comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̾tergredit insuram ultionis. Oĩs
postremo sensꝰ morit᷑. si minist̾ sic mi¬
quitatis. Et idõ quia t̾rena om̃ia mo¬
riunt᷑ dilumio. solus aũt iustꝰ meter¬
nũ manet. Ad ipsũ dr̃. Statuã testa¬
mentũ meũ ad te: qr ipse diuine est
lestis. beatissimoꝵ consors bonoꝵ. &
homines quidẽ cum moriunt᷑. patri¬
moniũ suũ testam̃to tñscrbe solẽt.
Nec cedit hereditas. donec uiuit testa¬
tor. Ds aũt cum sit sempit̾uꝰ tnͣsfun¬
dit iustis diuine hereditatẽ substan¬
tie. et ipse ñ indigens donat sua. sine
ullo donacionis dispendio. Quẽ non
grauant suoꝵ consortes bonoꝵ: mag̾¬
q fruitꝰ co quo nos utim᷑. Deniq dñs
iħs pauꝑ facto ẽ. cum diues ess: ut
illiꝰ mopia nos ditarem̃. Qui testam̃¬
tum utrũq suo consũmauit sangui¬
ne. ut nos uite sue coheredes. et mor¬
tis face̾t heredes. Quo et uite habere¬
mus ꝯsortium: ⁊ mortis beneficium.

Expanded text:
cum praetergreditur mensuram ultionis: omnis cum praetergreditur mensuram ultionis: omnis postremo sensus moritur, si minister sit iniquitatis. et ideo quia terrena omnia moriuntur diluuio, solus autem iustus in aeternum manet, ad ipsum dicitur: statuam testamentum meum ad te, quia ipse diuinae est tis, beatissimorum consors honorum. et homines quidem cum moriuntur, patrimonium suum testamento transcribere solent, nec cedit hereditas, donec uiuit testator: deus autem cum sit sempiternus, transfundit iustis diuinae hereditatem substantiae et ipse non indigens donat sua sine ullo donationis dispendio, quem non grauant suorum consortes honorum. magisque fruitur eo quo nos utimur. denique dominus Iesus pauper factus est, cum diues esset, ut illius inopia nos ditaremur, qui testamentum utrumque suo consummauit sanguine, ut nos uitae suae coheredes et mortis faceret heredes, quo et uitae haberemus consortium et mortis beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
Recedit itaq ab om̃i respectu honesta¬
tis.⁊ in eo terrena moriunt᷑ om̃ia. leta¬
lis peccati a cerbitate. que uera & ꝑpe¬
tua morte peccatorẽ deleat. Nemo eĩ
gramiꝰ morit᷑ quã qui peccato uiuit.
Moriuntꝰ in eo passiones singule. mo¬
ritur usꝰ qui peccatũ adnuntiat. qui
intendit mulieri fallaci. qui capitur
alien uultꝰ decore. Quẽ ocłi meretri¬
cis ligauerint. quẽ aspectus in laque¬
auent fornicarie. An nõ uidet᷑ mori qͥ
sibi libidinis telũ impsserit: qui spon¬
taneꝰ in fõueam mortis inruerit: Mo¬
ritur ⁊ auditꝰ cũ refeit crimina. cum
sollicitantis adulteri sermonẽ admĩ¬
ciat. cum inserit animis uerba mere¬
tricis. que seducit iuuenẽ multoblã¬
dim̃ĩto ẜmonis. Laqueis aũt labiorũ
suoꝵ in ligat eñ. Moritur uox silẽtio
si ñ confiteat᷑ dõ. Morit᷑ multiloquio:
qr scriptum ẽ ibi. Ex multiloquio nõ
esfugies peccatũ. Morit᷑ ꝑ iracundiã:

Expanded text:
recedit itaque ab omni respectu honestarecedit itaque ab omni respectu honestatis et in eo terrena moriuntur omnia letalis peccati acerbitate, quae uera et perpetua morte peccatorem deleat; nemo enim grauius moritur quam qui peccato uiuit. moriuntur in eo passiones singulae, moritur uisus, qui peccatum adnuntiat, qui intendit mulieri fallaci, qui capitur alieni uultus decore, quem oculi meretricis ligauerint, quem aspectus inlaqueauerit fornicariae. an non uidetur mori qui sibi libidinis telum inpresserit, qui spontaneus in foueam mortis inrueiit? moritur et auditus, cum refert crimina, cum sollicitantis adulteri sermonem adnuntiat, cum inserit animis uerba meretricis, quae seducit iuuenem multo blandimento sermonis, laqueis autem labiorum suorum inligat eum. moritur uox silentio, si non confiteatur deo: moritur multiloquio, quia scriptum est tibi: ex multiloquio non effugies peccatum: moritur per iracundiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ generata sũt animalia. Hominis
enĩ causa ẽẽ p̾cepta sunt. ut eoꝵ subiec¬
tione humana p̾staret conditio. Den¬
q gr̃e hominis attribuit ꝓpħ̃a dicens
Om̃ia subiecisti sub pedibꝰ eiꝰ oues et
bouos uniu̾sas in suꝑ ⁊ poccora campi. uo¬
lucres celi ⁊ pisces maris. Quia ꝓpt̾ ip¬
sum illa om̃ia alia ꝓpt̾ utilitatem. alia
delectationis gr̃a. alia uoluptatis. Cõ¬
sequens gͦ erat. ut cum deretur secasu.
homo a facie t̾re ꝓpt̾ quẽ facta sunt. etiã
illa pari delerent᷑ occasu. Hec scđm sĩ¬
plicem lectionis ex positionẽ. Altior ta¬
men ⁊ ꝓfundior int̾pretatio illud ad te¬
xit. qd̾ ubi anima mole passionũ cur¬
uatur gͣui. ⁊ qͣsi diuersarũ cupiditatũ
estu mergitꝰ. terrene om̃s cogitatione
et concupiscentie in p̾cep ruunt. Quia
peccator unꝰ quisq quo grauiora fla¬
gitia cõmiserit. eo fit insolentior. Nã¬
q usu atq ex̾citatione in ꝓbitas au¬
getur. et impuritate audatia nutrit᷑.

Expanded text:
nem generata sunt animalia; hominis enim causa esse praecepta sunt, ut eorum subjectione humana praestaret conditio. Denique gratiae hominis attribuit Propheta dicens: Omnia subjecisti sub pedibus, oves et boues uniuersas, insuper et pecora campi, uolucres caeli et pisces maris, quia propter ipsum illa omnia, alia propter utilitatem, alia delectationis gratia, alia uoluptatis. consequens ergo erat, ut cum deleretur homo a facie terrae, propter quem facta sunt, etiam illa pari delerentur occasu. haec secundum simplicem lectionis expositionem. t Altior autem et profundior interpretatio illud adtexit, quod ubi anima mole passionum curuatur graui et quasi diuersarum cupiditatum aestu mergitur, terrenae omnes cogitationes et concupiscentiae in praeceps ruunt, quia peccator unusquisque quo grauiora flagitia commiserit eo fit insolentior. namque usu atque exercitatione inprobitas augetur et inpunitate nutritur audacia.
Abbreviated transcription (Latin):
reuertisse. Tunc adu̾tisse noe. qd̾ aqua
om̃is recessiss. ac sic annꝰ conclusꝰ os
tenditur. sexcente simo pͥmo anno noe
In scdo anno septima ⁊ uicesima men¬
sis. Qd̃ igͣ ad explanationẽ aꝑtam ꝑti¬
net: eodem m̃ se atq eodẽ die. restitu¬
itur equalitas t̾re pꝰ diluuiũ. quod
corrupta ẽ incipiente ĩfusione dilu¬
iiii .I. ers enĩ tempore om̃is ager ui¬
ret. ⁊ t̾ra parturit fructꝰ. Tunc inci¬
piunt germinare arbores. germina¬
re fructꝰ Diuitẽ gͦ reformauit dñs
et resticuit qualitatẽ. Mense gͥ scdõ.
quo habet iust ꝯ natalẽ. quando noc¬
tiũ dier̃q eqͣlitas estimat᷑. Hoc ẽ oc¬
tauũ ut romani pucant uelut alii

Expanded text:
revertisse, tunc advertisse Noe quod aqua revertisse, tunc advertisse Noe quod aqua omnis recessisset. Ac sic annus conclusus 253 ostenditur sexcentesimo primo anno Noe, in secundo anno septima et vigesima mensis. Quod igitur ad explanationem apertam pertinet, eodem mense atque eodem die restituitur aequalitas terrae post diluvium, quo corrupta est incipiente infusione diluuii. ueris enim tempore omnis ager uiret et terra parturit fructus. tunc incipiunt gemmare arbores, germinare fructus. diuitem ergo reformauit dominus et restituit. qualitatem. mense igitur secundo, quo habet iustus natalem, quando noctium dierumque aequalitas aestimatur hoc est octauo ut Romani putant uel ut alii
Abbreviated transcription (Latin):
non diffundat᷑. tunc ait mundã eẽ. le¬
pre stationẽ quandã et mansionẽ. Qc¬
quid enĩ pret̾ naturam mouetur: in¬
mundũ est. Hec gͥ est anime sanitas.
hec salubritas m̃tis. ut affluentia cess
erroris: si statur culpa ne serpat. Ces¬
sante incentiuo culpe atq delicti. sa¬
lus tuta ẽ: atq in offensꝰ uigor anime
se refundit. Et sedit archa inquit se¬
ꝑtimo m̃se: septima ⁊ uicesima m̃sis.
Nisi diligent̾ intendas. etiam scđm
litterã difficilis loci istiꝰ comp̾hensio
est. Et primũ om̃iũ cauendũ. ne ꝙͦ
septimi m̃ sis. iepeticio crebra pturb.
Sic enĩ scriptum ẽ. Sexcentesimo an
fuisse infusionẽ aquarũ. sedisse arcã
in monte septimo m̃se. septima ⁊ ui¬
cesima m̃sis. Post ea minui cepisse
se capita montiũ. Deinde pꝰ .xl. dies
bam. reu̾tisse uacuã. Iterũ pꝰ septẽ
dies dimissã. reu̾tisse cum ramo oli¬
ue. Tertio pꝰ septẽ dies dimissã: nõ

Expanded text:
non diffundatur, tunc ait mundam esse lenon diffundatur, tunc ait mundam esse leprae stationem quandam et mansionem; quidquid enim praeter naturam mouetur immundum est. haec igitur est animae sanitas, haec salubritas mentis, ut affluentia cesset errois, sistatur culpa, ne serpat. cessante incentiuo culpae atque delicti salus tuta est atque inoffensus uigor animae se refundit. Et sedit arca inquit septimo mense septima et uicensima mensis. nisi diligenter intendas, etiam secundum litteram difficilis loci istius conprehensio est. et primum omnium cauendum, ne quem septimi mensis repetitio crebra perturbet. sic enim scriptum est, sescentfuisse infusionem aquarum, sedisse arcam in monte septimo mense, septima et vigesima mensis: postea minui coepisse se capita montium: deinde post quadragibam revertisse vacuam, iterum post septem dies dimissam revertisse cum ramo olivae, tertio post septem dies dimissam non
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iob dicit. Sp̃s diuinus qui fec̃
me. Nunc considemꝰ quid sit qd̾ ait
scripta. clausi sũt fontes aquarũ: et
cacharacte celi. Nec obscurũ arbitror.
his enĩ clausis minuit᷑ diluiiũ: qͥ¬
bus creuit. Erupti erant fontes aqua¬
rũ. Aꝑte fuerant catharacte celi: ut
undiq in fluentibꝰ aquis: t̾ra inunda¬
ret᷑. Debuer̃ claudi ea ex quibꝰ dilu¬
uii origo manauit: ut eiꝰ incipet eẽ
defectꝰ. hoc lutera sonat. Subtilior
aũt int̾pretatio expͥmet. eo qd̾ dilu¬
uiũ amme: uitio m̃tis ⁊ luxurie cor¬
poralis influxerat: malicia passioni.
passio malicie misceret᷑. In grediente
medico dĩ uerbo. ad insitationẽ amime
que diuidua egritudine laborabat:
disceptationũ imꝓbitate. ⁊ passionũ
acerbitate: pͥus cause debuerunt egri¬
tudinis amputari. Principiũ enim
medicine ẽ: causas langoris incidere.
ne diutiꝰ ea que nocent: ad increm̃tũ
egrituduus ministrent᷑. Qd̃ nos etiã
lex docet. Cñ enim steterit lep̾. ut iã

Expanded text:
iam Iob dicit: spiritus diuinus qui fecit me. Nunc consideremus quid sit quod ait scriptura: clausi sunt fontes aquarum et cataractae caeli. nec obscurum arbitror. his enim causis minuitur diluuium, quibus creuit. erupti erant fontes aquarum, apertae fuerant cataractae caeli, ut undique influentibus aquis terra inundaretur. debuerant claudi ea ex quibus diluui origo manauit, ut eius inciperet esse defectus. hoc littera sonat, subtilior autem interpretatio exprimit eo quod diluuium animae uitio mentis et luxuriae corporalis influxerat, ut malitia passioni, passio malitiae misceretur. ingrediente medico dei uerbo ad uisitationem animae, quae diutina aegritudine laborabat disceptationum inprobitate et passionum acerbitate, prius causae debuerunt aegritudinis amputari. principium enim medicinae est causas languoris incidere, ne diutius ea quae nocent ad incrementum aegritudinis ministrentur. quod nos etiam lex docet. cum enim steterit lepra, ut iam
Abbreviated transcription (Latin):
Quadraginta diebꝯ nunia uis celes¬
ti imbre. ⁊ fontiũ eruptione. exestria
sunt capita montiũ undecimo mese
pͥma die m̃sis dimi sit coruũ sc̃s noe.
Ita constat eodẽ num̾o quo cumulatũ
ẽ diluuiũ esse imminutũ: unde doc
nos scriptura ordinẽ ẽẽ ẜuandũ. Qd̾̃

Expanded text:
quadraginta diebus nimia vis coelesquadraginta diebus nimia vis coelesti imbre et fontium eruptione exaestuavisunt capita montium, undecimo mense, primo die mensis, dimisit corvum sanctus Noe: ita constat eodem numero quo cumulatum est, diluvium esse imminutum. Unde docet nos Scriptura ordinem esse servandum. 61. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
apͥli septima ⁊ uicesima m̃sis cepit
diluuiũ. Uer gͥ initiũ anni estima¬
tur. ñ scđm usũ temporis s scđ̾m nat᷑e
p̾rogatiuã. Ut quia tunc spes anni
inchoat. et incipit se fructꝰ ostend̾e.
tunc uideat᷑ aum eẽ pͥncipiũ. Septi¬
mꝰ aũt m̃sis scd̾m numerũ is qui sep¬
temb̾ dicit᷑ computat᷑. qr si a septebri
men se amꝰ uideat᷑ incipere. sic̃ in dic¬
tionũ p̾sentium usꝯ ostendit. tũc enĩ
seminũ iactus. uere tam̃ ex quo plemi¬
or gr̃a se incipit demonstrare. ex eo an¬
ni origo subducit᷑. Et idõ qui alta rati¬
one pͥmꝰ putat᷑. diu̾sa estimatione sep¬
timꝰ habetur. Tunc gͦ sedit archa hoc
est in m̃se septumo. septuma ⁊ uicesima
m̃sis suꝑ montẽ. qua ratione ex illomi¬
nui diluuũ cepit. Simul considera
qr hisdem numeris quibꝰ aliq̃ incipi¬
unt resoluunt᷑. ut diluurũ cepit scdo
m̃ se anni. septima ⁊ uicesuna m̃sis. Cẽ¬
tum qͥnquaginta diebꝰ influxit di

Expanded text:
 coepit diluuium. uer igitur initium anni aestimatur, non secundum. usum temporis, sed secundum naturae praerogatiuam, ut quia tunc spes anni incohat et incipit se fructus ostendere, tunc uideatur anni esse principium. septimus autem mensis secundum numerum is qui september dicitur computatur, quia etsi a septembri mense annus uideatur incipere, sicut indictionum praesentium usus ostendit — tunc enim seminum iactus —, uere tamen, ex quo plenior gratia se incipit demonstrare, ex eo anni origo subducitur et ideo qui alia ratione primus putatur diuersa aestimatione septimus habetur. tunc ergo sedit arca, hoc est in mense septimo septima et uicensima mensis super montem fquarati. ex illo minui diluuium cquia eisdem numeris quibus aliqua incipiunt, resolvuntur; ut diluvium coepit secundo mense anni, septima et vigesima mensis: centum quinquaginta diebus influxit dil
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ hominũ implicat. Hec igit᷑ prima
causa iuste ut arbitror ad sertionis. Se¬
cunda illa qr nemo accusat naturã. cur
reliqua corporis nr̃i mẽbra moriantur.
solo capite sublato. cũ multos uideamꝰ
nr̃i in reliquũ corpꝰ ꝓdeunt. comorium¬
tur etiã m̃bra om̃ia. nec in eo aut oꝑa¬
toris ꝓuidentia de sid̾atur. aut substã¬
cie humane fragilitas redarguit᷑. Siłr
gͥ nemo nũc arguat. qr caput ẽ pͥncile
qd̾dam. cet̾oꝵ animaliũ homo. Quo:
moriente ñ debet mirũ uideri. si cet̾a cõ¬

Expanded text:
nus humanum inplicat. haec igitur prima nus humanum inplicat. haec igitur prima causa iustae, ut arbitror, adsertionis, secunda illa quia nemo accusat naturam cur reliqua corporis nostri membra moriantur solo capite sublato, cum multos uideamusnostri in reliquum corpus prodeunt, commoriuntur etiam membra omnia, nec in eo aut operatoris prouidentia desideratur aut substantiae humanae fragilitas redarguitur. similiter ergo nemo nunc arguat quia caput et principale quoddam ceterorum animalium homo est, quo moriente n
Abbreviated transcription (Latin):
piis assuesce. Uolare ñ sinas cupidita¬
tes tuas. exire inuulgꝰ libidinẽ. ⁊ per
rationabilẽ m̃tem: pot̾is etiã in ratio¬
nabilia tua. et in munda peccata. ab
om̃i ꝑicło diluuii libare. Om̃ia inqͣt
que sũt in t̾ra morient᷑. Qd̾ utiq muta
deliquerant animantia. que causa sub¬
iecta sũt pene. que peccandi sensũ non
habent: S quẽ admodũ in bello cum
eiꝰ exercitus. atq om̃is cominuit᷑ iuitꝰ
militaris. sic nõ discrepare a iusticia
uisum ẽ. cũ int̾iret homo cui regalem
qnͣdam dñs ds̃ in om̃e animantiũ ge¬
nꝯ potestatẽ dedit. ut om̃ibꝰ uolatilibꝰ
feris bestiis imꝑiali p̾eẽt auecoritate. ut
etiã pecudes. & quecũq erant irratioñ¬
bilia cõmorerent᷑ animalia. Deniq si
quando est pestilentia corrupto celitras¬
tu priꝰ ea que sunt inrationabilia lue
aira contaminat. et maxime canes. eqͦs.
boues. atq ea inficit que cũ hominibus
conu̾sari uidẽtur. sic morbi uis etiã ge¬

Expanded text:
iis adsuesce. euolare foras non sinas cupiditates tuas, exire in uulgus libidinem: et per rationabilem mentem poteris etiam inrationabilia tua et inmunda peccata ab omni periculo diluuii liberare. Omnia inquit quae sunt in terra morientur. quid utique muta deliquerant animantia? qua causa subiecta sunt poenae, quae peccandi sensum non habent? sed quemadmodum in bello cum eius exercitus atque omnis comminuitur uirtus militaris, sic non discrepare a iustitia uisum est, cum interiret homo, cui regalem quandam dominus deus in omne animantium genus potestatem dedit, ut omnibus uolatilibus feris bestiis imperiali praeesset auctoritate, quod etiam pecudes et quaecumque erant inrationabilia commorerentur animalia. denique si quando est pestilentia corrupto caeli tractu, prius ea quae sunt inrationabilia lues dira contaminat et maxime canes equos boues atque ea inficit quae cum hominibus conuersari uidentur, sic morbi uis etiam ge
Abbreviated transcription (Latin):
tres ub̃ibꝰ suis. Fecit aũt abraham:
cenam magnã. quando ablactatus
ẽ isaac filiꝰ eiꝰ. Non mediocie istud.
nec usitatum. Non enim qr anutͥtis
lacte subductꝰ espuer magnũ cõui¬
uium exhibuit abraham. S quiai¬
doneus habitus ẽ is fortioris grẽ cibo
uirtutisq alim̃to. Non adhuc ut co¬
rinthii lacte potandus: s epulis soli¬
dioribꝰ mandatoꝵ. celestiũ m̃tis sue¬

Expanded text:
suis. 64. Fecit autem Abraham coenam magnam, qua die ablactatus est Isaac filius ejus . Non mediocre istud nec usitatum. Non enim quia a nutricis lacte subductus est puer, magnum convivium exhibuit Abraham: sed quia idoneus habitus est Isaac fortioris gratiae cibo, et virtutis alimento, non adhuc, ut Corinthius, lacte potandus: sed epulis solidioribus mandatorum coelestium mentis su
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. que tam̃ maritũ uolebat re¬
linquere: ⁊ ad alias petebat᷑ nuptias
curam subibit hoc enĩ non meũ. Er¬
go qd̃ ipsi philosophi mirati sunt. ser¬
uate uirgines. S etiã mulieres si qua
amisso cito marito adolescentula. laqͣũ
infirmitatis sue tumet incid̾e. si uult
nubere nubat tantũ in dño: ut elec¬
de nuptiissuis electionẽ sͥuindicet.
Expetita magis de bet uideri auiro:
quã ipsa uirũ expetisse. Uerecundiã
p̾mutat ante quã nubat. qd ipsũ co¬

Expanded text:
mulieris, quae tamen maritum volebat remulieris, quae tamen maritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nuptiascuram subibit; hoc enim non est meum. Ergo quod et ipsi philosophi mirati sunt servate, virgines. Sed etiam, mulieres, si qua, amisso cito marito, adolescentula laqueum infirmitatis suae timet incidere, ut si vult nubere, nubat tantum in Domino, ut elecde nuptiis suis electionem sibi vindicet. Expetita magis debet videri a viro, quam ipsa virum expetisse. Verecundiam praemittat, antequam nubat, quod ipsum co
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd iniungit᷑: qd̾ nõ pͥus manduca¬
uit puer abrahe adpositũ sibi panẽ:
quã mandatũ dñi sui exsequeretur.
Quo in petrato uasa aurea et argẽtea.
⁊ uestẽ dedit rebecce . I bi sponsata ẽ
eccłia: autea accepit uasa ⁊ argentea
in quibꝰ eẽt thesaurꝯ fidi. Sunt ⁊ eĩ
uasa in honorẽ. sũt ⁊ in concumeliã.
Que sunt uasa audi. Habemꝰ thes¬
plena sũt prudentie. Et argentea s̃
qui uidentur mandati celestis allo¬
quiis refulgere. Honorant᷑ aũt et pa¬
rentes mueribꝰ. Consulit᷑ puella
nõ desponsalibꝰ. Illa enĩ iudiciũ expͦ¬
tat parentum. Non est enĩ uirgina¬
lis pudoris: eligere maritũ. S ⁊ iã
desponsata uiro. de ꝓfectionis consu¬
litur die. Nec in merito dilationẽ
ñ adtulit. Iure ⁊ enĩ ꝓperare debuit
ad maritũ . I. nde illud euripideon
qd̾ mirant᷑ pleriq unde translatum
sit. ianifẽ stum ẽ. Ait enĩ in ꝑsonam

Expanded text:
aliquid injungitur, quod non prius manducaaliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thessunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus . 91. Consulitur puella non de sponsalibus, nam illa judicium exspectat parentum, non est enim virginalis pudoris eligere maritum: sed jam desponsata viro de profectionis consulitur die. Nec immerito dilationem non attulit; jure etenim properare debuit ad maritum. Unde illud Euripideon quod mirantur plerique, unde translatum sit manifestum est. Ait enim in persona
Abbreviated transcription (Latin):
tenditis: ⁊ uos ꝓuocemini. ut habea¬
tis mnaures ⁊ uirias. & dicatis. Qͦ mͦ
ꝓhibes hoc ep̃e. ut habeannus qđ rebec¬
ca accepit ꝓmun̾e. ⁊ortaris ut simi¬
les simꝰ rebecce: s ñ has in aures au¬
reas rebecca habebar ⁊ uirias: que li¬
tes in eccła serere solent. que labunt᷑
frequent̾. Anas in aures habebant. qͣs
utinã uos habeatis. alias urias. In au¬
res rebecce: pii auditꝰ insignia. Et ui¬
rie rebecce: ornam̃ta factoꝵ sũt. Has
inaures habebat. que ñ grauarẽt au¬
rem. s demulcerent. Has uirias. que
manũ nõ maritali auro honerarent:
s sp̃alis actu leuarent. Idõ ⁊ fr̃i ⁊ pare¬
tibꝰ hoc placuit ornatꝰ. Q tu sume ĩ¬
aures qͥs tibi abraham dereliqͥt: sume
quas transmisit uirias. Audi u̾ba do¬
mini dĩ tui sic̃ ipse audiebat: exe̾que¬
re uissa. sic ille ꝓperauit implere. Pul¬
cherrimꝰ aũt locꝯ ad instruendos quibꝰ

Expanded text:
tenditis, et vos provocemini ut habeatenditis, et vos provocemini ut habeatis inaures et virias, et dicatis: Quomodo prohibes hoc, Episcope, ut habeamus quod Rebecca accepit pro munere, et hortaris ut similes simus Rebeccae? Sed non has inaures Rebecca habebat et virias, quae lites in Ecclesia serere solent, quae labuntur frequenter: alias inaures habebat, quas utinam vos habeatis, alias virias. Inaures Rebeccae pii auditus insignia, et viriae Rebeccae ornamenta factorum sunt. Has inaures habebat, quae non gravarent aurem, sed demulcerent: has virias, quae manum non materiali auro onerarent, sed spiritali actu levarent. Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
debita hydriã habens suꝑ humerum
qua lauat actꝰ om̃iũ. Et quia ex con¬
gregatione gentiũ constat. qua suos
lauit. ideo legis quia descendit ad fõn¬
tentẽ:. ⁊ impleuit ydriam ⁊ ascendit.
Samaritana illa uenit ad fontẽ: sic̃
in eugłio scriptum est s non descẽdit.
Puteus ei uidebat᷑ nec impleuit ydriã
Deniq ait ydriam nõ habeo. Non ha¬
bebat unde actus suos lauaret. Hec so¬
la descendit. sola cognouit fontẽ uiuũ¬
⁊ uerũ: hoc ẽ non aque fõntẽ s uite et̾¬
ne. cui dixit dauid. Qm̃ apud te ẽ fõs
uite: in nomine tuo uidebimus lum̃.
Idoq habuit: qd̾ daret sicientibꝰ quia
credidit. Nam que nõ credebat. ait fõ¬
ti huic uolenti sibi potum dare aquã
solum puerũ. s et iã camelos saciaret.
que ñ solũ uistos rigare consueuit: s
etiã iniustos replere. Idõ accepit in au¬
res aureas: ⁊ uirias quas misit abrah
audientes hec filie que ad grãm dñi

Expanded text:
Christo debita. Hydriam habens super humerum, Christo debita. Hydriam habens super humerum, qua lavat actus hominum. Et quia ex congregatione gentilium constat, qua suos lavit, ideo legis quia descendit ad fontem, et implevit hydriam et ascendit . Samaritana illa venit ad fontem, sicut in Evangelio scriptum est , sed non descendit: puteus ei videbatur, nec implevit hydriam. Denique ait: Hydriam non habeo. Non habebat unde actus suos lavaret. Haec sola descendit, haec sola cognovit fontem verum, hoc est, non aquae fontem, sed vitae aeternae, sicut dixit David: vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Ideoque habuit quod daret sitientibus, quia credidit. Nam quae non credebat, ait fonti huic volenti sibi potum dare: Unde solum puerum, sed etiam camelos adaquaret, 311 quae non solum justos rigare consuevit, sed etiam injustos implere. Ideo accepit inaures aureas, et virias quas misit Abrahaaudientes haec filiae, quae ad gratiam Domini
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ ⁊ impleuit ydriam. Dedit pue¬
ro bib̾e: ad aquauit om̃s camelos eiꝰ
Inde puer abrahe accepit in aures
aureas singularũ dragnarũ ⁊ duas
uirias dedit in manꝰ eiꝰ: ⁊ decẽ aure¬
oꝵ pondus earum que sunt abea si locꝰ
eẽt hospicio: ⁊ cuiꝰ esset filia. Simpli¬
citas quidem moralis exp̾mitur: quod
nullus fuerit uł coniugii peticione ã¬
bicioni locus: s dñs p̾sul conugũ pe¬
titionẽ impleuerit tam̃ spectare licet
eccde misteria. Ibi inuenit᷑ eccła. nisi
in me sopotannia: ibi querit᷑. unde ar
tismatis acceꝑis. ñ tibi ad quirit᷑ eccłe
fides. quedã conuigalis copula. Mu¬
niunt eam tigris. hoc ẽ prudentia. et
eufrates hoc ẽ iusticia: ⁊ inluminacio
fructuosa. a barbaris separantes gen¬
tibꝰ.I.irgo aũt speciosa ualde: cuiꝰ de¬
corẽ nulla corrũpit etas. Speciosa ual¬
de qr speciosꝰ ⁊ ille p̾filus hominũ qui
eam ad quisurit sibi quã cognouerat.

Expanded text:
fontem, et implevit hydriam, dedit puefontem, et implevit hydriam, dedit puero bibere, adaquavit omnes camelos ejus . Unde puer Abrahae accepit inaures aureas singularum drachmarum, et duas virias dedit in manus ejus, decem aureorum pondus earum, et quaesivit ab ea si locus esset hospitio, et cujus esset filia. Simplicitas quidem moralis exprimitur, quod nullus fuerit vel in conjugii petitione ambitioni locus, sed Dominus praesul conjugii petitionem impleverit. Tamen spectare licet Ecclesiae mysteria. Ubi invenitur Ecclesia, nisi in Mesopotamia? Ibi quaeritur, inde arctismatis acceperis, non tibi acquiritur Ecclesiae fides, et quaedam conjugalis copula. Muniunt eam Tygris, hoc est, prudentia, et Euphrates, hoc est, justitia, et illuminatio fructuosa, a barbaris separans gentibus. 88. Virgo autem speciosa valde, cujus decorem nulla corrupit aetas. Speciosa valde, quia speciosus et ille prae filiis hominum, qui eam acquisivit sibi. Quam vir non cognoverat;
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ t̾re accep̃me de domo patris mei. Et
de t̾ra in qua natus sũ. Qui locutus est
mͥ ⁊ iurauit dicẽs. Tibi dabot̾ram hãc
et semini tuo. Ipse mittet angłm suum
ante te: ⁊ accipies uxorẽ filio meo uide.
Quodsi noluerit tecum uenire mulier
in t̾ram hanc purus eris a uiramento
hoc. Quo ꝓficiat hoc: consid̾a diligẽ¬
tius. non licet tͥ accipe alienigenam.
Sane si xp̃ianam se faciat: ⁊ laudem
habebis exea. Quod si recusauerit xp̃ia¬
na fieri: studiũ iniptiarũ deflectat ad
deduci: admonuit residentẽ ñ expeti
nec eo filiũ suũ ꝑgere. Sane dñi sui qͥ
se ab incolatu t̾re in qua habitabat ab¬
ret studio pectoris. ⁊ puelle inclinaret
animũ. Quasi ꝓpħa hoc dixit in causa
filii: ⁊ quasi moralis doctor docuit spe
ꝑfectus ẽ in mesopotaniã. Et iuxta uo¬
lus: occurrit ei rebecca. habens ydriã
suꝑ humerũ. uirgo speciosa ualde. qm̃
uir nõ cognou̾at. Descendit autẽ ad

Expanded text:
Deus terrae accepit me de domo patris mei, et Deus terrae accepit me de domo patris mei, et de terra in qua natus sum, qui locutus est mihi, et juravit dicens: Tibi dabo terram hanc, et semini tuo; ipse mittet Angelum suum ante te, et accipies 310 filio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum venire mulier in terram hanc, purus eris a juramento hoc . Quo proficiat hoc considera diligentius. Non licet tibi accipere alienigenam. Sane si Christianam se faciat, laudem habebis ex ea. Ne te quoque si recusaverit Christiana fieri, studium nuptiarum a fide deflectat, deduci admonuit, residentem non expeti, nec eo filium suum pergere. Sane domini sui qui se ab incolatu terrae in qua habitabat, abut praeiret studio petitoris, et puellae inclinaret animum. Quasi propheta hoc dixit in causa filii, et quasi moralis doctor docuit sperprofectus est in Mesopotamiam : et juxta voerat, occurrit ei Rebecca, habens hydriam super humerum, virgo speciosa valde, quam vir non cognoverat. Descendit autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
possunt hoc dispares fide credete.uͭ ab
eo que non colit putet sibi conubu im¬
ꝑtitam grãm. Qatio docet. s ampliꝰ
exempla cõmouent. Sepe in lecebra
muliebris decepit ⁊ iã fortiores maritoᷤ
⁊ a religione fecit discedere. Uel amori
consule. uł errorẽ caue. Primũ in cõu¬
gio: religio querit᷑. Ideo abraha ꝓximã
que sunt dare filio suo. Et tu ꝓximani
quere. Qui est ꝓximꝰ: qui fe̾cit inquit
miscdiam. In euglio hoc dic̃ dñs iħs.
Et tu ꝓrimam seminis abrahe reqͥre.
ẽ ꝓximꝰ om̃iũ: qui suꝑ om̃s fecit mẜ¬
icordiã tollẽs peccatum mũdi. Disce qͥd
in uxore querat᷑. ñ aurũ. nõ argentum
quesiuit abraham: ñ possessiones. sed
gr̃am bone in dolis. Deinde int̾rogat¬
seruus: si nollet uenire filio utr nã eo
filium dñi sui dice̾t. Attende t̾ inquit.
ne reuoces filiũ meũ illo. Dñs ds̃ celi ⁊

Expanded text:
ro uxor . Non possunt hoc dispares fide credere, ut ab ro uxor . Non possunt hoc dispares fide credere, ut ab eo quem non colit, putet sibi connubii impartitam gratiam. Ratio docet, sed amplius exempla commonent. Saepe illecebra muliebris decepit etiam fortiores maritos, et a religione fecit discedere . Et ideo tu vel amori consule, vel errorem cave. Primum ergo in conjugio religio quaeritur. Ideo Abraham proximam quaesivit dare filio suo. 85. Et tu proximam quaere. Quis est proximus? Qui fecit, inquit, misericordiam. In Evangelio hoc dixit Dominus Jesus. Et tu proximam seminis Abrahae require, ximus omnium, qui super omnes fecit misericordiam, tollens peccatum mundi. Disce deinde quid in uxore quaeratur: non aurum, non argentum quaesivit Abraham, non possessiones, sed gratiam bonae indolis. 86. Deinde interrogatus si nollet venire mulier, utrumnam eo filium domini sui duceret: Attende tibi, inquit, ne revoces filium meum illo. Dominus Deus coeli, et
Abbreviated transcription (Latin):
liũ fore. Construreit aũt eum de se
mine cananeoꝵ uxorẽ arcessiret dño
suo. quoꝵ generis auctor. patrẽ nõ ho¬
norauerat: ⁊ idõ maledictionis here¬
ditatẽ transini sit in suos. ut cognosca¬
nus fidẽ et quandã hereditatẽ. de auc¬
tori ꝓsapie in his requirendam qͦs nob̃
iõ caue xp̃iane gentili aut iudeo fili¬
am tuã tradere. Caue inquã gentilẽ
aut uideam. atq alienigenã hoc ẽ
hereticam. ⁊ omnẽ alienã a fide tua
uxorẽ arcessas tͥ. Prima conuigu fi¬
des. castitatis gr̃a ẽ. si idola nõ colac̃.
quoꝵ p̾dicantur adulteria. si xp̃m ne¬
get qui p̾ceptor ⁊ remunerator ẽ pu¬
dicicie. Quomodo pot̾ diligere pudi¬
ciciam. etiã si xp̃iana sit : nõ est satis
nisi ambo initiati sitis sacramento:
baptismatis. Simul ad orationẽ uob̾
surgendum ẽ: ⁊ comunctis p̾cibꝰ obse¬
crandꝰ ds̃. Accedit aliud in signe cas¬
timonie: si credas dõ tuo tibi qd̾ sorti¬
tus es coniugiũ datũ. Inde ⁊ salomõ

Expanded text:
lium fore. 84. Constrinxit autem eum ne de semine Chananaeorum uxorem arcessiret domino suo, quorum generis auctor patrem non honoraverat, et ideo maledictionis haereditatem transmisit in suos; ut cognoscamus fidem, et quamdam haereditatem de auctoris prosapia in iis requirendam, quos nobis ideo cave, Christiane, gentili aut Judaeo filiam tuam tradere . Cave, inquam, gentilem aut Judaeam atque alienigenam, hoc est, haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem arcessas tibi. Prima conjugii fides castitatis gratia est. Si idola colat quorum praedicantur adulteria, si Christum neget qui praeceptor et remunerator est pudicitiae, quomodo potest diligere pudicitiam? Si Christiana sit, non est satis, nisi ambo initiati sitis sacramento baptismatis. Simul ad orationem nocte vobis surgendum est, et conjunctis precibus obsecrandus Deus. Accedit aliud insigne castimoniae, si credas a Deo tuo tibi quod sortitus es, conjugium datum. Unde et Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
quod munꝰ. ⁊ cui mandet: ut ⁊ tu ita in¬
stituas ẜuulos. ut libis tuis pat̾nũ af¬
fectũ defẽrant. offĩcia exequantur. In
uentus est de seruulis semor semor tñ
qui ad uxorẽ ꝓfẽrendã uidendã dño
iumori eligeret᷑: ⁊ constrictus ut u¬
raret. muteret manũ sub sem̃ dñi sui.

Expanded text:
quod munus, et cui mandet; ut et tu ita inquod munus, et cui mandet; ut et tu ita instituas servulos, ut liberis tuis paternum affectum deferant, et officia exsequantur. 309 Inventus est de servulis senior, tamen qui ad uxorem providendam domino juniori eligeretur, et constrictus ut juraret, mitteret manum sub femur domi
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝰ fideliũ dũo reliquie condant᷑.
Senuerat abraham. Itaq qd̃ boni est
patris debuit uxorẽ ꝓuidere filios. S
ꝓpt̾ oraculũ dĩ non pot̾at redire eo: un¬
de erat iussꝰ exire. Habitabat aũt in
t̾ram cananeoꝵ ex quoꝵ genere legiti¬
niã successionẽ querere fugiebat. Et
uocauit puerũ seniorẽ domꝰ sue ⁊ diẽ
ei. ut iret in carram ⁊ de ꝓximis suis
uxore peteret iuniori dño suo. Disce
hinc qd̾ etiã senioris etatis ẜiuili pue¬
ri dicantꝰ aminimis. uł a quibꝰ cumq
potioribꝰ nde ⁊ quidã poetam hoc
sequendũ putauit. siue in eoꝵ usur: qui
s docti ⁊ sapientes uidentur. ipse hoc
repperit: siue de nr̃is ipse transtulit: si¬
ue translatum inuenit. Pascite u̾ añ
boues pueri submitti ce cauros. Inde
⁊ pueros discunꝰ quando ⁊ seruulos
significamꝰ. nõ etatem exp̾mentes s
conditionẽ. Aduerte nũc uirtutes bo¬
ni patris familias. ⁊ consid̾a primũ

Expanded text:
in quibus fidelium Domino reliquiae condantur. in quibus fidelium Domino reliquiae condantur. 81. Senuerat Abraham: itaque quod boni est patris, debuit uxorem providere filio: sed propter oraculum Dei non poterat redire eo, unde jussus erat exire. Habitabat autem in terris Chananaeorum, ex quo genere legitimam successionem sibi quaerere fugiebat. 82. Et vocavit puerum seniorem domus suae , et dixit ei ut iret in Charram, et de proximis suis uxorem peteret juniori domino suo. Disce hinc quod etiam senioris aetatis servuli pueri dicantur a dominis, vel a quibusque potioribus. Unde et quidam poeta hoc sequendum putavit: sive in eorum usu qui sibi docti et sapientes videntur, ipse hoc reperit: sive de nostris ipse transtulit: sive translatum invenit: Pascite ut ante boves, pueri, submittite tauros. Inde et pueros dicimus, quando servulos significamus, non aetatem exprimentes, sed conditionem. 83. Adverte nunc virtutes boni patrisfamilias, et considera primum,
Abbreviated transcription (Latin):
nepotẽ. qnͣdo occurrit illi melchi sedech
rare stellas si poteris. Sic erit sem̃ tuũ.
Et credidit abraham dõ ⁊ reputatum
cionis. Terciã qnͣdo dilectissimũ filium
suũ holocaustum dõ non dubitauit of¬
ferre. hec iterum benedictio p̾stitit su¬
pioribꝰ. In illis enĩ ꝓpagatione seminis
abrahe. ꝓmisit futuram. In hac aũt a¬
it. Et benedicentur in semine tuo om̃s
gentes t̾re. qm̃ audisti uocẽ meã. ꝙ nos
ergo audiamus uocẽ dñi. ⁊ obediamus
p̾ceptis eiꝰ si uolumꝰ apd̃ eum inueni¬
re grãm. Locus qui sequit᷑. habet mortẽ
uxoris. fletum mariti sepulture officiũ
quibꝯ maritalis affẽctus ꝓbatur. Et
surrexit inquit abraham a mortuo. ut
ꝓ loco sepulcri abraham p̾cium soluere.
cum gratis daret᷑. ut nõ aliens locis. s
nr̃is potiꝰ edificemus tumulos parẽtũ
pulture sũt. hoc aũt idõ abraham fec̃.
quia nõdum erant huiꝯmodi dĩ tẽpla

Expanded text:
nepotem, quando occurrit illi Melchisedech, nepotem, quando occurrit illi Melchisedech,  et numera stellas, si poteris: sic erit semen tuum. Et credidit Abraham Deo, et reputatum cisionis: tertiam hic, quando dilectissimum filium suum holocaustum Deo non dubitavit offerre. Haec iterum benedictio praestitit superioribus. In illis enim propagationem seminis Abrahae promisit futuram: in hac autem ait: Et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae; quoniam audisti vocem meam . Et nos ergo audiamus vocem Dei nostri, et obediamus praeceptis ejus, si volumus apud eum invenire gratiam. uxoris, fletum mariti, sepulturae officium; quibus maritalis affectus probatur. Et surrexit, inquit, Abraham a mortuo . Dopro loco sepulcri pretium solvere, cum gratis daretur; ut non in alienis locis, sed nostris potius aedificemus tumulos parentum pulturae sunt. Hoc autem ideo Abraham fecit; quia nondum erant hujusmodi Dei templa,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ sic legimꝰ. Speciosus forma p̾ fi¬
liis hominũ. Solus eleuatus ⁊ exaltatuᷤᷤ
a t̾ris. quẽ admodũ ipse nos docet cũ lo¬
quit᷑ Ego non sũ de hoc mundo: ego de
supnis sũ. Hunc uidit abraham in isto
sacrificio. huiꝰ passionẽ aspexit. ⁊ idõ ip̃e
dñs ait de eo. Abraham diem meũ uidit.
⁊ gauisus ẽ. Et unde ait scriptura. Uo¬
cauit abraham nom̃ loci illiꝰ dñs uidit. ũ
hodie dicant. in monte dñs apparuit hcc
ẽ qd̾ apparuerit abrahe. reuelans futurã
Demonst̾ans etiã genꝰ passionis. cũ sus¬
pensũ ostendit᷑. uirgultum illud patibi¬
lũ crucis ẽ. In hoc ligno p̾stantissimus
ductor gregis exaltatꝰ. om̃ia traxit ad se
ut ab om̃ibꝰ cognosceret᷑. Unde ⁊ipse a¬
it. Cum exaltau̾itis filiũ hominis. tũc
cognoscetis quia ego sum. Hũc qq ꝓme¬
ruit dñm abraham. Deniq hec ẽ t̾cia
benedictio. Tres enĩ plenarias accepit
benedictiones. Unã post uictoriã qua

Expanded text:
sicut legimus, Speciosus forma prae filiis hominum . Solus elevatus et exaltatus a terris, quemadmodum ipse nos docet, cum loquitur: Ego non sum de hoc mundo, ego de supernis sum . Hunc vidit Abraham in isto sacrificio, hujus passionem aspexit. Et ideo ipse Dominus ait de eo: Abraham diem meum vidit, et gavisus est . 78. Unde Scriptura: Vocavit Abraham nomen loci illiuhodie: In monte Dominus apparuit , hoc est, quod apparuerit Abrahae, revelans futuram demonstrans etiam genus passionis, cum suspensum ostendit. Virgultum illud patibulum crucis est. Et in hoc ligno praestantissimus ductor gregis exaltatus omnia traxit ad se; ut ab omnibus cognosceretur. Unde et ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hinc quoque promeruit Deum Abraham. 79. Denique haec est tertia benedictio. Tres enim plenarias accepit benedictiones: unam post victoriam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
liquet: eo qd̃ nemo ausus sit eam añ
xp̃m uocare. Soli enĩ xp̃o hec erat uo¬
candarũ nascionũ reposita p̾rogati¬
ut accersiri se uidit: occuruit. deniq
scias nõ sine misterio ẽẽ cũ ueheret᷑
camelo.⁊ ueniebat ad sponsũ. eo qd̃
ppłs nationũ. beluna quadam horn¬
dus mericoꝵ de formitate: qui forme
sue nullũ haberet decorẽ. fidẽ esset.
atq cõcessum eccłe recepturus. Noc
illud ociosum. qd̾ cum ueniret re¬
becca. uidit isaac de ambulantem.
cui duceret᷑ uxor descendit. ⁊ cap̃t su¬
um obnube cepit: docẽs uerecundiã
nuptiis p̾ire deberet. Inde enĩ ⁊ nup¬
tie dicte. qd̾ pudoris grã puelle se ob¬
nub̾ent. discite gͦ uirgines quẽad̾m
ẜuetis uerecundiã. ne in tecto capite.
ꝓdeatis ante extraneos: cũ rebecca iã
desponsata. designatum maritũ oꝑto
utiq de apłis. ⁊ ille maxime qui ait.
Iiri fr̃s uos scitis qr a diebꝰ antiqͥs in
nob̃ ds̃ elegit. ex ore meo. audire nas¬

Expanded text:
liquet, eo quod nemo ausus sit eam ante Christum vocare; soli enim Christo haec erat vocandarum nationum reposita praerogatiut arcessiri se vidit, occurrit. 93. Denique ut scias non sine mysterio esse, cum veheretur camelo, veniebat ad sponsum; eo quod populus nationum belluina quadam horridus meritorum deformitate, qui formae suae nullum haberet decorem, fidem esset atque consensum Ecclesiae recepturus. Nec illud otiosum , quod cum veniret Rebecca, vidit Isaac deambulantem; cui duceretur uxor, descendit, et caput suum obnubere coepit, docens verecundiam nuptiis praeire debere: inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia puellae se obnuberent. Discite ergo virgines, quemadmodum servetis verecundiam, nec intecto capite prodeatis ante extraneos, cum Rebecca jam desponsata, designatum maritum apertutique de Apostolis, et ille maxime qui ait: Viri fratres, vos scitis quia a diebus antiquis in nobis Deus elegit ex ore meo audire na
Abbreviated transcription (Latin):
retur studio deuotionis. ⁊ una uox im¬
qm. Nunc enĩ cognoui qd̵ tumes dm̃
tuũ. ⁊ nõ pepcisti filio tuo dilectissimo
inquisiui: ñ factum exegi. Tempta¬
ui mentẽ tuã: si ⁊ iã filio tuo dilectissiõ
nĩ parceres ꝓpt̾ me. Non au fero quod
largitus sũ non habenti. Nec ociose h
quãꝙͣ ⁊ dilectissimũ filiũ dixit. uͭ illud
qd̃ sup̃ dixit. quẽ dilexisti. ita dictum
ostenderet. ne estimares qd̾ iam dilige¬
ret desisset. Et respiciens abrahã: ui¬
dit ⁊ ecce aries unus. herens in uirgul¬
to. Qua ratione a rietẽ. quasi p̾stantẽ
utiq gr̃e eiꝰ. Qua ratione suspensũ:
ut au̾teres hostiam illam nõ esse t̾renã.
Qua causa cornibus suspensũ. nisi qd̃
carnẽ suã uirtute suꝑiore a t̾ris leuarz.
iuxta qd̃ scriptumẽ. Cuiꝰ pͥncipium
suꝑ humeros eiꝰ. Quis utiq significa

Expanded text:
retur studio devotionis, et una vox imretur studio devotionis, et una vox imdquam; nunc enim cognovi quia timeas Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilectissimo inquisivi, non factum exegi. Tentavi mentem tuam, si etiam filio dilectissimo non parceres propter me. Non aufero quod largitus sum non habenti. Nec otiose hic quoque ei dilectissimum filium dixit, ut illud quod supra dixit, Quem dilexisti, ita dictum ostenderet, ne aestimares quod jam diligere desiisset. 77. Et respiciens Abraham vidit, et ecce aries unus haerens in virgulto . Qua ratione arietem? Quasi praestantem utique caetero gregi. Qua ratione suspensum? Ut adverteres hostiam illam non esse terrenam. Qua causa cornibus suspensum, nisi quod carnem suam virtute superiore a terris levaret? Juxta quod scriptum est: Cujus principatus su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ quã multi patres offerrẽt filioᷤᷤ su¬
os ⁊ separari in hoc scło a filus non ti¬
merẽt. Cotidie offẽrunt patres filioᷤ
suos. ut moriant᷑ in xp̃o ⁊ consepelian¬
tur in dño. Quanti patres occisis mar¬
tirio filus. Letiores ab eoꝵ tumulo re¬
uerterũt: uenit abraham ad locum
sacrificio p̾destinatũ.⁊ edificauit ibi
aram. ⁊ imposuit ligna. Quanta mo¬
limina immolaturi: ne raptꝰ subito
ad immolandũ estimaret. Et colliga¬
tis manibꝰ ⁊ pedibꝰ isa ac filii sui inpo
manibꝰ suis pat̾ uincula. ne inrefugiẽ¬
do filiꝰ. ⁊ in ignis excitus peccatũ incur¬
reret. Et dixit angłs. Abraham abrah¬
am. Tenuit quodam m̾ manũ eiꝰ diui¬
na uox. ⁊ ictum uibrantis occupauit
dext̾e. Non semel uocauit. ne aut non
plene audiret. ne fortuitã uocẽ putar¬
et. Sic renouauit. quẽ admodũ imꝑaũ
Repetiut uocẽ tanꝙͣ ueritus ne p̾uei¬

Expanded text:
propter quam multi patres offerrent filios supropter quam multi patres offerrent filios suos, et separari in hoc saeculo a filiis non timerent. Quotidie offerunt patres filios suos, ut moriantur in Christo, et consepeliantur in Domino. Quanti patres, occisis martyrio filiis, laetiores ab eorum tumulo reverterunt! 75. Venit Abraham ad locum sacrificio praedestinatum; Et aedificavit ibi aram, et imposuit ligna . Quanta molimina immolaturi, ne raptus 307 subito ad immolandum aestimaretur? Et colligatis manibus ac pedibus Isaac filii sui, impomanibus suis vincula pater; ne refugiendo filius, et vi ignis excitus peccatum incurreret. 76. Et dixit Angelus, Abraham, Abraham . Tenuit quodammodo manum ejus divina vox, et ictum vibrantis occupavit dexterae. Nec semel vocavit; ne aut plene non audiret, aut fortuitam vocem putaret. Sic revocavit, quemadmodum imperavit. Repetivit vocem, tamquam veritus ne praeveni
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ dicit fili. ut ipso uerboꝵ sono se co¬
gnoscat pat̾ quã in possibile ẽ ut feri¬
re possit cuiꝰ se uulnere subicere opta¬
ret. Hec nomina uite solent oꝑari
gram. ñ ministeriũ necis. Hec uoca¬
bula incitare ad pietatẽ: ñ ad mortẽ
solent. Ad didit isaac dices. E cce lig¬
na. ubi est ouis in holo caustũ: ⁊ hic
ꝓpħat ẜmone. in scientia. Ouis enim
a dõ ad sacrificiũ parabat᷑. Endit de¬
niq similit̾ abrabam. Ds̃ ꝓuidebit
sibi ouẽ in holocaustũ filimi: Inflec¬
xibilia studio deuotionis ministerio
uocare filium frequent̾ nõ tuet. Ita
erat intentionis soliditate fundatus
⁊ hoc se meliorẽ putabat. Hoc sibi ĩ
statim accidit. quia ds̃ ꝓuidebit sibi h
ostiam ꝓ isaac ⁊ reddidit patri filiũ.
uerum illud magis. qd non hec hostia
diuine eẽt disposicionis alia. ess hos¬
tia. quã sibi ds̃ pararet ut mundaret
orbẽ t̾rarum. illa om̃ibꝰ eẽt acceptior.

Expanded text:
pater dicit, Fili; ut ipso verborum sono se recopater dicit, Fili; ut ipso verborum sono se recognoscat pater: quam impossibile est ut ferire possit, cujus se vulneri subjicere optaret. Haec nomina vitae solent operari gratiam, non ministerium necis: haec vocabula incitare ad pietatem, non ad mortem solent. 74. Addidit Isaac dicens: Ecce ligna, ubi est ovis in holocaustum ? Et hicmone, non scientia. Ovis enim a Domino ad sacrificium parabatur. Respondit denique similiter et Abraham: Deus providebit sibi ovem ad holocaustum, fili . Inflexibilis a studio devotionis minister vocare filium frequenter non timet; ita eat intentionis soliditate fundatus: et hoc se meliorem patrem putabat, hoc sibi in statim accidit, quia Deus providit sibi pro Isaac hostiam, et reddidit patri filium: verum illud magis, quod non haec hostia divinae esset dispositionis: sed alia esset hostia quam Deus sibi pararet, ut mundaret orbem terrarum: illa esset omnibus acceptior,
Abbreviated transcription (Latin):
ego ⁊ puer ꝑtransibimꝰ. Uiam demõs¬
trat qđ̾ nõ deficeret intanto apparatu
pater: ñ cederet filius. aut qr ꝑtransi¬
ent pietatis remedio. tanti facinoris
austeritatẽ. addidit ad uos reu̾temur.
Prophauit qd̾ ignorabat. Ipe solus diꝰ¬
ponebat redire: umnolato filio. s dñs
ꝑ os eiꝰ locutus ẽ qd̃ p̾parabat. Captio¬
se aũt loquebat᷑ cum ẜuulis. ne cogni¬
to negotio. aut impediret aliqͥs. aut
gemitu obstreperet. aut fletu. Acce¬
pit aũt ligna holocausti ⁊ imposuit
isaac filio suo. Accepit ⁊ ignem ipse ĩ
manu ⁊ macherã. Cõsecratur sacris
hostia inmisteris ⁊ cõmendatꝰ futa
que pietatis hostia xp̃i ante minis¬
terii uentura ẽ. Ligna isaac sibi uex̃
braham comitabatꝰ filiũ pat̾ xp̃m.
Nec isaac solus nec iħs solus. Deniq so
est fili: Pulsatur pietatis uocabulis.
patriꝰ affẽctꝰ: ⁊ fluctibꝰ quibꝰdã hinc
atq inde tunditur. Filiꝰ uocat patrẽ.

Expanded text:
Ego et puer pertransibimus viam, demonsEgo et puer pertransibimus viam, demonstrat quod non deficeret in tanto apparatu pater, non cederet filius: aut quia pertransirent pietatis remedio tanti facinoris austeritatem. Addidit: Ad vos revertemur. Prophetavit quod ignorabat . Ipse solus disponebat redire, immolato filio: sed Dominus per os ejus locutus est quod praeparabat. Captiose autem loquebatur cum servulis, ne cognito negotio, impediret aliquis, aut gemitu obstreperet, aut fletu. 72. Accepit autem ligna holocausti, et imposuit Isaac filio suo: accepit et ignem ipse in manu et machaeram . Consecratur sacris hostia ministeriis, et commendatur futura. Quae pietatis hostia pii ante ministerii vectura est. Ligna Isaac sibi vexit, braham comitabatur filium, Pater Christum. Nec Isaac solus, nec Jesus solus. Denique aivis, fili ? Pulsatur pietatis vocabulis patrius affectus, et fluctibus quibusdam hinc atque inde tunditur. Filius vocat patrem:
Abbreviated transcription (Latin):
& die t̾cio: ad locũ sacrificii uenit. Sa¬
lutaris hic numerus. ⁊ conueniens
sacrificaturis. Deniq ⁊ in posteriori¬
bꝯ moyses dic̃ ad pharaonẽ regẽ egip¬
ti. Iiam triũ dierũ ibimꝰ ⁊ immola¬
bimꝰ dño dõ nr̃o sic̃ dixit nob̃. Et rec¬
te t̾cio celebratur die. trintatis sacrifi¬
cium. Et respiciens abraham ocłis. ud
locum alonge. Sollicite ex plorat im
gula officia m̃broꝵ licet senilia m̃bra
ñ possent iugere. Solet hebetari uisꝰ
senũ ut etiã ꝓpinqua ñ facile conspi¬
ciant. hic nõ solũ udit locũ s etiã lon¬
ge positus aspexit. Nec dubitauit ini¬
disse s ait pueris suis. Sedete hic cũ
lo asine. Hoc et enĩ anmnante. figura
tur gentiliuĩ ppls ante honeri subioc¬
cum ad subeundam ꝓ nob̃ passionẽ ue¬
niret. pullũ asine soluit. in quẽ ipse
sedit ⁊ iã mutere atq mansuetũ. iam
xp̃o sua terga credentẽ. Qd̃ aũt ait

Expanded text:
et die tertio ad locum sacrificii venit. Saet die tertio ad locum sacrificii venit. Salutaris hic numerus, et conveniens sacrificaturis. Denique et in posterioribus Moyses dicit ad Pharaonem regem Aegypti: Viam trium dierum ibimus, et immolabimtertio die celebratur Trinitatis sacrificium. 70. Et respiciens Abraham oculis vidit locum a longe . Sollicite explorat qui gulorum officia membrorum, licet senilia membra non possent vigere. Solet hebetari visus senum, ut etiam propinqua non facile conspiciant. Hic non solum vidit locum, sed etiam longe positus aspexit. 71. Nec dubitavit vidisse, sed ait pueris suis: Sedete hic cum lo asinae. In hoc enim animante figuratur populus gentilium, ante oneri subjeccum ad subeundam pro nobis passionem veniret, pullum asinae solvit, quem ipse consedit etiam mitem atque mansuetum, jam Christo sua terga 306 credentem. Quod autem ait: