comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onisubdidit: Adam uero uelut sp̃s sugges¬
tione acdelectione superatus ad sensit.
Suggestioneitaq peccatũ agnoscimus : delec
tatione uincimur consensu& iãligamur:
Ammonendi sunt igitur quinequitia sco¬
gitationis deflent: ut sollicite conside¬
rent in qua peccatimensura ceciderꝰ : quate¬
nus iuxtaruinȩ modũ quã in semetipsis
introrsussentiunt : &iam mensur ulam̃¬
tationis erigant᷑ : Nesi cogitata mala minus
cruciant : usq ad ꝑ petranda operu ꝑdu¬
cant: Sedinter lecita terrendisunt ut
tam̃mini mefrangantur. : Sepe enĩ mise¬
ricors ds̃ eocitius peccata cordis abluit :
Quohec exireadopera ñ ꝑmittit : & cogi¬
tata nequitia quanto cius soluitus : quiu
effectu o peris districtius nonligatur:¬
Vnde ꝑꝰpsalmistã dicitur: Dixiꝓnuntia¬
bo aouersũ me iniustitias meas dño &tu
remisistimpi& a tẽ cordis mei : Qui enim
impi&a tẽ cordis subdidit & coritationũ
iniustitiaspnuntiar e ueliae indi ca¬

Expanded text:
onionitione, delectatione superatus, assensit. Suggetatione vincimur, consensu etiam ligamur. Admonendi sunt igitur qui nequitias cogitationis deflent, ut sollicite considerent in qua peccati mensura ceciderunt, quatenus juxta ruinae modum quam in semetipsis introrsus sentiunt, etiam mensura lamentationis erigantur, ne si cogitata mala minus cruciant, usque ad perpetranda opera perducant. Sed inter haec ita terrendi sunt, ut tamen minime frangantur. Saepe enim misericors Deus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia quando citius solvitur, quia effectu operis districtius non ligaturstam dicitur : Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietates cordis mei . 2. Qui enim impietatem cordis subdidit, quia cogitationum injustitias pronuntiare velit, indica
Abbreviated transcription (Latin):
nisnequitia delectat᷑ : & tam̃ eidem nequi¬
tiȩ exrationerenitus : Vt in sec reto corita¬
tionis &e contrist& qđ lib& et libeat qđ con¬
tristat : Nonnũquã uero itamens bara¬
tro temptationis absorbetur: ut nullatenꝰ
renitatur : sed ex deliberatione sequit᷑ hoc
unde exdelectatione pulsatur. & si facultas
exterior subp&at : nerũ moxeffectibus inte¬
riora uota consumat . Quoduidelic& sius¬
ta anim aduersio districtiu dicis respicit:
Nonia m cogitationisculpa sed operis: Quiu
&esirerũ tarditas foris peccatũ distulit : In¬
tus l oc consensionis opere uoluntasimpleuit
nprimo a ũt parente didicimus : qr trib: modisom¬
nisculpȩ nequitiã perpetramus: Sug gestione
scilicae delectatione consensu : Primũitaq:
tratur : nsidiator enĩ praua suggerit. caro
se delectationi subicit : atq: ad extremũ sp̃s uictꝰ
delectioni consentit: Vnde et illic serpens
praua suggessit : eua aut qusi carosedelectati¬

Expanded text:
nis nequitia delectatur, et tamen eidem nequinis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis culpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc consensionis opere voluntas implevit. In primo autem parente didicimus quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggescilicet, delectatione, consensu. Primum itaquem perpetratur. Insidiator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit : Eva autem quasi caro se delectati
Abbreviated transcription (Latin):
abolus crũpit: Et ad glũtinat a ẽ. anc¬
maeiꝰ cũ ea : q unitã sibi ꝑiniꝗͥtatẽ respicit
Etq cũ mensaculpa resi piscit: addiscitur
atq: admissũ flereconatur : Corruptor
aut spes acsecuritatesua cuasante oculos
uocat : quatenus utilitatẽ tristitiae sub¬
trabat : Recte illic adiungit᷑ : tristẽq blan¬
ditiis deliniuit: Mod o enim aliorũ facta
grauiora: modonihil eẽ qđ ꝑ p&ratum
est: modo miseri cordẽ dm̃ loquitur modo
ad huc tempus sub sequens ad poenitentiã pol¬
licot ur: Vtdũ ꝑhȩc decepta mensducit᷑:
abintentione penitentiȩ suspendatur :
Quatenus tunc nullabona ꝑcipiat : quã nunc
mala nulla contristant : Et tuncplenius
obruat sub pliciis quȩ nunc & iãgaud& in
delictis : At contra ammonendisunt qui
peccata coritationũ deflent : ut sollicite consi¬
derent in tramentis archani utrũ delecta¬
tione tantũ modo an &eiã consensu delique¬
rint : Perũq enĩ temptatũ cor & excar¬

Expanded text:
t. Et conglutinata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. Plerumque enim tentatur cor, et ex car
Abbreviated transcription (Latin):
utin diuinis sermonib: prius quã eosaliisꝑferant se¬
metipsos reqͥrañ : Nein sequentes ailiorũ facta se dese¬
rant: Etcũ recte cuncta de sacra scriptura sentiunt :
qunt᷑ ꝓfecto ãmonendis uitcũ medicim a egris appo¬
nunt priusuirus suȩ pestis inspician nea lioͥs medendo
moriant᷑ : Ammoneri debent utc̃si dereñ neuir tute
dicti dicendi qͣ litate discordent: Neloquendorli¬
ud : etostendendo aliud p̃dicent: Audiant itaq qđ
scriptũ ẽ : Siꝗs loqͥt qͣsi sermo nesdĩ: Quig uerba que pst¬

Expanded text:
ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, seut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae p
Abbreviated transcription (Latin):
nũ etoleũ etargentũ multipli cauieietaurũ que fece
ba al: Frum̃tũ quippea d ño accipimꝰ : quando indic¬
tis obscurioribus subducto tegmine littere : ꝑmedul¬
scriptũrȩ suȩ alta p̃dicatione nosebriat : oleũ q̃q suũ
nob̵ tribuit cũ p̃ceptisa ꝑtiorib: uitã n ramblandalens¬
tate disponit: Argen tũ multiplicat cũ nob luce uȩ¬
ritatis plena eloꝗa subministrat : Auro qq̃ nos ditar
quandocornr̃m intellectu sũmi fulgoris in radiat :
Quȩ cuncta hereticibaal offer̃ qr apud auditor ũsu¬
orũ corda corrupteom̃ a intellegendo ꝑuertuñ : Et
de frum̃to dĩ uinoatq: oleo argento parit̾etauro satanȩ
sacrificiũ immolant q a derrorẽ discordiȩ uerba pacis
inclinañ : Vnd eã monen dis ut ꝑpendant : qr dũ ꝑuersa
m̃ te dep̃ceptis pacisdiscordiã faciuit : iustodĩ ex amine
ipside uerbis uitȩmoriunt᷑ : At c̃tra ̃ monendi s̃qͥreti
qͥdẽ uerba legis intelleguñ : sed hechum ilit̃ ñ loquuntur

Expanded text:
num et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medulScripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ uerbi ex diuino amore c̃cipiuñ ssia dpfectũ
tẽpus ꝑueniant : c̃ceptã intellegentiã õperisostensio¬
nepariture : Teminũ uͦ suũ dilatare ẽ opinionis
suȩ nom̃ ostendere : Secuer ͦ p̃gnantesgalaad aꝗ
dilatandũ t̃minũ suũ : q nimirũ hereticim̃tes fide¬
liũ quȩiã aliꝗd deueritatis intellectu c̃ceperant᷑. ꝑ¬
uersa p̃dicatione perimunt : et scientiȩ sibi nomer
extendunt : Paruulorũ corda iã de uerbi c̃ceptione
grauida erroris gladioscindunt : etqͣ sidoctrine sibi opi¬

Expanded text:
ellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici mentes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu percipiunt, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt, dum parvulorum corda jam de Verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opi
Abbreviated transcription (Latin):
paxaur̃ is cordibus nec abneatã discedatꝰ ait̃ paciso¬
lit̃am monen dĩs seminantes iurgia : atq: alit̃ pa¬
cifici : Ammonendinãq: s̃ qui iurgia semi¬
nant : utcui sint seqͣcesagnoscant : Dea postataquip¬
peangeloscriptũ est : cũbonȩ messititania fuissee

Expanded text:
pax a vestris cordibus nec abnegata discedat. In Evapax a vestris cordibus nec abnegata discedat. In Evaliter admonendi sunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Hortatus us enĩ discipulosut pacẽ cũ omnib:
haberent p̃misit dicens : Si fieri potest : Atq
subiunx̃. Quod ex uobẽ: Difficile quippeerat
utsimale acta corriperent : haber e pacẽ cũ om¬
nibus possent : Sed cũ tẽporalis pax inorauoꝵ
cordibus ex nr̃a increpatione confondit᷑: inuio¬
lata nec esse ẽ. ut in nr̃o corde seructur : Rec¬
te itaq: ait qđ ex uob est: Ac sinimirũ dicat:
Quia pax exduarũ partiũ consensu subsistit
siabeis quicorripiunt᷑ expellitur. integra ta¬
men in ur̃ã qͥ corripitis m̃te teneat᷑ : Vnde idẽ
rursũ discipulos ammonet dicens : Si qͥs ñ oboe¬
misceamini cũ illo utc̃fundat᷑: Atq ilico ad¬
iunxit. Etnolite ut inimicũ ex istimarłillũ :
sed corripite ut fr̃m : Acsidicer& : Pacem
cũ eo exterior ẽ soluite : sed interior ẽcir¬
ca illũ medullitꝰ custoqdͥite .: Vt peccantis
mentẽ sicura discordia feriat.: quatenus

Expanded text:
Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem rursum discipulos admonet, dicens: Si quis non obemisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
quioder̃ dnmamicitiis iungeris : Et id circo rrã qui¬
dem dñi merebaris. sed bona opera inuenta sunt
inte : eo qđ abstuleris lucosdet̃ra iuda: Ab illo eñĩ
quisũ me rectus ẽ : eo ipsoiã discrepat : quo ꝑ uer¬
sorum amicitiis uita nr̃a c̃cordat : Ammonendi¬
spacati : nesi ad correptionis uerba ꝓsiliant : tem¬
poralẽ pacẽ sibi ꝑturbare formident T Runsũq:
ãmonendis: uteandẽ pacẽ dilectione integra
intrinsec usteneant : quã ꝑ inuectionẽ uocis sibi
extrinsecus t̃bant: Quodutrũq ꝓuide đđ seper
hib& seruare cũ dic̃ : Cũ his qͥoderͣpacẽ erã paci¬
ficus : cũ loquebar illi simpugnabant megratis :
Icce etloquens impugnabat᷑ ec tam̃ in pugnatus
erat pacificus .: Quia nec insanientes cessabat
rep̃hendere : nec rep̃hensos nelegebatama¬
re: Hinc &iã paulusait: Sifieri potest quod
ex uob ẽcũ omnib hominib: pacẽ habentes:

Expanded text:
qui oderunt Dominum amicitia jungeris: et idcirco iram quiqui oderunt Dominum amicitia jungeris: et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris locos de terra Juda . Ab illo enim qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Hinc Dsunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod utrumque pret, cum dicit: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus, cum loquebar illis, impugnabant me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes .
Abbreviated transcription (Latin):
creparȩ : Mores prauorum premere : uitȩ ꝓdeẽ :
pon sandã est igtur quando ab increpatione qui¬
estitur : quanta culpa cũ pessimis partenetur:
si ꝑpħatantus hoc uel ut in hostiã do obtulit:
qđ contrase ꝓdño prauorũ inimicitias excita¬
nit.: Hinc enꝰ qđ leui tribiadsũptisgladii sper
castrorũ medi ũtransiens : qr feriendis no¬
lu it peccatorib: parceredomanus dicta
ẽc̃secrasse: Hinc fine es peccđtũ ciuiũ gr̃am
spernens coeuntes cũ madianitis ꝓculit:
et irã dñi iratus placauit: hinc ꝑsemetipsã
ueritas dic̃ : Nolite arbitraria uenene rĩ
pacẽ m ittere int̃rã Nueni pacẽmitte re:
sed gladium: Malorũnãq: cũ incaute ami¬
citusiungimꝰ : culpis ligam̃ : Vndeio saphat
qͥ tot deanteacta uita pͦconii satrollit᷑ : deahab
regis a micitiis poene periturus increpatur :¬
uiad ño ꝑ ꝓpħam dicit᷑: Impio p̃bes aux iliũ ethis

Expanded text:
increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur prophetam dicitur: Impio praebes auxilium, et his
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquoscilic&e transitoriã domansura
Sigͦ in ealcorquȩrelicta ẽfigitur nonnũquã
ad illã quȩ danda ẽ ꝓuenitur : Paxigit᷑ prȩsens
ita tenenda ẽ : utdiligi debeat etc̃ tempni
Nesi inmoderate diligit᷑ : diligentis animꝰ in
culpa capiatur. Vnde et ammonendi suñ
pacati : nedũ nimis humanã pacẽ desideran:
prauos hominũ mores nequaquã red arni¬
aniset consentien do ꝑ uersis : ab auctorissu
sepace disiungat : Nedũ humana forisiurna
mecuunt : int̾ni foederis discũisi one feriant᷑
Quidẽ enĩ pax transitoria : uisi quoddã
uestigiũ pacis aet̃ne : quid eͦ eẽ dem̃tius porest
quã uestigia in puluereim pressa diligere sed
ipsũ a quobn pressa sunt ñ amare :  hinc
đđ dũ totũ seadsoedera pacis int̃nȩ c̃stringe
rẽ testat᷑ qđ cũ mali s c̃cordiã ñ tenerae dicens
costuostabescebã : Perfecto odio oderã illos:
inimicifactis mihi : Inimicosecenĩ di ꝑfecto
odio odisse ẽ. et qđ factis diligere : etqđ facip

Expanded text:
icet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor, quae relicta est, figitur, nunquam ad illam quae danda est pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam monendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foederet, testatur quod cum malis concordiam non timeret, dicens: cos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã sibi difficia opponit : quȩdã uero incaci¬
te formidat& dũ qͣsi inuenit qđ ueldtius me¬
tuatostendit qđ notio qͣsiñ iuste torpeseat:
Cuirectepsalomonẽ dicit᷑ : ꝓp̃t frigus pigera¬
rare noluit i dicabit ergo ȩstate etñdabit
ei: ꝓ pt̃ frigus ꝗuippe pigernon arat : dũ desi¬
diȩ torporec̃strictus agerequȩ debetbona
dissimulat: ꝓpt friguspiger non arat : dum
p aua exaduerso mala metuit & operari
maxima p̃t̃mittit : Bonea ũt dicit᷑ m̃ dica¬
bit aestate et nondabit̃ ei : Qui enĩ nunc inbo¬
nis operibus non ex udat : cũ soliudici
feruentior a pparu erit quia frustrareg¬
niaditũ postulat nila ccipiens estatẽ
m̃dicat: Benehuic ꝑeundẽ rursum salo¬
monẽdicit᷑ : qͥ obseruat uontũ ñ seminat :
& qͥc̃siderat nubes nũ quã metͥt: Quidenĩ

Expanded text:
quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incauquaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam me
Abbreviated transcription (Latin):
itq quippem̃tis desidia dũ congruoferuore non¬
lit̃ accenditur abonoꝵ desiderio funditus conua¬
cilescente fortissimoterpore mactatur: Vnde
aꝑte ꝑsalo monẽ dicit᷑: pigredo emittit soporẽ
Piger enĩ rectesentiendo qͣsi uigilat : quã uisni¬
hil operandotor pescat : Sed pigredo forporem
emittere dicit᷑ quia paulis ꝑ &iam rectesentien¬
diuigilantia amittit᷑ : dũ ab en eoperandistu¬
do non dirigitne lettm seinferius ꝑ desideriu
expandit : & dũstudiorũ sublimiu uigore
non constringitur cupiditãs infimȩ acumine
sanciae : Vtqo sẽꝑ disciplinã ligaredissimu¬
lat e scꝰ esuriens ꝑuoluptatũ desiderias par¬
gat. Hinc ab eodemrursus salomones cribit᷑:
inde ideriis ẽ omnis otiosus : Hinc ipsa ueritate
p̃di ante: uno quidem exeunte spũ munda do¬
muscicit᷑: sedmulti plicius red eunte dũ uaca
plerũq piger dumnecessaria agerenegl egit:

Expanded text:
 quippe mentis desidia dum congruo fervore non quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soPiger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studo non dirigit, neglectum se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur, ut quo se per disciplinam ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante, uno quidem exeunte spiritu, munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte, dum vacaPlerumque piger dum necessaria agere negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
do abimnoderata loquutione non parcitur.
Hinc ia cobusait : Siquis putat sereligiosũeẽ
non refrenans linguã suã sed sed ucenscor
quũ: huiꝰ uana .e. religio : Hincrursũ ait:
Sitomnis homo uel ox ad audiendũ : tardu saut̃
adloquendum: Hinciterũ linguȩ uimde¬
fidiens adiungit: In quietũ malũ ple¬
na ueneno mortifero : Hinc ꝑsemetipsã
qđ locuti fuerint homines rationẽ redd ełit deco
indieiudicii : Otiosũ quippe uerbũ ẽ qđ autratio¬
ne iustȩ nec essitas aut intentionepiȩ uti litatisca¬
r& : Siergo ratio deotioso sermonẽ exigist̃ : pensemus
quȩ poenamultiloquidmaneat Inquoce i amꝑnoxia
liter p̃cipitess Illinãq suadendi s̃ neagendo¬
t bona dũ differamittat : Istiuꝰã monendisun ne
io dũ bonorũ tempus incaute festinando p̃uenius
corũ merita immutent: Pigrisitaq: intiman¬
dũ ẽ : qđ sȩpedũ oportune agero possum nolu¬
rimus paulocũ e uolumus non ualemꝰ: Ipsa¬

Expanded text:
do ab immoderata locutione non parcitur. do ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum, linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam quod locuti fuerint homines, reddent din die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam per noxia s. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
alien alibeat : p̃modũ detractionib: eorũ
uitã dequibus loqͥt mordeat: Ad ex tremum
uero usq ad apertas lingua contumelia serũ¬
pat. Hinc seminant᷑ stimuli : oriuntur rixȩac¬
cendunt᷑ facesodiorũ : pax extinguit᷑ cordiũ:
Vnde benepsalomonẽ dicit᷑. Qui dimittita
im quã caput᷑ usgionũ ẽ : Aquã quippe dimit¬
tere est : linguã influxũ eloqui relaxare :
Quo contra inbona &iã parte iterũ dicit᷑
Aqua ꝑfunda uerba ex oreuiru. Qui ergo
dimittit a quã caput ẽ iugiorũ : quia quilin¬
guã ñ refrenat concordiã dissipat : Vnde
edi uerso scriptũ est Qui imponit stulto si¬
lenti dm iras mitirat. Quia ũt inultilo quio ꝗͥs¬
dit utrectitudinẽ iustitiȩ tenera nequaquã
possit : Testatur poħa quiait : Vir linguosusñ
diriget᷑ superterram : Hincsalo moniterum
iasait Culibs iustitie silentium : Videli¬
c& indicans : quia m̃tisiustitia de solatur qͣn¬

Expanded text:
aliena libeat, postmodum detractionibus eorum aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quis rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque Salomon iterum ias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quan
Abbreviated transcription (Latin):
rit : quia sẽpͥinfirma inutilit̃spargit : Quotã
eñ sup uacuis uerbis asilentii suicensura dissi¬
patꝰ qͣsi totriuis extra sẽducitur : Vnde &re:¬
dire interius ad sui coriltionẽ ñ sufficit : q ꝑ
multilo qͥd̃ sparsa secreto se intimȩ c̃sideratio¬
nis excladit Totam se uero insidiantis hos¬
tis uul neribus detegit : quia nulla munitione
npcustodiȩ circũ cludit: Vnde scriptũ ẽ : Sic̃
uirbspatens et absq murorũ ambitu : itauir
Iꝗͥ non notest in loquendo cohibere spm̃suum : ł̃
Quia enĩmurũ silentii non hab& pat& inimil¬
ciiaculi sciuita sm̃tis : Etcũse ꝑ uerba extra
semetipsam eicit: aptã se aduersario osten¬
dit : Quamtanto iue sine labore superat:
quanto &ipsa quȩ uincitur contra semetip¬
sam ꝑmultiloquid̃pugnat : Plerũq: aũt per
quosdã grados desid  osa mens in lapsu mca¬
susimpellitur : dũ otiosa cauere uerba ne¬
derimus ad noxia ꝑuenimus : Vt prius loqͥ

Expanded text:
rit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot rit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui
Abbreviated transcription (Latin):
munt : quasi conspectis uulneribus usum me¬
dicaminis subtrahunt: Eteo mortis a uctores
fiunt : quouirus quod poterant curare nolu¬
erꝰ : Linguaitaq: discrete frenꝰnda ẽ. et non
insolubiliter obliganda scriptũ não ẽ : dapi¬
ens tacebit usq ad tẽpiis : Vtnimirum cũopor¬
tunũ considerat: p̃posita censura sil entu
Nicissi tudinẽ pensanda s̃ tẽpora : neaute¬
pigrerestringat : Quod bene psalmista con
poniorisuo parietẽ sed ostiũ petiit : qđ ui¬
delic& aperit᷑& claudit᷑ : Vnde et nob caute
discendum ẽ : quatenus osdiscretũ eic̃gruo
tempore uox aperiat : etrursũ c̃gruo tacit᷑ni¬
tas claudat: At contra ãmonendis multi loo
uacantos : ut uigilant̃ aspiciant a quanto rectitu¬
dinis stati de pereunt : dũ ꝑmulti plicia uer¬
ba delabunt᷑ s humana & enĩmensa quȩ more¬
et circũ clausa ad superiora colligit᷑ qullua
repetit unde descendit : Etre laxata depe¬

Expanded text:
munt, quasi conspectis vulneribus usum memunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censvicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum repigre restringat. Quod bene Psalmista consponi ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata depe
Abbreviated transcription (Latin):
ut orar&te : Cũergo coritatio pcustodiã re
stringitur : corquod fugere consueuit Inue¬
nitur : Plerũq aũt nimis taciticũ non nulla
iniusta patiunt᷑ : eo lnacriorẽ dolorẽpdent
quo ea quȩ sustinent non loquunt᷑ : Nam
siin latas molestias tranquille lingira dicẽ¬
r&e aconscientiȩ dolore  ema nor& Vul¬
nera enĩ clausa pluscruciant: Nã cũ pu¬
tredo quȩ interius feru& eicit᷑ : ad salutẽ dolor
aperitur : Scire igit debent quiplus quam
expedit tacent: ne int̃ molesta quȩ tolerant
dumlinguã tenent uimdoloris ex agerent
Um monendienĩ sunt ut si ꝑximos sicut sedili¬
gunt :minime illis tacent unde eo siustere¬
prehendunt : Voces enĩ medi camine utror¬
que salutic̃currit᷑ : dũ& ab illo quilnfertactio
praua conpescit᷑ : et ab hoc qͥsustinet doloris fer¬
uor uulnere a ꝑto tẽperat᷑ : Qui enĩ pximorũ
mala respiciunt : et tam̃ insilentio linȩuã pre¬

Expanded text:
ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam pre
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑ : et quos loquente s audit qͥsi infirmos
dqͥspic̃ : Cũq oscorporisclaudit : quantũ se
uitus suꝑ biendo a periat ñ agnose
Linguã enĩ p̃mit : m̃tẽ eleuat᷑ : Et cũ suã
Pequitia mini mecsiderat : tanto apud secunc¬
tos liberius quanto et secnrtius accusat
Umonendi suntigit᷑ nimis taciti: utsciro
sollicite studeant non solum quales forasos¬
tendere : sedo iam quales sedebeant intus exhi¬
bere ÷ Vt plus eccogitationibus occult ũ iudic¬
umdĩ : quã ex sermonibus rephensionẽ metu¬
ant primorũ : dcriptũ nãq ẽ: Filimi adten¬
desapientiã meã &ẽ prudentie meae inclina au¬
rẽtuã utcus todias cortationos : Nihil quippe
nobis ẽ cordefugatius: Quod a nob̵ totiens re¬
cedit quotiens ꝑprauas cortationes deflu¬
it : Hinc & enĩ psalmista ait : Cormeũ de¬
reliquit me. Hinc ad semetipsũ feais
dic̃ Inuenit seruus tuuscorsuẽ

Expanded text:
extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum
Abbreviated transcription (Latin):
ellorũ duritiã remanent in correcti
dulci suntã monitione mulcendi : Quos
enĩ crucia m̃ta ñ corriguntiñ nun qͣmabini¬
qͥ s actib: leniablandim̃ta c̃pescunt : Quia
& plerũq: egros quos fortis pigm̃torũ potiocu¬
rare ñ ualuit ad salutem pristinã tepens÷
aqua reuocauit : Et non nulla uulneruqͣ
curar iincisione nequeunt: fom̃tis oleisa nañ:
Etdurus adamans incisionẽ ferriminime
recipit : sed lenihircorũ sanguine molloscit :¬
literam monendi sunt nimis taciti. atq alitꝰ
multi loquio : Insinuarinãq nimistacitis
deb&e: qr dũ quȩdã uitia in caute funum : occul¬
te deterioribus implicant᷑ : Nã sȩpelinuã
ꝵ immod eratius frenant in cordegra uius
multiloquid tolerant : ut eo plus corita¬
tiones inm̃te ferueant quo illa suiolento
cus todia indiscretisilentii angusta: Quȩs
plerũq: tanto latius defluuntꝰ quanto se eẽ
securius aestimant : qr forisarep̃ hensorib:
non uident᷑ : Ende ñ nun om mens insuꝑbiã

Expanded text:
gellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescitliter admonendi sunt nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
perarȩ dispiciun int̾a suꝑbia captiui teneant᷑: Om¬
monendis utsolertes aspiciañ q filius hominis cui
una cũ patresemꝑ uoluntasẽ: ut exemplũ nob̵ fran¬
gendȩnre uoluntatis p̃beat dic̃ Ñ quero uoluntatẽ
meã sed uoluntatẽ eius quimisit mepatris: Qui ut hu
hoc in extremo iudicio p̃misitdicens : ñ pͥossũ a me
i pso facere quicquã sed sic̃ andio iudicio: quaitaq
constantia de dignatur homo alienȩ uoluntatid
qui escere :quando dĩ &e hominis filiuscũ uirtutis
suȩ glãm uenit ostendire : testał sȩ nona seipso iudi¬
care :  At contra ãmonendi s̃ in constantes utm̃tẽ
grauita te roborent : tunc enĩ gemina in semutabi
litatis arefaciun : cũ a corde prius radicem leuita¬
tis abscidunt : & ectunc fabrica robusta constituit᷑
cũ prius locus solidus in quo poni fundam̃tũ de¬
beat ꝓuidetur: Nisigͦ antem̃tis leuitas caue¬

Expanded text:
perari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Adperari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerter aspiciant quia Filius hominis, cuila nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huihoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque ccere, quando Dei et hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefiunt, cum a corde prius radicem levitatis abscindunt, quia tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas cave
Abbreviated transcription (Latin):
dentes eẽ apud uos meipsos: Atc̃tra istiaudiant
ñ circũ feram̃ omni uento doctrinȩ: Deillis ꝑsalo¬
monẽ dr̃ : Comeden fructus uiȩ suȩsuisq: c̃siliissa¬
turabunt᷑: deistis aut abeor ursus scribitur : Cor
stultorum dissimileerit : Cor quippe sapientũ
sibi metipsi sẽꝑẽsimile : ꝗr dũ rectas ꝑsuasi onibus
adqͥ escit constant̃ se in bono operedirigit : Corue¬
rostultor ũ dissimileẽ qr dũmutabilitate sẽ
uarum ex hibeonũ quã id qđ fuerat manet : & qr quȩ¬
dã uitiasif ex semecipsisgignun alia ita exalii sori¬
unt᷑ : Sciendũ sũ mopere ẽ : r tuncea corripiendo
melius tergim cũ abipsoa maritudinis suȩ fonte
siceam: ꝑtinaci aquippe ex suꝑbia In c̃stantiuaũ
ex leuitate generat᷑ : Ammonendis̃ igit᷑ ꝑtinaces ut
elationẽ suȩ coitationis agnoscañ et semetipsosu ince¬
restudeant:nedũ rectis aliorũ suasi onibus forissu¬

Expanded text:
dentes esse apud vosmetipsos; at contra istidentes esse apud vosmetipsos; at contra istitrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris su
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dõ sed ula locutio familiaris instruebat:
Sedui delic& uir ꝓuidus elato auditori c̃ loquens
solatiũ p&iit utdar& : duc ẽreqͥrebat inuia ut
dux cifieri potuiss& ad uitã : Egit itaq: ut suꝑb:
auditor uocꝗ ad melioras uudenti eo magisfiera
deuotꝰ quoputar etͥ necessarius : & unde se exhor
it̃ ãmonendisꝑti
naces atq: alit̃ in c̃stantes
Illis dicendũm
ł ẽ qđ plus desequã sunt sentiunt : & id circo alie¬
nis c̃silus non ad quiescunt: Istisuͦ intimandum
Tẽ qđ ualde sedispiciens neglegum: etideo leuita¬
tecogitationd̃ a suo iudicio ꝑ tẽporũ mom̃ta fleo¬
e Vniͦ : Illis dicendũ ẽ qr nisi melior qł caeris
estimarent : neqͣ quã c̃unctorũ consilia suȩ de liberatio¬
nqpꝰponerent : Istis dicendũ ẽ qr si hoc quods unt utcũq:
adtenderentineqͣquã eos ꝑtot uarictatis latera muta bili¬
tatis aura uersa raez Illis ꝑpaulũ dicit᷑: Noli tepru¬

Expanded text:
tionem Dei sedula locutio familiaris instruebat; tionem Dei sedula locutio familiaris instruebat; sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret, requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortiter admonendi sunt naces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitatectuntur. Illis dicendum est, quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberatioponerent; istis dicendum est, quia si hoc quod sunt utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite pru
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uacuat̃ : Ipsa ͦ inelatis inuectionis exordia per¬
mixtas laude tẽperanda : ut dũ amittunt fauo¬
res quos diligunt : &iã correptiones reciperant qͣs:
oder̃ : Plerũq aũt ꝑsuadere elatisũtilia meliuꝰ
possumꝰ si ꝑfectũ eorũ nob potiusquã illis ꝓfutu¬
rũ dicamus : Si eorũ meliorationẽ nob magisqͣm
sibi impendi postulemus : Facileenĩ adbonum
elatio flectit᷑ siei inflexio ꝓdeẽ & aliis credatus:
aerea colũ naꝑgebat : Cũ ob ab cognatũ suũ agenti¬
litatis conuersatione uell& educereu tomp̃tis
quẽ dñs daturus enob̵ ueni nobiscũ et benefacie¬
Smtibi qr dñs bona ꝓmisit irli : Cui cũ respon¬
dissce ille : ñ uadã tecũ sed reuertar interrã meã
runtia itinerisangustabat. quẽ & ad ꝓphetiȩsci¬
entiã cognitio diuinitatis expandełat: quã colũ na
exteriusp̃ ibat quã dec unctis interius ꝑ c̃uersa¬

Expanded text:
nem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, pernem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. aerea columna pergebat, cum Obab cognatum suum a gentilitatis suae conversatione vellet educere, et omnipotentis ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam rantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitioexterius praeibat, quam de cunctis interius per conversa
Abbreviated transcription (Latin):
neaut illi defensionẽ iustitiȩ uertan in exercitationẽ
suꝑbiȩ: aut isticũ student plusquã necesse ẽ homi¬
nibus subici: cõpellant᷑ &iã eorũ uitia ueneranq:
Considerandũ uero ẽ qđ plerũq: elatos ut ilius corripis¬
mꝰ si eorũ correptionis uȩdã laudũ fom̃ta misceamꝰ :
Inferenda nãque illi sun aut alia bona quȩ in ipsis
sun : aut dicendũ certequȩ poterañ eẽ si ñ sunt: & tunc
demũ resecanda s̃malaquȩ nob displicent cũprius ad
audiendũ placabilẽ eorũ m̃tẽ fecer int p̃missa bona
quȩ placent : Nã & equos indomitosblanda prius
manutangimꝰ : ut eos nob plenius p̾mod ũ &iã ꝑfla¬
gella subigamꝰ : &amaro pigm̃tor ũ poculomel¬
lis dulcedo adiungit᷑: ne ea quȩsa lutiꝓfutura ẽ
in ipsogustu aspera amaritudo sentiat᷑ : Dũ uͦgustus
ꝑdulcedinẽ fallit᷑ humor mortiferus ꝑamaritudi¬

Expanded text:
ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
humilibus qe dũ feticiun addĩ similitudinẽa scenđt :
dicat᷑ elatis. qr dũ scerigun i napostatȩ angłi lmita¬
tionẽ cadunt: Quiditaq: elatione deiectus quȩdũ
supra setendit᷑ ab altitudine uerȩcelsitudiniꝰ selon¬
at᷑ : & qͥd humilitate sublimius quȩdũ se in ima de pͥ¬
mit : auctoris uomanent e suꝑsumasci ungit : Est tam̃
aliud qd in eis debeat caute pensarf : qr sȩpequidã
humilitatis decipiunt᷑ specie : ꝗdã uero elationis
suȩ ignorat sefallunt᷑ : Nã plerũq: ñ nullisꝗ sibi hu¬
miles uidenturis ꝗͥ hominibus deferrfñde bȩ c̃iunco¬
tꝰ c̃timor : plerũq: uelates comitar qͥ sola& libere
uocis assertio: Etcũ quȩdã increpanda s̃ uitia ill
neticent̃ extimore : & tam̃ tacere estima ñ ex humi¬
in crepenti subs pocie humilitatis pͥmitculpa ftoru¬
elatiã monendis neplus quã decae sint liberii & hu¬
miles ã monendi sñeplus quã expedit sint subiecti:

Expanded text:
iciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humiincrepent, sub specie humilitatis premit culpa forelati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti,
Abbreviated transcription (Latin):
ab aet̃nis supplicus liberans: tacitus flagellato¬
lerauit : Qđ int̃ angelorũ choros pͥennes nob ho¬
norestribuens colaphosꝑtulit : Qđ a peccatorũ
nos punetionibus saluans: spiniscaput subpo¬
nere non recusauit᷑ : Q uod a eterna nos dulce¬
dine debrians: insitisua fellisa maritu dinẽ
malis sitantads̃ ib hominibus ꝑtulit mala ꝓbonis:
uit quissana intellegentia deꝑ cussionesua ingra¬
t ex istat. sipse hincsine flagello ñ exintꝗhic sine

Expanded text:
ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine
Abbreviated transcription (Latin):
Qiȩ ante sc̃is p̃s aduentũ cogitationes prauas et
Iorta repoterat: et pensa re nesciebat : Liuorͦ
fulneris abstergit mala & plagȩ in secretioribus
lientris : Quiacũ exterius ꝑcutim ad peccatoꝵ
in rõꝵ memoriã tacitia fflictique uocam̃ : Atqd
ante oculosnrõscuncta qͣ a nobsunt male gesta e¬
educimus et ꝑ hoc qđ foris patim magis intus quõd
fecimus dolemꝰ : Vndesit ut int̃aꝑta uulnera cor¬
poris: am plius nos abluat plaga secreta uentris:
Quia sanat neqͥtias prauioperis: occultũ uulnus
diloris: Am monen dis̃ a egrĩ quatenus sic pati¬
entiae uirtutẽ seruent : ut incessant̃ quanta re¬
demptor nr abhis quos creauerat ꝑtulit mala con¬
siderent: Qđ tot obiecta conuitior ũ ꝓbra sus¬
tenuit : qđ de manu antiqͥ hostis captiuorũ qoti
dieanimas rapiens: insultantiũ alapas accepit :
Qđ aqua nos salutis diluens a perfidorũ spu¬
tis faciẽ ñ abscondit: Quod ad uocatione sua nos

Expanded text:
quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos