comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meritum filiinascentis alisoluer& : &ye¬
parata patris lingua infantis  loriã
testar&ur. Quid aute de continentie
eius uirtute: quidde amore iusticiȩ
loquar cuisicut legitur in imitabilir
uictus & luce ipsacarior ueritasfuit
Conuersatus enim in deserto uestitũ
habens depilis cameli. & zonã pellicinã
ciralũborsuor locustas edebat & mel
siluestre ut mnerepaturus hominũ mala
nullami penitur haber& uel inueste uel
imnepulir uoluptatom Demq tanta cuir
mentẽ diuine legis emulatio pornda¬
bat : ut & prauitatẽ ꝑfide gene netionir
ꝓph&ico uigore corripen& : & auctoni¬
tate feruentis inse spr scĩ regem intro¬
pidus inerepar& errantem Maluit¬
que uirbea tissimus: sub denuntiatione
iusticiȩ furentie sub cumbere gladio
quã relieere ueritate. quã manifesta¬
ne uenerat auetorem.

Expanded text:
meritum filii nascentis absolveret, et remeritum filii nascentis absolveret, et reparata patris lingua infantis gloriam testaretur. Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
catio celestis aperir&: Qui sergohu¬
ius mod ꝓph&m non tota aimiratione
suscipiat quenitantũ recognoscit obtinu¬
isse dedõ ut ante eius merita laudayen¬
tur quamnatiuitas formar&ur
hicigitur zachariȩ iustissimo sacer¬
doti cum multa ess& &ate ꝓuectus. &
sterflitate senissifnae coniugis. suc cessio¬
nem uotiii germinis desperars& : omni¬
potentis dĩ cupa. ꝑ angelum ꝓmictitur
nasciturus : Et bene senissimis paren¬
tibus nouur filiur datur : quis enes een¬
ti labentique mundo: unigenitum dĩ.
ad spemfuturȩ iuuentutis ostender&
Quidillud quanto est stupore mirtendum
qđ ⁊acharias ipse dũ prȩcursorem sa¬
lutaris uerbi concipiendum senili aluo
paulo tardius credit: filentio repenti¬
nȩ tacitur nitatis obmutuit : nec pris¬
tinum loquend recepisset usum . nisi
nomen pueri quouo candus ess &. dau¬
siõrir eĩ uincula relaxars& Atque
ita factum est ut ossacerdo tale qđ
trepidatio conligauerat dubitant is

Expanded text:
catio coelestis aperiret. Quis ergo hucatio coelestis aperiret. Quis ergo hujusmodi prophetam non tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hic ergo Zachariae justissimo 212 sacerdoti, cum multa esset aetate provectus, et sterilitate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis,
Abbreviated transcription (Latin):
sunctorũ quidem ꝓph&a¬
rum fratres carissimi. ue¬
ne/ penda recordatio est¬
baptista cuiur genuinus hodie nata¬
lisbonoratur. Sintantum omnium
suꝑ gressur est gloriam : ut dnm ilm̃
saluatorem nostrum non solum esse
uenturu sed aduentasseiam & coha¬
bitare hominib: ueritate prerentis
testimonii reuelar&: Quẽ cuminter
ꝓmiscuas turbas adbaptirmum
suum ꝓperaere uidisr& uelut digito
demonstrans ait : ecce agnus dĩecce
qui tollit peccatũ mundi Quam in no¬
cenrest huius uita uel quapos sumus
deuotione eiur merita conpensare
qui agni colestis aduentũ & primus
agnouit & solus ostendit qquammi¬
rabile uniuersis est eius preconium
decuius ore primo ab solutionẽ suam
nundus audiuit᷑. Hic est carissini
dequo ꝓpͥn&ica ad nuntiationee¬
dictum est Vox clamantis in deser¬
to parecte uiam dñi rectar facite
semitar di nostri: Clamaturus
enim erat sicut & clamauit. ut
uoci ferente salutis prȩcone obtu¬
patas diu aures mortalium : prȩdi¬

Expanded text:
unctorum quidem prophetarum, fratres carissimi, veneranda recordatio esBaptista, cujus hodie genuinus natalis honoratur, in tantum omnium gressus est gloriam, ut Dominum Jesum Salvatorem nostrum, non solum esse venturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito demonstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivit! Hic est, carissimi, de quo prophetica annuntiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ fidei testimonium reddidisse:
Neatus uero baptista iohannes cu
ius nunc festiuitate l&amur: cȩ¬
lestia mundo gaudia. stereli abute¬
no hodienator inu&it: Et illi quidẽ
indubitata iamgloria regnante
confers sunt di filium inc autẽ &
marciturum dñm ꝓph&alis sp̃rih
luminatione p̃uidit : &natũ priuile¬
gio gratiȩ singularis ostendit. In
Santum aũ specialis ineo p̾fulsit elec¬
tio : ut ante merer&ur adnuntiane
dnm̃ quamuas ceneli in itium uel
linguã qua enuntiare possit acce¬
pere: Deniq elirab&b illau&us
mulier & noua mater que ante par¬
tum suum dofuturifilii l&abatur
officio uenienti adse beate manie
inipso salutationis occur su aitreceo
& quo facta est uox salutatio nistue
inaurib meis: &x ultauit ingauelio
infans in utero meo. quid̃ hoc est

Expanded text:
 fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio inf
Abbreviated transcription (Latin):
ollemnitates nobis diuer
moda namque ueerũ rlatione
didicimus nonnullos martirum
ꝓstratos gladio igni alior conere¬
mator conplures bestiarũ dilace¬
ractos dentib : innumeros &iam ua

Expanded text:
olemnitatem nobis diversmoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, i
Abbreviated transcription (Latin):
si deras nosse : De in de nonsolum ad phi¬
uippum sedadeos plualiter loquitur
Verba quȩ egoloquor uobis ameipio
non loquor pater autẽ mninemanens
facit opera ipse. Ergo uerba opera
sunt plane itaest Nam ꝓfecto qui
pximum loquendo edificat bonũ opus
operatur. Sed quid est ameipso non
loquor nisi ameipso non sum quilo¬
quor Si quippe triburt qđ facit : de
quo est ipse quifacit paterenim d̃ non
est dealiquo filius autem dĩ est quidem
patriȩ qualis sed de patre dõ. Ideo ille
dr sed nondedõ & lumeri sednondelu¬
mine Iste uero ds̃ de dõ lumen delumi¬
ne Denique adiungit &dicit non cre¬
ditis. quia ego inpatre . & pacer in me
est alicquin propter opera ipsa cre¬
dite Antea solus philippus arguebatur
nunc autem non ibi eum solum fuisse
qui ess& arguendus ostenditur
Propter opera ipsa inquit credite quia
ego in patre & pater in me est: Neq:
enim si se parati essemus in se para¬

Expanded text:
sideras nosse? Deinde non ad solum Phisideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur: Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso loquor? nisi a me ipso non sum qui loquor. Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus insepara
Abbreviated transcription (Latin):
si cognouistis me & patrem meum cogna¬
c&is: perme utique & illum alius enim
ego sum alius ille sed neputarent dissi¬
milem : & amodo inquit cognoscetis eũ
Quidistis eum. Uiderunt enim eius si¬
millimum filium sedammonendis
rant talemesse &iam patre quẽ non¬
dum uidebant. Qualis ẽ filius. quem ui¬
debant: Et adhoc ual& quod postea phi¬
lippo dicitur. qui me ui det uidit & pa¬
tre : Non quod ipse sit & pater & filius
quod in sabellianis qui uocantur &iam
patri passiani. catholica fides damnat
sed quod tam similes sint pater & filiu
ut qui unum nouerit. ambos nouerit
Solemus enim desimillimis duobus. It a
loquieis qui unum illorum uident &
qualis sit alius uolunt nosse ut dica¬
mus uidistis illum istum uidistis: Si
ergo dictum est qui uidit me uidit &
pacrem Non quia ipse sit pater. quisilus¬
edquoda spatris similitudinee anmullo
prorsus discre p& filius: Noneredis¬
e e turin sẽ partibiles separatim de¬

Expanded text:
Si cognovistis me, et Patrem meum cognoSi cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt et Patrem: non utised quod a patris similitudine in nullo prorsus discrepet filius. Ac si dir inseparabiles separatim de
Abbreviated transcription (Latin):
scitis & se nescire dicentes eos hoc scire
conucerat. ad dendo at que digendo Egus
tanto tempore uobiscum sum. & noncomo¬
uistisme cumꝓfecto & quo iret&luiam
scirent. Non obaliud nin quod ipsum uti¬
que scirent : Sed facile ista soluitur qui¬
tio sidicamus quod eum aliquie orum
sciebant aliqli nesciebant : atque in his
qui nesciebant &philippus erat & quoa
ait & quo ego uado scitis &uiam scitis illis
dixisse intellegatur qui sciebant: non
philippo cuidictum est tanto tempore
uobis cum sum & non cognouistis me phi¬
lippe: His ergo qui filium iamno ue¬
rant &iam illud de patredictumest : &
amodo cognosc&is eum: &uidistis eum
Dictum est enim propter omnimodam
similitudinem quȩ illi cum patre est¬
& ideo amodo dicuntur norse patrem
quia nouerant similem filium : Ergea
iam scebant filium & si non omnes cesto
quidam eorum quibus dicitur & quo ua¬
doscitis & uiam scitis : Ipse est enim uia
sed patrem nesciebant: Ideo audiunt

Expanded text:
scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atTanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto et quo iret, et viam scirent, non ob aliud, nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus, quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant Philippus erat; et quod ait: Et quo ego vado, scitis, et viam scitis. Illis dixisse intelligatur, qui sciebant: non Philippo, cui dictum est: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre jam dictum est: Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Dictum est ensimilitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nosse quo ir&. nisi quit ibat aduerita¬
tem ibat aduitam : Ibatergo ad seipsũ
ꝑse ipsum & nos quoimus nisi adipsum
& qua imus nisi ꝑ ipsum : Ipse igitur ad
se ipsum ꝑse ipsum Nosad ipsum ꝑ ipsum:
Immo uero ad patrem & ipse & nos nam¬
& hoc loco ꝓpternos. ne momn quit ue¬
nit ad patrem : nisi perme ac ꝑhoc & ipse
ꝑse ipium & adse ipsum & ad patrem:
& nos ꝑ ipsum & adipsum & ad patrem:
ut ique cognostais. Hoc est quadait
nemouenit ad patrem nisi per me:
Deinde subiungit : cognoscecis eum & ui¬
distis eum sed phi lippus unus exaposto¬
lis qui audierit non intellegens Dñ e
in quit ostende nobis patrem & sufficit
nibis Cuidñs tanto in quit tempore uo¬
biscum sum & non cognouistis me phi¬
lippe qui uidit me uid& & patrem:
Ecce increpat quod tanto tempore cũ
ipsiserat & non cognoscebatur Nonne
ipse dixerat. & quo ego uado scitis & uiã

Expanded text:
nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritanosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Namet hoc loco propter nos. Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per seipsum, et ad seipsum, et ad Patrem; et nos per ipsum, et ad ipsum, et ad Patrem. utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
fratres ecco discipulum interro¬
gantem audiuimus & magistrũdecen¬
dem & nondum capimus &iam post
uocem sonantemisenteniam latitantt̃
sed quid non possumus capere ÷ium¬
quid poterant .e. dicere a postolicius
cum quibus loquebatur: ne scimuste: ꝓ¬
inde si eum sciebant. & uia ipse est uiam
sciebant si eum sciebant : & ueritas ipse
est ueritatem sciebantꝰ sieum sciebant
& uita ipse est uitam sciebant: Ecce scire
conuicti sunt : quod se seire nesciebant:
quidigitur & nos inisto sermone nonco¬
pimus quid putatis fratres meinisi quia
dixit & quouadoscitis &uiam scitis & ec¬
ce cognouimus quod sciebant uiam quia
sciebant ipsum qui est uia sed uia est qua
itur num quiduia est & quoitur
Vtrumque autem illos dixerat scire &
quo uadit &uiam. Opus ergo erat ut di¬
cer& egosum uia ut ostender& eos
quia eumꝰ scirent uiam scire. quam pu¬
tauerant senescire : Quid autem opus
estet ut dicer& ego sum & ueritas &
uita cum uia cognita quair&. restar&

Expanded text:
s discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret
Abbreviated transcription (Latin):
p&ieritis In nomine meo hoc faciam
ut glerific&ur pater infilio siquid p&i¬
eritisie in nomine meo hoc faciã:
Ergo & illa maiora opera seipsum fac¬
turum esseꝓmisit. Non se ex tollat ser¬
uus suꝑ dñm nec discipulus super ma¬
gistnum maiora quam ipse fecit dixit
es esse facturos sedin eis. uelpeos se fa¬
ciente non ipsis tamquam exsem&ip¬
sis. Ei quippe cantatur: Diligamte
dñe uistus mea. Sed quȩ sunt tandem
istamaiora anfoste. quod egros ipsis
transe un tibus. &iam eorum umbra
sanabat. Magis est enim ut san&
men quando ista dicebat uerborum
suorum opera commendabat. Sic
enim dixeratꝰ uerba quȩ ego loquor
uobis a me ipsonon loquor: pater au¬
tem in me manens. facit opera ipse
Quȩ operatunc dicebat . nisi uerba quȩloque¬
batur audiebant & credebant illi : &
eorundem uerborum fructus erat
fides illorum: Uerum tamen euange¬
lizantibus discipulis non tam pauci
quam illi erant sed gentes &iam cre¬
diderunt. Hac sunt sine dubitatione

Expanded text:
c faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet men quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
dultis uobis lectionibus fratres
hcaris simi ꝑdictatum loqui
consueui: sed quilassescen¬
te stomacho ea quȩ dicta¬
uero legere ipse non possũ
quosdam uestrũ minus liben¬
ter audientes intueor : Vnde nunc ame¬
m& ipso exigere contramorem uolo : ut
inter sacra missarum sollemnia. lectio¬
nẽ sc̃i euangelii. nondictando sed conlo¬
quendo edisseram: sic que excipiatur
ut loquimur quit conlocutionis uox
conda torpentia plus quam sermo lecti¬
onis excitat : & quasi quadam manu
sollicitudinis ut euigilent pulsat:
Et quidem ad hoc opus me supficere pos¬
se non uideo : sed tamens uires quas i¬
peritia denegat caritasministuat
Scionamq quidixit: a periostuu&
ego adimpleho illud: Bonumergo
opus nobis in uoluntate sit Nam exdi¬
uino adiutorio erit in ꝑfectione:
Dat loquendi ausum &iam resurrectio¬
nis dominicȩ tanta sollemnitar quia
indignum ualde est. ut e⁊ die laucles
dibit as taceat lingua cgrnisiq oꝰuils¬

Expanded text:
ctionibus, fratres charissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo vide
Abbreviated transcription (Latin):
exit sed & ipsa &iam inferniclaus¬
tra destruxit postas tulit & mon¬
tis uesticem subiit: qui a resurgendo
claustra inferni abstulit : & as cen¬
dendo cȩlorum regna pene trauit :
hano ergo resurrectionis eius glori¬
am fratres carissimi quȩ & prius de¬
monstrabatur exsigno & postpatu¬
it exfacto : tot̃amente diligamus.
peius amore moriamur: Ecce in re¬
surrectione auctorir nostri:minis¬
tros eius angelos conciues nostros ag¬
nouimus : adhorum ergo ciuium illam
frequentem sollemnitate festine¬
mus hiscum necdum uisione possumus.
desiderio &mente iungamur:
Trans migremus aduirtutes auitiis. ut

Expanded text:
exiit, sed ipsa etiam inferni clausexiit, sed ipsa etiam inferni claustra dextruxit. Portas tulit et montis verticem subiit, quia reclaustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, fratres charissimi, quae et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vitiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uodbene in libro ucicum sam son illius
facta significant: qui cum gazam ci¬
uitatem philisti: orumi fuirꝰs& ingres¬
sus : philistei ingressum eius ꝓtinus
cognoscentes. ciuitatem repente obsi¬
dionibus circum dederunt. custodes de¬
put auerunt: & sam sonfortissimum se
am comprehendisse gauisi sunt:
Sed quid sam sonfecit agnouimus: media
nocte postas ciuitatis abstulit : & montis
uesticem ascendit: Quem fratrer ca¬
rissimi hoc infacto quem nisi redẽp¬
torem nostrum samson ille significat
quodgaza itas nisi infernũ desig¬
nat᷑ quidonhi listeos. nisi iudeorum
ꝯfidia cemonstratur : qui cũ mostuum
dñm uiderent eiusq corpus insopul
chro iam pasitinicustodes ili codeputa¬
uerunt & eum quiacto uitȩ clarue¬
rat fernilicustrisrecentũ quas
sam soningaã sede prebendisse l&uti
sunt: Sam son uero nocte neda
solum exiit. seci &iam postasoiut:ci
ui delic& redemptor noster ante lucẽ
resurgens non solum liber de inferno

Expanded text:
Quod bene in libro Judicum Samson illius Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem, fratres charissimi, hoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderentam positum, custodes illico deputaverunt , ut eum, qui auctor vitae claruerat, inferni claustris retentum, quasi Samson in Gaza, se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non solum exiit, sed etiam portas tulit; quia videlicet Redemptor noster ante lucem surgens, non solum liber de inferno
Abbreviated transcription (Latin):
quod de membris eius superioribus audim
Ecceuero ad memoriam redit quoderuci¬
fixo dĩ filio iudei in sultantes dicebant :
si rex is rahel est dercendat decruce &
eredimus ei, Quisitunc decruce descon¬
der& nimirum insultantibus cedese
uistutem nolis patientiȩ non demonste¬
tolerauit ꝓara : risiones sustinuit:
seruauit patientiam : distulit ad irira¬
tionem : & qui decruce descender: io¬
luit desepulchro surrexit : F lus igi¬
tur fuit di sepulchro surgere : quam
decruce descendere: plus fuit mostem
re surgendo destruere : quam uitam
descendendo seruare : ÷ed cum iudei
hunc ad insultationessuas decruce des¬
cendere minime cernerent cũmo¬
entem uiderent : eum seuicisse credi¬
derunt : nomen illius sequasi extin¬
xisse gauisi sunt: Sed eccedemoste
nomenei: ꝑ nundum creuit : ex qua
hunc infidelis turba ext nixisse se
cre didit: & quȩ gacudebat occisum.
dol& mostuum q ahunc ad suã glori¬
am cognoscit ꝑuenis se ꝑpoena ⁊:

Expanded text:
quod de membris ejus superioribus audivimus. quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstrtoleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
scientibus resurrectionem ꝓmitter&
carnis. &tamen hanc uisibilitꝰ non exibe¬
r& quis eius ꝓmissionib: creder&: factus
it aque homo apparuit in carne . mori
dignatus est ex uoluntate resurrexit ex
potestate : &ostendit exemplo quod no¬
bis ꝓmisit in prȩmio: Sed fortasse ali¬
quis dicat: iure ille surrexit : quicũ ds̃ es¬
s& tenerimoste non potuit: dstruon iII.¬
damergo ignorantiã nostrã ad roboran¬
dam in firmitatem nostram : suȩ resurna¬
tionis exemplum nobis fufficere noluit:
solus illo intempore mostuus est : & tame
solus minime surrȩxit : Nam scriptũ est:¬
s multa corpora scorum quidormierant:
surrexerunt : Ablataergo sunt omma
argumenta ꝑfidiȩ : ne quis enim dicat spe
rare dese non deb& homounus quod in
carne sua exibuit homo dr̃ ecce cũ dõ
homines resurrexis se cognoscimus &
quos puros fuis se homines non dubitam:
mus prȩ sumamus in nolis quod gestũ com¬
tat in capite simultum nos abicimus spera¬
re debemus in nobis nos membra ultima

Expanded text:
surrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis rare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. umus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite. Si multum nos abjicimus, sperare in nobis debemus nos membra ultima
Abbreviated transcription (Latin):
uentem dilexerant &iam mosqus tudo
humanitatir obsecuntur: Sedreesia
aliquid in sca ecclesia signat gerendum
Sic quippe necerse est ut ccudiamus qua̧
facta sunt : quatenus cogitem us &iam
quȩ nobis sunt ex eorum imitatione fa¬
cienda : Et nos ergo in ed̃ qui est mostu¬
us credentes siodore uistutum refesti cũ
opinione bonorum operum dñm quȩri¬
mus : ad monumentum ꝓfecto illius cum

Expanded text:
ventem dilexerant et jam mortuo humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerimu
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit itaque ionas in oratione sua
tolleigitur dñe animam meam : quia
non potui : moriar. &uni uersus mundus
una moste salu&ur: Ionam c&us piscis
excepit in mersum sed non contigit
deuoratum : & quemmalitia hominũ
ꝑdidit bestia esuriens custodiuit:
plenis uisceribus famem pacitur & in
prȩdam quam absorbuit nil sibi licere

Expanded text:
Dicit itaque Jonas in oratione sua: Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia m salvare non potui: moriar, ut universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum: et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit: plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nil sibi licere
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione uacuandam. Nauem ꝓfu
soste fluctibus datur.: & fccucibus celi
piscis dimersus excipitur : sed pisce in lȩ¬
sum eructante depositum. testia die
terris refunditur: Vid&edñm &iam
inu&eritestamento in serui forma
mir abiliter apparere : uid&e quomo¬
do se ante actir sȩculis indicauit se ser¬
uilis formȩ humilitate uenturũ
Ionas iram dñi prȩdicaturur admagnam
nu ne uitarum destinatur urbem dic¬
ciuitatem ut diem salutis. & prȩfinitũ
iudicu tempus ad nunti&: Ionas nauem
exp&it : xp̃r ecclesiam : Ionar fluctib:¬
agitur : xp̃r mundi turbinibus exerco¬
tur: Nisi ionas pessud& naufrage na¬
uis periculum non sedatur: sic & non
liberatur ecclesia nisi xp̃i moste sal¬
uur. Nautȩ demissuri ionam: ta¬
men uerentur & dicunt: dñe neder
suꝑ nos sangui nom in nocentẽ: nor
uobis uid&ur naut ecrum im pr ecatio
mundus egosum a sanguine iusti hũ¬
uis: Quam congrue ꝑ personam gen¬
tilem fides gentium prȩdicatur

Expanded text:
conversione vacuandam, navem profconversione vacuandam, navem proftate, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis dimersus excipitur: sed pisce illaesum eructante depositum tertia die terris refunditur. Videte Dominum etiam in Veteri Testamento, in servi forma mirabiliter apparere. Videte quomodo se ante actis saeculis indicavit sub servilis formae humilitate venturum . Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem diccivitatem, ut diem salutis, et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibagitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas perditum detur, naufragae navis periculum non sedatur; Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue per personam gentilem fides gentium praedicatur! XI.
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: dĩ enim unigenitus offer¬
tur : & uirginis primogenitus immo¬
latur : Hoc quoq dominicȩ passionis
prȩfigurabat in signia: quod legimus
beatum heliseum sepulchro condicũ
in gesto a latrunculis cadauere : intide
tumulum suum corpus extincti
tactu sacri corporis suscitesse: Quis hic
alius prȩfigurabatur nisi dñs noster i hr̃¬
xp̃s quire surreccionem de moste largi¬
tur &uitam sepultus operatur in latro¬
me ꝑscripturas scãs. &iam in ione ꝓph&ȩ
laboribus & erumnis . xpi passio & resur¬
rectio prȩsignatur: Hic ionas quod fi¬
dei uestrȩ non arbitramur in cognitũ :
trpum dñi gessisse ꝑscribitur: Ipse enĩ
dñr dicit: sicut fuit ionas inuentre c&i.
tribus diebur & tribus noctibus Itaerit
filius hominis in cordeterrȩ: tribus die¬
bus & tribus noctibus: Hic in quã ionas
ad prȩdicandam ninȩuitis irȩ cȩles¬
tis offensam dño iubente dirigitur:
sed prȩscius tristem ꝓph&iam. populi

Expanded text:
ostenditur, Dei enim unigenitus offerostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius praefigurabatur, nisi Dominus noster Jesus Christus, qui resurrectionem de morte largitur, et vitam sepultus operatur? In latroper Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus, et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignatur. Hic Jonas, quod fidei vestrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse prescribitur; ipse enim Dominus dicit: Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus: ita erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam Domino jubente dirigitur ; sed praescius tristem prophetiam populi
Abbreviated transcription (Latin):
Hic idem dñs. innouissima mundi senescen¬
tis a&ate ꝑfiguram beati abrahȩ longeui
patris offestur : Quotem pore dũ nouo
sacrificio inunici sui iugulum pius par¬
ricida consurgit . ex inꝓuiso aries oculis
eius apparuit sicut loquitur sermo
diuinus : &uidit abraham ari&em int̾
ue pres herentem cornibus: Interue¬
pres inquit: Re quiramus quȩ istasit
nouitas: id est inmultitudine circum¬
stantium peccatorum: Hȩrentem
cornibus. id est adcrucis cornua clauo¬
rum confixione pendentem: sicut In
alio loco legimus cornua in manibus
eius sunt : Hoc ideo quia ueneraendas
manus eius. patibuli brachia susceper̃ :
Interspinas autem deputatus est : quan¬
dospineo serto. innocentiȩ &iustitiȩ
auctor inlusus est : Sed cltius in tro¬
spicere debemus quidnam sit quodisa¬
ac apcitre altaribus ad mou&ur ac
subito aries ꝓeo non mutata sed du pli¬
cata oblatione supponitur: Cemina
hic adoranda substantia redemptoris

Expanded text:
Hic idem Dominus in novissima mundi senescenHic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dĩ nostri. cum magna atq
mirifica sint. taomen nec noua
probantur esse nec subita: sed
abinitio sȩculi & prȩdicta sunt¬
oraculis & prȩfigurata meste¬
riis: Sacram dñi passionem. abipsis
mundi coalescentir exordiis u&eris
testamenti responsa cecinerunt: &
tiatum suis apeste exipsorum libris ac
uoluminibus as serimus : Validis absque
dubio nititur priuilegiis : qui causã de ad¬
uersarii asserit instrumentis: Specio¬
sa uictoria est contrariã pastem castu¬
lis suis uelut ꝓpriis laqueis m̃r&ire : &
testimoniorum suorum uocibus e
& emulum telissuis euincere : ut pimato¬
ristui argumenta tuis ꝓbentur ut litati¬
bus militure : Itcque in dñi nostriꝑson
dum ex adȩ primihominis costa. mater
cunctorum uiuentium ȩua ꝑducitur. ex
huius sacro lacere acsalutari uulnere
eclesia omnium fidelium pecrensre pa¬
renda monstratur: In eiustrpo abel
iustus occiditur : & in nocens. fraterna
tam quam iudaica impi&ate mactatur:

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna ac mirifica sint, tamen nec nova probantur esse nec subita; sed ab initio saeculi, et praedicta oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram Domini passionem ab ipsius mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt, ettiatum Judaeis aperte ex ipsorum libris et voluminibus asserimus, validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis. Speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna tanquam Judaica impietate mactatur.
Abbreviated transcription (Latin):
do tenebrȩ nunc autem lux in dño: In
die ergo ꝑnubem columna monstrata
est. uin nocte ꝑignem : quia omnipo¬
tens dr̃ &blandus iustis & terribibs ap¬
porebit iniustis: Istos iniudicio ueni¬
ens ꝑlenitatis mansu &udinem de mul¬
cer lillos uero ꝑiustitiȩ districtionẽ
terr& Sedium quid angelus subiun¬
gat audiamus: Inm quȩ ritis nazarenũ
ibr latimo eloquio sallari icSt alnũ¬
un interpr&atur : ytuero multitunc¬

Expanded text:
do tenebrae, nunc autem lux in Domino . In do tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpr
Abbreviated transcription (Latin):
uentum suꝑnorũ ciuium : ꝑ timescant.
quicarnalibus desiderus pressi. adeo¬
rum se soci&ate ꝑtingere posse despe¬
yent Uos autem quur ꝑtimescitis:
quȩ uestros conciues uid&is unde &
matheus angelum apparuisse descri¬
bens ait: eraet aespectus eius sicut ful¬
gor & uestimenta eius sicut nix:
Infulgore & enim terror timoris est :
inniue autemblandimentum cando¬
ris: Quia uero omnipotens dr̃. & ter¬
ribilis est peccatoribus. & blandus ius¬
tis recte testis resurrectionis eius an¬
gelus & infulgore uultus. & in candore
habitus domonstratur : ut de ipsa sua
specie. & terrer& reꝓbos & mulce¬
r&s pios: Vnde recte quoque populũ
ꝑdesesta gradientem columna ignis
innocte & columna nubis prȩibat in
die: Inigne & enim terror est. In nube
autem uisionis lene blandimentum:
dies uero uit a iusti: &nox accipitur ui¬
ta peccatoris: Vnde & conuersis pec¬
catoribus paculus dicit: fuistis aliquan¬

Expanded text:
ventum supernorum civium; pertimescant ventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
Quidnam que ꝑsinistram: nisi uit a pre¬
sens quiduero ꝑdexteram nisi ꝑp&ua
uita signatur uinde scriptum est: leua
eius sub capite meo : &dextera illius am¬
plexabitur me : Quia igitur redemptor
noster iam prȩsentis uitȩ corruptionẽ
transierat recte angelus quinuntiare
pennem eius uitam ueneraet indextero
sedebat : Quistola candida coopertus ap¬
paruit : quia festiuit ettis nostrȩ gaudia
nuntiauit : Candor & enim uestirꝰ splen¬
dorem nostrȩ denuntiat sollemnitatis.
nostrȩdicamus ansuȩ sed ut fate amur
uerius & iuȩ dicamus & nostrȩ : Illa quip¬
pe redemptoris nostriresurrectio &
nostra festiuitar fuit quia nos adimmor¬
teditetem reduxit : & angelorum festiui¬
tas extitit quia nor reuo cando ad cȩles¬
tia eorum numerum impleuit. In sua
ergo ac nostra festiuitate. ange lus albi
uestitus apparuit : quia dum nos ꝑresor¬
rectionem dominicam ad suꝑna eeli
dio ius: Nolite expauescere: acsi a ꝑte
stat: pauetint illi qui non amant ad¬

Expanded text:
Quid per sinistram nisi vita praesens, quid per dexteram nisi vita perpetua signatur? Unde illud: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia igitur Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare ennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit; et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reddiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis & efficiamini sicut puer iste: nondicit
sicut puer isti sed sicut pueriste: unũ
elegit unum ꝓponit: Uideamuf igitur
quis ille tantus sit. qui discipulis ꝓpo¬
nitur imitandus: non hunc arbitror
esse deplebe. non de publico. non de
multitudine c&erorum : prȩcipue qui
ꝑ apostolos. uni uersomundo tribuit
scĩtatis exemplum: Non in quã hunc
depublico esse arbitror sed decȩlo. ipse
est enim decȩlo puer : de quo dicit siaias
ꝓph&a : puernatus est nobis filius datus
est nobis: Ipse plane puer est qui sicut
innocens cum maledicer&ur non re¬
maledixit cumꝑcͥter&ur. ñ re ꝑcussit
quin potius in ipset passione prosuis orauit
inmicis dicens: pater dimitte eis. nesciunt
enim quid faciunt : It a simplicitatẽ quam in¬
fantibus natura tribuit : dñr misericordiȩbo¬
nitite cumulabat : Iste ergo puer: qui
imitandus paruulis ꝓponitur & sequendus
uam ipse dicit tolle crucem tuã & sequere
me:¬

Expanded text:
tis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit tis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
& ed teram: Nisi quod in hoc melio sep
infantia quam naturȩ illa enim pet
nescit ista contemnit illa pinfirme¬
tem in noxia est istciest in nocens ꝓuistu¬
tem Atq id eo litudi magira scribendu
est : nontam male facere nom porse quã
nolle: Ergo sicut diximus & ates quȩ la
sunt meritorum : Ncam & senectus morũ
inuenitur in pueris : & in nocentia in fan¬
tum re peritur in senibus: Deniq quad
iniunioribus. se nectur quȩdam sit hones¬
tatis Dicit ꝓph&a senectus enim uenera¬
bilis non diuturna nec numero annorũ
conputette canisunt enim sensus homi¬
nis: Ad a postolus autem iã seniores &maio¬
ses natu. dicit dñs: Nisi conuersi fueritis &
efficiamini sicut puer iste : non intrabitis
inregnum cȩlorum: Reuocatigitur eos
adoriginis suȩ fontem &r &rorsum adin¬
fantiam redire compellit scilic& ut qui
corpore fragili senuerant in nocentiȩ
moribus renascantur. sicut ait saluator:
nisi quis renatus fuerit ex aqua & spusco

Expanded text:
 alteram; nisi quod in hoc melior est infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec annorum numero computata; cani enim sunt sensus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Iagnum fratres & mira¬
bile donum concessit nob
ds̃ hunc paschȩ salutarẽ
cendens nos quoque ad superiora de in¬
ferioribus. in suo corpore subleuauit:
Sumus enim secundum apostolũ. omnes
xp̃iani corpus xp̃i & membra : Resur¬
gente igitur xp̃o omnia nec essario cũ
eo sua uiscera surrȩxerunt: dum enim
ille ab inferis trensit ad superos. norde
moste transire fecit ad uitã:
Pascha enim hebraice transitus dicitur
uel pfectur. scilic& quia ꝑhoc mesteriũ
depeioribus ad meliora treonsitur:
Bonus transitus est trconsire depeccatis
adiustitiã deuitus aduistutes ad infanti¬
amde se nectute: Infantiam autem dexe¬
rim non &atis sed simplicitatis habent
enim & merita : &atessuas Inocciduis
enm prius constituti eroemur senio pec¬
catorum resur gentȩ xp̃o renouat pa¬
mus in nocentia pecruulorũ: Hab& &
xpiana simplitar in fantiam suã sicut enĩ
in fant nesere intesq fraudare non nouit:
referire non aud& Ita dex piaontaout¬

Expanded text:
agnum, fratres, et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem endens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secundum Apostolum omnes Christiani corpus Christi et membra , resurgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christ