comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sepio uenit in cruce. de cruce
uenit in sepulchrum. de sepul¬
chro redut in cęlum. Ecce ut
nos post se currere faceret quos¬
dam ꝓ nobis saltus manifestata
ꝑ carnem ueritas dedit. quia exul¬
tauit ut gigas ad currendã uiam.
quamur corde. ubi eum corpo¬
re ascendisse credimus Deside¬
ria terrena fugiamus. nil iam
nos delectet in infimis. qui pa¬
trem habemus in cęlis Et hoc
nobis magnopere ꝑpendendũ¬
est: quia is qui placidus ascen¬
dit. terribilis redit. & quicquid
nobis cum mansuetudine prȩce¬
pit. hoc a nobis cum districtio¬
ne exiget. Nemo ergo indul¬
ta pęnitentiȩ tempora parui¬
pendat. nemo curam sui dum
ualet agere neglegat. quia
redemptor noster tanto tunc
in udicium districtior ueniet.
quanto nobis ante iudicium
magnam pacientiam preroga¬
uit. Haec itaq uobiscum fra¬
tres agite. haec in mente sedu¬
la cogitationẽ uersate. Quã¬
uis adhuc rerum ꝑ turbatio
nibus fluctuet iam tamen

Expanded text:
sepe venit in crucem, de cruce sepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem veritas dedit, quia exsultavit ut gigas ad currendam viam quamur corde, ubi eum corpore ascendisse credimus. Desidernos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque nobiscum, fratres, agite, hac in mente sedula cogitatione versate, quamvis adhuc rivum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dens quippe in altum. captiuam
duxit captiuitatẽ. quia corrup¬
onẽ nr̃am uirtute suȩ incorrup¬
Nonis absorbuit. Dedit uero
dona hominibus. quia desuꝑ mis
sarmonẽ sapientiȩ. alii grãm uir¬
edit ergo dona hominibus De
bac ascensionis eius gła ȩtiam
abbacue ait. Fleuatus est sol. &
luna stetit in ordine suo. Quis enĩ
solis nomine. nisi dñs: & quȩ lu¬
nȩ nomine nisi ȩȩcła designatur.:
nimodo formidabat. At postquã
eius ascensione roborata est. aꝑte
prȩdicauit quod occulte credidit
Fleuatus est ergo sol. & luna stetit
in ordine suo. quia cũ dñs cęlũ
petit. sc̃a cius ȩccła in auetorita¬
te p̾dicationis excreuit: H inc
eiusdẽ eccłȩ uoce ꝑ salomonem
dicitur. Ecce iste uenit saliens
in montibus: transiliens colles
Considerauit namq operum tan¬
torum culmina. & ait. Ecce iste
uenit saliens in montibus Ueni¬
ens quippe ad redemptionem
nram. quosdam ut ita dixerim
ro uenit in prȩsepium. de prę¬

Expanded text:
dens quippe in altum captivam dens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso dessermonem scientiae, alii gratiam vir. Dedit ergo dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur? Qnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, ro venit in praesepe, de prae
Abbreviated transcription (Latin):
tioni. In assincione ergo euis
angeli in albis uestib uideri
debuerunt. quia qui in natul¬
tate sua apparuit ds̃ humilis.
in ascensione sua ostensus est
homo sublimis Sed hoc nobis
lemnitate pensandum est. qa
deletum est hodierna die cysꝰ¬
graphum damnationis nrae
mutata est sententia corrupti¬
onis nr̃ae. Iua enim natura
nis nr̃ae subleuatione ꝑ figusa
beatus iob dñm auem uocat
Quia enĩ ascensionis eius misterium
iudȩam non intellegere conspexit.
iob sententiam ꝓtulit dicens
Semitã eius ignorauit auis Auis
enim recte appellatus ẽ dñs. qͥa
corpus carneum ad ethera libra¬
uit. Cuius auis semitã ignorauit.
quisquis eũ ad cęlũ ascendisse
non creclidit. De hac sollemnita¬
de ꝑ p̃salmistam dicitur. Eleuata
est magnificentia tua suꝑ cęlos
De hac rursũ ait. Ascendit ds̃ in
iubilatione. & dñs in uoce tube
De hac iterũ dicit. Ascendens in
altum captiuã duxit captiuita¬
tẽ. dedit dona hominib Ascen¬

Expanded text:
tioni. In assumptione ergo ejus tioni. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis lemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura nis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, ntentiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
signa secuta sunt. Sed quia
auetore dõ breuiter lectionẽ
euangelicam exponendo trans¬
currimus. restat ut aliquid
autem nobis primum queren¬
dum est. quid nam sit quod
nato dño apparuerunt angłi.
& tamen non leguntur in al¬
bis uestibus apparuisse: ascen¬
dente autẽ dño missi angeli
in albis leguntur uestibus ap¬
paruisse. Sic & enim scriptum
est. Uidentibus illis deuatus
est & nubes suscepit eum ab
oculis eorum. Cumq intueren¬
tur in cęlũ euntem illũ. cce
duo uri steterunt asiuxta
illos in uestibus albis. In albis aut̃
uestibus. gaudium . & sollemnitas
mentis ad tenditur. Quid est
ergo quod nato dño non in albis
uestibus. ascendente autẽ dño
in albis uestib apparent: nisi
quod tunc magna sollemnitas
angelis facta est. cum ds homo
cęlum penetrauit: Quia nascen¬
te dño uidebatur diuinitas hu¬
miliata. ascendente uero dño
humanitas est exaltata. Albȩ
& enim uestes exaltationi ma¬
gis congruunt. quam humilia¬

Expanded text:
signa secuta sunt? Sed quia, signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes susceoculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humilia
Abbreviated transcription (Latin):
tus. & ꝑ coitum generans Rap¬
tus est helẏas ꝑ coitũ genitus. sed
non ꝑ coitũ generans. Assuptus¬
marcus ait sedit a dextris dĩ.
& stephanus dicit uideo cęlos
apertos. & filium hominis stantẽ
adextris dĩ Quid ẽ quod hunc
marcus sedentẽ. stephanus uero
stantẽ se uidere testatur: Sed
scitis fr̃s quia sedere iudicantis
est. stare uero pugnantis. uel ad¬
uiuantis. Quia igitur redẽp̃tor
noster assumptus in celum. &
nunc omnia iudicat. & ad ex¬
tremum uidex om̃ium ueniet.
hunc post assumptionem mar¬
cus sedere describit. quia post
posi p. tus stantẽ udit quẽ
adiutorẽ habuit. quia ut iste
in terra ꝑsecutorum infidelitatẽ
unceret. pro illo de cęlo illius
gratia pugnauit. Sequitur¬
Iui autem ꝓfecti prȩdicauerunt
ubiꝙ. dño cooperante & sermo¬
nem confirmante sequentibus
signis. Quid in his consideran¬
dum est. quid memoriȩ cõmen¬
dandum : nisi quod praeceptũ
obȩdientia. obȩdientiam uero

Expanded text:
tus et per coitum generans; raptus et per coitum generans; raptus est Elias, per coitum genitus, sed non etiam per coitum generans; assumptusdextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, qui post apositus stantem vidit quem adjutorem habuit, quoniam ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. CAP. XVIlli autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero
Abbreviated transcription (Latin):
buit unũ ante legẽ & alium sub
lege. ut quandoq ueniret ipse
qͥ ueraciter cęlos penetrare potu¬
isset. Unde & ipse ordo in eoꝵ
quoq utrorũq subleuatione ꝑ
quȩdã incrementa distinguitur
Iam enoch translatus. helias uero
ad cęlũ subuectus esse memora¬
dr. ut ueniret post modum
qui nec translatus. nec sub uec¬
tus cęlum ȩtherium sua uirtute
penetraret. qui nobis inse cre¬
dentib quia carnis quoꝙ mun¬
diciam largiretur & sub eo per
inerementa tẽporum uirtus
castitatis excresceret. In ipsa
quoq eorũ transiatione qui
ascensionẽ dominicã ut uide¬
llcet famuli designauerunt. &¬
I se ipso qui ad celum
ascendit dñs ostendit. Nam
enoch quidẽ uxorem & filios
habuit. helyas uero neq uxorẽ.
Pensate ergo quomodo per incre¬
menta creuit mundicia sc̃itatis.
quod & ꝑ translatos famulos.
& ꝑ ascendentis dñi personam
patenter ostenditur. Translatus
ẽ nanq enoch & per coitum geni¬

Expanded text:
buit, unum ante legem, alium sub buit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse, qui veraciter coelos penetrare potuisset, unde et ipse ordo in eorum quoque utraque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui, nec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret; qui nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit, Elias vero neque uxorem Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia castitatis, quod et per translatos famulos, et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch, per coitum geni
Abbreviated transcription (Latin):
superauit. eamq resurgendo con¬
supsit. & resurrectionis suȩ glo¬
riam ascendendo declarauit᷑
Notandũ quoq ẽ quod helyas
in curru legitur ascendisse. ut
uidelicet aperte monstraretur
quia homo purus aduitorio ege¬
bat alieno. Per angłos quippe
illa facta & ostensa sunt adium̃¬
ta. quia nec ad cȩlum quidem
aerium ꝑse ascendere poterat.
quẽ nature suc infirmitas ge¬
uabat. Redep̃tor autẽ nr̃ nos
curru non angelis subleuatus
legitur. quia is qui fecerat omẽ
nimirum suꝑ om̃a sua uirtutẽ
ferebatur. Liluc & enĩ reuerte¬
batur ubi erat. & inde re hã
ubi remanebat. quia cũ ꝑhu
manitatẽ ascenderet in celũ
ꝑ diuinitatẽ suam & terram
pariter continebat. & celum
Sicut autẽ iosepħ a fratribus
uenditus uenditionẽ redẽptoris
nri figurauit. sic enoch transla¬
tus. atꝙ ad cęlum aerium helias
sub leuatus. ascensionẽ dñicam
designauit Ascensionis ergo¬
suae dñs prenuntios & testes ha¬

Expanded text:
superavit, eamque resurgendo consuperavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designaverunt. Ascensionis suae Dominus praenuntios et testes ha
Abbreviated transcription (Latin):
mine uirtutes multas fecimus:
& tunc confitebor illis quia nun¬
quam noui uos. discedite ame
qui operamini iniquitatem
quae possunt cũ rȩꝓbis haberi
cõmunia. sed haer quȩ modo
diximus caritatis atq pietatis
securiora sunt quanto & occul¬
ta. & de quib apud dñm eo
maior fit retributio. quo apud
homines minor est gła Sequit᷑¬
Et dñs quidẽ iħs postquã locu¬
tus ẽ eis assup̃tus est in celum.
& sedit a dextris dĩ. In ueteri
testamento cognouimus quod
helyas raptus sit in cęlum
Sed aliud ẽ celum aeriũ. alud
ȩtherium. Celum quippe aeri¬
um. terrȩ ẽ ꝓximũ. Unde &
aues cęli dicimus. quia eas
uolitare in aera uidemus
In celum quippe aerium hely¬
as subleuatus est. ut in secrita
quadam terrȩ regione repente
duceretur ubt in magna iã carnis
& sp̃s quiete uiueret. quo usꝙ
ad finẽ mundi redeat & mortis
debitum soluat. Ille & enĩ mor
tem distulit. non euasit. Redẽp¬
tor autẽ nr̃ quia non distulit

Expanded text:
ultas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitnus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvattem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit,
Abbreviated transcription (Latin):
du bonis suis exortationibus
maliciam de alienis cordib
auferunt. serpentes tollunt.
dum pestistras suasiones
audiunt sed tam̃ ad operatio¬
nem prauam minime ꝑ trahun¬
tur. mortiferũ quidẽ est qđ bi¬
bunt. sed non eis nocebit. Qui
quotiens ꝓximos suos in bono
opere infirmari conspiciunt.
dum eis tota uirtute concur¬
runt & exẽplo suȩ operationis
illorũ uitã roborant qui in
ꝓpria actione titubant. quid
aliud faciunt. nisi suꝑ egros
manus imponunt ut bene
habeant: Quae nimirũ mira¬
cula tanto maiora sunt. quan¬
to spiritalia. Ianto maiora
sunt. quanto ꝑ hoc non corpo¬
ra sed anime suscitantur
re dõ si uultis uos facitis Ex
illis enim exteriorib signis op¬
tineri uita ab haec operantib
non ualet. Nam corporalia
illa miracula ostendunt ali¬
quando scĩtatẽ. non autẽ fa¬
ciunt. Haec uero spiritalia
quae aguntur in mente. uir¬
tutem uite non ostendunt
sed faciunt. Illa habere et

Expanded text:
dum bonis suis exhortationibus dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur:re Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et
Abbreviated transcription (Latin):
mei quia ista signa non factts
minime creditis. Sed haec
necessaria in exordio ȩccłae
fuerunt. Ut enim ad fidan
cresceret miraculis fuerat nil¬
tnenda: quia & nos cũ arbuste
plantamus tam du cis aquam¬
i fundimus. quo usq ea in terra
conualuisse uideamus. At si
semel radicem fixerint. irrigatio
cessabit. Hinc est enim quod
paulus dicit. Linguȩ in signũ
sunt. non fidelibus sed infide¬
libus. At habemus de his sig¬
nis atq uirtutib quae adhuc
subtilius considerare debeamꝰ.
cã quippe acccła cotidie spiri¬
taliter facit. quod tunc ꝑ apłos
Corporaliter faciebat. Nam sa¬
cerdotes eius cũ ꝑ exorcismi
grãm manũ credentib impo¬
nunt & habitare malignos spi¬
ntus in eorum mente contra¬
dicunt. quid aliud faciunt
nsi demonia ciciunt: & fide¬
les quiq qui iam uitȩ ueteris
ceularia uerba derelinquunt.
Ca autẽ misteria insonant.
conditoris sui laudes & poten¬
lam quantum p̃ualent nar¬
ant. quid aliud faciunt nisi
Nouis lingius locuntur Qui

Expanded text:
 quod ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritualiter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui
Abbreviated transcription (Latin):
UO O RESURRECTIO¬
crediderunt : non tam illorum
futura firmitas fuit. Ipsa nãq
per multa argumenta monstra¬
ta est. Quae dum legentes agno¬
scimus. quid aliud quam de illo¬
rum dubitatione solidamur:
Minus enim mihi maria magd alenȩ
praestitit quae citius credidit.
quam thomas qui diu dubitauis
lile & enim dubitando uulnerũ
cicatrices tetigit : & de nr̃o pecto¬
re dubietatis uulnus amputauit¬
X Ad insinuandam quoq ueritatim
dominicȩ resurrectionis. notan¬
dum nobis est quid lucas referat
dicens. Conuescens pręcepit eis
ab hierosolimis ne discederent:
& post pauca. uidentibus illis
cleuatus est. & nubes suscepit ãi
ab oculis corum. Notate uerba
signate misteria. Conuescens de¬
uatus est. comedit & ascendit
ut uidelicet ꝑ effectum cõmesti¬
onis ueritas patesceret carnis
infidelitatis duricia increpasse
discipulos memorat. Qua insẽ
quid aliud considerandum et
nisi quod id cirto dñs tunc ass¬
pulos increpauit cum corpoia¬
liter reliquit: ut uerba quas

Expanded text:
uli resurrectiocrediderunt, non tam illorum  firmitas nostra. Ipsa namque per multa argumenta eista est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens praecepit eis a Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis.infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
ercenda praua opera. ad concu¬
piscendas mundi pompas dilap¬
sus est. uideamus si iam scit plali¬
gere quod errauit. Apud mise¬
ricordem namꝙ iudicẽ nec ille
fallax habebitur qui ad uerita¬
tem reuertitur &iam postquam
mentitur: quia omp̃s ds̃ duni
libenter nram penitentiam suss¬
pit. ipse suo uidicio hoc quod
errauimus abscondit. Signa
haec sequentur. In nomine mes
demonia eicient. linguis loque¬
tur nouis. serpentes tollent
Et si mortiferum quid biberin

Expanded text:
ercenda prava opera, ad concuercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit . Sequihaec sequentur. In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur notis, serpentes tollent; et si mortiferum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero non crediderit. condẽ¬
nabitur Fortasse unusquisq
apud semet ipsum dicit Ego iã
credidi. saluus ero. Uerũ dicit.
si fidem operibus tenet. Cera
& enim fides est: quae in hoc
quod uerbis dicit. moribus
non contradicit. Hinc est enĩ
quod dequib dam falsis fidelib
paulus dicit. Qui confitentur
se nosse dm̃. factis autẽ negant
Hinc iohannes ait. Qui dicit se
nosse dm̃ & mandata eius non
custodit. mendax est. Quod
cum ita sit. fidei nr̃ȩ ueritatẽ
in uite nrãe consideratione
debemus agnoscere. Tune enĩ
ueraciter fideles sumus. si qđ
uerbis ꝓmittimus operib im¬
plemus In die quippe baptis¬
matis om̃ib nos antiqui hos¬
tis operibus atq omĩb pom¬
pis abrenuntiare ꝓmisimus
ltaq unusquisq urm̃ ad con¬
siderationem suam mentis
oculos reducat. et si seruat post
baptismum quod ante baptismũ
spopondit. certus iam quia fide¬
lis est gaudeat. Sed erce quod
ꝓmisit minime seruauit: ad ex¬

Expanded text:
qui vero non crediderit, condemqui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
tura homo Om̃i ergo ereaturȩ
praedicatur euangelium cũ soli
homini predicatur. quia ille
udelicet docetur ꝓpter quem
in terra cuncta creata sunt. &
a quo om̃a per quandam simili¬
tudinẽ aliena non sunt. Potest
& iam om̃is creature nomine.
om̃is natio gentium designari.
Ante & enim dictum fuerat in uiã
gentium ne abieritis. nunc aut̃
dicitur praedicate om̃i creaturȩ.
ut scilicet prius a uidȩa apłorũ
repulsa prȩdicatio tunc nobis
in aduitorium fieret. cum hane
illa addãnationis suę testimo¬
nium superba repulisset. Sed
cum discipulos ad praedican¬
dum ueritas mittit. quid ali¬
ud in mundo facit. nisi grana
seminis aspergit.& pauca gra¬
na mittit in semine. ut multa¬
rum messium fruges recipiat
ex nr̃a fide. Neq & enim in uni¬
uerso mundo tanta fidelium
messis exurgeret. si de manu dñi
suꝑ rationalem terram illa electa
grana praedicantium non uenis¬
sent. Sequitur. Qui crediderit
& baptilatus fuerit: saluus erit

Expanded text:
tura est homo. Omni ergo creaturae tura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuntes in mundum uniuersum.
praedicate euangelium om̃i crea¬
turȩ Nunquid fr̃s mei sc̃m euan¬
gelium uel insensatis rebus uel
brutis animalibus fuerat prȩdi¬
candum. ut de eo discipulis di¬
om̃i creaturȩ: Sed om̃is creaturȩ
nomine : signatur homo. Sunt
nanq lapides. sed nec uiuunt
Nec sentiunt. Sunt herbȩ & ar¬
busta : uiunt quidem sed non
sentiunt. lliuunt dico non per
animam. sed ꝑ uiriditatem. qͥa
paulus dicit. Insipiens tu qđ
seminas non uiuificatur : nisi pͥus
moriatur. Uiit ergo quod mo¬
tur. ut uiuificetur. Lapides
daꝙ sunt. sed non uiuunt. Ar¬
sed non sentiunt. Bruta uero
animalia sunt. uiuunt. sentiunt.
sed non discernunt. Angeli &¬
enim sunt. uiuunt. sentunt.
& discernunt. Om̃is autẽ crea¬
urȩ. aliquid habet homo. Ha¬
bet nanq cõmune esse cũ lapi¬
dibus. uiuere cum arboribus. sen¬
tire cũ animalibus. intellegere
cũ angelis Si igitur cõmune
habet aliquid cũ om̃i creatura
homo. iuxta aliquid om̃is craea¬

Expanded text:
untes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis diomni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arsed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis crea
Abbreviated transcription (Latin):
esset ignorabat. Sed inter haec
nos gemitus cogit quosdam nr̃i
ordinis uiros intueri: qui sacerdo¬
tali officio prȩditi siquid fortasse
iuste exterius uel tenuiter egerut
ꝓtinus subiectos despiciunt. et
peccatores quosꝙ in plebe positos
de dignantur. eisq compati cul¬
pam suam confitentib nolunt.
ac uelut pharisei more a pecca¬
trice muliere tangi despiciunt
Quae ꝓfecto muliersi ad pharisci
pedes uenisset. nimirum calcibus
repulsa discederet: Inquinari enĩ
se alieno peccato credidęrat. quia

Expanded text:
esset, ignorabat. Sed inter haec esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet.
Abbreviated transcription (Latin):
lochausta Conuertit ad uirtutũ¬
numerum. numerum criminum.
ut totum seruiret dõ in pęnitentia.
quic quid ex se dm̃ contempserat
in culpa Sed hoc phariseus intu¬
ens despicit. et non solum uenien¬
tem peccatricẽ mulierem. sed & iam
suscipientẽ dñm reprehendit. dicens
intra se Hic si esset ꝓpheta. sciret
utiq quae & qualis est mulier quȩ
tangit eum. quia peccatrix est
Ecce phariseus ueraciter apud se suꝑ¬
bus. et fallaciter iustus ȩgram repre¬
hendit de egritudine. medicũ de
subuentione. qui ipse quoꝙ de da¬
tionis uulnere & ȩgrotabat & igno¬
rabat. Inter duos autẽ egros mę¬
dicus aderat. sed unus ȩger in febre
integrum sensum tenebat. alter
uero in febre carnis & sensum perdi¬
derat mentis Illa quippe flebat
quod fecerat. phariseus autẽ falsa
iusticia elatus uim suȩ inualitudi¬
nis ex aggerabat. In egritudine
ergo & sensum ꝑdiderat. qui hoc
ipsum quoq quod a salute longe

Expanded text:
locausta. Convertit ad virtutlocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe
Abbreviated transcription (Latin):
samus an trahentẽ.Dicamus me¬
lius trahentẽ & suscipientẽ. quia ni¬
mirum ipse eam ꝑmiscdiam traxit
intus. qui ꝑ mansuetudinẽ suscepit
foris. Seiiam textum sc̃i euan¬
Selii ꝑcurrentes. ipsum quoq or¬
dinẽ quo uenerit sananda uidea¬
mus. Attulit alabastrũ unguenti.
E stans retro secus pedes iħu lacri¬
nis cępit rigare pedes eius & capil¬
is capitis sui tergebat. et osculaba¬
dur pedes eius & unguento ungue¬
At. Li quet fr̃s quod illicitis ac¬
libus prius mulier intenta unguen¬
lm sibi ꝓ odore suae carnis adhi¬
hibuit. Quod ergo sibi turpiter
exibuerat. hoc iam dõ laudabiliter
offerebat Oculis terrena concupi¬
erat. sed hos iam ꝑpenitentiam con¬
terens flebat Capillos ad compo¬
sitionẽ uultus exibuerat. sed iam
capillis lacrimas tergebat Ore
superba dixerat. sed pedes dñi oscu¬
lans. hoc in redemptoris sui uestigia
figebat. Quoi ergo inse habuit
oblectamenta. tot dese inuenit ho¬

Expanded text:
cam, an trahentem? dicam mecam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit ho
Abbreviated transcription (Latin):
OGITANTI
MIEI SE Ma¬
TIA EIERE
magis libet qua
aliquid dicere Cois enim uel
saxeum pectus ille huius peccatri¬
cis lacrimȩ ad exemplum peniten¬
di non emolliant.: Considerauis
namq quid fecit. & noluit mo¬
derari quid faceret Super con¬
uiuantes in gressa est: non iussa
uenit. Inter epulas lacrimas op¬
tulit Dicite quo dolore ardet.
quȩ flere & inter ȩpulas non erul¬
bescit. Hanc uero quã lucas per¬
catricẽ mulierẽ iohannes mariam
nominat. illam esse mariam credi¬
mus de qua marcus septem demonia
necta fuisse testatur Et quid septẽ
demonia : nisi uniuersa uicia desig¬
nia habuit. quȩ uniuersis uicus ple¬
ha fuit. Sed ecce quia turpitudinis
suae maculas aspexit. lauanda ad
ontẽ misericordiȩ cucurrit. conui¬
lantes non erubuit Nam quia se¬
hiet ipsam grauiter erubescebat in¬
dus. nichil esse credidit quod uere¬
cundaretur foris. Quid igitur mi
amur fr̃s. mariam uenientẽ. an
dñm suscipientẽ. Suscipientẽ di¬

Expanded text:
ogitanti mihi de Matia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia desigria habuit quae viliis universis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavando ad fontem misericordiae cucurrit, convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. CAP. LXIIfratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem di
Abbreviated transcription (Latin):
nec leones sine bobus nec boue
sine leonib: ex primuntur. quis
semꝑ in sacerdotali pectore cũ
terrore seueritatis custodiri as¬
bet urtus mansuetudinis. ut &¬
iram mansuetudo condiat. & ean¬
dẽ mansuetudinẽ ne fortasse dis¬
soluta sit. Nelus rectitudinis accen¬
dat. Sed ista cur loqumur cũ
adhue plerosꝙ grauari factis a¬
trociorib uideamus  Uobis enĩ
sacerdotib: iugens loquor quia
nonnullos uestrũ cũ premus fa¬
ecrt ordinationes agnouimus.
spitalẽ grãm uendere. & de ali¬
enis iniquitatib cũ peccati dap¬
No tẽporalia lucra cumulare
Cur ergo ad memoriam uram ñ
gressus cathedras uendentium
colũbas cuertit. & nũmulario¬
rum effudites: Qui namq
sunt in tẽplo dĩ hodie qui cõ¬
lumbas uendunt. nisi qui in
eccła practium de impositione
manus accipunt: Perquã ui¬
delicet impositionẽ sp̃s sc̃ cȩli
dis datur: Colũba igitur uen
cium prębetur. Sed redẽp̃tor
nr cathedras uendentiũ colũ¬

Expanded text:
nec leones sine bobus, nec boves nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non gressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie, qui columbas vendunt , nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt, per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur? Columba igitur vendtium datar. Sed Redemptor noster cathedras vendentium colum
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis Ira & enĩ sacerdo.¬
tis nequaquã debet e̾e p̃ceps
& ꝑturbata. sed magis ex consilii
grauitate mitiganda Et porta¬
re igitur debemus quos corrigimꝰ
& corrigere quos portamus. ne si
exutroq unũ defuerit. uel infer¬
uore uel in mansuetudine actio
sacerdotalis non sit H ine est
nãq qđ in tẽpli ministerio. in ba¬
sibus tẽpli sculpturio opere le¬
ones & boues. & cherubin expres¬
sa sunt. Cherubin quippe. est
plenitudo scientiȩ. Sed quid ẽ
qđ in basib nec leones sine bo¬
b nec bouessine leonib fuꝰ
Quid enĩ aliud designant bases
in tẽplo. nisi sacerdotes in ȩccła
Qui dũ sollicitudinẽ regiminis
tolerant: quasi more basium
suꝑ impositũ onus portant
In basib igitur cherubin expri¬
mitur: quia decet nimirũ uł
sacerdotũ pectora plenitudinꝰ
scientiȩ sint repleta Per leones
autẽ terror seueritatis. ꝑ boues
uͦ patientia mansuetudinis
figuratur. ltaq in basib

Expanded text:
suetudinis. Ira etenim sacerdosuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus
Abbreviated transcription (Latin):
internȩ nr̃ȩ imaginis maculas
uidemus. Uidentes autẽ ma¬
culas in penitentiȩ dolore cõpungi¬
mur. cõpuncti uͦ quasi in labro
de speculis mulierũ lauamur
Est autẽ ualde necessarium ut
cũ ꝓ nobis in cõpunctione affi¬
cimur. &iã cõmissorũ nobis uitã
Lelemur: Sic ergo amaritudo
cõpunctionis afficiat. ut tam̃
a ꝓximorũ custodia non auer¬
tat. Quid enĩ ꝓdest. si amantes
nosmae ipsos relinquimus ꝓximos:
Vel quid rursum ꝓdest. si amantes
uel zclantes ꝓximos relinquim
nosmet ipsos: In ornamento
quippe tabernaculi bis tinctus
coccus offerri pręcipitur. ut ante
amore. coloretur. Ille autẽ ue¬
re se diligit . q̃ui pure diligit
auctorem. Tunc gͦ coccus bis
tinguitur. quando ergase &
ꝓaximũ ex amore ueritatis
animus inflãmatur. Sed inter
haec sciendũ ẽ ut sic exerceat᷑
Lelus rectitudinis contra pra¬
ua acta ꝓximorũ. quatinus
inferuore districtionis nullo
modo relinquatur uirtus man¬

Expanded text:
internae nostrae imaginis maculas internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas in poenitentiae dolore compungimur; compuncti de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut anteamore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus man
Abbreviated transcription (Latin):
Nophibet factũ. quȩ ad taber¬
laculi ostiũ in desinenter excu¬
babant . Specula quippe sunt¬
mulierũ prȩcepta dĩ in quib se
sc̃ẽ animȩ semꝑ aspiciunt : et si
quȩ in eis sunt feditatis maculȩ
deprehendunt. cogitationum
uicia corrigunt. & quasi reniten¬
tes uultus uelut ex recddita ima¬
gine componunt. quia dũ p̃cep¬
tis dñicis sollerter intendunt.
in eis ꝓculdubio uel quid inse
cȩlesti uiro placeat. uel quid dis¬
pliceat agnoscunt Quȩ quam¬
diu in hac uita sunt: eternũ
tabernaculũ ingredi nequaquã
possunt. Sed tamen ad ostium
tabernaculi mulieres excubant.
quia sc̃ẽ animȩ & iã cũ infirmi¬
tate adhuc carnis grauantur.
amore tam̃ continuo ingressũ
aeterni introitus obseruant
Moẏses ergo labrũ sacerdotib
de speculis mulierũ fecit. quia
lex dĩ lauachrũ cõpunctionis
sponso placuerunt intuen¬
da nobis cęlestia p̃cepta p̃bet.
quib si diligenter intendimꝰ.

Expanded text:
perhibet factum quae ad taberperhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observaMoyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis sponso placuerunt. Intuenda nobis coelestia praecepta praebet; quibus si diligenter intendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diuino amore cõpungimur. & hu¬
manȩ uitę quȩ sine culpa transire
nequaquã potest cotidianas cul¬
pas lacrimis lauamus Tunc
autẽ de nobis uere cõpungimur.
si studiose patrũ prȩcedentiũ fac¬
ta pensamus: ut ex conspecta il¬
lorũ gła i nr̃is nobis oculis nr̃a
uita sordescat: Tunc uere cõpun¬
gimur cũ prȩcepta dĩ studiose ꝑ¬
serutamur & ꝑ hacc ꝓficere ipsi
contendimus. ꝑ quae iã ꝓfecisse
nouimus quos ueneramur
Hinc ẽ enĩ quod de moyse scriptũ
est. Posuit & labrũ eneũ. in quo
lauarentur a aron & filii euis cũ
ingrederentur scã scõrũ: qͦd fe¬
cit de speculis mulierũ. quȩ ex¬
cubabant in ostio tabernaculi
Labrũ quippe eneũ moyses po¬
nit. in quo sacerdotes lauari de¬
beant et scã scõrũ ingredi: quia
lex dĩ priuis nos lauari ꝑ cõpune¬
donẽ prexipit. ut nr̃a im mun¬
dicia ad penetrandã secretorum
di mundiciam non sit indigna.
N bene labrũ de spcculis mulic

Expanded text:
divino amore compungimur, et hudivino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
locutionib acdificare. exhorta¬
tione simplici fructũ in filiorũ
suorũ cordib querere Debemus
nãꝙ pensare continue quid ad
condire mentes fideliũ debemꝰ
Uos igitur qui pastores estis. pen¬
sate quia dĩ animalia pascitis.
De quib ꝓfecto animalib dõ ꝑ
psalinistã dr̃ Animalia tua ha¬
bitabunt in ea. Et sepe uidemꝰ
qđ petra salis brutis animalib
ponitur. ut candẽ salis petram
lambere debeant & meliorari
Quasi gͦ inter bruta animalia
petra salis debet esse sacerdos
in populis Curare nãꝙ saces¬
doti necesse ẽ que singulis dicas
uũ quẽq qualiter moncat: is
quisquis sacerdoti iungitur. quꝰ¬
si exsalis tactu ęitrnę uitę sa¬
pore condiaturꝰ. Sal et enĩ tens
non sumus: si corda audientl
ñ condimus. Quod ꝓfecto
condimentũ ille ueraciter ꝓa¬
mo impendit. qui p̃dicatiorl
Uerbũ non subtrahit: Sed tus
uere alus reeta p̃dicamus. si
dicta rebus ostendimus. si nos ipsi

Expanded text:
locutionibus aedificare, exhortalocutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sancondire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ius etiã sulci deflent. si corda au
dientiũ quȩ a praecedentiũ sunt
patrũ praedicationis uoce et
uigore in uectionis exarata
uideant aliquid qđ lugeant
de uita pastoris. Cuius uide¬
licet terrȩ fructus possessor bo¬
nus sine pecunia non mandu¬
cat. q̃uia discretus pastor pre¬
rogat talentũ uerbi. ne ad dãp¬
nationẽ suam de eccłã stipen¬
dĩo sumat alimenti Iunc enĩ
de terra nr̃a cũ ꝑceunia fruc¬
tus cometdimuł. quando sumen¬
tes ecclesiastica subsidia in p̃di¬
catione laboramus Precones
nãꝙ uenturi uidicis sumus
Quis gͦ secuturũ uidicẽ nuncia
si pręco tacet.Prouide con¬
siderandũ nobis ẽ. ut in quan¬
tũ ualet quisꝙ in quantũ suf¬
ficit & terrorẽ uenturi iudi¬
cis. et dulcedinẽ regni suscep¬
te ęccłe insinuare contendat.¬
& qui una eadẽq exhortatio¬
nis uoce non sufficit simul cune¬
tos ammonere: debet singulos.
quantũ ualet instruere. priuatis

Expanded text:
ius etiam ius etiam dientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis