬
dei dicunt qui infir¬
matur lex ĩ carne .i. ĩ
adduxit lex. scd̾m hoc
rimus ad logẽ possũt
fitia offerri que mͦ
carnalit̾ ñ possurit.
pot̃ lex lepre sp̃uałr
seruari. sccudergo in¬
teligimus sentimuᷤ¬

Expanded text:
um proferrent, apud Moum proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad legem, et audiret eos lex faciens potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id adduxit lex . Secundum hoc rimus ad legem, possunt ficia offerri, quae modo carnaliter non possunt; potest lex leprae spiritualiter servari. Sicut ergo intelligimus, sentimu
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam huilitatis alte¬
iugena instruitur. ne qui
tot archana dei ab ip̃o dis¬
cebat extollertur utd puta¬
ret se humano consilio ñ
eg̾e. p̾figurabatur. ⁊̃ qõdo¬
atna gentisi iudeoꝵ scĩam¬
lege deerant᷑ fideles ex gen¬
tib ꝯplenda suggeretent
⁊ sp̃ualem intellestum ad
legem afferrent. Sctebat
quoq moyses quia bu̾e
populum lex audiretifa
gis q diminutio sugg¬
rente euͣngelio fieret:
satiabitur oculus nisu nͥ
auris auditu. nec nossa¬
ciari possumiis ꝯstd̾ando
que scͥpta sunt quidus
nos edificent qͣntis nos
modis instruant. cũ. h ꝯ¬
diat si quid dicat aus¬
mnnis aliquid sapient̾
aentiib dictum si
aum auctoris nomĩe
ꝓ legem dei tinemuᷤ
conuenit nobis tu
a deo reuelata sunt.
ꝗ si ĩ scĩa legis aliquid
miti hñt consilium
dedignantur inferi¬
laiti nedum gentilis.
ferioris ut principi¬
b daret formani hu¬
militatis ⁊ signaret
yͥmagiiem futire
sacram̃ti. Sciebat
quandoq futurum
ut gentiles bonũ ꝯuli¬

Expanded text:
custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui tot arcana Dei ab ipso Deo discebat, extolleretur, et putaret se humano consilio non egere. Praefigurabatur etiam quod doctrina gentium Judaeorum scilege deerant, fideles ex gentibus complenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Sciebat quoque Moyses quia hunc populum lex audiret, et gis quoque diminutio suggerente Evangelio fieret. satiabitur oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum dicat, sed quid dicatur ausmus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine quia legem Dei tenemus, convenit nobis tuma Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferilaici, nedum gentilis: lium inferioris, ut principibus daret formam humilitatis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consili
Abbreviated transcription (Latin):
Rab̾. ĩ synay una mã¬
sio fuit s int̾ ões maxi¬
ma. ibi .ii. lex accepta
tabnaculum erectum
ibrexodus ⁊ maxima ꝑs
lerutici oes q libri legis
pene consupti sunt᷑

Expanded text:
. In Sina una mansio fuit, sed inter omnes maxima. Ibi enim lex accepta, tabernaculum erectum. Ibi Exodus et maxima pars Levitici omnesque libri legis pene conscripti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
spitio ꝙ moyses ꝓpba do
plenus cui deus fatie ad
fatiem loquebatur consi¬
lium accepit. a iethio ser¬
ro sacerdotis madian ad¬
miratione nimia obsu¬
pesco. audiuit .i. moyse̾
nocem socer sui ⁊ fecroq̃¬
cumq dixit ei. Nõ dyeto
quia deus mͥ lequitis qͥ
agere debeam ab hoĩe cõ

Expanded text:
spicio quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enim Moyses vocem soceri sui, et fecit quaecunque dixit ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur quid ager
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e torpescit. homo aũ
frenare motũ pot̾. tibi
dominationem ratõis
treatordedit tibi pre¬
tepta continentie tã¬
ꝙͣ ĩ bestias infiores lo¬
ra concessit. tenesqd̃

Expanded text:
 torpescit. Homo autefrenare motum potest. Tibi dominationem rationis creator dedit, tibi praecepta continentiae, tanquam in bestias inferiores, lora concessit. Tenes
Abbreviated transcription (Latin):
qua d̾s dr scire que illi pla¬
cent. nescire que displicent.
bat̾. sicut ars recte dr nesci
legit᷑ dixisse. ante aũ ñ logit᷑.
ut intelligamus ñ oĩa esse
scͥpta que c̃ illo d̾s locutusẽ.
s diligentius requrendum

Expanded text:
qua deus dicitur scire quae illi placent, nescire quae displicent, bat — sicut ars recte dicitur nescirlegitur dixisse, ante autem non legitur, ut intellegamus non omnia esse scripta quae cum illo deus locutus est? sed di
Abbreviated transcription (Latin):
cem stecit ⁊ex prefixa senten¬
tia que ẽet eligenda ꝓposuit.
qr sancti predicatores nͥbi flu¬
ta ꝯsiderant. unde colligunt.
am certitudinis assumant.

Expanded text:
tem stetit, et ex praefixa sententia, quae esset eligenda proposuit, quia sancti praedicatores verba fluentia considerant. Unde colligunt am certitudinis assumant.
Abbreviated transcription (Latin):
no tempore mundus ꝑfectus est ⁊ or¬
natus. ĩ quo solent herbe irentes
apparere ⁊ ligna poms honusta. si¬
mul q notandum. ꝙ prima herba¬
rum germina uł arboꝵ genera: de
semine ꝓdierunt. s de t̾raqi ad u¬
nam uissionem conditoris appa¬
rib qr nestita. que sui gen̾is ex
se pomia ꝓdux̾unt. ⁊ semina. opor¬
debat .ii. nt forma reie dei imꝑio pͥ¬
mo ꝑfecta ꝓdiret. quomodo homo
pp̾ quem omina: niuenilietate plaᷤᷤ¬
ducitͥ c̃ mens nra ex sui ꝯsid̾atõe
quid ĩ alteꝵ fatiat colligit. ⁊ recti
oꝑisg̾men parit. hinc quidam sa¬
piens ait. ꝙ tibi ñ ius fieri: alii. n

Expanded text:
verno tempore mundus perfectus est et ornatus, in quo solent herbae virentes apparere, et ligna pomis onusta. Simulque notandum quod non prima herbarum germina vel arborum genera de semine prodierunt, sed de terra: quia ad unam jussionem Conditoris apparibusque vestita, quae sui generis ex se poma produxerunt et semina. Oportebat enim ut forma rerum Dei imperio primo perfecta prodiret: quomodo homo, propter quem omnia, juvenili aetate pladuxit, cum mens nostra ex sui consideratione quod in alterum faciat colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens ait: « Quod tibi non vis fieri, alii n
Abbreviated transcription (Latin):
historia sic est u̾acit̾ factunrut
significaret aliud fatiendum. t̾¬
ra .N. est eccl̃ia. que u̾bi pabulo noᷤ
reficit. ⁊ patrocinii umbraculo cus¬
toditaloquendo pascit. opitulando
ꝓtegit. ut non solum herbam refe¬
stionis ꝓferat: s ⁊ arborem ꝓtecti¬
Moꝵ. t̾cio die quo m̃temsuam
ad ferendos bonoꝵ opeꝵ fructus pͥ¬
parat homo. seꝑata labe aᷤ fluctib
carnalium temptationim. tam¬
ꝙͣ aridam habet t̾ram temptatio¬
nib seꝑatis. ut dr̃e possit. Mente
seriuo legi dei. ⁊ e̾.

Expanded text:
historia, sic est veraciter factum, ut significaret aliud faciendum. Terra enim est Ecclesia, quae verbi pabulo nos reficit, et patrocinii umbraculo custodit: loquendo pascit, opitulando protegit; ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam arborem protectim. Tertio die, quo mentem suam ad serendos bonorum operum fructus praeparat homo: separata labe, ac fluctibus carnalium tentationum, tanquam aridam habet terram tentationibus separatis, ut dicere possit: « Mente servio legi Dei, » e
Abbreviated transcription (Latin):
annos habuisse qͣndo natus
est sem: aut duos ininus ad
.dc. annos qͣndo nenit dilu¬
uium: ant sem habuisse .c.¬
arphaxath. solet .i. sic lequi scͥp¬
tura ñ numꝙͣ ue si modicum su¬
suspitio: qr c̃ natus ẽẽt sem:

Expanded text:
annos quando natus est Sem, aut duo minus ad sexcentos quando venit diluvium, aut Sem habuisse ceArfaxat. Solet enim sic loqui Scriptura nonnunquam, ut etsi modicum sususpicio, quia cum natus esset Sem,
Abbreviated transcription (Latin):
forte aũ sc̃e scriptor historie.
diligentuus boc loco curauit ex¬
plicare. dicendo sem biennio
post diliunum .c. fuisse an¬
noꝵ. qr se menunit annum
natiuitatis eius qͣi negligẽ¬
tius adnotasse. ⁊ e.¬

Expanded text:
forte sacrae scriptor historiae diligentius hoc loco curavit explicare, dicendo Sem biennio post diluvium centum fuisse annorum, quia se meminit annum nativitatis ejus quasi negligentius adnotasse.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur his qui do ad herent
tione numꝙͣ decrestere. semꝑ
accresceres⁊ numꝙͣ corde recẽ¬
dere stabili motu est semper
nenire. ascendunt angelt cre¬
atorem conspitiendo. descen¬
dunt: creaturam illicite se
erigentem examine distric¬
tionis prem̃do. dr̃e ergo descẽ
tendere. ⁊ ꝑ uim intne iisiõis:
eoꝵ ñctib exhibenda iudccia
occultis motib inspirare.

Expanded text:
his qui Deo adhaerent, tione nunquam decrescere, sed semper accrescere, et nunquam corde recedere, stabili motu est semper venire. Ascendunt angeli Creatorem conspiciendo, descendunt creaturam illicite se erigentem examine districtionis premendo. Dicere ergo, « Desctendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare.
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabit uos. asportate nobiscum ossa
mea de loco isto: mor¬
tuus est expletis.c. ⁊
.x. uite sue annis. ⁊

Expanded text:
isitabit vos: asportate vobiscum ossa mea de loco isto: moruus est, expletis centum decem vitae suae annis.
Abbreviated transcription (Latin):
factam creaturam ñ excessisse prefixos in
ꝙ ẽet bonuu intelligimus ĩ benignitate
sp̃c enis. ñ quasi cognitum postꝙͣ factum
ẽẽ. placuisse. s ĩ eadem bonitate placuisse.
ut sit. ⁊ ut maneat᷑

Expanded text:
i quod esset bonum, intelligamus in benignitate spiritus ejus, non quasi cognitum postea quia factum est, placuisse, sed potius in ea bonitate placuisse, ut sit et ut maneat
Abbreviated transcription (Latin):
Iñformem mat̾iam sꝑitalis uitesi¬
cut ĩ se pos̃ existere. ñ conu̾sa ad crea¬
toremĩ quo formatur.t̾ram corpora¬
lem. sine oĩ qualitate que apparet
in mat̾ia formata. ⁊ c̾.¬
lecelum ĩ principio cum t̾ra factum
est: ostendit. hoc .ii. de t̾ra subdit: qd̾
de celo intelligi noluit. hoc .ii. suꝑnis
celum. ꝙ a uolubilitate muidi secre¬
tum ẽ mox ut creatum est. sanctis ã¬
gelis est impletum. quos ĩ principio
cum celo ⁊t̾ra conditos testatur dñs
diendi qui reprehendendo dicunt de¬
um prius creassetenebras ꝙͣ lucem.
quia nullasĩ aqua uł aere fecit te

Expanded text:
informem materiam spiritualis vitae, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur. Terram, corporalem, sine omni qualitate quae apparet in materia formata. Scle coelum in principio cum terra factum est, ostendit. Hoc enim de terra subdit, quod de coelo intelligi noluit. Hoc enim superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis est impletum: quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Domindiendi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqua, vel aere fecit te
Abbreviated transcription (Latin):
fuit que grando dimisat. nͥlq oĩo iuirens relicf¬
est in lignis ⁊ in herbis t̾re. ⁊ incuncta egypto. ꝙ
obrem festinus pheraonocauit moysen ⁊aaron ⁊dixit eis: Petcan
in dñm deum ũrm ⁊ inuos. S nunc dimitte peccatũ mͥ. ⁊̃ hacuice¬
rogate dñm d̃m ur̃m ut auf̾at a me mortem istamꝰ.  gress
q est de ꝯspectu pharaonis ⁊ orauit dñm: qui flare facit uent
ab occidente uehem̃tissimũ. ⁊ arreptam locustam ꝓiecit in mare

Expanded text:
fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relicest in lignis et in herbis terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aaron, et dixit eis: Peccavi in Dominum Deum vestrum, et in vos. Sed nunc dimittite peccatum m Deum vestrum, ut auferat a me mortem istam. Egressus Moyses de conspectu Pharaonis, oravit ad Dominum. Qui flare fecit ventum ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare
Abbreviated transcription (Latin):
quedam ꝑ aaron. quedam uo per
ip̃m dominũ ut cognoscamnuis ĩ qui¬
bdam ꝑ sacͥfitia sacerdotum ⁊ obse¬
trationes pontificum nos ẽẽ purgã¬
dos. quos aaron ꝑsona designat. ĩ
quibdam ꝑ scĩam legis em̃dandoᷤ
ꝙ moysi designat offitiũ. In oiffĩ¬
ciliorib aũ ipus domii uutee
gemus.

Expanded text:
quaedam vero per ipsum Dominum; ut cognoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et obsecrationes pontificum nos esse purgandos, quos Aaron persona designat: in quibusdam per scientiam legis emendandos, quod Mosi designat officium. In difficilioribus autem ipsius Domini virtute egemus.
Abbreviated transcription (Latin):
amatis qͣntum met¬
alli fulgore precelle¬
uere firmitas quia
õium corda electoꝵ¬
endum ignem dilectionis ⁊ ad offerenda
deo uͥtutum lebamina debent preparaiz¬

Expanded text:
amatis quantum metalli fulgore praecellefictae firmitas, quia omnium corda electendum ignem dilectionis, et offerenda Deo virtutum libamina debent praepara
Abbreviated transcription (Latin):
caliginẽ erroris obscurat priusgͥ mens
tunc ad aciem condemplationis ergẽ¬
da. unde cumlex accipitur ppłc ad mõ¬
nua ñ presumat. ubi recte d̾r. Sibesti¬
a montem tetig̾rt lapidabitur. bestia
.n. mondem tetigit tangit cũ mens
rationabilib desidus subdita ad con¬
templatõis alta se erigit. s lapidib ꝑ¬
cutitur quia summa non sustinens su
per pondis ictab necatur. Qui ergocul
re sauciantur. ac deinde perpendant si

Expanded text:
caliginem erroris obscurat? Prius igitur mens tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monmia non praesumat. Ubi recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur . Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplatercutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culre sauciantur, ac deinde perpendant, si
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜt. ⁊c̾. S reuocata est manus in si¬
num ⁊ reu̾sã ad colorem suũ. Sic
plebs indaica aliena a sinũ foras ĩ¬
munda remansit. s reuocata redib̾
ad pristinum colorem c̃ agnouerit

Expanded text:
tc. Sed revocata est manus in sinum, et reversa est ad colorem suum: sic plebs Judaica, alienata a sinu Dei, foras immunda remansit; sed revocata, redibit ad pristinum colorem, cum agnoverit
Abbreviated transcription (Latin):
potestate diuinita¬
tis sue apparebit
ut iani serpens urga sit
qr in t̾ra homo despectꝰ¬
est de colo ueniens suꝑ
angelos uidebitur deu̾s.

Expanded text:
ate suae divinittis apparebit, ut etiam serpens virga sit: qui in terra homo despectest, de coelo veniens, angelos videbitur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
maior ⁊ clarior noticia ꝯꝑatur.
ñ ip̃a ꝑ se expetenda. s intenti¬
oni bonor qua geni huranoꝯ¬
um hr̃e bonũ ab bis qui foris sunt. quili¬
⁊ odõrem bone opinionis. nec ad hanc

Expanded text:
major et clarior notitia comparatur; non ipsam per sese expetendam, sed intentioni bonorum, qua generi humanoum habere bonum ab eis qui foris sunt : qui liet odorem bonae opinionis. Nec ad istam
Abbreviated transcription (Latin):
lo auro est ut munditiã
cordis ur corporis ĩ qua
recondere uł gestare debe¬
mus ostenderet. uł̾ auro
mini ĩ fronte sacerdos por¬

Expanded text:
lo factum, ut munditiam cordis sive corporis, in qua recondere vel gestare debeamus, ostenderet, vel certe auro in fronte sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
renda institutio diuina ĩ
habitu pontificis figura¬
uit. ⁊ uerbis manifeste do¬
cuit. ꝓdolor aũ quidam
donaria accipiunt uno e¬
rigunt ⁊ iniquitates ppłi
non asportant. nec casti¬
gant. cum ob hoc solum
debeant sumere carnali¬
a quia ministrant sp̃u¬
alia. s quia ꝓ subditis po¬
t̃ efficacit᷑ laborare. pre¬
dicare.⁊ domino supplica¬
re cruus auimus diuini
nominis memoria sꝑ ẽ¬

Expanded text:
renda institutio divina in habitu pontificis figuravit et verbis manifeste docuit. Proh dolor! autem, quidam donaria accipiunt, imo exigunt, et iniquitates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant sumere carnalia, quia ministrant spiritualia. Sed quia pro subditis potest efficaciter laborare, praedicare, et Domino supplicare cujus animus divini nominis memoria sem
Abbreviated transcription (Latin):
lia batuelis sum filii nachor quem peꝑit illu
melcha. Euspendi itaq inaures ad ornandã
fatiem eius.⁊ armillas posui in manib eiꝰ
ꝓnus q adoraui dism. benedicens dño me deo
dm̃i mei abrabam. qui ꝑduxit me recto itin̾e

Expanded text:
lia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui in manibus ejus. Pronusque adoravi Dominum, benedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto iti
Abbreviated transcription (Latin):
Pot̾ ꝑ laban munduis ex¬
pͥrimi qui cum furore ia¬
cob sequitur. quia electes
qui sunt m̃bra xp̃i oppri¬
mere conatur. filiam mũ¬
di .ł. diaboli. tacob abstulit:

Expanded text:
Potest per Laban mundus exprimi: qui cum furore Jacob sequitur, quia electos, qui sunt membra Christi, opprimere conatur. Filiam mundi vel diaboli Jacob abstulit,
Abbreviated transcription (Latin):
ncampo. In hebreo legi¬
tur. egressus est ysaac ut
nata iam uesꝑa. ubi sig¬
fuerat: ad meditandum¬
Relecta ñornatur
auro batuelis quia
ñ sunt digna orna¬
menta barbari ur
ꝑici. de domo abrali
accipit ornament
qr pacĩa de domo sa¬
pientie ornaturap
ero abrahe suscipit
mnaures .i. aurea ĩ
autib u̾ba. ⁊ brachi¬
lia .i. aurea ĩ mani¬
ta. quib figurant᷑
diu̾sa iͥtutum gen̾a¬

Expanded text:
campo. In Hebraeo legigressus est Isaac, ut pera; » ubi scampo. In Hebraeo legqueretur in agrum, incliRebecca non ornatur auro Bathuelis, quia non sunt digna ornamenta barbari et imperiti. De domo Abrahae accipit ornamenta, quia patientia de domo sapientiae ornatur; a puero Abrahae suscipit inaures, id est, aurea in auribus verba; et brachilia, id est, aurea in maninta; quibus figurantur diversa virtutum gen
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis sum¬
uidetur hic fu¬
it. duo erant
uncini supra ĩ duob suꝑ hum̾alis angłis
poĩti. ⁊ duo cͣc anuli ĩ duob rationalis ã¬
gulis sursum. e quib pendebant due ca¬
thene auree que ĩ tempore induendi in¬
serebantur uncinis qui ĩ suꝑhumalis ã¬
głis eminebant. ut ĩ sequentib apercius
scͥptum est. ut suꝑhumerale ⁊ rationale:
mutuo necterentur. quoꝵ supior ꝯnexio:¬
huc usq descͥpta ẽ. Sequitur aũ de ĩ¬
feriori que erat subtus ascellas scͥp¬
tura ita subitiens. faties ⁊ duos a¬
nulos aureos quos pones ĩ sũmi¬
tatib rationalis ⁊ ĩ horis que e re¬
gione sunt suꝑhum̾alis ñ sig̃cat

Expanded text:
rationali videtur, hic fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior hucusque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellas, Scriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos quos pones in summitatibus rationalis, et in oris quae e regio
Abbreviated transcription (Latin):
tute hanc temꝑat: qui se sb̾
eus nutib refrenat. eius
q pondera leuigat: qui no¬
Sic nos temptant carnis il¬
lecebre. ⁊ suceuciũt uestem
carneam. s uir castus ma¬
uult oĩa iuncula dirumꝑe:

Expanded text:
tute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat, eique sibi pondera levigat, qui Sic nos tentant carnis illecebrae, et succutiunt vestem carneam: sed vir castus mavult omnia vincula dirumpe
Abbreviated transcription (Latin):
illicite doctrine. synagoge manu. ueste cor¬
poris apprehensus came se exuit. ⁊ liber ĩ ce
lum ascendit. calũpniata est metͥe. ubi
tenere ñ potuit: dicens: ꝙ templum dñi¬
blasphemaret. ⁊ legis transgressor ẽẽt. illũ

Expanded text:
lterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit mortali, et lum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi tenere non potuit, dicens, eo quodblasphemare
Abbreviated transcription (Latin):
conglutanantur ligna intriniet᷑
⁊ extemsecus. ut ex ꝯpage unitatis:
sig̾cetur tolerantia caritatis. ne cõ¬
⁊ tuolentissimum gluten. ⁊ sig̃c̃
dilectionis feruorem. uimagnitu¬
disad tenendam societatem oĩa¬
titudinem ⁊ dectes ad attitudinẽ:
hũani corporis iustar ostendit. ĩ
quo xp̃c apparuit. corporis longi¬
tudo a u̾tice usq ad uestigium:

Expanded text:
glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus: ut in conpage unitatis significetur tolerantia caritatis, ne scanet violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem, magna fortitudine ad tenendam societatem spirititudinem suam, et decies ad altitudinem suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit: corporis enim longitudo a vertice usque ad vestigium,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totus ut pellis hyspidus. deinde exit iacob tenẽs
lutus. pec̃ti ⁊ nequitie squalore circumdatus cuius
nunor plantam tenuit: qr maioreni populum

Expanded text:
et totus ut pellis hispidus: deinde exit Jacob tenens plutus, peccati et nequitiae squalore circumdatus: cujus minor plantam tenuit, quia majorem populum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcorde pauli celestis doctai¬
ne iam prefiagebat eleqͥ¬
um dum eẽt eruditus i le¬
ge: s qr subiectus ñ erat
intra saccum erat sciphꝰ
doctrina intra legem. in¬
cna intra modium. Mis¬
sus tamen auanias. ma¬
num imposuit. marsu¬
pium soluit. ⁊ argentũ
resplenduit. ⁊ decidentib
soluto sacco .i. depoito le¬
gis uelamine adeptus est
gre libertatem.⁊ reuelata
facte sermonis eungeliũ
predicat

Expanded text:
auli coelestis doctrinae jam praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat Deo, intra saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias manum imposuit, marsupium solvit, et argentum resplenduit, et decidentibus soluto sacco, id est deposito legis velamine, adeptus est gratiae libertatem, et revelata facie sermonis Evangelium praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
cbͥosi hoc testimoniũ adhi¬
bere sibi ĩ patͦciniũ: ꝓp
ioseph qui ualde sapiens
Umdatur. s hoc uͥbum pro
saturitate ponitur ĩ scrip
lande benedictionis hic po¬
situm est.⁊ domum dei cõ¬
memoratur: apparet hꝰ¬
mͦi ebrietatem saturitatẽ
q sig̃care. Nam ita ine¬
bari ut inebriantur ebͥ¬
osi nec ip̃i t̾re ittile est. q̃m
maiore humore ꝙͣ suffic̃.
cortumpitur. sicut uita
ebriosi qui s sacietate se
replet: s m̾git᷑ diluiuo.

Expanded text:
osi hoc testimonium adhibere sibi in patrocinium propter Joseph, qui valde sapiens commendatur. Sed hoc verbum pro saturitate ponitur in Scriptlaude benedictionis hoc positum est, et donum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quam sufficit, corrumpitur; sicut vita ebriosi, qui non satietate se replet, sed mergit diluvio.
Abbreviated transcription (Latin):
buais. lutos q succide. Noli adora¬
re deũ alienũ dñs zelotes nomẽ
eius d̾s est emulator. Ne meas
pactum cũ hoĩb illaꝵ regionum
nec cũ fornicati fi̾unt cũ diis su¬
is ⁊ adoraiunt simulacra eoꝵ uo
cet te quispiam ut comedas de
ĩmolatis. ne uxorem de filiabus
coꝵ accipias filiis tuis ne posteͣs¬
ip̃e fu̾unt fornicate fornicari fatiant filios
tuos ĩ deos suos. Scos ꝯflatiles non faties tͥ.¬

Expanded text:
uas lucosque succide. noli adorare deum alienum. dominus zelotes nomen eius, deus est aemulator. ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum, ne cum fornicati fuerint cum diis suis et adorauerint simulacra eorum, nocet te quispiam, ut comedas de immolatis. nec uxorem de filiabus eorum accipias filiis tuis, ne postquipsae fuerint fornicatae, fornicari faciant et filios tuos in deos suos. deos conflatiles non facies t
Abbreviated transcription (Latin):
IS. uenit dominus ad ton¬
dendas oues .i. peccis ex ho¬
nerandas. de quib dicit᷑.
dentes tui sicut grex ton¬
sax. thamar habitũ mu¬
tat nam ⁊ ꝯmutans int̾¬
pretatur. mutat h̃ĩtum.
⁊ nom̃. ⁊ fid de synagoga
eccłia. s nom̃ amaritu¬
dinis manet. ñ ĩ qua fel
donuno ministrait s
ĩ qua petrus amare fle¬
uit. Nam⁊ uidas ꝯfessio
dicitur. confessioni .ii. a¬
maritudo misceatur. ut
oportebat᷑ .i. xp̃m pati ⁊¬
resurgere. ⁊predicarz ĩno¬
mine eius penitentiam
remissionem peccatoꝵ ꝑ
c̃es gentes. habitus quo¬
q meretͥcisꝰ fessio pec̾cor
est. thamar quippe eccliã
de gentib uocatam sig̃c.
sedens csi hoc habitu adi
fons. quia currebat ueld̾
c̾iuis ad fontes aquax ꝑ
uenire ad sem̃ abrahe. i¬
lo ñ agnoscente fecunda¬
tur. secundum illud. po¬

Expanded text:
. Venit Dominus ad oves tondendas, id est peccatis exonerandas, de quibus dicitur: « Dentes tui sicut greges tonsarum. » Thamar habitum mutat: nam et commutans interpretatur; mutat habitum et nomen, ut sit de Synagoga Ecclesia. Sed nomen amaritudinis manet: non in qua fel Domino ministravit, sed in qua Petrus amare flevit. Nam et Judas Confessio dicitur, Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut Oportebat enim pati resurgere, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes. Habitus quoque meretricis confessio peccatorum est: Thamar quippe Ecclesiam de gentibus vocatam significat; sedens cum hoc habitu ad pfons: quia currebat velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae. Illo non cognoscente fecundatur, secundum illud P
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. studiose semꝑ ad cordis sec̾¬
ta ꝯfugiunt ibi q cogitatõis ĩtime¬
cacumen ascendunt. ⁊ legem quasi
ĩ monte ꝑcipiunt. dũ postpoitis tu¬
multib actionum tp̃ralium ĩ contẽ

Expanded text:
guntur, studiose semper ad cordis secrefugiunt, ibique cogitationis inticacumen ascendunt, et legem quasi  percipiunt, dum postpositis tmultibus actionu