comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore necessitatis & angustię quando
captiuitas uenerit. me in uocabunt
& dicent. ds̃ m̃s cognouimꝰ te isrł.
nos qui appellam᷑ isrł. scimꝰ te atq
cognoscimꝰ. & nom̃ iacob qui tibi pla¬
cuit seruamꝰ antiquũ. ut dicamur
isrł. Quib respondet dñs. Quomͦ
uocamini isrł. cũ isrł ꝓiecerit bo
sequetur eũ atq cõp̃hendet. qui
me rege deserto petierunt sibi re¬
samuhel ideo eis dura regis exponit¬
imperia. & filios eoꝵ ac filias dicit
regib seruituras. ut ad dñm regem
clem̃tissimũ reuertantur. Sed illi
absq uoluntate dĩ principes extite¬
runt. Et non eis suffẽcit hoc scelꝰ.
nͥ maiori impietate facimꝰ duplica¬
rent. ut argentũ suũ & aurũ qđ ac¬
ceperant ad diuitias & ornatũ. in ido¬
la uerterent. Ergo saul non ex uo¬
luntate dĩ sed ex popłi errore rex
factus est: & quia radicẽ pietatis
non habuit. statim ut regnare
cȩpit impietate succisus ẽ. Potest

Expanded text:
pore necessitatis et angustiae, quando pore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt et dicent: Deus meus, cognovimus te, Israel; nos qui appellamur Israel, scimus te atque cognoscimus, et nomen Jacob, qui tibi placuit, servamus antiquum, ut dicamur Israel. Quibus respondit Dominus: Quomodo vocamini Israel, cum Israel projecerit bonersequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt sibi re. Denique Samuel ideo eis dura regis exponitimperia, et filios eorum ac filias dicit regibus servituras, ut ad Dominum regem clementissimum convertantur ; sed illi absque voluntate Dei principes exstiterunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. sic exalta uocem tuã ut tube
similis sit: ut plurimi audiant. quia
plurimi peccauerunt. Cumq exal-¬
taueris uocẽtuam: hoc dicito cum ela¬
more. Quasi aquila suꝑ domũ dñi.
Et est sensus. Ueniat nabugodonosor
cũ om̃i exercitu suo. tam raptim.
tam uelociter ut aquilȩ imitetur
uolatũ festinantis ad p̃dam. & ueni¬
at non ad aliũ locũ. sed ad iherłm.
in qua tẽplũ dĩ sitũ est. ut eã destruat
atq sub uertat. De hac aquila & ihe¬
rechiel plenius loquit᷑ magnarũ ala¬
rum. plumarũq & unguiũ: quȩ ha-¬
bet ductũ intrandi in libanũ hoc ẽ
in tẽplũ dĩ. iuxta rachariã ꝓphetã
in quo scriptũ est. Aperi libane
portas tuas. & comedat ignis cedros
p̃cipio ut ingutture tuo sit tuba.
ut uocifereris & dicas quasi aquilã
suꝑ domũ dĩ regẽ uenire caldeorũ.
non ob aliã causam iubeonisi quod
transgressi sunt fȩdus meũ. & meas
cȩrimonias reliquerunt. Unde tẽ¬

Expanded text:
hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros praecipio: In gutture tuo sit tuba, ut vocifereris et dicas, quasi aquila super domum Domini, regem venire Chaldaeorum, non aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tem
Abbreviated transcription (Latin):
noui. Argentũ suũ & aurũ suũ
fecerunt sibi idola. ut interirent¬
Nsinu corũ quasi terra. Sicut aquila
suꝑ domũ dñi: ꝓ eo quod trans gressi st̃
testamentũ meũ. & contra lege̾ meam
impie egerunt. Me inuocauerunt.
ipsis regnauerunt & non ꝑ me. pͥn¬
cipes extiterunt & non indicauerurs
mͥ. Argentũ suũ & aurũ suũ fecert̃
sibi idola ut dispereant.
Hoc quod nos interp̾tati sumꝰ in gut¬
ture tuo sit tuba. ꝓ quo in hebreo
scriptũ est alechar suphar. & aqͥla
& sẏminachus & theodotio similit̾
transtulerunt. soli lair dixerunt.
in sinu eoꝵ quasi terra. Quod quid
significet incertum est. Quidam
enim estimant sinum dupliciter ac-¬
cipi & inferiorem partem uestim̃ti
gistros qui blasphemiam egipti sunt
secuti. omnia in sinu suo libidini ser
in portu & refugio nauigationis sue
nihil p̃tiosarum merciũ sed t̾rena con¬
quirere. Nos autem sequentes hebra-¬
icam ueritatẽ. cepte explanationis
& dr̃ ad eum. in gutture tuo sit tuba.

Expanded text:
novi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirentsinu eorum quasi terra sicut aquila super domum Domini: pro eo quod transgressi sunt testamentum meum, et contra legem meam impie egerunt. Me invocaverunt ipsis regnaverunt, et non per me: principes exstiterunt, et non indicaverunt mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Soli Septuaginta dixerunt: in sinu eorum quasi terra: quod quid significet, incertum est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti gistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servin portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes veritatem Hebraicam, coeptae explanationis ae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs aduersus dñm legis & ꝓpheta¬
rũ & euangłii uerba uertuntur.¬
& sunt quasi arcus dolosus siue per¬
uersus. Dolosus arcus atq ꝑuersus
est: qui ꝑcutit dirigentẽ & uul
nam: & contentiones insubuersio¬
nẽ audientiũ. Unde principes eoꝵ
id est heresiarchȩ dñi muerone fe¬
riuntur. ꝓpter in saniam linguę
suȩ qua dñm blasphemauerunt.
hoc idẽ facientes in falsi nominis
ȩccła. quod faciebant eo tẽpore
quo in egipto seculi morabantur.
hoc est quando gentiles erant.
Om̃s eñi hereticoꝵ & gentiliũ ques¬
tiones eȩdem sunt : qr non scriptu¬
rarũ auctoritatẽ. sed humanȩ ra

Expanded text:
sanctis, adversum Dominum Legis et Prophetasanctis, adversum Dominum Legis et Prophetarum et Evangelii verba vertunt: et sunt quasi arcus dolosus sive perversus. Dolosus arcus atque perversus est, qui percutit dirigentem, et vunam et contentiones, in subversionem audientium. Unde principes eorum, id est haeresiarchae, Domini mucrone feriuntur, propter insaniam linguae suae, qua Dominum blasphemaverunt: hoc idem facientes in falsi nominis Ecclesia, quod faciebant eo tempore quo in Aegypto saeculi morabantur, hoc est, quando gentiles erant. Omnes enim haereticorum et gentilium quaestiones eaedem sunt, quia non Scripturarum 81 auctoritatem, sed hu
Abbreviated transcription (Latin):
manet. & in alio loco ego sum uitisue-
ra. & nisibiberitis sanguinẽ meum.
suꝑ hoc ergo tritico & uino heretici
conciduntur. & diuersa sibi construunt
tabnacula siue p̃ciduntur ab eccłe
corpore. & legem dĩ meditari & ru¬
minare se simulant. Sed& hoc faci-¬
entes: recedunt ad nõ qui docuit eos
in eccłia. & dedit eis fortitudinem
qua contra aduersarios dimicarent.
entes. & reuersi sunt in statum gen-¬
tilium. ut eẽnt absq dĩ notitia &
iugo. Siue reuersi sunt innihilũ.
non quo eẽ desierint. sed quo ad
comparationẽ eius qui loquitur ad
moysen. uade dic populo isrł. qui
est misit me: omnes qui contra dm̃¬
non eẽ dicant᷑. iixta illud quod in
hester in septuaginta dũ taxat¬
legimus. ne tradas sceptrũ tuũ his
qui non sunt. haud dubiũ quin ido¬
la significet. Si enĩ ds̃ est ueritas.
quicquid contrariũ ueritati est.
mendaciũ & nihil nominat᷑. Hoc hereticiᷤᷤ
conuenit. qui instructi de scripturiᷤ

Expanded text:
manet : Et in alio loco: Ego sum vitis vera manet : Et in alio loco: Ego sum vitis vera : Et: Nisi biberitis sanguinem meum . Super hoc ergo tritico et vino haeretici conciduntur, et diversa sibi construunt tabernacula: sive praeciduntur ab Ecclesiae corpore, et legem Dei meditari, et ruminare se simulant. Sed hoc facientes recedunt a Domino qui docuit eos in Ecclesia, et dedit eis fortitudinem, qua contra adversarios dimicarent. entes, et reversi sunt in statum gentilium, ut essent absque Dei notitia et jugo: sive reversi sunt in nihilum, non quod desierint esse, sed quod ad comparationem ejus, qui loquitur ad Moysen: Vade, dic populo Israel: est misit me , omnes qui contra D Al. dicuntur. Juxta illud quod in Esther legimus in Septuaginta dumtaxat: Ne tradas sceptrum tuum his qui non sunt , haud dubium quin idola significet. Si enim Deus est veritas, quidquid contrarium veritati est, mendacium est, et nihil nominatur. Hoc haereticis convenit, qui instructi de Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝑ moysen & a aron ꝯ aͣ erant absq
iugo legisq notitia. & cunctis na¬
tionib miscebantur. ita etiã nunc
reuersi sunt in pristinũ statũ. ut
absq iugo & frenis dĩ ferrentur
ꝑ p̃cipitia. & mutarentur in arcũ
dolosum. ut quos ds contra ad uer¬
sarios intenderat. ip̃si contra suũ
dnm reuerterentur. & mitterent
ad uersũ eũ blasphemiarũ sagit¬
tas. Unde principes eoꝵ qui in fe¬
licẽ popłm deceperunt cadent in¬
gladio ꝓpter furorẽ linguę suȩ.
quo uitulos aureos deos appellare au¬
si sint : ut hoc facerent in terra re-¬
promissionis. quod in aegypto didice¬
rant colentes apim egiptiũ. & omĩa
eorũ portenta uenerantes. Ita enim
essemus in t̾ra egipti ubi sedebamus suꝑ
ollas carnium. & cetera.
uper tritico & uino falsis misterus
corporis & sanguinis xp̃i qui dicit in
euangłio nisi ceciderit granũ triticim
terr̃a & mortuum fuerit ipsum solũ

Expanded text:
ea per Moysen et Aaron, et erant absque ea per Moysen et Aaron, et erant absque jugo legisque notitia, et cunctis nationibus miscebantur: ita etiam nunc reversi sunt in pristinum statum: ut absque jugo et frenis deferrentur per praecipitia, et mutarentur in arcum dolosum, ut quem Deus contra adversarios intenderat, ipsi contra suum Dominum verterent, et mitterent adversus eum blasphemiarum sagittas. Unde principes eorum, qui infelicem populum deceperunt, cadent gladio propter furorem linguae suae, quod vitulos aureos deos appellare sunt ausi, ut hoc facerent in terra repromissionis, quod in Aegypto didicerant: colentes Apim Aegyptium, et omnia eorum portenta venerantes: ita enim essemus in terra Aegypti, ubi sedebamus super ollas carnium , et caetera. Super tritico et vino, et falsis mysteriis corporis et sanguinis Christi, qui dicit in Evangelio: Nisi ceciderit granum tritici in terram, et mortuum fuerit, ipsum solum
Abbreviated transcription (Latin):
brachia eoꝵ. & contra me cogita¬
uerunt mala. Conuersi sunt in
nihilum. facti sunt quasi arcus
intentus. Cadent in gladio principes
eorũ ꝓpter imperitiã linguȩ eorum.
Ista ẽ subsannatio eoꝵ in t̾ra ȩgypti.
ropter habundantiã inquit rerũ
om̃ium corruerunt. quod etiã ihe¬
zechiel in sodomis & gomorris factũ
esse cõmemorat. ut nihil aliuo nisi
cibos & luxuriã ruminarent. Pro qͦ
septuaginta transtulerunt suꝑ fru¬
mento & uino dissecabant᷑. in exẽplũ
ꝓphetarũ bahal: qui p̃sente helia
concisione menbroꝵ pluuias p̾cabant᷑.
Simulq ut ostenderet eos iumentoꝵ
similes. non dixit comedebant. sed
ruminabant. Ꝙ ideo recesserunt
a dño. qui dicit. Ego eos erudiui.
ego fortitudinẽ p̃bui: & contra me
suas erexẽre ceruices. Non quo ali¬
quio possint facere & nocere crea¬
tori suo : sed quod solũ facere potue
Et quomodo a principio fuerunt
priusquã uocarẽ eos ꝑ abrahã. & post¬

Expanded text:
brachia eorum, et contra me cogitabrachia eorum, et contra me cogitaverunt mala: conversi sunt in nihilum, facti sunt quasi arcus intentus, cadent in gladio principes eorum propter imperitiam linguae eorum; sic est subsannatio eorum in terra Aegypti. Propter abundantiam, inquit, rerum omnium corruerunt. Quod etiam Ezechiel in Sodomis et Gomorrhis factum esse commemorat , ut nihil aliud nisi cibos et luxuriam ruminarent: pro quo Septuaginta transtulerunt, super frumento et vino dissecabantur, in exemplum prophetarum Baal, qui praesente Elia, concisione membrorum pluvias precabantur . Simulque ut ostenderet eos jumentorum similes, non dixit, comedebant, sed ruminabant: et ideo recesserunt a Domino qui dicit: ego eos erudivi, ego fortitudinem praebui, et contra me suas erexere cervices; non quod aliquid possint facere et nocere Creatori suo: sed quod solum facere potuert quomodo a principio fuerunt, priusquam vocarem eos per Abraham, et post
Abbreviated transcription (Latin):
cordib suis. sed ululant sẽꝑ in concili¬
abulis. quȩ pulchre cubilia appellat
& ferarũ lustra. Istius modi ñ possutł
dicere. lauabo ꝑ singulas noctes lec¬
tum meũ in lacrimis meis stratũ
meũ rigabo: sed uolutantur in sor¬
dibus libidinũ. uacant stupris. Et
quicquid loquuntur & putauerinł
se in laude dĩ dicere. ululatꝰ lupoꝵ
& uaccarũ in sanientiũ sonitꝰ est.
Raro hereticus diligit castitatem.
& quicũq pudicitiam simulant¬
se amare ut manicheus. & mar¬
tion. & arrius. & tatianus. & in¬
stauratores ueteres hereseos. uene¬
nato ore mella ꝓmittunt. Cete¬
rũ iuxta apłmꝰ quȩ insecreto
agunt. turpe est etiam dicere.
uper triticũ & uinũ ruminabađ.
Recesserunt a me: & ego erudiui &
confortaui brachia eoꝵ. & in me co-¬
gitauerunt malitiã. Reuersi sunt
ut essent absq iugo. facti sunt qͣsi
subsannatio eoꝵ in t̾ra egypti. Lxx.
eruditi sunt in me & confortaui

Expanded text:
cordibus suis, sed ululant semper in concilicordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumque amare pudicitiam se simulant, ut Manichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere . Super triticum et vinum ruminabant: recessconfortavi brachia eorum, et in me cogitaverunt malitiam. Reversi sunt ut essent absque jugo, facti sunt quasi subsannatio eorum in terra Aegypti. LXX: eruditi sunt in me, et ego confortavi
Abbreviated transcription (Latin):
ue miseri. Uastabuntur igit᷑ & mi¬
seri erunt. & sẽꝑ timentes ac for-¬
midantes: qr p̾uaricati sunt in dm̃
ad orantes uitulos aureos. & relin¬
quentes eũ qui redemit eos de ȩgyp¬
tia seruitute. & eduxit in excelso
brachio. Ipsi uero locuti sunt con-¬
tra dnm̃ mendacia. dicentes de
ydolis hi sunt dii tui isrł qui te
eduxerunt de terra egypti: & ñ
clamauerunt ad dñm in corde
suo. sed in idolatriȩ fornicationib
uolutabantur. Siue qr demonũ
cultũ sequitur libido & luxuria.
qui colebant dȩmones. consequen-¬
ter instar porcorũ in ceno libi¬
dinũ uersabantur. Et pulchre
cantica idolis seruientiũ. ñ car¬
mina in dm̃ sed ululatũ appellat.
Suꝑ hereticis facilis in terp̾tatio ẽ
qđ uae habeatit sẽpiternũ quia
recesserunt a dõ. & miseri sint. qr re¬
liquerunt creatorẽ suũ qui redemit
cos sanguine suo: & ipsi loquunt᷑ con¬
tra eũ mendacia. impia falsitatis dog¬
mata cõponentes. & non clamant in

Expanded text:
e miseri sunt. Vastabuntur igitur et miseri erunt, et semper timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servitute, et eduxit in excelso brachio. Ipsi vero locuti sunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in
Abbreviated transcription (Latin):
tas. quã admirari in uirgilio solebamꝰ.
Iuuenes quȩ causa subegit ignotas tẽp¬
tare uias. Quo tenditis inqͥt: Quod
genꝰ : Unde homines: pacẽne huc fertis

Expanded text:
tas, quam admirari in Virgilio solebamus: Juvenes, quae causa subegit Ignotas tentare vias, quo tenditis, inquit: Qui genus: unde domo, pacemne huc fertis
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia. Si agamꝰ penitentiã. ipsũ qͦq
suȩ penitebit sententię. Rursũ iuxta
eundẽ ieremiã ꝓmittit ꝓspera. Si ne-¬
gligentia dissoluam̾. & illũ penitebit
sponsionis suȩ. ꝓmissaq mutabit. Cuius
rei exemplũ niniuitas & ierłm habere
possumꝰ. quoꝵ alii de imminentib supplicis
liberati sunt. alii quȩ patrib promissa
fuerant perdideR. NNT.
N die illo suscitabo tabernaculũ dauid
qđ cecidit. & reediscabo aꝑturas muroꝵ
eius. & ea quȩ corruerant instaurabo: &

Expanded text:
supplicia: si agamus poenitentiam, ipsum quoque supplicia: si agamus poenitentiam, ipsum quoque suae poenitebit sententiae. Rursum juxta eumdem Jeremiam promittit prospera: si negligentia dissolvamur, et illum poenitebit sponsionis suae, promissaque mutabit. Cujus rei exemplum Ninivitas et Jerusalem habere possumus, quorum alii de imminentibus suppliciis liberati sunt: alii quae patribus promissa fuerant, perdiderunt. In die illa suscitabo tabernaculum David quod cecidit, et reaedificabo aperturas murorum ejus, et ea q
Abbreviated transcription (Latin):
sit in cribro: & uentilauit paleã: lapilliꝰq
& calculis suꝑ terrã ñ cadentib mori¬
ent᷑ in gladio. qͥ ꝓpt̃ sordes & puluerẽ
peccatores popłi nominant᷑. & hoc pati
ent̾ quia ñ credunt uaticinio ꝓpheta¬
rũ. nec putant esse uentura quȩ ꝑ eo̾ dñs
cõminatur. Cũq sibi ꝓspera reꝓmittant.
mala postea sustinebunt: e regione sanc¬
tis timentib & non peccantib & idcirco
nequaquã morientib gladio qui a dixce¬
runt.: Apꝓpinquabunt nob̾ mala. & ue-¬
nient suꝑ nos supplicia quȩ nr̃a peccata
meruert̃. De qͦ plenius in ieremia loqͥt᷑
ds̃. Assumã. loquar suꝑ gentẽ ac regnum.
& auferã eã & disꝑdã. Si conuersa fue¬
rit gens illa malis suis. & ego agã peniten¬
tiã de his quȩ cogitauerã facere ei. Non
ergo ds̃ mutatur qͥ sẽꝑ ẽ immutabilis. sed
nos eũ nr̃a conuersione mutamꝰ. Seuit.
irascit᷑. cõminat᷑ : & dicit se illaturũ e̾eᷤ

Expanded text:
sit in cribro et ventilavit pala: lapillisque sit in cribro et ventilavit pala: lapillisque et calculis super terram non cadentibus, morientur in gladio, qui propter sordes et pulverem peccatores populi nominantur. dunt vaticinia prophetarum, nec 354 putant esse ventura quae per eos Dominus comminatur. Cumque sibi prospera repromittant, mala postea sustinebunt, e regione sanctis timentibus, et non peccantibus, et idcirco nequaquam morientibus gladio, quia dixerunt: Appropinquabunt nobis mala, et venient super nos supplicia, quae peccata nostra meruerunt, de quo plenius in Jeremia loquitur Deus: Assumam, et loquar super gentem et regnum, ut auferam eam et disperdam; si conversa fuerit gens illa a malis suis, et ego agam poenitentiam de his quae cogitaveram facere ei . Non ergo Deus mutatur, qui semper est immutabilis; sed nos eum nostra conversione mutamus. Saevit, irascitur, comminatur, et dicit se illaturum esse
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ in uentilabro. & ñ cad& contritio
suꝑ terrã. In gladio morient᷑ om̃s pecca¬
tores popłi mei. qͥ dicunt ñ apꝓpinqua¬
bit neq uenient suꝑ nos mala.
s̃ qͥ mensus ẽ aquas manu & celũ pal¬
mo & om̃em terrã claudit pugillo. ip
se magnitudine sua utraq manu tenenᷤᷤ
magines terrȩ quasi cribrũ huc illucq
concuti&. ut paleis ac sordib peccatoꝵ
in terrã cadentib purũ frumentum
remaneat. qđ condat᷑ in horrea. Siue ut
laa transtulerunt uentilabrũ tenebit in
manu & purgabit areã suã & triticũm
cond& in horreis. paleas autẽ cõbur &
igni in ea tinguibili. de qͥb loqͥt᷑ ꝑiere¬
miã. Quid paleis ad frumentũ dic̃ dñs:
De hoc eodẽ sub figura alterius parabolȩ
sagena illa demonstrat. quȩ mittitur
in mare huius sȩculi & extrahit pisces
om̃ium generũ. ꝓiectisq malis piscib bo¬
ni tantũmꝰ reseruant᷑. Ita & dñs misera¬
bilẽ domũ isrł toto orbe disꝑsit. & concus¬

Expanded text:
ro, et non cadet contritio super terram. In gladio morientur omnes peccatores populi mei, qui dicunt: Non appropinquabit, neque venient super nos mala. Deus qui mensus est aquas manu, et coelum palmo, et omnem terram concludit pugillo , ipse pro magnitudine sua, utraque manu tenens margines terrae, quasi cribrum huc illucque concutiet: ut paleis ac sordibus peccatorum in terram cadentibus, purum frumentum remaneat, quod condatur in horrea: sive ut LXX transtulerunt, ventilabrum tenebit in manu, et purgabit aream suam, et triticum condet in horreis, paleas autem comburet igni inexstinguibili; de quibus loquitur per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum, dicit Dominus ? De hoc eodem sub figura alterius parabolae, sagena illa demonstrat, quae mittitur in mare hujus saeculi, et extrahit pisces omnium generum, projectisque malis piscibus, boni tantummodo reservantur : ita et Dominus miserabilem domum Israel toto orbe dispersit, et concus
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ filius m̃s isrł & ex egipto uocaui filiũ
meũ. ꝑcutiã in uirga. & uisitabo peccata
ur̃a. Sed ñ in ꝑpetuũ conterã. & miseri-¬
cordiã meã ñ auferã auobis: & quasi in
cribro agitatos atq concussos mundabo
& eligã. ut qͥ lapillus fuerit & ꝑpeniten¬
tiã roboratꝰ de cribro meo ñ excidat. qͥ
autẽ instar pulueris ceciderit in terrã.
ꝑcutiat᷑ gladio. & moriant᷑ peccatores
popłi mei ñ qͥa ante peccauerint. sed qͥa
usq ad mortẽ ꝑseuerauerint in peccatiᷤᷤ

Expanded text:
nitus filius meus Israel . Et: Ex Aegypto vocavi filium nitus filius meus Israel . Et: Ex Aegypto vocavi filium meum , percutiam in virga, et visitabo peccata vestra; sed non in perpetuum conteram, et 352 misericordiam meam non auferam a vobis , et quasi in cribro agitatos atque concussos, mundabo et eligam, ut qui lapillus fuerit, et per poenitentiam roboratus, de cribro meo non excidat: qui autem instar pulveris ceciderit in terram, percutiatur gladio, ut moriantur peccatores populi mei: non quia ante peccaverint; sed quia us
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qui tango terrã & mouebit᷑. qui
edifico in celũ ascensionẽ meã. qͥ uoco aqͥs
maris & effundo eas suꝑ faciẽ terrȩ cuiꝰ
nomen ẽ dñs. qͥ creator sũ omniũ. cunctas
gentes de eodẽ finxi luto & equali sorte
generaui. Peniq et hiopes. palestinos. siros
atq iudeos distantes locis atq corporib
mortalitatis lege soci aui: & ꝓ arbitrio
ueo seruos meos huc illucq cõmuto. &
uniuersas ꝓuintias transfero. Nec eri¬
gamini in suꝑbiã qđ uos de egipto eduxe¬
rĩ. & qͣsi peculiarẽ popłm meũ phardoni
seruire non passus sim. Hoc idẽ feci &
runt. qͥ hebraice appellant᷑ cãpturim.
ut transferrẽ eos de cappadocia. & in pale¬
stinȩ regionib collocarẽ. Siros qͦq id est¬
arã transtuli de cirenẽ. Ex quo qͥ equali
conditione sunt facti equali iudicu mei
sententia punient᷑. & omĩa absq discre.¬
tione ꝑsonarũ impia regna subuertam.
Uos autẽ o filii isrł de quib dixi pͥmoge¬

Expanded text:
potest, qui tango terram et movebitur, qui aedifico in coelum ascensionem meam, qui voco aquas maris et effundo eas super faciem terrae, cujus nomen est Dominus, qui creator sum omnium, cunctas gentes de eodem finxi luto, et aequali sorte generavi. Denique Aethiopes, Palaestinos, Syros, atque Judaeos, distantes locis atque corporibus mortalitatis lege sociavi, et pro arbitrio meo servos meos huc illucque commuto, et universas provincias transfero, nec erigimini in superbiam, quod vos de Aegypto eduxerim, et quasi peculiarem populum meum Pharaoni servire non passus sum: hoc idem feci etrunt, qui Hebraice appellantur ut transferrem eos de Cappadocia et in Palaestinae regionibus collocarem. Syros quoque, id est, transtuli de Cyrene, ex quo quia aequali conditione sunt facti, aequali judicio mea sententia punientur, et omnia absque discretione personarum impia regna subvertam.  de quibus dixi: Primoge
Abbreviated transcription (Latin):
inuocatũ ẽ nomen meuꝰ. dicit dñs facieus
hȩc. Hotũ a seculo est dño opus suũ. hoc gͥ
tabernaculũ dauid qđ ceciderat. cecide¬
rat autẽ in his qui dicunt ñ apꝓpinqua¬
bit & non ueni& suꝑ nos malũ. quos dñs
cribro suo concusserat & ꝓbauerat. &
quoꝵ areã maiestatis suȩ purgauerat
uentilabro. & quicũq peccatores fuerant
interfecit gladio. nunc iuxta consue¬
tudinẽ scripturarũ post tormenta post
penas. ꝓspera & leta ꝓmittens. suscita¬
turũ esse se dicit & in resurrectione
dñi omĩa restiturũ. ut qđ in sinagogis
cetiderat surgat in ecclesiis. & posside¬
ant credentes reliquias i dumeȩ & om̃s

Expanded text:
men meum, dicit Dominus faciens haec: notum a saeculo est Domino opus suum . Hoc igitur tabernaculum David quod ceciderat ceciderat autem in his qui dicunt, non appropinquabit, et non veniet super nos malum: quos Dominus cribro suo concusserat et probaverat, et quorum aream majestatis suae purgaverat ventilabro, et quicumque peccatores fuerant interfecit gladio nunc juxta consuetudinem Scripturarum, post tormenta, post poenas, prospera et laeta promittens, suscitaturum esse se dicit, et in resurrectione Domini omnia restituturum, ut quod in synagogis ceciderat, surgat in Ecclesiis, et possideant credentes reliquias Idumaeae, et om
Abbreviated transcription (Latin):
eos dicit dñs faciens hȩc. Lxx.
n die illa suscitabo tabernaculũ dauid
qđ ceciderat. & reedificabo ea quȩ cor¬
ruerant & quȩ suffossa sunt suscitabo.
& instaurabo sicut dies antiqui. ut que¬
rant me reliqͥ hominũ & om̃s gentes
suꝑ quas inuocatũ est nomen meum.
dicit dñs faciens haec.
Bi apłoꝵ precedit auctoritas maxi¬
me retri & ia cobi quos colũpnas eccłiȩ
uas electionis uocat. ibi om̃is uarię
ex planationis tollenda suspitio est.
& qd̃ a tantis uiris exponit᷑. hoc sequen¬
dũ. In actib a postoloꝵ questione int̾
apłos suscitata cur homines ex gentib
paulus & barnabas absq circũsione &
obseruatione sabbati suscepissent : pe¬
trus respondit ut debuit. Cuiꝰ sententiã
ꝓbans iacob hec locutus ẽ. Uiri fr̃s. au¬
dite me. Simon narrauit quẽ ad modũ
primũ ds̃ uoluit sumere ex gentibus
popłin nomini suo. & huic concordant
uerba ꝓphetarũ sicut scriptũ ẽ. Post¬

Expanded text:
eos, dicit Dominus faciens haec. LXX: In die illa suscitabo tabernaculum David quod ceciderat, et reaedificabo ea quae corruerant, et quae suffossa sunt suscitabo, et instaurabo ea sicut dies antiquos, ut quaerant me reliqui hominum, et omnes gentes super quas invocatum est nomen meum, dicit Dominus fstolorum praecedit auctoritas, maxime Petri et Jacobi, quos columnas Ecclesiae Vas electionis vocat , ibi omnis variae explanationis tollenda suspicio est, et quod a tantis viris exponitur, hoc sequendum. In Actibus apostolorum quaestione inter apostolos suscitata, cur homines ex gentibus, 355 Paulus et Barnabas absque circumcisione et observantia sabbati suscepissent, Petrus resprobans Jacobus haec locutus est: « Viri fratres, audite me. » Simon narravit, quemadmodum primum Deus visitabit sumere ex gentibus populum nomine suo, et huic concordant verba
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. Siros quoq id.ẽ excelsos atq sublimeᷤ
qͥ dicunt᷑ ar̃ã transtulit de cirene infir¬
mo pariete. siue qͥ imminebant amarissimo
mari & uicina sirtib erat & iuxta lax
in fouea tenebat᷑. mutauit in bonã par¬
tẽ. ut excelsos facer&. Oculi enĩ dñi suꝑ
omĩa sunt regna peccantia. quȩ osten
Non regn& peccatũ in ur̃o mortali cor¬
pore. ad obediendũ desideruis eiꝰ. Ue¬
rũtameͫ cũ in uirga uisitae peccatores
& conterat eos atq ꝑcutiat qͥ ꝑman¬
serint in peccato. eas animas quȩ ap¬
pellant᷑ domꝰ iacob & subplantant pec¬
catũ & in certamine superant. & plan¬
tã cruenti fr̃is inuadt̃. in et̃nũ ꝑire

Expanded text:
cium. Syros quoque, id est, excelsos atque sublimes, cium. Syros quoque, id est, excelsos atque sublimes, qui dicuntur ARAM transtulit de Cyrene, infirmo pariete, sive quae imminebat amarissimo mari, et vicina Syrtibus erat, et juxta LXX in fovea tenebatur, mutavit in bonam partem, ut excelsos faceret. Oculi enim Domini super omnia sunt regna 353 peccantia, quae ostendNon regnet peccatum in mortali vestro corpore, ad obediendum desideriis ejus . Verumtamen cum in virga visitet peccatores, et conterat eos atque percutiat, qui permanserint in peccato: eas animas, quae appellantur domus Jacob, et supplantant peccatum, et in certamine superant, et plantam cruenti fratris invadunt, in aeternum pe
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu. & implet᷑ in eo qđ scriptũ est.
Ethiopia preueni& manꝰ eiꝰ dõ. Cũq eũ
adorauerint. dicet᷑ de illo. In conspectu
eius ꝓcident et hiopes. Qui cũ ꝓciderint
& trans flumina ethiopiȩ inde detu-¬
lerint uictimas dño. dicere poterunt.
Nigra sũ & speciosa. qm̃ decolorauit me
sol. Corpora enĩ umbris otioq marcentia.
tẽptationes & estꝰ sȩculi ferre ñ possunt.
Quȩ autẽ ad luctã & ad certamina p̾pa¬
rant᷑. sole siccata superant mundi in iu¬
rias. & benedictionẽ sc̃i sp̃s consequnt᷑
dicentis ad iustũ. ꝑ diẽ sol non ur& te. neq
luna ꝑ noctẽ. Ꝙ et hiopes gͦ uertunt᷑ in
filios dĩ si egerint penitentiã. & filii dĩ
transeunt in et hiopes si in ꝓfundũ uene¬
rint peccatoꝵ. Ipse enĩ creator om̃iũ ds̃
cappadoces uertit in palestinos. eos qͥ uer¬
sabant᷑ in frigore fidei & a qͥloni uento
subiacebant durissimo. fecit labentes ca¬
dere. & deposita suꝑbia dnĩ sentire iudi¬

Expanded text:
ntu, et impletur in eo quod scriptum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Cumque eum adoraverit, dicetur de illo: In conspectu ejus procident Aethiopes . Qui cum prociderint, et trans flumina Aethiopiae inde detulerint victimas Domino, dicere poterunt: Nigra sum et speciosa, quoniam decoloravit me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentationes et aestus saeculi ferre non possunt: quae autem ad luctam et ad certamina praeparantur, sole siccata superant mundi injurias, et benedictionem sancti Spiritus consequuntur, dicentis ad justum: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Aethiopes ergo vertuntur in filios Dei, si egerint poenitentiam, et filii Dei transeunt in Aethiopes, si in profundum venerint peccatorum. Ipse enim Creator omnium Deus Cappadoces vertit in Palaestinos, et eos qui versabantur in frigore fidei, et Aquiloni vento subjacebant, fecit bibentes cadere, et deposita superbia, Domini sentire judi
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta foueã. id. ẽ BoDUoN. theo¬
dotio parietẽ. simmachus cyrenen quẽ
& nos in hoc loco secuti sumꝰ. Totã loci
huiꝰ quẽ ꝓposui & om̃iũ quȩ in hoc capi¬
tulo tontinent᷑ intelligentiã breui
sermone concludã. usq ad eũ locũ in quo

Expanded text:
Septuaginta foveam, id est, βόθρον, Theodotio parietem, Symmachus Cyrenem: quem et nos in hoc loco secuti sumus. Totam loci hujus quem proposui, et omnium quae hoc capitulo continentur, intelligentiam brevi s
Abbreviated transcription (Latin):
in frondib creuerit. Uites quę puta¬
tȩ a uinitore ñ fuerint. inflagella
frondesq luxuriant: & humorẽ quẽ
debuerant in uina mutare. uana
frondiũ & folioꝵ ãbitione disꝑdunt.
Istiꝰ modi uitis dãnosa ẽ agricolis. Talis
fuit isrł crescens in multitudine po¬

Expanded text:
in frondibus creverit. Vites quae putatae a vinitore non fuerint, in flagella frondesque luxuriant, et humorem quem debuerant in vina mutare, vana frondium et foliorum ambitione disperdunt: istiusmodi vitis damnosa est agricolis. Talis fuit Israel, crescens in multitudine po
Abbreviated transcription (Latin):
tum dñi saluatoris. & uiri sui expec-¬
tat aduentũ. Quodq dicit non for¬
nicaberis. & non eris uiro: hoc osten¬
dit quod interim modo ydolis non
seruiat nec tamen habeat dm̃. sed &
amatorib & uiro spoliata sit. Et qr
uirum non habet. non uescitur cibo
hominũ frumento & legumine. sed
hordeo irrationabiliũ iumentoꝵ. ru¬
minans uilitatẽ litterȩ quȩ interficit.
& non habens sp̃m uiuificantẽ. Unde

Expanded text:
tum Domini Salvatoris, et viri sui exspectum Domini Salvatoris, et viri sui exspectat adventum. Quodque dicit: Non fornicaberis, et non eris viro, hoc ostendit quod interim modo idolis non serviat, nec tamen habeat Deum; sed et amatoribus et viro spoliata sit. Et quia virum non habet, non vescitur cibo hominum, frumento et legumine, sed hordeo irrationabilium jumentorum, ruminans vilitatem litterae, quae interficit, et non habens spiritum vivificantem. Und
Abbreviated transcription (Latin):
mogenita : & ifrahelis de egypto edud¬
tus est popłs: ac inseruitutẽ dĩ mer¬
cede conductus. Deniq ꝓprimoge¬
nitis isrł quȩ plagam non sensere
cõmunem quinos argenti accipit
siclos: qui in tẽpli donaria conferunt᷑.
Pleriq nr̃oꝵ quindecim ad ebdoma.¬
dam legis & ogdoadem referunt
euangłii. id est diem sabbati & diẽ
resurrectionis. quo exercetur circũci¬
sio sp̃ualis. Sed quomodo ad ultera
mulier quȩ hordeo pascitur & a uiro
aliena est. utrũq in mercedẽ accipi¬
at testamentum: explanare non posst̃.
Quadragesimo quinto die ad montẽ syna
peruenit popłs. Statim altero precipit᷑¬
die ut scĩficetur a coitu fęminarũ per
triduum: & se p̃parent ad accipiencdã
quagesimo die moyses ascendit in mon¬
tem. & decalogũ suscepit. Sed & itaq
populus iudȩoꝵ qui quondã quindecĩ
argenteis & quadraginta quinq hor¬
dei modiis est conductus post aduen¬

Expanded text:
mogenita, et Israelis de Aegypto educmogenita, et Israelis de Aegypto eductus est populus, ac in servitutem Dei mercede conductus . Denique pro primogenitis Israel quae plagam non sensere communem, quinos argenti accipe siclos , qui in templi donaria conferuntur. Plerique nostrorum quindecim, ad hebdomadam Legis, et ogdoadem referunt Evangelii, id est, sabbatum, et diem resurrectionis, quo exercetur circumcisio spiritualis. Sed quomodo adultera mulier quae hordeo pascitur, et a viro aliena est, utrumque in mercedem accipiat Testamentum, explanare non possunt. Quadragesimo quinto die ad montem Sina pervenit populus, statimque altero die ut sanctificentur 31 a coitu feminarum per triduum, et se praeparent ad accipiendam lbus, quinquagesimo die Moyses ascendit in montem, et decalogum suscepit. Sedet itaque populus Judaeorum, qui quondam quindecim argenteis, et quadraginta quinque hordei modiis est conductus, post adven
Abbreviated transcription (Latin):
Mensuram aũt chori in iherechiel
legimus. & in euangłio. Fodit itaq eam
sibi id est ad ulteram. siue conduxit
quindecim argenteis. Quando dicit
fodi. ostendit uineam quę a dño planta¬
ta est: & in multis locis ponitur scriptu¬
rarum. significans popłm uidȩorum.
Sin autẽ legerimus conduxi: ad ulterȩ
pretium est non ut cum propheta
dormiat. sed ut contenta mercede sua.
ad ulterare desistat. nec passim cęte.¬
ris copuletur. Fõditur etiam siue con¬
ducitur choro hordei. & dimidio choro
hordei id est quadraginta & quinq
modiis: & hac mercede suscepta audit
a dño. Dies multos expectabis me. siue
sedebis mihi: non fornicaberis nec eris
uiro. Hoc est nec aliis amatoribus
turpiter te prostitues. nec mihi uiro
a quo conducta es legitime conuin¬
geris. Ac ne putes factam tibi in¬
iuriam quia dixi. expectabis me.¬
par pari referã. & ego expectabo te.
Quinta decima die illucescente mensis
nisan. percussa sunt ȩgyptiorũ pri¬

Expanded text:
Mensuram autem cori in Ezechiel Mensuram autem cori in Ezechiel legimus , et in Evangelio . Fodit itaque eam sibi, id est, adulteram, sive conduxit quindecim argenteis. Quando dicit, fodi, ostendit vineam, quae a Domino plantata est, et in multis locis ponitur Scripturarum, significans populum Judaeorum. Sin autem legerimus, conduxi, adulterae pretium est, non ut cum propheta dormiat; sed ut contenta mercede sua, adulterare desistat, nec passim caeteris copuletur. Foditur etiam, sive conducitur coro hordei, et dimidio coro hordei, id est, quadraginta et quinque modiis, et hac mercede suscepta, audivit a De: non fornicaberis, et non eris viro. » Hoc est: nec amatoribus turpiter te prostitues, nec mihi viro a quo conducta es legitimo conjungeris, ac ne putes factam tibi injuriam; quia dixi: par pari referam, et ego exspectabo te. Quinta decima die illucescente mensis Nisan percussa sunt Aegyptiorum pri
Abbreviated transcription (Latin):
ierra hel. Et fodi eam mihi quindecĩ
argenteis & choro hordei. & dimidio
choro ordei: & dixi ad eam. Dies mul¬
tos expectabis me. Non fornicaberis.
& non eris uiro: sed & ego expectabo
multos sedebis mihi & non fornica-¬
beris : nec eris alteri uiro. & ego tͥ.¬
ro gomor in hebreo scriptũ est õmer.
quod om̃s in terpretes absq septua-
ginta chorũ interp̃tati sunt ser-¬
mone greco. & maxime palestino.
qui habet triginta modios. Et pro
nebel uini in hebraico legitur letec
scorim. Quod cȩteri interp̃tes
emicoron hordei transtulerunt.
id est mediã partẽ chori quȩ facit
quindecim modios. Quodq iungit᷑
in editione uulgata. neq eris alteri
uiro. alteri. in hebraico non habet᷑.
sed simpliciter non eris uiro. Si eñi
ponatur alteri : sub auditur quod
a suo habeatur uiro. Quando aũt
absolute dicitur. non eris uiro. in¬
telligimus quod nulli iungatur
om̃ino. & absq coitu maritali sit.

Expanded text:
Jezrael. Jezrael. argenteis, et coro hordei, et dimidio coro hordei. Et dixi ad eam: Dies multos exspectabis me: non fornicaberis, et non eris viro: sed et ego exspectabo multos sedebis mihi: et non fornicaberis, nec eris alteri viro, et ego tro Gomor in Hebraico scriptum est OMER  , quod omnes interpretes, absque LXX, corum interpretati sunt, sermone Graeco et maxime Palaestino, qui habet triginta modios. Et pro nebel vini, in Hebraico legitur LETHECH SEORIM   30 quod caeteri interpretes ἡμίκορον hordei transtulerunt, id est, mediam partem cori, quae facit quindecim modios. Quodque jungitur in editione Vulgata: Neque eris alteri viro: alteri in Hebraico non habetur, sed simpliciter, non eris viro. Si enim ponatur alteri, subauditur quod a suo habeatur viro. Quando autem absolute dicitur, non eris viro, intelligimus quod nulli jungatur omnino, et absque coitu maritali sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt uinatia uuarum quȩ uinũ
non habent. Pristinã quippe grãm
perdiderunt sicut demones qͥ lap¬
si de propria dignitate & nihil an¬
tiquȩ gr̃ȩ possidentes. aridi sunt:
& ueteri siccitate marcentes. Unde
prouinaciis quod hebrace dr̃. asise.
aquila interp̾tatus est fłaaaia.
id est uetera. symmachus ãcarpois
id ẽ steriles. Et non solũ uinatia
sunt : sed & uetera uinatia. ut an¬
tiqua delicta testentur. Et no¬
penitentib. nichilominus illi res
in utiles ament. traditiones homi¬
gentes ut ne quaquã uuas habeant
&e uinũ. & plena musto torcula¬
ria. sed uetera uinatia quȩ pro¬
iecta sunt. Pro p̃emmatibus quȩ¬
septuaginta transtulerunt. & come¬
duntur cum uuis passis siue uinaciis.
placentas latine possumus dicere uł
crustulas: quȩ ydolis offeruntur. &
grece appellant᷑ nouoria. Filii aut̃
isrł in p̃senti loco duodecĩ uocantur
tribus. supra uero decẽ quȩ erant in
samaria. & possidebant metropolĩ

Expanded text:
ligunt vinacia uvarum, quae vina ligunt vinacia uvarum, quae vina non habent, et pristinam gratiam perdiderunt, sicut daemones qui lapsi de propria dignitate, et nihil antiquae gratiae possidentes, aridi sunt, et veteri siccitate marcentes. Unde pro vinaciis, quod Hebraice dicitur, ASISE  . Aquila interpretatus est παλαιὰ, id est, vetera. Symmachus ἀκάρπους, id est, steriles: et non solum vinacia sunt, sed et vetera vinacia, ut antiqua delicta testentur. Et nopoenitentibus, et nihilominus illi res inutiles amant, traditiones homigentes, et nequaquam uvas habeant et vinum et plena musto torcularia, sed vetera vinacia quae projecta sunt. Pro pemmatibus quae LXX transtulerunt, et comeduntur cum uvis passis, sive vinaciis, placentas Latine possumus dicere, vel crustula, quae idolis offeruntur, et Graece appellantur πόπανα. Filii autem Israel in praesenti loco duodecim vocantur tribus; supra vero decem quae erant in Samaria, et possidebant metropolim,
Abbreviated transcription (Latin):
dilige mulierem diligentem mala
& ad ulterã. sicut diligit dñs filios
isrł : & ipsi respiciunt ad deos ali¬
enos. & amant coctiones cũ uinaciiᷤᷤ.
Oriori mulieri in tẏpum decẽ tri¬
buum uel totius iudaici populi for¬
nicantis propħa coniungitur: &
abiectus filius atq cruciatus tandẽ
recipitur in salutem. hic iubetur
ut ad huc diligat ad ulterã mulierẽ.
Quando dr̃ ad huc: ostenditur quod
prius a mauerit fornicariam quȩ
ad ultera uel diligat illa mala. uel di¬
ligatur ab amico & proximo. Re. enĩ
uerbũ hebraicũ. uel malũ legitur uł
amicus. Q ne putemus dilectionẽ
propħȩ in adulteram aliud quid sig-¬
nificare. quã dĩ dilectionẽ in filios
ifrł. Ergo quod propħa diligit ad¬
ulteram & tamen non ei matrimo¬
nio copulatur. nec fornicanti coniun¬
gitur: sed tantũ diligit delinquentẽ.
tẏpus dĩ est qui filios isrł pessimos di¬
ligit. Qui cũ diligantur a dño. ad
deos alienos ydolaq respiciunt : & di¬

Expanded text:
iligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem tribuum, vel totius Judaici populi fornicantis, propheta conjungitur, et abjectos filios atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulteram mulierem. Quando dicitur, adhuc, ostendit quia prius amaverit fornicariam: quae adultera, vel diligat illa mala, 29 vel diligatur ab amico et proximo: RE   enim verbum Hebraicum, vel malum legitur, vel amicus. Et ne putemus dilectionem prophetae in adulteram, aliud quid significare quam Dei dilectionem in filiosIsrael. Ergo quia propheta diligit adulteram, et tamen non ei matrimonio copulatur, nec fornicatione conjungitur, sed tantum diligit delinquentem, typus Dei est, qui filios Israel pessimos diligit, qui cum diligantur a Domino, ad deos alienos idolaque respiciunt, et di
Abbreviated transcription (Latin):
dñi saluatoris post resurrectionis eiꝰ
triumphos & ascensum ad patrem
duo parietes angulari lapide copu¬
lati sunt. ab eo qui fecit utraq unũ
qui dicebatur non popłs meus popłm
suũ. pacatisq om̃ib. arcus & gladiꝰ
conteretur & bellum. Non enĩ eruil
necessaria instrumenta pugnanti¬
um. cum qui pugnent defuerint.
Iungetur isrł gentibus. & implebitur
illuo de uteronomii. Lȩtamini gen¬
tes cũ popło eiꝰ. Notus eñi in iudȩa
ãs. in isrł magnũ nomen eiꝰ. Et fac¬
tus est in pace locus eius. & habita¬
tio eius in syon. hoc est in ȩccła.
in qua confregit potentias arcuũ
scutum & gladiũ & bellũ. Quibus
fractis atq contritis dormient cre¬
dentes fiducialiter. & sub uno pas¬
tore requiescent: siue sperabunt
in his quȩ oculus non uidit & auriᷤᷤ
non audiuit. & in cor hominis ñ
ascenderunt. quȩ preparauit ds̃ di

Expanded text:
Domini Salvatoris, post resurrectionis ejus Domini Salvatoris, post resurrectionis ejus triumphos, et ascensum ad Patrem, duo parietes angulari lapide copulati sunt ab eo, qui fecit utrumque quae dicesuum: pacatisque omnibus, arcus et gladius conteretur ac bellum. Non enim erunt 26 necessaria instrumenta pugnantium, cum qui pugnent, defuerint. Jungetur Israel gentibus, et implebitur illud Deuteronomii: Laetamini gentes cum populo ejus . Notus enim in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Et: Factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , hoc est, in Ecclesia, in qua confregit potentias arcuum, scutum, gladium et bellum: quibus fractis atque contritis, dormient credentes fiducialiter, et sub uno pastore requiescent, sive sperabunt, in his quae oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis non ascenderunt, quae praeparavit Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
quam bahali: ne dum aliuo loquitur
alterius recordetur. & uirum nomi¬
nans ydolum cogitet. Ignosce ob¬
scuritati quȩ tribus nascitur modis:
aut rerum difficultate. aut magis.¬
tri imperitia. aut discentis nimia
tarditate. Neq enim hebreum ꝓ¬
phetam edisserens. oratoris de beo
de clamantiunculis ludere. & in
narrationibus atq epilogis asiatico
more cantare: sed auxilio orationum
tuarum & in credibili discendi stu¬
dio aperire quȩ clausa sunt. Deniq
aquila diligens & curiosus interpreᷤ.
uocabit inquit me uir meus: & non
uocabit me ultra habens me id ẽ baha
t percutiam eis fedus in die illa li¬
cum bestia agri & cum uolucre cęli
& cum reptili terrȩ : & arcum & gla

Expanded text:
quam BAALI: ne dum aliud loquitur, quam BAALI: ne dum aliud loquitur, alterius recordetur, et virum nominans, idolum cogitet. Ignosce obscuritati, quae tribus nascitur modis: aut rerum difficultate, aut magistri imperitia, aut discentis nimia tarditate. Neque enim Hebraeum prophetam edisserens, oratoriis debeo declamatiunculis ludere, et in narrationibus atque epilogis Asiatico more cantare, sed auxilio orationum tuarum, et incredibili discendi studio, aperire quae clausa sunt. Denique Aquila diligens et curiosus interpres: Vocabit, inquit, me vir meus, et non vocabit me ultra habens me, id est, BAAL. Et percutiam eis foedus in die illa cum bestia agri, et cum volucre coeli, et cum reptili ter
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Unde & dido sydonia regii ge¬
neris. cum ȩnram suscepisset hospitio
hac patera ioui uina clelibat. quabelꝰ
& om̃s a belo soliti. Didicimus exor¬
dium dȩ monis. immo hominis in de¬
monem consecrati. om̃ĩa enim ydola
ex mortuorum errore creuerunt:
audiamus cȩtera. Lingua hebrea &
sẏra bahal interpretatur ExΩN
id est habens. Si uoluerimus dicere
habens me: dicimus bahali. Et apud
utramq gentem uxores uiros suos
uocant bahali id est uir meus. quod
intelligitur habens me. & est sensus.
qui me habet in conuigio. Cadem
hebreorum lingua uocatur uir. ĩs.
Unde & uxor quȩ de uiro sumpta ẽ
ingenesi appellatur issã. quasi a
uiro uirago. Quod ergo dicit ds hoc
est. Cum utroq sermone hoc est .is.¬
& bahali appelletur uir meus. siue
maritus meus: tantum odi ydoloꝵ
nomina. ut etiam quod bene dici
potest. propter ambiguitatẽ et
uerbi similitudinem ne quaquam
uelim dici. seo appellari me isi magiᷤᷤ

Expanded text:
legitur. Unde et Dido Sidonia regii gelegitur. Unde et Dido Sidonia regii generis, cum Aeneam suscepisset hospitio, hac patera Jovi vina delibat, qua Belus et omnes a Belo soliti. Didicimus exordium daemonis, immo hominis in daemonem consecrati: omnia enim idola ex mortuorum errore creverunt. Audiamus caetera: Lingua Hebraea et Syra BAAL interpretatur ἔχων, id est, habens. Si voluerimus dicere, habens me, dicamus BAALI  : et apud utramque gentem uxores viros suos vocant Baali, id est vir meus, quod intelligitur, habens me: et est sensus, qui me habet in conjugio. Eadem Hebraeorum lingua vocatur vir is  : unde et uxor quae de viro sumpta est, in Genesi appellatur ISSA , quasi a viro: virago. Quod ergo dicit Dominus, hoc est: cum utroque sermone, ISSI et BAALI appelletur vir meus, sive maritus meus, tantum odi idolorum nomina, ut etiam quod bene dici potest, propter ambiguitatem et verbi similitudinem nequaquam velim dici, sed appellari me ISSI, magis 25