comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teris. lubesse homo ꝑhibetur. Certe cũ iacob de ut̾o egceaeresir.¬
⁊ prioris frĩs plantam teneret manu: prior ꝓfecto nequaꝙͣ. egredi
potuit. insi subsequens incoasset. Et tam̃ cũ uno tp̃re eodemq ino¬
mento utrũq mater fuderit: nam una utriꝰq uite. eqͣlitas fuit.
S ad hec solent mathematici respondere: qi untꝰ constellationis in
ictu pũgentis est. Quibꝰ ediuso nos dicimꝰ qr magna ẽ mora uati¬
uitatis. Si igitur in ictu piuncti constellatio ꝑ mutat᷑ necesse iã
enit. ut tot dicant fata: quot sunt mẽbra nascentiũ. Fat̾i etiã
mathematici solent: qd̾ quisqͥs signo aquarii nascit᷑. in hac uita.
piscatoris ministeriũ sortiatur. Piscatores u̾o ut fertur. getulia
nõ habet. Qius igitur dicat. qr nemo illic instella aquarii nas¬
citur. ubi piscator om̃imͦ nõ habetur: Rursũ quos nasci signo

Expanded text:
steriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egredienssteriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq fit: ut iħim quẽ querit herodes. inuenide nõ possit. Cuiꝰ psal.
qui alii quã ẏpocrite designantur. qui dum ficte querũt: iuenis
ed inter hec sciendum est: qd̃ priscillianiste heretici. nasa
unũquẽq hominẽ sub constititionibꝰ stellaꝵ putant. i
in aduitoriũ sin eccoris assumũt: qõ noua stella exiit. cum dus¬
ĩ carne appatuit. Cuiꝰ fusse fatũ. eandemq apparuit stellã pusal.
S si euangelii uerba pensamꝰ. quibꝰ de eatem stella dr: usq du ue¬
niens staret supta ubi erat puer. dũ nõ puer ad stellã. sstela a
puerũ cucuitit. si diciliceat nõ stella fatũ pueri: s fatuta stells
fatum dicant. Uitami quippe hominũ: solus hanc condito: quli
corauit ad minustrãt. Neq eiũ ꝓpt̃ stellas homo: s stelle ꝓpt̾ homl¬
nem facte sũt. Et si stella fatum honimis dicitur. ip̃is sius niul¬

Expanded text:
sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire ed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, q putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae  fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis mini
Abbreviated transcription (Latin):
herde requisiti. locũ natiuitatis eiꝰ cxpͥmuat: quẽ ex scripture auc¬
toritate didicerunit. Et testimoniũ ꝓferunt: qd bethleem ho¬
norari natiuitate noui ducis ostenditur: ut ip̃a eoꝵ scientia.⁊
ulis fieret ad testimoniũ dampnationis. ⁊ nb̾ ad aduitoriũ cre¬
aulitatis. Quos ꝓfecto brne ysaac cũ iacob filiũ suũ benediceret:
cui tam mutta in posterũ p̾ucoit. Quia nimirũ iudaicus ppło.¬
ꝓpħie spũ plenꝰ ⁊ cecus. eũ de quo multa infuturũ predĩ. inpre¬
senti positũ nõ agnouit. S natiuitate regis nr̃i cognita. hero¬
des ad callida argumenta cõuertitur. ne t̾reno regno pͥuaret᷑. be¬
nunciati sibi ubi puer inuenitetur postulat: adorare uelle se si¬
mulat. ut qͣi hũc si inuenire possit. extinguat. S qͣnta ẽ humana
malicia contra ꝯsiliũ aiuinitatis: Scriptũ quippe est. Non est
tulerurit. ⁊ ne redire ad herodẽ debeant. in sompnio aiimonent᷑.

Expanded text:
itatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium scui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus popiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scnera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur;
Abbreviated transcription (Latin):
opanos in uineẽ cultura laborauit. Quãius inqͦlibet modulo uel
mensura. qiuisqͥs cũ fide recta bone actionis extitit. huiꝰ uineẽ oꝑariꝰ
sut. Opatur ergo mane. hora t̾cia. sexta.⁊ nona. antiquus ille et
neres qł nõ destitit in uinee cultura laborare. Ad undecimã uͭ gen¬
nes uocant᷑. quibꝰ⁊ dicct᷑. Quid hic statis tota die ociosi: Qui eñ
miatto tam longo mũdi tp̃r ꝓuita sua laborare neglexerant. qͣi
tota die ociosi stabant. Frã .iiͣ.ł. 3.¬

Expanded text:
operarios in vineae culturae opera laboravit, quamvis in quolibet modulo, vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit, hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane hora tertia, sexta et nona, antiquus ille et colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi, qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate,
Abbreviated transcription (Latin):
ciando treiire purificationẽ p̾stait. maculã nõ recepit. et sic
sanauis uiluera uifirinitatis. ut nulla pteretur d ampna u̾¬
unis qd aduune pietatis magnũ ⁊ in effabile sacramentũ. q

Expanded text:
ciando creaturae purificationem 126 praestitit, maculam non recepit; et sic ciando creaturae purificationem 126 praestitit, maculam non recepit; et sic sanavit vulnera infirmitatis, ut nulla pateretur damna virtutis. Quod divinae pietatis magnum et ineffabile sacramentum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uic singłari fidei dilectissimi. lectio .iii.¬
⁊ p̾aicate ꝑ omĩa scł̃a ueritati diabolica manicheoꝵ resistit i¬
pietis. qui sibi ad int̾ficiendas deceptoꝵ animas. nefaudi dog¬
matio ferale com̃tũ. de sacrilegis ⁊ fabulosis mendatiis exuer̃t.
a ꝑhas uisanaꝵ opinionũ ruinas. eo usq p̾cipites ꝓtucrunt.
ut sibi falsi corporis fingerẽt xꝑm. qui nichil insc solidũ iacħ
uerũ cełs hominũ actionibqͦ p̃buerit. s simlate carnis ua¬
cuuĩ ỹmagine demonstraret. Indignũ eiũ uideri uolũt. ut crelat᷑
deus di filiut. femineis se inseruisse iusceribꝰ : maiestatẽ suani
i eiu iue ista iusibilis nullis ĩmunditiis quibꝰ fuerit suꝑ
fusa uiolat᷑. uec radioꝵ solis nitorem. quẽ corporeã crea¬
turam ẽs̃ nẽ dubiũ est. loca ulla sordentia uł ceuosa ꝯtamimãt.
quid illiꝰ sempit̾ue:⁊ in corporeẽ lucis essentiã. potuit qͣlitet sui
qualtate pelluere. que se ei quã adymaginẽ suã condidit. so¬

Expanded text:
uic singulari fidei, dilectissimi, et praedicatae per omnia saecula veritati diabolica Manichaeorum resistit impietas: qui sibi ad interficiendas deceptorum animas nefandi dogmatis ferale commentum de sacrilegis et fabulosis mendaciis texuerunt, et per has insanarum opinionum ruinas eo usque praecipites proruerunt, ut sibi falsi corporis fingerent Christum, qui nihil in se solidum, nihil verum oculis hominum actionibusque praebuerit; sed simulatae carnis vacuam imaginem demonstrarit. Indignum enim videri volunt, ut credatur Deus Dei Filius femineis se inseruisse visceribus, et majestatem suam i enim lux ista visibilis nullis immunditiis, quibus superfusa fuerit, violatur, nec radiorum solis nitorem, quem corpoream esse creaturam non dubium est, loca ulla sordentia vel coenosa contaminant: quid illius sempiternae et incorporeae lucis essentiam potuit qualibet sui qualitate polluere? quae se ei, quam ad imaginem suam condidit, so
Abbreviated transcription (Latin):
sut. ut hebreoꝵ ꝓceres crederent qd docebãt. s apparet illos car¬
naliter cũ herode sapuisse. ⁊ regnũ xꝑi cõmune cũ huiꝰmundi
potestatibus estimasse. ut ⁊ isti temporalẽ sꝑarent dueẽ. ⁊ ter¬
Suꝑfluo herodes tumore turbaris. ⁊frustra insuspectũ tibi
puerũ seuire molius. Non capit xꝑm regio tua. nec mũdi
dis potestatis tue scepuo est̃ contentꝰ angustio. que iniudea rog¬
nare nõ uis. ubic regnat. ⁊ feliciuo ĩe regnaueris. si et̃e mꝑio sus
daurios Qut sanceto officio nõ faciso. qd suldola falsitate. ꝓ uituis.
erge cũ magis. ⁊ uerum regem surolicuet ador ando u fuema. tid on¬
en cu sudaice sequacior cetitatis. nõ mita is geutiũ fadsii dioi qͥ¬
coiu plienses ad ceudeles conũtio insipiad. nec ul lar ociliris quẽ¬

Expanded text:
fuit ut Hebraeorum proceres crederent 124 quod docebant. Sed apparet illos carfuit ut Hebraeorum proceres crederent 124 quod docebant. Sed apparet illos carnaliter cum Herode sapuisse, et regnum Christi commune cum hujus mundi potestatibus aestimasse: ut et isti temporalem sperarent ducem, et terperfluo, Herodes, timore turbaris, et frustra in suspectum tibi puerum saevire moliris. Non capit Christum regio tua, nec mundi Dominus potestatis tuae sceptri est contentus angustiis. Quem in Judaea regnare non vis, ubique regnatdereris. Cur sincero officio non facis quod subdola falsitate promittis? Perge cum magis, et verum regem suppliciter adorando venerare. Sed tu, Judaicae sequacior caecitatis, non imitaris gentium fidem, corque perversum ad crudeles convertis insidias, nec ill
Abbreviated transcription (Latin):
miratulũ signo potuerũt magi etiam deantiquis balaam pre¬
nunciationibus cõmoueri. scientes olim esse p̾dictũ. ⁊ celebri
memoria diffamatũ. Orietur stella ex iacob. ⁊ exsurget homo
exisrahel. ⁊ dominabitur gentium. ł.ii.¬
Nes itaq uiri fulgore insoliti syderis diuinitꝰ incitati. p̾uium
micantis luminis cursum sequunt᷑. existunantes se significatũ
puerũ iherosolimis in ciuitate regia reꝑturos. s cũ eos hec opi¬
no fefelisset ꝑ uideoꝵ scribas atq dcctores. qd̾ sacra de ortu xꝑi
ẏnunciauerat scriptura didicerũt. ut gemino testimonio co¬
firmati. ardentiore fide expeterent. que ⁊ stelle claritas: ex
ꝓphetie manifestabat auctoritas. ł .iii.¬
nolato autẽ diuno oraculo ꝑ responsa pontificũ. ⁊ declarata ps̃
uce que dixit.⁊ tu bethleem t̾ra uida. nõ es minima in pͥnci¬
pibꝰ uda. exte enĩ exiet dux qͥ regat ppłm meũ iscł: alacres reꝑi

Expanded text:
miraculum signi potuerunt magi etiam de antiquis Balaam praemiraculum signi potuerunt magi etiam de antiquis Balaam praenuntiationibus commoneri, scientes olim esse praedictum et celebri memoria diffamatum: Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo ex Israel, et dominabitur gentium . Tres itaque viri, fulgore insoliti sideris divinitus incitati, praevium micantis luminis cursum sequuntur, existimantes se significatum puerum Jerosolymis in civitate regia reperturos. Sed cum eos haec opinio fefellisset, per Judaeorum scribas atque doctores, quod sacra de ortu Christi praenuntiaverat Scriptura, didicerunt; ut gemino testimonio confirmati, ardentiori fide expeterent quem et stellae claritas et prophetiae manifestabat auctoritas. Prolato autem divino oraculo per responsa pontificum, et declarata spiritus voce, quae dicit: Et tu, Bethleem, terra Juda, non es minima inter principes Juda: ex te e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia diuina constituit. ut dum sollentpni uen̾atione obł
adorata in exordiis sius saluatoris infantia. ꝑ ip̃a originalia doa¬
menta ꝓbaretur ueri in ip̃o hominis orta natura. ł .ii.
est ptc̃ humanttas qua innoiussimis diebꝰ ĩforma seru uuit
que contra om̃s premuniebatur ecrores. ex magna factumi s
duni pietate consilii. ut gens inlonginqua orientalis ola¬
go tegione consistens. que spectandoꝵ⁊ syc̃erũ arte polieus¬
signũ nati pueri. qui suꝑ omnẽ isrł eẽt regnaturꝰ acciꝑet. Noua
i eni claritas apud magos stelle illustrioris apparuit. ⁊ intuen¬
tium animos ita ãmiratione sui splendoris impleuit. ut neqͣꝙͣ
sibi crederent nogligendũ. qd̃ tanto nunciabat᷑ inditio. Preerat
t cũ xͥ natiuitatẽ nec ip̃a adhuc bethleem tota didicisset.
iam illã credituris gentibꝰ inferebat. ⁊ qd̾ nõ dũ poterat
tibus fieret natiuitas saluatoris. ad intelligendũ tamẽ tatũ¬

Expanded text:
identia divina constituit, ut dum solemni veneratione recolitur adorata in exordiis suis Salvatoris infantia, per ipsa originalia documenta probaretur veri in ipso hominis orta natura. 123 Hocest Patri; humanitas, qua novissimis diebus in forma servi unitcontra omnes praemuniebatur errores, ex magna gestum est divini pietate consilii, ut gens in longinqua Orientalis plagae regione consistens, quae spectandorum siderum arte pollebasignum nati pueri qui supra omnem Israel esset regnaturus, acciperet. Nova etenim claritas apud magos stellae illustrioris apparuit, et intuentium animos ita admiratione sui splendoris implevit, ut nequaquam sibi crederent negligendum, quod tanto nuntiabatur indicio. Praeerat ti nativitatem nec ipsa adhuc Bethleem tota didicisset, jam illam credituris gentibus inferebat: et quod nondum poterat tibus fieret nativitas Salvatoris, ad intelligendum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
inco cotidie opinio famulatrx uirtutũ. nec erat euis famia con¬
tenta. arcumigłas tantũ gallias illustrare. s exteras nationes.
⁊ regiones implebit. meritoꝵ gra ꝑcurrente. Idq actũ est. ut
intoro orbe ueleciter beati pontificis grã uulitaret. łctio sc̃ĩ eũglii¬

Expanded text:
in eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; nec erat fama ejus conin eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; nec erat fama ejus contenta circumjectas tantum Gallias illustrare, sed exteras nationes, et regiones implebat, meritorum gratia percurrente; sicque actum est ut in toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 5. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
qui se a iuidei uł heretici cibo suspendat. a deo uir sanctissimꝰ hos¬
ces catholice religionis abhorruit: ut nõ solũ dicani cõuiuiũ.
s neq salutatio fuerit ei cum his p̾tercutibꝰ cõmunis. Uitabit
hec dauitico fuitꝰ exẽplo. ne cũ hereticis mensã participãdo. ficies¬
ip̃i etiam ẽẽ desiderant sacerdotes. Cui nõ fuit aliud uiuero
ntłi xꝑm cũ dulectione timere. ⁊ cũ timore diligere. Cuiꝰ seqds
currunt ad głam. diuertentes ad penã. credenti succedunt
prenua recusanti tormenta. Qui tamẽ nũc illos om̃s aepis
religionis oꝑs cõmonens. nũc alios de confessione ĩ estunabils
sc̃e crinitatis conformans. nũc reliquos ꝓmissione reguo
lestis inuitans. nõ cessabat in plete uerba ueritatis fiuclis li¬
dei redumndantia seminare. Quo circumquaq cogitte de sc̃o bi¬
deputatus. aliqͣudo sacrio altaribꝰ sacerdos electus est. Crescebat

Expanded text:
qui se a Iudaeis vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus hosqui se a Iudaeis vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus hostes catholicae religionis abhorruit, ut non dicam convivium sed neque salutatio fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec Davitico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensae participando fieesse desiderant sacerdotes; cui non fuit aliud vivere, nisi Christum cum dilectione timere, et cum timore diligere, cujus sequaces currunt ad gloriam, divertentes ad poenam; credenti succedunt praemia, recusanti tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verba veritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo cognito de sancto Hieputatus, aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. Crescebat
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur beatꝰ hẏlatius pictauoꝵ urbis ep̃s. regionis equitanice
oriuntus fuit. que aboceano britanico fere milibꝰ nonaginta se¬
iungitur. apud gallicanas uero familias nobilitatis lampade
nõ obscurus. ẏmino magis pre ceteris grã generositatis ornatꝰ¬
nitore pectoris acłlito. qͣi refulgens lucifet int̾ astra pecssit. Cuiꝰ
acunabulis rudimento tanta sapientia pͥmitiua lactabatur ĩ¬
fantia. ut iam tunc potusset intelligi. xꝑm in suis causis ꝓob
tinenda uictoria necessariũ sibi mulitẽ iussisse ꝓpagari. ł .uͭ.¬
eniq coniugem habens ⁊ filiã. ita pleuitudine dm̃ uenerabiles
aninios ecclesia̾stice regule tradidit informandos. ut adhuc ĩ
laicali ꝓposito constitutꝰ. diuino nutu pontificis grãm possid̾et.
Ita se ip̃m ꝓp̾e discipline cohercebat intentus. qͣi futurã speciem in¬
aicans. ut in reprehensibilis in templo xͥ prepararetur sacerlos.
Nam qd̾ int̾ mortales adhuc uidet᷑ diff̾icile. tam cautum esse.

Expanded text:
gitur beatus Hilarius Pictavorum urbis episcopus regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur: apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatnitore pectoris addito, quasi refulgens lucifer inter astra processit. 7 Cuius a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem propagari. 8 Denique coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu pontificis gratiam possideret: ita se ipsum propria disciplina cohercebat intentus quasi futuram speciem indicans, ut inreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. 9 Nam quod inter mortales valde videtur difficile, tam cautum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
nb est. quanta fuerit inquorundam udeoꝵ corde cduritia: que
hũc uec ꝑ ꝓpħie donũ. nec ꝑ nuiracula agnouit. Omĩa qͥppe ele¬
menta. auctorẽ suũ uenisse testata sũt. Ut enĩ de eis quiddã
usu humano loquar deũ hũc celi eẽ cognouerũt: quia ꝓtinus
stellam muserũt. Mare cognouit. qr sub plantis eiꝰ se calcabile
p̾but. Terra cognouit qr eo moriente contremuit. Sol cog

Expanded text:
erit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contr
Abbreviated transcription (Latin):
biam captiuando ꝑ domuit : nabuchodonosor regẽ scilicet
iubilonis. nõ p̾m̾ttã. Dic nabuchodonosor. qͥd ĩfornace uidisti
qũ tres uiros iustos. ii iusteͥ miseras: dic. dic: quid tibi
fuerit reuelatũ: Nonne inquit. tres uiros misimꝰ ĩfornace
ligatos: Et aiunt ei. uere rex. Ecce inquit. ego uideo .iiͦiiͬ.
uiros solutos. de ambulantes in medio ignis: ⁊ corruptio
nulla est in eis. ⁊ aspectus quarti simił est filio dei. Alienige¬
na: unde tibi hoc : Quis tͥ annũciauit filiũ dei: Que lex :
Qiuis ꝓpħa tͥ annuntiauit filiũ dei: Non dum quidẽ mundo
nascitur. ⁊ similitudo nascentis ate cegnosectur : Unde tͥ
hoc : Quis tͥ istd̾ annuntiauit. nisi qr sic te diuinus ignis ĩtꝰ
illuminauat. ut cũ illic apud te captiui tenerentur inimici
iudri. sic diceres testimoniũ filio dei : S qr in ore duoꝵ ł tͥũ

Expanded text:
biam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet biam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi quistat ⁊ audit eum: gaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ spõsi Suf¬
ficiunt ub̃ ista o iudei: sufficũit ub̾ tanti testes. tot testimonia ex
lege ur̃a. ⁊ ex gente ur̃a. an adhuc inpudentia nimia audebitis
dicere : qd̾ alteriꝰ gentis uł nationis homines. xꝑo deberẽt testi¬
moniũ ꝑhibere: S si hoc dicitis : respondet quidẽ ille ub. Non
sum missus: nisi adoues que ꝑierunt domꝰ isrł. S sic̃ uos in ac¬
uerbũ dei: s quia repulistis illa̾ nec uos dignos uite eterne
iudicastis: ecce inquit cõuertimꝰ nos ad gentes. demonstremꝰ
euam nos ex gentibꝰ testimoniũ xꝑo fuisse platũ : qm̃ ueritas.
nõ racuit clamando enã ꝑ linguas inimicoꝵ suoꝵ. Nonne
quando ille porta facũdissimꝰ. inter sua carmina. iani noua
proienies celo demittit᷑ alto. dicebat: xꝑo testunoniũ ꝑhibebat.
ndubiũ hoc ueniat: nisi alios exgentibꝰ idoneos testes. pluraq
dicentes: in medio introducã¶ Illum illũ regẽ. qͥ ur̃am super¬

Expanded text:
i stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in AcVerbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram super
Abbreviated transcription (Latin):
domini ⁊ saluatoris nr̃i sic̃ nostis ullustrat. Et hic ille
est dies. quo ad cognoscendum atorandũq d̃ĩ filiũ
res magos preuia stella piluxit. Cuiꝰ facti memoriam ilto
pacut h onore annuo celebrari. ut dum euangłita hystoria
incessant recensetur. senꝑ itelligentiũ sensibꝰ inferat saluta¬
ferum misteriũ. ꝑ insigne miraculum .ł. ii¬
Recesserant. quidẽ multa documeta que corpoream natiuita¬
tem dii ihu xpi. manifestis indiciis declararent. Siue cum
brata ungo maria fecundandam se spũ s̃cõ. parituraq. se di¬
nui audiuit: credidit. siue cũ salutatione ip̃i in itto helisa teth
nõ du uatꝰ ioħo. ꝓphica exultatione comotus est.: qi etiã intra
nano uscera iam dlamaret. Eoce agnꝰ dei. eoce qͥ tollit pectatũ
mundu.uel cũ ortũ dni angło annunciante pastores celestis
atirt is sũt claritate curumdati. ut nõ ambigerent dema¬
ilate pueri. que erant inpresepe usuri. Nec putarent qd̃ ĩ

Expanded text:
oris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum. Praecesserant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria Virgo fecundandam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth noscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod in
Abbreviated transcription (Latin):
o demonstrauit dicens. Eoce agnuis dei: ecce qͥ tollit pecc̃a mũ¬
di Ecce aguus di: eoce innocens: ⁊ ab om̃i pecc̃o inmins. ut¬
pote qui os quidem de ossibꝰ adam.⁊ carnẽ de carue adium. s nullã
de carue peccatrice. traxit maculam culpe. lectio.uiii.¬
os qui collit peccata mundi. Ecce qͥ uistus. int̾ pecc̃ores.: mnitis
iuter inpios. hoc est qͣi agnus int̾ lupos appirens. etiã peccor es

Expanded text:
ce agnus Dei! Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce agnus Dei! Ecce innocens et ab omni peccato immunis! utpote qui os quidem de ossis Adam et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis int
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs nr̃ atq saluator adnuptias uocatꝰ nõ solũ uenire.
s ⁊ miraculũ ibidem quo cõuiuas letificaret fac̾e digna¬
tus est: exceptis celestiũ sacramẽtoꝵ figuris. etiã iuxta litt̾am
sidẽ recte credentiũ cõfirmat. Porro taciani ⁊ marciani ceteroꝵq
a nuptiis detrahunt ꝑfidia. ꝙͣ sit dampnabilio usinuat. Si eñi
horo ĩmnaculato ⁊ nuptiis debita castitate celebratis culpa ĩ¬
aet nequaquã dñs ad has ueuire. nequaꝙͣ eas signoꝵ suoꝵ iii¬
ciio consecrare uoluisset. lectio.¬
Unc aũt qr bona est castitas coniugalis. melior cõtinẽtia uidu¬
miarie iurguus ut̾̃o nasci dignatꝰ est: aꝓphetico anne uidue
ore. moꝵ nat᷑ leuedicit᷑. Anuptiaꝵ celebratorit ia uuucius uiu¬

Expanded text:
us noster atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia viduMariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis i
Abbreviated transcription (Latin):
omua quetũq diaboli fallente mendatio. dĩ in se uõ hasbet nuñ
furore ⁊ ludoꝵ suauitate aecepti. sub specie sanitatis uis linuint
Anno onsia que aministris aemonũ ilł aguntur diebͦ. fala suns
⁊ insana cũ uir uitiũ suaꝵ iugore mollito. totũ sefran git i seni¬
nana cantaq uluid ambitu atq arte agit qͣi peniteat illa eolso
qd uir esti aquqͥd nõ unnuusa ioi falsa sunt ⁊ insanaie cũ se a ado fonil

Expanded text:
unque diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtufurore et ludorum suavitate decepti sub specie sanitatis insaniunt. Annon omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte frangit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum s
Abbreviated transcription (Latin):
elucit uentos de thesauris sius. qͥ t̾minũ man arenã constituit.
Dỹ eiũ ei. Usq huc uenies. ⁊ nõ suꝑ gradietis. s intemetip̃o confii¬
gentur fluctus tui. Huiꝰ ergo iussione ⁊ p̾cepto. orta est tẽpestas
ĩmari. ꝓpt̾ occasiones suꝑius memoratas. Facta est tepestas mag¬
na: nõ pusilla. ita ut magnũ opus.⁊ nõ pusillũ oftenderet᷑. Quã¬

Expanded text:
num mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui? Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est tempestas magna et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur: quan
Abbreviated transcription (Latin):
pomendat᷑. Qui cũ tante uututis esset. ut xͦ credi potusset.
degit solide subsistere in se. ne humana opinione raperetur
in aniter suꝑ se. Nam confessus est ⁊ non negauit. confes¬
lis est qͥuia non sum ego xpistus. lectis. um̃i u¬
erat ut uerisate ioquens. eiꝰ mẽbrum fieret. cuiꝰ sibi nomeu
eallactter no usurpasset. Cum ergo nõ uult appetere nomẽ d
fadus est membrum xͥ. qr aum infirmitatem suam fturo uii
humiliter agnoscere. illius celsitudinẽ meruit ueracit̾ optin̾e
uotum ex lectione alia redemptoris nñ sententia lecto uiii.¬
d mente tecducitur. ex huiꝰ nob̃ lectionis uerbis questio ualde
uaplexa generatur. Alio quitpe in loco inquisitus a aiscipuł
no cogno uetunt eum: s fecerunt in eum quecũq uoluenit

Expanded text:
ommendatur, qui cum tantae virtutis esset, ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, confessus est, quia non sum ego Christus. Sed querat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis non cognoverunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
riam reuocata.⁊ ip̃i contͣ uul̾a peccoꝵ medicamẽtũ u̾e hũilita¬
tis curemꝰ excerce. ⁊ pio semꝑ aĩo recolentes qͣntũ nos ꝓdiuino a¬
more.q̃ntũ ꝑ nr̃a salute oporteat humiliari. qui t̾rasumꝰ ⁊ cinis.
si tantũ sũma illa potestas ꝓ nb̾ hiũiliari nõ respuit. ut ad suscipi¬
endam nr̃e fragilitatis infirma descenderet. lectio.¬
tem audita credita est. ⁊ cõfessa diuinitas dnii saluatoris. qua

Expanded text:
litatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tione que sublege erat ereptos: in adoptionẽ filioꝵ que ꝑ gr̃ani est:
sua largitate reduceret. Suscepit igitur curũcisionẽ lege decretã
incarne: qui absq om̃is ꝓrsus labe pollutionis apparuit ĩ carne
Et qui in similitudie carnis pecti. nõ aũt in carne pecc̃i aduenit:
remedium quo caro pecc̃i consueuerat mũdari nõ respuit. sic̃
etiã unda baptismatis. qua noue grẽ ppłos a pec̃coꝵ sorde la¬
uari uoluit: ip̃e nõ necessitatis s exempli causa subiit. In e¬

Expanded text:
tione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua largitate reduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit.
Abbreviated transcription (Latin):
In quaens ten portas esfuinger aueriu
Sanctorum sed enim cuncte lux libeta cariu¬
Tradertur sontes eterua flamma cremabit
Ocultos accus retegens tunc quisq liquetur
Sicirta atqi ceus reserabit pectora lacis¬
.
Tunc eut ⁊ luccus stncebuta tentibus omnes
Erpitur solis uibar ⁊ chorus interit astris
Soluecur celiant luuaris splendõr obibit
Oucet cello ualles ex tollat al uno
Omnia cessabunt telluo contracta penabit¬
S ic pariter foltes torrentur fumina ꝙ igui
Et cura tune sonitum tustem demittet ab alto

Expanded text:
Inquirens, tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carnTradetur, sontes aeternaque flamma cremabit. Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splendor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Omnia cessabunt, tellus confracta peribitSic pariter fontes torrentur fluminaque igni. Sed tuba tum sonitum tristem demittet ab alto
Abbreviated transcription (Latin):
unt: qr tpr̃e mortis eiꝰ scissa sũt. Infernꝰ cognouit. qr hos quoᷤᷤ
tenebat mortuos redlidit. Et tam̃ hũc quẽ deũ omĩa in sen¬
libilia elementa senserũt. adhuc infideliũ uideoꝵ corda. deũ
eẽ minime cognoscũt. Et duriora saxis scindi ad penitendũ
nolunt. eumq cõfit̾i abnegant. quẽ elementa ut diximꝰ aut
lignis aut scissionibus deum clamant. lecc̃o. uiii.¬
Ibi etiã ad dampnationis sue cumulũ. eũ quẽ natũ aes¬
piciunt. nasciturũ longe ante p̾scier̃t. Et nõ solũ quia

Expanded text:
ernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
iaebunt eñ sibi uniu̾sa obsistere. om̃ia reclamare.⁊ nõ solũ
nouo s eniam ueti testamento sacuiloge impietatis demẽ¬
tiams co nfutari. ⁊ tamẽ infuriosis mendaciis ꝑ siste misor
ciamn di fcceptionibꝰ suis ꝑ turbare nõ desinũt. Hoc nileri
quoo i laqueare poruetũt. ꝑsuadentes ut negeni nepio iu¬

Expanded text:
et non solum novo, sed etiam veteri Testamento sacrilegam impietatis suae dementiam confutari. Et tamen in furiosis mendaciis persistentes, Ecclesiam Dei deceptionibus suis perturbare non desinunt: hoc miseris quos illaqueare potuerint persuadentes, ut negent a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Magnũ in et̾nũ uirginitatis: fr̃s kiñi. Uirginitas marie.
ne: a ioh̃e in utero est salutata. Et generans uirgintas marie.:
ab angłis est collaudata. Et lactans uirginitas mane. ꝑ stellã
decelo est p̾dicata. ⁊ a magis mun̾ibꝰ honorata. Gaude itaq
ioseph: nimiũq congaude uirginitati marie.⁊ natiuitati
ritum uirgnutatis. ita separatus es acõcubitu uxoris: ut pat̾

Expanded text:
s. Virginitas Mariae Joanne de utero est salutata, et generans virginitas Mariae ab Angelis est hodie collaudata, et lactans virginitas Mariae per stellam de coelo est praedicata, et a Magis muneribus honorata. Gaude itaque, Joseph, nimiumque congaude virginitati Mariae, quia solus ginitatis ita separatus es a concubitu uxoris, ut pater
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia que in homine gessit ꝑhibẽt ille qͥs omnẽ cratulsꝰ
uisibile ⁊ inuisibilẽ ꝑ ipm ds pater fec̾it docet dicens. Om̃ia ꝑ ip̃m
facta suit: ⁊ sine ip̃o factũ est nichil. Et mire beatꝰ ioħs in micio¬
euangelii sui. de diuinitate saluatoris. ⁊ fidẽ recte credentiũ
sublimit̾ imbuit. ⁊ hereticoꝵ ꝑfidiam potent̾ exsuꝑat. Fuere
namq heretici qui dicerent. si ergo natus est xꝑs: erat tẽpus qñ
ille nõ erat. Quos pͥmo sermone redarguit: cum ait. In pͥncipio:
erat uerbũ. Neq uero ait. inpͥncipio cepit esse u̾bũ. ut uidelicet¬

Expanded text:
magnalia quae in homine gessit perhibent; ille quod omnem creaturam visibilem per ipsum Deus Pater fecit docet, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est niEvangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In principio coepit esse Verbum, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
palorb . Ionsunt enĩ casta ieiunia q̃ nõ deuatione ueuult
cononentie s dearte fallacie hactenus nocuerar. acuitib
celasticum sane ⁊ diunitꝰ institutũ. nõ solũ nõ inhibemꝰ. s etiã
incitamꝰ afectum. ut etiam ꝓtalibꝰ nob̾cũ dnm̃ sinpplicetis. qm̃
⁊ nos aeceptarũ aĩaꝵ rumas. cũ fletu ⁊ merore miseramꝰ. exse¬
quentes apłice pietatis exemplũ. ut cum infirmantibꝰ infirme¬
mur.⁊ cum flentibꝰ defleamꝰ. Sꝑamꝰ enĩ exorandam miscliã
dei multie lacͥmis:⁊ legittma satisfactione lapsoꝵ. Quia dũ ĩ
hos corpore uiuitur. nulliꝰ est deẜada reparatio. ⁊ om̃iũ est op¬
tanda correctio. Auxiliante dño qui erigit elysos. soluit com¬
pelitos. illuminat cecos. Cui est honor gła cũ patre ⁊ spiritu

Expanded text:
palloribus. Non sunt casta jejunia, quae non de ratione veniunt continentiae, sed de arte fallaciae. Hactenus nocuerint incautis, siasticum sane atque divinitus institutum non solum non inhibemus, sed etiam incitamus affectum, ut etiam pro talibus nobiscum Domino supplicetis: quoniam et nos deceptarum animarum ruinas cum fletu et moerore miseremur, exsequentes apostolicae pietatis exemplum, ut cum infirmantibus infirmemur , et cum flentibus defleamus . Speramus enim exorandam misericordiam Dei multis lacrymis et legitima satisfactione lapsorum: quia dum hoc in corpore vivitur, nullius desperanda reparatio, sed omnium est optanda correctio; auxiliante Domino, qui erigit elisos, solvit compeditos, illuminat caecos : cui est honor et gloria in
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibꝰ date sũt. Et notandũ qd̾ redemptorẽ nr̃m cũ iam ꝑfec¬
re esset etatis. cisdem gentibꝰ apłi p̾dicant: eumq paruulũ
nec dum ꝑ humani corporis officiũ loquentẽ stella gentibꝰ de¬
nuntiat. Quia nimirũ rationis ordo poscebat. ut loquentem
iam dnm̃. loquentes nb p̾dicatores in notescerent. nec dum¬

Expanded text:
ibus . Et notandum quod Redemptorem nostrum cum jam perfectae esset aetatis eisdem gentibus apostoli praedicant, eumque parvulum et necdum per humani corporis officium loquentem stella gentibus denuntiat. Quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem Dominum loquentes nobis praedicatores innotescerent, e
Abbreviated transcription (Latin):
ais insania. Necari os̃s bechleeni paruulos ubet: ⁊ quequẽ
metuit nescit infantẽ: generalẽ seuitiam ĩ suspectam sibi cẽ¬
ait etatẽ. S qͥs rex impiꝰ eximit mũdo: xꝑo uiserit celo. Et qoͦ
nõ dum sanguinis sui impendit redẽptionẽ. iã martirii m¬
buit dignitatẽ. Engite ergo ailectissimi fideles aĩos. corus¬
cantẽ geami luminis semipit̾ni. ⁊ impensa humane saluti sa
te. Diligite castimonie puritatẽ. q xꝑs uigunttatis ẽ filus
A bstinete uos a carnalibꝰ aesideriis. que militant ad u̾sus aui¬
mam. Et quẽadmcclũ nos p̃sens beatus apłs sius ut leginiꝰ
auscrpłos suos doc̾e adignatꝰ est. Indutte uos uͥtitre sapienten
qua aĩas uras possitis ad quirere: qm̃ qͥ cunctorꝵ. ẽ redempos.

Expanded text:
dis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem dis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis ste. Diligite castimoniae puritatem, quia Christusideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas ves
Abbreviated transcription (Latin):
Ante sanitates donande: ante sũt facienda miracula. Cur qs
alieni fictiuũ ẽ oꝑis tui ẽẽ uis cͥmins. ⁊ nõ habiturꝰ effectũ scełis.
isolũ te reatũ p̾cipitas uolũtatis: Nichil hac molicione ꝓficis
nehil pigis. Qui uoluntate natꝰ ẽ: asbitrii sui potestate moriet᷑.
onsũmant ergo magi desideriũ suũ.⁊ ad puerũ ł .uiͣ.
alũm iħm xp̃m eadem stella p̾eunte ꝑueniũt. adoiant ĩ
carnẽ ũbum. ininfantia sapientiã. in infirmitate uirtutẽ. ⁊
in hominis u̾itate. dnm̃ maiestatis. Ut que sacramentũ fidei
sue intelligentieq manifesterit. qd̾ cordibꝰ credũt. muneribus
entes humanã diuinãq naturã in unitate uen̾ant᷑: q qd
erat insubstantiis ꝓpͥum. nõ erat in potestate diu̾sum. Reusiꝰ¬
autẽ magis in regionẽ suã. ⁊ translato iħu ĩ egyptũ: ex amo¬
nitione diuina. exardescit frustrata ĩ meditationibꝰ suis hero¬

Expanded text:
ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. onsummant ergo magi desiderium suum, et ad puerum Dominum Jesum Christum eadem stella praeeunte perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suentes divinam humanamque naturam in unitate venerandam, quia quod erat in substantiis proprium, non erat in potestate diversum. Huautem magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Hero
Abbreviated transcription (Latin):
none comitantes. ad agnitionẽ u̾itatis. gr̃e splendore ducunt᷑. Qui
humano sensu significatũ sibi regis ortum: estimauerũt ĩ cuta¬
i regia esse querendũ. S qui serui susceꝑat formam. ⁊ non
iudicare uenerat s udicari. bethleem p̾elegit natiuitati: iherosoli¬
mam passioni. Herodes u̾o audiens uideoꝵ pͥncipem natum.
successorẽ suspicatꝰ expauit.⁊ molitus necem: salutis auctori
falsum spondit obsequiũ. Quam felix foret si magoꝵ imitaret᷑
fidem. ⁊ conu̾teret ad religionẽ. qd̾ disponebat ad fraudẽ. Oceca
stulte emulationis impietas. que ꝑ turbandũ putas diuinũ
no furore consiliũ. Dñs mũdi. temporale nõ querit regnũ. qͥ
prestat et̾uũ. Ut quid ĩ cõmutabilem aispositaꝵ reꝵ ordinẽ
uertere.⁊ alioꝵ facinꝰ p̾ocupare conaris : Mors xp̃i. nõ ẽ tp̃ris
tni. Aute condendum est euangeliũ: ante p̾dicantoũ ẽ dĩ regnũ.

Expanded text:
tione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui tione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscuerantiã gaudioꝵ ut int̾ cognataꝵ sollempnitatũ uicina sacͣ¬
menta: exultationis ugor ⁊ feruor fidei nõ tepescat. Ad onĩium enĩ
hoĩnũ spectat salutẽ. qd̾ infantia mediatoris di ⁊ hominũ. iã uni¬
uerso declarabatur mundo: cũ adhuc exiguo detineret᷑ oppidulo.
Quãuis ciũ isrłiticam gentẽ. ⁊ ip̃iꝰ gentis unã familiã delegisset
de qua naturã uniu̾se humanitatis asum̾et. noluit tam̃ in terra
mat̾ne habitationis angustias. ortus sui lat̾e pͥmordia: s mox
ab onũbꝰ uoluit agnosci. qui dignatꝰ est om̃ibꝰ nasci. Tribus igit᷑
magis in regione orientis. stella noue clantatis appanut. Que ĩ¬
lustrior cet̾is pulcriorq sẏderibꝰ facile inse intuentiũ ccłos aĩosq
cõueiteret: ut cõfestim ad uerteret᷑. nõ esse otiosum. qd̾ tam ĩ so¬
licum uuidebat. Dedit ergo aspitientibꝰ intellectũ. qui prestitit sig
Sluminis ductũ. ⁊ preuii fulgoris inditiũ. intenta cõtempla¬

Expanded text:
iam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signluminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contempla
Abbreviated transcription (Latin):
anm futura rimantur. cũ utiq apud deũ sit noticia futuroꝵ
et logalis aucdoritas. ista ꝓhibeat dicens. Ne auspicenini ne au¬
guris intendatis. Miseri itaq ac miserandi homines: rapti
etroribꝰ paganoꝵ. ⁊ minꝰ ꝓuido corde cecati cũ impietate de do¬
mibus suis ꝓdeunt.⁊ cũ sacrilegio reuertuntur. Aut quomͦ se
ꝑianũ putat posse fieri. uł dici qͥ intali obseruatione. uidet se
nee querere. manifesta relatione cognoui. Et reuera nõ sũt anb̾
pent requirenda. quo onũp̃ti deo credimꝰ qͥ ꝓ qualitate m̾itoꝵ
ait fidei ꝓbatione. cũctis mortalibꝰ potestate arbitrii sui. uel

Expanded text:
anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se servare nec quaerere manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ibi in eẽ sanitatis. ubi impia. ubi in honesta. uniu̾saq
uana.⁊ faciunt ⁊ loquuntur. Non audientes clamãte cotidie
ineccła beatũ dauid ⁊ dicentẽ. Filii hominũ. usq quo graui corde.
ut quid diligitis uanitatẽ.⁊ queritis mendatiũ : Graue utiq
eoꝵ cor est: atq onũ impietate dep̾ssum. qͥ ꝑsacrilegos iocos : di¬
uinis monitis illudentes uana diligũt ⁊ falsa sectantur. ⁊ pꝰ oĩa
at offensionis pleuitudinẽ. dies ip̃os annũ nouũ uocãt. quam ꝙͣ
nõ inconuenient̾ sc̃m se annũ appellant nouũ qm̃ ꝑ nefandas
ferias de honestate falsa: tiupitudo ⁊ ꝑuersitas innouant᷑. Nouũ
uocãt annũ. qͣi nouale quid: aut celũ tũc ostendat. aut t̾ra. No¬
uũ annũ ianuarias appellant kalendas. cum uetusto semper
errore. et horrere sordescant. lectio .uiͫ.¬
Luspicia etiã uanissimi colligere se dicũt ac statũ uite sue ĩ ambꝰ
indiciis estimantes: ꝑ inceita auium ferarũq signa ĩminẽtis

Expanded text:
nihil ibi inesse sanitatis, ubi impia, ubi inhonesta, universaque omnia et faciunt et loquuntur; non audientes clamantem quotidie in Ecclesia beatum David et dicentem: Filii hominum, usquequo gravi corde; ut quieorum cor est atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt et falsa sectantur, et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, qferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis