comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝙ turibulũ accipiens ĩme¬
lio sr̃stitũ et int̾emptoꝵ obui¬
am stetit ⁊ iumnã mortis qͣsi
qͥcla mons fortis exclusit. Ele¬
azer dei aduitoriũ. Balach. p̃¬
nees ori partens. Transfixit
enĩ pugione zambri cũ scorto
madia uitide ⁊ dñi furorẽ pla¬
cauit ut parc̾et. zambri laces¬
cens uł amauficans. ꝓpͥe eĩ
nom̃ ab amaritucline figura¬
tũ. qd peccando amaricauerit
ppłm. Raab. latitudo uł famiᷤ
sũ impetus. Iosue int̾pretat᷑
saluator ip̃e enĩ in figura xp̃i
ppłm a deserto saluauit: ⁊ in
t̾ram reꝓmissionis induxit.
Caleph. qͣsi cor aut carnis.
Othoniel tempꝰ eius cłs ł res¬
pont̾o cł̃i. Aoch głosus. Barah
fulgurans. Debbora apis. uł
locax. apis uł locax qr fuit ad
sus sisarram. Quo ꝑenito ceci

Expanded text:
thuribulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, prNEES, ori parcens, transfixit enim pugione Zambri, cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad rsus Sisaram, quo perempto ceci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussionez caruis et passiones do¬
loꝵ. Calamitates eĩ suas nomĩs
echimologia pre figurauit. Pha¬
rao nom̃ est. nõ loĩs. s honoris .
Sicut et apd̾ nos augusti appellã¬
tur reges cũ ꝓpͥis noĩb censcan¬
tur. E xpͥmitur aũt in latinum
sine dissipator eius. Populi enĩ
cłi fuit afflictor. Iamnes mau¬
nus. sũ uͥ est signũ. Cessit enĩ
⁊ defecit signũ eiꝰ coram signis
re pelliciũ. sũ mare in capite
Deniq moyses int̾pretat᷑ sũ¬
ptus ex aqͣ. Inuenit eũ ad ripã
fluminis expõitũ filia pharao¬

Expanded text:
percussionem carnis et passiones dopercussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis re pellicium sive mare in capite. Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
sus erat: atq idem tribꝰ noibus
aplatur esau .i. rufus. edom .i.
sanguineus. seir. id est pilosus
qr nõ hũit leuitatez. Rebeca
paciencia sũ que młtũ accipit.
Lia laboriosa utiq generando.
Plurimos enĩ dolores ꝙͣ rachel
fecunclitate parieneli exꝑta est.
Rachel int̾pretat᷑ ouis: ꝓ ea
iacob pauit oues liban. zelpha
ostendens. Bala mucterata.
Dina tnͣsfertur in ca. Iurgii eĩ
in sichimis cã extitit. Tamar a¬
maritudo ꝓ iuris mortuis. E a
dema ꝯmutans mutauit enĩ
se in ħitũ meretricis qñ cũ soco¬
si suo ꝯcubuit. Phares cliuisio
ab eo qd̾ cliuiserit mẽbranulam
fecũdaꝵ diuisoris idõ et phares
sortitus nom̃. Uñ. pharisei qui
se qͣsi iustos a ppło separabant.
Diusio appellabatur. zara fr̃ eiꝰ
in cuiꝰ manu erat cocciniũ. int̾¬
pretatur oriens: sũ qr pͥmꝰ appa¬
ruit. sũ qd plurimi ex eo iusti na
ti st̃: ut in libro paralipomenõ
tur dolens. Et recte dolens ꝓpt̾

Expanded text:
sus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon tur dolens; et recte dolens, propter
Abbreviated transcription (Latin):
Dam sicut b̾s ieroniniꝰ tra¬
cdit homo sũ t̾ren⁊ sũ t̾ra cu¬
bra int̾pretat᷑: ex t̾ra euĩ fcã est
caro. ⁊ humꝰ hominis faciendi
materies fuit. Eua int̾pretat᷑
uita. sũ calamitas sũ ue. Uita:
qr origo fuit nascendi. Cala mi¬
tas ⁊ ue: qr ꝑ preuaricat̾onez cã
extitit moriendi. a cadendo enĩ
nonĩ sũpsit calantitas. Alii at
dñt ob hoc eua uita et calami¬
salutis est: sepe calamitatis et
mortis origo qd̾ est ue. Caini
possessio int̾pretatur: uñ ethi¬
mologia ip̃iꝰ exprimẽs mater
sui scełis clederit. Abel luctus in¬
t̃pretatur: quo noĩe prefigura¬
batur occidenclus. Idez et uani¬
tas: qr cito soluto atq sb̾tractꝰ¬
ẽ. ¶ Seth int̾pretat᷑ resurrectõ.
eo qd̾ post fr̃s int̾fectõne uatꝰ
sit. qͣsi resurrectonez frĩs ex mor¬
tuis resuscitaret: ide ⁊ positio
qr et posuit eũ cls ꝓ abel. E nos
iuxta ꝓpͥe lingue uarietatẽ. ho ł
uir cłr. et congrue hoc uocabłm

Expanded text:
 tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamisalutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens pater sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Abuech: pat̾ mñs rex.T¬
la uermicłs uł coccinũ. Iair
luminãs. Iepte apenens ła
tus. E sebon cogitatõ. sũ uin¬
liberauit filios isrł de hostibꝰ.
Dalila. pauꝑcula. uł situla. .¬
och in fortitudine: sũ in qͦ rob̃¬
Noemi. ꝙͣ intpretari possumꝰ
ꝯsolata. eo qd̾ marito ⁊ liberis
ꝑegre mortuis nurũ moabiter
in cõsolatõne suã tenuit. Nu
int̾pretat᷑ festinãs. alienigem
enim erat ex ppło gentili: q̃¬

Expanded text:
sit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinliberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robNoemi, quam interpretari possumus consolatam, eo quod, marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolationem suam tenuit. 58. Ruth, interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili,
Abbreviated transcription (Latin):
ops int̾p̃tatur: a post̾itate sui
gen̾is nom̃ sortitꝰ ẽ. Ab ip̃o em
st̃ ꝓgeniti ethiopes. Nemroth
intpretatur syramiꝰ. Iste enim
pͥor arripuit insuetã in ppło. t¬
rannide: et ip̃e aggressꝰ ẽ ad¬
u̾sus deũ impietatis edificare
turrez. Eber transitꝯ. ethimo¬
logia eiꝰ mistica est. qd ab eius
stirpe tnͣsiret d̾s. nec ꝑseueram
in eius tnͣslata in gentib gr̃a
Ex ip̃o enĩ eporti hebrei falech
liuisio. Cui pat̾ ꝓpt̾ea tale no¬
natus est qñ ꝑ linguas terad
to ascentionis. Melchisedechi
iustus. Rex: qr ip̃e postea ĩ pl
silem. iustus pro eo qd discerues
sictrañta legis et ei̾ngłii nõ pe¬
adũ iuctimas. S oblatonẽ par¬
as et calicis in sacrificiũ obtulit
noth declinas. Factis enĩ sodomo¬
sũ nõ cõsensit. S cor illicita car¬
nis desideria declinauit. Moab
ex pr̾e: et totũ nom̃ ethimologi

Expanded text:
ops interpretatur; a posteritate sui ops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nonatus est, quando per linguas terra tio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum
Abbreviated transcription (Latin):
sessio eoꝵ. Matussalem int̾p̾tat᷑
mortuꝰ ẽ: et est euidens ethimo¬
logia noĩs. Qͥdam eñ eũ cũ pr̃e
translatũ fuisse ⁊ cliluuiũ pret̾is¬
se putauerũt. Obhoc signanter
tnͣsfertur mortuꝰ est ut ostẽd̾e̾t᷑
nõ uixisse eũ pꝰ diluuiũ. S ĩ eod̾
cataclismo fuisse defũctũ. Soli eĩ
Noe requies int̾pretat᷑: ꝓ eo qd̾
sb̾ illo omĩa retro quieuerũt oꝑa¬
ꝑ cliluuiũ. Uñ et p̾r eiꝰ uocãs no
m̃ erꝰ: dixit. Iste reciesc̾e nos faciet
pe xꝰ: cuiꝰ ab ortu soł usq ad occa¬
sum magnũ nom̃ est in gentib
Chami calidus. ⁊ ip̾e ex presagio
egyptus usq hodie egypt̃oꝵ li¬
gua cham cłr. Iafeth latitudoes
Et qr lata est exgentib młtitu¬
do credenciũ: ab eaꝵ latitudine
iafeth clictus est. Canahan filiꝰ
cami int̾pretat᷑. motꝰ coꝵ. Qd
qͥd est: alud nisi opꝰ eoꝵ: ꝑ m
tu enĩ pr̃is. id ẽ pro eꝑe eiꝰ male¬
clictus est. arfaxath. sanãs de po¬
pulationez. Chus. hebraice ethi¬

Expanded text:
i. M 57 MATUSSALAM interpretatur mortuus est. Evidens ethimologia nominis: quidam enim cum patre eum translatum fuisse et diluvium preterisse putaverunt; ob hoc signanter tnon vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enimNOE requies interpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans noe, dixit: Iste requiescere nos faciet istus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
et ex parte ip̃e sit ẜmo. Amõ eĩ
a quo clicti st̃ amonite: uocatur
ppłs m̃s. Sarai int̾pretat᷑ pͥn¬
ceps mea: eo qd̾ eẽt uniꝰ tantũ¬
modo domꝰ mat̾ familias pꝰt ca
ca noĩs inimutata. ablata de si
¶Om̃iũ quippe genciũ futura
pnceps erat. Sicut ⁊ clñs polli¬
ato fuerat ad abraham. ¶Da
crm ei. et erit ingentes. S et
irges ppłoꝵ erũt ex eo. Agar ad¬

Expanded text:
 ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de finOmnium quippe gentium futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad Abraham Gen.cam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar ad
Abbreviated transcription (Latin):
atus. Filius eiuĩ eli ełctus ĩm¬
nist̾iũ sacerdocii. Cuiꝰ amissis¬
ne suo exp̃ssit uocabulo. apb
enĩ ait: Calciati pedes in p̃par
cem. Iste gͦ cliscalciatꝰ int̾pi¬
catur: ut eiꝰ noĩe ueteris tesst¬
menti. Sacerdociũ a uet̾i pp¬

Expanded text:
. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praepaacem. Iste ergo discalciatus interpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium a
Abbreviated transcription (Latin):
dita st̃ uocabula. ut aut futuris.
aut precedentib eoꝵ caĩs ꝯueĩãt.
cram̃to. Nũc au̾̃t ad lr̃a intelloc¬
tũ historie ꝓseqͥmͣ. uͥ ãt echimo¬
logie int̾pretat᷑one nõ attingimiꝰ

Expanded text:
dita sunt vocabula; ut aut futuris, aut praecedentibus eorum causis conveniant. cramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequemur. Ubi autem etymologiae interpretationem non at
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝓposite rei scribens. ꝓgnos¬
tica p̾uisio egritudinũ uocata
a p̾cognoscendo. Oportet enĩ
medicũ et p̾t̾ita cognosce̾. ⁊ p̾¬
sencia scire: ⁊ futura p̾uid̾e.
¶Dinamedia potestas herbaꝵ
id est ius ⁊ possibilitas. Nam
meclis łr. Uñ ⁊ dinamedia nũ¬
cupantur ubi eaꝵ meclicine

Expanded text:
sum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam dicitur; unde et dinamidia nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptores se
la aliam incliget disciplinã
Musica aũt et geometrica ⁊
astronomia. que secũtur ut¬
sint atq sb̃sistãt: istiꝰ egẽt
auxilio.
.ii. de auctorib eius

Expanded text:
scriptores secla alia indiget disciplina: musica autem geometria et astronomia que sequsint atque subsistant istius egent auxilio. CAPUT II. De auctoribus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fex gn̾ale nom̃ uocatꝰ qd̾ artẽ faci¬
at: sic̾ aurifex qͥ aurũ facit. Faxo
enĩ pro facio: antiqͥ clicebãt ¶Nau¬
clerus: dñs nauis est. appellat᷑. iͣ ꝙ
nauis ĩ sorte eiꝰ sit. Cleros eĩ grece:
tor: qͣi colrib̾nator qd̾ cohibeat pen¬
dencia. sua hib̾nia .i. tẽpestates ma¬
ris. ¶Nauta a naue dictꝰ ꝑ cliriua¬
tõne. Nauta a̾ pro nauta poetice
cłr: sic mauors ꝓ mars: Nã rectũ
ẽ uauta. ¶ Remex uocatꝰ: ꝙ remũ
gent. Sic ãt remer qͣm tubex chr ꝓ

Expanded text:
fex generale nomen: vocatus, quod artem faciat: sicut aurifex, qui aurum. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus dominus navis est appellatus: ita quod navis in sorte ejus sit. Cleros enim Graece tor, quasi cohibernator, quod cohibeat prudentia sua hiberna, id est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum est nauta. Remex vocatur, quod remum gerit: sic autem remex, quomodo tubex
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ machina de qͣ e fluĩe aqͣ extͣ¬
hitur. Lucrecius. In fluuio u̾sa¬
re rotas atq austra uidemꝰ. Aus¬
tra aũt id̾ et rota ab auriẽca aqͣ
dicta. ¶Girgillꝰ: qd̾ in giro u̾tu¬
tur. est enĩ lignũ intrans uersa
ꝑtica. ex quo fumis cũ situla lutre
in puteũ dimittit᷑: hauriende
aq̃ cũ. ¶Telonem ortolã uocũt
lignũ uocunt longũ. qͦ hauriũt
aqͣs et clñt telonez a longitudi¬
ne. Telum enĩ cłr uixͣ grecos:
qͥcqͥd longũ est. uñ et mustela
mentũ hispani cignũ dnt: ꝓpt̾ qd̾
imitetur eiusdez nominis auem
leuantem.aꝙͣ ac cleponentez ros¬
qui et canicula ferreus arpar qui
si qͥd in puteũ decidit raꝑit et extͣ¬
hit. uñ et nom̃ accipit. ¶Arpax at
clictus: qr arripit. ilrpe eñ est gre

Expanded text:
enim machina de qua e flumine aqua extrahitur. Lucretius5, 517: In fluvio versare rotas atque austra videmus. Austra autem, id est rota, ab auriendo aquam dicta. Girgillus, quod in giro vertatur: est enim lignum in transversa pertica mobile ex quo funis cum situla vel utre in puteum dimittitur aque causa. Telonem hortolani vocant lignum longum quo hauriunt aquas; et dictus telo a longitudine; telum enim dicitur iuxta Grecos, quicquid longum est: unde et mustela mentum Hispani ciconiam dicunt, quod imitetur ejusdem 517 nominis avem, levantem ac deponentem rosqui et canicula, ferreus harpax, quia si quid in puteum decidit, rapit et extrahit, unde et nomen accepit: Harpax enim dictu
Abbreviated transcription (Latin):
et spera: a ferendo: uł feriẽdo
dicta. De qͣꝵ gen̾e et pond̾e dorcactꝰ
sic traclidit. Neu tu ꝑce pilos iiura¬
ces cõd̾e cerui. Uncia donec erit gei̾a
sr̃ adclita libram. Int̾ spẽs pilarũ
st̾ trigonaria: et arenata. Trigona¬
ua est: qͣ in tres ludit᷑. Arenata qͣĩ
grege clũ ex circulo adstãciũ expec¬
tanciũq emissa: ultͣ iustũ spaciumi
pilam exciꝑet. lu sosq nure ꝯsueue¬
cũt. ¶Cubitale lusũ appellãt c̾ cluo
cominꝰ ex ꝓrimo ac ꝑene cõuĩctis cu¬
bitis pila feriũt. ¶ Siuã cłr dare: qͥ
pilam crure ꝓlato: feriendã coluso

Expanded text:
eriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in grege, dum ex circulo adstantium spectantiumque emissa, ultra iustum spatium pilam excipere lusumque inire consueverunt. Cubitcomminus et e proximo ac pene coniunctis cubitis, pilam feriunt. Suram dicitur dare, qui pilam crure prolato, feriendam colluso
Abbreviated transcription (Latin):
nere uoluptatẽ a marte san¬
gͥ̾nez. A ioue temꝑançia. A sa¬
turno humorẽ. Tał qͥppe ern¬
tis gentiliũ stulticia qłui sibi
finperũt tam ridicłosa ficiũta
Apud hebreos enĩ dies. pͥma
una sabbati cłr. qͥ apd̾ nos cli¬
es dlũcus est quẽ gentiles so¬
li delicauert. Sccła salbati.
Secũda feria est. que sccła res
diem uocant lune. Tertia sab¬
bati. tercia feria est quẽ diem
illi martis uocant. Quarta sab¬
bati qͣrta feria ẽ q merturii di¬
es łr apaganis. Quinta sab¬
bati. qͥnta feria est: id ẽ qͥntꝰ
acdie cln̾ca qui apud gentiles¬
dies iouis uocatur. Sexta sab¬
bati sexta feria est. qui apud
cosdem paganos ueneris nun¬
cupatur. Salbatũ enĩ septimꝰ
saturno declicauerũt ⁊ satur¬
ni nominauerũt. Sãbbatu
nũ int̾pretatur co qd̾ deꝰ in eo
requieniss ab om̃ib operibꝰ su

Expanded text:
nere voluptatem, a Marte sannere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe exttit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. 9. Apud Hebraeos autem dies prima una Sabbati dicitur, quae apud nos dies Dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt; secunda Sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia Sabbati, tertia feria, quem illi diem Martis vocant; quarta Sabbati, quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. 10. Quinta Sabbati, quinta feria est, id est, quintus a die Dominico, qui apud gentiles Jovis vocatur; sexta Sabbati, sexta feria est, quae apud eosdem paganos Veneris nuncupatur; Sabbatum autem septimus Saturno dicaverunt, et Saturni nominaverunt. Sabbatum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uocatur aũt clies a parte
meliore. Uñ et in usus est ut
sũ ꝯmemoratõne noctis nume
casu soł. Sccl̃m psas ab ortu so¬
lis. Occlm a thenienses a sexta
hora diei. sccłm romanos a
meclia nocte. Uñ et tũc galli
flatus fit. Dies dicti adus
quoꝵ noĩa romani quib dai
siderib sacrauerũt. ¶ Pmũ
enĩ diem asole appellauerũt
que p̾nceps est. omĩũ siderũ
sicut ⁊ idem dies capd̃ cũctoꝵ
Terciũ a stella martis q̃ uesꝑ
uocatur. ¶Qartũ a stella mer¬
curii quam quida candidui
cutulũ uocant. Qͥntũ a stel¬
la iouis quã fetontẽ accipius¬
.i. anĩt. Sextũ a ueneris ste¬
la iouis ꝙ̃ lucifeꝵ asserũt.
uit̾ oĩa sidera plus lucis hib
Septimũ a stella saturar que
qns fletur explere cursũ suũ
¶Promde enĩ ex hus septẽ stel¬
Io noĩa dieꝵ gentiles dederũt
eo qd̾ per eosdem aliꝙͥ sibi effi¬
a cristimarẽt. dicentes here
asole sp̃m. Aluna corpus am̾¬
curio ingeniũ ac linguã aue¬

Expanded text:
ocatus autem dies a parte meliore. Unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numercasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicsonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cuncTertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ¶ Prelia cdñr ab ĩpͥmẽdo hostis
boste. uñ et prel⁊ ligna: qͥb̾ uua pre¬
usꝯ fuiss in bello pugnis contẽt̾e. uł
¶Quatuor. it in bello agũtur. Pug¬
na. Fuga. P.ax. uictoria. ¶Picis uo¬
cabłm. iudet᷑ a pacto sũptũ. postiꝰ. aũt
par accipit᷑. Felus pͥmũ mitit᷑. Felꝰ¬
pax ẽ. q̃ fit int̾ dimicantes uł a fide ł
a ficialibꝰ .i. sacerdotilꝰ dictũ. ꝑ ipõs eĩ
fiebãt federa. sic̾ ꝑ sclares bella. Alii
fed̾a clicta putant a porca fede ⁊ ccu¬
dełr occisa. cuiꝰ mors optat᷑ ei qͥ a pace
resiliss. Uirgiliꝰ.& cesa iũgebãt fed̾a
porca. Fedens ꝑtes inducie et clicte ĩ¬
ducie: qͣi in die ocia.

Expanded text:
is hostem, unde et prela ligna quibus vua preus fuisset initio pugnis contendere vel Quatuor autem in bello aguntur, pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, fedus ppax que fit inter dimicantes, vel a fecialibus, id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius. Et cesa iungebant federa porca. Federis partes inducie, quasi indies ocia.
Abbreviated transcription (Latin):
humane societatis
feclus nrũpẽs ex̾a¬
tus duce. aena uastare. libos pplos
aut trucidare aut sb̾ice̾ cepͭ. unuisa¬
q asia usq ad libie fines noua fui¬
tute ꝑdomuit. Huic et stucluit orb̾
¶ Quatuor aũt st̃ gn̾a belloꝵ .i. iꝰtũ¬

Expanded text:
humane societatis fedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subiicere cepit, universamque Asiam usque ad Libie fines nova servitute perdomuit. Hinc etiam studuit orbis . Quatuor aut
Abbreviated transcription (Latin):
optime nouit pruclencia scĩta¬
tis nr̃c huic rei ꝯgruere totũ.⁊ qͥc¬
quid sũmatĩ tetigi: ea ꝓcul clu¬
bio uos nosse mcliꝰ latet nullũ
Itaq hoc solũ sr̃est qdi inagno¬
opere peto ut p̾stes postulatai:
nosse et prestart oĩa: et sine qͣ
uegligẽt᷑. Si qͣ minꝰ utiłr aut in¬
utiłr pociꝰ effũdi. ꝙͣ diri cũcta q̃¬
fo benigne suscipias. cũcta ignos¬
cas: cũcta ores ut d̾s ignosccit.
Ergo ⁊ lios notesco libros ethĩo¬
logiaꝵ qͦs ate clũo m̃o posco et¬
si detrũcatos corrososq iam a ml¬
tis licri noumiꝰ : inde rogo ut co
mͥ tnͣsiptos. integros. em̃datos. ⁊
bñ coaptaitos. clignenumi mit¬
te: ne raptos auicditate ĩpu̾su
cogar uicia ꝓ uirtutib ab alus

Expanded text:
optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum; et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius, latet nullum. 10. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, enosse et praestare omnia, et sine qua negligenter, si qua minus humiliter, aut inutiliter potius effudi quam dixi, cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco, etsi detruncatos corrososque, jam a multis haberi 11. Inde rogo ut eos mihi transcriptos integros, emendatos et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pr
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e. adhuc uͥ certiꝰ ꝯu̾tat aĩm:
illi maneat mc̾tũ. Peto aute
tu tuo deleant᷑ delicta mea et re¬
mittant᷑ facinora. Itẽ manu sua
Ora pro nob̃ beatissime clñe pat̾.

Expanded text:
et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem tu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine,
Abbreviated transcription (Latin):
egeas ⁊ ultro nec dicãtur patere
tatis impet nob̾ in id qd possimꝰ
et ualenirꝰ tm̃ ut obsecͥio nr̃o uta
de sacris diuinisq pagnus. qͣrũ
mͥ expoĩsionẽ corcdis ur̃i lum̃. ape¬
riet. Si tñ et nob̾ iubes respondere
et chiume legis obscura reserare.
in hac pͥma fronte nõ me ꝯfũda¬
ris stimlis u̾ecũdie. ⁊ ignauie m̃e
locũ dedis uenie: qr ꝙͣ diligebas

Expanded text:
e tatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utarde sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. in hac prima fronte non me confoderis stimulis verecundiae, et ignaviae meae, locum dederis ve
Abbreviated transcription (Latin):
reposcait a te: nõ minuet᷑ tibi
qͥcqͥd dederis nob̃ nob̾. Memor
esto ꝑuis panib młtitudinẽ sa¬
ciata: et sr̃asse reliqͥas fraginẽ¬
toꝵ młtitudinẽ panũ. An pu¬
tas donũ tͥ collatũ pro te solũ
effunlis. ꝙ dãdo nõ minꝰ: Aucũ
in mẽbris sr̃ui capitis unꝰqͥsq ꝙ¬
nõ accip̃. sic in alto possideat ut
alt̾i qd ht possidend sciat. tu forci
benti das: tãtille mercelis fructũ
reporcas. Sin u̾o nõ hñti tribuis
p̃ceptis euͣngłicis satiffacis ut red¬
datur tͥ ĩ retͥbutõe iustoꝵ. Pinde
et ego remordeor ꝯsciẽcia eo qd̾ ĩ

Expanded text:
reposcat a te. Non minuetur tibi reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. 5. An putas donum tibi collatum pro te solummeffundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusqnon accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitbenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, eo quod in
Abbreviated transcription (Latin):
pe nãq sol mendico ꝑdẽe uocife¬
mi nõ tribuas qd rogaris: Nnũ
scias nõ dimitta qͣsi fingens me
uelle negata. s quera ⁊ instãt᷑
querã quousq aut accipiã aut e¬
liciã piissimo redemptore iubente
Querite et ĩueĩetis. ⁊ adiciẽte. pl¬
sate et aperiet᷑ uob̾. Quesiui ⁊ q̃ro.
pulsaui.⁊ pulso: inde clamito ut
aperias. Nam me huiꝰ argumẽti
tulãte ex audias forte calũpni¬
antẽ. Hinc et ego scienti tua ĩge¬
ro nec stulta ractatone noui aͥd
sugg̾ere: insipiẽs ꝓfecto p̃sumo
Nõ tũ erubesco imꝑitꝰ disertis¬
simo loqͥ: apłici menior p̃cepti
qͦ p̃ceꝑis libent̾ sufferre insipiẽ¬
te. Quãobre accipe clamores
calũpnie. Cur rogo talẽtoꝵ
clistributõe ⁊ cibarioꝵ dispen¬
satone tͥ creditã huc usq retẽ¬
tas. S iã solue manũ: imꝑti¬
re famul ue in opia peant fa¬
mis. Nosti qͥd creditor ueniẽs

Expanded text:
desse vocifedesse vocifemine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque autem accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et adjiciente: pulsate, et aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito, ut aperias. Nam hujus argumenti stulantem, exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scienti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui, apostolici memor praecepti, quo praeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, impertire familiis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens
Abbreviated transcription (Latin):
uus iutił ẜuoꝵ di. Solet replen
leticia homo int̾ior ac sp̃uał: cũ ĩ¬
quisitc̃e fungitur amãtis. Ob id
nͥ dpaꝵ maceria meaꝵ obsistat.
⁊ benigne tuũ est. inqͥsitõnez me¬
am amplexari ⁊ q̃relaꝵ calũpni
ã acciꝑe. Utrũq enĩ ago: et offici
benignissime auditui tuo admuit¬
tas in ĩgressu ełꝰ huiꝰ clictonis por¬
obiecto uͥ lacͥniaꝵ est int̾cessio. cũ
lacͥme nõ sint signa calũpnie.
q pro licẽciosa amoris p̾sũptd̃e.
utate. S iã cã exorcliar. Septi¬
mũ nͥ fallor annũ tp̃ra girãt ex
quo memini me libros a te ꝯcli¬
tos originũ postulasse. ⁊ uariodi
tim ẽẽ. ⁊ absenti nicħ inde uos
rescͥpsisse. S sb̾tili clilat̾oe mͦ noc¬
meas lr̾as ĩt̾ridisse. aliaq młta
opponẽs. ⁊d hãc us diez ꝑuẽĩmus.
⁊ sũ petitõnus effectu manemꝰ. Ob
hoc ⁊ ego uertã p̃ces inq̃relã: ut
qd ꝑ supplicatõne neqͥui: ł całp¬
niis lacessendo ualeã adipisci. Se

Expanded text:
sanctorum Dei. Solet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumni accipere. Utrumque enim ago, et officiubenignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis porobjectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, que pro licentiosa amoris praesumptione, ritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario dtum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo nemeas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes, ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam, ut quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valea
Abbreviated transcription (Latin):
q ignomuimnũ osũ ualde indetur
ac iuile. si nec lũ saciatꝯ qͥs carita¬
te ab eo q̃ amabat ĩueniat᷑ rece¬
dere. Obsequio aũt mec seruitu
tuo int̾cessu lucreris: et ad portũ
et̾ne tnͣsquillitatis clelucas eru¬
tam a nuserus et abscandalis
Dulce mͥ fuit clui ad te locͥ. qͣsi
corã poitus uultũ uid̾ez tue facici
Idoo nec uerbositate carui ⁊ te
meritatẽ fortassis incurri. Sed
aut hoc aut illd̃ ag̾e debui: tmũ
ut qd̾ uoliusti per hu̾ilitatẽ sal¬
tem tribuas ꝑtumultuantẽ ĩpro¬
bitate. Ecce ꝙͣtũ audacie dedit
in gr̃a ur̃e beniuolencie: et ido si
qͥd ĩ ħ cdisplicu̾it sibi ĩputet. q̃ tiñ

Expanded text:
gnominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae servituttuo intercessu lucreris, et ad portum tranquillitatis aeternae deducas erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus vultum viderem tuae faciei, ideo nec verbositatem cavi et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. 14. Ecce quantum audaciae dedit mihi gratia vestrae benevolentiae. Et ideo si quid in
Abbreviated transcription (Latin):
et dei fuo braulioni cp̃o. usi¬
dorus. Tue scĩtatis epłe: me iur¬
le toletana inuenerũt. Nã ꝑmo¬
tus fuerã cã cõsilii. s ꝙͣ ius uissio
pͥncipis nutinere poĩtũ remeare

Expanded text:
et Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare
Abbreviated transcription (Latin):
nestiorib m̾bris me ẽẽ sciã. sufficit
qr qd̾ te ꝯstat a capite ꝑcepisse. ꝑ
me et clignũ erogare. nec te me
peclib. nõ estis mͥ necessarii: qm̃
q̃ uidẽtur mẽbra corporis ĩfirmio¬
ra eẽ necessanora st̃. & q̃ putãtur

Expanded text:
nestioribus membris me esse sciam, sufficiat, quia quae te constat a capite percepisse, per me est dignum egerere, nec te me pedibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora s
Abbreviated transcription (Latin):
municare: qr ħ omia opercit᷑ unꝰ
atq id sp̾t diuidẽs singłis ꝓ ut ult
.S ad unũ ac peculiare sb̾sidiũ ꝙ
p̾misi recurro ad ĩportũtatẽ. scil
anucã amicicia destitutis: ac mul¬
la mẽbroꝵ honestoꝵ gr̃a clecora¬
tis. Idcͥto audi uoce meã tot int̾¬
iacentibꝰ t̾ris: redde qd̾ debes. Nam

Expanded text:
 omnia operatur unus, atque idem spiritus dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam tot interjacentibus terris. Redde, redde quod debes. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cxxxu. Iustinꝰ añ .xi. Armenii
fidem xp̃i suscipiũt. ¶ ñi. dec¬
xlui. Tibenꝰ. añ .uii. Longolar¬
di italiã capiũt. ¶ m̃i. decliu
mauricius añ .xxi. Gothi catho

Expanded text:
CLXI. Iustinus ann. XI. Armeni fidem Christi suscipiunt. VMDCCLXXII. Tiberius ann. VII. Langobardi Italiam capiunt. VMDCCLXXIX. Mauricius ann. XXI. Gothi catho
Abbreviated transcription (Latin):
ses. aũ.xxxui. Demostenes
et aristotiles p̾dicantur. his¬
renocrates illustris h̾etur. m̃.¬
dar xxx. Darius arsamides
chalxoꝵ liber inchoat pͥmus¬
phuladelfus amus .xxxuiii.
Septuaginta int̾pretes agi¬
cuntur. ¶nt̃. deces xiiii. p̾a¬

Expanded text:
s ann. XXVI. Demosthenes et Aristoteles praedicantur. IXenocrates inlustris habetur. IVMDCCCLXII. Darius Arsami filcchabaeorum liber inchoat primusadelphus ann. XXXVIII. Septuaginta interpretes agnoscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dxluui. Ualentinianꝰ añ .uiiii.
Ieronimiꝰ in bethleem p̾dicat᷑¬
¶uũ. dhon. Theodosiꝰ añ .iii.
Ioh̃os anachoreta claruit. ¶m̃i¬
dhe. Archadiꝰ añ.xiii. Ioh̃es chr¬
isos tomus floruit. ¶ñi. dlx¬
xiii. Honoriꝰ añ .xu. Angustinꝰ
Theodosus añ .xxuii. Nesto¬
rius Heresiarches extitit ¶Nĩi¬
domensis sinoclus agitur.
Negyptus errore clioscori latͣt¬
ii. Acephaloꝵ heresis exorta ẽ
xxuii. Fulgencius ep̃c p̃dicat᷑

Expanded text:
I. Valentinianus ann. IX. Hieronymus in Bethleem praedicatur. VMDXC. Theodosius ann. III. Iohannes Anachoreta claruit. VMDXCIII. Arcadius ann. XIII. Iohannes Chrysostomus floruit. VMDCVI. Honorius ann. XV. Augustinus Theodosius ann. XXVII. Nestorius haeresiarches extitit. VMDCXdonensis synodus agitur. Aegyptus errore Dioscori latraII. Acephalorum haeresis orta est. XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
lxxii. Macrinus añ ⁊ huuis
breuicas uite nicħ gestorũ
nꝰ. añ .iii. Sabelliꝰ oritur.
xiii. Ongenes in signis het᷑¬
nus. añ.iii. Iste germanos iu¬
cit. ¶ uĩt. cecxen. Gordianus
añ .uii. hic ce partib et medis¬
xc.uiii. Philipꝰ añ .uii. His¬

Expanded text:
CCXIV. Macrinus ann. I. Huius brevitas vitae nihil gestorum us ann. III. Sabellius oritur. XIII. Origenes insignis hmus ann. III. Iste Germanos vicit. VMCCCCXXXIV. Gordianus ann. VII. Hic de Parthis et PeCCCCXLI. Philippus ann. VII. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
orta est. ¶ũ. eccs .xluii. Carꝰ
añ .ni. Iste de ꝑsis triũpliauit
añ .xx. Iste cliuiius libris adus¬
euiuii. Ualerius añ .ir. Huiꝰ
breuitas nicħ dignũ historie
tinus añ .xxx. Nicena sinodꝰ
cunis añ .xxiiii. Antropomor¬
fitarũ heresis exorit᷑ sinolus¬

Expanded text:
orta est, VM.CCCCLXXXII. Carus, an II. Iste de Persis triumphavit, an. XX. Iste divinis libris adusDIV. Galerius, an. II. Hujus brevitas vitae nihil dignum historiae tinus, an. XXX. Nicaena synodus tius, an. XXIV. Anthropomorphitarum haeresis orit
Abbreviated transcription (Latin):
helias & heliseus. ablias et
micheas. ¶ĩ .ecc . lxxxi. Iorã
aut .uiii. ꝓphauit helias et
lias rapitur. ¶ĩ .cce .xcuii.
athalia anuis .uii. Ioiacla sac̾¬
dos claruit. ¶iñ .ccce .iii. Io¬
as annis .xl. heliseus moritur¬
nis . xxuiiii. Carthago ꝯdita¬
limpias a grecis instituit.
li. achat aniuis .xui. Roma cõ¬

Expanded text:
hetavit Helias, Abdias, et Micheas. IVMCCXC. Ioram ann. VIII. Prophetavit Helias et lias rapitur. IVMCCXCIX. Athalia ann. VII. Ionadab sacerdos claruit. IVMCCCVI. Ioasann. XL. Heliseus moriturnn. XXIX. Carthago conditalimpias a Graecis instituitur. Achas annis XVI. Roma co
Abbreviated transcription (Latin):
cipalr huis duobꝰ uiciis dẏabolus humano
generi dñatur: id est per suꝑbiam mẽtis
et luxunã carnis. Uñ et dñs ad iob loqͥtur
de clyabolo. dicens. Sub umbra dormͣ
in secreto calami. in locis humectibꝰ. ꝑ
calamũ enĩ inanis suꝑbia. Per loca u̾o
humecta carnis demostratur luxuria.
Per duo enm uicia: clyabolus humañ
possidet genus. uł dum mentez infuper¬
biam erigit: uł dũ per luxuriaz camem
corrũpit. Multi luxure dediti st̃: & cõ¬
tumaci subia. De ip̃o luxune opere
gl̾iantur: et inde magis elati st̃. unde
humiliare se debuerũt. Ad conparatio¬
nez mali fit deterius. Qñ nõ solũ flagi¬
cia ꝯmittuntur s etiam de ip̃is flagicus
uanitate laudis ꝑcdite extollũtur. Si

Expanded text:
cipaliter his duobus vitiis diabolus humano cipaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Unde et Dominus in Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia de ipso luxuriae opere gloriantur; et inde magis elati sunt, unde humiliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, sed etiam de ipsis flagitiis vanitate laudis perditi extolluntur,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ occulta suꝑbia excemplo pͥmi hominiᷤ
qui mor ut per suꝑnam ꝯͣ deũ timuit sta¬
tim caruis libidinez carius sensit: ⁊ pu¬
dencia operuit. Quappt̾ unꝰ quisq sua
deputet culpam. ꝙ cecidit quociens libi¬
diue uincitur. qr insi precessiss lacẽs su¬
ꝑbia: nõ sequeretur libidinis in anifes¬
a dyxbolo appetitur: et occulto ꝑ elatõe
et publico pe libilinez. S dũ euitat qͥs
libiclinez: cadit inelatõnez. Item duz
incante decliuat elatõnez: cadit segni¬
ter in libiclinez. Sic q ex occulto uit̾o e¬
latõnis itur in aꝑtũ libidinis: Et de aper¬
tolibidims: itur in occultũ elatõnis. Sic¬
caueat libidinez: ut nõ mairrat elatõnez
Et sic p̾mat elatõne ut nõ resoluat ani¬
niũ ad libidinem. Luxuriosis atq super¬
b̾ demones plus fautores existũt: Dũz
in cetens uicus sp̃t maligni deẜuiant. His
tũ maiore familiaritate iũguntur. eisꝙ
amplius iuxͣ desideriũ famulant᷑. Prĩ¬

Expanded text:
a constat superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, statim carnis libidinem sensit, et pudenda operuit. Quapropter unusquisque suae deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesa diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Scavet libidinem, ut non incurrat elationem, et sic tremit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviunt, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius juxta desiderium famulantur. 5. Prin
Abbreviated transcription (Latin):
tes fieri deloctantur. Et tũc eligũt serui¬
ri castitati: quando eos libido ẜuos h̾ere
concẽpsit. Neqͣqͣ in senectute continẽtes
uocaudi sunt: qui in iuuentute luxurio¬
se uixeuit. ¶ Tales nõ hñt p̾miũ: qr la
laboris certam̃ nõ hũerũt. Eos em̃ ex pͣ¬
tat glia: in quib fuerint laboriosa c̾tu¬
mina

Expanded text:
tes fieri delectantur, et tunc eligunt servites fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere contemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxuriose vixerunt. Tales non habent praemium, quia laboris certamen non habuerunt. Eos enim exspectat gloria, in quibus fuerint laboriosa certamina
Abbreviated transcription (Latin):
tricis. Maxne per carius luxuriaz hũa¬
nũ genus sb̾ditur cdyabolo ꝙͣ percet̾a uitia
Cum ciuĩ ille uanis temptaentis illectoᷤ
homines conetur peruertere. Mag̾ aũt
mechandi desidenum suggerit. qr utrũq
serum in hoc uit̾o ampliꝰ egrotare inten¬
dit. Demones scientes pulchritudinẽ eẽ
aĩe castitatem. Et perhanc homiuez an¬
głicis meritis equib illi lapsi st̃ creqͣri liuo¬
re ꝑcussi iuiclie miciũt per sensꝯ corpori
opꝰ desideriũq libidinis quatenꝰ ac celesti¬
b deorsum deiectam aĩa pertrahant: se¬
cumq uicerint głiantes in tartara clu¬
cant. Quando mpulsu demonũ mens
ad electone forncatõnis inpelłr diuini
uilicii metus: et eterni tormenta incen¬
clii aute occulos ꝓponantur. Qͥa nimirũ
omis pena gramores supplicii formidine
suꝑatur. Sicut enĩ dauis clauuz expellit
itu sepe recordatõ ardoris gehẽne: ardorẽ
ercludit luxurie. Quidam in iruentu¬
te luxuose muentes in senectute cõtinẽ¬

Expanded text:
per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos homines conetur pervertere, magis tamen moechandi desiderium suggerit, quia utrumque sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continen
Abbreviated transcription (Latin):
aũ: immo amenciũ incerta carnis libi
sicut experta. Noc ita deloctat formatõ:
dumi primũ ꝯmittit᷑. Nam repetita ma¬
iorem delectatõnez ingerit. Iam u̾o si in
usũ uenerit: tanto ꝑditis dulcior fit. ut
suꝑari difficile fit. Uñ et sepe ex consuetu¬
diue delinq̃di: qͣi captuu atd pectandũ
cũ qͣdam uolencia trabrm̃ sensoq nr̃os ꝯͣ¬

Expanded text:
tium, imo amentium, inexperta carnis libido, tium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nos
Abbreviated transcription (Latin):
głiosi certamin. Seruis dei multa cͥ¬
tamina de suacarne mouentur. Naz
tent̃o. Mens tũ de carne ꝙͣ ext̾iꝰ gestat
int̾na prelio tolerat. Deus aũt qͥhec
os uos deserit. Ideo nõ nũꝙͣ electi: lap¬
su carnali corruũt: ut a uito suꝑbie qͣ
de nitucib tumẽt sanenentur ⁊ qui
de iuitutũ effectib existunt supbi ut
cadunt curius int̾o humiliantur ut sur¬
gant. Aute ꝙͣ ꝑficiatur ad ult̾iũ in oꝑe.
Iam adult̾ium exitatur incogitatõne. ex
foruicatõnos sũt auferende: et nõ prũ¬
bos ꝑtinent. Nam cor sup ubera est nõ
in limbis. Libidinis iinoderata licẽtia
nesat ħ̾ere mod. Nam dũ seuitosus aiꝰ
in explenda fornicatõne carne luxurian¬
te laxauent: nichoꝰ ad alia uephanda sce¬
ler suadentib demonib transit. dũq ĩ¬
moderate metas pudoris excesẜit crimi¬
nib crimen adicit. paulatimq ad deteri¬
ora ꝓceclit. ¶ Non ita suauis est aman¬

Expanded text:
gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa cergloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam tentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui os non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surgant. 14. Antequam perficiatur adulterium in opere, jam adulterium exstat in cogitatione. Ex icationes sunt auferendae, et non prorumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est aman
Abbreviated transcription (Latin):
deius aĩe sue. Qͥd enĩ penis quã in fla¬
gicus mmẜos gaud̾e. de quib iam debẽt
copiosiꝰ deplorare. ¶Libido tunc mag̾
quentur dũ uidetur: Nam sic̾ quida
sapiens ait. Prima fornicatõne socu¬
loꝵ tela sunt. ¶ Secundam uerboꝵ. S
qui nõ capitur occulis: potest uerbis
resist̾e. Sufficit natura: ubi adhuc
liber affecti est. Qͣͥ delectatõnez refre¬
nat libidinose suggestionis: Nõ trã¬
sit ad consensum libidinis. Cito enim
resistit opere: qui titillanti nõ accomo¬
dat delectatõni. Durius pugnatur qͥs
q ad consensionez. et si nõ usq ad ꝑpe¬
tratõne temptatur: quam hus qͥ sola
suggestione pro conditõne carius tẽp¬
tamentis sollicitatur. ¶Stimuli car¬
nis qui ni paulo excitante sataue ine¬
rant: ex lege peccatierant: que ĩ mẽ¬
bris hominũ de ncc̾itate libidinis habi¬
tat. Quani reluctantez dum in se ex pͥs¬
nat ꝑficitur: et de infirmitate libidi¬
nose titillatõnis uͥ uirtutem suscipit

Expanded text:
s animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui delectationem libidinosae refrenat suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
catũ reguat in homine. S s si adhuc de¬
lectatur atql aĩmũ tencat: ꝓcul clubio
uiderit mulierez ad ꝯcupiscend̾ ea: Iam
munda pollutõ: formcutõ dr. Quãius
quisq diuersa turpitudinis uolũtate
ꝓstitutur. Ex celectatõnez enĩ foruicã¬
cli uanagignuntur flagicia: quib regnũ
dei claucłr: et hõ a deo separatur. Int̾ cet̾a

Expanded text:
ccatum regnat in homine, sed, si adhuc delectetur, atque animum teneat, procul dubio viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam munda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate perfruatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur et homo a Deo separatur. Inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
sũma leuit̾. incita grauit̾
inflexa mocłate. Hoc est. enĩ
illd̃ trimod̾ genꝰ clicendi. hu¬
mile mediũ. grancliloqͥũ. Cũ
enĩ magna clicimꝰ grauit̾ pro¬
tilr. Cũ mediocria temperate.
Nam in puis causis. nich grã¬
de. nicħ sblime clicenlũ est: s
leue pedestri more locr̃dũ. In
hominũ salute ꝓferimꝰ plus
magnificencie et fulgoris est
exhibenlũ. In temperatis uero
criusis uͥ nicħ agitur ut aguat
S tm̃ mͦ ut delectetur auditor
Int̾ utrũq moderate clicenlũ
est. S ⁊ ꝙͣuis de maguis reb
quisq clicat nõ tñ semꝑ gnͣdi¬
ter docere debet s sũmisse. Do¬
cet temperate cũ aͥd laudat aut
uituperat. Grandit̾ cũ ad ꝯu̾si¬
onez au̾sos aĩos ꝓuocat. Utẽ¬
da st̃ uerba ĩ sũmisso gen̾e suf¬
ficiencia: in temperato splẽden

Expanded text:
sa leviter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer protiliter; cum mediocria, temperate. 2. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. 3. In temperatis vero causis ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque moderate dicendum est: sed et quamvis de magnis rebus quisque dicat, non tamen semper granditer docere debet, sed summisse, cum docet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversos animos provocat. Utenda tamen verba in summisso genere sufficientia, in tem