comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genesi int̾pretat̾ eleuatio.
alia in ꝑalipomenõ suꝑ eã.
Et notand̾ ꝙ pͥmũ reg̾es di¬
xit de edom: postea duce ᷤ cũ
pͥus duces fu̾int: et postea
reges. Quoꝵ ducũ quasda
matres. id est uxores esau hͥ
noĩat. ut est oolibama uxor
esau: ⁊ thanina concubmͣ
eliphat. Achan. filiꝰ carmi.
In iosue achan. id est colub̾
insidianc. In ꝑalipomenon
nezeus. de loco qui uocat᷑ ca¬
na. Ipẽ duxit uxorẽ azuba:
ex qua natus ẽ genioth. Du¬
xit aliã uxore noĩe effrata.
ex qua suscepit ur. uirũ ma¬
rie sororis moysi. prẽz uri.
auũ beseleel. In ꝑalipone¬
non chalubai: canis meuꝰ
leb canis. Esron. ⁊iephone:
unũ est. Cum aũt morcuꝰ
esset esron: ingressus ẽ cha¬
leb ad effrata. Idcuro uoca

Expanded text:
Genesi interpretatur, elevatio: Genesi interpretatur, elevatio: Aleia in Paralipomenon super eam. Et notandum quod primum reges dixerit de Edom, postea duces, cum prius duces fuerint, et postea reges: quorum ducum quasdam matres, id est, uxores Esau hic nominat, ut est Oolibama uxor Esau, et Thamna concubina Eliphaz. Achan filius Charmi, in Josue, Achan, id est, coluber insidians; in Paralipomenon,Cenezaeus de loco qui vocatur Chanaz. Ipse duxit uxorem Azuba, ex qua natus est Gerioth. Duxit et aliam uxorem nomine Ephrata, ex qua suscepit Hur, virum Mariae sororis Moysi, patrem Uri, avum Beseleel, in Paralipomenon Chlubai, canis meus. leb, canis, Esrom et Jephone unum est. Cum autem mortuus esset Esrom, ingressus est Caleb ad Ephrata. Idcirco voca
Abbreviated transcription (Latin):
pomenõ int̾ eliphat filio᷑ ꝯ¬
concubina.⁊ ex ea susceꝑit
amalech: ut filiã tam̃ ea
educauit. Heman filius lo¬
than in genest. id est ꝑtur¬
bans. qui in ꝑalipomienon
scrib̾r ahonnan. id est ꝑtur¬
batus. Filius sobal alian de
gene̾ horreoꝵ. In genesi scͥ¬
ti fuerũt anceꝙͣ edom t̾raz
illam caꝑet. eiecti postqm̃
ab eo tͥumphati prĩa ami¬
ẜunt. Amaran. filiꝰ dison
filii ana. In ꝑalipomenon
amaran. id est rubricatꝰ. uł
sordidus. uł temulentu. In
de gene̾ horreoꝵ. In genesi
tribłator. In ꝑalipomenon
iachan. id est̾ tribłatꝰ Fai:
id est eructuans. qui ĩ gene¬
si scribit᷑ fau. id est eructu¬
antes. In ꝑalipomenõ fai.
id est erucruans. Cuiꝰ uxor
uocat᷑ mehetabel: qd̾ int̃p̃¬
tat᷑ benigna dni. filia ma
os pres hałe describit: ad sig¬
inficand̾ mistium sub una
int̾pretatõne nominũ. ut
aurifex gemũt dispensatri¬
cem. dispensacrix genuerit
benignitatẽ dñĩ. Alua in

Expanded text:
filios cconcubina, et ex ea susceperit Amalec: ut filiam tamen eam educavit. Heman filius Lothan: in Genesi, id est, perturbans: qui in Paralipomenon scribitur Homam, id est, perturbatus. Filius Sobal Alian de genere Chorraeorum: in Genesi scrti fuerunt, antequam Edom terram illam caperet: ejecti postquam ab eo triumphati patriam amiserunt. Hamaran filius Dison, filii Ana. In Paralipomenon, Hamaran, id est, rubricatus, sordidus, vel temulentus: in de genere Chorraeorum: in Genesi, tribulator; in Paralipomenon, Jachan, id est, tribulatus. Phou, id est, eructans: qui in Genesi scribitur, Phau, id est, eructantes: in Paralipomenon, Phou, eructans: cujus uxor vocabatur Meetabel, quod interpretatur, benigna Domini: filia Matos patres habere describitur, ad significandum mysterium sub una interpretatione nominum: ut aurifex genuerit dispensatricem: dispensatrix genuerit benignitatem Domini. Alua, in
Abbreviated transcription (Latin):
uitaces suscepit iair in h̾edi¬
tatẽ: eo ꝙ esset auia eius fi¬
lia machir. filu mnanasse. as¬
suhur: filius esron. pater te¬
cue. Gecue est ciuitas. de qua
sumpsit ioab mulierẽ sapien¬
tem. Onam: filius ierameel.
filii esron. accep̃ nom̃ onan.
filii iuda qui mortuus ẽ. et
in eo differũt. ꝙ filius iude ĩ
hebreo ꝑ nuũ. filius uõ iera¬
meel ꝑ mem̃ scribunt᷑. Mlare¬
sa patris bebron. Hebron: lo¬
annis. Eilius uero bebrõ: cho¬
ma: filii sunt maresa. Mam¬
ma aũt genuit rabam. prẽ
ierchaam. Ierchaam locus ẽ.
Mahon. filius sammahi. pa¬
ter bethsur. Bethsur: nomẽ
loci est. Et ab eod̾ mahon: lo¬
cus nom̃ accepit. qui in ir¬
gũ scribit᷑ mabon. Gaab: fi¬
na. Madinena: locus ẽ. ꝙua:
pat̾ machbena. Machbena:
locus est. Et funͣt hu filu cha¬
leb. Et prẽm gabaa. id est lo¬
ci unde fuit saul. Filu hur:
sobal pat̾ cariathiarim.⁊ sal¬
ma pat̾ bethleem. Harif: pa¬
Cariathiaris: ip̃a ẽ cariathar¬

Expanded text:
ta suscepit Jair in haereditatem, eo quod esset avia ejus filia Machir, filii Manasse. Assuhur filius Esrom pater Thecue. Thecue est civitas, de qua sumpsit Joab mulierem sapientem. Onam filius Jerameel filii Esrom, accepit nomen Onam filii Juda, qui mortuus est. Et in eo differunt, quod filius Judae in Hebraeo per nun, filius vero Jerameel per mem scribuntur. Maresa patris Ebron. Ebron loannis. Filii vero Ebron, Choma, filii sunt Maresa. Samma autem genuit Rabam patrem Jerchaam. Jerehaam locus est. Maon filius Sammai pater Bethsur. Bethsur nomen loci est, et ab eodem Maon locus nomen accepit, qui in Regum scribitur Maon. Saab fina. Madmena locus est. Sue pater Machbena. Machbena locus est; et fuerunt hi filii Caleb. Et patrem Gabaa, id est, locus unde fuit Saul. Filii Hur, Sobal pater Cariathiarim, et Salma pater Bethleem. Hariph paCariathiarim, ipsa est Cariathar
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ibidẽ. sãmod noĩa. Eles
filius falti de laito. qd̾ in re¬
gũ scrib̾r: in ꝑalipom̃. heles
ploites scribit᷑. Hic piemẽ
matris designat. posoni enĩ
fuit ꝓximꝰ boo. de quo dr
in ruth. est quidã ꝓpinqͥor.
In palipom̃. sibochai usatite.
ip̃e est qui in regũ scrib̾r mo¬
binnai. Nobunnai: int̾pre

Expanded text:
tur, ibidem, Samoth, nomina. Elles filius Phalti de Jaito, quod in Regum scribitur. In Paralipomenon Elles Plonites scribitur. Hic progeniem matris designat. Ploni enim fuit proximus Booz, de quod dicitur in Ruth, Est quidam propinquior. In Paralipomenon Sibbochai Uphathites, ipse est qui in Regum scribitur Mobunai. Mobunai int
Abbreviated transcription (Latin):
ab ⁊agareni.ysmae¬
litas uocans filios ys¬
mael: qui utiq agar¬
filius fuit. et agare
tas scã scriptura cõmemo¬
rat. zeffi: filius elifar. qui ĩ¬
pomenõ zeffi. id ẽ speculat:
ꝙcrib̾r enĩ utrũq per zade¬
littam. Geffi: filius sobal.
in ꝑ alipomenon umipes. sef¬
fo in genesi bipes. Utrumq

Expanded text:
 Agareni . Ismaelitas vocans filios Ismael, qui utiqfilius fuit: et Agarentas, sacra Scriptura commemorat. Zephi filius Eliphaz, qupomenon Zephi, id est, speculatus. Scribitur enim utrumque per Sadelitteram. Sephi filius Sobal: in Paralipomenon, unipes. Sepho, in Genesi, bipes: utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb heber diuisa
est terra. quia in die¬
b eius facra ẽ turris.
ubi ꝯfusio linguaꝵ
fc̃a est. Nembroch ce¬
pit esse in t̾ra. id ẽ po¬
tens. ehetura. ip̃a ẽ
agar. qd̾ in psalmor
manifestat᷑ cũ dicit᷑.

Expanded text:
n diebus ejus divisa est terra. Quia in diebus ejus facta est turris, ubi confusio linguarum facta est. Nembrod coepit esse in terra, id est, potens. Cethura, ipsa est Agar: quod in psalmo manifestatur, cum dici
Abbreviated transcription (Latin):
se ut matrẽ dimict̾ec. eo ꝙ¬
amita illius esset. Filia eĩ
fuit leui. post cuiꝰ discidiũ
duxisse aliã uxorẽ aniram.
ex qua suscepit hos duo ͦ fi¬
lios. eldad. ⁊ medad. Quod
uero sequit᷑. genuitq ma¬
riam.⁊ saimai.⁊ iesba pa¬
trem estamoha: sanmai.
moysen intelligi uolunt.
qui int̾pretat᷑ celestis. Iesba:
aaron. qui int̾pretat᷑ collauda¬
tio. Pacrẽ estamoha: id ẽ ig¬
nẽ manentẽ. eo ꝙ filii aarõ:
in assiduis sacrificus igne
utebant᷑. Quod uero sequit᷑
uyor eiue uidaia genuit ia¬
red: uidaia ipã est iochabet
mat̾ moysi. Nomĩa u̾o que
sequnt᷑: pene omĩa moysi
noĩa intelligi uolunt. qr i
deo iareth uocat᷑. id est descẽ¬
dens: ꝙ de moute descẽd̾it.
Pat̾ gedor: id est sepiũ. eo
ꝙ quasi quadã sepe legis
circũdedit ppłm. Heber ũc¬
tor: eo ꝙ ppłm dei seruitio
iunx̾it. Patrẽ zocho: id est

Expanded text:
se, ut matrem dimitteret, eo se, ut matrem dimitteret, eo quod illius amita esset: filia enim fuit Levi. Post cujus dissidium, duxisse aliam uxorem Amram: ex qua suscepit duos filios hos, Eldad et Medad. Quod vero sequitur, genvitque Mariam et Samai, et Jesba patrem Estemoa: Samai Moysen intelligi volunt, qui interpretatur, coelestis. Jesba Aaron, qui interpretatur, collaudatio, patrem Estemoa, id est, ignem manentem, eo quod filii Aaron in assiduis sacrificiis igne utebantur. Quod vero sequitur, uxor ejus Indaia genuit Jared: Indaia, ipsa est Jachabeth mater Moysi. Nomina vero quae sequuntur pene omnia Moysi nomina intelligi volunt, quia ideo Jared vocatur, id est, descendens, quod de monte descenderit: pater Jedor, id est, sepium, eo quod quasi quadam sepe lege circumdederit populum. Heber, junctor, eo quod populum Dei servitio junxerit: P
Abbreviated transcription (Latin):
leb machir. Machir: genu¬
it eston. Eston uo gemit
tenma. Quod uero dicit᷑ eñ
prẽm urbic naas: intlłigi
pot̃ aut bethleem. aut mat̾
ysai. quia ysai in alio loco
naas id est colub̾ uocat᷑. Ie¬
lunt do: Sic enuĩ ip̃e aĩt. Ego
sum tener: ⁊ unctꝰ rex. Ec
in alio loco. Quasi ligni u̾¬
micłe tenerulꝰ. Idciro enĩ
uiri recha. id est dd̾ dicunt᷑.
quia pp̃ expͥm̃dam genea¬
logiam dauid: in hac sen¬
tentia annotati st̃. Cene:
genuit othoniel. ⁊ saraiaz.
De saraia. dicit᷑ ꝓdisse ioab.
Qui ideo dicit᷑ pat̾ uallis ar¬
tificũ: quia de filiis eiꝰ fue¬
runt archicecti ad edifican¬
dũ domũ diuĩ. Filii ezra: ie¬
ther.⁊ mered. efer.⁊ aralon.
Ezra: int̾pretat᷑ auxiliu.
Ipm eñ dicunt aniram pa¬
crẽ moysi ⁊ aaron. Iether:
int̾pretat᷑ residuũ. Ip̃e est
aaron. Mered: rebellan. ip̃¬
se est moyses. Efer: pului:
ip̃e est heldad. Ia alon: ilex.
sen post acceptã lege prĩ¬
in heremo patri inumxis¬

Expanded text:
Machir, Machir genuit Eston, Eston genuit Tehinna. Quod vero dicit eum patrem urbis Naas, intelligi potest aut Bethleem, aut mater Isai; quia Isai in alio loco Naas, id est coluber vocatlunt. Sic enim ipse ait: Ego sum tener et unctus rex . Et in alio loco: quasi ligni vermiculus tenerulus. Idcirco enim viri Recha, id est, David dicuntur, quia propter exprimendam genealogiam David, in hac sententia annotati sunt. Chenez genuit Othoniel et Saraiam. De Saraia dicitur prodiisse Joab. Qui ideo dicitur pater vallis artificum, quia de filiis ejus fuerunt architecti ad aedificandum domum Domini. Filii Ezra Jether et Mared, Effer et Jalon. Ezra interpretatur, auxilium, ipsum enim dicunt Amram patrem Moysi et Aaron. Jether interpretatur, residuum, ipse est Aaron. Mared, rebellans, ipse est Moyses. Effer, pulvis, ipse est Eldad; Jalon, lex, sen post acceptam legem in eremo patri injunxis
Abbreviated transcription (Latin):
sertũ in quo absconditus est
dauid. Posiumꝰ ⁊ supͣ engaddi
in tribu ida. iuxta mare mor¬
tuũ contra occidentem.
Emath. regio allophilorũ.
porro iuxta Ih̾emiam ciuitas
damasci sicut in ezechiel legi¬
mꝰ. ad orientem u̾gens ache¬
man ⁊ palmetis. que crteri
int̾pretes edid̾unt thamar.¬
De genesi.

Expanded text:
tum, in quo absconditus est David. Posuimus et supra Engaddi in tribu Juda juxta mare Mortuum, contra Occidentem. Emath, regio Allophylorum. Porro juxta Jeremiam civitas us Damasci, sicut in Ezechiel legitur, ad Orientem vergens a Themam et Palmetis: quae caeteri interpretes ediderunt, ThamarDE GENESI.
Abbreviated transcription (Latin):
suo occulte rem hre de te¬
gitir capitali sm̃e sb̃iu¬
gctur tradendo ignibus
uerbone sitq omnib facultas cri¬
men publicum arguendi sit offici¬
ocõpianunciandisit ⁊̃ ẜuo licen¬
cia deferendi ciꝓbato crimĩe liber¬
libtas de beturfilni ⁊̃ quos ex hẽcon¬
iunctione huerit cxuti omnibus
dignitatis insignib innudama
mulris successio aut̃ mulris abĩ¬
testato uł filiis sierunt legitimił
ꝓximis cognatisq deferãtur uł
ei ꝙ̃ratio uiris admittitid aute.
osociatum amemoratis successo¬
ribus uendicctur.

Expanded text:
suo occulte rem habere detegitur, capitali sententia subiugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nuntiandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine libertas dabitur. Filii etiam, quos ex hac coniunctione habuit, exuti omnibus dignitatis insignibus in nuda mamulieris. Successio autem mulieris ab intestato vel filiis, si erunt legitimi, vel proximis cognatisque deferatur vel ei, quem ratio iuris admittit: ita ut et o sociatum a memoratis successoribus vindicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tem homo uel uir dicit᷑. Et
pulcre quia hoc uocabulũ ha¬
buit: de eo scriptum est. tunc
initiũ fuit inuocandi nomẽ
diũ licet pleriq hebreoꝵ ali
ud arbitrent̾: ꝙ tunc pͥmũ in
nomĩe diũ. ⁊ in siłitudine eius
fabricata sint ydola.
nomen eoꝵ adam: id ẽ homo.
Hoĩs autem nomen : tam ui¬
ro ꝙͣ femĩe conuenit.
ixit autem adam ducen
seth. Sciendũ ꝙ usq ad dilu¬
ium ubi in nrĩs codicib du¬
centoꝵ ⁊ qd̾ excurrit amiorũ
genuisse quis dicit᷑: ĩ hebreo
habeat. centum annos. et reli¬
quos qui sequnt᷑
uerunt autem dies adam
postqmͣ genuit sech: sep¬
fingenti anni. Quia in ducen¬
tis errau̾at: ꝯsequent̾ hic po¬
suit septingentos cum in he¬
breo hic habeat octingentos:
⁊ supra centum.
t iuxit mathussalem ã¬
nis centũ sexagnita sep¬
tem: ⁊ genuit lamech. Et ui¬
xit mathussalem postqm̃ ge

Expanded text:
tem, homo vel vir dicitur. Et tem, homo vel vir dicitur. Et pulchre, quia hoc vocabulum habuit, de eo scriptum est, Tunc initium fuit invocandi nomen Domini: licet plerique Hebraeorum alud arbitrentur, quod tunc primum in nomine Domini, et in similitudine ejus fabricata sint idola. nomen eorum Adam, id est, homo. Hominis autem nomen tam viro quam feminae convenit. Vixit autem Adam ducentjus Seth. Sciendum quod usque ad diluvium, ubi in nostris Codicibus ducentos, et quod excurrit annorum, genuisse quis dicitur, in Hebraeo habeat centum annos, et reliquos qui sequuntur. Fuerunt autem dies Adam postquam genuit Seth, septingenti anni , quia in ducentis erraverant. Consequenter hic posuit septingentos, cum in Hebraeo hic habeat octingentos, et supra centum. Et vixit Mathusala annis centum septuaginta septem, et genuit Lamech. Et vixit Mathusala postq
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe reꝑit̾: trauseamꝰ ĩ cãpũ.
ninis qui occi¬
derit chaym: septem um¬
dicras ex soluet. Pro septem un¬
dictis. aquila septemplicit̾ int̾¬
pretatus est. symachus septim̃.
theodotion ꝑ ebdomadam. Suꝑ
quo capło extat epła ur̃a: ad¬
eꝑm̃ damasum.
t habitauit u t̾ra naid.
Quod ⁊ septuagnnita naid
triustułunt: in hebreo. nõd. di¬
P est instabilis et fluctuans.
ac sedis incerte. Non est igit᷑
terra naid. ut uulgus nr̃orũ
putat: sed explet̾ sentencia d̾i.
ꝙ huc atq illuc uagus et pro¬
fugus oberrarit.
t uocauit nom̃ eius seth.
Suscitauit enim mͥ deus
semen aluid pro abel quem oc¬
id est positio dicit᷑. Quia igit᷑
posuerit eum deus ꝓ abel: prop¬
terea sech. id est positio appella¬
tur. Deniq aquila. Et uocauit
inquit nomen eius setħ: dicẽs
quia posuit michi deus semen
alterum.
t uocauit nom̃ eius enos.
Hic sperauit inuocare no¬
men domimi dei. Quomͦ adam
homo int̾pretat᷑: ita et enos.
iuxta hebree lingue uarieta¬

Expanded text:
mine reperitur, Transeamus in campum. Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet. Pro septem vindictis, Aquila septempliciter interpretatus est. Symmachus, septimum. Theodotio, per hebdomadem. Super quo capitulo exstat Epistola m Damasum. Et habitavit in terra Naid. Quod Septuaginta Naid transtulerunt, in Hebraeo NOD   diid est, instabilis et fluctuans, ac sedis incertae. Non est igitur terra Naid, ut vulgus nostrorum putat: sed expletur sententia Dei, quod huc atque illuc vagus et profugus oberravit. Et vocavit nomen ejus Seth. Suscitavit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem ocid est, positio dicitur. Quia igitur posuerat eum Deus pro Abel, propterea SETH, id est, positio appellatur. Denique Aquila: Et vocavit, inquit, nomen ejus Seth, dicens: Quia posuit mihi Deus semen alterum. Et vocavit nomen ejus Enos: hic speravit invocare nomen Domini Dei. Quomodo ADAM   homo interpretatur: ita et ENOS   juxta Hebraeae linguae varieta
Abbreviated transcription (Latin):
ab emath usq ad nrm tempꝰ
tam a syris qmͣ ab hebreis ita
ut ap̃ uet̾es dcã fuat appellat᷑.
Hanc macrdones qui post alexau¬
drũ in oriente regnarunt: epifa¬
niam nũcupauerũt. nõ nulli an¬
tyochiam ita appellatã putant.
alu licz non uere. tamẽ opini¬
ouẽ suam quasi uerisimili uo¬
cabulo cõsolances: mmas pri¬
mã ab antyochia mansionem
edessam ꝑgentib applłari pu¬
tant: ⁊ eandẽ esse. que apud ue¬
teres dicta sit aemachi.
t fuit t̾minus chananeo¬
rũ a sydone. donec uemas
in gerara.usq ad gazam: ꝑ¬
gentib sodomã ⁊ gomorram.
⁊ adamam ⁊ sebomn. usq lece.
quia cet̾e ciuitates. sydon uide

Expanded text:
Amath usque ad nostrum tempus, Amath usque ad nostrum tempus, tam a Syris quam ab Hebraeis, ita ut apud veteres dicta fuerat, appellatur. Hanc Macedones, qui post Alexandrum in Oriente regnaverunt Epiphaniam nuncupaverunt. Nonnulli Antiochiam ita appellatam putant. Alii licet non vere, tamen opinionem suam quasi verisimili vocabulo consolantes, Emath primam ab Antiochia mansionem Edessam pergentibus appellari putant: et eamdem esse quae apud veteres dicta sit Emach. Et fuit terminus Chananaeorum a Sidone, donec venias in Gerara usque ad Garam pergentibus Sodomam, et Gomorrham, et Adamam, et Seboim usque ad Lise. Quia caeterae civitates, Sido
Abbreviated transcription (Latin):
loim:e quibus egressi sunt phi¬
listuim.⁊ chapthorim. exceptis
laabim. a quibus lybies postea
nominati sunt: qui p̾us phu¬
tei uocabant᷑. ⁊ chasloim.qui
deinceps philistum appellati st̃:
quos nos corrupte palestinos
dicimꝰ. Cetere sex gentes igno¬
te nobis sunt: quia bello ethi¬
opico subilse. usq ad obliuio¬
nem pret̾itoꝵ nominũ ꝑuene¬
runt. Possed̾unt autem t̾ram
a gaza. usq ad extremos fi¬
nes egipti.
t chanaan genuit si dona
pͥmogenitũ suum. et ce
dium. ⁊ samareum. ⁊ amache¬
um. De chanaan p̾mus natus
est sydon. a quo urbi in pheni¬
ce sydon uocat᷑. Deinde araceus
qui arcas condidit. oppidũ con¬
tra tripolim in radicib libani
situm. a quo haud procul alia
ciuitas fuit nomĩe sim. que
postea uario euentu subuersa
belloꝵ: nomen tancũmodo loco
pͥstinũ reẜuauit. Aradii sunt.
qui aradum insulam possede¬
runt: angusto freto a pheniciᷤ
sa nobilis syrie coeles ciuitas.

Expanded text:
loim, e quibus egressi sunt Philoim, e quibus egressi sunt Philistiim et Caphthorim. Exceptis Laabim, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Phutaei vocabantur: et Chasloim, qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos nos corrupte Palaestinos dicimus, caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae, usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenere. Possederunt 321 autem terram a Gaza usque ad extremos fines Aegypti. t Chanaan genuit Sidona primogenitum suum, et Chedium, et Samaraeum, et Amathaeum. De Chanaan primus natus est Sidon, a quo urbs in Phoenice Sidon vocatur. Deinde Aracaeus, qui Arcas condidit, oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. A quo haud procul alia civitas fuit nomine Sini quae postea vario eventu subversa bellorum, nomen tantummodo loco pristinum reservavit. Aradii sunt, qui Aradum insulam possederunt angusto freto a Phoenicis; quibus Emessa nobilis Syriae Coeles civitas.
Abbreviated transcription (Latin):
babel. ⁊ arach. ⁊ achat. ⁊ cha¬
lãne in terra sennaar. Nem¬
rod filius chus. arripuit ĩsue¬
tam primꝰ in ppłos tyrãnidẽ.
regnauitq in babylone: que
ab eo ꝙ ibi confuse st̃ lingue
turrem edificantiũ: babel ap
pellata est. Babel enim int̾pre¬
tat̾ confusio. Regnauit autẽ
⁊ in afech: hoc est in edesa. et
m achad. que nũc dicit᷑ insibis.
⁊ in chalanne. que postea uerso
nomĩe a seleuco rege est dicta
seleucia. uel certe que nũc. fei¬
nciẜcori. appellat᷑. De t̾ra illa
exiuit assur: ⁊ edificauit ui¬
niuen.⁊ rooboth ciuitate. De¬
hac terra assyrioꝵ pullulauit
impium. qui ex nomĩe nini
beli filii ninum condiderunt
ir bem magnam. qmͣ hebrei
niniuen ⁊ rooboth ciuitatẽ: nõ
putemꝰ duas esse urbes: s quia
rooboth platee int̾pretant̾: ita
legendũ est. Et edificauit nini¬
uen ⁊ plateas ciuitatis.
t mesraim genuit ludim.
⁊ anamim. ⁊ labaim.et
nepthaim. ⁊ phetrosim. ⁊ chas¬

Expanded text:
Babel et Arach, et Achad, et ChaBabel et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar. Nemrod, filius Chus, arripuit insuetam primus in populo tyrannidem, regnavitque in Babylone, quae ab eo, quod ibi confusae sunt linguae turrim aedificantium, BABEL   appellata est. Babel enim interpretatur confusio. Regnavit autem et in Arach, hoc est, in Edissa, et in Achad, quae nunc dicitur Nisibis: et in Chalanne, quae postea verso nomine a Seleuco rege est dicta Seleucia, vel certe quae nunc Κτησιφὼν appellatur. De terra illa exiit Assur, et aedificavit Ninivem, et Robooth civitatem. De terra hac Assyriorum pullulavit imperium, qui ex nomine Nini Beli filii, Ninum condiderunt, urbem magnam, quam Hebraei Ninivem et Rooboth civitatem, non putemus duas esse urbes: sed quia Rooboth plateae interpretantur, ita legendum est: Et aedificavit Niniven, et plateas civitatis. Et Mesraim genuit Ludim, et Anamim, et Laabim, et Nephtuim, et Phetrosim, et Chas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reliqua terra uocata sit affri
est. Porro chanaan optinuit ter¬
ram. qmͣ iudei deinceps possede¬
runt: eiectis chauaneis.
ilii chus: saba. ⁊ euila. saba¬
est aurea uirga sabeis. et alibi.
re. Euila.getuli in parte remo¬
tioris affrice. heremo coh̾entes.
Sabatha. a quo sabatheni: qͥ
nũc castabari nũcupant᷑. Rehe¬
ma uero ⁊ sabathaca. paulatim
antiqua uocabula ꝑdidere: ⁊ q̃
nũc ꝑro uet̾ib heant ignorat᷑.
ilii reheina : sa¬
ba.⁊ dadan. Hic saba ꝑ sin
litr̾am scribit᷑. supra uero ꝑ sa
me. a quo diximus appellatos
sabeos. Int̾pretat᷑ ergo nuc̃ sa¬
ba.arabia. Nam in septuagesi¬
mo primo psalmo. ubi nos ha¬
bemꝰ reges arabũ ⁊ saba mune¬
ra offe̾nt: in hebreo scriptum
est. reges saba.⁊ saba pͥm̃ no¬
nen p̃ sin. scd̾m ꝑ samech.
adan gens est
ethiopie. in occidentali
plaga. Et chus genuit uem¬
rod. Iste cepit esse potens in t̾¬
ra. Et post paululum. Et fu¬
it inquit capud regni ipĩus

Expanded text:
et reliqua terra vocata sit Africaet reliqua terra vocata sit Africaest. Porro Chanaan obtinuit terram quam Judaei deinceps possederunt ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, Hevila, Sabaest thurea virga Sabaeis. Et alibi, rae. Evila, Getuli, in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdidere, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur. Filii Regma, Saba et Dadan. Hic Saba per SIN litteram scribitur, supra vero per SAMECH  , a quo diximus appellatos Sabaeos. Interpretatur vero nunc Saba, Arabia, nam in septuagesimo primo psalmo, ubi nos habemus, Reges 320 Arabum et Saba munera offerent: in Hebraeo scriptum est, Reges Saba, et Saba: primum nomen per SIN, secundum per SAMECH. Dadan gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Et Chus genuit Nemrod. Iste coepit esse potens in terra. Et post paululum: Et fuit, inquit, caput regni ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
am. De iombus id est greciᷤ. naᷤ¬
cunt᷑ elysei qui uocant̾ eolides.
Unde ⁊ quinta lingua grecie. eo¬
lis appellat᷑. quam illi. itenitu
aaiaaelcton. uocant. Gharsis
iosephus cylicas arbitrat᷑ . O. as¬
piratõnis litterã.uiciose a poste¬
ris in tar. dicens fuisse corrup
tam.Unde ⁊ metropolis eoꝵ:ci¬
uitas tharsis appellat᷑. paulo a¬
postolo gloriosa. Cetheim citii.
a quibus hodie urbs cypri citi¬
um nominat᷑. Dodamm rodii:
ita enim septuaginta int̾pre¬
tes transtulerunt. Legamꝰ uar¬
rouis de antiquitatib libros. ⁊
cinas grecis accolis occupatas.
qui ut supra diximꝰ. ab amano
⁊ tauro montib: omnia mari¬
tima loca usq ad occeanũ pos¬
sedere britannicũ.
ilii cham : chus. ⁊ mesraim.¬
⁊ phuc. ⁊ chanaan. Chus.
bodieq ab hebreis et hiopia nũ¬
cupatur. mesraim egiptꝰ. phut
lybies. a quo ⁊ mauritanie flu¬
iuus usq in presens phut dicit᷑.
om̃isq cuta eum regio phutẽ
re autem in una tm̃ climatis ꝑ¬

Expanded text:
m. De Ionibus, id est, Graecis nascuntur Elisae, qui vocantur Elides, unde et quinta lingua Graeciae Eolis appellatur, quam illi penten dialecton vocant. Tharses Josephus Cilicas arbitratur, Thar aspirationis litteram vitiose a posteris in Tar dicens fuisse ctam. Unde et Metropolis eorum civitas Tharsis appellatur Paulo apostolo gloriosa . Cethim citu, a quibus hodie per urbes Cipricitin nominatur. Dodamin Herodii, ita enim Septuaginta Interpretes transtulerunt. Legamus Varronis de antiquitatibus libros, et cinas Graecis accolis occupatas, qui ut supra diximus ab Amano et Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possedere Britannicum. Filii Cham, Chus et Mesraim, Phut et Chanaan . Chus hodieque ab Hebraeis Aethiopia nucupatur; Mesraim, Aegyptus; Phuth, Libyae, a quo et Mauritaniae fluvius usque in praesens Phuth, omnisque circa eum regio Phutensare autem in una tantum climatis p
Abbreviated transcription (Latin):
ficat. id est in hõm̃.
t reu̾tentes uenerunt ad
fontem iudicui: hec est ca¬
des. ꝑ anticipatom̃ dicitur: qd̾
postea sic uocatũ est. Gignifi¬
cat autem locum apud petrã.
qui fons iudicui nominat᷑:. qr
ibi deus ppłm iudicarit.
t ꝑcusẜunt omẽ regi¬
onem amalechitaꝵ: et a¬
morteum sedentem in asason¬
thamar. Hoc oppidum est quod
nũc uocat̾ engaddi: balsami
⁊ palmaꝵ fertile. Porro asason¬
thamar. in lingua nr̃a reson¬
at urbs palmaꝵ. Thamar qͥp¬
pe: palma dicit᷑. Sciend̾ au¬
tem pro eo qd̃ post paululu
sequit᷑. ⁊ indixunt contra eos
aciem ad bellum in ualle sa¬
linaꝵ: in hebreo haberi ĩ ual¬
lem. seddim. quod aquila in¬
amena nemora significãtes.
t tulerunt
omnẽ equitatũ sodomoꝵ.

Expanded text:
ficat, id est, IN HOM  . ficat, id est, IN HOM  . Et revertentes venerunt ad fontem judicii, haec est Cades. Per anticipationem dicitur, quod postea sic vocatum est. Significat autem locum apud Petram, qui fons judicii nominatur: quia ibi Deus populum judicavit. Et percusserunt omnem regionem Amalecitarum et Amorrhaeorum sedentem in Asasonthamar. Hoc oppidum est, quod nunc vocatur Engaddi, balsami et palmarum fertile. Porro Asasonthamar, in lingua nostra resonat, urbs Palmarum. Thamar quippe palma dicitur. Sciendum autem pro eo, quod post paululum sequitur: Et direxerunt contra eos aciem ad bellum in valle Salinarum, in Hebraeo haberi, in valle SEDDIM  : quod Aquila inamoena nemora significantes. Et tulerunt omnem equitatum Sodomo
Abbreviated transcription (Latin):
lingua syra Zoroa dicit᷑. ual¬
lis autem salinaꝵ sicut in ħ
eodem libro scribit᷑. in qua fu¬
erunt aute pucei bituminis:
post dei iram ⁊ sulphuris plu¬
uiam in mare mortuũ uer¬
bicumĩs appellat᷑.
t conciderunt gygantes
in astaroth carnaim: ⁊
gences fortes simul cum eis.
Et ommeos in sauhe cuuta¬
te. anteqmͣ sodomã ꝑueĩret᷑
quatuor reges ꝓfecti de babi¬
lone: int̾fec̾unt gygantei.
hoc est raphaim. robustos qͦs¬
enim in ciuitate sauhe. que
usq hodie sic uocat᷑. zozim
autem. ⁊ enim t̾ribiles ⁊ hor¬
rendi int̾pretant̾. p̃ro quo sep¬
tuaginta sensum magis qmͣ
ũbum ex ũbo transferentes:
gentes fortissimas posuerũt
pro bahem pro quo dixerunt
putauerunt scribi ꝑ. ẽm. duc¬
ci elementi siłitudine: cum ꝑ¬
hẽth. litterã scriptũ sit. Bahem
euim qui per tres litteras scri¬
bit᷑. si mediam .e. habet: int̾¬
pretat᷑ in eis. si autem hech.
ut in presenti: locum signi¬

Expanded text:
lingua Syra Zoara dicitur. Vallingua Syra Zoara dicitur. Vallis autem Salinarum, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt ante putei bituminis, post Dei iram, et sulphuris pluviam, in mare Mortuum verbituminis appellatur. Et coin Astaroth Carnaim, et gentes fortes simul cum eis, et omnes eos in Save civitate antequam Sodomam pervenirent. Quatuor reges profecti de Babylonia interfecerunt gigantes, hoc est, Raphaim, robustos quosEmim in civitate Save, quae usque hodie sic vocatur. Zozim autem et Emim, terribiles et horrendi interpretantur. Et retuaginta, sensum magis quam verbum ex verbo transferentes, gentes fortissimas posuerunt. Porro BAEM, pro quo dixerunt, putaverunt scribi per HE  , ducti elementi similitudine, cum per HETH scriptum sit. BAEM   enim cum per tres litteras scribitur: si mediam HE habet, interpretatur, in eis: si autem HETH, ut in praesenti, locum signi
Abbreviated transcription (Latin):
uide a loco in quo nũc tu
es. ad aquilonẽ ⁊ ad austrum¬
⁊ ad ad orientem. ⁊ ad mare:
quia omnẽ t̾ram qmͣ tu ui¬
des: tibi dabo eam ⁊ senuni
tuo. Quatuor climata mun¬
di posuit: orientem. ⁊ occidẽ¬
tem.septentrionẽ. ⁊ meridi¬
anũ. Quod autem in omĩb
scripturis legit̾. hic semel di¬
xisse sufficiat: mare semꝑ ꝓ oc¬
cid̾ente poni: ab eo ꝙ palestine
regio ita sit : ut mare in occi¬
dentis plaga habeat.
t rex bale. hec est segor.
Om̃s hii ꝯsenẜunt apud
uallem salsam: hoc est mare
salis. Bale lingua hebrea. Içã¬
titocic. id est deuoratio dicit᷑.
Tradunt igit̾ hebrei. hauc eã¬
dem in aliis scripturarũ locis¬
alisa nominari: diciq rursũ
uitulam conternantẽ ꝙ sci¬
licet tercio motu t̾re absorta
sit: et ex eo tempore quo sodo¬
ma ⁊ gomorra. adama et sebo¬
im. diuino igne subuerse sũt:
illa paruula nũcupet᷑. Siqͥdẽ
segor transfert̾ in paruã: q̃

Expanded text:
vide a loco, in quo tu nunc vide a loco, in quo tu nunc es ad Aquilonem, et ad austrum, et ad orientem, et ad mare: quia omnem terram, quam tu vides, tibi dabo eam et semini tuo. Quatuor climata mundi posuit, orientem et occidentem, septentrionem et meridianum. Quod autem in omnibus Scripturis legitur, hic semel dixisse sufficiat, mare semper pro occidente poni: ab eo quod Palaestinae regio ita sita sit, ut mare in occidentis plaga habeat. t rex Bale, haec est Segor. Omnes hi consenserunt apud vallem Salsam, hoc est, mare Salis. Bale lingua Hebraea, κατάποσις, id est, devoratio dicitur. Tradunt igitur Hebraei, hanc eamdem in alio Scripturarum loco Salisa nominari: dicique rursum vitulam conternantem, quod scilicet tertio motu terrae absorpta sit . Et ex eo tempore, quo Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim divino igne subversae sunt, illa parvula nuncupetur. Siquidem Segor transfertur in parvam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hebraica ueritate. in qua scri
Et licet uident̾ esse diuitie pe¬
coris. auri. ⁊ argenti : tam̃ si
egiptie sint. uiro scõ graues
sunt. Deniq non ut in .lxͣx. le¬
gimꝰ ab iit unde uen̾at in de¬
ẜtum usq bethel: sed sicut ĩ
hebreo scriptũ est. abiit itin̾e̾
suo ꝑ austrũ usq bethel. Id¬
circo enim de egipto ꝓfectus
est. ut non deẜtum ingrede̾t᷑¬
qd̃ cum egipto reliq̃rat: sed
ut ꝑ austrũ qui aquiloni cõ¬
trarius est. ueniret ad domũ
dei ubi fuerat tab̾nacłm eiꝰ.
in medio bethel ⁊ hay.¬
rccõres in ꝯspectu dei ue¬
hement̾. Suꝑflue hic ĩ sep¬
tuaginta int̾pretib additum
est in ꝯspectu dei. Siquidẽ so¬
dicit᷑ in ꝯspectu dei peccator:
qui pocest apud homnĩes ius¬
tus uideri: quomodo de zacha¬
ria ⁊ belyzabeth in p̾como po¬
int᷑ : ꝙ fuerunt iusti anibo ĩ
conspectu dei. Et in psalt̾io
dicitur. Non iustificabit᷑ in ꝯ¬
spectu tuo omnis uiuens.
eua oculos tuos et

Expanded text:
Hebraica veritate, in qua scribHebraica veritate, in qua scribet licet videantur esse divitiae pecoris, auri et argenti, tamen si Aegyptiae sunt, viro sancto graves sunt. Denique non ut in LXX legimus, abiit unde venerat per desertum usque Bethel, sed sicut in Hebraeo scriptum est, Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. Idcirco enim de Aegypto profectus est, ut non desertum ingrederetur, cum Aegyptum relinqueret, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi fuerat tabernaculum ejus in medio Bethel et Haipeccatores in conspectu Dei vehementer. Superflue hic in Septuaginta Interpretibus additum est, in conspectu Dei, siquidem Sodicitur in conspectu Dei peccator, qui potest apud homines justus videri, quomodo de Zacharia et Elizabeth in praeconio ponitur, quod fuerint justi ambo in conspectu Dei . Et in Psalterio dicitur: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Leva oculos tuos, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: tamen potest ⁊ al̾r feda
necessitas excusari ꝙ iuxta li¬
brũ hester. quecũq mulierũ
placuisset regi: apud ueteres
sex mensib ungebat᷑ oleo mir¬
ceo. ⁊ sex mensib in pigmen¬
tis uariis erat.⁊ curationib
feminaꝵ: ⁊ tunc demũ ng̾¬
diebat᷑ ad regem.. Atq ita po¬
test fieri. ut saray postꝙͣͣ pla¬
cuerat regi.dum ꝑ annũ eiꝰ
ad regem p̾parat᷑ introitus.
⁊ abrahe pharao multa dona¬
uerit. ⁊ pharao postea sit per¬
cussus a dño: illa adhuc ĩtac¬
ta ab eius ꝯcubitu ꝑmanẽte.
t ascendit abra¬
ham ex egipto. ip̃e ⁊ uxor
euis. ⁊ omnia que illius erãt:
⁊ loth cum eo in deserto. Erat
autem abraham diues ualde
pecore ⁊ argento ⁊ auro. ⁊abiit
unde uenit in desertũ usq be¬
thel. Pulcre de egipto liberat᷑.
ascendisse dicit᷑. Sed occurrit
huic sensui illud qd̃ sequit᷑. quõ
potuerit exiens de egipto fuis¬
se diues ualde: quod soluit̾ illa

Expanded text:
iverit; tamen potest et aliter foeda iverit; tamen potest et aliter foeda necessitas excusari: quod juxta librum Esther quaecumque mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrtino, et sex mensibus in pigmentis variis erat, et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri, ut Sarai postquam placuerat regi, dum per annum ejus ad regem praepararetur introitus, et Abrahae Pharao multa donaverit, et Pharao postea sit percussus a Domino, illa adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. Et ascendit Abram ex Aegypto ipse et uxor ejus, et omnia quae et Lot cum eo in deserto. Erat autem Abram dives valde pecore, argento et auro: et abiit unde venit, in desertum usque Bethel. Pulchre de Aegypto liberatus ascendisse dicitur. Sed occurrit huic sensui illud quod sequitur, quomodo potuerit exiens de Aegypto fuisse dives valde? Quod tamen solvitur illa
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: sꝑnens ydola chaldeoꝵ.
potest autem fieri. ut qd̾ scͥptu¬
ra reliquit incertũ. aute paucoᷤ
amos thara de chaldea ꝓfectus
uenerit in charra. ꝙͣ morte obi¬
rec. uel certe statim post ꝑsecuti¬
onez in charram ueni̾t: et ibi
diutius sit moratus. Si quis er¬
go huic expositõmi contrariꝰ est:
querat aliam solicudĩem.⁊ tũc
recte ea que a nobis dicta st̃ im¬
probabit.
t ꝓficiscens abraham: abi¬
it in deẜtum. ⁊ fames fac¬
ta est suꝑ t̾ram. Et in p̾senti⁊
in plurimis aliis locis: pro desez¬
to ad austrũ scriptũ est in hebo.
Hoc igit̾ notare delemꝰ
t uid̾unt eam p̾ncipes pħa¬
ons: ⁊ laudauerũt eaz ad
pħ̾adnem : et introdux̾unt eã
in domũ pharaonis : et abrahã
bene fecit propt̾ eam. Et fuerũt
cet corpus sanctaꝵ mulieꝵ nõ
uis maculet sed uoluntas.⁊ ex¬
cusari possit saray. ꝙ famis tẽ¬
pore sola regi in ꝑegrims locis
marico comuente resist̾e̾ neqͥ¬

Expanded text:
minum, spernens idola Chaldaeorum. minum, spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri, ut quia Scriptura reliquit incertum, ante paucos annos Thara de Chaldaea profectus, venerit in Charran, quam mortem obierit. Vel certe statim post persecutionem in Charran venerit, et ibi diutius sit moratus. Si quis ergo huic expositioni contrarius est, quaeret aliam solutionem: et tunc recte ea, quae a nobis dicta sunt, improbabit. Et proficiscens Abram, abiit in desertum: et fames facta est super terram. Et in praesenti et in plurimis aliis locis, pro deserto, ad Austrum, scriptum est in Hebraeo. Hoc igitur notare debemus. Et viderunt eam principes Pharaonis, et laudaverunt eam apud Pharaonem, et introduxerunt eam in domum Pharaonis: et Abram benefecit propter eam: et fuerunt cet corpus sanctarum mulierum non vis maculet, 325 sed voluntas: et excusari possit Sarai, quod famis tempore sola regis in peregrinis locis, marito connivente, resistere nequ
Abbreviated transcription (Latin):
erant lege prohibite: que in p̾¬
mis hominib eciam int̾ frẽs
⁊ sorores irrite sunt.
rat autem abraham sep¬
tuaginta quinq annoꝵ:
quando egressus ẽ ex charram.
Indisso lubił nascit̾ questio. Si
enim thara pater abrahe.cum
adhuc esset in regione chaldes.
septuaginta annoꝵ genuit abͣ¬
ham. ⁊ postea in charram ducẽ¬
tesimo etatis sue anno mortu¬
us est: quomodo nũc pꝰt mor¬
tem thare. abraham exiens
de charram. seꝑtuaginta qͥn¬
q annoꝵ fuisse memorat᷑: cũ
a natiuitate abrahe us ad mor¬
tem patris eius centũ trignita
quinq anni fuisse doceant᷑:
uera est igit̾ illa hebreoꝵ tradi¬
tio quam supra diximꝰ. ꝙ eg̾s¬
sus sit thara cum filiis suis de
igne chaldeoꝵ. ⁊ ꝙ abraham ba¬
bylouio uallatus incendio. qui¬
a illud adorare uolebat.dei sit
auxilio liberatꝰ ⁊ ex illo tempo¬
re ei dies uite ⁊ tempus repute¬
tur etatis. ex quo ꝯfessus est do¬

Expanded text:
erant lege prohibitae, quae in prerant lege prohibitae, quae in primis hominibus, etiam inter fratres et sorores initae sunt. Erant autem Abram septuaginta quinque annorum, quando egressus est ex Charra. Indissolubilis nascitur quaestio: si enim Thara pater Abrahae, cum adhuc esset in regione Chaldaea, septuaginta 324 annorum, genuit Abram, et postea in Charra ducentesimo quinto aetatis suae anno mortuus est: quomodo nunc post mortem Thare, Abram exiens de Charra, septuaginta quinque annorum fuisse memoratur: cum a nativitate Abrae usque ad mortem patris ejus, ceCXXXV anni fuisse doceantur? Vera est igitur illa Hebraeorum traditio, quam supra diximus, quod egressus sit Thara cum filiigne Chaldaeorum: et quod Abram Babylonio vallatus incendio, quia illud adorare nolebat, Dei sit auxilio liberatus; et ex illo tempore ei dies vitae, et tempus reputetur aetatis, ex quo confessus est Do
Abbreviated transcription (Latin):
one chaldeoꝵ: in hebreo habet
in hurchesdim. id est in igne
chaldeoꝵ. Tradunt aũc hebrei.
ex hac occasione istius modi fa¬
bulã. ꝙ abraham in igue mis¬
sus sit: quia ignem adorare
e igne profug̾it. Quod in seꝙ̃¬
tibus scribit̾ egressum esse a¬
ram cum sobole sua de regio
hoc esse qd̾ nũc dicit᷑. mortu¬
us est aram aute conspectuz
thare prĩs sui in t̾ra naciuita
tis sue in igne chaldeoꝵ. ꝙ ui
de licet ignem uolens adorare.
iorne consumptꝰ sit. Loquit᷑
autem postea dũs ad abrahã.
ego sui qui te eduxi de igue
chaldeoꝵ.
t sumpẜunt abrahã¬
⁊ nachor sibi uxores. Nomẽ
uxoris abraham saray: ⁊ nom̃
uxoris nachor. melcha. filia a¬
ram. Pat̾ autem melche. ip̃e ẽ
pater iessac. Aram filiꝰ thare.
frat̾ abraham ⁊ nachoris : duas
filias genuit. melcham.⁊ sa¬
ray.cõgnomento iescam. Aĩo¬
nir mori. e quib melchã acce¬
pit uxorem nachor: et saray
abraham. Necdũ quippe int̾ pa¬
truos ⁊ fratrũ filias miptie fu¬

Expanded text:
 suae, in Hebraeo habetur in Hur Chesdim, id est, in igne Chaldaeorum. Tradunt autem Hebraei ex hac occasione istiusmodi fabulam, quod Abraham in ignem missus sit, quia ignem adorare e igne profugerit; quod in consequentibus scribitur egressum esse Thare cum sobole sua de regionhoc esse quod nunc dicitur: Mortuus est Aran ante conspectum Thare patris sui, in terra nativitatis suae in igne Chaldaeorum, quod videlicet ignem nolens adorare, igne consumptus sit. Loquitur autem postea Dominus ad Abram: Ego sum qui te eduxi de igne Chaldaeorum. Et sumpserunt Abram et Nachor sibi uxores. Nomen uxoris Abram, Sarai: et nomen uxoris Nachor, Melcha filia Aran. Pater autem Melchae, ipse est pater Jescae. Aran filius Thare, frater Abraham et Nachor, duas filias genuit, Melcham, et Sarai cognomento Jescan, δυώνυμον. E quibus Melcham accepit uxorem Nachor, et Sarai Abraham: necdum quippe inter patruos, et fratrum filias nuptiae fu
Abbreviated transcription (Latin):
quia liberi arbitrii es : mone¬
o ut non tui pccm̃. sed tu pec¬
cato domineris. Quod autem
in seꝑtuaginta int̾pretib fecit
errorem. illud est: quia ꝑccm̃
idest. attath. in hebreo genis
masculini est. in greco femini¬
ñ ⁊ qui int̾pretati sunt : ma ᷤ¬
culio illud ut erat in hebreo
gene̾ transtulerunt.

Expanded text:
quia liberi arbitrii es, monequia liberi arbitrii es, moneo ut non tibi peccatum, sed tu peccato domineris. Quod autem in Septuaginta interpretibus fecit errorem, illud est, quia peccatum, id est, athath, in Hebraeo generis masculini est, in Graeco feminini; et qui interpretati sunt, masculino illud, ut erat in Hebraeo, genere transtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quando helyas in monte car¬
melo construxit altare.
t dixit dñs deus ad chaym.
Quare concidit uulcus tu
us: Nonne si recte offeras. non
recte autem diuidas. pectasti:
Quiesce. Ad te conu̾sio eius : ⁊
tu dũaberis eius. Necessitate cõ¬
pellim̃: in singulis diutius ĩ¬
morari. Siquidem ⁊ nũc mui¬
to alius in hebreo: ꝙͣ in septu¬
aginta translacorib sensus est.
Aait enim deus ad chaym. Qua¬
re irasceris.⁊ quare ꝯcidit uul¬
tus tuus: Nonne si bene eg̾is
geris. ante fores pctm̃ sedebit:
Et ad te societas eius: sed tu
magis dñare eius. Quod aute
dicit: hoc est. Quare irasteris.
⁊ inuidie in frẽm liuore cruci¬
itũ uultum demittis in t̾ramꝰ
Nonne si bene feceris. dimictet᷑
tibi omne de lictum: siue ut
theodocion ait. acceptabłe erit.
id est mumuis tuũ suscipiam.
ut suscepi frĩs tui: Qd si ma¬
le egeris: ilico pectatum aute
uestibulũ tuum sedebit. ⁊ ta¬
li ianitore comitab̾is. uerum

Expanded text:
et quando Elias in monte Caret quando Elias in monte Carmelo construxit altare . t dixit Dominus ad Cain: Quare concidit vultus tuus? nonne si recte offeras, non recte autem dividas peccasti, quiesce; ad te conversio ejus, et tu dominaberis illius . Necessitate compellimur in singulis diutius immorari. Siquidem multo alius in Hebraeo quam in Septuaginta translatoribus sensus est. Ait enim Deus ad Cain: Quare irasceris, et quare concidit vultus tuus? nonne si bene egerisgeris, ante fores peccatum sedebit, et ad te societas ejus, et tu dominare ejus. Quod autem dicit, hoc est: Quare irasceris, et invidiae in fratrem livore cruciatus, vultum dimittis in terram. Nonne si bene feceris, dimittetur tibi omne delictum, sive ut Theodotion ait: Acceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi fratris tui. Quod si male egeris, illico peccatum ante vestibulum tuum sedebit, et tali janitori comitaberis; verum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ custodiret uam ligni uite.
hĩtare fecerit contra ꝑadysu
uoluptatis: sed ꝙ illo eiecto an¬
te fores ꝑadysi cherubym et
flãmeum gladium posu̾it:
ad custodiendũ ꝑadysi uesti¬
bulũ. ne quis poss intrare.
t concepit ⁊ pe¬
perit chaym: ⁊ dixit. Ac¬
quisiui siue possedi hoĩem per
deum. Chaym acquisitõ siue
possessio int̾pretat᷑. id est. Ictũ¬
exp̾ͥmens ait. caruthi. idest. pꝰ¬
sedi hoĩem ꝑ deum.
t respexit deus suꝑ abel. ⁊
suꝑ inunera eius: super
chaym autem ⁊ suꝑ sacrifi¬
cia eius non respexit. Et con¬
tͣristatus est chaym ualde. unde
nera suscepissec deiis. ⁊ sua repu¬
diasset: uisi illa int̾pretatio uera
est quam theodotion posuit. ⁊
inflãmauit dñs suꝑ abel ⁊ suꝑ
sacrificiũ eius. suꝑ chaym uero
⁊ suꝑ sacrificium cius nõ inflã¬
mauit : Ignem autem ad sacri¬
ficium deuorandum solitum ue¬
uire de celo: ⁊ in dedicatione
templi sub salomone legimꝰ.

Expanded text:
et custodireet custodirehabitare fecerit contra paradisum voluptatis; sed quod illo ejecto ante fores paradisi Cherubim, et flammeum gladium posuerit ad custodiendum paradisi vestibulum, ne quis posset intrare. Et concepit et peperit Cain, et dixit, acquisivi sive possedi hominem per Deum. Cain  , acquisitio, sive possessio interpretatur, id est κτῆexprimens ait, CANITHI  , id est, possedi hominem per Deum. Et respexit Deus super Abel, et super munera ejus: super Cain autem et super sacrificia ejus non respexit, et contristatus est Cain valde. Unde nera suscepisset Deus, et sua repudiasset: nisi illa interpretatio vera est, quam Theodotion 311 posuit. Et inflammavit Dominus super Abel, et super sacrificium ejus: super Cain vero, et super sacrificium ejus non inflammavit. Ignem autem ad sacrificium devorandum solitum venire de coelo: et in dedicatione templi sub Salomone legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplicans multiplicabo
tristicias cuas: ⁊ gemitꝰ
tuos. Pro tristicia ⁊ gemigu:
in hebreo dolores ⁊ ꝯceptꝰ ha¬
let
tad uirũ ꝯũsio tua. Pro ꝯ¬
ũsione aquila societatẽ:
symachus appetitũ uel impe¬
gum transtulerunt.
aledicta terra in oꝑibꝰ tius.
Opera hic non ruris colẽ¬
di ut pleriq putant. sed pecca¬
ta significat: ut in hebreo ha¬
lec. ⁊ aquila non discordat dicẽᷤ
maledicta humus ꝓpter te. et
theodotion. maledi̾cta adama.
Quare eua. id est uita sit appł¬
lata: demonstrat ꝙ ip̃a sit ma¬
ter omm̃i iuuentium. Eua quip¬
pe: tranffert̾ in uitam.
t eiecit adam. ⁊ hĩtare
fecit contra ꝑadysum uo¬
luptatis: ⁊ stacuit cherubyn.
⁊ flãmeam rumpheam. que
uertit᷑ ad custodiendã uiam
liormn uite. Alius multo sen¬
sus in hebreo est: qmͣ hic incł¬
ligit᷑. Ait enim. Et eiecit a¬
dam. haud dubium quin do¬
minꝰ. ⁊ hĩtare fecit aute ꝑa¬
dysum uoluptatis cherubim
⁊ flãmeũ gladiũ. qui uert̾et̾

Expanded text:
ultiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos . Pro tristitia et gemitu in Hebraeo dolores et conceptus haet ad virum conversio tua. Pro conversione Aquila societatem, Symmachus, appetitum vel impetum transtulerunt. Maledicta terra in operibus tuis. Opera hic non ruris colendi, ut plerique putant, sed peccata significantur: ut in Hebraeo habetur: Et Aquila non discordat, dicens: Maledicta humus propter te. Et Theodotion: Maledicta adama iEVA  , id est vita sit appellata, demonstrat, eo quod sit mater omnium viventium. EVA quippe transfertur in vitam. Et ejecit Adam, et habitare fecit contra paradisum voluptatis. Et statuit Cherubim et flammeam romphaeam, quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae. Alius multo sensus est in Hebraeo quam hic intelligitur. Ait enim: Et ejecit Adam, haud dubium quin Dominus: Et habitare fecit ante paradisum voluptatis Cherubim, et flammeum gladium, qui verteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
sed iuxta generatõnis sue eu¬
est qd̃ in hebreo dicit᷑. Noc uir
iustus ꝑfectus erat in genera¬
tionib suis. Cum deo ambu
gla sequebat᷑.
ac tibi archam de lignis
quadratis. Pro quadratis
liguis: bytuminata legimꝰ
in hebreo.
olligens facies archam: ⁊
in cubito ꝯsũmabis eam
de suꝑ. pro eo qd̾ est colligens
facies archam: in hebreo ha¬
bet. iueridianũ facies arche.
euod manfestius int̾pretat᷑

Expanded text:
sed juxta generationis suae jussed juxta generationis suae jusest quod in Hebraeo dicitur: Noe vir justus, perfectus erat in generationibus suis: cum Deo ambulgia sequebatur. Fac tibi arcam de lignis quadratis. Pro quadratis lignis, bituminata legimus in Hebraeo. Colligens, facies arcam, et in cubito consummabis eam desuper. Pro eo quod est, colligens facies arcam, in Hebraeo habet, meridianum facies arcae, quod manife
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ceteri amplius ducentis ⁊ tre¬
centis annis. Quia uero peni¬
tenciam age ꝯtempẜant: no¬
luit deus tempus expectare decre¬
cum: sed iuguiti annoꝵ spacus
amputatis: induxit diluiium
anno centesimo agende penitẽ¬
cie destinato.
ygautes autem erant suꝑ
t̾ram: in diebus illis. Et
post hec quomͦ ingrediebant᷑ fi¬
lu dei ad filias hominũ. ⁊ gene¬
rabant eis: illi erant gyganteᷤ
a scło hoĩes nommaci. In hebre¬
o ita habet. C̃adentes erant in t̾¬
ra in dieb illis. id est anna Ri¬
lim. Et post hec ut ino̾dieban¬
tur filui deoꝵ ad filias hoĩm. ⁊
generabant eis: hu erant for¬
tes a principio. uiri nominati.
p̾ro cadentib siue gygantib:
iuolentos int̾pretatus est syma¬
chus. Et angelis aucem ⁊ scõꝵ
liberis: ꝯueuit nom̃ cadentũ.
oe uir iustus
ꝑfectus in generatõe sua
deo p̾lacuit. Signant̾ ait in ge¬
neracõne sua: ut ostende̾t non
iuxta iusticiam ꝯsũmatam:

Expanded text:
et caeteri amplius ducentis et treet caeteri amplius ducentis et trecentis annis. Quia vero poenitentiam agere contempserunt, noluit Deus tempus exspectare decretum: sed viginti annorum spatiis amputatis, induxit diluvium anno centesimo agendae poenitentiae destinato. Gigantes autem erant super terram in diebus illis, et post haec quomodo ingrediebantur filii Dei ad filias hominum, et generabant eis. Illi erant gigantes a saeculo homines nominati. In Hebraeo ita habet: Cadentes erant in terra in diebus illis, id est, ANNAPHILIM  . Et post haec ut ingrediebantur filii deorum ad filias hominum, et generabant eis: hi erant fortes a principio viri nominati. Pro cadentibus, sive gigantibus, violentos interpretatus est Symmachus. Et angelis autem et sanctorum liberis convenit nomen cadentium. Noe vir justus atque perfectus in generatione sua, Deo placuit. Signanter ait, 316 in generatione sua: ut ostenderet non juxta justitiam consummatam: