comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ten̾̃ sit it ꝗͥdm̃ enĩ intellecturus es dicentẽ tibyuacate & uidete qm̃ ego sũ dñs
tuꝑ in qui&udinẽ uacare ñuis contentionũ tuarũ corruptione cxcatus exigis uidere
int̃raegrpti delimomnuscȩquȩdã s minutissi mȩ inqui&is simȩ in ordinate uoli¬
tantes ino culio inruentes ñ ꝑmittentes hominẽ quiesceredũ ab igunt᷑ & inruunt
dũ abiectȩ rursus redeunt sic̃ omnino uana fantas mata cordis c̃tentiosoꝵ tenete
prȩceptũ. cauete plagam: Quartũ prȩceptũ ẽ honora patrẽ tuũ & matrẽtua
huic contrariaqͣuasta aegrptioꝵ plaga ernomia ẽ y quidest Eynomia caninamus
cꝯgrȩcũ uocabulũ ẽ : Caninũ ẽ p̃arentes ñ agnoscere nihiltã caminũ quã cũ illiqui
ñ moechaberis : Quinta plagaẽ mors in pecora egyptioꝵ cõpa remus ad hominẽ

Expanded text:
gentibus; non sit". ita deum enim intellecturus es dicentem tibi: uacate et uidete, quoniam ego sum dominus. gentibus; non sit". ita deum enim intellecturus es dicentem tibi: uacate et uidete, quoniam ego sum dominus. tu per inquietudinem uacare non uis, contentionum tuarum corruptione caecatus exigis uidere  sunt in terra Aegypti de limo. muscae quaedam sunt minutissimae, inquietissimae, inordinate uolitantes, in oculos irruentes, non permittentes hominem quiescere, dum abiguntur, et irruunt, dum abactae rursus adeunt, sicut omnino uana phantasmata cordis contentiosorum. tenete praeceptum, cauete plagam. Quartum praeceptum est: honora patrem tuum et matrem tuam. huic contraria quarta Aegyptiorum plaga cynomyia est. ca; graecum vocabulum est. Caninum est parentes non agnoscere; nihil tamen caninum quam cum illi, qui ceptum est: Non Moechaberis . Quinta plaga est Mors in pecora Aegyptiorum . Comparemus. Da hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sed uoces ñ in anes quia inomnẽ t̃rãexut sonꝰ ecꝵ & infines orbis crȩuerba coꝵ, Siaũt̃ &ra
nasiuis econtrario intellegere illũ uer sũ psalmire colelian a locuci s unꝰ quisq̃ ad ꝓximũ suũ :¬
in Testiũ p̃ceptũ mem̃todiem sabbatiscificare eũ : Intertio isto p̃cepto in sinuat᷑ quȩ dã udcatio¬
nis inditioquȩ ÷ cordis tranquillitas acm̃tis quã facitbona conscientimibiscĩficatio quia
ibi sp̃sdiꝰ deniq uid&e uacationẽ ħ oc est qui& ẽ suꝑ quẽ inquit requiescit sp̃s m̃s suꝑ¬
tores calũniarũ seminatores concentiones quã ueritatis cupidies in qui&udinesuañ
ad se ã mit tunt qui&ũ sabbata spiritale contraistoꝵ inqui&udinẽ dicit᷑ tãquã utsab¬
batũ habeant Incorde sc̃ĩ ficationẽ sps̃ diestomansu&us ad audiendũ uerbũ
ut intellegas : quid intellecturus sũ dm̃ dicentẽ xcessa ab inqui&udine tua non
sit tumultus quidã in cord& uoꝑcorruptionẽ uolitantib: fantas matibus &c̃pun¬

Expanded text:
us eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. si autem et ranas contrario uis intellegere, illum uersum psalmi recole: uana locuti sunt unusquisque ad proximum suum. Tertium praeceptum: memento diem sabbati sanctificare eum. in tertio isto praecepto insinuatur quaedam uacationis indictio, quae est cordis tranquillitas ac mentis, quam facit bona conscientia; ibi sanctificatio, quia ibi spiritus dei. denique uidete uacationem, hoc est quietem: super quem, inquit, requiescet spiritus tores, calumniarum seminatores, contentionis quam ueritatis cupidiores; inquietudine sua non admittunt quietem sabbata spiritalem. contra istorum inquietudinem dicitur, tamquam ut sabbatum habeant in corde sanctificationem spiritus dei: esto mansuetus ad audiendum uerbum, ut intellegas. quid intellecturus sum? deum dicentem: cessa ab inquietudine tua; non sit tumultus quidam in corde tuo per corruptionem uolitantibus phantasmatibus et compun
Abbreviated transcription (Latin):
rerum ꝓximi aufertur ꝓfesto & nomine moechiȩ om̃s inlicitos concubitos atque illoꝵ¬
membrorũ non legitimos usus ꝓhibitos deb& intellegi: Et quod dictũ ẽ non occides
non putandũ est fieri contrahoc prȩceptũ quando lex occidit ueloccidialiquem
ds̃ ub& ille enim facit qui iub& quandoministeriũ negare non lic& n eo &i am
quod dictũ est Falsũ testimoniũ ñ dices aduersus ꝓximũtuũ : Quȩris ol& utrũ
ꝓhibitũ si tomnemandatũ ne foste non sit hoc p̃ceptũ ad uersus eos qͥ dicunt tunc
es sementiendũ quando qdmendat ũ ꝓdest alicui &inihi lobẽ eicuim̃ tiriss talequip¬
penonẽ aduersus pximũtuũ ut ldeo uideat᷑ hoc ad didissescriptura quȩ pos sit
breuit̃ dicere falsum testimoniũ nondices sicut dixit No noc¬
cides non moechaberis non furaberis : Sed hinc magna quaes¬
tio esti nec a festinantib: commode explicarepotest. quomodo

Expanded text:
rerum rerum membrorum non legitimus usus prohibitus debet intellegi. Et quod dictum est: non occides, non putandum est fieri contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occidi aliquem deus iubet. ille enim facit qui iubet, quando ministerium negare non licet. In eo etiam quod dictum est: falsum testimonium non dices aduersus proximum tuum, quaeri solet utrum prohibitum sit omne mendacium; ne forte non sit hoc praeceptum aduersus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodest alicui et nihil obest ei cui mentiris; tale quippe non est aduersus proximum tuum; ut ideo uideatur hoc addidisse scriptura, quae posset breuiter dicere: falsum testimonium non dices, sicut dixit: non occides, non moechaberis, non furaberis. sed hinc magna quaestio est nec a festinantibus commode explicari potest, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
teneant᷑mericoquerit̾isi enĩ ñ tenent᷑ ñ est ꝓhibitdindecalogo fornicatio sed sola moechia
id ẽ adulteriũ quã uis omns moechia &iã fornicatioeẽ intellegie sic̃ locunt᷑ scripturȩ:
mecharihic utiq fornicationẽ appellaũsicũ alio pecc& quȩ uirũ hab& qđ moechiaidẽ ad¬
ulteriũ omnisergo moechia & iã fornicatio inscripturisdicit sedutrũ &i ã omnis fornica¬
tio moschia dicipossitbeis dẽ scripturis ñ mibiinterĩ occurritlocutionis exemplũ sed si
ñ omnis fornicatio &iã moechia dicipotest :  ssit inde calogo ꝓhibe talla formcatioquã
faciuntuiri quiuxores ñ habent cũ feminis qͣmaritos ñ habent utrũ inuenire possit
ignoro sedsi furtinomine bene intellegit᷑ omnis inlicitausurpatiorei alienȩ nonenĩ
rapinã ꝑmisit qui furtũ ꝓhibuit sedutique a pͣte totũ intellegiuo luit quic quidin licite

Expanded text:
teneantur, merito quaeritur; si enim non tenentur, non est prohibita in decalogo fornicatio, sed sola moechia, teneantur, merito quaeritur; si enim non tenentur, non est prohibita in decalogo fornicatio, sed sola moechia, id est adulterium, quamuis omnis moechia fornicatio esse intellegatur, sicut locuntur scripturae. moechari . Hic utique fornicationem appellavit, si cum alio peccet quae virum habet, quod ulterium. Omnis ergo moechia etiam fornicatio in Scripturis dicitur. Sed utrum etiam omnis fornicatio moechia dici possit, in eisdem Scripturis non mihi interim occurrit locutionis exemplum. Sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in Decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt viri qui uxores non habent, cum feminis quae maritos non habent, utrum inveniri possit, ignoro. Sed si furti nomine bene intelligitur omnis illicita usurpatio rei alienae non enim rapinam permisit qui furtum probibuit; sed utique a parte totum intelligi voluit, quidquid illicite
Abbreviated transcription (Latin):
chiȩ nomine&iã fornicatioteneat᷑. Hoc enĩgretũ uerbũ ẽ qͦiã scripturautit᷑ꝓ
latino moechostam̃ greceñnisi adulteros dic̃ sedutique istalex ñ solisiuri suerũ
deb&putarefemina &itã qualicite c̃cupiscereiurũ pximȩ suȩ siet gobacex illo qđiui ro
dictũ ẽ
intellegitur quã uis ñ dictũsit qđ &ã d feminã ꝑtine at quanto magis eo qđ dictũ
ẽñ moecharis ut quesexus ad stringiicũ uipsũ preceptũ potestreferriadutrũ ꝗn oceides
Non furaberis alia e quȩ similit̃ nex pressoiiosexuuitriq uident᷑ sona re communiter
tam̃ ubi unꝰ exprimithonoratior utiꝙ ex primit᷑idẽ masculinꝰ ut ex hoc intellegat
& iã femina quidsibi preceptũ sit acꝑ hoc sifemina moecha ẽ habens iuirũ:
utrũs faciat duxore ñ habeat. uel femina quȩ uirũ ñ hab& prȩceptihuius transgressione

Expanded text:
chiae nomine etiam fornicatio teneatur. hoc enim graecum uerbum est, quod iam scriptura utitur chiae nomine etiam fornicatio teneatur. hoc enim graecum uerbum est, quod iam scriptura utitur pro latino; moechos tamen graece nonnisi adulteros dicit. sed utique ista lex non solis uiris in debet putare femina et tamquam licite concupiscere uirum proximae suae. si ergo hic ex illo quod uiro dictum est intellegitur. quamuis non dictum sit, quod etiam ad feminam pertineat, quanto magis eo quod dictum est: non moechaberis, uterque sexus adstringitur, cum et ipsum praeceptum potest referri ad utrumque, snon furaberis, et quae alia similiter non expresso uno sexu utrique uidentur sonare communiter. tamen ubi unus exprimitur, honoratior utique exprimitur, id est masculinus, ut ex hoc intellegat etiam femina quid sibi praeceptum sit. ac per hoc si femina moecha est habens uirum, utrum, si faciat qui uxorem non habeat, uel femina, quae uirum non habet, praecepti huius transgressione
Abbreviated transcription (Latin):
Vo ubiuxor nominataestillud aut ubi dictũ est ñer tibidii alii pre¬
incedos sursudĩ quȩ cũq intradeor sum & quȩcũq subtrabia qua ñ ad orabis
rursus quȩrit qd differat Non furcũ facies ab eo qđ paulo post deñ con¬
furatsedsomnis qui furatur rẽꝓximic̃ cupiscitꝰ poteratinilla ꝑenera
beris ab eo qđ paulo post dicit᷑ non compiscesuxorẽ ꝓximitui: In eo quippe
qđ distũ ẽ ñ moechaberis poterat &illudintelleginisi fortemillis duob peccatis
moechandi& furandi ipso pera nõtata sin his uero extremis ipsac̃cupis centa :
quȩ cantũ differ ut aliquando moech&un qui nẽcupiscit uxore ꝓximi. Aliqͣ
alia causacũillimisce t aliquando aũt concupisca tnecei iisceat᷑poenãtimens
& hoc foctasselexostendere uoluit qđutraque peccata sint : Itẽ quȩrisolecũtrũ mod¬

Expanded text:
illo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praeillo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praein caelo sunt sursum et quaecumque in terra deorsum et quaecumque sub terra in aqua; non adorabis rursus quaeritur quo differat: non furtum facies, ab eo quod paulo post de non confuratur; sed si omnis qui furatur rem proximi concupiscit. poterat in illa generberis, ab eo quod paulo post dicitur: non concupisces uxorem proximi tui. in eo quippe, quod dictum est: non moechaberis, poterat et illud intellegi. nisi forte in illis duobus peccatis moechandi et furandi ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia: quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non concupiscit uxorem proximi, aliqua alia causa cum illi miscetur, aliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lex ostendere uoluit, quod utrumque peccata sint. Item quaeri solet utrum moe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum explica esũ ꝓhibent colenda figm̃ta : Concupiscenti a uero uxoris
alienȩ & concupiscentia domꝰ alionȩitantũ in peccãdo differuntiut illi qđ
dictũ ẽNon concupiscesdomũ ꝓximitur adiunctȩ sinc & alia dicentae
scriptur ameq agrum eiꝰ neq seruuet neq ancillã eiꝰ neꝗ boum eius
neque subiugale ei :Me comnepec eiꝰ nec ꝗcũ que pximitui sunt: Discreuis¬
seaut uidet concupiscentiã uxoris alienȩ a concupiscentiacuius lib&
reialienȩ : quando utrũque sic coepit Non concupisces uxorẽ ꝓximitui
non c̃cupiscesdomũ ꝓximitui. & huic coepit c&era a diungeremñ aũt cũ
ixis s&r & ñ concupisces uxorẽ ꝓximitui huicnex uitalia dicens neque
domũ eius Nequȩ agrũ ei neque seruũ ei & c&era sedomnino appareu
huec es secomuntta quȩ uno prȩcepto uidentur continer e ediserauab

Expanded text:
perfectum explicatur, cum prohibentur colenda figmenta. concupiscentia porro uxoris perfectum explicatur, cum prohibentur colenda figmenta. concupiscentia porro uxoris alienae et concupiscentia domus alienae tantum in peccando differunt, ut illi quod dictum est: non concupisces domum proximi tui, adiuncta scriptura: neque agrum eius neque seruum eius neque ancillam eius neque bouem eius neque subiugalem eius nec omne pecus eius nec quaecumque proximi tui sunt. discreuisse autem uidetur concupiscentiam uxoris alienae a concupiscentia cuiuslibet rei alienae, quando utrumque sic coepit: non concupisces uxorem proximi tui; non concupisces domum proximi tui, dixisset: non concupisces uxorem proximi tui, huic conexuit alia dicens: "neque domum eius neque agrum eius neque seruum eius" et cetera: sed omnino apparent haec esse coniuncta quae uno praecepto uidentur contineri, et discreta ab
Abbreviated transcription (Latin):
tuum & matrem quȩ  ad hominẽ ꝑtinent : an potius illa
tria sint &ista septem : quienim dicunt illa quactuor es se separant
quod dictum est nonerunt tibi di alii  prȩer mesut aliud
preceptum sit ñ facies tibi idolu & cetera ubi figmenta colenda
prohibent᷑ : unũ aũt uolunt esse ñ conupis cesuxorẽ ꝓximitui nc̃ cupisces domũ
ꝓximitiu : Et om̃ausq in finẽquiuor tͦ ilatriacẽ dicunt&uista septe unũ uolunt¬
eẽ quic quid deuno colendo dõp̃cipie nealiquid aliud p̃terillũ ꝓdõ colatur,
Saec aũt extrema in duo diuidunt ut aliud sit ñ concupiscesuxorẽ ꝓximitui
Aliud ñẽ cupiscesdomũ ꝓximitui : Decetam eẽ prȩcepta neutriam bignt em
hocscriptura testatimibitam̃ uidecur congruentius accipitriailla & ista
septẽ qufex tnnitate uidend illaquȩ ad dm̃ ꝑtinent in sinuare diligentius in¬
tuencib & reuera quod dictũ est ner̃ tibi duali ÷ pr&orme Hocipsum

Expanded text:
t matrem, quae ad hominem pertinent, an potius illa t matrem, quae ad hominem pertinent, an potius illa tria sint et ista septem. qui enim dicunt illa quattuor esse, separant quod dictum est: non erunt tibi dii alii praeter me, ut aliud praeceptum sit: non facies tibi idolum et cetera, ubi figmenta colenda prohibentur; unum autem uolunt esse: non concupisces uxorem proximi tui, non concupisces domum proximi tui et omnia usque in finem. qui uero illa tria eesse quid quid de uno colendo deo praecipitur, ne aliquid aliud praeter illum pro deo colatur; haec autem extrema in duo diuidunt, ut aliud sit: non concupisces uxorem proximi tui, aliud: non concupisces domum proximi tui. decem tamen esse praecepta neutri ambigunt, quoniam hoc scriptura testatur. I : Mihi tamen uidetur congruentius accipi tria illa et ista septem, quia et trinitatem uidentur illa quae ad deum pertinent insinuare diligentius intuentibus. et re uera quod dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
gintianni: ad id quoddictũ ẽ peregrinũ erit sem̃tuũ int̃rañ ꝓpria quia
siue in t̃rachanian siue inaegrpto peregrinũ erat illud sem̃ ante quam
hereditatẽ sumerent t̃rã ex ꝓmissione dĩ qđ factũ ẽ posteaquũ ex
aegrptoliberati sunt : Vt hyꝑbatom hic intellegatur &ordo uerborũ¬
sit sciendo scies quia peregrinũ erit sem̃tuum in t̃ra nompropriaqua dringentis
annis illudaũtint̃ positũ intellegat᷑ & seruitutẽ redigenteos & nocebunt illis :
it aut ad qua dringentos annos. it a int̃positio non ꝑtineat in extrama enim
paste annorum sum mȩhuius: hoc est postmortem iosephfactũ ẽ ut in
aegrpto populus dĩ durã ꝑ ager& seruitutom. EXX QUA DIUISI¬
uacritur : decẽ prȩceptalegis quemad modũ diuidenda sintutrũ
quattuor sinc usque ad prȩceptum de sabbato quȩ addm̃per¬
tinent : sex autem reliqua quorũ primũ est. honora patre in¬

Expanded text:
genti anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia genti anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue in Aegypto peregrinum erat illud semen, antequam hereditatem sumerent terram ex promissione dei. quod factum est posteaquam ex Aegypto liberati sunt, ut hysit: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria quadringen tis annis; illud autem interpositum intellegatur: et in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ita ut ad quadringentos annos ista interpositio non pertineat in extrema enim parte annorum summae huius, hoc est post mortem Ioseph, factum est, ut in Aegypto populus dei duram perageret seruitutem. CV. QVA DIV1SIuaeritur decem praecepta legis quemadmodum diuidenda sint: utrum quattuor sint usque ad praeceptum de sabbato, quae ad ipsum deum pertinent, sex autem reliqua, quorum primum est: honora patrem e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa signarerum sed resquȩ his significantur a&erne intellegantur:
int̾ra ñ ꝓ pria & in seruitutẽ redigent eos & nocebunt illis quadrꝰ ꝓgintis annis:
ñ sic accipiendũ est. tãquã in illa durissima seruitute quad nłgenitos annos dĩpo¬
pulus fuerit : sed quia scriptũ ẽ inis a ac uocabit᷑ tibi sem̃ exannonatiuitatis isa ac.
usque annũ egressionis ex ae grpto computantur anni quadrgłntq quinque :
Cumergo dequa drintis triginta de traxeris uigintiquinque quisunt aꝓ
misione usque ad natũ isaac non mirũ est si qua dringint os & quinque annos
itanuncupare ut quodde summa perfectioris numeri paululum ex¬
crescit aut infraest non conput&ur: Nonltaque quod ait inseruitu¬
tẽ redigeNeos & nocebunt illis. ad quadringentos an nos referendũ ẽ :
tã quam ꝑ tot annoseos habuerint inseruitutẽ sed referendis quadrin¬

Expanded text:
ipsa signa rerum, sed res, quae his significantur, aeternae intellegantur. ipsa signa rerum, sed res, quae his significantur, aeternae intellegantur. in terra non propria, et in servitutem redigenteos, et nocebunt illis quadringentis annis: non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima servitute quadringentos annos Dei populus fuerit: sed quia scriptum est. In hanc vocabitur tibi semen, ex anno nativitatis Isaac usque ad annum egressionis ex Aegypto, computantur anni quadringenti quinque. Cum ergo de quadringentis triginta detraxeris vigintiquinque qui sunt a promissione usque ad natum Isaac, non mirum est, si quadringentos et quinque annos ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra est non conputetur. non itaque quod ait: in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ad quadringentos annos referendum est, tamquam per tot annos eos habuerint in seruitute: sed referendi sunt quadrin
Abbreviated transcription (Latin):
uod scriptum ẽ & faci&is diem hunc in progenies uestras legitiipũ
a& ernum uel a&ernalem quod grecedicitur aeomon nonsic accipi¬
endũ est : tam quam possit istorum pr&ereuntium dies esse ullus
a dernus: sed illud a&ernum est : qđ iste significat dies: uelud cum
dicemus ipsũ dm̃ a &ernũ : non utiquȩ istas duassillabas a &ernas
dicimus sed quod significant quam quã diligent̃ serutandum sic:
quo modo apꝓ ellari scriptura soleat a dernũ nefortelta dixerit:
solemniter a &ernũ quem ne fas habeant prȩtermittere aut suas ponte mutare:
aliut ẽ enim qđ p̃cipit̾ quousque fiat : sicut p̃ceptũ ẽ. ut septies muros hiericho
circuir& arca : aliud cũ precipitur sic obseruari aliquid ut nullus cerminꝰ
prȩfinat᷑ obseruationes : siue cotidie siue ꝑ m̃ses siue ꝑ annos sollẽnit̃ siue ꝑ
multorum uel aliquorum annorum: certa inter uallas: utergo sic appella u
a& nũ quod ñ sua sponte audeant desinere cellebrare aut sic̃ dixiut non

Expanded text:
uod scriptum est: et facietis diem hunc in progenies uestras legitimum aeternum uel aendum. est, tamquam possit istorum praetereuntium dies esse ullus aeternus; sed illud aeternum est quod iste significat dies: uelut cum dicimus ipsum deum aeternum, non utique istas duas syllabas aeternas dicimus, sed quod significant. quamquam diligenter scrutandum sit quomodo appellare scriptura soleat aeternum; ne forte ita dixerit sollemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur obseruationis, siue cotidie siue per menses siue per annos sollemniter siue per multorum uel aliquorum annorum certa interualla. aut ergo sic appellauit aeternum, quod non sua sponte audeant desinere celebrare, aut, sicut dixi, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
inchoato ꝑhibent᷑ aut̃ ubera feminarũ ex diec̃ceptionis laccolligerey : alius sensus
facilior: ñ coques agnũ in lastomatrissue paruulũ ad huc & lactantẽ qͣ libdic̃ apłs
Lacuobis pocũ de dimñesca ñ mitta sin prȩꝓperã passionẽ ã quã d ño xp̃osiedictũ qͥ talib adhi udisci¬
pulis peꝑcit ꝓquibs cofferrensaut siergo meq̃ricis : sinitebos abiro: atqut intellegere ł ad huceos
inualidos & minꝰ ido neos fuis se passioni taquã agnꝰ in lactematris : secutus euange lista&ut
terene. fuis sepericoros hocenintuneñ passis qđ postea pas sis: ñ ad hucagnun bactesed

Expanded text:
incoato. perhibentur autem ubera feminarum ex die conceptionis lac colligere. est autem alius sensus incoato. perhibentur autem ubera feminarum ex die conceptionis lac colligere. est autem alius sensus facilior. non coques agnum in lacte matris suae: paruulum adhuc et lactantem — qualibus dicit aposperam passionem: tamquam Christo sit dictam, qui talibus adhuc discipulis pepercit, pro quibus se offerens ait: si ergo me quaeritis, sinite hos abire. atque ut intellegeretur adhuc eos inualidos et minus idoneos fuisse passioni tamquam agnos in lacte matris, secutus ait euangelista: utterentur, fuisse perituros; hoc enim tunc non passi sunt quod postea passi sunt, non adhuc agni in lacte, sed
Abbreviated transcription (Latin):
onistãquã ignis ẽ :unde scriptuẽ :tã quã aurũ infornacȩꝓbauitillos & sic̃
bolo causta hostiã suscepitillos : Cui sententiȩ dñs quoq attestat dicens bap¬
tismũ habeo bapti ⁊ ariquẽ uos nescitis : Hoc enim ait cũ dixis s&ignẽ uenimit¬
tere inmundũ: Dicit enĩ io hannesapseuos bapti ⁊ abit in spũ sc̃õ &igni đ in¬
tellegit᷑ & purgatione scificationis& ꝓbationetribulationis eundẽ ignẽ signi¬
ficaũ &iã ipsecũ ad passionẽ duceret . Vbi dix illis qͥ eũ plangebant qđ suꝑ
sepotius plangere deberent:ita enim t̃minauit ut dicer egsi in uiridiligno
hoc faciunt in arido quid fietmonent ergo bonine ad xp̃merucisi¬
gendũ malis c̃sentiant : Dictus ÷ eniagnus dĩ quitolit peccatu mundi:
ñ ergo coques agnũ in lacte matris suȩ ñ ingerssx p̃oignẽ passionis in illo
us ꝗ in ui. Ił ianuarias quonatus cõm̃dat᷑ nouẽ m̃ ses conputant᷑ decimo

Expanded text:
onis tanquam ignis est, unde scriptum est, Tanquam aurum in fornace probavit eos, et sicut holocaustum hostiam suscepit illos. cui » sententiae dominus quoque attestatur dicens: baptismo habeo baptizari, quem uos nescitis. hoc enim ait, cum dixisset: ignem ueni mittere in mundum. dicit enim Iohannes: ipse uos baptizabit in spiritu tellegitur et purgatione sanctificationis et probatione tribulationis. eundem ignem significauit etiam ipse, cum ad passionem duceretur: ubi dixit illis qui eum plangebant, quod super se potius plangere deberent. ita enim terminauit. ut diceret: si in uiridi ligno hoc faciunt in arido quid facient? monentur ergo boni. ne ad Christum crucifigendum malis consentiant. dictus est enim agnus dei, qui tollit peccata mundi. non ergo coques agnum in lacte matris suae: non ingeres Christo ignem passionis in illo usque ad VIII kal. Ianuarias, quo natus commendatur, VIIII menses conputantur decimo
Abbreviated transcription (Latin):
in commutabile ueritatoñ loquamꝰ non tamenimꝰ inunitatẽ qui aut̃ illa om̃a inxp̃ofalsa &¬
simulata dicunt ranȩs clamantes in paludẽ trepieũ uoces habereposs Doctrinã sapientiȩ
in sunuar eñ possunt denique in eccdesi alocunt᷑ herentes ueritati : Verita tẽ ꝑ quã factas
om̃a Veritatẽ uerbũ carnẽfactũ & habita rein nobis. ueritatẽ xpmnatũ dedõ unũ de
uno unigenitũ & coet̃nũ. Veritatẽ accepta formaseruinatũ ex uirgine maria pas sũ
crucifixũ resurgentẽ ascendentẽ ubi que ueritate & quã paruulus capereñ potest
Veritatem &in pane & in lacte in panemagnorũ in lacte paruulorũdẽ quippepanis utda
fiat ꝑ carnẽ traicit᷑ qui aut̃ huic ueritatier a dicunt & suauanitate deceptr decipiunt:
ranȩ s̃ tȩdiũ inferentes aurib: non cibũ mon ibus audidemi ꝗ homines rationabiliter

Expanded text:
incommutabili ueritate non loquamur, non tamen imus in uanitatem. qui autem illa omnia inincommutabili ueritate non loquamur, non tamen imus in uanitatem. qui autem illa omnia insimulata dicunt, ranae sunt clamantes in palude; strepitum vocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non possunt. Denique in Ecclesia loquuntur inhaerentes veritati, veritatem per quam facta sunt omnia: veritatem verbum carnem factum et habitare in nobis: veritatem Christum natum de Deo: unum de uno, unigenitum et coaeternum, veritatem accepta forma servi, natum ex virgine Maria, passum, crucifixum, resurgentem, ascendentem, ubique veritatem. Et quam parvulus capere non potest, veritatem et in pane et in lacte. In pane magnorum, in lacte parvulorum. Idem quippe panis ut lac fiat, per carnem trajicitur. Qui autem huic veritati contradicunt, et sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium inferentes auribus, non cibum mentibus. Audi denique homines rationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ẽ ipseenim dix̃ Egosũ ueritas : ueritas ergo mundat̃ uanitas inqͥnat: &i qm̃qͥ
bilit̃ loqui : lanitatẽ aũt loqͥ ẽ strepere potius quã loqͥmeritoq secundũ p̃ceptũ ẽ dilec¬
tio ueritatis. cuic̃ traria ẽ dilectio uanitatis: loqͥt᷑ aũt ꝑstrepitũ uanitas huic p̃cepto
secundo ẽtraria Videce secundae plagã quae ẽ illa secunda plag&ranarũ habundantia
haber exp̃sra significatã uanitatẽ si adtendas loquacitatẽ : Uideamatoresue¬
capere qđ inteos loquit᷑ paulustã quã int̃paruulos xp̃iihm xpm & hunc crucifixũ ñ tamen
romꝰsi uulnera illa in fantas mate fuisse si sanguinem ñ uerũ sed simulatũ deuulneribus
emanas sesi falsa s eũcicatrices tã quã p̃falsauulner a demonstras se : Cũ uero istaom̃a uera
dicimꝰ facta dicemꝰ cestaex pressainpletacredimꝰ & p̃dicamus quã uis desublimuillius &i di

Expanded text:
eritas est, ipse enim dixit: Ego sum veritas . Veritas ergo mundat, vanitas autem inquinat. Etbiliter loqui, uanitatem autem loqui est strepere potius quam loqui; merito: quia secundum praeceptum est dilectio ueritatis, cui contraria est dilectio uanitatis. loquitur autem ueritas, perstrepit uanitas. huic praecepto secundo contrariam uidete secundam plagam. quae est illa secunda plaga ? ranarum abundantia. habes expressam significatam uanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. uide amatores uecapere quod inter eos loquitur Paulus tamquam inter paruulos Christi, Iesum, et hunc crucifixum, non tamen remus, si uulnera illa in phantasmate fuisse, si sanguinem non uerum, sed simulatum de uulneribus emanasse, si falsas eum cicatrices tamquam post falsa uulnera demonstrasse. cum uero ista omnia uera dicimus, . facta dicimus, certa, expressa, impleta credimus et praedicamus, quamuis de sublimi illius et de
Abbreviated transcription (Latin):
ixit aũt dñs ad morsen: ñ ex audi&uos pharao ut multi plicentur
signamea & postenta mea int̃ra a grptitã qua opus fueriteius
inoboedientia ut signa illa multiplicarent᷑ quȩ uti liter fiebant
ad t̃rendũ populũ dĩatque ipsã discritionẽ adpi&atũ in formandiysed
hoc di fuit malitiacor disillius bene utentis nomphar apnis dipatientiã ma¬

Expanded text:
ixi tautem dominus ad Moysen: non exaudiet uos Pharao, ut multiplicem signa mea et portenta mea in terra Aegypti. tamquam opus fuerit eius inoboedientia, ut signa illa multiplicarentur, quae utiliter fiebant ad terrendum populum dei atque ipsa discretione ad pietatem informandum. sed hoc dei fuit malitia cordis illius bene utentis, non Pharaonis dei patientia ma
Abbreviated transcription (Latin):
xit dñs ad morsen intra ad pharaonemi ego enimgrauauicor ei & seruoꝵ ei:¬
Sut ordine suꝑueniant signamea haec suꝑeos:it adicitꝰ ego eninilgra babeat
coreius ut ordine suꝑ ueniant signamea Haec suꝑeos ta qua opus habeat
ds̃ iius quam alitiã sed sic intelle gendũ est : acsidicer& : Ego atpatiens fuisuꝑ
eũ auseruos ẽi ut neos auferem utor dine suꝑueniant signanta suꝑeosquia entũ
patientiadi obstimnatior fiebatmalos animos ĩdeopeo qđẽ patiens inoũ fuedo

Expanded text:
EXODI. Dixit deus ad Mosen: intra ad Pharaonem; ego enim grauaui cor eius et seruorum eiuEXODI. Dixit deus ad Mosen: intra ad Pharaonem; ego enim grauaui cor eius et seruorum eius, ut ordine superueniant signa mea haec super eos. ita dicit: ego enim ingrauaui cor eius, ut ordine superueniant signa mea haec super eos, tamquam opus habeat deus cuiusquam malitiam. sed sic intellegendum est, ac si diceret: "ego enim patiens fui super eum et seruos eius, ut non eos auferrem, ut ordine superueniant signa mea super eos". quia enim patientia dei opstinatior fiebat malus animus, ideo pro eo quo
Abbreviated transcription (Latin):
i propter hoc ipsũ conseruatus es ut ostendã inte uirtutẽ me ã & ut adnunti& ur¬
Q nom̃ meũ inuniuers a terra : Haec scriptur ae uerba & apostolus posuit cueode
loco ꝑ dificile uersaro t ibi aut̃ & hocait : Si aũt uolens ostendere ds̃ ira & demons¬
trare potentiã suã attulit in multa patientia uasa irȩparcendo utique his quos
malos futurus esse prȩscierat . Quȩ uasa dicit ꝑfecta in ꝑditione : & ut notas
inquit facer& niuitias gloriȩ suȩ inuasamisericordiȩ : Vndeuasorũ misericordis
uoxs in psalmis : ds̃ meus misericordia eius preueni& me : Ds meus : demons
trauit mihi inter inimicos meos : Nouit ergo ds̃bene ut i malis inquib
tamen humanã naturam non ad malitiam creat sed ꝑfest eos patien¬
ter quousque scit eos opostere : non inaniter sed utens eis adãmonitionẽ
uelexcitationẽ bonorũ : Ecceenim ut ad nuntia r&ur nom̃ di in uniuersa
ter r auasis misericor diȩ uti que ꝓdest ad corũ utique utilitatem pharaoserua

Expanded text:
 propter hoc ipsum conseruatus es, ut ostendam in te uirtutem meam et ut adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. haec scripturae uerba et apostolus posuit, cum in eodem loco perdifficili uersaretur. ibi autem et hoc ait: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae — parcendo utique his quos malos futuros esse praescierat: quae uasa dicit perfecta in perditionem — et ut notas. inquit, faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox est in Psalmis: deus meus, misericordia eius praeueniet me; deus meus demontrauit mihi in inimicis meis. nouit ergo deus bene uti malis, in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quousque scit oportere; non inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercitationem bonorum. ecce enim ut annuntiaretur nomen dei in uniuersa terra, uasis misericordiae utique prodest. ad eorum utique utilitatem Pharao serua
Abbreviated transcription (Latin):
unqͥñ dix̃ xp̃ibonũ seodorẽ. eẽ his quisalui fiunt malũ aũt his qui pereunt sod tan¬
tũbonũ odorẽ sedix̃ : Illiuerotaless ut & bono odore pareant secundũ sui cordisut
se pedictũ ẽ qualitatẽ quȩ mut anda ẽ bona uoluntate in dĩgratia ut incipi antei
ꝓdesse iudicia dĩquȩ malis cordib: nocent : Vnde illemutato in meliuscordec̃antabat
Viu& animame a & laud abitte & iudiciatua adiuuabunt me: Nondix̃muner atua.
uel prȩmiatua sediudiciatuq multũ ẽ aũt ut sincera fiducia dicipos sit : Proba me
dñe & tẽptame urerenes meos & cormeũ : Et nesibi aliquis ex suis uirib: tribuis seui¬
der&ur c̃tinuo addidit : Om̃miseri cordiatua ante oculos ms. ẽ & c̃placui inueritate tua :
Tactã ergo secommemorat miseri cordiãut conplacere possit in ueritate : Qm̃ uni uersȩ

Expanded text:
isti bonum se odorem esse his qui salui fiunt, malum autem his qui pereunt, sed tantum bonum odorem se dixit. illi uero tales sunt, ut et bono odore pereant secundum sui cordis, ut saepe dictum est, qualitatem, quae mutanda est bona uoluntate in dei gratia, ut incipiant ei prodesse iudicia dei, quae malis cordibus nocent. unde ille mutato in melius corde cantabat: uiuet anima mea et laudabit te; et iudicia tua adiuuabunt me. non dixit: "munera tua" uel "praemia tua", sed iudicia tua. multum est autem, ut sincera fiducia dici possit: proba me, domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum. et ne sibi aliquid ex suis uiribus tribuisse uideretur, continuo addidit: quoniam misericordia tua ante oculos meos est conplacui in ueritate tua. factam erga se commemorat misericordiam, ut conplacere possit in ueritate, quoniam uniuersae
Abbreviated transcription (Latin):
pecus conplexus. e sic qui a potior erat numerus. undecĩ filiorum
ia cob. quinati fuerunt in me sopotamia: ipsorum commemoratione scritu
ra complexa ẽ. &iam beniamin. quiñ erat ibinatus & dictum est: ibi sung

Expanded text:
pecus conplexus est. sic quia potior erat numerus undecim filiorum pecus conplexus est. sic quia potior erat numerus undecim filiorum Iacob, qui nati fuerant in Mesra complexa est etiam Benjamin qui non erat ibi natus et dictum est: Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiur ad aliquidelect ̃ bene utente dõ &i ammalis llud adienda mꝰ
ubiait non de omnib: uobis dico : Egoscio quos elegiubi declarat: ad elec¬
tionem non ꝑtinere nisibonos: acꝑ hocillud quod dictum est:
Egouos duo decim elegi: ꝑ sinec docen dictum ẽ: ut nomine maioris
meliores que pastis &iã illud conplecter&ur quod ad ipsum nomen
non pertin&: hic modus. in hoc eodemlibro ubiem morprofilio suo
sichem ut acciper& dinam filiam iacob: exutliquo cũ eodem iac ob:
& uenerunt &iã filu eius qui absentes ere& adomnes dicit em mor:
sichem filius meus elegit animo filiam uram̃ : date ergo illieam uxorem :
qui aergo potior erat patris ꝑ sona ꝑsinedochenfiliam uram dicens
&iam fratres tenuit hoc nomine quorum ñerat filia hincẽ & illud :
curre adoues & accipssunde mihi duos hedos: simul enim pascebantur :¬
oues & hedi: & quia potiores sunt oues. earum nomine &iam caprarũ

Expanded text:
eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi; ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per hoc illud quod dictum est: ego uos duodecim elegi, per synecdocen dictum est, ut nomine maioris meliorisque partis etiam illud complecteretur quod ad ipsum nomen non pertinet. hic modus est in hoc eodem libro, ubi Emmor pro filio suo Sychem, ut acciperet Dinam filiam Iacob, exiit loqui cum eodem Iacob, et uenerunt etiam filii eius, qui absentes erant, et ad omnes dicit Emmor: Sychem filius meus elegit animo filiam uestram; date ergo illi eam uxorem. quia enim potior erat patris persona, per synecdocen filiam uestram dicens etiam fratres tenuit hoc nomine, quorum non erat filia. hinc est et illud: curre ad oues et accipe mihi inde duos hedos; simul enim pascebantur oues et hedi, et quia potiores sunt oues, earum nomine etiam caprarum
Abbreviated transcription (Latin):
Acũiam transissentb& hel. & ad ꝓpinquarent bethlemi expos¬
tio nulla est facilior solutio questionis huius. quam ut persine¬
doche accipiatur: Vbienim pars maior est aut potior sol& eius
nomine &iã illud conp̃hendi: quod ad ipsũ nomen non pertip& :
sicut ad duo decim apostolos iãꝑtinebat iudas qui&iam mostuus
fuitcum dñsresurrexit amortuis: Et tamen ipsius duo denaru
numeri nom̃: apłs in epła sua tenuit : ubiait eum apparuis se
illis duo decim: cum afticulo enim hoc greci codices habent ut ñ
possent intellegi quicumq: duo decim: sed illi in eonumero insignes eo
modolucutionis puto & illud ad nõ dictum : Non ne egouos duo decĩ
elegi& unꝰ ex uob diabolus ẽ sut ñ adelectionẽ : &iam ipse pestinere
uideatur : non enim facile inuenitur electorũ nomen inmalo:
nisi quandomalieliguntur amalis: Quodsiput auerimꝰ & illũ
electum ut ꝑ eius traditionem dñi passio conpler&ur idẽ malitiã

Expanded text:
cum iam transissent Bethel et appropinquarent Bethlem. Expositio. Nulla est facilior solutio quaestionis huius, quam ut per synecdocen accipiatur. ubi enim pars maior est aut potior, solet eius nomine etiam illud comprehendi quod ad ipsum nomen non pertinet. sicut ad duodecim apostolos iam non pertinebat ludas, qui etiam mortuus fuit cum dominus resurrexit a mortuis, et tamen ipsius duodenarii numeri nomen apostolus in epistula sua tenuit, ubi ait eum apparuisse illis duodecim. cum articulo enim hoc graeci codices habent, ut non possint intellegi quicumque duodecim, sed illi in eo numero insignes. eo modo locutionis puto et illud a domino dictum: nonne ego uos duodecim elegi? et unus ex uobis diabolus est, ut non ad electionem etiam ipse pertinere uideatur. non enim facile inuenitur electorum nomen in malo, nisi quando mali eliguntur a malis. quod si putauerimus et illum electum, ut per eius traditionem domini passio compleretur, id est malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
adimpietatem uitui ꝓprii fuit .: Quod uero ea factas quib corsuo uitio
tam malignũ resiste r& ius sonib dĩ hocẽ enĩ qđ dicitur induratũ q
ñ flexibilit̃ consentiebat: sed inflexibiliter resistebat: Dis pensationis
t dm̃ cordi gerentur ꝓposito quippe lucro uerbigrouteaup łqđ dibi
ad facinus ꝑpetrandũ ille ad cauendũipsius ta pilucri ꝓpostlio quȩ r̃s¬
euius illos ꝑnfuit potestate: itacause fiunt hominib malis quȩnis
quiddem in eoꝵ potestate : sed hoc de illis faciunt quales eo sinuene¬
tediã factospprus uitus ex p̃teritauoluntate &li dendũ saust̃ demons
&iã sicaccipipossit Ego indura botãquã dicere quã durũsit de mons

Expanded text:
ad inpietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt, quibus cor suo uitio ad inpietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt, quibus cor suo uitio tam malignum resisteret iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis tes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter quad facinus perpetrandum, ille ad cauendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis. quae non sunt quidem in eorum potestate, sed hoc de illis faciunt, quales eos inuenerint iam factos propriis uitiis ex praeterita uoluntate. uidendum sane est, utrum etiam sic accipi possit: ego indurabo, tamquam diceret: "quam durum sit demons
Abbreviated transcription (Latin):
s sidue didicit indurabocor pharaonis & uelut causa infest quur
hoc faciat indurabo inquit corpharaonis &iã in plebo signamea&
postenta mea in agrptotã quã necessaria fuerit induratiocor¬
dis pharaonis ut signa dĩ multiplicarent ue lin plerenur inegyp¬
toutit ergo ds̃ benecor dib malisa did qđ iult ostenderebonis uel
quo facturus ÷ borꝰ & quãuisunucuiq cordisinmalitia qualitas idẽ qua¬
lecorhabeat admalũ suo siatuitio qđ moleuex arbariouoluntatisẽ a
tam̃quli tate malaut hucuł illuc moueat᷑ cũ siue huc siue illucmal e
moueat᷑ Causis fitquib animꝰ ppellit᷑quȩ causȩ ut existañ ł ñ existan:
non ẽ in hominis potestate : sedueniunt ex occulta ꝓudenti a iustissima
plane & sapientis sima uniũ sũ qđ creaũ disponentis & ao ministrantis di
ttergotalecor habereiapharaoqđ patientiad ñmouere t̃adpi&ates. potius

Expanded text:
ssidue deus dicit: indurabo cor Pharaonis et uelut causam infert cur hoc faciat. indurabo, inquit, cor Pharaonis et inplebo signa mea et portenta mea in Aegypto, tamquam necessaria fuerit obduratio cordis Pharaonis, ut signa dei multiplicarentur uel inplerentur in Aegypto. utitur ergo deus bene cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facturus est bonos. et quamuis uniuscuiusque cordis in malitia qualitas, id est quale cor habeat ad malum. suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio uoluntatis, ea tamen qualitate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit quibus animus propellitur. quae causae ut existant uel non existant, non est in hominis potestate, sed ueniunt ex occulta prouidentia iustissima plane et sapientissima uniuersum quod creauit disponentis et administrantis dei. ut ergo tale cor haberet Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
uod ab illo angelo desiderat bene diciiacob: Cui luctando preua¬
aliquid sapere quia omnis homo amaiore uult bene diciꝰ quo¬
modo ergo ab eoisteuoluit benedici quẽ lu tando superau ꝓualuit
enim ia cobxpouel potius pualere uisus ẽ peosis rabelitas aquibus
crucifixus ẽ xp̃r: Et ab eotamen benedicit᷑ inis rabelitis qui cre¬
diderunt in xpm ex quiberat qui dicebatmam & ego is rabelita su
ex genere abraha tribubeniamin: Vnus ergo atque idẽ iacob:
& claudus & benedictus : Claudus inlatitudine femoris taquam
in multitudinegeneris dequib dictũ ẽ Et claudicauer a semitis
suis : Denedictus autem in eis dequibus dictum ẽ reliquiȩ ꝑ electio¬

Expanded text:
uod ab illo angelo desiderat benedici Iacob, cui luctando praeuaonet mysticum aliquid sapere, quia omnis homo a maiore uult benedici. quomodo ergo ab eo iste uoluit, quem luctando superauit P praeualuit enim Iacob Christo uel potius praeualere uisus est per eos Israhelitas, a quibus crucifixus est Christus, et ab eo tamen benedicitur in Israhelitis, qui crediderunt in Christum. ex quibus erat qui dicebat: nam et ego Israhelita sum ex genere Abraham, tribu Beniamin. unus ergo atque idem Iacob et claudus et benedictus: claudus in latitudine femoris tamquam in multitudine generis, de quibus dictum est: et claudicauerunt a semitis suis; benedictus autem in eis de quibus dictum est: reliquiae per electio
Abbreviated transcription (Latin):
It noluit consolari dicens qnm descendã ad filiũ meũ lugens in in¬
fernum: sol& eẽ magna questio quomodo intellegatur infer¬
nus utrum illuc malitantum an&iã boni mostui descendere
soleant. sicergotantum mali quomodo istiad filium suũ sedic̃ lucen
te discendere nonenim inpoenis infernieũe ẽ credit anꝑturbati
& dolentis uerba sunt mala sua &iã hinc ex aggerantis Cui Quod in
Ecceiam nisi fallor. testio insinuatur nob̵ in hocdibro sp̃s

Expanded text:
t noluit consolari, dicens, Quoniam descendam ad filium meum lugens in infernum. Solet esse magna quaestio, quomodo intelligatur infernus; utrum illuc mali tantum, an etiam boni mortui descendere soleant. Si ergo tantum mali, quomodo iste ad filium suum se dicit lugentem velle descendere? Non enim in poenis inferni eum esse credit. An perturbati et dolentis verba sunt, mala sua etiam hinc exaggerantis? CXXVII. ecce iam, nisi fallor, tertio insinuatur nobis in hoc libro spi
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicit scriptura tot animas peperis seli ã ueltot. aut tot ani¬
mas exis sede femorib: lacob: Vidẽdũ ẽ quid hinc respon¬
Vdeatur eis qui hoc testimonio confirmarenituntur : a paren¬
tib: simul animas cũ corporib: ꝓpagari animas enim dictas
ꝓhominib: a paste totum significante locutione nullus abiga
sed quomodo ipsã pastẽ ex quo totũ commemoratu est: hoc est
animam cuius nomine totus homo significatus alienemͦ ab eo qđ dic¬
tũ est : Exier̃ defemorib: eiussut carnes tantum exillonatas quam¬
uis solȩ animȩ nominentur accipiamꝰ: quȩ rendi sunt locutionum

Expanded text:
uod dicit scriptura tot animas perperisse Liam uel tot aut tot animas exisse de femoribus Iacob, uidendum est quid hinc respondeatur eis qui hoc testimonio confirmare nituntur a parentibus simul animas cum corporibus propagari. animas enim dictas pro hominibus a parte totum significante locutione nullus ambigit. sed quomodo ipsam partem, ex . qua totum commemoratum est, hoc est animam, cuius nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: exierunt de femoribus eius, ut carnes tantum ex illo natas, quamuis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum
Abbreviated transcription (Latin):
rat omnis terra labium unum quomodo potest intellegi quan¬
do superius dicturo ẽ. Quod filii noe uel fliorum eius distributi
essent perterram secundum tribus & secundũ gentes & se¬
cundum linguas suas nisi quia perrecapitulationem postea
commemorat quod priuserat quod obscuritatem facit qđ
eo genere locutionis ista contexerit quasi narratio dehis quȩ
postea facta sunt consequatur laxxo. quo modos auna¬

Expanded text:
rat omnis terra labium unum. quomodo hoc potest intellegi, quando superius dictum est, quod filii Noe uel filiorum eius distributi essent per terram secundum tribus et secundum gentes et secundum linguas suas, nisi quia per recapitulationem postea commemorat quod prius erat? sed obscuritatem facit, quod eo genere locutionis ista contexit, quasi narratio de his quae postea facta sunt consequatur. Venite a
Abbreviated transcription (Latin):
operationes sp̃s sci scriptas acceperat ideo fregit qr indignos
eos quib: eas leger& iudicauit sideniq ut ab eis illeuitulus pȩnit᷑
ab oler & incendit eũ contriuit in aqua sparsit atq sũ mersit in quid
& potũ hoc populo dedit : quẽ ñ excit& factũ hoc ad inquirendã &
intellegendã ꝓph&icã significationẽ occurrat: ergo iã intientis
mentib: tãquã diaboli corpꝰ inuitulo. Idȩ̃ homines inomnib:
gentib: quib: adhaec sacrilegia caput hoc ẽ. auctor ẽ diabolus
dureũ ꝓpterea qr uident᷑ ido latriaerius uelut asapientib instituti:

Expanded text:
operatione spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit, operatione spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit, eos quibus eas legeret iudicauit; si denique, ut ab eis ille uitulus penitus aboleretur, incendit eum, contriuit, in aqua sparsit atque submersit, ut quid et potum hoc populo dedit? quem non excitet factum hoc ad inquirendam et intellegendam propheticam significationem ? occurrat ergo iam intentis mentibus tamquam diaboli corpus in uitulo, id est homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est auctor est diabolus; aureum propterea, quia uidentur idolatriae ritus uelut a sapientibus instituti.
Abbreviated transcription (Latin):
inpediat: deuitule li capite conbusto etinea¬
eudetiam propheticae significationis habue¬
rit requipendum est quod ex eis multos qui
sibi absente ipso ide morsi idolum fabri cauerunt
sine ulla cuiusquam necessitudinis dist metione: iussit interimi
facile ẽ ut intellegatur hominũ illorum int̾emptionẽ significare
uitiorũ taliũ qualib: illi adeam ido latria defluxer: intalia
quippe uitia seuire nosiub& psalmus cũ dic̃: Irasciminieno¬
lite peccare: intalia uitia seuire nos iub& a postolus cumdier
Mortificate membra ura : quȩ s̃ suꝑ terrã Fornicationẽ : in mun
ditiã luxuriã concupiscentiã malã & auaritiã quȩ ẽ ido¬
lorũ seruitus: sed quid sibi uelit qđ prius fecit ut ipsũ uitulum
igne conburer& minutatimq concider& & inaqua spargera
& potum populo dar& maiorem intentionẽ ꝑ serutande sig¬
nificationis inquirit si enim tabulas quas digitodi hoc est

Expanded text:
impediat. LXIII. DE VITVLI CAPITE COMBVSTO ET IN Aimpediat. LXIII. DE VITVLI CAPITE COMBVSTO ET IN Atum. Quid etiam propheticae significationis habuerit requirendum est, quod ex eis multos qui sibi absente ipso, id est Moyse, idolum fabricaverunt, sine ulla cuiusquam necessitudinis distinctione iussit interimi. facile est, ut intellegatur hominum illorum interemptionem significare uitiorum talium, qualibus illi ad eandem idolatriam defluxerunt. in talia quippe uitia saeuire nos iubet psalmus, cum dicit: irascimini et nolite peccare. in talia uitia saeuire nos iubet apostolus, cum dicit: mortificate membra uestra, quae sunt super terram, fornicationditiam, luxuriam, concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus. Sed quid sibi uelit quod prius fecit, ut ipsum uitulum igne combureret, minutatim concideret et in aquam spargeret et potum populo daret, maiorem intentionem perscrutandae significationis inquirit. si enim tabulas, quas digito dei, hoc est