comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et adduxit eum adiħm. Andreaᷤ dñm
quem inuenit &iam sẏmoni fratri scquen.¬
dum euangłizat: quia hoc est uere dnm
ꝑfecte conditoris sui ducatum sequitur.
qui &iam ꝓximi quantum ual& habero
comitatũ nititur. Inuenimus in quit messi¬
am. quod est interpretatũ xpõ. Messias
ide quod xp̃c est. Sed messias hebreo ser¬
mone. xp̃c dicitur greco: latine autem
unctus in terpretatur. Unde & chrisma
grece latint unctio dicitur. Apc̃ autem
idest unctus appellat᷑ dñs: qui a sicut petrꝰ
Unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo letitiȩ p̃ consortib
tuis. Consortes autem eius nos uocat: qui
ad accipiendam sp̃s sc̃i grãm in baptismͥo
&iam chrismate uisibili ꝑungimur. & axp̃i
nomine xpiani uocamur. Sed ille p̃ consor¬
tibus unctus est: cui sicut iohannes baptis¬
ta testatur non admensuram dat ds̃ sp̃m.
sed omnia dedit in manir eius. Nam de
consortibus eiusdem unctionis dicit apłs.
Unicuiq autem nr̃m data est gratia se¬

Expanded text:
Et adduxit eum ad Jesum. Andreas Dominum quem invenit, etiam fratri Simoni sequendum evangelizat, quia hoc est vere Domiperfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum CHRISTUS. Messias idem est quod Christus; sed Messias Hebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appellatur Dominus, quia, sicut Petrus Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perungimur, et a Christi nomine Christiani vocamur. Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia se
Abbreviated transcription (Latin):
dona cęlestia delectent. sola inter erũnas
scłi spes uisionisillius consoletur. Recolamꝰ
seduli egregium dauid ꝓphete & regiꝰ exẽ¬
plum. qui cũ in tantis regni affluentis ho¬
tatus est: atq ut ad eandem eius uisionem
ꝑuenire mereamur obstacula uitioꝵ quȩ
hanc impedire solent satagamus a nr̃o & cor¬
pore & mente secludere. Neq enĩ ad eũ
nisi rectis operum gressibus ꝑuenit᷑: neq fa¬
cies munda nisi amundis corde uidetur.
Beati autẽ mundi corde. qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Qđ ipse nob̃ prestare dignetur. qui
est ꝓmittere dignatus iħe xp̃c ds̃ & dñs nr̃:

Expanded text:
dona coelestia delectent, sola inter aerumnas dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, hotatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
aqua nos regenerationis abluit. ac deinde
ad participationem sacri altaris ubi redẽp¬
toris nr̃i carni ac sanguini cõmunicemus
transmittit. Hȩc de mysteriopetrȩ spirita¬
lis aqua & primus pastor ȩccłȩ nomen ac¬
cepit & in qua totius ẽccłȩ scẽ fabrica immo¬
bilis & in concussa ꝑsistit &ꝑ qũa ipsa ȩccła
nascitur ac nutritur latius exponendo di¬
cere libuit: quia solent artius multo & ali¬
quando dulcius inherere cordibus audien¬
tium eaquȩ figurarum antiquitate p̃musa
sic demũ noua spiritaliter explanatione
dilucidant᷑. quã quȩ sine ullis figurarum
exc̃plis simplici tantũ narratione credenda
uel agenda monent᷑. Curemus aũt fratres
kem̃i.: ut huius petrȩ prȩsidio semꝑ adheren¬
tes nulla labentiũ rerum contrarietate
terrente. nulla blandiente serenitate a fi¬
dei firmitate diuellam. Neglectis delitus
tẽporalib. sola nos in prȩsenti redẽptoris nr̃i

Expanded text:
aqua nos regenerationis abluit, ac deinde aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur. Curemus autem, fratres charissimi, ut hujus petrae praesidio semper adhaerentes nulla labentium rerum contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
manna manducare. panem cęli dedit eis.
Rursus quoq prȩcepit moysi ut ꝑcuttr&
uirga petram. Qđ dum facer&: exut aqͣ.
& bibit populus. Unde dicitur in psalmo.
remissionẽ peccatoꝵ quȩ nos premebant
accrpimus : nos qui inter erumnas uitar
prȩsentis quasi insiccitate heremi ꝓmissũ
nobis patriȩ cȩlestis expectamus in gressũ
In qua uidelicet heremo siti periclitam᷑.
ac fame spirituali deficimus: si non redẽp¬
toris nr̃i nos dona confirmant. si non in car
enim manna. qđ nos uictu cęlesti ne in
huius scłi itinere deficiamus recreat. Ipse
prtra. quȩ spiritalibus nos donis in ebriat.
quȩ ligno crucis ꝑcussa poculum nob uitę
suo de latere manauit. Unde dicit in
cuangłio. Ego sum panis uitȩ. Qui ueni&
ad me non esuri&. et qui credit in me non
siti& um quã. Et congruente satis figura¬
rum ordine primo populus ꝑ mare saluat᷑
est. acsic ad cẏbum mannę atq ad petrã

Expanded text:
manna, manducare panem coeli dedit eis. manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, exiit aqua, et bibit populus. Unde dicit  Al., dicituremissionem peccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnaent. Ipse est enim manna quae nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petram
Abbreviated transcription (Latin):
magna uideatur agere adȩdificiũ aeccłȩ
meȩ non ꝑtinet. Prtrus igitur afirma petra
uidelicet xp̃o quem ardenter am auit no¬
men accepit. Apc̃ & enim uocatur petra:
quia in expugnabile ad se confugientibus
prȩsidium tribuit. quia sperantes inse ab
antiqui hostis insidiis munitos reddit &¬
tutos. Nec prȩtereundum quod ob hoc
quoq dñs petra uocatur: quia spirituali¬
um nobis chrismatum fluenta ministrat.
quia sacrosc̃ã nossui sanguinis cõmunione
purificat. Qđ facilius intelligitur. & io¬
cundius forte retinebitur: si ad inemoriã
reuocetur quȩsit iuxta historiã petra de
qua apłs mystice quia xpiñ significar&
exponit. Liberatus namq de aegẏptia ser¬
uitutt populus ꝑ mare rubrũ uenit in de¬
sertum. in quo ꝑ annos quadraginta donte
ad terrã rȩꝓmissionis uenir& iter agebat.
Qui quodam tẽpore fame acsiti fatigatus
in heremo elamauit ad moysen: at dñs
orante moyse sicut scriptum ẽ pluit illis

Expanded text:
magna videatur agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum significaret exponit . Liberatus namque  Al., add. demare Rubrum venit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis
Abbreviated transcription (Latin):
haec dignatio. ut crearet᷑ ex te quã crea¬
uit. portaret᷑ in manib quas formauit.
suggeret tua ubera quae impleuit: Qua
itaq laude. Karitatem dĩ dicamus. Quas
gr̃as ei agamus qui nos ita dilexit. ut
propt̃ nos homo fieret ut matrẽ nr̃i ge¬
neris eligeret. ut uterũ nr̃as conditionis
intraret. ut contumelias nati infantis
subiret. utq cuncta humanitatis neces¬
saria sustineret. Dignũ quoq est cum
summa ei gratulatione famulari. per
quam uirginitatis insignia pullularunt
Siquidem ipsa uirgo extitit ante con¬
iugium. uirgo in comugio. uirgo preg¬
nans. uirgo pariens. uirgo lactans & da¬
ta marito. & mater non de marito.
Nc̃ae quippe matri omni potens filius
nullomodo natus uirginitatẽ abstulit.
quam nasciturus elegit Exrultent
uirgines. uirgo peperit xp̃m. Nihil
in ea quod uouit putent exterminatũ.
mansit uirgo post partum

Expanded text:
haec dignatio, ut crearetur ex te, quam creahaec dignatio, ut crearetur ex te, quam creavit: portaretur manibus, quas formavit: sugeret tua ubera, quae ipse implevit! Quas itaque laudes charitati Dei dicemus, quas gratias ei agemus? qui nos ita dilexit, ut propter nos homo fieret, ut matrem hominis eligeret, ut uterum nostrae conditionis intraret, ut contumelias nati infantis subiret, atque cuncta humanitatis necessaria sustineret. Agentes summa ei gratulatione famulari, per quam insignia virginitatis pullularunt: siquidem ipsa Virgo exstitit ante conjugium, virgo in conjugio, virgo praegnans, virgo pariens, virgo lactans: et dicta merito mater, non de marito. Sanctae quippe Matri omnipotens Filius nullo modo natus virginitatem abstulit, quam nasciturus elegit. Exsultent ergo virgines, virgo peperit Christum: nihil ex eo quod voverunt putent exterminatum, quia mansit virgo post partum
Abbreviated transcription (Latin):
errans. inter paradisiacae amȩnitatis grami¬
neos choros tenero poplite pergens. felici
palma uiolas immarcessibiles carpis. Tu
concinentib sine fine coniuncta angelis.
archangłisq sociata indefessa uoce clamita.¬
re non desinis. Sed quid dicã pauꝑ inge¬
nio. cũ de te quicquid dixero minus ꝑfecꝰ¬
tũ est quã dignitas tua mereat᷑: Si ma¬
trem gentiũ uocem. precellis. Ni formã
dĩ appellẽ. digna existis. Si nutrĩcem
cęlestis panis uocẽ. lactis dulcedine re¬
pleta es. Lacta ergo mater cibũ nr̃m.
lacta panẽ cęlestemꝰ lacta cibum angłoꝵ
lacta eũ qui talẽ fecit te.: ut spse ficret
in te. Qui tibi munus fȩcunditatis attulit
conceptus. decus uirginitatis ñ abstulit
natus. Qui priusquã nasceret᷑ matrẽ cre¬
auit ex qua nasceret᷑. ut illinc ꝓcederet
tamquã sponsus de thalamo suo. quo mor¬
talibus oculis possit uideri. Quanta fuit

Expanded text:
errans, inter paradisi amoenitatis gramierrans, inter paradisi amoenitatis gramineos choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcessibiles carpis. Tu concinentibus sine fine conjuncta choris, angelis archangelisque sociata, indefessa voce Sanctus clamitare non desinis. Sed quid dicam, pauper ingenio, cum de te quidquid dixero, minus profecto est quam dignitas tua meretur? Si matrem gentium te vocem, praecellis; si formam Dei appellem, digna existis; si nutricem coelestis panis te vocitem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta panem coelestem, lacta cibum angelorum, lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te; qui tibi munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus; qui priusquam nasceretur, te matrem creavit, ex qua nasceretur, ut illinc procederet tanquam sponsus de thalamo suo, quo mortalib
Abbreviated transcription (Latin):
imperaret. Nã auctorẽ tuum ipsa conci¬
piens edidisti in tẽpore puberem quẽ habu¬
eras ante tempora conditorẽ. Felix puer.¬
periũ. lȩtabile angelis. exspectabile sc̃is. ne
cessariũ ꝑditis. congruũ profligatis. Qui
post multas assumptae carnis iniurias ad
ultimũ uerberatus flagris. potatus felle.
patibulo affixus: ut te uerã matrem os¬
⁊enderet. uerũ se hominẽ patiendo tor¬
menta monstrauit. Tu uero beata glori.¬
osaq maria int̾ ista & ꝓpt̾ ista laudabiliꝰ
quae sic fȩcunditatis meruisti donũ. ut¬
uirginitatis non amitteres suffragium.
Tu enĩ benedicta inter mulieres. tu prę¬
lata cunctis uirginũ cateruis. tu sequeris
agnũ quocumq ierit. Eu uirgineos cho¬
ros & ab incentiuae carnis illecebris alienoᷤᷤ
per albentia lilia rosasq uernantes ad
fontẽ ꝑennis uitae hortando inuitas. tuin
dinis dignitatẽ indepta plantis lucidis ob¬

Expanded text:
imperaret. Nam auctorem tuum ipsa conciimperaret. Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti, in tempore pauperem, quem habueras ante tempora conditorem. O felix puerperium, lcessarium perditis, congruum profligatis: qui poultimum verberatus flagris, potatus felle, patibulo affixus, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo tormenta monstravit. Tu vero, beata gloriosaque Maria, inter ista et propter ista laudabilis; quae sic fecunditatis meruisti donum, virginitatis quod non amisisti suffragium. Tu es enim benedicta inter mulieres, tu praeclara cunctis virginum catervis, tu sequeris Agnum quocunque perrexerit. Tu virgineos choros, et ab incentivis carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes ad fontem perennis vitae potandos invitas. Tu indinis dignitatem adepta, plantis roscidis ob
Abbreviated transcription (Latin):
ficata qd̾ credidit. Deniq tantũ se al
celi fastigia subleuauit. ut u̾bum in pͥn¬
cipio apud dm̃. idest dĩ filiũ de sũma
celi arce susceꝑit. Cumq se ꝑ mysticũ
aiuiuuatui archanũ carni nr̃e fragili¬
tatiq cõmisceret: latiue in homile diui¬
ab ĩminenti hoste captiuos. Immensa
pietas. & supra qua fari possit p̾dicanda
semine crescente turgebat. Replebant̾
inqũa archana iuscerũ. sacri sp̃s fecun¬
ditate repleta. Et erat spes in partu. ubi
non fuerat uoluptas in coitu. Stupebat
preciosissima genitrix. & apud se taci¬
ta rerum nouitate obstupescebat mira¬
biliter. Sciens enĩ suam uitegritatem¬
mirabat᷑ uentris ubertatẽ Felix maria.
ourenitri głosa õ puerpera sublimis.
cunis iuscerib auctor cęli terraeq cõmit.¬
tit felicia oscula labris imprimens lacꝰ¬
tentib cũ inter crepundia reptantis in¬
fantiae uit̃ pote uerus ex te tibi filius
matri alluderet. cũ uerus ex patre dñs

Expanded text:
 tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, id est Filium de summa coeli arce susceperit. Cumque mysticum divinitatis arcanum carni nostrae fragilitatique commisceret, latuit in homine divim defensos et ab imminenti hoste captivos. Immensa pietas, et super quam fari possit, praedicanda semine crescente turgebat. Replebantur, inquam, arcana viscerum sacra Spiritus fecunditate repleta, et erat spes in partu, quod non fuerit voluptas in coitu. Stupebat pretiosissima Genitrix, et apud se tacita rerum novitate biliter. Sciens enim suam integritatemmirabatur ventris ubertatem. O felix Maria! o genitrix gloriosa! o puerpera sublimis, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur. O felicia oscula labris impressa lactentibus! cum inter certa indicia reputantis infantiae, ut pote verus ex te filius tibi matri alluderet: cum verus ex Patre Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq beata maria singulari a nobis
p̾conio atcollitur. que singulare cõmer¬
tium mundo prebuit. Merito inter
feminas tunc etiam letabatur. cũ sin¬
gularem medicinam pudica aluo ge¬
stabat. Sentiebat quide pondera uen¬
tris. que pudorem non perdiderat
castitatis. Nirabatur partus insignia.
que nullam nouerat contagionem.
O bene fecunda uirginitas. que nouo
inauditoq genere & mater dici possie
et uirgo. Peperit eum a quo concepit.
portabat eum a quo creata ẽ. Extitit
siquidem ipse auctor marie. qui ortus
est ex maria. Sic nempe iuenarrabili
modo beata maria & mater et uirgõ ẽ.¬
que dum fructum pregnationis pro¬
fudit. integritatis dispendium non
incurrit. Apud quam ita celestis pro¬
uidentia negotii ipsius conditionem
disposuit. ut magis obedientiã exhiberet
in mandato. cũ honorificentiã suã ag¬
nosceret ex angło. Neq enim fidem
derogat. nuntiiq dignitatẽ intelligie.

Expanded text:
 beata Maria singulari a nobis  beata Maria singulari a nobis praeconio attollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Merito inter feminas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gestabat. Sentiebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere, et mater dici possit et virgo! Peperit eum a quo coepit, portavit a quo creata exstitit; siquidem ipse est auctor Mariae, qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabili modo beata Maria et mater virgo est, dum fructus peregrinationis exstitit, et integritatis dispendium non incurrit. Apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam agnosceret ex angelo. Neque enim fidem derogat nuntii, quae dignitatem intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionis nr̃e¬
mi ueneremur.
& illum sacratissi¬
mum uterum ex
quo homini ds
unitus apparuit
nius obsequiis. scientes erroris nostri
tenebras partim eius fulgore resꝑsas.
tris. contumax tam arrogantia quam
gula perdiderat. huius sacre uirginis
partus non solum restaurauit dirutũ.
sed etiam tribuit sempiternum. Et
ideo cunctis preconiis uenerem᷑ aue¬
tricem. que dum auctorem suum con¬
cepit in utero. nobis redemptorem os¬
tendie in seculo. Et quia ad uicem
eius matris nostre ecclesie forma con¬
stituitur: ipsa eam inter procellas
seculi frementes aspiciat. ipsa inter
incursus mundales continua oratiõe
confoueat. Neq enim dubium qui
meruit pro liberandis ꝓferre preciũ.
posse libertatis impertire suffragium.
Nostra inter hec oratio iugis ad dm̃
dirigatur. ut qui pro honore nominis
eius uiscera illa que sanctificaturus
intrauit sedulitate debita ueneram̃.
prosit nobis ad remedium. quod per
eam se nobis dedit in p̃cium. Merito¬

Expanded text:
redemptionis nosm veneremur, et illum sacratissimum uterum, ex quo homini Deus unitus apparuit,mus obsequiis; scientes erroris nostri tenebras, partim ejus fulgore respersas, tris contumax tam arrogantia quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit sempiterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit, excelsum nobis redemptorem ostendit in saeculo. Et quia ad vicem matris ejus, matris nostrae Ecclesiae forma constituitur, ipsa eam inter procellas saeculi frementes aspiciat, ipsa inter cursus mundiales continua oratione confoveat. Neque enim dubium illam quae meruit pro liberandis dare pretium, posse liberatis impartiri suffragium. Nostra inter haec oratio jugis ad Deum dirigatur, ut qui pro honore nominis sui viscera illa quae sanctificavit intravit, nosque sedulitate debita veneramur, prosit nobis ad remedium, quod per eam se nobis dedit in pretium. Merito
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiendos scõs: liquando nescientes suscipi¬
endos quos nesciunt angłos susceperunt
Bona sunt liȩc: melius ẽ tamen qđ elegit maria.
Illud enim habet ex necessitate occupationẽ.
illud autẽ ex caritate suauitatẽ. Wit homo
occurrere quando minis trat. & aliquando
non potest. Queritur quod deest. paratur
qđ ad est. Distenditur animus. Nã si martha
illa sufficer&. adiutorium sororis non poscer&.
Multa sunt. diuersa sunt. quia & carnalia sunt.
quia temporalia sunt. et sibona sunt. transito¬
ria sunt. Maria autẽ quid: Ait ds̃. Clegit
meliorem partẽ. Nlon tu malã. sed illa meliorẽ
Audi unde meliorẽ. Quȩ non auferetur ab ea
Ate auferet aliquando onus necessitatis ȩt̃na
dulcedo ueritatis. Non auferet᷑ ab ea
quod elegit. non auferetur. sed tamen auget᷑
In hac autẽ uita augetur. in alia uita ꝑficiet᷑
Numquã auferet᷑. Cȩterũ tu martha pace tua

Expanded text:
suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipisuscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt. Marthae autem quid ait Dominus? Maria meliorem partem elegit. Non tu malam, sed illa meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen augetur. In hac autem vita augetur, in alia vita perficietur, nunquam auf
Abbreviated transcription (Latin):
At dñs ad patrem de suis. Ut sint unũ sicut
& nos unum sumus. Et in actibus apostoloꝵ.
Multitudinis autẽ credentiũ erat una anima
& unum cor. Ergo magnificate dnm̃ mecũ.¬
et ex altemus nomen eius inunũ : quia unũ
est necessarium. Unũ illud suꝑnum. unum
tibi pater & filius & sp̃s sc̃s sunt. Unũ uidete
nobis commendari unitatẽ: certe trinitaᷤᷤ est
ds nr̃. Pater non est filius. filius non ẽ pater.
sps sc̃s nec pater est nec filius. sed amboꝵ sp̃s.
Et tamen ista tria non tresdii. Non tresom¬
mipotentes. sed unus ds̃ omp̃s. Ipsa trinitas
unus ds̃: quia unum ẽ necessariũ. Ad hoc
unum non nos ꝑducit. nisi multi habeamus
peres. & maxime circa seruos dĩ seruitia de¬
bita. obsequia religiosa: reddunt᷑ enĩ. non
dantur: dicente apło. Si nos uobis spiritalia
seminauimus. magnũ ẽ si carnalia ura meta¬
mus: Bona sunt. Exhortamur adhȩc. et
inuerbo ȩdificamus uos. Nolite pigri ẽẽ ad

Expanded text:
Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Ergo magnificate Dom . Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi habeamus peres, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad
Abbreviated transcription (Latin):
Martha martha. Repetitio nominis in dicium
est dilectionis. aut forte mouende intentionis.
ut audiret attentius. Bis uocata ẽ martha
marthaNuditu. circa multa es occupata. Unõ
autem opus ẽ: id ẽ unum necessariũ ẽ. Non
unum opus quasi singulare opus. sed opus est
expedit necessarium. Quod unum hoc elege
in ipsa multitudine si delectat nisi unum.
Icce dõ ꝓpitio quã multi estis. quis uos ferret
nisi unum saperc̃tis: Vnde in multis quies
ista: Da unum. et populus ẽ. Tolle unũ. & tur¬
ba est. Quid enĩ est turba. nisi multitudo
turbata: Sed audite apłm. Obsecro autem
uos frs. Multitudini dicebat. sed unũ omnes
facere uolebat. Obsecro autẽ uos fr̃s. ut id ipsũ
dicatis om̃s: et non sint in uobis scismata.
Sitis autẽ ꝑfecti in eodem sensu. & in eadẽ scienꝰ¬
tia. Et alio loco. Unanimes unum sentientes.
nichil ꝑcontentionẽ neq ꝑ inanem głãm:

Expanded text:
Martha, Martha, Repetitio nominis indicium Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; quod unum hoc elegerin ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam .
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ laborantẽ. et sedit ipsa adpedes dnĩ.
& uacans audiebat uerbũ cius. Nuris fidelissi¬
ma audierat. Uacate et uidete. qm̃ ego sũ
dns. Illa turbabatur. illa cpulabatur. Illa
multa disponebat. ista unũ aspiciebat. Utrũ¬
q: officiũ bonũ. sed tamen qͥd sit meluiᷤᷤ. quid
nos dicamus. habemus quẽ in terrogamuᷤ
Patenter audiamꝰ quod sit meliuᷤ. lam cum
legeretur audiuimꝰ. & me cõmemorantem
iterũ audiamus. Interpellat martha hospi¬
ttm. adiuidicẽ deponit postulationẽ pͥarũ
querelarũ quod cã soror deseruerit. & sic
laborantẽ in ministerio adiuuare neglexe¬
rit. Non respondente illa sed tamen pre¬
sente. iudicat dñs. Maria causam suã tam¬
quã otiosa iudici maluit cõmittere. nec in res¬
ponso uoluit laborare. Si enĩ pararet respon¬
dendi sermonẽ. remitteret audiendi intenti¬
onẽ. Respondit ergo dnis qui uerbo non labo¬
rabat. qui a uerbum erat. Quid ergo dixit:

Expanded text:
terium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, terium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit?
Abbreviated transcription (Latin):
pascebat: Nũqͥd pascendo defecerat. quando
ꝑ obsequium exibitũ seruo suo brnedicere dis¬
ponebat. Sic ergo susceptꝰ est dñs tamqũa hos¬
pes. qui in sua ꝓpria uenit: et sui eũ non re¬
ceperunt. Sed quot quot receperunt eum.
dedit eis potestatẽ filio ᷤᷤ dĩ fieri ad optans ser¬
uos et fr̃s faciens. redimens captiuos et facienᷤ¬
ii. coheredes. Ne quis tamen urm̃ forsitan dicat
obeati qui xp̃m suscipere in domũ ꝓpriam
meruerunt: noli dolere. noli murmurare. ꝗa
temporib natus es quando ĩa dnm̃ non uides
in carne. Non tibi abstulit istam dignatio¬
nẽ. Cum uni inquit exminimis meis fecistis.
michi fecistis. Hoc de dño pascendo pascentẽ¬
ad causam quã de unitate ꝓposui. Martha
dnm pascere disponens & p̃parans. circa
multũ minis teriũ occupabatur. Maria
soror cius pasci magis elegit a dnõ. deseruit
quod am modo sororẽ suã circa multũ minis¬

Expanded text:
pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum minis
Abbreviated transcription (Latin):
modo ex euangłio recitata sunt adi¬
monent nos e̾ẽ unum aliquid ad¬
quod tendamus. quando in huius
scłi multitudine laboramus. Tenda¬
mus autem adhuc peregrinantes non dum
manentes. adhuc inuia nondum inpatria.
adhuc desiderando non dum fruendo: tam̃
non sołu carne. sed etiã religione germanȩ
Ambe dño coheserunt. ambe dño in carne
pręsente concorditer seruicrunt. Suscepit
cum marta sicut solent suscipi peregrini.
sed tamen suscepit famula dñm: egra salua¬
torem. ercatura creatorem. Suscepit autẽ
spũ pascenda in carne pascendum. Uoluit
enim dñs formã serui accipere. ut accepta
forma serui in illa pasei ascruis dignaretur.
dignatione non conditione. Nlam & ista dig¬
natio fuit se prębere pascendum. Habebat
carnẽ in qua esurir& quidẽ & sitiret. sed
nescitis quia in heremo esurienti angłi mi¬
nis trabant: Ergo qđ pasci uoluit. pascenti
prestitit. Quid autẽ mirũ si & de scõ helia
prestitit uiduȩ. que prius coruo ministrante

Expanded text:
modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamennon solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante
Abbreviated transcription (Latin):
in sinuat. cum ꝑ prophetã dicit. Attendi
et auscultaui. nemo quod bonum ẽ loqͥt.
non est qui recogitet in corde suo et dicat.
quid frci. Certe numquã cogitare male
debuimus. sed quia cogitare recta nolumꝰ:
ccce adhuc sustinet ut recogitemus. Uide¬
te tante pietatis sinum: considerate aꝑtũ
uobis miscđiȩ gremium. Quos male cogitan
et penitentem peccatricẽ mulierẽ in exẽplũ
uobis imitationis anteferte. Quȩq uos in
adolescentia. quęq iniuuentute deliquisse
meministis: deflete. Morum operumq
maculas lacrimis tergite. Amemus iam
redemptoris nr̃i uestigia. quȩ peccando con¬
tempsimus. Ecce ut diximus adrecipien¬
dos nos suꝑnę pietatissinus aperitur. nec
maculosa in nobis uita contempnitur. ler
hoc quod inquinationem nr̃am ꝑhorresci¬
mus. internȩ iam munditiȩ concordamuᷤ
Reuertentes nos dñs clementer amplectit᷑.
quia peccatorũ uita ei esse in digna iam

Expanded text:
insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantet poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc quod inquinationem nostram perhorrescimus, internae jam munditiae concordamus. Revertentes nos Dominus clquia peccatorum vita ei esse indigna iam
Abbreviated transcription (Latin):
tamen reuerte adme dicit dñs. Cece para¬
digina turpis mulieris dedit. ostendit q̃d
post turpitudinem recipi non possit : sed
uincit. cum dicit fornicantẽ mulierẽ recipi
nequaquã posse. et tamen ipse fornicantẽ
animã ut recipiat expectat. Pensate fr̃s
pondus tante pietatis. Dicit qđ fieri non
potest. et demonstrat quia hoc ipse facere
etiam contra morẽ potest. Ecce uocat et
quos inquinatos denuntiat. hos etiam am¬
plecti querit a quib desertum e̾ẽ se quȩ¬
ritur. Nemo ergo tantȩ miscđiȩ tempus
ꝑdat. nemo oblita remedia diuinȩ pietatis
abiciat. Ecce suꝑna benignitas auersos
nos reuocat. et nobis reuertentib suȩ clem̃¬
tiȩ sinum parat. Unusquisq igitur penset
quo debito constringitur. quando illum
as̃ expectat: ne contemptus ex asperet᷑.
Qui ergo ꝑmanere noluit redeat. qui stare
contempsit. statim post lapsum surgat
Quanto nos amore conditor nr̃ expectat

Expanded text:
verumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paraverumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed sericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s figuratur de quo idem redemptor di¬
cit. ignem ueni mittere in terrãͦ Aaron gͦ
et hur graues manus moysi sustinent. atq
sustentando leuiores reddunt: quia mediator
dĩ et hominũ cũ igne scĩ sp̃s ueniens man¬
data legis grauia quae dum carnaliter te¬
nerentur portari non poterant. tolerabilia¬
ra nobis ꝑspiritualẽ intelligentiã ostendit.
Quasi enim manus moysi leues reddidit: qui
pondus mandatoꝵ legis aduirtutẽ confes¬
sionis retorsit. Hanc nobis sequentiꝰ mise¬
ricor diȩ ꝓmissionem innuit: cũ ꝑ ꝓpħaor
dixit. Nolo mortẽ peccatoriᷤ. sed ut con¬
uertatur et uiuat. Ninc iterum sub iudee
specie unicuiq peccatrici animȩ dicitur.
Di dereliquerit uir uxorem suam et illa
recedens duxerit uirum alterũ. numqͥd
reuertet᷑ ad eam ultra: Num quid non
polluta et contaminata erit mulier illa:
Tu autem fornicata es cum amatorib multiᷤᷤ.

Expanded text:
Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor diSpiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentibus misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis,
Abbreviated transcription (Latin):
uel illa fecerit. lapidib obruatur. Appa¬
ruit conditor nr̃ in carne: confessione pecca¬
torum non penam sed uitam ꝓmittit: Mu¬
lierem sua uulnera confitentem suscipit.
et sanam dimittit. Inflexit ergo ad miseri¬
cordiã duritiam legis. qui quos iuste illa
dãpnat ipse misericorditer liberat. Unde
bene quoq inlege scriptum est: quia manꝰ
moysi erant graue Dumentes igitur lapidẽ
posuerunt subter. in quo sedit. Aaron aut̃
et hur sustentabant manus eius. Moyses
quippe sedit in lapide. cum lex requieuit
in ȩccła. Sed hȩc eadem lex manus graueᷤ
habuit: quia peccantes quosq non miseri¬
corditer ꝑtulit. sed seuera districtione ꝑ¬
cussit. Aaron uero mons fortitudinis. hur
autem ignis interpretatur. Quem itaq
iste mons fortitudinis signat nisi redempto¬
rem nrm̃ de quo ꝑ prophetã dicit᷑. erit in no¬
uissimis diebus prȩparatus mons domꝰ dñi
in uertice montiũ: Aut quis ꝑ ignem nisi

Expanded text:
vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Appavel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium ? Aut quis per ignem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Umbrosa ergo loca in meridie adpascendũ
hinulus inquirit: quia talibus mentibus
dñs pascitur. quȩ ꝑrespectum grẽ tempe¬
rate corporalibus desideriis non uruntur
Plus ergo pȩnitens mulier pascebat intus.
quam phariseis dñm pascebat foris: quia
abȩstu carnalium quasi hinulus redẽptor
nr̃ ad illius mentẽ fugerat. quam post ui¬
tiorũ ignem penitentiȩ umbra temperabat.
Lense mus quantȩ pietatis fuerit peccatri¬
cem mulierẽ non solum ad se admittere.
sed ei etiam adtangendum pedes prȩbere.
Consideremus gram misericordis dĩ. et dãp¬
nemus multitudinem reatus nr̃i. Ecce pec¬
catores uidet et sustinet. resistentes tolerat.
et tamen cotidie ꝑ euangłm clem̃ter uocat.
Confessionẽ nr̃a ex puro corde desiderat. et cunc¬
ta que delinquimus relaxat. Temperauit
nobis districtionẽ legis miscđia redẽptoris
In illa quippe scriptũ est. Si quis hoc uel
illud fecerit. morte moriatur. Siquiᷤᷤ hec

Expanded text:
Umbrosa ergo loca in meridie ad pascendum Umbrosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec
Abbreviated transcription (Latin):
peccatricis mulieris opera sed pęnitentiᷤᷤ qua
estimatione ueritaᷤᷤ apud se seruat : quȩ cius
aduersarios substantiȩ distributione enume¬
rat. Ad pharisei prandium dñs discumbebat.
sed apud penitentẽ mulierẽ mentis epulis de¬
lectabatur. Apud phariseum ueritas pasceba¬
tur foris. apud peccatricẽ mulierẽ sed tam̃
conuersam pascebatur intus. Unde et ei
scã ȩccła quem sub specie hinuli ceruorum
quęrit in canticis canticoꝵ dicit. In dica mͥ
quem diligit anima mea. ubi pascas. ubi cubes
in meridie. Ceruoꝵ quippe hinulus dñs
appellatur iuxta assumptã carnẽ antiquoꝵ
filius patrum. Feruentior uero in meridie
estus ardescit. et umbrosum locũ hinulus
quęrit quem estus igne non afficit. In illis
ergo cordib dñs requiescit quȩ amor prȩsen¬
tis sȩculi non incendit. quȩ carnis desideria
non exurunt. quȩ incensa suis anxietatibus
in huius mundi concupiscentiis non arescunt:

Expanded text:
Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
caput meũ non unxisti. Si pedes dni my¬
sterium in carnationis eius accipimus: con¬
grur ꝑ caput illius ipsa diuinitas designat᷑.
Unde et per paulum dicitur. Caput xp̃i
ds̃. In dõ quippe et non insaluatore quasi in
homine credere iudaicus populus fatebatur
Sed pharisȩo dicitur. oleo caput incũ non un¬
xisti: quia ipsam quoq diuinitatis potentiã
in qua se iuidaicus populus credere spopondit
digna laude prȩdicare neglexit. Haec aut̃
ungento unxit pedes meos: quia dum in car¬
nationis eius mysteriũ gentilitaᷤᷤ credidit. sũ¬
ma laude etiam eius ima prędicauit. Sed
iam redemptor nr̃ enumerata bona conelu¬
dit ꝑ pręsentiã subdens pter quod dico tͥ.
remit tunt᷑ ei peccata multa: qm̃ dilexit mul¬
tum: Ac si aꝑte dicat. Et si durum ualde ẽ
quod coquitur: abundat tamen amoris ignis.
quo etiam dura consumantur. Libet inter
hȩc considerationẽ tantȩ pietatis intueri.

Expanded text:
caput meum non unxisti. Si pedes Domini mycaput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Caput Christi, Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter aec considerationem tantae pietatis intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidus ille popłs ostendatur. Intraui indom̃
tuam. aquã pedibus meis non dedisti. haec
autẽ lacrimis rigauit pedesmeos. Aqua quip¬
pe extra nos est. lacrimarũ humor intra noᷤᷤ:
quia uidelicet in fidelis ille populus nec ea quȩ
extra se erant umqu̾a ꝓ dño tribuit. conuer¬
sa autem gentilitas ꝓ eo non solum rerum
substantiam sed etiã sanguinem fudit. Oscułũ
michi non dedisti. hȩc autem ex quo intraui
non cessauit osculari pedes meos. Osculum
quippe dilectionis est signum. Et infidelis
ille populus dõ osculum non dedit. quia ex
caritate cum amare noluit cui extimore
seruiuit: uocata autem gentilitas redẽptoris
sui uestigia osculari non cessat. quia in eius
continuo amore suspirat. Unde et sponsȩ
uoce de codem redemptore suo in canticiꝰ can¬
ticoꝵ dicitur. Osculet᷑ me ab osculis oris¬
sui. Osculum recte conditoris sui desiderat.
quȩ se euis obsequio ꝑ amorẽ parat. Oleo

Expanded text:
perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo orissui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo
Abbreviated transcription (Latin):
ninscidit. Osculatur mulier pedes quoᷤ ter¬
git. Quod nos quoq plene agimus. sistudi¬
ose diligimus quos ex largitate continemus:
ne grauis nobis sit necessitas ꝓximi. ne ipsa eiꝰ
in digentia quȩ sustentatur fiat onerosa. &
cum manuᷤ necessaria tribuit animus adilec¬
tione torpescat. Potest quoq ꝑpedes ipsũ
misterium in carnationis eius intelligi. quod
diuinitas terram tetigit: quia carnẽ sumpsit.
Uerbum enim caro factum est: et habitauit
in nobis. Osculamur igitur redẽptoris pedes:
cum misterium in carnationis eius ex toto
corde diligimus. Ungento pedes ungimus:
cum ipsam humanitatis eius potentiã sacri
eloquii bona opinione prȩdicamus. Sed hoc
phariseus uidit et inuidir: quia cum iudaicuᷤ
populus gentilitatẽ dm̃ p̃dicare conspicit.
sua apud se malitia tabescit. Sed redẽptor nr̃ iiIi
facta eius mulieris quasi bona gentilitatis enu¬
merat: ut in quo malo iaceat agnoscat. Nã
sic pharisȩus retunditur. ut ꝑ eum sicut diximꝰ

Expanded text:
scidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus,