comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc uelut inmundis ac distorti cordis homine aut
corrigere & castigare : Aut si hoc nonuales uitare
acdedinare neccbeo ipsi corrum paris curcto
Nec uideri contrecriũ deb&: quod hic studiosi pueri
munda esse recta opera testoctur. suprauero ait
quis potest dicere mundũ ÷ cormeũ purus sum a pec¬
cato: In hoc uersu studium recte uiuendi succd&ꝰ::
esse iustorum potest doc& haebendecm. In illo sub¬
tilitatẽ diuini examinis: quicchominũ facta & in¬
tentiones diudicat. mon& semꝑ cente o culos hcc¬
bendam : Vnde &illũ locũ antiqui inter prȩesita
transtulerunT: Cumdederit rexiustos insolio iu¬
dicii: quis gloricbitur castum. seheebere cor

Expanded text:
hunc velut immundi ac distorti cordis hominem, aut hunc velut immundi ac distorti cordis hominem, aut corrigere et castigare, aut si hoc non vales, vitare ac declinare, ne ab eo ipse corrumparis, curato. Nec videri contrarium debet quod hic studiosi pueri munda esse ac recta opera testatur; supra vero ait: Quis potest dicere, Mundum est cor meum, purus sum a peccato? In hoc enim versu, studium recte vivendi suadet; injustorum esse potest, docet habendam; in illo, subtilitatem divini examinis, qua hominum facta et intentiones dijudicat, monet semper ante oculos hbendam. Unde et illum locum antiqui interpretes ita transtulerunt: Cum sederit rex juxtus in solio judicii, quis gloriabitur castum se habere cor
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentia ueliustitia gloricri: Et quia sunt quisua
lacudare quacsi fortia : pximorũ uero facta uelut ui¬
hec solent in probare Recte subiungitur:
Poudus etpondus mensura etꝰ mnensura
Diuers& nãq pondus indomosua diuerscẽ heeb&
mensurcõ : ut aliter uidelic& sibi m&ipsi ccliter me¬
ticctur ꝓximo: quiin suis semꝑ actib: quae laudari.
tur dns: quiconimirũ quantũ sibi m ipsi abs que meri¬
as plac& taentum sc ꝑ no inspeđori. merito displic& uerõ
qr periculo sum ÷ cuiquaem dealience conscientia iudi care
cuius iritentionẽ scirenequit det consilũ quib indicus
iudciũ nostri cordis ergec ꝓximũ dirigere debeccmus:
Quemcumq enĩ urtutib: studere comesticce conti¬
nenticce ccuditioni scpientium & obserucentiae
mcendatorum di mceximeq humilitati ac simpli¬
citaet huius munda esse & recta operec intellege
Quẽ uero his coutrarium iter tenere depraehendis

Expanded text:
innocentia vel justitia gloriari: Et quia sunt qui sua innocentia vel justitia gloriari: Et quia sunt qui sua laudare quasi fortia, proximorum vero facta veluti vilia solent improbare, recte subjungitur. Pondus et pondus, mensura et mensura, Diversum namque pondus in domo sua diversam habet mensuram, ut aliter videlicet sibimetipsi aliter metiatur proximo, qui in suis semper actibus quae laudari, tur Dominus, quia nimirum quantum sibimetipsi absque meritis placet, tantum superno inspectori merito displicet. Verum quia periculosum est cuique de aliena conscientia judicare, cujus intentionem scire nequit, dat consilium, quibus icium nostri cordis erga proximum dirigere debeamus, studere, modestiae, continentiae, auditioni sapientium, et observantiae mandatorum Dei, maximeque humilitati ac simplicitati, hujus munda esse et recta opera intellige. Quem vero his contrarium iter tenere deprehendis,
Abbreviated transcription (Latin):
ccpeccato : Sed quis potest dicere inquit mundũ ÷ cor
incum purus sum apeccato: Quicc sunt quilargiene
diuinc grectia possunt iuxtechumanũ modũ. & cor¬
dis &operis munditic̃ẽ habere nde est illut dominicũ
Becctimundo corde : qnm ipsidm̃ uideburł Et in pscel¬
mo: Quis cescend& in montẽ dñi Autquis steebit in lo¬
cosco qus  unocens maenib: Et mundo corde: sienĩ
nemomundũ hacb& corneq ullus ÷ purus a peccato
Consequens : ꝓfecto ut nullus cescendat in montẽdiũ
Nullur hominũ st& in locosco eius : Quic cuero constat
multos cescensurus in montẽ dñi: staturosq in boco
scõqus Restcet utiq: ut siñ multimundo corde Etux¬
techumanȩ possibilitectis modum: puri apeccato.
Nec tecme scipse quis quac mundi corde: et in munẽ esse
peccati eebsq temeritate ꝓnuntiat: stulta ÷ nac̃q
propricce locudis iactantia. Temercriũ desuaquãq

Expanded text:
a peccato? sed, Quis potest dicere, inquit, mundum est cor a peccato? sed, Quis potest dicere, inquit, mundum est cor meum, purus sum a peccato, quia sunt qui, largiente divina gratia, possunt juxta humanum modum et cordis et operis munditiam habere: unde est illud Dominicum: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et in psalmo: Quis ascendit in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde . Si enim nemo mundum habet cor, neque ullus est purus a peccato, consequens est profecto, ut nullus ascendat in montem Domini, nullus hominum stet in loco sancto ejus, quia vero constat multos ascensuros in montem Domini staturosque in sancto loco ejus, restat utique ut sint multi mundo corde, et juxta humanae possibilitatis modum puri a peccato, nec tamen se ipse quisque mundicordem et immunem esse peccati absque temeritate pronuntiat. Stulta est namque propriae laudis jactantia, temerarium de sua quemque
Abbreviated transcription (Latin):
Non hoc secundũ lit tercm semꝑ stcre potest:¬
N combectus scc muel uiriustus ac simplex dissimi¬
qui exempla iusti sequuntur. Vnde nunc omnes elec¬
t propter fideꝰ filii dicuntur cebrachece: Testecc̃pͣr¬
Quib becctitudo non hui: sȩculi sed futura ꝓmittitur:¬
Vnderecte subiungitur : Rex quisedet inso¬
lio iudici. dissipat oinemalũ urtutt suo.
Et si enĩ in hacuita electi. mecla paciuntur reprobo¬
rũ ubi uniuer scclis iudicudies appecruerit : omnia
macla dissipacntur Et coronatis cum dnĩo iustis.
sed & ille quicum tribulcbat ꝑsecutor digna factis
ꝑceperit: potest hicuersus & deelectis accipi: qr ha¬
benT celi quando lactentia inmente malc quac ab
aliis uidere non porsunt hominib: quace tecmeri
dñr cernit: quaendo eac occulto respectu gratiȩ des¬
truit: Deniq conuersus dns respexit pacrum. Et
Quis pot eat dicere mundum egr corme¬
un puRVSSun apecexro : Noteendum qđ¬
non ait quis potest mundũ hacberecor & purus esse

Expanded text:
c secundum litteram semper stare potesbeatus Samuel, vir justus ac simplex dissimiqui exempla justi sequuntur. Unde nunc omnes electi propter fidem filii dicuntur Abrahae, teste Apquibus beatitudo non hujus saeculi, sed futuri promittiturrecte subjungitur: Rex qui sedet in solio judicii dissipat omne malum intuitu suo. Et si enim in hac vita electi mala patiuntur reproborum, ubi universalis judicii dies apparuerit, omnia mmala dissipantur, et coronatis cum Domino justis,sed et ille qui eum tribulabat persecutor digna factis receperit. Potest hic versus et de electis accipi, quia habent aliquando latentia in mente mala, quae ab aliis videri non possunt hominibus, quae tamen Dominus cernit, quando ea occulto respectu gratiae destruit. Denique Conversus Dominus respexit Petrum; et Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato. Notandum qunon ait: Quis potest mundum habere cor et purus esse
Abbreviated transcription (Latin):
tolus ceit : Horecest icmnos desomno surgere : N&e
si non bene uigilarenonuis : Egestecs infuturo illagra¬
uirsimc ubinec stillam cque unãsitiens in uenire
quaceas occup& aperi oculos tui cordisiduigilices scas
& saturitatem tibi gcudiorum caelestiu: beneuiuendo
conquire :
Nalũcsi malumesi dicre omiis cmptoꝵ¬

Expanded text:
tolus ait: Hora est jam nos de somno surgere . Ne te tolus ait: Hora est jam nos de somno surgere . Ne te si nunc bene vigilare non vis, egestas in futuro illa gravissima, ubi nec stillam aquae unam sitiens invenire queas occupet. Aperi oculos tui cordis ad vigilias sacras, et saturitatem tibi gaudiorum coelestium bene vivendo conquire. Malum est, malum est, dicit omnis empto
Abbreviated transcription (Latin):
mus uersiculum mcenifestius posuere diceutes
Iuuenis quĩ tusto ÷ direetacrit uicc illius. Quienim cũ sco¬
pientib graeditur scpiens erit: sicut econtra cemi¬
cus stultorum esfici&ur similis. Aticin audien¬
tem er oculum uidentrem: dũs fectrũkũq
Aurem ccudientem dicit : Auditorem uerbi oboedien÷
Oculũ udentẽ doctorũ eruditũ : Nemo ergo cũse scriptu¬
recrũ scientia institutum : Et ad dicendum uerbumdĩ
uiderit Idoneum : Desplcicet simplicitatẽ fractris:
qui & siminus doctus ad predicandum: Nontaometimi¬
nus ÷ promtus ceddircendũ uel cedimplendumbona quȩ
didicit sed recolaet quic quisibi maiorem scientiae
gracticm dedit: Ipsesratri quaahab& spiritalia dona
tribuit. Nec sibi ꝓpterse solũ modo: sed &icm propter
fractris commoda tribuit do nacquȩ uoluit: docus
Noli diliceresomuũuereaccesias ospri¬
inxt . AperiOCuLOSTUOS ETSXTURAREPAIBͣS
Nolidiligere somnũ peccati & in ertiae : dequo apos¬

Expanded text:
mus versiculum manifestius posuere dicentes: Juvenis qui cum justo est, directa erit via illius. Qui enim cum sapientibus graditur sapiens erit, sicut e contra amicus stultorum efficietur similis. Aurem audientem et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Aurem audientem dicit auditorem verbi obedientem, oculum videntem doctorem eruditum. Nemo ergo cum se Scripturarum scientia institutum et ad dicendum verbum Dei viderit idoneum, despiciat simplicitatem fratris, qui etsi minus doctus ad praedicandum, non tamen minus est promptus ad discendum vel ad implendum bona quae didicit; sed recolat, quia qui sibi majorem scientiae gratiam dedit, ipse fratri quae habet spiritualia dona tribuit. Nec sibi propter se solummodo, sed etiam propter fratris commoda tribuit dona quae voluit, dans Noli diligere somnium ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos et saturare panibus. Noli diligere somnium peccati et inertiae, de quo Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ter omnic ꝑdunt cumin excomine districti iudi cis¬
poenas prohis quoce gesse runꝑ ipiun: sed &is quipau¬
perẽ spũ fractrem calũ nicctur uirtutib: eius detra¬
hendo ut ꝑ eius uitu perationem ipsediuitias quas de¬
sidercet augecet. Id ÷ gloriam lacudis humane maio¬
rem quacsi sanctior accipiat merito. Talis calũnia¬
tor quic quidbone actionis hacbereuidebatur cemit¬
tit: Et cefructu uir tutũ uacuus infinem cnebit.¬
Hucusq ꝑtingit titulus pacrabolarũ sa lomonis qui supra
positus ÷ ex quo genus nouũ locutionis probatur ad¬
sumpsisse uit eccquae dicer&: non qua si cedcclium quẽ

Expanded text:
ter omnia ter omnia poenas pro his quae gessere recipiunt, sed et his qui pauperem spiritu fratrem calumniatur, virtutibus ejus detrahendo, ut per hujus vituperationem ipse divitias quas desiderat augeat, id est, gloriam laudis humanae majorem, quasi sanctior accipiat; merito talis calumniator, quidquid bonae actionis habere videbatur, amittit, et a fructu virtutum vacuus in fine manebit.--Hucusque pertingit titulus Parabolarum Salomonis, qui supra positus est; ex quo novum locutionis genus probatur assumpsisse, ut ea quae diceret, non quasi ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
brec c&era auici& cohib&. fouecce poencolis: quam nul¬
lus omnino nisi filius irece in lcbitur: Srultiha
COULICAREST IN CONDEPUERI ETUIR EADIS¬
CIpLINAC Fucasit eam. Multos nouimus pue¬
ros. sccpientic preditos: Necm uere mics puer ꝓphe¬
tiece ministerium suscepit: Et dec niel scribit : Quice de¬
dit dr̃ pueris cebstinentib: scienticm & disciplincm In
omni uerbo & sccpientia : Vnderestat intellegere
quicpueros hoc loco non cc&cete sed sensu. pacruulos sig¬
nific& quada esse uaebat ccpostolus eos quib: ait:
Nolite pueri effici sensib: sed malitia paruul estote : hu¬
ius modi enim pueros. Id est animos stultiticce uel lasci¬
uicce uel inerticoeditos necesseest iuuenil disciplinoc
castigceri & codiustum uite tracmitem prudentũ uigore
ꝑduci: QUICALUM UINTUR PAUPEREM UTAU¬
cCxT DiUTIAS SUAS. DABINIPSE DICIORIETAE¬
CEBIT. Constat quia recpaces &quȩ pauperibus
ccuferunt : et quac eius te uidebantur possidere pari¬

Expanded text:
bra caetera a vicinia cohibet foveae poenalis, in quam nulbra caetera a vicinia cohibet foveae poenalis, in quam nullus omnino nisi filius irae illabitur. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae purgabit eam. Multos novimus pueros sapientia praeditos: nam et Jeremias puer prophetiae mysterium suscepit; et Daniel scribit quod dedit Deus pueris abstinentibus scientiam, et disciplinam in omni verbo et sapientia. Unde restat intelligere quia pueros hoc loco non aetate sed sensu parvulos significet, quales esse vetabat Apostolus eos quibus ait: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hujusmodi enim pueros, id est, animos stultitiae vel lasciviae vel inertiae deditos necesse est juvenili disciplina castigari, et ad justum vitae tramitem prudentum rigore perduci. Qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori et egebit. Constat quia rapaces et quae pauperibus auferunt, et quae juste videbantur possidere, pari
Abbreviated transcription (Latin):
mosuois quiadagenda bonaopera pigerest. Ad
confilendam fidem. quac incorde ten& timidus:
N onccudeo fidem quec̃ nouiforees pro fiteri: ꝓsemeꝑse¬
cutor impius quice fidelem audit perimact: Timeo ade¬
cernendees uirtutum actiones inpublicum progredi
Nefor teme uelcentiqui hostis aduersitces grecuior tept&
ridecet conuitiis confundat: Iniurus cefficicot. Aut sicut
multos iustorum quia cebqus uita discordem tormentis
& morte consumat : Leo inqui foris in medio plectearũ
occidendus sum: quod est cpertedicere : Et uerbec
& opercuirtutũs ubi ostendȩ foris coeperint. stectim
ꝑsecutio uel hominũ uelspirituum comitectur in mun¬
dorum : Nec uccleo tẽptationib: resistere. sed in ipsis
boni ꝓpositi uinctri inceptis: FOUEA PROPUDa
OSALIENAC. CUIIRATUS EST DÑS InCIDIT MILLÃ
Qui uerba uel oscula mer&ricis libent̃ cmplectitur.
quacsi icnucm iam gehennalis pulscet cbussi. Citoq
mergetur sipedem cautus nonrarahit: si non men¬

Expanded text:
mo suo is, qui ad agenda bona opera piger est, ad mo suo is, qui ad agenda bona opera piger est, ad confitendam fidem, quam corde tenet, timidus: Non audeo fidem, quam novi, foras profiteri, ne me persecutor impius, quia fidelem odit, perimat: timeo ad exercendas virtutum actiones in publicum progredi, ne forte me vel antiqui hostis adversitas gravior tenet  rideat, conviciis confundat, injuriis afficiat, aut sicut multos justorum, quia ab ejus vita discordem, tormentis et morte consumat. Leo, inquit, foris, in medio platearum occidendus sum, quod aperte est dicere, et verba et opera virtutum, ubi ostendi foras coeperint, statim persecutio vel hominum vel spirituum committatur immundorum, nec valeo tentationibus resistere, sed in ipsis boni propositi vincar inceptis. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus incidet in illam. Qui verba vel oscula meretricis libenter amplectitur, quasi januam jam gehennalis pulsat abyssi, citoque mergetur si pedem cautus non retrahit, si non mem
Abbreviated transcription (Latin):
sic s& cumilli libertatẽ predicandi cebstuleris catholi¬
cae paciccuxilium prestees: Quidilieri cordis
mundrtiã. proptererataam labiorũsuo¬
Ruchahebrr amicum recem. Quimundo corde
recta prȩdicat iinterillos annumercbitur. Dequi¬
b: eidem regi& conditori sȩculorum ꝓph&cc dicebet:
Mihiccutẽ nimis honorificati sunt amicitui ds̃ Noem si
quis gractiac̃ labiorum recta prȩdicando premons¬
trect Cordis ccutem munditicm custodire dis simulaet:
Nequac quã tedis e &erniregis. comiatie fruiposse pu¬
teendus ÷:: OCULIDM CUSTODIUNT SCICITIÃ
ET SUPPLATTATUR UERBAIIQUI : Suꝑnco
inspectio custodit semper in ecclesia scienticem ue¬
ritatis quem docuit: uerba autem her&icorũ im¬
mo omnis sermo pieti. &ius titicce contrarius: quia
dño regente non seruatur. Cum suo auctore sub uer¬
titur Dicrt piceꝵ: leoporis. In mediopla¬
texrum occidendus sum: Dicit sȩpeinani¬

Expanded text:
sia; et cum illi libertatem praedicandi abstuleris, catholisia; et cum illi libertatem praedicandi abstuleris, catholicae paci auxilium praestas. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Qui mundo corde recta praedicat inter illos annumerabitur, de quibus eidem regi et conditori saeculorum Propheta dicebat: Mihi autem nimis honorificati sunt; nam si qui gratiam labiorum recta praedicando praemonstrat, cordis autem munditiam custodire dissimulat, nequaquam talis aeterni regis amicitia frui posse putandus est. Oculi Domini custodiunt scientiam, et supplantantur verba iniqui. Superna inspectio custodit semper in Ecclesia scientiam veritatis quam docuit, verba autem haereticorum, immo omnis sermo pietati et justitiae contrarius, quia Domino regente non servatur, cum suo auctore subvertitur. Dicit piger: Leo foris, in medio platearum occidendus sum. Dicit saepe in ani
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uideris dicere: quccemnmiti &impiacmente ꝑcegitur
Vt est latro cinia exercere: homines seruitio preceme¬
res tor mentis lanicre morte ꝑimire: Bouẽ ui¬
ducce ꝓpignoreccuferre : Ipscc̃ deceduersccrio cũpossito
uindicare non uelle: Tcclis & enim merito uirgccirȩ
succe consum mcebitur: quiac sicut dñsait Omnqs
qui acceperit glacdium. glacdio peribit: Id÷ quun
iuste in clios scceui unt: ipscc seuitia sibim & interitũ
consciscunt: Verum quicedixerat deimpio sequitꝰ¬
dram Benedicetem: DePANIBUS EUM SUS DE¬
dit pauperi: Hinc simile : illud iudicis qusdem
quimisericordes cobimpiis descernens. at: Vsenite
bene dicti patris mei: possid&e pccratum uobis reg¬
num. A constitutione mundi: quicesuriui & dedir
tis mihi maenducare.: Et c&erec : Nos sunt autem
pacnes qui pacuperidantur : Nonsolum climente car¬
nedis: sed &iam doctrina spiritclis quec anima recre
LIΛC Ciceher&icum quẽ corrigere non potes deeccle¬

Expanded text:
tem videtur dicere quae immiti et impia mente peragitur, tem videtur dicere quae immiti et impia mente peragitur, ut est, latrocinia exercere, homines servitio premere, tormentis laniare, morte perimere, bovem viduae pro pignore auferre, ipsam de adversario, cum possit, vindicare non suae consummabitur; quia, sicut Dominus ait, Omnis qui acceperit gladium, gladio peribit , id est, qui injuste in alios saeviunt, ipsa saevitia sibimet interitum consciscunt. Verum quia dixerat de impio, sequitdiam, benedicetur: de panibus suis dedit pauperi. Huic simile est illud judicis ejusdem, qui misericordes ab impiis discernens ait: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum tis mihi manducare, etc. Possunt autem panes qui pauperi dantur, non solum alimenti carnalis, sed etiam doctrinae spiritalis, qua anima recrealiae. Ejice haereticum, quem corrigere non potes, de Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco ecutem huius modi pro uerbium ponit. Vt ocu¬
ditores suos ceprimaca&ccte uirtutib: studere ꝑ succdeat:
Neforte insenectute non pos sint discere studic quib:
intenera &cete mancipari dispexerant: Ncc & q̃or
semel ÷ imbuta recens seruabit odorem testa diu.
Et grȩca naer ret historia alexandrũ potentissimũ
regem : arbisq: dominctorem: & immorib: & in in¬
cessuleonidis pedagogisui non potius secarere uitus
quib: pccruulus cedhuc suercctinfectus: DIUES PAU¬
peris: imperxt . Et quiaccipre mut uum
SERUVSCSI ΓENENANTIS: Pecta iuxtec littercem
Sed & diuites uirtutib iniudicio occulti inspectoris. prino pau¬
tur eis immo eorum futuro iudices existunt : quiuirtu¬
implendi quȩ illi inagisteru caelestis iurȩ prececipit
Quiseminet iuiquiratem meter mala. Certũ
est: quic is quiuel uerbo uel exemplo doc& iniquitate
Recipia iundietem : sed quiac sequitur: ETURENRE
Suaeconsum mabrrur. Illam mccxime iniquita¬

Expanded text:
idcirco autem hujusmodi proverbium ponit, ut auidcirco autem hujusmodi proverbium ponit, ut auditores suos a prima aetate virtutibus studere persuadeat, ne forte in serectute non possint discere studia, quibus in tenera aetate mancipari despexerant: nam et Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu, et Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis paedagogi sui non potuisse carere vitiis, quibus parvulus adhuc fuerat infectus. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mutuum, servus est fenerantis. Patet juxta litteram, sed et divites virtutibus in judicio occulti inspectoris principantur eis, imo eorum in futuro judices existunt, qui virtuimplendi omnia quae ille magisterii coelestis jure praecipit. Qui seminat iniquitatem metet mala. Certum est quia is qui vel verbo vel exemplo docet iniquitatem, recipiet vindictam. Sed quia sequitur: Et virga irae suae consummabitur, illam maxime iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
mac amelonceRecdITABCIS: Dupliciter
intellegendum : quic ꝑuersi &cermati sunt semꝑceduo
cendũ ꝓpimis: uerbo uelopere scelesto . et ipsos pcerata¬
semꝑ expectat ultio diuini examinis : : Qui uero animã
succm ina&ernũ scclucri procurat.: longe refugit
cebhuius modi cermis & gladus: quic & mentẽ macnũq
sucm aꝓximorum lacesione refrenat: et ne cenim¬
caduersione districti iudicis ipse ferictur : intenta men¬
te prececau& PROUERBIUM EST ADULESCENS
IUXTAUIAM Suam  Esiam cum senuerit
NONRECEDAT ABCA: Consteet plerosque in se¬
nec tute dño donante maeturiuitus. quececedule¬
centes hacbuerant.: Et e contra non nullos illo se
deserente deserere circa senum uirtutes: quib: in adu¬
lecentia uidebantur in lustrari: sed quia multo sepius
quisq:mores quib: cdulircentia imbutus ÷ in reliquum
uitece tempus exsequi consueuit . Pro uerbium essedicit
quic quod adulescens quisq coeperit: in senecteo non mu¬
tauerit: non tac men ipsesemꝑ itaceuenire confirmet:

Expanded text:
cedit ab eis. Dupliciter intelligendum, quia perversi et armati sunt semper ad nocendum proximis, verbo vel opere scelesto, et ipsos semper parata exspectat ultio divini examinis Qui vero animam suam in aeternum salvari procurat, longe refugit ab hujusmodi armis et gladiis, quia et mentem manumque suam, a proximorum laesione refrenat, et ne animadversione districti judicis ipse feriatur, intenta mente praecavet. Proverbium est: Adolescens juxta viam; etiam cum senuerit, non recedit ab ea. Constat plerosque senectute Domino donante mutari a vitiis, quae adolescentes habuerant, et a contra nonnullos illo se deserente, deserere circa senium virtutes quibus in adolescentia videbantur illustrari, sed quia multo saepius quisque mores quibus ab adolescentia imbutus est, in reliquum vitae tempus exsequi consuevit, proverbium esse dicit, quia quod adolescens quisque coeperit, in senecta non mutaverit, non tamen ipse semper ita evenire confirmat:
Abbreviated transcription (Latin):
pIa Crurta. Modesticm dicit constantiam ope¬
rum bonorũ timorem uero dñi illum qui ꝑman& i
sȩculum sȩculi: Quiccnimirum ꝑfectio uirtutũ ÷ cod
hunc animist eetum conscendere : quec gractiam con¬
ditoris uel in medico timeamus offendere: Nil pror¬
sus qus memoriece preponenterquȩ alibi carita suoca¬
tur perfecta fores mit tens timorem : seruilem ui¬
delic& & incipientem quom &uit quisque neforte peccan¬
do poenis merecctur subigi. Quod autẽ subiungit diui¬
ticce & gloria &uitec Infuturo significat : finis ergo mo¬
uita ut timecmus dnm timoresco: hoc ÷ sincera illum
dlectione colamur : finis uirtutum In futuro ut diuiti¬
ces hereditatis promisscce . Regnicaelestis gloriec̃ &uiitã
sinefine ꝑcipicmus cedño: Vndeparus : Itcq cumuide¬

Expanded text:
ria et vita. Modestiam dicit constantiam operia et vita. Modestiam dicit constantiam operum bonorum, timorem vero Domini illum, qui permanet in saeculum saeculi. Quia nimirum perfectio virtutum est, ad hunc animi statum conscendere, qua gratiam conditoris vel in modico timeamus offendere, nil prorsus ejus memoriae praeponentes, quae alibi charitas vocatur perfecta, foras mittens timorem, servilem videlicet, et insipientem, quo metuit quisque ne forte peccando poenis mereatur subigi. Quod autem subjungit, divitiae et gloria et vita, in futuro significat, finis ergo movita, ut timeamus Dominum timore sancto, hoc est sincera illum dilectione colamus, finis virtutum in futuro, ut divitias haereditatis promissae, regni coelestis gloriam, et vitam sine fine percipiamus a Domino. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur pccter qui in caelis est: Diues erpauꝑ
OBUAUCRUNT SIBI URIUSQ OPERX TORẼDIS
pccuperem despici ces. sed in utroque merito uenera¬
re : quiccopus sunt diuinũ : quiacadim cginem di.
Et similitudinem facti: Callidus uidit malũ
ETABSCOUDITSE INNOCENS PERHANSIET ET
ADFLICTUS EST DAMNO: Multi ex principi¬
b: crediderunt in dñm sed ꝓpter fecriseos non
confitebentur ut desi nccgoga non eicerentur
Quicc enim erant callidi uidebent melum ꝑsecutionis
quod inmineba it &cebsconderunt fidem piectis
quã pacrum ꝑ concepercet: innoaentes uero cposto¬
li ꝑtrconsierunt itinere recto ꝓfessionis. quoco e¬
perunt: Et adflicti sunt uerbere: uinculis carcere
& ipsa &icem mortem ultti : Vtrorum que ccutem ex¬
emplũ multi usque nunc & incertaminefide: & in com¬
munib: sequuntur actib: Hunc uersum antiqui interprȩ¬
ccutem pretereuntes demnoaedflicti sunt:
Fiuis modes tiȩtimor dũidiurtiae Et clo¬

Expanded text:
ficatur Pater qui in coelis est. Dives et pauper ficatur Pater qui in coelis est. Dives et pauper obviaverunt sibi, utriusque operator pauperem despicias, sed hoc in utroque merito venerare, quia opus sunt divinum, quia ad imaginem Dei et similitudinem facti. Callidus videt malum et abscondit se, innocens pertransiit et afflictus est damno. Multi ex principibus crediderunt in Dominum. Sed propter Pharisaeos non confitebantur ut de synagoga non ejicerentur. Quia enim erant callidi, videbant malum persecutionis, quod imminebat, et absconderunt fidem pietatis quam parumper conceperant. Innocentes vero Apostoli pertransierunt itinere recto professionis quo coeperant, et afflicti sunt verbere, vinculis, carcere, et ipsa etiam morte mulctati, utrumque autem exemplum, multi usque nunc et in certamine fidei, et in communibus sequuntur actibus. Hunc versum antiqui interpreautem praetereuntes damno afflicti sunt. Finis modestiae timor Domini, divitiae et glo
Abbreviated transcription (Latin):
luit mala coepte restringere . Porro parus quicc
rectus eratcorde: Idest recatudinis amator respi¬
ciente se dño. mox poenitendo correxit quod negani¬
do deliquit: NONES SAPICNTIA NONESTPRU¬
Quccecumq consiliantur & sccpiunt her&sci : Nihilest nisi¬
& ucnũ & inutil e: EQUUS PARXTURAD DIEMBEL¬
dõ deuoti tempore ꝑsecutionis animũ preceparare.
corpus offerre discrimini : sed diuini est aediutorii.
ut coepto laboris cegonis uictoricesalus que succedat
N omenbonũ dicit : non quoda turbis uulgiꝰ periti: sed
quod fidelium quam uis paucorũ testimonio laud&ur
solu querebaet laudaeri: quiait: sicedhuc hominibus
Merito hunc contemner&. Tecntũ ut nomeneus scribe¬
reur in caelo : Eiusq memoric & int̃ cengelos et in¬
terhomines scorfigereur ccgerne: SUPERAR¬
ccirrum eraurum. GRAtIΛBΟΝΛ Illã sig¬
nificat gracticom cũ quis probonoo pere lacudatur
cebonis : Immo proconlatis eidonis meritorum : glori¬

Expanded text:
luit mala coepta restringere; porro Petrus quia luit mala coepta restringere; porro Petrus quia rectus erat corde, id est, rectitudinis amator, respiciente se Domino mox poenitendo correxit, quod negando deliquit.-- Non est sapientia, non est pruque consiliantur et sapiunt haeretici, nihil est, et vanum et inutile.-- Equus paratur ad diem belDeo devotum tempore persecutionis animum praeparare, corpus offerre discrimini; sed divini est adjutorii, ut coepto laboris, agonis victoria, salusque succedat.. Nomen bonum dicit, non quod a turbis vulgi imperiti, sed quod fidelium, quamvis paucorum, testimonio laudetur. solum quaerebat laudari, qui ait: Si adhuc hominibus merito hunc contemneret, tantum ut nomen ejus scriberetur in coelo, ejusque memoria et inter angelos et inter homines sanctos figeretur aeterna. Super argentum et aurum gratia bona. Illam significat gratiam, cum quis pro bono opere laudatur a bonis. Immo pro collatis ei donis meritorum, glori
Abbreviated transcription (Latin):
fruere confisi uerictis ignarictq: infide caelestium
docuit hecbendam esse fiducicem: quacenũ qucc̃posso
destrui sed & cotidieciuitatem fortium cescendit scepi¬
ens & destruxit robor fiduciaecus Cumaliquis fidelisdoc
tor cergumenta philosophorum uelher&icorum uel
&am contumaces carnalium frectrũ contrecdictiones
quib scelercsua defendere & ccdleuice renituntur
ꝑtione fidei & ecdesi a ftica castigactionis discplinac redar
ICGTIS MEVDAX PCRIBIT UROBOEDICNS LOqUE¬
tur cuCrORIAm Quisedõ seruire testatur : uec
factis dicta ex sequitur perebit: Quiccutem fideliter ut
ꝓmittit ius sis subditur diunis. Huius loque loc aduicto¬
ricm ꝑuenit: Quicedũ ꝑobo edientiam succ desideria
uincere scctagit: ꝑiustiticm iudicis: post modũ uieco¬
riae palmam percipit. Virim pius procaciłeꝵ
OBFIR¬
cnat uulrum suumn Quiaułẽ
impius cordeerat : quãc uis ipsodnõse redarguente no¬

Expanded text:
fuere confisi, veritatis ignari, atque in fide coelestium fuere confisi, veritatis ignari, atque in fide coelestium docuit habendam esse fiduciam, quae nunquam posset destrui. Sed et quotidie civitatem fortium ascendit sapiens, et destruit robur fiducia ejus, cum aliquis fidelis doctor, argumenta philosophorum, vel haereticorum, vel etiam contumaces carnalium fratrum contradictiones, quibus sua scelera defendere et alleviare nituntur, assertione fidei Testis mendax peribit: vir obediens loquitur victoriam. Qui se Deo servire testatur, nec factis dicta exsequitur, peribit; qui autem fideliter ut promittit, jussis subditur divinis, hujus loquela ad victoriam pervenit: quia dum per inobedientiam sua desideria vincere satagit, per justitiam judicis postmodum victoriae palmam percipit. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum; qui autem impius corde erat, quamvis ipso Domino se redarguente, no
Abbreviated transcription (Latin):
quies cit in orescepientis : Verũ repbi nontantũ uistu¬
tes noncedsequi sed & ꝑsequi & quantũ ueclent in bonis obrue¬
re festinant: Potest scc nehic uersus dequo lib& mar¬
trrum accipi. Incuius hecbitaculo. I÷ corpore anima
scã uidelic& thesaurus seru&ur : Abund& & unctio gra¬
ticce spiritaclis: At ꝑsecutor in prudens huius modi habi¬
talum disrumpere potest: thesccurum uero quihabita cu¬
lo tenebatur : & oleum nequecquã taengere potest
Vnde dñr doc& : Nontimereeos quioccidun
corpus
Et posthecec non habent amplius quodfaciunt:
CIurIxrem FORTIUM AS CENDIT SAPIENS OT
tium mundum dicit .: Qui quondem maegnorum spiri¬
tuum trrarinidistulte sub actus seruiebat
Hcebens fiduciaem uitece incultueorum : qui non sunt du
sed o peramanuum hominum: Hacncciui tetem intra¬
uit illencctus in carne: qui est dĩuirtus &disecpientia:
Destruxitq ꝑsuos predicatores cultũ deorum In quib

Expanded text:
quiescet in ore sapientis. Verum reprobi non tantum virtuquiescet in ore sapientis. Verum reprobi non tantum virtutes non assequi, sed et persequi, et quantum valent, in bonis obruere festinant. Potest sane hic versus de quolibet martyrum accipi, in cujus habitatione, id est, corpore, anima sancta, Dei videlicet thesaurus servetur, abundet et unctio gratiae spiritualis. At persecutor imprudens hujusmodi habitaculum disrumpere potest; thesaurum vero, qui habitaculo tenebatur, et oleum nequaquam tangere potest. Unde Dominus docet non timere eos qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid faciant Civitatem fortium ascendit sapiens, tium, mundum dicit, qui quondam malignorum spirituum tyrannidi stultae subactus serviebat, habens fiduciam vitae in cultu eorum qui non sunt dii, sed opera manuum hominum . Hanc civitatem intravit natus ille in carne, qui est Dei virtus, et Dei sapientia . Destruxit per suos praedicatores cultum deorum, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui eorum iustiticc̃uidentes imitare nolebant: Docm
nactur hero des: non tecntum ꝓ innocentib: quosimpie
neci tracdidit: sed & cergumentum dcc̃inationis accipit
quia fidẽ magorũ sequi adquerendũ dnm noluit : cũ ess&
iudeus & ꝓph&ccrũ dicta cognoscer& : Hinc & ẽnimdus ait
Regina austri surg& iniudicio cũ genercetioneistec: & condem¬
nabit ecm. Et c&era non quia ipsa succuir tute acpoten¬
tia condemp nabit: sed quic inqus conpecratio necon¬
dem ncobuntur : quideuotionem e: scentes cũmulto fa
cilur possent sccpienticce curã dissimulcben habge:
THES AURUS DESIDERABIUS. ETOLEUM INHABTTACU¬
IOIUSTI : ET IM PRUDENS HOMO DISSIPABETINUD:
Clccritas bonorũ operumdo semꝑ a mabilis & pinguido di¬
lectiones in scorũ ecclesic refulg&: quem uersiculũ bea
tus pccpa gregorius in omeliis cucngeli. suxtaanti¬
quac trecns lactionẽ posuit: thesccurus desidercbilis. re¬

Expanded text:
qui eorum justitiam videntes imitari nolebant. Herodes qui eorum justitiam videntes imitari nolebant. Herodes damnatur non tantum pro innocentibus, quos impie neci tradidit, sed et augmentum damnationis accipit, quia fidem magorum sequi ad quaerendum Dominum noluit, et prophetarum dicta cognosceret. Hinc etenim Dominus ait: Regina austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, etc . Non quia ipsa sua virtute ac potentia condemnabit, sed quia in ejus comparatione condemnabuntur, qui devotionem ejus scientes, cum fcilius possent, sapientiae curam dissimulabant habere. Thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo justi, imprudens homo dissipabit illud. Claritas bonorum operum Domino semper amabilis et pinguedo dilectionis in sanctorum Ecclesia refulget. Quem versiculum B. tus papa Gregorius in Homiliis Evangelii, juxta antiquam translationem posuit: Thesaurus desiderabilis re
Abbreviated transcription (Latin):
bus becctus iob Ecce gigaentes inquit gemuit subccđis
& quihcebitent cum ess Idest superbi & incclefortes
sp̃r demoniorum : cum his quos deceperint hominibus
poenis sub acti torquentur: Horũ enim co&uũ socia¬
buntur : quiq cuiccueritatis errecuerint. Ipso udi¬
ce cedtestante: quiseillis dicturum esse prȩdixit:
Dis cedite ceme maledicti in ignem adernum : qui pa¬
rectus est diccbalo Et ccugelis eius:
PROIUS TODXTUR IMPIUS. ETPReC TISI QUS
Iusti & recti idem es seuidentur. sed distet inter impios
& iniquos quod iniquis unt omnes reprobi. Impiiuero
quimcciorib: implicatiis celerib: uelnum quec̃ scã mistericc
fidei perceperunt : uel post acceptec ad postcsicm redier
Vnde potest hoc loco impius omnes fidelium ꝑsecutor dictus
accipis Porro iniquorũ uocabulo generccliter omnes ma¬
li signari : Et proiusto dectur impiurꝰ cum ꝓmcerty re
ꝑsecutor qui cũ mortidedit punitur : Proreceis iniqui

Expanded text:
bus et B. Job: Ecce gigantes, inquit, gemunt sub aquis, bus et B. Job: Ecce gigantes, inquit, gemunt sub aquis, et qui habitant cum eis , id est, superbi et male fortes spiritus daemoniorum, cum his quos deceperunt hominibus poenis subacti torquentur, horum enim coetui sociabuntur quique a via veritatis erraverunt, ipso judice attestante, qui se illis dicturum esse praedixit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Pro justo datur impius, et pro rectis iniquus. Justi et recti esse idem videntur, sed distat inter impios et iniquos, quod iniqui sint omnes reprobi, impii vero, qui majoribus implicati sceleribus, vel nunquam sacrae mysteria fidei receperunt, vel post accepta ad apostasiam redierunt. Unde potest hoc in loco impius omnis fidelium persecutor dictus accipi. Porro iniquorum vocabulo generaliter omnes mali designari. Et pro justo datur impius, cum pro martyre persecutor, qui eum morti dedit punitur. Pro rectis iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
mas: Et donũiusinu indicterionẽ maximam:
Quuirem districtiiudicis qucc̃peccando meruit placere
desiderceo: Clenosinces da pccuperib: E hoc nullo delec¬
tationefecuoris humcni : sed tantũ cmore conditoris qui
cordiũ occulta respicit: sic enĩ fit munus abs conditũsc
cedmitigandũ conditoris ircẽ ꝓficuum sinullo extra¬
ncce r&ributionis intuitu porrigatur: sic implebitꝰ
quod ipse precepit : Teccutem faciente elemosi ncc̃
Nescicet sinistrectua. quid facicet dexteretucc:
audium iusro Erfaccre iudicium. Et pa¬
UOR OPERUTTIBUS INIQUIIATEM Gaud&
iustus cũbonis desud& operibus : quiccsper& se ꝓpter
haecbonir remunercndũ esse perentib: : At uero rȩꝓ¬
bi: dum mccla quecedm̃ prohibuisse nor faciunt : qͥ cc̃¬
uis succe luxoricce ꝑparctione carnocliter delectenTur
Mentis tamen pacuore interno carerenequeunt: Quia¬
MoR&TuR E gantes dicit inmundos sp̃s. Dequi¬

Expanded text:
iras, et donum in sinu indignationem maximam. iras, et donum in sinu indignationem maximam. Qui iram districti judicis, quam peccando meruit, placare desiderat, eleemosynas det pauperibus, et hoc nulla delectatione favoris humani, sed tantum amore conditoris qui cordium occulta respicit; sic enim fit munus absconditum, sic ad mitigandam conditoris iram proficuum, si nullo externae retributionis intuitu porrigatur, sic implebitur, quod ipse praecepit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua . Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Gaudet justus cum bonis desudat operibus, quia sperat se propter haec bonis remunerandum esse perennibus; at vero reprobi dum mala quae Deum prohibuisse norunt, faciunt, quamvis suae luxuriae perpetratione carnaliter delectentur, mentis tamen pavore interno carere nequeunt, quiamorabitur. Gigantes dicit immundos spiritus, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
Atquiꝑuerse uiuit : ccliencc̃ ꝓfecto a natura humcena uicm
incedit: ꝑuersac ergo actio cliena ÷ : Et contranaturcm:
quiautem mundus ÷ in opere. hic recte quod ꝑ nacturc̃ origi¬
nccliter sumpsit. exsequitur: Melius estsedere
Sa Criu domci com inuni: Adeouer um est melius
esse ut sedeces inangulo domatis : Id ÷ insecr&ã altitudine
uitcce continentioris: quec cum muliere mala indoma
quace tibi sit cum illo conmunis: Vt &iam sioptima tibi mu¬
lier ducenda offeratur. melus sit contempto co nubio
ꝓpter comitactum cogni: caelibem ducere uitam: Quios¬
durat aunẽ sũa adclamonẽ pauperis: Etip secda¬
mabił cłuouex audiẽsuꝵ: Generaliter hecec accipi¬
enda sententic & noncaegeno tantum uel corporedi¬
ter infirmo: Nccm & qui criminib clienis non ceffec¬
tu misericor dicce condolere : sediudicantis mocuult te¬
nere censurcm : Ostendit se necdum uitiorum fecib
cliquantum : Neq: ccuditum diuinȩ miserectionis exis¬
teredignum: MUNUS ABS CONDICŨ EXIQE

Expanded text:
At qui perverse vivit, alienam profecto a natura humana viam incedit. Perversa ergo actio aliena est, et contra naturam. Qui autem mundus est in opere, hic recte, quod per naturam originaliter sumpsit, exsequitur.-- Melius est sedere sa in domo communi. Adeo verum est melius esse ut sedeas in angulo domatis, id est in secreta altitudine vitae continentioris quam cum muliere mala in domo, quae tibi sit cum illa communis, ut etiamsi optima tibi mulier ducenda offeratur, melius sit contempto connubio propter comitatum agni coelibem ducere vitam. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit et non exaudietur. Generaliter haec accipienda sententia, et non de egeno tantum vel corporaliter infirmo. Nam et qui in criminibus alienis, non affectu misericordiae cum dolore sed judicantis invenitur tenere censuram, ostendit se necdum vitiorum fecibus eliquatum, neque auditu divinae miserationis existere dignum. Munus absconditum exstinguet
Abbreviated transcription (Latin):
magnac̃ cum electirsuis: eiurdem trium phi gloricc ꝑpe¬
tuo cȩlebrat : Hunc uersum centiquatrans lactio
sic hacb& : uentilator impiorũ rexsccpiens : & mͥmit¬
t& illis rotẽc̃ mcclorũ : Id ÷ poenã nullo fine consu¬
maendec̃ cui uidelic& rot& contrecria ÷ coroncui¬
tae cc&ernȩ : quam reꝓmisit dr̃ diligentibus sef

Expanded text:
magnam cum electis suis ejusdem triumphi gloriam perpemagnam cum electis suis ejusdem triumphi gloriam perpetuo celebrat. Hunc versum antiqua translatio sic habet: Ventilator impiorum rex sapiens, et immittet illis rotam malorum, id est, poenam nullo fine consummandam. Cui videlicet rotae contra est corona vitae aeternae, quam misit Deus diligentibus s
Abbreviated transcription (Latin):
tem cerbitrii: qucclis futurus sit : quacliter. uel quac̃diu
Cum peccatũ sit ullihominum nocere : quantũ maius ÷. Cũ
quis scor dĩ offenderit siue lȩserit . Et quacsiui lȩ maeni¬
cipium ꝓlibitu s uece uoluptatis eos tractare nontimu¬
erit.: Quo modo qua dracginta uiri in actib ceposto
lorum de uouerunt se non manducaturos. Nequebi¬
bituros: donec occidererit pcculum: Et paeganis ȩpe
Huncuersiculum ccutique editio iux tacclium sen sum
posuit dicenr: muscipulec t ui rocitato clquid desus
consecrare : Postecc autem quac̃ uotũ fecit poeniteni¬
sequuntur : Decmnatio restaet ccsĩne: Recte subditꝰ:¬
Nissipat impios rex gxpicus : et conurer
Supencos pon uicem: Moris ccutem fuirse cer¬
tiquorũ : ut adepta dehoste uictorico fornicer sibi
crigerent : In quib: uirtutũ succrum lacudes descri¬
beret Inscculis opere legimus : Dũs ergo rex noster
non solum impiorum destruit infine maclitiam seda

Expanded text:
tem arbitrii qualis futurus sit, qualiter et quandiu tem arbitrii qualis futurus sit, qualiter et quandiu Cum peccatum sit ulli hominum nocere, quanto magis est, cum quis sanctos Dei offenderit sive laeserit, et quasi vile mancipium pro libitu suae voluptatis eos tractare non timuerit. Qlorum devoverint, se non manducaturos, nec bibituros, donec occiderent Paulum; et pagani saepe, Hunc versiculum antiqua editio juxta alium sensum posuit, dicens: Muscipula est viro tacito aliquid de suis consecrare; postea autem quam votum fecerit, poenitentsequuntur, dDissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicem. Moris autem fuisse antiquorum ut adepta de hoste victoria fornices sibi erigerent, in quibus virtutum suarum laudes describerent, in Saulis opere legimus. Dominus ergo Rex noster non solum impiorum destruit in fine malitiam, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
mis ercendũ prȩcib: scetagit : Cum ipse homo existens. nul¬
lis hominum precib: flectimisericordic̃ẽ porsit: quiiure
quac si iniquus pondercctor cbhominatur cedno quia
sucs in iurices grecuiores : quam dñi mensuratur : Ver¬
bi gractia . Nolens indul gereei quisuam uxorẽ polluit :
Et postolans sibi indulgerq: cum forte disponsectam xp̃i
uirginẽ maculacuerit : Velcer te ccnimam succm dõ in
bccptir maet e consecratam : aliqua uitiorum sorde fe¬
decuerit: Ad ño dixicurrue cressus uiri:
quicumq hominũ gressus rectũ iter incedunt : Nou fit
hoc liberta te humconi cerbitrii: sed gubernectione
illius: Cuidicit esccias: omnicc enim operc nostrec opera¬
tus es nobis: QuiS aurem hominum. INTELLece¬
Re potexrr uiam suam ÷ In hoc inquit macni¬
festum clacr&: quiccquicquid bonihecb& quisq: ascip¬
so non hab&. sed ꝑ gractiam dĩ: Quod nec ꝑsui liberta¬

Expanded text:
miserandum precibus satagit, cum ipse homo existens nulmiserandum precibus satagit, cum ipse homo existens nullis hominum precibus flecti ad misericordiam possit. Qui jure quasi iniquus ponderator abominatur a Domino quia suas injurias graviores, quam Domini mensuratur. Verbi gratia, nolens indulgere ei qui suam uxorem polluit, et postulans sibi indulgeri cum forte desponsatam Christo virginem maculaverit, vel certe animam suam Deo in baptismate consecratam aliqua vitiorum sorde foedaverit. A Domino diriguntur gressus viri. Quicunque hominum gressus rectum iter incedunt, non fit hoc libertate humani arbitrii, sed gubernatione illius cui dicit Isaias: Omnia enim opera nostra, operatus est nobis . Quis autem hominum intelligere potest viam suam. In hoc, inquit, manifestum claret, quia quidquid boni habet quisque a se ipso non habet, sed per gratiam Dei, quod nec per sui liberta
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑccuariticcenequitic̃ in hacuita multiplicari cep¬
p&unt infuturo ceba&erno petrimonio exhere¬
des fiunt: Aliter hereditas cdquã festinactur in
principio innouissimo benedictione carebit:
Quigradũ regiminis prius quac̃ subesse didicerit: poste¬
rus accipit. In nouissimo mercede benedictionis quar
dobonis rectorib: deb&ur carebit : qui ad musteriũ
ccltecris indoctus & temerarius accessit : Et ipsem die
nouissima grectiã remunerationis: quę benemi¬
nistrantib: reꝓmittitur ꝑd&: Potest &ita accipiqr
qui in presentis uccsulese uult iniurias. hic corona
pacientice infuturo carebit Cuisensui potissimũui¬
d&ur conuenire. quod sequitur: NEDICAS RED
AbhominxtIO eST Aud dum̃ pondus ersou¬
DUS: STATTIA DOLOSA MOMEST BOnuM:
Duplex namque pondus & staterã hecb& insuo incor¬
de doloscm : quidum peccauerit. Iipseueniam pait
cedño: Et nihil ominus peccanti inse omni ac penitẽTũ
quod peccauit dimittere. Non uultꝰeum quids̃ ÷: flectereccd

Expanded text:
Qui per avaritiae nequitiam in hac vita multiplicari appetunt, in futuro ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Aliter: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Qui gradum regiminis, priusquam subesse didicerit, praeposterus accipit; in novissimo, mercede benedictionis, quae bonis rectoribus debetur, carebit. Qui ad ministerium altaris indoctus et temerarius accesserit, et ipse in die novissima gratiam remunerationis, quae bene ministrantibus repromittitur, pequi in praesenti suas ulcisci vult injurias, hic corona patientiae in futuro carebit. Cui sensui potissimum videtur convenire quod sequitur: Ne dicas: ReAbominatio est apud Dominum pondus et pondus statera dolosa, non est bonum. Duplex namque pondus et stateram habet suo in corde dolosam, qui dum peccaverit ipse veniam petit a Domino, et nihilominus peccanti in se homini ac poenitenti, quod peccavit dimittere non vult; eum qui Deus est flectere ad
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ hominum in manudi esse ꝑhib& cum scriptũ sit
quia in manueius sunt omnes fines terrece : Nisi fortere¬
gemscm quẽq ccppellact : quiuitiorũ bellac inseipso uincere
uirtutum milti c̃nouit stipcere: sicut enim dñs multifidis
cequarum diuisionib: terrecrum fines lectesimul &c̃ceris
impl&. Tegit quoq: ccquis superiora cȩlorum:
cumq: uoluerit digna do nactionib: reddit:
Neq: ullũ hab& pelagicnista locũ quocebsq digratia quis

Expanded text:
omnium hominum in manu Dei esse perhibet, cum scriptum sit, omnium hominum in manu Dei esse perhibet, cum scriptum sit, Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae , nisi forte regem, sanctum quemque appellat, qui vitiorum bella in se ipse vincere et virtutum militia novit stipari. Sicut enim Dominus multifidis aquarum divisionibus terrarum fines late simul et aeris implet, tegit quoque aquis superiora coelorscunque voluerit digna donationibus reddit, neque ullum habet Pelagianista locum, quod absque Dei gratia quis
Abbreviated transcription (Latin):
centesprsci cduentũ cogitationes precuas & postore
poterct & p̃enscere nesciebat: EXUHIXTOIV
uenũ f or h ł doCORũ ETDICUITAS SCuuMC¬
Canitiem scc pienticom dicit: Tunc & enim ciuitatis
cuius q: beneor dinate tunc res scãe ecdesiae recte
ceguntur Cum & fortiores quique uirib: necessco¬
rus insistunt operibus : & seniores icciore prudentia
prediti: dehis quȩ cegendec sunt scc lubriter consulun:
liuor uulueris AbSser germala. Gtpla
REISECRETORIB UENTRIS: Cumenim
interius percutimur cdpeccatorũ nostrorũ memoricc̃
tacita ad flictiq reuocamur: Et ꝑhoc quod foris pectimur
mecgis intus quod fecimus dolemus: Sicq sit ut interuul¬
nerc aꝑta corporis: inaegis nos cebluat plage secr&& uer¬
tris: quia sancet nequitias pracuioperis occultũ uulnus do¬
loris : Sola quippe uentris cppellactione mens accipi
quia sicut uenter consumcet ccescas. Itamens ꝑtractocu¬
do excoquit curas Sicur diCSiOnES AqUARUMT I
CORRECIS IMAVVDV: Quare cor regis & non potius

Expanded text:
as et portare poterat et pensare nesciebat. Exsultatio juvenum fortitudo eorum, et dignitas senum cCanitiem sapientiam dicit. Tunc etenim civitatis cujusque bene ordinatae, tunc res sanctae Ecclesiae recte aguntur, cum et fortiores quique viribus necessariis insistunt operibus, et seniores majore prudentia praediti de iis quae agenda sunt salubriter consulunt. Livor vulneris absterget mala, et plagae in secretioribus ventris. Cum enim exterius percutimur ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, et per hoc quod foris patimur magis intus quod fecimus dolemus, sicque fit, ut inter vulnera aperta corporis magis nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Solet quippe ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas, ita mens pertractando excoquit curas, sicut divisiones aquarum, ita cor regis in manu Dei. Quare cor regis, et non potius
Abbreviated transcription (Latin):
splendide : Cũ in inferno crdens resrigerari sibilccta¬
ro linguam peebct : Nam qr in uerbis suꝑuacuis inepu¬
lcendo defluxereet : in linguam aemphuscer debcet :
Siquis uoluerit tuis misceriamititus & huncuideris prio¬
ris comici pandente secr&c̃ hunc uelut ꝑfidũ caue:

Expanded text:
splendide, cum in inferno ardens refrigerari sibi a Lazasplendide, cum in inferno ardens refrigerari sibi a Lazaro linguam petebat. Nam qui in verbis supervacuis, in epulando defluxerat, in lingua amplius ardebat.-- Si quis voluerit tuis misceri amicitiis, et videris i pandentem secreta, hunc