comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitates nrae conscu deconlotis nob̵ remedus
gratulemur: Necesste̾ ut aed conscientiã nram
reuersi solerter operanra simul & cogitationes
exploremus : & quic quid nos pec casse dep̾hendi¬
mus dignaccos tigatione purgemus : Quic quid
delus qr nos rete fecisse credebom uicionobis
eloccionis perisse cõperimus: & hoc humilisoctis¬
focccione cocstigemus Haec enĩnobis sepius fit
ccrusec flagellorũ: c&erũ in nocentes &iustos
obaug mͥtap̃miorũ flagellari: ꝑ fectorũ ẽdo
inũ speciole uirorũ: Uerberib ccut tẽporali¬

Expanded text:
firmitatis nostrae conscii de collatis nobis remediis firmitatis nostrae conscii de collatis nobis remediis gratulemur. Necesse est ut ad conscientiam nostram reversi solerter opera nostra simul et cogitationes exploremus, et quidquid nos peccasse deprehendimus, digna castigatione purgemus; quidquid de his quae nos recte fecisse credebamus, vitio in nobis elationis perisse comperimus, et hoc humili satisfactione castigemus. Haec enim nobis saepius fit causa flagellorum. Caeterum innocentes et justos ob augmenta praemiorum flagellari, perfectorum est, et donum speciale virorum. Verberibus autem temporali
Abbreviated transcription (Latin):
adintellegenda &corrigenda peccatanr᷑a : si¬
ut maria soror aaron inheremo obuerbote
ticus de quo tractamus. qui non nisi dimissis
primo peccatis potuit ocbinfirmi tate curari:
Uut codgloriãdĩ soduantis siue pseipsũ siue ꝑsa
mulos suos. sicut cȩcti nato in euangelio. quine
ipsepeccauit. neq pocrentes eiꝰ. sedut mocnifes¬
tar&ur operadĩ. in illo: Sicut lac ⁊certis cuiusin¬
firmitas ñ fuit oodmorte sedꝑgloriadĩ. utglorisi¬
coetꝰ filius dĩꝑea : Aut codinchoatione dãnaci
onis co&ernae qđ rȩꝓborũ ẽ ꝓpriũ: sicut antuo¬
chtis & herodes qui ut̃q suo tempore. aeduersus
dm̃ repugnan tes: quot torm̃torũ ingehenno
ꝑ p&uo pocs suriessent: p̃senciũ cedfliccionũ mi¬
seria cunctis ostendebant: Quib congruit illud
ꝓplidȩ: & duplici contricione contere eos: Vnde
neces see ut in omnib q temporaliter aeduersapa¬
timur: cũ humilitate dñogracias cegamꝰ : & in¬

Expanded text:
ad intelligenda et corrigenda peccata nostra, siad intelligenda et corrigenda peccata nostra, sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba tticus de quo tractamus, qui non nisi dimissis primo peccatis potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei onis aeternae, quod reproborum est proprium: sicut Antiochus et Herodes , qui uterque suo tempore adversus Deum repugnantes, quot tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant: quibus convenit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos. Unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nter dicere astccere. multa distanciae: Vtrum
sint pacralitico peccata dimissa : solus nouerat
Quidim ittebat Surgeau̾t & cẽbula tõillequisur¬
gebat. quahu qui surgente uidebant: atipbacrepo¬
terant: fit igitur cornale signũ. ut ꝓb&ur spirita¬
le quãquã eidem uirtutissit. &corporis &am¬
mȩ uitia dimit tere &datur uob in tellegenei a ꝓpꝰ
pcecata plerasq euenire corporũ debilitati &id¬
circoforsitan prius dimit tuntꝰ peccata ut catusis
debitatis ab latissaenitas restituat᷑: Quinq siqui¬
deisunt differenciae causcerũ ꝓquibus in hacuita
molestuscorporalibus ad fligamur : Autenĩ
admerita ceugenda. ꝑ pacienciam iusticorpo¬
ris infirmitate grauantur: lltbeati poctres
iob & tobias. &innumeri martyres inutroq
testamento: aut adcustodiom uir tutũ ꝑcepta¬
rum. nesuperbia temꝰtante disperean: Sicut
apło paula:: necui magnitudine reueloctio¬
num extollerour. dactus estimulus carnis
suae angelus soctanae quieũ colaphi tar& aut

Expanded text:
nter dicere, et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui consurgebat, quam hi qui consurgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quamquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobipeccata plerasque evenire corporum debilitates. Et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata ut, causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Quaedam siquidem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalerita augenda per patientiam justi corporis infirmitate gravamur, ut beati patres Job et Tobias, et innumeri martyres in utroque Testamento. Aut ad custodiam virtutum perceptarum, ne superbia tentante dispereant, sicut apostolus Paulus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae qui eum colaphizaret . Aut
Abbreviated transcription (Latin):
quiaquat tuon. pontahadur:
uracio paralitci. huius. sccluoctionẽ designata¬
nime: postduiturnã in lecebre carnalis inercia
cod xp̃m suspirantis qprini omniũ ministris
quieam subleuent & xp̃o cosferint: Idest bonis doc¬
torib quispem soenacio nis opemq in tercessio¬
nis suggerant indig&: Quibene quat tuor fuis¬
se referuntꝰ: siuequia quat tuor sc̃ĩeuangelii li¬
bris omnis p̾dicoentiũ uirtus omnis sermo firma¬
tur: Seuquia quat tuor sunt uirtutes quib
ceꝗꝓmeren dõc sospitatẽ fiduciamtis erigitur:
Dequib in adnae sccpienciae locudedicitur: So¬

Expanded text:
tuor portabatur. Curatio paralytici hujus salvationem designat animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis, quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene quatuor fuisse referuntur, sive quia quatuor sancti Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nã. &cetera. Nequis dũ p̃dicantẽ auditse¬
quatur erpantẽ: In ꝓbus enĩ maegister ẽdia¬
holus qui soeueris sȩpȩpermisc& ut speciae
ueritatis testimoniũ fraudis obtegat:¬
ł ⁊ diluculo ualdesunccus ccines sus abi i
loccesus solis mors exprimitur scluatoris qua¬
re ñdiluculo redeunte resurnetio eiꝰ indic&ꝰ. c̃u¬
ius manises talucae ab ut in desertũ gerciũ. ibiq
insuis fidełib orabat: Quia cordaeorũ ꝑgraciam
sui sp̃s coduir tutẽorationis excitabat Etenxt pͥdi¬
iom nigalilea intellegitur &ia sermoille la¬
bitus inition te ÷ cuius cõmemora uone̾ fac̃
matheus: Nãq marcus ita sequitur.
consetit in ipse intellegat quẽ maanhe¬
us com memorat: Iunc ee mundatũ nuando
post illum ser monẽ. dñsdemonte d icendier
Siceni ait matcieus cũ aut distendosas demor¬

Expanded text:
aetera: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexatEt diluculo valde surgens, egressus abiit in occasui solis mors exprimitur Salvatoris, quare non diluculo redeunte resurrectio ejus indicetur? Cujus manifestata luce abiit in desertum gentium, ibique in suis fidelibus orabat, quia corda eorum per gratiam sui Spiritus ad virtutem orationis excitabat. Et erat praediGalilaea intelligitur etiam sermo ille habitus in monte, cujus commemorationem facit Matthaeus. Namque Marcus ita sequitur: t, ut ipse intelligatur quem Matthaeus commemorat tunc esse mundatum, quando post illum sermonem Dominus de monte descendit. Sic enim ait Matthaeus: Cum autem descendisset de mon
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt: uides igitur quod dubitari non potef
qui a uoluntas dĩ potestase: Siergo uoluntas eius
potestas ẽ. qui unius uoluntatis asserꝰ. unius uti¬
sanandi &iubendi auctoritatẽ operandi testi¬
moniũ ñrefugit: Uoloenĩ dicit pp̃tfotinũ: impe¬
rat pp̾t arriũ tangit ppt manicheũ: & lexqui¬
dem tangi leprosos ꝓhib&. sed quidñs legis ÷ el nob
sequitur legi sed legemfac̃: Nergo ideo tetigit: qui¬
a sine tactu mandare non poterat: sedut ꝓba¬
r& quia sub iectus nerat legi: Nec contagiũ time¬
bat ut homines: sedquia contaminari. ñ poterat
qui alios liberabat: lepra tactu dñifuga r&ur q
solebat contaminare tangentẽ: Simulq illud
mirabile: qđd eosana uit genere quo fuerat. obse¬
depcratus: sius potes memundare : uolo in quidmun¬
dare: Haben s uoluntate. & iahabes pia&atis ef¬
& legendũ Uolo mundare: sedseparatĩ ut primũ
dicat uolo: Deinde imper& mundare: Ei cocn¬
minatuse eistadi ereiecit illum et dicitei:¬

Expanded text:
facta sunt. uidetis igitur quod dubitari non potest quia uoluntas dei potestas est. si ergo uoluntas eius potestas est, qui unius uoluntatis trinitatsanandi et iubendi auctoritatem operandi testimonium non refugit. uolo ergo dicit propter Fotinum, imperat propter Arrium, tangit propter Manichaeum. dem tangi leprosos prohibet, sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi, nec contagium timebat ut homines, sed ut quia contaminari non poterat qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere quo fuerat obsecratus: Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatem, habes etiam pietatis efet legendum Volo mundare, sed separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. Et cominatus est ei statim, et ejecit illum, etc. Q
Abbreviated transcription (Latin):
diestir ꝓp̃t sermonẽ quẽ locutus sũ uob & quidiuti¬
us cebhominabiles apopuledi erant ecestris secreit
id̃ aliquando teploriidit: & seccer doriq ant of¬
ferri: illiutiq cuidicitur: Tuesseccer dos in acm̃iũ
idẽ exibeant corporasua hostiã uiuentẽ scamdño

Expanded text:
di estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutidi estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutiusjam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pralegẽ ee curatum: Offerreaut soccrificiũ. utos¬
tender& dnis. quialegem ñsoluer& sedadim pler&:
Qui secundũ legem gradiens. supralegẽ soenar&
eos quos remedia legis non sana uerat Et bene
addidit in testimoniuillis: hocesido credant.
suimpia&atis lepra discedat: Quodsiquẽ mou&
quo modo dñs mosocicũ uideatur aepprobacresa¬
crificiũ cum idnon receperit ecclesia: memine
suũ: ñ au̾t opor tebot auferrisignificcencia sacri¬
ficia priusquã illud quod significobatꝰ confirma¬
tũ ess& contestacione apostolorũ p̃dicancium
& fidecredencium populorũ: Quia uerotipice
uir iste peccatis laenguidũ gendesignat humanũ
recteñ solũ leprosus. uerũ &iã iuxta euangeliulucȩ
plenus leprafusse describitur: Om̃s eni peccauer
& gent gloriadi: Illc c̃scilic& ut extenta manu
scluatoris: hocẽ incaernatodĩ uerbohumant̃ꝗ
contingente naturdẽ: &berroris. prisciuariã &ate
mundentꝰ: Possintq cũ apłis audure : Iauosinun¬

Expanded text:
pra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus, quod legem non solveret, sed adimpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit: In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, memineasuum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia, priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium, et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, verum etiam, juxta Evangelium Lucae, plenus lepra fuisse describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mun
Abbreviated transcription (Latin):
tum dicebalus hominem cognouerat. nec
tamptando ucelebact : an&difilius eẽt experas
ram nunc ꝑsignorũ potentiam uel intellexit uel
potius suspicatus est eũ eẽfiliũdĩ: Nigitur ideo
nonee putauit : sed quiase morte illius non p̃ui¬
dit eedoc̃ nandũ: Uere enim dehoc misterio a
seculis abscondito dicit apłs Quod nemoprin¬
cipum huius sdicognouit: Sienĩ cogno uissent.
festat. Quiait: peecatori aut dix̃ds̃. quare
tiae narras iusticias meas. & cessumis testa

Expanded text:
t, nec tentando valebat, an et Dei Filius esset experiri, jam nunc per signorum potentiam, vel intellexerit, vel potius suspicatus est esse Filium Dei. Non igitur ideo non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus: Quod nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, festat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
N euangelio lucae scriptũẽ. SAMAnueius:
quia roga uerunt illiꝓ ecc: & stans suꝑ illoem.
impera uit febri: Modo enimsceluator roga¬
.tus. modo ultro curat aegrotos. Oftendens
se. contra uiciorum quoque poessiones. & p̃¬
cibus. semꝑ codnuere fideliũ: &ea ñnũqua¬

Expanded text:
n Evangelio Lucae scriptum est quod rogaverunt illum pro ea, et stans super illam imperavit febri. Modo enim Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra vitiorum quoque passiones, et precibus semper annuere fidelium, et
Abbreviated transcription (Latin):
iħis art illis: noune cessehaben⁊ saueme¬
dict. sed quimale habent: ueniue niuo ea
care iusios. sed peccato res:¬
uggillat scribaes & phocris aeos. qui iustos seputan¬
Ites peccatorũ consorcia declinabant: Seipsũ me¬
dicũ dicit: Quimiro medicaendigenere uulnera¬
tus est ppt iniqui tates nr̃as. & liuoreeis cenatisumꝰ
Socnos aut &iustos appellat eos qui ignorantesdĩ
iusticiã. & suã uolentes constituere: iustici aedĩ
ñ sunt subiecti: Qui exlege p̃flientes: eii angelu
graciã ñq rͦ Porro modehorbentes peccatore suo¬
cat eos quisuae fhagilitatis conscien cia deuicti
necꝑ legem seiustificari posseuidentes . xpĩgraciae
poceni tendo colla submit tunt: Enerant disci¬

Expanded text:
illis: Non necesse habent sani medicum, sed qui male habent. Non enim veni vocare justos sed peccatores. Suggillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se putantes peccatorum consortia declinabant. Se ipsum medicum dicit, qui miro medicandi genere vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; qui ex lege praesumentes Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes et peccatores vocat eos qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem se justificari posse videntes, Christi gratiae poenitendo colla submittunt. Et erant disci
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ macthei eleccione. & uococcione publicoenoꝵ
fides exprimitur gencium q prius mundilucris
inhiabant : at nunc cũdño epulis caritatis. & bo¬
noꝵ operũ sedula deuocione reficiuntur : ꝓfec¬
to suꝑciliũ scribarũ & phocrisoceorũ. iudeorũ in

Expanded text:
Matthaei electionem et vocationem Publicanorum fides exprimitur gentium, quae prius mundi lucrum inhiabant, at nunc cum Domino epulis charitatis et bonorum operum sedula devotione reficiuntur, profecto supercilium Scriba
Abbreviated transcription (Latin):
olis oe cubitus. pcessionem mortẽ tisus¬
que significat illius quidix̃: quã diu in mun¬
dosum. luxũmundi: etsole occidente :
plures dȩmo niaci. quã ante plures socnantꝰ
egroti: qui aqui temporaliter. incarneui¬
uens. paueds iudȩorum docuit: calcatoreg¬
no. mortisõmnibus ꝑ orbemgentibus fidei
salutisq donatrans misit: Cuius ministris.
quasi uitȩ lucisq p̃conib psalmis cocnit Iter
feccite ei. quices cendit suꝑoccces um: Suꝑ oeca

Expanded text:
olis occubitus passionem mortemque significat illius, qui dixit: « Quandiu in mundo sum, lux sum mundi . » Et sole occidente, plures daemoniaci quam ante, plures quoque sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris quasi viae lucisque praeconibus, Psalmista canit: « Iter facite
Abbreviated transcription (Latin):
cer pens: Uelsicut aliqui codices hoebent. con¬
uexans eum: cui nihil nocuit secundũ luca:
Sed & ipse lucas. & cum ꝓieciss& illum inquid
demon in meqdium exut aebillo nibulq ei
nocuit: Unde intellegitur. hoc dixissem ar¬
cum conuexanseũ siuedis cerpens: quoqͥ lu¬
cas dixiss& cũ pieciss& cũ in mediũ : Vt quod
secutus att: nihilque ei nocuit: hoc intelle¬
gatur quod illoc iactacio mebrorum atꝗ
uexatio non eũ debilitauit. sicut solent exi¬
redemonia &iã quibusdam membris. am¬
putatis aut euulsis et minati sunt ocñs

Expanded text:
cerpens, vel sicut aliqui Codices habent concerpens, vel sicut aliqui Codices habent convexans eum, cui nihil nocuit secundum Lucam. Sed et ipse Lucas: Et cum projecisset illum inquit daemonium in medium, exiit ab illo, nihilque ei nocuit . Unde intelligitur hoc dixisse Marcum convexans eum, sive discerpens, quod Lucas dixit cum projecisset eum in medium, ut quod secutus ait, nihilque ei nocuit, hoc intelligatur quod illa jactatio membrorum atque vexatio non eum debilitavit, sicut solent exire daemonia etiam quibusdam membris amputatis aut evulsis. Et mirati sunt omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
gitiui postmultum temporis. dm̃̾insuum
uideant : nihil ccliud nisideuer beribus de¬
p̃ccen tur : Dic &demones cernentes dnm in terris
repente uersceri. odiudicandos seuenis se cre¬
debcent: p̃sentia sceluatoris. tor mentasunt
demonum: & commiuxtus est ei iħs
dicens: osmuteseȩ. eiexioe homi ue
m̃ inuidia diceboli mors intrauit in or¬
bem terrarum: ideo contra ipsum mor¬
tis auctosem. primo debuit medicina seclu¬
tis operari : Primolingua serpentina neul¬
tra uiris sparger& Obludi: neinde femina
quȩ prima seductae̾ oecarnalis concupiscen¬
ciae febre curari: Tertio uir qui moclesua¬
dentis qicta coniugis audiuit. ceberroris sui
lepra mundari ut ips eess& ordo restauractio¬
nis in dño. quierat & casus in ꝓto plccustis
Ra dis cer pens euen p̾smmundus.
ex clamaiis uoce mag nxeriute xbeo:
ucas despũ inmundo ait. Quod sicexis erit ab
hotnine. ut ni hilei nocer&: Potest ergo uide¬
ricontrariũ. quomodo secundum marcũ dis¬

Expanded text:
gitivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones, cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum. Et comminatus est ei Jesus dicens: Obmutesce, et exi de homine. Quoniam invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina, ne ultra virus spargeret, occludi; deinde femina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir, qui male suadentis dicta conjugis audivit, ab erroris sui lepra mundari, ut ipse esset ordo restaurationis in Domino, qui erat et casus in protoplastis: Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magno exivit ab eo. ucas de spiritu immundo ait quod sic exierit ab homine, ut nihil ei noceret. Potest ergo videri contrarium, quomodo secundum Marcum dis
Abbreviated transcription (Latin):
isce uirtute miraculi nouitatẽ dominicae
ad mirantꝰ doctrinȩ: Atq inquitionẽ
eorũ qfaudierant ꝑea quȩuideant ex¬
citantur: Qui or nimirum: cedhoc fiebant
signa. quae uelipsehis incedsũpto homine stc¬
ciebat: uel discipulis feccere dedit: Att ꝑ haec
euangelio. regnidi quod pͥdicaebatur cercius
creder&ur dũ hu quicae lestia terrigenis
gaudia futura ꝓmit tebant. caelestia interris
cec diuina opera mons trabant: Uerũ dis¬
cipuli ut puriho mines donantedño cunc¬
tagerebant: at dñsipse singulacris uir tute
potenci&. & scenitates oec miraculoc operaba¬
tur &quȩ eepatre ocudiebat. loq bactꝰ in
mundo: Na& prius teste euangelioerat
docens eos quasi potestatẽ hacbens & non
sicut scribe: &nunc turbo adtestante
inpotestocte imperat spiritib in mundis
&oboe diunt ei Et puotinus ecnedi¬
enrtes. desiua siocia ueuerunt in

Expanded text:
isa virtute miraculi, novitatem dominicae admirantur doctrinae, atque ad inquisitionem eorum quae audierant per ea quae viderant excitantur. Quia nimirum ad hoc fiebant signa quae vel ipse Dominus in assumpto homine faciebat, vel discipulis facere dedit, ut per haec Evangelio regni Dei, quod praedicabatur, certius crederetur, dum hi qui coelestia terrigenis gaudia futura promittebant, coelestia in terris ac divina opera monstrabant. Verum discipuli ut puri homines donante Domino cuncta gerebant. At Dominus ipse singularis virtute potentiae et sanitates ac miracula operabatur, et quae a Patre audiebat, loquebatur in mundo. Nam et prius teste Evangelio erat docens eos quasi potestatem habens, et non sicut scribae . Et nunc, turba attestante, in potestate imperat spiritibus immundis, et obediunt ei . Et protinus egredientes de synagoga, venerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
en te scenitate loessescere : & egrotacionis
senure molestiom : Uerũ scenitas quae
dñi confertur imperio. simultota redit.
unec solum ipsocreadit: sed&tanto robore
comitante: ut eis continuo quise adiu¬
uerant minis trare. sufficiat: & iuxta
leges tropologiae membra quȩ ser ui eraNł
in mundiciae cediniquitatẽ. ut fructifi¬
coerent morti: serui anꝰ iusticiae inuitã ced̃

Expanded text:
ente sanitate lassescere, et aegrotationis sentire molestiam. Verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Nec solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant ministrare sufficiat, et, juxta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem ut fructificarent morti, serviant justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
iuirum cedemonio liberatum moraliter
conimũ ab inmunda cogitacione purga¬
tum significocre dixerimus: Consequenter
femince febribus tenta. sed aedimperium dm̃cu
raeta : coernẽostendit a concupiscenciaesuae
fer uore ꝑ continentiae p̃cepta frenatam
Omis enĩ ccmaritudo. &ira & indignacio. &cla¬
mor. & blas phemia. sp̃s inmundi furor e:
pornicacione uero in mundiciã: libidinẽ :
concupis cenciam mcclam: & auariciam quae
ẽ sim ulcecro rũseruitus: febrem in lecebrosae¬

Expanded text:
ii narrat liberatum, moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore, per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et avaritiam, quae est simul
Abbreviated transcription (Latin):
enienslca luniȩ locum
excutit desolio pontifice. ut in saniem
falsostestes & sacer dotes impios. tanto magis pontifex furore supera¬
tuscũ ad respondendũ ꝓuocat: ut exqua lib& occasione sermonis
locti inueniat accusandi nihil hominłs. ilistao&: Screbat eñ qua¬
sids̃ quicquid respondiss& torquendũ ad calũniã: Nutigũ. sunus.¬
responderit : Tudixisti: proquo maercus. posuit egosu : ut uide¬
lic&ostender& tantũ ualere qđ eidicitilis. Tudiristi : quanłum
iergotibi inxp̃o. ouide̾̃ pagane. &hericȩ conteptus infirmitas¬
& crux conumeliae : uidequia ꝑh& filius hominis addextera
dĩpatris sessurus : & ex partu uirginis homonatus insuacucȩli
nubib: ẽ maiestate uenturus : Vnde & postolus cũ crucis cebi&¬
ta descripsissa dicens : Quia humiliauit sem& ipsũ factus obe

Expanded text:
eniens calumniae locum excutit de solio pontificem, ut insaniam falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet; sciebat enim quasi Deus, quidquid respondisset torquendum ad calumniam. Ruistus, responderit: Tu dixisti, pro quo Marcus posuit, « Ego sum, » ut videlicet ostenderet tantum valere quod dixit Jesus, « Tu dixisti: » Quantum i ergo tibi in Christo, o Judaea pagana et haeretica, contemptus infirmitas, crux contumelia est, vide quia per haec filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus in sua cum coeli nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus cum crucis abjecta descripsisset dicens: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Atilli rerrũ. clamauenuntł caucipice cũ pilatus ueno
dice bat e io. quid enum mali peert:
ultoes liberandi seduatorẽ pilatus occasiones dedit. primũ
latronẽ iusto conferens deinde inferetis: quidergo uulis
ut secieregi uideoꝵ: cũꝙ responderen crucifigatur ñ statim
adquieuit. sediuxta suggestione uxrisq mandaueratei:
quid eni ait malifecit. hocdicendo pilatus ab soluit ilim: a¬
N imple&ur qđ inuicesimo primo psalmo dixerat: Circum¬
dedert me canes multi. congregacio modignanciũ obse¬
dit me & illud hieremiae. facctae mihi. herditas ineoc
sic̃ leo insilua dederꝰ suꝑme uocẽ suã: esaia quoq in hcce

Expanded text:
erunt: Crucifige eum. Pilatus vero dicebat eis: Quid enim mali fecit? Multas liberandi Salvatorem Pilatus occasiones dedit: primum latronem justo conferens, deinde inferens: Quid ergo vultis, ut faciam regi Judaeorum? Cumque responderent Crucifigatur, non statim acquievit, sed, juxta suggestionem uxoris, quae mandaverat ei, Quid enim, ait, mali fecit? Hoc dicendo Pilatus absolvit Jesum. AUt impleretur quod in vigesimo primo psalmo dixerat: Circumdederunt me canes multi, congregatio malignantium obsedit me ; et illud Jeremiae: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva, dederunt super me vocem suam . Isaia quoque in hac
Abbreviated transcription (Latin):
se in necedñi uider&ur : Qiste sexus redim&etur. per
dñi passionẽ : cideo mulier resur reccionis ceccipit pri¬
ma mysteriũ. & mandata custodit: ut u&erem pͥuarica¬
cionis. aboler& errorẽ: Etexit ponas aiłe atri¬
um. et sal luscantauit: Dehocgallicantu.
c&eri euangeliftȩ tacent. n tamen factũ ee negant:
sicut & multa celia. aliiselencio p̃teriunt. quȩ aliinar¬
raNt: rut suo aut. cũuidis sel illum ancille
coepit dicene. cracu statinus. quia hic exillise
atille iienũ uegauit
on haec eademꝙ prius accusabat ancillare credendae : dic̃nag
matheus aꝑtissime. ex eunteaut illo ianuã uidit eũ alia &¬

Expanded text:
se in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per se in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per Domini passionem. Et ideo mulier resurrectionis accipit prima mysterium, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis aboleret errorem. Et exivit foras ante atrium, et gallus cantavit. De hoc galli cantu caeteri evangelistae tacent, non tamen factum esse negant, sicut et multa alia alii silentio praetereunt, quae alii narrant. Rursus autem cum vidisset illum ancilla, coepit dicere circumstantibus: Quia hic ex illis est. At ille ite» Non haec eadem quae prius accusabat, ancilla esse credenda est. Dicit namque Matthaeus apertissime: « Exeunte autem illo januam, vidit eum alia
Abbreviated transcription (Latin):
usq uȩ scenis nomine tenus fideliũ ex honoratur atque
inritatꝰ obꝓbris uela uerunt aut focciem ei. nut eorũ
ille scelera ñ uideat: seduta se ipsi sicut quondã moysi fecer
graciã cognicionis eiꝰ. abscondat: Sienĩ crederent. mosi
credereNt forsitan adño: quod uelamtũ usq: hodie ma¬
tas ꝓph&ita. quise quite ꝑcussit: quo si in contumeliã
fccciuNt eiꝰ. qui sea populis ꝓphi&ã. uoluerit haberi : Sedip¬
so dispen sante. quipatitur om̃a ꝓ nob̃ fiuNt. utsic̃ petus
hortatꝰ xp̃o in carne passo. noseccde cogitacione cerme¬
mur atq ad toleranda ꝓ nomine eiꝰ inrisionit obpbria
p̾paremur: etcu̾esset petaus itatiuo deongucn
uenit una exancellis sumigacendotis. etcuui
dis set petuũ. calepaciente seaspicieus illiait.
cens neque scio. neq uoui. quid dicas.
uult quod primaeũ ꝓdit ancella cũ uiriutiq magis
cũ potuerint recognoscere: nisiut &iste sexus peccas¬

Expanded text:
usque vesaniis nomine tenus infidelium exhonoratur, atque usque vesaniis nomine tenus infidelium exhonoratur, atque irritatur opprobriis. Velaverunt autem faciem ejus, non ut eorum ipse scelera non videat, sed ut a seipsis, sicut quandoque Moysi fecerant, gratiam cognitionis ejus abscondant. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino. Quod velamentum usque hodie matas: Prophetiza quis est qui te percussit, quasi in contumeliam faciunt eso dispensante, qui patitur, omnia pro nobis fiunt, sicut Petrus hortatur : Christo in carne passo, nos eadem cogitatione armemur, atque ad toleranda pro nomine ejus irrisionum opprobria praeparemur. « Et cum esset Petrus in atrio deorsum, venit una ex ancillis summi sacerdotis. Et cum vidisset Petrum calefacientem se, aspiciens illum, ait: cens: Neque scio, neque novi quid dicas. Quid sibi vult, quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique magis eum potuerint recognoscere? nisi ut et iste sexus peccas
Abbreviated transcription (Latin):
populi: seteti ab angelo ꝑcussuse : Alcioriaut mysterio fecctũe
ut in paessione dnĩi ponłi fex uideox succ ipse uestim̃ ta descindero
cũtuni cadñ necabipsis. quieũ crucifixere militib scindi potu¬
erit: Figurabatꝰ enĩ. quia sacerdociũ uideoꝵ ꝓscelerib: ipsox pos¬
tificũ eet scindendũ. & asuestatu in tegritatis omni modis sol¬
uendũ soliditas uero scãe uniuersalis eccdesiae. quȩ uestis suire¬
dẽptoris sol& appelari: nũquã ualeat disrũpi: Quinpotius
& siuidȩi sigentiles siher&ici simali catholici: humilita¬
tẽ dni salua toris contẽp naneiꝰ tam̃. usquead con sũ moccio¬
nesch. In illis quossors. eleccionis inuenerit in uiolatasit
ꝑ mansura castitas: et cae penuał. quidam conspuen
cũ etuelane paciemeius. el colaphis eũ cedene. ei
dicene ei ꝓphetita. elminis. ⁊ial apiseũ ceder
M pl&ecẽ hodoco ꝓph&ia ꝙ ait: dedimaxim illas meas alapis
& focciem mea. nauerti. a confusione sputoꝵ: Sed quitu ne ges

Expanded text:
erio factum est ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipse vestimenta disciderit, cum tunica Domini nec ab ipsis, qui eum crucifixere, militibus scindi potuerit. Figurabatur enim quod sacerdotium Judaeorum pro sceleribus ipsorum pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimodis solvendum; soliditas vero sanctae universalis Ecclesiae, quae vestis sui redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi; quin potius etsi Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem saeculi in illis quos sors electionis invenerit inviolata sit permansura castitas. Et coeperunt quidam conspuere eum, et velare faciem ejus, et colaphis eum caedere, et dicere eio prophetia, quae ait: « Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . » Sed qui tunc caesus
Abbreviated transcription (Latin):
t conpeti. maneconsiliũ pacierles. sumis icen¬
dotes cũ seruoris: et senibis. et uniueso conci¬
lio uiuciełes ilieduxent̃. et tuadidenꝰ pilato
on solu adpilatũ. sed&iã ced herode ductuse utut̃ que
dño inluder&: & cerne sollicitudine saecerdotũ in ma¬
lo totanocte uigilauert̃: ut homicidiũ foccerNt. &iunc¬
tũ tradider ⁊ pilato: habebant enĩ. hunc mone. utque
adiudicassent mortiligatũ iudici tradereN: At tamen
uotanidum quod n̾ tunc primũ ligauert̃ euꝰ: adinnã
trũ rexiudeoꝵ sit Arguuntꝰ impi&atis iudei qđ nefalso

Expanded text:
Et confestim concilium facientes mane summi sacerEt confestim concilium facientes mane summi sacerdotes cum senioribus et Scribis, et universo concilNon solum ad Pilatum, sed etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum in malo. Tota nocte vigilaverunt ut homicidium facerent, et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Attamen notandum quod non tunc primum ligaverunt eum, sed mox trum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso
Abbreviated transcription (Latin):
unde p&rus quimedia nocte negauit. ad gallicantũ
pęnituit: qui&iã presur reccione dñi diurna. subli
ce illum. que tercionega uerat: tercio aequȩ seamare: ꝓfes¬
suse: Quianimirũ qđ intenebris obliuionis errauit. &sperate
ulucis rememoracione correx̃. & eiꝰde uerelucis adepta pͥ¬
sefłia plen&otũ quio quid nutauerat erex̃: hunc opinorgal¬
lũ aliquẽ doctoꝵ intellegendũ quinos iccentes excitans. &
sono ledos increpansdicat euigilate iusti & nolitepeccare :
etnecondatus ẽ petus uenbiquod dixe natei ihs
priusquã callus caet dio terne neciabis. eł
nociua prauoꝵ. colloquia: parus eaepit fle ne:¬
ipseint̃ in fideles ł homine senosse negauit. cu int̃ con¬
discipulos iã difiliũ fuerat confessus: sedn&t inatrio. ca¬
i phe refentus poterat. agerepęnitenciã : Egreditꝰ foras
utalii narrant euangeliste: quatenaebimpioꝵ concilio
sacr&os sordes pauide negacionis liberis flaibus abluat:

Expanded text:
Unde Petrus qui media nocte negavit, ad galli cantum Unde Petrus qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem Domini diurna sub ce illum quem tertio negaverat, tertio aeque se amare professus est . Quia nimirum quod in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid nutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans, et somnolentos increpans dicat: Evigilate justi, et nolite peccare. Et recordatus est Petrus verbi quod dixerat ei Jesus: Priusquam gallus canociva pravorum colloquia! Petrus ipse inter infideles vel hominem se nosse negavit, quem inter condiscipulos jam Dei Filium fuerat confessus. Sed nec in atrio Caiphae retentus poterat agere poenitentiam. Egreditur foras, ut alii narrant evangelistae , quatenus ab impiorum concilio secretus, sordes pavidae negationis liberis fletibus abluat.
Abbreviated transcription (Latin):
discipulũ: Et poei pus illum. rutsus quiadSTata
dice yanpemo uene. tuexillas es nadoxlileus es:
onqđ alia lingua galilȩi. quã hiȩ rusolimitȩ loquerentꝰ
qui utrique fuerꝰ hȩbrȩi: Sed qđ una quoq ꝓuincia &
regiosuas habeat. ꝓpriaddates acuernaculũ loquendi sonis
in sederat omniugenciũ linguis loqrentꝰ int̃alios quidedi¬
uersis mundi plagis aduenerant. &ia illiqui habitabant iu¬
deã dixisse refertͦ. Nonne ecceonis isti. quiloquuntur
galilȩisunt & quomodonos audiuimus unusquisq: lingi
nr̃am. in quanati sum  & p&rus fratrib loquens in hieru¬
sale & notũ inquid factue omnib: habitantib: in hierusa¬
lẽ itaut appellar&ur ager ille linguaeoꝵ. acheldamach
quare linguaeoꝵ nisiquia idem nom alit̃illi. hoce hiero so¬
limitȩ alit̃ sonabant. galilei: Illea ut caepiianat¬
mati zane. et iunane. quia nes cio homine istũ
ol& scriptura sacram tũ causarũ ꝑstatũ designare temp

Expanded text:
cipulum. Et post pusillum rursus qui astabant, dicebant Petro: Vere tu ex illis es. Nam et Galilaeus es. Non quod alia lingua Galilaei, quam Hierosolymitae loquerentur, qui utrique fuerint Hebraei, sed quod unaquaeque provincia et regio suas habeat proprietates, ac vernaculum loquendi sonum tus sanctus insederat omnium gentium linguis loquerentur, inter alios qui de diversis mundi plagis advenerant, etiam illi qui habitabant Judaeam dixisse referuntur: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur Galilaei sunt? Et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus ? Et Petrus fratribus loquens in Hierusalem: Et notum, inquit, factum est omnibus habitantibus in Hierusalem, ita ut appellaretur ager ille lingua eorum Haceldama . Quare lingua eorum, nisi quia idem nomen aliter illi, hoc est Jerosolymae, aliter sonabant Galilaei? Ille autem coepit anathematizare et jurare: Quia nescio hominem istum Solet Scriptura sacramenta causarum per statum designare temporum.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem inuenire potuerint qđ obicerent saluatori: Adille
neꝯ pordenis. ait illi. tudicis: Sic respondt. ut &uerudies
ferebat sentenciã aliqua in parte responderit: Sacerdotib aua
& principib respondere noluerit indignosq suo sermone iu¬
dicarit. Pilatus aut tum sus inten nocauit cũ dicas
rne spondes: quicqua uide. inquantis teaccuo¬
dempnat ihm: sed causã refert. in populũ uideox : Vide or
inquantis teaccusant. Ihsaut nihil respondere uoluit nes
crimen diluens dimit ter&ur ap̃side &crucisutilitas dis¬
fenitur: portipices aut. concitauenꝰ tun namn
ut magis bangaban di cnit. tenet. eis.
acre iudeis usque hodie suapicio qui tano larbore impe¬
trar: Quia enĩ doctasibi optione. proiliu loctronẽ : ꝓsal ua¬
tone int̃factorẽ ꝓdoctore uitȩ elegerꝰ adeptorem merito
salutẽ ꝑdider auitã: & la trociniis sese ac sedicionibis in
tarlũ subdider ut re patriã renũ quȩ suũ qđ plusapͥo como¬

Expanded text:
quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. At ille respondens, ait illi: Tu dicis. Sic respondit, ut et verum ferebat sententiam, aliqua in parte responderit, sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque suo sermone judicarit. Pilatus autem rursus interrogavit eum, dicens: Non respondes quidquam? vide in quantis te accuum, sed causam refert in populum Judaeorum. Vide in quantis te accusant. Jesus autem nihil respondere voluit, ne crimen diluens, dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Pontifices autem concitaverunt turbam ut magis Barrabam dimitteret eis. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quod enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem, pro datore vitae elegerunt ademptorem, merito salutem perdiderunt et vitam, et latrociniis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus C
Abbreviated transcription (Latin):
bs aut flagllatus ñ abalio qua ab ipscnucipice ne tur:s¬
so pilato. intellegenduse: Scribit nãq aꝑte iohannes cla¬
mauerunt. rursũ om̃ sdicentes nꝰ hunc sedba rabban: erat
aut̃ bec rabbas latro: Tuncergo codp̾hendit pilatus ilim
& flagellauit Acdeinde subiungit: & milites placten¬
tes coronã despinis inposuerꝰ eccpitieiꝰ: &cetera: quod
quidem ideo focisse atq ideo creden duse. militibus eu in¬
ludendũ tradidisse: ut socciati poenis & obꝓbrus eiꝰ iudȩi
morte̾ eiꝰ. ultra sitire. desisterent: hoc aut focctũe ut
quia scriptũerat. multo flagella peccatoꝵ illo flagelloc¬
to: nos a uerberib libera remur: Dicente scriptura floc¬
gellũ. ñ cedꝓpinquabit tabernaculotuo: mil ites aut
Seiplee terteo opirea conoua. et coeperauit ealita

Expanded text:
s autem flagellatus non ab alio quam ab ipso Pilato intelligendus est. Scribit namque aperte Joannes: Clamaverunt rursum omnes dicentes: Non hunc, sed Barabbam. Erat autem Barabbas latro. Tunc ergo apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Ac deinde subjungit: Et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, etc. . Quod quidem ideo fecisse atque ideo credendus est militibus eum illudendum tradidisse, ut satiati poenis et opprobriis ejus, mortem ejus ultro sitire desisterent. Hoc autem factum est ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato, nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura: Fagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Milites auteei plectentes spineam coronam, et coeperunt saluta
Abbreviated transcription (Latin):
potest sane hoc quod ait. accipi& centiestantũ nunc intem¬
pore hocdomos & fites & sorores & maetres & filios & ccgros
cũ ꝑsecucionib : ꝑ significaccionẽ altius intellegi: Cente nari¬
us quippe numerus deleua trans lactus in dexterã. lic& ean¬
dem inflexudigitoꝵ uideatꝰ tenerefigurã. quȩ habuerat
denarius in leua: nimiũ tam̃ quantitatis magnitudine
suꝑ crescit : Quia uidelic& om̃s qui pp̃t regnũdi tẽporalico
spernunt. &iã in hocc uita ꝑsecucionib plenissima eidem
regni gaudia fidecerta degustant: atq in expectacione pa¬
tae caelestis. q ure indextera significatur omniũ parit̃
electoꝵ sincerissima dileccione fruuntꝰ Uerũ quia mul¬

Expanded text:
Potest sane hoc, quod ait: Accipiet centies, tantum nunc in temPotest sane hoc, quod ait: Accipiet centies, tantum nunc in tempore hoc, domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus , per significationem altius intelligi. Centenarius quippe numerus de laeva translatus in dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram quam habuerat denarius in laeva, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. Quia videlicet omnes qui propter regnum Dei temporsperant, etiam in hac vita persecutionibus plenissima, ejusdem regni gaudium fide certa degustant, atque in exspectatione patriae coelestis, quae jure in dextera significatur, omnium pariter electorum sincerissima dilectione fruuntur. HEBDOM
Abbreviated transcription (Latin):
dacm exuecsione huiucemodi sententiae. iudai¬
cã milleannoꝵ focbulã. postresurreccionẽ iustoꝵ
tam̃ iuxta alios euangelistas centenis appareat turpi¬
tudo: pͥsertĩ cũdñs & in resur reccione nubendũ nẽe tes¬
t&ur : & eaqͣ  dimissa fuerint pp̃t se recipienda. in hoc tẽpo¬
re. cũ ꝑsecucionib asseuer& quas utiq ꝑsecuciones illi
chiliceste. sicut & c&era quȩꝗ c̃traria milleannis suis
omnimodis abee c̃firmant: Sensusigit᷑ isteẽ quipp̃t e
uangeliũ xp̃icarnalia. reliquerit spiritalia bonareci¬
pi&d. quȩ cõparacione. & incritosui: itaerꝰ quacsi par uo
numero. centenarius numerus c̃par&: Qui animirum
afratrib atꝙ ẽsoytib ꝓpostisui quiei spiritali glutino
conligantur multo graciorem &ia in hac uita accipi& cari¬
tatem: Lege astus a postolo quia multitudinis credenciũ
egens erat intereos. quisua ꝓdño relinquerant: De quibus
a postłos ait: Tãquã nihil habentes & om̃a possidentes :

Expanded text:
dam ex occasione hujuscemodi sententiae Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum tamen juxta alios Evangelistas centenis appareat turpitudo, praesertim cum Dominus et in resurrectione nubendum non esse testetur , et ea quae dimissa fuerint, propter se recipienda in hoc tempore cum persecutionibus asseveret; quas utique persecutiones illi Chiliastae, sicut et caetera quoque contraria mille annis suis omnimodis abesse confirmant. Sensus ergo iste est: Qui propter Evangelium Christi carnalia reliquerit, spiritalia bona recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Quia nimirum a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Lege Actus apostolorum, quod multitudinis credentium egens erat inter eos qui sua pro Domino reliquerant, de quibus et Apostolus ait: Tanquam nihil habentes et omnia possidentes.
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ & dicito : quia & nouissimi erprimi: Sed & cotidie uide¬
mꝰ multos in locico habitu c̃stitutos inoegnis uitȩ meritis ex¬
cellere : & cclios a prima cc& ate spiritali studio feruentes
ad extremũ otiotor pente lossescere . atꝙ inhertistulticia
qđ spu ceperant. carne consummare : Erant ut inuia¬

Expanded text:
i. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos magnis vitae meritis excellere, et alios, a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio torpente lassescere, atque inerti stultitia quod spiritu coeperant carne consummare. CAPUT XX. P
Abbreviated transcription (Latin):
sis scłi ꝑt̾ritus. ł all&ctus ꝓsperis respuit: Cui apte congruit il¬
lud uiri sapientis: quis me debitur incantatori a serpente
ꝑcusso: hac sane sentencia specialit̃ iudȩi scariothus. so¬
cios ipsũq designari ñ inmerito creditur: quifilargyria
corruptus. & gradu a postolatus ꝓdere & dnm̃ tradere ñ
dubitauit: Uierũ quia sunt ñ nulli quosdũ maiorscien¬
cia erigit. ac&eroꝵ sociȩtate disiungit: & quocsi quoplus scc¬
piuNt: eo a concordiae uirtute desipiscunt: Recte subiun¬
gitur: hasete inuobis exl. espace habde interuos:
er sal quippe uerbi sccpiencia designatꝰ: quugitur loqui
sccpieer nititꝰ mognopere m&uat neci eloquio audi¬

Expanded text:
sus saeculi perterritus, vel allectus prosperis respuit? Cui apte congruit ilsus saeculi perterritus, vel allectus prosperis respuit? Cui apte congruit illud viri sapientis: Quis medebitur incantatori a serpente percusso? Hac sane sententia specialiter Judae Scariothis socios ipsumque designari non immerito credetur qui philargyria corruptus et gradum apostolatus perdere, et Dominum tradere non dubitavit. Verum quia sunt nonnulli, quos dum major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo longius a concordiae virtute desipiscunt, recte subjunit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audi
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ ut ꝑfectũ opus habere possint exerc&ur : Omis
igitur ignesali&ur. &omis uictima sali&ur: quia omis
fidelis. qui&̾ni uermẽ torm̃ti cauere uubigne ł gra¬
ciae spiritalis. ł incurrenciũ deforis tribulacionum
deb& castigari: ut dignũdõ soccrificiũ fieri possit: Re¬
spicit hiclocus adsuperiora ubi mẽbra scandalizan¬
cia euelli p̃ceptas : qđ & hoc igne soliriẽ: Idest tempta¬
cionib exerceri ꝓximos nob̵ ac dilectos obxp̃i amore
negare: Bouuert ꝯab: quodsiꝯal insul supue¬
nit. in quo il lud condie tis.
onũẽ dĩ uerbũ audire frequencius. sede sapienciae spi¬
ritalis cordis archana condire : Immo ipsum cũ apłis
saltiȩ fieri. Id est coꝵ quoq: quicod huc titna sapiunT
imbuendis m̃tib sufficere : Aut siquis semel condim̃to ueri¬
tatis refectus ad a postasiã redierit: quo alio doctore corri¬
gitur : qui eã quã ipse gustauit scepienciae dulcedine. ł aduer¬

Expanded text:
delium ut perfectum opus habere possint exercietur. Omnis delium ut perfectum opus habere possint exercietur. Omnis ergo igne salietur, et victima sale salietur , quia omnis fidelis qui aeterni vermem tormenti cavere vult, igne vel gratiae spiritalis, vel incurrentium deforis tribulationum debet castigari, ut dignum Deo sacrificium fieri possit. Respicit hic locus ad superiora, ubi membra scandalizantia evelli praecepta sunt: quia et hoc igni saliri est, id est, tentationibus exerceri, proximos nobis ac dilectos, ob Christi amorem negare. Bonum sal. Quod si sal insulsum fuerit, in quo illud condietis? Bonum est Dei verbum audire frequentius, sale sapientiae spiritalis cordis arcana condire, imo ipsum cum apostolis sal terrae fieri, id est, eorum quoque qui adhuc terrena sapiunt, imbuendis mentibus sufficere. At si quis semel condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio doctore corrigitur, qui eam quam ipse gustavit sapientiae dulcedinem, vel adver
Abbreviated transcription (Latin):
uit corpushumilitatis nitae. configuratũ corporicla¬
ritatis suae: Quienĩ specertissima futurȩ in morta¬
litatis quasi iã reformatũ insimilitudinẽ dominicȩ
resur reccionis corpussuae fitegilitatis in tueb anłur:
Qua si secerata ignespiritalidõ uistima. &iã in p̃senti ui.¬
scamdõ pleccente : Possumus &itant te intellegere qđ dic¬
tũ ẽ: Omis enĩ igne salidur. & omisuictima sali&ur:
Quia altare sitdĩ corelectoꝵ: hostiȩ uero. & sacnficia in
hoc altari offerenda bonasint opera fiddiũ : In omnibus
aut soccificus saldebeat offerri qđ nullũ ẽ opusbonum
qđ ñ sale sccpienciae ab omni corrupcione uanȩlaudis.
c&erisq prauis. siue suꝑflus cogitacionib expurgat.
ñcurat continenciae a carnalib. castigat in lecebris:
Ignis aũt. qui scccrificia in altari consumat. illeẽ utiq
dequo iohannes ait: Ipseuos baptizauit inspũscõ. &¬
iuuantꝰ: uelcerte ignistribulacionis. quo pecciencia fi¬

Expanded text:
bit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Qui enim spe certissima futurae immortalitatis quasi jam reformatum in similitudinem dominicae resurrectionis, corpus suae fragilitatis intuebantur, quasi sacrata igne spiritali Deo victima etiam in praesenti vi Possumus et ita recte intelligere quod dictum est: Omnis enim igne salietur. Et omnis victima sale salietur , quod altare sit Dei cor electorum, hostiae vero sacrificia in hoc altari offerenda, bona sint opera fidelium: In omnibus autem sacrificiis sal debeat offerri, quia nullum est opus bonum quod non sal sapientiae ab omni corruptione vanae laudis, caeterisque pravis sive superfluis cogitationibus expurget. Nam cura continentiae a carnalibus castigat illecebris. Ignis autem qui sacrificia in altari consumit, ille est utique de quo Joannes ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu juvantur, vel certe ignis tribulationis quo patientia fi