comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersum potest iter at &itiner diuersam signi ficationẽ
habent. iterip est locus transitu facilis unde & appel¬
lamus &itum. Itiner at̃ est itus longeuite &ipse la¬
bor ambulandi ut quo uelis peruenias Semita itine¬
ris dimidium est asemitũ dicta semita at hominũ esł
calles ferarum & paddum: Calles est iter p&odum int̃
montes angustum & critum a callo pedum uocatum siue
callo peodumpe duratum Tramites sunt transuo¬
sa in agris itinera siuerecta uia dictaꝗͣ transmittat
diuortia sunt flexus uinrum hoc est ui&: indiuersa ter¬
in ea conp&unt uide quasi triuiae quatriui. ambi¬
us inter uicinorum aedificia locus dugrun
& semipedes ad circum eundi facultatem lictus &am¬
bulando dictus. Orbeca uestigium carri
ab orbe rotedicta porro accus quo pesus agisola cliuo sum iter
flexuosum uestigia sunt pedũ signa primis plantis ex pressa uo¬

Expanded text:
versum potest. Iter autem et itiner diversam significationem versum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim locus est transitu facilis, unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi, ut quo velis pervenias. 9. Semita itineris dimidium est, a semi itu dicta. Semita autem hominum est, callis ferarum et pecudum. 10. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicti quod transmittant. 11. Divortia sunt flexus viarum, hoc est, viae in diversa tenin ea competunt viae, quasi triviae, quatriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vo
Abbreviated transcription (Latin):
cprimum herculem statuisse dicunt e
ac proinde stadium ap pellas sequo infinem repi¬
ess& simulq & st&iss&: uiaẽ qua potest ire ueia¬
lum &uia dicta aueiculorum incursu. ꝑduos actus
capit propter euntium &uenientiũ uei culorum
occursu Omnis ãt uia aut pͥblica est ãpriuata publi¬
ca est q̃ in solo publico est qͣi eer actus populo pat& baec
ã admare a adoppidapertin&. priuata est q̃uicinomu¬
nicipio data est: Strata dicta quasi uulgi pedibus trita
est & delapidata idẽ lapidibus strata primiãt̃ peni dicum
lapidibus uias strauisse postea romani eas per omnem
pene orbem dis posuerunt propter reccitudinem
it enerum &neplebs eẽt otiosa: Ager est mediastratȩ
eminentia coasatis lapidibus strata ab aggere¬
⁊ dest coaceruatione dicta ꝙ historiciuiam mili tarẽ
dicunt ut qualis sepe uite deprehensus in aggere ser¬
pens: Iterumitus est uia qua irrab homine quaquã

Expanded text:
Hunc primum Herculem statuisse dicunt, eumque Hunc primum Herculem statuisse dicunt, eumque ecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetisset. Via est qua potest ire vehiculum; et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit, propter euntium et venientium vehiculorum occursum. Omnis autem via aut publica est aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter, actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppida pertinet. Privata est quae vicino municipio data est. Strata dicta quasi vulgi pedibus trita.est et delapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse; postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. Aeminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, coacervatione dicta, quam historici viam militarem dicunt, ut: Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens. 8. Iter, vel itus est via qua iri ab homine quaqua
Abbreviated transcription (Latin):
fossum est lirauee qđ gallicandedum appellant in aureir urba¬
nis spatium centum pedum quasi centeum. inagrestibus
at̃ pedes centum quin quaginta qua dratorum iustum can¬
deum uocant: porro stadiales ager hab& passus cxxx
⁊ dest pedes dexxx cuius mensura. octies conputata milio¬
rium facit qui constat quinq milia pedibus Centorio at
ager est ducentorum iugerum quiapud atiquos aciugerib:
uocabatur sed postea duplicata est nomenq pristinum
retinuit innumero in centurice multiplicatoce sunt¬
nomen mutare non potuerunt dertineriBus
Nensuras uiarum nos miliaria dicimus grecistadid
gallileuuas aegiptii signes persaepara sangas sunt aẽt¬
xͦ prõprio qn spatio Miliarium millepassibus ter¬
m̃in acur & dictum miliarium quasimille adium¬
mU
hab ens pedes quinque milia: Leuua finitur pa¬
bus mille quingentis: Stadium octaua pars milid¬
ru est constans passibus centum uiginti quinque

Expanded text:
fossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbafossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatnomen mutare non potuerunt. De itineribus . Mensuras viarum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque spatio. Miliarium mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii est, constans passibus centum viginti quinque.
Abbreviated transcription (Latin):
tudine latitudine animoq finitur: Maiores itaque
orbem in partibus partes in prouintus prouincias in regi¬
onibus regiones in locis loca interritori is terro toria ina¬
gris agra incenturiis: Centorias iniugeribus iugera incłm¬
matibus deinde climmata inactus perticas pasꝰsus gradins
cubitos pedes palmos. uncias &digitos diuiberunt tantani fuit
eorum sollertio: Digitus alitẽ parsminima agrestiũ men¬
surarum. inde uncia  habens digitas tres palmus at̃ quattuor
digitos hab& pes se decimpas suspedes quinque perquegtuo
passus duos. idest pedes decłm : pertica at᷑ aportando
dicta quasi portica omnes u prȩcedentes mensurae incor¬
pore sunt ut palmus pes pas sus & reliqua sola pertica
por tatur : ẽn decimpedum ad instar calami Inezechilo
templum mensurantis : Actus menimus est latitud me
tus lugerũ facit ab eorm q est iunctum iugeri nomen
accepitꝰ: Iugerum autem constat longitudine pedum ducen

Expanded text:
tudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque tudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes quinque, perticas passus duos, id est pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechielo templum mensurantis. Actus minimus est, latitudinetus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducent
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: Cingulum quoser ui puplice cingebantur obliqua
purpura. terminidicti ꝗ terrae mensuras distingunt at¬
que dedarant his i testimonia finium intelleguntur & agri¬
rum intentio & certameN aufertur: Limites maximi inagris
duo sunt cardo & decumanus cardo quia septentrione dire¬
tus accordine coeli est ꝑsine dubio caelumuertitur in septentrio¬
nalȩ orbe Decinmanus est qui aboriente Inoccidentem per
mansuensum dirigitur qui pro eoꝙ formami xͣ faciat decima¬
nus est appellatus A geritibis diui sus siguram dinani numer
effecit: Arca ab arcendo uocata finesu agri custodieosq ad¬
ire probib&. Tnifinium dictum eo q trium possessionum
hines ad stringst hinc & quadri fini uimꝙ quattuor reliqui
dimites angustiores &inter sedistant in paribus interũ allis
Sn ominibus designatis: dem euguris a qr oruco
PAen suraest quid quid pondere. capacitate longitudine. alti¬

Expanded text:
accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua purpura. Termini dicti quod terrae mensuras distinguunt atque declarant. His enim testimonia finium intelleguntur, et agrorum intentio et certamen aufertur. Limites maximi in agris duo sunt: cardo et decumanus. Cardo, qui a septentrione directus a cardine caeli est; nam sine dubio caelum vertitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Arca ab arcendo vocata: fines enim agri custodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo quod trium possessionum fines adstringit. Hinc et quadrifinium, quod quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus intervallis et nominibus designatis. § 15 De mensuris agrorum. Mensura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, alti
Abbreviated transcription (Latin):
uacua abicit inde & subsiciud agri quos inperticadiui souꝑ
recusant quasi stereles ũ palustres ⁊tem sub siciua q̃ indiuisir
agri non efficiunt centuriam ⁊dest iugera ducen, Tusu
dr̃ tabularum coequalitas dicta ãt̃ area apla iniciece at¬
que aequalitate unde &ara alii aream uocatam dicunt
quod prot̃iturandis frugibus eradatur ũꝙͣ non triturentu
IIn ea nisiarida Pradum est cuius fenicopia armenta
tuentur cui u&eres romani nomen indiderunt ab eoq
protinus sit paratus nec magnum laborem culturae dẽ¬
sider& prata at esse quȩ secari possunt Paludes dictȩ a palea
pastora le dea paleam idest pabula nutriant iumentorĩ¬
icti eoꝙ agra funiculis sint ⁊ Definisus agrori¬
diuisameñ surarum i linsace interrarum partitione ten¬
duntur ut dim ensiones dequitas teneatur : Limites appellati
antiquo uerbo trans uersi ꝑtrans uersa omnia antiquili ma
& limites  pereos inagros foris eatur. hinc & limus uocabiũ

Expanded text:
acua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocatam dicunt quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desideret. Prata autem esse quae secari possunt. Paludes dictae a Pale pastorali dea, quod paleam, id est pabula, nutriant iumentoricti eo quod agri funiculis sint divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis aequalitas teneatur. Limites appellati antiquoo verbo transversi, nam transversa omnia antiqui lima s itur, et limites, quod per eos in agros foris eatur. Hinc et limus vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
& regum istorias . Item tragiuorum argumenta exrebus luctu¬
osis sunt comicorum eafebus lat .is. duo sunt autẽ genera comico¬
rum id est u&eres & noui. V&eres qui& ioco rscula res ex titerũr
ut plautus actius terentius noui qui & satirici e quibus generaliter
uitia carpuntur ut flactus persius iuuenalis uel aliihuenim
uniuersorum delicta corripiunt necueabatur eis persimum quẽ¬
que describene ne cuilib& p&catores qu ere prehendere unde
& nudi pinguntur eo quodper eos uitia singulx denudentere unde¬
Satirieiautem died siue quod pleni sunt om̃ni facundia siue a satori¬
tare e copia deoluribus enim simul rebus lo quntur sersabator
honce qun ediuersis frugum uel pomorum generibus ⁊ see nbilla
gentilium solebaet deferre aut a satiris nomentraetum equuln al¬
rs thieolog. dietisunt qm̃ dedus carmina ꝓtrebant d os ficuemi

Expanded text:
 regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt: comicorum ex rebus laetis. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. Veteres, qui et ioco ridiculares extiterunt, ut Plautus, Accius, Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inulae Theologici dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinis quasi unius oculi quaelta & pectatores suos stupercere facieuant
ut uertere eos putarentur in lapides. i renas tres fingunt fuirse ex parte
uirgines exparte uolucrer habentes Malas &ungulas quarum una uoce altera
tibis. tertia lira canebat qua e ilectos nauiganter sub cantu innaufragi A trabi¬
bant secundum ueritatem autem mer& rices fuerunt quae transeunter : dedo

Expanded text:
pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragium trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quo
Abbreviated transcription (Latin):
resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipedes in libia pla¬
tas uersas habent post crura &octo nosdigitos inplantis ÷ ppopodes inscitia sunr
humanã forma & qͣuinos pedes habentes. Inuindia ferunt ersegentem quȩ nacro ui
nuncupantur duo decim pedum staturã habentes. est &gens ibi statura cubitalis quo
grai a cubito pigneos uocant dequa supra diximus. hii montana india etenent qui¬
bus est uicinus oceanus. Peribent & ineadem india esse gentem feminarum qua
quiennes concipiunt &octauum uitae annum non excedunt. Dicuntur autem a
hominum fabulosa portenta quae non sunt sed ficta in causis rerum
tantur. Vt gerionem spanicaeregem tripplici forma proditum fuerunt enim
tres fratres tante cordiae ut in tribus corporibus quasi una anima ess&.
Cergones quoque mer& rices crinitas serpentibusq. s aspicientes conuertebant in la¬
pider habentes unum oculum quem inuicem utebantur fuerunt tressoror es unius

Expanded text:
resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem quae μακρόβιοι nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius
Abbreviated transcription (Latin):
remgium alarum nã & alaȩnauium & aliarum remigia dicuntur. cita crlsus
est reinomen ad possitum haex eo am&xiphora defert quo illauo cabulum
& longa sulcant uada saxa carina dumfacies & frons animalium & hominũ iu

Expanded text:
'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis est alienae rei nomen adpositum. Haec et a metaphora differt, quod illa vocabulum et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
m& aphore modis iiii. ab animali ad animale ut aligeros conscendit &quos m&a¬
phorice loquens miscuit quatrd ped alas auis & quocursu deserta p&ierit miscuit
uolatilicur sum quadrupedis : Ab inanimali admanimale ut pontũ pinus arat
sulcum premit alta carina miscuitu sum terre aquis dumaere as ulc̃ pre¬
mere aterramipeeurini nm cudm arte: abmanimalia ad animale ut florida
iuuentus miscuit Nores manimales iuuentute quȩ animam hab&: ab animali
ad in animale ut tuneptune pater cuitempora cana crepanti cinsta salore sonant
magnus cui perpete imento profluit oceanus &flumina quibus erant oentũ
enim tempora & crines non adocaunũ pertinent sed ad homines. Sic & alia rerũ
nomina dealio genere maliudgenus decentissime decoris gratia transserantur
ut oratoper ornaur: Metaphora autem aut partis unius est ut fhustuare
senites non potes dicere segitare flustus aut antis trophaest id est reaprocue

Expanded text:
metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, etVirg. Ecl. 6, 80: Quo cursu deserta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tȩmulis dicer&ur illeres pondit magnarum esse uirium clauamer cuis
extorquere demanu Contumax ueo quod contemsmt Cromaticus
quia non confunditur n& colorem mutat grece enim croma coloruocatii
Contumeliosus quia uel ox est &tum& inuerbis iniuriae Contentio su

Expanded text:
emulis diceretur: Ille respondit: 'Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu' Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus sit S cansilia gradus sunt ubihonorati insedibus sedenti de
ues dictat qm̃ apudu&eres romanos non eratusus ad cumbendi unde
& consedere dicbantur postea ut ait uarro deuita populi romani uur
dis cumbere coeperunt mulieres sedere : qr curpis uisus est in mulieie
as cubitus sed&s singulari numero propriȩ regniest s quigrecet tnonus
dr ac ductorus Solium inquor oges sedeꝑ propter tua leri adipe
sunsecundum quosdam aso liditate dictum quasi soliduar. setuinlan
alsor pos amqro conquasi sodium a sedendo unde esella qua qseda
diota est ausubsellra quasi sub seqdia Sella curolis erat. Inquibus
magis trati sedenter iura reddebant. Diceae autem curulis¬
qapuo ueenet preorer & consoles propter stmeris conginquid
curruforum prouebantur. sellae autem q aepostcos ut Rba
quibus sedentes dicere iura solebant acurrũ curules sellae sunt nonun

Expanded text:
pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Sedes dictae, quod apud veteres Romanos non erat usus accubendi, unde et considere dicebantur. Postea, ut Varro ait de Vita populi Romani: Viri discumbere coeperunt, muladcubitus. Sedis singulari numero proprie regni est, qui Graece θρόνος drae doctorum. Solium, in quo reges sedent propter tutelam corporis sui, secundum quosdam a soliditate dictum, quasi solidum; secundum alios per antistichon, quasi sodium, a sedendo. Unde et sella quasi sedda dicta est, et subsellia quasi subseddia. Sella curulis erat in quibus magistrati sedentes iura reddebant. Dictae autem curulesapud veteres praetores et consules propter itineris longinquitatem curru forum provehebantur; sellae autem, quae post eos vehebantur, quibus sedentes dicere iura solebant, a curru curules sellae sunt nominatae.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecticae alecos herbis uocatae. Stracis absternendo dictus quasistoria¬
tus in his solis antiqui addormiendum aed cubabant nondum laneis stra¬
mentis reppertis. Storia qͣ sit terrastrata : Cama est breuis &cir¬
batum grecumest: Baia nola est lectus qui in itinere basulabatur aba¬
iu lando idest deportando: Puluinar lectus diuitum est inde & puluillus
S pingaesunt inquibus sunt spingatae effigies quos nos grifos dicim
Punicani lectiparui & humiler primum a cartagine aduecti &
inde nominati: Lecticae siue pluter. lecti deqͦ satilius rufus deuita sua:
prima inquid contra consu& udinem imperatorum ipse prolectis lec¬
ticis utebatur: Sponda at̃ exterior pars leca. ploteus incerior
G eniales lecti proprie sunt quisternuntur puellis nubentibus: dieti autem
sueuerunt dicta qͣ partuad hibeantur quasi cinabula ꝑineest grece¬
eniti Fer&rum dicitur eoq ine monti deferantur & est grecum
ascensũ ad ponuntur: S cabellum at & suppedaneum dr̃ ꝑqͣ dicunt

Expanded text:
ecticae a lectis herbis vocatae. Stratus ab sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum adcubabant, nondum laneis stramentis repertis. Storia, quod sit terra strata. Cama est brevis et cirbatum Graecum est. Baianula est lectus qui in itinere baiolatur, a baiolando, id est deportando. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei lecti. De quo Rutilius Rufus de vita sua 13: 'Primum,' inquit, 'contra consuetudinem imperatorum ipse pro lectis lecticis utebatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lecti proprie sunt qui sternuntur puellis nubentibus; dicti autem sueverunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynabula; nam eniti. Feretrum dicitur eo quod in eo mortui deferantur; et est Graecascensum apponuntur, scabellum autem et suppedaneum dicitur. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
uit athenis primus quactuor equos iunexisse fertur sicut uergilius
auetor est dicens primus erictonius currus & quattuor ausus
iungere equos rapidisq rotis insistere uictor: Fuit ir mineruae
&uulcam filius decaduca interram libidine ut fabulȩ ferunt pro¬
tus portentum daemonicum immodiabo lus quip¬
lp noni currum dedicauit tali auctore quadrigae produetesur
olim temone erantpor p&uoq ar& quĩomb equis inicer&ur
iugo primus cires tanes sicionius tantum medios
ii gauit eisq singulos exutraq parte simplici unculo adplicuit quos
grecisiraforas latinifimarios uocant a genere uinculi quoprius alli¬
gabantur
sedugaer anumero equorum & iugodieti ex quibus qua drigĩs solibigas

Expanded text:
utem, qui regnavit Athenis, primus quattuor equos iuncxisse fertur; sicut Vergilius utem, qui regnavit Athenis, primus quattuor equos iuncxisse fertur; sicut Vergilius auctor est dicens Georg. 3, 113: Primus Ericthonius currus et quattuor ausus Iungere equos, rapidisque rotis insistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae suolim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantursejugae a numero equorum et jugo dicti, ex quibus quadrigas soli, bigas
Abbreviated transcription (Latin):
lumen amisit qui post cȩcitatem uisor ecepto duos obblis cos solis acra¬
uit oboliscusit sagitta dr̃ quiideo inmedio cir cum ponitur qr per
medium mundum solcurrit medio i spatilm abutraq m&a consti¬
tus oboliscus fastigium summ itatemq: caeli significat cumsolab
utr&q: spatio mediorarum discrimine transcendit summo obolisco
super positum est quoddam auratum in modum flammae formatũ¬
emittuntur equi carcerer dixerunt abeare qua &ille carcerqui
est inciuitate qͦ dutibi homines damsnati atq: inclusi. hea hic equi com¬
centur ne exeant anteq signum emittant :
auriga &currus equites ũ pedites: auriga propriediccus esd cunrum
tus aurit apertum ipse est &iniagitator Idest uerberator ab
dodictus aurigae ir duobus coloribus sunt quibus sp
idolatriae uestiunt nam prasinus terrae uen&iscelo & maria

Expanded text:
lumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos oboliscos Soli sacralumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos oboliscos Soli sacravit. Oboliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur quia per medium mundum sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatuemittuntur equi carceres dicuntur, ab ea re qua et ille carcer qui est in civitate; quod, ut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi cohercentur, ne exeant antequam signum emittant. Dauriga et cursus, equites vel pedites. Auriga proprie dictus quod currum tus aurit apertum. Ipse est et agitator, id est verberator, ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idolatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus caelo et mari a
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in aperto habent est ir circus omne illud spatium quod
cir cuire equi solent hunc romani dictum putant acir cuitu
eorum equodibi  cum m&as equicurrant greci uero acir¬
cen solis filia q̃ patrisuo genꝰ certaminis insticuit
adserunt nuncupatum & ab ea circia ppellationem
rgumentantur fuit irmaga &uene fica & sacero
monum incuius habitu &opere magicae artes &cultus ido latua¬
oboliscus. carcer ouabonori pollucis & castoris adscribnt qui illos
ouo editos credendo decigno loue non erubescunt fingunt i. circensia
gromani ad causas mundi referre ut sub aespecie suphȩstitiones uan¬
tatum suarum excusent:
nt metarum Quippe apellatioue
proprie terminum acfinem mundi designare uolunt ab eo quod
aliqui emensus finis est siue atestimonium orientis occidentisq solis
ferturtali excausa cum qdam temporenilus uiolenti inundatione
aegiptum nocuiss& indignatus rex tamq p&enas a flumine exigiri
sagittam inundas misit non multo post graui ualitudine correptus

Expanded text:
m in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hequorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae Patri suo hoc genus certaminis instituit, asserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga, et venefica, et sacerdos daemonum, in cujus loci habitu et opere magicae artesoboliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. De metis . Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designare volunt, ab eo quod aliqui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque solisfertur tali ex causa. Quum quodam tempore Nilus violenti inundatione Aegyptum nocuisset, indignatus rex tamquam poenas a flumine exigeret, sagittam in undas misit. Non multum post gravi valitudine correptus
Abbreviated transcription (Latin):
Occatio est cumrustici satione facta bubus dimissis grandes glebas
cedant alegionibus frangunt & dicta occatio qrͣ obceatio qͦd
operiat semina : occare igitur ẽ operire terrã semina uites uel
arbores: Rucatio est a terra berbaes uellere namrus terraest:
dolcus asole uocatus ꝙͣ proscissis solem capiat: uercectum dic
r uereactum ⁊ dest uerno aratum: proscissio est ara
prima cumadhucdurus agerest: Satio dicta qnͣseminis actio
qn satarum actio. Serereat uocatum qͣ h sereno caelo faci
autem desemine dictaꝙ lacimꝰ siue a sectione :

Expanded text:
Occatio est cum rustici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas Occatio est cum rustici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas cedunt ac ligonibus frangunt. Et dicta occatio, quasi obcecatio, quod operit semina. Occare igitur est operire terram, semina, vites, vel arbores. RuSulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo facieautem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione
Abbreviated transcription (Latin):
ra instrumenta agri cultura repperit primusq agros firmauit
eundem qui dam saturnum putauerunt ut maiorem illi nobilitatẽ
facerent h nomine qͦsplendi de sonar& & dignitatem tituli compa¬
DECULTURA
A GRORuM
ultura est qua frumenta ũuina magno labore q̃runtur ab incolen
atec diuiticce ł antiqͦrumꝰ. in his duobus erant. btpasc
& bnsarare cultura a gracinis aratio. indermissio incensio stipula¬
rum stercoratio. occatiorun catio: cinis est incendium perqͣagor
inutilem hdmorem exsudat: aoratio dicta quia de aere prius terroce
culturam exercebant aonte ꝗ ferri fuiss& usus reppertus duplex est¬
ãt dratio uernalis & autum nalis : Intermissio est qua alternis
annis uacuus ager uires recipit: Stercoratio est l&aminis as persio
ster cuss at̃ uocatum uel quia sternitur iagris ũq extergi oporteat
quo đ s̃or didum inciuitateredundat ⁊t̃ &fimus est qͥper agros iacitꝰ

Expanded text:
ra instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. ra instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpaDe cultura agrorum Cultura est, qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere, et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium, per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex ergo aratio: vernalis' et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis aspersio. Stercus autem vocatum, vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat, quod sordidum in civitate redundat. Item et fimus est, qui per agros jacitur; et
Abbreviated transcription (Latin):
Merum rusticarum scribendi
solertia ap̃grecos pat¬
mus e siodus bo&ius hu¬
manis studis contulit de inde
democritus magnus qͦq Κar¬
taginensis iniuginti octo
uoluminibus studium acriculationis conscripsit ãpreromconos at̃
deagricultura primus cato instituit ꝗͣ de in demar cus terentius expo¬
liuit: Mox uergilius laude carminum extulit nec mindsẽ studi¬
um habuerunt post modum cornilius celsus & iulius atticus emi¬
lanus siue colẽm ella in signis orator qui totum corpus disciplinaoe
eiusdem conplexus est : primumadaratrum boues lun exis se
ferunt quendam priuatum hominem& sfalminatum nomine homo¬
girum qui dam at̃ osirem dicunt esse artis buius inuentorem que¬
dam treptolemum & hic questio ẽ qͦmͦ primaceres ferro ingreciã
uertere terrcm instituit s ferro qualecumq nonspecialiter
uomere ã aratro stercorandi agrirationem primus induxit qͥdam
nomine stercutus in italiaculus ara apico dedicata est romoe hic plu¬

Expanded text:
erum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plu
Abbreviated transcription (Latin):
liasunt: Specialiaquȩ partem demons trant ut homo. species enĩ animi¬
lium homo Principalia quia primam positionem habent nec aliundenas¬
cuntur ut mons fons: Diriuatiua coquẽ & alio iomine deducantur
ut a monte montarus: Dimirutiua quiaminuit sensum ut greculus sco¬
lasticulus sono diminutiua quesis sonant quasi diminutiua iedintell& tu
sicetumn & grecus elatius dici s totalatina quȩ ce toto in latinũ uertuit᷑
sunt ex partelatine : eadem & nota quẽ corrumpunt ultimas iyllabas
entibus pripribus ut apud grecos al& andros menandros a
dermenander : Dita autem not haquem admodum noth̃rs dr̃ quiscun
depuspari geners nascitur: Sin onima haec est pluri nom̃i a eoqu̾esit inpi¬
obus nominibus sigrificatio una ut terra humus tellus :demenimiun
omnia homonima haec est uninomia eoque sit munono mene snisio¬

Expanded text:
l sunt. Specialia, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animal sunt. Specialia, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut 'Graeculus', 'scholasticulus'. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertunturex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus significatio una, ut 'terra', 'humus', 'tellus'. Idem enim sunt omnia. Homonyma, hoc est uninomia, eo quod sit in uno nomine signific
Abbreviated transcription (Latin):
omes dstum est quasi otamen quae nobis uocabulo suoreis notasasie iat
Dnnsictum nompnscieris cognitiorerum peritran oroprantomuiria
distaqueis ac ialia sunt unusenumt antum personam significant ÷ pecire
pniopditum et eoque nomini prȩponitur ut licius quintus nomeri uo¬
datum quia nocit genus ut cornilius. Cor niłu erum omnes peogen er e
cognon en quiariomini coniungitur ut scipio ag nomenugro quiali i¬
adenis nomen ut meellus oraicus quiacre amsubegit &x triuẽ cusenup
uontitnome ab aliquaratione eo gnomortum auten uilgo distũ q uerud
nonen coagnitionis causi super idicut᷑ siueq cum nomineest. Apyellatiua
nomido be uocantur que cummdnia sunt & inmultorũ onatiqiique¬
quł d uidentur ueltanguntur ut celuterra Ti corporalia quia carent cor¬
pore unde ne uidere nec tangipos sunt ut ueritas iusticia Ceneralia quȩ
multorum rerunisunt: ut animal : Nam & homo &equus & aiussainima¬

Expanded text:
omen dictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta, quia specialia sunt: unius enim tantum personam significant. Species men dictum, eo quod nomini praeponatur, ut Lucius, Quintus. 2. Nomen vocatum, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini conjungitur, ut Scipio; agnomen vero, quasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis causa superadjiciatur, sive quod cum nomine est. 3. Appellativa nomina inde vocantur, quia communia sunt, 14 et in multorum signiquia vel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut 'animal'. Nam et homo et equus et avis anima
Abbreviated transcription (Latin):
ui codicẽ factum. constitutionum. a constantini temporib
cuiusq imperatoris titulo dis posuit quẽ asuonomine dieodosianũ uocant¬
nes autẽ legis aut diuinȩ sunt aut humanȩ. diuinȩ natur& humane mo¬
ribus tonstant. Ideoq hax dis crepant quõ ali& aliis gentibus placent
Pas l& diuinaest. iiis. lec humana transire peralienũ fas est ius non est
omneautẽ ius legibus & moribus. constat. Lex est constitutiarsoripta.
Mos
est ueustate probata consuaudo si uel& non scripta: Nã l& ale
gendo uocata quẽ scripta est. Mos autẽ longa consu&udo est
demorib trasta tantundem. Consu&udo autẽ est ius quȩ̃dam
moribus institutũ quod perlege suscipitur cum defecitle nec defert scrip¬
tura an ratione conustat quando ut legem ratio commend&. Porro
siratione lex constat lex erit omneq iamratione constiterit dumtaxat
que relegione congruat que discipline conueniat que salitiper ficiat
tuocata autẽ consu&udo qui incommune est usu.¬

Expanded text:
 codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocanes autem leges aut divinae sunt, aut humanae. Divinae natura, humanae moribus constant; ideoque haec discrepant, quoniam aliae aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alienum fas est, ius non estOmne autem ius legibus et moribus constat. Lex est constitutio scripta. Mos est vegendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Vesanus porrosanus. Vinolentus quia satis bibq & difficile inebriatur
Tiecatus idẽ portatus ab eo quod est veo. uecto uexo ut uexis sesit portassi
Veresicus eoquod uenenum mortis causa parauit aut pracstitt auit uerdidit
Nertor qutos uehitor est autem uector & qui uehit & qua uehitur
Venator quasi uenabalator auenatione scilic& quobestias orremit . qiatta¬
or aicorn sunt uemetrum officia Vestigatores indagatores. alitorts¬
I pressores.¬
De hocine et partibus elus. Elĩ¬

Expanded text:
Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.ine et partibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
crementum enim semen est masculi. Vndẽ animalium & hominum cor
concipiuntur hinc & parentes creatores uocantur . Caro autem ex qua
elementis compacta Namterra in carne. Aer in aoelitum humor in sangua
ignis incalore uitali : habent enim i nobis elementa suam quaͦ eq partem cuu
quid deb&ur conpagere soluta caro autem & corpus diuersa significant in can¬
ne semper corpus est Non semper incorpore caro. Nam caro est qua euiuit aden
&corpus. corpus quod nonuiuit idem non caro : namcorpus dicit᷑ aut quod pqt
uitã mortuum aut sine uita est conditum Interdum &cũiufuita corpus & non
o ut erba & lignum. Gensus corporis quinquesunt uisus. aud
ratus gustus & tactus. D ex quibus duo aperiuntur & clauduntur. Duo semo
patentes sunt. Sensus dicti quiapereos: uigore senteen deo iude & prȩsentia

Expanded text:
Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime
Abbreviated transcription (Latin):
uitã manere & sinementem animam durare. Vnde &amentes Nam mentẽ
uocari ut sciat anim̃a ut uellit. Mens autem uocata quodeminat ianima ũ qd menit
ꝗ de & in memores amentes : qua propter ñ  anima sed quod excellit in anima
mens uocatur tam quam apuđeius ueloculus. unde &ipse homo secundum
mentem imago dĩ dicitur ita autem ha& omnia adiuncta sunt animae ut una
ressit pro efficientis enim causarum diuersa nomina sortita est anima nam
& memoriam mens est unde & in memores amentes. Dumergo uiui ficat corpus
anima est : dumuult animus est dum scitmens est. dumre col&: memoria ẽ
dumrectum iudicat ratio est. Dumsperat: sps est dumaliquid sentitssen¬
sus est nam inde animussensus dicitur : prohis quaesentit. Vnde & sententia
nomen accepit. corpus dictum eo quod corruptum perit solubileenim at que
mortaleest & aliquando soluendum. Caro autem a creando est appellata

Expanded text:
vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter mens vocatur, tanquam caput ejus vel oculus. Unde et ipse homo secunmentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata.
Abbreviated transcription (Latin):
intendat uelutpecora quae natura prona & uentriobo edientia finxit
Supplex est autem homo interior & exterior Interior homo anima exteri¬
or homo corpus Anima autem a gentilibus nomen accepit eo quoduentus sit
Vnde & grece uentus an ꝑmos dicitur quodo r&rahentes aerem uiuere uide¬
mur seđa pertissime falsum est quia multo prius gignitur anima quam con¬
cipi aer orepossit quilam ingen&ricis utero uiuit non estigitur aeranima
quod puta uerunt quidam quinom potuerunt in corpoream eius cogitare natu¬
nam som̃ Idemesse quod animã euangelista pronuntiat dicens. potestatem
quo que ipsa dnĩ anima passionis tempore memoratus euangelista ita protulit
animam ponere sed anima dicta proquiduiuit. sps autem uel prospiritalinatu¬
ra uel proeo quod inspir& incorpore. t animum idem esse quodanim am
sed animam uita est animus consilu undedicunt filo sophi &iam sine anima

Expanded text:
intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangelista pronuntiat dicens Ioh. 10,18quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus Evangelista ita protulit,animam ponere? Sed anima dicta propter quod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo
Abbreviated transcription (Latin):
atura dicta ab eo quod nasci aliquid faciat gignendienim & faciendipo¬
tens est hanc quidam dm̃ essedixerunt a quo omnia creata sunt & existunt
enus agignendo dictum cui diriuatim nomen a terra ex quo omniagignuntur
e enim grece terra dicitur. Vita dicta propter uigorem uel quoduimteneat
nascendiꝰ at que crescendi. Vnde & arbores uitam h abere dicuntur qui agignun¬
tur &crescunt : Homo dictus quia ex humo est factus sicut & ingenesis dicitur
& creauit ds̃ hominem dehumo terrae abusiue autem pronuntiatur exutra¬
q: substantiatotus homo idest ex soci&ate animȩ &corporis nam propriae
homo ab humo greci autem hominem antropum appella uerunt eo quod
sursum expect&: subleuatus ab humo ad contem plationem artificis sui
c&era hOs homines sublime dedit caelumq: uidere ius sit & erectos ad sidera
tollere uultus qui ldeo erectus caelum aspicit ut d̃ qui erat non ut terram

Expanded text:
atura dicta ab eo quod nasci aliquid faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; γῆ enim Graece terra dicitur. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quia ex humo est factus, sicut et in Genesi dicitur 2,7: 'Et creavit Deus hominem de humo terrae.' Abusive autem pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, eo quod sursum spectet sublevatus ab humo ad contemplationem artificis sui.cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram
Abbreviated transcription (Latin):
bas & fruges omnes oriri ex his ignem & aquam &uniuersa gigni atq: constare quidã
losofigentium putauerunt sunt autem athomi aut incorpore au
aut in numero in corpore utd apis diuidis eum in partes & partes ipsas diuidis ingrana uelu¬
ti sunt aranȩ pursumq: arenae grana diuide inminutissimum puluerem done si possis

Expanded text:
bas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam bas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis