comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guine editur qñ quis inopere
furoris ⁊ crudelittͣis delectatur.
ne porcina abstinendum.oꝑa .s.
moclum. aliorum quoq aĩaliĩ
tamuolucrum qͣm pisciũ et eoꝵ
que interra uersantur quedã
ab esu humano excepit et mul¬
ta alia que prima cõditio noxia
non fecerat sccła institutõ ꝑdis¬
pens ato̾em qͣi noxia uitare mã¬
dauit. Erant aũt quedam a¬
lia de hiis medus que lex scrip¬
ta magis per ocressionez ꝓposuit
quam ꝑ p̃ceptõez uł prohibitõe
que fortassis ꝑse mala fuissent
si cccessa non fuissent. U̾bigr̃a
dicit lex ut siquis turpitudiẽ
aliqͣm in uxore sua inueisset
et obid illamocliobr̾et scribet
illi li bellum repudii. ⁊ sic eam
diuitt̾et. qr u delicet melius
erat ut odio habita secundu
Sictumẽ itum in lege. Iuram̃¬
tum tuum dũo offeñs. ⁊iurab̾

Expanded text:
guine editur, quando quis in opere guine editur, quando quis in opere furoris et crudelitatis delectatur. ne porcina abstinendum; opera smodum aliorum quoque animalium tam volucrum quam piscium et corum quae in terra versantur quaedam ab esu humano excepit. Et multa alia quae prima conditio noxia non fecerat secunda institutio per dispensationem quasi noxia vitare mandavit. Erant autem quaedam alia de his mediis, quae lex scripta magis per concessionem proposuit, quam per praeceptionem vel prohibitionem, quae fortassis per se mala fuissent, si concessa non fuissent. Verbi gratia: Dicit lex ut si quis turpitudinem aliquam in sua uxore invenisset, et ob id illam odio haberet, scriberet ei libellum repudii, et sic eam dimitteret ; quia videlicet melius erat ut odio habita secundum Dictum est etiam in lege: Juramentum tuum Deo offeras et jurabis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiũ pro sig̾catõe quidem ut pli¬
ma essent in quibꝯ erudiẽdoꝵ
obeclientia probaret᷑ et deuotõ
excoleretur pro significatõe at̃
ut in eis future uerittis signa
ppararentur. ⁊ ꝑ ip̃a q̃ corporalit̾
agenda p̾ccipiebantur que spi¬
ritualit̃ agenda uł credenda
erant demostrarent᷑. ħ aũt oĩa
que de mechiis sumpta sunt. h
ẽ dehiis que u sua natura nec
ita boã erant ut in euitabiliter
debuisset fieri necita mala ut
omĩno debuissent ex nec̃a trͣe
pro arbitrio agentis sine culpꝰ
et ad utrumlibet se hẽbant sũ
p̃cipiendo siũ prohibendo ĩ al¬
tam partez deflexit ita ut iã ea
que prohibita sunt siñ culpa ñ
posint fi̾. n rirsum ea que p̃cep¬
ta sunt possint. omnino cũ cul¬
pa dimitti. Qd tamen non na¬
tura rei facit. s uis ⁊ obedientia
mandati. prohibint lex ne ca¬
ro cumsanguine comedetur
non quia hoc qnͣtum ad natu¬
rai rei malum erat.s quia
malimerat quol iiusta signͣri
debu̾at qiͣ enu caro cum san¬

Expanded text:
. Pro exercitatione quidem ut plurima essent in quibus erudiendorum obedientia probaretur, et devotio excoleretur. Pro significatione autem ut in eis futurae veritatis signa praepararentur, et per ipsa quae corporaliter agenda praecipiebantur, quae spiritualiter agenda vel credenda erant demonstrarentur. Haec autem omnia de mediis sumpta sunt; haec est de iis quae in sua natura, nec ita bona erant ut inevitabiliter debuissent fieri; nec ita mala ut omnino debuissent ex necessitatepro arbitrio agentis sine culpa et ad utrumlibet se habebant, sive praecipiendo, sive prohibendo in alteram partem deflexit; ita ut jam ea quae prohibita sunt sine culpa non possint fieri, neque rursum ea quae praecepta sunt, possint omnino sine culpa dimitti. Quod tamen non natura rei facit: sed vis et obedientia mandati. Prohibuit lex ne caro cum sanguine comederetur; non quia hoc quantum ad naturam rei malum erat, sed quia malum erat, quod in isto significari debuerat. Quasi enim caro cum san
Abbreviated transcription (Latin):
exordio senso ẽ. s completo ñẽ.
In ẜmone sensus ẽ et ꝑfos. ui¬
de tria hec in scriptura dei siłia.
Uix̃ scriptura. carnem cum sã¬
guine ñ comedatis. hoc ẽ elemẽ¬
cum. subunxit postea. Nõ oecides
hecẽ exordium. postea compleu¬
it etiam iram prohibens. hoc
ẽ sermo. Item drẽ carnẽ porei¬
nam non edendam. in hoc fuit
clementum. Adclidit postħ̾. Nõ
Imechabetis. In hoc sint exordiũ.
Nouissume apposuit. Si quis ui
heoc fuit sermonis completio.
pcepta gͥ ad tempꝯ superaddita
elementa fu̾nt pcepta deca logi.
exordia p̃cepta noui testamenti
smo. prima ex istitutõe discipli¬
ne. Secunda ex u̾itate nature. T¬
cia ex perfectione gr̃e.I Tcepta ĩ¬
mobłia naturalit̾ priora sunt. S¬
pepta mnoblia sicut clictum ẽ sigͥ¬
catione p̾edunt. quia meis prim

Expanded text:
exordio sensus est, sed completus non est; exordio sensus est, sed completus non est; in sermone sensus est, et perfectus. Vide tria haec in Scriptura Dei similia. Dixit Scriptura: Carnem cum sanguine non comedetis ; hoc est elementum. Subjunxit postea: Non occides , hoc est exordium. Postea complevit etiam iram prohibens, hoc est sermo . Item dixit carnem porcinam non edendam , in hoc fuit elementum. Addidit post hoc: Non moechaberis , in hoc fuit exordium. Novissime apposuit: Si quis vido , etc. In hoc fuit sermonis completio. Praecepta igitur ad tempus, superaddita, elementa fuerunt. Praecepta decalogi, exordia. Praecepta Novi Testamenti, sermo. Prima ex institutione disciplinae; secunda ex veritate naturae; tertia ex perfectione gratiae. Praecepta immobilia naturaliter priora sunt. Praecepta mobilia sicut dictum est, signification
Abbreviated transcription (Latin):
ut facilius ꝑuirium uitaret᷑.
n̾an disc̾ent. Cum illud freq̃n¬
tius in assertione et testimoĩo
dc̃orum suoru accipent.⁊ non
cogerentur nomina słoꝵ d̾oruz
ad confirmanda uram̃ta sua
assumere. quib ñ solum ꝑmis¬
sum s p̃ceptum fu̾at. Ita dum¬
taxat sicausa confirinande u̾i¬
tatis expostularet nom̃ dei ad
testimõium iniocare. Simile
erat et hoc qd̃ ꝑmissi sunt pro
illata iniuria talionem reddere.
ne forte ue hementior furore ex¬
ardescentes maiora illatis co¬
naretur mala reffetre. Multa
ount alia gn̾a p̾ceptoruz que
in lege scripta continentur. de¬
centia quidem ad ext̾ĩor ẽ conũ
sigͥcatam notamus. Sunt eĩt̾a
h elementa exordium ẜino. In
elementis sonus ẽ. s sensꝯ nẽ.
Uñ nec crordium dicunt᷑. quia
sensus ineis non incipit. Die¬
tões erordia sensuum sũt. Uñ i
dictiones uocantur quas iam
aliqui dicentes ⁊prme ꝑtes
oronis quia principiũ intlligẽ¬
tie ab eis exoritur. In elenĩtis

Expanded text:
ut facilius perjurium vitaretur. nerari discerent, cum illud frequentius in assertionem et testimonium dictorum suorum acciperent, et non cogerentur nomina falsorum deorum ad confirmanda juramenta sua assumere, quibus non solum permissum sed praeceptum fuerat; ita duntaxat si causa confirmandae veritatis expostularet, nomen Domini ad testimonium invocare. Simile erat et hoc quod permissi sunt pro illata injuria, talionem reddere, ne forte vehementiori furore exardescentes, majora illatis conarentur mala referre. Multa sunt alia genera praeceptorum quae in lege scripta continentur, decentia quidem ad exteriorem converssignificatam notamus. Sunt enim tria haec: elementa, exordia, sermo. In elementis sonus est, sed sensus non est, unde nec exordium dicuntur, quia sensus in eis non incipit. Dictiones exordia sensuum sunt, unde et dictiones vocantur quasi jam aliquid dicentes, et primae partes orationis, quia principium intelligentiae ab eis oritur. In elementis
Abbreviated transcription (Latin):
tium institutionem sunt reser¬
Irata et ea potissimũ que ad sp̃n¬
alis studii exc̃itationem spect¬
ant tempore grẽ reseruantur
hiis que ad carnales obseruãti¬
as pertinebant abolitis

Expanded text:
ntium instructionem sunt reservata; et ea potissimum quae ad spiritualis studii exercitationem spectant, tempore gratiae reservantur: iis quae ad carnales observantias pertinebant abolitis
Abbreviated transcription (Latin):
ego inoperib restauatõis
ligent̾ uihiis omnibꝰ secundu
seriem tẽporum ⁊ successi ones:
gen̾ationum. ac dispensatõe pre¬
ceptorum in quirimꝰ. summanito¬
tam diuinarum scripturarũ fidẽt
nos ataigisse ꝓnunciamꝰ. ħ autẽ
incipiend ẽ aconditione primi
parentis ⁊ eruendũ. paulatĩ pragxͦ¬
dientiuꝰ nob semper ad ea quest
tiam dicendorum comparanda.
Oꝑa ergo conditionis .i. mũto iste
sensibił cum om̃ibꝰ elemẽtis suis.
In mͣ quidem ante om̃em diẽ. ĩ tp̃r
parit et cum tempore fcã sunt..
stea serdieb informam disposi¬
tibo trib orñta. Nouissime sextͣ
die fcũs ẽ homo atum et eua. ꝓpter
quem fra sunt cer̾a omnia.⁊ ip̃e in ꝑa¬
diso collocatus ẽ. primo mansum ł
mansurꝰ. s quia sequentis operis
senem a condicione primi hom̃is
deducere instituuimꝯ. iustũ ẽ ut ĩ
mul demonstretur ⁊ primũ rõna¬
bilis adeo conditus. ⁊ postincdum
misericordit̾ reparatus. Ibi quo

Expanded text:
go in operibus restaurationis ligenter in his omnibus secundum seriem temporum et successiones generationum ac dispositionem praeceptorum inquirimus, summam totam divinarum Scripturarum fidenter nos attigisse pronuntiamus. Hoc autem incipiendum est a conditione primi parentis; et cernendum paulatim progredientibus nobis semper ad ea quae ord intelligentiam dicendorum comparandam. Opera ergo conditionis, id est mundus iste sensibilis cum omnibus elementis suis in materia quidem ante omnem diem in tempore pariter et cum tempore facta sunt; postea sex diebus in formam disposixta die factus est homo Adam et Eva, propter quem facta sunt caetera omnia; et ipse in paradiso collocatus est: primo mansurus mansurus. Sed, quia sequentis operis seriem, a conditione primi hominis deducere instituimus, justum est ut in mul demonstretur et primum rationabiliter a Deo conditus, et postmodum misericorditer reparatus. Ibi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
one naturali p̃ceptum disciplĩe
qͣi ꝓbandis s quasi corrigẽdis
et reparandis multa formaret
ut qͣntomagis se in medus tẽꝑ¬
ꝓhibita. pauca croessa. Illic die¬
tum ẽ homini ut deligno scĩe bo¬
ni ⁊ mali ñ comed̾e̾t. nõ quia lig¬
num malum erat. s quia obe¬
dientia ꝓbanda erat. hic deĩẽ
ut carnem cum sangnine non
comed̾ent. ut discerent horiere
crudelitatem. carnem porcinaz
non comedent ut detestarent᷑
iumũdiciam. In boue et asino
nõ ararent. ut p̾dicationi noxi¬
am agnou̾e̾nt pigneia ⁊ stulti¬
ciam et cetera similia que om̃ia
media erant. Illa uero que so
lege nͣturali in duobꝰ pc̃eptis
clansa fuant ꝑscriptam legem
postea septem illis que insecũda
tabula pposita sunt p̾ceptis expli¬
cata sunt et clistincta. Exquib
primum erat. Honora pr̃ez .t. ⁊in.
Nonmechaberis. Quartum. nõ
fintum facies. Quntũ. ñ flini
testimoniũ dices. Sextum. non
cccupisces uxore proximitui.
Septimũ. nõ cr̾cupisces rem ꝓri¬

Expanded text:
one naturali praeceptum disciplinae quasi probandis, sed quasi corrigendis et reparandis multa formaret, ut quanto magis se in mediis tempc multa prohibita, pauca concessa. Illic dictum est homini, ut de ligno scientiae boni et mali non comederet, non quia lignum malum erat, sed quia obedientia probanda erat. Hic dictum est ut carnem cum sanguine non comederent, ut discerent horrere crudelitatem; carnem porcinam non ederent, ut detestarentur immunditiam; in bove et asino non ararent, ut praedicationi noxiam agnoscerent pigritiam et stultitiam; et caetera similia, quae omnia media erant. Illa vero quae sub lege naturali in duobus praeceptis clausa fuerant, per scriptam legem postea septem illis, quae in secunda tabula proposita sunt praeceptis explicata sunt et distincta, ex quibus primum erat: Honora patrem tuum et Non moechaberis; quartum: Non furtum facies; quintum: Non falsum testimonium dices; sextum: Non concupisces uxorem proximi tui; septimum: Non concupisces rem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
tota obedĩe deputatur. Quia gͥ
homo in malis agendis exppͥa
gubnatur. Ndõ in mał cauendis
que habet ex semecipo ⁊ ꝑsemet¬
ip̃m facete pos̾. sigullatim instru¬
endo erat adboȧ uero agenda ad
obedientiam solũmͦ reuorando¬
erat. ut ibi per sĩam alt̾i̾ꝯ salu¬
brius disce̾t qd̾ ip̃e agere debius¬
set. Cum enim ubetur hõ prĩ
⁊mri honorem defferre nõ hoc
ad carnales parentes solunre¬
ffend̃ ẽ. s hoc pociꝰ ei pcipit᷑. ut
contempsit. nunc pp̃ deum hõi su¬
penori obedĩam atq honorẽ exi¬
be non declignetur

Expanded text:
ditur, tota obedientiae deputatur. Quia igitur homo in malis agendis ex propgubernatur; ideo in malis cavendis, quae habet ex semetipso et per semetipsum facere potest, singulatim instruendus erat, ad bona vero agenda ad obedientiam solummodo revocandus, ut ibi per sententiam alterius salubrius disceret quid ipse agere debuisset. Cum enim jubetur homo patri et matri honorem deferre, non hoc ad carnales parentes solum referendum est; sed hoc potius ei praecipitur, ut contempsit, nunc propter Deum homini superiori obedientiam atque honorem exhibere non dedignetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ria sunt genera o operũ¬
operum. Quedamita bõa
sunt: ut nunqͣm licite p̾c̾ui post.
Quedamita mala sunt ut nũꝙͣ
licite po sint comitti. Quedani
autem media sunt que pro tp̃re
iloco ⁊ agiposunt et p̃t̾mitti. So
licite fi posint lex naturalis pro
pit. Media aũt ad utrimilibet
relinquit de prohibendis un¬
um preceptum in corde hõis se¬
cite illis. Ut uidelices hõ ex sui
consideratõe disce̾t qualẽ se er¬
ga proximum exibe̾ deb̾e̾t. S pꝰ¬
ea cumlex subintraret et disci¬
plinam unuẽdi arciorem ꝓpoe̾ret
ex hiis que media fu̾ant quedã

Expanded text:
ria sunt genera operum; quaedam ita bona sunt, ut nunquam licite praeteriri possint: quaedam ita mala, ut nunquam licite possint committi: quaedam autem media sunt, quae pro tempore et loco agi possunt et praetermitti. Sola licite fieri possint, lex naturalis prohpit, media omnia ad utrumlibet relinquens. De prohibendis unum praeceptum in corde hominis sccite illis ; ut videlicet homo ex sui consideratione disceret qualem se erga proximum exhibere deberet. Sed postea cum lex subintraret et disciplinam vivendi arctiorem proponeret; ex his quae media fuerant, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ant bominie quia alicui boniie
⁊ ip̃m bonum non ẽ. Ꝙ gͦ bonũ
ẽ ⁊ sibi bonum ẽ. ⁊ alii bonum est.
in toto bomunnẽ. Q aũt bonũ
est. et sͥ bonum ẽ et alt̾i̾ bonum ñ
est: ex parte bonuinẽ. Sic̃ qd bo¬
numẽ. ⁊ alt̾i bonum ẽ. ⁊ sibi non ẽ.

Expanded text:
est, quia alicui bonum est, et ipsum bonum non est. Quod ergo bonum est et sibi bonum est et alii bonum est, in toto bonum est. Quod autem bonum est et sibi bonum est et alteri bonum non est, ex parte bonum est, sicut quod bon
Abbreviated transcription (Latin):
anteferuntur etiam ab hiis ꝗ
eis morib contradicunt. Sci¬
as ergo querumq tempore.
abinitio mundi usq infun ẽ
nullum fuisse uł eẽ uere bon¬
umin̾ iustificatum pergr̃am.
a dipisci potuisse inisi per xp̃m.
itaut om̃s siũ põeclentes ꝯĩ
subyequentes uno scĩficatõis
irmedio. saluato agngras As¬
pice ergo caĩ regis inĩ tacies ex̃ci¬

Expanded text:
ante feruntur, etiam ab iis qui ante feruntur, etiam ab iis qui eis moribus contradicunt. Scias ergo quocunque tempore ab initio mundi usque ad finem, nullum fuisse vel esse vere bonum, nisi justificatum per gratiam, adipisci potuisse, nisi per Christum. Ita ut omnes sive praecedentes sive subsequentes uno sanctificationis remedio salvatos agnoscas. Aspice ergo castra regis nostri et acies exerci
Abbreviated transcription (Latin):
Terrium axͦ usq ad finem seli.
simlr tra sunt gn̾a hominũ.
i. homines naturalis legis. ho¬
mines scupte legis. homines
gratie. homines naturar legis
diciposunt qui sola naturalii
am inqua nati sunt auiblãt.
homines scripte legis sunt
hu qui ext̾iorib p̾ceptis ad
bñuiuend̃ informantur. ho
cieudume aguexant et iufl¬
ammantur. ut diligant. ⁊ cor¬
roborantur ut ꝑficiant. ⁊ ut
idem manifestiori distinctõe
signemꝯ homines n᷑ał legis
itͥ aperte mali. homines ocrip¬
te legis ꝯunt ficte bomi. hõies
gracie u̾e bom. ficte boni sunt
i̾ceti. Apte mali sunt directi. q
per gog. ⁊ magrgi signati sunt.
ꝙ incerpretatur tactõ dececto.
et inprecutione dei uentur pre¬
ũ semꝑ uere bonqs persecũt᷑.
In pumo gen̾e continentur pa
ad aperte malos pertinet. quia
excellentiores funt. Tempꝰ
scripte legis ad ficce bonos qr
pertinet. qui mõ ⁊ simimero
plures non sint. tñ statu sunt
excellentiores ⁊ deigrã publice

Expanded text:
risto usque ad finem saeculi. Similiter tria sunt genera hominum; id est homines naturalis legis, homines scriptae legis, homines gratiae. Homines naturalis legis dici possunt qui sola naturali ram in qua nati sunt ambulant. Homines scriptae legis sunt ii qui exterioribus praeceptis ad bene vivendum informantur. Homciendum est agnoscant, et inflammantur ut diligunt, et corroborantur ut perficiant. Et ut idem manifestiori distinctione signemus: homines naturalis legis sunt aperte mali, homines scriptae legis ficte boni, homines gratiae vere boni. Ficte boni, sunt tecti; aperte mali, sunt detecti; qui per Gog et Magog significati sunt; quod interpretatur tectus et delectus. Et in persecutionem num semper vere bonos persequuntur. In primo genere continentur pagad aperte malos pertinet, quia excellentiores fuerunt. Tempus scriptae legis, ad ficte bonos, quia pertinet, qui modo etsi numero plures non sint, tamen statu sunt excellentiores, et Dei gratia publice
Abbreviated transcription (Latin):
codem armati. ⁊ contra eundem
pugnatini. siue gͥ p̃õedentes sũ
sulsequentes uiꝯ regis Sacrͣ¬
menta ꝑtantes. Uini regi mi¬
litances ⁊ unum tyrannũ suꝑ¬
autes illi uenturum p̃re dentes.
isti uen p̃oedentem sulxequtes.

Expanded text:
contra eumdem pugnaturi? Sive igitur praecedentes sive subsequentes, unius regis sacramenta portantes, uni regi militantes, et unum tyrannum superantes; illi venturum praecedentes, isti praecedentem subsequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
eos manifestio discern̾et. tan¬
to securiꝰ possi deret. Cepit gͦ
genus humanũ mox in ccͣias
ln sacramenta xͥ. Et facte st̃
due familie. Una xͥ alt̾a dralo¬
li. Quid eium u̾bum mear¬
natum dixetim in siregem qui
hunc niuiclum intrauit per
assumptam humanitatẽ cu
dyabolo bellaturo ⁊ eum ex mñ
quasi tyrannum ⁊ iuolenter ĩ
alieuo dñantem expulsum.i
Ec quid om̃sscõs priores qui¬

Expanded text:
eos manifestius discerneret taneos manifestius discerneret tanto securius detineret. Coepit ergo genus humanum mox in partes bus sacramenta Christi. Et factae sunt duae familiae, una Christi, altera diaboli. Quid enim verbum incarnatum dixerim, nisi regem qui hunc mundum intravit per assumptam humanitatem cum diabolo bellaturus, et eum exinde quasi tyrannum et violenter in alieno dominantem expulsurus? Et quid omnes priores
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm primꝰ parens ge¬
nis human ꝓpt̾ in obedi¬
entie culpam a paradiso exul
ans inhunc mundũueĩt drra¬
bolꝯ ius cirannuicum millo exer¬
cens sicut eum pris fraudulẽ¬
ter se duxerat. ita postinedũmo¬
lent possi debat. S dei prouiden¬
tia que hunc ad salutẽ dispo¬
nebat. Sic iusticie rigorem ꝑ
mit̾et. ⁊ tñ ne ab illo iuet̾nu
p̃meretur ex ip̃a ei pena remedi¬
um pp̃araret. Itaq iam tunc ab
ipõ mundi exordio aicram̃ta
salutis sue homini pposuit ꝗ¬
b cum sub expectatione futu¬
ir scĩfica tioins consignaret. qͣ¬
tius ea quisquis fide recta et
go positus ad consortiũ lib̾ctͣis
ꝑtineret. ꝓposuit itaq edictu
informans et hominẽ erudi¬
eus. ut quieumq cum salua¬
torem ac liberatorez erpectare
eligeret eiusdem electionis uo¬
tum iuperceptione saeramento¬
rum eio approbare debuisset. p
posuit et dyabolus saeramen¬
ta sua quibs suos sͥ alligar¬
et. quatinꝯ ab illis qui eius
imperium detreccabant qͣnto

Expanded text:
ostquam primus parens generis humani propter inobedientiae culpam a paradiso exsulans venit in hunc mundum; diabolus jus tyrannicum in illo exercens, sicut eum prius fraudulenter seduxerat, ita postmodum violenter possidebat. Sed Dei providentia quae hunc ad salutem disponebat sic justitiae rigorem per mitteret; et tamen ne ab illo in aeternum premeretur ex ipsa ei poena remedium praepararet. Itaque tunc ab ipso mundi exordio sacramenta salutis suae homini proposuit quibus eum sub exspectatione futurae sanctificationis consignaret: quatenus ea quisquis fide recta et tiam sub jugo positus ad consortium libertatis pertineret. Proposuit itaque edictum informans et hominem erudiens, ut quicunque eum salvatorem atque liberatorem exspectare eligeret, ejusdem suae electionis votum in perceptione sacramentorum ejus approbare debuisset: « Proposuit et diabolus sacramenta sua quibus suos sibi alligaret, quatenus ab illis qui ejus imperium detrectabant quanto
Abbreviated transcription (Latin):
prołibitionis scłm eiuidem mo¬
dum. Oñe eium preceptumł
phibitioant pp̃ ip̃m fit cͥfit. aut
pp̃ ip̃m a quofit. aut pp̃ ipsum
alium proquo fit. Tota autem
eum solum refftur pro quo fit si¬
ueidem sit ille suie alius a beo
cuifit. uł ab eo a quo fit. fiinsãt
mandati fructus ẽ. ⁊ utilitas ⁊
causa et bonum quod sequitur
post consumina tõem p̃cepti. ⁊ hoc
bonum tm̃ ad eum reffertur pro
quo fit p̾ceptum ⁊ illi ꝯ bonũ ẽẽ de¬
bet implecio p̃cepti

Expanded text:
rohibitionis, secundum eumdem modum. Omne enim praeceptum vel prohibitio aut propter ipsum fit cui fit; aut propter ipsum a quo fit; aut propter alium pro quo fit. Tota autem eum solum refertur pro quo fit: sive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et utilitas et causa et bonum quod consequitur post consummationem praecepti. Et hoc bonum ad eum tantum refertur pro quo fit praeceptum; et illius bonum debet esse impletio praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
sobrinos eos ꝓprie uocant put¬
aut dici qui ex duabꝯsororibꝰ
ꝓgenantur. quasi consororinos.
Si aũt ex duobꝰ fratribꝰ filie nas¬
centur. sorores patrueles appel¬
lantur. ac eos qui ex fr̃e et soro¬
re progenerantur amittinos
sobrinum re appllans. tu illos
unt supra abauus a bauia q̃¬

Expanded text:
sobrinos eos proprie putant dici, qui ex duabus sororibus progenerantur, quasi consororinos: esi autem ex duobus fratribus filiae nascantur, sorores patrueles appellantur: at eos, qui ex fratre et sorore propagantur, amitinos sobrinum te appellant, tu illos  supra atavus atavia, in
Abbreviated transcription (Latin):
Uł amitis progenerantur filio uł¬
filia. hactenus ostendisse suffici¬
at q̃madincclũ grado cognatois
numerentur. Namq ex hiis pa¬
quoq grado numare debemꝰ. ꝗppe
semper gen̾ata queq pcã gradu
adiciet. ut longe facilio sit rende
quoto quisq gͥra du sit qͣm ꝓpͥa
cegnatõnis applłone qͣmqͣm de¬
notare ẽ.

Expanded text:
 amitinis progenerantur. Hactenus ostendisse sufficiet, quemadmodum gradus cognationis numerentur. namque ex his paquoque gradus numerare debemus: quippe semper generata quaeque persona gradum adiciat, ut longe facilius sit respondere, quoto quisque gradu sit, quam propria cognationis appellatione quemquam denotare.
Abbreviated transcription (Latin):
patruelis. Sororis patruel conso¬
briui ⁊ consobrine. amicini amiti¬
ne. filiꝯ filia. ꝓpͥor sobrinus sobͥna
hu sunt patrin magni amite mag¬
ne. auunculi magni materr̾e mͣg¬
ne. siliꝯ filia. ¶ Sextogradu sũc
supra triauus triauia. Infra t̾ne¬
pos trineptis. Et transũso frĩs
sororisq abnepos abueptis. Et
conuement abpatruus ab ami¬

Expanded text:
patruelis sororis patruelis, consobrini et consobrinae, amitini amitinae filius filia, proprior sobrinus sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritavus tritavia, infra trinepos trineptis, ex transverso fratris sororisque abnepos abneptis et convenienter abpatruus abami
Abbreviated transcription (Latin):
cexpone q̃madincdum grado
cognationis num̾̃ẽtu quaĩ te
imprimis admonendi sumꝰ
cognationem aliam supͣ nu̾a¬
re. aliam infra. aliam ex traus¬
uerso. que etiam ex lat̾e licit᷑.
Superior cognatio ẽ parẽtũ. in¬
ferior filiorum. Ex trausũso:
fratrum sororum ue eorũ qͥq
ue ex hiis progen̾antur. et cõ¬
uenient pattiũ. amite. auuculi
ior quidem ⁊ infior generatõ
a primo gradu incipit. Cat
ea que ex t̾ransu̾so nim̾atur
a scło. primo graduẽ. supra
pr̃ mr̃. infra filius filia. Secũ¬
do supra auus auia. Infra nepos
neptis. ex transũso nfr̃ ⁊ soror.
¶tercio supra pauus ꝓauia. In¬
fra ꝓnepos ꝓneptis. extransũ¬
so fris sororisq filiꝰ ⁊ filia. et

Expanded text:
exponere quemadmodum gradus cognationis numerentur. Quare in primis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam infra, aliam ex transverso, quae etiam ex latere dicitur. Superior cognatio est parentum, inferior liberorum; ex transverso fratrum, sororum eorumve qui vel quae ex iis progenerantur, et consequenter patrui, amitae, avunculi, erior quidem et inferior cognatio a primo gradu incipit. At ea quae ex transverso numeratur a secundo. Primo gradu est supra pater, mater: infra filius, filia. Secundo, supra avus, avia; infra nepos, neptis; ex transverso, frater et soror. Tertio, supra proavus, proavia, infra pronepos proneptis; ex transverso fratris soror
Abbreviated transcription (Latin):
Uinto loco ordo ẽ subdya¬
conoru. qui ap̃ grecos y¬
podra comi uocantur. Isti sunt
qui in esdra nathanei .i. ĩ hũili¬
tate domino ẜuientes applłant.
ex quorum ordine fuit ille na¬
thana el qui in emĩglio aalua¬
corem confitĩ ⁊ abipso meruit
collaudari. dicente dño. Ecce
seruunt leuitis ⁊ uasa corporis
Iet sanguinis xp̃i ip̃is ad alta¬
ria offerunt. ecitum reffunt.i
& quilꝰ quidem pr̃ibꝰ plac¬
hii intemplo añi oblationes
siscipiunt appłis. Ad istorũ ⁊̃¬
ꝓmission e pertinet tm̃ de ob¬
lationib pone̾ in altari. qͣntũ¬

Expanded text:
uinto loco est ordo subdiaconorum qui apud Graecos ὑπο διάκονοι vocantur. Isti sunt qui in Esdra Nathanei, id est in humilitate Domino servientes appellantur, ex quorum ordine fuit ille Nathanael, qui in Evangelio Salvatorem confiteri, et ab ipso meruit collaudari, dicente Domino: Ecce serviunt levitis, et vasa corporis et sanguinis Christi ipsis ad altare deferunt, et iterum referunt. De quibus quidem Patribus placHi in templo Domini oblationes suscipiunt a populis. Ad istorum provisionem pertinet tantum de oblationibus ponere in altari, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
ħͥ cum ordinantur sa cerdotes et
leuite manus impoĩtõe ñ acci¬
pũt. s tantu calice uacuũ ⁊
patenam uacuam de manu ep̃i.
De manuu̾o archidiaconiur¬
ceolum cum aqua. mamle ⁊ mͣ¬

Expanded text:
rdinantur sicut sacerdotes et levitae manus impositionem non accipiunt, sed tantum calicem vacuum et patenam vacuam de manu episcopi. De manu vero archidiaconi urceolum cum aqua manile seu ma
Abbreviated transcription (Latin):
quod ip̃mẽ qm̃ omniũ bonũ ip̃m
est. nec ertra ip̃m bomunest. quol
autem ad se bonum m nẽ. ñ u̾e bo¬
mumẽ. nec uerum bonum ẽ. Sed
bonum tantu dicitur non quia
ip̃m homuimẽ. s quia ex ip̃o boñ

Expanded text:
quoniam omnium bonum ipsum est, nec extra ipsum bonum est. Quod autem ad se bonum non est non vere bonum est nec verum bonum est, sed bonum tantum dicitur, non quia ipsum bonum est, sed quia ex ipso bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ec libet considez are q̃mtum¬
dafuit in principio ad tep̃¬
tandum uirtute huius hostis
maucia. Quasienim paru de
sius uirib p̾sumẽs humanam
naturamin eam parte uͥ debli¬
or uidebat᷑ aggressꝰ est. ut si
forte il lic ali quathenus p̾ua¬
let potuiss. postinoclum cumina¬
iori fidiicia ad altam que robꝰ¬
tior fint pulsandam aut pitiꝰ
subũtendam accede̾t. Sciens
unum duo resistent ei. Prim¬
um diligent̾ solitariam femin¬
am explorauit. ⁊inueniens in
ea primu sue temptationis co¬
natum expeuri disposuit.
ꝑrius ab int̾rogatõe exorsus

Expanded text:
 Libet considerare quam timenda fuerit in principio ad tentandam virtutem hominis hujus hostis malitia. Quasi enim parum de suis viribus praesumens humanam naturam in eam partem ubi debilior videbatur aggressus est, ut si forte illic aliquatenus praevalere potuisset, postmodum cum majori fiducia ad alteram quae robustior fuit pulsandam aut posterius subvertendam accederet. Sciens unum duo resistunt ei; primum diligenter solitariam feminam exploravit, et inveniens; in ea primum omnem suae tentationis conatum experiri disposuit. IV. Quare ab interrogatione exorsus
Abbreviated transcription (Latin):
parte ẽ solum. ⁊ hoc probatur ĩ
hunc modum. Onme eĩ uinũ¬
sale bonũmanis ẽ. quam id ꝙ
in parte constat. ⁊ quod cõclucit
magis ⁊ expelit. maius ip̃iui
erito nominatur. Nunc aũt
congregemus in unũ ⁊ collign¬
mus quedc̃a sunt. qm̃ impletõ
omnis mandati bonum est illi
ꝓpt̃ quod fcĩn est ip̃m mandatũ.
⁊qũ omne bonuz aut per se bo

Expanded text:
probatur in hunc modum. Omne enim universale bonum, majus est quam id quod in parte constat; et quod conducit magis et expedit, majus ipsum merito nominatur. Nunc autem congregemus in unum et colligamus quae dicta sunt, quoniam impletio omnis mandati bonum illi er quem factum est ipsum mandatum. Et quoniam omne bonum aut pe
Abbreviated transcription (Latin):
coacta ẽẽ uidetu: facileẽ ut hoo
se nolle putet qd̾ posse nondat᷑
possibłitas optime uolunttͣemꝓ
bat. Sinon facis dum poces::
or sit penitentia. tam̃ melior ẽ se¬
ra ꝙͣ uulla. ante fin ẽ tũe ne peĩte̾
differas. in fineconfide ut ł tẽ
resipistas. Ꝙ si forte t̾ suppetere
nõ uides tempo bonoꝑis. egre¬
dere tũ in spe firma cum arra bõe
deuotionis. multum sera fuit la¬
tronis penicentia. s indulgẽtia
sera non fuit. Ꝙ tam diu pet̾e̾
distulit. in de qͣm cito accepit.
Cor conttuz ⁊humiliatuz deus

Expanded text:
coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes or sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dusit quiin poc̃is .s. usq
in extremis morte ĩmmẽte t̾ri¬
ti compungũtur. ⁊ penitẽt. ⁊ ex to¬
to corde misccłiam ⁊ indulgenti¬
an petunt. etiam si satisfactoe
articulo tp̃ris p̃uenti ꝑxolũe ñ

Expanded text:
sit qui in peccatis suis usque in extremis morte imminente territi compunguntur et poenitent, et ex toto corde misericordiam et indulgentiam quaerunt etiam si satisfactionem articulo temporis praeventi pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in extremis ⁊̃ in articulo necc̃i¬
tatis penitentiam hom̃is infruc¬
tuꝙam ẽẽ siu̾a fu̾it. Ego scrip¬
turam audio dicentez. qr inqͣ¬
cumqz hora ingemuerit pec̾or
ailuus erit. Non dix̃ biduo
aut bienmo añ mortẽ si inge¬
iuerit. s quacumq hora Si ĩ¬
gemu̾it saluꝯ erit. Ergo tu no¬
li pon̾e tempo misccł̾ie diuine.
forte indiciũ tuũ tibi ip̃i aduer¬
setur. Noli pon̾e legem que tibi
beas ꝑmittit᷑. Wade difficile est
aligat. et dolor sensũ oppͥmit.
uix hõ aliud cogitare pot̾ ergo
Sinis securꝰ ẽẽ penitentiã a ge
dum sanꝰ es. N um mẽs oibi
uicare pot̾ excere illã inopere su

Expanded text:
 in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi beas promittitur. Valde difficile est ciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. hoc quoq statutũ ẽ ut im¬
positionis maniiũ sacrametuz
non nͥ aieiunis uł detur uł acci¬
piatur. si hii qui accipiunt perfcẽ
etatis fu̾int. ut mundi donũ sp̃e
saucti accipiant. Sic̃ enim duobꝰ
temporib pacha ui delicet et pen¬
thecostes. baptisma qd̾ hus sol¬
um temporib generali celebrã¬
dumẽ. aiciunis celebrare d. ĩt̃¬

Expanded text:
tutum est, ut impositionis manuum sacramentum, non nisi a jejunis, vel detur vel accipiatur; filii qui accipiunt perfectae aetatis fuerint, ut mundi donum Spiritus sancti accipiant. Sicut enim duobus temporibus in Pascha videlicet et Pentecoste baptisma, quod illis solum temporibus generaliter celebrandum est, a jejunis celebrari debet
Abbreviated transcription (Latin):
T dirit deus. congͤgentur
aque que sub celo sunt ĩ
locum unum. quantum adlitte¬
cam spectat lecꝰ unus in quo cõ¬
gͦgate sunt aque que slib celoi
erant. abisso migna cum dicit᷑.
que ab ip̃o muoi exordio int̾re cor¬
pore tante capacitatis fr̃a fuisse
putatur: ut omniũ receptacłm
aqͣrum ẽẽ potuisser. Nam aqͣru nͣ¬
tura in principio tenus. admodu
leuisz ⁊ inmodum neble curdam
oue iimamut ita dixerimmas¬
sam compuigi quodãmo atq dẽ¬
sari cepit. ip̃o suo pont̾e u̾ges de¬
orsum inun a collapsa a tr̃a exẽp¬
ta ẽ. spaciumq illud qd̾ desuper
us ad iisum furuͣmentum occu¬
apurere cepit primo quidẽ lucu¬
le̾ra atq lubrica nudaq uluit
que gramina nulla protulisser.
quibꝯ uestiri ⁊ suꝑluci potiuss.¬

Expanded text:
t dixit Deus: Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum . Quantum ad litteram spectat, locus unus, in quo congregatae sunt aquae quae sub coelo erant, abyssus magna creditur, quae ab ipso mundi exordio in terrae corpore tantae capacitatis facta fuisse putatur, ut omnium receptaculum aquarum esse potuisset. Nam aquarum natura in principio tenuis admodum levisque, et in modum nebulae cujusdam one in unam, ut ita dixerim, massam compingi quodammodo atque densari coepit, ipso suo pondere deorsum vergens in ima collapsa a terra excepta est, spatiumque illud quod desuper usque ad ipsum firmamentum occuapparere coepit. Primo quidem lutulenta et lubrica nudaque, velut quae germina necdum ulla protulisset, quibus vestiri et superduci potuis
Abbreviated transcription (Latin):
Criptura dicit. uota stultoꝵ
frangenda non sũt. Uota.
quippe stultorũ intlligimꝰ. ea q̃
uł de malo fiunt. Uł de bono ma¬
int̾fic̾e̾. siĩ qd̾l alud in quo cul¬
pa constaret sefc̃urũ: uotũ de ma¬
lo eẽt et malum ẽẽt. ⁊ idcrͥo tenẽ¬
dũ ñ eẽt. In quo pͥma culpa fuit
rum que frangenda sunt dep¬
utatur. bñ autem non fit ⁊̃ si
de bono ũt uld̾ uotũ. in quo uo¬
expedit. Non licet ut si mlre nõ
consentiente uł pociꝯ contradicẽ¬
te uiro suo continentiaz uoueat.
Non expedit. ut si qui spiaziuie¬
unio uł alio quolibet oꝑe supr¬
a uires ac possibsicatem suã ali
ta. ubi aut et bonum uouetur.
et bene uouetur. quedaz hiꝰ sũt
que cõiutatõe ex dispensatõ¬
ne suscipiant. quedam uero ta

Expanded text:
criptura dicit: Vota stultorum frangenda sunt . Vota quippe stultorum intelligimus ea quae vel de malo fiunt, vel de bono mainterficere, sive quodlibet aliud in quo culpa constaret se facturum, votum de malo esset, et malum esset, et idcirco faciendum non esset. In quo prima culpa fuit rum quae frangenda sunt, deputatur. Bene autem non fit etiam si de bono sit illud votum, in quo voexpedit. Non licet, ut si mulier non consentiente vel potius contradicente viro suo continentiam voveat. Non expedit, ut si quispiam in jejunio vel alio quolibet opere supra vires suas ac possibilitatem suam aliqta. Ubi autem bonum vovetur et bene vovetur, quaedam ejusmodi sunt ut commutationem ex dispensatione suscipian
Abbreviated transcription (Latin):
nomen dei tui inuanum hͦ
intlligi debet. ut nomen dei hõ
dacium affirmandũ. uł ad ydo¬
la nomine diuinohonoret. uz
flitati nomen diuinũ associet.
Mistice aũt nomen dei iuuan
uin assum̾e ẽ filiuz del uisiblez
ꝑ humauitate fcm̃ c̾aturam es¬

Expanded text:
nomen Dei tui in vanum . Hoc intelligi debet, ut nomen Dei homo dacium affirmandum vel ad idola nomine divino honoret, neque falsitati nomen divinum associet. Mystice autem nomen Dei assumere in vanum, est Filium Dei visibilem per humanitatem f
Abbreviated transcription (Latin):
Sane qui filium dei homñeu fcõ
ex tempore deumu̾um agugxũt.
ẽ. Non assumas nom̃ dei tu in
uanum. Inuanũ namq nonĩ
dei assimuit qui filium dei ad se
uuissum et pro sua salute incar¬
natum contempuũt. Suid ẽ gͦ
dr̃e. ne assumas nom̃ deitui in
uinum nͥ sicut ueu̾aris ⁊ adoras
eum ꝓpt̾ hoc quoel ab eo fcus es
sie adora et uen̾are pp̃ qd̃ ab eo
es redemptus. quia non minꝯ
contulit auu redeunt qm cum
c̾auit: ad eundem spectat sensu
ꝙ ip̃e filiꝯ in euũglio disciplis ⁊
ꝑ discipulos om̃ib ĩ se c̃dẽtibx¬
dicit. cditis in deuminmecdite. mo¬
desta quidem ut decuit piũ insin¬
Suatione nos a dmonẽs ut intlłig¬
amus eum ũ solumadorand a no¬
b̾ insua diuinitrͣe qͣ ec̾didit. s in
buina̾itate ⁊̃ q̃ redemit. dercium.

Expanded text:
Sane qui Filium Dei hominem factum ex tempore; verum Deum agnoscunt, est: Non assumas nomen Dei tui in vanum. In vanum namque nomen Dei assumunt, qui Filium Dei ad se missum, et pro sua salute incarnatum contemnunt. Quid est ergo dicere: Ne assumas nomen Dei tui in vanum, nisi sicut veneraris et adoras eum, propter hoc quod ab eo factus es; sic adora et veneres redemptus, qui non minus tibi contulit cum redemit, quam cum creavit? Ad eumdem spectat sensum, quod ipse Filius in Evangelio discipulis, et per discipulos omnibus in se credentibdicit: Creditis in Deum, et in me credite : modesta quidem ut decuit pium insinuatione nos admonens, ut intelligamus eum non solum adorandum a nobis in sua divinitate qua condidit, sed in humanitate etiam qua redemit. Tertium
Abbreviated transcription (Latin):
cura. Primũ illum in quo deus
ꝑfcĩs operib suis requieuisse dr̾.
Secundum illd̾ qd̾ filiis isrł car¬
nalit̾ custocliendum mandatur.
quod in ꝓmissione sabb̾m ꝓ sabb
dicitur sacram̃tũ ẽ illiꝯ uit̾i̾oris
sabbi. eiꝯ inquo ip̃io etn̾a ĩmor¬
talis q eternitas incocussa btĩ¬
tudine pecfrueus nullo unqͣm
labore fatigatur. Sabbatumho
sabbi ubimens sc̃a pet bonam ꝯ¬
scientiam a seruicute poci quies¬
cens in gaudio spẽ scĩ iocundat᷑.
hoc sabb̃m quisquis in p̾centiu
ca seruauit ut mullis consentiat
malis perueniet in futura uita¬
d ad illd̾ ecĩum dei sabb̃m uͥ nul¬
se. Illd̾ itaq p̾ceptu sp̃alr̃ ad spẽ¬

Expanded text:
quo Deus perfectis operibus suis requievisse dicitur. Secundum illud quod filiis Israel carnaliter custodiendum mandatur. quod in promissione Sabbatum pro Sabbadicitur, sacramentum est illius interioris Sabbati ejus, in quo ipsius aeterna immortalisque aeternitas inconcussa beatitudine perfruens, nullo unquam labore fatigatur. Sabbatum hoSabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens; in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura vita, ad illud aeternum Dei Sabbatum, ubi nulse . Illud itaque praeceptum specialiter ad Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Abet etiam eccliastica consu¬
etudo. ut in dm̃ca que ꝓximͣ
iest ante sollempnittez paschalez.
rampalm̃rum ⁊ frondes arborũ
bñdicu̾ntur. et ppło portanti dis¬
tribuantur. in sigura eorumꝗ
domino iħu eodem die iherosoli¬
mam ascendenti cum ramis pal¬
marum ⁊ frilibꝰ arboru uiren¬
tib. cantantes ⁊ laudantes occ᷑¬
rert̃. In quo non solumnb io qd̾
illi tunc corꝑalit̾ fecerunt corꝑa¬
lit̾ faciendum ꝓponit᷑. s id pocio ꝙ
uł in illo ul in isto corporali fr̃o
sp̃ualr imitandũ signant᷑. Pal¬
ma quippe signum uictorie ẽ. ra¬
mi aũt uirentes. bõã oꝑa signãt.

Expanded text:
abet etiam ecclesiastica consuetudo ut in Dominica quae proxima est ante solemnitatem paschalem, rami palmarum et frondes arborum benedicantur, et populo portandi distribuantur, in figuram eorum qui Domino Jesu eodem die Jerosolymam ascendenti cum ramis palmarum et frondibus arborum virentibus cantantes et laudantes occurrerunt . In quo non solum nobis id quod illi tunc corporaliter fecerunt, corporaliter faciendum proponitur, sed id potius quod vel in illo vel in isto corporali facto spiritualiter imitandum significatur. Palma quippe signum victoriae est, rami autem virentes bona opera significant.
Abbreviated transcription (Latin):
n existimemus ad mortu
ue oronum siũ elemosinarum
Sa crificiis sollempuit supplica¬
mus qmuis non ꝓ quib fiunt
omnib ꝓsunt s hiis tantu¬
ꝑ quib dumi uiuũt comꝑatur
ut ꝓsunt. S quia non discerm¬
mus qui sunt oportet ea ꝓ reg
eneratis omnib face̾. ut nullꝰ
eorum pret̾mittatur adquos
ħ beneficia posint et debeant
perueĩre. meliꝯ eium superũt is¬
ta hiis quibꝯ necobsunt nec pro¬
sunt qͣm eis de erunt quib pro¬
sunt. diligentiꝯ tamen facit ħ
quis pro nece̾iis suis qd̾ ꝓ illo
fiat. simisr a sius. Corpori autẽ
Obimino quicꝗd impenditur nõ
ẽ p̃sidium salutis s hunͣmittis

Expanded text:
n existimemus ad mortuoue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oporeneratis omnibus farere, ut nullus eorum praetermittatur ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim supererunt ista iis quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. Diligentius tamen facit hoc quisque pro necessariis suis quod pro illo fiat similiter a suis. Corpori autem humano quidquid impenditur non est praesidium salutis sed humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Eptem alia secunda tabła
continebat que homiiem
ad dilectionem ꝓximi instriuĩt
et pp̃̾ea septenario distingunt᷑
quia in presentiuita tĩ que .uii.
diebꝯ uoluitur nr̃a caritas pie¬
cetur. postea consũmatis oꝑibꝰ
et finitis laborib per contemp¬
lationem parit̾ cum pxĩo btĩficã
dau deum. Amor ergo ꝓrĩ ⁊ tẽ¬
porał ẽ quantũ ꝑtinet ad exibi¬
qͣntum pertinet ad effcm dilec¬
tionis.
Orimum.

Expanded text:
eptem alia secunda tabula continebat, quae hominem ad dilectionem proximi instruunt. Et propterea septenario distinguuntur: quia in praesenti vita tantum quae septem diebus volvitur, nostra charitas piepostea, consummatis operibus et finitis laboribus, per contemptationem pariter cum proximo beatificanda est in Deum. Amor ergo proximi et temporalis est, quantum pertinet ad exhibiquantum pertinet ad effectum dilectionis. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
Oe aũt cliligenter consi de¬
randum quam callide hos¬
tis p̾timumqs̃ mulier tunuit
malum negundo remouit. ac
dem̃ qd̾ ip̃e intendit malum li¬
bere petsuasit. Nouissime aut
ad ip̃am persuasione suffulciẽ¬
dam ꝓmissionem a diuuxit.¬
uit cadem ꝑsuasio ciciꝰ iecipet᷑
promissionem duplicauit. Qͥ
euim unam tm̃ comestionem
suasit. ꝓuna duo reponẽs in
premo. similitudinem dei sci¬
entiamq boni ⁊ mali spopãlit.
Inꝑsuasione gͥ sibi hominez
temptauit gula. In promissi¬
one deittͣis et cognitionis uañ
głia ⁊ auancia. Immoda̾ta nã¬
q edendi cceupiscentia gul¬
a ẽ. desiderat autem in ordina¬
tum excellendi uanagłia. Ni¬
musuero appetitus habendi.ł
possidendi auaricia que niala¬

Expanded text:
oc autem diligenter considerandum quam callide hostis primum quod mulier timuit malum negando removit, ac deinde quod ipse intendit malum libere persuasit. Novissime autem ad ipsam persuasionem fulciendam promissionem adjunxit,ut eadem persuasio citius reciperetur promissionem duplicavit. Qui enim unam tantum comestionem suasit, per una duo reponens in praemio similitudinem Dei scientiamque boni et mali spopondit. In persuasione igitur cibi hominem tentavit gula. In promissione divinitatis et cognitionis vana gloria et avaritia. Immoderata namque edendi concupiscentia, gula est. Desiderium autem inordinatum excellendi, vana gloria. Nimius vero appetitus habendi vel possidendi avaritia. CA
Abbreviated transcription (Latin):
qui pͥdie qͣm pat̾eturus in me̾i
memoriã facientis. apłi in usu
babu̾nt. et in hiis u̾b̾ corporisi
sacramentũ celebrauerunt. Alii
alexandrũ papam hoc addidisse
ferunt. Leopapa instituit ĩter
accõe dice̾ sanctum sa crificiul
macula tam hostiam. Felix papa
cõscituit supͣ memorias mrͣm
missas celebrari. Gaͬ papa ꝯstitu¬
it in canone dicens. Quorum
sollempinttes hodie in cõspectu
Cum pret̾ om̃ia que aperire nõ
debeo par sit neccͣia indicen ai ꝑ

Expanded text:
ue in mei ue in mei memoriam facietis, Apostoli in usu habuerunt, et in his verbis corporis Christi sacramentum celebraverunt. Alii Alexandrum papam haec addidisse ferunt. Leo papa constituit intra actionem dicere, sanctum sacrificium immaculatam hostiam. Felix papa constituit supra memorias martyrum missas celebrari. Gregorius papa constituit in canone dici: Quorum solemnitates hodie in conspectu cum praeter omnia quae aperire non debeo pax sit necessaria indicenda per
Abbreviated transcription (Latin):
per iubilum in quo fiunitur. in ef¬
fable gaudium infuturo uencu¬
rum exprimitur. Tractus alid̾ciẽs
cribulonem signat. ut deprofũ¬
dis ⁊ cõmouisti. aliqñ leticiam.
Ut iubilate. laudate. Credo
Sixtus pp̃ instituit ut ante cõ
cantaretur que trina repetitio t̾m¬
tatis ẽ confessio. Secreta uocatur.
qr secrete dicitur ne uleccat. olĩ
alta uere dicebatin: S legitur
ꝙ pastor es dumillam usu coti di¬
ano audiendi cognitaz magroi
decantarẽt. diuinitus pcosi st
unĩ ⁊ consuetudo mutata putͣtͣ
Paya pelagio deret ab uniu̾so
orbe comunionez separatos eẽ
qui qualibet dissensiõe qͣlib ĩt
sacra missaꝵ mistia apłici ponti¬
ficis mem oria scłm consuetu¬
dinez non frequentant. Teg̾
in primis. Hanc obrecratõez ⁊ cõ¬
secratõe ses gelasio ppͣ ex miori
parte composuit. Bt̃s gͦg addidic
diesq nrõs in tua pace disponas.
⁊ oronẽ dominicã sen suit suꝑcor

Expanded text:
per per fabile gaudium in fine venturum exprimitur; Tractus aliquoties tribulationem significat, ut De profundis, Commovisti. Aliquando laetitiam, ut Jubilate, Laudate. Credo Sixtus papa instituit ut ante cons sanctus cantaretur, quae trina repetitio Trinitatis est confessio. Secreta vocatur quia secreto dicitur, ne vilescat. Olim alta voce dicebatur; sed legitur quod pastores dum illam usu quotidiano audiendi cognitam in agro decantarent, divinitus percussi sunt, unde et consuetudo mutata putatur. Papa Pelagius docet ab universi orbis communione separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra missarum mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem frequentant. Te igitur in primis, hanc obsecrationem et consecrationem sanctus Gelasius papa ex majori parte composuit. Beatus Gregorius addidit, diesque nostros in tua pace disponas, et orationem Dominicam censuit super
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum prola tõe expres stãt¬
sa que et ip̃a uanam si gͥratõe os¬
tendunt. Celestinus ppͣ̃ institiꝰ¬
it ut ex psalmis dauid ante sae̾¬
ficium antiphone cau̾entur. qd
incroitum dicimus. collectas di¬
u̾si composunt. pc̃ipue. gelasiꝯ.
⁊ gregoriꝰ. omino uolxum ab
antiquo usu assumptu ẽ. boo
messores suos salutans. hac sa¬
lutatõe usus ẽ. ⁊ ppħa in paralipo¬
menõ asa regeni ⁊ qui cum eo er¬
ant salutat dicẽs. domino uob̾¬
cum. pͥmis temporibꝰ ab epła pa¬
uli missa incipiebatur. post qͣm
euũglium sequebatur. sic̃ mĩc
hyninꝰ anglicꝰ qui ad officiũ
misse in sollempnibꝯ diebus¬
narr recitatur. ab angłis primũ
decantatus legitur. cui ea que
adiecta sunt abeato ylario piet¬
auiensi addita c̾duntur. aquo
Symacho autem p᷑p in ordine qͥn¬
quagesimus terrio instituit. ut
hic h̾ymno diebo dominicis ⁊ ĩ
nataliciis nr̃m in ecc̃a ad offici¬
ummisse decantetur. ixusoriũ
ytali tradiderunt ꝙ oꝑatõem¬

Expanded text:
orum prolatione expressa, quae et ipsa variam significationem ostendunt. Coelestinus papa instituit, ut ex psalmis David ante sacrificium antiphonae canerentur, quem introitum dicimus. Collectas diversi composuerunt, praecipue Gelasius et Gregorius. Dominus vobiscum , ab antiquo usu assumptum est; Booz messores suos salutans, hac salutatione usus est; et propheta in Paralipomenon Asa regem, et qui cum eo erant salutat, dicens: Dominus vobiscum . Primis temporibus ab epistola Pauli missa incipiebatur, post quam evangelium sequebatur, sicut nunc hymnus angelicus qui ad officium missae in solemnibus diebus recitatur, ab angelis primum decantatus legitur ; cui ea quae adjecta sunt, a beato Hilario Pictaviensi addita creduntur, a quo Symmachus autem papa in ordine quinquagesimus tertius, instituit, ut hic hymnus diebus Dominicis et in natalitiis martyrum in ecclesia ad officium missae decantetur. Responsorium Itali tradiderunt, quod oper