comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perabiliter omisit: et si nõ a xͦ
succurreretur. horrendam per
oninia corruiss in mortẽ.
Ccontigit dum iret:
a turba comprimebatur.
Ad puellam ꝑgens sanandaz
dominus aturba comprimit᷑.
quia genti iudee salutaria mo¬
nita prebens. quib egrã uiti¬
is eius conscientiam erigeret.
noxia carnalium ppłorum est
consuetudine grauatus.
Tmulier quedam etat
influxu sanguinis an¬
nis duodecim. Mulier sãgui¬
nem fluens: ecc̃a ẽ. ex gentili
cogregata. Que in genito car¬
nalium delectatione polluta
fluxui. atq acetu iam fuerat:
segregata fidelium: s dũ uer¬
bum dei iudeam saluare de¬
cerueret. paratam iã ꝓmissaq
aliis pre ripuit spe certa salu¬
tem. Notandumq quod et
archisynagogi duodenis sit
filia: et mulier hec ab annis :¬
duodecim sanguinem fluxĩt.
Hoc ẽ. eodem quo hec nata sit
tempore: illa ceꝑat infirmari.
Una enim pene eademq scłi
huiꝰ etate. et sẏnagoga in pa¬
triarchis nasci: et gentilium

Expanded text:
perabiliter omisit. Et si non a Christo perabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
Cecidit igitur archisynago¬
gus ad pedes ihu: quia legis¬
lator cum tota patrum ꝓgenie
xp̃m incarne apparentem lõ¬
ge sͥ dignitatis gła p̃feren¬
dum ẽẽ cognouit. Illud apłi
sedula deuotione ꝓtestans: qr
qd̾ infirmum ẽ dei. forcius est
hominibus. Rogauit eũ ĩtra¬
te ĩdomum eius: quia conti¬
nuis gaudiorum uotis eius
uidere desiderabat aduentum.
dicent. domine quis similis
tibi: Q hoc ẽ ad pedes ihu ca¬
dere: eum suꝑ omnes singula¬
riter magnum pia fide fateri.
Quia filia imica erat. illi fete
annorum . xii. et hec moriebat᷑.
Ip̃a synagoga que sola legali ĩs¬
titutione composita. quasi unica
moysi nata erat: quasi duodeci¬
mo etatis anno. hoc ẽ tempore
pubertatis appropinquante :¬
moriebatut: quia mirabiliter
a ꝓphetis ecducata. pꝯtquam ad
intelligibiles annos ꝑuen̾at.
pꝯtquam sp̃uales deo fructus
gignete debebat: subito lan¬
guorum errore consternata.:
sp̃uales uite uias ingredi des¬

Expanded text:
Cecidit igitur archisynagoCecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi des
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomen erat iairus.
et ip̃e princeps synage erat.:
Priori lectione quam de ab¬
iectione sẏnagoge. fideq ecc̃e
atq iterum instauratione sỹ¬
nagoge sumus interp̃tati: cõ¬
sequenter archisinagogi filia
moriens sub iungitur. Quam
dum suscitare ꝓperat dominꝯ:
p̃ occupata emoroissa mulier
preripit sanitatem: sicq pre¬
ueniens prior salute potitur.
Ethiopia enim p̾ueniet ma¬
nus eius deo. et cum intraue¬
tit plenitudo gentium: tunc oĩs
ifrł saluus fiet. Princeps itaq
synagoge. nullus melius qua
ip̃e moyses intelligitur. Unde
bene iairus. idẽ illuminans.
siue illuminatus uocatur: qr
accepit uba uite dare nobis et
ꝑ hec ceteros illuminat: et ip̃e
a sp̃u scõ quo uitalia monita
scribere uł docere posset illu¬
minatur.
Tcecidit ad pedes ih̾u:
rogans eum ut intraret
indomum eius. Si caput xp̃i
deus: pedes consequent incar¬
natio qua t̾ram nr̃e mortalita¬
tis tetigit accipiendi sunt.

Expanded text:
cui nomen erat Jairus, cui nomen erat Jairus, et ipse princeps Synagogae erat. Priori lectioni, qua de abjectione Synagogae fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagogi filia moriens subjungitur, quam dum suscitare properat Dominus, praeoccupat illa haemorrhoissa mulier, praeripit sanitatem, fitque ut praeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intrarit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes significare duo euã¬
geliste: solum cominemorã¬
dum iudicaũunt. de quo facti
huiꝯ fama latius p̾clariusq:
flagrauerat: s et allegorie sũ¬
ma cõcordat. Quia sicut unus
gentilis populi tỹpum non ĩ¬
conuenienter exprimunt. Nã
cum tres filios noe generaue¬
rit: unius solum familia ĩ pos¬
sessionem ad scita ẽ dei. Ex
duob teliquis: diuersarum na¬
tionum que ydolis mancipa¬
rentur pro creati sunt populi.
Actum ẽ autem
cum rediss ih̾c excepit il¬
lum turba. Erant enim om̃s
expectantes illum. Et supius
dixi. quod infine scłi dominꝰ
sit ad iudeos clementer redi¬
turus: atq ab eis ꝑfidei confes¬
sionem libenter excipiendus.
Nam quod erant omnes ex¬
pectantes eum: hoc ẽ nimirum
quod eidem sẏnagoge ꝑ ꝓph̾a
loquitur. Dies multos expec¬
tabis me: non fornicaberis et
uiro xp̃o subdita: nec fornica¬
ta cum ydolis expectatione.
longissima sponsi sui prioris :
Tecce uenit uir

Expanded text:
volentes significare duo evanvolentes significare duo evangelistae solum commemorandum judicaverunt, de quo facti hujus fama latius praeclariusque flagraverat. Sed et allegoriae summa concordat, quia sicut unus gentilis populi typum non inconvenienter exprimunt. Nam cum tres filios Noe generaverit, unius solum familia in possessionem ascita est Dei: ex duobus reliquis diversarum nationum, quae idolis manciparentur, procreati sunt populi. Factum est autem, cum redisset Jesus, excepit illum turba. Erant enim omnes exspectantes eum. Et superius dixi quod in fine saeculi Dominus sit ad Judaeos clementer rediturus, atque ab eis per fidei confessionem libenter excipiendus. Nam quod erant omnes exspectantes eum, hoc est nimirum, quod eidem synagogae per prophetam loquitur: Dies multos exspectabis me, et non fornicaberis, etviro Christo subdita, nec fornicata cum idolis, exspectatione longissima sponsi sui prioris, ht ecce, venit vir
Abbreviated transcription (Latin):
quasi repetita in qua dormie¬
rat naui patriam regditur.
T togabat
illum uit a quo demoĩa
exieiant: ut cum eo eẽt. Dimi¬
sit autẽ eum iħx: dicens. Redi ĩ¬
domum tuam: et narra quanta
tibi fecerit deus. Hec ex illa a¬
postoli sententia. recte possunt
intelligi cum ait. cupio dissol¬
ui et ẽẽ cum xp̃o multo magis
optimum: manere incarnie neces¬
sarium ꝓpt̾ uos. Ut sic imusquis¬
q intelligat pꝯt remissionem
pcc̃orum redeundum ẽẽ sͥ incõ¬
scientiam bonam: et seruiendũ
euangelio ꝓpt̾ aliorum etiam
salutem. ut deinde cum xp̃o re¬
quiescat: ne cum p̾cipue iam:
uult cẽ cum xp̃o: negligat minis¬
terium p̾dicationis. st̾ne redẽp¬
tionis accomodato. Quod uo
matheus duos dicit a demonũ
legione curatos. marcus autẽ
et lucͥas unum cominemorãt:
intelligas unum eorum fuisse
ꝑsone alicuius clarioris et fa¬
mosioris. quem regio illa ma-¬
xime dolebat: et ꝓ cuius salu¬
te plurimum satagebat. Hoc

Expanded text:
quasi repetita, in qua dormiequasi repetita, in qua dormierat, navi patriam regredietur. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi, cum ait: Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum: manere in carne, necessarium propter vos . Ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum esse sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio, propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatum. Quod vero Matthaeus duos dicit a daemonum legione curatos, Marcus autem et Lucas unum commemorant, intelligas unum eorum fuisse personae alicujus clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat, et pro cujus salute plurimum satagebat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidua sarepthena beati
helie cuius se sensit hospicio
benedici: nichominus se puta¬
uit p̃sentia grauari. Quid mͥ et
tibi inquit uir dei: Ingressus
es ad me ut rememorarentur
miquitates meez et occideres fi¬
lium meum:
Ise autem ascendens na
sum. mox occurrentem sͥ curas¬
se demoniacum : qd significari
docuimus cum relictis iudee
populis. ex qua carnis duxit
originem: transacta sue passio.¬
nis tempestate gentium pro¬
curasse salutem. His ita ges¬
tis patriam reũtitur: quia ce¬
citas ex parte contigit in isrł.
donec plenitudo gentium ĩtra-¬
ret: et sic omnis isrł saluus fie¬
ret. Ascendit autẽ innaui: s
neq ip̃e somino p̾̃mitur: neq
nauis ꝓcella pulsatur. Quia xͦ
surgens amortuis iam nõ mo¬
ritur: et mors illi ultra nõ do¬
minabitur. Cuius tamẽ tro¬
pheum passionis resurrectiõĩs¬
q gła credituris uidee tribubꝰ
intiabitur: et cum p̾dicato
mortis sue quo mortem uicit
uexillo credi ab hebreis ceꝑit:

Expanded text:
et vidua Saraptana beati et vidua Saraptana beati Eliae, cujus se sensit hospitio benedici, nihilominus se putavit praesentia gravari. Quid mihi et tibi, inquit, vir Dei? ingressus es ad me, ut memorarentur iniquitates meae, et occideres filium meum ? Ipse autem ascendens navsum mox occurrentem sibi curasse daemoniacum. Quo significare docuimus, eum relictis Judaeae populis, ex qua carnis duxit originem, transacta suae passionis tempestate, gentium procurasse salutem. His ita gestis patriam revertitur, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium intraret: et sic omnis Israel salvus fieret . Ascendit autem in navem, sed neque ipse somno premitur, neque navis procella pulsatur, quia Christus surgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Cujus tamen tropaeum passionis resurrectionisque gloria credituris Judaeae tribubus intimabitur, et cum praedicator mortis suae, quo mortem vicit vexillo, credi ab Hebraeis coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
do et mirando p̃dicare.
E
iħ̾m. Et in uenerunt homĩez
sedentem aquo demonia exie-¬
rant. uestitum ac sana mente
ad pedes eius: et timuerunt.
et cet̾a. Significat multitudi¬
nem uetusta sua uita delecta¬
tam honorare quidẽ s nolle
pati xp̃ianam legem:dum:
dicunt qd̾ eam implere non
possint: ad mirantes tamen fi¬
delem populum: apristina per¬
dita conũsatione sanatum.
Sedere naniq ad pedes dñi
ẽ : rationali quem piam mẽtis
ex amine sub nixum: uestigia
saluatoris que sequatur ĩ tue¬
ri. Uestitum resumere ẽ: uirtu¬
tum studiis que deceptus a-¬
miserat ornare.
Cregau̾unt illum om̃is
multitudo regionis ge¬
rasenorum. ut discederet ab il¬
lis: quia timore magno tene¬
bantur. Conscii fragilitatis
fue gerasen: p̃sentia se dñi:
iudicabant in dignos. Han
capientes dei u̾bum: nec ĩfir¬
ma ad huc mente ponlus sa¬
pientie sustinere ualentes.
Quod et petro ip̃i uiso pisci¬
um miraculo contigisse legit᷑.

Expanded text:
do et mirando praedicare. do et mirando praedicare. Et Jesum, et invenerunt hominem sedentem a quo daemonia exierant, vestitum, ac sana mente, ad pedes ejus, et timuerunt, etc. Significat multitudinem vetusta suavitate delectatam honorare quidem, sed nolle pati Christianam legem, dum dicunt quod eam implere non possint, admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione sanatum. Sedere namque ad pedes Domini est, rationali quempiam mentis examine subnixum vestigia Salvatoris, quae sequatur, intueri. Vestitum resumere, est virtutum studiis, quae deceptus amiserat, ornari. Et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum, ut discederet ab illis, quia timore magno tenebantur. Conscii fragilitatis suae Geraseni, praesentia se Domini judicabant indignos, non capientes Dei verbum, nec infirma adhuc mente pondus sapientiae sustinere valentes. Quod et Petro ipsi, viso piscium miraculo, contigisse legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
homine et intrauunt
iportos: et impetu abiit grex
preceps in stagnum. et suffcca¬
tus ẽ. Significat quod iam:
clanficata ecc̃a. et lib̾ato ppło
gentium a dñatione demon
um. in abditis agunt sacrile¬
gos ritus suos qui xp̃o credẽ
noluerunt: ceca et ꝓfunda cu-¬
riositate sub mersi. Et notan¬
dum qd̾ sp̃c inmundi nec in
porcos irent: nisi hoc illis be¬
nignus ille saluator petẽtibꝰ.
quos certe in abyssum posset
religare concederet. Ren neces¬
sariam docere nos uolens: ut
scilicet nouerimus eos mul¬
tominus posse sua potestate
nocete hominibꝰ: qui nec pec¬
corib qualibꝯcumq potuert̃.
Hanc autẽ potestatem deus
bonus occulta iusticta nobis
dare pot̾: in iusta non potest.¬
factum qui pascebant
fugierunt: et nunciauunt ĩ
ciuitatem et inuillas. Quod
pastores porcorum fugiẽtes.
ista nuntiaũunt: significat
quosdam etiam primates im¬
piorum quãquam xp̃ianam
legem fugiant: potentiam
tamen eius ꝑ gentes stupẽ-¬

Expanded text:
homine, et intraverunt homine, et intraverunt in porcos, et impetu abiit grex per praeceps in stagnum, et suffocatus est. Significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo gentium a dominatione daemonum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt caeca et profunda curiositate submersi. Et notandum quod spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet. Rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscunque potuerunt. Hanc autem potestatem Deus bonus occulta justitia nobis dare potest, injusta non potest.autem pascebant eos, fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros. Quod pastores porcorum fugientes ista nuntiant, significat quosdam etiam primitates impiorum quanquam Christianam legem fugiant, potentiam tamen ejus pergentes stup
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq dominici ad uentus quã
mirabantur głam: ad suam :¬
uerehantur tendere ꝑuitiem.
Rat enim ibi grex
centium in monte: et rogabãt
eum ut ꝑmitteret eis ĩ illos ĩ¬
gredi. Et ꝑmisit illis. Ideo per¬
misit qd̾ petebant demonibus:
ut ꝑ int̾fectionem porcorum.
hominibꝰ salutis occasio pre¬
beretur. Pastores enim ista
cernentes: statim nuntiant ci¬
uitati. E rubescat manicheus
si de eadem substantia. et ex
eodem auctore hominũ besti¬
arumqz sunt anime. quomo¬
do ob unius hominis salutẽ.
duo milia porcorum suffocãt᷑.
In quorum tamẽ interitu. fi¬
guralit̾ homines in mundi:
uoce et rationis exꝑtes indi-¬
cantur: qui in monte spbie:
pascentes. lutulentis ob lectã¬
tur in actib. Calib enim ꝑ
cultus ydolorum. possunt de¬
monia dominari. Nam nisi
quis porci more uixerit: nũꝙ̃
accipiet in eum dỹabolus po-¬
testatem. Aut ad ꝓbandum tan¬
tum: nõ autem ad ꝑdendum
acciꝑiet.
Xierunt gͦ demonia ab.

Expanded text:
ideoque Domini adventus, quam ideoque Domini adventus, quam mirabantur gloriam, ad suam arbitrabantur tendere perniciem. Erat autem ibi grex centium in monte: et rogabant eum ut permitteret eis in illos ingredi: et permisit illis. Ideo permisit quod petebant daemonibus, ut per interfectionem porcorum hominibus salutis occasio praeberetur. Pastores enim ista cernentes, statim nuntiant civitati. Erubescat Manichaeus. Si de eadem substantia et ex eodem auctore hominum bestiarumque sunt animae, quo modo ob unius hominis salutem duo millia porcorum suffocantur? In quorum tamen interitu, figuraliter homines immundi, vocis et rationis expertes, indicantur, qui in monte superbiae pascentes, lutulentis oblectantur in actibus. Talibus enim per cultus idolorum possunt daemonia dominari. Nam nisi quis porci more vixerit, nunquam accipiet in eum diabolus potestatem, aut ad probandum tantum, non autem et ad perdendum, accipiet. xierunt ergo daemonia ab
Abbreviated transcription (Latin):
des demonum paucis explicare
curaui: ut quam non frustra do¬
minus nomen eius quem ex¬
pulsurus erat sp̃c interroget
intelligas. Quod u̾o demonia
multa in homine intrasse me¬
morantur: significat ppłm gẽ¬
tium non uni cuilibet. s ĩ nui¬
metis ac diu̾sis ydolatrie cul¬
tib ẽẽ mancipatum. Cui con¬
tra scriptum ẽ. qd̾ multitudi-¬
nis credentium erat cor unũ.¬
et anima una. Unde bene ĩ ba¬
bylonia linguarum unitas
scissa: in ierosolima ẽ. linguaꝵ
uarietas adimnata. Et illa cõ¬
fusio: hec uisio pacis interpre¬
tatur: quia uidelicet electos
inplerisq linguis et gentibꝰ
una fides ac pietas pacificãdo
confirmet: teprobos autẽ ples¬
secte quam lingue dissociãdo
confundunt. Et rogabant eũ
ne imperaret illis: ut ĩ abyssũ
irent. Sciebant demones ali¬
quando futurum. ut ꝑ dñi ad¬
uentum mittantur in abyssum:
non ip̃i futura p̃diuinantes. s
pph̾arum de se dicta recolentes.

Expanded text:
des daemonum paucis explicare des daemonum paucis explicare curavi, ut quam non frustra Dominus nomen ejus quem expulsurus erat spiritus interrogaret, intelligas. Quod vero daemonia multa hominem intrasse memorantur, significat populum gentium non uni cuilibet, sed innumeris ac diversis idololatriae cultibus esse mancipatum. Cui contra scriptum est, quod multitudinis credentium erat cor et anima una . Unde bene in Babylonia linguarum unitas scissa, in Hierosolyma est linguarum varietas adunata; et illa confusio, haec visio pacis interpretatur: quia videlicet electos in plerisque linguis et gentibus una fides ac pietas pacificando confirmat, reprobos autem plsectae quam linguae dissociando confundunt. Et rogabant eum ne imperaret illis ut in abyssum irent. Sciebant daemones, aliquando futurum ut per Domini adventum mitterentur in abyssum, non ipsi futura praedivinantes, sed prophetarum de se dicta recolentes,
Abbreviated transcription (Latin):
retulerit se quandam scĩmoni¬
alem feminam. a demonio cu¬
rare cepisse. s quam diu res la¬
tebat. nichil apud eam ꝓficẽ
potuisse. Confessa autẽ quo:
oportebat purificationum ge¬
neribus effugasse: et eiusdem fe¬
mine corpus ab ulceribus que
demonis tactu contraxerat: me¬
dicinali studio adiuncto sale
benedicto curasse. S dum unũ
de ulcerib quod altius alteri
infixum repperat: nullatenus
poss quin continuo pandetur
obducere ab eadem ip̃a quam
sanare uolebat: consilium quo
sanaretur accepisse. Si inquit
oleum pro infirmis consectatũ
eidem medicamento aspexeris.
sicq me punxeris: statim sani¬
tati restituar. Nam uidi quõ¬
dam ꝑ sp̃m inquadam lõgius
posita ciuitate. quam nũquam
corporalib oculis uidi. puellã
quandam. pari calamitate la¬
borantem. taliter a sacerdote:
curatam. Fecit ut illa suggesse¬
rat: statimq uulnus remedi¬
um quod antea respuerat acci
pere consensit. Hec contra frau¬

Expanded text:
retulerit se quamdam sanctimoniretulerit se quamdam sanctimonialem feminam a daemonio curare coepisse, sed quandiu res latebat, nihil apud eam proficere potuisse. Confesso autem quo sque quae oportebat purificationum generibus effugasse, et ejusdem feminae corpus ab ulceribus, quae daemonis tactu contraxerat, medicinali studio adjuncto sale benedicto curasse. Sed dum unum de ulceribus, quod altius lateri infixum repererat, nullatenus posset, quin continuo panderetur, obducere, ab eadem ipsa, quam sanare volebat, consilium, quo sanaretur, acoleum pro infirmis consecratum eidem medicamento asperseris, sicque me perunxeris, statim sanitati restituar. Nam vidi quondam per spiritum in quadam longius posita civitate, quam nunquam corporalibus oculis vidi, puellam quamdam pari calamitate laborantem taliter a sacerdote curatam. Fecit ut illa suggesserat, statimque ulcus remedium, quod ante respuerat, accipere consensit. Haec contra frau
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾s: dicens. Quod tͥ nomẽ
ẽ: At ille dixit. Legio. quia ĩ¬
traũant demonia multa in eo.
Non uelut insciꝰ nomen inqui¬
rit: s ut confessa coram peste qͣm
temporis sacerdotes qui ꝑ ex¬
orcismi grãm demones eicere
norunt. solent dic̃e pacientibꝰ
nõ aliter ualere curari: nisi qnͣ¬
tum sape possunt. omne qd̃ ab
in mundis spiritus. uisu. audi¬
tu. gustu. tactu. uł alio quolib
corporis uł animi sensu uigilã¬
tes dormientes ue ꝑtulerint:
confitendo patenter exponant.
Et maxime quando uł uiris
inspetie feminea. uł in uirili
habitu feminis apparentes.
quos demones gallidusios:
uocant: infando miraculo sp̃c
in corporei. corporis humani
concubitum petete se ac patra¬
re confingunt. Et nomen
demonis quo se censeri dixit.
et deierandi modos quibus
amoris sui fedus alt̾utrum
pepigerint: ꝓdendos ẽẽ preci¬
piunt. Que mendatlo similli¬
nia res: s ad eo uera et plurimo¬
rum ẽ attestatione notissima.
ut quidam uicinus michi p̃b̾r.

Expanded text:
ns: Quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessa coram teste quam temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere patientes non aliter valere curari nisi quantum sapere possunt omne quod ab immundis spiritibus visu, auditu, gustu, tactu, et alio quolibet corporis vel animi sensu, vigilantes dormientesve pertulerint, confitendo patenter exponant. Et maxime, quando vel viris in specie feminea, vel in virili habitu feminis apparentes, quos daemones Galli Dusios vocant, infando miraculo spiritus incorporei corporis humani concubitum petere se ac patrare confingunt. Et nomen daemonis, quo se censeri dixerit, et dejerandi modos, quibus amoris sui foedus alterutrum pepigerint, prodendos esse praecipiunt. Quae mendacio simillima res, sed adeo vera, et plurimorum est attestatione notissima, ut quidam vicinus mihi presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
piebat enim spũi in mundo.
ut exiret ab homine. Multis
enim temporib: arripiebat
illum. Hostis humane salutis.¬
nõ exiguum sͥ ducit ẽẽ tormẽ¬
tum: ab hominis lesione cessa¬
re. Qui quo hunc dutius pos¬
sidere solebat: eo difficilius di¬
mittẽ consentit. Unde studen¬
dum sum in oꝑe ẽ: ut et si qͣn¬
Do ut homines a clyabolo su¬
pemur. mox eius laqueos eui¬
tare satagamus: ne si tardius
eius iure resistatut. laboriosiꝯ
quandoq pellatur.
Tuinciebatur cathenis:
et compedibus custoditꝰ.
Cathene et compedes. graues
et dure leges significantur gẽ¬
tium: quib et in eorum re pu¬
blica ꝓcc̃a cohibentur.
Truptis uinculis: age¬
batur a demonio in de¬
serto. Quia etiam ip̃i transg̃s¬
sis legib ad ea scelera cupidi¬
tate ducebatur: que iam uul
garem consuetudinem exce-¬
derent.

Expanded text:
piebat enim spiritui immundo piebat enim spiritui immundo ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum. Hostis humanae salutisnon exiguum sibi ducit esse tormentum, ab hominis laesione cessare; quoque hunc diutius possidere solebat, eo difficilius dimittere consentit. Unde studendum summopere est ut et si quando, ut homines a diabolo superemur, mox ejus laqueos evitare satagamus, ne si tardius ejus juri resistatur, laboriosius quandoque pellatur. t vinciebatur catenis, et compedibus custoditus. Catenis et compedibus graves et durae leges significantur gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. t ruptis vinculis, agebatur a daemonio in deserto. Quia etiam ipsis transgressis legibus, ad ea scelera cupiditagarem consuetudinem excederent.
Abbreviated transcription (Latin):
leguntur. Ac estola prima fi-¬
lius luxiniosus pꝯquam pe¬
nitens ad pattem tediit ĩdu-¬
itur.
Eq indomo manebat:
s inmonumentis. Quia
in conscientia sua nõ requiesce¬
bat: sed in mortuis operibus.
lectabatur. Quid enim sunt
corda ꝑfidorum: nisi quedam
defuctorum sepulchra: In qͥ¬
bꝯ non dei habitat sermo: sed
anima pcc̃is mortua recludi¬
tur.
ante illum: et ex clamãs
uoce magna dixit. Quid michi
et tibi ẽ. ihu fili dei altissimi:
Quanta arrii uesania ihm cre¬
aturam. et nõ dm̃ credere. quẽ¬
uũ filium dei altissimi demones
credunt et contremiscunt. Que
impietas iudeorum eũ dicere
se demonia. fatentur nichil:
secum habere comune: Qui
hoc ip̃m quod tunc ꝑ demonia¬
ci clamauere furorem: pꝰ inde¬
lubris ydolorum dicere et
confitentur nõ desinunt ih̾m.
uidelicet ẽẽ xp̃m filium dei al¬
tissimi: nec se aliquid cũ illo
pacis aut societatis habere .
Bsecto te
ne me torqueas. Preci¬

Expanded text:
leguntur. Hac stola prima fileguntur. Hac stola prima filius luxuriosus postquam poenitens ad patrem rediit induitur. Neque in domo manebat, ed in monumentis. Quia in conscientia sua non requiescebat, sed in mortuis operibus, lectabatur. Quid enim sunt corpora perfidorum, nisi quaedam defunctorum sepulcra, in quibus non Dei habitat sermo, sed anima peccatis mortua recluditur? ante illum. Et exclamans voce magna dixit: Quid mihi et tibi est, Jesu Fili Dei altissimi? Quanta Arii vesania, Jesum creaturam et non Deum credere, quem Filium Dei altissimi daemones credunt et contremiscunt! Quae impietas Judsa daemonia fatentur nihil secum habere commune? Quin hoc ipsum quod tunc per daemoniaci clamavere furorem, post in delubris idolorum dicere et confiteri non desinunt, Jesum videlicet esse Christum Filium Dei altissimi, nec se aliquid cum illo pacis aut societatis habere. Obsecro te, ne me torqueas. Praeci
Abbreviated transcription (Latin):
trans iordanem. iuxta montẽ
galaad. quam tenuit tribus
manasse: non longe a stagno
ꝙyberiadis. in quo porci p̃cipita¬
ti sunt. Significat autẽ natioẽ
gentium quam pot passionis
somnum resurrectionisq sue:
głam. missis p̾dicatorib salua¬
tor ẽ uisitare dignatus. Unde
bene gerasa. siue gergesi. ut qͥ¬
dam legunt: colonum eiciens
uł aduena ꝓpinquans inter p̃¬
tatur. Uidelicet insinuans:
quia gentium ppłs. et eũ aquo
nequiter incolebatur hostem
suis de cordib eiecerit: et qui
etat longe factus sit ꝓpe in san¬
Tcum egssus ẽẽt ad t̾r̾a:¬
occurrit illi uir quidam
qui habebat demonium iam:
guram populi gentilis accep̃:
qui multis temporibꝰ. hoc est.
ab ip̃o pene mundi nascentis
exordio: uexabatur furore:
clementi .
Tuestimento nõ indue¬
batur. Quia tegimentũ
natube sue et uirtutis amisit .
hoc enim fidei et karitatis in¬
dumento primi parentes nr̃i
pꝯtquam peccauete. nudati ẽẽ

Expanded text:
trans Jordanem, juncta monti trans Jordanem, juncta monti Galaad, quam tenuit tribus Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Significat autem nationem gentium, quam post passionis somnum resurrectionisque suae gloriam, missis praedicatoribus, Salvator est visitare dignatus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam legunt colonum ejiciens, vel advena propinquans interpretatur. Videlicet insinuans quia gentium populus, et eum a quo nequiter incolebatur hostem suis de cordibus ejecerit, et qui erat longe factus sit prope in sanEt cum egressus esset ad terramoccurrit illi vir quidam qui habebat daemonium jam guram populi gentilis accipit, qui multis temporibus, hoc est ab ipso pene mundi nascentis exordio, vexabatur furore dementi. Et vestimento non induebatur. Quia integimentum naturae suae et virtutis amisit. Hoc enim fidei et charitatis indumento primi parentes nostri, postquam peccavere, nudati esse
Abbreviated transcription (Latin):
tusq deforis seuisse phibent̾.
Nam si et multa illic discipu¬
lorum merita nauigabant: tẽ
ad huc ea ꝑfidia ꝓditoris agi¬
tabat. Et qui suis meritis fir¬
mi fuere: turbantur alienis.
Ita paulus cum frĩbus ierosoll¬
mam nauigans. et diem pẽte-¬
costen. ibi sp̃usq scĩ gaudia ce¬
lebrare festinans: recto cursu:
cuncta pagrat. Porro ab iero¬
solimis romam religatus: qr
cum infidelib iter agit. mare
furit. uenti refragantur: ỹm¬
ber imminet. frigora fatigãt:
astra obnubilant. t̾ra negat᷑.
triticum in mare iactatur. nauis
armamenta tolluntur: ip̃a pos¬
tremo nauis arenis illisa diss¬
oluitur. Haute quam non ag¬
noscunt t̾tam natando petunt.
Et qui scłi undas onerati:
cupiditatib subierant: eodẽ
adiisante seculo iux nudi eua¬
cdunt: iuxta qd̾ idẽ apłs ait.
ip̃e autẽ saluus etit. sic tamẽ
quasi ꝑ ignem.
gionem gerasenorum:
que e contra galileam. Gerasa
e urbs insignis arabie transior

Expanded text:
tusque deforis saevisse perhibentur. tusque deforis saevisse perhibentur. Nam et si multa illic discipulorum merita navigabant, tunc adhuc eam perfidia proditoris agitabat: et qui suis meritis firmi fuere, turbabantur alienis. Item Paulus cum fratribus Hierosolymam navigans, et diem Pentecosten ibi Spiritusque sancti gaudia celebrare festinans, recto cursu cuncta peragrat. Porro ab Hierosolymis Romam relegatus, quia cum infidelibus iter agit, mare furit, venti refragantur, imber imminet, frigora fatigant, astra obnubilant, terra negatur, triticum in mare jactatur, navis armamenta tolluntur, ipsa postremo navis arenis illisa dissolvitur, naturae quam non agnoscunt, terram, nando petunt. Et qui saeculi undas onerati cupiditatibus subierant, eodem adversante saeculo vix nudi evadunt. Juxta quod idem apostolus ait: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . gionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam. Gerasa est urbs insignis Arabiae
Abbreviated transcription (Latin):
a t̾ra ꝑpetue quietis. s quasi cu¬
bitis ducentis ab erant. hoc est
tantum mundo animum. quan¬
tum gemina dilectio poscebat
apposuerant: quia se petius ne¬
gociis secularib exuerat: iam
dnm in lictore in mortalitatis
stantem cernere. iam cum illo
epulari. iam mane supne lucis
aspirante. mistico magnorum
piscium numero sua ret̾ia im¬
pleta. nec tamen rupta susci¬
ꝑe: atq infimis scłi fluctibus
extrahere merentur. Alibi petrus
ut supra legitur. iubente domino
tet̾ia laxat in capturam: pisci¬
uniq comphendit multitudi¬
nem copiosam. S quia ip̃e fra¬
gilis adhuc animi fuerat. ita
ut xp̃o tremens diceret. exi ame
quia homo pcc̃or sũ domine :
et ret̾ia tunc rupta sunt: et si¬
non socii adiuuassent. naues etiã
merse subsiderent:. ita hoc loco
discipuli cum domino nauem
conscendunt. mare ad eunt: s
quia int̾ erat et iudas et dñs
mpupi. qua sedes erat guber¬
nandi dormisse. et uentus pon¬

Expanded text:
a terra perpetuae quietis, sed quasi cua terra perpetuae quietis, sed quasi cubitis ducentis aberant, hoc est, tantum mundo animum, quantum gemina dilectio poscebat apposuerant, quia se Petrus negotiis saecularibus exuerat, jam Dominum in littore mortalitatis stantem cernere, jam cum illo epulari, jam mane supernae lucis aspirante, mystico magnorum piscium numero sua retia impleta, nec tamen rupta suscipere, atque infimis saeculi fluctibus extrahere merentur. Alibi Petrus, ut supra legitur, jubente Domino, retia laxat in capturam, pisciumque comprehendit multitudinem copiosam. Sed quia ipse fragilis adhuc animi fuerat, ita ut Christo tremens diceret: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine , et retia tunc rupta sunt, et sinon socii adjuvissent, naves etiam mersae subsiderent. Item in hoc loco discipuli cum Domino navem conscendunt, mare adeunt, sed quia intererat et Judas, et Dominus in puppi, quae sedes erat gubernanti, dormisse, et ventus pon
Abbreviated transcription (Latin):
S qui non dormit. neq ob¬
dormiet custodiens semꝑ isrł:
nob̾ tamen sepe nauigantib
quasi int̾ equoris fremitus
obdormit: quando crebrescẽ¬
te intet medios uirtutum:
insus. uł inmundorum sp̃u¬
um. uł hominũ prauorum.
uł ip̃o nr̃arum cogitationum
impetu. fidei splendor obtene¬
brescit spei celsitudo contabes¬
cit: amoris flamina frigescit.
uerum int̾ huius mundi ꝓ¬
cellas ad illum necesse ẽ gu¬
bernatorem curramus: illum se¬
dule excitemus qui non serui¬
at s imꝑet uentis. Mox tẽpes¬
tates compescet: refundit tran¬
quillitatem: portum salutis in¬
dulgebit. Libet int̾ hec paucis
discussa aplici nauigii uarietate.
qualiter bonos bonos suum se¬
cretum iubet malorum ue per-¬
mixtio turbe intueri. ¶ E cce
enim ut apfectiorib inchoemꝰ.
pꝯt celebrata dominice resurrec¬
cionis sollempnia. septem elec¬
ti discipuli nauem piscaturi as¬
cenclunt. Et quia non longe

Expanded text:
Sed qui non dormitavit, neque obSed qui non dormitavit, neque obdormiet custodiens semper Israel , nobis tamen saepe navigantibus, quasi inter aequoris fremitus obdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum, vel hominum pravorum, vel ipso nostrarum cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas, ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum seduli excitemus qui non serviat, sed imperet ventis. Mox tempestates compescet, refundet tranquillitatem, portum salutis indulgebit. Libet inter haec paucis discussa apostolici navigii varietate, qualiter bonos suum secretum juvet, malorumve permixtio turbet, intueri. Ecce enim, ut a perfectioribus inchoemus, post celebrata dominicae resurrectionis solemnia, septem electi discipuli navem piscaturi ascendunt, et quia non longe
Abbreviated transcription (Latin):
et tarli corde ad credendum.
in omnibꝰ que loquuti sunt
pph̾e. Honne hec oportuit pa¬
ti xp̃m: et ita intrare ĩ głam
suam: Ac si ꝑ methaphoram
nauigii diceret. Nonne opor¬
tuit xp̃m soporari uiclis na¬
uem inqua quiescebat hinc
inde uertentib. et ita sedatis
extimplo tumidis gurgitum
cumulis. diuinitatis sue cũc-¬
tis patefacẽt potentiam:
Ui timentes:. mirati sut̃
dicentes ad inuicem .:
Quis putas hic ẽ: Quia et
uentis imperat et mari: et obe¬
diunt ei. Matheus ita scripsit.
Porro homines mirati sunt
dicentes. Qualis ẽ hic : et cetã.
Non gͦ discipuli s naute: et
ceteri qui in naui erant mira¬
bantur. Sin autẽ quis contẽ¬
ciose uoluerit eos qui mirabã¬
tur fuisse discipulos: responde¬
bimus recte homines appella¬
tos. qui nec dum potentiam
nou̾ant saluatoris. Et nos :¬
quoq singuli cum signo dni¬
ce crucis imbuti. scłm relique¬
re disponimus: nauem ꝓfecto
cum ihu conscendimus: stag¬
num transfretare conamur.

Expanded text:
ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam ? Ac si per metaphoram navigii diceret: Nonne oportuit Christum soporari, undis navem in qua quiescebat hinc inde verrentibus, et ita sedatis extemplo tumidis gurgitum cumulis, divinitatis suae cunctis patefacere potentiam? Qui timentes mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis putas hic est, quia et ventis imperat et mari, et obediunt ei? Matthaeus ita scribit: Porro homines mirati sunt, dicentes, Qualis est, hic? etc. Non ergo discipuli, sed nautae et caeteri qui in navi erant mirabantur. Sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, recte respondebimus homines appellatos qui necdum potentiam noverant Salvatoris. Et nos quoque singuli cum signo dominicae crucis imbuti saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, stagnum transfretare conamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ uocem et linguam. et cetõs
corporis motus. in bonis oꝑibꝯ
inisinuatur discentibꝯ. Suꝑ cã¬
delabrum ergo ponit lucernã:
cum dicit apłs. Hon fic pugno
tãquam aerem cedens. s casti¬
go corpꝰ meum. et seruituti su
ne forte aliis p̃dicans. ip̃e teꝓbꝯ
On ẽ enim occultum qd̾¬

Expanded text:
est, per vocem et linguam et caeteros est, per vocem et linguam et caeteros corporis motus, in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum dicit Apostolus: Non sic pugno, tanquam aerem caedens, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio: ne forte aliis praedicans, ipse reprobus Non e
Abbreviated transcription (Latin):
uase aut subtus lecto ponit :
s supra candelabrum ponit:
ut intrantes uideant lumen.
Quia supra dixerat apłis.
uob̾ datum ẽ nosse misterium
regni dei. ceteris autem in pa-¬
rabolls: nunc ostendit per eos.
aliquando etiam ceteris idẽ
mist̾ium ẽẽ reuelandum.⁊ pec¬
tus om̃ium qui domũ dei es¬
sent intraturi. fidei flammis
illustrandum. Quibꝰ etiam:
ũbis. typice fiduciam docet p̃¬
dicandi: nequis timore carna¬
lium in comodorum. lucem sci¬
entie quam nouit abscondat.
Uasis enim et lecti nomine
carnem: lucerne autẽ uocabu¬
lo ũbum designat. Quod qui
obmetum ut dixi carnalium
in commodorum occultat: ip̃a
carnem utiq pponit manifes¬
tationi ueritatis: et ea quasi opit
ũbum quod p̃dicare trepidat.:
Supra candelabrum autẽ poĩt
lucernam. qui corp suum minis¬
terio dei subicit: ut suꝑior sit pre¬
dicatio u̾itatis: et inferior serui¬
tus corporis. Pet ipãm corporis
seruitutem. excelsior luceat doc¬
trina: que ꝑ officia corporalla. id

Expanded text:
ase, aut subtus lectum ponit, ed supra candelabrum ponit, ut intrantes videant lumen. Quia supra dixerat apostolis: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, nunc ostendit per eos aliquando etiam caeteris idem mysterium esse revelandum, et pectus omnium qui domum Dei essent intraturi fidei flammis illustrandum. Quibus etiam verbis typice fiduciam docet praedicandi, ne quis timore carnalium incommodorum lucem scientiae quam novit abscondat. Vasis enim et lecti nomine, carnem; lucernae autem vocabulo, verbum designat. Quod qui ob metum ut dixi carnalium incommodorum occultat, ipsam carnem utique praeponit manifestationi veritatis, et ea quasi operit verbum quod praedicare trepidat. Supra candelabrum autem ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporiservitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id
Abbreviated transcription (Latin):
Tquicumq non rece¬
perint uos: exeuntes
de ciuitate illa. etiam puluetẽ
pedum ur̃orum excutite ĩtes¬
timonium supra illos. Pul
uis excutitur de pedibus in
testimonium laboris sui::
quod ing̾ssi sunt ĩciuitatem.
et p̃dicatio apłica ad illos:
usq ꝑuenerit. Siue excutit᷑
puluis ut nichil ab eis acci¬
piant: nec ad uictum quide
necessarium qui eugłium:¬

Expanded text:
t quicunque non recet quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
cum ex illa potestate possit acci¬
pere. Quod uo scłm marcum nõ
portari uł habete duas tunicas.
s exp̃ssius indui ꝓhibet dicens.
et ne induerentur duab tuni¬
cis. quid eos monet. nisi nõ du¬
pliciter s dupliciter ambulare:
Aliter. In duabus tunicis uide¬
tur michi duplex ostendere ues¬
timentum. non quo in locis sci¬
thie et glaciali niue rigẽtibus.
una quis tunica debeat ẽẽ con¬
temptus: s quo intunica uesti¬
mentum intelligamus. ne a¬
lio uestiti aliud nob̾ futuroꝵ
timore seruemus.
Tinquancumq domũ
intralitis: ibi manete. et inde
ne exeatis. Dat constantie:
geñale mandatum. ut hospi¬
talis necessitudinis iura cus¬
todiant: alienum a p̃dicato¬
re regni celestis astruens. cur¬
sitare ꝑ domos. et in uiolabił
hospicii iura mutare. Hec oci¬
ose scdm matheum. domus
quam ingdiantur apłi eligẽ¬
da discernitur: ut mutandi
hospicii necessitudinisq uio¬
lande causa nõ suppetat.

Expanded text:
cum ex illa potestate posset accicum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: Et ne induerentur duabus tunicis : quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis, vident mihi duplex ostendere vestimentum. Non quod in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus, sed quod in tunica, vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fic̾t in obedientie culpa ẽ.
Cum autem potestas datur:
licet cuiq non uti. et tãquam
de suo iure cedere. Hoc ergo or
dinans dominus quod eum
ordinasse dicit apls: his qui
engl̾ium annuntiant de euan¬
gelio uiuere: illa apl̾s loque¬
batur: ut securi nõ possiderent.
neqz portarent huic uite neces¬
saria. nec magna. nec minima.
Ideo posuit nec uirguam: ostẽ¬
dens afidelibus suis omnia.
deberi. ministris suis nulla su-
ꝑflua requirentibꝰ. Ac ꝑ hoc ad¬
dendo dignus ẽ oꝑarius cibo
suo: ꝓrsus aꝑuit et illustrauit.
unde hec omnia loqueretur.
Hanc gͦ potestatem uirge no¬
mine significauit cum dicit:
ne quid tollerent inuia. nisi
uirguam tantum÷ ut intelli¬
gatur quia ꝑ potestatem a
domino acceptam que uirge
nomine significata ẽ: etiam
que nõ portantur nõ deerunt.
Hoc et de duabus tunicis in¬
telligendum ẽ: ne quisquam
eorum p̃ter eam quam esset
indutus aliam portandam:
putaret. sollicitus ne opus esset.

Expanded text:
nisi fiat, inobedientiae culpa est. nisi fiat, inobedientiae culpa est. Cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. dinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi miniserflua requirentibus. Ac per hoc addendo: Dignus est enim operarius cibo suo , prorsus aperuit et illustravit, unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dicit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Ut intelligatur, quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum, praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
uia. nisi uirguam tantum. Qd̃
ita soluitur. ut intelligamus
sub alia significatione ut in¬
dum ẽ a domino apłis dictũ:
et ut nec uirguam ferrent. et
ut non nisi uirguam ferrent.
Cum enim sccl̃m matheum
diceret eis. nolite possidere au¬
rum. neq argentum. et cetera.
continuo subiecit. Dignus est
enim oꝑarius cibo suo. unde
satis ostendit: cur eos hec pos¬
sidere ac ferre noluerit. Hon
quo necessaria non sint susten¬
tationi huius uite: s quia sic
eos mittebat. ut eis hec deberi
monstraret. ab illis quibus
eugłium credentibus annun¬
tiarent. Claret autẽ hec non
ita p̾cepisse dnm. tãquam eu¬
angeliste uiuere aliunde non
debeant: quam eis p̾bentibus
quibus annuntiant eugłiu.
Alioquin contra hoc p̃ceptũ
fecit apls. qui uictum de ma¬
nuum suarum laboribꝰ tran¬
sigebat: ne cui quam grauis
ẽẽt. s potestatem dedisse ĩ qua
scirent sͥ ista deberi. Cum aut̃
a domino aliquid imꝑatur:

Expanded text:
via nisi virgam tantum, quod via nisi virgam tantum, quod ita solvitur: ut intelligamus sub alia significatione dicdum est a Domino apostolis dictum: et, ut nec virgam ferrent: et, ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum et argentum, » etc., continuo subjecit: « Dignus est enim operarius cibo suo. satis ostendit, cur eos haec possidere ac ferre noluerit. Non quo necessaria non sint sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat ut eis haec deberi monstraret ab illis quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem haec, non ita praecepisse Dominum, tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis praebentibus, quibus annuntiant Evangelium. Alioquin contra hoc praeceptum fecit Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset, sed potestatem dedisse, in qua scirent, sibi ista deberi. Cum autem a domino aliquid imperatur,
Abbreviated transcription (Latin):
et potestatem suꝑ omnia demo¬
nia: et ut languores curarent.
Et misit illos p̃dicare regnũ
dei. et sanare infirmos. Cõces¬
sa primum potestate signorũ.
misit p̃dicare regnum dei: ut
pmissorum magnitudini at¬
testaretur etiam magnitudo
factorum: fidemq uerbis da¬
ret untus ostensa: et noua fa¬
cent qui noua p̃dicarent. Uñ
nunc quoq cum fidelium nu¬
merositas excreuit. intra scãm
ecc̃am multi sunt. qui uitam
uirtutum tenent. et signa uir.¬
tutum non habent: quia ftus¬
tra miraculum foras ostẽdit᷑.
si de est. quod intus oꝑetur. Nã
iuxta magistri gentium uocẽ.
lingue insignum sunt: non fi¬
delihus s infidelibꝰ.
Tait ad illos. Nichil tu¬
leristis muia. neq uirg¬
uam. neq peram. neq panem.
neq peccuniam: neq duas tu¬
nicas habeatis. Solet queri.
quomodo matheus et lucas cõ¬
memorauint dixisse dnm̃ dis¬
cipulis. ut nec uirguam ferr¬
ent: cum dicat marcͥus et pre¬
cepit eis ne quid tollerent in

Expanded text:
mnia daemonia, et ut languores curarent, et misit illos praedicare regnum Dei, et sanare infirmos, etc. Concessa primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque vel bis daret virtus ostensa, et nova facerent quia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecvirtutum tenent, et signa virtutum non habent. Quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: « Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ne virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in
Abbreviated transcription (Latin):
leuia autẽ pcc̃a leuiori et secte¬
ta queunt penitentia deleri.
Puella in domo iacens. pau¬
cis arbittis exurgit: eisdemq
ne miraculum uulgarent
indicitur.
Tobstupuerunt ĩquit
parentes eius. Quiby
pcepit ne alicui dicerent. quod
factum erat. Iuuenis extra por¬
tam. turba multa comitante
atq intuente suscitatur. La¬
zarus de monumento uocatꝰ.
intantum populis innotuit.
ut ab eorum qui uidere testim¬
onium plurime domino tutbe
cum palmis occurterent: ⁊ ml¬
ti ꝓpter illum abietunt ex iu¬
deis ut cred̾ent in ihm. Quar¬
tum u̾o mortuum. dominus
nuntiante discipulo agnoscit:
s quia qui ꝓ eius ereptione
dñm p̃carentur. uiui defuerãt:
dimitte inquit ut mortui se¬
peliant mortuos fuos: id est.
mali malos. noxiis laudibus
grauent. Et quia nõ ẽ iustus
qui corripiat inmĩa: oleum :¬

Expanded text:
levia autem peccata leviori et secrelevia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur t stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in m