comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Ludolachͣ est animal nat᷑a
⁊ forma mirabile: duas hñs alas
in facie. duas in dorso. quib mira
uelocitate nititur quocũq eam
uoluritas impulent Lulligo ẽ
monstrũ in quo natura lusisse ui¬
detur. Nam cute squamosum: cum
gregib pisciũ maris ꝓfunda scru¬
tatur. Cum aũt aguas fastidierit.
eleuat se cũ alis pennigeris qiuas
in hoc illi natura dedit ⁊ cũ uolucri¬
b ethera scandit. S quia flatꝰ uẽ¬
toꝵ sustinere nõ potest. post modi¬
cũ ubi uentis contutit᷑ ad aquas

Expanded text:
is. Ludolachra est animal natura et forma mirabile, duas habens alas in facie, duas in dorso, quibus mira velocitate nititur, quocumque eam voluntas impulerit. Loligo est monstrum in quo natura lusisse videtur, nam cute squamosum, cum gregibus piscium maris profunda scrutatur. Cum autem aquas fastidierit, elevat cum alis pennigeris, quas in hoc illi natura dedit et cum volucribus ethera scandit: sed quia flatus ventorum sustinere non potest, post modicum ubi ventis concutitur, ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
unt domesticis p̾cipiunt illos ꝑsecͥ
ac ꝑtut̾e. qͦ adusq obediant: et de fatiga¬
ti stando quiescant. Tunc uenatores
illos ascendunt ⁊ ꝑcutiunt at pun¬
gunt et mouent eos ad hoc ut hdĩes
timeant: ligantq pedes eoꝵ ant̾iores
qͦusq mansuescant. Mansuescurit aũt
⁊ domesticantur citiꝰ cunctis agoedaib
aĩalib. Est ⁊ alius elephantem
domestitandi modꝰ. In pͥmis captꝰ
a uenatore ꝑcutit᷑. multisq u̾berib
tribulat᷑. Int̾im alius qui uult eũ¬
hr̃e sibi obedientem accedit: eumq
de manu u̾berantis eruit. Qd̃ aduer¬
tens elephas in manib eius. man¬
suescit: eumꝙ liberatorem sui retog¬
noscens semꝑ ac diligens ei obedit
lephanti¬

Expanded text:
unt, domesticis precipiunt illos persequi ac percutere quoadusque obediant et defatigati stando quiescant. Tunc venatores illos ascendunt et percutiunt ac pungunt et movent eos ad hoc ut homines timeant; ligantque pedes eorum anteriores quousque mansuescant. Mansuescunt autem et domesticantur citius cunctis agrestibus animalibus. Est et alius elephantum domesticandi modus. In primis captus a venatore percutitur, multisque verberibus tribulatur, interim alius qui vult habere sibi obedientem accedit, eumque de manu verberantis eruit. Quod advertens elephas, in manibus eius mansuescit, eumque liberatorem sui recognoscens, semper ac diligens ei obedit. Elepha
Abbreviated transcription (Latin):
eontophos ẽ bestia
modita ex eo uotata quia
capta exuritur. eiusq tinere asꝑ¬
se carnes ⁊ posite ꝑ compita semi¬
taꝵ leones necant si qͣnͣtulũ cũq ex¬
abstinent. s dilauiatas pedũ iusib¬
Leontophonon accepimus paruũ
dũ ĩperitans ilito exꝑiret. Huius
carnib polente mͦ insidiantes fere:
necant ꝙ illam tam cõtrario feris¬
dit leo: usumq frangit ⁊ titra mor¬
sum examinat. Ille uͦ ecõtra urinã
sꝑgit: prudens hant quoq leoni ex¬
locitate p̾cedit feras uniu̾sas. Ip̃a¬
est asini fere magnitudĩe: terui climi¬
b pectore ac crurib leonis: capud
eliũ. bisunta ungula: ore ust ad
aures dehiscente dentiũ lotis osse
ꝓpetuo. Hoc: ad formam. Nam uoce
loquentiũ hominũ sonos emulat᷑.

Expanded text:
eontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumqabstinent, sed dilancinatas exanileontophonon accipimus vocari dum imperitans ilico expiret. ergo carnibus polentae modo insidiantes ferae necantodit leo visumque frangit et citra morsum exanimat; ille contra urinam spargit, prudens hanc quoque leoni exlocitate praecedit feras uniuersas; ipsa asini feri magnitudine, cerui clunibus, pectore ac cruribus leonis, capite melium, bisulca ungula, ore ad usque aures dehiscente, dentium locis osse perpetuo. Haec quod ad formam: nam uoce loquentium hominum sonos aemulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
clamosa nichil aliud sonare nouit nͥ
cras cras. Diu̾sas tñ uoces format.s.
lxiiii. ut dicit fulgẽtius. Uolando coit
aliqũ. Płes semꝑ quã duos pullificat.
Grauidus fi̾ dr᷑ si eũ omui coruinũ ed̾e¬
res eis escas dant. Pulli eoꝵ .uii. die¬
bus absq ulla cibi alimonia manere
los eiciunc tedio nutͥendi. Gortior est
coruus de die ⁊ bubo de nocte. ⁊ uicissim

Expanded text:
clamosa: nihil aliud sonare novit, nisi cras, cras; diversas tamen voces format, scilicet LXIV, ut dicit Fulgentius. Volando coit aliquando plures semper quam duos pullificat: gravidus fieri dicitur, si eum ovum corvinum ederes eis escam dant pulli eorum septem diebus, absque ulla cibi alimonia manere los eiiciunt tedio nutriendi. Fortior est corvus de die, bubo de nocte et vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ aũt amurta et felle bubu¬
lo lectis aut locis eaꝵ punctis: uł
folis edere tritis ex oleo uł incẽsis
sanguisugis. ysidorus. Costros¬
greci apellant: eos qui in extremiꝰ
fauoꝵ partib maiores creantur
Quos alitui reges putant: dcõs
eo td̃ castra ducant

Expanded text:
guantur cimices amurca et felle bubulo, lectis aut locis perunctis, vel foliis hedere tritis ex oleo, vel incensis sanguisugis. Ut oGraeci appellant, qui in extremis favorum partibus maiores creantur: quos aliqui reges putant. Dicti quod castra ducant
Abbreviated transcription (Latin):
tient᷑ nocuũ ⁊ cõueniens aĩa¬
cõmunis: iõ dicit qd̾ om̃s alii
suggerunt ip̃m circa cognitio¬
nem sensibilem. Ob hoc ⁊̃ dicit
auiscenna: qd̾ cognitio seusus
ꝓprii nõ completur nisi ꝑ togni¬
ꝯtionẽ sensus cõmunis.x¬

Expanded text:
cienter nocivum et conveniens animacommunis, ideo dicit quod omnes alii suggerunt sensum communem circa cognitionem sensibilis. Et ideo etiam dicit Avicenna quod cognitio sensus proprii non completur nisi per cognitionem sensus communis.
Abbreviated transcription (Latin):
rib autẽ climatis pͥmi qd̾ est ꝓpin¬
quius linee equalitatis hoc est e¬
qui noctiali. ꝓpt̾ assiduam fixionẽ
motus soł accidit siccitas ⁊ calioi¬
tas ⁊ minorat᷑ in eis frigiditas
⁊ hunuditas qͣ calefiunt mat̾res
do corpoꝵ ⁊ crispitudo capilloꝵ arͣ¬

Expanded text:
ribus climatis primi, quod est propinquius lineae aequalitatis’, hoc est aequinoctiali, ‘propter assiduam fixionem motus solis accidit siccitas et caliditas, et minoratur in eis frigiditas et humiditas, quare calefiunt matricesdo corporum et crispitudo capillor
Abbreviated transcription (Latin):
te uł pasti mense marcio gene¬
rosis equab ad mrttendi sunt et re¬
pletis feminis. item ad stabula col¬
ligendi. Net tam̃ etͣlem numerũ
omnium debemꝰ ad hibere: s estima¬
tis iurib uniꝰ cuiusq admissarii sõ¬
mittenda sunt pauca uł nuumerosa
coniugia. Que res: efficiet admissa¬
rios non parua etate durare. Iuueni
sunt: maxime ut suit longi ⁊ mag¬
ni uentris et corporis. S hoc inge¬
nerosis seruet᷑ armentis: cetere pas¬
sim toto anno int̾ pascua dimissis
secũ marib ĩpleant᷑. E quaꝵ nat᷑a
est partũ spacio duodetim mensis
absolu̾e. Illud in admissariis est ser¬
uandũ: ut mediis aliquib spatiis
separent᷑ ꝓpt̾ noxam furoris alt̾ni
S his armentis: pascua legantur
pinguissima. Hyeme aprica frigi¬
da et̃ opata ꝓuideantur estate: nec
adeo mollib locis nata: ut ungula¬
rum firmitas de asꝑitate nul sentiat
Si equa marem pati uolu̾it. trita
squilla naturalia eius in fecta libi¬
dinem concitabunt. Deinde graui¬

Expanded text:
aut pasti ante admissarii, generosis equabus admittendi sunt et repletis feminis. Item ad stabula colligendi; neque tamen equalem numerum omnium debemus adhibere, sed estimatis viribus uniuscuiusque admissarii, submittenda pauca vel numerosa coniugia. Que res efficiet admissarios non parva etate durare. Iuveni sunt, maxime ut sint longi et magni ventris et corporis. Sed hoc in generosis servetur armentis. Cetere passim toto anno inter pascua dimissis secum maribus, impleantur. Equarum natura est, partum spatio duodecimi mensis absolvere. Illud in admissariis servandum est, ut mediis aliquibus spatiis separentur, propter noxam furoris alterni: sed his armentis pascua legamus pinguissima, hyeme aprica, frigida et opaca provideamus estate; nec adeo mollibus locis nata, ut ungularum firmitas de asperitate sentiatSi equa marem pati noluerit, trita squilla naturalia eius infecta, libidinem concitabunt, deinde gravi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ equitis insidentis etiuo exce¬
dunt: teleritate uintunt. ad hoc demũ
datis penius: ut currentẽ ad iuuent.
Cet̾e nõ sunt uolutres: nec a t̾ra tollũt᷑¬
His ungule ceruinis siniles quib
dunicant. bisulce et comp̃hendendis
lapidib utiles. qͦ in fuga contra in se¬
tura. S nõ minus stoliditas: ĩ tan¬
ta reliqui corporis altitudine cum
colla fructice occultauerint: latere

Expanded text:
tudinem equitis insidentis equo excedunt, celeritatem vincunt, ad hoc demum datis pinnis, ut currentem adiuvent. cetero non sunt volucres nec a terra attolluntur. ungulae iis cervinis similes, quibus dimicant, bisulcae et conprehendendis lapidibus utiles, quos in fuga contra setura, sed non minus stoliditas in tanta reliqui corporis altitudine, cum colla frutice occultaverint, latere
Abbreviated transcription (Latin):
monis. Nam salomon cũ
marmor pariũ ad edificationẽ
templi de reiotis ꝑtib cõuehi
p̃cepiss: cõscius ꝓhibitiorus le¬
gis q̃ ueniunt algͣaris edificãdi
lapides ferro ĩcidi q̃siuit expĩtũ¬
inI u̾mib qd̃ ars humana nesci¬
uit. Nam pullũ structionis ĩui¬
treo uase reclusit quẽ cũ uideret
strutio ⁊ hre uequiret nat᷑aliter
aguitã artem attemptãs ad deser.¬
tũ cucͣrit: rediensq u̾nicłm tu¬
lit cuiꝰ sanguinẽ uitrũ liniuit
⁊ cõfractũ 3: sic q fetum eripuit.
Qd̃ uidens salomon. hoc exꝑim̃¬
to eodem gene u̾mis incisione du¬
rissimi marmoris usus ÷. ⁊ effcm
conseqͣtus est. Et appula u̾mis:
quadrupes: in terra ⁊ aqua equa¬
lit̾ uiuens. In t̾ra quidem uelocis¬
sume currit. s magis suꝑ aquas.
ita ut longos aqͣꝵ tractus in im¬
petu tnͣscͤrat. Int̾dũ tam̃ sb̾sictit.
⁊ iures lassus reparat. Hoc autẽ
diu subundis molent̾ teneatur:
nõ tam̃ humestat᷑ aut moritur.

Expanded text:
monis, nam Salomon cum marmor parium ad edificationem templi de remotis partibus convehi precepisset, conscius prohibitionis legis, que vetuit altaris edificandi lapides ferro incidi, quesivit experimein vermibus, quod ars humana nescivit. Nam pullum strutionis in vitreo vase reclusit, quem cum videret strutio et habere nequiret, naturaliter agnitam artem attentans, ad desertum cucurrit, rediensque vermiculum tulit, cuius sanguine vitrum linivit et confractum est, sicque fetum eripuit. Quod videns Salomon, hoc experimento eodem genere vermis incisione durissimi marmoris usus est et effectum consecutus est. Tappula vermis est quadrupes, in terra vel aqua equaliter vivens. In terra quidem velocissime currit, sed magis super aquas, ita ut longas aquarum tractus in impetu transcurrat. Interdum tamen subsistit et vires lassas reparat. Hoc autem diu sub undis violenter teneatur, non tamen humectatur aut moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mures edomo cũ calcãtho fumiga¬
ta fugiunt: ex sqͣma uͦ ferri uł gal¬
lia metallina uł ex elleboro mori¬
unt᷑ si ex alicͦ scilicet utoꝵ cũ fari¬
na asꝑso comederint auiscerina.¬

Expanded text:
mures e domo cum calcanto fumigata fugiunt: ex squama vero ferri, vel gallia metallina, vel ex helleboro, moriuntur: si ex aliquo, scilicet istorum, cum farina consperso comederint. Formice i
Abbreviated transcription (Latin):
Stella piscis est in mari octidentali.
tuiꝰ figura est ad modũ stelle. Hec cũ
aliquod animal comed̾ĩt: mox inue¬
uitur in eiꝰ uentre durũ quasi bis cot¬
cus panis. E turio est pistis magnꝰ.
habitans in aqus fluuialib t̃ mag¬
ne sunt. et diffuse. Uiu̾e diucius non
potest in stagnis: nisi ad dulces fluui¬
or aciͣs tnͣsitũ habu̾it. Cibi paꝵ aut ni¬
chil ad mitcit in corpore: quippe cui cib
in nutrimẽtũ sufficiens ẽ ip̃a sola aeris
serena tranquillitas. Qua ꝓpter et
modicum ht̃ uentrem: ac ꝓpe modũ
solidus in loco uentris sicut in relicͣ
parte corporis. ht̃ intestina licet par¬
iussima respectu sue magnitudinis.
Epar uero satis magnum: ⁊ a deo dł¬
ce ꝙ uix comedi sine stomachi ab ho¬
minatione possit Unde eius felle qd̾
contigiũ est eꝑar fricari solet: ut ex¬
tessus dulcoris in epate. temꝑetur ex¬
cessu amaritudinis in felle. Ore caret
et illa pars integra est que in ceteris a¬
nimalib os ocupare solet. Nec nisi mo¬

Expanded text:
Stella piscis est in mari occidentali, cuius figura ad modum stelle: hic cum aliquod animal comederit, mox invenitur in eius ventre durum, quasi bis coctus panis. Sturio piscis est magnus habitans in aquis fluvialibus, que magne sunt et diffuse: vivere diutius non potest in stagnis, nisi ad dulces fluviorum aquas transitum habuerit. Cibi parum aut nihil admittit in corpore, quippe cui cibus in nutrimentum sufficiens est ipsa sola aeris serena tranquillitas: quapropter et modicum habet ventrem, ac prope modum solidus est in loco ventris, sicut in reliqua parte corporis. Habet intestina licet parvissima respectu sue magnitudinis; hepar vero satis magnum et adeo dulce, quod vix comedi sine stomachi abominatione potest. Unde eius felle quod contiguum est hepar fricari solet, ut excessus dulcoris in hepate temperetur excessu amaritudinis in felle. Ore caret et illa pars integra est, que in ceteris animalibus os occupare solet, nec nisi mo
Abbreviated transcription (Latin):
ries siue a potuareos. id est a
marte uocatus est: unde apud
nos in gregib masculi. mares dicũt᷑
sine qd̾ hoc petꝰ agentilib primũ ariꝰ
ĩmolatũ est unde est illud. Aries mar¬
tatur ad aram. aristotiles. In lybra

Expanded text:
ries vel apo tou areos, id est, a Marte vocatus. Unde apud nos in gregibus masculini mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Unde est illud: Aries mactatur ad aram. Arietes a
Abbreviated transcription (Latin):
Fit in sensu cernentis qͣi pa¬
rens est forma corꝑis ex qua fit.
S parens illa nĩ u̾a: unde uͦ illa
u̾a ꝓles est. Neq eiũ omino idem
hibet᷑. ut ex illo formet᷑ .i. sensus¬
uidentis. Quo cͥta id amare: ali
gis spũalis est qũa utrumlib
illoꝵ. Nam corpus illud ꝙ cerni¬
tur. omino spũale nõ est. Uisio
uͦ q̃ fit in sensu. ht̃ ad mixtum
aliqͥ spũale. quia sine asa fieri
nõ potest. S nõ totũ ita est. quia
ille qui formatur corꝑis sensus.¬

Expanded text:
fit in sensu cernentis, quasi parens est forma corporis ex qua fit. Sed parens illa non vera; unde nec ista vera proles est: neque enim omnino inde hibetvidentis. Quocirca id amare, aliegis spiritualis est quam utrumlibet illorum. Nam corpus illud quod cernitur, omnino spirituale non est. Visio vero quae fit in sensu habet admixtum aliquid spirituale, quia sine anima fieri non potest. Sed non totum ita est: quoniam ille qui formatur, corporis sensus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ude doceat uulnus fuisse aũ
si uelit uide fenestram. ut ꝑfenestm
tates suos ꝓpͥos fines hñt: qͥ refe¬
runt᷑ ad finem illiꝰ uoluntatis qua
re uitã q̃ nõ referat᷑ ad aliud: s a¬
mãti ꝑse ip̾am sufficit. Recte gͥ st̃
uolurtates: ⁊ om̃s sibunz religate
si bona est illa qͦ cuncte referuntur.
Si aũt praua est praue sũt om̃s
Et ideo rectaꝵ uoluntatũ conexit.
it̾ eit ꝙdam ascendentiũ ad beatitu¬
dinẽ: qd̾ certis uelut passib agit᷑.
Prauaꝵ hec atq distortarũ uolũ¬
tatũ implicatõ. uincdm eit cͦ alli¬
gabit᷑ qui hoc agit ut ꝓitiat᷑ in
tenebras ext̾iores. beati gͦ qͥ ftĩs
ac morib cãtant tãticũ graduũ.
⁊ ue hũs qui trahunt pcc̃a uelut
testem longam. Sic est aũt reqͥes
uoluntatis qũe dicimꝰ finẽ si ad¬
huc referat᷑ ad aliud. sicut possu¬
mꝰ dic̾e̾ retͥem pedis in ambulãdo¬
ẽẽ c̃ ponit᷑ unde alius iuitat᷑ quo
passib ꝑgit᷑. Sic cũ aliꝙͣ ita pla¬

Expanded text:
ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram tates suos proprios fines habent, qui referuntur ad finem illius voluntatis qua re vitam quae non referatur ad aliud, sed amantoluntates et omnes sibimet religatae, si bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur: pravarum autem atque distortarum voluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores . Beati ergo qui factis et moribus cantant canticum graduum: et vae iis qui trahunt peccata, sicut restem longam . Sic est autem requies voluntatis quem dicimus finem, si adhuc refertur ad aliud, quemadmodum possumus dicere requiem pedis esse in ambulando, cum ponitur unde alius innitatur quo passibus pergitur. Si autem aliquid ita pla
Abbreviated transcription (Latin):
bitã magnitudinẽ ueniens sine c¬
bo fepore multo uiuit at ubi come¬
derit. nõ de facili saciatur. In abys¬
sis t̾re sicut dicit augustinus. alit̃a
draco moratur: ⁊ cũ in aere senserit
humiditatẽ egreditur. ac suꝑ ae¬
ra fertur magnis alaꝵ remigiis
aerẽ contirans ⁊ in pellens alis
quidẽ pellicea ut lubilitate excan¬
tib: et scd̃m corporis sui magni¬
tudinẽ late disfusis. Uhitũte mo¬
riatur aerẽ inficit. Qd̾d̾a genus
eoꝵ pectore suꝑ t̾rã reppit. aluid

Expanded text:
bitam magnitudinem veniens, sine cibo tempore multo vivit, ab ubi comederit, non de facili satiatur. In abyssis terre, sicut dicit Augustinus, aliquando draco moratur et cum in aere senserit humiditatem, egreditur, ac super aera fertur, magnis alarum remigiis aerem concitans et impellens, alis quidem pellicea volubilitate extantibus et secundum corporis sui magnitudinem late diffusis, ubicumque moratur aerem inficit. Quoddam genus eorum pectore super terram re
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem sui corporis: et pp̃ acci¬
tentalem solis qui maximus ẽ
in partib orientis. Raro enĩ ĩue¬
nitur ħ aial: iusi in calidiorib par¬
tib orbis. Ita q libent̾ ⁊̃ rupe lapi¬
tea speluncam sortitur. Circa turrĩ
babel ⁊ in desertis illius antique
babilonis ac ruiuis euis max¬
uni dracones habitare dicũtur.
quoꝵ uox ac rugitꝰ hoĩes t̾ret.

Expanded text:
ntialem sui corporis et propter occidentalem solis, qui maximus est in partibus orientis. Raro enim invenitur hoc animal nisi in calidioribus partibus orbis. Itaque libenter in rupe lapidea speluncam sortitur. Circa turrim Babel et in desertis illius antiqui Babylonis, ac ruinis eius, maximi dracones habitare dicuntur, quorum vox ac rugitus homines terret.
Abbreviated transcription (Latin):
tumis suis quat̾nos et quinos ĩt̾
erectis capitib ad meliora pabu¬
la arabie uehi fluctib. Draco uer¬
no tempore nauseat: s hoc malũ
siluestus lactuce succo reitringit.

Expanded text:
timis eorum quaternos quinosque inter erectis capitibus velificantes ad meliora pabula Arabiae vehi fluctibus. xiv no tempore nauseat, sed hoc malum sylvestris lactuce succo restringit.
Abbreviated transcription (Latin):
Oliuuialis ẽ auis ꝓpe ad magnitu¬
dinem ꝑdicis. uariis penius orna¬
ta: troceo ⁊ albo iugroq distincta
fere solo: uiuere dr̃. Huius argu¬
uentũ est: qd̾ licet pinguescat.
nichil tamẽ ñqm in eiꝰ uiscerib ĩ¬
uenirrͥ potest. Satulos palum ba¬
tos hũt aucupes: quos alciꝰ in ae¬
re iactantes det̾rent aues easq ĩ
iuo uolare cogentes rechia suꝑ
t̾ram tendunt ac fugitantes ca¬

Expanded text:
lumalis est avis prope ad magnitudinem perdicis, variis pennis ornata, croceo et albo nigroque distincta; aere solo vivere dicitur. Huius argumentum est, quod licet pinguescat, nihil tamen unquam in eius visceribus inveniri potest: baculos plumbatos habent aucupes, quos altius in aere iactantes, deterrent aves, easque in imo volare cogentes, retia super terram tendunt, ac fugitantes ca
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũt degene¬
res existimandi sunt boues: ⁊̃ munus
laudato aspectu. Plurimũ lactis al¬
pinis: quib minimũ corpus plus
laboris: capite nõ ceruite iunctis. Sy¬
riacis nõ sunt palearia: s gilb ĩ dor¬
so. Cariti qͦ in parte asye fedi sunt¬
uisu cubere suꝑ armos aceruitib e¬
minente laxatis tornib. Excellẽtes¬

Expanded text:
non degeneres existimandi etiam minus laudato aspectu: plurimum lactis Alpinis, quibus minimum corporis, plurimum laboris capite, non cervice, iunctis. Syriacis non sunt palearia, sed gibber in dorso. Carici quoque in parte Asiae, foedi visu tubere super armos a cervicibus eminente
Abbreviated transcription (Latin):
capud abscondens totũ ferienti corpꝰ
obitit. Nami si capud euaserit: a¬
misso corpore nichominꝰ uiuit. Ui¬
uit aũt ut dcm̃ ẽ longo tẽpore: q
cũ senu̾it carnes suas ieuinando
cõsumit. donet tute laxata macie
ꝑforam̃ petre transiens uet̾e̾m
pelłem deponit: ac uiuentutem ĩ¬
duit. Exuit autẽ pellem: a caꝑite¬
serserit nota remedia petit uec f¬
fraudatur effectu¬

Expanded text:
caput abscondens totum ferienti corpus obiicit: nam si caput evaserit, amisso corpore, nihilominus vivit. vit autem longo tempore; quia cum senverit, carnes suas ieiunando consumit, donec cuti laxata macie, per foramen petre transiens, veterem pellem deponit ac iuventutem induit; exuit autem pellem a capitesenserit, nota remedia quaerit, nec fraudatur effect
Abbreviated transcription (Latin):
at uene. Has extend̾e difficillimũ
est eo qd̃ dure sunt. ⁊ ob h etiam
extense nõ reu̾tunt᷑. Nõ enĩ uide¬
mus. aliquẽ hominẽ effici mi¬
nus longum qm fu̾it ꝑ aliqm
diminutionẽ. Et sit eit etiam ĩ¬
latitudine ac spissitudine sb̾e ra
Alia uͦ ese augm̃tatio in ꝑtib que
sunt ex humido nutͥrãtali: q̃ non
sũt ut uas s potiꝰ ut in uase efflu

Expanded text:
et illas extendere difficillimum est, eo quod durae sunt, et ideo etiam extensae non revertuntur; non enim videmus quod homo efficiatur minus longus quam fuerit per aliquam diminutionem, et sic est in latitudine et spissitudine substantiae radAlia vero est augmentatio in partibus, quae sunt ex humido nutrimentali , quae non sunt ut vas, sed potius ut factae in
Abbreviated transcription (Latin):
est ueneni signũ: ⁊ si ñ est efficatis
ad magnũ malũ. ysidorus. Eruca
no ĩuoluta ab erodendo dicta. De
qͣmeminit plantꝰ. Imitatꝰ neqͣm
bestiam et maleficã: ĩuolutã ĩ pã¬
puro. Implicat se idem nec auolat
ut locusta ut huc illuc q dascͤrẽs
semipasta diuuitat: s ꝑmanet
ꝑituris frugib. ⁊ tardo lapsu pi¬
grisq morsib uniu̾sa cõsumit.

Expanded text:
est veneni signum et si non efficacis est veneni signum et si non efficacis ad magnum malum. Formica no involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
ngulas est u̾mis a re nõnien
hũs. H̃t enĩ semꝑ ĩ sang̃ne
capud: continue q suggens ita itu¬
mescit ut medius crepit. Non enim
exitũ suꝑfluitatis ht̃. Hic acͥibdã
pediculus siluestris dicit᷑. Inium̃¬
tis nũqͣm: s in lupis ⁊ canib frec̃n¬
ter gignit᷑. Erura est u̾ms lõgꝰ.
multis distans pedib colore uariꝰ
Olera et arboꝵ folia de pascit᷑. Cirta
tempꝰ septẽbris celesti rore uł ymbre
ꝑfusus: mutare subito colorem et
formã dicit᷑. ut tui pedib repebat ĩ¬
num̾is: uolare possit cõceptis alis
uniu̾sa cõsumit. Et ip̃a demũ eruca
cõsumit᷑: posttm insũmitatib ar¬
boꝵ instar bombatis contexta re¬
litiuit q̃ sert̃ti estate u̾inib coales¬
cunt. Quedam u̾o tecta domoꝵ in¬
tͣnͣtes. mutata forma perutꝰ ⁊ colo¬
re sb̃ aura ĩparietib perdent: ibiq
in nithilũ redigunt᷑. Eruta ꝑ car¬
nem hominus tnͣsiens eam inficit:
ac post se pustulas relintit. Et lioc

Expanded text:
ngula est vermis a re nomen habens, habet enim semper in sanguine caput, continueque sugens ita intumescit, ut medius crepet; non enim exitum superfluitatis habet: hic a quibusdam pediculus sylvestris vocatur. In iumentis nunquam sed in lupis et canibus frequenter gignitur. Eruca est vermis longus, multis distans pedibus, colore varius; olera et folia arborum depascitur. Circa tempus septembris celesti rore, vel imbre perfusus, mutare subito colorem et formam dicitur, ut qui pedibus repebat innumeris, volare possit conceptis alisuniversa consumit et ipsa demum eruca consumitur, postquam in summitatibus arborum instar bombacis contexta reliquit, que sequenti estate vermibus coalescunt. Quedam vero tecta domorum intrantes, mutata forma penitus et colore, sub aura in parietibus pendent, ibique in nihilum rediguntur: eruca per carnem hominis transiens eam inficit, ac post se pustulas relinquit et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rautus efficit᷑ lupꝰ obtusũ dedie uisũ
ht̃: nocte tlarius uidet. Qui si te pri¬
or uidens tͥ uotẽ abstuleret solue a¬
mictũ tuũ ut sermonẽ resoluas. Si
uͦ te in sequit᷑ paulatim ut tͥ insidi¬
etur. ip̃o uidente signũ aliꝙ mediũ
int̾ te ⁊ illũ pone et illa ciatõis me¬

Expanded text:
ret. Lupus obtusum de die visum habet, nocte clarius videt. Qui si te prior videns tibi vocem abstulerit, solve amictum tuum, ut sermonem resolvas. Si vero te insequitur paulatim, ut tibi insidietur, ipso vidente signum aliquod medium inter te et illum pone et illaqueationis me
Abbreviated transcription (Latin):
est: carne uescit᷑ Uis eiꝰ pruritu mor¬
dax: eademq que t̾restis urtice. Con¬
trahit se qͣm maxime rigens: ac p̾na¬
tante pisciculo frondẽ suam spargit
complectens quem deurat. Alias
marcenti similis ⁊ iactari se passa flut¬
mi: alge uice cõtractos pisdes attrtu¬
q petre scalpentes pruritum inuadit.
esse tradunt᷑: et excrementa ꝑ sumina
sum arbitror: que nete animaliũ neq
frutitũ s terciam qͣndã ex utroq na¬
turam hñt urticis dico et spongiis.

Expanded text:
et carne vescuntur. vis pruritu mordax est eademque, quae terrestris urticae. contrahit ergo se quam maxime rigens ac praenatante pisciculo frondem suam spargit conplectensque devorat. 147 alias marcenti similis et iactari se passa fluctu algae vice, contactos piscium attrituque petrae scalpentes pruritum invadit. esse traduntur, excrementa per summa sum arbitror, quae neque animalium neque fruticum, sed tertiam quandam ex utroque naturam habent, urticis dico et spongeis.
Abbreviated transcription (Latin):
eit aial ꝑ exiguum in sardi¬
na aranee forma que solifuga di¬
eo qd̃ diem fugiat. In metallis ar¬
gentariis płima est otculto rep¬
tans: et ꝑ imprudentiã suꝑ seden¬
tib pestem facit. pluuꝰ. uiu .ł.¬
In ytalia murib araneis uenena¬
tus est morsus. Eosdem aũt: ult̾i¬
or appẽnina regio ñ h̃t. Idẽ uͥcũq
sunt: orbitam si transiere moriũt᷑¬

Expanded text:
ia animal perexiguum, araneae forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occulto reptans, et per imprudentiam supersedentibus pestem facit. 62 5.in Italia muribus araneis venenatus est morsus; eosdem ulterior Appennino regio non habet. iidem ubicumque sunt, orbitam si transiere, moriunt
Abbreviated transcription (Latin):
Diu̾sificant᷑ ⁊̃ aĩalia scd̾m loca in
tib hĩtant. Ut porti qͥ in locis calidiᷤ
mauẽt. nigros hñt pilos. duros
⁊ cryspautes qͥ uͦ infrigidis. stͣtos
molles atq pẽdentes. Sͤ ⁊ lana in

Expanded text:
Diversificantur autem animalia secundum locum in quibus habitant, ut porci qui in locis calidis, manent, nigros habent pilos, duros et crispantes; qui vero in frigidis, stratos, molles, atque pendentes; sic et lana in
Abbreviated transcription (Latin):
mal inoriente tauro sinule: s
hũs longos crines ac scapulas descẽ¬
dentes sicut etꝰ. cornua uͦ multũ recͣ¬
uata: ⁊ ad pugnandũ habilia. caudã¬
q breuem respectu corporis: coriũ
ualde durũ ⁊ ictuũ paciens. Huius
caro dultissima eit Cum uenatores
fugiens debilitatũ fu̾it pugnat. ⁊ ĩ
pugna stertus eicit ꝑ .iiii. passus
cã tumoris. Est eni aĩal multi sterto¬
ris. Denit cũ appintiuat ei tempus¬
partꝰ. multa eiusdem genens aĩalia cir¬
ca ip̃m adunant᷑ et egẽtites aggregãt
stertora adinttar muri ĩ cirtuitu eius

Expanded text:
mal in oriente tauro simile, sed habens longos crines ad scapulas descendentes, sicut equus. Cornua vero multum recurvata et ad pugnandum habilia, caudamque brevem respectu corporis; corium valde durum et ictuum patiens; huius caro dulcissima est. Cum venatores fugiens debilitatum fuerit, pugnat; et in pugna stercus eiicit per quatuor passus, causa timoris; est enim animal multi stercoris. Denique cum appropinquat ei tempuspartus, multa eiusdem generis animalia circa ipsum adunantur et egerentes aggregant stercora, ad instar muri in circuitu eius
Abbreviated transcription (Latin):
est aĩal modicũ in germania.Mas
⁊ femina cumulos in t̾ra facientes
congerunt cibos in estate: quib ui¬
uant in hyeme. femina naturalit̾
ciboꝵ est auida ⁊ ꝓdiga: mas ecõtͣ
supra modũ partus ⁊ auarus. Uñ
⁊ aditũ obstruit: ne femina cibos
attingere possit. At illa naturalit̾
calida foiamẽ ocultũ ex alia parte
facit: ꝑ qd̾ furet᷑ qd̾ aiuiditati sue suf¬
ficit. Sic q fit ut masculus partꝰ
macie tabescat: femina uͦ pingue¬

Expanded text:
est animal modicum in Germania: mas et femina cumulos in terra facientes, congerunt cibos estate, quibus vivant in hyeme: femina naturaliter ciborum est avida et prodiga, mas econtra supra modum parcus et avarus. Unde et aditum obstruit ne femina cibos attingere possit; at illa naturaliter callida, foramen occultum ex alia parte facit, per quod furetur quod aviditati sue sufficit; sicque fit ut masculus parcus macie tabescat. Equi in u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tũ tm̃ ual in corpore ut penes
⁊ tͣ cardo quidã in agendo cunc¬
taꝵ corporaliũ motionũ. Sic .n.¬
est: in qͣ tñ tanta uis est. ut ea di¬
midiũ celũ curꝰ mneffabile. spaci¬
um est ex aliquo eminenti loco
cerni collustrariq possit Oculuͤ¬

Expanded text:
tum valeat in corpore, ut penes um, et quasi cardo quidam in agendo, cunctarum corporalium motionum? 24.uli, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit
Abbreviated transcription (Latin):
isus est auis nobilis. forma ⁊ ro¬
bore minor ꝙͣ hetodius s iuius
est color plumaꝵ ambobus. et tñ socia¬
lit̾ uolare recusant. Namĩuidia fert᷑
et fastu. et cũ impetit auẽ solus ambit.
honore uictorie. potiri. Hoc quidem esti¬
mari potest et forte merito. S magis
credibile est. eũ prede solũ inhiare ne
dũ ĩ uolacu socium habuerit in pastu
qͦ sodalem accipiat. Nontam̃ dubia fi¬
des est nisũ patrẽ sui gñis dedignari. ⁊
ueluc alieni gñis auẽ persequi. Et hoc
contra oĩũ auiũ genus. Namut dicit a¬
ristotiles omnis auis p̾danĩ uolatu-
capiens parcit sui gn̾is auibus. solus gͦ
nisus expers ẽ generositatis huius. ⁊ ħ
cũ ip̃o homine. qͥ int̾ aĩalia t̾restria aĩali
sui gn̾is ĩsidiari nõ cessat

Expanded text:
isus est avis nobilis forma et robore, minor quam herodius, sed unus est color plumarum ambobus et tamen socialiter volare recusant; nam invidia fertur et fastu et cum impetit avem, solus ambit honore victorie potiri: hoc quidem estimari potest et forte merito; sed revera magis credibile est eum prede solum inhiare, ne dum quem in volatu socium habuerit, in pastu quoque sodalem accipiat. Non tamen dubia fides est nisum parem sui generis dedignari, et velut alieni generis avem persequi, et hoc contra omnium avium genus. Nam, ut dicit Aristoteles, omnis avis predam in volatu capiens, parcit sui generis avibus. Solus ergo nisus expers est generositatis huius; et hoc cum ipso homine, qui inter animalia terrestria, animali sui generis insidiari non cessat
Abbreviated transcription (Latin):
ett bectia: docibilis ad omnẽ
ludum. Dñm suũ diligit: et eiꝰ hos¬
pitium iugilando custodit noctutȩ
latratu nocentes ꝓdit. Est ⁊̃ qd̾dã
genus canũ qd̾ odoratu fures ĩtel¬
ligit: ⁊ a cer̾is hominib ĩ placabili
sagacius cauib. Plus enĩ sensus
cetis aĩalob hñt. Nam soli nomina¬
sua recognoscunt. dominos suos di¬
ligunt. ⁊ eoꝵ tecta defendunt. Pro
dominis sius se morti obicint: uo¬
luntarie cũ eis ad preda turrunt¬
corpꝰ drũ sui ⁊̃ mortuũ ñ relinqͣnt.

Expanded text:
est bestia docilis ad omnem ludum, dominum suum diligit et eius hospitium vigilando custodit, nocteque latratu nocentes prodit. Est etiam quoddam genus canum, quod odoratu fures intelligit et a ceteris hominibus implacabili sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam curruntcorpus domini sui etiam mortuum non relinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
agͤgate ĩuencũ deiciunt ⁊ occidũt sicq car¬
nibus eius satiant᷑. Cadai̾bus ⁊̃ libẽtissĩe
uescitur: Sola uͦ pene int̾ aues q̃ carne ue¬
scũtur ħbam depascit. In alis ⁊ cauda albedi¬
nẽ hc reliqͦ colore aqͥlã imitat᷑. Qua sua ñ

Expanded text:
aggregate inventum deiiciunt et occidunt, sicque carnibus eius satiantur. Cadaveribus etiam libentissime vescitur, sola vero pene inter aves que carne vescuntur, herbam depascit: in alis et cauda albedinem habet, reliquo corpore aquilam imitatur. Ova sua non
Abbreviated transcription (Latin):
nigrã ⁊ int̾i̾us albam delicatã ꝓpe ad ꝑdicis
saporẽ. hc a̾ phasiani magnitudiẽm. Cũq
tẽpus uenẽmexcitauit masculus hyanti
ore currit toñ spumet. Tũc fei̾a ueniẽs ore ore
sꝑumã recipic indeq cõcpit ⁊ oua parit.

Expanded text:
nigram et interius albam, delicatam prope ad perdicis saporem; habet autem phasiani magnitudinem. Cumque tempus venerem incitaverit, masculus hianti ore currit, donec ore spumet; tunc femina veniens, ore spumam recipit, indeque concipit et ova parit.
Abbreviated transcription (Latin):
comburendi. sicut uidemꝰ ꝑ mediũ
berilli lumen solis multiplicare ra¬
dios et in supremo unitionis acu¬
mine radioꝵ ignis uirtutẽ in sub¬
iectam mat̾iam susciꝑe ignẽq effici
uolentũ. Huic animali similia fue¬
runt illa: de quib in libro sapientie
legitur ꝙ ignes ex ore suo spirabãt.¬

Expanded text:
comburendi, sicut videmus per medium comburendi, sicut videmus per medium berilli, lumen solis multiplicare radios et in supremo unitionis, acumen radiorum, ignis virtutem in subiectam materiam suscipere, ignemque effici violentum. Huic animali similia fuerunt, illa de quibus in libro sapientie legitur, quod ignes e ore suo spirabant.
Abbreviated transcription (Latin):
atus est monstrũ in arthadia:
totũ setosum ut porcꝰ. Et ut
scribit ad elmꝰ: hauelitu suo de pec¬
tore flaminas eruttuat id est sp̃m
flamineũ maxime tum ira fuerit
ꝑmotũ Hic in antris suꝑ tyberũ cõ¬
moratur: et in uadit subito tauroꝵ¬
⁊ uaccaꝵ greges ꝑ caudas tres uł qͣ¬
tuor axp̾hendens ⁊ iu sue fortitudinis
in antrũ oculte trahens gressu retro¬
gedo: ne scilicet de fatili possit ĩuesti¬
gari Nec solum aĩalib est infestus:
s ⁊̃ hõi grauissime in sidiatur. cũ tñ
ip̃m hominẽ plurimũ timeat. Si
quentur qͦmodo de aĩalis ore flãma
possit euomi tam efficat ut ꝓxime
contrecdata comburat et nõ ip̃m cor¬
pus aĩalis absumatur responteri
potest q cũ hanelitus ad huc in uis¬
cerib aialis ꝑ membra uaria late
diffusus est tepidus: usq ꝙͣ nõ exu¬
beratur in flaminas. S eructuatus
continuatur ac multiplicat᷑ in obiee¬
tum aliꝙ corpus: uirtutẽ q recipit

Expanded text:
acus monstrum est in Archadia, totum setosum ut procus, ut scribit Adelinus anhelitu suo de pectore flammas eructuat, id est spiritum flammeum, maxime cum ira fuerit permotum. Hic in antris super Tyberim commoratur et invadit subito taurorum vaccarumque greges, per caudas tres vel quatuor apprehendens et vi sue fortitudinis in antrum occulte trahens, gressu retrogrado, ne scilicet de facili possit investigari. Non solum animalibus est infestus, sed etiam homini gravissime insidiatur, cum tamen ipsum hominem plurimum timeat. Sed queritur quomodo de animalis ore flamma possit evomi tam efficax, ut proxime contrectata comburat et non ipsum corpus animalis absumatur. Responderi potest, quia cum anhelitus adhuc in visceribus animalis per membra varia late diffusus est tepidus, usquequaque non exuberat in flammas, sed eructuatus continuatur ac multiplicatur in obiectum aliquod corpus, virtutemque recipit
Abbreviated transcription (Latin):
rsi in sidiantur alue
quando tauros adoriunt᷑: sciunt qͥbꝰ
potissimũ partib minorant᷑. Nec a¬
luid ꝙͣ corniua uł nares appetunt.
Cornua quidẽ ut pondere de fatigẽt:
nares ut atrior sic dolor in loco tene¬

Expanded text:
 Insidiantur alveaquando tauros adoriuntur, sciunt quibus potissimum partibus immorentur nec aliud quam cornua aut nares petunt; cornua ut pondere defetigent, nares, ut acrior dotor sit in loco tene
Abbreviated transcription (Latin):
silueitres: in arboꝵ cau̾nis degunt
Hyeme ut cet̾a in secta condurtur.
uita bunatum nõ tͣnͣsit. Ictus eoꝵ
haut tem̾e sine febri eit. Actores st̃.
t̾nouenis puncturis int̾fici homi¬
nem. Alioꝵ uͦ qͥ mitiores uident᷑. duo
pore qui oriunt᷑ hyeme mr̃esq. bi¬
eniuuo durant:⁊ hi clementes. Ni¬
dos uͤ faciunt fere quadrifores: in
ductis alios deinde maiores nidos
fatiunt: in quib nr̃es futuras ꝓ¬
ducant. Iamq ꝓducti opifites mu¬
n̾e funguntur: ⁊ pascunt eas. laci¬
or marium sp̃es dubiũq ẽ an ha¬
bearit aculeos quia nõ egrediunt᷑¬

Expanded text:
silvestres in arborum cavernis degunt ; hieme ut cetera insecta conduntur; vita bimatum non transit. ictus eorum haut temere sine febri est. auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem. aliorum, qui mitiores videntur, duo pore, qui moriuntur hieme, matres, quae biennio durant; hi et clementes. nidos vere faciunt fere quadrifores, in ductis alios deinde maiores nidos fingunt, in quibus matres futuras producant iam: tum opifices funguntur munere et pascunt eas. latior matrum species , dubiumque an habeant aculeos, quia non egrediunt
Abbreviated transcription (Latin):
olaris dictus est: eo ꝙ in sole
libenter in ripis fluminum
iacet. Caput ht̃ magnũ: et orificiũ
latũ. cutẽ iugram ac lubricam tͣlis
eit anguillaꝵ. Epar ht̃ dulcissimũ:
et esibilitate p̾cipiũ. In uastitatem
ac longitudinem maximam cres

Expanded text:
olaris dictus est, eo quod in sole libenter in ripis fluminum lacet. Caput habet magnum et orificium latum, cutem nigram ac lubricam, qualis est anguillorum, hepar habet dulcissimum et esibilitate precipuum. In vastitatem ac longitudinem maximam cres
Abbreviated transcription (Latin):
scrabonẽ uocat. Subalis ut dicit
grossiorih alas habẽt subtiles ac
tenues sicut bruchus. Circa ues¬
ꝑam potissume uolant: ⁊ in uolã¬
do screpitũ faciunt. Hũt cornua
medicinalia. grandia pre longa.
bisulca. dentata ⁊ lucida: qͣi forci¬
pib ĩ cacumine cũ libuerit ad
morsũ coeuntib trura uͦ longa
atq reflexa. lucent igniũ more
noctu partes lateꝵ ⁊ cliniũ: co¬
lores pĩnaꝵ refulgentes aliq̃n
compresse obumbrant᷑ amputa¬
tũ: capd̾ eaꝵ uiuit diutius sine
corpore: s ⁊ ip̃m corpꝰ uiuit sine
capite s ñ tam diu sicut capud.
icade u̾mes¬

Expanded text:
supra carbones vocat. Sub alis, ut dicit, crassioribus, alas habent subtiles ac tenues, sicut brucus; circa vesperam potissime volant et in volando strepitum faciunt. Habent cornua medicinalia, grandia, prelonga, bisulca, dentata et lucida; quasi forcipibus in cacumine, cum libuerit ad morsum coeuntibus; crura vero longa atque reflexa. Lucent ignium more noctu; partes laterum et clunium, colore pinnarum refulgentes, aliquando compresse obumbrantur. Amputatum caput earum, vivit diutius sine corpore, sed et ipsum corpus vivit sine capite, sed non tam diu sicut caput. Cicade habe
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur. ne humor alb ac splendrs
nimirũ disgreget᷑. Illa igi᷑ asalia
que minꝰ de die uident: in alhissĩo
humore habundant. Unde fit ut
magis sp̃c diffundat᷑ ⁊ ratõne dif¬
tus ocłi sp̃c nõ uagetur

Expanded text:
cavetur ne humor albus ac splendidus nimium disgregetur. Illa igitur animalia que minus de die vident, in albissimo humore abundant, unde fit ut magis spiritus diffundatur et ratione diftus oculi spiritus non vagetur
Abbreviated transcription (Latin):
quatiliũ qͦ regumenta plu¬
ra sunt. Alia corio ⁊ pilis te¬
guntur ut uituli ⁊ yppotami. Ali¬
a corio tm̃: ut delphini. Cortice ut
testudines. Silicum duricia: ut
conche ⁊ ostree Crustis ut locuste
Crustis ⁊ spinis: ut ethini. Scmi.
ut pisces. Asperacute: ut squatina.
quã lignũ et ebora poliuntur. Mol¬
li: ut murene. Nulla: ut polipes e¬
polippus. Que pilo uestiunt᷑ anima
pariunt: ut pristris. ballena uituluꝰ

Expanded text:
quatilium tegumenta plura sunt. alia corio et pilo integuntur ut vituli et hippopotami, alia corio tantum ut delphini, cortice ut testudines, silicum duritia ut ostreae et conchae, crustis ut locustae, crustis et spinis ut echini, squamis ut pisces, aspera cute ut squatina, qua lignum et ebora poliuntur, molli ut murenae, alia nulla ut polypi. xv 41 Quae pilo vestiuntur, animal pariunt, ut pristis, ballaena, vitulus.
Abbreviated transcription (Latin):
um uirꝰ: a quoso uere martescentiꝰ
Ita fit ut in om̃ib annis sentiat᷑¬
hoc malũ. uenenati melliᷤ signa sc̃.
qd̾ omnino ñ densat᷑ ꝙ color magiͦ
rutilus est: odor aliemis st̾nutamẽ¬

Expanded text:
um virus aquoso vere marcescentis. ita fit, ut non omnibus annis sentiatur malum. 75 venenati signa sunt, quod omnino non densatur, quod color magis rutilus est, odor alienus, sternumen
Abbreviated transcription (Latin):
est corpore magnũ. domabile mltũ. ocli̾s ua¬
riis plucidis. hylari multu. grosso pede lõgis
ũguibus. deliciose comedẽs. Om̃s aues in¬
minus. ꝙ alietũ dice̾ possumus: hñs alas
grassas scd̾m qnͣtitatẽ sui corporis. pedes
brenes ⁊ ingues grossos. oculos magnos
⁊ obscuros. Noncito mãsuescit. ⁊ iõ płib
odiosũ est. Anno pͣ domatõis par̃ ual. se¬
cũto plus. Tercia nuitatr̃e aucupat sacis
bene. Terciũ genus ẽ nisus. parnus quidẽ
alioꝵ respectu: s tñ uelox. Cito mansuescit
et delicate nut̾ri uule: ⁊ leuit̾ aucupat. Qrͣ¬
tũ genus est frogellus quẽ muscetũ dicimus
multo qͥdẽ minor seo colore cõsiruilis sicuc ui¬
sus accipit̾ cõsimilis ẽ in dispositoe hĩtus ⁊
dolore. Hec auis cito mãsuescit ⁊ delicate
nit̾ri uult ac leuit̾ aucupat uelox ad uo-

Expanded text:
est corpore magnum, domabile multum, oculis variis perlucidis, hylari vultu, crasso pede, longis unguibus, deliciose comedens. Omnes aves inminus, quod alienum dicere possumus, alas habens crassas, secundum quantitatem sui corporis, pedes breves et ungues crassos, oculos magnos et obscuros, non cito mansuescit, et ideo pluribus odiosum est: anno primo domationis parum valet, secundo plus, tertia mutatione, aucupat satis bene. Tertium genus est nisus, parvus quidem aliorum respectu, sed tamen velox, cito mansuescit et delicate nutriri vult et leviter aucupat. Quartum genus est frogellus, quem muscetum dicimus, multo quidem minor, sed colore consimilis, sicut nisus accipitri consimilis est in dispositione habitus et colore. Hec avis cito mansuescit et delicatem nutriri vult, ac
Abbreviated transcription (French):
a. Traditur t̾n: noctuam bubonem
pitũ arbores cauantem. trogonẽ
tornicẽ a tauda de ouo exire: quia
pondere capitũ ꝑuersa oua post̾iorẽ
partem corpoꝵ fouendã matri aꝑ¬

Expanded text:
 tradit noctuam, bubonem, picum arbores cavantem, trygonem, cornicem a cauda de ovo exire, quoniam pondere capitum perversa ova posteriorem partem corporum fovendam matri ad
Abbreviated transcription (Latin):
hyberno situ membrana corporis
obducta fenicłi sucto impedim̃tũ
Alud exiuit uitidiꝰ ꝙ uernat. Exuit
aũt acapite primũ: nec telerius
qm uno die ⁊ nocte replicans. ut
extra fiat membrane ꝙ fu̾it intꝰ¬
Idem hyberna latebra usu obscu¬
reto: maratro herbe se affricans
oculos inungit ac refouet. Si u̾o
sqͣme obtorpuerint: spinis iuni¬

Expanded text:
hiberno situ membrana corporis obducta, feniculi suco inpedimentum illud exuit nitidusque vernat. exuit autem a capite primum nec celerius quam uno die et nocte, replicans, ut extra fiat membranae quod fuerit intIdem hyberna latebra uisu obscurato marathro herbę se se affricans oculos inungit ac refouet. Si uero squamę obtorpuere, spinis iuni
Abbreviated transcription (Latin):
animalia odit hominũ frec̃ntiã
⁊ habitationem nec domari potest.
sitis impaciens est atim limpidis¬
simam bibit nec de facili aliam. H
in dustria naturali qñ canes eum
in seqͣntur enuttit stertus suũ cani¬
b odoriferũ: circa ꝙ illos detentus
illudit et euadens ad tutiora fugit
fẽmina gaudet libidinis copia: mo¬
dũq nõ seruans. ꝑ hoc seꝑe mascu¬
lo fit odiosa. Masculi feminas nõ
habentes tempore conus ĩmotes
ascendunt: ⁊ desiderit libidinis es¬
tuantes uentum narib attrahũt
ac uehement̾ rugiunt. ita ꝙ aĩa¬
lia cet̾a horrore concutiunt. O nag̾¬

Expanded text:
animalia odit hominum frequentiam et habitationem, nec dominari potest. Sitis impatiens est, aquam limpidissimam bibit, nec facile aliam. Hic industria naturali, quando canes eam insequuntur, emittit stercus suum canibus odoriferum, circa quod illos detentos illudit et evadens ad tutiora loca fugit. Femina gaudet libidinis copia, modumque non servans per hoc sepe masculo fit odiosa. Masculi feminas non habentes, tempore coitus in montes ascendunt et desiderio libidinis estuantes, ventum naribus attrahunt ac vehementer rugiunt, ita quod animalia cetera horrore concutiunt. Onag
Abbreviated transcription (Latin):
feminaꝵ gregib imꝑitant: ⁊ libidi¬
nis emulos tument. iteoq grauidas
custodiunt ⁊ natos mares morsu¬
castrant. E contra grauide letebras
petunt ⁊ parere furto cupiunt gau¬

Expanded text:
feminarum gregibus imperitant; timent libidinis aemulos et ideo gravidas custodiunt morsuque natos mares castrant. contra gravidae latebras petunt et parere furto cupiunt gau
Abbreviated transcription (Latin):
ediculi sunt u̾mes
cutis apedib dc̃ uñ peditulo¬
si dicti sunt : quib pedituli in corpo¬
rẽ efferuescunt
Dediculi dicuntur a nu̾ositate pedũ.
Hoc malũ ex ip̃a hoĩs carne creat᷑
in dubitant̾.: ⁊ tam̃ in iisibilit̾. Hos
ñnulli de sudore hoĩs: alii deporis
et euaporationib gigni dicunt. Cõ¬
tra hos p̾cipuũ remediũ ẽẽ dr̃: fre¬
qũs ablutio corporis marinis aqͥs
aut uehementiꝰ salsis Uel argentũ
uiuũ in oleo oliue diutius bullitũ
⁊ Zonã ex eo in tinctã portare. Haly¬
pͥ. S. Accidit aũt ꝑegrinanti copia
pediculoꝵ in corpore pp̃ sudorcan et
puluerẽ: ac balnei paucitatem. Qd̾
cũ euen̾it corpꝰ euus cataplasmet᷑
tũ argento uiuo octiso cũ oleo adiũt¬
ta aristologia longa ⁊ de falo. Ma¬
ne qͦ balneũ ingrediatur: et corpꝰ
eius fucatione ualida mundet᷑
q ut pannꝰ qui tarni adheret lineuᷤ
sit. Tarde namq pediculis replet᷑
hiꝰ. Pediculos aũt gen̾atos int̾ficit

Expanded text:
ediculi vermes cutis, a pedibus dicti, unde et pediculosi dicuntur, quibus pediculi in corpore effervescuntPediculi dicuntur a numerositate pedum. Hoc malum ex ipsa hominis carne creatur indubitanter et tamem invisibiliter. Hos nonnulli de sudore hominis, alii de poris et evaporationibus gigni dicunt. Contra hos precipuum remedium esse dicitur, frequens ablutio corporis marinis aquis, aut vehementius salsis, vel argentum vivum in oleo diutius bullitum et zonam ex hoc intinctam portare. Puls Accidit autem peregrinanti copia pediculorum in corpore, propter sudorem et pulverem ac balnei paucitatem. Quod cum evenerit, corpus eius cataplasmetur cum argento vivo occiso cum oleo, adiuncta aristolochia longa et defela. Mane quoque balneum ingrediatur et corpus eius fricatione valida mundeturque ut pannus qui carni adheret lineus sit; tarde namque pediculis repletur. Huiusmodi pediculos autem interficit
Abbreviated transcription (Latin):
bellentiũ regione refertꝰ est piscibus.¬
ubi solent hõies desuꝑ intuentes eiᷤ
aliquid iacere qd̃ sibi uł preripiant
cõfluentes uł it̾ se diripiant cõcer¬
tantes. Quo ꝑastu assuefacti: de am¬
bulantib suꝑ horã fontis hominibꝰ
ip̃i qͦ cum eis gregatim natando e¬
unt ⁊ redeunt expectantes unde ali¬
quid iactent: quoꝵ p̾sentiam sentiũt¬

Expanded text:
Bullensium regionum fere plenus est piscium. solent autem homines desuper intuentes eis aliquid iacere, quod sibi uel praeripiant confluentes uel inter se diripiant concertantes. quo pastu adsuefacti deambulantibus super oram fontis hominibus ipsi quoque cum eis gregatim natando eunt et redeunt, expectantes, unde aliquid iactent, quorum praesentiam sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
biem agi. Inuenit in hoc animali
documenta seuitie nedius pollio: ui
mancipia tanꝙͣ ad hoc feris t̾rarũ
nõ sufficienteb. s q in alio genere
totũ hominẽ ditrabi spectare non

Expanded text:
 77 invenit in hoc animali documenta saevitiae Vedius Pollio, equmancipia, non tamquam ad hoc feris terrarum non sufficientibus, sed quia in alio genere totum pariter hominem distrahi spectare non