comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo quã seipsum &cu iusminus potes faciem uiderequũ suã quis
aut̃ potest cognosteredm̃ quemtu quoq: incorporeum es se non
dubitus si preter corporis formam sicut putas non potest cognitio
ꝓuenine. Id est sicorportt possunt sola cognosci. Quis aut̃ xp̃i¬
unus d&am magnis difficilimisq rebus disputans animuminuer¬
ba diuinatũ neglegenter intendat ut dicut : sim corporeaẽ ani¬
manecesse ẽ cureat forma : Oblitus este formam legis sedotrine
Ergo corporeu est formadotrinȩ Oblitus es scriptũesse dexp̃o
do ergo dicis suncor pore est unima necesseest careut forma
Cum audias formumdĩ quem non essecorporeum confiteris &itu
loqueris tumquam nisim corporibus essenon possit dicis &iam
cessure illic nomina ubi non distinguitur forma & nihilillic¬
agere appellutionem nominũ ubinullu desingnatio ꝑsonarũ
Hinc uolens ꝓbure abrahe animam fuis secorpo
fuis secorpo¬

Expanded text:
homo quam se ipsum et cuius minus potest faeiem uidere quam suam ? quis homo quam se ipsum et cuius minus potest faeiem uidere quam suam ? quis autem potest cognoscere deum, quem tu quoque incorporeum esse non dubitas, si praeter corporis formam, sicut putas, non potest cognitio prouenire, id est si corpora possunt sola cognosci? quis autem Christianus de tam magnis difficillimisque rebus disputans animum in uerba diuina tam neglegenter intendat, ut dicat: si incorporea est anima, necesse est careat forma\'? oblitus es te formam legisse doctrinae? ergo corporea est forma doctrinae. oblitus es scriptum esse de Chrdo ergo dicis: si incorporea est anima, necesse est careat forma, cum audias formam dei, quem non esse corporeum confiteris et ita loqueris, tamquam forma nisi in corporibus esse non possit? Dicis etiam \'cessagere appellationem nominum, ubi nulla est designatio personarum. » Hinc volens probare Abrahae animam fuisse corpofuisse corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ista imagine corporis nisi quemã modũ nũmus ut dixi. aliter ex in¬
feriore aliter ex parte superiore form&ur : Ad ista te abscrd
quando deanima cogitas : carnalis cogitatio corporũ. uelis nolis¬
ue cõpellit : sed ds̃ ut &iã ipse rectissime confiteris non est corpus
Quomodo igitur capiteius imagine corpus : obsecrotefrater ut
non conformeris huic saeculo sed reformeris innouitatem̃tistuȩ
Nec sapias secundum carnem. quoniam morsẽ sed inquis. si anima
caret corpoxe quid ẽ qđ apud in feros diues ille cognoscit : Cerce in¬
quis nouerat elearurum non nouerat abntham. Vnde illitanto an¬
te tempoRe defuncti abrahae ꝓuenit agnitio. Haec dicens si agnitio¬
nem hominis ꝓuenine noputus sine corporis forma ut noueriste
ipsũ credo qđ asidue speculũ attendis. Nesi fueris oblitus oblitus faci¬
emtuum non tepossiagnoscere. Rogote quem magis hominẽ nouit

Expanded text:
ista imagine corporis; nisi quemadmodum nummus, ut dixi, aliter ex inista imagine corporis; nisi quemadmodum nummus, ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ex parte superiore formetur. Ad ista te absurda quando de anima cogitas, carnalis cogitatio corporum, velis nolisve, compellit. Sed Deus, ut etiam ipse rectissime confiteris, non est corpus: quomodo igitur capiat ejus imaginem corpus? Obsecro te, frater, ut non conformeris huic saeculo, sed reformeris in novitate mentis tuae , nec sapias secundum carnem, quoniam mors caret corpore, quid est quod apud inferos diues ille cognoscit ? certe, inquis, nouerat iam Lazarum, non nouerat Abraham. unde illi tanto ante tempore defuncti Abrahae prouenit agnitio ? haec dicens si agnitionem hominis prouenire non putas sine corporis forma, ut noueris te ipsum, credo quod assidue speculum adtendis, ne, si fueris oblitus faciem tuam. non te possis agnoscere. rogo te, quem magis hominem nouit
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ. Sienim ꝑ mẽ bri exterioris uicurrit interiore geliaut.
hoc enim etiam uerbo usus es tãquã figmentũ fusi le fieret ex
formalutea quede puluere factiẽ quo modo eadem manente
forma quȩ in pres su illiest uel expressu de corpore. potest
re formuri adimaginemdĩ. Anduas habebit imagines a sũ¬
mo quidem dĩ ad imo aut̃ corporis. Sicut innũmo diciturca¬
put & nauia anfortedicis. qđ anima coeperit imaginẽ cor poris
& sp̃s capiat imuginẽ dĩ Tum quã illu contingua corpori& ille
sit dõ acsic ad imiginẽ di homo ille intimus. non iste in teriore
formetur : Sed frustra hocdicis nanisi &ille m tmus itut̃
peranimȩ omni a m̃ebra diffusus ut illa percorporis iã &iã
ipseperanimã coepit imaginẽ corporis. sicut illa eũ formufor¬
mauit : Ac ꝑ hoc non hab& ubi capiat imaginẽ damunente in se

Expanded text:
imaginem? si enim per membra exterioris cucurrit interior et gelauit — imaginem? si enim per membra exterioris cucurrit interior et gelauit — hoc enim etiam uerbo usus es, tamquam figmentum fusile fieret ex forma lutea, quae de puluere facta est —, quomodo eadem manente forma, quae inpressa illi est uel expressa de corpore, potest reformari ad imaginem dei? an duas habebit imagines, a summo quidem dei, ab imo autem corporis, sicut in nummo dicitur \'caput et nauia\'? an forte dicis, quod anima ceperit imaginem corporis et spiritus capiat imaginem dei, tamquam illa contigua corpori et ille sit deo, ac sic ad imaginem dei homo ille intimus, non iste interior formetur? Sed frustra hoc dicis. Nam si et ille intimus ita est per animae omnia membra diffusus, ut illa per corporis; jam etiam ipse per animam cepit imaginem corporis, sicut illa eum forma formavit: ac per hoc non habet ubi capiat imaginem Dei, manente in se
Abbreviated transcription (Latin):
haec incipiens loqui despiritu haec inquisanime quȩ exflatu
dĩ haber& originem sinesensũ ꝓprio atq intllectum intimoes
esseanimum . intimum sp̃m. Tam quam &ipse interior sit anime.
sicut illa corpori. Itu fit ut que mam modum corpus ꝑ intera caua
sua. recepit aliud corpus quod est anima sicut putas. sic & ani¬
ma credendusit habexe interiora in ania quia corpus tertiũre¬
ceperit sp̃m . atq: itatotus homo const& extribus exterior einteri¬
ore intimo Itune nondũ respicis. quantate absurdissima consequan¬
tur cum animam conaris as seuerare corpoream: de inde dicmihi
quis eorum renouabitur in agnitionedĩ. secundum imaginẽ eius qui
creuuiteum Interior animus A postolus quidem pret̃ interiorẽ
& exteriorem non uideo qđ stiat alium interioris interionẽidẽ
totius hominis intimum. Sed eliequẽ uolueris quireno uetur secun¬
dũ imaginẽ dĩ : quomodo hanc recipi&. quiiam sumsit exterioris

Expanded text:
haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, quae ex flatu haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, quae ex flatu dei haberet oesse animam, intimum spiritum, tamquam et ipse interior sit animae sicut illa corpori. ita fit, ut quemadmodum corpus per interiora cana sua recipit aliud corpus, quod est anima, sicut putas, sic et anima credenda sit habere interiora inania, qua corpus tertium receperit spiritum, atque ita totus homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, quanta te absurdissima consequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum renouabitur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit eum? interior an intimus? apostolus quidem praeter interiorem et exteriorem non uideo quod sciat alium interioris interiorem, id est totius hominis intimum. sed elige quem uolueris. qui renouetur secundum imaginem dei, quomodo hanc recipiet, qui iam sumsit exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
idestanima & sp̃s. habeant unum sp̃s nom̃: Cum duures.
rediuersue que substantiȩ. id est animu & corpus. habeant
unum sicut putas corporibus nomen: sed hocomitto. nede
nominibus internos sit potius controuersia quũ dereb:
Quisnam sit homo interior uide anus: Utrum a nima
ansp̃s. anutrũ que sedsicut tescripsisse uideo. interi¬
orem hominem animam dicis : Dehac enim lo que bariscũ
diceres & gelante substantiu quu comp̃hendi non poteram
efficer& corpus aliud intracorpus nature suue uie spira¬
mine. conglobatũ ex inde ique in per& homo interior ap¬
parere quemuelut informã uugine corporalis indusũ
ad s̃imilitudinẽ suiddiniauit exterioris hominis habitudo:
deinde iners. flatus ergodĩ animũ fecit immo flutus exdõ
animu factus est : Efsigiata substantialis & secundũ naturã
suã corporea. & suicorporis similis imagini que conformis. Post

Expanded text:
id est anima et spiritus, habeant unum spiritus nomen, cum duae res non id est anima et spiritus, habeant unum spiritus nomen, cum duae res non diuersaeque substantiae, id est anima et corpus, habeant unum, sicut putas, corporis nomen. = sed hoc omitto, nc de nominibus inter nos sit potius controuersia quam de rebus. quisnam sit homo interior uideamus, utrum anima an spiritus an utrumque. sed, sicut te scripsisse uideo, interiorem hominem animam dicis. de hac enim loquebaris, cum diceres: et gelante substantia, quae conprehendi non poterat, efficeret corpus aliud intra corpus naturae suae ui et spiramine conglobatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo anima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post
Abbreviated transcription (Latin):
animu cum eius & corporis sit diuersu nutura. & sp̃s non est
anima cumeius & sp̃s sit unae adem quenttura: Quid quo distu
tuaratione &iũ sp̃m corpus esse cogeris dicere : Alioquin.
eiusdemque substantiȩ : Tuautem u trumque quũ uis duc
quȩdã sententius nũ fateris habere substantiam: ergo & sp̃scor¬
pus est si anima corpus est : Neque enĩ aliter possunt unius
eiusdem que essenuturae : Pro inde secundũte illud qđ ait a pos¬
tolus sp̃s uester & animu & corpus. tria sunt corpina : Sedex
his duo anima & sp̃s. unius naturae sunt corporu: Cor¬
pus autem illud quod & ium carodicitur. diuersunu tur uẽ
& ex histribus ut opinuris corporibus. quorum unũ diuersae
duo uero sunt unius eius demque substuntiȩ. constat totus
homo una quuedũ resatque unu substantia : Ista cumas¬
seras nonuistam̃ ut duueres. unius eiusdemque substuntiȩ

Expanded text:
anima, cum eius et corporis sit diuersa natura, et spiritus non est anima, cum eius et corporis sit diuersa natura, et spiritus non est anima, cum eius et spiritus sit una eademque natura? quid quod ista tua ratione etiam spiritum corpus esse cogeris dicere? alioquin sciusdemque substantiae; tu autem utrumque, quamuis duo quaedam sentias, unam fateris habere substantiam: ergo et spiritus corpus est, si anima corpus est; neque enim aliter possunt unius eiusdemque esse naturae. proinde secundum te illud quod ait apostolus: spiritus uester et anima et corpus, tria sunt corpora; sed ex his duo, anima et spiritus, unius naturae sunt corpora, corpus autem illud, quod etiam caro dicitur, diuersa natura est. et ex his tribus, ut opinaris, corporibus, quonnn unum diuersae. duo uero sunt unius eiusdemque substantiae, constat totus homo, una quaedam res atque una substantia. ista cum asseras, non uis tamen, ut duae res unius eiusdemque substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
es se aliquid. sed negare non potes omni potentis & impu¬
tabilis esse substantiȩ. Quur ergo in &uimus. nesit cas sae
cas se inanitatis essedicamus. sic ita que potuit in corpere¬
us incorporeã creare animã. quem am modũ uiuens uiuen
tem. quã uis immutabilis mutabilẽ & omni potens longe
imparem Quur autem animã nolis esse spm. sed corpus
eam uellis essenonuideo: sieñĩ propterea sp̃s. non est quia
distincte a postolus nominauit spm̃dicens & integer sps.
uester & anima & corpus. eadem causa est quurea non
sit corpus. quia distinece nominauit & corpus: si autem
affirmas quod & anima corpussit quamuis distinete cor¬
pore nominato ꝑ mitte ut &iã sps sit quamuis distinc¬
de spũ nominato: Multa magis enĩ tibi deb& uideria¬
nimas sp̃s essequã corpus. qui a spm̃ & animam unius
fateris es sesubstantiȩ : Unius autem substantiȩ ani¬
mã corpus que es senondicis Quoigitur pacto corpus est

Expanded text:
esse aliquid; sed negare non potes omnipotentis et immuesse aliquid; sed negare non potes omnipotentis et immutabilis esse substantiae. Cur ergo metuimus ne sit cassae cassae inanitatis esse dicamus? Sic itaque potuit incorporeus incorpoream creare animam, quemadmodum vitem quamuis inmutabilis mutabilem et omnipotens longe inparem. Cur autem animam nolis esse spiritum, sed corpus eam uelis esse non uideo. si enim propterea spiritus non est, quia distincte apostolus nominauit spiritum dicens: et inte g er spiritus uester et anima et corpus, eadem causa est, cur ea non sit corpus, quia distincte nominauit et corpus; si autem affirmas, quod et anima corpus sit quamuis distincte corpore nominato, permitte, ut etiam spiritus sit quamuis distincte spiritu nominato. multo magis enim tibi debet uideri anima spiritus esse quam corpus, quia spiritum et animam unius fateris esse substantiae, unius autem substantiae animam corpusque esse non dicis. quo igitur pacto corpus est
Abbreviated transcription (Latin):
it eos nisi aer quando in flanturar tatur: Cuius que
a deo inanes non sunt ut eadem plenitudine &i am
pondera sufferant: Quod si forte aliud tibi uid&ur
es seflatus. aliudaer cumaer motus ipse sit flatus.
quod & flabello agitato doceripotest certauasa quȩ¬
lib& concaua quȩ putas in ania ut plenu esse cognoscas
ab ea parte qua implentur. deprime in aquũ & uide
quod nihi lumoris in ea possit intrare. repellente aerequo
plena sunt : Cum autem oresursum uersus conlocantur
siue exlateret unc recipiunt liquorem siquis in fundit᷑
uel ingreditur ex eunte at que euadente aerequȩxitus
pat& : hoc p̃senti facilius poss& de monstrarifacto quã scripto:
Ied non est hic diutius immorandũ : Cumsine intellega saeris
natura messe corporeã siu e nontellegas metam̃ putaneñ
debes uelaeriã dixisse animã. sed omnino in corpoream
quod & tuesse consiteris dm̃ quem dicere non audies in ane

Expanded text:
in eos nisi aer, quando inflantur, artatur? qui usque in eos nisi aer, quando inflantur, artatur? qui usque adeo inanes non sunt, ut eadem plenitudine etiam pondera sufferant. quodsi forte aliud tibi uidetur esse flatus, aliud aer, cum aer motus ipse sit flatus, quod et flabello agitato doceri potest, certe uasa quaelibet concaua, quae putas inania, ut plena esse cognoscas, ab ea parte, qua inplentur, deprime in aquam et uide, quod nihil humoris in ea possit intrare repellente aere, quo plena sunt. cum autem ore sursum uersus conlocantur siue ex latere, tunc recipiunt liquorem, si quis infunditur uel ingreditur, exeunte atque euadente aere qua exitus patet. hoc praesenti facilius posset demonstrari facto quam scripto. sed non est hic diutius inmorandum, cum siue intellegas aeris naturam esse corpoream sine non intellegas, me tamen putare non debes uel aeriam dixisse animam, squod et tu esse confiteris Deum, quem dicere non audes inane
Abbreviated transcription (Latin):
bis uideris credereom ne quod car& corpore in anis esse
es & euminanis es sesubstantiȩ absiut dicus. non ergo i¬
anis substantiȩ est . quic quid corpore car&. &ideo qui in¬
corporeã dicit es se animã non est consequens ut eamuelit
ui derinanis futtilis que substantiȩ quiu& dm̃ qui non
est inane aliquid simul incorporeũ confit&ur: Uid& au¬
tem quantũ inter sit. inter id quod dico & quod tume ex¬
estimas dicere : Ego enim necaeri ut substantiȩ anima
dico alio quin corpus es seconfiteor : Aerquippe cor¬
pus est secundum omnes qui de corporibus cum loquun¬
tur quidlo quantur sciunt : Tu autem propter id
quod incorporeã dixianimã non solumcus sae innani¬
tatis. sed obhoc aeriã meputasti eam dixisse substantiã:
Cum & corpus eam nones sedixerim quod est aer. & quod¬
est iere impletur in ane es se non possit. quod nec. ut¬
r it uite ammoner e potuerunt : Qui denim aliud

Expanded text:
bis uideris credere omne quod caret corpore inanis esse bis uideris credere omne quod caret corpore inanis esse es, et cum inanis esse substantiae absit ut dicas, non ergo inanis substantiae est quicquid corpore caret. et ideo qui incorpoream dicit esse animam, non est consequens, ut eam uelit uideri inanis futilisque substantiae, quia et deum, qui non est inane aliquid, simul incorporeum confitetur. uide autem quantum intersit inter id quod dico et quod tu me existimas dicere. ego enim nec aeriae substantiae animam dico: alioquin corpus esse confiteor. aer quippe corpus est secundum omnes, qui de corporibus cum loquuntur quid loquantur sciunt. tu autem propter id quod incorpoream dixi animam, non solum cassae inanitatis, sed ob hoc aeriam me putasti eam dixisse substantiam, cum et corpus eam non esse dixerim, quod est aer, et quod aere inpletur inane esse non possit. quod nec utres tui te ammonere potuerunt. quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tras dicatur sp̃s quã uis & iũ propriesp̃s nuncup&ur
non uniuersa sedaliquid eius: Ac primum scre uellẽ
corpus quides se defini.as. sienĩ ñ est corpus. nisi quod m̃¬
bris carnulibus constat. nec terraerit corpus. nec celũ
peclapis. nec aque. necsidext. nec quid huius modiest:
Ii autem corpus est quic quid maioribus & minoribus suis
partibus ma& nortis pacia locorum optim̃tibus constat
corpora surit &ium istam quae commemoraui: Corpus
est auercorpus luxista uisibilis: & omũ sicut dicit a postolus
corpora cadestia & corpora terrestriu: sed utrũ aliquid
talesitanima scrupulosissime ac subtilis sime quȩritur
Verum tam̃tu unde tibi maxime gratulor. dm̃ corpus
nonesse confirmas: sed merursus sollicitũ faci subi dicis
sianima car& corpore ut sit sicut quibusdumpluce cassȩ
in anitatisaerias uttilisque substantia: hisenim tuis uer¬

Expanded text:
tras dicatur spiritus, quamuis etiam proprie spiritus nuncupetur tras dicatur spiritus, quamuis etiam proprie spiritus nuncupetur non uniuersa, sed aliquid eius. ac primum scire uellem corpus quid esse definias. si enim non est corpus nisi quod membris carnalibus constat, nec terra erit corpus nec caelum nec lapis nec aqua nec sidera nec si quid huiusmodi est; si autem corpus est quicquid maioribus et minoribus suis partibus maiora et minora spatia locorum obtinentibus constat, corpora suntetiam ista quae commemoraui: corpus est aer, corpus est lux ista uisibilis et omnia, sicut dicit apostolus, corpora caelestia et corpora terrestria. Sed utrum aliquid tale sit anima, scrupulosissime ac subtilissime quaeritur. uemm tamen tu, unde tibi maxime gratulor, deum corpus non esse confirmas; sed me rursus sollicitum facis. ubi dicis: si anima caret corpore, ut sit, sicut quibusdam placet, cassae inanitatis aeria futilisque substantia. his enim tuis uer
Abbreviated transcription (Latin):
Ixuno homine omnes homines irein condemnationem : qui
nascuntur exadã nisi itarenas cantur in xp̃o sicuti insti¬
tuit ut renas cantur. ante quã corpore moriantur : Quos
p̃destinauit ada &ernã uitam misericordissimus groctiȩ
largitor. qui est& illis quos p̃destinauit ad ag̃nam mor¬
tem iustissimus supplicuretributor. non solũ ꝓpt̃ illa
quȩ uolente sadiciunt uerum&ium si infantes ni hiladicpnt
ꝓpt̃ originale peccatũ : Haec est in hac questione definitio
mea ut occulta operadĩ habeant suũ ser&um salua fide
mea: Nunciã quantũ dñs dona redignatur. & iamad
illud debeo respondere ubi deanimaloqueñs meũ no¬
meniterasciat quȩ dixisti : Non enĩ sicut agustinus peri
eẽꝑmittimus : Prius itaque utrũ anima incorporea
sicut egodixi. ancorporea sicut tuex estimandu sit dis¬
putamus: Deinde utrũ &iũ ipsa secundũ scribturas nos¬

Expanded text:
ex uno homine omnes homines ire in condemnationem qui ex uno homine omnes homines ire in condemnationem qui nascuntur ex Adam, nisi ita renascantur in Christo, sicut instituit ut renascantur, antequam corpore moriantur, quos praedestinauit ad aeternam uitam misericordissimus gratiae largitor, qui est et illis quos praedestinauit ad aeternam mortem iustissimus supplicii retributor non solum propter illa quae uolentes adiciunt, uerum etiam, si infantes nihil adiciant, propter originale peccatum. haec est in hac quaestione definitio mea, ut occulta opera dei habeant suum secretum salua fide mea. Nunc iam, quantum dominus donare dignatur, etiam ad illud debeo respondere, ubi de anima loquens meum nomen iterasti atque dixisti: non enim, sicut Augustinus peritiritum esse permittimus . prius itaque utrum anima incorporea, sicut ego dixi, an corporea, sicut tu, existimanda sit disputemus; deinde utrum etiam ipsa secundum scripturas nos
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ recurrat & redeat. quod in sontes animas quibus nec laua¬
crũ regenerationis subuenturim esse praestiuit dando cu¬
nis pec catrici : Esse compulerit peccatrices nulla baptis¬
matis gratia. subuentura qualibentur adamnatione ꝑ¬
petuã : Quundo quidem innum erabiles anime in fantum.
antequũ baptizentur decorporibus exeunt: Absit enimut
hoc uolens diluere dicã que ipsedixisti. quod anima ꝑcurnẽ
meruerit inquinari : & essepeccatrix nullũ habensante pec¬
catũ quo recte id meruis sedicamur : & quod &iã sinebap¬
tis mooriginali a peccata soluentur : & quod regnũ quoq
cuelorum non baptizatis infine tribuatur : Haec at que
huius modi uenena fidei nisi dicere timerem fortas se
dehacre definire ali quid nontimert̃ : Quantomelius igitur
non separatim de anima disputo & affirmo quod nescio sed
quod a partis sime a postolũ uideo docuis se simpliciter teneo:

Expanded text:
deum recurrat et redeat, quod insontes animas, quibus nec lauadeum recurrat et redeat, quod insontes animas, quibus nec lauacrum regenerationis subuenturum esse praesciuit, dando carni peccatrici esse conpulerit peccatrices nulla baptismatis gratia subuentura, qua liberentur a damnatione perpetua, quando quidem innumerabiles animae infantum, antequam baptizentur, de corporibus exeunt. absit enim. ut hoc nolens diluere dicam quae ipse dixisti, \'quod anima per carnem meruerit inquinari et esse peccatrix nullum habens ante peccatum, quo recte id meruisse dicatur\', et \'quod etiam sine baptismo originalia peccata soluantur\' et \'quod regnum quoque caelorum non baptizatis in fine tribuatur\'. haec atque huiusmodi uenena fidei nisi dicere timerem, fortasse de hac re definire aliquid non timerem. quanto melius igitur non separatim de anima disputo et affirmo quod nescio, sed quod apertissime apostolum uideo docuisse simpliciter teneo
Abbreviated transcription (Latin):
brium humiliter potius ipse cuueas quã sũ ꝑbe alteriobicias :
Dchis enĩ dictum est: Qui istã uitam solã deputant uitam:
Iecundum carnem uiuentes & post mortẽ nihil sperantes
uel uti pecora: Non dehis quineque gant sescrxe quodsci¬
unt & confitentur senescixe quod nesciunt: & tocius in¬
tellegunt infirmitatem suã quã desua uirtute confidun
Nonitaque displiceat p̃sentionitue iuuenali meus senilis
timor filiego enĩ si hoc quod deanimarũ ougine quȩrimus
nec dõ nec aliquo. spiritali homine docente scine potuero
paratiorsum defendere quã recte &iã hoc ds̃ sicut alia mi¬
tanos scire noluerit quã temere dicere. quod a ut itasit obs¬
curum ut hoc non solũ ad aliorum intellegentiã ꝑducere
neque am sed nec ipse intellegã : Aut certe & iã hereticos ad¬
iuu& qui proptere a ꝑsua dere conantur. ab omni noxa pu¬
Naes esse animas par uulorũ. nescilic& eadem noxa in auctorẽ

Expanded text:
brium humiliter potius ipse caueas quam superbe alteri obicias. brium humiliter potius ipse caueas quam superbe alteri obicias. de his enim dictum est, qui istam uitam solam deputant uitam secundum carnem uiuentes et post mortem nihil sperantes ueluti pecora, non de his, qui neque negant se scire quod sciunt et confitentur se nescire quod nesciunt et tutius intellegunt infirmitatem suam quam de sua uirtutc confidunt. Non itaque displiceat praesumptioni tuae iuuenali meus senilis timor, fili. ego enim, si hoc quod de animarum origine quaerimus nec deo nec aliquo spiritali homine docente scire potuero, paratior sum defendere quam recte etiam hoc deus sicut alia multa nos scire noluerit quam temere dicere, quod aut ita sit obscurum. ut hoc non solum ad aliorum intellegentiam perducere nequeam, sed nec ipse intellegam, aut certe etiam hereticos adiuuet, qui propterea persuadere conantur ab omni noxa puras esse animas paruulorum, ne scilicet eadem noxa in auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
flando andepurentibus crabendo non exprimunt. nisi dehu¬
na illa quam primo homini dedit. Lege diligenter quod scrip¬
si ad fratrem nostrũ dei seruus penatum : Ibi eni quia idosten¬
di non fuit necesse & hic stribere: udles autem medefimpe
quodipse definisti : ut intales angustias contruderer. inqua¬
les ipse contrusus. aduersus catholicã fidem tot ꝓfuis s&¬
sis cisses nescire quod nescis. e: quantum tibipsit si uel nuno
scias : Nã si intellegentia tibi plac& innature hominis. quoni¬
ã reuera sicã non habeꝵ& nibil quantũ ad animas ꝑtinent
pecoribus distaremus intellege: quid non intellegas. neco¬
tum non intellegas : & noli despicere hominẽ qui ut ueraci¬
ter intellegat quod non intellegit. hoc senon intellegitre
intellegit : Vnde autem dictũ sit insacropsalmo: homo
in honore cũ ess& non intelleexit compa itus est pecoribus
insentatis & similis factus est eis: lege & intellege. ut hoc opꝓ¬

Expanded text:
flando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de uflando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de una illa quam primo homini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam reuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intellege quid non intellegas, ne totum non intellegas, et noli despicere hominem. qui ut ueraciter intellegat quod non intellegit hoc se non intellegere intellegit. unde autem dictum sit in sacro psalmo: homo in honore cum esset, non intellexit; comparatus est pecoribus insensatis et similis factus est eis, lege et intellege, ut hoc obpro
Abbreviated transcription (Latin):
ut meuiuere sciã hab& eñinatura mea ut hoc nescine non sim
ita si & illud scipenature est quurmihi debacre ꝓfersquibus cue¬
dã testimonia scripturũ : Num quid solidistant pecore quieas
legunt: Non neita creati sumus ut distemus pecoribus & an¬
te quam ad aliquas litteras peruenire possimus: Quid est
quae so quod tantum naturȩ nostrȩ arrogas ut eo ipso quod
distata pecore iã norit deorigine animarũ disque sene atque
disserere : &rursus eã sic facis uius cognicionis expertem
ut hoc scire humanitus nequeat nisidiuinis testibus eredat
Deinde & in hoc falleris : Nã diuina testimonia quae adistã
quȩstionẽ soluendã peferre uoluisti. non idaperiunt: Aiud
est quod illa de monstrant sine quo uere non possimus pieui ue¬
re. quod scilic& animarum nost ytcrum dm̃ babea musdatorẽ
creatorem. formatorem sed quomodo idfaciat. ut rũ nouase as

Expanded text:
ut me uiuere sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim ut me uiuere sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne ita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum naturae nostrae arrogas, ut co ipso quo distat a pecore iam norit de origine animarum disquirere atque disserere, et rursus eam sic facis huius cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi diuinis testibus credat? Deinde et in hoc falleris. nam diuina testimonia, quae ad istam quaestionem soluendam referre uoluisti, non id aperiunt. aliud est quod illa demonstrant, sine quo uere non possumus pie uiuere, quod scilicet animarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas
Abbreviated transcription (Latin):
resurrecturã carnem ac sine fine uicturã quã quidquid ine¬
a medicis crutando discexe potuerunt: Quod nullo sensuani¬
ma ꝑcipit. cum p̃sentia sua ueg& & cuncta quenescit : & longe
est melius nosse animã que in xp̃orenata & renouata fuerit
in a& nubeatã futurã quã quid quid deillius memoria in¬
tellegentia uoluntate nescimus. haecce autem que dixi. p̃s¬
tantioru atque meliora. nullo modo nos seualeremus. nisi
diuinis crederemus eloquiis: his ergo eloquiis fiderecefortas¬
sis existimas nede origine animarum sententiũ definitã
proferxe cuncteris : Primus siitaessed non ipsi humunena¬
ture tribuer debuisti. quod scit homo desua quali tate atque
natura disquirereat que disseꝑere. sed dĩ muneri : Dixisti
enĩ quid differt homo pecore si hoc nescit: quid igitur opus
est ali quid legere ut hoc sciamus: si eo ipso quo apecoredis¬
tamus. iã hoc scire debomus: sicut enĩ nibil mihilegis

Expanded text:
resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in eresurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et longe est melius nosse animam, quae in Christo renata et renouata fuerit, in aeternum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ deũ interpellat ꝓsanctis: Id est interpellane sanctos
facit: Ille utique sp̃s quẽ ds̃ misit in corda nrã lamantem
abbapater & in quo clamanus abba pater : Utrumque enĩ dic¬
quomodo dixit clamantem. hoc est clama refacientem. ut ipso fa¬
ciente clameinus. Doceat ergo & hocme quando uoluerit. si
hoc mihi ex pedige nouit ut scĩ. unde secundum anim̃a originẽ¬
ducã : Tedille hoc me doceat sp̃s qui altitudines dĩ scrutatur . non
homo qui spm nescit unde ut & inflatur: Ab sit tamen ut egohinc
te pecoribus cum parẽ : non enĩ hoc quia non poteras. sed quiu non
aduerteras nes ciebas : uerũ tuforas se. auamuis altiora sint quede
animarũ erigine requiruntur : Quã est undeducim: & reddi¬
mus flatum. tamen eadem altiora. descripturis sc̃ĩs. redidicis¬
seconfidis de quibus ꝑsidẽ didicimus quȩ nulla possent huma¬
na ingenia uestigare nã longe utiq praestantius est nos se

Expanded text:
dum Deum interpellat pro sanctis ; id est, interpellare sanctos dum Deum interpellat pro sanctis ; id est, interpellare sanctos facit. Ille utique Spiritus, quem Deus misit in corda nostra, clamantem, Abba, Pater ; et in quo clamamus, Abba, Pater : utrumque enim dicquomodo dixit clamantem, hoc est, clamare facientem, ut ipso faciente clamemus. Doceat ergo et hoc me quando voluerit, si hoc mihi expediducam. sed ille hoc me doceat spiritus, qui altitudines dei serutatur, non homo, qui spiritum nescit, unde uter inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam longe utique praestantius est nosse
Abbreviated transcription (Latin):
arbitraris & in rationalibus similem animã tibus iudicus:
& forte tolerabilius : Cum eñi pecto sanoq: iudicio futura nr̃a
Preteritis preferamus & oracio nobis non propter quod fum:
sed yp̃t qđ erimus sit neces saria multo est molestius nescire
quid horemus. quãquẽ ammodũ ex orti fuerimus: sed ueni¬
& tibi inmentem ubi hoclegeris uel relegendo recole & noli
in me huius conuicu quidem iacere. neadquem non uis perueni¬
at: Ille ipse quippe doctor genciũ apostolus dixi: Quidenim
horemus sicut oport& nestimus: Qđ nor tantum uerbo
docuit. sed suo coque de monstraui exemplo: Nã contra
ut ilitatem & salutis suae ꝑfectionem nesciens orabat . ut
disceder& ab eostimulus carnis. quẽ sibidatum dixi nemag¬
nitudinere uelationũ suarum excollenetur : & qui alium
dñs diligebat. non fecit quod ignor anterpetebat: Sed tam̃
ubi ait quide nimoremus sicut opor t& nescimus mox adium¬

Expanded text:
arbitraris et inrationalibus similem animantibus iudicas ? arbitraris et inrationalibus similem animantibus iudicas ? et forte tolerabilius. cum enim recto sanoque iudicio futura nostra praeteritis praeferamus et oratio nobis non propter quod fuimus, sed propter quod erimus sit necessaria, multo est utique molestius nescire quid oremus quam quemadmodum exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegendo recole et noli in me huius conuicii lapidem iacere, ne ad quem non uis perueniat. ille ipse quippe doctor gentium apostolus dixit: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, quod non tantum uerbo docuit, sed suo quoque demonstrauit exemplo. nam contra utilitatem et salutis suae perfectionem nesciens orabat, ut discederet ab eo stimulus carnis, quem sibi datum dixit, ne magnitudine reuelationum suarum extolleretur. et quia eum dominus diligebat, non fecit quod ignubi ait, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; mox adjun
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo: esse in pane diso & utrum ess& incorpore
nesciebat : & utique tertiũ caclum & paredisus
non erat ipsa apostolus paulus: Corpus uero
eius &anima atq sps eius ipse erat: : Faesciebat
magna alta atq diuina quȩ ipse non erat. &¬
hoc nes ciebat quod ad naturã ipsius ꝑtinebat
Quis intanta hoc cultarũ ferum scientia tan¬
tam sui ipsius ignorantiã non minecur: Quis postremocne¬
der& nisi qui non fallit hoc dicer& : Quid oremus sicut oport&
nes cimus: ubies se nostra maxi me deb& intentiũ ut nos inea
quae ante sunt extendamus & mesi in eis quae petrosunt ali¬
quiddemae a origine oblitussum pecoribus comparas : Cum
audius eundem a postolũ dicentem que retro oblitus in ea
quae antesunt extentus secundũ intentionem sequor ad pal¬
mam suꝑ nȩ uocationis dĩ in xp̃oiũ: Anforte &iã hoc quiu
dixi quid horemus si cut oport& nescimus. in ridendum me

Expanded text:
caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus uero eius et anima atque spiritus eius ipse erat. ecce sciebat magna, alta atque diuina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. quis in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: quid oremus, sicut oportet, nescimus? ubi esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eundem apostolum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu! An forte etiam hoc quia dixi: quid oremus, sicut oportet, nescimus, inridendum me
Abbreviated transcription (Latin):
pus uerunt &iã quod ad interiorẽ hominem pretina
ignoremus. nec tamenpetoribus comparemur & tuqui¬
a p̃taerita in originemanime mene non omnino nescio
sed non plenescio namsciomi hies sedata madõ nec tam̃es¬
sededõ tanto metonutio dignũ putasti & quando possum
denatura sp̃s & anime nostrae. comme morare omnia
que nescimus: ubi potius exclamare debemus ad dm̃ quod
ille exclamauit in psalmo Mirifica ta est scientua ex
me inualuit non potero ad illã : quur enĩ adiecit ex
me: Nisiquia exeipso quã in p̃hensibilisss&dĩscienti¬
a coniciebat quando quidẽ seipsum cõp̃hendexe non
ualebat : Rapiebatur a postolus interciũ cȩlũ: &
audiebat inef fabila uerba quue nonlic& homini
loqui: &utrum incorpore. hoc illi ac eidiss& a nex¬
tite corpus nescire sedicit. nec ate comparari peco¬
ribus ꝑtimescit : Sciebat se sp̃s cius essem tercio

Expanded text:
pus, uerum etiam quod ad interiorem hominem pertinet pus, uerum etiam quod ad interiorem hominem pertinet ignoremus nec tamen pecoribus comparemur; et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio — nam scio mihi esse datam a deo nec tamen esse de deo —, tanto me conuicio dignum putasti I et quando possum de natura spiritus et animae nostrae commemorare omnia quae nescimus? ubi potius exclamare debemus ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quando quidem se ipsum conprehendere non ualebat? rapiebatur apostolus in tertium caelum et audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se spiritus eius esse in tertio
Abbreviated transcription (Latin):
adueritatem ꝑ uenine nom possis: Puto enimes sealiquid quo
d& tu intellegere quȩris nec potes nec tamen que feres. nisite
potes sperare : Acꝑ hoc & tuui res intellegentiȩ tuae nescis
quina turȩ tuae scientiã ꝓ fiteris nec mecum ignorantiȩ
confiteris : Quiddi cam de uoluntate ubicer teliberum a nobis
predicatur arbitriũ : nempebeatis simus a postolus parus.
uolebat ꝓdño anim̃a ponere : Plane uolebat neque enim dm̃
id pollicendo fallebat : sed quantes uixes haber& uoluntas ipsu
nestiebat. Pro inde uirtus qui infiliũ dĩes se cognoue it. sda¬
tebat : scimusnos itaque aliquid uelle se unolle: seduoluctas nos¬
tras &iã cumbona est quantũ ualeat quantas uipes habe at
quibus tenita tionibus cedat . quibus ue noncedat si nos non fal¬
bimus filidilecte nescimus. Videigitur quam multa non p̃te¬
nita sed presentia denatura nostra nec tantum qđ ad cor¬

Expanded text:
ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur quam multa non praeterita, sed praesentia de natura nostra nec tantum quod ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
Neque nos ipsi adnos ipsos ueluti a libi positos ꝑuenire possi¬
mus. & tunc ꝑueniamus quando inuenimus: Ubi eñi quȩri¬
mus nisi apud nos: & quid quȩrimus nisi nos : Quasi nonsimus
in nobis & aliquorecesserimus a nob̵: Nonne at tendis & ex¬
horrescis tantam ꝓfunditatẽ : & quid est hoc aliud quã nr̃a na¬
tura: Nec qualis fuit sed qualis nunc est: & ecce magis queri¬
tur quam comp̃henditur: sepe mihi ꝓpositam quaestionem pu¬
tauime intellectur ũ sinde cogitarẽ: Cogitaui nec potui. sepe
non putaui. & tamen potui: uires itaque intellegentiae meae
non sunt mihi utique cognita: & credo quia nec tibi: sed me con¬
temnis forsitan confidentẽ & propter hoc quo que pecoribus cõ¬
pastibis : Ego autem monere uelsi non dignaris. certeã mone¬
re non desino. ut agnos caspotius communem infirmitate
inqua uirtus ꝑficitur : Nȩꝓ cognitis in cognita presunendo

Expanded text:
neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possineque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimus nisi nos, quasi non simus in nobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo
Abbreviated transcription (Latin):
id eum facere uoluimus: Quuntum uoluimus sursum uersus
sequitus est. Cum ammiro remur testatus est nescissis se sehoc
posse ante illud experimentum.. Ita quantum ad memoriam ꝑ¬
tinent tuncse eius animus didicit : & quando cumq discer&
nisi temtando experiendo non possent : & utiq: antequam
temtur& idem ipse erat. Quur seigitur nestibat. Sepenos
presumimus aliquid memoria recenturos & cum idputam̃
nors cribimus : Nec nobis pos tea cum uolumus uenit in mentẽ
N eq penitent credids seuenturum nec litteris inliganssene
fug&ret & subitorursus cum id non queramus octurrit :
Num quidnos non eramus quando ad cogitamus. Nec tamen
hoc sumus qđ fuimus quando id cogitane non pos sumus: Quid
est ergo. quod nescio quomodo subtrahimur nega mur¬
que nobis. Item que nescio quomodo ꝓferimur adnos red¬
dimur que nobis: Quasi alii simus & alibisimus. quandoq:¬
rimus nec inuenimus. quod in memoria nr̃a posuimus:

Expanded text:
id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, idem ipse erat: cur se igitur nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
deme uel in me facit: Actum illud atq tyaens actumest. Nec
praesens mihi ẽ nec recens. Neid quidem scio utruid scierim
oblitus quaesim. Anuero nec tunc quando factum est idsentire
acnossepotuerim. Eccemodo modo dum sumus. dumuiuimus
dum nonuiuexe scimus dum meminissenos & in intellere & uelle
cestissimi sumus qui nos naturae magnos cognitores essei acta¬
mus quidualeat memoria nrã uelit intellegentia uel uoluntas
omnino estimus Amicus quidam meusiam indeab adulenstia.
simplicius nomine homo excellentis mi rabilis que memoriae.
cum interro gatus esseta nobis quos uersus uergilius in omnib:
libris supra ultimos dixerit continuo celeriter memoriterque
respondit : quesiuimus &iam superiores ut dicer& dixit : & cue¬
dimus eum posseretrorsus recitare uergilium: De quocumq
loco uolumus p&iuimus ut fucer& feci. Prosu&iam dequa¬
cumq orationeciceroni. quam memoriȩ commen dauerat.

Expanded text:
de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabilisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat,
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror neminem & quisquis fuerit conatus hȩc discere non
frustra ei dicitur: Altiora tenequesieris & fortiora tene
scrutttus fueris neq enĩ altiora sunt quẽ potest nr̃ao statura
contingere. sed quã potest nr̃a coniectura conp̃hendere :¬
& fortiorti quã potestuis bumani ingenii pen&raere: &tum̃
non .ẽ. cȩlũ celi : Non dimensio siderum : Non modus maris
atq: tessurũ : Non infernus inferior : Nossumus qui nos
conprehendere non ualemus : Nos modulum scientiȩ nr̃ȩ:
altiores fostiores quȩ superamus : Nos non possumus capere
nos: & ceste non possumus &tranos: Necideo cõparendi
peccorib: quia id qđ sumus non penitus inuenimus: &
cõparandos nos peccorib: putas si qđ fuimus oblitisum
sitamen id aliquando no ueromus : Ne que enĩ nunc
anima meatrahitur ex parentibus aut insufflutur udõ Vtrũ¬
lib& horum fecerit tunc fecit quundo mecre auit. non &iam nuc

Expanded text:
arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non frustra ei dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris. neque enim altiora sunt quam potest nostra statura contingere, sed quam potest nostra coniectura conprehendere et fortiora quam potest uis humani ingenii penetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere nos et certe non sumus extra nos. nec ideo comparandi pecoribus, quia id quod sumus non penitus inuenimus; et comparandos nos pecoribus putas, si quod fuimus obliti sumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cogitamus nullo alio homine stiente stiamus ipsum tamen
cor ubi cogitumus. nescimus inqua parte corporis habecmus
nisi ab alio discamus qui nescit qđ cogitamus : Nec ignoro
cũ audimus ut & toto cordediligamus dm̃ non hocdicide
illa pasticula carnis nr̃ȩ que sub costis lat& sed de illa ui
qua co gitationes fiunt. quȩ merito appellatu hoc nomi¬
ne. Quic sicut motus non cessat incorde unde sepulsus
diffundit usque quaque uenurum. ita non quies cimus
ali quid cogitando uersane: Uerum tumem cum omnis
sen sus abanima insit& corpori quur &iam intenebris
& oculis clacusis. sensu corporis qui uocatur tactus membra
forinsecus nr̃a numeremus ipsius autem animȩ interiore
p̃sentia qua cunctis uiuificat atq animat prȩsto ẽ nulla
intrinsecus nric uiscera nouerimus. non medicosempiri cosnet
anatomicos nec dogmaticos ne m&o dicos. sed hominẽ scire

Expanded text:
cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur tactus, membra forinsecus nostra numeremus, ipsius autem animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire