comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sistebat nomen eius acceperit: sicut distinximus cũdesanguine loqueremur. qd
dictũ sit anima omnis carnis sanguis eius est: estenĩ & ipses anguis mortuus in cor¬
pore mortui non enĩ cũ abscedente anima abscessit. Vetuit ergo scriptura sum¬
mũ sacerdotẽ &iam suꝑ patris uel matris funus intrare: qđ secunda non ꝑhibu¬
it : sequitur enimi suꝑ patrẽ siũ & suꝑ matrẽ suã non inquinabitur: orda est au¬
tem uirbiorũ suꝑ patrẽ suũ non in quinabitur. nec suꝑ matrẽ suã.L.
Et descĩs non exibit eo ꝓcul dubio tẽpore quo suorũ funera celebrantur . sicut
eis septẽ dieb: quibus sũ ficabatur descĩs est exire ꝓhibitus. non autẽ semꝑꝰ sane
si uxores ducere uel filios gignere nonuetabantur summi tunc sacerdotes
magna oritur quaestio: cũ lex &iã coniuggoli concubitui mundũ hominẽ dicat usq

Expanded text:
sistebat, nomen eius acceperit: sicut distinximus, cum de sanguine loqueremur, cur sistebat, nomen eius acceperit: sicut distinximus, cum de sanguine loqueremur, cur dictum sit: anima omnis carnis sanguis eius est. est enim et ipse sanguis mortuus in corpore mortui; non enim cum abscedente anima abscessit. uetuit ergo scriptura summum sacerdotem etiam super patris uel matris funus intrare; quod secundum non prohibuit. sequitur enim: super patrem suum et super matrem suam non inquinabitur; ordo est autem uerborum: super patrem suum non inquinabitur nec super matrem suam. Et de sanctis non exibit. eo procul dubio tempore quo suorum funera celebrabantur, sicut et septem diebus quibus sanctificabatur de sanctis est exire prohibitus,. non autem semper. sane si uxores ducere uel filios gignere non uetabantur summi tunc sacemagna oritur quaestio, cum lex etiam conjugali concubitu immundum hominem dicat usque
Abbreviated transcription (Latin):
hominus exlesia dicitur: sed cũ corpus non accipiat animae nomen in homine
uiuente quomodotunc uocetur anima cũ caruerit anima mirũ est: porro si animã
mortuã intellexerimus a corpore separatã ut ipsam separationẽ mortẽ dixisse
uideatur. id est ut anima mortua sit dirẽpta a corpore nonnatura sua ꝑdita
Non enĩ & cũ dicimus mostui peccato natura dicitur in terisse sed qđ iam pecca¬
to non utimur. ut sic intellegatur anima mortua id est corpori mortua qđ eo
uti desierit cũ insua natura uiuat : quo modo potest quisque intrare suꝑ animã
mortuã qđ sacerdos iste ꝓhibetur . Cum quis quis intrat suꝑ mortuũ corpus in tre&
non suꝑ animã quaedis cessit a corpore : an ipscomuitã tẽporedẽ animae uocabu¬
lo appellauit quaeutiq: mostuaẽ in defuncto corpure. anima illa migrante quae
mori non potest : non qđ ipsauita anima suerit. sed qđ ꝑ animae praesentiã siub¬

Expanded text:
ominus ecclesia dicitur. sed cum corpus non accipiat animae nomen in homine ominus ecclesia dicitur. sed cum corpus non accipiat animae nomen in homine uiuente, quomodo tunc uocetur anima, cum caruerit anima, mirum est. porro si animam mortuam intellexerimus a corpore separatam, ut ipsam separationem mortem dixisse uideatur, id est ut anima mortua sit dirempta a corpore non natura sua perdita — non enim et cum dicimur mortui peccato, natura dicitur interisse, sed quod iam peccato non utimur, ut sic intellegatur anima mortua, id est corpori mortua, quod eo uti desierit, cum in sua natura uiuat — quomodo potest quisque intrare super animam mortuam, quod sacerdos iste prohibetur, cum quisquis intrat super mortuum corpus intret, non super animam quae discessit a corpore? an ipsam uitam temporalem animae uocabulo appellauit, quae utique mortua est in defuncto corpore anima illa emigrante, quae mori non potest? non quod ipsa uita anima fuerit, sed quod per animae praesentiam, qua sub
Abbreviated transcription (Latin):
sacer dotili opero sissime describuntur. Lxxxi. Caput non rẽteg& cidari
& uestimenta sua non scindet & suꝑ omnem animã mortuã non introibit : Intel
legitur eaquae supradixit inluctu facere eum ꝓ hibitũ id est caput nudare
cidari & uestimenta scindere: uestimenta enĩ sc in dere lugentib erat antiquorũ.
sicut deiob scriptũ est : cũ ei filii eius ruina nuntiarentur oppressi: nudare
autẽ caputcidari ꝓpterea lugentis eẽ potuit: quia detractio est ornamen¬
ti: quod uero ait suꝑ omnẽ animã mortuã non in troibit : quo modo dicat
animã mortuã corpus mortiuo difficileest intelle gere: eatamen scripturarũ est
usitata locutio quae n ob inusi tatissi ma est: nomenergo rectricis suae &iã corpus
actepit anima destitutum. qm̃ reddendum illi est in resurrertione .: sicut aedificiũ
qđ appellatur erdesia & iãcum inde erdesia exierit qui homines sunt nihil¬

Expanded text:
sacerdotali operosissime describuntur. LXXXI. Ib. XXI, 10 et 11. Caput non reteget cidari, sacerdotali operosissime describuntur. LXXXI. Ib. XXI, 10 et 11. Caput non reteget cidari, et vestimenta sua non scindet, et super omnem animam mortuam non introibit. Intelegitur ea quae supra dixit in luctu facere eum prohibitum, id est caput nudare cidari et uestimenta scindere. uestimenta enim scindere lugentium erat antiquorum: sicut de Iob scriptum est, cum ei filii eius ruina nuntiarentur oppressi. nudare autem caput cidari propterea lugentis esse potuit, quia detractio est ornamenti. quod uero ait: super omnem animam mortuam non introibit, quomodo dicat animam mortuam corpus mortuum difficile est intellegere; ea tamen scripturarum est usitata locutio, quae nobis inusitatissima est. nomen ergo rectricis suae etiam corpus accipit anima destitutum, quoniam reddendum illi est in resurrectione; sicut aedificium quod appellatur ecclesia etiam cum inde ecclesia exierit, qui homines sunt, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
temoritur ambolapidibus lapidabitis eos reisunt: utrumuir & mulier. anuir
& inuentriloquus aut mulier & uentri loquus siue incantator : sed hoc magis
& qui hab& & quem hecb& LXXUIII. Mulierem fornicariam & pro fanã non ac¬
pore siccer dotibus loque lactur. se& deuno quoque eorum dixit qm̃ sc̃s est. locu¬
tione qua sol& uti scriptura: namunum illum sum mum postea cõmemorat.
qui in traebat sc̃a sc̃orũ : nam & pluraliter conclusit dicens & sc̃ĩ ficabis eum.¬
ꝑtinet ad dona qm̃ dixit donadni dĩ urĩ ipseoffegr& non solus sũ mus illeof¬
ferebat sed &iã secundi sacerdotes : acꝑ hoc qđ ait mulierẽ fornicariã & ꝓfa¬
nã & eiectã auiro non accipi&. hoc & secundi sacerdotes ꝓhibitis unt nã desummo
postea dicit qui &iã non nisi uirginẽ accipere iussus est. LXXXIIII
Et sacerdos magnus a fratrib: suisad est qui int̃fr̃s suos magnus ẽ. illescilic& unus

Expanded text:
te moriantur ambo. lapidibus lapidabitis eos; rei sunt. utrum uir et mulier an uir te moriantur ambo. lapidibus lapidabitis eos; rei sunt. utrum uir et mulier an uir et uentriloquus aut mulier et uentriloquus siue incantator? sed hoc magis. et qui habet et quem habet. Mulierem fornicariam et profanam non acpore sacerdotibus loquebatur et de unoquoque eorum dixit: quoniam sanctus est, locutione qua solet uti scriptura. nam unum illum summum postea commemorat. qui intrabat ad sancta sanctorum. nam et pluraliter conclusit dicens: et pertinet ad dona, quoniam dixit, dona Domini Dei vestri ipse offeret, non solum summus ille offerebat, sed etiam secundi sacerdotes. Ac per hoc quod ait, Mulierem fornicariam et profanam et ejectam a viro suo non accipient, hoc et secundi sacerdotes prohibiti sunt: nam de summo postea dicit, qui etiam nonnisi virginem accipere jussus est. LXXIX. Ib. XXI, 10. Et sacerdos magnus a fratribus suis: id est, qui inter fratres suos magnus est, ille scilicet unus
Abbreviated transcription (Latin):
que pacrente sicut uxorẽ fractris mactris id est auunculi: na deuxore patrui primum
phibuit: quacmuis haec non cognatio sed affinitas ꝑ hibetur: sed quid est sine filuis
morientur cumfilii exhuius modi coniunctionibus & antenatis unt & hodieq:nas¬
cantur : an hoc intellegendũ est legedĩ constitutum ut quicũq ex eis natifuerint non de¬
putentur filii. idest nullo pacrentibus iure succedant: & non ex e crabiles facietis ani
mas & in peroribus & inuolucribus & in omnibus serpentibus terrae. quae ego segre¬
gitui uobis in in munditiam : uidetur hicsignificare non haec natura esse immunda
sed ali quo sacramenti signo quando quidem dicit quae ego segregce ii uobis in inmun¬
ditiam. tam quã in munda eis nonessent sieis seuregata non essent¬
LXXVII. Et uir aut mulier si forte fuerit illiuentri lo qus aut incantator mor¬

Expanded text:
que parente, sicut uxorem fratris matris, id est auunculi. nam de uxore patrui primum que parente, sicut uxorem fratris matris, id est auunculi. nam de uxore patrui primum prohibuit, quamuis haec non cognatio, sed affinitas perhibetur. sed quid est "sine filiis morientur". cum filii ex huius modi coniunctionibus et ante nati sint et hodieque nascantur? an hoc intellegendum est lege dei constitutum, ut quicumque ex eis nati fuerint. non deputentur filii, id est nullo parentibus iure uiui succedant? Et non execrabiles facietis animas <uestras> et in pecoribus et in uolucribus et in omnibus serpentibus terrae quae ego segregaui uobis in inmunditiam. uidetur hic significare non haec natura esse inmunda, sed aliquo sacramenti signo, quandoquidem dicit: quae ego segregaui uobis in inmunditiam, tamquam inmunda eis non essent, si eis segregata non essent. Et uir aut mulier si forte fuerit illi uentriloquus aut incantator, mor
Abbreviated transcription (Latin):
tionele : nãpecora indecredendum est iussa inter fici quiataeli flagitio contam in a¬
ex patresuo aut ixmatresua & uidirit turpitudinem eius. in ꝓperium est : ex termina¬
buntur in conspectu generisui. turpitudinẽ sororis suae reuel auit. peccatũ accipi¬
ent : quid ait in hoc loco uiderit nisi concũbendo cognouerit : sicut in legedicitur. Cogno¬
uit uxorem suã ꝓeo quod est mixtus est ei : & quid ait peccatum suũ accipient cũ depoe¬
naeorum loqueretur. nisi quia & ipsam poenam peccati peccatũ uoluit appellare
sine filiis morientur : quaeritur quous quesit intelligenda ista cognatio : cũ ex longo
ggraduliceat utiq accipere uxorẽ. semꝑque licuerit : sed intellegendum est ex his gra¬
dibus quos ꝓhibuit non licere & secundũ ipsos dictum: quicũq: dormierit cũ cogia¬
ta sua: ubi & aliqua non commemorata intellegenda dimisit sicut sororem deutro¬

Expanded text:
tionale? Nam pecora inde credendum est jussa interfici, quia tali flagitio contaminationale? Nam pecora inde credendum est jussa interfici, quia tali flagitio contaminaex patre suo, aut ex matre sua, et viderit turpitudinem ejus; improperium est: exterminabuntur in conspectu generis sui. Turpitudinem sororis suae revelavit, peccatum suum accipient. Quid ait in hoc loco, viderit, nisi concumbendo cognoverit? sicut in Lege dicitur, Cognovit uxorem suam , pro eo quod est, mixtus est ei. Et quid ait, peccatum suum accipient, cum de poena eorum loqueretur, nisi quia et ipsam poenam peccati, peccatum voluit appellare?sine filiis morientur. Quaeritur quousque sit intelligenda ista cognatio, cum ex longo gradu liceat utique accipere uxorem, semperque licuerit. Sed intelligendum est ex his gradibus quos tu sua: ubi et aliqua non commemorata intellegenda dimisit, sicut sororem de utro
Abbreviated transcription (Latin):
tnendum e si cb uxore cuius lib& uiri ab sti nondũ est ÷ n ã siprius depximo daxusa
neputu retur uxoreliere adultrarȩ non ꝓximi ad dendũ fuit dequolib& uiro
munc uero sigdm̃inus est nonlic&. quantominus lic& qd mauis maluest t onsinomd cer
adulterare uxorẽ cuius lib& uiri quanto magis ꝓximi: anforte ista repetitu trar¬
qua ex ponit quid prius des tusit ut ideo intellegat homo quaontũ mali sit adults framo
inxareuiri quia si hoc fecerit ux orẽ pximi ad ulterat ꝰ ꝓximus estenũ oronis hamo
ficietis mulierem & pecus mostemoriantur reisunt : quaeritur quo mordo sit reumst̃
cumsit in rationale nec ullo modo legis capax: anquem ad modũ trans ftruntur uerba
modo locutionis quae grȩce appellatur meta phora ab animali ad inanimale sicut
dicitur in ꝓbus uentus uelirctum mare. Ite & hic trans latumest arationali ad inra¬

Expanded text:
tinendum sit, si ab uxore cujuslibet viri abstinendum est? Nam si prius de proximo dixisset, tinendum sit, si ab uxore cujuslibet viri abstinendum est? Nam si prius de proximo dixisset, ne putaretur uxorem licere adulterare non proximi, addendum fuisset de quolibet viro: nunc vero, si quod minus est non licet; quanto minus licet quod majus malum est? Nam si non licet adulterare uxorem cujuslibet viri, quanto magis proximi? An forte ista repetitio tanquam exponit quid prius dictum sit, ut ideo intelligat homo quantum malum sit adulterare uxorem viri, quia si hoc fecerit, uxorem proximi adulterat? Proximus est enim omnis homo ficietis mulierem et pecus: morte moriantur; rei sunt. Quaeritur quomodo sit reum pecus, cum sit irrationale, nec ullo modo legis capax. An quemadmodum transferuntur verba modo locutionis, quae graece appellatur μεταφορὰ, ab animali ad inanimale, sicut dicitur improbus ventus, vel iratum mare; ita et hic translatum est a rationali ad irra
Abbreviated transcription (Latin):
quoluctu non nullȩ gentes habent consuetudinẽ setare corpora sua: hoc fieridsplib&¬
Lxxii. Itc ut fornicentur in principes depopulo suo: nondepopulo suo principes
sed depopulo suo fornicentur: eos quippe principes uult hic intellegi quiꝓdus
colebantur : sicui apłsdicit. secundum principem potestatis aeris & in euangeliodns
nunc princeps mundiliuius missus est forcas. &ecceueni& princeps mundi&in me ni¬
hilinueni& Lxxiii. Homo homo uicũq adulterauerit uxorẽ uiruaut quicũ q
ad ulterauerit uxorẽ ꝓximi sui: mortemori antur. hocest qui adulterauerit & quae adul¬
terata est : hic aliquid distare uoluit interquem lib& uirũ & ꝓximũ. quãuis in ultislo¬
cis ꝑximũ ꝓomni homine ponit: sed quat est istalocutio ut cumiam doxia deuru
hoc idẽ repe tierit deprox ima cum sit consequens ut multomagis ab uxore poxini ads¬

Expanded text:
quo luctu nonnullae gentes habent consuetudinem secare corpora sua. hoc fieri deus pquo luctu nonnullae gentes habent consuetudinem secare corpora sua. hoc fieri deus prohibet. Ita ut fornicentur in principes de populo suo. non de populo suo principes, sed de populo suo fornicentur. eos quippe principes uult hic intellegi, qui pro diis colebantur; sicut apostolus dicit: secundum principem potestatis aeris, et in euangelio dominus: nunc princeps mundi huius missus est foras, et: ecce ueniet princeps mundi et in me nihil inueniet. Homo homo quicumque adulterauerit  pluraliter dixit "morte moriantur", hoc est qui adulterauit et quae adulterata est. hic aliquid distare uoluit inter quemlibet uirum et proximum, quamuis multis locis proximum pro omni homine ponat. sed quae est ishoc idem repetierit de proximo, cum sit consequens, ut multo magis ab uxore proximi abs
Abbreviated transcription (Latin):
manustuas utrũ ꝓeo qđ est non punitur animo enimbonofacies cũ disciplinã
peccati ꝓximo inponis neaccipias peccatum eius neglegendo : adhoc enim
guitur qđ od eris eum cum non sit in animotuo: an non uindicatur manustua
hoc potius ad mon& ne quȩ ras uindicari manumtuã nec ulcis cendilibi dine¬
rapiaris : nam quid est aliud uindicari uelle nisi lȩtari uel consolari de alienꝰ:
malo : &ideo dictũ est nonira sceris filuis populitui: sic enĩ reste uadefinita est qđ
sit ulciscondi libido: quidam uero codices habent & non uin dicabitur manustua
idest near guendo uindicare te uelis. sed potius consulere illi quem arguis. lxxi.¬
Et incisiones suꝑ animã non facietis in corpore uro : suꝑ animã doxit. suꝑfunus mur¬
tii: deanima quippe dolor est. qua erecessit: ad huc autem ad dolorẽ ꝑtin& luctus : in

Expanded text:
manus tua? utrum pro eo, quod est "non punitur"? animo enim bono facis, cum disciplinam manus tua? utrum pro eo, quod est "non punitur"? animo enim bono facis, cum disciplinam peccanti proximo inponis, ne accipias peccatum eius neglegendo. ad hoc enim guitur, quod oderis eum, cum non sit in animo tuo. an "non uindicatur manus tua" hoc potius admonet, ne quaeras uindicari manum tuam nec ulciscendi libidinerapiaris? nam quid est aliud uindicari uelle nisi laetari uel consolari de alieno malo? et ideo dictum est: non irasceris filiis populi tui. sic enim recte ira definita est, quod sit ulciscendi libido. quidam uero codices habent: et non uindicabitur manus tua, id est arguendo uindicare te uelis, sed potius consulere illi quem arguis. Et incisiones super animam non facietis in corpore uestro. super animam dixit "super funus mortui"; de anima quippe dolor est quae recessit. ad hunc autem dolorem pertinet luctus, in
Abbreviated transcription (Latin):
remuneratam in illa liberatione ex ploratorum ut ꝓpter eandem explorationẽ
uenia sit data mendatio: ubiautem ueniaclatur. manifestu est esse peccatum: sedillud
cauendũ est : neitiquisq ex istim& &iã deceteris peccatis. si ꝓrt̃ liberationes homi¬
nũ fiant itc ueniam posse concedi : multa enim mala intolerabilia &nimium de tes
nocere pater& hominibus hoc generale praeceptũ ad innocentiã retinendã fortaos se
sufficer& : omnia enĩ quae ꝓlibentur cõmitti in ꝓximum adhoc unum reser enda sunt
qđ dictum ert: ñon nocebis ꝓximo: nam quod sequitur non rapias nisi adhoc referatur ne
rapiendo noceatur aliquando euenit uit non rapiendo quisq: noce at: namgladiur
insanienti rapiendus est : & sinon fecerit quis ut oportuerit magis nocuerit. IA
ꝓximũ tuũ & non accipies ꝓpt̃ ipsum peccatũ consequenter ad iunxit & ñ uindicatur

Expanded text:
remuneratam in illa liberationem exploratorum, ut propter eandem liberationem remuneratam in illa liberationem exploratorum, ut propter eandem liberationem uenia sit data mendacio. ubi autem uenia datur, manifestum est esse peccatum. sed illud cauendum est, ne ita quisque existimet etiam ceteris peccatis, si propter liberationes hominum fiant, ita uenocere, pateret hominibus, hoc generale praeceptum ad innocentiam retinendam fortasse sufficeret. Omnia enim quae prohibentur committi in proximum, ad hoc unum referenda sunt, quod dictum est, Non nocebis proximo. Nam quod sequitur, Non rapies, nisi ad hoc referatur, ne rapiendo noceatur, aliquando evenit, ut non rapiendo quisque noceat. Nam gladius insanienti rapiendus est, et si non fecerit quis ut oportuerit, magis nocuerit. LXXproximum tuum, et non accipies propter ipsum peccatum, consequenter adjunxit, Et non vindicatur
Abbreviated transcription (Latin):
occides qm̃ cũ homo iuste occiditur lex eum occidit nontu: numquid itadicipotest cũ
homo iuste mentitur. lex mentitur: sed exempla faciunt difficillimã quaestionẽ menti¬
tȩ sunt obis tetrices aegyptiao & bona illis ds̃ r&ribuit : mentita est rahab ꝓ explora¬
toribus terrae & id eo liberata est: an ex quo distũ est inlege non mentiemini ex illo
intellegendum est nec intacli causa licere mendaciunt in qualicausa legitur :a¬
hab eẽmentita sed magis credibileest quia in iustum erat mendacium ideo phi¬
bitum non quia ꝓhibitum ideo factũ in iustũ : fortassis ergo sicut deobste tricibus
diximus non hoc in eis remuneratum qđ mentitae sunt sed quod infantes hebreos
liberauerunT ut ꝓpterhano miseri cordiam illud peccatum uenialesit factum
non tamen ex istimetur non fuissepeccatum : Sic &iã derahab intelle gendum est

Expanded text:
occides, quoniam cum homo iuste occiditur, lex eum occidit, non tu. numquid ita dici potest: cum occides, quoniam cum homo iuste occiditur, lex eum occidit, non tu. numquid ita dici potest: cum homo iuste mentitur, lex mentitur? sed exempla faciunt difficillimam quaestionem. mentitae sunt obstetrices Aegyptiae et bona illis deus retribuit; mentita est Raab pro exploratoribus terrae et ideo liberata est. an ex quo dictum est in lege: non mentiemini, ex illo intellegendum est nec in tali causa licere mendacium, in quali causa legitur Raab esse mentita? sed magis credibile est. quia iniustum erat mendacium, ideo prohibitum. non quia prohibitum, ideo factum iniustum. fortassis ergo, sicut de obstetricibus diximus, non hoc in eis remuneratum, quod mentitae sunt, sed quod infantes Hebraeos liberauerunt. ut propter hanc misericordiam illud peccatum ueniale sit factum, non tamen existimetur non fuisse peccatum: sic etiam de Raab intellegendum est
Abbreviated transcription (Latin):
si definitionibus ista de terminare teptemus. sortisse furtũ non estnisi quando alie¬
no occulte ablato ꝓximus leditur. & calumnia non estnisi quando fed sicriminis ob¬
lectione ꝓximus lȩditur mendacium autẽ non possumus dicere tunc tantũ modo ẽẽ
quando ꝓximus leditur : cũ enĩ felsum ab sciente dicitur. ꝓculdubio mendacium est si¬
ue illo quis quã siue nemo lȩdatur: ꝓinde magna quaestio demendacio utrum pos¬
sit aliquando iustũ eẽ mendacium facile solueretur foritsse si sola praecepta intuere¬
mur non exempla: nam quid isto praecepto absolutius. non mentiemini: sicenim dit¬
tum est: quo modo non faries tibi idolum qd factũ non potest aliquando iustum esse.
& quo modo dictũ est non mechaberis: quis autẽ dicat aliquando methiã iustã eẽ
posse : & non furaeberis setundũ definitionẽ illã surti iustũ ẽẽ furtũ numquã potest : & non¬

Expanded text:
si definitionibus ista determinare tentemus, fortasse furtum non est, nisi quando aliesi definitionibus ista determinare tentemus, fortasse furtum non est, nisi quando alieno occulte ablato proximus laeditur, et calumnia non est. nisi quando falsi criminis objectione proximus laeditur: mendacium autem non possumus dicere, tunc tantummodo esse quando proximus laeditur. Cum enim falsum ab sciente dicitur, procul dubio mendacium est sive illo quisquam, sive nemo laedatur. Proinde magna quaestio de mendacio, utrum possit aliquando justum esse mendacium, facile solveretur fortasse si sola praecepta intueremur non exempla. Nam quid isto praecepto absolutius, non mentiemini? Sic enim dictum est quomodo non facies tibi idolum, quod factum non potest aliquando justum esse, et quomodo dictum est non moechaberis. Quis autem dicat aliquando moechiam justam esse posse? et non furaberis secundum definitionem illam furti
Abbreviated transcription (Latin):
calumniã faci& unas quisque proximo mirum sinon eo praccepto continetur qđ ibi
positũ est nequestd sum testimoniũ dices aduersum ꝓximumtiũ qm̃ noq calimna¬
sinegnen mendacio fieri patest. qđ sulsi testimonii generalitate concluditur: sed
utrum haet aliqua compensatione admit tenda sint magna quaestio est . sicut demenda¬
cio paene omnibus uidetur qđ ubi nemu leditur ꝓsalute mentiendũ est: utrũ erguita
& defurto : an furtũ fieri potest ubinullus leditur : quinimmo fieri potest &iã quan¬
do ei cuifit consulitur tm quam siquisq: hominum uolenti se occidere gladium
suretur : nam calumnia nescio utrum cuiquã ad eius utilitatẽ fieri possit. nisi for¬
te qđ ad maius gaudium fiebat quo postea fruerentur qđ io seph descipho calunia¬
batur fratribus suis. quib: & it̃ explorationis falsum crimen intenderat quan quã

Expanded text:
calumniam faciet unusquisque proximo, mirum si non eo praecepto continetur, quod ibi calumniam faciet unusquisque proximo, mirum si non eo praecepto continetur, quod ibi positum est, Neque falsum testimonium dices adversum proximum tuum ; sine mendacio fieri potest, quod falsi testimonii generalitate concluditur. Sed utrum haec aliqua compensatione admittenda sint, magna quaestio est, sicut de mendacio pene omnibus videtur, quod ubi nemo laeditur, pro salute mentiendum est. Utrum ergo ita et de furto? An furtum fieri potest ubi nullus laeditur? quin imo fieri potest etiam, quando ei cui fit consulitur, tanquam si quisque hominum volenti se occidere gladium furetur. Nam calumnia, nescio utrum cuiquam ad ejus utilitatem fieri possit, nisi forte quod ad majus gaudium fiebat, quo post ea fruerentur, quod Joseph de scypho calumniabatur fratribus suis, quibus etiam explorationis falsum crimen intenderat; quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
solum autẽ hoc uerbo quo ait latreũ satis sigificat quem prin cipemdicat. id est
cuicultus tẽ quã dõ exhibetur. uerum & ium eoquod ad iuingit . & non profanabis
adiungit egudñs. hoc utiq: admonens quia illi soli debetur latriaadst easeruitus
qua seruiturdõ LXVII. Quod dicat & exhorrebit terra eos quiin sident sup eam
ꝓpter mala facta eorum quae superius commemorauit : non ideo dictũ putan¬
dũ est quod habeat terra sensum quo itasentiat & exhorreat. sed nomine
terrae homines signifitat qui sunt suꝑ terrã: proande cũ haer mala faciunt homines.
inquinant terrã . quia in quinantur humines quibaet imitantur & ex horr& terra : quia
horent homines quinec faciunt nec imitantur. Lxuiii
Non furtũ facietis. neque mentiemini. neque calũnict̃ faci& unus quisq ꝓximo¬
suo: illud defurto positum est indeta lago : quod autẽ dicit neque mentiemini naq

Expanded text:
solum autem hoc uerbo, quod ait Xatpeueiv, satis significat quem principem dicat, id est solum autem hoc uerbo, quod ait Xatpeueiv, satis significat quem principem dicat, id est cui cultus tamquam deo exhibetur, uerum etiam eo quod adiungit: et non profanabis adiungit: ego dominus, hoc utique admonens, quia illi soli debetur Xatpsia, id est ea seruitus, qua seruitur deo. Quod dicit: et exhorruit terra eos qui insident super eam. propter mala facta eorum, quae superius commemorauit, non ideo dictum putandum est, quod habeat terra sensum quo ista sentiat et exhorreat, sed nomine terrae homines significat, qui sunt super terram. proinde cum haec mala faciunt homines, inquinant terram, quia inquinantur homines qui haec imitantur; et exhorret terra, quia exhorrent ho Ib. XIX, 11. Non furtum facietis neque mentiemini, neque calumniam faciet unusquisqmo. Illud de furto positum est in Decalogo. Quod autem dicit, Neque mentiemini, neque
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat ad mulierẽ menstruatã siquis accedat & inter iustitiae merita sinon accedat:
quic in renon natura damnatur. sed concipiendae prolsnoxium ꝑhibetur lxv
ubirur sus ꝓhib& adulteriũ. qđ cum aliena uxore cõmit titur: qđ &ic̃ indecalugo ꝓhi¬
betur: undecpper& illec itte ꝓhibitit ut &ic̃ mortuis uiris suis nonducant uxores qua¬
ra ꝓhibet turpitudinem reuelicre LXVI. Et asemine tuo non dabis seruire prin¬
cipi : hic non uideo quid intellegatur nisi principi quiꝓdõ colitur: non enim ait
duleum sedlatreum ingraeco qđ latinus non solet interprae tacri. nisi ut dicat seruire :
plurimũ autẽ distat : nacm seruire hominib: sicut serui seruiunt qđ non est latreum sed
nibus nisi uni uero dõ sicut scriptũ est: dñm dm̃ tuũ adorcebis & illis oliseruies : non

Expanded text:
commemorat, ad mulierem menstruatam si quis accedat; et inter justitiae merita, si non accedat . commemorat, ad mulierem menstruatam si quis accedat; et inter justitiae merita, si non accedat . Qua in re non natura damnatur, sed concipiendae proli noxium perhibetur . LXubi rursus prohibet adulterium, quod cum aliena uxore committitur, quod etiam in Decalogo prohibetur . Unde apparet illa ita prohibita, ut etiam mortuis viris suis non ducantur uxores, quarum prohibet turpitudinem revelari. LXVI. Ib. XVIII, 21. Et a semine tuo non dabis servire principi. Hic non video quid intelligatur, nisi principi qui pro Deo colitur. Non enim ait sed Xatpeikiv in graeco, quod latinus non solet interpretari, nisi ut dicat seruire; plurimum autem distat. nam seruire hominibus sicut serui seruiunt, quod non est Xaxp=\'kinibus nisi uni uero deo, sicut scriptum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. non
Abbreviated transcription (Latin):
quae inter illas quaesorores non essent contẽnendũ fuit anideo potius neꝓpt̃ hoc
fiat idest nehoc animo siat ut inzelũ sororis soror suꝑducatur: Lxiuii.¬
Et admulieren in segregatione in munditiae eius non accedes reuelare turpi¬
tuid inẽ eius idest ad mes truatã mulierẽ non accedes. Segre gabatur en ĩ secundũ le¬
gẽ ꝓpt̃ inmunditic̃ hoc cũ superius satis sufficienter ꝓ hibuisset quid sibiuult̃
qđ &ic̃ hic hoc is dem praeceptis uoluit ad iungire : anforte ne in superiorilius
quod lictũ est nesi gurate accipiendũ putaretur &iã hic positũ est. ubatedia ꝓhi
biti sunt quae &icm tẽpore noui testicmenti remota umbrarũ ueterũ obser¬
uatione sine dubio custo diende sunt: qđ uidetur &icẽ ꝑ praplietã iezechielem
significasse qui intor illa peccata quae non figurate sed manifeste in iqui tatis sunt &ic hoc

Expanded text:
qui inter illas quae sorores non essent contemnendus fuit? an ideo potius, ne propter hoc qui inter illas quae sorores non essent contemnendus fuit? an ideo potius, ne propter hoc fiat, id est, ne hoc animo fiat, ut in zelum sororis soror superducatur? Et ad mulierem in segregatione inmunditiae eius non accedes reuelare turpitudinem eius: id est ad menstruatam mulierem non accedes: segregabatur enim secundum legem propter inmunditiam. hoc cum superius satis sufficienter prohibuisset, quid sibi uult, quod etiam hic hoc isdem praeceptis uoluit adiungere? an forte in superioribus quoniam dictum est, ne figurate accipiendum putaretur, etiam hic positbita sunt, quae etiam tempore Novi Testamenti remota umbrarum veterum observatione, sine dubio custodienda sunt? Quod videtur etiam per prophetam Ezechielem significasse, qui inter illa peccata quae non figuratae, sed manifestae iniquitatis sunt, etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lxII. Turpitudinem mulieris & filiae eius non reuelabis. id est neputet quis quã¬
quici licere sibi ducere filicom uxoris succe : simulenim mulieris & filiae non li¬
c& reuelitre turpitudinẽ eius idest ambabus misceri & matri& filiae : lxiIi.
Filicom filuieius & filiam filiae eius non accipies : & ic̃ nepti᷑ uxoris defilio
uel defilia duci ꝓhibuit uxorẽ : suꝑ sororẽ eius non accipies inzelũ: hic non ꝑ hibuit
suꝑ ducere qđ licebat antiquis ꝓptirh abundantiã ꝓpagationis. sed sororẽ soro¬
ri noluit suꝑ duciqđ uedetur fecisse ia cob: siuequia nondũ fuerat lege ꝓhibi¬
tũ siue quia sub positae alterius fraude dereptus est: at illa magis deplacito ueni¬
ebat quã posterius accepit: sed in iustũ erat priorẽ dimitti nefacer& mecha¬
ri: hoc autẽ quod ait in zelũ: utrũ ideo positũ est nesit zelũ intersorores

Expanded text:
. Turpitudinem mulieris et filiae eius non reuelabis: id est, ne putet quisqua. Turpitudinem mulieris et filiae eius non reuelabis: id est, ne putet quisquam licere sibi ducere filiam uxoris suae. simul enim mulieris et filiae eius non licet reuelare turpitudinem eius, id est ambabus misceri et matri et filiae. Filiam filii eius et filiam filiae eius non accipies. etiam neptem uxoris de filio uel de filia duci prohibuit. uxorem super sororem eius non accipies in zelum. hic non prohibuit superducere, quod licebat antiquis propter abundantiam propagationis. sed sororem sorori noluit superduci. quod uidetur fecisse Iacob, siue quia nondum fuerat lege prohibitum siue quia subpositae alterius fraude deceptus est et illa magis de placito ueniebat quam posterius accepit; sed iniustum erat priorem dimitti, nc faceret eam moechari. hoc autem quod ait "in zelum", utrum ideo positum est, ne sit zelus inter sorores,
Abbreviated transcription (Latin):
er guuidetur loqui quae possent non babentes uiros in matrimonium conuenire nisi
lege ꝓhiberentur sicut fertur esse consuetudo ꝑsarũ : sed rursus si fratremortuo
intellexerimus ꝓhiliitum esse ducere fractris uxorem. occurrit illud qđ excitandi
seminis causa sulle sine filus defunctus ess& iub& scriptura eẽ faciendumiac ꝑ huc
conͥlatit istc ꝓlnbitione cum illac iussiune nemuicem aduersentur Intellegenda ẽ¬
exceptio id est non licere cuiquã defuncti fratris ducere uxorem sidefunstus posteros
dereliquit aut &ic̃ illud ẽẽ ꝓhibitũ neliceret ducere fratris uxorẽ &iã quae a fratre
uiuo ꝑrepudiũ recessis set : Tunc enim sicut dñs dicit ad duritiã iudaeorũ moxses
ꝑ miserat darelibellũ repudii & ꝑ hanc dimissiunẽ potuit putteri qđ licite quis quã
sibi uxorem copular& fractris : ubi adulterium nontimer& qm̃ repudio dis cessis set :¬

Expanded text:
personis uidetur loqui, quae possent non habentes uiros in matrimonium conuenire, nisi personis uidetur loqui, quae possent non habentes uiros in matrimonium conuenire, nisi lege prohiberentur, sicut fertur esse consuetudo Persarum. sed rursus, si fratre mortuo intellexerimus prohibitum esse ducere fratris uxorem, occurrit illud, quod excitandi seminis causa, si ille sine filiis defunctus esset, iubet scriptura esse faciendum. ac per hoc conlata ista prohibitione cum illa iussione, ne inuicem aduersentur, intellegenda eexceptio, id est non licere cuiquam defuncti fratris ducere uxorem, si defunctus posteros dereliquit; aut etiam illud esse prohibitum, ne liceret ducere fratris uxorem etiam quae a fratre uiuo per repudium recessisset. tunc enim, sicut dominus dicit, ad duritiam Iudaeorum Moyses permiserat dare libellum repudii et per hanc dimissionem potuit putari quod licite quisquam sibi uxorem copularet fratris. ubi adulterium non timeret, quoniam repudio discessisset
Abbreviated transcription (Latin):
xerit turpitudinem fratris patristui id est patruitui non reuelabis: hocestenĩ aduxo¬
remneius non introibis : in uxore quippe patrui tui uolut intollem turpitudinẽ
patrui. sicut in uxore patris turpitudinem patris: LI¬
Turpitudem uxoris fractristui nore uelabis turpitudo pratristui est : quaeritur
utrum hoc uiuo fratre anmortuo sit probibitum & non parua quaestio est: sienĩ dixeni¬
mus deuiui fratris uxore locutã seripturã uniꝰgene rali praccepto qđ ꝓhibetur
homo aduxorem accedere alienam &iam hoc utique continetur: quid est ergo quod ttc̃
diligenter hacs ꝑsonas quas cppellat domesticas ꝓpriis ꝓhibitionibus distinguit ace¬
teris : ndnenim & quod ꝓhib& deuxore patris hoc est denouercauiuo petre accipiendũ
e&̃ & non potius mortuo: Nam uiuo pactre quis non uideat multo maxime ꝓhibitũ
sicuius lib& hominis uxor aliena prohibite est maculori cdulterio s dehisꝑsonis

Expanded text:
xerit "turpitudinem fratris patris tui", id est patrui tui, "non reuelabis"; hoc est enim "ad uxorem eius non introibis". in uxore quippe patrui uoluit intellegi turpitudinem patrui, sicut in uxore patris turpitudinem patris. Turpitudinem uxoris fratris tui non reuelabis; turpitudo fratris tui est. quaeritur. utrum hoc uiuo fratre an mortuo sit prohibitum, et non parua quaestio est. si enim dixerimus de uiui fatris uxore locutam scripturam uno generali praecepto, quo prohibetur homo ad uxorem accedere alienam, etiam hoc utique continetur. quid est ergo quod tam diligenter has personas, quas appellat domesticas, propriis prohibitionibus distinguit a ceteris? non enim et quod prohibet de uxore patris, hoc est de nouerca, uiuo patre accipiendum est et non potius mortuo. nam uiuo patre quis non uideat multo maxime prohibitum, si cuiuslibet hominis uxor aliena prohibita est maculari adulterio? de his ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gisq illũ baptizatũ fuisse credendũ sit: si cut ego quoq alibi postea disputaui.
Item quod in quinto librodixi ubi commemorantur matres in generationib: eu angelicis non
eas positas nisi cum patrib: uerum est quidem. sed adrem dequa agebat᷑ ñ ꝑtin& : a gebat᷑ au¬
tẽ debis quiducebant fratrũ uel ꝓpinquorũ coniuges eurũ quis inefiluis defuncties sonT ꝓpt̃ duos
patres ioseph quorũ clurũ mattheus cõmemorat alterũ lucas : dequa quȩstione diligentir
in hoc opere disserui. cũ retractaremus opus nr̃m contra fustũmani cheum: hoc opus sic in¬
cipit᷑. Cumscripturas sanctas quae appellantur ca nonicae

Expanded text:
gisque illum baptizatum fuisse credendum sit, sicut ego quoque alibi postea disputaui. gisque illum baptizatum fuisse credendum sit, sicut ego quoque alibi postea disputaui. item quod in quinto libro dixi, ubi commemorantur matres in generationibus euangelicis, non eas positas nisi. cum patribus, uerum est quidem, sed ad rem, de qua agebatur, non pertinet. agebatur autem de his, qui ducebant fratrum uel propinquorum coniuges eorum, qui sine filiis defuncti essent, propter duos patres Ioseph, quorum alterum Matheus commemorat, alterum Lucas. de qua quaestione diligenter in hoc opere disserui, cum retractaremus opus nostrum contra Faustum Manicheum. Hoc opus sic incipit: Cum scripturas sanctas, quae appellantur canonicae
Abbreviated transcription (Latin):
dotis patris nono postor & dixi. ꝓpt̃ ho netessefuit non csum sepulto patre stextim post eius
mortem filium eius constiti quia succo der& patri etiã propt̃ continũtionis incensum
qđ bis indie necesse erat offerreͥ quis acerdos suꝑ mortẽ nondũ sepulti patris ꝓhiberet᷑
in irare : sed parũ atandipotuis se hocpr aecipimagis ꝓpt̃ illos qui futuri fuerint summi
sacor dotes nom patrib: sũmis sacerdotib: succedentes sed tam̃ exfiliis id est exposteris aaron.
si forte summnus sacerdos aut silios non hiber&. aut ita reꝓbos haber& ut nullus eorũ patri
deber& succedere. sicut sic muel sũmo sacerdoti heli succes sit cũ sacerdotis filius ipnon ẽe
sed tam̃ exfiliis hoc est exposteris esset a aron. De latrone &iã cuidictum est hodie mecũ
eris inpara diso quod non fuerit uisibi liter baptizatus quasi certũ posui cũ sit incertũ ma¬

Expanded text:
dotis patris non oporteret, dixi propter hoc necesse fuisse nondum sepulto patre statim post eius dotis patris non oporteret, dixi propter hoc necesse fuisse nondum sepulto patre statim post eius mortem filium eius constitui, qui succederet patri, propter etiam continuationis incensum, quod bis in die necesse erat offerri, qui sacerdos super mortem nondum sepulti patris prohibetur intrare. sed parum adtendi potuisse hoc praecipi magis propter illos, qui futuri fuerant summi sacerdotes non patribus summis sacerdotibus succedentes, sed tamen ex filiis, id eat ex posteris Aaron, si forte summus sacerdos aut filios non haberet aut ita reprobos haberet, ut nullus eorum patri deberet succedere, sicut Samuhel summo sacerdoti Heli successit, cum sacerdotis filius ipse non esset, sed tamen ex filiis, hoc est ex posteris esset Aaron. De latrone etiam, cui dictum est: hodie mecum eris in paradiso, quod non fuerit uisibiliter baptizatus, quasi certum posui, cum sit incertum ma
Abbreviated transcription (Latin):
timbis die in gredi in scã scõiũ ubierat alitre incensi ad offerendum incensum mane &ues¬
perequo nom posset sicut lex dicit inmundus intrare & eadem lex dicat in mundũ fieri hominẽ
&iã ex concubitu coniugedi quẽ iubet quidem lauariaqua sed & lotũi dicit in mundumesse
usq adues perã Vndedixi consequens fuisse ut aut continens eẽt. audieb: a quibus intermit¬
teretur incensum. non uidi ñ fuisse consequens poaist enĩ sic intellegi qđ s̃ criptum est inmun¬
dus erit usq aduesperã ut post ipsamuesperã iã non ẽa inmundus sedusque ad ipscom. ut
ues ꝑtino ia tẽpore incensũ mundus offerr& cũ ꝓpt̃ creandos filias post matutinũ incensum
mextus essec uxori Itenq: ubi quȩ sitũ ẽ quomodo orohibitus esset superfunus patris
sacerdos summus intrare. cum eum fieri sacer do tem quando unus erat nisi post mor tẽsaco¬

Expanded text:
tem bis dies ingredi in sancta sanctorum, ubi erat altare incensi, ad offerendum incensum mane et uestem bis dies ingredi in sancta sanctorum, ubi erat altare incensi, ad offerendum incensum mane et uespera, quo non posset, sicut lex dicit, inmundus intrare, et eadem lex dicat inmundum fieri hominem etiam ex concubitu coniugali, quem iubet quidem lauari aqua, sed et lotum dicit inmundum esse usque ad uesperam - unde dixi consequens fuisse, ut aut continens esset, aut diebus aliquibus intermitteretur incensum - non uidi non fuisse consequens. potest enim sic intellegi, quod scriptum est: inmundus erit usque ad uesperam, ut per ipsam uesperam iam non esset inmundus, sed usque ad ipsam, ut uespertino iam tempore incensum mundus offerret, cum propter creandos filios post matutinum incensum mixtus esset uxori. itemque ubi quaesitum est, quomodo prohibitus esset super funus patris summus sacerdos intrare, cum eum fieri sacerdotem, quando unus erat, nisi post mortem sacer
Abbreviated transcription (Latin):
libris eisdem diuinis septem. quos ideo appella resicuolui. quia ea quȩ ibidipu¬
tantur mcciis quȩ renda proposui quã quȩ sica dis solui: Quã uis multo plura in eis
mihiuide antur itaꝑtractata. ut possint &iã soluta & ex̃ posita ñ immerito iudica¬
ri Regorũ quoq libros eodem modo iam considerare coeperamus. se non mul¬
to pro gressi in alia quaemagis urgebant animum intendimus
In primo atẽ libro ubiagitur deuirgis uariatis quas ponedat ia cob inaqua ut in
conceptu positȩ oues eas ui derent cũbiberent &ucrios fetus ponerent̃ ñ benea nob ex¬
positicẽ causa curittrũ concipientib: ñ ponebat id ẽ cũalios setus conciperent serdim prio¬
re conceptu: ncc questionis alterius ex positio ubi quȩritur quur dixerit socero suo lacob &dere¬
pisti mercedẽ meã decẽ agnab satis ueracit̃ enodata demonstrat istã sicut solui debunł ñ soluitã
Intertio quoq libro ubide sũmo agit᷑ sacerdote quomodo creabat filios. cumhaber& necessita¬

Expanded text:
libris eisdem diuinis septem, quos ideo appellare sic uolui, quia, quae ibi disputantur, magis quaerenda proposui quam quaesita dissolui, quamuis multo plura in eis mihi uideantur ita pertractata, ut possint etiam soluta et exposita non inmerito iudicari. Regnorum quoque libros eodem modo iam considerare coeperamus, sed non multum progressi in alia, quae magis urguebant, animum intendimus. In primo autem libro, ubi agitur de uirgis uariatis, quas ponebat Iacob in aqua, ut in conceptu positae oues eas uiderent, cum biberent, et uarios fetus parerent, non bene a nobis exposita est causa, cur iterum concipientibus non ponebat, id est cum alios fetus conciperent, sed in priore conceptu. nam quaestionis alterius expositio, ubi quaeritur, cur dixerit socero suo Iacob: decepisti mercedem em meam decem agnabus, satis ueraciter enodata demonstrat istam, sicut solui debuit, non solutam. In tertio quoque libro, ubi de summo agitur sacerdote, quomodo creabat filios, cum haberet necessita
Abbreviated transcription (Latin):
intellega t᷑ eilocutus ȩ ds̃ : sed qđ stephanus postea sicn crrict. Tunc eggressus abrahã detra

Expanded text:
intellegatur ei locutus deus. sed quod Stephanus postea sic narrat: tunc Abram egrintellegatur ei locutus deus. sed quod Stephanus postea sic narrat: tunc Abram egr
Abbreviated transcription (Latin):
quo a nno generere coepit eũ annũ cõmemorauit seriptura fieri autẽ potest ut pasterior sit gene¬
rctus ab raham : sed merito excellentiȩ qua inscripturis ualde cõm̃dat᷑ priorfuerit nominatus
sicut ꝓpheta priore nominaut minore. ia cobdilexi esauautẽ odiohaebui & in paralipome¬
non cusit quiastus ncescendi ordine iudas prior est nominctus a quo iudaicȩ genti nom̃ ẽ
ꝓpt tribũ regic̃s commodius autẽ plures exitus inueniunt᷑. Quib quȩstiones difficiles dis¬
soluant᷑ consideranda ẽ sanencrratio stephani dehacre : c̃uimagis harum ex positioni
non repuqnet : & illud quidem cogit ut non sicut narrari uidetur in genesi post morte thare
locutus ȩds̃ ad abrahȩ ut ex irot decognationesua & decdomopatris sui. sed cũ et̃ in meso¬
poter mia prius quã hcebtiter& in carra lã utiq: egressus deterra chuldeorũ ut in illo itinere

Expanded text:
quo anno generare coepit, eum annum commemoravit Scriptura. Fieri autem potest ut posterior sit genequo anno generare coepit, eum annum commemoravit Scriptura. Fieri autem potest ut posterior sit generatus Abraham, sed merito excellentiae, qua in Scsicut propheta priorem nominauit minorem: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, et in Paralipomenon cum sit quartus nascendi ordine ludas, prior est commemoratus, a quo Iudaicae genti nomen est, propter tribum regiam. commodius autem plures exitus inueniuntur, quibus quaestiones difficiles dissoluantur. Consideranda est sane narratio Stephani de hac re, cui magis harum expositionum non repugnet. et illud quidem cogit, ut non, sicut narrari uidetur in Genesi, post mortem Tharrae locutus sit deus Abrae, ut exiret de cognatione sua et de domo patris sui; sed cum esset in Mesopotamia priusquam habitaret in Charran iam utique egressus de terra Chaldaeorum, ut in illo itinere
Abbreviated transcription (Latin):
soluit̃ ergo questio ꝑrecapitulationẽ : quȩ in dissolubilis remaner& si post mostomtharȩ accipere¬
mus locutũ eẽ dñm ad cebrahã ut ex iret decarrã : quia non poterat eẽ aihuc annorũ Ixx .v. cũpater
eius iammostuus ẽã quieũ septuoc gesimoȩ tatissuȩ anno  genuerat. ut abrahã post mortẽ
uestac t̃ inscripturis. multas quȩstiones soluit quȩ in dissolubiles possunt uideri : scđm &icem
superiorũ quȩstionũ ex positionẽ ꝑ eandem rerapitulationẽ faccã quanquã & alit̃ istre qus¬
tio a quibusdã soluatur. Ex illo conputtri annos ȩttctis abrthȩ ex quo liberatus ẽ deigne
chaldeorũ inquẽ missus ẽ ut arderet quia eundem ignẽ suꝑstitione chaldeorũ colereno¬
luit liberatus inde & siinscripturis non legitur. iudaica tam̃ narratione tradit᷑ potest¬
& sic solui qm̃ scriptura quȩ dixit cũ e& thara annorũ Lxx genuit abrabã & nachor¬

Expanded text:
Solvitur ergo quaestio per recapitulationem, quae indissolubilis remaneret, si post mortem Thare acciperemus locutum esse Dominum ad Abram, ut exiret de Haran, quia non poterat esse adhuc annorum septuaeius iam mortuus esset, qui eum septuagesimo aetatis suae anno genuerat, ut Abram post mortem pauertatur in scripturis, multas quaestiones soluit, quae indissolubiles possunt uideri secundum etiam superiorum quaestionum expositionem per eandem recapitulationem factam. Quamquam et aliter ista quaestio a quibusdam soluatur: ex illo conputari annos aetatis Abrae, ex quo liberatus est de igne Chaldaeorum, in quem missus ut arderet, quia eundem ignem superstitione Chaldaeorum colere noluit, liberatus inde etsi in scripturis non legitur, iudaica tamen narratione traditur. potest et sic solui, quoniam scriptura, quae dixit: cum esset Tharra annorum septuaginta, genui
Abbreviated transcription (Latin):
Etdie qua statutum est tabernaculum texit nubes tabernaculum domũ testi monii:
& ues pere erat suꝑ tabernaculũ uelut species ignisusquemane: Ittfiebat senp: nubes

Expanded text:
VI. Ib. IX, 15-23. Et die qua statutum est tabernaculum, texit nubes tabernaculum, domum testimonii: VI. Ib. IX, 15-23. Et die qua statutum est tabernaculum, texit nubes tabernaculum, domum testimonii: et vespere erat super tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
operabitur : qđ enimaitacusto dire . subauditur incipi& tam quã id uno uerbo dicer&.
bum poniꝓfinito: XU. Cumpas chae tempore quidã qui in mnundi factierant suꝑ animã
hominis idest suꝑ mortuum. quaererent quomodo pascha facerent qm̃ oporteb at
eos ab in munditiis septen diebus purificari secundum legem consuluit dnm̃ mor ses
& rts ponsum acepit. cuicuq tale aliquid accidis set ueltam in longin quo itinere constititus eãe
ui non poss& occurrere alio mense eum facere debere pascha ꝓpt̃ diem mensis quartũ detimũ
ubilun ae numerus obseruabatur: sed si quaeratur quid facerent si forte talis in munditia
& icom ad secundum mensem occurrer&. arbitror id quod dictũ s est desecundo mense
tem quam regulariter fuisse retinendum ut tertiomense obseruarent. aut certepas¬

Expanded text:
operabitur. Quod enim ait, custodire, subauditur, incipiet, tanquam id uno verbo diceret, operabitur. Quod enim ait, custodire, subauditur, incipiet, tanquam id uno verbo diceret, bum poni pro finito. XV. Ib. IX, 6-12. Cum Paschae tempore quidam, qui immundi facti erant super animam hominis, id est super mortuum, quaererent quomodo Pascha facerent; quoniam oportebat eos ab immunditiis septem diebus purificari secundum Legem: consuluit Dominum Moyses, et responsum accepit, cuicumque tale aliquid accidisset, vel tam in longinquo itinere constitutus esset, ut non posset occurrere, alio mense eum facere debere Pascha, propter diem mensis quartum decimum, ubi lunae numerus observabatur. Sed si quaeratur quid facerent, si forte talis immunditia etiam ad secundum mensem occurreret; arbitror id quod dictum est de secundo mense, tanquam regulariter fuisse retinendum, ut tertio mense observarent, aut certe Pas