comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest umquã fraudari delectationib: suis. cui x p̃sest gau
QUID HOMINEM DO IUNGAT
õ quiubiq: est non locis sed actionibus. aut longinqui. aut
proximisumus : Eui a sicut separat dissimilitudo it anos illi
umanae aegritudinis est in carne mortali delectationẽ
haberepeccandi: Sed discipulus amatorq uirtutẽ : Non
pacẽ huic concupiscentiae tribuere sedbellum deb& indicere :
Nonte terreat xp̃iane qđ credita differuntur : Lic& in
abscondito sit promissio inspetamen per seuer& oratio :
łxercere o peribus cresce uir tutibus : Dum fidei constan¬
tia probatur gloriar &ributionis aug&ur
Omne tempus malorum pus illumest : Euidenĩ tam exigu¬
um. quam qđ in hoctendit ut ñ sit: DECARITATT

Expanded text:
Non potest umquam fraudari delectationibus suis, 556 cui ChristusXCI. Quid hominem Deo jungat. eo, qui ubique est, non locis, sed actionibus, aut longinqui, aut proximi sumus: quia sicut separat dissimilitudo, ita nos illi umanae aegritudinis est, in carne mortali delectationem habere peccandi. Sed discipulus amatorque virtutum, non pacem huic concupiscentiae tribuere, sed bellum debet indicere . Non te terreat, Christiane, quod credita differuntur: licet in abscondito sit promissio, in spe tamen perseveret oratio. Exercere operibus, cresce virtutibus. Dum fidei constantia probatur, gloria retributionis augeturmporibus malorum. Omne tempus malorum pusillum est. Quid enim tam exiguum quam quod in hoc tendit, ut non sit? XCV.
Abbreviated transcription (Latin):
ustus ex dõ non ex homine nascitur quõ non nascendo¬
Nulla en ĩ natura in quantũ natura ẽ malũ est sed prorsus
bonum: sine quobono ullũ eẽ non potest uitium. quã uis
sin euit opossit eẽ uelnũ quã uitiata uelsanata natura
eCCI

Expanded text:
ustus ex Deo, non ex hominibus nascitur: quoniam renascendo, non nNulla enim natura, in quantum natura est, malum est: sed prorsus bonum, sine quo bono ullum esse non potest vitium; quamvis sine vitio possit esse vel nunquam vitiata, vel sanata natura. CCCI
Abbreviated transcription (Latin):
Magnaest utilitas hominis iubentidõ &iã in cognita ius¬
sionis rationeseruire: Iubendo enĩ ds̃ utile facit . quid¬
quidiubere uoluerit: dequom& uendũ non est. neñ
profutura praecipiat : Nec fieripotest ut uoluntas
propria ñ grandiruinae pondere suꝑ hominẽcadat.
si eã uoluntati superioris extollendo praeponat :¬

Expanded text:
Magna est utilitas hominis, jubenti Deo, etiam incognita jussionis ratione, servire. Jubendo enim Deus utile facit, quidquid jubere voluerit: de quo metuendum non est, ne non profutura praecipiat; nec fieri potest, ut voluntas propria non grandi ruinae pondere super hominem cadat, si eam voluntati superioris extollendo praeponat
Abbreviated transcription (Latin):
Tell& mundana sapientia ut nũquã ꝑmitter&dseosqui
malisunt eẽ felices qđ utiq: ds̃ non sinit : sed ideomali
cũ habent qđ uolunt felicesputantur. quia quid sit felici
liudest migrare corpore aliud corde : migrat corpore:
quimotucorporis mut at locum : migratcorde qui
motucor dismutat affectum: si aliud amas aliudama¬
bas non ibies ubieras:DECRISMATE¬

Expanded text:
ellet mundana sapientia, ut nunquam permitteret Deus eos qui mali sunt esse felices: quod utique non sinit; sed ideo mali cum habent quod volunt, felices putantur, quia quid sit felicite cordis. Aliud est migrare corpore, aliud corde. Migrat corpore, qui motu corporis mutat locum: migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas; non ibi es, ubi eras. C
Abbreviated transcription (Latin):
mnia uitia in male factis tantũ modo ualent sola superbia
&iã in recte factis cauenda est :
uel earũq dicuntur aduersae : Nambonus temporalib
necbonis ex tollitur nec malis frangitur : Malus aũ id eo hu¬
iusmedi infelicitate punitur quia felicitate corrumpitur :

Expanded text:
mnia vitia in malefactis tantummodo valent: sola superbia etiam in recte factis cavenda est . vel earum quae dicuntur adversae. Nam bonus temporalibus, nec bonis extollitur, nec malis frangitur: malus autem ideo hujusmodi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur .
Abbreviated transcription (Latin):
ominib enigno paruum eẽ deb& inimicitias aliorũ.
non excitare uelaugeremale loquendo nisi eas&iã
extinguere benelo quendo studuerit:
CLXXUIII

Expanded text:
omini benigno parum esse debet inimicitias aliorum non excitare vel augere male loquendo; nisi eas etiam exstinguere bene loquendo studuerit . CLXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
Imnes beatihabent qđ uolunt quãuis ñ omnes quihabent
qđ uolunt continuo sintbeati: continuo aũ miseri. quiuel ñ
habent qđ uolunt uelidhabent qđ ñ recteuolunt: propi¬
or ergo est beatitud ini uoluntas recte ÷ &iã ñ adepta quae
cupit : quã praua &iã siqđ concupiuit obtinuit :
In quo enimẽ sine dubio sineillo ñ est : Et tamensieius non
meminit. eũq: ñ intellegit neq diligit cũ illo non est :¬
DEIN CARNATIONE UERBI DĨ
iuinitas uerbi ȩqualis patrifacta est particepsmortalita¬
tis nrãe non desuo sed denr̃o ut & nos efficeremur partici¬
pes diuinitatis eius. non denr̃o sed deipsius
EUOODIO ODIENDIS UNT MALI
erfectum odium est qđ nec iustitia nec scientia car& id ẽ
ut nec propt̃ uitia homines oderis. nec uitia propt̃ homi¬
nes diligas : Rec te ergo inmalis odimus malitiam & diligi¬
mus creaturam ut nec propt̃ uitiũ natura damn&ur. nec
propt̃ naturam uitiũ diligatur:¬

Expanded text:
mnes beati habent quod volunt, quamvis non omnes qui habent quod volunt continuo sint beati. 651 Continuo autem sunt miseri, qui vel non habent quod volunt, vel id habent quod non recte volunt. Propior ergo est beatitudini voluntas recta, etiam non adepta quae cupit, quam prava, etiam si quod concupivit obtinuit. In quo enim est, sine dubio sine illo non est: et tamen si ejus non meminit, eumque non intelligit, neque diligit, cum illo non estDe incarnatione Verbi Dei. Divinitas Verbi aequalis Patri, facta est particeps mortalitatis nostrae, non de suo, sed de nostro: ut et nos efficeremur participes divinitatis ejus, non de nostro, sed de ipsius. Quo odio odiendi sunt mali. Perfectum odium est, quod nec justitia, nec scientia caret: id est, ut nec propter vitia homines oderis, nec vitia propter homines diligas. Recte ergo in malis odimus malitiam, et diligimus creaturam: ut nec propter vitium natura damnetur, nec propter naturam vitium diligatur
Abbreviated transcription (Latin):
DE UERA INNO CENTI A
N nocenti a uera est qua enec sibi nec alteri noc&
quoniã qui diligit iniquitatem. od it animã su¬
am & nemoprius inse. quã in alterũ peccat
DEHOMINIBUS DILIGENDIS

Expanded text:
 vera innocentia. Innocentia vera est, quae nec sibi, nec alteri nocet. Quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Et nemo non prius in se quam in alterum peccat. De hominibus diligendis
Abbreviated transcription (Latin):
ihil ds̃ iub& qđ sibi prosit sed illicurub&. id eouerusẽ dñs qui
seruo ñ indig&. & quo seruus indig&:
DE IN TEMIPORALI SCIESTIADI

Expanded text:
ihil Deus jubet quod sibi prosit, sed illi cui jubet. Ideo verus est Dominus, qui servo non indiget, et quo servus indiget. XL. De temporali scientia
Abbreviated transcription (Latin):
DE CONTEUNENDAMUNDIGLORIA
Quas uires nocendihabeathumanae gloriae amor ñ
sentit . nisi qui eibellũ indixerit : Quia & sicuiquã faci¬
leest laudem ñ cupere dumnegatur. oifficile est ea ñ
Omnes mundi opes contemnit qui ñ solũ quantũ potuit
sed quantũ uoluit haberecontemnit : in quo cauendũ
est n subrepat elatio : Vtilius enĩterrena opulentia
humiliter ten&ur quã superbe relinquitur:
DECOHIBENDA IRA

Expanded text:
De contemnenda mundi gloria. Quas vires nocendi habeat humanae gloriae amor, non sentit, nisi qui ei bellum indixerit. Quia etsi cuiquam facile est laudem non cupere, dum negatur; difficile est ea non Omnes mundi opes contemnit, qui non solum quantum potuit, sed etiam quantum voluit habere, contemnit. In quo cavendum est, ne subrepat elatio. Utilius enim terrena opulentia humiliter tenetur, quam superbe relinquitur. CCCXX. De cohibenda ira
Abbreviated transcription (Latin):
Prorsus donum dĩ est diligeredm̃ ipseut diligere tur
Ededit. qui ñ dilectus dilexit: Displicentes amatisumus
ut fier& in nobis unde placeremus : Diffuditenĩ cari¬
tatẽ incordib: nr̃is sp̃s patris & filii quẽ cũ patre a me¬
mus & filio:¬

Expanded text:
Prorsus donum Dei est, diligere Deum. Ipse ut diligeretur Prorsus donum Dei est, diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffundit enim charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis natura in cõmutabilis ñ accipiat fuit &erit sed
tantũ est . Ipsa enĩ ueracit̃ est quaeali terquã est ẽẽ non
potest. tamen propt̃ mut abilitatẽ temporũ inquibus
uersatur nr̃a mortalitas & nr̃a mutabilitas. Non men¬
daciter dicimus & fuit &erit & est : fuit in pra&eritis
saeculis. est in praesentib: erit in futuris: fuit quippe
quia nũquã defuit .: trit. quianũquã deerit : Est. quia
semꝑ est: Neq enĩ uelut quiiã ñ sit cũ pra&eritis occidit.
aut cũ praesentib: tam quã non maneat labitur. autcũ
futuris tã quã ñ fuerit ori&ur: proindecũ secundũ
uolumin a temporũ locuti ohumana uariatur . qui
pernulla deeẽ potuit. aut potest . aut poterit tempora.
scire atq: audire hocilliẽ qđ semper eẽ : Semper uero
illi est eẽ depatre procedere : Nemo aut̃ potest dicere
hoc sicut pater cũ habeat uitã insem&ipso. Dedit & filio
habereuitã in sem& ipso. sicei dedit uitã procederede
illo sicut procedir & de ipso:

Expanded text:
uamvis natura incommutabilis non accipiat fuit et erit, sed tantum, est: ipsa enim veraciter est, quia aliter quam est, esse non potest: tamen propter mutabilitatem temporum, in quibus versatur nostra mortalitas et 603 nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit, et erit, et est: fuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit quippe, quia numquam defuit; erit, quia numquam deerit; est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, tamquam non maneat, labitur; aut cum futuris, tamquam non fuerit, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur; qui per nulla deesse potuit, aut potest, aut poterit tempora, ire, et audire, hoc illi est, quod semper esse. Semper vero illi est esse, de Patre procedere. Nemo autem potest dicere hoc sicut Pater cum habeat vitam in semetipso, dedit et Filio habere vitam in semetipso: sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cire uolens inqua rerum sis parte locandus discute
quid timeas. quidue sit id qđ amas . Nam cuncti hoc
gemuno nascuntur fomite motus. respondent que
suis ger una principus & qđ quisq: boniene sibn
tẽpore duxit inisto boe summi iudicio regis capian¬

Expanded text:
cire volens, in qua rerum sis parte locandus, Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Et quod quisque bonum sibi tempore duxit in isto, Hoc summi Regis
Abbreviated transcription (Latin):
on potest ẽeullũ malũ nisiin aliquobono quia ñ potest eẽnisi
Ieb &ur merces bonis operib: sifiant. sed gratia quae non
ircũ cisiocarnis lege praecepta est. quia ñ poss& melius sig
peccatũ Cum praeputio quippeomnis homonascitus. quẽ¬
ad modũ cũ originali peccato: & oc tauodie lexcircũcidicar¬
nem praecepit . qui axp̃s diedominico resurrex̃ qui post
septimũsabbati octauds est: & circũ cisus praeputiatum
gignit traiciens in illum quo ipseiã caruit: Si cutbaptiza¬
tus infiliũ quẽ generat carne. reatum traicit originis
a quo ipse iam liber est :
Orimus homo adam sicolim defunctus est. ut tamen post illũ
secundus homo sit xp̃s. cumtot hominũ milia inter illum
& hunc orta sint: &ideomanifestum est ad illũ pertine¬
re omnẽ qui ex illa successione propaganis nascitur. si¬
cuta distũ pertin& omnis quii illo gratiae largitatere

Expanded text:
Non potest esse ullum malum, nisi in aliquo bono: quia non potest esse nisi Non potest esse ullum malum, nisi in aliquo bono: quia non potest esse nisi aeveniri. Debetur merces bonis operibus, si fiant: sed gratia, quae non Circumcisio carnis lege praecepta est; quia non posset melius pepeccatum. Cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum cum originali peccato. Et octavo die lex circunem praecepit, quia Christus die Dominico resurrexit, qui post septimum sabbati octavus est. Et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum, quo ipse jam caruit: sicut baptizatus in filium quem generat carne, reatum tamen trajicit originis, a quo ipse jam liber est . o et secundo homine. Primus homo Adam sic olim defunctus est, ut tamen post illum secundus homo sit Christus, cum tot hominum millia inter illum t hunc orta sint: et ideo manifestum est, ad illum pertinere omnem qui ex illa successione propaginis nascitur; sicut ad istum pertinet omnis qui in illo gratiae largitate re
Abbreviated transcription (Latin):
lenitudo diuinitatis in xp̃odicta ẽ corporalit̃ habitare :
Non qui a diuinitas corpus ẽ sed quia sacramenta u&eris
testamenti appellantur umbrae futuri : propt̃ umbrarũ
conparationẽ corporalit̃ dictaẽ in xpoplenitudo diuini¬
tatis habitare : quod in illo impleantur omnia. quae illis
umbris figurata sunt: ac sic quodam modo umbrarum
praecedentium ipsesit corpus. hocẽ figurarũ & significati¬
onũ illarum ipsesit ueritas : DEVI.¬
Ictio in hacuita perfectaẽ dm̃ colere & in eius gratia con¬
trauitia interna pugnare : eisq: usq: ad inlicita insti¬
gantib: cogentib ueñ caedere: & ubi caeditur indulgen¬
tiã atq ut ñ caedatur adiutoriũdĩ affecturoligiosȩ pie¬
tatis exposcere : In paradiso aũt sine mopeccass& ñ ess&
actio pi&atis expugnareuitia quia felicitatis e& perman¬
ortitudinẽ gentiliũ mundanacupiditas fortitudinẽ aut̃
Exp̃ianorũ dĩcaritas facit quaediffusa ẽ in cordib nr̃is ñ

Expanded text:
lenitudo divinitatis in Christo dicta est corporaliter habitare, non quia divinitas corpus est: sed quia sacramenta Veteris Testamenti appellantur umbrae futuri, propter umbrarum comparationem corporaliter dicta est in Christo plenitudo divinitatis habitare, quod in illo impleantur omnia, umbris figurata sunt, ac sic quodammodo umbrarum illarum ipse sit corpus, hoc est figurarum et significationum illarum ipse sit ueritas. sictio in hac vita pia est, Deum colere et in ejus gratia contra vitia interna pugnare, eisque usque ad illicita instigantibus cogentibusve non cedere: et ubi ceditur indulgentiam, atque ut non cedatur adjutorium Dei, affectu religiosae pietatis exposcere. In paradiso autem, si nemo peccasset, non esset actio pietatis expugnare vitia, quia felicitatis esset permanortitudinem Gentilium mundana cupiditas, fortitudinem autem Christianorum Dei charitas facit, quae diffusa est in cordibus nostris, non
Abbreviated transcription (Latin):
Sic diligendi sunt homines ut eorũ non diligantur
errores quia aliud est amare quod factisunt. aliud
odissequod faciunt: DEUERAAETERNIT ATE¬
Uera a&ernitas & uera inmor talitas non est nisi
indĩtate trinitatis cuiqđ est esseperfectũ perpe¬
tuum est: quia natura initio carens incremen¬
to non indigens Sicut nullũ finem itanullã recipit
mut abilitatem : creaturae autem &iã illae quib
ds̃ a dernitatẽ dedit ueldaturus est. Non penitus
omnis finis alienae sunt quia non sunt extracom¬
mutationem dumillis finis est & temporalis insti¬
tutio & localis motio & ipse in augmentum sui facta
mutatio.
DEBATLENILA DI

Expanded text:
Sic diligendi sunt homines, ut eorum non diligantur errores, quia aliud est amare, quod facti sunt, aliud odisse quod faciunt. Veet vera immortalitas non est nisi in Deitate Trinitatis, cui quod est esse perfectum etuum est: quia natura initio carens, incremento non indigens, sicut nullum finem, ita nullam recipit mutabilitatem. Creaturae autem, etiam illae quibus Deus aeternitatem dedit vel daturus est, non penitus omnis finis alienae sunt, quia non sunt extra commutationem, dum finis illis est, et temporalis institutio, et localis motio, et ipsa in augmentum sui facta mutatio . IV. De patientia D
Abbreviated transcription (Latin):
onilatent quia bonum ipsorum in occulto ẽ: Necuisibi¬
leenĩ est neccorporale qđ diligunt : & tam merita eorũ
in abscondito sunt constituta. quam praemia :
permittitur ut aut corrigatur . aut peripsum bonus
exerceatur : Orandũ enĩ est promimicis. ut aut obte¬
neat ipsorũ conuersio. aut in nobis diuinaebonitatis
inueniatur imitatio:
re mane & meridie: uespereenim dñs incruce. ma¬
ne in resurrectione meridie in ascensione: Vnum
ad patientiã occisi aliudaduitã resuscitati tertium

Expanded text:
oni latent, quia bonum ipsorum in occulto est: nec visibile enim est, nec corporale, quod diligunt; et tam merita eorum sunt in abscondito constituta, quam praemia. Cpermittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Orandum est ergo pro inimicis, ut aut obtineatur eorum conversio, aut in nobis divinae bonitatis inveniatur imitatio .re, mane, et meridie. Vespere enim Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione. Unum ad patientiam occisi, aliud ad vitam resuscitati, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
nino non e&: Moueri aũt creatura ñ utiq poss&. si ñ
eẽ : potu sergo tempus acreatura quã creatura coepit
dum inclibanum ipsetamen form& acuestiat. non ne
confirmat ñ solũ totã istã mundi partem rebus mor¬
talib & corruptibilibus deputatam : Verũ &iã uilissi¬
mas eius abiectissimasq particulas diuina prouidentia
regi : nefortuitis pertur barimotibus. ea quorum
causas conp̃hendere non possumus aestimemus:
Animarationalis in ea deb& erigi quae inspiritalium ña¬
tura maxime excellunt . ut quae sursum sunt sapiat
N aturarũ conditor ds̃ nihilinmiraculis contranaturã
facit. nec qđ nouum est consu&udine. repugnans est
bus aliter naturae cursus innotiut ñ aut̃ dõ cuihocest
Omne corpus in omne corpusmutariposse credibile est.
qđ lib& aut̃ corpus in animã rationabilẽ posse conuerti
credereabsurdũ est : quoniam ds̃ si comni potens est . ut nũ¬

Expanded text:
nino esset. Moveri autem creatura utique non posset, si non nino esset. Moveri autem creatura utique non posset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit dum est in clibanum, ipse tamen formet, ac vestiat : nonne confirmat, non solum istam mundi partem rebus mortalibus et corruptibilibus deputatam, verum etiam vilissimas ejus abjectissimasque particulas divina providentia regi; ne fortuitis perturbari motibus ea, quorum causas comprehendere non possumus, aestimemus?Anima rationalis in ea debet erigi, quae in spiritualium natura maxime excellunt; ut quae sursum sunt sapiat,Naturarum conditor Deus nihil in miraculis contra naturam facit, nec quod novum est consuetudine, repugnans est bus aliter naturae cursus innotuit, non autem Deo, cui hoc esOmne corpus in omne corpus posse mutari credibile est: quodlibet autem corpus in animam rationalem posse converti, credere absurdum est. Quoniam Deus sic est omnipotens, ut nun
Abbreviated transcription (Latin):
re. nec moueri nec eẽpossemus : & ideo sic ds̃ intellegen¬
dus est requi euis se ab omnib: operib: suis : Vutiã nullam¬
nouam naturam conder&. nonut conditas continere
tur ablata ꝑp&uũ sabbatũ obseruat quispefuturae qui &is
scis ẽ operib intentus : nec in ipsisbonis actib: suis quasi de
propruis & dehisqua eñ acceperat gloriatur. Illum in seo pe¬
rari cognoscens. quisimul & operatur & qui&us est:
qđipseest nos ipsebonoqđ nossumus : Nã & nos aliquodbonũ
ab ipso sumus qui fecit omniabona ualde inquib: fecit & nos :
porro alia resbona pra&eripsum nulla est quã ipse non
fecit. acperhoc nullo alienobono eg& quibonoquod fe
actaecreaturae. motib coeperunt currere tempora : Vn¬
de& antecreaturã frustratempora requiruntur. quasi
possint in ueniri ante tempora tempora : motusenim sinullus
ess&spiratalis uel corporalis creaturae. quoperprae¬
sens pra&eritis futura succederent tempus ullum om¬

Expanded text:
re, nec moveri, nec esse possemus. Et ideo sic Deus intelligenre, nec moveri, nec esse possemus. Et ideo sic Deus intelligendus est requievisse ab omnibus operibus suis, ut jam nullam naturam conderet, non ut conditas continere, tur, ablata, perpetuum sabbatum observat qui spe futurae quietis sanctis est operibus intentus; nec in ipsis bonis actibus suis quasi de propriis, et de his quae non acceperit, gloriatur; illum in se operari cognoscens, qui simul operatur et quietus est .quod ipse est, non ipse bono quod nos sumus. Nam et nos aliquid bonum ab ipso sumus, qui fecit omnia bona valde, in quibus fecit et nos. Porro alia res bona praeter ipsum nulla est, quam ipse non fecit: ac per hoc nullo bono alieno eget, qui bono quod fecFactae creaturae motibus coeperunt currere tempora. Unde ante creaturam frustra tempora requiruntur, quasi possint inveniri ante tempora esset vel spiritualis, vel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederent, tempus nullum om
Abbreviated transcription (Latin):
si oblitiñ sumus quae ꝑtulerit iustus iustorũ. sc̃sq scõrum
cuius passio omnes superat passiones: quiacũ auctore
uniuersitatis nulla cuiusquã est cõnparatio creaturae :
DEORIGINALI PECCATO
Miseria generis humani cuius nullũ hominũ abexortu
usq ad obitũ uidemus alienũ ñ pertiner& adistum omni
reatoris omnitenentis omnipotentia. causa ẽ subsistendi
omnicreaturae. quaeuirtussihabeis quae condidit re¬
gendis aliquando cessar& simulomniũ rerũs pecies
usq nunco peratur. continuationẽ quandã operis eius
quosimul omnia contin& atq ad ministrat ostendit.
in quo o pere &iam sapientia ipsius perseuerat. dequa
dicitur pertingita fineusq ad finẽ fortit̃ & disponit
omnia sua uiter : ldq &iã a postolus sentit cum atheni¬
ensib: dm̃ praedicansait : In quouiuimus & mouemur &
sumus: quisiopus suum rebus creatis subtraher& nec uiue¬

Expanded text:
si obliti non sumus quae pertulerit Justus justorum Sanctusque sanctorum; si obliti non sumus quae pertulerit Justus justorum Sanctusque sanctorum; cujus passio omnes superat passiones: quia cum auctore universitatis nulla cujusquam est comparatio creaturae. CCLXXVI. De originali peccato. Miseria generis humani, cujus nullum hominum ab exortu usque ad obitum videmus alienum, non pertineret ad justum OmnipCreatoris omnitenentis omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae: quae virtus si ab eis, quae condidit, regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species er meus usque nunc operatur ; continuationem quamdam operis ejus, qua simul omnia continet atque adminin quo opere etiam sapientia ipsius perseveret. De qua dicitur, Pertingit a fine usque in finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Idem etiam Apostolus sentit, cum Atheniensibus Deum praedicans, ait, In quo vivimus, et movemur, et sumus. Qui si opus suum rebus creatis subtraheret, nec vive
Abbreviated transcription (Latin):
uia tmundus increp&linguis corusc& armis quid quid
fecerit quantillũ erit adid qđ accepturi sumus: appen¬
do quodpatior contraid qđ spero : Hoc quidem sentio illud
spero : & tamen in conparabilit̃ maius est qđ speratur quã
quod infertur : Quid quid est quod contranomon xp̃i
saeuit. si potest uinci. tolerabileest: Si non potest proficit
praemium citius consequendo : & finis temporalis mali.
transit inperceptionem a & erniboni:
Quando corripitd s̃ genus humanũ & flagellispie castigatio¬
nis ex agitat: Exerc& anteiudiciũ disciplinã: & plerumq¬
noneligit quẽ flagell& nolens in uenire quemdamn& Fla¬
gellatauit simuł iustos & iniustos quiane moẽ qui possitglo¬
riari castũ sehabere cor. autmundũ secẽ apeccato. Itade
gratia misericordiae eius ueniunt &iã iustorũ coronae :
aborpiorum exercitatio est ñ damnatio: Nec enĩ contur¬
bari debemus cũ aliquis sc̃s grauia & indignaꝑ p&itur.

Expanded text:
 mundus, increpet linguis, coruscet armis: quidquid fecerit, quantum illud erit ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero; hoc quidem sentio, illud spero: et tamen incomparabiliter majus est quod speratur quam quod infertur. Quidquid est quod contra Christi nomen saevit, si potest vinci, tolerabile est; si non potest, proficit praemio citius consequendo, et finis temporalis mali transit in perceptionem aeterni boni. Quando corripit Deus genus humanum, et flagellis piae castigationis exagitat, exercet ante judicium disciplinam, et plerumque diligit quem flagellat, nolens invenire quem damnet. Flagellat autem simul et justos et injustos; quia nemo est qui possit gloriari castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato. Ita de gratia misericordiae ejus veniunt etiam coronae justorum. idelium. Labor piorum exercitatio est, non damnatio. Nec enim conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nimarationalis superiorib inferiora praeponens :
Von potest rationabilit̃ gerere qđ regebat quia regino¬
luit a quo regebatur:
DEPOENAPECCATI

Expanded text:
nima rationalis superioribus inferiora praeponens, non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur . LXXV. De poena peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ustodit nos dñs ab omnimalo ñ ut nihil patiamur aduer¬
si sedut ipsis aduersitatib: anima ñ ledatur : Cum enĩ
temptatio adest. sit quidam in id qđ nos inpugnat intro¬
itus & cumbonofine id est sine uulnere animȩ tempta¬
tio consummatur. & ad a &ernã requiem. deprofundo
temporalis laboris exitur:¬

Expanded text:
ustodit nos Dominus ab omni malo, non ut nihil patiamur adversi, sed ut ipsis adversitatibus anima non laedatur. Cum enim tentatio adest, fit quidam in id quod nos impugnat, introitus: et cum bono fine, id est, sine vulnere animae, tentatio consummatur; ad aeternam requiem de profundo temporalis laboris exitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nemoest cuius animã corruptibilecorpus & in habitatio
terrena ñ ad grau& sed ad nitendum est ut carnescu¬
piditates sp̃suigo resuperentur. & interior homo quisem
ꝑsibi sentit resisti semꝑ diuino auxilio expect& iuuari
DEANGUSTAUITAE VIA.
ngusta est uia quaeducit aduitã. & tamenperipsam
nisi dilatato corde non curritur : Qui aiter uirtutum
quo gradiuntur pauperesxp̃i. amplum est fidelium
spei &iam siartum est infideliũ uanitati :¬
sesit merces : Nam quidm̃ ideo colit ut aliud magisquã
psum promereatur. nondm̃ colit sed id qđ ad sequi con¬
DEOCCULTIS NONIUDICANDIS
eoccultis cordis alieni temere iudicare peccatum est
& eumcuius nonuidentur operanisibona. Iniquum ẽ
exsuspicione repraehendere cum eorum quae homi
nisunt incognita. solus ds̃ iudex sit iustus. qui inspec¬

Expanded text:
Nemo est cujus animam corruptibile corpus et inhabitatio terrena non aggravet . Sed adnitendum est ut carnis cupiditates spiritus vigore superentur, et interior homo, qui semper sibi sentit resisti, semper se divino auxilio exspectet adjuvari De angusta vitae via. Angusta est via quae ducit ad vitam. Et tamen per ipsam, nisi dilatato corde, non curritur, quia iter virtutum, quo gradiuntur pauperes Christi, amplum est fidelium spei, etiam si arctum sit infidelium vanitatise sit merces: nam qui Deum ideo colit ut aliud magis quam ipsum promereatur, non Deum colit, sed illud quod assequi conDe occultis non judicandis. De occultis cordis alieni temere judicare peccatum est, et eum cujus non videntur opera nisi bona, iniquum est ex suspicione reprehendere; cum eorum quni sunt incognita, solus Deus judex sit justus, qui inspec
Abbreviated transcription (Latin):
Ma lamors putanda nonẽ quam bon auita praecesserit:
Nonenim facitmalamortem nisi qđ sequitur mortem : Non
itaq: multum curandũ necessario morituris ẽ quid accidat
ut moriantur. sed moriendo quo irecogantur:
DEURITATE QUÃ ANIMIS UOUPEROIT INUITUS
Sicut non ammittitur corporisscĩtas. manente animȩ scĩta¬
te &iã corporeo ppresso. sic ammitutur scĩtascorporis. uio

Expanded text:
Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Non enim facit malam mortem, 551 nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est necessario morituris, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur . LI. De puritate quam non perdit invitus. Ita non amittitur corporis sanctitas, manente animi sanctitate, etiam corpore oppresso; sicut amittitur sanctitas corporis, vio
Abbreviated transcription (Latin):
npossibileest ut iniquitas priusledathominem iustum
inquẽ tendit : quã cor iniustum unde procedit:
leaũ eum quiuocatus uenit in luminat: Omniaergo
narrat mirabilia dĩ qui credens uisibilibus. ad intelle
M elior causa est eorum qui diabolum persequentem fugi¬
unt quã qui prae euntem sequuntur : Cuia utilius est
eum hostem habere quam principem:
itur inmortem : Cuius dominatum subit qui adeptum
se adperfruendum la&ur qđ perdite concupiuit :

Expanded text:
possibile est ut iniquitas prius laedat hominem justum in quem tendit, quam cor injustum unde procedit .le autem, eum qui vocatus venit, illuminat. Omnia ergo narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus, ad intelligXXXV. De fugientibus diabolum. Melior causa est eorum qui diabolum persequentem fugiunt, quam qui praeeuntem sequuntur, quia utilius est eum hostem habere quam principem .itur in mortem, cujus dominatum subit, qui adeptum se ad perfruendum laetatur, quod perdite concupivit .
Abbreviated transcription (Latin):
texpĩani eũ sibi martrrẽ faciant, Tuncbea
tus sebastianus apparuit in somno scaẽ lu¬
cinae cuidã matronae religiosissimae : di¬
cens ei. Incloaca illa quae .e. iuxta circum¬
quaere . &ibi inuenies corpus meũ pendens
inunco. Hoctudum leuaueris. perduces
ad catacumbas. & sepelies me ininitio crip¬
tae iuxta uestigia a postolorũ. Tuncbeata
lucina ipsa persecum seruissuis medio noc

Expanded text:
te Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc te Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacumbas et sepelies in initio cryptae juxta vestigia Apostolorum. 89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noc
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit addomum suã in scala excelsa ubi
manebat intrapalatium : & ibi intrapaucos
dies salutem integerrimã recuperauit in
omnibus membris: Cum que omnes xp̃iani
adeum conuenirent. hortibantur eũ abscedere:
Iulea utemoratione facta descendit& stans
supergradus eliogaballi uenientibus impe¬
ratoribus dix̃: Iniquis arreptionibus animos
imperii uestri templorũ pontifices obsident
suggerentes dexpĩanis falsa commenta di¬
centes eos reipublicȩ aduersarios : quorũ ora¬
tionibus ipsa respublica melioratur &
crescit. qui pro imperio uestro & prosalu¬
te romani exercitus orare noncessant.
Cumh a ec & talia dicer&. diocletianus ait
Funç es sebastianus. quem nos dudum
secutionẽ uestram in xp̃i famulos ebullisse:
Funciussit eũ in ippodromd palatuduci
& tam diu fustigari : quam dius pm̃ exalar&:
Posteatulerunt corpus eius nocte. & in
clo acam maximam miserunt dicentes: nefor¬

Expanded text:
adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus membris. 87. Cumque omnes Christiani ad eum convenirent, hortabantur eum abscedere. Ille autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subreptionibus animos imperii vestri templorum pontifices obsident, suggerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationibus ipsa Respublica melioratur, et crescit; qui pro imperio vestro et pro salute Romani exercitus orare non cessant. Cum haec et talia diceret, Diocletianus ait: Tune es Sebastianus, quem nos dudum secutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum in hippodromo palatii duci, et tam diu fustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpus ejus nocte, et in cloacam Maximam miserunt dicentes: ne for
Abbreviated transcription (Latin):
pulti sunt  inuia appia miliario secun¬
do aburbe in loco quiuocatur adharenas.
quia criptae harenarũ illicerant. exquibus
urbis moenia struebantur. Hisigitur ex
uentus . ẽ : Et quia ut diximus uidebatur sub
clamide latere. cum miles ess& dignissimus xp̃i
suggessit deeo praefectus diocletianos imperaton
Quem dio detianus ad seconuocans. ait: Egote
& tu contra salutem meam indeorũ in iuriã
actenus latuisti Sc̃s sebastianũs dix̃, Pro salu¬
mani illum qui in caelis .ẽ. semper adoraui:
Considerans alapidibus auxiliũ petere in sani
capitis. eẽ. & uani: Tunciratus diodetianus
iussiteum duciin medið̃ campd̃ & ligariquasi
signũ ad sagiitandũ. & iussit ut sagntari eũ
sumerent: Tunc posuerunt eum milites in me
sagntarũ, A estimantes autem illũ mortuũ.
abierunt Tuncrelicta marirris castuli tetaru
nomine herenae ab iit nocte. ut corpuseius tol¬
lera & sepelir&, Etinueniens eum uiuentem.

Expanded text:
pulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secunpulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic erant, ex quibus Urbis moenia struebantur. CAPUT XXIII. ventus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego Et tu contra salutem meam in injuriam deorum hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salurbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum milites in medsagittarum. 86. Aestimantes autem illum esse mortuum abierunt. Tunc relicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tolleret et sepeliret. Et inveniens eum viventem
Abbreviated transcription (Latin):
retur : Quicum fuiss& artatus. & hictertio
appensus & tertio auditus in confessionednĩ
perdurans : missus .ẽ. infoueã & dimissa est
haec marcellianus & marcus. & ambo ligatiad
stipitẽ in pedibus acutos acceperunt Quib
dicebat infelicissimus fabianus : Tam diufixis
stabitis plantis: quam diudiis debitũ exhibeatis
officiũ: Tuncambo fratres inuno ligno con¬
fixi: psallebant dicentes : Eccequãbonum
& quã iocundũ. habitare fratres inunum
Dicit eis fabianus : Infelices & miseri. deponite
ambo dixer : Numquã tambene aepula¬
tisumus: modo coepimus. eẽ. fixiin amore
xp̃i Utinamnos sicesse sicut sumus tamdiu
permittas. quam diu huius tegimur corpo¬
ris indumento: Cumque transiss& unadies
& unanox. & illi inpsalmis & hymnis perse¬
uerarent. iussiteos ambos ubi stabant lanceis
perlatera uerberari: Etipsi permartrriiglori¬
am ad siderea regna migrarunt : Item se¬

Expanded text:
retur: qui cum fuisset arctatus, et hic tertio retur: qui cum fuisset arctatus, et hic tertio appensus, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est haec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item se
Abbreviated transcription (Latin):
nudis incede Tuncbeatus tiburtius faciens
signũ crucis. constanternuda supereos ingres¬
sus .ẽ. planta & coepit praefecto dicere.
Depone infidelitatem. & discequia solus
e. ds̃ : quem confitemur creaturis omnib
dominari: Nuncuero mittetus i potes
& si potest iouirluus. faciatte non sentire
feruorem ardoris N ammihi in nomi
atoris sui famulatur imperio: Fabianus
dix̃ : Quis ignorat magicã uos docuisse
ce infelix. & noli auribus meis hanc in iuriã
facere : ut audiam te rabido ore latrantem
iratus fabianus. dictauit sententiã dicens.
Blasphemator deorũ & reus atrocium in¬
iuriarũ gladio animꝰ uertatur. Ductus
ẽ. autem inuia lauigana tertio miliarioab
urbe & effundens orationem ad dnm : uno
ictu gladii uerberatus abscessit: Et in eodẽ
loco a parente quodam xp̃iano sepultus . ẽ.
in quo loco multa beneficia semper prestitit
lus zetarius palatii hospesscõrũ conprehende¬

Expanded text:
nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur creaturis omnibus dominari. Mitte tu, si potes, et si potest Jovis tuus, faciat te non sentire fervorem ardoris. Nam mihi in nominatoris sui famulatur imperio. 82. Fabianus dixit: Quis ignorat magicam vos docuisse ce, infelix, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantem,iratus Fabianus dictavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana tertio milliario Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa beneficia semper praestitit lus zetarius palatii, hospes Sanctorum, comprehende
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Decerne quicquid lib&. omnibus
nobis uilis .e. poena. ubipura comes.ẽ.
generituo: & ħocesto quod te natura dic¬
tauit: Nobilis enimnatus. ad tantam
deuolutus es fecem. ut possis & suppliciũ simul
& in famiã subire & mortem: Tiburtius dix̃.
O prudentissimũ uirorum & romanis iudi
cem constitutũ. quia meretrieẽ uenerem.
& incestum iouem. & mercuriũ fallacem.
& saturnũ filiorũ occisorem colere nolo: in¬
famiã generositatis incurro Etquiaunũ
uerũ dm̃ qui in caelis regnat ad oro & ueneror
suppliciis me macerandũ. eẽ minaris. Ne¬
non negamus xpm̃ filium dĩ ad hoc decaelo
descendisse adterras. ut deterris ad caelos
possithomo ascendere : Ideo omnes istas
uanas effigies quas colitis sinecausa procul¬
cans pedibus meis. do omni potentime
subieci Tunc fabianus iussitante pedes
eius carbones ardentes effundi. & aitadeũ.
Eligetibi unũ eduobus. Aut thura inistis
carbonibus adice. aut pedibus super eos

Expanded text:
cimus. Decerne quidquid libet, omnis cimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comes est generi tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dixit: O pm constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis me macerandum esse minaris. Nnon negamus; Christum Filium Dei ad hoc de coelo descendisse ad terras, ut a terris homo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseautẽ cum socis suis cum quibus magicas
quem uides in lustrissimeuir. malitia esuae
curis exaestuans. adnihil aliudxpĩanis
ẽ iunctus. nisiut cogitar& quomodo se
nobis quas ixpĩanũ ostender&. quomodo
aliis fidelissimis mentiretur: Reprehen¬
debam tamen in eo ciclo peam ed acitatem.
inmensum uini pudorem. & sepultã diuini
nominis scĩtatem: Fbrius patiebatur sitim.
& esuriem uomens.: Nec ut xpianus. sed ut
antonianus quondam ille conuiua. mandu¬
cabat bibebat uomebat. & nuncxp̃ianos
arguit. xp̃ianos accusat. in nosmitem iu¬
dicem incitat. gladium nolenti iudici
porrigit : & ut dae moniis ceruices nostras
inclinemus hortatur. Uidemus uotum
tuũ. uidemus cruenta consilia: & scelera¬
ta arte uerborũ uenenatui pectoris intu¬
emur: Accingere nunc crudelissimae.
suspendexpianos. damna percute. incen
hoc philoso phantibus totus .ẽ. mundus
Si suppliciũ. euadimus mundi carcerem
Siignes maiorahorũ incupiditatibus uin¬

Expanded text:
ipse autem cum sociis suis, cum quibus magicas quem vides, illustrissime vir, malitiae suae curis exaestuans ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut Christianus, sed ut Antonianus quoddam ille conviva manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, Christianos accusat, in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: suspende Christianos, damna, percute, incendhoc philosophantibus totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vin
Abbreviated transcription (Latin):
exxp̃i perfectio caritatisẽ. quad s̃ proximusq diligitur
& ꝑquã dicitur conditorilegis : Dimit te nobis debitanrã
sicut & nos dimittimus debnorib nr̃is : Beneenĩ expectat
promissionẽdĩ quimandatũ eius ex sequitur : Nec frustra
sperat parcendũ peccatis suis quiignoscit alienis:¬

Expanded text:
em perfectio charitatis est, qua Deus proximusque diligitur, et per quam dicitur conditori legis, Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Bene enim sustinet promissiones Dei, qui mandatum ejus exsequitur; nec frustra sperat parcendum peccatis suis, qui ignoscit alienis
Abbreviated transcription (Latin):
enit nuper admanus meas quaedam sce¬
dula quam sinonimã dicunt. Cuius
formula persua sitanimo quoddam
lamentũ mihi uel miseris condere. Imi¬
tatus profesto non eius operis eloqui ũ. sed
meũ uotũ. Quisquis ergo ille es. libenter
id perlege. Etdum aduersitatibus mundi
tangeris. teipsum censorio iudicio discute.
Etstatim agnoscis quia quascumq: afflictio¬
nes pateris in hoc saeculo. retributione tibi
iustissima inferuntur. Duorum autem¬
personae hic inducuntur. Deflentis homi¬
nis. & ad monentis rationis¬

Expanded text:
enit nuper ad manus meas quaedam schedula, quam Synonyma dicunt; cujus formula persuasit animo quoddam lamentum mihi, vel miseris condere. Imitatus profecto non ejus operis eloquium, sed meum volum. 474 4. Quisquis ergo ille es, libenter id perlege, et dum adversitatibus mundi tangeris, te ipsum censorio judicio discute, et statim agnosces quia quascunque afflictiones pateris in hoc saeculo, retributione tibi justissima inferuntur. Duorum autepersonae hic inducuntur, deflentis homiet admonentis rationis
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia corporis nr̃i quae discerpta uel putrefacta uel
&iã concremata inqua sdã dissoluuntur fauillas dõpe¬
rireñ possunt : in illu enĩ elementa mundi eunt unde
uidõsitiunt tota suadebent sitire substantia idest&
Canima & carne: quia & animaed s̃dat panẽ suum id
ẽ uerbũ ueritatis & carninecessaria ds̃ praeb &: qui

Expanded text:
Omnia corporis nostri, quae discerpta, vel putrefacta, vel etiam concremata, in quasdam dissolvuntur favillas, Deo perire non possunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde VII. De siti bona. Qui Deo sitiunt, tota sua debent sitire substantia, id est, et anima et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id est, verbum veritatis; et carni necessaria Deus praebet: qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc promittitds̃ qđ ipsefacit ñ enĩ ipse promittit & alius fa¬
cit. qđ iam ñ est promittere sed praedicere : Ideo ñ exoperi
b: sed ex uocante neipsorũ sit non dĩ & merces ñ in put& ur
secundũ gratiã sed secundũ debitũ atq ita gratia iam non
sitgratia
gratia: DEFIDELIUUCULPISITINPIDELIŨBOUIS
icut ñ inpediunt ab a&ernauit a iustũ quaedã peccata uenia¬
lia sine quib: haecuita ñ ducitur. sic adsalutem a &ernãni¬
hilpro sunt impio aliqua bona opera si ne quib difficillime
uitacuius lib& pessimi hominis inuenitur
Cum uoluntas mala potestatẽ accipit efficiendiqđ cupit exiu
dicio dĩuenit. apudquem ñ est iniquitas. punite nĩ&iã isto
modo nec ideo inuste quia occulte : C& erũ iniquus puni¬
riseignorat. nisicũ manifesto supplicio senserit nolens
quantũ malisit quodperp& rauit uolens:¬

Expanded text:
oc promittit Deus, quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et alius facit: quod jam non est prombus, sed ex uocante, nc ipsorum sit, non dei, ne merces non inputetur secundum gratiam, sed secundum debitum atque ita gratia isit gratia. XLVI. De fidelium culpis, et infidelium bonis. Sicut non impediunt ab aeterna vita justum quaedam peccata venialia, sine quibus haec vita non ducitur; sic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona opera, sine quibus difficillime vita cujuslibet pessimi hominis invenitur. cum uoluntas mala potestatem accipit inplere quo intenditur, ex iudicio dei uenit, apud quem non est iniquitas. punit enim etiam isto modo nec ideo iniuste, quia occulte. ceterum iniquus puniri se ignorat. nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit quod perpetrauit uolens
Abbreviated transcription (Latin):
differens opem non auxilium negat sed desiderium mo
& in conparationem caelestium bonorum quaes perant:
omne aurum suũ harenã deputant : quiaibiquisq ha¬
ad credulitatis similitudinem ipsi pertinent adheredum

Expanded text:
differens opem, non auxilium negat, sed desiderium modifferens opem, non auxilium negat, sed desiderium moet in comparationem coelestium bonorum, quae sperant, omne aurum suum arenam deputant: quia ibi quisque haad credulitatis similitudinem, ipsi pertinent ad haeredum
Abbreviated transcription (Latin):
beo quod formauut ds̃ mutatus ẽ adam. sed in peius per
iniquita tẽsuã: ab eo qđ fornat iniquitas mutantur
fideles sed im neliusper gratiã dĩ : Mlaergomutatio fuit
praeuaricatoris prima haec mutatio ẽ dex terae excelsi
lationes tẽporales amaraesunt: sed quisñbibat tribulatio¬
nis poculũ m&uensignem gehennarum: &quis ñ contem¬
CCXXU
mnia per uerbũ facta sunt &si neipso factũest nibl
cũ itaq uniuersaenaturae peruerbũ dĩ factaesunt ini¬
quita speripsũ facta ñ est. quia iniquitas nulla substar¬
tia est: & peccatũ nonnaturaẽ sed uitiũ naturae idappe¬
tentis qđ nonẽ ordinis sui:¬
Sublatũestdiabulo miquitate suauieto ñ qđ habebir poo¬
erium sed qđ rapuerat alienum uAuferencdo sõnxest
quaeriemagna eius domo perierant ñ furtum fecn. sed
furtum recepit:
doñ solũ inmersus peccatis iac& sed&iã uolensea desen¬
CCXXVIIII dere perdit aditũ confessionis:
mur &iã tunc misericors est : quia excitans fidem &

Expanded text:
eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus, per iniquitatem suam: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius, per gratiam Dei. Illa ergo mutatio fuit praevaricatoris primi, haec mutatio dexterae est Excelsi.lationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennarum? et quis non contemCCXXVIOmnia per Verbum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Cum itaque universae naturae per Verbum Dei factae sunt, iniquitas per ipsum facta non est, quia iniquitas nulla substantia est: et peccatum non natura est, sed vitium naturae, id appetentis quod non est ordinis suiSublatum est diabolo iniquitate sua vincto, non quod habebat proprium, sed quod rapuerat alienum. Auferendo enim Christus quae de magna ejus domo perierant, non furtum fecit, sed furtum recepit. do non solum immersus peccatis jacet, sed etiam volens ea defendere, perdit aditum confessionis. mur, etiam tunc misericors est: quia excitans fidem,