comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel qͦd sit uir id ẽ masculuis. uel qͦd uermes in ca¬
pite habeat. quoꝵ excitati pruritu inuicem
se concutiunt: & pugnantes cum magno impe¬
tu feriunt. Aries uel apocuareos id ẽ a marte
uocatus. unde apud nos ingregib masculi ma¬
res dicuntur. siue qͦd hoc pecus ãgentilib pri¬
mum aris ẽ inmolatum. aut aries qͦd aris
imponeret᷑. Unde ẽ ilud. Aries mactatur
bere putant. eo quod p̃cȩtis animantib matr̃e
agnoscat. ad eo ut etiam si in magno grege er¬
rauerit: statim balatu recognoscat uocem
parentis. Hedi ab edendo uocati. Parui enim
pingussimi sunt: & saporis iocundi. Inde &
edere. inde & edulium uocatur. Hyrcus las¬
ciuium animal & petulcum. & sẽrꝑ feruens
ad coitum. cuius oculi ob libidinem intrans¬
uersum aspiciunt. unde & nomen traxit.
Nam hyrci sunt oculorum anguli scđłm sue¬
tonium. Enius natura ad eo calidissima ẽ
uit adamantẽ lapidem quẽ nec igniis nec

Expanded text:
vel quod sit vir, id est, masculus; vel quod vermes in cavel quod sit vir, id est, masculus; vel quod vermes in capite habeant, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu feriunt. Sic et aries vel apo tou areos, id est, a Marte vocatus. Unde apud nos in gregibres dicuntur; sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Aries mactatur bere putant, eo quod prae caeteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiamsi in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum Suetonium, cujus natura adeo calidissima est, ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ onnie aiimal. pecus apascendo uocatũ
Iumenta. nomina inde traxeruit. qͦd nr̃m
laborem. uel onus suo adutorio subuectando
uel arando uuent. Nam bos carpenta trahit.
& durissimas t̾rȩ glebas uomere uertit.
Equus. & asiuus portant onera. & hominum
ingradiendo laborẽ temꝑant. uude & iumenta
appellantui: ab eo quod iuuent homines. St̃¬
enim magnarum uirium animalia. Idem qͦq
&arm̃ta. uel qͦd sint apta armis id ẽ belbo. uel
uel quod suit cornib armata. Discretio ẽ autẽ
& boum sunt: greges uͦ caprarũ & ouium.
Ouis molle pecus lanis. corpore in erme. ani¬
mo placidum. ab oblatione dictum. eo qͦd apud
ueteres inicio ñ tauri s oues insacrificio mac¬
tarentur. Ex his quasdam bidentes uocant. eo
quod uit̾ octo dentes. duos altiores hñt. quas
maxime gentiles in sac̾sicium offerebant. Uer¬
uer uel auirib dictus. qͦd cȩc̾is ouib sit fortior:

Expanded text:
autem omne animal pecus a pascendo vocatum. autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: senim magnarum virium animalia. Item dicuntur armenta, vel quod sint armis apta, id est bello, vel vel quod sint cornibus armata. Discretio autem estet boum sunt, greges vero caprarum et ovium. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum; eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod caeteris ovibus sit fortior;
Abbreviated transcription (Latin):
iudidit. appellans
unicuiq nomen ex
presenti institutio¬
ne uixta conditionẽ
naturȩ cui seruiret.
Gentes aut̃ unicuiq
animalium expropria lingua deder unt
uocabua. Non aut̃ scd̃m latinam linguaui
aut gͥcam autquar unilbet gentuun bar¬
bararum nomina illa imposuit adam: s illa
lingua quȩ ante diluuium ominium una fuit
quȩ & hebrea uuncupatur. Latine aut̃ aniina¬
lia suie anunautia dicta. eo qͦd animent᷑ uita &
moueantur spũ. Quadrupedia uocant᷑. quia
quatuor pedib gradiuntur: quȩ dum sint si¬
mnilia pecorib. tamen sub cura humaua ñ sunt.
ut cerii. dame. onagri. & cet̾a. S neq bestie sunt
ut leones. neq ium̃ta. ut usus hominũ uiuare
poss̾int. Pecus dicimus onĩe qͦd humana lingua
commoda. iit equi &e boues. Differt ait̃ int̾
pecora & pecudes. Nam ueteres communit̃
insignificatione omnium auimalium pecco¬
ra dixerunt. pecudes aut̃ tantum illa ani¬
malia quȩ eduntur. quasi pecuedes. Genãlit̃

Expanded text:
indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione, juxta conditionem naturae cui serviret. 2. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum Latinam linguam, atque Graecam, aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa imposuit Adam, sed illa lingua quae ante diluvium omnium una fuit, quae Hebraea nuncupatur. 3. Latine autem animalia, sive animantia dicta, quod animentur vita, et moveaquattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possint. Pecus dicimus omne quod humana lingua commoda, ut equi et boves. Differt autem inter pecora et pecudes: nam veteres communiter in significatione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes autem tantum illa animalia quae eduntur, quasi pecuedes. Generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Nam eum inut̾o matris eoaluiere catuls
maturisq ad nascendum uirib pollent: odiunt
temporum moras. Itaq oneratam fȩtib uui¬
uam tanqͣm obstantem partui unguib lace¬
rant. effundit illa partum seu potuis dimit¬
tit: dolore cogente. Ita postea corruptis & cicat ri¬
cosis sedib genitale semen infusum ñ heret
accepti. s irritum resilit. Nam pliniusdicit.
animalia cum acutis unguib frequent̾ pare¬
re ñposse. Uiciant᷑ enun intrinseeus se mouen¬
tib catulis. Pardus scd̾s post panterem ẽ: genꝰ
uarium ac uelocissimum. & preceps ad san¬
gunẽ. Saltu enim admortẽ ruit. Leopardꝰ
eradultio leenȩ & pardi nascitur. & t̾ciam
originem efficit: sicut & plinus in naturali
hystoria dicit. leonem cum parda. aut par.¬
dum cum leena concumbere. & ex utroq
coitu degeneres partus creati. ut mulos
agrestis sanguinem bubit: & uini languoris

Expanded text:
Nam cum in utero matris coaluere catuli Nam cum in utero matris coaluere catuli maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam obstantem partui unguibus lacerant: effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed inritum resilit. Nam PliniusN. H. 8, 43 dicit animalia cum acutis unguibus frequentur parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantherem est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia8, 42 dicit, leonem cum parda, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulusagrestis sanguinem bibit et uim languoris
Abbreviated transcription (Latin):
stbi posse supsidium: tunc eam huius modi
fraude molitur: Ubi se contiguum uiderit.
speram deuitro ꝓicit. Acila unagiue sui lu¬
ditur. & sobolem putat. Reuocat impetum.
colligere fecum desiderans. Aursus in aus spe¬
cie retenta. totis se ad comp̃hendendũ eqͥtẽ
uirib fundit. & iracondie stimulo uelocit᷑
fugienti imminet. Ille uiteruni spere obie¬
ctu sequentẽ retardat. nec tam̃ sedulitatem
matris inemoria fraudis exeludit. Cassam
u̾sat imagiuemi. & quasi lactatura fecus
residet. Sic pietatis sue studio decepta. & ui¬
dictam amittit & ꝓlem. Panter dictus. siue
quod omiium animalium sit amicus. ex¬
cepto dracone: siue quia & suigenis socie¬
tate gaudet. & ad eandem similitudiuem
quicqd accipit reodit. Pan enim g̾ce: om̃e dĩ
Sestia minutis orbicrilis suꝑpicta. ita ut
oculatis ex fuluo cireriis nigra uel alba all¬
stinguatur uarietate. Hȩc semel omiino
parturit. Curus caise ratio mamfesta est.

Expanded text:
sibi posse subsidium technam huiusmodi sibi posse subsidium technam huiusmodi fraude molitur. ubi se contingi uiderit, sphaeram de uitro proicit; at tunc imagine sui luditur et subolem putat. reuocat impetum colligere fetum desiderans. rursus inani specie retenta totis se ad conprehendendum equitem uiribus fundit et iracundiae stimulo uelocior fugienti inminet. iterum ille sphaerae obiectu sequentem retardat nec tamen sedulitatem matris memoria fraudis excludit. cassam uersat imaginem et quasi lactatura fetus residet. sic pietatis suae studio decepta et uindictam amittit etquod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis, nigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit; cuius causae ratio manifesta est.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aubulant cauda sua cooꝑiunt uestigia
sua: ue eos uenator inueniat. Cum genuierint
catulum. trib dieb & trib noc̾tib catulꝰ
dormire fert᷑. cunc de uide patris fremitu
uel rugitu ueluti tremefactus cubilis locus.
suscitare dr catulum dormientẽ. Circa
homiuem leonum natura ẽ: ut insi lesi ue¬
queant irasci. Pacet enim eoꝵ miscdia ȩxem¬
plis assidius. Prostratis enim parcunt. capti¬
uos obiuos repatriare ꝑmittunt. hominem
noluerem fugam. Ita enim nominant perse
& medi sagittam. Est aut̃ bestia uarũs distin¬
cta inaculis. uirtute & uelocitate nurabilis:
excuius nomine flumen tygris apellatur. qͦs
is rapidissunus sit ominum fluiuoꝵ. Has
magis hyrcania gignit. Fertur aut̃ qͦd hec be¬
stia. ubi uacuum raptȩ sobolis cubue repperit.
ilico uestigũs raptoris insistit. At ille quamuis
equo uectus sugaci. uidens tam̃ uelocitate fere
seposse p̃ueniri. nec eͣadendi ullum suppetere

Expanded text:
cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem ropter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit. Panther  ubi uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens tamen uelocitate ferae se posse praeuerti nec euadendi ullum subpetere
Abbreviated transcription (Latin):
pib. camib q siumiis. ac cȩtis quȩ uel ore uel
unguib seniunt. exceptis serpentib. Bestie¬
ant̃ dicte. aui qua senunt. fere appellate.
eoquod natural utant᷑ lib̾tate & desiderio
suo ferantur. Sunt enim libere ear um uo¬
luutates. & huc atq illuc uagantur. & quo
anmnus duxerit eo feruntur. Leoius uoca¬
bulum exg̾ca origine inflexum ẽ inla tiuũ.
Grece enim leon uocatur. & ẽ nom̃ nothĩ
quia ex parte corruptum. Leena uͦ totũ
gͥcm est: sicuit & dracena. Ut aut̾ leena
sa dicatur ii surpatum ẽ apoetis. Leo aut̃
ge latine rex int̾pretatur. eo qͦd princeps
sit omnium bestiarum. Cuiꝰ genꝰ trifariũ
dr. Equib breues & iuba crispa inbelies
sunt. longi & coma simplici acres. Animos
eoꝵ: frons & cauda indicat. Uirtus eoꝵ in
pestore. firmitas incapite. Septi a uena¬
torib t̾ram contuentur. quo minꝰ conspectis
uenabuus t̾reant᷑. Rotarum tient strepitꝰ
s iguis magis. Cumdormierint iuigilant ocul.

Expanded text:
 vel ore vel unguibus saeviunt, exceptis serpentibus. Bestiae dictae a vi, qua saeviunt: ferae appellatae, eo quod naturali utantur libertate et desiderio suo ferantur. Sunt enim liberae eorum voluntates, et huc atque illuc vagantur, et quo animus duxerit, eo feruntur. Leonis vocabulum ex Graeca origine inflexum est in Latinum. Graece enim leon vocatur, et est nomen nothum, quia ex parte corruptum est: leaena vero totum Graecum est, sicut et dracaena. Utlea dicatur usurpatum est a poetis. Leo autem Graece, Latine rex interpretatur, eo quod princeps sit omnium bestiarum. Cuius genus trifarium dicitur. E quibus breves et iuba crispa inbelles sunt; longi et coma simplici acres. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore; firmitas in capite. Septi a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Cum dormierint, vigilant oculi;
Abbreviated transcription (Latin):
urt̾cessionis grã. ac reconditum ingremio
memorie tuȩ. tutum ab omin tempestate
peccati oratu uro efficiat trinitas saeratis¬
sua. Et manu sua. Ego seruus dm̃ brau¬
lio: ysidoro. Indũo fruar te lucerna ardens:
& non marcescens.

Expanded text:
rcessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, et non marcescens.
Abbreviated transcription (Latin):
uel instriunta ar¬
tificum. uel quȩ
imisterium exhi¬
bent. atq aliqͥd
huuiscemodi:
deuiceps ex pai¬
te notanda
statui. Artifex generale nomen. uocatus qͦd
antem faciat. sicut aurifex qui aurum.

Expanded text:
el instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid huiuscemodi deinceps ex parte notanda studui. Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum
Abbreviated transcription (Latin):
togatas uocamus. Toga aut̃ romani in pace
utebant᷑. uelli aut̃ tempore paliulamentis.
Mensu ra toge iusta. sisexulnas habeat. Co¬
texta ẽ: cui p̃cexitur latior purpura. Hanc
inicio romȩ ꝓpinquos & amicos regum solos
hapere solitos. purpuratosq ob hoc uocari.
Obseruatum aut̃ nequis p̃cexta uteretur.
nͥ qui honores sumpsiss a ppło. Toga paluiata¬
dicebatui. qm merebantur. hi qui reporta¬
bant de hostib palmas. Ipsa uocabatur &
toga picta. eo qͦd uictorias cum palmis intex¬
tis hab̾et. Toga candida eademq creta. in qua
candidati id ẽ magistiatũ petentes ambiebant
addita creca. quod candidior insigniorq ẽẽt
Cicero. In oratione qͣm habuit contra compe¬
titores. in toga candida scͥpsit. Toga atra efeni

Expanded text:
togatas vocamus. 4. Toga autem Romani in pace togatas vocamus. 4. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae justa, si sex ulnas habeat. texta est, cui pretexitur latior purpura. Hanc initio Rome propinquos et amicos regum solos habere solitos, purpuratosque ob hoc vocari; observatum ne quis pretexta uteretur, nisi qui honores sumpsisset a populo. Paludicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabi
Abbreviated transcription (Latin):
catrices ferat pictis artub maculosa nobilitas.
habet & sexus institutam speciem habitus.
uit inuirum tonsi capilli in mulierib redum¬
dantia crinium. qͦd maxime uirginib in fig¬
nc ẽ: quarum & ornatus ipse ꝓpͥe sic est: ut
cumulatus inu̾ticem. ipsam capitis sui arcẽ
ambitu crinum contegat. De pallus uiroꝵ.
allium ẽ quo ministrantium scapiile. ꝓuiii¬
conteguntur. ut dum ministrant: ex¬
appende in humeris pallium. & ꝑgat quan¬
tum ualet tuoꝵ pedum ꝑnicitas. Dictum
aut̃ paiium apellib. quia semꝑ pͥus indu¬
una parte induitui neq consuit᷑. s fibula
infrenatur. Hinc & g̾ce nomen acceꝑit. Co
ga dicta. qͦd uelamento sui corpus tegat atq
oꝑiat. Est aut̃ pallium paruum. forma ro¬
tunda. effusiore & quasi inuudante sinu: &
sub dextro uemiens suꝑ humerũ sinstrum
ponit᷑. Cuuis simuitudinẽ inoꝑimentis siniula¬
dhroꝵ uel picturarũ aspicmns. easq statuas

Expanded text:
catrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. catrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. § 24 De palliis virorum. Pallium est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, exacturus es, adpende in humeris pallium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super induuna parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. 3. Toga dicta, quod velamento sui corpus tegat, atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda effusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cujus similitudinem in operimentis simulacrorum, vel picturarum aspicimus, easque statuas
Abbreviated transcription (Latin):
dorum inastruga mutauit. Mastruga ant̾
quasi monstruosa. eo qͦd qui ea induuntui
quasi inferarum habitu cransformantur.
Dinoscuntur & gentes ita habitu sicut &¬
lingua discordes. Psȩ brachia & crura hinam¬
tis. caput tyara teginnt. Eminent apicibus
fastigiatis alani. horrent & male tecti. cum
latratorib linguis scoti. sagati sunt. aleman¬
ni. linteati inds. geminati persȩ. sericati seres
pharecrati armenii. Nonnille etiã gentes¬
ñ solum inuestib s & in corpore aliqua sibi
ꝓpria quasi insignia uendicarit: ut uidemꝰ
circos g̾manoꝵ. granos & cinnibar gothoꝵ
stignata britonum. Circumcidinit quoq
iudei p̃p̃ucia. ꝑtundunt arabes aures. flaue
Enib. inauros ht̃ cetra nor corpoꝵ. gallos
uandida cutis. sine equis mertes extant alani.
Nec ab est gens pictoꝵ. nom̃ a corpore qͦd minu¬
cis opifex acus punctis & expressus natiui gra¬
innis sucus illudit: ut has aͥsui specimen ei¬

Expanded text:
dorum mastruca mutavit. Mastruca autem dicta, dorum mastruca mutavit. Mastruca autem dicta, quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur, quasi in ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura linamentis, caput tiara tegunt. Eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scoti; sagati sunt Alemanni; linteati Indi; gemmati Persae; sericati Seres; pharenon solum in vestibus sed et in corpore aliqua sibi propria quasi insignia vindicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnibar Gotorum, stigmata Brittonum. Circumcidunt quoque Iudaei praeputia, pertundunt Arabes aures, flavencrinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen ci
Abbreviated transcription (Latin):
this. sarabare. gallis liune. germanis renones
hispanis sting. s. sardis mastrugȩ. Sarabare
sunt fluxa. ac sinuosa uestimenta. dequib
legitiii. in daniele. & sarabare eoꝵ non sunt
immutate. & publꝰ. Ut quid gͦ inuentre
tuo parthi sarabaras suspendunt: Apud qͦs¬
dam autẽ sarabare quedã capitum teginina
nuncupant᷑. qualia uidemus in capita ma¬
gorum picta. Limne saga quadra & mollia
sunt: dequib plautus. Limno cooꝑta ẽ te¬
strino gallia. Renones sunt uelamina hume¬
roꝵ & pectoris usq ad umbilicum. atq in¬
tortis uillis ad eo hispida. ut mibres respuant.
quos uulgo reptos uocant. eo qͦd longitudo
uilloꝵ quasi reptat. Dequib salustius. Ger¬
mani intectum renonib corpꝰ tegunt. Die¬
ti aut̃ renones a reno germanie fluuio. ubi
his frequent̾ utunt᷑. Mastruga uestis g̾manici
expelliculis ferarum. de qua cicero ꝓscauro
Quem purpura regalis ñ commouit. etumn sar¬

Expanded text:
this sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. this sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardis mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat. De quibus Sallustius: Germani intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit, eum Sar
Abbreviated transcription (Latin):
enim magis hoc utebant᷑. Leuitonarium ẽ
colobium laneum sine manicis. quali egyp¬
tii monachi utuntui. Lumbare uocatur
qͦd limibis religetui: uel qͦd lumbis hereat.
Hoc megypto & siria ñ tantum femine. s
& uiri utuntui: Unde & hieremias trans eu¬
fraten tulit lumbare suuui. ibiq illud info¬
ramine petre abscondit: & pꝰtea scissum
repperit. Hoc a quibrdam & renale dr. quia
in renib alligat᷑. Limus ẽ uestis quȩ ab
umbuico usq ad pedes ꝑducitur. Hȩc autem
uestis ht̃ in excremo sui purpuram limam
id ẽ flexuosam. unde & nom̃ accepit. Nam
limum obliquum dicimus. Licinum uoca¬
tum qͦd textura eiꝰ ligata sit in totum. quasi
diceret. liginum .c. ꝓ .g. litt̾a commnutata.
Armelausa uulgo uocata qͦd ante & retro ch¬
uisa atq aꝑta ẽ: inarinos tantum clausa:¬
quasi armiclausa:c. litt̾a ablata. Camisiam
uocari. quod in his dormimus in camis. id
Femoralia appellata. eo quod femora tegant. Ip¬

Expanded text:
enim magis hoc utebantur. Levitonarium est enim magis hoc utebantur. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia in renibus alligatur. Limus est vestis quae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in arquasi armiclausa, c littera ablata. 29. Camisas vocamus, quod in his dormimus in camis, id Femoralia appellata, eo quod femora tegant. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
tis ornata. Nam & particulas cuiuscumq
mat̾ie abscisas: p̃segminas uocant. Leui¬
densis. qͦd raro filo sit leuit̾q densata. Pa¬
uidensis. contraria leuidensi: dicta qͦd gͣuit̾
pressa atq calcata sit. Citrosa quasi concris¬
ꝑa ad similitudinem citri. Neuius. Huius
pulchram q ex auro uestemq citrosam. Ue
lenensis tunica ẽ. quȩ affertur ex insulis.
Exrotica uestis peregrina. deforis ueniens:
ut in hispania ag̾̃cis. Polimita: multi colo¬
ris. Polimitus enim. textus multoꝵ coloꝵ
ta: eadem & frigia. Huius enim artis ꝑiti
frigii om̃s dicuntur. siue qͦd infrigia inuen¬
ta ẽ. Unide & artifices qui id faciunt frigio
Trilicis. a trib liciis. quia ẽ & simplex & bilex.
Ralla quȩ uulgo rasilis dr. Int̾pola uestis
illa uocatui. que dum sit uetus. ad nouam
speciem recurrat᷑. Pamnicia nuncupata.
quod sit diu̾sis panins obsita. Colobium d¬
ctum. quia longum ẽ & sine manicis. Antiqͥ

Expanded text:
tis ornata; nam et particulas cuicumque tis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similit. . . Pulchramque ex auro, vestemque citrosam. 21. Velensis tunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis est peregrina de foris veniens, ut in Hispaniam a Graecis. Polymina, multi coloris. Polymitus enim textus multorum colota. Eadem et Phrygia; huius enim artis periti Phrygii omnes dicuntur, sive quia in Phrygia inventa est; unde et artifices, qui id faciunt, Phrygionam chlamydem. Trilicis a tribus liciis, quia est et simplex et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. Pannucia nuncupata quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum quia longum est et sine manicis; antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
tio & indicium futurȩ pugnȩ. Laculata
uestis ẽ: quȩ lacꝰ quadratos quosdã cum pie¬
tura habet intentos aut additos acui. Iacin¬
ct iua uestis ẽ: aerio colore resplendens. Mo
licina. quȩ a maltiarũ stamine conficitur:
qͣm alii melocinã. alii inauellam uocant.
Bombicina ẽ. abombice u̾iniculo qui lon¬
gissima ex se fila generat. quoꝵ tertura
bombicinum dr: conficit᷑q in insula coo
eam seres pͥmi mserunt. Oloser ica
da. confecta ex quodã genere lim grossioris.
Sunt & qui genꝰ qͦd dam lim byssum esse
existimant. Tramoserica stamine lineo.
trama ex serico. Olofora: tota expurpura.
olo enim totum fibrina uestis. tramam
defibri id ẽ castoris lanahñs. s a pͥma de ca¬
fit. Linostenia uestis ẽ ex lana linoq con¬
texta. & dicta linostema: quia in stamine
linum intrania lanã ht̃. Recta d̾r uestis.
qm sur sum u̾sam stantesq texuerinit. Seg¬
mentata. z onis quib dam & quasi p̃cisam̃¬

Expanded text:
tio et indicium futurae pugnae. 11. Laculata tio et indicium futurae pugnae. 11. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos, aut additos acu. Hyacinthina vestis est, aerio colore resplendens. 12. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur, quam alii molocinam, alii malvellam vocant. 13. Bombycina est a bombice vermiculo, qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur, conficiturque in insula Coo.eam Seres primi miserunt. Holoserica, da confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt et qui genus quoddam lini byssum esse existiment. trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura.grossioris. Fibrina vestis, tramam de fibri id est castoris lana habens. Caprina de cafit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamen
Abbreviated transcription (Latin):
stria nuncupant᷑. ꝓ eo qͦd eisdem iuuenes
qui nutli exercentur in camꝑo pudenda
oꝑiunt. Tunica uestis antiquissima. appel¬
lata quia in motu incedentis sonum facit.
nem de paradiso: adam & eua induti sunt.
Talaris timica dicta. eo qͦd talos usq descendat.¬
& ad pedes defluat: sic̃ pectoralis. quia apud
antiquos breuis erat. ut tantim pectus oꝑi¬
ret. licet nunc ꝓfusior sit. Manicleata tuni¬
ca idẽ manicata. eo qͦd halieat manicas qͣmͣ¬
ciroditam g̾ci uocant. Dalmatica uestis pri¬
mum indalmatia ꝓuincia g̾ciȩ texta ẽ: tu¬
nica sac̾dotalis candida. cum clauis ex pur¬
coccineani. reꝑta a lacedemoniis ad celan¬
dum coloris similitudine sanguiuẽ qͦtiens
quis in acie uuleraret᷑. ne contem planti
ad u̾sario aminꝰ augesceret. Hac sub consulib
romanis usi sunt milites. unde etiã rosati
uocabantur. Solebant etiã p̾die qͣm dimiican¬
dun⁊ e̾e̾t ante pͥncipia ꝓponi. quasi ad moni¬

Expanded text:
stria nuncupantur, pro eo quod eisdem, iuvenes stria nuncupantur, pro eo quod eisdem, iuvenes qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tunica vestis antiquissima, sic appellata quia nem de paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat, ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior sit. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas, qciroditam Greci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clacoccineam, reperta a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem, quoties quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hac sub consulibus Romani usi sunt milites, unde etiam russati vocabantur. Solebant etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admoni
Abbreviated transcription (Latin):
tegumen tecta. quȩ tegunt corpora. Uestimentũ
uͦe quod usq aduestigium ꝓtendit᷑. quasi ue¬
stigienti: ut ẽ tunica talaris. S & hoc
consuetudo sermonis actoꝵ confiuidit.
Indumeutum qͦd intus ad corpꝰ induitur.
quasi intumentum amictus. Discernitui
aut̃ uestitus acultu. qm̃lautiꝰ intelligitur
cultꝰ. Item cultus abhabitu. nam habitus
ad naturam ꝑtinet. cultus ad homines. Plereq
sutẽ uestium aut atempore quo maxime
musu sunt appellant᷑. aut a locis ubi uel pri¬
mum confecte. uel maxime uenditantur.
aut agenere coloꝵ. aut a nomine reꝑtoꝵ.
uestis antiquissima hominum fuit ꝑroma¬
tum. id ẽ succinctorium. quo tantum gens¬
talia conteguntur. Hoc pͥmun pͥmi morta¬
les e foliis arboꝵ sibi fecerunt. qͦndo ptꝰ p̃ua¬
ricationẽ erubescentes pudenda uelarunt.
cuius usum quȩdam barbare gentes dinn
suit nudȩ usq hodie tenent. Hec & camꝑe¬

Expanded text:
tegumen tecta, quae tegunt corpora. Vestimentum tegumen tecta, quae tegunt corpora. Vestimentum vero est quod usque ad vestigium pertenditur, quasi vestigimentum, ut est tunica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amictus. Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam latius intellegitur cultus. Item cultus ab habitu; nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit perizomatum, id est subcinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velacuius usum quedam barbare gentes dum sint nude usque hodie tenent. Hec et campe
Abbreviated transcription (Latin):
nabula. totidemiq int̾nurta ac depeudentia
mala punica. Ephod qͦd int̾p̃tatur latiue suꝑ¬
indumentum. Erat enim pallium suꝑ hume¬
rale ex quatuor colorib auro contextũ. habens
mutroq humnero lapides duos. ⁊ maragdiuos
auro in clusos. in quib sculpta erant nomi¬
na patriarchaꝵ. Logion qͦd latine dr ratioua¬
le. pannus dupplex auro & quatuor textus
coloribus. hñs magnitudiuẽ palim ꝑ quad ũ
cui intexti erant duodecim p̃ciociosisimi lap¬
des. Hic pannus suꝑ humerali contra pectus
pontificis annectebatur: Pe talum aurea lai
mina infronte pontificis. quȩ uom̃ di illud
ieffabile tetragramaton quatuor hebrai¬
cis litt̾is habebat scͥptum. Battiuu siue femi
nalia id ẽ bracce linȩ usq ad genua ꝑtiu¬
gentes: quib uerecunda sacerdotis uelabapt᷑
iuersitas uestimentorum. tegnien. tegi¬
men. indumentum. uestim̃tum. & Rełe
Tegmen dictum eo qͦd tegat mnemibra: sicit

Expanded text:
nabula, totidemque intermixta ac dependentia nabula, totidemque intermixta ac dependentia mala punica. Ephod, quod interpretatur. Latine superindumentum: erat enim pallium surale, ex quatuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logion, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis annectemina in fronte pontificis, que nomen dei illud ineffabile tetragrammaton quatuor Hebraicis literis habebat scriptum. Batin sive fnalia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus verecunda sacerdotis velabantur. § iversitas vestimentorum: tegmen, tegumen, indumentum, vestimentum, et reliqua. Tegmen dictum eo quod tegat membra; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
opifices supplicant. s hoc poetice fingitur. None
minerua istarum artium pͥnceps ẽ: s quia
sapientia incapite dr e̾ẽ hominis. & minei¬
ua de capite ious nata fingit᷑ hoc ẽ ingenũ.
id̾oq sensus sapientis qui inuenit om̃a inca¬
pite ẽ: ideo & dea artium imnerua dĩ: quia
nichil excellentiꝰ ẽ ingenio quo reguntui. unidͥ
mentorum. Pocłis ẽ sacerdotalis linea. corpori
aisstri cta. & usq ad pedes descendens. unde &
iincupata. podas enini g̾ci pedes uocant: qͣm
nlgo camisiam uocant. Abanech cingultun
sacerdotale rotundum. polimita arte excocco
purpura iaciictoq contextum: ita ut flores
atꝙ gemme ineo e̾ẽ iuderent᷑ distincte. Pu¬
ieum ẽ ex bysso rotundum quasi spera media:
caput tegens sacerdotale. & in occipitio uitta
constrictum. Hoc g̾ci & nr̃i tyaram uelgaleã
uocant. Machil qͦd ẽ tunica talaris tota iaciui¬
ctina. adpedes habens septuaginta duo tuitui¬

Expanded text:
opifices supplicant. Sed et hoc poetice fingitur. Non enim opifices supplicant. Sed et hoc poetice fingitur. Non enim Minerva istarum artium princeps est, sed quia sapientia in capite esse dicitur hominis, et Minerva de capite Jovis nata fingitur, hoc est, ingenium, ideoque sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. Ideo et dea artium Minerva dicitur, quia nihil excellentius est ingenio, quo reguntur universmentorum. Poderis est sacerdotalis linea, corpori astricta usque ad pedes desnuncupata; podas enim Greci pedes vocant:hanc vulgo camisiam vocant. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum, polimitica arte, ex cocco, purpura hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri tyaram vel galeram vocant. Machil quod est tunica talaris, tota hyacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintin
Abbreviated transcription (Latin):
quia uet̾es penuas dicebant ñ pinnas. Hȩc o
dolabra. qͦd habeat duolabra. Nam securis simi¬
plex ẽ. Dextralis. dextre habilis. Ascia abastubis
dicta. quas ẽ ligno exunit. cuius diminutuiũ
ẽ asciola. Est aut̃ manubrio breui. ex ad u̾sa
parte referens uel simplicem malleũ. aut ca¬
uatum uel bicorne rastrum. Scalprus dictus
qͦd scalpturis & foraminub sit aptus. quasi scal¬
forus: cuius diminutuium scalpellus. Terebra
uocata. a uerme ligni. qui nuncupat᷑ terebra.
quẽ g̾ci teredonam uocant. Hic dicta tere¬
bra. quod ut u̾mis terendo forat: quasi terefora¬
uel quasi transforans. Taratrum quasi tera¬
trum. Scophiua dicta quod herendo scophen
ineruam quandã gentiles multis xx.¬
ingeniis p̃dicant. Hanc eium pͥmam la¬
iuficii usum monstrasse. hanc etiã telam or¬
disse & colorasse lanas ꝑhibent. Oliue quoq
hanc diciuit inuentricem & fabrice. multa¬
rumq artium reꝑtricem. Idõq illi utilgo

Expanded text:
quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut vel quasi transforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen inervam quamdam gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. 2. Olivae quoque hanc dicunt inventricem, et fabricae, multarumque artium repertricem. Ideoque illi vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
tate armauit. qͣm serram artifices nuncupant.
ꝑcuius artis inuentione dedalus magister eiꝰ¬
inuidiȩ liuore ꝑmotus. precipitem puerum eu
arce deiecit: dehiuc exulatus cretam abiit. ibiꝙ
aliquaudiu fuit: & ut fabule ferunt exeretis
pennis uolauit. & inciliciam uenit. Ciremus
dictus. qͦd u̾gendo efficiat circulum. Huius
modus duplicata liuea fit: quȩ fimplex ꝑlaioi¬
dinem extensa fuerat. Punctus aut̃ in medio
circini centruni ag̾cis dr. incunis medium cun¬
ctͥa conuergunt. Securis uocatur eo qͦd ea arbo¬
res succidantur. quasi succurris. Item securis
quasi semicuris. exuna enini parte acuta ẽ.
exalt̾a fossaria. Hȩc apud uet̾es penua uocabat᷑
utramq aut̃ habens aciem bipennis. Nambi¬
pennis dr. quod exutraq parte habeat acutã
acien. quasi duas penuas. Penuum enim. an.¬
tiqui acutum dicebant. Unde & auium. quia
acute. & ecce noñ qͦd reseruauit antiquitatẽ.

Expanded text:
tate armaverit, quam serram artifices nuncupant. tate armaverit, quam serram artifices nuncupant. Pro cujus artis inventione Daedalus magister ejinvidiae livore permotus, praecipitem puerum ex arce dejecit. Dehinc exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pennis volavit, et in Ciliciam venit. 10. Circinus dictus, quod vergendo efficiat circulum. Hujus modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cuncta convergunt. 11. Securis vocatur, eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis, quasi semicuris. Ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec et apud veteres penna vocabatur, utramque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis daciem, quasi duas pennas: pennum enim antiqui acutum dicebant, hec et dola. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
templi tolus uocat᷑. Cuple uocate qͦd copulent
inse luctantes. Luctantes. qͦd recti in uicem se
teneant more luctantium agͣntes. Asseres ab
asse dicti. quia soli ponuntrir neq coniuncti.
Somdule: eo qͦd scindant᷑ id ẽ diuidantur:
Epigri & daui sunt: quib lignĩ ligno adhe¬
rent. Claui aut̃ dicti. quasi calibi. quia excali¬
be siut idẽ ferro. Calibs enim ferrumẽ. Ta¬
bule auet̾ib tagule uocabant᷑ a tegendo sci¬
licet: unde & tagule. Conimissura dr tabu¬
larum coniunctio. Sectio aut̃ dicta. asequen¬
doea quȩ ceꝑit. Nam secare sectari & seqtu ẽ.
Serre aut̃ nom̃ desono factumẽ: abstridore.
mordacitate resecaus quȩq attingit. Serre
circim q usum ꝑdices quidã ad olescens inue¬
nit. qu̾e puerum dedalus fr̾ uatͥs suȩ studiis
ꝑdocendum acceꝑat: cuiꝰ pueri tantum in¬
genium fertui: ut dum mat̾iȩ diuidende cõ¬
pendium quereret. spinã piscis unitatus ex
ferro lamminam exasꝑans dentium mordaci¬

Expanded text:
es coeunt. Coplae vocatae quod copulent in se luctantes. Luctantes, quod erecti invicem se teneant more luctantium. Agrantes. Asseres ab asse dicti, quia soli ponuntur neque coniuncti. Scindulae, eo quod scindantur, id est dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id errae, circini que usum Perdices quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae, studiis perdocendum acceperat. Cujus pueri tantum ingenium fertur, ut dum materiae dividendae compendium quaereret, spinam piscis imitatus de ferro laminam exasperans dentium mordaci
Abbreviated transcription (Latin):
Genera rocundarum quatuor. dorice. ionice. tus¬
caniȩ. coruitheȩ. mensura crassitudiuis & altitudi¬
nis int̾se distantes. Quintum genꝰ ẽ earum quȩ
uocantur atticȩ. quat̾nis angulis aut ampliꝰ:
lumpnarum. quȩ a fiuidam̃to corsurgunt: &
suꝑ posite fabrice sustinent pond̾. Bases autẽ
nom̃ ẽ pecrȩ forcissimȩ. syro sermore. Capitalia
dicta qͦd sint columpnaꝵ capita. quasi suꝑ col¬
lum caput. Epistilia sunt quȩ suꝑ capitella
columnarum ponunt᷑ & ẽ g̾cum. Paiumenta
menta. eo qͦd paueant᷑. id ẽ cedant᷑. Unide & pa-¬
uor. quia cedit cor. Ostracꝰ ẽ pauim̃tum testace¬
ini. eo qͦd fractis testis calce ad mixta feriatur.
Testa enim g̾ei ostra dicunt. Rudos artifices¬

Expanded text:
Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, TusGenera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, lumnarum, que a fundamento consurgunt et supraposite fabrice sustinent pondus, bases autem nomen est Petre fortissime Syro sermone. Capitella dicta, quod sint in columnarum capita; quasi super collum caput. Epistillia sunt, que super capitella columnarum ponuntur et est grecum. Pavimentamenta eo quod paveantur, id est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim Graeci ostracon dicunt. Pavime
Abbreviated transcription (Latin):
pantifrasin putant. qͦd ñ sit mundum. Nam
onĩe lotum: mund rum ẽ. Caicis uiua dicta
quia dumi sit tactu frigida: intꝰ occuitũ contiuet
erumpit. Natura eiꝰ mirum aliquid facit. Pq̃¬
qͣm enim arserit aquis incendit᷑ quib solet ig¬
nis extingui. oleo extinguit᷑. q̃ solec ignis ac¬
cend. Usus eius iustructuris fabricȩ necessarius.
Nam lapis lapid ñ potest ad herere fortus. nͥ calce
comunctus. Gipsum cognatum calci ẽ: & ẽ g̾cim
nonien. Plura eiꝰ genera. Omuium aut̃ optinũ:
lapidi speculari. Est enim signis edificioꝵ & coro
nis gratissimum. Harena abariditate dicta. ñ
ab adherendo fabricis: ut quidã uolunt. Huuis
ꝓbatio si maiuui impressa stridet. aut si iuuestem
candidani sparsa: nichil sordis reluiquit. Coluui¬
ne ꝑlongitudine & rotunditate uocate. inqͥb
tocius fabricȩ pondꝰ erigitui: Antiqua ratio erat
columnarum altitudiuis. t̾cia pars laticudiuis.¬

Expanded text:
per antiphrasim putant, quod non sit mundum, nam per antiphrasim putant, quod non sit mundum, nam omne lorum mundum est. Calx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum continet em. Natura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam lapis lapidi non potest adherere fortius; nisi calce coniunctus. Gipsum cognatum calci est et est grecum nomen; plura sunt eius genera, omnium autem optimum lapis specularis, est enim insigniis edin se ostendunt. Arena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat. ne et rotunditate vocate, sunt in quibus totius fabrice pondus erigitur: antiqua ratio erat columnarum altitudinis tertia pars latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sistens. s nusqͣm copiosꝰ. & ubi iuuenit᷑ lapis ũ
saxumi ẽ. Palidꝰ: incemento raro utilis. Glob
contͣ inuirias fortis. & instructura infidꝰ. nisi fu¬
erit niulta fuffrenatione deuictus. Fluuiatilis
suex. semꝑ ueluti madens ẽ. Hunc estate exln¬
beri oportet. nec antebiennium inserere iustru¬
cturis domoꝵ. fictilium oꝑuni ad parietes &
fundam̃ta cocti lat̾ciil ad tecta imbricul tegu¬
liq aptant᷑. Tegule uocate. qͦd tegant edes:
o iibrices. qͦd accipiant imnbres. Tegule aut̃
pͥmȩ positionis nom̃: cuius dminutiuum
tigillum. Lat̾cui uͦ uocati qͦd lati forment᷑.
circum actis undiq quatuor tabulis. Lat̾es
aut̃ erudi sunt: qui & ipsi uude nominati. qͦd
iatiligneis formis efficiuntur. quoꝵ crates di¬
cuntur in quib lutuui ꝓisdem lat̾ib crudis
portare solent. Sunt enim conexiones can¬
cem teneant. Lutum aut̃ uocatum quidã¬

Expanded text:
sistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non sistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbriculis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae quod tegant aedes, et imbrices quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cuius diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati quod lati formentur circumactis undique quattuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati quod lati ligneis formis efficiuntur. Quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro isdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim conexiones cancem teneant. Lutum aut
Abbreviated transcription (Latin):
& uetica. Gaditanus. ab insula occeam uͥ & plu¬
rimus exciditur: Piꝑitꝰ sub albidus cũ pune¬
usnigris. durus atq fortissimus. Concleatius
condeis lapillisq & harena concretus. asprimꝰ.
& int̾dum fistulosus. Columbinus a colore auis
nuncupatus. natura uicinus gypso. & mollitie
simullimus. Molaris in parietib utilis. quia
ẽ quedam pinguior natura eiꝰ duraq & aspa:
ex quo etiam & mole fiunt. unde & nom̃ trax̃.
Huius quatuor genera: albus. niger. ꝑmixtꝰ
ac fistulosus. Sfungia lapis creatus exaqua. le¬
uis. ac fistulosꝰ. & cameris aptus. Silex durus
iapis. ex cuius genere nigri silices optuni qͥb̾dã
in locis: & rubentes. Albi scilices. contra uecusta¬
tem in corrupti. Idẽ & inmonum̃tis scalti & incor¬
ruptiꝑmanent. quib ne ignis quidem nocet.
sam ex his etiam forme fiunt: iiquib era fun¬
duntur. Uirides silex uehement̾ & ipse igni re¬

Expanded text:
et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi pluet in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque et arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura vicinus gypso et mollitie simillimus. Molaris in parietibus utilis, quia est quaedam pinguior natura eius, duraque et aspera. Ex quo etiam et molae fiunt; unde et nomen traxit. Huius quattuor genera: albus, niger, permixtus ac fistulosus. Spongia lapis creatus ex aqua, levis ac fistulosus et cameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni re
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. Nam edificatio noua constructio ẽ: instau¬
ratio uͦ qͦd reparat᷑ ad instar pͥoris. Nam instar
uet̾es ꝑsimilitudine ponebant. uude & ui
staurare dicebant. Constat aut̃ constructio
fundamento. lapidib. calce. harena. & lignis
fundamentum dictum. qͦd fundꝰ sit edificii.
Idem & cementum a cedendo dictum. qͦd crasso
lapide surgat. lapides instructuris apti. albuis.
tiburtinus. & columbinus. fluiatilis sfungia
rubrus. & reliqui. Albus lapis. alius durus.
alius mollis. dentata serra secatur. tractabilis
inoꝑe ẽ: ita ut in eo quasi in ligno litt̾e scͥbant᷑.
Liburtinus a loco italie dictus. qui dum sit
ad fabricam fortis. uapore tam̃ dissilit. Tofus
edificiis inutilis ẽ: fundamentis aptus mor¬
dacitate & mollitia. Ex estu enim & alitu
maris fricatur. & u̾beratur imbrib. Harenatiꝰ
iapis. concretus maris harenis. Hic & bibulus
Aicitur. seruat enim humorem acceptum. Idem

Expanded text:
ratio. Nam edificatio nova constructio est; instauratio. Nam edificatio nova constructio est; instauratio vero quod reparatur ad instar prioris: nam instar veteres pro similitudine ponebant, inde et instaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena et lignis. Fundamentum dictum quod fundus sit aedificii. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Lapides in structuris apti: albus, Tiburtinus, columbinus, fluvialis, spongia, rubrus et reliqui. Albus lapis, alius durus, alius mollis. Mollis dentata serra secatur, tractabilis in opere est, ita ut in eo, quasi in ligno, litterae scribantur. Tiburtinus a loco Italiae dictus, qui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. Tophus aedificiis inutilis est, fundamentis aptus, mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbribus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem