comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unc uir dñi uit̾ coruscus ⁊ tonitrus atq ingt̾is
pluuit in undacionẽ: uidẽs se admonasteriũ re
ieare nõ possꝙ. cȩpit torqueri cõtristatus dicens
&. audiuit me: Motlo gͦ si potes egredere.⁊ me dimissa
ad monasteriũ recede: Ipse aut̃ exire extra tetũ ñ
ualens. qͥ remanere spõte noluit: in loco mãsit iuitus:
ic q factũ ÷. ut totã noctẽ ꝑuigilẽ ducerent
Dat ꝑsacra sp̃itał uite coloqͥa sese uicaria rr¬
lacione saciarent: Qua dere dici eũ uoluisse
aliqͥd sed minime potuisse: Quia si uenerabilis
uiri m̃tẽ aspicim̃: dubiũ nõ ẽ. qd eandẽ serenitatẽ
uoluerit. in qua descenderat ꝑ maneret: Sed cõ¬
tra ħ qd uoluit in uirtute ompͣtis dĩ. ex femint
pectore. miraculũ uenit: Nec mirũ qd̃ plus illo
femina quȩ du fratrẽ uidere cupiebat in eodẽ
Iuito ualde iudicio illa plus potuit. quȩ amplius
amauit Petrus: Fateor multũ : plac& qđ dicis:¬

Expanded text:
is pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ &iã. fim̃e sitotq intollerabilẽ sustiebat: Et qđ gͣu̾iis
erat. omĩs cibꝰ ⁊ potꝰ infastidiũ ei erat In sompnietatẽ
calẽ susti nebat : ut dies noctesq ꝑ iugile ducer&.
Quod si parũ ob dor misset. fantasia paciebat᷑ : ut se
obdormisse peniter& Ꝙ cũ nimio amore p̃sentiꝰ utę
estuar&. iussit se tͣnsferri trans ior lanen: ubi erant
aquȩ calidȩ quȩ &iã languentibꝰ medicabiles diceban¬
tur S quȩ aliis utilẽ erant. illi nichil ꝓfuer̃. ut in-¬
telliger& se diuina ultione ẽẽ ꝑcussum

Expanded text:
etiam famem sitimque intolerabilem sustinebat. Et quod gravius erat, omnis cibus et potus in fastidium ei erat. Insomnietatem talem sustinebat, ut dies noctesque pervigiles duceret. Quod si parum obdormisset, phantasma patiebatur, ut se obdormisse poeniteret. Sed cum nimio amore praesentis vitae aestuaret, jussit se deferri trans Jordanem, ubi erant aquae calidae, quae etiam languentibus medicabiles dicebantur. Sed quae aliis utiles erant, illi nihil profuerunt, ut intelligeret se divina ultione esse percussum
Abbreviated transcription (Latin):
auferr&. noluit patͥbꝰ ẽẽ dissimilis qui nõ uenerat
legẽ soluere: s ad implere. Sine certe circũ¬
cisionẽ cor poralit᷑ suscepit. ut in ipso carnał circũ¬
cisio finẽ ispiritał h aber& exordiũ F inis enĩ le

Expanded text:
auferret, noluit patribus esse dissimilis, qui non venerat auferret, noluit patribus esse dissimilis, qui non venerat legem solvere, sed adimplere . Sive certe circumcisionem corporaliter suscepit, ut in ipso carnalis circumcisio finem, et spiritualis haberet exordium. « Finis enim le
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ caro p̃ pucii circũcisa nõ suerit. ꝑibit aĩa illa de
suo: quia pactũ meũ irritũ fecit xi.
Iona quod infans recẽs natꝰ boni ⁊ mali ignarus. pac¬
tũ dei ꝑse irritũ facere poss&. s quia de illiꝰ radi¬
ce om̃s nascebant᷑. qui pactũ dei inparadiso irritũ fe¬
cerat. aut circũcisione. aut aliis modis purificari indi¬
gebant. qͥ ex uinculo originalis peccan tenebant᷑ astrieti.
dicente spalmista: Ecce enĩ in iniquitatibꝰ cone eptꝰ sũ.
⁊ indelictis peꝑit me mat̾ mã: Hee solũ percir¬
cucisionẽ s &iã ꝑ hostiaꝵ oblationẽ plure dm̃ pla-¬
care studebant. siẽ exẽplar paci xentieiob disci¬
mꝰ: qui se suosq liberõ condianis sac rificiis
circũcisionẽ suscȩperit. qͥ in maculat᷑a carnẽ ex uirgine sine peca-¬
to assumpsit: S ideo circucidi noluit. ut &iã suo
tpr circũcisionẽ scãm fuisse nbonã ostender&:
&̾ ut omẽm occas ionẽ inse nõ credentibꝰ iudeiᷤᷤ

Expanded text:
ro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit . » Non quod infans recens natus, boni et mali ignarus, pactum Domini per se irritum facere posset, sed quia de illius radice omnes nascebantur, qui pactum Dei in paradiso irritum fecerat, aut circumcisione, aut aliis modis purificari indigebant, quia vinculo originalis peccati tenebantur astricti, dicente Psalmista: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . » Nec solum per circumcisionem, sed etiam per hostiarum oblationem plures Deum placare studebant, sicut exemplo patientiae Job discimus, qui se suosque liberos quotidianis sacrificiis circumcisionem susceperit, qui immaculatam carnem ex virgine sine peccato assumpsit, sed ideo circumcidi voluit, ut etiam suo tempore circumcisionem sanctam fuisse et bonam ostenderet. Et ut omnem occasionem in se non credentibus Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ tͣderent᷑.Uel certe qr intali menibro circũ¬
cisio uissa est fieri. ꝑ quod carnis origo ꝓpagaret᷑.¬
⁊ signisicabat᷑ utuẽ ille exodẽ semine carnẽ deuir
circũ cisionẽ. s sciend ũ quia tantũ ualebat tunc
circũcisio cont᷑ originale peccatũ. qͣntũ mĩe ua-¬
l& aqua baptis matis. excepto qͦd ille nõ dũ uene¬
rat qui peccata ab soluere poss&. uł qͥ ia nuã reg¬
ni celesti reserar&. qm̃ qui nẽ ꝑeuugłm dic̃. nͥ

Expanded text:
rae traderentur. Vel certe, quia in tali membro circumrae traderentur. Vel certe, quia in tali membro circumcisio jussa est, per quod carnis origo propagaretur, significabatur tunc ille ex eodem semine carnem de vircircumcisionem: sed sciendum quia tantum valebat tunc circumcisio contra originale peccatum, quantum nunc valet aqua baptismatis, excepto quod ille nondum venerat, qui peccata solvere posset, vel qui januam regni coelestis reseraret.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ aiturã. oc semini eiꝰ post ipsũ. cũ nõ haberde filiũ
Cũq merito & scĩtate magiꝰ ac magiꝰ ꝓficer&. p̃cepit ei ds̃
ut circũcider& carnẽ pͣpucii sui : dicens Circũcidetur
iomne mas culinũ inuob. ut sit pactũ federis mei int̾
me .runtuoꝰ: Et circuncisus ẽ abrã. &atis centesimo suȩ
anno: Isaac ant filiꝰ eiꝰ. octaua die. P orro his mael tre¬
decim annoᷤ ĩpleuerat: Ex eo tpr̃e ritꝰ ureligio eircũ.¬
cisionis : abt̃o abrahã patriarcha sũpsit exor diu:
Sieius añt querat quare eadẽ circũcisio data sit. in¬
celleguat uarias obcausas eã eẽ datam: Primũ ꝓpt̾
meritũ fidei abraȩ ut sic̃ distabat fide̾ aceteriꝰ natio¬
nibꝰ: sic distar& &iã signo circũsionis: Siue certe
signũ circũcisioniꝰ datũ ẽ. ut ppłs qͥ ex eadẽ ꝓgenie
nasciturꝰ erat : ꝑ signũ circũcisionis peculiariᷤᷤ ac famili
sionis cogniti. ꝙ destirpe scã descenderant. sepultu¬

Expanded text:
 filium . Cumque merito et sanctitate magis ac magis proficeret, praecepit ei Deus ut circumcideret carnem praeputii sui, dicens: « Circumcidetur omne masculinum in vobis, ut sit pactum foederis mei inter me et vos . » Et circumcisus est Abraham centesimo aetatis suae anno, Isaac autem filius ejus octava die. Porro Ismael tredecim annos impleverat. Ex eo tempore ritus et religio circumcisionis, a beato patriarcha Abraham sumpsit exordium. Si quis autem quaerat, quare eadem circumcisio data sit, intelligat varias ob causas esse datam. Primum propter meritum fidei Abrahae, ut sicut fide distabat a caeteris nationibus, sic distaret etiam signo circumcisionis. Sive certe signam circumcisionis datum est ut populus qui ex eadem progenie nasciturus erat per signum circumcisionis peculiaris ac familiarsionis cogniti, quia de stirpe sancta descenderant, sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
Reno uamini sp̃n mentiꝰ ur̃ȩ. & indiute nouũ ho.¬
minẽ qui scđm deũ creatꝰ ẽ  in iusticia iscĩtate ne¬
tẽ fuerit ĩmutata. & soli deo uiherem᷑: ut ait
apostolus. Hosqͥ residui sumꝰ qͥ relinqͥm̃ simul ra¬
piemur cũ. illi̾ innubibꝰ. ob uiã ap̃o in arra: & sic

Expanded text:
ite novum hominem qui secundum Deum creatus est, in justitia et sanctitate vete fuerit immutata, et soli Deo inhaerebimus, ut ait Apostolus: « Nos qui residui sumus, qui relinquimur, simul rapiemur cu
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. s er̃ sic̃ angłi dei incelo. equailes enim a¬
głis er̃: cũ fil ii res urrectionis fuerint: Pulere¬
g dr̃ a circũciditur puer: Factus enĩ est ꝓuer
qui pueros querebat : id. ẽ puros: Quis ẽ aste
puer. nͥ ille qui cũ sit magnꝰ ilaudabił nimiꝰ. eu
magnitudinis. nõ ẽ finis  ꝓpt̾ nos fieri puer digs

Expanded text:
bentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelo . » Aequales enim angelis erunt, cum filii resurrectionis fuerint. Pulchre ergo circumciditur puer. Factus est enim puer, qui pueros quaerebat, id est puros. Quis est iste puer, nisi ille, qui cum sit magnus et laudabilis nimis, et cujus magnitudin
Abbreviated transcription (Latin):
He mo sane circũcisione p̃dicare audierit. uniꝰ soli mo
ne totũ uel licito matrimonio. tẽperantẽ utentẽ. ul
iurgnutate gloriosũ enstere. absq aliaꝵ uircutũ ad¬
iectione sufficiat. ⁊ non om̃i pociꝰ qͦs cor de uel co¬
pore gestamꝰ : sensuũ castigatione pr̃e cepit Ma
⁊ moises mundissi ma dei uerba sus cipiens. incir¬
cũ cisum se labiis eẽ querelutur & stphe uideis
nõ credentibꝰ In cireunicisi inquid cordibꝰ .⁊ auril¬
one mundatꝰ est. qui obturat aures suas ne audiat sa¬
guinẽ: iclaudit oculo̾ suo̾ neuideat malũ. Zine¬
todit uias suas ne de linquat in lingua sua. ⁊ adtendit
iͥ ne gͣuet̾ cor eiꝰ incrapula nebrietate. Qui donec suꝑ¬
est alitꝰ in eo. & sp̃e dei innaribꝰ euis: ⁊ non loqui¬
tur labiis imquitate᷑ Iui lauat inter in nocentes
manꝰ suas. & ab omi uia mala ꝓhibuit pedes suos.
qͥ suꝑ omĩa castigat corpus suũ. & seruituti subi¬
cit  om̃iq custodia seruat suũ cor: qmͣ ex ipso¬

Expanded text:
Nemo sane cum circumcisionem praedicare audierit, unius solum mcatione tutum, vel licito matrimonio temperanter utentem, vel virginitate gloriosum existere, absque aliarum virtutum aljectione sufficiat, et non omnium potius, quos corde vel corpore gestamus, sensuum castigationem praecipi. Nam et Moyses mundissima Dei verba suscipiens, incircumcisum se labiis esse querebatur, et Stephanus Judaeis non credentibus, Incircumcisi, inquit, cordibus et auribione mundatus est, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum; qui custodit vias suas ne delinquat in lingua sua, et attendit sibi ne gravetur cor ejus in crapula et ebrietate. Qui donec superest halitus in eo, et spiritus Dei in naribus ejus, non loquetur labiis iniquitatem; qui lavat inter innocentes manus suas, et ab omni via mala prohibuit pedes suos; qui super omnia castigat corpus suum, et servituti subjicit, omnique custodia servat cor
Abbreviated transcription (Latin):
sue circũcisus. illoꝰ moisi filius designat. qui cũ le¬
gis se ueritate coacli discerent ap̃i grãm flagita.¬
re quasi inpendentẽ dnĩ gladiũ : petre cireu̾cisi¬
onẽ uitabunt. &ro atestante. qui de iugo legis
loquens : ait: Quod neq patres nrĩ neq nos potui¬
mus portare. s ꝑ grãm diĩ tħũ credimꝰ sa luari
quẽadmodũ ⁊ illi Et spalmista qͥcũ qͣsi carceraliꝰ le

Expanded text:
e circumcisus, illos Moysi filius designat, qui cum legis severitate coacti discerent Christi gratiam flagitare, quasi impendentem Domini gladium, petrae circumcisionem vitabant, Petro attestante qui de jugo legis loquens ait: Quod neque patres nostri, neque nos potuimus portare, sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, que
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere : ad quã rẽ instruendã lib̃ geneseos in ꝓptũ ẽ
inqͦ legimꝰ qr post dilinuũ extitit uir qͥdã de semine sẽ
filii noȩ nomine heber. de cuꝰ domo ae familia egressus
est tare. qͥ genuit filiũ nomine abrã: Cui dix̃ as:
s gredere de t̾ra &e de cognatione tua. ce de domo pa¬
ris tui. ce ueni int̾rã qͣm monstrauero tibi Eͥ obedi

Expanded text:
instruendam liber Geneseos in promptu est, in quo legimus, quia post diluvium exstitit vir quidam de semine Sem, filii Noe, nomine Heber, de cujus domo et familia egressus est Thare, qui genuit filium nomine Abram, cui dixit Deus: « Egredere de terra tua et de cognatione tua, et de domo patris tui, et veni in terram quam
Abbreviated transcription (Latin):
rã reꝓnussionis inducto. p̃ puciũ quod moise
n uente ad creuerat. cultris ƿ&rinis incidit. qͥa
ibi habundauit peccatũ : suꝑ habundauit ⁊ gr̃a:
Lã quare petrinis ad circũ cidendũ iosuȩ cultris
itatur intelligit qͥlogit : qͥa petra erat ap̃c Et suꝑ¬

Expanded text:
terram repromissionis inducto, praeputium quod Moyse vivente accreverat, cultris petrinis incidit. Quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Nam quare petrinis ad circumcidendum Josue cultris utatur, intelligit qui legit, quia petra erat Christu
Abbreviated transcription (Latin):
sermo est. lib& in quirere quare mois es ipi
qui legem cireũ cisionis & patribꝰ adõ datã
i sibi tociens inculcãtẽ. refert toto ducatꝰ sui tpr̃e
neminẽ circũcidi uoluerit. pͣter unũ solummͦ filiũ
suũ. quẽ mat̾ arrepta petra acutissima ne adño fe¬
riret᷑ circũcidit.s om̃s qͥ inheremo nati sunt : aio¬
sue cireũcidendos reliquerit: Morẽ uidelic& di¬
uinitꝰ imꝑatũ. quad ringentis & ui annis obseruatũ.
& auitę sibi suc cessione contͣdictũ anniꝰ quadraginta
continui int̾mittẽs: ne qͣmͣ h frustͣ s magno mniste
facto¬
rio cͣrediderim: de quo saluo maioꝵ intellectu licã
breuit̃ ipse quod sentio Moises circũ cisionẽ p̾dicat
s. iosue ꝑficit. qͥa lex ꝑmoisen data ẽ. grã ⁊ ueritaᷤ

Expanded text:
sermo est libet inquirere quare Moyses ipse, qui legem circumcisionis patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto ducatus sui tempore neminem circumcidi voluerit, praeter unum solummodo filium suum, quem mater arrepta petra acutissima, ne a Domino feriretur, circumcidit, sed omnes qui in eremo nati sunt a Josue circumcidendos reliquerit, morem videlicet divinitus imperatum, quadringentis et sex annis observatum, et avita sibi successione contraditum, annis quadraginta continuis intermittens. Nequaquam hoc frustra, sed magno mysterio factum crediderim. De quo, salvo majorum intellectu, dicam breviter ipse quod sentio. Moyses circumcisionem praedicat, sed Josue perficit, quia lex per Moysen data est, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
& semim eiꝰ. ⁊⁊ indi ciũ. castigandi.eos qui ad hoce
saluatoris. qͥ nos ⁊ inp̃s enti ꝑ baptis mũ ab om̃i mor¬
cifere actionis pollu cione mundar&. ⁊ infuturo
ꝑ re surrectionẽ ab uni u̾sa mortis ipsuis cor ruptio¬
ne iuꝑp&uũ lib̾ar& Et p̃cipue aonũ remissio¬
niꝰ quod soluerae apeccato p̃uaricationis ad e ꝑ hãc

Expanded text:
et semini ejus, et indicium castigandi eos qui ad hoc sSalvatoris, qui nos et in praesenti per baptismum ab omni mortiferae actionis pollutione mundar e t, et in futuro per resurrectionem ab universa mortis ipsius corruptione in perpetuum liberaret, et praecipue donum remissionis, quod solveret a peccato praevaricat
Abbreviated transcription (Latin):
resurrer̃. ⁊ ipsi pꝰ sex huiꝰ scłi etateꝰ iseptimã
sabb̃ti animaꝵ que nẽ interĩ in alia uita gerit᷑.
quasi octauo ꝙͣr surgemꝰ. tunc uerissime circum¬
cisi. ħ ẽ ab omĩbꝰ carnalis cõ cupiscentiȩ uiciis & cor.¬
ruptionibꝰ in quibꝰ maxime iuxuria regnat exꝓbati.
uerissime p̃puciũ incisi qr siẽ dñs ait . filii se¬
ełi huiꝰ nubunt⁊ itͣdunt᷑ ad nuptias. illi aut̃ qui

Expanded text:
tates et septimam Sabbati animarum, quae nunc interim in alia vita geritur, quasi octavo tempore surgemus, tunc verissime circumcisi, hoc est ab omnibus carnalis concupiscentiae vitiis et corruptionibus, in quibus maxime luxuria regnat, exspoliati, verissime praeputium incisi. Quia sicut Dominus ait: Filii saeculi hujus nubunt, et traduntur ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
c qr iꝰtꝰ exfide uiuit : isme fide : impo̾sibile
est placere. deos.Lc̃ .iii¬
ERum hi atq h uiꝰ modi remediis egent.
qꝰ de peccati radice ꝓpagati: in inquitatib
cõcepti. & iña eli o̾tis sunt nati. Redẽptor añt
nr̃ qͥ iut pentata mnudiacolleie. sine peccato
uenit. in mundũ. sic̃ suo baptis mate nb reme¬
dia ꝓcurauit. id. ẽ nr̃is ab lu endis sceleribꝰ aqui¬
rũ  quȩ subiit lauaera cõ seciauit: ita enã ci¬
cumcis ionẽ quã suscepit. nou sua que nulla erant
ad missa purgauit.s nr̃e uise naturȩ uecustatẽ
docuit in nouandã. ⁊ ne uidelic& eã ꝑse auicioꝵ
labe purgandã. & in no uissimo die significansa
taurandã: Nnde congrue iħe octaua die cir.¬
cũci sus asserit᷑. qͦd ñ facile in ueteri test amento
de quoquã legimꝰ auctũ: quã uis sepissime de
omĩbꝰ i ussũ absq solo dum carat isaae qr qͣsif¬
uus ꝓ missioniꝰ. pͥmus octaua die cireũ cisionẽ

Expanded text:
 justus ex fide vivit , et sine fide impossibile est placere Deo . Verum his atque hujusmodi remediis egent qui de peccati traduce propagati in iniquitatibus concepti et in deliciis sunt nati. Redemptor autem noster, qui ut peccata mundi tolleret, sine peccato venit in mundum, sicut suo baptismate nobis remedia procuravit, id est, nostris abluendis sceleribus aquarum quae subiit lavacra consecravit, ita etiam circumcisione quam suscepit, non sua quae nulla erant admissa purgavit, sed nostrae in se naturae vetustatem docuit innovandam, et nunc videlicet eam per se a vitiorum labe pustaurandam. Unde congrue Jesus octava die circumcisus asseritur, quod non facile in Veteri Testamento de quoquam legimus actum, quamvis saepissime de omnibus jussum, absque solo duntaxat Isaac, qui quasi filius promissionis primus octava die circumcision
Abbreviated transcription (Latin):
nuneroꝵ pͥmꝰ deiterã ꝓetit. ulliꝰ nimirũ sełi gaudus
figurandis aptiss une c̃gruit. qͣndo nouissima ininue
d estruet᷑ mors. qͣndo nõ qͥ ui uimꝰ qͥrelinqͥm᷑ simł
rapienur cũ ilł qͥ resurrexerunt in nubibꝰ obuiã
dnõ inaera: nsic sẽꝑ cũ dño erimꝰ Unde pulere
intipũ omium electoꝵ pͥmꝰ exꝓmissigniꝰ filiꝰ ex
apeilatꝰ : illiꝰ ꝑ omĩatpr̃is dexcerã felicitaten
presgurans: de quonait. Iterũ aut iuidel¬

Expanded text:
numerorum, primus dexteram petit, illius nimirum saeculi gaudiis numerorum, primus dexteram petit, illius nimirum saeculi gaudiis figurandis aptissime congruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemuo in aera, et sic semper cum Domino erimus . Unde pulchre in typum omnium electorum, primus promissionis filius et appellatus, illius per omnia temporis dexteram felicitatem praefigurans, de quo Dominus ait: Iterum autem vide
Abbreviated transcription (Latin):
citũ est: Cutꝰ sacro seĩ nominis nõ cantum
& imologia. s ⁊ ipse quẽ lict̾is cõ p̾hendit
lrĩx & uiiͦi q u ꝓ fecto numerꝰ qͥa figure
resurrechomiꝰ ad gaudeat: satis ẽ supͣ cractatũ: ħ aquod
meroꝵ. firmitatis indiciũ ẽẽ credendũ ẽ ł o̾sumꝰ &
ita dicere. qͦd nom̃ saluatorĩ octo adsalutẽ cõaneat
quia resurrectionis inse exemplũ mortalibꝰ octauadie
resurgendo p̃sticerit: Contineat ⁊ decuplata. qua de¬
calogꝰ legĩ qͦmͦ debeat impleri suę nõ resurrectio¬
nis figuriꝰ instituerit parit᷑ ⁊ iuuerit. ut qͦm᷑ iple
resurgens amor tuiꝰ iam nõ morit᷑. mors illi ultͣ
nõ dominabit᷑. ita inõ enstimemꝰ nõ mor tuo quide
eẽ peccato : ui uentꝰ aũt dõ imp̃o iħu Cõtineat
&iã ducente ducta. quia głe suȩ resurrectionis os¬
tensa. quȩ nos infuturo seqͣt᷑ retͥbutio. portenderit
Entenariꝰ nãq numerꝰ qͥ post tot in leua cursũ i¬

Expanded text:
catum est. Cujus sacrosancti nominis non tantum etymologia, sed et ipse quem litteris comprehendit LXXXVIII. Qui profecto numerus, quia figurae resurrectionis adgaudeat, satis est supra tractatum. Nam quod merorum firmitatis indicium esse credendum est. Possumus et ita dicere, quod nomen Salvatoris octo absoluta contineat, quia resurrectionis in se exemplum mortalibus octava die resurgendo praestiterit. Contineat et decuplata, quia decalogus legis, quomodo debeat impleri suae nos resurrectionis figuris, instituerit pariter et juverit. Ut quomodo ipse surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra no Contineat etiam centies ducta, quia gloria suae resurrectionis ostensa, quae nos in futurum sequatur, retributio portenderit. Centenarius namque numerus qui post tot in laeva cursum
Abbreviated transcription (Latin):
fans qͥ disc̾nere needũ ualuit. s maioreꝰ qui id
seruare nouerãt: poterãt. debuerãt: irritũ fe¬
cer̃ uer̃ pactũ qͦd cũ pͥmo hoĩe dĩ iniit. quod
oĩs qͥ ut uniꝰ diei uitã gessit intra p̃uari easse eõ¬
uicit᷑ : atq ideo remedio saluti aliquo opꝰ hab̾e
nõ ignorat᷑ Nã qͥ uł ante ꝙr̃a circucisionis. uł xia
post datã circũ cisionẽ de eiteris genabꝰ erte

Expanded text:
es qui id servare noverant, poterant, debuerant, irritum fecerunt; verum pactum quod cum primo homine Deus iniit, quod omnis qui vel unius diei vitam gessit in terra praevaricasse convincitur, atque ideo remedio salutis aliquo opus habere non ignoratur. Nam qui vel ante tempora circumcisionis, vel etiam post datam circumci
Abbreviated transcription (Latin):
nebras extͣior es ibi erit flecꝰ ⁊ stridor denciũ: iuꝑ¬
cce qualẽ sentencia merebit᷑ audire. qui ad eonui¬
uiũ nuptiale idest ad altare adnĩ. aut̃ ebriosus
m ad muttere. aut si ad missa fuerint sine ulla mora ꝑ peni¬
ni udicis uenerimꝰ. ab illa ęt̾na eccła & ab illa celesti ihe¬
rusalẽ ꝑ petua ex cõmunicacione no̾ separemꝰ:
onsiderate gͣ rogo uo̾ fr̃s. si hodie aliqͥs ac onuentu
eccłȩ huiꝰ ꝓ aliquo crimine foris ꝓiciat᷑. inquanto dolore uł
tribulacione erit anima sua: & si intolerabił dolor ẽ. de ista
ȩccła foris ꝓici. ubi ille qͥ ꝓicit᷑ ⁊ manducare ⁊ bib̵e. n loqͣ

Expanded text:
nebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Ecce qualem sententiam merebitur audire qui ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, us admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenini Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. Considerate ergo, rogo vos, fratres, si hodie aliquis a conventu ecclesiae hujus pro aliquo crimine foras projiciatur, in quanto dolore vel tribulatione erit anima sua; etsi intolerabilis dolor est de ista ecclesia foras projici, ubi ille qui projicitur, et manducare, et bibere, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xͥ. tin sp̃u di nr̃i: Q intͣnte iherico saluatorẽ
uidere querebat. s. pͣ turba nõ potat. quia gr̃ȩ fidĩ quã
mundo saluator attulit. participare cupiebat. s in olita
uicioꝵ consuetudo. ne ad uotũ ꝑ uenir& obstiterat Eadẽ
nãq turba noriȩ cõ suetudinis quȩ supͣ cecũ clamantẽ ne
lum̃ peter& increpabat. ⁊̃ sus picientẽ publicanũ ne
ił in udeat. tardat: S sic̃ cecus turbarũ uoces magis
tis ob staculu alciora petendo tͣns cendat. terrena relin¬
quat. arborem crucis ascenidit:¬

Expanded text:
intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis tis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
U.
occupare. ⁊ cor pora nr̃a ab om̃i sorde luxuriȩ munda
uł casta uigit᷑ custodire. ut dõ in nb̾ delectet habitare
ria fuerãt constituta: Unũ fori. aliud intꝰ. In illo
quod fori erat. animaliũ cȩlebrabat᷑ sacri ficiũ. In ilo
altari qͦd intꝰ erat. timiamatiᷤ offerebat᷑ incensũ. Uidea¬
mus fr̃is. ne forte i ĩnb̾ ipsiꝰ duo s̃ altaria constituta.

Expanded text:
us occupare, et corpora nostra ab omni sorde luxuriae munda vel casta jugiter custodire; ut Deum in nobis delectet habitare.ria fuisse constituta, unum foris, aliud intus. In illo quod foris erat, animalium celebrabatur sacrificium: in illo vero altari quod intus erat, thymiamatis offerebatur incensum. Videamu
Abbreviated transcription (Latin):
ue impossibilia sunt apud homines. possibilia
sut apud dm̃. Ecee enĩ camelus de posita gibbi
sarcinã. ꝑforam̃ acus transiit. ħ ÷̃ diue̾ ⁊ publicanus
relicto hõnere di uiciarũ. contẽpto censu fraudiũ.
angustã portã  artã uiã quę ad uitã duc̃. ascendit Qu
mira de uocione fidei. ad uidendũ saluatorẽ. qͦs natura minꝰ
habuerat. ascensu suplet arboris. atq ido iuste quãuis ipse
rogare nõ audeat. benedictione dnicȩ sceptionis. ꝗͣ deside

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, amira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam deside
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ altaris cũ gaudio celebramꝰ. qnͣ altaria cordi uł cor¬
poris nr̃i. munda npura in conspectu di uine maiestatiꝰ
offerimꝰ: Nam nescio qua fronte. aut qua consciencia
obtat in altaris cõsecracione gaudere. qui incordis siu
altare studet mundicia custodire: Lu e an¬

Expanded text:
nem altaris cum gaudio celebramus, quando altaria cordis et corporis nostri munda et pura in conspectu divinae majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscientia, optat in altaris consecratione gaudere, qui in cordis sui altari non studet munditiam custodire. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
quouadis : Responsũq ẽ ri. Quo ego uado nõ potes me
mͦ sequi feq risaũ postea. qͣ nimirũ passionis mor¬
tiq eius misteriũ nec dum intelligere. nec dũ po¬
terant inutari. Magestate̾ uͦ ascensionis statim
ut udere: cogneuer̾ totisq animi uons ut sequime¬
re rent̃ optabant. S quia hec locutussũ ub̾: tristi¬
era implebut cor ur̃m. Eciebat enĩ dñs ip¬
se qͥd hec sua uerba indiscipulorũ cordib agerem
qͣ uidelic& tristiciã magis deab ce̾su quo eos dese¬
re ret: qͣm deacensu quopatrẽ peteret leticiam ge¬
nerar&. Unde benigne cõsolando. sub uinx̃.
S egoueritatẽ dico ub expedit ub̾ ut egouadã
Expe dit forma serui urĩs subtrabat̾ as¬
pectib quatenus amor diinitans. arcius urĩs ĩ¬
figat᷑ inm̃tib Expedit ut nõtam ub̾ formã celo
inferam. quatenus mai̾re ꝑ hoc de siderio illuc sus¬
piretur. sicq sus pensis ad suꝑna cordib urs. ad ac¬
cipienda im sp̃s scĩ dona cãparis fiatis. Sienm

Expanded text:
on potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus iphaec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatpectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipso mt̃ ra posito & corporalit̾ cõũ sante cum eis. ñ
uale bant illi erigere mentẽ. ad ficienda munera
grẽ celestis Ascendente aũt ipso adcelos. & illipari¬
t̃ omẽ desideriumi suum illo trans ferebant. uix¬
ta hoc qd̾ alibi audierant Ubiẽ enĩ tes aurus ũr
ibi & cor ur̃m erit Ideoq capates sps iam facti erã¬
nõ ultra demorre eiꝰ cõ tristati.s deymissionis eiꝰ mu¬
nera letati. Luta atestante quian. Etfactũẽ dum
bene dicer& illis recẽsit ab eis & fere bat̾ in celum.:

Expanded text:
ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti eranon ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum bened
Abbreviated transcription (Latin):
ũ carnibs & uosucrũ suauitatib Poterat utiq uirta ior¬
danis fluonea pisciũ iͥ ex hib̾e delicias. s penitenciã pͣdica¬
curus: doctrinũ ragoris &. ieunii exẽplasuo magis debuit
docere quã uõce i. Cũ ineugłio qͥdã demonio plenꝰ. dño funis¬
sut oblatꝰ. quẽ purgari apli nequer̃: interrogant᷑ aud iñt:
Istiꝰmodi genꝰ nõ eicit᷑. nͥ oracionib atq ieiuniis: U ł.
nacuũ uenttẽt&rofrotũ. int̾ rubentẽ faciẽ & oraipal¬
Irioci̾a nut̃ saluiã uirginẽ & labra crapulis dissoluta. en¬
t. op̃ssũ epiũis sonsũ. & in edia tenuitate uigilantr̃ Nõ.
dico duplicatarꝙ. multiplicata ieninia. nõ dico ebdoma¬
Sas. s fastĩ singulos dies absq ciboꝵ luxuria tasigamus:
Cessint i auacra: uina uł drlicie: Nõ quo ci tuturã dĩ
rudicemꝰ. ce dãpnandã : s qui tot anno noẜurcimiis.

Expanded text:
um carnibus et volucrum suavitatibus. Poterat utique juxta Jordanis fluenta piscium sibi exhibere delicias; sed poenitentiam praedicaturus doctrinam rigoris et jejunii exemplo suo magis debuit docere quam voce. Cum in Evangelio quidam daemonio plenus, Domino fuisset oblatus, quem purgare apostoli nequiverunt, interrogantes audiunt: Istiusmodi genus non ejicivacuum ventrem et refectum, inter rubentem faciem et ora pallentia, inter salivam virginem et labia crapulis dissoluta, inter oppressum epulis sensum et inediae tenuitate vigilantem. Non dico duplicata et multiplicata jejunia, non dico hebdomadas, sed saltem singulos dies absque ciborum luxuria transigamus. Cessent lavacra, vina, vel deliciae; non quod creaturam Dei judicemus esse damnandam; sed qui toto anno no
Abbreviated transcription (Latin):
quelocutus sũ ad uoscum adhuc essẽ uob̾cum adẽ cũ simile
uob̾ aduhc. corpꝰ corruptibile. ac mortale gestarem. qm̃
necesseẽ impleri omĩa que scriptas inlege morsi &̃ ꝓphe¬
eccła inomĩb scĩs eiꝰ. Cadẽ sides electorũ omĩũ p̃ceden¬
ciũ indelic& u̾ sub quentiũ carnalẽ eiꝰ aduentũ. Qͥa
nimirũ sic̃ nos ꝑsidẽ transacte in carnationis. passi

Expanded text:
locutus sum ad vos cum essem vobiscum, id est, cum simile vobis adhuc corpus corruptibile ac mortale gestarem, quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et propheEcclesia in omnibus sanctis ejus, eadem fides electorum omnium, praecedentium videlicet et subsequentium carnalem ejus adventum, quia nimirum sicut nos per
Abbreviated transcription (Latin):
isse nõ dubitait hod ierna die completũ ẽẽ quando
illis incenarula orantib repente sp̃s sc̃s inigneis
inguȩis a paruit. eosq inore ꝑ duuer sitatẽ linga¬
rũ docuit & corde ꝑ amoris sui cõ solationẽ roborauit.
habebant auĩ & pͥus paraditũ. ipsum indelita dñi
serum incarne comorantẽ euiꝰ & miraculorũ dul¬
cedine &pe p̃dicati onis ne inside lium ꝑsec ueiom
scandalitari possent. erigi & cõforlatisolebant.
Uerũ q ille postresur rercionẽ ascendens incelũ
eos corporaliĩ reliquit quibus tam̃ dune p̃sentia
magestatis num quam afsuit. reccte dhoc paracli

Expanded text:
 . dubitantur, hodierna die completum est, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
cele b camꝰ aduentũ. debemius ipsi cõgruere sollẽpni¬
opitulante aptos reddiderimꝰ ad quos sp̃s sc̃s adueni¬
re & inquib habitare dignet̃. Caaut̃ solũ mͦ rati.¬
one aduentu & in lustracione sc̃i sp̃s apti erristimus. si
& corda nrã diumo amore repleta. & corpora sunt do¬
minicis mancipata p̃ceptis. Unde inecaordio becci
tis me mandata mã seruate. & egorogabo patrẽ̾ &̃
iliũ pam clitũ dabit uobis.araclitus qͥppe cõ¬

Expanded text:
celebramus adventum, debemus ipsi congruere solemniopitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectiotis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Paracletus q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm eotpr̃e pauci amodũ ꝙ ꝑciores qͥq nouerant quã¬
ius omĩs dĩ płis &iam tunceiꝰdẽ misteria sidei in be¬
galib feri moniis tipice portaret Unde hir dicĩt᷑
quia dius cõsũmatis incarnationis sue sacram̃tis
aꝑiit discipł. sens ũ ut intelli gerent scripturas
Aperit quippe illis sensũ ut ea que obscure ꝓpħe¬

Expanded text:
res quique noverant, quamvis omnis populus etiam tunc ejusdem mysteria fidei in legalibus ceraemoniis typice portaret; unde hic dicitur quia Dominus, consummatis incarnationis suae sacramentis, aperuit discipulis suis sensum ut intelligerent Scripturas. Aperuit discipulis sensum, ut ea quae obscure p
Abbreviated transcription (Latin):
passion̾is illiꝰ arcbanũ ppłis illiꝰ p̃dic̾are nõtessant. quo
ꝑobe quoniti possi: ⁊ quanta sidelib p̃mia sit daturuꝰ.
incelis. quiꝓ illorũ salute siliũ suũ unigenitũ passu¬
rũ misit adt̾ras xi. Q uodaut̃ duoportantes
bo¬
trũ similit̃ quidẽ eũ portare s nõ similit̃
uale bant intueri. hocnimir̾ signisicat. qd
sal nator ipse discipłis sue uissionis grã głorisicatĩ
att. Benti oculi qui uident que uos indetis. Dico

Expanded text:
ionis illius arcanum populis intimare non cessant, quo per hoc conjici possit quanta fidelibus praemia sit daturus in coelis, qui pro illorum salute Filium suum unigenitum passurum misit ad terras. Quod autem duo portantes botrum similiter quidem eum portare, sed non similiter valebant intueri, hoc nimirum significat, quod Salvator ipse discipulis suae visionis gratia glorificatis ait: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
impleri omĩa que scriptas inlege moisi & ꝓphetis &
psalmis deme. EuRł. Uscensurus incelũ dñs pͥmo
discipulos demisterio sue sidei diligent̃ instruere cu¬
rauit. ut tanto cercuis hanc mnundo p̃dicarenͭ
quanto eam & ab ipso ueritatis oꝑe ꝑcepis sent. &¬

Expanded text:
eri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. Ascensurus in coelum Dominus primo discipulos de mysterio suae fidei diligenter instruere curavit, ut tanto certius hanc mundo praedicarent, quanto eam et ab ipso veritatis ore percepissent,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ bene duo ulri illi quibotr ũ det̾ra rep rabant &¬
mussionis ad ppłm in deserto ex pecltortẽ in uec¬
teportabant insimiant. E orus quipeuecti in¬
positus. dñs ẽ meruce exaltatꝰ quidic̃. Egosũ uitiꝰ
uera. Walibi. Poculũ uini discipł. porigens. Hicẽ.
calix inquit nouũ test m̃tũ insangune m̃o qđ ꝓnob su

Expanded text:
d bene duo viri illi qui botrum de terra repromissionis ad populum in deserto exspectantem in vecte portabant, insinuant . Botrus quippe vecti impositus Dominus est in cruce exaltatus, qui dicit: Ego sum vitis vera . Et alibi poculum vini discipulis porrigens: Hic est calix, inquit, novum testamentum in meo sangu
Abbreviated transcription (Latin):
c&.surgere admcorporea nõualet. Undesit ut tanto
deterius creatorẽ nes ciat quanto incogatanone sua fami¬
liariꝰ corporeã creaturam portat Sq dm uiðe nõpos¬
sumꝰ habemꝰ aliqͥd qagamus un it̃ siat. quãdeũ nr̃e intelli¬
gentie oculds ueniat. Gerte quẽ inse uide nullomͦ ualem̃
himc inserius suis uiðe iampossumꝰ. Qddum mira conspi¬
cimꝰ agere certũ nobsit ieorũ m̃tib dm̃ habitare. Inreaiĩ
incoporea areb corporalib.ii. sũ tralamꝰ. Hemo & enĩ nr̃m
orientẽ claresolẽ. insperã illis intendendo ualet cons¬
pirere. quiatensi in eiuꝰ radiis occuli reuer berant̃: S sole
mlustratos montes aspicimꝰ. & quia iam solortus : iudem
inui sibił. ꝑeos nobis quasi ꝑ illustratos montes seui sibilẽ
p̃buit. Uirtus eiũ diumitatis inse quasi sol inceloẽ: Uirtꝰ
diumitatis mo̾minib soł intt̾ra. Solẽ gꝰ iustitie intiue¬

Expanded text:
t, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto t, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum lligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est vidinvisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intue
Abbreviated transcription (Latin):
queante menuebat. Urr̃ ium carnat formidinis. p̃amore
cõditoris. Etquipͥus suis adu̾sariis subcũ bebant sormi¬
dine: eis enam p̃erant auctoritate. Qcͦ intante eos.
cel situdinis culm̃ erecã quid aluit dicerim nͥ qdm̃ tes
t̃renorũ hominũ celũ fec̃:ensate fr̃s lem̃i pꝰ. uii
incarnationẽ um geniti silir calissit bodiernasol¬
lem nitas. deaduentu sp̃u sc̃ĩ. Sic̃ enĩ illa. itaquo nbec ẽ
bonor abiliꝰ. In illa quippe ds̃ urse ꝑmanens.seme dipsũ
cre auit hominẽ. mista uͦ homines ueni entẽ desuꝑgus¬
ceꝑunt dm̃. Inillad̃s nat̃ alt̃ factusẽ homo. inista hões.
sactis ꝑ adoberonẽ dũ. Sigꝰ remanere carnales in morte nolum
spũ nec it. dicat sortasse carnali cogitatione aprtse aliquiꝰ
mͦ diligere ualeo. que ignoro : Herinoꝰ cõcedimus. quiame
uisibilib intenta uiðe necit inuisibilem.
ullaenĩ nͥiusibilia cogitat eq cũmnõ agii. eorũ inmagi¬
nes introrsus trabit. Dũque in maginib corporeis subia¬

Expanded text:
quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres incarnationem unigeniti Filii qualis sit solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa, quippe Deus in se permanens semetipsum cepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumspiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jace
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm nocte cupiens serreta eiꝰ allocu cione pleni us discere
misteria sider ciuꝰ aꝑta ostens ione signorum aliquatenus
iam rudimenta ꝑceꝑat. Quiꝰaut̃ qm̃ prudent̃ eaque ab illo
nistimagist. Nemo enĩ potẽ hecsignafacere quetu facis
do adhibendũ uenisse cõ sess ẽ dm̃ cum illo fuisse miraculis
quem magistrũ nouerat ueritatis. studio se docendus adiit
merito adagnicintẽ diuinitatis eiꝰ ꝑsecte doctus subiĩt.
merito uiruisq natintatis eiꝰ diume bilic&. & bumane:
s & passionis ata ascensionis ipsius arebana ꝑcepit. nec nõ
enã modum scd̾e genarationis. ingressum regnai celestis.
aliaq ꝓplura doctrire euuange lire sacram̃ta dño reurlan
nisi qͥus natꝰ suerit denuo: nõpotest uiðe regnũ dĩ.
Quesententia tanto aꝑtius cunctis sidelib lucq qͣto cõstat
quiasme hiuꝰ lure. sideles eẽ nequeunt. Quis & enĩ sine
lanacro regenationis remissionẽ percatorẽ cõsequi &regnũ

Expanded text:
ad Jesum nocte, cupiens secreta ejus allocutione, plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum, aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea quae ab illo nisti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, do adhibendum venisse confessus est, Dominum cum illo fuisse, e miraculis quem magistrum noverat, veritatis studiose docendum adhuc obtulit, merito ad agnitionem divinitatis ejusmerito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius areana percepit. Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelannisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cigatione sub limans: dũ pastoris cura gregẽ s̃ creditũ pat̾na gub¬
natione foueret. multis eũ cõstat emiciu̾se uirtutibꝰ. Quas ꝓ in¬
m̃sitate gestoꝵ. p̃tire maluit imꝑita p̃sũpcio. ne tanti merita ui¬
ri indignis ad gressa suffragiis. nõ tantũ mandarent᷑ dictis. quan¬
tũ uͥboꝵ cõfundorent in uiriis: Tam̃ qͦd mundanȩ uitȩ ꝓpinqͣ¬
tate iã ext̾̃mino eũ egise recolimꝰ. tã p̃sentib ꝗͣ futuris scłis aꝑi¬
mꝰ. ut pͣdi candis ac̾tib exemplisq głosis. emulacione laud abilr
posteritas exeitet᷑: Itaq accidit. ut quidã ex officio regis sigis¬
mundi noĩe stpbs qͥ suꝑ omnẽ dñacionẽ fisci principatũ gerebat.
defucta eiꝰ cõiuge. sororẽ uxori suȩ sͦ illicite cõuigio cõsor cio
copular &¬

Expanded text:
tigatione sublimans, dum pastoris cura gregem sibi creditum paterna gubtigatione sublimans, dum pastoris cura gregem sibi creditum paterna gubernatione foveret, multis eum constat emicuisse virtutibus, quas pro inmensitate gestorum praeterire maluit imperita praesumptio, ne tanti viri merita indignis aggressa suffragiis, non tantum mandarentur dictis, quantum verborum confunderentur iniuriis. Tamen, quod mundanae vitae propinquante iam ex termino eum egisse recolimus, tam praesentibus quam futuris saeculis aperimus, ut praedicandis actibus exemplisque gloriosis emulatione laudabili posteritas excitetur. 2. Itaque accidit, ut quidam ex officio regis Sigismundi nomine Stephanus, qui super omnem dominationem fisci principatum gerebat, defuncta eius coniuge, sororem uxoris suae sibi inlicite coniugii consortio copular
Abbreviated transcription (Latin):
In nat᷑ s̃ apollinaris ep̃i
uantũ. se omĩ ũ uita scõꝵ beatis actib sacrisq uirtu-¬
tib nõ solũ p̃senti clarificauit inscło. s ȩt̾nitatis qͦq
titulis extulit infuturo. tantũ fideliũ sensib reatũ abusione
exhibent. si linguę taciturnitate de negatis p̾conus neg¬
legant᷑. Et licet sufficiat eis p̃sencia gaudia. laboꝵ uici̾se¬
gaudiis compendiis. tam̃ memoriȩ̨ fraudant᷑ ⁊ posteris.
si succedentib scłis ii uacia facta silencio de negent᷑: Et
licet orbis tociꝰ spacia gestoꝵ amiracione cõpleuerit. &
nullus sit xp̃iani nominis locus. quiaut electoꝵ gła ca-¬
reat. aut oꝑũ feliciũ laudes ignor&. tam̃ nos ãmonẽt
apollinaris summi facta pontificis. nõ p̃t̾ eat sedulitas
uotis. qͦd neqͥd lingua exequare successib Igit᷑ beatisimꝰ
apollinaris ualentinȩ urbis ep̃s. apud uiennã urbẽ ⁊ natꝰ ⁊ insti¬
cusẽ: Qui nobili genere orcu conspicuus. nataliũ citulo m̃tis fas¬

Expanded text:
 SANCTI APOLLINARIS EPISCOPI. Quantum se omnium vita sanctorum beatis actibus sacrisque virtutibus non solum praesenti clarificavit in saeculo, sed aeternitatis quoque titulis extulit in futuro, tantum fidelium sensibus reatum abusionis exibent, si linguae taciturnitate, denegatis praeconiis, neglegantur. Et licet sufficiat eis praesentia gaudia laborum vicisse compendiis, tamen memoriae fraudantur et posteris, si succedentibus saeculis vivacia facta silentio denegentur. Et licet orbis totius spatia gestorum ammiratione compleverint, et nullus sit christiani nominis locus, qui aut electorum gloria careat aut operum felicium laudes ignoret, tamen nos ammonent Apollinaris summi facta pontificis, ne praetereat sedulitas votis, quod nequid lingua exaequare successibus. 1. Igitur beatus Apollinaris Valentinae urbis episcopus apud Viennam et natus et institutus est. Qui nobili genere ortu conspicuus, natalium titulos mentis fas
Abbreviated transcription (Latin):
peritꝰ uenator. in eo loco rescia sua tendit. uͥ multitudi¬
nẽ pisciũ uł auiũ siue bestiarũ. nouit cõuenire. ut cum
multi cõgregant᷑. aliqͥ capiant᷑.ita dñs ad cõuiuiũ uł ad nup¬
cias uenire uoluit. ut ubi multi cõuenirbant. recia eiꝰ pͣdi¬
cacionis aliqͥ captent᷑ Ob hanc causã ĩuitatus a phari
in domũ eiꝰ discubuisse legit᷑.  nunc uocatu

Expanded text:
venator in eo loco retia tendit, ubi multitudinem piscium vel avium, sive bestiarum novit convenire, ut cum multi congregentur, aliqui capiantur, ita Dominus ad convivium vel ad nuptias venire voluit, ut ubi multi conveniebant, reti ejus praedicationis aliqui caperentur. Ob hanc causam invitatus a Pharisaeo, in domo ejus discubuisse legitur, et nunc vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
rursus. Qui in matrimonio &unctus ẽ. p̾cipio nõ ego
sed xp̃s. mulierẽ a uiro nõ discedere Qđ si discesserit in¬
nuptã ꝑmanere. aut certe uiro nõ recõciliari Hono¬
rabilesti. nupciȩ ut ait salomõ: acubiculo in macu¬
lato: Fornicatores nãq & adulttros : iudi cabit dĩ:
Bona ẽ gͦ copula cõiugalis. mnelior cõtinencia uidu¬
alis: ꝑfectio uͦ integritas : uirginalis: Ad cõꝓbandãi dñs¬
rato uirginis utero nascit᷑: Mox natꝰ. ab anna uidua be¬
nediꝰt᷑ Iuuenis factꝰ acelebratorib nupciarũ: in uitatus
uenisse legit᷑: Hec uxta let terã dicta st̃: Sp̃alit̾ uͦ

Expanded text:
 Qui matrimonio conjunctus est, praecipio, non ego, sed Christus, mulierem a viro non discedere: quod si discesserit, innuptam permanere, aut certe viro reconciliari . » « Honorabiles enim nuptiae ait Salomon et cubile immaculatum . » Fornicatores namque et adulteros judicabit Dominus. Bona est ergo copula conjugalis, melior continentia vidualis, perfectior vero integritas virginalis. Ad comprobanrato virginis utero nascitur: mox natus, ab Anna vidua benedicitur: juvenis factus, a celebratoribus nuptiarum invitatus venisse legitur. Haec juxta litteram dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
eet : ꝓpt̾ ħ relinqua hoo patrẽ & matrẽ. ⁊ adherebit uro¬
ri suȩ.⁊ er̃ duo in carne una: Unde & dñs in terrogatꝰ adis¬
cipłis si oportaerꝙ dimittere uxorẽ quacũq excausa. ut
ostender& bonũ eẽ cõiugiũ legitime celebr atũ ait: Quod
ds̃ cõuinx̃ : hoo nõ separ&: Nã qͥ dimiserit urorẽ excepto
causa fornicacionis. mecat᷑ Hinc & apłs magistri senten

Expanded text:
opter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . » Unde et Dominus interrogatus a discipulis si oporteret dimittere uxorem, quacunque ex causa, ut ostendat bonum esse conjugium legitime celebratum, ait: « Quod Deus conjunxit, homo non separet. Nam qui dimiserit uxorem, excepta causa fornicationi
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. ⁊ episcopoꝵ uissionib deseriure. instituit potui.
E quia uicina ẽ caldeoꝵ lingua sermoni hebraico. utri¬
usq lingue ꝑitissimum loquacẽ reperiens. unius di¬
ei laborẽ arripiu. ⁊ quicqͥd ille mͥ hebraiei̾ uerbis
exp̃ssit. hec ego accito notario. sermonibꝰ latinis

Expanded text:
icio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Lat