comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rendis infuturo quam diuitus in p̃¬
senti colligendis prospicere curabut
Ait autem uilicus intruse quid ficiam quia
dñs aut fort ime uilicationem s foderi ñua leo
Ablita quippe uilicutione fodereñ
uu lemus quia finiti hacuta inquari
tum lic& oporari Nequaquam ul¬
tra bone conuersationis fructum ligo¬
no deuoto conpunctionis lic& inquiere
mendicuro erubesco &c& Mendicuro
confusumis est illos cilic& pos simogene¬
re mendicandi quouirgines illãe fa¬
tuae mendicasse reforuntur quae in¬
gruente tempore nuptia rũ oleo uir¬
tutum de ficiente sapientibus decer
dite nobis deoleo ur̃o quialam pades nrãt
extinguntur & quo solomon ait propt̃

Expanded text:
rendis in futuro quam divitiis in praerendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Ait autem villicus intra se: Quid faciam? quia Dominus meus aufert a me villicationem: fodere non valeo. Ablata quippe villicatione, fodere non valemus, quia finita hac vita in qua tum licet operari, nequaquam ultra bene conversationis fructum ligone devotae compunctionis licet inquirere. Mendicare erubesco, etc. Mendicare confusionis est, illo scilicet pessimo genere mendicandi, quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguntur , et quod Salomon ait: Pr
Abbreviated transcription (Latin):
cie but de uilieictu & liidauit eũ
quod in fuiurom sibi propexorit nm
omnia debemus adunitandum sume¬
re Nonenim aut dñõ mõ facienda est
ialico frius ut de ipsa fraude ele¬
mosinas faciamus aut eos a quibus
recipi uolumus intuber nuculu ae¬
terna tam̃quam debitores dĩ & dnĩ
nrĩ fas est intelligi cum iusti & scĩ sin¬
gnificentur hoc loco quicos htrodu¬
cunt intubernucula a&na quines¬
cessitutibus suis terrena bona cnr̃¬
munica uerint sed &iam econtririo
dicuntus iste similitudines ut imel¬
ligamus sil audaripotuit ille adño
cui fraudem facie bat quanto amoli¬
us placeant ad ñõ dõ qui secundum
eius praeceptum illu opera faciunt
uilice sane uocubulo discimus eos
quipecunias hubent noniam domi¬
nos suae sed aliene potius reidis pen¬
satoros esseputandos Quasi ueeta
huus serui exemplum sedulo fini¬
ende uulicutionisa crationis redden¬
de tempus preui derint ficilȩ reno¬
rum delectutione simul & dilectio¬
ne nudati plussibi de amicis conqui¬

Expanded text:
ciebat de villicatu, et laudavit eum, quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos, a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducunt in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint, sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Villici sane vocabulo discimus eos qui pecunias habent, non jam domui suae, sed alienae potius rei dispensatores esse putandos, qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conqui
Abbreviated transcription (Latin):
hic sensus dicentis est hocnarum uer¬
bis uideatur aperire cum gentes esse¬
tis: amagis uol abarus piscibus idolorũ
oboedientiam prestubatis. qui os ad
simulucru muta & mortua ꝑduce¬
bant Nunliero quia religione sus¬
cepta: cuptioris sensus er se dob&is
Libentius ad quioscite saluti & pramo¬
tius oboedite uerituti. & quod in no¬
titiam uram clepono adtenta mentȩ
&̾ ꝑ cipite. Prout duce bamini a quo uł¬

Expanded text:
Hic sensus dicentis hoc parum verbis videtur aperire: cum gentes essetis a magis vel ab aruspicibus idolorum obedientiam praestabatis, qui vos ad simulacra muta et mortua perducebant. Nunc vero, quia religione suscepta, capacioris sensu esse debetis, libentius acquiescite saluti, et promptius obedite veritati, et quod in notitiam vestram depono, attenta mente percipite. Prout ducebamini, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ipsi primitias spr habentos oe onipib
dictum qui gratiã baptismi consecuti uidonte
scã et ramus. Quod siita sit tam̃ ipsius misse
inqua uidetur indicare multitudo fideliũ
primitiae nocossario uebant in apostolis conlo¬
eite sic onĩ scriptum ẽ quia inecelesia po¬
suit ds̃ primum a postolos secundo prophetas
cortio doctores Istiergo primo loco constitu¬
tisunt : competentor primitias gratiae spĩta¬
lis habere credentur Aooptionẽ filiorũ dĩ ex¬
pectantes Numc iamuideamus quomodo ad¬
optionem filiorũ expectare sedicat : qui insu¬
beriorib dix̃. Quia ipse sp̃s testimoniũ red¬
dit sp̃i tuinrõ quia sumus filii dĩ &iterum
quomodo redẽptionẽ corporis sperat. qui
in aliis dixit xpr nos redemit sedut mihiui¬
detur ipse hocco sermone qui hn consequen¬
ub: habetur ab soluit Autenim ipses al¬
ui factisum: quod ergo filii sumus et quoo
redẽ ptisumus & quod saluatisumus ins¬
pe consistit. Nunc enim uidemus ꝑspecu¬

Expanded text:
 nos ipsi primitias spiritus habentes, de omnibus dictum, qui gratiam baptismi consecuti videntur, sancta et rami , quod et si ita sit, tamen ipsius massae, in qua videtur indicari multitudo fidelium, primitiae necessario videbantur in Apostolis collocatae, sic enim scriptum est: Quia in Ecclesia posuit Deus, primum apostolos, secundo prophetas, tertio doctores . Isti ergo primo loco constituti sunt, competenter primitias gratiae spiritales habere credentur. Adoptionem filiorum Dei exspectantes. Nunc jam videamus quomodo adoptionem filiorum exspectare se dicat, qui in superioribus dixit: Quia ipse spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quia sumus filii Dei. Et iterum: Quomodo redemptionem corporis sperat; qui in aliis dixit: Christus nos redemit; sed ut mihi videtur, ipse hoc eo sermone qui in consequentibus habetur absolvit: ait enim: Spe salvi facti sumus; quod ergo filii sumus, et quod redempti sumus, et quod salvati sumus, in spe consistit. Nunc enim videmus per specu
Abbreviated transcription (Latin):
lit postea fier& qđ matheus & marchus nar¬
rant quando eos binos uocuuut Tunc enĩ
non sub ductis ao t̃ram nauib: tam quam cur
re deundi seditaeum secutis unt tã quã uo¬
cantem acuibentem inseque rentur. Inuĩs¬

Expanded text:
ut postea fieret, quod Matthaeus et Marcus narut postea fieret, quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis a terra navibus, tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem, ut sequerentur. IN
Abbreviated transcription (Latin):
pens scĩtatis item fur midet adgredi
Ad ipsum p&rum speciulit̃ ꝑtmet ix¬
cium signific&. quod uide licet ipse si¬
cut nime p&ra pisces sic aliquando ꝑ
uerba sit capturus hominos totusq
facti huius ordo quid inecclesia cuius
ipse typũ tenet cotidie geritur ostendit
qd uero sub iungitur Et sub ductus ad t̃¬
Sram nauib relictis omnib: secutis unt eum
Potest significiare finem tẽ puris quo ab
tus reces suri sunt Sciendũ autẽ hane
eandem non eẽ lectionem quamatheus
& marcus binos de nauiculis piscatores
primo p&rum & andream deindefi¬
lios zebedei achĩo narrant eẽ uocatos
Noñ enim cos lucas nunc adnõ uocatos
sed tantum petro fuisse p̃dictum qđ homi¬
nes e&̃ capturus. Insinuat quod nonita
dictum ẽ quasi iam pisces num quã e&̃ captu¬
rus Nã& post resurrectionẽ h̃ legimus
eos ẽẽ piscator Vndeditur intelligi eos
ad capturam piscium exmortẽre meas se

Expanded text:
pens, sanctitatis iter formidet adgredi,pens, sanctitatis iter formidet adgredi,Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Extura significet, quod videlicet ipse, sicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines, totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geritur, ostendat, quod vero subjungitur: Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. Potest significare finem temporis, quo abt, penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos; non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum, quod homines esset capturus insinuat, quod non ita dictum est quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos ivisse piscatum, unde datur intelligi, eos ad capturam piscium ex more remeasse,
Abbreviated transcription (Latin):
S homo peccutor sum dñe. Quicarnales qui¬
que heccdo sia regim̃ spĩtulium inquib
maxcime xp̃i ꝑsona eminet ase quodam¬
modo repellunt non enim hocuocelin¬
gue dicunt bonis ministris dĩ uteos
ase repellant sed uocem eor ũ & ac¬
tuum suorum suadent ase recedi neꝑ
bonos regnantur & eouebem̃tius quos
deferumt eis honorẽ & tam ẽ factis
suis a screcedere rmonen. ut honori¬
ficentiam eorum significauerit pe¬
trus cadens adpedos dnĩ Mores aut̃
Non enim recessit ab eis. sedeos subduc¬
tis nauib: adlitus ꝑ duxit significans
inbunis & spĩtulib uiris ñ eẽ oporte¬
re hanc uoluntatẽ ut peccatis turba¬
Drum cõmoti quoquusi securius tran¬
quilliusq uiuant mius ecclosiasticũ
deserant. Et ait adsy monẽ ihs̃ nolitimere
Confortat dñs timorẽ carnalium ani¬
mos que frugilium conso lando erigit
Me quis ł desua conscientia &culp
tremens ł de aliorũ Innocentia stu¬

Expanded text:
Simon Petrus, etc. Quia carnales quiSimon Petrus, etc. Quia carnales quique in ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hac voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur. Et eo vehementius quod deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini. Mores autemnon enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritualibus viris, non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere. Confortat Dominus timorem carnalium, animosque fragilium consolando erigit, ne quis vel de sua conscientia et culpa tremens, vel de aliorum innocentia stu
Abbreviated transcription (Latin):
nit qđ ad sidẽ uitãq p̃destinatos nouit
a& nam quasi alienauis receptatula piscib
quȩ rens suis corda quoquegentium
fidei gratia repl& et benerupto r&co
socianauis aduocatur qm̃ante uidas
ꝓditor antesimon magus pisces nequis¬
simi captir ante anam̃as & sapphyra
fidei r&ce subdole tẽptabant ingredi
Ante ut iohannes testatur Multsd¬
cipulorum er: abier̃ r&ro & iã non cõ
illo ambulabant acde inde barnabas &
uuĩ usque infinẽ scłi croscit Sed qđ
implete mer guntur hoc est insumer¬
sione p̃muntur. Nonem̃ sub mersa
sediam̃ sunt periclitata A postolus ex¬
ponit dicens in nouissimis dieb: erun
tempora periculosa &erunt homi¬
nes seipsos amantes & c&̃ Mãmer¬
ginauis ẽ hominer insclm̃ ex quo ela¬
ti ꝑfidem fuerunt morum prauitato
re lubi qualis & ipse petrus ad huc in
insirmitate positus hoc loco demonstrat
Sunde sequitur Quod cũ uidera sy monpe

Expanded text:
nit, quot ad fidem vitamque praedestinatos novit nit, quot ad fidem vitamque praedestinatos novit aeternam, quasi aliae navis receptacula piscibus quaerens suis, corda quoque gentium fidei gratia replet, et bene rupto reti socia navis advocatur, quoniam ante Judas proditor, ante Simon magus pisces nequissimi capti sunt, ante Ananias et Saphira rete fidei subdole tentabant ingredi, ante ut Joannes testatur, multi discipulorum ejus abierunt retro, etiam non cum illo ambulabant, ac deinde Barnabas et vium usque in finem saeculi crescet. Sed quod impletae merguntur, hoc est, in submersionem premuntur, non enim submersa, sed sunt periclitata, Apostolus exponit dicens: In novissimis diebus erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves, est homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerunt, morum pravitate relabi, qualis et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat, unde sequitur. Quod cum videret Simon
Abbreviated transcription (Latin):
Niisidñs edificauerit domũ inuanum
luboran quiȩ dificamt eã xisidñs cor
iniustrauerit Auditorũ doctor in nocte
laboratur nisi i uerbo gratiao suꝑnȩ
laxite fuerint instrum̃ta disputationũ
frus trauocis sue p̃dicator laculũmit tit
Quia fides populorum non sapientia uer¬
bi compositi sed diuine uocationis mime¬
sre p̃uenit Etci hoc fecissent concluserunt
piscium multitidinẽ copio sam rũ pebatur aũt re¬
te corum priemultitdine pisciũ retecorũ
rum pebatur quianunc ad confessio¬
nẽ fidei etiã cum electis rȩꝓbitandi in¬
trant quia ipsam quoq ec̃ele siam hore¬
sib scindant Rumpitur aut̃ rete sed
non labitur piscis quia suos dñs & iã int̃
sequentium scindala seruat Et innu¬
eruas sociis quierant in alia naui & uener adiuua¬
reneos Alianauis ut p̃ dicimus estccła
degerlib que & ipsa ñ sufficiente una na¬
uicula. Piscib Impletur electis quia
tus ẽ suorum numerus electorum
dũq tot inuidea credituros non inue¬

Expanded text:
inus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit, quia fides populorum, non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere praevenit. Et cum hoc fecissent, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Prae multitudine piscium rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. Rumpitur autem rete, sed non labitur piscis, quia suos Dominus etiam inter persequentium scandala servat. Et annuerunt sociis, qui erant in alia navi, ut rent eos. Alia navis, ut praediximus, est Ecclesia de gentibus, quae et ipsa non sufficiente una navicula piscibus impletur electis, quiatus est suorum numerus electorum. Dumque tot in Judaea credituros non inve
Abbreviated transcription (Latin):
de est & cui sp̃s scs̃ infunditur magnatũ
est plenitudo uirtutum Et multos filiorumibl
conuert& ad dimñom̃ ipsorum Cum iohan¬
nes quiepõ testimonum ꝑhibens i ei:
fide populus baptigabat dicitur filios
isrł ad dnm̃ dm̃ip sorum conuertis se pat&
in spũ & uirtute heliȩ praccodere dicitur
quia sicut ille p̃co uenturus iudicis ita¬
& hic p̃co fictus ẽ redemotoris unde &
conuersatione prorsus simillima ambo
de serta secuti uictu frugi uestitu inculti
cuncti sunt despecti ambo regis & reginȩ
uesania contulerunt Ille urr da noni cae¬
lum petiturus diuisit hic adlauacrum
salutare quocae lum petatur conuerat
hic cum dñõ uersatur interris Ille cũ
eo mani festatur ingloria. Vt conuertat
curda pacrum in filios & incredulos ad orudentiam ius¬
infilios conuertere est spĩtulem scõrum
antiquorum scientiam populis p̃dican¬
do infundere prudentia uero iustorũ ẽ
non de leiris operibus iustitiam p̃sũme¬

Expanded text:
deest, et cui Spiritus sanctus infunditur, magnarum deest, et cui Spiritus sanctus infunditur, magnarum est plenitudo virtutum. Et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Cum Joannes qui Christo testimonium perhibens, in ejus fide populIsrael ad Dominum Deum ipsorum convertisse, patetin spiritu et virtute Eliae praecedere dicitur, quia sicut ille praeco venturi judicis, ita hic praeco factus est redemptoris. Unde et conversatione prorsus simillima, ambo deserta secuti, victu frugi, vestitu inculti, cinctu sunt despecti, ambo regis et reginae vesaniam tolerarunt. Ille Jordanem coelum petiturus divisit, hic ad lavacrum salutare quo coelum petatur, convertit. Hic cum Domino versatur in terris, ille cum eo manifestatur in gloria. Ut convertat corda patrum in filios, et incredulos ad prudentiam, ein filios convertere, est spiritalem sanctorum antiquorum scientiam populis praedicando infundere. Prudentia vero justorum est, non de legis operibus justitiam praesume
Abbreviated transcription (Latin):
nando sit intor facturus. Et erit giudiũ
tibi etex ultatio & multi hnnatiuitate ciusgau debr̃¬
Et notandum quod nato precursore mul¬
tigaudent xiato aut̃ hño adnunciat ange¬
lus gaudium magnum quoderit omni
populo quia uidelica hic salutem mul¬
multis p̃dicar& ille omnib quiue lini
aduenit donare. Eteri magnus corãdnõ¬
paruitas animȩ & pueritia iuirtutis
Uinum & siceram rumbib& Sicora hre¬
omne quod ie briari potest poculum
siue de pomis siue defrugibus seu de
qualib& alia materia confectum
significam decet enĩ uascae lestigra¬
tiae mancipatum a seculi hnle cebris
castigari necumo in quo ẽ luxoria
debriarioum qui musto sp̃s scĩ desi¬
derat impleri. Et spũ scõreplebitur
adhuc exutero matrissuae Non est dubium ue¬
rum hoc angeliẽe promissum siquidem sc̃
Iohinnes ante quam nasccretur matris ad¬
huc hute ropositus sp̃s ac copit gratiam do¬
signauit Cui enim ad est sp̃s gratiae nibil

Expanded text:
nando sit iter facturus. Et erit gaudium nando sit iter facturus. Et erit gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Notandum quod nato praecursore multi gaudent, nato autem Domino annuntiat angelus, gaudium magnum quod erit omni populo, quia videlicet hic salutem multis praedicare, ille omnibus qui volunt advenit donare. Et erit magnus coram Doparuitas animae et pueritia uirtutisVinum et siceram non bibet. Sicera inteomne quod inebriari potest poculum sive de pomis sive de frugibus seu de qualibet alia materia confectum significant. Decet enim vas coelesti gratiae mancipatum a saeculi illecebris castigari; nec vino, in quo est luxuria, inebriari eum, qui musto Spiritus sancti desiderat impleri. Et Spiritu sancto replebitur x utero matris suae. Non est dubium verum hoc angeli esse promissum, siquidem sanctus Joannes antequam nasceretur, matris adhuc in utero positus, spiritus accepti gratiam designavit. Cui enim adest spiritus gratiae, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ouentus et cȩleste sicrificium pa¬
rabatur in quo ange liministrarenT
Vtinam & nob adolentibus uł sa¬
crificium deferentib: Adsistat ange¬
lus Nin enim dubites adsistore an¬
plo & iuxta altare & adextris appa¬
r& quia uidelicet et uerisacerdotis
aduentum & misterium sacrificii uni¬
uer salis ecae lestis donigaudium p̃dico
Nam sicut ꝑ sinistram praesentia sic ꝑ cdex¬
terim septbona praenunciantur a &̃n
An autem adillum angelus netimeas ⁊ achari¬
helis ab et paria tibi filium & uocib nom̃ ei
iohannem De praedicationẽ dicens exau¬
ditam partũ continuo ꝓmittit uxoris
non quodille qui propopulo oblaturus
intrauerat relictis publicis uotis
proaccipiendis filiis orare potuerit
sed quod dicit Ex auditaest de precatio
tua ꝓpopuli redemptione signi ficat
Quoduero adiugit & uxor tua paria
tibi filiũ eiusdẽ redẽptimis ordinem
pandit quod uidelicet natus rachariae
filius redemptori illius populi proco¬

Expanded text:
adventus, et coeleste sacrificium paadventus, et coeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. Utinam et nobis a dolentibus vel sacrificium deferentibus assistat angelus. Non enim dubites assistere anplo et juxta altare et a dextris apparet, quia videlicet, et veri sacerdotis adventum, et mysterium sacrificii, universalis et coelestis doni gaudium praedicat. Nam sicut per sinistram praesentia, sic per dexteram saepe bona pronuntiantur aeterna. Ait autem ad illum angelus: Ne timeas, ZachariElisabeth pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Joannem. Deprecationem dicens exauditam partum continuo promittit uxoris, non quod ille qui pro populo oblaturus intraverat, relictis verbis vocis pro accipiendis filiis orare potuerit, sed quod dicit: Exaudita est deprecatio tua, populi redemptionem significat. Quod vero adjungit, et uxor tua pariet tibi filium, ejusdem redemptionis ordinem pandit, quod videlicet natus Zachariae filius redemptori illius populi praeco
Abbreviated transcription (Latin):
in manu fictis templis sacrificare ꝓ
nob sed insui corporis templonrã
peccata uacuar&. Sorte exit uti¬
Scensum poneret & ct̃ Incensum aut̃ in
scã scõrũ apontifice defferri expec¬
tante foristem plum omnipo pulo de¬
cimadie septimi mensis ẽ iussum. et
hanc diem ex piationis siue propitiatio¬
nis uocari quae apudnos obuariũ
lunȩ discursum A quamensis conpu¬
tant haebrei modo inseptembre m̃¬
se modo incidit hoctubre quia sci¬
lic& m̃sis quopas chageritur Anni
principium ten& dicente dño mensis
iste uob primus erit inmensib anm
decima die mensis huuis tollat un:¬
quisq agnum & cc̃ Hhuius dĩmiste¬
rium impleuit uerus pontifex ihr̃
quando conpl&a d pensatione car¬
nis insanguine proprio caeli secreta
subiit ut ꝓoitium nob facer& patrem
& lnt̃ pellar& propeccatis eorum
qui adhuc prae foribus orantes ex pec¬
tant & diligunt aduentum eius ap¬
rico angelus uidetur intemolo qua
ueri sacerdotis lamnuncia batur

Expanded text:
on manufactis templis sacrificaret pro on manufactis templis sacrificaret pro nobis, sed in sui corpeccata vacuaret. Sorte exiit ut incensum poneret, etc. Incensum autem in sancta sanctorum a pontifice deferri, exspectante foris templum omni populo, decima die septimi mensis est jussum. Et hanc diem expiationis, sive propitiationis vocari, quae apud nos ob varium lunae discursum, a qua menses computant Hebraei, modo in Septembri mense, modo incipit in Octobri, quia scilicet mensis, quo Pascha geritur, anni principium tenet, dicente Domino: Mensis iste vobis primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum, etc. Hujus diei mysterium implevit verus pontifex Jesus, quando completa dispensatione carnis in sanguine proprio, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret patrem, et interpellaret pro peccatis eorum, qui adhuc prae foribus orantes exspectant et diligunt adventum ejus. Aprito angelus videtur in templo, quia veri sacerdotis jam nuntiabatur
Abbreviated transcription (Latin):
iudox Ince dentos iomnib mindatis &
iust ficationib dñi sine que rella & cetera¬
plerũ que iustitia durior hominum
quȩ rellum prouoeat Que uero tempe¬
rataest ipsa suae dud cedinis gritia
&iam hiuidiae quaerimoniam uitat
Quando enim facimus mandatum dĩ &
s conscientiã nrã uanȩ gluriae sor¬
des spargimus ut hominib: placearꝵ
acon illud absq reuolla facimus. Iac¬
tum ost cum sacer docio fungorotur
Qui enim sorte legitur. humano udi¬
cio non conp̃ henditur Ille igitur
que rebatur. quẽ isto figurabatier
uerus ina& nũ sacerdos cuidicitur
Tuassicer dor hia& num qui nonos¬
tiarum cruore sed proprio pat remom̃
gens reconciliar& humanum sed
tunc sanguis fundebatur inspicie sa¬
cordos ordina batur Num quia ueri¬
tas uenit relm quamus speciem &ue¬
ritacem sequamur Tunc quidẽ uicos
orant Nunc aut̃ ẽ ꝑ petuitas quẽ a¬
lium significabat ⁊ acharias sacerdos
Nisieum sacerdotem ciusacrificium
non eet̃ commune cumteris qui xĩ¬

Expanded text:
judex. Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Plerumque justitia durior, hominum querelam provocat, quae vero temperata est, ipsa suae dulcedinis gratia etiam invidiae querimoniam vitat. Quando enim facimus mandatum Dei, et in conscientia nostra vanae gloriae sordes spargimus, ut hominibus placeamus, non illud absque querela facimus. Factum est autem cum sacerdotio fungeretur Qui enim sorte eligitur humano judicio non comprehenditur. Ille igitur quaerebatur, quem iste figurabat verus in aeternum sacerdos cui dicitur, tu es sacerdos in aeternum, qui non hostiarum cruore, sed proprio Patrem Deum generi reconciliaret humano. Sed tunc sanguis fundebatur in specie, sacerdos ordinabatur, nunc quia veritas venit, relinquamus speciem et veritatem sequamur. Tunc quidem vices erant, nunc autem est perpetuitas. Quem alium significabat Zacharias sacerdos, nisi eum sacerdotem, cui sacrificium non esset commune cum caeteris, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
un indiebus henodis deçis iuocae¬
I sacerdos numine ꝗacha rias Sacroscĩ
precursoris dnĩ nobi litas nosolum
a parentibus sed ao genitoribus glunrii¬
osa descendit Quatenus aduentus illi¬
us fidem non subia inspiratione coñ¬
ceprm Uerũ habita magis ꝓpagatio¬
ne sus ceptam liborius presi dicanoe
otuictapia Uigina quattuor desacer¬
ootib ardies himi inisterio donydhũ
iorte asalomone sunt duise inquibus abia
familio dequaza charias hortur ẽ surs
contingit octaua. Non frustra primus
nouitẽ stam̃ti p̃co imoctauȩ sortis uice
nascitur quia sicut septenario sẽpenumie¬
cram̃ tum resurrectionis ex primũ
unde quia nalit̃ quam obseruantia
utriusq testam̃ti regnicȩ lestis aula
poene tratur Recte & Intemplo salo¬
monis misticus quinde cimgraduũ
ascensus fuisse narraturꝰ
Etuxor eius defiliabus aaron plena igit᷑
laudatio quege nus mores officum
factum iu bicium conp̃henoit ge
inma ioribus mores iae quitate of¬

Expanded text:
n diebus Herodis regis Judaeae sacerdos nomine Zacharias. Sacrosancta praecursoris Domini nobilitas non solum a parentibus, sed a progenitoribus gloriosa descendit, quatenus adventus illius fidem, non subita inspiratione conceptam, verum avita magis propagatione susceptam liberius praedicaret. De vice Abia. Viginti quatuor de sacerdotibus ordines in ministerio domus Domini sorte a Salomone sunt divisi, in quibus Abia familiae, de qua Zacharias ortus est, sors contigit octava. Non frustra primus Novi Testamenti praeco in octava sortis vice nascitur, quia sicut septenario saepe numecramentum resurrectionis exprimitur. Unde quia non aliter quam per observantiam utriusque Testamenti regni coelestis aula penetratur, recte et in templo Salomonis mysticus quindecim graduum ascensus fuisse narratur. Et uxor ejus de filiabus Aaron; plena igitur laudatio, quae genus, mores, officium, factum, judicium comprehendit. Genus in majoribus, mores in aequitate, of
Abbreviated transcription (Latin):
suffodetur atque destruotu. slam quam
consumet ihnr̃ spr̃ orissui  aestru&
aduentu p̃sentiae suae omnem scilic&
sacrilegam ꝑ uersamq doctrinam đꝑda
inꝑ petuum porro eaq eleuatur contra
scientiã dĩ & insua confidunt sapientia
quae apuo dm̃ stultitia ẽ dđsipat atquede¬
pona. ut ae dificentur ꝓhissimilia &
in loco suporiorum quae destructa sunt
et euulsa ex truantur atque plantentur
quae uecle si asticę conuenuit ueritati &
dĩ dĩagri cultura estis Multihum clocũ
mias enim int̃ p̃tatur ex celsum dñi
quidestruxit regnũ diuboli quae sibi in
& celsomonte õstenderat aduersarias
ꝑ didit potestates delens exrograpphũ
carum icruce dequib & inpsalmo
post hist oriae ueritatom tropiceloqͥ¬
tur Quare sremuerunt gentes & po¬
puli meditatis unt iania Ad stito runt
regesterrȩ & principes conuenos un
inumum pro his cuulsis destructis ꝑ¬

Expanded text:
suffodietur atque destruetur illa, quam consumet Jesus spiritu oris sui, et destruet adventu praesentiae suae , omnem scilicet sacrilegam perversamque doctrinam disperdet in perpetuum. Porro ea quae elevantur contra scientiam Dei, et in sua confidunt sapientia, quae apud Deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his similia, et in loco superiorum quae destructa sunt, et evulsa exstruantur atque plantentur, quae Ecclesiasticae conveniunt veritati, et , dei agricultura estis. multi hunc locum mias\' enim interpretatur excelsus domini\', qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso montis ostenderat, aduersarias perdidit potestates delens chirographum errorum in cruce. de quibus et in psalmo post historiae ueritatem τροπικω̃ς loquitur: quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum. pro his euulsis, destructis, p
Abbreviated transcription (Latin):
te ilis & uniuersa quõ mandiue rotibi loqueris ne
timeas a faciecorum quia te cũ ego sum uteruãte di¬
cioñs Ouando autem uenit icorpus hu¬
manum dicit inexor dionescio loqui quia
iuuenis egosum Iuuenis propt̃ dispen¬
sationem Senoe iuxta hoc quod primogeni¬
tus ẽ Omnis creaturae luuenis quiah
cimsummationẽ lam scłi & in extremũ
huuis uitae tempus aduenit dicit Itaq
uos cio loqui Scioenim quȩ dam maiora
lo qui scio eloquiũ tuũ uerbumtuũ sum
Tibi scio lo qui hominib: nescioloqui iuue¬
nis sum Et misit dñs manũ suã & teturit os mo¬

Expanded text:
loqueris, ne timeas a facie eorum, quia tecum ego sum ut eruam te, dicit Dominus. Quando autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: nescio loqui, quia juvenis ego sum: juvenis propter dispensationem, senex juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae. Juvenis, quia in consummatione etiam saeculi et in extremum hujus vitae tempus advenit, dicit itaque, nescio loqui. Scio enim quaedam majora loqui, scio eloquium tuum, verbum tuum sum. Tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, juvenis sum. Et misit Dominus manum suam, et tetigit os m
Abbreviated transcription (Latin):
tui ipsus diuine naturae efficitur ca¬
pax sedhaec tanta & tulis anima eius N¬
enim necessitates corporis. appetentiã
cibi degestionũ pudorẽ posteritatis repa¬
rande uere cundiam ut seritur soboles
ueeditur ut nutritur. & uide quanta
in his uanitas habeitur quanta corrup¬
tio ciu creaturae animę nobilis & ratio¬
nabilis. Lic& non uolens subireta est
sub iccta tam̃ in spe tempus uidelica
sperans quolibe rec. Cum filiorũ dĩ tẽ¬
pus libertatis aduenerit Hoc ẽ ergo
quoo inaliis aꝑtius lamdese ipse dicebat
a postolus quiadũ sumus in hubituculo
hoc igomos cimus. Ipsos quoque ange

Expanded text:
tui, et ipsius divinae naturae efficitur catui, et ipsius divinae naturae efficitur capax. Sed haec tanta et talis animae ejus enim necessitates corporis, appetentiam cibi, digestionum pudorem, posteritatis reparandae verecundiam, ut seritur soboles, ut editur, ut nutritur; et vide quanta in his vanitas habeatur, quanta corruptio, cui creatura animae nobilis et rationabilis licet non volens subjecta est, subjecta tamen in spe, tempus videlicet sperans quo liberetur, cum filiorum Dei tempus libertatis advenerit. Hoc est ergo quod et in aliis apertius jam de se ipse dicebat Apostolus, quia dum sumus in habitaculo hoc, ingemiscimus . Ipsos quoque ange
Abbreviated transcription (Latin):
que est ita corrurtio decuuis ser uitute libe¬
rindim sespert mihiuid& quod de hao
mate riali & corruptibili corporũ substan¬
tia ista dicuntur : Neq enĩ corruptio alicui¬
quamnis carpori dominatir: Nam ille inte¬
rior homo qui secundũ dm̃ creatus ẽ &ad ima¬
ginẽ dĩ factus incorruptibilis dicipotest. Exte¬
rior uero bomo & corporeus & corruptibi¬
lis diciur: ppt quod& paulus dicebat Nam
& sus qui deforis est homomrt̃ corrũpitur
sed qui intus ẽ renouat᷑ Interioris aut̃ ho¬
minis renouatio ut pote quiẽ rationabilis
et mnons incognitione dĩ & capacitate scĩsp̃s
Constat uerum ut aliqua de tãpro fundis
rebus breuit̃ & strictim & iam cartulis
comiitamus. Ex ipsa interioris hominis
hoc ost anime mentisq substintia colliga¬
mus lmaginem: quomodo uanitati croa¬
tura sub iecta est : non uolons sed prop̃t eũ
qui sub iocit inspe & ipsum uidetur pau¬
dit omne quod cor poreum ẽ quoduisi¬
sibile. quoo sensui subiac& ot aspec¬

Expanded text:
est ista corruptio, de cujus servitute liberandam se sperat? mihi videtur, quod de hac materiali et corruptibili corporum substantia ista dicuntur. Neque enim corruptio alii cuiquam, nisi corpori dominatur; nam ille interior homo, qui secundum Deum creatus est, et ad imaginem Dei factus incorruptibilis est, etrior vero homo et corporeus, et corruptibilis dicitur, propter quod et Paulus dicebat: Nam etsi is qui deforis est, homo noster corrumpitur, sed qui intus est, renovatur. Interioris autem hominis renovatio, ut pote qui est rationalis, et mens in cognitione Dei et capacitate sancti Spiritus. Constat vero, ut aliqua de tam profundis rebus breviter et strictim etiam chartulis committamus, ex ipsa interioris hominis, hoc est, animae mentisque substantia colligamus imaginem. Quomodo vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, et ipsum, sidit omne quod corporeum, quod visibile, quod sensui subjacet et aspec
Abbreviated transcription (Latin):
inaposto latũ circũcisi onis operatus ẽ
& mihi int̃gentes bene ina dicta quia
multi tudinis credentium erat cor &
anima una dequa do cobat turbas q
deauctoritato ecclesiae docet usque ho¬
diegentos Ut ces sauit aut̃ loqui dixit
adsimonẽ duc haltũ et laxate ri tiaurã
incaptura Quod primo rogauit sy monẽ
nec t̃rena eis p̃cipiantur mecsia t̾ronis
inꝑ funda sacram̃torũ recedatur ut ea
penitus non hcelligant uł prius inꝓ
ximis regionib: gentib p̃dicandũ ut qd
dit ltẽ pecro duc haltũ & laxate retia¬

Expanded text:
in apostolatum circumcisionis, operatus est in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Quod primo rogavit Simonem nnec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant, vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quod dicit item Petro: Duc in altu
Abbreviated transcription (Latin):
naues secus stagnum stamtes Duenauesecus
scugnũ positȩ circum cisione & preputiũ
sinsi catur Quas bene ihs indisse
ius ad future uite tranquillitatẽ quasi
ad soliditatẽ litoris uidendo hoc ẽ miseri¬
cordit̃ uisitando por uehit. piscatores
autẽ descenderant & luua bant r&u
pis catores s̃ eccle siae doctores quinosr&e
fidei comprohensos & de ꝓfundo ad lum̃
electos quasi pisces littri sie terracui¬
uentium aduensit quasi enĩ quedã retia
piscantiũ sunt complexe p̃dicantiũ dictio¬
nes quȩ eos quor coperia infide nom
anmitat unde &r&ia quasi retinentia
sunt uocuta Sedhaec r&ia modolgxan¬
tur incapturam modo loca plicantur
quia non omni tempus est amabile dostri¬
nao sed nunc & acrenda lingua doctoris
nuc suim & cura gerenda Ascendens aut̃
in unã nauem qua erat sĩmonis roga uitcũ ut at̃ra re¬
Soucer& pus illũ & sedens docebat denauicula turbas
Nauissimonis estecclesia primitiua de
quu paulus ait qui enĩ operatus est p&ro

Expanded text:
m. Duae naves secus stagnum positae circumcisionem et praeputium figurant: quas bene Jesus vidisse jus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt Ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint in fide non amittant: unde et retia quasi retinentia sunt vocata. Sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctori, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro
Abbreviated transcription (Latin):
recur quȩ p̃cepit xp̃s Inquire pacẽ
& seque roeam. Id ẽdiligenter orando
& legendo et humilit̃ int̃rogando ꝑ¬
quirat xp̃m qui fact̾ ẽ pax nrã et linitet᷑
eam soqui & onĩ. Imitariẽ siue se
cundum apłm̃ pacẽ sequatur & scĩmonia
sine qua nemouido bit dm̃. Quia ocũ
lidnĩ suꝑ iustos: idẽ aspectus diuinita¬
Stis et aurese inp̃ces eorũ Idest audi¬
tio diuia quadignatur preces audire
Siustorũ. Vultꝰ autẽ dnĩ suꝑ facientor
mala: ut quit uultus dnĩ suꝑ facientes
mala sequentim audi ut ꝑdat dec̃ra
memoria corũ id est dec̃ rauiuentium
ut illud. de leintur de t̃rauiuentiũ &
cum iustis nion scribanti Etquis ẽ qui
uob noceat Sub auditur Niulus ilxta
hulius sententiae locũ passiones uł ꝑsȩ¬
cutiones t̃ facunt eẽ miseros. sed orestan
et̃ bectos Siboniemulatores fueritis
Idẽ bonidĩ de quo scriptũ ẽ Nemolonus

Expanded text:
retur quae praecepit Christus. Inquirat pacem, retur quae praecepit Christus. Inquirat pacem, et sequatur eam. Id est, diligenter orando et legendo, et humiliter interrogando perquirat Christum, qui factus est pax nostra, et imitetur eum. Sequi etenim imitari est, sive squatur et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Quia oculi domini super justos. Id est, aspectus divinitatis. Et aures ejus in preces eorum. Id est, auditio divina, qua dignatur preces audire justorum. Vultus autem Domini super facientes mala. Utquid vultus Domini super facientes mala, sequentia audi: Ut perdat de terra memoriam eorum, id est, de terra viventium, ut illud: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Et quis est qui vobis noceat? Subauditur nullus, juxta hujus sententiae locum, passiones vel persecutiones, non faciunt esse miseros, sed praestant esse beatos. Si boni aemulatores fueritis. Id est, boni Dei, de quo scriptum est: Nemo bonus
Abbreviated transcription (Latin):
officientur xp̃i Cũ audierint ueni¬
to bene dicce patris mei ꝑcipite reg¬
num. qđ uob paratũ ẽ aborigine mundi
Quienĩ uult uitam diligere. Io est ui¬
tam a& nam uitã beatam & in ꝑpetuo
sine fino mansurã. Et uido redies
honos Inquib: scĩ cũ scĩs uicundentur
incaelis Quidies non propt̃ int̃ruptio¬
nem noctis sed prapt̃ ꝑpetui tatom dicun¬
tur luminis Coercuit linquĩ suam
amalo. Ioost a malo detractionis ac
mur ionis Siuegene raliter
onnino gre frenenda ẽ amalo
ut enim iacobus siquisdicit. sere¬
ligio sum eẽ nonre frenans linquã suam
sed seducens cursuum huius uana est re¬
ligio: Nam & quicustodit linguã suam
inquit scriptura custodit animã suam
Et lubiati: nelo quatur dolum. Dolus
nundolor sed fraus intelluitur quan¬
oo aluid corde tenetur auudexore ꝓ¬
Sfercur: Declinet amalo & faciatbonũ
Idest destruat uitia & uirtutes ȩ dific&
relinquat quȩ instigat diubolus: & ope¬

Expanded text:
cientur Christi, cum audierint: Venite, benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Qui enim vult vitam diligere, Id est, vitam aeternam, vitam beatam, et in perpetuo sine fine mansuram. Et videre dies bonos. In quibus sancti cum sanctis jocundentur in coelis, qui dies non propter interruptionem noctis, sed propter perpetuitatem dicuntur luminis. Coerceat linguam suam a malo. Id est, a malo detractionis, maledictionis, ac murmurationis, sive generaliter omnino lingua refrenanda est a malo. Ait enim Jacobus: Si quis dicit se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Nam et qui custodit linguam suam, inquit Scriptura, custodit animam suam . Et labia ejus ne loquantur dolum. Dolus non dolor, sed fraus intelligitur, quando aliud corde tenetur, aliud ex ore profertur. Declinet a malo et faciat bonum. Id est, destruat vitia et virtutes aedificet, relinquat ad quae instigat diabolus, et ope
Abbreviated transcription (Latin):
misericor diam magis placetdõ quã uicti¬
me. & qui pronusꝰ ẽ inquit scriotura ao
miscricordiam: benedicetur et dm̃ ait:
ricors est humiles Scriptũ quip¬
liquit memoriã humiliũ. Et dñs inquit
Discite ame quiamitus sũ & humilis cor¬
de etad quẽ respiciam dicit dns̃. nisiad
humilõ & qui &em Non reddentos
malũ promalo Scriptũ quiope ẽ ne
dicas reddã malũ ꝓmalo. Expecta
dicariuult: a dõ inueniat uindictam.
Et peccatũ illius seruans ser uubitur
Vl maledictũ ꝓmaledicto In hoc enĩ exẽ¬
plũ dni tenenꝰ dum ẽ: quicũma ledico¬
rotur nonmale dicelut Sed contra¬
rio beno dicentes ut illud bene dicite
ma le dicentib: uob benedicue & no¬
lice male dicere Quia i hoc uocaties¬
tis ut bene dictionẽ here ditate por

Expanded text:
misericordiam magis placet Deo, quam victimisericordiam magis placet Deo, quam victimae ; et qui pronus est, inquit Scriptura, ad misericordiam, benedicetur . Et Dominus ait: er misericors est . Humiles. Scriptum quipliquit memoriam humilium . Et Dominus inquit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde , et ad quem respiciam, dicit Dominus, nisi ad humilem et quietum ? Non reddentes malum pro malo. Scriptum quippe est: Ne dicas: Reddam malum pro malo, exspecta dicari vult, a Deo inveniat vindictam, et peccatum illius servans servabitur . Vel maledictum pro maledicto. In hoc enim exemplum Domini tenendum est, qui cum malediceretur, non maledicebat. Sed e contrario benedicentes. Ut illud: Benedicite maledicentibus vobis, benedicite, et nolite maledicere . Quia in hoc vocati estis, ut benedictionem h
Abbreviated transcription (Latin):
Frat̃nitatis humanimitas uelud urbs inex¬
pugnabilis hostiũ ñ pat& insidis hab&
enĩ scã eeclesia ut salo monait. Castrox
aciem ordinatã quã tẏranni & ꝑ secuto¬
res unacũ auctore suo diabolo ñualent
inrumpere. quia muniente xp̃o. nec mar¬
teres ꝑ secutio. necuirgines carnalis
de lectatio. Nec misericardes cupiditas
Nec humilos temporalis gluriȩ deuincit
am bitio: Conpatientes Sicut enĩgauui¬
dero dobemus cũ gaudentib It& flere
cum flentibus sicut paulus faciebat
apłs quidicebit Quis insirmatur &
cguñ infirmor Frat̃ nitatis amitores
sint amare deb& Sienĩ et seiosum a¬
mare dob& Aut quia ustus ẽ aut ut
iustus sit. dilectionem aut̃ frat̃nam
quantũ cõmendet lohannes apłs ad
quia dilectio exdõ ẽ et obinis quidura
ex dõnatus est: & cognouit dm̃. & dñs
inquit mandatũ nouũ douob: ut diliga¬
tis uos inuicẽ & in hoc sciunt om̃s quia
discipuli mei estis. siuor inuicem dilexoritis
miscricordes Scriptũ ÷ quippe ẽ facero

Expanded text:
Fraternitatis unanimitas veluti urbs inexpugnabilis, hostium non patet insidiis. Habet enim sancta, ut Salomon ait , castrorum aciem ordinatam, quam tyranni et persecutores una cum auctore suo diabolo non valent erumpere: quia in uniente Christo nec martyres persecutio, nec virgines carnalis delectatio, nec misericordes cupiditas, nec humiles temporalis gloriae devincit ambitio. « Compatientes. » Sicut enim gaudere debemus cum gaudentibus, ita et flere cum flentibus, sicut Paulus faciebat apostolus, qui dicebat: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? » « Fraternitatis amatores. sint, amare debet, sicut et seipsum amare debet, aut quia justus est, aut ut justus sit. Dilectionem autem fraternam quantum commendat Joannes apostolus, quia dilectio ex Deo. Et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Ddiligatis vos invicem, et in hoc scient omnes, quia discipuli mei estis, si vos invicem dilexeritis. Misericordes. Scriptum quippe est: Facere
Abbreviated transcription (Latin):
& nondem ꝓnabimini. Hoc loco nihil aliud nob
precipi existimo. nisut ea facta que dubiũ ẽ
quoanimo fiant In meliorẽ partem int̃p̃te¬
mus Quod enĩ scriptũ ẽ ex fructib eorũ
cognos c&is eos demani festis dictum ẽ
quȩ non possunt bono ammofieri sicutisĩ
s cupra. uelblas phemiae uł futura. uł ebri¬
etas & siquã sunt alia dequib nobis iudi¬
care ꝑmittitur degenere aut̃ ciborum¬
quia possunt bono animo & simolicicor¬
de seneuitio con cupiscentiae quicũ quę
humanicibi in different̃ sumi prohibet aplỹ
iudicarieos qui carnib uescebantur. &
uinum bibebant abeis quise ab huius mo
alimentis temperabant Quimanducae in¬
quid non manducintem nonspernat ee
Ad hoc ꝑtmn& a&ciã illud quod alio locodũ
Niolite antetem pus quic quã udicare: quo¬
aousque ueniat dñs & inlumin& abs condia
tene brarum & mani festabit cogitatumes¬
cordis sunt autem que dam facta medu¬

Expanded text:
et non condemnabimini. Hoc loco nihil aliud nobis et non condemnabimini. Hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemcognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare quia possunt bono animo, et simplici corde, sine vitio concupiscentiae, quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicare eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: nolite ante tempus quicquam iudicare, quoad usque ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitatcordis . Sunt ergo quaedam facta me
Abbreviated transcription (Latin):
closue fide lium populi incelliguntur: ut
illud p̃ dicate euan geliũ ommereaturȩ N
solum autẽ illu. ioẽ ange lica que nobis bi¬
nignior ẽ uol illa hominũ que plebe ia est¬
& indocta sed etiam nos ipsi đ cipuli x p̃i
qui sumus primitiȩ ad quisitionis. & p̃cli¬
ra cris mata uł ut primitiae spr̃ unde mo¬
dũ ditare mus accepimus. Expecta mus
redemptionẽ corporis nrĩ id esttotius ecđ
que in et̃num ẽ regnatura cũ xpo¬
siore eaeo miseaicoades Sicut et pat̾
urẽ misericors est Misericorrẽ dr̃ suꝑ hi¬
gratos & malos uł multiplici scilica sua mi¬
fericordia qua &iam lum̃ta saluat tempori¬
lia bona largiendo ł celestia dona singula¬
ri gratia quae loctos solum glorificat ins¬
pirando sed siue hoc siue illud siue trũq in¬
telligas magna dĩ bonitate fit. quȩ nob̵ imi¬
tanda prȩcipitur sifiliidĩ eẽ uolumus No¬
lite uidicare & non iudicubimini Nolite comdemꝰnaro

Expanded text:
clesiae fidelium populi intelliguntur, ut clesiae fidelium populi intelliguntur, ut illud: Praedicate Evangelium omni creaturae. Non solum autem illa. Id est, angelica, quae nobis benignior est, vel illa hominum quae plebeia est et indocta, sed etiam nos ipsi discipuli Christi, qui sumus primitiae adquisitionis, et praeclara charismata, velut primitiae spiritus, unde mundum ditaremus, accepimus, exspectat redemptionem corporis nostri, id est totius Ecclesiae, quae in aeternum est regnatura cum Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est. Misericors est Deus super ingratos, et majore vel multiplici scilicet sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo vel coelestia bona singulari gratia, qua pirando. Sed sive hoc, sive illud, sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Nolite judicare, et non judicabimini; nolite condemnare
Abbreviated transcription (Latin):
ange lica hoc inomnib &x pectat im¬
pleri petrur enĩ dicit angelus glo¬
riam deside rare scõrum. uanitati enim
crcatura sub iecta est Idest creatura
humana. preuaricationꝗ ẽ peccando
sub iecta. Nomuolens idẽ ñ propriauo¬
luntate. sed a serpente decepta. spe il¬
la quȩ audierat eritis sic̃ sicientes bo¬
num & malũ. sed prõpt̃ eũ qui subie ẽ
inspe que est ipsasspes audi sequentia
Quia & ipsa creatura li berabitur a
corruptiono seruitutis quam audiun
quando ei dñs ait terra es et int̃rã ibis
quȩ intolligitꝰ corruptio mortis. Inli¬
bortate ut dnr̃ ait siuos filios libera¬
uerit uere liberi eritis soloriȩ filiorũ
dĩ Solienĩ homines. Nam alia inratio¬
nabilis creatura gloriã filiorũ dĩ mere¬
bitur obtmereScimus enĩ qđ omnis
aliqua inrationa bilis creatura sedan¬
geli quisic̃ gauden suꝑ paenitentiam agen¬
cos itadolent suꝑ conuerti nolentes siue
&iam omnis creatura promis cui eo¬

Expanded text:
angelica, hoc in hominibus exspectat imangelica, hoc in hominibus exspectat impleri. Petrus enim dicit angelos gloriam desiderare sanctorum. Vanitati enim creatura subjecta est. Id est, creatura humana praevaricationi est peccando subjecta. Non volens. Id est, non propria voluntate, sed a serpente decepta, spe illa qua audierat: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Sed propter eum qui subjecit in spe. Quae est ipsa spes, audi sequentia, quia et ipsa creatura liberabitur a corruptione servitutis, quam audivit quando ei Dominus ait: Terra es, et in terram ibis, quae intelligitur corruptio mortis. In libertate. Ut Dominus ait: Si vos filius liberaverit, vere liberi estis . Gloriae filiorum Dei. Soli enim homines, non alia inrationabilis creatura gloriam filiorum Dei merebitur obtinere. Scimus enim quod omnis aliqua irrationabilis creatura, sed angeli, qui sicut gaudent super poenitentiam agentes, ita dolent super converti nolentes. Sive etiam omnis creatura promiscui Ec