comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iberarimereatur. & sp̃s sci robor acciper.e. quo
quic quid perpetiendum est: ꝓueritate contemnat
uo sunt omnino genera mendaciorum: in quibur
non magnaculpa est: sed tamen non sunt sinetul¬
pa cũ aut iocamur: aut ut ꝓsimus mentiremur.
llud primũ in iocando. ideo non est ꝑnitiosissimum
quia non fallit. Nouit enim ille cuidicitur ioci
causa es sedictũ. Secundũ autẽ id eomitius est. quia
rain& nonnullam beniuolentiã. Illud uero qđ¬
non hab& duplexcor. mendaciu quidem dicendũ
est tãquã uerbigratia sicuigladiur cõmend&ur
& pmittat se redditurum: Cũille qui cõmendauit
poposcerit: Si forte gladiũ suũ rep&at furens
manifestũ est tunc non esse reddendum. neuel
seoccidat uel alios adonec ei sanitas restituatur.
oc ideo non hab& duplex cor quia illecui cõmen¬
datus est glccdius. cũ ꝓmittebat se redditurum
poscenti. non cogitabat furentem posse repe¬

Expanded text:
liberari mereatur, et Spiritus sancti robur accipere, quo liberari mereatur, et Spiritus sancti robur accipere, quo quidquid perpetiendum est pro veritate contemnatuo sunt omnino genera mendaciorum in quibus non magna culpa est; sed tamen non sunt sine culpa cum aut jocamur aut quod promisimus mentimur. Illud primum in jocando ideo non est perniciosissimum quia non fallit, novit enim ille cui dicitur joci causa esse dictum. Secundum autem ideo mitius est, quia retinet nonnullam benevolentiam. Idem non habet duplex cor, nec mendacium quidem dicendum est: tanquam, verbi gratia, si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit; si forte gladium suum repetat furens, manifestum est tunc non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hic ideo non habet duplex cor, quia ille cui commendatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repe
Abbreviated transcription (Latin):
non re sed indole lecudantur: qñm quitantũ hoc
modomentiuntur: mer ebuntur aliquando abom¬
nimendacio liberari. Nam in his qui ꝑfecti sunt
Nec ista mendacia inueniuntur. quib dictum est
t moreuestro est. est non non quic quid ampli¬
us est amcelo est. Nec in merito alioloco scriptũ
est. os qđ mentitur occidit ccnimam. Nequis arbi¬
tr&ur ꝑfectũ & spiritalem hominẽ pista tempou¬
liuita in cuius moste non occiditur cenima si ue sua
siue alterius debere mentiri. Sed qm̃ aliud est
mentiri aliud uerũ occultare. si quidem aliud
est falsumdicere aliud uerũ tacere: Siquis for¬
te uel ad istoem ui sibilem mortẽ non uult hominẽ
pdere paratus esse deba uerũ occubtare non
fal ium dicere: ut neque ꝓdat. neq mentiatur ne
occidat ceuimã suã procorpore alterius. Siautẽ
poc nondum potest: uel solachuius neces sitatir ha¬
peat mendacia: ut &iã abistis s̃ sola remanserint

Expanded text:
non re, sed indole laudantur; quoniam qui tantum hoc non re, sed indole laudantur; quoniam qui tantum hoc modo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Nam in iis qui perfecti sunt, nec ista mendacia inveniuntur; quibus dictum est: Sit in ore vestro, Est, est; non, non: quidquid amplius est, a malo est . Nec immerito alio loco scriptum est: Os quod mentitur occidit animam ; ne quis arbitretur perfectum et spiritualem hominem pro ista temporali vita, in cujus morte non occiditur anima, sive sua, sive alterius, debere mentiri. Sed quoniam aliud est mentiri, aliud verum occultare; siquidem aliud est falsum dicere, aliud verum tacere; si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem prodere, paratus esse debet verum occultare, non falsum dicere, ut neque prodat neque mentiatur, ne occidat animam suam pro corpore alterius. Si autem hoc nondum potest; vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remanserint,
Abbreviated transcription (Latin):
do fugata fuerit. fitmane itaut non solum intelle¬
gant. sed &iam inȩreant ueritati ODISHOMUES
QUIOPERANTURINIQUITATEM Odiumdi ex illa
locutione intellegendũ est: qua oditpeccator quis¬
q ueritatem. Vid&ur enim quod & illac odit quos
insemanere non sinit: Non autẽmanent: qui eam
sustinere non ualent. ꝑDESEOS. QUILOQUVNT
MEΝbaCium: Hoc est enim ueritati contrarium:
Sed nequis put& aliquã substantiã uelnaturã uerita¬
ti essecontrariam: intellegat adid qđ non est ꝑti¬
neremendacium: non adidqđ est. Sienimhoc diei¬
tur quod est uerũ dicitur. Sautẽ hocdicitur qđ non
est mendaciũ est. Ideo inquit ꝑdeseos quilo quin¬
tur mendacium: Quia recedentes aebeo quod est
adid qđ non est declinantur: Multa quidem uidentꝰ
ꝓsalute aut cõmodo alicuius. non malitia sedbenig¬
odo quae pharaoni falsum renuntiauerunt ut in¬
fantes filiorũ irł nonnecarentur Sed &iã ista

Expanded text:
do fugata fuerit, fit mane; ita ut non solum intellido fugata fuerit, fit mane; ita ut non solum intelligant, sed etiam inhaereant veritati. 7. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: odium Dei ex illa locutione intelligendum est, qua odit peccator quisque veritatem. Videtur enim quod et illa odit quos in se manere non sinit: non autem manent, qui eam sustinere non valent. Perdes omnes qui loquuntur mendacium: hoc enim est veritati contrarium. Sed ne quis putet aliquam substantiam vel naturam veritati esse contrariam, intelligat ad id quod non est pertinere mendacium, non ad id quod est. Si enim hoc dicitur quod est, verum dicitur; si autem hoc dicitur quod non est, mendacium est. Ideo, inquit, Perdes omnes qui loquuntur mendacium; quia recedentes ab eo quod est, ad id quod non est declinantur. Multa quidem videntur pro salute aut commodo alicujus, non malitia, sed benigicum quae Pharaoni falsum renuntiaverunt , ut infantes filiorum Israel non necarentur. Sed etiam ista
Abbreviated transcription (Latin):
hocixurturpãs Iniquitas malignitas. mendacũ
bomicidum dolur & quic quid huius modiest i prinoe
est quatran seunite sitmane ut udeatur dr̃. Causam er¬
go expo suit quaremane ad stabit & uidebit qm̃ nonds
uolens inquitatem in quit tues. Sienimds̃ es saquuel¬
lo iniquitatẽ porsa &iã abiniquir uideri ut nonma¬
de uider&ur. Id est cum iniquitatis nox transierit :
non habiteebit iuxtactemalignus. Hoc est: non sic uide¬
bit uthȩreat. Ideo sequitur: Neque ꝑmanebunt in¬
iusti anteoculas tuos. Quia oculieorũ idest mens
corum Reuerberatur luce ueritatis ꝓpter tene¬
oras peccatorum quorum consuaudine fulgorem
recte intellegentiȩ. sustinere non pos sunt
Ergo & qui uident aliquando id ÷ quiuerũ in telle¬
gunt tamen adhuc iniusti sunt. Nonibi ꝑmanent.
amando Eeque auestunt auero: gerunt enĩ secum
suã noctem: Idest non solũ consu&udinem sed &iã
amorem peccandi. Quaenox sitransierit. idest
sipeccare desisteͣrit & ipse amor atq: consu&u¬

Expanded text:
ominus: iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus, et quidquid hujusmodi est, ipsa nox est, qua transeunte fit mane ut videatur Deus. Causam ergo exposuit quare mane astabit, et videbit; quoniam non Deus volens iniquitatem, inquit, tu es. Si enim Deus esset qui vellet iniquitatem, posset etiam ab iniquis videri; ut non mane videretur, id est, cum iniquitatis nox pertransierit. 6. Non habitabit juxta te malignus: id est, non sic videbit ut haereat. Ideo sequitur, neque permanebunt injusti ante oculos tuos; quia oculi eorum, id est mens eorum reverberatur luce veritatis propter tenebras peccatorum, quorum consuetudine fulgorem rectae intelligentiae sustinere non possunt. Ergo et qui vident aliquando, id est, qui verum intelligunt, tamen adhuc injusti sunt, non ibi permanent amando ea quae avertunt a vero; gerunt enim secum suam noctem, id est, non solum consuetudinem, sed etiam amorem peccandi. Quae nox si transierit, id est, si peccare destiterint, et ipse amor atque consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
llud oeste nom potest recte aliter accipi. temptat uor
dñs dĩ uester. ut sciat sidiligitis cum: Nisiuos ꝑillo
dstabo quid est nisi noniacebo quid est autẽ aliud
iacere ni suinterra ad quie scere quod est interrens
uolu ptectib beatitudinem quȩ rere : Ad stceboinquit
xuidebo : Nonest ergo in hȩrendum terrenis siuo¬
Nlumus dm̃ uidere quimundo corde conspicitur.
Qũin NOꝵ Uol EUSs IIgurtatem tuts
NONHAUITABIT IVX TATEMALICXUS NCR PAVUE¬
BUNT IXIUSTI AXTEOCULOS TUOS OMISTIOAIUES

Expanded text:
Illud certe non potest recte aliter accipi, Tentat vos Illud certe non potest recte aliter accipi, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum , nisi ut vos per illum bo tibi, et videbo: astabo quid est, nisi non jacebo? quid est autem aliud jacere, nisi in terra quiescere, quod est in terrenis voluptatibus beatitudinem quaerere? Astabo, inquit, et videbo: non est ergo inhaerendum terrenis, si volumus Deum videre, qui mundo corde conspicitur. Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Non habitabit juxta te malignus, neque permanebunt
Abbreviated transcription (Latin):
dere quod cupit. et tamen sperare non de sinit:
pesenim quȩ uidetur pon est sper Intelle¬
gitanen quarenon uideat quia nondum nox
ꝑactie est: Idest tenebre quas peccata merue
qm̃tantus es adquemorabo: maneex audies uo¬
cenimerem. Non illees inquit qui possir uide¬
riabeis quorum ab oculis nox peccatorum non¬
dum recessit. Pacta ergo erroris mei nocte &
disce dentib tenebris quas mihi peccatir meis
feci exaudies uocemineam Cur ergo superi¬
us non ait exaudier sedex audr anpostquã
clamauit ex audi& non ex audita est sensit qđ
oposteat transire ut possit ec audire an & supe¬
rius ex audita est. sed nondum se intellegit &¬
auditam quiccnondum uid& aquo exauditec
est Et quod nunc ait mane exaudies hoc
intellegiuoluit mane intellegam meesse ex auditã:
quali pest illa locutio. Ex sur gedñe id est. fac me &¬
surgere. Sed hoc deresurrectionexp̃i accipitur:

Expanded text:
dere quod cupit, et tamen sperare non desinit: dere quod cupit, et tamen sperare non desinit: spes enim quae videtur, non est spes . Intelligit tamen quare non videat, quia nondum nox peracta est, id est tenebrae quas peccata meruerid est, quoniam tantus es ad quem orabo, mane exaudies vocem meam. Non ille es, inquit, qui possis videri ab eis quorum ab oculis nox peccatorum nondum recessit: peracta ergo erroris mei nocte, et discedentibus tenebris quas mihi peccatis meis feci, exaudies vocem meam. Cur ergo superius non ait, exaudies; sed, exaudi? An postquam clamavit, exaudi, et non exaudita est, sensit quid oporteat transire ut possit exaudiri? An et superius exaudita est, sed nondum se intelligit exauditam, quia nondum videt a quo exaudita est; et quod nunc ait, mane exaudies, hoc intelligi voluit, mane intelligam me esse exauditam? qualis est ista locutio, Exsurge, Domine , id est, fac me exsurgere; sed hoc de resurrectione Christi accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
usds̃ & pater ds̃ & simul pater & filius unus dr̃ & n
dĩ tamen regem filium solent ceppellare serip¬
ture: secundum ergo illud. quod dictũ est ꝑme itur
ccdpatrem: Recte primo rexmeus deinde ds̃ meur
Nectamen dixit intendite sed intende : Non enim
duos auttres deos fides catholica prȩdicat: sedipr
trinitatẽ unum dm̃ Non ut eadem trinitas simul
possit aliquando pater aliquando filiur aliquando
sp̃r ser dici sicut sabellius credidit: sed ut pater
cum dixirs& a postolur ex quo omnia ꝑquẽ omnia
in quo omnia trinitatem ipiam insinuas secredit
nec tamen subiecit ipsirgloria sedipsigloria
quaesi in presenti se ex audiri cũper&. Nunc uero
dicit maneex audies non ex audix adtcor abo
non adteoro. Et deincepr. mane adstabotibi &
uidebo non asto & uideo Nisiforte superior
eius oratio ipsam uocatioem ostendit: caliganr
autem inter ꝓcellas huius seculi. sentitse non ui¬

Expanded text:
us Deus, et Pater Deus, et simul Pater et Filius unus Deus; et si quam unus Deus; tamen regem Filium solent appellare Scripturae. Secundum ergo illud quod dictum est, Per me itur ad Patrem , recte primo, Rex meus, et deinde, Deus meus. Nec tamen dixit, Intendite; sed, Intende: non enim duos aut tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed ut Pater cum dixisset Apostolus: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia , Trinitatem ipsam insinuasse creditur; nec tamen subjecit, Ipsis gloria; sed, Ipsi gloriaquasi in praesenti se exaudiri cuperet, nunc vero dicit, mane exaudies, non, exaudi; et, ad te orabo, non, ad te oro; et deinceps, mane astabo tibi et videbo, non, asto et video? Nisi forte superior ejus oratio ipsam invocationem ostendit: caligans autem inter procellas hujus saeculi, sentit se non vi
Abbreviated transcription (Latin):
dum illud : Beatimites qnm ipsi hereditate possede¬
bunt terrã. Quã terram. nisidequa dicitur.
Spesmea esttu postiomea in terra uiuentium
Et illud manifestius: Dns pars hereditatis meae.
& calicis mei. Dicitur & hereditas dĩ uicissim ecle¬
sia secundum illud: Postolaame & decbotibi gen¬
tes hereditatemtuã: Ergohereditas nr̃a dĩ dicitꝰ
quia ipsenos pascit & contin&: & hereditas dĩ dici¬
mur quiccipsenos amministrat & regit Quaꝓp¬
ter uox ecclesie est. in hoc psalmo: uocatȩ adheredi¬
tiã sclihuius. Et ad eum ꝑueniat INTELLECECLA¬
Moremmnrum: Bene ostendit quis iste sit
clccinor: quã interior decor dis cubili. sine stre¬
pitucor poris ꝑuenit addm: quando quidem
uox corporalis auditur. spiritalis autẽ in telle¬
gitur. Quãquã hoc sit &iã ex audiredĩ. non au¬
re carnali: sed maiestatis prae sentia

Expanded text:
dum illud: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram ; quam terram? nisi de qua dicitur: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium ; et illud manifestius: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Dicitur et haereditas Dei vicissim Ecclesia secundum illud: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Ergo haereditas nostra Deus dicitur, quia ipse nos pascit et continet: et haereditas Dei dicimur, quia ipse nos administrat et regit. Quapropter vox Ecclesiae est in hoc psalmo vocatae ad haereditiam saeculi hujus, et ad eum perveniat. Intellige clamorem meum: bene ostendit quis iste sit clamor, quam interior de cordis cubili sine strepitu corporis perveniat ad Deum; quandoquidem vox corporalis auditur, spiritualis autem intelligitur. Quanquam hoc sit etiam exaudire Dei, non aure carnali, sed majestatis praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. facies sed fecisti: In quo ergo iam ista sper en
erit ꝓfecto &iam qđ speratur. Etbeneait. singulan¬
ter. Notest enim referri aduersus illos multos
quimultiplicati. atempore frumenti uini & olei su
dicunt: quis ostendit nobbona: perit enim hȩc mil¬
tiplicitas. Et singulaeritees tenetur in sc̃is. dequib
dicitur in actibus cepostolorum Multitudinis at̃
credentium. erat animauna & cor unum
Singula resergo & simplices id est secr&i amula¬
tudine & turba nascentium rerũ ati morientũ
amatores adernitatis & unitatis essedebemus

Expanded text:
sti me. Hic non dixit, Facies; sed, Fecisti. In quo ergo jam ista spes est, erit profecto etiam quod speratur. Et bene ait, singulariter: potest enim referri adversus illos multos qui, multiplicati a tempore frumenti vini et olei sui, dicunt: Quis ostendit nobis bona? perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dicitur in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Singulares ergo et simplices, id est, secreti a multitudine ac turba nascentium rerum ac morientium, amatores aeternitatis et unitatis esse debemus;
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo istis relictis quimulti sunt multiplicati
scilic& temporalium cupiditate Et dicunt quis
ostendit nobbona quae non oculis foris. sed intus
cordis simplicitate quȩrenda sunt: uir sidelis ex¬
ultat. & dicit INPACEINIDIPSUI DORMIAM
ET SOINŨ CApIA: Recteenim speratur atalibus
omnimodomentis cebalienatio amostedib rebus. & mi¬
seriarum seculihuius obliuio. quȩ nomine obdormitio¬
nis & somnudecenter & ꝓph&ice significatur. ubi
sum mapcex nullo tumultð inter pellecri potest.
Sedhoc iam non ten&ur in hacuita sed posthanc uitã
sperandum est. Hoc &iã ipsa uerba ostendunt : que
futuri sunt temporis: Non enĩ dictũ est. aut obdor¬
miui & somnũ cepi aut obdormio & somnũ capio
sed ob dormicem : & somnum capiam : Iunc corruptibile
hoc induetur in corruptione Et mostol choc indugur
immortalitate Tunc absorb&ur mors inuictor÷

Expanded text:
Et ideo istis relictis qui multi sunt, multiplicati Et ideo istis relictis qui multi sunt, multiplicati scilicet temporalium cupiditate et dicunt, Quis ostendit nobis bona, quae non oculis foris, sed intus cordis simplicitate quaerenda sunt, vir fidelis exsultat et dicit: In pace, in idipsum obdormiam, et somnum capiam. Recte enim speratur a talibus omnimoda mentis abalienatio a mortalibus rebus et miseriarum saeculi hujus oblivio, quae nomine obdormitionis et somni decenter et prophetice significatur, ubi summa pax nullo tumultu interpellari potest. Sed hoc jam non tenetur in hac vita, sed post hanc vitam sperandum est. Hoc etiam ipsa verba ostendunt, quae futuri sunt temporis: non enim dictum est, aut, Obdormivi et somnum cepi; aut, Obdormio et somnum capio; sed, Obdormiam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immor
Abbreviated transcription (Latin):
ab ubestocte domus tuȩ Et oleumdi. dequodictũest
Ix pin guasti moleo caputineũ: Isti autẽ multi quid¬
cunt quis ostendit nobbona & regnũ oelorum
intra seessenon uident. atemporefrumenti ui¬
ni &olei sui multiplicatis̃: Non eni multiplicatio
sempubestaetem significat & non plerũq exigui¬
tatem: cũ deditatemporalib uoluptactib anima
semꝑ ex ardeseit cupiditate. nec satiari potest
Et multiplici. atq erum nosa cogitatione distenta
simplexbonum uiderenon sinitur: qualis illa
est dequa dicitur. Corpus enĩ quod corrumpitur
ad grauat acnimam: Et depͣmit terrenahabitatio
sensũmulta cogitantẽ : salis anima temporaliũbono¬
rũ decessione & successione: id est: a tempore fru¬
menti uini & oleisui. Innumerabilib: compl&a fan¬
tasinatis. sic multiplicata est: ut non possit agere
quod prȩceptũ est Sentite dedño in bonitate: & in
simplicitate cordis quȩriteillum: Ista enimmulti¬
plicitas illi simplicitate uehementer aduersa est:

Expanded text:
dictum est: Impinguasti in oleo caput meum . Isti autem multi qui dicunt, Quis ostendit nobis bona? et regnum coelorum intra se esse non vident , a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt. Non enim multiplicatio semper ubertatem significat, et non plerumque exiguitatem: cum dedita temporalibus voluptatibus anima semper exardescit cupiditate, nec satiari potest, et multiplici atque aerumnosa cogitatione distenta, simplex bonum videre non sinitur; qualis est illa de qua dicitur: Corpus enim, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Talis anima temporalium bonorum decessione et successione, id est, a tempore frumenti, vini et olei sui, innumerabilibus completa phantasmatibus sic multiplicata est, ut non possit agere quod praeceptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum ; ista enim multiplicitas illi simplicitati vehementer adversa est.
Abbreviated transcription (Latin):
si dicer&: Quem admodum cȩsar a uob exigit. in pressi¬
onẽ imaginis suae sic & ds̃ : Ut quẽ cadmodũ illi reddit᷑
nummus sic dõ anima lumine uultus eius mnlus trata
atq signata. DEDIS TILEITM. INCORNEMGO
Nonergo foris quȩ renda est loxitia ab his quiced huc¬
graues corde diligunt uanitatem: & quȩr̃ mendaciũ.
sedintur ubi signatũ est lumen uultus dĩ. In interiore
enim ptina: uideri ueritatem: cum illedixerit egosum
ueritas: Et cum loquebatur in apostolo dicente
an uultis experimentũ accipere eius. qui in melo¬
quitur xp̃i: Non ei foris utique. sed inipso corde
Id est in illo cubili ubiorandum est loquebatur
nibil aliud nouerunt dicere nisiquis ostendit
nobbona: cuuera & cestabona intra sem& ipsos
uidere non possint. Ite que consequent̃ dehis &¬
rectis sime dicitur qđ ad iungit: ATEM pOΚEΡΚΩ¬

Expanded text:
si diceret: Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressisi diceret: Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus; ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Dedisti laetitiam in cor meum. Non ergo foris quaerenda est lgraves corde diligunt vanitatem, et quaerunt mendacium: sed interius ubi signatum est lumen vultus Dei. In interiore enim pertinet videre veritatem, cum ille dixerit: Ego sum veritas . Et cum loquebatur in Apostolo dicente: An vultis experimentum ejus accipere qui in me loquitur Christus ? non ei foris utique; sed in ipso corde, id est, in illo cubili ubi orandum est , loquebatunihil aliud noverunt dicere, nisi Quis ostendit nobis bona? cum vera et certa bona intra semetipsos videre non possint. Itaque consequenter de his rectissime dicitur, quod adjungit: A tempore fr
Abbreviated transcription (Latin):
quã pr&erita fuerunt siue de ipsa futura uita quȩ nob
mittitur dubitantium: uel disperantium. qui sepedicunt:
Qiuis nouit siuera sunt: autquis uenit ab inferis ut istoc
nuntiar&: Magnificeigitur & breuiter: sed intrinsctus
uidentib: ostendit que bona querenda sint: respondens
illorũ interrogationi quidicunt quis ostendit nobbona
SCXAXTUEST INQUIT INNORIS LUM UULTUS IIDNE
oc lumen est totum hominis & uerumbonum qđ nonocu¬
lis sedmente conspicitur. Signatũ autem dixit innobis.
tã quã denarius signatur. regis imagine. Homo enim fac¬
tus ÷ adimaginem & similitudinem dĩ quã peccando corru¬
pit. Bonum ergo eius est. uerum atque a&ernũ: sirenas¬
cendo sign&ur: Et ad hoceredo ꝑtinere. quod quiđa pru¬
denter intellegunt: illuo quod dñs uisocȩsaris nũmoait:
Red dite cȩsari quod cȩsaris est: & dõquod dĩ est Tãquã

Expanded text:
quam praeterita fuerunt; sive de ipsa futura vita, quae nobis quam praeterita fuerunt; sive de ipsa futura vita, quae nobis promittitur, dubitantium vel desperantium, qui saepe dicunt: Quis novit si vera sunt, aut quis venit ab inferis ut ista nuntiaret? Magnifice igitur et breviter, sed intrinsecus videntibus, ostendit quae bona quaerenda sint, respondens illorum interrogationi qui dicunt: Quis ostendit nobis bona? Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine. Hoc lumen est totum hominis et verum bonum, quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine: homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei , quam peccando corrupit: bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et ad hoc credo pertinere, quod quidam prudenter intelligunt, illud quod Dominus viso Caesaris nummo ait: Reddite Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est ; tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
&uiam transitũ deuita uetere aduitã nouam: ut extinctoos
infirmato ꝑpęnitentiã u&erehomine. sacrificiũ iustin
secundũ regenerationẽ noui hominis offeratur dõ. cũs
sus sacrificate sacrificium iustitiae Et sperate indno
Id est recte uiuite. & sperate donum sp̃r. ut uor uerto¬
clause adhuc dictum est Sperantur autẽ quid uis
bona sed quia unus quisque idbonum uult adõ impe¬
trare quod diligit: nec facile inueniunt᷑ quidiligcent
bona interna id est ad interiorem hominem ꝑt¬
nentia quȩ solcediligenda sunt. C&eris autẽ ad necessto¬
tem utendum: non ad gaudium ꝑ fruendũ est: admri¬
biliter cũ dixisr& sperate indño subietit: mulior¬
CVXT QUISOSTEXOIT NOMSBOXV Quisermo¬
& quae interrogatio cotuliana est omniũ stultorũ &im¬
quorum siue pacem & tranquillitaetem utȩ secularis
desiderantium & ꝓpt̃ ꝑuersitatẽ generis humani non
inuenitiũ. Qui&iã ceci accusare audent ordinẽreri
cũ in uoluti meritis suis putant tempora essepeiora

Expanded text:
iam transitum de vita veteri ad novam: ut extincto post poenitentiam vetere homine, sacrificium justitiae secundum regenerationem novi hominis offeratur Deo: cum ssus, Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino, id est, Recte vivite, clause adhuc dictum est. Sperantur autem quae, nisi bona? Sed quia unusquisque id bonum vult a Deo impetrare quod diligit, nec facile inveniuntur qui diligant bona interiora, id est, ad interiorem hominem pertinentia, quae sola diligenda sunt, caeteris autem ad necessitatem utendum, non ad gaudium perfruendum; admirabiliter cum dixisset, Sperate in Domino, subjecit: Multi dicunt: Quis ostendit nobis bona? Qui sermot quae interrogatio quotidiana est omnium stultorum et iniquorum; sive pacem et tranquillitatem vitae saecularis desiderantium, et propter perversitatem generis humani non invenientium, qui etiam caeci accusare audent ordinem rerum, cum involuti meritis suis putant tempora esse pejora
Abbreviated transcription (Latin):
qui meritis tribuens qđ deb&ur: iamnon cdopera
temporalia sed cduitam a eruam scõs transfer&
Impios uero damnat inxeruum: quã damnationem m&¬
ens orat ecdesia in hoc psalmo dicens: PNT NFIS
IRXTUA ARCUISIΝE. Dicit &iam apostolus iram u¬
dicii : T hes aurizas in quit tibi iram indieirȩ iusti ui¬
dicudi in quase non uult argui: quisquis in hac uta
sanari desiderat: NEDUE IN PURORETUO CORRIPIAS
orripias mitius uid&ur: ademendationẽ enim
ual&: Naem qui arguitur. idest accusatur. m&uen¬
dum est nefinem habeat damnationem. Sedqm furor
plus uid&ur eẽ quam ira: potestmouere. Cur illud
qđ est mitius. id est correptio: cum eo positũ est qđ est
durius. id est cum furore. Sed ego puto unã rem

Expanded text:
qqbetur, ad vitam aeternam sanctos transfert, impios vero damnat in aeternum. Quam damnationem metuens, orat Ecclesia in hoc psalmo, dicens: Domine, ne in ira tua arguas me. Dicit etiam Apostolus iram judicii: Thesaurizas tibi, inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo corripias me: corripias, mitius videtur; ad emendationem enim valet. Nam qui arguitur, id est accusatur, metuendum est ne finem habeat damnationem. Sed quoniam furor plus videtur esse quam ira, potest movere cur illud quod est mitius, id est correptio, cum eo positum est quod est durius, id est cum furore. Sed ego puto unam rem
Abbreviated transcription (Latin):
frigidam: Undequattuor &iam temporibus amminis¬
tratur: uerno ȩstate: autumno. hieme: Haec sunt
notissima: Nccm dequaternario nummero corporis
tractatur &iam subtilius sed obscurius. qđ in hoc
sermone uitandum est: quẽ &iam minus eruditis
a cõmodatum eẽ uolumus : Ad cenimã uero ternariũ
numerum ꝑtinere potest intellegi : ex eo qđ triplici¬
ter dm̃ diligere iubemur. extoto corde &x tota ani¬
ma extotamente de quib: singules non inpsalterio
sed in euangelio disputcendum est. Nunc ad testimoni¬
um ternarii nummeri ad ccnimũ ꝑtinentis: satis puto¬
es se quod dictum est. Per actis igitur munerib: cor¬
poris. adu&erem hominem. & adu&us testamentũ
ꝑtinentib . Per actis &iã munerib ccnmi cdnouũ
hominem & codnouum testamentũ relatis: sicut septe¬
narionumerotrans acto : quia unum quod que tempo¬
raliter agitur: quaternario incorpus. ternaria
inauimam distributo ueni& octauus iudicii dies

Expanded text:
frigidam. Unde quatuor etiam temporibus adminisfrigidam. Unde quatuor etiam temporibus administratur, verno, aestate, autumno, hieme. Haec sunt notissima. Nam de quaternario numero corporis tractatur etiam alibi subtilius, sed obscurius: quod in hoc sermone vitandum est, quem etiam minus eruditis accommodatum esse volumus. Ad animum vero ternarium numerum pertinere potest intelligi, ex eo quod tripliciter Deum diligere jubemur, ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente : de quibus singulis non in Psalterio, sed in Evangelio disputandum est. Nunc ad testimonium ternarii numeri ad animum pertinentis, satis putesse quod dictum est. Peractis igitur numeris corporis ad veterem hominem et ad Vetus Testamentum rtinentibus, peractis etiam numeris animi ad novum hominem et ad Novum Testamentum relatis, sicut septenario numero transacto, quia unumquodque temporaliter agitur, quaternario in corpus, ternario in animum distributo, veniet octavus judicii dies,
Abbreviated transcription (Latin):
datum est ut quã uis relegiosis. tamen carnalibus
adhuc operationibus. futura spiritalia prȩsignar&
Hoc toto tempore quo secundũ corpus uiuebatur : regna¬
uit mors sicut ait apostolus. &iam in eos qui non pec¬
cauerunt. Regnauit autẽ ex similitudine prȩuarica¬
tionis ade sicut idem dicit: Nm usq ad morsen acci¬
piendum est quousque legis opera idest carnaliter
obseruata illa sacramenta. &iam eos obstrictos te¬
nuerunt cestimysterii gratix qui unidõ subditierant
b aduentu autem dñi: ex quo ced circum cisionem cordis
a carnis circum cisione transitũ est.: facta uocatio est ut
secundũ ccuimam uiuer&ur. Id est secundũ interiorem
hominem. qui icem nouur homo ꝓpter regenerati¬
onem dicitur: morũque spiritalium innouationẽ:
Manifestũ est autem codcorpus quater nariũ nummerũ
ꝑtinere: propt̾ notissima elementa iui quib constat.
et quattuor qualitates: siccam. humidam: calidam

Expanded text:
datum est, ut quamvis religiosis, tamen carnalibus datum est, ut quamvis religiosis, tamen carnalibus adhuc operationibus futura spiritualia praesignaret. Hoc toto tempore quo secundum corpus vivebatur, regnavit mors, sicut Apostolus ait, etiam in eos qui non peccaverunt. Regnavit autem ex similitudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter observata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut secundum animam viveretur, id est secundum interiorem hominem, qui etiam novus homo propter regenerationem dicitur morumque spiritualium innovationem. Manifestum est autem ad corpus quaternarium numerum pertinere, propter notissima elementa quatuor quibus constat, et quatuor qualitates, siccam, humidam, calidam,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ostendat: quid sibi uult nescio quam prȩsumptio
quȩ annis cumpotatis : cestissimum sperat post vii. an¬
norum milia diem dñi : Nos igitur qđ scirenos dñs po¬
luit libenter nesciamus & queramus quid sibi isteti¬
tulus uelit. quiscribitur deoctauo Potest quidem
&iam nulla annorum ter meraria subpotatione di¬
es iudicu octauus intellegi: quod iam post finem hui
seculi accepta a cernauita tunc non erunt iustorũ¬
animȩ obnoxiȩ temporibus. Et qn̾m omnia tempora
uii istorum dierum rep&itione uoluuntur: oc tauus for¬
teilledictus est quiuarietatem istam non habebit
st aliud. quod hic non absur de accipi potest cur octauũ
dicatur iudicium qđ post duas generationes futurum
est: Vnam quae ad corpus. alteram. que ccd animã ꝑtin&
baedam enim usque aedmorsen. genus humanum uixit
excorpore : Idest secundum carnem: Qui&iam ex¬
terior & uetus homo dicitur : Et cui u&us testa mentũ

Expanded text:
hoc ostenhoc ostenquae annis computatis certissimum sperat post septem annorum millia diem Domini? 2. Nos igitur, quod nescire nos Dominus voluit, libenter nesciamus, et quaeramus quid velit sibi iste titulus, qui scribitur De octavo. Potest quidem, etiam nulla annorum temeraria supputatione, dies judicii octavus intelligi, quod jam post finem hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt animae justorum obnoxiae temporibus: et quoniam omnia tempora septem dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem istam non habebit. Est aliud quod hic non absurde accipi potest, cur octavum dicatur judicium, quod post duas generationes futurum est, unam quae ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum vixit ex corpore, id est secundum carnem: qui etiam exterior et vetus homo dicitur , et cui Vetus Testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tenidie transeant. Deideilludaempuis. taquã dies &¬
tauus cedueniat. sedqm dictum est acdño nonestus¬
trum icire tempora quae pater posuit in sua potestue
Et dedie uero & hora illa nemo scit: neque angelds
neque uirtus. neque filius. nisi solus pater: et illuo qđ
scriptũ est tamquã furem uenire diem dñi: satis aꝑ¬
te ostendit: neminem sibi opostere abrogare scien¬
tiã illius temporis. conpdtatione aliqua annorum:
Sienim post septem annorum milia. illedies uenturus
est: omnis homo potest annis campotatis : acduentum
eius coddiscere : Vbi ergoerit qđ nec filius hoc nouit:
quod utique ideo dictum est: quia ꝑ filium hominis hoc
non discunt: non quod apud se ipsenon nouerit: se¬
cundum illã locutionem : Temptat uos dñs ds uester
ut sciat. id est. ut scireuos faciat: Et ex surgedñe id
est facnos ex surgere : Cum ergo itadicatur nescire
filius hunc diem: non quod nesciat: sed qđ nescire fa¬
ciat eos quibus hoc non expedit scire: idest: non eis

Expanded text:
nt, deinde illud tempus tanquam dies octavus adveniat. Sed quoniam dictum est a Domino: Non est vestrum scire tempora quae Pater posuit in sua potestate , et: De die vero et illa hora nemo scit, neque angelus, neque virtus, neque Filius, nisi solus Pater , et illud quod scriptum est, tanquam furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, computatione aliqua annorum. Sest, omnis homo potest annis computatis adventum ejus addicere. Ubi erit ergo quod nec Filius hoc novit? » Quod utique dictum est quia per Filium homines hoc non discunt: non quod apud se ipse non noverit, secundum illam locutionem: Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat, id est, ut scire vos faciat; et: Exsurge, Domine, id est, fac nos exsurgere. Cum ergo ita dicatur nescire filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire faciat eos quibus hoc non expedit scire, id est, non eis
Abbreviated transcription (Latin):
ss her editatem dequatitulus psalmiest : cum &is
sint eius hereditas. quod significat in habitabis inei
aquobonam phibentur quos secundũ multitucdne
impiaatũ corum. expellit dr̃. Qñm ruPOs

Expanded text:
tes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi tes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum eorum expellit Deus. 17. vers
Abbreviated transcription (Latin):
possidetur. sicut expelluntur morbidi oculi ful¬
gore lucis. cũ illis capoena est que aluis lexitia.
Vonergo ipsimane adstaebunt & uidebunt: & tam
magna poenaest ista expulsio quã magnũ prȩmiũ
est illud quod dicitur: Mihi autem adhȩreredõ
hũ dñitui quia huic expulsione simileest: ꝓici
VERVNI TI. DÑE: Ego sum inquit panis quidecȩ¬
lo discendi, et operaminiȩscam que non corrum¬
pitur. et gustate & uidete quã suauis est dñs.
peccatorib: autem panis ueritatis amarus est.
unde os ueradicentis oderunt. Ipsi ergo inama¬
ricauerunt dñ quipeccando ineam ȩgritudmñem dea¬
nerunt : ut cibum ueritatis quosanȩ animȩ gaudent
toemquã felleum sustinere nom porsent ETIITX
ultatio cum templũdi siuint iusti Et erit gaudiu ips¬
rum ipse incole ebrum. Et gloriabuntur inteons
eiuidiligunt uom̃tuum tãquã cumad est cis ad sra¬
endum qđ diligunt. Etbene inte tãquã porseden¬

Expanded text:
possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulpossidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam magnum praemium est illud quod dicitur: Mihi autem adhaerere Deodium Domini tui. Quia huic expulsioni simile est: Projverunt te, Domine. Ego sum, inquit, panis qui de coelo descendi : et, Operamini escam quae non corrumpitur : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleum sustinere non possint. 16. vultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possiden
Abbreviated transcription (Latin):
Quã quã possit &iã hoc modo accipi qđ dictũ est de¬
cidint a coritationib: suis. ut magis ben eoptandi
credaitur. dum cadant a cogitationib malir: Io¬
ut iam non cogitent mala. Seduoat sic intellegi
quod sequitur. expellecor. Nullo enimmodo po¬
test in bonã pastem accipi cũ quisq expellitur
a do. Qua ppter ꝑꝓph&iã dictum non ꝑmaliuo¬
lentiã intellegitur . cu hoc dictũ sit. quod neces¬
sario talib euenturum est: quimpeccatis qͣr mero¬
fata sunt ꝑseuerare uoluerint. Decidant ergo
acogitationib suis dictum est: decidant accusantib
se cogitationib suis: testimonium ꝑhibente consci¬
entia sua sicut apostolus dicit: Et cogitationũ ac¬
corũ txpelleeos. Id est. longecos expelle.
Noc est enim. secundũ multitudinẽ impietatũ eorũ
ut multũ expellantur. Expelluntur ergo impi
ab illa hereditate quȩ intellegendo & uidendo d

Expanded text:
Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, deQuanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis ut jam non cogitent mala. Sed vetat sic intelligi quod sequitur, expelle eos; nullo enim modo potest in bonam partem accipi, cum quisque expellitur a Deo. Quapropter per prophetiam dictum, non per malevolentiam intelligitur; cum hoc dictum sit, quod necessario talibus eventurum est, qui in peccatis quae memorata sunt perseverare voluerint. Decidant ergo a cogitationibus suis, dictum est; decidant accusantibus se cogitationibus suis, testimonium perhibente conscientia sua, sicut Apostolus dicit: Et cogitationum actatum eorum expelle eos: id est, longe eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum
Abbreviated transcription (Latin):
conuertunt Quod quib contingit qm̃ peccato
moriuntur. recteilli aquib inducuntur sepul¬
chrapatentia data sunt. quia & ipsi quođa modo
ex animes sunt: uitã non habendo ueritatis. Et
mostuos inse recipiunt: quos uerbis mendacib
Et uanocor de inter emptos in secon uertunt
Linguis suis dolose agebaent. Idest: linguis malir
Nam hoc uid&ur significarecum dicit suis: Maliem
malas hebent linguas : id est malcclo quuntur cus
loquuntur dolum: quib: dñ s̃dicit. Quomodo pog¬
tis bonaloqui cumsitis mali IuMCΛEOSVS I¬
VANTACΟCITΑTIOΝIB SUIS: Proph&ia est no
iceledictio Non enim optat ut ueniat sedocraes
quid euenturum sit. Contigit namq illis. nonqa
uid&ur optasse: sedquia tecles sunt ut meritoen¬
tingat. Sic enim & quod postra dicit leentur
omnes qui sperant inte ꝑ ꝓph&iã dicit qm̃ cerm
essel&aturos. Sic ꝑꝓph&am dictũ est. excitap¬
tentiãtuam & ueni: qm̃ uidebat es se uenturim

Expanded text:
convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato moriuntur, recte illi a quibus inducuntur, sepulcra patentia dicti sunt; quia et ipsi quodammodo exanimes sunt vitam non habendo veritatis, et mortuos in se recipiunt quos verbis mendacibus et vano corde interemptos in se convertunt. Linguis suis dolose agebant, id est linguis malis: nam hoc videtur significare, cum dicit suis, mali enim malas habent linguas; id est, mala loquuntur, cum loquuntur dolum. Quibus Dominus dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali . ant a cogitationibus suis. Prophetia est, non maledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea dicit, Laetentur omnes qui sperant in teesse laetaturos. Sic per prophetiam dictum est, Excita potentiam tuam et veni ; quoniam videbat esse venturum.
Abbreviated transcription (Latin):
iter meum. Id est ubinullus hominũ uidit quib
eredendum uon est: laudantib aut uituperanti¬
bus Non enim ullo modo possunt dealiena consci¬
entia iudicare: inqua iter dirigitur addm. Ideo
subiecit: QNm NOXESI IXORETORUM UTRIIAS:
Huibus utique iudicantib non est credendum: Et
ideo intro ad conscientiam: Et addĩ conspectũ confu¬
giendum est, CORBORYM. VANUM ESI Quomo¬
doergo potest es semoreeorum ueritas. quorũ cor
fallitur depeccato & poena peccati: unde reuo¬
cantur homines illa uoce: ut quid diligitis uanitatẽ
currur eopum: Aduoracitatis significationẽ
referreͥpotest ꝓpter quã plerumq homine secd¬
ulectione mentiuntur: Et mir abiliter: patens dix̃¬
sepulchrum: qm̃ semꝑ inhiat illa uoracitas:
non ut sepulchra quȩ receptis cadauerib muniun¬
tur: Potest & illud intellegi: qđ mendaci &blan¬
da adulatione trahunt inse quos adpeccata in¬
lectant & eos tam quã deuorant cũ in suã uitam

Expanded text:
iter meum: id est, ubi nullus hominum videt, quibus iter meum: id est, ubi nullus hominum videt, quibus credendum non est laudantibus, aut vituperantibus; non enim ullo modo possunt de aliena conscientia judicare, in qua iter dirigitur ad Deum. Ideo subjecit, Quoniam non est in ore eorum veritas, quibus utique judicantibus non est credendum, et ideo intro ad conscientiam et ad Dei conspectum confugiendum est. Cor eorum vanum est: quomodo ergo potest esse in ore eorum veritas, quorum cor fallitur de peccato et poena peccati? Unde revocantur homines illa voce: Utquid diligitis vanitatem, uttur eorum: ad voracitatis significationem referri potest, propter quam plerumque homines adulatione mentiuntur. Et mirabiliter dixit, patens sepulcrum; quoniam semper inhiat illa voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadaveribus muniuntur. Potest et illud intelligi, quod mendacio et blanda adulatione trahunt in se quos ad peccata illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nucnicos mnros: Satis hic declarauit in ꝓfecti¬
one seesse id est in ꝓuecto ad ꝑfectionẽ uon¬
dum in ipsa ꝑfectione quando ut leducatur &op¬
non est eius dequo dictum est: qui facit solem suun
tores non malum suũ in eis fert sed malis coru
cos dimittit. Ecceinquit pasturut iniustitiam
concepit dolorem & peperit iniquiteetem lacun
aperuit & effodit in eum. Et incidit in foueã qui¬
peratus est. Conuestitur dolor eius in caput
cius. Et in uerticem eius iniquitas eius discendt
Cum ergo punit dr̃ ut iud ex punit cos quilegem
praereunt noneis inferens descipso mclum su
in id quod elegerunt eos ex pellens. ad complen¬
dam summã miseriarum. Homo autẽ cũm alumo
maloreddit malo uoto id facit & obhoc priorp¬
semalus est : dumpunire uult malum DIRICTIS
TONS PECTUTUOIITRMTuM: Nihil manifestus
quã id tempus cominendare quo ꝓsicit: Hoc esi
enim iter quod non terrarũ locis ꝑagitur. sed af¬
fectib animarum. In cons pectu inquit cuo dirigs

Expanded text:
inimicos meos: satis hic declaravit in profectione se esse, id est in provectu ad perfectionem, nondum in ipsa perfectione, quando ut deducatur exopNam et tores, non malum suum eis infert, sed malis eorum eos dimittit: Ecce, inquit, parturiit injustitiam, concepit laborem, et peperit iniquitatem: lacum aperuit et effodit eumoperatus est: convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ejus iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos qui legem praetereunt, non eis inferens de seipso malum, sed in id quod elegerunt eos expellens ad complendam summam miseriarum. Homo autem cum malum pro malo reddit, malo voto id facit; et ob hoc prior ipse malus est, dum punire vult malum. 11. Dirige in conspectu tuo iter meum. Nihil manifestius est, quam in tempus eum commendare quo proficit; hoc est enim iter quod non terrarum locis peragitur, sed affectibus animorum. In conspectu, inquit, tuo dirige
Abbreviated transcription (Latin):
& in sultandum ut semihi p̃ferant : mutant mein me¬
lius ut maledico dente non me consumant. sed potius
carnalia desideriamea: QUITRIBULXTTMEINIMI¬
ciii: Non solum qui me tribulant amico animo re¬
p̃hendentes. &aꝓposito reuocare uolentes sed &iã
inimicimei: IPSIIX FIRMTISUNT ETCECIDERUNT
Dum ergo id agunt studio defendendi sententiã suã
in firmi facti sunt ad credenda meliora & uerbum
salutis. ꝑ quod facio quod eis displic&. odisseco e
ũ conspirans multitudo consistat: nontimebit corme¬
um. ut in eorum pacstes trans fugicem: SIEX SURC XI
Si ex surgat in me

Expanded text:
 insultandum, ut se mihi praeferant mutanti me in melius; ut maledico dente non me consumant, sed potius carnalia desideria mea. Qui tribulant me inimici mei: non solum qui me tribulant amico animo reprehendentes, et a proposito revocare volentes, sed etiam inimici mei. Ipsi infirmati sunt, et ceciderunt: dum ergo id agunt studio defendendi sententiam suam, infirmi facti sunt ad credenda meliora; et verbum salutis, per quod facio quod eis displicet, odisse coepum conspirans multitudo consistat, non timebit cor meum, ut in eorum partes transfugiam. Si insurgat si exsurgat in me
Abbreviated transcription (Latin):
Mane cedstebotibi & uidebo: Iunc enim a dstabit i uer
autem iac& quando in lecto est : quem lauauit ꝑ singus
noctes utantis lacrimis impar& efficacis simã daedi
epocitio est. Cum enim dicit in lacrimis. oftendit quo¬
eed modum superius lauabo dixerit: Hoc autẽ accps
stratũ quod superius lectum : quã quã rigabo ampas
aliquid quã lauabo: qnm potest aliquid in suꝑficiela¬
uari rigatio uero cedinteriora ꝑmaneat: quod sgnꝰ

Expanded text:
Mane adstabo tibi et videbo . Tunc enim adstabit, nunc Mane adstabo tibi et videbo . Tunc enim adstabit, nunc autem jacet, quando in lecto est: quem lavabit per singulas noctes, ut tantis lacrymis impetret efficacissimam Dei igabo, repetitio est: cum enim dicit in lacrymis, ostendit quemadmodum superius lavabo dixerit; hoc autem accipimus stratum, quod superius lectum: quanquam rigabo amplius sit aliquid quam lavabo; quoniam potest aliquid in superficie lavari; rigatio ver
Abbreviated transcription (Latin):
uinno. Ettam quam parum ꝓsuerit: addidit & dicit:
QUIBOPERSINEULAS NOCTES HECTUNMEUM
ectus est hoc loco appellatus: ubirequiescit animus
eger & insirmus. Idest in uoluptate corporis : & omni
lelectatione seculari. Quam delectationem lacrimis
lauat. quise se abilla conatur extrahere: Uid& enim
iam sed amnare carnales concupiscentias: Et tamen de¬
lectatione ten&ur infirmitas. & in ealibenter iac&.
unde surgere nisi sanatus cnimus non potest. quod
autẽ ait ꝑ singulas noctes. hoc fortasse accipiuoluit.
quod ille qui sp̃u promptus sentit aliquã lucem ueri¬
tatis. Et tamen in delectationehuius seculi ꝑcarnis in¬
firmitatem aliquando requiescit . tãquã dies & noctes.
alterno affectu agiturpati Ut cum dicit mente ser¬
uuolegidi tamquã diem sentiat : Rursus cum dicit.
ariitautem legi peccati: inclin&ur in noctem . donec
omines noxtranseat. & uenit unus dier dequodicita

Expanded text:
tu meo. Et tanquam parum profuerit, addit et dicit: tu meo. Et tanquam parum profuerit, addit et dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum. Lectus est hoc loco appellatus ubi requiescit animus aeger et infirmus, id est in voluptate corporis et in omni delectatione saeculari; quam delectationem lacrymis lavat qui sese ab illa conatur extrahere. Videt enim jam se damnare carnales concupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, et in ea libenter jacet, unde surgere nisi sanatus animus non potest. Quod autem ait, per singulas noctes, hoc forquod ille qui spiritu promptus sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectatione hujus saeculi per carnis infirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur pati, ut cum dicit, Mente servio legi Dei , tanquam diem sentiat: rursus cum dicit: Carne autem legi peccati, inclinetur in noctem, donec omnis nox transeat, et veniat unus dies de quo dicitur: