comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laritate: Cum dix iss& singulos quosq credentiũ
membut esse unius corporis xp̃i Nunc quasi diuer¬
sorum mem brorum diuer siutem operis enumenit:
& uerbi ciusi: uel udoculo uisum it a menti quace
est interior oculus proh&uie a signat officium
cilutum quam manui misterium adscribit & a¬
lutum quac in linguae doctrinam tribuit

Expanded text:
rgo dixisset singulos quosque credentium membra esse unius corporis Christi, nunc quasi diversorum membrorum diversitatem operis enumerat, et verbi causa velut oculo visum, ita menti, quae est interior oculus, Prophetiae assignat officium, et alii tanquam manui ministerium ascribit, et alii tanquam linguae doctrinam tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰmittit & quod port qui adacter ad eic quue pertin¬
gere non ual& arripere festinat : Nam & mem¬
brorum nr̃ orum tunc beneminis terus utimur: cum sua
eis offitia distinctue seruamus: Lucũe quippe oe¬
culis cernimus: uocem uero auribus audimus:
Si quis autem mutito or dingeuoci oculos. loci aures.
ac commod&: huic utrt que in cassum patent:
Siquis odores uelit ore discernere. supores nicregus¬
tiore : utriusque sensus sibi minis terium quia peruenta¬

Expanded text:
ad quae pertingere non valet, arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc ministeriis utimur, cum sua eis officia distinete servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
bsecro itaque uos fui trefpermis eartionem dĩ ut &xibeatis
corpora uestnt hosti amuiuam scãm doplucentem
cationabile obsequium nostrum Siergo corpus qđ inferio¬
re tum quam famulo ueltam quam instrumento utitur
anima cum eius bonus & rectus usus ad dm̃ ꝓefestur sc̃m est.
Quanto mugis anima ipscts cumsere fert aeddm̃ ut igne amo¬
ris eius accensu formam concupis centiue saecularis cemittet
ei que tam quam in commutabili formue sub dita reform&ur
Hincei placens quod exeius pulcri tudine acceperit ut sit sacri¬
fuium quodidem apostolus consequenter adiungens
nole in quit conformaeri huic sueculo sedrofor maemini
nnotudanentis uestnte adprobandum uds que sit uo¬
luntus di quod benum & benepla citumd i& perfectum

Expanded text:
rdiam Dei, ut exhibeatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium uestrum. Si ergo corpus, quo inferiore tamquam famulo uel tamquam instrumento utitur anima, cum eius bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est: quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex eius pulchritudine acceperit, fit sacrificium! Quod idem apostolus consequenter adiungens: Et nolite, inquit, conformari huic saeculo; sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos quae sit uoluntas Dei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
perteosten dit boc debere qͥ uos supero qued iustitiue terimi¬
nos nonegre diatur Ut non nobis solis utilesit. sed& nulliob¬
sec: haecest enimprudentice: prodes semagis aliquibus
quam obẽe : Et contentum ẽe debere sorte. qua mensus est ds̃
Merito &fidei unius cuius que nec sibi defendere quod non sibi con
cessum uid& Hoc est non sapere Quicunitotum concedi
non potest: Necenim siquis bone uitue est ex eosibi & uem
doc trine prudentium deba defendere uut quia peritiam ha¬
b& legis. leuitarum sibi obsequiae uindiccere debebit
Hortatur ergo & doc& pergiatiam sibi dictum: Huer gneti¬
i peritia intellegitur dominicae discipline : perquam humi¬
litati & iustitiue studendum trrd&¬

Expanded text:
perte ostendit hoc debere nos sapere quod justitiae terminos non egrediatur, ut non nobis solis utile sit, sed et nulli obsit. Haec est enim prudentia, prodesse magis aliquibus, quam obesse; et contentum esse debere sorte qua mensus est Deus, et merito fidei uniuscujusque: nec sibi defecessum videt; hoc est, non plus sapere, quia uni totum concedi non potest. Nec enim si quis bonae vitae est, ex eo sibi etiam doctrinae prudentiam debet defendere: aut quia peritiam habet Legis, levitarum sibi obsequia vindicare debebit. Hortatur ergo, et docet per gratiam sibi datam. Haec gratia peritia intelligitur Dominicae disciplinae, per quam humilitati et justitiae studendum trad
Abbreviated transcription (Latin):
genus Sed cdimaginem & similitu dinem nnt̾m
inen te quippe renouẽtus & conspitiens intellectum ue¬
ritatem tucem homine domonstra tore non indiga ut
suum genus imit&ur sedre demonstitente probat ipse
quuae se uolunt astuua quod bonum &bene plaetitum ae perfatũ est

Expanded text:
genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. mente quippe renouatus et conspiciens intellectam ueritatem tuam homine demonstratore non indiget, ut suum genus imitetur, sed te demonstrante probat ipse, quae sit uoluntas tua, quod bonum et beneplacitum et perfectum, et
Abbreviated transcription (Latin):
affecciones abamore scłi quibus moriebamur male
uiuendo & coeperit ẽe animiuiuens beneuiuendo conple¬
tum qe fuerit uerbum tuum quoper apostolum tuum di¬
xisti Nolite conformari buic sceculo consequenter¬
& illud quod cediunxisti stitim at que dixisti sed refor¬
mae mini in nouitu te mentis uesture Noniam seun¬
dum genus tam quam imitantes piaecedentem proxi¬
mum & & hominis melioris auctoritate uiuentes neq
enim dixisti Fiat homosecundum genus sed fucurs
hominem cedimaginem & si militu dinem nostrtm
Vt nos probemus que sit uoluntas tua ad hoc enim dspen¬
sator illetuus genenens per euan gelium filios nesemper
paruulos haber& quos late nutrir& &tam quam
nutris fouer& Reformamini inquid in nouita te
mentis uestrue Ad probandum uos quesit uoluntus
dĩ quod bonum & beneplatitum & perfectum est ideo¬
que non dicis fiat homo sed facicmus nec dicis secundum

Expanded text:
affectiones ab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male affectiones ab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens bene uiuendo completumque fuerit uerbum tuum, quo per apostolum tuum dixisti: nolite conformari huic saeculo, consequetur illud, quod adiunxisti statim et dixisti: sed reformamini in nouitate spiritu mentis uestrae, non iam secundum genus, tamquam imitantes praecedentem proximum, nec ex hominis melioris auctoritate uiuentes. neque enim dixisti: fiat homo secundum genus, sed: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ut nos probemus, quae sit uoluntas tua. ad hoc enim ille dispensator tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos haberet, quos lacte nutriret et tamquam nutrix foueret: reformamini, inquit, in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum. ideoque non dicis: fiat homo, sed: faciamus, nec dicis: secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate mentis uesture I Nolite confor mari
huic seculo: prohibitio est: sed reformamini in noui¬
tate mentis uestre iussio. illud pertin& ad non cupiscere:
hocad diligere: illud ad continentiam. hoc adiustitiam:
illudaddeilinandum amalo: hoc ad facuandum bonum¬
Non concupiscendo enim u&us tatem ex poliamus: & nouita¬
tem in duimus diligendo. sed hoc non pernos ipsos sed per
in his qui uolendo & credendo & inuocando ꝓficiunt: & pnr&e¬
rita obliuiscentes in eaque ante sunt &tenduntur Quis uipꝰ¬
olite conformari huic scło Quiuero comme morieti con¬
uertuntur ad dñm ab ex defor mitute quicpercupidita¬
tes saeculares conformabantur huic scło reformantur e ilo
audientes apostola dicentem nolite conformari huisaeculo sed
re formamini i nouitate mentis uesture. ut incipiat illuima¬
go ab illo reformari a quofor mata est non enim refor ma¬
re seipsitm potẽ sicuit potuit deformare. Quis uipta¬
ue enim dñe dĩ noster crecctor noster cum cohibitue flerint

Expanded text:
itio enim est, nolite conformari huic saeculo. Jussio autem est, sed reformamini in novitate sensus vestri. Illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad justitiam; illud ad denon concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed nec in his qui uolendo et credendo et inuocando proficiunt et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extendunturo reformatur in homine. Qui vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicite enim, domine deus noster, creator noster, cum cohibitae fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
biocro uos fuetr es : & obsecro nonperpotentiam sedpet
eniseracor dicemdĩ : Quicc enim sicut supnt osten diom¬
nes condusi sunt subpecacto nunc icm non meritis
sed imisericor dice di humae humina consis tit: Quid au¬
teniũ moduos obsecro & ut &x hibȩcctis corporce uestre hosti¬
qunun uentem. scum placentem do ut sit nctionabile obse
qui men bne suic mortificent ab incenti uglibibnis & futoris :
& ucctus corporis suido placcitos babent: hostium uiuentem
sac̃m placcentem dõ itcio nabiliter offerunt : & legem scceri¬
ficiorum quȩ in leuitico lictaest. secundum spiritidem intel

Expanded text:
bsecro vos, fratres, et obsecro non per potentiam, sed per misericordiam Dei; quia enim, sicut supra ostendi, omnes conclusi sunt sub peccato, nunc jam non in meritis, sed in misericordia Dei salus humana consistit. Quid autem est, quod vos obsecro? Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, placentem Deo, utqui membra sua mortificant ab incentivo libidinis et furoris, et actus corporis sui Deo placitos habent, hostiam viventem, sanctam, placentem Deo rationabiliter offerunt, et legem sacrificiorum, quae in Leviti
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitate corporis obtu lisse. quia & in lege hostia
cum offer&ur inspitii ebatur a sccerdote diligenti¬
us non solum siexmundis essetanimadibus. sed ne
aut ino: culo haberguitium aut in auribus aut in pe¬
dibus. nec laudum ngluscum. neuulsum uenimaldi¬
uino ammouer&ur celtari. si cergo per omnia inem¬
bur discutitur &pertractur hostia uiuens sc̃ã dõ pla¬
cens quaefatio nabiliter offerenduest:
Et nolite conformari huic seculo: Nolite ergo in¬

Expanded text:
virginitate corporis obtulisse: quia et in lege hostia virginitate corporis obtulisse: quia et in lege hostia cum offerretur, inspiciebatur a sacerdote diligentius, non solum si ex mundis esset animalibus, sed ne aut in oculo haberet vitium, aut in auribus, aut in pedibus, ne claudum, ne luscum, ne surdum animal divino admoveretur altari. Sic ergo per omnia membra discutitur et pertractatur hostia vivens, sancta, Deo placens, quae rationabiliter offerenda est. Et nolite conformari huic saeculo. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur ergo precipue hostia uiuens & scc̃ & doplacens cor¬
pus esse in contami inctum uerum qm̃ uidemus
non nullas scõrum. aliquos & icmapostolorum habuis¬
se coniugia nonusque qua que pos simus hocde sola
uirginitate sentire. quamuis in huiuscemodi hostiis
haberePrimum or dinem possit. sicut &inle¬
ge alia erit hostia seccerdotis alia principrs. alia si¬
nagogue & aliccunus cinime : & quamuis incedesia
prima posta postulos hostia martyrum. secunda
uirginum uideatur tertiac continentium:
Putotumen quod neque huqui in coniugiis po sitisunt
& ex consensu adtem pus uacuit oritioni. uelud nec¬
ta reorum uotu soluent&s. simaxeris sc̃o e agunt
& iuste negan di sunt corpora suc ex hibere posse
hosticm uiuentem. scũm placcentem dõ. necrur sum
corpora sua uirginum uel continentium sicut super¬
biue inaculce aut auaritiue sordibus. cuut linguue
maledice uel mendactu in mundicice pulluantur
hostiam scũm & doplacentem putandi sunt & sola

Expanded text:
tur ergo praecipue hostia vivens, et sancta, et Deo placens, corpus esse incontaminatum. Verum quoniam videmus nonnullos sanctorum, aliquos etiam apostolorum habuisse conjugia, non usquequaque possumus hoc de sola virginitate sentire, quamvis in hujuscemodi hostiis habere primum ordinem possit: sicut in lege alia erat hostia sacerdotis, alia principis, alia synagogae, et alia unius animae. Et quamvis in Ecclesia prima post apostolos hostia martyrum, secunda virginum videatur, tertia continentium: puto tamen quod neque hi qui in conjugiis positi sunt, et ex consensu ad tempus vacant orationi, vel ut Nazaraeorum vota solventes, si in caeteris sancte agant et juste, negandi sunt corpora sua exhibere posse « hostiam viventem, sanctam, placentem Deo: » nec rursum corpora virginum, vel continentium, si aut superbiae macula, aut avaritiae sordibus, aut maledicae linguae vel mendacii immunditia polluantur, hostiam sanctam et Deo placentem putandi sunt ex sola
Abbreviated transcription (Latin):
m ex ipso & peripsum. & in ipso sunt omnia & ipso uidelic&
ex patre Peripsum perfilium. in ipso autem inspũscõ
Cum ergo ipsum tertium dixiss& cidiunexit Ipsoglori¬
a insucecula sueculorum Quienim non dicit ipsis. sed ip¬
so dicendo ter ipsum distinexit personas & subiungitndo ipsiglo¬
riu non diuit sit substantiam¬

Expanded text:
m ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Ex ipso, videlicet ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso autem, in Spiritu sancto. Cum ergo ipsum tertio dixisset, adjunxit: Ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen. Qui enim non dicit, ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas; et subjungendo, ipsi gloria, non divisit substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
postolus uero quod ait ad romanos Quo modo in uoca¬
bunt inquem non crediderunt : aui quomocredent
quem non audierunt: de gentibidixit Nonde iudue¬
Ais: sicut hicsonat. eosenim uolebat refellere doccor
gentium quiputabunt gentit antum modo iudaeorum non &i¬
cm incircumcisis gentibus euangelium prredicandum quod
uolens ostendere ponadiudiceos tantum sedudomnes gentes
pestmere pruspesunt testimonium deproph&tuerit
Gmnis qui inuoccuerit nomendñ saluuserit Aed einde
cumdixisse& Quomodo autem in uocabunt in quem non cre¬
didenunt Aut quomodo credent quemnon audierunt  conti¬
quo subiunxit Quomodo autem audient si ne prodiecente
aui quomodo pnrediccebunt nisimittantur e ta refutans
os quinegabunt ad incircumcisus gentes prtedicatores esse
mittendos
o cabunt inquemnoncrediderunt Ad ha
ergo credunt qui rec tecredunt ut inuocent inque mere¬
diderunt & uedecent facere quod in pieceptis logiti¬

Expanded text:
postolus vero quod ait ad Romanos, Quomodo invocabunt in quem non crediderunt? aut quomodo credent quem non audierunt? de Gentibus dixit, non de Judaeis, sicut hic somniat. Eos enim volebat refellere Doctor Gentium, qui putabant genti tantummodo Judaeorum, non etiam incircumcisis Gentibus Evangelium praedicandum. Quod volens ostendere, non ad Judaeos tantum, sed ad omnes gentes pertinere, prius posuit testimonium de propheta: Erit omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Ac deinde cum dixisset, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt? aut quomodo credent quem non audierunt? continuo subjunxit, Quomodo autem audient sine praedicante? aut quomodo praedicabunt, nisi mittantur ? Ita refutans eos qui negabant ad incircumcisas gentes praedicatores Christi esse mittendos inquit, in quem non crediderunt? ad hoc ergo credunt, qui recte credunt, ut inuocent, in quem crediderunt, et ualeant facere, quod in praeceptis legiti
Abbreviated transcription (Latin):
nigenito enimfilio prohomine interpellare. est
apud cou&num patrem seipsum hominem demons¬
tricre eiq: ꝑ humanam naturã rogasse ẽ eadem natu¬
ram in diuinitutis suue celsitudinem suscepisse. Int̃¬
pellat igitur pronobis ñ uoce sed inmisenatione quia qđ
dumpnare inelectis noluit. suscipiendo liberauit
ab auredĩ procul dubio nrã rum p̃cum uoces silerent¬

Expanded text:
nigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare; eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudinem suscepisse. Interpellat igitur Dominus pro nobis non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit.ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent
Abbreviated transcription (Latin):
nserimini ergo in yaedicem eleue quose redditum gaude apłs
qui inter frrctos urmos per incrudelitatem fuit. Inde se
quippe libenatum dicit cumaniduismo ad xp̃mtitnsis sele¬
tatur qui axp̃s semꝑ inilla iadice aquȩ inillu anbore pnredica¬
iuis est In que muenientem qui non crediderunt futcti sunt m¬
de a qui credider̃ insesti sunt ibi quibus ne sugbiunt dicitur xo¬
lialtum scpere sedtime Naimsi ds̃ natuit libus nemis noripeꝑ¬
cit nectibi parca salđdeipsis fractis desper&ur paulo postdicit
&ipiĩsͦ nonpermanserint in in fidelitate inserentur Necens

Expanded text:
nserimini ergo in radicem oleae, quo se redditum gaudet Apostolus, qui inter fractos ramos per incredulitatem fuit. Inde se quippe liberatum dicit, cum se a Judaismo ad Christatur, quia Christus semper in illa radice atque in illa arbore praedicatus est: in quem uenientem qui non crediderunt, fracti sunt inde; et qui crediderunt, inserti sunt ibi. quibus ne superbiant, dicitur: noli altum sapere, sed time; nam si deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet. sed ne de ipsis fractis desperetur, paulo post dicit: et ipsi si non permanserint in infidelitate, inserentur; potens
Abbreviated transcription (Latin):
posse credebant. Ignonrntes dĩ iustitiam: non qua iusti¬
tia ds̃ iustus ẽ sed quae iustitia ẽ homini ex dõ¬
Soi ignonentes dĩ iustitum & suum uolentes constituere
iustinȩ dĩ non subietti Profecto suueuo luntatis uitio
non credebant. Nonenim ut essent infideles cogebantur
inuiti sed nolendo cre¬
dere infidelitactis crimi¬
ne non carebant
& tamen quiu uoluntas¬
÷ ut cduerx creden¬
da moueatur. non sibi
sufficit nisi ꝑgratioom
terhoo &u postolus quamuis eis instanter euangeliũ
predicor &: parum tamenesse credebat nisi pro
illis &iamontr& ut crederent

Expanded text:
posse credebant. Ignorantes Dei justitiam non qua justiposse credebant. Ignorantes Dei justitiam non qua justitia Deus justus est, sed quae justitia est homini ex Dod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti, profecto suae uoluntatis uitio non credebant. non enim, ut essent infideles, cogebantur inuiti, sed nolendo credere infidelitatis crimine non carebant. et tamen quia uoluntas, ut ad uera credenda moueatur, non sibi sufficit, nisi per gratiam ter hoc et apostolus, quamuis eis instanter euangelium praedicaret, parum tamen esse cernebat, nisi pro illis etiam oraret, ut crederent
Abbreviated transcription (Latin):
pestitam iustitiȩ dĩ Ñ .s̃. subiecti Vtique quia suꝑbi
desuo putantes non dedĩposseplacere
Ignorantes dĩiustitiam & suamuolentes constituere ut¬
tiȩdĩ non sunt subiecti Illantomq iustitiadĩ cominenda¬
tur in eo quoddicitur ignorantes dĩ iustitiam quanos ex
cius gratia iustisumus ut ipsa iustitia eius nossimus cumas¬
te uiuimus credentes in eum qui iustificat impium non nulla
quic ipse iustus ẽ a& necsua & in commutubi liiustitia
gnonentes dĩ iustitiam & suum uolentes constituere
iustitiaedĩ non sunt subiecti Deiudȩis hoc dixit qui
deseprre sumentes gnitiam repellebant & in xpmprop¬
terea non credebant suam uero iustitiamdicit eos uolentes
constituere quae iustitia .ẽ. exlege non quialex ab ipsis ẽ
constriuta sed in legem quue exe dõ est suumiustitium cons¬
tituentnt: quando eandem legem suis uiribus seimplere

Expanded text:
partitam, « justitiae Dei non sunt subjecti. » Utique, quia superbi partitam, « justitiae Dei non sunt subjecti. » Utique, quia superbi de suo putantes, non de Dei posse placereignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. illa namque iustitia dei commendatur in eo, quod dicitur: Ignorantes dei iustitiam, qua nos ex eius gratia iusti sumus, ut ipsa iustitia eius nos simus, cum iuste uiuimus credentes in eum, qui iustificat impium non illa, qua ipse iustus est, aeterna sua et incommutabili iustitiaIgnorantes enim Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . De Judaeis hoc dixit, qui de se praesumentes gratiam repellebant, et in Christum propterea non credebant. Suam vero justitiam dicit eos volentes constituere, quae justitia est ex lege non quia lex ab ipsis est constituta, sed in lege quae ex Deo est suam justitiam constituerant quando eamdem legem suis viribus se implere
Abbreviated transcription (Latin):
si autem nongnitis mortuus est. in illo solo iustificatur
impius cuicredenti in eum qui iustificat impium deputa¬
dimi abiradĩ iustissima hoc est auindicta nullo modo
potest nisi ꝑfidem & sacrmentum sanguinis xp̃i.
Natunt quippehominis primitus incułpata & sine
ullo uitio creata est. Naturauero istu hominis qua
unus quisq: exudam nascitur. lum medico indig&
quia sana non est. Omnia quidem bonu quae hub&
in confirmatione uita sensibusmente A sum modõ
hab& creatore &artificesuo Vitium uero qud
istanatunliabona contenebrat & in firmat ut in¬
luminatione &curatione opus hubeat non ab in¬
cul pabili artifice contrectum est. sed exorigina¬
li peccato quod cominis sum est libero arbitrio. Ao
ꝑhoc patunt poenalis uduindictum iustissimam
gnontntes diiustitiam id ẽ quamdat hominibus ds̃
quisolus ẽ iustus atq: iustificans. & suam uolentes
constituere id .ẽ uelut a se sibi paratam non ab illo in¬

Expanded text:
si autem non gratis mortuus est, in illo solo iustificatur impius, cui credenti in cum qui iustificat impium deputadimi ab ira dei iustissima, hoc est a uindicta, nullo modo potest nisi per fidem ut sacramentum sanguinis Christi. Xatura quippe hominis primitus inculpata et sine ullo uitio creata est; natura uero ista hominis, qua unusquisque que ex Adam nascitur, iam medico indiget, quia sana non est. omnia quidem bona. quae habet in formatione,, uita. sensibus, menti, a summo deo habet creatore et artifice suo. uitium uero, quod ista naturalia bona contenebrat et infirmat, ut inluminatione et curatione opus habeat, non ab inculpabili artifice contractum est, sed ex originali peccato, quod commissum est libero arbitrio. ac per hoc natura poenalis ad uindictam iustissimam gnorantes Dei justitiam, » id est, quam dat homini Deus, qui solus est justus atque justificans, « et suam volentes constituere, » id est, velut a se sibi paratam, non ab illo im
Abbreviated transcription (Latin):
conrt ram oport& intellegi secundum quamdicit
Nemouasa fortis diripi& nisi prius alligaueritfor¬
tem ola eq altitudo neq profundune nuiri tiom pos sui
in anis curiositus earum terum queinuemit Iosupos aaut

Expanded text:
contrariam oportet intelligi, secundum quam dicit, contrariam oportet intelligi, secundum quam dicit, Nemo vasa fortis diripiet, nisi prius alligaverit fortem . Neque altitudo, neque profundum. Plerumque enim inanis curiositas earum rerum quae inveniri non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
futurum ẽ certius promittit dr̃ & nihil est ipsodõ melius
quuam profecto benesibi inherentibus presens est. Os̃ p¬
plena fide tenuit quod nec mors illa necuita temporalis
promissa nec c&ent sub sequentia possunt credentem a ca¬
ritaud̃ d& orquere. Nemo ergo sepanit quiminatur amor¬
requiu quic redit in xp̃olic& moriatur uiu& neq qui pollice¬
tir uitum quiu illedat uitam a&ernam. Nam tem ponelis
uitue pollicitatio a & nae conpanctione contemnenda .ẽ. neq
Anglus sȩpanit quudic& angelus in quid decac elo descendat &ud
nunti& uobis pr&erquam quod accepistis anathe masit neq pͥn¬
cipatus id est contrerius qua exiuit scipse hos principatus & po¬
testutes triumphans in sem&ipso noq presentia neq futunt idẽ
tem pont lue uel que delec tunt ul quȩ premunit uel qua e spemi edant
ud que in cutiunt timnorem neque uistus achicuis titen

Expanded text:
futurum est, certius promittit Deus, et nihil est ipso Deo melius, futurum est, certius promittit Deus, et nihil est ipso Deo melius, qui jam profecto bene sibi inhaerentibus praesens est. Certplena fide tenuit, quod nec mors ulla, nec vita temporalis promissa, nec caetera subsequentia possunt credentem a charitate Dei detorquere. Nemo ergo separat, nec qui minatur mortem; quia qui credit in Christo, licet moriatur, vivet: neque qui pollicetur vitam; quia ille dat vitam aeternam. Nam temporalis vitae pollicitatio, aeternae comparatione contemnenda est. Neque Angelus separat, quia licet Angelus, inquit, de coelo descendat, et annuntiet vobis praeterquam quod accepistis, anathema sit . Neque principatus, id est, contrarius, quia exuit se ipse hos principatus et potestates, triumphans eos in semetipso . Neque praesentia neque futura, id est, temporalia vel quae delectant, vel quae premunt, vel quae spem dant, vel quae incutiunt timorem. Neque virtus: et hic virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
iergonulla res ab eius caritate nos separit quid esse non so¬
lum melius sed &iam certius hocbono potest. nemouos
sepame in deminandomortem i dipsum enim quod diliginus
dm̃ mori non potest nisidum non diligit dm̃ cuimors ipsa ct
non diligere dm̃ quod nihil est aliud quamei quicquam in
diligendo atque sequendo prireponere nemo inde separat
promit tendo uitam nono enim ab ipso fonte separat a quã polli¬
cendo non separat angelus nonemmest angelus cum inherem:
dõ nr̃a mente potentior non separat uirtus suilla uirtus
hic nominata est quae aliquam potes tatem in hoc mundoten&
totomundo est omnino sublimior mens inherensdõ sinillauir¬
tus dicta esł quae ipsius animinostri rectissima. affectio est
si in alio est fau& ut coniungamur dõ si in nobis est ipsa coniun¬
git non separant instoentes molestiae hoc enimleuiores eas
sentimus quo ei aconos separare moliuntur artius inhȩre¬
mus non sepanit promissio futurorum nam & quic quid boni

Expanded text:
ergo nulla res ab eius caritate nos separat, quid esse non solum melius sed etiam certius hoc bono potest? nemo nos inde separat minando mortem; id ipsum enim quod diligimus deum mori non potest, nisi dum non diligit deum, cui mors ipsa est non diligere deum, quod nihil est aliud quam ei quicquam in diligendo atque sequendo praeponere. nemo inde separat pollicendo uitam; nemo enim ab ipso fonte separat aquam pollicendo. non separat angelus; non enim est angelus, cum inhaeremus deo, nostra mente potentior. non separat uirtus; si illa uirtus hic nominata est, quae aliquam potestatem in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens deo; sin illa uirtus dicta est, quae ipsius animi nostri rectissima affectio est, si in alio est, fauet ut coniungamur deo; si in nobis est, ipsa coniungit. nosentimus quo ei a quo nos separare moliuntur arctius inhaeremus. Non separat promissio futurorum, nam et quidquid boni
Abbreviated transcription (Latin):
gratiae predistinauit aduitam: c&eros uero quuudicia
iustitiac eius hac gratia efficiuntur ex partes prescis se
tantum uitio pro prio perituros nonia perirent p̃distinsi¬
nisi predictus est ut dixi. quos in operibus impi&atis &
tis psciuit non pordinauit i Nec inpulit in quibus d̃
ad iracundiam prouocantes. salutis fidem aut pre¬
dicatam sibi accipere nolunt: autdõ iudice nom possuã
ud acceptam maleutunt &obhoc tradumt in reprobum
sensum ut non facient ea q̃ conuenit. his poenam pdistinei
ẽẽ rite fatemur quod ut probare ualeamus solumreor a
emplum sufficere iudam. hunc eminds̃ cum prescissae
inuitiis proprie uoluntatis pessimum fore . idẽ elaten
discipulatus sui benea xp̃o conferendãmale usurum&
ritia ardentem p̃cio iudeis dnm traditurum poenini
& p̃distinauit ex merito dicente ꝑdauid spũscõ d¬

Expanded text:
gratiae praedestinavit ad vitam: caeteros vero, qui judicio gratiae praedestinavit ad vitam: caeteros vero, qui judicio justitiae ejus ab hac gratia efficiuntur expertes, praescisse tantum vitio proprio perituros, non ut perirent praedestinasse. Sed, ut dixi, quos in operibus impietatis et mortis praescivit, non praeordinavit, nec impulit: in quibus Deum ad iracundiam provocantes, salutis fidem aut praedicatam sibi accipere nolunt, aut Deo judice non possunt, vel accepta male utuntur, et ob hoc traduntur in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt ; his poenam praedestinatam esse rite fatemur. Quod ut probare valeamus, solum reor in exemplum sufficere Judam. Hunc enim Deus cum praescisset in vitiis proprie voluntatis pessimum fore, id est, electionem discipulatus sui bene a Christo conferendam male usurum, et avaritia ardentem pretio Judaeis Dominum traditurum; poenam ei praedestinavit ex merito, dicente per David Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
diuina generaliter etdebito poena cruciatus que gelienni
dib&ur ueniuuero non merito sed dĩ iudicis misericordie
futurorum ex hac damnabilȩ massa non ꝑsonarum acceptio¬
nitis sediudicio Aequitatis suae in rep̃hensibile immoincon
prehensibili quosmiseri cordia gratuita prescit. preparat
idẽ predistinat ada & namuitam: c&eros autem poena¬
ut predixi debitapunit quo sideo põnit quiaquid es sent futuri
presciuit non tamen puniendos ipse fecit. uel predistina¬
uit sed tantum ut dixi in dam nabili massa presciuti quod
si ame queris scire curduo istudiferentia ds̃ fecit siper¬
sonarum acceptor non est quia generaliter pumred deb&
iustitia. autmisericordia liberare contende cum pau¬
lo immosi audes argue paulum quidixit xp̃o inseloquente
Ohomo tuquies qui respondeas dõ
diximus namque dedam nabili humanageneris mas sa.
dm̃ presoisse miseri cordiam non meritis quos electione

Expanded text:
divina generaliter, sed ex debito poena, cruciatusque gehennae divina generaliter, sed ex debito poena, cruciatusque gehennae debetur. Venia vero, non merito, sed Dei justi judicis misericordiaefuturorum et ex hac damnabili massa, non personarum acceptione, sed judicio aequitatis suae irreprehensibili, quos praescit misericordia gratuita praeparat, id est praedestinat ad vitam aeternam. Caeteros autem ut praedixit debite punit: quos ideo punit, quia quid essent futuri praescivit; non tamen puniendos ipse fecit, vel praedestinavit, sed tantum ut dixi in damnabili massa praescivit. Quod si a me quaeris scire, cur duo ista differenter Deus faciat, si personarum acceptor non est; quia generaliter aut punire debet justitia aut misericordia liberare, contende cum Paulo; imo, si audes, argue Paulum qui dixit, Christo in se loquente: « O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Diximus namque de damnabili humani generis massa Deum praescisse misericordia, non meritis, quos electione
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem postare possumus non duminuisione sedinfide
ud fraterna societatem ũ equalitato substantia sedopti¬
one gratiae genenruit : Lege itaque scripturas nusquamin¬
uenies de xp̃odictum quod oedoptione sit filiusdĩ: De nobis autem
sepissime Plegitur a ccepistis sp̃m adoptionis filiorum. & adoptio¬
nem ex pectantes eedemptionis corporis nr̃i: ut adoptione
filiorum fec ipiamus ex lib dopre destinatone np¬
Aredistinatio quippe a lp̃mittendo. & p̃ueniendo ul pre ie¬
Pordinando ÷ futurum aliquid dicitur: & id eods̃ cui preseuen¬
us quium sit inre p̃ordinat hoc cumipso a uotore ee corquo¬
rsq uocator dinat &t dis ponit: unde & sequitur:amquos
pridistinauit hos &uocauit: & quosuoceeuit illos &iusti¬
ficauit .n quos autem iustificauit illos & glorificuit. Lam
igitur aptius dis seramus quod loquimurꝰ quomodo humanũ gen
uiriuamone damnabilis mortalis q̃ facta est non conditone

Expanded text:
imaginem portare possumus, nondum in visione, sed in fide; imaginem portare possumus, nondum in visione, sed in fide; ad fraternam societatem non aequalitate substantiae, sed adoptione gratiae generauit. lege itaque scripturas, nusquam inuenies de Christo dictum, quod adoptione sit filius dei. de nobis autem saepissime legitur: accepistis spiritum adoptionis filiorum, adoptionem expectantes redemptionem corporis nostri; ut adoptionem filiorum recipiamus; praedestinauit naedestinatio quippe a praevidendo et praeveniendo, ve, praeordinando futurum aliquid dicitur. Et ideo Deus, cui praescienus quam sit in se praeordinat: hoc cum ex ipso auctore esse coeperit, vocat, ordinat et disponit. Unde et sequitur: « Quos praedestinavit, hos et vocavit; et quos vocavit, illos et justificavit: quos autem justificavit, illos et glorificavit . » Jam igitur apertius disseramus quod loquimur, quomodo humano genervaricatione damnabilis mortalisque facta est, non condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
llud &iam quodait pricedestinatos confories ficon¬
imaginis filudĩ  potest&̃ ecandum interioreor horinẽ
inteseri FVnde nobis alio lo codicit u dolitetonformai
fito cefor di fius Potest qussiccipi utquema dmoduta
fiobis illo rnor saloate i ta nosilli efficiamut in mo calcor¬
tto cosisurinos quod quidem &udipsu mresur reodonemcor¬
poronsptin& a siautem &ium in his uerbis quafer ua¬
pes rec tura sinteor pora sumus ad monit sudet illa lonen¬
suasita &usta conformatio ñ quamitatis intellegenda ẽ¬
utiq amortuis secundum eundem a postolum quamorte
seminataẽ caroeius in contumelia resur rex̃ ingloria se¬
cundum hanc i maginem filii ciꝑinmor talitatem conforma¬
mut incorpore &iam illud agimus : quod item dicit idem
apłs sicuti postauimus imaginem terreniportenus &una¬
ꝗnem cius quidecaedo est: Ut scilic& qui secundum adaẽ
mortales fuimus secundum xp̃m in mortales nos futuro su
fideuera & specerta firmati teneamus sic enimnuno eandẽ

Expanded text:
llud etiam quod ait, praedestinatos conformes imaginis Filii Dei , potest et secundum interiorem hominem intelligi. Unde nobis alio loco dicit, Nolite conformari formamur Dei filio; potest et sic accipi, ut, quem ad modum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur inmortalitate conformes; quod quidem et ad ipsam resurrectionem corporum pertinet. Si autem resurrectura sint corpora, sumus admoniti, sicut illa mensura, ita et ista conformatio non quantitatis intellegenda eutique a mortuis secundum eumdem Apostolum, qua morte seminata est caro ejus in contumelia, resurrexit in gloria, secundum hanc imaginem filii, cui per immortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est , ut scilicet qui secundum Adam mortales fuimus, secundum Christum immortales nos futuros fide vera et spe certa firmati teneamus. Sic enim nunc eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
Oliuam fidem perquamal¬
ham iustificatus est accipiamus Oleastrimuero qui
grostis & infructiosi natunto est penfiham signiso
Acpen hoc sibi qui semper in imicidi fuerunt  conuensi¬
demabithae inserti sunt. x cuius originem non sunt
tomagis iudiei si post diffidentiam credant pater neredi¬
te sunt natunre insesti iterum in suampromis sionen¬
bus & dicentibus si furetisunt nt mibene propten
in eredolitatem finti sunt utego in sererenꝰ qui crido¬

Expanded text:
Olivam fidem per quam Abraham justificatus est, accipiamus: oleastrum vero, quia agrestis et infructuosa natura est, perfidiam significatam: ac per hoc si ii, qui semper inimicifidem Abrahae inserti sunt ex cujus origine non sunt, quanto magis Judaei, si post diffidentiam credant, paternae reddendi sunt naturae, inserti iterum in suam promissioneibus, et dicentibus: Si fracti sunt rami, bene: propter incredulitatem fracti sunt, ut ego inserar, qui crede
Abbreviated transcription (Latin):
ut & glorificemur. Oxistimoenim quod non sunt condig¬
ne passiones temporis huius ad futunt ingloriam quȩ reue¬
labitur in nobis Ad ipsum hostationẽ omnis huius loci
intentio directu ẽ neilli quib: loquitur ꝑsecutionibus fran¬
gerentur. siui uerent secundum prudenticm carnisqua
temporalia app&untur. &timentur tempor alia mulu¬
ost tanta & prcedu no beneficia uel promis suquae
poterit tumgrauis eẽ pressura quue nos ab eius
caritate diuellat Siinhis ompibus superamus
propiereum quidilexnnos. Has omnes tribu¬
bulationes pronibilo ducimus: propter cum qui nos tun¬
tum dilexit. ut &iummoreretur pronobis &
quundo proeius nomine morimur : tunc maxime tri¬
umphamus p̃sertim. cum leuesit ꝓse patiquod paliis pr¬

Expanded text:
xistimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Ad ipsam enim hortationem omnis hujus loci intentio directa est, ne illi quibus loquitur persecutionibus frangerentur, si viverent secundum prudentiam carnis, qua temporalia bona appetuntur, et timentur temporalia malost tanta praeclara beneficia vel promissa, quae poterit tam gravis esse pressura quae nos ab ejus are. Sed in his omnibus superamus, propter eum, qui dilexit nos. Has omnes tribulationes pro nihilo ducimus, propter eum, qui nos tantum dilexit, ut etiam moreretur pro nobis. Et quando pro ejus nomine morimur, tunc maxime triumphamus: praesertim cum leve sit pro se pati, quod pro aliis C
Abbreviated transcription (Latin):
to diciumei guia coxior sorui & minoni: Sicui
scripiumes ia cobdilexi: esxũ rutemodiohabur
Hoc inmalachia hub&ur. Pnresentiamdi flugitat in his
causis: quia non aliud potest inuenire quam nouit ds̃ futurum
Sciendum enim quod unus quisque illorum futurum e&: dixit
inc erit dignus quierit minor. & quimaior: erit indignus
Vnum elegit prescientia &ulterum spreuit. G illo quem
quem sꝑnit: similimo doman& propositum: quod proposuit
deillo quia indignus erit. Hoc quasi prescius: non ꝑsona¬
rum acceptor: Namneminem damnat ante queom pecc& : &
nullum coronat ante quamuinꝰat. Hoc ꝑtin& ad causumiudȩ¬
orum qui sibi prerogatiua defendunt: quod filii sint abna hȩ
Apostolus autem consolaturse: utquia dixente doloremi hu
bere setordis continuo causum in credulitatis illorum quorã

Expanded text:
te dictum est quia major serviet minori, sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Hoc in Malachia habetur. Praescientiam Dei flagitat in his causis, quia non aliud potest evenire, quam novit Deus futurum. Sciendo enim quid unusquisque illorum futurus esset, dixit: Hic erit dignus, qui erit minor; et qui major, erit indignus. Unum elegit praescientia, et alterum sprevit: et in illo quem quem sprevit, simili modo manet propositum, quod proposuit de illo; quia indignus erit. Hoc quasi praescius, non personarum acceptor; nam neminem damnat, antequam peccet: et nullum coronat, antequam vincat. Hoc pertinet ad causam Judaeorum, qui sibi praerogativam defendunt, quod filii sint Abrahae: Apostolus autem cobere se cordis continuum, causa incredulitatis illorum, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s ergodñs & saluator noster filius diuerus secundum diuima¬
Atem & filius hominis uerus secundum carnem Non&
eo quod t̃ suꝑ omnia ds̃ benedictus in secula ex stminatus ẽ. sedao
illu in firmitate quam suscepit ex nobis ut inea moreretur ꝓrebis
& cam sanar& in nobis Non ex formadi inquacum es s& nen
rapinam arbitnctus est esse se aequademdõ natus ẽ. ex femina sed
ex forma serin quam accipiendo sem& ipsum exinaniuit. Neq
enim obuliud ex inanis se sedictus c̃ nisi acipiendo formam serdi
non amit tendo formumdĩ: Illa enim naturt gauc in fortabi
aqualis e. patri in commiti abiliter ꝑmanente : suscept mutabi¬
lemnnt̃m ꝑquam de uirgine nascereniru souudum¬
car nem : &udietit quiest suꝑomines ds̃ benedichis anse¬
culu plenis simam fidem commendat quia dñm nostruo
& secundum susceptionem carnis filium hominis confite
& secundum a &ernitatem uerbum in principio dm̃beqd¬
tum supomnes inseculu : huius autem confessionis iub

Expanded text:
stus ergo dominus et saluator noster filius dei uerus secundum diuinitatem, et filius hominis uerus secundum carnem, non ex eo, quod est super omnia deus benedictus in saecula ex femina natus est, sed ex illa infirmet eam sanaret in nobis: non ex forma Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, natus ex femina est. sed ex forma serui, quam accipiendo semet ipsum exinan uit. neque enim ob aliud exinanisse se dictus est nisi accipiendo formam serui, non amittendo formam dei. illa enim natura, qua in forma dei aequalis est patri, incommutabiliter permanente suscepit mutabilem nostram, per quam de uirgine nasceretur. carnem, et adjecit, Qui est super omnes Deus benedictus in saecula, plenissimam fidem commendat, quia Dominum nostrum et secundum susceptionem carnis filium hominis confitemur, et secundum aeternitatem Verbum in principio Deum, benedictum super omnes in saecula. Hujus a
Abbreviated transcription (Latin):
quudicimus quis accusubit aduersus electos dĩ Illud quod
sequitur sono interrogantis enunti&ur. Ds̃ quiiustificate
ut tacita respondeatur .p̃. Et item ꝑ contemur. quis n
Qui condempnat: rur sumq: interrogemus xp̃s ihs̃ quimor¬
tuus ẽ magis autem qui resurrexit qui est indexterao dĩ & qui
interpellat ꝓ nobis ut ubique tacita respondeatur .N. At
uero in locoubiait quid ergo dicemus quiugentes quue .p̃. sec tu¬
bantur iustitiam ad p̃henderunt iustitium: texus consequens¬
G̃. cohibebit. Quidib& autemuoce ꝓnunti&ur. illud quod
nathanahel dix̃ Anazar& h potest uliquid boni eẽ siue
ad firmantis. ut illud solum ad interrogationem ꝑtineat qđ
ait anazareth siue totum cum dubitutione in terrogantis :¬
p̃ uideo quo modo discernatur. Vterq: autem sensus fidem
non impedit

Expanded text:
qua dicimus: Quis accusabit adversus electos Dei? Illud quod qua dicimus: Quis accusabit adversus electos Dei? Illud quod sequitur, sono interrogantis enuntietur: Deus qui justificat, ut tacite respondeatur, non. Et per item percontemur: Quis est qui condemnat, rursusque interrogemus, Christus Jesus qui mortuus est, magis autem qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et interpellat pro nobis? ut ubique tacite respondeatur, non. At vero in illo loco ubi ait: Quid ergo dicemus? quia gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam, nisi post penon cohaerebit. Qualibet autem voce pronuntietur illud quod Nathanael dixit: A Nazareth potest aliquid boni esse, sive affirmantis, ut illud solum ad interrogationem pertineat, quod ait, A Nazareth? sive totum cum dubitatione interrogantis, non video quomodo discernatur: uterque autem sensus fidem non impedit
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum est ergohaec omnia que enumeraet exitia tribulationes
pres sunts & mortem non posse conferri uel cum panori caritati
xp̃i quam seminauit in nobis multo enimmaiora beneficiatius
babemus quam hȩc sunt omnia queuidentur aduersco Sienĩ
morimur proillo quod gnuius uidetur in his & illemortuus est
pronobis sedilli ut prodess& nobis: nostra autem mors non illi
proficit sednobis. Temponlem enimuitum ꝑdimus: ut nobis re¬
pendatur a xnu. & quid mirum si serui moriantur probono d ño
quundo dñs mostuus est proseruis & mulis Vincunt ergobene
& iteminter rogetur. Quis .ẽ. qui condempn& &
respondeatur. Xp̃s ihs qui mortuus ẽ Quod crederequia
dementissimum .ẽ. ita pro nontiabitur. ut precedat ꝑcontatio
sequatur interrogatio. Inter ꝑcontationem enim & interro¬
gationem hoc uetetes inter cẽ. dixerunt quod ad ꝑ contationẽ
multu responderi possunt : Ad inter rogationem uero : aut
non÷ Aut aium ꝓnuntiabitur. Ergo itaut post ꝑcontationẽ

Expanded text:
Manifestum est ergo haec omnia, quae enumerat, exitia, tribulationes, pressuras, et mortem, non posse conferri vel comparari charitati Christi, quam seminavit in nobis. Multo enim majora ejus beneficia habemus, quam haec sunt omnia, quae videntur adversa. Si enim morimur pro illo, quod gravius videtur in his, et ille mortuus est pro nobis: sed ille ut prodesset nobis; nostra autem mors non illi proficit, sed nobis. Temporalem enim vitam perdimus, ut nobis rependatur aeterna. Et quid mirum si servi moriantur pro bono Domino; quando Dominus mortuus est pro servis, et malis? Vincunt ergo beneet iterum interrogetur: Quis est qui condemnet? et respondeatur: Christus Jesus qui mortuus est. Quod credere quia dementissimum est, ita pronuntiabitur, ut praecedat percunctatio, sequatur interrogatio. Inter percunctationem autem et interrogationem hoc veteres interesse dixerunt, quod ad percunctationem multa responderi possunon, aut etiam. Pronuntiabitur ergo ita, ut post percontationem
Abbreviated transcription (Latin):
sponsionem dans signum tradicionis. quem cumqu in
cumenim signum dedit oredoloso aperuit queniteneria¬
Vbiergo commemoratio operumeius malorum a sofe
spu in p̃salmis priusquamess& p̃scitus est non fatus ga
talis aduersus filium dĩ furatus ess&. si enim ficusessa
inculpabilis ess& & dĩ opificio reputa retur no nde inuste
& iam in eum prelata dumnatio ess&e. sed absi at tebao
iudice auctoreomnium bonorum dõ damnaort etren¬
turum ante predix̃ quiu sicat xp̃m opos tebat patipiela
precanente ꝑ proph&am sc̃o spũ. itao pos tebat peritas¬
disputationis regula quȩ diuinis testimoniis clarui pa¬
tores in malis propriis antequam es sent in mundopes
esse tantum non predistinatos. poenam autemei
distinatam: secundum prescitisunt: Dedonopet¬

Expanded text:
sponsionem, dans signum traditionis: Quemcunque, inquit,  apertum est. Cum enim signum dedit, ore doloso aperuit quem tenerUbi ergo commemoratio operum ejus malorum a sancto fit Spiritu in Psalmis; priusquam esset, praescitus est, non factus, quod talis adversus Filium Dei futurus esset. Si enim factus esset, inculpabilis esset, et Dei opificio reputaretur, non Judae: injuste etiam in eum prolata damnatio esset. Sed absit hoc a summe bono judice, auctore omnium bonorum Deo, damnatore vero cunturum ante praedixit. Quia sicut Christum oportebat pati per Judam, praecanente per prophetam sancto Spiritu: ita oportebat peridisputationis regula, quae divinis testimoniis claruit, peccatores in malis propriis antequam essent in mundo, praescitos esse tantum, non praedestinatos; poenam autem eis esse praedestinatam secundum quod praesciti sunt. P
Abbreviated transcription (Latin):
oc sine loco satis ostenditur. bnchium dñ ipsumd
filium nuncupatum Non quod ds̃ pater figuned&er¬
min& unccrnis humanae ei que filius tamquam mem¬
brum corporis henetct sed quicc omnia peripsum fagta sunper
ideobitechium dñi dictum estsicut enim btuum bitechium per
qued operas isͫ . sicdi buediium dictum est eius uerbum quia peo
nendo
similes sint ipsis iudieis de quibus dictum
est
& bntchiumdñi cui relielactum est

Expanded text:
m est? satis ostendit brachium Domini ipsum Dei Filium nuncupatum, non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat; sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuquod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus verbum, quia per nendo, similes sint Judaeis ipsis, de quibus dictum est, Et brachium Domini cui revelatum est
Abbreviated transcription (Latin):
utud optionem filiorum reciperemus & quacglori
mul tum pominemi modum Primum quidtm quia credita surib
helitas prretipue ꝑtinere nisi quia & u& ustesi cmentum ile t̃
datum & nouum inu&ere figunrtum. & legis constitutio le¬
autem constitationem quue is nthelitis dato ẽ non intellegintas
eius dispensationem quia iam non uult nos ds̃ esse sublege sde

Expanded text:
ut adoptionem filiorum reciperemus . Et quae gloria Multum per omnem modum. Primum quidem, quia credita sunt illis entum illis est datum et nouum in uetere figuratum? legis autem constitutionem, quae Israhelitis data est, non intellegentes eius dispensationem, quia iam non uult nos deus esse sub lege, se
Abbreviated transcription (Latin):
staigitur suadona quibus cum queds̃ donat proculdli
sedaturum esse presciuit & in sua praescientia pra¬
parauit. Quos ergo prredestinauit ipsos & uocau &
tione illude quudictumẽ : sinepenitentia sunt donas
catio dĩ lamque in suu quuefallimutari que nonpens
praes cientia o penie suu futura disponere id eri

Expanded text:
sta igitur sua dona quibuscunque Deus donat, procul dubio se donaturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit t, de qua dictum est: Sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei; namque in sua quae falli mutarique non potest praescientia, opera sua futura disponere, id omn