comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam autẽ loquiitus ẽ
dñs uerba hec ad iob. dix̃
ad cliphath thenianiten:
Iratus eit furor nicus ĩ
te. et induos amicos tuos:
qũi nou estis lequirti co¬
ram me rectum: sicut ser¬
nus meus iõb. Simite¬
igitur uobis septẽ tauros.
et septem arietes. et ite
offertt holocaustũ ꝓ uob̾.¬
Iob autem scruus meus:
orabit pro uobis. Faciẽ
cius suscipiam: ut nõ
uobis imputetur ĩ stul¬
titiam. Neq enim lo¬
quuti estis ad me ricta.
sicut seruus meus iob
Abierũt crgo cliphat the¬
manites. et baldad sui¬
thes. et sophar uamathi¬
tes: et fecerunt sicut lo¬
quutus fucrat ad eos uoꝰ:
oraret ille ꝓ amicis sius.
Et addidit dũs omnia
quecũq fuerant iobdu¬
plicia Lcucrũt autem
adeum om̃s fratres sui.
et uniuerse sororos sue.
et cuncti qui nouerant
cum prius: et comedeĩt
cum co pancui in domo
cius: et moucrũt super
cum caput: et consolati
sunt cum suꝑ õi malo
quod intulerat dominꝰ
suꝑ cum. Et dederunt ci
unusquisq ouci unã

Expanded text:
quam autem loquutus est deus verba hec ad Iob, dixit ad Eliphan Temaniten: "Iratus est furor meus in te et in duos amicos tuos, quoniam non estis loquuti coram me rectum sicut se rvus meus Iob. Sigitur vobis septem tauros, et septem arietes, et ite offerte holocaustum pro vobJob autem servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia: neque enim locuti estis ad me recta, sicut servus meus Job. ABIERUNT ERGO ELIPHAZ THEMANITES, ET BALDAD SUITES, ET SOPHAR NAAMATHITES. Et fecerunt sicut locutus fuerat ad eos  Al. oraret ille pro amicis suis. Et addidit Dominus omnia quaecumque fuerant Job, duplicia. Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus: et moverunt super eum caput, et consolati sunt eum super omni malo quod intulerat Dominus super eum; et dederunt ei, unusquisque ovem unam,
Abbreviated transcription (Latin):
factores legis: et uindicate
uindictamĩ populi uestri:¬
it retribuite retributionẽ
gentib. et intendite in p̃¬
ceptũ legis. Et benedixit
ios ⁊ appõsitus est ad prẽs
suos: et defunctus ẽ cente¬
simo et quadragesimo e
sexto anno: et sc̃pultus ẽ
a filiis suis in sepulcris pa¬
trum suoꝵ ni modiu: et
plauxcrũt euni om̃is isrł̃
planctu magno. C¬
t surrexit iudas qui
uocabatur machabeꝰ
filius cius pro eo: et adiu¬
uabant cumi om̃s fratres
cius: et unuersi qui se cõ¬
imuxtrant patri eius: et
preliabãtur preliũ isracl
cum letitia. Et dilatauit
gloriani populo suo: et
induit se loricani sicut
gigas: et succiuxit se arma
bessica sua in preliis: et ꝓ¬

Expanded text:
factores legis et uindicate factores legis et uindicate uindictam populi uestret retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno et surrexiuocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur proelium Israel cum laetitia. et dilatauit gloriam poinduit se lorica sicut gigas, et succinxit vasa bellica sua, et praelia
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ ẽ ci ad iustitiã: Ioseph
n tempore angustie sue
custediit mandatũ: et
factus est dominus egip¬
ti ꝓhinees pater noster ze
dimi testificatur in eclesia:
accipit hereditatẽ. Dauid
nn sua miscricordia: conse¬
cutus est sedem regni ĩ scl̃a.
Lxhas dum zclat ÷clum
legis: receptus ẽ in cclum.
Ananias. azarias. misacl
tredentes: liberati sunt de
flanmna. Damel in sua
simplicitãte: liberatus est
de ore leonũ. Et ita cogita¬
te per gencrationẽ et gẽne¬
rationẽ: quia omnes qui
sperant in cum nõ infir¬
mantur: et a uerbis uiri¬
pct̃oris nc tumueritis: qͥa
gloria cius stertus et uer¬
mis est. Hodie extollitur:
et cras nõ inuenicturꝰ qͥa
conuersus est in terram
sũam: et cogitatio eius pe¬
riit. ¶os crgo filii cõtor¬
tamni. et uiriliter agitt
nosi eritis. Et ecce symon
frater uester scio quod ui
consilii est: ipsumi audite¬
Et nidas machabeus fortis
umibus a niuentute sua.
sit uobis princeps miłitie:
et res adducctis ad uos õs

Expanded text:
i ad iustitiam? ioseph in tempore angustiae custodiuit mandatum, et factus est dominus in aegypto. phinees pater noster cumdum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum et ita cogitate per generationem et generationem quia omnes qui sperant in eum non infirmantur et a peccatoris ne timueritis, quia gloria eius stercus et uermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite riosi eritis. et ecce Symeon frater uester, scio quod uir consilii est; illum auditet ludas Machabaeus fortis uiribus a iuuentute sua sit uobis principalis militiae, et adducetis ad uos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
appropinqͣuaĩt dies ma¬
thathic moriendi: et di¬
xit filiis suis. Nunc cõ¬
fortata est superbia et ca¬
stigatio. et tempus eucr¬
sionis: et ira indignatio¬
nis. Nunc ergo filii enui¬
latores estote legis: et da¬
te amimias ur̃as protesta¬
mento patrũ: et meniẽto¬
te prioꝵ patrũ que fecer̃t
in generatioĩbz sins: et
accipictis gliam magnã

Expanded text:
Appropiaverunt dies Matathiae moriendi, et dixit filiis suis: Nunc confortata est superbia, et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. Ut ueto manifesta¬
regi persaꝵ. qd̾ in loco in qͦ
ignem absconderãt hi qͥ
translati erant sacerdotes
aqua apparuit: de qua ne¬
enuas et qui cuni eo erãt
purificauer̃t sacrificia.
Considerãs autẽ rex et
rem diligenter examinãs.
fecit ci templũ. Et siqui¬
bus donabat rex multa
bona: accipiebat ex hoc

Expanded text:
ta est ut vero manifestata est ut vero manifestaregi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dũ consũmare¬
tur sacrificiũ: ionatha in¬
choante: ceteris responden¬
tib. Et necinie erat ora¬
tio hunc habens modũ.
Domine deus omniũ
creator. terribilis et fortis
iustus et misericors. qui
solus es rex bonus. solus
prestãs. solus iustus et
onũps. et eternus: qui
liberas istał de omni mã¬
lo᷑ qui fecisti patres clectos
et sanctificasti ẽos: accipe
sacrificiũ pro uniuerso po¬
pulo tuo iscł. et custodi
partẽ tuam et sanctifica.¬
Et congrega dispersionẽ
nostrã: libera eos qui ser¬
niunt gentib. contemp¬
tos et ab hominatos res-¬
pice: ut sciant qd tu es
deus noster. Affligentes¬
nos opprime: et contume¬
tuũ in loco sancto tuo: sic
dicit moyses. Saccrdotes
psallebant lymuis: usq¬
quo consũptum esset sa¬
crificiũ. Cum autẽ con¬
sũmatũ esset sacrificium:
tx residua aqua nocmias
iussit lapides maiores
perfunidi. Qued ut fct̃m
est. flamma ex eis accen¬
sa est: sed ex lumine qd̃
refulsit ab altari consũp¬

Expanded text:
sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumetuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consump
Abbreviated transcription (Latin):
placuisset deo. ut mittere¬
tur necinias a rege persi¬
dis: nepotes sacerdotum
illoꝵ qui absconderant.
misit ad requirendũ ignẽ
Et sicut narrauerũt nob̃
non inuenerũt ignẽ: sed
aquã crassam. Et iussit
eos haurire, et afferre sibi:
et sacrificia que imposita
erãt iussit sacerdos necnnias
que crant superposita. Utq
hoc factũ est. et tempus
affuit quo sol refulsit qͥ
prius erat innũbilo. accẽ¬
sus est ignis magnus:
ita ut omnes mirarent᷑.

Expanded text:
placuit Deo ut mittereplacuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes miraren
Abbreviated transcription (Latin):
deceptus nance sacerdotis.
Etenim cũ ca habitaturus
ct amici cius: ut acciperet
pecunias multas dotis
nomine. Cumqz ꝓposins¬
sent cas sacerdotes nauẽe:
et ipse cum paucis esset in
gressus intra anbitũ fani:
cdauserũt templũ. luntͣ in¬
trasset autiochus: apertoq
occulto aditu templi. mit¬
tentes lapides percusserũt
ducenr: et qui cuni erant¬
membratim: et capitib
amputatis foras proiece¬
runt. Per omnia benedic¬
tus deus qui tradidit mi¬
dpios ¶acturi igitur qͥnta
et uicesima die mensis cas¬
leu purificationẽ templi:
necessariũ Duximus signi¬
ficare uobis ut uos quoqz
agatis diem scenophegie:
et diem igns qui datus
est quando nemias edifi¬
cato femplo et altari ob¬
tulit sacrificia. Nam cũ
in persident ducerentur pa¬
dotes qui tunc dei cultores
erant: acceptum iguẽ de al¬
tari. absconderũt in ualle
ubi crat puteus altus et¬
siccus. et in eo absconder̃t
cunt: ita ut om̃ib ignotꝰ
esset locus. Cum preteris¬
sent aũt multi añm: et

Expanded text:
deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum emembratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur padotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et
Abbreviated transcription (Latin):
orantes pro uobis: re¬
gnante demetrio anno
centesimo octogesimo
octauo. Nos iudei scrip¬
simus uobis. in tribu¬
lationc et impetu que
suꝑuener̃t nobis ĩ istis
anius: ex quo recessit
iason a sancta terra. et
a regno. Portã succen¬
detunt. e esfu deuit sa¬
guiue inuocentẽ. et oraui¬
mus addũm et exanditi
simius. Obtulimus ergo¬
sacrificiũ et similaginẽ:
et accendimus luceruas:
et ꝓposuimius panes. Et
nunc frequẽtate dies sce¬
nophegie: mensis casleu
Anno centesimo octogesio
octauo: populus qui est
iherosolimis et in indea
senatusq et iudas: aristo¬
bolo magistro ptolomei
regis qui est de genere xpor
sac̾crdotũ. et his qui ĩ egyp¬
to sunt iudeis: salutẽ. etla¬
nitatem. De magnis peri¬
culis adco liberati. magni¬
pote qui aduersus talem
regent dimicanimus. Ipe¬
cuĩni fecit ebullire de persi¬
de illos qui pugnauerunt
contra nõs: et sanctã ciui

Expanded text:
regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnipote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos n
Abbreviated transcription (Latin):
iudee regione: et pacei
bonami. Benefaciat uo¬
bis deus: et meuiuerit
testamenti sui qd̃ locu¬
tus est ad abraham y
saac et iacob seruorum
suoꝵ fidelium. Et det
uobis cor omnib ut co¬
latis cumꝰͥet faciatis eiꝰ
uolũtatẽ: corde magno.
et animo uolente. Ada¬
peciat cor ur̃m in lege
lua. et in preceptis suis:
et faciat pacem. Exau¬
diat or̃ones ur̃as: et retõ¬

Expanded text:
pacem bonam benefaciat vobis Deus et meminerit testamenti sui quod est ad Abraham et Isaac et Iacob servorum suorum fidelium et det vobis cor omnibus ut colatis eum et faciatis eius voluntatem corde magno et animo volente adaperiat cor vestrum in lege sua et in praeceptis eius et faciat pacem exaudiat orationes vestras et re
Abbreviated transcription (Latin):
neptalim: nichil tamẽ
pucrile gessit in õpere.
cuiq cum irent om̃is
ad uitulos aurces quos
ihecoboam feccrat rex
isracl. hic solus fugiebat
consortia õmmũ: et per¬
gebat in ihrl ad tem¬
plũ dũi: et ibi adorabat
dũm deuni isracl. omĩa
primitiua sua et decimas suas
fideliter offercus: ita ut
in tẽtio anno prosclytis
et aducius ministraret
onuic decimationẽ
hec et his similia: sccund
legem dei. puerulus obf¬
fuisset uir: accepit uxorẽ
amiam de tribri sua: ge¬
nuit q ex ea filium: no¬
men suum imponcus ei.
Queni ab infantia tunẽ
deumi docuit. et abstincre
ab omni peccato. Igitur
cum per captiuitãtẽni de¬
ueuisset cum uxore sua
et filio in cuuitatẽ uininẽ.
cũ omni tribu sua: et cũ
dẽs edcccut ex cibis gentiliũ:
iste custodiuit aumami
suam. et nũꝙͣ conta¬
nin atus est in escis coꝵ
Et qũi menior fuit dũi
in toto corde sũo: dedit il¬
li deꝰ grãm in conspectu
salmauas ar regis: et de

Expanded text:
 nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus fugiebat consortia omnium, sed pergebat in Jerusalem ad templum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei puerulus obss esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum. Et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo, dedit illi Deus gratiam in conspectu Salmanasar
Abbreviated transcription (Latin):
tos occideret ex filiis istad.
tobias sepclicbat corpora
eorum. At ubi nũtiatũ
est regi iussit cum occidi.
et tusit omnẽ substantiã
cius. Cobias uero cumfi
iudus latuit: quia mul
ti diligebant cumi. Post
dies uero quadraginta
quiq occiderũt regeni fi¬
in ipsius: et reucrsus est
tobias in domũ siiant:
om̃is q facultas cius re¬
stituta est ci. Cpłm .ii.
ost hec uero cum esset
dies festus domiur:
e tactum esset praudium
bonuni in domũ tobie:
dicit filio suo. Uide ⁊ ad¬
duc aliquos de tribu nr̃a.
tinicutes deum: ut cpulc̃¬
tr nobiscũ. Cmq abis¬
sit: reucrsus nuntiauit ei
unũ exfilus isracl ingu¬
latuni iacere in platẽa.
Statimq eciliens. de ac¬
cubitu suoͥ relinquens
prandumi. iciunus per¬
uenit ad corpus. Collẽs¬
q illud portanit ad do

Expanded text:
ltos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum est regi, jussit eum occidi, et tulit omnem substantiam ejus. Tobias vero cum nudus latuit, quia mti diligebant eum. Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius, et reversus est Tobias in domum suam, omnisque facultas ejus restituta est ei.  Cap. II. Post haec vero, cum esset dies festus Domini, et factum esset prandium bonum in domo Tobiae, dixit filio suo: Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum, ut epulentur nobiscum. Cumque abiisset reversus nuntiavit ei, unum ex filiis Israel jugulatum jacere in platea. Statimque exsiliens de accubitu suo, relinquens prandium, jejunus pervenit ad corpus: tollensque illud
Abbreviated transcription (Latin):
na ex ancillis patris sin:
qm̃ tradita fuerat septẽ
uiris: et demonuun no¬
mine asmodeus occideret
tos. mox ut ingressi fuis¬
sent ad eam. Et̃go cum
pro culpa sua increparet
puellam: respondit ei di¬
ceus. Amplius nõ uidea¬
mus exte filum aut filiã
suꝑ terram: interfectrix
uiroꝵ tuoꝵ. Nunquid et
me occidere uis. sicut etiã
Adhanc uocem perrexit
in suꝑius cubiculũ domrꝰ
sue: et tribus diebus ac
tribus noctibus nõ mã¬
ducauit neq bibit: sed
in oratione persistens. la¬
hemius deprecabatur dĩnir.
ut ab isto improperio li¬
bberaret cam. Hactum
est antẽ tertia dic dum
compleret orationci:
benedicens dũm dixit.
Benedictũ est nomcu
qui ĩratus fucris nuscri¬
cordiam facis: et in tẽ¬
pore tribulationis pctã
dimittis: his qui ĩuocant
te. Adte domine faciem
nicam leuo: ad te ocłos
ut de uinculo improꝑii
huiis absoluas me: aut
certe desuꝑ terram cripias
me. Tn sais donune qͥa
m̃quã concupim uirũ.¬

Expanded text:
na ex ancillis patris sui, na ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram interfectrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen qui cum iratus fueris misericordiam facies et in tempdimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi viru
Abbreviated transcription (Latin):
tis uir cius audisset. dix.
Didete ne furtiuus sit.
Reddite cum dñis siis:
quia non licet nobis. aut
edere ex furto aliquid aut
contingere. Adhec uxor
cius rrata. respondit. Na¬
nifeste uaua facta est spos
tua: et cleuiosine tue mͦ¬
brabat ei Cͫ. iiiͫ¬
unc tobias ĩgemuit.
et cepit orare cum la¬
cims diceus. Iustus es
domine᷑ et omna indi¬
cia tua iusta sunt: et õs
menior esto mer: ne un¬
dictam sumas de ꝑctĩs
meĩs: neqz reminiscaris
delicta mca uel parentũ
ncoꝵ. Quñ non obediui¬
mus preceptis tius: ettͥ
diti sunius indiceptionẽ
et captiuitatẽ. et mortẽ.
et in fabulani: et in mi¬
proꝑium om̃ib natio¬
nib in quib dispersisti
bulanimus sinccriter co¬
ram te. Et ninc dũe se¬
cundũ uolũtatẽ tuam
fac mecũ: et precipe ĩ pace
recipi sp̃m nicũ. E tpe¬
dit cnim michi mori: ma¬
q die contigit ut sa xa
filia raguel inciuitate
nicdorum. ut et ip̃a au¬
dicit iniproꝑium abu¬

Expanded text:
tis vir eius audisset dixit tis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suiquia non licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contingere. Ad haec uxor ejus irata respondit: Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae mbrabat ei.  Cap. III.Tunc Tobias ingemuit, et coepit orare cum lacrymis, dicens: Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, et omnememor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis, neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. Quoniam non obedivimus praeceptis tuis, ideo traditi suet captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti bulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori mae die contigit, ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab u
Abbreviated transcription (Latin):
iactasset se uxta parietẽ
et obdormisset: ex in do
hyriundinũ dormicuti
illi calida stercora inside¬
reut super oculos cuis tie¬
ret qz cẽcus. Hanc autẽ
temptationẽ idco ꝑmisit
dominus cuciure illi: ut
posteris cius darctur exc̃¬
pluni patientie cius sic̃
et sancti iob. Nani cumi
ab infantia sua semper
nert ci: sed ĩmobilis ĩ
dei timore ꝑmansit: agẽs
gratias deõ omnb dieb¬
Suite sue. Nant sicut btõ
iob insuitabãt reges ita
isti parcntes et cognati
cius: et irridebant uitã
cuis dicentes. Ubi ẽ spes
tua ꝓ qua elemosinas et
scpulturas faciebas: Co¬
bias uero icrepabat cos
dicens. Nolite ita lõqui:
qũi filii sanctoꝵ sumus:
et uitam illam expectã¬
nus: quã deus daturus
est his qui fidem su ani¬
m̃quã mutant ab eo.
Amia uero uxor ens
ibat ad tectrinum opus
qͥtidie: et de laboribus
manuũ suarũ uictum
quẽ consequi potuisset
deferebat. Unde factum
est. ut hedum caprarũ
accipicus: detulisset do¬
mi. Cuus cũ uocẽ balã¬

Expanded text:
iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia sua semper nerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et iubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balan
Abbreviated transcription (Latin):
cum iudentib miscui
mẽ: neq cum his qui
ni leuifate ambulant
participẽ me prebui. Ui¬
rum antẽ cum tuore tu¬
o. non cum libidine m̃a
consensi suscipere: et aut
ego indigna fui illis:
aut illi forsitan michi¬
digni non fucrunt: qͥa
forsitan uiro alio conser¬
uasti me. Non est cm̃i
in hominis potestate: cõ¬
silim tinm. Hoc aũt¬
pro ccito habet ominis
qui colit te: quia uita
cius si in probatione fuerit
coronabitur. Si aũt ĩ
tribulatione fuerit: li¬
berabitur. Et si in correp
tionibus nr̃is: quia post
tempestatem tranquil¬
luni fãcis: et post lacrp̃a¬
tionem et fletum crulta¬
tioncn infinidis. Sit no¬
nicu tuum dcus israel be¬
nedictum in sccula. In
illo tempore exaudite st̃
preces amborum in cõ¬
spectu glorit sũmi dei.
et missus est augelus do¬
num sanctus raphael:
ut curaret cos ambos qͦr

Expanded text:
udentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego iaut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberationibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, q
Abbreviated transcription (Latin):
Post multũ uero temporis
mortuo salmanas ar re¬
ge cum reguaret senuacte¬
rib filius cuis ꝓco: et filios
israel exosos haberet in cõ
dindebat q unicuiq ꝓ
nt poterat de facultanb
sius. E surientes alebat:
nudisqz uestucuta pre¬

Expanded text:
ost multum vero temporis, mortuo Salmanasar rege, cum regnaret Sennacherib filius ejus pro eo, et filios Israel exosos haberet in consdividebatque unicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque vest
Abbreviated transcription (Latin):
tasset corpus. manduca¬
uit pancui cumi luctu et
tecmore. niemiorans illũ
scruionẽ quẽ dixit dũs
err amos prophãni. Dies
festi uestri: comierteutur
in lamcutationẽ et liictũ.
Cum uero sol occubuissz a
biit et scpcliiit cum. At¬
guebant aũt illum om̃s
huius rei causa iussus

Expanded text:
sset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occubuisset, abiit, et sepelivit eum. Arguebant autem eum omnes hujus rei caus
Abbreviated transcription (Latin):
le: nunciaretur: scien¬
tes hi qui in regionibz
crant cui esset rerum
sũma derelicta : nõ tur¬
barẽtur. Ad hec conside¬
rãs de proximo potentes
quosq et uicinos tp̃ib
insidiantes : et eucrtũ
expectãtes: designaui fi¬
lium nicũ antiochũ re¬
geni: quẽ sepe recurrens
in suꝑiora regna: młtis
ur̃m cõmendãbam. Et
scripsi ad eum que sub¬
iecta sunt. Oro itaq uos
et peto memores hene¬
ficioꝵ publice et pͥuatim:
ut unusquisqz conscruet
fiden ad mic et ad filium
nicũ. Confido cium eũ
modeste et humane ac¬
turũ: et sequentẽ ꝓpositũ
meũ. cõmunẽ uobis fõ¬
re. Igitur homicida et
blasphemus pessime per

Expanded text:
le nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem saepe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis fore igitur homicida et blasphemus pessime per
Abbreviated transcription (Latin):
Mortui il nichil nouerũt am¬
pliuisa nec habnt ultra miercẽ¬
dem: quia oblunoni tradita
est memoria eoꝵ. Amor qͦz
et odium. et iuidia simul
ꝑier̃t᷑ nec habent ꝑtem in
hoc sclõ: et in oꝑe qd̃ sub sole
geritur, Dade ergo et comede
in letitia panem tuũꝰ et bibe
cum gaudio uinũ tiiũ: quia

Expanded text:
Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur: eccidit aĩan, Nolite ze¬
lare mortem in crrore uite
uestrtꝰ neq acquiratis ꝑditio¬
nem in oꝑib manuũ ur̃a¬
rum: qm̃ deus mortem non
fccit. nec letatur in ꝑditione
omĩa: et sanabiles fecit na¬
tionts orbis terraꝵ. Et nou
est mulis medicanientum ex
est et ĩmortalis. mniustitia
añt mortis est acquisitio: ĩ¬
pii ant manibz et uerbis ac¬
cersicrunt illã. Et estimiãtes
illam amricani defluxenunt.¬

Expanded text:
Nolite zelare mortem in errore vitae vestrae, neque acquiratis perditionem in operibus manuum vestrarum, quoniam Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum extest et immortalis, injustitia autem mortis est acquisitio; impii autem manibus et verbis accersierunt illam, et aestimantes eam amicam, defluxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ixenunt enĩ apud se:
cogitantes nou recte.
Exgiu et cum tedio est tr̃¬
pus uite nr̃e; et non est refrige¬
rium in fint hõminis: et nõ
est qui aguitus sit reu̾sus ab
iuftus: quia ex nichilo nati
ꝙͣ si non fuerimus. Qũi fu¬
mus afflatus est in narib
mĩs: et scrmo scuitille ao cõ¬
mouendum cor nr̃m: quia s¬
tinctus ciuis erit corpus nt̃m:
et spñs diffidetur tanꝙͣ moi¬
lis aer. Et trausiet uita nr̃a
tanꝙͣ uestigia nuibis: et sicut
nebila dissoluetur que fuga¬
ta est a radiis solis: et a calo¬
re illius aggrauata. Et nomẽ
ñm obliuionẽ accipiet ꝑtp̃s:
et nemo memoriã habebit o¬
ꝑui nr̃oꝵ. Umbre enĩ tran¬
situs est ipũs nr̃m: et nou est

Expanded text:
ixerunt enim impii apud se cogitantes non recte: Exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis: quia ex nihilo nati uerimus; quoniam fumus et flatus est in naribus nostris; et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum: quia exstinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundentur tanquam mollis aer, et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis, et a calore illius aggravata; et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. Umbrae enim transitus est tempus nostrum, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
se habere deum. Bideamius
trgo si sermoues illius ueri
sint. et ten teuius que ueu¬
tura sunt illi: et scicuurs que
erunt nouissina illius. Si
tium est uere filius deiͬ susci¬
piet illum: et libãbit enui de
manni contranoꝵ. Contu¬
meliis et tormento inf̾roge¬
mus illumꝰ utsciantus ieue¬
ractiam illius: et ꝓbenius pa¬
tientiam eius. Morte turpis¬
sima condenemus enui.¬

Expanded text:
se habere. Videamus ergo si sermones illius ueri sunt. et tentemus quae uentura sunt illi, et sciemus quae erunt nouissima illius. Si enim est iustus filius Dei, suscipiet illum et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus i
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Qũĩ deus creauit honi¬
nen inext̾nunabilẽ: et ad
ymaginem sue simclitudĩs
fecit illum. Inuidia autem
dyaboli: mors intrount in

Expanded text:
«Quoniam deus creavit hominem inexterminabilem et ad imaginem sue similitudinis creavit illum, invidia autem diaboli mors introivit in
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fili audi me: et ne re¬
cedas a u̾bis oris mei. Con¬
ge fac ab ea uiam tuã: et
nt appropinques foribz do¬
mus eius. Ne des alieis

Expanded text:
ergo fili audi me, et ne recedas a uerbis oris mei. longe fac ab ea uiam tuam, et ne appropinques foribus domus eius, ne des alienis
Abbreviated transcription (Latin):
honorem tumu: et annes
tuos crudeli: ne forte imple¬
autur extrauei uirib tuis:
et labores tui sint in donio
alieua: et griuas inuonissi¬
mis quaudo consumpseris
sames et corpus tinur: et
dicas. Cur detestatus sum
disciplinã: et increpationib
nou acquient cor mẽuꝵ uec
audim uocem docentumm me.

Expanded text:
honorem tuum et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum, et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium me
Abbreviated transcription (Latin):
de cistua tua: et fluenta pu¬
ter tui. Diruẽtur fontes
tui foras: et in plateis aq̃s
tuas diuide. Tabeto cas sõ¬
lus: ne sint alient participes
fui. Sit uena tua bñdicta.
et letare cum nuliere adole¬
scentie tue. Cenia carissĩa:
et gratissimus hymilus.
Ubera eius inebrient te oĩ
tpre: et in amore illius de¬
letare nigiter. Quare sedu¬
ceris fili ii ab alienas et
foueris in sinii altirius

Expanded text:
de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius
Abbreviated transcription (Latin):
lxc uenditum iustum non
dereliquit: sed apeccatoribus
litaint illum. Descenditq cũ
illo in foueam: et in uniculis
non dereliquit illum: donec
affarret illi sceptium iregmi:
et potentiau adusus eos qui
eum deprimebant. Et menda¬
ces ostendit qui maculauaĩt

Expanded text:
Haec venditum justum non dereliquit, sed a peccatoribus liberavit eum; descenditque cum illo in foveam, et in vinculis non dereliquit illum, donec afferret illi sceptrum regni, et potentiam adversus eos qui eum deprimebant, et mendaces ostendit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ nõ solum lesura po¬
terat illos ext̾minare: scdet
aspectus ꝑ timorem occidẽ.
Sid et sine his unospuitie
occidi poterant. ꝑsegutis¬
nem passi ab ip̃is factis su¬
is: et disꝑsi ꝑ sp̃mt uirtutis
tue. Sed omt̃a in mensura.
it numtro. et ponde̾. dispo¬
suisti. Multum cm̃ ualeree
tibi soli superaat semꝑ et
uirtuti brachii tui quis re¬
sistet: Qm̃i tanꝙͣ momen¬
tum statere. sic ante te est or¬
bis terraꝵ: et tauꝙͣ gutta
roris antelucant. que descẽ¬
dit in terrã. Seo miserens¬
lumilas peccata hom̃i ꝓp̃ pe
nitentiam: Diligis enu¬
sti hor que fecisti. Nec aũ
aliquid odiens constituisti:¬
possz aliquid ꝑmanere nisi
tu uoluisses: aut quod a te
uocatum nõ cẽt conseruart¬
Idop hos qui exerrant parti¬
bz corripis. et de quibz peccãt
adinoẽs ⁊ allõq̃ns: ut relicta
malitia credantin te dñe.
Et illos enĩ antiquos inhĩta¬
tores saucte tue terre qͦs exhor
mũsti: qũi odibilia tibi oꝑa

Expanded text:
quarum non solum laesura poquarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis et dispersi per spiritum virtutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuisti multum enim valere tibi soli superat semper et virtuti brachii tui quis resistet quoniam tamquam momentum staterae sic ante te est orbis terrarum et tamquam gutta roris antelucani quae descendit in terram sed miseresimulas peccata hominum propter penitentiam. Diligis esti eorum quae fecisti. Nec enim aliquid constituisposset aliquid permanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruarequod hos qui exerrant partibus corripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae terrae odiens quoniam odibilia tibi opera
Abbreviated transcription (Latin):
Quis cumi dicet tibi quid
ficisti; aut quis stabit cõtra
iudicim tũum: Aut quis
in conspectu tuo ueuiet uni¬
dex imquoꝵ hoĩm: aut qͥs
tibi imputabit. si ꝑiennt na¬
tiones quas tu fecisti. Nit
cuu est alius deus ꝙͣ tu. cui
cura est de onsĩb: ut ostendã
qũi nõ iniuste moisas. Neq
rex neq trannius in cõspet¬
tu tuo inquirẽt de his: quos
ꝑdidisti. Cum sis ergo iustꝰ:
iuste omĩa dispõnis. Ip̃n
condenmnas: et exterum esti¬
mas a tura uictĩte. Birtꝰ
enim tua iustitre mitium est.
et ob hoc quod oĩm dñs es oĩb
te parcere facis. Uirtutem eĩ
ostendis tu. qui nõ crederis ẽẽ
in untute cõsũmatus: et hos¬
audaciam tradũcis. Tu aũt
dñator uirtutis cum tranqͥl¬
litate idicas: et cum magͣ¬
reutrentia disponis nos: Sub¬
est eñ tibi: cum uolutris pos
se. Dociusti aut pplm̃ tum
ꝑ talia õꝑa: qm̃ oportet ius¬
tum esse et humanũ: et boue
spei fecisti filios tuos: qm̃ indi¬
cans das locum in peccatis pe¬

Expanded text:
Quis enim dicet tibi: Quid fecisti; aut quis stabit contra judicium tuum? aut quis in conspectu tuo veniet vindex iniquorum hominum? aut quis tibi imputabit si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus: ut ostendas quoniam non injuste judicasti. Neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti. Cum sis ergo justus, juste omnia disponis: ipsum condemnas, et exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hosaudaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate ireuerentia disponis. Subest enim tibi cum uolueris posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis pa
Abbreviated transcription (Latin):
uetu: sit it metũ laborit:
et sciaui quid acceptum sit
apud te. Scit tũ illa omĩa
et intelligit: et deducet me
in oꝑibz meis sobrie. et cu¬
stodiet me in sua potentia:
et ernt accepta oꝑa mẽa:
et disponam pplm̃ tuum
iuste: et tro diguns sediũ
prĩs mei. ius enim hoĩz
poterit scire consilium dei:
aut quis poterit cogitare qͥd
uelit deus: Cogitationes
enini mortalim timde:
et incerte ꝓuidentie nr̃e. Cor¬
pus enin quoo corrũpitur
aggrauat aĩam: et depri-
Et difficile estimamus q̃ ĩ
terra sunt. et que in ꝓspectu
sunt inuenimꝰ cũ labore⁊
que aũt in celis sunt quis
inuestigãbit: Sensũ aũt
tium quis saiet nisi tu de¬
dens sapientiam: et misen ᷤ
spm̃ scm̃ tuum de altissimis
Et si correcte sunt semite to¬
rum qui in terts sunt: et
que tibi placent didiceunt
sanati sunt: quicũq placu

Expanded text:
mecum sit et mecum laboret mecum sit et mecum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consiaut quis poterit cogitare quid velit Deus? Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Corpus enim quod corrumpitur, aggravat : Difficile aestimamus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt inuenimus cum labore: quae autem in caelis sunt, quis inuestigabit? sensum autem tuum quis sciet, nisi tu dederis sapieSpiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui in terra sunt, et quae tibi placent didicerint sa
Abbreviated transcription (Latin):
eus patrum meoꝵ et
stitiusti hominemꝰ ut dũctur
srtature tue que ate facta est
ut disponat orbem terranu
in equitate et iustitia: et in
diretiont cordis indicit
iudicet: dauͥi sednm tuarũ
assistucem sapĩant: et noli
me reprobare a puenstius:
qũi ego senus tuus et filius
aucille tue suni .i. omoinfu¬
mus et exigui tpr̃s: et ininor
ad intellectum indic et legũ
Et siquis erit cõsĩmiatus iut᷑
filies hoĩmꝰ. si abfuent ab it¬
lo sapiartia tua: in inchilũ
cõputabitur. Tu añt me ele¬
gisti regeni ppsõ tuo. et ioi¬
cem filioꝵ tuoꝵ et filiaꝵ. et
dixisti edificare templum ĩ
monte sancto tuo. et in curt¬
tate hĩtationis tue altare si¬
mlitudinem tab̾uaculi sc̃ĩ
tui quod preparasti ab iuitio:
et tecum sapientia tua que
nouit oꝑa tua: que et affuit
tinic cum orbeni trirarun
faceres: Et scicbat quid placi¬
tum esset oculis tirs: et quio
diectum in preceptis tuis
Mitte illã de celis sãs tius. et
a lede magnitudms tutut

Expanded text:
eus patrum meorum estituisti hominem ut dominaretur creaturae quae a te facta est, ut disponat orbem terrarum in aequitate et justitia, et in directione cordis judicium judicet: Da mihi sedium tuarum assistricem Sapientiam, et noli me reprobare a pueris tuis quoniam ego servus tuus et filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu gisti regem populo tuo, et judicem filiorum tuorum et filiarum; et dixisti me aedificare templum in monte sancto tuo, et in civitate habitationis tuae altare, similitudinem tabernaculi sancti tui, quod praeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid esset placitum oculis tuis, et quid directum in praeceptis tuis. Mitte illam de coelis sanctis tuis, et a sede magnitudinis tuae ut
Abbreviated transcription (Latin):
et lemeu sine querela libauit
anationib. que illum cõpͥ¬
mebant. Intrauit in aĩane
serui dni: et stetit contra reges
horrendos inportentis et signis:
et redoidit iustis mercede labo¬
lum suoꝵ. et deduxit illos in
uia mirãbili. Et fuit illis in
uelaniento die: et in lucestel
laꝵ nocte. Transtulit illos ꝑ

Expanded text:
et semen sine querela, liberavit a nationibus quae illum deprimebant. Intravit in animam servi Dei, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis. Et reddidit justis mercedem laborum suorum, et deduxit illos in via mirabili, et fuit illis in velamento diei, et in luce stellarum per noctem: transtulit illos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc illum qui primus¬
fortus ẽ. pater orbiet̾¬
ranum. cum solus esset creatꝰ
custodunt: et eduxit illum
hac cum recellit iniustꝰ in
ira sua: ꝑ iram honiadii
fratuitas deꝑiit. Propt̾ que
cum aqua deleret terrãite¬
rum sauauit sapientia: ꝑ
cõtemptibile lignum. iustũ
gub̾nans. Hec et in cõsensu
nequitie cum se nationes
er tulillent. scunt iustumr. et
coseruauit sint q̃rela deo: et
in filiis mĩam fortem custo
dunt. Het iustum a ꝑeũtib
impiis lib̾auit fugientem.
descendente igne in pentãpo¬
lim: cuius intestimonium
nequitie fu nigabunda con¬
stat deserta terra: et incerto
tpr̃e fructus hñtes arborts:
et incredibilis anme memo
ra stans figmientum salis
Sapientiam enĩ p̾feuntes.
nõ tantum in hoc lapsi sũt
ut ignorarent bõna: sed it¬
insipientie sue reliq̃runt
hoibz memoria: utint his
que peccauer̃t nec latere po¬
tiussent. Sapittia aut

Expanded text:
ec illum, qui primusfactus est, patrem orbis terrarum, cum solus esset creatus, custodivit, et eduxit illum hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequiticontulissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericordiam fortem custot. Haec justum a pereuntibus impiis liberavit, fugientem descendentem ignem in Pentapolim, cujus in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra, et incerto tempore fructus habentes arbores, et incredibilis animae stans memoria figmentum salis. Sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt, ut ignorarent bona, sed insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam, ut in his quae peccaverunt, nec latere potuissent. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu coꝵ: et ꝑucnit ad
regem nomẽ cius: et de p̃¬
liis uide natrabant omnes
geutes ¶t audunt aũtA¬
rex antiochus sermones
istos. iratus est aĩo: et mi¬
sit et congregauit excrcitũ
uniuersi regni sui castta
fortia ualde. Et aꝑuit cra¬
rium siñ: et dedit scipcu¬
dia cxcrtitui in annuni.
et mandaiit illis ut cc̃nt
parati ad om̃ia. Et uidit
quod de fecit pecunia de the¬
sauris. et tributa regionis
modica propter disscusio¬
nem et plagam quã fecit
niterra. ut tolłet legitima
que crarit a pͥmis diebus.
Et tinunt ne non haberet
ut scniel et bis in sũptus.
it donaria que dederat aute
larga mãnu: et abũdanc¬
rat suꝑ reges qui aute enm
fucrãt. Consternatus crat
animo ualde: et cogitauit
ite n persidẽ et accipere tri

Expanded text:
circuitu eorum et pervenit ad circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Per
Abbreviated transcription (Latin):
ron. Et exut indas ob¬
nian illis cũ paucis. Ui
Quomodo poterimus pau¬
ci pugnare aduersus mł¬
titudinẽ fantam tam for¬
tem: Et nos fatigati su¬
mus icumno hodie. Et ait.
uidas. Facile est concludi
multos in manus paucõ¬
rum: et non ẽ differentia
in conspectu dci celi libera¬
re in multis et in pancis.
quia non ĩ multitudine
excrcitus uictoria bẽlli: s
de celo fortitudo ẽ. Ipsi ueni¬
ũt ad nos ĩ multitudĩc cõ¬
tumaci et sup̾bia. ut disp¬
Dant nos et urores nostras.
et filios nr̃os: ⁊ ut spolient
nos. Nos uero pugnabimrꝰ
pro ammabz nostris et le¬
gibz nostris: et ipse domurꝰ
conteret eos aute faciem
nostrã. Uos aũt ne timue¬
loqui insiluit in cos sũbi¬
to: et contritus ẽ seron ct ce¬
crcitus eius in conspectu ip¬
sins. Et persequebatur cñ
in descensu bethoron: usq
eis octingenti uiri: reliqui
autẽ fugerũt in teccam
philistum. Et cecidit trõ.
iude ac fratrũ eius. et for¬
mido suꝑ om̃s gentes in

Expanded text:
obviam illi cum paucis ut quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueloquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in
Abbreviated transcription (Latin):
ris in temporib suis. ab an¬
no in annum ꝑdies octo:
a quinta et uicesua die
mensis casleu. cũ letitia et
gandio. Et edificancrũt
in tempore illo montem
syor per ciecuitũ muros
altos et turres firmas: ne¬
quando uenirẽt gentes: et
conculcarent cam sicut ã¬
tea feccrũt. Et collocauit
illic exertitũ ut seruarent
ẽaniͬ et muniuit cã ad
custodiendã bethsuram:
ut haberet pplus munitio¬
nẽ contra faciẽ ydumet.
ł factum ẽ ut audiert
gentes in circuitu. qͥa
cdificatũ estaltare scĩfica¬

Expanded text:
ris in temporibus suis ab anris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae et factum est ut audierunt gentes in circuitu quia aedificatum est altare