comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si tm̃ tribuam ꝯuet̾ib qͣnͣtum
nec iohanniuendicare ualemꝰ.
Nonutiq fit inuiria iohi siꝙͥ
contradice̾ non ioh̃i s u̾ittͣi.
Quid gͦ amicꝯ sponsi dubitat
et querit tu es qui uentꝯ es
an alium expectamus ⁊ nos
milib hominũ cercitu dine
de omñb nr̃o mendacio con
ad se loquentem dixisse sic.
Ego sum deus abraham. ⁊
deus ysaac. ⁊ deus iacob. ⁊uo¬
menmeũ adonay. non indi¬
cauitͥ. subaudis sicut tͥ. ostẽ¬
dit ergo se de dei noticia plus aͥd
p̾cedentib patrib accepisse.d
dauid quoq supei doctores su¬
os et semores domuins inelli¬
gentie au dact̾ presuit.ita
dicens. suꝑ om̃s deocentes me

Expanded text:
m tribuamus veteribus, quantum nec Joanni vindicare valemus. Non utique fit injuria Joanni si quis contradicere non Joanni, sed veritati. Quid ergo? Amicus Sponsi dubitat et quaerit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Et nos millibus hominum certitudinem de omnibus nostro mendacio confad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis , subaudi sicut tibi. Ostendit ergo se de Dei notitia plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque supra doctores suos et seniores donum intelligentiae sibi audacter praesumit ita dicens: Super omnes docentes me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionem xͥ uenturam ũ c̃¬
did̾ant. qui in ip̃a passiõe de re¬
demptione desꝑabant. ꝓpt̾ ꝙ ⁊
illis ibidem dr̃. S sculti et tar¬
di corde ad c̾clendũ. nõne opor

Expanded text:
 passionem Christi venturam non crediderant, qui in ipsa passione de redemptione desperabant. Propter quod et illis ibidem dicitur: O stulti et tardi corde ad credendum. Nonne opor
Abbreviated transcription (Latin):
tam minorib qͣm miorib ea dez
cagtõe patuisse uentura qͣ auob
nc̃ cogngruntur pret̾ita. Alioꝗn
nonu̾e dicend̾ fidem horum oĩ¬
um habuisse quii sta nõ agno¬
u̾int. Ista autem om̃ia que ui
sacrainento nr̃e redemptioiis
completa sunt eos et c̾clidisse ⁊
agnouisse non solum hac rõe pro¬
quidem illi per hoc saluati ñ fu¬
isseut. nͥ ħ omnia ⁊ facienda ag¬
nouissent. et aguita cdidissẽt

Expanded text:
m minoribus, eadem cognitione patuisse ventura; qua a nobis nunc cognoscuntur praeterita. Alioquin non vere dicendum fidem horum omnium habuisse qui ista non agnoverunt. Ista autem omnia quae in sacramento nostrae redemptionis completa sunt eos et credidisse et agnovisse non solum hac ratione proquidem illi per haec salvati non fuissent, nisi haec omnia facienda agnovissent et agnita credidissent
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit illd̾ cuinũqͣm nich demi
potuit ut sides recta constaret ⁊
si adelici aliquid potuit ut cres¬
cet. Hec cluo ir̃e adherẽt coherẽt
⁊obhoc indiuise pertractari expos¬
cunt. Nec leui consid̾atõe inihiꝰ¬

Expanded text:
quid sit illud cui nihil unquam demi potuit, ut fides recta constaret, etiam si aliquid adjici potuit ut cresceret. Haec duo ratione cohaerent, et ideo indivise pertractari exposcunt. Nec levi consideratione in h
Abbreviated transcription (Latin):
promissionis spontanee.
deo se obligante ac debitorẽ sta¬
tũe. Nam qui promittit. si¬
plicit̾ spondet se fc̃urũ aliquid.
Qui nõ nonet contestatur pro¬
missioni sue. et affirmͣt ip̃amp¬

Expanded text:
promissionis spontaneae Deo se obligatum, ac debitorem statuere. Nam qui promittit simpliciter spondet se facturum aliquid; qui vero vovet contestatur promissioni suae, et affirmat pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui non sunt iudicati infide.
Quid enim necc̃e fuit pp̾ea tor¬
menta ge henne spũalia tm̃
ad infima ⁊ ꝑ culpan lapsi st̃
⁊ ꝑ penam depressi. Quorũ in¬
mirum suba eẽ post culpami nõ
corporalis s spiritualis ẽẽ dr̃
quialicet in eis uolitas per
maliciam ad aliud muttͣa sit.
sit. Animarum q minc mifis
li natura illic intormentis detin¬
entur. ⁊ idodo qd̾ de ip̃is inscript̾a
dicra secundum naturã rerume
corporalium cominemorat᷑ m̾ito
non corporalit̾ s sp̃nalit̃ intlli¬
gend̾ c̾clitur. Nam si id qd ip̃e
sunt non corpo s sp̃c ẽ qd ĩip

Expanded text:
qui non sunt radicati in fide. qui non sunt radicati in fide. Quid enim necesse fuit propterea tormenta gehennae spiritualia tantum ad infima, et per culpam lapsi sunt, et per poenam depressi. Quorum nimirum substantia et post culpam non corporalis, sed spiritalis esse creditur, quia licet in eis voluntas per malitiam ad aliud mutata sit, sit. Animarum quoque nunc li natura illic in tormentis detinentur et idcirco quod de ipsis in Scriptura sacra secundum naturam rerum corporalium commemoratur, merito non corporaliter sed spiritaliter intelligendum creditur. Nam si id quod ipsae sunt, non corpus sed sp
Abbreviated transcription (Latin):
pii alt̾catim transire dicuntur.
an forte hoc de illa tantum pena
intlligendum sit ẽ. qua mme ĩ
sp̃u aute ultimi iudicii diem er¬
ueiantur. ut uidelicet ꝑ uarieta¬
tem crementorum ad illam ui¬
am ⁊ su inmam penam transeant
quippe dampuatorum pena si¬
cut cunctis penis mͣior ẽẽ non
inconuenient̾ cclitur. Ita qͦq
in eo qd̾ cet̾is omnib acriꝰ est
⁊ uehementiꝯ excrucians tormẽ
co non irrõnabilit̾ putatur. Qd
it̾ea fortassis solum erunt. ut
semꝑ summum ẽẽ posit. quia
quid ꝓ illo mutaretur de illo
iumtetur. Quidantũ fu̾nt
qui sicut dictum ẽ tormenta.
gehenne sp̃ualit̾ tantum ⁊ nõ
corporaliter intlligenda puta¬
a scripturarum qͣi idem asserẽ¬
cia uiueniunt.. Dicunt eĩ que¬
dam scripture. quia suba in
fi̾orum sp̃ualis est non corpor¬
alis. ⁊ si strictores dentium ⁊
fletus ammarum sp̃ualit̾ ĩtel¬
ligi oportet flamnmas quoq ⁊
uitatib u̾borum fluetuant

Expanded text:
pii alternatim transire dicuntur? pii alternatim transire dicuntur? An forte hoc de illa tantum poena intelligendum est, quia nunc in spiritu ante ultimi judicii diem cruciantur, ut videlicet per varietatem tormentorum ad illam unam et summam poenam transeant,quippe damnandorum poena, sicut cunctis poenis major esse non inconvenienter creditur, ita quoque in eo quod caeteris omnibus acrius est, et vehementiesse non irrationabiliter putatur. Quod propterea fortassis solum erit ut semper summum esse possit, quia quidquid pro illo mutaretur de illo minueretur. Quidam tamen fuerunt qui, sicut dictum est, tormenta gehennae spiritualiter tantum et non corporaliter intelligenda putaa scripturarum quasi idem asserentia inveniuntur. Dicunt enim quaedam scripturae quod substantia inferorum spiritualis est, non corporalis, etsi stridores dentium et fletus animarum spiritualia intelligi oportet; flammas quoque euitatibus verborum fluctuant
Abbreviated transcription (Latin):
memorat dicens. Ite maledeĩ
enimin hac uita ñsolum ab ig¬
pene ac cruciatus ꝓuẽĩant. qͣrͣ
non in ⁊̃ illic in auiis elem̃tis
sieut et in igne pene dampn¬
andorum consistant. de torm̃¬
tis quidem impiorum scriptũ
ẽ. transeant a frigoribꝰ niuiu
compunctionem conseĩe pecra¬
tricis refferre ułit. ⁊ hoc ignem
quidem corporalez. U̾mem aũt
non corporalem s spũalem in¬
elligendum putet quid ẽ qd̾
alibi scriptum ẽ. Uindẽa caru¬
is impii iguis ⁊ u̾mis. Si enĩ
ꝓpt̾ea ignis corporalis c̾ditur
quia unidcã carius ẽ. quare nõ
similitꝰ u̾mis corporalis dicit᷑¬
qr inumdẽam carius paratus
cominemoratur. ꝓpt̾ huiusmõi
ñ leuit̾ unum aliquid diffini¬
ri pot᷑. Tamen qui dix̾it ꝓpt̾ea
carius impii uindc̃am in uerine
telliget et u̾mẽ non moritur
in eterno crucia tu conseientie
Et ignemnon extinguẽdum
in came. s quom̾o illa frigora
niuium ⁊ calores igniũ interp̃¬
tabiniur. ad que cruciandi m¬

Expanded text:
 dicens: Ite, maledicti, in hac vita non solum ab igpoenae ac cruciatus proveniant, quare non etiam illic in aliis elementis sicut et in igne poenae damnandorum consistant? De tormentis quippe impiorum scriptum est: Transeunt a frigoribus niviumcompunctionem conscientiae peccatricis referri velit, et ob hoc quidem ignem corporalem, vermem autem non corporalem, sed spiritualem intelligendum putet, quid est quod alibi scriptum est: Vindicta carnis impii ignis et vermis? Si enim propterea ignis corporalis creditur, quia vindicta carnis est, quare non similiter vermis corporalis dicitindictam carnis paratus commemoratur. Propter hujusmodi non leviter unum aliquid diffiniri potest. Tamen quod dixerit propterea carnis impii vindictam in verme telliget et vermem non moriturum in aeterno cruciatu conscientiae, et ignem non exstinguendum in carne. Sed quomodo illa frigora nivium et calores ignium interpretabimur, ad quae cruciandi im
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ non corporalis estimatur.
S ⁊ illd̾ quoq qd̃ dicitur quia
si fletus ⁊ stridores dentiũ sp̃u¬
alit̾ accipinus flaminas quo
cormentorum in ip̃is non cor¬
porales s sp̃uales cred̾e debe¬
mus. Sie sane intlligi pot̾ si
crucia tus animaꝵ qui ex flam¬
mis corporalib gen̾ari cclũt᷑ꝰ
non corporalit̾ .i. mediantib
corporib inip̃is fĩ intłligãt᷑.
Multa sunt alia que uł am
bigue dc̃a sunt. uł ambigue
dici pꝰsunt. S aliud ẽ rerũ m̾¬
tas. aluid u̾borum uanetas.
n uos oportet pp̃ multitudi¬
nem dicendi a simplicittͣe cre¬
hiridion.q tempꝰ qd̾ int̾ hõis
mortem ⁊ ultimam resurrͦnem
positum ẽ aminas ad ditis rec¬
eptacuł continz. si c̃ una queq
adlita sunt receptacula anim¬
arum. nͨ pot̾ homini defiuiri ꝙ
non pot̃ ab hominesciri. Itẽ
qualis intlłigendo sit ignis
ille gehenne. ⁊ q̃madinoclum
igne corpora li incorpor ei spe siũ
amme corporibo solute cruciari

Expanded text:
lis et non corporalis aestimatur. Sed et aliud quoque quod dicitur quia, si fletus et stridores dentium spiritualiter accipimus, flammas quoque tormentorum in ipsis non corporales, sed spirituales credere debemus, sic sane intelligi potest, si cruciatus animarum, qui ex flammis corporalibus generari creduntur, non corporaliter, id est mediantibus corporibus, in ipsis fieri non intelligantur. Multa sunbigue dicta sunt, vel ambigue dici possunt. Sed aliud est rerum veritas, aliud verborum varietas. Neque nos oportet propter multitudinem dicendi a simplicitate deviare crehiridio: Quod tempus quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem positum est, animas abditis receptaculis continet sicut unaquaeque abdita sunt receptacula animarum, nec potest ab homine definiri quod non potest ab homine sciri. Item qualis sit intelligendus ignis ille gehennae, et quemadmodum igne corporali incorporei spiritus sive animae corporibus solutae cruciari
Abbreviated transcription (Latin):
uia sides aplica cunctis ce.¬
i orbe t̾rarum prefertur es¬
liis. atq super metropolitanu
bre non pot. Carimales ep̃i pr¬
ocul du bio metropolitam uice
funguntur. qui ui delices elee¬
tum antistititẽ ab apłiciculm̃s
apicẽ prouehunt. facta autem
electione. si forte casus uł uiolẽ¬
tia aliqua coustit̾it. ut is qui
electus ẽ in apłica sede iuxta
consuetudinez introinzari non
ualeat electus tamenꝙ. adi¬
odum costitutũ ẽ sic̃ papa a
auccoritate obtin̾e debet re¬
gendi sc̃am scãm romana
egrliam. ⁊ disponeti facultator

Expanded text:
ica cunctis in orbe terrarum praefertur Ecclesiis, atque supra se metropolitanum habere non potest: cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice funguntur, qui videlicet electum antistitem ad apostolici culminis apicem provehunt. Facta autem electione si forte casus vel violentia aliqua obstiterit, ut is qui electus est in apostolica sede juxta consuetudinem inthronizari non valeat; electus tamen quemadmodum statutum est, sicut papa, auctoritatem obtinere debet regendi sanctam Romanam Ecclesiam et disponendi facultates
Abbreviated transcription (Latin):
po festinaret pcipe festinaret. cu
illd̃ prius qͣm obedientiam con¬
simnisset accipere non delẽt. Si¬
cut gͥ in hiis bonis comolum bo¬
minis costitutũ erat. Sic iumen¬
sura utendiuł fruendi his boĩs
uolunitas ei data fuerat qua boã
sua et in bonis suis comodũ suu
appet̾et. ita etiam uoliuita tieiꝰ
insitum fu̾at ut ip̃a ei mensura
secundum qͣm eisdez bonis suis
uti uł frui debuerat non displice¬
ret. In eog̾ quol bona sua ama¬
uit consideramꝰ appetitum com¬
odi In eo aut qd̾ mensuram ĩ
Do bonis suis cdilexit intlligunꝰ appe¬
titum iusti. Sigͦ mensuram homo
amisiss. Mensuram ãt sꝑ dile¬
xisset: si extra mensurã nicħ uol¬
uisset. Ex quo autem aliꝗͥd exͣ
ulle cessauit. pustꝙͣ aũt cessa¬
uit ulłe mensuram destitit amͣ¬
re iusticiam ⁊ im p̃õ iusticiam ꝑdi¬
dit quo ip̃m iusticie amorẽ ami¬
sit. Sic̃ eium iusticia amatori suo
deesse non pot̃ ita illi a quo non
amat᷑ nulla tenus adee̾ pot. In ħ¬

Expanded text:
pere festinaret; cum illud priusquam obedientiam consummasset accipere non deberet. Sicut igitur in his bonis commodum hominis constitutum erat, sic in mensura utendi vel fruendi bonis his voluntas ei data fuerat, qua bona sua et in bonis suis commodum suum appeteret; ita et voluntati ejus insitum fuerat ut ipsa ei mensura secundum quam eisdem bonis suis uti vel frui debuerat non displiceret. In eo igitur quod bona sua amavit; consideramus appetitum commodi. In eo autem quod mensuram commodi in bonis suis dilexit: intelligimus appetitum justi. Si ergo mensuram semper amisisset. Mensuram autem semper dilexisset, si extra mensuram nihil voluisset. Ex quo autem extra mensuvelle cessavit. Postquam autem cessavit velle mensuram, destitit amare justitiam. Et in ipso justitiam perdidit, quo ipsum justitiae amorem amisit. Sicut enim justitia amatori suo non deesse potest, ita illi a quo non amatur nullatenus adesse potest. In
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ sodm qualittͣem cum c̾atori
suo parisican uoluit et scclin tp̃c
cumante mituz pr emium preri¬
pere festinauit. Cuing̾ suminũ
bonima appetiit. bonum appeciit.
s non bonum appeciit. quia illd̾
et immoderate et intempestiue
app̃hend̾e cc̃cupiuit

Expanded text:
secundum qualitatem, cum creatori suo parificari voluit, et secundum tempus, cum ante meritum praemium praeripere festinavit. Cum igitur summum bonum appetiit, bonum appetiit, sed bene non appetiit, quia illud et immoderate et intempestive apprehendere concupivit
Abbreviated transcription (Latin):
clus aut mensiux infruc¬
cu superioris bomi biꝑtitus
uret agugre̾t. Nam quo bono
lono fruen dumeẽt omnino q̃r¬
endum non erat cum siñ dubi¬
tatione constaret. qr qͣntomag̃
illo fiueretur quis: tanto utiq
felicior ẽẽt. illic aũt solummẽ¬
sura quantitt᷑is q̃reuta ẽ. uͥ paꝵ
ant uimium ẽẽ pot̾. ffructꝰ aũt
buiꝰ boni ita se ht. ut in eo qui
minus pꝯsidet plenumsit. ⁊ q
ampliꝯ non sit superfluum. Iu
berg̾ sola mensura constabat
ut agngre̾tur qualit̾ illo bo¬
no frui debe̾t ne mordinate il¬
to̾. non quid̃ ad uuitatoe ꝯicut

Expanded text:
us autem mensurae in fructu superioris boni bipertitus niret agnosceret. Nam quo bono bono fruendum esset omnino quaerendum non erat: cum sine dubitatione constaret, quia quanto magis illo frueretur quis tanto utique felicior esset. Illic autem solum mensura quantitatis quaerenda est; ubi parum aut nimium esse potest. Fructus autem hujus boni ita se habet ut in eo qui minus possidet plenum sit; et qui amplius, non sit superfluum. In hoc ergo solo mensura constabat ut agnosceretur qualiter illo bono frui deberet, ne inordinate illud non quidem ad imitationem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
inpena et culpa enini dandis
per sp̃m regn̾ationis in ip̃o ori¬
gmali poc̾o tollitur non petias
culpa. Culpa quupe ideco tolli¬
tur ut iustificentur penau̾o i de̾¬
coreiiͣmet ut exceant᷑.¬

Expanded text:
in poena et culpa; emundandis per spiritum regenerationis in ipso originali vitio tollitur non poena, sed culpa. Culpa quippe idcirco tollitur ut justificentur, poena vera idcirco remanet ut exerceant
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ manducau̾it et calicem bibẽ
p̾sumpserit iudicium sͥ mandu¬
cat et bibit. utiq ergo mag̃ uir¬
tus sacram̃torum exprimitur. nͨ
ꝙ perea quilz participes saluan¬
di sint.sz quot saluari posint:
significantur. qͣidiceretur tan

Expanded text:
 manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . » Ubique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, ne quod per ea quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur. Quasi diceret
Abbreviated transcription (Latin):
larinecõe ẽ ergo sic fi quia ⁊ si ĩ d̾o
scdinppositumetga nos ira non
fu̾at. in nob̃ tamen secundum
reatumira manebat. que cum de¬
bita satfcoe soluitur ut ita dicã
non deus homini s h̾o deo recon¬
siliatur. Ne pocis autemutrum
redeant uł non ex quo semł dun¬
issa fu̾nt ego int̾im non urdico¬
si sit uł non sit qua iusticia fiat
uł nonfiat alt̾iꝯ tractatus oper¬
am expectat eo p̃cipue ꝙ quedã
diuinarum scripturar testimo¬
ma dehac re ambigne edita legũ
one cliseutienda sunt

Expanded text:
lari. Necesse est ergo sic fieri; quia, etsi in Deo secundum propositum erga nos ira non fuerat, in nobis tamen secundum reatum ira manebat, quae dum debita satisfactione solvitur, ut ita dicam, non Deus homini, sed homo reconciliatur. De peccatis autem utrum redeant an non, ex quo semel dimissa fuerint, ego interim non si sit vel non sit; qua justitia fiat vel non fiat alterius tractatus operam exspectat, eo praecipue quod quaedam divinarum Scripturarum testimonia de hac re ambigue edita leguntone discutienda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tritõem cordis confession ẽ quoz
oris eẽ necẽiam. qr si quis ⁊ po
impetratã ueniam porum con¬
fiti eadem pocã sua neglexerit.
missa sunt reus teneatur. tũ ꝓ
contemptu reus erit. uł fortas¬
sis quia ip̃a poc̃a iam ad contumͣ¬
ceu redeunt que pͥꝯ pet compne¬
tõem himmiliato deimissa funt.
hac ergo tr̃e ꝓbant homines n¬
ullo modo potr̃atem habe̾ dunt¬
ten di poc̃a. S hane soliꝯ d̾i ẽẽ.
murimurantes qr dixerit para¬
litico dimissa sunt tͥ poc̃a tua. aie¬
runt solum deum poc̃a dimitte.
Sz fortaisis qui hoe de alyolutõe
pocorum dicunt. quo quisq pͦ¬
cato ligetur non satis diligẽt᷑
attẽdunt. duobꝯ enim modis
poc̃or ligatus ẽ. ligatus ẽ obdu¬
ratione mentis. ligatus ẽ debi¬
to future dampnatõnis. qͣm¬
du nanq gr̃a dei cum hõme
dum expedie̾ns. S cum ꝑ pec¬
catum gra dei subtrahitur. Sta¬
tum p̃a sua obduratione mens
intrinsecꝰ obligatur. Ista obd¬
uratõ siũ execatio mentis ĩtĩo¬

Expanded text:
s confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, missa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, sed hanc solius Dei esse murmurantes, quia dixerat paralytico: Dimissa sunt tibi peccata tua : aierunt solum Deum posse peccata dimittere. Sed fortassis qui haec de absolutione peccatorum dicunt, quomodo quisque peccato ligetur, non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis. Quandiu namque gratia Dei cum homine dum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis, interio
Abbreviated transcription (Latin):
temptus generatur. s ⁊ illd̾ qd̾
dicunt. quacum hora ingemu̾̃it
piror saluus erit. ego dehiis
pcipue dictum existimo quito¬
tam uitam suam in prcĩs agen¬
tes insine penitent et cune por̃a
satisfactioiuis habere non pos

Expanded text:
temptus generatur? Sed et illud quod temptus generatur? Sed et illud quod dicunt: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit: ego de iis praecipue dictum existimo qui totam vitam suam in peccato agentes in fine poenitent, et peccata satisfactionis hab
Abbreviated transcription (Latin):
remittentur eis. quib hoc dice¬
batiu. pͥ dictum fuerat Accipi¬
accipientes oꝑantur existime¬
tur ex hum̃na uͥtute procedere.
Non ergo nur̃ ẽ si homines pcr̃a
dimitt̾e pysunt. qr ut hoc posuit.
non exsua s ex diuma uirtu¬
te accipiunt. et hoc hõmibo dñ
dare nich̾ ẽ aliud qͣm dm̃ hoc ꝑ
homines fac̾e̾. Ne aũt de muumi¬
datõe leprosi opponunt minĩe
eorum oppinioni suffragat᷑.
qr oiito pecor ante confesioez
al poli celendo ẽ quia le prosus
mundatus ẽ ante demostrc̃em.
eadem rõe pocõr post compunct̾oe
ad sacerclotemire non debet pec¬
catum suum plang̾e.s iusticiã
demostrare. qr ⁊ ille ad sac̾el otes
missꝰ ẽ nouut sãuitt̃emeciꝑet:
o ut sanctitatem demostraret.
qd̾ omnino fides xͥana abhorret.
ꝓpt̾ea simiraculum quoel deus
opatus ẽ sacerdotib non obre¬
uerentiam officii s ad impꝑu
ostendit᷑. quid aliud ꝙͣ noui qͦ
ꝯa cerd ecii ĩsp̃itali curatione cõ¬

Expanded text:
remittuntur eis. » Quibus hoc diceremittuntur eis. » Quibus hoc dicebatur prius dictum fuerat: « Accipiaccipientes operantur, existimetur ex humana virtute procedere. Non ergo mirum est si homines peccata dimittere possunt; quia ut hoc possint, non ex sua sed divina virtute accipiunt; et hoc hominibus Deum dare, nihil est aliud quam Deum hoc per homines facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, quia leprosus mundatus est ante demonstrationem eadem ratione peccator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare; quia et ille ad sacerdotes missus est non ut sanitatem reciperet, sed ut sanitatem demonstraret, quod omnino fides christiana abhorret. Propterea si miraculum quod Dominus operatus est, sacerdotibus non ob reverentiam officii, sed ad improperium ostenditur: quid aliud quam novi quoque sacerdotii in spirituali curatione con
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo ⁊ ꝑeum dimittit. Ipe eĩ hõ
in oͥmine fac̾ qd̾ homo ꝑ eũ fac̾.
Nec ideo dicendum ẽ hominez
ibi nicħ facere quia per eũ deus
facit. ĩmou̾o ideo multo meliꝰ
⁊ multou̾iꝰ facere. quia ꝑ eum
deus facit. hine ẽ qd̾ petro prĩ¬
cipi apło̾rum dicit. tͥ dabo clau¬
es regincelorum. Scumq liga¬
u̾is suꝑ terram erit ligatum ⁊ ĩ
celis. ⁊ qdcũq solius suꝑ tr̾am¬
erit solutum ⁊incelis. Nõ dix̃
qd̾cumq solu̾is hoc ẽ ut illiai¬
unt soluitũ ostenderis fuit so¬
lucumi.s eut solutu. quia sen¬
tentiampetri ñ pc̃elit. s subre¬
quitur sententia celi. Neaũt
hoc soli petro cocessumee e putes.
et aplorumuioe fungentibus
dicat. Aecipite inquit sp̃o sc̃o.
quorum remisitis pocã renuittẽ¬
cureis. ⁊ quorumrecimĩtis retẽ
ta erunt. u̾ dicit si osten deritis
suit. Nusqͣm hoe dix̃ s dix̾. sife¬
ceritis erit. Audiant ergo ⁊intel¬
ligant. quorum remiseritis pocã

Expanded text:
ab eo et per eum dimittunt. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit. Nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia per eum Deus facit, imo vero ideo multo melius, et multo verius facere, quia per eum Deus facit. Hinc est quod Petro principi apostolorum dicit: « Tibi dabo claves regni coelorum. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis et quodcunque solerit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, et apostolorum vice fungentibus dicat: Accipite, inquit, Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; ta sunt . » Ubi dixit, si ostenderitis, fuit? Nusquam hoc dixit, sed dixit: Si feceritis, erit. Audiant ergo et intelligant: « Quorum remiseritis peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
et̾namuitam conseꝗ posit. Sili
misitis poc̃a remittentur eis. ⁊ qͦ¬
tum retim̃itis ixtenta erunt.
Ac si aꝑcio diceretur tantam uob
pott̾atem inligandis ⁊ soluẽdis
poc̃is tribuo ut quisquis ꝓ ub
ligar meruerit apd̾ me solutꝰ
eẽ non posit. ⁊ quisꝗs auoi.s
soluimeruerit iam apd̾ me li¬
gatus non sit. Audiant homi¬
nes ⁊ intlligant pocores qd̾ p̃¬
si dium eis adeo concechit᷑. ꝙ rur¬
sum iudicium pparatur fortassis
diñ nec dum int̾plłare p̃sumũt
hñt homines sacerdotes ince
dĩ fungentes cum quib int̾im
cãm suam sin periculo age̾ pos¬
sunt. Ament int̾cessores ⁊ time¬

Expanded text:
possit. Simili miseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, et intelligant peccatores quod praesidium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt. Habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores, et time
Abbreviated transcription (Latin):
et nũꝗd euei̾re debeat. sr quid
euenire posit ostendat. U̾bi gr̃ã
dicit quodam leco scriptura. qui
cclident et baptizatus fuit ail¬
uꝰ enit. Et tñ scimꝰ qd̾ multi credẽ¬
tes baptismũ ꝑcipiunt qui uꝰ ea
culpis sius exigentib reproba¬
ti ad salutemet̾nam ñ ꝑtingũt.
Item in alio loco. Qui manducͣt

Expanded text:
 quod evenire debeat, sed quod evenire possit ostendit. Verbi gratia: Dicit quodam loco Scriptura: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: Qui manducat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nos u̾issime confitemur sa¬
cerelotes dei in ec̃clia pot̾tatẽ hrẽ
ligandi atq soluendi. ñ ꝑfũcto¬
rieet inus̃tato quotam gene lo¬
q̃ndi sig̾catã. s u̾acit̾ a do̾ cccessã.
Quib dcĩnẽ. Quorum reniseri¬
tis poc̃a remittẽtureis.⁊ qͦꝵ retin¬
ueritis retenta erunt. S fortei
qͥs oppones. qr sacerelotes mul¬
tos in eccł̾ia ligant qui apud de¬
um non ligantur. Itq multos
soluũt qui apd̾ dm̃ ligati ꝑma¬
nẽs. qr sepe ⁊ ĩnocẽtes ligant et ĩ
reatu ꝑmanẽtes absoluunt et s̾
r. ert̃. S sciend̾ ẽ qd̾ sepe sacra

Expanded text:
tur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie et inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibus dictum est: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic s, etc. Sed sciendum est quod s
Abbreviated transcription (Latin):
bat obtinuit. quat̾. quia usq
ad opo ñ uen̾at culpa usq adet¬
uciatum non ꝑueniret peitẽtia
s cogitata afflictio mentem terg
libet delicto uli̾t accipere stiat
pietas nunꝙͣ namq poc̃i ip̃a rectis

Expanded text:
bat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeolibet delicto velit accipere: sciat Impietas namque peccati ipsa rect
Abbreviated transcription (Latin):
ingemiscit. Q cũ salus tunc
plene ꝑficit᷑ qñ id unde ingem¬
uit etiamore confitet᷑. It̃ uid̾ ꝙ
dicitur quia adhuc reloq̃nte di¬
cam ecce adsum sic cõuẽĩenter
pot̾ accipi quia pris deus adest
ꝑ gr̃am ut cor ad penitentiam
compungat. Seinde atest ut
pocorum in dulgentiam cõfitẽti
tribuat. postremo id qd̾ de pͣs. op¬
ponunt. Gixi confitebor aduer¬
sum me inuisticiam meã dño ⁊¬

Expanded text:
ingemiscit; quae tamen salus tunc ingemiscit; quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item illud quod dicitur quia adhuc te loquente dicam: « Ecce adsum . » Sic convenienter potest accipi quia Deus pius adest per gratiam, ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat Postremo id quod de psalmo opponunt: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Do
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ dic̾e̾tur. Quacumq hora ĩ
p̃senti uita poc̃orue penitũit
in futura uita nonꝑibit. S.d̾
si quis contendat illd̾ qd̃ die¬
tum ẽ Salus erit non eẽ dic¬
tum de saluatõe que infuturo
tribuitur. s de illa poxi que ĩ
irenti in abyolutione pocorũ
condonatur. ñ necõe ẽ tũ nos
dicere ꝙ pxor ab om̃i debito
alioluatur statuner quoge
m̾e ceperit donec totum conse¬
cutus fu̾it remediũqd̾ deus
ad optinendamuenia insti¬
tuit. hoc ẽ aũt remediũ ut cor¬
de peinteat et ore confiteatur
delictum qd̾ cum fecerit lazã¬
uenire ñ pꝯsit confident᷑ ꝓnũ¬
cio ꝙ in eo summꝰ sacerelos
complet qd̾ mortalis non po¬
tuit. ⁊ aput deum iam fcm
constat qd̾ ho quidem u̾e nos¬
uits non ualint ad implere
quia confessionem ñ contẽp¬
tus exchisit. s impeliurt ne¬
cessitas ꝓuide si idem qd̃ dc̃o
ẽ quacumq hora ingemuit pec¬
cator saluus erit de presẽti sab¬
ute accipitur. sic intlłigend est

Expanded text:
diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, salvus erit, non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolutione peccatorum condonatur, non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito absolvatur statim ex quo ere coeperit, donec totum consecutus fuerit remedium quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium ut corde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amvenire non possit, confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum « Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, » si de praesenti salute accipitur, sic intelligendum e
Abbreviated transcription (Latin):
sa s qiͣ mĩna per se pieta te
ducta ueniens nuiebri leuitr̃e
obstinat̾ demuioeat contumͣce
ad humilittem flectat uehemẽt
patrem iratumnumciec se tñ int̾¬
uenturain spondeat ueniam ꝓmit¬
tat consilium salutis suggerat in¬
c̾ressores querere suadeat non uͥ
magis pr̃ib patrem placari pos¬
se dicat. Causam tñ rei se suscep¬
turam asserat et ad bonunfine
rem omnem seꝑlueturam ꝓmit¬
tat. uid̾e queso si nouita eausa
nr̃a agitur. peceantem filiũ deus
si to bone uoluntatis sue fortissis
nunq̃miratus fuit. S quia huina¬
gere non ualet ad cor pecoris mͣ¬
t̃ grã mutit᷑. sa cerdos intc̾essor q̃ri¬
cur. ut łs quiuratus ñ fu̾at com¬
placetur. Quid dicami quis sapiẽs
et custodiet ħ ⁊ utłłiges misccłias¬

Expanded text:
sa, sed quasi materna per se pietate sa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri lenitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat; causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccantem Filium Deus sito bonae voluntatis suae fortassis nunquam iratus fuit. Sed quia infgere non valet, ad cor peccatoris mater gratia mittitur, sacerdos intercessor quaeritur, ut Deus qui iratus non fuerat, complacetur. Quid dicam? Quis sapiens et custodiet haec et intelliget miseri
Abbreviated transcription (Latin):
discurrat. auxiliatores ⁊ inter¬
cessores qrat. prost̾n̾at se hu¬
militer homini qui uolunt h¬
umhit̃ astare c̾atori ut in hoc t̃
aõ quodamin̾ ad dm̃ clamet
telicat uite domine et consida ⁊
attẽde quid facio. Scio ꝗd̾ dñe
⁊ fateor quia tibi subi ci nolle dãp¬
nabilis fuit elatio. siam ꝓpter
trum ip̃e in nob̾ oꝑatur. tulut pr̃
alludens infiliis sic totum facit
ut qued nich̾ fac̾e̾ uideat᷑. Ecce
pcr̾or compunetus gennt suspi¬
rat lacrimatur conf̾itetur rea¬
cum suum postulat ueĩa flagit¬
at miscdiam ⁊ hoc totum qͣi ex ho¬
mine eẽ cditur. s quis queso
hoc facit nisi ille qui initꝰ p̾sides.
et cor hominis adhec facienduz
mouz. Obecͦ ut non sit hon̾o¬
sum si breue quo dam huiꝰ rei ex¬
emplum ꝓposuero. pr̃ quidam
contumacem filium quasi cum
magno surore expulit ut ita affi¬
icto humiliari drẽt. s illo in con¬
tumacia sua ꝑsistente quadam
secta dispensatione consilu a pa¬

Expanded text:
discurrat, auxiliatores et interdiscurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui noluit humiliter astare Creatori, ut in hoc etiam facto quodammodo ad Deum clamet, et dicat: Vide, Domine, et considera, et attende quod facio. Scio quidem, Domine, et fateor quia tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio, sed jam propter trum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam; et hoc totum quasi ex homine esse creditur. Sed quis, quaeso, hoc facit nisi ille qui intus praesidet, et cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater quidam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam secreta dispensatione consilii, a pa
Abbreviated transcription (Latin):
fi qr salus pecoris eo mo compe¬
tẽtio ꝑficitur. Quid eĩ pocã msi
plage qͥdam sũt ⁊ quid ẽ peĩtẽ¬
cian isimedicina. Et scimus ꝙ
si conguium ad̾ibeatur remedi¬
um dolori neqͣqͣm sequit᷑ effec¬
tus curationis. Quia ergo ꝑ
suꝓbiam omne pcc̃m geritur
necc̃e ẽ ut ꝑhumilitatem oĩs
penitentia condiatur.quatinꝰ
iobechientiam obelientia fr¬
angat. ⁊ elationio tumorem
humilitatis deuotio p̃mat
Conuẽĩens ergo ualde ẽ. ut
nos qui peccando deo contimͣ¬
uis del suplices simus ⁊ hoq
ad deigram consuandam me¬
diatore ñ eguit iam eamrecu¬
pare ñ insi ꝑ hominez meclia¬
corem posit. Nain ⁊ her saluber¬
rimũ ẽ poc̃oriut discat qͣm lõ¬
gereccanto ato recessent cam
tam difficult̾ pelitendo ad dei
rectlit quia ⁊ cautior de reliquo
efficitur cum non sinĩ grau la¬
bore penitenti aditus indigẽ¬
tie a peritur gemat ergo pec̃or
⁊ suspires et anxio ꝓ pecõ suo
timeat. ⁊ expauerrat sollicitꝰ

Expanded text:
 salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata, nisi plagae quaedam sunt? et quid est poenitentia, nisi medicina? Et scimus quidem isi congruum adhibeatur remedium dolori, nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omnem peccatum geritur, necesse est ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo valde est, ut nos qui peccando Deo contumavis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatore non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut discat quam longe peccando a Deo recesserit. Cum autem difficulter poenitendo ad Deum redit, quia et cautior de reliquo efficitur, cum non sine gravi labore poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
manibo ⁊ pedib in tenebras ex¬
t̾iores prohicietur. S qr nemo
sua uirtutute post riunã pocĩ
surgẽ uałent nisi diuina misedia
gratuitop̾ueĩens eum suscita¬
ret. Ido̾ necc̃e ẽ ut deus gr̾am su¬
am qͣm peccantibꝰ nob̾ uste sb̃¬
di sumus sola misccłia nullis n¬
osts m̃tis p̃cedentibꝰ reddat
quatinus ip̃a grã adueĩe̾s.cori
nostrum a dor pore infi delittis
et a poci morte exsuscitet. ut se¬
mel dum primũ ip̃a dola oꝑã¬
te ad penitentiam compuneti
auinculis torporis absoluũt᷑.
ip̃a deinde cooꝑante penitẽtes
a debito saluationis alyolui
mereantur. hec bñ uiresuscitatõe
latari signatumẽ. quam ip̃e do¬
minꝰ pͥꝯ ꝑ se prius intriusem
a uinculo mortis abyoluit. ui¬
uificatum aũt deforis ministĩ¬
o ip̃orum apłorum solui põep̃.
mortuo poc̃is ꝑ solam grãm suã

Expanded text:
as exteriores projicietur. Sed quia nemo sua virtute post ruinam peccati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret: Ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subivificandi sumus, sola misericordia nullis nostris meritis praecedentibus reddat, quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet dum primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti a vinculis torporis absolvimur, etiam ipsa deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsorum apostolorum solvi praecepit. mortuos peccatis per solam gratiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ceclant. et ad confumatõnẽ hq
assertionis adducunt uuidatõ¬
nem illio leprosi qͣm doniniꝰ pͥꝯ
per semetip̃m sanitati restituit.
ae si deinde ad sacerdotes mis¬
it. non ut eio mundatio uͥtute
illorumꝑfic̾etur: s ut tantũmͦ
cestimõio illorum ꝯfirm̃retur.

Expanded text:
concedant. Et ad confirmationem hujus assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirm
Abbreviated transcription (Latin):
⁊opo uoluntatis. deus uolunta¬
tem pensat homo opꝰ iudicat.S
sunt itum oꝑa alia occulta quia
necciuntur. Alia dubia qr ñ disc¬
nuntur. Alia manifesta uł ita mͣ
bona ut dehiis non posit dubi¬
tari. Sculta ⁊ dubia. diuino
uiclicio reseruantur. Que aũt
manifẽsunt si boã sunt ꝑ appro

Expanded text:
opus voluntatis. Deus voluntatem pensat, homo opus judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vebona, ut de eis non possit dubitari. Occulta et dubia divino judicio reservantur. Quae autem manifesta sunt si bo
Abbreviated transcription (Latin):
nationis. ext̾iꝯ uinculũ dicit᷑.
quia pertinz ad tenebras extĩ¬
ores. quas euade dignꝰ nõ est.
quis quis priꝯ inhac uita a te¬
nebris int̾iorib solui nõ m̾e¬
tur. S male inquiut de sacer¬
dote deum facitis. qui ei pott̾atẽ
dimitendi por̃a qd̾ soli do com¬
petit tribintis. Ron ego aiẽdo¬
tes deumfacio. Sermo diuinus
qui mentiri ũ pot̾ sac̾dotes dos
dicit. diis inquit ñ detrahes ⁊
principi ppłitui non maledices.
Istiu̾o contra legis pc̃eptum dus
distrahunt quia pot̾t̾atẽ diuim¬
tus collatamsacerelotibꝯ anfer¬
re uolunt. eq uero ego sa c̾¬
dotib pottatem climitten dip᷑¬
cata tribui. Ile hominibꝯ pot̾¬
tatem diuinam tribuit. qui de
sunt. illi etiam uͥ eo a quo sũt
hec qd̾ sunt in eis ⁊ ꝑ eos opan¬
te et eis cooꝑante. pocã dimitt̾e̾ ñ
posunt. Quõ ergo solo deus
bonus ẽ nec tũ inde sequitur
bonos non eẽ etiam eos qui deo
serinunt. ⁊ quomo solo deus

Expanded text:
nationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui. Ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hsunt, etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui prio ꝑ contritionẽ cordis
uitus in auimo abxoluitur. post¬
medum in confessione eiꝯ ab eis
ausolutus ẽẽ ostenditur. Ꝙ aũt
insola cordis contritione ⁊ante
confessionem oris poc̃a dimttã¬
tur. ꝓphieo illo testimõlo ꝓbare uo¬
lunt. quo dicitur. Quacumqi
hora ingemu̾it pocor. salus erit
et alibi. Quia adhuc te loq̃nte

Expanded text:
s intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt quod dicitur: Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Et alibi: Quia adhuc te loquente
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuaretur. ñ ad correctõe s ad
dampnatõe omne iudiciĩ ex̾ce̾¬
cur. ꝓpt̾ea poĩti sunt homines
udices uice deiit culpas subi¬
torum examinando castigent ut
infine cum uen̾it iudex deus cor¬
rectos saluare posit. quos corrigẽ¬
dos humano uidicio sbiecit. Sa¬
ta sunt ergo uidicia. ⁊ contra cul¬
pas diuerras expiandas correctõ
sp̃italis medicine antidota ppon¬
unturW̾ medici animaꝵ accipi¬
ant. ꝙ contra morbos pxc̃orũ sanã¬
dos egris mentiby apponant.

Expanded text:
correctionem, sed ad damnationem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctiospiritualis medicinae antidota proponuntur, ubi medici animarum accipiant quod contra morbos peccatorum aegris sanandis mentibus apponant.
Abbreviated transcription (Latin):
t autem pocestas secularis
ornam̃ta quedã dignittis
sue. quib ⁊ excellentia or dĩs
ostenditur. ⁊ sacram̃tu minis¬
teru figuratur. Anulꝰ fidem.
armilla bõam oꝑatõez. sceptru
iusticiam. gladiꝯ uindcãm. p᷑¬
pura reu̾entia. dyadema głia
designat. ⁊ ħ quidem in seculari

Expanded text:
t autem potestas saecularis ornamenta quaedam dignitatis suae, quibus et excellentia ordinis ostenditur, et sacramentum ministerii figuratur. Annulus fidem, armilla bonam operationem, sceptrum justitiam, gladius vindictam, purpura reverentiam, diadema gloriam designat.
Abbreviated transcription (Latin):
putare. hocẽ cõnois ut sciamus
qñsic finis huius seculi. uł adu¬
entus domini nicħ micħ aluid
indetur quamscire ulle qd̃ ipse
ait scire ne minem pose. Apor¬
cutas s̾io illius temporis ꝓfcõ
non erat ante quam predicetur
euangłium unñso orbi intesti¬
monium omnibꝰ gentib. aper¬
tissime emin de hac re legitur sẽ¬
tentia saluatoris dicentis. Et
plicab̾r hoc euangelium regin
inunnũso orbe intestimoniu oĩ¬
b gentib tuneueĩet finis. Tũe
uemet quid ẽ. nͥ ante non ueĩet:
Qũ post ergo ueniat icertu
nob ẽ. añ tamen non ẽ uentu¬
rum dubitare utiq non debe
mus. Siergo latet qneceli a fr¬
uctificante atq crecrente omina¬
uniu̾s a marius ad mare oru imp¬
leb̾ ꝓculdubio latet qñ sis erit
ante quupe non erit. Tunc reue

Expanded text:
putare, hoc est χρόνους,ut sciamus, quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quam scire uelle, quod ipse ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius temporis profecto non erit, antequam praedicetur euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus. apertissima enim de hac re legitur sententia saluatoris dicentis: Et praedicabitur hoc euangelium regni in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. \'tunc ueniet\' quid est nisi \'ante non ueniet\'? quando post ergo ueniat, incertum nobis est; ante tamen non esse uenturum dubitare utique non dmus. Si ergo latet quando Ecclesia fructificante atque crescente universus a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet quando finis erit. Ante quippe non erit. « Tunc rev
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiamꝯ ⁊ custodiamus ⁊ ita
cuius eum infuturo suscipere et
possidere meream̾ in gaudiũ uite
bec gͥ sunt tria p̾cepta prime ta¬
bule in quib p̾cipue dilectõ dĩ
comendatur. ⁊ tota trinita unꝰ

Expanded text:
suscipiamus, et custodiamus intra iae, quatenus eum in futuro suscipere et possidere mereamur, in gaudium vitae. Haec igitur sunt praecepta tria primae tabulae. In quibus praecipue dilectio Dei commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
cura. Primũ illum in quo deus
ꝑfcĩs operib suis requieuisse dr̾.
Secundum illd̾ qd̾ filiis isrł car¬
nalit̾ custocliendum mandatur.
Tercium illd̾ quoel popło dei ser¬
fuandum p̃cipit᷑. Quartum illd̾
quod in ꝓmissione sabb̾m ꝓ sabb
dicitur sacram̃tũ ẽ illiꝯ uit̾i̾oris
sabbi. eiꝯ inquo ip̃io etn̾a ĩmor¬
talis q eternitas incocussa btĩ¬
tudine pecfrueus nullo unqͣm
labore fatigatur. Sabbatumho
sabbi ubimens sc̃a pet bonam ꝯ¬
scientiam a seruicute poci quies¬
cens in gaudio spẽ scĩ iocundat᷑.
hoc sabb̃m quisquis in p̾centiu
ca seruauit ut mullis consentiat
malis perueniet in futura uita¬
d ad illd̾ ecĩum dei sabb̃m uͥ nul¬
se. Illd̾ itaq p̾ceptu sp̃alr̃ ad spẽ¬

Expanded text:
quo Deus perfectis operibus suis requievisse dicitur. Secundum illud quod filiis Israel carnaliter custodiendum mandatur. Tertium illud quod populo Dei servandum praecipitur. Quartum illud quod in promissione Sabbatum pro Sabbadicitur, sacramentum est illius interioris Sabbati ejus, in quo ipsius aeterna immortalisque aeternitas inconcussa beatitudine perfruens, nullo unquam labore fatigatur. Sabbatum hoSabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens; in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura vita, ad illud aeternum Dei Sabbatum, ubi nulse . Illud itaque praeceptum specialiter ad Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tia de aliquo. ⁊ de ip̃a sapientia ert.
amor at de potentia ⁊ sapientia pro¬
cesserat. et non erat potentia sa¬
pientia. quia potentia ante aapi¬
entiam erat. et de ip̃a sapientia
exierat. amor. Neq nusum amor
potentia ⁊ sapientia dici pot̾at.qr
ꝓoesserat tm̃ ab ip̃is.⁊ ip̃a aliqñũn
ip̃a extit̾at.⁊ erant tria ħ discret᷑
in anima. ⁊inhiis trib trinitas
auune iuenta ẽ. ⁊ ascendit aĩa
ab hus ad summamt̾incte. ⁊ in¬
uenit ibi patrem qui anuillo erͣt
sicut in se potentia. et filiuz qui
cut inse ductio aporentia ⁊ sap¬
ientia processerat. Et ido potenti¬
ampatri tribiit quia inse sili¬
tudo fu̾at illius. ⁊ sapientiã filio.
quĩ ħ̾ inise ymago illiꝯ erat que
apotentia orta erat. et diłcrdem spi
tatem ut quod ħ ꝓprium inueu¬
tum ẽ ad significationem illic
qi singule̾ diceretur ad ꝓpectem.
uinẽ et non pot̾ diucisum ĩuẽi
ri qd̾ insimplici natura idem est.

Expanded text:
tia de aliquo, et de ipsa sapientia erat; tia de aliquo, et de ipsa sapientia erat; amor autem de potentia, et sapientia praecesserat. Et non erat potentia sapientia, quia potentia, ante sapientiam erat et de ipsa sapientia exierat. Neque rursum amor potentia vel sapientia dici poterat; quia processerat tantum ab ipsis, et ipsa aliquanipso exstiterant. Et erant tria haec discreta in anima; et in his tribus Trinitas animae inventa est. Et ascendit anima ab his ad summam Trinitatem, et invenit ibi Patrem qui a nullo erat, sicut in se potentia; et filium qui cut in se dilectio a potentia et sapientia processerat. Et ideo potentiam Patri tribuit, quia in se similitudo fuerat illius; et sapientiam Filio, quoniam haec in se imago illius erat, quae a potentia orta erat; et dilectionem Sritatem, ut quod hic proprium inventum est ad significationem, illic quasi singulare diceretur ad proprietatem. um est; et non potest diversum est,