comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuũ scandalum pd̾e dum aposto¬
los uident intse de honore pugna¬
re. Que aut dixit bonu ei magis si
circumdaretur mola asmaria col¬
Q uo maioꝵ crimimĩ ista apud̾
neteres iudeos pena fuerit ut ui
ꝓfundo ligatam saxo demergere¬
pena quam uis atrocissima tem
porali. Tam uitam fuure corpo¬
ream quam ledendo frin mortẽ
amiue mereri ppetuam. Recte
aut quiscandalizari potest pusillꝰ
appellatur. Qui enum magno est
quecummq uiderit qucũq passus
fuĩt nondeclinata afide. Qui aut
pusillu est animo et paruus ccca¬
sione quent quomodo scaudalize¬
tur. Propterea deniq oportet n¬
nos maxime his consulere qͥ par¬
ui sunt uifide ne cocasionem uri
osfendant᷑ et recedant ac fide ac de¬
cidant a salute. Notandum sane
qr in nr̃o bono ope aliquando cauẽ¬
ꝓnichilo contempnendum. In
quantum enim sine peco possumꝰ
uitare ꝓximorũ scandalum de be¬
mo si aut deuentate scandalum
ponitur ut illiꝯ ꝑmttit᷑ scanda¬

Expanded text:
per suum scandalum perdere, dum Apostoper suum scandalum perdere, dum Apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria colquo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerepoena quamvis atrocissima, teporali tamen, vitam finire corpoream, quam laedendo fratrem mortem animae mereri perpetuam. Recte autem, qui scandalizari potest pusillus appellatur. Qui enim magnus est quodcunque viderit, quodcumque passus fuerit non declinat a fide; qui autem pusillus est animo et parvus occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxime his consulere qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane, quod in nostro bono opere aliquando cavenando vero pro nihilo contemnendum. In quavitare proximorum scandalum, debemus. Si autem de veritate scandalum oritur, utilius permittitur scanda
Abbreviated transcription (Latin):
calide ne ⁊ incalida pauptatis et
penurie lignoꝵ cocasio quereretur
Tale quid et apostolo ad galat hai
cathezizat᷑ ei quise catheziz at in
omnib bonis et discipulos ad ma¬
gistrorum refigeria cohartatur. et
quia poterat quilibet tendere pa¬
uꝑtatem et pceptum eludere. p¬
usꝙͣ illud ꝓponat inminentẽ sol¬
uit questionem dicens. No lite er¬
rare deus nõ derdetur que enĩ semi¬
nauerit homo hec et metet
t quisquis scandalizauerit
unũ ex his pus illis noncre
dentib inme. bonũ est ei mag̾ cir¬
cum daretur mola asmaria collo eiꝰ
et inmari mit̾etur. Quaniqͣ. hec
generalis possit eẽ sentencia ad u̾sꝰ
omnes qui aliquem scandalizaut
tamen iuxta consequenciam ser¬
monis etiam contra ap łos dein in¬
telligi potest. Quis interse dispu¬
tantes quis eet illoꝵ maior. uide¬
bantur inuicem dedignitate contẽ¬
dere. Et si hoc uitio ꝑmansissent. po¬
terant eoi quos ad fidem uoca baut

Expanded text:
calidae, ne et in calida paupertatis et calidae, ne et in calida paupertatis et penuriae lignorum occasio quaereretur. Tale quid et Apostolus ad Galatas catechizatur ei qui se catechizat, in omnibus bonis . Et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Et quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam illud proponat, imminentem solvit quaestionem dicens: Nolite errare; Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet . Et quisquis scandalizaverit unum  in me, bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria collo ejus, et in mare mitteretur. Quanquam haec generalis possit esse sententia adversum omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis, etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui inter se disputantes, quis esset illorum major, videbantur invicem de dignitate contendere. Et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant,
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis non sacramenta comniu¬
nia inquibꝰ nobiscum sunt. Et ad¬
uersum nos inquib nonsunt s
diuisionem paci ueritatiq contra¬
riam qr ad uersum nos sunt et do¬
muniũ nonsequiit᷑ nob̾tum detes¬
tari et ꝓhibere de bemꝯ¬
Uis quis enim totum dede¬
rit uobis caliceam aque ĩ
nomine meo quia xp̃i estis. amẽ
dico uobis non ꝑdet mercedem su¬
amLE gimo inꝓpheta dauid. ad
excusandas excusatones in pocis.
Que multi pocorum suoꝵ quasi
iustas p̃tendant occasiones ut qui
uo luntate de liquiunt. uideantur
ncc̃itate peccare.Uomins scruta
tor cordis et remini fu turas cogita¬
tõnes insingulis continet᷑. Uixat
quis quis unũ paruulum recepit
innomine meo me recipit. Pot̾at¬
aũt a liquis causari et dicere. Pau¬
pertate ꝓ hibeor tenuitas me retuiz
ut hospitalitatis ee nonpossim et
hanc excusatonem leuissimo p̃cep¬
to diluit ut calicem aque et hec fri¬
gide iuxta mat heum toto amino
porrigamꝰ. Frigide inquit aque n

Expanded text:
catholicis, non sacramenta communia in quibus nobiscum sunt, et adversum nos non sunt, sed divisionem paci veritatique contrariam, qua adversum nos sunt, et Dominum non sequuntur nobiscum, detestari et prohibere debemenim potum dederit vobis calicem aquae in nomine meo, quia Christi estis: amen, dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David ad excusandas excusationes in peccatis, quia multi peccatorum suorum quasi justas praetendunt occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus autem tor cordis et renum, et qui futuras cogitationes in singulis contuetur, dixerat: Quisquis unum parvulum receperit in nomine meo, me recipit. Poterat aliquis causari et dicere, Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet, ut hospitalis esse non possim, et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae et hoc frigidae, juxta Matthaeum, toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non
Abbreviated transcription (Latin):
rogabat enu dicens. Magist̾¬
bone quid faciam ut uitam etnã
ꝑcipiam. audierat credo iste qsi¬
tor uite et̾ne adno tantũ eos qui
parnuloꝵ ue luit eẽ similes dig¬
nos eẽ uitroitu regni celestis. at¬
que ideo curam gerens tractato
certioris poscit sibi. Non ꝑ para¬
bolas s apte quib opum meritiᷤ
uitam et̾nam consequi possit
me dicitis bonii nemo bonꝯ isi
unꝯ deus. Quia magutrum uo¬
canerat boni et non domini uł
dei filuui confessꝯ erat dicit. S¬
iuis sanctum hominẽ compatõ¬

Expanded text:
rogabat eum dicens, etrogabat eum dicens, etbone, quid faciam ut vitam aeternam percipiam? Audierat, credo, iste quaesitor vitae aeternae a Domino, tantum eos qui parvulorum velint esse similes, dignos esse introitu regni coelestis, atque ideo curam gerens tractatus certioris possit sibi non per parabolas, sed aperte quibus operum meritis vitam aeternam consequatur me dicis bonum? nemo bonus, nisi solus Deus. Quia magistrum vocaverat bonum, et non Deum, vel Dei Filium confessus erat, discit quemvis sanctum hominem comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
Amen dico uobis quisq nõ rece¬
pit regnum dei uł ut parnulus
non mntrabit millud. Sicut pu¬
er non psenerat iniracundia nõ
lesꝯ meniuit nõ uidens pulcrã
mulierem de lectatur.. P. o aliud
cegitat aliud loquitur sic ⁊ uos
nisi talem habueritis in nocen¬
ciam et animi puritatem reg¬
num ce loꝵ nonpoti̾tis intrare
Alit̾ regnuum dei idest doctrinã
enangelis sicut parmilꝰ accipe
debemꝯ. Quia quomodo ꝑuulꝰ
indiscendo non contradicit doc¬
torib neq ratones et uerba com¬
ponit ad uersꝯ eos resistens set
fidelit̾ suscipit quo doceatur. Et
cum metu obtempat et quies¬
cit: Ita et nos mo bediendo sim¬
plicit̾ et sine ulla retractone u̾¬
bis donum fac̾e de bemꝰ. Et con¬
plexans eos et inponens manꝯ
suꝑ illos bene dice bat eos cõplexꝰ
benedicit puulos. ut humiles:
spu sua benedictone grã et di¬
lectone dignos ee significet. Et
cum egressꝰ eẽt in uam ꝓcurr¬
ens quidam genui flexo aute eñ

Expanded text:
Amen dico vobis, quisquis non receAmen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et complexans eos et imponens manus super illos benedicebat eos. Complexus benedicit parvulos, ut humiles spiritu sua benedictione, gratia et dilectione dignos esse significet. Et cum egressus esset in viam, procurrens quidam genuflexo ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
si obfornicatõnem et aliam dux̾¬
rit mechatur. Una ergo so lum¬
modo carnalis est causa forncatõ
una spialis timor dei ut uyor di¬
mitatur sicut multi religionis cã
fecisse legunt᷑. Nulla aut causa
est. dei lege ꝑscripta ut uiuente
ea que re licta est alia ducat᷑. Et
osfere bant illi paruulos ut tan¬
geret illos discipuli aũt comina¬
bant᷑ offerentib.
On quomodo nollent eis sa¬
luatoris et noce ⁊ maii bene¬
dici set quo nec dum habentes ple¬
nissimam fidem putarent eum in
simi litudiuem hominũ osferen¬
cium inportunitate lassari. Quos
cum uideret ihus indigne tulit
et ait illis. S iuite parnulos uen¬
read me et ne ꝓhibuentis eos ta¬
lium est enim regnum dei. Sig¬
nificant dixit talium ẽ nõ istoꝵ
nt ostenderet non etatem regna¬
re s mores. Et his qui similem h¬
aberent innccenciam et simp li
gruente. Fratres nolite pueri.
fieri sensibo s malicia paruuli
estote sensu aut ut ꝑfecti sitis.

Expanded text:
isi ob fornicationem, et aliam duxeisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritalis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege perscripta, ut vivente ea quae relicta est, alia ducatur. Et offerebant illi parvulos ut tangeret illos. Discipuli autem comminabantur offerentibus. Non quod nollent eis Salvatoris et voce et manu benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Quos cum videret Jesus, indigne tulit, et ait illis. Sinite parvulos venire ad me, et ne prohibueritis eos, talium est enim regnum Dei. Significanter dixit, talium est, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores; et his qui similem haberent innocentiam et simpliciiam congruente: Fratres, nolite fieri pueri sensibus, sed malitia parvuli estote, sensu autem ut perfecti sitis
Abbreviated transcription (Latin):
gis consortõ nec trentur. Nropt̾
hec reluiquet homo patrem liuim
et matrem et ad herebit uxorem
suam simulit ait ad herebit adux¬
orem suam non ad uxores. Et e¬
runt duo incarne una itaq iam
non sunt s una caro. P̃minin
imptiarum eduab unam carnẽ
fieri castitas iuncta sp̃ui unꝯ esfi¬
citur sp̃s. Quod ergo deus cõnui¬
xeit homo non separet Quod deꝰ
conuixit unam faciendo carne
uiri et femiue hoc homo nõ pot̾̃
separiͤ. Nisi fortan solo deus homo
seꝑat quando ꝓpt desid̾ium scde̾
uxoris primam dimittamꝰ. Deꝰ
sepat qui et comurat quando ex
consensu ꝓpt seruitutem dei eo
que tempo martu sit sic habea¬
mo uxores quasi non habentes.
t iudomo iterum discip li
euis deeodem int̾rogauert
eum. Et dicit illis quicumq di¬
miserit uxorem suam. Et aliam
dux̾it ad altͣium comitit suꝑ eam
et siuror dimiserit uirum suum
et alii nupserit mechat᷑. Inmat¬
theum scriptum p lenius est. Nͥ¬
cumq dimisent uxorem suam n¬

Expanded text:
gis consortio necterentur. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit ad uxorem suam. Similiter ait, Adhaerebit ad uxorem suam, non ad uxores. Et erunt duo in carne una. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. Praemium est nuptiarum e duabus unam carnem fieri. Castitas juncta spiritui unius efficitur spiritus. Quod ergo Deus conxit, homo non separet. Quae Deus conjunxit, unam faciendo carnem viri et feminae, haec homo non potest separare, nisi forsitan solus Deus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris primam dimittit. Deus separat qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus uxores quasi non habentes. Et in domo iterum discipuli ejus de eodem interrogaverunt eum. Et dixit illis: Quicunque dimiserit uxorem suam et aliam duxerit, adulterium committit super eam. Et si uxor dimiserit virum suum et alii nupserit, moechatur. In Matthaeo scriptum plenius est: Quicunque dimiserit uxorem suam n
Abbreviated transcription (Latin):
gitur qua nupõ quod scriptiunẽ
Q uanto magnꝯ es humiliate
nes significat ꝑ puuctõnes do lo¬
res iupassione susceptos. formaz¬
ergo acus dicit angustias passio¬
nis qua scĩs anrẽ quasiuestimeta
nature quodam modo resarcire
idest recupare dignatꝰ est. Qua¬
tinꝰ post lapsumi meliꝯ reformͣ¬
ti. gaudeamꝯ ad testimoniũ apłi
dicentis. Quicuniq enim inxpõ

Expanded text:
gitur quam in ipso quod scriptum est: gitur quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te nes significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foraergo acus dicit angustias passionis, qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformati gaudeamus ad testimonium Apostoli dicentis: Quicunque enim in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
quam diuitem intrare iuregini
dei. Si faciliꝯ est camelum ingen¬
tib menbris euoriem. Angustũ
forame aco penetrare ꝙͣ diuitem
intrare iureginum dei. nullꝰ ergo
diues intrabit iuregnum dei. Et
quomodo uł inenuangelio ma¬
tĩ testamento quam plunini di¬
uites intrauerunt inregnu dei¬
ne forte quia diuicias uel pro ni¬
chilo hie uel ex toto re liuquere
dũo ispirante didicerunt.. Nu
fide bat. qui et desemepͥipõ cauit
Quaͣmi inuct et pauꝑsum ego
et alios ortatur. Uiuicie si af lu¬
aut uolite cor ad ponere. Credo
nõ ausꝰ dicere nolite suscipe: Nũ¬
quid habraam duo sb̾stanciam
p̃tu lisse credibile est ꝓ quo uni¬
cum ferire no dubitauit here dẽ
altiori aut sensu faciliꝯ est xpin
pati ꝓdilectorib scłi quam diłc¬
tores scłi ad xp̃m posse conuerti
came li enim nomne se intelli¬
gi uo luit qr sponte humiliatꝰ
int̾irmtatis nr̃e honera sustulit
In quo enim manifestiꝯ intelli¬

Expanded text:
quam divitem intrare in regnum quam divitem intrare in regnum Dei. Si facilius est camelum ingentibus membris enormem, angustum foramen acus penetrare, quam divitem intrare in regnum Dei, nullus ergo dives intrabit in regnum Dei. Et quomodo vel in Evangelio Materi Testamento quam plurimi divites Dei intraverunt in regnum? nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere, vel ex toto relinquere, Domino inspirante, didicerunt? Nunq confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego . Et alios hortatur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere ? Credo non ausus dicere Nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum ferire non dubitavit haeredem? Altiori autem sensu, facilius est Christum pati pro dilectoribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quidem qr qui hic multiplicandis
diuitus incumbunt. alterꝯ̃ uite
ingandia querere contempiuĩt
s int̾ peccumas hre et pecunias
amare multa distancia est. Mul¬
ti enim habentes nõ amaut ml¬
ti non habeutes amantItem a¬
lii et habent et amant. alii nec
hre nec amare s diuicias scli gau¬
dent. Quatuor statꝰ est. quia di¬
cere cum apło ualent nobis mu¬
do crucifixꝰ est et nos mũdo. Unde
et salomon ait non qui habet
set qui amat diicias fructus ñ
capiet exeis. Et ipe dominꝯ in
obstupescentib inuerbis huiꝯ
sententencie discipulis exponen¬
do subuuxit dicens. Filioli ꝙͣ.
difĩcile est confidentes in pcum
is regiũ dei introire. U bi uota
le est fieri omino non potest s
disfitile cum labore potest. Pot̾
em sieri s cum maximo labore
inuante dei grã ut pcumas habẽ¬
tes uł inptimis confidentes ex¬
utis filargie retinaculis iamnam
intrat regni ce lestis.
a ciliꝯ est camelum ꝑ fora¬
men acus intrare transire

Expanded text:
quidem, quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujus sententiae discipulis exponendo subjunxit dicens: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, in regnum Dei introire. Ubi notand impossibile est, fieri omnino non potest. Quod difficile, cum labore potest. Potest etenim fieri, sed cum maximo labore, juvante Dei gratia, ut pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, januam intrent regni coelestis: acilius est enim camelum per foramen acus transire,
Abbreviated transcription (Latin):
nes inpossibile est sz non apud
diñ.: Non ita accipiendum est
que cupidi et supbi. qui nomine
illiꝯ s̃ diuitis significati sunt ĩ reg¬
mu ce lorum sint intraturi cum
sius cupiditatib et suꝑbia s pos¬
sibile est deo ut puerbum eiꝯ sic̃
etiam fcin est et cottidie fieri ui¬
demꝰ. Acupiditate temporali ut
ad caritatem et̾noꝵ et aꝑuitõ sa
suꝑ bia ad humilitatẽ saluberrim
ain conuertant᷑. Et cepit perrus
ei ditere ecce nos dimissimꝯ om̃ia
et secuti sumꝯ te. Grandis fiduci¬
a petrus piscator erat diues non
fuerat eibos manu arte quere bat
et tamen loquit᷑ cõfident᷑ dumisi¬
mꝯ omnia. Et quia nõ susfic̾ tiñ
est. et secutisumꝯ te. fecimꝯq uis
Respondens ihũs ait. Amendico
uobis. nemo est qui re luiq rit do¬
mum. aut fratres. aut sorores. aut
matrem. aut patrem. aut filios.
aut agros. ꝓpt̾ me. et ꝓpt̾ euuan¬
gelium. Quinõ accipiat centies

Expanded text:
nes, possibilia sunt apud deum, non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberriam convertantur. Coepit Petrus ei dicere: Ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. Grandis fiducia, Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, Dimisimus omnia. Et quia non sufficit tantum est: Et secuti sumus te. Fecimus quod Respondens Jesus ait: Amen dico vobis: Nemo est qui reliquerit domum, aut fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut filios, aut agros propter me, et propter Evangelium, q
Abbreviated transcription (Latin):
On eit putaudo homo iste
nel uoto temptantis ut
quidam putauere dominũ inte¬
rogasse uel de sua eẽ uita mentito
Cum se legis mandata custodis¬
se dice bat s simplicit ut uxerit
eẽ confesso. Quia sine mendaciz
aut simulatõnis noxa reus tene¬
retur. Nequaꝙ nituitꝰ archana
cordis eiꝰ diligere diceret᷑ ihus.
Uiligit enun dominꝯ eos qͥ man¬
data legis ꝙ̃ ius minora custodi¬
unt. s nichil homino que inlege
minꝯ fu̾at his qui pfecti eẽ deside¬

Expanded text:
on est putandus homo iste vel voto tentantis ut quidam putavere Dominum interrogasse, vel de sua esse vita mentitus, cum se legis mandata custodisse dicebat, sed simpliciter, ut vixerit esse confessus. Quia si mendacii aut simulationis noxa reus teneretur, nequaquam intuitus arcana cordis ejus, eum diligere diceretur Jesus. Diligit enim Dominus eos, qui mandata legis quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat, iis qui perfecti esse deside
Abbreviated transcription (Latin):
triuitas pat̾ et filiꝯ et spiis sancto
solus. Et unꝯ deus bonꝯ est. Non
igit᷑ dominꝯ sibonũ negat s eẽ diñ
significat. Nonse magistrũ bo
mum eẽ set magistrum absq deo
nullum bonu ee testat᷑. Pcepta
Ne frandem feceris honora patrẽ
tuum et matrem . hec est pueri¬
lis in nocencie castitas que nobis
mutanda ꝓponit᷑ sireguum deiuo¬
lumꝯ iutrare. Notandum saue
qr iusticie legis suo tempore custo¬
dia non solum bona terre ueti en¬
am suis cultorib uitã confere bat
et̾nam. Et illi respondens ait ma¬
gut̾ nec omnia obseruaui in iu¬

Expanded text:
Filius, et Spiritus sanctus, solus et unus Deus bonus est. Non igitur Dominus se bonum negat, sed esse Deum significat. Non se magistrum bonum non esse, sed magistrum absque Deo, nullum bonum esse testatur. Mandata ntestatur. Haec est puerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur, si regnum Dei volumus intrare. Notandum sane, quod justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae, verum etiam suis cultoribus vitam conferebat aeternam. Et ille respondens ait: Magister, haec omnia observavi a ju
Abbreviated transcription (Latin):
nem ob causam debere ditti.
Quasi sacrilegii reus tenebitur
et aduerso dectriuam moy si ac
ꝑ moysen dei facere ⁊ Igit dominꝯ
sic responsionem tempat ut deci¬
pulam transeat scripturam sanc¬
p̃cepit moyses qui dix̾unt moy¬
ses ꝑmisit libellum repudii scri¬
bere et dimite quibꝰ respondens
ihs ait. Ad duriciam cordis uri
dicit istiꝯ modi est. Nunquit po¬
test deus sibi eẽ contrariꝯ ut a luid
añ iusserit. et sentenciam suam
nouo frangat impio. Non ita sci¬
endum eit s moy ses rum uideret
sp̃t desiderium scłarum conu ga¬
um que uł diciores uel iuuenioreᷤ
nel pulcriores eent. Primas ux¬
ores int̾fici aut malam uitaui:
ducere. Maluit indulgere discor¬
diam quaiodia. Et homicidia

Expanded text:
nem ob causam debere dimitti, nem ob causam debere dimitti, quasi sacrilegii reus tenebitur, et adversus doctrinam Moysi ac per Moysen Dei facere. Igitur Dominus sic responsionem temperat ut decipulam transeat, Scripturam sancpraecepit Moyses? Qui dixerunt: Moyses permisit libellum repudii scribere et dimittere. Quibus respondens Jesus ait: Ad duritiam cordis vestri dicit istiusmodi est. Nunquid potest Deus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est. Sed Moyses cum videret propter desiderium secundarum conjugum, quae vel ditiores vel juniores vel pulchriores essent, primas uxores interfici, aut malam vitam ducere, maluit indulgere discordiam, quam odia, et homicidia
Abbreviated transcription (Latin):
et iheroso luna. Nanicum omnis
udeoꝵ ꝓuicie generalit᷑ ad distic¬
tonem aliaꝵ gencium iudea deã
sit spaliꝯ ramen mendiana eius
plaga appellabat᷑ uidea ad distinctõ¬
nem samane galilee de capolis et
ceterarum meandem ꝓuincie᷑ regi¬
onum. Et conueniunt itum tur¬
be ad eum. Et sicut consueuit it̾¬
um docebat illos. Et accede pͣhari¬
sei iurrogabant eum scilicet uiro
uxorem dunit̾e temptantes eum
Et hic notanda mencui distan¬
cia inturbis et phariseis hec conue¬
niuunt ut deceant᷑ et sui sanentur
infĩrmi sĩcut euange lista matheꝯ
apte cominemorat. Illi accedunt
ut saluatorem ac doctoxem uerita¬
tis temptando decipiu̾it. Nec ħ
nurandii nam has deuotio pieta¬
tis illos tumullto ad drixit liuoris
Iutrogant ergo utrum liceat ho¬
mini diuitt̾e uxorem suam excã
ut quasi cornuato teneant sul lo¬
gilsino. Et qdicumq responderit
captionem paciat᷑ adixerit dunit¬
tendam eẽ uxorem qualibet ex
causa et ducendas alias. Pudici¬

Expanded text:
omnis Judaeorum provincia generaliter ad distinctionem aliarum gentium Judaea dicta sit, specialius tamen meridiana ejus plaga appellatur Judaea, ad distinctionem Samariae, Galilaeae, Decapolis, et caeterarum in eadem provincia regionum. Et conveniunt iterum turbae ad eum, et sicut consueverat iterum docebat illos. Et accedentes Pharisaei interrogabant eum si licet viro uxorem dimittere, tentantes eum. Et hic notanda mentium distantia in turbis et Pharisaeis. Hae conveniunt, ut doceantur, et sui sanentur infirmi, sicut evangelista Matthaeus aperte commemorat. Illi accedunt, ut Salvatorem ac doctorem veritatis tentandae decipiant. Neque hoc mirandum. Nam hos devotio pietatis, illos stimulus adduxit livoris. Interrogant ergo, utrum liceat homini dimittere uxorem suam qualibet ut quasi cornuto eum teneant syllogismo, et quodcunque responderit captioni pateat. Si dixerit dimittendam esse uxorem qualibet ex causa, et ducendas alias, pudici
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam ut scilicet nouerimꝰ
Iram quoquo domiui cũ multio¬
honore medio singulari posse pla¬
cari. Ieninum aut̃ generale ẽ nõ
so lum abescis s acunctis illece bͥs
abstinere carnalib. Inuno ab oĩ¬
bus uicioꝵ contiuere passionibz
sic et orato geueralis non iuuerb
solum est quiln diuinam clemẽ¬
ciam mnuccamo. Uerum etiam
ditoris fidei deuotone gerimus
teste apło qui ait. semp̃ gauden¬
tes sine intermissione orate. Quo¬
modo enim quis omnib horis atq
momentis. sine intermissione do¬
mini potest iuccare sermonib
E tunc siue intermssione oramo
cum ea solum oꝑa gerimo que noꝰ
pietati nr̃e comendant auctoris
Quoninurum ienio et qua o¬
ratone uiuaute dño cunctas anti¬
qui hostis de bellanunꝯ ac pro pul¬

Expanded text:
ad vitam, ut scilicet noverimus ad vitam, ut scilicet noverimus iram quoque Domini, cum in ultiohoc remedio singulari posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed a cunctis illecebris abstinere carnalibus, imo ab omnibus vitiorum continere passionibus. Sic et oratio generalis, non in verbis solum est, quibus divinam clementiam invocamus, verum etiam ditoris fidei devotione gerimus, teste Apostolo qui ait: « Semper gaudete, sine intermissione orate . » Quomodo enim quis omnibus horis atque momentis sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus, quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio et oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propul
Abbreviated transcription (Latin):
dum de corde expellit᷑ acriores in eo
temptatõnes generat quam pris¬
excitauerat quando quieta posside¬
bat. Et factꝰ est sicut mortuo ita
ut multi dicerent qr mor tuus ẽ
Ihesꝯ autẽ tenens mauũ eleuauit
illum et resurrexit. Quem hostis
impius iam fugere conpulsꝰ stra¬
uit ac mortuo simile reddidit: Nc̃
opo saluator mti sue dextere ictu
leuauit. Qui sicut uerum se esse
dĩ potencia saluandi docuit: Ita
etiaui ueram se habuisse carius ua¬
tura more tactatt humani dec lara¬
uit. Negat manq manes in saueᷤ
ueracit euui carne indutum fuis¬
se. set ipe cumtot languentes suo
tactu erexit mundauit inlumina¬
uit. heresim illius et anteꝙͣ nata
t cum introisset iudomum
discipuli eius secreto int̾ro¬
gabant enm quare nos nõ potumꝰ
eitere eum et dixit illis hec genꝰ
ĩnullo potest exire nisi moratc̃e
et gegunio. D uii docet ap łos
quomodo demon nequissuꝮ de¬
beat expelli omnes nos instituit

Expanded text:
dum de corde expellitur, acriores in eo dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat quam priuexcitaverat, quando hoc quietus possidebat. Et factus est sicut mortuus; ita ut multi dicerent, quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit illuimpius jam fugere compulsus stravit, ac mortuo similem reddidit, hunc pius Salvator miti suae dexterae tactu elevavit. Qui sicut verum se esse Deum potentia salvandi docuit, ita etiam veram se habuisse carnis naturam more tactus humani declaravit. Negat namque Manichaeus insanus veraciter eum carne indutum fuisse: sed ipse cum tot languentes suo tactu erexit, mundavit, illuminavit, haeresim illius, et antequam nata « Et cum introisset in domum, discipuli ejus secreto interrogabant illum: Quare noEt dixit illis: Hoc genus in nullo potest exire, nisi in oratione et jejunio. » Dum docet apostolos quomodo daemon nequissimus debeat expelli, omnes instituit
Abbreviated transcription (Latin):
uno eodemq temporeis qui nec dũ
ꝑ fcẽ crediderat. simul et crede bat
et iucredulꝰ erat. Et cum uideret
ihus concurrentẽ tur ham cominatꝰ
est sp̃itui inmundo dicens illi surde
et mute sp̃t̃. Ego tibi p̾cio exi a beo
et ampliꝯ ne iutrocas men. Comi¬
nato domini duuim est nrtꝰ impe¬
rii.Non aũt puero qui uini paci¬
ebatur. s demoni qui inferebat cõ¬
minato est. Quia qui peccantem
emendaret desiderat uiciuui utiq
increpando execrando de bet exter¬
miuare set homiien amando re¬
fou̾et. Bene autẽ dominꝯ qui spi¬
ritum ininũdũ expellit ab homine
simul neampliꝯ meun iugrediat᷑
impat. Quia ille ueraciter a demo¬
niaca dominatone liberatur. Qui
ad peccata amplio aquib semel pe¬
nitendo mundatꝰ est uitat male ui¬
uendo reuerti.
t exclamans multum discer¬
pens enuiexut abeo. Exitt
ab homine spẽ inmundꝰ discepsit
eum ac furenti clamorem trruit.
Intuentesq plerumq discipulus

Expanded text:
uno eodemque tempore is qui necdum uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. Et cum videret Jesus concurrentem turbam, commitatus est spiritui immundo, dicenset mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Comminatio Domini, divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat comminatus est. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus qui spiritum immundum pellit ab homine, simul ne amplius in eum ingrediatur imperat. Quia ille veraciter a daemoniaca dominatione liberatur, qui ad peccata a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. Et exclamans et multum discerpens eum, exiit ab eo. Exiturus ab homine spiritus immundus discerpit eum, ac furenti clamore terruit intuentes. Quia plerumque diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
Ihesꝯ aũt ait illi si potes credere om¬
nia possibilia credenti.
ptum dominꝰ responsum de¬
dit petenti. ipe enum ait. siꝙͥ.
potes adiuuanos. Et donunꝰ ñpo¬
tes inquit credere possum nos mi¬
serto ad maare qr fides non ficta oĩa
contra leprosꝰ qui fide lit̾ clama¬
bat. Uomine siuis potes me mu̾¬
dare. Congruui sue fidei accipit res¬
litatem meam. Nemo repente fit
summꝰ set inbona conuersatõne
amininus quisq incheat ut ad ma¬
gna pueniat. Alia namq sunt uir¬
tutis exordia. aliud ꝓfectꝰ aliut per¬
fectõ. Sienim et ip̃a fides ad ꝑfcõne
suam non quib dam gradibꝰ duce¬
retur: Iste int̾rogatꝰ ancrederet
non respond̾et. Credo domine adu¬
ua incredulitatem meam. Sieuĩ
crede bat cur iucredulitatem meani¬
dicebat. Siuero incredulitatẽ habe
se nouerat quomodo credebat. set
qr ꝑ eccultam inspiratõnem grẽ
meritorũ suoꝵ gradibꝰ fides crescit

Expanded text:
Jesus autem ait illi: Si potes credere, omJesus autem ait illi: Si potes credere, omnia possibilia credenti. Aptum Dominus responsum reddit petenti. Ipse enim ait: Si quid potes, adjuva nos. Et Dominus: Si potes, inquit, credere, possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omniacontra leprosus qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare , congruum suae fidei accepit res incredulitatem meam. Nemo repente fit summus: sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur: iste interrogatus an crederet, non responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit:
Abbreviated transcription (Latin):
carne. Tanquam inccentes ꝑ omĩa
quam fuit adam quando creatus ẽ
Quid enĩ habuit iste puer ut ab
infancia demodo uexaretur acerbi¬
ssimo sinon ullo orignialis pccĩ uin¬
culo tenebat᷑. quemi constat nullũ
ad huc ꝓprium potuisse habere pͤ¬
catum. Confiteatur catho licꝰ qr
catonis nascitur et inuccet grãm
gat scriba doctꝰ iuregno ce lorum
inhor demoniaco domino curato sa¬
luatorem omniũ fide lum eẽ popu¬
lum de signatum qui orignialis cul¬
pe reatu astricti ueniunt in mudũ
de sunt et grã saluandi. Quod aũt
dictum est et frequent eum et inig¬
nem et inaquas misit maxima hu¬
mana᷑ uecordie facinora de signat.
Iguis uamq ardor ad feruorem ira¬
cundie infererendo aque ad uo lup¬
tates carius que dissoluere mentem
ꝑ de licias solent. Uł certe uugnẽ
fertur demonaco quo ad ult̾antimu
corda succensasiuit. Et inaquas q̃
so lent extinguere caritatem. Set
siquid potes adiua nos misertꝰ nrĩ

Expanded text:
carne, tamque innocentes per omnia carne, tamque innocentes per omnia quam fuit Adam quando creatus est. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia daemonio vexaretur acerbissimo, si non ullo originalis peccati vinculo tenebatur, quem constat nullum adhuc proprium potuisse habere peccatum? Confiteatur Catholicus, quia cationis nascitur, et invocet gratiam gat scriba doctus in regno coelorum, in hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, de sunt et gratia salvandi. Quod autem dictum est: Et frequenter eum et in ignem et in aquas misit, maxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est. Aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda succensa sunt, et in aquas quae solent extinguere charitatem. Sed si quid potest, adjuva nos, misertus nostri.
Abbreviated transcription (Latin):
homini set uitõ et punum ho¬
minẽ indeos arguit infide litatis
ut statim intulerit
fferte illiu ad me. Et at¬
tulerunt inquit eum. Et
cum uidisset illum statim sp̃cꝯ
turbauit eum et helisus int̾ra uo¬
lutabatur spumans. Ad latum
domino puerum sp̃e conturbat
et elidit. qr sepe dum conuerti
ad dominu. Post pcca conam᷑
maioribꝰ auoiusq antiqui hostis
pulsauiur uisidiis. Quod obier
utiq callidꝰ facit aduersariꝰ. ut
uel odium uirtutis incuciat. uł
expulsionis sue uindicet iuiuri¬
am. Hiic est eniui ut despecie
trauscamꝯ ad genꝯ. Quod ecceͣ
sancte primordus tot grauissimͣ
infere bat certamina ꝑsecutonũ
Quod suo regno de le bat subito
animaꝵ iulicita fuisse dispendia
Et int̾rogauit patremeiꝰ quãtũ¬
temporis est. Ex quo hoc ei accidit
at illi ait. Ab iufancia et frequent
eum et inignem et inaquas misit
eum ut ꝑderet. Erubescat uliauꝰ
qui dicere audet omnes homines
absque ullo peci contagio nasci in

Expanded text:
homini, sed vitio, et per unum hohomini, sed vitio, et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Afferte illum ad me. Et attulerunt, inquit, eum. Et cum vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terram volutabatur spumans. Allatum Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insiadversarius, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Hinc est enim ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quot suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. « Et interrogavit patrem ejus: Quantutemporis est, ex quo hoc ei accidit? At ille ait: Ab infantia. Et frequenter eum et in ignem, et in aquas misit, ut eum perderet. Erubescat Julianus, qui dicere audet omnes homines absque ulla peccati contagione nasci in
Abbreviated transcription (Latin):
Uemonia cum au hunc quemi
descendens demonte dominus
sanauit. Marcho quidem sec
ticũ nuisse commorant. Signi
ficat eos dequib scriptum est.
stultꝯ ut luna mutatur. Qui
nuiꝙͣ in eoden statu ꝑmariente
Nunc ad hec. mic ad illa uicia
t dixi discipulis tuis ut e¬
iecerent illum et non po¬
tuerunt. Letent accusat apes¬
tolos cum in possibilitas curan¬
di interdum. Non ad inbecil¬
litatem curanciun set ad eoriĩ qͥ
curandisunt fidem referatur. di¬
cente domino fiat tibi scd̃m fi¬
dem tuam. Quirespondens eis
dixit. Ogeneratõ incredula ꝙͣ¬
dui aput uos ero quam diu nos
paciar. Non quo tedio supatus
sit mansuet ac mitis qui non
apuit sicut agnus coram tundẽ¬
te os suum. nec inuerba furoris
erupit. set insimilitudiuem me¬
dici egrotum uideat contra sua
p̃cepta segerere dicat. usquequo
accedam ad domunituã quous
arcis ꝑdam in diutriam. me ali¬
ud inbente. Et te aluid ꝓpetrã¬
te: Intantũ aut non est iratus

Expanded text:
Daemoniacum autem hunc, quem Daemoniacum autem hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum ticum fuisse commemorat. Signficat eos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur . qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia Et dixi discipulis tuis, ut ejicerent eum, et non potuerunt. » Patenter accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino « Fiat tibi secundum fidem tuam . Qui respondens eis, dixit: O generatio incredula, quandiu apud vos ero? quandiu vos patiar? Non quo taedio superatus sit mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum , nec in verba furoris erupit; sed quo in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam domum tuam? quousque artis meae perdam industriam, me aliud jubente te, et te aliud perpetrante? In tantum autem non est iratus
Abbreviated transcription (Latin):
ter attuli filium meum ad te ha¬
bentem spm̃ mutum. Qui ubi¬
cumiq eum ad p̃̾hendit allidit eũ¬
et spumat et ridet dentib et are¬
icet. Et dixi discipulis tuis ut ei¬
cerent eum et nonpotuerunt.
Notandum aut quid̃ semꝑ lcca
relꝯ congruunt. Inmoute dñs
orat transformati.discipulis ar¬
chana sue maiestatis apit.In
inferiora descendens tur be cocur¬
su exicipitur miserar fletu pul¬
satur sursum discipulis nusteria
regni reserat. Ueor sum turbis
pcc̃a uifide litatis exꝓbrat slirsu
patris uccem. hisqui sequi se po¬
terant paudit deorsum. spe uia¬
los ab his qui uexabantur expellit
Qui etiam mĩc ꝓqualitate me¬
ritorum. Aliis ascendere. Alus u̾o
nõ de sutit de scendere. Nam car¬
nales ad huc et incipientes qua¬
si una paͬtens. Confortat. docet.
castigat. Perfectas aut quoꝵ
conuersatio incelis est sr̾ lumus
extollendo głificat liberius de e¬
tins instruit et sepe que aturbis
ne audire quidem ualeant cocz

Expanded text:
ter, attuli filium meum ad te, hater, attuli filium meum ad te, habentem spiritum mutum; qui ubicuet spumat, et stridet dentibus, et arescit. Et dixi discipulis tuis ut ejicerent illum, et non potuerunt. Notandum autem quod semper loca rebus congruunt. In monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit. In inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem iis qui sequi se poterant pandit; deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat. Perfectos autem quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docet.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃nerunt et decollauerunt eum
Et ueniens ad discipulos suos ui¬
dit turbami magnam circa eos ⁊
scribas conquirentes cum illis et
confestun omnis ppls uidens euz
stupe factꝰ est expaueruit et actur¬
rentes salutabant eum. Notan¬
da uionĩb lecis distanciam men¬
tis scribarum et turbe. Erat eiũ
cum discipulis turba erant et scri¬
be s adueniente domino mox o¬
omĩs turba stupefacta expauit e
eum q salutans accurrit scribe:
nil deuotõnis fidei hunulitatis et
reuerencie ei exibuisse uarrant᷑
Quidautẽ cum discipulis domiui
turbe siue scribe conquirerent e
uuange lista nondicit. Potest.
uero nisi fallor aꝑte utelligi de
hec questionem fuisse motam q̃¬
re ipi cum eent discipuli salua¬
toris. saluare demonia cum qui
iumedio erant poĩta nõ possent
Q uod exequentib enuange lis
uerbis potest cõmĩci dum dicitur
t introgauit eos quit uit
uos conquiritis et respon¬
dens unꝯ de turba dixit. Magis¬

Expanded text:
spreverunt, et decollaverunt eum. spreverunt, et decollaverunt eum. Et veniens ad discipulos suos, vidit turbam magnam circa eos, et scribas conquirentes cum illis. Et confestim omnis populus videns eum stupefactus est, et expaverunt. Et accurrentes salutabant eum. Notanda in omnibus locis distantia mentis scribarum et turbae. Erat enim cum discipulis turba, erant et scribae; sed, adveniente Domino, mox omnis turba stupefacta expavit, eumque salutans accurrit. Scribae nihil devotionis, fidei, humilitatis et reverentiae, ei exhibuisse narrantur. Quid autem cum discipulis Domini turbae sive scribae conquirerent, evangelista non dicit. Potest vero ni fallor apte intelligi de hoc quaestionem fuisse motam, quare ipsi cum essent discipuli Salvatoris, salvare daemoniacum, qui in medio erat positus, non possent. Quod ex sequentibus Evangelii verbis potest conjici, dum dicitur: Et interrogavit eos: Quid inter vos conquiritis? Et respondens unus de turba dixit: Magis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetam autequam ueniat dies
domini magnꝯ et orribilis et cõ¬
uercet corpatrum ad filios et cor
filiorum ad patres eorum restitu¬
et. Et hoc ꝙ morti debet ac diu
uiuendo distulit. Quod etiam
hic dominꝯ consequent̾ inquina¬
uit cum ꝓtinꝯ adiumxit. Et qͦ¬
modo scriptum est infiliũ homi¬
nis ut multa paciatur et contẽ¬
pnatur. Id est quomodo aͣc xpĩ
passione multipharia ꝓphete mł¬
ta scripserunt. sic et helias cum
uenerit multa passur est et con¬
tempnendꝰ abimpus. Testitu¬
et ergo oninia primo uide licet
corda hominũ illiꝯ eui instituendo
ad credendum xp̃o ac resistendu
animani ꝓpt̾ martirium fidei xpĩ
ponendo. Dequo inapocalipsi ple¬
mis nustico sermone narratur. S
dico uobis qr et helias uenit. et fe¬
cerunt illi quecumq uoluerunt
sicut scriptum est d̾eo. Ipe qui uẽ¬
turꝯ est iuscło saluatoris aduentu
iuxta corporis fidem. nũc ꝑio hãnẽ
uen inuirtute in sp̃u. Fecerunt q¬
ei quecuuiq no luerunt. hoc est

Expanded text:
tequam veniat dies Domini magnus et horribilis, et convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Restituet et hoc quod morti debet, ac diu vivendo distulit. Quod etiam hic Dominus consequenter intimavit, cum protinus adjunxit: Et quomodo scriptum est in Filium hominis, ut multa patiatur et contemnatur. Id est quomodo de Christi passione multifarie prophetae multa scripserunt, sic et Elias, cum venerit, multa passurus est, contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominum illius aevi, instituendo ad credendum Christo, ac resistendum animam propter martyrium fidei Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone narratur. Sed dico vobis, quia et Elias venit, et fecerunt illi quaecunque voluerunt, sicut scriptum est de eo. Ipse qui venturus est in secundo Salvatoris adventu juxta corporis fidem, nunc per Joannem venit in virtute et spiritu. Fecerunt ei quaecunque voluerunt, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
qr se inpueris recipi docebat uidel
quasi caput inmenbris siis nepu¬
taretur hoc esse. solum quid̃ uide ba¬
tur ad iuncxit atq ait. Et quicũq
me sucepit noume sucepit. set eñ
quime misit. Ealem se utiq. ac tau¬
tum credi uo lens qualis et quantꝰ
est pat̾. Usq ad eo enum inquit
nc hil inter me et eum. ut qui me
recipit recipiat eum qui misit me
espondit illi ih oannes discens:
MMagist̃ uidunꝯ quendam inuo¬
mine tuo eicientem demonia qui

Expanded text:
quia se in pueris recipi docebat, videlicet quia se in pueris recipi docebat, videlicet quasi caput in membris suis, ne putaretur hoc esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: Et quicunque me susceperit, non me suscipit, sed eum qui me misit. Talem se utique ac tantum credi volens qualis et quantus est Pater. Usque adeo enim, inquit, nihil distat inter me et eum, ut qui me receperit, recipiat et eum qui misit me. Respondit illi Joannes dicens: Magister, vidimus quemdam in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiz ex huiꝰ modi pueris receperit
innomune meo me recipit. Uidens
cogitatõnes discipuloꝵ. Dominꝯ
curat de siderium glie humilitatis
contentone sanare. Primatuiqr non
nocencie docet exemplo. Quod enĩ
ait. quisquis unũ ex huiꝯ modi pu¬
eris receperit innomine mec me re¬
cipit. Del simplicit᷑ paupes xp̃i ab
his qui ueluit eẽ maiores ꝓ eius os¬
tendit. honore recipiendos. uł cer¬
te malicia paruulos ipos esse suad
iustar etatis paruule simplicitatẽ
sine arrogancia caritatem sine inui¬
dia deuotonem. siue uacuudia con¬
seruent. Quod aut complectitur
puerum significat. huiiles suo dig¬
uos eẽ conplexii. Ac dilectone tales¬
quecunq imp leuerit que pcepit
Discite ame qr nuitissum et humi¬
lis corde. Iure posse głiari ac dit̾e.
Leua eis sb capite meo et dextera
illiꝯ ampliexabitur me. Bene aũt
cum dixisset. Quisquis unũ exhiꝯ¬
modi pueris recepit. Ad didit in
nomine meo ut iidelicet formã
uirtutis quam natura duce puer

Expanded text:
unum ex hujusmodi pueris receperit in nomine meo, me recipit, etc. Videns cogitationes discipulorum Dominus, curat desiderium gloriae humilitatis contentione sanare, primatumque non nocentiae docet exemplo. Quod enim ait: Quisquis unum ex hujusmodi pueris receperit in nomine meo, me recipit; vel simpliciter pauperes Christi, ab his qui velint esse majores, pro ejus ostendit honore recipiendos, vel certe malitia parvulos ipsos esse suadet, ut instar aetatis parvulae simplicitatem sine arrogantia, charitatem sine invidia, devotionem sine iracundia conservent. Quod autem complectitur puerum, significat humiles suo dignos esse complexu ac dilectione, talesque cum impleverint quod praecepit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde , jure posse gloriari ac dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Bene autem cum dixisset, Quisquis unum ex hujusmodi pueris receperit, addidit: in nomine meo, ut videlicet formam virtutis, quam natura duce puer
Abbreviated transcription (Latin):
malac hiam ꝓphetam qui est noui¬
ssunꝯ induodecim. quo helias ue¬
uiat aute aduentum saluatoris et
reducat cor patrum ad filios et filio¬
rum ad patres et restituat omĩa in
auticum statum. Estunaut ergo
discipuli trausformatonem głe.
hanc esse. quam iumoute uideraut
et dicunt. Siiam uenisti iuglia qͦ¬
modo p̃cursor tuus non appet maxi¬
me qr heliam uiderunt recessisse qu¬

Expanded text:
Malachiam prophetam, qui est noviMalachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum. Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse, quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Qu