comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
B. ĩ libro iii. ad eng̃ deꝯsideratiõe cͥta finẽ. Quid sͥ nult ꝙ cl̃ici
aliud̃ ẽe aliud inderi uolunt. N ꝗdem nuyꝰ castum muyq suncerum. Nerpe
utrũq deserũt / utrũq ꝯfundũt. an ꝗ sine ordine peccauĩt sine ordine ꝑ¬
ibunt / Aut si sum̃e sapiens dd ueracit credit a sumo usq de orsum ñ¬
ĩ ordinatum relinq̃re. uereor nõ alibi ordiñados q̃ ubi ulłs ordo s som¬
pit̾nus orr̃or ĩ habitat
Idem ĩ eodem. libro iͦ. monstruosa ros/ graidus sumius ⁊ am̃ꝰ i nfimius. Sedes pnina¬
⁊ actus leuis. ingens auc̃tas ⁊ nutans stabilitas.¬

Expanded text:
ici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusibunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitatdus: «Monstruosa res est gradus summus, animus infimus; sedes primaructus nullus; ingens auctoritas, nutans stabilitas
Abbreviated transcription (Latin):
Tans gͦ pontifex adorandum manus eleuat. ⁊ extendit. a stantib hinc inde
ministris qui manus euis substentant sacudote coram co tenente sacram̃toriũ
Lex quippe sacram̃tum istud insinuat. Legitur eñi in exodo ꝙ cum iheł
uaret moyses manus uincebat iħł. Sin aũt paululum remisisset amalech suꝑ¬
bat. Aaron aũt ⁊ hur substentabant manus eiꝰ exutraq paite. Et factũ ĩ ut
manus eiꝰ ñ lassarentur usq ad soł occalum. Fugauitq usue amalech ⁊ ppłm
eaiꝰ ui ore gladi. Ppt̃ hoc gͣ sac̾dos estendit manus uimissa cum orat. Nem x

Expanded text:
tans ergo pontifex ad orandum, manus elevat et extendit, astantibus hinc inde ministris, qui manus ejus sustentant, sacerdote coram eo tenente sacramentarium. Lex quippe istud sacramentum insinuat. Legitur enim in Exodo cap. XVII, varet Moyses manus, vincebat Israel. Si autem paululum remisisset, Amalech superabat. Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus ex utraque parte. Et factum est, ut manus ejus non lassarentur, usque ad solis occasum, fugavitque Josue Amalech et populum ejus in ore gladii. Propter hoc ergo sacerdos extendit ma
Abbreviated transcription (Latin):
que. lacris offeriutur altarib ⁊ mam̃a nlupãtur ⁊ dõa . uñ Dũs inquad in euã¬
at dona ⁊ sacͥficia ꝓ peccatis. Daniel qͦ dixit ad baltasar. Muna tua tͥ sunt ⁊¬

Expanded text:
quae sacris offeruntur altaribus, et munera nuncupantur et dona; unde Dominus inquit in Evanquae sacris offeruntur altaribus, et munera nuncupantur et dona; unde Dominus inquit in Evana pro peccatis Hebr. V. Daniel quoque dixit ad Balthasar: Munera tua tibi sint, et
Abbreviated transcription (Latin):
traditionẽ. quã d̾s̃ fecit ex dono: iuidas ꝓ mminere. Iud̾s in sacͥficium illibatum.
Singuli tñ ad mortem. mertem aũt crucis. Nam licet diu̾sa fui̾nt oꝑantia. tñ unỹ
qui cum uenissit ibidem exposuit ad quid uenĩt. Nisi granum frum̃ti cadens in
ttrra mortuũ fuĩt ipm̃ solum manet. Si aũt mortuum fuĩt. in . f.a. Et egosi¬
exaltatus fuero a t̃ra: oĩa traham ad me ip̃m. hoc aũt dicebat significans qua
morte clarificaturus eẽt d̾m. Uł potuis qm̃ indiuisa sũt oꝑa tͥnitatis põt refer¬
ti totum ad indiuiduam trinitatem que tota tradidit xp̃m in mortem. ut tot
ꝑ xp̃m redimeret nos amorte. Donũ enĩ ẽ dantis. Mimis accipientis. Sacͥficium
ꝑꝑ bumanitatem. Sỹc sc̃s accepisse ꝑꝑ benignitatem. Olib̾ał gra. lib̃alitas g̃tio
¶d̾ d̾s dedit nob̾ in donum. hoc accẽpit a nob̾ uimunus. Eadem eñi sacficia do¬
na sũt sinuil ⁊ munera. Pona sũt nob collata. miner sunt nob oblata. Nã

Expanded text:
traditionem, quam Deus fecit ex dono, Judas pro munere, Judaeus in sacrificium illibatum. Singuli tamen ad mortem, mortem autem crucis ; nam licet diversa fuerunt operantia, tamen unum qui cum venisset, ibidem exposuit ad quid venisset. Nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuignificans qua morte esset moriturus. Vel potius quia indivisa sunt opera Trinitatis, potest referri totum ad individuam Trinitatem, quae tota tradidit Christum in mortem, ut tota per Christum redimeret nos a morte. Donum enim est dantis, munus accipientis, sacrificium  Spiritus sanctus accepisse propter benignitatem. O liberalis gratia, liberalitas gratiosa, quod Deus dedit in donum hoc accepit a nobis in munus, eodem enim sacrificia dona sunt simul et munera. Dona sunt nobis collata, munera sunt a nobis oblata; nam
Abbreviated transcription (Latin):
iuduam trinitatẽ. laudant angłi. adorant dũatioẽs. tremũt potestates
Cum quib ⁊ nras uoces ⁊ c̃. Nuas eni om̃potẽs dĩ utionales condidit cremi¬
tas. angłicam ⁊ bumanã que landib diuus insifterẽt ⁊ ei gr̃aꝵ redderẽt
actiones. ql dum pari uoto ꝯelebrant. tanꝗ̃ suꝑiores ⁊ infi̾res corde in ce¬
⁊ tiara sociantur. de qua dicit ioħs. Et audiũ uocem sicut cytharedor ꝙx thaĩ¬

Expanded text:
viduam Trinitatem laudant angeli, adorant dominationes, tremunt potestates; cum quibus et nostras voces. Duas enim omnipotens Deus rationabiles condidit creaturas, angelicam et humanam, quae laudibus divinis insisterent, et ei gratiarum actiones redcithara sociantur. De qua dicit Joannes: Et audivi vocem citharaedorum cithari
Abbreviated transcription (Latin):
sũit reuelare: ꝑhoc aũt ꝙ dicit pat̃ nr̃ qui es inceł. deertaturnos a duob
ne reddamur indigni tanto patte qui consistit incelis. Ds̃ gͦ soluis xͥ pat̃ ẽ¬
ꝓpetit dicere pat̃ nr̃. Ille dicit pat̾mi si possibile ẽ transfert calicem hunc̃.
tatur. ⁊ nos ad duo: ad ẜuandam grãm adoptioĩs. cũ ait pat̃. ⁊ unionẽ frat̃ni¬
tatis cum ait ur̃. Beniuolenna uõ captatur a tͥb. A ꝑsoã cognitoris. petitoris
⁊ assessoris. Coguitor eñi ẽ d̾s. Hetitor ẽ hõ. assessei ẽ angłs. a ꝑseã coguin¬
ris cum ait pat̾. petitoris cumait nt̃. Assessoris cũ ait.qui es inceł .i. man¬

Expanded text:
I. Per hoc quod dicit: Pater noster qui es in coelis, dehortatur nos a duobus: ne reddamur indigni tanto Patri qui consistit in coelis. Deus igitur solius Christcompetit dicere: Pater noster. Ille dicit: Pater mi, si possibile est, transfer hunc calicem a nos ad duo, ad servandam gratiam adoptionis, cum dicit: Pater; et unionem fraternitatis, cum ait: noster. Benevolentia vero captatur a tribus, a persona cognitoris, petitoris et assessoris. Cognitor enim est Deus, petitor homo, assessor est angelus. A persona cognitoris cum ait: Pater; petitoris, cum ait: Noster; assessoris cum ait: Qui es in coel
Abbreviated transcription (Latin):
Intĩus. ꝑ delectationẽ. Exfuis ꝑ suggestionẽ. Uerũ unior temptatio parũ officit
Extior temptatio multũ ꝓfic̾. siñ consentiatur.s. resistatur. Scͥptum ẽ eñi
Temptatio uos ũ app̾hendat nͥ hũmana. Rursus. beatus uir qui suffert temꝑ¬
Cum consentimus itp̃tationẽ uducimur. Sicut piscis añ capturam uret
ducitur. Cum aũt uiducit᷑. capitur. ⁊ tenetur. Tuc̃ impletur qd̾ Iacobꝰ. apłs
ait. Unus quisq temptatur a concupiscẽtia sua. Abstractus ⁊ illectꝰ. Dei

Expanded text:
gestionem. Verum interior tentatio parum efficit, et exterior multum proficit, si non consentiatur, sed resistatur. Scriptum est enim: Tentatio vos non apprehendat nisi humana ; rursus: Beatus vir qui suffert tencum consentimus, in tentationem inducimur, sicut piscis ante capturam in rete ducitur. Cum autem inducitur, capitur et tenetur, tunc impletur quod Jacobus apostolus ait: Unusquisque tentatur a concupiscentia sua abstractus et tilectus, dei
Abbreviated transcription (Latin):
quid uelumis. s uult nos orare uelocit᷑. ꝓ excitanda d̾uotiõe. qr qd̾ facit flatꝰ
carboni hoc sacit ꝓnuntiatio d̾uotioni. Uñ ad ip̃m ore meo clamaui. ⁊ oxul¬
taui sublingua mea. ꝑ alioꝵ instructiõe: ⁊ͣ coruna cortinam traat. Et qui
qui lingua peccamus satiffaciamꝰ inlingua. Uñ sicut exibistis m̃bra ur̃a se¬
uire nũquitati ad iniquitatem ita exibatis ẜuire iustitie u scĩficationẽ¬

Expanded text:
quid velimus, sed vult nos orare vocaliter pro excitanda devotione; quia quod facit flatus carboni, hoc facit pronuntiatio devotioni. Unde: Ad ipsum ore clamavi, et exaltavi sub lingua mea . Pro aliorum instructione, ut cortina cortinam trahat, et qui quod lingua peccamus, satisfaciamus lingua; unde: Sicut exhibuistis membra vestra servire iniquitati ad iniquitatem, ita exhibeatis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ista. Sapientia. iitellectꝰ. Consiliũ. ferritudo. Sciema. Iietas.⁊ timor. De
iuib inquid ꝓpħi. Requiescet suꝑ eum. sp̃c sapĩe.⁊ intellectꝰ. Sp̃c consilũ ⁊

Expanded text:
sunt ista: Sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor, de sunt ista: Sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor, de quibus i
Abbreviated transcription (Latin):
untur ĩñntũ. Temporalia petuntur in substentatulum. Demał p̃tituis. Si¬
mittite nob̾ debita nr̃a. De p̃sentib liba nos amalo. Deficturis. ⁊ nenos inducaᷤᷤ
intemptanõe. Ptetĩta sũt dlenda. presentia sũt uincenda. titura sut p̃ca¬
ienda. Septem sũt petitioẽs omtioĩs dñce. p̃t̃ captationes hemuolentic: q̃
tres pͥme sꝑectãt ad patͥam tres ultime spectãt aduiam mediau̾ ptinet ad
atramq Porro tres pͥme succedunt ordĩe tp̃is. s p̃cedũt ordĩe dig̾tatis. tresu¬
tune succedunt ordĩe digͥtatis. s p̃cedũt ordĩe tp̃is. Dñs aũt ĩ oiatiõe secutus
ẽ ordinem digͥtatis. qui ẽ artificiał ut d̾ maiorib ad minora descenderet. Docto¬
res un expoltioe soquimtur ordinem tp̃s. quis ẽ natunał ut d̾ nmorib admonũ¬
conscrudant .i. de tp̃alib ad et̾na. fit aũt hic adoptatio septẽ petitionũ. ⁊ sep¬
oa petitionib uͥtutes doĩs. ⁊ batiudines uͥtutib optinentur¶ Septẽ dona

Expanded text:
tuntur in meritum; temporalia petuntur in sustentaculum. De malis praeteritis: Dimitte nobis debita nostra; de praesentibus: Libera nos a malo; de futuris: Ne nos inducas in tentationem. Praeterita sunt dolenda, praesentia sunt vincenda, futura sunt praecavenda. CAPtres primae spectant ad patriam, tres ultimae ad viam. Media vero pertinet ad utramque. Porro tres primae succedunt ordine temporis, sed praecedunt ordine dignitatis; tres ultimae succedunt ordine dignitatis, sed praecedunt ordine temporis. Dominus autem in oratione secutus est ordinem dignitatis qui est artificialis, ut de majoribus ad minora descendat. Doctores in expositione sequuntur ordinem temporis, qui est naturalis, ut de minoribus ad majorcondescendant, vel de temporalibus ad aeterna. CAPUT dona petitionibus, virtutes donis, et beatitudines virtutibus obtinentur. Septem dona
Abbreviated transcription (Latin):
Obsecmꝰ gͦ ꝓ xp̃o reꝯciliamini dõ. mediatores enĩ sunt sac̃dotes int̾ dm̃ et
hor̃es. dũ ⁊ p̃cepta dĩ ppło defu̾nt p̃dicando. ⁊ uota ppłi do̾ porrigunt sup¬
plicando. Quocirca tales debent exist̾e̾ sac̃dotes ut ⁊ dõ sint grati. ⁊ hõĩb sũ
cet ad int̾cedendũ mutit᷑: irati animꝰ ad detĩora ꝓuocat᷑. Hii pͥ inuocatio¬
nẽ scĩ sp̃c suꝑ utrũq humerũ stolam accipiunt. ut ex hoc intlłigant se ꝑ

Expanded text:
ores enim sunt sacerdotes inter Deum et homines, dum praecepta Dei populo deferunt praedicando, et vota populi Deo porrigunt supplicando. Quocirca tales debent existere sacerdotes, ut et Deo sint grati, et hominibus sint cet, ad intercedendum mittatur, irati animus ad deteriora provocatur. Hi post invocationem
Abbreviated transcription (Latin):
ad petrũ. ¶t tanqͣm ad magr̃m ꝑtinet cetõs confiare. cuiꝰ fides ĩ nulla
tẽptatione defecit. fides enĩ apłice sedis sup̃ firmã petm stabili soliditati
fundata nullis unqͣm erroꝵ sordib potuit inqͥnari. s absq ruga manens
⁊ macula ꝓ necessitate tp̃rm a ceti̾s maculas det̾sit erroꝵ. Post passionẽ
aũ ẽ t̾cio q̃siuisset a petͦ. Symon ioħis diligis me płꝰ hũs ⁊ille t̾cio respon¬
disset.: dñe tu scis qͥa amo te. Tcio qͦ p̾cepit pasce oue ͦ meas. statĩq sub¬
ht̃ in se plenitudinẽ sensuũ. cetã tam̃ m̃bra partẽ suscipiunt. plenitu¬
dinis.ita cetĩ sac̃dotes uocati sunt in partẽ sollicitudinis. s sũmꝰ pontifex
assũptꝰ ẽ in plenitudinẽ potestatis. hinc ẽ etiã qd̾ ñ sine magni misterii
petrꝰ qrͣ pͥmꝰ R ꝓ om̃ib. Tu es xp̃c filiꝰ dĩ uiiii. Cũq timore ꝑicłi cuncti si¬
mul ext̾rerent᷑ apłi solꝰ petrꝰ descendit intrepid̾ ut suꝑ undas maris ad

Expanded text:
Ad Petrum igitur tanquam ad magistrum pertinet caeteros confirmare, cujus fides in nulla tentatione defecit. Fides enim apostolicae sedis super firmam petram stabili soliditate fundata, nullis unquam errorum sordibus potuit inquinari; sed absque ruga manens et macula, pro necessitate temporum, a caeteris maculas detersit errorum. Post passionem autem, cum tertio quaesiisset a Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? et ille tertio respondisset: Domine, tu scis quia amo te; tertioque praecepit: Pasce oves meas: statimque subhabet plenitudinem sensuum, caetera vero membra partem recipiunt plenitudinis; ita caeteri sacerdotes vocati sunt in partem sollicitudinis, sed summus pontifex assumptus est in plenitudinem potestatis. Hinc etiam, quod non sine magni mysterii t pro omnibus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Cumque timore periculi cuncti simul exterrerentur apostoli, solus Petrus descendit intrepidus, ut super undas maris ad
Abbreviated transcription (Latin):
canones. ñ ꝓhibeat dispensator pingues t̃re m̾sam dñi manduearte. oẜrmone¬
ninus malum sit reddi sispectum de crnue. q̃ ꝯmittere erm̃. ⁊de duob
małꝰ cum alfm̃ uirguet mimis sit eligendum. cur disccetus sacerdos ñ neget
ducharistam creminoso. q̃tinꝰ mmus malum incurrat. ut mauis eiutet .i. al
reddatu sus pectus ne manducet idigne. Sane cum nemo debcat iurot
mortale cõmittene. ne ꝓrimiis aliud mortale committat. eligendum ẽ potiꝰ
sacetdon. ñ ꝓdẽ peccõrem. ꝙ̃ ut ille ñ peccet. St ille potius debet eligere ut
abstimendo reddatur suspectus ꝙ̃ comminuemdo manducet indigne. Siu que

Expanded text:
canone: Non prohibeat dispensator Domini pingues terrae mensam Domini manducare. Sed mone Porro cum minus malum sit reddi suspectum de crimine quam committere crimem. Et de duobus malis, si alterum urget, minus sit eligendum, cur discretus sacerdos non neget eucharistiam criminoso, quatenus minus malum incurrat, ut majus evitet, id est ut reddatur suspectus, ne manducet indigne. Sane cum nemo debet vitium mortale committere, ne proximus aliud mortale committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccatorem, quam ut ille non peccet, sed ille potius debet eligere, ut abstinendo reddatur suspectus, quam communicando manducet indigne. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ñ detur intiueta. constranum est nichilominus. et ꝓheresi exturpanda que
degmatiz auͥt xpm sub neut᷑ specie totum existere. s sub utraq simmile¬
ltert totum. nec debet intelligi ꝙ sũb buccella pauis intincta. xpt̃ enchant¬
Rnam des̃t traditoĩ. s ꝑ buccellam intuctam atq. perrectam suuin deniq
diorem exp̃ssit. fortassis ꝑpauis tuictionem illius significaus fictionem.

Expanded text:
etur intincta. Constitutum est nihilominus et pro haeresi exstirpanda, quae dogmatizavit Christum sub neutra specie totum existere, sed sub utraque simul existere totum. Nec debet intelligi, quod sub buccella panis intincta Christus eucharistiam dederit traditori, sed per buccellam intinctam atque porrectam, suum denique traditorem expressit, fortassis per panis intinctionem illius significans fictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Iscipuł suis. Dubitari solet utrũ udas cum aliis acceꝑit eucharistiam
Lucas enũ ostendit. Iudam int̃fuisse cum aliis. qui statim pꝰ calicem tra¬
torem commemorat dicens. hic ẽ calix noui testam̃ti in sanguine inco
qui ꝓ uob̃ offundetur. Uerumtũ eoce manus me nietũ ẽ. inñisaꝰ. Quot quot
ũt intfuerũt eucharistiam acceꝑunt. Marco testante qui ait. Et bibetunt

Expanded text:
iscipulis suis. Dubitari solet utrum Judas cum aliis acceperit eucharistiam. Lucas enim ostendit Judam interfuisse cum aliis, quem statim post calicem traditorem commemorat, dicens: Hic est calix novi testamenti in sanguine meo, qui pro vobis effundetur. Verumtamen ecce manusautem interfuerunt eucharistiam acceperunt, Marco attestante, qui ait: Et biberunt
Abbreviated transcription (Latin):
manna. qm̃ in m̃te rectoris ẽ scͥpture scientia debet ẽẽ uirga distͥctio¬
nis. ⁊ manna dulcedinis. ut seiũtas ĩmod̾ate ñ seuiat. ⁊ pietas plusqͣm
expedit ñ indulgeat. Circulꝰ pallei ꝑ quẽ humeri ꝯstͥngunt᷑ ẽ timor dñi
ꝑ quẽ oꝑa cohercent. ne uel ad illicita defluant. uł ad suꝑflua relaxẽt.
qm̃ disciplina sinistram cohib ab illicitis. formidine pene. dextãm
uõ temꝑat a suꝑflius amore iusticie. Beatꝰ gͦ uit qͥ semꝑ ẽ pauid̾.¬

Expanded text:
niam in mente rectoris cum Scripturae scientia debet esse virga districtionis, et manna dulcedinis, ut severitas immoderate non saeviat, et pietas plus quam expedit non indulgeat. Circulus pallii, per quem humeri constringuntur, est timor Domini, per quem opera coercentur ne vel ad illicita defluant, vel ad superflua relaxentur. Quoniam disciplina sinistram cohibet ab illicitis formidine poenae; dexteram vero temperat a superfluis amore justitiae. Beatus ergo vir qui semper est pavid
Abbreviated transcription (Latin):
tos ut signũ sine sigẽato ñ ferat. ut uestem sine urtute ñ portet ne forte
similis sit sepulchro deforis dealbato. intꝰ at̃ om̃i pleno spurcicia. Qsquis
honor ꝯm̃dat uestiũ s splendor aĩarũ. qm̃ ⁊ illa q̃ qͦndã carnalib blandie¬
bat᷑ optutib. ea potiꝰ q̃ in ipĩs erant intelligenda poscebant. ut quicquid

Expanded text:
iose, ut signum sine significato non ferat, ut vestem sine virtute non portet, ne forte similis sit sepulcro deforis dealbato, intus autem omni pleno spurcitia Matth. Xndor animarum. Quoniam et illa quae quondam carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant: ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
turus. ham ut inquit apłs. arma milicie nr̃e ñ sunt carnalia s ad
destructionẽ mimitonũ potentia. De quib idem apłs in alia dic̃ epła.
ndinte uos armaturã d̾i. ut p̾sitis stare adu̾sꝰ insidias diaboli. State gͦ
sucemeti lumbos ur̃os in uĩtate. ⁊ inditi loricam iusticie.⁊ calciati pe¬
des in p̃ꝑationẽ eiinͣgłii pacis. in om̃ib sum̃tes scutũ fidi. in qͦ possitis¬

Expanded text:
tolus: Arma militiae nostrae non sunt carnalia, sed ad destructionem munitionum potentia Deo . De quibus idem Apostolus in alia dicit Epistola: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparationem E
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ .a. ab ea. Palleũ dupplex ẽ in sinistra. qͣtinꝰ ad tolerandas uite p̾sentis
nolestias p̃latꝰ fortis existat. Simplex ĩ dextã. qͣtinꝰ ad obtinendã.
uite futẽ quietẽ toto suspiret affectu. uxta u̾bum plalmiste dicentis. uña
infigunt᷑. ante pectꝰ. suꝑ humer̃. ⁊ pꝰ tergum. designant ꝯpassionẽ ꝓxim.
ãministrationẽ officii. districtionẽ uidicii. quar̃ ptna pungit animũ. ꝑdo
infmat᷑ ⁊ ego ñ infirmor: Qͥs scandalizat᷑ ⁊ ego ñ uror: Scd̾a pret̾ illa q̃¬
punctionis. absterget enĩ ds̃ omnẽ lacͥmã ab ocłis scõꝵ ⁊ iam ñ er̃ ãpliꝰ

Expanded text:
 Luc. X. Pallium duplex est in sinistro, quatenus ad tolerandas vitae praesentis molestias praelatus fortis existat. Simplex in dextra, quatenus ad obtinendam vitae futurae quietem, toto suspiret affectu, juxta verbum Psalmistae dicentis: Unam infiguntur, ante pectus, super humerum et post tergum, designant compassionem proximi, administrationem officii, districtionem judicii. Quarum prima pungit animum per dinfirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? II Cor. XVIII. Spunctionis. Absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum, et jam non erit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃i debent regẽ. ꝑ hanc acquirit᷑ torques aurea. quã legutue cer-¬
untes accipiunt. de qͣ dic̃ salomon in ꝑabolis. Audi filimi disciplinã
patͥs tui. ⁊ ne dimittas legem matͥs tue ut addat᷑ grã capiti tuo ⁊ tor¬
ques collo tuo.fit enĩ palleũ de candida lana. ꝯtextum desuꝑ habens
circłm. humeros ꝯstͥngentẽ. ⁊ duas lineas ab utͣq parte pendentes. Qͣtu¬
or aũ cruces purpureas añ ⁊ retro adextͥs ⁊ a sinistͥ. s a sinistͥs ẽ dup¬
lex. ⁊ simplex a dextͥs ħ oĩa moralib sunt imbuta mistĩis ⁊ diuiniᷤ
cipline. In lana quippe notat asꝑitas. in candore benignitas designat᷑.
Nam eccłastica disciplina contͣ rebelles ⁊ obstinatos seueritatẽ exercet.
s erga penitentes ⁊ humiles exhibet pietatẽ. ꝓpt̾ qd̾ de lana ñ cuilibet
aĩalis s oius tantũ efficit᷑. q̃ mansuetũ ẽ animal. Uñ ꝓpħa. tanꝙͣ ouis

Expanded text:
chiepiscopi debent regere. Per hanc acquiritur torques aurea, quam legitime certantes accipiunt, de qua dicit Salomon in Parabolis: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collocirculum humeros constringentem, et duas lineas ab utraque parte dependentes. Quatuor autem cruces purpureas, ante et retro, a dextris et a sinistris; sed a sinistris est duplex, et simplex a dextris. Haec omnia moralibus sunt imbuta mysteriis, et divinis io disciplinae Eccle. I. In lana quippe notatur asperitas, in candore benignitas designatur. Nam ecclesiastica disciplina contra rebelles et obstinatos severitatem exercet, sed erga poenitentes et humiles exhibet pietatem. Propter quod de lana non cujuslibet animalis, sed ovis tantum efficitur, quae mansuetum est animal, unde
Abbreviated transcription (Latin):
alio. St pꝰ consecrttionem accidens ẽ siũ subiecto. qm̃ existit ꝑse. Timisit eͥ
t̃ inui nominis. Sicut eñi ͥ suba corporis ẽ. ubi forma corpd̃is ñ uidetur.
dic forma paiuis uidetur. ubi sub̃a panis ũ ẽ. nec ẽ alius iͥ panis nisi carox̾.
que iomine panis aliquando d̾ signatur. Iuxta ꝙ dñs ait. Pans que egc

Expanded text:
alio. Sed post consecrationem accidens est sine subjecto, quoniam existit per se, transit enim alio. Sed post consecrationem accidens est sine subjecto, quoniam existit per se, transit enim est in vi nominis. Sicut enim ibi substantia corporis est ubi forma corporis non videtur, sic ibi forma panis videtur, ubi substantia panis non est, nec est aliis ibi panis nisi caro Christi, quae nomine panis aliquando designatur. Juxta quod Dominus ait: Panis quem ego
Abbreviated transcription (Latin):
Iquid xp̃c inm̃sa tunc fregit.⁊ quid sacerdos in altari nunc frangit. Fuer̃
i dicerent ꝙ sicut pꝰ consecrationẽ uã panis remanent accidentia. Sic ⁊ uera
d panis ⁊ iuni substantũs ꝑmanentib. ad ꝓlationem illoꝵ u̾boꝵ corpꝰ ⁊ san¬
cipitur panis ⁊ caro. uinum ⁊ sanguis. quoꝵ altmͣ ꝓbat sensus. reliquum
fraugendũ paues.⁊c̃. hii facile soluunt questionem illam qua quĩtur. ꝗd
a mure cõmeditur cum sacram̃tum couroditur. Cõmeditur cũi ẜ illos. ip̃.
panis sułia. sub qua corpꝰ x mox ẽẽ desinit. Porro qualem significandi modũ
ht̃ nͥ accidentis inphilosophica faccultate: talem existendi modum ht̃ aceidẽ
ominis intheologica uĩtate. Nam sicut hoc nom̃ album significat accidẽs
insubiecto .i. in adiacentia. S hoc nom̃ albedo sig̃c accidẽs suĩ subiecto.i.
in existentia. Dic ante consetrationem. accidens ẽ in subiecto qm̃ exstit in

Expanded text:
us tunc in mensa fregit, et quid sacerdos in altari nunc frangit. Fuerunt qui dicerent quod, sicut post consecrationem vera panis remanent accidentia, sic et vera Sed panis et vini substantiis permanentibus, ad prolationem illorum verborum corpus et sansumitur panis et caro, vinum et sanguis, quorum alterum probat sensus, reliquum frangendum panem Act. XX. Hi facile solvunt quaestionem illam, qua quaeritur quid a mure comeditur, cum sacramentum cor roditur, comeditur secundum illos illa panis substantia, sub qua corpus Christi esse mox desinit. Porro qualem significandi modum habet nomen accidentis in physica facultate, talem existendi modum habet accidens nominis in theologica veritate. Nam sicut hoc nomen album significat accidensid est in adjacentia, sed hoc nomen albedo significat accidens sine subjecto, id est in existentia: sic ante consecrationem accidens est in subjecto, quoniam existit in
Abbreviated transcription (Latin):
uib sacerdorum tractari: frangi ⁊ fideliũ dentib atteri. Nõ aũt corpꝰ xũi ut
in partes diunditur uł dentib laceratur. cum sit inmortale. ⁊ upassibiłe. Set
ni quare fiat fractio. iđ at̾rritio. bitus augustinus ostendit dicens. Qñ x̾
pardd insa tm̃to sicifit: Nam ⁊ xp̃c carnalem sensũ discipisloꝵ redarguit. ⁊
patabant carnem eiꝰ ficut aliam carnem diuidendam in partes. ⁊ morsib lace¬
randam. Di aĩi forma panis.ñ qui sit s qui fuit sicut dicebatur hymonle
medatiũ cum sacram̃tum comoditur. uł quid uicineratur cum sac̃ntũ cre
so trabitun a cẽus. Est eñi hic color ⁊ sapor q̃ntitas ⁊ qualitas cumnic altẽ tt᷑
et odloratum aut sapidũ. quantuni⁊ quale. Muatulum quippe uincu
maturam ⁊ legi dtrahit dispensatio. Sane in natura dĩ ẽ trinita ꝓsonaꝵ

Expanded text:
um tractari et frangi, etiam fidelium dentibus atteri. Non autem corpus Christi vel in partes dividitur, vel dentibus laceratur, cum sit immortale et impassibile; sed in qua re fiat fractio vel attritio B. Augustinus ostendit, dicens: « Quan in sacramento sic fit. Nam et Christus carnalem sensum discipulorum redarguit, qui putabant carnem ejus sicut aliam carnem dividendam in partes et morsibus lacerandam. Dicitur autem forma panis, non quod sit, sed quod fuit, sicut dicebatur Simon lemeditur, cum sacramentum corroditur, vel quid incineratur cum sacramentum ccontrariis. Est enim hic color et sapor, quantitas et qualitas, cum nihil alterutro sit coloratum aut sapidum, quantum aut quale. Miraculum quippe vincit naturam, et legi detrahit dispensatio. Sane in natura Dei est trinitas personarum,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem in miratulo. Dicannis gͦ ꝗ forma panis frangitur. ⁊ attitur.s
corpus xp̃i sinnitur. ⁊ comeditur. Ea ⁊ sue uotant corruptionẽ referentes
quippe quia suspectus habebatur d̾ heresi ne remaneret anguis sub herba.
ad maiorem exp̃ssionem coram icolao pp̃. multisq p̾sulib ẽ ꝯfessus pane̾.
uinum que in altari pomuitur pꝰ consecrationẽ ñ solum satrantũ .s ⁊̃ u¬

Expanded text:
sitim exstinguit. Dicamus ergo quod forma panis frangitur et atteritur, sed Christi sumitur et comeditur. Ea videlicet quae notant corruptionem referentes quippe suspectus habebatur de haeresi, et ne remaneret anguis in herba, ad majorem expressionem coram Nicolao papa multisque praesulibus est confessus, panem et vinum, quae in altari ponuntur post consecrationem, non solum sacramentum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
duertat. Qr̃ cliac̃ qui lecturꝰ ẽ euangłm dexteram ponificis osculatur.
Orro cum ep̃c celebrat oĩa sollẽpnus ꝑaguntur. Diaconus enĩ dexta ponti¬
ficis osculata codicem euangłis suscipiens d̾ altari. b̾ndictionẽ postulata
ep̃o qua data ꝓcedit ad pulpitum p̃cedemib ceroferariis qui fatulas ferũt
ccensas. ⁊ turibulum cum inceuso. Iam figura mutatur. Nlam diaconus ꝗ
ad ioh̃m ⁊ ex eo regnum celoꝵ euangłizatur. Puteus altus ẽ. s si fuit diligẽt᷑¬
pontificis osculatur. quia p̃dicator euangłizare debet ꝓ gła sempitna. de q̃
sponsa dicit in canticis. Dexta̾ illuis amplexabitur me. Nam ⁊ angłs qui re

Expanded text:
conus, qui lecturus est evangelium, dextram pontificis osculatur. Porro cum episcopus celebrat, omnia solemnius peraguntur. Diaconus enim dextra pontificis osculata, codicem Evangelii suscipiens de altari, benedictionem postulat ab episcopo, qua data, procedit ad pulpitum praecedentibus ceroferariis, qui faculas ferunt accensas et thuribulum cum incenso Jam figura mutatur; nam diaconus, qui ad pontificis osculatur, quia praedicator evangelizare debet pro gloria sempiterna, de qua sponsa dicit in Canticis: Dextra illius amplexabitur me Can. VIII: nam et an
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qd̾ xͦ ascendens maltum .c. d.c. d.d.h. Ut uͥ ẽ ip̃e illł sit ⁊ inuuster ip̃ius. Qa
ioͣ dicit eccła menorẽ se dñice passioĩs. statim a cerbiorẽ ĩpẽ ip̃iꝰ passionis ꝯ¬
memorat. recolens in quinq crurib ꝗnq plagas. Dem̃ ꝑpartes ordinẽ dnĩce paᷤ¬
ionis ꝓsequitur sicut subsequens ex poĩtio d̾ clarãbit. Ad hinc gͥ us dũ corpp¬
rale d̾suꝑ calicem remouetur. dñi passio memoratur. Nam uͥ dicit sacerdoᷤ
hostiam p̾uram. hostiam scãm. hostiã immnaculatã panẽ scm̃ uite et̃ne: ⁊ ca
cem sallitis ꝑpetue quinariũ crucis sig̃culũ inp̃mit suꝑ oblatã. ⁊ calicem
significans illa uiuentis petre foramina. in quib residet inmatulata colũ¬
Uidelicet duas manum. totidemq pedum ⁊ unã latĩs fida tenet. ⁊ cotemplat᷑
ubis uerumq pc̃t̃ intelligitur. Nunꝗ̃ eñ incrucis signaculo panis seꝑatur
a calice. nͥ cũ seꝑatĩ nominantur incanõne. Uerum creta pars crutis solũmado

Expanded text:
. IV, ut ubi est ipse illic sit et minister ipsius? Quia vero dicit Ecclesia, memorem se Dominicae passionis, statim acerbiorem speciem illius passionis commemorat, recolens in quinque crucibus quinque plagas. Deinde per partes Dominicae passionis prosequitur sicut subsequens expositio declarabit. Abhinc igitur usque dum corporale desuper calicem removetur, Domini passio memoratur. Nam ubi dicit sacerdos: Hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam, panem sanctum vitae aeternae, et cacem salutis perpetuae. Quinarium crucis signaculum imprimit super oblatam et calicem, significans illa viventis petrae foramina, in quibus residet immaculata columvidelicet duas manuum, totidem pedum, et unam lateris, fida tenet et contemplatur bis utrumque pariter intelligitur. Nunquam enim in crucis signaculo panis separatur a calice, nisi cum separatim nominatur in canone. Verum erecta pars crucis solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
Ut rubore uesꝑtino siginficatur serenitas matutina. Alia sũt q̃ ꝑ conseqũeᷤᷤ
significant añcedens. ut fumo uł cinere significatur ignis. Portiua sũt
illa q̃ ẜ impõitionẽ significant. qͦꝵ alia sũt signi rei sacre : Ut ẜpens he¬
neus erectils in heremo. Alia sũt signa rei ñ sacre: ut arcꝰ tͥuiphał erectus
nbiuio. signoꝵ rei sacre: Alia sũt sacra ut baptismꝰ. alia ñ sacra ut agn
pascał. Sacra sũt signa noui testam̃ti. Nõ sacra uetĩs. Quamuis eni
utraq sunt signa rei sacte .i. rem sacram significantia ñ tñ utraq ł ĩt¬
sacra signa .i. iustificantia.licet ñ uulli dixĩt sacram̃ta legalia iustificas.¬
se. hec enĩ ẽ differentia. uit̃ legalia ⁊ euangłica sacram̃ta ꝙ illa significa¬
baut tm̃ ⁊ ñ uistificabant. hec aũt significant. ⁊ iuftificant. Uerũ qñq
siue sit sacrum suie ñ sacrum dr̃ sacram̃tum. Uñ signa legalia sagam̃¬

Expanded text:
ut rubore vespertino significatur serenitas matutina. Alia sunt quae per consequens significant antecedens ut fumo vel cinere significatur ignis. Positiva suntsecundum impositionem significant, quorum alia sunt signum rei sacrae, ut serpens aeneus erectus in eremo . Alia sunt signa rei non sacrae, ut arcus triumphalis erectus in bivio. Signorum rei sacrae, alia sunt sacra, ut baptismus; alia non sacra, ut agnus paschalis. Sacra sunt signa Novi Testamenti, non sacra Veteris. Quamvis enim utraque sint signa rei sacrae, id est rem sacram significantia, non tamen utsacra signa, id est justificantia; licet nonnulli dixerunt, legalia justificasse. Haec est enim differentia inter legalia et inter evangelica sacramenta, quod illa significabant tantum et non justificabant, haec autem significant et justificant. Verum quandoque  sacrae, sive sit sacrum, dicitur sacramentum; unde signa legalia sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
bulati erant auro duo lapides onichini. quib .xii. nõia filioꝵ isrł e¬
rant insculpta. sex in uno ⁊ sex in alto. Qd̾ aũ samuel ⁊ dauid ĩcluti
legunt᷑ ephot. aliũd ent lineũ. ⁊ ꝓpͥe quid̃ epothar dicebat᷑. Tercium

Expanded text:
bulati erant auro duo lapides onychini, quibus duodecim nomina filiorum Israel ebulati erant auro duo lapides onychini, quibus duodecim nomina filiorum Israel erant insculpta, sex in uno et sex in altero. Quod autem Samuel et David induti leguntur ephod, aliud erat lineum; et proprie quidem ep
Abbreviated transcription (Latin):
tam minorib sac̃dotib qm pͥncipi sac̃dotũ ꝯmunia. primũ diceba
ta ꝯtextum. Scd̾m. cethemone. qd̾ nos lineã siue subuclam. s moyses
abanech. applłauit. hebrei uõ disce ntes a babyloniis. emisaneam uo¬
cau̾nt. Eratq byssinũ. ⁊ dupplex. T̃cium. balteꝰ .i. z ona uł cingulũs.
latꝰ qiͣ digitis qͣtuor sic reticłatꝰ ut qͣi pelł iupꝑea uideret᷑. ꝯtextũ de
bysso. cocto. purpã. ⁊ iacinctho. Qrͣtum tẏara qd̾ hebrei maniphel nos aũ
infulã applłam. a cydari pontificali płimũ diffe̾ns qr formã rotunde¬
Primũ erat tunica iacinthina. quã hebre diẽ nechir. grece dr̃ pode
deret᷑ scũariũ ne forte moreret᷑. Scd̃m erat ephot .i. suꝑ humeralẽ de
qͣtuor p̃dictis colorib auroq ꝯtextum. sine manicis. ad modũ colobii. ba¬
bens aꝑturã in pectore quadm ad maguitudinẽ palmi. in qͣ logyon
eiusd̃ m̃sure inserebat᷑. in cuiꝰ parte suꝑiori uidelicet suꝑ humero inf¬

Expanded text:
tam minoribus sacerdotibus quam principi sacerdotum communia. Primum dicebatta contextum. Secundum cathemone, quod nos lineam sive subuculam, sed Moyses abanec appellavit. Hebraei vero discedentes a Babyloniis, emissan eam vocaverunt, eratque byssinum et duplex. Tertium balteus, id est zona vel cingulum, latum quasi digitis quatuor, sic reticulatum, ut quasi pellis viperea videretur, contextum de bysso, cocco, purpura et hyacintho. Quartum tiara, quod Hebraei manephei, nos autem infulam appellamus, a cidariPrimum erat tunica hyacinthina, quam Hebraice dixit nathir, Graece dicitur deretur sanctuarium, ne forte moreretur. Secundum erat ephod, id est superhumerale, de quatuor praedictis coloribus auroque contextum, sine manicis, ad modum colobii, habens aperturam in pectore quadram, ad magnitudinem palmi, in qua λόγιον ejusdem mensurae inserebatur. In cujus parte superiori, videlicet super humeros, infi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctͥna. Inserebat᷑ aũ logyon suꝑ humãlia suꝑiori parte ꝑ duos a¬
nulos ⁊ duas cathenas aureas ĩmissas duob uniusg. qͥ sub duob p̾die¬
tis onichinis insuꝑ humeral ꝯtinebant᷑ infixi. ab infi̾ori parce ꝑ
ultimũ capitis ornam̃tũ erat eydaris .i. mutra. ĩ acutũ ꝓcedens. ha¬
bens circulũ aureũ. ẽ malognatis ⁊ florib. de q̃ suꝑ frontẽ perideba
aurea lamina. quã petalum dicunt ad modũ lime dimidie. In q̃
diffundebat. Nr̃ aũ pontifex ꝓ femonilib ht̃ sandalia. ꝓ linea albã.
ꝓ balteo cingłm. pro poderi tunicam. ꝓ ephot amictũ uł stolam. ꝓ logy¬
on palleum. ꝑ cydari mitͣm ꝓ lamina crucem. Et q̃dam ex hiis diũ¬
Typis legalium indu

Expanded text:
et doctrina. Inferebatur autem λόγιον superhumerali, a superiori parte per duos annulos et duas catenulas aureas, immissas duobus uncinis, qui sub duobus praedictis onychinis, in superhumerali continebantur infixi. Ab inferiori vero paUltimum vero capitis ornamentum erat cidaris, id est mitra in acutum procedens, habens circulum aureum cum malagranatis et floribus. De qua super frontem pendebat aurea lamina, quam petalum dicunt, ad modum lunae dimidiae. In quam diffundebat. Noster ergo pontifex pro femoralibus habet sandalia, pro linea albam, pro balteo cingulum, pro podere tunicam, pro ephod amictum vel stolam, pro λόγιον pallium, pro cidari mitram, pro lamina crucem. Et quaedam ex his divetypo legalium indu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ semel offerebatur in p̃tium. Nam uͥ uĩtas uenit. Figura cessauit. ⁊ signũ
ẽ sublatum demedio cum iã ñ orat reg aliqua que futura significantur. s quo p̃sũs
efciperetur. Mansit tñ figura donec fuit inuĩtate ꝯpletum. qd̾ insimilitudiuo
hoc sacram̃tum uelud ultimum testatoris maudatum artius memorie ꝯmẽdarẽt.
Uñ nouissimum condens h̃rdib testam̃tum. uos uiquid estis qui ꝑmansistis metũ
intẽptatimib mĩs. ⁊ ego dispono uob̾ regnum sicut pat̃ nĩs mͥ disposuit: ut edatis

Expanded text:
d semel offerebatur in pretium. Nam ubi veritas venit, figura cessavit, et signum est sublatum de medio, cum jam non erat res aliqua quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur; mansit tamen figura, donec fuit in veritate completum, quod in similitudine hoc sacramentum velut ultimum testatoris mandatum arctius memoriae commendarent. Unde novissimum condens haeredibus testamentum: Vos, inquit, estis qui mecum permansistis in tentationibus meis, et ego dispono vobis r
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃is que hostium hñt ab ooceidente: sacerdos coram altai̾ ꝯistẽs ut ad or¬
semꝑ adoret. sẽꝑ in salutatiõe se ꝯu̾tit. ad ppłm excepto p̃fatioĩs. ⁊ fractioĩs ar¬
ticulo. cum otõi totus intentus. ⁊ cor ht̃ sursum ad dñm. ⁊ eucharistie ꝑ agit
orare. qͣtinus int̾ ip̃m ⁊ dm̃ nullum malitie uelam̃ uitsit ut reuelata facie
dñ glam ꝯtempletur. Pontifex gͦ salutationem p̃mittit ad ppłm dicens Pxx
ỹuob̃ illius utens eulogiõ. cuis fungitur pontificio. Mmor ã sardos cũ salutat
figuram saluatoris exp̃ssit qui ruth moabitidem duxit uxorem. Chorus aũt utͥq
ħ fuit pͥma uox dñi ad discipulos cum eis pꝰ resurrect̾ionem apparuit. Instar u̾¬
Calutatur inmissa qͣtinus exclusis septem uitiis capitalib suscipiat gram septiformẽ:

Expanded text:
s ut adoret ad orientem, semper in salutatione se convertit ad populum, excepto praefationis et fractionis articulo, cum orationi totus intentus, et cor habet sursum ad Dominum, et Eucharistiae peragit orare, quatenus inter ipsum et Deum nullum malitiae sit velamen, ut revelata faciedotis ad populum. Pontifex ergo salutationem praemittit ad populum, dicens: Pax vobis; illius utens eulogio, cujus fungitur pontificio. Minor autem sacerdos cum salutat itur Booz quoque figuram Salvatoris expressisse. Quia Ruth Moabitidem duxit uxorem. Chorus autem utriqhaec fuit prima vox Christi ad discipulos, cum eis post resurrectionem apparuit. Ad instar veicibus populus salutatur in missa, quatenus exclusis septem vitiis capitalibus, suscipiat gratiam septiformem.
Abbreviated transcription (Latin):
mus uit̃ dm̃. ⁊ hõĩem. Scd̾s int̾ angłm ⁊ hõiẽ. Tertiꝰ ĩt hominẽ ⁊ hõĩe᷑
omo nãq ꝑ mobedieutiam creator̾e offend̾at. ꝑ suum casum restauration
anglicam ĩpedierat. ꝑ uaĩos rctus se ab hoĩe separauãt. Iud̾s natnq cerino¬
nas excolebat. gentilis ydolat̾am exercebat. Utriq ritus ałtiꝰ displicebat. set
ueniens ꝑax nr̃a fecit utraq uinum. Destruxit inimicitiaꝵ marerias ⁊ ꝯcui¬
rentes paietes ĩ se angłari lapide copulauit. ut de cetero ẽẽt unũ ouile ⁊ umnꝰ¬

Expanded text:
s inter angelum et hominem, tertius inter hominem et hominem. Homo namque per inobedientiam Creatorem offenderat, per suum casum restaurationem angelicam impedierat, per varios ritus se ab homine separaverat. Judaeus namque caeremonias excolebat, gentilis idololatriam exercebat, utrisque ritus alterius displicebat. Sed veniens pax vera, fecit utraque unum, destruxit inimicitiarum macerias, et concurrentes parietes in se angulari lapide copulavit Ephes. II, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
nendo subuing̃. Kyrieleson. ꝙ int̃p̃tatur dñe miserere. uñ ꝓpħa. Dñe mi¬
otiginale. Mortale. ⁊ ueniale. hoc ẽ. Serpens. mulier. ⁊ uir. Serpens enĩ.i
ꝯcupiscenna. suggerit originalit᷑. Mulier .i. delectatio cõmedit uemialit᷑.¬
mors in porta. mors in monium̃to. Rursus ẽ pcc̃m fragilitatis. Simplicit¬
⁊ malignitatis. fragilitatis ꝑ inpotentiam. Simplicitatis ꝑ ignorantiã. Maligni¬
tatis ꝑ muidentiam. ħẽ poc̃m in patrem. pccatum in filiũ. pt̃atũ in sp̃m .s.¬

Expanded text:
nendo subjungit: Kyrie eleison, quod interpretatur, Domine, miserere; Unde eccatum originale, mortale et veniale: hoc est, serpens, mulier et vir. Serpens enim, id est concupiscentia suggerit originaliter; mulier, id emors in porta, mors in sepulcro. Rursum peccatum fragilitatis, simplicitatis, malignitatis: fragilitatis per impotentiam, simplicitatis per ignorantiam, et malignitatis per invidentiam. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sistit altaris. in hoc illud significans quod fuãt ꝓpħatum. Ds̃ ab astro uẽi¬
arcs pontifex ad dixtam partem altai̾s pͥmm acced ut gaudium dñice natui
nuet. s⁊ it̃m reddit ad dexteram. ut gaudium resurrectioĩs amuntiet. hoc ip̃m.
S zechiel indescͥptiõe quattuor aĩaliũ figurauit. Facies inquid hoĩs. ⁊ facies
rectio. ꝑ bouem inmolatio designatur. Et iõ facies hoĩs. ⁊ facies leoĩs erãt a dex¬
trix. facies aũt uituli a sinistris. quia natiuitas resurrectio gaudiũ intuleri

Expanded text:
consistit altaris. In hoc illud signans, quod fuerat prophetatum: Deus ab austro venicirco pontifex ad dextram partem altaris primum accedit, ut gaudium Dominicae natnuet. Sed iterum redit ad dextram, ut gaudium resurrectionis annuntiet. Hoc ipsum Ezechiel in descriptione quatuor animalium figuravit. Facies, inquit, hominis et facrectio, per bovem immolatio designatur. Et ideo facies hominis et facies leonis erant a dextris, facies autem vituli erat a sinistris, quia nativitas et resurrectio gaudium attulerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
subaltutra tm̃ sp̃e sumeretur. ad ałtiꝰ tm̃ putaretur ꝑtinere sałt.
Et qũauis sub specie panis sanguis sumatur cum corpõe.⁊ sub sp̃
uini corpus simatur cum sanguine: tñ nec sangus. sub spẽ panis.
nec corpꝰ supspẽ uini bibitur aut comineditur. Quia sicut nec sãguiᷤᷤ
meditur. nec corpꝰ bibitur. ita neuttum subspẽ panis bibitur. aut
sub spẽ uini comeditur. Et siconcessibile uideatur ꝙ corpꝰ bibendo. ⁊ san¬
guis comiedendo sumatur. Est gͦ modus sumendi carnem ⁊ sanguu
quo neutrũ manducatur. aut bibitur.Urrũ panis sine uino. uł inũ

Expanded text:
antum sumeretur, ad ulterius tantum putaretur pertinere salutem. Et quamvis sub specie panis sanguis sumatur cum corpore, et sub specie vini corpus sumatur cum sanguine, tamen nec sanguis sub specie panis, nec corpus sub specie vini bibitur, et comeditur, quia sicut nec sanguis comeditur nec corpus bibitur, ita neutrum sub specie panis bibitur, aut sub specie vini comeditur. Et si concessibile videatur quod corpus bibendo, aut sanguis comedendo sumatur. Est ergo modus sumendi carnem et sanguinem, quo neutrum manducatur et bibitur. CAPUT XXII. Utru
Abbreviated transcription (Latin):
misceatur. Et cip̾anus. Calixdm̃ ñ ẽ aqua sola ^ ͤut uinum solum. sicut
nec corpꝰ dñi põt̃ tẽ farina sola. nͥ utrumq fu̾it adunatum. ⁊ panis uniꝰ
ompage solidatum hoc quidam constant᷑ assixinant dicentes. ꝙ sicuta
sine uino consecrari ñ pͣ. sic uinũ sine aqua tͣnsuuari ñ ualet. quia de¬
heresim utͦducẽ. obluuõe uł ignoraintia p̃tmisit aquam ille quide̾
onem hoc mͦ. Nõ pͭ nisi fiat simplicit̃ uł ignorant᷑. uł ñ pͭ .i. ni debet. ꝙr¬

Expanded text:
misceatur. Et Cyprianus: « Calix Domini non est aqua sola, neque vinum solum, sicut neque corpus Domini potest esse farina sola, nisi fuerit utrumque adunatum, et panis unius compage solidatum. » Hoc quidam constanter affirmant, dicentes, quod sicut aqua sine vino consecrari non potest, sic vinum sine aqua transsubstantiahaeresim introducere, oblivione vel ignorantia praetermiserit aquam, ille quidem onem, hoc modo: non potest nisi fiat simpliciter vel ignoranter; vel non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
antotale transeat in totale. nouit ille qui facit. Ego ꝙ residuum ẽ igni cẽ¬
buro. Nam credere iubemur. discutere ꝓhibemur. Si tñ querentis ustat in¬
ꝓbitas. ego salua fide concesserim. ꝙ totał panis intotale corpꝰ couu̾titur. tta
nulla pars panis trausit inaliquam partem corporis. Reer aũt salua fid
maiestate ꝙ ubi panis ẽ consetrãtus. sub tota sp̃e toim corpꝰ existit. Sicut
ũ miraculose tam magnum corpꝰ sub tam parua forma ꝯclud̾̃r. i ta miracu
spẽs panis integͣ ꝑseuerat. sub totali spetie. totale corpꝰ cxiffit. Ubi uͦ di¬
uiditur. insingulis diuisiõib incipit ẽẽ totum. Sicut inspeculo dũ ẽ integͦ
nes quot suit in ip̃o fracture. Porro cum ds̃ illam uirturem u̾bis contu¬
lit. ut ad ꝓlationem eoꝵ corpꝰ dm̃cĩ incipiat ẽe sub sp̃e sacram̃ti. nec il

Expanded text:
an totale transeat in totale, novit ille qui facit. Ego quod residuum est igni comburo; nam credere jubemur, discutere prohibemur. Si tamen quaerentis instet improbitas, ego salva fide concesserim, quod totalis panis in totale corpus convertitur, ita quod nulla pars transit in aliquam partem corporis. Reor autem salva fidei majestate, quod ubi panis est consecratus, sub tota specie, totum corpus existit. Sicut enim miraculose tam magnum corpus, sub tam parva forma concluditur, ita miraculouod quandiu species panis integra perseverat, sub totali specie totale corpus existit. Ubi vero dividitur in singulis divisionibus incipit esse totum. Sicut in speculo dum est integnes quot sunt in eo fracturae. Porro cum Deus illam virtutem verbis contulerit, ut ad prolationem eorum corpus Dominicum incipiat esse sub specie sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fractionem. ñ isingulis partib erat totum. s sub totali sp̃e. totalit᷑ exi¬
Rebat. Post fractionẽ insingulas partes quodam mͦ secedit. ⁊ incipit eẽ ss¬
locale. quitur tñ u̾irum in sacram̃to sit locatum localit᷑ .i. utrum faciat
aut stat. S ⁊ alia multa circa p̃sentem articulum possent inquiri. que¬
melius ẽ iutacta telinquere quam temere diffinire. Nai bestia que tetig̾ti
inoutem lapidabitur. Tutuis ẽ in talib citra rationem subsistere: quam ul¬
MReg̃. solet a multis inquiri. s a paucis uitelligi

Expanded text:
 fractionem non in singulis partibus erat totum, sed sub totali specie totaliter existebat, post fractionem in singulas partes quodam modo secedit et incipit esse silocale, quaeritur tamen utrum in sacramento sit locatum localiter, id est utrum faciat aut stat? Sed et alia multa circa pmelius intacta volo relinquere quam temere definire; nam bestia quae tetigerit montem lapidabitur. Tutius est in talibus citra rationem subsistere quam ulinerem. 5. Fregit. Solet a multis inquiri, sed a paucis intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ituri lunt ꝑ u̾bum eoꝵ ꝙ aũt diaconus turibulum recipit ut incẽsset ep̃m in
ralit̾ infruct. ꝙ sidigne uolumus incensum orationis offerte. turibulũ ĩ tarna¬
tionis debemus tenere. Nam line fide mnediatois. hoĩes do place ñ p̾sunt. s uix
a ubum ꝓmissiõĩs ip̃iꝰ. siquid petieruit in oratiõe credentes accipient. ꝑ turi¬
nifior tͥb eatenũ uniutur. ita tres in xͦ lt̃ uniones. quib diuinitas ⁊ huma¬
luetas ꝯuingunturꝰ. Uino camis ad aĩam Nnis dumitatis ad carñe. Et uino
diinitans ad animã. Quidam aũt qͣrtam unionẽ assignant. Uidelitet anuo¬
itatis ad compoĩtum ex aĩa limul⁊ carue: Nam ⁊quedam turibula. quaatuo
habenit catemulas. De hoc turibulo moyses inquid ĩpũałr ad aaron. Tolle toi¬
ribulum ⁊ hansto igne d̾ altari itte incersũ dsuꝑ. Pret̃ nusticam roẽm o¬
consi ualere eredetur ad demones esfugandos: Uñ cumꝰ tabias uĩtogaset angm¬

Expanded text:
rum . Quod autem diaconus thuribulum recipit, ut incenset episcopo, moraliter instruit, quod si digne volumus incensum orationis offerre, thuribulum incarnationis debemus tenere. Nam sine fide mediatoris homines Deo placere non possunt , sed juxta verbum promissionis ipsius: Si quid petierinferior tribus catenulis uniuntur, ita tres in Christo sunt uniones, quibus divinitas et humanitas conjunguntur; unio carnis ad animam, unio divinitatis ad carnem, et unio divinitatis ad animam. Quidam autem quartam unionem assignant, videlicet deitatis ad compositum ex anima simul et carne; nam et quaedam thuribula quatuor habent catenulas. De hoc thuribulo Moyses specialiter inquit ad Aaron. Tolle thuribulum, et hausto igne de altari, mitte incensum desuper Nucensi valere creditur ad daemones effugandos. Unde cum Tobias interrogasset ang
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃a cib ẽ ammaꝵ carnẽ assũptam ꝓposuit medullium. ut ꝑcibũ
manitans mintaret adgustũ diuinitatis. Decnio dicit psalmistã. Gusti
uuutate no̾ reficit. q̃ spiritualr corde gustamus. ita nos humanitate refi¬
ciat ꝗ̃ corpoałr ore ꝯmedimꝰ. ut ita d̾ iusibilib ad inuisibilia. d̾ tꝑalib. ad
et̃na. d̾ t̾renis ad celestia. d̾ humanis ad diuina nos transferat. Ego sũ in

Expanded text:
 animarum quod carnem assumptam proposuit in edulium, ut per cibum humanitatis invitaret ad gustum divinitatis, de quo dicit Psalmista: Gustatevinitate nos reficit, quam spiritualiter gustamus corde, ita nos humanitate reficiat, quam corporaliter ore comedimus, ut ita de visibilibus ad invisibilia, de temporalibus ad aeterna, de terrenis a
Abbreviated transcription (Latin):
di.Nam eucharistia si digne sumatur amalo lib̾at.⁊ confirmatin bono ueĩa¬
a del et. ⁊ mortalia. Uñ cum p̃mittamus in oratioẽ diũca. Panem nr̃m epyi¬

Expanded text:
di; nam eucharistia si digne sumatur, a malo liberat, et confirmat in bono, veniadi; nam eucharistia si digne sumatur, a malo liberat, et confirmat in bono, venialia delet et cavet mortalia. Unde cum praemittimus in oratione Dominica: Panem n