comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuos iudicandos pẽlarissi¬
me ostendunt. S q̃ri sol utr̃
illi quos hic uiuentes inuẽtur
los qui tunc securi uiuebant trãs¬
figura bat apͥs nunqͣm omnino
morituri sint an ip̃o tem porio
puncto quo cum resurgentib
rapientur inmbibꝰ in obuia
rp̃o maera adimortalit᷑te per
mortem mira celerictͣe transibũt.
Si ergo sanctos qui repperient᷑
⁊p̃o uemente uiuentes eiq in
obiuam rapientur. crediderimꝰ¬
in eodem raptu de mortalibo cor¬
porib exiturr et adeade mor
mortalia redituros nullas in
u̾b apłi paciemur angotias siũ
u̾ dicit. tu qd̾ seminas ñ uiuifi¬
catur nͥ moriatur. siũ u̾dicit
omnes resurgenins aut oms
dormiemo. quia nec illi ꝑ ĩmor¬
talittem uinifi eabuntur. nͥqͣm¬
libet paululum tñ añ moriant᷑.
Ae ꝑ hoc et a resurrõne noner¬
unt aliem ꝙ̃ dormitõe põedunt.
qͣmuus breuissimͣ non tũ nlla

Expanded text:
et mortuos judicandos praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet utrum illi quos hic viventes inventurulos qui tunc secum vivebant transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo cum resurgentibus rapientur in nubibus obviam Christo in aera ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Si ergo sanctos qui reperientur Christo veniente viventes, eique in obviam rapientur crediderimin eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: Omnes resurgemus ant: Omnes dormiemus; quia nec illi per inmortalitatem uiuificabuntur, nisi, quamlibet paululum, tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt, quamuis breuissima, non tamen nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ergo pro eo qd̾ crcultur ẽd qd̃
mainifestum infirmari. Quappt̃
idicet ratam eẽ debe̾.S dicisqͥ.
ergo faciendumẽ hiic mulieri
que urum suũ ab ecc̃a requirit
oz habere non iot.quia id qd̾ ce¬
cultum fuit ꝓlure non pot̃ for¬
cassis cumindit qd̾ uirum siuiz
hr̃e nõ pot. alti nube̾ pot̾ uolet.
et ueniet ad ecc̃am expostulãs
ut aut sinis marito illi redda.
ut altĩ mibere eccedatur. hic ergo
queris quid ecc̃a face̾ debeat. si
ꝓpt̾ea quia priore redcłe nõ pt̃¬
ouum adhuc iunuĩ eẽ confitet᷑
Ip̃a dicit uirm̃s uiuit. ⁊ tũ petẽ
presiunt ut altĩ mibat. ergo
dicis ad continetiã cegenda ẽ
mulier ista. Ita saneqr negli¬
gentiã cau̾e noluit. iustum est
ut peuam istam sustineat. quia
inmanifesto non nupsit. Si pͥs
cineat itaq mine pena negligẽ¬
tie. ut aliis mulieriboneidem p̃¬
sumant correptioins et caute¬
le exemplumfiat. Contin̾e pec¬
catumnõ ẽ. nͨ impossibłe ẽ ⁊̃ si

Expanded text:
ergo pro eo quod occultum est, id quod manifestum est infirmari. Quaproptjudicet ratam esse debere. Sed dicis: Quid ergo faciendum est huic mulieri quae virum suum ab Ecclesia requirit, sed habere non potest, quia id quod occultum fuit probare non potest? Fortasshabere non potest, alteri nubere volet et veniet ad Ecclesiam expostulans, aut ut sibi maritus suus reddatur, aut alteri nubere concedatur. Hic ergo quaeris quid Ecclesia facere debeat, an propterea quia priorem reddere non psuum adhuc vivum esse confitetur. Ipsa dicit vir meus vivit, et tamen petere praesumit ut alteri nubat. Ergo dicis, ad continentiam cogenda est mulier ista. Ita sane quia negligentiam cavere noluit, justum est ut poenam sustineat. Quare in manifesto non nupsit? Si prius stineat itaque nunc poenam negligentiae ut aliis mulieribus, ne idem praesumant, correctionis et cautelae exemplum fiat. Continere peccatum non est, nec impossibile est. etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
bonum uniu̾sitatis qd̾ impeli¬
renondebint. ⁊ non bonũ erat
quoel malũ erat alicui cuiꝯ auc¬
tor ẽẽ non potuit. et ido pc̃epit
unicuiq qd̾ bonum erat. ⁊ qd̃
illi bonu erat. ⁊ p̃cipiendo uld̾
luntatis elus pcepta eiꝯꝰ. ⁊ uocã¬
tur uoluntas eius.qr sigua st̃
uoluntatis eius. qm̃ uult et
approbat et cliligit et amica s iu
dicat boã que precipit. et mala
que prohibet odit ⁊ decestat᷑.¬
⁊ non inueĩt cõcordiam ⁊ amici¬
ciam iuils. ⁊ uult tũ ip̃a eẽ mala.
que non uult nisi pp̃ maus bo¬
num quod ex illis est ꝙ magis
uult. s non pertinet ad uq n
exigitur a nob̾ insi qd̾ urm̃ ẽ.

Expanded text:
bonum universitatis quod impedire non debuit, et non bonum erat quod malum erat alicui, cujus auctor esse non potuit. Et ideo praecepit unicuique quod bonum erat, et quod illi bonum erat; et praecipiendo illud luntatis ejus praecepta ejus, et vocantur voluntas ejus, quia signa sunt voluntatis ejus. Quoniam vult et approbat et diligit et amica sibi judicat bona quae praecipit, et mala quae prohibet odit et detestatut non invenit concordiam et amicitiam in illis, et vult tamen ipsa esse mala quae non vult, propter majus bonum quod ex illis est, quod magis vult. Sed non pertinet ad nos neque exigitur a nobis nisi quod nostrum est
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝯ bonii ẽ ẽẽ illud aquo maiꝰ
bonumẽ. ⁊ cum illd̾ a licui bonuz
aũt in compensatione nmoris
bom impecliri quod maiꝰ ẽ bon¬
um ab eo qui optimꝰ ẽ. ⁊ dixiꝰ

Expanded text:
majus bonum est esse illud a quo majus bonum est, etiam cum illud alicui bonum autem in compensatione minoris boni impediri quod majus est bonum ab illo qui optimus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ hoc. ⁊approbauit quod fac¬
⁊ si faciis malum uult ꝙ ñ
facunus bonu. ⁊ approbat illud
lum quod facimus qm̃ malũ
co suo approbans bona ⁊ ꝑunt¬
tens mala ppt̾ bona que nec pͭ
impediri ut non siat qd in ip̃a
est. neq infu̾nari aliqñ ut fi¬
at ꝙ in ip̃u nonẽ¬

Expanded text:
t quod facEt si facimus malum vult quod non facimus bonum; et approbat illud lum quod facimus quoniam mato suo, approbans bona et permittens mala propter bona, quae nec potest impediri ut non fiat quod in ipsa est, neque infirmari aliquando ut fiat quod in ip
Abbreviated transcription (Latin):
si pro inimicis suis quos tẽ
arcse uiderint non orabunt ꝗb
ad fructuosam peiitentiam eorũ
corda conũt̾e̾ atq ip̃a comisione
ailuare. Quid enim aliud pro
inimicis orandumẽ nisi hoc qd̾
apls ait. ut det illis deus pm̃a
ad cegnorenda u̾tatem ⁊ resi¬
piscant a dyablilaqueis aquo
capti tenentur ad ip̃im uolũta¬

Expanded text:
si pro inimicis suis quos tunc ardere viderint non orabunt? quad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque in ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostolus ait, ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ideo culpanõẽ quia neccitas ẽ.
quia ut eẽt ħ necc̃itas ñ necc̃itͣs
causa fuit s uoliuitas. S quid
dicemus si hxe naturalit̾ ht hõ
ut incomodum suum amare ñ
possit. n comodum suũ fastidi¬
ix. quicquid ergo appetit como¬
quare reprehen ditur aliqũ uł
accusatur proeo quod appetit.
cum ũ appetat iĩ quã uisicomo¬
dum suum. ⁊ hoc ei appetẽ natu¬
ralit datum sit in tantum ut
ipã naturaa in eo ꝙ frã ẽ imiobi¬
lit̾ consistente aluid om̃ino p̃¬
ter comcdum suũ appete ñ pos

Expanded text:
culpa non est, quia necessitas est; quia ut esset haec necessitas, non necessitas causa fuit sed voluntas. Sed quid dicemus? Si hoc naturaliter habet homo ut incommodum suum amare non possit neque commodum suum fastidire. Ergo quidquid appetit commoquare reprehenditur aliquando vel accusatur pro eo quod appetit, cum non appetat unquam nisi commodum suum et hoc ei appetere naturaliter datum sit intantum ut ipsa natura in eo quod facta est immobiliter consistente: aliud omnino praeter commodum suum appet
Abbreviated transcription (Latin):
At̾m uocantur qui pariuilos
ad baptm̃n offerũt. et ꝓ ip̃is sp¬
oudendo quasi fi deuissores ad de¬
um fiunt .hii. ꝓpr̾ea patriniuorãt᷑
quia rogen̾andos ad nouamui¬
tam offerunt. et quocl ami̾o aue¬
tores fiunt ip̃is regen̾atõnis n¬
oue. Ne quibꝰ placuit pr̃ibo
ut per singłos raptizandos pr̃im
sis nespualis cognatio cui reu̾ẽ¬
ciam exibe̾ oportebat. passim dif¬
fusa mmͣtaimonii copła obeẽ po¬
tuisset. S quedam eccl̾ie hanc
consuetudinez non ẜuant ple̾s
ad susceptoe paruiiloru adini¬
ttententes. hoc similit̾ sanctitis
est. ut alium in baptisio. uł in
crisinate. hoc ẽ confirmatoe non¬
uͦ monachi compatres uł cõma¬
tres fac̾e posunt. quib ei ꝯmõi ꝯ¬
m̃cia samiliaritatis ꝓhibentur.
patrim fĩdeuissores sunt prohiis
quos iubaptismo susceperunt.
Ut eos cum ad legittimam etatẽ
peruenerint admoneant fidez rͦ¬
tam ⁊ conu̾satõe bõam custedax añ
om̃ia symbolum ⁊ oronẽ diucam¬

Expanded text:
 vocantur qui parvulos ad baptismum offerunt, et pro ipsis spondendo quasi fidejussores ad Deum fiunt. Hi propterea patrini vocantur, quia regenerandos ad vitam novam offerunt et quodammodo auctores fiunt ipsius regenerationis novae. De quibus placuit patribus ut per singulos baptizandos patrinsis ne spiritualis cognatio, cui reverentiam exhibere oportebat, passim diffusa, in matrimonii copula obesse potuisset. Sed quaedam Ecclesiae hanc consuetudinem non servant, plures ad susceptionem parvulorum admittentes. Hoc similiter sancitum est, ut alium in baptismo vel in chrismate, hoc est confirmationSed nec monachi compatres aut commatres facere possunt, quibus ejusmodi commercia familiaritatis prohibentur. Patrini fidejussores sunt, pro iis quos in baptismo susceperunt, ut eos, cum ad legitimam aetatem pervenerint, admoneant fidem rectam et conversationem bonam custodire. Ante omnia symbolum et orationem Dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
alicumq intentione suꝑ panẽ
et uinumplata effcm consecra tõis
et sancrificatõnis hr̃e quasi sa¬
cramenta dei sic instituta sint
ut nlłam oꝑandi rem admittãt.
s tumultuosa quadam ⁊uiolen¬
taatq irronabili pertinatia.sin̾
õi utentione aut uolunta te oꝑ¬
autiũ ad esfcm̃n proceclant. E go
filiummeũ forte ad balueas tu¬
leram ad aqm. nĩ ut baptizarẽ.S
ut balnearem. ñ ut sacramietu
darem. s ut sor des abluerẽ. uel
caruem fouez. Pusin pariuilũ
meũ in aꝙͣ. et quia uolui ut bñ
crescẽt ⁊ prodee̾t. dixi forte sic dixis

Expanded text:
alicunque intentione super panem et vinum prolata, effectum consecrationis et sanctificationis habere, quasi sacramenta Dei sic instituta sint, ut nullam operandi rationem admittant; sed tumultuosa quadam et violenta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate operantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes abluerem, vel carnem foverem. Posui parvulum meum in aquam, sed quia volui ut bene cresceret, et prodesset, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iocose ul lusorie dare. siue ac¬
om̃ino intend̾e ut detur et acci¬
piatur qd̃ iocose uł datu: uł acci¬
pitur. aluid aũt aliꝙͥ agẽq for
mam illiꝯ in oꝑe hat. et tamẽ hoc
tio baptizandi ẽ etiam si reu̾entia
debita et magendo non ẽ. sacram̃¬
cum quidem est. qz omnino agit᷑
⁊ hoc intenditur. nec tñ sin culpa
agentis. quia qd̃ agitur et inten¬
ditur ũ digne agi Ridiculumãt
omĩno ẽ ut ubi intentio agendi
nulla cõstat opeẽ dicatur ꝓpt̾ spe¬
ciem qͣndani assimilata opeti. nõ
ꝓpt̃ hoc assumptam s forte ꝓueĩẽ¬
tem exaliquo quocumq. Eio mo¬
diẽ qd̾ quidam imꝑiti existimãt
u̾̃ba illa que ad conficiendã en

Expanded text:
 jocose vel lusorie dare, sive acomnino intendere, ut detur et accipiatur, quod jocose vel datur vel accipitur. Aliud autem aliquid agere quod formam illius in opere habeat; et tamen hoc tio baptizandi est, etiamsi reverentia debita in agendo non est, sacramentum quidem est, quia omnino agitur, et hoc intenditur; nec tamen sine culpa agentis, quia quod agitur et intenditur non digne agitur. Ridiculum autem omnino est ut, ubi intentio agendi nulla constat, opus esse dicatur, propter speciem quamdam assimilatam operi, non propter hoc assumptam, sed forte provenientem ex alio quocunque. Ejusmodi est quod quidam imperiti existimant verba illa quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis cum ad uuitatẽ eccłie
redeunt ii rebaptizari.s uł uẽ¬
cione cͥsmͣtis. uł impositione.
manus reꝯsiliari catholice eccłie
Sicut pͥclem arrianos ꝑ impositi¬
one manus occidẽs. ꝑ u̾ctõe u̾o
ꝯacricrisinatis ad ingressiu ca¬
tholice ecc̃e oriens reformauit.
Dam qui solum sa cramentum
foris acceꝑunt: Intꝯ ꝑ impositi¬
onemmanus sp̃m accipiunt .p¬
lacuit tñ eos qui se baptizatos
necciunt. et sui baptisiatis tes¬
tes non hñt. sine cũctõe baptiza¬
ri. quia it̾atũ dicinon debet. qd̾ fa¬
ctumẽe nescitur. Querit᷑ et de

Expanded text:
nt, cum ad unitatem Ecclesiae redeunt non rebaptizari, sed vel unctione chrismatis, vel impositione manus reconciliari catholicae Ecclesiae sicut pridem arianos, per impositionem manus occidens, per unctionem vero sacri chrismatis ad ingressum Catholicae Ecclesiae oriens reformavit. Nam qui solum sacramentum foris acceperunt, intus per impositionem manus spiritum accipiunt. Placuit tamen eos qui se baptizatos nesciunt, et sui baptismatis testes non habent, sine cunctatione baptizari; quia iteratum dici non debet, quod factum esse nescitur. Quaeritur etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
catholici baptismatis formam
acceperit ratum constare debebit
neculla rõe pot̾it iterari. Qd̃ eĩ
bonim accepit. quare bonũ ñ iu¬
dicetur ⁊̃ si abono non acceꝑit.
Son enim illiꝯ erat a quo acoe¬
non fuit. s illiꝰ in cuius nomin¬
e accep̃. qui sꝑ bonus malunda

Expanded text:
Catholici baptismatis formam acceperit, ratum constare debebit, nec ulla ratione poterit iterari. Quod enim bonum accepit, quare bonum non judicetur etiamsi a bono non accepit? Non enim illius erat a quo accenon fuit, sed illius in cujus nomine accepit qui semper bonus, ma
Abbreviated transcription (Latin):
t exit primum trip᷑ disctio
pottatis illorum. qũ aliai
erat pottas quan acceperant ad
se. alia qͣu acceꝑant ad inuicez
uit̾ se. alia autem qͣm acceꝑant
ad ea que cõclitione oroinata fu¬
erant subse. prima pottas uir¬
tutis erat. socła dominationis.
Tercia adimuistr̃onis. In ea
poc̾ta te qͣm acceperant uise õs
differentes erant. In ea uero ꝙͣ
acceꝑant int̾ se. quidam excel¬
lentes. In ca autemqͣm acce ꝑ
aut sb̃ se diffentes es excellẽtes.
In ca potrate qͣm iuscinetipĩs
singuli acceperant. Uincuiqi
ad effcm famulabatur natura
ppͥa. In ca u̾oqͣm ad se inuice
ha bebant. quibdam subiect᷑
erat obelientia aliena. Iucaeĩ
qͣm ad infi̾ora posidebant po¬
nature et lignitatem officii mi

Expanded text:
t erat primum triplex discretio potestatis illorum, quoniam alia pars potestas quam acceperant ad se, alia quam acceperant ad invicem inter se, alia autem quam acceperant ad ea quae conditione ordinata fuerant sub se. Prima potestas virtutis erat, secunda dominationis, tertia administrationis. In ea potestate quam acceperant in se, omnes differentes erant; in ea vero quam acceperant inter se quidem excellentes; in ea autem quam sub se acceperant differentes et excellentes. In ea potestate quam in semetipsis singuli acceperant, unicuique ad effectum famulabatur natura propria. In ea vero quam ad se invicem habebant; quibusdam subjecta erat obedientia aliena. In ea autem quam ad inferiora possidebant ponaturae et dignitatem officii
Abbreviated transcription (Latin):
reis erortus ẽẽ putatur. qui p̾ꝯ
crine seruato demq obuite con¬
tinentiam caput radebãt. et ca¬
pillos in igne sa crificii ponebãt
hinc usus ap̾b̾ris introductꝰ ẽ.
ut qui diuinis cultib manci¬
iezechiel dicitur. Tu fili hom̃is
sume tibi gladiu acutũ ⁊ duc
or̃ caput tuũ ⁊ barbam. hoc ⁊̃
in uouo testamento nazareos
illos pristillam et aquilam in
actib apłorum prunũ fecisse
legunꝰ. Paulum quoq apłm ⁊
quosdam discipuloꝵ xp̃i qui in

Expanded text:
eis exortus esse putatur, qui prius crine servato, denique ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus ab apostolis introductus est, ut qui divinis cultibus manciEzechielem dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duc super caput tuum et barbam . Hoc etiam in Novo Testamento Nazaraos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primum fecisse legimus. Paulum quoque apostolum et quosdam discipulorum Christi qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus appetitus comoli inse¬
parabilis est. quia scdmn necc̾it᷑¬
qͣm separari pot̾. Effc̃us aũt eiꝯ
i dest comodum abeo seꝑabił ẽ.
quia desiderari comolum ⁊̃ cuz
non habetur pot̾. ⁊ ui hoc coust¬
at sunima pena cuunc̾atura pe¬
ne a delicta neq comodum suũ
fastidire pot̾ propt̾ inimuitabi¬
lem naturam. nec hũe pot̾ ꝓptꝰ
iuremissibilem culpam. ꝓpt̾ca
fectum comoli inseparabilez:
cepit. quatimis hõ uł illo so¬
lo .s. appetitu iusti amisso huiꝰ
⁊ illius aff̃ effectum ꝑłet. uł il-¬
lo solo retento uius ⁊ alt̾io ef¬
fcm̃ retiñet. S hõ eolum ꝙ po
tint fecit et qr appetitum iusti sꝑ¬
onte dereliquit idcͥco m̾ito ⁊ iꝯ¬
ticiam ⁊ com cclum plidit. solũ
appetitu comocli ad augmẽtu
infelicitatis retinens. Siẽ enĩ
augmentum gl̾ie fuiss in ius¬
ticia persen̾anti non pose ab a¬
more et desiterio boni habiti.
cepesc̾e ita cumulꝯ miẜie ẽ ab
appetitu boni non posse seqͣuis

Expanded text:
rsum appetitus commodi inseparabilis est, quia secundum necessitaquam separari potest. Effectus autem ejus, id est commodum, ab eo separabilis est; quia desiderari commodum, cum non habetur, potest. Et in hoc summa constat poena cum creatura, poena addicta, neque commodum suum fastidire potest propter immutabilem naturam, nec habere potest propter irremissibilem culpam. Propterfectum commodi inseparabilem aecepit quatenus homo, vel illo solo, scilicet appetitu justi amisso, hujus et illius effectum perderet, vel, illo solo retento, unius et alterius effectum retineret. Sed homo solum quod tuit fecit; et quia appetitum justi sponte dereliquit, idcirco merito et justitiam et commodum perdidit, solum appetitum commodi ad augmentum infelicitatis retinens. Sicut enim augmentum gloriae fuisset in justitia perseveranti non posse ab amore et desiderio habiti boni tepescere, ita cumulus miseriae est ab appetitu boni non posse sese quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dumne neccittͣem. unum uo¬
luntarium. Alt̾um necͣcium.
Appetitũ iusti pp̃ea uolimn tariũ
cẽ uoluit. ut in eo promereret᷑
hõ sũ bonu. si uidelicet eum
retui̾et cum posset deserere. Si¬
ue malum si eum desereret cũ
pos tetinere. Appetitum autẽ
quatenus in eo remim̃aretur
homo siũ ad penam. si alt̾um
idest appetitum iusti desereret.
Siũ ad głiam si eundẽ appetitũ
ti deus meritum hominis con-¬
stituit. In appetitu u̾o comodi
p̃iui pp̃ea appetitum iusti sol¬
um uoluntati hominis subie¬
cit. quia nisi inuoluntate ⁊ li¬
bero arbitrio m̾itumẽe non pot¬
uit. post hoc duos appecitus du¬
o effc̃us corum sequebantur.
Iustum ⁊ comodum dissimilit̾
camen ⁊ ordine contrario. Ap¬
petitus quippe iusti siũ affcus
oeparabilis est. quia scđin uo

Expanded text:
dum necessitatem. Unum voluntarium, alterum necessarium. Appetitum justi propterea voluntarium esse voluit, ut in eo promereretur homo sive bonum, si videlicet eum retineret cum posset deserere, sive malum, si eum desereret cum posset retinere. Appetitum autem quatenus in eo remuneraretur homo sive ad poenam, si alterum, id est appetitum justi desereret, sive ad gloriam, si eumdem ti Deus meritum hominis constituit; in appetitu vero commodi praemium. Propterea appetitum justi solum voluntati hominis subjecit, quia nisi in voluntate et libero arbitrio meritum esse non potuit. Post hos duos appetitus duo effectus illorum subsequebantur: justum et commodum, dissimiliter tamen et ordine contrario. Appetitus quippe justi sive affectus separabilis est, quia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
et silio qd̾ et̾inm illi ẽ ne nom ẽ
sit persumetionis. qui datur ex
tempore et acaipitur quas tp̃rale
num pre quo dari dicitur cumue¬
uit apatre et silio. quia ẽ apatre
et fiuo. qued et̾ĩnm ẽ et non est¬
temporale illi. Sieut spẽsẽs dou
et filii. ⁊ cum datur ex tempore da¬
tur. ⁊datur a patre et filio. ⁊ dari
a patre et filio: non aliud illi e
qͣm cum datur eẽ a patre et filio.
cumm ens una que disc̾ta sunt et
ꝓpria intrinitate considerat. tria ĩ¬
uenit et tres confitet᷑. Cumu̾o qd̾
idemẽ cribus attende ceperit. unũ
ostenditur

Expanded text:
et Filio. Quod aeternum illi est ne nomen sit perfunctionis qui datur ex tempore et accipitur; quia temporale rnum. Pro quo dari dicitur: cum venit a Patre et Filio; quia est a Patre et Filio quod aeternum est, et non temporale illi. Sicut Spiritus sancet Filii. Et cum datur ex tempore datur et datur a Patre et Filio; et dari a Patre et Filio, non aliud illi est quam cum datur esse a Patre et Filio; cum mens una quae discreta sunt et propria in trinitate considerat, tria invenit, et tres confitetur. Cum vero quod idem est tribus attendere coepit unum ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ditione eorum ques .ł nõ.¬
ad sacuos ordines eliguntur. mł¬
ta nob̾ patres docum̃ta relinq̾rũt.
dam ꝙͥ a sacris or diniby nõ iipe¬
diat eosꝙ probate fuint conuer¬
sationis placuit diffiuire. qr in
celicorum incisione forte clandi
et laici qui ec̾cubinam nõ pelicẽ
uorunt. nec bigaun extiterũt.
et incetis siñ crimĩe uixerunt.
lib̾ti quoq qui a dĩs suis ita
manuiissi sunt. ut in eis mil¬
lum obxequii ius aut pot̾ratẽ ir¬
euau̾int. et sĩ crimine iuxerĩt.
hos melerum assumi posse sñ
cũctõe sauxerunt. Publiceu̾o
peĩtẽtes cͥimnosos. illit̾atos d̾iga¬
mos. repudiataꝵ maritos. ex ad¬
ulti̾o natos ab hrticis baptiza¬
tos. et qui se ip̃os absciderũt. a
sactis ordinib arcdẽdos. et euer¬
guminos in clerũ ñ recipiẽdos.
s ⁊ filiorum p̾br̃orũ ad sacros
ordines ñ admittendos. nͥ quos
uł habitꝰ religioĩs. uł sp̃ualis
uite honestas cõmẽdat peitẽts
si neccĩtas exeg̾it uit̾ hostiarios

Expanded text:
ditione eorum qui ad sacros ordines eliguntur multa nobis patres documenta reliquerunt. Nam quid a sacris ordinibus non impediat eos qui probatae fuerint conversationis placuit definire. Qui a medicorum incisione forte claudi et laici qui non concubinam nec pellicem norunt, nec bigami exstiterunt, et in caeteris sine crimine vixerunt; liberi quoque qui a dominis suis ita manumissi sunt, ut in eis nullum obsequii jus aut potestatem observaverint, et sine crimine vixerint, hos in clerum assumi posse sine contradictione sanxerunt. Publice vero poenitentes, criminosos, illiteratos, bigamos, repudiatarum maritos, ex adulterio natos, ab haereticis baptizatos, et qui seipsos absciderunt, a sacris ordinibus arcendos, et energumenos in clerum non recipiendos. Sed et filios presbyterorum ad sacros ordines non admittendos, nisi quos vel habitus religionis, vel spiritualis vitae honestas commendat. Poenitentes vero si necessitas exegerit inter ostiarios
Abbreviated transcription (Latin):
tismum aut homnicidio aut ꝓdi
u̾sis criminibꝰ aut grauissinus p᷑¬
eatis publicã gerentes peĩtẽtia.
sub cilicio diuino fu̾nt altario
reconsiliati. Similit̾ transinari¬
nos et incog̾tos hom̃ies. siũ cli̾¬
cos aliarum eccliarũ. n ordĩari
neq ordinatos recipi cc̃cedunt.
sme comẽdaͬciis littis ep̃orum
suorum

Expanded text:
mum pro homicidio, aut pro diversis criminibus, aut gravissimis peccatis, publicam gerentes poenitentiam sub cilicio, divino fuerint altario reconciliati. Similiter transmarinos et incognitos homines, sive clericos aliarum ecclesiarum, neque ordinari neque ordinatos recipi concedunt, sine commendatitiis litteris episcoporum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis ẽ a denario ꝑfr̃o deficiẽs.
pp̃ea autem quia obscurũ signũ
fuit em̃dationis in decimatione.
data ẽ ceumcisio ut uͥtutẽ iusti¬
ficationis eutentiꝰ demons¬
Itraret. qñ dcm ẽ homini ut por¬
tationem canis sue non qdẽ
erat in homine signũ aufret
ut ꝑ hoc agnosc̾et qr culpa qͣm
natura ꝑ illam partez corporis
trab̾e̾t. grã ꝑ sacram̃tũ cͥcũcisio¬
nis enuudaret.s qr c̾cũ elsion
eas tm̃ que forissunt enorim¬
tates amputare potꝰ eas uero
q̃ ĩtͥnsecꝰ sunt pollutõnũ sordes
ꝑfc̃a iusticiã signaret. Rursu
qr pͥoris ppłi qui sb̾ timore serm¬
ebat mͣdacio laboriosa fuit: ꝓpt̾¬
ea saeram̃tu ccũcisionis in car¬
ne que dolorem h̃t illi datuz ẽ.
Nouo aũt ppͣ qui uoluntate ⁊

Expanded text:
imperfectionis, a denario perfecto deficiens. imperfectionis, a denario perfecto deficiens. Propterea autem quia obscurum signum fuit emendationis in decimatione, data est circumcisio, ut virtutem justificationis evidentius demonstraret, quando dictum est homini ut portionem carnis suae non quidem erat in homine signum auferret, ut per hoc agnosceret quia culpam quam natura per illam partem corporis traheret, gratia per sacramentum circumcisionis emundaret. Sed quia circumcisio tantum quae foris sunt enormitates amputare potest, eas vero quae intrinsecus sunt pollutionum sordes perfecta justitia praesignaretur. Rursum quia prioris populi qui sub timore serviebat mundatio laboriosa fuit, propterea sacramentum circumcisionis in carne, quod dolorem habet, illi datum est; novo autem populo qui volunt
Abbreviated transcription (Latin):
becqdꝰ amplio nũc in bupto est¬
tisinum scĩficante implecũ. Idẽ
uero cͥcumcisiõẽ fac̾e potuisse. si il¬
li passio xͥ in cooꝑationez sanci¬
ficationis adiuncta fuiss. Na
inbaptismo quantũ .s. spectat
Ad u̾tutem baptĩ. similr ut ĩcͥcu¬
ficatis postea adlitus patrie cel
cuincisi onis causam comocliorẽ
fortasse et manifestammag̾ ppo¬
nendam putamꝯ.in poedentiby
quodam loco cum de sacram̃tis
euidentia ac declarantia formarẽ¬
tur. ut cum effcũ salutis. crescẽt
cognitio u̾itatis. Itaq sublege
naturali primũ data sunt sacra
sacͥficiis uero carius mortificatõ.
in obłone aũt boni oꝑis exibi¬
tio signaretur. S erat obscurͣ
sigͥcatio hec in sacram̃to deci¬
mationis. ubi hõ de hiis que
posidebat partem ob tulit. ꝑtez
recinuit. ut ad hune medu ĩ eo
fuit sͥ tribueret. Qd̾ u̾o ad bom¬
tatem spectabat deo imputaret.
hoc sibi uoluerũt nouem partes
retente. qr nouenariꝰs signũ ĩꝑ

Expanded text:
d amplius nunc in baptismo esttismum sanctificante impletum. Idem vero circumcisionem facere potuisse, si illi passio Christi in cooperationem sanctificationis adjuncta fuisset. Nam in baptismo, quantum scilicet spectat ad virtutem baptismi, similiter ut in circumt, quod justificatis postea aditus patriae coelercumcisionis causam commodiorem fortasse et manifestam magis proponendam putamus. In praecedentibus quodam loco cum de sacramentisevidentia ac declarantia formarentur, ut cum effectu salutis cresceret cognitio veritatis. Itaque sub lege naturali primum data sunt sacramsacrificiis vero carnis mortificatio, in oblatione autem doni operis exhibitio signaretur. Sed erat obscura significatio haec in sacramento decimationis, ubi homo de his quae possidebat, partem obtulit, partem retinuit, ut ad hunc modum in eo fuit sibi tribueret; quod vero ad bonitatem spectabat, Deo imputaret. Hoc sibi voluerunt novae partes retentae, quia novenarius signum est
Abbreviated transcription (Latin):
baptismisacramentu.⁊qͣr cͥcũ ci¬
sio que lao ilio olim posita fuis¬
se putatur: succe dẽte baptismo
ablata sit uł mutata. Nam si
olim ꝑ cͥcumcisione. siłr ut n̾e

Expanded text:
baptismi sacramentum, et quare circumcisio, quae loco illius olim posita fuisse putatur, succedente baptismo ablata sit, vel mutata. Nam si olim per circumcisionem similite
Abbreviated transcription (Latin):
olim ꝑ legẽ licebatur. Masculꝰ
cuius caro p̃pucii clrrumcisa nõ
fuit. pibit anima illa de ppͦ suo.
peniturus memorat᷑. ꝗs ulit ĩ¬
cellige̾ pp̃ea baptm̃ ampliꝰ ad¬
conferre qͣm c̾cumcisionez qr
cͥcumcisio suscepta aplitione:
cantũ potuit liberare. baptismꝰ
m̃ti cͥcuncisionis iustificatõe
pceperunt. aplitione qd̾ seruia¬
bantur. s ad głiam regni non
ducebantur. don ueĩret ille qui
sanguine suo rumfeã igneaz
extinguẽs. adlitũ paradysi rur¬
suĩ patefaceret. ⁊ c̾dentib inse õi¬
ln. regni celestis ianuã pceelens
ip̃e primꝰ aperiret. In hocergo:
hinc ereuntes statĩ ad regnum
mictit. ꝙ cñ ex u̾tute sanguinis
fusi ip̃am aqͣm scĩficatis ꝯdona¬
tur. Sigͥ quis dic̃e ulit idoͥco cͥ¬
cunicisione baptõ mutata ut
in baptõ ꝑfice̾tur ꝙ cͥcũcisio ĩ

Expanded text:
olim per legem dicebatur: « Masculus cujus caro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo ,periturus memoratur. Quis velit intelligere propterea baptismum aconferre, quam circumcisionem, quia circumcisio suscepta a perditione tantum potuit liberare; baptismusmenti circumcisionis justificationem praeceperant, a perditione quidem servabantur, sed ad gloriam regni non ducebantur, donec veniret ille qui sanguine suo frameam igneam exstinguens, aditum paradisi rursum patefaceret, et credentibus in se obus regni coelestis januam praecedens ipse primus aperiret. In hoc ergo hinc excuntes statim ad regnum mittit, quod tamen ex virtute sanguinis fusi ipsam aquam sanctificantis condonatur. Si igitur quis dicere velit idcirco circumcisionem baptismo mutatam, ut in b
Abbreviated transcription (Latin):
iunguntur. Tamenh̾ ubiq q̃¬
rendum non ẽ. ut quod credere
uibemur nostra semper rõe dis¬
cute̾ conemur. scriptura sacrai
magr̃a fidei nre hec nob̾ dicit.
Duid amplius querimꝰ susci¬
piamꝰ non contradicamo. be¬
a tus gg̾.dicit. quia in eo arlẽt
qud̃ se arclentes uident. Q̾dsi¬
biuult putatis hoc qued ardor¬
em suum uident. In reb corpor¬
tiat qui cumqz ignem conspic
omne hoc cerce qd ad penamni¬
det. Anqz senso anime qñ per
corpo egreditur id̾o diu̾sis mo¬
dis pcipit quia ꝑdui̾sa instrã¬
pcipit. Et obhoc quedam emi¬
nus constituta corporali sẽsu
ñ ꝑcipit quia ad peipienda illa
instrumentum corporalis sẽsꝰ
non suffic. Ibi eĩ senso deficit u̾
amplio instrum̃tum non suffi¬

Expanded text:
jungantur? Tamen hoc ubique qujungantur? Tamen hoc ubique quaerendum non est, ut quod credere jubemur, nostra semper ratione discutere conemur. Scriptura sancta magistra fidei nostrae hoc nobis dicit: Quod autem plus quaerimus, suscipiamus, non contradicamus. Beatus Gregorius dicit quia in eo ardent quod se ardentes vident. Quid sibi vult putatis hoc quod dem vident? In rebus corporntiat quicunque ignem conspicaomne, hoc certe quod ad poenam videt? An quia sensus animae quando per corpus egreditur, ideo diversis modis percipit, quia cipit? Et ob hoc quaedam eminus constituta corporali sensu non percipit, quia ad percipienda illa instrumentum corporalis sensus non sufficit. Ibi enim sensus deficit, ubi amplius instrumentum non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
corporalib penis cruciari ñ
posse nisi ꝑ corꝑa ⁊ in corporibus
manentes. Quappt̾ a corporib
exutas anmas nullas alias pe¬
nas sustine c̾elunt u̾cas solum
int̾rogat. S uerissime auctori¬
tate aicri eloquii ⁊ catholice u̾i¬
catis testimonio probatur corpo¬
rali ⁊ mat̾iali igne animas ⁊̃ n̾e
aute suscẽptionem corporum cͥ¬
ciari. Si enim demonib qui sp̃ͣ
sunt corporalib ignis p̃paratꝰ
dr̃ quid mirum est si anime a
corporib exute corpali igne cru¬
cientur. S quom̃o in quiunt
auime a corporib a reb corpor¬
alibo pati possunt. Ecce dicamo
nescimus quomõ hec fi̾posit.i
neccimꝯ quomo ẽ. Tam̃ quid
mirum ẽ si anime extra corpora
paciuntur. Si leduntur dumce¬
diuitur inducte cur non ledant᷑
si cedantur exute. Si affici pꝯsũt
quint̾ ip̃as et illd̾ aquo afficuit᷑
medium est illud ͭ q ued afficiũt᷑.
nonne ꝓbabile ommino ẽ mult¬
omagis eas affici debere qũilli
a quo afficiuntur inmediate cõ¬

Expanded text:
corporalibus poenis cruciari non posse nisi per corpora et in corporibus manentes. Quapropter a corporibus exutas animas, nullas alias poenas sustinere credunt, nisi eas solum irrogat. Sed verissima auctoritate sacri eloquii et catholicae veritatis testimonio probatur corporali et materiali igne animas etiam nunc ante susceptionem corporum cruciari. Si enim daemonibus, qui sunt spiritus corporales, ignis praeparatus dicitur, quid mirum est si animae a corporibus exutae corporali igne crucientur? Sed quomodo, inquiunt, animae sine corporibus a rebus corporalibus pati possunt? Ecce dicamus: Nescimus quomodo id fieri possit. nescimus quomodo est? Tamen quid mirum, si animae extra corpora patiuntur? si laeduntur dum caeduntur indutae, cur non laedantur si caedantur exutae? Si affici possunt, quando inter ipsas et illud a quo afficiuntur, medium est illud per quod afficiuntur, nonne probabile omnino est, multo magis eas affici debere, quando illi a quo afficiuntur immediate con
Abbreviated transcription (Latin):
Ria gena sacramentoruz
inuemuntur fuisse sub
lege scripta. quedam sp̃alit̾ ad
remelium. queclaniu̾o ad obye¬
quium. queclam ad cultum di¬
uinum. prima ꝑtinent ad pocõ¬
rum remissionem. Secunda ad
excendam deuccione. Tercia
ad colendam piettͣem. prima ĩ¬
stituta fuerunt qͣiͣ ad ncc̃itt.
Ut ineis homo sanccificaret
qualis ccuncisio fuit et hostie
que specialit̾ adem̃dation ẽ et
remissione instituta fu̾nt.¬

Expanded text:
ria genera sacramentorum inveniuntur fuisse sub lege scripta, quaedam specialiter ad remedium, quaedam vero ad obsequium, quaedam ad cultum divinum. Prima pertinent ad peccatorum remissionem; secunda ad exercendam devotionem; tertia ad colendam pietatem. Prima instituta fuerunt quasi ad necessitatem, ut in eis homo sanctificaretur, qualis circumcisio fuit, et hostiae quae specialiter ad emundationem et remissionem instituta fu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia utensilia que contineb¬
antur incis. Necnon ⁊ sacra
indumẽta ministrantium ⁊ ce¬
ta omnia que ad exornandu
cultum diuinum fu̾ant insti¬
tuta. It̾m sacramenta alia fue¬
riit que scĩfi cabantur ade
enĩdatõem. alia que tractabã¬
tur ad deuotionez. tc̾ia que
ex̾cebantur ad uen̾atõem. Poͥ¬
ma neccͣitatis. Secunda uͥtutis.
Tercia laudationis. Pruna
suscipiebanturad sauctifica¬
tõem. Sccl̃a tractabantur ad
deuotionem. Terria exoebã¬
tur ad laudationẽ. Itm sacra¬
lationib. Alia in ministiis
diuinis. Sicres eadem mul¬
tis molis ad eiudentiam distĩ¬
gin pot. sacrisicium dicebatur.
qnͣ de anmalibꝯ siebat ĩmol
olccausta alia simplicia sa crifi

Expanded text:
omnia utensilia quae continebantur in eis; necnon et sacra indumenta ministrantium, et caetera omnia quae ad exornandum elementum divinum fuerunt instituta. Item sacramenta alia fuerunt quae sanctificabantur ad emundationem; alia quae tractabantur ad devotionem; tertia quae exercebantur ad venerationem. Prima necessitatis; secunda virtutis; tertia laudationis. Prima suscipiebantur ad sanctificationem; secunda tractabantur ad devotionem; tertia exercebantur ad laudationem. Iterum sacralationibus, alia in ministeriis divinis. Sic res eadem multis modis ad evidentiam distingui potest. Sacrificium dicebatur, quando de animalibus fiebat immolaholocausta, alia simplicia sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. qm̃ secundum uolũtatẽ
eius fiunt. et signa sunt uolũ¬
tatis eius et sunt duo ista qͣiͣ cõ¬
sequentia uoluntͣtis sũme.⁊ qiͣ
explicatio enis ⁊ effcũs illiꝯ. ⁊ par¬
ia illi.⁊ non tamencoet̾na. Quic¬
quid euim in illa semperẽ. in il¬
lis aliqũ ẽ. ⁊ quicquid in istis ali¬
qͣr non ẽ. nulla nunꝙͣ ẽ. Omne
enim quod ẽ mn illa semꝑ ẽ.⁊ õẽ
quod ẽ inistis ẽ aliqũ quia nec¬
aliquid est pret̾ eius uoluntͣte.
nec aliquid fĩ pot̾ extra oꝑat̾de
ip̃ius siue pret̾inissionem. ⁊ se¬
cuntur duounam.⁊ una in am¬
bolꝯ inuenitur. qũ nec nolẽs
oꝑatur. nec ꝓmittit nͥ uolẽs. Et
cum fit aliquid dicitur uolunt᷑s
dei. quia uoliaitate dei fc̃m̃ẽ ut h
fieret. uł pmissu. ⁊ uoluntate fec̃
qued fecit et bñfecit. ⁊ bonũ fec̃

Expanded text:
ejus, quoniam secundum voluntatem ejus fiunt et signa sunt voluntatis ejus. Et sunt duo ista quasi consequentia voluntatis summae, et quasi explicatio ejus et effectus illius et paria illi, non tamen coaeterna. Quidquid enim in illa semper est in istis aliquando est, et quidquid in istis aliquando non est in illa nunquam est. Omne enim quod est in illa semper est, et omne quod est in istis aliqud est praeter ejus voluntatem, nec aliquid fieri potest extra operationem ipsius sive permissionem. Et sequuntur duo unam et una in ambobus invenitur, quoniam nec nolens operatur, nec permittit nisi volens. Et cum fit aliquid, dicitur noc voluntas Dei, quia voluntate Dei factum est, ut hoc fieret vel permissum. Et voluntate fecit quod
Abbreviated transcription (Latin):
lis eẽt insi ex utraq parte iusta
fie̾t. ħ ẽ sic̃ d̾s iusticiam hũit
hominem requirendi: ita ⁊ hoo
iusticiam hr̾et euadendi.sed
suam illamtribueret. Ut ergo
deus ab homine placanpꝯset.
declit deus gratis homimi qd̾
homo ex debito deo reddet. De
iecompensatõ fi̾et priori. nõ
solum equalis s maior eẽt. ut
ergo homo pro homine redelet

Expanded text:
lis esset, nisi ex utraque parte justa fieret; hoc est sicut Deus justitiam habuit hominem requirendi, ita et homo justitiam haberet evadendi. Sedsuam illam tribueret. Ut ergo Deus ab homine placari posset, dedit Deus gratis homini quod homo ex debito Deo redderet. Drecompensatio fieret priori non solum aequalis sed major esset. Ut ergo pro homine redderet
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃iem et fraudulent̾ adlu¬
rit. ⁊ molent̾ tenuit. hõ ꝯmu¬
liter deo iniuriam fecisse cõm̃¬
citur. quia p̾oeptum ei ꝯ contẽp¬
sit. ⁊ se sub manni alieua pones

Expanded text:
hominem et fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo similiter Deo injuriam fecisse convincitur, quia et praeceptum ejus contempsit et se sub manum alienam ponens
Abbreviated transcription (Latin):
Iudiciumuero quia deren¬
dens ad inferos et portas mor¬
tis frangẽs captiuitatẽ que
ibidem tenebatur libãuit. Iu¬
diciumergo dỹabłi adu̾sus
seculi. Iudicium hominis in¬
adusus dyabolum inpassiõexͥ.
Iudicium hominis adu̾sus de¬
onem seculi. ⁊ideo homo si pͥn

Expanded text:
Judicium vero; quia descenJudicium vero; quia descendens ad inferos et portas mortis frangens captivitatem quae ibidem tenebatur liberavit. Judicium ergo diaboli adversus saeculi; judicium hominis adversus diabolum, in passione Christi. Judicium hominis adversus Denem saeculi. Et ideo homo, si prius
Abbreviated transcription (Latin):
supererat hominiut sic̃ res¬
taurando dampnũ placau̾at
iram: ita quoq pro contenta
satisfactione dignus fie̾t e¬
uad̾e penam. S hec conuẽĩẽ¬
tiꝯ fieri non pot̾at nͥ ut pen¬
aiqͣm nõ debebat sponte et
obedient̃ susciꝑet. ut de pena
quam per mobediẽtiã merue¬
rat eripi dignus fie̾t hanc ãt
peniam hõ pocor solu̾e nõ pot̾at
qui qͣncumq penam suscipet
non nisi iuste et digne ꝓpter
contemptꝰ primiiratum sus¬
tuiet. Ut gͦ homo iuste debitã
penam euadẽt uecc̃e fuit ut ta¬
lis homo pro homine peuam
debitum hominis prĩ soluit.
⁊ moriendo reatum hominis ex¬
piauit. ut cum ip̃e mortem ꝓ
homine qͣm non debebat sus¬
qͣm debebat euade̾t. et iam loc¬
un calũpuiandi dỹa bolꝯ non
inuẽiret. quia ⁊ip̃e hom̃i domi¬
nari non debut. ⁊ homo libã¬
ri dignus fuit. Id̾ itaq ⁊ iudi¬
cisti udicium meũ ⁊ cãm me¬
am. Cãm nrum fecit. quia de¬
bitum pr̃i pro nob̃ soluit. et
moriaendo c reatum expiauit.

Expanded text:
supererat homini, ut sicut restaurando damnum placaverat iram, ita quoque pro contemptu satisfaciendo, dignus fieret evadere poenam. Sed hoc convenientius fieri non poterat nisi ut poenam, quam non debebat, sponte et obedienter susciperet, ut de poena, quam per inobedientiam meruerat, eripi dignus fieret. Hanc autem poenam homo peccator solvere non poterat, qui, quamcunque poenam susciperet, non nisi digne et juste propter contemptus primi reatum sustineret. Ut ergo homo juste debitam poenam evaderet, necesse fuit ut talis homo pro homine poenam debitum hominis patri solvit, et moriendo reatum hominis expiavit, ut cum ipse pro homine mortem quam non debebat susquam debebat evaderet, et jam locum calumniandi diabolus non inveniret, quia, et ipse homini dominari non debuit; et homo liberari dignus fuit. Idem itaque et judicisti judicium meum et causam meam . Causam nostram fecit; quia debitum Patri pro nobis solvit, et moriendo reatum expiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia diabolꝯ millam iustam
cãmhũit qͣre sͥius in homĩe
uendicare debuit. Putronꝰ
aũt nillus talis inueĩre po¬
ut pͥn homo deum placaret et
num et qd̾ intulerat restaurar¬
et. et de contemptu satisfacẽs.
homou̾o nicħ hũit quod dig¬
ne deo ꝓ ablato dampno recõ¬
pensaret. quia si quis de ir̾oali
c̾atura redde̾t pro iu̾ali sublata
pro homine reld̾e potuit. qr iꝯ
tum ⁊ iunocentez abstulerat
et neminem uisi poõorez ĩuẽĩt.
Nich ergo homo inueĩt unde
um sͥ placareposs. quia siue
ma siue seip̃m daret digna re¬

Expanded text:
 diabolus causam justam habuit quare sibi jus in homine vendicare debuerit. Patronus autem nullus talis inveniri pout prius homo Deum placaret, etnum quod intulerat restitueret, et de contemptu satisfaceret. Homo vero nihil habuit quod digne Deo pro illato damno recompensaret, quia si quid de irrationabili creatura redderet, pro rationali sublata pro homine reddere potuit, quia justum et innocentem abstulerat, et neminem nisi peccatorem invenit. Nihil ergo homo invenit. Unde Deum sibi placare posset, quia sive sua, sive seip
Abbreviated transcription (Latin):
prio ꝓmittendo hona decepit.
lus nunqͣm meruit ut homii¬
em sibi subiecrũ p̃m̾et. S hoõ
m̾uit ꝑ culpami suam ut abeo
p̃mi ꝑmitteret᷑. licet enim igno¬
non tũ ignoraut quod t̃si

Expanded text:
prius promittendo bona decepit, lus nunqem sibi subjectum premeret; sed homo meruit per culpam suam ut ab eo premi permitteretur. Licet enim ignonon tamen ignoravit quod i
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ab untio fides cdentuum
una ẽ. qͣuuns in eandẽ sides ma
is maior in aliis minor de istis
porum sicut uno et eodem tp̃rs
aliis mͣior in aliis minor cognito
inuẽitim de huis ip̃is scđm capa¬
citatem ꝑsoarum. Quamis eĩ

Expanded text:
in quo ab initio fides credentium in quo ab initio fides credentium una est, quamvis in eadem fide in aliis major, in aliis minor de istis tem temporum, sicut uno et eodem tempore, in aliis major in aliis minor invenitur cognitio de his ipsis secundum capacitatem personarum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
uogͥ sunt in quib constat
uera fides.c̾ator. ⁊rede ptor.
unum tibi sine alto non slff̾ieit.
Ucrumq aguore utrumq cõ¬
fite̾. Si c̾atorem c̾dis agnoscis
ꝙ fẽas es. Si redemptorẽ confite¬
ris: aguostis ꝙ ixparatus es.
Unus ẽ c̾ator et redemptor. In su¬
o te fecit. In tuo te refecit. ⁊ utr̃q
uiuis fecit. Si ipẽ te feciss ⁊ alt̾ te
sa uitentio tua ⁊ diseco tua et o¬
bedicutia tua ⁊ non ẽẽs uius
totus. ⁊ ecluobo illum plus dili¬
gens aquo plus haberes. Qui c̃¬
aint te dedit tibi ẽẽ. Qui reclemit
a te cliligeretur alter quidemre¬
demptor qͣm ip̃e c̾ator: uoluit ip̃e
c̾ator redemptor ẽẽ et sustinuit
tuam passionemat emi̾et cuaz
diletoem. Sissꝰ ẽ naturalis fi¬
liuis pro adoptandis. quia siũ ip̃o
aliem introlucendi non fu̾ant in
h̾edittͣe. Uent sapĩa ut hostis
om̃ibꝰ fides tua inuno ostat et
ad unum ⁊ unͣ qr cum duo nõi¬
guram. Saluato ad grãm. In h¬
iis duobo totum ẽ ⁊ unũ hor ẽ

Expanded text:
ur sunt in quibus constat vera fides. Creator et redemptor. Unum tibi sine altero non sufficit. Utrumque agnosce, utrumque confitere. Si Creatorem credis agnoscisque quod factus es; si redemptorem confiteris, agnoscis quod reparatus es. Unus est creator et redemptor. In suo te fecit, in tuo te refecit; et utrumque unus fecit. Si ipse te fecisset, et alter te sa intentio tua et dilectio et obedientia tua; et non esses unius totus. Et de duobus illum plus diligeres, a quo plus haberes. Qui creavit te, dedit tibi esse; qui redemit a te diligeretur alter quidam redemptor, quam ipse creator, voluit ipse creator esse redemptor, et sustinuit tuam passionem ut emeret tuam dilectionem. Missus est naturalis filius pro adoptandis, quia sine ipso alieni introducendi non fuerant in haereditatem. Venit sapientia, ut hostis omnibus fides tua in uno constat, et ad unum et una, quia cum duo nomituram, salvator ad gratiam. In his duobus totum est et unum, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt etiam illd̃ que gemss¬
rendum uidetur q̃les
homo filios procreare potuisset
Sinon peccass. quales q futĩ
eent qui ex eonascituri eent.
In eiusmoĩ ergo sic̃ iamsepe.
diximo diligent̾ considerareoz.
ut abhiis que dubiañ sunt cã
que probabilit cantum dicũt᷑
discernanius. que enum nee auc¬
toritas probat. nec ĩarguit
mainfesta it̾ dubia relinqũ¬
tur. tamen ⁊ ista ñutilit̾ aliqñ¬

Expanded text:
sunt etiam illud quaerendum videtur, qualiter homo filios procreare potuisset si non peccasset, qualesque futuri essent qui ex eo nascituri essent. In hujusmodi ergo, sicut jam saepe diximus, diligenter considerare oportet, ut ab iis quae dubia non sunt, ea quae probabiliter tantum dicuntur discernamus. Quae enim nec auctoritas probat, nec ratio arguit manifesta, inter dubia relinquuntur; tamen ista non inutiliter aliq
Abbreviated transcription (Latin):
munitur. Qñ contra ĩminẽs ꝑi¬
culum opponitur: adu̾sarii u̾tus
fugatur: primũ ad arma. ẜ tela.
compũctõe cordis significat. pec¬
tus tunditur. ut cogita tões uane
⁊desideria praua de corde pellãt᷑.
melinatõ capitis. genuũ incur
tẽ et a ffc̃us boĩ ampliatoe demn¬
ostrat¬

Expanded text:
munitur. Quando contra imminens periculum opponitur, adversaria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvattem et affectus boni amplitudinem demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ssa. que ꝓpͥe hic enum̾ari ñ postꝰ.
Multa enim sunt. et ido põẽtis
sermonis breuitas ñcapit. In¬
sufflat̾o in exorcizato̾e. uirtute
sp̃c scĩ signisicat. qua ueniente i¬
sugatur ⁊ subruitur sp̃e maligi¬
mis. sicut scriptũ ẽ flauit sp̃e tuus.

Expanded text:
ssa, quae omnia hic enumerari non possunt; multa enim sunt, et ideo praesentis sermonis brevitas ea non capit. Insufflatio in exorcizatione, virtutem Spiritus sancti significat, qua veniente fugatur et subruitur spiritus malignus. Sicut scriptum est: Flavit spiritus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃echs dei filius ẽ et deus ⁊ ho.
Deus quia deuibu. homo qr
in unitate ꝑsõe accessit. deluer¬
bo anima rationał et caro. Et
hom̃is filiꝯ non duo filii deus
et hõ. s uins filiꝯ. ¶Item ds
hominẽ assumpsit. h̾o indeum
transiuit. ñ nature uͥsibłitate
oz dei dignatoe. ut nec deus mu¬
taretur in humana sub̾a assum¬
en dohominez. nec homo ĩ diuiũ
glificatꝰ in dõ. qr mutatõ uel
ũsiblitas nature in cdimimitr̃e
et abolitionemfacit. Creditur
a nob̾ siñ confusione conũct᷑
trinitas siñ separa to̾e distincta.
t̾intae ccdendumẽ. nicħ in eq̃le

Expanded text:
esus Dei Filius est, et Deus et homo: Deus, quia Dei Verbum, homo, quia in unitate personae accessit Dei Verbo, anima rationalis et caro. Et hominis filius, non duo filii, Deus et homo, sed unus Filius. Item Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel bilitas naturae vel diminutionem vel abolitionem facit, creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Trinitate credendum est, nihil inaequale,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eẽntia ad c̃aturarum ñtã
deluctum. nͥ offo singulare. nec
alti comunicable. nicħ confusuz
s totum ꝑfc̃um quia totũ ex uno
⁊uum non tñ solitarium. Item
Omoysen ergo .i. in diuinitate
patri filiꝯ. omoysen pri ⁊ filio spc
sanctus omoysen do ⁊ homini.
Unus filiꝯ manẽs deus in homine
suo inglia pr̃is desid̾abił uideri

Expanded text:
tatis essentia ad creaturarum naturam deductum, nihil officio singulare, nec alteri communicabile, nihil confusum, sed totum perfectum: quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Item: Homousion ergo in divinitate Patri Filius; homousion Patri et Filio Spiritus sanctus: Homousion Deo et homini, unus Filius manens Deus in homine suo. In gloria Patris desiderabilis videri