comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prima est quod sompnifera omnia
grauant caput: ut potus et cibi. o¬
pium mandragora. uinum. lolium.
Scd̾a ratõ est quod qñ deorsũ feruntꝰ
animalia et dormiunt. hoc uident᷑
pati qd̃ nõ possunt leuare caput et
grauantia caput: maxime fit sõp¬
nus. Nulta enim ab huiusmodi ci¬
bariis euaporatio est. Sicimus gͦ¬
digestionis: qui ꝓuenit a stomaco
reꝑcutitur a frigiditate cerebri ad
quod eleuatur: et sic descendit hu¬
midum frigidum. Et pp̃ hoc sunt
multi motus dormientis .s. qui a
est enaporatio ascendens et humi¬
dũ descendens. Et cũ defecit euapo¬
ratio ita ꝙ uincit᷑ calidũ eius a
frigiditate cerebri: tunc infrigi¬
datur. Et pp̃ infrigidationẽ depri¬
mit pͥmo nicina. loca cerebro sicut
a cerebro. Quia uero frigidũ opi¬
lat: pp̃ hoc etiam impedit q̃n ascẽ¬
sum euaporationis ad suꝑiora. Et
tunc calor multiplicat᷑ in interio¬
rib: et expellitur ad inferiora. sic̾
ad pedes. Et idcirco interiora et infe¬

Expanded text:
rum est, somnifera enim omnia gravant caput, ut potus et cibi, opium , mandragora, vinum, lolium’. Secunda ratio est haec quod ‘quando deorsum feruntur animalia et dormiunt , hoc videntur pati quod non possunt levare caput et gravantia caput maxime fit somnus, multa enim ab huiusmodi cibariis evaporatio est’. 1 digestionis, qui provenit a stomacho atur, idest repatitur a frigiditate cerebri, ad quod elevatur; et fit descendens humidum frigidum; et propter hoc sunt multi motus dormientis, quia est evaporatio ascendens et humidum descendens; et cum deficit evaporatio ita quod vincitur calidum eius a frigiditate cerebri, tunc infrigidatur, et propter infrigidationem deprimit primo loca vicina cerebro sicut a cerebro. Quia vero frigidum oppilat, propter hoc etiam impedit quandoque ascensum evaporationis ad superiora , et tunc calor multiplicatur in interioribus et expellitur ad inferiora sicut ad pedes, et idcirco inferiora et inte
Abbreviated transcription (Latin):
E prima dicit ph̾s quod ex
tũ fit hec passio. Necesse est enim
qd̃ euaporatũ est usq quo impelli
i. usq ad locũ determinatũ qui est
caput: deinde cõuerti ac ꝑmutari
uapor et ascendit usq ad medium
aeris ubi dominat᷑ frigus quo cõuer¬
titur et inspissatur ac descendit a qͣ
ad caput: qui frigiditate cerebri re¬
uoluitur ac descendit in humiditare
frigida facit q dormire. Iterũ hũi

Expanded text:
e prima dicit Philosophus: tantum fit haec passio; necesse est enim quod evaporatum est usque quo impelli’, idest usque ad locum determinatum qui est caput, ‘deinde converti et permutari vapor et ascendit usque ad medium aëris, ubi dominatur frigus, quo convertitur et inspissatur et descendit aqua ad caput, qui frigiditate cerebri revolvitur et descendit in humiditate frigida et facit dormire . Item, Ari
Abbreviated transcription (Latin):
icet aũt pleriq defimiãt sis.¬
nullũ posse excedere longitu¬
dinem pedũ .uii. eo ꝙ intra men¬
suram istam h̾cules fu̾it: dep̾hen¬
sum tñ est romanis temꝑib sb̾
diuo augusto pusionem et secun¬
dillam denos pedes et amplius ha¬
buisse ꝓceritatis qͦꝵ reliquie ad huc
in cõditorio salustianoꝵ uidentur
Postmodũ dino clandio pͥncipe. gal¬
bariũ noĩe ex arabia aduectũ .ix.
molem testant᷑ ⁊ orestis sup̾ma:
uenta a sꝑtanis oracło monitis
discimꝰ ĩplesse longitudinẽ cubito
memorias accerseuuit in fidem
mina plusqͣm maniuta t̾ras ru¬
pisent. Post discessũ fluminũ int̾
plura humi discidia. humanũ cor¬
pus reptum sit cubitoꝵ trium at¬
q triginta. cuiꝰ spectandi cupidine
lucium flatũ ligatũ metallũ ⁊ ip
sum ĩpendio captos miraculi qͦd au¬
dit᷑ refutauerant ocłis potitos. Ex li¬

Expanded text:
icet ergo plerique definiant nullum posse excedere longitudinem pedum septem, quod intra mensuram istam Hercules fuerit, deprehensum tamen est Romanis temporibus sub diuo Augusto, Pusionem et Secundillam denos pedes et amplius habuisse proceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem molem etiam Orestis suprema,uenta a Spartanis oraculo monitis, discimus implesse longitudinem cubitorntiquitate memorias accersunt in fidem mina plus quam ui amnica terras rupissent, post discessum fluctuum inter plura humi discidia humanum corpus repertum sit cubitum trium atque triginta; cuius inspectandi cupidine L. Flaccum legatum, Metellum etiam ipsum inpendio captos miraculo, quod auditu refutauerant, oculis potitos.
Abbreviated transcription (Latin):
lux. ac si ei patent̾ dicat. Sũ dura
corda emollio. dũ rigida ĩflecto. dũ ã¬
pera mitigo. dũ frigida accendo. dũ
debilia roboro. dũ uaga stabilio. dũ
nutantia cõfirmo: intuere si uales

Expanded text:
lux. Ac si ei patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirmo; intuere, si vales,
Abbreviated transcription (Latin):
da mulieri melicratẽ in hora sõp¬
ni. Si cura umbilicũ torturã paci-¬
at᷑ cõcepisse cognoseit. Si nõ: ecõ¬
trario. Mellicrates de crudo melle
Ihoc facit: qr uentositatẽ et ĩflã¬
matõem gignit. Wluamq cũ in¬
testino recto cõprimit: ut uentosi¬
tas nõ transeat s potius cireueat
ac torturã faciat

Expanded text:
ratem in hora somni, si circa umbilicum torturam patitur, concepisse cognoscitur; si non, econverso. Mellicrates de crudo melle hoc facit, quia ventositatem et inflationem gignit, vulvamque cum intestino recto comprimit, ut ventositas non transeat, sed potius circumeat ac torturam faciat
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa in creatore ab et̾no increata fue¬
runt q̃ ab ip̃o temꝑalit̾ creata st̃.
⁊ illuc sciebant᷑ uͥ habebant᷑. et eo
id̾o ibi fuerunt: qr hic futura. fue
istis: neq id̾o qr huc uenerũt ibi
fuerunt: qiͣ ẽẽ nõ potuissent illa
sine istis. Nam ⁊ illa fuissent ⁊ si
ista ex illis furura ñ fuissent: tñ
istoꝵ cã nõ fuissent. Et fuisset qͥ dẽ
minꝰ aliqͥd in creatore fuisset qͥa ip̃e¬

Expanded text:
omnia in Creatore ab aeterno increata fuerunt quae ab ipso temporaliter creata sunt, et illic sciebantur ubi habebantur; et eo ideo ibi fuerunt, quia hic futura fueruistis, neque ideo huc venerunt quia ibi fuerunt, quasi esse non potuissent illa sine istis. Nam et illa fuissent etiam si ista ex illis futura non fuissent; tantum istorum causa non fuissent, minus aliquid in Creatore fuisset si pr
Abbreviated transcription (Latin):
spũ adiuuetur. Si quom adina¬
tur utrum in corꝑe sit aliquid ut
inde quasi relaxetur et emittet eiꝰ
intentio quo in id ueniat ut in
se ipsa uideat significantes silitu¬
dines. que ibi iam erant nec uide¬
bant᷑: sicut multa habemꝰ in me-¬
moria q̃ non semꝑ intuemur. An
fiunt ibi q̃ ante non fuerant uelĩ
An sicut sp̃c eius adiutus est: ut
eas in se uid̾et. ita et mens nisi ad
uentur uł qiͣ relaxantur impedi¬
menta. ut suo impecu anima in
ea que uidenda sunt exerat᷑: s ip̃a
prorsus in hoc assumit᷑: siue tm̃ spi¬
ritualit̾ t̾nenda sine ⁊̃ intellectu¬
aliter cognoscenda. An aliqñ in se
ipsa uidet illa. aliqñ ꝑ alterius
sp̃c ꝑmixtionem. Quicqͥd hoꝵ est
temere affirmari nõ oportet. Illd̾
siue in dormientib siue in egrotã¬
tib. Mirũ est aut si aliqñ exta¬
sis fieri potest ut nõ iste corꝑaliũ
retũ silitudies aliqͥd significent.
uisa corꝑalib similia in ex¬
tasi appareant que raro accidit

Expanded text:
spiritu adiuuetur. deinde quomodo adiuuatur? utrum in corpore fit aliquid, ut inde quasi relaxetur et emicet eius intentio, quo in id ueniat, ubi in se ipsa uideat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec uidebantur, sicut multa habemus et in memoria, quae non semper intuemur? an fiunt illic, quae ante non fuerant, uel ian sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uideret, ita et mens nisi adiuentur uel quasi relaxantur inpedimenta, ut suo inpetu anima in ea, quae uidenda sunt, exeratur, sed ipsa prorsus in haec adsumitur, siue tantum spiritaliter cernenda siue etiam intellectualiipsa videt ista, aliquando per alterius spiritus commixtionem? Quidquid horum est, temere affirmari non oportet. Illud ilantibus siue in dormientibus siue in aegrotantibus; mirum est autem, si aliquando extasis fieri potest, ut non illae corporalium rerum similitudines aliquid significent. visa corporalibus similia in ecstasi appareant, quae raro accidit
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Cum uͦ uel minia cogitatiõis
intentione uel aliqua ui morbi ut
dent que in spũ fiunt ymagines
corpus. ita ut simul cernatur et ho
sic affectos et cũ eis locutos qui u̾e
aderant et cũ aliis qui nõ aderant
abripitur animi intentio a corꝑis
tur. s totus animi cõtuitus. aut in

Expanded text:
m. cum autem uel nimia cogitationis intentione uel aliqua ui morbi, utdentur, quae in spiritu fiunt imagines corpus, ita ut simul cernatur et homsic adfectos et cum eis locutos, qui uere aderant, et cum aliis, qui non aderant, abripitur animi intentio a sensibus rorsus audiuntur: totus animi contuitus aut in
Abbreviated transcription (Latin):
sigͣre ꝑ aliqua nascentiũ noxia
sicut ⁊ ꝑ sompnia et ꝑ oracła qͦ pͥ¬
moneat ⁊ significet quibdam ł
qua creata solui regnũ portendit.
Alexandro ex muliere monstrum
creatũ: ꝙ suꝑiores corꝑis ꝑtes ho¬
minis qͥdem s mortuas habu̾it. ĩ¬
feriores diu̾saꝵ bestiaꝵ s iuuentes
sigͣsse repentinam regis int̾fectio¬
nem. Suꝑuixerant .n. det̾iora meli¬
orib. S ⁊ monstra q̃ in significa¬
tõib dant᷑ nõ diu uiuunt s cõti
nuo ut nata fu̾i̾nt occidunt. Int̾
portentũ aũt ⁊ portentuosũ dif¬
fert. Nam portenta sũt q̃ trans¬
figuirant᷑. sicut fert᷑ in u̾bria mu¬
lierem peꝑisse serpentẽ. Uñ luca¬
nus. Matremq siuis cõterruit ĩ¬
fans. Portentuosa uͦ leuem sumũt
mutationem exempli cã cũ .ui. di¬
gitis nati¬

Expanded text:
icare per aliqua nascentium noxia, sicut per somnos et per oracula qua praemoneat et significet quibusdam vqua creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit inferiorum diversarum bestiarum, sed viventes significasse repentinam regis interfectionem; supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra, quae in significationibus dantur, non dnuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati
Abbreviated transcription (Latin):
nam appellant mͦ dm̃. Portentũ
nota natura. Portenta aũt et
ostenta: monstra ateꝑ ꝓdigia ĩo
nũcupant᷑: qr portendere atq o¬
stendere monstrare atq p̾dicere
aliqͣ futura uide. tͦ. Nam porten¬
ta dicta ꝓhibent a portendendo.
idest p̾ostendendo. Ostenta aũt ꝙ
ostend̾e qͥcqͣm fut᷑m udeant᷑. Pro¬
digia ꝙ porro dicant idest futu¬
ra p̾dicant. Monstra u̾o̾ a mo¬
nitu dc̃a: ꝙ aliqͥd signandũ de¬
monstrent. siue ꝙ statĩ monstrẽt
qͥd appareat. Et h ꝓprietatis est: a¬
busione tñ scriptoꝵ płmq corrũ¬
pitꝰͦ. Q̾dam aũt portentoꝵ creatõ¬
nes in sigͣtionib futuris cõstitu

Expanded text:
m appellant. Portentum nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constitu
Abbreviated transcription (Latin):
uelle dei format᷑ hõ cui corpus ab
imis a suꝑis animꝰ suꝑinauat.
Uelle dei mixtura modũ moderatõ
nexũ: nexꝰ amicitiã ꝑiat sat̾. Ne
pigeat mentẽ cecas habitare tene¬
bras. hospiciũq pati grauiᷤ corꝑis.
Nec ppria de carne q̃at fecisse q̃¬
ri libet ĩ celo stabilita ꝓfunde m̃tis
et argute pͥmipotentis opꝰ. Men¬
tem de celo: corpꝰ trahit ex elem̃tis:
ut t̾ras habitet corꝑe. m̃te polũ.
Mens corpus diuersa licet iun¬
gunt᷑ ad unũ: ut sacra cõplaçi¬
tũ nexio reddat opꝰ. Suiꝰ erit. t̾re¬
nus erit. curabit utrũq cõciliis
mund ũ religione dm̃. Naturis
poti̾t sic respondere duabz ⁊ sic pͥn

Expanded text:
elle dei formatur homo, cui corpus ab imis: A superis animus super influit. Velle dei, mixtura modum, moderatio nexum, Nexus amicitiam pariat sacer. Ne pigeat mentem cecas habitare tenebras, Hospitiumque pati grave corporis. Nec propria de carne queat fecisse quri libet in celo stabilita profunde Mentis et argute primi potentis opus. Mentem de celo, corpus trahit ex elementis: Ut terras habitet corpore, mente polum. Mens corpus diversa licet, iunguntur ad unum: Ut sacra complacitum nexio reddat opus. Divus erit, terrenus erit, curabit utrumque, Consiliis mundum, religione deum. Naturis poterit sic respondere duabus: Et sic p
Abbreviated transcription (Latin):
ticularia in quib est opus: ut tempꝰ
⁊ locũ ⁊ ꝑtes mati̾e. Sicut patet in ar¬
chario: qui cognoscit lignũ ex quo e̾
archa. Et ꝑtes eiꝰ sicut oꝑculum et fũ¬
dum. Intellc̃s aũt speclatiuus est u¬
niu̾saliũ et non cognoscit matiam

Expanded text:
articularia in quibus est opus, ut tempus et locum et partes materiae, sicut patet in arcario , qui cognoscit lignum ex quo est arca, et partes eius, sicut operculum et fundum. Intellectus autem speculativus est universaliu
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ĩcipiamꝰ. et ubi nõce nõ¬
est ut remaneamꝰ. Posteriꝰ uͦ pro¬
bum quo ꝓficientes ueniamus.
et qͦ ꝑuenientes maneamꝰ. Pin¬
de nõ qͥdem oĩs ho malus ẽrit bo¬
nus nemo tñ erit bonus qͥ non
fu̾it malus. S qñ qͥsq citius
mutat᷑ in melius: ħ in se facit no¬
minari ꝙ app̾hendit celeriꝰ et pos¬
teriore cooꝑit uocabulũ pͥus. Scͥp¬

Expanded text:
necesse est incipiamus, et ubi non est necesse ut remaneamus; posterius vero probum, quo proficientes veniamus, et quo pervenientes maneamus. Proinde non quidem omnis homo malus erit bonus, nemo tamen erit bonus qui non erat malus: sed quanto quisque citius mutatur in melius, hoc in se facit nominari quod apprehendit celerius, et posteriore cooperit vocabulum prius. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra fit sñ causa. Idcuro .ni. sepe¬
⁊ desidiosus ĩgeniũ accipit: ut de
negligentia iustius puniatͦ qr qͦs
sñ labore asseqͥ  potuit: sciue
te ĩtelligentie studiosus p̾mit᷑: ut¬

Expanded text:
in terra sine causa. - Idcirco enim saepe desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire te intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ab ip̃o creatore simul ⁊ fcãm
et corꝑi sociatã. Ytrũ uͦ ĩ corꝑe uel ex¬
tra corpꝰ creata sit qͣnͣto difficilius est
Neq uͦ in h̾ ingeniũ hõis approban¬
dũ estimet. si hiis q̃ difficilia sũt ꝑti¬
nacit̾ insistit: s potius si ea q̃ scienda¬

Expanded text:
atum est ab ipso creatore simul et factam et corpori sociatam. Utrum vero in corpore an extra corpus creata sit, quanto difficilius est Neque vero in hoc ingenium hominis approbandum existimetur, si in iis quae difficilia sunt pertinaciter insistit; s
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣlibet ꝑuum totũ deseruit. Cerce
nos et habita cũ amore possidemꝰ
et ea q̃ minime hẽmus ex deside¬
rio q̃rimus. Multũ gͦ petrus et
andreas duisit. qñ uterq ⁊̃ desi¬
deria hñdi dereliqͥt. A sequentib¬

Expanded text:
mlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil qͥpe offert deo s̾tius.
uoluntate bona. Noluntas au̾t
bona est sic adu̾sa alti sicut nobis
ꝑtimesc̾e: sic de ꝓsꝑitate ꝓximi situs
de nr̃o ꝓuectu gratulari. Aliena añs
na nr̃a cred̾e. aliena lucra nr̃a dn

Expanded text:
Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra d
Abbreviated transcription (Latin):
or laude creatoris qͥ ꝓrsus ita mag¬
nus est in oꝑib magnis ut minor
nõ sit ĩ minimis. Aos .n. diuina qͥ
celestia et t̾rena oꝑa fiunt. cũ ea sint
int̾ se dissimilia ipa in om̃ĩb sui si¬
milis est: qr in suo qͦ gn̾e ꝑficien¬
do. uͥq ꝑfcã est. Neq enĩ uniu̾sum
cõdit in singulis: s ad uniu̾si cõ¬
plexũ condens singula se uniu̾sã
cõdendis p̾bet: ⁊ singulis omĩa cõ¬
gruent̾ locis suis ⁊ ordinib faciẽs
uniu̾saliter cõgrua tribuens. Ecce
ħ in isto qiͣ mundo infima uniu̾se
creature. aspicite aĩalia que uolãt
⁊ natant ⁊ gradiunt᷑ ⁊ repunt: nẽ¬
tum. tamqͣm in cõmune cõferunt
uniu̾so ꝓ sui gnĩs portione cõplen¬
do ut cũ istis imis sint oĩa bona.ͥ
quib sũt eis suꝑna meliora. Ren¬
ptam̃ attendite ⁊ date mͥ unũquẽ¬
libet abiectissimũ aĩal. cuiꝰ aĩa cde¬
rit carnẽ suam: ac nõ potius nu¬
triat ⁊ foueat eã. motuq uitaliue¬

Expanded text:
or laude creatoris illorum, qui pror-. sus ita magnus est in operibus magnis, ut minor non sit in minimis. ars enim diuina, qua caelestia et terrena opera fiunt, cum ea sint inter se dissimilia, ipsa in omnibus sui similis est, quia in suo quoque genere perficiendo ubique perfecta est. neque enim uniuersum condit in singulis, sed ad uniuersi conplexum condens singula, uniuersam se condendis praebet et singulis, omnia congruenter locis suis et ordinibus faciens uniuersaliter congrua tribuens. ecce hic in isto quasi fundo infimo uniuersae creaturae aspicite animalia, quae uolant et natant et gradiuntur et repunt. nemtum tamquam in commune conferunt uniuerso pro sui generis portione conplendo, ut cum istis imis sint omnia bona, in quibus sunt eis superna meliora. uerumtamen adtendite et date mihi unum quamlibet abiectissimum animal, cuius anima oderit carnem suam, ac non potius nutriat et foueat eam motuque uitali ue
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in ip̃a carne uitalia uiscera
totius forme cõuenientia m̃bra o¬
pandi. uasa sentiendi. locis atgiat
ficiis suis cuncta distincta. cõtirm
unitate cõtexta. moderatõe m̃suraꝵ
ꝑilitate nuoꝵ. ordine ponderũ. nõ¬
ne iudicant artificẽ suũ deũ uerũ:
in hac infima ⁊ carnali creatura
fcã stͥ intellecta cõspic̾etis. Pñ eñ
istis hec que cõmemoraui. n ab ille
cuiꝰ imitate oĩs modus sistit᷑. cuiꝰ
bus usq ad carnem ⁊ sanguinem
uniu̾sitatis plenitudĩe t̾minata.
formaꝵ uarietate decorata: rerum
gradib ordinata.

Expanded text:
id in ipsa carne uitalia uiscera, totius formae conuenientia, membra operandi, uasa sentiendi locis atque officiis suis cuncta distincta et concordi unitate contexta moderatione mensurarum, parilitate numerorum, ordine ponderum nonne indicant artificem suum deum uerum, in hac infima et carnali creatura facta sunt, intellecta conspiceretis. unde enim istis haec, quae commemoraui, nisi ab illo, cuius unitate omnis modus sistitur, cuiubus usque ad carnem et sanguinem uniuersitatis plenitudine terminata, formarum uarietate decorata, rerum gradibus ordinata.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo debilitat᷑. hiis ꝙ cõtingit
ut coire semꝑ appetãt ꝓpt̃ uẽtosi¬
tatũ multitudĩem q̃ introrsũ cõ¬
tinent᷑. Qͥbdam deniq post coit̃
dolor capitis accidit. eo ꝙ ꝑ moti

Expanded text:
in eo debilitatur, hisque contingit ut coire semper appetant, propter ventositatum multitudinem, que introrsum continentur. Quibusdam vero post coitum dol
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. Porro qnͣto fragilior sexus.
qnͣto ĩfirimiꝰ uasculũ qͦd reportat ex
hoste tumphũ: tanto maiori dy¬
abolus obꝓbrio cõfusionis ĩduit᷑
tanto mirabilior d̾s in scĩs suis
agnoscit᷑. tãto ⁊̃ rex mrͣm xp̃c im

Expanded text:
vavit. Porro quanto fragilior sexus, quanto infirmius vasculum quod reportat ex hoste triumphum, tanto majori diabolus opprobrio confusionis induitur, tanto mirabilior Deus in suis sanctis agn
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓprietatẽ inclinat. Sanitas gͦ
corꝑis et aĩe simul. in temꝑantia
moꝵ cõsistit. Cũ aũt a sompno
puer: extitat᷑ balneandus est. ⁊¬
et post h̾una hora ludere dinutẽ¬
dus. Seĩde uͦ ad comedendũ ei p̾¬
beatur ⁊ postea ꝓlixiꝰ lude ꝑmitta¬
tur. Post ħ it̾m balneandus. deĩ¬
de uͦ cibandꝰ. Et qnto plus fieri po¬
test aqm in cibũ sum̾e nõ ꝑmit¬
tat᷑. ne cib penetret crudus añꝙͣ
magr̃o tradendꝰ est qͥ eũ doceat.
ĩ qͦ etiã gradatim est ordinandꝰ.
nec in scolis cotidie morari cogẽ¬
dus. In hac etate iã minꝰ erit ab¬
luendꝰ: eiꝰq labor cũ com estiõe
augm̃tandꝰ est. Nec uinũ ei detͦ

Expanded text:
as ergo corporis et anime simul in temperantia morum consistit. Cum autem a somno puer excitatur, balneandus est et post hoc una hora ludere dimittendus: deinde vero ad comedendum ei prebeatur et postea prolixius ludere permittatur; post hoc iterum blaneandus, deinde vero cibandus. Et quanto plus fieri potest, aquam in cibum sumere non permittatur, ne cibus penetret crudus antequam magistro tradendus est, qui eum doceat: in quo etiam gradatim est ordinandus, nec in scholis quotidie morari cogendus est. In hac etate iam minus erit abluendus, eiusque labor cum commestione augmentandus, nec vinum
Abbreviated transcription (Latin):
mergit. intentio tota sit in eius
mores moderando ac meliorando
nie scilz ira fortis aut timor uehe¬
mens accidat ei. neq t̾sticia uel
uigłie. In ħ .n. due cõsistunt uti¬
litates. Una .s. in aĩa. eiꝰ ut mo¬
rũ bonoꝵ hĩtus a pu̾tia crescat.
ac fixus in eo ꝑmaneat. Alt̾a uͦ

Expanded text:
mergit, intentio tota sit in eius mores moderando ac meliorando: ne scilicet ira fortis, aut timor vehemens accidat ei, neque tristitia, vel vigilie. In hoc enim due consistunt utilitates, una scilicet in anima eius, ut morum bonorum habitus a pueritia crescat ac fixus in eo permaneat: altera vero
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ semel a dño didicit et accepit in¬
trare ad se ip̃am. et ĩ intimis suis
exꝑiri horribilius penaliꝰ ue ducat.
qͣm post spũalis hiꝰ studii gustatã
semel suauitatẽ exire denuo ad ille¬
cebras uł potiꝰ molestias carnis. sẽ¬
suũ q in explebilẽ repet̾e curiosita¬

Expanded text:
 semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiosita
Abbreviated transcription (Latin):
uite nccͣia et p̾ illius uite sempi-¬
t̾nis bñficiis cõtempnanda tem
deo expectare cõsuescit ut ab illius
cultu ⁊̃ in istoꝵ desiderio nõ rece¬
dat ad quẽ eoꝵ cõtemptu ⁊ ab eis¬

Expanded text:
essaria, et prae illius vitae sempiternis beneficiis contemnenda, Deo exspectare consuescit, ut ab illius cultu etiam in istorum desiderio non recedat, ad quem contemptu e
Abbreviated transcription (Latin):
tia c̾te plotinus platonicus dispũ¬
tat. eãq a sũmo dõ cuiꝰ est intelli¬
gibilis et ĩ effabilis pulchritudo
usq ad hec t̾rena et ima ꝑtingere
flosculoꝵ atq folioꝵ pulchritudine
cta et uelocissime ꝑeuntia decentis¬
simos formaꝵ suaꝵ numeros hr̃e
nõ posse cõfirmat: nͥ unde forment᷑
ubi forma intelligibilis et ĩcõmu¬
tabilis simul hñs omĩa ꝑseuerat.

Expanded text:
tia certe Plotinus Platonicus disputat eamque a summo Deo, cuius est intellegibilis adque ineffabilis pulchritudo, usque ad haec terrena et ima pertingere flosculorum adque foliorum pulchritudine cta et uelocissime pereuntia decentissimos formarum suarum numeros habere non posse confirmat, nisi inde formentur, ubi forma intellegibilis et incommutabilis simul habens omnia perseuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt molares qͥ cõcisa a p̾ͥoribz aiz
rũ disc̾nit qͣlitas sexus. Nam ĩ
uiris plures: in feminis pancio¬
res existunt. Gingine a gingnẽ
ad decorem dentiũ: ne nudi hor¬
rori potius qm ornam̃to existerẽt.

Expanded text:
sunt molares, qui concisa a prioribus atque rum discernit qualitas sexus, nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignend autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent.
Abbreviated transcription (Latin):
natura grauata est suꝑfluo semĩs.
uel qui est in desiderio concupiscẽtie.
qd̃ uirtus generatiua q̃ est in mem¬
bris genitalib est naturalis nõ aĩ
malis. et idcuro intendit᷑ in somp¬
nis. Cũ eñi calor recedit ab organis
uͥtutũ aĩalium intendit᷑ interius ĩ
ad organa gustatiua fit motus
magnus in ymaginatione. somp

Expanded text:
natura gravata est superfluo seminis vel qui est in desiderio concupiscentiae us generativa, quae sita est in membrimalis, et idcirco intenditur in somnis. Cum enim calor recedit ab organis animalium virtutum, intenditur interius in ad organa gustativa, fit magnus motus in imaginatione, et
Abbreviated transcription (Latin):
tasie p̾cipit aĩa uͥtuti mouenti et ex¬
tendenti membra genitalia ad expul¬
sionẽ suꝑflui seminis sicut fit in eis qͥ
polluunt᷑ in sompnis. Propterea sicut
na gustatiua .s. linguã et palatum¬

Expanded text:
aecipit virtuti moventi et extendenti membra genitalia ad expulsionem superflui seminis , sicut fit in his qui polluuntur in somnis. Et hoc dicitna gustativa, scilicet linguam et palatum
Abbreviated transcription (Latin):
Nigilia est disposito in qua ĩpet aĩa
sensib et uͥtutib mouentib exterius
uoluntatẽ cui nõ est necessitas. Somp¬
nus uo est pͥuatio huiꝰ dispositionis:
in quo anima cõuertitur ab exterioribꝰ
ad interiora. Albertus. Sompnus est¬

Expanded text:
igilia est dispositio, in qua anima imperat sensibus et virtutibus moventibus exterius voluntate, cui non est necessitas. Somnus vero est privatio huius dispositionis, in qua anima ab exterioribus exterioribus ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uno ceso tͥa capita excrescebant.
tem. aqͥs uastantẽ uicinam cuu¬
tatem. in quo uno meatu. elau¬
so multi erũpebant. Ꝙ h̾cules
uidens loca ip̃a excussit. ⁊ sic aq̃
clausit meatus. Nam ydra ab a¬
qͣ dcã est. Hiꝰ mensionẽ facit am¬
brosius insilłitudiem h̾esi indicẽs.
Hesis enĩ uelut q̃dam ydra fabu¬
lax nuln̾b suis creuit. ⁊ dũ sepe
recidit᷑ pullulauit. igni debita ĩ¬
cendio q ꝑitura. ingunt et
chymeram tͥformen bestiam: ore
leonis. prostremis ꝑtibz draconis.
qͥdam phistologi nõ aĩal s cilicie
mõtem eẽ auint qͥbdam locis leo¬
nes et crapras nutentem. q̃bdã
ardentem. qͥbzdam plenũ seipen¬
tib. Hunc belloro fontis hĩtabi¬
lem fecit. Uñ chymeram dicitꝰ
occidisse. Centauris aũt spes
tes thessaloꝵ dicunt. s pro eo ꝙ
discͣrentes in bello uelut unũ cor¬
pus equoꝵ ⁊ hoĩm uiderent᷑ inde
centauros fictos asseruerunt.
sisse ex tauro et hoĩe. qͣlem besti¬

Expanded text:
 uno ceso tria capita excrescebant. ntem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aque clausit meatus. Nam Ydra ab aqua dicta est. Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium, dicens: Haeresis enim, velut quaedam hydra fabularum, vulneribus suis crevit; et dum saepe reciditur, pullulat, igni debita, incendioque peritura. 36. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leonem, postremis partibus draconem, uidam physiologi non animal, sed Lyciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellerophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. 37. Centauris autem, id tes Thessalorum dicunt; 37 sed quod discurrentes in bello, velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos asseruerunt. sisse ex tauro et homine, qualem besti
Abbreviated transcription (Latin):
tam caninis: cũ latratib magnis.
ꝓpter fretũ sclĩ maris in qͦ nauigã¬
tes uticib in se concͣrentiũ undaꝵ
ext̾riti latͣre existimant undas. qͣs
sorbentis estus uorago collidit.
Ningunt ⁊ monstra q̃dam irratõ¬
naliũ aĩantium. ut cͥbrium infero
senectutẽ. Quẽ q̃dem ideo dcm̃ cer¬
leꝵ putant qi creobros. idest caiẽ
uorans. O icunt ⁊ ydram serpentẽ

Expanded text:
tam caninis cum latratibus, magnis tam caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Fingunt et monstra quaedam irrationabilium animantium, ut Cerberum inferorsenectutem; quem quidem ideo dictum Cerberum putant, quasi creovorum, id est, carnem vorans. Dicunt et Hydram serpe
Abbreviated transcription (Latin):
a hõim fabulosa portentaq̃
nõ sunt. s ficta in causis rerũ intͦ¬
pretãtur ut gerionem hispanie re¬
gem t̾plici forma ꝓditũ. Fuerum.
enĩ tres frẽs tante cõcordie: ut int̾¬
bus corꝑib qiͣ una aĩa eẽt.W orgo¬
nes qͦ metrices crinitas serpentib
q̃ aspicientes cõuertebant in lapites
hñtes unũ ocłm qͦ inuicẽ udebantͦ
suos stupesc̾e faciebant. ut u̾tere eoᷤ
putarent᷑ in lapides. Eyrenas tres
fingunt fuisse exꝑte uirgines et ex¬
ꝑte uolucres hñces alas et ugulas.
qꝵ una uoce alt̾a tybiis. t̾cia lyra ca¬
nebat. q̃ illectos nauigantes sub cã¬
tu in naufragiũ trahebant. Scd̾m
uitatem aut m̾etrices fuerunt q̃ trã¬
seuntes qr deducebant ad egestatem.
his ficte sunt inferre naufragia.
A as aũt habuisse et ungulas:
qr amor ⁊ uolat et uulnerat. E ͤ in¬
de influctib cõmorasse dicunt᷑ qr
fluictus ueni̾s creauerunt. S cillã
ꝙͦ ferunt feminã capitib succine¬

Expanded text:
a hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub catu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinc
Abbreviated transcription (Latin):
lucet qr d̾s ubiqz p̾sens est l
Tunc aũt unicuiq nr̃m simil est
cũ nostre m̃tis illibata puritas in
circũstat ocłos ymago reꝵ p̾sens
si oculis integritas desit. ita ⁊ deus
est: quẽ uid̾e m̃tis cecitas nõ potest.

Expanded text:
lucet; deus ubique presens est: tunc autem unicuique nostrum similis est, cum mentis nostre illibata puritas in circunstat oculos imago rerum presens, si oculis integritas desit, ita etiam dest, quem videre mentis cecitas non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsdam remordet ne longa felicitate
luxurient. Alios duris agitari sinit:
unt qͦd ferre possunt. alii plus equo
despiciunt quod ferre nõ possunt.
Hos gͥ in experim̃tũ sui: ꝑmittit ꝓ¬

Expanded text:
sdam remordet, ne longa 5 felicitate luxurient: alios duris agitari sinit, unt, quod ferre possunt: alii plus aequo despiciunt quod ferre non possunt. Hos, in experimentum sui, tristi
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ordo res mutabiles alioqũ
temere fluituras ꝓpria incom¬
mutabilitate oportet coherceat. Eͦ sit
et si nobis hune ordinẽ minime cõsi¬
derare ualentib cõfusa oĩa ꝑturbata¬
ꝙ uideant᷑ nichilomiuĩ tñ suus mod̾
ad bonũ digens cuncta disponit. Ni

Expanded text:
 ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit ut, tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum dirigens cuncta disponat.
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sunt. ubi deus. ꝑ unigenitum su-
um p̾dicatur uniu̾sa fecisse. ita oꝑa¬
hominis nulla sunt que nõ prus
Uerũ autẽ u̾bum est cũ de scĩa bene
oꝑandi gignitur. ut ⁊̾ ibi seruetur
est est nõ nõ. Ut si est in ea sententia
qua iuuendũ est: sit et in u̾bo ꝑ qd̃
oꝑandũ est. Si nõ . nõ. alioqͥn men¬
daciũ erit uerbũ tale nõ ueritas. et
inde peccatũ nõ opus rectum:¬
Thec siłitudo similitudine.

Expanded text:
facta sunt, ubi Deus per unigenitum Verbum suum praedicatur universa fecisse; ita hominis opera nulla sunt, quae non prius Verum autem verbum est, cum de scientia bene operandi gignitur, ut etiam ibi servetur, Est, est; Non, non: ut si est in ea scientia qua vivendum est, sit et in verbo per quod operandum est; si non, non: alioquin mendacium erit verbum tale, non veritas; et inde peccatum, non opus rectumec in ista similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum qd̃ foris sonat signũ est uer¬
bi quod intus lucet. cui magis cõ
foris appareret assũptum est. Ita
eñi u̾bum nr̃m uox quodamm cor¬
poris fit. assumendo eam in qua
manifestet᷑ sensib hominũ. sicut dĩ¬
u̾bum caro fcm est assumendo eã ĩ
qua et ip̃m manifestet᷑ sensib ho

Expanded text:
bum quod foris sonat, signum est verbi quod intus lucet, cui magis verbforis appareret assumptum est. Ita enim verbum nostrum vox quodam modo corporis fit, assumendo eam in qua manifestetur sensibus hominum; sicut Verbum Dei caro factum est, assumendo eam in qua et ipsum manifestaretur se
Abbreviated transcription (Latin):
a .d. ⁊c̾. Necesse est eñi ut cũ uer̃
loquimur.i. quod scimus loqui¬
mur ex ipsa scĩa qmͣ memoria te¬
nemus nascatur u̾bum quod eiꝰ¬
modi omĩno sit. cuiꝰmodi est illa
scĩa de qua nascitur. Formata .n.
cognitio ab ea re quam scimus
uerbum est quod in corde dicimꝰ
quod nec est grecũ nec latinũ nͨ

Expanded text:
 . Necesse est enim cum verum loquimur, id est, quod scimus loquimur, ex ipsa scientia quam memoria tenemus, nascatur verbum quod ejusmodi sit omnino, cujusmodi est illa scientia de qua nascitur. Formata quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec graecum est, nec latinum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
et in illa ħ audit qͥ potest in ea cog-¬
cognosce qͥd qͣre creatũ sit. Si aũt
q̃ ratur ad qmͣ rem fieri oportuerit
adintoriũ hoc: nich̾ aliud ꝓbabili¬
ter occurrit qmͣ pp̃ filios ꝓcreandes.
sicut adiutoriũ semini t̾ra est: ut¬
et genuisse narrent᷑ tñ nõ uideo qͥd¬

Expanded text:
et in illa hoc audit, qui potest in ea cognoscere, quid quare creatum sit. Si autem quaeritur, ad quam rem fieri oportuit hoc adiutorium, nihil aliud probabiliter occurrit quam propter filios procreandos, sicut adiutorium semini terra estet
Abbreviated transcription (Latin):
st̾. Nam si enoch ⁊ helyas in adam
mortui mortisq ꝓpaginẽ in carne
gestantes qd̾ debitũ ut soluant cre¬
tam diu dilatũ est morituri. nũc tñ
in alia uita st̾: ubi anteqͣm aĩale¬
mutet᷑. nec morbo nͨ senectute defici¬
unt. qnͣto iustius ⁊ ꝓbabilius pͥmis
illis hoĩb p̾staret᷑ sine aliqͦ suo ꝑen¬
tum ne pc̃co uiuentib ut in mesiorẽ
aliquem statũ filiis genitis ced̾e̾nt
unde scło finito cũ omi potestate sã¬
ctoꝵ in angelicã formã nõ ꝑ camis
mortẽ s ꝑ dei nirtutẽ multo faciliꝰ

Expanded text:
 nam si Enoch et Helias in Adam mortui mortisque propaginem in carne gestantes — quod debitum ut soluant, cretamdiu dilatum est, morituri — nunc tamen in alia uita sunt, ubi antemutetur, nec morbo, nec senectute deficiunt: quanto justius, atque probabilius primis illis hominibus praestaretur, sine ullo suo, parentumve peccato viventibus, ut in meliorem aliquem statum filiis genitis cederent, unde saeculo finito cum omni prosperitate sanctorum, in angelicam formam non per carnis mortem, sed per Dei vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine aliquo ardore libidinis sñ
labore et dolore ꝑiendi: fetus ex eo¬
rũ semine gignet᷑. Non ut morien¬
tib ꝑentib filii succedent: s ut illi
qui genuissent in aliqͦ forme statu
aliqͣ morte ałia corꝑa cõuersa in a¬
liam qͣlitatẽ eo ꝙ ad omnẽ nutũ
regenti se sp̃ui deseruirent: et so¬
lo spũ uuificante sine ullis ali¬
mentoꝵ corꝑalib sustentaculis
iuuerent. spũalia uocarentur.
Potuit ħ fieri:si nõ p̾cepti trans¬
gressio mortis supplicium m̾eret᷑.
Aut si ꝑentes filiis suis ced̾e ex
nes certa num̾ositate cõpleretur
potuerũt ⁊ ꝑentes genitis filiis

Expanded text:
ut sine ullo inquieto ardore libidinis, sine ullo labore ac dolore pariendi, fetus ex eorum semine gignerentur; non ut morientibus parentibus filii succederent, sed ut illis qui genuissent in aliquo formae statulla morte animalia corpora conversa in aliam qualitatem, eo quod ad omnem nutum regenti se spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine ullis alimentorum corporalium sustentaculis viverent, spiritualia vocarentur. Potuit hoc fieri, si non praecepti transgressio mortis supplicium mereretur. am si parentes filiis suis cedere ex nes certa numerositate inpleretur, potuerunt etiam homines genitis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ni. subiacet nãq fluxui. alt̾atio¬
ni corruptõi. Fuit .n. cotidie tam̃
ꝑ aꝑtos ⁊ manifestos poros ut o-
tate. nariũ muscillagine. oris spu¬
to. ani egõne urina uesice. ꝑ occłto¬
et pͥuatos ut piloꝵ emissione. po¬
roꝵ resudatione et spñum exha¬
latione. Alterat᷑ aũt cotidie de
caliditate in frigiditatẽ et eꝯͦ. de
siccitate in siccitatẽ et eꝯͦ. Dem¬
de seqͥtur corruptõ: q̃ subiecti mor̾
est et ꝑditio. Ut gͦ de ꝑditoꝵ fiat
restauratõ et corruptõis si nõ ex
toto tñ ad tempꝰ fiat retardatio:
inuenti sunt cibi et potus. Augꝰ¬

Expanded text:
ni. Subiacet enim fluxui, alterationi, corruptioni. Fluit enim quotidie tum per apertos et manifestos poros, tum ptate, narium muscilagine, oris sputo, ani egestione, urina vesice. Per occet privatos, ut pilorum emissione, pororum resudatione et spirituum exhalatione. Alteratur autem quotidie de caliditate in frigiditatem et econverso: de siccitate in humiditatem et econverso. Deinde sequitur corruptio, que subiecti mors est et perditio: ut ergo deperditorum fiat restauratio et corruptionis, si non ex toto, tamen ad tempus fiat retardatio, inventi sunt cibi et potus. A
Abbreviated transcription (Latin):
et annexo ꝑ accidens. Si cõsidatur
in sub̾ali: sic ht actus nõ subiacẽ¬
tes rõni. sicut est attrahere semen
primũ adequat partes cõplanan¬
do exterius. Scd̾m aũt cauat q̃dãt
membra ut sint uasa humidi. Ter¬
cium uͭ ꝑforat spondilia: ut sit con¬
cauus transitus nuche. ut habeatur
uitariꝰ cerebri. in collatõe motus et
sensus ꝑ totum corpus. Quartum
uͥ exasperat q̃dam membra: ut sto¬
machum facit int̾ius uillosũ quo
magis retineat cybum. ⁊ mat̾cem ĩ¬
terius uillosam quo magis retine¬
at sem̃ cõceptum. Qͥntũ aũt lenifi¬
cat: ⁊ ħ in multis m̃bris q̃ lenia sti
Annexũ aũt ꝑ accidens est motus

Expanded text:
et annexo per accidens. Si consideratur in substantiali, sic habet actus non subiacentes rationi, sicut est attrahere semen primum adaequat partes complanando exterius. Secundum autem cavat quaedam membra, ut sint vasa humidi. Tertium vero perforat spondilia, ut sit continuus transitus nuchae, ut habeatur vicarius cerebri in collatione motus et sensus per totum corpus. Quartum vero exasperat quaedam membra, ut stomachum facit interius villosum, quo magis retineat cibum, et matricem interius villosam, quo magis retineat semen conceptum. Quintum autem lenificat, et hoc in multis membris quae lenia sunt. Annexum autem per accidens est
Abbreviated transcription (Latin):
picit ad aĩam sensibilen et ult̾ius
ad rõnem. Siłr dicendũ est de nutͥti¬
ua. Oꝑa .nͨ. sub̾alia nutͥtiue sunt
gestionis ad mẽbra expellere: et pas¬
cere membra ꝑ unionẽ cybi ad sub¬
stantiam memibri et informare cy¬
bum sp̃̾e membri. Qnͣtum ad ħ nõ
ordinat᷑ a rõe: s qͣntum ad annexa
ꝑ accidens q̃ nõ ht̃ in omib sicut
est tempus et qͣlitas cibi et delecta¬
tio sensibilis. Scd̾m ħ .n. est: sub uo¬
luntate et u̾ib aĩe sensibilis.

Expanded text:
animam sensibilem et ulterius ad rationem. Similiter dicendum est de nutritiva. Opera enim substantialia nutritivae sunt gestionis ad membra et pascere membra per unionem cibi ad substantiam membri et informare cibum specie membri; et quantum ad hoc non ordinatur a ratione, sed quantum ad annexa per accidens, quae non habet in omnibus, sicut est tempus et qualitas cibi et delectatio sensibilis; secundum haec enim est sub voluntate et viribus animae sensibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. qr .s. om̃s ille oꝑant᷑ actu ca¬
lidi et frigidi et humidi et sica. Qͦ¬
rum oꝑatõnes sunt ad unũ tm̃
interiores. s potius cõponendo ac
diuiclendo apprehensa et estiman-¬
do ea. Ideoq nõ sunt ⁊̃ ad unum-
nec necẽitate. s cõtingent̾ ad oppo¬

Expanded text:
c quod omnes illae operantur actu calidi, frigidi et humidi et sicci, quorum operationes sunt ad unum tantum einteriores, sed potius componendo et dividendo apprehensa et aestimando ea, et ideo etiam non sunt ad unum nec de necessitate, sed contingenter ad duo oppo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores motoris ꝑcipere. siue. sit
sibi cõunctus siue non cõiunctus.
S aliquo mͦ app̾hensua ꝑcipit
ip̃m et ordinatur ab ip̃o. ac sequit᷑
ip̃m. Nires aũt aĩe uegetabilis:
nullo mͦ apprehensiue sunt. ideoq
sensibiles uires cũ sint apprehen¬
siue ꝑcipiunt ip̃m: et si sequant᷑

Expanded text:
um motoris superioris sive sit sibi coniunctus sive non coniunctus, sed aliquo modo apprehensiva percipit ipsum et ordinatur ab ipso, si sequitur ipsum. Vires autem animae vegetabilis nullo modo apprehensivae sunt, et ideo Sensibilis autem vires cum sint apprehens
Abbreviated transcription (Latin):
casiones et oꝑationes. Occõnes st̾¬
ui. Uidelz aer circundans nos cib
et potus. sompnꝰ et ugilie. motꝰ⁊
qͥes. ĩanicio et repletio: et acciden¬
tia aĩe. Oꝑatõnes aũt sunt intus

Expanded text:
casiones et operationes. Occasiones sunt sex: aer circumdans nos, cibus et potus, somnus et vigiliae, motus et quies, inanitio et repletio et accidentia animae. Operationes fiunt intus
Abbreviated transcription (Latin):
et crassis et a pilis midis uaro uel
nũqm generat᷑. Huiꝰ p̾terea signa
sũt si corꝑi scabies acciderit ⁊ mor¬
phea nigra. pustule male. splenꝰ
augm̃tatio. In fleginatis aũt
dñii significatõe sũt multitudo
uiscose saluie ⁊ sitis paucitas.
Urina alba. pigricia qͦ et hebe¬
tudo ⁊ malus sompnꝰ. corꝑis lu¬
bricitas. ⁊ digestionis tarditas.
E ompnioꝵ qͦ diuerse uisiones
designant in corꝑib dñantes hu-¬
mores. Cũ enĩ freq̃nter in somp¬
no uidet qͥs pluias ⁊ fluuios
⁊ mare humiditas eiꝰ in corpe ml¬
ta significat᷑ adesse. Ignes añt¬
⁊ fulgura lites q freqñter somp¬
niare: coleram rubeam designãt¬
habundare. Rubei uͦ colores ac
tincti. nuptieq ac cibaria dulcia.
sangu̾is q fluxus: habundanti¬
am sangiu̾s designant sõpniata.
Porro fuscus color atq nigredo. ti¬
mores pauores q si apparuerint

Expanded text:
et crassis et a pilis nudis, raro vel et crassis et a pilis nudis, raro vel nunquam generatur. Huius preterea signa sunt, si corporis scabies acciderit et morphea nigra, pustule male, splenis augmentatio. In phlegmatis autem dominii significatione sunt multitudo viscose salive, et sitis paucitas, urina alba, pigritiaque, et hebetudo, et malus somnus, corporis lubricitas, et digestionis tarditas. quoque diverse visiones designant in corporibus dominantes, humores. Cum enim frequenter in somno videt quis pluvias, et fluvios, et mare; humiditas eius in corpore multa designatur adesse. Ignes autem et fulgura, litesque frequenter somniare, choleram rubeam designant. Rubei vero colores ac tincti, nuptieque ac cibaria dulcia, sanguinisque fluxus; abundantiam sanguinis designant somniata. Porro fuscus color atque nigredo, timores, pavoresque si apparverint
Abbreviated transcription (Latin):
angiu̾iem habundare signͣt co¬
loris rubedo. corꝑis caliditas
cũ eiꝰdem tensione. aliqñ ⁊ oscita¬
tione multͦq sompnꝰ et uenarũ
repletio cũ ip̃aꝵ intentione. ⁊ pru¬
ritus loci a quo sangs solet minui.
Sanguis silr ex narib ⁊ gingius
leui tactu fluens: capitis et oculo¬
iũ ac tympoꝵ grauitas ⁊ ingenii
sensusq turbulentia. pulsus ma¬
gnitudo ⁊ oris dulcedo p̾ter solitũ.
buncłi. Urina rubea ⁊ spissa.
Colerã uͦ rubeã habundare signͣt
coloris citrinitas. oris amaritudo:
multaq in ore siccitas et multa
sitis. appetitus q debilitas et fasti¬
diũ: et urina ignea et clara. Por-¬
ro coleram nigrã dñari signͣt.
ardorstomachi. multitudo canini
appetitus. fuscus color. nigredo
sanguĩs ac spissicudo. Urina in¬
gra uel rubea fusco ꝑticipans co-¬
lere uel uiriditati appropinqͣns.
Si corpꝰ p̾terea tale sit in qͦ colera
nigra gen̾ari solet ut corpus bru¬
nũ ⁊ macrũ. In corꝑib .n. albis

Expanded text:
anguinem abundare significant coloris rubedo, corporis caliditas, cum eiusdem tensione aliquando, et oscitatione, multusque somnus, et venarum repletio, cum ipsarum intensione, et pruritus loci a quo sanguis solet minui. Sanguis similiter ex naribus, gingivis, levi tactu fluens, capitis et oculorum, ac temporum gravitas et ingenii, sensusque turbulentia, pulsus magnitudo et oris dulcedo preter solitum. bunculi, urina rubea et spissa. Choleram vero rubeam abundare significant coloris citrinitas, oris amaritudo, multaque in ore siccitas, et multa sitis, appetitus quoque debilitas, et fastidium, et urina ignea et clara. Porro choleram nigram dominari significant ardor stomachi, multitudo canini appetitus, fuscus color, nigredo sanguinis ac spissitudo; urina nigra vel rubea, fusco participans colore, vel viriditati appropinquans. Si corpus preterea tale sit in quo cholera nigra generari solet, ut corpus brunum et macrum. In corporibus enim albis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem et nõ exrat. Et ille est ordo ꝑ¬
errat. Et ille est ordo indebitus et
innaturalis: ꝑ quẽ egrediunt᷑ mo-¬
res ꝑu̾si ut dicit auiscenna. lx.

Expanded text:
em et non errat, et ille est ordo perrat, et ille est ordo non debitus et innaturalis, per quem egrediuntur mores perversi , ut dicit Avicenna. Et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dei sunt: suꝑedificauit mercedem
accipiet .i. unde cogitauit hoc su¬
met. Si cuiꝰ antẽ opꝰ arserit damp-¬
nũ patiet᷑. qr qͦd dilexerat nõ habe¬
bit. Ip̃e aũt saluus erit: qr nulla
eũ tribulatõ ab illius fundam̃ti sta¬
bilitate se mouit. Sic tñ qͣi ꝑ ig¬
nem. Qd̾ eñi sine illiciente amore
nõ habuit: sine urente dolore nõ¬

Expanded text:
quod superaedificauit mercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in obedientie pocm̃ in ip̃a morte
fu̾it laxatũ: qi idem leo quẽ uiuẽ¬
tem p̾sumpsit occid̾e: cõtingere nõ
pͥsumpsit occisũ. Plerũq de culpis
minimis ip̃e solus pauor egredien¬
menter timuit. S post mortẽ disci¬
prilis in stola alba apparuit: ⁊ qmͣ¬

Expanded text:
m inobedientiae in ipsa morte fuit laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui minimis ipse solus pavor egredien vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et q
Abbreviated transcription (Latin):
ctaret᷑ hõ uidendo et sustentaretur
medio quoꝵ tanqͣm digniora po¬
suit lignũ uite ⁊ lignũ scĩe boni⁊
mali. Sictũ est aũt lignũ uite ab
effcũ quẽ habuit naͣliter: ut come¬
stum sepius hoĩem ꝑpetua sollidi¬
tate firmaret. ita ut nulla ĩ firmi
uel in occasũ labet: Lignũ uͦ scĩe bo
ni ⁊ mali dcm̃ est ex eo ꝙ secutũ est
eiꝰ comestionẽ. Priꝰ .n. hõ nesciebat

Expanded text:
ctaretur homo videndo, et sustentaretur medio quorum tanquam digniora posuit lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali. Dictum est autem lignum vitae ab effectu, quem habuit naturaliter, ut comestum saepius perpetua soliditate hominem firmaret, ita ut nulla infirmitavel in occasum laberetur. Lignum vero scientiae boni et mali dictum est ex eo quod secutum est ejus comestionem. Prius enim n
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscit᷑ reliquin. s nõ ꝑ exꝑimen¬
tiam. Ut medicus dũ sanus est no¬
uit morbos: s cũ egrotat magis
cognoscit qr nouit ⁊ sentit. Sicut
de pu̾o delicate nutrito drͣ qr. nescit
qͥd scit malũ. qr nũdũ nouit qͣnti

Expanded text:
gnoscitur reliquum, sed non per experientiam, ut medicus dum sanus est novit morbos, sed cum aegrotat magis cognoscit, quia novit, et sentit, sicut de puero delicate nutrito dicitur, quia nescit quid sit malum, imo nondum novit quantum