comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catum autem hominis nec nascendo traxit. Nec operando contraxit.
Etideo solus uerati terdicit. Non enim repraehendit me cormeũ
in omniuiamea. Situt impius inimicus meus & aduersarius meus
quasi iniquus. Non enim uoto maledicit sed prophetando praedi
cit. It secundum meritũ loquitur hominũ peccatorũ praedicens
quid unus quisq permanens inpeccatis. recepturus ab eo sit. Nunc
adeum locum reuertamur. Diues cumdormierit. nihil secum¬
aufert aperi& oculos suos etnihil inueniet. Multis modis diues
intellegitur inscripturis diuinis. est diues facultatibus terrenis.
sed si confidit in ipsis diuitiis. cad&. Hicergo diues cum in somno
mortis fuerit nihil desuis facultatibus secum fer& qͥm̃ nudus
uenit nascendo Nudus reuertetur interra moriendo. Hic inte¬
surrectione aperiet oculos suos. et nullũ meritum bonio peris
inueni&. Iudaeorum quoque populus propterinnu merabilia diuina

Expanded text:
catum autem hominis, nec nascendo habuit, nec operando contraxit: catum autem hominis, nec nascendo habuit, nec operando contraxit: et ideo solus veraciter dicit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea sit ut impius inimicus meus et adversarius meus quacit, et secundum meritum loquitur hominum peccatorum: praedicens quid unusquisque permanens in peccatis recepturus ab eo sit. Nunc ad eum locum revertamur: Quae auferet: aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Multis modis dives intelligitur in Scripturis divinis. Est dives facultatibus terrenis: sed si confidit in ipsis divitiis, cadet. Hic ergo dives cum in somno mortis fuerit, nihil de suis facultatibus secum feret: quoniam nudus venit nascendo: nudus revertitur in terram moriendo. Hic in resurrectione aperiet oculos suos, et nullum meritum boni operis inveniet. Judaeorum quoque populus, propter innumerabilia divina
Abbreviated transcription (Latin):
dum. fiec non & illud quod deio seph & beata mana euangelista. ait
Noncognos cebat donec peperitfiliũ. Quisenim est superuenerandabra¬
tae matiae uirginitate. itablas phemus. ut hoc saltem audeatcogitatu
ut post dm̃ saluatorem filiũ suũ illa uirũ cognouerit. pro inde secundũ
uentatem fideicatholicae donec ethic sicut supradictũ ẽ. prosemper
intellegamus. aitergo dñs it̃ĩs. quia semperalitus diuinitatis in me ẽ
qua secũ dũ id quod homo sum. &indõ conditussum & creatus. Habens¬
quoq in me spm̃ patris mei meumque substantialiter. Sequitur
Prgoitadicens. Donec deficiam non recedam ab in nocentia mea
Quiaergo in nocentiam non morũ industria ad quisiui. sed inqua ut
natus sum ita sumiustus & in nocens. Lustificationem meã quam¬
coepi tenere nondeseram. Potuit hoc saluator dicere ut homo indm̃
ad sumptus cuius initiũ .ẽ. secundũ carnem exuirgine maria. pec¬

Expanded text:
dum. Nec non et illud quo de Joseph, et beata Maria evangelista ait, dum. Nec non et illud quo de Joseph, et beata Maria evangelista ait, Non cognoscebat donec peperit filium. Quis enim est super venerandae beatae Mariae virginitate ita blasphemus, ut hoc saltem audeat cogitare, ut post Deum Salvatorem, filium suum, illa virum cognoverit? Proinde secundum veritatem fidei catholicae, donec et hic sicut supra dictum est, pro semper intelligamus. Ait ergo Dominus Jesus, quia semper halitus divinitatis in me est, quia secundum id quod homo sum, et in Deo conditus sum et creatus: habeo in me spiritum Patris mei, meumque substantialiter: sequitur ergo ita dicens: Donec deficiam non recedam ab innocentia mea. Quia ergo innocentiam non morum industria acquisivi, sed in ea ut natus sum, ita sum justus, et innocens. Donec decoepi tenere non deseram. Potuit hoc Salvator dicere, ut homo in Deum assumptus, cujus initium est secundum carnem ex virgine Maria: pec
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem intellegentia contueri. idẽ. illud. in principio erat
uerbum et uerbum eratapud dm̃. etds̃erat uerbum.
dditquoq ad sumens parabolam suã & dixit. uiuit dñs qui abstult
iudicium meũ & omni potens quiad amaritudinem adduxit animã
meam. Dum eum in nocentem poenas iniquorum patipermittit.
amaritudinẽ quoq: animae eius miseria praesenti repleuit. Quia¬
donec uiuam non recedã ab innocentia mea. Igo enim &iam si
his cruciatibus morias. Non recedam ab innocentia mea. quam uos
qua siblas phemus meis measseritis perdidisse . Non enim reprae¬
intellegenda ẽ. quotem pore haec dicebat. tãquã sidiceret. tota
nunc conuersatiomea in reprehensibilis ẽ. Nonenim repraehen¬
dit mecormeũ in omniuitamea. id est male suadentibus ut etuos
facitis blas phemiam hortantibus non consensi quod et uxormea.
fins. sro pterquod donec intabulis locis utdixi properpetuo t̃ intellegen¬

Expanded text:
magnitudinem intelligentia contueri: id est, illud, In principio erat magnitudinem intelligentia contueri: id est, illud, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.suam, et dixit: Vivit Deus, qui abstulit judicium meum, et omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam. Dum eum innocentem poenas iniquorum pati permittit: amaritudinem quoque animae ejus miseria praesenti replevit. ViDonec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Ego enim etiam si in his cruciatibus moriar, non recedam ab innocentia mea, quam vos quasi blasphemum in eis me asseritis perdidisse. Justificatvita intelligenda est, quo tempore haec dicebat: tamquam si diceret: Tota nunc conversatio mea irreprehensibilis est. Non enim reprehendit me cor meum in omni vita mea: id est, male suadentibus, ut et vos facitis ad blasphemiam hortantibus non consensi: quod et uxor finis? Propter quod donec, in talibus locis, ut dixi, pro perpetuo est intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate praedixit. Pñs creauitmne in principio uiarum suarum
adostendendas et mafestandas perfilium suũ uia smandatorũ a quibus
operadĩ idest homo ab errauerat. Et cumuix paruam stillam sermonis
eius audierimus. Paruã stillã hominem ad sumptum intellegamus.
qui in psalmo hermonũ mons modicus appellatur. Etindami helo lapis
excisus et fascilus guttae incantico canticorũ.
uis poterit tonitruũ magnitudinis eius intueri. Hocdicit. sienim ad¬
sumptio forme serui paene in effabilibus misteriis continetur. ad con¬
parationem adsumentis dĩ stilla permodica est. quanto magis quisquã
non poterit tonitruum magnitudinis illius intueri idest ipsã diuini¬
tatem quae ideo tonitrui nomine quiade excelso fama nominis eius
in ihũ xp̃o filio suoterris in sonuit et cum hominibus hoc fragore terri¬
bili innotuerit. Nemotamen eorum potuerit totam diuinitatis eius

Expanded text:
nativitate praedixit: Dominus creavit me in principio viarum suarum nativitate praedixit: Dominus creavit me in principio viarum suarum ad ostendendas et manifestandas mandatorum vias, a quibus opus Dei, id est, homo aberraverat. Et cum vix parvam stillam sermonis ejus audierimus. Parvam stillam, hominem assumptum intelligamus, qui in psalmo Hermonim mons modicus appellatur. Et in Daniele lapis excisus, et fasciculus guttae in Cantico Canticorum. Quis poterit tonitrum magnitudinis illius intueri? Hoc dicit: si assumptio formae servi, pene ineffabilibus mysteriis continetur, et ad comparationem assumentis Dei stilla permodica est: quanto magis quisque non poterit tonitrum magnitudinis intueri: id est, ipsam divinitatem, quae ideo tonitrui nomine dicta est: quia cum de excelso fama nominis ejus in Christo Jesu Filio suo terris insonuit, et hominibus hoc fragore terribili innotuit: nemo tamen eorum poterit totam divinitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eduetus ẽ colubertortuosus. Sci ergo adornati uerbo dinĩtam quã semen
populis spargunt undea timore dnĩ inutero spm̃ salutis conceperunt
dis dignationesua a scõiob ad stare perhibetur. ut paturientibus filios
uenturi : acculi obsequium quoddam suae adhibeat pietatis. easque
inpetsecutionem doloribus positas consoletur. Ministerio quoque suo
in ui sibiliter intrinsecus operante. adiuuet parturientes. qui a sine
illo pullus eos bonorum operum quae filiorum nominae superius
diximus subsequetur effectus. Ipso igitur caritate miseri cordiae
suat qua multum dilexit. Perhoc ministeriũ obseruante et pietate
cius obstetricante ut animae scãe huius modifetus edant educitur
abeis & de cordibus earum excluditor ille. inquo nihilest rectum colu¬
bertortuosus Ecce haec ex partedicta sunt uiarumdieius. Ipsae
sunt uiaednĩ dequibus ipsesaluatorpersalomonem ait . cum et desua

Expanded text:
adductus est coluber tortuosus. Sancti ergo adornati verbo Dei, tamquam semen adductus est coluber tortuosus. Sancti ergo adornati verbo Dei, tamquam semen populis spargunt. Unde a timore Domini in utero spiritum salutis conceperunt, dis, dignatione sua a sancto Job astare perhibetur, ut parturientibus filios venturi saeculi, obsequium quoddam adhibeat suae pietatis, easque in persecutionem doloribus positas consoletur: ministerio quoque suo invisibiliter intrinsecus operante, adjuvet parturientes. Quia sine illo, nullus eos bonorum operum, quae filiorum nomine superius diximus, subsequetur effectus. Ipso igitur charitate misericordiae suae, qua nos multum dilexit, per hoc ministerium observante, et pietate ejus obstetricante, ut animae sanctae hujusmodi fetus edant, educitur ab eis, et de cordibus earum excluditur ille, in quo nihil est rectum, coluber tortuosus. Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus. Hae sunt viae Domini, de quibus ipse Salvator per Salomonem ait, cum de sua
Abbreviated transcription (Latin):
do eũ desede illa caelorũ beata atq sublimideposuit . dequa propheta
ait. Tu humiliasti sicut uulneratũ superbum. Spiritali ter restae
maria haec iuda eorũ gentem et nationũ populos ẽẽ. sentimus. quib:
dominaturũ uerũ salomonẽ dauid propheta ita praenuntiat dicens
It dominabitur amariusq ad mare. Demarienim id est degente iu.¬
daeorũ coepit euangeliũ xp̃i. qui adesion exiit lex et peruenit
aciuttestioni xp̃i apostolorũ cuungelistarũ queminis terioceterorum¬
quae praedicta eepenteiiunum etdesiae corpus congregata atqin unõ
copuim fideisunt xp̃icunttate conexa. S pt̃ eius omauit caelos Liegim
tolicos uiros intellegimus: quimultis scripturarũ locis caelorum nuncupa¬
tionem con sequuntur Secundum illud propbetae. Operut cueloseut¬
gratia tũ donis tamquã sidereis luminaribus. Etobstreticante manues

Expanded text:
do eum de sede illa coelorum beata atque sublimi deposuit, de qua propheta do eum de sede illa coelorum beata atque sublimi deposuit, de qua propheta ait: Tu humiliasti sicut vulneratum superbum. Spiritualiter, recte maria haec, Judaeorum, et nationum populos esse sentimus, quibus dominaturum verum Salomonem, David propheta ita pronuntiat, dicens: Et dominabitur a mari usque ad mare. De mari enim, id est, de gente Judaeorum coepit Evangelium Christi, quia de Sion exiit lex, et pervenit resurrectionis Christi, apostolorum Evangelistarumque ministerio caeterorumque praedicta, repente in unum Ecclesiae corpus congregata, atque in unam copulam fidei sunt Christi charitate connexa. Spiritus ejus ornavit coelos. Legimus tolicos viros intelligimus: qui multis Scripturarum locis, coelorum nuncupationem consequuntur, secundum illud prophetae: Operuit coegratiarum donis, tamquam sidereis luminaribus. Et obstetricante manu ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. columnae s unt cogitationis suae. Ipsis quippe anima sustinetur
et regitur. et neerugine peccat putet aftitubat. consilustabilitate firmat᷑
Quia hoc saepius contingithumanȩ fragilitat: ubicautiominor intuen¬
tum ut inpulsupeccati. columnat. id est bonaeco cogitationes in parte
altera diffigantur. Etid crcotrement et pauent ad nutũ minantis dĩ.
suumq horrendum iudiciũ praedicentis. Nonenim cogitationes ani¬
mae ista sunt. pro priaetã quã si ipsenatura essent quaeutiq innatu¬
ra existente sunt etnaturae. existentis minis terium sine quibus natura
rationalis non est . qm̃ ut dixiipseperse non sunt. sed motus in ui sibi¬
les sunt subsistentis naturae. In fortitudine eius repentemaria con¬
gregata sunt. Quod in principio genesis factum legimus.
tprudentia eius percus sit superbum. Cui dubium est quia principa¬
lter diabolus sit hicsuperbus. quitunc primũ adõ percussus est. quan¬

Expanded text:
mus: columnae sunt cogitationes suae: ipsis quippe anima sustinetur, mus: columnae sunt cogitationes suae: ipsis quippe anima sustinetur, et regitur: et ne aerugine peccati nutet ac titubet, consilii stabilitate firmatur. Quia hoc saepius contingit humanae fragilitati, ut ubi cautio minor intuentium est, impulsu peccati columnae, id est, bonae cogitationes in parte altera defigantur. Et idcirco tremunt ac pavent ad nutum minantis Dei: suum horrendum judicium praedicantis. Non enim cogitationes animae istae sunt propriae, tamquam sibi natura inessent, quae utique in natura existente sunt, et naturae existentis ministerium, sine quibus natura rationalis non est: quoniam ut dixi, ipsae per se non sunt, sed motus invisibiles sunt subsistentis naturae. In fortitudine illius repente maria congregata sunt. Quod in principio Genesis factum legimus. Et prudentia ejus percussit superbum. Cui dubium est, quin principaliter diabolus sit hic superbus: qui tunc primum a Deo percussus est, quan
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate hominũ ita ait filius dĩ. quiuicerit faciam illũ colum nam
intemplodĩ mei. Sed & ipsa ecclesia quae . ẽ. scõrũ omniũ congrega¬
tio pro aeterna sibi indñõ futura stabilitate. columna et fundamen.¬
tũ dicitur ueritatis. Potest etdescĩs angelis ita intellegi. ut procartatis
suae adilestione intuitus columnae dicantur. eo quod prosalute hominã
curã gerant proqua eorũ spes int pio affestus olliciti quieis quasi adpondus
cogitationũ pertinere uideatur. Et secundũ tropico sintellectus. caeli
nomine significari ecclesiam pouerimus. inquacaelorũ mysteria caele¬
brantur. łiuius itaq cacliid est et desiae. columnae sunt apostoli. et
ceteri quigratia similiquaeritent. qui portant acsustinent diuersarũ
persecutionũ ingruentia sibi pericula . ctamimȩ hominũ aliquando cacli
intelleguntur. Hlarumigitur ammarũ quas permeta foram caelosdixi¬

Expanded text:
bilitate hominum, ita ait Filius Dei: Qui vicerit, faciam illum columnam bilitate hominum, ita ait Filius Dei: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei. Sed et ipsa Ecclesia, quae est sanctorum omnium congregatio, pro aeterna sibi in Domino stabilitate, columna et fundamentum dicitur veritatis. Potest et de sanctis angelis ita intelligi: ut pro charitatis suae ac dilectionis intuitu, columnae dicantur, eo quod pro salute hominum curam gerant, pro quibus sunt pio affectu solliciti, quod eis quasi ad pondus cogitationum accedere videtur. Et secundum tropicos intellectus, coeli nomine significari Ecclesiam noverimus, in qua coelorum mysteria celebrantur. Hujus itaque coeli, id est Ecclesiae, columnae sunt apostoli, et caeteri qui gratia simili sunt, qui portant ac sustinent diversarum persecutionum ingruentia sibi pericula. Et animae hominum aliquando coeli intelliguntur. Harum animarum quas per metaphoram coelos dixi
Abbreviated transcription (Latin):
luxet tenebrae. Sub nomine a quarũ ubicata si nec dochen quodẽ. a parte
totũ mundi finem mihi uide turdixisse: quiarioctis acdieiuicissitudo
preteritura sit si ue deimpiorũ populis ueldes cõrũ tribulationibus.
quaraquarũ nõmine inscripturis sepedicuntur. Haecigitur aquae
adõ terminũ acceperunt. si ue ut semper iniqui et peccatores sint. siue
ut nonsinat fideles ds̃ tribulationes patis cõs suos superquã sustinere
possunt. Haecergofient donec prosperitas et iniquitas transeat impi¬
orum. quae hoc loco lucis et tenebrarũ nomine significati sunt.
Colum naecaeli intremescunt. et pauentadnutũ eius. Stabilitatẽ ergo
solum modo permanentem innatura angeborũ. columnarũ nomine
sentiamus qui non solũ immobiliter inscĩtate perseuerantes sunt.
sed etiã aeternaeb eatitudinis glorias peciosi. Nam de futura immo¬

Expanded text:
lux et tenebrae. Sub nomine aquarum κατὰ συνεκδοχὴν, quod est a parte lux et tenebrae. Sub nomine aquarum κατὰ συνεκδοχὴν, quod est a parte ad totum, mundi finem mihi videtur dixisse, quia noctis ac diei vicissitudo praeteritura sit. Sive de impiorum populis, vel de sanctorum tribulationibus, quae aquarum nomine in Scripturis saepe dicuntur. Hae igitur aquae a Deo terminum acceperunt, sive ut semper iniqui, et peccatores sint, sive ut non sinat fidelis Deus tribulationes pati sanctos suos supra quam sustinere possunt. Haec ergo fient donec prosperitas, et iniquitas transeat impiorum, quae hoc loco lucis et tenebrarum nomine significata sunt. Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. Stabilitatem ergo solummodo permanentem in natura angelorum, columnarum nomine sentiamus, quia non solum immobiliter in sanctitate perseverantes sunt: sed etiam aeternae beatitudinis gloria speciosi. Nam de futura immo
Abbreviated transcription (Latin):
quã aquae effundant quantũ suscipientis possibi litas patitur
pesimul fortas sis effusac obsint cordibus minus ualente s abun dantiore
ussiperdostrina. Quitenet uultũ solusui. Sententiã iudicusuireseruat
in posterũ iustiti ae suae etpictatis sedem inomnicreatura sua uerttatis
glorã resplendentem. ds̃teneredicitur. quod ẽ manifestationẽ secrecorũ
iuditiorũ suorũ obuelare atq ab scondere ut euangeliũ xp̃i in his quipere¬
unt: ł texpandit uperillud nebulã suã. Secundũ illud quod dñs an
discipulis suis in euangelio : Vobis datũ ẽ. nos semisteriũ regnicaclorum
lnobtestionem quo que diuinae custodiae suae expandit superipsũ bonũ
nuntiũ euangeli in nubem defensionis suae utnullus posseceiquã uis
acerrimus aduersarius praeualere. Dequa a postolus ait. Patres nostri
omnes sub nubefuerunt. Terminũ circũ deditaquis. usq dũ finiantur

Expanded text:
quam aquam effundat, quantum suscipientis possibilitas patitur: quam aquam effundat, quantum suscipientis possibilitas patitur: ne simul fortassis effusae, obsint cordibus, minus valentibus abundantiorem suscipere doctrinam. Qui tenet vultum solii sui. Sententiam judicii sui reservat in posterum. Justitiae suae, et pietatis sedem in omni creatura sua, veritatis gloria resplendentem Deus tenere dicitur, quod est manifestationem secretorum judiciorum suorum obvallare atque abscondere, ut Evangelium Christi in his qui pereunt. Et expandit super illud nebulam suam. Secundum illud quod Dominus ait discipulis in Evangelio: Vobis datum est nosse mysterium regni coelorum. In obtectionem quoque divinae custodiae suae, expandit super ipsum bonum nuntium Evangelii, in nubem defensionis suae, ut nullus posset ei quamvis acerrimus adversarius praevalere: de qua Apostolus ait: Patres nostri omnes sub nube fuerunt. Terminum circumdedit aquis: usque dum finiantur
Abbreviated transcription (Latin):
superinanes uerare ligione & uacuos atq: uteis uelutrex dominetur
supereos extenditur: Rursũ illiipsi incrudeliquos sc̃s iobterreno
riominea ppellauit. superdiabolũ quidam natus adõ nihilfactus ẽ
nuihilũ appendatur. Qui ligataquas in nubibus suis ut nonerum¬
pant panter deorsũ. Perhas nubes altitudine ipsa spatiosi aeris
conlocantur aquae decaelo. sicut & alio loco dedõ ita legimũs. cribras
aquas denubibussuis. Hocigitur modoligataedicuntur. qm̃ non
simul effunduntur in terra. sicut indiluuio factũ legimus. Spirita¬
lis autem iste est intellectus. ut nubes scõs doctores interprae temur
ecdesiae. quia quas euangelii portant populis effundendas etgu
cacdesti pluuia uirtutũ fruges spiritalioperatione multiplicent.
Qua eaquas desuperna abundantia defluentes. ligatds̃ in nubibus
suis. ut unicuiq secundũ capatitatẽ cordis suitantũ doctrinae. tam¬

Expanded text:
super inanes vera religione, et vacuos; atque ut eis velut rex dominetur, super inanes vera religione, et vacuos; atque ut eis velut rex dominetur, superextenditur. Rursum illi ipsi increduli, quos sanctus Job terrae nomine appellavit: super diabolum, qui a Deo nihil factus est, nihilum appendantur. Qui ligat aquas in nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum. Per has nubes in altitudine ipsa spatiosi aeris colligantur aquae, sicut et alio loco de Deo ita legimus: Cribrans aquas de nubibus suis. Hoc igitur modo ligatae dicuntur, quoniam non simul effunduntur in terram, sicut in diluvio factum legimus. Spiritualis autem iste est intellectus, ut nubes sanctos doctores interpretemur Ecclesiae, qui aquas Evangelii portant populis effundendas, et gcoelesti pluvia, virtutum fruges spirituali operatione multiplicentur. Quas aquas de superna abundantia defluentes, ligat Deus in nubibus suis: ut unicuique secundum capacitatem cordis sui, tantum doctrinae, tam
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicit quod scientiam dĩ. nihillatere posset. Et quod perditio
quidi abolus nobis pon absurdesentitur serion praeualebit ab omni¬
potentiacius ab scondere. Qui extenditaquilonẽ superuacuũ &
appenditterrã superruhili. In hoc si cintellegendũ si ue quodterra
exnibilo fasta sit siuenihil in fraterra sit quo terra sustineatur: cũ ipsa
uniuersa sustineat. & ipsa m numerabiliter dĩuirtute libretur. quia
imipsosuntun uersa et abillo omnia continetur. De quo a postolus
dicir portas omnia uerbo uirtutis suae. Etquia aliquando in scrpto¬
ris perfigurã aquilouentus diabolũ et̃ significat: Quia salo mone
a quilo durus ẽ uentus. Nomine autem dexteruocatur. A suis quippe
dexter quidem dicitur. sed totus sinistrioperis auctor ẽ. Hicigitur
superua cuũ dilatatur superfrigidos fide atq incredulos quod est

Expanded text:
Hoc dicit, quod scientiam Dei nihil latere possit. Et quod perditio, Hoc dicit, quod scientiam Dei nihil latere possit. Et quod perditio, qui diabolus nobis non absurde sentitur, se non praevaleat ab omnipotentia ejus abscondere. Qui extendit Aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Hoc sic intelligendum est: sive quod terra ex nihilo facta sit, sive nihil infra terram sit, quo terra sustineatur, cum ipsa universa sustineat, et ipsa innumerabiliter Dei virtute libretur, quia in ipso sunt universa, et ab illo omnia continentur. De quo Apostolus dicit: Portans omnia virtutis suae verbo. Et quia aliquando in Scripturis per figuram Aquilo ventus, diabolus esse significatur: siquidem a Salomone Aquilo durus ventus dicitur: nomine autem dexter vocatur. A suis quippe dexter quidem dicitur, sed totus sinistri operis auctor est. Hic igitur super vacuum dilatatur, id est, super frigidos fide atque incredulos, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
stillae perenni fonte. scintilla latens incrnere. Igne diuino quoom¬
nia concalescunt. lucerna corporis soliustitiae. testa figulo animadõ
unde mirans iobliquitur quare ausus fuerit ut eum aquo illiest
eẽ . docere uoluit. Eccegigantes gemunt subaquis. & quis habi¬
tantcum eis. Gigantes autem appellat scriptura diuina homines
superbos rebelles et contumaces. Diabolus quoq: et sui propter
superbiam trans lato nominegigantes riuncupantur. Quod aut̃
ait. Subaquis gigantes gemere. ita inquit uelud sidixis set subter¬
ra id est in inferioribus terrae. ubi inferi. eẽ. perhiberitur. unde
& ipsi inferi nominati sunt. Aquae enim eius naturae sunt. ut sine
terra eẽ. non possent. eccegigantes gemunt subaquis quigemitus
dedo loribus utiq: &squalo recis tartareae habitationis nascebatur
udus ẽ inferus coramillo. & nullũ est operimentũ perditione.

Expanded text:
stillae, perenni fonte: scintilla latens in cinere, igni divino, quo omstillae, perenni fonte: scintilla latens in cinere, igni divino, quo omnia concalescunt: lucerna corporis, soli justitiae: testa, figulo: anima, Deo: unde mirans Job loquitur, quare ausus fuerit, ut eum a quo illi est esse, docere voluerit. Ecce gigantes gemunt sub aquis, et qui habitant cum eis. Gigantes autem appellat Scriptura divina homines superbos, rebelles et contumaces. Diabolus quoque, et sui, propter superbiam translato nomine, gigantes nuncupantur. Quod autem ait, sub aquis gigantes gemere: ita inquit velut si dixisset, sub terra: id est, in inferioribus terrae: ubi inferi esse perhibentur, unde et ipsi inferi nominati sunt. Aquae enim ejus naturae sunt, ut sine terra esse non possint. Ecce gigantes gemunt sub aquis. Qui gemitus utique de doloribus, et squalore tartareae habitationis eis nascebantur. Nudus est infernus coram illo, et nullum est operimentum perditioni.
Abbreviated transcription (Latin):
faceit consucuit. Quantomagis homoputredo etfilius hominis uetnis
Sienim angeliinquit caelorũ etiã corpora ad comparationẽ dĩ in mun¬
da ct̃ dicuntur. quid putas homo existimandus est cum sitipse putre¬
do filius quoq: hominis uermis. exeadem utique piascens corruptione
quauermis: Res pondens autem iobdixit. Cuius adiutores: Riũquid
in becilli et sustentas brachiũ eius quinon est fortis: Cuidedisticon¬
siliũ : forsitan illiqui non habet sapientiã : It prudentiã tuam osten¬
distiplurimã quemn docere uoluift: Nonne eũ quifecit spiramentuũ¬
Videns dõ in iuriã fieri iusta indignatione commotus. in ipso initio ser¬
monis sui baldat suithendurioribus arguit uerbis. eo quoditaloqueret᷑
tamquã sidĩ infirmus acnonhabens ullã brachii fortitudint̃ eius ege¬
re auxilio Aduertens igitur quia minor est partitipatio at toto gutta

Expanded text:
facere consuevit. Quanto magis homo putredo, et filius hominis vermis? facere consuevit. Quanto magis homo putredo, et filius hominis vermis? Si enim angeli, inquit, et coelorum etiam corpora ad comparationem Dei, immunda esse dicuntur, quid putas, homo existimandus est, cum sit ipse putredo: filius quoque hominis vermis, ex eadem utique nascens corruptione ermis respondens autem Iob dixit cuius adiutor es numquid inbecilli et sustentas brachium eius qui non est fortis cui dedisti consilium forsitan illi qui non habet sapientiam et prudentiam tuam ostendisti plurimam quem docere voluisti nonne eum qui fecit spiramen tuuVidens Deo injuriam fieri, justa indignatione commotus, in ipso initio sermonis sui Baldad Suiten durioribus arguit verbis, eo quod ita loqueretur, tamquam si Deus infirmus ac non habens ullam brachii fortitudinem, ejus egeret auxilio. Advertens igitur quia minor est participatio ad totum: gutta
Abbreviated transcription (Latin):
seruaredixit. Hoc ẽ nũ quid actus etuitã perditã consequi. concu¬
piscis eorũ qui indiluuio et sodomis etheremo perierunt. uel eorũ
qui non credunt dm̃ humanacurare. Qui sublati sunt antetem¬
pussuũ. Vt dathan & habiron. uelliqui subita morte petierunt
Etfluuius subuerut fundamentũ eorũ. In minente inseiradĩtãquã
fluui inp&us stabilitas praesentis uit areorũ subuersa ẽ siue qua¬
si fluuius superueniente pressura funda mentũ corporeũ eorum
demolitũ ẽ. utuitae eorũ pari&es corruerent. Quidicebant dõ
recede a nobis. Iropter a postasiã eigodampnatisunt. at nontalis iob
quidicit. &iã sioccidat mein ipsũ sperabo. Et quasi nihil poss& facere
omnip̃s. aestimabant eũ cũ ipse imples domoseorũ bonis. Nontimu¬
erunt ergo impii nec propterpeccata offensãdĩ incurrentes etbona
que ipsa praestiterat. et uindictam suppliciorũ incurrent¬

Expanded text:
servare dixit: hoc est, numquid actus, et vitam perditam consequi concuservare dixit: hoc est, numquid actus, et vitam perditam consequi concupiscis eorum, qui in diluvio, et Sodomis, et eremo perierunt, vel eorum qui non credunt Deum humana curare. Qui sublati sunt ante tempus suum. Ut Dathan et Abiron: vel illi qui subita morte perierunt. Et fluvius subvertit fundamentum eorum. Imminente in se ira Dei, tamquam fluvii impetus, stabilitas praesentis vitae eorum subversa est: sive quasi fluvius superveniente pressura, fundamentum corporum eorum demolitum est, ut vitae eorum parietes corruerent. Qui dicebant Deo: recede a nobis. Propter apostasiam ergo damnati sunt. At non talis est Job, qui dicit, etiamsi occidat me, in ipsum sperabo. Et quasi nihil possit facere omnipotens aestimabant eum, cum ille implesset domos eorum bonis. Non timuerunt ergo impii, ne propter peccatum offensam. Dei, et bona quae ipse praestiterat, vindictam suppliciorum incurre
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrae appellantur. peccata ignoratio siue tribulatio uel&iã obscu¬
ritas diuinorũ uoluminũ nomine tenebrarũ ponitur
icogitas quad ds excelsi orcaelo ẽ et superstellarũ. uertices sublimet᷑
Prmũ ergo elifat scm̃ iobcriminatur quod indm̃ asserat ignoranti am
cadere & multa sint increaturissuis quae nesciat. Beinde quodiudi¬
ciu̾eiu sad firm& incertũ eẽ et dubiũ. etid urco percaliginẽ idẽ quasi
ueri umilesit quoiudicat. Nubes latibulũ eius nec nostra conside¬
ret: &cinta cardines cacliambulat. Id ircoautẽ haccominia quasi ex
se nibibeatu obeẽ confingit ut eũ ronsolũ blas phemũ uerũ &iã
quodignorantẽ dicat lm̃. Locis quecũ asserat contineri quodutiq
grande sacrilegiũ ẽ sentire dedõ. Nũ quid semitã sacculorũ custo¬
direcupis. quã calcauerunt uiriiniqui: Custo direcupis. proob¬

Expanded text:
tenebrae appellantur, peccata, ignorantia, sive tribulatio, vel etiam obscutenebrae appellantur, peccata, ignorantia, sive tribulatio, vel etiam obscuritas divinorum voluminum, nomine tenebrarum ponitur. An cogitaPrimum ergo Eliphaz sanctum Job criminatur, quod in Deum asserat ignorantiam cadere, et multa sint in creaturis suis quae nesciat. Deinde quod judicium ejus affirmet incertum esse et dubium. Et idcirco per caliginem, id est, quasi verisimile quid judicat. Nubes latibulum ejus: nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat. Idcirco autem haec omnia quasi ex sensibus beati Job esse confingit: ut eum non solum blasphemum, verum etiam quod ignorantem dicat Deum, locisque eum asserat contineri: quod utique grande sacrilegium est sentire de Deo. Numquid semitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? Custodire cupis, pro ob
Abbreviated transcription (Latin):
tari possem tulisti. eteorũ animos uitae disperatione fregisti. uel non
defendendo cosamalis homnibus uirtutẽ spereorũ qua ad te respicie¬
bant comminuisti. dũ eos passus es opprimi. Propterea cutũ datuses
laques e conturbatte formido subita. Hoc dicebat elifat. quo d ipse
beatus iob inale conscienti ae formidine turbaretur. eteadẽ formidine
si bi subito ueniente usq quaque consternatus consiliũ patientiae per¬
diderit contra aduersa. Et putabas tenebras. rionuisurũ. autimp&u
aquarũ inundantiũ Non op pressũ. Intanta securitate. ininiquitatib
potensagebas ut haecmala meritorũ tuorũ reciprocatibiueni re nion
crederis. quib tenebris miseriae utiq etcalamitatis. tãquã im p&u
a quarũ inundantiũ repentede pressuses ut obscurato corde nionuideas
quod restũ cẽ patientia perdoc&. Multis modis inscripturis diuinis

Expanded text:
tari possent, tulisti, et eorum animas vitae desperatione fregisti, vel non tari possent, tulisti, et eorum animas vitae desperatione fregisti, vel non defendendo eos a malis hominibus; virtutem spei eorum, qua ad te respiciebant, comminuisti, dum eos passus es opprimi. Propterea circumdatus es laqueis, et conturbat te formido subita. Hoc dicebat Eliphaz, quod ipse beatus Job malae conscientiae formidine turbaretur, et eadem formidine sibi subito veniente, usquequaque consternatus consilium patientiae perdiderit contra adversa. At putabas te tenebras non visurum, et impetu aquarum inundantium non oppressum iri. In tanta securitate iniquitatibus potens agebas, ut haec mala meritorum tuorum reciproca tibi venire non credideris. Quibus tenebris miseriae utique, et calamitatis, tamquam impetu aquarum inundantium repente depressus es, ut obscurato corde non videas, quod rectum esse patientia perdocet. Multis modis in Scripturis divinis,
Abbreviated transcription (Latin):
Grue ẽ nondedisie grauius subtraxisse. Grande ergo peccatũ hospi¬
talitatẽ in necessitate positis non prebere. Aperte autẽ elifa⁊ mentitũ
scimus cũ inferius legamus quantabona iobfuerit operatus
In fortitudinebrachitui possidebastertã. et potentissimus obtinebasterrã
Arguit nihil hominus eũ tãquã superbũ et trrannũ qui noniustitia et
ae quitate regnisui populos reger&. sed iruculentis moribus tã quam
uirtute brachii. duro eos seruitutis onere subiugaret etrullus propter
imperiũ suũ durissimũ. niisi conditioni suae subditus uiuer&
Viduas dimisistiuacuas. Quieas distitutas. et tribulationib: ad fectas
atq: humiliatas. ad subueniendũ audirerio luist. Unãquãq earum
uacuã dimi sisti. quando id quodate postu labat Non potuit in petrare
łt lacertos pupillorũ comminu isti. Si quid uiriũ habuerunt unde susten¬

Expanded text:
Grave est non dedisse, gravius subtraxisse. Grande ergo peccatum, hospiGrave est non dedisse, gravius subtraxisse. Grande ergo peccatum, hospitalitatem in necessitate positis non praebere. Aperte autem Eliphaz mentitum scimus, cum inferius legamus quanta bona Job fuerit operatus. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Arguit nihilominus eum tamquam superbum, et tyrannum, qui non justitia et aequitate regni sui populos regeret: sed truculentis moribus tamquam virtute brachii, duro eos servitutis onere subjugaret, et nullus propter imperium suum durissimum, nisi conditioni suae subditus viveret. Viduas dimisisti vacuas. Qui eas destitutas, et tribulationibus affectas atque humiliatas, ad subveniendum audire noluisti: unamquamque earum vacuam dimisisti: quando id quod a te postulabat, non potuit impetrare. Et lacertos pupillorum comminuisti. Si quid virium habuerunt, unde susten
Abbreviated transcription (Latin):
& sub santiantis sensudicuntur. ł tnon propter malitiã tuã plurimã
et infinitas iniquitatestuas. Non hoctimens inquid arguitte. grauis
plagae huius correptionibus. sed propteromnia malatua quibus ftudiũ
commodabas. quia ergo principale malũ idẽ malitiã iobplurimam
habeat. undecetera mala quasi in botro dependant. subiungit etnar¬
ratea quasi persepties singulas. itadicens. Abstulis tienimpignus
fratrũ tuorũ sinecausa. Hocdicit quod uiolenter ethostilimore aliena
apuenit uel pignora iniustae extorserit siue pers petem iufttiae. per
calumniã. expolarit ubi praegrauatur ctimendicitur. quod piec san¬
guimisuo pepercerit: Etnudas spoliatiuestib Quiduestitis feceris
hicappar&. apudquẽ necnudus arapinistuis in munis inuentus est
quam las sonionde disq Manifestũ ẽ etesurienti s ubtraxisti. panem:

Expanded text:
et subsannantis sensu dicuntur. Et non propter malitiam tuam plurimam, et subsannantis sensu dicuntur. Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? Non hoc timens arguit te, inquit, gravis plagae hujus correptionibus: sed propter omnia mala tua, quibus studium commodabas. Quia ergo principale malum, id est, malitia Job plurimam habeat, unde caetera mala quasi in botro dependeant: subjungit, et narrat ea quasi per species singulas, ita dicens. Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Hoc dicit, quod violenter, et hostili more aliena rapuerit, vel pignora injuste extorserit: sive per speciem justitiae per calumniam exspoliaverit: et praegravatur crimen, quando dicitur, quod nec sanguini suo pepercerit. Et nudos spoliasti vestibus. Quid vestitis feceris, hic apparet: apud quem nec nudus a rapinis tuis immunis inventus est. Aquam lasso non dedisti. Manifestum est. Et esurienti subtraxisti panem.
Abbreviated transcription (Latin):
codusit et amicos suos quod si necausa contraeũ depredicta ratione decertem
conuincit. cũilli difidunt impios et peccatores in hocmundo puniti. inter
quos. etipsũ condemnent. ille conuincat eos quod uel maxime in hoc saeculo
glorientur qui sunt addam nationi siudiciũ deducendi.¬
homo. etiã siperfeste fuerit scientiae. Ini sugillationẽ igiuriobista dicun¬
tur quisi biomnino adroget haec sepro pria cordis suis apientia loqui
uid prodest dõ situiustus fueris. autquidei confers si in maculata fuerit
uitatua. Nemo iustitia sua et scĩtate dm̃ efficit meliorẽ. qm̃ fonsomnis
boniatq: origo. pullius bonoeg&. et secundum prophetã quiait. qm̃
bonorũ meorũ. Noneges. Nũ quid timenste arguette & uemi & tecũ
iniudicio: Nũ quid causa timoris dĩ haec ẽ ut timeatds̃. forte ipsepotens
aliquando efficiaris et eo ae qualis factus ipsesistasei : Quaerissorio potius

Expanded text:
conclusit: amicos suos, quod sine causa contra eum de praedicta ratione decertent, conclusit: amicos suos, quod sine causa contra eum de praedicta ratione decertent, convincit: cum illi diffidunt impios, et peccatores in hoc mundo puniri, inter quos et ipsum condemnant; ille convincit eos, quod vel maxime in saeculo glorientur, qui sunt ad damnationihomo, etiam cum perfectae fuerit scientiae? In suggillationem igitur Job ista dicuntur: qui sibi omnino arroget haec se propria cordis sui sapientia loqui. Quid prodest Deo, si justus fueris, aut quid ei confers, si immaculata fuerit vita tua? Nemo justitia sua, et sanctitate Deum fecit meliorem, quoniam omnis boni fons atque origo, nullius bono eget, secundum prophetam qui ait: Quoniam bonorum meorum non eges. Numquid timens arguet te, et veniet tecum in judicium? Numquid causa timoris Dei haec est, ut timeat te Deus? forte ipse potens aliquando efficiaris, et coaequalis factus ipse resistas ei? Quae risorie potius,
Abbreviated transcription (Latin):
Dulcs fuit glareis coctq Cocitũ inferorũ fluuiũ eẽdicunt. Nosaut̃
inscripturis diuinis eundem fluuiũit orrentẽ puteũ. caminũ ignẽ
acternũ lacũ stagnũ legimus et gehennã. Glarearũ uero nomine
ipsa officiatartarorũ. ministros quoq poenarũ infernaliũ iunctos
derentillũ atii. exoptent. habitatores inferorũ utpuniant. et deeĩ
interttu saturentur. Velcertedulcis fuit mortq quiata in numeros ei
populos atquisiuit. Et posteũ omnẽ hominẽtrahit. Quuimitati¬
tionẽ exemplũ eius secuntur. si ue postse omnẽ hominẽ trahit. secundũ
praeuaricationẽ. humanigeneris in adam. tantese in numera biles
Quos deceperit. et eos secutores praemittit ad poenas:
Quomodoigitur consu lamini mesrustra cũ responsio uestra repugnartosten¬
sasituentati. Irhoe uetsiculo ominẽ altercationẽ disputationis suae.

Expanded text:
Dulcis fuit glaries Cocyti. Cocytum inferorum fluvium esse dicunt. Nos autem Dulcis fuit glaries Cocyti. Cocytum inferorum fluvium esse dicunt. Nos autem in Scripturis divinis eumdem fluvium, torrentem, puteum, caminum, ignem aeternum, lacum, stagnum, legimus et gehennam. Glarearum vero nomine ipsa officia tartarorum, ministros quoque poenarum infernalium vinctos derent illum, atque exoptent habitatores inferorum, ut puniat, et de ejus interitu saturentur. Vel certe dulcis fuit morti: quia tam innumeros ei populos acquisivit. Et post se omnem hominem trahet. Qui imitatione exemplum ejus sequuntur: sive post se omnem hominem trahit, secundum praevaricationem humani generis in Adam. Et ante se innumerabiles. Quod deceperit, et eos secuturus praemittit ad poenas. Quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? In hoc versiculo omnem altercationem disputationis suae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fideiutiq cingulo contradis solutionẽ. uitiorũ lumbos mentis
accingunt. Quis arguet corã eo uiameius. & quae fecit qui s red d& ei
Vide turmihi quod iob propriae dediabolo dixerit. lic& et generalit̃
deomnibus peccatoribus posset intellegi. quis hominũ eũ potest argu¬
ere propteruiã eius pollutissimã. quia totũ mundum in gredi fecit
autred dereei quecreatura poterit quod meretur. fusi ille solus agnus
dĩ qui peccatũ nonfecit Necdolus inuentus est in ore eius.
pseadsepulchra ducetur. Ad mortem uidelicet tormentorũ quanu
ipsehominibus intulit in adam. et ipsead infernos ducendus ut illic
pp& uopuniatur. Etcongeriae mortuorũ uigilabit. Et dicetdã¬
nandus ad poenas ducendus sit sed ta men morte hominũ gaudens.
ad intuendam eorundem mortuorũ congeriem omnia lacritate in stan¬
tiam in eorũ in terituuigilabit uelcerte semperuiu& in mertem

Expanded text:
tum, fidei utique cingulo, contra dissolutionem vitiorum lumbos mentis tum, fidei utique cingulo, contra dissolutionem vitiorum lumbos mentis accingunt. Quis arguet coram eos vias ejus, et quae fecit, quis reddet illi? Videtur mihi, quod Job proprie de diabolo dixerit: licet et generaliter de omnibus peccatoribus possit intelligi. Quis hominum eum potest arguere propter viam ejus pollutissimam, per quam totum mundum ingredi fecit: aut reddere ei quae creatura poterit quod meretur, nisi ille solus agnus Dei, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Ipse ad sepulcra ducetur. Ad mortem videlicet tormentorum; quam ipse hominibus intulit in Adam, et ipse ad inferos ducendus, ut illic perpetuo puniatur. Et in congerie mortuorum vigilabit. Et licet damnandus ad poenas ducendus sit: sed tamen morte hominum gaudens, ad intuendum eorumdem mortuorum congeriem, omni alacritatis instantia, in eorum interitu vigilabit: vel certe semper vivet in mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
diue sitas commutanda sit sitinfuturo. sicutinillo diuitae factũ est
etin la taro paupet. Certõ noui cogitatines uras. et sententias contra
meiniquas Cũ ergorec te definiã inquid quod etuos perspicitis quia
unasit in hoc sacculo et peccatori moriendi conditio etscõ. Quitamen
postradis iungendi sunt ut ad praemiũ inuitentur iusti. peccatores uero
adsupplicium rapiantur. Vos uero in in sontẽ iniquãdatis sententiã
cognosedis quia ergo demetasententis quod dannationis meae runo
tempus aduenent. nonitaẽ quod diffinisse uos arbitramini. quia hacedĩ
mortis a& ernae: Scĩetenĩ omnes. restiuiatores eẽ. dicuntur. quiut ex¬
peditieta lacres praetertundo seculũ. uirilianimocalcant terrã suam.¬
et festinanterproficiscentes adbeatã patriã mundihuius iter laboriosũ
conficiunt. Hiergo quiascendunt ad populũ peregrinũ. siue succinc¬

Expanded text:
diversitas commutanda sit in futuro: sicut in illo divite factum est, diversitas commutanda sit in futuro: sicut in illo divite factum est, et in Lazaro paupere. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Ergo recte definio, inquit, quod perspicitis: quia una sit in hoc saeculo, et peccatori moriendi conditio, et sancto. Qui tamen postea disjungendi, ut ad praemium mutentur justi: peccatores vero ad supplicium rapiantur. Vos vero in insontem iniquam datis sententiam. cognoscetis. Quia ergo de me ita sentitis, quod damnationis meae nunc tempus advenerit: non ita est, quod definisse vos arbitramini: quia haec Dei mortis aeternae. Sancti enim omnes recte viatores esse dicuntur, quia ut expediti, et alacres praetereundo saeculum, virili animo calcant terram suam, festinanter proficiscentes ad beatam patriam, mundi hujus iter laboriosum conficiunt. Hi ergo qui ascendunt ad populum peregrinum, sive succinc
Abbreviated transcription (Latin):
cius dmidiceur. Deodemdiabolodicit. dequo alomonart Unprtis
cũn enenit in ꝑrofundũ malorũ suorũ etcriminũ desperatione. con¬
temipnet a lamenim pouit secũ suis quisunt domus etregnũciusper¬
pauo etẽ dã namdum quia nullacis ẽ uoluntas agende tarnite ntiae
Nũ quid lm̃ quispiã docebit scientiã qui excelsos iudicat÷ Quenĩ atextel¬
sis atq sublimibus potestatibus angelorũ hab& iustũ iudiciũ quẽ ad mo¬
Beatorũ in hoc mundo et infeliciũ in hacuita communemdicte sse condi¬
tionem. Viscerasiue intestinaeius. ut abi dixerunt plena sunt adipe
& medullis os saillius inrigantur. Alius uero moritur in amaritudine
animae absq ullis opibus. et tamensimul inpuluere dormiant etuer¬
mes opetiant eos. in hacigitur continentia sermonis huius. istesensus ẽ
quo din hoc mundo iustiet peccatores indeferenturuiuant. sed haet᷑

Expanded text:
ejus dimidietur. De eodem diabolo dicit, de quo Salomon ait: Impius ejus dimidietur. De eodem diabolo dicit, de quo Salomon ait: Impius cum venerit in profundum malorum suorum, et criminum, desperatione contemnit. Jam enim novit se cum suis, qui sunt domus, et regnum ejus, perpetuo esse damnandum: quia nulla est ejus voluntas agendae poenitentiae. Numquid Deum docebit quispiam scientiam: qui excelsos judicat? Qui enim de excelsis atque sublimibus potestatibus angelorum habet justum judicium: quemadmoBeatorum in hoc mundo, et infelicium in hac vita, communem dicit esse conditionem: Viscera, sive intestina ejus, ut alii dixerunt, plena adipe, et medullis ossa illius irrigantur. Alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus: et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In hac igitur continentia sermonis hujus iste sensus est: quod in hoc mundo justi, et peccatores indifferenter vivant: sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
tinguetur: qm̃ transiturus ẽ. sicut umbranon erit. Etueni& impi¬
is sicut iobait. Inundatio idẽ abundantia tormentorũ. quib:¬
quedolores diuidet furorissui. Proculdubio ds̃dolore diuidit
dixit. prohoc poenas unicuiq retribu& ut mere.etur.
Os̃seruabit filiis illius dolorẽ patris. et cũ reddiderit tuncsciet. Diabolo
seruat suppliciũ gehennarũ. utcũ eo illi quos sibi exemplo malici ae suae
filios fedt unte puniuntur. quo d dõ tddente patertorũ dhiabolus tunc
scidi urde gune sentiat. quando cũ filis poenas patietur acternas¬
V. ideburi oculiininterfectionẽ: Siue necenisuã utali dyxeruint. Du¬
plexenim tormentũẽ uiderepoenas quas sustineas eun
tolefurore oinni potentis bib&. Ipse ẽ calix aureus dñi in manubabr¬
loni uis dud em̃ ad eũ pertin&e de domosua postse : etsinumerus men suũ

Expanded text:
stinguitur: quoniam transiturus est sicut umbra. Non erit, et veniet impistinguitur: quoniam transiturus est sicut umbra. Non erit, et veniet impiis, sicut Job ait, inundatio: id est, abundantia tormentorum. Quibusque dolores dividit furoris sui. Procul dubio Deus dolores dividit, dixit, pro hoc quod poenas unicuique retribuet ut meretur. Deus servabit filiis illius dolorem patris, et cum reddiderit, tunc sciet. Diabolo servat supplicium gehennarum, ut cum eo illi quos sibi exemplo malitiae suae filios fecit, pariter puniantur: quod Deo reddente, pater eorum diabolus tunc sciet, id est, tunc sentiet: quando cum filiis poenas patietur aeternas. Videbunt oculi ejus interfectionem suam. Sive necem suam, ut alii dixerunt. Duplex enim tormentum est, videre poenas quas sustineas. Et de furore omnipotentis bibet. Ipse est calix aureus Domini in manu Babylonis. Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se? Et si numerus mensium
Abbreviated transcription (Latin):
orũ prosperaturuita. & c&era. It alius dixit. Quarerion respicis adini¬
qua agentes : Respondi temihi obsecro. Siego impius et in me morbono¬
rũ operũ secundũ iustitiae. sicutuos confirmatis haec patior. Quare
senuerunt indiuitiis. Hocergo inquã obsecro. respondite. Nũquid
uos quidm̃ contrame. iustũ defenditis. in hoc loco iniustũ nocetis. ut in
meiniquus ultorsit. & in meissimilibus. demens. Horũ igitur dequib
nuncloquitur finis et interitus eritnors. aeterna. et perditio inferorũ
erequia non sunt in manueorũ bonasua. consiliũ impiorũ longesit
ame. Quia pro hoc gloriae suae & temporario flore. perp&ua ignomi¬
nia corã angelis induentur. Quotiens lucerna impiorũ extinguet᷑
et superueni & eis inundatio etdolores diuidet furoris sui. Lux uero¬
temptationis extinguitur. et illic ad gloriã sempiterni luminis
praeparauit: Lumen uero peccatoris intrabreue tempus. uitae ex¬

Expanded text:
orum prosperatur vita? Et alius dixit: Quare non respicis ad iniorum prosperatur vita? Et alius dixit: Quare non respicis ad iniqua agentes? Respondete mihi, obsecro: Si ego impius, et immemor bonorum operum secundum justitiam, sicut vos affirmatis, haec patior: quare ue divitiis? Hoc ergo, inquam, obsecro, respondete: Numquid vos, qui Deum contra me justum defenditis in hoc loco, injustum notatis: ut in me iniquus ultor sit, et in mei similibus clemens. Horum igitur de quibus nunc loquitur, finis et interitus erit mors aeterna, et perditio inferorum. Verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua: consilium impiorum longe sit a me. Quia pro hac gloria sua, et temporario flore, perpetua ignominia coram angelis induentur. Quotiens lucerna impiorum exstinguetur, et superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. Ertentationis exstinguitur, et illic ad gloriam sempiterni luminis praeparatur. Lumen vero peccatoris intra breve tempus vitae ex