comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incon̾tibilit̾. indiudue ⁊ inseꝑabiliter co¬
guitum. nequaquam naturarum differẽ¬
tia sublata p̃p unionem. s potus salua ma¬
nente ꝓp̾etate utriusq nat̾ȩ. inunam non
induas concurrisse ꝑsonas. s unum eiundẽ
filium unigenitum. dmuerum. dñm ih̃m
semet ipsum dñs erudiuit. Quiautem ita ñ
sentiunt. cum nestorio. ⁊ eutice. uł eorum sec¬
tatorib et̾no anathemate dignos ẽẽ ꝓnũtio¬

Expanded text:
inconvertibiliter, individue et inseparabiliter cognitum, nequaquam naturarum differentia sublata propter unitionem, sed potius salva manente proprietate utriusque naturae, in unam non in duas concurrisse personas, sed unum eumdemque Filium unigenitum Deum verum Dominumsemetipsum Dominus erudivit. Qui autem ita non sentiunt, cum Nestorio et Eutyche, vel eorum sectatoribus aeterno anathemate dignos esse pronuntio
Abbreviated transcription (Latin):
ra ac iusta legitimi sacerdotis bñdictio.
iectum. Et si ita applicent᷑ sacͥlegi. adult̾̃i
atq oĩum criminũ rei. qr ꝑ bñdictionem
ordinationis cͥmina uł uitia putant᷑ au-¬
fferri. Nullus sit penitentię locus. qr
id pot̃ p̃stare ordinatio ꝙ longa satis-¬
factio p̾stare consueuit. s nr̃e lex ẽ eccłȩ
buere c̃munionẽ. nec ex his aliquẽ in-
cłicatus honorem uł exiguũ subrogare.

Expanded text:
ra ac justa legitimi sacerdotis benedictio ajectum. Et si ita est applicentur ad ordinatiatque omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina vel vitia putantur auferri. Nullus sit poenitentiae locus, quia id potest praestare ordinatio, quod longa satisfactio praestare consuevit. Sed NOSTRAE LEX EST ECCLESIAE, tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uuluꝰ secuta sñ cicat᷑ce eẽ ñ poterit. atq u¬
bi penitentiȩ remediũ necessariũ ẽ. illie
ordinationis honorẽ locũ hr̃e ñ posse. Nam
ritas c̃sueuit acerꝑe: S econt᷑ asserit᷑ eũ
qͥ honorẽ amisit. honorẽ dare ñ posse. ne¬
q ullũ aliqͥd accepisse. qr nicħ in dan

Expanded text:
e non poterit: atque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere non posse . Nam ritas consuevit accipere? Sed e contra asseritur, eum qui honorem amisit, honorem dare non posse: nec illum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastico ordine cuiquã laico quicꝗͣ
sumat. s simplicit̾. cum puritate ⁊
ueritate dicat. est. est. ñ. ñ. S si est
aliquid quod eis alaicis obiciat᷑. ad
epͣm incuus territorio ẽ deferat᷑. &
uixta id quod illi qui euisdẽ sunt or¬
dinis diuidicauarint aut corrigatur
aut expurget᷑.¬

Expanded text:
esiastico ordine cuiquam laico quidquam t, sed simpliciter cum veritate et puritate dicat: Est est, non non. Sed, si est aliquid quod eis a laicis objiciatur ad episcopum in cujus territorio est, deferatur; et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicarint, aut corrigatur aut expurget
Abbreviated transcription (Latin):
Suicumq gͥ intͣ annispacium cui¬
lit̾ suie publice causã suã corã suis
ex cõmunicatorib ñ ꝑegerĩt. ipsi
sibi audientie clausisse aditum uide¬
ant᷑. Quod si obstinato animo sine
ꝯmunione defuncti fuerint. nos illiꝰ
causam uixta beati leonis p̃ decessoris
nrĩ sententiã diuino uditio reser¬
uantes quib uiuis ñ ꝯmunicamus.
mortuis cõmunicare ñ possumus

Expanded text:
itur intra anni spacium civiliter, sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur. Quod si obsticommunione defuncti fuerint, nos illorum causam, juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam , divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mortuis co
Abbreviated transcription (Latin):
dustria ⁊ ira tua fecisti illud obser¬
uare debes ut ꝑ unius anni c̾cu¬
lum añfores basilice orans dñ cle¬
mentiã ꝑseueres. Completo anni
cͥculo introducaris in eccłam. Ta iñ
in angło eccłȩ usq dum unuis ãni
spacumi fuuatur stes. his ita ꝑas¬
tis si penitentie uide fructus cõspi¬
citur. corporis ⁊ sanguinis dñi
particeps fias. ut ñ obdureris de¬
sꝑaretione. Carnem ñ manduces
omĩb dieb uite tue. Ieiunes aut̃
usq adnonã cotidie. exceptis festis
dieb atq dnĩcis. Abstineas a ut̃ te
eb domadã arma portare ũ audeas
nͥ eontͣ paganos. ⁊ uͥcumq ire uolu
si aut̃ ñ habueris. aliã ñducas. T ẽpꝰ
aut̃ huius penitentie in epĩtui ẽ

Expanded text:
fecisti, istud observare debes, ut per unius anni circulum ante fores basilicae orans Domini elementiam perseveres. Completo anni circulo, introducaris in Ecclesiam. Tamen in angulo Ecclesiae, usque dum unius anni spatium finiatur, stes. His ita peractis, si poenitentiae fructus in te conspicitur, corporis et sanguinis Domini particeps fias, ut non obdureris desperatione. Carnem non manduces omnibus diebus vitae tuae. Jejunes autem usque ad nonam quotidie, exceptis festis diebus atque dominicis. Abstinehebdomadam. Arma portare non audeas, nisi contra paganos. Et ubicunque ire voluesi autem non habueris, aliam non ducas. Tempus autem hujus poenitentiae, in episcopi tui sit
Abbreviated transcription (Latin):
capillum łalio mͦ blasphemia cotͣ
usus fueras dm̃. si semel nesciens fe
in crepatus fecisti.xu.d. in p̃.⁊ ai p̃.¬
Sisacramento te obligasti ut ad pa¬
cem alicuius inimici nullo modo

Expanded text:
jus, vel alio modo blasphemia contra Deum usus fueras, si semel nesciens fecincrepatus, fecisti, XV dies in pane et Si sacramento te obligasti ut ad pacem alicujus inimici tui nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
auino medone mellita ceruisia. car¬
pingii pisce abstineat se. Mandu¬
cet aut̃ minutos pisciculos sihab̃e
piscẽ. ⁊ legumina ⁊ olera ⁊ poma.
siuult ꝯmedat ⁊ ceruisiam bibat.

Expanded text:
lita cerevisia, a carpingui pisce se abstineat. Manducet autem minutos pisciculos, si habepiscem, et legumina, et olera, et poma, si vult, comedat, et cerevisiam bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
Michi iundictam ⁊ ego retribuã.
Sifecisti homicidiũ nolens ita ut in
ira tua aliquẽ ꝑcute̾ uelles. ⁊ ñ occi¬
⁊ .u. fr̾. ⁊ sabb. redirere poteris. sin¬
gulas singuł denariis ł p̃cio unuis
denarii. ł tres pauꝑes pascendo reli¬
quos aut̃ sexita obserues sic̃ de ho¬
micidiis sponte ꝯmissis. ꝯstitutũ ẽ.
Fecisti homicidiũ inbello uissu le

Expanded text:
Mihi vindicta, et ego retribuam. » Si fecisti homicidium nolens, ita ut in ira tua aliquem percutere velles, et non occim feriam, sabbatum redimere poteris, singulas singulis denariis, vel pretio unius denarii, vel tres pauperes pascendo, Reliquos autem sex annos ita observa, sicut de homicidiis sponte commissis constitutum est. Fecisti homicidium in
Abbreviated transcription (Latin):
iii. fr̾.⁊ y. ⁊ sabb. redime̾ possis uno
habeas redime̾ p̃caxato p̃cio. ⁊ sic
reliquos annos obseruare debes.
liam ad succidenda ligna ⁊ appro¬
pinquante casura arboris ammo

Expanded text:
iam, quintam, sabbatum redimere possis uno habeas redimendi praetaxato pretio. Et sic reliquos annos observare debes. vam ad succidenda ligna, et, appropinquante casura unius arbo
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥmo. ꝑsingłos. iiii. annos. qui re¬
manent iii. q̃dragesimas. ꝑ legitimaᷤᷤ
scha cũ cet̾is xͥanis. Alterã añfestui¬
tatẽ scĩ ioħis baptisste ⁊ si aliqͥ rema¬
net. pꝰ impleas. T̃ erciã atit̾e natiuita¬
mellita c̾uisia ⁊ carne ⁊ sagimine

Expanded text:
qui remanent, tres quadragesimas, per legitimas scha cum caeteris Christianis, alteram ante festivitatem sancti Joannis Baptistae, et si quid remanet, post adimpleas. Tertiam ante Nativitamellita cervisia, a carne, sagimine,
Abbreviated transcription (Latin):
iii .xl. legitime p̃. Si aut̃ alit̾ fuerit
.i. sine uissu legitimi pͥncipis. ut ho
seruum semioris tui. qui inte nichil
peccauit. s uissu senioris tui.xl. d̾.¬
tiuis similit̾. nͥ seruus sit fur. aut
aut̃ tu seruus conseruum tuum
iussu dnĩ tui occidisti. dñs tuus.xl.¬

Expanded text:
ias poeniteas. Si autem aliter fuerit, id est, sine jussu legitimi principis, ut homservum senioris tui, qui nihil in te peccavit, sed jussu senioris tui? XL dtuus similiter, nisi servus sit fur aut lautem tu servus conservum tuum jussu domini tui occidisti, dominus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
quo inebriari pot̃ abstine.⁊ acarne.
gui abstinẽ debes. nͨ in ilł festis dieb
qui intuo episcopio acunto ppło ce¬
lebrantur ⁊ nͥ sis in magno itinere.
narii. aut tres pauꝑes pascendo. insr
⁊ .y. ⁊ sabb. redimere. ita tñ ut una
re de his tribus supͣdictis utaris .i. aut
iunum bibas. Aut medonẽ. Aut me¬
litã ceruisiam. Postꝗͣ domum uene¬
ris. aut sanitati restitutꝰ fueris nullã
licentiã habeas redimendi. Cõpleto
anni c̃culo eccłam introdueas. ⁊ pa¬
cis osculum concedamus tͥ. Insed̾o¬

Expanded text:
carne, bus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur. Et nisi forte in magno itinere, narii, aut tres pauperes pascendo ter sabbatum redimere: ita tamen ut una re de illis tribus supradictis utaris, id est, aut vinum bibas, aut medonem, aut mellitam cervisiam. Postquam domum veneris, aut sanitati fueris restitutus, nullam licentiam habeas anni circulo, in ecclesiam introducatur, et pacis ei osculum concedatur. In se
Abbreviated transcription (Latin):
sine certa ⁊ manifesta peccati causa
ꝯ munione pͥuet eccłastica. Suba¬
nathemate autem sine conscientia
quia anathema et̾na ẽ mortis damp¬
natio.⁊ ñ nͥ ꝓ mortali debet cͥmine
imponi ⁊ illi qui alit̾ ñ pot̾it corri

Expanded text:
sine certa et non manifesta peccati causa communione privet ecclesiastica. Sub anathemate autem sine conscientia quia anathema est aeternae mortis damnatio, et nonnisi pro mortali debet imponi crimine, et illi qui aliter non poterit corri
Abbreviated transcription (Latin):
idicunt aliqui religionis causa cõ¬
uigia deb̾e dissolui. sciendum ẽ quia
⁊ si hoc lex humana concessit. lex tñ di¬
uina ꝓhibuit. ꝑ se enim ui̾tas dixit.
Quȩ ⁊̃ ait. Nonlicet dimitt̾e uxorem
excepta causa fornicationis. I tem.
Siuir ⁊ uxor una caro sunt ⁊ religioĩs
causa uir dimittit uxorem ł mulier
uirum ñ in hoc mundo remanentem
ł forte adillicita migramtem. que est
ista conu̾sio inqͦ eadem caro ex parte tͣn¬
sit ad contintiam ⁊ exparte remanet
inpollutione. S iiͦ utrisq conueniat cõ¬
tinentem uitam ducẽ. hoc quis audeat
accusare.tem. Cum boni conu
ges aut meritum augẽ desid̾ant. aut
añ actȩ uite culpas delere. ut se ad con¬
tiuentiam astringant. ⁊ meliorem ui¬
Situ abstines sine uxoris uolũtate
tribuis illi fornicandi licentiam ⁊ pecca¬
tum illius tuȩ imputabit᷑ abstinentie.

Expanded text:
dicunt aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia, et si hoc lex humana concessit, lex tamen divina prohibuit: per se enim Veritas dixit: etiam ait: Non licet dimittere uxorem excepta causa fornicationis . Item: Si vir et uxor una caro sunt et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte transit ad continentiam et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Item: Cum boni conges aut meritum angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem viSi tu abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
nuntian dũ ẽ. ut ad salutationes sacer¬
dotales congrue rep̃hensiones discant
uͭ ñ solum cłici ⁊ deodicate. sac̾doti re¬
sponsionem offerant. s omĩs plesdẽ¬
uota consona uoce responde debet.

Expanded text:
ntimandum est ut ad salutationes sacerdotales congruae responsiones discantur, ubi non solum clerici et Deo dicatae sacerdoti responsionem offerant, sed omnis plebs devota consona voce respondere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
ipuella sita inpuerilitate indo¬
mo patͥs. illo nesciente se uiram̃to cõ¬
strinxerit.⁊ si pat̾ statĩ ut audierit
contra dixerit. uota eius ⁊ uiramẽta
irrita erunt.⁊ facilius emendabit᷑.¬

Expanded text:
puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente se juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt, et facilius emendabit
Abbreviated transcription (Latin):
cedant. celeritatem ⁊̃ ꝓpt̾ aerei corꝑis
suꝑiorem nobilitatẽ. ñ solũ cursus
latus auiũ incorꝑalit̾ uincant. Ꝙbꝰ
duab reb qͣtũ adaereũ corpꝰ ꝑtinetꝰ
p̃diti hoc ẽ a cͥmonia sensus ⁊ celerita¬
te motus multo añ cogitata p̃nũ¬
tiant. ł nuntiãt quȩ homines ꝓ sensus
terreni tarditate mirent᷑. accessit etiã
demonib ꝑ longũ tempus. quo eorum
uita ꝓtendit᷑. rerũ longe maior exꝑi-¬
entia qua pot̾ hominib ꝓpt̾ b uitatẽ¬
ꝓuenire. ꝑhas efficatias quas aerei
quib seruiant. ⁊ quib honores diui¬
nos deferãt arbitrant᷑ inuestigante
maxime uicio curiositatis pp̃ amorẽ
facilitatis false atq terrenȩ ⁊ excellẽ¬
tie temporalis.

Expanded text:
cedant celeritate et propter aerei corporis superiorem nobilitatem, non solum cursus latus auium inconparabiliter uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium corpus attinet, praediti, hoc est acrimonia sensus et celeritate motus, multo ante cognita praenuntiant uel nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior experientia, quam potest hominibus propter breuitateer has efficacias, quas aerei quibus serviant et quibus honores divinos deferant arbitrantur instigante maxime vitio curiositatis propter amorem felicitatis false atque terrene et excellentie temporalis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣcitius potuerint suos infan¬
culos ad confirmandum ep̃o p̃senta-¬
ri faciant. qđ si neglexerint n pb̃r &
populus canonicis disciplinis subiace¬
ant.

Expanded text:
 citius potuerint, suos infantulos ad confirmandum episcopo praesentari faciant. Quod si neglexerint, et presbyter et populus canonicis disciplinis subjaceant.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinandus archiep̃c electus fuerit
om̃s eiusde ꝓuincie ep̃i ad sedẽ mecͦ¬
cesse fuerit. cet̾is consentientib a tri¬
b uissu archiepĩ c̃ secͣri possunt ep̃is
s melius÷ si ipse cũ omnib eũ qui

Expanded text:
ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metrcesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopi, sed melius est si ipse cum omnibus eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ti dñs dep̃cet᷑. Sicut enĩ uulla dies excipit᷑.
es excipi debet. qͥn ꝓ animab fideliũ p̃¬
ces domino in missaiũ sollempnitatib
fundantur. Antiqͥtus gͥ hunc morem
Non sunt pret̾iittende supplicationes
ꝓ sꝑitib mortuorũ. quas faciendas ꝓ oĩ¬
b u xͥania & catholica societate lauda¬
mus. Defimctos etiã tacitiꝰ nominis eoꝵ
sub gñali c̃memoratione suscep̃ eccłia.
ut quib ad ista desunt parentes aut fi¬
lii. aut quic̃q cognati uł amiei. ab una
eis exhibeat᷑ pia matre conmuni. Ex cõ tb ni¬

Expanded text:
ti Dominus deprecetur. Sicut enim nulla dies excipitur,es excipi debet quin pro animabus fidelium preces Domino in missarum solemnibus fundantur. Antiquitus igitur hunc morem Non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas proana et catholica societate laudamus. Defunctos etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre communi. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
adñis legitimis ꝓpͥam libtatẽ conse¬
intur. cuiꝰ libtatis carta añ ordinati¬
onem in ambone publice legat᷑. ⁊ si
nullus contͣ dixerit. rite ẽsecrabunt᷑
Porro seruus ñ canoniee c̃secratuis
pꝰqͣm de gradu deciderit eiꝰ conditionis sit
ciuꝰ fuerit añ gradum.

Expanded text:
propriis legitimam libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus, stquam de gradu deciderit, ejus sit conditionis, cujus fuerat ante gradum.
Abbreviated transcription (Latin):
atet ꝓfecto sedis apłice cuius aucto¬
ritate maior ñẽ. uiditium anemine
fore retracdandũ. neq cuiquã deeus
liceat. iudicare iuditio. iuxta qd̾ boni
cõstitutis scribens. nemo ait ⁊ũquã
aplico culmini decinus uiditio ñ lieet
retractari manus obuias audact̾ intu¬
lit. nemo in hoc rebellis existicit. nͥ qui
ã iliꝰ cõsticuerũt oportere dissolui.
cuius potiꝰ sequẽda det̾ta madauerunt.

Expanded text:
atet profecto sedis apostolicae cujus auctoritate major non est, judicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam de ejus liceat judicare judicio. Siquidem ad iconstitutis scribit. « Nemo, » ait, « unquam apostolico culmini, de cujus judicio non licet retractari, manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis existit, nisi qui ae constiterunt oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta mandarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidue in rep̃hensibiles sint. uidua elli¬
gatur ñ minus .xl. annorum inoꝑibus
bonis habens testimonium sifilios educa¬
uit. Et cet̾a. adolescentiores iuduas deui¬
ta. Cum enim luxuriate fuerint. in xp̃o
nub̃e uolunt. habentes damnationem
quia pͥmam fidem irritam fecerunt. simł

Expanded text:
ut viduae irreprehensibiles sint; vidua eligatur non minus LX annorum . . . in operibus bonis testimonium habens, si filios educavit, etc. Adolescentiores viduas devita. Cum enim luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem, quia fidem irritam fecerunt, simul
Abbreviated transcription (Latin):
na gr̃a largiunt᷑. atq ꝓ largitate eadẽ
laudis solũ mͦ retͥbutionẽ quert̃. hi ni-¬
mirũ qđ gͣcis acceptũ ÷ gcis ñ tribuunt.
qr de impenso officio sc̃itatis. numinũ fa-¬
uoris expetunt. Uñ bñ cũ uirũ ustũ de¬
seribet ꝓpħa ait. qͥ excutit manꝰ suas
a munere. s adiuixit ab omni. qr aliud ẽ mu¬
nus ab obsequio. aliud munꝰ amanu. aliud
munꝰ alingua. Munꝰ qͥppe ab obseqͥo est.
subiectio indebite impensa. Munꝰ a manu
pecunia. Munꝰ a lingua. fauor. Qui uͦ sacroᷤ
ordines tͥbuit. tc̃ ab omni mun̾ẽ manꝰ excu¬
tit. qñ in diuinis reb ñ solũ pecumã. s i hu

Expanded text:
te eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt, quia de impenso officio sanctitatis, nummum favoris expetunt. Unde bene cum virum justum deenim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecu
Abbreviated transcription (Latin):
suburbanis atq uicuł om̃ĩb ⁊ tento¬
riis eiꝰ montanis ac maritiis litto¬
rib ⁊ portib seu cunctis ciuitatib
iceat romanis cũ omi ueneratione
⁊ sine aliqͣ ꝑturbatione honorificam
suo pontifici exhibere seputurã: ⁊ cũ
quẽ diuina inspiratione :⁊ beati. pe¬
tri int̾cessione. om̃s romani uno c̃silio
atq c̃cordia siue aliqͣ ꝓmissione adl põ¬
tificatus or diuem eligerint. sine qua¬
libet ambiguitate uł cont̾dictione mo¬
re canonico consectare. ⁊ dũ consec̾tus.
fuerit. legati ad nos uł ad suecessor es
nr̃os leges francoꝵ dirigant᷑. qui int̃
nos ⁊ illũ amicitiã. caritatem ac pa¬
cem socient.

Expanded text:
suburbanis, atque viculis omnibus, et territoriis ejus montanis, ac maritimis, littoribus ac portubus, seu cunctis civitatibus, liceat Romanis cum omni veneratione, et sine qualibet perturbatione, honorificam suo pontifici exhibere sepulturam, et eum quem divina inspiratione, et beati Petri intercessione omnes Romani uno consilio atque concordia, sine aliqua promissione ad pontificatus ordinem elegerint, sine qualibet ambiguitate vel contradictione more canonico consecrare. Et dum consecratus fuerit, legati ad nos, vel ad successores nostros reges Francorum dirigantur, qui inter nos et illum amicitiam, et charitatem ac pacem socient.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugale quod nec seꝑatio nec cum al¬
tero copulatio possit auferre sicut
apostata anima ł ut deconiugio xp̃i
recedens. etiam fide ꝑdita sacramen-¬
tum fidi namittit. qd̾ lauacro regenera¬
tionis accepit. Redderet᷑ enim ꝓculdu
dubio redeunti si ammisisset ab sce¬
dens hẽt hoc quirecesserit ad cumu¬
lum suplicii ñ admeritum p̃mii.

Expanded text:
m vinculum conjugale, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre, sicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii.
Abbreviated transcription (Latin):
ad unum apicem immutilata seruare
ipari honore ⁊ ueneratione digna ha¬
bere. & quȩ p̃dicauerunt ⁊ statuerunt
oiib modis sequi . ⁊ p̃dicare quȩeq c̃¬
dipnauert̃ ore.⁊ corde edempnare ꝓ¬
fiteor

Expanded text:
ad unum apicem immutilata servare, et pari honore et veneratione digna habere, et quae praedicaverunt et statuerunt omnibus modis sequi et praedicare, quaecunque condemnaverunt, ore et corde condemnare confiteor
Abbreviated transcription (Latin):
tia. dequa ppłs intrans eccłam asꝑgat᷑.
Et atrium eiusdẽ eccłȩ cum crucib cͥcs̃¬
uasculis suis accipiat exipsa aqua.
⁊ ꝑmansiones ⁊ agros ⁊ uneas. super
peccora qͦ sua atq suꝑ pabula eoꝵ.
nec ñ suꝑ cibos ⁊ potum suũ cõsꝑgat:¬

Expanded text:
ti; de aqua populus intrans ecclesiam aspergatur: et atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumoluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos et potum suum, conspergat
Abbreviated transcription (Latin):
ta dilige̾ debet homo eum qui se su¬
scepit a sacro fonte sic̃ patrem. I tes
Est int̾ fr̾s ⁊ filios spũales gratuita
⁊ scã comunio q̃ ñ ẽ dicenda consail¬
guinitas. s potius habenda spũat
ꝓximitas. Uñ int̾ eos ñ arbitramin
fieri posse qͥ libet conuigale cõnubi
um. qn̾quidem nec uiter eos qͥ nata
⁊ eos qui madoptionem filii sunt
uenerande romane leges matͥ mo¬
nia contͣhi ꝑmittunt. Item. Si¬
int̾ eos tĩ contrait᷑ mat̾monium
quos ad optio iungit quanto potius
a carnali oportet int̾ se contub̃nio ces¬
sare. quos ꝑceleste sacͣm̃tum regene¬
ratio sp̃s scĩ uincit: longe gͥ inquit
congruentiꝰ filius patris mei ł fr̾ m̃s
appellat᷑. is quem gratia diuina ꝗͣ
quẽ humana uoluntas ut filius meꝰ
alt̾na corporis ꝯmixtione.¬

Expanded text:
ta diligere debet homo cum qui se suscipit a sacro fonte sicut patrem Item: Est inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio quae non est dicenda consanguinitas, sed potius habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitramur fieri non posse quodlibet nonnec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia contrahi non permittunt. Item: Inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regeneratio sancti Spiritus vincit. Longe igitur, inquit, congruentius filius patris mei vel frater meus appellatur is, quem gratia divina quam quem humana voluntas ut filius ejusalterna corporis commistione
Abbreviated transcription (Latin):
diutnare. ⁊ ad int̾rogata respondere.
diuinatio nũcupat᷑. Ad qͦs suscitandos
cadaueris sanguis adicit᷑. Nã ama re
demones sãguinẽ dicũt᷑. Iõq quociẽs
ncͥromantia fit cruor aq miscet᷑. ⁊ colo¬
re sanguis faciliꝰ ꝓuocant᷑. Idromãtii
ab aqua dicti. Est enĩ idromantia in
aquarũ inspectione ũbras demones
euocare. ⁊ inmagines ludificationis
eoꝵ uidẽ. ibiq abeis aliqͣ audire. Ubi
ad hibito sanguine ⁊̃ inferos ꝑ ibentur
suscita re.

Expanded text:
espondere. divinatio nuncupatur: ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydraquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire: ubi adhibito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitari.
Abbreviated transcription (Latin):
demagoꝵ p̃strigiis quoꝵ intantũ ꝓdie
dracones aqͣs in sanguinẽ. cõfertuR
⁊̃ ingentilium libris qͥ quedã maga
formosissima scirce socios ulixis mu¬
tauit inbestias. legit᷑ ⁊ desacͥficio qͥ
archades do suo lieo immolabant. ex
qͦ quicũꝙ sumerẽt inbestiãrũ formas
ꝯu̾terent᷑. S ħ omĩa magicis p̃strigiis
potius fingebant᷑ quã rerũ uitate c̾¬
plerent᷑. Ut gͦ ipsi errores ignorantib
manifesti fiant. Deeorum pͣetate
atq inuentorib uixta traditione
maioꝵ. pͥmũ dicere ꝯgruum arbi
mur. Magi sũt qui uulgo malefici
ob facinoꝵ magnitudinẽ nũcupant᷑.
hi ꝑmissu dĩ elementa cõcutiunt.
turbant mentes hominũ minꝰ cõfidẽ¬
tiũ indo. acsi ullo ueneni austu uio¬
lentia tm̃ carminis int̾imunt. Uñ lu
canꝰ. Mens hausti nulia sane pollu
ta ueneni incantata ꝑit. Demonib
enĩ accrts audent uentilare ut qͥseħ
suos ꝑimat malis Artib inimicos. hi

Expanded text:
de magorum praestigiis, quorum in tantum prodierdracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruummur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie pollta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
hic p̃sens homo nomine stepha nus
ordinationis causa ueniens nr̃õ p̃su¬
latui suggerendo innotuit q̃ filiũ
suum tuextremo uite positum nec¬
dum baþtismatis unda lotum ab sẽ¬
tia sei sac̃ dotum necessaria cogẽte
baptizasset. eumq ipse ꝓis manib
tenendo suscepisset atꝙ ꝓhuus rei
negotio noticie tuȩ patefacto reue¬
rentia tua quasi rectitudiuis flagrãs¬
zelo. p̃fatum hominẽ asua udicaui̾t
coniuge seꝑandum. Quod fieri nulla¬
tenus debet dicente script̾a. adnõ iũc¬
tam eẽ iuro uxorem suam Et qͥ ds con¬
uncxit hõ ñ separet. Uñ dñs ineugłi¬

Expanded text:
hic praesens homo, nomine Stephanus, orationis causa veniens, nostro praesulatui suggerendo innotuit quod filium suum in extremo vitae positum, necdum baptismatis unda lotum, absentia scilicet sacerdotum necessitate cogente baptizasset, eumque ipse propriis manibus tinendo suscepisset, atque pro hujus rei negotio notitiae tuae patefacto, reverentia tua, quasi zelo rectitudinis flagrans, praefatum hominem a sua judicaverit conjuge separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente Scriptura a Deo junctam viro esse uxorem, et: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
inculpabile udicandum qͥ necessitaᷤᷤ
intulit. Nam hoc baptizandi genus
⁊ opꝰ laicis fidelib iuxta canonicam
auctoritatem sinecesse fui̾t facere
libe concedit᷑. Uñ qr supͣdictꝰ genitor
filium suum corpore moriemtem asp¬
iciens. ne anima morte ꝑpetua ꝑeũ¬
tem dimitteret sacͥ baptismi unda la¬
uit. ut eum depotestate auctoris mor.
time sociate inpune quã diu uixerit
uidicamus mane̾ conuinctum. nec ob
hoc p̃fatas auctoritates diuinas aliqͣ¬
denus separari debere.

Expanded text:
inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi hoc opus etiam laicis fidelibus, juxta canonicam sanctionem, si necesse uerit, facere libere conceditur. Unde si praedictus genitor filium suum corpore morientem aspiciens, ne animam morte perpetua pereuntem dimitteret, sacri baptismatis unda lavit, ut eum de potestate auctoris mortitime sociata impune, quandiu vixerint, judicamus manere conjunctum, nec ob hoc contra praefatas auctoritates divinas aliquatenus separari debere.
Abbreviated transcription (Latin):
ost. ante omnia tam uiros ꝗͣ mu¬
lieres qui filios suscepistis in bap¬
tismo. moneo. ut uos cognoscatis fideui¬
ssores ap̃ dm extitisse ꝓ illis quos uisi
estis de sacro fonte susciꝑe. ideo semꝑ¬
eos monete. ut castitatem custodiant.
iusticiam diligant. caritatem teneãt.
ante omnia simbolũ ⁊ orationem dñi¬
pistis ostendite.

Expanded text:
os ante omnia tam viros quam mulieres, qui filios in baptismo suscepistis moneo ut vos cognoscatis fidejussores apud Deum exstitisse pro illis, quos nisi estis de sacro fonte suscipere: ideo eos semper admonete ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatem teneant, ante omnia symbolum et orationem Domipistis, ostendite.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑpendant qr quicqͥd a fidelib
datur. redemptio peccatoꝵ ẽ. & iõ
gis tuneant. qđ in ueteri testam̃to
de sacerdotib scͥptum ẽ. in iquitatẽ
ppłi eo debere portare. ⁊ iõ cũ mag¬
no timore suꝑ eos solliciti sint. qͦꝵ
donis participant᷑. qr magnũ ꝑi¬
nescit tenere moderamina uite suȩ.
his quȩ conferunt᷑ ad usus eccłie
ab utunt᷑ in aliis reb quib suã
explent uoluntatem. similes sunt
scribaꝵ & phariseoꝵ redimentium

Expanded text:
ut perpendant quia quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est: et gis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est, iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum donis participantur: quia magnum perinescit tenere moderamina vitae suae. his, quae conferuntur in usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et pharisaeorum redimentium
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ordinatꝰ si abtnitate recesse¬
rit: saeͬmentum baptisini dandi non
amittit. Hulli enĩ sacram̃to in iuria
facienda ẽ. Si discedit amalis utrũ¬
q discedit. si ꝑmanet in mał utr̃¬
q ꝑmanet. Si gͦ acceptat᷑ baptismꝰ:
quẽ non potuit amittẽ qͥ ab unita-

Expanded text:
tizatus si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit: nulli enim sacramento injuria facienda est. Si discedit a malis, utrumque discedit; si permanet in malis, utrumque manet. Sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere q
Abbreviated transcription (Latin):
i queris modum quo id fieri
possit. breuit̾ ad p̾sens respon¬
deo. Misterium fidei est. credi salu¬
briter potest. inuestigari utilit̾ non
potest.

Expanded text:
i queris modum quo id fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potest, uestigari utiliter non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
inmonendi sunt fideles scĩdĩ ȩccłe
rifica patrem tuum. Nã ut ⁊ ipsi parẽ¬
tes erga filios suos acfilias agant mode
ste. aminonendi sunt dicente apło.
Et uos parentes nolite ad iracundiã
ꝓuocare filios urõs. Nam ⁊ hoc dicen¬
dum ẽ eis. ut si illi genitali asfectu
parcẽ ueluit inuiruis filiorum. ni hos
libet flagella sustine̾. quã cui ira iram ꝑ¬
incurrere᷑.

Expanded text:
monendi sunt fideles sanctae Ecclesirifica patrem tuum. Nam, ut ipsi parentes erga filios suos ac filias modeste se agant, admonendi sunt, dicente Apostolo: Et vos parentes, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Nam et hoc dicendum est eis, ut si illi genitali affectu parcere velint injuriis filiorum, non hos libet flagella suscipere, quam Dei iram incurrere.
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconũ. nec quẽlibet in gͥdu
eccłiastico nͥ specialit᷑ eccłie cuutatis. aut
possessionis. aut martirii. aut mona¬
sterii. cui ordinandus ẽ nom̃ ꝓnunci¬
et᷑. Qui uero ab solute ordinant᷑ decre¬
uit scã sinodus irritã hr̃i huiꝰcemodi
manꝰ impositinẽ. ⁊ nusꝗđ posse minist᷑¬
re. ad ordinantis in uiriam.

Expanded text:
aut diaconum nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter ecclesiae civitatis aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii, cui ordinandus est, pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur, decrevit sancta synodus irritam haberi hujusmodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare, ad ordinantis injuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ pꝰ adult̾iũ reconciliet᷑ conuigi cõ¬
uiux si fides assit. ñ crit durum. Cur
eiĩ deputamus ad huc adult̾os quos
quȩ noui testam̃ti sanguine sine du¬
bio mundant᷑. ⁊ iõ tunc omĩ modo ꝓ¬
hibitũ ẽ ab alio contaminatã uiro re¬
ciꝑe uxorẽ. quã uis dauid saulis filiã
ꝗͣ pat̾ eiꝰdem mulieris abeo seꝑatã
dederat alt̾i tamꝗͣ noui testamenti
uoli peccare. ⁊ quis intelligit debere
ignoscere maritum q uidet ignouisse
dominũ ãborũ. neciã se deb̾e adulterã
dice̾ ciuꝰ penitentis cͥm̃ diuina cͥdit
miseratione deletũ. Item. Indignãt᷑¬
mariti siaudiant adultõs pende si¬
miles adult̾ĩs feminis penas. cũ tanto
grauius eos punin oportuerit. qͣnto
magis adeos ꝑtinet. ⁊ uitute uincere
⁊ exemplo rege feminas. Item. Non
atq purgata adult̾ia reconciliatio cõ¬
uigiũ. uͭ ꝑclaues regnũ celorum ñ du¬
bitat᷑ fieri remissio peccatorũ. ñ ut

Expanded text:
t adulterium reconcilietur coniugi coniux, si fides adsit, non erit durum. cur enim adhuc deputamus adulteros, quos quae noui testamenti sanguine sine dubitatione mundantur; et ideo tunc omni modo prohibitum est ab alio contaminatam uiro recipere uxorem, quamuis Dauid Saulis filiam, quam pater eiusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri, tamquam noui testamenti noli peccare, quis non intellegat debere ignoscere maritum, quod uidet ignouisse dominum amborum nec se iam debere adulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deletumariti, si audiant alteros viros pendere similes adulteris feminis poenas: cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Item . Non atque purgata adulteria reconciliatio conjugum, ubi per claves regni coelorum, non dubitatur fieri remissio
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pb̃rorum ł diaconorum ł subdiaco¬
norum officium contumacit̾ deserens femi¬
nam sibi potius eligit. sicut sponte. obfornica.¬
tionem dimitait officium ita obp̃uaricationẽ
dimittẽ cogatur. & inuitus beneficium:

Expanded text:
sacerdotum, diaconorum, vel subdiaconorum, officium contumaciter deserens, feminam sibi potius eligit, sicut sponte ob fornicationem dimittit officium, ita ob praevaricationem dimittere cogatur et invitus beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Inhis aut̃ animalib que excon¬
suetudine abire ⁊ redire solent. talis
regła ꝯꝓbata ẽ. ut eo usq tua ẽẽ intel¬
ligantur donec animum reu̾tendi¬
fiunt occupantium. Reu̾tendi aũt
uidet᷑ animum desiue habere. cum
reu̾tendi ꝯsuetudinem deseruerint
Gallinarum ⁊ anserum ñ ẽ fera nat̾a.
idq exeo possumus intellige̾ qͥ sunt
alie galline quas feras uocamus. Item
alii anseres quos feroios appellamus.
Iõq siansereᷤᷤ tui angallinȩ tuȩ aliqͦ
casu turbati turbateq euolauerint
licet ꝯspectum tuum effugerint qͦ¬
cumq tũ loco sint. tui tueue. eẽ in¬
telligunt᷑. ⁊ qui lucͣndi animo ea que¬
animalia retinent furtum intelligit᷑
ꝯmittẽ.¬

Expanded text:
gat. In his autem animalibus quae ex congat. In his autem animalibus quae ex consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est ut eousque tua esse intelligantur, donec animum reet sunt occupantium. Revertendi autem videntur animum desinere habere, cum revertendi consuetudinem deseruerunt. Gallinarum et anserum non est fera natura, idque ex eo possumus intelligere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamus. Item, alii anseres quos feras appellamus. Ideoque si anseres tui vel gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeque evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocunque tamen loco sint, tui tuaeque esse intelliguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum intelligitur committe
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ putauert̃ tuã eẽ quã siceꝑis. s pꝰt̾i¬
orem sententiã nos confirmamus. quia
multa accid̾e possent. ut eã ñ capias. Apũ
ꝙͦ nata fera ẽ. Itaq quȩ in arbore tua
consederint añ quã ate alueo inoludã¬
tur. ñ magis tue ẽẽ intelliguntur. ꝗͣ
uolucres que m arbore tua nidum fe¬
cerint. Iõq sialius eas incluserit. is ea¬
rum domunus erit. fauos qͦ siquos
esfeceruit quilibet exime̾ pot̃. Planae
integra re siꝓuidis ing̾dientem infun¬
dum tuum potes eum ure ꝓhibere
tu tuo ẽ. nec difficił eiꝰ ꝑsecutioẽ. alio¬
quin occupatussit. Pauonum ⁊ colũ¬
barum fera nat̾a ẽ nec ad rem ꝑtinet
qd̃ ex consuetudine ad uolare ⁊ cedere
solent. nam ⁊ apes idem faciunt. qua¬
riun constat feram naturam eẽ. Cet¬
uos quidam qͦ ita mansuetos habẽt
ut in siluas ire ⁊ redire soleant. quoꝵ
⁊ ipsorum feram eẽ naturã nemo ne¬

Expanded text:
aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posterialiter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem sententiam non confirmamus, quia multa accidere solent ut eam quoque natura fera est. Itaque quae in arbore tua consederint, antequam a te alveo includantur, non magis tuae esse intelliguntur quam volucres quae in tua arbore nidum fecerint; ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit; favos quoque, si quos effecerint, quilibet eximere potest. Plane integra re, si praevideris ingredientem fundum tuum, potes eum jure prohibere tu tuo est, nec difficilis ejus persecutio est, alioquin occupantis fit. Pavonum et columbarum fera natura est, nec ad rem pertinet quod ex consuetudine avolare et revolare solent, nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam. Cervos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in silvas ire et redire soleant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo ne
Abbreviated transcription (Latin):
eRȩ. bestiȩ. uolucres. ⁊ pisces .i. omĩa
animalia quȩ interra. mariceloq nascũ¬
tur simul atq abaliquo capta fui̾nt
uregentium statĩ illius ẽẽ incipiunt.
Quod enim añ nullius ẽ. id nat̾ali rõne
oc cupanti concedit᷑. nec int̾ ẽ. feras besti¬
as ⁊ uolucres utrũ in suo fundo quis ꝗs
accipiat. aninalieno. Plane qui alienũ
ne ing̾diat᷑. Quicd aut̃ eorum ceperis
eo usq tuũ ẽẽ intelligit᷑ donec tua custo¬
dia coercet᷑. Cũ uͦ euaserit tuã custodiã ⁊
in nat̾alẽ lib̃tatẽ se receꝑit tuũ eẽ de¬
sit. ⁊ tursũ occupantis sit. nat̾alẽ aut̃¬
lib̃tatẽ reciꝑe intelligit᷑. cũ ł ocłos tuos
esfugit. ł ita sit in cõspectu tuo ut difficił
ra bestia ita uulna̾ta sit ut capi possit.
statĩ tua eẽ intelligat᷑. Quibusdã placu¬
it tuã ẽẽ. ⁊ eo usq tuã uidi. donec eã ꝑse¬
quaris. Quod sidesieris ꝑsequi. desinit
tua eẽ. ⁊ rursus fieri occupantis. Alii nõ

Expanded text:
erae bestiae, et volucres, et pisces, id est omnia animalia quae in terra, mari coeloque nascuntur, simul atque ab aliquo capta fuerint, jure gentium statim illius esse incipiunt. Quod enim ante nullius est, id naturali ratione occupanti conceditur, nec interest feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, in alieno. Plane qui alienum ne ingrediatur. Quidquid autem ceperis eousque tuum esse intelligitur, donec tua custodia coercetur. Cum autem evaserit custodiam tuam, et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desiit, libertatem recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo ut difficilira bestia ita vulnerata sit, ut capi possit statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si desieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri occupantis. Alii non
Abbreviated transcription (Latin):
irmissime tene & nullatenꝰ dubites om¬
nem hominem qui ꝑ c̃cubitũ uiri &
mulieris c̃cipitur cũ originali peccato
nasci. impietati subditum. mortiq subiee¬
tum. ⁊ ob hoc natura filium ire nasci. de qͦ
dicit apłs. Eramꝰ enĩ nat᷑a filii ire. sic̃ ⁊cet̾i.
a qua ira nullus lib̾atur nͥ ꝑ fidem media-¬
toris dei i hominũ hominis iħ̃u xp̃i qͥa ip¬
se ẽ agnus dei qui tollit peccata mundi.

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem qui per concubitum viri et mulieris concipitur cum originali peccato nasci impietati subditum, mortique subjectum, et ob hoc natura ira filium nasci, de qua dicit Apostolus: Eramus enim natura filii irae sicut et caeteri. A qua ira nullus liberatur, nisi per fidem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, quia ipse est Agnus Dei qui tollit pe
Abbreviated transcription (Latin):
dit eẽ qͥ contingunt ista. s quasi quȩ¬
rerent᷑ cur ea ꝑmittat causam tẽptati¬
onis exposuit. ad cognoscendũ utiꝙ
eoꝵ dilectionẽ utrũ eã habeant erga
dm̃ suũ. Cognoscendũ uͦ ab ipsis potiꝰ
ꝗͣ ab allo qui scit oiã añquã fiant.

Expanded text:
 quod contingunt ista, sed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendum utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendum vero ab ipsis potius quam ab eo qui scit omnia antequam fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
egi siromastem phinees austerita¬
tẽ helie. zelũ simonis cananei petri se¬
uitatem. Annaniã ⁊ saphirã trucidã¬
tem. pauli cõstantiã. qui elimã ma¬
gnũ uis diũ resistentẽ et̾na seiui̾tate
dãpnauit. Non ẽ crudelitas ꝓdeo

Expanded text:
enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistendamnavit . NON EST crudelitas, pro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
t in loco un ẽ ille qui accusat᷑. aut si
ibi aliquã temerarie multitudinis uĩ
metuerit. locum sibi eligat ꝯgruum.
quo absq timore. suos sinecessitas expo¬
scerit. testes hab̾e. ⁊ absq in p̾dimento
suam cauonice sententiam finire ualeat
quia multa ꝑsurreptionem euenire so

Expanded text:
t in loco unde est ille qui accusatur, aut, si ibi aliquam temerariae multitudinis vim metuerit, locum eligat sibi congruum, quo absque timore suos, si necessitas exposcerit, testes habere, et absque impedimento suam canonice sententiam finire valeat, quia multa per subreptionem evenire so
Abbreviated transcription (Latin):
ariolos aut certe augures ł sortilegos
ł eos qui ꝓ fitent᷑ artem magicã aut ali¬
quos eorũ similia exercentes cõsuluisse
fuit dep̃hensus ab honore dignitatis¬
sue dep̃ssus monast̾ii curã excipiat.
ibiq ꝑpetue penitentie deditꝰ scelus
ad missi sacͥ legii. soluat.

Expanded text:
ariolos, aut certe augures vel sortilegos, vel eos qui profitentur artem magicam, aut aliquos eorum similia exercentes, consuluisse fuerit depsuae depositus, monasterii censuram excipiat, ibique perpetua poenitentia scelus admissi sacrilegii luat.
Abbreviated transcription (Latin):
es illud fratros scbe alienũ obȩccłȩ
ucilitatẽ censiumus. ut sciretis quicũꝙ
mortali cͥmine dixerint se eẽ pollutos.
asupradictis ordinib sũmouendos. ros
set uleri confessione ł mendatio falsitatis
lleq eũ absolui pot᷑ inhis suise ipsos di¬
xerint. qͥ dictum inalios puniret᷑. qm̃
omĩs qui sibi fui̾t mortis causa. maior
homicida fit.

Expanded text:
ec illud, fratres, scribere alienum ob aecclesiae utilitatem censuimus, ut sciretis, quicumqumortali crimine dixerint se esse pollutos, a supradictis ordinibus submovendos, reos scilicet vel veri confessione, vel mendatio falsitatis. Neque enim absolvi potest in his, si in se ipsos dixerint, quod dictum in alios puniretur. Quoniam omnis qui sibi fuerit mortis causa, major homicida sit.
Abbreviated transcription (Latin):
iob pͥmus exibuit q̃n pꝰ funera ⁊ fla¬
gella ad huc cũ redargutione ⁊̃ incili¬
tio ⁊ cinere lamenta penitudinis sũp¬
sit dicens. Idcͥco ago penitentiam in
fauilla ⁊ cinere. Pꝯ hoc nob dauid pe¬
nitentie magisterium p̃buit q̃ligͣis¬
uulne̾ lapsus cũ audisset appħa pet¬
catum suum confestim penituit.
culpã suã penitentie confessione sa¬
nauit. Sic niniuite ⁊ alii multi pec¬
cata confessi sũt ⁊ penitenciam egeit̃¬
qui displicuerint sibi quales fue¬
runt ⁊ quales ꝑd̾m facti sunt. illi
placuerunt.¬

Expanded text:
ob primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sua redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, qulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . Sic Ninivitae et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt. Displicuerant sibi quales fuerant, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
corpora scoꝵ de loco ad locum nullus
tͥnsferre p̃sumat. sine consilio pͥncipis
It temꝑalis necessitas nos purget &¬
imminutio exigit ꝑsonarum. ut desti¬
cutis eccłiis salubri ac ꝓuida debeamꝰ
dispositione succurrere. Et iõ qm̃ ec¬
clesiam minturinensem funditus cã¬
cleri quã plebis destitutam de solatione
cognoiumus. tuãq ꝓ ea peticionem
qͣtinus formianȩ eccłiȩ in quo corpꝰ
beaiti herasmi martiris requiescit. cui
q fr̃nitas tua p̃sidet adiungi debe¬
at.⁊ piam ẽẽ ac iustissimam p̃uid̃n¬
tes necessariam diximꝰ. consulentes
tam desolationi loci illius. ꝗͣ tuȩ eccłȩ
turuensis. uł qͥcqͥd dĩ antiquo moder¬
potestatem q hac p̃cepti nr̃i auctori¬
tate concedimꝰ. ut ap̃senti tempore
sicuti ẽ ꝓpͥa qͥppe eccłia debes cogitare.

Expanded text:
corpora sanctorum de loco ad locum nullus transferre praesumat, sine consilio principist temporalis necessitas nos perurget, et imminutio exigit personarum, ut destitutis Ecclesiis salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. Et ideo, quoniam Ecclesiam Minturcleri quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem, quatenus Formianae Ecclesiae in qua corpus beati Erasmi martyris requiescit, cui fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam Ecclesiae turnensis, vel quidquid ei antiquo moderpotestatem hac praecepti nostri auctoritate concedimus, ut a praesenti tempore, sicuti ex propria quippe ecclesia, debeas cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ ⁊ aparanĩphis custodiãt᷑ ⁊ publi¬
ce sollenit̾q accipiant᷑. Si duo enim
ac t̾duo abstineant se. ⁊ doceant᷑ ut ca¬
stitatẽ int̾ se custodiant. certisq tẽ¬
porib nubant. ut filios ñ spurios. s
hereditarios do ⁊ scło generent..¬

Expanded text:
t a paranymphis custodiatur; et publice solemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo abstineatur; et doceatur eis ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saeculo generent.
Abbreviated transcription (Latin):
femine dummaritant᷑ uelant᷑. scł
ut nouent semꝑ se uiris suis ẽẽ sub¬
iectas ⁊ humiles. Item. Quod nu
tatis disrumpant. at uͦ qd eadem
uitta candido purpureoq eolore ꝑ¬
miscet᷑. Candor quippe ẽ munditia.
uite. purpurea ad sanguinis post̾i¬
tatem ad hibet᷑. ut hoc signo ⁊ con¬
tinentia ⁊ lex tenenda abutrisq
ad tempꝰ ammoneant᷑. ⁊ pꝰ hec red¬
demdum debitũ ũneget᷑. Item.
uod inpͥmis anulus asponso spõ¬
ꝑ se dat᷑. fit hoc nimirum ł p̃p mutu¬
Se dilectionis signum ł p̃p̃ id magis
ut eodem pignore eorum cordaiũ¬
gant᷑. Inde ⁊ iiͦii. digito anulus
fert᷑ sanguinis ad cor usq ꝑueniat.

Expanded text:
feminae dum maritantur velantur, scilicet ut noverint semper se viris suis subjectas esse et humiles. Item: Quod nubtatis dirumpant. At vero quod ea vita candido purpureoque colore permiscetur. Candor quippe est munditia vitae, purpura ad sanguinis posteritatem adhibetur, ut hoc signo et continentiae lex tenenda ab utrisque ad tempus admoneatur, et post haec reddendum debitum non negetur. Item. Quod imprimis annulus a sponso sponsae datur, fit hoc nimirum vel propter mutuae dilectionis signum, vel propter id magis, ut eodem pignore eorum corda jungantur. Unde et quarto digito annulus fertur, sanguinis ad cor usque perveniat.