comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stũ. S p̾us uade int̾ram excelsã. Int¬
ponitꝰ spacium: ne p̾cipitari subito us¬
deatur affectꝰ. I.t illa dilatione. obte¬
tur impetꝰ lassaret᷑ dextera: defic̾et
intentio. dũ quereret montẽ discere:
dedisceret apparatum. Exurgẽs aũt
no solum sequenti die. s etiam diluic¬
ulo. ut attulisse nox moras. studio fes¬
tinantis patris uideretꝰ. strauit asinã
suam. ⁊ sũpsit secũ duos pueros suos¬
⁊ isaac filiũ suũ.⁊ concidit ligna ĩ ho¬
locaustum. Docemur parata om̃ia
ad sacrificiũ deferre. Discim̾ enĩ appa¬
ratum sacrificii. ministerii munꝰ. ip¬
si nob̃ uindicare ñ eligare aliis. Se¬
nex abraham ⁊ diues peccoris. atq a¬
bundans ẜuitioꝵ nõ quesiuit comita¬
tus sui agmnina. Ipse ꝗꝗ ligna conci¬
dit. ⁊ oͥsequia maiora. uribꝰ sius non
int̾misit. Uenit aũt ad locũ quẽ dixe
rat ei ds̃ die t̾cio. Et cum duobꝰ ip̃e
terciꝰ ꝓficiscit᷑. hostiam suã ducens.

Expanded text:
stum: sed prius vade in terram excelsam. Interponitur spatium, ne praecipitari subito videatur affectus, ut illa dilatione obretur impetus, lassaret dextera, deficeret intentio: dum quaereret montem discere, dedisceret apparatum. 68. Exsurgens autem non solum sequenti die, sed etiam diluculo, ut attulisse nox moras studio festinantis patris videretur: Stravit asinam suam, et sumpsit secum duos pueros, et Isaac filium suum, et concidit ligna ad holocaustum . Docemur parata omnia ad sacrificium deferre: discimus etiam apparatum sacrificii, et ministerii munus ipsi nobis vindicare, non delegare aliis. Senex Abraham, et dives pecoribus, atque abundans servitiorum, non quaesivit comitatus sui agmina: ipse quoque ligna concidit, et obsequia majora viribus suis non intermisit. 69. Venit autem ad locum qEt cum duobus ipse tertius proficiscitur, hostiam suam secum ducens,
Abbreviated transcription (Latin):
uim amoris ñ satis putauit dixisse: ad¬
iunxit amantissimũ. quẽ dilexisti isa¬
ac. Quid ẽ quod ait quẽ dilexisti.⁊ nõ di¬
xit quẽ diligis: Possumus quidẽ utiad
defensionẽ scripture diuine.qr p̾teritũ¬
plerũq ꝓuent̾is uł p̾sentibꝰ ut in euan¬
glio habes. Hic est filiꝰ m̃s dilectissimꝰ
in quo complacui. cũ utiq semꝑ infilio.
placeat pat̾. & inpsalmo habes. Dixit
dñs dño meo. sede a dextris meis: cum
semꝑ sedeat. Possumꝰ tam̃ ⁊ amantis¬
simũ ad p̾sens accipe ⁊ quẽ dilexisti ad
id. ut nõ recenti quodã inpulsu amoris.
s molico diu ⁊ ꝓbato amore: significar¬
et dilectũ. Quod enĩ ad tempꝰ auget᷑.
ad tempꝰ soluit᷑. Qd aũt diu aut semꝑ
placuit. cito aboleri nõ pot. Potest et
illud ñ absurdũ uideri.qr morituros
plus diligimus. Hoc ẽ quẽ ante dilexi¬
sti. quasi iã diligat immolandũ. Nec

Expanded text:
vim amoris. Non satis putavit dixisse filium, advim amoris. Non satis putavit dixisse filium, adjungit, amantissimum quem dilexisti Isaac. Quid est quod ait: Quem dilexisti: et non dixit, quem diligis? Possumus quidem uti ad defensionem Scripturae consuetupro venturis vel praesentibus, ut in Evangelio habes: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui , cum utique semper in Filio placeat Pater. Et in Psalmo habes: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis , cum semper sedeat. Possumus tamen et amantissimum ad praesens accipere, et quem dilexisti ad id, ut non recenti quodam impulsu amoris, sed inolito diu et probato amore significaret dilectum. Quod enim ad tempus augetur, ad tempus resolvitur: quod autem diu aut semper placuit, cito aboleri non potest. Potest et illud non absurdum videri, quia morituros plus diligimus. Hoc est, quem ante dilexisti; quasi jam diligat immolandum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
dulitate. Probatum gͥ quasi fortiorem.
tẽptandum putauit maioribꝰ ⁊ quibũ¬
dam impiis durioribꝰ. Et hic quidem
exemplo docemur qr ueris ꝓbatur quis.
Temptatur aũt cõpositis ⁊ fictis. Non
enĩ uolebat ads immolari a patre filiũ
nec impleri hoc munꝯ uolebat: qui ouẽ
ꝓfilio umolandã obtulit. S tempta¬
bat affectũ patris. si dĩ p̾cepta p̾feͬret
filio. nec pat̾ne filio pietatis contẽpla¬
tione ium deuotionis. in flect̾et. Et di¬
xit ad eũ. Abrabam. abrabã. Repetici¬
onem nominis m̃tem excitat. ut ess pa¬
ratior. Deniq respondit ille. Ecce ego. q
dixit ei ds̃. Iccipe filiũ tuũ amantissim
que dilexisti isaac. ⁊ uade in t̾ram excel¬
sam. ⁊ offẽr illum mͥ in holocaustum in
unũ montiũ quẽ dixero t̾. Non sit o¬
ciosũ eẽ. affẽctum patris. Aprincipio ẽ
stunulat: ⁊ pungit pietatis aculeis et
filii nom̃ addit. Ad nom̃ necessitatis ⁊

Expanded text:
dulitate . Probatum igitur, quasi fortiorem dulitate . Probatum igitur, quasi fortiorem tentandum putavit majoribus, et quibusdam imperiis durioribus. Et hoc quidem exemplo docemur, quia veris probatur quis: tentatur autem compositis et fictis. Non enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit: sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio, nec paternae pietatis contemplatione vim devotionis inflecteret. 67. Et dixit ad eum: Abraham, Abraham ! Repetitione nominis mentem excitat, ut esset paratior. Denique respondit ille: Ecce ego. Et dixit: Accipe filium tuum amantissimum, quem dilexisti Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres mihi illum holocaustum in uno montium, quem tibi dixero . Non sinit otiosum esse affectum patris. A principio eum stimulat, et pungit pietatis aculeis, et filii nomen addidit ad nomen necessitudinis, et
Abbreviated transcription (Latin):
occidat᷑. Non ei deerit mea gr̃a. Om̃es
alit ds̃ nos subfulsit uniu̾sos ⁊ iustos
et inustos. Deniq ⁊ pluit supuistos. ⁊
iniustos. Sic̃ fec̾ abraham ⁊ tu facito. E¬
ice ancillam. ut secura uxore.⁊ in ostensa
maneat domi. E ice ancille filiũ ut non
habeat hereditatis. ꝯsortiũ. qm̃ nõ hab
originis p̾uilegium. Et factum ẽ post ħ
uerba ds̃ temptauit abraham. Alit̾ ds̃
temptat. alit̾ diabolus. Diabolus tẽptat.
ut subruat. Deus temptat ut coronet.
Deniq ꝓbatos sibi temptat. unde ⁊ dd̃
dicit. Proba me ds̃ ⁊ tempta me. Scm̃
sic. ⁊ obedientẽ repperit. ꝓbauit cum
fidĩ ticulo. fretus lib̾auit nepotẽ: cum
de p̾da nichil adtigit. Cũ ꝓmisit seni
filiũ. ⁊ cum ipse cẽt centũ annoꝵ. Qñ¬
tum sarre geintalia considaret emor¬
tua. tam̃ credidit. nec esitauit fide.qui
poss hereditare oratione: aut st̾ilitati.
aut senectutis. Probauit eũ hospicii se¬

Expanded text:
occidat. Non ei deerit mea gratia. Omnes occidat. Non ei deerit mea gratia. Omnes alit Deus noster, suffulcit universos, et justos et injustos. Denique et pluit super justos et injustos. Sicut fecit Abraham, facito et tu. Ejice ancillam, ut secura uxor et inoffensa maneat domi. Ejice et ancillae filium, ut non habeat haereditatis consortium, qui non habet originis privilegium. 304 Cverba, Deus tentavit Abraham . Aliter Deus tentat, aliter diabolus. Diabolus tentat ut subruat: Deus tentat, ut coronet. Denique probatos sibi tentat. Unde et David dicit: Proba me Deus, et tenta me . Et sit, et obedientem reperit . Probavit cum fidei titulo fretus liberavit nepotem, cum de praeda nihil attigit, cum promisit seni filium, et cum esset centum annorum, quamvis Sarae genitalia consideraret emortua; tamen credidit, nec fide haesitavit, qui posset haesitare ratione sterilitatis aut senectutis: probavit eum hospitii se
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ancille: cũ filio meo ysaac. durũ¬
eñerat hoc uisũ abrahe. ut eiceret
filiũ suũ. licet eum quẽ susceꝑat de
u̾nacula. & tu noli miscere te ancil¬
le ne suscipias ex illa filiũ. ⁊ uxor tu¬
a nõ patiat᷑ coheredẽ filiũ filio suofi¬
monii. Certe incidisti ⁊ habes filiũ:
eice ancillã ⁊ filiũ eiꝰ Meliꝰ ẽ enim
ut ancilla. quã uxor recedat ⁊ filiꝰ an¬
cille: quã legitunꝯ eiciat᷑. Quod si du¬
bitaris si contẽpseris uxoris tue sen¬
tentiã: ⁊ durũ tͥ uisum fuerit. Dicit
te de puero ⁊ de ancilla. Om̃ia quec̃¬
isaac uocabitur t̾ sem̃. Nusquã ali¬
bi dixit. audi uocẽ uxoris tue. nisih.
Id est fecisti in uriam uxori tue.⁊ nõ
mitigasti affectum eiꝰ. Suscepisti
ex ancilla filiũ: ⁊ nõ honorasti uxoriꝰᷤ
filiũ. Numqͥd pot̾ in ancille filio se¬
m̃ tuũ uocari: non utiq. In legitĩo
filio uera ẽ successio. S uereris qͥa
filius tuus ẽ. ne forte eiectus int̾eat atq

Expanded text:
filius ancillae cum filio meo Isaac . Durum hoc visum Abrahae erat, ut ejiceret filium suum, licet eum quem susceperat ex vernacula. Et tu noli te miscere ancillae, ne suscipias ex illa filium, et uxor tua non patiatur cohaeredem illum filio suo fimonii. Certe si incidisti, et habes filium, ejice ancillam, et filium ejus. Melius est enim ut ancilla quam uxor recedat, et filius ancillae quam legitimus ejiciatur. Quod si dubitaveris, si contempseris uxoris tuae sententiam et durum tibi visum fuerit, dicit te de puero, et de ancilla. Omnia quaecuin Isaac vocabitur tibi semen . Nusquam alibi dixit: Audi vocem uxoris tuae, nisi hic, id est, fecisti injuriam uxori tuae, et non mitigasti affectum ejus, suscepisti ex ancilla filium, et non honorasti uxoris filium. Numquid potest in ancillae filio semen tuum vocari? Non utique; in legitimo enim filio vera successio est. Sed vereris, quia filius tuus est, ne forte ejectus intereat atque
Abbreviated transcription (Latin):
ducere. Nam ⁊ aliam querere cũ habe¬
as tuã: crimen ẽ adulterii. Hoc grauiꝰ
qd̾̃ putas peccato tuo: auctoritate lege
querendã. Tolerabilior est si lateat
culpa: quã si culpe usurpet᷑ auctoritaᷤᷤ
Ne hoc solum est adulteriũ. cũ aliena
pecrare coniuge: s om̃e qd̾ non habec
potestatẽ conugii. Tamẽ locꝯiste. doc
grauiꝰ crim̃ eẽ. uͥ celebrati coniugii ui¬
ra temerantur. ⁊uxorus pudor souit᷑
Idõq cũ p̾tenderet abimelech. qd̾ uro¬
rẽ alienã eẽ ignorau̾it. quã sororẽ suam
eẽ. iur ip̃e dixerit: respondit ei d̾s. Et
ego cognoui quia puro corde fecisti hoc
⁊ peꝑcit᷑. ut nõ peccares iume. ꝓpt̾ hoc
ñ sum passꝰ te tangere eã. Cognoscunꝰ

Expanded text:
ducere. Nam et aliam quaerere, cum habeducere. Nam et aliam quaerere, cum habeas tuam, crimen est adulterii, hoc gravius, quod putas peccato tuo auctoritatem lege quaerendam. Tolerabilior est si lateat culpa, quam si culpae usurpetur auctoritas. Nec hoc solum est adulterium, cum aliena peccare conjuge, sed omne quod non habet potestatem conjugii: tamen locus iste docet gravius crimen esse, ubi celebrati conjugii jura temerantur, et uxorius pudor solvitur. Ideoque cum praetenderet Abimelech quod uxorem alienam esse ignoraverit, quam sororem esse vir ipse suam dixerit, respondit ei Dominus: Et ego cognovi quoniam puro corde fecisti hoc, et peperci tibi, ut non peccares in me: propter hoc non sum passus te tanger
Abbreviated transcription (Latin):
do uino solutꝰ ẽ comisit in cestũ igno¬
rans. Tu sic bibe ne capiaris. Instruãt
ce patriarche. nõ solũ docentes. s etiã
errances. Idõ iterũ exemplũ ẽ ebrie¬
tatis: ut confirmet᷑ magisteriũ cau¬
pudicitia. ut exigat᷑ om̃iũ. Nam et
abimelec in uxorẽ sibi eam sũpsetat.
⁊ dix̃ ei in nocte ds̃. Ecce tumorieris
ꝓpt̾ mulierẽ. Aduertimꝰ adulteriũ di¬
uino iudicio morte puniri: idoq ad¬
didit. Hec aũt cõmoratur cũ uiro. h¬
abet quidẽ om̃is uiri mulierisq con¬
cubitus. nulla letimi matrimonii
sortus celebratꝰ suam culpã. Discite
enĩ qui ad grãm baptismatis tenditis.
uelut quidã fidei candidati continen¬
tie sobriam disciplinã. Nulli lic sci¬
re mulierẽ: p̾ter uxorẽ. Idõq cõuigni
tͥ us datũ est. ne in laqueũ incidas.
⁊ cũ aliena muliere delinqͣs. Uictꝰ
est uxori noli querere solutionẽ: qui¬
a non licet t̾ uxore uiuente. uxorem

Expanded text:
dam vino solutus, commisit incestum ignodam vino solutus, commisit incestum ignorans: tu sic bibe, ne capiaris. Instruant te Patriarchae non solum docentes, sed etiam errantes. Ideo iteratum est exemplum ebrietatis, ut confirmetur magisterium caupudicitia, ut exigatur omnium. Nam et Abimelech in uxorem sibi eam sumpserat, et dixit ei in nocte Deus: Ecce tu morieris propter mulierem . Advertimus adulterium divino judicio morte puniri. Ideoque addidit: Haec autem commoratur cum viro. Habet quidem omnis viri mulierisque concubitus nulla legitimi matrimonii sorte celebratus, suam culpam. Discite enim qui ad gratiam baptismatis tenditis, velut quidam fidei candidati, continentiae disciplinam sobriam. Nulli licet scire mulierem, praeter uxorem. Ideoque conjugii tibi datum est jus, ne in laqueum incidas, 302 et cum aliena muliere delinquas. Vinctus es uxori, noli quaerere solutionem: quia non licet tibi, uxore vivente, uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
adem. eẽt. scĩ loch excusatio: qui audi¬
erat ab angłis locum illũ. non totum
mundũ. eẽ ꝑiturũ. Sane discimus ui¬
timus. Parum ẽ qd̃ ea in flaminat
libidinem. accendit cupiditates cor¬
poris. ipsam quãꝙ̃ mentẽ subripit. ⁊
animũ capit: sensũ extorquet. Nes¬
ciunt quid loquant᷑ qui nimio inuo
indulgeret iacẽt sepulti. Idõq si qua
ꝑuinũ deliquerunt. apud sapienteᷤ
iudices. uenia quidẽ facta donant᷑.
s lenitatis notantur auctores. Qnͣ¬
ta ipsa deformitas ut soluantꝰ uires.
incessus uacillent᷑. multi se forte pu¬
tant fortiores quã loth. Non contẽp¬
tiores quã noe. non utiq uitia patri¬
archarũ. scriptura exposuit: quos uic¬
tos uino legimꝰ. s ut disceres quid ca¬
ueres. Ille nudus iacuit: iste filiarũ
quia uini us adhuc ignorabat᷑: s in
illo instructꝰ ẽ. ne tu ignorares. Loth
filiabꝰ se credidit. ⁊ ꝑ senectutẽ: madi¬

Expanded text:
adem esset Lot sancti excusatio, qui audiadem esset Lot sancti excusatio, qui audierat ab Angelis locum illum, non totum mundum esse periturum. 57. Sane discimus vitimus. Parum est quod ea inflammat libidinem, accendit cupiditates corporis: ipsam quoque mentem subruit, et animum capit, sensum extorquet. Nesciunt quid loquantur qui nimio vino indulgent, jacent sepulti. Ideoque si qua per vinum deliquerint, apud sapientes judices venia quidem facta donantur: sed levitatis notantur auctores. Quanta ipsa deformitas, ut solvantur vires, incessus vacillet? 58. Multi se fortes putant, num fortiores quam Lot? Num continentiores quam Noe? Non utique vitia Patriarcharum Scriptura exposuit, quos victos vino legimus: sed ut tu disceres quid caveres. Ille nudus jacuit, iste filiarum quia vini vis adhuc ignorabatur: sed in illo instructus es, ne tu ignorares. Lot filiabus se credidit, et per senectutem madi
Abbreviated transcription (Latin):
est plena flagitii. Retro gomorra uicuꝰ
scates. criminũ regio. Ne tetigeritis in¬
relinque ociꝰ desere elementa huius
mundi. ne ce imminentia in uoluant
ꝑicula. Non resistas fugiens: nec into¬
ta regione uicioꝵ remoreris. Qui non
putauerunt nõ uicine regionis s totiꝰ
orbis fuisse illud excidiũ. se solas cum patrẽ
idõ ne genꝰ efficeret hominũ pat̾nũ
petisse concubitum: ut scm̃ generatio¬
ins humane de patre suo resuscitaret.
Non gͦ libidinis uiciũ fuit s generati¬
onis remediũ: qd̾ nõ puto criminiꝰ du¬
ci loco. Nam ⁊ eua de uiro adsũpta. su¬
pra cuiꝰ costam edificata est mulier.
os de ossibꝰ eiꝰ. ⁊ caro de carne eiꝰ Ta¬
t̾ men seriem successionis hum ane. uiro
mixta ẽ. Sub ducitur tam̃ huc admiᷤ¬
so conscientia uiri iusti. mebriatꝯ ui¬
no. quid gereret nesciebat. Ionde non
mirũ si puellas decepit opinio que pu¬
tarent totiꝰ poplos orbis ꝑisse. Non e¬

Expanded text:
est plena flagitii, retro Gomorrha vitiis est plena flagitii, retro Gomorrha vitiis scatens, criminum regio. Ne tetigeritis, inrelinque ocius Gomorrham, desere elementa hujus mundi, ne te imminentia involvant pericula: non resistas fugiens, nec in tota vitiorum regione remoreris. Qui non putaverunt non vicinae regionis, sed totius orbis fuisse illud excidium, et se solas cum patre sideo ne genus deficeret humanum, paternum petiisse 301 concubitum; ut semen generationis humanae de patre suo resuscitarent. Non ergo libidinis vitium fuit, sed generationis remedium, quod non puto criminis duci loco. Nam et Eva de viro assumpta, supra cujus costam aedificata est mulier, os de ossibus ejus, et caro de carne ejus; tapropter seriem successionis humanae viro mixta est. Subducitur tamen huic admisso conscientia viri justi; inebriatus enim vino quid gereret nesciebat. Unde non mirum si puellas decepit opinio, quae putarent totius populos orbis periisse. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
dei memor: nõ eripuisse se ꝑiculo. s ob¬
tulisse. Punitꝰ impietatis locus. quod
manifestata sibi ꝑ angłos totiꝰ regio¬
niseuersione: et generos habe loth sc̃s
inducitur. ⁊ mon̾e eos ut fugerẽt simł.
ne deserendo eos. nec admonendo: minꝰ
pius uideret᷑ cirta filiarũ maritos. uel
ertoris earũ causa. ipsi ad signaretur.
que destitute uirili consortio: concubi¬
tum inebriati. expetissent patris. Nõ
monuisse generos inlucit᷑. S ui sum
illis qd̾ derideret eos. ⁊ tam̃ adhuc mo¬
rabatur loth. ut ꝑsuaderet generis su¬
is. Et pene nõ ess ꝓfectꝰ ut euaderet.
nisi urgentibꝰ angłis. ⁊ tenentibꝰ ma¬
piceret retro: nec resisteret in tota regi¬
one illa. sz in monte ascenderet. Hoc
cũ illi dicitur. om̃ibꝰ dr̃. Siuis ergo et
tu euadere. ne respicias retro. s ante te as¬
pice. uͥ xp̃s est qui dicat tͥ. Uade retro
me sic̃ petro dixit. uade retro me. Ut xͣ

Expanded text:
mor fidei non eripuisse se periculo, sed obmor fidei non eripuisse se periculo, sed obtulisse. 54. Ponitur pietatis locus, quod manifestata sibi per angelos totius regionis eversione, et generos habere Lot sanctus inducitur, et monere eos ut fugerent; simul ne deserendo eos, nec admonendo, minus pius videretur circa filiarum maritos: vel erroris earum causa ipsi assignaretur, quae destitutae virili consortio concubitum inebriati expetissent patris. Non monuisse generos inducitur. Sed visum est illis quod derideret eos, et tamen adhuc morabatur Lot, ut persuaderet generis suis; et pene non esset profectus, ut evaderet, nisi urgentibus angelis et tenentibus mapiceret retro, nec resisteret in tota regione illa, sed in montem ascenderet. Hoc cum illi dicitur, omnibus dicitur. Si vis ergo et tu evadere, ne respicias retro, sed ante. Aspice ubi Christus est, qui dicat tibi: Vade retro me, sicut Petro dicit: Vade retro me , ut Ch
Abbreviated transcription (Latin):
lus illic iustꝰ nullꝰ innoces fuit. Audi
scripturã testificantẽ. quia cutũdedert̃
domũ ab infante usq ad senẽ totus po¬
pls parit̾. Nulla erat etas culpe ĩmu¬
nis. idõ nullꝰ in munis exitio fuit. ꝙ
quis possibilitatẽ ꝑpetrandi criminis.
nõ habuit. affectũ. Effete uires senũ.
s mens plena libidinis. Offẽrebat sc̃s:
loth filiarũ pudorẽ. Nam ⁊ si ꝗꝗ. illa fla¬
giciosa inpuritas erat: tam̃ minꝰ erat
scđm naturã coire: quã aduersꝰ natu¬
ram de linquere. Preferebat domus
sue uerecundie. hospitalẽ grãm. ⁊ iam
apud harbaras gentes in uiolabilem
Deniq illic quãꝙͣ in offensa hospitali¬
tas est: ubi nec germanitas satis tuta
angłoꝵ dedaratur potestas: ut offusa
in puris cecitate. nõ repperitent᷑ domꝰ
ostia. S et sã illud ostendit᷑. quia ceca
ẽ om̃is libido ⁊ ante se nõ uidet. Simil
domũ: demonstratꝰ in memior ꝑiculi. fi¬

Expanded text:
lus illic justus, nullus innocens fuit. Audi lus illic justus, nullus innocens fuit. Audi Scripturam testificantem quia circumdederunt domum ab infante usque ad senem, totus populus pariter. Nulla aetas erat culpae immunis, ideo nullus 300 immunis exitii fuit. Et qui possibilitatem perpetrandi criminis non habuit, habuit affectum. Effetae vires senum, sed mens plena libidinis. Offerebat sanctus Lot filiarum pudorem. Nam etsi illa quoque flagitiosa impuritas erat; tamen minus erat secundum naturam coire, quam adversum naturam delinquere. Praeferebat domus suae verecundiae hospitalem gratiam, etiam apud barbaras gentes inviolabilem. Denique illic quoque inoffensa hospitalitas est, ubi nec germanitas satis tuta angelorum declaratur potestas; ut offusa impuris caecitate, non reperirentur domus ostia. Sed etiam illud ostenditur, quia caeca est omnis libdomum demonstratur immemor periculi, me
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̾s. redemit sanguine suo. mundũ: lu¬
cem attulit . Ienerũt aũt duo in sodo¬
mam ad uesꝑam .I. bi gr̃a largienda
est xp̃s ad est. Tbi exerenda seueritas.
soli ad sunt ministri. de est iħs. Sede¬
bat lothad portam. E mendauerat
loth scm̃. aduersa captiuitas. ⁊ sollici¬
tiorẽ fecerat. Itaq ꝓcessu etatis. didi¬
cerat imitari parentẽ. Id portã ita¬
q sedebat: ut exciꝑet aduenientes.
Demq exurrexit obuiam illis. ꝑ fec¬
tior cucurrit. obuiam iste. Exurrexit
platea manebimꝰ. Comendat᷑ hic usti
scitas. ⁊ angłoꝵ grã. Illi nolebant aduẽ¬
tum suũ hospiti grauiorẽ uiden. ille qͥ
int̾ quos habitaret sciebat. tam̃ domũ
suã offerebat piculis. quibꝰ aufferret
ospites. Certe quo tardius ad quiesce
domũ ab infante usq ad senẽ totꝰ ppłs
parit̾. Prestruit᷑ iudicii duum equitas
ne forte quis diceret: quid peccauerunt
pueri: ut om̃s excidio uoluerent᷑. ita nul¬

Expanded text:
Jesus, redemit sanguine suo mundum, luJesus, redemit sanguine suo mundum, lucem attulit. Venerunt autem angeli duo in Sodomam ad vesperam . Ubi gratia largienda est, Christus adest: ubi exercenda severitas, soli adsunt ministri, deest Jesus. 51. Sedebat Lot ad portam . Emendaverant Lot sanctum adversa captivitatis, et sollicitiorem fecerant. Itaque processu aetatis didicerat imitari parentem. Ad portam itaque sedebat, ut exciperet advenientes. Denique exsurrexit obviam illis. Perfectior cucurrit obviam: iste, exsurrexit,platea manebimus. Commendatur hic justi sanctitas, et angelorum gratia. Illi nolebant adventum suum hospiti graviorem videri: ille quidem inter quos habitaret, sciebat; tamen domum suam offerebat periculis, quibus auferret hospites. Certe quo tardius acquiescebadomum ab infante usque ad senem, totus populus pariter . Praestruitur judicii divini aequitas, ne forte quis diceret: Quid peccaverunt pueri, ut omnes excidio involverentur? Ita nul
Abbreviated transcription (Latin):
discimus quantꝰ murꝰ sit patrie uir iꝰ¬
tus. quẽ admodũ non debeamꝰ inuide¬
re uiris scĩs. nec teniere derogare. Illo¬
rũ ⁊ enĩ nos fides seruat. illoꝵ iustici¬
a ab excidio defendit. Sodoma ꝗq si
habuiss uiros .x. iustos. potuit nõ ꝑi
re. Quid s aũt uult. qd̃ ipsi qui ad abrͣ¬
ham simul cũ dño uenerant. sodomã
petierant uiri. nͥ ut aceruaretꝰ crimẽ
coꝵ: si quos iust ꝯ honorauerat. in ma¬
iori sacrilegio impii ium conarentur
inferre. Nam qd̾ uiros dixit euidẽs
ratio. quia uiros p̾ferebant uiroꝵ. So
braham. Quia iusto refulget angło¬
rum p̾sentia: impus tenebrasaffẽrt.
Tam̃ põt referni etiã ad tempꝰ dñice
passionis. qd uesꝑe uenerũt ad eum:
quia sodomitanis contagionibꝰ erat¬
⁊ totiꝰ urbis excidio lib̾andus. Uespe
erat antequã xp̃s ueniret: qr totus
mundus erat intenebris. Iespere e¬
rat om̃ibꝰ quos in manium delictoꝵ.
scalor tenebrosus urgebat. Uenit dñs

Expanded text:
discimus quantus murus sit patriae vir justus, quemadmodum non debeamus invidere viris sanctis, nec temere derogare. Illorum etenim nos fides servat, illorum justitia ab excidio defendit. Sodoma quoque si habuisset viros decem justos, potuit non perire. 49. Quid sibi autem vult quod illi qui ad Abraham simul cum Domino venerant, Sodomam petierunt viri, nisi ut acerbaretur crimen eorum, si quos justus honoraverat, his majore sacrilegio impii vim conarentur inferre? Nam quod viros dixit, evidens est ratio; quia speciem praeferebant virorum. 50. braham; quia justo refulget angelorum praesentia, impiis tenebras affert. Tamen potest referri etiam ad tempus Dominicae passionis, quod vesperi venerunt ad eum, qui a Sodomitanis contagionibus, et totius urbis excidio erat liberandus. Vesper erat antequam Christus veniret; quia totus erat mundus in tenebris. Vesper erat omnibus quos immanium delictorum squalor tenebrosus urgebat. Venit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ clamorẽ. aũt ait. nͥ forte quia ei quẽ
nicħ lacet. clamant om̃ia. clamare ui¬
dentꝰ singłoꝵ crimina: Deniq ad ca¬
yn dr̃. Sanguis frĩs tui ad me clamat.
hoc ẽ non lacet. s clamat parricidiũ
tuũ. Itaq uelut excitatꝰ ds̃. flagicio¬
rũ nr̃oꝵ clamoribꝰ ut aliqñ uindicet.

Expanded text:
Quem clamorem autem ait, nisi forte quia ei quem Quem clamorem autem ait, nisi forte quia ei quem nihil latet, clamant omnia, clamare videntur singulorum crimina? Denique ad Cain dicitur: Sanguis fratris tui ad me clamat , hoc est, non latet, sed clamat parricidium tuum. Itaque velut excitatur Deus flagitiorum nostrorum clamoribus; ut aliquando vindicet,
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾sserit. nonne cõuenire nom̃ pue¬
ri uidetur: osfĩciis merito puer dr̃.
qui senile nesciebat fastidium. pue¬
ricie innocentiã ⁊ obsequiũ deferebat.
Data gͥ iusto benedictionis grã. ⁊ pos¬
teritatis hereditatẽ. offensa aũt peccato¬
rũ exponit᷑. Clamor inquit sodomorũ
⁊ gomorre: impletꝰ ẽ. Magna dñi pa¬
cientia. ut nõ statim peccatorẽ puniat.
s diu differat. expectatis correptionẽ.
flec cõmouetur adulcissendũ. insi pec¬
cator mensurã excedat. Unde ⁊ dñs
ut uideam scđm clamorẽ illoꝵ ueni¬
entẽ ad me: si ꝯsumabunt᷑ sin aũt ut
sciam. Nonignorabat dñs peccata so¬
domoꝵ. S ꝓpt̾ te instruendũ uerba.
huiusmodi loquebat᷑: ut tu ꝓpiciꝰ scru¬
teris eoꝵ cõmissa. in quos iudicandũ
arbitraris. Descendam inquit ut ui¬
n studio. ne quid sit qd̾ fallat. aut la¬
teat absentẽ: aut ocłis facinꝰ dep̾hen¬
das. E minꝯ positr: multa nescire posst

Expanded text:
expresserit, nonne convenire nomen pueexpresserit, nonne convenire nomen pueri videtur officiis? Merito puer dicitur, qui senile nesciebat fastidium, pueritiae innocentiam et obsequium deferebat. Datur itaque justo benedictionis gratia, et posteritatis haereditas. 46. Offensa autem peccatorum exponitur. Clamor, inquit, Sodomorum et Gomorrhae impletus est . Magna Domini patientia, ut non statim peccatorem puniat, sed diu differat exspectans correctionem; nec commoveatur ad ulciscendum, nisi peccator mensuram excedat. Unde et Dominus ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam . Non ignorabat Dominus peccata Sodomorum: sed propter te instruendum verba hujusmodi loquebatur; ut tu propius scruteris eorum commissa, in quos vindicandum arbitraris. Descendam, inquit, ut vinis studio; ne quid sit quod fallat, aut lateat absentem; ut oculis facinus deprehendas. Eminus positi multa nescire possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dit.⁊ filiũ. De fecerat inquit sarra fie¬
n muliebria. nõ ociose additũ. ne pu¬
tares femine adhuc fuisse possibilita
tis ut pareret. Risit aũt sarra. Qd̃
indiciũ fuci magis filii quã incredu¬
litatis ẽẽ arbitratã. Qisit enĩ. licet ad
huc quid rideret qd̾ publicũ esset. in y¬
saac paritura leticiã idõ negauit sen
sisse. quia ignorauit. Idõ risit quia ꝓ¬
pexerunt in faciem sodome ⁊ gomorre.
Sic̃ usitatio dni cimmentibꝰ exibetur.
ita ⁊iã impiis pena peccati reponitur.
Abraham deducebat hospites. ad hu¬
manitatis grãm addebat obsequia.
abraham puerum meũ: que ego faci¬
am. Senilis etatis utiq abraham. in
suꝑioribꝰ scriptura significauit: quia¬
in nonaginta nouẽ ꝓfecissẽt annos.
Quomodo hunc puerũ dic̃: s cum in¬
memorẽ senectutis. exploratorẽ inde¬
fessum. cursu inpigiũ. standi pacien¬
tissimũ. deducendi studiosissimum

Expanded text:
dit ei filium. Defecerant, inquit, Sarae fiedit ei filium. Defecerant, inquit, Sarae fieri muliebria . Non otiose additum, ne putares femineae adhuc possibilitatis fuisse, ut pareret. 43. Risit autem Sara . Quod indicium futuri magis, quam incredulitatis arbitror. Risit enim, licet adhuc nesciens quid rideret, quod publicam esset in Isaac paritura laetitiam. Ideo negavit se risisse, quia ignoravit: ideo risit, quia ppexerunt in faciem Sodomae et Gomorrhae . Sicut visitatio Domini timentibus exhibetur, ita etiam impiis poena peccati reponitur. Abraham deducebat hospites, ad humanitatis gratiam addebat obsequia. Abraham puerum meum quae ego faciam . Senilis utique aetatis Abraham in superioribus Scriptura signavit, quia nonaginta et novem processisset annos: quomodo hunc puerum dicit? Sed cum immemorem senectutis, exploratorem indefessum, cursu impigrum, standi patientissimum, deducendi studiosissimum
Abbreviated transcription (Latin):
Et merico tener: de cuiꝰ capite ⁊pe¬
dibꝰ ⁊ internis. nichil relictũ est. ⁊ os
tiũ cibo cessit. T̃alem nob legis figur¬
auit umbram: talẽ ueritas euãgłii
demonstrauit. Manducauer̃ inqͥt
illi. abraham aut̃ stabat sub arbore.
Aduertimꝰ humiltatis officiũ com¬
mendari. Humilitate abraham sta¬
bat. ⁊ tu p̾mã accubitationis partẽ
occupas. Deniq ea humilitas inue¬
nit grãm: ut ꝓmitteret᷑ ⁊ filiꝰ Dixit
aũt ad illũ. G̾bi ẽ sarra uxor tua: qͥ
respondit ⁊ dix̾. E cce in tab̾naculo.
sodomoꝵ: futura excidia denũciat.
ubi sarra ẽẽ ignorabat. S doce nos
uoluit. quantꝯ pudor ẽẽ debeat fe¬
minarũ. ne ꝓcaci occursu. ospitũ inse
ocłos in flectant. Salua uerecundia:
ministeriũi suũ exerceat. Abraham
qꝙ auribꝰ tius ingerit. in tabnaculo
sarrã. ut discas quid abuxore exigas
ꝓuectioni etate iã sarra iuuenialem
custodit uerecundiã: idõ dñs spopon¬

Expanded text:
Et merito tener, de cujus capite et peEt merito tener, de cujus capite et pedibus et internis nihil relictum est, et os tium cibo cessit. Talem nobis Legis figuravit umbra, talem veritas Evangelii demonstravit . 41. Manducaverunt, inquit, illi: Abraham autem stabat sub arbore . Advertimus humilitatis officium commendare humilitatem. Abraham stabat, et tu primam accubitionis partem occupas? Denique ea humilitas invenit gratiam, ut promitteretur ei filius. 42. Dixit autem ad illum: Ubi est Sara uxor tua? Qui respondit, et dixit: Ecce in tabernaculo .Sodomorum futura excidia denuntiat, ubi Sara esset? Non ignorabat: sed docere nos voluit, quantus pudor esse debeat feminarum; ne procaci occursu hospitum in se oculos inflectant; salva verecundia ministerium suum exerceant. Abraham quoque auribus tuis ingerit in tabernaculo Saram degere; ut discas quid ab uxore exigas. Provectiore aetate jam Sara juvenilem custodit verecundiam, ideo Dominus spopon
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tenere seruet etatis. dolũ necͤiat.
ferire nõ nouerit. in corrupti corporis
custodiat castimoniã. de quo ait dñs
iħs. Nisi conu̾si fueritis. ⁊ efficiami¬
ni sic̃ puer iste. non intrabitis ĩ reg¬
no celoꝵ. Huic uero puero ⁊ simili¬
busen. ⁊ iã sc̃s dauid diuine. laudati¬
onis dispensat osficiũ dices. Laudate
pueri dñm. Nec illud ociosũ. quod cu¬
currit ad boues. tenerũ uitulũ ⁊ bo¬
nũ sumpsit: ⁊ cum lacte ad posuit
deniq exodo cũ pascha dñi declara¬
ret: ait moyses. Agnꝰ sine macula
mundꝰ. ꝯsimatus. anniculus mas¬
do sinagoge aduesꝑum. Unde ⁊ hic
meridies eẽ describit᷑: qñ ad abrahã
dño offertur hospiciũ. S ad cenam
uiculus immolat᷑ ⁊ cũ lacte mandu¬
catur hoc ẽ non cũ sanguine. s cum
fidĩ puritate. Bonus uitulus ut pote
qui peccata dilueret. Tener quia ñ
dura ceruice s molli. iugũ legis ag¬
nouit: crucis patibulũ non recu saũ.

Expanded text:
tiam tenerae servet aetatis, dolum nesciat, tiam tenerae servet aetatis, dolum nesciat, referire non noverit, incorrupti corporis castimoniam custodiat. De quo ait Dominus Jesus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Huic puero et similibus ejus etiam sanctus David divinae laudationis dispensat officium dicens: Laudate, pueri, Dominum . 40. Nec illud otiosum, quod cucurrit ad boves, tenerum vitulum et bonum sumpsit, et cum lacte apposuit. Denique et in Exodo cum pascha Domini declararet, ait Moyses: Agnus sine macula, mundus, consummatus, anniculus, masdo synagogae ad vesperum . Unde et hic meridies esse describitur, quando Abraham Domino offert hospitium. Sed ad coenam vitulus immolatur, et cum lacte manducatur, hoc est, non in sanguine, sed cum fidei puritate. Bonus vitulus, ut pote qui peccata dilueret. Tener, quia non dura cervice, sed molli jugum legis agnovit, crucis patibulum non recusavit.
Abbreviated transcription (Latin):
re diuulgetur auribꝰ. Hoc pascitur
qui parcus loquendi sit: nec sacra in
mediũ ferat. Breuit̾ aũt fidĩ miste¬
riũ docet sarra: uniꝰ similaginis tͤs
m̃suras faciens: que typũ eccłe hab
est enĩ que intuno fidem fouet sp̃u
eiusdẽ diuinitatis ad serẽs trinitatẽ
Pari quad ã m̃sura atq reuerentia:
sonarũ ꝓprietate distinguẽs. Hanc
deuocionẽ tuã. fidei ad sertione cons¬
ꝑge. Mulier similaginẽ offerat. hoc
est interiora spiritalis frum̃ti. uł gra¬
in illiꝰ de quo dictũ ẽ quod nisi in t̾¬
ram ceciderit. nullũ fructũ afferat.
Inde ⁊ pͥma uidit maria dñice resꝰ¬
rectionis misteriũ. ⁊ festinauit non
passim om̃ibꝰ s soli petro ⁊ ioħi ĩti¬
mare. sacre salutis nuntiũ. Uir cur¬
rat ad boues sumat uitulũ.⁊ sacram̃¬
tum diũce passionis. festinato impi¬
ger studio. nõ lento ocio remissꝰ acci¬
piat. Tradat illud puero qui innocẽ¬

Expanded text:
re divulgetur auribus. Hoc pascitur re divulgetur auribus. Hoc pascitur qui parcus loquendi sit, nec sacra in medium ferat. Breviter autem fidei mysterium docet Sara, unius similaginis tres mensuras faciens, quae typum Ecclesiae habet est enim quae intimo fidem spiritu fovet, ejusdem divinitatis asserens Trinitatem, pari quadam mensura atque reverentia Personarumque proprietate distinguens, hac devotionem tuam fidei assertione consperge. 39. Mulier similaginem offerat, hoc est, interiora spiritalis frumenti vel grani illius de quo dictum est, quod nisi in terram ceciderit, nullum fructum afferat. Unde et prima vidit Maria Dominicae resurrectionis mysterium, et festinavit non passim omnibus, sed solis Petro et Johanni intimare sacrae salutis nuntium. Vir currat 297 ad boves, sumat vitulum, et sacramentum Dominicae passionis festinato impiger studio, non lento otio remissus accipiat, tradat illud puero qui innocen
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatis nomine eis famulat᷑. Et
festinauit abraham intab̾naculũ ad
sarrã: et dix̃ ei. Festina et consꝑge m̃
suras similaginis.⁊ fac sub cinericia
Bonus maritus exortẽ religiosi mune¬
ris eẽ non patit᷑ uxorẽ. nec auare sibi
totum munꝰ usurpat. Recte igitur
et pietatis ⁊ uerecundie causa serut᷑.
Quod ad pietatis est uult ẽẽ cõmu¬
ne: qd̾ pudoris ẽ integrũ manet. An
te tab̾naculum: uir hospiciũ explorat
aduent9. Intra tab̾naculũ sarra tue¬
tur femine uerecundiã. ⁊ oꝑa muli¬
ebria toto exercet pudore. foris maritꝰ
mintat: intus sarra adornat coninui¬
um. Nec solum ipse festinat abrabã.
s etiã festinandũ dicit uxori. sociã
deuotionis ostendens. nec fide dispa
rem. Consꝑge inquit tres m̃suras
similaginis. ⁊ fac sub cinericia. G̃rece
encryfia dicunt᷑ hocẽ abscondita. eo
quod latere debeat om̃e misteriũ: et
quasi oꝑiri fido silentio. ne ꝓfais teme¬

Expanded text:
dulitatis nomine, usuque famulatus. 37. dulitatis nomine, usuque famulatus. 37. Et festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, et dixit ei: Festina et consperge tres mensuras similaginis, et fac subcinericia . Bonus maritus exsortem religiosi muneris esse non patitur uxorem, nec avare sibi totum munus usurpat. Recte igitur et pietatis, et verecundiae causa servatur. Quod pietatis est, vult esse commune: quod pudoris est, integrum mte tabernaculum vir hospitum explorat adventum; intra tabernaculum Sara tuetur feminae verecundiam, et opera muliebria toto exercet pudore. Foris maritus invitat, intus Sara adornat convivium; nec solum ipse festinat Abraham, sed etiam festinandum dicit uxori, sociam devotionis ostrem. 38. Consperge, inquit, tres mensuras similaginis, et fac subcinericia. Graece. ἐγκρύφια dicuntur, hoc est, abscondita; eo quod latere debeat omne mysterium, et quasi operiri fido silentio, ne profanis teme
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Quamuis ⁊ cũ hospitẽ suscipis.
suscipias dm̃ sic̃ est scriptum in eugło
legis dicente dño ihu. Hospes erã et
guo cibo ꝑpetuũ toto tp̃re famis inue¬
nic alim̃tum. ⁊ mercedẽ accepit mira¬
bilem: ut non de hydria farma defice̾t
Heliseus quãꝙͣ de functi fuueris resus¬
citatione: donatam soluit hospicu:
pensionẽ. Non sola tam̃ facilitas sus¬
ceptionis. s etiã sedulitas suscipientis.
⁊ affectus queritur. Itrũq te abrahã
doceat. Cucurrit obuiam. rogauit pͥ¬
or dicẽs. Dñe simueni gr̃ãm aute te:
ne p̾teneris ẜuum tuũ. Sumat᷑ aqͣ
⁊ lauentur pedes ur̃i. ⁊ refrigerate
sub arbore: ⁊ sumã panẽ ⁊ manduca¬
te. ⁊ pꝰ ea transietis ꝓpt̾ qd̃ dedinastiᷤ
ad seruũ ur̃m. Tres uidit ⁊ unum do¬
minũ appellauit. ipsiꝰ soluis se ẜuũ
fatetur. Deinde conu̾sꝯ ad uos quos
muustros arbitrabatur: ⁊ iã ipsis de¬
ferre gestit obsequiũ. Iam ñ uire ser¬

Expanded text:
scepit: quamvis et cum hospitem suscipis, scepit: quamvis et cum hospitem suscipis, suscipias Deum, sicut scriptum in Evangelio legis, dicente Domino Jesu: Hospes eram, et guo cibo pavit, perpetuum toto tempore famis invenit alimentum, et mercedem accepit mirabilem, ut numquam de hydria farina deficeret. Elisaeus quoque defuncti pignoris resuscitatione donata, solvit hospitii pensionem. 36. Non sola tamen facilitas susceptionis, sed etiam sedulitas suscipientis et affectus quaeritur. Utrumque te Abraham docet. Cucurrit obviam, rogavit prior dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris servum tuum: sumatur aqua, et laventur pedes vestri, et refrigerate sub arbore: et sumam panem, et manducate, et post haec transietis: propter quod declinastis ad servum vestrum . Tres vidit, et unum Dominum appellavit, ipsius solius se servum fatetur. Deinde conversus ad duos quos ministros arbitrabatur, etiam ipsis deferre gestit obsequium, jam non jure de
Abbreviated transcription (Latin):
sitis plerũq oboritur ꝑegrinandi ne¬
cessitas. Quod gͦ aliis negai̾iis. id ip̃e
decernis: ⁊ qd̾ alis detuleris. eo te faci¬
es dignũ uideri. Si om̃s eam sentẽtiã
no suscipiendi hospites sequant᷑. ubi
erit requies ꝑegrinantibus. Relictis
gͥ humanis habitaculis: captabimꝰ
secessus ferarũ bestiarũ cubilia. Sed
pauꝑiem p̾tendis. Non opes ante hos¬
pes requirit. s grãm. Non ornatũ cõ
pitalitas cum holeribꝰ ad amicitiam
et gr̃am. quã si uitulos occidas ad pre¬
sepia cum inimicis. hec grata hom̃ibꝰ
accepta dõ. Unde dñs iħs in eugłio e
um quicumq dederit hospiti potum
aque frigide: celestiũ adserit p̾mioꝵ
nõ exortẽ futurũ. Deniq iacob oues
ad aquauit rachel.⁊ gram repperit. u
xorẽ ad quisiuit. Deinde qͥd sit scis an
dm̃ suscipias. cũ hospitem putas: A¬
braham dum ꝑegrinantibꝰ defert hos¬
picium: dm̃ atq angłos eiꝰ hospicio sa¬

Expanded text:
sitis plerumque oboritur peregrinandi nesitis plerumque oboritur peregrinandi necessitas. Quod ergo aliis negaveris, id in te ipse decernis: et quod aliis detuleris, eo te facies dignum videri. Si omnes eam sententiam non suscipiendi hospites sequantur, ubi erit requies peregrinantibus? Relictis igitur humanis habitaculis, captabimus secessus ferarum, bestiarum cubilia. 35. Sed pauperiem praetendis. Non opes a te hospes requirit, sed gratiam; non ornatum convquit, hospitalitas cum oleribus ad amicitiam et gratiam, quam si vitulos occidas ad praesepia cum inimicitiis . Haec grata hominibus, et accepta Deo. Unde Dominus Jesus in Evangelio . eum quicumque dederit hospiti potum aquae frigidae, coelestium asserit praemiorum non exsortem futurum. Denique Jacob oves adaquavit Rachel, et gratiam reperit, et uxorem acquisivit. Deinde qui scis an Deum suscipias, cum hospitem putas? Abraham dum peregrinantibus defert hospitium, Deum atque angelos ejus hospitio su
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽ loci. Nonociosus s qui ⁊ longe
aspicit. nec aspexisse contentꝰ cucur¬
rit obuiã. Festinauit occurrere: qͥa
non satis ẽ recte fãc̾e. inisi etiã matur¬
are qd̃ facias. festinant̾ manducare
pascha. lex iubet. Iberiores enĩ fruc¬
tus habet celerata deuotio. Disce gͣ
quia impiger eẽ debeas. ut possis p̾¬
uenire hospitẽ. ne quis p̾ueniat et
te boni muneris defraudet copia.
Bona ẽ hospitalitas habet mercedẽ
suã. Primũ humane grẽ. deinde qd̃
maius ẽ remunerationis diuine.
Om̃s in hoc in colatu hospites sumꝰ
ad tempꝰ enĩ habitandi habemꝰ hoᷤ¬
picium. Eingramꝰ ꝓpe. caueamꝰ ne
si nos duri aut negligentes in recipi¬
endis fuerimꝰ hospitibꝰ. etiã nob̃ pꝰt
uite istus cursum: scõꝵ hospicia de¬
negentur. In de in eugłio saluator
dicit. Facite uob amicos de mãmonͣ¬
iniquo. qui uos recipiant in et̾na ta¬
bnacula. Deinde etiã in hoc corpore

Expanded text:
tum est loci. Non otiosus sedet, qui longe tum est loci. Non otiosus sedet, qui longe aspicit: nec aspexisse contentus, cucurrit obviam. Festinavit occurrere, quia non satis est recte facere, nisi etiam maturare quod facias. Festinanter enim manducare pascha lex jubet . Uberiores enim fructus habet celerata devotio. Disce ergo quam impiger esse debeas, ut possis praevenire hospitem; ne quis praeveniat, et te boni muneris defraudet copia. 34. Bona est hospitalitas, habet mercedem suam, primum humanae gratiae, deinde quod majus est, remunerationis divinae. Omnes in hoc incolatu hospites sumus; ad tempus enim habitandi habemus hospitium: emigramus propere. Caveamus ne si nos duri aut negligentes fuerimus in recipiendis hospitibus, etiam nobis post vitae istius cursum sanctorum hospitia denegentur. Unde in Evangelio Salvator dicit: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui vos recipiant in aeterna tabernacula sua . Deinde etiam in hoc corpore
Abbreviated transcription (Latin):
nem nõ ab nuit. ⁊ sua ꝓmissa firma¬
ac fide. de prudentia. iusticia. carita¬
te parsimonia. Nunc etiã de hospi¬
talitate dicamus. Est enĩ non mediocꝰ
ea uirtus unde ⁊ apłs principalit̾ eã
in xp̃o eẽ oportere: gemine scriptioĩs.
docint actoritate. ut p̾sto sit adueniẽ¬
tibꝰ. ⁊ occurrat obuiam. ⁊ innera ex¬
ploret: ⁊ ad sic nõ querentibꝰ ⁊ rapiat
p̾tergredientes. Ante ostium sedebat a¬
brabam sedebat meridie qñ alii requi¬
escebant. iste hospictũ ex plorabat ad¬
ruit mabre: quia fructũ bospitalita¬
tis studiosissime requi rebat. Et respi¬
ciebat inquid ocdis. iidit. ⁊ ecce tres
uiri stabant suꝑ illũ. Et cum uidiss
illos cucurrit obuiã illis. Uide pͥmo
fidĩ misteriũ. D̾s̃ apparuit illi ⁊ tres
aspexit. Cui d̾s refulget: trinitatem
uidet. Non sine filio patrẽ suscipit. ñ
sine sp̃u scõ filiũ conficent᷑. Hec alibi
pleniꝰ. nunc moralis ꝑsequendi ꝓposi¬

Expanded text:
nem non abnuit, et sua promissa firmanem non abnuit, et sua promissa firmaac fide, de prudentia, justitia, charitate, parcimonia: nunc etiam de hospitalitate dicamus. Est enim non mediocris ea virtus. Unde et Apostolus principaliter eam in episcopo esse oportere geminae scriptionis docuit auctoritate; ut praesto sit advenientibus, et occurrat obviam, et itinera exploret, et adsit non quaerentibus, et rapiat 295 praetergredientes. Ante ostium sedebat Abraham, sedebat meridie. Quando alii requiescebant, iste hospitum explorabat adrcum Mambre, quia fructum hospitalitatis studiosissime requirebat. 33. Et respiciens, inquit, oculis vidit, et ecce tres viri stabant secus illum. Et cum vidisset illos, cucurrit obviam illis . Vide primo fidei mysterium. Deus illi apparuit, et tres aspexit. Cui Deus refulget, Trinitatem videt, non sine Filio Patrem suscipit, nec sine Spiritu sancto Filium confitetur. Haec alibi plenius . Nunc moralis persequendi proposi
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ uideoꝵ tantũ mͦ patrẽ ut ipsi
asserunt. s om̃iũ credentiũ auctorẽ
ꝑfidem credas. Sarra quamꝙͣ añ cir¬
cumcisionẽ uiri: in uniꝰ lictere adiͦ¬
tione nõ mediocri remuneratione
benedicit᷑: ut pͥncipatum uirtutis ⁊
gle haberet. de qua nationes ⁊ regeᷤ
gentiũ. spondet futuros. ut in ipsa ti¬
pus ñ sinagoge s eccłe consticueren¬
tur. Qd̾ aũt exea ꝓmisso filio risit a¬
braham ñ incredulitatis: s exulta¬
tionis indiciũ fuit. Deniq ꝓcidit ĩ
Ismahel hic uiuat inconspectu tuo
rlon ẽ in credulus in ꝓmissis nec aua¬
riis inuotis. hoc ẽ nõ dubito quod
fãcias ut ⁊centum annoꝵ seni do¬
nes filiũ. nec mature auctor natu¬
re: metas uelaxes. Beatus cui ista
donant᷑. s tam̃ etiã hic ismahel quẽ
habeo de uernacula: iriuat in cons¬
pectu tuo. Abundat m̾ gr̃a. Deniq
dñs ⁊ ꝓbauit eiꝯ affẽctum: ⁊ petitio¬

Expanded text:
ut non Judaeorum tantummodo patrem, ut ipsi ut non Judaeorum tantummodo patrem, ut ipsi asserunt, sed omnium credentium auctorem per fidem credas. Sara quoque ante circumcisionem viri in unius litterae adjectione non mediocri remuneratione benedicitur, ut principatum virtutis et gratiae haberet; de qua nationes et reges gentium spondet futuros, ut in ipsa typus non Synagogae, sed Ecclesiae constitueretur. Quod autem promisso ex ea filio, risit Abraham, non incredulitatis, sed exsultationis indicium fuit. Denique procidit in Ismael hic vivat in conspectu tuo . Non est incredulus in promissis, nec avarus in votis. Hoc est, non dubito quod facias, ut et centum annorum seni dones filium, et naturae auctor naturae metas relaxes. Beatus cui ista donantur: sed tamen etiam hic Ismael quem habeo de vernacula, si vivat in conspectu tuo, abundat mihi gratia. Denique Dominus et probavit ejus affectum, et petitio
Abbreviated transcription (Latin):
a singulis litterarũ elem̃tis. in coan¬
dum ẽ tibi. Uc a singulis a picibus
ad sillabas: a sillabis enĩ ꝑ ordinẽ
ad nomina. orationẽ q deducas. Nec
potest quisquã mare nauigare intre¬
pidus. nisi qui ante in fluminibus
nauigauerit. Deniq si quid aut cõ¬
ficiendi itineris. aut leuandi hon̾is:
puero uelis ꝓuectioriq mandare.
Numquis equanda onera sunt aut
equandus labor: Ita gͥ noueris is ꝑ¬
fectionẽ circumcisionis. eẽ. seruatam.
quia xp̃o instituti. uadioribꝰ idonei
uiderent᷑. ut ⁊ fideles ꝓbarent᷑. q̾rũ
multitudo in numera crucẽ tolłet
suãq pro xp̃o animã deuoueret. ⁊ ĩcre¬
duli nõ possent resistere: qui in tociꝰ
corporis immolationẽ queri salucẽ
putaret. qui exiguũ circumcisionis
sue sanguinẽ salutarẽ arbitrantꝰ.
Considerandũ aũt qd̃ in pputio posi¬
tum uocauit ds̃. inp̾putio adhuc ma¬
nenti leguͣm filii. ꝓmissa hereditaᷤ

Expanded text:
a singulis litterarum elementis 294 inchoana singulis litterarum elementis 294 inchoandum est tibi, ut a singulis apicibus ad syllabas, a syllabis eum per ordinem ad nomina, orationemque deducas. Nec potest mare quisquam navigare intrepidus, nisi qui ante in fluminibus navigaverit. Denique si quid aut conficiendi itineris, aut levandi oneris puero velis provectiorique mandare, numquid aequanda onera sunt, aut aequandus labor? Ita igitur noveris his perfectionem circumcisionis esse servatam, qui a Christo instituti, validioribus idonei viderentur; ut fideles probarentur, quorum multitudo innumera crucem tolleret; suamque pro Christo animam devoveret, et increduli non possent resistere, qui in totius corporis immolatione quaeri salutem putarent, qui exignum circumcisionis suae sanguinem salutarem arbitrarentur. 31. Considerandum autem quod in praeputio positum vocavit Deus, in praeputio adhuc manenti legitimi filii promissa est haereditas;
Abbreviated transcription (Latin):
Signũ detraxit. ueritatem in duxit.
quia postea quam uenit qd̾ ꝑfectum ẽ
qd̾ ex parte erat euacuatumẽ. Et idõ
cessauit circumcisio partis. ubi reful¬
sit circũcisio uniu̾sitatis. Iam enĩ nõ
ma. Scriptum ẽ enĩ. Qui uult post
me uenire abneget seinzipsũ. ⁊ tollat
ciucẽ suã.⁊ sequat᷑ me. Hec ẽ ꝑfectio cͥ¬
cumcisionis. qr ꝑ corporis oblationẽ.
redimitur anima. De qua ipse dñs a¬
it. Qui ꝑdiderit animã suã ꝓpt̾ me ĩ¬
ueniet eam. Suꝑ est illam nũc ques¬
tionis portio. ucrũ debuerit pars per¬
mitti. cũ eẽt uentura ꝑfectio. Q locꝰ
facilis ad diluendũ ẽ. Consideremꝰ
quibꝯ pars mandata sit. quibꝰ man¬
data ꝑfectio. Pars eni mandata est
scd̾m legẽ ppło iudeoꝵ. illi dure cerui¬
ci. illi in firmo. illi qui dñm suũ non
cognouit. Cum gͦ partẽ nõ potuent
sustinere. quomͦ ꝑfectionẽ seruare po¬
tuisset: uti si puerulũ lit̾is inbuas.

Expanded text:
signum detraxit, veritatem induxit; signum detraxit, veritatem induxit; quia postea quam venit quod perfectum est, quod ex parte erat, evacuatum est; et ideo cessavit circumcisio partis, ubi refulsit circumcisio universitatis. Jam enim non ma. Scriptum est enim: Qui vult post me venire, abneget seipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Haec est perfectio circumcisionis; quia per corporis oblationem redimitur anima, de qua ipse Dominus ait: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . 30. Superest illa nunc quaestionis portio, utrum debuerit pars praemitti, cum esset ventura perfectio. Qui locus facilis est ad diluendum, si consideremus quibus pars mandata sit, quibus servata perfectio. Pars enim mandata est secundum legem populo Judaeorum, illi dura cervice, illi infirmo, illi qui Deum suum non cognovit. Cum ergo partem non potuerit sustinere, quomodo perfectionem servare potuisset? Ut si puerulum litteris imbuas,