comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stultas recordatõnes mͥ nocere. s ⁊̃ alioꝵ ma¬
lefc̃a mͥ narrata. ⁊ ꝑ recordatõnes sordidas ai
memoriã reductas cor meũ non paruo uene¬
no iniquitatis maculare. Ecce ds̃ m̃s piissime
⁊ misericordissime ds̃ m̃s qͣmuis nõ paruam
uercuncliã passus. expandi corã te iniquitates
meas. ostendi uulnera mea ⁊ ꝑcc̃a mea. osten¬
di aĩam meã malis oꝑib maculatã. malorũ
oꝑum delectatonib infectam. malaꝵ delectatõ¬
num recordatõib fedatam. Ds̃ m̃s mĩa inca¬
⁊ suscipe confessionẽ meã. ⁊ fac mecũ scdm mi¬
sericordiam tuam. Si miquitates obseruaius¬

Expanded text:
stultas recordationes mihi nocere; sed etiam aliorum mastultas recordationes mihi nocere; sed etiam aliorum malefacta mihi narrata, et per recordationes sordidas ad memoriam reducta, cor meum non parvo naevo iniquitatis maculare. Ecce, Deus meus, piissime et misericordissime Dominus meus, quamvis non parvam verecundiam passus, expandi coram te iniquitates meas, ostendi vulnera et peccata mea, ostendi animam meam malis operibus maculatam, malorum operum delectationibus infectam, malarum delectationum recordationibus foedatam. Deus meus miserico; suscipe confessionem meam, et fac mecum secundum misericordiam tuam. Si iniquitates observa
Abbreviated transcription (Latin):
ricia rapatitas. ⁊ multa hiis sili̾a. quib uexa¬
ri ⁊ affici. lac̾ari ⁊ discerpi infelicem aĩa meã
conspicio. Est ⁊ pret̾ hoc unũ malũ. malum
suꝑ omnia mala malum. quo tanto grauiꝰ
⁊ miserabilius lateratũ ⁊ afflictum animũ
meũ sentie qͣnto ⁊ ab ipĩs tunabulis semꝑ
iuuẽtute mͥ semꝑ adhesit. nec adhuc p̃ senec¬
tute deficientibz membris me deserit. Est au¬
tẽ hoc malũ desid̃ium uoluptatis. delestatõ
carnalis tempestas libiclinis. que multis ua
riis modis infelicem aĩam meã materauit cli¬
soluit: ⁊ omni uirtute destitutã. manẽ ⁊ debilẽ
redlidit. fateor mittissime ⁊ misericordissime¬
⁊ dulcissime ds̃. fateor corã omĩ potentia tua.
me huiꝰ ne fario oꝑe. huiꝰ oꝑis nefarii immũ¬
dis recordatõnib. sepe esse pollutũ. incensũ.
ardores ĩmodicos ⁊ inhonestos passũ. ⁊ non so¬
lum meaꝵ delectatõnũ malas memorias et

Expanded text:
ritia, rapacitas et multa his similia, quibus vexaritia, rapacitas et multa his similia, quibus vexari et affici, lacerari et discerpi infeliciter animam meam conspicio. Est et praeter haec, unum malum super omnia mala malum, quo tanto gravius et miserabilius laceratum et afflictum animum meum sentio, quanto et ab ipsis cunabulis sempejuventute mihi semper adhaesit, nec adhuc jam prae senectute membris deficientibus me deserit. Est autem hoc malum, desiderium voluptatis, delectatio carnis, tempestas libidinis, quae multis et variis modis infelicem animam meam maceravit, dissolvit et omni virtute destitutam inanem et debilem reddidit. Fateor, dulcissime et mitissime Deus, fateor coram omnipotentia tua me hujus nefario opere hujus operis nefarii immundis recordationibus saepe esse pollutum, incensum, ardores non modicos et inhonestos passum, et non solum mearum delectationum malas memorias et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. subueni adiutor in oportunitatib: sbue¬
ni ⁊ adiuua aĩam meã. et ꝑ ineffabileni mi¬
sericordiã tuã: destrue ⁊ confunde suꝑbiã me¬
am. Ecce ds̃ m̃s ⁊ dñs m̃s. ecce confiteor ĩmẽ¬
se bonitati tue. ueneno huius malicie me to¬
tum eẽ infectum. corruptũ destructum.⁊ iã
fere nͥ mͥ miscd̃ia tua sb̃ueniat ad nichilum
redastum. S coram maiestate tua culpam
meã recognosco reus ⁊ culpabilis. ueniã et
indulgentiã. de hoc ⁊ de omnib pcc̃is meis.
a te misericors treator peto qui nõ uis mortem
pccõris. nec letaris in ꝑditõne morientium:
st̃ ⁊ alia multa que de radice huius pestis
exoriuntur.que me hr̃e. ⁊ eoꝵ molestiis nõ
paꝵ inquietari.⁊ sepissime atteri siłr cõfite
am requiro. Sunt autẽ hec uidelicet. ira im¬
patientia. inimica deo ⁊ om̃ib scĩs eius odio¬
sa discordia. indignatio. uancor animi. tecli¬
um mentis. uoracitas gule. murmatio. aua¬

Expanded text:
or in opportunitatibus, subveni et adjuva animam meam, et per ineffabilem misericordiam tuam destrue et confunde superbiam meam. Ecce, Deus meus et Dominus meus, ecce confiteor immensae bonitati tuae veneno hujus malitiae me totum esse infectum, corruptum et destructum, et jam fere nisi misericordia tua subveniat ad nihilum redactum. Sed coram majestate tua culpam meam recognosco, reus et culpabilis veniam et indulgentiam de hoc et de omnibus peccatis meis a te, misericors Creator, peto, qui non vis mortem peccatoris, nec laetaris in perditione morientium . Sunt et alia multa quae de radice hujus pestis exoriuntur, quae me habere et eorum molestiis non parum inquietari et saepissime atteri similiter conam requiro. Sunt autem haec, videlicet ira, impatientia, inimica Deo et omnibus sanctis odiosa discordia, indignatio, rancor animi, taedium mentis, voracitas gulae, murmuratio, ava
Abbreviated transcription (Latin):
tue confiteor omnia pcc̃a mea. quetũq qͦ qͦ mo¬
do feti ex ea hora ex qua peccare potui usq ad
hant horam. in qua adhuc ꝑ misccliam tuã
me uiuere pateris. Omniũ uero nõ possum
ẽe memor quia multa sunt ⁊facile enumera¬
ri nõ post̃. s tu piissime ⁊ misccłissime d̃s. qͥ
nosti omnia ante qͣm fiant. qui uerꝰ inspector
cogitatõnum. ⁊ iustissimus es scrutator cordis
⁊ renũ. tu nosti omnia pcc̃a mea quecũq egi¬
⁊ uel adhuc ago. uel intus in aĩa mea ꝑ occl¬
tas cogitatõnes. uł̃ foris ꝑ aꝑtas oꝑatõnes: et
ꝓpt̾ea quia ueracit᷑ hec omnia tibi esse nota sci¬

Expanded text:
tuae confiteor omnia peccata mea quaecunque quocunque modo feci, ex ea hora ex qua peccare potui usque ad hanc horam in qua adhuc per misericordiam tuam me vivere pateris. Omnium vero non possum esse memor, quia multa sunt, et facile enumerari non possunt. Sed tu, piissime et misericordissime Deus, cui nota sunt omnia antequam fiant, qui verus inspector es cogitationum, et justissimus scrutator cordis et renum , tu nosti omnia peccata mea, quaecunque egi, vel adhuc ago, vel intus in anima mea per occultas cogitationes, vel foris per apertas operationes. Et propterea, quia veraciter haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e treator ur̃. qui nũquam nisi bonus est
qd̃ bonum si eius gr̃a largiente habere pote¬
ritis: omnia alia bona in illo habebitis.
Si u̾o alia bona habentes. illum non solũ
habeatis inuanum laboratis: uentũq stl¬
tissime seq̃ntes in extremis nõ u̾itatem s
uanitatem inuenietis. Est autẽ sic̃ uos
uidetis. si recte consid̾atis p̃sens gła qua¬
si ue sica uento plena. q̃ dum sic plena te¬
netur in manib. conspicitur speciosa ⁊ cla¬
ra: cui si fortuitu punctus ꝑ modicus im¬
primatur. nõ claritas s manitas ⁊uen¬
tus remanet in manib. Aĩadũtite ergo
⁊ sic̃ in principio huiꝰ meditatõnis uos
monui. de nouissimis ur̃is semper cogite¬
tis: quia sic cogitantes. semꝑq de exitu u¬
stro metuentes. non facile peccabitis÷ et sic
usq in extremũ uiuentes. finita tẽporali
leticia que dum sic timebatis cuca ocłes
ꝑducat qui uos creauit Amen.

Expanded text:
ipse Creator noster, qui nunquam nisi bonus est. ipse Creator noster, qui nunquam nisi bonus est. Quod bonum si, ejus gratia largiente, habere poteritis, omnia alia bona in illo habebitis. Si vero alia bona habentes, illum solum non habetis; in vanum laboratis, ventumque stultissime sequentes, in extremis non veritatem, sed vanitatem invenietis. Est autem, sicut videtis, si recte consideratis, praesens gloria, quasi vesica vento plena; quae dum sic plena tenetur in manibus, conspicitur speciosa et clara; cui si fortuito punctus permodicus imprimatur, non claritas, sed inanitas, et ventus remanet in manibus. Animadvertite ergo; et, sicut in principio hujus meditationis vos monui, de novissimis vestris semper cogitetis; quia sic cogitantes, semperque de exitu vestro metuentes non facile peccabitis, et sic usque in extremum viventes, finita temporali laetitia, quae dum sic timebatis, circa oculperducat qui vos creavit. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
mori neq̃o. Nunc misera recipio quicqͥd pec¬
doratum. ꝑ tactum. Non tamen ualet in¬
felici aĩe tam misere dolenti. tam sero peni¬
tenti. tam infelicit proclamanti. qd̃ tunc
tanta tristicia se afficit: s qđ dum ĩ uita
fuit promeruit. nc in ip̃is dolorib infer¬
ni misera ⁊ peccatrix retipit. Ecte aĩa mea
⁊ caro mea diligenter intende. intendentes
lius. quid melius seq̃ndũ ddiscerniteͥ bene
facere ⁊bona recipere. an mala agere: et
mala recipere. Nisi insanũ sapiatis. nicħ
aliud respondebitis nͥ bene facere:⁊ bonũ
habere. Ergo facite bonũut illud possitis
hr̃e bonũ ã quo ẽ omne bonum. scilicet
oĩs boni bonũ: qđ nõ p̃t ẽẽ nͥ bonũ. Multa
bona creator ũr dedit uob̃. młta ĩ potestate ur̃a
tͣdidit: s nlłm bonũ ẽtã p̾ciosũ tã ab oĩ sapi¬
ente expetendum. quã illud bonũ ad qd̃
nõ pt̃ accedẽ ullũ malum. Hoc bonũ est

Expanded text:
mori nequeo. Nunc misera recipio quidquid pecmori nequeo. Nunc misera recipio quidquid pecodoratum, per tactum. Non tamen valet infelici animae tam misere dolenti, tam sero poenitenti, tam infeliciter proclamanti, quod tunc tanta tristitia se afficit. Sed quod, dum in vita fuit, promeruit, nunc in ipsis doloribus inferni, misera et peccatrix recipit. Ecce anima mea et caro mea, diligenter intendite; intendentes lius, quid utilius sequendum discernite. Bene facere et bona recipere? an mala agere, et mala percipere? Nisi insanum sapiatis, nihil aliud respondebitis, nisi, bene facere et bonum habere. Ergo facite bonum, ut illud possitis habere bonum, a quo est omne bonum, scilicet omnis boni bonum, quod non potest esse nisi bonum. Multa bona Creator noster dedit nobis, multa in potestate nostra tradidit; sed nullum bonum est tam pretiosum, tam ab omni sapiente expetendum, quam illud bonum, ad quod non potest accedere ullum malum. Hoc bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
thenis fortit̾ constringentes. fortiusq ex oĩ
ꝑte ꝓpellentes ad tormenta inferni rapiũt:
ubi ip̃e sathanas mersus in profundum
iacet deorsum. Ibi est fletus ⁊ stridor dẽ¬
tium. Ibi ignis laq̃us. sp̃c procellaꝵ: par
calicis pcc̃oꝵ. Tunc ip̃e sathanas rapiẽs
eam ad se. expuensq in eam ignẽ plenũ
putore. iubet a sius ministris. ex omni ꝑ¬
te artari. ⁊ sic artatã in ip̃is tormentis ꝓi¬
ci. ubi sine fine cum illis tormentetur. et
sine fine in ip̃is dolorib indeficiens moria¬
tur. Tunc infelix aĩa in ip̃is penis tormen¬
ta. ipĩs furiis infernalib undiq coãgu¬
stata. tandem ad se reducta ceruens omĩa
mala que fecit. infeliciter proclamat. Heu
misera misera. cur unquã in uita ueni q̃
tantis tormentoꝵ generib undiq crucior
misera. Uermes qui tam crudeliter corro¬
ditis. parcite q̃so ꝑcite mͥ misere: tot ⁊ tã
immania alia tormenta patienti. Heu

Expanded text:
tenis fortiter constringentes, fortiusque ex omni tenis fortiter constringentes, fortiusque ex omni parte propellentes ad tormenta inferni rapiunt, ubi ipse Satanas mersus in profundum jacet deorsum. Ibi est fletus, et stridor dentium ; ibi ignis, laqueus, spiritus procellarum pars calicis peccatorum. Tunc ipse Satanas rapiens eam ad se, exspuensque in eam ignem plenum putore, jubet a suis ministris eam ex omni parte arctari, et sic arctatam in ipsis tormentis projici, ubi sine fine cum illis tormentetur, et sine fine in ipsis doloribus indeficiens moriatur. Tunc infelix anima in ipsis poenis tormentata, ipsis furiis infernalibus undique coangustata, tandem ad se reducta, cernens omnia mala quae fecit, infeliciter proclamat: Heu misera, misera! cur unquam in vitam veni, misera, quae tantis tormentorum generibus undique excrucior misera? Vermes, vermes, qui tam crudeliter me corroditis, parcite, quaeso; parcite mihi miserae, tot et tam immania alia tormenta patienti. Heu
Abbreviated transcription (Latin):
ne audiret iniqͥtatem protegit eã qui cu¬
stocliuit os eius ne loqueretur mendacium:
adgaudet ei qui eã protexit ne peccaret in
sensu olfatiendi siue tangendi: et sic eam
ex omni parte letus ⁊ hylaris circũdat: ⁊
ante thronum claritatis diuine ubi sine
fine gaudeat locat. Occurrũt ei alii ageli ⁊
alii scĩ. qui assistunt ante conspectum diui¬
ne maiestatis. ⁊ quã sociam sibi ꝑ bona oꝑa
⁊ amicã noscunt. in brachiis sincerissime
caritatis gaudent excipiunt: talit̾q affã¬
tes. quasi singla gaudia omniũ ibi co¬
habitantiũ ei ostendunt. Ecce aĩa nr̃a. ec¬
te socia nr̃a. qr deo fidelit̾ seruisti. eiusq pre¬
cepta faciendo uiriliter laborasti. iã tandẽ
a labore quiesce: ⁊ et̾nis gaudiis amodo ⁊
usq insempit̾num nobiscum fruere. At cõ¬
tra aĩa pecoris cũ cogitur exire de corpore mox
excipiũt eam angłi sathane qͣm igneis ca-¬

Expanded text:
ne audiret iniquitatem; protegit eam, qui cune audiret iniquitatem; protegit eam, qui custodivit os ejus, ne loqueretur mendacium; aggaudet ei, qui eam protexit ne peccaret in sensu olfaciendi sive tangendi; et sic eam ex omni parte laetus et hilaris circumdat, et ante thronum claritatis divinae, ubi sine fine gaudeat, locat. Occurrunt ei alii angeli, et alii sancti, qui ibi assistunt ante conspectum divinae majestatis; et quam sociam sibi per bona opera et amicam noscunt, in brachiis sincerissimae charitatis gaudenter excipiunt; taliterque affantes, quasi singula gaudia omnium ibi cohabitantium ei ostendunt. Ecce, amica nostra, ecce, socia nostra, quia fideliter Deo servisti, ejusque praecepta faciendo viriliter laborasti, jam tandem a labore quiesce, et aeternis gaudiis amodo et usque in sempiternum nobiscum fruere. At, contra, anima peccatoris cum cogitur de corpore exire, mox excipiunt eam angeli Satanae, quam igneis ca
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑta est fouea ꝑditõnis: facile illuc labit .
qui modo caute se nõ custodit. Pcc̃m ⁊ in iqͥ¬
tas stultum ⁊ uanũ facile mͦ illuc impel¬
lunt: in quo semel ĩmersi iã nõ resurgunt
ĩꝑpetuũ. Sicut prauis ⁊ mala semꝑ facien¬
tib aꝑtus est et̾nus int̾itus: sic bonis ⁊ in
troitus in quo quis semel susceptus. semperz
imꝑpetuũ manebit gaudens ⁊ letus. Hoc mͦ
⁊ bona oꝑa. bonũ eleuant sursum in excelsum:
et mala oꝑa malum demergunt in profundũ
deorsum.
ed iam nunc diligent uideamus si pos¬
sumus. quo ordine bona opera aĩam il¬
lius qui bñ uixit ducant in celum: ⁊ malao¬
pera aĩam pcc̃õris trahant in infnum. Aĩa
pura mox ut discedit acorꝑe uidet oĩa opera
sua: ⁊ quia omnia bona uidet. gaudet menar¬
rabili leticia. Iox accipit eam angls. qui
oculos eius tenuit ne uideret uanitatẽ: am¬
plectitur eam qui obturauit aures eius ne¬

Expanded text:
Aperta est fovea perditionis: facile illuc labitur, Aperta est fovea perditionis: facile illuc labitur, qui modo caute se non custodit. Peccatum et iniquitas, stultum et vanum, facile modo illuc impellunt; in quo semel immersi jam non resurgunt in perpetuum. Sicut pravis et mala semper facientibus, apertus est aeternus interitus; sic bonis, et iparadisi introitus, in quo quis semel susceptus semper et in perpetuum manebit gaudens et laetus. Hoc modo et bona opera bonum elevant sursum in excelsum: et mala opera malum demergunt in profundum deorsum. Sed jam nunc diligenter videamus, si posumus, quo ordine bona opera animam illius qui bene vixit ducant in coelum, et mala opera animam peccatoris trahant in infernum. Anima pura, mox ut discedit a corpore, videt omnia opera sua; et quia omnia bona videt, gaudet inenarrabili laetitia. Mox accipit eam angelus, et qui oculos ejus tenuit ne videret vanitatem ; amplectitur eam, qui obturavit aures ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ sine dubio patiens redditor: ⁊ diligens
cordis ⁊ renum scrutator. Patitur modo mł¬
ta expectans ur̃am correctõnem. uelut mã¬
suetissimus: s si m nos non corrigimus
dampnabit nos sicut iustissimus. Et qui mͦ
tam dulcis est nobis. ut nos suos frẽs uocet¬
⁊ amicos. tunc in extrema discussione igno¬
rans. ⁊ nõ sibi ꝑ bona notos ueluti inimicos
suos reputabit nos. Anima mea ⁊ caro mea.
iam tandem euigiletis. semꝑ ⁊ ubiq cogitãtes
de nouissimis ur̃is. forsitan si hoc facitis: non
facile peccabitis. Si modo sicut moneo facitis.
secure sitis. qr cum multi dolebunt. qui mͦ
misere rident ⁊gaudent:uos leticia menar¬
rabili exultabitis. ⁊ gaudebitis. In ip̃is o¬
ꝑib ur̃is nũc diligenter intendite. Si rec¬
ta sunt ⁊ deo placita. gaudete: si praua
⁊ dõ nõ accepta. citius corrigite. Non dormi¬
tent oculi ur̃i. nõ dormitẽt palpebre ur̃e.

Expanded text:
enim sine dubio patiens redditor, et diligens enim sine dubio patiens redditor, et diligens cordis et renum scrutator. Patitur modo multa, exspectans nostram correctionem, velut mansuetissimus: sed si modo nos non corrigimus, damnabit nos, sicut justissimus: et qui modo tam dulcis est nobis, ut nos suos fratres vocet et amicos, tunc in extrema discussione ignoratos, et non sibi per bona opera notos, veluti inimicos suos reputabit nos. Anima mea et caro mea, jam tandem evigiletis, semper et ubique cogitantes de novissimis vestris. Forsitan si hoc facitis, non facile peccabitis. Si modo, sicut moneo, facitis, securae sitis; quia cum multi dolebunt, qui modo misere rident et gaudent, vos laetitia inenarrabili exsultabitis et gaudebitis. In ipsis operibus vestris diligenter intendite. Si recta sunt et Deo placita, gaudete; si prava et Deo non accepta, citius corrigite. Non dormitent oculi vestri, non dormiant palpebrae vestrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde uinãt aĩa.⁊ tato. ⁊ de gła bone anime
⁊ infelicitate male anime. qͣn exeunt a cor
Uin aĩa manet in corꝑe: u
uit homo scdm carnem. Qua car¬
nẽ deserente: moritur scd̃m eandẽ
carnem. S sicut aĩa uitam tribuit carni
dum ip̃a manet in carne ÷ sic ip̃a caro. uitã
tribuit aĩe: dum ip̃a caro facit oꝑa iusticie
Ergo hoc modo sibi inuicem uidentur tri¬
buere. ⁊ aĩa carni. ⁊ caro aĩe: ⁊ sic aĩa cũ
carne operante acquirunt sibi inuicem ui¬
tam ꝓpetue uite. S illam uitã mox ꝑcipit
aĩa exuta carne. quã caro cum aĩa ꝑceptu¬
ra ẽ in resurrectõne. in nouissimo die. Ergo
aia mea et caro mea exultantes in deũ ui¬
uũ. accedite ad deum creatorẽ ur̃m. acceli¬
te ⁊ illuminamini. ⁊ iam amplius non fa¬
ciatis unde erubescatis: s semper agere stu¬
dete unde inet̾num congaudeatis. Hortor uos
moneo uos: ne inuacuũ gỹam dei mͦ recipia¬
ceant illi: nõ semper eum ita putetis. Est

Expanded text:
unde vivat caro: et de gloria bonae animae, et de infelicitate malae animae, quando exeunt de corpore. Dum anima manet in corpore, vivit homo secundum carnem: qua carnem deserente, moritur secundum eamdem carnem. Sed, sicut anima vitam carni tribuit, dum ipsa manet in carne, sic ipsa caro vitam tribuit animae, dum ipsa caro facit opera justitiae. Ergo hoc modo sibi invicem videntur tribuere, et anima carni, et caro animae; et sic anima cum carne operante, acquirunt sibi invicem vitam perpetuae vitae. Sed illam vitam mox percipit anima exuta carne, quam caro cum anima perceptura est in resurrectione in novissimo die. Ergo, anima mea, et caro, exsultate in Deum vivum , accedite ad Deum Creatorem vestrum, accedite et illuminamini , et jam amplius non faciatis unde erubescatis; sed semper agere studete, unde in perpetuum gaudeatis. Hortor vos, moneo vos, ne in vacuum gratiam Dei modo recipiaceant illi; non semper eum ita pati putetis. Est
Abbreviated transcription (Latin):
nandum.Heu miser. Heu miser: semꝑ ⁊ uꝙ.
Heu miser: quanta captitas ẽ. miseri hoĩs
Si male uiuit: est aꝑta dampnatio. Si recte
quidem agere uidetur: s incaute se custodiẽs
inde glatur: it̾m ẽ. misero certa mors ⁊eter¬
na dampnatio. O ds nr̃m refugium. o crea¬
tor nr̃. ⁊ iurtus nr̃a aduersus eos qui nos per¬
secuntur.⁊ si te nos uiderint ꝓpt̾ pcc̃a nr̃a dimͣ¬
tere semꝑ insidiantur: cduuia nos misero
tua mĩa semper incligentes. tue miseratõis
auxilium plusquã nobis expediret tepide po¬
stulantes. ⁊ si nos despicis ideo quia multis
iniquitatib inuoluimur. saltẽ reduc ad nos
misericordes oculos tuos. quia treatura sumꝰ
Et sicut uerissimũ ẽ. te nr̃m semꝑ esse crea¬
torem. sic semꝑ ⁊ ubiq sentiamus te nr̃m ẽẽ
defensorẽ. ⁊ aduersus inimicos nr̃os intleficien¬
tẽ protectorẽ: ut in p̃serti uita semꝑ a te de¬
fensi ⁊ adiuiti. finito temꝑali cursu ad te crea
mundati ⁊ absoluti Amen. Quomodo ꝑcc̃or

Expanded text:
nandum. Heu miser, heu miser, semper et ubique, heu miser, quanta captivitas est miseri hominis. Si male vivit, est aperta damnatio; si recte quidem vivere videtur, sed incaute se custodiens, inde gloriatur, iterum est misero certa mors, et aeterna damnatio. O Deus, nostrum refugium, o Creator noster, et virtus nostra adversus eos qui nos persequuntur, et si te nos viderint propter peccata nostra dimiticordia semper indigentes, tuae miserationis auxilium, plusquam nobis expediret, tepide postulantes. Et si nos despicis, ideo quia multis iniquitatibus involvimur, saltem reduc ad nos misericordes oculos tuos, quia creatura tua sumus. Et sicut verissimum est te nostrum semper esse Creatorem, sic semper et ubique sentiamus te nostrum esse defensorem, et adversus inimicos nostros indeficientem protectorem, ut in praesenti vita semper a te defensi et adjuti, finito temporali cursu, ad te Creamundati et absoluti. Amen. ORATIO
Abbreviated transcription (Latin):
nomen tuum. Ih̃u. ih̾u. obliusc̾e suꝑbũ
prouocantẽ: respice miserũ inuocantẽ. No¬
men dulce nomen delectabile. nomen cõfor¬
tans peccatorem: ⁊ beate spei. Quid enim ẽ¬
ihc. nisi saluator: Ergo ihu ꝓpt̾ temet ip̃m:
me redemisti:ne condempnes. Qui me crea¬
sti bonitate tua: ne ꝑeat opus tuũ mea in¬
quitate. Rogo piissime ne ꝑdat mea iniqͥ¬
tas: qd̾ fecit omnipotens tua bonitas recog¬
nosce benignissime qd tuũ est: absterge qd̾
alienũ ẽ. Ih̃u. ih̃u miserere dum tempꝰ est
miserendi: ne dampnes in tempore iudican¬
di. Que nãq tͥ utilitas in sangume meo ÷
si descendero in eternã corruptionẽ: Neq
enim mortui laudabunt te dñe: neq om̃s
qui descendunt in infnum. Si me admi¬
go o desid̾antissime ihu. admitte me intra
numerum electorũ tuoꝵ: ut cũ illis te lau¬
dem. te ꝑfruar. ⁊ glorier in te int̾ omnes
qui diligũt nomen tuũ. Qui cum deo patͤ.¬

Expanded text:
nomen tuum. Jesu, Jesu, obliviscere superbum nomen tuum. Jesu, Jesu, obliviscere superbum provocantem, respice miserum invocantem nomen dulce, nomen delectabile, nomen confortans peccatorem, et beatae spei. Quid est enim Jesus, nisi Salvator? Ergo Jesu, propter temetipsum me redemisti, ne condemnes; qui me creasti tua bonitate, ne pereat opus tuum mea iniquitate. Rogo, piissime, ne perdat mea iniquitas quod fecit tua omnipotens bonitas. Recognosce, benignissime, quod tuum est; et absterge quod alienum est. Jesu, Jesu, miserere, dum tempus est miserendi, ne damnes in tempore judicandi. Quae namque tibi utilitas in sanguine meo, si descendero in aeternam corruptionem? Neque enim mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum . Si me admigo, o desideratissime Jesu, admitte me intra numerum electorum tuorum, ut cum illis te laudem, te perfruar, et glorier in te inter omnes qui diligunt nomen tuum. Qui cum Pat
Abbreviated transcription (Latin):
caui. Pccõr quid feci. cui feci. qm male feci. Ue.
ue. ira omnipotentis ne irruas suꝑ me. Ira oĩ¬
potentis. uͥ capi poteris in me: Non ẽ qd̾ te pos¬
sit tolare in toto me. Oangustie. Hinc erũt
accusantia pcc̃a: inde t̾rens iusticia. sb̃tus pa¬
tens horridum chaos inferni. de suꝑ iratus
uidex. intus urens conscientia. foris ardens mũ¬
dus. iustus uix saluabit᷑ : pcc̃or si dep̾hensus.
in qͣm partẽ se premet: Constrictus ubi latebo
quomͦ parebo:Latere crit impossibile: appa¬
rere intolerabile. Illud desiderabo.⁊ nusquã
erit: istd̃ execrabo ⁊ ubiq erit. Quid: Quid
tunc: Quid tunt erit: Quis eruet me de ma¬
nib dei: Unde michi consiliũ: Unde salus:
Quis ẽ qui dr̃ magni consilii angłs. qͥ dr̃
saluator. ut nomen eius uociferer: Iam ip̃e
nus tremo. Respira iã o pccor respira ne desꝑe
Sꝑa ĩ eo quẽ times affuge ad eũ a quo aufugisti.

Expanded text:
cavi. Peccator, quid feci? cui feci? quam male feci? Vae, cavi. Peccator, quid feci? cui feci? quam male feci? Vae, vae! ira Omnipotentis, ne irruas super me. Ira Omnipotentis, ubi poteris capi in me? Non est quod te possit tolerare in toto me. O angustiae: hinc erunt accusantia peccata, inde terrens justitia; subtus patens horridum chaos inferni, desuper iratus judex; intus urens conscientia, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur; peccator sic deprehensus in quam partem se premet? Constrictus ubi latebo? quomodo parebo? Latere erit impossibile, apparere intolerabile. Illud desiderabo, et nusquam erit: istud exsecrabor, et ubique erit. Quid quid tunc? quid erit tunc? quis eruet me de manibus Dei? unde mihi consilium? unde salus? Quis est, qui dicitur magni consilii angelus, qui dicitur Salvator, ut nomen ejus vociferer? Jam ipse nus tremo. Respira jam, o peccator, respira; ne desperes, spera in eo quem times. Affuge ad eum, a quo aufugisti.
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e̾ tibi post̃ ad sorbendas iuges lacrimas.
S cur debeo de grauedine: de magnitudine
imminentis miserie quicqͣm dissimulando
tacere. et oculis meis furari: An ut impro¬
uise irruant repentini dolores. ut subito
irruat intolerabilis tempestas: Certe nõ sic
expedit pcc̃ori. Si enim dixero quicquid pot̾o
excogitare. nondum ad id qd̃ res ẽ pot̾it com¬
pari. Igitur deducant oculi mei lacrimas ꝑ
diem ⁊ noctem: ⁊ nõ taceant. Auge ergo pec¬
cator. auge suꝑiorib erumpnis ponclus.
ad deterrorem suꝑ terrorẽ: ululatum suꝑ u¬
lulatum. Nam ip̃e te iudicabit. ad cuius
contumeliam spectat quicqd in obediens dõ
aut p̾uaricator peccat. Qui mͥ bonum pro ma¬
lo reddidit. cui ego malum pro bono reddidi.
qui nũc patientissimꝰ. tc̃ districtissimꝰ: clem̃tis¬
simꝰ ñc. iustissimꝰ tc̃. Heu me. heu me cui pec¬
caui: Dm̃ inhonoraui: omnipotentem prouo¬

Expanded text:
ficere tibi possunt ad sorbendas juges lacrymas. ficere tibi possunt ad sorbendas juges lacrymas. Sed cur debeo de gravedine, de magnitudine imminentis miseriae quidquam dissimulando tacere, et oculis animae meae furari: an ut improvise irruant repentini dolores, ut subito ingruat intolerabilis tempestas? Certe non sic expedit peccatori. Si autem dixero, quidquid potero excogitare, nondum ad id quod res est, poterit comparari. Igitur deducant oculi mei lacrymas per diem et noctem, et non taceant. Auge ergo, peccator, auge superioribus aerumnis pondus; adde terrorem super terrorem, ululatum super ululatum: nam ipse te judicabit, ad cujus contumeliam spectat quidquid inobediens Deo, aut praevaricator peccat qui mihi bonum pro malo reddidit, cui ego malum pro bono, qui nunc patientissimus, tunc districtissimus; clementissimus nunc, justissimus tunc. Heu me, heu me! cui peccavi? Deum inhonoravi, Omnipotentem provo
Abbreviated transcription (Latin):
te plura ⁊ forsitan terribiliora his que nunc
uides. Quot que nõ esse mala putas. quot
q̃ nunc esse bona tredis. nudata facie appare¬
bunt ibi nigerrima pcc̃a. Ibi proculdubio re¬
cipies prout gessisti in corpore. tunc iam non
erit tempus misericordie. cum penitentia¬
iã nõ recipietur: cũ emendatio nõ promitte¬
tur. Hic cogita quid gessisti: qͥd oporteat te
recipere. Simulata bona. pauca mala: mul¬
tum gaude. Simulata mala. pauca bona:
multum luge. INutilis pccor an non suf¬
ficiunt tibi hec adimmanẽ rugitum: An nõ
sufficiunt ad eliciendum sanguinẽ ⁊ medl̃¬
las in lacrimas: Ue mirabilis duritia: ad
quam confringendam.leues sunt tam gͣues
mallei. O insensibilis torpor ad quem excitã¬
dum sunt obtusi tam acuti aculei. Proli. le¬
talis sopor. ad quem excitandũ. raucũ ẽ tã
t̾rificum thonitruũ. Pccõr inutilis satis hec
tibi debent ẽẽ ad continuandũ luctũ: suf¬

Expanded text:
te plura, et fortassis terribiliora his quae nunc te plura, et fortassis terribiliora his quae nunc vides. Quot, quae non esse mala putas? quot, quae nunc esse bona credis, nudata facie apparebunt ibi nigerrima peccata? Ibi procul dubio recipies prout gessisti in corpore; tunc, cum jam non erit tempus misericordiae; tunc, cum poenitentia non recipietur, cum emendatio non promittetur. Hic cogita quid gessisti, quid oporteat te recipere. Si multa bona, pauca mala; multum gaude: si multa mala, pauca bona; multum luge. O inutilis peccator! an non sufficiunt tibi haec ad immanem rugitum? an non sufficiunt ad eliciendum sanguinem et medullas in lacrymas. Vae mirabilis duritia, ad quam confringendam leves sunt tam graves mallei! O insensibilis torpor, ad quem excitandum sunt obtusi tam acuti aculei! Proh lethalis sopor, ad quem excitandum raucum est tam terrificum tonitruum! Peccator inutilis, satis haec tibi debent esse ad continuandum luctum: suf
Abbreviated transcription (Latin):
truum: non dormit s mortuus ẽ.
rbor infructuosa. ubi sunt fruttus tui:
Arbor digna securi ⁊ igne. digna succi¬
di ⁊ succendi. qui st̃ fructus tui: Utiq spi¬
ne pungentes ⁊ amara pcc̃a. Que utinã sic
te penitendo pungerẽt ut confringerẽtur: sic
amarescerent ut euanescerent. forsitan parũ
quid putas aliqd pc̃m. Utinam districtus
uidex parum existimaret aliqd̃ pcc̃m. S heu
me nĩne omne peccatum ꝑ p̃uaricatõem deum
ꝑuum ẽ: Olignũ aridũ ⁊ inutile. et̾nis ig¬
nib dignũ : q̃uid respondebis in illa die. cum
exigetur a te usq ad ictum oculi. omne tempꝰ
ui uendi tibi impensum. qualit ate fuerit ex¬
pensum: Tunc quippe condempnabitur. quic¬
quid fuerit inuentum oꝑis uel ociosi sermo¬
nis ⁊ silentii. usq ad minimã cogitatõnem
etiam qd̃ uixisti. si non fu̾it ad uoluntatem di¬
directũ. De quot pecẽa proruent ibi ex impro¬
uiso: quasi ex insidiis que modo nõ uides. Cer¬

Expanded text:
truum, non dormit, sed mortuus est. Arbor infructuosa, ubi sunt 208 fructus tui? arbor digna securi et igne, digna succidi et succendi, qui sunt fructus tui? Utique spinae pungentes et amara peccata; quae utinam sic te poenitendo pungerent ut confringerentur: sic amarescerent ut evanescerent. Forsan parvum quid putas aliquod peccatum: utinam districtus judex parvum existimaret aliquod peccatum. Sed heu me! nonne omne peccatum per praevaricationem Deum parvum est? O lignum aridum, et inutile, aeternis ignibus dignum, quid respondebis in illa die, cum exigetur a te usque ad ictum oculi, omne tempus vivendi tibi impensum, qualiter fuerit a te expensum? Tunc quippe condemnabitur quidquid fuerit inventum in te operis vel otii, sermonis et silentii, usque ad minimam cogitationem, etiam quod vixisti, si non fuerit ad Dei voluntatem directum. Vae! quot peccata ibi proruent ex improviso, quasi ex insidiis, quae modo non vides? Cer
Abbreviated transcription (Latin):
anis gla de sũmis deicit. suꝑbia mat̾ eius. ĩ bra¬
chiis et̾ne ꝑclitõnis excipit: sicut econtrario e
humilis conu̾satio est. in terris. D̃s qui humili¬
a respicit. ⁊ alta a longe cognoscit. eũ de imia

Expanded text:
anis gloria de summis dejicit, superbia mater ejus in braanis gloria de summis dejicit, superbia mater ejus in brachiis aeternae perditionis excipit; sicut econtrario, cujus humilis conversatio est in terris, Deus qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
quem mnanis gła inficit suꝑior cet̾is uideri cu¬
pit. si quẽ consid̾at in bonis oꝑib meliorem
se ẽẽ. rectiusq incerede negare non possit. illũ
si ualet ⁊ omĩa que agit opprimit. si nõ ualz
quia aꝑte recta sunt. saltẽ ut nõ ex toto recte
acta credenda sint. quocũq modo obnubilare
satagit: sicq miser animus hac captutate
possessus. nec rectũ agit si quid rectum agere
uidetur ÷ qr nec proximũ ddiligit quẽ sicut
se amare precipitur: nec dm̃ amat. quẽ in¬
hoc agendo non amare conuincitur. Qui eĩ
proximũ suũi nõ amat. nec eũ in qͣntũ ualet
ut in bono ꝓficere possit adiuuat: nec ds il¬
miserius pt̃ ẽẽ hoĩem qui se de bono oꝑe extollit:
qui dum se putat extollere. de suꝑnis adima
ruit: Suꝑbia enĩ semꝑ naturaliter in pro¬
fundum inferni iacet. Humilitas uero sem¬
ꝑ in celis habitat: ⁊ in celo manet. Et quẽ in¬

Expanded text:
quem inanis gloria inficit, superior caeteris videri cuquem inanis gloria inficit, superior caeteris videri cupit, si quem considerat in bonis operibus meliorem se esse, rectiusque incedere negare non possit, illum, si valet, et omnia quae agit, opprimit; non valet, quia aperte recta sunt, saltem ut non ex toto recte acta credenda sint, quocunque modo obnubilare satagit. Sicque miser animus hac captivitate possessus, nec rectum agit, si quid rectum agere videatur, quia nec proximum diligit, quem sicut se amare praecipitur , nec Deum amat, quem hoc agendo non amare convincitur. Qui enim proximum suum non amat, nec eum, in quantum valet ut in bono proficere possit, adjuvat, nec Deus ilmiserius potest esse homine qui se de bono opere extollit? Qui, dum sese putat extollere, de supernis ad ima ruit; superbia enim semper naturaliter in profundum inferni jacet, humilitas vero semper in coelis habitat, et in coelo manet. Et quem in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ semper sine ulla miseratõne usq ad interitũ
prosternere contendit. Sepius enim cum alii
mimici mei ab insecutõne mea quasi fatigati
requiescunt. unus audacior ceteris fortus te¬
lum uibrat. scilicet manis gl̃a. que non solũ
si se caute non custodit iugulat. Hec pestis ꝓ¬
genita est ab illa suꝑbia que primũ hõiem
prostrauit: prostratum ⁊ uulnatum. ab illa
felicitate quam possidebat expulit. Et ut mi¬
serum quem inuadit fortius prosternat: in
uidia igitur miserũ quẽ arripit urit: uẽdo tri¬
stem et quasi languore possessumi. incede facit
Inanis uero gl̃a. quasi recreando de ip̃is bonis
oꝑib que agere se fingit extollit. S ut miserũ
quem in anis gl̾a interficit. infelicius captiuũ
lucat. nec ei ullam spem euadendi relinquat.
ad matrẽ suꝑbiã recurrit: et eius aĩata mor¬
tifero consilio. uirtutem cliligendi dm̃ ⁊ proxi¬
mum ei primũ abscidit. Dum enim infelix¬

Expanded text:
et semper sine ulla miseratione usque ad interitum et semper sine ulla miseratione usque ad interitum prosternere contendit. Saepius enim cum alii inimici mei ab insecutione mea quasi fatigati quiescunt, unus audacior caeteris fortius telum vibrat, scilicet inanis gloria, quae non solum si se caute non custodit, jugulat. Haec pestis progenita est ab illa superbia quae primum hominem prostravit, prostratum et vulneratum 248 ab illa felicitate, quam possidebat, expulit. Et ut miserum, quem invadit, fortius prosternat, inv Invidia igitur miserum quem arripit, urit, urendo, tristem et quasi languore possessum incedere facit. Inanis vero gloria, quasi recreando, de ipsis bonis operibus quae facere fingit, extollit. Sed ut miserum quem semel inanis gloria intercipit, infelicius captivum ducat, nec ei ullam spem evadendi relinquat, ad matrem superbiam recurrit, et ejus animata mortifero consilio virtutem diligendi Dum et proximum ei primum abscidit. Dum enim infelix
Abbreviated transcription (Latin):
est tibi ratio lib̾andi me. qr fere semꝑ delectat
me malum facere. ⁊ ĩ malis oꝑib ꝑseuerare.
s ꝓpt̾ te lib̾a me: quia ueretundia est inimico
tuos creaturam tuã sic deludere. sit delusam ⁊
eoꝵ sordidissimis uitiis fedatam male trac¬
tare. quam tam honestam creasti tanto ho¬
nore ratõnis exornasti. quã ad ymaginẽ ⁊ si¬
militudinem tuã plasmasti. Ecce dulcissime
ds̃ m̃s. Ecce infelix sp̃c m̃s malis oꝑib undi¬
q corrosus. de dentib inimicoꝵ suoꝵ quib in¬
felicit dilaniabatur ux erutus. tuũ auxili¬
um implorat tue gratie uisitatõem suspirat:
quia nisi cito sb̃uenias. eoꝵ insecutõne graui¬
ter fatigatus. iã etiã ad te nec anhelare uale¬
bit. Multi sunt inimici mei sic̃ uides piissi¬
me creator m̃s. quoꝵ seuicia grauiter ferior ꝑ¬
cussus ⁊ illusus. non modicos dolores fustinco
s unus int̾ ceteros semper grauius me appetit.

Expanded text:
est tibi ratio liberandi me, quia fere semper delectat est tibi ratio liberandi me, quia fere semper delectat me malum facere, et in malis operibus perseverare. Sed propter te libera me, quia verecundia tua est inimicos tuos creaturam tuam sic deludere, sic delusam et eorum sordidissimis vitiis faedatam male tractare quam tam honestam creasti, tanto honore rationis exornasti, quam ad imaginem et similitudinem tuam plasmasti. Ecce, dulcissime Deus meus, ecce infelix spiritus meus malis operibus undique corrosus, de dentibus inimicorum suorum, quibus infeliciter dilaniabatur, vix erutus tuum auxilium implorat, tuae gratiae visitationem suspirat, quia nisi cito subvenias, eorum insecutione graviter fatigatus jam etiam ad te nec anhelare valebit. Multi sunt inimici mei, sicut vides, piissime Creator meus, quorum saevitia graviter ferior, percussus et illusus non modicos dolores sustineo; sed unus inter caeteros semper gravius me appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
fundar in et̾num: in iusticia tua lib̾a me
et eripe me. Dñe ds̃ m̃s creator m̃s ⁊ gu¬
bernator m̃s. sit̃ dixi ⁊ semꝑ dico. in te spe¬
raui. ⁊ in te spero: nec qͣmdlui fu̾it alitus
in narib meis a misclia tua desperabo.
Ame ip̃o uero si diligenter om̃s actõnes
meas inspicio semper despero. qr semꝑ in
malis oꝑib conu̾sor. s respicens ad dulcissim̃
treatorẽ meũ ad patiẽtissimũ dñm meũ qͥ ma
correctõem meam. expectans ⁊ tolerans
auscultat si in aliqua re curarem emen¬
dare uitam meam: respiro. ⁊ miscdiam
creatoris mei qui tam dulciter me tole¬
rat inuoco. Ex omni ꝑte inuadunt me
inimici mei ⁊ iã fere ex om̃i ꝑte ꝑforant ⁊ irrũ¬
punt int̾iora cordis mei.⁊ nisi ille piissimus
dũs m̃s qui me creauit in subueniat. sb̃uemi¬
ens ⁊ t̾rens inimicoz meos. qui sic me tribulãt
repellat illoꝵ uinculis infelicit ligata. iã cito
deducetur captiua aĩa mea. Ergo lib̾a me dñe

Expanded text:
e et eripe me . Domine, Deus meus, creator meus, et gubernator meus, sicut dixi et semper dicam, in te speravi, et in te spero, nec, quandiu fuerit halitus in naribus meis, a misericordia tua desperabo. A meipso vero, si diligenter omnes actiones meas inspicio, semper despero, quia semper in malis operibus conversor; sed respiciens ad dulcissimum Creatorem meum, ad patientissimum Dominum meum, qui male correctionem meam, exspectans et tolerans auscultat si in aliqua re curarem, emendare vitam meam, respiro, et misericordiam Creatoris mei, qui tam dulciter me tolerat, invoco. Ex omni parte invadunt me inimici mei et jam fere ex omni parte perforant et irrumpunt interiora cordis mei, et nisi ille piissimus Dominus meus, qui me creavit, mihi subveniat subveniens et terrens inimicos meos, qui sic me tribulant repellat, illorum vinculis infeliciter ligata jam cito ducetur captiva anima mea. Ergo libera me, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uo suus amico amicus. fr̃ĩ ft̃. gundulfo¬
anselmus: pro amore felicitatis ꝑseueran-¬
tiam in scĩtate: pro p̾̃mio scĩtatis et̾nitatem
infelicitate. Non ẽ opus. ut multa de incolu-
mitate pristine amicicie loquatur os meum:
illi quem in mutua dilectõe scio ẽe alt̾m cor me¬
um. Ut ergo breuiter qd̃ nosti dicã. sic̃ amor
tui ex quo incepit nũquã in me mutatus est
minuendo: ita sollicitus sum ut semper al¬
teretur augendo. Quidam fr̃ nõ semel. s
sepe me rogauit: ut de sc̃a maria magna. qnͣ¬
dam orationẽ componerẽ. Qd̃ cum presens ip̃e
rogaret ext̾ius: tu absens ꝑsuades int̾ius.
Qm̃ eĩ id tuũ futurũ si fieret prospiciebã: ictͥo
ꝙ uolebat libẽtiꝰ suscipiebã. feci gͥ or̃onẽ unã
unde fuerã postulatus: s in ea me fat̃fecise pͥtu¬
lãti cognoscẽs: alt̾am facere sũ inuitatꝰ. In qͤ
qm̃ similit̾ ñdum satisfeci: t̾ciam q̃ tandẽ
suffice̾t ꝑfeci. Accipe igit᷑ eas q̃ fc̃e st̃ tua intẽ¬

Expanded text:
Suo suus, amico amicus, fratri frater GONDULFOANSELMUS, pro amore felicitatis perseverantiam in sanctitate, pro praemio sanctitatis aeternitatem in felicitate. Et is mitate pristinae amicitiae loquatur os meum illi, quem in mutua dilectione scio esse alterum cor meum. Ut igitur breviter quod nosti dicam, sicut amor tui ex quo incoepit, nunquam in me mutatus est minuendo, ita sollicitus sum ut semper alteretur augendo. Quidam frater non semel, sed saepe me rogavit ut de sancta Maria magnam quamdam orationem componerem: quod cum ipse praesens rogaret exterius, tu absens persuadebas interius. Quoniam enim id tuum futurum, si fieret, prospiciebam, idcirco quod volebat, libentius suscipiebam. Feci igitur orationem unam, unde fueram postulatus; sed in ea me non satisfecisse postulanti cognoscens, alteram facere sum incitatus. In qua quoniam similiter nondum satisfeci, tertiam, quae tandem sufficeret, perfeci. Accipe igitur eas, quae factae sunt tua inten
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lib̾ sua conscientia ⁊ ad hunc librũ dis¬
cutiendum ⁊ emendandũ om̃s alii inuen¬
ti sunt. Aĩa cũ de corpore egredietur nullũ
ire.⁊ quid debeat reciꝑe. Ex hiis q̃ scripta er̃t
ĩ libris istis iudicabimur. ⁊ idõ scribi debent
scd̃m exemplar cum libro uite. Et si qͥd ali¬

Expanded text:
 liber sua conscientia: et ad hunc librum discutiendum et emendandum omnes alii inventi sunt. Anima cum de corpore egredietur, nullumire, et quid debeat recipere. Ex his quae scripta erunt in libris nostris judicabimur, et ideo scribi debent secundum exemplar libri vitae: et si si
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ꝓpinquior deo eris.⁊ maiorẽ tui condi¬
toris geres siłitudinẽ. Quid maiuus hiis t̾
fac̾e potuit qm ut ad siłitudinẽ suam te cõ¬
deret formator tuus: ⁊ eisdẽ uirtutib te orna
ret quib ip̃e ornatus ẽ: Attende gͦ diligen¬
ter prime conclitõnis tue excellentiam ⁊ue
nerandam sc̃e trinitatis ymaginẽ in te ip̃a
cognosce. honorẽq siłitudinis diuine ad qͣm
creata es hr̃e stude. nobilitate moꝵ ex̾citatõe
uirtutum. dignitate p̾mioꝵ. ut qñ appare¬
bit qualis sit: tunc similis ei apparere pos¬
sis. Similis eĩ silem q̃rit. ⁊ qualem te para¬
ius deo. talis ncce ẽ appareat tͥ d̃s. Si ergo
natiuam puchritudinẽ tuã in te reparau̾is.
concupiscet rex decorẽ tuũ. qm̃ ip̃e ẽ ds̃ tuus.
ip̃e amicꝰ ⁊ sponsus. frat̾ ⁊ filius. Ip̃e enim
dixit. Quicũq fec̾it uoluntatem patris mĩ
qui in celis ẽ. ip̃e m̃s fr̃. ⁊ soror ⁊ mater est.

Expanded text:
tanto propinquior Deo eris et majorem tui Conditanto propinquior Deo eris et majorem tui Conditoris geres similitudinem. Quid majus his tibi facere potuit, quam ut ad similitudinem suam te conderet factor tuus; ret, quibus ipse ornatus est? Attende igitur diligenter primae conditionis tuae excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis imaginem 365 in te ipsa agnosce: honoremque similitudinis divinae, ad quam creata es, habere stude nobilitate morum, exercitio virtutum, dignitate praemiorum; ut quando apparebit qualis sit, tunc similis ei apparere possis. Similis enim similem quaerit: et qualem te paraveris Deo, talis necesse est appareat tibi Deus. Si ergo naturalem pulchritudinem tuam in te reparaveris, concupiscet rex decorem tuum: quoniam ipse est Deus tuus ; ipse amicus et sponsus, frater et filius. Ipse enim dixit: Quicumque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est .
Abbreviated transcription (Latin):
memoria. nõ tres aĩe. s una aĩa. ⁊ tres iure¬
aĩe ex quib aĩe uirib quasi excellentiorib
iubemur dm̃ diligere. ut diligamus eum
toto corde. tota aĩa. tota m̃te .i. toto intllcũ
tota uoluntate ⁊ memoria. hoc ẽ toto affcũ
sñ defcũ cum discretõis intuitu. Nec solus
eius uoluntas. ĩmo hec duo nõ sufficiunt
nisi memoria addatur qd̃ semꝑ ĩ mẽte in¬
telligĩtis ⁊ uolentis maneat d̃s̃. ut sĩc nul¬
lum pt̃ ẽe mom̃tum quo hõ nõ utatur ł
fruatur dei bonitate uł mĩa. ita nullum
sit mom̃tum quo eũ p̃sentẽ nõ hẽat in
qm̃ non solum insignita es dei ymagine
uerũ etiam decorata silitudine. Sicut enĩ
creator tuus qui te ad siłitudinẽ suam crea¬
uit ẽ caritas. bonus. ⁊ iuistus. luauis ⁊ miti
patiens ⁊ misericors ⁊ cet̾a insignia q̃ de eo
leguntur: ita tu creata es ut caritatẽ hr̃es. ut
ẽẽs munda. ⁊ sc̃a. pulchra. ⁊ decora. mitis et
hũilis. quas uirtutes qͣnto plus hẽbis in te.

Expanded text:
 tres animae, sed una anima, et tres vires. Ex quibus animae viribus quasi excellentioribus jubemur Deum diligere, ut diligamus eum toto corde, tota anima, tota mente: id est, toto intellectu, tota voluntate, et tota memoria; hoc est, toto affectu, sine defectu, cum discretionis intuitu. Nec solus ejus voluntas. Imo haec duo non sufficiunt, nisi memoria addatur, qua semper in mente intelligentis et volentis maneat Deus: ut sicut nullum potest esse momentum, quo homo non utatur vel fruatur Dei bonitate vel misericordia; ita nullum sit momentum, quo eum praesentem non habeat in quoniam non solum insignita es Dei imagine, verum etiam decorata similitudine. Sicut enim Creator tuus, qui te ad similitudinem suam creavit, est charitas, bonus et justus, suavis et mitis, patiens et misericors, et caetera insignia quae de eo leguntur: ita tu creata es, ut charitatem haberes, et esses munda et sancta, pulchra et decora, mitis et humilis. Quas virtutes quanto plus in te habebis,
Abbreviated transcription (Latin):
tinent elig̾e ⁊ sequi. Diuini u̾o mun̾is ẽ ut
possimus adipisci qd̃ seq̃ndo cupimus cõse¬
qui. Nr̃e potestatis ẽ ⁊ ignauie ut labamur.
labamur. Felix hõ qui sic sapient̾ ambulat
ne cadat aut si cecid̾it ut statĩ resurgat. felici¬
or u̾o ẽ qui nũqͣm cecidit. felicissimus qͥ iã¬

Expanded text:
tinent eligere et sequi: divini vero muneris est ut possimus adipisci, quod sequendo cupimus consequi. Nostrae potestatis est et ignaviae, ut labamur: labamur. Felix homo qui sic ambulat sapienter, ne cadat; aut si ceciderit, ut statim resurgat. Felicior vero est qui nunquam cecidit: felicissimus a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mĩr ñ tuo m̾ito s dei dono. Potes nãq eũ gig¬
nere in corde tuo et in corde alieno. Dotes eũ
concipere a corde tuo et acorde alieno
Intellectu gignitur. consensu concipitur. af¬
fectu nascitur. effcũ nutͥtur. Qñ ueritatem
intelligis uł aliũ intellig̾e facis. xp̃m gigniᷤᷤ
Nosti uoluntatem dei. consenti ei ⁊ concepisti.
Qñ gignis es p̃r. qñ concipis es mr̃. Aman¬
do ꝑturis. oꝑando nutris. Sic in potestate cͦq
relinqͥtur ut pater tante prolis ⁊ mater effi¬
ciatur. Maledc̃a gͦ st̾ilis q̃ nõ parit. q̃ talem
testate consistit u̾itatẽ intellige̾ ⁊ u̾itati con¬
sentire: Non enĩ semꝑ u̾itatem intelligo cũ
uolo. intellecte autem semꝑ consentio si uolue¬

Expanded text:
 non tuo merito, sed Dei dono. Potes namque eum gignere in corde tuo, et in corde alieno. Potes eum concipere a corde tuo, et ab ore alieno. Intellectu gignitur, consensu concipitur, affectu nascitur, effectu nutritur. Quando veritatem intelligis, vel alium intelligere facis, Christum gignis. Nosti voluntatem Dei? consenti ei, et concepisti. Quando gignis, es pater; quando concipis, es mater. Amando parturis, operando nutris. Sic, sic in potestate cujusque relinquitur, utrumnam tantae prolis mater efficiatur. Maledicta ergo sterilis quae non parit, quae talem testate consistit veritatem intelligere, et veritati consentire? Non enim veritatem semper intelligo cum volo: intellectae autem semper consentio: velle
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ tria firma sedẽ hũilitatis ꝑfectõ. ut
attendat hõ quid fuit ante ortũ. Q̾d
ẽ ab ortu usq ad occasum. Quiderit pꝰ hãc
uitam. Un de enĩ suꝑbiat hõ rememorans ꝙ
fuit uile semẽ ⁊ sangius coagulatus in uto.
Post. indeserto huius uite miseriis expoĩtus
⁊ pcc̃o. Tandem cinis ⁊ esca u̾miũ futurus
in tumulo. Uñ suꝑbit hõ cuiꝰ conceptõ cul
aĩa mea si uis amari a deo re tũ aia¬
forma in te ymaginẽ suã ⁊ amabit te.
Reꝑa in te siłitudinem suã ⁊ desid̾abit te.
diligeres. qͣnto te mirabilius ab eo conlitã
ntellig̾es. Consid̃a ergo nobilitatẽ tuã qm̃t

Expanded text:
 tria firma sedet humilitatis perfectio: ut attendat homo quid fuit ante ortum, quid est ab ortu usque ad occasum, quid erit post hanc vitam. Unde enim superbiat homo, rememorans quod fuit vile semen, et sanguis coagulatus in utero; postmodum in deserto hujus vitae miseriis expositus et peccato; tandem cinis, et esca vermium futurus in tumulo? Unde superbit homo, cujus conceptio culpanima mea, si vis amari a Deo, reforma in te imaginem suam, et amabit te: repara in te similitudinem suam, et desiderabit te. diligeres, quanto mirabilius ab eo te conditam intelligeres. Considera ergo nobilitatem tuam: quoniam