comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
direx̾unt oculi mĩ.s ego ing̾co codice mõ
lxat eb̾ acanle ezi. hoc ẽ descenderũt.
in quo põt fi̾ ut inutrũlibet ꝑte duaru
adiectõe aut diminutõe littaꝵ sꝙͣtor erra¬
u̾it. Et huĩt quide multa que fleret. uł ĩ¬
cestum filie uł int̾itum filioꝵ. S hic nõ ħ
fleuisse se dicit. s quia nõ custodunt legẽ
cdrũ. Scõ uiro plus culpa ꝙ̃ enĩna d̾flet᷑.
Fleuit itaꝙ qñnathan ei de urie morte
indigͣtõe dñi nũtiauit et pcc̃m suũ de pre¬
uaricatioe legis agnouit.Demq filio in
egritudine constituto. n cibũ sumpsit. n
regni thronum aut cubile ꝯscendit. s stra¬
tus int̾ra ieuna ora lacrimis diluebat.
Non tam filii mortẽ ꝙ̃ pcc̃i sui penã millo
leuare desiderans. Fleuit qñ nuãto ppłore¬
tus regia prãte q̃rendo numerũ plebis
m̃sura egressus ẽ oditioĩs hũane. De iñ
postulata. dm̃ tñ se ꝯmittendo mĩe elec
tionis cãm probauit sił quia ꝓpt̾ eũ ppłs

Expanded text:
hunc impetum superuenientis e caelo gratiae uult mereri. descendat etiam ipse oculis in deem duarum adiectione aut deminutione litterarum scriptor errauerit. Et habuit quidem multa quae fleret, uel incestum filiae uel interitum filiorum. sed hic non hoc fleuisse se dicit, sed quia non custodiuit legem domini. a sancto uiro plus culpa quam aerumna defletur. fleuit itaque, quando Nathan ei de Uriae morte indignationem domini nuntiauit, et peccatum suum de praeuaricatione legis agnouit. denique filio in aegritudine constituto neque cibum sumpsit neque regium thronum aut cubile conscendit, sed stratus in terra ieiuna ora lacrimis diluebat, non tam filii mortem quam peccati poenam in illo lauare desiderans. fleuit, quando numerato populo retus regia Potestate quaerendo numerum plebis mensuram egressus est condicionis humanae, deinde postulata. domini tamen se committendo misericnoctes lectum meum, in lacrimis stratum meum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ̃m lege Qui aut fũdatꝰ ẽ in lege. noui
aueis falsa clischiẽ. Epualis eruditiore
doctrine. heretica ab euãgłicis dogmata
seꝑare. Idecq ne multi dccipiantur iube¬
tur adnõ tacere pcc̃or. Pcc̃ori aũt dixit
deus q̃re tu enarras iustitias mas. Con¬
ticescat gͥ ꝑfidia que tͣmitẽ u̾tatis ter¬
rene nõ nouit. que dei p̾cepta nõ ẜuat.
Cur em ꝑos suum assumũt pcc̃ores eũã
in disputationib ꝑfidoꝵ. qui dicit᷑ per¬
fido. Os tuũ abiidauit nequitia. et lin
gua ocinauit dolũ. Lingua enĩ q̃ uult
astruere idaciũ dolũ utiꝙ nectit ad¬
sẽtis. S huius moĩ fur ẽ. et cũ fure nõ¬
currens. Multi enĩ fures sũt qui uͥbum
dei nõ adutilitate suam furant᷑ ⁊ rapi¬
unt.s ad fraude et patrimoium qõda
celestiũ scripturaꝵ ĩsua furta detorquẽt.
adult̾ia sibi ꝯpendia colligentes. dolo ma
aquã uino. tanqͣ caupones pessimi. ad¬
ultantes ẜmone dei. Et insincerũ ꝓfẽn¬

Expanded text:
m legem. qui autem fundatus in lege est, nouit a ueris falsa discernere, spiritalis eruditione doctrinae haeretica ab euangelicis dogmata separare. ideoque, ne multi decipiantur, iubetur a domino tacere peccator; peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? conticescat igitur perfidia quae tramitem ueritatis non nouit, quae dei praecepta non seruat. cur enim per os suum ain disputationibus perfidorum, qui dicit perfido: Os tuum abundavit nequitia, et lingua tua concinnavit dolum ; lingua enim quae vult astruere mendacium, dolum utique nectit assertis. Sed hujusmodi fur est, et cum fure concurrens. Multi enim fures sunt, qui verbum Dei non ad utilitatem suam furantur et rapiunt, sed ad fraudem; et patrimonium quoddam coelestium Scripturarum in sua furta detorquent, adulterina sibi compendia colligentes, dolo magaquam vino, tamquam caupones pessimi, adulterantes sermonem Dei, et insincerum proferen
Abbreviated transcription (Latin):
excitationes. s nõ sicut lex tua dñe. Bñ
optat iudiciũ sibi fi de ꝑseq̃ntib qui ñ
solũ oꝑa iusti impedire. uerũ etiã fidem sr̃¬
flua narraticẽ coãti sũt. Et eĩ qͣi fabule
cuiꝰdã nenias nãratas gͥ dicit adoleschi¬
as. boc ẽ supsluas loqͣcitates Parratores

Expanded text:
ercitationes, sed non sicut lex tua, dom in e. bene optat iudicium sibi fieri de persequentibus, qui non solum opera iusti inpedire, uerum etiam fidem superflua narratione conati sunt. etenim quasi fabulae cuiusdam naenias narratas sibi dicit ἀδολεσχίας, hoc est superfluas l
Abbreviated transcription (Latin):
lome. Ibiq p̾t modicũ. a alic multe.
que ascenterunt cũ eo mierłm. Nec nõ
catione ꝯuulsam. Ecce inꝗt iacobꝰ ⁊
distinctioẽ maioris qui erat filiuꝰ ce¬
beder. sicut et malio loco. marcus poit.
Maria aũt magdalene ⁊ maĩa ia cob
et ioseph uiderunt ubi ponẽtur ⁊ tñ¬
sacto salbato emerunt aromata ⁊ue
nerũt ad monũtu. Et utiq ait. ꝙͣ

Expanded text:
lome : ibique post modicum: Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Necnon tatione convulsam. « Ecce, inquit, Jacobus et distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam
Abbreviated transcription (Latin):
seph pr̃ fuit: Quãius sic hebes dr̃e ñ
audebis. Anputabatur. Eode mõ ex
igauit orõ pãdenda sũt uela. ⁊ in
epylogos illius irruẽdu ĩ quibus
sciolus sibi iusus t̾tullianu ĩtestio¬
niu uocat. ⁊ uictorĩ pictabioñsis ep̃¬
u̾ba ꝓponit ⁊ dec̾tulliano quidẽ mẽ
amplius dico quã ecc̃e hõie ñ fuis¬
se. De uictorino uõ it assero ꝙ ⁊ de
euangelistis fr̃s eu dixisse do. nõ
filios marie. Frẽs aut eo sñsu quẽ supiꝰ
ex posiumus ꝓpinquitate nõ mrẽ. Umn¬

Expanded text:
seph pater fuit? Quamvis sis hebes, dicere non audebis? An putabatur? Eodem modo aevigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis epba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non
Abbreviated transcription (Latin):
his infelix uror. aut letatur aperit. au
offendit᷑. et maritus iniurgia ꝯcĩnatur.
Iomc discordia seminariu repudii. aỹ
ł educatio ncc̃itates mariti correptio s¬
nuloꝵ que axp̃i cogitatõe nõ auocẽt. D̾¬
fecerunt ait scrip̃ta sare muliebꝰ. Post
que dicit deus ad abracim. Emña q̃c̃q
dicit tibi sara. Audi uocẽ eius que nõ ẽ
inꝑtus anxietatib et dolore que den¬
cientib menstrui cruoris officis m
ẽẽ desistit. adĩ maledcõe fit lib̾a. Nõ ẽ

Expanded text:
His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut um educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est
Abbreviated transcription (Latin):
sũt mũdi. quõ placeat iuiro. Idẽ tuputa
eẽ dieb et noctib uacare oromi uacare
ieiumis. ⁊ adaduẽtum mariti expoliaẽ
faciẽ gressum frangẽ siłare blandicias:
Illa hoc agit ut tũpior pateat. ⁊ ne boñ¬
fuscet inuiria. H adspeculu pingitur.⁊
inꝯtumelia artificis conatur ẽe pulcõ
qua nata ẽ. Iñ infantes garriunt. faĩ¬
lia ꝑstrepiti lib̃i ab osculis lib̾i abore
dependent. Compurãtur sũptus. impẽ¬
dia p̃parantur. Hinc coquoꝵ accĩcta ma¬
nus carnes terit. Hinc textͥtu tũba ꝯ¬
nũmurat. Nũtiatur int̾im iuir uenire
cũ sotus.Illa ad yrũdinis modũ lustt̃
uniu̾sa penetralia.si peandiũ p̃paratum.¬
Rnde queso int̾ ista ubi sit dei cogitatõ
et hec felices domus. Cetum uͥ timpa¬
na sonant tibia clamitat. lyra garrit.
cybala ocrepant: quis ibi dei timor. Pa¬
situs in ꝯtumelus głiatur. ingrediũt᷑
expoĩte libidinu uictime. a tenutate
uesciũ uñ inpudicis oculis ingerũtur.

Expanded text:
t mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et nfuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat uniResponde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ ad lacu ⁊cẽ pͥogenitu pecoris
pͥogeniti tantu illi uocant᷑. qũi frẽs ba
unigeniti morẽntur aut unigeitis
lib̾abis apena ⁊ radiculus eris. aut
si ꝯfiteb̾is interfectos. gͣtis oꝑtinebiꝰ.
et unigenitos pͥogenitos appellari.
eius stabant foris. q̃rentes loqui cuz
co. Et alibi. Post ħ ascendit caphar¬
naũ ip̃e ⁊ mat̾ eius. ⁊ frẽs eiꝰ. Et ibi.

Expanded text:
quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres hunigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari. ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus . Et ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hec que scripta sũt nõ negamus. ĩ
ca que non sunt scripta remiuimus.
Natum deum ẽẽ de uirgine credimus.
quia legimus. maria nupsisse post
ptum nõ credimus.qr nõ legimus.
Nec hoc ideo dicimus quo nuptias ꝯ¬
dempnemus. Opã quippe unginitas
fructus ẽ nuꝑtiaꝵ s qd nob̾ descĩs in¬
ris temere estimare nil liceat. Possumꝰ
plures quoq ioseph hiũisse uxores. qͦ
daci temu̾tate ꝯfingunt. Tu dicis na.¬
riam uirgiñe nõ ꝑmansisse. ego mnͥ pł
uendico etia ip̃m io seph uirginem
fuisse ꝑ maria ex iirginali ꝯiugio nͥ¬
go filius nasceretur. Si enĩ inuiru
scm̃ formcatio nõ cadit ⁊ alia eum
uxorẽ hũisse nõ scribr. Marie aũt ꝗͣ

Expanded text:
ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumusplures quoque uxores habuisse Joseph, quia daci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae au
Abbreviated transcription (Latin):
plus saꝑes. S melius puto breuit ad
singularndere quã diutius ĩmoran¬
do uolumẽ extendere. In illud nc̃ im¬
petũ facio in quo tu uirginitatẽ ⁊ nup¬
tias ꝯꝑando diẜtus eẽ noluisti. Nisim
inte ꝓu̾bium. camelũ uidim̾ saltãtẽ
dicis. Nũquid sunt meliores u̾gine
abraa. ysaac. ⁊ iacob. qui huere ꝯuigi¬
guntũ. in uentrib ut m̾ito eiubescere
debcamus mariã nupsisse post ꝑtum.
Qd̾ si hoc illis turpe uidetur supest ut
nõ credant. etia deũ ꝑgenitalia u̾gini
natu. Tũpius ẽ eni iux̃ eos deũ ꝑ uir¬
gius pudenda genitu. q̃ uirginẽ mõ
pannos. Opẽ tibi describat᷑ in fans tegnuᷤ
menbranoꝵ solito ꝯuolutus. Ingerant
dura p̾sepia. uagitus ꝑuuli octaue diei
circũcisio tpr̃e pingõnis ut probetur
inmũdus. Non erubescimus. nõ sileꝰ.
Qñto sunt hũiliora que ꝓme passus
e̾ tanto illi plus debeo. Et cũ omnia
proferes. qua ꝓfitemur. a creduus.
et inqua de hostib triũphamus.G

Expanded text:
plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere guntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto plus illi debeo. Et cum omnia ius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ homini sic ẽẽ. Que ẽ illa ncc̃itas. ue
pgnantib ⁊ nutrientib milla die Iõ
silua successit. ut p̾tea recidat᷑. Iõ age
seritur ut metatur. Ta plenus ẽ or¬
bis t̾ranos nõ capit. Cotidie bella se¬
cant morbi subtrahũt. Naufragia ab¬
sorbent. ⁊ nichomꝰ de trenis litiganꝰ
De hoc nuõ sunt illi qui agnũ sequnt᷑.
qui uestimenta sua nõ coinqnauert̃.
uirgines enĩ ꝑmanẜũt. Obẜua ꝗd si¬
sigͥcet comquinauert. Ego nõ audo
ego tibi p̾lus uendico ẽẽ inhus ⁊ ad¬
ult̾as. et quo mag̾ mireris cłicos ẽẽ
caupones. ⁊moachos eẽ impudicos. s
quis nõ stati intelligat. nec tab̾na¬
riam uirgine.nec adult̾u in oãchu.
nec cłicu posse caupone. Nũquid uir¬
ginitatis ẽ culpa s siłator ũ ginitati¬
rias ex̾cet artes. nestio an corꝑe ꝙ scio
mus et in more declamatoꝵ paulul
lusim̾. tu nos helindi coegisti. qui iaz

Expanded text:
mini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse esse cauponem? Numquid virginitatis  rias exercet artes, nescio an corpore, quodmus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Om̃s uͥ de turba nõ dr. Quis te
oro ante hãc blasphemiã nou̾at. Qs
dipondii supputabat. Consecutus es
qd uolebas. nobilis es fc̃s inscelere.
Ego ip̃e qui ꝯt᷑ te scribo. cũ in eatẽ tec̃
ibe ꝯsistam. alb ut aiĩt at̾nesis ne¬
scit. Pret̾mitto uitia ẜ moĩs quib oĩs
ub̾ tuus scatet. Taceo ridiculu exor¬
dium. Otẽꝑa omores. Non q̃ro eloꝙ¬
tia qua ip̃e nõ hñs in fr̃ẽ carteĩo re¬
quisisti. Non ĩ quã flagito linguen¬

Expanded text:
s, nisi de turba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito lingu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ ip̃ius ⁊ mat ad mirantes suꝑ hu
que dicebant de eo. Et hiis siła que
iam enuauim. ĩ quib pentes uocañ.
Ac ne forte de exẽplarioꝵ uanietate ca¬
uẜis qua tibi stultissime ꝑsuasisti. gre¬
cos codices eẽ falsa tos. ad ioh̾is eunͣ¬
geliu uenio ĩ quo planissiẽ scribit.
D̾nuenit philippus nathanahel. ⁊ ait
illi. Que scribit moyses in lege ⁊ pro¬
phe inuenimius iħ̃m filiu ioseph

Expanded text:
 admirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenim
Abbreviated transcription (Latin):
relicto adiniuriã uuguns tuã rabiẽ
ꝯtulisti ĩ exemplu eius quẽ fabule
ferunt cũ uulgo eẽt ignotus. ⁊ nich
bom p̾st facinoris excogitare quo no¬
bilis fiẽt. Byane incen disie tẽplum
diũ ꝓcessisse clamitantẽ sese incẽdiu
subiecisse. Sciscitantib ephesi prĩcipib
qua obcãm hoc fac̾e̾ uoluiss Rndisseũ¬

Expanded text:
tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse
Abbreviated transcription (Latin):
loth ab oriente. ⁊ discessert unꝰquisq a
frẽ suo. Et c̾te loth nõ ẽ frꝰ abrahe. s fi¬
lius frĩs eiꝰ aram. Thare quippe genuit
abraam ⁊ nachor ⁊ aram. Et aram ge
sit abraam sarra uxorẽ suã. Et loth fi¬
liu frĩs sui. Qd̾ si ad huc dubitas frẽ.
frĩs filium nũcupari. accipe exẽplũ. Cỹ
aut̃ audisset abraam quia captiuus d̾¬
tus ẽ loth fr̃ suus. nũauit u̾na culos. c

Expanded text:
iscesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram gensit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin quale ẽ ut abraam iur ustꝰ
prĩs sui filia ꝯiugem sũpẜit. cũ p̾ͥmis
hom̃ĩb ꝓpter auriu scĩtate idip̃ scrip¬
tura non nomin. mallens intelligi
q̃ proferri. et deus lege p̾tea sentiat ⁊
minetur. Qui acceꝑit sororẽ sua. d prẽ
suo. uł dematre suã. ⁊ iud̾it turpitudĩe
eius ⁊ ip̃a uid̾it tũpitudinẽ illiꝰ obpro

Expanded text:
raham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitud
Abbreviated transcription (Latin):
et te qͣi lubricus anguis enoluas testi¬
monioꝵ stringẽdũ es uincuł ne q̃ rulu
sibiles qte dicas mag̃ argum̃tatioĩbꝰ
tortuosis qua scpturarũ ueritate suꝑa¬
tum. Iacob ysaac. filius ⁊ rebecce cum
frĩs insidias metuens mesopotamia
ꝑrexiss. accessit et reuoluit. lapide de
ore putei ⁊ adaq̃uit oues liban frĩs ma¬
tris sue. ⁊ osculatus ẽ iacob rachel. Et
exclamans uoce sua ploramt ⁊ ĩdicaui
appellatur. Et iteru. Dixit aũt la ban.
itaq.xx. annis cũ ignorante socc̃o uxo¬
rib fuusꝙ comitatus reu̾teretur ad
laad. Et cũ ydola q̃ rachel occultabat
q̃sita nõ inuenisset insartinis. Rndit
et qr scrutatus es oĩa uasa mã. Quid ĩ¬
uemsti de omĩb reb tuis. Pone hic in
frẽs iacob ⁊ laban. qui tunc fuĩnt in
pñti. Esau cͥte fr̃ iacob absens erat. ⁊¬
moĩ libris ĩẜta diuinis. G ne lõgum
pari int̾ nos germanitate ꝯungim᷑.
ydolis ẜuiens. aut maledicus. aũ ch̃o¬

Expanded text:
anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad laad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et smodi, libris inserta divinis. Sed ne longum pari inter nos germanitate conjungimur. idolis serviens, aut maledicus, aut ebrio
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ. ne uiso iutulo frẽs tui uł oue
eius errantib ꝑuia negligas ea. s reu̾¬
tuo. Qd̾ si nõ appinquat tibi fr̃ tuusn
noi̾us eum. colliges ea intͣ domũ tua.
et erunt tecum donec q̃rat ea fr̃tiuis. ⁊
reddes ei. It apłs paulus. Optabã in
Porro cognatiõẽ frẽs uocantur qui sũt
de una familia .i. prima prĩa quas lati
ni pr̃nitates interpretantꝰ. cu exuna
radice multa gñs tũ̾ba diffunditur.
ut ĩgenesi. Dixit aũt abraã.ad loth.
Non sit rixa uit̾ me ⁊te. ⁊ int̾ pastores

Expanded text:
. Et rursum: Ne viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Revertuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inPorro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffut in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa inter me, et te, et inter pastores
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui nõ erant frẽs. Iam nõ dece¬
bis q̃tuor modis ĩscripturis diuinis
frẽs dici. Natura.gente.cognatione.
affectu. Patura ut esau ⁊ia cob.⁊xii.
patriarche.andreas et petrus. iacobus
et iohes. Gente quia om̃s indei frẽs ĩ
ter se uocanturut indeuto nomio. Gi
art en̾us frẽm tuum qui ẽ hebreus uł
que ẽ hebrea ẜiuet tibi .ui. a̾nis.⁊ scptiꝰ
anno dimittes eũ lib̾um abste. Et ĩ eod̾.
Constituendo ꝯstitues suꝑ te principez
quẽ eleg̾it dñs deus tuus. eum qui de

Expanded text:
sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, qua omnes Judaei inter se fratres vocantur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui e
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur qd̃ alibi dicatur maĩa iacobi
minoris m̃r. a hic maria cleophe. disce
scripture ꝯsuetudinẽ. eũde hõme diue̾¬
sis noĩb appellari.Naguel socer moy¬
si ciethro dicitur. Gedeon ñ nullis caĩs
inmutati noĩs añ p̾missis subito ⁊ cõ¬
boam dicitur. Ozias rex urda uicissim
açarias uocatur Mons thabor tabian
dicitur. Nursu ermon fenices cogno¬
minant samor. s amorreꝰ comnomunat
eum sanir. Eade celi plagã trib noĩb
appellatur. nageb. themã. claron. Lege
horum ꝑtinent ip̃e sibi de oĩb scriptiũs
lector potit ꝯgregare. Nũc illud ẽ qd̾ co
filii mat̾tere eius marie qui antea nõ
credentes p̾tea crediderũt. Licet fi̾ potiũt
ut uno statim credente. alii diu inc̃du¬
li fui̾nt. et banc ẽ mrẽ iacobi nioseph.¬

Expanded text:
videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege horum pertinent ipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illudfilii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi e
Abbreviated transcription (Latin):
mocculto faciens: q̃rit ip̃e ĩ palam ẽẽ.
Gih̾ facis. manifesta te ip̃m huic õ
eius tunc credebant in eum. It mare
atqr matheus. Et docebat eos miyna¬
goga eorum in patria sua ita ut stupe¬
rent a drent. Unde huic qõi ħ̾ sapĩa
et uirtutes. Non ne hic ẽ fabri filius
Non ne mat eius dr maria ⁊ frẽs eui¬
rores eius unu̾ise ap̃ nos sunt. Lucaᷤ
quoꝙ in actib apłoꝵ ita refert. Hii
om̃s erant instantes unanimes c̃a¬
tiomi cũ mulierib ⁊ maria que fuit¬
lus apłs in eãde ystorie u̾itate paĩ¬

Expanded text:
e in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne materores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria lus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ta dixisset priusqua ꝯueniret: qr nẽo
de nõ pransuro licit ante qua pran¬
deret doleam ne an ridear nescio. In¬
ꝑitie argua antemtatis acciisẽ. Qĩ
nquis clixerit. añ quã in portu pran¬
dere ad affricam nauigaui. nõ poss
stare siuĩa nͥ ei in portu prandendũ sit¬
qñ. Aut si uelimus dicere. pauluꝰ ap̾
añ qua ad yspanias ꝑtes rome ĩ n¬
cula diectus est. aut c̾te illud helin¬
dius añ qua pmĩam ageret morte p̃¬
uentus ẽ. statim aut paulo p̾t uin¬
cula ad yspanias sit eñdu. aut helĩ¬
dio penitentia agenta p̃t mortez con¬
script̾am dicant. In inferno aũt quis

Expanded text:
lista dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet, doleamne, an rideam, nescio. » Imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi si quis dixerit: Antequam in portu pranderem, ad Africam navigavi, non possit stare sententia, nisi ei in portu prandendum quandoque sit. Aut si velimus dicere: Paulus apostolus antequam ad Hispanias pergeret, Romae in vincula conjectus est. Aut certe illud: Helvidius antequam poenitentiam ageret, morte praeventus est: statim aut Paulo post vincula ad Hispanias sit eundum: aut Helvidio poenitentia agenda post morteScriptura dicat: In inferno autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
teri apłi. afrẽs diũ a cephas. Et ne
forte aliquis uideoꝵ testimõiu ñ ad¬
mitteret. qui a̾ noĩa frm̃ illius edi
lapsi. argute precauit ⁊ ait. H cadẽ
uocabula abeuangelistis in loco ali
noĩari ⁊ eosoe ẽẽ fracres dnĩ fiios.

Expanded text:
t fratres Domini, et Cephas ? Et ne forte aliquis Judaeorum testimonium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius edidlapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filio
Abbreviated transcription (Latin):
impleti dies ut pareret: ⁊ pepit filiũ
suum pͥogenitum. ntitur approbãe pͥo¬
genitu nõ p̾se dici nͥ eum qui hãt et
pogenitus. nõ oĩs pcgenitus unige¬
adaaron qd̾ aꝑit uulrã abõi carne
que offerturdnõ abhoiẽ usꝙ ad pec
tibi erunt. Tm̃mõ p̃tus redimãt pͥo¬
genita hoĩu ⁊ pͥogenita pecoꝵ ĩ mun¬
dorum. defuut sermo dei ꝗd sit pͥoge¬
nitum. Omẽ in qd qd̾ aꝑit uuluam.
Alioquĩ si nõ ẽ primogenitꝰ nͥis q̃ se¬

Expanded text:
et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et primogenitus: non omnis primogenitus est unigead Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inuniu̾so mũdo simł et layius ⁊ sac¬
mat̾ia disputandi. ampũ mneiperet
blasphemiare. ⁊ qi de sublam icco in
scandalũ fcm̃ qui ad euis rabiẽ ⁊ nore¬
bantur iusciore fine cessarunt iamgo
radices in fructuose arboris enagłn
securis ẽ ad mouend: ⁊ cñ infecudi¬
cade fliorum aadenda lamis ut di¬

Expanded text:
in universo mundo sibi et laicus et sacermateria disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in scandalum fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
ne derelinq̃ret ne adulta extimaret
uxore. Nũqurd et aꝯgressii ꝯiugis
gis fuiss admonitus. Et audebat in¬
quit iuruistus dei inuto audiens fi¬
liu deuxoris coitu cogitare. Pulcre.
auderec attingere. Is p̾qua pastoꝵ
uoce cognou̾atꝰ angelu dnĩ uenisse d
celis. ⁊ dixisse ad eos. nolite timẽ. ec¬
ce euangelizo uobis gaudiuz mag

Expanded text:
ne relinqueret, ne adulteram existimaret ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis agis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta. aut moysi cumulũ inuestigat᷑.
cẽ inciꝑe. qd̾ tam diu nõ fuit ꝙͣ diu
us opleretur. Et donec. Quĩ potius
aĩaduertat scͥpture sce ydioma. ⁊ uo¬
bcu in quo hesitabat intelligat d̾ ꝗb
Si enim ad huc recenti tp̃re iuetib
hus qui uiderant moysen sepulcru
eĩ potuit ignorari. multo mag̾ tot se¬
culis p̃t̾eutib iuxta qd̾ ⁊ ulud ĩtel¬
ligitur de ioseph euãgeustã id indi¬
casse. de quo scandalu poc̾at moueri
nõ ea cognita ẽẽ a uiro suo us ad pã¬
tum. ut multo mag̃ intelligemus co¬
gnita nõ fuisse p̾t p̾tum. aqua tũc se
abstinuit. cũ ad huc de iusioe poterat
ftuctuare. Adsũma illud requiro q̃re
se abstinuit ioseph us adꝑtus diem.
Nndebit utiq quia angelu audici̾t
dñte. Qd̾ enim in ea natu ẽ de spũ¬
scõ ẽ ad qd̾ nos infenmus. Et cͥte au¬
dierat ioseph fili dauid ne timeaᷤ ac¬
ciꝑe mariã uxorẽ tua. ꝓhĩtum ei fu̾at

Expanded text:
um investigatum, sse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quia Angelum audierit dicentem: Quod enim in ea natum est, de Spte audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonẽ exinde translatũ sit. ⁊ multo
purior manare credenda sit foncis ur
et argumẽtatões suꝑflue. ⁊ disputatõ¬
quidez mag curiosa quã uã. Nũqd nõ
potuit scriptura dr̃e. et accepit ux̃orem
suam. ⁊ nõ fuit amplius ausus ꝯtingẽ
cam sicut dethamar dixit ⁊ uida. aut
quit ca donec peꝑit filium. P̾t ꝑtun¬

Expanded text:
sermonem exinde translatum sit, et multo purior manare credenda sit fontis undet argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut quit, eam donec peperit filium Mat
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ canto tp̃re dilata libido differt᷑
lassam tencat uxore. Sic nuptie in
cipiant. ne euãgłista mentitus sit. S
ab sit ut hoc de mr̃e saluatoris quiro
uoluntate du indusorio locus non
ꝯuenirẽt. ⁊ nõ cognouit eã donec pe¬
perit filium. ad t̾tiã ueniend̾ ẽ qõnem¬

Expanded text:
diebus tanto tempore dilata libido differtur? lassam teneat uxorem. Sic incipiant nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro voluptatem, dum in diversorio locus non convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam veniendum est quae
Abbreviated transcription (Latin):
uider̃t oculi mĩ salutare tuũ. qui annã
prophetissa magos stellã herode/ ar¬
gelos uiderat. qui ĩ quã miracula tãta
ria ꝯ ẜuabat omĩa u̾ba hec/ ꝯferens in
rasse ioseph. ⁊ erant ĩquit lucas pater
eius ꝯmat̾ ad mirantes suꝑ hus que
dicebantur de eo. Licet tu mira ĩpude¬
tia ħ ingrecis codicib fłata ꝯtendas.
Que non solum om̃s pene gͥtie tcͣtate¬
res insius uolumĩb reliqrunt. Gr

Expanded text:
iderunt oculi mei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta ria conservabat omnia verba haec, conferens in norasse Joseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis vol
Abbreviated transcription (Latin):
lia suꝑ ħ exẽpla ꝯgerere. aom̃ lacesce¬
tis ꝓcacitate testimonioꝵ nube ue¬
lare. U̾m ad hͨ pauca subiciar ut hus
similia ip̃e sͥ lector inueniat. Legit ĩ
genesi ẜmo dĩnus. Et tradiderunt ĩ¬
iacob deos alienos qui erant ĩ maĩb
eorum: et maures que erat in corm¬
aunculis et ab scõdit cas iacob sb̃t
t̾ebintum que ẽ insiccumis. et ꝑdidit¬

Expanded text:
empla congerere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
micos ciũ sb̃ pedib sius. Oĩa sub pedi¬
mici incipiant eẽ sub pedib eius. Et
p̾tqua illi sub pedib fiuint regnare
desistet. cum utiq tũc mag̾ regnare
incipiat. cum immici cepint ẽẽ subpe

Expanded text:
micos sub pedibus eius. Omnia enim sub pedicipiant inimici esse sub pedibus eius: et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet? Cum utique tunc magis regnare incipiat, cum inimici coeperint esse sub pe
Abbreviated transcription (Latin):
uit ea donec peꝑit filiũ. Curramus ꝑ
singula ⁊ ĩpietatem isdẽ quibꝰ ings¬
sa eꝰ uestigus ꝑseq̃ntes repugnãtia
int̾ se dixisse doceamus. D̾sponsatã
ꝯfitetur astatim uxorẽ uult eẽ quã
ꝯfessus ẽ sponsam. Nursuz quã uxorẽ
noĩat dicit nõ obaliud desponsata¬

Expanded text:
it. --Curramus per singula, et impietatem iisdem, quibus ingressa est, vestigiis persequentes, pugnantia inter se dixisse doceamus. Desponsatam confitetur: et statim uxorem vult esse quam confessus est sponsam. Rursum quam uxorem nominat, dicit non ob aliud desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa desierit. cũ hanc ẽẽ scripture di¬
uine ꝯsuetudine nouumus ut spõsa
appellent uxores. sic̃ seqntib deuto no¬
mii testimoniis approbata. Siquis ĩ¬
quit inuen̾it uirgine desponsatã moͣ
incampo qũ faciens dormierit cũ ea
moriatur. quia hũilianit uxorẽ ꝓxini
su. Et inalio loco. S i a̾ fu̾it adolescẽ¬
utrũꝙ ad portam ciuitatis illius ⁊ la¬
pidabũtur lapidib. ⁊ morientur. ado¬
mouetur. qr desponsata q nõ potiuꝰ si
sponso. siũ ut soriptura appellat mari¬
to uirgo ꝯcepit. sciat triplice fuisse
rõem. Primo ut ꝑgenealogia ioseph
Tertio ut ad egyptum fugiens habẽt
solatium custodis potiuꝰ qua mariti
angelum gabriel dei fuisse mr̃ez ac
nõ magis qiͣ adult̾am iuxta exẽplũ
susanne snñe om̃iu ꝯdẽpnassent. cũ
hodie quoq toto credente iã mundo

Expanded text:
 cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxores. Sicut in sequentibus Deuteronomii testimoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, et vim faciens dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi sui . Et in alio loco: Si autem fuerit adolescenutrumque ad portas civitatis illius, et lapidabuntur lapidibus, et morientur. Adomovetur, quare desponsata, et non potius sine sponso, sive ut Scriptura appellat marito, virgo conceperit, sciat triplicem fuisse rationem. Primo, ut per genealogiam Joseph, Tertio, ut ad Aegyptum fugiens haberet solatium, custodis potius quam mariti.angelum Gabriel, Dei detulisse mandatum; ac non magis quasi adulteram, juxta exemplum Susannae, sententiae omnium condemnassent, cum hod
Abbreviated transcription (Latin):
script̾is exẽpla qͣm plunma more an¬
dabatarũ gladĩ intenebris uentilãs.
et lingue sonu ad ofodienda sui cor¬
poris tm̃ menbra ocutiens. Adꝙ nõ bͥ¬
uit̃ iꝑndemus. ⁊ cognoscebat. ⁊ usq ser¬
mone inscͥptuns scĩs duplicit᷑ in telli¬
gi. q de eo quidẽ qd̾ scriptu ẽ cognosce¬
bat. Ad coitũ quoꝙ ẽẽ referẽdu ip̃e dl¬
seruit. nullo dubitante quĩ ad scĩam
sic ⁊̃ indonet eius de scripture auc̃te fy¬

Expanded text:
Scripturis exempla quamplurima, more Andabatarum gladium in tenebris ventilans, et linguae sonum ad confodienda sui tantum corporis membra concutiens. 6. noscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. Et de eo quidem quod scriptum est, cognoscebat, ad coitum esse referendum, ipse disseruit: nullo dubitante, quin ad scientiam sic etiam in donec, ejusdem Scripturae auct
Abbreviated transcription (Latin):
alma. ñ bethula:. Adusus ques in alio
loco ꝯpetentius disseremus. Deniq ex¬
cepto ioseph. ⁊ helysabeth. ⁊ ip̃a maria
paucisq ad mod̾ siquos ab hus audise
p̾sumus extimare. om̃s iħ̃m filiũ pu¬
tabant ioseph. antm̃ ut q̃ euãgeliste o

Expanded text:
AALMA, non BETHULA? Adversus quos in alio loco competentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, u
Abbreviated transcription (Latin):
landus. ut mrẽ filii sui uirgĩe oñda
fuisse pt ꝑtim. que fuit m̃r añ qua
npia. ⁊dõ capum rethorici desidami
elcquii nõ dialcticoꝵ tendiculas nõ
u̾ba ponẽda sunt. ut ip̃is quib eduer¬
sũ nos usus ẽ testimous reĩcatur. ũ

Expanded text:
andus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec verba ponenda sunt: ipsis quibus adversum nos usus est testimoniis, revincatu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi. et uenit inspũ intẽplu. Haut
dubium ꝗn symeon. Et cu inducẽnt
parentes pueru iħm ut facent de illo
scd̾m ꝯsuetudĩe legis. Et alibi. Et e¬
rant pat̾ illius ⁊ miat᷑ admirantes sr̃
hus que dicebant᷑ de eo. Et rursu. Et
ibant pentes eius ꝑannu in ierłm ĩ
solẽpin die pasce. Ac demñ. Et ꝯpletis
dieb cũ reu̾te̾ntur remansit puer iħc

Expanded text:
t ibi, Et venit in spiritu in Templum haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo . Et rursum: Et ibant parentes ejus per annum in Jerusalem in solemni die Paschae . Ac deinde: Et completis diebus cum re
Abbreviated transcription (Latin):
gelista dicit priusquã ꝯuenirẽt ꝓxinꝰ
nuptiaru tp̃c oñdit. ⁊ in eo iã rẽ fuis¬
se. ut que prius sponsa fuãt ẽẽ uxor ĩ¬
ciperet. qĩ dix̾it. Ante q̃ oscula amplex¬
ut̾um tumentẽ pene ia licentia mari¬
tali. ⁊ curiosis oculis deprehẽdit. Pon
tñ sequitur ut prioribo docuimũ exẽ¬
plis eum cu maria ꝯuenisse p̾t ꝑtu
cuiꝰ ꝯueniendi desid̾ium ut̾i ꝯceptõe sy¬
blatum ẽ. Oaũt insõnis dicit᷑ ad io¬

Expanded text:
gelista dicat: priusquam convenirent, proximum nuptiarum tempus ostendit, et in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexuterum tumentem pene jam licentia maritali, et curiosis oculis deprehendit. Non tamen sequitur, ut prioribus docuimus exemplis, eum cum Maria convenisse post partum, cujus conveniendi desiderium, uteri conceptione sublatum est. Quod autem in somnis dic
Abbreviated transcription (Latin):
occulte dimittẽ eam. intm̃ suũ nõ esse
qui ꝯceptus fu̾at ꝯfidebat. S ia sacis
docendi mag̃ qua Rndendi studio di¬
sputatum e̾.cur ioseph p̃rdnĩ. curma¬
ria sit appellata ꝯiũx. In quo ⁊ ħ breui¬
stiuncule reẜuamus. et ad reliq̃ festi¬
nat orõ. Nũc illud disserendꝰ ẽ quõ scp¬
tura dicat. Exurgens a̾ ioseph asõno
fecit sic̃ p̃cepit ei angelus diũ. ⁊ accep̃
uxorẽ sua et nõ cognouit eam donec pe¬
pit filium. ⁊ uocauit nom̃e eius iħ̃m
An quo primu adu̾sarius supfluo la¬
bore desudat cognoscendi u̾bum ad co¬
itum magis qua adscĩa eẽ refendũ
qĩ hoc ꝗsqua negauit. ⁊ cas ĩeptias
quas redargint aln prudẽs quispiam
pocuit suspicari. Deinde uult docere ꝙ
ficat. quo ꝯpleto fiat id qd̾ us ad illo
temporis qd̾ p̃scriptum ẽ nõ fiebat.ũ

Expanded text:
occulte dimittere eam. 210 Intantum suum non esse, qui conceptus fuerat, confidebat. Sed jam satis docendi magis, quam respondendi studio disputatum est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc brevistiunculae reservamus, et ad reliqua festinat oratio: nunc illud est disserendum, quomodo Scriptura dicat: Exsurgens autem Joseph a somno, fecitsuam, et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo primum adversarius superfluo labore desudat, cognoscendi verbum ad coitum magis, quam ad scientiam referendum: quasi hoc quisquam negaverit, et eas ineptias quas redarguit, aliquando prudens quispiam potuerit suspicari. Deinde vult docere, quod ificet: quo completo fiat id, quod usque ad illud temporis quod praescriptum est, non fiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
diñ. Et quõ t̾tius addistĩctõ maiori
appellabr minor cũ maio aiminor ñ in
tres s int̾ duos soleant p̃bere distan
id̾ post triẽmu uemi ĩosolunã uidere
petium ⁊mãsi ap̃ illum dieb.xu. Aliũ¬

Expanded text:
dus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distanteinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus qu
Abbreviated transcription (Latin):
si de mũdis aĩalib sit deo uoueã. si d̾
inmũdis redimã dans p̃miũ sac̾do¬
ti. Possum R̾nde̾ et dr̃e. Quid me in
unius mensis strĩgis articulo. Quid
pͦgenitum uocas quẽ an frẽs sequãt
ig̾noro. Expecta donec nascat᷑ secũdũ.
Pichil debeo sacerdoti nͥ ⁊ ille fui̾t ꝓ¬
creatus ꝑ quẽ is qui añ natꝰ ẽ inci¬
piat eẽ prĩogenitus. Nõ ne mͣ ip̃i apꝰ¬
ces loq̃ntur. a me stultitie redarguent
ua nõ qui hãt et frẽs: Deniꝙ inter¬
rogo de iohe quẽ ꝯstat ẽẽ uingenitũ.
an ⁊ pͥogenitus fui̾t. utrũ ne aipẽ ẜm¬

Expanded text:
si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, vam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sentiret esuriem. qd̾ uoce et oꝑe loq̃¬
retur. Nuda exiui de ut̾o mrĩs mee nu¬
da et redibo. sic̃ dño uisum ẽ ita factu
ẽ. Sit nomẽ dni bñdictum. P̾t aliquo
dies sana integra. uegetoq corpusculo
dormiuit in dnõ ⁊ te pauꝑcacule sue ĩ¬
mo ꝑte paupes reliꝗd hrdes claudens
oculos inmanib cuis. reddens spm ĩ
tius oculis. Dũ int̾ lacrimas tuas illa

Expanded text:
non sentiret esuriem, quod et voce et opere loquenon sentiret esuriem, quod et voce et opere loqueretur: Nuda exivi de ventre matris meae, nuda et redeam. Sicut domino visum est, ita et factum est. Sit nomen domini benedictum. Post aliquot menses sana, integra vegetoque corpusculo dormivit in domino et te paupertatulae suae, immo per te pauperes reliquit heredes claudens oculos in manibus tuis, reddens spiritum in tuis osculis, dum inter lacrimas tuas illa
Abbreviated transcription (Latin):
fuderũt sanguinẽ coꝵ sicut aqua incir¬
cuitu ierłm. et nõ erat qui sepeliret. Qs
clade illius noctis. quis funera fundo
explicet. aut possit lacrimis equare do¬
inhertia passim. Corpora ꝑq domos et
ut intanta ꝯfusione rr̃ marcelle quo
Domũ cruentus iuctor ingredicur. Sit
in fas audica loqui ĩmo ascĩs iuris ui¬
sa narrare. qui interfuere pntes. ꝗ te
Intrepido uultu excepisse dicitur ĩ crogͣ¬
sos. Cũꝙ poscetur aurum et defossas o¬
pes uili excusare  tunica. nõ tñ fecit fidẽ
uolutane pauꝑtatis. Cesam fustibus
flagellis ꝙ aiunt nõ sensisse tormenta.
neret adolescentia qd̾ senilis etas tinx̃
nõ poterat. xp̃c dumi corda molliuit. et
barbari deduxissent. ut uł salut̾e ub̾ of¬
ferretur. uł sepulcru. intanta leticiam
dicitur erupisse ut gras ageret deo qd̾
te integram sibi reseruass. qd̾ pauꝑem
illam no feciss captiuitas̾. s inueniss¬
cotidiano ꝙ egẽt cibo qd̾ saturata xp̃c

Expanded text:
fuderunt sanguinem eorum tanquam aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret . Quis cladem illius noctis, quis funera fando Explicet, aut possit lacrymis aequare doinertia passim Corpora, perque domos, etut in tanta confusione rerum, Marcellae quoque domum cruentus victor ingreditur. Sit mihi fas audita loqui , imo a sanctis viris visa narrare, qui interfuere praesentes, Intrepido vultu excepisse dicitur introgressos: cumque posceretur aurum, et defossas opes vili excusaret tunica, non tamen fecit fidem voluntariae paupertatis. Caesam fustibus flagellisque, aiunt non sensisse tormenta; neret adolescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda mollivit, et barbari deduxissent, ut vel salutem vobis ostenderent, vel sepulcrum; in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret Deo, quod te integram sibi reservasset: quod pauperem illam non fecisset captivitas, sed invenisscotidiano cibo, quod saturata Christo
Abbreviated transcription (Latin):
Rideat forsitã ĩ fidelis lector me ĩ mu¬
liercularu laudib ĩmorari. Qui si re¬
cordetur scas feminas comites diũ sal¬
uatoris. que ministrabãt ei de sua sba.
et tres marias stantes ante cruce. mari¬
nabit in eptiaꝵ. quia uirtutes nõ sexu. s
animo iuidicamus. Uñ et iłx iohẽz euar¬
gelistam amabat płimũ qui ꝓpt̾ gñiᷤ ho¬
bilitatẽ erat notus pontifici. et uideoꝵ ĩ¬
sidias nõ timebat intm̃r ut petru intro¬
duceret ĩ acrum. ⁊staret solus apłoru
an cruce matreꝙ saluatoris insuã reci¬
pet ut hrditate uirginis dni uirginem
mrẽ filius uirgo susciꝑet. Annis igitur
plurimis sic sua transegit etate ut añ
se uetulam cerneret qua adolescc̃tulam
fuisse meminisset laudans illud platoi¬
cum qui philoso phia meditatõe mor¬
tis cẽ dixisset. Uñ et nr̃ apłs cocidie mo
nor ꝑ nrã salute. Et dñs uixta antiq̃

Expanded text:
Rideat forsitan infidelis lector me in muRideat forsitan infidelis lector me in muliercularum laudibus inmorari: qui si recordetur sanctas feminas, comites domini salvatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante erucem Marindemnabit ineptiarum, qui virtutes non sexu sed animo iudicamus. Unde et Iesus Iohannem evangelistam amabat plurimum, qui propter generis nobilitatem erat notus pontifici et Iudaeorum insidias non timebat, in tantum, ut Petrum introduceret in atrium et staret solus apostolorum ante crucem matremque saluatoris in sua reciperet, ut hereditatem uirginis domini uirginem matrem filius uirgo susciperet. Annis igitur plurimis sic suam transegit aetatem, ut ante 5 se uetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, laudans illud Platonicum, qui philosophiam meditationem mortis esse dixisset. unde et noster apostolus: coper vestram salutem, et dominus iuxta antiqua