comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Sed audistis głam dignitatis. audite
et laborem certaminis.: Si feceritiᷤ quar
ego prȩcipio uobis. Amici mei estis: si ea
quȩ prȩcipio faciatis. Ac si aperte dicat:
Gaudetis de culmine. pensate quib labo¬
ribus uenitur ad culmen. Certe dum
filii zebedei interueniente matre quaere¬
rent ut unus ad extris dĩ. & alius asinistris
sedere debuissent: audierunt. Potestis
bibere calicem quem ego bibiturus sum:
Iam locum celsitudinis quȩrebant. adui¬
am illos ueritas reuocat. ꝑ quã ad celsitu¬
dinem uenirent: Ac si dicatur. Iam uos
locus delectat celsitudinis. sed prius uia
exerceat laboris. Per calicem ꝑtingitur
ad maiestatem. Si mens ur̃a appetit qđ
demulcet. prius bibite quod dolet. Sic
sic ꝑ amarum poculum confectionis ꝑue¬
nitur ad gaudium salutis. Iam non dicam
uos seruos. quia seruus nescit quid faciat
dñs cius. Uos autem dixi amicos. quia
omnia quȩcumq audiui apatre meo nota

Expanded text:
Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos, omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota
Abbreviated transcription (Latin):
de inimicis possumus. &iam ipsi amici sunt
qui ꝑsecuntur. Sed ecce nosusq ad mortẽ
nemo ꝑsequitur. Vnde ergo probare pos
sumus an diligimus amicos: Sed est qđ
in pare sc̃ȩ ȩccłȩ fieri debeat. unde clares¬
cat si ꝑsecutionis tempore mori ꝓ dilectio¬
ne ualeamus. Certe idem iohannes dicit.
Qui habuerit substantiã mundi & uide¬
rit frẽm suum necesse habere. & clauserit
uiscera sua ab eo. quomodo caritas dĩ
manet into: Hinc &iam iohannẽs bap .iii.¬
tista ait. Qui habet duas tunicas. det
non habenti. Qui ergo tranquillitatis
tempore non dat pro dõ tunicam suam.
quando in ꝑsecutione daturus ẽ animã
suam: Uirtus ergo caritatis ut inuicta
sit in ꝑturbatione. nutriatur ꝑ miscđam
in tranquillitate: quatinus omĩpotenti
dõ primum discat sua impendere. postmo
Oquanta est miscđa conditoris nr̃i. Derui
digni non sumus: et amici uocamur.
Quanta est dignitas hominũ e̾ẽ amicos

Expanded text:
de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. nemo persequitur. Unde ergo probare psumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hure, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodO quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos
Abbreviated transcription (Latin):
pe qui nr̃a tollit. inimicus est. Ded si odio
habere cȩperimus inimicũ. intus est quod
ꝑdimus. Cum ergo aliquid ex terius a
proximo patimur: contra occultũ rapta¬
rem in terius uigilemus. qui num qũa meli¬
us uincitur nisi cum raptor exterior amat᷑.
Una quippe et summa est ꝓbatio carita¬
tis. si et ipse diligitur qui aduersatur.¬
Hine est quod ipsa ueritas & crucis patibu¬
lum sustinet. et tamen ipsis suis ꝑsecutorib
affectum dilectionis impendit dicens.
Pater. ignosce illis: quia nesciunt quid fa¬
ciunt. Quid ergo mirum si inimicos dili¬
gant discipuli dum uiuunt. quando et
tunc inimicos diligit magister cum occidit᷑:
Cuius dilectionis summam exprimit. cũ
subiungit. Maiorem hac dilectionem
nemo habet. quã ut animã suam ponat
quis ꝓ amicis suis. Mori etiam ꝓ inimicis
dns uenerat. & tamen positurũ se animam
pro amicis dicebat: ut ꝓfecto nobis osten¬
deret quia cum diligendo lucrum facere

Expanded text:
pe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio pe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversaturHinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione sacra eloquia non contra dicunt.
Sed aliud est quod sponte impenditur
naturȩ : aliud quod pręceptis dominicis
ex caritate debetur oboedientiȩ. Hinimi¬
rum & ꝓximum diligunt. & tamen illa
sublimia dilectionis prȩmia non assecunt᷑.
qui amorem suum non spiritaliter sed
carnaliter impendunt. Proinde cũ dñs
dicer& hoc est mandatum meum ut dili¬
gatis inuicem: protinus addidit. sicut dilexi
uos. Ac si aꝑte dicat. Ad hoc amate. ad
hostis dum mentẽ nram̃ ad rerum tẽpo¬
ralium delectationem trahit. infirmiorẽ¬
contra nos proximum excitat: qui ea
ipsa quȩ diligimus auferre moliatur.
Nec curat antiquus hostis hȩc faciens
ut terrena tollat. sed ut caritatẽ in nob̾
feriat. Nam in odio repente ex ardesci¬
mus. et dum foris inuicti eẽ cupimus:
intus grauiter ferimur: Dum parua
foris defendimus. in tus amittimus maxi¬
ma : quia dum rem diligimus temporalẽ.
ueram amittimus dilectionẽ. Om̃is quip¬

Expanded text:
dilectione sacra eloquia non contradicunt. dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad q antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorecontra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quip
Abbreviated transcription (Latin):
Uor cuncta sacra eloquia domi¬
nicis plena sint prȩceptis. quid ẽ
quod de dilectione quasi desingu¬
Tari mandato dñs dicit. hoc est prȩceptũ
meũ ut diligatis inuicem. nisi quia om̃e
mandatum desola dilectione est. & om̃a
unum prȩceptũ sunt. quia quic quid prȩ¬
cipitur insola caritate solidatur: Ut enĩ
multi arboris rami ex una radice ꝓdeunt.
sic multȩ̨ uirtutes ex una caritate genrran¬
tur: nec habet aliquid uiriditatis ramus
boni operis. si non man& in radice carita¬
tis. Prȩcepta ergo dominica & multa sunt¬
& unum. Multa ꝑ diuersitatẽ operis. unũ
in radice dilectionis. Qualiter autem
dilectio sit tenenda ipse insinuat: qui in
plerisq scripturȩ suȩ sententiis & amicos
iubet diligi inse. et inimicos diligi ꝓpter
se. Ille enim ueraciter caritatem habet.
qui et amicum diligit in dõ. & inimicum
diligit ꝓpter dm̃. Nam sunt non nulli
qui diligunt ꝓximos. sed ꝑ affectum cog¬
nationis & carnis. Quibus tamen in hac

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nulla bona prȩcesserant opera. non
natura que tota fuerat ꝑliberũ arbitriũ
in ipsa radice uitiata: sed gratuita hoc est
uera gr̃a. Qui enim de mundo mundũ
elegit. fecit quod eliger&. non inuenit.
ego dixi uobis. non est seruus maior domi¬
no suo. Si me ꝑsecuti sunt: et uosꝑsequen¬
tur. Di sermonẽ meũ seruauer̃t. & urm̃
seruabunt. Dicendo autem non ẽ seruus
maior domino suo. nonne euidenter os¬
tendit quẽ ad modũ intelligere debramus
quod superius dixerat iã non dico uos ser

Expanded text:
quorum nulla bona praecesserant opera; non quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos ser
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. hoc est inuicem diligamus
definit apłs de corde puro & conscientia
nisi diligentes dm̃: Diligit enĩ unusqͥsq
ꝓximũ tamquã se ipsum. si diligit dm̃.
nr̃. De fructu itaq nobis mandans. hȩc
mando uobis in quit ut diligatiᷤ inuicẽ¬
Adiccitq atq ait. Si mundus uos odit.
scitote quia me priorẽ uobis odio habu¬
it. Cur ergo se membrũ supra uerticẽ
ex tollit: Recusas ee̾ in corpore. si non
uis odium mundi sustinere cũ capite
Si de mundo inquit essetis. munduᷤ qđ
suum erat diligeret. Uniuersȩ hoc utiq
dicit ȩccłe. quã plerũq &iam ipso mun¬
di nomine appellat. sicut illud ẽ. Ds̃
erat in xp̃o mundũ reconcilians sibi.
dum. inimicus reconciliatũ. damnatuᷤ¬
saluatũ. in quinatꝰ mundatũ. Deniq cũ¬
suum erat diliger&: continuo subiecit.
Quia uero de mundo non estis. sed ego
elegi uos de mundo: ꝓpterea odit uosmun¬
dus. Ergo & ipsi inde erant unde ut non
eent electi sunt inde non meritis suis

Expanded text:
ramus, hoc est, invicem diligamus:definit Apostolus, de corde puro et conscientia nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum:noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis inviceadjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae itaque hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibdum, inimicus reconciliatum, damnatusalvatum, inquinatus mundatum. Seiligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc mando uob̃. ut diligatis
inuicẽ. Per hoc in telligere
debemus hunc ẽẽ fructum
nrm̃ de quo ait. Ego uos ele¬
gi ut eatis & fructũ afferatis.
et fructus ur̃ maneat. Q qđ adiunx̃
ut quod cũq petieritis patrẽ in nomine
meo det uobis: tunc utiq dabit nobis
si diligamꝰ inuicẽ. cum & hoc ipsum
ipse dederit nob̾ qui nos elegit non ha¬
bentes fructum. quia non rum nos ele¬

Expanded text:
ec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait: Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis; tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem, cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos ele
Abbreviated transcription (Latin):
petieritis patrẽ in nomine meo det uobis:
Maneat ergo dilectio. Ipse est ergo fructus
nr̃. Uue dilectio nunc est in desiderio:
nondum insaturitate. & ipso desiderio
quod cumq petierimus in nomine unigeni¬
ti filii dat nob̾ pater. Qđ autem accipere
saluandis non expedit nobis. non insista¬

Expanded text:
petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existi
Abbreviated transcription (Latin):
ea nos elegisset quia bonos futuros esse
pręscierat: simul &iam pręsciss& qđ cum
elrgit in non bonis: Non enim electi st̃
quia bonifurrunt. qui boni non eent nͥ
electi e̾ent. Alioquin: gr̃a iam non ẽ gr̃a.
si prȩcessisse contendimus merita:udi
in grate. Non uos me elegistis. sed ego
uos elegi. Non est ut dicas ideo electus
sum: quia iam credebam. Si enĩ credebas
in eum. iam eligeras eum. Ded audi. Non
uos me elegistis. Quid ergo dicturi su¬
mus audiendo non uos me elegistis. nisi
non eligat bonos. sed quos eligit faciat bo¬
nos. Ego in quit elegi uos: & posui uos ut eatis
et fructum afferatis. & fructus ur̃ maneat.
Nonne iste est fructus de quo iam dixerat.
sine me nichil potestis facere: Clegit ergo
nos: & posuit ut eamus. et fructum affera¬
mus. Nullum itaq fructum unde nos eli¬
nibus misericordia eius prȩuenit nos. Et
fructus in quit ur̃ maneat: ut quod cumq

Expanded text:
m si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse m si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus meritingrate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non um est ? Quid ergo dicturi sumus audiendo: Non vos me elegistis, nisi non eligat bonos, sed quos elegit faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat: Sine me nihil potestis facere? Elegit ergo nos et posuit ut eamus, et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elinibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ hoc inter est quod exterior homo
nr̃ idest corpus adhuc corrumpitur:
interior autem id est anima iã renouat᷑
de die in diem. Itaq sicut immortalitatẽ¬
carnis et salutem animarũ futuram ex¬
pectamus. quamuis iam pignore accep¬
tos alui facti esse dicamur: ita omniu
notitiam quȩcumq unigenitꝰ audiuit
a patre futuram sperare debemus. quauis
iam se hoc fecisse dixerit xp̃c. Non uos
me elegistis inquit. sed ego elegi uoᷤ. Hȩc
est illa in effabilis gratia. Quid enim era
mus quando xpm non dum elegeramus.
& ideo non diligebamus : Nam qui non.
eum elegit. quo modo diligit: Quid ergo¬
eramus. nisi iniqui & ꝑditi: Neq enim
iam credideramus in eum. ut eligeret
nos. Nam si iam credentes elegit. lectõ
elegit. Cur ergo diceret non uos me ele¬
gistis. nisi quia misericordia eius p̃uenit
nos: Hic cerit uacat uana illoꝵ ratioci
prȩsciuit nos ds̃ futuros bonos. non se ip¬
sum nos facturum bonos. Non hoc dicit

Expanded text:
Verum hoc interest, quod exterior noster Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaqcarnis, et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur, ita omnium notitiam quaecunque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare debemus, quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus. Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Haec est illa ineffabimus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « Misericordia ejus praevenit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinpraescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
lum & in enigmate. Tune autẽ facir ad
faciem. Nam et ipse apłs saluos noᷤ dicit.
factos ꝑ lauachrũ regenerationis: qui
tamen alio loco spe in quit salui facti su¬
mus. Spes autem quȩ uidetur. non ẽ spes
Quod enim uidet quis quid sperat: Si aũt
quod non uidemus speramus. ꝑ patientiã
expectamus. Unde &iam co apłs eiꝰ petrꝰ
in quem modo inquit non uidentes creditiᷤ.
quem cum uideritis exultabitis gaudio
in enarrabili et honorato: ꝑcipientes mer¬
cedem fidei salutem animarum ur̃arũ.
Si ergo nunc tempus est fidei. salus autem
animarũ merces est fidei. quis dubitet in
fide quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑ ꝑ agendum
diem atq infine fidei recipiendam esse
mercedem non solum redemptionẽ cor¬
poris nr̃i de qua dicit apłs paulus. uerũ
& iam salutem animarũ nr̃ãrum de qua
dicit apłs petrus: Utriusq enim reife¬
licitas isto tempore atq in ista mortali¬
tate inspe potius habetur quã retinetur.

Expanded text:
lum in aenigmate, tunc autem facie ad lum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
genitus filius. quando nec hoc quide
quis quam capit: Quo modo audiat
apatre ullum uerbũ. cum ipse sit patriᷤᷤ.
unicum uerbũ: Quid quod aliquantõ
post in hoc ipso tamen sermone quem
post cęnam ante passionem ad discipłos
habuit multa inquit habeo uobis dicere.
sed non potestis illa portare modo: Quo
igitur pectore in tellecturi sumus omã
eum nota fecisse discipłis quȩcumq au¬
diuit a patre. cum ꝓpterra quȩda multa
non dicat quia scit eos modo portare
non posse: Sed nimirum qđ facturꝰ ẽ
fecisse se dicit. qui ea quae futura sunt
sunt uelut pręterita dicens. et ea tamen
futura prędicens: ita et in hoc loco ait
omnia se nota fecisse discipulis quȩ se
nouit nota eẽ facturũ. sed in illa pleni¬
tudine scientiȩ de qua dicit apłs. Cũ¬
autem uenerit quod ꝑfectum est: qđ
ex parte est euacuabitur. Ibi quippe dicit
Nunc scio ex parte. tunc autẽ cognoscã
sicut & ego cognitus sum: et nunc ꝑspecu¬

Expanded text:
genitus Filius; quando ne hoc quidem genitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apautem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur . Ibi quippe dicit: Nunc scio ex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Et nunc per specu
Abbreviated transcription (Latin):
cit. qui nescit quid faciat dominuᷤ eius.
Et cum aliquid boni facit. sic extollitur.
quasi hoc ipse faciat non dominuᷤ cius.
Et gloriatꝰ inse non in dño gloriatur:
cum se ipse decęperit. quia sic gloriat᷑
quasi non accȩperit. Nos autẽ kemĩ ut
amici dñi e̾ẽ possimus: quid dñs nr̃ fa¬
ciat sciamus. Non solum enĩ homines
uerũ & iam iustos ipse facit nos: et non
ipsi nos. E ut hoc sciamuᷤ. quis nisi ipse
facit: Non enim sp̃m huius mundi acce¬
pimus. sed sp̃m qui ex do est: ut sciamus
quȩ adõ donata sunt nobis. Ab ipso
quicquid boni est donatur. Ergo qͥa
et hoc bonum est ab ipso utiq donatur :¬
ut sciatur a quo bonum omne donet᷑.
ut omnino de omnibus bonis qui glori¬
atur in dño glorietur. Merito quar
ait dñs. Uos autem dixi amicos. quia
omnia quȩcumq audiui a patre meo
nota feci uobis. Quis enim audeat affir¬
mare uel credere ullum hominũ scire
omnia quȩcumq apatre audiuit uni-¬

Expanded text:
cit, qui nescit quid faciat dominus ejus: cit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur quasi non acceperit. Nos autem, charissimi, ut amici Domini esse possimus, quid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et nipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino glorietur Id I, itur, Vos autem dixiomnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit uni
Abbreviated transcription (Latin):
est & seruitutem & timorem dicendo. Non
enim accępistis spm seruitutis iterum inti¬
more. Adhanc seruitutem seruum ꝑtinen¬
tem intuebatur et dñs dicens. Iam non dico
uos seruos. quia seruus nescit quid faciat
dñs eius: non ille utiq seruus ad timorem
ꝑtinens castum cui dicitur euge serue bo¬
ne intra ingaudium dnĩ tui. sed ille seruus
ꝑtinens ad timorem foras acaritate mitten¬
dum. de quo alibi dicitur. Seruus non ma¬
net indomo in aeternum: filius autẽ ma¬
net in aeternum. Um̃ itaq dedit nobis
potestatẽ filios dĩ fieri ut non serui sed filii
simus. ut miro quodam et in effabili sed
tamen uero modo serui non serui ẽẽ possimꝰ.
serui scilicet timore casto ad quẽ pertin&
seruus intrans in domini sui gaudiũ. ñ ser¬
ui autem timorẽ foras mittendo ad quem
ꝑtinet seruus non manens in domo in ar¬
ternum: ut tales serui non serui simus.
dnm facere sciamus. Hoc seruus ille nes¬

Expanded text:
est servitutem et timorem, dicendo: Non est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nes
Abbreviated transcription (Latin):
ta faciendo. et nisi prȩcepta fecero seruire
non potero. Ergo seruiendo seruus non
ero. Intelligamus fr̃s. intelligamus: et
hoc in nobis dñs faciat ut intelligamus.
faciat & iam ut in tellecta faciamus. Hoc
autem si scimus. ꝓfecto scimus qđ faciat
dñs: quia nos ipsos tales non facit nisi dñs.
et ꝑ hoc ad eius amicitiam ꝑtinemus. Sic̃
enim duo sunt timores qui faciunt duo
genera timentium: sic duȩ sunt seruitutes
quȩ faciunt duo genera seruorum. Est ti¬
mor quem ꝑfecta caritas foras mittit: &¬
est alius timor castusꝑmanens in scłm scłi.
Illum timorem qui non est in caritate ad¬
tendebat apłs cum dicebat. non enim acce¬
pistis sp̃m seruitutis iterum in timore: illum
autem timorem castum adtendebat cum
dicebat. Noli altum sapere. sed time. In
illo timore quem foras caritas mittit. est
& iam seruus simul foras cum ipso timore
mittendus. Utrumq enim iunxit apłs hoc

Expanded text:
ta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire ta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
constituit amici. ut auferat serui: non ut
in uno utrumq maneat. sed ut alterũ alte¬
ro decidente succȩdat. Quid est hoc: lta¬
ne cum prȩcepta dniꝰ fecerimus serui non
erimus: Itane tunc serui non erimus. quan¬
do boni serui fuerimus: Et quis potest con¬
tradicere ueritati quae ait. non iãm dico
uosseruos: Ꝙ cur hoc dixerit docet. quia
seruus in quit nescit quid faciat dominꝰ eius:
Numquidña seruo suo bono et probato dñs
eius non &iam sua secreta committit: quid
dominus eius: Uerum est. Nescit quid
faciat. num quid nescit etiam quid prȩci¬
piat: Nam si et hoc nescit. quo modo ser¬
uit : Aut quomodo seruus est qui non ser¬
uit : Et tamen ipse dñs loquitur. Uos ami¬
ci mei estis. si feceritis quȩ ego prȩcipio uob̃.
Iam non dicam uos seruos. Orem mirabilẽ.
Cum seruire non possumus nisi prȩcepta
dñi fererimus. quomodo prȩcepta faciendo
serui non erimus: Seruus non ero prȩcep¬

Expanded text:
constituit amici, ut auferat servi; non ut constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixerit, docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Numquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam secreta sua committit? Quid dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse Deus loquitur: Vos amici mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecep
Abbreviated transcription (Latin):
suis: uos in quit amici mei estis. si feceritis
quȩ ego prȩcipio uobis. Magnã dignatio
Cum seruus bonus esse non possit nisi prȩcep¬
ta dnĩ sui fecerit: hinc amicos suos uoluit¬
intelligi. unde boni serui possunt ꝓbari
Sed ut dixi ista dignatio est: ut dñs quos
nouit seruos suos. diceret amicos suos. Nã
ut sciatis ad serui officium ꝑtinere p̃cep¬
ta sui dnĩ facere: alio loco seruos utiq ob¬
uirgat dicens. Quid autem uocatis me
dñe dnẽ. et non facitis quȩ dicoͦ Cum ergo
dicitis in quit dnẽ: ussa faciendo quid di¬
catis ostendite. Nonne seruo obȩdienti ipse
dicturus est. euge serue bone qm̃ in pauciᷤ
fuisti fidelis suꝑ multa te constituam. intra
ingaudium dni tui: Potest igitur esse &
seruus et amicus. qui seruus est bonus Sed
quod sequitur attendamus. Iam non uos¬
dico seruos. quia seruus nescit quid faciat
et seruum et amicum ee seruum bonum.
cum dicat iam non dico uos seruos qui a
seruus nescit quid faciat dñs eius: Ita nom

Expanded text:
is. Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio, cum servus bonus esse non possit nisi praecepta Domini sui fecerit, hinc amicos suos voluitintelligi, unde boni servi possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut Dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta sui Domini facere, alio loco servos utique objurgat dicens: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico ? Cum ergo dicitis, inquit, Domine, jussa faciendo quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus. Sed quod sequitur attendamus: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat um bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianȩ fidei principes annuis sollẽp
fidei debita religione ueneramur. Apłi
namq latino sermone dicuntur missi. Qui
ergo honorant missos. manifestũ est eos hono¬
rare mittentẽ : qm̃ dignitas quȩ defertur mi¬
nistris illi sine dubio cuius ministri sunt ex lubrt᷑.
ut ait ipse saluator ad discipulos suos. Qui uos
audit. me audit. & qui uos recipit. me recipit:

Expanded text:
anae fidei principes annuis solemnit est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit
Abbreviated transcription (Latin):
sistendo: ut socii conuersationis eoꝵ existen¬
tes. socii &iam remunerationis mereamur
effici. Hoc autem ita ꝑficiemus: si iuxta huiꝰ
sacratissimę lectionis tenorem et redempto¬
rem nr̃m debito affecti complectimur.
et erga ꝓximorũ salutem fraterna sollicitu¬
dine uigilamus. ipso opitulante qui hacc
et nos facere iubet et se facta remunerare

Expanded text:
ersistendo, ut socii conversationis eorum existenersistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare
Abbreviated transcription (Latin):
clarificauerunt & cęteri apłi: quia et ipsi
puro corde xp̃m diligebant. ipsi sincera in¬
tentione oues xp̃i curabant. Quod enim
petro dictum est pasce oues meas: om̃ibus
utiq dictum est. Hoc namq erant cęteri
apłi. quod fuit petruᷤ. Sed primatus petro
datur. ut unitas ȩccłȩ commendetur. Pas¬
tores sunt oms. sed grex unus ostenditur :
qui et ab apłis om̃ib tunc una animi con¬
sensione pascebatur. et deinceps a successori¬
bus eoꝵ communi cura pascitur. Quorũ
plurimi conditorem suum morte. omnes
autem uita sua clarificare ꝓbantur. Non
solum autem maxim a illa ȩccłȩ lumina¬
ria. sed et reliqua electoꝵ turba uel uiuen¬
do uel moriendo dm̃ suo quiq tempore clari¬
ficat. Quoꝵ uestigia nos quoq fr̃s mei nr̃o
tempore sequi oportet. et uitȩ uidelicet nr̃a
ordinem ad exempla bonoꝵ dirigendo et
in ꝓposita uitȩ rectitudine ad mortẽ usq ꝑ¬

Expanded text:
clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque p
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim xp̃i odore respersit. Quic quid
enim ibi legeris: aut fidei archana reue¬
lat. aut bonoꝵ operũ fructus ostendit.
aut celestis regni gaudia ꝓmittit. aut
quid ipse tribu̾lationũ hec prȩdicans susti¬
generali exhortatione qđ om̃ib qui pie
uolunt uiuere in xp̃o ꝑsecutiones de e̾e
non possint insinuat. Testatur quantũ
uita sua đm clarificauerit. cũ in uinculis
positus & ꝓpinquans passioni timotheo ꝑ
epłam exempłu sui operis ꝓponit dicens.
Bonum certamen certaui. cursũ consũmaui.
fidem seruaui. Monstrabat quali morte¬
dm̃ clarificaturus e̾et. cum pręmisit.
Ego enim iam ĩ molor. et tempus meȩ resolutio¬
nis instat. O quã prȩtiosa in conspectu dñi
mors scĩ illius qui aꝑtissime nouerat. qui libe¬
ra uoce prędixerat se occidi ꝓ dño non aliud
ẽe quam gratissimã dõ mundissimãq hosti¬
am offerri. Clarificauit ergo & pauluᷤ dm.

Expanded text:
dixerim, Christi odore respersit. Quidquid dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustigenerali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ds cͥet colendus amandusq mons¬
trauit: dum ipse data optione mallet crucis
subire tormentũ. quã acelestis uerbi prȩdi¬
catione cessare. Qui notandũ quod non
solũ morte sed et uita sua et passionibus
quę mortẽ pręcesserant dm̃ clarificauit.
Clarificauit namq uita dm̃. qui ꝑ om̃ã quȩ
gessit non sua ꝓpriam sed conditoris sui uo¬
luntatt̃ laudemq quȩrebat. Clarificauit
et passionibus. quẽ appositis suꝑni amoris
obsequiis nulla ꝑsequentium ualuit reuocare
pressura. Uerũ quia cum memoria beati pe¬
tri &iam coapłi eius pauli hodie natalicia ce
uel uita uel passionib uel morte dm̃ clarifica¬
uerit. Clarificauit utiq et ipse. Testatur
enim lucas euangelista qui librũ actuum
apłoꝵ maxima ex parte agones ipsius & la¬
bores ꝓxp̃o describendo compleuit. Testat᷑
hoc et ipse. qui opus scriptoꝵ suoꝵ quod
quatuordecim epłis conclusit solo ut ita

Expanded text:
quantum Deus esset colendus amandusque monsquantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celvel vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
nollet ipsam mortis ac passionis a cerbitatẽ
indicat. quã corporalis cius infirmitaᷤᷤ hor¬
rebat: cuius animi firmitaᷤᷤ spiritualis &ĩa
aduersa ꝓ dño lȩtabatur cuncta sufferre:
Neq enim uoluntatẽ suam. sed uoluntatẽ quȩ¬
rebat eius quimisit cum xp̃i. Prȩmissa igit᷑
dñs ouium suarũ pastione: adiungit mox
umphum. extendes in quiens manuᷤ tuaᷤ
et aliuᷤ te cinget. et ducet quo non uis. Ac
si patenter dicat. Quanta me caritate
diligas. hinc liquido ꝓbabis: cũ ꝓ paruuloꝵ
meoꝵ uita usq ad mortẽ certando ꝑueneris.
et ut illi corpore possint pariter et mente
saluari ipse tormenta corporis om̃ia quae
aduersariis in fligere libet forti mentis con¬
stantia tolerabis: Quod ipse quoq euange¬
lista subsequenter insinuat cum ait. Hoc
autem dixit. significans qua morte clari¬
ficaturus c̾et dm Clarificauit quippe petrꝰ
morte sua dm. quando hoc indicio cunctis

Expanded text:
nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritalis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Non enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum pastione, subjungit mox, umphum, Extendes, inquiens, manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis; ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint paritesalvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
nimem. qui sincera affectione ꝓuob sollicitꝰ
sit. Om̃s enim sua querunt. non quȩ sunt
iłu xp̃i. Unde dñs in euangło tales non
pastores sed mercennarios potius uocat di¬
cens. Qui a lupo ueniente mercennarius
fugit quia mercennarius ẽ : et non ꝑtinet
ad eum de ouibuᷤ. Ueri autẽ pastoris & cui
sincera ẽ cura de ouibus euidens ac specia
uitam ꝓ grege dñi ponere in promptu ha¬
bet. UNde nunc ipse post quã pascendas
suas oues petro hoc est plebes docendas gub̃¬
nandasq commisit. sequenter addidit dicens.
Amen amen dico tibi. cum ces iunior cingebas
te : & ambulabas ubi uolebaᷤᷤ. Cum autem
senueris. extendes manus tuaᷤᷤ et alius te cin
get: et ducet quo non uis. In extensione et.¬
enim manuũ positionẽ męmbroꝵ eius qua
cruci erat aptandus insinuat. Incinctione
alterius. impositionẽ uinculoꝵ quibus aꝑse¬
cutore arcenduᷤ erat exprimit: Inductu qͦ

Expanded text:
nimem, qui sincera affectione pro vobis sollicitus nimem, qui sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae suntChristi . Unde Dominus in Evangelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens ac specialvitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueget, et ducet quo non vis. In extensione etenim manuum, positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum, quibus a persecutore erat arcendus, exprimit; in ductu quo
Abbreviated transcription (Latin):
mistȩ uocem corripiat iustus in miscđia &
increpet. neq oleo noxiȩ consensionis eoꝵ
corda demulecat. Et hoc enim adpii pas¬
toris officium ꝑtinet. Nam qui subditoꝵ
errata corrigere & uulnera in eis peccatoꝵ
inquantũ sufficit curare neglexerit. inter
rare pręsumit: Sed et hoc pastori est fixo
corde tenendum. ut eos quib prȩest non
quasi suos ꝓprios sed ut dnĩ sui gregem
tractare meminerit: iuxta illud qđ petro
dicitur. Si diligis me: pasce oues meaᷤᷤ. Meaᷤᷤ
in quit non tuas. Meas tibi oues commen¬
dataᷤᷤ scito. & has quasi meas regere. Si me
ꝑfecte amasrecole: ut meam uidelicet in
eis głam. meũ dominiũ. mea luera non tua
ꝓpria quęras. Sunt enĩ qui oues xp̃i non
amore xp̃i sed suȩ uel głȩ uel dominationiᷤ
uel questus gr̃a pascunt. Quoꝵ multitu¬
dinem dolens apłs ait philippensib Spero
autẽ in dño iħu timotheum cito me mitte

Expanded text:
mistae vocem: Corripiat justus in misericordia et mistae vocem: Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter rare praesumit? Sed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt enim qui oves Christi non amore Christi, sed suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum multitudinem dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere a
Abbreviated transcription (Latin):
dat : quia decebat ut quotiens in pastoris
fide titubauerat. totiens cum renouata fide
pastoris membra quoq eiusdem pastoris
iubeatur curare. Quod enim dicit ei pasce
oues meas: hoc est utiq quod ei ante passi¬
onem aꝑtius dixerat. Ego autem rogaui
ꝓte ut non deficiat fides tua. & tu aliquan¬
do conuersus confirma fr̃s tuos. Pascere gͦ
confirmare. et ut infide magis magisq
ꝓficiant instanter operam dare. Qũauis
sollertius intuendum. qđ eadem pastio
gregis dominici non uniformi sed multimo¬
da est sollicitudine gerenda. Nam et ter¬
rena subsidia necesse est ut subditis rector
ne desint diligenter prȩuideat. et exempla
uirtutis simul cum uerbo prȩdicationis
cisdem sollicitus impendat: & si quos aut spi¬
ritualib aut etiam communibus eorum
cominodis aduersantes deprȩhenderit hoꝵ
uiolentiȩ quantũ ualet obsistat. ipsos quoq
cũ forte errauerint subiectos iuxta psal¬

Expanded text:
dat, quia decebat ut quoties in pastoris dat, quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere erconfirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psal
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcordia uirtutũ quoq spiritualiũ opini¬
one ꝓximis innotescunt. Et pulchre ipse
qui hȩc uidebat iohannes interpretando
subdidit. Quȩ sunt orationes scõꝵ. Odora¬
menta et enim fialarum sunt orationes scoꝵ.
quia quicquid boni operantur aut dicunt
qui simplici intentione dõ deseruiunt: totũ
ꝓfecto hoc uicem ꝓ eis orationis ad impler.
quando deuotionẽ mentis eoꝵ diuiniᷤ com¬
nes. cogitatus. ipsa etiam silentia nr̃a it a
dño donante dirigamus: ut singula hȩc
cum timoris illius respectu temperentur.
Prouida autem pietate dñs tertio petrum
an se diligat interrogat. ut ipsa trina con¬
fessione uincula quȩ illum ter negando
ligauerant absoluat: et quotiens territus
eius passione quod eum nosset negauerat.
totiens eius resurrectione recreatus quod
illum toto amet corde testetur. Prouida
dispensatione tertio confitenti amorem
tertio aeque pascendas suas oues commen¬

Expanded text:
praecordia, virtutum quoque spiritualium opinipraecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, totum hoc profecto vicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis comnes, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, Provida autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commen