comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se qui condunt leges iniquas. & seriben¬
tes iniuistitiam scripserunt ut opprime¬
rent in udicio pauperes. & ium facerent
causȩ humilium populi mei. ut essent
uiduȩ prȩda eorum & pupillos diripe¬
rent. Quid facietis in die uisitationis
& calamitatis delonge uenientis: ad

Expanded text:
s qui condunt leges iniquas, et scribentes injustitiam scripserunt, ut opprimerent in judicio pauperes, et vim facerent causae humilium populi mei; ut essent viduae praeda eorum, et pupillos deciperent. Quid facietis in die visitationis et calamitatis d
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ quasi ignis impietas. ueprem & spi¬
nam uorabit. Et succendetur in densi¬
tate saltus. & conuoluetur suꝑbia fumi.
In ira dnĩ exercituum conturbata est t̾ra.
suo non parcet. & declinabit ad dexterã
& esuriet. & comedet ad sinistram & non
saturabitur: Vnusquisq carnem brachu

Expanded text:
est enim quasi ignis impietas, veprem et spiest enim quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini exercituum conturbata est  Al. suo non parcet. Et declinabit ad dexteram, et esuriet: et comedet ad sinistram, et non saturabitur: Unusquisque carnem
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ misit dñs in iacob. & cecidit in isrł
Et sciet populus omnis effraim & habi¬
tantes samariam in suꝑbia & magnitudi¬
ne cordis dicentes. Tateres ceciderunt.
sed quadris lapidibus ȩdificabimus. Sico¬
moros succiderunt. sed cedros immuta¬
bimus: Et eleuabit dñs hostes rasm suꝑ
eũ. & inimicos eius in tumultũ uertet
syriam ab oriente & phylistum ab ocer¬
dente. & deuorabunt isrt toto ore In
omnibus his non est auersus furor eius.
sed adhuc manus eius extenta: Et po¬
pulus non est reuersus ad ꝑcutientẽ se.
& dnm exercituum non inquisierunt
Et disperdet dñs ab isrł caput & caudã
incuruantem & refrenantem die una
Longeuus & honorabilis ipse est caput.
& ꝓpheta docens mendacium ipse est
tulis eius non lȩtabitur dñs. & pupillo¬
rum euis & uiduarum non miserebitur.
quia omnis hẏpochrita est & nequam.
& uniuersum os locutum est stultitiã.
In om̃ibus his non est auersus furor eius.
sed adhuc manus eius extenta. Succensa

Expanded text:
erbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel. Et sciet populus omnis Ephraim et habitantes Samariam, in superbia et magnitudine cordis, dicentes: Lateres ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificabimus: sycomoros succiderunt, sed cedros immutabimus. Et elevabit Dominus hostes Rasin super eum, et inimicos ejus in tumultum vertet, Syriam ab Oriente, et Philisthiim ab Occidente, et devorabunt Israel toto ore. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, et populus non est reversus ad percutientem se et Dominum exercituum non inquisierunt et disperdet Dominus ab Israhel caput et caudam incurvantem et refrenantem die una longevus et honorabilis ipse est caput et propheta docens metulis ejus non laetabitur Dominus: et pupillorum ejus, et viduarum non miserebitur: Quia omnis hypocrita est et nequam, et universum os locutum est stultitiam. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Succensa
Abbreviated transcription (Latin):
iga testimonium. signa legẽ in discipu¬
lis meis. Et expectabo dñm qui ab¬
scondit faciem suam a domo iacob.
& prȩstolabor eũ : Ecce ego & pueri.
quos mihi dedit dñs in signum & in
portentum ifrahelis a dñõ exercituũ
qui habitat in monte syon: Et cum
dexerint ad uos quȩrite a phytonibus
&a diuinis qui stridunt in cantationibꝰ
suis. nunquid non populus a dõ suo
requirit uisionem pro uiuis ac mortu¬
sad legem magis & ad testimoniũ
Quod si non dixerint uxta uerbũ hoc:
non erit eis matutina lux. Et transi¬
bit ꝑ eam. corruet & esuriet. Et cũ esu¬
rierit irascetur. & maledicet regi suo &
dõ suo: Et suspiciet sursum & ad terrã
intuebitur: & ecce tribulatio & tenebrȩ
desolatio & angustia & caligo ꝑsequens.

Expanded text:
iga testimonium signa legem in discipulis meis et expectabo Dominum qui abscondit faciem suam a domo Iacob et praestolabor eum ecce ego et pueri quos mihi dedit Dominus in signum et in portentum Israhelis a Domino exercituum qui habitat in monte Sion et cudixerint ad vos: Quaerite a Pythonibus et a divinis, qui strident in incantationibus suis, nunquid non populus requiret a Deo suo visionem pro vivis a mortuis? Ad legem magis et ad testimonium. Quod si non dixerint juxta verbum hoc, non erit eis matutina lux. Et transibit per eam, corruet et esuriet. Et cum esurierit, irascetur, et maledicet regi suo et Deo suo. Et suspiciet sursum, et ad terram intuebitur. Et ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, et angustia, et caligo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ei incensum: Uocauitq eũ nehastan.
In dnõ dõ ifrł sperauit. Itaq post eum
non fuit similis ei de cunctis regibus
uida. sed neq in his qui ante eum fue¬
runt. Et adhesit dño & non recessit
a uestigus eius. fecitq mandata eiusquȩ
prȩceperat dñs moysi. Unde & erat dñs

Expanded text:
ei incensum vocavitque eum Naasthan ei incensum vocavitque eum Naasthan in Domino Deo Israhel speravit itaque post eum non fuit similis ei de cunctis regibus Iuda sed neque in his qui ante eum fuerunt et adhesit Domino et non recessit a vestigiis eius fecitque mandata eius quae praeceperat Dominus Mosi unde et er
Abbreviated transcription (Latin):
& non timeatis deos alienos. & pactũ
quod ꝑcussit uobiscum nolite obliui¬
sci. nec colatis deos alienos. Sed dñm
dm̃ uestrum timete. & ipse eruet uos
de manu omnium inimicorum ur̃orũ
Iui uero non audierunt. sed iuxta con¬
suetudinem suam pristinam perpetra¬
bant. Puerunt igitur gentes istȩ timen¬
tes quidem dnm. sed nihilominus &
idolis suis seruientes. Nam filui eorum
& nepotes sicut fecerunt parentes sui
ita faciunt usq in prȩsentem diem.
nno tertio osee filu hela C xx¬
regis isrł. regnauit ezechias filius
achaz regis uida. Uiginti quinq an¬
norum erat cum regnare coepisset.
& iuginti nouem annis regnauit in
herus alem: Nomen matris eius habi
filia zachariȩ. Pecitq quod erat bo¬
num coram dño. iuxta omnia quȩ
fecerat dauid pater eius. Ipse dissipa¬
uit excelsa & contriuit statuas & suc¬
cidit lucos. confregitq serpentem ȩreũ
quem fecerat moyses. Siquidem usq
ad illud tempus filii isrł adolebant

Expanded text:
et non timeatis deos alienos et pactum et non timeatis deos alienos et pactum quod percussi vobiscum nolite oblivisci nec colatis deos alienos sed Dominum Deum vestrum timete et ipse eruet vos de manu omnium inimicorum vestrorum illi vero non audierunt sed iuxta consuetudinem suam pristinam perpetrabant fuerunt igitur gentes istae timentes quidem Dominum sed nihilominus et idolis suis servientes nam et filii eorum et nepotes sicut fecerunt parentes sui ita faciunt usque in praesentem diem nno tertio Osee filii Hela regis Israel, regnaverit Ezechias filius Achaz regis Juda. Viginti quinqnorum erat cum regnare coepisset et viginti et novem annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Abi filia Zacchariae fecitque quod erat bonum coram Domino iuxta omnia quae fecerat David pater suus ipse dissipavit excelsa et contrivit statuas et succidit lucos confregitque serpentem aeneum quem fecerat Moses siquidem usque ad illud tempus filii Israhel adolebant
Abbreviated transcription (Latin):
uami comburebant filios suos igni
adramelech & an amelech diis sephar¬
uaim. & nihil ominus colebant dnm
fecerunt autẽ sibi de nouissimis sa¬
cerdotes excelsorũ. & ponebant eos
in fanis sublimibus: Et cum dnm co¬
lerent. dus quoq suis seruiebant uix¬
ta consuetudinem gentiũ de quibꝰ
translati fuerant samariam: Usq in
prȩsentem diem. morem sequuntur
antiquum: Non timent dñm neq
custodiunt cerimonias eius & iudicia
& legem . & mandatum quod prȩce¬
perat dñs filuis iacob quem cognomi¬
nauit isre. & ꝑcusserat cum eis pac¬
tum & mandauerat eis dicens. No¬
lite timere deos alienos & non adore¬
tis eos neq colatis & non immoletis
eis. sed dnm̃ dm̃ uestrum qui eduxit
uos de terra egypti in fortitudine
magna & inbrachio extento ipsum
timete. & illũ adorate & ipsi immo¬
late Cerimonias quoq & uidicia &e
legem & mandatum quod scripsit uo¬
bis custodite ut faciatis cunctis diebus

Expanded text:
vaim comburebant filios suos igni, vaim comburebant filios suos igni, Adramelech et Anamelech diis Sepharvaim: et nihilominus colebant Dominum. Fecerunt sibi de novissimis sacerdotes excelsorum, et ponebant eos in fanis  Ms. finibus sublimibus. Et cum Dominum colerent, diis quoque suis serviebant juxta consuetudinem gentium, de quibus translati fuerant Samariam: usque in praesentem diem morem secuntur antiquum. Non timent Dominum neque custodiunt cerimonias eius et iudicia et legem et mandatum quod praeceperat Dominus filiis Iacob quem cognominavit Israhel et percusserat cum eis pactum et mandaverat eis dicens nolite timere deos alienos et non adoretis eos neque colatis et non immoletis eis sed Dominum Deum vestrum qui eduxit vos de terra Aegypti in fortitudine magna et in brachio extento ipsum timete illum adorate et ipsi immolate caerimonias quoque et iudicia et legem et mandatum quod scripsit vobis custodite ut faciatis cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
samariȩ ꝓfuus isrt. qui posseder̃
simariam. & habitauerunt in ur.¬
bibuis eius. Cumq ibi habitare coe¬
pisest non timebant dnm̃. Et im¬
mist in eos dñs leones. qui interfi¬
cubant eos. Nuntiatumq est regi
esspriorum. & dictum. Gentes quas
iranstulisti & habitare fecisti in ci¬
uitatibus samariȩ ignorant legita¬
nã dĩ terrȩ. & immisit in eos dñs
leones & ecce interficiunt eos eo
quod ignorent ritum dĩ terrae.
precepit autẽ rex assyriorum di¬
bens Ducite illuc unum de sacer¬
aotibus quos inde captiuos addu¬
xistis & uadat & habitet cum eis.
& doceat eos legitima dĩ terrae:
satur cum uenisset unus de sacer
Sotibus his qui captiui ducti fuerans
ae samaria habitauit in bethel. &
docebat eos quomodo colerent dñm:
Et unaquȩq gens fabricata est dm̃
suum. posueruntq eos in fanis excel¬
sis quȩ fecerant samaritȩ. gens & gens
n urbibus suis in quibus habitabant.
Uiri enĩ babylonii fecerunt socoth
thac hi autẽ qui erant de sephar¬

Expanded text:
s Israel, qui possederunt Samariam, et habitaverunt in urbibus ejus. Cumque ibi habitare coepissent, non timebant Dominum, et immisit eis Dominus leones qui interficiebant eos. Nuntiatumque est regi Assyriorum, et dictum: Gentes quas transtulisti, et habitare fecisti in civitatibus Samariae, ignorant legitima Dei terrae, et immisit in eis Dominus leones; et ecce interficiunt eos, eo quod ignorent ritum Dei terrae. Praecepit autem rex Assyriorum, dicens: Ducite illuc unum de sacerdotibus quos inde captivos adduxistis, et vadat et habitet cum eis, et doceat eos legitima Dei terrae. Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his, qui captivi ducti fuerant de Samaria, habitavit in Beth-El, et docebat eos quomodo colerent Dominum. Et unaquaeque gens fabricata est Deum suum: posueruntque eos in fanis excelsis, quae fecerant Samaritae, gens et gens in urbibus suis, in quibus habitabant. Viri enim Babylonii fecerunt Sochoththac. Hi autem qui erant de Sephar
Abbreviated transcription (Latin):
& non magis uiȩ uestrȩ prauȩ sunt :
Cum enĩ auerterit se iustus a iustitia
sua & fecerit iniquitatem. morietur
in eis. In iniustitia quam operatus est
morietur: Et cum auerterit se impi¬
us ab impietate sua quam operatus ẽ.
& fecerit uidicium & iustitiam. ipse
animam suam uiuificabit. Conside¬
rans enĩ & auertens se ab omnibus ini¬
quitatibus suis quas operatus est. uita
uiuet & non morietur. Et dicunt
filii ifrł. Non est ȩqua uia dñi. Nun¬
quid uiȩ meȩ non sunt ȩquȩ domus
isrł. & non magis uiȩ uestre prauȩ &

Expanded text:
e uestrae prauae sunt? cum enim auerterit se iustus a iustitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in eis: in iniustitia, quam operatus est, morietur. et cum auerterit se impius ab impietate sua, quam operatus est, et fecerit iudicium et iustitiam, ipse animam suam uiuific.abit. considerauit enim et auertit se ab omnibus iniquitatibus suis, quas operatus est: uita uiuet et non morietur. et dicunt filii Israhel: non est aequa uia domini. numquid uiae meae non sunt aequae, domus Israhel, et non magis ui
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertimini & agite pęnitentiam
ab omnibus iniquitatibus uestris. &
non erit uobis in ruinam iniquitas.
Proicite a uobis om̃s prȩuaricationes
uestras in quibus prȩuaricati estis. &
facite uobis cor nouum & sp̃m nouum:
Et quare moriemini domus isrte qui a
nolo mortem morientis dicit dñs ds̃.
reuertimini & uiuĩte

Expanded text:
conuertimini et agite paenitentiam ab omnibus iniquitatibus uestris, et non erit uobis in ruinam iniquitas. proicite a uobis omnes praeuaricationes uestras, in quibus praeuaricati estis, et facite uobis cor nonum et spiritum nonum : et quare moriemini, domus Israhel? quia nolo mortem morientis, dicit dominus deus: reuertimini, et uiue
Abbreviated transcription (Latin):
foedus. & ecce dedit manum suam:
Et cum omnia hȩc fecerit. non effu¬
giet. Propterea hȩc dicit dñs ds̃
uliuo ego. qm̃ iuramentum quod spre¬
uit & foedus quod pręuaricatus est po¬
nam in caput eius. Et expandã super
eum rete meum. & comprehendetur in¬
sagena mea : Et adducam eum in baby¬
lonem. & iudicabo eum ibi in prȩuari¬
om̃s profugi eius cum uniuerso agmine
in gladio cadent. residui autẽ in omnẽ
uentum dispergentur. & scietis quia
ego dñs locutus sum.¬
ec dicit dñs ds̃. Et sumam ego de me¬
dulla cedri sublimis. & ponã de uertice
ramorum eius. Tenerum distringam.
& plantabo suꝑ montem excelsum & emi¬
nentem In monte sublimi ifre plantabo
illud. & erumpet in germen & faciet
fructum. & erit in cedrum magnam:
Et habitabunt sub eo om̃s uolucres. uni¬
uersum uolatile sub umbra frondium
euis nidificabit. XXXUII¬
Et scient omnia ligna regionis. quia ego
dñs humiliaui lignum sublime & exal

Expanded text:
foedus et ecce dedit manum suam foedus et ecce dedit manum suam et cum omnia haec fecerit non effugiet propterea haec dicit Dominus Deus vivo ego quoniam iuramentum quod sprevit et foedus quod praevaricatus est ponam in caput eiueum rete meum, et comprehendetur sagena mea. Et adducam eum in Babylonem, et judicabo eum ibi in praevariomnes profugi ejus cum universo agmine in gladio cadent, residuique in omnem ventum dispergentur: et scietis quia ego Dominus locutus sum.ec dicit Dominus Deus: Et sumam ego de medulla cedri sublimis, et ponam: de vertice ramorum ejus tenerum distringam, et plantabo super montem excelsum e minentem. In monte sublimi Israel plantabo illud, et erumpet in germen, et faciet fructum, et erit in cedrum magnam: Et habitabunt sub ea omnes volucres, et universum volatile sub umbra frondium ejus nidificabit. Et scient omnia ligna regionis, quia ego Dominus humil
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est uerbum dni ad me dicens.
Dic ad domum exasperantem: Nescitis
quid ista significent: dic. Ecce uenit
rex babylonis in hierusalem. & assumet
regem & principes eius. & adducet eos
ad semetipsum in babylonem. Et tollet
de semine regni ferietq cum eo foedus.
& accipiet ab eo iusuirandum. Sed &
fortes terrȩ tollet. ut sit regnum humile
& non eleuetur. sed custodiat pactum
eius & seruet ulud. qui recedens ab eo.
misit nuntios ad ȩgyptum ut daret
sibi equos & populum multũ. Nunqͥd
prosperabitur uel consequetur salutẽ
qui fecit hȩc : & qui dissoluit pactum.
nunquid effugiet: Uiuo ego dicit dñs
as̃. qm̃ in loco regis qui constituit eũ
regem cuius fecit irritum uiramentũ
& soluit pactum quod habebat cum eo
in medio babylonis morietur. Et non
in exercitu grandi neq in populo mul¬
to faciet contra eum pharao bellum
in iactu aggeris & in extructione ual¬
lorum. ut interficiat animas multas.
Spreuerat enĩ iuramentum ut solueret

Expanded text:
t factum est verbum Domini ad me, dicens: Dic ad domum exasperantem: Nescitis quid ista significent? Dic: Ecce venit rex Babylonis in Jerusalem: et assumet regem, et principes ejus, et adducet eos ad semetipsum in Babylonem. Et tollet de semine regni, ferietque cum eo foedus: et accipiet ab eo jusjurandum. Sed et fortes terrae tollet, ut sit regnum humile, et non elevetur, sed custodiat pactum ejus, et servet illud. Qui recedens ab eo misit nuntios ad Aegyptum, ut daret sibi equos, et populum multum. Numquid prosperabitur, vel consequetur salutem qui fecit haec? et qui dissolvit pactum, numquid effugiet? Vivo ego, diam in loco regis qui constituit eum regem cuius fecit irritum iuramentum et solvit pactum quod habebat cum eo in medio Babylonis morietur et non in exercitu grandi neque in populo multo faciet contra eum Pharao proelium in iactu aggeris et in extructione vallorum ut interficiat animas multas spreverat enim iuramentum ut solveret
Abbreviated transcription (Latin):
uiuet & non morictur. Omnium
iniquitatum eius quas operatus est
non recordabor: iniustitia sua quã
operatus est uiuet Nunquid uolun¬
tatis meȩ est mors impii dicit dñs ds.
& non ut conuertatur auiis suis & ui¬

Expanded text:
n morietur. omnium iniquitatum eius, quas operatus est, non recordabor. in iustitia sua quam operatus est uiuet. nunquid uoluntatis meę est mors impii, dicit Dominus Deus, et non ut conuertatur a uiis suis et ui
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. timuerit & non fecerit simile eis.
super montes non comederit. & oculos
suos non leuauerit ad idola domus isrł.
& uxorem proximi sui non uiolauerit
& iurum non contristauerit. pignus
non retinuerit & rapinam non rapue¬
rit. panem suum esurienti dederit &
nudum operuerit uestimento. a pau
peris iniuria auerterit manum suam.
usuram & suꝑ abundantiam non aece¬
perit. uidicia mea fecerit in precenis
meis ambulauerit. hic non morienuis
in iniquitate patris sui. sed uita uiue
Pater euis qui calumniatus est & um
fecit fratri & malum operatus est i
medio populi sui. ecce mortuus edt
in iniquitate sua. Et dicitis. quare
non portauit filius iniquitatẽ patris:
Uidelicet. quia filius iudicium & ui¬
stitiam operatus est: Omnia prȩcep¬
ta mea custodiuit & fecit iula. uita
uiuet
Anima quȩ peccauerit. ipsa morietur
pilius non portabit iniquitatẽ patris.
& pater non portabit iniquitatẽ filii

Expanded text:
fecit, timuerit et non fecerit simile eis, fecit, timuerit et non fecerit simile eis, super montes non comederit et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel, et uxorem proximi sui non violaverit, et virum non contristaverit, pignus non retinuerit, et rapinam non rapuerit, panem suum esurienti dederit, et nudum operuerit veperis iniuria auerterit manum suam, usuram et superabundantiam non acceperit, iudicia mea fecerit et in praeceptis meis ambulauerit: hic non morietur in iniquitate patris sui, sed uita uiuet. pater eius, quia calumniatus est et uim fecit fratri, malum operatus est in medio populi sui: ecce mortuus est in iniquitate sua. et dicitis: quare non portauit filius iniquitatem patris? uidelicet quia filius iudicium et iustitiam operatus est et omnia praecepta mea custodiuit et fecit illa: uita uiuet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
uiolauerit. & ad mulierem menstruan
non accesserit. & hominem non contri¬
stauerit. pignus debitori reddiderrt
ꝑ uim nihil rapuerit. panem suum esu¬
rienti dederit & nudum operuert
uestimento. ad usuram non cõmodaue¬
rit & amplius non acceperit. ab iniqui¬
tate auerterit manum suam. iudiciũ
uerum fecerit inter uirum & uirum.
in prȩceptis meis ambulauerit & uidi¬
cia mea custodierit ut faciat ueritatẽ
hic iustus est. uita uiuet ait dñs ã
Quod si genuerit filium latronem effun¬
dentem sanguinem. & fecerit unum de
istis. & hȩc quidem omnia non facientẽ
sed in montibus comedentem & uxorem
proximi sui polluentem. egenum & pau
perem contristantem & rapientẽ rapi¬
nas. pignus non reddentem & ad idola
leuantem oculos suos. ab hominationẽ
facientem. ad usuram dantem & am¬
plius accipientem. nunquid uiuet:
Non uiuet. cum uniuersa detestanda
hȩc fecerit. Morte morietur: sanguis eiꝰ
in ipso erit. Quod si genuerit filium
qui uidens omnia peccata patris sui quę

Expanded text:
 ad mulierem menstruatam non accesserit et hominem non contristauerit, pignus debitori reddiderit, per uim nihil rapuerit, panem suum esurienti dederit et nudum operuerit uestimento, ad usuram non commodauerit et amplius non acceperit, ab iniquitate auerterit manum suam, iudicium uerum fecerit inter uirum et uirum, in praeceptis meis ambulauerit et iudicia mea custodierithic justus est; vita vivet, ait Dominus Deus. Quod si genuerit filium latronem effundentem sanguinem, et fecerit unum de istis; et haec quidem omnia non facientem, sed in montibus comedentem, et uxorem proximi sui pperem contristantem, rapientem rapinas, pignus non reddentem et ad idola leuantem oculos suos, abominationem facientem, ad usuram dantem et amplius accipientem: numquid uiuet? non uiuet: cum uniuersa detestanda haec fecerit, morte morietur: sanguis eius in ipso erit. quod si genuerit filium, qui uidens omnia peccata patris sui, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sit angelum suum & conclusit ora leonũ
& non nocuerunt mihi. quia coram eo
iustitia inuenta est in me. sed & coram te
rex delictum non feci. Tunc rex uehe¬
menter gauisus est suꝑ eo. & danielem
prȩcepit educi de lacu : Eductusq est
daniel de lacu. & nulla lesio inuenta
est in eo: quia credidit dõ suo. Iubente
autẽ rege adducti sunt uiri illi qui accu¬
sauerant danielem. & in lacũ missi sunt
ipsi & filu & uxores eorũ. Et non ꝑuene¬
runt usq ad pauimentum lacus. donec
arriperent eos leones & omnia ossa eorũ
cõminuerent. Tunc seripsit rex darius
uniuersis populis. tribubus & linguis ha
bitantibus in uniuersa terra. Pax uobis
multiplicetur. Ame ergo constitutũ est
decretum. ut in uniuerso imperio &
regno meo tremiscant & paueant dm̃
danielis . Ipse est enĩ ds̃ uuens & ȩterns
in scła. & regnum eius non dissipabitur.
& potestas eius usq in ȩternũ: Ipse libe¬
ratoratq saluator faciens signa & mi¬

Expanded text:
sit angelum suum, et conclusit ora leonum, sit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus, et linguibitantibus in universa terra: Pax vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula, et regnum ejus non dissipabitur, et potestas ejus usque in aeternum. Ipse liberator atque salvator, faciens signa, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad occasum solis laborabat ut erueret
illum. Uiri autẽ illi intellegentes regẽ.
dixerunt ei. Scito rex quia lex medoꝵ¬
est atq persarum. ut omne decretum
quod constituerit rex non liceat immu¬
tari : Tunc rex prȩcepit. & adduxerunt
danielem & miserunt eum in lacum
leonum. Dixitq rex danieli: ds̃ tuus
quem colis semper: ipse liberabit te
Aliatusq est lapis unus. & positus est suꝑ
os laci: quem obsignauit rex anulo suo
& anulo optimatum suorum. ne quid
fieret contra danielem: Et abiit rex
m domum suam & dormiuit in cȩna¬
tus. cibiq non sunt illati coram eo. in¬
super & somnus recessit ab eo Tuncrex
primo diluculo consurgens festinus ad
lacum leonum perrexit. appropinquans¬
q lacui danielem uoce lacrimabili
inclamauit. & affatus est eum. Daniel
serue di uiuentis. ds̃ tuus cui tu seruis
semper putas ne ualuit liberare te a
leonibus : Et daniel regi respondens
ait. Rex in ȩternum uiue. Ds̃ meusmi¬

Expanded text:
ad occasum solis laborabat ut erueret ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leonibus? Et Daniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vive: Deus meus mi
Abbreviated transcription (Latin):
id est statutam legem. ingressus est do¬
mũ suam. & fenestris apertis in cęnacu¬
lo suo contra hierusalem. tribus tempo¬
ribus in die flectebat genua sua & ado¬
rabat. confitebaturq corã dõ suo sicut
& ante facere consueuerat. Uiri igitur
illi curiosius inquirentes. inuenerunt
danielem orantem & obsecrantẽ dm̃ su¬
um. Et accedentes. locuti sunt regi suꝑ
edicto Rex. nunquid non constitiusti
ut omnis homo qui rogaret quenquam
de dus & hominibus usq ad dies triginta
nisi a te rex mitteretur in lacũ leonum
Ad quod respondens rex ait. Uerus sermo
iuxta decretum metdorum atq ꝑsarum.
quod prȩuaricari non licet. Tunc respon¬
dentes. dixerunt coram rege: Daniel
de filus captiuitatis uidę non curauit
de lege tua & de edicto quod constitu¬
isti. sed tribus temporibus ꝑdiem orat
obsecratione sua. Quod uerbum cũ au¬
disset rex satis contristatus est. & pro da¬
niele posuit cor ut liberaret eũ. & usq

Expanded text:
id est, constitutam legem, ingressus est doid est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo suo, sicut et ante facere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medorum atque Persarum, quod praevaricari non licet. Tunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
num: Vnde principes & satrapȩ quȩre¬
bant occasionem. ut inuenirent danie¬
li ex latere regis. Nullamq causam &
suspicionem reperire potuerunt. eo quod
fidelis esset & omnis culpa & suspicio non
inueniretur in eo. Dixerunt ergo uiri
illi: Non inueniemus danieli huic ali¬
quam occasionem. nisi forte in lege dĩ
sui Tunc principes & satrapę subripue¬
runt regi. & sic locuti sunt ei Dari rex.
in ȩternum uiue. Consilium inierunt
cuncti principes regni magistratus &
satrapȩ senatores & iudices. ut decretũ
imperatorium exeat & edictum. ut om¬
nis qui petierit aliquam petitionẽ a
quocunq deo & homine usq ad dies
triginta nisi a te rex. mittatur in lacũ
leonum: Nunc itaq rex confirma sen¬
tentiam. & scribe decretum ut non im¬
mutetur quod statutum est a medis atq
persis. nec prȩuaricari cuiquam liceat.
Porro rex darius proposuit edictũ &
statuit. Quod cum daniel comperisset

Expanded text:
num: unde principes et satrapae quaerenum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis essinveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo missus est articulus manus. qui
scripsit hoc quod exaratum est. Haec
est autẽ scriptura quȩ digesta est. Mane.
thecel. phares. Et hec interpretatio
sermonis: Mane. numerauit ds̃ regnũ
tuum. & cõpleuit illud: Thecel. appen¬
sum est in statera. & inuentum est minus
habens. Phares. diuisum est regnum
tuum. & datum est medis & persis: Tunc
iubente rege indutus est daniel purpu¬
ra. & circundata est torques aurea collo
eius. & predicatum est de eo quod habe¬
ret potestatem tertius in regno: Eadẽ
nocte interfectus est balthasar rex chal¬
deus. & darius medus successit in reg¬
num annos natus sexaginta duos.
ginti ut essent in toto regno suo. & suꝑ
eos principes tres ex quibus daniel unis
erat. ut satrapę̧ illis redderent rationẽ.
& rex non sustineret molestiam: Igitur
daniel superabat om̃s principes & satrapas.
quia sp̃s dĩ amplior erat in eo. Porrorex
cogitabat constituere eum suꝑ omne reg¬

Expanded text:
ab eo missus est articulus manus, quae ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos natus sexaginta duos. ginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne reg
Abbreviated transcription (Latin):
quos uolebat humiliabat. quando aut̃
el euatum est cor eius & sp̃s illus obfir¬
matus est ad superbiam. depositus est
de solio regni sui. & gloria eius ablata
est. & a filiis hominum eiectus est. Sed
& cor eius cum bestus positum est. & cũ
onagris erat habitatio eius. Foenũ qͦq
ut bos comedebat. & rore cȩli corpus eiꝰ
infectum est. donec cognosceret quod
potestatem habeat altissimus in regno
hominum. & quẽcunq uoluerit susci¬
tabit super illud: Tu quoq filius eius
balthasar non humiliasti cortuum
cum scires hȩc omnia. sed aduersus do¬
minatorem cȩli eleuatus es. & uasa do¬
mus eius allata sunt coram te. & tu &
optimates tui & uxores tuȩ & concubinȩ
uinum bibistis in eis. Deos quoq argen¬
teos & aureos & ęreos. ferreos ligneosq
& lapideos qui non uident neq audi¬
unt neq sentiunt laudasti. porro dm̃
qui habet flatũ tuum in manu sua
& om̃s uias tuas non glorificasti. Iccirco

Expanded text:
quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem elevatum est cor ejus, & spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, & gloria ejus ablata est. v.21. Et a filiis hominum ejectus est, sed & cor ejus cum bestiis positum est, & cum onagris erat habitatio ejus: foenum quoque ut bos comedebat, & rore coeli corpus ejus infectum est, donec cognoscepotestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: Et tu, et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? Deos quoque argenteos, et aureos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
quam adduxit rex pater meus de iu¬
sapientia inuentȩ sint in te Et nunc
introgressi sunt in conspectu meo sapi¬
entes magi ut scripturam hanc lege¬
rent & interpretationem euis indicarent
mihi. & nequiuerunt sensũ sermonis huꝰ
edicere mihi. Porro ego auduu de te.
quod possis obscura interpretari & li¬
gata dissoluere Si ergo uales scriptu¬
ram legere & interpretationẽ eius indi¬
care mihi. purpura uestieris & torquẽ
auream circa collum tuum habebis
& tertius in regno meo princeps eris
Ad quȩ respondens daniel. ait coram
rege Munera tua sint tibi. & dona
domus tuȩ alteri da Scripturam a¬
tem legam tibi rex. & int̾pretationu
cius ostendam tibi. Orex ds altisimul
regnum & magnificentiam & gloriam
& honorem dedit nabuchodonosor pa¬
tri tuo. & propter magnificentiam quã
dederat ei. uniuersi populi tribus & lin
guȩ tremebant & metuebant eũ : quos
uolebat interficiebat. & quos uolebat
ꝑcutiebat. Quos uolebat exaltabat. &

Expanded text:
quem adduxit rex pater meus de Juquem adduxit rex pater meus de Juscientia inteintrogressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, univerguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, &
Abbreviated transcription (Latin):
rex balthasar satis conturbatus est &
uultus illius immutatus est. sed & opti¬
mates eius conturbabantur. Regina
autẽ pro re quȩ acciderat regi & opti¬
matibus eius domum conuuui in gresa
est. & proloquensait. Rex in ȩternum
uiue. Nonte conturbent cogitationes
tuȩ. neq facies tua immutetur: Est ur
in regno tuo qui spm̃ deorum scõrum
habet inse. & in diebus patris tui scientia
& sapientia inuentae sunt in eo Nam
& rex nabuchodonosor pater tuus prin¬
cipem magorum & incantatorũ chal¬
deorum & aruspicum constituit eum
pater inquam tuus orex. quia sp̃s am¬
plior & prudentia intellegentiaq in¬
terpretatio somniorum & ostensio se¬
cretorum ac solutio ligatorum inuen¬
tȩ sunt in eo. hoc est in danele cui rex
imposuit nomen balthas ar. Nunc itaq
daniel uocetur. & interpretationẽ narrabit
Igitur introductus est daniel xui¬
coram rege: Ad quem prȩfatus rex ait
Tu es daniel de filis captiuitatis uidae

Expanded text:
rex Baltassar satis conturbatus est, et rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae,
Abbreviated transcription (Latin):
asportauerat de templo quod fuerat in¬
I hierusalem. & biberunt in eis rex & opti
mates eus. uxores & concubinȩ eius. Bibe¬
banti uinum. & laudabant deos suos au
reos & argenteos & ȩreos. ferreos ligneosq
& Lapideos. In eadem hora apparuerunt
digiti quasi manus hominis scribentis
contra candelabrum insuperficie pari¬
etis aulȩ regiȩ. & rex aspiciebat articu¬
los manus scribentis : Tunc regis facies
cõmutata est. & cogitationes eius pertur¬
babant eum. Et compages renum eius
soluebantur. & genua eius ad se inucem
collidebantur. Exclamauit itaq rex
fortiter. ut introducerent magos chal¬
deos & aruspices. Et proloquens rex.
ait sapientibus babylonis: quicunq
legerit scripturam hanc & interpreta¬
tionem eius manifestam mihi fecera
purpura uestietur. & torquem auream
habebit in collo. & tertius in regnomeo
erit. Tunc ingressi om̃s sapientes regie
non potuerunt scripturam legere nec
interpretationem indicare regi. Un&e

Expanded text:
asportaverat de templo, quod fuerat inasportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et bmates ejus, uxoresque et concubinae ejus; bibebant in eis vinum, et laudabant deos suos, reos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
reputati sunt: Iuxta uoluntatẽ enim
suam facit tam in uirtutibus cęli quam
in habitatoribus terrȩ. & non est qui re¬
sistat manui eius. & dicat ei quare fecisti
In ipso tempore sensus meus reuersus est
ad me. & ad honorem regni mei decorẽq
ꝑueni. & figura mea reuersa est ad me
Et optimates mei & magistratus mei
requisierunt me. & in regno meo resti¬
tutus sum. & magnificentia mea am¬
plior addita est mihi: Nunc igitur
ego nabuchodonosor laudo & magnifico
& glorifico regem cęli. quia omnia ope¬
ra eius uera & uiȩ eius iudicia. & gradi¬
entes in suꝑbia potest humiliare
althasar rex fecit grande conuuuum
optimatibus suis mille. & unus quisq
scđm suam bibebat ȩtatem. Precepit
ergo iam temulentus ut afferrentur uasa
aurea & argentea quȩ asportauerat na¬
buchodonosor pater eius de templo qͦd
fuit in hierusalem. ut biberent in eisrex
& optimates eius uxoresq eius & concu¬
binȩ: Tunc allata sunt uasa aurea quȩ

Expanded text:
reputati sunt. Juxta voluntatem enim reputati sunt. Juxta voluntatem enim suam facit, tam in virtutibus coeli quam in habitatoribus terrae, et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me, et optimates mei et magistratus mei requisierunt me, et in regno meo restitutus sum, et magnificentia amplior addita est mihi. Nuego Nabuchodonosor laudo, & magnifico, & glorifico Regem caeli: quia omnia opera ejus vera, & viae ejus judicia, & gradientes in superbia potest humiliarealtassar rex fecit grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ni in robore fortitudinis meȩ & in gloria
decoris mei: Cum adhuc sermo esset
in ore regis. uox de cęlo ruit Tibt dicit᷑
nabu chodonosor rex. Regnum tuum
transiit ate . & abhominibus te eicient.
& cum bestus feris erit habitat.o tua:
Poenum quasi bos comedes. & septẽ tẽ¬
pora mutabuntur suꝑ te. donec scias
quod dominetur excelsus in regno ho¬
minum. & cuicunq uoluerit det illud:
Eadem hora completus est sermo suꝑ¬
nabuchodonosor. Ex hominibus ab¬
iectus est. & foenum ut bos comedit. &
rore cȩli corpus eius infectum est. donec
capilli eius in similitudinem aquila¬
rum crescerent. & ungues eiꝰ quasi auiũ
gitur post finem dierum ego
nabuchodonosor oculos meos ad cȩlũ
leuaui. & sensus meus redditus est mihi
& altissimo benedixi. & uiuentẽ in sem¬
piternum laudaui & glorificaui. quia
potestas eus potestas sempiterna. & regnũ
eus in generationẽ & generationẽ. & om̃s
habitatores terrȩ apud eum in nihilum

Expanded text:
ni, in robore fortitudinis meae, et in gloria ni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adin ore regis, vox de celo ruit: ‘Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient et cum bestiis et feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes et septem tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicunque voluerit det illud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est, donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchodonoleuaui et sensus meus redditus est mihi; et Altissimum benedixi et uiuentem in sempiternum laudaui ac glorificaui, quia potestas eius potestas sempiterna et regnum ejus in generatione et generationem, et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
pabulum eius donec septẽ tempora
cõmutentur suꝑ eum. hȩc est interpre¬
tatio sententię altissimi quȩ peruenit
suꝑ dominũ meum regem: Sicient te
ab hominibus. & cum bestus feris erit ha
bitatio tua. & foenumuut bos comedes.
& rore celi infunderis. Septẽ quoq tẽ¬
pora mutabuntur superte: donec scias
quod dominetur excelsus suꝑ regnũ ho¬
minum. & cuicunq uoluerit det ulud
Quod autẽ pręcepit ut relinqueretur
germen radicum eius idest arboris. reg¬
num tuum tibi manebit. postquam
Acognoueris potestatẽ esse cęlestẽ: Quam¬
obrem rex consilium meum placeat tibi.
& peccata tua elemosinis redime & mi¬
quitates tuas misericordiis pauperum.
forsitan ignoscat delictis tius: Omnia
uenerunt suꝑ nabuchodonosor regemi
Post finem mensium duodecim. Et toqu¬
in aula babylonis deambulabat Nespon¬
ditq rex & ait. Nonne hȩc est babylon
magna. quam ego ȩdificaui in domũ reg¬

Expanded text:
pabulum ejus, donec septem tempora pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dominum meum regem: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis et ferisbuchodonosor: Foenum ut hos comedes, & rore caeli infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum reg
Abbreviated transcription (Latin):
thasar cȩpit intra semet ipsum tacitus
cogitare quasi hora una. & cogitatio
nes conturbabant eum. Respondens aut̃
rex ait. Balthasar. somnium & inter¬
pretatio eius non conturbent te Re¬
spondit balthasar: & dixit. Domine mi
somnium his qui te oderunt & interp̃¬
tatio cius hostibus tuis sit. Arborem
quam uidisti sublimem atq robustam.¬
cuius altitudo pertingit ad clum &
aspectus illius in omnem terram. & rami
eius pulcherrimi & fructus eius nimius
& esca omnium in ea. subter eam habitan¬
tes bestiȩ agri & in ramis eius cõmoran¬
tes aues cęli. tues rex qui magnificatus
es & inualusti. & magnitudo tua cre¬
uit & peruenit usq ad cęlum. & pote¬
stas tua in terminos uniuersȩ terrae:
Quod autẽ uidit rex iugilem & sem̃
descendere de cȩlo & dicere. succidite
arborem & dissipate illam. attamen
germen radicum eius in terra dimittite.
& uinciatur ferro & ȩre in herbis foris.
& rore cęli conspergatur & cum ferissit

Expanded text:
tassar, coepit intra semetipsum tacitus tassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atqcujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti, et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit
Abbreviated transcription (Latin):
one capitis mei suꝑ stratũ meum. & ecce
uigil & sc̃s de cȩlo descendit. Ciam auit
fortiter & sic ait Succidite arborem
& prȩcidite ramos eius & excutite folia
eius. & dispergite fructus eius: Pugiant
bestiȩ quȩ subter eam sunt. & uolucres
de ramis eius. Ueruntamen germen
radicum eius in terra sinite. & alliget᷑
uinculo ferreo & ereo in herbis quae
foris sunt. & rore cȩli tinguatur & cũ
feris pars eius inherba terrȩ: Cor eius
ab humano cõmutetur & corferȩ det
ei. & septẽ tempora mutentur suꝑ eũ
In sententia uigilum decretum est &
sermo scõrum & petitio. donec cogno¬
scant uiuentes qm̃ dominatur excel¬
sus in regno hominum. & cuicunque
uoluerit dabit illud. & humillum
hominem constituet suꝑ eo. hoc som¬
nium uidi ego nabuchodonosor. Tu
ergo balthasar interpretationem narra
festinus. quia om̃s sapientes regni mei
non queunt solutionẽ edicereꝰ mihi
Tu autẽ potes. quia sp̃s deorũ scõrum
inte est. Tunc daniel cuus nomen bal¬

Expanded text:
um meum, et ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententiasermo sanctorum, et petitio, donec cognoscant viventes quoniam dominatur Excelsus in regno hominum, et cuicunque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus deorum sanctorum in te est. Tunc Daniel, cujus nomen Bal