comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amaremus spem dedit nedepeccati solutione diffideremus. Omis inquit qui facit peccatum
seruuis est peccati seruus aut̃ non man& in domo in a&nũ. quae ergo nobis spes est: qui non sumus
sine peccato. dudispentuam filius man& in a&ernũ. Si ergo filius uosliberauerit tunc uere
liberieritis. Haec spes nostra fr̃s ut alibero liberemur. &liberando seruos nos facit. Serui eni
berieritis. Haec spes nostra fr̃s ut alibero liberemur
& liberando seruos nos facit. Seruieni
ramus cupi ditatis liberati efficimur serui caritatis.¬
seruire iustitiae dicente apostolo cum serui ess&is peccati liberieratis iustitiae. Nunc dut̃¬
labets tructumurm̃ in sc̃ficationẽ fine muero uitã a&ernã perfecta uero libertas ẽ dõxpo serui re
illum diligere qui uero nos libertuit quiuerusest filius dĩ & dñs in forma serui nonseruus sed informa

Expanded text:
amaremus: spem dedit, ne de peccati solutione diffideremus. Omnis, inquit, qui facit peccatum, amaremus: spem dedit, ne de peccati solutione diffideremus. Omnis, inquit, qui facit peccatum, servus est peccati. Servus autem non manet in domo in aeternum. Quae ergo nobis spes est, qui non sumus sine peccato? Audi spem tuam. Filius manet in aeternum. Si ergo filius vos liberaverit, tunc vere liberi eritis. Haec spes nostra, fratres, ut a libberi eritis. » Haec spes nostra, fratres, ut a libero liberemur, et liberando servos nos faciat. Servi enim eramus cupiditatis, liberi efficimur seservire justitiae, dicente Apostolo. « Cum enim servi essetis peccati, liberi eratis justitiae . » Nunc autehabetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam. Perfecta vero libertas est Deo Christo servire, illum diligere qui vere nos liberavit, qui vere est Filius Dei, et Dominus in forma servi, non servus, sed in form
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis quanto felicius deserat homopetcatũ fugiat ad xpm̃ dm̃ liberatorem Int pelle u libere ugo
abh ac seruittu tepeccati solusdns quullam non habuit qui solus sine peccato uenit in mundum. Ille
test depeccato quiuenit sine peccato & factus est sacrificium ꝓpeccato. Cum ergo
om̃is quisticitpeccatũ seruus sit peccati quae sit spes nobis libertatis audite Seruus aut̃ inquit non
man& in domo in a&ernũ ecclesia estdomus seruus est peccator. Non maneat homo in peccato
nesit seruus peccati ut possitmanere indomo idest in ecclesia. maneat incorpore capitis sui ut sit
filius non seruus. Lon ge aliud ẽ peccare aliud manere inpeccato quimane in peccato seruus est
peccati qui fugitapeccato seruuserit iustitiae. Terruit itaq & spemdedit. terruit nepeccatũ

Expanded text:
peccatis. Quanto felicius deserat homo peccatum, fugiat ad Christum, Deum liberatorem interpellet? Liberat ergo peccatis. Quanto felicius deserat homo peccatum, fugiat ad Christum, Deum liberatorem interpellet? Liberat ergo ab hac servitute peccati solus Dominus, qui illam non habuit: qui solus sine peccato venit in mundum. Ille solus liberare potest de peccato, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccato. Cum ergo omnis qui facit peccatum, servus sit peccati: quae sit spes nobis libmanet in domo in aeternum. Ecclesia est domus, servus est peccator. » Non maneat homo in peccato, nec  Al., ne sit servus peccati, ut possit manere in domo, id est, in Ecclesia. Maneat in corpore capitis sui, ut sit filius, non servus. Longe aliud est peccare, aliud manere in peccato. Qui manet in peccato, servus est peccati; qui fugit a peccato, servus erit justitiae. « Terruit itaque, et spem dedit: terruit, ne peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
amen ainen dico uobis qui aom̃is qui facit peccatũ seruus ẽpeccati Omiserabilis seruitus seruire pecõato
seruire diabulo qui percatiẽ auctor. Sepehomines malos dominos fugiunt neseruiant malis & noi
fugunt pecatum cuius seruus ẽ & quanto folicius essent fugere peccatũ & seruire homini libera
conscientia : Deinde seruur hominis aliquando sui dominiduris imperiis fatigatus fugiendo requies uit
seruus peccati quo fugit secum setrahit quocũq fugerit non fugit seipsum mala consuentia nonẽ quo e at
se quitur se immonon receditase peccatũ enĩ quod facit intusẽ. focit peccatũ utaliquã corꝑauo douo
caper& uo luptatem. uoluptas transit peccatũ man& proterut qđ d dectabat remansit quod pugnat
mala serunus: aliquando fugiunt homines in ꝓbos dominos uolunt carere dominis qui nolunt carere

Expanded text:
« Amen amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. » O miserabilis servitus servire peccato, « Amen amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. » O miserabilis servitus servire peccato, servire diabolo, qui peccati est auctor. Saepe homines malos dominos fugiunt, ne serviant malis, et non fugiunt peccatum! Quanto facilius esset fugere peccatum, et servire homini libera conscientiServus peccati quoquo fugit, secum id trahit: quocunque fugerit, non fugit seipsum. Mala conscientia non est quo eat: sequitur se, imo non recedit a se: peccatum enim quod fecit, intus est. Fecit peccatum, ut aliquam corporalem caperet voluptatem: voluptas transit, peccatum manet, praeterit quod delectabat, remanet quod pungat: mala servitus. Aliquando fugiunt homines improbos dominos, volentes carere dominis, qui nolunt carere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsolui Deimat ꝑ latomisas iurti oliao quasdion e cumub s ieiures pondis &is quo dnũ mus habere imagt̃
caesari quia sicut quaerit caesar in nũmo magine suã si cds quaerit in lomines i am necalienũ quid quer
q ab homine quod con di dit i ho mine. Ideo ds̃ homo factus est ut in ho mine reformaros qđ in homine
amen dico uobis qui aomis quisa aitpetcatũ seruus epercati Quis non subinsuerbis contte mesecet si om̃i
uoitio decoutbr om̃is homo seruus peccati. Sedintentius audiamus qualit̃ liberteͦuit de aeserurtute
tior icrem in curtet medicinam adhib& Nam ait dñs amenamendi couobis qui destam̃am̃ nsiuerũ
uerumdico uobis quod uerbũ nec grecus int̃pres nec latinus ausus ẽ in aliã trans ferre linguã ut honoren
haber& uelam̃to secroci testificatio ueritatis in xp̃o. Veritas dictuerũ uerũ dico uobis ingeminat replicat
uerbum ueritatis ut excitar& dormientes intentos facer& audientes neccontempner&ur qui att

Expanded text:
aris sunt, et Deo quae Dei sunt ; cum vos ipsi respondissetis, quod nummus habet imaginem Caesaris: quia sicut quaerit Caesar in nummo imaginem suam, sic Deus quaerit in homine suam. » Nec alienum quid quaerit Deus ab homine, sed quod condidit in homine. Ideo Deus homo factus est, ut in homine reformaret, quod in hominamen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. » Quis non sub istis verbis contremiscat, si omnis homo peccator, omnis homo servus peccati? Sed in his attentius audiamus, qualiter liberemur de hac servitute. Terrorem incutit, sed medicinam adhibet. Nam ait Dominus: « Amen amen dico vobis. » Quid est amen amen, nisi verum dico vobis? Quod verbum nec Graecus interpres, nec Latinus ausus est in aliam transferre linguam, ut honorem haberet velamento secreto, testificatio veritatis in Christo. Veritas dicit: Verum verum dico vobis, ingeminat, replicat verbum veritatis, ut excitaret dormientes, intentos faceret audientes, nec contemneretur qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
el qualis sit uitatua quited d& unicuiq scđm opertisua . Responder̃ ergo iuddei
memisitpat̃. nam solum teuidemus patremtuũ tecum non uidemus quomodo tedus solum ñ eẽ sed cum
patretuo eẽ dut ostende nobis tecum eẽ patremtuũ & dñsnum quid me uidetis & patremmm nonuid&is

Expanded text:
el qualis sit vita tua, qui reddet unicuique secundum opera sua. « Responderunt ergo Judaei el qualis sit vita tua, qui reddet unicuique secundum opera sua. « Responderunt ergo Judaei me misit Pater. Nam solum te videmus, Patrem tuum tecum non videmus: quomodo te dicis solum non esse, sed cum Patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse Patrem tuum. Et Dominus: Nunquid me videtis, et Patrem meum non videtis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis officium ordinar&ura dño quantum capiendis aduitã animub ẽ& intentus mox sponte predi¬
cando monstrauit Inuenitenim nata nahel & dicitei quemscripsit morses inlege & ꝓpho&e inuenimur ium̃
filium ioseph anataral quantũ r &ofidei quã capacib deuotue praedicationis maculis intextũ inuento

Expanded text:
praedicationis officium ordinaretur a Domino, quantum capiendis ad vitam animabus esset intentus, mox sponte praedipraedicationis officium ordinaretur a Domino, quantum capiendis ad vitam animabus esset intentus, mox sponte praedicando monstravit Invenit enim Nathanael, et dicit ei: Quem scripsit Moses in lege, et prophetae, invenimus, Jesum filium Jo
Abbreviated transcription (Latin):
& homines sicut passus est & resurrexit. &ita intrauit ingloriã suã sic &iã suos sequaces ostender& ꝓsi¬
cereuirtutib acperpassiones transitorias ad aet̃norũ dona gaudiorũ trans migrare debere: Erat
autem philippus ab &hsaida ciuitate andreae & petri. Non ẽputandus euangclista fortuito & abq
ratione mrstica nomenciuitatis de quaess& philippus & qđ eadẽ andreae quoq & petric& uoluis se mons¬
trare sed ꝑnomenciuitatis typice qualis tunciam animo philippus qualis officio eõ futurus qualis &iã
p&rus  an dreas ostenderecurasse Bob saida qui ppedomus uenatorum dicitur & uentitore sutiq erant
qui audiebant a dño uenite postme & faciam uos fieri piscatores hominũ Venator &ille qui & ante quã ad

Expanded text:
et homines , sicut passus est, et resurrexit, et ita intravit in gloriam suam; sic etiam suos sequaces ostenderet profiet homines , sicut passus est, et resurrexit, et ita intravit in gloriam suam; sic etiam suos sequaces ostenderet proficere virtutibus, ac per passiones transitorias ad aeternorum dona gaudiorum transmigrare debere. Erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Non est putandus evangelista fortuito et absque ratione mystica nomen civitatis de qua esset Philippus, et quod eadem Andreae quoque et Petri esset, voluisse monstrare, sed per nomen civitatis, typice, qualis tunc jam animo Philippus, qualis officio esset futurus, quales etiam Petrus et Andreas ostendere curasse. Bethsaida quippe Domus venatorum dicitur; et venatores utique erant, qui audiebant a Domino: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Venator et ille, qui antequam ad
Abbreviated transcription (Latin):
facta dicitur ꝓfectũ fideliũ designansquelde uitiis aduirtutũ celsitudinẽ transmigrare. uel
in ipsis uirtutib: paulatĩ ꝓficere acdeminorib admaiora cotidie subi re contendunt quousq de ha
conualle lacrimarũ ad arcem laetitiae caelestis dño auxiliante perueniant. In eo aut̃ qđ re ue¬
lationẽ sonat ipsã uitae aet̃nae beatitudinẽ ꝓqua in p̃senti sc̃ laborant insinuans cuiꝰ utraq
Int̃p̃tationẽ nominis psalmista uniuersiculo conprehendit ubiait . ambulabunt deuirtute
inuirtutem uidebiturds̃ deoruminsion Haec estnam queuisio dequadicit apostolus. Nosautem reuelata
faciegloriam dñi speculantes in eademimaginem transformamur agloria ingloriam tamquã adñispu
Bene ergo uocaturus ad sequendũ sediscipulũ iñs uoluit exire ingalileã Id est intrans migrationẽ factã
ue reuelationẽ utui delic& sicutipse teste euangelio ꝓficiebat sapientia & aetate & gratia apud ad m̃

Expanded text:
elium designat, quo vel de vitiis ad virtutum celsitudinem transmigrare, vel in ipsis virtutibus paulo proficere, ac de minoribus ad majora quotidie subire contendunt, quousque de hac convalle lacrymarum ad arcem laetitiae coelestis, Domino auxiliante, perveniant. In eo autem quod revelationem sonat, ipsam vitae aeternae beatitudinem, pro qua in praesenti sancti laborant, insinuat. Cujus utramque interpretationem nominis Psalmista uno versiculo comprehendit, ubi ait: Ambulabunt de virtute in virtutem; videbitur Deus Deorum in Sion . Haec est namque visio de qua dicit Apostolus: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in gloriam, tanquam a Domini Spiritu . Bene ergo vocaturus ad sequendum discipulum Jesus, voluit exire in Galilaeam, id est, in transmigrationem factam, sive revelationem, ut, videlicet, sicut ipse, teste Evangelio, proficiebat sapientia et aetate, et gratia apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
diluit in hominib. & in animalib quae arthacontinebat multi fari ã baptizatorũ differentiã incolũba
quae postdiluuiũ ramũ oliuae intulit in archã unctionẽ sp̃s scĩ quobaptizati inbuuntur intellexerit
tionem ꝓph& ari contemplatur :Tertia saeculia& ate ds̃ temptans obedientiã abrahae filiũ unicũ¬
cum quem diligebat in holo caustũ sibi offerre praecepit: non differt habrahã facere quȩ iub& ised
ꝓfilio immolaturaries. ipsecam̃ pobedientiae uirtute eximia perp&uaebenedictionis hereditate
donatur : Ecce habes hrdriã tertiã dudien senĩ quanta uirtus obedientiae quanta mercede remu
eius intellegis de quodicitpat̃ hicẽ filius meus dilectꝰ in quomihi complacui: inqua quia diuinitate
in passibilipermanente. sola humanitas mortẽ passaẽ & dolorẽ quasi filius offertur sed a ries

Expanded text:
diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat, multifariam baptizatorum differentiam, in columba, diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat, multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium ramum olivae intulit in arcam, unctionem Spiritus sancti, quo baptizati imbuuntur, intellexerit, tionem prophetari contemplatur. Tertia saeculi aetate, Deus tentans obedientiam Abrahae, filium unicum, quem diligebat, in holocaustum sibi offerre praecepit . Non differt Abraham facere quae jubetur, sed pro filio immolatur aries; ipse tamen, pro obedientiae virtute eximia, perpetuae benedictionis haereditate donatur. Ecce habes hydriam tertiam. Audiens enim quanta virtus obedientiae quanta mercede remuejus intelligis de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , in qua quia, divinitate impassibili permanente, sola humanitas mortem passa est et dolorem, quasi filius offertur, sed aries
Abbreviated transcription (Latin):
la sꝓfecto aquae inscriptura inuener undesalubrit̃ ab luti potatiq gauderent: Sedsi intellexerint cahin
homicidã uidaeorũ eẽperfidiã occisionẽ ab el passionẽ eẽ dñi saluatoris. terrã quae apperuit os suũ &
suscepit sanguinẽ eius demanucain. ecclesiã eẽ quaee ffusũ auidueis xp̃i sanguinẽ in misteriũ renoua
ũ mutatã repperiunt quae s acrae dictalegis sacratius intellegunt i
Secunda a&a tesaeculi inchoante deletus est aquis diluuii mundus obpeccatorũ magnitudinẽ : sed solus
noe propt̃ iustitiã cum domosua liberat us in archa: huius plage audita uastatione horribili paucor ũq
laberatione mirabili quiꝰ quis emendatius uiuere coeperit liberane desiderans cumelectis timens
ext̃minaricum reꝓbis hydriã ꝓfecto aquae quamundar&ur uelreficer& accipit : dtdũ altius sape

Expanded text:
vas profecto aquae in Scriptura invenerunt, unde salubriter abluti potatique gauderent. Sed si intellexerint Cain vas profecto aquae in Scriptura invenerunt, unde salubriter abluti potatique gauderent. Sed si intellexerint Cain homicidium Judaeorum esse perfidiam, occisionem Abel passionem Domini Salvatoris, terram quae aperuit os suum, et suscepit ejus sanguinem de manu Cain, Ecclesiam esse, quae effusum a Judaeis Christi sanguinem, in mysterium suaunt  Beda, repererunt, quia sacrae dicta legis sacratius intelligunt. Secunda aetate saeculi inchoante, deletus est aquis diluvii mundus, ob peccatorum magnitudinem; sed solus Noe per justitiam cum domo sua liberatus in arca . Hujus plagae 484 audita vastatione horribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberari desiderans cum electis, timens exterminari cum reprobis, hydriam profecto aquae, qua mundetur vel reficiatur, accepit. At dum altius saper
Abbreviated transcription (Latin):
mundane creationis cuncta creauit exnihilo. Sed maluitd eaqua facereuinũ quotypicedo cer&. non sead
soluandã in ꝓbandãq. sed dd implendã potius legẽ ꝓph&asq uenisse neq alia suꝑ euangelicã gratiã fa¬
drias scripturarũ aquasalutari repletas. uideamus eandẽ aquã in suauissimũ uiniodorẽ gustũq conuorsã
In prima a&ate saeculi ab eliustũ frat̃ inuidens occidit & ob hocipse perp&suamar eynigloria beatus &iã
in euangelicis &a postolicis literis iustitiae laudemaccepit : fratricida impius a & ne maledictionis penas
luit : quicũq hisauditis metuentes cumimpis damnari cupientes benedici cũ piis omnẽ odiorũ & in¬
uidiae fomitẽ abicunt . dõ placre persacrificiũ iustitiae modestiã in nocentiã uirtutẽ patienti aecurant :

Expanded text:
mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam improbandamque, sed ad implendam potius legem prophetasque venisse, neque alia super  Beda, drias Scripturarum aqua salutari repletas. Videamus eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi, Abel justum frater invidens occidit ; et ob hoc ipse perpetua martyrii gloria beatus, etiam in evangelicis et apostolicis litteris justitiae laudem accepit, fratricida impius aeternae maledictionis poenas luit. Quicunque, his auditis, metuentes cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnem odiorum et invidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificium justitiae, modestiam innocentiae, virtutem patientiae curant:
Abbreviated transcription (Latin):
luius & a postolus p&rus meminit itadicens adquẽ accedentes lapidẽ uiuũ & ipsitã quã lapide s uiui suꝑa edificam in
Bene secum dũ purificationem iud uerũ positae erant hrdriae. qui a iuidaeorũ tantũ populo lex ꝑ morsendata ẽ
Capiente sinquit singulae m&retasbinas uelternas. quia scripturae scãe auctores & ministraꝓph&ae mos
de patretantũ loquunt᷑ & filio ut estillud om̃a insapientia fecisti uirtus en ĩ dĩ & sapientiax p̃s ẽ modo &&iã
Verbum dñm & sp̃m̃totũ quae unus ds̃ ẽ intellegetrinitatẽ Sed quantũ int̃aquã & uinũ tantũ disiatint̃ sensũ
illũ quo scripturae ante aduentũ saluatoris intelle gebantur. & eũ que mueniens ipsere uelauita postolis eoꝵ¬
q discipulis perp&uosequendũ reliquit. Et quidem potuit dñs uacua simplere hrdriasuino. quiin exordio

Expanded text:
cujus et apostolus Petrus meminit ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini . cujus et apostolus Petrus meminit ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini . Bene secundum purificatioCapientes, inquit, singulae metretas binas, vel ternas, quia Scripturae sanctae auctores et ministri, prophetae modo de Patre tantum loquuntur et Filio, ut est illud: Omnia in sapientia fecisti . Virtus enim Dei et sapientia Christus est. Modo etiam um totam, quae unus Deus est, intellige Trinitatem. Sed quantum inter aquam et vinum, tantum distat inter sensum illum quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis eorumque discipulis perpetuo sequendum reliquit. Et quidem potuit Dominus vacuas implere hydrias vino, qui in exordio
Abbreviated transcription (Latin):
ne gando quo dposcebat: mat tam̃ sciebat pi& atem fili quod negare noluit qđ p&lebatur. fiducialit̃
mandauit ministris : ut mandata implerent iubentis fili. Erantibilapidede hydriae sex positae
seuimdũ purificationem iudeorum capientes singulae metretas binas uelternas hydriaeuo¬
santur uasa aquarũ receptui parata. Greccenĩ aqua idordicitur aquaeaũt scripturae sacras scies¬
tiã designat: quae suo sauditores & a peccatoꝵ sorde abluere & diuinae cognitionis sol& fonte potari¬
ia cordas deuotascõꝵ. quorum ꝑfectiouitae & fidei ad exemplũ recte
credendi a cuiuendi ꝓpositaẽ generi huma nopersex saeculi labentis ae tates id estusq ad tompus domisi
lapidis que muidit danihel praecisum demonte sine manib factũq ẽ in montẽ magnũ & implesscomnẽ terrã

Expanded text:
negare, quod poscebatur; mater tamen sciens pietatem filii, quod negare nollet, quod petebatur, fiducialiter negare, quod poscebatur; mater tamen sciens pietatem filii, quod negare nollet, quod petebatur, fiducialiter mandavit ministris, ut mandata implerent jubentis filii. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata. Graece enim aqua ὓδωρ dicitur. Aqua autem Scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cognitionis solet fonte potara sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi proposita est generi humano per sex saeculi labentis aetates, id est, usque ad tempus Domsolidata quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram .
Abbreviated transcription (Latin):
Criusostut potentia aor orna ditatis uirtutes operando patefaciã. Venitaut hora ut quid sibi & ma
commune est ostender& cumeã moriturus in cruce discipulo uirgini uirginẽ commendare curant
Carnis namq in firma perpessus matrẽ de quahoc susceperat piac cognitam eidem quel mna ie
diligebat discipulo comm̃ dauit. quã diuina sacturus quaniin cognitamse none dis umulsco ouie
hanc diuintie natiutatis auctorem non eẽ cognoscit: Hiius uero horae dñs in erucependens comme mo¬
rans dixit matri mator eccefiliustuus quasi dixiss& eccehoc quod exte sumpsi modo osterielstnirinori¬
endo quidest quae tam̃ postmodũ glori ficanda erat in resurrectionis gloria Dixit matenusiministris
qđuimq dort rituobis facite. S ciebat quidem mat̾ euis humani tatem filiisui. lic& hoc modiuder&

Expanded text:
Prius est ut potentiam aeternae Deitatis, virtutes operando, patefaciam. Venit autem hora ut quid sibi et matri Prius est ut potentiam aeternae Deitatis, virtutes operando, patefaciam. Venit autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam, moriturus in cruce, discipulo virgini virginem commendare curavit . Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, ei quam maxime diligebat discipulo commendavit: quam divina facturus, quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse cognoscit. Hujus vero horae Dominus in cruce pendens, commemorans, dixit matri: Mater, ecce filius tuus; quasi dixisset: Ecce quod ex te sumpsi modo ostenditur moriendo quid est, quae tamen natura postmodum clarificanda erat in resurrectionis gloria. Dixit mater ejus ministris: Quodcunque dixerit vobis, facite. Sciebat quidem mater ejus humanitatem filii sui, licet hoc modo videtur
Abbreviated transcription (Latin):
deficetti quimor eaquae carnalia uidebantur mandata ad spiritalẽ conuetedti hac seinsa. ue rdua
litierus legulis supficiem euangelica caclestuis gratia uircute mutauit. qđ estiunũ fetisse decaqoon
Sed primouid eamus quidet qđ deficiente uino dicer& mat̾ iñu adcũ uinum nori habeni nos esponeit
qui amibi ottibi estinulier÷ non dumu enit hora mea: Neq matremsuam inhonoraras nemosiub s̃t ho¬
norarepatreni o matrẽ: auhibi eẽ matrem ne gar& excui carneur ginea carne iusipere nonde siecũ
adiã aiposto lotestante quiait qui factus ei ex semine dauid secũ dũ carne quo modo eni semine de setud¬
& tibiest mulier Significat sediuinitate quami raculũ erat patrandũ non principiũ temporalit̃ d ace
pisse dematre sed actnitatem sem habuis se depatre quid mibi inquit & tibi est mulier nondũ

Expanded text:
deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtuvino, dicente matre Jesus ad eum: Vinum non habent, respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nos jubet honorare patrem et matrem ; aut sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo testanteet tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter acpisse de matre, sed per aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi, inquit, et tibi est, mulier? nondum
Abbreviated transcription (Latin):
eua n ledis tuipatnarcharũ exemplis. secundũ sublegeꝓph& arũ scriptis Tertiũ subgratia prȩconiis
euangelistarũ quasi terti ae diei luce mundo refulsit in quo dñs & saluator nr̃t ꝓredemptione gene¬
ris humani in carnenatus apparuit. Sed & hoc qđ incanagalileie id estintelotrans migrationis
porp& ratae eadem nuptiae factae perhubent. Typice denuntiat eos maxime gratia xp̃i dignos
operando deterrenis a dacternã norunt sperando & amando transmigran Dusumbente aut̃ ao
nuptia dño uinũ defecit ut uino meliore peripsũ mirabile ordine facto manifestaretur gloriala tertis
iipmundus auredentiũ incu fide saucto ꝓficer& qđ simisteriũ quȩrimꝰ appareprte in carne dño meraca
ulla tegalis sensus suauitas paulatim coeperat ob carnalt̃ ꝑhari sacorũ interptationẽ cipris casua uirtuto

Expanded text:
ante legem patriarcharum exemplis, secundum sub lege Prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis ante legem patriarcharum exemplis, secundum sub lege Prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertiae diei luce mundo refulsit; in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc, quod in Cana Galilaeae, id est, in coelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentiscredentium in eum fides aucta proficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute
Abbreviated transcription (Latin):
la cob patriarhae qui ꝑ benedictionẽ uocatus ẽ isrł admemoriã reducit. Isnãq cum uolens
inquodam loco requiescere lapidẽ capitisuo subposuiss& uidit in somnis scalã stantem super
terrã & cacum̃ illius tangens caelũ angelos quoq dĩ ascendentes & descendentes suꝑeã & dñm
in nixumscalae dicentem sibi Egosũ ds̃ abraham patristui & ds̃ isaac. surgensmane & debito
cumpauore laudes d ñõ reddens tulitipsũ lapidem & erexit intitũlũ funden soleũ de super
tuius ergo locidñs facit mentionẽ & dese acsuis fidelibus figurã manifestissime testatur:
It die tertio nuptiȩ facte sunt inchanna galileae & erat mat̃ ihũ ibi. Necuacat amisterio qđ die
tm pore sacculi dnm adoptand am sibi et clesiã uenis se designat. Primũ quippe succuli tempus

Expanded text:
Jacob patriarchae, qui per benedictionem vocatus est Israel, ad memoriam reducit. Is namque, cum volens Jacob patriarchae, qui per benedictionem vocatus est Israel, ad memoriam reducit. Is namque, cum volens in quodam loco requiescere, lapidem capiti suo supposuisset, vidit in somnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scalae dicentem sibi ego sum Dominus Dcum pavore laudes Domino referens, tulit ipsum lapidem, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Hujus ergo loci Dominus facit mentionem, et de se ac suis fidelibus figuratum manifestissime testatur. » CAP. II, VERS. 1. Et die tertio nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat mater Jesu ibi. « Nec vacat a mysterio quod die tempore saeculi Dominum ad aptandum sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus
Abbreviated transcription (Latin):
gelistarũ conceditur. ut sicut hinuntu ita &illi propteridem summe praeditationis officiũ boni
nuntu cognominentur & notandũ qđ dñs seipsumfiliũ hominis nuncupat. Nathanahel eumdẽ
filium dĩ p̃dicat : cuisimileẽ quae apud alios euangelistas ipsediscipulos interrogat : quẽ eum di¬
cunt filiũ hominis eẽ responditq p&rus tues sxp̃s filius dĩuiui & quidẽ iustae dispensationis mo¬
deramine actum ẽ utcum utraq eiusdẽ mediatoris dĩ & dñi nr̃i uel abipso dño uel ab homine puro
ess& conmemoranda substantia dr̃ homo fragilitatẽ assumptae a sehumanitatis purus homo
uirtutem a & ornae in eo diuinitatis adstruer&. Ipse suã humilitatẽ ille eius fater&ur alticudinẽ
uit uidebitis caelũ apertũ & angelos dĩ ascendentes & descendentes supra filiũ bominis. uisi onẽ

Expanded text:
ngelistarum conceditur, ut sicut hi nuntii, ita et illi propter idem summae praedicationis officium boni ngelistarum conceditur, ut sicut hi nuntii, ita et illi propter idem summae praedicationis officium boni nuntii cognominentur. Et notandum quod Dominus seipsum filium hominis nuncupat, Nathanael eumdem Filium Dei praedicat. Cui simile est quod apud alios evangelistas ipse discipulos interroget: Quem dicunt filium hominis esse? Responditque Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Et quidem deramine actum est ut cum utraque ejusdem mediatoris Dei et Domini nostri vel ab ipso Domino vel ab homine puro esset commemoranda substantia, Deus homo fragilitatem assumptae a se humanitatis purus homo virtutem aeternae in eo divinitatis astrueret: ipse suam humilitatem, ille ejus fateretur altitudinem. ait: Videbitis coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium
Abbreviated transcription (Latin):
praedicatores suae fidei in mundodis persit quam quod nos saluandos potentia suaemaiostatis antesaecła
filium hominis. Iam compleum cernimus promissi huus effectum uidemus &enim caelum apertum quia
postquam caelum ds̃ homo pene rauit &iam nobis in eum credentibus supernae patriae patefaction cogios¬
cimus ingressum uidemus angelosdĩ ascendentes & descendentes supra filios hominis quia praedicatores scos
nouimus sublinitatem diuinitatis xp̃i simul & humanitatis eius infirma nuntiare. ascendunt su ꝑ filium ho¬
minis angelicum docent praedicatores. Quiain principioerat uerbum & uerbum erat apud dm̃ & dserat uerbũ
descendunt superfiliũ hominis angeli cum adiungit idem qui a uerbũ carofactũ est & habitauit in nobis
es scĩ typice angeliuocantur quibus consuetũ diriuatũ ab angelis nom̃ eua¬

Expanded text:
praedicatores suae fidei in mundo dispersit, quam quod nos salvandos potentia suae majestatis ante saeculpraedicatores suae fidei in mundo dispersit, quam quod nos salvandos potentia suae majestatis ante saeculfilium hominis. Jam completum cernimus promissi hujus effectum. Videmus etenim coelum apertum, quia postquam coelum Deus homo penetravit, etiam nobis in eum credentibus, supernae patriae patefactum cognoscimus ingressum  Al., introitum. Videmus angelos Dei ascendentes et descendentes supra filium homnovimus sublimitatem divinitatis Christi, simul et humanitatis ejus infirma nuntiare. Ascendunt super Filium hominis angeli, cum docent praedicatores quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendunt super Filium hominis angeli, ces sancti typice angeli vocantur, quibus consuete derivatum ab angelis nomen eva
Abbreviated transcription (Latin):
Nathan ahel namq donumdi intptatur & nisi donodĩquisq uocatus nũ quã reatũ primae quanues¬
sionis numquam male blandientiae augescentium cotidie peccatorũ umbraculaeuadit: nũ quã saluan¬
dus uenire mer&ur ad xp̃m. un dedict a postolus gratiaenĩ estis saluati perfidem & hoenonie uabis¬
dĩ donum est non exoperib ut nequis glorietur. sequitur Respondit iñ s & dix̃ei quia dxitibi uidite
subficu credismaius hisudebif quid sit maiis de quo dicit ipse sub sequent aperit fitura credentib:
spondendo apertione regnicaclestis & p̃dicando mundo ut rãq unius suac natura psonae qđ reuera
multo excellentius archanũ quã quod nos in peccati adhucumbra positos as einluminadbs praeuidt
Mlaius est enim qđ nos saluator grauaesuae cognitionis imbuit qđ nos celi nob gaudia pandit quod

Expanded text:
Nathanael namque donum Dei interpretatur; et nisi dono Dei quisque vocatus, nunquam reatum primae transgresNathanael namque donum Dei interpretatur; et nisi dono Dei quisque vocatus, nunquam reatum primae transgressionis, nunquam male blandientia augescentium quotidie peccatorum umbracula evadit, nunquam salvandus venire meretur ad Christum. Unde dicit Apostolus: Gratia enim estis salvati per fidem; et hoc non ex vobis, donum Dei est, non ex operibus, ut ne quis glorietur. Sequitur: Respondit Jesus, et dixit ei: Quia dixi tibi, Vidi te sub ficu, credis; majus his videbis. De qspondendo apertionem regni coelestis, et praedicandam mundo utramque unius suae naturam personae, quod revera multo excellentius est arcanum, quam quod nos in peccati adhuc umbra positos a se illuminandos praevidit. Majus est enim quod nos salvatos gratia suae cognitionis imbuit, quod coeli nobis gaudia pandit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dentem nec dumsa postolos eius adfidei gratiã uocatũ sed subtegmine adhuc peccati prem̃tis abditur
miseri cordit uidere dignatus est: Paulo ad cestante quiait. quibenedixit᷑ in omnibene dictione spirita¬
de scriptu est qui seruat ficũ comedit fructũcius & quicustos est dñi suiglori ficabitur. Sed quia primiparen¬
tes nr̃i reatu prae uaricationis confusi defici sibi foliis succ inctora fecer. Potestarbor fici nonin congrue
male dulcorata generi humana consu&udinẽ peccandi signare subqua positos ad hacelectos suos sed
nec dũelectionissuae gratiã cognoscentes quasi subficu constitutũ nec seiã ui dentẽ dñsuid& nathana¬
hel: nouitenĩ dñs qui sunt euis quorũ saluationi ipsum quoq nom̃ nathachel apertissim econuenite

Expanded text:
dentem, necdum per apostolos ejus ad fidei gratiam vocatum, sed sub tegmine adhuc peccati prementis abditum, dentem, necdum per apostolos ejus ad fidei gratiam vocatum, sed sub tegmine adhuc peccati prementis abditum, misericorditer videre dignatus est, Paulo attestante, qui ait: Qui benedixit nos in omni benedictione spiritde scriptum est: Qui servat ficum, comedit fructum ejus: et qui custos est domini sui, glorificabitur . Sed quia primi parentes nostri reatu praevaricationis confusi, de fici sibi foliis succinctoria fecerunt , potest haec arbor fici non incongrue male dulcorata generi humano consuetudinem peccandi signare: sub qua positos adhuc electos suos, sed necdum electionis suae gratiam cognoscentes, quasi sub ficu constitutum, nec se jam videntem Dominus videt Nathanael. Novit enim Dominus, qui sunt ejus . Quorum salvationi ipsum quoque nomen Nathanael aptissime convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
nouit nathanahel uidisse & nosse dñm quae alio in loco gerentur. Id est quo modo & ubiuo caturnt
aphillippo cumipse ibi corporalit̃ non ẽ& diuinae hicmaiestatis intuitũ considerans ꝓtinus eũ non
quam prudens laudantis dño confessio respondeat serui. ille huncuereisrahelitã idest uirũ qui dm̃u¬
iidr̃ uiderepofs& eo ꝗd dolũ minimehaber& adstruxit Iste cum non magistrũ tantũ modo
quiutilia pracuper& uerũ &iã filiũdĩ qui caelestia dona tribuer& & regẽ isrł id est populi dm̃ uidentis
religios ad euotione fatetur. ut hac confesione suum quoq: huncre gẽ & secius regnimilitẽ signific&
Potestaũt haec dñi sententia quia dixitse nathana hel prius quã uocaretur aphillppo cumess& subficu
ra hel id ẽpopuli xp̃i ani mistice intellegi quem dñs nec dums eui¬

Expanded text:
gnovit Nathanael vidisse et nosse Dominum, quae alio in loco gererentur, id est, quomodo et ubi vocatus sit gnovit Nathanael vidisse et nosse Dominum, quae alio in loco gererentur, id est, quomodo et ubi vocatus sit a Philippo, cum ipse ibi corporaliter non esset, divinae hic majestatis intuitum considerans, protinus eum non quam prudens laudanti Domino confessio respondeat servi. Ille hunc verum Israelitam, id est, virum qui Deum videre posset, eo quod dolum minime haberet, astruxit. Iste eum non magistrum tantummodo, qui utilia praeciperet, verum etiam Filium Dei, qui coelestia dona tribueret, et regem Israel, id est, populi Deum videntis, religiosa devotione fatetur, ut hac confessione suum quoque hunc regem, et se ejus regni militem significet. Potest autem haec Domini sententia, qua dixit se Nathanael, priusquam vocaretur a Philippo, cum esset sub ficurael, id est populi Christiani, mystice intelligi, quem Dominus necdum se vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpm̃ captuuit ꝓbil ippus nathiana hel cuitantos undiueritatis casses pretendit quem enpittmno e
inlegeos ꝓph&ae inuenimus ium̃ filiũ iosephanaitareb. Neq enimin merito ab & hsaida ide domo¬

Expanded text:
Christum captavit Philippus Nathanael, cui tantos undique veritatis casses praetendit. Quem scripsit Moyses Christum captavit Philippus Nathanael, cui tantos undique veritatis casses praetendit. Quem scripsit Moyses in lege, et prophetae, invenimus Jesum filium Joseph, a Nazare
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ suis scriptis signauerint ut eocunctis sequentib intellegatur qđ ipsesit cui aduentui praeconando
uniuersa ueterũ scripta seruierint . Itm noncupat qđ nom̃ xp̃i futurũ ꝓph& arũ oracula concinnebant. filiũ
io sephappellat non uthunc ex coniunctione maris & feminae natũ asseuer& quẽ deuirgine nasciturũ in
ꝓpla is didicerat sedut dedomo ac familia dauid unde iosephortũ nouerat secundũ uaticinia ꝓph&arũ eũ
uenisse docer& Ne que enim mirandũ si phillippus eum filiũ iosephuoc& cuma ipsa genetrix illius intemerata
semperuir gomaria quiuirum non nouerat consu&udinẽ uulgisequens sic locutalegatur. filiquid fecistinob
sic cecepe inptius & ego dolentes querebamuste. Addt & patriã anarar&h ut ipsum eẽ signar& dequo
tegerant in ppbi&is qm̃na rareus uocabitur : Nonergomirũ si mox ad consensũ credendia cuiuendi ad

Expanded text:
enturum suis scriptis signaverunt, ut eo cunctis sequentibus intelligatur quod ipse sit cujus adventui praeconando universa veterum scripta servierint. Jesum nuncupat, quod nomen Christi futurum prophetarum oracula concinebant. Filium Joseph appellat, non ut hunc ex conjunctione maris et feminae natum asseveret, quem de Virgine nasciturum, in prophetis didicerat, sed ut de domo ac familia David, unde Joseph ortum noverat, secundum vaticinia prophetarum eum venisse doceret. Neque enim mirandum, si Philippus eum filium Joseph vocet, cum et ipsa genitrix illius intemerata semper virgo Maria, quae virum non noverat, consuetudinem vulgi sequens sic locuta legatur: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te . Addit et patriam, A Nazareth, ut ipsum esse signaret de quo legerant in prophetis: Quoniam Nazaraeus vocabitur . Non ergo mirum si mox ad consensum credendi ac veniendi ad
Abbreviated transcription (French):
lne b raram. bonumm est qire daecem tu nenirro lor ciõ alle pit aamas in alere ueien traditor nadagat suntlaebia¬
quam diligent hobis ta ese nuod diec epiti sedmnaloso a ccepit. quiad malebonum malus accepit. hincenindoc&
quapdlisent nobis a den dim ÷ male acaipere bonum. Multum quippe inter est nonqui durc enatooa qui

Expanded text:
 traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum: bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. » « Hinc enim docetur quam diligenter nobis cavendum sit, sic male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
sua tertiodie desepulchro regens & eodem corpore quo morebatur incruce in mortalis factus est & uestitu
& cum recubuiss& iterum ascendens incaelum indextera dĩ sedens & in maiestate pat̾nae diuinitatis
ecumbens Vnde iterum uenturus est iudicareuiuos & mortuos. Sequitur enim dix̃ eis scitis quid
secerimuebis hoenim ait quod ante praemiserat dum p&ro a postolo respondit quodego facio nescis modo
Sien go ego laui urõs pedes dñs & magister & uos debetis alter alterius lauare pedes Siegod s̃ & dñs

Expanded text:
sua, tertio die de sepulcro resurgens, et eodem corpore quo moriebatur in cruce, immortalis factus est et vestitus. sua, tertio die de sepulcro resurgens, et eodem corpore quo moriebatur in cruce, immortalis factus est et vestitus. Et cum recubuisset iterum, ascendit in coelum, in dextera Dei sedens, et in majestate paternae divinitatis recumbens, unde iterum venturus est, judicare vivos et mortuos. Sequitur enim: Dixit eis: Scitis quid fecerim vobis? Hoc enim ait quod ante praeSi ergo ego lavi vestros pedes, Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Si ego Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dñe nontantũ pedes sed e& caput & manus quando quidẽ sicm̃inaris lauanda tibi mea membra non solam
ima nonsubtra bo uerunntiam prima substerno nemihinegescapiendam tecum partẽ nullamtibi nego ablaene
mei corpors partem. Responditeuñs qui lotus est non hab& opus nisi pedes lauare sed est mundus totus
Si dixerimus qui a peccatum non habemus nos ipsos decipimus & ueritas in nobis nonẽ cotidieigitur
podeslauat nobis qui interpellat ꝓnobis & cotidiȩ nos opus habere ut pedeslauemus in ipsa oratione dominic
confitemur cumdicimus demitte nobis debita nra sicut & nos dimittimus debitoribus nr̃s : &uos mund
enutis sed nonom̃s. quo d euange lista sequentib uerbis exposuit id eotranse amus adc&era. Postqua mergo

Expanded text:
Domine non tantum pedes, sed et caput, et manus. « Quando quidem sic minaris, lavanda tibi mea membra, non solum Domine non tantum pedes, sed et caput, et manus. « Quando quidem sic minaris, lavanda tibi mea membra, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Non  Ms., Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. Respondit Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est muSi dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . « Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis: et quotidie nos opus habere, ut pedes lavemus, in ipsa oratione Dominica confitemur, cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus 593 debitoribus nostris . » Et vos mundi estis, sed non omnes. Quod evangelista sequentibus verbis exposuit. Ideo transeamus ad caetera. VERS. 12.--
Abbreviated transcription (Latin):
quo erat precinctus Id est corporis sui linteo quoe rat prȩcinctus purgar&. quia tota ilaoius pasno
nr̃a est purgatio dumformã serui accepit nondum habebat dimisit sed quod non habebato a itmpit
Venitergo adsimonẽ p&rũ nonita intellegen dume quasi abiorumpedib lauatos uenis so drranu
a postolorũ sed quia inde primũ coepit Ideo ex pauescit p&rus ut dĩ filus pedeseila uareta dr̃is seruo
ds homini. quon do er gope des discaipulorũ lauare cepit uenta deũ a quo coepit i desta op&rũ
x tone peeius quod &iam quilb& corum ex pauirra& ex pauit atq ait onẽ cumibi laues pedes tuds̃ egohomo
tu dñ sego seruus ture demptor ego peccator quod ego facio tunescis modo scies aut postea Huiuis scaton
mysterium nec dum intellegis sed poste a intellecturus eris. quia site non lauero non hababis parte mecũ

Expanded text:
quo erat praecinctus, id est corporis sui linteo quo erat praecinctus, purgaret: quia tota illa ejus passio, nostra est purgatio. Dum formam servi accepit, non quod habebat dimisit, sed quod non habebat assumpsit. VERS. 6.-- Venit ergo ad Simonem Petrum. « Non ita intelligendum est, quasi aliorum pedibus lavatis, venisset ad primum apostolorum, sed quia inde primum coepit. » Ideo expavescit Petrus, ut Dei Filius pedes ei lavaret, Dominus servo, Deus homini. « Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est ad Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum expavisset, expavit atque ait: Domine, tu mihi lavas pedes? » Tu Deus, ego homo; tu Dominus, ego servus; tu Redemptor, ego peccator. Quod ego facio, tu nescis modo: scies autem postea. Hujus facti mysterium necdum intelligis, sed postea intellecturus eris, quia si te non lavero, non habebis partem mec
Abbreviated transcription (Latin):
decilio loquereur & sc se inserer& ordinatiom narrationissuae tãqt. rerum gestarum seriptor nontẽq ua
sumiliarius in omnibusunũ quiddam in eodilex̃ quo din alus ñdilex. ad est utꝑ pate
prass rt & hacunta nonp pas pone finir& hancurta in iinuinũ id est insecrio deqao. lloo mu rabi lẽt ct¬

Expanded text:
de alio loqueretur: et sic se insereret ordinationi narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquade alio loqueretur: et sic se insereret ordinationi narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquaon prae omnibus unum, sed quiddam in eo dilexit, quod in aliis non dilexit, id est, ut pace transiret ex hac vita, non per passionem finiret hanc vitam. In sinu
Abbreviated transcription (Latin):
batio indesperationecadat sedin misoratione ꝓuimorũ una poenitentia peccatt
uel nostrorũ uertatur quia illius ꝑturbatio nostra est consolatio Amenamen deo uobis quia unes er uobir bedntn
uniui numero non merito specie nonuirtute. cõmitione torporal non uinculo spiritali carnis aduno donep
noncordis sotius untate : quid est exuobis ninex uobis exiturus est qui trad&me. Aspiciebant ergodiscipul
alterum de altero stimular& infirmitas. Nota fuit unicuiq sua conscentia sed alterius in cognita Hrataut̃
recumbens unus ex dircipulis eiꝰ insinu inu quem diligebat iñs. quod dixerat insinu paulo postdicit iuꝑ pectus in
ips estiohs cuius est hoceu angelium sicut postea manifestatur. Eratenĩ hoc eorũ corsuetueo qͥuisaera s nobis
ltteras ministrarunt. ut quando ab aliquo eorũ diuina narrabatur historia cum a ceipium ueript nontãqu

Expanded text:
batio in desperationem cadat, sed in miseratione proximorum una poenitentia peccatorum vel nostrorum avertatur: quia illius perturbatio nostra est consolatio. « Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. » Unus numero, non merito; specie, non virtute; commistione corporali, non vinculo spiritali; carnis adjunctione, non cordis socius unitate. Quid est ex vobis, nisi ex vobis iturus est qui tradet me? « Aspiciebant ergo ad ialterum de altero stimularet infirmitas. Nota fuit unicuique sua conscientia, sed alterius incognita. « Erat autem recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. » Quod dixerat in sinu, paulo post dicit super pectus Jesu: ipse est Joannes, cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestatur. Erat enim haec eorum consuetudo qui sacras nobis litteras ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Veniamus illuc contemplatione non ꝓpt᷑ hominẽ tantum quem a morte animae suscitatũ spiritalit̃ uiuer
donauit sed ut bonum hominis uit ã Imitando perhoc adiussionẽ unũ pertingere mere amur quia ꝑcerto÷

Expanded text:
veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritaliter vivere veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritaliter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur. Quia pro certo
Abbreviated transcription (Latin):
sit uiuenti adhuc inpendere obsequiũ quod postmortẽ celeri resurrectione praeuenta nequir&. Vnde
bene marcus dnm deilla dixisse testatur quod habuit haec fecit praeuenit unguere corpus mm¬
insepulturã. quod est aꝑte dicere quia corpus mm̃ lara de functi tangere non poterit solum quod
potuit fecit preuenit uiuum adhuc funerandi officio donare. Pauperes enim semꝑ hab&is uobiscũ
meaut̃ non semper hab&is. & hic magne moderamine patientiae dñs noniudam arguit auaritia
& non pauperum gratia depecunia loqui sed exratione de monstrat. Non culpandos eos qui ei int̃
homines conuersandi defacultatib suis ministrarent cumtã p
ergo turba multa exiudaeis quia illic est & uener̃ non ꝓpt̃ ium̃ tantũ sed ut᷑ latarum uiderent
ubĩs est ubimansionem facit ubi b& haniã idest domũ animae oboedientis : Inquã hab& inuenit

Expanded text:
sit viventi adhuc impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa nequiret. Unde sit viventi adhuc impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa nequiret. Unde bene Marcus Din sepulturam . Quod est aperte dicere: quia corpus meum jam defuncti tangere non poterit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc, funerandi officio donare. Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam ergo turba multa ex Judaeis, quia illic est, et venerunt non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, ubi Jesus est, ubi mansio