comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itumen in iudee lacu alfatide emer¬
git: cuius glebas suꝑnatantes naute sca
phis appropinquantes colligunt: In syria
aũ limus est passim a t̾ra exestuans Spis-¬
santur autem utraq et densitate coeunt.
et utraq greci spissam affalton appellat̃:
aqua neque ferro rumpitur nisi solis mu¬
liebribus inquinamentis. utilis ad com¬
dis: Est aũ salfugo t̾re efficitur q heme
Ex aqua et limo et ȩstuus solibis matu.¬
ratur cuius speties due sunt. liquidum
et spissum. Salem quidam dictum pu¬
ignem dum sit igneum. s naturam
sequitur. quia ignis et aqua semꝑ ĩt̃ se
inimica sunt: Alii salem a salo ⁊ sole uo¬
catum existimant : Nam aquis maris
sponte gignit᷑. Spuma in extremis
ltoribus uel scopulis derelicta. et sole
decocta: Sunt et lacus et flumina et
putei. equibus hauritur. Phinc in sali.¬
nis ingestus sole siccatur .s. ⁊ flumina den-¬
santur in sale amne relicto sub gelu flu-¬
ente: Alibi quoq detractus harenis col¬

Expanded text:
itumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci pissasphalton appellant; , et neque aqua nec ferro rumpitur: nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad comdis: est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum puignem, dum sit igneum: sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam ex aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis littoribus vel scopulis derelicta et sole decocta: sunt et lacus, et flumina, et putei, e quibus hauritur, dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis col
Abbreviated transcription (Latin):
Ithimologia est origo uocabulorum cumuis uerbi uel nominis perinter pr&a¬
itionem collegur. Hanc aristotde symbolon cicero ad notationem nomin auit
quia nomina & uerba rerum nota facit exemploposito ut puta flumen qui a
fluendo creuit a fluendo dictũ cuius cognitio saepe u sum necessarium hab& in in¬
terpra&atione sua : Na dumuideris unde ortum est nncitius uimeius intellegis

Expanded text:
tymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis
Abbreviated transcription (Latin):
tiout est crescitamor nũmi quantũ ipsa pecunia crescit : Paro nomasia est in significatio¬
ne diuersa dictio pene ipsa ut illud abire a nobire te conuenit id est ex sulem fieri anmori

Expanded text:
 Crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crescit. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te convenit?' id est exulem fieri, an mori
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. qd̃ muni est factũ. Cors
uocata uel quod arcet cuncta que
iectu suo extraneos.⁊ adire prom Ixi¬
b. Uallũ est qd̾ mole t̾re erigitur.
ut custodia p̃tendat᷑: Dictũ aũ ual¬
lũ a uallis Nã ualli fustes sunt quib ual¬
lũ munit᷑. ⁊ ualli dicti quod sigant᷑ et
uellant᷑. Int̾ualla sunt int̾ capata ualloꝵ¬
spacia .i. stipitũ. quib uallum fit Uñ
Agger est cuiꝰlibet rei aceruacio. unde fos¬
se aut ualles possunt repleri. Agger pro¬
prie dicit᷑ tra aggesta que ualla facto propiꝰ
ponit᷑ .s abusiue et muroᷤᷤ ⁊ munim̃ta
omnia aggerẽ licimꝰ. Macerie sunt parie.¬
tes longe quib: umnee alique claudunt᷑.¬
Liongum enim greci macron dicunt: far¬
matũ siue formatiũ in africa et in hispa.¬
unt᷑ ueriꝰ quã instruunt᷑. Eiis clurat̃
incorrupti uentis ignib omniq cemẽo
fortiores Sepes munim̃ta satorũ sunt.
unde et appellate: Caulas munim̃ta
cant animalium receptacula¬
. de len

Expanded text:
dictum quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae iectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; undeAgger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibuLongum enim Greci macron dicunt. Camatum, sive formacium, in Africa et Hispauntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimentacant animalium receptacula. De ten
Abbreviated transcription (Latin):
quedã et utilitatis et decoris. ut sensin
facie. et in corpore manꝰ ac pedes. quorũ
m̃brorũ et utilitas magna ÷ et specieᷤ
decentissima.: Quedam tantum de¬
coris. ut mãmille in uiris. et utroq
sexii unbilicꝰ. Quedã discrecionis. ut
in uiris genitalia m̃bra. Barba ꝓlixa.
pectus amplũImulierib leuesge¬
ne. et angustum pectꝰ. Ad concipi.¬
endos aũ et pͦrtandos fȩtꝰ renes et
ad partes attinet corporis ex parte

Expanded text:
quaedam, et utilitatis, et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus, ac pedes, quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. 147. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus, ad concipiendos autem et portandos fetus renes, etet ad partes attinet corporis, ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
nitas sit & unus dñs dr̃ sit fides ap̃ grecos d&rinitate hoc modo estuna usia
acsicat unanatura Autuna essentia : Tres syposto sis quod resonat in la¬
tinum ł tres ꝑsonas ł iii. substantias namlatinitas ꝓprie nondt̃ dedõnisi essen¬
tiam substantia muero nomꝓprie. dici sedabus siue quõuere substantia apud gre¬
cosp̃sona intellegitur nonnatur a :
Itantur. Abeo quod dnĩ uoluntatẽ populis nuntiant : CCNgelorum. Autemuo¬
cabulum officinomen est nonnature. semꝑenim sp̃s sunt sed cummittuntur
uocatur Augeli quibus ideo pictorũ licentia pinnas faciunt utcelerem eorum
iucuncta discur sum significent sicut iuxta fabulas poetãr uenti pennas habe¬
re dicuntur ꝓpt uelocitatẽ scilic&. Vnde & criptura sac radt̃ qui ambulat suꝑ¬

Expanded text:
nitas sit, et unus Dominus Deus sit. Fides apud Graecos de Trinitate hoc modo est: una οὐσία, ac si dicat una natura aut una essentia: tres ὑποστάσεις, quod resonat in Latinum vel tres personas vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo nisi essentiam; substantiam vero non proprie dicit, sed abusive; quoniam vere substantia apud Graecos persona intellegitur, non natura. tantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntiant. Angelorum autem vocabulum officii nomen est, non naturae. Semper enim spiritus sunt, sed cum mittuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum licentia pinnas faciunt, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et iuxta fabulas poetarum venti pinnas habere dicuntur, propter velocitatem scilicet. Unde et Scriptura sacra dicitPs
Abbreviated transcription (Latin):
rubin. & seraphin quorum officiorum. uocabula curita dieta sint interpra&cendo. ex sequi¬
tur : Angeliuo cantur ꝓp̃t̃ quod de caelis Adonuntiandum hominibus mittuntur Angelur
enimgece latine nuntius dicitur: Archangeligreca lingua summinunti inter p̃tantur qui
enim parua uel minimi Adnuntiant angeli quiuero summa archangeli. nuncupantur
ANgelidieti & quod primatũ teneant᷑ inter angelosenim grece. lcetine princeps. inter p̃tatur sunt

Expanded text:
rubim et seraphim: quorum officiorum vocabula, cur ita dicta sint interpretando exsequemur. 5. Angeli vocantur, propter quod de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur; angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. 6. Archangeli Graeca linguenim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur, archangeli dicti, quod primatum teneant inter angelos; ἀρχὸς enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dealio adeosolur appellatur Ingenitus filiur solus depatre estnatus ideo solus dicitur geni¬
tus : sp̃s sc̃s solur depatre & filio ꝓcedit ideo solus amborum nuncupatur sp̃s
N hactrinitate Alia appellatiua nomina Alia ꝓpria st̃: ꝓpria sunt esentialia ut ds̃
dñs omni potens in mutabilis in mostalis : & inde ꝓpria. quia ipsam substantiam signifi¬
uedicitur quia este filiur. sicut & filius relatiue dicitur quia ẽei pater sic & sp̃s
seinuicem roferuntur Nonipsa substantia quia unum sunt ꝓinde trinitas in re¬
latiuir ꝑsonarum nominibus dietas non riplicatur sed in singularite est ꝗsi
triplicatur deorum inducimur plur alitatem. Nomen autẽ deorum in angelis & in

Expanded text:
de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genide alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genitus. Spiritus sanctus solus de Patre et Filio procedit; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essentialia, ut Deus, Dominus, Omnipotens, Inmutabilis, Inmortalis. Et inde propria, quia ipsam substantiam signifive dicitur, quia est ei filius: sic et Filius relative dicitur, quia est ei pater: sic et Spiquod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia qua unum sunt. Proinde Trinitas in relativis personarum nominibus est; deitas non triplicatur, sed in singularitate est; quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. Nomen autem deorum in angelis et sa
Abbreviated transcription (Latin):
mante &oicente siquis sitit ueniat adme &bibat qui creditinme flumina a quae
uiuae fluent deuentre eiur euangelista aut̃ exposuit undedicer & sequutus et¬
cramenti uis sibilis est Aqua s prscĩ inuissibilis ẽ istccabluit corpur & significat quod fit
hanne testante a postolo quia sicut oleumnaturali pondere omniliquore suꝑ fer¬
tur itain principio suꝑferebatur sp̃r scs̃ a quis unde& dñr oleo exultationirhoc
cesse habetis ut aliquis doceat uos sed sicut unctio eiur doc& d eomnire ipseenim sp̃r scr̃
ut memoria intelle tentia & uoluntas in quibus menr hab& in sequandam imaginem¬
I diuinȩ triuitatis namdum .ii. sint unum sunt quia & singula in semanent &omnia
rum propri&atẽ namalius pator Aliur filius aliur spr sc̃s : sed alius quidem nona liuo
quia pariter simplex pariterq in commutabile bonum & coernum: pater solus non est

Expanded text:
mante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Qui credit in me, flumina aquae mante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Evangelista autem exposuit undecramenti visibilis est. Aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fit hanne testante apostolo, quia sicut oleum naturali pondere superfertur omni liquori, ita in principio superferebatur Spiritus sanctus aquis. Unde et Dominus oleo exultationis, hoc cesse non habetis ut aliquis doceat vos: sed sicut unctio eius docet vos de omni re.' Ipse est enim Sput memoria, intellegentia et voluntas, in quibus mens habet in se quandam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent et omnia rum proprietatem. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus: sed alius quidem non aliud, quia pariter simplex pariterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃r aparsi onedñi nĩ : iibũ xp̃i deo autẽ digiturdidicitur ut our operatoriae unitur cumpa¬
tre & filio signific&ur unde & paulus Ait. Haeo autẽ omnia operatur unur atq: idem sps
diuidens singulis ꝓut uult sicut enim ꝑbaptismum in xp̃omorimur &rena smur ita spũ signa¬
mur quo d estdigi turdĩ & spiritale signaculum sp̃s scr̃ ideir cõin columbe speciemuenir sescri¬
bitur ut naturã eius ꝑ auem simplicitatis & in nocentiae decarar &ur Vnd e& dñr estoteinquid
semplicor sicut columba haecenim Auis corporaliter ipsofellecar& habenstantũ in nocen
rum linguarum gratiama postolirdedit uti donei efficerentur fidelium eruditione popu
diuisur sed mansis se .i. singulis totus sicut uereignibus mos ost hancenim hab& natu ramignis
Accensus ut quantia deum quantia derimen porporor splendoris Aspexerint Tantũ
uisum suae lucis in ꝑtiat Tantis ministerium suimuneris tribuat & ipsenibilominus

Expanded text:
stri Jesu Christi. Ideo autem digitus Dei dicitur, ut ejus operatoria virtus cum Patre et Filio significetur. Unde et Paulus ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut autem per baptismum in mur, qui est Digitus Dei et spirituale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in Columbae specie venisse scribitur, ut natura ejus per avem simplicitatis et innocentiae declaretur. Unde, et Dominus: Estote, inquit, simplices sicut columbae . Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentrum linguarum gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditioni populdivisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fere ignibus mos est. 310 26. Hanc enim naturam habet ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis minis
Abbreviated transcription (Latin):
tus infine temporũ humiliter in carnenasci & mori &iudicium nouis simum ipse
suscipere ł quia quic quid agimus ad illum referimus &cum ad illum ꝑuenerimus ultra
quod quaramus nonbabemus: Ordiest quia uerbum eius ẽ sicut enim ꝓ uerbis quae
ꝑ linguam fiunt sie pedm̃r illa & illclingua itccꝓ di uerbo osponitur ꝗ mos est utore
uerba formentur: Uerbum autẽ id eo dr̃ quia ꝑeum pater omnia condidit si¬
tutumq similitudinẽ patris in se imaginematq: in mensam magnitudinem designa uit:
Manurdi c̃ quia omnio ꝑipsun facta sunt hinc& dextera. ꝑꝑeffectũ operum totius
creaturae. quae ꝑipsum formata est. Prachium quia ab ipso omnia continentur:
ꝑꝑ quo dmnanifestat: Lumenquia in luminat : Lux quia adueritatt̃ contem plcenda
cordi oculor reserat : Sol qin luminatu onines : Oriens qui aluminis fons & in¬

Expanded text:
tus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse tus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, situtumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designavit. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera propter effectum opercreaturae, quae per ipsum formata est. 19. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et in
Abbreviated transcription (Latin):
tus dr̃ siue quia pater cum genuit sinematre
tre intemporae: Vnigenitus autẽ uocatur
quia sine fratribus primo genitus saecundum susceptionem hominis inqua ꝑ ad optionem gra¬
tiae fratres haber edignatus est quibus ess& primogenitus : Homo usion patriabuni¬
utrumq igitur coniunctũ sonat una substantia h enimuocatur homo usion. quod
est ego &pater unumsumus hocẽ eius demcum patre substantiae quod nomen & siscrip¬
tum in sc̃ĩs litteris noninueniatus in asertione tamentotius trinitatis defenditur
quiadatur ratio uide rectedici ostendatur sicut & paterinillir li̵nusquã in geni¬
tuslegitur sed tamen dicendus eẽ atq credendus nondubitatur. Homo eusion si¬
milis substantiae quia qualis dr̃ talis est & imago eius in uirsibilir ds̃ & imago inuis¬
sibilis : Principium eo abipsosint omnia & quia ante cum nihil finis ł ꝗ digna¬

Expanded text:
Pater eum genuit sine matre tre in tempore. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus, secundum susceptionem hominis, in qua per adoptionis gratiam fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. Homousion Patri ab uniUtrumque igitur coniunctum sonat una substantia. Hoc enim vocatur Homousion, quod estIoann. 10, 30: 'Ego et Pater unum sumus,' hoc est, eiusdem cum Patre substantiae. Quod nomen etsi scriptum in sanctis litteris non inveniatur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia digna
Abbreviated transcription (Latin):
pha seqr̃ uergibi: ex una aut̃ longa .ii. breuer fiunt ex duabur aũt breuibur longa
numquã fit findienim solida posunt solidari scissa non possunt. Figura est cuius

Expanded text:
pham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
rnam̃ta corti sunt. oua. meta. obolis¬
cus. carcer: Qua honori pollucis et
castons ascribunt. qui illos ouo editos
credendo de cigno ioue non erubescunt.
singunt autẽ cirtensia romani ad causas
mundi referre. ut sub hac specie suꝑ-¬
appellatione proprie t̾minum
et sinem mundi designari uolunt:

Expanded text:
rnamenta circi sunt ova, meta, obeliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris ascribunt, qui illos ovo editos credendo de Cigno et Iove non erubescunt. Fingunt autem circensia Romani ad causas mundi referri, ut sub hac specie supeappellatione, proprie terminum ac finem mundi designari volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit mens adlo quendũ. Omnis enĩeloquutio conceptae reimentis int̃ pr esti hanc
aristoderuit in reruex psione & faciendis ser monib: peritis simnis perier menia n nominat
quã int̃p̃tatione nos appellamus scilic& goente conceptas platis ser monibus int̃ ptãt

Expanded text:
ceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpret
Abbreviated transcription (Latin):
mine. ut uenti flatus adire non¬
possit. et ad p̃bendum lumen facile ubic̃q
circumferatur : liucubrum uocatum qd
luceat in umbra: Est enim modicus ig¬
nis qui solet ex tenui stupa ceraq for¬
mari: Pira est que in modum are ex
lignis construi solet. ut ardeat: piro
enĩ ignis dicitur: S pira est ipsa liꝗ.¬
norum congeries cum nundũ ardet.
Nogus est cum ardere ceperit: Sustũ
uero iam exustum uocatur farum
turris est maxima. quam greci ac
latini in cõmune ex ipsius rei usu
farum appellauerunt. eo quod flãma-¬
rum indicio longe uideatura naui¬

Expanded text:
mine ut venti flatus adire nonmine ut venti flatus adire nonpossit, et ad praebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum quod luceat in umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est ipsa lignorum congeries quum nondum ardet; rogus est, quum ardere coeperit; bustum vero iam exustum vocatur. Farum turris est maxima, quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navi
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩreus ꝑ diriuationem a cera nom̃
habet. ex qua formatur. de quo qͥ
dam: Hic tibi nocturnos p̃stabo cereꝰ
ignes Subducta luce altera lux
tibi sum: liacunaria pendentia
lumina quasi lucaria. idest inaere
lucentia: funalia dicuntur. que
intra ceram sunt. dicta a sunibus. qͦs
ante usum papiri cera arcumdatoᷤᷤ
habuere maiores. unde et sunera
dicuntur. funalia autẽ grea sco¬
lares dicunt. quod sĩt̃ scolicȩ. hoc est
mortis. Nos romanis sunes et funa-¬
lia nominabant. fsunalia cande la¬
bra aput ueteres excantesstimulos
habuerunt abuncos. quibus funicu¬
li cera uel cuiuscemodi alimento
luminis obliti sigebantur Idem i¬
taq et stimuli p̾acuti sunalia di¬
cebantur: Liampas flãma est in
uertiae lucens dicta quod lamben¬
tis motum ostendere uideatur: fax
dicta. quod focos faciat. cuus climi¬
nutuiũ facula laterna inde uoca.¬
ta. quad uicem interius habeat dau¬
sam: sit enĩ ex uitro clauso intꝰ lu¬

Expanded text:
Cereus per derivationem a cera nomen Cereus per derivationem a cera nomen habet ex qua formatur. De quo quidamMart. 14, 42: Hic tibi nocturnos praestabo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus lu
Abbreviated transcription (Latin):
et in eo mittunt debitum publi¬
cum. quod redditur regibus: fiscus
autẽ primȩ positionis est. diriua¬
tuum fiscina. diminutiuũ fiscel¬
la: Canistrum scissis cannis texit᷑.
unde et nuncupatum. alii grecũ
asserunt Cistella. a costis ex canna
uel ligno quibus contexitur no¬
minata: Cophinus est uas ex
uirgultis aptum mundare st̃co¬
ra. et t̾ram portare: de quo ait
psalmista pro israel: Manus eius
in cophino seruierunt: dictus
autẽ cophinus. quasi couus. quasi
lendo et ligna antiqui ap¬
pellauerunt focum. fas
enim grece latine ignis est. un¬
de et uxtͣa philosophos quosdã
cuncta procreantur. et reuera
sine calore nichil nascitur. ut de septẽtꝰ
gignit: Sarra autẽ focos ait dictos
quod foueant ignes: Nam ignis ip¬
sa flãma est: Quidquid autẽ ignẽ
fouet focus uocatur seu ara sit. siue
quid aliud in quo ignis fouetur.
liucerna alicinio dicta est unde
pinguem nebulam mouere lucernȩ
candela forum. quod aandelam ferat.

Expanded text:
et in eo mittunt debitum publiet in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem primae positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fissis cannis contexitur, unde et nuncupatum: alii Graecum adserunt. Cistella a costis ex canna vel ligno, quibus contexitur, nominata. virgultis contextum aptum mundare stercora, et terram portare, de quo dicit Psalmista pro Israel: Manus ejus in cophino servierunt . Dictus autem cophinus, quasi covus vel quasi lendo et ligna antiqui appellaverunt focum: φῶς enim Graece, Latine ignis est, unde et iuxta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo ut de septgignit. Varro autem focos ait dictos quod foveant ignes; nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud in quo ignis fovetur. Lucerna a lychno dicta est; undepinguem nebulam vomuere lucernae. candelaforum, quod candelam ferat.
Abbreviated transcription (Latin):
artha est. ubi colliguntur
intemplo ea que ad indigentiũ¬
curam pauperum mittuntur.
Compositum est autẽ nomen de
lingua ꝑsarum et greca Gaza enĩ
lingua ꝑsarum tessaurum. filaci¬
on grece custodia interp̃tatur.
Archa dicta. qd̃ arceat uisum
atq prohibeat. hinc et arciuũ.
archam dicimus. lioculus ad
aliquid ponendum in terra
factus locus seu ad uestes uel
pecuniam custodiendam. un¬
de et ꝑdiminutionẽ dicit᷑.
Moticia. qͣsi  modicia unde et mo¬
dicum .⁊. pro.d. sicut solent itali di¬
cere. hozie pro hodie: Serinia: Sac-¬
cus a sago dictus. quod eo consuto ef¬
siciatur quasi sagus: Marsupium. sac¬
culus nũmorum. quem greci mar-¬
sippa appellant: Quedam enĩ greca
nomina in latinum paulo inflec-¬
tuntur ꝑꝑ romanum eloquium:
Si tarc hie nautarum sunt ab eo
quod sute sunt . Inuolucrum dic-¬
tum. quod aliquid in se teneat in¬
uolutum: fisctis sacculus est publi¬
cus. unde et fiscellȩ. et fiscine di¬
cuntur: hunc habent exactores.

Expanded text:
arca est ubi colliguntur in templo ea quae ad indigentiam pauperum mittuntur. Compositum est autem nomen de lingua Persa et Graeca; gaza enim lingua Persarum thesaurum, φυλάκιον Graece custodia interpretatur. Arca dicta quod arceat visum atque prohibeat. Hinc et arcivum, arcam dicimus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et modicum; Z pro D, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. Scrinia. Saccus a sago dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsuppium sacculus nummorum, quem Graeci μαρσίπιον appellant. Quaedam enim Graeca nomina in Latinum paulo inflectuntur propter Romanum eloquium. Sitarciae nautarum sunt, ab eo quod sutae sunt. Involucrum dictum quod aliquid in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscellae et fiscinae dicuntur: hunc habent exactores,
Abbreviated transcription (Latin):
aqueariorum pugna erat fugientes in
ludo homines miecto laqueo impeditoᷤ
consecutosq prostrare amictos umbone pel-¬
liceo
eletum pugna erat. ut ultro atroq tela
obiectarent Erat enim eorum uaria
pugna. et spectantib gͣtior quam reliqua
Ueleces aũ nuncupatoᷤ. siue a uolatione
siue a ciuitate erruscorum. que ueleteᷤᷤ
uocabat᷑. De ferali certamine.
erarum pugna est. emissas bestias uiue¬
nes excipere. pugnare aduersus eas ultroneo fu¬
nere certare. non crimine s surore
De ho¬
Rum execrati one ludor ym

Expanded text:
aqueariorum pugna erat fugientes in ludo homines iniecto laqueo inpeditos consecutosque prostrare amictos umbone pellicio. Velitum pugna erat ut ultro citroque tela obiectarent. Erat enim eorum varia pugna et spectantibus gratior quam reliqua: velites autem nuncupatos sive a volitatione, sive a civitate Etruscorum quae Veles vocabatur. § 58 De ferali certamine. Ferarum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ultroneo funere certare, non crimine, sed furore. § 59 De horum exercitatione ludorum
Abbreviated transcription (Latin):
nibus futuram cladem Qd plurimis etiã
Exꝑ im̃tis probatum ÷ Aerxe quipƿe regi¬
uulpes ex equa creata solui regnum por¬
tendit:. Alexandro ex muliere monstrũ
mortuas habuerit. Inferiores diuersarũ
bestiarum s uiuentes significasse repen¬
tinam regis interfectionem: Super uixe¬
rant ͤ meliora deterioribus: Sed et monst
que in significacionib dantur non diu
uiuunt .s continuo ut nata fuerint occi¬
dunt: Int̾ portentum aũ et portentuosũ
differt: Nam portenta sunt que transsi.¬
gurantur sicut fertur in umbria muli

Expanded text:
nibus futuram cladem; quod plurimis etiam nibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria muli
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoluntas cunisq condite rei natura sit.
Uñ et ipsi gentiles dm mͦ naturã mͦ d̾m ap¬
pellant: partentum gͦ sit non contra na.¬
turam.s contra quod est nota natura:
Porcenta aũ et ostenta monstra et prodi¬
gia id̾o nuncupantur: qd̃ portendẽ adq
ostende monstrare ac p̃dicere aliqua su-¬
tura uidentur: Nã portenta dicta perhi-¬
bent philosophi a portendendo .i. p̃osten¬
dendo: Ostenta aũ qd̃ ostencłe quidqͣui:
futurũ uideãtur: Prodigia qd̾ porro dicãt.
.i. futura p̃dicant: Monstra uͦ a monitu
dicta. quod aliquid si gnificandũ demon¬
strent. siue quod statim monstrent qd̾ ap¬
pareat: Et hoc proprietatis est Abusio¬
ne tam̃ scriptorum plerũq corrũpitur
Quedam aũ portentorum creacioneꝰ in sig̾¬
nificacionibus futuris constituta indẽt᷑.
Nult enĩ d̾s int̾dũ uentura significare ꝑ
aliqua nascentium noxia sicut et ꝑ sõ¬
nos. et per oracula. quib p̃moneat ⁊
signficet quibusdam uł gentibus uł homi¬

Expanded text:
Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel homi
Abbreviated transcription (Latin):
uocales aut̃ .i. & .ii. apud grãmaticos uarias habent significationes Nam modo
uocales sunt modo semiuo cales modo medie s̃ llocalesideosunt quia soleposite sylla¬
bas faciunt & aliis consonantibus coniunguntur : Consonante side ohabentur
quia in terdum babent postseuo cales inhis demsillibis constitutas . ut ianusuates
& habentur proconsonantibus : Mediae aut id circodicuntur qm̃naturaliter
solȩ medium sonum habent : ut ilus unus. comunctȩ aliis pinguius sonant ut

Expanded text:
vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro consonantibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', 'unius'. Coniunctae aliis pinguius sonant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
actus dictꝰ a iaciendo. uñ et pisca-¬
torium recte iaculum dicit᷑. Iuc
arti usus est arrepto lapide procul
ferire. hastas pondere librato iacere
sagittas arcu emitt̾e.
De uirtute.
irtꝰ est inmensitas uirium in labo¬
re et pondere corporis

Expanded text:
actus dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emittere. § 22 De virtute. Virtus est inmensitas virium in labore et pondere corporis
Abbreviated transcription (Latin):
prestent uel quodin legendo iterentus : Literaelatinae & grecae abbebreis
uidentur ex oste : Apudillo senim prius dictumest alepb. deinde ex similienun
linguȩ literam condidit ex similisono. ut nos se possimus linguam hebraicã. om¬
num linguarum acliterarũ essematrem. Sedb ebrȩi xxiͦ. elimenta literarũ
interutram que linguam pro gredientes. xxii elimenta habent: Hebreorũ
literas a lege coepis seꝑ moysen. sy rorumaũt & caldeorum pera brabam. Vnde
&cum hebrȩis & numero & sono concordant solis cat᷑ eribus discrepant:
Aegptiorum litteras ꝓsis regina ina cbifilia degrecia ueniens ina egi ptum
repperit &aegptus tradidit: Apud aegyptios aũt alias babuis se literas
sicerdotes alias uulgus. sacerdotales Υ EΡaCΠaΝΑ emos uultares
Ipic est q uodap hoeniceo colore librorumcipita scribuntur quia abie eetene

Expanded text:
praestent, vel quod in legendo iterentur. 4. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis videntur exortae. 4 Apud illos enim prius dilingue literam condidit, ut nosse possimus linguam hebream, omnium linguarum et literarum esinter utramque linguam progredientes viginti tria elementa habent. Hebraeorum litteras a Lege coepisse per Moysen: Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde et cum Hebraeis et numero et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; sacerdotales ἱερὰς, πανδήμους vulgares. Hinc est, quod et pheniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litere
Abbreviated transcription (Latin):
suo ll dispõsitis cestofine moderant᷑ ꝑ asticulos q: caesa & m̃bra nominant᷑ : quine longius ꝓuoluent
quã iudiciũ ꝓposs& sustinere moduistatuit ratio undereuester&ur & ab eo ipso uersũ uocatũ qđ reuestit᷑
Huic ad ber& rithm : qui nonẽ cestofine moderatus sec ta m̃ rationabilit̃ ordinatis pedib: currit : quilatine

Expanded text:
suo dispositi certo fine moderantur per articulos, quae caesa et membra nominantur. Qui ne longius provolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur; et ab eo ipsum versum vocatum, quod revertitur. Huic adhaeret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit; qui Latine
Abbreviated transcription (Latin):
rus silla ex breui& long̃ ex long̃ & brẽ. Coriambus uero quia ex hocpede compossitũ
carmencoris aptissimum sit : Ionicisane propt̃ numerorum inaequalem sonum dicti.

Expanded text:
s syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓobetarum Liber ÷ interior tunica costicir q: ligno coher& dequo uirgilius¬
uel membranarum delibris arborum uolumina fiebant id ÷ Spaginabantur
scribecofficium exprimens uocabuli qualitate
trumenta scribia calamur & penna exhirit uerba pagini
unitate seruata credo ꝓpt̃ misterium ut induob: apicib: uetur & nouum testa men¬
tum seruar& quib: exprimitur uerbir sacramentum parsionir sanguinit effursun
dictur aut̃ calamur ꝗ liquorem ponat unde apud nautar calare ponere dicitur
appellectae siuc exsimilitudine foliorum arborum seuquia exfollib: fiunt id ÷ expelli¬
bq: deoccir sirpecodib: detrahisolent : Cuiur parter paginaedicunt eoq sibunuicẽ
ꝯpinguantur : Uersur aut̃ uulgo uocati quia sic scribebant antiqui sicut arator
terram a sinistra it addexterã primum deducebant stilum deinde Suestabantur ab
inferiore & rur suraddexteram uersur quor & hodieq rustici uersir uocant

Expanded text:
etarum. 3. Liber est interior tunica corticis quae ligno cohaeret. De quo Virgiliuvel membranorum de libris arborum volumina fiebant, id est, compaginabantur. a nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. 3. Instrumenta scribae calamus et penna. Ex his enim verba paginisunitate servata credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguiDictus autem calamus, quod liquorem ponat. Unde et apud nautas calare, ponere diciturappellatae sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est ex pellibus, qui de occisis pecudibus detrahi solent; cuius partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem conpingantur. Versus autem vulgo vocati quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebantur ab inferiore, et rursus ad dexteram versus; quos et hodieque rustici versus vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
Matrirmeae frat mihia bunculus est ego illi sororis filius aut filia
Abunculi mei pat̃ mihi ab uñ magñs est ego illi filiisororis filius aut filiar
Abunculi mei auurmihi proauunculus est ego illifilii nepos aut neptir:
Matris meae soror mihimat ertera est ego illi sororis filiur aut filia:
Mater teremaee soror mibi materteramagna est ego illisororis nepos aut nep
Stemata dicuntur ramurculi quos aduocati faciunt Ingenere cumgradur
cognationum patiuntur puta ille filiurs illepat̃ illeauur ille antur & cogna¬
tus & ca& eriquorum figure haesunt:¬

Expanded text:
Matris meae frater mihi avunculus est, ego illi sororis filius, aut filia. Avunculi mei pater mihi avunculus magnus est, ego illi filii sororis filius, aut filia. Avunculi mei avus mihi proavunculus est, ego illi filii nepos, aut neptis. ilia. De materteris. 27. Matris meae soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. 448 Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, aut neptis. ia. 449 28. Stemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntur, ut puta: ille filius, ille pater, ille avus, ille agnatus, et cognatus, et caeteri, quorum figurae hae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃aũt medicine a modoidetẽperamento inpositũe stimatꝰ ut ñ satis sed paulati a o hibeatꝰ:
uã in multõ comntristat᷑ natura mediocrite s aũ gaud& unde & quipigm̃ta &antidota satis lasidue

Expanded text:
m medicinae a modo, id est, temperamento impositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo constristatur natura, mediocri autem gaudet; unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue
Abbreviated transcription (Latin):
plenam sententiae clasulam facimus fitper iodos. Punctum que ad caput literae
ponimus & uocatur distinctio id est disiunctio quia in tegram separauit sententiã
Hoc quidem apudoratonis c&erum aput po& as ubi inuersu post duos pedessyllaba
reman& comma est quia ibi post scansionem praecirsio uerbi facta est: Ubi
uero postduos pederdepaste orationis nihil suꝑ est colonẽ totus aũt uersus
per odos est

Expanded text:
plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus; punctumque ad caput litterae plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus; punctumque ad caput litterae ponimus, et vocatur distinctio, id est, disjunctio, quia integram separavit sententiam. 6. Hoc quidem apud oratores. Caeterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est
Abbreviated transcription (Latin):
da mordine suo ad ponitur sensum nobis lectionis ostendit, Dictae aũtpo siture
uel quia punctispo sitis ad notantur quia ibi uox pro inter uallo distinctionis deponitur
has grrecithesisuocat latimpo situras. Primapo: situra sub distinctio dr̃ eadem
& comma. Media distinctio sequens ipsa & cola. Ultima distinctio qu& ota insun
sententiã cludit ipsa est ꝑodos. Cuius ut dĩmus pastes sunt cola & comma quar̃
diuersitas punctir diuerso loco posi tirde monstratur. Vbi eniminitio pronunti¬
ationis nec dũplena pras sensui est & tamenres pirare oport& fit comma id est
particula sensus punctis que adimam litterã ponitur. & uocatur sub distinctio ab eo
quod punctum subtus id est adimã litterã accipit Vbia ũt in sequentibur iam senten¬
tia sensum praestat sed adhuc aliquid super est desententiae plenitud inefit cola
mediamq: lit terã puncto notamus & mediam distinctionem uocamus quia
punctũ ad mediã litterã ponimus. Ubiuero iam ꝑgradus pronuntiandom

Expanded text:
 ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma. Media dissententiam claudit, ipsa est περίοδος; cujus, ut diximus, partes sunt κῶλον et κόμμα, quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est, particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur, et vocatur subdistinctio ab eo quod punctum subtus, id est, ad imam litteram accipit. 4. Ubi autem in sequentibus jam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit colon, mediamque litteram puncto notamus, et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. 5. Ubi vero jam per gradus pronuntiando
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uenirent eatam̃ c̃dicione ut sicanes in qͥberct causeciurgioꝵ iureillius tibe de¬
rentꝰ cdnuisse pastores & inspe secuntactis dedissecanes quos ouiũ succrum
uigilaentis simos custo dehabebant : Tunclupi ademptac omni formidine omne
ꝗ in gregib illis erat ñ ꝓscc cietecte tantũ sedetiã ꝓlibidine lac erauer̃ pͥlepũ

Expanded text:
convenirent, ea tamen conditione, si canes, in quibus erat causa jurgiorum, jure illis tradeconvenirent, ea tamen conditione, si canes, in quibus erat causa jurgiorum, jure illis traderentur; annuisse pastores, et in spem securitatis dedisse canes, quos ovium suarum vigilantissimos custodes habebant. Tunc lupi, adempta quod in gregibus illis erat, non pro sacietate tantum uerum pro libidine laceraueru
Abbreviated transcription (Latin):
dra comedia ipsacimera id est capraea aetactes hominũ ꝑ eec uolentes distingaere¬
quoer ũferox etorri enspi mac adulesaentia ut leo dime dr̃uitȩ tẽpus lucidissi mum
ut caprea coꝗ acutir si me uidead tune sit senectus cat sib: inflexisdra co
ic etipocen tecui fabulã eẽ confictaẽ idẽ hominẽ equo mixtũ ad ȩc pͥmepdã humano
& mustella uulpiculȩ utꝑ neractionẽ sictũ a did quolgit᷑ uerax signi ficatiore retei
und& is sopitalis sabules̃ cd morẽ sinẽ relatae udn cutinlibro iudicũ ligncc sibiregem
tut adrem quae intenditur sictec q̃dẽ ncrratione seduerteci significatio ne ueniꝰt:
Sic & demostenes orcctor fabulã ussus ẽ aduersus pillipũ qͥcũ ab athenensib: postulane
ut sibideceoratores decrent ũt disceder& finxit ile fabulcẽ qua desuad ei& dicens lupos
celiquando paestoyb quoꝵ diligentiã decipere uoluissent sucsisse ut inamicita

Expanded text:
draco, media ipsadraco, media ipsaquarum ferox et horrens prima adolescentia, ut leo, dimidium vitae tempus lucidissimum, ut caprea, eo quod acutissime videat, tum fit senectus casibus inflexis, draco. 5. Sic et Hippocentauri fabulam esse confictam, id est, hominem equo mistum, ad exprimendam humanae , mustella vulpeculae, ut per narrationem fictam ad id quod agitur verax significatio referatur. Unde et Aesopi tales fabulae sunt ad morum finem relatae; vel sicut in libro Judicum ligna sibitur, ut ad rem quae intenditur, ficta quidem narratione, sed veraci significatione, veniatur. 7. Sic et Demosthenes orator fabula usus est adversus Philippum, qui cum ab Atheniensibus postularet ut sibi decem oratores darentur, et discederet, finxit ille fabulam, qua dissuaderet dicens: lupos aliquando pastoribus, quorum diligentiam decipere voluissent, suasisse ut in amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
bulas po&e a fando nominauer̃ qͥ non sunt resfactae sed tantũ loquendo fictae¬
a qua eideo sunt inductae ut fictorũ mutorũ animaliũ int̃ se conloquio imago qua edã
uitae hominũ nos cer&ur. has primusi nuenirse traditꝰ alemon crotoniensis appellant᷑q: hysopicȩ
quia is apud phrigas in haerepolluit. Sunt i fabulae authisopicae aut libisticae: hysopicȩ
sunt cũ animalia muta int̃se sermocinas se finguntꝰ: uelq eni mãc non habent uturbr¬
crbores montes praetrȩ fluminc Libisticȩlr dumhominũ cũbestis uel bestia¬
rum cum hominibus fingitur uocis ce cum merciũ, fabulaspoette quasdam
ded ectandi causec sinxerunt quas dcem ad naturcemrerum non nullas ad
mores hominum inter preticti sunt. Deectandicausa fictas ut eas quasu ulgo dicunt
uel quales plautus & t̃rentius compossuer̃ : Adnaturã rerũ fabulas fingunt ut uulcanus
claudus quia ꝑnaturã nũ quã rectus est ignis ut illa triformisbestia prima leo postrema

Expanded text:
bulas poetae a fando nominaverunt, quia non sunt res factae, sed tantum loquendo fictae. Quae ideo sunt inductae, ut fictorum mutorum animalium inter se conloquio imago quaedam vitae hominum nosceretur. Has primus invenisse traditur Alcmeon Crotoniensis, appellanturque Aesopiae, quia is apud Phrygas in hac re polluit. Sunt autem fabulae aut Aesopicae, aut Libysticae. Aesopicae sunt, cum animalia muta inter se sermocinasse finguntur, vel quae animam non habent, ut urbarbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulcanus claudus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, ut illa triformis bestia: Prima leo, postrema
Abbreviated transcription (Latin):
ibia dicta quod inde lyps flati hoc ÷
africus: alii aiunt epaphum iouis filium. qͥ
memphim in egipto condidit ex cassiota
uxore procreasse filiam libyam que postea
in africa regnum possedit cuius ex nomi-¬
ne t̾ra libia est appellata. Africam aũ
nominatam quiclami inde existimãt
quasi apricam. quod sit aperta celo uł
soli. et sine horrore frigoris: Alii aiunt
africam appellari ab uno ex posteris abra-¬
he de cethura. qui uocatus est afer. de qͦ
nibus ȩgipti. pergens uixta meridiem per
ethopiam usq ad athlantem montem:
A septemtrionali uero parte mediterraneo
mari coniuncta claulit᷑. et in gaditano
freto finit᷑. habens prouincias. libẏam.
cirinensem penthapolim. tripolim bixan¬
cium. Kartaginem. numidiam. marita¬
niam sitifense. mauritaniã. tingitaniã
et circa solis ardorẽ et hiopiã: Libya ciri-¬
nensis in partibus africe prima est a ciri¬
ne urbe metropoli. que est in eius sinib
nuncupata: huic ab oriente egiptus est.

Expanded text:
ibya dicta quod inde Libs flat, hoc est Africus. Alii aiunt Epaphum Iovis filium, qui Memphin in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Libyam, quae postea in Africa regnum possedit. Cuius ex nomine terra Libya est appellata. Africam autem nominatam quidam inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta caelo vel soli et sine horrore frigoris. Alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, qui vocatus est Afer, de quonibus Aegypti pergens iuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidiam, Mauretaniam Sitifensem, Mauretaniam Tingitanam, et circa solis ardorem Aethiopiam. Libya Cyrenensis in parte Africae prima est, a Cyrene urbe metropoli, quae est in eius finibus, nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est,
Abbreviated transcription (Latin):
etes uocatȩ siue aretinendis pisci¬
bus siue a restibus quibus ten¬
dunt᷑ Minus autẽ retes. in plagium
dicit᷑ a plagis Nam proprie plagas di¬
cimus sunes illos quibus quibus retia
tendunt᷑ circa imam et summã par.¬
tem: sunda genus est piscatorie re¬
tis dicta ab eo qd̃ in fundum mittat᷑.
Pem etiam a iactando iaculum di
iaculator eras: Tragum genus retis
ab eo qd̃ tranit᷑ nominatum. Ipsa :
et uerriculum: Serrere enĩ tͣhere ÷
Nassa. cassis genus uenatorie retis qd̃ capiat.
hinc est qd̾ incassum dicimiis .i. sine causa.
quasi sine cassibus. sine quibus uenatio in-¬
utilis est. Conopium. retis quo culicer
excluduntur in modum tentorii. quo
magis alexandrini utunt᷑. quia ibi ex
nilo culices copiosi nascunt᷑. unde et
conopium dicit᷑: Nam conopea ȩgiptꝰ:¬

Expanded text:
etes vocatae sive a retinendis piscibus, sive a restibus, quibus tenduntur. Minus autem rete simplagium dicitur a plagis: nam proprie plagas dicimus funes illos quibutenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum diciaculator eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium rete quo culices excluduntur, in modum tentorii, quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur, unde et conopea dicitur; nam conopea egypt