comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũtendebat inuenit locũ suũ. Pondus ergo illud
utus erat quasi spontaneus. sine anima sine sen
Sunt alia quȩ rursus conuersa : p&unt locum
uemq si aquã mittas suꝑoleũ pondere suo inima
iendit : Locum eni suũ querit : ordinarequȩrit
papr&er or dinẽ est coqua suꝑolcum. Nonec ergo
iniat cedordinem suũ inqui&us motur est donec
neat locum suũ. Contra oleum funde sub aqua
rbigratia que codmodum siuas olei cadit inaqua
brs sum inmare & frangatur: non sepatitur
um subter. Quomodo sũꝑ oleũ missa pondere suo¬
dima locum suũ querit sic oleũ subter aquã fu
pondere ad sumima locum suũ quȩrit Siergo
ita est fr̃s. quotendit aqua &ignis ignis sur sum
tendit. lõcum suũ quȩrit : & aqualocum suũ queri
ponderesuo: Iccpis ima pait: & lignũ & colum nes
& tegra. uindeedificantur istacdomus. Deillo ero
sunt genere rũrum: quae pondere suo deor sun

Expanded text:
quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur, non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicuius opus ꝑmaenserit mercedem accipi&. Siciui
opus arserit damnũ pati&ur ips eautẽ saluus ei
sic tamen quasi ꝑignem. Sed aliud est igninonle
non recedat Ergo decorde fundamentu: poli
fenum ponere sunda mentũ: Hoc est: poliante¬
nere fenũ funda mentã ut fenũ habeat primu
cum incordetuo et secundum xp̃s. Sed suamno
pocest nisi esse ibi fenum. uel primũ locum ib
beat xp̃s. & fenum secundum. Ergo fundame
est xp̃s. quom odo dixidedicatum est caput nr̃m. ip¬
sum caput est fundamentũ. Sed funda mentũ autẽ¬
deor sum solst esse. caput autẽ sursum. Intellegat
scitas uestra quiddicam fortassis explicabo inno¬
minexpͥi. Ponderagemina sunt: Pondus eni est
imp&us quidẽm cuius querei uelut conantis ced
locum suũ. hoc est pondus. s erri lapidem manu
iteris. pondus premit mceuumtuã quia locũ su¬
imquȩrit. Etuis uidere quid quȩrat: subtrahe
neuũ uenit ecdterrã. quie scit in terrã ꝑuenit

Expanded text:
Si cujus opus permanserit, mercedem accipiet: si cujus opus arserit, damnum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non lundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in corde tuo, et secundum Christus: sed si jam non potest nisi esse ibi fenum, vel primum locum ibi habeat Christus, et fenum secundum. 10. Ergo fundamentum est Christus. Quomodo dixi, dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
suri. Quos mimicos: iudeos. indedicationes
fundamenti: Ipsam dedicationẽ in tellegamus
mus futurȩ. Quod enimdicitur modo ex ꝑsonas
damenti tunc dicetur exꝑsona uniuer sȩd omi
uos ergo mimicos. iudeos : Anpotius diabolum
angelos eius qui confusi discesserunt: postquã
resurrexit praepositus mortis doluit uictũ
em. Et non iocundcesti inimicos meos suꝑme: quiatene¬

Expanded text:
. Quos inimicos? Judaeos? In dedicatione fundamenti ipsam dedicationem intelligamus domus futurae. Quod enim dicitur modo ex persona fundamenti, tunc dicetur ex persona universae domus. Quos ergo inimicos? Judaeos, an potius diabolum et angelos ejus, qui confusi discesserunt, postquam Dominus resurrexit? Praepositus mortis doluit victam mortem. Et non jucundasti inimicos meos super me: quia tene
Abbreviated transcription (Latin):
poris accedit uxor Relicta sicut eua adiutrix
diaboli: non consolatrix mariti: Temptat & dicit
intermultas increpationes : Dic aliquod uerbũ in
dm. et morere. Et ille adam. instercore cautior
quã adcm in paradiso: Nam ccdom in paradiso conse¬
sit mulieri utdeparediso dȩmitter&ur : Adcem infe¬
core respuit mulierem: utd para disdammittere¬
tur: Quidergo illeadeem instercore pasturiens
in mostcclitatem intrinsecus. uermib fluescens
extrinsecus: quid ait mulieri tam quã una exin¬
sipientib: mulierib locuteces: Sibona ꝑcepimis
demanudni mala non susteneamus. Iterũ & ill

Expanded text:
poris accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix poris accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas increpationes: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Et ille Adam in stercore cautior, quam Adam in paradiso; nam Adam in paradiso consensit mulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecus, vermibus fluescens extrinsecus, quid ait mulieri? Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimu
Abbreviated transcription (Latin):
nsunt ꝑsecutores. Illimmani festo fed sotrium pha¬
urunt: illi in occulto uere coronati sunt Ergo
inquem ꝑmittitur. occulte despensationis est p¬
udentiedi. Ut autẽ uell& nocere ipsius hominis est
neneum continuo quẽ uult occidit. Itecq ipse
bñ iudex uiuorum & mostuorũ stanr antehomi¬
en iudicem p̃bens nob̵ humilitatis & patientiac
bcumentũ. non uictus sed militi pugnandi exem¬
uide monstrans minanti iudici tumenti suꝑbia
adicenti: nescis quia potestatem habeo dimitten
aoccidendite abstu littypum in flantis &
quã reddens ex sufflactionem quade tumesce
t filiois ipsiur diabolus: tulit omne substantiã
siurꝯet illequid dr̃s dedit dñs abstulit. sicut
dño placuit ita factum est. sit nomen dnibenedictũ
Nontrium ph& inimicus quia ipsefecit : Nouiegomqͥt
a quo sit ꝑmissus diabalo: tribuatur nocendiuolun¬
tas: dñomeo ꝓbandi potestas. In ipso uulnere cor¬

Expanded text:
sunt persecutores; illi in manifesto falso triumphasunt persecutores; illi in manifesto falso triumpharunt, illi in occulto vere coronati sunt. Ergo in quem permittitur, occultae dispensationis est providentiae Dei: ut autem velit nocere, ipsius hominis est; non enim continuo quem vult occidit. 7. Itaque ipse Dominus judex vivorum et mortuorum, stans ante hominem judicem, praebens nobis humilitatis et patientiae documentum, non victus, sed militi pugnandi exemplum demonstrans, minanti judici, tumenti superbia, et dicenti, Nescis quia potestatem habeo dimittendi et occidendi te? abstulit typhum inflantis, et tanquam reddens exsufflationem qua detumescert filios ipsius, diabolus tulit omnem substantiam ipsius, et ille quid? Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Non triumphet inimicus, quia ipse fecit: Novi ego, inquit, a quo sit permissus; diabolo tribuatur nocendi voluntas, Domino meo probandi potestas. In ipso vulnere cor
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. siuideamus primotitulo pscclmi: Habe t enim
VAIIII. In hoctitulo est omnis spes . & uniuer sum sa¬
cramentũ dissoluene huius questionis Dedicabitur
domus aliquando quae modo fabricatur. Modo
enim fabricaturdomus: id est ecclesiae postea de¬
di cabitur. Indedicatione apparebit gloria popu¬
lichristiani quaemodolat&: Seui antmodo inimic
humilient: faciantnon quicquid uolunt sed quo¬
quid de suꝑ ꝑmittuntur ꝯ nonenĩ quicquid paessi
cebinimicis fuerimus. in imicis deputandum est &
homines nocere non uoluntatẽ nocendi de supđ
ri. sed potestatem: Unusquisq: enĩ malus apuls
hab& uoluntatem nocendi: ut autẽpossitnocer
nam. Ad poenam, quo modo ꝑmis si sunt cebillo Alloñbi:
ioest alienigene caperepopulum isrł : quia peccaue¬
runt in dm̃.: Ad ꝓbationem autẽ ꝑmissur est diabolur
miob Probatur est iob: confusus est diabolur
Adcoronã uero ꝑmissi sunt ꝑsecutores in mcesty¬
res. Occisi sunt mastyres quasi uicisse searbitra

Expanded text:
hoc, si videamus primo titulum Psalmi. Habet enim: David. In hoc titulo est omnis spes, et universum sacramentum dissolvendae hujus quaestionis. Dedicabitur domus aliquando, quae modo fabricatur. Modo enim fabricatur domus, id est Ecclesia, postea dedicabitur. In dedicatione apparebit gloria populi christiani, quae modo latet. Saeviant modo inimici, humilient, faciant non quidquid volunt, sed quidquid desuper permittuntur. Non enim quidquid passi ab inimicis fuerimus, inimicis deputandum est, e desuper permittit homines nocere, non voluntatem nocendi desuper dari, sed potestatem. Unusquisque enim malus apud se habet voluntatem nocendi: ut autem possit nocenam. Ad poenam, quomodo permissi sunt ἀλλόφυλοι, id est alienigenae, capere populum Israel, quia peccaverunt in Deum . Ad probationem autem permissus est diabolus in Job : probatus est Job, confusus est diabolus. Ad coronam vero permissi sunt persecutores in martyres: occisi sunt martyres, quasi vicisse se arbitrati
Abbreviated transcription (Latin):
quia non adtendebat quis ꝑcuter & sed quis ꝑ mite¬
r& Inacmq & ipsediabolus eandem potestatẽ qũ
bi uolebat dari: manũ dñi appellocuit. Nocmobie¬
ens crimen iusto uiro cuidũs ꝑhibebat testimoni
ait dõ. Numquid gratis iob colitdm. tantabona¬
dedisti propterea tecolit. sed mitte manũtuas
itange omnia quae sunt cius pisiifaciem tuãbene¬
dixerittibi. Quid est mittemanũtuã cuipseuellamit¬
tere sed quia ipse nom pos set mitteremacuũ suã i pre
potestatem quã accepit ccdõ. manũ di appellecuit
udergo fr̃s. quia tantec inimici inxp̃ia nos fecer̃
exultauerunt & iocundati sunt suꝑ cos: sed quando
coparebit quia non sunt iocundati quando illi com¬
sundentur. illi exultrebunt in aduentu dñidi nostri
sluenerit ferens in manur &ributionis dam natio¬
nem impis. regnum iustis. soci& atem cũ diabulom
quis. soci&atem cumxp̃o fidelibus: Quando er go¬

Expanded text:
ia non attendebat quis percuteret, sed quis permitteret. Namque et ipse diabolus eamdam potestatem, quam sibi volebat dari, manum Domini appellavit: nam objiciens crimen justo viro, cui Dominus perhibebat testimonium, ait Deo: Numquid gratis Job colit Doilli dedisti, propterea te colit; sed mitte manum tuam, et tange omnia quae sunt ejus, nisi in faciem tuam benedixerit tibi . Quid est, mitte manum tuam, cum ipse vellet mittere? Sed quia ipse non posset mittere manum suam, ipsam potestatem quam accepit a Deo, manum Dei appellavitergo, fratres, quia tanta inimici in Christianos fecerunt; et exsultaverunt, et jucundati sunt super eos? Sed quando apparebit quia non sunt jucundati? Quando illi confundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei nostri, cum venerit ferens in manu retributiones, damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum
Abbreviated transcription (Latin):
libus: quia habuit animã. Ei surireisitire animo
sunt ista: Tolleccnimã corpus hoc ex anim ae non
poterit. Si falsadicunt isto fuisse falsa erunt&
illa quaedecor porecreduntur: Siaut ẽ & eo uer
factus est in firmus propteste. Ohomo qui audis
nontibi comparesdm̃. Et enimereatura es. illecre¬
tortuus: Nec illũ hominem tibi conferas. quia ꝓr
te homo dr̃tuus: uerbum filiusdi. Sed illũ homin
tibi p̃feras tãquã mediatorem: dm̃ autẽ supra omis
creaturam: Et su ntellegas. quia homo factus est
terte non in congrue orat ꝓte. non in congrues¬

Expanded text:
libus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verfactus est infirmus propter te, o homo qui audis; non tibi compares Deum Etenim creatura es, ille creator tuus. Nec illum hominem tibi conferas, quia propter te homo Deus tuus, et Verbum Filius Dei: sed illum hominem tibi praeferas, tanquam mediatorem, Deum autem supra omnem creaturam: et sic intelligas, quia qui homo factus est propter te, non incongrue orat pro te. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
andũ corpus ex quo intellegamus. quiahabuit cor¬
is. noninmendatio sed inueritate. Ut puta quo¬
odo intellegimus quihabuit corpus. ambulauit
dit dormiuit  prehensus est Nagellatus est co¬
pbiratus est. crucifixus est: mostuus est¬
s ollecorpus: nihilhorum fieri potuit. Quomodoer

Expanded text:
cundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corcundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit, comprehensus est, flagellatus est, colaphizatus est, crucifixus est, mortuus est. Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
loica᷑ nos dicimus rationale unde homo rationatur
qđ non heebent c&era animcelia Sed quiddicu
ipsum uerbum di: hoc erat in illo homine ꝓmes¬
te. Exclusisunt isti: respuit illos catholica
sides & hereses fecerunt. Confirmatũ est incatho¬
lica fide hominẽ illum quem suscepit sapientia dĩ pu¬
hil minus heebius sequã c&eri homines: quantũpti¬
na ad integritatem nature: Quantũ autẽ codex cel¬
lentiã ꝑsonae: aliud quã c&eri. Nccmcexeri homi¬
lus autẽ eorum potest dici uerbum di: qđ dictũ est
alecu dictũ est uerbum caro faccũ est : Non de fue¬
runt &iam aliiquidem ex ipso erroreuenientes.
quinon solũm mnente dicerent non habuis seillũ homi
ne ruimã. sed tantũ dixerunt uerbum & caro e¬
sd quid erat: uerbum & caro: Et istis respon
accelesia catholica Et & pellit eos cebouibur &
iplici & uera fide. Et confirmatũ est quẽ cedmo¬
lun dixi homine illum mediatorem habuis seomnia
hominis pr&er peccatum. Sienim multe gessit se¬

Expanded text:
 nos dicimus rationale, unde homo ratiocinatur, quod non habent caetera animalia. Sed quid dicunt? Ipsum Verbum Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt isti, respuit illos catholica fides, et haeresim fecerunt. Confirmatum est in catholica fide, hominem illum quem suscepit Sapientia Dei, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem naturae: quantum autem ad excellentiam personae, aliud quam caeteri homici Verbum Dei, quod dictus est ille, cum dictum est, Verbum caro factum est. 3. Non defuerunt etiam alii quidam ex ipso errore venientes, qui non solum mentem dicerent non habuisse illum hominnec animam: sed tantum dixerunt, Verbum et caro eSed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovibus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim multa gessit se
Abbreviated transcription (Latin):
homines. Et apostolus. Non est uob cohluctatio adic¬
suscarnem & sanguinem: idest cduersus homine
sed aduer sus principes & potestates. & rectoresmi¬
ex positionẽ psalmi quẽ in nominedñi suscepimus
enodare sc̃itati uestrae: secmen ad hoc dixihȩc ex¬
empla ut noueritis carnem appellatos essehomi
hoc dixi. Nouerit scĩtas uestra fuis sequandã her¬
sim uel cedhuc fortassis habere reliquias quori¬
dam : qui dicti sunt appollinariste : Aliqui enĩ ips¬
rũdixerunt : homine quem suscepit sapientiad¬

Expanded text:
homines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio advehomines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem id est adversus homines, sed adversus principes et potestates et rectores muexpositionem Psalmi, quem in nomine Domini suscepimus enodare Sanctitati Vestrae. Tamen ad hoc dixi haec exempla, ut noveritis carnem appellatos esse homihoc dixi. Noverit Sanctitas Vestra fuisse quamdam haeresim, vel adhuc fortassis haberi reliquias quorumdam qui dicti sunt Apollinaristae. Aliqui enim ipsorum dixerunt hominem, quem suscepit Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
luc&: & tenebre cã non comp̃henderunt : Huc usq
dicentes: non inuenimus orationẽ neccausam
orandi. neclocum orandi. nec affectũ orandi
edquo paulo post dicit: Et uerbum caro factũ est
a habitauit in nobis. hacbes maiestatẽ ad quã ores
nebes humanitatẽquȩ ꝓteor& : Nã hoc dictũ est
ib a postolo &iã post resurrectione dni nõi ihu
pellat ꝓ nob. Quare interpellat ꝓ nob. quia me¬
dutor es sedignatus est Quid est ds pater. quid
tostales. Inter illacm trinitatem. Et hominũ in¬
firmitaetem & iniquitaetem: mediator factus est homo.
non iniquus. sed tamen in firmus. Ut exeo quod non ini
iunger ettedõ exeo qđ infirmus ꝓpinquar& tibi atqu
ita ut inter hominẽ &dm mediator exister&. uerbun
caro factum est. Id est uerbum homo factus est. Nomi
enim carnis. appellati sunt homines. Indeest & uide¬
bit omnis caro salutaredĩ. Omnis carodictũ est omne

Expanded text:
lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt : huc usque lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt : huc usque dicentes, non invenimus orationem, nec causam orandi, nec locum orandi, nec affectum orandi. Sed quoniam paulo post dicit, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; habes majestatem ad quam ores, habes humanitatem quae pro te oret. Nam hoc dictum est ab Apostolo, etiam post resurrectionem Domini pellat pro nobis . Quare interpellat pro nobis? Quia mediator esse dignatus est. Quid est mediatorem essemortales. Inter illam Trinitatem et hominum infirmitatem et iniquitatem, mediator factus est homo, non iniquus, sed tamen infirmus; ut ex eo quod non iniquus, jungeret te Deo; ex eo quod infirmus, propinquaret tibi: atque ita, ut inter hominem et Deum mediator existeret, Verbum caro factum est, id est, Verbum homo factum est. Nomine enim carnis appellati sunt homines. Inde est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Omnis caro dictum est, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
essedignatus est: potuit sibi p̃cedente ꝓph&ia
homo ex hoc & in firmus. Et ex quo in firmus
ex hoc & orans: Nccm qđ modo audiuimus cum
euangeliũ leger&ur que admodũ &iam inde¬
sestũ secesserit adiscipulis suis: quo eũ sunt
consecuti: & inuenerunt eũ. Secedens autẽ
orabat ibi & dictũ est adiscipulis quieũ in ueno¬
runt: querunttehomines : At illeresponden
Eamus & in alia loca atque castella p̃dicare ad
quis orat: adquẽ orat: quareorat : oratdis
orat ad ȩqualem : Causã autem orandi quã hecb&
semꝑbeatus. semꝑ omni potens. semꝑ in cõmutabi¬
lis acernus & patrico a&ernus. Intuentes er¬
go qđ ꝑ iohannem : quasi ꝑ quandam nubem suam
ipsein notuit dicens. In principio erat uerbum
& uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ hoc
erat in principio apuddm omnia ꝑ ipsum facta s̃
et sineipso factũ est nuihil. Quod factũ est. in illoui¬
taest. Et uita erat lux hominũ. Et lux in tenebrir

Expanded text:
esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem homo, ex hoc et infirmus; ex quo infirmus, ex hoc et orans. Nam quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praedicare; quis orat? ad quem orat? quare orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam autem orandi quam habet, semper beatus, semper omnipotens, semper incommutabilis, aeternus, et Patri coaeternus? Intuentes ergo quod per Joannem, quasi per quamdam nubem suam, ipse intonuit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in princum est in illo vita est, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
plctuntũ rcauinũmihi Quem primo genitũ
amostius consecuta ecclesia Nunc indedicationedom:
nuedico conuestisti planetũ meũ in gaudium mihi.
ans idisti uel amentũ peccatorũ meorũ tristitia mosta¬
natisineae. Et cincxistime stola prima in mostalil&i
doriamea quia iacm ex humilitacte ex altastime &
uncompungar conscientia peccati. ł imore mortis:
nfitear tibi. Quod nihil mihi exme. sed omnia ex
equies ds̃ omnia in omnibus. EXPLIC̃ DEPSANO
oc cestecantiuimus. excltabotedñe qũo susce
pistime: Nec iocund as tiinimicos meos superme
Snouerimus descripturis scis qui sunt in imic inostr
cognoscimus huius canticiueritatem: Si autem nor
fallat carnis prudentia ut non cognoscamus ced¬
uersus quos nob sit conluctatio: in ipso psol mihu¬
ius exordio inuenimus questione quã soluere
non possemus Cuius enim putamus es seuocem.
laudantis dm & gratias agentis: Et exultantis at
Nec iocundasti inimicosmeos suꝑme prim̃ipsũ
dñm consideremus. qui secundum id qđ homo

Expanded text:
n gaudium mihi: quem primogenitum a mortuis consecuta Ecclesia, nunc in dedicatione domus tuae dico, Convertisti planctum meum in gaudium mihi.conscidisti velamentum peccatorum meorum, tristitiam mortalitatis meae; et cinxisti me stola prima, immortali laegloria mea, quia jam ex humilitate exaltasti me; et non compungar conscientia peccati, timore mortis, tconfitear tibi, quod nihil mihi ex me, sed omnia bona ex te, qui es Deus omnia in omnibus ENARRATIO oc certe cantpisti me, nec jucundasti inimicos meos super me. Si noverimus de Scripturis sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et gratianec jucundasti inimicos meos super me? Primo ipsum Dominum consideremus, qui secundum id quod homo
Abbreviated transcription (Latin):
edquã redire uulli s̃ uestrir uirib possetis qua
uoluit dedit: Vts pryE UCΙORBrT urLΕt
espere coepit ubi sapientiȩ lumen recessit a
peccante homine quando mostedam natur est
cebipso uespere moras habebit fl&us: quam diu in
laborib intemptationibus. populusđi ex pectatdi¬
emdñi. ET IXMXTUTINΩ EXULTATIO. Vsquemm
tutinum quo exultatio resurrectionis futura est quȩ
inmatutinadñi resurrectione refloruit: ECOVII¬
Ego autem: ille populus qui abinitio loquebar dixiinime
abundantia iam nullã patiens egestatem: non mone
non ex memihiesse sed in uoluntat&ua prestis se
decorimeo uistutẽ: ex eo didici: AUERTISPIA
tus. recedente a me inluminatione notitiae tuae
tempus conturbationis & miscriȩ meȩrecolens &ti
iuã in eo constitutus audio uocem primogenititure
pitis mei ꝓmemorituri: & dicentis. Ad tednm do
cuinemeo. Dumpescexdero iNcorrup tioNm
Quȩ utilitas ineffusione sanguinis mei. dumndescen

Expanded text:
ad quam redire nullis vestris viribus possetis, quia voluit dedit. Vespere demorabitur fletus: vespere coepit, ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est; ab ipso vespere moras habebit fletus, quamdiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Et in matutinum exsultatio: usque in matutinum, quo exsultatio resurrectionis futura est, quae in matutina Domini resurrectione praefloruit. ego autem ille populus, qui ab initio loquebar, dixi in mea abundantia, jam nullam patiens egestatem: Non movebnon ex me mihi esse, sed in voluntate tua praestitisse te decori meo virtutem ex eo didici, Avertisti atus, recedente a me illuminatione notitiae tuaetempus conturbationis et miseriae meae recolens, et tanquam in eo constitutus, audio vocem primogeniti tui, capitis mei pro me morituri, et dicentis: Ad te, Doguine meo, dum descendo in corruptionem? quae utilitas in effusione sanguinis mei, dum descend
Abbreviated transcription (Latin):
ter dm & homines Ergo illiher &ici dixerunt hon¬
nem illum quẽ suscepit uerbum. cũ uerbum caro
factũ est: non habuis se mentẽ humanã sed tantui
animã sineintellegentiahunanã fuisse: Homo
enim uid&is unde constat : ex anima &corpore
Sed ipsa anima humana hceb& aliquid non habent¬
Sedquid amplius haba homo: unde factus est adi¬
maginem di qui a intellegit & sapit : qui a disces¬
nit bonum acmalo In hoc factus est codimagine &ss
militudinẽ dĩ: Hab& ergo aliquid qđ non heb& pe¬
cora: Et quia contemnit inse: quomelior estƿecor¬
bus ꝑimit in se ueld&erit: et quod ammodo obse¬
lefacit imaginem dĩ: ut dicatur trclib Noliteess
sicut equus & mulus: quib non est intellectus:
Illugitur her&ici dixerunt dñ mnr̃ miħm xpͥmn¬

Expanded text:
Dei , ergo illi haeretici dixerunt, hominem illum, quem suscepit Verbum, cum Verbum caro factum est, non habuisse mentem humanam, sed tantum animam sine intelligentia humana fuisse. Homo enim videtis unde constat: ex anima et corpore. Sed ipsa anima humana habet aliquid quod non habentSed quid habet amplius homo, unde factus est ad imaginem Dei? Quia intelligit et sapit, quia discernit bonum a malo: in hoc factus est ad imaginem et similitudinem Dei. Habet ergo aliquid quod non habent pecora. Et quia contemnit in se quo melior est pecoribus; perimit in se vel deterit, et quodammodo obsolefacit imaginem Dei, ut dicatur talibus: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Illi igitur haer
Abbreviated transcription (Latin):
ΠISΙΛTΟRuIT. Ds̃ maiestatis denubecarnis: terribi¬
liter paenitentiã prędicauit: DÑs SuꝑAQuAS mu¬
tas. Ipsedñs iħs postea quã uocem emisit suꝑpopuli
potentes faciens eos VΟXΟÑIIΛQΙΡΙCΩI
dũs : elatos nitore terrenae nobilitatis: cuadeosco¬
fundendos ig nobilia huius mundielegerit : in quie
neillorum: depon& eoso dimitationẽ humilitatis
suae: quitã quã uitulus ꝑ ipsam huius seculi nobis

Expanded text:
atis intonuit: Deus majestatis de nube carnis terribiliter poenitentiam praedicavit. Dominus super aquas multas: ipse Dominus Jesus postea quam vocem emisit super popupotentes faciens eos. Vox Domini in magiam Dominus elatos nitore terrenae nobilitatis, cum ad eos confundendos ignobilia hujus mundi elegerit , in quibuine illorum, deponet eos ad imitationem humilitatis suae, qui tanquam vitulus per ipsam hu
Abbreviated transcription (Latin):
posos. Quibencuiuunt. qui dmhonorant & lau¬
uit. qui patientes sunt in tribulationibus quide¬
erant patrũ. ipsi edificant aurũargentũ lepi
sp̃tiosos. Qui autẽ amant adhuc secularia & ne¬
nistrenis implicati sunt. Et deditisunt uinculis
bdam & affectib carnis domib suis coniugi
possessionib et tamen xp̃iceni sunt. itautñ cor
aedificant quidem ipsiligna fenum stipulã : sed quidr
cutus est. Vniuscuius que opusquale sit ignis ꝓbabi
Ignis tribulationis & temptationis: isteignis multos
martrres ꝓbat. Omne aute genus humanũ ꝓbat
in finem inuenti sunt mastrres qui haberent isti
sccularia quã multi diuites & senatores passi sunt
Aedificabant tamen quidim eorum ligna fenũ stipi¬
lam in affectib carnaliũ & seculariũ hdrarũ: fed
tamen sed tamen quia fundamentũ hccbebaent sup
quod edificabant : ar sit fenum & ipse maenserunt

Expanded text:
pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laupretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eaedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusbulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium et saecularium curarum: sed tamen quia Christum fundamentum habebant super quod aedif
Abbreviated transcription (Latin):
inpeius. ipsi errantes : et alios inerrorẽ mittent
Et unde uerba illa pscelmi: sustinednm uirilit̃ ag
& confort&ur cortuũ & suste nedñm. Parũ erq
semel sustinebnm: nisi rep&er& ne forte sus¬
ner& biduo triduo. quadriduo & maner &prs¬
sura & tribulatio. ideo addit uiriliter age ad¬
dit & confost&ur costuum. Et quia cebinitio uss¬
aed finem sicerit: qđ hab& sententia in capite
hoc habit infinem. & susti nedñm: Tran seun
ista quac tepremunt : & ueni& quem sustine .s. Et &ter¬
gt sudorem siccabit lacrimã ul tra non flebis: Mod oau¬
dedicatũ est caput nostrũ iam facta est dedicatiodom
incapite: Tamquã dedicatio fundamenti: Caput sur¬
sunest fundaomentũ deorsum, Neforte ꝓpter ea
ndedixerimus fundam̃tũ essexp̃m. Culmen est
ptus ascendit in celũ sedit aeddexterã patris
el puto nos non errasse a postolus enim dixit

Expanded text:
in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes . Et unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo audedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nobis profiut superbia et diuitiarũ iactan
quid contulit nobis. Transierunt eni omnia illa
ũ umbra. Et quid dicunt deiustis. quomodo con¬
tatisunt intersilio sdĩ & interscos sorsillorũ est
erit dedicatiodomur que modo in tribulationib
ericatur: Tunc recte dicit populus ille EXTANO
dĩ. qui populus modo angustatur. modo tribulat
tantis temptationibi tantis scandalis: tantis in¬
secutionibus tanta prȩssura. Hec tormenta
animi non sentit in ecclesia quinon ꝓficit: putat
enim quia pax est Sed incipiat ꝓficere & tunc ui¬
d& qđ inpressura sit: Quia cũ creuis s& herba &
fructũ feciss& tunc apparuerunt zizania. Et
quia pponitscientiã apponit dolorem : ꝓficida
uidebit ubi sit: Pix istat fructus: & apparebunt
tizcenia. Vox ueredi caest ꝑ apostolum: deleres
potest abinitio usque infinem. Sed & omnes qui
lunt inquit pieuiuere in xp̃o: ꝑ secutionẽ patius¬
tur. Maligni aute homines seductores ꝓficiurs

Expanded text:
Quid nobis profuit superbia ? et divitiarum jactantia, quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra. Et quid dicunt de justis? Quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum esterit dedicatio domus, quae modo in tribulationibus fabricatur; tunc recte dicet populus ille: ExaltaDei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox veridica est per Apostolum, deleri non potest ab initio usque ad finem: Sed et omnes qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni autem homines et seductores proficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
SUSCEPIS RIMB NECIOCUNDISTIINIMICOSMEOSSV
ME: Sedistacuerba. sinon intellegamus inimico
Quomodo enim ueruest sixpͥs dñs loquitur. excel¬
tabotedñe qũo susecpistime &x ꝑ sonahominis. ex ꝑso¬
na in firmitatis. ex ꝑsona carnis : Quomodo uerũ est
quando quidem iocundati sunt inimicieius suꝑcũ
r& transiebant uel strebant. Et attendebant. &caput
nouebant & dicebaent. Ecce filius dĩ alios saluos fe¬
at scipsum non potest᷑ Descendat decruce &credi¬
mnuis ineũ. Dicentebus isto non neiocundabant᷑ suꝑ
ns. seduniuerse eclesiae populi christuani epom
nis bomo inxp̃o unus ÷ homo & unitas christianorũ
inis homo Nosteipsehomo id est unitas christia¬
oruerum est deillis: non sunt prehensi cepostolir
onsunt cȩsĩ: non sunt flacgellati non s̃ occisi non
interuci fixi non sunt incensiuiur noncadbes¬
tias pugnauerunt : quorũ memorias celebramus
quando autẽ ista illis faciebant homines non ne iocin

Expanded text:
suscepisti me, nec jucundasti inimicos meos super me. Sed ista verba, si non intelligamus inimicos, Quomodo enim verum est, sioniam suscepisti me? Ex persona hominis, ex persona infirmitatis, ex persona carnis, quomodo verum est: quandoquidem jucundati sunt inimici ejus super eum, et transibant vel stabant, et attendebant, et caput movebant, et dicebant, Ecce Filius Dei, alios salvos fecit, seipsum non potest, descendat de cruce, et credimus in eum ; dicentes ista nonis, sed universae Ecclesiae populi christiani: quia omnis homo in Christo unus homo est, et unitas Christianorum unus homo. Fortasse ipse homo, id est, unitas Christiaer me. Quomodo et hoc verum est de illis? Non sunt comprehensi Apostoli, non sunt caesi, non sunt flagellati, non sunt occisi, non sunt crucifixi, non sunt incensi vivi, non ad bestias pugnaverunt, quorum memorias celebramus? Quando autem ista illis faciebant homines, nonne jucund
Abbreviated transcription (Latin):
tate pascantur: ETIXTEM plotius UNUSQUISQ Ue
clorix̃. Et inecdesicc eius omnes in spem a&er Ncm
regeneratus laudat dnm: prosuoquisq: dono quod
inȩitruũ Et deinde sedebit regnans in eis in&eru
cantidabit: quia pacem illis in hoc mundo non ꝓm¬
sit: DÑS BENEDICErpopulũsuũ iupace. Et idem dusbe¬
nedicit populũ suum inscipso: illi pacem prȩstans.
quo inquit pacem mecm douob. pacemmeã relinqs
N PINEM PSALM̃ CANTICI: DEDICATIONS DOMUSI
Sinuio: In finem psalmus l&itiaere surrection
at que inmostedem statum resurrectionis atq in¬
nouationis corporis: non tantũ dñi sed &iam totius
ecclesiae : Nocm in superiorepsed motaber nacul
consummatũ est : ubi hechitamus belli tempore:
Nunc autem domus dedicatur quae in sempit̃ na
suscepistime. NECIΟCVXASTI IXIMCOSCroSS ent
Nec eos quitotiens uariis ꝑorbem ꝑsecutionibus
meo pprimere conatisunt : iocundasti superme
cistime a conditione ꝓ fundececitatis. atq in similimi

Expanded text:
tate pascantur. Et in templo ejus unusquisque tate pascantur. Et in templo ejus unusquisque dicit gloriam: et in Ecclesia ejus omnis in spem aeternam regeneratus laudat Deum pro suo quisque dono, quodin aeternum: et deinde sedebit regnans in eis in aetecanti dabit, quia pacem illis in hoc mundo non promisit. Dominus benedicet populum suum in pace: et idem Dominus benedicet populum suum, in seipso illi pacem praestans; quoniam, inquit, Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo n finem Psals. 1. In finem Psalmus laetitiae resurrectionis atque in immortalem statum mutationis atque innovationis corporis, non tantum Domini, sed etiam totius Ecclesiae. Nam in superiori psalmo tabernaculum consummatum est, ubi habitamus belli tempore: nunc autem domus dedicatur, quae in sempiterna suscepisti me. Nec jucundasti inimicos meos super me: nec eos qui toties variis per orbem persecutionibus me opprimere conati sunt, jucundasti super mecisti me a conditione profundae caecitatis, atque infimi limi
Abbreviated transcription (Latin):
uer sus xp̃m eius. ET UILICIUSSICUT FIIUS IVCORNU¬
orum . Ncem & ipsidilectus atqueunicus patri. ex in¬
aniuit se nobilitoete sua & factus esthomo sicut filiur
iudeorũ ignorantiũ iustitiã dĩ & suꝑbeiactantiũ tã¬
quã singularem iustitiã suam. SoxnXi preciniaris¬
luum̃ exuis. Alox dni ꝑardorem concitatis simũ ꝑ¬
sequentiũ se. sineullec sua lȩ sione transcuntis. ueł
diudentis furentem iracundiã ꝑsecutorũ suorum
ut aluidicerent numquid forte ipscestxp̃s. alii non
sed seducit populum. at que ita precidentis in sanũ
tumultũ corum ut alios incaritatem suã traicer&.
alios inmalitiã eorum relinquer&: VoxOΝΩ
ibinullus ꝓph&a uullus uerbidĩ praedicator
uerbum scripturarũ suarum. qđ auideis non intel¬
oxenimdni primo ꝑfecit superatores & repul¬
sores uenenosarum linguarum. & reuelauit sil¬
us. Et tunc eis reuelabit opacitates diuinorũ li¬
brorum. Et umbraculec mysteriorũ. ubicũliber¬

Expanded text:
Christum ejus . Et dilectus sicut filius unicornium: nam et ipse dilectus atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua; et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei et superbe jactantium tanquam singularem justitiam suam. m ignis. Vox Domini per ardorem concitatissimum persequentium se sine ulla sua laesione transeuntis, vel dividentis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent, Numquid forte ipse est Christus; alii, Non, sed seducit populum : atque ita praecidentis insanum tumultum eorum, ut alios in charitatem suam trajiceret, alios in malitia eorum relinqueret. 8. ve; ubi nullus propheta, nullus verbi Dei praedicator, verbum Scripturarum suarum, quod a Judaeis non intelvox enim Domini primo perficit superatores et repulsores venenosarum linguarum. Et revelabit silvas: et tunc eis revelabit opacitates divinorum librorum et umbracula mysteriorum, ubi cum liber
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Et intellegimus sideipsisdixit. Et sim medio ex¬
desiac ipsorum laudatur. Quomodo laudant xp̃m qui
dicunt. ꝑ didittotum orbem t̃rarum: diabolus illito¬
tum abstulit. et in paeste ipsere mansit : ed uideamus
aꝑtius dicat: aꝑtius loquatur: non sit quod inter p¬
tari: non sit quod suspicari: Uxiutrsuistne¬
IΛCOB: MΛCΝΙΡΙCΑVCu Forte adhuc dicunt: nossi¬
mus semen ia cob: Sint ipsi uideamus : TIEAT CV

Expanded text:
Dominum, et intelligamus si de ipsis dicit, et si in medio EcDominum, et intelligamus si de ipsis dicit, et si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabolus illi totum abstulit, et in parte ipse remansit? Sed adhuc videamus, apertius dicat, apertius loquatur: non sit quod interpretari, non sit quod suspicari. Universum seicate eum. Forte adhuc dicunt: Nos sumus semen
Abbreviated transcription (Latin):
passus est : Hinumerata sunt ossaeius: m̃risus est
diuisa sunt uestimento ceius : missa estsors suꝑues¬
tem ipsius. circum dederunt illũ furentes & scu¬
entes : et dis ꝑsa sunt omnia ossacius: et hic audiamus
Et in euangelio legimus: Uideamus. qua reomnes xp̃i
fili dĩ Sinoli s. non patereris. Oftende nob fructum
pacssionistuae: Audim quit. fructum. Egonon taceo
canlio iE F it hocmodo siuid eamus: Ipsa ecclesia
quȩ est naem dixit : in medio ecclesiae cantebote:
sihis dieb ꝑ totum orbem t̃rarum sinecausa dicitur
peribit: sinecausadicis totus mundus perut : ergo
modica pars. remansit in africa : Ergonon dicit
ccliquidxp̃s. unde obt ur& istocorar nondicit ali¬
quid undeera dic& linguas istocs dicentium uide¬
amus: ne foste in ueniamus . Adhuc nob̵ dicitur
inmedio ecclesiae: Deecclesi a nostra dixit: quiti¬
m&isdñm laudate eum: Vid eamussi illi laudant

Expanded text:
passus est: dinumerata sunt ossa ejus, irrisus est, passus est: dinumerata sunt ossa ejus, irrisus est, divisa sunt vestimenta ejus, insuper missa est sors super vestem ipsius, circumdederunt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, cantabo te. Fit hoc modo. Sed videamus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae cantabo te. si his diebus per totum orbem terrarum sine causa dicitur, periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Ecclesiae: de Ecclesia nostra dicit. Qui timetis Dominum, laudate eum: videamus si illi laudant
Abbreviated transcription (Latin):
ca nisiunitas In ipsam sorsmittitur nemoillã deui¬
dit: Sacramentec sibi her&ici diuidere potuerunt.
caritatem non diui serunt: Et quidi uidere non potue¬
runt recesserunt: illa aute man& integra sorte
obuenit quib dam. Quiheeb& hanc securus est nemo
ilũ mou& deccclesia cattholica: Eit si foris illam inci¬
cipiat habere intromittitur. quomodoramus oli¬
tuum. Eit factum est ⁊ posttriduum resurrexit
intellegi uoluit: FTDEMANUCANIS UNICAI I EAM
Animã meã unicam meam : caput & corpus : Unicamdi
comorelatrant: nec intellegunt contraquos: nihil
illi fit: & latrant. Quid fecit canis transiens uias
tamen illilatrant. qui latrant cȩcis oculis non dis¬
cernentes contraquos aut ꝓquibscanes sunt
quae passus est & quid orauit ut eruatꝰ abistis
Adtendamus modo quac repcssus est : modoiam uid¬
te fr̾r. quinon est in ea sorte propt̃quã passus:¬
xp̃si quacrexp̃ianus est: Ecce intellegamus: que

Expanded text:
ca, nisi unitas? In ipsam sors mittitur, nemo illam divica, nisi unitas? In ipsam sors mittitur, nemo illam dividere? Sacramenta sibi haeretici dividere potuerunt, caritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur: quomodo ramus olituum. Et factum est: post triduum resurrexit. intelligi voluit. Et de manu canis unicam meam. Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicam dixcanino more latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernentes contra quos aut pro quibus, canes sunquae passus est, et quid oravit, ut eruatur ab istis: attendamus modo quare passus est. Modo jam videte, fratres, qui non est in ea sorte, propter quam passuss, quare christianus est? Ecce, intelligimus quae
Abbreviated transcription (Latin):
post passionem honori ficatur. ET LIXCVAMEΑ ΑLIN
ni siccdloquendum. sicut p̃dicatores suos. linguã suã dre
adhesis se faucibus suis. ut deinteriorib: eius cape¬
rent sapientiam Et ixpul urreminortisuta¬
FODERUXI Maxusmras. esprorsorros: Iunc factee suns
uulnera : quorum uulnerum cicatrices dubitans disci¬
pulus contrectauit. ille quidixit. Nisimisero digitos
meos incicatrices cius uulnerum noncredem: quan¬
oesanea. Quando pendens. extentus erat in ligno:
Non potuit melius describi extensio corporis in ligno
estimenta sua sacramentacipsius. Adtendite fr̃s
uestimenta ipsius : sacramentacipsius potuerunt diuidi.
ꝑhereses. sederat ibi uestimentum : quod ne modiui¬
sit EI SUꝑ uegrimrarũmtũ mistrunt SoRteco.
rat ibi tonica dicit euangelista de suꝑtexta: Pirgode
cado ergoapatre: ergoa sp̃uscõ. Quaeest istatontca¬
nisi caritas quã nemo potest deuidere qua eest istatoni¬

Expanded text:
post passionem honorificatur. Et lingua mea adhapost passionem honorificatur. Et lingua mea adhanisi ad loquendum; sic praedicatores suos, linguam suam, dixit adhaesisse faucibus suis, ut de interioribus ejus caperent sapientiam. Et in pulverem mortisFoderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quaneraverunt omnia ossa mea: quando pendens extentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in ligno,estimenta mea: vestimenta sua, sacramenta ipsius. Attendite, fratres. Vestimenta ipsius, sacramenta ipsius potuerunt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sortem. Erat ibi tunica, dicit evangelista, desuper texta . Ergo de coelo, ergo a Patre, ergo a Spnisi charitas, quam nemo potest dividere? Quae est ista tuni
Abbreviated transcription (Latin):
ques
onsrnupuxrinii. Populus & principes. Populus ui¬
rugitum ipsorũ in euangelio: crucifige : crucifige
firma sunt incorpore: uomodo dis ꝑsit ossasuar
quando dix̃ illis ecceegomitto uos uelut agnos in
medio luporum: firmos suos disꝑsit: Et sicut aqua
effusus est: Aqua enim quando funditur aut ab¬
luit: aut inͣrigat: effussus estxp̃s sicut aqua ablu¬
V entrem suum dicit: infirmos incolesiasua. Quomodo
cor ipsius factum est sicutcȩra cor ipsius scripturaip¬
sius. idest sapientia ipsius. quȩerat inscripturas:
Clausa enim erat scriptura nemoillã intellegebat
Crucifixus est dñs. Etlique facta est sicutuera: ut omnes
in firmi intellegerent scripturam : Nocm inde&uelũ
templi scisum est: quia quod uelabectur reuelatum est
EXARUIT UELUT TESTAUIRIUSINEA Maegnifice quod
dix̃ firmius factum est nomen meũ. de tribulatione
uo modoenim testa anteignem mollis est. postig¬
nem fostis. sic dñi nomep. ante passionẽ contemnebat

Expanded text:
gues obsederunt me: populus et principes; populus, virugitum ipsorum in Evangelio, Crucifige, Crucifige !firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde et velum templi scissum estExaruit velut testa virtus mea: magnifice quod dixit, Firmius factum est nomen meum de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis est, post ignem fortis; sic Domini nomen ante passionem contemnebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat: colaphis cedebatur & non fubueniebat:
spinis coronabatur nemo sub ueniebaet : leuabatur
nligno ne moeruit : clamabat dsmeus ds̃ meus ut¬
quid me dereliquisti: non subuenitur. Quarefr̃s
mei quare quamercede tantapcessus est: omnia
istac quae passus est p̃tium est. Cuius rei pr&io
tanta passus est Recitemus: uideamus quȩ dicat:
Primum quaeramus quae passus sit: deindequare
Et uid eamus quã sint hostes xp̃i qui confitentur
quiatanta pecssus est & tollunt quarehinc
audiamus totum inisto psodmo: & quae passus sit.
& quare: sen & eistaduo: Quide tquare modo
qui explicem: non ibi immoremur & melius ad
uos ꝑueniunt ips a uerba pscclmi: Vid&equae pa¬
titur dñs. adtenditexp̃iani: ob ꝓbrium hominũ
ru. Giñ uultrũ. Sed quaredicebant istar. quiaho¬
mofactuserat : dicebanttam quã in hominẽ: Qiniu
in illud quod in principioerat uerbum & uerbum
erat apuddm̃, uerbum enim illud ꝑ quod factas.

Expanded text:
eniebat; colaphis caedebatur, et nemo subveniebat; spinis coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; clamat, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi. Videte quae patitur Dominus, attendite Christiani: Opprobrium hominum eum, quoniam vult eum: sed quare dicebant ista? Quia homo factus erat, dicebant tanquam in hominem. 10. vin illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suam dedit: passionẽ suam dedit: illis aturatur quim¬
tectur. Imitati sunt pauperes. ipsi enim sic passisunt
utxp̃i uestigia sequerentur: Fidunt pauperes:
Sed quare pauperes  Et laudabunt dñm quireqͥ¬
runt eum: Diuites selaudant: pauper es dñm laudũ
Nuare sunt pauperes . qui adñm lcudant: ut dñm
querant: dñs est diuitiȩ pauperum: Ideo manis est

Expanded text:
suam dedit, passionem suam dedit: ille saturatur, qui imsuam dedit, passionem suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. Imitati sunt pauperes: ipsi enim sic passi sunt, ut Christi vestigia sequerentur. Edent pauperes. Sed quare pauperes? Et laudabunt Dominum qui requirunt eum. Divites se laudant, pauperes Dominum laudant. Quare sunt pauperes? Quia Dominum laudant, et Dominum quaerunt. Dominus est divitiae pauperum: ideo inanis est