comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑꝰnoꝵ cuuum qͦd ñ ħabuit ꝑnaturã adhipiseatur ꝑgram̃
Et ħomo t̾renꝰ delmio t̾re formatꝰ. co seqͥt aȩc̃nan & angelicam uitã
uin infert. & m̾inor ẽ cui uif infert᷑ hinc qͦq ab exordio sermo¬
nis xp̃i construitur fidei murꝰ & ꝓpugnacula p̃parant᷑ qͥb
ñmerentur Crux futura scandalũ erat pene omnib. ꝓphotia
ioħe fitur liex in xp̃o impletur doinde p̃dicatio c̃eluditur
Porro sp̃s eliȩ in ioħis uoce p̃mittitur In illo uetor t̃minantur
noua incipiunt Unde uelĩ ꝑpendat qͥsq fidelis quenã uis¬
mox agentib suscipitur & cognoscit᷑ Iudeis qͥdẽ nascitur. &
diligitur agentib  eũ respuunt: alieiu diripiunt
ꝓpͥi insectant᷑ c̃plectunt᷑ inimici. H ereditatẽ gencilitas
alienai ado expetit. familia reiecit Omira dĩ uirtꝰ quã iti¬
conphensibiles s̃ uiȩ oius: T estam̃tũ ꝓmisse hereditatis
filii repudi int. & serui exfide ꝓmerent᷑ illud acciꝑe Hinc igitur

Expanded text:
dipiscatur per gratiam; et homo terrenus de limo terrae formatus consequatur aeternam et angelicam vitam. vim infert, et minor est, cui vis infertur. Hinc quoque ab exordio sermonis Christi construitur fidei murus, et propugnacula praeparantur, quibus isti opera non merentur. Crux futura scandalum erat pene omnibus. Prophetia Joannis finitur. Lex in Christo completur, deinde praedicatio concluditur. Porro spiritus Eliae in Joannis voce praemittitur. In illo vetera terminantur, nova incipiunt. Unde velim perpendat quisqmox a Gentibus suscipitur et cognoscitur. Judaeis quidem nascitur, et diligitur a gentibus. Sui eum respuunt, alieni diripiunt. Proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem gentilitas a Deo aliena expetit; familia rejecit. O mira Dei virtus! Quam incomprehensibiles sunt viae ejus! Testamentum promissae haereditatis filii repudiant, et servi ex fide promerentur illud accipere. Hinc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quant anima suã ꝑxpo & pximo impendat Nonsolũ ut carnem in
passionẽ ꝓ ipso tradat uerũ &iã ut animã que magis ẽ quã edlor
amittere imp̃sentiarũ gaudeat Hȩc nanq ẽ. ip̃sa crux quã fer¬
re uib& usq in finȩ̃ ut saluus fiat Porro anima quã inuenit carnal
qͣsq p̃sens uita . ẽ quã unuenisse benedr̃ qͥa scire aliã ñcurauit
Hanc solã sibi sufficere credit. hanc accepisse & inuenisse gaud&¬
Q m̃ͣᷤnea uult uixta arbitrii sui lib̾tatẽ abuti. quã ꝓxp̃o crucifigi:
qua iuuit᷑ solũ modo cũbestuis. Et ideo qͥ hanc partẽ noluerit
irixp̃o cum angłis. Perdere autẽ eã dic̃ infuturo. cuiã ñ suo arbi¬
trĩo ꝑfruetur: sed cruciatib ȩt̃ nis male dãpnabitur. Qui uͦ ꝑdi¬
derit illam & crucẽ suã ꝓ otauerit. inueni& eauitã. que angłica ẽ.

Expanded text:
mpendat: non solum ut carnem, 511 in passionem pro ipso tradat; verum etiam ut animam quae magis est quam caro, amittere impraesentiarum gaudeat. Haec namque est ipsa crux, quam ferre jubet usque in finem, ut salvus fiat. Porro anima quam invenit carnalis quisque, praesens vita est; quam invenisse bene dicitur, quia scire aliam non curavit. Hanc solam sibi sufficere credit, hanc accepisse et invenisse gaudet; quam mavult juxta arbitrii sui libertatem abuti, quam pro Christo crucifigi. qua vivitur solummodo cum bestiis. Et ideo qui hanc partem noluerit in Christo cum angelis. Perdere autem eam dicit in futuro, cum jam non suo arbitrio perfruetur, sed cruciatibus aeternis male damnabitur. Qui vero perdiderit illam, et crucem suam portaverit, inveniet eam vitam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp̃dicationẽ uerbi domesticidĩ. sic̃ facta . ẽ. omiis gentilitas gent
eparat᷑ autẽ sꝑitalit̾ omĩs qͥ adxpm̃ uenit a patre diabolo.
filia id ẽ eccła agentilitate sua Nurꝰ a soeru dũ ȩecła fideliũ
diuiditur asynãgoga Potest & moralit̾ hic locꝰ accipi sed
hoc laectoris arb̃itrio ad ꝑtractandũ relinqͦ quia necnos
hoc euangeliũ triplicit̾ exponendũ suscepiniꝰ. Qui amat
patrẽ suũ autinatrẽ suꝑiiȩ ñ. ẽ me dignus ꝓ fecto qͥa dixerat
ueni separare filiũ aduers patrẽ. nepũtaret᷑ sibi. ẽe cotrarius
in eo qͦd iub& diligere patrẽ. tẽꝑat modũ & ostendit. qͦd noti
phibeat patrẽ diligere uelmatrẽ seu cet̾as ad finitates: sed
ut nemo pietatẽ parentũ aut carnis p̾feligioni xp̃ĩanȩ¬
qͣ renascim᷑ & adoptam᷑ ut filii di sim. &n minemur: Pocd

Expanded text:
per praedicationem Verbi domestici Dei, sicut facta est omnis gentilitas gentium. per praedicationem Verbi domestici Dei, sicut facta est omnis gentilitas gentium. Separatur autem spiritaliter omnis qui ad Christum venit a patre diabolo; filia, id est Ecclesia, a gentilitate sua. Nurus a socru, dum Ecclesia fidelium dividitur a Synagoga. Potest et moraliter hic locus accipi: sed hoc lectoris arbitrio ad pertractandum relinquo; quia nec nos hoc Evangelium tripliciter exponendum suscepimus. Qui amat patrem suum aut matrem super me, non est me dignus. Profecto quia dixerat: Veni separare filium adversus patrem, ne putaretur sibi esse contrarius in eo quod jubet diligere patrem temperat modum, et ostendit quod non prohibeat patrem diligere vel matrem, seu caeteras affinitates: sed ut nemo pietatem parentum aut carnis praeferret renascimur, et adoptamur ut filii Dei simus et nominemur. Docet
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dictũ. ẽ. utmnulti ex parentib ncrediderint pͥusquã filii. sed
qͦd frequentius .ẽ. anatura benignꝰ magist᷑ intromittit Nenim
inqͥd ueni pacẽ mittere. sed ueni separare filiũ apatrȩ Lioco scili&&
uel fide. seumorib Nũde infidelitate c̃uertit᷑ aduerã fidẽ de
mortȩ ad uitã. depͣuitate ad rectã que in xp̃o. ẽ. & uerã uite uiã
Sicq fiunt in imici hominis domesticicius. cũ insurgunt filii un
parentes & parentes cõtra filios. aut nurꝰ insocrũ seusocrus
contra nurũ ita utnulla sit tuta. ubiq societas. Uel iimici homi¬
nis. id ẽ xp̃i . qͥ. ẽ filius hominis fuint domestici eius. dũ uidei
apostant᷑ afide qui erͣnt amicipͥus. Quidã uͦ qͣsi subtilius uol uo¬
tes distinguere. inimiei hominis pͥus. deuide infer̃ domestici
eius ut sũb audiat᷑ erunt. Ut qͥpͥus fuerant inimici fiant demum

Expanded text:
ideo dictum est, ut multi ex parentibus non crediderint priusquam filii, sed ideo dictum est, ut multi ex parentibus non crediderint priusquam filii, sed quod frequentius est a natura, benignus Magister intromittit. Non enim, inquit, veni pacem mittere, sed veni separare filium a patre loco scilicet, vel fide, seu moribus; dum de infidelitate convertitur ad veram fidem, de morte ad vitam, de pravitate ad rectam, quae in Christo est, et veram vitae viam. Sicque fiunt inimici hominis domestici ejus, cum insurgunt filii in parentes, et parentes contra filios, aut nurus in socrum, seu socrus contra nurum, ita ut nulli sit tuta ubique societas. Vel, Inimici hominis, id est Christi, qui est filius hominis fiunt domestici ejus, dum Judaei apostatantur a fide, qui erant amici prius. Quidam vero, quasi subtilius volentes distinguere, inimici hominis, prius, deinde inferunt, domestici ejus, ut subaudiatur erunt. Ut qui prius fuerant inimici fiant demum
Abbreviated transcription (Latin):
batiẽ. se filium intfiliã & matrẽ Intantũ utro ass ors comere un
bius deseuir& multasq ꝑsecutiones excitarẽ. Q m̃magist ineffa¬
bili turcutis qladio ꝑtingentẽ usq ad diuusionẽ aninde. Conesa
eue asei & medullarũ. cuncta discreuit utexomib aixtretisr upia
eeelo inq̃pax requiescerd & secerner& paleas a frument. Uude queso
lector &abexordio huius institutionis quã uehemens sit seriio:
nea subliiia p̃cepta qua ultra oninẽ philosophitm oratio ꝑ¬
pendas Ubi respondene pͥmis seda pͥsterioribupiorib. Smuꝙ
narrationis Partes disde huiꝰ doctrinȩ parcib c̃sentunt & couniunt
uniuersa Eta ut in hoc testimonio uideat mirabilis artifexscru
longiorib & diuturnis maleas suȩ facta uel ĩplicata errorib iuix
autñ quã absoluttir Qasic . ẽ. qͣsi anat᷑a pessimȩ uitȩ longa con¬
suȩtudo. Iunior uͦ etas facilius reuocat᷑ ad fidẽ & que rãciona
bilia docent᷑ effͥcatius caꝑe ꝓbatur. & credere quã cicius. Ntanĩ

Expanded text:
patrem et filium, inter filiam et matrem; in tantum ut totus orbis contra se divisus desaeviret, multasque persecutiones excitaret. Quoniam Magister ineffabili virtutis gladio pertingente usque ad divisionem animae, compagum quoque et medullarum, cuncta discrevit; ut ex omnibus eligeretur una Ecclesia, in qua pax requiesceret, et secerneret paleas a frumento. Unde quaeso, lector, et ab exordio hujus institutionis, quam vehemens sit sermo, quam sublimia praecepta, quam ultra omnem philosophiam oratio, perpendas. Ubi respondent primis secunda, posteriora superioribus; omnia narrationis. Partes quoque hujus doctrinae partibus consentiunt, et couniunt universa. Ita ut in hoc testimonio videatur mirabilis artifex, longioribus et diuturnis male assueta, vel implicata erroribus, vix aut nunquam absolvitur; quia sic est quasi a natura pessimae vitae longa consuetudo. Junior vebilia docentur efficacius capere probatur, et credere quam citius. Non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
disciplis ad qͦs continuatĩ dubitantib de illo loclit e i est clualo
incoxe spetiȩ omne gen iudeoꝵ quoꝵ corda nimia p̃mebant infide¬
liaaee culpatur Ueritatũ deludo pueroꝵ a lam̃ tancũ consifide¬
diuete qua orregius magist᷑ ꝓuerbiale ꝓponit similtoditerti
oi dinies. qͥb uicissim aliquando qđ uolunt laudant aliquando
banitis ebreuio siculcant suis conclamantes eqlib Uiide dñs
hane siuis auelitorib congrua inuex̃ correptionis senteiti a qͥsa
totioe secpio inifidelitatis obpbriũ ÷ &de affectu suꝑiori que¬
rimonie descenahe Qua pulchrt adcantantiũ uocei modui ab¬
seatus. Siltantiũ c ledlamenta plangentias iux tadsies inodus ab
conpuinetionis qia in lam̃tis & bona recitantur eorasy pla pdut̃¬

Expanded text:
is, ad quos continuatim dubitantibus de illo, locutus est. Quinimo in eorum specie, omne genus Judaeorum quorum corda, nimia premebantur infidelitate, culpatur. Verumtamen de ludo puerorum et lamentantium consuetudine, miram egregius Magister proverbialem proponit similitudinem.  ordines, quibus vicissim aliquando quod volunt laudant, aliquando threnos inculcant, suis conclamantes aequalibus. Unde Dominus hanc suis auditoribus congruam invexit correptionis sententiam. Quia totus hic sermo, infidelitatis opprobrium est, et de affectu superioris querimoniae, descendit quam pulchre ad cantantium voces modus aptatur saltantium, et ad lamenta plangentium, juxta simplicitatem compunctionis. Non in lamentis, et bona recitantur eorum qu
Abbreviated transcription (Latin):
mre suuane licu depingit saluator in format & instruit deo nor
necesse ẽ que cractamus singula excellentius magruficare:
olatius ꝓtrahere qa ipsa ꝑsesunt grandia & magnã uure
habent cogitantib ea ita ue ibinuidis & emulis diuina dt
censeat᷑ ã extorqueant. necesse ẽ ueritatis confessibiiẽ
& notandũ qđ filiũ quẽ saparare uenit apatre adhucirion&
nealiquis plus quã ds diligatur Et qui ñ accipit erucẽ suã & seqͥt̾ime
n ẽ. me dignus. Nefortẽ putares tantũ sufficere patrẽ reliqͥssec
nisi tolles & crucẽ. addidit utuec crucẽ satis e̾e crederestollere

Expanded text:
m evangelicum depingit Salvator, informat, et instruit. Ideo non necesse est quae tractamus singula 510 excellentius magnificare, et latius protrahere: quia ipsa per se sunt grandia, et magnam vim habent cogitantibus ea, ita ut ab invidis et aemulis divina esse censeantur, et extorqueant necesse est veritatis confessionem. Et notandum, quod filium, quem separare venit a patre, adhuc monet, ris gradibus, ne aliquis plus quam Deus diligatur. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. Ne forte putares tantum sufficere patrem reliquisse, nisi tollas et crucem, addidit, ut nec crucem satis esse crederes tollere
Abbreviated transcription (Latin):
ad uer sinatrẽ. & nurũ adũs socrũ suã & inimici hominis domestici eius
Disi enĩ nob heo diusio ex usu & consuetudinȩ ia notissima e& ualde obi¬
cuso uderet᷑ huimodi locutio. qͥd dñs quimatre uel patrẽ diligere
uba ealege &e dedilectione ante omia tanta taliaq ubiq̃ mandat:
Qsit qedtam ẽtraria infert seuenisse ñ pacẽ mitere sed dicordiã

Expanded text:
ci ejus. Nisi enim nobis haec divisio ex usu et consuetudine jam notissima esset; valde obscura videretur hujusmodi locutio, quod Dominus, qui matrem vel patrem diligere jubet ex lege, et de dilectione ante omnia tanta taliaque ubique mandat, quid sit quod tam contraria infert, se venisse non pacem mittere, sed discordia
Abbreviated transcription (Latin):
auctore ñeadunt int̾ra. sedinom̃ib ẽ. illi potestas. &ꝓ uidentia
ita &iã inminimis utq ꝑitura sunt. ñsine dĩ ꝑeant uoluntate. uos

Expanded text:
auctore non cadunt in terra, sed in omnibus est illi potestas et providentia, auctore non cadunt in terra, sed in omnibus est illi potestas et providentia, ita in minimis ut quae peritura sunt, non sine Dei pereant voluntate: vos
Abbreviated transcription (Latin):
non legnnus. Inde & hieremias c̃minat᷑ immo dñs ꝑ eũ locum ipsũ
umpleturũ caclauerib mortuoꝵ utneq̃quã ampluis uocetur cofeth & ba al
seduocet᷑ poliancͥriũ. id ẽ tumulꝰ mortuoꝵ huiꝰ niurũ lociuocabulo
futura peccatoꝵ supplitia &penȩ ꝑpetuę quib peccatores cruciabug᷑
denotantur Porro duplicẽ ee gehennapenã. iob plenissune declarat
dum ait: transeunt acalore iumio ad frigus Que reuera supplitia
testeꝰ domagis tim̃dasunt & foriudanda. quã monĩtaneus dolor cobi¬
poris & separatio anime a corporȩ. Quiatẽ anima lie& sit inuisibił
& incorporalis scđm nr̃i corporis sustantiã. simul eũ corpore punit̃
tissumis instruit exẽplis. netimeant inp̾sentiarũ & ideo adhuc
ex aggerat cłi ꝓuidenitiã sine qua nihil accidit it̾ra. qͥa ipse est
uirtus & potestas. Acsi dicat᷑. Si parua animalia & uilia absq do

Expanded text:
non legimus. Unde et Jeremias comminatur imo Dominus per eum locum ipsum non legimus. Unde et Jeremias comminatur imo Dominus per eum locum ipsum impleturum cased vocetur Polyandrium, id est tumulus mortuorum. Hujus nimirum loci vocabulo, futura peccatorum supplicia et poenae perpetuae, quibus peccatores cruciabuntur, denotantur. Porro duplicem esse gehennam et poenam Job plenissime declarat, dum ait: Transeunt a calore nimio ad frigus . Quae revera supplicia teste Deo magis timenda sunt et formidanda quam momentaneus dolor corporis et separatio animae a corpore. Quia tunc anima licet sit invisibilis et incorporalis, secundum nostri corporis substantiam, simul cum corpore puniturtissimis instruit exemplis ne timeant in praesentiarum, et ideo adhuc exaggerat Dei providentiam, sine qua nihil accidit in terra, quia ipse est virtus et potestas. Ac si dicatur, si parva animalia et vilia absque Deo
Abbreviated transcription (Latin):
gero& ad uitam. ingehennã mati ñ potest ut sentint s Re autẽ
qͥa & atuma ocidi ñ potest & corpꝰ demorte resurgere hab&
illa tum̃da est mors qͣsimul corpꝰ & anima & iã sine fine torqueri potest
Porro gehennȩ nom̃ inueteri testamento ñ inuenitur. sed pͥmũ uihoc
asaluatore ponitur Dicit̾ autẽ idolũ baal fuisse iuxta iherłm ad radices
montis moria. ubi soloas defluit. Et hec uallis fuisse legit᷑ inqͣ parua
c̃anpi planities in rigua erat. & nemorosa plenaq delicus. Quini¬
mirũ locꝰ idolo baal fuerat c̃secratꝰ. Pro dolor gens ꝑdita ad tantã insa¬
niã deuenerat & am̃tiã utrelicto tẽplo. ibi ostias inmolarent. &
sacrificarent dus. Quosane facto. rihil denĩtius inuenit᷑. ut ꝓpter
delicias religionẽ desererent di. Insuꝑ filios suos demonib c̃secrarent
uel initiarent ꝑignẽ Appellabatur autẽ locꝰ ille gehennon. idẽ.
uallis filioꝵ ennon sic̃ inregũ & hieremia. nec non & in paralipome¬

Expanded text:
n posset ut sentiret. Nunc autem quia et anima occidi non potest, et corpus de morte resurgere habet, illa timenda est mors qua simul corpus et anima etiam sine fine torqueri potest. Porro gehennae nomen in Veteri Testamento non invenitur, sed primum in hoc loco a Salvatore ponitur. Dicitur autem idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, ubi Soloas defluit. Et haec vallis fuisse legitur, in qua parva campi planities irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis; qui nimirum locus idolo Baal fuerat consecratus. Proh dolor! gens perdita ad tantam insaniam devenerat et amentiam, ut, relicto templo, ibi hostias immolarent et sacrificarent diis. Quo sane facto nihil dementius invenitur; ut propter delicias, religionem desererent Dei; insuper filios suos daemonibus consecrarent, vel initiarent per ignem. Appellabatur autem locus ille Gehennon, id est vallis filiorum Ennon; sicut in Regum et Jeremia, nec non et in Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
penge supplitius etnis. Hic ẽ gladius. qͦ accingi in carnatꝰ apatre iube¬
ꝗ ccuigene inqͥt glaclio tuo suꝑ fem̃ tuũ potentis sune Quonimirum

Expanded text:
perempti suppliciis aeternis. Hic est gladius, quo accingi incarnatus a Patre jubeperempti suppliciis aeternis. Hic est gladius, quo accingi incarnatus a Patre jubetur: Accingere, inquit, gladio tuo super femur tuum, potentissime . Quo nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥd arbitrari. quia ueni pacẽ mittere int̾rã. Querendum. ede qͦd cantatũ
est ab angelis mottu saluatoris. qͦmͦ accipiendum sit gła in excelsis dđo &
uitra pax hominib qͦd contrariũ. ẽ. huic loco. nisi qͥa addidit hone uolun¬
tatis. Qm̃ cũ ait pax hominib bone uoluntatis. separauit eos abis.
qͥsunt pͥue uoluntatis: Et dñs cum ait. pacẽ meam do uob̃. solis suis
ꝓbat᷑ dixisse m̃bris. qͥb pax diligentib đm seruat᷑ usq infinẽ. Nori
ueni pace muittere : sed gladium Gladiũ utiq uerbi đi. Deqͣ paulꝰ
apds. et gladiũ inꝗͥt ip̃s qͦd .ẽ. uerbũ di. Quia ds̃ sp̃s ẽ hic ẽ autẽ
ladius qui ꝓcȩdit deore di. utraq parte accitꝰ Et bene exutraq
parte accueus qͥa eq ꝑ̃imit peccatores & impios ut moriant᷑ priuis pec¬
cato. & d einceps melius uiuant do eq: &iã hoe gladio uerbi feriuntur
qͥ nolunt c̃uerti. & agere penitoritiam. ut mortui do male uiuant

Expanded text:
veni pacem mittere in terra. Quaerendum esset quod cantatum est ab angelis in ortu Salvatoris, quomodo accipiendum sit: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus . Quod contrarium est huic loco; nisi quia addidit, bonae voluntatis, quoniam cum ait: Pax hominibus bonae voluntatis, separavit eos ab his qui sunt pravae voluntatis. Et Dominus cum ait: Pacem meam do vobis , solis suis probatur dixisse membris, quibus pax diligentibus Deum servatur usque in finem. Non veni pacem mittere, sed gladium. 508 Gladium utique verbi Dei, de quo Pauquod est verbum Dei . Quia Deus Spiritus est. Hic est autem gladius, qui procedit de ore Dei, utraque parte acutus. Et bene ex utraque parte acutus, quia aeque perimit peccatores et impios, ut moriantur prius peccato, et deinceps melius vivant Deo: aeque etiam hoc gladio verbi feriuntur qui nolunt converti et agere poenitentiam; ut mortui Deo, male vivant
Abbreviated transcription (Latin):
uis officiossime susceptis auint. qͦd nulla sit retributio. Unde dnm̃
iniuditio dicturũ adfirmat᷑. qͦduni exminimis meis fecistis mͥ fecistis.
S uod hic satis aꝑtius dedarat cũ qͥlib& exfide in nõe suscipit᷑ ꝓ petȩ aut
iusti uel discipłi. qͥa ñ ꝑdat mercedẽ iustitiȩ. iuxta illud psaliiste¬
iustꝰ ex honore iustitiȩ. dũ cõsũmat᷑ iustitia in nomine uisti ex fide
Et cũ consũmas s& iħc p̃cipiens duodecĩ. Per fectionẽ apłicȩ doci¬
trinȩ insinuat ab eo loco ubi ait Messis qͥdẽ multa oꝑarii aut̃ pauei
Ergo qͦd seqͥtur transit uide iħc: id ẽ adomo inqͣ longe supͣ duodecim
sanati sunt ut docer& & p̃licar& inciuitatib eoꝵ. Ad hasigitur
uenit ci uitates qͣs paulo p̾st increpat. & qͥb exꝓbroot pͦst uit̃ polatã
ioħis acsi fabulã quod ñ crediderint: ad signa & ꝓcligia que facta sunt
i eis. & ad p̃dicationem ipsius saluatoris. Sequit᷑ Iohes autem

Expanded text:
vis officiosissime susceptis aiunt, quod nulla sit retributio. Unde Dominum in judicio dicturum affirmant quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Quod hic satis apertius declarat cum quilibet ex fide in nomine suscipitur prophetae, aut justi vel discipuli, quia non perdat mercedem justitiae, juxta illud Psalmistjustus ex honore justitiae, dum consummatur justitia in nomine justi ex fide. Et cum consummasset Jesus praecipiens duodecim. Perfectionem apostolicae doctrinae insinuat ab eo loco ubi ait: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Ergo quod sequitur, Transiit inde, id est a domo in qua longe supra duodecim sanati sunt ut doceret et praedicaret in civitatibus eorum. Ad has igitur venit civitates quas paulo post increpat, et quibus exprobat, post interpolatam Joannis, ac si fabulam quod 514 non crediderint ad signa et prodigia quae facta sunt in eis, et ad praedicationem ipsius Salvatoris. Sequitur: Joannes autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut utta morib & confessione me indefessi p̃dicetis int̾ris tali uos apud patre t
cuia uos filii estis testimonio incelis conmdabo Adhoc qͥppe todiuu
udla qdp miserat. ut mhioc testimonio ficdei ꝑmanentes usq adpalir
sẽꝑ fit incelis Tertia uͦ confessio peccatoꝵ. que nunquã ꝓficue fit
nisi utterris. Quarta ÷ deq̃ hic agitur in martyrio cora hominib. intempe.
ut uiꝰ qͥsq eam recipiat corã patre &corã sc̃ĩs angelis metnitate Quene¬
gatio uel c̃fessio. ñ tantũ uerb accipiendaẽ quã & inom̃ib bonis oꝑibus

Expanded text:
a, moribus, confessione me indefessi praedicetis in terris, tali vos, apud Patrem, cujus et filii estis, testimonio in coelis commendabo. Ad hoc quippe totum valet quod praemiserat, ut in hoc testimonio fidei permanentes usque ad palmam semper fit in coelis; tertia vero confessio peccatorum, quae nunquam proficue fit nisi in terris: quarta est, de qua hic agitur, in martyrio coram hominibus, in tempore; ut unusquisque eam recipiat coram Patre et coram sanctis angelis in aeternitate. Quae negati
Abbreviated transcription (Latin):
Quia a si mortuus ẽ exinfirmitate carnis ut ipse uoluit uiuit tan ex
urtute di Ideuto tã eos qui missi fuerant : quã & onĩs uult sanare
abscandalo infidelita t. qͥb si ñ fuerint scandalitati beacitudo repmittat᷑
No qͥn inhis dictis uel factis discipłi ioħis plusamiari potetauit episcar¬
lalitari Neqiã aliqͥd in xp̃o erat gestũ unde ioħs scandalicaretur sit
et talia mandare: Qunimo eisdem loquit̃ discipłsadqs missi fuerats.¬
t sanarerur Nsolũ ipsi uerũ a iam om̃s quib: eiu angelit ata ert
apncipio decursi sermonis mors xp̃i & passio crucis sic̃ ate Qui ꝑdiderit
anima suo ppt̃ me inueniae eam & quin accipit cracẽ suu a seturme
erie eus plurimis inscandalum ꝓptea eis quipseuerauerint inficde
sne seadalo beatteudo repmitatur Ynde uidet᷑ eo sede it nuntos

Expanded text:
quia etsi mortuus est ex infirmitate carnis ut ipse voluit, vivit tamen ex virtute Dei. Idcirco tam eos qui missi fuerant, quam omnes vult sanare ab scandalo infidelitatis; quibus si non fuerint scandalizati beatitudo repromittitur. Alioquin in his dictis vel factis discipuli Joannis plus admirari poterant quam scandalizari; neque jam aliquid in Christo erat gestum unde Joannes scandalizaretur, ut ei talia mandaret. Quinimo eisdem loquitur discipulis ad quos missi fuerant ut sanarentur: non solum ipsi, verum etiam omnes quibus evangelizata erat a principio decursi sermonis mors Christi et passio crucis, sic ait: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam, et qui non accipit crucem suam et secrux ejus plurimis in scandalum, propterea eis qui perseveraverint in fide sine scandalo, beatitudo repromittitur. Unde videtur eosdem nun
Abbreviated transcription (Latin):
cempla. Quod dñs hocloco denegat cuni dicit qacos prest occi¬
dis aniinã autẽ ñ possunt occidere Quia omino ñ ẽ corpꝰ qͥd p̃ssit
oecidi Quodsi eae mortalis e& sic̃ ẽ corpꝰ. & sic̃ corporea ttanseunt
om̃ia & finẽ habent sui. Per transi& cũ eisdẽ utiq ad interitũ. sic̃&
tale corpꝰ qd nc̃ n p̃test &iã cũ ẽ in supplicus Vnde mox magister

Expanded text:
 dicit quia corpus potest occidi, animam autem non possunt occidere. Quia anima non est corpus quod possit occidi: quod si esset, mortalis esset, sicut est corpus. Et sicut corporea transeunt omnia, et finem habent sui, pertransiret cum eisdem utiquo ad interitum, si esset tale corpus; quod nunc non potest, etiam cum est in suppliciis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
&obꝓbria qͥa gła nr̃a ut ait apłs. hec .ẽ. testimoniũ conscientiȩ nrȩ
Perũ hȩc reuelatio uelhȩc scientia eq debonis erit & malis quecunq facta
fuerint uel meditata: Et ideo ñꝑtimescendas doc& minas. consilia.
blasphemias. ꝓbrx. nec potestates insepͤtantium. qͥa dies uidicii nulla
hec fuisse atq inania declarabit Qđ dico uob intenebris. dicite in lumi¬
ne & qͦd in aure auditis p̃dicate supͣ tecta. Ergo intenȩbris qͦd dic̃
ñputo dehis tenebris dixisse qͣs cernimꝰ. qͥa nec saluatorẽ innoctib
multa disputasse legimus. Sed dehis tenebris utiq dicit. deqͥb
ioħs. Et lux in qͥt intenebris luc& & tenebre eam nc̃p henderui¬

Expanded text:
ra, ut ait Apostolus, haec est, testimonium conscientiae nostrae . Verum haec revelatio, vel haec scientia aeque de bonis erit et malis, quaecunque facta fuerint vel meditata, et ideo non pertimescendas docet minas, concilia, blasphemias, probra, nec potestates insectantium, quia dies judicii nulla haec fuisse atque inania declarabit. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine, et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Ergo in tenebris quid dicit? Non puto de his tenebris dixisse quas cernimus, quia nec Salvatorem in noctibus multa disputasse legimus: sed de his tenebris utique dicit de quibus Joannes: Et lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderu
Abbreviated transcription (Latin):
Si ego dñs & magist̃ ur̃ patior & sustineo ꝓpt̾ uos gratis. qͣnto magis uos
discipłi & serui pati ꝓmeo amore ñdedignari debetis. sed sustinere
& pacientissime ferre : Quod si patrẽ familias boelzebub uocaueruñ.
quanto magis cdiscipłos euꝰ qͣñ .ẽ. discipłs suꝑ magistrũ. Iedeo ꝓbra & irrisi¬
ones sustinere eqͣnimit̃ debetis. Porro beelzebub idolũ .ẽ. accaron
qͥduocat᷑ in regrũ uolumine idolũmꝰcȩ Quod aliquando dicit᷑ baal.
coqͦd inmontib ad orabatur. aliqͣndo beelphegor aciuitate inqͥ erat
idolũ dslis filioꝵ amon Bel autẽ pat̾ nini regis assirioꝵ fuit. quẽ alii
saturnũ e̾ẽ dixer̃. Porro qͦd addi tũ.ẽ. tebub tradunt qͦd p̃pt̃ seruum
abimelech qͥfr̃s suos septuaginta ꝑemit gladio. itasit appellatus
Hic autẽ seruus dicit̾ pͥmꝰ hoc idolũ int̾ra urł ad orasse Intp̃tat᷑
qͦq rebub musca uel uir muscarũ. ꝓpt̾ multitudinẽ sordiũ &

Expanded text:
 vester patior, et sustineo propter vos gratis, quanto magis vos discipuli et servi pati pro meo amore non dedignari debetis, sed sustinere et patientissime ferre? 502 quod si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis discipulos ejus, quia non est discipulus super magistrum? Ideo probra et irrisiones sustinere aequanimiter debetis. Porro Beelzebub idolum est Accaron, quod vocatur in Regum volumine idolum muscae , quod aliquando dicitur Baal, eo quod in montibus adorabatur; aliquando Beelphegor, a civitate in qua erat idolum filiorum Ammon. Bel autem pater Nini regis Assyriorum fuit, quem alii Saturnum esse dixerunt. Porro quod additum est Zebub, tradunt quod propter servum Abimelech, qui fratres suos septuaginta peremit gladio, ita sit appellatus. Hic autem servus dicitur primus hoc idolum in terra Israel adorasse. Interpretatur quoque Zebub, musca vel vir muscarum, propter multitudinem sordium et
Abbreviated transcription (Latin):
cenebrs dras lo quebat᷑ da omis sermo eius carnalib tenebre surs. & uerbũ
eius infidelib nox ẽ. Ideo qͥel qͥd aut secreto qͣsi adhuc intenebris illi abt
infiguris & enugͥmatib dix̃ iub& p̃dicare inlumine id ẽ in manifesto
corã hominib Et quecũq maurib qͣsi subsilentio docuit. mandat
Acsi talentũ ẽmissum ex pendere suꝑ tecta More siqͥdẽ pͦ lestua
ꝓuinciȩ loqͥtur. inq̃ suꝑtecta cdeanibulatoria er̃nt inquib quã sepe
loquebantur ad popłm Pnde & dñs p̃eonia uitȩ in excelsio iub at & conster

Expanded text:
loquebatur; quia omnis sermo ejus carnalibus tenebrae sunt, et verbum ejus infidelibus nox est. Ideo quidquid aut secreto quasi adhuc in tenebris illis, aut in figuris et aenigmatibus dixit, jubet praedicare in lumine, id est in manifesto coram hominibus; et quaecunque in auribus, quasi sub silentio docuit, mandat ac si talentum commissum expendere super tecta. More siquidem Palaestinae provinciae loquitur, in qua super tecta deambulatoria erant, in quibus quam saepe loquebantur ad populum. Unde et Dominus praeconia vitae in excelso proponer
Abbreviated transcription (Latin):
Sed̃m qͦd apłs ait Quidat semen serenti & panẽ ad manducandu
p̃stabit daugebe icrem̃ta frugũ iustitiȩ Sedsilector altius
uelit cõsiderare omia hȩc inqͥb ospitalitas fumanitatis cõm̃datꝰ
mnaonũ & eiudens ostendunt sacramentũ Iã enĩ supͣ ꝑiculũ urec¬
pietitiũ eosp̃tulent cũ excꝰsi pulueris testimonio denuntiaruste¬

Expanded text:
stolus ait: Qui dat semem serenti, et panem ad manducandum praestabit, et augebit incrementa frugum justitiae . Sed si lector altius velit considerare, omnia haec in quibus hospitalitas humanitatis commendatur, magnum et evidens ostendunt sacramentum. Jam enim supra periculum non recipientium eos protulerat, cum excussi pulveris testimonio denuntiar
Abbreviated transcription (Latin):
si deciuitate. fugite pͥmũ adsamaria. queqͣsi alia ciuitas nominat᷑. ꝑ quã
tota gentilitas designat᷑ Unde qͣ dixerat ad tẽpꝰ inuia gentiũ neabiertis
& inciuitates samaritanoꝵ ne intraueritis. insinuat quousq seruandũ
fuent qͦd p̃ceꝑat Quasi dicer&. Cũ ꝑsecutio uos expulerit a udea. fugi¬
te ad samariã ut euuangłiũ ubiq in om̃ib p̃dicetur. & c̃pleat᷑ gentib¬

Expanded text:
si de civitate, fugite primum ad Samariam, quae quasi alia civitas nominatur, per quam si de civitate, fugite primum ad Samariam, quae quasi alia civitas nominatur, per quam tota gentilitas designatur. Unde quia dixerat ad tempus: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, insinuat quousque servandum fuerit quod praeceperat. Quasi diceret: Cum persecutio vos expulerit a Judaea, fugite ad Samariam, et Evangelium ubique in omnibus praedicetur, et compleatur gentib
Abbreviated transcription (Latin):
qlib& ad huc se uider& idoneũ. & temeritas ꝑiclitaret᷑. & ne auit in¬
opportiine martyrio oceber& xp̃i. antequã militiã p̃dicationis suȩ
psalute eoꝵ qͥcredituri erant digne expender&. Stultit᷑ ħõ inbello mili¬
te pusse morti offerre. qua aliqu̾ẽ aduersarioꝵ suis ꝓstnat armis
minio eipedit utfestina antequã cadat plures et̃nere: Deinceps&iã
dus ei erttad alia se seruari gaudeat. Ita & in hac̃ militia xp̃is᷑ queret¬
da ecipalma marterii. ut ñon refugiat qͥ spsalute alioꝵ tolerare
disꝑendia sui diuq ferre agones ꝓpͥi laboris : Ceterũ alii hunc locum
exp̃ ssius uĩtelligentes dixere qͦd inista ciuitate c̃ ait¬
hierłm uoluerit ostendere q̃si metro polim iudeoꝵ. nepͥus irent adsamariã
uasse legimꝰ Et sit ordo. Cũ ꝑsecuti uos fuerint inhierosolimis. tunȩ expul¬

Expanded text:
quilibet adhuc se videret idoneum, et temeritas periclitaretur, et ne aut iquilibet adhuc se videret idoneum, et temeritas periclitaretur, et ne aut importune martyrio occumberet Christi antequam militiam praedicationis suae pro salute eorum, qui credituri erant, indigne expenderet. Stultum ergo est in bello militem prius se morti offerre, quam aliquem adversariorum suis prosternat armis; imo expedit ut festinet, antequam cadat, plures prosternere; deinceps etiam si contigerit ad alia se servari gaudeat: ita et in hac militia Christi sic quaerenda est palma martyrii, ut non refugiat quis pro salute aliorum tolerare dispendia sui, diuque ferre agones proprii laboris. Caeterum alii hunc locum expressius intelligentes dixere, quod in ista civitate cum aitrusalem voluerit ostendere, quasi metropolim Judaeorum, ne prius irent ad Samariamvasse legimus. Ut sit ordo, cum persecuti vos fuerint in Hierosolymis, tunc expul
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ꝑ quẽ apphendat unꝰqͥsq uerã & ꝑpetuã uitam. Quateuor qͥppe
itlhoc capitulo c̃m̃dant᷑ salutis c̃m̃ta: Quia pͥmũ expellit᷑ a nob temeri¬
usq infinẽ. duo simul ostendens. qͦd om̃is tribulatiꝰ fine habeat. ses p̃¬
niũ boni laboris nullũ habeat finem Et ideo infine lahoris uel certa¬
ninis. bene ad didit saluus erit ut intelligas in exnũ inqͦ finis nulłꝰ erit
Aliqͥn fimenda c̃ñdaret᷑ ȩt̾nitas in ed qͦd ait saluus erit. sie& & finienda
sał uc funit᷑ teꝑalit̃ certam̃ agonis. Cũ ꝑsecuti uos fuerint in una ciuitate
fugite inalia. Quia dixerat̃ eritis odio om̃ib hominib ꝓpt nomea
neũ acsi cogitationeb: eoꝵ respondere uidet᷑ qͥd deinceps fieri oporter&
uodautẽ dix̃ inciuitate ista. ñ demonstratiue dix̃ sed de qlib& ait
paul fecisse legimꝰ &iã & deda masco. Nã ideo fuga p̃cepit uelẽcessit
ne aut infirmꝰ non habera locũ respirandi inconfesione xp̃i siminus

Expanded text:
petuam vitam. Quatuor quippe in hoc capitulo commendantur salutis elementa. Quia primum expellitur a nobis temeriUsque in finem, duo simul ostendit, quod omnis tribulatio finem habeat, sed praemium boni laboris nullum habeat finem. Et ideo in fine laboris, vel certaminis bene addidit: Salvus erit, ut intelligas in aeternum, in quo finis nullus erit. Alioquin finienda commendaretur aeternitas in eo quod ait: Salvus esicut finitur temporaliter certamen agonis. Cum persecuti vos fuerint in una civitate, fugite in aliam. Quia dixerat: Eritis odio omnibus hominibus propter nomen meum, ac si cogitationibus eorum respondere videtur quid deinceps fieri oporteret. Quod autem dixit: In civitate ista, non demonstrative dixit, sed de qualibet ait populum fecisse legimus etiam et de Damasco . Nam ideo fugam praecepit, vel concessit, ne aut infirmus non haberet locum respirandi in confessione Christi, si minus
Abbreviated transcription (Latin):
pace uideam᷑ uiuere uerũ ẽ. illud. qͦd qͥpie uolunt uiuere om̃s ꝑsecuti¬
Neullꝰ infamiam & calũpnias timer& blasphemantiũ. &ia si beelrebub.
aliqͥs uocet᷑. aut aliud sifieri potest qͦd det̾ius sit qͥa totũ manifestum
erit inultimo iuditio. Duo qͥdẽ ꝓponit. oꝑtũ & occultũ. Quia nihil
incarne aut in anima gerit᷑. quod indie ultimi examinis ñ reuelet᷑
aut nsciȩt᷑. q̃ndo indicaturꝰ. est ds̃ occulta hominũ. Reuelanda surit
autẽ illa queq ꝑpetranda sunt & cmissa. Scient᷑ uͦ quecũq fuerint

Expanded text:
pace videamur vivere, verum est illud, quod qui pie volunt vivere omnes pace videamur vivere, verum est illud, quod qui pie volunt vivere omnes ne ullus infamiam et calumnias timeret blasphemantium, 503 etiam si Beelzebub aliquis vocetur, aut aliud, si fieri potest, quod deterius sit, quia totum manifestum erit in ultimo judicio. Duo quidem proponit: opertum et occultum; quia nihil in carne aut in anima geritur, quod in die ultimi examinis non reveletur, aut nesciatur, quando judicaturus est Deus occulta hominum. Revelanda sunt autem illa
Abbreviated transcription (Latin):
obsessũ calũpniabant᷑. & in eius nõe uirtutes opꝑari. Et sic̃ hoc
idolũ int̾ omia idola apud plurimos pͥncipatũ obtinebat neqͥ
oꝑabat᷑ tã mirifica & mnaudita. nom̃ idoliꝰabere putabaNT
Quantomagis domisticos eiꝰ. Domestici autẽ xp̃i. tã apłos qͥb loquebat᷑ uult intel
ligi. quã & om̃s qͥpie uolunt uiuere in xp̃o usq infinẽ scłi. ut om̃s paratisies
unuersa que inferunt᷑ abaduersariis sustinere ꝓ dño. que ipse pͥor inse
sustinuis se monstrauit Uude supͣ p̾miserat. cauete uos abominib Ne
obtimorẽ aut obullius oblectam̃ta fallatie uos decipiant Nihil enim
gloriosius suis domesticis magist᷑ ueritatis ꝓponere potuit ad exemplũ
quã se ipsu lum ȩ̃num qͥ ẽ. in mortalitatis rexgłȩ Gloriosũ qͥdem . ẽ. si illũ
qͦnihil .ẽ. locupletius amplectimur ꝑfidem que ꝑdiledtionẽ oꝑatur. &
uniuersis passionũ c̃ditionib ut ipsi fecer apłi ad equem᷑. Quia lic& iN

Expanded text:
obsessum calumniabantur, et in ejus nomine virtutes operari . Et sicut hoc idolum inter omnia idola apud plurimos principatum obtinebat nequioperabatur tam mirifica et inaudita, nomen idoli habere putabant, quanto magis domesticos ejus? domesticiomnes qui pie volunt vivere in Christo, usque in finem saeculi, ut omnes parati sint universa quae inferuntur ab adversariis sustinere pro Domino, quae ipse prior in se sustinuisse monstravit. Unde supra praemiserat: Cavete vos ab hominibus, ne ob timorem, aut ob ullius oblectamenta fallaciae vos decipiant. Nihil enim gloriosius suis domesticis Magister veritatis proponere potuit ad exemplum, quam seipsum, lumen aeternum, qui est immortalis Rex gloriae. Gloriosum quidem est, si illum, quo nihil est locupletius, amplectimur per fidem quae per dilectionem operatur, et universis passionum conditionibus, ut ipsi fecerunt apostoli, adaequemur. Quia licet in
Abbreviated transcription (Latin):
do ecteris autẽ inparabolis  ideo qͦ laure cordis unt̃ uere intellexer
regadi utabsq formidine ingerant om̃ib cognitionẽ uertatis insum¬
ne dͥa ipsilux effectisunt ꝑreuelatione uere lucis ut om̃sa luce
iluminentur. Polte timere inqͥt eosqͥ corpꝰ occidunt anima autẽ
npossunt occidere Pirmat eołp̃ dicatione ꝑmanere intrepidos
Quia cesicorpꝰ eruciari p̾test ad tẽpus anima que uita corporis e dleddi
npotest uel oceidi torm̃tis q inmortalis naturacẽ. Na mnorsel alia. est

Expanded text:
caeteris au em in parabolis . Et ideo quod aure cordis intus vere intellexerunt, rogat ut absque formidine ingerant omnibus cognitionem veritatis in lumine; quia ipsi lux effecti sunt per revelationem verae lucis, ut omnes a luce illuminentur. 504 Nolite timere, inquit, eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Firmat eos in praedicatione permanere intrepidos; quia etsi corpus cruciari potest ad tempus, anima quae vita corporis est laedi non potest, vel occidi tormentis, quia immortalis natura est nam mors ejus alia est
Abbreviated transcription (Latin):
affligerent auditores. Ñ qͦd eismanib ñlicer& uictũ querere necessariũ
sic̃ paulꝰ & alii oꝑabant᷑ manib nehac uterent᷑ potestate sedlicenta
c̃celit dũdr̃ dignꝰ ẽ. oparuis mercede sua. Atq nhil ferendũ inuia
disi uurga tantum mandatur. ex cuiꝰ ꝓfecto potestate que necessaria suñ
futura nulli doctoꝵ fideliũ dubitandũ. Ipsa ẽ. enĩ uirga deradice iesse
qũ mo ses oli secũtulit & incuius potestate plurima signor gessit

Expanded text:
affligerent auditores. Non quod eis manibus non liceret victum quaerere necessarium, affligerent auditores. Non quod eis manibus non liceret victum quaerere necessarium, sicut Paulus, et alii operabantur manibus, ne hac uterentur potestate; sed licentiam concedit, dum dicit: Dignus est operarius mercede sua. Atque nihil ferendum in via nisi virgam tantum mandatur, ex cujus profecto potestate quae necessaria sunt adfutura, nulli doctorum fidelium dubitandum . Ipsa est enim virga de radice Jesse, quam Moyses olim secum tulit, et in cujus pot
Abbreviated transcription (Latin):
deq argentũ. neq pecuniam. &ceterr c̃tinuo subdidit. dignꝰ. ẽ oparus
merxede sua. Ex qͣ satis ostendit. cur eos ista possidere noluerit. ꝓfecto
quia sic eos mittebat. uthȩc habis qͥb iam eredentib euuangeliũ p̃dica¬
bant. accipi debere monstrar&. Et icło illis ioquebat᷑. ut securi ñ possideret
deque portarent huius uite necessaria. salti nec magna nec minima
ropt̃qd posuit iuxta matheũ & lucã Nieq uirgã. sed om̃ia uite neces¬
saria afidelib expotestate & ordinatione dñi debere accipe & nulla
suꝑflua asiuis auditorib reqͥrere. Quia sic̃ iusta potestas adtio ita
&iniusta p̃sũptio adiabolo. Uride dño utrũq dixisse manifestumẽ.
utferrent uugã inuia & ñferren. Quia sic̃ ẽ. unga iustoꝵ deqͣdr̃
uirga tua & baculus tuus ipsa me c̃solata suñ ita & uirga peccator
quã Nrelinqu& dñs suꝑ sortem usstoꝵ. Quã itaq uirgã monuit dñi
qͣdigni erant mercede: sua cupiditate suptuosa qͣsi exlicentia suos

Expanded text:
e argentum, neque pecuniam, et caetera, continuo subdidit: 486 Dignus est operarius mercede sua. Ex quo satis ostendit cur eos ista possidere noluerit. Profecto quia sic eos mittebat, ut haec ab iis, quibus jam credentibus Evangelium praedicabant, accipi debere monstraret. Et ideo illis loquebatur, ut securi non possiderent, neque portarent hujus vitae necessaria, saltim nec magna nec minima. Propter quod posuit, juxta Matthaeum et Lucam, neque virgam, sed omnia vitae necessaria a fidelibus, ex potestate et ordinatione Domini debere accipere, et nulla superflua a suis auditoribus requirere. Quia sicut justa potestas a Domino, ita et injusta praesumptio a diabolo. Unde Dominum utrumque dixisse manifestum est, ut ferrent virgam in via, et non ferrent. Quia sicut est virga justt : ita et; Virga peccatorum, quam non relinquet Dominus super sortem justorum . Quam itaque virgam monuit Dominus, qua digni erant mercede, sua cupiditate sumptuosa, quasi ex licentia, suos
Abbreviated transcription (Latin):
minant᷑ aut̃ sex isti ut senarioͥ ꝑfectio exduodenario solidet᷑. & gemina ho¬
minis substantia extrib istis uirtutib trinitatẽ colens couniat᷑ incipiens
abobȩdientia. uicioꝵ demũ supplantans hinc inde molimina. & ꝑueniens
ac̃fessione cordis usq ad c̾fessionẽ oris. & iã sic̃tigerit ꝑ martyru passioneni
insalutẽ Heç ideo dixerĩ. neprudens lectoc aliqͥd in his put& uacari amis

Expanded text:
minantur autem sex isti, ut senarii perfectio ex duodenario solidetur, et gemina hominantur autem sex isti, ut senarii perfectio ex duodenario solidetur, et gemina hominis substantia ex tribus istis virtutibus Trinitatem colens couniatur incipiens ab obedientia, vitiorum demum supplantans hinc inde molimina, et perveniens a confessione cordis usque ad confessionem oris, etiam si contigerit per martyrii passionem in salutem. Haec ideo dixerim, ne prude
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ scribit᷑ dni. &si ambo apatre ẽgnominant᷑. qͥa maria uxoristiuꝰ alphe
soror mariȩ matris dnĩ fuisse ꝓbat᷑. Quã ioħes in suo euũgłio mariã eleos
c̃g̃nominasse legit᷑. forte a patre siue ab aliqͦ familiȩ suȩ trahens nomen:
aut certe defuncto alpheo qͦd eleophan uirũ aliũ illa nupsęrit. seu alia
qͣlibet excausa c̃gnom̃ gerens ĩpositũ. Qui ꝓfecto al pheũ ex hebreo
sermone milesimꝰ siue doctꝰ incp̃tat᷑: ut sit docti filiuꝰ uł ꝑfecti. qͥ pͥor hierosolimis
& duo uidȩ cũ suis c̃numerant᷑ cognom̃tis. Quia sic̃ ꝑfecta obȩdientia cor¬
de c̃stat & oꝑe. ita supplantacio uicioꝵ ñ minꝰ eẽ. deb& inanima quã in carne:
& cordis credulitas ñ minꝰ adiusticiã. quã oris c̃fessio ad salutẽ Hinc quoq
ꝓpħa cant. Confitebimꝰ tͥ ds̃ c̃fitebim᷑: Acsi patent̃ dicat Corde & ore
t c̃ficebim. ne unũ forte sine altero ate qͥscrutatores cordiũ c̃ dep̃nem: Ge¬

Expanded text:
a uxor istius Alphaei soror Mariae matris Domini fuisse probatur, quam Joannes in suo Evangelio Mariam Cleophae cognominasse legitur, forte a patre, sive ab aliquo familiae suae trahens nomen; aut certe quod defuncto Alphaeo Cleophae alteri viro illa nupserit; seu alia qualibet ex causa cognomen gerens impositum. Qui profecto Alphaeus ex Hebraeo sermone millesimus, sive doctus interpretatur, ut sit docti filius vel perfecti, qui prior Hierosolymis et duo Judae, cum suis connumerantur cognomentis. Quia sicut perfecta obedientia corde constat et opere: ita supplantatio vitiorum non minus esse debet in anima quam in carne, et cordis credulitas non minus ad justitiam, quam oris confessio ad salutem. Hinc quoque Propheta canit: Confitebitur tibi, Deus, confitebitur , ac si patenter dicat: Corde et ore tibi confitebitur, ne unum forte sine altero a te, qui scrutator es cordium, condemnetur. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑea uicis fides nascere᷑. fide ũ ꝑcepta potestas adoptionis daret. Potes¬
tete siqͥdẽ fidei mala fugartnt & diabolus uiticeretur. Quomodo nimi
tũ libtas hominib a triũpbus deberet᷑. Gratis accepistis ait gdeir
ate Quia ꝓfecto iilt uerã in hominib: imaginẽ acsimilitudinem
dubosi qnu aniseraN I reparari tribuit eis potestatẽ pͥniũ qͣe qͥd
dilolus suo instinctu dep̃uarat corrigere. deinde berefiei Ppiles
reparatie atq̃ similitudinis plena. neaut dispensatio. tanti miferii corrũ¬
pasi aeit siulst ido redlita inmorib causa auantie uolet Nolite
possĩdere aurũ. ned argentu neq pecunia inroni suole ur̃is lTor
perã inuio napiluas tomicas neq casciamta neq uirgam P& taꝗi

Expanded text:
ea in eis fides nasceretur; fide vero percepta, potestas adoptionis daretur. Potestate siquidem fidei mala fugarentur, et diabolus vinceretur; quo nimirum victo, libertas hominibus et triumphus deberetur. Gratis accepistis, ait, gratis date. Quia profecto vult veram in hominibus imaginem ac similitudinem Deitatis, quam amiserant, reparari, tribuit eis potestatem primum quidquid diabolus suo instinctu depravarat, corrigere; deinde beneficia sicut reparatio atque similitudinis plena, ne aut dispensatio tanti mysterii corrumpatur, aut similitudo reddita in moribus, causa avaritiae violetur. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris. Non per
Abbreviated transcription (Latin):
tis illũ. L ũbi ur̃i sint p̾citi. & calciam̃ta habebitis inp̃dib urĩs. Porro
un uersi credentes infide. ita debemꝰ edere nr̃iq cordis interiorib c̃m̃dare
aspitatẽ frigoris defendunt. serpentiũ qͦq morsib uelspinarũ resisturim
Acculeis. itaseripturarũ p̃cepta qͥb gresius np̃arũ m̃tut̃ muuire ꝑꝰ cupimui
repellunt serpentis diaboli dolos & asprimũ aquilonus frigas diecdediert
perlui a herrticoꝵ undiq cõpu gnantiũ spinas actribulos Huimodierto
illibos castitate habens p̃cinctos. & fueris in cautꝰ acsimuninuiei dercpt.¬

Expanded text:
tis illum: lumbi vestri sint praecincti, et calceamenta habebitis in pedibus vestris . Porro tis illum: lumbi vestri sint praecincti, et calceamenta habebitis in pedibus vestris . Porro universi credentasperitatem frigoris defendunt, serpentium quoque morsibus, vel spinarum resistunt aculeis: ita Scripturarum praecepta, quibus gressus nostrarum mentium munire praecipimur, repellunt serpentis diaboli dolos, et asperrimum aquilonis frigus, ac deinde gentium ac haereticorum undique compugnantium spinas ac tribulos. Hujusmodi ergo t, si lumbos castitate habes praecinctos, et fueris incautus, ac si munimine Script
Abbreviated transcription (Latin):
prauurede impensae ue tmurũ mnercesita ddelaborib Sic inchcatur
ficdelum ut llie cdeuertatis uulone cõpleatur iue credentis Ingelautẽ¬
hodiȩ sandaliȩ dñi romȩ habentur. qͥb pedes tecti & intecti monstrat
dẽ ut nec nudi deorsũ ad t̃ra si nec cooꝑti desuꝑi uolens ostendere calciato
eos eẽ debere inp̃paratione euuangelii pacis. qͣtinꝰ eiiuangiłiũ nec occulta¬
ri debere insinu& nect̾renis cõmodis inplicare̾. Qđ aut̃ hic nec calciam̃ta
ꝑmisit ferre stultoꝵ oꝑũ ex ẽpla insinuat. nec ẽspicere. ne sui torporis
&ea ꝑficere licentius cͥedunt. Ac ꝑ hoc sic̃ ex mortuoꝵ pellib pedest euntu
ita ut eoꝵ q̃si queclã decorticatione se muniunt. Na sic̃ induob istis euuan¬
gelistis c̃traria iubent᷑ inmatheo uidelic& & marcho. ita & alibi ab eodem
dr̃o unbet᷑ scõ moysi. Solue inqͥt calciam̃tã debedib tuis. & iosue simuilt̃
N cõmestione uͦ agni longe aliter p̃dicatur. Ait enĩ ita Sic autẽ comede¬

Expanded text:
ic inchoatur fidelium, ut illic de veritatis visione compleatur jure credentibus. Quod autehodie sandalia Domini Romae habentur, quibus pedes tecti et intecti monstrantur; id est ut nec nudi deorsum ad terram sint, nec cooperti desuper. Volens ostendere, calceatos eos esse debere in praeparatione Evangelii pacis; quatenus Evangelium nec occultari debere insinuet, nec terrenis commodis implicari. Quod autem hic nec calceamenta permisit ferre, stultorum operum exempla insinuat, nec conspicere, ne sui corporis et ea perficere licentius credunt. Ac per hoc sicut ex mortuorum pellibus pedes teguntur, ita et eorum quasi quadam decorticatione se muniunt. Nam sicut in duobus istis evangelistis contraria jubentur, in Matthaeo videlicet et Marco: ita et aliubi ab eoDomino jubetur sancto Moysi: Solve, inquit, calceamenta de pedibus tuis ; et Josue similiter , in comestione vero agni longe aliter praedicatur. Ait enim ita: Sic autem comede
Abbreviated transcription (Latin):
ãr. nsi mandatis dm̃cis p̃struant᷑ & c̃tegunt pedes. qͦusq intremꝰ in illã
magestatis eius nuda uestigia. Sed & calciam̃ta eiꝰ cũdicit gressostendit
scarũ scrpturarũ qͥb graditur & ꝑagrat habitꝰ & notitia eiꝰ in om̃s usq qui
habitant suꝑt̾ra. Et ideo ioħes indignũ se udicat. qͥ soluat corrigiã calcia

Expanded text:
noster, nisi mandatis Dominicis praestruantur ac contegantur pedes, quo usque intremus in illam noster, nisi mandatis Dominicis praestruantur ac contegantur pedes, quo usque intremus in illam majestatis ejus nuda vestigia. Sed et calceamenta ejus cum dicit, gressus ostendit sanctarum Scripturarum, quibus graditur et peragrat habitus et notitia ejus in omnes usque qui habitant supra terram. Et ideo Joannes indignum se judicat, qui solvat corr