comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gñs est: sp̃es aut̃ ꝑsona. ut non nulli sen¬
tiunt: oꝑtet appellari tres subas:. ut appel¬
lantur tres ꝑsone. Siẽ cũ sit aĩal genus.
⁊ eqͣus sp̃es. appellantur tres equi. idẽq
aĩal.s sic̃ tres equi sp̃ali noĩe. ita tria
aĩalia nomine gen̾ali: dñtur. Cum gͦ treᷤ
ꝑsonas unã fateamur ẽẽ ẽẽntiam. nõ treᷤ
eẽntias. cũ tres equi. tria alia dicantur. ñ
unũ: patet nomine ẽẽntie: nõ sig̃cari gn̾s.
q in diuiduũ: ⁊ noĩe eẽntie. sp̃em in telligi:
u̾bi ꝑsona nõ dicantur siẽ homo. s quo¬
modo dicitur hic hõ. ułut abraham yfa¬
ac: ⁊ iacob. uł qus alius. qui ⁊̃ digito p̾sens
demonstrari poss. fic quoq illos: eadem
ratio ꝯfutabit. Sic̃ .N. dñr abraham. ysa¬
ac. ⁊ iacob.tria indiuidua.ita tres hoĩes.
ista disserimus. nõ ita dũr tres eẽntie ut

Expanded text:
genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus species, appellantur tres equi, iidemque animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus,  individuum, et nomine essentiae speciem intelligi, ut persona non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, ista disserimus, non ita dicuntur tres essentiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi homines ante malignam diaboli ꝑ¬
suasionẽ abstinuisse acibo uetito. atq usi
fuisse concessis. his u̾bis ostend̃r. ꝙ delig¬
no uite ante peccatũ sũpsermt. quibus
p̃ceptum erat. ut de omni ligno ꝑadisꝯ
comedẽt. nͥ de ligno scĩe bonri mali. Qua¬
re gͦ ꝑpetua soliditate ⁊ bata in mortalita¬
te uestiti nõ sunt ut nulla infirmitate. uł
etate. indet̾ius mutarent᷑. hanc eni uir¬
tutẽ nat᷑alit illuo lignum habuisse dr̃s
fuisse intelligit᷑. cum scͥptura dict᷑ eum ibi
soporatum fuisse. qn̾ costa de latẽ euis as¬
sumpta ẽ: ⁊iñ formata mulier. lalia ante
eum di̾cta: quibus nomina ĩ posuit. Ꝙ¬

Expanded text:
rimi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sumpserint, quibus praeceptum erat ut de omni ligno paradisi comederent, nisi de ligno scientiae boni et mali. re ergo perpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitufuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ. quam qui non ħũit. ⁊ si loqua
sub̾am suã.⁊ tradid̾it corpus suum ut
ardeat. nicħ ei ꝓdest. Quantũ gͦ bonũ ẽ.
sine quo ad et̾̃nam uitam. neminẽ tan¬
ta bona ꝑducunt: Ipsa uero dilectio ł¬
caritas. nam unius rei nomen est utr̃q:
ꝑducit ad regnum. Dilectio gͥ que exdeo
tota inhabitet tͥnitas. Quo circa rectissi
telligendũ est. que ꝑducit addm.⁊ sine
num excellencius.⁊ quomodo hoc donũ.
Idari. siue mitti alicui. ⁊ tunc ille dicitur

Expanded text:
lectionem; quam qui non habuerit, etsi loquatsubstantiam suam, et tradiderit corardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona charitas nam unius rei nomen est et utrumque perducit ad regnum. Dilectio igitur quae ex Deo tota inhabitet Trinitas. Quocirca rectissimtelligendum est, quae perducit ad Deum, et sine num excellentius: et quomodo hoc donum, dari, sive mitti alicui, et
Abbreviated transcription (Latin):
mimic̾: itñ exuirgine. cꝰ conceptum:
sp̃c nõ caro. fides: nõ libido p̃uenit. Nec
int̾ fuit carnis cõcupiscẽtia qͣ cet̾i con¬
cipiunt᷑. qui orignał traunt peccatũ.
s c̾dendo nõ cõcumbẽdo facta ẽ fecun¬
data uirginita̾s. Ex hiis aꝑte ostẽdit᷑.
⁊ alium ⁊ aliunde hominẽ d̾m assum̃e
potiusse
Si homo ille potuit peccare

Expanded text:
tamen ex Virgine, cujus conceptum Spii ritus, non caro; fides, non libido praevenit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccare
Abbreviated transcription (Latin):
llud ⁊̃ sciendum ẽ.ꝙ in qͥbusdam rebus.
magno malo. inquib dam pͣruo. inqͥ¬
b̾dam: nullo. fallimur. In quibꝰ rebꝰ nic̾
int̾ ẽ ad capescendum di regnum. utrũ
c̃dantur an ñ: uł utr̃ uera putentur an¬
falsa: siue sint. siue non: in his errare.
.i. aliud ꝓalio putare. ñ arbitrandumẽ
eẽ peccatũ. Uł si ẽ: minim̃ atq leuissi¬
inum. & sunt uera ꝗͣuis nõ uid̾antur.
q̃ nisi ẽdantur: ad uitã et̾nam ñ pot̾
ꝑueniri. & lic error maxima cura ca¬
uendꝰ sit. nõ modo in maiorib. s ⁊̃ in
minorib reb nec nisi rerum ignoran¬
tia possit errari: nõ ͤt̃n consequẽs: ut
continuo erret. quisqͥs aliqͥd nescit.
Seo quisqͥs se existimat scire quod
nescit: ꝓuero enim aꝓbat falsum. qd
re sit melius: ꝗͣ scire. Item. ñ nullis er¬
rare ꝓfuit aliqñ. seo inuia pedum ñ
in uia morum. Solet q̃ri de iacob. qui
se dixit eẽ esau ałr omĩo sciens: utrũ
mentitus sit. S hoc aug̃ ait. Iacob qd̃¬

Expanded text:
llud etiam sciendum est quod in quibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur an non, vel utrum vera putentur anlsa, sive sint, sive non; in his errare, id est, aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum; vel si est, minimum atque levissimum. Et sunt quae nisi credantur, ad vitam aeternam non potest perveniri. Et licet error maxima cura cavendus sit non modo in majoribus, sed etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari, non tamen est consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed si quis se existimat scire quod nescit. Pro vero enim approbat falsum, quore sit melius quam scire. Item nonnullis errare profuit aliquando; sed in via pedum, non in via morum. Solet etiam quaeri de Jacob qui se dixit esse Esau, aliter animo sentiens, utrum mentitus sit. De hoc August. ait,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ħesis triꝑtita est distinctio Alii .n.
de simoniacis simonrace ordinatoribꝰ
ł ordinatis.⁊ de simoniacis sunonrace
añ simoniacis. ⁊ de simoniacis. ñ simo¬
mace asimoniacis.¶Simoniaci simoni
aꝓͥo gradu decidant. Simoniaci etiã
simoniace añ simomacis ordinati. si¬
młr ab offitio remoueantur.¶ Si moni¬
acos ũo non simoniace a simoniacis or
nere. quod intelligendũ est de his. qͥ
ordinantur asimoniacis. ignorantes e¬
os esse simoniacos. hos facit simonia¬
cos. non reanus cͥminis. s ordinatio sy¬
moniaci

Expanded text:
aeresis tripartita est distinctio, Alii enim a simoniacisvel ordinatis, et de simoniacis simoniace a non simoniacis, et de simoniacis non simoniace a simoniacis. Simoniaci simoniaones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordnere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci
Abbreviated transcription (Latin):
sane. qd scĩ repugnantes adu̾sus istos
incentores. ⁊ uincentes minuant exci¬
tum demonum. uł ut ꝙͣ płimos eorum
int̾mãt. nec ult̾ fas fit illi sp̃ui qͥ. ab ali
qͦ sc̃õ caste ⁊ pudice uiuendo uictus est.
illo uitio in quo suꝑatus ẽ. ut si d suꝑbĩ
ceat ei. illum uł alium d suꝑbia tẽptare

Expanded text:
sane quod sancti repugnantes adversus illos tentatores et vincentes minuant exercitum daemonum velut quam plurimos eorum interimant; nec ultra fas sit ullum spiritum qui ab ullo sancto caste et pudice vivendo victus est, m de illo vitio in quo superatus est, ut si de superbia ceat illi illum vel alium d
Abbreviated transcription (Latin):
Predestinacio ẽ gr̃e pꝑacio. que sine p̾sc̃ia
ẽẽ non pot̃. Pot̃ aut̃ sine p̾destinacione.
ẽẽ p̃scĩa. P redestinacione quippe ds ea p̃¬
sciuit que fu̾at ipse facturus. s p̃seunt
la. Predestinauit eos quos eleg̃. reliquos
caturos.

Expanded text:
it, est gracie preparacio, que sine presciencia esse non potest. Potest autem sine predestinacione esse presciencia. Predestinacione quippe deus ea prescivit, que fuerat ipse facturus, id estla. Praedestinavit eos, quos elegit; reliquos caturos.
Abbreviated transcription (Latin):
ori debitũ redlit. uacare non pot̾ or̃om
nec carnes agni ede. It̃. Si ꝓposicionis¬
panes. abhis qui uxores siras tetigerãt¬
ꝯmedi nõ poterãt. quãto magis panis
qui decelo descendit. nõ potest ab his qͥ
ꝯiugalib paulo añ hesere ꝯplexibus
inolari : atꝙ ꝯtingi: Non qd̾ nupcras

Expanded text:
ori debitum reddit, vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores scomedi non poterant , quanto magis panis ille qui de coelo descendit, non potest ab his, qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! Non quod nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
D ergo saeri eloquii prudencia face
curauit. ne dĩ um̃sitatẽ. similitudinẽ
c̃ature metiremur. Dix̾at scriptura
scã. qr ds pater est.⁊ qd̃ ds filius ẽ. Et
audunt hoc homo qui hominẽ pa
hec nomina translata s̃ adc̾atorẽ. In qͥbꝰ
pater ẽ prior filio.filius est potencior pa¬
tre.⁊ ex antiquitate: in patre defectus.
ex posteritate: infilio in ꝑfectio sensus.
solet notari. Ideo occurrit scriptura di¬
cens. patrem potentẽ. ne uideatur prior
filio.⁊ iõ minus potens. ⁊ filium sapiẽ¬
tẽ. ne iuideatur posterior patre.⁊ iõ ii¬
nus sapiens. Dictus ⁊̃ sp̃s d̾s.⁊ dictus¬
ẽ hr̃e sp̃m ds. ⁊ indebatur hoc: quasi no¬
men inflacionis. ⁊ tumoris. Uñ humana
ꝯscĩa ad dm ꝓrigore.⁊ crudelitate: acced̾e
metuit. Ideo scriptura temꝑauit ser mo¬
nẽ suum. sp̃m bonum noĩans. ne cru¬
del putatretur. qui mitis erat. nõ ꝙ pa¬
ter solus sit potens. uł mag̃ potens.⁊
est gͦ potencia. sapĩa. benignitas: trium.

Expanded text:
d ergo sacri eloquii prudentia facere curavit, ne Dei immensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem pathaec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo minus sapiens. m Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, est ergo potentia, sapientia, bonitas trium,
Abbreviated transcription (Latin):
metur. uͥ agnosci pot̾it. si diligent᷑ inten¬
datur. quid sit in anima mortale uł ue¬
male. peccatum: Ut em̃ ibi serpens suasit
quasi serpens sugg̾it mulieri. s. inferio¬
ri parti rõnis .i. rationi scĩe. q̃ si consen¬
serit illecebre mulier eoit cibum uetitũ.
sugg̾it. q̃ si consentit. tumc uir ĩ cũ fe¬
mina cibum uetitum gustat. Si gͦ
in motu sensuał tm̃ peccati illecebra te¬
neatur. ueniale ac leuissimum ẽ pece̾m
i uero

Expanded text:
peccatum. Ubi agnosci poterit si diligenter intendatur, quid sit in anima mortale, vel veniale peccatum. Ut enim ibi serpens suasit quasi serpens suggerit mulieri, scilicet inferiori parti rationis, id est rationi scientiae. Quae si consenserit illecebrae, mulier comedit vetitum lignum. suggerit; quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum est peccatum. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo ⁊ sp̃s .s. ead uita ẽ que ꝑtinet ad
aĩam. non adcorpus. Corpus n ñ sentit
uitã sapiẽcie s anima que illumina¬
tur alumine et̾̃no. Licet gͥ xp̃o potẽcra
diuinitatis iuinficet aĩas. ⁊ suscitet
corꝑa ⁊ iudic. non ociose ĩn. ⁊ preter
rõnem ei scđm fornrã di: tribuitur. ui¬
iuificatio aĩaꝵ. ⁊ scđm formã serui:¬

Expanded text:
us sanctus eadem vita est, quae pertinet ad animam, non ad corpus. Corpus enim vitam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et judicet, non otiose tamen et praeter rationem ei secundum formam Dei tribuitur vivificatio animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
te fuscepit qd̃ est causa nr̃e resurreccio¬
nis .i. passionẽ ⁊ resfurrectionẽ. Ideo ei
ascrib̾r scđm hoĩem suscitacio mortuoꝵ¬
Uñ aug̃. ꝑ uerbum filiũ di. fit aĩaꝵ re¬
surrectio. Per uerbũ factũ incarne filiũ
hoĩs: fit corꝑm resurrectio. Itẽ. Iudicat
⁊ suscitat corꝑa mortuoꝵ ñ pat̾ s filiuᷤ
scđm dispenfacionẽ humanitatis. in qͣ¬

Expanded text:
te suscepit quod est causa nostrae resurrectionis, id est, passionem et resurrectionem. Ideo ei ascribitur secundum hominem suscitatio mortuous: Per Verbum Filium Dei fit animarum resurrectio. Per Verbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in q
Abbreviated transcription (Latin):
cum d̾r non pot̾ facẽ. nifi qd̾ rõ est eum
fac̾e. intelligas eũ non posse facere. nisi
ea que rõnabilia s̃.⁊ ea que si fierent rõ¬
nabilia ẽẽnt. uerus ẽ sensus. Si aut̃ in¬
telligas eum non posse fac̾e alia rõnabi¬
lia. ⁊ bona. nisi ea que uult ⁊ facit. falsꝰ
est intellectus. Itẽ aliud adiungunt di¬
centes. si pot̾ aliud ds fac̾e quã facit. pͥ

Expanded text:
cum dicitur: Non potest facere nisi quod ratio est eum cum dicitur: Non potest facere nisi quod ratio est eum facere, intelligas eum non posse facere nisi ea quae rationabilia sunt, et ea quae si fierent rationabilia essent, verus est sensus. Si autem intelligas eum non posse facere alia rationabilia et bona, nisi ea quae vult et facit, falsus est intellectus. Item aliud adjungunt dicentes: Si potest Deus aliud facere quam facit, potest
Abbreviated transcription (Latin):
manẽte.nõ pot̃ qd̃ facit: dimitt̾̃e. nec
qd̃ dimittit:. fac̃e.⁊ ita non pot̾ facere.
nisi qd facit. Et ad hoc respondemus.
ambiguitatẽ locutionis de t̾minantes.
que dimittit. uerũ quid̃ ẽ. qr in eo uolũ¬
tas est equissima ⁊ rectissima. qua facit
⁊ dimitiit. que uult ce̾ quã facere ñ pot̾.
nec preter eam facere potͣ. Nec utiq ccͣ
eam faceret. nec preter eam. si que facit:
dimittẽt. uł que dimittit. faceret. S ea¬
d̾ manẽte ratione ⁊ cã. alia potuit fac̃e:
⁊ ista dimittẽ. Licet gͦ ratio fit penes eũ.
qua alia facit alia dimittit. potest t̃n ẜ
eũ fac̃e: que facit. ⁊ non alia.⁊ nõ pot̃ fa¬
cere nisi ꝙ ratio ẽ eum fac̃e. ⁊ ita nõ pot̾
fac̃e: nisi qd̃ facit. Itẽ. rõ est eũ dimutere
qd̃ dimittit.⁊ nõ pot̾ non dimitẽ qd̾ rõ
ẽ eum dimittẽ.⁊ ita non pot̃ non dimit¬
te: qd̾ dimittit. Et ad hoc diñs locutioes
ambiguas. ẽẽ ⁊ io det̾minandas. Si .N.

Expanded text:
manente non potest quod facit dimittere, nec quod dimittit facere; et ita non potest facere nisi quod facit. Et ad hoc respondemus, ambiguitatem locutionis determinantes. quae dimittit, verum quidem est, quia in eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facit et dimittit quae vult, contra quam facere non potest, nec praeter eam facere potest. Nec utique contra eam faceret, nec praeter eam si ea quae facit dimitteret, vel quae dimittit faceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest tamen eum facere quae facit, et non alia; et non potest facere nisi quod ratio est eum factere quae dimittit, et non potest non dimittere quod ratio est eum dimittere, et ita non potest non dimittere quod dimittit. Et ad hoc dicimus locutiones ambiguas esse, et ideo determinandas. Si enim,
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Sic patriarche ꝯiugib excipiẽ¬
tibus semen suum miscebant᷑. nõ ꝯcu¬
piscencia ꝑficiende uoluptatis. s ꝓui¬
dencia ꝓpagande successionis. sic̃ apłi
auditorib sins admirantib doctrinã suã.
ꝯdelectabantur. nõ auiditate ꝯsequẽde
laudis. s caritate seminande u̾itatis.
tis nr̃e misteriũ uelaretur. iusti offõ
ꝓpagandi: nuperas cͥcͣhebãt. nõ iuicti
libidine. s ducti pietate. qui multo
facilius ꝯtinere possẽt: ⁊ uellent. Ute
nunc unã quilib istoꝵ. in quib uide¬
mus quod scđm ueniam ꝯcedit apłs

Expanded text:
erat. Sicut Patriarchae conjugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia percipiendae voluptatis, sed providentia propagandae successionis: sic Apostoli auditoribus admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, stis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebnunc unam quilibet istorum in quibus videmus quod secundum veniam concedit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ade filii uł filie uigentur. Primus
omĩum. lamec duas legitur simul
habuisse uxores. ⁊ hoc meo arguit᷑.
qr ꝓexpletione carnał uoluptatis. id
fecisse ꝑ hibetur. Postea u̾o cum iã
pene om̃s hoĩes falsis diis seruirẽt.
paucis incultu di ꝑmanẽtib. ꝯsultũ
est ađo.płes inmatrimoniũ coplare
sͥ. ne illis paucis deficientib: cultus ⁊
noticia di deficeret. Unde habraham
iuuente uxore. ad ancillã intrauit ⁊
ex ea genuit. Iacob ⁊̃ lib̾is ⁊ ancillis
se copulauit.⁊ filie loth patre hebrio
use s̃. Cum.n. cet̾is in idolatria relic¬
tis. abraham ⁊ filios eius inpeculiarẽ
multaꝵ mulier̃ ppłi di mltiplicatio: q̃¬
rebatur. quia in successione fanguinis:
erat successio religionis. Uñ ⁊̃ in lege
maledicta erat sterił. que non relĩq̃¬
bat semẽ suꝑ t̾ram. hinc ⁊̃ sac̾dotib
ꝯiugia decreta s̃.qr in successione fa¬
milie. successio ẽ officii. Non gͥ abrahã
uł iacob deliqͥt. qr preter uxorem ex

Expanded text:
ae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiaremmulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter ux
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ris. turpitudinẽ fere inutetur forni¬
cõnis illius tp̃ris. De hoc aug̃ sic ait.
bus feminis ucebantur. neq contra
naturã hoc faciebant. cum non lacun¬
endi cã: s gignẽdi hoc facerẽt. nec ꝯ¬
tra morẽ. quia eo tp̃r hoc faciebant.

Expanded text:
poris, turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. De hoc August. sic aid pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant;
Abbreviated transcription (Latin):
tificata ⁊ refrenante tẽꝑancia in usũ
naturalẽ redacta. libido esse nõ potest.
Qd̃ aut̃ insustẽtando uitã illicitus est
cib. hoc est inq̃renda ꝓle forncarius
uł illicitus ꝯcubitus. ⁊ qd̾ est in cibo li¬
cito ĩmodacior appetitus. hoc est inꝯ
iugib: uenial ille ꝯeubitus.

Expanded text:
dificata, et refrenante temperantia in usum dificata, et refrenante temperantia in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod autem in sustentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubitus; et quod est in cibo licito immoderatior appetitus, hoc est in conjugibus venialis ille concubitus.
Abbreviated transcription (Latin):
ra ad abraham. Ecce ꝯclusit me dñs
ut nõ parram. Intra gͦ ad ancillam
meã. ut filium facias exea. ⁊ ita fac
ante legẽ moysi. ⁊ ante euglium fuit
preuenit. Nondũ .ti. interdictũ uide¬
batur. Scdo ꝯsida. qd̃ non ardore ali¬
quo uage succensus libidins. non pe¬
tulantis forme captus. de core ancil¬
le ꝯtub̃nio ꝯugalẽ post habuit tho¬
rum. s studio querende posteritatiꝰ
⁊ ꝓpagande sobolis. Ad huc post di¬
luuium. raritas erat humani gen̾is:
erat ⁊ religionis. Deniq ⁊ loth scĩ
hanc filie cãm querẽde posteritatis
habuer̃. ne genus deficeret huãnũ. ⁊
ideo publici inuñis gr̃a. priuatã culpã
dissolui ⁊ esse cũ xp̃o. tñ sumit alim̃tũ
ñ cupiditate iuuendi:. s officio ꝯsulẽdi.
ut maneat ꝙ nec̃ium est p̃p alios. Sic
misc̃i feminis uire nupcrarũ: oficiosũ
fuit uiris scĩs. nõ libidinosũ. Qd̃ .ii. est
cibus ad salutẽ homĩs. hoc est concubi
sine delectacione carnali. que tñ ho¬

Expanded text:
ra ad Abraham: Ecce conclusit me Dominus, ut non pariam; intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex illa. Et ita ante legem Moysi, et ante evangelium fuit; praevenit. Nondum enim interdictum videbatur. Secundo considera quod non ardore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, ancillae contubernio conjugalem posthabuit thorum; sed studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis. Denique et Loth sancti hanc causam quaerendae posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam dissolvi et esse cum Christo, tamen sumit alimentum, n cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitsine delectatione carnali; quae tamen mo
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura dic̃. d singłis ordinibꝰ aliqͦs cecidis¬
se nõ quia fuissent in ordinibꝰ ⁊ postea
corruerĩt. s qr si ꝑsticissent: eorum aliqͥ
in singłis fuissent ordinibus. qui imn
nat᷑e tenuitate: i nforme pspicatitate.
differentes gradus habebant. siẽ illi
qͥ ꝑstiterunt. Alii enĩ ut p̾diximus sr̃i¬
ores. Alii inferiores: conditi sunt. Suꝑi¬
ores qͥ nataͣ magis subtiles. ⁊ sapientia
amplius ꝑspicaces. Inferiores qͥ nat᷑a
minus subtiles:i intelligentia minus
ꝓspicaces sunt facti. Has at̾ inuisibiles
diffr̾as in uisibiliũ. solus ille pond̾are
omni rei modum p̾fingens. ⁊ nũs om̃i
rei spẽm p̾bens. ⁊ pondȩus. omnẽ rem ad
stabilitatẽ thens .i. terminans. ⁊ formans.
⁊ ordinans omnia
Utr̃ om̃s angłi eiusd̃

Expanded text:
Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderareomni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordinans omnia. 6. Utrum omnes angeli ejusd
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. seo deo sũtum ꝙ ei formaretiua in con¬
uigium. ita in ꝑtib anime quas cum pecco¬
rib hmñs comunes nullum m̃ti nr̾e simi¬
tanquam ductum ⁊ inferiorib t̾ctandis
rerum temꝑalium qͣntũ nate hominis
sati ẽ. simile aduitorium ex anime ꝑtib
duorum in mascło ⁊ femina. sic intellec¬
sicdhis dici possit duo inm̃te una. Eoce¬
ex his intelligi pot̾. qualit̾ in anima ho¬
mulier. serpens

Expanded text:
sibi, sed de illo sumptum quod ei formaretur in conjugium; ita et in partibus animae quas cum pecoribus habemus communes, nullum menti nostrae simitanquam ductum et inferioribus tractandis rerum corporalium, quantum naturae hominis satis est, simile adjutorium ex animae particut una caro est duorum in masculo et femina, sic intellecsic de his dici possit, Duo in mente una. Ce intelligi potest qualiter in anima homulier, serpens
Abbreviated transcription (Latin):
nob suscipiẽtib uł subtͥne m̃sionis
uocabulo ñgentib unda lb̾mi re¬
geñauit. Si luester ⁊̃ admonet. ut ad
suam penitẽcialẽ nullus fac̃dos ac
suscepti. quoꝵ om̃iũ flagiciosa ẽ ꝯmx¬
tio. Qd aut̃ ꝯpater uł ꝯmater sibi uĩgi
filiolã suã dux̃it uxorẽ.⁊ de eo qͥ ꝯtub¬
uit cũ matre sp̃uali.⁊ de eo qui filiũ
suũ baptiz auit. ⁊ uxor eieũ de fonte sꝰ¬
cepit. hac cã ut discidiũ fieret ꝯuigii.
si post intali copła possũt ꝑmañe sic
respondendũ ẽ. Si filiolã aut ꝯmatrẽ
suã aliqͥs in ꝯiugio duxit. seꝑandos ẽẽ
iudicamus. ⁊ graui penitẽcia plectẽdoᷤᷤ.
Si uero ꝯiuges legitimi unus ul am¬
bo. ex industria hoc fec̾int. ut filiũ su¬
um de fonte fusciꝑent. si innupti ma¬
nere uoluerĩt. bonũ est. Sin aut̃. gͣuis
penitẽcia insidiatori in iuĩgatur. ⁊ simł
maneãt. ⁊ si p̾uaricator ꝯuigii suꝑui¬
x̃it. ac̾rima penitẽcia młttetur: ⁊ siñ

Expanded text:
nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accsuscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges legitimi, vel unus, vel ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
uł filiastrã suã añ ep̃m tenũit ad ꝯfir¬
macionẽ. seꝑetur abuxore fua:⁊ aham
nũquã accipiat. hec aut̃ uł adt̾rorem
dicta s̃. nõ ꝙ ita eẽt faciẽdũ. s ne illd̃
fieret sũmoꝑe cauendũ est. de illis est
intelligendũ. qui prius filios iuicissim
de fonte susceperũt quã fierẽt ꝯiuges.
Premissis aut̃ auctoritatib omĩo ꝯsen¬
ciendũ ẽ. ut siũ ꝓpriũ. siue uiri filiũ¬

Expanded text:
uam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Haec autem vel ad terrorem dicta sunt, non quod ita esset faciendum, sed ne illud fieret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive pr
Abbreviated transcription (Latin):
muler que uiri filiũ ex alra femina
genitũ. de sacro fonte leuau̾nt. postino¬
dũ possit cũ eod̾ uiro copłari. quos iõ
ꝯiungi posse dec̃iumus. qr scđm cano¬
nes sacros. nisi amboꝵ ꝯsensu. nulliꝰ
religionis obtentu. debet ꝯuix dimit

Expanded text:
mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia secundum canones sacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. It̃. Dictũ est nob̾ quasdã feminas de¬
fidiose. quasdã u̾o fraudulẽt. ut auiris
suis seꝑentur. ꝓprios filios corã ep̃is ad
ꝯfirmãdũ tenuisse. Unde nos dignum
duximus. ut siqua mulier filium de
fidia.ã fraude aliqua corã ep̃o tenuit

Expanded text:
. 45 . Dictum etiam nobis est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit
Abbreviated transcription (Latin):
iunx̃ homo nõ seꝑet. ⁊ dñs nõ dunit¬
tẽ uxorẽ nisi cã formeacionis iub. Et
nos tanta auetoritate freti dm̃s. dimit¬
tendũ ẽẽ ⁊ ĩculpabile iudicandũ. qd̃ ne¬
cessitas intulit. Nam baptizandi opꝰ lai
piciẽs ne aĩam ꝑ petuo ꝑire dimitter:
unda bbmi lauit. ut eũ d̾ potestate mor¬
tis eripet. bñ fecisse laudatur. Id̾oq sue
uxori. sibi iam olim legitune sociate.
impune dum uixit iudicamꝰ manere
ꝯiunctũ. nec ob hoc seꝑari deb̾e. his ali¬
isq płibus auctoritatib edocetur. ꝯiu¬
ges nõ esse seꝑandos. si post legitima.
copulã. alter alt̾ius filiũ defonte leuat
nos diaconus scĩtatis ur̃e epłam defe
su. nesciẽtes filios suos suscepisse d la¬

Expanded text:
it, homo non separet. Et Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laipiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, nos, diaconus sanctitatis vestrae epistolam defersu nescientes filios suos suscepissent ex la
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. ibid̾̃ fubiciens.⁊ ꝙ dix̾at. quasi
explanãs. dicto.ii. natura coet̃na d do
est. addidit. Non est aliud filius. quã il
predictis uerbis fore hñdũ: aꝑit ĩ eod̾
ł. otra maximinũ dicens. Trinitas hec.
ꝓcedit. his utiq uerbis. aꝑte ostendit:
ea rõne dici filium. ẽẽ d sub̃a patris. qr
est de patre genitus. ita ꝙ est euisdem

Expanded text:
Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, addit: Non est aliud Filius quam illupraedictis verbis fore habendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: Trinitas haec est unde procedit. His utique verbis aperte ostendit ea ratione dici Filium esse de substantia Patris, quia est de Patre genitus, ita quod est ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
de patͥs sub̃a. non ẽ uerꝰ filius. Si u̾o
de patris sub̃a. unius eiusdẽq sube sũt¬
pat̾ ⁊ filius. Uos aut̃ nec filium. de pa¬
tris suba genitũ uultis.⁊ tñ eũ nec ex
nichilo. nec ex aliqua mat̾ia. s expat᷑
ẽẽ ꝯceditis. nec uidetis quã neceẽ sit:
ut qui non est ex nichilo. nec ex aliqua
re alia. s exdeo. nisi exłi sub̃a ẽẽ non¬
possit. ⁊ hoc ẽẽ qd̃ deus ẽ de quo est .i.
d̾s de deo: natus. qr non alius prius
fuit. s natura coet̾na de deo estͥ. his¬
ita putari potest. diuinã eẽnciã genuiᷤ¬
se. uehem̃ter mouẽt nos ħ uerba. q̃
quomͦ intelligẽda sint. mallem ab aliiᷤ
audire. quam trade. ut tñ sine p̾uidicõ.
atq tem̃itate loquar. ex hoc sensu dic¬
ta possunt accipi. natura coeterna: de
đo est .i. filius. coet̾nus patri. de patre
est. ita qd̾ est eadẽ cum eo natura. uel
eiusd̃ nature. Quẽ sensum ꝯfirmat

Expanded text:
de Patris substantia, non est verus Filius; si vero de Patris substantia, non est verus Filius; si vero de Patris substantia, unius ejusdemque suprocedit. Vos autem nec Filium de Patris substantia genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, spossit, et hoc esse quod Deus est, de quo est, id est, Deus de Deo natus, quia non alius prius fuit, sed natura coaeterna de Deo est. ita putari potest divinam essentiam genuisse. Vehementer movent nos haec verba, quae quomodo intelligenda sint, mallem ab aliis audire, quam ipse tradere. Ut tamen sine praejudicio atque temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itaque est eadem cum eo natura, vel ejusdem naturae. Quem sensum confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
aut de aliqua suba natus est. S⁊ ne
c̃deremus uos putare de uichilo esse
dei filium. affirmastis non uos dicere
de nichilo eẽ dei filium. de aliqua gͦ¬
cite. s non inuenitis. Iam gͥ unigeni¬
tum di filium iħm xp̃m. de patris esse
suba. non uos nob̾cum pigeat ꝯ fiteri
Id̾. in eod̾. Utriq legimus. ut simus in
u̾o filio eius iħu xp̃o. Dicite gͦ nob̾ utr̃
iste uerus dĩ filius. abeis qui gr̃a filii
sunt. quadã ꝓprietate discretus. d nul¬
la sub̾a sit. an de aliqua. Non dico in¬
quis de nulla. ne dicam de nichilo. gͦ
de aliqua sub̃a est. Quero de qua. Si ñ
de patris sub̾a est. aliam q̃re. si aliã
nõ inuenis. patris agnosce subani. et
filiũ cum patre. homo usion ꝯfitere. It̃
i eod̾. Confiteor dm patrẽ. omnino ĩcor¬
ruptibilit̾ genuisse. s qd̃ est ipse genu¬
isse. It̃ dico qd sepe dicendũ est. aut de
nulla. Si de nulla. gͦ de nichilo. ꝙ uoᷤᷤ
iam nõ dicitis. Si u̾o de aliqua. nec tñ

Expanded text:
aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de nihilo esse Dei Filium. De aliqua cite: Sed non invenietis. Jam ergo unigenitum Dei Filium Jesum Christum, de Patris esse substantia, non vos nobiscum pigeat confiteri. Idem in eodem: Utique legimus, ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dico, inquis, de nulla; nec dicam de nihilo, ergo de aliqua substantia est. Quaero, de qua? si non de Patris substantia est, aliam quaere; si aliam non invenis, Patris agnosce substantiam, et Filium cum Patre homousion confitere. Idem in eodem: Confiteor Deum Patrem omnino incorruptibiliter genuisse; sed quod est ipse genuisse. Item: Dico quod saepe dicendum est: Aut de nulla; si de nulla, ergo de nihilo, quod vos jam non dicitis; si vero de aliqua, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
titur pecẽm.⁊ satsfactio p̃cedens u¬
iuficatur. que fũat mortua. sic̃ bb̃mꝰ il¬
li. qui ficte accedit tẽ primitus ualet
c̃ ficcio amente recedit ꝑ penitẽciam.
⁊ in huuiis opinionis munim̃t᷑ aucto¬
ritates inducunt. Ait .ni. aug̃. Piu̾m ẽ

Expanded text:
titur peccatum, et satisfactio praecedens ificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit per poenitentiam. Et in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. Ait enim Aug., lib. de
Abbreviated transcription (Latin):
se. Sed appellacio dati uł donati refer¬
tur. ⁊ ad dantẽ.⁊ ad recipientẽ. qr non
potest aliquid dici datum. nisi ab aliqͦ.
⁊ alicui datur. Cũ aut̃ sp̃s sc̃s dari a-

Expanded text:
se, sed appellatio dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum autem Spiritus sanctus dari a
Abbreviated transcription (Latin):
hec duo mutua societate sibi iungũt᷑
finem habitura ꝯtendunt. ita illoꝵ op¬
primit opinionẽ. aserens reprobos ꝑ¬
petuo puniendos. ut eoꝵ supplicia aliqͣ¬
tenus mitigari non neget. Frustra in
quit nõ nulli eternã dapnandoꝵ penã
⁊ cruciatus sine int̾missione ꝑpetuos.
hunrano miserantur affectu. atq ita
futurũ ẽẽ non credunt. non quid̃ scrip¬
turis adu̾sando diuinis. ẜ ꝓ fuo motu
dura queq molliendo ⁊ inleniorẽ flec¬
tendo sentenciã. que putãt in eis t̾ri¬
bilius ẽẽ dicta quam ueriꝰ. Non .ii.
in quiut obliuiscetur misereri ds .ã.

Expanded text:
Haec duo mutua societate sibi jungunturfinem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum supplicia mitigari quit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis terribilius esse dicta quam verius. Non enim inquiunt obliviscetur misereri
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe. qr ⁊ ipsi non ꝓm̃itis suis. s d̃o mi¬
serante de miseria lib̃antur. auit si hoc
ad om̃s estinrãt ꝑtinere. nõ ideo neceẽ
est. ut dapnacionẽ opinentur finiri pꝰ¬

Expanded text:
ia et ipsi non pro meritis suis, sed Deo miserante de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur finiri po
Abbreviated transcription (Latin):
uidicando fubuenit.⁊ ita non de ẽ mi¬
scd̾ia. ⁊ in miserãdo id exibet qd̃ ꝓmisit.
dicẽs. ubi non miseretur: dat intelligi
aliquid ubi ipse  miseretur. S his oc¬
currit qd̾ ait cassiodorꝰ suꝑ psalmũ .L.
loq̃ns de miscdia ⁊ pietate di. he due
inquit res. iudicio di sẽꝑ adiunete s̃.

Expanded text:
judicando subvenit, et ita non deest misericordia; et in miserando id exhibet quod promisit, Dicens ubi non miseretur, dat intelligi fieri, ubi ipse non miseretur. Sed his occurrit quod ait Cassiod. super psal. 50, loquens de misericordia et pietate Dei: Hae duae, inquit, res judicio Dei semper adjunctae
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ bñdictõ: ⁊ huius modi. sñ quibꝰ
legitime fit ꝯiugium quãtũ ad uirtu¬
tem. non quãtũ ad honestatẽ sacram̃ti
Sine his gͦ non quasi legituni ꝯiugeᷤ
s quasi ad ultĩ uł fornicatores ꝯueni¬
unt. ut illi: qui clanculo nubũt. et
utiq fornicatores essent: nisi eis suf¬
fragaretur uoluntas uerbis expressa
de presenti. que legitimũ int̾ eos fac̃
matrimoniũ. Nam ⁊ ꝯsensus occultꝰ¬
de presenti ꝑuerba expressus: Suigiũ
facit. licet non sit ibi honestus ꝯtractꝰ.
s matrimoniũ non sanxit osensus qͥ
in occulto fũat. Si .ii. alter alterũ. di¬
ꝓbari testibus ꝯtractus. qui in occulto est
tiendũ ꝯiugium. qd̃ prius occulte fũrat
ꝯtractũ. Uoluntas gͥ uerbis exp̃ssa in
occulto. ad hoc suffragatur. ut frat ꝯiug¬
ium. manifeste uero expressa: suffraga¬
tur. ut fanctiat ⁊ roboret. ac lib̾m fiat
eccłie de hoc iudicare. si expedierit. De
qua re sit ꝯsensus ille. andcarnali copła

Expanded text:
dotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultude praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum diprobari testibus contractus, qui in occulto est iendum conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. qua re sit consensus ille: An de carnali cop
Abbreviated transcription (Latin):
num finẽ dñt eos sibi pofuisse .s. di ob¬
sequium: ⁊ tñ uoluntatẽ eorum ⁊ acc̃o¬
nẽ ꝑu̾sam fore asserunt. De bonis aũt
nullafit exceptio in p̃missis u̾b aug̃ti¬
ni qͥn omnis uoluntas bona ex fine fit
bona: ierfine ⁊ uoluntate omnis bo¬
na acc̃o bona ẽ. seo nõ omnis mala ue¬
luntas exfine mala ẽ. N omnis mala
accio exfine ⁊ uoluntate mala ẽ. ⁊ om¬

Expanded text:
num finem dicunt eos sibi posuisse, scilicet Dei obnum finem dicunt eos sibi posuisse, scilicet Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine sit bona; et ex fine et voluntate omnis actio bona, bona est. Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et om
Abbreviated transcription (Latin):
pisẽndo. qͣm qui miserando furatur
Sed si fiunt omne peccatũ ẽ ab omni
furto abstinend̾ ẽ. Quis enim dicat eẽ
peccandum ⁊̃. si aliud sit leuius. aliud
grauiꝰ peccatum. Nunc aũt querimꝰ
quis actus peccatum sit. uł nõ. nõ guiꝰ¬
sit ł leiuꝰ. Intñd̾ letor ꝓpositis u̾b. tota
m̃tis consid̾atione. q̃ ñ in utilẽ ħnt ex̾¬
citationẽ: idinosces quis actus sit pec
quia sunt nõ nulli actus. qurisi bo¬
nam ħ̃nt cãm. tñ pecc̾a sunt ut supra
positum ẽ. exqͦ consequi uidr̃. ꝙ non
semꝑ ex fine uidicatur uoluntus. siue
actio mala sic̃ in ilł que ꝑse peccata
sunt. Illa enim cum quis gesserit ꝓ
aliqua bona cã. bonum uidr̃ ħre finẽ.
nec exfine uoluntas ẽ mala. nͨ exuolũ¬
tate accio fit mala. se̾ ex accione uolũ¬
tas fit pͣua. Inqͥb aliqui ponunt actus
uid eorum qui crucifigendo .xͫ. arbitra¬
bantur se obseqͥum pr̃are dõ. quia bo¬

Expanded text:
piscendo, quam qui miserando furatur. piscendo, quam qui miserando furatur. Sed si furtum omne peccatum est ab omni furto abstinendum est. Quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit gravius, aliud levius peccatum? Nunc autem quaerimus quis actus peccatum sit vel non; non quilevius. Intende, lector, propositis verbis tota mentis consideratione, quae non inutilem habent exercitationem; et dignosces quis actus sit peccquia sunt nonnulli actus qui etsi bonam habeant causam, tamen peccata sunt, ut supra positum est. Ex quo consequi videtur quia non semper ex fine judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabantur se obsequium praestare Deo, quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ab in mundis mẽtͥcibus q̃ ditant stu¬
pratores. rapiat diuicias uir bonus ut
in digentibus eas largiatur. ẽ nullũ ma¬
lum: ⁊malum fit si ꝓbono fiat: Quis ħ
dicat. nͥ quis res humanas moresq. ile
plicium. set sꝑetur ⁊ p̾mium. si semł cõ¬
cesserimus in mał actib ñ quid fiat.¬
seo qͣr fiat cẽ querendum. ut quec̃q
ꝓbonis fiunt cãis. nec ip̃a mala eẽ uidi¬
centur: At iusticia mĩto punit eum qͥ
dic̃ se subtraxisse suꝑ flua diuiti ut pb̃et
pauꝑi.i falsarium. qui alienum corrum¬
p̃ testamentum. ut his eẽt. heres. qui
fac̾i elemosinas largas. nõ ille. qui nul¬
las ⁊ eum qui se fecisse ad ult̾ium. osten¬
dit ut ꝑ illam. cũ qua fecit homme d
morte lib̾et. Sed dicet aliquis. u eqͣndꝰ
ẽ fur quilibet furi. qui uoluntate
micdie furatur. Quis ħ dixit. Sed hoꝵ
duorum nõ iõ quisquam ẽ bonus qr
peior ẽ unus. Peior enim ẽ qui concu¬

Expanded text:
non ab immundis meretricibus quas ditant stunon ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresqueplicium, sed speretur et praemium; si semel concesserimus in malis actibsed quare fiat esse quaerendum, ut quaecumque pro bonis fiant causis, nec ipsa mala esse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur cuilibet furi qui voluntate misericordiae furatur? Quis hoc dixerit? Sed horum duorum non ideo quisquam est bonus, quia pejor est unus. Pejor enim est qui concu
Abbreviated transcription (Latin):
tione quid fiat. Sed ea q̃ constat ẽẽ pecc̃ã
nullo bone cãe obtntu. nullo qͣt bono fi¬
ne. nulla łut bona intentione facienda
mala q̃ nõ sunt ꝑse ip̃a pecc̃a. sic uictũ
recta fide. ⁊ cõcubitus coniugał qñ fit cã
g̾nandi. si ea fide fiat. ut gignantur rege¬
nandi ħ rursio mala sunt. si malos ħnt
cãs. ulut si iactantie cã pascitur pauꝑ
aut lascuue cã cum uxore concumbit᷑
ut furta. strupa. blasphemie quis di
cat cã̾is bonis ẽẽ facienda. uł peccata ñ
eẽ. uł qd est ab surdiꝰ usta pecc̃a ẽẽ: Quis
ꝑibus: aut falsa testimonia ꝓferamus
ñ uñ in nocentes ledantur. s pocius sal¬
uentur. Duo enim bona ħͥ funt. ut in olis
alatur. ⁊ in nocens nõ pumat᷑. Aut quis
dicat ad ult̾ium ẽẽ faciend̾. ut ꝑ illam
cum qua fit. homo dmorte libetur. testa¬
ponimus. ne ħrditates hant qui nicħ
boni agunt. S hi pocius qui indigentes
aduuant. cur nõ fiant illa mala ꝑꝑhec

Expanded text:
constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut uictum recta fide: et concubitus conjugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, ex lascivia cum uxore concumbiturut furta, stupra, blasphemiae. Qcat causis bonis esse facienda, vel peccata non esse; vel, quod est absurdius, justa peccata esse? Quis peribus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morte liberetur? Testaponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adjuvant? Cur non fiant illa mala propte
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ ẽ dm fac̃e bñ. ⁊̃ siñdo fieri quec̃¬
q fiunt male. Non .ii. hoc nisi iusto iu¬
ditio dĩ sunit. ⁊ ꝓfecto bonũ est oẽ qd̃ uis¬
tũ ẽ. Ecce manifeste hic hs̃. dei uolũtatẽ
appłłari ip̃ius oꝑationẽ uł ꝑmissionẽ.
cum dic̃ non fieri aliqͥd nisi oip̃s fieri
uelit. ubi includit ⁊ bona ⁊ mala oĩa
q̃ fuit. Iõq aꝑte distinguit. quomͦ d̾m
uelle dicit. ne ead rõne intelligẽtur uel¬
le ⁊ bona ⁊ mala. Subdens uł siñdo ut
fiãt. hoc quãtũ ad mala dixit. uł ip̃e fa¬
ciẽdo. hoc quantũ ad bona. Mala.ii. si¬
nit fieri. s nõ fac̃. bona u̾o ipse facit.
Ioq dix̃ eum uelle. qr ⁊ uolens mala
siñ. ⁊ uolens bona oꝑatur. ⁊ ħ ꝑmissio

Expanded text:
tandum est Deum facere bene, etiam sinendo fieri quaecumque fiunt male. Non enim hoc nisi iusto iudicio sinit. Et profecto bonum est omne quDei voluntatem appellari ipsius operationem vel permissionem, cum dicit non fieri aliquid nisi Omnipotens fieri velit, ubi includit et bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsi effectus rerũ. ab illo nõ discordãt.
Fit .n. omne qd bñplacito uult fieri:⁊
omne qd fieri non uult: nequaquam
fit. Non ita aut̃ est de signis. qr precep̃
ds multis ea que non faciunt. ⁊ ꝓhibu¬
it que non cauẽt. ⁊ ꝯsulit q̃ nõ implẽt᷑.

Expanded text:
us rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod non vult fieri, nequaquam fit. Non ita autem est de signis, quia praecepit Deus multis ea quae non faciunt, et prohibet quae non cavent, et consulit quae non implent.