comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
braccorum principum ptecerut
fama: quin Nectori acmis et ure¬
tute cripiens quã formolitate pla¬
ccce. saepissume certamina frequẽ¬
tium armatotum intitiret: et nõ
nunquã halta prosternere: quan¬
doque oblistens gladio apecrte et
ꝑsaepe arcu uerias infligam tur¬
mas pellere . et tot tamque ꝯtan¬
dia ireiliter agere: ut ip̃m spect¬
antem aliquadido Nectotem in r¬
admirationem lin deduceret. Tano
dum in contectisumol holtes u¬
rgo hace dre praeliaretur una:
seque uilera lolrtum tanto amasio
dignam oltenderet. multis exiuis
iam cachii: lethali iuscepto uulne.
misecanda medios inter Graecol
ase seratos occribrt. Alii uo uolt̃
eam Nectore iam monuo appli¬
cuisse Troram et ibidem ut sccib¬
itur acri inprigna cacdam. Eset
qui possent miriri mulieres quiã¬
tuncunque armatas in uitos imquã
incurtere cusas. oinadinuationem
subsecaret: quoniam utus in natuta
uertatur alteram. Quo haec et huui¬
modi longe magis inarinis homines
factae sunt: quã sint quol lexu ma¬

Expanded text:
principum perterruit fama, quin Hectori armis et virtute cupiens quam formositate placere, sepissime certamina frequentium armatorum intraret; et non nunquam hasta prosternere, quandoque obsistentes gladio aperire et persepe arcu versas in fugam turmas pellere et tot tanque grandia viriliter agere, ut ipsum spectantem aliquando Herculem in admirationem sui deduceret, Tandem dum in confertissimos hostes virago hec die preliaretur una, seque ultra solitum tanto amasio dignam ostenderet, multis ex suis iam cesis, letali suscepto vulnere, miseranda medios inter Grecos a se stratos occubuit. Alii vero volunt eam, Hectore iam mortuo, applicuisse Troiam et ibidem — ut scribitur — acri in pugna cesam. Essent qui possent mirari mulieres, quatumcunque armatas, in viros unquam incurrere ausas, ni admirationem subtraheret quoniam usus in naturam vertatur alteram, quo hec et huiusmodi longe magis in armis homines facte sunt, quam sint quos sexu mas
Abbreviated transcription (Latin):
regina fuit: et iuccessit Oti¬
chyiae et Ancropi reginii : Quibi
tamen procteata p atentibui non
legi. Nanc aiunt oris inelyti pr¬
aeto decore: et supcita mollitie foe¬
minei corporis: arma indirere
maiorum suacum aggressam:
et auream caelariem trꝗere ꝗalea:
ac latus munre pharetra: et mi¬
litari nõ muliebri titu curcus et
equos al cendere: seque prae caet¬
etis practeritis regiis mirabilem
exhibere uiribus et disciplina au¬
la elt. Cui nec ingenium ualidu
defirisse constat: qui legatur se¬
critis usum insacculum usque
uum incoquitum fuusse comp¬
tum. Haee ut plac et aliquibus:
audita Troiani Nectotis uictuer.
iniusum ardentte amarut: et cup¬
idine intucctsionem regui inely¬
tae prolis ex eo susoipiendae: inta
gtandem opportunitatem eum ma¬
xima iuatum copia euuis inauxi¬
luam adutesus Graccos tacile pro

Expanded text:
ina fuit, et successit Orythie et Anthyopi reginis: quibus tamen procreata parentibus, non legi. Hanc aiunt, oris incliti spreto decore et superata mollicie feminei corporis, arma induere maiorum suarum aggressam; et auream cesariem tegere galea ac latus munire faretra; et militari, non muliebri, ritu currus et equos ascendere; seque pre ceteris preteritis reginis mirabilem exhibere, viribus et disciplina, ausa est. Cui nec ingenium validum defuisse constat, cum legatur securis usum, in seculum usque suum incognitum, <eius> fuisse compertum. Hec — ut placet aliquibus — audita troiani Hectoris virtute, invisum ardenter amavit, et cupidine, in successionem regni, inclite prolis ex eo suscipiendi, in tam grandem oportunitatem cum maxima suarum copia eius in auxilium adversus Graio
Abbreviated transcription (Latin):
marinore Patio in habitu mibẽ¬
tis uitginis cusdem imaginem
sculpi fecere: remploque praeposu¬
ere suo. Haec tandem teꝑi magno
nupta: excrescente euus indies
impio: atque tama longe late¬
que nomen eius ettecente: non
modieum et ip̃a iplendoris con¬
ceuta elt. Sane postquã poeti¬
er fictionibus etinsana antiquoꝵ
libetalitute cacli regina facta e
quat mortalis regenia fuerat s.
olympi regnis eam diuitus que
praetecere: nec non et illa coniu¬
galia iira atque parientium
auxlia commisere: et alia long̃
plura eidem data potius quã occo¬
enda. Ex quibus sie humami gnis
hoste iuadente: multa illi un¬
dique consitucta lunt templa:
altaria plutima: sacerdores: ludi
et lacra more uettri instituta.
Et ut dereliquis taceam post Sa¬
mol celebri uentratione ab Arguus
Achaiae populis et Carthagiien¬
tibus diu lionorata est: et postre¬
mo a ueiis Romam delata: in
Capitolio et incella Iouis Optimi
Maximi nõ aliter quã iiro uicta

Expanded text:
marmore pario, in habitu nubenmarmore pario, in habitu nubentis virginis, eiusdem ymaginem sculpi fecere temploque preposuere suo. Hec tandem regi magno nupta, excrescente eius in dies imperio atque fama longe lateque nomen ipsius efferente, non modicum et ipsa splendoris consecuta est. Sane, postquam poeticis fictionibus et insana antiquorum liberalitate celi regina facta est, que mortalis regina fuerat, Olympi regnis eam divitiisque prefecere nec non et illi coniugalia iura atque parientium auxilia commisere; et alia longe plura, ridenda potius quam credenda. Ex quibus, sic humani generis hoste suadente, multa illi undique constructa sunt templa, altaria plurima, sacerdotes, ludi et sacra, more veteri instituta; et, ut de reliquis taceam, post Samos, celebri veneratione ab Argivis Achaye populis et a Cartaginensibus diu honorata est; et postremo a Veiis Romam delata in Capitolio et in cella Iovis optimi maximi, non aliter quam viro iuncta
Abbreviated transcription (Latin):
De lunone tegnoz dea. Cap.ui.¬
Uno Saturni et Opio filia
poctatum carmine eterco¬
regentilium toto orbi piat coeteĩs
mulicribus gentilitatis infectis la¬
be celebeteima facta est: intantũ
ut nequiuerint taciti temporum
denta: quin cunera cortodant.
adeo intame exesise opus : quin
adaetatem insque nr̃am notissi¬
mum eius non euasecit nomen
Uecum exhac potius tortunam
egregiam recitare possurus: quã
opiis aliquoo memorabile dictu
refere. Fuit tium cum lorier
illo Cretensi: quem uecces iinxe
ibique ad pubertatem usque cuni
diligentia educata. Ioui demum
tratri nupta ẽ: quod ꝑmulta saccla
eiusdem et statua intemplo Sami
testata. Nam existimantes Sanu
nõ modicum sibi politisque sius
afferre glotiae: quod se penes alta
atque desponiata Iuno sit : quã
cacli reginam crebittabantur e
deam: ne meniora haec diluẽt᷑
facile templum ingens et prae cce¬
tetis orbis minibiłe consituxere:
numinique dicauere suo: et ex

Expanded text:
De Iunone regnorum dea. IDe Iunone regnorum dea. Iuno, Saturni et Opis filia, poetarum carmine et errore gentilium toto orbi pre ceteris mulieribus, gentilitatis infectis labe, celeberrima facta est, in tantum ut nequiverint taciti temporum dentes, cum cuncta corrodant, adeo infame exesisse opus, quin ad etatem usque nostram notissimum eius non evaserit nomen. Verum ex hac potius fortunam egregiam recitare possumus, quam opus aliquod memorabile dictum referre. Fuit enim cum Iove illo cretensi, quem decepti veteribique ad pubertatem usque cum diligentia educata, Iovi demum fratri nupta est; quod per multa secula eiusdem est statua in templo Sami testata. Nam existimantes Samii non modicum sibi posterisque suis afferre glorie quod se penes alta atque desponsata Iuno sit, quam celi reginam arbitrabantur et deam, ne memoria hec dilueretur facile, templum ingens et pre ceteris orbis mirabile construxere numinique dicavere suo et ex
Abbreviated transcription (Latin):
est habita: eique templa sacero¬
otes et sacra inuituto publico con¬
stituta sunt. Adeo que cnorme
malum conualuit: ut laborantib
.ii. bello Punico Romanis: quasi
pro lalutari auxilio missis consul¬
oribus uitis: ab Attalo Petꝗamir
tege simulacrum eius expetitum
precibus est: tituique sactorum ex
Pessimuntt Aliae oppido quasi r¬
quoddam detorme saxum sump¬
tum cum diligentia Romam
delatum: atque /umma cum re¬
utrentia susceptum: et posecemo
inugui locatiem templo: tanqua
sublime mimen atquereip. salu¬
tare ꝑ multa saccula caerimoniis
plurimis apud Roranos et Ita¬
licol cultum edt. Airabile profe¬
cto fortuncie ludibrium / eu po¬
tius caecitus horim: An uolum
dicere facta et decipula daemo¬
metco: quorum oenre accumẽ:
ut foemina loregis agitata laboiꝰ¬
bus. demum auus mortua et
incintrem uerla et ap̃ interos
alliꝗata. et dea credecenir et intã
ꝯtande aeuum fece ab uninso
otbe diuinis honoraret᷑ obsequiu :

Expanded text:
est habita eique templa, sacerdest habita eique templa, sacerdotes et sacra, instituto publico, constituta sunt; adeoque enorme malum convaluit ut, laborantibus secondo bello punico Romanis, quasi pro salutari auxilio missis consularibus viris, ab Attalo, Pergami rege, simulacrum eius expetitum precibus est ritusque sacrorum et e Pesimunte Asye oppido, quasi quoddam deforme saxum, sumptum cum diligentia Romam delatum atque summa cum reverentia susceptum et postremo, insigni locatum templo, tanquam sublime numen atque rei publice salutare, per multa secula cerimoniis plurimis apud Romanos et Ytalos cultum est. Mirabile profecto fortune ludibrium, seu potius cecitas hominum, an, velimus dicere, fraus et decipula demonum, quorum opere actum est ut femina, longis agitata laboribus, demum anus mortua et in cinerem versa et apud inferos alligata, et dea crederetur et in tam grande evum fere ab universo orbe divinis honoraretur obsequiis. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
proditam auint: tamen et siri¬
lum sit pausillum contegisser
ineptum ecunen filii indignati¬
onem abstulisse minime: guin
cum aliis cõmunicatum incetu
cerneret: minus que aequo aior
terret: Ieu quod incuborem suu
matris luxuriam duceret: aut
torsan prolem insuccessiont im¬
peri nas cituram expauesceret:
reginam illecebrẽ ita ĩpuls aslũprit./.
De Opi Sacurni coniige. Cap.u.¬
lis seu Ops uel Ahea: si pri¬
seis credimus: inter prosꝑa
et aduersa plurima claritaee emi¬
cuit. Nam uran apud rudes
adlie Gtarcos potentissum hois
et Uestae conuigis filia fuit: quae
iunx. nullo quod ad nos uenerit
tacinore se egregiam fecetat: ni
muliebri astutia Iouem Netunũ
atque Plutonem filios amorte cũ
Saturno a Titane statre pacta
liberasset: Qui qum inscitia r
mimo inania hominum acui
illius inclaritatem praecipue de¬
itatis erasissent homines: haecn
solum reginae decus adepta est:
quin inimo eccore mortaluu
dea iisignis et deorum mater

Expanded text:
proditam aiunt. Tamen etsi viproditam aiunt. Tamen etsi visum sit pausillum contegisse ineptum crimen, filii indignationem abstulisse minime potuitcum aliis comunicatum incestum cerneret minusque equo anit mo ferret, seu quod in ruborem suum matris luxuriam duceret aut forsan prolem in successionem imperii nascituram expavesceret, reginam illecebrem, ira inpulsus, absumpsit. III. De Opi Saturni coniuge. Opis seu Ops, vel Rhea, si priscis credimus, inter prospera et adversa plurima claritate emicuit. Nam Uranii, apud rudes adhuc Grecos potentissimi hominis, et Veste coniugis filia fuit. Que, iunx, nullo, quod ad nos venerit, facinore, se egregiam fecerat, ni muliebri astutia Iovem Neptunum atque Plutonem filios a morte, cum Saturno a Tytone fratre pacta, liberasset. Qui cum inscitia, imo insania hominum evi illius, in claritatem precipue deitatis evasissent homines, hec non solum regine decus adepta est, quin imo errore mortalium dea insignis et deorum mater
Abbreviated transcription (Latin):
nami intr anxias itꝗum curas:
inttr eruenta certamina: et quod
monstro simile at: intte lachrimas
et exilra: nulla temporis facta di¬
tinctione: hacc euolat pestis: et
sensim incautas mentas occupans:
et inpraccipitium trahens omne
decus turpi nota cõmaculat. Qua
toedata semiranus diun pritat
astutia abolere. quod lascuna
detiparat: legem illam insigne
condidise auint: qua praestabat᷑
Iubditis: ut cuta uenerea ecet
omnes aulicas luccinsit conclaui:
ptios obseruatur et Atros: Alii tam
Iccibunt:quid gum indeliderium
merdisset filũ: gum que iam aetite
proriectum insuo prouocasset am¬
plexus: ab eodemr: qum annis
A quibus dissentiunt alii assecentes
cam libidin miscuisse saeuutia.
olitamque quos ad amplexum
suum uredinis urotum aduocass:
ut oceultaretur facinus: cõtinuo
post uotum iubete necati: uecumr
quin aliquando concepuset: adu¬
lteria prodidisse pattu: adquae
excusanda legem illam eꝑtegram:
euiui parilo ante mentio facta ẽ.

Expanded text:
nam, inter anxias regum curas, nam, inter anxias regum curas, inter cruenta certamina et, quod monstro simile est, inter lacrimas et exilia, nulla temporis facta distinctione, hec evolat pestis et sensim incautas mentes occupans et in precipitium trahens, omne decus turpi nota commaculat. Qua fedata Semiramis, dum putat astutia abolere quod lascivia deturparat, legem illam insignem condidisse aiunt, qua prestabatur subditis ut circa venerea agerent omnes aulicas cinxit sub conclavi: ptios observatur et Affros. Alii tamen scribunt quod, cum in desiderium incidisset filii eumque iam etate provectum in suos provocasset amplexus, ab eodem, cum annis A quibus dissentiunt alii asserentes eam libidini miscuisse sevitiam solitamque, quos ad explendum sue uredinis votum advocasset, ut occultaretur facinus, continuo post coitum iubere necari; verum, cum aliquando concepisset, adulteria prodidisse partu; ad que excusanda, legem illam egregiam, cuius paulo ante mentio facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
armis. Cuius tam amimosita¬
ernons dui ex hbuit eatumenum
Itatua ingens ex ciere conflata
et in babylomam erepta: foemi¬
nam solutis ex altero latere carnib
ex altero intricam compositis e
praetendens. Aultas prtieterea
ex norio cruitates condidit: et inꝗẽ¬
na facta peraegit. quae adeo die¬
tustas abrosie: ut nil tere praeter
quod dictum est: ad sriam otintat
Laudem: adnos usque deductum
It. Caeterum haec omnia nedu
infoemina ed inquocunqueuiro
trenuo mirabilia atque laudab¬
elia et perpetua memoria celebran¬
da: una oblcoena mulier toeda¬
uit illecebta. Nam quin mito cae¬
ttas quasi assidua libidinis prim¬
gne ureretur: infelix plurum
mucuuse le concubitui erditum
it: et intto mechos beltiale quid
potius quiã humanum filius Ni¬
nas numeratur unus praestantis¬
simae formae iuuenis: qui uti
mutoset cum matre lexum in
thalams marcebat ocio: ubi haec
aduersus hosia sudabat in armis.
Osceleltum tacinul ut quieta si¬

Expanded text:
armis. Cuius tam animosi faarmis. Cuius tam animosi facinoris diu exhibuit testimonium statua ingens ex ere conflata et in Babilonia erecta, feminam solutis ex altero latere crinibus, ex altero in tricam compositis, pretendens. Multas preterea ex novo civitates condidit et ingentia facta peregit, que adeo vetustas absorbsit ut nil fere, preter quod dictum est, quod ad suam pertineat laudem, ad nos usque deductum est. Ceterum hec omnia, nedum in femina, sed in quocunque viro strenuo, mirabilia atque laudabilia et perpetua memoria celebranda, una obscena mulier fedavit iller cebra. Nam cum, inter ceteras, quasi assidua libidinis prurigine, ureretur infelix, plurium miscuisse se concubitui creditum est; et inter mechos, bestiale quid potius quam ilumanum, filius Ninias numeratur, unus prestam tissime forme iuvenis, qui, uti mutasset cum matre sexum, in thalamis marcebat ocio, ubi hec adversus hostes sudabat in armis. O scelestum facinus! Ut quieta si
Abbreviated transcription (Latin):
at. Babyloniam insup uetusti¬
simum Nembtoth opĩis et inꝗẽ¬
tem ea aetate incampis Senaam
cuutatem restaurauit: murisq̃
ex cocto lattre arena pice ac bit¬
umine compactis: alcitudine gro¬
sicie et erccuitu longissimo do¬
mirandis ambiuit. Etut extnul¬
titudine suorum geltorum uini
memoratu dignissimum exto¬
llentes dicamus: cectissimum
asserunt. ea pacatis rbus et ocio
quihcente. ae die quadã foeminea
solertia cum pedisequis crines di¬
scciminante ac ritu patcio ĩ iricas
reducente: actum est: ut nodum
prope medios deduxisset: ut illi de¬
nunciaretur Babyloniam indici¬
iontm defecisse priugui. Quod
adeo aeꝗte tulie: ut prouecto pect¬
ine contestun ab officio mulieci
irata consurgens cotripetet atma:
et eductis copus obsideret urrbem
praeralidam: nec ante quod inor¬
diuatorum comium supfuerat
composuit: quã porentisimam
cuitatem longa obsidione affecta
indedictionem coeꝗeret: et suo
lub dominio intastis reuocaret

Expanded text:
at; Babiloniam insuper, vetustiat; Babiloniam insuper, vetustissimum Nembroth opus et ingentem ea etate in campis Senaar civitatem, restauravit murisque ex cocto latere harena pice ac bitumine compactis, altitudine atque grossitie et circuitu longissimo admirandis, ambivit. Et ut ex multitudine suorum gestorum unum memoratu dignis; simum extolÏentes dicamus, certissimum asserunt, ea pacatis rebus et ocio quiescente ac die quadam feminea solertia cum pedissequis crines discriminante ac ritu patrio in tricas reducente, actum est, cum nondum preter medios deduxisset, ut illi nuntiaretur Babiloniam in dictionem defecisse privigni. Quod adeo egre tulit ut, proiecto pectine, confestim ab offitio muliebri irata consurgens, corriperet arma ac eductis copiis obsideret urbem prevalidam; nec ante quod inordinatorum crinium superfuerat composuit, quam potentissimam civitatem longa obsidione affectam in deditionem cogeret et suo sub dominio infestis revocaret
Abbreviated transcription (Latin):
tu simili omnis utccetur ꝓplus.
Et sie Nini olun coniunx filium
et toemina priccum simulans:
mira cum diligentia marestate
regiam adepta: cam militare¬
que disciplinam secuauit: et lexu
mentita grandia multa et robu¬
nssimis uiria egregia operatae.
Et dum nullo labori parcens aut
ꝓtriculo tetrita mauoitis Iacino¬
ribus quoruncuque superassen
imudiam: non et uerita cunct¬
i aperire quae tont: quodue et
tcaude liuulasset foeminea: qi
uellet ostendere non sexum sedr
animum impio opportunum:
quod quantum a ueteritibus in¬
gestit admiratioruis: tantum mu¬
lieris marestatem inclytam aut¬
pliauit. Naee ut eius facinora
ꝓcuululum protensius deducamus
inmedium: sumpus pose insigne
igmentum inirili amimio atmnis:
non solum quod uit suus quae¬
sitrat tutauit impium: sed Aeth¬
iopiam ase acci lacessitam bello
atque iuptratam unxit erdem:
et inde in Indol uelementia ar¬
ma conu̾tit: ad quol nondum
praeter uitum quilque acciler¬

Expanded text:
tu simili omnis uteretur popolus. tu simili omnis uteretur popolus. Et sic Nini olim coniunx filium, et femina puerum simulans, mira cum diligentia maiestatem regiam adepta, eam militaremque disciplinam servavit et, mentita sexum, grandia multa et robustissimis viris egregia operata est. Et dum, nullo labori parcens aut periculo territa, inauditis facinoribus quorumcunque superasset invidiam, non est verita cuntis aperire que foret quodve etiam fraude simulasset feminea, quasi vellet ostendere, non sexum, sed animum imperio oportunum. Quod quantum advertentibus ingessit admirationis, tantum mulieris maiestatem inclitam ampliavit. Hec, ut eius facinora paululum protensius deducamus in medium, sumptis post insigne figmentum virili animo armis, non solum quod vir suus quesiverat tutavit imperium, sed Ethyopiam, a se acri lacessitam bello atque superatam, iunxit eidem; et inde in Yndos vehementia arma convertit, ad quos nondum, preter virum, quisquam accesser
Abbreviated transcription (Latin):
pepcert unieum. Sane Nmo
omni Alia et postrero Bactas
subactis sagutue ictu mortuo:
quin adhiie haec iuuencula
sset et filius puer: murime tutum
existimans tam grandis etotien¬
tis imperii aetati tam tenellae
habenas cominittere: adeo inge¬
tis fuit animi: ut quas feruse
homo atinis lubegerat nationes:
coheceueratque iiribus arte et
ingenro regendas tocmina auo¬
eret allumere. Nam astu quoda
mulubri excogitata fallacia p¬
grandi. mortidi iri ante aliar
decepit exercitus. Etat nec mir¬
abile Semiramis liniamentis
oris ꝑlimilis filio: nudae utriqͣ
Ienae. nec erat ꝑ aetatem diso¬
na apuccili foeminea uox: et
in statura corpotis nil uelmo¬
dieum grandiuscrla diftecebat
ancito. Quibus uiuantibus ne
inprocessu: quod traidem detegeꝰ
potiusset: obesset: caput texit
hiara: brachus claribus que uela¬
mentis absconditis. Et quoniam
insuctam cousque esset Assycus:
aegit ne affeccet habitus nouitas
admirationem accolis: Ut orna¬

Expanded text:
peperit unicum. Sane Nino, peperit unicum. Sane Nino, omni Asya et postremo Bacthris Subactis, sagitte ictu mortuo, cum adhuc hec iuvencula esset et filius puer, minime tutum existimans tam grandis et orientis imperii etati tam tenelle habenas commictere, adeo ingentis fuit animi ut, quas ferus homo armis subegerat nationes coercueratque viribus, arte et ingenio regendas femina auderet assummere. Nam astu quodam muliebri, excogitata fallacia pregrandi, mortui viri ante alia decepit exercitus. Erat, nec mirabile, Semiramis lineamentis oris persimilis filio: nude utrique gene, nec erat per etatem dissona a puerili feminea vox; et in statura corporis nil, vel modicum, grandiuscula differebat a nato. Quibus iuvantibus, ne in processu quod fraudem detegere potuisset obesset, caput texit thyara, brachiis cruribusque velamentis absconditis; et quoniam insuetum eo usque esset Assyriis, egit, ne afferret novitas habitus admirationem accolis, ut orna
Abbreviated transcription (Latin):
ore suo obiurgati ꝑ rromatibuse
ancti ex deliciarum loco sagros
Nebron pulsi exules queuenere
Ibi egregia mulier luis tacinõibus
clata: quin prima: Ut auon
nullis creditum e: utrtente tetta
ligonibus uito: colo nere adinne¬
niss et saeptus dolores partus ex¬
pecta est: et quibus ob mortem si¬
liorum atque nepotum angu¬
sciis angeretur animis: aeqdie
misere  passa: et ut algor celttes¬
que sinam et incommoda certa
fessa laboribus morituta deuenit
iusenumi./
De Semicamide regma Alsyrioꝵ¬
Emiranus insignis atque
uetustissima Aydiorum
regina fuit. A quibus tamen pa¬
tentibus genus duxecit: amosi¬
tas absculit: ptopter quod fabuloli
placet antiquis aitutibus ecum
filiam fuisse Netuni : que Sat¬
urmi filium et maris deuin eo¬
rona ccedulitate firmabant. Quod
et si credi nõ opporteat: ar quine᷑¬
tum tamen et eam anobelibus
parentibus genitam. Haec quis
Nino Assytiorum teꝗi eꝯtegio .¬
nuplit: et ex eo Ninant filium

Expanded text:
ore suo obiurgati, perizomatibus ore suo obiurgati, perizomatibus cincti, ex delitiarum loco in agros Hebron pulsi exulesque venere. Ibi egregia mulier, his facinoribus clara, cum prima ut a non nullis creditum est — vertente terram ligonibus viro, colo nere adinvenisset, sepius dolores partus experta est; et, quibus ob mortem filiorum atque nepotum angustiis angeretur animus, eque misere passa; et, ut algores estusque sinam et incomoda cetera, fessa laboribus moritura devenit in senium. De Semiramide regina Assyrioemiramis insignis atque vetustissima Assyriorum regina fuit; a quibus tamen parentibus genus duxerit, annositas abstulit, preter quod fabulosum placet antiquis, aientibus eam filiam fuisse Neptuni, quem Saturni filium et maris deum erronea credulitate firmabant. Quod, etsi credi non oporteat, argumentum tamen est eam a nobilibus parentibus genitam. Hec quidem Nino Assyriorum regi egregio nupsit et ex eo Niniam filium
Abbreviated transcription (Latin):
dicio iam consecueae lunt: nõ
suꝑflue inter claritates eatum
tanquã fulgor praecipuus et ap¬
posita est et insequentibus appon¬
enda ucniet. Haec insup tam
iure otiquus qua incolatus pa¬
radisi eiis facta et amicta intp¬
lendore nobis incoguito: dum
una cum uiro loci deliciis tru¬
eretur: iniudens suae felicitatis
hostis nefaria illi iuasrone in¬
gelsit animo: si aducrius unca
sibi leꝗem adeo impoitam yret.
in ampliorem ꝗlotiam iti posse:
Cui dum leurtate toeminear
magis quiã illi nobisque oppottu¬
erit. ccederet: seque scolide ad
altiora conscentura arbietortet:
ante blanda alia quadam sug
sucra trcxit: et in legem agentrs
arboris boni et mali poma dum
gustassent temecario ausu: seque
genus que luum omne tutatum
ex quiete et aeternitate in labores
anxios et innuleram monem et
ex delectabili patria intec uepres
glebas et scopulos deduxere. Nam
quin lux corusca: qua incedebat
amicti: abiisset: a turbato creat¬

Expanded text:
dicio, iam consecute sunt, non dicio, iam consecute sunt, non superflue inter claritates earum, tanquam fulgor precipuus, et apposita est et in sequent tibus apponenda veniet. Hec insuper, tam iure originis quam incolatus, paradisi civis facta et amicta splendore nobis incognito, dum una cum viro loci delitiis frueretur avide, invidus sue felicitatis hostis nepharia illi suasione ingessit animo, si adversus unicam sibi legem a Deo impositam iret, in ampliorem gloriam iri posse. Cui dum levitate feminea, magis quam illi nobisque oportuerit, crederet seque stolide ad altiora conscensuram arbitraretur, ante alia, blanda quadam suggsuam traxit; et in legem agentes, arboris boni et mali poma dum gustassent, temerario ausu seque geausque suum omne futurum ex quiete et eternitate in labores anxios et miseram mortem et ex delectabili patria inter Vepres glebas et scopulos deduxere. Nam, cum lux corusca, qua incedebant amicti, abiisset, a turbato Creat
Abbreviated transcription (Latin):
carterorum ritu uenit ĩ uitam
Quin unmo quod uenum un¬
quã alteti contigisse auditumẽ
faber optimus Adam manu cõ¬
pegisset proptia. et ex aꝗto: cui
postea Damasccnus nomen in¬
ditum de: inhorto delitiarum
trantrlislet: eumque insopore
oluisset placidum: actificio sibi
tantum cognito ex dotmentis
latere eoipat eandem sui como¬
otem et maturam uiro et locie
amoenitate atque/ius factons
lactabundam intuitu: ĩmortalẽ
et recum dominam atque inꝗ¬
ilantis iam uiri social et ab
codem etiam Euam nõiatam.
Quid iucundius: quid spleno¬
idius potuit unqua contigrese
nascenti. Praeterea hant atbi¬
ttari polumus formositate cor¬
porea mirabilem. Quio eun
dei digrto factumi est: quod cae¬
tera non excedat pulcdititudine:
Et quaiuis formositas huec amn¬
olitate peritura lit: aut medio
inaetatis flore patuo aegtitudis
impulsu lapluta: tamen quia in¬
ter praecipiras dotel luas mulier
numerant: et plucuum ex ea
gloriae mortalium indiscretoui¬

Expanded text:
ceterorum ritu, venit in vitam; ceterorum ritu, venit in vitam; quin imo — quod nemini unquam alteri contigisse auditum est Faber optimus Adam manu compegisset propria, et ex agro, cui postea Damascenus nomen inditum est, in orto delitiarum transtulisset eumque in soporem solvisset placidum, artificio sibi tantum cognito ex dormientis latere eduxit eandem, sui compotem et maturam viro et loci amenitate atque sui Factoris letabundam intuitu, immortalem et rerum dominam atque vigilantis iam viri sociam, et ab eodem Evam etiam nominatam. Quid maius, quid splendidius potuit unquam contigisse nascenti? Preterea hanc arbitrari possumus corporea formositate mirabilem. Quid enim Dei digito factum est quod cetera non excedat pulchritudine? Et quamvis formositas hec annositate peritura sit aut, medio in etatis flore, parvo egritudinis inpulso, lapsura, tamen, quia inter precipuas dotes suas mulieres numerant, et plurimum ex ea glorie, mortalium indiscreto iu
Abbreviated transcription (Latin):
eiis cytannorum imuctam
constantantiam iplarum mer¬
itis exigentibris singulis noliũ¬
nibus apris homimbrs iacris
lieteris et ueneranda marestate
conspieuis delcciptas esse cogno¬
scumnus: ubi illarimer mirita
nullo in lioe edito uolumint
peciali: ut iomdictum est
et antinine de monstrata desc¬
tibere quali aliquale orroditũ
praemium ineohamus. Cui
quidem pio opeci iple recum
ominuui pater deris assit: et
labori sumpti fautor quodscrips¬
ero insuam uetam laudem c¬
ipsisse concedat.
De Eua parente pruna Ia. ui¬
Cripturus iqiture quibus
fulgoribus mulitres clarue¬
rit insignes: amatre omnium
sumplisse ex ordium non appar¬
ebit indignum. Eua quippe re¬
tultissuna parens. uti prima.
sie magnitiers tuit insignis Iple¬
dotibi. Nam non inbac ecum¬
nola mseriarum ualle: inqua
ad laborem caettri mortales na¬
scunur: producta elt: nec eode
malleo aut incude etiam fabre¬
tacta: seri heuilans nascendi
ccrmtn deflens aut inualida

Expanded text:
ciis tiramnorum invictam ciis tiramnorum invictam constantiam, ipsarum meritis exigentibus, singulis voluminibus a piis hominibus, sacris literis et veneranda maiestate conspicuis, descriptas esse cognoscimus; ubi illarum merita, nullo in hoc edito volumine speciali — uti iam dictum est — et a nemine demonstrata, describere, quasi aliquale reddituri premium, inchoamus. Cui quidem pio operi ipse rerum omnium pater Deus assit; et, laboris assumpti fautor, quod scripsero in suam veram laudem scripsisse concedat. I. De Eva parente prima. Scripturus igitur quibus fulgoribus mulieres claruerint insignes, a matre omnium sumpsisse exordium non apparebit indignum: ea quippe vetustissima parens, uti prima, sic magnificis fuit insignis splendoribus. Nam, non in hac erumnosa miseriarum valle, in qua ad laborem ceteri mortales nascimur, producta est, nec eodem malleo aut incude etiam fabrefacta, seu eiulans nascendi crimen deflens, aut invalida,
Abbreviated transcription (Latin):
minus mulieribus quã urcis etia
placitura. Quae quin ut plu¬
tuum lustoriarum ignarae
luit: Iecmone ptolixioti indiget᷑
et lactantur: at tamen iusum
edt: ne omiserun excepta matre
prima his omnibus gentilibus
nullas ex lactis mulitribus Ne¬
bracis Christianis que miscinde:
Non enum latis bene conueniunt:
nec aequo intedere uidentꝰ gra¬
du. Hae quippe obaeternam et
ueram ꝗloriam sese fere inad¬
lerantiam coegere: sacrosancti
praecaeptons tam uissa qua
restiꝗia imitanta: ubi illae ieu
quodam naturue munere xel
instinctu: seri potius huius mo¬
mentanti tulgoris cupiditate paͬ¬
cere. non absque tarnen accix
mentis robore deuenere: uel
foctunae urgentis imprileu nõ nũ¬
qua gtauusinra ꝑtulere. Praet¬
etea eae uera it indeficiẽti luct
cotuscae inmeritam aetetnita¬
tem non solum clarissiatui:¬
uunt.  ed eatum uitquntatẽ.
castrioniam: Ianctitatem uir¬
tutcin et insuperandis tamcõ¬
cupesceritiis catrus quã iuppli¬

Expanded text:
minus mulieribus quam viris etiam minus mulieribus quam viris etiam placitura; que cum, ut plurimum, hystoriarum ignare sint, sermone prolixiori indigent et letantur. Attamen visum est, ne omiserim, excepta matre prima, his omnibus fere gentilibus nullas ex sacris mulieribus hebreis christianisque miscuisse; non enim satis bene conveniunt, nec equo incedere videntur gradu. He quippe ob eternam et veram gloriam sese fere in adlerantiam coegere, sacrosancti Preceptoris tam iussa quam vestigia imitantes; ubi ille, seu quodam nature munere vel instinctu, seu potius huius momentanei fulgoris cupiditate percite, non absque tamen acri mentis robore, devenere; vel, fortune urgentis inpulso, non nunquam gravissima pertulere. Preterea he, vera et indeficienti luce corusce, in meritam eternitatem non solum clarissime vivunt, sed earum virginitatem, castimoniam, sanctitatem, virtutem et, in superandis tam concupiscentiis carnis quam suppli
Abbreviated transcription (Latin):
Gtacchos: uersipellem Nanui¬
balem: proditorem Iuꝗuetham.
cruentos eiuilis sanguinis Sy¬
llam a aciumque et aequedi¬
uitem et auarum Crassum
aliosque tales saepe leguse memi¬
necim. Uerum quoniam eetuli¬
se landibus actu digna memor.¬
et depiciessisse increpationibus in¬
fanda nõ nunqua: non solum
etit hine aeꝗꝑsce gentcosos inglia
etinde ignauos haberris ab inta¬
ustis paululum tettaxisse : seo
id rescaurasse: quod quarundam
tut pieridinibus uenus tatis opu¬
culo demptum uidetur: tatus
sum quandoque hirstotus inse¬
rete nõ nulla leprda blandunta
uictutis. et intrigom atque de¬
cestationem sceleerim acuileos
adoete. Et lic fiet: ut inuxta
histotiatum delectatiom scuta
mentes Iubintrabit utilitas. Ee
ne more prisco apices tantum
nerum tetiguse iudecir: exquib
afidedignis potuero amplius co
gnorunse.in longiusculam lust¬
oriam protitaxiose non lolrime
tile sed oppottunum arbitrertt
existimans harum facinota non

Expanded text:
Graccos, versipellem HaniGraccos, versipellem Hanibalem, proditorem Iugurtam, cruentos civilis sangui<ni>s Syllam Mariumque et eque divitem et avarum Crassum aliosque tales sepe legisse meminerim. Verum, quoniam extulisse laudibus memoratu digna et depressisse increpationibus infanda non nunquam, non solum erit hinc egisse generosos in gloriam et inde ignavos habenis ab infaustis paululum retraxisse, sed id restaurasse quod quarundam turpitudinibus venustatis opusculo demptum videtur, ratus sum quandoque historiis inserere non nulla lepida blandimenta virtutis et in fugam atque detestationem scelerum, aculeos addere; et sic fiet ut, inmixta hystoriarum delectationi, sacra mentes subintrabit utilitas. Et ne more prisco apices tantum rerum tetigisse videar, ex quibus a fide dignis potuero cognovisse amplius in longiusculam hystoriam protraxisse non solum utile, sed oportunum arbitror; existimans harum facinora non
Abbreviated transcription (Latin):
ciant etiam difficilima uiris.
extollendae sunt: Et ideo ne me¬
rito tecudentur suo: uenit in
amimum ex luis: quas mtmor̃a
refect: inꝗloriae suae decus in
unum deducere: eisque ad dete
exmultis quasdam : quas autan¬
dacia: seri uires ingenii et indu¬
stria: aut naturae mimui xeł
fortunae ꝑtatia se inutia nobi¬
les fecie: Ius que paucas annecte.
quae et si non memoratu dignui
aliquis fecete: causas tamenr
maxims facinoribus tribuere
Nec uolo legenti udeatur in con¬
gruum. si ł enelopi luccetiae
Sulpitiae re pudicissimis mattors
immixtas Medeam Eloram Sem¬
proniamque competetint : quib:
mihi hoc claritatis nomen adeo
stcictum sumete: ut semꝑ in
iurtutem iudeatur exire: quin
immo in ampliorem iensum
bona cum pace legentium tra¬
hete: et illas intelligere claras: qͦs
quocunque exfacinore orbi uul¬
gato setmone notis simas nouero:
quin et inter Leonidas Scipio¬
nes latonesque atque fabritios
urcos illusites: seditio sisumos

Expanded text:
ciant etiam difficillima viris, ciant etiam difficillima viris, extollende sunt? Et ideo, ne merito fraudentur suo, venit in animum ex his quas memoria re; feret in glorie sue decus in unum deducere; eisque addere ex multis quasdam, quas aut audacia seu vires ingenii et industria, aut nature munus, vel fortune gratia, seu iniuria, notabiles fecit; hisque paucas adnectere que, etsi non memoratu dignum aliquid fecere, causas tamen maximis facinoribus prebuere. Nec volo legenti videatur incongruum si Penelopi, Lucretie Sulpitieve, pudicissimis matronis, immixtas Medeam, Floram Semproniamque compererint, vel conmichi hoc claritatis nomen adeo strictim summere, ut semper in virtutem videatur exire; quin imo in ampliorem sensum — bona cum pace legentium trahere et illas intelligere claras quas quocunque ex facinore orbi vulgato sermone notissimas novero; cum et inter Leonidas Scipiones Catonesque atque Fabritios, viros illustres, seditiosissimos
Abbreviated transcription (Latin):
Aipsere iamdudum non
nulli uercrum iub compẽ¬
dio de uitis illus tribus lib¬
ros: et nostro aeuo latiori tamen
uolumine it accuratiori stilo uir
insigius et pocta egreqis fran¬
ciscis letrarchus praetaeptor nr̃
Ieribit. et indigne. Nam qui ut
cacteros anttint claris facinoribus :
Itudium onine: Iul tantias : sanqui¬
nem et animam exigente oppor¬
tunitate posutre: protecto ut toꝵ
nomen inpolitrol pͥmpetua deducat᷑
mimoria intrunret. Sant miranus
lum plurimum adeo modicum
apuo huiusce uiros potiusse mu¬
lierd: ut nullam memonat ꝗrom
inspeciali aliqua descriptiont con¬
Iecutat esent. quin liqudo ex a¬
amplioribus hastoriis conitat quas¬
dam tam strnue quã fortitir aegue
nõ nulla. Et li extollendi iunt ho¬
mines concriso sibi robert magna
ꝑfecerint: quanto amplius muli¬
era: quibus tere omnibus anatua
eerum mollicies insita: et corpus
debile cc tardum ingenium daf
st: si iniurilem euaserint aĩim
et ingenio celebri atque uirtute
conopicua audeant atque perti¬

Expanded text:
ipsere iam dudum non nulli veterum sub compendio de viris illustribus libros; et nostro evo, latiori tamen volumine et accuratiori stilo, vir insignis et poeta egregius Franciscus Petrarca, preceptor noster, scribit; et digne. Nam qui, ut ceteros anteirent claris facinoribus, studium omne, substantias, sanguinem et animam, exigente oportunitate, posuere, profecto ut eorum nomen in posteros perpetua deducatur memoria meruere. Sane miratus sum plurimum adeo modicum apud huiusce viros potuisse mulieres, ut nullam memorie gratiam in speciali aliqua descriptione consecute sint, cum liquido ex amplioribus historiis constet quasdam tam strenue quam fortiter egisse non nulla. Et si extollendi sunt homines dum, concesso sibi robore, magna perfecerint, quanto amplius mulieres, quibus fere omnibus a natura rerum mollities insita et corpus debile ac tardum ingenium datum est, si in virilem evaserint animum et ingenio celebri atque virtute conspicua audeant atque perfi
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna concupis cendum: anx
quod timent. an quod tumentur:
Quod quin quotidie aliqui rogẽ¬
tur: In quibus praestant moignã¬
tur quod alligaa cum adrilatioe.
nec imperantibus unquã satis
secui indentur: nec nobis satis
liberi: quae haec summa tecum
potentia est. tantum posse liber¬
ni solent. Meuero dulces: Ut uir¬
ꝗilius ait: musae remotae a
solicitudinbus et cutis et nece¬
suitate quotidie aliquid contra
animum faciel m illa sacra illos¬
que fonttꝰ ferant: nec insanum
ultta et lubticrm torum fama¬
que pallentem trepidus expetia.
Non me tremitus salutantium
nec anhelans libertus excitet:
nec incertus futuri testamentum
pro pignore scribam: nec plus ha¬
beam qua quos possim ciu relim
telinquere. Quandoque enimx
fatalis et meus dies remet: sta¬
tuarque tumulo nõ maestus et
attox sed hilatis et cotonatus
et pro memoria mai: nec consu¬
lat quisquam. nec roget. Uix¬

Expanded text:
aesenti sortuna concupiscendum? an aesenti sortuna concupiscendum? an quod timent, an quod timentu? quod cum quotidic aliquidrogentur, hi, quibus praestant, indignantur? quod alligati cum adulatione, nec imperantibus unquam satis servi videntur, nec nobis satis liberi? Quae haec summa eorum potentia est? tantum posse liberti solent? Me vero dulces, ut Virgilius ait. Musae, remotum a sollicitudinibus, et curis et necessitate quotidie aliquid contra animum faciendi, in illa sacra, illosque fontes ferant: nec insanum ultra et lubricum forum famamque pallentem trepidus experiar. non me fremitus salutantium, nec anhelans libertus excitet: nec incertus futuri, testamentum pro pignore scribam: nec plus habeam, quam quod possim cui velim relinquere, quandocumque fatalis et meus dies veneit, statuatque tumulo non maestus et atrox, sed hilaris et coronatus: et pro memoria mei, nec consulat quisquam nec roget. I
Abbreviated transcription (Latin):
Uel si haec fabulosa nimis et co¬
posita udenture: illuo cortem
concedis Aper: nõ minortra ho¬
norem Nomeco qua Demosth¬
eni aprid posteros: nec anguiti¬
oribus teriis famam Eucipi¬
dis aut Sophoclis quã Lysiae
auit Nyperidis includi. Plutes
hodie teperies: qui Ciceronis ꝗlo¬
tiam qua Uirgilii decractent.
Nec ullus Asini cuit Messalae
liber tam illustris est qria Me¬
dea Orudu aut uari Thyest¬
es: Ac ne tortunam quid uatu
et illus telix contubernium com¬
parare tumierum cum inqui¬
eta et anxia oratotum uita.
licet illos certamina et periola
tum et secretum Urtgilii seces¬
sum: inquo cum neque apuo
diuum Augustum gratia caruit
qui auditis in tneatro uersibus x¬
uitgilii succexit unuasus: et torte
pñtem opectantemque rirꝗilium
uenetatus est sic quasi Augristu.
Nenris quidem temporibus Secu¬
dus Pomponius Asto Domitroł
dignitate uitae uel perpetiutate
famae cesserie. Nam Crispus et
Marcellus: ad quorum exempla

Expanded text:
Vel si haec fabulosa nimis, et coVel si haec fabulosa nimis, et composita videntur, illud certe mihi concedis, Aper, non minorem honorem Homero quam Demostheni apud posteros: nec angstioribusterminis famam Euripidis, aut Sophoclis, quam Lysiae aut Hyperidis includi. plures hodie reperies, qui Ciceronis gloriam, quam Virgilii detractent. Nec ullus Asinii aut Messallae libertam illustris est, quam Medea Ovidii, aut Varii Thyestes. Acne fortunam quidem Vatum, et infelix illud contubernium, comparare timuerim cum inquiera et anxia Oratorum vita. Licet illos certamina et periculaalo securum et secretum Virgilii secessum, in quo tamen neque apud divum Augustum gratia caruit,qui auditis in theatro versibus Virgilii, surrexit universus, et forte praesentem spectantemque Virgilium veneratus est, sic quasi Augustum. Nenostris quidem temporibus, Secundus Pomponius Afro Domitio vel dignitate vitae, vel perpetuitate famae cesserit. Nam Crispus et marcellus, ad quorum exempla
Abbreviated transcription (Latin):
milii affecunt uoluptatem : at
inter praecipuos catiinum fru¬
ctus numtam: quod nec iustre¬
pitu nec sedente ante holtuun
litiꝗatore nec intr sordes ac ladiri¬
mas reorum componitur. Seo
secedit aĩus in loca pura atque
innocentia trueturque. edibus
iactis. Haec eloquentiae ptimo¬
dia: haec penettalia. haec pͥmum
habitu cultuque commoda mor¬
talibus in illa casta et nullis
contacta uitiis pectora influx̃
sic oracula loquebant. Nam
luerolae huuis et sangumatis
cloquentiae usus recens et malis
moribus natus atque: ut tudi¬
cebas Aper: in locim teli nꝑtus.
re nr̃o loquar: aureum iaccłin
et oratorum et cruminum impos:
poetis et ratibus abundat: qui
bene facta canerent nõ qui male
admissa defenderent: ne aue illuo
quorum profene oriponia et in¬
terese epulis steebantur. Dein¬
qui apud illos dui genitos lacros¬
que regd: inter quoi neminea
causdicorum sed Orphea acx
Linum: ac si introlpictrt altius
uelis: iplum apollinem accepimꝰ

Expanded text:
mihi afferunt voluptatem, ut mihi afferunt voluptatem, ut inter praecipuos carminum fructus numerem. quod nec in strepitu, nec sedente ante ostium litigatore, nec inter sordes ac lacrimas reorum componuntur; sed secedit animus in loca pura atque innocentia, fruiturque sedibus sacris. Haec eloquentiae primordia, haec penetralia: hoc primum habitu cultuque commoda mortalibus, in illa casta atque nullis contacta vitiis pectora influxit. Sic oracula loquebantur. Nam lucro sae huius et sanguinantis eloquentiae usus, recens, et malis moribus natus, atque, uttu dicebas Aper, in locum telorum repere nostro loquar, aureum saeculum, et Oratorum et criminum inops, Poetis et Vatibus abundat, qui benefacta caperent, non qui mala admissa defenderent. 2. Nec ullis quorum proferre responsa et interesse epulis ferebantur: Deinde apud illos Diis genitos sacrosque reges, inter quos neminem causidicorum, sed Orphea ac Linum, ac si introspicere altius velis, ipsum Apollinem accepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
udat. Fore enim arbitrabar:
ut a laudatione eorum digre¬
esus: detractaret poetas atque
carminum studium prosternẽt.
erte quadam mingauit : con¬
cedendo his: qui causas aꝗeren
possent: ut uersus tactrent. Ego
autenr sierit in cautis agendis
effictre: ut niti toctaste possum:
ita recitatione trago ediarum¬
et ingredi famam auspicatus
um: quin quidem in Nerone
improbam etstudiorum quoque
lacca ptofanantem ratrermui
potenticim staeꝗi. Nodie siquid
in nibis notitiae ac nominis ẽ:
magis arbitror carminum qua
orationum ꝗlotia parum : ac
me deuinꝗehe a forensi labore
constitui. nec comitatias istosi
et egressus auit frequentiam sa¬
lutaitionum concupisco no mag
qua aera et imagines: quae ⁊¬
etiam iam me nolente indomu
neam ecuperunt. Nam statu
cuuique ad securitatem melius¬
innocentia tueor quã eloquetia.
Nec uiteor me mihi unquam
uetba insenatia nisi pro alteri
discrimine tacienda suit. Nem¬
ora uero et luci et seccetum ipm:
quod Aper increpabat: cantam

Expanded text:
. Forte arbitrabar, ut a laudatione Oratorum digressus Aper detrectaret Poetas, atque carminum studium prosterneret: arte quadam mitigavit, concedendo his, qui causas agere non possent, ut versus facerent. Ego autem sicut in causis agendis efficere aliquid et eniti fortasse possum, ita recitatione tragoediarum ingredi famam auspicatus sum, tum quidem cum in Nerone improbam et studiorum quoque sacra profanantem vaticinii potentiam fregi. Hodie si quid in nobis notitiae ac nominis est, magis ar bitror carminum, quam orationum gloria partum. ac iam me deiungere a forensi labore constitui, nec comitatus istos et egressus, aut fiequentiam salutationum concupisco: non magis quam aera et imagines, quae etiam me nolente in domum meam irruperunt. Nam statum cuiusque ac securitatem meliusinnocentia tueor, quam eloquentia, nec vereor, ne hi unquam verba in Senatu, nisi pro alterius discrimine facienda sint. Nemora vero, et luci, et secretum ipsum, quodAper increpabat, tantam
Abbreviated transcription (Latin):
Proptara si ddegnum duxeris mu¬
lioꝵ praestantilluma tidem proce¬
dondi inmedium audaciam prat¬
beas. Ibit qurdtm ut rroo tuus
emissus auspicio ab intultibus ma¬
lignantium tutus: nomenque
tuum eum caetorrs illustaum
mulicrum ꝑ oca uirum iplend¬
idum destret᷑ : ieque tius cumme¬
ritis eum minime possis ubigut
efferri praelentia prricientibus co¬
gnitam faciet: et polieritati ser¬
uabit aictirnam. ale.
ohamni bocatii de mulieribus¬

Expanded text:
Preterea si dignum duxeris, muPreterea si dignum duxeris, mulierum prestantissima, eidem procedendi in medium audaciam prebeas. Ibit quidem, ut reor, tuo emissus auspicio, ab insultibus malignantium tutus; nomenque tuum, cum ceteris illustrium mulierum, per ora virum splendidum deferet, teque tuis cum meritis — cum minime possis ubique efferri presentia — presentibus cognitam faciet, et posteritati servabit eternam. Vale. Iohannis Boccaccii de Cer
Abbreviated transcription (Latin):
spinarum aculeis extendis in
florem: sic obscaenis sepositis colli¬
ꝗe laudanda: it quotiens iugentili
muliere quid dignum Clitutiana
religionem protessa leꝑeris : quod
inte tore non senteris: niborem
mentis excita et te ipãm redar¬
que: quodhristi delinita ceis¬
mate: honestate aut pudicitia ł
uirtute Iupteris ab exttra: et pro¬
uocato iniur ingenio: quo plu¬
rimini rales : non Iolum nelu¬
pertris patiaro: sed ut iuptrel qual¬
cunque egregia untute coneris.
ut uti cdrpore laeta iuuentute
ac florida uenultate compieua
el. sic prae ccectris nõ tantum
cocierus tius sed priscis etiamci
intogritate praettantior tiois memo
it pequientos. ut pleroquas faciti
mulims: dicoranda totmosucis ẽ:
ed exornanda honestate lanctitate
aprimis operibus: ut dum eide:
qui tribuit: gratiam hiecris: non
olumi hac inprritura mortolitate
inter fulgidas una lis: led ab eodem
ꝑtatiaꝵ O largitore honimem exueus :
inelaritattm iuscipiaris ꝑpetua.

Expanded text:
spinarum aculeis, extendis in spinarum aculeis, extendis in florem, sic, obscenis sepositis, collige laudanda; et quotiens in gentili muliere quid dignum, christianam religionem professa legeris, quod in te fore non senseris, ruborem mentis excita et te ipsam redargue quod, Christi delinita crismate, honestate aut pudicitia vel virtute supereris ab extera; et, provocato in vires ingenio, quo plurimum vales, non solum ne supereris patiare, sed ut superes quascunque egregia virtute coneris; ut, uti corpore leta iuventute ac florida venustate conspicua es, sic pre ceteris, non tantum coevis tuis, sed priscis etiam, animi integritate prestantior fias: memor non pigmentis ut plereque facitis mulieres — decoranda formositas est, sed exornanda honestate sanctitate et primis operibus; ut, dum eidem qui tribuit gratam feceris, non solum hac in peritura mortalitate inter fulgidas una sis, sed ab eodem gratiarum Largitore, hominem exuens, in claritatem suscipiaris perpetuam.