comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ONNUM quamo
uero omnipotens
ds̃ trepidantium
mentes quibus dam
prius reuelationib
roborat: ut in mor¬
teminime ꝑtimes¬
cant
Namquidam mecũ
in monasterio frec¬
ter antonius nomi¬
ne uiuebat: qui mul¬
tis cotidianisq: lacri¬
mis ad gaudia patri¬
ae caclestis anhela¬
bat.
Cumq studiosis sime
& cummagno feruo¬
re desiderii sacroc
eloquia meditar&ur:
nonineis uerba scien¬
tiae. sed fl&um con¬
punctionis inquise¬
bat : quat ͥnus per
haec excitata mens
eius in ardescer& :
& ima deserens ad
regionem caelestis
patriae per contẽ¬
plationem uolar& :
paratus esto. quia
dñs iussit migra
Cumq: ille non habere
sesumptus admigren¬
dum dicer&: sespon¬
sum protꝗͥnus audi¬
uit dicens
Sidepeccatistuis agi¬
tur. dđ missa sunt:
Quod dum se mel audis¬
adhuc m&u trepida¬
r&. Nocte quoque
alia in eisdem est¬
uerbis ad monitus
Cum post quinq: dies
febsecorreptus.
cunctis fratribus
q: defunctus. ẽ.
Alius &iamfrater
in eodem monasterio
merðlus dicebatur :

Expanded text:
onnunquam vero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volaret. Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisadhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus  defunctus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
scisunt si prolni¬
micis suis quos tunc
ardere uiderint
non orabunt : qui¬
b utiq dictũ .e.
proinimicis ues¬
tris orate:
cis suis to tempo¬
re quopos sunt ad
fruccuos ampae¬
nitentiam eorũ
corda conuestese :
atq: ipsa coruersi¬
ione saluare.
Quidenim aliud pro
inimicis ortendũ . ẽ
Nisi hoc quod apos¬
tolus. ait
Vt d& illis ds̃ paeni¬
tentiã. ad cognos¬
cendam ueritatẽ
& resipliscant. a
diabolilaquaeis.

Expanded text:
sancti sint, si pro inisancti sint, si pro inimicis suis quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? cis suis orant eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostolus ait: Ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqu
Abbreviated transcription (Latin):
quam desinunt pec¬
casedum uiuunt.
Admagnamergo
iustitiam iudican¬
tis ꝑtin&: ut num¬
quam caseant sup¬
plicio: qui in hac
uita num quam
uoluerunt carese
peccatis.
Sed NULLuS IuSTIS
crudelitate pasci¬
tur : & delinquens
seruus. aiustodo¬
mino ideir cocaedi
pricecipitur: ut
anequitia corriga¬
tur: Ad hoc ergo
uapulat: ut emen¬
danł debeat:
Iniqui autemgehen¬
nae ignibus trocdi¬
ti: si adcorreptio¬
nem non ꝑueniunt :
quo fine semꝑ ardebuNł.
GREGORIUS
qui apius .e. mise¬
rorumcruciatu
non pascitur.
ab iniquorum ultio¬
ne inꝑp&uum non
sedatur : sed iniqui
omnes acerno sup¬
plicio deputati sua
quidem iniquitate
puniuntur: &ta¬
men ad aliquid ar¬
debunt: scilic&
ut iustiomnes & in
dõuideant gaudia
quae ꝑcipiunt : &
in illis sespiciant
supplicia quae eua¬
serunt :
Quatdͥnus tanto ma¬
gis in aernum
debitores se ẽẽ
cognoscunt : quan¬
to in aernum ma¬
la punist conspi¬
ciunt : quae eius
adiit orio uicerun.:
PETRUS
TUbiest quod

Expanded text:
quam desinunt pecquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? GREGOR. quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternum debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerunt. PETR. Et ubi est quod
Abbreviated transcription (Latin):
arsuros¬
ONSTAT NIMIS
finis non ẽ gaudio
bonorum: Ita¬
& finis non esttor¬
mentomalorũ:
Nam cum uerit as dicat:
Ibunt hii insuppli¬
cium a&ernum.
iusti autem inuitã
a&ernam.
Quia uerum ẽ. quod
promis it: falsum
proculdubio ñ erit
qđ minatus ẽ ds̃
Quid siquis dicat
lidcir copeccantib
a &ernam poenam
minatus ẽ. ut eos
minatus e. ut ab
iniustitia corre¬
ger&: &iam falsũ
e. pollicitus ut ad
iustitiam prouoca¬
Sedquis hoc dicere
uel insanus proce su¬
mat & siminatus
est quodnon erat
impl&urus : dum
adsesese eum mise¬
ricordem uolumus:
fallacem quoddici
nefas ẽ procedica¬
re conpellimur
PETRUS
Scire uellen quo¬
modo iustum sit
ut culpa quaecum
fine ꝑparata est¬
sine fine puniatur:
iudex non corda
hominum : sed facta
pensar&.
Niqui enim ideocũ
fine deliquerunt
quiacum fine uixe¬
runt.
Nam uoluis sentutiq
sipotuis sent sine
fine uiuere: ut potu¬
issent sine fine pec¬
case.
Ostendunt enim quia
inpeccato semꝑ uiue¬
se cupiunt : quinum¬

Expanded text:
arsurosarsurosnstat nimis finis non erit gaudio bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus est Deus. Quid, si quis dicat: idcirco peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocased quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dicere nefas est praedicare compellimur. --PETRUS: Scire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine psine fine puniatur. judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nun
Abbreviated transcription (Latin):
Et nullus in caelo: quia
neq: angelus.
Nullus interro : quia
neque homo uiuens
incorpose :
nullus subtus terra
dignus inuentus . ẽ.
quianeque animae
corpose
exutae
aperise
nobis
piac&er dñm sacri
eloquii secr & apatu¬
erunt.
Cumergo ad soluen¬
dum librum. Nullus
subterra inuentus
dignus dicitur: quid
obst& non uideo
ut subterra esse in¬
fernus credatur
PUTRUS
credendus e: anquan¬
ta peccatorum diuer¬
sitas fuerit : tanta
quoq: ex istimanda
sunt & ips a incendia
gehennae ignis:
sed non uno modo.
omnes cruciat pec
quantum exigit cul¬
pa: Tantum illic
Nam sicut in hoc
mundo sub unosole
multi consistunt:
nectamen eiusdem
solis ardorem aequa¬
litersentiunt.
quia alius plus aestuat.
atq: alius minus.
Ita illic inuno igne
Quia quodhic diuer¬
sitas corporum
hoc illic agit diuer¬
sitas peccatorum .:
Vt ignem non dissimi¬
lemhabeant : & ta¬
men eosdem singu¬
los dissimiliter
PETRUS
NUM QUID NAM
quaesote dicimus
eos qui se mel illic
mersi fuerint semꝑ

Expanded text:
Et nullus in coelo, quia Et nullus in coelo, quia neque angelus, nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore, et nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis, praeter Dominum, sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus subtus terram inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut subtus terram esse infernus credaturPETRUS.credendus est? An quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque existimanda sunt et ipsa incendia gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccquantum exigit culpa, tantum illic Nam, sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter -PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mersi fuerint, semper
Abbreviated transcription (Latin):
XLIIII. UBIENSEIXIR¬
CRUCORIUS
IACDERe Lemere
definire nil audeo:
Nonnullinam que
inquadam terro¬
rum paste infernũ
eeput auerunt.
Alii uero hunc sub
terra. eẽ aestiman
sed tamen hoc animũ
pulsat :
Quia si idcirco infer¬
num dicimus quia
inferius iac&: quod
tersac ad caelum ẽ
hoc esse inferus de¬
& fostas se ꝑpsalmis¬
tamdicitur::
libes testianimam
meã ex inferno
inferiori
uot infernus superior
tersoc: Infernus uero
inferior . subterrac
eẽ uideatur.:
Et lohannis uox in ea
aestimatione concor¬
dat. Quicum signatũ
librumseptẽ sigillis
uidis se sedicer& : quia
nemo inuentus. est
dignus. Neq: incaelo
Neq: interrac: neq
subtus terrõ ape¬
rise librum & solue¬
se signacula eius.
Adiuncxit: et ego
flebam multum
nem de tribu iuda
dicit aperisi.
in Quo uide lic& libro.
quid aliud: quam
s acro scripturac sig¬
natur : quã solus
sedemptor noster
aperuit :
Qui homofactus mori¬
endo resurgendo
ascendendo cuncta
misteria quae inea
fuertnt clausa
patefecit. ⁊¬

Expanded text:
XLII. Ubi e se inferGREGORIUS. Hac de re temere definire nil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt: alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus deet fortasse per Psalmistam dicLiberasti animam meam ex inferno inferiori . Infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videtur. Et Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus neque in coelo neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum nem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedcumt ot malis
dñs finem ponese
decreuiss&: Corpo¬
rocli hunc molestia
percus sit.
Qui ad extremum
ueniens: eadem
horae qua lamde
corpose enet exi¬
turus : a pestis ocu¬
lis. uidit tetros
& nigerrimos sp̃s
coramse adsistese
& uchementer immi¬
nese. ut ad inferni

Expanded text:
Sed cum tot malis Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni
Abbreviated transcription (Latin):
ris frocter: signũ
tibi scae crucis In¬
prime .:
Respondebat ille
cum magnis clamo¬
ribus dicens
uolo me signare.
sed non possum.
quia s quamis huius
drocconis pracemor. :
Cumq: hoc fratres
aeger cum magnis
uocibus clamart
dicens .:
groctias do ecce
dstcco quime adde¬
pertit. fugit osa¬
tionib: uestris expul¬
sus: stase non potuit.:
Propeccatis meis mo
do intereedite: quia
conuesti parectus
sum : & saeculasẽ
uitam funditus
selin quere:
Homoergo quisicut
iamdictum .e. ab ex¬
trema corporis
fuenet paste prece¬
mostuus. se serua¬
tus aduitam. toto
addm̃ corde conuer¬
mutatus ment e.
diu et flagellis ad¬
tricͥtus: tunc eius
anima carne solutirẽ:
Atcontra crisau¬
rius sicut probus
propinquus illius
cuius. superius me¬
moriã feci: nar soc¬
se consueuit :
Vir in hoc mundo ual¬
de diues fuit: sed
tantum plenus ui¬
tiis: quantũ seb
Superbia tumidus.
carnis suae uolup¬
tatibus subditus.
in adquirendis reb:
auariciae facibus
accensus.

Expanded text:
ris, frater? signum ris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce draco qui me ad deperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccdo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde convermutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus.
Abbreviated transcription (Latin):
non solum facese.
sed &iam audire ñ
potent.
Num quamse ad scãe
conuersationis ha¬
bitum uenise: Iusten¬
do: inacscendo: deri¬
dendo testabatur.
Nhac autempestilen¬
tia quaenu perhuiis
urbis populđ magna
expaste consumpsit
percus sus in inguine:
Cumq extremum sp̃m
ager&. Conuenerunt
froctres : ut egressũ
illius orando prote¬
gerent.
amcorpus cius abex¬
precemostuum:
Insolotantũ modo
pectore uitalis ad¬
huc calor anhelabat:
Cunctiautẽ froctres
tanto proeo coepe¬
runt enixius orare.
quanto eum lamui¬
debant subcaele¬
ritate discedese:
Cum sepente coepit
cisdemfiatrib ad¬
sistentibus clamase.
atq cummagnis
uocibus ostrtiones
eorum interrumpe¬
re dicens.
Recedice recedite :
qui proꝑter uestraem
pracesentiã deuora¬
re me non potest.
Caput meum inore
suo lam absorbuit
datelocum ut non¬
me amplius cruci&:
sed faciat quod fac¬
curus est.
Siei ad deuortendũ
datus sum: quase
propter uos mortes
patior
runt ei dicere.
quid est quod loque¬

Expanded text:
cere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo testabatur. In hac autem pestilentia quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab expraemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, qui propter vestram praesentiam me devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior?runt ei dicere: « Quid est quod loque
Abbreviated transcription (Latin):
Anese adtestante de¬
dicimus : quia super
sod omitas dñs ignẽ
& sulpht̃ pluit : ut
eos & ignis incende¬
ris negar& .:
Quia enim amore in¬
licitocorruptibilis
carnis arserant:
simul incendio & foe¬
tore perierunt :
Quatenus in poena sua
cornoscerent: quia
aernae mostͥ foe¬
toris sui sedelecta¬
done tracdidissent
Dehis iNquisus
dubius fui nihil
mihi quaestiones
XL. QUOD QUORUIN¬
DAMA NIMAE AD¬
HUG IN COREPTNI
POSIIC PGEUALAU
ALIQUIO DESPIRI¬
IALIBUS UIDEN
ET DETHEODORO
PUCRO. ACDEMON¬
TECRISAURI ET
MOXACHI EUIUS DA
GREGORIUS
CIENdum quoque
est qui a nonnum quã
corporibus positae
poenale aliquid de
spiritalibus uident:
quod tamen quib¬
dam ad aedificatio¬
nẽ suã : quib dã
uero contingere
ad aedificationem
audientium sol&
ualde theodorus
fiactrem suum ne¬
cessitate magis quã
uoluntate sequutus ẽ

Expanded text:
neseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderis necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestionis  Quod quorumdam animae adhuc in corpore positae poenale aliquid de spiritalibus vident; et de Theodoro puero; ac de morte Chrysaorii, et monachi cujusdam GREGORIUS. Sciendum quoque est quia nonnunquam corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod tamen quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere ad aedificationem audientium soletvalde. Theodorus fratrem suum necessitate magis quam voluntate secu
Abbreviated transcription (Latin):
pauper spũad con¬
libentissime suscepit:
Quadamuerodie ei
dari ferra mentum
iussit. quod ad falcis
similitudinem falcas¬
trum uocãtur : ut de
loco quodam uepres
abis cider&: quatiͥnus
Locus autem ipse quẽ ad¬
mundandum gothus
susceperat: super
ipsam laci ripã iacebat
Cumq gothus Idem
densitatem ueprium
totius uistutis ad nisu
succider&: ferrum
demanubrio prosili¬
ens. in lacum cecidit:
Vbi scilic& tanta erat
aquarum profunditas.
ut spes requir en di
fer ramenti nulla iã
ess&. Itaq ferro¬
perdito. tremebundus
ad maurum monachũ
cucurrit gothus da¬
num quod fecerat
Nuntiauit: & reatus
sui egit paenitentiã :
Quod maurus quoque
monachus : moxbene¬
dicto dĩ famulo cuna¬
uit indicare.: Virigitur
dñi benedictus haec
audiens: accessit ad
locum : tulit demanu

Expanded text:
conlibentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferroperdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu
Abbreviated transcription (Latin):
tres p&raes in loco eodẽ
pro signo posuit: atq
ad suum cunctis illic
nescientib monaste¬
rium rediit.
Cumq e die alio ad eũ
prõnecessitate aquae
procedicti fr&tresre¬
dissent dixit. Ite &
rupem illam in qua
tres super inuicem
positas p&raes inueneri¬
tis inmodico cauate:
Val& enim omnipotens
ds̃ &iam in illo montis
cacumine aquam pro¬
ducere: ut uobis labo¬
rem tanti itĩneris dig¬
n&ur auferre Qui
euntes. rupem montis
quam benedictus proce¬
dixerat : iam sud antẽ
inuenerunt.: Cumq
in eacum cauum locum
fecissent statim aqua
replesus ẽ : quae tã
sufficienter emanauit
ut nunc usq: ubestim
defluat : atq ab illo
montis cacumine. usq
adimferior deriu&ur:¬

Expanded text:
tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur
Abbreviated transcription (Latin):
curauit: Cumre¬
pente turbo caelitus
factus reb illic om¬
nib: in suastabilitate
manentibus: ar cam
quae super posita
sepulcbro eius fuerat
extulit. longeque
proiecit : ut palam
cuncti cognosceren.
quanti ess& meriti :
cuius illic corpus
iaceret:. Ea &iam
quae subiungo prȩ¬
dicti uenerabilis
uiri fortunati qui
ualde mihi a&ate
opere & simplicitate
placet relatione
cognoui. Candtm
ualeriae prouintiã
Langobardis intran¬
tib:. exmonasterio
reuerentis simiuiri
aequitii. In praedicto
oratorio ad sepulchrũ
eius monachi fugierunT.
Cumq: langobardisae¬
uientes oratorium
intrassent. Coepe¬
runt eosdem monachos
foras trahere : ut eos
aut pertor menta
discuterent: aut
gladiis necarent
Quorum unus ingemuit:
atque acridolore
commotus clamauit:
tibi quod trahamur
& nonnos defendas.
Adcuius uocem proti¬
nus saeuientes lan¬
gobardos inmundus
sp̃s inuasit : quicor¬
ruentes interram:
tam diu uexati sunt.
quousque hoc cuncti
&iam qui foris erant
langobardi cognosce¬

Expanded text:
curavit. Tunc recuravit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eamdem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equiti in praedicto oratorio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit, atque acri dolore commotus clamavit: tibi quod trahimur, et nos non defendis? Ad cujus vocem protinus saevientes Langobardos immundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
uidmiraris p&re.
quia fallimur qui
homines sumus: an
menti excedit. quod
dauid qui proph&iȩ
sp̃um habere consue¬
uerat: Contrain¬
nocentem ionathae
filium sentent iã dedit:
Cum uerba pueri
mentientis audiuit:
quod tamen quia per
dauid factum est.
Et occulto dĩ iuditio.
iustum credimus.
qualiter iustum fuerit
non uidemus: Quid
ergo mirum: si ore
mentientium aliquan¬
do in aliud ducimur:
qui proph&ȩ non sumis
Multum uero est quod
unius cuiusq: prȩsulis
mentem . curarum
densitas deuastat
Cumq: animus diuiditur
admulta fitminor
ad singula. Tanto que
ci inuna qua lib& re
subripitur: quanto
latius inmultis occu¬
patur: PETRUII
Uera sunt ualde
quae dicis
Gilere non debeo quod
de hoc uiro abbate
quondam meo reue¬
rentissimo ualentio
narrante cognoui z
Arebatnamque . quia
corpus eius dum in
beati laurentiimar¬
trris oraturio ess&
humatum: super se¬
pulchrum illius. rusti¬
cus quidam arcam
cum frumento posuit.
Nec quantus qualisq:
uir illic laceret. per¬
pendere acuereri

Expanded text:
uid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri
Abbreviated transcription (Latin):
DE CONSTANTIO
mei di dici relatione¬
quod narro: qui in a¬
chonitana urbe
perannos multos in
monachs habitu deguit
Ibiq: uitam ñ mediocri¬
ter relegios amduxit:
Cui&iam quidam nr̃i
lam profectioris a&a¬
tis. qui ex eisdem sunt
pastib: ad testantur:
Iux eamnamq: ciuita¬
tem ecclesiabeati
mar tyris stephani
sita ẽ. in quauir uitȩ
uenerabilis constan¬
tius nomine. mansio¬
narii funictus officio
de seruiebat. Cuius
scĩtatis opinio. sese
ad notitiam hominũ
longe lateque
tetenderat ̃
quia isdem uir fundi¬
tus terrena despi¬
ciens: toto ad nisu
mentis ad sola
caelestia flagrabat:
quadam uerodie. dũ
in eadem ecclesia oleũ
de esset : & praedic¬
tus dñi famulus
unde lampadaes ac¬
cenderet omnimo¬
do non haberet:
Omnes candelas eccle¬
siae impleuit aqua:
Atque exmore In me¬
dium papirũ posuit:
Quam allato igne:
succendit: sic ques
aqua arsit in lam pa¬
dib: ac si oleum
fuisset: Perpen¬
de igitur petre:
fuerit qui necessi¬
tate conpulsus:
elementinatura

Expanded text:
De Constantio mei didici relationquod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ea quae deillonarrat.
silentio non sunt price¬
menda : Nam dicit.
quod quadam die ingres¬
sus hostum. magna
hunc erucae multitu¬
dine inuenit esse co¬
opestum Quiomne
holus deperire conspi¬
ciens : ad easdem eru
Adiuro uos in nomine
dite hinc : atq: haec
holero comedere no¬
lite: Quae statim ad
uiridĩ uerbum ita om¬
nes egress ae sunt : ut
neuna quidem intra
spatium host remane¬
Sed quid mirum quod
haec deepiscopatus
eius tempore narramis:
quando iam apud omni¬
potentem dm̃ ordine
simul& moribus cre¬
ueraet : Dumilla ma¬
gis miroenda sint : quae
eum hic senex clericus
ad huc puerulum fecis¬
set estatur : Nã ait
Quia eo tempore quocũ
matresua puerhabita¬
bat : Egressus hospitiũ.
Nonnum quamsine linea:
Crebro &iam sine tunica
reuestebatur : quia

Expanded text:
ea de illo narrat, quae ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucAdjuro vos in nomine dite hinc, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneSed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qua sententiaeue¬
ritate colligitur:
quia eosdem solidos
prsbt proadipiscen¬
do episcopatu praoce¬
pareebat : sed uiridĩ
sermo proeualuit:
Namisdem constan¬
tius. inpraces bitera¬
tus officio uitã finiuit:
lio qͦq tempore.
Aduo ad eum gothi
hospitalitatis gractia
uenerunt : qui re uennã
se festinare professi
sunt: Quib ipse
paruum uas ligneũ
uino plenũ manu
sua pracebuit : quod
fostasse in praendio
it ineris habere potu¬
issent: Ex quo illi
quo adusque ruennã
peruenerint
biberunt ut
gothi.
Aliquantis autem dieb
in eadem ciuitate mo¬
racti sunt : &uinũ
quod ascõuiro acce¬
perant : cotidie inusũ
habuerunt: sic que
usque ad eundem uene¬
racbilem patrem fe¬
rentds reuersi sunt
ut nullo die cessarent
bibere & tamen eis¬
uinum ex illo uasculo
numquam de ess&:
acsi in illo uase ligneo
quod ep̃s dederat iunũ
non auger&ur. sed nas¬
cer&ur Nuper
quoq: de eiusdem loci
pastib: senex quidã
clericus aducnit: qui

Expanded text:
Ex qua sententiae veEx qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit Coepit
strepere : & cum
furore nimio cla¬
mare : Omnes hic
domo uiuere non
possum Ad cuius
nimirum uoces
aduenit ep̃s : omnes¬
q: qui in eo demepisco¬
pio
aderant ⁊ Cumq
neblanda temperotre
uoluiss&: Coepit ille
cumiurgio respondere
dicens.: Omnes tecũ
uiuunt: egosolus hic
ante te uiuere ñ possũ:
reddemihi soledos meos:
Quibus uocibus commo¬
tus ep̃s. beatae mariae
semper uirginis eccle¬
siam ingressus est :
Et eleuatis manibus.
extenso uestimento :
stando coepit orore:
ut ei redder& unde
procesbiteri furentis
insaniam mitigarepo¬
tuiss& : Cumq subito
oculos aduestimentũ
suum inter extensa
bra chia reduxiss&:
repente insinu suoduo¬
decim aureos inuenit :¬
ita fulgentes tamquã
si exigne productihore
eadem fuissent: Qui
mox de ecclesia egres¬
sus : eos insinu furen¬
tis praesbiteri pro¬
iecit dicens: Eccehabes
solidos quos quaesisti :
sed hoctibi notum sit.
quia post mostẽ meã
tu huic ecclesiae ep̃s
noneris. propter
auaritiam tuam

Expanded text:
invenit. Coepit strepere, et cum furore nimio clamare: Omnes hic hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque ne blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem meam tu hujus Ecclesiae episcopus non eris propter avaritiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur eodem ne pote
suo accessit ad ar¬
cam: & piae uiolen¬
tus claustret arcae
comminuit: duode¬
cim aureos tulit.
eosq indigentibus
ut placuit diuisit:
Itaq: constantius prbt
reuer sus ex ope¬
re: arcam
frecctam
repperit : & cabal¬
li sui prac&ium quod

Expanded text:
igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et caballi sui pretium quod
Abbreviated transcription (Latin):
per ẽpnis regni p̃des¬
tinatio. Ita ẽ. ab om¬
ni potentedõ disposita:
ut adhoc electi ex labo¬
re perueniant quate¬
nus postulando mere¬
antur accipere : quod
eis omnipotens dr̃
ante saecula disposuit
donare. Pl
Probare mihi apestius
uellem : si pot est p̃deti¬
natio praecib: iuuari:
GREGURII
Hoc quod egop&re in¬
tulsꝰ concite ual& ꝓbari
Ceste & enim nosti quia
ad abraham dñs dixit
rat patrẽ multarũ
gentium constitui. te
Cui runsum promisit
dicens bene dicam tibi
& mult iplicabo semen
tuum sicut stellas caeli:
& uelud har ena quae
ẽ in litore maris: Ex
quarea peste constat.
quia omnipotens dr̃
semen abra h&emulti¬
plicare perisa ac prae¬
distinauerat : Et tamen
scriptum .ẽ. De proxe¬
catus . ẽ. isa ac dñm
prouxore sua eoquod
ess& sterilis : qui ex¬
audiuit eum. et dedit
conceptum rebeccae:
siergo multiplicatio
generis abnohae per
isaac prae distinata fuit
Cur coniugem sterilem
accepit : sed nimirũ

Expanded text:
perennis regni praedesperennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETR. Probari mihi apertius velim, si potest praedestinatio precibus juvari. GREGOR. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite valet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit:rat: Patrem multarum gentium constitui te . Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore maris . Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat, 184 et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
a peste monstrer&ur.
quia interiectũ uocis
silentium. paruum
signauerit: sed mire
res contigit : quiadũ
uener&bilisuir anas¬
tasius decorpore
exir&: Eraet quidã
frater in monasterio
qui super eum uiuere
nolebat : prouolu¬
tus uero eius pedib.
coepit ab eo cum lacri
mis postulare dicens
per illum te coniuro
septem dies superte
in hoc mundo faciã
Ante cuius septimum
diem. &iam ipse
defunctus .ẽ. qui tam̃
in illa nocte inter
ca&eros non fueratt
uocatus : Vt a peste
clarescer&. quia eius
obitum solauene¬
rabilis anastasi ĩ
intercersio obtene¬
re potuiss&
idem frater & uo¬
catus inter ca&eros
uiri intercessionib:
ex hac luce subtroec¬
tus ẽ. Quid aliud da¬
tur intelligi. Nisi
quod hii quiapud
dñm magnisunt
meriti : obtinere
aliquando possunt
Ca etiã quae non
sunt p̃ destinata
GREGORIUS
Obtinere nequaquã.
possunt. quae p̃desti¬
nata non fuerint.
sed ea quaes cĩuiri
orando efficiunt : Ita
p̃distinata sunt: ut
praecibus obtinean¬
tur: Nam ipsa quoq:

Expanded text:
aperte monstraretur quia interjectum vocis silentium parvum signaverit. Sed mira res contigit, quia venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis ab eo postulare, dicens: Per illum ad quem septem dies super te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. idem frater et vocatus inter caeteros viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinata? GREGOR. Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dito uir sc̃s d̾ dignã do subrisit. Atq
monachꝰ: It Ie et eũ de cella ex¬
pellite. de Iancilla autem
diz que anxietate¬
febrium urgnetur.
uolite esse solliciti
quia ex hachora neq:
febrib: laboratura
ẽ neq: basiliũ quae¬
situra regressus
ẽ monachus & ea hora
saluti restit utã
diuirginem agnouit
qui eandem salutẽ
illius dĩ famulus
aequitius longe po¬
situs dixit: In uiltu¬
te scilic& miraculi.
exemplum tenens
magistri: qui inuita¬
tin adfilium reguli:
e inn solo uerbo resti¬
tuit saluti. ut reuer¬
tens pater : eahora
filium restitutum
uitae cognosceret.
quã uita illius exore
ueritatis aud nset .
Onines autem mionachi
suti sionem sui patris
implentes: e undeni
basilium exmonaster ii
habitatione reppii le¬
runt . quirepulsus:
dixit. frequenter se
cellam aequitu magi¬
cis astibus inaerasus¬
pendisse: Nec tamen
eius quempiã laedere
potuis se .⁊ Qui non post
longo tempore. In hac
romana urbe. ex arder¬
cente zelo xp̃iani popul.
igni crematus est.

Expanded text:
dito vir sanctus, dedignando subrisit, atque monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietatefebrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est.
Abbreviated transcription (Latin):
balilum monach um dedurͣ
et equitium dei fa mulum ut
eundem monach um in con¬
gregatione sust i peret rega¬
uit. Quem statmm uir sanctus
uido mona Sc̃ ẽẽ s diabolũ sinille
respõdit Sccasionẽ q̃ Iris nedbeas p̃stare
qd̾ peto. ad quẽ mo r dĩ fama dixe¬
go quidem hoc euni
denontio esse quod iideo. Nec tam
nolle me obedire eustimis fatio
quod iubes Susceptus itai ĩ mo¬
nasterio est cũ nõ post młtos di¬
es ildem dei famulus pro ex ortan¬
dis ad desideria superna fidelibꝰ
paulo longius a cella digress usẽ.
Quo discedente contigit ut in mo-¬
nasterio uirginum in quo eiꝰdẽ pa tͥs
surauigilabat una earũ que iuxta
carnis huius putredinem spetio¬
sa uideb̾atur febrici tare inci pe¬
ret et uehementer anxiari.
Magnis que non iam uocibus sed
stridoribus clamare. Modo mo¬
ritura sum nisi basiliis
monachus ueniat. et ipse
michi per sue curationis stu¬
dium sa lutem reddat. Sed
in tanti patris absentia acce¬

Expanded text:
Basilium monachum deduxit, Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famulum rogavit, ut eumdem monachum in congregationem susciperet. Quem statim vir sanctus video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixigo quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia acce
Abbreviated transcription (Latin):
mcendia fatigarẽt. ipse sue tempta¬
tionis angustie ad orationis studiũ̃
sollereior̃e feterunt. Cũq hac in re
ab oĩpotenti d̾o remediũ ẽtimus¬
uassistente angele en nuchd ⁊arise
om̃e motũ ex genitalib m̃bris ei
abseideret. atq̃ exeo tp̃re ita alie¬
sĩmꝰ extitit acẽptatiõe. ac si sexfũ
ñ haberet ĩ corpore. Daia uirtu
te frecꝰ ex d̃i õipotentis axilio.
ut uiris ate reerat ita post mo¬
dum xpit eciam feminis pre¬
esse. N ec tamen discipulos suos amnonere
cessa  bat ne se enus exemplo in hacre fa¬
cile crederent et casuri temptarent
do num quod non accepissent
auter tempore qua ma¬
lex fici in hac sunt romanq
ur be deprehensi basiluis qͥ
in magicis artibus primus
fuit in monachico habitu ua¬
leriam sugiens petiit. Qui ad
iurum reuerentissimum cas¬
torum ameternine ciuitatis.
epidopum pergens impetrauit
ab eo ut eum equitio abbati eoͣ¬
mitteret ac sanandum mo¬
nasterio illius commen¬
daret. Tunc ad monasterium

Expanded text:
ntiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuiassistente angelo eunuchizari se omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberte fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
laris fuit iulianus nr̃a
ecelesiae defensor:
Quiante non longum
tempusi in hac urbe
de funetus est
Cuius ego quoque hoc
di dicirelatione quod
narro : quia saepeges¬
tis illius usufamilia¬
ritatis inter erat :
Eiusq post memoriam
adinstructionem nr̃am :¬
quasi faui dulcedinẽ in
ore tgnebat: Matro¬
na quaedam nobilis
intra breuestempus
quo filiũ eius acceperet:
Cumeadem socru n sua
addedicationem orato¬
riibeatis &bastiani
mastrris fuerat in ui¬
tata : Noc te uero eadẽ
qua subsequentedie
ad dedicationem prre¬
dicti oraetori fuerat
processurat : uoluptate
carnis deuicta: a uiro
suo sese abstinere non
potuit : Cumq: mane
facto conscientiam
d&errer& perpdert

Expanded text:
 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaedam nobilis intra breve tempus quo filium ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpet
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctio. formi¬
dinis. tracdat animci
conpunctiont̃ dilec¬
tionis.
quod bene insacro¬
ueraq: historia figu¬
nrta Marrectione
de cribitur: quae ait
Quod axa. filia chalep
sedens suꝑ as inum
sus pirocuit: Euidix̃
patersuus: quidhabesꝰ
At illa respondit:
inriguam superius.
& in riguam inferius:
Axa quippe super asi¬
num sedet: cum in¬
ractionabilib: carnis
suae motib anima
praces gd et .
Quae suspirens. a patre
terram in riguã p&iit :
quia acreatore nostr o
cum magnogemitu.
quaerendaẽ. lacri¬
marum gractia.:
Suntnamq: non nulli.
qui iam indonoꝑce¬
perunt libere pro
iustitia loqui:
Obpraes sostueri: IN¬
digentib: possessa
tribuere: agdorẽ
fidei habere: sed ad¬
huc gratiã lacrima¬
rum non habent:
Hi nimirũ terrama
austraclem & arentẽ
habent: sed ad huc
inrigua indigent :
quia in bonis operib
positi. in quib: magni
timore supplicii. aut
amore segnicaeles¬
tis: mala &iam quae
antea ꝑp&rcuerunt
deplorent:
Sed quia ut dixi duo

Expanded text:
compunctio formicompunctio formidinis, trahat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in sacrveracique historia figurata narratione describitur, quae ait quod Axa filia Caleb sedens super asinum suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respriguam superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magnitimore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo
Abbreviated transcription (Latin):
XXXIIII QUOT SUNT
COXPUINUTIONU
CREGORIUS
ultisspecieb:
conpunctio diui¬
ditur : quando singu¬
lae quaeque apae¬
nitentib: culpae plan¬
guntur. ⁊¬
Vnde ex uoce quoq
paenitentium hiere¬
mias. ait.: Diuisio¬
nes aquarum deduxit
oculos meus.:
Principaliter uero
conpunctiones gene¬
rr duosunt : quiad
dm̃ sitiens anima prius
timore conpungitur:
postamorem :¬
Prius enimsese inla¬
crimis afficit : quia
dum malorũ suorũ
Atuero cum longa
meroris anxi&udi¬
ne fuerit formido
consumpta : quae¬
damiam deprcesup¬
tione ueniae secu¬
ritas nascitur: &
in amorem caelestiũ
gaudiorum animus
inflammatur:
Et qui prius flebat
Ne ducerxur adsup¬
plicium: post modũ¬
flere amarissi me
incipit : quia differ¬
tur aregno :
Contem platur & enĩ
mens : qui sint illi
angelorum chori:
qua e ipsa soci&as
beatorum spirituũ.
quae maiestas a&er¬
nae uis ionis dĩ: &
amplius plangit : quia
abonisper ennib de.ẽ :
quãs lebat prius.
cummala aerna
m&uebat.
Sicq fit : ut ꝑfecta

Expanded text:
XXXIV. Quot sunt compunctionis GREGORIUS. ultas species, compunctio dividitur, quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur. Unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter vero compunctionis genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum t. At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amore coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum amarissime flere incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius cum mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
Hu Itaque eotec¬
port profugi ad
constantinopolita¬
nã urbem ueneruNt:
Eqͦq tempore. quo
proexplendis res¬
ponsis ecclesiae
ad principẽ ipse
traens missus sum
s eniorem quendã
adhuceorum onae
sine linguis loquentia
uidisse testabatur :
Itaut apertis oribcla¬
marent: Ecce uid&re.
quia linguas ñ habemis
& loquimur
Videbatur enim a respi¬
cientibus ut ferebat
quia abscis is rocdici¬
tus linguis: quasi
quoddã barctrum
patebat inguttore.
& tamen oreuacuo
plena ad integrum
uerba formabantur :
Quorum illicunus in
luxiriã lapsus . mox
priuatus ẽ donomi¬
Recto uidelic& omni¬
potentis dĩ iudicio:
ut quicarnis c̃ti¬
nentiã seruare neg¬
glexerat sinelingua
carnea non haber&
uerba uistutis:
Sedhaecnos pro arria¬
naeheres a eo damna¬
tione dixisse suffi¬
ciat :
Nunc ad ea quae nuꝑ
initalia gesta sunt
signare deamus.

Expanded text:
Hi itaque, eo temHi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono mirecto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servare neglexerat, sine lingua carnea non haberet verba virtutis. Sed haec nos pro Arianae haereseos damnatione dixisse sufficiat, nunc ad ea quae nuper in Italia gesta sunt signa redeamus.