comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdiu sumus incorpore : peregrina¬
mur adño: Et quid est peregrinam᷑ :
Perfidem enim ambulamus inquit. non
perspeciem: Quiergo peregrinatur
& per fidem ambulat: nondum est
inpatria: sediam est inuia: Qui autem
nec credit. nec inpatria est nec inuia:
Sic ergo ambulemus tamquam in uia
simus. quia ipse rex patriae factus est
adueritatem : Qua imus: perfidem:
dentib in se: si manseritis in uerbo meo
uere discipuli mei estis: & cognoscetis
ueritatem. & ueritas liberabit uos : Et
cognoscetis inquit ueritatem. sed siman¬
seritis in uerbo meo: Inquo uerbo : si¬
cut dicit apostolus: hoc est uerbum fidei
quod pyredicamus : Primum ergo uer¬
bum. fidciest: In quo uerbo fidei si
manserimus. cognoscemus ueritatem :¬
& ueritas liberabit nos: Veritas. inmor¬
talis est: ueritas in commutabilis . ẽ : ueri¬
tas illud uerbumest dequodicitur: In
principio erat uerbum: & uerbum erat

Expanded text:
«Quamdiu sumus in corpore, peregrina«Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino.» Et quid est, «peregrinamur? Per fidem enim ambulamus,» inquit, «non per speciem» . Qui ergo peregrinatur, et per fidem ambulat, nondum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae factus est Ad veritatem. Qua imus? Per fidem. dentibus in se: «Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . «Et cognoscetis,» inquit, «veritatem,» sed «si manseritis in verbo meo.» In quo verbo? Sicut dicit Apostolus, «Hoc est verbum fidei quod praedicamus» . Primo ergo verbum fidei est; in quo verbo fidei si manserimus, cognoscemus veritatem, et veritas liberabit nos. Veritas immortalis est, veritas incommutabilis est: veritas illud Verbum est de quo dicitur, «In principio erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
spes enim nñc defuturo saeculo: Et
nisi intribulatione pitresentis scieculi
consoletur nos spe futuri saeculi : pe¬
rimus: Caudiumergo nr̃m fr̃s
non dum est in re: sed iam inspe: Spes
autem nĩc tam cestaest: quasi iam
res perfecta sit Neq enimtimemꝰ : :¬
promittente ueritate: Veritas enim.
nec falli pot est nec fallere: bonum. ẽ.
ut haereamus illi : Illa nos liberat:
sed simanserimus in uerbo eius: Mo¬
do enim credimus : tunc uidebimus:
Cum credimus spes . ẽ. misto saeculo:
cum un debimus res erit infuturo sae¬
culo: uidebimus autem facie ad faciem :
Tunc autem uidebimus facie ad faciem:
cumhabuerimus corda mundata: be¬
atienim mundo corde : quin ipsidm̃
uidebunt: Vnde autem corda mim¬
dantur nisi perfidem : sicut petrus
ait mactibus a postolorum . mun¬
dans fide corda eorum: Mundan¬
tur autem corda pra perfidem.
ut possint esse idonea capere speciem
Ambulamus enim nunc per fidem : non¬
dum perspeciem. sicut a postolus dicit:

Expanded text:
spes vero nostra de futuro saeculo: et nisi in tribulatione praesentis saeculi consoletur nos spes futuri saeculi, perimus. Gaudium ergo nostrum, fratres, nondum est in re, sed jam in spe. Spes autem nostra tam certa est, quasi jam res perfecta sit: neque enim timemus promittente Veritate. Veritas enim nec falli potest, nec fallere: bonum est ut haereamus illi; illa nos liberat, sed si manserimus in verbo ejus. Modo enim credimus, tunc videbimus: cum credimus, spes est in isto saeculo; cum videbimus, res erit in futuro saeculo. Videbimus autem facie ad faciem : tunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuerimus corda mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibus Apostolorum: «Mundans fide corda eorum» Mundantur autem corda nostra per fidem, ut possint esse idonea capere speciem. Ambulamus enim nunc per fidem, nondum per speciem; sicut Apostolus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
& consilium petentes ab apostolis. au¬
tur ds̃ propt̃ reliquias ispochel. & dicit᷑
ei Propter dauid seruum tuum. Non¬
auertas faciem xp̃itui Si palea dam¬
nata est. frumenta colliguntur. reli¬
quiae saluae fiant. sicut dicit isaias
Et plane factaesunt. reliquiae salue
Iede eitent duodecim apostoli. inde
plusquam quingenti fraxtres. quibus se
dñs demonstucuit post resurrectionẽ.
INde tot milia baptitati. quae p̾recia
rerum suarun ante pedes a postolorum
ponebant. Ergo impletum. ẽ. quod
hic rogatus. ẽ. ds̃. propter dauid seruũ
tuum. Neauestas faciem xp̃i tui

Expanded text:
et consilium petentes ab Apostolis, auet consilium petentes ab Apostolis, autur Deus propter reliquias Israel, et dicitur ei, «Propter David servum tuum, nvertas faciem Christi tui.» Si palea damnata est, frumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot millia baptizata, quae pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic rogatus est Deus, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
SERUUM TUUM NONAUER¬
TAS FACIEM XP̃ITUI.
Hoc dõ patri dictum est. propterda¬
uid seruum tuum. Non auestas faciem
xp̃itui Crucifixus ẽ dñs iniudaea.
crucifixus ẽ auida eis. ab ipsis turbatus
dormiuit In ter quorum saeuientiũman:
dormiuit. ad eos iudicandos surrexit
Et dicit quodam loco. ex suscitame &
reddam illis. Et reddidit. & redditu¬
rus est Nam quanta postea iudaei pas¬
si sunt occiso dño. Norunt &ipsi deipsa
ciuitate ubi illum occiderunt. omnes
expulsi sunt Quid ergo &iam omnes¬
de strpe dauid omnes perierunt & de
tribu uida.: Non. Nam credider̃
inde aliqui. & multa milia hominũ
crediderunt inde. & hoc iam postre¬
surrectionem dñi Saeuierunt utcru¬
cifigerent. & postea coeperunt uide¬
refieri minecula in nomine cruei¬
fixi Et plus contremuerunt tantum
posse eius nomen. quiquasi inter ma¬
nus eorum nihil poteiot: Et con¬
puncti corde. iam credentes diuinita¬
tem occultam fuisse in illo Quemce¬
teris similem hominibus putauerunt.

Expanded text:
servum tuum, ne avertas faciem Christi tui.» Hoc Deo Patri dictum est, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui.» Crucifixus est Dominus in Judaea; crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea Judaei passi sunt occiso Domino, norunt ipsi. De ipsa civitate, ubi illum occiderunt, omnes expulsi sunt. Quid ergo? etiam de stirpe David omnes perierunt, et de tribu Juda? Non: nam crediderunt inde aliqui, et multa millia hominum crediderunt inde, et hoc jam post resurrectionem Domini. Saevierunt, ut crucifigerent, et postea coeperunt videre fieri miracula in nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes divinitatem occultam fuisse in illo quem caeteris similem hominibus putaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quaerens quod mihi prodest. sed quod
PROXIMOS MEOS.LOQUE¬
BARAUTEM PACEM DETE
hierusalem ciuitas. cuius participa¬
tio inidipsum : Ego in hac uita. & in hac
terra. ego pauper peregrinus & gemens.
nondum perfruens pace tua: & prredi¬
cans pacemtuam : Non propterme illã
piecedico. sicut haeretici qui quaerentes
gloriam suam dicunt. pax uobiscum: &
pacem non habent. quam populis prce¬
dicant: Si enim haberent pacem: Non
conscinderent unitatem: Ego inquit
loquebar pacem dete: Sed quare :¬
propter fratres meos & propinquos me¬
os. non propter honorem meum. Non
propter pecuniam meam. non propt̃
uitam meam: Nam mihi uiuere.
xp̃s.ẽ. & morilucrum: Sed loquebar
pacem dete. propter fratresmeos &
propinquos meos: Nam cupiebat
precedicar& propinquis & fratribus ma¬
nere inquit in carne. Necessarium prop¬
ter uos: Propter fratres meos &

Expanded text:
quaerens quod mihi prodest, sed quod quaerens quod mihi prodest, sed quod propinquos meos, loquebar autem» «pacem de te. O Jerusalem, civitas cujus participatio in idipsum,» ego in hac vita et in hac terra, ego pauper, peregrinus et gemens, nondum perfruens pace tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem de te.» Sed quare? «Propter fratres meos et propinquos meos:» non propter honorem meum, non propter pecuniam meam, non propter vitam meam; nam, «Mihi vivere Christus est, et mori lucrum.» Sed «loquebar pacem de te, propter fratres meos et propinquos meos.» Nam cupiebat praedicaret propinquis et fratribus, «Manere,» inquit, «in carne, necessarium propter vos» . «Propter fratr
Abbreviated transcription (Latin):
dest in excelsistuis: Pauci enim se¬
debunt in iudicio : sed multi ad dex¬
teram positi. faciunt populum ciuita¬
tis illius: Multi enim pertinebunt
ad singulos quoq excelsos. aquibus
recipiantur in tabernacula aeterna:
Et erit ab undantia inturribus eius:
Plenitudo autem diliciarum: & suffici¬
entia diuitiarum. ipsed s: ipse idipsum.
ipsecuius pasticipatio est ciuitatis inidip¬
sum: ipsaerit abundantia nr̃a: Sed un¬
de : pertaritatem. hoc est peruis tutem
In quo. ẽ. autem caritas fr̃s. qͣui non sua
quaerit in hacuita: Audi paulum a pos¬
tolum habentem caritatem: ait : Place¬
te omnibus per omnia. sicut & ego om¬
nibus peromnia placeo: Ubi est ergo
quod dixisq. si ad hucͥ omnibus placerẽ.
xp̃iseruus non essem: Et modo diciste
placere : modo hostaris ut eilli placeant.
sed nonibi posuit finem : ut quis propter
se. non propter caritatem placeat:
Quigloriam suam quaerit : non quaerit
salutem aliorum: Ait enim : Sicut &
ego omnibus peromnia placeo: Non

Expanded text:
est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quis propter se, non propter charitatem placeat. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non
Abbreviated transcription (Latin):
on propter me
quae siuibona: Nam non tibi quaererem.
sed mihi : Ideo nec ego haberem. quia
non tibi quaererem. sed propter do¬
mum dñi dĩ mei : propter ecclesiam.
propter scõs. propter peregrinos.
propter in opes. uf ascendant. quia di¬
cimus eis indomum dñi ibimus: Prop tes
ipsam domum dñi dĩmei. quaesiuibona
tibi: Haec fr̃s. prolixiora. & necessaria
carpite . manducate. bibite . conualesci¬
te. currite . ad prehendite¬

Expanded text:
Non propter me quaesivi bona: nam non tibi quaererem, sed mihi; ideo nec ego haberem, quia non tibi quaererem: sed, «Propter domum Domini Dei mei,» propter Ecclesiam, propter sanctos, propter peregrinos, propter inopes, ut ascendant; quia dicimus eis, «In domum domini ibimus: propter» ipsam «domum Domini Dei mei, quaesivi bona tibi.» Haec, fratres, prolixiora et necessaria carpite, manducate, bibite; convalescite, currite, apprehendite
Abbreviated transcription (Latin):
latoriis. dolose blandientes . &blandi¬
endo seducentes : sic istos uinces iam
irascendo comminantes: quiablandien¬
do seducere nequiuerunt Victi sunt
cumblandirentur : uincantur & cum
minantur: Sed uincuntur: quomodo:
Nisi quia dñs erat in nobis: Manifestum
est quia nonuicistitu: sed uicit ille qui
est inte: Imperatorem talem postas: &
uinceris : Nonne ille .e. quem postas.
qui dixit. ego uici saeculum: Nonne
prior moriens uicit diabolum: cum sem¬
per esset super omnem creaturam :
quia uerbum ds̃ est apud dm̃: Quare
uicit: Nisi ut te doceret cum diabolo dimi¬
care : & tamen iam doctus es. Nisi inte
sit ille qui prius tibiuicit: uinceris : Ni¬
si quia dñs erat in nobis: dum in surgerent
homines super nos. forsitan uiuos ab¬
sorbuissent nos: dum irasceretur furor
ipsorum super nos Iam irascantur . lam

Expanded text:
latoriis, dolose blandientes et blandilatoriis, dolose blandientes et blandiendo seducentes; sic istos vinces jam irascendo comminantes, quia blandiendo seducere nequiverunt. Victi sunt cum blandirentur, vincantur et cum minantur. Sed vincuntur, quomodo, «nisi quia Dominus erat in nobis?» Manifestum est quia non vicisti tu, sed vicit ille qui est in te. Imperatorem talem portas, et vinceris? Nonne ille est quem portas, qui dixit, «Ego vici saeculum» ? nonne prior moriens vicit diabolum, cum semper esset super omnem creaturam, quia Verbum Deus est apud Deum? Quare vicit, nisi ut te doceret cum diabolo dimicare? Et tamen jam doctus, nisi in te sit ille qui prior tibi vicit, vinceris. «Nisi quia Dominus erat in nobis, dum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos. Dum irasceretur furor ipsorum super nos:» jam irascuntur, jam
Abbreviated transcription (Latin):
perniciem. blandas ad malam persu¬
asionem: Quid facis. quare hoc facis :
aliter enim uiuere non potes : seruire
aliter dõ non potes: Tu solus es quiuis
hoc esse quod alii non sunt : & sinuene¬
ris alios qui tecum sunt: illablanda &
dolosa lingua quid dicit : Ecce illi po¬
tuerunt . foste tu non poteris .: Ad gre¬
deris. deficies : & melius erat non incipe¬
re : quam coepisse & defecisse: Lingua
dolosa adhucblanditur: Si perseuera¬
ueris. uincitur lingua dolosa: &blan¬
diens incipit esse aperte saeuiens . &
quae blandiebatur ut seduceret. mina¬
tur ut terreat: Sed sidñs ẽ. inte. &
non reliqueris de corde tuox p̃m: quo¬
modo per sagittas acutas & carbones de¬
solatorios uicisti linguas dolosas. id est
peruerba dĩ quibus tranfixum erat cor
tuum. & per exempla iustorum qui
demostuis uiui ficati sunt: depeccatori¬
bus facti sunt iusti: quomodo carbones
demoste reuiuescunt: Quomodo ergo
illos uicisti sagittis & carbonibus deso¬

Expanded text:
perniciem, blandas ad malam superniciem, blandas ad malam suasionem: Quid facis? quare hoc facis? Aliter enim vivi non potest? serviri aliter Deo non potest? Tu solus es qui vis hoc esse quod alii non sunt! Et si inveneris alios qui tecum sunt, illa blanda et dolosa lingua quid dicit? Ecce illi potuerunt; forte tu non poteris. Aggrederis; deficies: et melius erat non incipere, quam coepisse et defecisse. Lingua dolosa adhuc blanditur. Si perseveraveris, vincitur lingua dolosa et blandiens, incipit esse aperte saeviens; et quae blandiebatur ut seduceret, minatur ut terreat. Sed si Dominus est in te, et non reliqueris de corde tuo Christum; quomodo per sagittas acutas et carbones desolatorios vicisti linguas dolosas , id est, per verba Dei quibus transfixum erat cor tuum, et per exempla justorum qui de mortuis vivificati sunt, de peccatoribus facti sunt justi, quomodo carbones de morte revivescunt: quomodo ergo illos vicisti sagittis et carbonibus deso
Abbreviated transcription (Latin):
& nouerunt omnia illa gentilium uana
esse: uiuunt tamen cum faciunt quod
uolunt: Persecutores : uiui absorbentur:
Sed ideo uiui absorbentur. quia non
in eis est dñs In quibus autem in est dñs.
occiduntur & non moriuntur: Qui
autem consentiunt &uiuunt: uiui ab¬
sorbentur . ab sorti moriuntur: Isti
autem qui passi sunt & non consenserunt
tribulationibus: exultant & dicunt
Dicat nunc israhel: dicat exultans. di¬
cat securus : Nisi quia dñs erat in nobis:
cum in surgerent homines super nos.:
forsitan uiuos absorbuissent nos
dum IAScERCIUR Fu¬
ROR EORUM SUPER NOS
Nostis fr̃s in aliquo desuperibus psalmis
in ipso initio canticorum graduum con¬
tralinguam subdolam petisse auxiliũ
quendam qui coepit ascendere: & dixis¬
se: dñe erue animam meam a labis
in iustis. & a lingua dolosa: Primo
enim cum coeperit homo ascendere &
proficere : in ipso exordio ascensionis
linguas dolosas patitur : blandas ad

Expanded text:
et noverunt omnia illa Gentilium vana et noverunt omnia illa Gentilium vana esse, vivunt; et tamen cum faciunt quod volunt persecutores, vivi absorbentur. Sed ideo vivi absorbentur, quia non in eis est Dominus. In quibus autem inest Dominus, occiduntur et non moriuntur. Qui autem consentiunt et vivunt, vivi absorbentur, absorpti moriuntur. Isti autem qui passi sunt, et non cesserunt tribulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irasceretur furor eorum super nos.» Nostis, fratres, in aliquo de superioribus psalmis, in ipso initio canticorum graduum contra linguam subdolam petisse auxilium quemdam, qui coepit ascendere; et dixisse, «Domine, erue animam meam a labiis injustis, et a lingua dolosa.» Primo enim cum coeperit homo ascendere et proficere, in ipso exordio ascensionis, linguas dolosas patitur, blandas ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs erat᷑ nobis : Surrexerunt enim
multi persecutores aliquando : & nunc
nonde sunt i Singillatim insurgunt:
& aliquando uiuos absorbent: Sed inqui¬
bus nonest dñs ideo antẽ omnia illi dixe¬
runt. Nisi quia dñs erat in nobis: quia
multi sorbentur inquib: non est dñs:
Hi sunt quiuiui sorbentur : qui sciunt
malum. eẽ. & lingua consentiunt:
Surrexerunt enim quidam persecutores.
& dixerunt hominib:: turificate: Si
non feceritis: occidimus uos : Illi a maue¬
runt hanc uitam. & dulcedo uitae hu¬
ius tenuit eos: Nonplus dilexerunt
ea quae promi sit ds̃ . quam ea quae uide¬
bant interroo. Illa enim credere iubeban¬
tur quae nondum uiderant: ista quae
amabant uidebant: Plus retinentes ea
quae uidebant: excluserunt decordib suis
dnm̃: Et quia nonerat in eis dñs. uiui
absosti sunt: Quid est uiui absosti sunt :
turi ficando idolum. scientes quia nihil
est idolum Nam si aliquid putarent
esse idolum. mostui absorberentur :
Cum autem putant nihil esse idolum.

Expanded text:
quia Dominus erat in nobis?» Surrexerunt enim multi persecutores aliquando, et nunc non desunt. Singillatim insurgunt, et aliquando vivos absorbent, sed in quibus non est Dominus. Ideo ante omnia illi dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» quia multi absorbentur, in quibus non est Dominus. Hi sunt qui vivi absorbentur, qui sciunt malum esse, et lingua consentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et dixerunt hominibus: Thurificate; si non feceritis, occidimus vos. Illi amaverunt hanc vitam, et dulcedo vitae hujus tenuit eos. Non plus dilexerunt ea quae promisit Deus, quam ea quae videbant in terra. Illa enim credere jubebantur, quae nondum videbant, ista quae amabant videbant. Plus retinentes ea quae videbant, excluserunt de cordibus Dominum; et quia non erat in eis Dominus, vivi absorpti sunt. Quid est, vivi absorpti sunt? Thurificando idolis, scientes quia nihil est idolum. Nam si aliquid putarent esse idolum, mortui absorberentur: cum autem putant nihil esse idolum,
Abbreviated transcription (Latin):
Si ama ueristemem. peregrinaris adõ:
Si a maueris dm̃: Ascendis ad eum:
INcaritatedĩ & proximiexercemus.
ut redeamus ad caritatem : Sicada¬
mus intemx . marcescimus & putres¬
cimus : Iste autem quicetidenrt
descensumestadeum ut ascender&.
Intendens tempus peregrinationis
suȩ dix se peregrinari in tabernaculis
cedar: Quareo Qui a multum pere¬
grinata estanima mea : Ibi pere¬
grinatur : Vbi ascendit : Non
corpore peregrinatur. non corpore
ascendit᷑ Sedubiascendit᷑: ascensio¬
ne s inquit incorde : Siergo ascendit
incorde. Non ascendit : Non ascendit
perascensionescordis. Nisi anima quȩ
peregrinatur : Sed donec perue¬
niat multum pere grinata estanima
mea : Vbi: Intabernaculiscedar:¬
CUM HISQUIO DERUNT PA¬
CEM ERAM PACIFICTS
Steritis probare quã uera. cantetis.
Nisicoeperitis facere quod cantartis
Quantum̃ libet illud dicam : quomo¬
dolibet exponam: qualibus cumque
uerbi s uersem : Non in traatincoreius.

Expanded text:
Si amaveris terram, peregrinaris a Deo: Si amaveris terram, peregrinaris a Deo: si amaveris Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatur, non corpore ascendit. Sed ubi ascendit? «Ascensiones,» inquit, «in corde.» Si ergo ascendit in corde, non ascendit per ascensiones cordis nisi anima quae peregrinatur. Sed donec perveniat, «multum peregrinata est anima mea.» Ubi? In «tabernaculis CedarCum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» imi, non poteritis probare quam vera cantetis, nisi coeperitis facere quod cantatis. Quantumlibet illud dicam, quomodolibet exponam, qualibuscumque verbis versem, non intrat in cor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo is a accumis mabel: id est quiper¬
tinent a disa ac inter illos inuunt qui ꝑ¬
tinenta dismahel: Istisursum uo¬
lunt ascendere. illideor sum uolunt
prẽmere : Istiuolare uolunt addm̃:
illi conanturpennas euellere :
Namq: apud a postolum ita dicitur:
sed sicut tunc qui s ecundum carnẽ
natus erart perseq batur eũ qui
secundum sp̃m. Ita & nunc : Spirita¬
les ergo : persecutionempatiuntur
a carnalibus : Sed quid dicit
scripturr . Eice ancillam : & filium
eius : Non enimhaeres erit filius
ancilla ecum filio meo isa ac: Sed hoc
quod dicit eice. quando erint : quando
ãr eacoeperit uentilari : Modo autẽ
ante quã eiciatur. Heume quod in co¬
latus meus longinquus factus ẽ. in ha¬
bitaui cum tabernaculiscedar : Et ex¬
ponit nobis qui sunt istiquipestinent
Neperegrinationẽ corportaolem in¬
tellegeres animam dixit peregrina¬
ri : Corpus peregrinatur locis:
anima peregrinatur affectibus:

Expanded text:
Ergo Isaac cum Ismael; id est, qui perErgo Isaac cum Ismael; id est, qui pertinent ad Isaac, inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicitur: «Sed sicut tunc, qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum; ita et nunc.» Spirituales ergo persecutionem patiuntur a carnalibus. Sed quid dicit Scriptura? «Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac» . Sed hoc quod dicit, «Ejice,» quando erit? Quando area coeperit ventilari. Modo autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Et exponit nobis, qui sunt isti qui pertinent Ne peregrinationem corporalem intelligeres, animam dixit peregrinari. Corpus peregrinatur locis, anima peregrinatur affectibus.
Abbreviated transcription (Latin):
&isa ac : Sedismahel ad temrenum :
is aacad caeleste regnum : Ideouetus
hierus alem: terrȩnam palestinam:
regnumterrenum. salutẽ terrȩna.
hostium subiugationem: ab undantia
filiorum. foecunditatem frugum:
omnia ista promissiones sunt terrene
Infigurax spiritaliter intellegun¬
tur. Quomodo hierus alemterrȩna
mirum quia ibitenebrre: pinguiores.
Et enimumbrare : tenebrxe
sunt: Ergo ismahel intenebris.
isa acinluce : Quicum que hicetiam
inecclesia terraenam felicitatem
quaerunt a dõ. adhuc a dismahel per¬
tinent:Ipsisunt quicontrodicunt
spiritalibus proficientibus . & detroa¬
hunt illis & habent labia inqua : &
linguaf sub dolas : Contra. quos roga¬
uit iste ascendens : & appositi sunt ei
carbones desolatoriu & sagittae poten¬
tis acutae : Initer illo senimadhueuiuit:
donectota ã reauentiletur : Ideo dix̃ .
In habita uicumta bernaculis caedar:
Nam & ipsa tabernacula ismahełcedar
dicta sunt : Sic hab& liber genes eos. sic
hab& quodcedar a dismahel pestinet :

Expanded text:
Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste regnum. Ideo vetus Jerusalem, terrenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet .
Abbreviated transcription (Latin):
bitantibus intellegitur : Sed manifesta¬
uit nobis ciuitatem se urbem dixisse:
quia dixit aedificatur: Et quia aedi¬
ficium spiritale similitudinem quandã
dinem corporalem.:. Ideo aedifica¬
tur ut ciuitas: Seddicat quod sequitur.
auferat omnem dubitationem : quia
non carnaliter debemus accipere. hie¬
rusalem quaeaedificatur ut ciuitas:
CUIUS PARTIPATIOCITS
INI DIPSUM
amergo fratres quisquis erigit aciem
mentis quisquis deponit caliginem car¬
nis. quisquis mundat oculum cordis:
Idipsum quomodo dicam: nisi id ipsũ
Fratres si potestis intelligite idipsum:
Nam & ego quic quid aliud dixero. non
dico idipsum: Contem pnemur tamen

Expanded text:
bitantibus intelligitur. Sed manifestabitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam  corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus in idipsum.» Jam ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum cordis, d est «idipsum?» Quomodo dicam, nisi «idipsum?» Fratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aedificari : Et ideo dixithierusalem
quae aedificatur ut ciuitas: Noliergo. Il¬
putare illam ciuitatem eẽ dictam:
quae constat ex scis tam quam ex lapidi¬
bus uiuis : Quid sequitur. ut collat
totam dubitationem: at enim : Stan¬
tes erant pedes nr̃rinatriis hierusalem:
Sed quam dico hierus alem : Nonistam
inquit quam uidetis stare corporeis pa¬
rietibus erectam. NoN: Sed hierus alem.
quae aedificatur ut ciuitas: Quare non
ciuitas. sed ut ciuitas: Nisi ista structura
parietum. quae erat inhierusalem. uisi¬
bilis ciuitas erat. sicut proprie dicitur
ab omnibus ciuitas : Illa autem aedifi¬
catur tam quam ciuitas: quia & illi qui
in eam intrant uiui tamquam lapides
sunt : Nonenim uere lapides sunt :
sicut alii lapides on lapides:. sicut
illa ut ciuitas non ciuitas. quia dixit
aedificatur : Non ne quippe aedificii :
stracturam conpagemq corpo¬
rum atq parietum uoluit intellegi :
Namciuitas proprie in omnibus ha¬

Expanded text:
aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed quam dico Jerusalem? Numquid istam, inquit, quam videtis stare corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non enim vere lapides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus ha
Abbreviated transcription (Latin):
quia uero spiritaliter aedificamur :
fundamentum nr̃m insummopositũ
est: Illuc ergo curramus ubi aedifice¬
mur : quia deipsa hierusalem dictum.ẽ :
Stantes erant pedes nr̃i in atriis hieru¬
salem : Sed quam hierusaleme Hieru¬
salem quae aedificatur ut ciuitas: Pa¬
rum dixit ut ostender& hierusalem quia
dixit ut ciuitas aedificatur: Adhuc po¬
test illa corporalis intellegi: Quidsi enim
ex siftat aliquis & dicat. iamquidem &
cumista dicerentur temporibus dauid
& ista canerentur. erat ciuitas illa per¬
fecta : sed uidebat inspũ ruituram. &
iterum aedificandam : Expugnata est
enim illa ciuitas. & factus ẽ traensitus
inbabiloniam populi captiuat: & dicta
est ista inscripturis trans migratio iN
babiloniam : Et proph&auit hieremias
post septuaginta annos captiuitati saedi¬
ficari posseillam ciuitatem quaedestruc¬
ta erat adebellantibus Foste ait ali¬
quis. hocuidebat cdauid in spũ ruituram
ciuitatem hierusalem adebellantibus.
& iterum posse post septuaginta annos

Expanded text:
quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed cujus Jerusalem? «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum dixit, ut ostenderet Jerusalem, quia dixit, «ut civitas aedificatur;» adhuc potest illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos
Abbreviated transcription (Latin):
nreius conplecte turte : Audihoc.III.
ipsum ex poniin prouerbus. quid
est sinistriipsa : quid .ẽ. dextenr:
Cum desapientia dicer&. Longita¬
do inquit dierum & anniuitae in
dexterx eius. Inisinistra autemeius
dierum̃aeternita s. ẽ. : Hoc enim
propriomodo dicit scriptura lon

Expanded text:
ra ejus complectetur te. 10. Audi hoc ra ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid est sinistra ipsa, quid est dextera: cum de Sapientia diceret, «Longitudo,» inquit, «dierum et anni vitae in dextera ejus; in sinistra autem ejusdierum, aeternitas est. Hoc enim proprio modo dicit Scriptura lon
Abbreviated transcription (Latin):
turme: Quid auteme Quia sur¬
sum erart dexterr. deor sum sinistrao:
& sic conplectebatur . sponsus sponsa
subponens sinistrrm ad consolatio¬
nem. In ponens dextrarm ad pro¬
tectionem: Sinistrix inquit eius sub
capite meo: ds̃ illam dat : ideo
sinistrax eius: quia omnia ista
temponrlia. ds̃dat: Quam uani
sunt. quamimpii. qui abidolisãde¬
monibus istapetunt: Quam mult
a daemonibus ista petunt . & non
illa habent: &rursus qui illa
non petunt adaemonibus. habent
ea sed nona daemonibus istadantus
Itemmulti petunt adõ. & non baber:
Nouit ille dispensare sinistram.
quiuocat addexterarm : Ergosi . ẽ.
sinistra. sit sinistrax : sed subcapite
sit : Suprrilla sit caputtuũ. Id .ẽ. supra
illamsit fidestua ubihabitat xp̃s:
Nolitem porrlia p̃ponere fidei
tuae. & nonerit sinistre supercaput
tuum: sed omnia tẽporrlia subde
fideituae : & fidemtuam prrepone
omnib: tempora libus &erit sinis¬
trx subcapitetuo. Et rectedexte¬

Expanded text:
tur me» . Quid autem, quia surtur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui ab idolis, a daemonibus ista petunt! Quam multi a daemonibus ista petunt, et non illa habent? et rursus, qui illa non petunt a daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit enim ille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinistra; sed sub capite sit: supra illam sit caput tuum, id est, supra illam sit fides tua, ubi habitat Christus. Noli temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dexte
Abbreviated transcription (Latin):
bestate domustuae. Ipsaenet dex .I¬
tero: sinistrauero enet. proad¬
iutorio consolationis. Non ad fir¬
mamentum felicitatis : Namfelici¬
tas eius utraq germana ds̃ enrt
Istiautem dequibus dicit dauid.
quia os eorum locutum est uani¬
tatem . & dextenreorum dextera
iniquitatis. Non hinceos repre¬
hendit. Quia his omnibus ab un¬
dabant : sed quia oseorũ locutũ
estuanitatem : Quid enim sequit᷑.
cumenu meresset copias eorũ ait:
Beatum dixerunt populũ. cuihȩc
sunt : Haec .ẽ. uanitas quod locu¬
tum est õseorum. Qquodbeatum
dixerunt populum ciuhaec sunt
Tuquid dicis: quinosti quidest
sinistra . & quid est dextera : sequi¬
tur & dicit: Beatũs populus ciis
mus & dexteram: Audihoc con¬
firmatum incanticis canticorũ:
Sinistraxeius inquit sub capite meo¬
I Sponsadicit desponso. dexp̃oecde¬
sia Inam plexupietatis & caritatis
Quidait: sinistrr eius sub capite
meo. &d extenreius conplecte¬

Expanded text:
bertate domus tuae:» ipsa erat dexbertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera? Sequitur et dicit: «Beatus populus cujusmus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complecte
Abbreviated transcription (Latin):
Magnam felicitatem. quorundam .II.¬
descripsit: Possettamen istam
felicitatem. & aliquis iustus haberẽ :¬
sicut habuitiab: Sediob prosinis¬
trix illam habebat: Non prodex¬
terx :Nam dexterum non habebat :¬
nisi a pud dm̃ perpetuam & sempiter¬
nam felicitatem : Ideo concessa ẽ.
percutienda sinistra:. & sufficit ei
dexter : Quomodo percussa est
sinistrx e temptationibus diaboli
Abstulit subito diabolus. per¬
missus quidemadõ: Vt iustus
probar&ur. Impius pumir&ur.
Abstulit omnia: sed iobqui nouenrt
sinistram sinistrimesse. &d extera
nonnisi dexteram: Quomodo setenu¬
it addexterrm & exultauit in dño
Consolatus ẽ. damna quianonẽ
passus damnum e interiorib:
diuitiis. dõplenum cor habebat :¬
DNs inquit dedit. dñis abstu¬
lit. sicut dño placuit ita factum
sit nomendm̃ benedictũ:
Haecenit dextenr ipsius. ipse dñs:
Ipseuita aeterna.llalucis
possessio: fonsuitae. lumen in
lumine. Inaebriabuntur abu¬

Expanded text:
Magnam felicitatem quorumdam Magnam felicitatem quorumdam descripsit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Dominus,» inquit, «dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab u
Abbreviated transcription (Latin):
quos reprehendit quidextenrm
uenrm prosinistra habebant
Et uenrm sinistraom dexte ram sibi
fecerunt: Quisintisti exponit
consequenter: Omnis homo qui
felicitatem non putatesse hominis
solumnisiinistis temponlibus
facultatibus & deliciis & afluentia
& copiamundihuius: iste . ẽ. stultus
at que peruersus : quisinistram fa¬
cit sibidextenrm : Tales illierant
de quibus dicit psalmus : Non quia
adõ non acceperunt etiam quae
tempora literpossidebant: sed quia
ipsam solam putabant esse beatam
uitam & nihilaliud requirebant:
Audite enim: quid de illis consequen¬
ter dicit: Quorum õs locutum . ẽ.
uanitatem&dexten eorũ dexte¬
nriniquitatis : & se quitur Quo¬
rum filii eerum uel ut nouellȩ con¬
stabilitae. filiae eorum ornatae
sicut similitudotempli : Cellaria.
eorũ plena eructuantia ex hoc in
hoc : Oueseorum fecundae. multi¬
plicantes inexitibus suis. boueseo¬
rũcnosse Non ẽ ruina sepis. Nec¬
exitus : Ne que clamor inplateis eorũ:¬

Expanded text:
quos reprehendit, qui dexteram quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalmus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Quorum filii estabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plateiseoru
Abbreviated transcription (Latin):
ergo unem interrogo carissimi.
quõ filuestis ecclesiae. &in ecclesia
proficistis & in ecclesia proficitis
quinondumprofeistis Et in eccle¬
sia proficiendiestis quiiam proficitis
INterrogo uos quid soletis intelle gere
quoddictum .ẽ in euangelio. Nesci¬
atsinistrrtua quid faciat dexteratua
Hoc enimintellecto inuenietisquȩ sit
dextrr & quaẽ sit sinistrr: Simul
intellȩ gft̃is. &ut ramque pastem
dm̃ fecisse & dexterm & sinistnom
Et tamen non debet scire sinistra quod
faciat dextrar: Sinistra Nñr dicitur
quicquid temporr liter habemus.
Dextenr Nra dicitur. quicquid nobis
aeternum & in commutabile dñs
pollicetur: Siautemille quidabit
aeternamuitã. Ipse & deistis tempo¬
rrlib: consalatur prcesentem uita:
ipse fecit Dextrarm & sinistr̃ I dicu.
de quibusdam psalmus apud dauid:
Quorumos locutum est uanitatẽ.¬
ucar am &dexter eorum dextera
iniquitatis: Inuenit ergo quosdam

Expanded text:
ergo vestram interrogo, charissimi: ergo vestram interrogo, charissimi: quoniam filii estis Ecclesiae, et in Ecclesia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ecclesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis aeternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
tuae: Quod dñs ipse suggerȩ¬
re dignatur promam uobis
&inuobis habitat sine dubio facit
uos ad probare. uerumesse quod
dico:: Nam quid dicturi sumus:
Ignonrtis Sed cum dixerimus
non abipsis nobis uobis ostendemus
uerum . eẽ quod dicimus : sed uos
ipsi agnoscetis uerum. eẽ. quod
VNde autem agnos¬
cetis nisidemonstrante illo qui
in uobis habitat. Quantum de illo
numero estis quorum uox est. Ne
des ad mouendum pedem nostrum:
Et quibus dicitur nequedormit&
quicustoditte : O postet enim
ut xp̃s non dormiat in uobis : & mox¬
do intellegetur uerum. eẽ . quod
dicimus : Quomodo inquies. quia
sidormiet fides uestra : dormitxp̃s¬
apostolus ait :¬
Habitar exp̃m perfidem incordi¬
bus ur̃is: Ini quo non dormit fides.
uigilatxp̃s : Etsi fostedormiebat
fidestua. &ideo inista questione
fluctuabas quasinauis illa quae
tempestatem patiebatur ubixp̃s
dormiebat: Excitaxp̃m : & seda¬
buntur tempestates: Fidem

Expanded text:
tuae.» Quod Dominus ipse suggeretuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, «Ne des ad movendum pedem meum;» et quibus dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportet enim ut Christus non dormiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormitApostolus: «Habitare Christum per fidem in cordibus vestris» . In quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur tempestates . 8. Fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis inquiscustodit me: qui non
dormitat neq: dormiet i Audiquid
sequitur: DÑSCUSTODIETTE
onergo homodormitans & dormi¬
ensi sed dñscustoditte : quomodo tecus
um suꝑmanũ dexteraetuȩ: Videt
enimmihihabere sensum occultũ :
quare non dixerit dñscustoditte ab¬
solute & simplicit̃ . sed ad didit : Super
manũ dexterȩtuae : Quidenimꝰ
dexterom nnr̃m ds̃ custodit: &si
nistram nostrrm. Non custodit e
Nonne ipsenos totosfecit  Nonne
qui fecit dextenxmipsefecit &sinis¬
trixme postremo siplacuit dici de
dextenxsolã : quaredixit superma¬
numdexterȩtuae : & noniam super
dexterrituam Cur hoc dicer&.
Nisialiquid hicoccultum quopul¬
sando perueniremus absconder&.
dicer& enimaut dñs custodiette
& mhiladder& : Aut sidextenrm
addere uoluit. Dñscustoditte suꝑ¬
manum dexterrm tua Aut ceste
quia ad didit manum. hoc dicen& :
Dñscustodiecte supermanũ dexte¬
nrmtuam : Non suꝑmanũ dexterȩ¬

Expanded text:
Et quis, inquis, custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te cusum super manum dexterae tuae.» Videtur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixerit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexter
Abbreviated transcription (Latin):
icut amor inmundus inflammat
animam. & & terrena concupiscenda
& peritura sectanda perituram uocat.
& in ima prececipitat atq: inprofunda
dimergit : sic amor sc̃s ad superna leuat
& ad aeterna in flammat : & ad ea quae
non transeunt Neq moriuntur excitat
animam: & deprofundo infernileuat
in anima amantis: Necesse . ẽ. ducat:
Seduis nosse qualis amorsit: uide quo
ducat: Nonergo monemus ut nil.
a metis . sed monemus nemun dum
ametis: ut eum qui fecit mundum libe¬
reametis: Obligata. anima: enim

Expanded text:
icut amor immundus inflammat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anim
Abbreviated transcription (Latin):
nus dominae suae: Vides felices ali¬
quos in isto scło ridentes. lactantes se
non uapulant. Immo peius uapulant
hoc ipso grauius caeduntur: quo sen¬
sũ iam perdiderunt: Euigilent &
uapulent : sentiant quia uapulant.
sciant quia uapulant & doleant quia
uapulant: Qnm̃qui apponit scientiam¬
apponit dolorem: hoc scriptura dixit :

Expanded text:
nus dominae suae. Vides felices alinus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiamapponit dolorem:» hoc Scriptura dixit
Abbreviated transcription (Latin):
posita in mediis temptationibus scł.
in mediis gemitibus & pasturitionib
molestiarum : Nihil ea firmius donec
haereat soliditati caelesti: & sit intem¬
plum dĩ. unde iam non cadat quia
primo ut uenir& adhanc infirmitatem:
& tabi ficationem sicut aranea infir¬
ma facta ẽ : & de para diso ex pulsa est
Tunc iussus . ẽ. seruus caedi Pr̃s mei: ui¬
dete ex quo uapulamus in omnibus. qui
abinitio generis humani Natisunt in
omnibus qui nunc sunt in omnibus
qui postea nascentur : Adam uapulat
uapulat adam . Idest genus humanum:
& multi sic obdurauerunt : ut nec pla¬
gas suas sentiant: Qui uero ex ipsogene¬
re filii facti sunt . receperunt sensum
doloris. sentiunt se uapulare : & noue¬
runt quisiussit. ut uapulent. & leuaue¬
runt oculos ad eum quihabitat incaelo:
Et sic sunt oculieorum in manus domi¬
nisui : quo adusq misereatur: sicut
oculi seruorum in manus dominorũ
suorum : & sicut oculi ancillae in ma¬

Expanded text:
posita in mediis tentationibus saeculi, posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in ma