comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illato diaconꝰ tuus uerissime se fateba¬
tur unmi̾nẽ. Uerumtñ sisuspicio ha¬
bet᷑. ⁊ accusatores idonei reꝑiuntur
⁊ testes quales sacͥ canones santiunt.
ascito tecũ certo epõꝵ numero ueniãt
accusatores. uocet᷑ ⁊ ipse alderius diaco¬
nus. ⁊ si negaui̾t uentilent᷑ causa ca¬
nonice. ⁊ si ł sponte ꝯfessus. ł legitimis
testib fuit ab ꝓbatꝰ: canonica feriatur
sententia. Quod si nec sponte confitet᷑.
nec accusatores ⁊ testes legitimi reꝑti
fiu̾nt. ⁊ fama mala crebrescit. ñ publi¬
co examine. s corã te ⁊ aliquantis re-¬
uerentissimis pb̃it̾is ⁊ diaconibus tuȩ¬
eccłe sec̾to iuramento se purificet. ⁊ de
inceps boni testimonii eum annũtia.
⁊ cõpesce a cõmone eccłȩ tuȩ filios. ne
sac̾dotem di infamare ult̾ius p̃sumãt
timentes. Maledictꝰ chã qui patris
uerenda derisit.¬

Expanded text:
illato diaconus tuus verissime se fatebatur immunem. Verumtamen si suspicio habetur, et accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, adscito tecum certo episcoporum numero veniant accusatores, vocetur et ipse Aldericus diaconus, et si negaverit, ventiletur causa canonice; et si vel sponte confessus, vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Quod si nec sponte confitetur, nec accusatores et testes legitimi reperti fuerint, et mala fama crebrescit, non publico examine, sed coram te et aliquantis reverendissimis presbyteris et diaconibus Ecclesiae tuae secreto juramento se purificet, et tu deinceps boni testimonii eum annuntia, et compesce ac admone Ecclesiae filios, ne sacerdotem Dei infamare ulterius praesumant, timentes maledictionem Cham, qui patris verenda derisit
Abbreviated transcription (Latin):
s uerus ds ex diuinitate: iuerus homo
ex carne. unus filius dĩ in diuinitate uer-¬
bum patͥs. & deus in homine anima et ca-¬
ro. Anua ñ absq sensu. ⁊ ratione. ut ap¬
pollinaris. neq caro absq anima. ut a¬
nomacus. s anima cum ratione sua. &
caro cum sensib sensib suis. ꝑ quos sen¬
sus ueros in passione: ⁊ ante passionẽ car-¬

Expanded text:
sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum Patris, et Deus in homine anima et caro, anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris. Neque caro absque anima, ut Anomacus, sed animam cum ratione sua, et carnem cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem car
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scđm ueritatem nature ex homine ho-¬
minis filius. ut ueritas filii sĩ adoptiõe.
ñ appellatione. s in utraq natiuitate filii
nomen nascendo haberet. & eẽt uerus d̃s
unum filium quem ꝓpt̾ea ⁊ unigenitũ
dicimus mauentem in duab subiis sicut
ei nature ueritas contulit. ñ confusis
naturis neq immixtis. siuut chimothia-¬
ni uolunt: s societate unitis. deus gͦ ho-¬
minem assumpsit. homo in dm̃ transiũ.
ñ nature uersibilitate sicut t̾cii apolina¬
riste dicunt. s dĩ dignatione. ut nec ds
mutaret᷑ in humana sub̃a assumpm̃do
hominem. nec homo in diuina głificatꝰ
minutionem .⁊ abolitionem facit sub̾e.
Creditur a nob̾ sñ confusione coniuncta
tͥnitas. sine seꝑatione distincta. Natus
afferens. sicut marcion. or igenes. & eu¬
thices affirmant. neq in fantasia .i. abs¬
q carne. sicut ualentinus. neq aorincia
.i. putatiue immaginatum. s corpꝰ uer̃.
ñ tam̃ ex carne carnem. sicut marcianꝰ.

Expanded text:
homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, unum Filium; quem propterea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis, neque immistis, sicut Timotheani volunt, sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit, homo in Deum transivit; non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur 321 in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificaminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta sancta Trinitas, sine separatione distincta. Natus  secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nsponsalib consensus eoꝵ exigẽdus
ẽ. quorum innuptiis desidat᷑. Intelli¬
git᷑ tnr̃ semꝑ filiampatͥ consentire.
nisi euident̾ dissentiat. Item. Spon
salia sicut nuptie consensu sunt
contͣhentiũ. Et ideo sicut nuptiis
ita sponsalib filiã familias consen¬
tire oportet. Que patris uoluntati
ñ repugnat consentire intelligit᷑
Tunc aut̃ dissentiendi apatre licen¬
tia concedit᷑. sundignus morib ł t̃¬
pis ei sponsus apatre eligit᷑. filio fa¬
milias dissentiente spõsalia eiꝰ uoĩe
hendis etas cotͣhentiũ diffinita ñ ẽ.
fieri abut᷑q ꝑsona intelligat᷑ .i. siñ sit̃¬

Expanded text:
sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sposalia sicut nuptiae consensu fiunt contrabentium, et ideo sicut nuptiis, ita sponsalibus filiafamilias consentire oportet. Quae patris voluntati non repugnat, consentire intelligitur. Tunc autem dissentiendi a patre licentia conceditur, si indignus moribus vel turpis sponsus ei a patre eligitur. Filiofamilias dissentiente, sponsalia ejus nomine ahendis aetas contrahentium definita non est fieri ab utraque persona intellegatur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
de cernitis utrum pb̃rũ habentem u¬
xorem debeatis sustentare ⁊ honorare
auauobis ꝓicere. Inquo respondemus
qm̃ licet illi ualde suit rep̃hensibiles
uos dñ dm̃ conuenit imitari. qui solẽ
suum oriri facit ut eugłium testat᷑
suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos
⁊ inustos. Deicere enim auob̃ iõ ñde¬
estis. nec iudicandum ẽ. nec deuita
eorum quic quã inuestigandũ. s epi¬
stoporũ uditio quicꝗ illud ẽ reser¬

Expanded text:
decernitis, utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo respondemus, quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum convenit imitari, qui solem suum oriri facit, ut Evangelium testatur, super bonos et malos, et pluit super justos et injustos , dejicere enim a vobis ideo non deestis nec judicandum est, nec de vita eorum quidquam investigandum, sed episcoporum judicio qui
Abbreviated transcription (Latin):
liacans in ȩccła ñ habentem ep̃m. subri¬
piens ppłos sine consilio integͥ ordinis
irruerit.⁊̃ si ppłs quem seduxit desidẽt
illum. alienum eum ab eccła ẽẽ oportetꝰ
Integrum aut̃ ⁊ ꝑfectum concilium di¬
cimus illud cui metropolita nus ep̃s

Expanded text:
acans in Ecclesiam non habentem episcopum subripiens populos, sine consilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desideret illum, alienum eum ab Ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum concilium dicimus illud, cui metropolitanus epis
Abbreviated transcription (Latin):
ontrou̾siam quȩ int̾ bisontinos
tãto iã tempore uoluta ⁊ reuoluta ẽ.
canonico nũc tandem ap̃ nos iuditio
nou̾is eẽ decisã. p̃cipimꝰ gͥ sollicitudi¬
ni tuȩ. ut ꝓhoc negotio ꝑagẽdo. ⁊ tãti
scandali lite sedanda. ad hibitis tecũ
sapientib ⁊ religiosis frib ł diionũ.
ł ad aliũ ꝯpetẽtiorẽ locũ ꝯuenias. qͦpos¬
sint sine gͣuamine ꝑsonas sibi neces¬
sarias adduce. ⁊ omĩ partiũ animositate
seposita ita sincẽ. ita liquide iuditu
huius ꝑfectionem accipias. quatinus
int̾ eos nulla ult̾iꝰ huiꝰ reilis aut quere¬
la remaneat. Testes aut̃ huuis questio¬
nis ꝓbatores quia decapite parrochiȩ
causa gͣuior agit᷑. quinq sint. siue clici
siue laici. qui scdm canonicas sanctio¬
nes deuisu ⁊ auditu testimoniũ ꝓferãt

Expanded text:
ontroversiam quae inter Bisuntinos tanto jam tempore voluta et revoluta est, canonico nunc tandem judicio apud nos noveris esse decisam. Praecipimus igitur sollicitudini tuae ut pro hoc negotio pedhibitis tecum sapientibus et religiosis fratribus, vel Divionum, vel ad alium competentiorem locum convenias, quo possint sine gravamine personas sibi necessarias adducere: ut omni partium animositate seposita, ita sincere, ita liquide, judicii hujus perfectionem accipias, quatenus inter eos nulla ulterius hujus rei lis aut querela remaneat. Testes autem hujus quaestionis probatores, quia de capite parochiae causa gravior agitur, quinque sint, sive clerici, sive laici, qui secundum canonicas sanctiones, de visu et auditu testimonium proferant
Abbreviated transcription (Latin):
euitabili necessitate coactus euchari¬
stiam ꝑceptam reiecerit. in nullo eccłi-¬
astice dampnationi subiaceat.pen¬
Si quis ꝑ ebrietatem uł uoraali bed¬
citatem eucharistiam euomuerit .xl. di-¬
es penit̾. clerici uł monachi seu diaco¬

Expanded text:
et infirmitate coactus eucharistiam perceptam rejecerit, in nullo ecclesiasticae damnationi subjaceatSi quis per ebrietatem vel voracitatem eucharistiam evomuerit, XL dies poeniteat. Clerici vel monachi seu diaco
Abbreviated transcription (Latin):
nenda. uñ congruũ conspeximꝰ nr̃m
imꝑium ⁊ regni potestatem orientalibꝰ
tͣnfferri. ac tͣnsmutari regionib &
in bizantie ꝓuintia in oꝑtimo loco
nomini nr̃o ciuitatem edificari. &
nr̃m illie constitui imꝑium. qm̃ uͥ
principat᷑ sacerdotum ⁊ xͥane reli-¬
onis caput ab imꝑatore celesti con¬
stitutũ est. iustum ñ ẽ ut illie im¬
ꝑator t̾renus habeat potestatem. ħ
uero omnia quȩ ꝑ hane uram imꝑi-¬
alem sacram ⁊ ꝑ aliam diualia de¬
creta statiumꝰ atq ẽfirmauimꝰ. us¬
q in finem mundi in libra ⁊ incon-¬
cussa ꝑmanenda decernimus.

Expanded text:
. Unde congruum prospeximus nostrum imperium, et regni potestatem orientalibus transferri et transmutari regionibus, et in Bizantiae provinciae, in optimo loco, nomini nostro civitatem aedificari, et nostrum illic constitui imperium, quoniam ubi principatus sacerdotum et Christianae religionis caput, ab imperatore coelesti constitutum est, justum non est ut illic imperator terrenus habeat potestatem; haec vero omnia quae per hanc nostram imperialem sacram, et per alia divalia decreta statuimus atque confirmavimus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanenda decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Ecce tam palatium nr̃m ut p̾latũ
est. quamq romane urbis ⁊ om̃s ita¬
lie. seu occidentaliũ regionum ꝓuin¬
cias. loca ⁊ ciitates sepe fato beato
pontifico patre nr̃o siluestro uniuer¬
sali pp̃ contͣdentes. arq relinq̃ntes.
ł successoꝵ ipsiꝰ pontificũ potestatii

Expanded text:
retur, ecce tam palatium nostrum ut praelatum est quam Romae urbis et omnes Italiae seu occidentalium regionum provincias, loca et civitates saepe fato beatissimo pontifici Patri nostro Silvestro universali papae contradentes, atque relinquentes ei, vel successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nspectis legib romanis. ubi habebat᷑
de sacͥlegiis. inuenimus ibi aiustinia¬
no inꝑatore legem compositionis sacͥ¬
tenencdã. quȩ a karolo ẽ c̃sticuta pio
pͥncipe de compositione sacͥlegii. iudelicet
in .xxx. libras argenti examinati.i.
sexcentoꝵ solidoꝵ summa argenti pu-¬
rissimi. iõ q qͥs qͥs inuentꝰ fuerit reus
querimonia sacͥlegii iuste ꝑtinuerit. &¬
si ipse reus sacͥlegi facere noluerit.
tam dui excominunicõni sub iaceat
usq qͦ p̃dictam compõnem sexcentoꝵ
mortuus fũ̾it corpꝰ eiꝰ cũ psmnis lymnis
ñ deferat᷑ ad sepult᷑am. Et p̃cipimꝰ. ut in-¬

Expanded text:
nspectis legibus Romanis ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi a Justiniano imperatore legem compositionis sacritenendam, quae a Carolo est constituta pio principe, de compositione sacrilegii, videlicet in triginta libras argenti examinati: id est, sexcentorum solidorum summam argenti purissimi; ideoque quisquis inventus fuerit reus querimonia sacrilegii juste pertinuerit, et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcentorumortuus fuerit, corpus ejus cum psalmis et hymnis non deleratur ad sepulturam; et praecipim
Abbreviated transcription (Latin):
se referant᷑. ut abhis oĩb uste cõsoua
uoce dec̾nant᷑. nͥ ad maiorem auctoritatẽ
fui̾t abhis qui uidicandi sunt appella¬
tũ Uñ ñ oportet ut degradet᷑ ł de hono¬
rit᷑ unaqueq ꝓuintia. s ap̃ semet ipsã
bãt uidices sacerdotes ⁊ ep̃os singulos
iuudelicet iuxta ordiues iuos. Et quicũꝙ
causã habui̾t asuis udicib udieet᷑.¬

Expanded text:
et ut ab his omnibus juste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum, unde non oportet ut degradetur, vel deshonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices sacerdotes, et episcopos, singulos videlicet juxta ordines suos. Et quicunque causam habuerit, a suae judicibu
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ s tñ ẽ. hec inuisibilia ⁊ infide¬
lib inc̾dabilia. s tñ uera. ut haberẽt
aliqͥ uisibile exemplum. hoc inqͥb¬
dã arbustis diuina ꝓuidentia cura¬
uit. Cur enĩ ñc̾damus pp̃ hoc ẽẽ institu¬
tum. ut exoluia nascat᷑ oleaster. s¬

Expanded text:
men fit. haec inuisibilia et infidelibus incredibilia, sed tamen uera ut haberent aliquod uisibile exemplum, hoc in quibusdam arbustis diuina prouidentia procurauit. cur enim non credamus propter hoc esse institutum, ut ex oliua nascatur oleaster?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessio. Familiares uͦ ⁊ sponte cõfessi. acq
scłerib irretiti ñ debẽt admitti. nec hii
qui hesterna die. aut ꝑhendie. aut añ
Delibro nono aa

Expanded text:
professio. Familiares vero et sponte professi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesterna die aut ante inimici De libro IX ea
Abbreviated transcription (Latin):
exclude̾ oportet. Nã uixta apłm qui
ad huc radice plantatũ erat exureret᷑
s aliquantũ firmaret᷑. ⁊ usq ad ꝑfec¬
tionem custodiret᷑. hec gͦ ego iohan¬
nes idc̾co ꝑstringenda curaui. ut
hi qui oocasione noue dispensatioĩs
illicita matrimonia contra hunc e¬
ruditissimũ uirum causant᷑. ñ ge¬
neralit̾ . iiii. generationis copulam
censuisse immo uenialit̾ simulq¬

Expanded text:
excludere oporteret. Nam juxta Apostolum qui excludere oporteret. Nam juxta Apostolum qui adhuc radice plantatum erat, exureretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo ego Joannes idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo venialit
Abbreviated transcription (Latin):
erum pꝰmultũ tpĩs afelice
massane sẏciliȩ p̃sule requisitus
utrũ augustino gͥgoriꝰ scripserit.
ut anglorsi . iiͣii. generatione ꝯtͣrta
matͥmonia minime soluerentur.
humillimus pat̾ gͥgorius. int̾ ceta ta¬
lem dedit rationem. Quod scripsi
augustino anglorũ gentis epõ alũpno
uidelicet ut recordaris tuo desangu¬
initatis coniunctione. ipsi ⁊ angłoꝵ
genti. quȩ nuꝑ ad fidẽ uenerãt. ne
ambono qd̵ ceꝑat metuendo auste
riora recederet. specialit̾ ⁊ ñgenera lit̾
certissime scripsisse me cognoscas.
Uñ mͥ omĩs romana ciuitas testis ex¬
istit. nec ea intentione hec illi scrip¬
si mandata ut pꝰquã firma radice
infide fuint solidati si infra ꝓͥam
ꝯsanguinitatẽ inuenti fui̾nt. ñ se¬
parent᷑ aut infra affinitatis lineã .i.
s qͥ ad huc illis neophitis existentibꝰ
eis pͥmũ illicita consentire.⁊ eos ũbis
ac exemplis iustruere. ⁊ quȩ pꝰ detali¬
bus egerint rationabilit ⁊ fideliter

Expanded text:
erum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino Gregorius scripserit ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus pater Gregorius inter caetera talem dedit rationem: « Quod scripsi Augusvidelicet, ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metriora, recederet, specialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit. Nec in ea intentione haec illis scripsi mandata ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separdhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
sidorus inethimologiis suis usꝙ
ad septimã generationẽ consangui¬
nitatis abstinendum ⁊ sic legitimo
connubio ꝯiungendũ asseruit. Iñ
reor eum fecisse qr genelogie seriem
retexens quousq ordinem numerã¬
di ꝑduce posset eo cognationẽ san¬
gunis seruandã extimauit. sicq
ad innouationẽ generis ⁊ amiticie
ius. confirmandũ redire ad connu¬
bium sanciuit. qñ iam cognato¬
iuis ordo numerari.i desinit. Ex

Expanded text:
sidorus in etymologiis suis, usque ad VII generationem consanguinitatis abstinendum et sic legitimo connubio conjungendum asserit. Inde reor eum fecisse quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerandi perducere possent, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit, sicque ad invocationem generis et amicitiae jus conservandum redire ad connubium sancivit, quando jam cognationis ordo numerari desinit. IN
Abbreviated transcription (Latin):
ammissis uiris tutelam amministran¬
dorum negotiorum inliberos postulãt
pͥꝰ quam confirmatio officii talis ineos
ad alias se nuptias ñ uenire. Sane in
optionem huiꝰ modi nulla cogat᷑. s
liba in conditiones quas p̃stitimus uo¬
luntate descendat. Nam si malunt
alia optare mat̾monia tutelas filioꝵ
amininistrare ñ debent.

Expanded text:
amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eos ad alias se nuptias non venire. Sane in optione hujuscemodi nulla cogetur, sed libera in conditiones quas praestituimus voluntate descendat. Nam si maluerit alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
num qͣscdlam scͥpturis. qͣsdã uero apłica
tditione ꝑ successiones in ministerio con¬
fir matas accepimus. quȩdã uͦ consuetu¬
dine roborata approbauit usus. quib
par ritus. ⁊ idem utͥsq pietatis affectꝰ
ꝑtus scͥpturaꝵ hesitauerit: Si eiũ at

Expanded text:
num quandam scripturis , quasdam vero apostolica traditione per successiones in ministerio confirmatas accepimus; quasdam vero consuetudine roboratas approbavit usus, quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur pertus scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturas a patrib traditas. nicħ estima¬
re. qͣntum legio detͥmenti latura sit de¬
spicientib liquido constabit. que enĩ
ut inde ordiam᷑. sc̃ptura salutifere eru¬
cis signacło fideles doeuit insigniri:
Quȩ uł triphariã digesta suꝑ panẽ ⁊ ca-¬

Expanded text:
scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti latura sit, dispicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae vel trifariam digesta super ca
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ. uerbis ab renuntiare sathaue ⁊ an¬
gelis eiꝰ informamꝰ. Uñ hoc ⁊ alia in hunc
modũ ñ pauea nͥ tacita ⁊ nustica tͣditione
a patͥb euuangłico more reuerentiori di¬
ligentia sunt in ministeriis obseruata
silentio. qͣm publicata scͥpto:¬

Expanded text:
tiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, quam publicata scripto
Abbreviated transcription (Latin):
i qui depaginis euagłicis sortes
legũt. ⁊ sioptandũ ẽ. ut id potiꝰ faciãt
quã ad demonia consulenda cõcurrãt.
tñ ista mͣ dispicet cõsuetudo. ad ne¬
gotia scłaria ⁊ ad uite huiꝰ uanitatem
diuina oracula uelle ꝯu̾tere.¬

Expanded text:
i qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut ad id potius faciant quam ad daemonia consulenda concurrant, tamen ista mihi displicet consuetudo, ad negotia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem divina oracula velle conver
Abbreviated transcription (Latin):
uident̃ agnoscitis inbapizandis electiᷤ
qui scłm apłicam regulam ex orcismiᷤ
scrutandi. ⁊ ieuniis sanctificandi. ⁊ freq̃n¬
tib p̾dicationib imbuendi fc̃. duo cm̃ tẽ
ꝑa .i. pascha e penthecosten ẽẽ seruanda.

Expanded text:
identer agnoscitis in baptizandis electis qui secundum apostolicam regulam exorcismis scrutandi sunt, jejuniis sanctificandi, et frequentibus praedicationibus imbuendi sunt, duo tantum tempora, Pascha et Pentecosten, esse se
Abbreviated transcription (Latin):
uiro uncta uxor ẽ uiri. quia nec omĩs
filius heros ẽ pat̾s. Pluptiarum autẽ
federa int̾ ingenuos sunt legitima. ⁊ int̾
equales ⁊ multo pͥꝰ hoc ipsum dnõ cõsti¬
tuente ꝗ̃ untium romani uiris existeret
Itaq aliud ẽ uxor aliud concubina. sicut
uͭ dr habrahe. Eie aucillã ⁊ filium eius.
ñ enim heres erit filiꝰ ancille cum filio
meo p̾saac. Gcuiuslibet loci laicus si
filiã suã uiro habenti concubinam in
mat᷑monium ded̾it. ñ ita accipiendũ ẽ
quasi eam ꝯugato dedit. ñ forte illa
mulier ⁊ ingenua fact̾a ⁊ dotata legi¬
time ⁊ publicis nuptiis houestata ui¬
deat᷑. quia pat̾no arbitrio uiris cõuĩc¬
tȩ carent culpa. simulieres quȩ auiriᷤ
habebant᷑ inmatͥmonio ñ fuerunt. qr

Expanded text:
iro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio m. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est quasi de conjugato eam dederit, nisi forte illa mulier ingenua facta et dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa si mulieres quae a viris habe
Abbreviated transcription (Latin):
multi epõrum amore ꝓpinquorum su¬
orum dereb sibi ꝯmenddatis. suo aut qͦli¬
bet amicorum suorum nomine p̃dia
⁊ mancipia emunt. ⁊ ut inꝑpinquorũ
suorum uis ceidant statuunt. ⁊ obhoc
⁊ uira eeccłastica conuelunt᷑. ⁊ minist̾ium
sac̾dotale fuscat᷑. immo ab subditis de¬
trait᷑. ⁊ cõtẽpnit᷑: placuit omĩb ut de¬
inceps hoc auaricie genꝰ caueat᷑. fixũꝙ
ut ep̃s res sui uiris. quas aut añ ep̃atũ
aut c̾te in epãtu hereditaria successio¬
ne ac quisuut. scd̾m auctoritatem ca¬
nonicam quicquid uult faciat. ⁊ cui
uult conferat. Postquã aũt ep̃s factus

Expanded text:
multi episcoporum amore propinquorum suorum de rebus sibi commendatis suo aut quolibet amicorum nomine praedia et mancipia emunt, et ut in propinquorum suorum ius cedant statuunt, et ob hoc et iura ecclesiastica convelluntur et ministerium sacerdotale fuscatur, immo a subditis detrahitur et contempnitur, placuit omnibus, ut deinceps hoc avaritiae genus caveatur; fixumque ut episcopus res sui iuris, quas aut ante episcopatum aut certe in episcopatu hereditaria successione adquisivit, secundum auctoritatem canonicam quicquid vult inde faciat, et cui vult conferat. Postquam autem episcopus factus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs infregerit eccłiam. uel .xxxͦ. eccłiasti¬
cos passus qui in circuitu eccłie fuerint
uł in domib quȩ infra p̾dictos passus
fuerint. aliqͥd inde diripiendo uł au¬
ferendo. seu qui iniuriam uł oblatio¬
nẽ rerũ intuleruit. cłicis arma ñ fe¬
rentib uł monachis. siue dõ deuotis
seruatione. Similit̾ ĩ saclegiũ comini¬
erũ de ñ saero. Non sacrũ uͦ de ñ sacͦ.
qr ñ pot̾ computari in cͥmine sacͥlegii
sccłm mundanaꝵ legũ censurã debet
cmendari. uł scđ̃m morẽ patͥe.¬

Expanded text:
s infregerit ecclesiam vel XXX ecclesiasticos passus qui in circuitu ecclesie sunt vel domos que infra predictos passus fuerint, aliquid inde rapiendo vel auferendo, seu qui iniuriam facit vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis sive deo devotis servatione. Similiter etiam sacrilegium commicrum de non sacro. Non sacrum vero de non sacro, quia non potest computari in crimine sacrilegii, secundum mundanarum legum censuram debet emendari, vel secundum morem pat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ nuptiis in putanda. s tolleranda.
Non enim ẽ. exnaturali cõnubio
ueniens bonũ. s exantiquo pec¬
cato accidens malum. ꝓpt̾ hãc
gͦ fit ut ⁊̃ deuistis ⁊ delegitimis
nuptus filiorum cd̃i. ñ filii di. s filii
scłi generent᷑.¬

Expanded text:
non est nuptiis imputanda, sed toleranda. Non enim est ex naturali connubio veniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de justis et legitimis nuptiis filiorum Dei, non filii Dei, sed filii saeculi generent
Abbreviated transcription (Latin):
ouinsola ut deliras ꝯmixtione maris
⁊ feminȩ nuptiarum ueritasẽ quauis
sine illa nuptie filios ꝓ pagare ñ possũt
S alia sunt ad nuptias ꝓͥe ꝑtinentia.
quib ab adult̾is nuptie det̾nunt᷑. sicuti
ẽ thori ꝯuigał fides. ⁊ cura ordinate
filios ꝓc̾andi ⁊ que maxima differen¬
tia ẽ. bonus usus mali. hocẽ bonus
usus concupiscentiȩ carnis. quo malo

Expanded text:
in sola ut deliras commistione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint. Sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae decernuntur. Sicuti est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est bonus usus mali, hoc est, bonus usus concupiscentiae carnis, quo malo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥũ quẽ ñ polluebat alienũ. neminem.
sp̃ sua peccata p̃t̾ita p̃p̃ quȩ magis
hac uita opus ẽ ut possint. peniten¬
do sanari. neminẽ uelut desidĩo me
lioris uite quȩ pꝰmortẽ sperat᷑. quia re¬
os sue mortis melior pꝰ mortẽ uita ñ susci

Expanded text:
proprium, quem non polluebat alienum; neminem proprium, quem non polluebat alienum; neminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem uita non susci
Abbreviated transcription (Latin):
patus crudelitatis crimine. uerum
etiã laudanditus ẽ noĩe pietatis. qd̃
uoluit filium nequaꝗͣ scelerate. sed
obedient̾ occid̾e. E merito querit᷑ utrũ
ꝓuissu di sit habendũ. q̃ iepte filiã
que patͥ occurrit occidit cũ se aduo¬
uisset immolaturũ deo qͥ ei redeunti
de p̃lio uictori p̾mitꝰ occurrisset. nec
sanson alit̾ excusat᷑ d̃ se ipsũ cũ ho¬
stib ruina domꝰ opp̃ssit. nͥ qr sp̃s la
tent̾ hoc uisserat ꝗ ꝑ illũ miracula
faciebat. his gͥ exceptis quos ł lex uix¬
ta gen̾ãlit̾ ł ipse iusticie fons ds occi¬
di ubet. quisquis hominẽ ł seipsum
ł q̃ libet occidit homicidii cͥmine in¬
nectit᷑. Item. ħ dicimꝰ. hoc asserimꝰ. hoc
modis omĩb approbamꝰ. neminẽ spõ¬
taneã mortẽ sibi inferre deb̃e. uelud
fugiendo molestias tẽporales. ne inci¬
dat in ꝑpetuas. neminẽ p̃p̃ aliena pec¬
cata. ne hoc ipso incipiat hr̃e gͣuissimũ

Expanded text:
patus crudelitatis crimine, verum patus crudelitatis crimine, verum etiam laudatus est nomine pietatis, quod voluit filium nequaquam scelerate, sed obedienter occidere. Et merito quaeritur, utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nislum miracula faciebat. His ergo exceptis quos vel lex justa generalitor, vel ipse justitiae fons Deus occidi jubet, quisquis hominem vel seipsum, vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item: Hoc dicimus, hoc asserimus hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias tedat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum
Abbreviated transcription (Latin):
potestate alicui hominẽ ocoide ł inno¬
centẽ ouiꝰ ocoidendi licẽtiã lex nulla cõ¬
cedit. ꝓfecto ⁊̃ qui se ipsũ occidit ho¬
micida ẽ. Et tãto fit nocẽtior cũ se
occidit. qͣnto in nocentior ineo causa
fuit qr se occidendũ putauit. Item.
Nõ licet homini se ipsũ occid̾e. cũ
ineo qđ scriptũ ẽ. ñ occides nichil
deiñ addito nullus nec ipse utiq cui
p̃cipit᷑ intelligat᷑ exceptꝰ. Item. Quas
dam uͦ exceptiones eadem ipsa diuina
fecit auctoritas ut liceat hoĩem occidi.
S his exceptis quos occidi iubet. siue
data lege. siue ad ꝑsonã ꝓtẽpore exp̃s¬
sa iussione. ñ aut̃ ip̃e occidit quimini¬
st̾iũ debet uibenti. sicut ad miniculũ
gladius utenti.⁊ iõ nequaquã contra
p̃ ceptum hoc fecerunt qͥ dictum est
ñ ocoides. Qui deo auctore bella ges¬
serũt. aut ꝑsonã gerentes publice
potestatis scd̾m leges eius. hoc ẽ iustis¬
sime rationis imꝑio sceleratos morte
ꝑemerunt. at abraam ñ solũ nẽ cul¬

Expanded text:
potestate alicui hominem occidere vel innocentem cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit homicida est; et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in eo causa fuit qua se occidendum putavit. Item: non licet homini seipsum occidere cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil deinde addito, nec ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. dam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit aucsed his exceptis, quos Deus occidi jubet, sive data lege, sive ad personam pro tempore expressa jussione. Non autem ipse occidit, qui ministerium debet jubenti, sicut adminiculum gladius est utenti. Et ideo nequaquam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum ejus leges, hoc est justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abraham non solum non est cul
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosuis licet sc̃s. ñ tñ uniu̾salis
ñ ado gͣuis uidebatur. theodosium
magnũ imꝑatorẽ ex cõmunicãs ab
ȩccła exclusit. Qui ⁊̃ insuis scriptis
ostendit. qd̃ aurum ñ tã p̃ciosius sit
plumbo. quã regia potestate. sit al-¬
tior sac̾dotał hoc modo cͥca pͥncipiũ
limitas epãlis nullus pot̾i̾t ꝯꝑatiõibꝰ
ad equari. Si regũ fulgori ꝯꝑares ⁊
pͥncipũ diademati longe inferiꝰ. qͣ
si plumbi metallũ. Ad auri fulgorẽ
cõpares. Quippe cum uideas regum
colla ⁊ pͥncipum submitti genib sac
hec cuncta fr̃s ideo nos p̃missise debe¬
tis cognoscere. ut ostenddemus nichil
ẽẽ in hoc scło excellentiꝰ sac̾dotib nicħ

Expanded text:
Ambrosius licet sanctus non tamen universalisAmbrosius licet sanctus non tamen universalisnon adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab ecclesia exclusit. Qui etiam in suis scriptis ostendit quod aurum non jam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior sacerdotalis, hoc modo circa principium limitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares. Quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacuca : « Haec cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
examine rationẽ. Et paucis int̾positis
inquit. Nostis itaq int̾ hȩc ex illorũ
te pende uiditio. ũ illos adtuã uelle
institutis talibꝙ fulti auetoritatib
plerq pontificũ alii reges alii imꝑa¬
tores excõ muni eauerũt. Nã si specia
le aliqd deꝑsonis pͥncipũ exquirat᷑ exẽ¬
plum beatꝰ innocentius pp̃ archadium
imꝑatorẽ. quia consensit ut sc̃s ioħs
crisostomus a sede sua pelleret᷑ excom¬
municauit. Alius item romanꝰ ponti¬
fex regẽ francorũ ñ tã ꝓsuis iniquita¬
tib quã ꝓeo qͥ tante potestati erat inu¬
tilis a regno deposuit. ⁊ pipimim ka-¬
roli inꝑatoris patrẽ in eius loco susti¬
nuit om̃sq francigenas auira m̃to
fidelitatis absoluit. Quod ⁊̃ exfrequẽ¬
⁊ auctoritate agit scã ęccła cũ milites
absoluit auincło iura menti. qͥ factũ ẽ
his epĩs. qui apłica auctoritate apon¬
tificali gradu deponunt᷑. Et beatus

Expanded text:
examine rationem 1. » Et paucis interpositis examine rationem 1. » Et paucis interpositis ait: « Nosti itaque inter haec ex illorum te pendere judicio; non illos ad tuam velle institutis, talibusque fulti auctoritatibus plerique pontificum, alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam sle aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem quia consensit ut sanctus Joannes Chrysostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Alius autem Romanus pontifex regem Francorum non tam pro suis iniquitatibus quam pro eo quod tantae potestati erat inutilis a regno deposuit, et Pipinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit: quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vinculo juramenti quod factum est his episcopis, qui apostolica auctoritate a pontificali gradu deponuntur. Et beatus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regũ ⁊ pͥncipum omĩumq fideliũ
patres ⁊ migistros censeri: No ne mi¬
serabilis insanie eẽ cognoscit᷑ si filius
patrẽ discipłs magistrũ sibi conetur
sub iugare ⁊ iniquis obligatiombus
illũ sue potestati subic̾e. aquo credit
se ⁊ solui: hec sic beatus gͥgorius in
epła admauritiũ imꝑatorem direc¬
ta ꝯmemorat. Constantinꝰ magnus
inꝑator omĩum regum ⁊ pͥncipum
fere totius orb dñs. euident̾ intelligẽs
in scã nicena synodo pꝰ om̃s epõs ulti¬
mus residens nullam uiditii senten¬
tiã supͣ eos dare p̃sumpsit. s illos etiã
dnõs uocans ñ suo debere sub ẽẽ uidi¬
tio uerum se ad illorum penderrar
ne ille intimatã suis sensib ueritatẽ
arbitiaret᷑ iniuriam. sub intulit di¬
ceus. Duo sunt quippe imꝑatoi augu¬
ste quib pͥncipalit̾ mundus hic regi¬
tur. auctoritas sacrata pontificum.
⁊ regał potestas inquib tanto grauiꝰ
pondus ẽ sac̾dotũ. quanto ⁊̃ ꝓ ipsis re¬

Expanded text:
 regum, et principum omniumque fidelium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subjugare, et iniquis obligationibus illum potestati suae subjicere, a quo credit se et solvi? Haec, sicut beatus Gregorius in epistola ad Mauricium imperatorem directa commemorat, Constantinus, magnus imperator, omnium regum et principum fere totius orbis dominus, evidenter intelligens, in sancta Nicaena synodo post omnes episcopos ultimus residens, nullam judicii sententiam super eos dare praesumpsit; sed illos etiam deos vocans, non suo debere subesse judicio, verum se ad illorum pendere arne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit, dicens: « Duo sunt quippe, imperator Auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas, in quibus tanto gravius pondus est sacerdotum quanto etiam pro ipsis re
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝓmulgauit sententiã: Sic quoq
charibcꝰ parisioꝵ rex cũ ingobgam
legitimam uxorem suam reliquisset¬
⁊ duas sorores meroflidẽ ⁊ marchoue¬
uã inuxores duxisset abeato germa¬
no pariseorũ epõ excõ municatus ẽ.
Et cum respice̾ nollet. ñ multo post
diuino uiditio ipse de functus ẽ.¬

Expanded text:
omulgavit sententiam? Sic quoque Charibertus Parisiorum rex, cum Gotbergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Meroflidem et Marcovevam in uxores duxisset, a beato Germano Parisiorum episcopo excommunicatus est. Et cum resipiscere nollet, non multo post divino judicio ipse defunctus e
Abbreviated transcription (Latin):
lacacuit ut siquis aliquem cłicoꝵ
inaccusatione fornicationis impetit.
scđ̃m p̃ceptum pauli apłi duo łtria
testimonia requirant᷑ ab illo. Quod si
qͥ dixit. accusationem accusati. nec ac¬
cusator accipiat.

Expanded text:
lacuit ut si quis aliquem clericorum in accusatione fornicationis impetit, secundum praeceptum Pauli apostoli duo vel tria testimonia requirantur ab illo. Quod si quod dixit, accusationem accusati accusator accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
stitura sie eccłias quas edificauert̃ pꝰtu¬
lant consecrari. ut dotem quã eccłie
contulerint. cinseant ad ep̃i ordinati¬
onem ñ ꝑtinere. Qđ factũ: ipret̾itũ
displicet. ⁊ in fuituro ꝓhibet᷑. s omnia

Expanded text:
stituta sic ecclesias quas aedificaverunt postulant consecrari, ut dotem quam ecclesiae contulerunt, censeant ad episcopi ordinationem non pertinere; quod factum et praeteritum displicet, et in futuro prohibetur, sed omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sententia diuini uiditii sanxerunt.
Nã legit᷑ demaria sorore aaron ⁊ mo¬
ysi ꝓpħetissa dũ obtrectationis ad¬
u̾sus eos incurrisset delictum. ilico
stemate lepre ꝑcussa ẽ. Cũꝙ petisset
moyses ut emundaret᷑ p̃cep̃ eũ dñs¬
c̃dotis. q̃ dũ suꝑbie dedita sordidissi¬
mis corruptionũ maculis. maculatur.
moret᷑ extra castra. uii. dieb .i. extra eol¬

Expanded text:
sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictum, « illico stigmate leprae perfusa est. Cumque peteret Moyses ut emundaretur, praecepit eam Dcerdotis. Quae dum superbiae dedita sordidissimis corruptionum maculatur erroribus moretur extra castra septem diebus, id est, a col
Abbreviated transcription (Latin):
dequib ꝯsulti sumus. quia om̃s eorum
accusationes difficile ẽ ad sedẽ apłicam
huc deferant᷑. ⁊ huiꝰ scẽ sedis auctoritate
finant᷑. sicut abapłis eorũq successori-¬
b multoꝵ consensu epõꝵ iã diffinitũ ẽ
Nec in eoꝵ eccłiis alii aut p̃ponãt᷑. aut
ordinent᷑. añ quã hic eoꝵ iuste terminẽt᷑
negotia. Qm̃ quãuis liceat ap̃ ꝓuintia¬
les ⁊ metro politanos ⁊ pͥmates eorsi uen¬
tilare. accusationes ł cͥminationes. ñ tñ
licet disfinire secus quã p̃dictũ ẽ. Reli¬

Expanded text:
de quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam huc deferantur, ut hujus sanctae auctoritate finiantur, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporum, jam diffinitum est. Nec in eorum Ecclesiis alii aut praeponantur, aut ordinentur, antequam hic eorum juste terminentur negotia Quoniam, quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates, eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam praedictum est. Reli
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ regłarit̾. patriarchas ⁊ pͣmates eẽ
ꝯstituerunt. n aliquagens deuiceps
A qui alias metro politanas sedes ad¬
epti sunt. ñ pͥmates. s metͦpolitam no¬
minent᷑. Siaut̃ aliquis metro polita¬
ab oĩb districte corrigat᷑. netalia de¬

Expanded text:
 regulariter patriarchas et primates esse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitaab omnibus districte corrigatur, ne talia de
Abbreviated transcription (Latin):
ninꝰ testat᷑ decimã claret: eur ñ maso
psudio plebs euuangłicam eancdẽ in¬
pleat ussionem. eui ⁊i maior ẽ nume¬
rus sacerdotum. ⁊ sincerior cultus sacͤm̃toꝵ:
placatus largius p̃stet quȩ necessaria sunt.
sicut suꝑus ostendimus. Et ut sacer dotes
⁊ magistri eccłie. cura ⁊ sollicitudine ne¬
cessitatum corꝑaliũ sine quib hec uita tn¬
sigi ñ potest. releuati lib̃iores fiant. ad
meditationem diuine legis. ⁊ doctrine am¬
ministrationẽ. atq sp̃uał seruitutis ex¬
plectionẽ. Et ut munus ppłi in cotadia
na oblatione dũo immnoletur. necũ statuta
canonica in sustentatione pauꝑum.⁊ re¬
stauratione eccłiaꝵ ꝓficiant. Quatuor
enĩ partes uixta canones fieri de fideliũ
oblationib debent. ut una sic ep̃i. altera¬
cłicoꝵ. tercia pauꝑum. qͣrta ad restaura-¬
tionem eccłie.¬

Expanded text:
minus testatur, decimas daret, cur non majori minus testatur, decimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? Cui et major numerus est sacerdotum, et sincerior cultus sacramentorplacatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius ostendimus. Et ut sacerdotes ac ministri Ecclesiae cura et sollicitudine necessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati, liberiormeditationem divinae legis et doctrinae administrationem atque spiritualis servitutis expletionem, na oblatione Domino immoletur, nec non statuta canonica in sustentationem pauperum, et restaurationem ecclesiarum proficiant. Quatuor enim partes juxta canones debent fieri de fidelium oblationibclericorum, tertia pauperum, quarta ad restaurationem eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ecimas deo dandas ⁊ sacerdotib dĩ x.iii.
abraham factis. iacob ꝑmissis insinuat.
Deinde lex statuit. ⁊ om̃s doctores scĩ con¬
memorant. ⁊ ꝓfecto dignum erat. ut is¬
płhelite decimas peccoꝵ & frugum. ⁊ om¬
niũ pͥmitiarũ dño darent. qui eos libe¬
rauerat a decem plagis quib ꝑcussit e¬
giptyos. ⁊ in nouissima plaga pͥmogenita
cunctoꝵ disꝑdidit. grãm q sius p̃sticit.
ut impetratis pecuniis spoliarent egrp¬
tum. de quib decunis aug̾cnꝰ doctor ue¬
nerabił dicit. Decine ex debito requir¬
tur. qđ si diceret łs. nempe meus ẽ ho
mo mea ẽ t̾ra quam colis. mea suinc se¬
muina quȩ spargis. mea animalia quȩ
fatigas. meus ẽ solis calor. ⁊ eum om¬
nia mea sint. cu qui minus aeconimo¬
das. solam decunam uix merebaris
s reseruo tͥ nouem. da mͥ decimam. si
ñ dederis mͥ decimam. auferam tͥ no¬
ciem. Si uͦ dederis mͥ decimã. multipli¬
cabo tͥ. iͥ ͤ. Cũ itaq iuclaicus ppłs p̃ee¬

Expanded text:
ecimas Deo et sacerdotibus Dei dandas Abraham factis Jacob promissis insinuat. Deinde lex statuit, et omnes doctores sancti commemorant. Et profecto dignum erat ut Israelitae decimas pecorum et frugum omnium et pecuniarum Domino darent, qui eos liberaverat a decem plagis quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis, Augustinus doctor venerabilis dicit: Decimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus, nempe meus es, o homo, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, meus est solis calor; et cum omnia mea sint, tu qui minus accommodas, solam decimam merebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam, auferam novem. Si dederis mihi decimam, multiplicabo novem. Cum itaque Judaicu populus praece
Abbreviated transcription (Latin):
ui cumq ñ confidentia .xxxuii.¬
iuste cause. s rausa afferende more. ne
contͣ eum sententia ꝓferat᷑ appellaui̾t
ł sidefacto suo ꝯfessus neaddicat᷑ appel¬
lare uoluit. huiusinodi appellationes
ñ recipiunt᷑¬

Expanded text:
uicunque non confidentia justae causae, sed causa afferendae morae, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne addicatur, appellare voluerit, hujusmodi appellationes non recipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
r uenditionib quas abbates facere p̃
potestatem ep̃i reuocetur. Mancipia uero
monachis donata ab abbate ñ liceat ma-¬
numutere. Inustum enĩ putamus. ut
monachis cottidinum rurale opus
facientib serui eoꝵ lib̾tatis ocio ps¬
potiantur.

Expanded text:
 venditionibus, quas abbates vel abbatpotestatem episcopi revocetur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio potiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus qui ad eccłiam c̃fugerit ꝓ qͦ¬
libet culpa. si a dño ꝓ ẽmissa culpa ee¬
ełiasticũ sacͣmentum susceꝑit. statim
ad seruitiũ dñi sui redire cogatur.
Et pꝰꝗͣ dato sac̾mento dño suo fuerit

Expanded text:
Servus qui ad Ecclesiam confugerit pro qualibet culpa, si a domino pro commissa culpa ecclesiastici sacramentum susceperint, statim ad servitium domini sui redire cogatur. Et postquam dato sacramento domino suo fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ius ab impiis assumit᷑. ⁊incipiunt p̃ua¬
ricationes. i uarie p̃sũptiones celebri¬
me ñ comp̃sse ꝓ legib uenerari ⁊ pͥ-¬
uilegioꝵ more ꝑpetuo celebrari. aug̃

Expanded text:
jus ab impiis assumitur, et incipiunt praevaricationes et variae praesumptiones celerrime non compressae pro legibus venerari, in privilegiorum more perpetuo celebrari. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ fuerit. si c̃uictus fuerit. ipse qͥdẽ subeat
gͣdus sui ꝑicłm. ⁊ qͥ sic ordinatꝰ fuerit. ni¬
llũ hãt fructũ ex huiꝰ modi mercimonio.
⁊ creatione ꝓbrosa. s si sit alienus. idigni¬
tatis. ⁊ sollicitudinis eiꝰ in quã ꝑ peccunias
intrauit. S .⁊ ille qui tam turpib ⁊ inlicitis
int̾cessor apparuit. si qͥdẽ cłicus fuerit de ꝓ¬
pͥo decidat gͣdu. si uͦ laicus. siue monachꝰ
fuerit anathena sit.

Expanded text:
s fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculi, et qui sic ordinatus fuerit, nullum habeat fructum ex hujusmodi mercimonio et creatione probrosa, sed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus quam per pecunias intravit, sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuit, siquidem clericus fuerit, de proprio discedat gradu. Si vero laicus sive monachus fuerit, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nepͦtẽ. ⁊ usꝙͣ infinitũ. Et si tales ꝑso¬
ne int̾ se coient nefarias atq incestas
nuptias contraxisse dicũt᷑. Et hoc icło ita
sunt ut quãuis ꝑ adoptionũ parentũ
libroꝵ loco sibi eẽ ceꝑuit ñ possunt int̾
se matrimonio uingi. intm̃ ut ⁊̃ disso¬
luta adoptione idẽ uiris maneat. Itaq
eã quȩ ꝑ adoptionẽ filiorũ aut neptis
eẽ ceꝑit. ñ pot̾is uxorem duce̾. quãuis
eã mãcipauis. Int̾ eas dͦ ꝑsonas que ex
transu̾so gͣdu cognatioĩs iungunt᷑.

Expanded text:
et nepotem, et usque ad infinitum. Et si tales personae inter se coierent, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. Et haec adeo vera sunt, ut quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperunt, non possint inter se matrimonio jungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem juris maneat. Itaque eam quae per adoptionem filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaverim. Inter eas quoque personas, quae ex transverso gradu cognatione iunguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
qr parentũ loco habent᷑. Qua ratione
uerũ ẽ magnã ꝙͦ ammittã ⁊ mat̾terã
magnã ꝓhib̾i. ducẽ uxorem. affini¬
tatis qͦ ueneratione quorũdã nuptiis
abstinẽ necesse ẽ. ut ecce pͥuingnam
ti aut̃ filius exalia uxore.⁊ uxoris filia
exalio marito ł cont̾ matͥmonisi recte
contrahunt licet habeant frem ł soro¬
nascunt᷑. in potestate pat̾s ñ sunt. s
tales sunt quantũ ad pat̾am potesta¬
tem ꝑtinet. quales hisunt quos mat̾
uulgo cõceꝑint. Nã nec hi patrem
habere intelligunt᷑. Cũ his etiã incer¬
tus ẽ coitꝰ. uñ solent filii spurii appel¬
lari. ł ag̾ca uoce sporadii. concepti qͣsi¬
tali coitu. dotis exactioni locus sit.

Expanded text:
 parentum loco habentur; qua ratione verum est, magnam quoque amitam et materteram magnam prohiberi ducere uxorem. Affinitatis quoque veneratione a quorumdam nuptiis abstinere necesse est, ut ecce privignam ti filius ex alia uxore et uxoris filia ex alio marito vel econtra matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem vel soronascuntur, in potestate patris non sunt, sed tales sunt quantum ad patriam potestatem pertinet, quales hi sunt quos mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his etiam incertus est coitus unde solent filii spurii appellari, vel a Graeca voce separadii, concepti tali coitu dotis exactioni locus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
pensum seruitutis suȩ canendo pͥmã.
terciã. sextã. nonãq ꝑsoluat. ita tñ. ut
pꝰ ea horis cõpetentib ⁊ signis designãti¬
b uixta possibilitatem. aut a se. aut
ascolarib publice cõpleant᷑. De iñ ꝑactis
horis. infirmis uisitatis. siuoluerit. ad
opus rurale exeat. ieuinus. ut itm̃ neces¬
sitatib ꝑegnorum ⁊ hospitum. siue diu̾¬
sorum comneeantum. infirmorum qͦ
aut defuntorũ succurrere possit. usq ad
statutã horã. ꝓ qualitate temporis ⁊ opor¬

Expanded text:
itutis suae canendo Primam, Tertiam, Sextam, Nonamque persolvat: ita tamen, ut postea horis competentibus et signis designantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atque defunctorum succurrere possit usque ad statutam hora