comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Tunc autem de nobis
uere cõpungimur:si studi¬
ose patrum precedentiũ
facta pensem̃us: ut ex in¬
specta illorum gloria. in nr̃is
nobis oculis nr̃a uita sorde¬
scat: Tunc uere compungi.¬
mur: cum precepta dei stu¬
diose perscrutamur.⁊et per
hec proficere ipsi contendi¬
mus: per quȩ tam profecis.¬
se nouimus quos ueneram᷑:
hinc est enim quod de mo¬
yse scriptũ est: Posuit et
labrum eneum: in quo la¬
uarentur aaron et filii euiᷤ
cum ingrederentur in scã
scõrum: quod fecit de spe-¬
culis mulierũ: quȩ excuba¬
bant in ostio tabernaculi:
Labrum quippe eneum mo¬
yses ponit: in quo sacerdo¬
tes lauari debeant. et scã
scõrum ingredi: quia lex
dei prius nos lauari per
cõpunctionẽ precipit: ut
digna. ad penetrandã se.¬
cretorũ dei mundiciam:
Quod bene labrum de spe¬
culis mulierũ perhibet fa¬
ctum: quȩ ad tabernaculi
ostium indesmenter excu¬
babant: Specula qũippe
in quibus se scẽ animȩ sẽ¬

Expanded text:
mus. Tunc autem de nobis mus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut ia ad penetrandam secretorum Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe in quibus se sanctae animae sem
Abbreviated transcription (Latin):
sal sumus: condire mentes
fideliũ debemus: Ulos igit᷑
qui pastores estis. qui ddei
animalia pascitis:
De quibus profecto anima¬
libus. deo per psalmistam
dicitur: animalia tua inha¬
bitabitabunt in ea Et sene
uidemus: quod petra salis
brutis animalibus pom¬
tur: ut ex eadem salis pe¬
tra lambere debeant. et me¬
liorari: Quasi ergo inter
bruta animalia. petra falis
debet esse sacerdos in po¬
pulis: Curare namq sacer¬
dotem necesse est quȩ sin¬
gulis dicat: unumquẽq
qualiter mon eat: Ut quis¬
quis sacerdoti ningitur:
quasi ex salis tactu. eterne
uitȩ sapore condatur: Sal
etenim terrẽ non sumus:
si corda audientiũ non con¬
dimus: Quod profecto
condimentũ ille ueraciter
proximo impendit: qui
predicationis uerbum nos
subtrahit: Sed tunc uere
aliis recte prẽdicamus. si
dicta rebus ostendimus:
si nõs ipsi diumo: amore cõ¬
pungimur: et humanȩ ui¬
tẽ quȩ sine culpa transiri
nequaquã potest: cotidia¬

Expanded text:
sal sumus, condire mentes sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius uidelicet terrȩ frui¬
ctus. possessor bonus smne
pecuna non mandiicat:
quia districtus pastor prȩ¬
rogat talentũ uerbi: ne
ad damnationẽ suam de
eccła stipendiũ sumat ali¬
menti: Tunc enim de terra
nr̃a cum pecũnta fructus
comedimus: quando sumen¬
tes eccłastica subsidia. in
prebicatione laboramus: Pre.¬
cones namq sumus uenturi
iudicis: Quis ergo uenturũ
iudicẽ nuntiet: si preco
tacet: Proinde consideran¬
dum nobis est: ut in quan¬
tum ualet quisq in quan¬
tum sufficit: et terrorem
uenturi iudicii. et dulcedi¬
nem regni. susceptȩ eccl̃ȩ
insinuare contendat: Et
quod una eadẽq exhorta.¬
tionis uoce non sufficit si¬
mul cunctos admonere:
debet singulos in quantũ
ualet instruere. ⁊priuatis
locutionibus edificare: ex¬
hortatione simplici fruc¬
tum in suorum filiorũ cor¬
dibus querere: Debemus
namq pensare continuȩ
quod scĩs apłis dicitur:
et per apłos nobis: Uos
estis sal terre: Si igitur

Expanded text:
Cujus videlicet terrae fruCujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed debemus sine cessatione
meminisse: quod in osee di
citur de quibusdã: Peccata
ppłi mei comedent: Cur autẽ
peccata ppłi cõmedere dicun¬
tur: nisi quia peccata delin¬
quentiũ fouent: ne tempo¬
ralia stipendia amittant:
Sed et nos qui ex oblatio¬
nibus fidelium uiuimus. qͣs
illi pro sins peccatis obtule¬
runt: si comedimus et tacẽ¬
mus: eorũ proculdubio pec.¬
cata manducamus: Pense¬
mus ergo cuius sit apud
deum criminis: peccatorũ
precium manducare: et ni¬
chil contra peccata predi¬
cando agere:Audiamus:
quid beati iob uoce dicitur:
Si aduersum me terra mea
clamat: et cum ipsa sulci
eius deflent: si fructus euiᷤͤ
comedi absq pecunia: Terra
etenim contra possessorẽ cla-¬
mat: quando contra pasto¬
rem suum iuste eccl̃a mur¬
murat: Cuus etiam sulci
defient. ⁊ si corda audienti¬
um quȩ a precedentibus
sunt patribus predicationiᷤᷤ
uoce. et uigore inuectionis
exarata: uident aliquid qͦd
lugeant de uita pastoris:

Expanded text:
Sed debemus sine cessatione Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris.
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio ad recipiendã mer¬
cedẽ nichil obstat in patria:
quia sumptus sumpsit in uia:
Sed quid nos quod tamendi¬
quid nos o pastores agimus.
qui et mercedẽ consequimur.
et tamen operarii nequaquã
sumus: fructus quippe scẽ
ȩccłȩ. in stipendio cotidiano
percipimus: sed tamen pro
ȩterna eccł̃a minime in predi¬
catione laboramus: Pense¬
mus cuius dãnationis sit:
sine labore hic percipere
mercedem laboris: Ecce ex ob¬
lationẽ fideliũ uiuimus: sed
nunquid ꝑro animabus fide¬
liui laboramus: Illa in nr̃m¬
stipendiũ sumimus: quȩ pro
redimendis peccatis suis fide¬
les obtulerunt: nec tamen
contra peccata eadem uel ora¬
tionis studio. uel predicatio¬
nis ut dignum est insuda¬
mus: Lix pro culpa sua quẽ¬
piam aperta uoce reprehen¬
dimus: et ad huc quod est
grauius: aliquando si per.¬
sona in hoc mundo potens
sit: enis forsitan et errata
laudantur: Ne si auersetur:
per iracundiã munus sũb¬
trahat quod impendebat:

Expanded text:
cul dubio ad recipiendam mercul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen siquid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendium nostrum sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
de labore prebicationis in¬
choetur: quȩ illic de uerita¬
tis uisione perficitur: Qua
ire considerandũ est. quod
uni nr̃o operi. mercedes duȩ¬
debentur: Una in uia: altera
in patria: Una quȩ nos in
labore sustentat: alia quȩ noꝰ
in resurretione remunerat:
Mertes itaq quȩ in presenti
recipitur. hoc in nobis debet
agere: ut ad sequentẽ merce¬
dẽ robustius tendatur. Veris
ergo quisq prebicator. non
ideo predicare debet ut i
hoc tempore mercedẽ recipi¬
at: sed id eo mercedẽ recipe¬
re. ut predicare subsistat:
Quisquis namq id eo predicat.
ut hic uel laudis uel mime¬
ris mercedẽ recipiat: eterna
proculdubio mercede se pri¬
uat: Quisquis uero uel ea
quȩ dicit. id eo placere homi¬
nibus appetit: ut dum pla¬
cet quod dicitur. per eadem
dicta non ipse sed dñs amet᷑.
uel id circo terrena stipendia
in predicatione consequitur:
ne a predicationis uoce per̃
indigentiã lassetur: huic pro¬

Expanded text:
de labore praedicationis inde labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic pro
Abbreviated transcription (Latin):
cȩleste uerbum sequetur
quod audit: aut si nullus
audire uoluerit: ipse predi¬
cator sine fructu non erit:
quia ad eum pax reuerte¬
tur: qm̃ ei a domino pro la.¬
bore sui operis merces re.¬
compensabitur: Ecce autẽ
qui peram et sacculũ porta.¬
re prohibuit: sumptus et
alimenta ex eadem prebi¬
catione concedit: Nam se¬
quitur: In eadem autem do.¬
mo manete: ed entes et bi¬
bentes quȩ apud illos sunt:
Dignus est enim operarius mer¬
cede sua Si pax nr̃a recipitur.
dignum est ut in eadem do¬
mo maneamus. edentes et bi¬
bentes quȩ apud illos sunt.
ut ab eis terrena stipendra
consequamur: quibus pre¬
mia patriȩ cȩlestis offerimus:
Unde etiam paulus. hȩc ipsa
pro minimo suscipiens: dicit:
Si nos uobis spiritalia semi.¬
nauimus: magnũ est si ur̃a
carnalia metamus: Et no¬
tandum. quod subditur:. Di¬
gnus est operarius mercede
sua: Quia iam de mercede
sunt operis. ipsa alimenta
sustentationis. ut hic merces

Expanded text:
coeleste verbum sequitur coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro abore sui operis merces recompensatur. 7. Ecce autem qui peram et sacculum portare prohibuit sumptus et alimenta ex eadem praedicatione 1499 concedit. Nam subditur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces
Abbreviated transcription (Latin):
re: ne sua opera quasi ex
mortuis pellibus credat
muniri: Sunt ẽtenim mul.¬
ti: qui prauitatẽ suam ex
alienis prauitatibus tuen¬
tur: Quia enim alios talia
fecisse considerant: se hec
facere licenter putant: hi
quid aliud faciunt: nisi
pedes suos ex mortuorũ anima¬
liũ munire pellibus conantur:
Omnis uero qui salutat in
uia: ex occasione salutat
itineris: non ex studio oꝑ¬
tandȩ eiusdem salutis. Qui
igitur non amore eterne
patriȩ. sed premiorũ ambi¬
tu salutem audientiũ predi¬
cat: quasi in itinere salutat:
quia ex occasione et non ex
intentione salutẽ audientibꝰ
exoptat: Sequitur: In quã¬
cumq domuni intraueritis:
primum dicite: Pax huic
domui. Et si ibi fuerit filius
pacis: requiescet super illã
pax ur̃a: Sin autẽ: ad uos
reuertetur: Pax que ab ore
predicatoris offertur: aut
requiescit in domo sim ea
filius pacis fuerit. aut ab
eundem predicatorẽ reuer¬
titur: quia aut erit quisq
predestinatus ad uitam: et

Expanded text:
re, ne sua opera quasi ex re, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis non prouideat:
tamen fibi hos non deesse
certissime sciat: Ne dũ men̾
eius occupatur a tempora¬
libus: minus aliis prouide.¬
at eterna: Cui etiam neminẽ
per uiam salutare concedi¬
tur ut sub quanta festina.¬
tione iter predicationis per¬
agere debeat ostendatun:
Quȩ siquis uerba etiamper
allegoriã uelit intelligi: in
sacculo peciia clausa est:
Petunia uero clausa: est sa¬
pientia occũlta Qui igitur
sapientiȩ uerbum habet:
sed hoc erogare proximo
negligit: quasi pecuniam
in sacculo ligatam tenet: Vn¬
de scriptũ est: Sapientia
abscondita et thesaurus
occultus: quȩ utilitas in
uid uero per peram.¬
nisi onera scłi: et qͥd
hoc loco per calciamenta:
nisi mortuorũ operum exẽ¬
pla signantur: Qui ergo
officium predicationis su¬
scipit: dignum non est: ut
onus scłarium negotiorũ
portet: Ne dum hõc eius
colla deprimit: ad predi¬
canda cȩlestia non assur¬
gat: Nec debet stultorũ
operum exempla conspice.¬

Expanded text:
quamvis non provideat, quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in Quid vero per peram,nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspice
Abbreviated transcription (Latin):
sicut agni inter lupõs mitti¬
mur: ut sensum seruantes
innocentiȩ: morsum maliciȩ
non habeamus: Qui enm
locum prȩdicationis susci.¬
pit: mala inferre non debet
sed tolerare: Ut ex ipsa sua
mansuetudine iram seuien¬
tium mitiget: et peccatorũ
uulnera in aliis ipse afflicti¬
onibus uulneratus sanet
Quem et siquando telus
rectiaidinis exigit. ut erga
subiectos sẽuiat: furor ipse
de amore sit. non de cru¬
delitate: Quatenus et ii¬
ra discipłinȩ foras exhibe¬
at: et intus paterna pie¬
tate diligat: quos foris
quasi insequendo castigat.
Quod tunc bene rector ex¬
bibet: cum se ipse diligere
per amorẽ priuatũ nescit:
cum nulla quȩ mundi sunt
appetit: cum terrenȩ cupi¬
ditatis oneribus. nequaquã
mentis colla subponit: Un
de et subditur: Nolite por¬
tare sacculũ: neq peram.
neq calciamenta: et nemi-¬
nem per uiam salutaueri¬
tis: Predicatori etenim tãn¬
ta debet in deo esse fiduicia:
ut presentis uitȩ sumptus

Expanded text:
sicut agni 1498 inter lupos mittisicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
exasperat: non est digna
cui exhortatio ueritatis fiat:
Ex cuius ergo uicio prȩdica¬
tionis sermo subtrahatur:
non facile agnoscitur: Quia
uero pastoris taciturnitas
aliquando sibi semper autẽ
subiectis noceat: certissime
scitur: Sed utinam si ad prȩ¬
dicationis uirtutẽ non suffi¬
cimus: loci nr̃i officiũ. inno¬
centia itȩ teneamus: Nam
subditur: Ecce ego mitto uos:
sicut agnos inter lupos: Mul¬
ti autem cum regiminis iura
suscipiunt: ad lacerandos
subditos mardescunt: Terro¬
rem potestatis exhibent: et
quibus prodesse debuerant
nocent: Et quia caritatis
uiscera non habent: dñiui
deri appetunt: patres se esse
mimme recognoscunt: hu¬
militatis locum in elationẽ
dominationis immutant: Et
siquando extrinsecus blan¬
diuntur. intrinsecus seinunt:
De quibu alias ueritas dicit:
Llemunt ad uos in uestimen¬
tis ouium: intrinsecus autẽ
sunt lupi rapaces: Duodecima.¬
ontra quȩ omnia consi¬
derandũ nobis est: qͥa

Expanded text:
exasperat, non est digna exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia
Abbreviated transcription (Latin):
cium quidem sacerdotale
suscepimus: sed opus officii
non implemus: Sed pensa
dicitur: rogate dñm mes¬
sis. ut mittat operarios in
messem suam: Uos pro no¬
bis petite: ut digna uobis
operari ualeamus: Ne ab
exhortatione lingua torpe¬
at: ne postquã prȩdicatio¬
nis locum suscepimus::a¬
pud iustum iudicẽ nr̃a nos
taciturnitas addicat: Sepe
enim pro sua nequitia. prȩ¬
dicantiũ lingua restringi¬
tur: sepe uero ex subiecto¬
rum culpa agitur: ut eis
qui prȩsunt prȩdicationis
sermo subtrahatur. Ex sua
quippe nequitia. predican¬
trum lingua restringitur.
sicut psalmista ait: Peccato.¬
ri autem dixit deus: quare
tu en arras iusticiam meam:
ex uicio subiectorum.
uox predicantiũ prohibe¬
tur: sicut ad ezechielem
dñs dicit: Linguam tuam ad¬
herescere faciam palato tuo:
et eris mutus: nec quasiuir
obuurgans: quia domus ex¬
asperans est: Acsi aperte di¬
cat: Idcirco tibi prȩdicatio¬
nis sermo tollitur: quia
dum me in suis actibus plebͤ

Expanded text:
cium quidem sacerdotale cium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensatdicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem prȩdicatoribus ysa¬
ias dicit: Parate uiam dñi:
rectas facite semitas dei nr̃i:
Hinc illis psalmista ait: Iter
facite ei: qui ascendit super
occasum: Super occasum nãq
dñs ascendit: quia unde in
passione occubuit: inde ma-¬
iorem suam głam resurgen¬
do manifestauit: Super oc¬
casum uidelicet ascendit:
quia mortem quam pertu¬
lit. resurgendo calcauit: Ei
ergo qui ascendit super occasum
iter facimus: cum nos etus
głam ur̃is mentibus predi¬
camus: ut eas ipse post
ueniens. per amouis sin prȩ¬
sentiam illustret: Decima se.¬
issis autem predicato¬
ribus: quid dicat audi.¬
amus: Messis quidem mul¬
ta: operarii autem paucr: Ro¬
gate ergo dñm messis: ut
mittat operarios in messem
suam: Ad messem multã ope¬
rarii pauci sunt: quod sine
sumus: quia etsi sunt qui boꝰ¬
na audrant: desunt qui di¬
cant: Ecce mundus sacerdo.¬
tibus plenus est: sed tamen
in messe dei rarus ualde in¬
uenitur operator: Quia offi¬

Expanded text:
eisdem praedicatoribus Isaeisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine sumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia offi
Abbreviated transcription (Latin):
quando nos
sermonibus.
aliquando uero operibus
admonet: Ipsa etenim facta
eius: prȩcepta sunt: Quia dũ
aliquid tacitus facit: quid
agere debeamus innotescit:
Ecce enim. binos in predicati.¬
onem discipulos mittit: Quia¬
enim duo sunt precepta ca¬
ritatis: dei uidelicet amon
et proximi: et minus quã
inter duos haberi caritas
non potest: nemo enim ad
semet ipsum proprie habere
caritatẽ dicitur: seb dilectio
ne in alterum tendit. ut es¬
se caritas possit.  binos ad
predicandũ discipulos dñs
mittit: quatinus hoc nobis
tacitus inuat: quia qui ca¬
ritatem erga alterum non
habet: predicationis offici¬
um suscipere nullatenus de¬
bet: Bene autem dicitu:
quia misit eos ante faciem
suam: in omnem guitatem
et locum quo erat ipse uen¬
turus: Predicatores enim su¬
os dñs sequitur: quia prȩ¬
dicatio preuenit: et tunc
ad mentis nr̃ȩ habitaculũ
añs uenit: quando uerba
exhortationis prȩcurrunt.
atq per hec ueritas in men¬
te suscipitur: Hinc namq

Expanded text:
quando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inon potest. Nemo enim, inquit, ad semetipsum habere caritatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit ut esse caritas possipraedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque
Abbreviated transcription (Latin):
quis uana prȩsuit.i
ic ergo recte intelligi
potest: amen amen
dico uobis siquid petieritis
patrem in nomine meo da-¬
bit uobis. ⁊ut hoc quod ait
siquid. non quodlibet in¬
telligatur: sed aliquid qͦd
non in beatȩ intȩ compara¬
tione sit nichil: Et quod se.¬
quitur. duobus modis in

Expanded text:
quis vana praesumit, quis vana praesumit, ic ergo recte intelligi potest: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc quod ait, Si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil; et quod sequitur: Usque modo n
Abbreviated transcription (Latin):
pe omnes sc̃i pro se ipsis:
non autem pro omnibus
exaudiuntur uel amcis uel
libet aliis: quia non utcũq
dictum est dabit: sed da¬
sq modo inquit: nor
petistis quicquam in
nomine meo: Petite et acci-¬
pietis: ut gaudium ur̃m sit
plenum: hoc quod dicit
gaudium plenum: profec¬
to non carnale sed spiritale
gaudium est. Et quando tan¬
tum erit. ut aliquid ei iam
non sit addendum: procul
dubio tunc erit plenũ: Qiic¬
quid ergo petitur quod per¬
tineat ad hoc gaudiũ con¬
sequendum: hoc est in no-¬
mine xp̃i petendum: si di¬
uinam intelligimus grãm:
siuere beatam poscimus ui.¬
tam: Quicquid autem ali¬
ud petitur: nichil petitur:
Non quia omnino nulla
res est: sed quia in tante
rei comparatione. quicqͥd
aliud concupiscitur nichil
est: Neq enim prorsus nul.¬
la res est homo: de quo
apłs ait: qui se putat ali-¬
quid esse cum nichil sit: In
comparatione quippe spiri¬
talis hominis. qui scit grã
dei se esse quod est: quis

Expanded text:
pe omnes sancti pro seipsis, pe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur, vel amicis, vel libet aliis, quia non utcunque dictum est, Dabit, sed Da modo, inquit, non petistis quidquam in nomine meo; petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Hoc quod dicit, Gaudium plenum, profecto non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum sit nihil. In comparatione quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si
Abbreviated transcription (Latin):
am dictum est in superio¬
ribus huius dominici ser¬
momis partibus: propten
eos qui non nulla petunt
a patre in xp̃i nomine nec
accipiunt: non peti in no¬
mine saluatoris: quicquid
petitur contra rationem sa¬
lutis: Non enim sonumlit¬
terarum ac sillabarũ: sed
quod sonus ipse significat.
et quod eo sono recte ac ue.¬
raciter intelligitur. hoc ac¬
cipiendus est dicere: cum
dicit in nomine meo: Un¬
de qui hoc sentit de xp̃o
quod non est de inco dei
filio sentiendum: non petit
in eius nomine: etiam si nos
taceat litteris ac sillabis
petit. quem cogitat cum
petit: Qui uero quod est
de illo sentiendum sentit:
ipse in eis nomine petitꝰ
et accipit quod petit: sinos
contra suam salutem sempi¬
ternam petit: accipit autẽ:
quando debet accipere:
Quedam enim non negan¬
tur: sed ut congruo den¬
tur tempore differuntur
Ita sane intelligendum est
quod ait dabit uobis: ut
ea beneficta significata sci¬
antur his uerbis: quȩ ad
eos qui petunt proprie
pertinent: Exaudiunt᷑ quip¬

Expanded text:
am dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentin ejus nomine, etiam si non taceat litteris ac syllabis petit, quem cogitat cum petit. Qui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra salutem sempiternam petit. Accipit autem, quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore, differuntur. Ita sane intelligendum est, quod ait Dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quip
Abbreviated transcription (Latin):
onem̾ accipere: nec laudo niec
intupero. Omnibus tanen
dm̃cis diebus: comnicãdũ
hortor. Si tamen mens in
affectu pectandi est: grauari
magis dico in encharistie ꝑ¬
ceptione. ꝙͣ purificari: Et
quãuis quis pctõ mordeat᷑.

Expanded text:
am accipere, nec laudo, nec vitupero; omnibus tamen dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ysidorns: Qui scelerate n¬
uũt in ecclesia. et cõmunica¬
re non desiunt. putantes
se tali cõmunione mũdari.
discant nchil ad emũdacõ¬
pheta Quid est q dilectus
meus fecit in domoanea sce
lera multa:. Nunquid car¬
nes sc̃e auferent a te mali¬
cias tuas: Et apłs. probet
inquid se homo: et sic de pa¬
ne illo edat: et de calice bi

Expanded text:
ire. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil de mundatiopheta: Quid est, quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas ? Et Apostolus: Probet, inquit, se homo, et sic de pane illo edat, et de calice bi
Abbreviated transcription (Latin):
citer sibi uendicant: si non
cum dei uoluntate concor¬
dant: Extra dignitatẽ pa-¬
cis sunt improbarũ parili¬
tates cupiditatũ: federa sce.¬
lerum: et pacta uiciorũ: amor
mundi cum dei amore non
congruit.: nec ad societatẽ
filiorũ dei peruent: qui se a
carnali generatione non di¬
uidit: Qui autem semper
seruare unitatẽ sp̃s in uincu¬
lo pacis: nunquã ab ȩterna
lege dissentiunt: fideli orati¬
one dicentes. fiat uoluntaᷤ
tua sicut in cęlo et interra:
hi sunt pacifici: hi bene una¬
nimes. scẽq concordes: uo¬
candi eterno nomine filii
der: coherebes autẽ xp̃i: qͥ a
hoc merebitur dilectio dei et
proximi. ut nullas iam ad¬
uersitates sentiat: nulla scas¬
dala pertimescat: sed finito
omniũ temptationũ certami¬
ne. in tranquillissima dei pa.¬
ce requiescat: per dñm nr̃m̃
iħm xp̃m: qui cum patre et
spu scõ uiuit et regnat in scła
scłorum:amen:¬

Expanded text:
citer sibi vindicant, si non citer sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii Dei, cohaeredes autem Christi : quia hoc merebitur dilectio Dei et dilectio proximi, ut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace requiescat, per Dominum nostrum, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
est uideat deitatẽ: et quod
oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominiᷤ
ascendit: per ineffabile gau¬
dium ȩternȩ contemplatio¬
nis obtineat: Merito hec be¬
atitudo. cordis promitatur
puritati: Splendorẽ enim
ueri luminis.sordens acies
uidere non poterit: et quod
erit iocunditas mentibus
nitidis: hoc erit pena ma¬
culosis: Dedmentur ergo
terrenarũ caligines uanita.¬
tum: et ab omni squalore
miquitatis oculi tergantur
interiores: ut serenus intui¬
tus tantum dei uisione pa-¬
scatur: Ad hoc enim prome¬
rendũ: illud intelligimus
pertinere quod sequitur: Be.
ati pacifici: qm̃ filii dei uoca¬
buntur: Beatitudo ista dilec-¬
tissimi non cunisubet consen.¬
sionis. aut qualiscũq concor¬
diȩ est: sed illius de qua di-¬
cit apłs: Pacem habete ad de.¬
um: Et de qua dicit propħ̃a
dauid: Pax multa diligenti
etiam artissima amicitiarũ
uincula et indiscretȩ simili.¬
tudies animorũ. non uera¬

Expanded text:
est, videat Deitatem: et quod est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus pertinere quod sequitur: CAP. IX. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Beatitudo ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete ad Deum : et de qua dicit propheta David: Pax multa diligentibetiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non vera
Abbreviated transcription (Latin):
tus miscdiȩ copulatur. et di-
nosce. xp̃iane tuȩ sapientiȩ
dignitatẽ: et qualiũ discipli¬
narum artibus. ad quȩ prȩ¬
mia uoceris intellige: Mise¬
ricordem te miscdia. iustum
uult esse iusticia: ut in cre¬
atura sua creator appareat:
et in speculo cordis humani.
per lineas imitationis expre¬
sa dei imago resplendeat:
Secura esto operantiũ fides:
aderunt tibi desideria tua:
et his quȩ amas sine fine po¬
tieris: Et qm̃ tibi per elemosi¬
nam omnia munda sunt: ad
eam quoq beatitudinẽ quȩ
consequenter est promissa per¬
dilectissimi: cui tantũ premiũ
preparatur: Quid ergo est
habere cor mundum: nisi eis
quȩ supradictȩ sunt stubere
uirtutibus: llidere autẽ dm̃
quantȩ sit beatitudinis: quȩ
mens concipere.quȩ lingua
ualeat explicare: Et tamen
hoc consequetur cum trans¬
formabitur humana natura:
ut non per speculũ neq in
enigmate. sed facie ad faciẽ
ipsam quam nullus homi¬
num uidere potiit sicuti

Expanded text:
tus misericordiae copulatur, et dicitus misericordiae copulatur, et dicinosce, Christiane, tuae sapientiae dignitatem, et qualium disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et quoniam 371 tibi per eleemosynam omnia munda sunt, ad eam quoque beatitudinem, quae consequenter est promissa, perdilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
et sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi
satirrabuntur: Nichil hec esu.¬
ritio corporeũ. nichil expetit
sitis ista terrenũ: sed iusticiȩ
bono desiderat saturari: et
in omniũ occultorũ introdũ¬
cta secretũ. ipso dño optat.
impleri Fẽlix mens quȩ hunc
concupiscit cibum: et ad ta¬
lem estuat potum: quẽ utiq
non expeteret: si nichil de
eius suauitate gustasset: Audi¬
ens autem dicentem sibi pro¬
pħicum sp̃m gustate et inde¬
te qm̃ suauis est ñs: accepit
quandã supernȩ dulcedinis
portionẽ: et in amorẽ castissi¬
mȩ uoluptatis exarsit: ut spre¬
tis omnibus temporalibꝰ. ad
edendam bibendamq iusticiã
toto accenderetur affectu: et
illius primi mandati appre-¬
henderet ueritatẽ dicentis:
diliges dnm deum tuum ex
toto corde tuo. et ex tota men¬
te tua. et ex tota uirtute tua:
dm̃. quam amare iusticiam:
Deniq sicut illi dilectionidei.
proximicura subiungitur: ĩta
et huic desiderio iusticiȩ uir.¬

Expanded text:
et sitiunt justitiam, quoniam ipsi et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua : Deum quam amare justitiam. Denique sicut illi dilectioni Dei, proximi cura subjungitur, ita et huic desiderio justitiae vir
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ danda mansuetis:
caro scorum est: quȩ ob hu¬
militatis meritũ felici resur¬
rectione mutabitur: et im¬
mortalitatis gła uestietuꝵ:
in nullo iam spũi futura con¬
traria: et cum uoluntate
animi perfecte unitatis ha¬
bitura consensum: Tunc enĩ
exterior homo: interioris ho¬
minis erit quieta et inte-¬
merata possessio: Tunc menᷤ
uidendo deo intẽnta: nulls
corporeȩ infirmitatis impe¬
dietur obstaculis: nec ram
dici necesse erit. corpus quod
corrũpitur aggrauat animã.
et terrena in habitatio depri¬
mit sensum multa cogitan¬
tem: qm̃ habitatori suo non
reluctabitur terra: nec immo¬
deratũ aliquid contra impe¬
rium sui rectoris audebit: Pos¬
sidebunt enim illam mites
pace perpetua: et nichil un¬
quam de eorum iure minue¬
tur: cum corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ. et
mortale hoc induerit immor.¬
talitatẽ: ut periculũ uerta¬
tur in prȩmiũ: et quod fuit
dicit: Beati qui esuriũt

Expanded text:
sessionem danda mansuetis, sessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : ut periculum vertatur in praemium, et quod fuit dicit: Beati qui esuriunt
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi cui consolatio ȩter¬
na promittitur: non est cũm
huius mundi affectione com¬
munis: nec beatum quemquã
faciunt ista lamenta: quȩ
totius humani generis deplo-¬
ratione funduntur: Alia ratio
est scõrum gemituũ: alia bea¬
tarum causa lacrimarũ: Re¬
ligiosa tristicia. aut alienum
peccatũ luget: aut propriũ:
Nec de hoc dolet quod chiui¬
na iusticia agitur: sed de eo
meret. quod humana miqui¬
tate cõmittitur: ubi magis
plangendus est faciens ma¬
ligna quam patiens: quia
iniustũ malicia sua demergit
ad pęnam: iustum autem to¬
lerantia ducit ad głam: Dem
terram: Mitibus atq mansu¬
etis: humilibus ac modestis.
et ad omnium iniuriarũ to-¬
lerantiã prȩparatis: possiden¬
da terra promittitur: Nec par¬
ua estimanda est hec aut ui-¬
lis hereditas: tanquã a cȩle¬
sti habitatione discreta sit:
cum regnũ cȩlorum alii intel¬
ligantur intrare: Terra ergo
promissa mitibus. et in pos¬

Expanded text:
dilectissimi, cui consolatio aeterdilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad gloriam. Cterram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in pos
Abbreviated transcription (Latin):
posceretur: argentũ in quit
quod autem habeo hoc tibi
humilitate sublimius: quid
hac paupertate locupletiuᷤ:
Non habet prȩsidia pecumȩ:
sed habet dona naturȩ: Qũe
debilem ȩdidit mater ex ute¬
ro: sanum fecit petrus ex
uerbo: et qui imagmnẽ cesa¬
ris in numo non dedit: mmra¬
ginem xp̃i in homine refor¬
mauit: huius autem thesau¬
ri opibus. non solum ille ad¬
uitus est cui gressus est red¬
ditus: seb etiam quinq mi¬
lia uirorũ: quȩ tunc ad exor¬
tationẽ apłi ob eiusdẽ cura¬
tionis miraculũ crediderunt:
Et ille pauper qui non ha¬
bebat quod petenti daret:
tantam dedit diusnȩ gr̃e
largitatẽ: ut quemadmodũ
unum hominẽ redintegra¬
rat in pedibus: sic tot mila
credentiũ sanaret in cortibu.
faceretq: eos in xp̃o alacres.
quos in iudaica perfidia in¬
uenerat cdaudicantes: Lectio
cationem hinius felicissi¬
mȩ paupertatis addidit dñs:
dicens: Beati qui lugent: qm̃
iꝑsi consolabuntur: Luctus hic

Expanded text:
posceretur, Argentum, inquit,posceretur, Argentum, inquit,quod autem habeo, hoc tibihumilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. cationem hujus felicissimae paupertatis, 369 addidit Dominus, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Luctus hic,
Abbreviated transcription (Latin):
datur in hac uirtute consor¬
tium: quia possunt esse pro¬
posito pares: et impares cen¬
su: Nec interest quantũ sint
les: qui in spiritalibus bomꝰ
eata igitur illa pauper.¬
tas. quȩ rerum tempo¬
ralium amore non capitur:
nec mundi opibus augeri
appetit: sed cȩlestibus bonis
nobis magnanimȩ pauper¬
tatis exemplũ. primũ post
dñm apłi prebuerunt: qui
omnia sua sine differentia
relinquentes: ad uocem cele¬
stis magistri a captura pisci.¬
um in piscatores hominũ ala¬
tri conuersione fiutati sunt.
et multos sui similes fidei suȩ
imitatione fecerunt: quando
illis primitiuis ȩccłȩ unum cor
omniũ. et anima erat una
credentiũ: qui uniuersis rebuᷤ
suis possessiombusq distrac¬
tis: per deuotissimã pauper¬
tatem bomis ditabantur ȩter¬
nis: et apłica predicatione
gaudebant nichil habere de
mundo: et omma possidere
cum xp̃o: Hinc beatus apłs
petrus cum ascendens in tem¬
plum a claudo elemosina

Expanded text:
datur in hac virtute consordatur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint les, qui in spiritalibus bonis ata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis nobis magnanimae paupertatis exemplum primi post Dominum apostoli praebuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis Ecclesiae filiis unum cor omnium et anima erat una credentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna