comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aaron uirgo maria fuit.
sacerdotem concepit. et peꝑ¬
it. de quo dauid ceciit di¬
cens. Tu es sacerdos meter¬
num secundum ordinem
melchisedech. Superiore nã¬
qz uersu iam dixerat. Uir¬
gam uirtiitis tue emittet
dominus ex syon. Et ysai¬
as propheta: apertius ma¬
riam sanctain designat
dicens. Exiet uirga de ra¬
dice iesse. et flos de radice ciꝰ
ascendet: et requiescet suꝑ
cum spiritus dei. spiritus
sapiencie et intellectus. Qd̾
ergo hec uirga nuces pro¬
duxit: ymagodominici
corporis fuit. Nux enim tr¬
nam habet in suo corpore
substancie unionem: cori¬
um. testam. et mũcleum.
In corio. caro: in testa. ossa:
in micleo. interior amima
comparatur. In corionucis.
carnem significat saluato¬
ris: que habuit in se aspi¬
tatem uel amaritudinem
passionis. In micleo: intrri¬
orem declarat dulcedinem
deitatis. que tribiit pastũ:
et luminis subministrat
officium. In testa lignum
inserens crucis. quod non
discreuit id quod foris et in¬

Expanded text:
Aaron virgo Maria fuit, Aaron virgo Maria fuit, sacerdotem concepit et peperit, de quo modo David cecinit, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech: superiori namque versu jam dixerat, Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion . Et Isaias propheta apertius Mariam sanctam designat, dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum spiritus Domini, spiritus sapientiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et in
Abbreviated transcription (Latin):
partum. Ueniat ad ecclesi¬
ai exponatur illi: ut cog̾¬
scat uerborum ordinem of¬
ficii naturalis. Uirgo ha¬
buit tempora pariendi: nͥ¬
ga autem non habuit tẽ¬
pora germmandi. Illa au¬
tem decursis nouem men¬
sibus peperit: uirga autem¬
alia die. quod natura nõ
habuit: germinauit. Con¬
Deus enim qui inniuncris
signum ostendit. ut asma
ud sacramentum. Solis
radius specular penetrat. et
soliditatem cius insensibi¬
li subtilitate ꝓtraiat: et ta¬
lis uidetur intrinsctus. qͣlaa
extrinsecus. Itaq fratres.
nec cum ingreditur uiolat.
nec cum egreditur dissipat:
quia ingressu et egressii ciꝰ.
specular integrum perseus¬
rat. Specular ergo non rũ-¬
pit radius solis. integrita¬
tem uirginis ingressus aut
potucrit deitatis: Sed quid
ultirius ĩmoramur. Au¬
diat xp̃ianus. ꝙ non mult
audire iudens. aut mani¬
cheus: ut ille proficiat in
fide redemptus. et ille aus
ille deficiat induratus. ⁊¬
hirga illa unde agimus

Expanded text:
partum. Veniat ad ecclesipartum. Veniat ad ecclesiam, exponatur illi; ut agnoscat verum ordinem officii naturalis. Virgo peregit tempora pariendi: virga autem non habuit tempora germinandi. Illa enim decursis novem mensibus peperit; virga alia die quod natura non habuit germinavit. VDeus enim qui in Numeris signum ostendit contra ud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingressu et egressu ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut poterat Deitatis? Sed quid ulterius immoror? Audiat Christianus quod non vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ille aut ille deficiat induratus. Virga illa, unde agebamus,
Abbreviated transcription (Latin):
uirge: inter quas cciam u¬
na erat. que aaron fuerat
sacerdotis. posite sunt autẽ¬
a sancto moyse in taberna¬
culo testimonii. T irga au¬
tem a aron post alterum di¬
em inuenitur produxisse
flores et frondes: et peperisse
nuces. Delectet hoc misteriũ
cum caritate nr̃a contra ꝑ¬
fidiam uideorum cõmisce¬
n. ubi maxime figura int̾¬
uet sa cramenti. Uirga
hec protulit quod ante nõ
habut: non radicata plã¬
tacione. non deffossa sarcu¬
lo. non animata succo: nec
fecundata seminario. Et cũ
illic deessent uniuersa iura
nature: protulit uirga qd̃
nec semme suggeri potuit
nec radice. Dirga ergo potu¬
it contra naturam mices
prodicere: nirgo non potu¬
it contra nature iura dei fi¬
lium gencrare: Dicat igit
michi iudeus incredulus.
quemadmodum uirga frõ¬
duit et floruit et nuces prõ¬
culic: et ego dicam illi quẽ¬
admodum uirgo concepit
et peperit. S profecto iudeuᷤ
nec conceptum uirge pote
rit explicare: nec uirginis

Expanded text:
virgae, inter quas etiam uvirgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam Judaicam commiscere, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere: virgo non potuit contra naturae jura Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit et fronduit et nuces protulit; et ego dicam illi quemadmodum virgo conceperit et pepererit. Sed profecto Judaeus nec conceptum poterit virgae explicare, nec virginis
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus non defuit maie¬
state. Si celum et terram ĩ¬
plet pater implet spiritus
sanctus: carnem xp̃i descre¬
re non potuerunt. quãdo
in diuinitatis unitate mã¬
serunt. Adhuc cytharam
respice: ut musicum meloᷤ
sonus dulcis reddat. Tna
pariter adesse uidentur: ar ᷤ
manus. corda. et tamen
resonat corda: tria pariter
operantur. sed sola corda
resonat quod auditur: nec
ars nec manus sonos red¬
dunt. sed ca cum corda tria¬
pariter operantur: sic nec p̃r
nec spiritus sanctus susce-¬
perunt camem. et tamẽ cũ
filio panter operantur. So¬
num sola corda percutit
carnem solus xp̃e accepit.
Operacio in tribus constat.
lai cordam soni reddicio:
sie pertinet ad solum xp̃m
turam inquit: parere uir¬
go maria non potuit. Et
detestandus manicheus. Si
caro crataurgo esse non po¬
tuit. Si uirgo peperit: fan¬
tasma fuit. Utrisq respon¬
dendum est. profero de hy¬
storia neteris testamenti ne-¬
cessarium exemplum con
gulis tribubus uirgas af¬
ferri. Ad late sunt duodecim

Expanded text:
sanctus non defuit majestate. Si coelum et terram implet Pater, implet et Spiritus sanctus: carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Adhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen resonat chorda. Tria pariter operantur; sed sola chorda personat quod auditur: nec ars nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Spiritus sanctus susceperunt carnem; et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit; carnem solus Christus suscepit. Operatio in tribus constat: rtinet chordam soni redditio, sic pertinet ad solum Christuram, inquit, parere virgo non potuit: et detestandus Manichaeus, Si caro erat, virgo esse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. Utrisque respondendum est. Profero de historia Veteris Testamenti necessarium exemplum contgulis tribus virgas afferri. Allatae sunt duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt oues proprie:
uidet lupum uemientem:
et dimittit oues et fugis.
merceimnanus uo¬
iatur: qui non pro amois
intimo oues dominicas
sed ad temporales merccde
pascit. Mercennanus qͥ ppe
est: qui locum quidem pa¬
storis tenet: sed lucra am¬
marum non querit. Terre¬
nis commodis ihiat. ho¬
nore pre lacionis gau¬
det: temporalibus lucris
pascitur. impensa sibi ab
hominibus reuerencia le¬
tatur. Iste sunt etemim mer¬
cedes mercennarii: ut pro
coipso quod in regimine
laborat. hic quod querit ĩ¬
ueniat: et ab hereditate gre¬
gis in posterum aliemis
eristat. Utrum uero pastor
sit an mercennarius: cogno¬
sai ueraciter non potest. si oc¬
casio necessitatis deest.Trã¬
quillitatis crum tempore.
plerumq ad gregis custo¬
diam: sicut uerus pastor
sic mercenanius stat.oz¬

Expanded text:
propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. 2. mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat
Abbreviated transcription (Latin):
ex accidenti dono sz essẽciali¬
ter bonus est: dicit. Ego sũ
pastor bonus. Atqz eusdẽ
bonitatis formam quam
nos mutemur adiungit
dicens. Bonus pastor; am¬
mai suam point pro oui¬
bus suis. Fecit quod mo
pus suum et sanguinem
uerteret: et oues quas redi¬
merat: carnis suc alimen¬
to saciaret. Ostensa nobis
est de contemptu mortis
uia quam sequamur: ap¬
posita forma cui mnprima¬
mur.¬
runum nobis est
ceteriora nr̃a mise¬
ncorditer ombus cius mi
strare. A primo autem hoc
minimo peruenitur: ad
prostremum maius. S
cum incomparabiliter lõ
qui non dat pro ouibus
substãm suam. quamedo
pro cis daturus ẽ animã
suam: Et sunt non nulli
qui dum plus terrenam
substanciam quamoues
diligunt: merito nomen
pastoris perdunt. de qui

Expanded text:
ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur.rimum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejustrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longdemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
per solium dauid et suꝑ re¬
gnum cius sedebit: ut con¬
firmet illud et corroboret ĩ
iudicio et iusticia: amodo
et usq in sempiternum . ze¬
lus domim exercituum fa¬
ciet hoc. Uerbum misit dñs
in iacob: et cecidit in israel.¬

Expanded text:
regnum eius sedebit, ut confirmet illud et corroboret in iudicio et iustitia amodo et usque in sempiternum. Zelus Domini exercituum faciet hoc. Verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Israel
Abbreviated transcription (Latin):
caro fenum: et omnis glo¬
ria eius quasi flos agni
Orsiccatum est fenum et ce¬
cidit flos: quia sp̃us dei suf¬
flauit in eo. Bere fenumẽ
populus. Exsiccatum est
fenum et cecidit flos: uer¬
bumt auton domini stabͥ¬

Expanded text:
caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri; exsiccatum est fenum, et cecidit flos, quia spiritus Dei sufflavit in eo. Vere fenum est populus: exsiccatum est fenum, cecidit flos; verbum autem Domini n
Abbreviated transcription (Latin):
culo ad oculum uidebunt.
cum conuerterit dommus
syon. Gaudete et laudate si¬
mul deserta ierusalem: qr
consolatus est domims
populum suum. redemit
iersm. Parabit dominus
brachium sanctum suũ
in oculis ommum genti¬
um: et uidebunt om̃nes
fines terre: salutare dei nr̃i.

Expanded text:
culum ad oculum videbunt: cum converterit Dominus Syon. Gaudete et laudate simul deserta Hierusalem: quia consolatus est Dominus populum suum: redemit Hierusalem. Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium. Et videbunt omnes fi
Abbreviated transcription (Latin):
rainte sicut qui letantur
i messe. sicut crultant
lo escapta preda: quãdo
diuidunt spolia. iugum
enim oncris cus it iurgã
humcri cius et sceptrum ex¬
actoris cius superasti: si s̃
in die madian. Quia om¬
nis uiolenta predacio cũ
tumultu. et uestimentũ
mixtum sanguine ett ĩ
in combustionem: et cibus
ignis. Paruulus enim na¬
tus est nobis: et filius datir
est nobis. Et factus ẽ prin¬
cipatus super humerum cĩ.¬

Expanded text:
tantur in messe, sicut exsultant d. capta praeda quando dividunt spolia. Jugum enim oneris ejus, et virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian. Quia omnis violenta praedatio cum tumultu, et vestimentum mixtum sanguine, erit in combustionem, et cibus ignis. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis, Et factus est principatus e
Abbreviated transcription (Latin):
onsurge consurge.
mduere fortitudi¬
nc tua syon: induere uesti¬
mentis glorie tue iersin
ciuitas sancti. quia non
adiciet ultra ut ꝑtranseat
per te maircumcisus et in¬
mundus. Excutere de pul¬
uere. consurge sede ierlłm:
solue uincula colli tui cap¬
tiua filia syon: quia hec di
at dominus deus. Gratis
uenundati estis: et sine
argento redimemini. Qͥa
bec dicit dommnus deus.in
egyptum descendit popu¬
lus meus in principio. ut
colonus esset ibi: et assur
absqz ulla causa calump¬
matus est cumi. Et mnc
quid michi est hec dicit lo¬
minus: Quoniam ab lar
est populus meus gratis.
dominatores eius miqz a¬
gunt dicit dominus: et iu¬
giter tota die nomen meũ
blasphematur. Propter hoc
sciet populus ineus nom̃
neum in dic illa: quia e¬

Expanded text:
onsurge consurge induere fortitudine tua Sion induere vestimentis gloriae tuae Hierusalem civitas sancti quia non adiciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et inmundus excutere de pulvere consurge sede Hierusalem solve vincula colli tui captiva filia Sion quiacit Dominus, gratis venumdati estis: et sine argento redimemini. Quia hec dicit Dominus Deus, in Egypto descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc: quid mici est hec dicit Dominus, quoniam ablatus est populus meus gratis. Dominatores eius inique agunt dicit Dominus: et iugiter tota die nomen meum blasfematur. Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa: quia e
Abbreviated transcription (Latin):
gregem suum pascet in bra¬
chio suo congregabit agnoᷤ.
et in sinu suoleuabit: fita
ipse portabit. Quis mẽsus
est pugilloaquas. et celos
palmõ ponderaint: Quis
appendit tribus digitis mo¬
lem terre. et librauit in põ¬
dere montes. et colles in sta¬
tera: Quis adiuuit sp̃m
domini. aut quis consilia¬
um semitam iusticie. et e¬
rudint eum sciencia. et ui¬
am prudencie ostendit illi:
Ecee gentes quasi stilla si¬
tule. et quasi momentũ
statere: reputate sunt. Ecce
insule quasi puluis exi¬
guus: et libanus non suf¬
ficiet ad succẽdendum et
ammalia cus non suffici¬
ent ad bolocaustum. Om¬
nes gentes quasi non sĩt
sic sunt coram co: et qua¬
si nichilum et inanc repu¬
tate sunt ci

Expanded text:
in bracio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliaum semitam iustitie; et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere reputate sunt. Ecce insule quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum: et animalia eius non sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint sic sunt coram eo: LXVIII et quasi nicilum et inane reputate sunt. VI
Abbreviated transcription (Latin):
pater cqualem sibi genuit fi¬
lium. et qui cogitat atqz in
fide su a scutit et ruminat. e¬
qualem esse pr̃i am inquẽ
crcoidit: ipsum trabit pat̾
ad filium.
non est deus ucius:
non trãhit cum pater. sz su¬
a paruersa cogitacio trahit
cum ueritati non consenti¬
re. Ille tractus est a patre: qͥ
ait. Tu es xp̃c filius dciuiiii.
Cui dominus inquit. Gca¬
tus es symon bariona qui¬
a caroet sangus non reuc
lauit tibi. sed paterincus
qui in celis in celis est. Ista
reulacio: ipsa est attraccio.
dum enim dixit. nemo p̃t
ueure ad me: nisi pater qͥ
misit me traxcrit cum. Cõ¬
tinuo subiuuxit: et ego re¬
sucitabo cum in nouissimo
sperauit. indebit qd̃
adhũc non udendo credid̃.
manducabit quod esurit.
saciabitur coquod sitit. U¬
dibi: In resureccione mor¬
tuorum: quia ego resucita¬
bo cum in nouissimodie.
Et erunt omnes docibiles dĩ
Quare hoc dixit: Ouida:
pater uos non docuit. Quo¬
modo potestis me cognosc̃t:
omnes regni illius homi¬
nes docibiles dei crunt: nõ

Expanded text:
Pater aequalem sibi genuit Filium: et qui cogitat atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credit, ipsum trahit Pater ad Filium. Non est Deus verus, non trahit eum Pater, sed sua perversa cogitatio trahit eum veritati non consentire. « Ille tractus est a Patre, qui ait: Tu es Christus Filius Dei vivi. Cui Dominus inquit: Beatus es, Simon BarJona, quia caro et sanlavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est » Ipsa revelatio, ipsa est attractio. Dum enim dixit: « Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum, » continuo subjunxit: « Et ego resuscitabo eum in novissimo sperat, videbit quod adhuc non videndo credidit, manducabit quod esuriit, satiabitur eo quod sitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia « Ego resuscitabo eum in novissimo die. Et erunt omnes docibiles Dei. » Quare hoc dixit, o Judaei? Pater vos non docuit quomodo potestis me cognoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
sobrius mansit. et uictus c̃.
Temulentan a greditur dya¬
bolus: luxuriosum oppu¬
gnat immicus. Ubi autẽ
ieuinium uiderit: fugit.
metuit. ꝑtimescit. terretur
pallore eui debilitatur me¬
dia: infurmitate prosterni¬
tur. Prosternitur inqmͣ in¬
firitate: quia xpĩano ĩ¬
firmitas est fortitudo. un¬
de apłs ait. Cum infirmor:
tunc forcior sum. S requi¬
rit aliquis quomodo sit
fortis infirmitas. Tunc e¬
nim fortis est infirmitas.
quando caro tabescit iciu¬
niis. anima puritate pin¬
guescit. Quantum emin
illi ciborum succus subtra¬
hitur. tantum huic iustĩe
uirtus augetur.

Expanded text:
sobrius mansit, et victus est? sobrius mansit, et victus est? Temulentum aggreditur diabolus, luxuriosum oppugnat inimicus. Ubi autem jejunium viderit, fugit, metuit, pertimescit; terretur pallore ejus, debilitatur inedia, infirmitate prosternitur: prosternitur, inquam, infirmitate; quia christiana infirmitas fortitudo  Apostolus: Cum infirmor, tunc fortior sum . Sed requirit aliquis, quemadmodum sit fortis infirmitas? Tunc est fortis infirmitas, quando caro tabescit jejuniis; anima puritate pinguescit. Quantum enim illi ciborum succus subtrahitur; tantum huic justitiae virtus augetur.
Abbreviated transcription (Latin):
siombus comparari ĩqui¬
bus populus isracl tanꝙͣ
in procinctu quodam posi¬
tus pharaonem regem co¬
tidiano labore superauit:
ut ab mimicis quasi qui¬
busdam castris mansionũ
stacione se defend̾et. ita ut
qui cumq ex illo comitatꝰ
nimero diurna stacione
spacia non confecit: aut
pharao illum occupauit.
aut solitudo peruasit. Sic er¬
go et uos propositum nobiᷤ
qudraginta dicrum iter de¬
bemus omni labore confic̃t.
et quasi quibusdam castris
nos ieniniorum deuocione
muure. Castra enim sunt
nobis nr̃a iciunia: que noᷤᷤ
a dyabolica oppugnacione
defendunt. Demiqz staciones
uocantur. ꝙ stantes et como¬
rantes in cis. municorum
insidias repellamus. lc .ii.¬
astra cnm sunt ie¬
bus si quis oberrauerit. a
spũali pharaone inuadit:
aut a peccatorum solitudĩc
deuoratur. Peccatorum au¬
tem solitudinem patitur. qͥ
descritur a societate scõrum.
Murus igitur quidam est
gnabilis dyabolo: intrans¬
gressibilis muico. Quis
ieumauit et captus est: Q̾s

Expanded text:
sionibus comparaverim, in quibus populus Israel tanquam in procinctu quodam positus, Pharaonem regem quotidiano labore superavit, et ab inimicis suis quasi quibusdam castris mansionum sese statione defenderit; ita ut quicunque ex illo comitantium numero diurnae stationis spatia non confecit, aut Pharao illum occupaverit, aut solitudo pervaserit. Sic ergo et nos propositum nobis quadraginta dierum iter debemus omni labore conficere, et quibusdam quasi castris nos jejuniorum devotione munire. Castra enim nobis sunt nostra jejunia, quae nos a diabolica oppugnatione defendunt. Denique stationes vocantur, quod stantes et commorantes in eis, inimicorum insidias repellamus. Castra enim sunt jeibus si quis aberraverit, ab spiritali Pharaone invaditur, aut peccatorum solitudine devoratur. Peccatorum autem solitudinem patitur, qui deseritur a societate sanctorum. 2. Murus igitur quidam est gnabilis diabolo, intransgressibilis inimico. Quis jejunavit, et captus est? quis
Abbreviated transcription (Latin):
iunquid seruus ẽ i srł.
aut uernaculus: Qͣ¬
re ergõ factus est in predam:
Super cum rugierunt leo¬
nes: et dederunt uocem suã.
Posuerunt terram eius in so¬
litudinem. ciuitates cius
cruste sunt: et non est qui
habitet in cis. Filii quoq n
menpheos. et thasnes. con¬
stuprauerunt te usq ad u̾¬
ticem. Numquid non istd̃
factum est tibi. quia dere¬
liquisti dominum deum
tuum. co tempore quo du ce-¬
bat te per uiam: Et minc
quid tibi ius in uia egyp¬
ti: ut bibas aquam turbi¬
dam: Et quid tibi uis in¬
uia assyriorum. ut bibas
aquam fluminis: arguet
te malicia tua. et aduensio
cito et uide quia .i.¬
malum et amarũ
est reliquisse te dominum
deum tuum. et non esse ti¬
morem dei apudte: dicit
dominus cxercituum. A se¬
culo confregisti irgum me¬
um rupisti uincula mea
et dixisti. non seuiam. In
om̃i enim colle sublimi. et
sub omni ligno frondoso
tu prosternebaris meretrix.
Ego autem plantaui te ui¬
neam clectam: omne seinẽ

Expanded text:
umquid servus est Israel, aut vernaculus? quare ergo factus est in praedam? Super eum rugierunt leones, et dederunt vocem suam, posuerunt terram ejus in solitudinem: civitates ejus exustae sunt, et non est qui habitet in eis. Filii quoque Mempheos et Taphnes constupraverunt te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? Arguet te malitia tua, et aversio cito, et vide, quia malum et amarum est reliquisse te Dominum Deum tuum, et non esse timorem ejus apud te, dicit Dominus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non serviam. In omni enim colle sublimi, et sub omni ligno frondoso tu prosternebaris meretrix. Ego autem plantavi te vineam electam, omne semen
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hec que suparur
dicta funt. cum in¬
troisset capharnaum ciui¬
tatem galylce. sic cognoĩa¬
ta est cãpharnaum in qua
sue magnificencie demon¬
strauit. Ingrediente co in ca¬
pharnaum. Cur ibi ingreᷤ¬
sus est: Propter quod et in¬
uenit. et statim manifestũ
est. Accessit ad eum centuri¬
o.Accessit uere non dimidi¬
us sed totus. Non aspectu
corporis tantum. sed et am¬
me plenitudine. non facie
tantum: s ĩmaculato cor¬
de. Accessit centurio alien¬
gena generacione:sed do¬
mesticus corde. Alienus
nacione: sed alacer fide. Mi¬
litum princips: sed plus ã¬
gaonim gaudium. Acces¬
fit ad cum centimio: incre¬
pacio illorum. Illi quon¬
dam ad helyam in carme¬
lo ascendentes quinquage¬
narii: mox in infidelitatẽ
sua igne combusti sunt.
Et iste in fide mox in sinu
deputatus est abrahe. Acceᷤ¬
sit ad eum centuno roganᷤ
eum et dicens. Domme pu¬
er meus iacet in domo para¬
liticus: et male torquetur.
multi in illo tempore pro
diuersis rogabant infirmi¬

Expanded text:
ost haec quae superius dicta sunt, Cum introiisset Capharnaum civitatem Galilaeae. Sic cognominata est Capharnaum, in qua suae magnificentiam monstravit. Ingrediente eo Capharnaum. Cur ibi ingressus est? Propter hoc quod et invenit, et statim manifestum est. Accessit ad eum centurio. Accessit vere, non dimidius, sed totus. Non aspectu corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus angelorum gaudium. Accessit ad eum centurio, increpatio illorum qui quondam ad Eliam in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Multi in illo tempore pro diversis rogabant infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Ixitq dominus ad¬
cum. Si muenero
sodomis quinquaginta
iustos in medio ciuitatis:
dimittam omni loco ꝓpter
cos. Respondens abraham
ait. Quia semel cepi. loqͣr
ad dominum meum: cũ
su puluis et cinis. Quid
si minus quinquaginta
iustis quinqz fuerint: De¬
lebis propter quadragin¬
ta quinqz uniuersam ur¬
bem: Et ait. Non delebo si ĩ¬
uenero ibi quadragnita
quinqz. Nuisumq locutꝰ
est ad cum. Sin autem qͣ¬
draginta inuenti fuerint
quid facies: Ait. Non per¬
cutiam propter quadra¬
ginta. Ne queso inquit ĩ¬
dignens domine si loquar.
Quid si muenti fuerĩt ibi trgĩ¬
ta: fendit. Non faciam si ĩẽ¬
nero ibi triginta. Quia
semel ait cepi loquar ad do¬
minum meum. Quid si
iuenti fuerint ibi ugĩti.
Dixit. Non interficiã prop¬
ter iuginti. Obsecro inquit.
ne rrascaris domine si loqͣr
adhuc semel. Quid si in¬
uenti fuerint ibi decem: Di¬
xit. Non delebo propter decẽ.
abiit dominus postqmͣ ces¬
sauit loqui ad abraham:
et ille reuersus est in locum
suum.

Expanded text:
ixitque Dominus adeum: Si invenero Sodomis quinquaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. Respondens Abraham, ait: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis. Quid si minus quinquaginta justis, quinque fuerint? delebis, propter quadraginta quinque universam urbem? Et ait: Non delebo, si invenero ibi quadraginta quinque. Rursusque locutus est ad eum: Si autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Nec, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si ibi inventi fuerint triginta? Respondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si ibi inventi fuerint viginti? Ait: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi 158 decem? Dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham: et ille reversus est in locum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ucrunt: indelicet petrus et
iohannes. Currebant autẽ
duo simul: sed iohannes
nt prior ad monumen¬
tum: et ingredi non pre¬
sumpsit. Tienit ergo poste¬
rior petrus: et introiuit.
Quid fr̃es quid cursus i¬
ste significat: Numquid
nam̃ hec tam subtilis cu¬
uangeliste descriptio a mi¬
steriis uacua credenda est:
Mimme. Neq emm se io¬
hanes et preisse et non in¬
trasse dicerrt:⁊ si in ipsa¬
sua trepidacione musteri¬
um defiusse crederet. In cra-¬

Expanded text:
verunt, videlicet Petrus et verunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes enit prior ad monumentum, et ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsasua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid er
Abbreviated transcription (Latin):
diu me caritati nr̃e de lectio¬
sicione prohibuit. Uox nã¬
q ipsa clamoris uirtute
succumbit. Et quia a mul¬
tis audiri non ualco: loq̃
fateor inter multos crubesco.
S hanc in me uerccundiã
reprchendo. Quid enm: Nũ¬
quid si multis prodesse ne¬
queo. nec paucis curabo:
Et si ex messe portare ma¬
mpulos multos non pos¬
sum. nunquid non debeo
ad arcam uacuus iedire:¬
cuuangelii quam
modo fratres audistis ual¬
de in superficie hystorie ẽ.
aperta. scd cius nobis sũt
misteria sub breuitace re¬
quirenda. Maria magda¬
lene cum adhuc tencbre es¬
sent: ueint ad monumen¬
tum. ĩuxta hystoriam no¬
tatur hora. iuxta intellec¬
tum uero misticum requi¬
rentis signatur intelligẽ¬
cia. Maria enim auctorem
omnium quem carne uide¬
rat. mortuum querebat in
monumento. et quia hũs
minime inuenit: furatũ
credidit.¬
dhuc ergo erant te¬
nebre: cum uenit
ad monum̃tũ. Cucurrit
cicius. discipulis nuncia¬
uit. sed illi pre ceteris cuc¬
rerunt. qui precetis ama¬

Expanded text:
me charitati vestrae de lectiositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redireEvangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligetia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit.dhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris ama
Abbreviated transcription (Latin):
est saluator meus: et bra¬
chia mea populos iudica¬
bunt. Me insule expectabũt
et brachium meum susfĩc¬
bunt. Ieuate in celum ocłos
ur̃os: ⁊ idete sub tra deorsũ.
Quia celi sicut fumus liq̃¬
scent: et terra sicut uestimẽ¬
tum adteretur: et habitato¬
res cius sicut hec interibũt.
Sa lus autem mea in sẽ¬
pit̾nũ erit: ⁊ iusticia mea ñ
deficiet. fre .iii. le.ĩ. Audite
me qui scitis iustum popu¬
lus meus. Lex mea in corde
corum. Nolite timere obp¬
brium hominum: et blas¬
phennias corum ne timea¬
tis. Sicut enim uestimen¬
tum sic comedet cos u̾mis:
et sicut lanam sic deuorabͤ
cos tinca s alus autem me¬
a in sempiternum crit: et
iusticia mea in generacõe¬
et generacionum. Consur
ge consurge induere forti¬
tudinem brachium domi¬
ni Consurge sicut in diebz¬
antiquis: in generaciom¬
bus scculorum. Qunquid
non tu peussisti suꝑbum.
uulnerasti draconem: Nũ¬
quid non tu siccasti mare.
aquam abyssi uchemẽtis:

Expanded text:
est salvator meus, et braest salvator meus, et brachia mea populos iudicabunt me insulae expectabunt et brachium meum sustinebunt levate in caelum oculos vestros et videte sub terra deorsum quia caeli sicut fumus liquescent et terra sicut vestimentum adteretur et habitatores eius sicut haec interibunt salus autem mea in sempiternum erit et iustitia mea non deficme, qui scitis iustum, populus, lex mea in corde eorum. nolite timere obprobria hominum, et blasphemias eorum ne timeatis. sicut enim uestimentum, sic comedet eos uermis: et sicut lanam, sic deuorabit eos tinea: salus autem mea in sempiternum erit et iustitia mea in generationes generatige, consurge, induere fortitudinem brachium Domini: consurge sicut in diebantiquis, in generationibus saeculorum. Numquid non tu percussisti superbum, vulnerasti draconem? Numquid non tu siccasti mare, aquam abyssi vehementis:
Abbreviated transcription (Latin):
ua sponte. quia sic̃
cocqual ẽ pr̃i et filio: ita can¬
dem habet uoluntatem cũ
patre et filio communcin.
Spiritus cium ubi nult
spirat. et sicut apł̾s cnume¬
ratis donis celestibus ait.
hec omnia operatur unus
atqz cidem spiritus. dindc̃s
singulis prout nult. Adue¬
mens spiritus testimoniũ
perhibiit de domino. quia
rans. omnia que de illo crãt
scienda mortalibus clara il¬
lis luce reuelauit. Quod iu¬
delicet equalis et consubstã¬
cialis pr̃ĩ crat ante secula.
quod consubstancialis fr̃s
est nobis in finc seculorum.
ꝙ de uirgie natus sinc pec¬
cato iuxit in mundo: quod
quomodo uoluit. et qua uo¬

Expanded text:
ua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut Apostolus, enumeratis donis coelestibus, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhibuit de Domino, quia rans, omnia quae de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod qu
Abbreviated transcription (Latin):
estimatis hii cbrii sunt cũ
sit hora dici tertia: sed hoc ẽ.
quod dictum est. per prophe¬
tam iobel. Et crit in nous¬
sumis diebus dicit dommnꝰ.
effundam de spũ meo suy
omnem carnem: et ꝓpleta¬
bunt filii nr̃i et filie uestre.

Expanded text:
it — hi ebrii sunt, cum sit hora diei tertia. Sed hoc est, quod dictum est per prophetam Iohel: Et erit in nouissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem. Et prophetab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstorum. Unde moyses st
helyas et ip̃e dominus qua¬
draginta diebus ieiuumaue¬
runt. ut insinuarctur nob̾
in moyse et helya. et in ip̃o
xp̃o. hoc est in lege et prophe¬
tis: et in cuuangelio ip̃o. id
nobiscum agi. ne confor¬
memur. et herecamus huis
seculo: sed crucifigamus
hominem ueterem. non ĩ
commessaciombus et ebrie¬
tatibus. non incubilibus
et impudiciciis. non in cõ¬
tencione et cmulacione agẽ

Expanded text:
ire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemula
Abbreviated transcription (Latin):
bseruacionem quad̃¬
gesime sollempni re-¬
ditu presentatam ingredia
bis sollempniter eciam ex¬
hortacio nr̃a debetur. ut dei
sermo per nr̃m officium mi¬
nistratus ieiunatores corpo¬
re pascat in corde. ac si intcri¬
or homo cibo suo refectus ex¬
teriori castigacionem pos¬
sit alacrior agere. et robusti¬
or sustinere. Congruit eni
nr̃e deuocioni qui domini¬
nr̃i crucifixi passionem iam
propinquantem celebratu¬
ii sumus reprimendarum
carnalium uoluptatum
crucem nobis ipsi faciamuͤ.
sicut dicit apłs. Qui autem
ihesu xp̃i sunt. carnem suã
auaifirernt aui passioni¬
bus et concupiscenciis. sc .iͣ.¬
N hac quidem cruce
per totam uitam istã
que in mediis temp¬
taciomibus ducitur perpe¬
Non enim est in hac uita tẽ¬
pus euellendi clauos: de q̃
bus in psalmo dicitur. Cõ
Carnes sunt camales concu¬
piscencie. claui sunt precep¬
ta iusticie. His illas timor
dei configit. qui nos illi ac¬
ceptabilẽm hostiam crucifi¬

Expanded text:
bservationem Quadrgesimae, solemni reditu praesentatam, hodierno bis solemniter etiam exhortatio nostra debetur; ut Dei sermo per nostrum officium ministratus, jejunaturos corpore, pascat in corde; ac sic interior homo cibo suo refectus, exterioris castigationem possit agere, et robustius sustinere. Congruit enim nostrae devotioni, ut qui Domini crucifixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam faciamus, sicut dicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpeNon enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confes meas . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem hostiam crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
uerum sit: eciam ex gentib
tercius testis introducatur:
ut testimonium ueritatis
ex omni parte roboretur.
Quid sibilla uaticinando
eciam de xp̃o clamauerit.
in medium proferamus:
ut ex uolapide utrorũq
frontes pertuciãtur. iudeo¬
rum scilicet atq paganoꝵ:
atq suogladio sicut go¬
lias: xp̃i omnes percuciã¬
tur mnimici.

Expanded text:
verum sit , et jam ex gentibus verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici.
Abbreviated transcription (Latin):
bugodonosor. scilicet regẽ¬
babylonis: non pretermit¬
tam. Dic nabugodonosor
quid in fornace quotres
uiros iustos miuste
miseras: dic quid tibi fue¬
rit reuclatum. Honne in¬
quit tres uiros misimus
in fornace ligatos: Et aĩt
ci. Uere rex. Ecce inquit ego
uideo quatuor uiros solu¬
tos deambulances in me¬
dio ignis: et corrupcio nul¬
la est in cis: et aspoctus qr¬
ti similis est filiodei. Oa¬
lienigena unde tibi hoc:
Quis tibi annunciauit fi-¬
lium dei: Que lex quis ꝓ¬
pheta annunciauit filiũ
dei:. Nondum quidẽ mun¬
do nascitur. et similitudo
nascentis. a te cognoscit:
unde tibi hoc:Quis tibi
istud arunciauit. isi
quia sic te diuinus ignis
intus illuminauit. ut cũ
illic apud te captiui tene¬
rentur mimici iudei. sic di¬
ceres testimonium filio
dei: S qui a in ore duorũ
uel trium testium stat õẽ
uerbum. sicut ipse dominꝰ
ur̃am contumaciam con¬
futans. in lege inquit nr̃a
scriptum est. ꝙ duorum
hominum testimonium

Expanded text:
buchodonosor regem scilicet buchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt uobis ista o iudei.
sufficiunt nobis tanti te¬
stes. testimonia ex lege ue¬
stra. ex gente ur̃a. an adhuc
impudencia nimia aude¬
bitis dicere. ꝙ alterius gẽ¬
tis uel nacionis homĩnes
xp̃õ deberent testimonium
perhibere: S si hoc dicitis:
respondet quidem ille uob̾
Non sum missus iisi ad
oues que perierunt domus
ifracl. Sz sicut uos in acti¬
bus apłorum increpat
oportuerat annunciare uͬ¬
bum dei. sed quia expuliste
illud. nec uos dignos uite
eterne iudicastis: ecce in qͥt
conuertimus nos ad gen¬
tes. demonstremus eciam
nos exr gentibus testimo¬
nium xp̃o fuisse prolatũ:
quoniam ueritas non ta¬
cuit eciam clamando per
linguas inimicorum suo¬
rum. Nonne quando ille
poeta facundissimꝰ intra
sua carmina. iam noua
progenies celo demittitur
alto dicebat xp̃o testĩoniũ
ꝑlubebat. in dubiũ hͣ ueĩat nisi
alios ex gentibus ydoncos
testes pluraq dicentes: in
medio introdiicam. Illum
regem qui ur̃am superbiã
captiuando perdomuit na¬

Expanded text:
ficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpat oportuerat annuntiare Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Na
Abbreviated transcription (Latin):
cipes conuenerunt in unũ
aduersus dominũ et adu̾¬
sus xp̃m̃ eus: Accedat et
alius testis. Dic et tu abba¬
cuc propheta: testimoniũ
xp̃o. Domine inquit au di¬
ui auditum tuum et ti¬
mui: consideraui opera tu¬
a et expaui. Que opera dei
iste miratus expaiit: Nũ¬
quid fabricam mundi
iste miratus expanit: ab¬
sit. S audiatur quid ex¬
pauit. in medio inquit
duum animalium cog¬
sceris. Opera tu deus uer¬
bum caro factum est. In
medio duum ammaliũ
cognoscens: qui quousq
descendisti. expauescere me
fecisti. Uerbum per quod fac¬
ta sunt omnia: in presepe
iacuisti. Agnouit bos pos¬
sessorem suum: et asimis¬
L presepe domini sui. in
medio duum animaliũ
cognosceris. Quidẽ in me¬
dio duum ammalium
cognosceris. nisi aut in me¬
dioduum testamentorũ
aut in medio duum latͦ¬
num. aut in medio moy¬
si et helyx cum co in monte
scrmocinantium. Ambu¬
lauit inquid uerbum
et exiuit in campis: uer¬
bum caro factum est et ha¬
bitauit in nobis. Hoc et

Expanded text:
runt in unum adversus Dominum et adversus Christum ejus . Accedat et alius testis. Dic et Habacuc propheta testimonium Christo. Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; expavescere me fecisti, quia Verbum per quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
placuit deo habitare in co:
hunc cognouit petrus di¬
cens. Tu es xp̃s filius dei.
Agnoinit montem: et ascẽ¬
dit in montem. Testimo¬
mum dixit ueritati: et di¬
lectus est a ueritate. Suꝑ
petram fundatus est petrus.
ut mortem susciperet illũ
amando: quem ter nega¬
uerat timendo. Dic et tu
moyses legis lator. dux po¬
puli israel testimonium de¬
xp̃o. Prophetam uobis deus¬
excitabit de fratribus ñis.
Omnis anima que non
audierit prophetam illũ:
exterminabitur de populo
suo. Prophetam autem dic¬
tum xp̃m ipsum audi in
est inquit propheta sincho¬
nore nisi in patria sua. Ac¬
cedat autem dauid sanctꝰ
testis fidelis. ex cuius semi¬
ne processit ip̃e cui lex et ꝓ¬
phete testimonium dicunt:
dicat et ipse de xp̃o. Adora¬
bũt inquit eumomnes
reges terre: omnes gentes
scruient illi. Cui seruient:¬

Expanded text:
placuit Deo habitare in eo? placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient
Abbreviated transcription (Latin):
num dicis. testimoniũ
tuum non est uerum. ces¬
sauit unccio nr̃a. nisi qr
ip̃e est qui uenerat sanctꝰ
scõrum: Siut nos dicitis
nondum uenit. sed expoc¬
tatur ut ueniat sanctus
sanctorum: demonstrate
unccionem. Si autem qͣd
ucrum est cessauit unccio
ur̃a: agnoscite uemisse sãc¬
tum sanctorum. ĩ pẽ est
cnim lapis ille abscisus
de monte sine mambus ⁊¬
cidentium. idest xp̃us natus
de uirgine sine manibus
complectentium. qui tãtũ
cre uit ut mons magnus
fieret: et impleret uniuersã
faciem terre. de quo monte
dicit propheta. Uenite ascẽ¬
damus in montem domi¬
n. Et de quo dauid dicit.
mons dei mons uber. ut
quid suspicamini mõtes
incaseatos. montem. in qͤ
placuit deohabitare in ip̃o:
Cum enim ipse dominus
xp̃c discipulos suos int̾ro¬
garet quem dicent homi¬
nes esse filium hominis:
responderunt. Alii helyam.
alii ierennam: aut unũ ex
prophetis. et ille. Ut quid
suspicamini montes inca¬
seatos: montem in quo

Expanded text:
nium dicis, testimonium nium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo
Abbreviated transcription (Latin):
in utero concipiet et parict
filium: et uocabitiꝰnomẽ
cius emmanuel. quod est¬
interpretatum nobiscum
deus. Accedat et alius testiᷤ
Dic et tu ierciia testimo¬
num de xp̃o. Hic est inquit
deus nr. et non estimabitur
alius absq illo. qui inue¬
nit omnem uiam sciencie:
et dedit cam iacob puero
suo. et israel dilecto sibi.
et cum hominibus com̃¬
satus est. Ecce duo testes
donci ex lege ur̃a. ex quoꝵ
testimonio non sunt com¬
puncta corda ur̃a: sed alii
atq alii ex lege xp̃i testes ĩ¬
troducantur: ut frontes du¬
rissime inimicorum con¬
terantur. Ueniat et ille da¬
niel sanctus. iuuenis quidẽ
ctate: senior uerosciencia
ac mansuctudine: comũ¬
cat omnes falsos testes. si¬
eut conuincit semiores im¬
pudicos. ita suo testimo¬
nio xp̃i conterat inimicos.
Die sancte daniel. dic de xͦ
quod nosti. Cum uenerit
inquit sanctus scõrum:
cessabit unccio nr̃a. Qua¬
re illo presente cui insultã¬
tes dicebatis. tu de te testĩo¬

Expanded text:
in utero concipiet, et pariet in utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Accedat et alius testis. Dic et tu, Jeremia, testimonium Christo. Hic est, inquit, Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo, qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimo