comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rncipium sapientie¬
timor diũ: et sciẽtia
sanctoꝵ prudentia. ꝑ me
enimi multiplicabuitur
dies tii: et addentur tibi au¬
ni uite. Oi sapiens fuens.
si autem illusor solus porta¬
bis malum, Oulier stulta
et clamosa plenaq illecebsͥ.
et i chil ommino sciens: se¬
dit in foribz donus sue. sr̃
sellan in excelso urbis lcco

Expanded text:
ncipium sapientiaetimor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis
Abbreviated transcription (Latin):
a regalibz sedibz durus debel¬
lator in mediam ext̃inimi
ttrram ꝓsiliuit: gladium
acutum insimulatum me¬
perium tuũ portans: et stãs
repleuit omia morte: etusz
ad celum altingebat stans
in terra. Tunc contuuio
uilus sommnoꝵ malorum
turbauenĩt illos: et timores
superuenerũt insperãti.
Et alius ãlibi
proiectus lemunuus:
ꝓp qua moriebatur cansan
demonstrabat. Bisiones eĩ
que illos turbautrũt hec pre¬
monebant: ne inscii quare
mala patiebãtur ꝑirent. Te¬
tigit aut tũc et iustos tẽ. ta¬
tio mortis: et cõmotio in¬
eremo facta est multitudinus:
sed non diu ꝑmansit ira
tua. Proꝑans enim homo
ꝓfereus seruititis sue scictũ
or̃oneu: et ꝑ incensum dep̾¬
cationem allegans: restitit
ue. et finem ĩposuit necessi¬
tãti: ostendens qm̃i tuns est
famulus. Dicit aũt turbas
non uirtute corporis. nec ar¬
matura potantie: sed u̾bo il¬
iuramenta pareirtũ et testa¬
mentum cõmemorans.
Cum enim iam cateruatĩ

Expanded text:
 durus debellator in medio exterminii terram prosilivit. Gladius acutus in simulatum imperium tuum portans: et stans replevit omnia morte: et usque ad celum attingebat stans in terram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tetigit autem tunc et justos tentatio mortis: et coeremo facta est multitudinis: sed non diu permansit ira tua. Properans enim homo oferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans restitit irae et finem inposuit necessitati ostendens quoniam tuus est famulus vicit autem turbas non virtute corporis nec armatura potentiae sed verbo iuramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim
Abbreviated transcription (Latin):
fantes: et uno exposito filio
et libato intraductionẽ illor
multitudinem filioꝵ abstu¬
listi: et parit᷑ illos ꝑdidisti
in aqua ualida Illa ti
nox ante coguita est a patu¬
bus nris: ut uere scientes qͥ¬
bus inramentis crediderũt
ammequiores ẽeut. Suscep¬
ta est añt a ppło tuo sauitas
quide iustoꝵ: niustoꝵ autẽ
exterminatio. Sicut enun
lesisti adu̾sarios: sicͥnos pro¬
uocaus magnificasti. Abscõ¬
se enim sa crificabant iusti
pueri bonoꝵ: et iustitie legẽ
in concordiam disposireñt.
similit̾ bona et mala ꝑcep¬
tures iustos. patrias decan¬
tantes laudes. resouabat¬
aictem inconuenieus numi¬
cor nox: et flebilis audieba¬
tur planctus ploratoꝵ infã¬
tium. Sinuli aũt pena ser¬
mis cum dũo afflictus: et po¬
pulans homo regi similia
passus. Similit ergo om̃s
uno nomine mortis: mor¬
tuos habebant innumerãbi¬
les. Nec enim ad sepelieudũ
uiui sufficiebant: qm̃ uno
momento que erat p̾clan¬
or uatio illoꝵ exfiminata ẽ.

Expanded text:
fantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabatautem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerales. Nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant: quoniam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est.
Abbreviated transcription (Latin):
in gestatorio portabat᷑.
manifestã dei uirtutẽ
in scinctipso contẽstãs.
ita ut de corpore impii
uermes scaturirent. Ac
uiuẽtes in doloribz car¬
nes eius effluerẽt: edore
ctiam illius et fctore ex̾¬
citus grauarctur. Et
qui paulo ante sydera
celi contingere se arbit¬
batur: cũ uenio poterat
ꝓpter intollerantiã fe¬
toris portare Ninc igẽ
cepit ex graui suꝑbiã
deductus. ad agm̃tionẽ
sui uenire÷ diuĩna ãmo¬
nitus plaga: ꝑ momĩta
singula doloribus suis
augm̃ta capientibus.
Et cũ nec ipse iam fe¬
torem suũ ferre posset:
ita ait. Iustũ est subdi¬
tum cẽ deo: et mortalẽ
non paria deo sentire
Orabat autẽ hic scele¬
stus dũm: aquo non
turus. Et ciuitatẽ ad
quã festimis ueniebat
ut cã ad solũ reduceret
et sepulcrũ congestoꝵ
faceret: nunc optat li¬
bertati reddere: et iudeos
quos nec sepultura qͥd̃
sc dignos hĩturũ s auib
ac feris diripiendos tra

Expanded text:
in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non turus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos
Abbreviated transcription (Latin):
et omnẽ locũ tirre pam¬
bulatuꝵ. et predicãtur
dei potestãtẽ. Sed non
cessantibz dolorib suꝑ¬
ucuerat cnim in cum̃
iustũ dei iudiciũ. despe¬
rans scripsit ad iudeos
ĩ modũ deprecationis
Optimis ciuib iudeis
plurimã salutẽ et bene
ualere: et esse felices. Re
et princeps antiochus.
Si bene ualetis et filii
uestri: et ex sententia uo-¬
bis cuncta sunt: maxĩas
agimus gr̃as. Et ego ĩ
infirmitate constitutus:
nri aũt benigne memor.
Regressus igitur de per¬
sidis locis: et infirmita¬
te graui apprehensus: ne¬
cessariũ duxi pro cõmu¬
ni utilitate curam habeͥ:
non desperans menictip̃z:

Expanded text:
et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ip
Abbreviated transcription (Latin):
pplis. Quid est aũt sapĩa
et qũeadinodum facta sit
referamr: et nou abscondã
a uobis sacramenta dei.
sed abiitio natiuitatis in¬
uestigabo: et ponam in lu¬
tem scientiã illius: et nou
p̾teribo ueritatem neq eu ĩ¬
india tabescente iter habebo:
ceps sapientie. Multitudo
aũt sapientium. sauitas ẽ
orbis terranĩ: et rex sapiens
ppłi stabilimentũ est. Eigo
accipite discipliuã ꝑ sermdes
meos: et ꝓdent nobis. Cpłm¬
um quidem uii.
et ego mortalis homo
suuilis omibz: et ex genere
terrens illius qui prior factus
Aest: et in uentre matris
figuratus sum sãro. Decẽ
meusnm tpr̃e coagulatus¬
sunt in sanguene: ex semine
in cõueniente. Et egonatꝰ
accept comunen aerems et
in similit̾ factam decidi frã.
et pͥmant uocẽ similẽ oĩ¬
bus emisi plorans. In inuo¬
lumentis nuitritus suur: et
curis mãgnis, Neno emĩ
ex regib: alnuid habuit na¬
ti utatis initium. Uitus
ergo introitus est omibz ad
uitant: et sumilis exitus. ꝓ¬

Expanded text:
 quid est autem sapientia et quemadmodum facta sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo ceps sapientiae multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum et rex sapiens populi stabilimentum est ergo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis sum quiet ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior factus est: et in uentre matris figuratus sum caro decem mensum tempore, coagulatus in sanguine ex semine ni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. P
Abbreviated transcription (Latin):
sus: et stellaꝵ dispositiones:
naturas a ĩalnm. et iras
bestiaꝵ uim uẽtoꝵ: et cogi¬
Et quecũq sunt absconsa
et improisa didici. Om¬
enim artifex docuit me sa¬
pientia. Est eninim illa
spũs intelligentie sanctꝰ
u̾miais⁊ multiplexꝰ subti¬
lis: mobilis: disertus: in¬
coiquinatus: certus: suai¬
qui nichil uetat bentfacere:
humams: benigius stã¬
bilis: certus: securis: ouure
habũs uirtutem. omĩa pro¬
spiciens: et qui capiat oũis
spĩes intelligibiles. muudos

Expanded text:
sus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et coginque sunt absconsa et improvisa didici enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertus incoiqui nihil vetat bene fieri, humanus, benignus, stabilis, certus, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis, mundus
Abbreviated transcription (Latin):
e manus illius. Et letatus sũ
ĩ oĩbz qũ anteredebat me ista
sapĩa: et ignorabam. qm̃ oĩ
uni horum mater est. Quã
sine fictione didici: et sine
lius: et honestatemt illius ñ
abscondo. Infinitus enim
thesauius est hominib. q
qui usi sunt participes facti
sunt amicctie dei: ꝓpdiscipli¬
ne dona cõmendati. Michi

Expanded text:
manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commenda
Abbreviated transcription (Latin):
et qui uigilauit ꝓpter illã
cto eut secũius. Qũi dignos
se ipa sirruit querens: et iu¬
uiis sius oñdetse illis hilari¬
ter: et in omui ꝓuidentia
occurret illis. Initium enĩ
illius. uerissima est dicipli¬
b ne concupicetia. Cura gͦ
discipline dilectio est: et di¬
lectio custoditio legum il¬
lius est, Custoditio aũt
legum: cõsũmatio incor¬
iuptionis est. Incorrup¬
deo. Concupiscentia itaq

Expanded text:
i vigilaverit pro illa, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circumit quaerens, et iviis ostendet se illis hilariter, et in omni providentia occurrit illis. Initium enim illius verissima est disciplinae concupiscentia. Cura ergo disciplinae dilectio est; et dilectio custoditio legum illius est: custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est; incorrupDeo. Con
Abbreviated transcription (Latin):
il facile uidetur aib
his qui diligunt iant: et in¬
uenitur ab his qui quenuit
illam. Precccupat qui se cõ¬
cupiscunt: ut illis se prior
ostendat. Qui de luse uigila¬
uerit ad illã non laborabit:
assidentem illã euĩ foribz su¬
is iuuemet. Cogitare ergo¬

Expanded text:
 Facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenitur ab his qui quaerunt illam. Praeoccupat qui se concupiscunt, ut illis se prior ostendat. Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem enim illam foribus suis inve
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusꝙͣ qũi pusillum et mag¬
nuni ip̃e fecit: et equaliter
cura est illi de om̃bz. sfortio¬
rib aĩt: fortior instat cricia¬
tio. Ad uos ergo reges. sunt
hi seruiones mer: ut discatis
sapientiaut et nou excidatis.

Expanded text:
iam et pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. ad uhi sermones mei, ut discatis sapientiam, et non excidatis:
Abbreviated transcription (Latin):
udite reges et
intelligite. discite indi¬
ses finium terre. Prebete au¬
res ues qui continctis mul¬
titu dines: et placctis nob̃
in turbis nationium: qm̃t
data est a dũo potestas nob̃.
et uirtus ab altissimo: que
in frogabit oꝑa ur̃a: et cogita

Expanded text:
udite, reges, et intelligite, discite iudices finium terrae, prebete aures vos, qui continetis multitudines et placetis volis in turbis nationum: quoniam dato, est a Domino potestas vobis et virtus ab altissimo, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uobiscũ mĩan suã.
Etemini sacramentum
regis abscondere bonũ
est᷑. opera autẽ dei reuela¬
re et confiteri honorifi¬
cum est. Bona est or̃o
cum ieino et elemõsi¬
ua. magis ꝙ thesauros¬
auri condere. Qm̃ elemo¬
sina a morte liberat. et
ipsa est que purgat pcta:
et faci ⁊ muenire etcinã
uitam. Qui aũt facĩt
pctm̃ et iniquitatẽ. hostes

Expanded text:
fecit uobiscum misericordiam suam. fecit uobiscum misericordiam suam. etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem dei reuelare et confiteri honorificum est. bona est oratio cum ieiunio, et elemosyna magis quam thesaurosauri condere. quoniam elemosyna a morte liberat et ipsa est quae purgat peccata et faciet inuenire uitam aeternam. qui autem faciunt peccatum et iniquitatem, hoste
Abbreviated transcription (Latin):
S et pecunia quã recepe¬
rat a gabelo. Et uarra¬
uit parentibz suis oĩa
beneficia der. que fecisset
arca cum per honinẽ
qui cum duxerat. Uenc¬
runt q achior. et naboth
consobrini tobie. gandẽ¬
tes adtobiam: et congra¬
tulantes. de omnibz bo¬
nis que circa illum ostẽ¬
derat deus. Et ꝑsepten
sancto: qui ueuit tc̃cum:
Respondens tobis: dixit
patri sũo. Pater quam
merceden dabimus ci:
ant quid dignũ poterit
esse beneficus cuus: Me
duxit et et reduxit sanũ:
pecuuiã a gabelo ip̃e su¬
scẽpit. Uxorem ip̃e me
ab ea ipse compescuit.
Ganduuni parentibus
cius fecit: meip̃m a de¬
uoratione piscis cripu¬
it. Te quoq fecit uidere
per eum repleti summus
Quid illi ad hec dignũ¬
poterimus dare: Sc̃o pe¬
to te pater ut roges cũ:
si forte dignabitur me
tulerunt cum ĩ partem:
et rogare ceperunt ut di¬
guarctur dimidiam
partem oĩm que attule¬
rant acceptam habere.
Tunc dixit eis occulte.
Benedicite deun celi: et

Expanded text:
sed et illa pecunia, quam recepesed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis, quae circa illum ostenderat Deus. Et per septsancto, qui venit tecum? Respondens Tobias, dixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, te quoque videre per eum repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medtulerunt eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dbenedicite deum caeli, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuo gaudebit. Tunc pre¬
cucurrit canis qui sinl
fuerat in uĩa: et qĩ nũtrꝰ
aduenieus blandim̃to
sue caude gaudebat. Ete
fendens pedibz currere
Et data manu pucro:
occurrit in obuiam filio
suo. Et suscipiens oscu¬
latus est cũ cum uxore
sũa: et ceꝑerũt amboflẽ
pre gaudio. Cimiq abo¬
rassent deum et grãtias
egissent: consederunt.
amic suniens tobias
de felle piscis: lununt o¬
culos patri suo. Et susti¬
neus quasi dimidiam
fere horant: cepit albuge
ex oculis cius quasi nẽ¬
braua oui egredi. Quã
apprehendeus tobias: tra¬
xit ab oculis cius. Sta¬
tu q uisuni receꝑit. Et
glorificabant deum: ip̃e
u̾idelicet et uxor cuis: il
onmes qui sciebant cũ.
Dicebat q tobias. Bl¬
nedico te domne deus
usracł. qm̃ tu castigasli
me et tu saluasti me. et
ecce uideo tobiam filiũ
nicũ. Ingressa est etiã
post septem dies sara uror
cus. et ominis familia
et pccora sana et canicli.
et pecunia multa uxoris.

Expanded text:
tuo gaudebit. Tunc praetuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius adveniens, blandimento suae caudae gaudebat. fendens pedibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit. Et glorificabant Deum, ipse videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. Dicebatque Tobias: Benedico te, Domine Deus Israel, quia tu castigasti me, et tu salvasti me: et ecce ego video Tobiam filium meum. Ingressa est etiam post septem dies Sara uxor filii ejus, et omnis familia sana, et pecora, et cameli, et pecunia multa uxoris;
Abbreviated transcription (Latin):
scs quẽ admodũ reliqͥsti
patrem tuum: Si placet
itaq tibi precedaniusͥ. ⁊
lento gradu scquantur
iter nõstrũ familie simł
cum comuge tua: et cũ
animalib. Cummiq hoc
placuisset ut irent: dix̃
raphael ad tobiam. Tol¬
le tetum ex felle piscis:
erit cium necessariũ
Tulit itaq tobias ex fel¬
le illo: et abierũt. Cima
uero sedebat secus uiam
qͥtidie. in supercilio mõ¬
tis: unde respicere pote¬
rat de longuiquo. Et dũ
ex codem loco specularct᷑.
aduentum cius. uidit
a longe: et ilico cognou
uenentẽ filiũ sũrũ. Cur¬
rens qz mĩtiauit uiro
suo: dicens. Ecte uenit
filius tiius. Dicit q ra¬
phacl ad tobiam. At ubi
introieris doniũ tuam
statim adora dñm deũ
tuũ: et gr̃as agens ci:
accede ad patrem tĩnum:
et osculare cumi. Statim¬
q lui suꝑ oculos cuis:
ex felle piscis isto quod
portas tecũ. Scias cuim.
qm̃ mor apientur oculi
eis. Et uidebit pater tu¬
us lumeu celi: et aspectu

Expanded text:
scis quemadmodum reliquisti scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
sier posset uenienttm.
uero raguel dicebat
ad gencrũ sirũ. Manchic:
it ego nuittã muntiũ sa¬
lutis de te ad tobiam pa¬
trm tuũ. Cui tobias dix.
Ego noui quia pat̾ mes
et mater mea modo dies
computant: et cuiciat᷑
spiritus corunt in ĩpsis.
Cuqz uerbis multis ro¬
garet raguel tobiam. et
ille cuni nulla ratione
uellet audire: tradidit ci
saram et dimdiã partẽ
omins substantie suc.
n pucris: puellis in pe¬
cũdib: in caniclis. in uac¬
cis. et pecunia multa: et
saluum atq gaudentẽ
dimisit cumi a se diccus.
Angelus dñi sanctus sit
rentes uestros: et uideant
oculi mci filios uestros
priusꝙͣ moriar. Et ap¬
prchendentes parcutes fi¬
liam suam osculati sũt
cam. et dimiscrunt irc.
mouentes cã honorare
sõceros: diligere maritũ:
regere familiam: guber¬
narc domũ: et seip̃am ir¬
reprchensibłem erhibere.
ad carram que cst ĩ me¬
dio itiucre contra niniuẽ.
undecimo die. Dixit q
augelus. Cobia frattr.

Expanded text:
fieri posset, venientem. fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit rentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibere.ad Charan, quae est in medio itinere contra Niniven, undecimo die. Dixitque angelus: Tobia frater,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumqz om̃is dixissent
amẽ: accesserũt ad con¬
niuiũ. S et cũ tuore
excercebant Cplm̃ .x.
nn uero moras fa¬
ceret tobias causa
nuptiarũ: sollicitus e¬
rat pater eius tobias di¬
ccus. Putas quare mo¬
ratur filius nicus: aut
quare detentus est ibi:
Putas ne gabclus mor¬
tuus est. ⁊ nemo reddit
illi pecimam: Copit an
contristari ninus: ipse
et amia uror cius cu co.
flcte: coquod die sta tuto
nuinime reuerteretur fuiꝰ
corũ ad cos. Nebat igitur
mater cius irremediabili¬
bus laccinus: atq dicẽ
bat. Heu me fili mi: Ut
quid te misinus peocgri¬
baculũ scucitutis nostre:
solatiũ uite nõstrc. spem
posteritatis noftre: Omĩa
simul ni te uno habentos:
te non debuimus dimit¬
itre a nobis. Cui dicebat
tobias. Cãce: et noli tur¬
bari. Sanus est filius nr̃.
aitis fidelis est uir ille
ai quo misimus illum.
Illa autc̃ nullo modo con¬
solari pottrat: sed qͥtidie
culicus circũspicicbat. et
spes rricandi uidebãtur:
ut procul uideret cum si

Expanded text:
nt, Amen, accesserunt ad convivium: sed et cum timore exercebant.  Cap. X. Cum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrymis, atque dicebat: Heu! heu! me, fili mi, ut quid te misimus peregribaculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si
Abbreviated transcription (Latin):
pet horas tres in faciẽ bene¬
dixcrũt dcuni. Et tcurge¬
tes: narraucrũt omnia
mirabilia cius.C.xiii
pcricus autẽ tobias
senior os suum: bene¬
dicit dũm et dicit. Q¬
guus es domme ieter¬
num: et in omnia scla
reguũ tĩm̃: qũi tu flagi¬
las et saluas. deducis ad
niferos et reducis: et non
est qui ccfugiat mamini
tuam. Confitenũ dũo li¬
lii ifracl: et in couspectu ge¬
ti laudate cuni. Qũ
tes que ignorant cumnĩ:
ut uos uarrctis mirabilia
cuis. et faciatis scire cos:
quia nou est alius deus
omuipoteus preter cum:
Iple castigauit nos ꝓpter
miquitatos nr̃as: et ipse
saluabit nos ꝓropter mi¬
sericordiant suã. Aspicite
ergo que fecit uobiscum:
et sun tuore et tremore
confitomini illi. regeniq
scculorũ exaltate ĩoꝑib¬

Expanded text:
enedixerunt Deum, et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia ejus.  Cap. XIII. Aperiens autem Tobias senior os suum benedixit Dominum, et dixit: Magnus es, Domine, in aeternum, et in omnia saecula regnum tuum, quoniam tu flagellas et salvas: deducis ad inferos, et reducis: et non est qui effugiat manum tuam. Confitemini Domino, filii Israel, et in conspectu gentium laudate eum: qtes, quae ignorant eum, ut vos enarretis mirabilia ejus, et faciatis scire eos, quia non est alius Deus omnipotens praeter eum. Ipse castigavit nos propter iniquitates nostras: et ipse salvabit nos propter misericordiam suam. Aspicite ergo quae fecit nobiscum, et cum timore et tremore confitemini illi: regemque saeculorum exaltate i
Abbreviated transcription (Latin):
noxius sim. Itaq longa
egrotationis molestia frãctꝰ:
ne penitus hoc anno reticerẽ.
et apud uos mutus essem: tu¬
secraui: intpretationẽ uideli¬
et trium salomonis uolũ¬
minum. Mrasloth quod he¬
brei parãbolas: uulgata edi¬
tio ꝓuerbia uecat. Coeleth qũ
grece iciliasten: latine concio

Expanded text:
noxius sim. Itaque longa aegrotatione LXXIV fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, trsecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ecclesiasten, latine Concio
Abbreviated transcription (Latin):
hxomatio
et eliodo¬
ro episco¬
pis: ihero¬
teui. Iungat epĩstola: quos
iungit saceidõtium. Immo
tharta non diuidat: ques xp̃e
nictit amior. Cõmentanos
ii osee. amos. Iachariaur:
nalachia quoqposcitis. scͥp¬

Expanded text:
HROMATIO et Heliodoro episcopis, Hiero. Jungat epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam, Malachiam, quos poscitis, sc
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uidi sub sole sapientiã
it ꝓbam maximã. Cinitas
pania: et panci in ea uĩri. De¬
nit contra eam rex magius
et uallauit tã: extaixitq mu¬
ntiones ꝑ grxrum: et ꝑfecta ẽ
obsidio. Inuentusq in ea uir
pauꝑ et sapiens: lib̾aiit urbẽ

Expanded text:
quit, vidi sub sole sapientiam, et probavi maximam: Civitas parva, et pauci in ea viri; venit contra eam rex magnus, et vallavit eam, extraxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir p
Abbreviated transcription (Latin):
inceps recordatꝰ est honũs illiꝰ
pauꝑis. Et dicebã ego: melio¬
reni ẽe sapientĩã fortitudine.
Quomodo ergo sapientia pau¬
ꝑis contempta est. et u̾ba eiꝰ
nõ sunt audita; Berba sapi¬
entiũ audĩtur in silentio.
plusꝙͣ clamor pͥncipis inter
stultos. Melior est sapiã ꝙͣ ar
ma bellica: et qui in uno pec¬
cauent multa bona ꝑdet¬

Expanded text:
ceps recordatus est hominis illius pauperis et dicebam ego meliorem esse sapientiam fortitudine quomodo ergo sapientia pauperis contempta est et verba eius non sunt audita verba sapientium audiuntur in silentio plus quam clamor principis inter stultos melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona pe
Abbreviated transcription (Latin):
uxore quã diligis. cunctis
dieb uite instabilitatis tũe:
qui dati sunt tibi sub sõle.
onĩ tpr̃e uauitatis tue. Het
est enĩ pars tua in uita: et in
labore tuo quo laboras sub
sole. Quodcũq potest manꝰ
tua factre instãter oꝑare: quia
nec opus. nec ratio. nec scĩa.

Expanded text:
uxore quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae, qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae: haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcunque facere potest manus tua, instanter operare: quia nec opus, nec ratio, nec sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
los tuos ad opes quas habere
non potes: quia facient sibi
pennas quasi aquile et uola¬
bunt in celum. Ne comedas
cuni homine inuidos et ne de¬
sides cibos eius: qm̃ in sutili¬
tudinem arioli et cõiectoris.
estimat quod ignorat. Come¬
de et bibe dicet tĩbi: et mens ciꝰ
nõ est tecum. Cibos quos co¬
medas euoines: et ꝑdes pul¬
cros sermones tuos. In auri

Expanded text:
los tuos ad opes, quas habere los tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auri
Abbreviated transcription (Latin):
Non facies uiolentian pauꝑi.
quia pauꝑ est. neq cõteras ege¬
nuni in porta quia dñs indica¬
bit causant eins: et configet¬
eos qui cõfixeunt aĩaui eins
Noli t̃e amicus honiini rracudo:
ntq ambules cum uiro furosõ
ne forte discas semuitas eius:
et sumas scandaliun auime
tue. Noli esse cui his qui de¬
figunt manus sũas: et qui ua¬
des se offerunt pro debitis. Si
eumi non habet unde restituat.
quid cause est ut tollas oꝑim̃¬
tum de cubilituos. Nec traus¬
grediaris terminos: quos posue¬
runt patres ti. Bidisti unĩ
uelocem in opere suo᷑ coram
regib stabit: nec enit aute ignõ¬
biles. uaudo sederis ut co¬
medãs cumi principe: diligent
attende que posita sunt ante
faciem tũã: et statue cultrũ
in gutture tũo: si tamen habes
in potestate aĩam tuã. Ne de¬
sideres de cibis eius: in quo est
panis mendãcii. Noli labora¬
re ut diteris: sed prudentie tue
poue modum, Ne trigas ocie¬

Expanded text:
non facias violentiam pauperi non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causaeos qui confixerunt animam eius. noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum uiro furioso: ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae. noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui uades se ofenim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligentattende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas ocu
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: de panibz erun sins dedͭ
pauꝑi. Eite densortm. et exib̃
tum eo nirgium: cessabuntqz
cause et cõtunielit. Qui diligit
cordis munditiã: pp̃ gratiam
labioꝵ suoꝵ habebit amicum
regem. Oculi dĩ custodiunt
saicutiaur: et supplantantur uͥ¬
ba miqui. Dicet piger leo est
foris: in medio plateanm soc¬
cidendus simi. sfonea ꝓfunda
O aliene: au iratus est dñs in¬
cidet in eam. Stultitia colli¬
gata est in corde puen: et uirga
discipline fugabit eã Qui
calumniatur pauperem utau
grat diuitias suas. dabit ip̃e¬
h. ditiori et egebit. ffili mi iudina
aurem tuam et aundi u̾ba sapi¬
entiun: appone aũt cor ad doc¬
triuam intani. Que pulchra
ent tibicũ seniaueris eam in
uentre tuo. et redundabit in la¬
biis tins:nt sit in dño fiducia
tua: unde et osten dieant tibi
hodie. Ecte descripsi eam tibi
tuplicit᷑. in cogitationib eł sa¬
entiaͥ nt ostend̾em tibi firmi¬
tatemi. et eloquia ueritatis: re¬
sponde ex his illi qui misit te

Expanded text:
cetur: de panibus enim suis dedit pauperi. Ejice derisorem, et exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui cageat divitias, dabit ipse ditiori, et egebit. Fili mi, inclina aurem tuam, et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uideri dicb quadra¬
gita ꝑ acra equites discrir̃¬
tesͥ auratas stolas habẽ¬
tes: et hastas qĩ cohortes
armatas. et currus equor
per ordines digestos. et cõ¬
gressiones ficti cõminus
et scutoꝵ mõtus: et ga-¬
leatoꝵ multitudinc̃ gla¬
diis districtis. et telorum
iactus: ⁊ aurcoꝵ armoꝵ
splcudorẽ: om̃isq grue¬
ris loricar. Quappter
ommes rogabãt: in bo¬
nũ mõstrã cõucrti. S
cum falsus nunor exis¬
set: tanꝙͣ uita excessisset
autiochiis: assũptis iasõ
non munuuis mille uiris
repente agressus ẽ ciuita

Expanded text:
ideri diebus quadraginta per aera equites discurrentes auratas stolas habentes et hastis quasi cohortes armatas et cursus equorum per ordines digestos et congressiones fieri comminus et scutorum motus et galeatorum multitudinem gladiis destrictis et telorum iactus et aureorum armorum splendorem omnisque generis loricarum quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti sed cum falsus rumor exisset tamquam vita excessisset Antiochus adsumptis Iason non minus mille viris repente adgressus est ci
Abbreviated transcription (Latin):
ir qui corrpientem du¬
ra ceruice contemuit.
et euni sanitas nõ sequetur
In multiplicatione iustoꝵ le¬
tabitur uulgus: cum impii
lumpsennt pͥncipatũ gemet
ppłs. Dir qui amat sapieu¬
tiam letificat pr̃eu siuim:
qui aut iuitrit scorta ꝑdet
substantiã. N ex iustus erigit
t̾ram: uir durus destruet eã
Homo qui blandis fictisq ser¬
monibz lequitur amicosuo

Expanded text:
 qui corripientem dura cervice contemnit, et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque serm
Abbreviated transcription (Latin):
nieami. et non petini¬
aui: doctrinam magisꝙͣ au
ruuui clĩgitt. Celior est cuĩ
sapientia cictis opibus¬
pritiosissimis: et ome de¬
si derabile ci nõ potest cõpan
go sapientia habito in
consilio: et eruditis inter¬
sum cogitationibz. Tamor
dĩ ooit malum. Arregan¬
tiam et suꝑbrãꝰ et uiam
pranaur: et es bis lingue de¬
testor. Ceuni est confilium
et ẽquitas: mea est pruden¬
tia: mea est fortitudo. ꝑme
reges reguant: et conditores¬
legum iusta decernunt. Per
me pͥncipes imꝑant: et potẽ¬
tes decenumt iustitiã. E go
dili gentes me dĩligo: et qui
mane uigilauerint ad me:

Expanded text:
on pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigila
Abbreviated transcription (Latin):
penetrantes in interiora mor¬
inquio nõ sapĩtia
clauitat et prudẽtia
dat uocem suamt i sũmis
excelsisq nticib suꝑ uiam.
iumediis lemitis stans. nxͣ
portas ciuitãtis: in ip̃is fori

Expanded text:
penetrantes in interiora morNumquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, In summis excelsisque verticibus supra viam, in mediis semitis stans, Juxta portas civi
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui audit me. qui
uigilat ad fores meas quo¬
tidie: et obsemat ad postes
ostii mẽi. Qui me mutu̾t
inuemet uitam: et hauri¬
et salutem a dño. Cam
autem in me peccanerit:
ledet aĩam suam. Oies
qui me oderunt. diligunt
apuntia edificauit
sibi domnm: excidit
colunmas septem.mmo¬
laint uictimas suagͥ mi¬
sant uimimẽet ꝓposuit mẽ¬
sam suam. isit ancillas
sias: ut uocarent ad arcẽ
quis est ꝑuulus: ueniat ad
me. et insipientibz locu¬
ta est. Dem̃te: comedite
panem meum: et bibite
uinum quod istui nob̃
icelinquite infantiam et
uiuite: et ambulate ꝑ ui¬
as prudentie. Qii trudit
derisorem ipse sibi iniuriã¬
facit: et qui arguit impiũ
gnierat maculam sibi.
Noli arguere densortur: ne
oderit tẽ. Argue sapientem:

Expanded text:
homo qui audit me: et qui vigilat ad fores meos quotidie: et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit: inveniet vitam: et hauriet salutem a Domino. Qui autem in me peccaverit: ledet animam suam: et omnes qui me odorent diligant ntia edificavit sibi domum: excidit colunnas septem: immolavit victimas suas: miscuit vinum: et posuit mensam suam. Misit servos suos: ut quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locutus est: Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. elinquite infantiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem, ne oderit te: argue sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
filios hõĩmi. Intelligite par¬
nili astĩctiaur: et insipien¬
tes a ĩadũtite. udite qm̃ de
rebz magnis locutura sum:
et aꝑicutur labia mea ut
recta predicent. uerctatem
meditabitur guttur meuur:
et labia mea detestabiuttur
impim.  usti sunt om̃s
sermones mer: non est ĩeis
prauuni quid neq ꝑñsum

Expanded text:
hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, ne
Abbreviated transcription (Latin):
eruꝑant: necdum montes
graui mole constiterant.
Ante colles ego partuniebarz
Adhuc terram non fecerat.
et flimuina: et cardines orb̃
terre. Quando p̾parabat celos
aderami: quando serta lege et
gyro uallabat abyssos. Qñ
ethera furmabat sursum: et
librabat fontes aquarum
Quando circundabat man
tininim sinm: et legem po¬
nebat aquis ne transirent
fines suos. Quando appen¬
debat finidam̃ta terre: cũ
to eram cuncta compõnes.

Expanded text:
dum montes gravi mole constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem ponebat aquis: ne transirent fines suos. Quando appendebat fundamenta terre: cum eo eram cuncta c
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis captiua abducta st̃.
Trucidati sunt senes
cius in platẽis: et inue¬
nes ciuis ceciderũt in gla¬
dio inimicoꝵ. Que gens
non hereditauit regnũ
cius: et non obtinuit
spolia. Omĩs compoĩtio
cius ablata ẽst: que erat
libera facta est ancilla.
Et eccc scã nostra et pul¬
chritudo nr̃a: et claritas
nostra desolata est: et co¬
inquinauerũt eam gen¬
tes. Quo ergo nobis ad¬
huc uiucre: Et scidit ma¬
thathias et filii enis uesti¬
menta sũaͬ et oꝑucrũt
se ciliciis: et plaicerũt
ualde . Et uenerũt illuc
qui missi crant a rege au

Expanded text:
cta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchritudo nostra et claritas nostra desolata est et coinquinaverunt eam gentes quo ergo nobis adhuc vivere et scidit Matthathias et filii eius vestimenta sua et operuerunt se ciliciis et planxerunt valde et venerunt illuc qui missi erant a rege A
Abbreviated transcription (Latin):
mnca et respondebo. Non
accipiam ꝑsonam uiri:
et dcum homini nõ cquã¬
bo. Nescio cumi quandiui
subsistam: et si post mo¬
dicum tollat me factor

Expanded text:
mea, et respondebo. Non accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo. Nescio enim quamdiu subsistam, et si post modicum tollat me factor
Abbreviated transcription (Latin):
tria mouetur terra: et qͣrtu¬
aint quod non potest sustine¬
re. ꝑ senũ cum regnau̾it. ꝑ
stultum cum saturatus fu̾it
cibos ꝑ odio sam mulierẽ cũ
in matrimoniũ fuerit assĩ¬
pta: et ꝑ aucillamt cũ heres fu
iinima trne: et ip̃a sunt sa¬
pientiora sapientibz. Sformi¬
ce ppls̃ nifumus qui prepa¬
rant ni messe cibum sibi . Le¬
pusculus plebs inualeda. qui
collocat in petra cubile sium.
regeui locusta non habet: et
egreditur uniu̾sa ꝑ tiumas.
Stellio manib nititur: et¬
moratur in edib regis. Tna
sunt que bene gradiintur. et
quartum quod incedit felicit᷑
Leo fortissimus bestiarũ: ad
nulliꝰ pauet occursum. Bal¬
lus sucinctus luuibos. et aries:
nec est qui resistat ei. Et qui

Expanded text:
tria mouetur terra et quartum, quod non potest sustinere: per seruum, cum regnauerit; per stultum, cum saturatus fuerit cibo; et per odiosam mulierem, cum in matrimonium fuerit assumpta, et per ancillam, cum fuerit minima terre et ipsa sunt sapienciora sapientibus: Formice, populus infirmus, qui preparaverit in messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cubile suum; regem locusta non habet et egreditur universa per turmas; stellio manibmoratur in aedibus regis tria sunt quae bene gradiuntur et quartum quod incedit feliciter leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei et qui
Abbreviated transcription (Latin):
finem habuit salomon
cum patribz sins: et reli¬
quit post se de semine suo
stultitiã gentis: et ĩminu¬
tum prudentia roboam
qui aucrtit gentẽ cõsilio
suo. Et iheroboam filiũ
nabath qui peccare fecit
israel. et dedit ephrayni
uiam peccandi: et pluri¬
na redundauerunt pct̃a
ipsoꝵ. Ualde  auerterunt
illos a terra sua. Et que¬
siit omnes nequitias
usqz dum ꝑueniret ad
illos defensio: et ab oĩb
peccatis liberauit c̃os. C

Expanded text:
finem habuit Salomon cum patribus suis, et reliquit post se de semine suo stultitiam genti, et imminutum prudentia Roboam qui avertit gentem consilio suo et Hieroboam filium Nabath qui peccare fecit Israhel et dedit Efraim viam peccandi et plurima redundaverunt peccata ipsorum valde averterunt illos a terra sua et quaesivit omnes nequitias usque dum perveniret ad illos defensio et ab omnibus peccatis liberavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
sent quĩtuni: uexabant
cũ. At ille respiciens in
regẽ: dicit. Potestatẽ int̾
homñes habens. cũ sis cor¬
ruptibłis: facis quod uis.
Noli aũt putare genus
nostrũ a deoderelictũ pa¬
tienter sustine: et uidebis
magnã potestatẽ ip̃ius
quasit̾ te et semen tuũ
torquebit. Post hunc
ducebãt et sextũ. Et hic
mori incipiẽs sic ait. No¬
li frustra errãre. Nos tñ
ꝓpt nosmctip̃os hec pãti¬
mur ⁊ peccãtes in deumni¬
nr̃m: et digna admiratõ¬
ne facta sũt in nõbis. Tu
ãt ne existinies tibi ĩpume
futũrũ: qd̃ contra deun
pugnare temptau̾is.

Expanded text:
exabant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis: ut seꝑarit eã
a ciuitate. ut esset ipsa
singularis: et neq cuiãt
ncq̃z uendant: Et con¬
nigncrũt ut edificarent
tiuitatẽ: et cecidit murꝰ
qui crat suꝑ torreuteni
ab ortu sołis: et repara¬
uit illumt qui uocatur
capheteca. Et symoir cdi¬
ficauit adiada in sephe¬
la. et muniuit eant. et
imposuit seras et portas
Et cum cogitartt in phõ
leguare asye et assumicre
dyade̾ma ⁊ ut extenderit
manũ in antiochum
regeux. ainitus ne forte
nou ꝑmitteret cũ ioua¬
thas: sed pugnaret ad¬
uersus cum. Querebat gͦ¬
cum compreheudere et occi¬
dere: et cxurgens abiit in
bethasã. Et criit iouathas
obniam illi: cum quadra¬
ginta milib uicoꝵ lecto¬
tum in prclinuu:. Et ueg¬
uit bethasan. Et oidit tr

Expanded text:
civitatis ut separaret eam a civitate ut esset ipsa singulariter et neque emant neque vendant et convenerunt ut aedificarent civitatem et cecidit murus qui erat super torrentem ab ortu solis et reparavit eum qui vocatur Caphetetha et Simon aedificavit Adiada in Sephela et munivit eam et inposuit portas et seras et cum cogitasset Tryfon regnare Asiae et adsumere diadema et extendere manum in Antiochum regem timens ne forte non permitteret eum Ionathas sed pugnaret adversus eum quaerebat conprehendere eum et occidere et exsurgens abiit in Bethasan et exiit Ionathas obviam cum quadraginta milibus virorum electorum in proelium et venit
Abbreviated transcription (Latin):
mon in modĩ: usq in
hunc dicm̃. Tnphou
autem cum iter faceret
cum antiocho rege adolescẽ¬
te: dolo occidit eũm: et re¬
guauit loco cius. Et int¬
posuit sibi dyadenia asie.
et fecit plagani magnã
in terra. Et edificauit sy¬
mon presidia iudee᷑ mru¬
niens ca turribus excelsis
et muris magnis. et por¬
tis. et seris: et posuit
alintenta in munitiõni¬
bus. Et clegit uiros. ⁊ mi¬
sit addemetriũ regẽ. ut fa¬
cẽt remissionẽ regiõni:
quia actus triphonis. per
direptionẽ fuerãt gesti.
Et rex demetrius ad ista u¬
ba responditͤ et scripsit epi¬
stolam taleni. Dex deme¬
trius symoni sunimo sa¬
cerdoti et amico regumi: et
semoribz et genti indeoꝵ
saluteni. Coronã aureã

Expanded text:
in Modin usque in in Modin usque in hunc diem Tryfon autem cum iter faceret cum Antiocho rege adulescente dolo occidit eum et regnavit loco eius et inposuit sibi diadema Asiae et fecit plagam magnam in terra et aedificavit Simon praesidia Iudaeae muniens ea turribus excelsis et muris magnis et portis et seris et posuit alimenta in munitionibus et elegit Simon viros et misit ad Demetrium regem ut faceret remissionem regioni quia actus omnes Tryfonis per direptionem fuerant gesti et Demetrius rex ad verba ista respondit et scripsit epistulam talem rex Demetrius Simoni summo sacerdoti et amico regum et senioribus et genti Iudaeorum salutem coronam aurea
Abbreviated transcription (Latin):
castra cius ambulabãt ĩ
onmẽ locũ quocũq ibãt.
Qui autẽ in arce crant
miserũt ad triphonem
legatos ut ueniret festiuã¬
ter̃ per desertũ: et mitteret
illis alimoniã. Et para¬
tum: ut ueniret illa noc¬
te. Erat autẽ uic mlta
ualde: et nou uenit in ga¬
ladithim. Et cũ aꝓpiasset
baschania: occidit iona¬
Et conuertit triphon: ⁊
abiit in terra suant. Et
misit symon et accepit
ossa ionathe fratris sui.
uit ca in modin in ciuiti¬
te patris sin. Et plauxit
cum om̃is isrł planctu
magno: et luxerunt eũ
dies multos. Et edifica¬
uit symon suꝑ scpulcrũ
patris sui et frãtrum suo¬
rum edificium altum
uisu. lapide polito: aute
et retro. Et statuit septẽ
prcamides unã contra
trrã mãtri: et quaturor
fratrib. Et his circũposu¬
it columinas magnas:
et suꝑ colũnas arma ad
memoriã cternã. Et nix¬
ta arma naues scũlptas:
que uiderentur ab om̃ib
nauigantibz mãre. Hoc
est sepulcrũ qd̃ fecit sy¬

Expanded text:
castra eius ambulabant in castra eius ambulabant in omnem locum quocumque ibant qui autem in arce erant miserunt ad Tryfonem legatos ut festinaret venire per desertum et mitteret illis alimonias et paratum ut veniret illa nocte erat autem nix valde multa et non venit in Galaditin et cum adpropiasset Baschama occidit Ionaet convertit Tryfon et abiit in terram suam et misit Simon et accepit ossa Ionathae fratris sui vit ea in Modin civitate patrum eius et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno et luxerunt eum dies multos et aedificavit Simon super sepulchrum patris sui et fratrum suorum aedificium altum visu lapide polito retro et ante et statuit septem pyromidas unam contra  matri et quattuor fratribus et his circumposuit columnas magnas et super columnas arma ad memoriam aeternam et iuxta arma naves sculptas quae viderentur ab omnibus navigantibus mare hoc est sepulchrum quod fecit