comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Generalis etia mox sententia subditur.
qua dicitur. Omi eni habenti dabi¬
tur & habundabit. ei aũt qui non
habet & quod uidetur habere aufe¬
retur ab eo. Habenti nanq dabitur
& habundabit. quia quisquis ka¬
ritatem habet. etia dona alia
ꝑcipit. Quisquis karitatẽ non ha¬
bet. etia dona quae ꝑcepisse uide¬
batur amittit. Unde necesse ẽ
fratres mei. ut ꝑ om̃e quod agitis
erga karitatis custodiam uigiletis.
karitas aut uera ẽ. & amicũ diligere
in dõ. & mimicũ diligere ꝓpter dm̃
Q uã quisquis non habet. om̃e bonũ
amittit quod hab&. Talento qͦd
acceperat pͥuatur. & iuxta domi¬
nicã sententiam in excteriores te¬
nebras mittitur. Per poenã quip¬
pe in exteriores tenebras cadit.
qui per culpã suam sponte in in¬
teriores tenebras cecidit. Illic
coactus patitur tenebras ultio¬
nis. qui hic libenter sustinuit
tenebras uoluptatis. Sciendum
uero ẽ. quod nullus piger ab
hac talenti acceptione securus

Expanded text:
Generalis etiam mox sententia subditur, Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferet abundabit; quia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus
Abbreviated transcription (Latin):
qua sententia feriat audiamus
Lollite abeo talentũ & date ei
qui habet decem talenta.
Oportunũ ualde uidebatur. ut
cu amalo seruo unum talentũ
tollitur. ei potius qui duo quã
qui quinq talenta acceperat
daretur. Illi eni dari debuit.
quiminus quã ei qui plus habuit.
Sed sicut superius diximus ꝑquin¬
que talenta quinq uidelicet
sensus id est exterioꝵ scientia
designatur. ꝑ duo aut. intellec¬
tus & operatio expͥmitur.
Plus gͦ habuit qui duo quam
amministrationem merunt.¬
sed ab intellectu internorũ
adhuc uaciuus fuit. Unũ gͦ
talentũ quod intellectu signi¬
fica re dixcimus. illi dari debu¬
it qui bene eateriora quae
acceperat ministrauit. Quod
cotdie in sca ȩccła cernimus
quia pleriq dũ bene ministranit
exteriora quae accipunt.
ꝑ aduinctam gram ad intel¬
lectũ quoq misticũ ꝑducun¬
tur ut etiã de interna intel¬
legentia polleant qui exte¬
riora fideliter amministrant.

Expanded text:
qua sententia feriat audiamus: qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet deceOpportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam quSed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo quam administrationem meruit, ab intellectu interiorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo te dare pecuia meã num
mulariis. et ego ueniens recepissẽ
utiq quod meũ erat cũusura.
Ex uerbis eni suis seruus constringitur.
cum dominus dicit meto ubi
non semino. & congrego ubi non
sparsi Acsi aꝑte dicat. Si iuxta
tuã sententia et illud ex quiro
qͦd non dedi. quanto magis il¬
lud ate exquiro qͦd ad erogan¬
dũ dedi. Pecuniã uͦ nummula¬
riis dare ẽ. eis scientiã p̃dicatio¬
nis impendere qui hanc uale¬
Sed sicut nr̃m periculũ aspicitis
si dominicã pecimiã teneamus.
quippe. pecunia non data re¬
cipitur. Cum eni hoc redditur
quod acceptũ fuerat etia illud
suꝑ impenditur quod accep¬
tũ non ẽ. Pensate gͦ fratres km̃i¬
quia de accepta hac uerbi pe¬
cunia usuras soluitis & curate
ut eoceo quod audistis etĩa alia
studeatis intellegere quae
non audistis. quatinus alia
excaliis colligentes etĩa illa
discatis eauobismetipsis
que nec dũ exp̃dicatoris ore
didicistis. Pigrũ uero seruum

Expanded text:
ergo te dergo te dulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro qdum dedi. Pecuniam vero nummulariis dare, est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc valeSed sicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud etiam superimpenditur quod acceptum non est. Pensate ergo, fratres quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoc sine luero addominu re¬
portaret. Sunt et eni pleriq
intra scãm ȩccłam quoꝵ. iste seruus
imaginem tenet᷑. qui melio ris uitȩ
uias aggredi metuunt. et tamen iacere
in sui torporis ignauia non ꝑtimescunt.
Cimq se peccatores considerant. scĩtatis
uias arripere trepidant. et remanere
in suis iniquitatib non formidant.
Quorũ bene petrus ad huc in infirmi¬
tate positus speciem tenet. cũ uiso
miraculo pisciũ diocit. Exi ame
si te peccatorem consideras. oportet
ut a te dnm non repellas Sed qui
id circo melioris habitus uias et
rectioris uitȩ app̾hendere arcem
nolunt. quia infirmos se esse con¬
spiciunt. quasi peccatores fatentur
& dñm repellunt. eũq quẽ inse scĩfi¬
care debuerant fugiunt & uelut
in ꝑturbatione consiliũ non habent.
dum moriuntur & uita timent.
Unde & huic seruo protinus respon¬
detur. Serue male & piger. sciebas
quia meto ubi non semino. & con¬
grego ubi non spargo. oportuit

Expanded text:
ne hoc sine lucro ad dominum rene hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi; oportuit
Abbreviated transcription (Latin):
fiusti fidelis. supra multa te consti¬
tuam. intra gaudium dñi tui. Pauea
quippe sunt bona omĩa prȩsentis
uitȩ. quam libet multa ẽẽ uideantur
comparatione retributionis aeternȩ.
S ed tunc fidelis seruis supra multa
constituitur. quando deuicta omi
corruptionis molestia de ęternis
gaudiis in illa cęlesti sede gloriat᷑.
L une ad dĩ sui gaudium ꝑfecte in
tromittitur. quando in aeterna
illa patria assumptus. atq angłoꝵ.
coetib admixtus. sic interius gau¬
det demunere: ut non sit iam qđ
exterius doleat de corruptione.
Seruus aut̃ qui operari de talento
noluit. ad dnm cum uerbis eocusa¬
tionis redit dicens. Domine scio
quia homo durus es. metis ubi non
seminasti & congregas ubi non
sparsisti. & timens abii & abscon¬
di talentũ tuũ interra. ecce ha¬
bes qͦd tuuẽ. Notandũ qͦd in¬
utilis seruus durũ dominum uo¬
cat cui tamen ad lucrũ deseriure
dissimulat. et timuisse se dicit
in lucrũ talentũ expendere
qui hoc solũ ti ere debuerat.

Expanded text:
multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Pauca quippe bona sunt omnia praesentis vitae, quamlibet multa esse videantur, comparatione retributionis aeternae. Sed tunc fidelis servus super multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte 1465 intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. 3. Servus autem qui operari de talento noluit, ad dominum cum verbis excusationis redit, dicens: Domine, scio quia homo durus es, metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti; et timens abii et abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
referuntur. quia dum utriq seccui
p̃dicatio impenditur. quasi accep¬
ta talenta geminantur. Sedis
qui unum talentũ acceperat.
abiens fodit interram. et abscon¬
dit pecimia domini sui. Talen¬
tum in terra abscondere ẽ.
acceptũ ingeniũ interrenis ac¬
tib implicare. luerũ spiritale
non querere. cor aterrenis cogi¬
tationib nunquã leuare. Sunt
nanq non nulli qui donum
in tellegentiȩ ꝑceperunt. sed
tamen sola quȩ carnis sunt
sapiunt. Dequib ꝑ prophetã
dicitur. Sapientes sunt ut fa¬
ciant mala. bene aut facere
nesciunt. Sed dominus qͥ talen¬
ta contulit. rationẽ positurus
redit. quia. is qui nunc pie
spiritualia dona tribuit. dis¬
triete mudicio merita ex qͥret
Qiud quisq accepit consideret.
& quod luerum de acceptisre¬
portet penset. Deruus qui ge¬

Expanded text:
referuntur, quia dum utrique sexui referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prophetam dicitur: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt . Sed Dominus, qui talenta contulit, rationem positurus redit, qspiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret, quid quisque acceperit consideret, et quod lucrum de acceptis reportet, penset. Et acce
Abbreviated transcription (Latin):
odoratus. & tactus. Quinq igitur¬
talentis. donũ quinqͣ suum id est
eocterior. scientia expͥmitur.
Duob uͦ intellectus & operatio
designatur. Unius aut̃ talenti
nomine. intellectus tantũmodo
designatur. Sed is qui quinq
talenta acceperat. alia quinq
lucratus ẽ. quia sunt non nulli
qui & si interna ac mystica pe¬
netrare nesciunt. ꝓ intentione
tamen supernȩ patriȩ docent
recta quos possunt de ipsis ea¬
teriorib que acceperunt
Dumq se a carnis petulantia.
aterrenarũ rerũ ambitu. atq
auisibiliũ uoluptate eustodi¬
unt. abhis etia alios ammo¬
nendo cõpescunt. Et sunt
non nulli. qͥ quasi duob talen¬
tis ditati in tellectum ac ope¬
rationẽ ꝑcipiunt. subtilia
de internis in tellegunt. misa
de exteriorib operantur.
Cunq intellegendo & operan¬
do aliis p̃dicant. quasi dupli¬
catũ de ne gotio lucrũ repor¬
tant. Bene aut alia quinq¬
uel alia duo in lucrũ uenisse

Expanded text:
odoratus et tactus. Quinqodoratus et tactus. Quinqtalentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
net ne nos qui plus ceteris in hoc
mundo accepisse aliquid cernimur.
ab auctore mundi grauius in de
iudicemur. Cum enĩ augentur
dona. rationes etĩa crescunt donoꝵ.
anto gͦ eẽ humilior atq ad serui¬
rem ẽẽ conspicit in redenda ra¬
tione. Ecce homo qui peregre
ꝓficiscitur seruos uocat. eisq ad
negotiũ talenta partitur. Post
multũ uero temporis positurus
rationẽ reuertitur. bene operan¬
tes pro apportato lucro remune¬
rat. seruũ uͦ abono opere tor¬
pentẽ dampnat. Quis itaq iste
homo ẽ qui peregre proficiscitur.
nisi redemptor nr̃. qui in ea car¬
ne quã assumpserat abiit incelũ
Carnis enĩ locus propͥus. terra est.
Quae quasi ad peregrina du¬
citur. dũ ꝑ redemptorem nrm
in celo collocatur. Sed homo
iste peregre proficiscens seruis
bona sua tradidit. quia fidelib
suis spiritualia dona concessit.
Et uni quidem quinq talenta.
alii duo. aliiuͦ cõmisit unum.
Quinq et eni sunt corporis sensus.
uidelicet uisus. auditus. gustus.

Expanded text:
t ne nos qui plus ceteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimus, ab auctore mundi gravius inde judicemur; cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum; tanto ergo humilior atque servirem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus,
Abbreviated transcription (Latin):
se quod ẽ grauius in adulterio
lapsus est. tanto a se licita deb&
abscidere. quanto se meminit
& illicita ꝑpetrasse. Neq enim¬
par fructus boni operis ẽẽ debe
eius qui minus & eius qui ampll¬
us deliquit. aut eius qui in nul¬
lis & eius qͥ in quibdã facinorib
cecidit. Per hoc gͦ quod dr̃ faci¬
te fructus dignos penitentie
unius cuiusq conscientia conue¬
nitur. ut tanto maiora queras
bonorum operum lucra ꝑ penl¬
tentiam. quanto grauiora sibi
intulit dãpna ꝑ culpam. Sed
iudei de generis nobilitate gls¬
riantes id circo se agnoscere
peccatores nolebant. quia de
abrahȩ stirpe descenderant
Quib recte dr̃ Et ne ceperil
dicere patrẽ habemus abrahã
Dico enĩ uobis. quia potens est

Expanded text:
se, quod est gravius, in adulterium se, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neqpar fructus esse boni operis, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ malȩ soboles malorũ paren¬
tum actiones imitantes genimi¬
na iuperarũ uocantur. quia ꝑ
hoc quod bonis inuident eosq
ꝑsequuntur. quod quib dã ma¬
la retribuunt. qđ lesiones ꝓxi¬
mis exquirunt. qm̃ in his om̃ib
priorum suorũ carnaliũ uias
sequuntur. quasi uenenati filii
de uenenatis parentib nati sunT
Sed quia iam peccauimus. quia
usu male consuetudinis in uo¬
luti sumus. dicat quid nobis
faciendũ sit ut fugere a uentu¬
ra ira ualeamus. Sequitur
Facite ergo fructus dignos pȩ¬
nitentiȩ. In quib uerbis notan¬
dum est. quod amicus sponsi
non solũ fructus penitentiȩ
sed dignos penitentie ammo¬
penitentiȩ facere. It enĩ scđm
dignos penitentiȩ fructus lo¬
quamur. sciendum est quia quis¬
quis illicita nulla cõmisit. huic
iure conceditur ut licitis utatus
sicq pietatis opera faciat. ut ta¬
men si noluerit ea que mundi
sunt non relinquat. At siquis
in fornicationis culpa uel fortas¬

Expanded text:
quod malae soboles, malorum parenquod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admopoenitentiae fructum facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ asperitatẽ itineris ꝑgere. idẽ
predicationis gressum ponere
non ualebat Sequitur. Et ui¬
debit om̃is caro salutare dĩ
Quia om̃is caro accipitur om̃is
in hac sententia ꝓpheta ꝓphe¬
tiȩ oculum. nisi ad extremum
iudicii diem tetendit: Ubi
cum aꝑtis cęlis. ministrantibus
angłis. consetdentib apłis. in
sede maiestatis suȩ xp̃s apparu¬
erit om̃s hunc & electi & repro¬
bi partter uidebunt. ut & ius¬
ti de munere retributionis si¬
ne fine gaudeant. & in iusti
in ultione supplicii in ꝑpetuũ
gemant. Nam qui ad hoc ista
sententia intendit qđ in ex¬
tremo examine ab om̃i carne
uidebitur. recte sub iungitur
Dicebat autẽ ad turbas. quae
exibant ut bapti l.arentur ab
eo. Genimina uperarũ quis
ostendit uobis fugere a uentura
ira. Uentura enĩ est ira anim¬
aduersio ultionis extremȩ. quã
tunc fugere peccator non ualet
qui nunc ad lamenta peniten¬
tiȩ non recurrit Et notandũ

Expanded text:
prae asperitate itineris pergere, id est prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis in hac sententia propheta prophetiae oculum nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cum apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe popłi & xp̃s creuit quia
agnitus ẽ qđ erat. et iohannes
deertuit quia cessauit dici qđ
cordis humilitate ꝑdurauit. &¬
multi id circo ceciderunt quia
apud semet ipsos elata cogita¬
Tone tumuerunt. dicatur rec¬
te Om̃is uallis implebitur et
om̃is mons et collis humiliabi¬
tr. quia humiles donũ accipi¬
unt quod a se corda suꝑbienti¬
um repellunt. Sequitur Et
erunt praua indirecta. et aspe¬
Ia in uias planas. Praua diree¬
ta fiunt. cũ malorũ corda ꝑ
iniusticiam detorta ad iusticiȩ
regulã diriguntur & aspera
Inuias planas im mutantur
um immites atꝙ iracunde
ntes ꝑ infusionẽ suꝑnę gr̃e
ad lenitatẽ mansuctudinis re¬
deunt. Quando enĩ uerbum
leritatis ab iracunda mente
don recipitur. quasi asperitas
bneris gressum ꝑgentis re¬
pellit. Secd cum mens iracunda
ꝑ acceptã mansuetudinis grãm
correptionis uel exhortationis
gressum recipit ibi planã uiã
predicator inuenit. ubi prius

Expanded text:
quippe populi et Christus crevit, quia quippe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam ȩcłam credebant.
mabant. Sed ait. Qui ha¬
bet sponsam sponsus est. acsi
si diceret. Ego sponsus non sũ.
sed amicus sponsi sum: nec ꝓpt̃
uocc̃ suam sed in uoce sponsi
gaudere se ꝑhibebat. quia non
ideo letabatur in corde q̃m a
populis humiliter audiebatur.
loquens. sed quia ipse uocem¬
Ueritatis audiebat intus ut
loqueretur foras. Quod bene
gaudium impletũ dicit. quia
quisquis de sua uoce gaudet¬
plenũ gaudiũ non habet
A quo & subditur Iilum opos¬
tet crescere. me autẽ minui
Qua in re querendũ est in quo
est iohannes. nisi quod popłs
iohannis abstinentiam uidens
remotũ hunc ab hominib esse
conspiciens cum e̾e xp̃m puta¬
bat. xp̃m uero cum publica¬
nis cõmetdentẽ. inter peccato¬
res am bulantẽ intuens. eum
non xp̃m sed ꝓphetã esse er̃¬
debat. Sed cũ ꝑ accessum
putabatur xp̃s est agnitus. &
est quod de xp̃o suus prȩcus sos
prȩdixit illũ oportet crescere.
me autẽ minui. In aestimatione

Expanded text:
sponsam Ecclesiam credebant, sponsam Ecclesiam credebant, mabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua plenum gaudium non habet, a quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . Qua in re quaerendum est in quo est Joannes, nisi quod populus Joannis abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum putabat: Christum vero cum publicanis comedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum non Christum, sed prophetam esse credebat. Sed dum per accessum putabatur Christus est agnitus, 15est quod de Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
diebus erit mons domus dñi p̃¬
paratus in uertice montium
Nam hunc esse xp̃m putabant.
sicut ꝑ euangeliũ dicitur
Aestimante autẽ popło & cogitan¬
tib om̃ib in cordib suis de io¬
hanne ne forte ipse esset xp̃s.
quen & requirebant dicentes
Num quid xp̃s estu. Sed nisi
idẽ iohannes apud se uallis
e̾et. replctus gratiȩ spũ non fu¬
isset. Qui ut hoc qđ erat osten¬
deret dixit. Uenit fortior
me. cuius non sum dignus sol¬
ucre corrigiam caltiamenti
euis. Et rursus ait. Qui haba
sponsam. sponsus est. Amicus
autẽ sponsi qui stat & audit
eum. gaudio gaudet ꝓpt̃ uo¬
cem sponsi. Hoc autẽ gaudiũ
incum impletum est. Illum
oportet crescere. me autẽ mi¬
nui Ecce cũ ꝓ mira operatio¬
ne uirtutũ talis esset ut xp̃s
c̾e crederetur. non solũ xp̃m
non se c̾e respondit. sed & iã
corrigiam caltiamenti eius
soluere. id ẽ in carnationis eꝰ
mysterium ꝑscrutari non se¬
esse dignũ ꝑ hibuit. Ciuis e̾e

Expanded text:
dierum erit mons domus Domini prdierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamentiQui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse
Abbreviated transcription (Latin):
mons autẽ & collis humilia¬
sus decrescit. quia nimirũ in
fide mediatoris dĩ & homi¬
ilitas plenitudinẽ grãe acce¬
pit. et iudȩa ꝑ errorẽ ꝑfidiȩ
unde tumebat ꝑdidit. Omĩs
enĩ uallis implebitur. quia cor¬
da humilium saerę doctrinę
eloquio uirtutũ gr̃a replebun¬
tur. iuxta hoc qđ scriptũ est.
qui emitiit fontes in conualli¬
bus. & unde rursum dr̃ et con¬
ualles habundabunt frumen¬
to Amontib enĩ aqua dilabi¬
tur. quia suꝑbas mentes ueri¬
tatis doctrina deserit. Sed
fontes in conuallib surgunt.
quia mentes humiliũ uerbũ
prȩdicationis accipiunt. Iam
uidemus. iam conualles frum̃¬
to habundare conspicimus.
quia illorũ ora pabulo ueri¬
tatis impleta sunt. qui mites
ac simplices huic mundo des¬
picabiles esse uidebamur. Ip
sum quoq iohannẽ baptistã
quia mira sc̃itate preditum
popłs uiderat. illum hunc
esse singulariter celsum ac so¬
lidum montẽ credebat. de
quo scriptũ est. In nouissimis

Expanded text:
llis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et homitilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
mitas eius. Om̃is qui fidẽ rectã
t bona opera predicat. quid
aliud quã uenienti dño ad
corda audientiũ uiam pa¬
rat. ut hacc uis grãe pene¬
tret. lumen ueritatis illus¬
tret. ut rectas dño semitas
faciat. dum mundas in ani¬
mo cogitationes ꝑ sermonẽ
bonȩ predicationis format:
Om̃is uallis implebitur. et om¬
nis mons & collis humiliabi¬
dur. Quid hoc loco uallium
Nomine. nisi humiles  Quid
montium & colliũ. nisi suꝑbi
homines designantur.s In
aduentu igitur redẽptoris
ualles impletȩ. montes uero
Scolles humiliati sunt. qͥ a
iuxta cius uocẽ om̃is qui se

Expanded text:
s. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? Ut haec vis gratiae penetret, et lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat , dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles; quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt quia, juxta ejus vocem: Omnis qui se
Abbreviated transcription (Latin):
filium in deserto. Quia enĩ
illũ predicare ueniebat qͥ &
ex iudȩa quosdã et multos
ex gentib redep̃turus erat.
ꝑ regẽ gentium. & principes
iudeorũ praedicationis eius
tẽpora designantur. Quia
autẽ gentilitas colligenda erat
da. ipsa quoq descriptio terreni
principatus ostendit. q̃m et in
romana re publica unus prae¬
fuisse describitur. & in iudeȩ
regno ꝑ quartã partẽ plurimi
principabantur. Uoce & enĩ
nr̃i redẽptoris dr̃ Om̃e regnũ
in se ipsum diuisum desolabit᷑.
Liquet ergo qđ ad finẽ regni

Expanded text:
filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designautem gentilitas colligenda erat, da, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uoce ueritatis dicitur. qui auit̃¬
perseuerauerit usꝙ infinẽ. hic
saluus erit. & pręcepto legis
cauda hostiȩ in sacrificio iubet᷑
offerri In cauda quippe. finis
est corporis. Et ille bene immo¬
lat. qui sacrificiũ boni operis
usq ad finẽ debitȩ ꝑducit actio¬
nis Hinc ioseph inter reliquos
fr̃s talarem tunicã habuisse de
ad talum est. opus bonũ usꝙ
ad consũmationẽ Maria
cũ fleret. inclinauit se & ꝓspex̃
in monumentum. Certe iam mo¬
numentum uacuũ uiderat. iam
sublatum dnm nuntiauerat
Quid est quod se iterum in clinat.
iterum uidere desiderat: Sed
amanti semd aspexisse non suf¬
ficit. quia ius amoris intentionẽ
multiplicat inquisitionis. Que¬
siuit igitur prius & minime in¬
uenit. perseuerauit ut quereret.
unde & contigit ut inueniret
actumq est ut desideria dilata
crescerent. & crescentia caperent
quod inuenissent. Ninc est enĩ
quod de eodẽ sponso ȩccłã in
canticis canticorum dicit In

Expanded text:
voce veritatis dicitur: Qui voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepcauda hostiae in sacrificio jubetur offerri . In cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse desad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu
Abbreviated transcription (Latin):
amando ueritatẽ lauit lacrimis
maculas criminis. & uox ueritatis
implctur quȩ dicitur dimissa sunt
el peccata multa. quia dilexit
multum. Quae enĩ prus frigida
peccando remanscrat. postmodũ
amando fortiter ardebat. Nam
postquã uenit ad monumentũ
bbiq corpus dominicũ non inuẽ¬
nit sublatũ credidit. atq disci¬
pulis nunciauit. Qui uenientes
uiderunt: atq ita c̾e ut mulier
Vxerat crediderunt. Et de eis
ꝓtinus scriptum est: Abierunt
ergo discipuli ad semet ipsos. Ac
deinde subiungitur. Maria aut̃
stabat ad monumentum foris.
plorans. Qua in re pensandũ
est huius mulieris mentẽ quanta
uis amoris accenderat. quae a
monumento dñi & iã discipulis
recedentib non recedebat. Ex¬
quirebat quẽ non inuenerat.
flebat inquirendo & amoris sui
igne succensa eius quẽ ablatũ
credidit ardebat desiderio
Unde & contigit ut eũ sola tunc
uideret quae remansit ut que¬
reret. quia nimirum uirtus bo¬
ni operis perseuerantia est. et

Expanded text:
s maculas criminis: et vox Veritatis impletur, qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni o
Abbreviated transcription (Latin):
lbi ponitur. ambiendo constrin¬
nisi circũ plectens nos diuna mi¬
sericordia designatur.Quae
lcuiathan istius maxillam ꝑforat.
dum nobis post ꝑpetrata quae
ꝓhibuit adhuc penitentiȩ reme¬
dium ostendit Armilla dñs ma¬
xilłã leuiathan ꝑorat. quia in ef¬
fahili misericordię suȩ potntia
sic maliciȩ antiqui hostis obuiat.
ut aliquando eos quos iã cȩpit
amittat. Et quasi ab ore illius
cadunt. qui post ꝑpetratas cul¬
pas ad innocentiam retleunt

Expanded text:
ubi ponitur, ambiendo constrinubi ponitur, ambiendo constrinnisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt
Abbreviated transcription (Latin):
est aculeo diuinitatis. Ibi quips
in erat humanitas quȩ adse di¬
uoratorẽ duceret. ibi diuinita
quae ꝑforaret: Ibi aꝑta in firil¬
tas quac ꝓuocaret. ibi occulta uir¬
tus quae raptoris faucem transfi¬
geret. In amo igitur captus est.
quia inde interiit unde momor¬
dit. Et quos iure tenebat mor¬
tales ꝑdidit. quia eum in quo
ius non habuit. morte appetere
mortalem presupsit Hinc
st &iã quod hȩc ipsa de qua lo¬
quimur maria uiuit. quia ille
ꝓhumano genere qui morti
Nichil debebat occubuit. Hinc
est quod nos cotidie ad uitam
post culpas reuertimur. quia ad
penã ñr̃ conditorsine culpa de¬
scendit. Ecce iam antiquus hos¬
tis ea quae de humano genere
ceperat spolia amisit. supplanta¬
lonis suae uictoriam perdidit
otidie peccatores ad uitam re¬
deunt. cotidie de eius faucib
redẽptoris manu rapiuntur
nde bene quoq ad beatum iob
lloce dñica iterũ dr̃ Aut armilla
ꝑforabis maxillam cius Armilla

Expanded text:
est aculeo divinitatis. Ibi quippe est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dum se duunitatẽ homini
addere spopondit. immortalita¬
tem sustulit. Qui praeuaricationis
quoq culpam quã primo homini
ꝓpinauit dum se sequentib pessima
ꝑ suasione multiplicat. pęnas ei
sine cessatione coaceruat In amo
autẽ esca ostenditur. aculeus occul¬
tatur Nunc ergo pater omp̃s amo
cȩpit. quia ad mortẽ illuis unige¬
nitum filium incarnatũ misit
in quo & caro passibilis uderi pos¬
set. et diuinitas impassibilis ui¬
deri pͥosset. Cunq in eo serpens
iste ꝑ manus ꝑsequentiũ escam
corporis momordit. diuinitatis
illum aculeus ꝑforauit. Pruis uero
eum in miraculis dm̃ cognoueras.
sed de cognitione sua ad dubita¬
tionẽ cecidit quando hunc pas¬
sibilẽ uidit. Quasi lamus ergo
fauces glutientis tenuit. dum
in illo aesca carnis patuit quã
deuorator appettret. & diuinitas
passionis tempore latuit quae
necaret. In amo eius incarnatio¬
nis captus est. quia dum in illo
appetit ȩscas corporis. transfixal

Expanded text:
Qui, dum se divinitatem homini Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus
Abbreviated transcription (Latin):
poculum uitȩ Haec de expositio¬
ne lectionis euangelicȩ succinete
transcurrimus. nunc opitulante
eodẽ de quo loquimur dño & re¬
surrectionis eius głam & pietatis
uiscera consideremus Citius enĩ
a morte uoluit resurgere. ne nr̃a
diu anima in infidelitatis morte
remaneret. Unde bene quoꝙ ꝑ
psalmistam dr De torrente in
uia bibit. ꝓpterea exaltauit ca¬
put. In humano quippe genere
ab ipso mundi inicio torrens
mortis effluxerat Sed de hoc
torrente dñs in uia bibit. quia
mortem in transitu gustauit
Atq idõ exaltauit capiit. quia
hoc quod moriendo in sepulchro
posuit. surgendo suꝑ angelos
eleuauit: & inde antiquũ hostẽ
in aeternũ ꝑculit. unde seuire
contra se manus ꝑsequentium
temporaliter ꝑmisit. Quod aꝑte
dñs beato iob indicat dicens
Nunquid capies leuiathan amo
Per leuiathan quippe quod addita¬
mentum corũ dr̃. cętus ille deuo¬
rator humani generis designat᷑

Expanded text:
poculum vitae. 7. Haec de expositiopoculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo mirum si ex humanita¬
T sua minorem se patri asserit
celo. ex qua subiectus erat pa
qua humanitate nunc mariȩ
cõmuniter dicit & tir̃m. Sed dis¬
tincte loquens indicat. quia cun¬
dem patrẽ & dm̃ dissimiliter ha¬
Ad dm meum quia descendi. ad
dm̃ ur̃m quia ascendistis. Quia
enĩ & ego homo. ds̃ michi est
Quia uos ab errore liberati. ds uob̾
est Distincte ergo michi pater &
ds̃ est. quia quẽ ante scła dm̃ ge¬
nuit. hominẽ in fine seculorũ¬
me mecum creauit Uenit ma¬
ria magdalenę annuntians disci¬
pulis quia uidi dñm. & haec dix̃
michi Ecce humani generis cul¬
pa. ibi absciditur unde ꝓcessit.
Quia enim in paradẏso mulier uiro
ꝓpinauit mortẽ. a sepulchro mu¬
lier uiris annuntiauit uitam
Et dicta sui uiuificatoris narrat.
quae mortiferi serpentis uerba
narrauerat. Ac si humano gene¬
ri non uerbis dñs sed reb dicatꝰ
De qua manu uobis illatus est
potus mortis. de ipsa suscipite

Expanded text:
Quid ergo mirum si ex humanitaQuid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam qua humanitate nunc Mariae communiter dicit nostrum? sed distincte loquens indicat, quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter ha: ad Deum meum, quia descendi, ad Deum vestrum, quia ascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. Om̃a ꝑ ipsum facta
sunt. Tangit ergo dñm. qui cũ
patri ȩternitate substantias
ȩqualem credit. Sed fortasse
aliquis tacita questione pulsał
quomodo filius ct patri equals
possit. Qua in re humana natura
quod ammirando cõprehendere
non ualet. restat ut hoc sibi esse
eredibile ex ammiratione alia
sclat Nabet namꝙ quod adhȩc
sibi subbreuitate respondeat
onstat enĩ quia ipse creauit ma¬
trem. in cuius uirgineo utero ex
humanitate crearetur. Quid
lgitur mirum si aequalis est patri.
qui prior est matre. Paulo quoꝙ
attestante didicimus xp̃m dĩ
uirtutem & dĩ sapientiam. Qui
Ego filium minorẽ putat. pa¬
Tri specialiter derogat cuius sapi¬
entiam e̾e ei in equalem fatetur
uis & enĩ homo potens ȩquanimi¬
derferret siquis ei diceret magnus
quidẽ es. serl tamen sapientia
ua te minor est.Ipse quoꝙ dñs
dicit. Ego & pater unũ sumus
ed rursus ait: Pater maior me ẽ
quo & iam scriptum est. Quia
subditus erat parentib suis

Expanded text:
Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis .
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt & tenuerunt pedes eꝰ.
sed cur tangi non debeat ratio
quoꝙ additur cum sub infertur
Nondum enim ascendi ad patrem
lis creditur patri. Nam quis quis
cum ȩqualem patri non credit:
adhuc in eius pectore ad patrĩ
dñs non ascendit. Ille ergo im
ueraciter tangit. qui patri filiũ
coeternum credit. In corde &¬
enim pauli iam ad patrẽ iħs
ascenderat. cum idem paulus
dicebat. Qui cum informa dĩ
esset non rapinam arbitratus
est esse se ȩqualem dõ Unde
iohannes quoq rtdẽptorẽ nim

Expanded text:
cesserunt, et tenuerunt pedes ejus . cesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem lis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes qu
Abbreviated transcription (Latin):
ti cum. quia alteri non putat
incognitum quẽ sic ipsa conti¬
nuo plangit desiderio. Dicit ei
muni uocabulo appellauit ex
sexu & agnitus non est. uocauit
ex nomne. Acsi ei aꝑte dicat
Recognosee cum. a quo recogno
sceris Perficto quoq uiro dicit᷑
noui te  nomine. Quia homo
cui recte dicitur quia ex nomine
scitur. Acsi ci apertẽ dicat dñs
Non te generaliter ut eęteros. sed
specialit scio Maria ergo quia
uocatur nomine recognoscit
auctorẽ. atq eum ꝓtinus rab¬
boni idest magistrum uocat
quia &e ipse erat qui quȩrebat᷑
exterius. & ipse qui eam ut¬
lam uero ab euangelista non
subditur quid mulier fecit.
sed ex eo innuitur quod audi¬
uit Cui dicitur Noli me tan¬
gere nondum enĩ ascendi ad
patrẽ meum In his nanq uer¬
bis ostenditur quod maria am¬
plecti uoluit eius uestigia quẽ
recognouit. sed ei magister di¬
cit noli me tangere. non qͥa
post resurrectionẽ dñs tactum re¬
nuit feminarũ cum de duabus

Expanded text:
ti eum, quia alteri non putat ti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. VERS. 16.muni vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si aperte ei dicat: Recognosce eum a quo recogsceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam intJam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus