comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodecim iudices quib libet ep̃c accusatꝰ si necẽe
fui̾t eligat.a quib eius causa iudicet᷑. Nec priꝰ au¬
diatur aut ex cõmunicetur. ł iudicet᷑. quã ipsi ꝑse eli
cernat᷑. finis uero causȩ suȩ ad sedem apłicã deferat᷑¬
te fulciat᷑. ¶Od̃ uero abs sinodali audientia
ep̃s damnari ꝓhibet᷑. sine p̾iudicio romanȩ se¬
ualet damnare ł damnatos absoluere. Uñ gela¬
sius. isti st̃ canones. ⁊ c̃. Infra in causa. sententia ex¬
cõmunicatiõis notatꝰ. Itẽ adrianꝰ saluo romanȩ

Expanded text:
enim judices quilibet episcopus accusatus si necesse fuerit eligat, a quibus ejus causa juste judicetur. Nec prius audiatur, aut excommunicetur vel judicetur, quam ipsi per se eligcernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferat. Gratian. Quod vero absque synodali audientia episcopus damnari prohibetur, sine praejudicio Romanae sevalet damnare vel damnatos absolvere. Unde Gelasius papa; Ipsi sunt canones etc. Infra, causa nona: Sententia excommunic
Abbreviated transcription (Latin):
iquis hereticȩ comuniõis contagia panant.¬
ne se maculauit. hoc in magno beneficio hãt.
si ad ẽp̃ta om̃i sꝑe ꝓmotiõis. quo inuenit᷑ ordine
ꝑmaneat. ¶ Ecce sicłicus ł ordinatione. uł
quolibet sacram̃to ħeticis comunieat. cessat a
ꝓmotione ⁊ uix in suo ordine ꝑseuerat. Nonẽ¬
enĩ de hoc sacra m̃to. ut deceteris. Cȩte.

Expanded text:
quis haereticae communionis contagione se macularit, hoc in magno beneficio habeat, si adempta omni spe promotionis, in quo invenitur ordine permaneat. » Ecce si clericus vel ordinatione vel quolibet sacramento haereticis communicat, cessans a promotione, enim de sacramento hoc ut de ceteris, cete
Abbreviated transcription (Latin):
sam iudicẽ possessor appellat. fructꝰ possessiõis deqͣ
ãg dum sequendȩ audientiȩ euentꝰ dubiꝰ ẽ. merito
sequestrat᷑. Nam si petitor appellaũit. ħab eo ñ pot̃
postulari: qr ñ pot̾ sequestrari qd̾ ñ ht̃: si ꝓpt̃ p̃dia ur¬
bana ł mancipia appellat᷑ possessiones eoꝵ ł merce.¬

Expanded text:
sam judicii possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum secundae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam, si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulari, quia non potest sequestrari quod non habet. Si propter praedia urbana, vel mancipia appellatur, pensiones eorum, vel merce
Abbreviated transcription (Latin):
quib ep̃s indiget. in suas necessitates ⁊ ꝑegͥno¬
rũ fr̃m usus ⁊ ipse ꝑcipiat. ut nicħ ei possit õimno¬
deẽẽ Lex enĩ dei p̃cipit. ut qui altario deseruiunt:

Expanded text:
em indiget, ad suas necessitates et peregrinorum fratrum usus et ipse percipiat, ut nihil ei possit omndeesse. Lex enim Dei praecipit, ut qui altario deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
di sic̃ sup̃scriptũ ẽ. nͥ appͥis ep̃is lib̾tatẽ ꝯsequant᷑.
Porro seruus monasterii lib̾tatẽ ꝯsequi ñ ualet.
Nongͦ ad cłicatũ sͥ accede licet. Qd̾ aũ liber fieri
ñ possit. ꝓbat᷑ auctoritate octaue synodi. inqua
sic statutũ legitꝰ¬

Expanded text:
ntur. Porro servus monasterii libertatem consequi non valet, non ergo ad clericatum sibi accedere licet. Quod autem liber fieri non possit, probatur auctoritate octavae Synodi, in qua sic statum legit
Abbreviated transcription (Latin):
ipapa sue
et fr̃nȩ salutis negligens. rep̃hendit᷑ inutilis
⁊ remissus oꝑib suis. ⁊ in suꝑ abono taciturnꝰ
quod magis officit sͥ. ⁊ om̃ib nichilominꝰ. innu¬
merabiles ppłos cat̾uatim secũ ducit. pͥmo man¬
cipio gehennȩ cum ipso plagis multis in ȩt̾nũ ua¬
pulaturꝰ huiꝰ culpas istic redarguere p̃sumit mor¬
taliũ nullꝰ qr cunctos ipse iudicaturꝰ a nemine ẽ
iudicandꝰ nͥ dep̃hendat᷑ a fide deuius. ꝓcuiꝰ ꝑpetuo
statu. uniu̾sitas fideliũ tanto instantiꝰ orat. qͣnto
suã salutẽ pꝰ dm̃ ex illiꝰ in columitate animaduer¬
Non ordines s uitę merita. nos deo cõmendint.

Expanded text:
Papa suae et fraternae salutis negligens deprehenditur inutilis et remissus in operibus suis, et insuper a bono taciturnus, quod magis officit sibi et omnibus, nihilominus innumerabiles populos catervatim secum ducit, primo mancipio gehennae cum ipso plagis multis in aeternum vapulaturus. Hujus culpas istic redarguere praesumit mortalium nullus, quia cunctos ipse judicaturus a nemine est judicandus, nisi deprehendatur a fide devius; pro cujus perpetuo statu universitas fidelium tanto instantius orat, quanto suam salutem post Deum ex illius incolumitate animadverNon ordines, sed vitae merita nos Deo commendant.
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃i qui parrochie p̃est. si sustentande uitȩ pre¬
sentis causa adolescentiores uiduȩ uel sanctimo¬
niales clericoꝵ familiaritatibus subiciantur.
sidue que stipendio eccłȩ sustentant᷑ tã assidu¬
e in dei oꝑe ẽẽ debẽt ut meritis ⁊ orationibus
suis eccłam adiuuent: ¶ Generalit etiã pauꝑi

Expanded text:
ri qui parochiae praeest, si sustentandae vitae praesentis causa adolescentiores viduae vel sanctimoniales clericorum familiaritatibus subjiciantur. Viduae quae stipendio Ecclesiae sustentantur tam assiduae in Dei opere esse debent, ut et meritis et orationibus suis Ecclesiam adjuvent.
Abbreviated transcription (Latin):
et ciuitatib prb̃is sacram̃ta diaconi porrigant:
hoc neꝙ regula neq ꝯsuetudo tradidit. ut huqͥ
offerendi sacrificii non habent potestatẽ. his qͥ
offerunt corpꝰ xp̃i porrigant. S illud innotuit.
qd̃ qͥdã diacones etiã añ ep̃os sacram̃ta sumunt.
hȩc gͦ omĩa amputent᷑. ⁊ in sua diaconi m̃sura

Expanded text:
et civitatibus presbyteris sacramenta diaconi porrigant. Hoc neque regula, neque consuetudo tradidit, ut hi, qui offerendi sacrificii non habent potestatem, his, qui offerunt, corpus Christi porrigant. Sed et illud innotuit, quod quidam diaconi etiam ante episcopos sacramenta sumunt. Haec ergo omnia amputentur, et in sua diaconi mensura
Abbreviated transcription (Latin):
porrigente eis. S nec sede in medio prb̃oꝵ diaco
Siquis aut̃ &̃ pꝰ hanc diffinitionẽ obȩdire nolue
rit. a ministerio cesare debebit.
.i. Diaconus honorẽ exhibeat prb̃o. ⁊ ipse¬
pnoportet diaconum ab inferiorib honoretur.

Expanded text:
porrigente. Sed nec sedere in medio presbyterorum diaconSi quis autem etiam post has definitiones obedire norit, a ministerio cessare debebit.  Diaconus honorem exhibeat presbytero, et ipse ab inferioribus honoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
temptaũit. aut ꝑsonam hominis ł bona eiꝰ inde sub.¬
traxerit. nͥ publicꝰ latro erit. quousq emendet ⁊ qd̾
ensi. Soluat᷑ altario. ꝙ ꝑ emunitate emendat᷑ eccłȩ.
cidium fec̃it. qͥcqͥd ꝓemunitate uiolata em̃dan¬
puisti: Tuus side tuo amico forte p̃sumeret fugitiuus.¬
posset ꝓcul dubio int̾cessoris causa ueniã ꝓmereri.
Ergo si amicꝰ intendit᷑ cur deus offendit᷑:s. ⁊ si de po¬
testate p̃sumit᷑. nabuchodonosor regẽ intende. qͥ cã
suꝑbiȩ in bouẽ ẽ ex homine cõmutatꝰ. Ñ ut ꝯfundã

Expanded text:
tentaverit, aut personam hominis, vel bona ejus inde subtraxerit, nisi publicus latro fuerit, quosque emendet, et quod I. Solvatur altario quod pro emunitate emendatur ecclesicidium facit, quidquid pro emunitate violata emendanpuisti? Tuus si de tuo amico forte pposset procul dubio intercessoris causa veniam promereri: ergo, si amicus intenditur, cur Deus offenditur? Sed si de potestate praesumitur, Nabuchodonosor regem intende, qui causa superbiae in bovem est ex h
Abbreviated transcription (Latin):
liũ demonstrat de cresconio. ii si ꝯuentꝰ respic̾e detͣ¬
ctau̾it. suo ꝯtemptu: sua ĩ ꝯtumacia faciente auctori¬
tate iudiciaria iã ꝓtinꝰ excludat᷑. It̃. beatꝰ gg̃ de sen¬
tentia in ꝯtumacẽ sc̃bens ad maximũ p̃sũptorem¬
ħ qͥb accusaris. ⁊ cognosc̾e ⁊ finire scd̃m canonica
instituta. xͦ reuelante pꝰsimꝰ. Ita aũ fac. ut aduenien¬
dũ ampliꝰ iã moras ñ ingeras. nec mag̃ ipsa te ab¬¬
sentia obnoxiũ his q̃ dñr assignet. ⁊ nos in te ħres
ñ solũ ꝑꝑ p̃dicta cͥmina q̃ purgare subt̃ fugis. s ĩ ꝑꝑ¬

Expanded text:
lium demonstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detractaverit. suo contemtu et sua contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Item B. Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum p, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta Christo revelante possimus. Ita autem fac, ut ad veniendum amplius iam moras non ingeras, ne ipsa te magis absentia obnoxium his, quae dicuntur, assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥdem qui ex coĩcatꝰ ẽ. maioris sac̃dotis auctoritate ad
sũ fũit. ut ꝗ in iuste fec̾it. ip̃e iuste patiat᷑. Et hinc
dicens: Cassatis pͥus atꝙ ad nichilũ redactis p̃dictȩ
sententiȩ tuȩ decretis. ex beati petͥ apłi auctoritate de¬
tanti excesso ueniã cũ sũma pęnitentia ac lac̾mis ex¬
orare. Ꝙ si hanc sententiã nr̃a te cognouĩmꝰ̾ ñ ĩplesse
remissiꝰ ñ iã tantũ iniusticiãs contumatiã fr̃nitatiᷤᷤ
tuȩ cognoscas. iuuante dño seu̾iꝰ puniendã. qr nemo¬

Expanded text:
ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad sum fuerit, ut quod iniuste fecit, ipse iuste patiatur. De episcdicens: « Cassatis prius, atque ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri aposttanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniendam. Et item
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝑatorib uniu̾sis iustũ ẽ postulandũ ꝑꝑ afflicti¬
onẽ pauꝑũ quoꝵ molestiis sine int̾missiõe fatigat᷑
eccłaut defensores eis adũsus potentias diuitũ cũ ep̃oꝵ¬
uersis ⁊ in uiria socioꝵ ẽ armis ꝓpussanda ut ⁊ mał
ad empta facultas delinquendi ꝓsit. ⁊ bonis obtata
facultas lib̾e ꝯsulendi eccłȩ ministret᷑. ħ qͥ ñ facit

Expanded text:
atoribus, universis visum est, postulandum propter afflictionem pauperum, quorum molestiis sine intermissione fatigatur Ecclesia, ut defensores eis adversus potentias divitum cum epperversis et iniuria sociorum armis propulsanda est ut et malis adempta facultas delinquendi prosit et bonis optata facultas libere consulendi ecclesie ministretur. Hoc qui non facit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in ip̃m quẽ dic obnoxiũ ⁊ in negocii executorẽ.¬
exponat cautionem. se. ł intra duos menses litẽ ꝯtesta-¬
turum. ł omne damnum ei qui ꝯuenit᷑ ꝯtingens re-¬
lus. ⁊ ex in p̃bitis sportuł ł data fide iussione .xx. die-¬
rũ gaudeat induciis. In quib de lib̾et. ancedat an

Expanded text:
et in ipsum, quem dicit obnoxium, et in negotii exsecutoreet in ipsum, quem dicit obnoxium, et in negotii exsecutoreexponat cautionem, se vel intra duos menses litem contestaturum, vel omne damnum ei, qui convenitur, contingens relus, et exinde praebitis sportulis, data fidejussione, XX dierum gaudeat induciis, quibus deliberet, cedatne, an
Abbreviated transcription (Latin):
dandȩ dilatioĩs arbitriũ. s eandẽ dilationẽ si rerũ
urgentissima rõ flagitau̾it.⁊ necessitas desiderate
instructionis exeg̾it. ñ facile ampliꝰ quã semel. nec ul¬
la trahendi arte sciant ẽẽ tribuendã. Ci aũ dilatio
penitꝰ ẽ deneganda. qui rescriptũ ad extra ordinariũ
iudicem reportauit. illi uõ qui iniudiciũ uocat᷑ dan¬
da est ad ꝓbanda p̃cũ m̃dacia. ł referenda aliqͣ instru-¬
m̃ta ł testes. qm̃ instructus ẽẽ ñ potuit. qͥ pret̾ spẽ ad
alienum iudiciũ trabit᷑. cũ uero ad appellationem¬
siue ꝯsultationẽ apͥncipe rescriptum fũit. siue sit
tita quidẽ. eã dare cuiꝗͣ. ñ licebit eadẽ rõne. qͣ nec
in iudicuis cognitionum imꝑialiũ dilatio tribui so¬
cognita indulgeri queat. ⁊ cognitio causȩ ñ int̾pel-¬
latione plenaria. s ꝯsidente mag̾ aiudice legitim̃
colligat᷑. ut si forte dilatiois petitio imꝓbata fuerit.
suscepta questio ꝑsententiã iudicis dirimat᷑. Conft̃

Expanded text:
dem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penitus est deneganda, qui rescriptum ad extraordinarium da est: illi autem, qui in iudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur. D. consultationemve a principe rescriptum fuerit, sive sit tita quidem, eam dari cuiquam non licebit eadem ratione, qua ne in judiciis quidem cognitionum imperialium dilatio tribui solias, nisi causa cognita, indulgeri queat, et cognitio causae non interpellatione planaria, sed considerante magis judice legitime colligatur, ut si forte dilationis petitio fuerit improbata, suscepta quaestio per sententiam judicis dirimatur. Consti
Abbreviated transcription (Latin):
inicio facere debet. litis gͦ ꝯtestatio contra hoc indul
fieri nͥ actor satis dederit certam ꝓmittens quantita-
qͥd plus litem cirea impendisse cũ taxatione iudicis
uirau̾it. exceptio fori. dilatoria ẽ. atq idõ in initio li¬
tiᷤ deb opponi ⁊ ꝓbari: fẽptorias aũ exceptiões ut st̃

Expanded text:
initio facere debet. Litis ergo contestatio contra hoc indultt, nisi actor satis dederit, certam promittens quantitatequid circa litem plus impendisse cum taxatione judicis juraverit. § 7. Exceptio fori dilatoria est, atque ideo in initio litis debet opponi
Abbreviated transcription (Latin):
da non sit. exemplis ⁊ auctoritatib ꝓbat᷑:. dñs enĩ cũ ab hero¬
de q̃reret᷑ ad int̾ficiendũ ñ patrociniũ sͥ quesiuit armoꝵ
cũ occulto intinctu posset in eũ ꝯũtisse manꝰ iudeoꝵ s
fugiens in egiptũ latuit ibi ꝑseptẽniũ. Sic ⁊̃ cũ auideis
ducet᷑ ad crucẽ. noluit cõmouẽ adu̾sus seniores iudeoꝵ
turbã q̃ nuꝑ ei õbuia ꝓcesserat. ⁊ cũ palmis ⁊ laudib
eũ receꝑat. Sic ĩ int̾rogatꝰ apilato an rex ẽẽt. ait. Regnũ
meũ ñ ẽ de ħ mundo. Si enĩ eẽt de hoc mundo. minist̾
utiq mei dec̾tarent. ut ego ñ traderer iudeis. insinuans
illos ad regnũ huiꝰ mundi ꝑtinẽ qͥ auxilio humaͣꝵ uiri¬
um ñ diuino p̃sidio abĩminenti inuria se tueri ꝯtendt̃.
It̃ cũ discipłis ss ait. si uos ꝑsecuti fu̾int in unã ciuitatẽ
fugite in aliã. ñ arma armis s. fugã ꝑsequentib docuit

Expanded text:
nus enim cum ab Herode quereretur ad interficiendum, non patrocinium sibi quesivit armorum, cum occulto instructu posset in eum convertisse manus Iudeorum, sed fugiens in Egyptum latuit ibi per septennium. Ipsi etiam Iudei res Judaeorum turbam, quae nuper ei obviam processerat, et cum palmis et laudibus eum receperat. Sic etiam interrogatus a Pilato an rex esset, ait: Regnum meum non est de hoc mundo. Si enim esset de hoc mundo, ministri mei utique decertarent, ut ego non traderer Judaeis, insinuans illos ad regnum hujus mundi pertinere, qui auxilio humanarum virium, non divino praesidio ab imminenti injuria se tueri contendunt. Item, quum discipulis suis ait: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam, non ar
Abbreviated transcription (Latin):
rinthiis ut iniuriã ⁊ fraudẽ patient̃ ferant. potiꝰ quã
repetendo fr̃s scandalizent. Sic abydolotithis ⁊ aqͣlibet
esca censet abstinendũ. potiꝰ ꝗͣ cũ scandalo fr̃m edamꝰ.
daliret᷑ quã ille a quo ablata corã iudice reposcunt᷑ patet
ꝙ adꝓpulsandam iniuriã ñ sunt petenda armoꝵ auxilia.
rite pr̃ant᷑. quȩ tñ iure ñ petunt᷑. boni enĩ ñ rite iniuriȩ
uindictã petunt. qr malũ ꝓmalo redd̾ent. quã tñ iudex

Expanded text:
rinthiis, ut injuriam et fraudem patienter ferant potius quam repetendo fratres scandalizent. Sic ab idolothytis et a qualibet esca censet abstinendum potius quam cum scandalo fratrum edamus. dalizetur quam ille a quo ablata coram judice reposcuntur, patet quod ad propulsandam injuriam non sunt petenda armorum auxiliarite praestantur, quae tamen jure non petuntur. Bonus enim non rite injuriae vindictam petit, quia malum pro malo redde
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑlatum .ꝙ. ampliatꝰ ꝯductor quẽ ñ solũ seruũ
ꝯstat ẽẽ eccłȩ. s ita ratiõib amultis tp̃rib impli¬
catum. ut ⁊̃ si eẽt ingenuus donec ratiocinia cũn¬
cta deduc̾ent modis om̃ib obnox iꝰ hab̃et᷑. ausus
peculimmieccłastico uiri legib ñ dubitet᷑ obstrictũ.
Quaꝑꝑ his p̃sumptiõib uice nr̃a tua fr̃nitas ꝯtradi¬
cat. nec fieri ꝓrsus aliqua subreptione ꝑmittat.
ac si eidẽ quicꝗͣ humanitꝰ forte ꝯtig̃it. qr gͣndeuus
ẽẽ memorat᷑. mox eiꝰ sine dilatione subam p̃cipiat¬
humanitas tua filuis eius dũ taxat qͥb patͥmoniũ
ꝓbat᷑ ẽẽ cõmissum. subfideli descriptione ꝯtradi: do
cognoscit᷑. partes dñicas reddere cogant᷑ indemnes:¬

Expanded text:
atum, quod ampliatus conductor, quem non solum servum constat ecclesiae, sed ita rationibus a multis temporibus implicatum, ut etiamsi esset ingenuus, donec ratiocinia cuncta deduceret, modis omnibus obnoxius haberetur, ausu iastico juri legibus non dubitetur obstrictum. Quapropter his praesumptionibus vice nostra tua fraternitas contradicat, nec fieri prorsus aliqua subreptione permittat. Ac si eidem quidquam humanitatis forte contigerit, quia grandaevus esse memoratur, mox ejus sine dilatione subhumanitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur esse commissum, sub fideli descriptione contradi, doncognoscitur, partes dominicas reddere cogantur indemnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ quidam ex suꝑantiꝰ ep̃c ausu temerario indiocesi ora¬
toriũ ipsiꝰ ꝯstruxit. eũꝙ sine p̃cepti auctoritate ꝯ tra
morem p̃sumpserit dedicare. missasꝙ illic celebra
re ñ metuit. Quã rẽ cũ sũma te celeritate ac distri-¬
di intelligendũ ẽ. his auctoritatib facile pot̃ ꝑpendi.¬

Expanded text:
d quidam Exsuperantius episcopus ausu temerario in dioecesi ipsius oratorium construxerit, idque sine praecepti auctoritate contra morem praesumpserit dedicare, missasque illic publicas celebrare non metuit. Quam rem cum summa te celeritate ac distridi intelligendum est. His auctoritatibus facile perpendi
Abbreviated transcription (Latin):
um purgationis ignis credendus ẽ. ꝓ eo qd̾ ueri¬
tas dicit. quia siquis in sp̃m scm̃ blasphemiam
dixerit. neꝙ in hoc scło remittet᷑ neq infuturo.
In qua sententia dat᷑ intelligi quas dã culpas in
enĩ de uno negat᷑. ꝯsequens intellectꝰ patet. qd̾
de qͥbdã ꝯcedit᷑. S tam̃ ut p̃dixi. hoc de parius
minimisq peccatis fieri posse credendũ ẽ. sic̃ ẽ
assiduus ociosus sermo. ĩmoderatꝰ risus ł pecca¬
tũ curȩ familiaris. quȩ uix sine culpa ł ab ipsiᷤ
agit᷑. qͥ culpã qualit̾ debeant declinare sciunt.

Expanded text:
um purgatorius ignis credendus est, pro eo quod veritas dicit: Quia si quis in Spiritum sanctum blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro. In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qual
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ habitare uestigiis. s macłosos licet uitȩ pͥoris in reli
formet habitaculũ: uitanda ħeticoꝵ cõio. fugienda sina¬
goga censet᷑. excutiendꝰ pedũ puluis. ne fatiscentib ꝑsi¬
die sterił siccitatib. tanꝗͣ humi arido harenosoq m̃tis
tuȩ uestigiũ polluat᷑. Nã sic̃ corporeas infirmitates ppłi
fideł. susciꝑe in se debet eugłii p̃dicator uixta ꝗ scͥptũ ẽ.¬
Qͥs infirmat᷑ ⁊ ego ñ ĩ. . ita si qͣ ẽ eccła quȩ fidẽ respuat.
nec Dapłicȩ p̃dicatioĩs fundam̃ta possideat. ne qͣlabe

Expanded text:
atur habitare uestigiis, sed maculosos licet uitae prioris in reliqformet habitaculum, uitanda haereticorum conmunio, fugienda synagoga censetur. excutiendus pedum puluis, ne fatiscentibus perfidiae sterilis siccitatibus tamquam humi arido harenosoque mentis tuae uestigium polluatur. nam sicut corporeas infirmitates populi fidelis suscipere in se debet euangelii praedicator et tnon infirmor ? Ita si qua est Ecclesia quae fidem respuat, nec apostolicae praedicationis fundamenta possideat; ne quam labem
Abbreviated transcription (Latin):
nari possunt: Ep̃i formatas tribuunt. corep̃i
Ep̃i uis ꝯsecrandi habent. corep̃i tm̃mͦ minores
ordines tribuunt: Leuiticã aũ et sacerdotalẽ
e his ita seri¬
bit beat᷑ leo ep̃s. om̃ib ep̃is. ⁊ prb̃is:¬

Expanded text:
nari possunt. Episcopi formatas tribuunt, chorepisEpiscopi jus consecrandi habent, chorepiscopi tantum minores ordines tribuunt, Leviticam autem et sacerdotalem De his ita scribit Le
Abbreviated transcription (Latin):
suggessit bene natũ. ⁊ maurũ beneuentane inu¬
nicipe ᷤciuitatis. in ꝯtumeliam religiois acerbani-¬
mis ⁊ plectibili ꝯtumacia ꝓsiluisse. qui ꝯfugientẽ
ad eccłȩ septa curialem suũ ne illic ꝗd̾ tutũ aut de
in iuria sua securũ eẽ dimiserunt. ausi irruptione
temerariȩ mentis admitt̾e. q nec potestatib quidẽ
ł pͥncipib unquã licuit ꝑpetrare. ut hominẽ inscũ¬
ariis constitutum captata sacerdotis absentia. relu¬
ctantẽ reclamantẽꝙ uiolent̃ abstraħent. qͦs quantũ
sua nob suggestione patefec̃. merito indignos ẽẽ sacͣ
cõmuniõe iudicaũ. ⁊ si reuera tanti facinoris ꝯstat ad¬
missum. nr̃a ⁊̃ auctoritas in hac parte ꝯsentit. Nec
enim iure a diure ad supplicandum debet admitti.
limina tantȩ ueneratiõi deputata. utrũq sͥ licere
existimet ꝓ suȩ uoluntatis arbitrio. ut ⁊ humilita¬
manifesta reos fac̃ ꝯquestio. ab om̃ib parrochiaꝵ ur̃aꝵ

Expanded text:
suggessit, Benenatum et Maurum Beneventanae municipes civitatis in contumeliam religionis acerba nimis et plectibili contumacia prosiluisse, qui confugientem ad ecclesiae septa curialem suum ne illic quidem tutum aut de injuria sua securum esse siverunt, ausi irruptione temerariae mentis admittere quod nec potestatibus quidem vel principibus unquam licuit perpetrare, ut hominem in sanctuariis constitutum captata sacerdotis absentia reluctantem reclamantemque violenter abstraherent. Quos, quantum sua nobis suggestione patefecit, merito indignos esse sacra communione judicavit. Et si revera tanti facinoris constat admissum, nostra etiam auctoritas in hac parte consentit. Nec enim jure ad supplicandum debet admitti qlimina tantae venerationi deputata utrumque sibi licere existimet pro suae voluntatis arbitrio, ut et humilitamanifesta reos facit conquestio, ab omnibus parochiarum
Abbreviated transcription (Latin):
seruare ꝙ uirat᷑ bonũ ẽ. ut euitet᷑ peccatũ m̃dacii
iurauit. dũ dixit fr̃ib suis. ꝑsalutẽ pharaonis ñ
ud quã creatorẽ ipsaꝵ uenerabant᷑. Sic̃ ioseph qui¬
ꝑ pharaonẽ iurando ħ in eo ueneratꝰ ẽ. ꝙ. dĩ iudicio¬
tͥ datũ de suꝑ. Ds̃ aut̃ ꝑcreaturas iurare ꝓhibuit. ne
ł more gentiliũ aliqd̃ num̃ deitatis creaturis in ẽẽ
crederet᷑. ł ne creaturas ꝯtemptibiles iudicando. ꝑ

Expanded text:
servare quod juratur, bonum est, ut evitetur peccatum mendacii servare quod juratur, bonum est, ut evitetur peccatum mendacii iuravit, dum dixit fratribus suis: Per salutem pharaonis non ud quam creatorem ipsarum venerabantur sicut Ioseph per pharaonem iurando, hoc in eo veneratus est quod  deo est. Deus per creaturas iurare prohibuit, ne vel more gentilium aliquod numen deitatis creaturis inesse crederetur vel ne creaturas contemptibiles iudicando, per
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ꝯsiderare. utrũ si quis piã ꝑ dõs falsos iurauĩt se
fidẽ seruaturũ ⁊ eã ñ seruau̾it. ñ tͥ uidet᷑ is peccasse:x
Si enĩ tali iuratiõe ꝓmissã seruaret fidẽ. id̾o tñ pectasse iudi-¬
licitã fec̃ fid̃ẽ qd̾ ñ debuit. bis itaq peccauit. ac ꝑhoc qui utit᷑
iurauit s bono pacto eiꝰ qͦ fidẽ seruau̾it. Neq ħeam fid̃e dico
seruari quia fideles uocantur: qui baptitant᷑ in xͦ. Illa eñi lon¬
gealia ẽ longeq discreta afide humanoꝵ placitoꝵ atp pa-
magis scm̃ ẽ tantomag̃ ẽpenale ꝑuiriũ. alia questio ẽ utrũ
ñ peccet. qͥ ꝑfalsos dos sͥ iurari fac̃ quille qͥ ei iuirat. iurat ꝑfal
sos deos quos colit. Cui questioni possunt. illa testimonia
¶ Sic̃ ĩ cum inlibro machabeoꝵ romani legant᷑ pacẽ firmasse
cũ uid̾is intelligendi sunt iurasse ꝑfalsos deos sic̃ ⁊ iud̾i
aturas intelligendumẽquod ipsum quod iurare per
creaturas malum est quia deo prohibitum est: Sed

Expanded text:
 deos falsos iurauerit se fidem seruaturum et eam non seruauerit, non tibi uideatur bis peccasse. si enim tali iuratione promissam custodiret fidem, ideo tantum peccasse iudilicitam fidem fecit, quod non debuit, bis utique peccauit; ac per hoc, qui utitur iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atququaestio est, utrum non peccet qui per falsos Deos sibi jurari facit? quia ille, qui ei jurat, jurat per Deos falsos, quos colit. Cui quaestioni possunt illa testimonia Sic etiam, quum in libro Machabaeorum Romani leguntur pacem firmasse cum Judaeis, intelligendi sunt jurasse per falsos Deos, sicut et Judaturas, intelligendum est, quod ipsum quidem jurare per creaturas malum est, quia a Deo prohibitum est; sed
Abbreviated transcription (Latin):
entes sitis mał ut approbetis. neq negligentes ut nõ
arguatis. neq suꝑbientes: ut insultant̃ arguatis. Itẽ
Inmundum tangere ẽ. peccatis ꝯsentire.

Expanded text:
entes sitis malis, ut approbetis; neque negligentes, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultanter arguatis. C. Immundum tangere est peccatis consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ał ⁊̃ querelȩ uitanda p̃sumptio est . qͣ ꝓpemodũ¬
causant᷑ uniu̾si passim seruos ⁊ originarios dño
rũ iura possessionẽꝙ fugientes. sub religiose ꝯu̾sa¬
tiõĩs obtẽptu. ł ad monastĩa sese ꝯferre. ł ad eccła¬
sticũ famulatũ coniuentib ꝙͦ p̾sulib indiffent̃

Expanded text:
am querelae vitanda praesumptio est, qua propemoducausantur universi, passim servos aut originarios, dominorum 133 jura possessionumque fugientes, sub religiosae conversationis obtentu vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticum famulatum, conniventib
Abbreviated transcription (Latin):
gnantib iuxta possibilitatẽ. aut a se aut asco-¬
larib publicȩ cõpleant᷑. Deĩn pꝰ actis horis in-¬
firmis uisitantib si uolũit ad opus rurale ex¬
eat ieiunus. ut it̾̃m necessitatib ꝑegͥnoꝵ. & hos¬
pitũ siue diu̾soꝵ cõmeantiũ. infirmoꝵ quoꝙ
atq defunctoꝵ succurrere possit. usq adsta-

Expanded text:
gnantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atq
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant altarib assistere. semꝑ abuxorib ꝯ¬
tinendũ. sẽꝑ castitas obseruanda p̃cipit᷑. Itẽ in .ii.
deseruiunt. continentes esse oportet.

Expanded text:
ueant altari assistere, semper ab uxoribus abstinendum est, castitas observanda praecipitur. CAP. XCIII. inserviunt, continentes esse oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes depelli debuerunt.⁊ qui extitit religio¬
nis inimicus depelli non debuit: Uiderint gͦ si ali¬
os habent canones. quib suas in eptias exequant᷑.
Ecterũ isti qui sacri. qui eccłastici. qui legitimi cele¬
brant᷑. sedẽ apłicã ad iudiciũ uocare ñ posst̃. Cons¬
tantinopolitane uõ ciuitatis ep̃s. quȩ utiq ꝑ ea
nones int̾ sedes nullũ nom̃ accepit. in cõmunio¬
nẽ recidens ꝑfidoꝵ ñ debuit sub moueri. Item¬

Expanded text:
nscii sacerdotes depelli debuerunt, et qui religionis exstitit inimicus, depelli non debuit? Viderint ergo si alios habent canones quibus suas ineptias exsequantur. Caeterum isti, qui sacri, qui ecclesiastici, qui legitimi celebrantur, sedem apostolicam ad judicium vocare non possunt; et Constantinopolitanae civitatis episcopus, quae utique per canones inter sedes nullum nomen accepit, in communionem recidens perfidorum, non debuit submoveri?
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ corpore ⁊ sanguine xp̃i ᷑ Siue gͦ ꝑ bonos suie
ꝑmalos ministros. intra eccłam dispenset᷑ sacrũ
tñ ẽ qr sp̃s s. mistice. illud uiuificat qͥ quondã apłi¬
co in tp̃r uisibilib apparebat oꝑib. nec bonorum
m̃itis dispensatoꝵ ampliat᷑. nec maloꝵ attenuat᷑.
qr neq qͥ pͥantat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat. s qͥ increm̃tũ
dũ: qr uirtus diuina discretiꝰ oꝑat᷑ in eis. ⁊i diuinȩ
solũmodo ẽ ħ uirtꝰ siue potestas. ñ humanȩ effica

Expanded text:
melius corpore et sanguine Christi? Sive ergo per bonos, sive per malos ministros intra Ecclesiam. dispensetur, sacrum tus sanctus mystice illud vivificat, qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus. Nec bonorum meritis dispensatorum amplificatur, nec malorum attenuatur, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dum quia virtus divina secretius operatur in eis, et divina solummodo haec est virtus sive
Abbreviated transcription (Latin):
ulti scłariũ hominũ cũ plus sac̃dotũ uitã
quã suã discutiunt. in magnũ ꝯtemptiõis
diuinoꝵ sacram̃toꝵ crim̃ incurrunt. Magna
enim trabe uulneratos hñtes ocłos eamq ne¬
gligentes. festucã tenuẽ in alioꝵ ꝯspiciunt ocłis.
Quãdum incaute festinant auellẽ erroris in
foueam dilabunt᷑. minus quidẽ consid̾antes
qd̾ ñ eos sacerdotũ uita lederet. si ipsi humilit̃
bonis sac̃dotũ ammonitionib aurẽ accommno¬
darent. S dũ ypocritaꝵ more plus illoꝵ famã
quã ꝓpriam uitam ł uitȩ negligentiam diuidi¬
cant. sꝑnunt scã monita et sp̃ualia dona. Uñ
fit. ut non solum abeis dicta respuant. s qd̃ ẽ
deteriꝰ diuina &̃ misteria ꝯtemnant. ut nec
putantes hanc minus ẽẽ sc̃ificatã. s illoꝵ fi-¬
at offõ. quoꝵ uita eoꝵ ocłis uidet᷑ ignobilis
heu in quam magnũ laqueũ incidunt. ut di¬
uina &e occulta misteria plus ab aliis scificata
posse fieri credant. cum unus idẽq sp̃s.s. in¬

Expanded text:
ulti saecularium hominum, quum plus sacerdotum vitam quam suam discutiunt, in magnum contemtionis divinorum sacramentorum crimen incurrunt. Magna enim trabe vulneratos habentes oculos, eamque negligentes festucam tenuem in aliorum conspiciunt oculis, quam dum incaute festinant avellere, erroris in foveam delabuntur, minus quidem considerantes, quod non eos sacerdotum vita laederet, si ipsi humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. Sed dum hypocritarum more plus illorum famam quam propriam vitam vel vitae negligentias dijudicant, spernunt sancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non solum ab eis dicta respuant, sed quod est deterius divina etiam mysteria contemnant, ut nec putantes, hanc minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio, quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. § 1. Heu in quam magnum laqueum incidunt ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, quum unus idemque Spi
Abbreviated transcription (Latin):
litteris ꝯsensũ suũ de ipso designent. ⁊ tc̃ demũ
post płimoꝵ. siue ꝑ p̾sentiã siue ꝑ litt̾as ꝯsensũ.
sententia ꝯsona ordinet᷑. Qd̃ si alit̾ quã statutũ ẽ
fiat. nicħ uałe huiꝰ modi ordinationẽ Si uõ etiã
scd̃m diffinitas regłas ordinatio celebret᷑. ꝯtra
tes. his ꝯtemꝑtis. sententia de eo płimoꝵ ob-¬

Expanded text:
literis consensum suum de ipso designent, et tunc demum post plurimorum sive per praesentiam sive per literas consensum sententia consona ordinetur. Quod si aliter, quam statutum est, fiat, nihil valere hujusmodi ordinationem. Si vero etiam secundum definitas regulas ordinatio celebretur, contradtes, his contentis, sententia de eo ob
Abbreviated transcription (Latin):
tres om̃i excusatione remota modis om̃ib semel
in anno fieri ⁊⁊ deprauata corrigi. Hunc gͦ cano¬
nẽ. ⁊ nos renouamus. ⁊ si quis quã pͥnceps inuen¬
tus fuerit hoc ꝓhibere. cõmunione priuetur.
Siquis uo metropolitanoꝵ hoc neglexerit agere
absq necessitate. ł .iii. seu aliqua rationali occa-¬
sione. canonicis penis subiaceat. dũ aut̃ synodꝰ
agitur suꝑ canonicis ⁊ eugłicis negociis. opor¬
tet ꝯgregatos ep̃os in meditatione ⁊ sollicitudi¬
licentiã ex his quȩ defert ep̃s secũ siue ium̃tũ
siue aliquã speciem expetendi. Qd̃ si hoc egis¬
se ꝯuictus fuerit: soluat quadruplũ. Item leo.
un.Non cogantur ep̃i ad sacra ꝯcilia eulogia

Expanded text:
tres, omni excusatione remota, modis omnibus semel in anno fieri et depravata corrigi. Hunc canonem et nos renovamus, et si quisquam princeps inventus fuerit hoc prohibere, communione privetur. Si quis vero metropolitanorum hoc neglexerit agere absque necessitate, vel vi, seu aliqua rationabili causa, occasione, canonicis poenis subjaceat. Dum autem synodus agitur super canonicis et evangelicis negotiis, oportet licentiam ex his, quae defert episcopus secum, sive jumentum sive aliam speciem expetendi. Quod si hoc egisse convictus fuerit, solvat quadruplum. C. VIII. Non cogantur presbyteri ad sacra concilia eulogia
Abbreviated transcription (Latin):
erat ppłs isrł. & ñ faciebat miracła. Pret̃ unita-¬
tem erant magipharaonis. ⁊ faciebant similia
moysi: Epł̃s isrł ut dixi ñ faciebant miracula
Qui erant saluandi apud dĩn.⁊ qui faciebant¬
miracula. an qͥ ñ faciebant : Petrus apłs resus-¬
citauit mortuũ. Simon magꝰ fecit multa. Erañ
petrus nec qd̾ faciebat simon. s inde gaude¬
Baptismũ semel traditũ non ẽ

Expanded text:
erat populus Israel, et non faciebat miracula; praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi. Populus Israel, ut dixi, non faciebat miracula. Qui erant salvi apud Deum, qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum. Simon magus fecit multa. Erant Petrus, nec quod faciebat Simon. Sed unde gaudeBaptisma semel traditum non e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s qui mancipiũ iuris eccłȩ ñ retento eccłastico
patrocinio manumitti desidat: duos m̃iti eiꝰdẽ
sta inueniat᷑ diffinicio cõmutantis. Tẽ enĩ lib̾ã ma-¬
numissionẽ sine patrocinio eccłȩ ocede poterit.
huiꝰmodi aut̃ lib̾to adu̾sus eccłam euiꝰ uiris exiitit.
accusandi ł testificandi deneget᷑ licentia. ꝙ si p̃sũ-¬
pserit. placet ut stante cõmutatione in seruitutẽ
edicti impetrata lib̾tus patronum in ius uocauĩt
dignoseit᷑ laborare. ¶Si uero acollegio qͥs manu-¬
missus fũit. ñ singulis s uniu̾sitati reu̾entiã debet.

Expanded text:
pus qui mancipium juris Ecclesiae non retento ecclesiastico patrocinio manumitti desiderat, duo meriti ejusdem sta inveniatur definitio commutantis; tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio EccleHujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia; quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem edicti impetrata libertus patronum in ius uocauerit, dignoscitur laborare. § 1. Si vero a collegio quis manumissus fuerit, non singulis, sed universitati reverentiam debet.
Abbreviated transcription (Latin):
i pͥmates accusatores ep̃oꝵ cũ eis pacificare fa-¬
miliarit minime potuerint. tc̃ tp̃r legitimo
eos ad sinodũ canonice ꝯuocatã. ñ infra angusta
tp̃ra canonice ꝯuocent: ⁊ ñ priquã eis ꝑseripta
significent quid eis opponit᷑. ut ad responsionem p̃pa-¬
rati adueniant. Nam si aut ui aut timore eiecti.
aut suis reb expoliati fuerint. nec canonice ad si-
nodũ uocari posst̃. nec respondẽ emuł debent ãn¬
quã canonice restituant᷑. ⁊ sua om̃a eis legalit̾ red-¬

Expanded text:
i primates accusatores episcoporum cum eis pacificare familiariter minime potuerint, tum tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora, canonice convocent, et non prius quam eis per significent quid eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si aut vi aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice vocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter red
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s nulliꝰ causam audiat absq p̃sentia audiat.
suoꝵ cłicoꝵ. alioquin irrita erit sententia
xisi in sinodo canonice uocati. sac̾dotes dãnari ñ pos

Expanded text:
pus nullius causam audiat absque praesentia suorum clericorum; alioquin irrita erit sententia si in synodo canonice vocati sacerdotes damnari non pos
Abbreviated transcription (Latin):
excõmunicatis cõmunicauĩt. ex c̃omunicet᷑. Ipse t̾n
penitentiȩ atꝙ ab solutionis modos eor mod̾ami¬
ne decernimꝰ. ut qͥẽq seu ignorantia. seu timore. se¬
u necessitate negocii cuiꝰ quã maximi. ⁊ maxime
necessarii eoꝵ se ꝯuicti salutione ⁊ oratiõe osclouẽ
ꝯtaminau̾it. cũ minoris pęnitentiȩ medicina so¬
cietatis nr̃ȩ participatione sorciant᷑: Cos uͭ qui
aut spontanee. aut negligent̃ in ciderint. sub ea
uolumꝰ disciplinȩ cohercioe suscipi. ut cet̾is me¬
tus incutiatur.

Expanded text:
excommunicatis communicaverit, excommunicetur. Ipsi tamen poenitentiae atque absolutionis modos ea moderatione decrevimus, ut quicunque seu ignorantia, seu timore, seu necessitate negotii cujusquam maximi et maxime necessarii, eorum se convictu, salutatione, oratione, osculove contaminaverit, minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participium sortiatur. Eos vero qui aut spontanee aut negligenter inciderint, sub ea volumus disciplinae coercitione suscipi, ut caeteris metus incutiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tr quoꝵlibet dispositiones quãuis catholicoꝵ ⁊
laudatoꝵ hominũ. uelut scripturas canonicas
hab̾e debemꝰ. ut nob̃ non liceat salua honorificen¬
tia q̃ illis debet᷑ hoĩb aliꝗd in eoꝵ sc̃ptis ĩ pbare attꝑ
respuere. si forte inueni̾mꝰ qd̃ alit̾ senserint quã
iu̾tas h̃t̃. diuino adiutorio uł ab aliis intellecta uel
a nob̃. Talis ego sũ inscriptis alioꝵ. quales uolo ẽẽ

Expanded text:
rumlibet disputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse
Abbreviated transcription (Latin):
lio ut metropolitane sedis auctoritate coacti u
politana sede cognou̾i̾nt institutũ. nec aliquadi¬
u̾sitate cuiꝰq ordinis ł officii. a metropolitana se
patiant᷑ sede disiungi. Sic enĩ ẽ iustũ ut inde
unꝰ quisꝙ sumat regłas magistii. uñ honoris ꝯse¬
crationẽ accepit. ut iuxta maioꝵ decreta. sedeᷤ
cłasticȩ magistra rõnis. abb̃ib sane indulti offi¬
ciis. quȩ iuxta uoluntatẽ sui ep̃i regularit᷑ illis
implenda st̃ cetera officia publica. idẽ uespera.
matutinũ. siue missã alit̾ quã in pͥncipali eccła
celebrare ñ liceat. Qͥs quis aut̃ hoꝵ decretoꝵ uio¬
lator extit̾it. sex m̃sib cõmunione pͥuatꝰ. apud¬
metropolitanũ sub pęnitentiȩ censura mane-¬
gressionis culpã lacͥmis diluat: ⁊ necessarioꝵ of¬
ficioꝵ doctrinã studiose addiscat. Subistagͦ regła
disciplinȩ. non solũ metropolitanꝰ totiꝰ suȩ pro-¬
uinciȩ pontifices ł sacerdotes astringat. s etiã

Expanded text:
lio ut metropolitanae sedis auctoritate coacti unopolitana sede cognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropolitana se patiantur sede disjungi. Sic enim justum est ut inde unusquisque sumat regulas magisterii unde honoris consecrationem accepit, ut juxtasiasticae magistra rationis. Abbatibus sane indultis officiis quae juxta voluntatem sui episcopi, regulariter illis implenda sunt, caetera officia publica id est vesperam, matutinum, sive missam aliter quam in principali ecclesia celebrare non liceat. Quisquis autem horum decretorum violator exstiterit, sex mensibus communione pmetropolitanum sub poenitentiae censura permanegressionis culpam lacrymis diluat, et necessariam officiorum doctrinam studiose addiscat. Sub ista ergo regula disciplinae non solum metropolitanus totius suae provinciae pontifices vel sacerdotes astringat, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uente alteri nupserit: ad ultera iudicabit᷑. Simi¬
lit̃ ⁊ ille. si aliã sponte duxerit. adult̾ estimabit᷑ i¬
nos fuerint in una ciuitate. fugite in aliã. Si aũ utilitatiꝰ
causa fuerit mutandꝰ. ñ ꝑse ħ agat. s fr̃ibꝰ inuitantibꝰ cũ
auctoritate huiꝰ scẽ sedis faciat. ñ tñ ambitꝰ cã. s aut utilita

Expanded text:
nim eo vivente, alteri nupserit, adultera judicabitur. Similiter et ille, si alteram sponte duxerit, adulter aestimabitur evos fuerint in una civitate, fugite in aliam . Si autem utilitatis causa fuerit mutandum, non per se hoc agat, sed fratribus invitantibus, et auctoritate hujus sanctae sedis faciat, non ambitus causa, sed utilita
Abbreviated transcription (Latin):
liñ in eccłastica historia legitur. qd̃ alexander
ep̃c alexandriȩ cũ petri martiris sollemnia ce¬
lebraret. post expleta missaꝵ sacram̃ta uidit
fr̃ horam maris pueroꝵ ludũ. imitantiũ ut fie¬
ri solet ep̃m. ⁊ gerentium ea quȩq in eccła geri
mosẽ. Moxeos ad se ꝑduci iubet. ⁊ quid egissen
ꝑcunctant᷑. Iili rei ordinẽ pandunt. Baptizatos
a se ẽẽ quos dã cathecuminos ꝯfitent᷑ ꝑ athana¬
sium puerũ qͥ illis fuerat ep̃s simulatus. U bi
ex responsis eoꝵ uidit. scđ̾m religionis nr̃ȩ ri-¬
tum cuncta ꝯstare. statuit illis quib integris
int̾rogationib ⁊ responsionib aqua fuerat in¬
fusa. itari baptismum ñ debere. s ad impłe ea
quȩ sacerdotib mos ẽ.
inc ⁊̃ ysidorus ait:

Expanded text:
 in ecclesiastica historia legitur, quod Alexander episcopus Alexandriae, quum Petri Martyris solennia celebraret, post expleta missarum sacramenta vidit super oram maris puerorum ludum, imitantium, ut fieri solet, episcopum, et gerentium ea, quae in ecclesia geri mos est. Mox eos ad se perduci jubet, et quid egissent percunctatur. Illi rei ordinem pandunt, baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium puerum, qui illis fuerat episcopus simulatus. Ubi ex responsis eorum vidit secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, statuit illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimplere ea, quae sacerdotibus mos est. Hinc etiam Isidorus ait :
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bĩ gg̾ legit᷑ Quib exemplis ⁊ p̃missis auctorita¬
tib liquido colligit᷑. laicos eẽ ñ excludendos ab e¬
lectione. neq pͥncipes eẽ reiciendos ab ordinatio
electiõi adhibendũ. Sacerdotũ enĩ ut in fine su-¬
ꝑioris capłi stepħi p̃p. legit᷑. ẽ electio. & fideł ppłi
ẽ humilit̃ ꝯsentire. Desidium gͦ pleb̾ requiritur.
an clicoꝵ electioni ꝯcordet. Tc̃ enĩ in eccła dĩrite
p̃ficiet᷑ antistes. cũ ppłs parit̾ in eũ acclamau̾it.

Expanded text:
i legitur. Quibus exemplis et praemissis auctoritatibus liquido colligitur, laicos non esse excludendos ab electione, neque principes rejiciendos ab ordinationelectioni adhibendum. Sacerdotum enim ut in fine superioris capituli Stephani Papae legitur est electio, et fidelis populi est humiliter consentire. Desiderium ergo plebis requiritur ut clericorum electioni concordet. Tunc enim in ecclesia Dei rite praeficietur antistes
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m ordinandi habeat facultatẽ. absꝙ ꝯsensu ipsiꝰ
nisi a supra dicto rege laudet᷑ ⁊ inuestiat᷑: ñ ꝯsecret᷑.
Siquis ꝯtra hanc apłicã auctoritatẽ aliquid moliat᷑.
bunc excõmunicationi subiacere decreuimꝰ: Et nͥ
resipuerit in reuocabili exilio puniri. ł ultimis

Expanded text:
pum ordinandi habeat facultatem, absque consensu imgatur, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc apostolicam auctoritatem aliquid moliatur, hunc excommunicationi subjacere decrevimus, et nisi resipuerit, irrevocabili exsilio puniri, vel ultimis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝯcedimꝰ atꝙ largim᷑ dño otoni pͥmo regi teuto¬
nicoꝵ eiꝰq successorib huiꝰ regni italie inꝑpetuũ
sibi facultatẽ eligendi successorẽ. atq sũme sedis
apłicȩ pontificẽ ordinandi ac ꝑ hoc archiep̃os. siue
ep̃os. ut ipsi ab eo inuestiturã accipiant. ⁊ ꝯsecrati

Expanded text:
tem concedimus, atque largimur domino Ottoni primo, regi Teutonicorum, ejusque successoribus hujus regni Italiae in perpetuum tam sibi facultatem eligendi successorem, quam summae sedis apostolicae pontificem ordinandi: ac per hoc archiepiscopos, seu episcopos, ut ipsi ab eo investituram suscipiant, consecrationem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ pat̃ filiũ. s aliqñ castigat. Ergo qͣn castiga¬
tur qͥ diligit᷑. tẽ circa eum pietas exercet᷑. ht̃ enĩ &
amor plagas suas quȩ dulciores sunt cũ abamato¬
rib inferunt᷑. dulcior ẽ enĩ religiosa castigatio ꝗͣ
blanda remissio. Lñ ait ꝓpħa. dulciora s̃ uulnera
amici. ꝗͣ uoluntaria oscula inimici. Ex his¬

Expanded text:
sculatur filium, sed et aliquando castigat. Ergo quando castigatur qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, cum amarius inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio; unde ait propheta: Dulciora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
passionib sacerdotib subito occupatis ceptũ offmñ
inexpletũ remaneat institutũ ẽ ut sacerdos si¬
ue psallens siue sacͥficans alios secũ hãt qͥ si hꝰ¬
modi casus int̾fũnt. in choata misteria ꝑficẽ
crificans sacerdotẽ sͥ uicinũ hãt. qui cepta sacra¬
menta expleat. si ei aliqͣ necessitas ingruerit:

Expanded text:
ioribus sacerdotibus subito occupatis coeptum officium inexpletum remaneat, institutum est, ut sacerdos, sive psallens sive sacrificans, alios secum habeat, qui, si hujusmodi casus interveniat, inchoata ministeria perficere  XV. Quisque sacrificans sacerdotem sibi vicinum habeat, qui coepta sacramenta expleat, si ei aliqua necessitas ingruerit
Abbreviated transcription (Latin):
disfinire ꝑmittat. suscepti tñ sollicitudo regimi¬
nis cornr̃m instanti pulsat aculeo magna nos
eccłiis cura ꝓspicẽ. ne qua eaꝵ possit utilitas de
dã ep̃m. ita passionẽ capitis incurrisse. ut ꝙ m̃te
alienata age̾ soleat. gemit᷑ ⁊ fletꝰ audire sit. Ne gͦ
languente pastore grex ꝙ. absit insidiatoris lani-¬
andꝰ dentib exponat᷑ ł ecclȩ ipsrꝰ utilitates deꝑe¬
ant. cauta nos necẽe ẽ ꝓuisione tractare. Et ideo
qr uiuentẽ ep̃m ab offõ suo necessitas infirmitatis
ñ cͥm̃ abduc̃. aliũ loco eius nͥ recusante eo nulla
sinit rõ ordinari. S si int̃ ualla egͥtudinis hãe ẽ
solitꝰ. ip̃data petitione ñ se ult̾iꝰ ad hoc minist̾ium
subũtente infirmitate posse fateat᷑ assurg̾e.⁊ ali¬
um loco suo expetat ordinandũ. Quo facto om̃i
tur. sic tñ ut qͦusq eundẽ ep̃m in hoc scło uita te¬
nu̾it. suptꝰ ei debiti de eadẽ eccła ministrent᷑. Enĩ¬
a possit existere. atq de animaꝵ utilitate cogi¬

Expanded text:
definire permittat, suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo, magna nos Ecclesiis cura prospicere, et ne qua earum possit utilitas depdam episcopum ita passionem capitis incurrisse ut quod mente alienata agero soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore, grex quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo quia viventem episcopum ab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen, abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, subvertente infirmitate, posse fateatur adsurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo facto omniutur, sic tamen ut, quousque eumdem episcopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enima possit existere atque de animarum utilitate cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib. prb̃ratii. diaconatu. subdiaconatu. posi¬
ti muliercłas non abiecerint. ⁊ caste ñ uixerint.
excludendos ab eoꝵdẽ graduũ dignitate. De ma
nifestis qͥdẽ loquim᷑. secretoꝵ aut̃ cognitor ⁊¬
udex ds̃ est. Item meldensi synodo p̾sidens ait.¬

Expanded text:
resbyteratu, diaconatu, subdiaconatu positi, mulierculas non abiecerint, et caste non vixerint, excludere ab eorundem graduum dignitnifestis quidem loquimur: secretorum autem et cognitor judex est. Idem in Melphiensi Synodo praesidens di
Abbreviated transcription (Latin):
uis qͥs ꝓaliquo flagitio ł facinore ꝓiectũ a piendꝰ.¬
uob̾ ita suscipit. sic̃ suscipiunt᷑ qͥ excepto errore qͦ
a nob ieparamin. sine cͥmine ap̃uos uixer̃. displicet
nob̾. S nec facile ista monstratis:⁊ si monstretis. ñ nul¬
los tołamꝰ. qͦs corrigẽ ł punire ñ possumꝰ. Aeq ꝑꝑ paleã¬

Expanded text:
uis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a vobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui, excepto errore quo a nobis separamini, sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monstratis; et si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere vel punire non possumus: neque p