comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ãnobis traditam fidei uultis
tenere regulam.Dix̃ qͥd ã senex.
Scriptũ ẽ: iustus ut palma florebit.
Significat aut̃ hic sermo bonum
actum. altũ et rectũ. et dulce. Est
enĩ in palma unũ incarclium et ip¬
sum candidum: om̃em habens ope.¬
rationem in se. Similiter autem
et inuiro iusto repperit᷑ unũ ei
et simplex in esse cor: ad dm̃ tantũ¬
modo respitiens. Est autẽ et albũ:
habens in lumiunationem fidei et
om̃is operatio iusti in corde ipsiꝰ ẽ.
Ham et acumen stimuloꝵ eus:
ad uersus diabolũ est ꝓpugnacłm.¬

Expanded text:
si a nobis traditam fidei vultis si a nobis traditam fidei vultis tenere regulam. Dixit quidam senex: Scriptum est, Justus ut palma florebit . Significat autem hic sermo bonum actum, altum, et rectum, et dulcem. Est enim in palma unum incardium et ipsum candidum, omnem habens operationem in se. Similiter autem et in viro justo reperitur unum ei et simplex inesse cor, ad Deum tantummodo respiciens. Est autem et album, habens illuminationem fidei, et omnis operatio justi in corde ipsius est. Nam et acumen stimulorum ejus adversus diabolum est propugnac
Abbreviated transcription (Latin):
uos. ab om̃ĩ frẽ in quiete ãbu¬
lante et cetera. Ista denuntiatio
nonẽ ab auditorib paruipendenda:
quia regali est auctoritate fulci¬
apłica caritate sit plena: auctori¬
tatem tamen continet regiam.
que fidelium om̃ium salubrit̃
cat̾uam ad rectam animarũ ꝑdu¬
cit regulam. Ait enĩ. ut subtra¬
hatis uos ab om̃i fr̃e in quiete
ambulante: et non scd̃m tradici¬
onem quã acceꝑunt a nobis.
Hinc auctoritatem firmam sub¬
trahendi se a prauis hoĩb: ab apło
scõꝵ accepit eccl̃a Regulam
enĩ bene ambulandi: id est be¬
ne et iuste et pie uiuendi. tradi¬
derunt fidelibus apłi. Quã
omium fidelium debet deriere
firmiter eccła: que ad illorum
suam uult dirigere uitam. Istiꝰ
Unde et sequit᷑. Ipsi enĩ sciris:
quẽ ad modũ oporteat uos ĩmi¬
tari nos. Ac si diceret. Quia iã
frequenter et uerbis uobis pre¬
diximus. et exemplis oftendunꝰ:
ideo notũ est uobis quomodo
oporteat uos imuitari nos. Liben¬
ter tantũ facite qd̃ ortamur:

Expanded text:
vos ab omni fratre inquiete ambulante et inordinate . Ista denuntiatio non est ab auditoribus parvipendenda, quia regali est auctoritate fulciapostolica charitate sit plena, auctoritatem tamen continet regiam, quae fidelium omnium salubriter catervam ad rectam animarum perducit regulam. Ait enim: Ut subtrahatis vos ab omni fratre inquiete ambulante, et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis . Hinc auctoritatem firmam subrahendi se a pravis hominibus ab apostolo sanctorum accepit Ecclesia. Regulam autem bene ambulandi, id est, bene, et juste, et pie vivendi, tradiderunt fidelibus apostoli, quam omnium fidelium debet tenere firmiter Ecclesia, quae ad illorum suam vult dirigere vitam. IstiusUnde et sequitur: Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat vos imitari nos . Ac si diceret: Quia jam frequenter et verbis vobis praediximus et exemplis ostendimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur,
Abbreviated transcription (Latin):
iam discetnendo naris est. Qui
enĩ corporaliurĩ more menbrorũ
Diͦ uicissim sibi accepta offitia
impendunt. unũ de semet ipsis
omĩb corpus reddunt. Miro
consilio auctor ac dispositor nr̃
huic illa largitur que aliĩ de¬
legat: alii hec denegat. que isti
largitur. Mensuras itaq sibi¬
poũtas egredi nititur: quisq posse
pliis quã acceperit conatur. Unꝰ¬
quisq fidelium: cui fortasse tantũ¬
modo datũ est preceptorũ occistta
disserere si tẽptat etiam miracdis

Expanded text:
tiam discernendo, naris est. Qui tiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibpositas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
ds interm iudicii secreto modera¬
mine. alii sermonẽ sapientie
alii plenam fidem. alii gratiam
sanitatum. alis operationẽ uił¬
tigtum: alii ꝓphetiam. alii disere¬
tiouẽ spũum. alii genera lingua¬
rum. alii interpietationem ser¬
monũ tribuit. Creator nr̃ acdis.¬
qui extolli poterat ex dono qd̾ ha¬
bet. humilietur exuirtite quã
non habet. atq ita fit: ut cum
ꝑ inpensam grãm unũ quẽ sub¬
leuat. etiam ꝑ disparem alteri al¬
terum subdat. Omp̃s dñs sic
cuncta mod̾atur. ut dũ singła
queque sunt omĩum interposite
quadã caritatis necessitudine
fatiant om̃ia singuloꝵ Et unꝰ¬
quisq sic qd̾ non accepit in alte¬
ro possideat:: ut ipse alteri pos¬
sidendũ qd̾ accepit. humiliter
impendat. Scã eccła suꝑni sui
capitis corpus ẽ: in qua alius
alta uiuendo ocłs. alius recta
opando manus. aliiis adcuncta
discurrendo pes: alius precepto¬
rũ uocẽ intelligendo auris. aliꝰ
malorũ fetorẽ: bonorũq flagrã¬

Expanded text:
s interni judicii secreto moderamine: Alii sermonem sapientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Creator noster ac disqui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat. Omnipotens Dominus sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragran
Abbreviated transcription (Latin):
git. et panis qui uitã fortiũ ri.¬
borat: paruulorũ necat. Pro qui¬
litate igitur audientiũ formari
debet sermo doctorum: ut ꝙ ad
s̃ua singulis congruat. ꝙ tamer
a cõmunis edificationis arce
nũqͣm recedat: Quid enĩ sunt
intencȩ mences auditorũ nisi
ut ita dixerim quȩdã in ercha¬
ra tensiones stratȩ cordarũ: Du
tangendi arcifex ut non sibims¬
ip̃i dissimile cantieũ faciat. dis¬
similit pulsat: Et iccirco cordi
consonam modulationẽ reddit
quia uno quidẽ plectro. sed
non uno in pulsu feruintua.
Unde q docꝰtor quisq ut in ul
cunctos uirtute caritatis edi¬
fics: ex una doctrina non ille
eadeq exortacione tangere
cordã audientiũ debet. liter¬

Expanded text:
git; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet.
Abbreviated transcription (Latin):
memoria infirmitatis atterttur:
apud humilitatis auctorem ro¬
bustius in uirtute solidetur: qͥa
et pletũq omp̃s ds idcitco rec¬
torum mentes quam uis ex
magna parte perficit: in perfecͦ¬
tas tamen ex parua aliqua par¬
te derelinquid: ut cum miris
uirtutibus rutilant. in perfec¬
⁊ionis sue studio tabescant. de
ne qua quam se de magnis eri¬
gant. cum ad huc contra mini¬
ma innitentes laborant. Sed
quia extrema non ualent uince¬
re: de precipuis actibus nou au¬
deant superbire. Ecce bone uir
reptehensionis meȩ necessitate
conpulsus. dum monstrare qua¬
lis esse debeat pastor inuigilo:
pulcrum depinxi hominem pic¬
tor fedus. Aliosq ad perfectio¬
nis litus dirigo: qui ad huc
indelictoꝵ fluctibus uersor.
Sed in huius queso uite nau¬
fragio: orationis tue me tabu¬
la sustine. ut quia pondus ꝓ¬
prium deprimit: tui me m̾e¬
titi manus leuet.

Expanded text:
memoria infirmitatis atteritur, memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et plerumque omnipotens Deus idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium deprimit, tui meriti manus me levet.
Abbreviated transcription (Latin):
luraui ꝙy statui: custodite iuidicu
iusticie tue. S quia eiꝰ uiriũ
ñ erat manere in custodia quam
iurabat: debilitatẽ suam ꝓtinꝰ
turbatus in uenit. Unde q ad
precis opẽ repente se contunt
dicens. Humiliatus sum usq¬
bũ tuum. Hon nũꝗͣ peto supcria
mod̾atio prius quã ꝑ munera
proueat. infirmitatis memoriã
ad mentem reuocat: ne de accep¬
tis uirtutib intumescat. Und̃
ezechiel ꝓpħa quotiens ad con¬
templanda celestia ducit᷑: prrus
filius hominis uocat᷑. Ac si hẽ
aꝑte dñs ammoneat dicens.
He de his que uides in elatione
cor subleues: cautus ꝑpende qd̾
es. Ut cum summa penetras:
esse te hominem recognoscas
Quatenus dum ultra te rapis
ad te met ipsum sollicitꝰ in firmi¬
tatis tue freno reuo ceris. Unde
necesse est ut cum uirtutum
nobis copia blandit᷑. ad infirma
sua mentis ocłs redeat: seseq
salubriter de orsum premat. ne
recta que egit sed que agere ne¬
glexit aspitiat: ut dum cor ex

Expanded text:
Juravi et statui custodire judicia Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virnon erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usqubum tuum . Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex
Abbreviated transcription (Latin):
d̾at: satagit ut mirabilis cunctis
in notescat. In suo ergo nomine for¬
nicat᷑ : que legalis thori conubium
deserens. corruptori spũi in laudis
appetitu substernit᷑. Hinc dauid
ait. Tradidit in captiuitate uitu¬
tes eoꝵ: & puleritudines eoꝵ in
manus inimici. In captiuitate et¬
enĩ uirtus et pulcritudo in manꝰ
in mici traditur: cum decepte
menti antiqͥus hostis ex boni oꝑ¬
is elatione dominat᷑. Que tamen
uirtutis elatio quam uis plene
non suiꝑat: ut cumq tamen et
electoꝵs sepe animum temptat.
S cum subleuatus destitintur:
destitutꝰ ad formidinem reuocat᷑.
Hinc & eñ dauid iterũ dicit. Ego
dixi in mea habundantia: tion mo¬
uebor in eternum. S quia de con¬
fidentia uirtutis intumuit: pau¬
lo post quid ꝑtulit ad iuuxit. Aũ¬
tisti fatiem tuam a me: & factus
sũ ꝯturbatus. Acsi aꝑte dicat.
fort̾e me inter uirtutes credidi:
s. quante infirmitatis sim dere¬
uctus agnoui. Hinc rursum dic̃.

Expanded text:
derat, satagit ut mirabilis cunctis derat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum animum saepe tentat; sed cum sublevatus destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc etenim David iterum ait: Ego dixi in abundantia mea, non movebor in aeternum . Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post quid pertulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim derelictus agnovi. Hinc rursum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
se apud se erigit. apud humilita¬
tis auctorem cadit. Hinc namq
suꝑbienti anime dicit᷑. Quo pui¬
crior es: descende. Ae si aꝑte dicere¬
eleuas: ipsa tua pulcritudine im¬
pelleris ut cadas. Hinc sub hierłm
spetie uirtute suꝑbiens anima re¬
.ꝓbat᷑ cum dicit᷑. Perfecta eras in
decore meo que posueram suꝑ te
dicit dñs: & habes fidutiam in
pulcritudine tua. fornicata es in
nomine tuo. Fidutia quippesue
pulcritudinis animus attollituR
cũ de untutũ meritis leta apud
se securit te gloriat᷑. S ꝑ hanc ean¬
dam fidutiam ad fornicationem
ducit᷑: quia cum in ter cȩptam me¬
tem cogitationis sue decipiunt.
uitia seducendo corrumpunt. No¬
tandum uero qd̾ dicit᷑ fornic asd
ẽs in noiẽ tuo: quia cum respectũ
mens suꝑni rectoris deserit. laudẽ
ptinus priuatum querit: ꝙ. sibi ar¬
rogare incipit om̃e bonũ. qd̾ ut lar¬
gitoris preconio seruiret accepit.
Opinionis sue głam dslatare desi¬

Expanded text:
se apud se erigit, apud humilitase apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dorelevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desi
Abbreviated transcription (Latin):
entibus. ubertim funditur
pud semet ipsura cle ostensi¬
one sua oculta leticia loq̃n¬
Ns animꝰ subleuat᷑. Magna cu¬
ra necesse est ut timoris lacerati¬
one se mordeat: ne qui alioꝵ uul¬
nera medendo ad salutem reuo¬
cat. ipse ꝑ negligentiam sue salu¬
tis intimescat. ne ꝓximos inuã¬
do se deserat. ne alios erigens
cadat. Ham quibusdam sepe
magnitudo iuticis occasio fuit¬
ꝑditionis: ut cũ deconfidentia
uirium in ordinate securisunt.
per negligentiam in opinate
morerentur. Uirtus namque
cum uttiis renititur: quadam
delectatione eius sibimet ipsi ani¬
miis blandit᷑. fit que ut bene agentiᷤ
mens metum sue circumspertionis
abitiat: atq in sui confidentia secu
requiescat. Cui iam torpen¬
ti seducͦtor callidus om̃e qd̾ bene
gessit enumerat. eamq quasi pre
ceteris prepollentem in tumorẽ co¬
gitationis exaltat. Unde agitur
ut ante iusti uidicis oculos. fouea
mentis sit memoria uirtutis. quia
reminiscendo quod gessit dum

Expanded text:
entibus ubertim funditur, entibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
quacibus im primat: Quam loq̃n¬
do quo gradiantur offendat: qͥa
et gallus iste quem pro exprimen¬
da boni predicatoris spetie. in lo¬
quitione sua dñs assumit. cum
iam edere cantus parat: prius
alas excutit. et semet ipsum fe¬
riens uigilantiorem reddit. qͥa
nimirum ne cesse est. ut his qui
uerba sc̃ȩ predicationis mouent.
prius studio bone actionis eui¬
gilent. ne in semet ipsis torpen¬
tes opere alios excitent uoce:
prus se persublimia facta excuti¬
ant. et tunc ad bene iiuendum
alios sollicitos rec Dant. Prius cogi¬
rationũ alis semet ipsos feriant:
quicqͥd inse in utiliter torpet sol¬
licita in uestigatione deprehen¬
dant. districta animaduersione
corrigant: Et tunc demum ali¬
orum uitam loquendo conponati.
Itius punire ꝓpria fietibus cu¬
rent: et tunc que aliorum sunt¬
punienda denuntient: et ante¬
quã uerba exhortationis insonenł.
omne quod locuturi sunt oꝑib
dum predicatio modis congru¬

Expanded text:
quacibus imprimat potius, quam loquenquacibus imprimat potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus dum praedicatio modis congru
Abbreviated transcription (Latin):
asino pretium reddat: quia ad alta
scientie fluenta quis ꝑueniens. cũ
hec apud bruta audientium corda
non contegit. pene reus ad dicitur:
si per uerba eius inscandalum. suie
Hinc ad beatum iob dicit᷑. Quis
dedit gallo intelligentiam: Predi¬
cator et enim sc̃s dum caligoso
hoc clamat in tempore. quasi gal¬
lus cantat in nocte cum dicit. ho¬
ra est iam nos de sumno surgere.
Et tursus. Euigilate iusti: et no¬
lite peccare. Gallus autem pro¬
fundioribus horis noctis altos
edere cantus solet:cum uero ma¬
tutinum iam tempus in proximo
est: minutas ac tenues uoces for¬
mat. quia nimirum qui recte pre¬
dicat. obscuris ad huc cordibus aꝑ¬
ta clamat. Nil de occultis miste¬
riis in dicat: ut tunc subtiliora
queque de celestibus audiant:
cum luci ueritatis ad ꝓpinquañ.
lxiiii. Seo inter hec ad ea que
iam superuis diximus: caritatis
Audio Retorquemur.
t predicator quisque plus
actibus quam uocibus inso¬
net: et bene uiuendo uestigia se¬

Expanded text:
asino, pretium reddat; quia ad alta asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquant.. Sed inter haec ad ea quae jam superius diximus, charitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia se
Abbreviated transcription (Latin):
sine dolore to leretur. Lxiii.
Sciendum uero predicatori est.
ut auditoris sui animum ultra
uires non trahat. ne ut ita dica
dum plus quam ualet
tenditur. mentis corda
lta et enim queq debent multis
audientibus condegi: et uis pau¬
cis aꝑiri. Hinc namq ꝑsemet ipsam
ueritas dicit. Quis putas est fide¬
lis dispensator et prudens. quem cõs¬
tituit dñs suꝑ familiam suam. ut
det illis in temꝑe tritici mensur̃a:
Per mensutam quippe tritici expͥ¬
mitur modus uerbi: ne cum angus¬
to cordi in capabile aliquid tͥbuit᷑.
extra fundat᷑. Hinc paulus ait.
Non potui uobis loqui quasi spi¬
ritalibus: sed quasi carnalibus:
Tamquam paruulis in xp̃o: lac
uobis potum decli non escam. Hinc
moyses a secreto dei exiens coruscã¬
tem coram populo faciem uelat.
quia nimirum turbis claritatis iu¬
time archana non urdicat. Hinc ꝑ
eum diuina uoce precipit᷑: ut his
qui cisternam foderit si operire ne¬
gligat. corruente in ed boue uel

Expanded text:
sine dolore toleretur. » CAP.sine dolore toleretur. » CAP.est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda lta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel
Abbreviated transcription (Latin):
extinguitut : nisi alud nutriatur.
Que igit᷑ pestis ardentius in sequen¬
da est nisi que periculosius premit:
tolerandum namq est. ut ꝑuirtutẽ
abstinentie interim arrogantia con¬
tra uiuentem crescat: ne eum ꝑ inglu¬
uiem a uita funditus luxuria ex¬
tinguat. Hinc est qd̃ paulus cum
infirmum auditorem suium ꝑ pen¬
deret. aut praua ad huc uelle agere.
aut de actione recta humane laudis
retributione gaudere: ait. Uis non
timere potestatem: bonum fac: &
habebis laudem ex illa. Heque enĩ
ideo bona agenda sunt. ut potestas
huius mundi nulla timeatur aut ꝑ
hec gła transitorie laudis sumatur:
sed cum infirmã mentem ad tantũ
robur ascendere non posse pensaret.
ut et prauitatem simul uitaret et
laudem: predicator egregius. ei am¬
monendo aliquid obtituit: et aliqͥd
tulit. Concedendo enĩ lenia sub¬
traxit acriora: ut quia ad deserenda
cuncta simul non adsurgeret. dum
inquod dam suum animus famili
ariter relinquitur: a quodam suo

Expanded text:
extinguitur, nisi aliud nutriatur. extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vitaret simul et laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familariter relinquitur, a quodam suo
Abbreviated transcription (Latin):
bis diuerso ordine obiuare non
ualeat: que tanto subtilior agit᷑.
quanto de inuisibilib tractat. lxii.¬
Sed quia plerumq dũ duorum
uitiorum languor in ruit: hoc
lenius. illud fortasse grainus
Inimirum uitio rectius sub
celeritate subuentt᷑. ꝑ quod
festine ad interitum tendit᷑. Et
si hoc auicina morte restringi
non potest. nisi illud etiã quod
existit contrarium crescat. tole¬
randum predicatori est. ut per
exhortationem suam artifitioso
mod̾amine unum patiat᷑ cres¬
cere: quatenꝰ possit alud a ui¬
cina morte retinere. quod cum
agit non morbum exaggerat.
sed uulnerati sui cui medicam̃¬
tum adhibet uitam seruat:
ut exquirende salutis congru¬
um dempus inueniat. Sepe
enĩ quis a eyboꝵ se ingluuie
minime temꝑans. iam iãq pe¬
premitur. Qui huius ꝯugne
metu territus. dum se ꝑ ab̃sti¬
nentiam restringere nitit᷑. in anis
głe̾ temptatione fatigat᷑. In quo
nimirum unsũ uitium̃ nullatenus

Expanded text:
bis diverso ordine obviare non bis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractatSed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pepremitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
matur repente oborta precipita¬
tio: ut tamen non conualescat
im pressa exconsparsione formi¬
do. Quid autem mirum si men¬
tium medici ista custodiunt: dũ
tanta discretioĩs arte se tempe¬
rant: qui non corda sed corꝑa
medent᷑: Plerumq enĩ debile
corpus opprimit langor imma¬
nis: cui languori scilicet obinari
ad utoriis fortib debet. sed tamen
corpus debile ad uitorium forte
non sustinet. Studet igit᷑ qui
medet᷑. quatenus sic suꝑ ex isten¬
tem morbũ subtrahat: ut ne qua¬
quã supposita corporis debilitas
crescat: ne fortasse langor cum
uita deficiat. Tanta ergo ad u¬
torium discretione conponit: ut
uno eodẽq temꝑe. & langori
obuiet et debilitati. Si igitur
medicina corporis in diuise adhi¬
bita seruire diuisibiliter potest: tẽ
uere medicina est quando sic ꝑ eam
uitio suꝑ existenti succurrit᷑. ut eti¬
am supposite consparsioni seriuat᷑.
Quur medicamentis una eademq
predicatione apposita. moꝵ mor¬

Expanded text:
matur repente oborta praecipitamatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum mor
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam tendat᷑ ad summa.lxi.¬
Et grauis quidem predicatori la¬
bor est: in cõmunis predicationis
uoce ad occultos singilorum mo¬
tus causasq uigilare: et palestr.¬
fatigatur quando uni & cõ¬
ttariis uitiis seruienti: predicare
conpellit᷑. Plerumq enĩ quis le¬
te nimis consꝑͤsionis exiftit: sed
tamen eum repente oborta tristi
tia. in maniter de primit. Curan¬
dum itaq predicatori est: quatenꝰ
sic tergat᷑ tristicia que uenit ex
temꝑe: ut non augeat᷑ lȩticia que
suppetit ex consparsione. Et sic de¬
niq frenetur leticia que excons¬
parsione est: ut tamen non cres¬
cat tristicia que uenit extemꝑe.
Iste grauat᷑ usu in mod̾ate preci¬
pitatiois. & aliquando tamen
ab eo qd̾ festine agendum est eum
uis prepedit subito nate formidi
appetit: temeritate in pellitur
precipitationis. Sic itaq in isto
reprimat᷑ subito oborta formido.
ut tamen non excrescat enutͥta
diu precipitatio. Sic in illo repri¬

Expanded text:
quaquam tendatur ad summa.quaquam tendatur ad summa.Et gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrafatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidiappetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo repri
Abbreviated transcription (Latin):
cat effrenatio. Sic otiosis ac tor¬
pentibus predicet᷑ sollicitudo boni
oꝑis: ut tamen in quietis in mo¬
derate licentia non augeat᷑ actiois.
Sic in quietis ponat᷑ modus: ut ta¬
men otiosis non fiat torpor securis
Sic ab inpatientib extinguat᷑ ira:
ut tamen temissis ac lemibus non
crescat negligentia. Sic lenes ac¬
cendant᷑ ad zelum: ut tamen isa¬
cundis non ad clat᷑ in cendium. Sie
tenacibus in fundat᷑ tribuendi
largitas: ut tamen ꝓdigis effusionis
frena minime laxant᷑. Sic ꝓdigis
predicet᷑ parcitas: ut tamen tenacib
peritura rerum custodia non auge¬
atuR. Sic in continentibus laude¬
tur con uigium: ut tamen iam
continentes non reuocent᷑ ad luxũ.
Sic continentib laudet᷑ uirginitas
corꝑis: ut tamen in con iugib des¬
pecta non fiat fecunditas carnis.
Sic predicanda sunt bona: ne exlat̾e
iubeantur & mala. Sic laudanda
sunt bona summa: ne desꝑantur
ultima. Sic nutrienda sunt ulti

Expanded text:
cat effrenatio. Sic otiosis ac torcat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ultim
Abbreviated transcription (Latin):
discretionis non habet. scanda¬
li occasionem prebere .lx. Hec
sunt que presus animarum in
predicatioĩs diuersitate custodi¬
at. ut sollicitus congrua singri¬
lorum uulneribus medicam¬
na opponat
ed cum magni sit studii ut
exhortandis singłis seruiat᷑
ad singula: cum ualde laboriosũ
sit unum quẽq de ꝓpriis sub dispen¬
satione debite consideratioĩs ins¬
truere: longe tamen est laboriosus
auditores in numeros ac diuersis
passionib laborantes: uno eodemq
temꝑe uoce uniꝰ. & communis ex¬
hortatioĩs ammonere. Ibi quippe
tanta arte uox temperanda. est: ut
cum diuersa sint auditoꝵ uicia. et
singłis inueniat᷑ congrua: ꝙ tam̃
sibimet ipsi non sit cliuersa: ut in
ductu transeat: sed more bicipiti
gladii tumores cogitationum car¬
nalium exdiuerso latere incidat.
quatinus sic suꝑbis predicet᷑ humi¬
litas. ut tamen timidis non augeat᷑
metus. Sic timidis in fundat᷑ auc¬
toritas: ut tamen suꝑbis non cres¬

Expanded text:
discretionis non habet, scandadiscretionis non habet, scandali occasionem praebere. Csunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de satione debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen sibimetipsis non sint diversa, ut inter ductu transeat, sed more ancipitis gladii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus; sic timidis infundatur autoritas, ut tamen superbis non cres
Abbreviated transcription (Latin):
hoc coram hominib fecit: quia tot
testes in bono oꝑe secum duxit. qͦt
humanas laudes in corde requisi¬
iut. Cũ uero praua estimatio in
qͣntum sine peccato ualet ab in¬
muentium mente non tergitur:
cunctis mala credentibus ꝑ exem¬
plum culpa ꝓpinat᷑. Unde et ple¬
rũq contingit: ut qui negligenter
de se mala opinari ꝑmittunt. ꝑ semae¬
ipsos quidem nulla iniqua fatiant.
s tamen ꝑ eos qͥ se unitati fuerint:
multiplitiꝰ delinquant. Hinc ẽ qd̃
paulus in munda quedam sine pol¬
lutione comedentibus: sedd in ꝑfec¬
⁊ is temptatioĩs scandalum sua
hac comessatione mouentibus dic̃.
Uidete ne forte hec licentia ur̃a:
in firmam: in xp̃o peccatis. Hinc
est qd̃ moyses cum diceret non
maledices surdo: ꝓtinus ad uinx̃.
Nec corã ceco pones offendicłm.
Surdo quippe maledicere est: ab¬
senti ac non audienti derogare.
Coram ceco uero offendiculum
ponere est: discretam quidem
rem agere. sed tamen qui lum̃

Expanded text:
hoc coram hominibus fecit, quia tot hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipsi laudem᷑. et tamen often¬
denda sunt ut laudem celestis
patris augeamus: Ham cum nos
iustitiam nostram coram hõibus
facere dñs ꝓhiberet: ilico adiun¬
.xit. ut uideamini ab eis. Et cum
rursus uidendo ab hominibus
bona oꝑa nostra preciperet: pro¬
tinus subdidit. ut glorificent pa¬
trem uestrũ qui in celis est. Qua¬
liter igit᷑ uidenda essent. uł qua¬
liter non uidenda ex sententiarũ
fine monstrauit: quatinus oꝑan¬
tis mens opꝰ suum et ꝓpter se ui¬
deri non quereret. et tamen ꝓ̃pt̃¬
hoc celestis patris głam non cela¬
ret Nnde fit plerũq ut bonum
opus et in occulto sit cum fit pu¬
blice. et rursus in publico eum.
agit᷑ occulte. Qui enĩ in publi¬
cobono oꝑe non suam sed suꝑni
patris głam querit. qd̾ fecit abs¬
condit: quia illum solum testem
habuit: cui placere curauit. Et qͥ
in secreto suo bono oꝑe de prehendi
ac laudari concupiscit: et ntillus
fortasse uidit qd̃ exibuit. et tamen

Expanded text:
ne ipsi laudemur, et tamen ostenne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum nos justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera nostra praeciperet, protinus subdidit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si salubre potũ uini sorbeant. in¬
tentis in sui considatione mentib
pestiferum ueneni pocłm fundatł.
Hii nimirũ in uno ꝓximoꝵ iutã
minꝰ ad iuuant in alt̾o multũ gra¬
uant: dũ student et recta occul¬
te agere et quibus dam factis ad
exemplum de se praua seminare.
Quisqͥs enĩ laudis concupiscentiã
calcare iã sufficit: eclificationis
fraudem ꝑpetrat si bona que agit
occultat. et quasi iactato semine
germinandi radices subtrahit:
qui opꝰ qd̾ imitandum est non os¬
tendit. Hinc nãq in euuangłiũ
ueritas dicit. Uideant oꝑa urã
bona: et głificent patrẽ urm̃ qui
incelis est. Ubi illa qͦq sententia
ꝓmitur. que longe aliud precspis¬
se uideat᷑ diceis. Ad tendite ne ui¬
stitiam urãm fatiatis coram hõib
ut uid eamini ab eis. Quid est er
Q qd̾ opus nr̃m et ita fatiendũ
est ne uideat᷑. ꝙ tamen ut cdebe¬
at uideri precipit᷑: nisi quod ea
Iue agimus et occultanda sunt

Expanded text:
si salubrem potum vini sorbeant, insi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non ostVeritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ubi illa quoque sententia promitur, quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Quid est ergo quod opus nostrum ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultanda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
foras iustitie colore blandiunt᷑.
Ammonendi itaq sunt. ne que
agunt recta lespitiant: s eame¬
riti melioris credant. Ualde nãq
bona sua diuidicant: que ad eoꝵ
mercedem sufficere fauores hu¬
manos putant. Cum enĩ ꝓ recto
oꝑe laus transitoria querit᷑ et̾na
retributione res digna uili pre¬
tio uenundat᷑ De quo uideli¬
cet ꝑ cepto pretio: ueritas dicit.
Am̃ dico uob̃ receꝑunt mercedẽ
suam. Ammonendi sunt ut cõ¬
siderent quia dũ prauos se in och¬
dei exhibent. s tamen exempla
ce se publice in bonis oꝑibus pre¬
bent: ostendunt sequenda que
fugiunt. clamant amanda que
oderunt. Uiuiunt postremo aliis. et
sibi moriunt᷑. At cont᷑ ammonendi
sunt qui bona occulte fatiuint. et
tamen quibdam factis publice de
se mala opinari ꝑmittunt: ne cũ
semet ipsos actionis recꝰte uirtute
uiuificant. in se alios ꝑ exemplum
pͣue estimatiõis occidant: ne minꝰ
quã se ꝓximos diligant. et cum ip¬

Expanded text:
foris justitiae colore blandiuntur. foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quibusꝰ^ ractis puplice
mala de se opinari ꝑmictunt.
in monendi enĩ sunt qui mala
occulte agunt. et bona publice:
ut pensent humania iuditia qͣn¬
ta uelocitate euolant. diuina
autem quanta in mobilitate ꝑ¬
durant. Ammonendi funt ut
in fine rerum mentis ocłos figat.
quia et humane laulis attesta¬
tio preterit. et suꝑna sententia
que et abscondita penetrat ad
retributionem ꝑpetuam con¬
ualescit. Dũ igit᷑ occuita mala sua
diuinis iudiciis. recta autẽ sua hu¬
manis oculis ante ponunt: et sine
teste ẽ bonũ qd̾ publice fatiunt.
et non sine et̾no teste ẽ qd̾ latenter
delinqunt. Culpas itaq suas oc¬
custando hõĩb uirtutes.q panden¬
do: & unde puniri debeant abscon¬
dentes detegunt. et unde remune¬
tari poterant dedegentes abscon¬
dunt. Quos recte sepulera de al¬
bata spetiosa exterius. sed mortu¬
ors ossibus plena ueritas uocat:
qui aĩutioꝵ mala intus contegt̃
humanis uero oculis quorũdam
demonstratione oꝑum. de solo

Expanded text:
busdam factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ad huc in peccatis est conuer.¬
sionis fidutiam non amittit: qͥ
uero post conuersionem tepuit.
et spem que esse potuit de pec¬
catore su btraxit. Aut calidus ergo
quisq esse aut frigidus querit᷑.
ne tepidus euomat᷑: ut uidelicet
aut nec dum conuersus ad huc
de se conuersionis spem prebeat.
aut iam conuersus in uirtutib
in ardescat: ne euomatur tepidꝰ.
quia acalore quem proposuit
torpore ad noxium frigus redit.

Expanded text:
enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de peccatore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; ut videlicet aut necdum conversus, adhuc de se spem 95 conversionis praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat; ne evomatur tepidus, qui a calore quem proposuit torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
non iam quid recte deberet facere.
sed quid praue fecisset audunit. Ni
Et cũ repente sub ungeret. dñe
quid me iubes face̾: ilico ad un¬
git᷑. Surgens in gredere ciuita¬
tem: et ibi rtbi dicet᷑ quid te opo¬
reat facere Ecce de celo dñs lo¬
quens persecutoris sui facta corti¬
puit : nec tamen ilico que essent fa¬
cienda monstrauit. Ecce elationis
eius fabrica iam tota corruerat: et
post ruinam suam humilis edifi¬
cari requirebat. Et cum superbra
destruitur: edificationis tamen
uerba retinetit᷑. ut uidelicet per¬
secutor im manis dui destructus
iaceret: et tanto post ibonis soli¬
dius surgeret. quanto prius fun¬
ditꝰ euersuis a pristino errore ceci¬
disset. Qui ergo nulla ad huc
agere bona cẽperunt: a rigidia¬
te antea sue ptauitatis correpti¬
onis manu euertendi sunt
altum silue lignum succidimi:
ut hoc inedificis tegmine siaieis¬
Sed tamen non repente infabrica

Expanded text:
non jam quid recte deberet facere, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. NaEt cum repente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevesed tamen non repente in fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ frustra in eis sc̃ẽ predica¬
tionis uerba plantaret. Hinc
est qd̃ petrus prius euertit ut
post modum construat: cum
nequaquam uideos monebat
quid iam facerent. sed de his
que fecerant increpabat dicers.
Iħ̾m nazarenum uirum appro¬
batum a deo in uobis uirtuti¬
bus et. ꝓdigiis et signis: que fe
cit per illum deus in medio
uestri sicut uos scitis Hunc
definito consilio et prescien¬
tia dei traditum ꝑmanus.
iniquorum affligentes in ter¬
einistis: quem deus suscitauit
solutis doloribus in ferni. ut
ui delicet crudelitatis sue cog¬
nitione destructi: edificatio¬
nem sc̃e predicationis quanto
anxie quererent. tanto utiliter
audirent. Unde et ilico respõ¬
derunt. Quid ergo fatiemus
iuri fr̃s: Quibus mox dicit᷑.
Agice penitentiam: et bapti¬
zetur unus quisq uestrum.
Que edificationis uerba ꝓfecto
contempnerent: nisi prius salubri¬
ter riunam sue districtionis inue¬
nissent. Hinc est qd̾ saulus cũ suꝑ
eum celitꝰ lux emissa resplendiit.

Expanded text:
mirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus et prodigiis et signis qcit per illum Deus in medio vestri sicut vos scitis: hunc definito consilio, et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes interemistis, quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni ; ut videlicet crudelitatis suae cogitatione destructi, aedificationem sanctae praedicationis quanto anxie quaudirent. Unde et illico respondet: Quid ergo faciemus, viri fratres? Quibus mox dicitur: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum . Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit,