comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥs expedit domino fundi et stercoratio ad
fructus terrestres aptissima et maxime ad
d pecus appositum. Qui habet praedium ha¬
bere utranque debet disciplinam et agricul¬
turae et pecorie pascendi et etiam uillati¬
sae pastionis. Ex ea ni. ꝗͦ fructus colli pos¬
sunt. non mediores ex ornitonibus ac le
porariis et piscrais e quic quoniam de agoi
cuiltura librum fundarua uxori ꝑꝑ cius fun¬
dum feci tibi rꝯet iurani noster qui uche¬
menter deleetaris̃ pecore ꝑpea ꝗ te emptu.¬
rientem in campos micios ad mercatum
addũcunt crebro pedes: quo facilius sum¬
ꝑtibus multa poscentibus ministros qđ co
facilius faciamꝙ et ipse pecuariam habiu
exardes in apulia ouiarias in reatino equa¬
rias. qua de repecuaria breuiter ac sũma¬
tim ꝑcurram ex sermonibus nr̃is collatis
cum iis qui pecuarias habuerunt in epiro
magnas. tum inpiraticobello intet delum et
siciliam graecia classibus praessem incipiam

Expanded text:
gis expedit domino fundi et stercoratio ad gis expedit domino fundi et stercoratio ad fructus terrestres aptissima et maxume ad id pecus appositum, qui habet praedium, habere utramque debet disciplinam, et agri culturae et pecoris pascendi, et etiam villaticae pastionis. Ex ea enim quoque fructus tolli possunt non mediocres ex ornithonibus et porariis et piscinis. E quis quoniam de agri cultura librum Fundaniae uxori propter eius fundum feci, tibi, Niger Turrani noster, qui vehementer delectaris pecore, propterea quod te empturientem in campos Macros ad mercatum adducunt crebro pedes, quo facilius sumptibus multa poscentibus ministres, quod eo facilius faciam, quod et ipse pecuarias habui grandes, in Apulia oviarias et in Reatino equarias, de re pecuaria breviter ac summatim percurram ex sermonibus nostris collatis cum iis qui pecuarias habuerunt in Epiro magnas, tum cum piratico bello inter Delum et Siciliam Graeciae classibus praeessem. Incipiam
Abbreviated transcription (Latin):
circo. ꝗ̃ in segetibus ac uinetis. Ac frumentum
locamus qui nobis aduehat qui saturi fiamus
ex astica et sardinia. et nauibus uindemiam
condimus ex insula choa et chia. Itaq inqua
terra culturam agri docuerunt pastores proge.¬
niem suam qui condiderunt urbem: illi cont᷑
progenies eoꝵ ꝑꝑ auaritiam contra leges e se¬
ꝯetibus prata fecit ignorantes non idem esse ag.¬
riculturam et pastionem Alius ii. opilio et ara¬
tor: nec si possunt in agro pasci armentarius nõ
aliud ac bubulcus. Armentum .ti. id qđ in agto
natum non creat: sedd tollit dentibus. Contrabos
domitus causa fit ut commodius nascatur fe.¬
umentum in seocte et pabulum in nouali. Alia
inq̃ ratio ac scientia coloni alia pastoris. Coloni
&q agricultura factum ut nasceretur e terra
Contra pastoris ea qua nata ex pecore quaꝵ
quoniam sotietas inter se magna ꝑpea ꝙ pabu
infundo compascere ꝗ̃ uendere plerunq ma¬

Expanded text:
circo, quam in segetibus ac vinetis, frumentum circo, quam in segetibus ac vinetis, frumentum locamus qui nobis advehat, qui saturi fiamus ex Africa et Sardinia, et navibus vindemiam condimus ex insula Coa et Chia. Itaque in qua terra culturam agri docuerunt pastores progeniem suam, qui condiderunt urbem, ibi contra progenies eorum propter avaritiam contra leges ex segetibus fecit prata, ignorantes non idem esse agri culturam et pastionem. Alius enim opilio et arator, nec, si possunt in agro pasci armenta, armentarius non aliud ac bubulcus. Armentum enim id quod in agro natum non creat, sed tollit dentibus; contra bos domitus causa fit ut commodius nascatur frumentum in segete et pabulum in novali. Alia, inquam, ratio ac scientia coloni, alia pastoris: coloni ea quae agri cultura factum ut nascerentur e terra, contra pastoris ea quae nata e pecore. Quarum quoniam societas inter se magna, propterea quod pabulum in fundo compascere quam vendere plerumque ma
Abbreviated transcription (Latin):
recte idem non moleste ferentes descendimus
de aede et de casu humano magis quaerentes
q̃ admirantes id romae factum discedimus omẽs
sa propon̾ebant rusticos roͥ  urbanis ut
ruriꝰ ii. qui uilla uiunt ignariores q̃ qui in agro
uersant̾ in aliquo oꝑe faciendo. sic qui oppido se¬
Aerent qͣ qui rura colerent desidiosiores puta.¬
bant. Itãq annum ita diuiserunt ut nonic modo
diebus urbanas res usurparent reliquis septem
aut rura colerent. qd dim seruauerunt institu¬
tum utruriq st̃ consecuti ut cultura agios fdecun.¬
dissimos haberent. et ip̃a ualitudine firmiores
essent. ac ne geacoꝵ urbana desyderarent gym.¬
nasia quae nunc uix satis singula st̃. nec pucant
sc habere uillamsi non multis uocabulis retincant
gracis quem uocent pasticulatum. loca proccecoria
rothecen. Igit᷑ qđ nunc intra muꝵ fere patresfa
familias correxerunt relictis falce et aratro
et manus mouere maluerunt intheatro ac

Expanded text:
recte. Non moleste ferentes descendimus recte. Non moleste ferentes descendimus de aede et de casu humano magis querentes, quam admirantes id Romae factum, discedimus omnes.sa praeponebant rusticos Romanos urbanis. Ut ruri enim qui in villa vivunt ignaviores, quam qui in agro uersantur in aliquo opere faciendo, sic qui in oppido sederent, quam qui rura colerent, desidiosiores putabant. Itaque annum ita diviserunt, ut nonis modo diebus urbanas res usurparent, reliquis septem ut rura colerent. Quod dum servaverunt institutum, utrumque sunt consecuti, ut et cultura agros fecundissimos haberent et ipsi valetudine firmiores essent, ac ne Graecorum urbana desiderarent gymnasia. Quae nunc vix satis singula sunt, nec putant se habere villam, si non multis vocabulis retinniat Graecis, quom vocent particulatim loca, procoetona, rothecen. Igitur quod nunc intra murum fere patres familiae correpserunt relictis falce et aratro et manus movere maluerunt in theatro ac
Abbreviated transcription (Latin):
que uendunda uidendum qua quoq temporo
oporteat promi. Alia ri. quae manere non pos¬
sunt anteq̃ se comrautent ut celeriter promas
ac ueridas. Alia quae seruari possunt ut tum
uendas quum caritas est. Saepe .ni. diutius ser¬
uata non modo usuram accipiunt. sed etiam fi¬
uetum duplicant. si tempore promas. Quum
hac diceret uenit libertus adituni ad nos fle¬
ne et rogat ut ignoscamue qđ sumus cetenci
et ei infunus postridic prodeamus. Omẽs con.¬
surgimus ac simul exclamamus quid in fu¬
nus: quod funus: quid est factum Ille flens
narrat A nescio quo ꝑcussum cultello concidis¬
sed tantum modo audisse uocem perꝑam fecit¬
se ipẽ cum patronum domum sustulisset et pu¬
eros dimisisset ut medicum requirerent ac ma.¬
ture adducerent. qđ potius illud administra.¬
ssec q̃ ad nos uenisset. & quum esse sibi ignosci
nec si eum seruare non potuisset qui non multo
post animam esflaret. tamen putaret sc fecisse

Expanded text:
Quae vendenda, videndum quae quoque tempore Quae vendenda, videndum quae quoque tempore oporteat promi; alia enim, quae manere non possunt, antequam se commutent, ut celeriter promas ac vendas; alia, quae servari possunt, ut tum vendas, cum caritas est. Saepe enim diutius servata non modo usuram adiciunt, sed etiam fructum duplicant, si tempore promas. Cum haec diceret, venit libertus aeditumi ad nos flens et rogat ut ignoscamus, quod simus retenti, et ut ei in funus postridie prodeamus. Omnes consurgimus ac simul exclamamus, 'Quid? in funus? quod funus? quid est factum?' Ille flens narrat ab nescio quo percussum cultello concidissed tantum modo exaudisse vocem, perperam fecisse. Ipse cum patronum domum sustulisset et pueros dimisisset, ut medicum requirerent ac mature adducerent, quod potius illut administrasset, quam ad nos venisset, aecum esse sibi ignosci. Nec si eum servare non potuisset, quin non multo post animam efflaret, tamen putare se fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ra st uini in quo falerna qua quanto plures años
condita habuerunt tanto tu ꝑpea st fructuosiora.
Lcas albas quas condideras nouas sic celeriter
Ensilia ue uu& mala et sorba ipã ostendunt
Iquando ad usum oporteat promi q. colore muta¬
to et contractu acinoꝵ si non dempseris ade¬
dendum ad abuciendum descensuꝵ se mitatat᷑
Sorbomiatuꝵ mite conditum citius promi opor¬
cet Accrbum .i. suspensum lentius est qđ pri¬
ut domi maturitatem assequi uult ꝗ̃ nequit
in arbore q̃ mitescat.
leem uiglandem et palutalam et ficum sabi¬
nam quanto citius promas iocundiore utare
ꝙ uetustate ficus sit pallidior palmula carisior
nux aridior.
Essum far promendum hyeme in pistrino ad
torcendum qđ ad cibatum expeditum esse ue¬
lis. qđ ad sationem tum promendum quum se¬
ꝯetes matura st̃ ad accipiendum. Itemq ꝑti¬
nenit ad sationem suo qͦ tempore promenda

Expanded text:
ra sunt vini, in quo Falerna, quae quanto pluris annos ra sunt vini, in quo Falerna, quae quanto pluris annos condita habuerunt, tanto, cum prompta, sunt fructuosiora. LXVI. Oleas albas quas condideris, novas si celeriter ensilia, ut uvae, mala et sorba, ipsa ostendunt, quando ad usum oporteat promi, quod colore mutato et contractu acinorum, si non dempseris ad edendum, ad abiciendum descensurum se minitantur. Sorbum maturum mite conditum citius promi oportet; acerbum enim suspensum lentius est, quod prius domi maturitatem adsequi vult, quam nequit in arbore, quam mitescat. ucem iuglandem et palmulam et ficum Sabinam quanto citius promas, iucundiore utare, quod vetustate ficus fit pallidior, palmula cariosior, nux aridior. Messum far promendum hieme in pistrino ad torrendum, quod ad cibatum expeditum esse velis; quod ad sationem, tum promendum, cum segetes maturae sunt ad accipiendum. Item quae pertinent ad sationem, suo quoque tempore promenda.
Abbreviated transcription (Latin):
busdam sit interclusa anima aliquanto post pro.¬
mere ꝗͣ aperueris oportet. Far quod in spicis
condideris per messem et ad usum cibatus ex¬
pedire uelis promendum hyeme ut in pistrino
pinsatur ac torreat᷑.
Murca quumex olea expressa ꝗ est humor aqͣ¬
tilis ac tetrimentum et conditum in uas fictile
id quidem sic solent tueri diebus xb. eoq est le¬
uissimum ac summum deflatum ut iniiciant
in alia uasa: et hoc idem interuallis duodedes
tissimum traiiciant. quum senescit luna quum
decoquunt in ahenis leni igni duas partes quas
adegerunt.
Ullum deniq ad usum recte promit᷑ qđ mustum
condit᷑ in dolium ut habeamus uinum non pro¬
mendum dum feruet. neq etiamdum profer uet.
ita ut sit uinum factum si uetus bibere uelles qđ
non fiet ante ꝗ̃ acescerit anniculum prodit. Si est¬
uero ex eo genere uua qđ mature coacescat ante
uindemiam consumi: aut uenire oportet. Gene.¬

Expanded text:
busdam sit interclusa anima, aliquanto post probusdam sit interclusa anima, aliquanto post promere, quam aperueris, oportet. Far, quod in spicis condideris per messem et ad usus cibatus expedire velis, promendum hieme, ut in pistrino pisetur ac torreatur. LXIV. Amurca cum ex olea expressa, qui est umor aqutilis, ac retrimentum conditum in vas fictile. Id quidam sic solent tueri; diebus XV in eo quod est levissimum ac summum deflatum ut traiciant in alia vasa, et hoc isdem intervallis duodecientissimum traiciant, cum senescit luna. Tum decocunt in ahenis leni igni, ad duas partes quaad redegerunt. Tum denique ad usum recte promitur. LXV. Quomustum conditur in dolium, ut habeamus vinum, non promendum dum fervet, neque etiam cum processit ita, ut sit vinum factum. Si vetus bibere velis, quod non fitvero ex eo genere uvae, quod mature coacescat, ante vindemiam consumi aut venire oportet. Gene
Abbreviated transcription (Latin):
punica mala et in harena icon decerpta ac ma.¬
cura et etiam immatura quum hacreant in.
sua uirga. et demiseris in olam sinc fundo ca¬
ꝙ sic obieceris in terram: ct obteris circum ta¬
mum. Si extrinsecua spiritus afflet. ea non mo¬
do integra et sinu. sed etiam maicra q̃ in arbore
et cum sale concusso biduum si in sole positae
fuerint manere idorcas solere casdem sine sa¬
le indestutum condire.
tes et teffigeratum conditur in uase.
Unt item aliac conditiones ut ea inqua addunt᷑
de eoqͦ uel sexto gradu animaduertenda pauca
aut ꝙ uendinda eaꝙ dissimilia st inter se a
aliud alio tempore tuendum et utendum
Uendi causa promendum id frumentum qđ cur¬
culiones esse incipiunt. Id ti. quum promptum
est in sole ponere oportet. aque catinos ꝙ coueni¬
unt ut ip̃i se necent curculiones. Sub terra ꝗ
habent frumentum inis quos nocent seriis ꝙ cus
periculo introitur recenti aperitione ita ut qui¬

Expanded text:
Punica mala et in harena iam decerpta ac matPunica mala et in harena iam decerpta ac matura et etiam immatura, cum haereant in sua virga et demiseris in ollam sine fundo, eaque si coieceris in terram et obleris circum ramum, ne extrinsecus spiritus adflet, ea non modo integra eximi, sed etiam maiora, quam in arbore et tum sale excusso biduum si in sole positae fuerint, manere idoneas solere: easdem sine sale in defrutum condi recte. tes et refrigeratum conditur in vasa. Sunt item aliae conditiones, ut ea in qua adicitude eo quoque vel sexto gradu animadvertenda pauca.aut quod vendunda. Ea quod dissimilia sunt inter se, aliut alio tempore tuendum et utendum. LXIII. Tuendi causa promendum id frumentum, quod curculiones exesse incipiunt. Id enim cum promptum est, in sole ponere oportet aquae catinos, quod eo conveniunt, ut ipsi se necent, curculiones. Sub terra qui habent frumentum in iis quos vocant sirus, quod cum periculo introitur recenti apertione, ita ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo oporothecas qui faciunt ad aquilonem ut
serint pertinaci uento uicta fiant. Ideoq in
biliter faciunt qua frigidius sit. in quo etiam
quidam eticlinium sterne̾ndi solent cocnandi
causa. Et i in quibus luxuria concosserit.
ue inpinacotheta facians. qđ spect uulum
datur ab arte cur non qđ narura datur imita¬
ntur in uenustate disposita pomoꝵ. preserti
cum id non sit faciendum: qđ quidam fecerũt
ut roma coept̾a poma rus intulerit in eporo.¬
theca insttuendam conuiuii causa in oporo.¬
theca mala manere putant satis cõmode. Alii
in tabulis ut oꝑe marmorato. Alii substrata
palea uel etiam floctis mala punica demissic̃
suis surculis in dolio harenae. Mala cotonca
scrutea in pensilibus unctis. Contra in sapa
condita manere pira aniciana sementina
sorba. quaedam disecta et in sole maccrata
ut pira et sorba per se obicunq sint posita
in atido facile durare. Seruare rapam conse¬
ctam in synape nucos uiglandes in harena

Expanded text:
Et ideo oporothecas qui faciunt, ad aquilonem utEt ideo oporothecas qui faciunt, ad aquilonem utserint, pertinaci vento vieta fiant; ideoque in ntaque faciunt, quo frigidius sit. In quo etiam quidam triclinium sternere solent cenandi causa. Etenim in quibus luxuria concesserit ut in pinacothece faciant, quod spectaculum datur ab arte, cur non quod natura datum utantur in venustate disposita pomorum? Praesertim cum id non sit faciendum, quod quidam fecerunt, ut Romae coempta poma rus intulerint in oporothecen instruendam convivi causa. In oporotheca mala manere putant satis commode alii in tabulis in opere marmorato, alii substrata palea vel etiam floccis; mala punica demissis suis surculis in dolio harenae, mala cotonea struthea in pensilibus iunctis; contra in sapa condita manere pira Aniciana sementiva; sorba quidam dissecta et in sole macerata, ut pira; et sorba per se, ubicumque sint posita in arido, facile durare: servare rapa consecta in sinape, nuces iugulandis in harena.
Abbreviated transcription (Latin):
huius generis alia quidam habent gxanaria sb̃
terris speluncas quas uocant syrus. ut in cappa¬
solum paleis substernunt. et curant ne humor
aut aer tanꝗere possint. nisi quum promit᷑ ad
usum. quo ni. spiritus non ꝑuenit. ibi non orit᷑
curculio. sic conditum triticum manet uel años
.P. Milium uero plus annos C. Supra terram
granaria in agro quidam sublimia faciunt utin
hispania citeriore: et in appulia quidam. qua nõ
solum a lateribus ꝑ fenestras. sed etiam subtus a
solo uentus regerare possit.
Aba legumina in oleariis uasis oblita cinere ꝑdiu
incolumia seruantur.
Ato ait uuam amineam minusculam et maio.¬
rem et apiciam in ollis commodissime condi.
E adem in sapa et musto recte. quas suspendas opor¬
cunissimas esse duracinas et amineas scantianas.
ana corbiculata: et quac antea mustea uocabant
nunc melimella appellant. hac omĩa in loco arido
et frigido supra palca posita seruari recte putãt.

Expanded text:
huius generis alia. Quidam granaria habent sub huius generis alia. Quidam granaria habent sub terris speluncas, quas vocant sirus, ut in Cappasolum paleis substernunt et curant ne umor aut aer tangere possit, nisi cum promitur ad usum; quo enim spiritus non pervenit, ibi non oritur curculio. Sic conditum triticum manet vel annos L, milium vero plus annos C. Supra terram granaria in agro quidam sublimia faciunt, ut in Hispania citeriore et in Apulia quidam, quae non solum a lateribus per fenestras, sed etiam subtus a solo ventus refrigerare possit. Faba et legumina in oleariis vasis oblita cinere perdiu incolumia servantur. Cato ait uvam Aminneam minusculam et maiorem et Apiciam in ollis commodissime condi; eadem in sapa et musto recte; quas suspendas opportunissimas esse duracinas et Aminneas. De pomis ana, orbiculata et quae antea mustea vocabant, nunc melimela appellant, haec omnia in loco arido et frigido supra paleas posita servari recte putant.
Abbreviated transcription (Latin):
area facumdum umbracula quo succedant
homines in cestu tempore meridiano. Qua
seges grandissima atque optima fuerit seor¬
sum aream sterni oportet spicas ut semen op¬
timum habeat.
Picis in arca excutigrana qđ fit apud alios iu¬
mentis iunctis ac tribulo. Id fit ut e tabula la¬
pidibus. aut ferro asperato quo imposito au¬
riga pondere grandi trahitur uimentis uin¬
ctis aut discutit e spica grana aut ex assibus
dencatis cum corbiculis quod uocant plostellu
poenicum in co quis sedeat atq agitet qua tra¬
hant iumenta aut in hispania citeriore aut ali
is locis faciunt. Apud alios exteritur ꝯrege ii.¬
mentorum macto. et ibi agitat perticis qđ ũnqu¬
lis e spica exteruntur grana
ls tritis oportet c terra subiectarit uallis aut uen.¬
tilabris quam uentus spirat latus. Itafit ut quod
leuissimum est in eo atq appellatur acus atq euanu¬
atur foras extra aream ac frumentum qđ est pon.¬
derosum purum ueniat.

Expanded text:
aream faciundum umbracula, quo succedant aream faciundum umbracula, quo succedant homines in aestu tempore meridiano. LII. Quae seges grandissima atque optima fuerit, seorsum in aream secerni oportet spicas, ut semen optimum habeat; e spicis in area excuti grana. Quod fit apud alios iumentis iunctis ac tribulo. Id fit e tabula lapidibus aut ferro asperata, quae cum imposito auriga aut pondere grandi trahitur iumentis iunctis, discutit e spica grana; aut ex axibus dentatis cum orbiculis, quod vocant plostellum poenicum; in eo quis sedeat atque agitet quae trahant iumenta, ut in Hispania citeriore et alis locis faciunt. Apud alios exteritur grege iumentorum inacto et ibi agitato perticis, quod ungulis e spica exteruntur grana. Iis tritis oportet e terra subiectari vallis aut ventilabris, cum ventus spirat lenis. Ita fit ut quod levissimum est in eo atque appellatur acus ac palea evannatur foras extra aream ac frumentum, quod est ponderosum, purum veniat
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructus ꝗͣ possunt maximi capiant᷑ ex ea a
quibus ipsa pecunia nominata est. Nam omĩs
pecunioe pecus fundamentum. Ea partes hãbet̃
nouem discretas ter ternas. ut sit una de mino¬
ribus pecudibus: cuius genera tria. ouis capra
sus. Altera de pecore maiore̾ in quo st̃ item ad
tres speties nã dici boues asini equi. Tertia pars
est in pecuario qua non parat᷑ ut ex iis capiat᷑
fructus. sed ꝑpea aut ex ea sint muli canes pa.¬
stores Horum unaquaq inse generalis partis
habet hominum nouenas quaꝵ in petore paran.¬
do necessariae quatuor alterae in pascendo toti¬
dem. Praeterea coĩs una. lta st̃ omĩum partes mi¬
nimum octoginta et una et quidem necessaria
nec paruae. Primun ut bouum pares pecus. unu
sare oportet. qua a tate quanq pecudem parare
habereq expediat. Itaq in bubalo pecore mino.¬
ris emptis anniculam et supra decem annoru
q abima aut trima fructum ferre incipit noꝗ

Expanded text:
ut fructus quam possint maximi capiantur ex eo, a ut fructus quam possint maximi capiantur ex eo, a quibus ipsa pecunia nominata est; nam omnis pecuniae pecus fundamentum. Ea partes habet novem, discretas ter ternas, ut sit una de minoribus pecudibus, cuius genera tria, oves capra sus, altera de pecore maiore, in quo sunt item ad tres species natura discreti, boves asini equi. Tertia pars est in pecuaria quae non parantur, ut ex iis capiatur fructus, sed propter eam aut ex ea sunt, muli canes pastores. Harum una quaeque in se generalis partis habet minimum novenas, quarum in pecore parando necessariae quattuor, alterae in pascendo totidem; praeterea communis una. Ita fiunt omnium partes minimum octoginta et una, et quidem necessariae nec parvae. Primum ut bonum pares pecus, unum scire oportet, qua aetate quamque pecudem parare habereque expediat. Itaque in bubulo pecore minoris emitur annicula et supra decem annorum, quod a bima aut trima fructum ferre incipit neque
Abbreviated transcription (Latin):
homines ex uis rebus quae inuolata ultro ferret
terra: ex hac uita in secundam ascendisse pa.¬
storicam e feris atq agrestibus ut arboribus
ac uirgultis ac de carpendo glandem atbu¬
stum mora poma colleoexunt ad usum sic ex a¬
nimalibus cum ꝑꝑ eandem utilitatem qua
possent siluestria deꝑderent ac concluderent
et mansuescerent. Inquis primum non sine cau¬
sa putant oues assumptas. et ꝑꝑ utilitatem et ꝑꝑ
laciditatem. Mlaxime ti. e natura quietate.
et aptissime ad uitam hominum ad abum .N.
lacte et cascum adhibitum ad corpus uestitum
et pelles attulexunt. Tertio deniq gradu aui¬
ta pastorali ad agriculturam descenderunt. In
qua ex duobus gradibus supioribus retinue.¬
runt multa: et quo descenderant ibi processe¬
locis multis genera pecudum feraꝵ st̾. aliquot
ab oiubus ut in pheygia ubi greges uidenr᷑ cum¬
plures. In samothracia capraꝵ quas latine rotas
appellarit. Sunt .ii. in italia circum fiscelum et te¬

Expanded text:
homines ex his rebus, quae inviolata ultro ferret homines ex his rebus, quae inviolata ultro ferret terra, ex hac vita in secundam descendisse pastoriciam, e feris atque agrestibus ut arboribus ac virgultis decerpendo glandem, arbutum, mora, poma colligerent ad usum, sic ex animalibus cum propter eandem utilitatem, quae possent, silvestria deprenderent ac concluderent et mansuescerent. In quis primum non sine causa putant oves assumptas et propter utilitatem et propter placiditatem; maxime enim hae natura quietae et aptissimae ad vitam hominum. Ad cibum enim lacte et caseum adhibitum, ad corpus vestitum et pelles adtulerunt. Tertio denique gradu a vita pastorali ad agri culturam descenderunt, in qua ex duobus gradibus superioribus retinuerunt multa, et quo descenderant, ibi processelocis multis genere pecudum ferarum sunt aliquot, ab ovibus, ut in Phrygia, ubi greges videntur complures, in Samothrace caprarum, quas Latine rotas appellant. Sunt enim in Italia circum Fiscellum et Te
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. Et dicam de primigenia pecuaria fixis
UII petudibus primum dicis oues comprehensas
quam sequit᷑ spes ꝗ̃ ea quam mors de forna
ouem esse oportet corpote amplo qua la¬
ia multa sit et molli: uillis altis et densis
toto corpore maxime circum ceruicem et
collum uentremes ut habeat pilosum lta¬
ꝙ quae id nor haberent maiores nostri api
milibus: caudis obseruare ut sint in itaba
prolixis: in syria brcuibus. imprimis uũ¬
dendum ut boni seminis pecus habeas.
io fere ex duabus rebus potest aduerti ex
forma et progenie. Ex forma si arictes si.¬
nt fionte lanã uestiti. bene cortis cornibus
pronis ad costtum: rauis oculis. lan& opet¬
tis auribus. ampli pectore et scapulis et
clunibus latis. cauda lataet longa. Animad¬
uertendum quoq linquane nigra aut ua.¬
tia sit. qđ fere qui ea habent nigͥros aut
uarios procreant agnos. Ex progenie au¬
tem animaduortitũt. si agnos pro̾creant
formosos. In eraptionibus iure utimur eo

Expanded text:
oculos, et dicam de primigenia pecuaria. E feris enim pecudibus primum dicis oves comprehensquam sequitur spes, quam ea quam mors. De forma ovem esse oportet corpore amplo, quae lana multa sit et molli, villis altis et densis toto corpore, maxime circum cervicem et collum, ventrem quoque ut habeat pilosum. Itaque quae id non habent, maiores nostri apicmilibus; caudis observate ut sint in Italia prolixis, in Syria brevibus. In primis videndum ut boni seminis pecus habeas. Id fere ex duabus rebus potest animadverti, ex forma et progenie: ex forma, si arietes sint fronte lana vestiti bene, tortis cornibus pronis ad rostrum, ravis oculis, lana opertis auribus, ampli, pectore et scapulis et clunibus latis, cauda lata et longa. Animadvertendum quoque lingua ne nigra aut varia sit, quod fere qui eam habent nigros aut varios procreant agnos. Ex progenie autem animadvertitur, si agnos procreant formosos. In emptionibus iure utimur eo,
Abbreviated transcription (Latin):
cocta tostam primum dato ex core in eius os in¬
tia pars ut inferuescat. tum far insipiat puti.¬
ter facito. et coquito bene. ldubi excluseris den.¬
sito bene oleum manum ungito. Ptimum pu¬
sialum postea magis denses oleo tangito den¬
sitoq tum poterit facere turundas ex aqua
dato escam temperatam
Ream sic facito locum ubi facios confodito po¬
stea amurca conspergito bene sinitoq combi¬
bat postea comminiũto eleba bene demde
coaquato et panniculis uerberato denuna¬
murea conspergito sinitoq arescat. Si ĩta feci

Expanded text:
coctam tostam primum dato, ex ore in eius os incoctam tostam primum dato, ex ore in eius os intia pars ut infervescat, tum far insipiat, puriter facito et coquito bene. Id ubi excluseris, depsito bene, oleo manum unguito, primum pusillum, postea magis depses, oleo tangito depsitoque, dum poterit facere turundas. Ex aqua dato, escam temperato. Aream sic facito. Locum ubi facies confodito. Postea amurca conspargito bene sinitoque conbibat. Postea conminuito glebas bene. Deinde coaequato et paviculis verberato. Postea denuo amurca conspargito sinitoque arescat. Si ita feceri
Abbreviated transcription (Latin):
lacte coquat. Salem candidum sic facito.¬
collo puram impleto a qua purae in sole ponito
ibi fiscellari cum salo populari suspendito et
quassato suppletoq identidem uel aliquoties
in dic quotidie facito usq adeo donec saldesi¬
uerit tabescere. biduum id signi erit. Meria
aridam uel ouum dimittito. Si natabit ea.
muties erit. uel carnem. uelcascos. uel salsa.¬
menta quo conilas car muriem in tabellam
concreuerit. Inde flor salis fiet. ł bi nubilabit᷑
et noctu sub tecto ponito quotidic quu solerit in
Allinas et anseres sie facito. Gallinas teneras
ꝗ̃ prrtiu parient concludet polline uł farina
oedeateo conspersa tiniradas faciat eas in aq¬
ua intingat. ino indat paulatim quotidie¬
addat. ex gula consyderet. qđ satis siti Bis in
dic fariat et in meridie bibere datone plus
aquas ita siet horam unam Eodem modo an¬
serem alito nisi prius dato bibere et bis in die
bis escam. Palumbum retentem sic facito.¬

Expanded text:
lacte coquat. Salem candidum sic facito.lacte coquat. Salem candidum sic facito.collo puram inpleto aquae purae, in sole ponito. Ibi fiscellam cum sale populari suspendito et quassato suppletoque identidem. Id aliquotiens in die cotidie facito, usque adeo donec sal desiverit tabescere biduum. Id signi erit: menam aridam vel ovum demittito; si natabit, ea muries erit, vel carnem vel caseos vel salsamenta quo condas. Eam muriam in labella concreverit. Inde flos salis fiet. Ubi nubilabitur et noctu sub tecto ponito; cotidie, cum  CAPUT 89 Gallinas et anseres sic farcito. Gallinas teneras, quae primum parient, concludat. Polline vel farina hordeacia consparsa turundas faciat, eas in aquam intinguat, in os indat, paulatim cotidieaddat; ex gula consideret, quod satis sit. Bis in die farciat et meridie bibere dato; ne plus aqua sita siet horam unam. Eodem modo anserem alito, nisi prius dat bibere et bis in die, bis escam. CAPUT 90 Palumbum recentem sic farcito.
Abbreviated transcription (Latin):
IUltem punicam sic coquito. libra alica in aquã
indito facito ut bene madeat. Id infundito in
alucum purum. eo casei reteritis.p.iii. mellis
p .s. ouum unum. Omĩa una ꝑmisceto bene ita
inspicito in aulam nouam.
Graneam triticeam sie facito.
IRanea triticea sic facito. Selibta tritici puri
in mortariu puru indat lauet bene corticem¬
q deterat. eluatq bene postea in aulam indat
et aqua pura coquatꝗ ubi coctumexit. lacde ad¬
dat paulati usq adeo donec cremor crassusq erit
factus
Amulum sic facitoo factus¬
Mulu sic facito. Siliginem purgato bene postea
in alueu indat et addat aquambis in die. Die
xͦ. aqua exictato ex uroeto bene in alueo puro mi¬
sceto bene. facito tãꝗͣ fex fiat. id in linteu nouu
indito exprimito cremorem in patina nouam
aut in mor tarium. I omẽ ita facito et refricato
denuo campatinam in sole ponito arescat. Ubi
arebit in aulam nouam inito. Inde facito cu

Expanded text:
ultem Punicam sic coquito. Libram alicae in aquam indito, facito uti bene madeat. Id infundito in alveum purum, eo casei recentis P. III, mellis P. S, ovum unum, omnia una permisceto bene. Ita insipito in aulam novam. CAPUT 86 Graneam triticeam sic facito. raneam triticeam sic facito. Selibram tritici puri in mortarium purum indat, lavet bene corticemque deterat bene eluatque bene. Postea in aulam indat et aquam puram cocatque. Ubi coctum erit, lacte addat paulatim usque adeo, donec cremor crassus erit factus. Amulum sic facito. Siliginem purgato bene, postea in alveum indat, eo addat aquam bis in die. Die decimo aquam exsiccato, exurgeto bene, in alveo puro misceto bene, facito tamquam faex fiat. Id in linteum novum indito, exprimito cremorem in patinam novam aut in mortarium. Id omne ita facito et refricato denuo. Eam patinam in sole ponito, arescat. Ubi arebit, in aulam novam indito, inde facito cum
Abbreviated transcription (Latin):
corato. Deinde fossulas facito qua tadices aspa.¬
ragi demutas intetuallum sit ne minus pe.¬
des singulos inter tadices asparagi euellito
sic circum fodito. ut facile euellere possis. cauc¬
to ne frangantur. Stercus ouillum ꝗͣ pluri.¬
mum fac ingeras id est optimum ad eam rem
Aliud stercus herbas creat.
Salsura pernarum ofellac putcolanae.
Eenas saliri sic oportet in dolio aut in seria qu¬
lis romaniensis moliti in singulos semodios
in fundo dolii aut seriae sale sterrito. deinde
perna ponito cutis deorsum spectet. sale obru¬
ito totam deinde alteram suꝑimponito. eode
modo obruito. Caueto ne carõ carnem tangat
mposueris sale insuꝑ obrue ne caro apparcat.
equule facito .l.bi iam dies ꝗnq in sale fuerit
eximito omẽs cum suo sale. Qua tum summe
fuerint.imas facito. Eodemq modo obruito et
componito. post diem omnino xii.pernas eximi¬
to et salem omẽm detergito. et suspendito in u¬

Expanded text:
cerato. Deinde fossulas facito, quo radices aspacerato. Deinde fossulas facito, quo radices asparagi demittas. Intervallum sit ne minus pedes singulos inter radices asparagi. Evellito, sic circumfodito, ut facile vellere possis; caveto ne frangatur. Stercus ovillum quam plurimum fac ingeras; id est optimum ad eam rem; aliut stercus herbas creat. Salsura pernarum et ofellae Puteolanae. Pernas sallire sic oportet in dolio aut in seria. Clis Romaniensis moliti in singulas semodios. In fundo dolii aut seriae sale sternito, deinde pernam ponito, cutis deosum o spectet, sale obruito totam. Deinde alteram insuper ponito, eodem modo obruito. Caveto ne caro carnem tangat. nposueris, sale insuper obrue, ne caro appareat; aequale facito. Ubi iam dies quinque in sale fuerint, eximito omnis cum suo sale. Quae tum summae fuerint, imas facito eodemque modo obruito et componito. Post dies omnino XII pernas eximito et salem omnem detergeto et suspendito in
Abbreviated transcription (Latin):
in omẽs partes. Deinde serito ad lincam. palo
grana bina: aut terna demutito. codem palo ca¬
uum terra oꝑito. Deinde supra aream stercus
spargito. bene serito setundum & quinoctium uer¬
num. Ubi erit natum herbas crebro purgato caue¬
toq ne asparagus una cum herba uellatut. Quo
anno seueris substramentis ꝑ hiemem oꝑito ne
preurat᷑. deinde primo uere opito sarrito curcataq
Post annum textiu ꝗͣ scueris incendito uere pri¬
mo deinde ne ante sarrueris ꝗ̃ asparagus natꝰ
exit ne in sarriendo radices laedas. Tertio aut
quarto anno asparagu uellito a cadice. Nla si
defringes strepes fient et intermorient᷑. Usq li¬
cibit uellas donicum in semen uideris ire. sem.¬
en
maturum fit in autũnum ita quum sumpseris
semen incendito et quum coeꝑit asparagus¬
nasci sarrito. et stercorato. post annos octo aut
nouem quum iam est uetus digerito et in qͦ
loco posturus eris cetram bene subigito et ster.¬

Expanded text:
in omnes partes. Deinde serito, ad lineam palo in omnes partes. Deinde serito, ad lineam palo grana bina aut terna demittito et eodem palo cavum terra operito. Deinde supra areas stercus spargito bene. Serito secundum aequinoctium vernum. 2 Ubi erit natum, herbas crebro purgato caveto ne asparagus una cum herba vellatur. Quo anno severis, satum stramentis per hiemem operito, ne praeuratur. Deinde primo vero aperito, sarito runcatoque. Post annum tertium, quam severis, incendito vere primo. Deinde ne ante sarueris, quam asparagus natus erit, ne in sariendo radices laedas. Tertio aut quarto anno asparagum vellito ab radice. 3 Nam si defringes, stirpes fient et intermorientur. Usque licebit vellas, donicum in semen videris ire. Semen maturum fit ad autumnum. Ita, cum sumpseris semen, incendito, et cum coenasci, sarito et stercorato. Post annos VIII aut novem, cum iam est vetus, digerito et in quo loco posturus eris terram bene subigito et ster
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumea re tot res sunt utibene aciicias et suauȩ c̃¬
Nter trigini remedium si uia ibis absynthii pon¬
tici surculum sub anulo habeto.
.łxum si qđ est hac cantione sanum fiet. harundi¬
nem prehende tibi uiridem.p.iu. aut .a. longa
mediam diffinde et duo homines tencant ad co¬
ctaries daries dardaries asiandarides una pe¬
ant ferrum insuꝑ iactato ubi coierint et alte¬
ra alteram tetigerint id mariu prehende et
dextra sinistra pracide. Ad luxum aut ad fa¬
cturam alliga sanum fiet et tamen quotidie
cantato in alio.s. f. uel luxato uel hoc modo
huat huat huat ista pista sista damnabo dam
naustra et luxato. Uel hoc modo huat huat ista.
Asparagus quo modo seratur in itur¬
Ocum̃ subigere oportet bene ꝗ habeat hum¬
orem uel loco crasso. ubi erit subactus arcas
facito ut possis dextra sinistraq sarrire. runca¬
re ne calcet᷑. Quum areas deformabis inter¬
uallum facito inter areas semipedem latum

Expanded text:
Verum ea re tot res sunt, uti bene deicias, et suave Verum ea re tot res sunt, uti bene deicias, et suave ntertrigini remedium. In viam cum ibis, apsinthi Pontici surculum sub anulo habeto.Luxum siquod est, hac cantione sanum fiet. Harundinem prende tibi viridem P. IIII aut quinque longam, mediam diffinde, et duo homines teneant ad coeta daries dardares astataries dissunapiper iactato. Ubi coierint et altera alteram tetigerint, id manu prehende et dextra sinistra praecide, ad luxum aut ad fracturam alliga, sanum fiet. Et tamen cotidie cantato et luxato vel hoc modo: "huat haut haut istasis tarsis ardannabou dato et luxato vel hoc modo: "huat haut haut istasiUT 161 Asparagus quo modo seratur. Locum subigere oportet bene, qui habeat umorem, aut locum crassum. Ubi erit subactus, areas facito, ut possis dextra sinistraque sarire runcare, ne calcetur. Cum areas deformabis, intervallum facito inter areas semipedem latum
Abbreviated transcription (Latin):
audias cerito cu uino brassica succu expͥmito
in aurem intro tepidum instillato cito te intel¬
o pponito sanamfaciet et uolens non faciet.¬
luiu deiicere hoc modo oportet. Siuis bene de
licere sume tibi olla addito eo aqua sextarios
sex. et eo addito ungulam de ꝑna.si ungulam
non habebis addito do ꝑna frustu.p .s. ꝗͣ mini¬
me pingue. ubi iam costu incipit esse eõ addi¬
to brassiea colicolas.ii. betae colicolas.q. cui ra.¬
lice sua. felicule pullum. herba mercurialis nõ
coeleas sex. et lentis pugillu. Haec omĩa deco¬
ꝗto usq ad sextarios .ii. u̾irioleum nõ ad dide¬
tis indidem sume tibi sextariu unum tepidum
adle uini choi cyathum .i. bibe. interquiesce.⁊
Deindeiteꝵ eodem molo. deinde tertur purgabis
te bene. et si uoles insuꝑ uinu doum mixtum
bibere. licebit bibas. Ex his tot rebus quot scrip¬
tum est unum qđ eoꝵ uiz aluum deucere porest

Expanded text:
audies, terito cum vino brassicam, sucum exprimito, audies, terito cum vino brassicam, sucum exprimito, in aurem intro tepidum instillato; cito te intelopponito, sanam faciet et ulcus non faciet.lvum deicere hoc modo oportet, si vis bene tibi deicere. Sume tibi ollam, addito eo aquae 2sextarios sex et eo addito ungulam de perna. Si ungulam non habebis, addito de perna frustum P. S quam minime pingue. Ubi iam coctum incipit esse, eo addito brassicae coliculos duos, betae coliculos duos cum radice sua, feliculae pullum, herbae Mercurialis non cochleas sex et lentis pugillum. 2 Haec omnia de coquito usque ad sextarios III iuris. Oleum ne addideris. Indidem sume tibi sextarium unum tepidum, adde vini Coi cyatum unum, bibe, interquiesce, deinde iterum eodem modo, deinde tertium: purgabis te bene. Et si voles insuper vinum Coum mixtum bibere, licebit bibas. Ex iis tot rebus quod scriptum est unum, quod eorum vis, alvum deicere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
esse corpori quos diffidas sanos facere facies
ꝗ hac purgtitione purgatus etit sic eu cutato.
Sorbitionẽ liꝗda. hoc ꝑ dies uii. dato. Ubi esse
uolet carnem assam dato. et si esse nõ solet da.¬
tobrassicam coctam et panem: et bibat uinu
lene dilutum lauet raro utat᷑ unctiõe qui sĩc
purgatus erit ddutina ualitudine utet᷑ neq
ullus morbus uenies aisi sua culpa. Et si quis
ulcus tetrum uel recens habeat brassica exrati.¬
cam aqua spardito oponito sanu facies. Et si fi.¬
stula ecit turundam intia trudito si turundã
non tecipiet diluito indito in uexicã eo cala.¬
mu alligato. ita premitoin fistulam introeat
ierit brassicam er ratica audam trita in malu
coniicito ad nasu admoueto susu animam ꝗ̃¬
plurimu poteris intriduo polipus ex adet. et
ubi excidetit tñ aliquot dies idem facito ut ra¬
dices polipi ꝑ sanas facias. Auribus si parum

Expanded text:
esse corpori. Quos diffidas sanos facere, facies. esse corpori. Quos diffidas sanos facere, facies. Qui hac purgatione purgatus erit, sic eum curato. Sorbitione liquida hoc per dies septem dato. Ubi esse volet, carnem assam dato. Si esse non volet, dato brassicam coctam et panem, et bibat vinum lene dilutum, lavet raro, utatur unctione. Qui sic purgatus erit, diutina valetudine utetur, neque ullus morbus veniet nisi sua culpa. Et siquis ulcus taetrum vel recens habebit, hanc brassicam erraticam aqua spargito, opponito; sanum facies. Et si fistula erit, turundam intro trudito. Si turundam non recipiet, diluito, indito in vesicam, eo calamum alligato, ita premito, in fistulam introeat; erit, brassicam erraticam aridam tritam in manum conicito et ad nasum admoveto, ita plurimum poteris; in triduo polypus excidet. Et ubi exciderit, tamen aliquot dies idem facito, ut radices polypi persanas facias. 16 Auribus si parum
Abbreviated transcription (Latin):
catinum indito. dato edat si poterit sinc pane
si non dato panem purum ibidem madefaciat.
Et si febrim non habebit dato uinum acru bibat
citosanus fiet. et hoc si quando usus uenerit qui
debilis exit hac res sanum facere potest. brassi.¬
cam edat ita ut .S.S.c. hoc amplius lotiu coris¬
uato cius qui brassica esitarit id calefacito. eo
hominem demittito cito sanum faciet. haec cura
exꝑtu hoc est. Idem pueros pusillos si laues eo lo¬
tio nunq̃ debiles fient. et ꝗbus oculi paru clari
sunt eo lotio inungito. plus uidebunt. Si caput.
auc ceruices dolent: eo lotio caldo lauito desinẽt
dolere. et similiter eo lotio locos fouebit nunꝗ̃¬
duo miseri fient. et fouere sic oportet. Ubi in scu¬
tra feruefeceris subsellam supponito ꝑtusata. co
sica erratica maxima uim habet. ca arefacere
iiii. nulla res tambene purgabit. Neq eleboru
neq scamonium et sine periculo. Et scito salubre¬
em

Expanded text:
catinum indito. Dato edit, si poterit, sine pane; catinum indito. Dato edit, si poterit, sine pane; si non, dato panem purum ibidem madefaciat. Et si febrim non habebit, dato vinum atrum bibat; cito sanus fiet. 10 Et hoc siquando usus venerit, qui debilis erit, haec res sanum facere potest: brassicam edit ita uti S. S. E. Et hoc amplius lotium conservato eius qui brassicam essitarit, id calfacito, eo hominem demittito, cito sanum facies hac cura; expertum hoc est. Item pueros pusillos si laves eo lotio, numquam debiles fient. Et quibus oculi parum clari sunt, eo lotio inunguito, plus videbunt. Si caput aut cervices dolent, eo lotio caldo lavit, desinent dolere. Et si mulier eo lotio locos fovebit, numquam miseri fient, et fovere sic oportet: ubi in scutra fervefeceris, sub sellam supponito pertusam. Eosica erratica maximam vim habet. Eam arfacere IIII . Nulla res tam bene purgabit, neque elleborum neque scamonium, et sine periculo, et scito salubrem
Abbreviated transcription (Latin):
corpore Inde aliquis morbus nascit᷑. Ubi ex
te moneo. nihil istaꝵ usu ueniet e morbis. Leꝵ
morbu articulariu nulla res tam purgat q̃
brassica cruda si edes concisam et ruta et corian¬
dru cõcisam sictam. et sirpiciu in rasa et brassi.¬
ca ex accto oximelli et sale sparsa. Haec si uteris
omẽs articulos poteris exꝑiri nullus sumptꝰ est et si
sumptus esset tñ ualitudirus causa ex ꝑirier hãc
oportet. mane ieunu esse omĩs uel siꝗs est senio¬
sus. hac cadem curatione sanum facies. Ueꝵ assam
brassicam et unctam calidam salis paululu da.¬
to homini ieiuno ꝗ̃ plurimu ederit tamcitissime
sanus fiet ex eo morbo. Tormina quibus molesta
erũt sic facito. Brassicam macerato bene postea
in aulam coruicito deferue facito bene. ubi cocta
erit bene aqua defundito. eo addito oleu bene
et salis paululum et cuminu: et pollinem pole¬
nta postea feruere bene facito. U bi feruerit in

Expanded text:
corpore; inde aliqui morbus nascitur. Ubi ex corpore; inde aliqui morbus nascitur. Ubi ex te moneo, nihil istorum usu veniet morbis. Verum morbum articularium nulla res tam purgat, quam brassica cruda, si edes concisam et rutam et coriandrum concisam siccam et sirpicium inrasum et brassicam ex aceto oxymeli et sale sparsam. 8 Haec si uteris, omnis articulos poteris experiri. Nullus sumptus est, et si sumptus esset, tamen valetudinis causa experires. Hanc oportet mane ieiunum 8esse. Insomnis vel siquis est seniosus, hac eadem curatione sanum facies. Verum assam brassicam et unctam caldam, salis paulum dato homini ieiuno. Quam plurimum ederit, tam citissime sanus fiet ex eo morbo. 9 Tormina quibus molesta erunt, sic facito. Brassicam macerato bene, postea in aulam coicito, defervefacito bene. Ubi cocta erit bene, aquam defundito. Eo addito oleum bene et salis paululum et cuminum et pollinum polentae. Postea ferve bene facito. Ubi ferverit, in
Abbreviated transcription (Latin):
to. sanu faciet. Et si ulcus acrimonia eiusfer¬
re nõ poterit faritia ordeacea misceto itaop¬
ponito huiuscemodi omĩa ulcera hac sarum
faciet qđ aliud medicamentu facere nõ po¬
test. neq purgare. et puero et puella si ulcus
consecta lauta siccã sale a ceto sparsa esse
salubrius nihil est qđ libentius edas aceto
mulso spargito lauta sicta et rutam corian¬
dru sectam sale sparsam paulo libentuis edes
I d berie faciet et mali ruhil sinet incorpore con.¬
sistere et aluum bonam faciet si ꝗd antea ma.¬
li intus exat omĩa sana faciet et de capite. et
ac oculis omĩa deducet. et sanu facit. Hanc
et si lienes turgent. et si cor dolet et si iecur
aut pulmones aut pracordia uno uerbo omĩã
sana faciet et in uitoq dolitabũt eode silpi¬
um ueradito bonu est. s lamuena omẽ ubi
sufflatae st̃ ex cibo non possunt ꝑspitare in toto

Expanded text:
to, sanum faciet. 5 Et si ulcus acrimoniam eius ferto, sanum faciet. 5 Et si ulcus acrimoniam eius ferre 6non poterit, farinam hordeaceam misceto, ita opponito. Huiusce modi ulcera omnia haec sana faciet, quod aliud medicamentum facere non potest neque purgare. Et puero et puellae si ulcus consectam lautam siccam sale aceto sparsam esse, salubrius nihil est. 6 Quo libentius edis, aceto mulso spargito; lautam siccam et rutam coriandrum sectam sale sparsam paulo libentius edes. Id bene faciet et mali nihil sinet in corpore consistere et alvum bonam faciet. Siquid antea mali intus erit, omnia sana faciet, et de capite et de oculis omnia deducet et sanum faciet. Hanc et si lienes turgent et si cor dolet et si iecur aut pulmones aut praecordia, uno verbo omnia sana faciet intro quae dolitabunt. Eodem silpium inradito, bonum est. Nam venae omnes ubi sufflatae sunt ex cibo, non possunt perspirare in toto
Abbreviated transcription (Latin):
libus tenera et accrrima om̃ium est. istaꝵ te.¬
nui succo uehementissima Et primu scito de
om̃ibios brassicio nulla ost illiusmodi medi.¬
samento ad omĩa uulnera cumores. cam con¬
cutam imponito. hae omĩa ulcera purgabit.
sanaq faciet sine dolore. Eadem tunuda con.¬
coquit cau̾em exumpit. eadem uulnera putri¬
ponas aqua calida multa lauato postea bis in
dic contruam ponimo. ca omẽm putorem adimet
Cancer atet c olet. et saniem spuicam emitt̾it.
Albus puluertilentus ẽ et festulosus est et subtꝰ
suppurat scbcarne in ea uulnera huiuscemodi
trita brassica sanu faciet. optima est ad huus.¬
cemodi uulnus: et luratum si qđ est. bis dic aqͣ
calida foueto brassica tritam apponito cito sa¬
nu faciet. bisdic ed opponito dolores auferet
et si ꝗd contusum est erumpet brassica trita
opponito senu faciet. Et si qa immanis ulceris
natum. et carcinoma brassicam trita opponi¬

Expanded text:
libus, tenera, et acerrima omnium est istarum, telibus, tenera, et acerrima omnium est istarum, tenui suco vehementissima. Et primum scito, de omnibus brassicis nulla est illius modi medicamento. 3 Ad omnia vulnera tumores eam contritam inponito. Haec omnia ulcera purgabit sanaque faciet sine dolore. Eadem tumida concoquit, eadem erumpit, eadem vulnera putis quam id inponas, aqua calida multa lavato; postea bis in die contritam inponito; ea omnem putorem adimet. Cancer ater, is olet et saniem spurcam mittit; albus purulentus est, sed fistulosus et subtus suppurat sub carne. 4 In ea vulnera huiusce modi teras brassicam, sanum faciet; optima est ad huiusce modi vulnus. Et luxatum siquid est, bis die aqua calida foveto, brassicam tritam opponito, cito sanum faciet; bis die id opponito, dolores auferet. Et siquid contusum est, erumpet; brassicam tritam opponito, sanum faciet. Et siquid in mammis ulceris natum et carcinoma, brassicam tritam opponi
Abbreviated transcription (Latin):
N unc de illis quibus core lotium it quibusq substl
quito paulisꝑ uti suberuda siet postea aqua de¬
fundo non omẽm: et addito oleum bene et salez
et cymini paululum inferuefacito paulisꝑ postea
idem uisculum frigidum sorbere et ipã brassica
esse utiꝗ̃ primum excoquat᷑ quotidic id facito
De brassica pytagorea quid in ea boni sit salubri
sint et cuius modi natura habeant. Omĩa ad sa.¬
lutem temꝑat cõmodatq se se semꝑ cu calore ari¬
dosimul humido. et dulci et amaro et accis. sed q̃
uocat᷑ septembrina in cõmixtura. nar omĩa hec
habet brassica. Nunc uti cognoscas natura earu
prima est leuis qua nominat᷑ ea est grandis. la.¬
tis foliis caule magno ualidam habet naturam
et uim magnam habet. Altera est crispa apta¬
conuocat᷑. Hlaec est natura et aspectu bona et ad
curationem ualidior est ꝗ̃ quet suprascripta ẽ
Et item est tertia quae leras uocat. miͥnuiti eau¬

Expanded text:
Nunc de illis, quibus aegre lotium it quibusque substiNunc de illis, quibus aegre lotium it quibusque substiquito paulisper, uti subcruda siet. Postea aquam defundito non omnem. Eo addito oleum bene et salem et cumini paululum, infervefacito paulisper. Postea inde iusculum frigidum sorbere et ipsam brassicam esse, uti quam primum excoquatur. Cotidie id facito. De brassica Pythagorea, quid in ea boni sit salubritsint et cuius modi naturam habeant. Omnia ad salutem temperat conmutatque sese semper cum calore, arida simul et umida et dulcis et amara et acris. Sed quae vocantur septem bona in conmixtura, natura omnia haechabet 4brassica. Nunc uti cognoscas naturam earum, prima est levis quae nominatur; ea est grandis, latis foliis, caule magno, validam habet naturam et vim magnam habet. 2 Altera est crispa, apiacon vocatur; haec est natura et aspectu bona, ad curationem validior quam quae supra scripta est. Et item est tertia, quae lenis vocatur, minutis cau