comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entia renidens. quã seueritas amata delect& : Iudicate matrẽ
tum: &ideo fede parentis uestrae merita detegunt᷑ quib
eo est depulsu consortio: sed ad eo fede. ut nec uobis iudicantib
pos sit ab solui: uerũ qui non unã ꝑ sonã sed totã gentẽ praesenti
estimatione taxamus : speramus fore aliquos. quos ad melioru
studiu. seueritas denuntiata commoueat : &ideo auscultat&e
quid prestͦ ler: auferat fornicationer suas a faciesua: & adul
suo uere condiã quae solet obscenitati impedim̃tum esse depulerat
Et faciem turpitudinis professione durauerat: Nuncergo hise
trarios capersat affectus: frontẽq inpudentia &utam. pudo
conuestiat: neꝗ hoc solum lubũs quasi in superficie fecisse coma¬
ta deuberum medio. haustũ uirꝰ eiect&: ut totoꝓtinur cordȩ pur
Quodsĩ facere neglexerit. adoperã seueritatir ae cingur: quũ tempa

Expanded text:
entia renidens, quam severitas amara delectet. CAPUT II. Vers. entia renidens, quam severitas amara delectet. CAPUT II. Vers. t ideo loedae parentis vestrae merita deteguntur, quibus a meo depulsa est consortio, sed adeo foedae, ut nec vobis judicantibus possit absolvi. Verum quia non unam personam, sed totam gentem praesenti aestimatione taxamus, speramus aliquos tore, quos ad meliora studia severitas denunciata commoveat, et ideo exspectate, quid praestoler. Auferat fornicationes suas a facie sua, et adusuo verecundiam quae solet obscoenitati impedimentum esse, depulerat, et faciem turpitudinis professione duraverat. Nunc ergo his contrarios capessat affectus, frontemque impudentia exutam, pudore convestiat, sciat neque hoc solum labiis quasi in superficie fecisse contenta, de uberum medio haustum virus ejectet, ut toto protinus corde purgetur. Quod si facere neglexerit, ad opera severitatis accingar, et qualia tempore
Abbreviated transcription (Latin):
& salutari in commodare doctrinae Nam qm̃ uaticinantis impetu
icontigerat quaȩ postȩrant longis secutura temporib: & tam ad¬
dersis quã prorperis fidẽ denuntiandi confidentia subrogabat:
nȩ ꝑ hoc ipsum inquum & m&um & uotum pariter uider&ur &tin¬
uere: quando quidem nec correctionis studium ꝓdesset assumi in-
istente semel praenuntiati neces sitate supͥplicũ : nec ꝓsperoꝵ denuo
ecessaria uider &uroptatio. q omn modis esset ꝓdenuntiantis
ieritate reddenda. deo ad populos sermodirigit᷑. & in cõmunionẽ
udicũ conuo cantur : ut ipsimatrẽ suã multitudinẽ uidelic& paren-¬
ũ cuius criminib: dr̃ fuerat asperatus. intentis ꝑgant &aminare
tiata remouere tormenta : si ad correctionẽ reos uideat confugisse :
ionergo illos salutem derperare debere: sireddant᷑ timore: melio¬
res cum is meritorũ praȩsideat &x punctor quẽ multo magir indul-¬

Expanded text:
ret salutari incommodare doctrinae. Nam quoniam vaticinantis impetu ret salutari incommodare doctrinae. Nam quoniam vaticinantis impetu ea attigerat, quae post erant longis secutura temporibus, et tam adversis, quam prosperis fidem denunciandi confidentia subrogabat, ne per hoc ipsum, inquam, et meritum, et volum pariter videretur extinguere, quando quidem ne correctionis stu: nec prosperorum denuo necessaria videretur optatio, cum omnimodis osset pro denuntiantis veritate reddenda. Ideo ad populos sermo dirigitur, et in communionem judicii convocantur, ut ipsi matrem suam multitudinem videlicet parentum, cujus criminibus Deus fuerat asperatus intentis pergant examinare tiata removere tormenta, si reus ad correctionem videat confugisse. Non ergo illos salutem desperare debere si reddantur timore meliores, cum magister meritorum praesideat expunctorum, quem multo magis indulg
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificauit in xpo: Illum siquidem hostem generis humani qui longa¬
reor dominatione depresserat. fortior ueniens alligauit: uasa eius
cunta diripuit. & captiuitatem gentium reddita libertate dissolui
donis& gratiae nobilitauit redemptorꝰ ut qui aliquando eramur alio
& horpites subitoplebs eius. & populus misericordium consecutus
immo genus electum & sacerdotale ac regium diceremur: sicergo qđ
osee dȩ temporib: babylonis edixerat: paulus ad negofua tranrtulit
saluatoris: Non utig proph&u quasi abnuente. aut egrȩ quoꝗdi¬
citur subsequente: sed apostolico intellectui ꝑtenorem uaticinũ nimis
fauente : quo docuit austaesse hic ꝓpeur ad consumationẽ ueldo¬
na uel gaudiu: que illo iam seculo fuerant inchoata. Sed huc usqͥ¬
sermo ꝓph&e eotenore proces sit ut de quibus cãq: erat negotiis
te ꝓuide ꝙiȩ curauit : nequod ad pompã p̃dictionis ualebat. incipe¬

Expanded text:
in Christo . Illum siquidem hostem generis humani, qui longain Christo . Illum siquidem hostem generis humani, qui longa dominatione reos depresserat, fortior veniens alligavit, vasa ejus cuncta diripuit: et captivitatem gentium reddita libertate dissolvit, donisque gratiae nobilitavit redemtos, ut qui aliquando eramus alieni et hospites, subito plebs ejus et populus misericordiam consequulus, immo 403 genus electum, et sacerdotale ac regium diceremur . Sic ergo quod Osee de temporibus Babylonis edixerat, Paulus ad negocia transtulit Salvatoris, non utique propheta, quasi abnuente, aut aegre, quo ducitur subsequente; sed Apostolico intellectui nimis favente per tenorem vaticinii, quo docuit aucta esse hic prope usque ad consummationem vel dona, vel gaudia, quae illo jam seculo fuerant inchoata. Sed huc usqusermo prophetae eo tenore processit, ut de quibuscumque erat negotiis te provideque curavit, ne quod ad pompam praedictionis valebat, incipe
Abbreviated transcription (Latin):
completum : & ꝑtheoriam aliis quogie idẽstucicegentib: conuenire : T heo¬
ria est autem ut eruditis placuit: in breuibus plerumq aut formis auteu¬
sis earum rerumꝗ potiores sunt. considerata ꝑceptio: haud igitur illa iue
debabylone reuocatio. secundum historiam. istauero que ꝑfidẽ xp̃i es
conlata libertas secundũ allegoriam significata propriȩ dic&ur o
sermopph&icus : ã solide utrũq ꝓmiserit : ut praecedens mediocritas se¬
quentes cumulor indicar &: Nam quod primo ꝓ&e aggerationẽ dictũ era
lum terruit denuntiata captiuitas. & quȩ postea erexit restinita liber¬
tus. Aliurum quoq multo grauiorer sunt. idest & captiuitatis & libero¬
tis inditia praeferebant: Illius nimirum dequa ait apostolus. erau
natura filuiꝰ ire sicut &ceteriͭ Dr̃ autem quod sit diues: misericordia
propternimiã caritatẽ quadilexithor: cum essemus mortui peccatis &ͥ¬

Expanded text:
completum, etiam per theoriam, aliis quoque, idest cunctis gentibus, convenire. Theocompletum, etiam per theoriam, aliis quoque, idest cunctis gentibus, convenire. Theoria est autem ut eruditis placuit in brevibus plerumque aut formis aut caussis, earum rerum, quae potiores sunt, considerata perceptio. Haud igitur illa Judaeorum de Babylone revocatio, secundum historiam, ista vero quae per fidem Christi est collata libertas, secundum allegoriam significata, proprie diceretur, cum sermo propheticus solide utrumque promiserit, ut praecedens mediocritas sequentes cumulos intimaret. Nam quod primo per exaggerationem dictum erat, populum Judaeorum terruit denunciata captivitas, et quae postea erexit restituta libertas, aliarum quoque quae multo graviores sunt et captivitatis et libertatis indicia praeferebant: illius nimirum, de qua ait Apostolus, Eramus natura filii irae sicut et caeteri. Deus autem cum sit dives in misericordia, propter nimiam caritate
Abbreviated transcription (Latin):
ioq est qr ꝓmissionẽ lociistius. suꝑmultitudine fidelium. ad p̃di¬
tionẽ euangelii confluentũ. beatus paulus acceperit: asserens
delic& quod unius gentis angustius aͫ nuntiatio euangelicae pie-¬
tis excesserit : & non solum deiud eis quiolim populus dĩ uoca¬
ntur. sed &iam degentib qua&e in multiplici errore deguerant. ad
bessendã diuini ftemmatis dignitatem. agmina conuenirent: sicut
ũdi uiu gentiumergo magister. Ostendti quod euangelii tẽpore
felicitatis huius promissio conpler&ur : Nonutiq: ut negar & illud e
totus ꝓph&iae textur inculcat: resolutionem uide lic& captiuitati
quoꝗ babyloniae. fuisse ꝓmissam: sed ut ostender &. quam intelle¬
gentiae regulum custodire in libris ꝓph&icis debeamus: idest ut q̃ua
sub narratione iudaicarũ rerũ. ingentius quã unius gentis mediocritas
caper&. aliquid promer&ur : & ex parte in illo populo noc semus fuiss

Expanded text:
quoque est quia promissionem loci istius super multitudine fidelium, ad praedicationem Evangelii confluentium, beatus Paulus acceperit, asserens videlicet, quod unius gentis angustias annunciatio evangelicae pietatis excesserit. Et non solum de Judaeis, qui olim populus Dei vocabantur, sed etiam de Gentibus, quae in multiplici errore degerant, ad capessendam divini stigmatis dignitatem agmina convenirent, sicut in filii Dei vivi . Gentium ergo magister ostendit quod evangelii tempore foelicitatis hujus promissio compleretur: non utique ut negaret illud quod totius prophetiae textus inculcat: resolutionem videlicet captivitatis quoque Babylonicae fuisse promissam; sed ut ostenderet, quam intelligentiae regulam custodire in propheticis libris debeamus: idest, ut cum sub narratione Judaicarum rerum ingentius, quam unius gentis mediocritas caperet, aliquid promeretur, et ex parte in illo populo nosceremus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
enditꝰ. captiuitatẽ uidelic& primo israhelis. deindȩ iud e. de inceps
prundem populorum soluta captiuitate concordiam: & adcultum
tẽ plũ ueridũ reddita libertate concursum : cuius tam̃ regressionis
lides criberetur ambitio. qua ad maioris negotĩ significationẽ ualer& :
lesteuangelii libertates pariter acliberalitatem sonur & quȩ trans¬
endens uota muneribus non solũ populum sed &iam filior dĩãppel¬
ir&: quos a seruitute funere aliberas set : Igitur breuiter istaꝑcur¬
ens. redut ad contionẽ illis temporibus congruentem : & quasi filiis
biurgaride & docende matris munus indicit. ut quȩ nihil dȩ custo¬
lenda scĩtate curauerat. dearripiendu saltem penitentia cogi
de uotio communir& : Et lt̃ de prae terius futura colliger&:
itum illorum agminũ quaȩ de egypto mirabiliter edut ͥfuerant
ogitar &: quorum utie iniquitas neꝗ parentũ ut diximus dig¬

Expanded text:
endit: captivitatem videlicet, primo Israelis, deinde Judae: deinceps endit: captivitatem videlicet, primo Israelis, deinde Judae: deinceps eorumdem populorum, soluta captivitate concordiam, et ad cultum ac templum veri Dei, reddita libertate, concursum. Cujus tamen regressionis ea describeretur ambitio, quae ad majoris negocii significationem valeret, id est, Evangelii libertates pariter ac liberalitatem sonaret: quae transcendens vota muneribus, non solum populum, sed etiam filios Dei appellaret, quos a servitute funerea liberasset. Igitur breviter ista percurrens rediit ad concionem illis temporibus congruentem, et quasi filiis, objurgandae et docendae matris munus indicit, ut quae nihil de custodienda sanctitate curaverat, de arripienda saltem poenitentia 405 devotio communiret. Nam ut de praeteritis futura colligeret, exitum illorum agminum, quae de Aegypto mirabiliter educta fuerant, cogitaret: quorum utique iniquitas, neque parentum, ut diximus, dig
Abbreviated transcription (Latin):
uorum currecor dar&ur ostendens : Scripta sunt inquitd adinsti¬
tutionẽ nr̃m necorũ studiu quorum ruinas legimus emulemur
eoꝰe lã illa plebr. festinata sibi emendatione succurrat: &deme¬
dio uberum uidelic& pectore. impi&atẽ quae fornicatio nominat᷑.
Vpellatineillꝰ seueritatis &perimenta ꝑcipiat. cuius dispositno¬
nen dfficultas nulluremoratur site enim ꝑgit in pios ultione con¬
ũmere. obsistere non ualebit pereuntium multitudo: siue filior
punitorum ꝓ innocentiae honore. aut emendationis meritis res
tui mandarit salutũmhil impedimenti creare : prae missae cala¬
itatis aggestio : ut ergo hoc totum proph& a bra uiter indicar&:
indẽ ordinẽ tẽ in exemplum quẽ inuaticinio custodiuit: & sicut
ipso titulo totam qua proph& afset etatem. regũ cõmemoratio¬
e signauit : ita&iam quid nego tiorum p̃dicatio ipsius continer&os-¬

Expanded text:
quorum cur recordaretur, ostendens, Scripta sunt, inquit, ad instiquorum cur recordaretur, ostendens, Scripta sunt, inquit, ad institutionem nostram, ne eorum studia, quorum ruinas legimus, aemulemunetque, ut illa plebs festinata emendatione sibi succurrat, et de medio uberum, videlicet pectore, impietatem, quae fornicatio nominatur, expellat, ne illius severitatis experimenta percipiat, cujus dispositionem difficultas remoratur. Sive enim pergat impios ultione consumere, obsistere non valebit pereuntium multitudo: sive filios punitorum, pro innocentiae honore, aut emendationis meritis, saluti restitui mandarit, etiam nihil impedimenti creare praemissae calamitatis adgestio poterit. Ut ergo hoc totum propheta breviter indicaret, eundem ordinem in exemplo, quem in vaticinio, custodivit: et sicut in ipso titulo totam, qua prophetasset aetatem, regum commemoratione signavit: ita etiam, quid negociorum praedicatio ipsius contineret, ost
Abbreviated transcription (Latin):
ignauia restiterunt. omnes &iam inheremi solitudine leguntur a¬
ti nec p̃ter duos uiror ihũ & caleb. desexcentis milib: uirorum mils
pectoris sui archana mundauerit & facta in melius mutation
profecerit: nullum ei possit qđ ꝑtot sacula abalũs egit discr&
nationib: : & institutis legir adq spiritulib: donis floriut conpo¬
rare subsidium: quo uidelic& insirtens criminib: sententiđ mo¬
liat᷑: sicut nequeillu inquid etate qua egressu est decaegipto &y
cedinti quasi adoptione gaudebat. quid quam miseris profuitꝰ q¬
minus acsies sent omnib: nudis priuilegis disperirent: Quẽ sensu
& apostolus paulus scribens ad chorinthios: diligenter & colus
Omnes inquid unis miraculis liberatu eidem cibis spiritalib
usi sunt: eordem fontes dep&ra erumpenter lberunt: nec tan
& his inquid dõ uel uniuersi placuere uel multi : sed milla &li
etate. diuersis horruere peccatis diuersis periere tormentis:

Expanded text:
titerunt, omnes etiam in heremi solitudine leguntur absumpti, nec praeter duos viros Jesu et Caleb, de sexcentis millibus virorum militari  quoniam gens illa nisi pectoris sui arcana mundaverit, et facta in melius mutatione, profecerit, nullum ei possit, quod per tot secula ab aliis egit discreta nationibus, et institutis Legis, atque spiritalibus donis floruit, comparare subsidium. Quo videlicet insistens criminibus sententia moliatur, sicut neque illa, inquit, aetate, qua egressa est de Aegypto, et recenti quasi adoptione gaudebat, quicquam miseris profuit, quominus ac si essent omnibus nudi privilegiis, disperirent. Quem sensum et Apostolus Paulus scribens ad Corinthios diligenter excoluit. Omnes, inquit , unis miraculis liberati, eisdem cibis spiritualibus usi sunt, eosdem fontes de petra erumpentes biberunt: nec tamen ex his, inquit, Deo vel universi placuere, vel multi, sed in illa exilii aetate, diversis horruere peccatis, diversis periere tormentis:
Abbreviated transcription (Latin):
exemisse quiutiqiȩ nũquũ nisi uoluntario corrũ per&u
ris sed dimi te eũ &toto sicut locoꝵ ita studio fine dirime
ceterũ sicite ulla societas adligauerit: &iã calamitas nin
aequa corri pi&:ius contagiͦnẽ ꝓfanitatis effugere uallo co¬
nua separationis ambirenũquũ cũ sacrilegis in eas uel pu¬
ca foedera uel priuata conuiuia: quaȩ enimso ciectas lucio
tenebris qͣui consen surtemplodĩ cũ idolit fornicationer fa¬
catisunt: & ne hoc putes contigisse errore deceptis. dilea
ferreignominiã ꝓtestores eius. dedito studio & in censo amore.
fanitates sequuntur : nec solum in plebei amparte delinquunt
ant prouisa est si quidem treb: iuda in ad iumentũ iudicutiu

Expanded text:
am reatibus exemisse, qui utique nunquam, nisi voluntario corrumperetur opuleris, sed dimitte eum, et toto, sicut locorum, ita studiorum fine dirimere. Caeterum si ei te ulla societas alligaverit: etiam calamitas, nimirum aequa, corripiet. Vis contagionem profanitatis effugere? vallo continuae separationis ambire, nunquam cum sacrilegis ineas vel publica foedera, vel privata convivia. Quae enim societas luci cum tenebris ? quis consensus 423 templo Dei, cum idolis? Fornicatione fornicati sunt. Et ne hoc putes contigisse errore deceptis, dilexerunt afferre ignominiam protectores ejus, dedito studio, et incenso amore, profanitates sequuntur, nec solum in plebeia parte delinquunt, tant. Provisa est siquidem, o tribus Juda, in adjumentum judici
Abbreviated transcription (Latin):
confidebat inuirtutib: gloriam suam ignominia  uidit sẽqu¬
temutatã & subpastoris baculo constitutã tanta quuntus
agnus facilitate compesci neque hoc tamensolũ sed sicut agn
in loca uasta ꝑductus. uidelic& & in bicillus & solus tan
tris quã gregis solatio distitutus: M&uit quicquid aspa¬
rit quicquid audierit. ita &tam ita &iam gens hostibur s¬
ta truculentis ꝑsolitudinẽ cogetur incedere: quã tam̃ no
que quaq ꝓuidentia diuina distituit propter quod dixit na
pascet eos dũr sed ut inposite calamitatis magisterio into¬
gat atque fateatur nec contemptiliu sacrae legis fuisse pͥa
nec sua uel in punita crimina. uel desideria fructuasa
ticeps idolorũ effraim. dimitte eũ separatũ est conuiu
eorum fornicatione fornicaticati sunt. dilexerunt afsi

Expanded text:
quae confidebat in viribus, gloriam suam ignominia sequente vidiquae confidebat in viribus, gloriam suam ignominia sequente vidit mutatam, et sub pastoris baculo constitutam, tanta quanta solet agnus, facilitate compesci. Neque hoc tamen solum, sed sicut agnus in vasta loca perductus, et imbecillus, et solus, tam matris, quam gregis solatio destitutus, metuit quicquid aspexerit, quicquid audierit: ita etiam gens subjecta hostibus truculentis, per solitudinem cogetur incedere. Quam tamen non usquequaque providentia divina destituit, propter quod dicit, Nunc pascet eos Deus; sed ut impositae calamitatis magisterio intelligat atque fateatur, nec contemtibilia fuisse sacrae legis praecepta, nec sua vel impunita crimina, vel desideria fructuosaticeps idolorum Ephraim, dimitte eum. Separatum est convivium eorum, fornicatione fornicati sunt: dilexerunt affer
Abbreviated transcription (Latin):
tulorũ religionis in quã prioris manente reuerentia sicq
uotionis nontã mutatio quã quȩdã facta uider&ur adiectio
oc autẽ contralegir praecepta susceptũ sine dubio cumulata
initate miseror polluebat: nolite itaque locaista que celeber¬
nuc non toter emarcuit quistatus conprebenderit israhe
&tunc quid &iam sibi nisicauerit impedere cognos c&.¬
p̃ sicut baccalas uiens declinauit isrł . nuc pasc& eos dñs qua
num in latitudine. apte prorsus abͥ acca similitudo suscep
est :ut peccati ipsius species. &tumor peccantiũ. & mugi
sꝑeuntiũ signar&ur incultu inquit uitulorũ iugo meae
is &cusso israhelis deliquid audatia & auirtutis semitis
dinauit: credens seopimis bonis sine inter polatione. fłui¬
rũ sed t̃anta impios uotorũ frustratio consecuta est ut adagni
exiguitatẽ detaurina quac simole descenderent: Sic totagem

Expanded text:
itulorum, religionis, inquam, prioris manente reverentia: sicque itulorum, religionis, inquam, prioris manente reverentia: sicque devotionis non tam mutatio, quam quaedam facta videretur adjectio. Hoc autem contra legis praecepta susceptum, sine dubio cumulata profanitate miseros polluebat. Nolite itaque loca ista, quae celeberadhuc non totus emarcuit, qui status comprehenderit Israelem; et tunc, quid etiam sibi, nisi caverit, impendat, recognosc sicut vacca lasciviens declinavit Israel, nunc pascet eos Dominus, quasi agnum in latitudine. Apte prorsus a vacca similitudo suscepta est, ut peccati ipsius species, et tumor peccantium, et mugitus pereuntium signaretur. In cultu, inquit, vitulorum, jugo meae legis excusso, Israelis deliquit audacia, et a virtutis semitis declinavit, credens se opimis bonis suis interpolatione fruiturum: sed impios tanta votorum frustratio consecuta est, ut ad agni exiguitatem de taurina quasi mole descenderint. Sic tota gens,
Abbreviated transcription (Latin):
deri ir in bethauen neq niuraueris uiuit dñr Quomodi
isrłi neiudas delinquer & inperasset ꝑsubiecta patefecit:
simaria uitulos consecrauerant ipsis &iam dĩ ueri nom̃ asl¬
liberent. ꝑ ꝗͦ eorundem nomen numenq iurarent: ideo nunc
ecipit ut qm̃ exuicinitate &iam iude illo populi confluebant
bethauen uidelic& atlq gulgala isti illuc ascendere faces
udas hac uerborũ familia ritate deceptus ipse quoque uitu
primo non orrere dehinc incipiat & iurure: uidetur aũt
llud oftendere. quod populi confundebat impi& as: ut qui
elic& uitulis seruiebant &iam ꝑuerum dm̃ quẽ iudas cole
inquiburcumq negotiis adiurarent: & obtestationes suas
us apƿellatione constringerent. quasioptimũ iudicando
imque religionem equo honore. uenerar i . ut hoc coler&
amillis qui infidemanserant ꝑ succ depentcultũ susciper &¬

Expanded text:
nderitis in Bethaven, neque juraveritis, Vivit Dominus. Quomodo nderitis in Bethaven, neque juraveritis, Vivit Dominus. Quomodo Israeli, ne Judas delinqueret, imperasset, per subjecta patefecit, Samaria vitulos consecraverant, et ipsis etiam veri Dei nomen adscripserant, perque eorumdem nomen numenque jurarent, ideo nunc praecipit, ut quoniam ex vicinitate Judae, illo populi confluebant, ad Bethaven videlicet, atque Galgala, isti illuc ascendere facessne Judas hac familiaritate verborum deceptus, ipse quoque vitulos primo non horrere, dehinc incipiat et jurare. Videtur autem et illud ostendere, quod populi confundebat impietas, ut qui videlicet 422 vitulis serviebant, etiam per verum Dominum quem Judas colebat, in quibuscunque negociis adjurarent, et obtestationes suas illius appellatione, constringerent, quasi optimum judicando, utramque appellationem aequo honore venerari, ut hoc colere, etiam illis, qui in fide manserant, persuaderent, et cultum suscipere v
Abbreviated transcription (Latin):
more collegium illum salumtibi affectum serua qui peccantibu
consueuit adnascrut teiudelic& pudeat deformis admis sicur
&ilic& tenue solamen &cludꝰs ut uideare deceptur nã reatum
euadat ad sensio tamenẽẽ aliquid distinctionis inter hcauto¬
alteros formidomi serandos: tuautem cũ nullũ pateris tuefi¬
ditutis in munem: quid aliud quã nonerrore. sed spontaneoo
testubili que idicio esse nocentissimũ confiteris. si fornicaris a
isrł non delinquat saltim iuda: Cur inquam istum priorib: ũ¬
gis errorem. ut minore. tedolore periturum sicum plurib q
sicum paucis pereas. arbitreris : curprodigus propriorum bo¬
rũ &iam fratris iura contaminas: quid uno tum ulo genusu
omne conuolui ᷤ satere suꝑ eẽ aliquã tui sanguinis portionõo
aduiueris suffragio reformeris &xemplo: Si fornicaristuis
non delinquat saltim iuda. nolite in gredi ingalgala & nea sas¬

Expanded text:
amore collegium. Illum saltem tibi affectum serva, qui peccantibus amore collegium. Illum saltem tibi affectum serva, qui peccantibus consuevit innasci, ut te videlicet pudeat deformis admissi. Cur a te scilicet tenue solamen excludis, ut videare deceptus? nam reatum non evadet ascensio; tamen esse aliquid distinctionis inter incautoalios formido miserandos. Tu autem, cum nullum pateris tuae foeditatis immunem, quid aliud, quam non errore, sed spontaneo detestabilique judicio, te esse nocentissimum, confiteris? Si fornicaris, tu Israel, non delinquat saltem Juda. Cur inquam, istum prioribus jungis errorem, ut minore te dolore periturum, si cum pluribus, quam si cum paucis pereas, arbitreris? Cur prodigus propriorum honorum, etiam fratris jura contaminas? Quid uno tumulo genus omne vis involvi? Patere superesse aliquam tui sanguinis portionem, cujus adjuveris suffragio, reformeris exemplo. Si fornicaris tu Israel, non delinquat saltem Juda: nolite ingredi in Galgala, et ne asce
Abbreviated transcription (Latin):
sꝓprios moresq continuit. sed contaminationẽ quoq fratris
usilucrum aliquod &petiuit: hoc si quidem sollicitantis adcri'¬
ua studium ꝓph& a conuincit. cum denuntiat is raheli ut ũ
dinquat saltem iudaneo enim cara ei fuerat fraternȩ conuer.¬
rri speciem &iam illud eius crimen &agitat: Quod simeliorẽ
sibi maluerit iudã reddere quã ut ipse deemendatione. quippiã co¬
r& sitq sensus eius modi : Ot uisrahel qui principem erroris fae
id est hieroboam ager manitia uidelic& iud econsortio recessi
Non ob aliud quã netibi perhonorẽ tẽpli & sacrorũ celebritatẽ d¬
rum rerpirandi adq melioraredeundi esset hoc casio. sinon ga¬
ris uel criminis tui pactionẽ tuere: & qui noliusti laudubilem
seruare concordium susceptam semel discisionem teneto. neq
ꝓfessionẽ repudiate germanitatis astucor ruptoris inrepas sed
nunc enim inmaiorẽ modum in prudentia i: grassatur. sie
elegisti remedii timore discidium. cumisdem in eas sacriles

Expanded text:
prios moresque continuit, sed contaminationem quoque fratris quasi lucrum aliquod expetivit. Hoc siquidem, ad crimina sollicitantis studium propheta convincit, cum denunciat Israeli, ut non delinquat saltem Juda, neque enim cura fraternae commiserepti speciem, etiam illud crimen exagitat, quod similiorem sibi maluerit Judam reddere, quam ut ipse de emendatione quippiam cogitaret. Fitque sensus ejusmodi: O tu Israel, qui principem erroris secutus, id est, Jeroboam, a germani tui, videlicet Judae, consortio recessisti, non ob aliud, quam ne tibi per honorem templi et sacrorum dierum celebritatem, respirandi atque ad meliora redeundi esset occasio, si non generis, vel criminis tui pactionem tuere, et qui noluisti laudabilem servare concordiam, susceptam semel discissionem teneto, neque in professionem repudiatae germanitatis, astu corruptoris irrepas, sed Nunc enim majorem in modum imprudentia grassatur, si quorum elegisti remedii timore dissidium, cum iisdem ineas sacrilegii
Abbreviated transcription (Latin):
adistrictos negon punctionis stimulum tantorum crimiũ
udentia. & obstinatione peciantium. de creuit uos debȩtis
uigare uerberibus & prima ista deliciarum quibur
itimini instrumenta subducere : cuius sane penuri e
puquam procersus &iam ad mediacres inopes ꝗͣ per¬
uat. uostamen &iam exordia ipsacruciabunt: quo s̃
unihil docuit oifaplina iustiti e. incipit saltim timorr
ulos experiri & datela crimas uitus quus officus¬

Expanded text:
cura districtos, nec compunctionis stimulum tantorum criminumcura districtos, nec compunctionis stimulum tantorum criminumimpudentia et obstinatione peccantium: decrevit vos debitis subjugare verberibus, et prima isthaec deliciarum, quibus abutimini, instrumenta subducere. Cujus sane penuriae quanquam processus etiam ad mediocres inopesque perveniat, vos tamen etiam exordia ipsa cruciabunt. Quos ergo nihil docuit disciplina justitiae, incipiat saltem timoris stimulus experiri, et date lachrymas vitiis, quas offic
Abbreviated transcription (Latin):
torpentibus ipse quasi benignus & spectaculo tuli conster
tus indamat : expergis cimini ebrii & fl&cululate omi
quibibitis uinum ingulaedine Quoniam perutabore ues
moraliter prorsus inchouta conquaestio qu einçalami
communi illos primum quigrauius c&eris eadem laturi
tur appellatu cerbius enim mord&p enuria delicus
&os. & liocuriosis non solum inopiu sedeiam frugulitas
tormentum est : cumergo egestatis esse incommodanars
mediocribus crepit & deliciarum tantum dumna contingit:
ie non in cominune cunctis sedeleuuntibus tantum pornont
tm & uenduȩos qͣ Tumui liter estimat: ut propter solum
liptutem uiuere uoluisse pronunti&: proqͣ utstatusta¬
m merotur adiungit utuigilent. & expergiscantur.: eurũ
iumrerum inminente dispendio quurumstuduitsent indor¬
re consortio: nullauos inquit studiorum hactenus habuit

Expanded text:
torpentibus, ipse quasi benignus, et spectaculo tali constertorpentibus, ipse quasi benignus, et spectaculo tali conster Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes qui bibitis vinum in dulcedine: quoniam periit ab ore vestro. Moraliter prorsus inchoata conquestio, quae in calamitate communi illos primum, qui gravius caeteris eadem laturi docentur, appellat. Acerbius enim mordet penuria deliciis assuetos, et luxuriosis non solum inopia, sed etiam frugalitas ipsa tormentum est. Cum ergo egestatis esset incommoda narraturus, a mediocribus coepit, et deliciarum tantum damna contingit, quae non in commune cunctis, sed helluantibus tantum possunt esse metuenda: eosque tam viliter aestimat, ut propter solam voluptatem vivere voluisse pronunciet. Proque ut status talium meretur, adjungit, ut diligerent, et expergiscantur, earum saltem rerum imminente dispendio, quarum studuissent 481 indormire consortio. Nulla vos, inquit, studiorum hactenus habuit
Abbreviated transcription (Latin):
respublica sub discribtione iudelic& lacustarum uicirsi¬
dinem hostium publicatum erse redentes: quodutiđ : uid¬
rentur ꝑaliquam: consequentium suspicati. finihilcalam¬
tum iud einisi ab hostibus pertulissent : Cum ueru& fame
griuussimam & pradigialem sicutbeati hueli ie tempa¬
bus siccitatem. & mortem subitum uurias ꝙ corruptia
pertulis se doceantur: qui fuit necessȩeam quo ꝗͣ penu
quumuis lacustarum. & brucorum intulerit gentium in
tes locustus & erucas nõcata fractos equites aut clype¬
tos pedites sepuermiculos raripedes uelminutas pr¬
tas q accipiamus animantes: qu eita sibitune in pros¬
tae gentis tormenta successerint utredulo custodirent
nocendi : & siqui precedentibus remunsif seđidtotum q
sequ ebantur absumerent: quum sane perniciem sans
lo el impendentem magusquam iambilatam prof& ali
tur as pectu: & ideo illi soe quibus agatur miserabilis ȩcuriu

Expanded text:
Respublica, sub descriptione videlicet locustarum, vicissiRespublica, sub descriptione videlicet locustarum, vicissitudinem hostium publicatam esse credentes. Quod utique viderentur per aliquam consequentiam suspicati, si nihil calamitatum Judaei nisi ab hostibus pertulissent. Cum vero et famem gravissimam, et prodigialem sicut beati Heliae temporibus siccitatem, et mortem subitam variasque corruptiones pertulisse doceantur, quid fuit necesse eam quoque penuriam, quamvis locustarum et bruchorum intulerit mentionem, rentes, locustas et erucas non cataphractos equites aut clypeatos pedites, sed vermiculos raripedes et minutas pennatasque accipiamus animantes: quae ita sibi tunc in profanatae gentis tormenta successerunt, ut sedulo custodirent vices nocendi, et si quid praecedentibus remansisset, id totum quae sequebantur absumerent. Quam sane perniciem sanctus Joel impendentem magis, quam jam illatam prophetali intuetur aspectu: et ideo illis, de quibus agatur, miserabili securitate
Abbreviated transcription (Latin):
ne & filii hominum simulinunum diues & paupere
deboc plurimum inutilium expenoere uerboruri sea
iqud profela cum canta admirationis ambitu deferat
umus residuum eruce comedit lacusteresiduum
ud e comedit bruchus: & residuum druci comedit rubig
uersas calamitatum species conpraehendit: quus iuo ebꝵ
nlo deplorat nllatas qua rum singui e cumincidunt
stuctus annispemꝰ ꝗ consumunt : utagricolarum
tora erumna pariter. & formido comminuant qu e
re in camimo duillis non semel sedplerum q acior
tempor ibus uel ipso quem disserimur prosea urꝰ
tera nomio denuntiante colligimus: unde oillorũ
opinionem que hecomnia dehostibus dicta estimuni resutamis
Nam & rugiom & lacustum &bruchum arbbiginem ad assini
& caloei. macedonici. & romanipo puli putauerunt signifiao¬
nem ualere: quorum opibus nimirum iudieorum est adtrra

Expanded text:
genae et filii hominum, simul in unum dives et pauper . genae et filii hominum, simul in unum dives et pauper . quae hoc plurimum inutilium expendere verborum. Sed nos quid propheta cum tantae admirationis ambitu deferat4.-- Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruckus, et residuum bruchi comedit rubigo. Diversas calamitatum species comprehendit, quas Judaeorum populo deplorat illatas: quarum singulae cum incidunt, ita fructus anni spemque consumunt, ut agricolarum pectora aerumna pariter et formido comminuant. Quae sane incommoda illis non semel sed plerisque accidisse temporibus, vel ipso quem 480 disserimus propheta, vel Deuteronomio denunciante, colligimus. Unde et illorum opinionem qui haec omnia de hostibus dicta aestimant, refutamus. Nam et erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem, ad Assyrii et Chaldaei, et Macedonici, et Romani populi putaverunt significationem valere: quorum opibus nimirum Judaeorum est attrita
Abbreviated transcription (Latin):
uestrorum: habitu contionatoris ingraeditur magnitu dinei
calamitatis qu eisrahelitis contigit narraturus: etce hquii
uocem uestri fl&us anticipo & quod ad inuidiam motus
re conquestio primus enuntio non uosunis uidelic& alterisuiue
abiacuisse uerberibus excitatas calamitates spumuntium
istr undarum nouir semper praecedentes miserius depulis e
esiquio simile a parentibus accepistis quale in praesentem
infuxit uetatem immo quio dicum solos consulumus anna¬
i quas exemploꝵ solaciu requirentes cumineum cumuluo
serius gentis nostrae accendisse perpendum utnihiltule
dpud futuros possit existerer & senesergo & hubitutores
me quoduel percipere auribus. uelaudire iubentur non
uersa aut merita signata utstudia sedsimpliciter ut ur¬
uit imperatur: qualeest illud in psalmo Audite haec omnes
mes auribus percipite quihubitatis orbem: quiquite terri¬

Expanded text:
vestrorum. Habitu concionatoris ingreditur, magnitudinem vestrorum. Habitu concionatoris ingreditur, magnitudinem calamitatis quae Israelitis contigit, narraturus. Ecce, inquit, vocem vestri fletus anticipo, et quod ad invidiam motura erat conquestio, primus enuncio, non vos unis, videlicet alterisque subjacuisse verberibus, excitatas calamitates spumantium instar undarum novis semper praecedentes miserias depulisse. re, si quid simile a parentibus accepistis, quale in praesentem confluxit aetatem. Immo quid dicam? solos consulamus annales, quasi exemplorum solatia requirentes, cum in eum cumulum miserias gentis nostrae ascendisse perpendam, ut nihil tale vel apud futuros possit existere. Et senes ergo, et habitatores terrae, qui vel percipere auribus, vel audire jubentur, non diversa aut merita signat aut studia, sed simpliciter ut audiant, imperatur. Quale est illud in psalmo: Audite haec, omnes gentes: auribus percipite, omnes qui habitatis orbem, quique terri
Abbreviated transcription (Latin):
inpendentiu criminosis tormentu denuntians: Incipit aut
immocensurae manus in posuit famulo suo doctor ueternus na¬
ne quippe uerbi totamquam usurus est doctrinam pariter ina¬
cauit: pater quosque prof&ȩ non denibilo memoratur sed quo¬
nium sanctitate pollicentium quotiens nonsolum uirtutes e¬
rum malores &ium nominantur. fiateis cum parentibus suso
nitatis &equatio si equue & illi ueliusti uel prof&ȩ uel pontifices
bidicentur haerergo causa laudande ȩradicis ingermine & he¬
nestu. & grauis doc&ur: illud autem quod quidam. commentat¬
es &tymologius &ium nominum persetuti sunt de hisuidelic&
laudum semina colligentes idestioel ΑΡΧΟΝΕΝOC quodincin¬
tem trancferre possumus. phatuel latitudo dĩ & reliqua in hus
modum ut puerilia & ineptu sunt itaplus negotii uidentur hab
tatores terraȩ. si factum est itud in diebus ur̃is. aut in diebus pat

Expanded text:
impendentia criminosis tormenta denuncians. CAPUT PRIMUMimpendentia criminosis tormenta denuncians. CAPUT PRIMUMimo censurae munus imposuit famulo suo doctor aeternus: nomine quippe verbi totam, quam visurus est, doctrinam pariter indicavit. Pater quoque prophetae non de nihilo memoratur: sed quoniam sanctitate pollentium, quotiens non solum virtutes, caeterum Majores etiam nominantur, fiat eis cum parentibus suis dignitatis aequatio, sicque et illi, vel justi, vel prophetae, vel pontifices judicentur. Haec ergo caussa laudandae radicis in germine, et honesta et gravis docetur. Illud autem quod quidam Commentatores etymologias etiam nominum 479 prosequuti sunt, de his videlicet laudum semina colligentes, idest, Joel quod ἀρχόμενος incipiens transferre possumus, Phatuel latitudo Dei, et reliqua in hunc modum, ut puerilia et inepta sunt, ita plus negotii videntur habebitatores terrae, si factum est istud in diebus vestris, aut in diebus patrum
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad haec prop̃h &icauel. adita uel sicox¬
petentius nemora dexerimꝰ audix quidem seq idini¬
niculis regionis potius quam temeritatir in nexus ÷¬
contator accederem si fruisen sibus licer& haut pleꝵ¬
bei aluce. ꝑspicuis sedar cano splendore reuerendis
quam ae ditionẽ ad sumerem sunt enum plusculue de¬
ꝯ legissem notaui uidelic& ultimã quȩ secundum ebrȩ
uocaitur quod iniea magis elocutionum esset integritas quẽ
continer& & perilluo quod non in omnibus prof&uis indice sta¬
porum tituli praȩlegantur neutiquam inicertum fieri quibus ad¬
tibus eorum singuli prof&auerint: quunda quidem traditiop
munus missa commend& subillis regibus corum quis ie tiuile
leguntur uigurse doctrinam sub: quibus unte eos prof&uie
quititule instruuntur : Pro inde & beatus dauid. ioel uideris an
ȩquaeuus iiter coeuos sanctiosee quem untexum legimus e¬
probłtur. eorundem uidelic& regum crudelitutem contumeo¬
que perp&iens. eadem sacrilegia populi furentis accusuns eu

Expanded text:
Cum ad haec prophetica, vel abdita, vel si competentius nemora dixerim, audax quidem, sed amminiculis religionis potius quam temeritatis innexus, percunctator accederem: si frui sensibus liceret, haud plebeia luce perspicuis, sed arcano splendore reverendis, quam Editionem assumere sunt enim plusculae delegissem: notavi videlicet ultimam quae secundum Hebraeum vocatur, quod in ea magis elocutionum esset integritas, quae vel continet. Per illud, quod non in omnibus prophetis indices temporum tituli praelegantur, neutiquam incertum fit, quibus aetatibus eorum singuli prophetaverunt: quandoquidem traditio per manus missa commendet, sub illis 478 regibus eorum, qui sine titulis leguntur, viguisse doctrinam, sub quibus ante eos prophetaverint, qui titulis instruuntur. Proinde et beatus Joel videris an aequaevus inter coaevos sancto Oseae, quem ante eum legimus, comprobetur: eorumdem videlicet regum crudelitatem contumeliasque perpetiens, eadem sacrilegia populi furentis accusans, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
m querelle consequentia proinde eccionis or tendit pualbritu¬
en lnsa grorum ftondente : siluaas &e lactu ꝓuicuae nominaryi deo
mnõ culii sad desertiruris amoena haudaui÷: quuse meto
uat prouastatione quamacusta intuliste i ruchus sicut
uen legimus in psualm& Mosuit pluuias eorum grandinen
nensonburentem inerra ipsorum & percursit uineaseorũ¬
mulneas corum & contriuit omnȩlignum finium eorum
inde cum omnium siluarum & graminum uirorem itdlo cus
ruebus qrigonsumpserit. ut nõ udera scdexusta uideantur
ne iuenier &iam febȩbestie uo famis pericula peruenerum
udterinum natura limagisterio doctusis piciunt itremedi
periculo propitiatus apportes atͥestantibus quippesacris
manun tuam uniueria implebunturounditute : auer
ra autem te faciam tuã turbabuntur: Aifcrescĩ sp̃meorũ

Expanded text:
ostendit, pulchritudinem hic agrorum frondentes sylvas et laeta pascua nominari. Ideo autem non culti, sed deserti ruris amoena laudavit, quia armentposuit pro vastatione, quam locusta intulisset et bruchus, sicut etiam legimus in psalmo: Posuit pluvias eorum grandinem, ignem comburentem in terra ipsorum, et percussit vineas eorum, et contrivit omne lignum finium eorum . Proinde cum omnium sylvarum et graminum virorum ita locusta bruchusque consumserit, ut non adesa, sed exusta videantur: consequenter etiam ferae bestiae ad famis pericula pervenerunt, et ad te unum naturali magisterio doctae suspiciunt, ut remedium periculo propiciatus apportes. Attestantibus quippe sacris te manum tuam, universa implebuntur jucunditate: avertente te autem faciem tuam, turbabu
Abbreviated transcription (Latin):
uel certe diesille quem dñs noster ineuungelio quasi sube¬
mina narratione digesserit: nam cum ultimi temporisss¬
na contrader& : prius hiero solmurum descrixsitexita
& quibus calaitatibus iudueoꝵ regio cõpler&ur. si
erago illiceuersionshiero solymo rum finem orbis adiuns
dium omnisista apud pf&am elementoꝵ astrorum quȩconcus
plene sub mundifine perageur : quundo utattbeatus perue
dardentes magno imp&u transibunt & elementa ignium ardo
daoquentur : Tuncenim fidessola ꝓtege suos : Et qui in uoca¬
nt nomen dñi suluuserit : quia inmontesion & in hierusulem
suluatio. sicut dixit dñr & inresiduir quoroñs uoca uerit:
musalem inquit quelestis qua est materpiorum municipa
ads cribentur omnes qui ad gaudia ueterna migrabũd
amem omnes residui nomin antur. quia multis unt uocati:

Expanded text:
vel certe dies ille quem Dominus noster in Evangelio, quasi sub gevel certe dies ille quem Dominus noster in Evangelio, quasi sub gemina narratione digesserit. Nam cum ultimi temporis signa contraderet, prius Jerosolymorum descripsit exitium, et quibus calamitatibus Judaeorum regio compleretur. Sicut ergo illic eversioni Jerosolymorum finem orbis adjunxit, ita etiam omnis ista apud prophetam elementorum astrorumque concussio, plene sub mundi fine peragetur: Quando, ut ait Beatus Petrus, coeli ardentes magno impetu transibunt: et elementa ignium ardoribus decoquentur . Tunc  Ant. Nunc enim fides sola proteget suos, et qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Quia in monte Syon, et in Jerusalem erit salvatio, sicut dixit Dominus; et in residuis, quos Dominus vocaverit. Jerusalem, inquit, caelestis, quae est mater piorum, municipatui adscribentur omnes qui ad gaudia aeterna migrabunt: qui tamen omnes residui nominantur, quia multi sunt vocati,
Abbreviated transcription (Latin):
Appuruit subntotam gloriosa defensio: ut pr eteream nus
ess& certa saluutio : Et eritomnis qui inuocauerit nomes
suluus erit: quia inmonte siom & in hierusulem erit suluan
sicut dicit dns: & in residius quos dñs uocauerit: Haȩcaũt ui¬
uersa qu ecum summa propugnatoris laude perfecta sui
tempore in carnationis dominicie cumulatius indonis
tulibus docentur impl&antu sutipsa quaȩ patrum diebus p¬
cecsere miraculu: non solum historicã. seg&iam ꝓf&icam
uitae aucto ꝵ intrar& : diem meum nox in ꝓuisa sub duxi
Asextuenim hora tenebiae inquit. factaȩ sunt usqya adho
nonum uit quod splendoris ingenitis decus attot sidus are
deposuit. ad officium uideretur uellugentis respicere us
timentis: quia nollet contum eliã craeatoris. ueliud. eoru
facinus intueriantequã die soñĩ magnus. & horribilis
uenir &i idelic& untequum gloriaresurrectionis emicus

Expanded text:
apparuit subito tam gloriosa defensio, ut praeter eam nusquam apparuit subito tam gloriosa defensio, ut praeter eam nusquam esset certa salvatio. Et erit: omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Quia in monte Syon et in Jerusalem erit salvatio, sicut dicit Dominus, et in residuis quos Dominus vocaverit. Haec autem universa, quae cum summa propugnatoris Dei nostri laude perfecta sunt, tempore Incarnationis Dominicae cumulatius in donis spiritalibus docentur impleta: ita ut ipsa quae patrum temporibus praecessere miracula, non solum historicam, sed etiam prophevitae auctor intraret, diem medium nox improvisa subduxit. A sexta, inquit, hora tenebrae factae sunt usque ad horam nonam : ut quod splendoris ingeniti decus atro sydus ore deposuit, ad officium videretur vel lugentis respicere, vel timentis: quia nollent contumeliam creatoris, vel Judaeorum facinus intueri, antequam dies Domini magnus et horribilis adveniret: videlicet, antequam gloria resurrectionis emicaret:
Abbreviated transcription (Latin):
enuenerunt filii usq ad partũ : &uirtur non es ł pariens¬
u idest inean se coartationẽ sp̃r ꝓuenirse quã tempore
urtu sȩdendi usu filii siuirtus non esset in pariente sene¬
trent: sub illo igitur aestu imminentis diccriminis
ezediia iudeisq positir: solnimirum uidebatur
penebrar & insanguinem lana conuerti. antequũ ueni
&dier dñi magnur & horribilir quiillã uidelic& molȩ̃
t rocir &cicii trane fers& apopulo iudeorum & ad as¬
forior subita iurtute conuerter & orribilẽ prainde diẽ
dñ & mnagnũ uocauit. non quo d tristir esse q fidelibus
sed quod operis maiestate reuerendus: deniꝙ sequitur : et
mum defensionis forepaule ante lurium pollicebatur ae¬
ticinillu inquam urbe quae populos suos libertati sicut ede
mundo huc filios mater in becilla conceperat. immoquae p¬
endi uiribus detituta indubitatum fetuiminar&ur exits

Expanded text:
tes: Venerunt filii usque ad partum, et virtus non est pariendtes: Venerunt filii usque ad partum, et virtus non est pariendi, id est, in eam se coarctationem spiritus pervenisse, quam tempore partus edendi usu filii, si virtus non esset in pariente, sentirent. Sub illo ergo aestu imminentis discriminis Ezechia Judaeisque positis, et Sol nimirum videbatur in tenebras, et in sanguinem Luna converti, antequam veniret dies Domini magnus et horribilis, qui illam videlicet molem atrocis exitii transferret a populo Judaeorum, et ad Assyrios subita virtute converteret. Horribilem 498 proinde diem Domini et magnum vocavit, non quod tristis esset fidelibus, sed quod operis majestate reverendus. Denique sequitur: Vmum defensionis fere paulo ante virium pollicebatur attritio: in illa, inquam, urbe, quae populos suos libertati, sicut edendos mundo huic filios mater imbecilla imbecillis conceperat, imo quae pariendi viribus destituta, indubitatum foetui minaretur exitium,
Abbreviated transcription (Latin):
itsupra dixi eiurmodi perturbatio : sed solis reorum menti
andimus: narrationis quoq seriem uestiemus: praenuntiat
irgo illa omnia: quebeatie zechiae temporibus leguntur
mpleta quia enim: decem: iam: tribubus admedorum arua
rins latis in iude fines assyrius inͣrupit xercitus & cum
enna cheripurber alias obsider& : ad hierusalt̃ rapsacem
uendam cum magna copiarum parte direxit: qui addeditio¬
nẽ populos ut sũ pradicere ceperamꝰhebr ico sermone
uius erat peritus licer& ceperunt inpendio hiiquimu¬
ris prae erant postulare ut syro sermone & non ebra icolo¬
ueretur : Tunc rapsaces pondus maximi terroris adiecit.
serens se dades. ultimamꝙ ꝑniciem. non pauȩis summa¬
ib ceterum uniuersa genti nisiimperium assyriorum¬
niper& attulisse. quibus minis adeo &beatus ezechias
reliquie sunt ipsius populi comminutae. ut adi saiam
roph&am toto lacrimarum ambitu uerterentur dicen¬

Expanded text:
ut supra dixi ejusmodi perturbatio, sed solis reorum mentibut supra dixi ejusmodi perturbatio, sed solis reorum mentibhendimus, narrationis quoque seriem investigemus. Pronunciat ergo illa omnia, quae beati Ezechiae temporibus leguntur impleta. Quia enim decem jam tribubus ad Medorum arva translatis, in Judae fines Assyrius irrupit exercitus: et cum Sennacherib urbes alias obsideret, ad Jerusalem Rapsacem quemdam cum magna copiarum parte direxit, qui ad deditionem populos ut supra dicere coeperamus Hebraico sermone, cujus erat peritus, illiceret: coeperunt impendio hi qui muris praeerant postulare, ut Syro sermone, et non Hebraico loqueretur. Tunc Rapsaces pondus maximi terroris adjecit, asserens se clades maximamque perniciem, non paucis stemmatibus, caeterum universae genti, nisi imperium reciperet, attulisse. Quibus minis adeo et beatus Ezechias, et reliquiae sunt ipsius populi comminutae, ut ad Isaiam prophetam toto lachrymarum ambitu verterentur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
suc censi sunt abeo Inclinauit celos & descendit &rł
secundum hunc ergo modũ ut diximus & legn more uen¬
entẽ &iam nunc proph&a sub tempus animaduersionis
caelitur inferend&: elementa ignibur peruadendu siden
uel fumo uestiendu. uel sanguinem natura praemittu
non quod ita haec ut dicuntur effecta sunt: seduel quod eius¬
modi apparatus celorum: p̃ suli conuenir &: uelita facilem
effectum eius sententia ducer&ur quasi eam consternati
orbis & cursitanti : elementa ꝑducerent Quod tanta pos¬
moreorũ animos occupar& aneci&as : ac si polorumn
china soluer&ur atq luna sugus sangifcer& terrao
cinerecceret : astra nigrercerent : Quodergo m& uend
animis accidebat : sic narratur quasiipsis setigenir &x de
uitima siquidem illa creditur & una conuulsio. sub ipsouide¬
li& fine mundiuelterris uel siderib: inferendu : Illo autem
proph&e dequo difserimus non tempore. nonscaelo ac terris

Expanded text:
succensi sunt ab eosuccensi sunt ab eoSecundum hunc ergo modum, ut diximus, ex legis more venientem, etiam nunc propheta sub tempus animadversionis caelitus inferendae, elementa ignibus pervadenda, sidera vel fumo vestiendae, vel sanguine, natura praemittit. Non quod ita haec ut dicuntur effecta sint, sed vel quod ejusmodi apparatus caelorum praesuli conveniret, vel ita facilem effectum ejus sententia duceret, quasi eam consternatus orbis, et cursitantia elementa perducerent: quod tanta postremo reorum animos occuparet anxietas, ac si polorum machina solveretur, atque Luna sanguinesceret, terra cine esceret, astra nigrescerent. Quod ergo metuendum animis accidebat, sic narratur, quasi ipsis eveniret elementis: ultima siquidem illa creditur et una convulsio, sub ipso videlicet fine mundi, vel terris, vel sideribus inferenda. Illo autem prophetae de quo disserimus in tempore, non caelo ac terris