comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ: ad quos illud imꝑiũ est. Cantate
dño canticum nouũ. Qui cũ angłis cla¬
mitant. Gła in excelsis dõ: &. suꝑ terrã
pax in hominib bonȩ uoluntatis. Qd̃
atriũ interius erat sitũ. in latere por¬
tȩ qđ respiciebat ad aquilonẽ &. ad au¬
strũ. & ad orientẽ: ut semꝑ memine¬
rint cantores dñi. &. qui angłoꝵ of¬
ficio detinentur ꝑ quos gradus ad sũ¬
ma ꝑuenerint .&. mysteria singuloꝵ
locoꝵ diligenter agnoscant. Deniq
uir ille cuius calamus &. funiculꝰ erat
in manu. introducto ꝓpheta in atriũ
in terius quod respiciebat uiã meridi¬
anã: hȩc locutus est. Hoc ẽ garophila¬
tium siue exedra. et ut theodotio posuit
thalamus. qui habitationi sacerdotum
separatꝰ. est: obseruantium in ex cubiis tẽ¬
pli. Porro garophilatium qđ respicit ad
uiam aquilonis sacerdotũ erit. qui ex¬
cubant administeriũ altaris. In quo
notandũ: qđ sacerdoteᷤᷤ qͥb custodiȩ tẽ¬

Expanded text:
torum. Ad quos illud imperium est. Cantate torum. Ad quos illud imperium est. Cantate Domino canticum novum . Qui cum Angelis clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax in hominibus bonae voluntatis . Quod atrium interius erat situm in latere portae, quae respiciebat ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad Orientem; ut semper meminerint cantores Domini, et qui angelorum officio detinentur, per quos gradus ad summa pervenerint; et mysteria singulorum locorum diligenter agnoscant. Denique vir ille cujus calamus, et funiculus erat in manu, introducto propheta in atrium interius quod respiciebat viam meridianam, haec locutus est, Hoc est gazophylacium sive exedra; et ut Theodotio posuit, thalamus, qui habitationi sacerdotum separatus est, observantium in excubiis templi. Porro gazophylacium quod respicit ad viam Aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. In quo notandum, quod sacerdotes quibus custodiae tem
Abbreviated transcription (Latin):
stulerunt. Illudq qđ nos diximus.
exedre siue gazophilatia cantoꝵ: ab
eis pret̾missũ est. Rursũq post m̃-¬
suram uestibuli quinq cubitoꝵ hinc.
&. quinq cubitoꝵ inde : addidere
de suo. &. latitudo portȩ cubitoꝵ
quatuordecĩ: cũ in hebreo tantũ po¬
sitũ sit. Et latitudo portȩ triũ cu¬
bitoꝵ hinc ÷ &. triũ cubitoꝵ inde.
Hȩc lectorem admonui. ne translatio¬
num diuersitate turbetur: sed ut
inpresenti loco &. maxime in m̃suris
templi. hebraica ueritate contentꝰ sit.
ambiebat incircuitu: introductũ ꝓ¬
phetam legimus in atriũ interius. Et
deinde ad aquilonẽ & ad austrũ.
ad portam orientalem. ⁊ rursũ ad aqͥ¬
lonem. De quib ut potuimꝰ: diximꝰ.
Et in quoꝵ diuersitatib uł nominũ
uł mensurarũ quid nobis uideretur.
sensũ testimoniũ saluatoris breuit᷑
ostendit dicens. Indomo patris mei
tis: ingreditur templũ. hoc ẽ scã scõꝵ.
riorem garophilatia siue exedrȩ can¬

Expanded text:
stulerunt. Illudque quod nos diximus exedrae, sive gazophylacia cantorum, ab eis praetermissum est. Rursumque post mensuram vestibuli quinque cubitorum hinc, et quinque cubitorum inde, addidere de suo, et latitudo portae cubitorum quatuordecim, cum in Hebraeo tantum positum sit, et latitudo portae trium cubitorum hinc, et trium cubitorum inde. Haec lectorem admonui, ne translationum diversitate turbetur, sed ut in praesenti loco, et maxime in mensuris templi, Hebraica veritate contentus sit.ambiebat in circuitu, introductum prophetam legimus in atrium interius, et deinde ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad portam Orientalem, et rursum ad Aquilonem: de quibus, ut potuimus, diximus, et in quorum diversitatibus, vel nominum, vel mensurarum, quid nobis videretur, sum testimonium Salvatoris breviter ostendit dicentis: In domo Patris mei tis, ingreditur templum, hoc est, Sancta sanriorem, gazophylacia, sive exedrae can
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur & de mediis ad tristega. id ẽ
ad tria cenacula .&. thrahel : in he¬
braico non habetur. Pro thrahel qͦq
quod nescio quid significet. neq enĩ
habetur in hebreo: legitur apud
illos ur̃iatħ. Quod &. nos. et &teri
transtulerunt. Et uidi. ut sequatur
ordo testimonii.
Tuidi in domo. altitudinem ꝑ cireui¬
tũ fundata latera ad mensuram cala

Expanded text:
ponitur, Et de mediis ad tristega, id est, ad tria coenacula, et Thrael, in Hebraico non habetur. Pro Thrael quoque quod nescio quid significet; neque enim habetur in Hebraeo legitur apud illos URAITHI  , quod et nos, et caeteri transtulerunt, et vidi, ut sequatur ordo testimonii. « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata later
Abbreviated transcription (Latin):
Uantũ us ꝓficiamus: semꝑ nob̾ maior
ꝓfectus aꝑitur. Unde post introitũ
templi. rursũ ingredimur intrinsecꝰ.
symachus. circa portam. theodotio
ȩsam. hebraicum. uł aquila. ostium:
nos frontẽ interp̃tati sumus: duo e-¬
rant cubiti. Ut iuxta suꝑiorẽ sensũ.
ꝑ dualem numerũ ingrediamur ad
eum locum ubi sunt scã sc̃oꝵ. Unde
&. ipsa porta sex cubitoꝵ erat. ꝑ
quos introgressi ȩternã requiem
possidemus : quȩ in septenario nume¬
ro de monstratur. Pro quo lex tͣn
inde. Inhebreo et cȩt̾is ȩditionibus.
semel tantũ . uii. cubiti in latitudine
portȩ positi sunt. Quod aut̃ sequit᷑.
& mensus ẽ longitudinẽ eius. Siue ut

Expanded text:
uantumvis proficiamus, semper nobis major profectus aperitur. Unde post introitum templi rursum ingredimur intrinsecus,, pro quo Symmachus, circa portam, Theodotio AELAM, Hebraicum UL  , Aquila ostium, nos frontem interpretati sumus, duo erant cubiti: ut juxta superiorem sensum per dualem numerum ingrediamur ad eum locum, ubi sunt Sancta sanctorum. Unde et ipsa porta sex cubitorum erat, per quam ingressi, aeternam requiem possidemus, quae in septenario numero demonstratur. Pro quo Septuagi cubitorum inde, in Hebraeo et caeteris editionibus semel tantum septem cubiti, in latitudine portae, positi sunt. Quod autem sequitur: Et mensus est longitudinem e
Abbreviated transcription (Latin):
in fronte eius hinc & inde. Et in .uiii.
gradib ascensus eius.
e septentrionali plaga in cuiꝰ atriũ
septem tantũ ascendebatur gradib:
transit ad australem portam.&. atriũ
eiusdẽ plagȩ. Ad quod non solũ.uii.
Ut supra. sed & .uiii. gradib ascendit᷑
Uidelicet ut ꝑ uetera transeamus ad
noua. Et ut loquar manifestius: ꝑ
patriarchas &. ꝓpħas ueniamus
ad apłos. ut in altero ebdomas:
in altero ocdoas sit. Nunc autẽ
uenit ad ultimũ immo ad sumiũ.
& introducit ꝓpħam ꝑ uiam portȩ¬
interioris. siue ꝑ atrium. ad qđ itur
ꝑ uiam orientalem. Uia iuxta .lxx.
in hoc tantũ habetur loco. in septentri¬
onali &. australi plaga om̃ino tacita ẽ:
ut possimus intelligere in orientali
tantũ porta illã intelligendã uiam.
quȩ dicit. Ego sum uia. &. uita. &¬
ueritas. ꝑ ipsũ enĩ uenimus ad pa¬
trẽ. Et de ipso scriptum ẽ. Heati in ma¬
culati in uia. qui nichil de xp̃o sini¬
strũ sapiunt. sed fides eoꝵ pura ẽ. &.

Expanded text:
in frontem illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. » De Septentrionali plaga, in cujus atrium septem tantum ascendebatur gradibus, transit ad Australem portam et atrium ejusdem plagae, ad quod non solum septem, ut supra, sed octo gradibus ascenditur: videlicet ut per vetera transeamus ad nova; et ut loquar manifestius, per patriarchas et prophetas, veniamus ad apostolos: ut in altero hebdomas, in altero ogdoas sit. Nunc autem venit ad ultimum, immo ad summum, et introducit pinterioris, sive per atrium, ad quod itur per viam Orientalem. Via juxta Septuaginta in hoc tantum habetur loco; in Septentrionali, et Australi plaga omnino tacita est, ut possimus intelligere in Orientali tantum porta illam intelligendam viam, quae dicit: Ego sum via, veritas et vita . Per ipsum enim venimus ad Patrem, et de ipso scriptum est: Beati immaculati in via , qui nihil de Christo sinistrum sapiunt, sed fides eorum pura est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑ singula garophilatia: ostiũ in
frontib portarũ. Ibi lauabant holo¬
caustum. Et inuestibulo portȩ duȩ
mensȩ hinc &. duȩ mensȩ inde. ut im¬
moletur suꝑ eas holocaustũ &. ꝓpecca¬
to &. ꝓ delicto. Et ad latus ex terius
quod ascendit ad ostium portȩ quȩ
ꝑgit ad aquilonẽ : duȩ mensȩ. Et ad
latus alterũ ante uestibulum portȩ:

Expanded text:
in frontibus portarum ibi lavabunt holocaustum et in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad aquilonem duae mensae et ad latus alterum ante vestibulum po
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptum significat.
mnesq heretici qui repleuert terrã
iniquitate & conuersi sunt ad falsi
nominis scientiam. ut dñm ad iracun¬
diam ꝓuocarent: estimandi st̃ quando
laudare uoluerint dm̃ magis turpi
sonitu blasphemare. uł testamenti
ueteris dm̃ parui ducere. irridere.
contemnere.
Rgo &. ego faciam in furore: ñ parcae.
oculus m̃s nec miserebor. Quodq seq̃r¬
&. cũ clamauerint ad aures meas uo

Expanded text:
contemptum significat. contemptum significat. Omnesque haeretici, qui repleverunt terram iniquitate, et conversi sunt ad falsi nominis scientiam, ut Dominum ad iracundiam provocarent, aestimandi sunt: quando laudare voluerint Deum, magis turpi sonitu blasphemare, vel Testamenti veteris Deum parvi ducere, irridere, contemnere. Ergo et ego faciam in furore: non parcet oculus meus, nec miserebor. Et cum cla
Abbreviated transcription (Latin):
Ro eo qđ nos diximꝰ. &. ecce ressuas.¬
applicant ramũ ad nares suas: septua¬
ginta transtulert̃. &. ecce ipsi sicuti sub¬
sannantes. Quib de theodotione addi¬
tũ ẽ. extendunt ramũ: ut sit totum
parit̃. &. ecce ipsi extendt̾ ramũ quasi
subsannantes: Iquo int̾pretatꝰ ẽ sym¬
machus: quasi emittentes sonitũ in
similitudinẽ cantici ꝑnares suas. Sig¬
nificat aut̃ uiginti quinq uiros qui
in quadrĩi solida statione fundati st̃.
guli figuram efficiunt. non solum tẽplũ
habere post t̾gum. sed instar idoloꝵ
applicare ramũ ad nares suas: haud
dubium qͥn palmarũ. quas greco ser¬
mone ebayas uocant. ut ꝑ eas idola ad¬
orare eos significet. Deniq &. iob int̾
&̧teras uirtutes. etiam hoc habuisse se
dicit. qđ nũquã aspiciens cȩlũ. &. solẽ.
& lunam. &. astra fulgentia: osculatꝰ
sit manũ suam. id ẽ ad orauerit creat᷑as.
Syminachi autẽ int̾ pretatio:. fȩdũ rau¬
cũq sonitũ de narib ꝓcedentẽ in dĩ

Expanded text:
ro eo quod nos diximus: Et ecce applicant ramum ad nares suas, LXX transtulerunt: et ecce ipsi sicuti subsannantes, quibus de Theodotione additum est, Extendunt ramum; ut sit totum pariter: Et ecce ipsi extendunt ramum quasi subsannantes. Pro quo interpretatus est Symmachus, quasi emittentes sonitum in similitudinem cantici per nares suas. Significat autem viginti quinque viros, qui in quadrum solida statione fundati sunt,guli figuram efficiunt, non solum templum habere post tergum, sed instar idolorum applicare ramum ad nares suas: haud dubium quin palmarum, quas Graeco sermone βαΐα vocant, ut per hoc eos idola adorare significet. Denique et Job inter caeteras virtutes etiam hoc habuisse se dicit, quod numquam aspiciens coelum et solem, et lunam, et astra fulgentia, osculatus sit manum suam , id est, adoraverit creaturas. Symmachi autem interpretatio, foedum raucumque sonitum de naribus procedentem in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tata ẽ. quã nos porticũ templi
exprimere possumus. siue in tectũ atri¬
um. qđ int̾ templũ & altare erat. Et
quia supra legimꝰ. post idolum zeli qđ
ad portam aquilonis apparuit. adhuc
conuersus uidebis ab hominationes ma¬
iores. ostensisq ꝑ parietẽ picturis õiũ
bestiarũ quas ad orabant hex prb̃i. &.¬
isti faciunt. eo qđ sederent mulieres plan¬
gentes adonidem. pꝰ t̾ciũ quoq peccatũ
dr̃. adhuc conuersus uidebis abhomina¬
tiones maiores his: quȩ ẽ maior ab hotni

Expanded text:
interpretata est, quam nos porticum templi exprimere possumus: sive intectum atrium, quod inter templum et altare erat. Et quia supra legimus, post idolum Zeli, quod ad portam Aquilonis apparuit: Adhuc conversus videbis abominationes majores; ostensisque per parietem picturis omnium bestiarum, quas adorabant sepres, quas isti faciunt, eo quod sederent mulieres plangentes Adoniden; post tertium quoque peccatum dicitur: Adhuc conversus videbis abominationes ma
Abbreviated transcription (Latin):
plinam. &. ꝓ iecisti sermones pꝰ te. Et
in alio loco. Uer tert̃ contra me scapulã
recedentẽ. An ignoramꝰ martionẽ &
cȩteros hereticos qui uetꝰ laniant testa¬
mentũ contẽpto creatore. idẽ iusto d̾o.
alium quendã bonũ dm̃ colere &. ad¬
orare. quẽ de suo corde finxert̃: Om̃sq¬
nr̃i temporis heretici. qui dĩ filiũ pre¬
dicant creaturam. et tam̃ ad orant eũ.
relicto diuinitatis templo &. pꝰ t̃gũ
habito: ipsi confessione sua creaturam
adorare sedicunt. Nos aut̃ sic adoramꝰ
solem iusticiȩ: ut d̾m ad oremꝰ in tem¬
plo ueteris testam̃ti. ubi lex. &. ꝓpħe.
ubi cherubim &. ꝓpitiatoriũ est. Quoᷤ
nos uigiti quinq uiros transtulimꝰ.
lxx posuert̃ uiginti. &. in quib dam
exemplarib qͥnq de theodotione ad¬

Expanded text:
plinam, et projecisti sermones meos post te . Et plinam, et projecisti sermones meos post te . Et in alio loco: Verterunt contra me scapulam recedentem . An ignoramus Marcionem et caeteros haereticos, qui vetus laniant Testamentum, contempto Creatore, id est, justo Deo, alium quemdam bonum Deum colere et adorare, quem de suo corde finxerunt? Omnesqnostri temporis haeretici qui Dei filium praedicant creaturam, et tamen adorant eum relicto divinitatis templo et post tergum habito, ipsi confessione sua creaturam adorare se dicunt? Nos autem sic adoramus solem justitiae, ut Deum adoremus in templo veteris Testamenti, ubi Lex et Prophetae, ubi Cherubim et propitiatorium est. Quos nos viginti quinque viros transtulimus, LXX posuerunt, viginti; et in quibusdam exemplaribus, quinque de Theodotione ad
Abbreviated transcription (Latin):
uela oculos meos : & considerabo mi¬
rabilia de lege tua. Alii uero t̾renũ
sensum relinquentes. & iudaicas atq
aniles fabulas quȩ noxiȩ sunt. ⁊ adqͥ¬
escentes sibi detrahunt in ꝓfundum:
nimiũ ad alta conscendunt. ⁊ multo
peiores fingunt nenias. ut in cȩlesti
ierłm diaboli &. om̃is exercitus eius

Expanded text:
vela oculos meos, et considerabo mivela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . » Alii vero terrenum sensum relinquentes, et Judaicas atque aniles fabulas, quae noxiae sunt, et acquiescentes sibi detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt naenias: ut in coelesti Hierusalem diaboli, et omnis exercitus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
brei italos suspicantur. habentes secũ
in exercitu ꝑ sas. ȩthiopas.&. lybias.
gormer quoq &. togorma. quos gala¬
thas &. frigas interpretant᷑. sabeos
quoq &. dedan .&. carthaginenses
siue tharsis: & hoc esse quod iohanneᷤ
quoq in sua ponit apokalipsi. Et cũ
finiti fuerint mille anni. soluetur satha¬
naᷤᷤ de custodia sua.&. egredietur ut se du¬
cat gentes a quatuor angulis t̃rȩ. gog
&. magog: ut congreget eos ad bellum.
quoꝵ numerus est sicut arena maris:
& ascenderunt ꝑ latitudinẽ terrȩ &
circũdederunt castra scoꝵ & ciuitatẽ
dilectam: & descendit ignis ado de cȩ¬
lo et deuorauit eos. &. diabolus qui se
ducebat eos miꝰsus est in stagnũ ignis
&. sulphuris. ubi erat bestia ꝙ. pseu¬
do ꝓpheta. &. cruciabuntur dieb
ligentes totũ uolumen iohannis. qđ
reuelationis titulo prenotatur esse
mysticum: et reuelatione nos indige¬
re. ut possimus cũ ꝓpheta dicere. Re¬

Expanded text:
braei Italos suspicantur, habentes secum braei Italos suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas, et Libyas: Gomer quoque et Thogorma, quos Galatas et Phrygas interpretantur: Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses, sive Tharsis, et hoc est, quod Joannes quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae, Gog, et Magog, ut congreget eos ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos: et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris ubi erat bestia et pseudoprophetae, et cruciabuntur diebus non intelligentes totum volumen Joannis, quod revelationis titulo praenotatur, esse mysticum; et revelatione nos indigere, ut possimus cum Propheta dicere: « Re
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. & adduxit me illuc hoc ẽ in tͣ¬
ram ifrł: quando ȩdificatio templi
describitur. &. cerimoniarũ eius ordo
narratur. De in obseruandũ qđ poni-¬
tur. siue offirmatur facies ꝓphetȩ con¬
tra gog terrã: siue terrȩ magog. Of¬
firmatione enim & multa considera¬
tione uultus opus est: ut quȩ dicunt᷑
nosse possemus scđm illud apłicum.
Nos autẽ om̃s reuelata facie głam dñi
contemplantes. in ȩandem imaginem
reformamur agła in głam: quasi a
tes putant gog gentes esse sciticas im¬
manes ⁊ in numerabiles: quȩ trans
caucasum montem & meotin paludẽ
&. ꝓpter caspium mare ad indiam usq
tendantur. Et has post mille annoꝵ
regnũ. esse a diabolo cõmouendas.
Quȩ ueniant in terrã isrł ut pugnent
contra scõs: multis secum gentib con¬
gregatis. Primũ mosoch. quos iosephuiᷤ
interp̃tatur cappadocas: de inde thu¬
bal. quos idem hiberos uł hispanos. he¬

Expanded text:
Domini, et adduxit me illuc, » hoc est in teDomini, et adduxit me illuc, » hoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum ejus ordo narratur. Dein observandum quod ponitur sive obfirmatur facies prophetae contra Gog terram, sive terram Magog: obfirmatione enim 444 et multa consideratione vultus opus est, ut quae dicuntur, nosse possimus secundum illud Apostolicum: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem reformamur, a gloria in gloriam quasi a tes putant Gog gentes esse Scythicas, immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et prope Caspium mare ad Indiam usque tendantur; et has post mille annorum regnum esse diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel, ut pugnent contra sanctos, multis secum gentibus congregatis. Primum, Mosoch, quos Josephus interpretatur Cappadocas, deinde Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, He
Abbreviated transcription (Latin):
siue campiᷤ. et om̃e reptile qđ mouet᷑
suꝑ humũ. cunctiq homines qui st̃¬
sunt suꝑ faciem terre. Et sub uertent᷑
siue scindentur montes. &. cadent ma¬
ceriȩ siue ualles:. et om̃is murus in
terrã corruet. Et conuocabo adu̾sũ
eum in cunctis montib meis gladiũ.
siue omnẽ formidinem gladũ. dicit
dñs ds̃. Gladius uniuscuiusq: siue
hominisꝰ infratrẽ suum dirigetur.
t iudicabo eum peste siue morteꝰ &
sanguine: et imbre uehementi. &. la¬
pidib immensis. siue grandinis. Ignẽ
&. sulphur pluzam suꝑ eum .&. suꝑ
cum eo. Et magnificabor & scĩficabor
et notus ero in conspectu gentiũ mul¬
tarum: &. scient quia ego sum dñs.
Rimũ historiȩ fundamenta iacienda
sunt: sciendumq quod ad iezechiel
ꝓphetam iste extremus sermo sit dñi.
N eq enim post hunc simile quid possumꝰ
in uenire: pret̾ illud qđ in uicesimo
quinto anno scriptũ est transmigra¬
tionis ieconiȩ. facta ẽ suꝑ me manus

Expanded text:
mne reptile quod movetur super humum: cunctique homines qui sunt super faciem terrae, et subvertentur  sive scindentur montes, et cadent sepes  sive valles: et omnis murus in terram corruet. Et convocabo adversum eum in cunctis montibus meis gladium  sive omnem formidinem gladii: dicit Dominus Deus. Gladius uniuscujusque  sive hominis in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste  sive morte et sanguine, et imbre vehementi et lapidibus immensis  sive grandinis. Ignem et sulphur cum eo. Et magnificabor et sanctificabor, et notus ero in oculis gentium multarum, et scient quia ego Dominus. » Primum historiae fundamenta jacienda sunt sciendumque quod ad Ezechiel prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transmigrationis Jechoniae, « facta est super me manus
Abbreviated transcription (Latin):
medio eoꝵ in ꝑpetuũ. Qđ uidȩi de
templo in terp̾tant᷑ : quod sub zoroba¬
bel exstructũ est. Sed quomͦ stare po¬
terit hoc quod dicit᷑ in ꝑpetuũ: cum
templũ illud quod a zorobabel ex¬
structũ est. ⁊ post ea a multis instau¬
ratum. romano igne succensum sit:
Ue om̃ia referenda sunt ad ȩccłam
&. ad tempora saluatoris: quando
tabernaculũ eius positum est in eccła
ubi factus est ds̃ nr̃ .&. nos popłs
eius. ꝓfectusq om̃iũ est: ut sciant
qđ ipse sit dñs. &. ipse scĩficet isrł.
non iuxta carnem. sed iuxta sp̃m:
quando scĩficatio eius in medio cre¬
dentium facta est in ꝑpetuũ. Qd̃
autẽ dñs abiecerit tribum ephraun.
&. elegerit tribum uida: & in psal¬
mis legimus inquib scriptũ est. Et
reppulit tabernaculũ ioseph. &
tribũ effrem non elegit: sed elegit

Expanded text:
medio eorum in perpetuum. » Quod Judaei de medio eorum in perpetuum. » Quod Judaei de templo interpretantur, quod sub Zorobabel exstructum est. Sed quomodo stare poterit hoc, quod dicitur, in perpetuum: cum templum illud quod a Zorobabel exstructum est et postea a multis instauratum, Romano igne succensum sit? Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in ecclesia ubi factus est Deus noster, et nos populus ejus, profectusque omnium est, ut sciant quod ipse sit Dominus, et ipse sanctificet Israel: non juxta carnem, sed juxta spiritum, quando sanctificatio ejus in medio credentium facta est in perpetuum. Quod autem Dominus abjecerit tribum Ephraim, et elegerit tribum Juda, et in Psalmis legimus, in quibus scriptum est: « Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephre
Abbreviated transcription (Latin):
habitentq non ad breue tempus. sed in
ꝑpetuũ. Uultis autẽ ait scire qui sit
iste rex &. pastor: Ipse est de quo su¬
pra dixi: seruus m̃s lauid. Qui cum
in forma dĩ esset : non est rapinã arbi¬
tratus esse se ȩqualem deo. sed se exinani¬
uit formam serui accipiens. &. factus
est obȩdiens patri usq ad mortẽ. mort̾e
autẽ crucis. Cumq sub tali rege fuerint:
ꝑcutiam illis fȩdus pacis. Nequaquã ut
in ueteri testamento certaminũ atq bel¬
lorũ : sed pactum pacis quȩ ex superat
omnẽ sensum : de qua saluator loquit᷑
ad apłos. Pacem meã do uobis: pacem
meam relinquo uobis. Et ꝓpħa dicit.
Factus est in pace locus eius. Quos cũ in
ȩccła fundauerit &. stabilierit ita
ut possit̃ dicere. statuit supra petrã
pedes meos: tunc multiplicabuntur.
uł credentium numero uł multipli¬
catione uirtutum. Et dabo in qͥt
scĩficationem meã. siue scũariũ in

Expanded text:
Habitentque non ad breve tempus, sed in Habitentque non ad breve tempus, sed in perpetuum. Vultis autem, ait, scire qui sit iste rex et pastor? Ipse est de quo supra dixi, « servus meus David, » -- « qui cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitratus esse se aequalem Deo, sed se exinanivit, formam servi accipiens, et factus est obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . » Cumque sub tali rege fuerint, percutiam illis foedus pacis, nequaquam ut in Veteri Testamento, certaminum atque bellorum, sed pactum pacis quae exsuperat omnem sensum. De qua Salvator loquitur ad apostolos : « Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis. » Et Propheta dicit: « Factus est in pace locus ejus . » Quos cum in Ecclesia fundaverit et stabilierit, ita ut possint dicere: « Statuit supra petram pedes meos , » tunc multiplicabuntur, vel credentium numero, vel multiplicatione virtutum. « Et dabo, inquit, sanctificationem meam, sive sanctuarium meum, in
Abbreviated transcription (Latin):
tes ifrł. de quib supra legimus &
appellandam unã gent̾e unius re¬
gis regendam imꝑio: ut ultra non
polluantur in idolis. et in ab homi¬
nationib suis. Sed cũ fuerint de
captiuitatis sedib liberati in quib
peccauerunt. om̃ib uiciis esse mun¬
dandos. &. futuros popłm dei: ita ut
dñs sit ds̃ eoꝵ. Et seruus inquit m̃s
dauid rex suꝑ eos. De quo ⁊ angłs lo¬
quitur in euangłio : quod regnaturꝰ
sit suꝑ domũ iacob. &. regni eius ñ
sit finis. Tantȩq erit clementiȩ. ut
non solum rex sed & pastor appellet᷑:
rint in gentem unã. &. in t̾ra isrł
ac montib habitauerint: ambula¬
turi sint in om̃ib iudiciis dñi. ꝙ
p̾cepta illius custodituri. habitatu¬
ri autẽ ñ in alia terra sed in ea quã
dedit seruo suo iacob: in qua habi¬
tauerunt patres eoꝵ. abraham isaac
ipsi habitaturi sint: sed & filii eorũ
ac ne potes: iuxta illud uirgilianum.
Et nati natoꝵ. et qui nascentur ab illis.

Expanded text:
tes Israel, de quibus supra legimus: et tes Israel, de quibus supra legimus: et appellandam unam gentem, uniusque regis regendam imperio: ut ultra non polluantur in idolis, et abominationibus suis; sed cum fuerint de captivitatis sedibus liberati, in quibus peccaverunt, omnibus vitiis esse mundandos, et futuros populum Dei, ita ut Dominus sit Deus eorum. Et servus, inquit, meus David rex super eos . De quo et Angelus loquitur in Evangelio, quod regnaturus sit super domum Jacob, et regni ejus non sit finis: tantaeque erit clementiae, ut non solum rex, sed et pastor appelletur,rint in gentem unam, et in terra Israel, ac montibus habitaverint, ambulaturi sint in omnibus judiciis Domini, et praecepta illius custodituri; habitaturi autem non in alia terra, sed in ea quam dedit servo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum, Abraham, Isaac, ipsi habitaturi sint, sed et filii eorum ac nepotes, juxta illud Virgilianum: Et nati natorum, et qui nascentur ab illis.
Abbreviated transcription (Latin):
tribus captas ab assyriis : &. post ali¬
quantũ temporis. eas quȩ appella¬
bantur uida achaldeiᷤ in babylonẽ du-¬
ctaᷤ eẽ captiuaᷤ. Et tribũ iuda. pꝰ annos
septu aginta antiquȩ
terrȩ redditã. Decem aut̃ trib. qͦ
uocabantur isrł: usq hodie in mon¬
tibus urbibq medoꝵ. seruire cap¬
tiuas. Presens gͥ ꝓphetia hȩc ex ore
dñi pollicetur : quod utrumq sibi
iungatur imꝑium. hoc est regnum
uidȩ. ⁊ regnũ isrł. Tollaturq uirga
ephraim. qui de ioseph stirpe generatus
est. cũ reliquis tribub quȩ ei sociatȩ
sunt. & iungatur uirgȩ iuda: ut ne¬
quaquã uocetur iuda ⁊ isrł: sed uno
nomine appellentur iuda. Et sub fi¬
gura ꝓphetȩ qui p̾cedit in typo dñi
saluatoris nequaquã duab manibus.
sed una xp̃i teneantur manu. Dicit
enĩ se assumere filios isrł de medio na¬
tionũ. ad quas captiui ducti sunt.¬
⁊ reducturũ eos in terrã ⁊ in mon¬

Expanded text:
tribus captas ab Assyriis, et post alitribus captas ab Assyriis, et post aliquantum temporis eas quae appellabantur Juda, a Chaldaeis in Babylonem ductas esse captivas, et tribum Juda post annos septuaginta, antiquae terrae redditam: decem autem tribus quae vocabantur Israel, usque hodie in montibus, urbibusque Medorum servire captivas . Praesens igitur prophetia haec ex ore Domini pollicetur, quod utrumque sibi jungatur imperium, hoc est, regnum Judae, et regnum Israel; tollaturque virga Ephraim, qui de Joseph stirpe generatus est, cum reliquis tribubus, quae ei sociatae sunt, et jungatur virgae Juda, ut nequaquam vocetur Juda, et Israel, sed uno nomine appellentur Juda: et sub figura prophetae, qui praecedit in typo Domini Salvatoris, nequaquam duabus manibus, sed una Christi teneantur manu. Dicit enim se assumere filios Israel de medio nationum, ad quas captivi ducti sunt, et reducturum eos in terram et in mon
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ eoꝵ usq in sempiternũ. &. da¬
uid seruus m̃s princeps in medio eoꝵ
erit in ꝑpetuum. Et disponã eis testa¬
mentũ pacis: testamentũ sempiternũ.
erit cumeis. Et dabo eos ⁊ multipli¬
cabo eos: et ponam scã mea in medio
eoꝵ in ꝑpetuum. Et erit tab̾naculũ
meũ in eis. et ero eisds̃: &. ipsi ert
michi popłs. Et scient gentes qͥa
sub roboam filio salomonis. duo¬
decim tribus fuisse diuisas. Et duaᷤ
hoc est uidam &. beniamin cũ leui¬
tis ac sacerdotib secutas esse roboam
qui regnauit in ierłm . &. regnũ eius
appellatũ est iuda. Alias uero decem
trib quȩ dixerunt. non ẽ nob̃ pars
in dauid. neq hereditas in filio iesse:
ieroboam filio nabath de tribu ephraĩ.
qui fuit filius ioseph sub misisse cerui¬
ces &. seruisse ei: appellatasq ex mag¬
na parte popłi antiquo nomine isrł.
Et multo tempore regnũ iuda & isrł.
aduersum se habuisse certamina: ꝓ¬
priisq paruisse regib. Primasq decẽ

Expanded text:
filiorum eorum usque in sempiternum. Et David servus meus, princeps eorum erit in perpetuum. Et disponam eis testamentum pacis, testamentum sempiternum erit cum eis: et dabo eos, et multiplicabo eos, et ponam sancta mea in medio eorum in perpetuum, et erit tabernaculum meum in eis, et ero eis Deus, et ipsi erunt mihi populus. Et scient gentes quia oria , sub Roboam filio Salomonis duodehoc est Judam et Benjamin, cum levitis ac sacerdotibus secutas esse Roboam qui regnavit in Hierusalem, et regnum ejus appellatum est Juda. Alias vero decem tribus quae dixerunt, « non est nobis pars in David, neque haereditas in filio Jesse. » Jeroboam filio Nabath de tribu Ephraim qui fuit filius Joseph, submisisse cervices et servisse ei, appellatasque ex maxima parte antiquo nomine Israel, et multo tempore regnum Juda et Israel adversum se habuisse certamina propriisque paruisse regibus: primas decem
Abbreviated transcription (Latin):
eas lignũ unũ. & erunt unũ in ma¬
nũ eius. Erunt autẽ ligna suꝑ quȩ
scripseris in manu tua. in oculis eoꝵ.
Et dices ad eos. Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce
ego assumam filios isrł de medio na¬
tionũ ad quas abierunt: &. congrega¬
bo eos undiq : &. adducam eos ad humũ
suã. Et faciam eos gentẽ unã in terra
in montib ifrł: et rex unus erit om̃ib¬
imperans. Et non erunt ultra duȩ gen¬
tes nec diuidentur amplius in duo
regna: neq polluentur ultra in ido¬
lis suis & ab hominationib &. in
cunctis iniquitatib suis. Et saluos
eos faciam de uniuersis sedib suis
in quib peccauerunt: &. mundabo
eos. Et erunt mͥ popłs. et ego ero eis
ds̃. Et seruus m̃s dauid̾. rex suꝑ eos:N
&. pastor unus erit om̃iũ eoꝵ. In ui¬

Expanded text:
eas in lignum unum et erunt unum in maeas in lignum unum et erunt unum in manu eius erunt autem ligna super quae scripseris in manu tua in oculis eorum et dices ad eos haec dicit Dominus Deus ecce ego adsumam filios Israhel de medio nationum ad quas abierunt et congregabo eos undique et adducam eos ad humum suam et faciam eos gentem unam in terra in montibus Israhel et rex unus erit omnibimperans; et non erunt ultra duae gentes, nec diuidentur amplius ia duo regna; neque polluentur ultra in idolis suis et abominationibus et in cunctis iniquitatibus suis. Et saluos eos faciam de uniuersis sedibus suis, in quibus peccauerunt, et mundabo eos; et erunt mihi populus, et ego ero eis Deus; et seruus meus Dauid rex super eos, et pastor unus erit omnium eo
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris completa memoramꝰ. &. co¬
tidie fieri in his uł maxime qͥ in¬
star lazari peccatoꝵ suoꝵ fasciis
colligati ad uocem dñi suscitantur.
& uere sunt domus isrł. arens qͦn¬
dam ⁊ nullã spem habens salutis :
sed intrante in se spũ gr̃ȩ ⁊ porri¬
gente dño manũ de ꝓfundo inferi
liberantur : ⁊ qui prns dixerant
dñe ds̃ tu nosti hȩc postea audiutł̃
liberati : modicȩ fidei. quare dubi¬
tasti.
Tfactus est sermo dñi ad me dicens.
Et tu fili hominis. sume tͥ lignũ unũ.
&. scribe suꝑ illud iudȩ &. filioꝵ isrł.
ge illa unũ ad alterum. tͥ in lignũ
unum: et erunt in unione in manu
tua. Cum aut̃e dixerint adte filii po¬
puli tui loquentes. nonne indicas nob̾
quid in his tibi uelis: loqueris ad eos.
hȩc dicit dñs ds̃. Ecce ego assumã lignũ
ioseph qđ est in manu ephraim. &.
trib isrł quȩ iunctȩ sunt ei : ⁊ dabo
eas pariter cũ ligno iuda. et faciam

Expanded text:
vatoris completa memoramus; et quovatoris completa memoramus; et quotidie fieri in his vel maxime, qui instar Lazari peccatorum suorum fasciis colligati, ad vocem Domini suscitantur ; et vere sunt domus Israel, arens quondam, et nullam spem habens salutis: sed intrante in se spiritu gratiae, et porrigente Domino manum, de profundo inferi liberentur: et qui prius dixerant: Domine Deus, tu nosti haec, postea audiant liberati: Modicae fidei, quare dubitastis Et factus est sermo Domini ad me, dicens: et tu fili hominis sume tibi lignum unum et scribe super illud Iudae et filiorum Israhel ge illa unum ad alterum tibi in lignum unum et erunt in unionem in manu tua cum autem dixerint ad te filii populi tui loquentes nonne indicas nobis quid in his tibi velis loqueris ad eos haec dicit Dominus Deus ecce ego adsumam lignum Ioseph quod est in manu Ephraim et tribus Israhel quae iunctae sunt ei et dabo eas pariter cum ligno Iuda et faciam
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicabo in uobis homines. om
isrł habitatura sit in t̾ra sua quȩ qͦn¬
dam inculta postea futura sit quasi
ortus uoluptatis . & ciuitates desertȩ
& destitutȩ muniantur. & multipli¬
cetur in eis domus isrł sicut grex
ouiũ. &. cȩtera quȩ sequuntur:
ad eundẽ sensũ ꝑtitere qui nunc
sub tropologia ⁊ parabola dr̃ ari¬
doꝵ ossuum. et pęnitus nullũ hu¬
morem uite habentium : impleto
illo quod in ȩuangłio scriptũ ẽ.
Quȩ apud homines impossibilia ui¬
dentur : apud dm̃ possibilia sunt.
Eiecti sunt aut̃ de sepulchris suis. de
sepulchris captiuitatis &. uinculis:
quib seruitute babẏlonia teneban¬
tur asstricti. Sed hȩc omĩa iudei sub
zorobabel ut prius dixi expleta c̃¬
firmant: quando magna est facta
cõmotio. ⁊ regnum chaldeoꝵ in me¬
dos ꝑsasq trans latum. uł in p̾sentia
xp̃i sui quẽ putant esse uenturũ.
os autẽ spiritaliter pꝰ erucẽ dñi sal¬

Expanded text:
et multiplicabo in vobis homines, omet multiplicabo in vobis homines, omIsrael habitatura sit in terra sua, quae quondam inculta, postea futura sit quasi hortus voluntatis, et civitates desertae, et destitutae muniantur; et multiplicetur in eis domus Israel, sicut grex ovium, et caetera quae sequuntur ad eumdem sensum pertinere, qui nunc sub tropologia et parabola dicitur aridorum ossium, et penitus nullum humorem vitae habentium, impleto illo quod in Evangelio scriptum est: Quae apud homines impossibilia videntur, apud Deum possibilia sunt . Ejecti sunt autem de sepulcris suis, de sepulcris captivitatis, et vinculis quibus servitute Babylonia tenebantur astricti. Sed haec omnia Judaei, vel sub Zorobabel, ut prius dixi, expleta confirmant, quando magna est facta commotio; et regnum Chaldaeorum in Medos, Persasque translatum: vel in praesentia Christi sui, quem putant esse venturum. Nos autem spiritaliter post crucem Domini Sal
Abbreviated transcription (Latin):
Nec statim hereticis occasionem dabimus:
si hȩc de resurrectione cõmuni intelli¬
gi de negemus. Numquã poneret᷑ si¬
militudo resurrectionis ad restituti¬
onẽ isrłitici popłi significandam: nisi
staret ipsa resurrectio & futura cre¬
deretur : quia nemo de reb ñ exstan¬
tibus incerta confirmat. Totaq nr̃a
illo tendit assertio: quod qͦmͦ uidetur
incredulũ. quod ossib aridis ⁊ multa
uetustate confectis. futura resurrectio
ꝓmittatur. &. tam̃ futurũ est quod
ꝓmittitur: sic et restitutio uł resur
rectio popłi ifrł. qui ductus ẽ incap¬
tiuitatẽ & in toto orbe disꝑsus ui¬
detur quidẽ incredibilis his qui di
non norunt potentiam. s tam̃ futura
est: quia inquit dñs locutus sũ. &
faciam sicut pollicitꝰ sũ. Neniq &
anteriores ꝓphetiȩ. in quib mon¬
tibus isrł antiquus reꝓmittit᷑ status.¬
& dicit ad eos dñs. & conuertar aduos.
& arabimini. &. accipietis sementem.

Expanded text:
Nec statim haereticis occasionem dabimus, Nec statim haereticis occasionem dabimus, si haec de resurrectione communi intelligi denegemus. Numquam enim poneretur similitudo resurrectionis ad restitutionem Israelitici populi significandam, nisi staret ipsa resurrectio, et futura crederetur: quia nemo de rebus non exstantibus incerta confirmat. Totaque nostra illo tendit assertio, quod quomodo videtur incredulum, quod ossibus aridis, et multa vetustate confectis, futura resurrectio promittatur: et tamen futurum est quod promittitur; sic et restitutio popurectio populi Israel, qui ductus est in captivitatem et in toto orbe dispersus, videtur quidem incredibilis his qui Dei non norunt potentiam; sed tamen futura est: quia ego, inquit, Dominus locutus sum, et faciam sicut pollicitus sum. Denique et in anteriori prophetia, in qua montibus Israel antiquus repromittitur status, dicit ad eos Dominus: Et convertar ad vos, et arabimini, et accipietis sementem,
Abbreviated transcription (Latin):
scripsisse autumant.
Ui autẽ aliter int̾pretantur: ista me
uidiam: quod istũ locũ alit̃ exponen¬
tes. resurrectionẽ negare uideamur.
Scimus enĩ multa robustiora testimo¬
nia. & in quib nulla sit dubitatio
in scripturis scĩs repꝑiri: ut est illud
iob. Suscitabis pellem meã: quȩ ista
sustinet. Et in danihel. Multi qͥ dor¬
miunt in t̾rȩ puluere. resurgent: isti
in uitam ȩt̃nã. & isti in oppbriũ. &
in confusionẽ ȩternã. Et in ȩuangłio. No¬
lite timere eos qui corpus int̾ficiunt:
&. animam ñ possunt occidere. Timete
autẽ eum magis: qui potest &. animã
& corpus ꝑdere in gehennam. Et in
apło paulo. Qui uiuificabit mortalia
ur̃a corpora: ꝓpter in habitantẽ sp̃m
eius in uobis. Et multa alia. Ex quo
ꝑspicuũ ẽ non nos resurrectionẽ nega¬
re. sed hȩc ñ scripta de resurrectione
contendere: &. ꝑ resurrectionis parabo¬
lam de resurrectione isrł ꝓpħari. qui
eo tempore captiuus erat in babylone.

Expanded text:
scripsisse autumant. Qui autem taliter interpretantur ista, vidiam, quod istum locum aliter exponentes resurrectionem negare videamur. Scimus enim multo robustiora testimonia, et in quibus nulla sit dubitatio in Scripturis sanctis reperiri, ut est illud Job: Suscitabis pellem meam , » quae ista sustinet; et in Daniel: « Multi qui dormiunt in terrae pulvere, resurgent, isti in vitam aeternam, et isti in opprobriusionem aeternam . » Et in Evangelio: « Nolite timere eos qui corpus interficiunt, et animam non possunt occidere: timete autem eum magis qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . Et in  Paulus: Qui vivificabit mortalia vestra corpora propter inhabitantem spiritum ejus in vobis , et multa alia. Ex quo perspicuum est, non nos resurrectionem negare, sed haec non scripta de resurrectione contendere, et per resurrectionis parabolam, de restitutione Israel prophetari qui eo tempore captivus erat in Babylone.
Abbreviated transcription (Latin):
cinare fili hominis: &. dices ad gog.
Hec dicit dñs ds̃. Numqͥd ñ in diẽ
illo cũ habitauerit popłs m̃s isrł
confidenter siue in pace̾ scies siue
consurges &. uenies de loco tuo a la¬
teribus siue a nouissimis aqͥlonis
tu & popłi multi tecũ. ascensores
equoꝵ uniuersi. cȩtus magnus . &.¬

Expanded text:
es ad Gog: Haec dicit Dominus Deus: Numquid non in die illo cum habitaverit populus meus Israel confidenter  sive in pace scies  sive consurges? Et venies de loco tuo a lateribus  sive a novissimis Aquilonis, tu et populi multi tecum, ascensores equorum universi, 443 coetus magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
habitant sine muro. uectes &. portȩ
non st̃ eis: ut diripias spolia et in ua¬
das prȩdam. ut inferas manũ tuam
suꝑ eos qui deserti fuerant &. postea
restituti. &. suꝑ popłm qui ẽ congre¬
gatus ex gentib qui possidere cpit.
et esse habitator umbilici terrȩ. Saba
&. dedan .&. negociatores tharsis.
ad sumenda spolia tu ueniꝰ: Ecce ad
diripiendam predã. congregasti
multitudine tuã. ut tollas argen¬

Expanded text:
habitant sine muro vectes et portae non sunt eis ut diripias spolia et invadas praedam ut inferas manum tuam super eos qui deserti fuerant et postea restituti et super populum qui est congregatus ex gentibus qui possidere coepit et esse habitator umbilici terrae Seba et Dedan et negotiatores Tharsis ad sumenda spolia tu venis ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam ut tollas argen
Abbreviated transcription (Latin):
mea custodient. &. facient ea. Et ha¬
bitabunt suꝑ terrã. quã dedi seruo
meo iacob. in qua habitauert̃ patres
ur̃i : &. habitabunt suꝑ eam ipsi &. fi¬
lii eoꝵ & filii filioꝵ eoꝵ usq in sem¬
piternũ. Et dd̃ seruꝰ m̃s pͥnceps eorum
fundabo eos ⁊ multiplicabo:. &. dabo
scĩficationẽ meã in medio eoꝵ in ꝑpe-¬

Expanded text:
nt, & facient ea. v.15. Et habitabunt super terram quam dedi servo meo Jacob, in qua habitaverunt Patres vestri, & habitabunt super eam ipsi, & filii eorum, & filii filiorum eorum usque in sempiternum: & David servus meus princeps eorum eis; & fundabo eos, & multiplicabo, & dabo sanctificationem meam in medio eorum in pe
Abbreviated transcription (Latin):
dabo eos in gentẽ unã in t̾ra mea in
montib isrł . &. princeps unus erit om¬
niũ istoꝵ in regem. Et ñ erunt ultra
in duas gentes nec diuidentur ultra
in duo regna: ut ñ polluantur ultͣ
in idolis sius ⁊ in offendiculis suis &
in om̃ib impietatib suis: &. eruam
eos ex om̃ib iniquitatib eoꝵ in qͥb
peccauerunt: & mundabo eos. ⁊ ert̃
michi in popłm. & ego ero eis indm̃.

Expanded text:
dabo eos in gentem unam in terra mea in dabo eos in gentem unam in terra mea in montibus Israel, et princeps unus erit omnium istorum in regem. Et non erunt ultra in duas gentes: nec dividentur ultra in duo regna, ut non polluantur ultra in idolis suis et in offendiculis suis, et in omnibus impietatibus suis. Et eruam eos ex omnibus iniquitatibus eorum, in quibus peccaverunt, et mundabo eos et erunt mihi in populum, et ego ero eis in
Abbreviated transcription (Latin):
scient gentes quia ego dñs scĩficator isrł:
cũ fuerit scĩficatio mea in medio eoꝵ
Tfactus est sermo dñi ad me dicens.
Et tu fili hominis assume tibi uirgã
una . &. scribȩ suꝑ eam iudã ⁊ filios isrł
qui appositi sunt ei. Et uirgã scdam
assumes tibi: &. inscribes eam ioseph.
uirgam ephraim. &. om̃s filios isrł qͥ
appositi sunt ei. Et conuinges eas in¬
uicem tibi in uirgam unã. ut copules
eas: &. erunt in manu tua. Et erit
quando dixerint tibi filii ifrł loquen¬
tes. non indicas nobis quid sint ista tͥ:
& dices ad eos. Hȩc dicit dñsds̃. Ecce
ego assumam intribũ ioseph ꝑ manũ
effraim. trib isrł. quȩ ad iuncte st̃
erunt in uirgam unã. Et erunt una.
in manu iuda. Et erunt uirgȩ quas
inscripsisti.sic in manu tua corã eis:
& dices eis. Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce ego
assumam omnẽ domũ isrł de medio
gentiũ. ad quas in gressi sunt: &. congre¬
gabo eos ex om̃ib qui incircuitu eius
sunt : ⁊ inducam eos in terrã isrł. Et

Expanded text:
scient gentes quia ego Dominus sanctificator Israel, cum fuerit sanctificatio mea in medio eorum factus est sermo Domini ad me, dicens: Et tu, fili hominis, assume tibi virgam unam, et scribe super eam Judam, et filios Israel qui appositi sunt ei, et virgam secundam assumes tibi, et scribes super eam Joseph, virgam Ephraim, et omnes filios Israel qui appositi sunt ei, et conjunges eas invicem tibi in virgam unam, ut copules eas, et erunt in manu tua. Et erit quando dixerint tibi filii Israel loquentes: Non indicas nobis quid sint ista tibi? Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam in tribum 438 Joseph per manum Ephraim tribus Israel, quae adjunctae sunt erunt in virgam unam, et erunt una in manu Juda. Et erunt virgae quas inscripsisti sic in manu tua coram eis: et dices eis, haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam omnem domum Israel de medio gentium, ad quas ingressi sunt: et congregabo eos ex omnibus qui in circuitu ejus sunt, et inducam eos in terram Israel, et
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ ꝓpħarũ isrł. qui ꝓphetauerunt
nis. ut adducerem te suꝑ eos : Et erit
in die illa in die aduentus gog suꝑ
terrã ifrł ait dñs ds̃: ascendet in dig¬
natio mea infurore meo. n in zelo meo.
in igne irȩ meȩ locutus sũ: quia in

Expanded text:
prophetarum Israel, qui prophetaverunt nis: ut adducerem te super eos? Et erit in die illa, in die adventus Gog super terram Israel, ait Dominus Deus: ascendet indignatio mea in furore meo. Et in zelo meo, in igne irae me
Abbreviated transcription (Latin):
tera aquilonis. siue ab extremis aquilo¬
nis: et totum robur eiꝰ popłiq siue
gentes multȩ tecum. Prȩpara ⁊ instrue
te. &. omnẽ multitudinem tuã. quȩ
coaceruata ẽ ad te: &. esto eis in precep
annoꝵ uenies ad terrã. quȩ reuersa
ta est depopłis multis : ad montẽ siue
terrã ifrł. qui fuerunt deserti uigit᷑.
Hic de poplis eductus est: &. habitabt̃¬

Expanded text:
tera Aquilonis  sive ab extremis Aquilotera Aquilonis  sive ab extremis Aquilonis, et totum robur ejus, populique  sive gentes multae tecum. Praepara et instrue te, et omnem multitudinem tuam quae coacervata est ad te, et esto eis in praecepannoruta est de populis multis ad montes Israel, qui fuerunt deserti jugiter: Haec de populis educta est,
Abbreviated transcription (Latin):
ritalẽ: sic &. ista ꝓphetia nequaquã
ad carnis sed ad animȩ ꝑtir felici¬
tatem.&. ad xp̃i fidem qua munda¬
mur in baptismate. cuiꝰ regnũ imꝑ
petuũ est: ut non expectemꝰ uentu¬
ra. quȩ transacta ⁊ cotidie transigi
nouimus.
t factus ẽ sermo dñi ad me dicens.
fili hominis. pone faciem tuã contͣ
gog.&. terrã magog. principem
capitis. siue ros. mosoch ⁊ tubal. &.
uaticinare de eo .&. dices ad eos.
Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce ego ad te gog.
principẽ capitis siue ros mosoch &
tubal: & circumagã te. &. ponam
frenũ in maxillis tuis. et educã. siue
congregabõ te. &. omnẽ exercitũ tuũ.
equos et equites. uestitos loricis uni-¬
uersos. multitudinẽ magnam. has-¬
tam & clipeum arripientiũ. & gla¬
dium. siue peltas. &. galeas. &. gla¬
dios. Persȩ. et hiopes. &. libies cũ eis:
om̃s scutati. &. galeati. Gomer ⁊ uniuer¬
sa agmina eius. domus thogorma. la¬

Expanded text:
ritualem: sic et ista prophetia nequaquam ritualem: sic et ista prophetia nequaquam ad carnis, sed ad animae pertinet felicitatem, et ad Christi fidem, qua mundamur in baptismate, cujus regnum in perpetuum est, ut non exspectemus ventura quae transacta sunt, et quotidie transigi novimus. « Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pone faciem tuam contra Gog, terram Maapitis  sive ros Mosoch, et Thubal, et vaticinare de eo. Et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te Gog principem capitis  sive ros Mosoch, 442 et Thubal, et circumagam te, et ponam frenum in maxillis tuis, et educam  sive congregabo te, et omnem exercitum tuum, equos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam, hastam et clypeum arripientium, et gladium  sive peltas et galeas, et gladios: Persae, Aethiopes, et Libyes, cum eis omnes scutati et galeati: Gomer, et universa agmina ejus: domus Thogorma, la
Abbreviated transcription (Latin):
thrũ deduxert̃: consurgant ⁊ re¬
linquant idola sua &. ab homina¬
tiones suas. quas de suo corde confin¬
xerant: et de cunctis sedib suis in
quib peccauerant transeant ad ec¬
clesiasticã fidẽ et mundent᷑. ⁊ sint
nius in oseȩ ꝓpheta dictasse me noui.
d si iudȩi &. xp̃iani iudaizantes
hȩc ad mille annoꝵ uoluerint refer¬
re regnum: necessitate cogunt᷑ ut
suscipiant om̃s qui salui fuerint ha¬
bitaturos in terra isrł. ȩdi ficandam
ierłm. ex struendũ templũ. cunctas
legis cerimonias exercendas. obseruan¬
dum sabbatum. accipiendã circũcisi¬
onis in iuriam. manducandũ ⁊ biben¬
dũ. ⁊ diuitiarũ abundantiã ꝓsum¬
ma beatitudine & cunctis opib ȩs¬
timandã. cũ apłs dicat. Esca uen¬
tri & uenter ȩscis: ds̃ autẽ &. hunc
& illas destruet. Quomͦ aut̃ in ty-¬
po resurrectionis suꝑior sermo pro¬
pheticus restitutionem iudaici ppłi
demonstrauit. non carnalem. s spi¬

Expanded text:
thrum deduxerunt, consurgant, et rethrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint nius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui salvi fuerint habitaturos in terra Israel, aedificandam Jerusalem, exstruendum templum, cunctas Legis caeremonias exercendas, observandum sabbatum, accipiendam circumcisionis injuriam, manducandum et bibendum, et divitiarum abundantiam pro summa beatitudine et cunctis opibus aestimandam, cum Apostolus dicat: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet . Quomodo autem in typo resurrectionis superior sermo propheticus resurrectionem Judaici populi demonstravit, non carnalem, sed spi