comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hi sc̃ qͥ sub eẽ. ñ sustinent. peẽ. ñ norunt. suꝑiorib infideles. inferiorib in¬
portabiles. hi inu̾ecundi ad apetend̾. ad negandũ frontosi. Nũ impor¬
cuni ut accipiant. inqͥeti donec accipiant. ingͣti uͥ acceꝑint. docuert̃¬
linguã suã gͣndia loqͥ. cũ oꝑent̾ exigua. Largissum ꝓmissores.⁊ parcissi¬
mi exhibitores. blandissimi ad ulatores. ⁊ mordacissimi detractores. Sin¬
plicissimi dissimulatores. ꝙ malignissum ꝓdicores. Excurrimus usꝙ
huc.plenius te atꝙ exp̾ssius aminonendũ pucantes hoꝵ q̃ circate sc̃ inhae
luco. accurrit᷑ undiq tollit ilło ñ pauꝑior s fortior. aut qͥ forte cicuis pre¬
currit. A ce cñ mos iste. ł potiꝰ mors ista ñcepit. inte utinã desinat. S
reliqua ꝓseqͣm. Int̾ ħ cu pastor ꝓcedis deaurat᷑. tã multa circundatꝰ uarie¬

Expanded text:
Hii sunt, qui subesse non sustinent, preesse non norunt, superioribus infideles, inferioribus imHii sunt, qui subesse non sustinent, preesse non norunt, superioribus infideles, inferioribus importabiles. Hii inverecundi ad petendum, ad negandum frontosi. Hii importuni, ut accipiant, inqlinguam suam grandia loqui, cum operentur exigua. Largissimi promissores, et parcissimi exhibitores: blandissimi adulatores, et mordacissimi detractores: simplicissimi dissimulatores, et malignissimi proditores. Excurrimus usque huc, plenius te atque expressius admonendum putantes horum quae circa te sunt in hac luto: accurritur undique, tollit illud non pauperior, sed fortior, aut qui forte citius praecucurrit. A te tamen mos iste, vel potius mors ista non coepit; in te utinam desinat. Sed reliqua prosequamur. Inter haec tu pastor procedis deauratus, tam multa circumdatus varie
Abbreviated transcription (Latin):
qd nec substantie parcitis ñ magis qͣm añ. diu̾sa aũ loco dissimilitudinẽ
facit. Magna abusio. pauci ados legis latoris. ad manꝰ õs respiciunt. Hon
ma urbe. qͥ te inpapã receꝑit. p̾cio seu spe p̃cii ñ incueniente ÷ Qͥa tc̾ potis¬
simũ uolt̃ dnãri. cũ ꝓfessi fuerint seruitutẽ. fideles se spondent. ut o¬
portuniꝰ fidentib noceant ex hocnon erit consiluĩ tͥ. aqͦ se arcendos
putent. ñ secretũ. qͦ se ñ ing̾ant. Si stante ꝓforib qͦꝙͣ illoꝵ. morã ł io
ego ł aliqͣtenꝰ mores gentis. Añ oĩa sapientes st̃ ut faciant malũ. boñ aũ
fac̾e̾ nescrunt. Hi ĩuisi c̾re ⁊ celo utriq iniecẽ manꝰ. impii indm̃. tem̾aris
ĩ scĩ sediciosi ininuicẽ. emuli inuicinos. ĩ humani ĩ extianeos. Qͦs neminẽ
amantes. amat nemo. ⁊ cũtimĩ affectant abͦmib om̃s timeant necẽe᷑. ẽ.

Expanded text:
quod nec substantiae parcitis, non magis quam ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem quod nec substantiae parcitis, non magis quam ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem facit. Magna abusio! pauci ad os legislatoris, ad manus omnes respiciunt. Non ma urbe, qui te in Papam receperit, pretio seu spe pretii non interveniente? et tunc potissimum volunt dominari, cum professi fuerint servitutem. Fideles se spondent, ut opportunius fidentibus noceant. Ex hoc non erit consilium tibi a quo se arcendos putent, non secretum quo se non ingerant. Si stante pro foribus quoquam illorum, moego vel aliquatenus mores gentis. Ante omnia sapientes sunt ut faciant mala, bonum autem facere nesciunt; hii invisi terre et celo utrique iniecere manus, impii in deum, temerarii in sancta, sediciosi in invicem, emuli in vicinos, inhumani in extraneos; quos neminem amantes amat nemo, et cum timeri affectant ab Omnibus, omnes timeant necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
dis expon̾ent. pastoris oꝑe ꝯ noĩe głantes. nil s reputantes indignũ. nͥ qđ
saluti ob uiũ obinare putarent. Non querentes q̃ sua st̃. s inpendentes.
npend̃ẽ curã. inpende̾ sub̾ã. inpende ⁊ se ipsos. Unde unus illoꝵ. & ego ai
strare. ponebant quotiens orportuisset sine sũptu eu̾głiũ. Unus erat de
subditis q̃stus. una ponpa unaq uoluptas. si qͦ m eos possent pare
a nõ plebẽ ꝑfectã. Ia omĩmodis satagebant. in multa contricione co¬
dis & corꝑis. in labore & erũpna infame & siti aufrigore & nuditate.Ubi
nẽ queso consuetudo hec ÷ Subut dissimilis ualde. Longe in aliud muca¬
ta st̃ studia. & utinã ñ inpeiꝰ. Cura tñ ⁊ auxietas ⁊ emulatio. ⁊ sollicitudo.
fateor ꝑseuerant. Translata hec. ñ inminuta. Testimoniũ uobis ꝑhibeo.

Expanded text:
dis exponerent, pastoris opere et nomine gloriantes, nihil sibi reputantes indignum, nisi quod dis exponerent, pastoris opere et nomine gloriantes, nihil sibi reputantes indignum, nisi quod saluti ovium obviare putarent, non quaerentes quae sua sunt, sed impendentes. Impendere curam, impendere substantiam, impendere et se ipsos. Unde unus illorum: Et ego,inistrari, sed ministrare; ponebant, quoties oportuisset, sine sumptu Evangelium. Unus erat de subditis quaestus, una pompa, unaque voluptas, si quo modo eos possent parare Domino plebem perfectam. Id omnimodis satagebant, etiam in multa contritione cordis et corporis, in labore et aerumna, in fame et siti, in frigore et nuditate. 4. Ubi nunc, quaeso, consuetudo haec? Subiit dissimilis valde; longe in aliud mutata sunt studia, et utinam non in pejus. Cura tamen et anxietas, et aemulatio, et sollicitudo, fateor, perseverant. Translata haec, non imminuta. Testimonium vobis perhibeo,
Abbreviated transcription (Latin):
ecurꝰ labor. quẽ nullus ualet euacuare defectꝰ. Et ħ dix̾ĩ absꝙ p̾uidicio diuue
potentie.⁊ bonitatis. Scio ĩduratũ cor popłi huiꝰ. s potens ÷ ał de lapidib istis
suscitare filios habrahe. Qs scit si reu̾tat᷑ ⁊ ignoscat. ꝯu̾tat. ⁊ sanet eos: S ñ ÷
ꝓpositi mͥ. dicdare dõ qͥd face̾ debeat. tͥ utinã possim q̃ oportet. ⁊ ꝓut oportet
suadere. At locus dubius. ⁊ scrupulosa incidit disputatio. Nã uͥ adoriar dicẽ
qͦd sencio. uideo satis qͥd immunet. Clamabit᷑ insuetũ. nã iustũ negareͥ ñ po¬
t̃it. Ego uͦ ne insuctũ qͥdẽ assenserĩ. Nẽpe assuetũ fuisse scio. ac ꝑ hoc ĩdissnetũ po¬
tusse uenire. s ñ redire ininsuetũ. An uͦ assuetũ qͥs neget. qđ constat ñ mͦ ali¬
qn factũ. s aliqͣm diu facticatũ : qͥd ilło sit dicã. ⁊ ñ ꝓd̾it.Cur s qͥa ñ placeb
saĩpis. plus maiestati. qͣm u̾itati fauentib. fuert᷑ an̾te. qͥ se tocoᷤᷤ ouib pascen¬

Expanded text:
ecurus labor, quem nullus valet evacuare defectus. Et hoc dixerim absque praejudicio divinae potentiae et bonitatis. Scio induratum cor populi hujus: sed potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quis scit si repropositi mei dictare Deo quid facere debeat: tibi utinam possim, quae oportet et prout oportet, suadere. 3. At locus dubius, et scrupulosa incidit disputatio. Nam ubi adoriar dicere quod sentio? Video satis quid imminet. Clamabitur insuetum; nam justum negari non poterit. Ego vero ne insuetum quidem assenserim. Nempe assuetum fuisse scio, ac per hoc in dissuetum potuisse venire: sed non redire in insuetum. An vero assuetum quis neget, quod constat non modo aliquando factum, sed aliquandiu factitatum? Quid illud sisatrapis, plus majestati quam veritati faventibus. Fuerunt ante te qui se totos ovibus pascen
Abbreviated transcription (Latin):
pius ipsis pnichiloe multe. iñ in nocentũ frequens aadictio : iñ
piudicia inabsentes. Gratulor aũ tͥ. nec enĩ assentationis nui¬
ap te uereor incurr̾e notã. gratulor inꝗͣ. p̃side te anmr¬
an y sine culpatu uide re g . ar ulongrꝰ ñ ertendi ĩi¬
qͥ unis ece et atue soł se: ss soopriedadio intendenda. A T̃ alt̾iuas pͥncipii hoc. siqͥo
uis occupa tionib isermo breuior cõpetentior e. eltius pneipii ho e. li

Expanded text:
is ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam: gratulor, inquam, praesidere te usqan et sine culpaunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii hoc: siquidem tuis occupationibus sermo brevior competentior est. LIBER TERTIUS. 426
Abbreviated transcription (Latin):
stris qͥq: diu̾sis depucati officiis ĩ obseqͥũ tui. Hi te familiariꝰ uisitant. freq̃ntiꝰ
pulsant. molestiꝰq sollicitant. Hist̾ qͥ ñ u̾ent̾ suscitare dilectã ⁊ añꝗͣ. uelit. Flt

Expanded text:
stri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius stri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Hi sunt qui non verentur suscitare dilectam, et ant
Abbreviated transcription (Latin):
manib ÷ de his addẽ q̃ ciłtate st̃. st ipsa qͥdđ subte.s qͦ ꝓpiora eo ĩportuniora¬
tͥ. Nẽpe corã posia. ĩcuriã ñ admitunt. ñ dissimulationẽ. ñ obliuionẽ. Ue¬
hem̃tiꝰ urget. turbulentiꝰ irruunt. uerendũ. ne obruant. Circa huiꝰmodi.
ꝙͣ sob̾a ⁊ĩtenta ꝯsidatione opꝰ sit: ꝓͥo te exꝑim̃to edoctũ satis. ñ ambigo. Ali¬
oqͥn.si ñ cauta oportunaq intueniat cõsid̾atio. occupatio continuabit᷑. &
uexationis ñerit modꝰ ⁊ sollicitudinis ñ erit finis. Non tẽpꝰ uacuũ. ñ liberu
cor plꝰ laboris.⁊ minꝰ utilitatis. Dico aũ i stantia illa tua cotidiana. aburbe
acuria. a domestica eccła tua. Hec inꝗͣ circa te st̃. cderꝰ ⁊ popłs tuus. cui specia
popłi. orbis iudices. ⁊ qͥ itẽ dedomo ⁊ m̃sa tua st̃. capellani. cubicularii. iini¬

Expanded text:
manibus est de his addemanibus est de his addeam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus vacuum, non liberum cor: plus laboris, et minus utilitatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialpopuli, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, mini
Abbreviated transcription (Latin):
n ͣ nullus ordo. s sempit̾nus horror inhabitat. Omiserandã sponsã. talib
creditã ꝑanimphis. qͥ ad signata cultui eiꝰ. ꝓpͥo rȩtin̾e questui ũuerent᷑
Ion amici ꝓfecto sponsi s emuli st̾. Et de his satis q̃ sub te st̃. ⁊ si ñ ad mat̾ie
copiã que ẽ multa nimis. certe ad ia qđ ꝓposui ego. Uisenda iã q̃ cirrate
st̃. s ad ea ostiũ nob̾ liber quartus apperiet. Explic̃. Lib̃ .iii. Incipit .iiiiꝰ.¬
i mͥ plemiꝰ ĩnotuisset amantissime eugeni. pͥora qͣlit̾ acceptaris. scdm̃ s ꝑfi¬
Mentiꝰ ĩreliquũ ꝓcessissẽ. ł cautiꝰ. aut cerce substitissẽ oĩno. Nẽ uͦ. qͥa oblocoꝵ
distantiã id minime dat᷑. ñ mireris si ꝓdit exilior sermo anceps u̾ecunde fa¬
teor: ad mediũ ueniens. Pmis itaq ꝯsid̾ationis partib. libͥs pͥorib ꝑtract̾atis ĩ

Expanded text:
quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis quartus liber aperiet. LIi plenius innotuisset, amantissime Eugeni, priora qualiter acceptaris, secundum entius in reliquum processissem, vel cautius, aut certe substitissem omnino. Nunc vero quia ob locorum distantiam id minime datur, non mireris si prodit exilior sermo anceps, verecunde, fateor, ad medium veniens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uite m̾ito clarescunt. p̃dicti concedant᷑ honores. Uerba tua hec tu sauxist
pena dictata. s minime secuta ẽ. Iã qͣrtus annꝰ ÷: ex qͦ datũ mandacũ audiui¬
mꝰ. At luctu a marissimo dignũ. qđ secutũ est. Qͥd hoc : Impunitas. ĩ curie sobo¬
les. ĩ solentie mat̾. radix impudentie. tͣnsg̾ssionũ nutrix. Et beatꝰ. si omĩ sata¬
gas cura̾ oĩum maloꝵ pͥmã parentẽ cau̾e ĩcuriã.S adħ tu oꝑã dabis. Et ue̾ le¬
ua ocłos tuos ⁊ uide. si ñ eque ut pꝰ pellicula discolor sacrũ ordinẽ decolorat.
si ñ eq̃ ut pͥꝰ fissura enormis pene inguina nudat. Solent dice̾. Nũ de uestib
ut milices. neq ut cłici euagłirant. Cuiꝰ ordinss st̃ : Cũ utriusq eẽ.cupiunt.
An qͥ sñ ordine peccauert. sñ ordine ꝑibt̾ : aut si sũme sapiens ds̃ u̾acit̾ credi

Expanded text:
et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parentem cavere incuriam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter cre
Abbreviated transcription (Latin):
cõuulsa monstiare. Nue os tuũ in rem̃si c̃cilio subiecta capła ꝓmulęauit ÷ qͥsea te¬
net : qs tenuit ⁊ faller is. si cem̾ puce̾s. Si ñ putas. ĩpse peccasti. aut statuens q̃ ñtene¬
forma ⁊ exẽplũ eẽ debent̾ offendant aspectũ. s potius ita ĩsuis act̾ib errata cõ¬
qͥa ĩferioꝵ culpe ad nullos magis referende st̾. quã ad desides negligentesq rec¬
cores. tã diu ab officio pontificali abstineant. donec penã anobis cõstitutã. clicii
iͥ subiectis imponant.¶Iud eciã duximꝰ ad nectendũ. ut nulluꝰ ĩ archidiaconũ
ł decanũ. nͥ diaconꝰ ⁊ prbr ordinet᷑. Archidiaconi uͦ decani ⁊ p̾positi. qͥ iifra or
dines p̾ordinatos st̃.si in obedientes ordinari contẽpserint. honore suscepto pͥuẽ¬
t᷑. Phibemꝰ aũ. ne ad olescentib ł infra sacros ordines ꝯstitutis. s qͥ prudentia

Expanded text:
convulsa monstrare! Nonne os tuum in Remensi concilio subiecta capitula promulgavit? Quis ea teconvulsa monstrare! Nonne os tuum in Remensi concilio subiecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? Quis tenuit? Falleris, si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti aut statuens, que non teneforma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata conquia inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjectis imponant . Illud etiam duximus annectendum, s vel presbyter, ordinetur. Archidiaconi vero, decani, et praepositi, qui infra ordines praenominatos existunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem, ne adolescentibus, vel infra sacros ordines constitutis, sed qui prude
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnulla tñ monast̾ĩa sita indiu̾sis ep̾atib. qd̾ specialiꝰ ꝑtinuerunt ab ipsa sui fun¬
dat̾one ad sedẽ apłicã ꝓuoluntate fundatoꝵ. qͥs nesciat : s aliud ÷ qđ largit᷑ deuoci¬
o. aliud: qđ molit̾ ambicio in pacienᷤ subiectõnis. Et ħ dicta de his. Suꝑ ÷ ut g̾n̾alit̃
suꝑ uniu̾sũ eccłe statũ intendat cõsid̾atio tua. si plebes clericis. si cłici sac̾dotib. si
sac̾dotes dõ. inea qͣ oportet humilicate subiecti sint. si inmonast̾us ⁊ rdigiosis locis
seruet᷑ ordo. uigilet disciplina. si suꝑ pͣua oꝑa ⁊ dogniata censura eccłastica uigeat. si
tudine obseruent᷑. neqͥd ĩ agro dm̃ tui aut negletu incultũ. aut fraude subrep¬
tũ: inueniat᷑. Posse inueniri ne dubites. M ĩ ꝓmptu : ut multa : innum̾a p̾c̃¬
muctã. que passimi neglecta iacent. ñ nulla etiã exhis que plantauit dext̃a tua.

Expanded text:
Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui funNonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionissuper universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; tudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera permittam, que passim iacent neglecta, nonnulla eciam ex hiis, que plantavit dextra tua,
Abbreviated transcription (Latin):
descendentẽ decelo. ado ꝑatã. Ego enĩ ꝓpt̾ similitudinẽ dictũ reor. qđ sic̃ illic
seraphui & cherubuiac cetĩ qͥq usq ad archangłos s angłos ordinant᷑. sub uno
capite dõ: ita hic qͦq sub uno sũmo pontifice. pͥmates ł patͥarche. archiep̃i. ep̃i prbri
eit oriomiẽ. qͦsi dicat ep̃s. nolo ee̾ sub archiep̾o. aut abbas. nolo obedire sub ep̃o. ħ o̾ celo
ñ ÷ nͥ tu forte angłoꝵ quẽpiã dicentẽ audisti. nolo sub archangłos eẽ. aut ex alio qͣlb
ĩ ferioꝵ ordinũ aliquẽ.: ñ ferentẽ sub eẽ cuiquã. nͥ dõ. qͥd inqͥs : ꝓmbes dispensare: Nõ:
s disupare. Non sũ tã rudis. ut ignorẽ positoᷤᷤ uos dispensacores. s ĩ edificõnẽ. ñ ĩdes¬
tructõnẽ. Deniꝙ querit̾ int̾ dispẽsatores. ut fidelis qͥs ĩueniat᷑. Ubi necessitas urget.
excusabił dispensacio ẽ. Ubi ucilitas ꝓuocat. dispensatio laudabił ẽ. Ntilitas dico.

Expanded text:
descendentem de coelo, a Deo paratam . Ego enim propter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo Pontifice primates vel patriarchae, archiepiscopi, epicit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, di
Abbreviated transcription (Latin):
S mnaĩa. Ille ut contubnalis aĩe mẽ: &s ut iita. Itaq sic̃ aĩa uidet in odiᷤ
audit in auribuᷤ odorat innarib. infaucib gustat. cangit in toto reliqͥ¬

Expanded text:
 anima. Ille ut contubernalis animae inest, Deus ut vita. Itaque sicut anima videt in oculis,  anima. Ille ut contubernalis animae inest, Deus ut vita. Itaque sicut anima videt in oculis, audit in auribus, odorat in naribus, in faucibus gustat, tangit in toto reliq
Abbreviated transcription (Latin):
fortis. quã ipsa fortitudo ẽ. Uirtutes ꝓ suo minist̾i̾o & potencatu. satagunt
ercicare corda corpentia hoĩm: innouatione signoꝵ uirtus ũ ineis
manens. ipsa facit oꝑa. facunt ⁊ ille: s incõꝑatione eiꝰ ñ faciunt. deniꝙ
cantũ incer ẽ. ut qͣsi singłariter ꝓpħa dicat ad eũ. lues ds qͥ facis mira¬
bilia. ¶ẜ itẽ de eo. Q facit mirabilia magna solus. Adst̾ angłi. ⁊ archangłi.
non inficior. Memini scriptũ.⁊ angłis qͥ lo quebatur inme. At qͥ differentia
ninhoc. In ẽ angłs. suegerens bona. ñ ingerens. In ẽ. hortans adbonũ.
ñ bonũ creans. ss̃ sic in ẽ ut efficiat. ut infundat. ł potiꝰ ut infinidatur.
ꝯ participetur. ita ut unũ ꝑ inde cũ nr̃o sp̃m eẽ. dicere qͥs ñ cunuerit. ⁊ si
ñ una ꝑsonã. unã uẽ sub̾ã. Habes enĩ. qͥ ad heret dõ. unꝰ sp̃s ẽ. Angłi gͦ cũ aĩa.

Expanded text:
fortis quam ipsa fortitudo est. Virtutes pro suo ministerio et potentatu satagunt fortis quam ipsa fortitudo est. Virtutes pro suo ministerio et potentatu satagunt excitare corda torpentia hominum innovatione signorum: virtus vero in eis manens, ipsa facit opera. Faciunt et illae, sed in comparatione ejus non faciunt. Denique tantum interest, ut quasi singulariter propheta dicat ad eum, Tu es Deus qui facis mirabilia : et idem de eo, Qui facit mirabilia magna solus . Adsunt Angeli et Archangeli: non inficior. Memini scriptum: Et angelus qui loquebatur in 450 me . Atqui differentia et in hoc. Inest angelus suggerens bona, non ingerens: inest hortans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, ut infundat, vel potius ut infundatur et participetur, ita ut unum perinde cum nostro spiritum esse dicere quis non timuerit, etsi non unam personam, unamve substantiam. Habes e
Abbreviated transcription (Latin):
iocundare uisitationib. instruere reuelationib. suggestionib cõmonere:se¬
s aliter. Ardent seraphui s igne di ł potiꝰ igne do. Qͦ p̃cipuũ ÷ ineis. amãt.
s ñ quantũ ds. nec qͦmͦ. Lucent cherubin. ⁊ inscientia eminent. s participatio¬
ne ueritatis. ac ꝑ hoc ñ ut u̾itas. nec quantũ. Sedent throni. s in sidentis bene¬
ficio. Iudicant ⁊ ipsi cũ tranqͥllitate. s ñ ad m̃surã modũ ue pacis pacantis.
pacis que ex suꝑat omnẽ sensũ. Dnãnt̾ dnãtiones. sub seã dño dñant̾. s ser¬
uiunt parit. Qd hoc ad sũmũ. sẽpiternũ. singłare dñiũ: Prest̾ pͥncipatꝰ
regt̃. s regunt᷑ ⁊ ipsi. ita ut reg̾e iã ñnorĩt. si regi desierint. Precellit i
pocestatib fortitudo: s cui debent qđ fortes st̃. ⁊ alit̾ ÷ fortis. ⁊ plus. Nec tã

Expanded text:
jucundare visitationibus, instruere revelationibus, suggestionibus commonere, sejucundare visitationibus, instruere revelationibus, suggestionibus commonere, sesed aliter. Ardent Seraphin, sed igne Dei, vel potius igne Deo. Quod praecipuum est in eis, amant, sed non quantum Deus, nec quomodo. Lucent Cherubin, et scientia eminent, sed participio veritatis; ac per hoc non ut Veritas, nec quantum. Sedent Throni, sed insidentis beneficio. Judicant et ipsi cum tranquillitate, sed non ad mensuram modumve pacis pacantis, pacis quae exsuperat omnem sensum. Dominantur Dominationes, sed sub Domino dominantur, serviunt pariter. Quid hreguntur et ipsi, ita ut regere jam non norint, si regi desierint. Praecellit in Potestatibus fortitudo: sed qui debent quod fortes sunt, et aliter est fortis, et plus; nec tam
Abbreviated transcription (Latin):
onib. quante sit dñs maiestatis. cuiꝰ nutu imꝑiũ constat. ⁊ imꝑio unͥ̾sitas at¬
ꝙ ec̃nitas termini st̃. Cern̾e ÷ in pͥncipatib. pͥncipiũ ex qͦ oi̾a. ⁊ qͦmͦ a cardino
ostiũ. sic ab ipso regi uniu̾sitatẽ. Cern̾e in pocestatib. quã pocestatiue idẽ pͥri¬
ceps quos regit ꝓtegit. contrarias pocestates arcens. ⁊ ꝓpulsans. Cernere in
uirtutib unã ubiq equalicer p̾sto eẽ uirtutẽ: ꝑ qͣm oĩa. uiuificã. efficacẽ.
inuisibilẽ. immobilẽq omĩa tam̃ meuentẽ utiliter: tenentẽ fortit᷑. Que
cũ inminus usitata effecta. ap̃ mortaleseruꝑit: miracła.siue ꝓdigia uo¬
cant. Cernere postremo ⁊ iuari ÷ mangłis ⁊ archangłis ueritate. acꝙ ex¬
ꝑienciã uocis illius. qm̃ ipsi cura ÷ de uobis. qͥ caliũ nos ⁊ tancoꝵ ñ desinit

Expanded text:
onibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constat, et imperio universitas atonibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constat, et imperio universitas atque aeternitas termini sunt. Cernere est in Principatibus principium ex quo omnia; et quomodo a cardine ostium, sic ab ipso regi universitatem. Cernere est in Potestatibus, quam potestative idem princeps quos regit, protegit, contrarias potestates arcens et propulsans. Cernere est in Virtutibus unam ubique aequaliter praesto esse virtutem, per quam omnia, vivificam, efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem fortiter: quae cum in minus usitata effecta apud mortales eruperit, miracula sive prodigia vocant. Cernere postremo et mirari est in Angelis et Archangelis veritatem atque experientiam vocis illius, Quoniam ipsi cura est de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ unde amet n̾ habet. s t. ⁊ qͥ nichuil hoꝵ que fecit odit. qͦs saluandos fecit:
ignonunitiarũ eiꝰ. ignis ille consumens.ipsã sibi purgatissimã. ⁊ suo amore
dignissimã reddat. Cenere ÷ incherubin qͥ plenitudo scientie dicit᷑. dm̃ sci¬
entiarũ dñm eẽ. qͥ solus solã nesciat ignorantiã. qͥ totꝰ sit lux. ⁊ tenebre in
eo ñ sint ulle. totus sit ocłs. ⁊ qͥ minime aliquando fallit. qͥa minime claudi¬
cur. qͥ extͣ se ñ querat lumen. cui ad moueatur ut uideat. ipse qͥ uidet. ipse
uñ indet. Cernere ẽ in thronis. ꝙͣ ñ suspedus om̃i innocentie uidex sedeat
inhis. qui circũ uenire nolit. circũueniri ñ possit : qͥppe sic amans. ⁊ sic ui¬
dens. Nec uacat sessio. tranquillitatis insigne ẽ. De uultu tali iudiciũ meũ ꝓ¬
deat. opto. cui isit amor. error absit. ab sit ⁊ ꝑturbatio. Cenere ÷ in dñati¬

Expanded text:
qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat. Cernere est in Cherubin, qui plenitudo scientiae dicuntur, Deum scientiarum dominum esse, qui solus solam nesciat ignorantiam, qui totus sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quippe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tranquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominati
Abbreviated transcription (Latin):
pinguedine gr̃e illabatur : Nonne cũ ceꝑit circuire lucidas mansiones. ⁊ sinu
a ĩas in prima stola. scdam patientissime expectantes. multo magis tc̃ instabit
loquens eñ ꝓpħa unã petii adno hane reqͥraĩ ut in habitẽ indomo dnĩ omĩb
dieb uite mee. ut uideã uoluntatẽ diñ. ⁊ uisitẽ tẽplũ eiꝰ : qͥd ni ibi uide
at᷑ cor di: qͥd n ibi ꝓbet᷑. q̃ siłuoluntas dĩ bona. ⁊ beneplacens. ⁊ ꝑfecta . Bona
inse. placens ineffectib beneplacens fruentibꝰ. ꝑfecta ꝑfectis. ⁊ nichil ultra q̾¬
rentib. Picent uiscera mid̾ie. pacent cogitationiᷤs pacis. diuitie salucis. inr
st̾i̾a bone uoluncatis. benignitatis archana. que clausa mortalib etiã ipsis
electis suspecta st̃. Id qͥdẽ salubrit̾. ne desinant tim̾e. dũ nec dũ digne a ma¬
re idonei inueniunt᷑. Cernere ẽ inhis qͥ seraphin appellant᷑. qͦmͦ amet.

Expanded text:
pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum isere animas, in prima stola secundam patientissime exspectantes, multo magis tunc instabit loquens cum propheta: Unam petii a Domino: hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, utatur cor Dei? quidni ibi probetur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta? Bona in se, placens in effectibus, beneplacens fruentibus, perfecta perfectis, et nihil ultra quaerentibus. Patent viscera misericordiae, patent cogitationes pacis, divitiae salutis 449, mysteria bonae voluntatis; benignitatis arcana, quae clausa mortalibus, etiam ipsis electis suspecta sunt. Id quidem salubriter, ne desinant timere, dum necdum digne amare idonei inveniuntur. 10. Cernere est in his qui Seraphin appellantur, quomodo amet
Abbreviated transcription (Latin):
tos diuino igne susccensos. succende uniu̾sos. ut singłi ciues singłs sĩt lucerne. ar¬
dences. ⁊ lucentes. ardentes caricate. lucentes cognitione. Deugeni. quã bonũ ÷ nos
hic cẽ. quã fore melius. si qn̾ tñ toti sequemur. qͦ ex parte p̾cessimus. Pcadimꝰ aĩo ꝓ
ne ipso qͥdẽ toto. s parte. ⁊ parte modica nimis. Affectꝰ iacent. mole corꝑea p̾grauati.
⁊ luto herentib desid̾iis: sola interim arida ⁊ tenuis consid̾atio p̾uolat. ꝙ tamen
ertantillo qđ iã datur libet exclamare. dñẽ dilęxi decorẽ domꝰ tue. y locũ habi¬
tationis głe tue. Qd si totã se colligat aĩa. ⁊ reductis affectib e cunctiꝰlocis qͥb
captiui tenentur. tim̃do que ñ oportet. amando que ñ decet. dolendo uane.
gaudendo uanius. cũ his in eat tota lib̾tate uolatũ. pulset in impetu sp̃s. ⁊ in

Expanded text:
tos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae artos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs int̾ris pͥncipatꝰ constituitur. regit᷑. lnnitatur. transfertur. mutilatur. mu¬
tamina potestatũ. oꝑationes uirtutũ. reuelationes archangłoꝵ: curã ⁊ ꝓuidentiã
angłoꝵ. Putemꝰ thronos alto nꝰ ab his euolasse recessu. qͥ ex eo qđ sedent. throni di¬
cuntur. ⁊ ex eo sedent. qđ ineis sedet ds. lleq enĩ sedere ineis qͥ nͨ sederent posset.
que ex suꝑat omnẽ intellectũ. Ialis ÷ qͥ sedet inthronis. dñs sabaoth. iudicans oĩa
cũ tranquillitate. placidissimꝰ. serenissimꝰ. pacatissimꝰ. Et tales sibi constituit thro¬
nos. simillimos sibi. Pucemus cherubinꝰ. ex ipso sapientie fonte.ore altissimi hauri¬
entes. ⁊ refundentes fluenta scientie uniu̾sis eiuib suis. ꝙ uide. ne is sit quẽ pro¬
pħa loquebatur. fluminis impetus lecificans ciuitatẽ dei. Putemꝰ seraphin. sp̃s co¬

Expanded text:
omnis in terris principatus constituitur, regitur, limitatur transfertur, mutilatur, muomnis in terris principatus constituitur, regitur, limitatur transfertur, mutilatur, mutamina Potestatum, operationes Virtutum, revelationes Archangelorum, curam et providentiam Angelorum. Putemus Thronos alto etiam ab his evolasse recessu, qui ex eo quod sedent, Throni dicuntur; et ex eo sedent, quod sedit in eis Deus. Neque enim sedere in eis qui non sederent posset. quae exsuperat omnem intellectum. Talis est qui sedet in Thronis Dominus sabaoth, judicans omnia cum tranquillitate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus to
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capiunt salutis. de qͥb saluator. Angłi eoꝵ sẽꝑ uident fa¬
ciẽ patris. sutemꝰ his p̾eẽ. archangłos qͥ conscii mrst̾i̾oꝵ diuinoꝵ. ñ nͥ ob p̾ci¬
puas ⁊ maximas causas mituntur. Equib ille magnꝰ archangłos gabriel misiu
legitur ad mariã. ob causã utiq qͣ maior eẽ ñ potuit. Putemꝰ suꝑ istos uirtutes
eẽ. quoꝵ nutu ł oꝑe. signa ⁊ ꝓdigia inelem̃tis. siue exelementis fact̾a. apparent ad
cõmonitionẽ mortaliũ. Inde ÷ fortassis. qđ cũ in eu̾głiis legas. ert̾ signa insole.:
luna. & stellis: paulo post habes. Nã uirtutes celoꝵ mouebuntur. Hi nimirũ spc̃.
ꝑ quos signa fiunt. Putemꝰ potestateᷤᷤ suꝑiores istoͥs. quarũ uirtute potestas tenebra¬
rũ cõprimit᷑. ⁊ choercet᷑ malignitas aeris huiꝰ. ne quantũ uult noceat. ne malig¬
nari nͥ ut ꝓsitͥ possit. Putemꝰ principatꝰ. his qͦq p̾latos. quoꝵ mod̾amine ⁊ sap̾ia.

Expanded text:
ent faciem Patris . Putemus his praeesse Archangelos, qui conscii mysteriorum divinorum, nonnisi ob praecipuas et maximas causas mittuntur. E quibus magnus ille archangelus Gabriel missus legitur ad Mariam , ob causam utique, qua major esse non potuit. Putemus esse super istos Virtutes esse, quorum nutu vel opere signa et prodigia in elementis, sive ex elementis facta apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, quod cum in Evangeliis legas: Erunt signa in sole et luna et stellis, paulo post habes, Nam virtutes coelorum movebuntur ; hi nimirum spiritus, per quos signa fiunt. Putemus Potestates superiores istis, quarum virtute potestas tenebrarum comprimitur, et coercetur malignitas aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi ut prosit, possit. Putemus Principatus his quoque praelatos, quorum moderamine et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ durã mat̾iem ñ umĩꝙ̃ minittentẽ reuertit᷑. & nulerat nuilnerantẽ illudq c̃plet᷑.
fasti st̃ mͥ iarcũ pͣuũ. e alibi. qͥmittit iualtũ lapidẽ. recidet incaput eiꝰ. ita detracite
cũ tͥstẽ ind̾it faciem andientis. mimo ne audientis qͥdẽ s obturautis aures suas nean¬
diat nidiciũ sangumis. illeo conticesit. pallent uultꝰ. herent labia. salma siccatur
tinã qͣ reminciamꝰ sło uoluntas sit ñ necessitas. & pauꝑtas habeat expecita głam
ñ illata crutiatũ. Cet̾um nxta miscd̾ia buiꝰ tẽꝑis & ubiq gladios seuientes. satis di¬

Expanded text:
nerat vulnerantem illudque conpletur: Facti sunt mihi in arcum pravum, et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractor, eum tristem faciem viderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico contieescit, pallet vultus, htinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saeuientes satis di
Abbreviated transcription (Latin):
hinc mea q̃rat᷑. ł potiꝰ curet᷑ sententia. dico appellat̾ones ut ñ contẽpnendas. sic nec
usurpandas oĩo. Porro hoꝵ qͥd ĩsolentiꝰ censeã. haud facile dix̾im. Nͥ qͦd usurpa¬
cio qͦndã uidet᷑ induc̾ẽ conteptꝰ necessitatẽ : ac ꝑ hoc forte acriꝰ insectanda. q̃
ãpliꝰ nocet. Aut ñ uͤ nocentior ẽ : mala ĩse. ĩ partu peior: kne ipsa ͣ qͣ ipsũ us
cii gr̾ã ñ mnodo demit. s ad unit. qͥd saciam̃tis acceptiꝰ: Usurpata tñ ab ĩ dignis. ĩ¬
digne ue ractata. minime acceptant᷑. magis hñt dãpnationẽ. qͥa debitã uen̾ati¬
onẽ ñ hñt. fateor gͣnde ⁊ g̾nale mundo bonũ eẽ. appellat̾ones. idq tã necee̾a¬

Expanded text:
hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus i gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessa
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ das mͥ intã crebͥs appellat̾onib q̃ hodie fiut̃. qͥ ꝓ erp̾nsis itin̾is. ł nũmũ re¬
stituerit illi quẽ forte appellarit : Mir̃ uͦ. si ita os ⁊ appellantes uisti: ⁊ ap¬
pellati reiꝰ ur̃o examine inuenti sint. Uiligite inqͥd iusticiã. qͥ iudicatiᷤᷤ t̃rã. lar̾
÷ iusticiã tenȩre. nͥ ꝙ diligas. qͥ tenent: tenent. qͥ diligt̾: telant᷑. A mator ĩqͥrit ui
sticiẽ iusticiã. ⁊ ꝓseqͥt᷑ eã. Porro omnẽ ĩ iusticiã ꝑseqͥtur. Nicħ tͥ  ilł. qͥ appella¬
amas iusticiã. appellaciones ñ astectas. sed sustines. Uer̃tñ quid emolum̃ti
affert eccdesiis diͣtua uniꝰ hoi̾s iusticia. uͥ sententia p̾ualet alit̾ affectoꝵ : At
care cõsid̾ationi huic. qͣ appellat̾ones adlegitimũ si fieri pot̾: reuoces usũ. Et si

Expanded text:
Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum reQuem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est justitiam tenere, nisi et diligaustitiam, et prosequitur eam: porro omnem injustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellaamas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei tua unius hominis justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? At care considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
cen qt ausa nteceriut aut ꝑsona. Presumunt᷑ ieiut. passim. pserũ gͥ
mupatad alerteus ex cass dree i dppellont᷑ bont amalis. ut ñ faciant bona
ne illicita audeant mdcrimonia solu̾e.ł ꝓhibere. Appellant᷑. ne rapinas.
ne furta. nesacͥlegia.⁊ q̃ eiꝰ modi sc̃. punire ullatenꝰ ł cohibere. p̾sumant. A¬
pellant᷑.: ne indignas ⁊ ĩ fames ꝑsonas asacris officiis beneficiis ue repellere:
seu amou̾e queant. Qͦd tu ĩuenis remediũ morbo huic. ne q reꝑtũ ad remediũ
fuit. reꝑiat᷑ ad mortẽ : Telatꝰ ÷ dñs domũ orationis.: factã speluncã latronũ. Lu
eiꝰ minist̾. dissimulas miseroꝵ refugiuĩᷤ datũ arma unqͥtati: Uideas p̾rip
ñ ueniunt ostñsuri suã ĩ nocentiã maliciã conuicturi e dico qͦd dr̾e ad hec
solent. Nolumꝰ uexari frustra. Incuria eẽ. qͥ ꝓcliuiꝰ faueant appellantib foue¬
ant appellat̾ones. Cessuris rome. domi cede saciꝰ. fateor me ñ oĩno de crede his.

Expanded text:
non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona:  episcopi, ne illicita audeant matrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videas praeripi non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his.
Abbreviated transcription (Latin):
tã indign̾ tͥ.ꝙͣ ut totũ tenensm̃ sis cõtentus toto. nͥ minutias qͣsdã atq exi¬
guas portiones ipsiꝰ tͥ credite uniu̾sitatis. canquã ñ sint tue. satagas nescio

Expanded text:
tam indignum tibi, quam ut totum tenens non sis contentus toto, nisi minucias quasdam atque exitam indignum tibi, quam ut totum tenens non sis contentus toto, nisi minucias quasdam atque exiguas porciones ipsius tibi credite universitatis, tamquam non sint tue, satagas, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gͣdus ⁊ ordines qͥbiꝙ suos seruare positi estis. ñ inuid̾e. ut qͥdã ur̃oꝵ ait.
ui honorẽ. honorẽ. Sp̾uał hõ ille qͥ oi̾a didicat. ut ipse anemine iudicet᷑.
om̃ẽ opꝰ suũ trina qͣdã ꝯsid̾atione p̾uemiet. pͥmũ qͥdẽ anliceat. demn̾ andeceat
cet. ñ expedire nͥ qđ decet ⁊ licet. ñ ꝯtinuo tam̃ o̾e qđ licet. dec̾e. aut ex pedi¬
re oseqͥns erit. Age aptemꝰ si possumꝰ tria ip̃a oꝑi huic. At qͦmͦ ñ indecens tͥ uo¬
lutͥate ꝓlegt uti. ⁊ qͥa ñ ẽ adquẽ appelleris. potestacẽ exercere. neglig̾e rationẽ:
une maior dnõ tuo qͥ ait. Hon ueni fac̾ẽ uoluntatẽ meã: qͣmꝙͣ. ñ minꝰ deiecti ꝗͣ
s appetitu. Qͥa tã bestiale : Et si ĩdignũ cui uis utenti rõne. uiu̾e pecus. qͥs ĩte
rectore oĩumꝰ. tantã contumeliã nat̾e. honoris inuriã ferat : Sic de gn̾ando

Expanded text:
tum gradus et ordines, quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: tum gradus et ordines, quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: Cui honorem, honorem. Spiritualis homo ille, qui omnia diiudicat, ut ipse a nemine iudicetur: Omne opus suum trina quadam consideracionepreveniet: Primum quod an liceat, deinde an deceacet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expedire consequens erit. Age, aptemus, si possumus, tria ipsa operi huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune mayor domino tuo, qui ayt: Non veni facere voluntatem meam? Quamquam non minus deiecti quam sed appetitui. Quid tam bestiale? Et si indignum cuivis utenti racione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam nature, honoris iniuriam ferat? Sic degenerando,
Abbreviated transcription (Latin):
fortis illa mulier induere cõsueuit. Non sit inconscientia: nutans ĩ firmi¬
tas modice fidei. ñ sit ĩ fama neuus male sp̾ei. ⁊ uestiris duplicib. ꝙ. gaudebit
sponsus fr̾ sponsa. aĩam tuã. ⁊ gaudebit sr̃ te ds̃ tuus. Miraris quorsũ ħ. igna¬
rꝰ usq ad huc. qͥd dicere uelĩ. Nte tollo diutius. inurm̃ loquor. ⁊ q̃rimoni¬
ã eccłar̾. Truncari se clamitant. ac dem̾brari. Uel nulle. ł pauce ad modũ sĩ.
q̃ plagã istã aut ñ doleant. aut n̾ timeant. Qris qͣm : Subtrahunt᷑ abb̾es ep̃is.¬
ep̃i archiep̾is. archiep̃is patͥarchis. siue pͥmatib. Bona ne sp̃es ħ ͤ mir̾ si excu¬
sari q̃at ł opꝰ. Sic factitandoꝰ ꝓbatis uos habere plenitudinẽ potestatis. s iusti¬
cie forte n̾ita. facitis ħ qͥa potestis. s utr̾ & debeatis. q̾stio ẽ. Honoꝵ ac dignita¬

Expanded text:
fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmifortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam ecclesiarum. Truncari se clamitant ac demembrari. Vel nullae, vel paucae admodum sunt, quae plagam istam aut non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? Subtrahuntur abbates episcpi archiepiscopis, archiepiscopi patriarchis sive primatibus. Bonane species hec? Mirum, si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed iusticie forte non ita. Facitis hoc, quia potestis, sed utrum et debeatis, questio est. Honorum ac dignita
Abbreviated transcription (Latin):
putau̾it. Ego uͦ illiꝰ aut sp̾em eẽ. aut sp̾em habere. n̾negarĩ. Sane int̾ est tue ꝑ̃fec¬
tionis. ⁊ malas res. ⁊ malas parit̾ sp̾es deuitare. In alt̾o consci̾e. in alto fame ꝯsulis.
uta tͥ nͨ licere. ⁊si alias fortasse liceat. qͥcqͥd male fuerit coloratũ. deniq int̾ro¬
ga maiores tuos. & dicent tͥ. ab omĩ sp̾e mala abstinete uos. Sane minist̾ dñi:
dñm imitet᷑. qͥa ipse ait. Qͥ mͥ ministuit. me sequat᷑. Et habes de illo. Dñs regna¬
uit decorẽ induit. induit dñs fortitudinẽ. łu qͦꝙ esto fortis infide. decorus ĩ gła
s ꝓbastite imitatorẽ dĩ.Fortitudo tua. fiducia fidelis ꝯscientie. decor tuus si¬
dor bone opinionis. Ita q̃so induere fortitudinẽ. ⁊ enĩ gaudiũ dnĩ forͣtudo
tua. Porro sp̾e tua. & pulchritudine tua. nichilominꝰ tanquã ꝓpria simili¬
tudine delectat᷑. In duere uestim̃tis głe tue. uestire duplicib qͥb domesticos

Expanded text:
 illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi ministrat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos
Abbreviated transcription (Latin):
fectauit. Au̾tat ds̃ ate qđ ille audiuit. occidisti. ⁊ possedisti. Nolo aũ p̃tendas
m̾ fructũ emancipationis ipsiꝰ: nullus enĩ ÷. Nisi qđ inde ep̃i ĩ solentiores
monachi ⁊̃ dissolutiores fiunt. Qͥd qͦd ⁊ pauꝑiores : In spice diligentiꝰ ca¬
liũ uͥꝙ liberioꝵ ⁊ facultafes ⁊uitas. si ñ pudenda ad modũ ⁊ tenuitas inhis
& ĩ illis scłaritas inuenit̾. Matͥs nexie lib̾catis. gemina soboles hec. Qdͥni pec¬
cet licentiꝰ uagũ ⁊ male lib̾ũ uulgꝰ. cũ ñ sit qͥ arguat : qͥd nilicentiꝰ ꝯͦꝙ spo¬
liet̃ ac dep̾det̾ inermis religio. c̾ ñ sit qͥ defendat : qͦ refugiũ illis: Nũqs ad
ep̃os dolentes iniuriã : Ridentib ꝓfecto aspiciunt ocłis. siue q̃ faciunt
mala. siue q̃ paciunt̾. Q demũ ucilitas insanguine isto: Ueor ne illa

Expanded text:
ctavit. Avertat Deus a te quod ille audivit: Occidisti, et possedisti . 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus est enim, nisi quod inde episcopi insolentiores, monachi etiam dissolutiores fiunt. Quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa
Abbreviated transcription (Latin):
functo ep̃o sc̾o. uolentib clericis aliũ ut moris ÷ elig̾e sͥ. int̾uenit ille appei¬
lans nuetans ne fieret. qͦ usꝙ isset ꝯ rediss aburbe. Cuitñ appellationi nec
ipse deculit. Nã cũ uidet se contẽpniꝰ tanquã sirroiabilit̾ appellass. asscitis qͦs¬

Expanded text:
functo sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appelfuncto sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quousque isset et redisset ab urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum videret se contemni, tanquam qui irrationabiliter appellasset; a
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Usurpatorie st̃ eiꝰmͦi õs. ñ subuenientes ĩ necessitate. s opitulanteᷤᷤ ĩiqͥta¬
longo ⁊ casso itin̾e fatigarent᷑. siures tñ sua amit̾e ñ ferentes appellat̾ones
oiã. inuitati multi. Et ecce hõ cõcupiscens uxorẽ ꝓxinir sui. inuocẽ appellat̾o¬
dit᷑ qͦusq roma reditũ ẽ. Parisiꝰ contigit hoc nobili galliar ciuitate secde regra
ursũ ĩcuutate ead̾ qͥdã sͥ desponsata uxore. diẽ cõstituit nuptiat᷑. Intim egta¬
oit calũpnia dicentib qͥb dã ñ debere coniungi. Ad iudiciũ eccłe causa delata
e. S ñ expectata sententia appellatũ : snꝰ causa. sñ gͣuamine solo frustato¬
rie dilat̾onis ĩtuitu. At ille siue ꝑde q̃ ꝑarat. siue dilecte candiu frustrari cõsor¬
tio nolens. nichilomiinꝰ qd ꝓposuerat contẽpta siue dissimulata appellat̾one ꝑe¬
eit. Qd itio qđ ĩ iutisio dorensi eccłia nuꝑ aqͦdã adolescente p̾sũptũ ẽ: Hhẽpede¬

Expanded text:
mnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitalongo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere non ferentes, appellationesomnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellatioditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede regia. Rursum in civitate eadem quidam sibi desponsata uxore diem constituit nuptiarum. Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam non debere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est sed non exspectata sententia, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae dilationis intuitu. At ille, sive perdere quae pararat, sive dilectae tandiu frustrari consortio nolens, nihilominus quod proposuerat, contempta sive dissimulata appellatione peregit. Quid illud quod in Autissiodorensi ecclesia nuper a quodam adolescente praesumptum est? Nempe de