comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dedecore non potest. Ceterorũ naq menbroꝵ cum
aliquo uitio offitia prepediuntur. non nulla in¬
dustria ruboris subtrahuntur. at uero cũ ipse homi¬
nis uultus aliqua suerit sy̧ditate turpatus quic quid
ꝓpter ueretundiã tegminis adhibetur. ipsa uerecun¬
dia magis augetur. Quid ergo facer& nobilis ma¬
trona uelam̃to abscondens ora uitiata. dũ uenirn¬
tibus salutatũ ad se ęque aliis nobilibus feminis.
aut osculum dare. aut sermonẽ conferre. ipsuis
uitȩ socirtas atq humanitas cõpuliss&. ut taceam
detibo &e potu. quod iur ygre poterat mandare uel
haurire : Namq ingeniũ industriaq medicorum diu
multũq circa eam frustra laborantiũ non solum nihl
salutis ei conferre poterat uerũ etiam indeterus¬
cotidie causa ꝑgebat. Net inmerito. ab illo enim
conditore & correptore om̃is naturȩ dõ non dum
in illa reformabatur. quod non nisi eius uirtute
formatur. Quius censura om̃e hominis corpus &

Expanded text:
dedecore non potest. Caeterorum namque membrorum cum dedecore non potest. Caeterorum namque membrorum cum aliquo vitio officia praepediuntur, nonnulla industria rubori subtrahuntur. At vero cum ipse vultus aliqua fuerit foeditate turpatus, quidquid propter verecundiam tegminis adhibetur, ipsa verecundia magis augetur. Quid ergo faceret nobilis matrona, velamento abscondens ora vitiata, dum venientibus salutatum ad se aeque aliis nobilibus feminis, aut osculum dare, aut sermonem conferre, ipsius vitae societas atque humanitas compulisset, ut taceam de cibo et potu, quod vix aegre poterat manducare vel haurire? Namque ingenium industriaque medicorum diu moltumque circa eam laborantium frustra, non solum nihil salutis ei conferre poterat, verum etiam in deterius causa pergebat. Nec immerito: ab illo enim conditore et redemptore omnis naturae Deo nondum in illa reformabatur, quod nonnisi ejus virtute formatur, cujus censura omne hominis corpus et
Abbreviated transcription (Latin):
Usuit nobilis genere. nobilior side xp̃i megetia
nomine diues inscło : ditior indõ. Eui apĩana
mater uocabulo uitula pagani aut̃ erant
maritus socer & pater. Hȩx cũ inutero haber&e: quan
m̃se conceptus sui nescio unde nausi ando prius aerci¬
ciendo dũ frequentius pateretur stomachi concussionem
orisq distensionẽ & uomitus ꝓuocationẽ: in prauitatẽ
pesteq paralisis causa ꝑducta est ita ut exclusis alo
suis ipsis cardinibus dentiũ & arterioꝵ nequa quam
possae dilapsa ora constringere atq corrigere neq¬
ꝑ iuos atq integros motusꝙ palati ac linguę ad
aliquid. uel ore emit tendũ. uel in os retipiendum¬
potuiss& habere. Remanserat infemina pia & pudo¬
rata deformis quidã atq aduersandus aspectus.
& ibi uiti macula corpori erat insira. ubi utiq ne¬
qua quã poss&e esse celata. Facies quippe erat dequa
quidã direrat. frons hominẽ prȩfert. quȩ tegi sine

Expanded text:
fuit, nobilis genere, nobilior Christi fide, Megetia fuit, nobilis genere, nobilior Christi fide, Megetia nomine, dives in saeculo, ditior ni Deo: cui christiana mater erat nomine Vitula: pagani autem erant maritus, et socer, et pater. Haec cum in utero haberet, quarto mense conceptus sui, nescio unde nauseando prius ac rejiciendo, dum frequentius pateretur stomachi concussionem orisque distensionem et vomitus provocationem, in pravitatem pestemque paralysis causa perducta est, ita ut exclusis a locis suis ipsis cardinibus dentium et arteriarum, nequaquam posset dilapsa ora constringere, neque pervios atque integros palati motus ac linguae ad aliquid vel ore emittendum, vel in os recipiendum habere. Remanserat in femina pia et pudorata deformis quidam et aversandus aspectus, et ibi vitii macula corpori erat infixa, ubi utique nequaquam posset esse celata: facies quippe erat, de qua quidam dixerat, Frons hominem praefert, quae tegi sine
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ fuit Quis ũquã digno p̃tonio loqui possit.
fiebat cdamor gratulationis. in auditu lectionis : Rur¬
sũ maior quoq exultatio excitabatur. in aspectu uisio¬
nis. Ac si ꝑ auditũ & iuisũ penetrabatur flãma diui
amoris om̃is tẽ cor hominis. Hȩc aũt̃ sine quia
slenno preterire non potui. ꝓpter eoꝵ qui illo
ipr̃ affuerant memoriã renouandã. siur eoꝵ. quos
ista latebant ne quã quã scientiã defraudandã. &
quia illa ipsa continuo quȩrecitatast̃ statim etiã
areligiosis plurimis cũ clausula sua rapta atq de¬
smptast̃. idcirco adalia quȩ consequutas narranda.
binc adiuuante dño quasi libelli scđi ecordiũ supsim
domni stephani patroni cũ munis mirabilia gesta
rei. multisꝙ bene notissimã in laudẽ & głam dĩ me¬
morabilem hystoriam. Demegetia quȩ paralisi suerat
ecussa. quȩ inter metlicoꝵ manus desecerat & de
currens ad scm stephanũ aduplici ĩ sirmitate libata est.

Expanded text:
e defluxit? Quis unquam digno praeconio loqui possit? Fiebat clamor gratulationis in auditu lectionis: rursum quoque major exsultatio excitabatur in aspectu visionis; ac sic per auditum et visum penetrabat flamma divini amoris omnis tunc cor hominis. Haec autem quia sine silentio praeterire non potui, propter eorum qui illo tempore adfuerant memoriam renovandam, sive eorum quos ista latebant nequaquam scientiam defraudandam; et quia illa ipsa continuo quae recitata sunt, statim etiam a religiosis plurimis cum clausula sua capta sunt atque descripta: idcirco ad alia quae consecuta sunt narranda, hinc adjuvante  Stephani patroni communis mirabilia gestae rei multisque bene notissimam in laudem et gloriam Dei memorabilem historiam. CAPUT II.-- De Megetia quae paralysi fuerat percussa, quae inter medicorum manus defecerat, et currens ad sanctum Stephanum a duplici infirmitate curataest.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uita ꝑ po&eua frueretur. Hȩc interĩ demultis & pene
insinitis miracula pauciora dercrpsimꝰ. ne in p̃senti
auditoribꝰ ꝓpt̃ festiutatẽ martiris: delonginquo ad¬
uenientibꝰ forsitan oneri r̾e̾ possemꝰ. Eȩtũ quod nob
difficillimũ est. si om̃ia retordari acrecensere ut supe¬
rius dictũ est uellemꝰ. Librũ plirum faceremꝰ. lpsas
rñi darissimas notissimasq uirtutes ad pͣdicatianẽ
sui sibim& sufficere eristimamus. quȩ non indigent
humanȩ linguȩ̨ facultate. qm̃ prȩ ualent diuinȩ

Expanded text:
ut vita perpetua frueretur. 2. Haec interim de multis et pene ut vita perpetua frueretur. 2. Haec interim de multis et pene infinitis miraculis pauciora decerpsimus, ne in praesenti auditoribus propter festivitatem Martyris de longinquo advenientibus forsitan oneri esse possemus. Caeterum quod nobis difficillimum est, si omnia recordari ac recensere, ut superius dictum est, vellemus, librum prolixum faceremus. Ipsas enim notissimas clarissimasque virtutes ad praedicationem sui sibimet sufficere existimamus, quae non indigent humanae linguae facultate, quoniam praevalent divinae
Abbreviated transcription (Latin):
UIVSDAM MUUERIS FILIUS PARUULUS E¬
mortuus catecumicus erat. Qui matris portatiᷤ si
manibus. cũ ingenti eiulatu & miserabili uoci fera¬
tone ante ipsã memoriã głosi stephani suerat ꝓ¬
iectus. tradens illi mortuũ ut abeo reciper& uuium
eũq ad aures amicidĩ pulsar& side pietatis. ꝑcussa
duplici luctu orbitatis. quod & inp̃senti uita siliũ
ꝑdidiss&. & infuta ra ut pote sinegr̃ã baptis mi
saluũ habere non poss&e: etee inter diu lamentantis
uita tribuitur. uox uiuenti conceditur. Continuo p̃sĩ
accersitur. baptismũ paruulo traditur. sacram̃ta
cõplentur. atq ita prtcatoꝵ. letali catena anima
liberata : statĩ etiam mortalis carnis uinculo ecutur.
& addi spiritales amplecus summa celeritate liberat
dimirtitur. Ita & non modica consolatione con cessa
gaudere deredẽpto silio datur. & paruulo salus uera
conceditur. Qui ꝓfetto obhoc ad modicũ uitã recepit.
ne in ȩternũ moreretur. Obhoc ad tẽpus mori meruit.

Expanded text:
usdam mulieris filius parvulus mortuus catechumenus erat. Qui matris portatus manibus cum ingenti ejulatu et miserabili vociferatione ante ipsam Memoriam gloriosi Stephani fuit projectus, tradente illa mortuum, ut ab eo reciperet vivum. Cumque ad aures Amici Dei pulsaret fide pietatis, percussa duplici luctu orbitatis, quod et in praesenti vita filium perdidisset, et in futura, utpote sine gratia Baptismi, salvum habere non posset, ecce inter diu lamentantis vita tribuitur, vox viventi conceditur. Continuo presbyter accersitur, Baptismus parvulo traditur, sacramenta complentur, atque ita a peccatorum lethali catena anima liberata, statim etiam mortalis carnis vinculo exuitur, et ad Dei spirituales amplexus summa celeritate liberata dimittitur. Ita et matri non modica consolatione concessa gaudere de redditio filio datur, et parvulo salus vera conceditur. Qui profecto ob hoc ad modicum vitam recepit, ne in aeternum moreretur; ob hoc ad tempus mori meruit,
Abbreviated transcription (Latin):
Respondisse aut̃ se ut ipsius utar simplicibus uerbis.
D ñe ms ꝑ bonitatẽ tuã idõ ploro: quia audiui qđ
homo meus & silius m̃s occisi sut.. Atille consolans
rum ait uili. Nonst occisi. Iam̃ quisũ ego inquit
Iee respondit Domnus meus uzalensis. Bene ait ille
diristi quia uxalensis sum. sed nonsũ ipse quẽ putas.
lgosũ stephanus. Sane unde tristis es. desilio tuo & de
homine tuo. scias quod iam huc habent redeuntes
& adducut secum porcos numero quadraginta quatuor
oms electos. Uenient aũt die romanarũ ciuitatis
uersi & porci tot numero adducti & sũma petuniȩ
creditȩ eadẽ inuenta: & dies horaq aduentus illoꝵ
p̃dicta sine ullo ꝓrsus errore est consequuta.

Expanded text:
Respondisse autem se, ut ipsius utar simplicibus verbis: Respondisse autem se, ut ipsius utar simplicibus verbis: Domine meus, per bonitatem tuam ideo ploro, quia audivi quod homo meus et filius meus occisi sunt. At ille consolans eum ait illi: Non sunt occisi. Tamen qui sum ego, ait? Ille respondit: Domnus meus Uzalensis. Bene: ait ipse, dixisti, quia Uzalensis sum, sed non sum ipse quem putas: ego enim sum Stephanus. Sane unde tristis es de filio tuo et homine tuo, scias quod jam huc habent redeuntes  folles, et adducunt secum porcos numero quadraginta quatuor, omnes electos. Venient autem die Romanorum civitatis,versi sunt, et porci tot numero adducti, et summa pecuniae creditae eadem inventa, et dies horaque adventus illorum praedicta sine ullo prorsus errore est consecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
donũ offerrte: adstante uniuersa excła etiam ore con¬
sessus est quod & corde & corpore spiritali archiatro
curante. illuminatus redditus est. Ubi eiudã des siq
homine suo porcos mercatũ con numeratis solidis
miserat. fere adducenta milia passuũ. Eũq cõpłeres
trans acti essent dies. neq illi adhuc reuersi suissent.
aquodã amico suo argui & increpari cępis. roqd
filiũ suũ & hominẽ suũ intã longin quã regionem
mittere uoluiss&. quos iam a latronibꝰ occisos esse die
bat. Quo audito ille quasi miserabili luctu ꝑ cussus.
domũ flens regressus est. lacrimis ꝓcibo tota pastus est
die. Interea cum sic nox eũ oppressũ memoris tenebns
inueniss&. ecce ꝑsomniũ iuid& sibim& apparere
quendã detorũ uiuenẽ cuiꝰdã honorii & primaris
ciuitatis uiri nomine uzalensis uultũ habitũq prę¬
ferentẽ. rumq hylari facie sibi dirisse. Quid ploras

Expanded text:
donum offerret, astante universa Ecclesia, etiam ore condonum offerret, astante universa Ecclesia, etiam ore confessus est, quod et corde et corpore, spirituali archiatro curante, illuminatus redditus est. CAPUT XIV.-- Ubi cuhomine suo porcos mercatum, connumeratis solidis, miserat fere ad ducenta millia passuum: cumque complures transacti essent dies, neque illi adhuc reversi fuissent, a quodam amico suo argui et increpari coepit, eo quod filium suum et hominem suum in tam longinquam regionem mittere voluisset, quos jam a latronibus occisos se dixit audisse. Quo audito, ille quasi miserabili luctu perculsus domum flens lugensque regressus est. Lacrymis pro cibo tota pastus est die. Interea cum sic nox eum oppressum moeroris tenebris invenisset, ecce per somnium videt sibi apparere quemdam decorum juvenem. cujusdam honorati et primarii civitatis viri nomine Uzalensis vultum habitumque praeferentem, eumque hilari facie sibi dixisse: Quid ploras?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙbos detęlȩsti assumens cellario. egrotanti suo adhi¬
buit menbro. unde arentẽ linguã refetit. & loquen¬
di offitiũ aduitus cdĩgr̃a idoneũ recepit. acsi in uitisq
illa suppleta est ꝓphetia ꝑquã olim lictũ est & pla¬
aECUs &iam quidã pisitanȩ cuutatis cui uoca¬
bulũ est donatianus ad stationẽ poten tssimi medici
stephani aduenit. Abidẽq pulsans sidĩ pietate. die
octauo tãquã dñicȩ resurrettionis sacram̃to quȩ facta
est adie quidẽ passionis tertio. sed indierũ numerum
post sabbatũ octauo: eodie ut diri ꝑsidem lumen
oculoꝵ recepit. quando lucẽ mentiũ uniurrus mund
ꝑdni resurrettionẽ accepit. Quicũ uota sua cupi¬
ens sco martiri reldere argenteam offerr& ꝓsua
deuotione candelam net inmerito candelam offere¬
bat quilum̃ reteperat. is accersitus auenerabili tp̃o
atq introgatus utdicer& quid sibi p̃stitũ est quare illid

Expanded text:
cibos de coelesti assumens cellario, aegrotanti suo adhicibos de coelesti assumens cellario, aegrotanti suo adhibuit membro: unde arentem linguam refecit, et loquendi officium adjutus Dei gratia idoneum recepit: ac sic in utrisque illa suppleta est prophetia, per quam olim dictum est, Et plaCaecus etiam quidam Pisitanae civitatis, cui vocabulum est Donatianus, ad stationem potentissimi medici Stephani advenit. Ibi denique pulsans fidei pietate, die octavo, tanquam dominicae resurrectionis sacramento, quae facta est a die quidem passionis tertio, sed in dierum numero post sabbatum octavo, eo die, ut dixi, per fidem lumen oculorum recepit, quando lucem mentium universus mundus per Domini Resurrectionem excepit. Qui cum vota sua cupiens sancto Martyri reddere, argenteam offerret pro sua dovotione candelam nec immerito candelam offerebat, qui lumen receperat; is accersitus a venerabili episcopo, atque interrogatus ut ei diceret quid sibi praestitum esset, quare illud
Abbreviated transcription (Latin):
Seciuitate uticensi paralisy prdibus & lingua implica¬
tus lecto detinebatur. Euius mater ad scĩ stephani
memoriã side firmissima conuolauit. secũq postꝙ
silii sui causam optimo aduocato cõmisit. Einde
aliquid pulurris ꝓscĩficatione abstulit. reuertens
domũ silio iacenti adhibuit. Exquo ille mox sani¬
tatis brnͨfitium sentiens. delecto surrer : & non solũ
pedibus suis ambulare cępit. sed etiã ꝑ duo decim
milia passuũ ꝓprio gressu adbeati martiris memo¬
riã ꝑuenit. grãs incorde suo agens pedũ sanitare
ꝑcepta: sed ddhic preces sundens. dȩꝓpria lingua
soluenda Pinde exuens sibi manicã tunicȩ suȩ. roqud̃
orariũ non haber&. ꝑ senestellã memoriȩ adimteriora
loca scãrũ reliquiarũ manu in uerta mittebat atꝙ in¬
de rursum dextera reducens orisuo ammouebat. & lin¬
guã contingendo paulatim nodos loquendi grã sidei
ꝑsoluebat. Hoc eñĩ sepius faciendo. taquã salutares

Expanded text:
civitate Uticensi paralysi pedibus et lingua implicatus lecto detinebatur. Cujus mater ad sancti Stephani Memoriam fide firmissima convolavit, secumque, postquam filii sui causam optimo advocato commisit, exinde aliquid pulveris pro sanctificatione abstulit, et reverteas domum filio jacenti adhibuit. Ex quo mox ille sanitatis beneficium sentiens, de lecto surrexit, et non solum pedibus suis ambulare coepit, sed etiam per duodecim millia passuum proprio gressu ad beati Martyris Memoriam pervenit, gratias in corde suo agens de pedum sanitate percepta, sed adhuc preces fundens de propria lingua solvenda. Proinde exuens sibi manicam tunicae suae, eo quod orarium non haberet, per fenestellam Memoriae ad interiora loca sanctarum reliquiarum manu injecta mittebat, atque inde rursum dexteram reducens ori suo admovebat, et linguam contingendo paulatim nodos loquendi gratia fidei resolvebat. Hoc enim saepius faciendo, tanquam salutares
Abbreviated transcription (Latin):
gris m̃bris. Dũ hȩx ita gererentur. dũq uno eodeꝙ
tẽpore singulis quoq conscriptis etiã res ipse mirabi¬
liter coricordi unitate coirent. ꝓfecto putares non
tã p̃terita narrari. quã potius p̃sentia de monstan
tatñ quod sermone ꝓserebatur. statim etiam ipso
p̃senti oꝑe cernebatur. ut alio quodã maiori
miraculo. mirabiliora ipsa mira bilia reddcrensis
Quis tẽ durus ac ferreus non in lacrimas erupit:
non adpietatẽ humilita tẽq deflurit: Quanta¬

Expanded text:
gris membris. Dum haec itaque gererentur, dumque uno eodemque gris membris. Dum haec itaque gererentur, dumque uno eodemque tempore singulis quoque conscriptis etiam ipsae res mirabiliter concordi unitate coirent; profecto putares non tam praeterita narrari, quam potius praesentia demonstrari. Ita enim, quod sermone proferebatur, statim etiam ipso praesenti opere cernebatur, ut alio quodam majori miraculo mirabiliora ipsa miracula redderentur. Quis tam durus ac ferreus non in lacrymas erupit? non ad pietatem humilitatemque defluxit? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙande. Ubi eñi ꝓnuntiauerat lector quã liboe
bistoriã. urbi grã pͥmitus dequada çȩca postta illuminati
statim terminato serinone hȩç radẽ ꝑsona requisita in
populo & inuenta. & inmetdiũ om̃is etcłt ꝓducta : ad mras¬
tibꝰ ce congratulantibꝰ uidebatur sola iamsine ullo conta
acduce sic̃ prius solebat incedere. ipsaq ꝑse etiam gras
abside conscendens uniuersis rminus conspiciendia asta¬
bat. & testimoniũ inst diunȩ gr̃ȩ ipsoꝵ suoꝵ ullumn¬
tione oculoꝵ ueluti sideliũ testiũ tacita quadã p̃dicato¬
ne ꝓclamabat. Itẽ cũ deparalitico sanato multis antua
cognito prȩcessit lictio. continuo idem qui ab eus molis
insirmitate furrat curatus. similit̃ ꝓductus rpopulo
ꝓpriis gradiens passibꝰ cũ tocius eccłȩ magno gaudio
cernebatus. p̃conia diunȩ laudis quibꝰ dã contestar
palpa bilibus docum̃tis. ipsis sanatis sui corporis inte¬

Expanded text:
grande. Ubi enim pronuntiaverat lector quamlibet grande. Ubi enim pronuntiaverat lector quamlibet historiam, verbi gratia primitus de quadam caeca, postea illuminata, statim terminato sermone haec eadem persona requisita in populo, et inventa, et in medium omnis Ecclesiae producta, admirantibus et congratulantibus, videbatur sola jam sine ullo comite ac duce, sicut prius solebat, incedere, ipsaque etiam per se gradus absidae conscendens, universis eminus conspicienda astabat, et testimonium in se divinae gratiae, ipsorum suorum illuminatione oculorum veluti fidelium testium tacita quadam praedicatione proclamabat. Item cum de paralytico sanato multis antea cognito praecessit lectio, continuo idem qui ab ejusmodi infirmitate fuerat curatus, similiter productus e populo propriis gradiens passibus, cum totius Ecclesiae magno gaudio cernebatur, praeconia divinae laudis quibusdam contestans palpabilibus documentis, ipsis sanatis sui corporis inte
Abbreviated transcription (Latin):
sanctissimi patres & fr̃s quod cũ in conuentu
nr̃ȩ huius uzulensis eccłȩ cũ dõ nistephani
primi martiris ap̃i miracula fideliter des¬
cnpta & publica at testatione cõꝓbata ante hoc
tẽpꝰ uobis qui affuistis depulpito retitarentur. hoc
quoq plenissimȩ gratulationis munus ipso amico
di ut credinꝰ ꝓcurante. dilectioni urȩ exhibitum¬
susse. ut post recitationẽ diunoꝵ operũ atq gestoꝵ
ipsarũ etiam ꝑ sonarũ in quibus illa miracula factta
quȩcuq in presenti repperiri potuer demonstratio
yspicua & ꝓfessio ꝓpria non solũ scriptis nr̃is testi¬
moniũ ꝑhiberent. uerũ etiã oculis aspectibꝰꝙ ur̃is
sidẽ ueritatis ingenerent. Unde factũ est ut dum
isse uirtutes lĩ ur̃is auribus primitus ꝑlectionem
intonarentur : etiam uisibilis ur̃is oculata side p̃¬
sentarentur . illud in uobis quod inpsabnis scriptũ
est complerctur. Sicut audiuimꝰ. ita & uidimus.
trat quippe intanta rẽ. cȩlestis głȩ spectaculum

Expanded text:
res, quod cum in conventu nostrae hujus Uzalensis Ecclesiae cum domini Stephani primi martyris Christi miracula fideliter descripta, et publica attestatione comprobata, ante hoc tempus vobis qui adfuistis de publico recitarentur, hoc quoque plenissimae gratulationis munus, ipso Amico Dei, ut credimus, procurante, Dilectioni vestrae exhibitum, ut post recitationem divinorum operum atque gestorum, ipsarum etiam personarum in quibus illa mirabilia facta, quaecumque in praesenti reperiri potuerunt, demonstratio perspicua et professio propria, non solum scriptis nostris testimonium perhiberent, verum etiam oculis aspectibusque vestris fidem veritatis ingererent. Unde factum est ut, dum ipsae virtutes Dei vestris auribus primitus per lectionem intimarentur, etiam visibus vestris oculata fide praesentarentur, ut illud in vobis quod in Psalmo scriptum est, compleretur, Sicut audivimus, ita et vidimus . Erat namque in tanta re coelestis gloriae spectaculum
Abbreviated transcription (Latin):
losis simȩ enitionis suȩ. alterũ itineris subire laborem
minime ꝑmittebant. Interea uir soces. paterq pu¬
ellȩ. nichilo adhuc ꝑmoti in laudẽ dĩ ueri eiusq mar¬
tiris primi detã desperabili causa uteri. rursus cȩpere
obriusdẽ curandam reliquã uatudinẽ. id est uitiosioris
prauitatẽ illa hominũ rethedia erroresq consulere. &
longas moras temporũ frustra conterere. Namq
amus integer & aliquoc fere menses sic euoluti erant.

Expanded text:
losae enixionis suae, alterum itineris subire laborem minime permittebant. 3. Interea vir, socer et pater puellae nihilo adhuc permoti in laudem Dei verique ejus Martyris primi de tam miserabili causa uteri, rursum coepere ob ejusdem curandam reliquam valetudinem, id est, vitiosi oris pravitatem, illa hominum remedia erroresque consulere, et longas moras temporum frustra conterere. Namque annus integer et aliquot fere menses evoluti sic erant.
Abbreviated transcription (Latin):
quodq miraculũ siugeneris quandã hystoriam
habere nocatur. Dequibꝰ tam̃ om̃ibꝰ quȩ neq ex¬
plicare possumus. neq penitus reticere debemus.
pauciora quȩq & noti ora elegimꝰ ut niq fastidi¬
entiũ aures inundemꝰ nrq diligentiũ studiũ de¬

Expanded text:
quodque miraculum sui generis quamdam historiam quodque miraculum sui generis quamdam historiam habere noscatur. De quibus tamen omnibus, quae neque explicare possumus, neque penitus reticere debemus, pauciora quaeque et notiora eligimus, ut neque fastidientium aures inundemus, neque diligentium studia de
Abbreviated transcription (Latin):
gressibus incedere cȩptt ac si uerbum illud ꝓphetiȩ
impleuit: & claudus sali& sicut ceruus. Beinde mane
surgit uotaꝙ sua martiribus ubi eȩdẽ reliquiȩ sul¬
ceptȩsut reddere ꝓperauit. Quo ꝓpter itineris lon¬
gitudinẽ. baculo adhuc innitendũ esse putauit.
h pꝰquã dui oraint: cereos accendit baculũ dereli quit
atq ex inde filiũ paruulũ collo sustinens repedauit.¬
ot hȩc reliquus scĩs in yccła cũ ingenti celebritate
collo catis : tãquã ꝓposita statione medicinȩ inde can¬
Auanti et illo multitudinis undiq contursus firri cȩpere:
quanta benesitia suerint collata & cotidie conferant᷑.
quanta miracula demonstrata. quot cȩti illumi¬
nati. paralititi sanati quanti uaruis morbis passioni¬
husq curati. sed & mortui suscitati: longũ est nobis
&pene inpossibile uniuersa ł memoria retinere.
łsermone digerere. ꝑstilo mandare. cũ unum¬

Expanded text:
gressibus incedere coepit, ac sic verbum illud prophetiae gressibus incedere coepit, ac sic verbum illud prophetiae implevit, Et claudus saliet sicut cervus . Deinde mane surgit, votaque sua Martyribus, ubi eaedem reliquiae susceptae sunt, reddere properavit. Quo propter itineris longitudinem baculo adhuc innitendum esse putavit. Ubi postquam diu oravit, cereos accendit, baculum dereliquit, atque exinde filium parvulum collo sustinens repedavitPost haec reliquiis in ecclesia cum ingenti celebritate collocatis, tanquam proposita statione medicinae ,die multitudinis undique concursus fieri coepere, quanta beneficia fuerint collata, et quotidie conferantur, quanta miracula demonstrata, quot caeci illuminati paralytici sanati, quanti variis morbis passionibusque curati, sed et mortui suscitati, longum est nobis et pene impossibile universa vel memoria retinere, vel sermone digerere, vel stilo mandare; cum unum
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ illa disceder&e atq iste postra derelinquise dolens
dicer&e dimittis me & ducis te: eoce iud& illã sicut ili
ꝓmiserat ad sc̃m stephanũ accedentẽ. & ꝓse rogantem
& dicentẽ his uerbis. Rogote ꝑ sc̃itatẽ tuã cura illum.
miserere siliis eius. libera hominẽ in nocentẽ detribula¬
tione sua. Tum illum qui rogabatur uidit adse at
adcubiculũ in quo iacebat ingredientẽ amictũ ueste
candida. spetie. decora. Quẽ mox agnouit ut egrotꝰ
medicũ: egenus copiosũ.: sup plec patronũ: hsuerbis cũ
lacrimis rogabat dicens. E ardd ap̃i amice curame
Liberame detribulatione: miserere mihi: miserere
siliis meis. Uir peccator uerba simierat: &iã precũ
rrauditor. preribus respondebat dicens. Surge. saluus
factus es. Atille statim insermone uibentis tamquam
qui ob dormiens corpore seduigilans spũ audiss&
continuo delecto eriliuir. & ante lectulũ suũ firmis

Expanded text:
Nam cum illa discederet, et ipse post eam relinqui se dolens Nam cum illa discederet, et ipse post eam relinqui se dolens diceret, Dimittis me, et ducis te? ecce videt illam, sicut illi promiserat, ad sanctum Stephanum accedentem et pro se rogantem ac dicentem his verbis: Rogo te per sanctitatem tuam, cura illum; miserere illi, miserere filiorum ejus, libera hominem innocentem de tribulatione. Tum illum qui rogabatur vidit ad se atque ad cubiculum in quo jacebat, ingredientem amictum veste candida, specie decora. Quem mox ut agnovit, ut aegrotus medicum, egenus copiosum, supplex patronum, his verbis cum lacrymis rogabat dicens: Chare Christi amice, cura me, libera me de tribulatione, miserere mihi, miserere filiis meis. Vix precator verba finierat, et jam precum exauditor precibus respondebat, dicens: Surge, salvus factus es. At ille statim in sermone jubentis, tanquam qui obdormiens corpore, sed vigilans spiritu audisset, continuo de lecto exsilivit, et ante lectum suum firmis
Abbreviated transcription (Latin):
ERIDEM TEMRUS QUI DaMdO
ciuitatis tonsor qui concordius uocabatur. pedem
cadendo fregerat. Is du lecto decũbens uariis doloribꝰ
cruciabatur. Cũ hinc rum paupertatis cogitatio in
de paruiloꝵ sollicitudo intanto casus sui merore
positũ macerar& : ecce quadã nocte ipso qui dem
dormiente sed non illo dormitante neq obdormi¬
unde nulla ess& sibi facultas remeandi. nullus exitus
euadentli. Ex quo quid aliud demonstrabatur ei. quã
ut scir& atq intelleger&. in angusti is pressurarũ suarũ
non humanũ sedsolius dei debere querere auxilium:
sic afflicto & dolorũ amaritudine repleto speciem fici
trader&: ꝓcuiꝰ dulcetdinis signi sicationẽ spiritalis
grẽ ꝑciper& suauitatem. Unde etiã fidutiam im¬
petrandi accipiens precibꝰ insistebat & sanitatẽ
abea petebat. Atilla quȩ typum ꝓcul dubio
gestabat etcłe modo inquit accedo ad scm̃ Stephanum
ce fociet iesanũ. Quod dictũ facti sides est sub sequuta.

Expanded text:
er idem tempus quidam civitatis tonsor, qui Concordius vocabatur, pedem cadendo fregerat. Is diu lecto decumbens, variis doloribus cruciabatur. Cum hinc eum paupertatis cogitatio, inde parvulorum filiorum sollicitudo in tanto casus sui moerore positum maceraret, ecce quadam nocte, ipso quidem dormiente, sed non illo dormitante neque obdormiunde nulla sibi esset facultas remeandi, nullus exitus evadendi. Ex quo quid aliud demonstrabatur, quam ut sciret atque intelligeret in angustiis pressurarum suarum non humanum, sed solius Dei deberi quaerere auxilium? sic afflicto et dolorum amaritudine repleto, speciem fici traderet, per cujus dulcedinis significationem spiritualis gratiae perciperet suavitatem. Unde etiam fiduciam impetrandi accipiens precibus insistebat, et sanitatem ab ea petebat. At illa, quae typum procul dubio gestabat Ecclesiae, Modo, inquit, accede ad sanctum Stephanum, et faciet te sanum. Quod dictum facti fides est subsecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
nuata oratione pugnabat. Parũ aliquid noctis tran¬
sierat. cũ etce mulier ostu sui lim̃ egressa paulatim
lum̃ cepit recipereita ut & parietes contra positos
aspicer&e & silices platearũ uisu discernere. Stañꝙ
siliũ suũ appellauit atq his uerbis alloqui cȩpit. Fili
non isti parirtes dedomo infantis uilici sunt. ec ce
& silices cleplatea. & dir̃ ei silius suus. Ut quid men¬
tiris: putans quod illa tẽptando ieldicer& non uidei¬
do. Iterum ialans oculos ad cȩlũ dix̃. Ecce in qua¬
uideo & lunã suꝑ theatrũ adhuc dimidiam. Diritq
ri silius suus. Quare te faciebas non uidere : Quasi
nũ quã antea mater cȩca siuss&. sed potius cȩcita¬
nullo alio comitante sed ꝓprio lumine duçente
prerit laudes cũ & amicidĩ non alscondit: Quidis
nirabilit᷑ gestũ siuss& congratulantibus & ammirantibꝰ

Expanded text:
nuata oratione pugnabat . Parum aliquid noctis trannuata oratione pugnabat . Parum aliquid noctis transierat, cum ecce mulier, ostii sui limen egressa, paulatim coepit lumen recipere, ita ut parietes contra positos aspiceret, et silices plateae visu discerneret. Statimque filium suum appellavit, atque his verbis alloqui coepit: Fili, nonne isti parietes de domo infantis villici sunt? Ecce et silices de platea. Et dixit ei filius suus: Utquid mentiris? putans quod illa tentando id diceret, non videndo. Iterum levans oculos ad coelum: Ecce video, inquit, et lunam super theatrum adhuc dimidiam. Dixitque ei filius suus: Quare te faciebas non videre? quasi nunquam antea mater ejus caeca fuisset, sed potius caecitaiam sola, nullo alio comitante, sed proprio lumine deducente, perrexit, laudes Dei et Amici Dei non abscondit, quid in se mirabiliter gestum fuisset, congratulanti
Abbreviated transcription (Latin):
UNC ENGO SiCET AaUISIAOS aDHorrtiola
muracula ueniamus. Cũ igitur eiusdẽ diri ues¬
pere in loco absidȩ suꝑ cathedrã urlatã essent reliqͥȩ
constitutȩ : mulier quȩcłã nomine ylara oculis capta
cuubus nota panaria excita tantȩ głȩ martiris
pestati maris. quȩ auento mouetur & circũ fertur.¬
Hȩc itaq instle luminis consirmata ac diuinȩ gr̃ȩ
amore inflammata: ad locum ubi erant reliquiȩ
quo ipsa ꝑse impedientibꝰ carnis oculis corpore ap¬
ꝓpinquare non poterat. sedlucentibus oculis cordis
spũ iam ꝑuenerat : rogauit quandã feminã religiosã
deducta suiss& pallã suꝑ reliquias positã manu errabias
cõp̃hendit: Ntatimq suis utrisq luminibus applicuit
atq ec inde nondũ quidẽ corpore illuminata. sediam
luce sidei irradiata discessit. Nam gloriosi martiris
domesticos parietes: ad eiuncendas cę̧citatis tenebras
quasi aduersus amalech hostẽ adiuuante ihũ conti¬

Expanded text:
unc ergo, sicut promisimus, ad notiora miracula veniamus. Cum igitur ejusdem diei vespere in loco absidae super cathedram velatam essent reliquiae constitutae, mulier quaedam nomine Hilara, oculis capta, civibus nota panaria, excitata tantae gloriae Martyris pestati maris, quae a vento movetur et circumferturercipiendi luminis confirmata, ac divinae gratiae amore inflammata, ad locum ubi erant reliquiae, quo ipsa per se impedientibus carnis oculis corpore appropinquare non poterat, sed lucentibus oculis cordis spiritu jam pervenerat; rogavit quamdam feminam religiosam, deducta fuisset, pallam super reliquias positam manu errabunda comprehendit, statimque suis utrisque luminibus applicavit; atque exinde nondum quidem corpore illuminata, sed jam luce fidei irradiata discessit. Nam gloriosi Martyris quoque domesticos parietes ad evincendas caecitatis tenebras, quasi adversus Amalec hostem Jesu, conti
Abbreviated transcription (Latin):
ritate cõpulsus. ad eundẽ tanti miraculi auctorẽ
talibꝰ sic̃ sotius eius uocibus & fletibus suppliciter
axclamar& : & ipse quoq eraudui meruit. & similatos¬
caloris catenarũ uulnera intumescerent. & grauis¬
simũ clolorẽ ridẽ concitarent. affuit fides ut amia
di opem imploraret. Quicũ ad piscinalẽ egressus
saber ferrarius. isꝑ plurimũ tempus lecto decũbens.
non poterat incedere non linguã in uerba resoluere
sandẽ beati stephani ad se fama ꝑlata parentes ꝓpͥos
nutu quo poterat hortabatur. ut admemoriã scĩ Ste
phani portaretur. Quo facto dum ibidem hyemis
multo tẽpore intanta frigoris asꝑitate suꝑ pauim̃tõ
te sellȩ iacer&e inoratione. quod utiq contrarium
huius modi infirmitatibꝰ esse sol&: fere uicesima die
ꝑ somniũ nocte apparuisse sibim& inli cauit quendã
uiuenili forma preditũ. speciosȩ etiam uestis habitu

Expanded text:
ritate compulsus ad eumdem tanti miraculi auctorem ritate compulsus ad eumdem tanti miraculi auctorem talibus, sicut socius ejus, vocibus et fletibus suppliciter exclamaret, ipse quoque exaudiri meruit, et similitcaloris catenarum vulnera intumescerent, et gravissimum dolorem eidem concitarent, adfuit fides, ut Amici Dei opem imploraret. Qui cum ad piscinalem egressus faber ferrarius, per plurimum tempus lecto decumbens, non pedibus poterat incedere, non linguam in verba resolvere: tandem beati Stephani ad se fama perlata, parentes proprios nutu quo poterat hortabatur, ut ad Memoriam gloriosi Martyris portaretur. Quo facto, dum ibidem hiemis multo tempore in tanta frigoris asperitate super pavimentum tessellae jaceret in oratione quod utique contrarium hujusmodi infirmitatibus esse solet, fere vigesima die per somnium noctu apparuisse sibimet indicavit quemdam juvenili forma praeditum, speciosa etiam veste et habitu
Abbreviated transcription (Latin):
resonante dulci modulatione manibꝰ sacer dotis ad
eccłam portaretur : etce quidã cȩcus ap prehendens
capsellã argenteã. in qua erat reliquiarũ portio
niemorata cepit fortissima side regno çeloꝵ ũ
incustodia publica catenarũ neribus. Uincti disino¬
cus haberentur. eoꝵ unus cruciatu penȩ ac dolore
cõpunctus scãi stephanũ ap̃icarũ in aurilium in¬
uocabat. Erce inter lacrimas uocesq riulantis. sulno
demanibꝰ eius corruere catenȩ. Quo facto cum
p̃posito custodiȩ solutus ultrose ipsũ ingrłsiss&e.
&e rem tanti miraculi confessus suiss& : non ausus est
custos rursũ ei iuncula inicere. serl plane ex hoc qͦsi
cautior & sollicior effectus. aliũ pariter iunctum ar¬
tius fortiusq constrinrit. quasi duunȩ potentiȩ pos¬
sit esse quio quã in solubile. ignorans quia sermo di
non est alligatus. Uerũ cũ ille simili uinculoꝵ aspe¬

Expanded text:
resonantibus dulci modulatione manibus sacerdotis ad resonantibus dulci modulatione manibus sacerdotis ad ecclesiam portaretur; ecce quidam caecus apprehendens capsellam argenteam, in qua erat reliquiarum portio memorata, coepit fortissima fide regno coelorum vn custodia publica catenarum nexibus vincti districtius haberentur, eorum unus cruciatu poenae ac dolore compunctus, sanctum Stephanum Christi charum in auxilium invocabat. Ecce vero inter lacrymas vocesque ejulantis, subito de manibus ejus corruere catenae. Quo facto, cum praeposito custodiae solutus ultro se ipsum ingessisset, et rem tanti miraculi confessus fuisset, non est ausus custos rursum ei vincula injicere, sed plane ex hoc quasi cautior et sollicitior effectus alium pariter vinctum arctius fortiusque constrinxit: quasi divinae potentiae possit esse quidquam insolubile, ignorans quia sermo Dei non est alligatus . Verum cum ille simili vinculorum aspe
Abbreviated transcription (Latin):
& br amor amicidĩ om̃s accendit. Circundatur ep̃c
stipantibꝰ turbis. rogatur. teneturenon ante dimitut᷑
quã sacram̃to etiam inter posito. nihil se reliquiarum
deciuitate ablaturũ esse polliceretur. Quod ita de¬
nũ illa populi ꝓzelo sidĩ tẽpestas placaretur: simulꝙ
rediquiȩ inunũ congregarentur. in eodẽ memoriȩ loco
ubi iam pars suerat reliquiarũ primitus collocata.
ibi etiã alia pars similiter reponeretur donatus p̾sbit̃
ꝑsominiũ sacram̃ta portatẽ epm̃. hoc est sacra: r̃
reliquiarũ portionẽ gestantẽ cõpellere sicut dictũ
est uidebatur. ut loco suo reponeretur quod ab eodem
marime quia in ȩccła hoc agebatur. quȩ primitus
adonati starũ diuisione usurpata postea in hodiernũ
unitati catholicȩ ẽ restituta. Unde etiã uocabulũ
qui capsellam reliquiarũ tegit & uisũ recepit
ane todem dio loee a GEDat diE
iampars ipsa reliquiarũ demonas terii habitaculo

Expanded text:
i et amor Amici Dei omnes accendit. Circumdatur episcopus i et amor Amici Dei omnes accendit. Circumdatur episcopus stipantibus turbis, rogatur, et tenetur, nec ante dimittitur, quam sacramento etiam interposito nihil se reliquiarum de civitate ablaturum esse polliceretur: quo ita demum illa populi pro zelo fidei tempestas placaretur, simulque reliquiae in unum congregarentur, in eodem Memoriae loco, ubi jam pars fuerat reliquiarum primitus collocata, ibi et alia pars similiter reponeretur. Donatus presbyter per somnium sacramenta portantem episcopum, hoc est sacratarum reliquiarum portionem gestantem, compellere, sicut dictum est, videbatur, ut in loco suo reponeretur quod ab eodem maxime quia in Ecclesia hoc agebatur, quae primitus a Donatistarum divisione usurpata, postea usque in hodiernum unitati Catholicae est restituta. Unde etiam vocabulum qui capsellam reliquiarum tetigit, et visum recepit. Sane eodem quo haec agebantur die, cum pars ipsa reliquiarum de monasterii habitaculo
Abbreviated transcription (Latin):
sci reliquiis aliquã partẽ disposurrat & in ꝓmonto¬
riensi eccła collocare. Dies etiã quod id sirr& statutus
erat. Ecce aut̾e dirm fere tertium. quidã ꝑccłx nr̃ȩ
presbiteri duo quoꝵ unus maturioris x̧tatis tumurꝰ
nomine ammonrt᷑. quod ipse post modũ retulit. ut
ad ip̃m mane ꝑger&e. riq dicer&. ne id facerae quod
departe reliquiarũ facere disposuiss&. Quod cum
menioratus presbiter negle gent̃ habuiss&. net ad ip̃m¬
ꝑtuliss& scda uice & grauiter arguitur. & a lapa illisas
infatie uerberatur. Aliũ aut̃ presbiterũ donatũ nom¬
ne retulisse. eoquod in ipso loco memorie eundem
tẽ. Quȩ ꝓtinus appellans constanter ditit. Pone
respondit. Quid adte: Modo hic quod ab ep̃o pos¬
tatur loco suo reponatur. Hoc sicut reuelatum est.
ita post dir̃ tertiũ inpletũ est.. Nãq cũ iã prece¬
diuulgata. imm̃sa ad ȩtcłam multitudo conflurit¬
I uI miultus & clamor magnus sieri cȩpit. Telus sidĩ¬

Expanded text:
i reliquiis aliquam partem disposuerat in Promontoriensi ecclesia collocare: dies etiam quo id fieret statutus erat. Ecce ante diem fere tertium quidam Ecclesiae nostrae presbyteri duo, quorum unus maturioris aetatis, Zumurus nomine, admonetur, quod ipse postmodum retulit, ut ad episcopum mane pergeret, eique diceret, ne perficeret quod de parte reliquiarum facere disposuisset. Quod cum memoratus presbyter negligenter habuisset, nec ad eptulisset, secunda vice et graviter arguitur, et alapa illisa in faciem verberatur. Alium autem presbyterum, Donatum nomine, retulisse quod in ipso loco Memoriae eumdemtem. Quem protinus appellans, constanter dixit: Pone respondit, Quid ad te, modo hic quod ab episcopo portatur, loco suo reponatur? Quod sicut revelatum est, ita post diem tertium impletum est. Namque cum jam praecedivulgata, immensa ad ecclesiam multitudo confluxit. Tumultus et clamor magnus fieri coepit, zelus fide
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & tertio ut redder& similit̃ imꝑatũ sibi ab eo
susse. seq respandisse. Nesimbolũ iubes ut reddã:
& illo dicente redde . se exordine simbalum red¬
didisse & adiecisse. Si iubes. & orationẽ dñicam
reddo. atꝙ illo annuente reddidit. Tunc illi
signo salutari cor iacentis signauit. eiꝙ dirit.
Surge iamsaluus & surgens sicut dictũ est. saluus essratis

Expanded text:
Sed et tertio ut redderet similiter imperatum sibi ab eo Sed et tertio ut redderet similiter imperatum sibi ab eo fuisse, seque respondisse, Num Symbolum jubes ut reddam? Et illo dicente, Redde; se ex ordine Symbolum reddidisse, et adjecisse, Si jubes, et Orationem dominicam reddo: atque illo annuente reddidit. Tunc ille signo salutari cor jacentis signavit, eique dixit: Surge jam salvus. Et surgens, sicut dictum est, salvus effectus
Abbreviated transcription (Latin):
oppresserat. cui nom̃ datius est. Quius ex inde
erutũ corpus & aduicinã domũ translatũ. funeris
obsequio plangebatur ł inde. uigalis riusdem
mariti sui tanto luctu ꝑcussa. ad memoriam
gloriosi stephani ꝓuita mariti cũ lacrimis se ꝓsteds
pulsarte. p̃cibus insister& : ecce repente in conspectu plan¬
acde inde post aliquantũ eiusdẽ diei spatium em̃¬
sũ adiuiuos retdiens. inse rediens: ad illũ cuiꝰ domus
tuã intrauit. & narrare cȩpit quȩ animȩ suȩ re¬
uelata suissent. Dix̃ eñi multitudine mortuoꝵ suisse
cutũdatũ. quorũ alios agnouiss&e. alios ignorass&.
Irinde quodã ingresso uiuene candida ueste nitente.
habitũ diaconi p̾ferente. & potestatis imꝑio iubente.
aedicente illis mortuus recedite: statim illas mor¬
iuoꝵ turbas non cõ paruisse. Tum illum adse acce¬
sisse. ac sibi dirisse. Retdde quod accepisti & senon
intellegente. iterũ repetisse. Redde quod accepisti

Expanded text:
oppresserat, cui nomen Dativus est. Cujus exinde oppresserat, cui nomen Dativus est. Cujus exinde erutum corpus et ad vicinam domum translatum, funeris obsequio plangebatur. Proinde jugalis ejusdem, mariti sui tanto luctu perculsa, ad Memoriam gloriosi Stephani pro vita mariti cum lacrymis se prostrapulsaret, precibus insisteret, ecce repente in conspectu planac deinde post aliquantum ejusdem diei spatium emensum ad vivos rediens, et in se residens, ad illum cujus domus suae revelata fuissent. Dixit enim multitudine mortuorum se fuisse circumdatum, quorum alios agnovisset, alios ignorasset. Deinde quodam ingresso juvene, candida veste nitente, habitum diaconi praeferente, et pietatis imperio jubente ac dicente illis mortuis, Recedite; statim illas mortuorum turbas non comparuisse. Tum illum ad se accessisse, ac sibi dixisse, Redde quod accepisti. Et se non intelligente, iterum illum repetisse, Redde quod accepisti.
Abbreviated transcription (Latin):
mem blonitani loci muluer quȩidẽ du pere gri¬
nantis mariti nec demorte certa. nec deuita setura.
cũ triennis ferme tempus emensus ess&. quod illa
bat exincero pendens mulie : i: animus. & in quodse
latus eger ꝓiceroe ignorabat. dũ hinc nuptiȩ sua deread
paupertas ꝓponeretur. sollicitudo ingereretur. fra¬
gilitas carnis insidiaretur. rursũ exalia parte castias
maritus. fama religio ante oculos poneretur. Tandens
int̾ huius modi sibim & repugnantiũ cogitationun
estus potentissinu aduocati stephani implorari dele
patrocinia: nonsine diuina ꝓuidentia ẽ aquibꝰ dõ in¬
stigata atꝙ cohor ata. Nãq ad eius memoriã sup¬
ples aduolauit ibiꝙ secũ lacrimis strauit. & dũ orat
audire meruit. Maritus tuus uenit . tł pere ula domĩ
rerlut. & meritũ in colomen inuenit. Ita & conuigi
castitas custocdita: & amico clĩ quanta suerit anime
penditantis cura. cognitũ factũ est indĩ mirabiligus
ciuitate quȩlã domus ruina collapsa homine

Expanded text:
Memplonitani loci mulier quaedam diu peregrinantis mariti nec de morte certa, nec de vita secura, cum triennii ferme tempus emensum esset, quo illa bat ex incerto pendens muliebris animus, et in quod se latus aegra projiceret ignorabat, dum hinc nuptiae suaderentur, paupertas proponeretur, sollicitudo ingereretur, fragilitas carnis insidiaretur; rursum ex alia parte castitas, maritus, fama, religio ante oculos ponerentur: tandem inter hujuscemodi sibimet repugnantium cogitationum aestus, potentissimi advocati Stephani implorare debere patrocinia, non sine divina providentia est a quibusdam instigata atque cohortata. Nam ad ejus Memoriam supplex advolavit, ibique se cum lacrymis stravit. Et dum orat, audire meruit, Maritus tuus venit. Propere illa domum rediit, et maritum incolumem invenit. Ita et conjugi castitas custodita, et Amico Dei quanta fuerit animae periclitantis cura, cognitum factum est in Dei mirabili gratcivitate quaedam domus ruina collapsa hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Queso aũt etiã uos om̃s quot quot audire hȩx̧ uel legti
pie acreligiose uolurritis ut huius percatoris ulti¬
mi qui hoc in nonute dñi scriph. seꝑ inscĩs orationibis
ur̃is memuinisse dignemina & siquid anobis rusticites
ꝓsertur non indignemini. sed tantũ quia urracites
sas ꝑbeati ꝓthomartiris Stephani uenerabile meritu.
mandata quoq notitiȩ sideliũ ab euodio in eccła uz ali.
ciũ urbis pomisicatũ ãministrabit sacerdos dignissimꝰ.
Auredio tunc tẽporis augustino aput ypponẽ dñiçsa
nonis dispensatore constituto.
UM IGITUR NULLUS SalrEM AUMOR ADHUC EE
tirio primi confessoris xp̃i reliquix̧ uenturȩ essent.
n em̃ hoc sieri posse aut in cogitatione habebamꝰ aut
suspicari poteramus: ecce iam exanteriore tempore cȩpii
idẽ gloriosus quib dã apudnos scĩs animis se ipsum
reuelare. Nacũ quodã loco uł dieesermo supra dicta¬

Expanded text:
. Quaeso autem vos omnes, quotquot haec audire vel legere . Quaeso autem vos omnes, quotquot haec audire vel legere pie ac religiose volueritis, ut hujus peccatoris ultimi, qui hoc in nomine Domini scripsi, semper in sanctis orationibus vestris meminisse dignemini: et si quid a nobis rusticiter profertur, non indignemini; sed tantum, quia veraciter  beati protomartyris Stephani venerabile meritum, mandata quoque notitiae fidelium ab Evodio in Ecclesia Uzali, cujus urbis pontificatum administrabat sacerdos dignissimus; Aurelio tunc temporis Augustino apud Hipponem dominicae sationis dispensatore constituto.Cum igitur adhuc nullus saltem rumor esse tyrio primi confessoris Christi, reliquiae venturae essent non enim hoc fieri posse aut in cogitatione habebamus, aut suspicari poteramus: ecce ex anteriori tempore coepit idem gloriosus quibusdam apud nos sanctis animis se ipsum revelare. Nam cum quodam loco vel die sermo supradicta
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes. ut ipsa ur̃a narratio nonta uerborum
pom pam audeat querere sed potius in endatioꝵ
fucũ studeat delinare : ita ut ubicũq res postulauerit.
ipsoꝵ quoq hominũ uerba sicut abeis dictas̃ simpliciter
ponere non lebeamꝰ rrubescere. Magis enĩ placent bonis
& religiosis qui̧tũq dicuntur uera etiã uitiosis uerbis.
quã falsa politis & ornatis. Sane non ob hoc nos quis piam
arbitretur uoluisse ista narrare quasi aliquid nos glłȩ brato
martiri uideamur prestare. quando quidẽ illi nec tacen¬
do demere nec loquendo quic quam possimꝰ conferre.
Ipsa quippe uirtutum miracula millo humanȩ linguȩ
p̃conio indigent. iam ubiq ꝑsonantẽ ecerut tubam:
scd tantũ uram̃ deuotionẽ ad fr̃m ł edificationẽ ꝓreci¬
pirnda obȩdientiȩ mercedẽ cũ hilaritate uolumus
demonstrare. metuentes quoq quod ab ipso dño lrgmꝰ
tͣribilit̃ dictũ esse siuos tacebitis lapides clamabunt

Expanded text:
cupientes, ut ipsa nostra narratio non tam verborum cupientes, ut ipsa nostra narratio non tam verborum pompam audeat quaerere, sed potius mendaciorum fucum studeat declinare; ita ut ubicumque res postulaverit, ipsorum quoque hominum verba, sicut ab eis dicta sunt, simpliciter ponere non debeamus erubescere. Magis enim placent bonis ac religiosis quaecumque dicuntur vera, etiam vitiosis verbis, quam falsa politis et ornatis verbis. Sane non ob hoc nos quispiam arbitretur voluisse ista narrare, quasi aliquid nos gloriae beato Martyri videamur praestare: quandoquidem illi nec tacendo demere, nec loquendo quidquam possumus conferre. Ipsa quippe virtutum miracula nullo humanae linguae praeconio indigent; jam ubique personantem exserunt tubam: sed tantum nostram devotionem ad fratrum aedificationem pro recipienda obedientiae mercede cum humilitate volumus demonstrare, metuentes quoque quod ab ipso Domino legimus terribiliter dictum esse, Si vos tacebitis, lapides clamabunt