comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& fatuũ atq ĩpiũ. Sialiquis clericorũ suis ep̃is infestuꝰ aut insidiator
fuerit eosq crumi nari tẽptauerit aut c̃spirator fuerit. ut mox ante exa¬
minatũ iudiciũ submotuꝰ aclero. curiȩ tradat᷑. Cui dieb uitȩ suȩ de¬
seruiat. & infamis absq ulla restitutionis spe ꝑmaneat. Nec ullũ
ld ẽ. iudices electos & accusatores. atq defensores atq testes. Similit̃ sta¬
tuentes apłica auctoritate iubemꝰ nepastorẽ suũ oues quȩ ei cdraissȩ fue¬
rant nisi infide errauerit rep̃hendere audeant. quia facta p̃positorũ
oris gladio ferienda ñ st̃ neq potest. ẽẽ. discipuluꝰ suꝑ magistrũdicente
ueritatis uoce. Nẽ. discipuluꝰ suꝑ magistrũ. nec seruuꝰ suꝑdũm suum.

Expanded text:
atuimus ut si aliquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eosque criminari voluerit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis absque ulla restitutionis spe permaneat. Nec ullus id est judices electos et accusatores, ac defensores, atque testes. Similiter statuentes apostolica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerant, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant, quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, neque potest esse discipulus super magistrum, dicente Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ eis inoratione aut cibo aut potu aut osculo c̃õ munic&
nec aue eis dicat. Quia qui cũq in his ł aliis ꝓhibitis scient᷑ ex-¬¬
cõmunicatis cõmunicauerit. iuxta apłorũ institutionẽ & ipse
simili excõmunicatione subiacebit. Ab his gͦ clerici & laici
se abstineant. qui eadẽ pati noluerint. Infidelib: quoq nolite
c̃ iungere nec cũ eis ullã participationẽ habere. Talia uͦ agentes
ñ fideles sed in fideles iudicant᷑. VUnde ait apłs. queue pars fi¬
deli cũ infidele : Autquȩ participatio iustitiȩ cũ iniquitate :
p̃sũpserit. qͥa talis iudicatio aut ex cõmunicatio ł dãnatio.
nec rata erit nec uires ullas habebit. Qm̃ nulliꝰ alteriuꝰ u¬
dicis nisi sui sententia tenebit᷑ aut dãpnabit᷑. Inde & dñs¬

Expanded text:
nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat. Quia quicunque in his vel in aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicationi subjacebit. Ab his ergo clerici et laici se abstineant qui eadem pati noluerint. Infidelibus quoque nolite conjungi, nec cum eis ullam participationem habere. Talia vero agentes non fideles, sed infideles judicantur, unde ait Apostolus: « Quae pars fideli cum infideli, , » aut quae participatio justitiae cum iniquitate. Npraesumpserit, quia talis judicatio, aut excommunicatio, vel damnatio, nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis nisi sui sententia tenebitur, aut damnabitur, unde et D
Abbreviated transcription (Latin):
mens sponte auida. nec abstinere nouit nec pietati ad hibere
c̃ sensus. Nulluꝰ bonorũ inimicũ hab& nisi malũ. Quudeo eẽ ꝑ¬
inittit᷑ ut aut corrigat᷑ aut ꝑ ipsũ bonꝰ exerceat᷑. Quicquid gͦ in re¬
pietatẽ custodienti lic& aliquid ẽtra mandata diuina p̃sumere.
Iniustũ gͦ iudiciũ l definitio iniusta regio metu aut iussu cuicũq
xp̃i aut potentis aiudicibꝰ ordinata uel actũ ñualeat. melior est¬
conspirationũ crimina ur̃is in partibꝰ uigere audiumꝰ & plebr̾
contͣ epos suos conspirare nob̾ mandatũ est. Cuiꝰ criminis astu¬
& ab exteris legibꝰ ꝓhibita . & idcirco huiꝰ criminis reos ñ solũ
ba ep̃orũ quicũq eoꝵ insacerdotali honore st̃ positi aut existunt clerici
honore quoutunt᷑ cadere p̃ceper̃ ceteros uͦ cõmunione priuari
& ab eccła extorres fieriiusser̃. Ex cõmunicatos quoq asacerdo¬
tib nulluꝰ recipiat ante utrisq partis examinationẽ iustam

Expanded text:
mens sponte avida nec abstinere novit nec pietati adhibere consensus. Nullus bonorum inimicum habet nisi malum. Qui ideo esse permittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Quidquid ergo irrepietatem custodienti licet aliquid contra mandata divina presumere. niustum ergo iudicium et definitio iniusta regio metu aut iussu aut cuiuscumque episcopi aut potentis a iudicibus ordinata vel acta non valeat. Item enum, inquit, crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Hujus criminis astuet ab exteris lege prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ba episcoporum, quicunque eorum in sacerdotali ordine sunt constituti, aut existunt clerici, honore, quo utuntur, carere praeceperunt. Caeteros vero communione privari et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt. Et, notibus nullus recipiat ante utriusque partis justam examinationem,
Abbreviated transcription (Latin):
diunt. & fidelit᷑ tractant atq dominorũ p̃cepta custodiunt & ñ trans¬
grediunt᷑. Pinfidelib uͦ reputant᷑ hiqͥdominorũ suorũ causas incaute
& neglegent̃ tractant. & p̃cepta eorũ despiciunt & ñ ut debent custo¬
diunt. Hȩc ideo p̃missimꝰ ut cognoscat᷑ abhis qͥb in cognitũ ẽ. qđ & sa¬
cerdotes quos sibi dñs deom̃ib asciuit & suosc̃e uoluit . ñ st̃ leuit̃
tractandi neclacerandi aut temere accusandi aut rep̃hendendi nisi
palea cũ tritico usq adultimũ uentlabrũ sĩc pisces mali cũbonis usq
ad segregationẽ quȩ futura. ẽ. in litore hoc ẽ. infine scđi. Nullatenꝰ
Epotest c̃dẽpnari humano examine quẽ ds̃ suo indicia reseruauit.¬

Expanded text:
 suorum bene custodiunt et non transgrediuntur. Pro infidelibus vero reputantur hi qui dominorum suorum causas incaute et negligenter tractant et praecepta eorum despiciunt, et non, ut debent, custodiunt. Ideo haec praemisimus ut cognoscatur ab his quibus incognitum est quod et sacerdotes quos sibi Dominus de omnibus ascivit, et suos esse voluit non sunt leviter tractandi nec lacerandi nec temere accusandi, aut reprehendendi nisi palea cum tritico usque ad ultimum ventilabrum, sicut pisces mali cum bonis usque ad segregationem quae futura est in littore, hoc est in fine saeculi. Nullatenus ergo potest condemnari humano examine quem Deus suo judicio reservavit
Abbreviated transcription (Latin):
Iatriarchȩ uͦł primates accusatũ discutientes epm ñ ante sententã
ꝓferant finitiuã quã apłica fulti auctoritate aut reũ se ipse cͣfitea tur
aut ꝑ in nocentes & regularit̃ examinatos c̃uincat᷑ testes. Quiminori
ñsint numero: quã illidiscipuli fuerunt. quos dñs adiumentũ apłorũ
iudiciũ nisi ordinalit̃ habitũ teneat᷑. Absens uͦnemo iudicet᷑. quia &
diuinȩ & humanȩ hoc phibent leges. Accusatores aũt eorũ omĩ ca¬
reant suspicione quia colũpnas suas dñs firmit̃ stare uoluit. ñ aquib¬
lib& agitari. Nullũ nãq eorũ sententa suo iudice dicta c̃ stringat
quia & leges scłi id ipsũ fieri p̃cipiunt xii. enĩ iudices quilib& ep̃s¬

Expanded text:
Patriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, aut reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes, qui minori non sint numero quam illi discipuli fuerunt, quos Dominus adjumentum apostolorum judicium nisi ordinabiliter habitum teneatur. Absens vero nemo judicetur, quia et divinae et humanae hoc prohibent leges. Accusatores autem eorum omni careant suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia a suo judice non dicta constringat, quia et leges saeculi idipsum fieri praecipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
riminationes maiorũ natu ꝑ alios ñfiant. nisi ꝑipsos quo crimina in¬
tendunt sitam̃ ipsi digni & in rep̃hensibiles apparuerint. & actis pub¬
licis docuerint om̃i sesuspicione carere & inmicitia atq inrep̃hen¬
sibilẽ fidẽ ac c̃uersationẽ ducere. Nec ñ & peregrina negotia & iudicia¬
ꝓhibemꝰ. qͥa indignũ . ẽ. ut ab externis iudicent᷑ qui ꝓuinciales & a se
electos debent habere iudices. Certe uel si menssit recti ẽscia uin
ingenio ꝑsequit᷑. ipseinse iugulũ mortis inpingit utait diuinus &
beatꝰ preco. Nolidetrahere neeradiceris. Noli accusare neaccuseris.
Noli iudicare neiudiceris. Quia inquo iudicio iudicaueris iudicabit᷑
qđ pascha dñi die dominico annuis tẽporib: sit clebranda. Istis g
tẽporib hermes doctor fidei & scripturarũ effulsit int̃ nos. Et lic&
nos eodẽ pascha p̃dicta die celebremꝰ. & quidã inde dubitarent. Ad
corroborandas tam̃ animas eoꝵ eiolẽ herme angeluꝰ dñi mhabrtti.

Expanded text:
riminationes majorum natu per alios non fiant, nisi per ipsos qui crimina intendunt, si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerunt, et actis publicis docuerint omni se suspicione carere et inimicitia, atque irreprehensibilem fidem et conversationem ducere. Necnon prohibemus, quia indignum est ut ab externis judicentur qui provinciales et a se electos debent habere judices. ingenio persequitur, ipse in se jugulum mortis impingit, ut ait divinus et beatus praeco: Noli detrahere, ne eradiceris, noli accusare, ne accuseris, noli judicare, ne judiceris, quia in quo judicio judicaveris, judicabitur quod Pascha Domini die Dominico annuis temporibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidei et Scripturarum fulsit inter nos. Et licet nos idem Pascha praedicta die celebraremus, et quidam inde dubitarent ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermeti angelus Domini in habitu
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscetis cos. Quadere necessariũ iudicauimꝰ uos instruere. ut
ȩscas quas uitare uos audiumꝰ inrationabilit̃. ñ respuatis. Scitis fr̃s
legis latorẽ dociusse omĩa quȩ creauit ds̃ erant ualdebona. et ipsa
ꝑse ueritas ait. Nqđ intrat inos coinquinat hominẽ seod qđ exit
deore. Inde c̃stat ñ debere refutare escas cõmunes. quas ds̃ ad cibos
rerũ plena inquisitione discutere. Interrogandi acp̃ponendi ad¬
iecendiq p̃bita patientia abeo ut ibiactio ãbarũ partiũ limitata
nisi quando ipsiiã ꝑactis om̃ib nihil habeant inquestiorie qđ ꝓ
Frequent̃ interrogari o port&. nealiquid p̃t̃ missũ ne forte
remaneat qđ annecti c̃ueniat. Induciȩ enĩ ñ modicȩ ad inquiren¬
dũ denlȩ st̃ nealiquid p̃ponere agi aquacũq parte ud eatur
quia ꝑ subreptionẽ multa ꝓueniunt. Nihil tam̃ absq legitimo

Expanded text:
cognovimus. Qua de re necessarium judicavimus vos instruere, ut escas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scitis, fratres, legislatorem docuisse, omnia quae creavit Deus erant valde bona, et ipsa per se Veritas ait: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore . » Unde constat non debere refutare escas communes quas Deus ad cibos rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limitata nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae enim non modicae ad inquirendum dandae sunt, ne aliquid praepropere agi a quacunque parte videatur, quia per subreptionem multa proveniunt: Nihil tamen absque legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
undi ñ st̃ corde qͥ mala cogitant aut nociua aduersus fr̃s suos. Quia
nihil mali uult. qͥ fidelis. ẽ. Fidelis gͦ homo inagis amat audire
quȩ opor& quã dicere quȩ ñ opor&. Et siquis fidelis. ẽ. uideat nemala
loquã aut cuiquã insidias ponat. In hoc gͦ discernunt᷑ filii dĩ & filui
diaboli. Filii nãq dei sẽꝑ cogitant & agere c̃tendunt quȩ deist̃ Et fr̃s
indesinent̃ adiuuant & nulli nocere uolunt. Et filudiaboliet̃tra mala¬
machinet᷑ aut agat infrẽm qđ ipse patinoluerit. Et nec insuspicio.¬
nẽ ueniat homo fidelis ut dicat aut faciat ea quȩ patiñ uult. qm̃ qͥ

Expanded text:
non sunt corde qui mala cogitant, aut nociva adversus fratres suos, quia nihil mali vult qui fidelis est. Fidelis ergo homo magis diligit audire quae oportet quam dicere quae non oportet. Et si quis fidelis est, videat ne mala loquatur, aut cuiquam insidias ponat. In hoc ergo discernuntur filii Dei et filii diaboli. Filii namque Dei semper cogitant et agere contendunt quae Dei sunt, et fratres indesinenter adjuvant, et nulli nocere machinetur aut agat in fratrem quod ipse pati noluerit. Et nec in suspicionem veniat homo fidelis, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ficeri. Pessimũ ẽ. eiũ desuspicione aut extorta c̃fessione quequã
iudicare. cũ magis inspeccor cor dissit dñs quã operis. Si quis ep̃m uel¬
aut alios iui eat iudices quã ipsos aquib se lȩsũ ȩstimat c̃ueniat familiarit̃.
ñ semel sed saepissime ut abetis aut suã iustitiã accipiat ant excusaonem
Si aut̃ secus egerit abipsis & ab aliis cõmunione priuet᷑ tãquã apłorũ patrũq

Expanded text:
fiteri: pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis sit Dominus quam operis. Paulo paut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum existimat conveniat familiariter, non semel, sed saepissime ut ab eis aut justitiam suam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur, tanquam apostolorum Patrumque
Abbreviated transcription (Latin):
Nem̃ sensũ quẽ extrinsetuꝰ ab ad ulteris alicnũ & extraneũ debetis
quȩrere aut quomodo ipsũ exscripturarũ auctoritate c̃fir metis.
sed ex ipsis scripturis sensũ capere ueritatis. Et ideo opor& abeo
intellegentiã discere scripturarũ. qui eã amaiõrib secd̾m ueritatẽ
sibi traditã seruat. ut & ipse possit ea quȩ recte suscepit cõpetenter
asserere. Cũ eñĩ exdiuinis scripturis integrã quis & firmã regulã
ueritatis susceperit. ab surdũ ñerit siaud etiã ex eruditione ac
liberalib cõmune studus quȩ forte inpuerita atagit. Ad assertionẽ
iudicia ñhaberent. Suꝑ uas eni adbeneficia laborat ĩpendusqui
solẽ certat facib adiuuare. Ideosialiquis putat deo in hoc placere qđ¬
seruos suos acusat ut & meliores fiant dicit se hoc agere. inuanum
laborat & plus inudiȩ stimulis agitat᷑ quã caritatis. Nihil do pastore¬

Expanded text:
nim sensum quem extrinsecus adulteratis, alienum et extraneum debetis quaerere, aut quomodo ipsum ex Scripturarum auctoritate confirmetis, sed ex ipsis Scripturis sensum capere veritatis. Et ideo oportet ab eo intelligentiam discere Scripturarum qui eam a majoribus secundum veritatem sibi traditam servat, ut et ipse possit ea quae recte suscepit competenter asserere. Cum enim ex divinis Scripturis integram quis et firmam regulam veritatis susceperit, absurdum non erit, si aliquid etiam ex eruditione communi ac liberalibus studiis quae forte in pueritia attigit, ad assertionem judicia non haberent. Supervacuis laboras impendiis qui solem certat facibus adjuvare eservos suos accusat, et ut meliores fiant, dicit se hoc agere, in vanum laborat et plus invidiae stimulis agitatur quam charitatis, quoniam gr
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut cardine ostiũ regitꝰ. sic hunis sc̃ȩsedis auctoritate aeceł
Causã enĩ urã alieno nolite cõmittere iudicio. Ualde enĩ iniqũ ẽ. ut
omisis suis alii quilib& illoꝵ se causis inmisceant. Peteriores st̃ qui¬
doctorũ uitã moresq corrũ punt his qui substantias aliorũ p̃diaq diri
res & morũ corruptores nr̃orũ. siue qui aduersus nos armant᷑ ꝓprie
nos ipsos decipiunt. & idec uste infames st̃ & merito ab eccła extor¬
res fiunt. Multũ distant a morũ adãnis rerũ tẽporaliũ. cũ ista
extra nos sint illasi innohis. DE IEGITIMO CONTUSIO. cle¬

Expanded text:
et sicut cardine ostium regitur. Sic hujus sanctae Sedis auctoritate omnes et sicut cardine ostium regitur. Sic hujus sanctae Sedis auctoritate omnes ram alieno nolite committere judicio, valde enim iniquum est ut omissis suis, alii quilibet aliorum se causis immisceant, quoniam nudoctorum vitam moresque corrumpunt, his qui substantias aliorumque praedia dires et morum corruptores nostrorum, sive qui adversum nos armantur, proprie nos ipsi decipiunt, et ideo juste infames sunt, et merito ab Ecclesia exteriores fiunt. Multum enim distant damna morum a damnis rerum temporalium, cum ista extra nos sint, illa vero in nobis. » Ecce quam superius c
Abbreviated transcription (Latin):
nullo ꝓhibeat᷑ sed ab his fulciat᷑ & liberetur. Siaut̃ difficiles cause
aut maiora negotia orta fuerint ad maiorẽ sedẽ referant᷑. Et si illic
& deo placitȩ corã patriarcha aut primatȩ ecclesiastica & coram
rint. ad sedẽ apłicã si appellata fuerint referant᷑. Sit fr̃s c̃stantia
ur̃a aduersus c̃tentiones eorũ qui aduersa sapiunt . & ñquȩ dei¬
st̃ sapiunt. &erit fortior petra c̃stantia ur̃a. Canicies hominiun¬
prudentia. ẽ. Cũq ñ gentos & ãpliuꝰ annos ab adã usq ad ahham
senior nisi abrahã qui multo pauciorib uixisse annis c̃uincit᷑.
Nergo ꝓpt̃ decrepitã senectutẽ sed ꝓpt̃ sapientiã prb̃i nominant᷑.
lnitũ enĩ sacerdotu. aaron fuit & lic& melchi sedech prior obtulerit
sacrificiũ. & post hunc abrahã isaac & iacob. Sed hispontanea
uoluntate ñ sacerdotali auccoritate ista fecer̃. Qđ ROMA CAꝑ E oΜ¬

Expanded text:
 et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae,  et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae, aut majora negotia fuerint orta, ad majorem sedem deferantur: et si illic debet, juste, et Deo placite, coram patriarcha, aut primate ecclesiastico, et coram rint; ad sedem apostolicam, si appellatum fuerit, referantur, quoniauestra aduersus contentiones eorum qui aduersa sapiunt et non quae dei sunt et erit fortior petra constantia uprudentia est. Quumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus vixisse annis convincitur. ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaron fuit, licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. Caet
Abbreviated transcription (Latin):
Insolleniorib dieb aut septẽ aut quinq aut tres diaconos qui ciuꝰ oculi
dicunt᷑ & sub diaconos atq reliquos ministros secũ habeat. qui sacris
induti uestimenus infronte & atergo & prbri eregione dextra leuaq
ẽ trito corde & humiliato spũ ac ꝓno stent uultu custodientes cũ
amaliuolis hominib & c̃sensũ eiũ p̃beant sacrificio. Pa aut̃
c̃secratione. om̃s cõmunicent qui noluerint ecdesiasticii carerẽ
Una quęq ꝓiuncia tã iuxta ecclesiasticas quã iuxta scłi leges suos
deb& iustos & ñ iniquos habere iudices & ñ externos uisi apłice
uiã despiciens patriã transeat sed ad duodecĩ ciusdẽ ꝓuinciȩ iudices ad
quorũ iudiciũ om̃s casȩ ciuitatũ referunt᷑ deferat̾ negotiũ. Si aut̃ fuerit
Si uͦ minor metropolitano. Siuͦ fuerit sȩculare apuc sdẽ ordinis.
ecclesiis deferri. & ibidẽ sacerdotali iudicio terminari uoluit. Om̃is

Expanded text:
s quippe diebus aut septem, aut quinque, aut tres diaconos, qui ejus oculi dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti vestimentis in fronte et a tergo, et presbyteri e regione dextra levaque, contrito corde et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malivolis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio, peracta autem consecratione, omnes communicent qui noluerint ecclesiasticis carere  provincia, tam juxta ecclesiasticas quam juxta saeculi leges, suos debet justos et non iniquos habere judices, et non externos, nisi apostolicae suam despiciens patriam transeat, sed ad duodecim ejusdem provinciae judices, ad quorum judicium omnes causae civitatum referuntur, deferatur negotium. Sisi vero minor, metropolitano: si autem fuerit saeculare, apud ejusdem ordinis viros, ad ecclesias deferri, et ibidem sacerdotali judicio voluerit terminari . Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
egit ꝓdignitate ministerii ratũ mansit. Nã sileges sȩculi ac¬
cus acores requirunt quanto magis exclȩsiastice regule :
Pocent eni terrostria & humana quȩ sint ecclesiastica aq
cȩlestia. Deaccusationib uͦ cõpuncialib italegit᷑ ẽt. iatutũ. Siquis suꝑ
quib lib& clericũ pulsandũ crediderit inꝓuincia inqua c̃ sistit ille qui
pulsat̾ suas exerat actiones. nec ȩstim& eũ alibi aut longuiꝰ ad iudiciun¬

Expanded text:
 dignitate ministerii ratum mansit. Nam si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae! docent enim terrestria et humana quae sint ecclesiastica atque coelestia. De accusationibus vero comprovincialibus ita legitur esse statutum: Si quis super quibuslibet criminibus pulsatus fuerit in provincia, in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerat actiones, nec aestimet eum accusator suus alibi au
Abbreviated transcription (Latin):
comagis nos humani & peccatores homines quib incognitast̃ occulta
iudicia dei hȩc p̃ cauere. & nullũ ante uerã iustãq ꝓbationẽ iudicare¬
icit dñs ꝑpropheta. Reiecistis mandatũ dei ut traditiones ur̃as sta¬
tuatis. Quid enĩ aliud ẽ. reicere mandatũ dĩ quã priuato ẽsilio iudi¬
cio humano nouis reb: c̃stituendis liberuiꝰ delectarr Unde & alibi
scriptũ. ẽ. Ne trans grediaris terminos antiquos quos posuer̃ patres
tiu. Terminos indubitant̃ trans gredit᷑. quistatuta patrũ post ponit
fraudẽ aut ꝑ uĩ extortȩ fuerint uelud seliberare possent qͦcũq ab eis
c̃ scriptȩ ł roboratȩ fuerint ingenio adnullũ eis p̃iudiciũ aut nocum̃tũ
ꝓuenire censemꝰ neq ullã eis infamiã ł calũnã aut sius sequestrationẽ

Expanded text:
sumus homines et peccatores, quibus incognita sunt occulta sumus homines et peccatores, quibus incognita sunt occulta iudicia dei, hoc precaventes, nullum ante veram iustamque probationeino dicente: “Reiecistis mandatum Dei ut traditiones vestras statuatis”. quid enim aliud est reicere mandatum Dei quam privato consilio iudicio humano novis rebus constituendis liberius delectari ? unde et alibi scriptum est: « Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui . » Terminos indubitanter transgreditur qui statuta patrum postponit udem, aut per vim extortae fuerint, velut se liberare possint, quocunque ab eis conscriptae vel roboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium, aut nocumentum provenire censemus, neque ullam eis infamiam, vel calumniam, aut a suis sequestrationem
Abbreviated transcription (Latin):
fiant. si ab alud hȩc & alia multa quȩ hic plixitatẽ uitautes ñ inseruimꝰ
ꝑse inquirere dignatꝰ ẽ. nisi ut nob exẽplũ dar& nep̃cipites urliscuti¬
endis & iudicandis negotiis essemꝰ. & nemala quorundã priuꝰ quisquã
p̃sumat credere quã ꝓbare. Cuiuꝰ exẽplo monem̃ nead ꝓferendã senter¬
tiã ũquã p̃cipites simꝰ. aut temere indulgent̃q: indiscussa quȩq qͦmodo
iudicemꝰ. dicente ueritatis uoce. Nolite iudicare ut ñ iudicemini. Inquo
enĩ iudicio iudicaueritis iudicabimini. & reliqua. Nã mala audita nullũ
moueant nec passĩ dicta absq certa ꝓbatione quisquã ũquã credat.
Sed ante audita diliget̃ inquirat. nep̃cipitando quiddã aliquis agnt.
Si eiũ dñs om̃iũ sodomorũ mala quorũ clamor ad celũ usq ꝑuenerat
omĩa sciens priuꝰ credere nec iudicare uoluit quã ipse eã cũ fidelib testib¬

Expanded text:
fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inservimus fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inservimus per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essemus, et ne mala quorumque prius quisquam praesumat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenterque indiscussa quaeque quoquo modo judicemus, dicente veritatis voce: Nolite judicaenim judicio judicaveritis, judicabimini, et reliqua. Nam mala audita nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisquam unquam credat, sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quiddam aliquis agat.s cognitor omnium, sodomorum mala quorum clamor ad celum usque pervenerat omnia sciens, prius nec credere nec iudicare voluit, quam ipse ea cum fidelibus testib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃cib & oblationib asacerdote benedicat᷑ &aparanĩ fis ut c̃ sueaido
doc& custodita & sociata. Aꝓximis tẽpore c̃ gruo petita legib det̾
& sollẽpnit̃ accipiat᷑ & biduo ł triduo orationib uacent & castitatem
custodiant. ut bonȩ soboles generent᷑ & dño suis in actib placeant.
Talit̃ enĩ & dño placebunt. & filios ñ spurios sed legitimos atq here¬
catholica suffragante ita pacta legitima scitote ẽẽ. c̃ iugia. Alit̃ uero
p̃sũpta ñ c̃ iugia sed aut adulteria. aut c̃ tubernia aut stuprał forni¬
cationes potiuꝰ quã legitima c̃iugia. eẽ. ñ dubitate. Ds̃ om̃ips ut nos
eiu mala tam̃ sodomȩ nolunt audita iudicare. priuꝰquã manifeste
agnoscer& quȩ dicebant᷑ Unde ipse ait: Descendã & udebo utrũ
damorẽ quiuenit ad ie opere cõpleuerint annon ẽ. ita utsciam
Ds̃ omĩps ciunib: l absconditũ. ẽ. sed omĩa ei mauifesta st̃ & iã antequan

Expanded text:
nibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis tempore congruo petita legibus detur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, sed legitimos, atque haerecatholica suffragante, ita peracta legitima scitote esse conjugia. Aliter vero praesumpta non conjugia, sed aut adulteria, aut contubernia, aut stupra, vel fornicationes potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare prius, quam manifeste agnosceret quae dicebantur, unde ipse ait: Descendam, et videbo, utrum clamorem, qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciametiam antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. Aud& aliquis ur̃m habens negotiũ aduersus alterũ. iudicari
apud iniquos & ñ apud scõs: Annescitis quõ sc̃i dei demundo iudi¬
cabt̃ : Et si inuob iudicabit᷑ munđ indigni estis quidẽ ut deminimis
iudicetis. Nescitis qm̃ angelos iudicabimꝰ quanto magis sȩcularia : Sȩcu¬
laria igit᷑ iudicia sihabueritis c̃tẽptibiles qui st̃ in ȩcclęsia illos c̃stittute

Expanded text:
strum, habens negotium adversus alterum, judicari apud iniquos et non apud sanctos? An nescitis quoniam sancti Dei de mundo judicabunt? Et si in vobis judicabitur mundus, indigni estis quidem ut de minimis iudicetis? Nescitis quoniam angelos iudicabimus, quanto magis secularia? Secularia igitur iudicia si habueritis, contemptibiles, qui sunt in aecclesia, illos constituite
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ipsa c̃ditoris manus lucẽ separauit atenebris. & post illud inun¬
sibile cȩlũ istud iusibile ꝓduxit ut superiora quidẽ habitaculũ fa¬
aut̃ ꝑueneritis. agnoscite hanc eẽ. uoluntatẽ euꝰ ut ꝑ aquas quȩ
primȩ create st̃ denuo renascamini. Quier generatꝰ fuerit
ꝑaquã bonis operib repletꝰ heres efficit᷑ euiꝰ aquo in incorruptio¬
itio ferebat᷑ suꝑ eas & agnoscit ens quibaptizant̾ sub appellati¬
one triplicis sacramenti. & eripit eos desupplicus futuris qua¬
si donũ qđ dã offerens deo animas ꝑbaptismũ c̃se cratas. Con¬
fugite ergo ad aquas istas. Solȩ st̃ enĩ quȩ possunt uĩ futuri
si ñ necessitate sed incuria aut uolutate remanserit ut ab eato

Expanded text:
quasi ipsa conditoris manus lucem separavit a tenebris, et post illud invisibile coelum, istud visibile produxit, ut superiora quidem habitacula faautem perveneritis, agnoscite hanc esse voluntatem ejus, ut per aquas, quae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquam, bonis operibus repletus, haeres efficitur ejus a quo in incorruptioitio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas. Confugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae possunt vim futuri sine necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut habeat quod a
Abbreviated transcription (Latin):
uͦdico ñ quasi priicipale illud inquo. mens purificat᷑. sed qđ
seq̃la sit illiuꝰ bom hoc inquo caro diluit᷑. Sed illa species ca¬
stimonie obseruanda est utine passĩ & libidinis so uiꝰ causa
feminis coeat̾ sed posteritatis reparande gratia uȩ obser¬
uantia cũ & iã in ñ nullis pecudib inueniat᷑. pudoris. ẽ. si ñ
abhominib rationabilib & dñi colentib obseruet᷑¬

Expanded text:
vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur, sed quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluitur, sistimoniae observanda est, uti ne passim et libidinis solius causa feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus observet
Abbreviated transcription (Latin):
iugi nomine deputandos quos etiã designare funestũ est
Hos enĩ et̃ censemꝰ siquis relictã fr̃is quȩ pęne prius
soror extiterat carnali c̃iunctione polluerit siquis frat᷑
germanã uxorẽ acceperit siquis nouercã duxerit siquis
c̃ sobrinȩ se sociauerit siquis relictȩ ł filie auunculi misceat᷑.
patriu filie ł priuigne sue aut quiexꝓpria c̃sanguimitate
aliquã aut quã ẽ sanguineus habuit. c̃cubitu polluat aut
duxerit uxorẽ. Quas om̃s & olĩ atq subhac c̃stitutione incestos
eẽ ñ dubitamꝰ & int̾ caticuminos usq ad legitimã satis factionẽ
manere & orare p̃cipimꝰ. Qđ ita p̃senti tẽpore ꝓhiberꝰ ut ea

Expanded text:
njugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est, njugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est, hos enim censemus esse si quis relictam fratris quae pene prius soror exstiterat carnali conjunctione polluerit. Si quis frater germanam uxorem acceperit, si quis novercam duxerit, si quis consobrinae se sociaverit, si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patri filiae vel privignae suae, aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu, polluat, aut duxerit uxorem. Quos omnes et olim atque sub hac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus, quod it
Abbreviated transcription (Latin):
epłis ãbulans cõmunionẽ eis mulluꝰ impendat
uic quid parrochiarũ prbde ȩcdȩsiastier iuris possione dis¬
aut accipitres haberi ceat. Qđ siquis taliũ ꝑsonarura.¬
ab om̃i officio uel cõmunione cessabit AGATEN SI cłi
nuenditionib quas abbates facere p̃sumunt. hȩc forma se¬
uet̾ ut quicquid sine ep̃i nocitia uenditũ fuerit ad pocestatem
ep̃i reuocet᷑. Mancipia uͦ monachis donata ab abbate ñ liceat
manumitti. Iniustũ eñ putamꝰ ut monachis cotidianũ rurale
opꝰ facientib serui eorũ libtatis ocio potiant᷑.
lerici quilib& quȩcũq diurnitate tẽporis deȩccłȩ re
ad ministrationes plixas aup̃ uaricatorias cũ ordinati st̃
facere debius se. aut diu retentas facultates in ius ꝓprietatis
suȩ posse trans scribere: aGaten&clu
e inceltis c̃iunctionib nibil ꝓrsus ueniȩ reseruaniꝰ nisi
cũ adulteriũ separatione sanauerint. Incestos i nullo ẽ¬

Expanded text:
tulis ambulanti communionem nullus inpendat. tulis ambulanti communionem nullus inpendat. VII. Quidquid parrociarum presbyteri de ecclesiastici iuris possessione disaut accipitres habere non liceat. Quod si quis talium personaruab omni officio vel communione cessabit. LVI. In venditionibus, quas abbates facere praesumunt, haec forma servetur, ut quidquid sine episcopi notitia venditum fuerit, ad potestatem episcopi revocetur, mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti, injustum enim putamus, ut monachis quotidianum rurale opus facientibus, servi eorum lerici quilibet quantacunque diuturnitate temporis, Ecclesiae administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates, in jus proprietatis suae posse transcribere. CAP. 167. - e incestis conjunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint, incestos vero nullo co
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisse ut superuiꝰ cõp̃hensũ ẽ. alienare p̃sumat Qđ si fe¬
cerint c̃iucti inc̃ cilio & abhonore dopositi desuo aliud restitu¬
ant quantũ uisi st̃ p̃sũpsisse. Sane siquis ꝓqualib & c̃ditione
dereb ȩccłȩ aliquid alienare p̃sũpserit. si de suo ꝓpriotantũ
eccłȩ c̃tulerit quantũ uisus ẽ. abstulisse tunc demũ istud stare
licebit. Libertos tam̃ quos sacerdotes ł diaconos de ȩccła dei
cõmissa facere uoluerint actꝰ ȩccłȩ ꝓsequi iubemꝰ Qđ sificere
c̃ tẽpserint placuit eos ad ꝓpriũ reuerti seruitiũ:¬
i ep̃s prb̾ aut diaconꝰ capitale crim̃ cõmiserint aut cartã
fal sauerint aut testimoniũ falsũ dixerint. ab officiihonore
depositi inmonasteriũ retrudant᷑ & ibi tantũ modo quã diu
uixerint. laicã cõmunionẽ accipiant: Agtensi cołi¬
i ep̃s c̃dito testamento aliqͥd de ȩccłasti iuris ꝓprietite lega¬
uerit. alit̾ ñ ualebit nisi tantũ de uris ꝓprufacultate suppleuerit:

Expanded text:
missae ut superius comprehensum est alienare praesumant; quod si fecerint convicti in consilio, et ab honore depositi, de suo aliud restituant quantum visi sunt praesumpsisse. Sane si quis pro qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit quantum visus est abstulisse, tunc demum istud stare licebit, libertos tamen quos sacerdotes vel diaconos de ecclesia sibi commissa facere voluerint actus ecclesiae prosequi jubemus, quod si facere contempserint, placuit eos ad proprium reverti servitiuer aut diaconus capitale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant. Item ex coscopus condito testamento aliquid de ecclesiastici juris proprietate legaverit, aliter non valebit, nisi tantum de juris proprii facultate suppleverit.
Abbreviated transcription (Latin):
stat leuitate cõprimere. Qđ si ep̃s aliquẽ iudicat absti
adhibita. Sin aut̃ decrimine aliquẽ putet ẽẽ dãpnandum
ac cusatoris uicẽ discutiendũ. se sciat. łas. ẽ. em̃ ut quȩ uni
probantur probent᷑ omib¬
fuerit. & se cõmunioni publice ingesserit etiã si ep̃s in redar¬
guendo illo quẽ reũ iudicat ꝓbatione deficiat in dẽpnatꝰ lic&
abhis qui nibil sciunt secedere ad tẽpꝰ ꝓꝑsona inaioris auc¬
toritatis iubeat᷑ illo quãdiu ꝓbari nihil potest in cõmuni¬
one om̃iũ p̃t̃ quã eiũ qui eum reum iudicat ꝑmanente:¬

Expanded text:
stit levitate comprimere, ut episcopus si quem judicat abstinadhibita: sin autem de crimine aliquem putet esse damnandum, accusatori suo se discutiendum sciat; fas est enim ut quae uni probantur probentur omnibfuerit, et se communioni publice ingesserit, etiamsi episcopus in redarguendo illo quem reum judicat probatione deficiat, indamnatus licet ab his qui nihil sciunt secedere ad tempus pro persona majoris auctoritatis jubeatur, illo quandiu probari nihil potest in communione omnium praeterquam ejus qui eum reum judicat permanente
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiã correxerit rescripti in matricula gradũ suũ dignitatẽq recipiant¬
testamento relictas reunere ꝑstiterint aut id qđ ipsi donauerim
ȩccłus uel monasterus crediderint auferendũ sicut synođ sca c̃¬
stituit uelut necatores pauperũ quousq reddant ab ȩcđus ex¬
lacuit etiã ut si prbi ł diaconi
coniuigati adthorũ uxorũ suarũ redire uoluerint papȩ inno¬
centu ordinatio uel syrici ep̃i auctoritas c̃seruet᷑. Qđ si ad ali¬
quos formula illa ȩccłasticȩ uite parit᷑ & disciplinȩ queasi¬
ricio ep̃o ad ꝓiuncias cõmeauit ñ ꝓbabit᷑ ꝑuenisse eisignorati¬
onis uenia remittet᷑ ita ut decetero pęnitꝰ incipiant abstinere
potiora cis ñ liceat ascendere quib inbeneficio eẽ debet quod¬
locũ ipsũ quẽ retinent ñ amittunt. Siqui aut̃ scisse formani

Expanded text:
poenitentia correxerit, rescripti in matricula gradum suum dignitatemque recipiantpoenitentia correxerit, rescripti in matricula gradum suum dignitatemque recipianttestamentis relictas retinere perstiterint, aut id quod ipsi donaverint ecclesiis vel monasterus crediderint auferendum, sicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum quousque reddant, ab ecclelacuit etiam, ut si presbyteri conjugati ad torum uxorum suarum redire voluerint, papae Innocentii ordinatio, vel Siricii episcopi auctoritas conservetur; quod si ad aliquos formula illa ecclesiasticae vitae, pariter et disciplinae quae a Siricio episcopo ad provincias commeavit, non probabitur pervenisse, eissigno ratibus venia remittetur. Ita ut de caetero penitus incipiant abstinere, potiora clocum ipsum quem retinent non amittunt; si qui autem scisse formam
Abbreviated transcription (Latin):
minale negotiũ iniudicio seculari p̃ponere. Siquis uero secularium
ꝑ calũ pniã ȩccłam aut clericũ fatigare tẽptauerit & uictꝰ fuerit ab ȩocłȩ¬
liminib: & acatholicorũ cõmunione nisidigne penituerit coerceat᷑¬
p̃s qui filio aut nepotes ũ habens aliũ quã ȩccłam
p̃sumit qđ distraxit aut donauit irritũ habeat᷑:¬

Expanded text:
minale negotium in judicio saeculari proponere. Si quis vero saecularium minale negotium in judicio saeculari proponere. Si quis vero saecularium per calumniam eccliminibus et a catholicorum communione, nisi digne poenituerit, coerceatpus qui filios aut nepotes non habens alium quam ecclesiam insumpserit, quod distraxit, aut donavit, irritum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
nte omia clericis uetet᷑ ebrietas. que omiũ uitiorũ fomes ac
nutrix. ẽ. Itaq eũ quẽ ebriũ fuisse c̃stiterit ut ordo patitur aut
.xxx. dierũ spatio cõmunione statuimus submouendũ aut cor¬
porali subdendum supplicio
Iligionus infestat. qđ aliquanti clericisiue laici student augurus
& sub nomine ficte religionis quas scõrũ sortes uocant diuinati¬
onis scieutiã ꝓfitent̾ aut quarũq scripturarũ iuspectione ꝓmit
tunt. hoc quicũq clericꝰ uel laicꝰ detectꝰ fuerit ł c̃sulere uel docere
ab ȩccła habeatur extraneus.
e pęnitentib id placuit obseruari qđ sci patres nr̃i synodali se¬
tentia statuer̃. ut nulluꝰ de his clericꝰ ordinet᷑. E. tqui iã st̃ ꝑigno¬
rantiã ordinati. aut sic̃ bigami aut int̃nuptorũ maritos locum
teneant. Mmistrare diaconis aut c̃secretare altare prb̃ ñ p̃sumat:¬

Expanded text:
nte omnia clericis vetetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio.ligionis infestat, quod aliquanti clerici vel laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur aut qutunt, hoc quicunque clericus vel laicus detectus fuerit, vel consulere vel docere, ab ecclesia habeatur extraneus. XLIII. De poenitentibus id placuit observare, quod sancti Patres nostri synodali sententia censuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur, et qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami, aut inter nuptiarum maritos locum teneant, ministrare diaconis consecrare altare presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
icet ñ ignoremꝰ multos uerecundia et ñ nullos honore su¬
scipiendi sacerdotiũ et ut trepidos quȩ utiq signa st̃ sc̃ĩtatis.
falsa inse reiciendi honoris causa dixisse tam̃ quia om̃ium
fere adea quȩ st̃ peiora ꝓcliue iudiciũ ẽ. et hinc materies
disputantiũ in obcrectationes sacerdotũ dei querit᷑ sedit in
synodo utquisq de se uel uera uel falsa dixiss& fides quã
sium& testimonio c̃firmar& haberet᷑. Qua ꝓpt̃ decretũ ẽ.
sub mouendos ꝓtinꝰ ẽẽ. ab eo gradu quẽ ab om̃i scandalo¬

Expanded text:
icet non ignoremus multos verecundia, et nonnullos honore suscipiendi sacerdotium, et ut trepidos, quae utique signa sunt sanctitatis falsa in se rejiciendi honoris causa dixisse, tamen quia omnium fere ad ea quae sunt pejora proclive judicium est, et hinc materies disputationum in obtrectatores sacerdotum Dei quaeritur, sedit in synodo, ut quisque de se vel vera, vel falsa dixisset, fides quam suimet testimonio confirmaret, haberetur, quapropter decretum est submovendos protinus e
Abbreviated transcription (Latin):
sise occurrere uoluisse. sed ũ potusse ꝓbauerit. Illud ã placuit
ut cũ agere cȩperit in ep̃orũ udicio si fuerit accusatoris ꝑsona
culpabilis. ad arguendũ non admittat᷑. nisiꝓprias causas.
non tamen ȩcelȩsiasticas siasserere uoluerit cartaoiñs col.¬
i aut̃ prbi uel diaconi fueruit acrusati adiunctio sibi exucuns
locis ꝓpriuꝰ ep̃s legitimo numero collegarsi quos ab eodem
tres. qui ipsorũ causas discutiant. Eadẽ dierũ &dilationum.¬

Expanded text:
si se occurrere voluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, si se occurrere voluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas, asserere voluerit. VIII. Si autem presbyteri vel diaconi fuerint accusati, adjuncto sibi ex vicinis locis proprius episcopus legitimo numero collegarum quos ab eodem tres, qui ipsorum causas discutiant, eadem dierum et dilationum
Abbreviated transcription (Latin):
urelius ep̃s dixit. Quis quis ep̃orũ accus at᷑ ad primates ꝓuinciȩ
ipsiuꝰ causã deferat aecsator Nec a cõmunione suspendat᷑ cuicrunen
intendit᷑ nisi ad causã suã dicendã elecan iudiciũ die statuta lit¬
teris euocatꝰ minime occurrerit. Hoc ẽ. iufra spatiũ mensis. exea
die qua eũ lit teras accepisse constituerit. Qđ si aliquas ueras ne¬
cessitatis causas ꝓbauerit quib eũ occurrere ñ potuis se mani
festũ sic. causȩ suȩ dicendȩ intra alterũ mensẽ integrã habeat
fa cultatẽ. Herũ tã dui post mensẽ scđm non cõmunic&
donec purget᷑. Si aut̃ ad cociliũ uniuersale anniuersariũ
occurrere noluerit. ut uel ibi causa eius terminet᷑. ipse ii se
dãnationis suȩ sententiã dixisse iudicet᷑. Tẽꝑe sane quo non
a cõ munione non remoueat᷑. Si uero aliquando defuerit
subtrahens se restitutt in cõmumionẽ ep̃o ipse remoueat᷑ a cõmu
nione accusator. ita tamen ut nec ipsi adiciat᷑ facultas causȩ pagende

Expanded text:
urelius episcopus dixit: Quisquis episcoporum accusatur, ad primates provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est, infra spatium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit: quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quat facultatem. Verum tandiu post mensem secundum non communicet, donec purgetur. Si autem ad concilium universale anniversarium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur; ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur: tempore sane quo non a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit subnione accusator, ita tamen ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae,
Abbreviated transcription (Latin):
& prbos et diaconos secundum priora statuta etiam ab uxoribus
continere. Quo l nisi fecerint. ab ȩcclȩsiastieo remoueant᷑. officio
Ceteros autem clericos adhoc non cogi sed secundum umus¬
cuiusq ȩccłȩ consuetudinem obseruari debere. Africani c̃łii.
Placuit demfantibus quotiens non inueniuntur certissimi tes¬
tes qui eos baptiratos eẽ sine dubitatione testentur neq ipsist̃
ꝑetatẽ idonei detraditis sibi sacramentis respondere absq ullo
scrupulo eos eẽ haptixandos neista trepidatio eos faciat sa¬
cramentorũ purgatione priuari. Hinc enim legati maurorũ
fr̃s nr̃i consuluerunt quia multos tales ab arbaris redimunt
Similiter et de ȩcclȩsiis quotiens super earum consetratione
hȩ sitatur agendum est idẽ. ut sine ulla trepidatione c̃ setrent᷑.¬
bimperatoribus uniuersis uisum ẽ. postulandum propter
afflictionem pauperum quorũ molestus sine int̾missione

Expanded text:
opos, presbyteros et diaconos secundum priorum statuta etiam ab uxoribus opos, presbyteros et diaconos secundum priorum statuta etiam ab uxoribus continere; quod nisi fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio: caeteros autem clericos ad hoc non cogi, sed secundum uniuscujusque consuetudinem observari debere. IV.Placuit de infantibus, quoties non inveniuntur certissimi testes, qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem idonei de traditis sibi sacramentis respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari. Hinc etiam legati Maurorum fratres nostri consuluerunt, quia multos tales a barbaris redimunt . Similiter et de ecclesiis, quoties super earum consecratione haesitatur, agendum est, id est ut sine ulla trepidatione consecrentimperatoribus universis visum est postulandum propter afflictionem pauperum, quorum molestiis sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
blationes dissidentium fratrum. neque euis dẽ¬
insacrario. neque ingazo philacio recipiantur:
ui oblationes defunctorum aut negant ę̧ccłus aut cum dif¬
ficultate reddunt tãquã egentiũ necatores ex communicentur.
Laicꝰ p̃sentib clericis nisi ipsis regantib docere ñ audeat:
Dulier quã uis docta et sca utros incͣuentu docere ñ p̃sumat:
Uulier baptizare non presumat.
apłico ecclȩsus imposito agere uoluerit & fortasse discissio cle¬
ricorũ uni parti displicuerit. ñliceat clerieũ iniudiciũ ad testi¬
moniũ deuocari eũ qui cognitor uel p̃sens fuit. Et nulla ad
testimoniũ dicendũ ȩcclęsiastici cuiuꝰlib& ꝑsona pulsetur. AfRICAN CLu
ep̃orum quocumq crimine fuerit damnatus. uonliceat
cum siue abȩccłesus quibus p̃fuit siue aquolib& homine de¬
fensari int̾ posita pęna damni pecunie atq honoris quo nec
etatem nec sexum excusandum ẽẽ precepimus. euis d
uxores proprias incontinetia referreuir placuit epos.

Expanded text:
blationes dissidentium fratrum, neque in sacrario, neque in gazophylacio recipiantur. Qui oblationes defunctorum, aut negant ecclesiis, aut cum difficultate reddunt tanquam egentium necatores excommunicentur.Laicus praesentibus clericis nisi ipsis rogantibus docere non audeat. XCIX. Mulier, quamvis docta et sancta viros in conventu docere non praesumat. C. Mulier baptizare non praesumat. apostolico ecclesiis imposito agere voluerit et fortasse discissio clericorum uni parti displicuerit, non liceat clericum in judicium ad testimonium devocari eum, qui cognitor vel praesens fuit, etestimonium dicendum ecclesiastici cujuslibet persona pulsetur. II. De cleriepiscoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni, pecuniae atque honoris, a quo nec aetatem nec sexum excusandum esse praecipiant. III. Duxores proprias incontinentia referretur, placuit episc
Abbreviated transcription (Latin):
onopor& xp̃ianos iudaizare & insabbato uasare. Sed operar
eos in eadẽ die dominicã preponendo eidem diei. Sihoc eis
plac& uacent tam quatu xp̃iani. Quod si inuenti fuerint
iudaizare anathema sint. Eiꝰ d¬
m̃ non opor&e ministros altaris uel & iam clericos quas¬
lib& aut continentes se & omnẽ õnino xp̃ianũ cũ mulicri b

Expanded text:
ristianos judaizare et in Sabbato vacare, sed operari eos in eadem die, Dominicam praeponendo eidem diei. Si hoc eis placet, vacent tanquam Christiani. Quod si inventi fuerint judaizare, anathema sint. XXX. Quoniam non oportet ministros altaris, vel etiam clericos quoslibet, aut continentes se,