comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uexaretur. eidem patri equitio subcele¬
ritate nunciatum ẽ. ut ueniret concit᷑.
⁊orando concurreret. Moxq ũ hortũ:
idẽ pater ingressus ẽ: cepit ex eius ore
quasi satiffaciens ipse qui hanc arripu¬
erat diabolus clamare dicẽs. Ego qͣd
feci: ego quid feci: Sedebam mͥ suꝑ lactu¬
cam: uenit illa ⁊ momordit me. Cui c̃
graui indignatione uir di precepit uͭ ab¬
scenderet: ⁊ locũ in om̃ipotentis d̾i famu.¬
la nõ haberet. Qui ꝓtinus abscessit: nͨ
eam contingere ultra pͥualuit. Quadã
uero die. Felix mie nursie ꝓuincie nobi¬
lis. pat̾ huiꝰ castoris qui nũc nobiscum
in romana urbe demoratur. Cum eun
ca discurrere. atq studiose p̾dicare: eũ
quadam die familiaritatis ausu adut
dicens. Qui sacrũ ordinem nõ habes. at¬
q a romano pontifice sub quo degis p̾di¬
cationis licenciam nõ accepisti: p̾dicare¬
quomodo p̾sumis. Qua eus inquisiciõe
conpulsus uir sc̃s: indicauit p̾dicationis

Expanded text:
vexaretur, eidem Patri Equitio sub celevexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non heam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicarequomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
tutam d̾i uirginem agnouit. qua ean¬
dem salutẽ illius d̾i famulus equiciꝰ
longe positus dixit. Inuirtute scilicet
miraculi. exemplũ tenẽs magistri: qͥ
inuitatus ad filiũ reguli. eum solo uer¬
bo restituit restituit. saluti. Ut reu̾tens
pater ea hora filiũ restitutum uite cog¬
nosceret: qua uitam illus ex hore uerita¬
tis audisset. Om̃s aũt monachi uissionẽ¬
sui patris implentes: cundem basilium
ex monasterii habitatione repulerunt.
Qui repulsus. dix̃ frequent̾ secellã equi¬
cu magicis artibꝰ in haera suspendisse:
nec tam̃ eius quẽ piam ledere potuisse:
qui nõ post longum tempꝰ: in hac roma¬
na urbe. exardescente zelo xpĩam. ppłĩ
igne crematus ẽ. Quadã uero die: una
di famula exeodẽ monasterio uirginũ
hortum ingressa ẽ: que lactucam cons¬
piens concupiuit: eamq signo crucis
benedicere oblita. auide momordit. S
arrepta adiabolo ꝓtinus cecidit. Cũq

Expanded text:
tutam Dei virginem agnovit, qua eamtutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
febrire inciperet: ⁊ uehement̾ anxla¬
ri: magnisq nõ iam uocibꝰ s stridori¬
bus clamare: modo moritura sũ. nisi
basilius monachus uenerit: ꝙ. ipse mͥ
ꝑ sue curationis studiũ salutẽ reddat. S
intanti patris absentia accedere quis¬
piam monachoꝵ incongregatione uir¬
ginũ minime audebat. qnͣtominus
ille qui nouus aduenerat: eusq adhͤ
uitam fr̃m congregatio nesciebat:
Alissum repente est. ⁊ d̾i famło eq̃cio
nunciatum. Quod scĩmonialis illain¬
mensis febribus estuaret: ⁊ basilii mo¬
nachi uisitacionẽ auxia queͣ ret. Quo
audito uir sc̃s. dedignando subri sit: at¬
q ait. Nunquid nõ dixi: diabolus est
iste nõ monachus: Ite ⁊ eum decella
expellite. De ancilla aũt d̾i que anxie¬
tate febrium urgetur. nolite ẽẽ sollici¬
ti: quia ex hac hora ͥ que febribꝰ labora¬
tura ẽ. neq basiliũ quesitura. Reuer¬
sus ẽ monachus: ⁊ ea hora saluti resti¬

Expanded text:
febricitare inciperet, et vehementer anxiafebricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti resti
Abbreviated transcription (Latin):
hensi: basilius qui inmagicis oꝑibꝰ pri¬
mus fuit. In nonachico abit. ualeriam
fugiens petiit: qui ad uirum reu̾entissi¬
mũ castoriũ amiternine ciuitatis ep̃m
ꝑgẽs: impetrauit ab eo ut eũ equicio ab¬
bati cõmuteret: hac sãnandum monaᷤ¬
terio illius cõmendaret. c̃ unc admonaᷤ¬
terium uenit ep̃s: Secumq basilium
pat̾: ego nõ uideo monachũ eẽ. s diabo¬
lum. Cui ille ille respondit. Occasionẽ
queris: ne debeas p̾stare qd̾ peteris. Ad
quẽ mox d̾i famulus dixit. Ego quidem.
hoc eum denuncio eẽ. qd̾ uideo. Ne tam̃
noll me obedire existimes. facio qd uibes.
Susceptus itaq inmonasterio ẽ Cum
nõ post multos dies idem di famulus
ꝓ ex suꝑna ortandis ad desideria fide
libꝰ paulo longius a cella digressus est.
Quod descendente. contigit uͭ inmonaᷤᷤ¬
terio uirginũ in quo eiusdem patris
cura ingilabat. Una earũ que uixta car¬
nis huius putredinẽ speciosa uidebat᷑.

Expanded text:
hensi, Basilius, qui in magicis operibus prihensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾ud om̃s illic magne admirationis ha¬
bebatur: cui fortunatus idẽ familiarius
notus fuit. Qui nimirũ equicus: ꝓ sue
magnitudine scĩtatis. multoꝵ ineadẽ
ꝓuincia monasterioꝵ pat̾ extitit. hunc
cum iuuentutis sue tp̃re acri certamine
carnis incentiua fatigarẽt: ipse sue tẽp¬
tationis angustie. ad orationis studium
sollertiorẽ fecerunt. Cumq hac inre ab
om̃ipotente d̾o remedium continuis p̾¬
cibus quereret: Nocte quadã adsistente
angło eumichi zari se uidit: eiusq uisio¬
ni apparuit. qd̾ om̃ẽ motũ exgenitalibꝰ
membris eius abscideret. Atq exeo tp̃re
ita alienus extitit a temptatione: hac si
sexũ nõ haberet incorpore. Qua uirtute
ante p̾erat: ita cepit post modũ ꝙ̃ femi¬
nis p̾esse. Nec tam̃ discipulos suos ammo¬
nere cessabat. ne se exemplo eius in hac
re facile crederent: ⁊ casuri temptarẽt
donũ qd non accepissent. Co aũt tp̃re qͦ
malefici in hac sunt romana urbe depre¬

Expanded text:
apud omnes illic magnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe depre
Abbreviated transcription (Latin):
innumeris corusca lampadibꝰ uia: recto
orientis tramitte ab eius cella incelũ usq
cendebatur. Cui uenerando habitu uir
de suꝑ clarus assistens: cuiꝰ eẽt uia quam
cernerent inquisunt. Illi aũt se nescire ꝓ¬
fessi sũt. Quibꝰ ipse ait. Hec est uia: qua
dilectus dñi celum benedictus ascendit.
Tunc itaq scĩ uiri obitum sicut p̾sentes
discipuli uiderũt: ita absentes ex signo qd̃
Qui ⁊ in eo specu in quo pͥus sub lacu ha¬
bitauit: nũc usq si petentiũ fidesexigat.
miraculis coruscat.
yꝑnamq ẽ res gesta quam narro. qr
quedam mulier mente capta. dum
sensum funditus ꝑdidisset: ꝑ montes. ⁊
ualles. siluas. ⁊ campos. die noctuq ua¬
gabatur: ibiq tantum modo quie scae.
ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Q¬
dam uͦ die dum uaga nimiũ erraret: ad
beati uiri benedicti patris specũ deueĩt:
ibiq nesciens ingressa mansit. Facto ãt
mane ita sanato sensu egressa est: ac si eã

Expanded text:
innumeris corusca lampadibus via recto innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat.namque est res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam
Abbreviated transcription (Latin):
odem uero anno quo de hac uita erat
exiturus: quib̾dam discipulis secũ cõ¬
uersantibꝰ quibꝰdam longe manentibus
scĩssum sui hobitus denunciauit diem: p̾¬
sentibꝰ indicẽs ut audita ꝑ silentiũ tegerẽt
absentibꝰ indicans: qd̾ uel quale eis signũ
fieret quando erꝰ anima de corpore exiret
nte sextum uero exitus
suidiem: apiri sibi sepulturã iubet.
Qui mox correptus febribus: acri cepit ar¬
dore fatigari. Cumq ꝑ singulos dies lan¬
gor ingrauasceret: sexto die portari se in
oratorium adiscipulis portari fecit: ibiq
exitum suũ dñici corporis ⁊ sanguinis per¬
ceptione muniuit: atq int̾ discipłorum
manus imbecilla mẽbra sustentans: erec¬
tis incelum manibꝰ sterit. ⁊ ultimũ sp̃m
int̾ uerba orationis efflauit. Qua scilicz
die duobꝰ de eo frĩbꝰ uni incella cõmoran¬
ti. alteri uero longius posito: reuelatio u¬
nius atq indissimilis uisionis apparuit. ui¬
derunt namq qd̃ quasi strata palliis. atq

Expanded text:
odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt mlti ut tam sc̃e anime de hoc¬
mundo recedenti suas amias cõmen¬
darent. Cumq lecto illiꝰ hi qui conue¬
nerant omns adsisterẽt: alii ingredien¬
tes angłos uiderũt. s dicere aliquid nul¬
lomodo potuerũt. Alii om̃ino nichil ui¬
derunt: s om̃s qui aderant ita uehem̃¬
tissimus timor ꝑculit: uͭ nullus egre di¬
ente scã anima illic stare potuiss. Et
hi ergo qui uiderant. ⁊ hi qui omnino
nicħ uiderant: uno om̃s timore ꝑcul¬
si ⁊ territi fugerũt: ut palam daretur in¬
telligi. que quantaq uis esset que illam
egredientẽ animã susciꝑet: cuiꝰ egre ssũ.
nemo mortaliũ ferre potuisset. xxi.¬
ed inter hec sciendum ẽ. quia ali¬
quando amime meritum nõ inp̃o
suo egressu ostenditur: post mortẽ u̾o
cercuis declaratur. Unde ⁊ sc̃i mr̃es ab
in fidelibꝰ ciudelia multa ꝑpessi sunt.
Qui tam̃ ut p̾diximus ad ossa sua mor¬
tua. signis cotidie & miraculis claresc̃t¬

Expanded text:
nerunt multi, ut tam sanctae animae de hocnerunt multi, ut tam sanctae animae de hocmundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur intelligi quae et quanta vis esset quae illam egredientem animam susciperet, cujus egressum nemo mortalium ferre potuisset. ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis claresc
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutis bonum refero: ut ex hoc uno:
ualeant eius multa pensari. Is namq
cũ quadã die messem quã sua manu
seuerat. decisam ad aream deduxiss:
nicħq aliud cũ discipulis sius ad to¬
cus anni stipendiũ haberet: quidã
ꝑu̾se uoluntatis uir antiqui hostis
stimulis instigatus. eandem messem
igne subposito. ita uͭ erat inarea in¬
cendit. Qd factum dũ alter aspiceret:
eidem d̾i famulo cucurrit ⁊ nunciauit
Qđ postquã indicauit: adiunx dicẽs.
ue ue pater stephane. quid tͥ contigit:
Cui statim uultu ac mente placida. il¬
le respondit. ue quide illi contigit qui
hoc fecit. Nam michi quid contigit:
In quibꝰ eiusu̾bis ostenditur: in quouͥ¬
tutis culmine sedebat: qui unũ quod
in sumptu mundi habuerat tam secu¬
illius damnõ tolerãbat: nec pensabat
quid ipse exteriꝰ. s quid culpe reus quã¬
tum ꝑdebat intus. Hunc itaq cũ dies
mortis egredi ecorpore urgeret: cõue¬

Expanded text:
bonum virtutis refero, ut ex hoc uno bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secu qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, conve
Abbreviated transcription (Latin):
er adiunxit dices. Mauri homines ue¬
nerunt: qui me tollere uolunt. Qui
cũ hoc dixisset: maiestatis nomĩ ꝓtinus
blasphemauit. ⁊ anumam reddidit. Ut
enim om̃ps d̃s ostenderet. ꝓ quo reatu
uiuentem pater suus noluit corrigere:
hoc morientẽ ꝑmisit iterare: Ue qͥ dui
ꝑ diuinitatis pacientiã blasphemus
uixerat: quandoq ꝑ diuinitatis iudici¬
um blasphemarer ⁊ moreretur: qͣtinꝰ¬
suũ reatũ pater eius agnosceret: qui
pariuili filii animam negligẽs: non
paruulum peccatorẽ gehenne ignibꝰ
nutrisset. S interim hec tristia post¬
ponentes. ad ea que narrare ceꝑain le¬
patre steph̃o in homeliis euãgłii cura¬
ui. Fuit ⁊eminuir sic̃ isdem ꝓbꝰ et
multi alii testantur: nicħ in hoc mun¬
do possidens. nicħ querens. Solam cũ
d̾o pauꝑtatẽ diligens: inter aduersa
semꝑ pacientiã amplectens: conuen¬
tus secularium fugiens. uacare semꝑo
rationibꝰ concupiscens. De quo unum

Expanded text:
er adjunxit, dicens: Mauri homines veer adjunxit, dicens: Mauri homines venerunt, qui me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu e viventem pater suus holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laePatre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum
Abbreviated transcription (Latin):
infantes. atq ineadem in fantia
morientes ingredi in regnũ celeste cre¬
dendum ẽ: om̃s tam̃ paruulos qui sci¬
licet iam loqui possunt regna celestia
ingredi credendum nõ est: quia nõ nullis
paruulis. eiusdem regni celestis aditus
a parentibus clauditur. si male nutrian¬
tur. Nam quidam uir cunctis in hac ur¬
be notissimus: ante trienniũ filiũ habu¬
it: annoꝵ sic̃ arbitror qͥnq. Quem ni¬
mis carnalit̾ diligens. remisse nuitrie¬
bat: atq isdem paruulus qd̃ dictu gra¬
ue est. mox si euis animo aliquid obs¬
titisset. maiestatem d̾i blasphemare cõ¬
sueuerat. Qui in hac ante trienniũ mor¬
talitate ꝑcussus: uenit ad mortẽ. Cũq
eum suus pater insin teneret: sicut
hi testati sunt qui p̾sentes fuerũt: ma¬
lignos ad se uenisse sp̃s trementibꝰ oclis
puer aspiciens. cepit clamare. Obsta
pater: obsta pater. Qui clamãs decli¬
nabat faciem: uͭ se abeis insinu patris
absconderet. Quẽ cũ ille trementẽ atq¬

Expanded text:
infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venisse spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpe cõmota ⁊ turbata ẽ peccator de cognitione
reatꝰ sui anxiꝰ. ⁊ ad penitentie lam̃ta ꝑductꝰ.
soeccanti enun hoĩ dictum ẽ: t̾ra es ⁊ in t̾ram
ibis. Exoret gͦ ut sanet᷑ ꝯtricio t̾re qr mota ẽ:
qͣtinꝰ peccator qͥ de culpis suis affligit᷑. de ce
motionis magne qũ unꝰqͣsq sua acta diuidicaᷤ:
inafflictione penitentie ꝑturbat᷑. S quid

Expanded text:
tione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 motionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
benedr. cum uł ab electis hoĩbꝰ. uł a scĩs ãge¬
lis auctori om̃iũ laus et̾na cantat᷑. In eo gͦ
qd̾ iusti de ꝯu̾tendis peccatoribꝰ cogitãt: qͥ a
cunt. qͣsi ad babiloniam intendũt: qui tm̃ꝓ
statu sue rectitudinis. qr in laudẽ di bona
ẽ de loco suo audiunt. S cur mnistis immo
alt̾um ⁊ subtiliꝰ intelligere ⁊ aꝑtiꝰ dic̾e̾ uale¬
mus: Ait enun. Et assupsit me sp̃s. Predi¬
catorem sp̃s assũpsit. cum eiꝰ m̃tem in amo¬
rem di omp̃is eleuat. ⁊ a t̾renis iam desid̾iis
alienam reddit ut nichil ei agere libeat. nͥ
ea quibꝰ lucͣ sp̃ualia congreget. ⁊ ad regna
celestia cotidiani sui oꝑis fructum portet.
qui perit. s qui ꝑmanz inuitam et̾nam. Be
ne aũt subdit᷑. Et audiui pꝰ me cõmotionis¬

Expanded text:
benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia cunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona est de loco suo audiunt. 25. Sed cur in istis immoralterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . 26. Bene aut
Abbreviated transcription (Latin):
ua agunt.⁊ aiͦtis recta ñ audiunt. nesciunt
quã sint gͣuia que ꝯmittunt. atq ex ipsa su¬
a ignorantia in suo stupore securi sũt: ⁊ iacẽ¬
tes inculpis qͣsi mollit̾ quiescunt. Sic̃ de qͦ¬
dam peccatore ⁊ securo ppło dr̃. Requieuit
uͦ audire ꝑu̾si u̾bum p̾dicationis ceꝑint: que
sint supplicia et̾na agnosc̾e̾. qui t̾ror uidicii.
ꝙ̃ subtilis ex aminatio de singuł quibuꝰq
peccatis ilico contremiscunt: implent᷑ gemiti
b ⁊ ñ se capientibꝰ suspirus anxiant᷑. atque
magno pauore ꝯcussi: in luctu ⁊ fletibꝰ erum¬
pũt. ꝓ pħam gͦ uox magne cõmotionis seqͥtur
qr pꝰ u̾bum p̾dicationis ꝯu̾soꝵ atq penitentiũ
luctꝰ audiunt᷑. Ꝙ enim pꝰ quieti iacebant in
uulnere: tacti pꝰmodum manu medici cũ do¬
lore redeunt ad salutẽ. De hac cõmotione pe¬

Expanded text:
va agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur,  praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poe
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ. s cum smetipsis irati ꝑ penitentiã re¬
deunt ad uitam: głe dñi locꝰ fiunt. Iam enim
se cc̃ se erigunt. iam penitentie lacͥmis in secun¬
tur. mala que cõmiser̃. Inde gͦ audit᷑ benedic¬
tio głe in laude dĩ unde pͥ sonabat creatoris in¬
uiria. de amore p̾sentis scłi. Et corda peniten¬
tium fiunt iam dño locꝰ suus. que pͥus in pecc a¬
tis posita fuerant locꝰ alienus. Ipsi aũt qui a
peccatis suis ad dnm̃ reu̾tuntur. ñ solum delẽt
lacinis pu̾sa que fecerũt: s ꝙ̃ miris oꝑibꝰ ad al

Expanded text:
am redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris
Abbreviated transcription (Latin):
tores boni placere hominibꝰ appetant.
s ut sue estuationis dulcedine: proxi¬
mos in affectum ueritatis trahant. Nõ
ut se amari desiderent. s ut dileccionem
suã quasi quandam uiã faciant. ꝑ quã
corda audientiũ. ad amorẽ conditoris in¬
troducant. Difficile quippe ẽ: ut queli¬
bet recta demncians p̾dicator qui nõ
diligitur: libent̾. iudiatur. Debec er¬
go qui p̾est studere se diligi. quatinus
possit audiri: ⁊ tam̃ amorẽ suũ ꝓsem¬
ipso nõ querere. ne inueniatur ei cui
seriure ꝑ officium cernitur. occulta
cogitationis tyrannide resultare.
quod bene paulus insinuat: cum sui
nob̃ studii occulta manifestat dicens.
Sic̃ ⁊ ego ꝑ om̃ia om̃ibꝰ placeo. Qui tñ
rursus dicit. Si hominibꝰ placerem: aohi¬
xp̃i seruus nõ essem. Placet ergo pau¬
lus ⁊ nõ placec: quia meo quod plac̾e
appetit. non se s ꝑse hominibus place¬
re ueritatẽ querit.

Expanded text:
tores boni placere hominibus appetant, tores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ⁊ praua studet agere. ⁊ tam̃ ad hec
ceteros tacere: ipse sibunet testis ẽ. qͥ a
plusueritate se appetit diligi: quã ꝯtra
se nõ uult defendi. Nemo quippe ẽ qui
ita uiuat: ut aliquatenꝰ nõ delinquat.
Ille gͣ seipso amplius ueritatẽ desiderat
amari: qui sͥ a nullo uult contra uerita¬
tem parci. Hinc ⁊ enim pͤtis increpaci¬
onẽ pauli libent̾ accepit. Hinc dauid
correptionẽ subditi humilit̾ audiuit.
quia rectores boni dum pͥuato diligere
amore se nesciunt. libere puritatis uer¬
bum a subditis obsequiũ humilitatis
credunt. ¶Sed inter hec necesse ẽ. ut
cura regiminis tanta mod̾amuns arte
tempetur: quatinus subditoꝵ mẽs cũ
quedam recte sentire potuerit. sic inuo¬
cis lib̾tatem ꝓdeat: ut tam̃ lib̾tas insu¬
pbiam nõ erumpat. Nec dum fortasse
immoderacuis lingue eis lib̾tas conce¬
ditur: uite ab his humilitas amutat᷑.¬
¶ Sciendum quoq ẽ qd̃ oporteat ut rec¬

Expanded text:
ergo et prava studet agere, et tamen ad haec ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rec
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudine animas. atq in huiꝰ mundi
se delectatione reclinantes: blanda ad h¬
ulatione fouere. Quasi en u puluillo cu¬
bitus. uł ceruncalibꝰ caput iacentis ex¬
cipitur: cum correptionis duricia peccã¬
ti subtrahitur. eiq mollicies fauoris ad¬
bibetur: ut merrore molit iaceat. quẽ
nulla aspitas contradictionis pulsat. S
hec rectores qui semetipsos diligunt. his
ꝓculdubio exhibent: a quibꝰ se noceri pos¬
se instudio gle temporalis tinenc. Nam
quos nil contra se ualere conspicunt. hoᷤ
ti: iure dñacionis terrent. Quos recte ꝑ
ꝓpħam diuina nox increpat dicẽs. Uos
aũt cũ austeritate imꝑabatis eis. ⁊ cum
potencia. Plus enĩ se suo auctore diligẽ¬
tes. iactantes se erga subiectos erigunt:
nec quid agere debeant. s quid ualeant
atrendunt. Nil de subsequenti iudicio
metuunt: imꝓbe detemporali potesta¬
te glantur. Libet ut licent̾ ⁊ illicita fa¬
ciant: ⁊ subdicoꝵ nemo contradieat. Qͥ

Expanded text:
rectitudine animas, atque in hujus mundi rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hosti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sollert̾ inuigilet. ne hũc cupido placen¬
di hominibꝰ pulset: ne cum studiose inte¬
riora penetrat¬
exteriora subministrat: se magis a sub¬
d̾itis diligiquã ueritatem querat: ne cũ
bonis actibꝰ fultus. amundo udetur.a¬
lienus: hunc auctori redelat extrancũ a¬
mor suus. Hostis namq redemptoris est:
qui ꝑ recta oꝑa que facit. eius uice ab ec¬
clesia a mari concupiscie: quia adulterine
cogitatiomis reusest. si placere puer spon¬
se oclis appetit: ꝑ quẽ sponsus dona trans¬
misit. Quia nimirũ amor ꝓprius cũ rectori
mentẽ ceꝑit: aliquando hanc inordinate
ad molliciem. aliqñ uero ad asꝑitatem ra¬
pie. Ex amore ⁊ enum suo. mens rectoris ĩ
molliciem u̾titur. qr cum peccantes sub¬
ditos respicit. ne erga hunc eoꝵ dileccio tor¬
peat: corripere nõ p̾suunt. Non numquã
uͦ errata subditoꝵ que increpare debuerã.
adhulationibꝰ demulcet. Unde bene ꝑ
endas animas. Puluillos quippe suboi
cubito manus est ponere: cadentes a sua

Expanded text:
solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ne cum studiose interiora penetraexteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene pes ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbo namq eoꝵ uitam ꝑculit: quan
sp̃u ꝑscrutante dep̾hendit. Et summũ
se intra eccłam contra peccata recoluit:
quͦi honore sibi uehement̾ inpenso corã
bene agentibꝰ frĩbus non agnouit. Illic
cõmumonẽ equalitatis meruit sc̃itas
accionis. hic zelus ulcionisuis apuit potẽ¬
tatis. Paulus beneagẽtibus frĩbus p̾la¬
tum se eẽ nesciebat: cum diceret. Nõ qr
dominamur fid̾i ur̃e: s adiutores sumꝯ

Expanded text:
Verbo namque eorum vitam perculit, quam Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores su
Abbreviated transcription (Latin):
cinante corrumpitur. Quã udelicet po¬
tenciã bene regit: qui ⁊ tenere illam no¬
uerit. ⁊ pugnare. Bene hanc regit. qͥscit
ꝑ illam suꝑ culpas erigi: scit cum illa ce¬
teris equalitate componi. Humana et
erigit: cũ se ei et iam potestas adiungit:
Quam tam̃ potestatẽ recte dispensat: qui
sollicite nouerit ⁊ sumere ex illa quod
adiuuat. ⁊ expugnare qd̾ temptat. et
equalem se cum illa ceteris cernere: ⁊ tam̃
se peccantibꝰ zelo ulcionis. ante ferre. S
hanc discrecionẽ plenius agnoscim: si pa¬
storis pͥmi exempla cernamiis. Petrus
namq auctore deo. sc̃ẽ eccłe principatũ
tenens. a bene agente cornelio. ⁊ se se ei
humilit̾ ꝓsternente. in moderacuis re¬
cusari uenerari recusauit: seq illi simi¬
lem recognouit dicẽs. Surge. ne feceris:
⁊ ego ipse homo sum. Sed cum anania ⁊
saphira̾ culpam repperit: mox quãta po¬
tentia suꝑ ceteros excreuiss ostendie.

Expanded text:
cinante corrumpitur. Quam videlicet pocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana eteerigit, cum se etiam potestas ei adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et assumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si pastnamque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uitã despiciens: ait. so onam sedẽ me¬
am adaquilonẽ: ⁊ ero similis altissĩõ.
Miro ergo iudicio intus foueam deiecci¬
ons inuenit: dum foris se inculmine po¬
testatis extollit. A potestate quippe an¬
gelo similis efficitur: dum homo homi¬
nibꝰ ẽẽ similis dedignatur. Sic saul pꝰ
humilitatis meritum: intumorẽ suꝑbi¬
e. culmine potestatis excreuit. ꝑ humi¬
litatẽ quippe p̾latus est: ꝑ suꝑbiam rep¬
batus. Dño attestance quiait. Nonne
cũ esses paruulus inoculis tuis: capue
ce cõstitui intribꝰ isrł: saruulum se
in sius prius oculis uiderat: s fultus tẽ¬
porali potencia iam se paruili nõ ui¬
debat. Ceteroꝵ namq comparatione se p̾¬
ferens. quia plus cunctis poterat: magnũ
se pͥom̃ibꝰ om̃ibꝰ estimabat. Miro. aũt mͦ
cum apd̾ se pariuilus: apud dm̃ magnu᷑
Cum uͦ apud se magnus apparunt: apud
dñm paruulus fuit. Plerumq gͦ dũsubi
fluxum suꝑbie. ipso potentie fastigio leno¬

Expanded text:
itam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit: per humilitatem quippe praelatus est, per superbiam reprobatus, Domino attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum efluxum superbiae ipso potentiae fastigio leno
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc dauid ait. Uirga tua ⁊ baculus
tuꝰ: ipsa me consolata sũt. Uirga enĩ
ꝑcutimur: bacło sustentam᷑. Si ergo
ẽ districcio uirge que feriat: sit ⁊ cõso¬
lacio baculi que sustentet. Sit itaq a¬
mor. s nõ emolliens. sit uigor. s nõ ex¬
asꝑans. Sit zelus. s nõ in mod̾ate seui¬
ens: sit pietas. s non plusquã expedi¬
at parces. Ut dum se in arte regimi¬
nisausticia clemenciaq ꝑmiscet. is
qui p̾ est. corda subditoꝵ ⁊ terrendo
demulceat: ⁊ tam̃ ad terroris reuerẽ¬
ciam demulcendo constringat. xixͫ.¬

Expanded text:
Hinc David ait: Virga tua et baculus Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat.
Abbreviated transcription (Latin):
iectos suos messe rectoribꝰ debet. ꝙ iuste
ꝯsulens micd̾ia: ⁊ pie seuiens disciplina.
Hinc namq ẽ qd̾ docente ueritate ꝑ sa
maritani studium semiuiuus in stabu¬
lum ducitur. ⁊ uinũ acq oleũ uulneri¬
bꝰ eius adibetur. Ut ꝑ uinũ scilic mõ¬
deantur uulnera: ꝑ oleum foueant᷑. Ne¬
cesse quippe ẽ. ut quisquis sanandis uul¬
neribꝰ p̾est: inuino morsũ doloris adhi¬
beat: in oleo molliciẽ pietatis. Quatinꝰ
ꝑ uinũ mundentur putrida: ꝑ oleũ sa¬
nanda foueantur. Miscenda ergo ẽ le¬
nitas cũ seueritate. ⁊ faciendũ quoddã
ex utroq temꝑamentũ. ut neq multa
asꝑitate ex ulcerentur subditi. neq ni¬
mia benignitate soluantur. Quod iux¬
ta pauli uocẽ bene illa tabnacli archa
significat. in qua cũ tabulis uirga simł
⁊ inanna ẽ: quia cũ scripture sacre sci¬
encia in boni rectoris pectore. Si ẽ uirga
districtionis. sit ⁊ manna dulcedinis.

Expanded text:
ditos suos inesse rectoribus debet et juste ditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda. Miscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Abiectus enim reducitur: cũ quisq ĩcul¬
pam lapsus: ad statum iusticie ex pasto¬
ralis sollicitudinis ugore reuocat᷑. Frac¬
turam uero ligamine astringit: cũ culpã
disciplina depͥmit. ne plaga usq ad inte¬
ritura diffluat: si hanc districtionis seue¬
ritas nõ coartat. S sepe deterius frangi¬
tur: cum fractura incaute colligatur. I¬
ta ut grauius scissuram senciat. si hanc
inmod̾acius ligamenta constringant̃.
Unde necesse est. ut cũ peccati uulnus in
subditis corrigendo restringitur: magna
se sollicitudine etiam districtio ipsa mo¬
deretur. Quatinus sic uira discipline cõ¬
tra delinquentes exerceat: ut pietati uis¬
cera nõ amitat. Curandum quippe est.
ut rectorẽ subditis. ⁊ matrẽ pietas. ⁊ pa¬
trẽ exĩbeat disciplina. Atq int̾ hec sol¬
licita circũspectione ꝓuidendũ. ne aut
districtio rigida: aut pietas sit remissa.
si una sine altera teneatur. Siͦc erga sub¬

Expanded text:
Abjectus enim reducitur cum quisque in culAbjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. si una sine altera teneatur. Sed erga sub
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ ẜuum ex suscepto regimine elatũ:
que post supplicia maneant: indicat dic̃s.
Quod si dixerit malus ille seruus in cord̾
suo. moram fe̾cit dñs m̃s uenire: & ce pe¬
nt̃ ꝑcutere conseruos suos manducet ãt
et bibat cum ebriis. ueniec dñs serui il¬
liꝰ indie quanõ sperat. ⁊ hora qua ignor¬
at: ⁊ diuidet eum. partẽ q euis ponet cũ
hypocritis. Int̾ y pocritas enim uere de¬
putatur. qui ex simulatione discipline.
ministerium regiminis. uertit inusum
dominationis. Et tam̃ nõ numquã gra¬
uius delinquitur: si int̾ ꝑu̾sos plus eqͣ¬
litas. quã disciplina custoditur. Quia e¬
nim falsa pietate superatus. ferire heli
delinquentes filios noluit: apud distric¬
tum iudicẽ semetipsum cũ filiis crudeli
dampnatione ꝑcussic. Hinc namq ei
diuina uoce dicitur. Honorasti filios tu¬
os: magis quam me. Hinc pastores incre¬
pat ꝑ ꝓpham dicẽs. Qd̾ fractum ẽ nõ al¬
ligastis: ⁊ quod abiectum nõ reduxistis.

Expanded text:
est quod servum ex suscepto regimine elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille sesuo: Moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et bibat cum ebriosis, ueniet dominus serui illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis .
Abbreviated transcription (Latin):
bene ꝑ᷑ ezechielem dr̃. Sac̾dotes caput su¬
um non radant: neq comã nutriant. s
condentes attondeant capita sua. Sac̾¬
doces namq uire uocati sunt: qui ut sa¬
crũ ducatũ prebeant fidelibꝰ p̾sunt. Ca¬
pilli uero incapice: exteriores sunt cogit a¬
tiones inmente. Qui dum suꝑ cerebrum
insencibilit̾ oriuntur: curas uite p̾sentis
designant. que ex sensu negligentis. quia
importune aliquando ꝓdeunt: quasi no¬
bis nõ sencientibꝰ crescunt. Quia igitur
cuncti qui pͥsunt. habere quidẽ sollicitu¬
dines exteriores debent. nec tam̃ eisue¬
hementer incumbere: Sacerdotes ⁊ rec
te ꝓibentur radere. ⁊ comã nutrire: ut
cogitationes carnis de uita subditorũ.
nec a se funditus amputent. nec rursus
ad crescendum nimis relaxent. Ubi ⁊ be¬
ne dicitur. ẽ ondentes condeant capita
sua: ut iudelicet cure ᷤᷤ temporalis sollici¬
tuduns.⁊ quantũ necesse est ꝓͣdeant:

Expanded text:
bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput subene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire; ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant,
Abbreviated transcription (Latin):
aderec apuit: cum ꝓtinus adiunxit. ẜ¬
uidentes nõ coacte: s spontanee scd̾m
dm̃. Neq turpis lucu gr̃a: s uoluntarie.
Quibus ꝓfecto uerbis pastoribꝰ pie p̾ca¬
uetur. Ne dum subiectoꝵ inopiam sa¬
ciant. se mucrone ambicionis occidans.
Ne cum ꝑ eos carnis subsidiis reficun¬
tur ꝓximni. ipsi remane ant austicie pa¬
ne ieuini. Hanc pastoꝵ sollicitudinem.
paulus excitat dicens. qui suoꝵ et ma¬
rime domesticoꝵ curã nõ hab: fidem ne¬
gauit. ⁊ est in fideli deterior. Int̾ hec ita¬
q metuendum semꝑ est: ⁊ uigilant᷑ ĩtu¬
endum. ne dum cura ab abeis exterior a¬
gitur: ab interna intencione mergant᷑.
plerumq enim ut  diximꝰ. corda rectorũ.
dum tp̃rali sollicitudini in caute deserui¬
unt: ab incimo amore frigescunt. ⁊ foras
fusa obliuisci nõ metuunt: quia anima¬
rum regumina suscepunt. Sollicitudogͦ
que subditis exterius impenditur: sub
certa necesse est mensura teneatur. Und̾

Expanded text:
 cum protinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde