comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uindicta in p̃senti faciendã ei contradidit
dulfus autẽ harenc eustachii filias ꝑmissu nȩ¬
sirati accepit. & earũ ocłos in ultionẽ filii sui
uidelit̃ effodit. nariũ̃q sũmitates truncauit.
ocens itaq infantia parentũ nefas phdolor misera¬
lt̃ luit: & ut robiq genitoꝵ affectꝰ deformitatẽ
bolis cũ detrim̃to luxit. Deniq radulfus a rege
pntatꝰ & munerib honoratus ad ibren turri con¬
uanda remeauit & talionẽ regia seueritate
pensũ filiab eiꝰ eustachio nunciari fecit. Cõpta u
stella sua lira ce glot ponteq scĩ petrice
ceiũ muniuit. c ne rex seu fideles eiꝰ in illa
trent diligent opturauit. lulianã autem¬

Expanded text:
ad vindictam in praesenti faciendam ei contradidit. ad vindictam in praesenti faciendam ei contradidit. Radulfus autem Harenc Eustachii filias permissu regis irati accepit, et earum oculos in ultionem filii sui crudeliter effodit, nariumque summitates truncavit. Innocens itaque infantia parentum nefas, proh dolor! miserabiliter luit, et utrobique genitorum affectus deformitatem sobolis cum detrimento luxit. Denique Radulphus, a rege confortatus et muneribus honoratus, ad Ibreii turrim conservandam remeavit, et talionem regia severitate repensum filiabus ejus Eustachio nuntiari fecit. Comperta castella sua, Liram et Gloz, Pontemque Sancti Petri et Paceium munivit; et ne rex, seu fideles ejus in illa intrarent, diligenter obtur
Abbreviated transcription (Latin):
bona in domo dei statuit atq oꝑatꝰe
ꝯ cõmonitꝰ fuit a contribulib &e c̃sanguineis.
arege recederet. nͥ ipse tͣrĩ ibreii q̃ antecessors
fuerat ei redðet. Rex autẽ ad p̃sens in hoc ei
descere distulit : s in futuro ꝓmisit. & blandis
uerbis redimendo pacificauit. Ꝙ qͥa discor¬
ã eiꝰ habe nolebat. qͥ de potentiorib neustrie
erib erat. oe amicis hõibq stipatꝰ firmissi¬
smunitiones habehat ut securiorẽ sibi ce
eliorẽ faceret. filiũ radulfi harenc qͥ turmmr
stodiebat ei obsidẽ tradidit. & ab eo duas filias
iꝰneptes uidelicet suas uersa uice obsides accepit
ro eustachiꝰ susceptũ obside̾ male tͣctauit. Nam
lio amalrici de monte forti qͥ augm̃ta maliciȩ
lide machinabat᷑. qͥ eustachio multa sub fide polli
nit. & infortuniũ filii sui nunciauit. Rex u
hement inde doluit. ꝓqͣre ouas neptes suas

Expanded text:
bona in domo Dei statuit atque operatbona in domo Dei statuit atque operatbro commonitus fuit a contribulibus et consanguineis ut a rege recederet, nisi ipse turrim Ibreii, quae antecessorum ejus fuerat, ei redderet. Rex autem ad praesens in hoc ei acquiescere distulit; sed in futuro promisit, et blandis eum verbis redimendo pacificavit. Et quia discordiam ejus habere nolebat, qui de potentioribus Neustriae proceribus erat, et amicis, hominibusque stipatus, firmissimas munitiones habebat, ut securiorem sibi et fideliorem faceret, filium Radulfi Harenc, qui turrim custodiebat, ei obsidem tradidit, et ab eo duas filias ipsius, neptes videlicet suas, versa vice obsides accepit. Porro Eustachius susceptum obsidem male tractavit. Nam consilio Amalrici de Monteforti qui augmenta malitiae callide machinabatur, qui Eustachio multa sub fide pollicvenit, et infortunium filii sui nuntiavit. Rex vero vehementer inde doluit; pro qua re duas neptes suas
Abbreviated transcription (Latin):
niacũ mortuis & sepultꝰ ẽ: & guido us¬
nensis archiep̃s in calixtũ papa ius nor
febr electꝰ ẽ. lbi lambtꝰ hostiensis &e hoso po¬
ensis. cono p̃nestinꝰ & ioħs cremensis. aluiq
res de romano senati clerici affuere qr
spetialis p̃rogatiua c̃cessa ÷ papã eligere
consetrare intronizatꝰ ÷ itaq guido ab ad¬
lescentia castus religiosus. largꝰ. in oꝑe dii fe
&e multis pollens uirtutib. Hic filiꝰ fuit gus
testardiae ducis hurgundionũ : quẽ raina
duci peꝑit adeliza filia ricardi scdi duci
noriannoꝵ Iste qͥdẽ guido nepos fuit
guidonis qͥ ducatũ nisus ÷ sibi uendicar
normannore. ac apuo ualesdunas pugi¬
uit c̃tͣ guilłmũ nothũ & henricũ rega
francor &e uernonẽ atqbrionnã conti
eosdẽ fortit̃ tenuit ꝑ trienniũ. Sic den
gali ꝓgenie ortꝰ fr̃ ducũ c̃sanguineus n
&e augustore. laudabiliũ imbutus neccat
strenue qͥnq annis potitꝰ ẽ o mul

Expanded text:
niacum mortuus et sepultus est, et Guido, Viennensis archiepiscopus, in Calixtum papam IV Nonas Februarii electus est. Ibi Lambertus Ostiensis et Boso Portuensis, Cono Praenestinus et Joannes Cremensis, aliique plures de Romano senatu clerici adfuere, quibus specialis praerogativa concessa est papam eligere et consecrare. Inthronizatus est itaque Guido, ab adolescentia castus, religiosus, largus, in opere Dei fervidus, et multis pollens virtutibus. Hic filius fuit Guillelmi Testardiae, ducis Burgundionum, quem Rainaldo duci peperit Adeliza, filia Richardi II, ducis Normannorum. Iste quidem Guido nepos fuit feri Guidonis, qui ducatum nisus est sibi vindicare Normannorum, ac apud Valesdunas pugnavit contra Guillelmum Nothum et Henricum, regem Francorum, et Vernonem atque Brionnam contra eosdem fortiter tenuit per triennium. Sic de regali progenie ortus, frater ducum, consanguineus regum et augustorum, laudabilium imbutus nectarestrenue quinque annis potitus est, et multa
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatꝰ guilłmi t̃minũ tellurẽ suã c̃tamina¬
runt & enormib ausis misere pesunoca
in futuro tp̃e t᷑bationes hominũ ce mutao
potestatu portendit. Non multo posttans¬
core eleuat pauꝑẽ honorifice sullimati

Expanded text:
principatus Guillelmi terminum tellurem suam contaminaverunt, et enormibus ausis misere pessumdedin futuro tempore turbationes hominum et mutationes potestatum portendit. Non multo post tribtercore elevat pauperem , honorifice sublimati
Abbreviated transcription (Latin):
es .ii. andegauor  cͣt᷑ eos exiuit. acies disposuit
s̃ illis ualide p̃liam cepit. Ibi tunc qͦsdã oc¬
t olures captos uinculauit. aliisc fugatis
de securiꝰ obsessos infestauit. eisq aquã ꝑ subt̃ranea
chinam̃ta occultis abscisionib abstulit. Indigenȩ
dẽ meatũ nouerant: ꝑ quẽ constructores
is aqͦ ductũ de sarta illuc effecerant. Iii uͦ :
audebant᷑ in arce: uidentes sibi cibari a
esse. nullũq auxiliũ ex aliqͣ parte ꝓuenire:
ẽ fecer̃t. Erĩq reddent̾es cũ õib suis salui exi-
hec infortunia multos ad dep̃dationes ex¬
iuert̃. multiq obseruantiã aduentus dñi
lauert̃. dic ubiq mala creuert̃. & neustriã

Expanded text:
es enim Andegavorum contra eos exivit, acies disposuit, et cum illis valide praeliari coepit. Ibi tunc quosdam occidit, plures captos vinculavit, aliisque fugatiDeinde securius obsessos infestavit, eisque aquam per subterranea machinamenta occultis abscisionibus abstulit. Indigenae siquidem meatum noverant per quem constructores arcis aquae ductum de Sarta illuc effecerant. Illi vero qui claudebantur in arce, videntes sibi cibaria deesse, nullumque auxilium ex aliqua parte provenire, pacem fecerunt, turrimque reddentes cum omnibus salvi exierunt. Haec infortunia multos ad depraedationes excitaverunt, multique observantiam adventus Domini violaverunt. Sic ubique mala creverunt, et Neustr
Abbreviated transcription (Latin):
ptimana nouebris henricꝰ rex cũ ualidamanu
ulitũ peditũq aqͥlã adiit: & ꝓunciã in circũ¬
tu deuastauit. Porro castellani qͥ ꝓbitate plu¬
imũ głabant᷑ egressi st̃. && cũ regalib militari
more haut segnit᷑ sȩmet exercuert̃. łbi tedbaldũ
de cornipede deiectũ rapuert᷑ .s rex stephanora¬
cid̃ urtute militũ insecuti st : comiteq cemans
hostiũ nobilit̃ emipuert iunc t̃nacris c̃ceran
facta ÷ oe tã ualide. ut ipse rex de lapide ꝑcu
rebellauert. causãq notabocurregren
facinore offendert. Stephanꝰ moritoliicos
qͥtc̃ eis dñabat᷑ adolescens erat & burgensa
ut decuisset diligeþat. seu cõpetenti ĩuro¬
rabat. Adulantiũ fauori ñ senũ conuilos
roboã ad qͥescebat & oppidanos infideles sb
regi autumabat : unde in iuriis eos& insoli
exactionib oppͥmebat minꝰq: quã oporto
&e ab eis ut filios suos sibi obsides darent exegit in
&e coacti imꝑanti obsecundauert̃ .s: maliuo¬

Expanded text:
 1118, Henricus rex cum valida manu militum peditumque Aquilam adiit, et provinciam in circuitu devastavit. Porro castellani, qui probitate plurimum gloriabantur, egressi sunt, et cum regalibus militari more haud segniter semet exercuerunt. Ibi Tedbaldum comitem, de cornipede dejectum, rapuerunt; sed rex, Stephanlitum insecuti sunt, comitemque de manibus hostium nobiliter eripuerunt. Tunc tam acris concertatio facta est, et tam valide, ut ipse rex de lapide percrebellaverunt, causamque notabo cur regem tanto facinore offenderunt. Stephanus, Moritolii comes, qui tunc eis dominabatur, adolescens erat, et burgenses non ut decuisset diligebat, seu competenti jure honorabat. Adulantium favori, non senum consilio, more Roboam, acquiescebat, et oppidanos infideles sibi et regi autumabat. Unde injuriis eos et insolitis exactionibus opprimebat, minusque quam oporteret, convenit, et ab eis ut filios suos sibi obsides darent, exegit. Inviti et coacti imperanti obsecundaverunt; sed malevolen
Abbreviated transcription (Latin):
famosi eqͥtis in trĩ custodiendã posuit. qu
lenonib ibidẽ cõmissa uehement᷑ ingemuit us¬
otꝰ aut̃ẽ uir eiꝰ nimis iratꝰ erubuit multosq is
similis querelȩ clã fide sociauit. Regẽ uͦ iust
ne clamorẽ eoꝵ de nepote suo dedignares
audire. Unde arnulfũ de monte gomericisi¬
rodbti belesiñsis adiert̃. & ꝑ eũ fulconẽ andeg
comitẽ reqͥsiert̃. ut alencionẽ quẽ trade
parati erant reciꝑent. comitisq custꝰ dle
urri expulsis libtatẽ in colis impetrarent. Comes
hec gaudent᷑ accepit. militesq suos & sagit¬
os peditesq aggregauit. alencionẽ uenit.
s nocte intͣuit᷑ eoscyqͥ in tͣri erant acriter
rediens obsedit. Quod fama qͣ nil in t̾ra uelo-
mouetꝰ longe lateq diuulgauit. & ꝓtinus
iures solliciti regis de regni curis ꝑuenit
Sagnanimꝰ rex̃ ut certos rumores
agnouit normannos & anglos aliosꝙ
ltos reggali iure asciuit. tedbaldũ etiam
notensium comitẽ cũ suis ad auxiliũ c̃uocauit¬

Expanded text:
stodiendam posuit, quae lenonibus ibidem commissa vehementer ingemuit. Amiotus autem, vir ejus, nimis iratus erubuit, multosque sibi similis querelae clam fide sociavit. Regem vero, june clamorem eorum de nepote suo dedignaretur audire. Unde Arnulfum de Monte GomericiRodberti Belesmensis, adierunt, et per eum Fulconem, Andegavis comitem, requisierunt ut Alencionem, quam tradere parati erant, reciperent, comitisque custodibus de turri expulsis, libertatem incolis impetrarent. Comes autem haec gaudenter accepit, militesque suos et sagittarios peditesque aggregavit, Alencionem venit, cum suis nocte intravit, eosque qui in turri erant acriter aggrediens obsedit. Quod fama, qua nil in terra velocius movetur, longe lateque divulgavit, et protinus ad aures solliciti regis de regni curis pervenit. Magnanimus rex, ut certos rumores agnovit, Normannos et Anglos, aliosque multos regali jure ascivit, Tedbaldum etiam, Carnotensium comitem, cum suis ad auxilium convocavit
Abbreviated transcription (Latin):
ualerannũ comitẽ de mellento filium
i comitis patrui scilicet sui calunias
oat .s uirtute reggia c̾sobrinũ suum
ente conciocinari ad uoluntatẽ suã
uterat. luectꝰ gͦ apublicis hostib c̃t᷑ regẽ in¬
rit: s multis opib depopulatione seũ com¬
ne amissis nichil recuꝑauit. facundia qͥdẽ
a lucratꝰ. Eo tẽpore rex henricus
iã obsidionem tenere nolebat. qͥa ipse
suo aluisq inimicis eiꝰ fauebant. eiꝰq secret
datis adminicłm illis sũmoꝑe ꝓcurabant.
plus quã ciuile bellũ erat. &ꝰ necesficudo fr
amicos atq parentes in utͣt parte c̃catena
unde neut̃ alteri nocere studebat. Tunc pl
achitophel & semei aliosq desertores in ne
imitabant᷑. & oꝑib illore similia oꝑabant᷑.¬

Expanded text:
ualerannum, comiteur de Mellento, filium Rodberti comitis, patrui scilicet sui, calumnias faciebat. Sed virtute regia consobrinum suum protegente, concionari ad voluntatem suam non poterat. Illectus ergo a publicis hostibus contra regem insurrexit; sed multis opibus depopulatione seu combustione amissis, nihil recuperavit. Facundia quidemlancea lucratus. Eo tempore, rex Henricus diuturnam obsidionem tenere nolebat, quia ipse,suo, aliisque inimicis ejus favebant, ejusque secretis denudatis, adminiculum illis summopere procurabant.plus quam civile bellum erat, et necessitudo fratres et amicos atque parentes in utraque parte concatenabat, unde neuter alteri nocere studebat. Tunc plurimi Achitophel et Semei, aliosque desertores in Neustria imitabantur, et operibus illorum similia operabant
Abbreviated transcription (Latin):
Confestĩ richeriꝰ ꝓpͥos lares repetiit. & rex pedecens
om̃i uirtute sua ad portas aqͥlȩ accessit. Oppidans
sese defende uolentib rex institit nimiusq uen
ignẽ nescio a qͦ immissũm admodũ aluit. quo fa
comitẽ & guilłmũ crispinũ & hugonẽ de nou
stello ad tutandũ castrũ dimisit. Iunc guils
de scublaio. ꝓ fidelitate henrici regis ad pontẽ
chenfredi abiert. & relictis õib quȩ sub p̃uan¬
tore pacis habuert̃. radulfo rufo cent᷑ hostis
adhesert̃. Gaui cõbustionẽ totius uillȩ cernes
ñ pauidi ut fugaces lepores. s fortitudine si
ut leones. uacuas domib plateas seruauert̃
is itaq gestis diuulgatis henricus rexs
ingent exercitu seqͣnti die conuolauit
acͥla quȩ nimis desolata erat õib qͥ inti
erant contremiscentib obsiðe festinal
Uerũ conatꝰ eiꝰ tristis nunciꝰ impediuit. gui
de tancardi uilla cui rex nimis credulꝰ adqͥe

Expanded text:
Confestim Richerius proprios lares repetiit, et rex pedetentim cum omni virtute sua ad portas Aquilae accessit. Oppidanis autem sese defendere volentibus rex institit, nimiusque ventus ignem, nescio a quo immissum, admodum aluit; quo flacomitem et Guillelmum Crispinum et Hugonem de Novo Castello ad tutandum castrum dimisit. Tunc Guillelmus llardus de Scublaio, pro fidelitate Henrici regis, ad Pontem Erchenfredi abierunt, et relictis omnibus quae sub praevaricatore pacis habuerunt, Radulfo Rufo contra hostes regis adhaeserunt. Galli, combustionem totius villae cernentes, non pavidi ut fugaces lepores, sed fortitudine securi ut leones, vacuas domibus plateas servaveruntHis itaque gestis divulgatis, Henricus rex cum ingenti exercitu sequenti die convolavit, et Aquilam, quae nimis desolata erat, omnibus qui intus erant contremiscentibus, obsidere festinavit. Verum conatus ejus tristis nuntius impedivit, Guillelmus de Tancardi Villa, cui rex nimis credulus acqui
Abbreviated transcription (Latin):
& almaniscas cũ rupe de ialgeio possedit. muni
q infidos effecit. In dieb illis filii maliciȩ iN
dra pestilentiȩ sede Ibant : & multa nefaria ꝑ
tra fiebant. Tunc richeriꝰ de aqͥla patris
errã de angliã reqͥsiuit . s et rex omnino
egauit : dicens qͥa goisfredꝰ &e engenulfus
ꝰin regis familia seruiebant. & eundẽ ho
hȩreditario iure fiducialit᷑ expectabant.
molestus esset : ille multis occupatꝰ ei quȩ
ebat omnino denegauit. insuꝑ eũ infamib
is deturpauit. Turgidꝰ gͦ adolescens iratꝰ de¬
a recessit normannore. & mox pactum
cũ regge francor qͦd nͥ patriũ rus sibi
et᷑ rege desereret anglor. Spopondit ludo
rex richerio qͦd si suȩ parti faueret: ipse lx.
alricꝰ ł milites in aquilȩ castro assidue tene
Securus itaq richeriꝰ curiã adiit. regẽ anglię:
reditate sua iterũ reqͥsiuit. s nichũ optinu

Expanded text:
 Almaniscas, cum Rupe de Jalgeio possedit; mutatipsosque infidos effecit. In diebus illis filii malitiae in cathedra pestilentiae sedebant, et multa nefaria per eos in terra fiebant. Tunc Richerius de Aquila patris sui terram de Anglia requisivit; sed ei rex omnino denegavit, dicens quia Goisfredus et Engenulfusin regis familia serviebant, et eumdem honorem haereditario jure fiducialiter exspectabant. molestus esset, ille, multis occupatus, ei quae petebat omnino denegavit, insuper eum infamibus verbis deturpavit. Turgidus ergo adolescens irata recessit Normannorum, et mox pactum fecit cum rege Francorum, quod nisi patrium jus sibi redderetur, regem desereret Anglorum. Spopondit Ludovicus rex Richerio quod si suae parti faveret, ipse LX et Almaricus L milites in Aquilae castro assidue teneret. Securus itaque Richerius curiam adiit, regem Angliae de haereditate sua iterum requisivit; sed nihil obtinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
solotenꝰ diruert᷑. & uictores in patriã si
leti rediert᷑. Castrenses uͦ ꝓ infortunio suos
alencionẽ uenert᷑. s irato rege ꝑ deditio
satis erubuert᷑ dofectũ tñ suũ rationabil
excusauert : dũ crebro ꝑ nuncios qͦsitꝰ diue¬

Expanded text:
solo tenus diruerunt, et victores in patriam suam laeti redierunt. Castrenses vero, pro infortunio suo moesti, Alencionem venerunt, sed, irato rege pro deditione, satis erubuerunt. Defectum tamen suum rationabiliter excusaverunt, dum crebro per nuntios quaesitus, diu
Abbreviated transcription (Latin):
munierat obsedit ingentiq instantiaq
centis exercitꝰ ꝑ octo dies in fine iuli ex¬
nauit. Hoc audiens henricꝰ rex alencion
uenit : missisq ueredariis phalanges tot
normanniȩ ad pugnã c̃gregauit. Int᷑ ea en
as sultib andegauini normannos fatigas
ualidisq saxors ictib munim̃tũ c̃triue
Sic nimirũ c̃xl. milites sine dãno mẽbros
armore addeditionẽ coacti st̃ : quorsb

Expanded text:
munierat, obsedit, ingentique instantia crescentes exercitus per octo dies in fine Julii expugnavit Hoc audiens Henricus rex Alencionem venit, missisque veredariis, phalanges totius Normanniae ad pugnam congregavit. Interea crebris assultibus Andegavini Normannos fatigaverunt, validisque saxorum ictibus munimentum contriverunt. Sic nimirum CXL milites sine damno membrorum et armorum ad deditionem coacti sunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
redio nepos radulfi de guitot cuire ebroiee
is arcẽ cõmendauerat. memor antiquȩ socierati
incuria guilłmi comitis cũ amalrico habuerat.
cellectu suo autumans qͦd tantꝰ uir auoꝵ
reditate suor iniuste pͥuatꝰ fuerat. ex insꝑato
os sodales in eͣnĩ secũ intromisit & cõmune̾ totiꝰ
ołi pacẽ floccipendens dimisso rege amalrico se
tulit. Cui mox elinanciꝰ de altoilo cũ aliis plu
adhesit. & ingens seditio totã regionẽ undiqꝰ
rbauit. Inuasores arcis episcopiũ & urbẽ inua

Expanded text:
 nepos Radulphi de Guitot, cui rex Ebroicae urbis arcem commendaverat, memor antiquae societatis quam in curia Guillelmi comitis cum Amalrico habuerat, pro intellectu suo autumans quod tantus vir avorum haereditate suorum injuste privatus fuerat, ex insperato fidos sodales in turrim secum intromisit, et communem totius populi pacem floccipendens, dimisso rege Amalrico se contulit. Cui mox Elinancius de Altoilo cum aliis pluribus adhaesit, et ingens seditio totam regionem undique turbavit. Invasores arcis episcopium et urbem inva
Abbreviated transcription (Latin):
rũq p̃das qͣs illi le longinqͦ adduxeras
isti de pratis q secꝰ eptã uirent ad penato
ꝑducebant. Func decẽ e octo castellani
neustri&e. quore fama & potestas ceceris
minebat p̃cipue : ꝑfidiȩ gelu torpebant

Expanded text:
Plerumque praedas, quas illi de longinquo adduxerant, Plerumque praedas, quas illi de longinquo adduxerant, isti de pratis quae secus Eptam virent, ad penates suos perducebant. Tunc decem et octo castellani proceres Neustriae, quorum fama et potestas caeteris praeeminebat praecipue, perfidiae gelu torpebant,
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝙ incendiis ac rapinis int̾ seqͣnã &r pelagus
tã regionẽ opido deuastauit. Rodbtꝰ enim
gnom̃to hachet & girardus de fiscanno.
igenrannꝰ de guascolio. antelinꝰ ac gis¬
ebertꝰ de cresseio. aliiq cupidi cp̃dones illi
herebant qͥ crudelissinsa in talou & ca¬
tensi pago guerrã faciebant. Hliemalib
uipƿe noctib longe discurrebant. & milites
q pagenses cũ uxorib & infantib etiã
cunabulis rapiẽbant. & ab eis ingentẽ in
arterib reðeptionẽ immanit᷑ ex̃ igebant.
nsentientes ibidẽ plummos habebant.
rũ hospitio refoti & diutiꝰ si necesse fuit
cultatiꝰ ad nefas subito ꝓruehant a dãnis
ingentibu undic calonos ꝓterebant. Sic braihe
rodomense̾ ꝓuinciã ledebant & minitando
numis inqͥetabant multiplicibq auxiliisq
olꝰ guilłmꝰ de rolmara noui mercat
ceps ꝙ cõmanipulares eiꝰ illis obstabant

Expanded text:
vit, et incendiis ac rapinis inter Sequanam et pelagum vit, et incendiis ac rapinis inter Sequanam et pelagum totam regionem oppido devastavit. Rodbertus enim cognomento Hachet, et Girardus de Fiscanno, Engerrannus de Guascolio, Antelmus ac Gislebertus de Cresseio, aliique cupidi praedones illi adhaerebant, qui crudelissimam in Talou et Caletensi pago guerram faciebant. Hiemalibus quippe noctibus longe discurrebant, et milites atque pagenses cum uxoribus et infantibus etiam in cunabulis rapiebant, et ab eis ingentem in carceribus redemptionem immaniter exigebant. Consentientes ibidem plurimos habebant, quorum hospitio refoti, et diutius, si necesse fuit, occultati, ad nefas subito proruebant, et damnis ingentibus undique colonos proterebant. Sic Braiherii Rodomensem provinciam laedebant, et minitando pejora, nimis inquietabant, multiplicibusque auxiliis olus Guillelmus de Rolmara, Novi Mercatus municeps, et commanipulares ejus illis obstabant.
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ nutrierat. adultũ militarib a
intruxerat. patrio honore reodito quẽ
cõmissas ut amicꝰ recepit. s beneficiis mag¬
ici altoris c̃dignas gͣtes ñ recõpensauit. ꝓdi¬
ib N c̃iunctꝰ ẽ: & in dñm nutriciũq suum
ptũ tͣlidit. Desponsatione uͦ facta sponsus
sponsa nuptias suas celebrauit.s hugo cũ suis
hlicib festinant᷑ inde recessit: ipsoq die c̃tra
nr̃ arma sustulit. Municipiũ nãq plessicii
insꝑato intrauit. hominẽq ꝓbũ hertrannũ
mom̃to rumicen qͥ regi sibiq fidꝰ tutor
nt repente occidit. & nepoti eiꝰ hugoni tala¬
ł munitionẽ cõmisit. Uerũ rex ñ multo pͦ
castrũ recuꝑauit. fortit᷑ muniuit. ibic¬
btũ & guilłmũ filios amalrici cũ insigni
litũ caterua ꝓ tuitione regionis constit̾uit
orro inceptã rehellionẽ hugo c̃tumaciter
tenuit. & castella sua gornacũ & firmitat᷑ẽ
atq goisleni font̾ẽ militib & armis muni¬

Expanded text:
ut filium nutrierat, adultum militaribus armis ut filium nutrierat, adultum militaribus armis instruxerat, patrio honore reddito, quem fidei suae commissas ut amicus recepit. Sed beneficiis magnifici altoris condignas grates non recompensavit. im conjunctus est, et in dominum nutritiumque suum nuptum tradidit. Desponsatione vero facta, sponsus cum sponsa nuptias suas celebravit; sed Hugo cum suis complicibus festinanter inde recessit, ipsoque die contra regem arma sustulit. Municipium namque Plessicii ex insperato intravit, hominemque probum, Bertrannum, cognomento Rumicen, qui regi, sibique fidus tutor erat, repente occidit, et nepoti ejus, Hugoni Talabot, munitionem commisit. Verum rex non multo post idem castrum recuperavit, fortiter munivit, ibitum et Guillelmum, filios Amalrici, cum insigni militum caterva pro tuitione regionis constituit. Porro inceptam rebellionem Hugo contumaciter tenuit, et castella sua, Gornacum et Firmitatem, atque Goisleni Fontem, militibus et armis muni
Abbreviated transcription (Latin):
iũ in paternũ honore restituere conati st̃¬
natũ suũ in paternã hereditatẽ reuoca
guilłmũ. henricꝰ aucensis comes in pͥmis c̃s
rebelles adiuuit . s ꝓuidꝰ rex hoc cõꝑiens.¬
hugone de gornaco roto magi cõphendit. ac
niã usq ad archas uenit. & uillas in talo
rege cũ normannis flãmas spectante c̃ob
normannors suspectos habuit: ftipendia
britones & angłos cũ apparatu copioso.
& britones ad exercitiũ militare laces
Tandẽ a qͦdã hugone boterello uulneratꝰ e
alba marlã qͣr stephanꝰ comes & haduis
mulsũ bibit : ac cũ muliere c̃cubuit. Inde
fera egritudo inc̃tinentẽ sauciũ arrip
& a septẽbri usq in uiniũ miserabilit᷑ lano¬
tẽ ad ultima coegit. Om̃s itaq qͥ sꝑabana
illo. exꝑiri potuere c̃tinuo : qͦd ñ in hos
sꝑandũ sit s in dño. Tortuo balduin
rolꝰ de anchora ex filia rodbtifr
anglors aluisq affinib suis pace̾ habi
ugo filiꝰ girardi de gornaco quẽ

Expanded text:
ium, in paternum honorem restituere conati scognatum suum in paternam haereditatem revocaret Guillelmum. Henricus, Aucensis comes, in primis consensu rebelles adjuvit. Sed providus rex, hoc comperiensHugone de Gornaco Rothomagi comprehendit, ac niam usque ad Archas venit, et villas in Talogio, rege cum Normannis flammas spectante, combNormannorum suspectos habuit, stipendiarios Britones et Anglos cum apparatu copioso cveniebat, et Britones ad exercitium militare lacessebat. Tandem a quodam Hugone Boterello vulneratus eAlbamarlam, quia Stephanus comes et Hadvisa mulsum bibit, ac cum muliere concubuit. Inde lethifera aegritudo incontinentem saucium corripuit, et a Septembri usque in Junium miserabiliter languentem ad ultima coegit. Omnes itaque qui sperabant in illo, experiri potuere continuo quod non in homine sperandum sit, sed in Domino. Mortuo Balduino, Carolus de Anchora, ex filia Rodberti Anglorum aliisque affinibus suis pacem habuit. Hugo, filius Girardi de Gornaco, quem rex
Abbreviated transcription (Latin):
e bachatione xp̃ianore comissa castiga
usit : unde p̃fata ciuitas lñationi tur
tui uoluntarie mancipabant᷑ nec ulla
ore districtione legẽ dei deserere co
Ciues itaq huiꝰ modi francors comi

Expanded text:
ebacchatione Christianorum commissa castigari permisit. Unde praefata civitas dominationi Turcorum,  tamen cultui voluntarie mancipabantur, nec ulla paganorum districtione legem Dei deserere cogebantur. Cives itaque hujusmodi Francorum comi
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͥ cunc̾ta laudabilit disponit im¬
as laudes one cecorde reddidert
st mutua collocutionẽ fr̃m & amicoꝵ
dux baldumꝰ rages expetut : & eccłia
dei comissũq sibĩ popłm ut dulcis
atriciꝰ educauit. Finitimos crebris
stit tenuit deinde godefredo fr̃ suo
nis multa in paganos fortia gerens¬
strenue rexit. De turcana c̃iuge quã du
nullã sobolẽ habuit : unde balduin
burg consobrinũ suũ in ducatu & nea
successonẽ sibi constituit. Demde fuld¬

Expanded text:
Deo, qui cuncta laudabiliter disponit, immensas laudes ore et corde reddiderunt. Post mutuam collocutionem fratrum et amicorum dux Balduinus Rages expetiit, et Ecclesiam Dei commissumque sibi populum, ut dulcis patricius educavit. Finitimos crebris fortiter tenuit. Deinde Godefredo fratri s quod ferme XV annis multa in paganis fortia gerensstrenue rexit. De Turcana conjuge, quam duxit, nullam sobolem habuit. Unde Balduinum de Burg, consobrinum suum in ducatu et regno successo
Abbreviated transcription (Latin):
intes disert . Ingenti c̃silio nc̃ indi¬
mꝰ qͥa nc̃ hostes ualde timemꝰ : qͦs
ctenꝰ fidos adnutores habuimꝰ. F anci
s audacter obsident. & impugirare
s atrocit᷑ ardent. Proditores nos
pellant. attp ad iudiciũ inuitant.
militonib suis de hostili t̾ra dũ re¬
earent dict᷑ se ẽe ꝑditos: & a socus
aniꝰ quã ab hostib lesos. Unde nisi
ccitudine eis fecerimꝰ.minis nos ter¬
ent t̾ribilib qͦd c̃tͣ nos adducent om̃s
pias xp̃ian exercitꝰ. Prudent̃ gͥ ce
ilit̾ tͣctandũ ÷ ne ꝑeamꝰ.nec iniuste
nos intolerabilẽ xpianor furorem
ocemꝰ. Pdicio ista nob ignorantibus
eta ẽ: celenit̃q tantu nefas puniendũ ẽ
e cõmuni ciuiũ sententia censet᷑ ut in
portones scb̃m pͥscas loges atrocit᷑ puniant᷑
g negu sodales immo tutores honomifice
ientꝰ Interĩ dũ tobias hȩc locutꝰ p̃ e
rma ciuiũ palaciũ cũ filentio caute
meressa ẽ. pphanꝰ autt̃ scita pacẽ quere

Expanded text:
enti consilio nunc indigemus quia nunc hostes valde timemus, quos hactenus fidos adjutores habuimus. Franci nos audacter obsident, et impugnare nos atrociter ardent. Proditores nos appellant, atque ad judicium invitant. A commilitonibus suis, de hostili terra dum remearent, dicunt se esse proditos, et a sociis immanius quam ab hostibus laesos. Unde nisi rectitudinem eis fecerimus, minis nos terrent terribilibus, quod contra nos adducent omnes copias Christiani exercitus. Prudenteiliter tractandum est, ne pereamus, nec injuste in nos intolerabilem Christianorum furorem provocemus. Proditio ista nobis ignorantibus facta est, celeriterque tantum nefas puniendum est. Unde communi civium sententia censetur ut infidi proditores secundum priscas leges atrociter puniantur, et egregii sodales imo tutores honorifice concilientur. Interim, dum Tobias haec locutus est, turma civium palatium cum silentio caute ngressa est. Prophanus autem scita pacem quaerentium
Abbreviated transcription (Latin):
dant̾es fugert ex qͥb non nulli ut uiders
potestis in uia gelidi a consodalib reliens
st᷑. His ita ꝑactis in tentoriis cõmoram
ñ hostes s. legitimos hospites arbitram
ec & his similia dobias ut audiun.
uicinos astantes seorsũ asciuit. &
ui usus colloqͥo francoscito repetut:
multis inqͥt opꝰ ÷ uerpis incliti milites.¬
audierint ł cogitauerint disseruer̃t
ta cõmunit̃ laudauert᷑ qͣtouor pͥs¬
arios in palaciũ ducis p̃misert᷑: & ipsi
oetenti cũ armis ꝑsecuti st̃. Seuerum

Expanded text:
dantes fugerunt; ex quibus nonnulli, ut videre potestis, in via gelidi a consodalibus relicti sunt. His ita peractis, in tentoriis commoramur, non hostes, sed legitimos hospites, arbitramur. Haec et his similia Tobias ut audivit, vicinos astantes seorsum ascivit, et brevi usus colloquio, Francos cito repetiit. Non multis, inquit, opus est verbis, inclyti militesaudierint vel agitaverint, disseruerunt. Audita communiter laudaverunt, quatuor primarios in palatium ducis praemiserunt, et ipsi pedetentim cum armis
Abbreviated transcription (Latin):
ar mor discrimine uix ase ipsis dista
alii siqͥdẽ alios cõminꝰ impingebant. ꝙ
nctbilis illos admirari &r obstupescere
ssuore qͦs ibi dimiserant. succenturiatos
so fugerant. Deniq xp̃iani paganos
pit̃ oc̃cidendo usq ad pontẽ ferneũ fuga
& passim obtruncando usq ad tan
castellũ ꝑsequuti st̃. Deinde ad tendas
cuipuent᷑. Gatas orãi modas oues lanigeras
& houes ad comedendũ habe annona e

Expanded text:
armorum discrimine vix a se ipsis distabant. armorum discrimine vix a se ipsis distabant. Alii siquidem alios cominus impingebant, etinvincibilis illos admirari et obstupescere i multos suorum, quos ibi dimiserant, succenturiatos accenso, fugerant. Denique Christiani paganos atrociter occidendo usque ad Pontem Ferreum fugaverunt, et passim obtruncando usque ad Tancredi castellum persecuti sunt. Deinde ad tendas diripuerunt. Gazas omnimodas, oves lanigeras, et boves ad comedendum habere, annonam et
Abbreviated transcription (Latin):
e eos undiqꝰ infestantes. Ecce deo gui
ipsis montanis uisus ÷ exire xecoraꝰ
candida uexilla preferentes. Noc mus
uidunt xp̃ianor ce sic putant genti
&e hesitantes mirub ant᷑ qͥd na eetꝰ sanu
utricꝰ cognouert signũ de celo facu
duces illius agminis sc̃os martire
orgiũ demetriũ & mercuriũ sua lꝗ
ferentes p̃cede cognouert Sarracis
Signo autẽ qͦd diximꝰ cognito qͥ in tentori¬
ꝑnicos cẽ ir reqͥeti aufugiehant & tre nil
pugnã diuertebant ubi maiorẽ eore
ute remanisse sciebant. iurci adhuc obsta¬
tota obstinatione qua poterant Alo
pugnabant alii tendis spoliandis tende
us autẽ gode frȩdꝰ e rodbtꝰ flanoren
hugo magnꝰ iuxta flum̃ eqͥtabant ubi
sus maxima pͥugnantiũ copiã nouerant.
istanter et hnicos aggressi. unanimit᷑
Alebant. Instabant gentiles ꝑtinacit᷑.
atat scintillabat ignis. mutilabant᷑
eliso cerebro humi ꝓcubebant hoĩes.
e rũpebant᷑ exta fundebantꝰ equi

Expanded text:
et eos undique infestantes. Ecce, Deo gratias! ab ipsis montanis visus est exire exercitus candida in manibus praeferentes. Hoc muistianorum, et sicut putant, gentilium, et haesitantes, mirabantur quidnam esset. Tandem utrique cognoverunt signum de coelo factum, et duces illius agminis, sanctos martyres Georgium, Demetrium et Mercurium, sua signa ferentes, praecedere cognoverunt. Saracenis Signo autem quod diximus cognito, pernices et irrequieti aufugiebant; et tremulpugnam divertebant, ubi majorem eorum virtutem remansisse non tota obstinatione qua poterant. Alii siquidem pugnabant, alii tendis spoliandis intendebant. Dux autem Godefredus, et Rodbertus FlandrenHugo Magnus, juxta flumen equitabant, ubi rursus maximam pugnantium copiam noverant. Hi, constanter ethnicos aggressi, unanimiter repellebant. Instabant gentiles pertinaciteMinutatim scintillabat ignis, mutilabantur enses. Eliso cerebro, humi procumbebant homines. Loricae rumpebantur, exta fundebantur, equi
Abbreviated transcription (Latin):
dentes turcos irrecupabi
in bello uictos montanearu notbs
ctus oppilabant & calles angustos po¬
pabant. eisq imm̃sã delecione mcris
dis parturiebant. Mactabant eos us
ques errantes p̃timore nimio tytius
municipio rẽman serat. cui cun¬
ronnꝰ alud cõmiserat: ut suos lon
latet turꝑit᷑ effusos uidit timore
ritꝰ sibi consuluit. &e ante quã franc
redissent xp̃ianor uexillũ rogaui
accepit. &e in castello in loco editiori
locauit. ut suis & sibi sic parceret᷑. ne
municipio reddendo dubitaret᷑. Pemo
de indignati st̃ : acribq minis seuir
ceꝑunt. Ad miraliꝰ aut̃e ꝓ controuẽ
pocificanda signũ comitiꝰ reddid̾it &

Expanded text:
dentes Turcos irrecuperabiliter in bello victos, montanearum notos anfractus oppilabant, et calles angustos praeoccupabant, eisque immensam deletionem strictis gladiis parturiebant. Mactabant eos velut oves errantes, prae timore nimio totius , qui in municipio remanserat, cui Curbarannus illud commiserat, ut suos longe lateque turpiter effusos vidit, timore perterritus sibi consuluit, et antequam Franci redissent, Christianorum vexillum rogavit et accepit, et in castello in loco editiori collocavit, ut suis et sibi sic parceretur, nec de municipio reddendo dubitaretur. Deinvalde indignati sunt, acribusque minis saevire coeperunt. Admiralius autem pro controversia pacifica
Abbreviated transcription (Latin):
t . aliosq feriendo usq ad portam
sit ut ibidẽ tentoria figerent. &e
tis maiximꝰ ait Oboni ciues paulisꝑ¬
qͥescite qͣso &e ego cũ trib: contribulib mes i
francos adibo ce cur ab illis obsidem indagcu
Quattuor gͥ optimates urbis egresi st̃ : & cani
tti repentinȩ obsidionis inqͥsiert̃ Balduinus
respondit. Frs meos & amicos &e nobilȩ ers¬
cidũ xp̃ianors in cilicia dimisi. ce cũ cłe me¬
tib egregiis seruire uobis huc adueni o
extiti. Ap̃iani ꝓamoreꝰ meo limites urq
regidnis ctingere ueriti st̃ : nulloq mi
danũ aligͦd uobis intulert. Ego cũ meis e
fuitimos hostes acrit p̃liatꝰ gũ &e de in¬
frceqntib driũphis potitꝰ sũ. Hȩc ꝓculo
bio uos ipsi uidistis. & uos ueridici hoꝰ nobs
ut opinoꝵ astipulatores eritis. Quio g
heri & nudiꝰ t̃ciꝰ lares tuti repedaremus
cõmilitones nr̃i ex insꝑato strictis nos ad ne
impetiert᷑. gladis & missilib Sed nobis u

Expanded text:
t, aliosque feriendo usque ad portam  suis jussit ut ibidem tentoria figerent, et civitatis maximus, ait: O boni cives, paulispiescite, quaeso, et ego cum tribus contribulibus meis modo Francos adibo, et cur ab illis obsidemur indagabo. Quatuor igitur optimates urbis egressi sunt, et causam tam repentinae obsidionis inquisierunt. Balduinus respondit: Fratres meos et amicos et nobilem exercitum Christianorum in Cilicia dimisi et cum CCC militibus egregiis servire vobis huc adveni, eexstiti. Christiani pro amore meo limites vestrae regionis contingere veriti sunt, nulloque modo damnum aliquod vobis intulerunt. Ego cum meis contra finitimos hostes acriter praeliatus sum, et de infrequentibus triumphis potitus sum. Haec procul dubio vos ipsi vidistis, et vos veridici horum nobis, ut opinor, astipulatores eritis. Quid igheri et nudius tertius, lares tuti repedaremus, et commilitones nostri, ex insperato strictis nos ad necem impetierunt gladiis et missilibus. Sed nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
eos decent᷑ in armis ꝓcede. nec usquã ceu
les canicule. de bello forsitun audebt̃
ratori suo quẽ admiraliũ uocant
rat uel in papilionib totꝰ deꝑiret.
e ut acies ordinatas & maiores quam
erat copias uidit. ex industria pedẽ
atim ad montana rethere cepit: ut

Expanded text:
eos decenter in armis procedere, nec usquam, ceu les caniculae de bello forsitan audebuntitur procuratori suo, quem admiralium vocant, eo erat, vel in papilionibus, totus deperiret. Deinde ut acies ordinatas, et majores quam audierat copias vidit, ex industria pedem paulatim ad montana retrahere coepit; ut,
Abbreviated transcription (Latin):
deore destructa ẽ. Succelenti uͦ tẽpo
seleucꝰ nichanor qͥ de qͣttuor p̃cipuis dus
alexandri magni unꝰ fuit. post mortẽ en
p̃dict̾a urbẽ restaurauit : & edessã nung
Ibi tigris & eufrates currt᷑ : & abundantia
ciarũ incolis aduehunt. Abgarus torar
edessȩ regnauit. cui dñs iñc sacrã epłas

Expanded text:
eorum, destructa est. Succedenti vero tempore, Seleucus Nicanor, qui de quatuor praecipuis ducibus Alexandri Magni unus fuit, post mortem ejus, praedictam urbem restauravit et Edessam nuncupavit. Ibi Tigris et Euphrates fluunt, et abundantiam deliciarum incolis advehunt. Abgarus Toparcha Edessae regnavit; cui Dominus Jesus sacram epis
Abbreviated transcription (Latin):
tis ÷ recalcit᷑uert᷑ : buamundi conductu
missũ illis fuerat in t̾ra suã remigͣuert.
neantib francis qͥ eos ut pactũ fuerat
duxerant intreidiq ĩa ad fines suos
ci apppincͣbant: ecce balduinꝰ de rages
abito illis obuiauit.initaq in nõie dni
ia barbaros ꝑcussit. occidit & pene õs¬
a sua uenit: & letos rumores amicis
endi qͥd balduino contigerit: stilus
narrationis in noĩe dñi succincte
leabit. Non enĩ sileri debet tanta res.
ostquã balduinꝰ ut supͣdictũ e tancredo
cũ amaritudine recedente tar sũ cilicis
rtit. Ducẽ uͦ turcors qͥ eidẽ ꝓuincie
pat adiit. militiãq suã ad seruitutem
es gͣtant᷑ suscepit. opulenta illis in urbe
tia delegauit. uberẽ uictũ & copiosa
ut balduinũ tutorẽ edesseni ducatis a¬

Expanded text:
salutis est, recalcitraverunt, Buamundi conductu, ut promissum illis fuerat, in terram suam remigraverunt. Remeantibus Francis, qui eos, ut pactum fuerat. deduxerant, intrepidique jam ad fines suos Turci appropinquabant, ecce Balduinus de Rages subito illis obviavit, initaque in nomine Domini pugna barbaros percussit, occidit, et pene ommilia sua venit, et laetos rumores amicis referendi quid Balduino contigerit, stylus nostrae narrationis in nomine Domini succincte enucleabit. Non enim sileri debet tanta res. Postquam Balduinus, ut supra dictum est, Tancredo cum amaritudine recedente, Tarsum, Ciliciae divertit. Ducem vero Turcorum, qui eidem provinciae pmilites gratanter suscepit, opulenta illis in urbe hospitia delegavit, uberem victum et copiosa iique nostrates, ut Balduinum tutorem Edesseni ducatus a
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ finitimos tcos fretntes expedit
agebat ethucos armis ꝓterebat ingentes
& uinctos hostes reducebat formiðabile
ctis affinib suis edessenũ duce sic faciebi
rȩfata ciuitas ut in pͥscis codicib le¬
rages dicta ẽ : sed insanis bellor

Expanded text:
contra finitimos Turcos frequentes expeditiones agebat, ethnicos armis proterebat, ingentes praedas et vinctos hostes reducebat, formidabilemque cunctis affinibus suis Edessenum ducem sic faciebat. Praefata civitas, ut in priscis codicibus leRages dicta est; sed insanis bellor
Abbreviated transcription (Latin):
pnator̃ exercitũ de bello imminenti¬
certiorẽ reddid̾unt. Inter ĩ fames mualescebi
sc̃o uiatico muniti pugña ordinaues
Septẽ gͥ acies in ipsa urbe parautrn
n pͥmã acie fuit hugo magnꝰ cũ rodbtos
orensi comite & .xxx. milib francor
flanorensiũ. in scđa : gode fredꝰ dux cũe
chio fr̃e suo &e conone comite &e xxx m
fortissimors bellators de alemannis
tharingis &e bolomensib. in ẽtia : rodbi¬

Expanded text:
unt; et exercitum Christianum de bello imminenticertiorem reddiderunt: interim fames invalescebat; rosancto viatico muniti, pugnam ordinaverunt. Septem igitur acies in ipsa urbe paraverunt. In prima acie fuit Hugo Magnus, cum Rodberto Flandrensi comite, et XXX millibus Francorum et Flandrensium. In secunda Godefredus dux, cum Eustachio fratre suo, et Conone comite, et XXX millibus fortissimorum bellatorum de Alemannis et Lotharingis et Boloniensibus. In tertia Rodb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseq̃rent᷑ in depopłata regione pabulus
reꝑirent. Diris rumorib rumigeruli co¬
tis sparsis: obrepsit in popło dei mestituo
dulus uerbis hlesensis constãnti nol̃ reus¬
ẽ : & gła uictoriȩ &ȩ triuphi de tͣcis diuinit
aluis qͥ legitime certauent᷑ reseruata es
ranci nimis inuiti reuertebant᷑ & amar
exciuit. & in itinere in stephanũ comite
sa multa euomuit. coactus tñ cũ imꝑatore
q auxiliatorib tristis remeauit.
alatones dei qui in urbe agonizabant
totã sp̃e suã in suꝑnis collocauent᷑. &e de
lancea dñi disquerenda fiducialit᷑ tͣctauer̃t
plurimoꝵ sententia: tredecĩ laboriosis &¬

Expanded text:
sequerentur, in depopulata regione pabulum sibi sequerentur, in depopulata regione pabulum sibi reperirent. Diris rumoribus rumigeruli comitis sparsis, obrepsit in populo Dei moestitudo redulus verbis Carnotensis, Constantinopolim reet gloria victoriae et triumphi de Turcis divinitus aliis, qui legitime certaverant, reservata est. Franci nimis inviti revertebantur, et amexcivit, et in itinere in Stephanum comitem convicia multa evomuit. Coactus tamen, cum imperatore aliisque auxiliatoribus, tristis remeavit. Bellatores Dei, qui in urbe agonizabant, totam spem suam in supernis collocaverunt, et de lancea Domini disquaerenda fiducialiter tractaveruplurimorum sententia, tredecim laboriosis
Abbreviated transcription (Latin):
i tͣtos ciuitate cirtũuallasse audiuit :
exandreta qͣ ñ multũ ab antiochia re¬
mota ÷ montana latent̃ c̃scendit. & innumerao
Coꝵ tentoria ipsosq uelut arenã maris ꝑplun
stadia diffusos uidit. & ciuitate circundatã mo¬
paruã xp̃ianoꝵ inelusã agnouit. Nimio
meti cũ suis ꝑterritꝰ cursim fugã iniit . & n¬
nant᷑ clandestinꝰ discessit. castellũq suũ reue
spoliauit. Fugiens itaq alexio imꝑatori. qͥ
magno exercitu suppetias obsessis uenteh
ad philomenã urhẽ obiiauit. eiq seorsũ uoq
dixit. Antiochiã ꝓcerto capt̾a fuisse noueris
xp̃ianis. Sed castellũ qͦd munitissimũ ꝓminet
sibi retinuent᷑ turci. & ecce nr̃os in urhe obsid
& expugnant. seu magis ut reor iã urbu
uido huamundi
aliiq multi francoꝵ
ad obsessort auxilili : quib imꝑator acciti
pate fecit consiliũ. Peinde iussit ut ꝓtinꝰ om
redirent & regionẽ illã penitꝰ deuastan
&e incolȩ illiꝰ in bulgariã tͣnsmigͣrent. netͦ

Expanded text:
i Turcos civitatem circumvallasse audivit, de Alexandreta, quae non multum ab Antiochia remota est, montana latenter conscendit, et innumera Turcorum tentoria, ipsosque velut arenam maris per plurima stadia diffusos vidit, et civitatem circumdatamparvam Christianorum inclusam agnovit. Nimio igitur metu cum suis perterritus, cursim fugam iniit, et festinanter clandestinus discessit, castellumque suum reversus spoliavit. Fugiens itaque Alexio imperatori, qui cum magno exercitu suppetias obsessis veniebat, ad Philomenam urbem obviavit, eique, seorsum vocato, dixit: Antiochiam pro certo captam fuisse noveris a Christianis. Sed castellum, quod munitissimum prominet urbi, sibi retinuerunt Turci. Et ecce nostros in urbe obsident et expugnant, seu magîs, ut reor, jam Guido, Buamundi aliique multi Francorum ad obsessorum auxilium, quibus imperator accitis suum patefecit consilium. Deinde jussit ut protinus omnes redirent, et regionem illam penitus devastarent, et incolae illius in Bu
Abbreviated transcription (Latin):
deliciis cõputabant᷑. Gallinȩ p̃ciũ.xu.
solidorg.Quũ duob solidis. nux iuglans
app̃ciabat᷑ denario. Multos stateres
uilia ualebant. Tedet me singillat᷑i enu¬
are multimodos labores. & õs miserias ac
iis examinauit. & purgatos głose honorauit.
phanꝰ interĩ comes carnotensis infirmi¬
ł ut dicebat tletentꝰ aliqͣntula sic̃ dictũ ÷
Salexandretã secesserat conualescendi

Expanded text:
deliciis computabantur. Gallinae pretium XV erat solidorum. Ovum duobus solidis, nux juglans uno appretiabatur denario. Multos stateres quaeque vilia valebant. Taedet me singillatim enumerare multimodos labores et omnes miserias ac lationis examinavit, et purgatos gloriose honoravit. Stephanus interim, comes Carnotensis, infirmitate, ut dicebat, detentus aliquantula, sicut dictum est, ad Alexandretam secesserat, convalescendi
Abbreviated transcription (Latin):
d uesꝑã foðunt: & eodẽ petro cui reuelat᷑ ũ
.ut remota om̃i acidia : deinceps nulliꝰ memi¬
ł mesticiȩ. & extc̃ ausi fuerint de bello tͣctane
ssi fc̃: eiq &e suis ex parte dei & popłi eiꝰ com̃¬
ut adcultũ machometis xp̃ianos miu¬

Expanded text:
d vesperam foderunt, et eodem Petro, cui revelatum fuerat, ut, remota omni accidia, deinceps nullius meminerint moestitiae, et extunc ausi fuerint de bello tractaremissi sunt, eisque et suis ex parte Dei et populi ejus comasseruit. Ad cultum Machometis Christianos i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ q̃m õis uentoꝵ feritas euanuit. Xpͥs
furentib flãmis in hospitiis suis. spolĩis suis
arreptis coacti adduces c̃fugert᷑. ac u
portas urb excubandi gr̃a locũ unꝰ cͥsꝗ¬
cȩꝑunt. int̃ francos & turcos oppidanose
taxat gerebat᷑ iã cõminꝰ utrinq ces¬
bat᷑ : nec bellũ ad mom̃tũ intrũpebi
Turci plures numero. & ĩpensiore c̃for
cibo: uicib sibi succed̾e. nichil intẽptatũ s¬
mittere. francos audact̃ aggredi ultro se
gressib ingerere. aliꝰ aliũ cõmonere n¬
ẽ contͣ ĩmoð̾ant᷑ angustiati uacillare
cibũ nec sõnũ capere. qͥppe qͥh nulla da¬

Expanded text:
 omnis ventorum feritas evanuit. Christiani, furentibus flammis in hospitiis suis, spoliis suis vix arreptis, coacti ad duces confugerunt, ac ad portas urbis, excubandi gratia, locum uuuserunt. Inter Francos et Turcos oppidanos aduntaxat gerebatur. Jam cominus utrinque certabatur, nec bellum ad momentum interrumpebatur. Turci, plures numero, et impensiore confortati cibo, vicibus sibi succedere, nihil intentatum praetermittere, Francos audacter aggredi, ultro se congressibus ingerere, alius alium commonere. Franci econtra, immoderanter angustiati, vacillare, nec cibum, nec somnum capere, quippe q
Abbreviated transcription (Latin):
eit. Sesseni ciues de iniuria uob fae
ualdo merentes rectitudinẽ a duce
accipe. Esto pͥnceps nr̃. & edessenũ dus
posside pennit᷑. Palduinꝰ itaq cũ suis
pudians urbem ingressus e & in pa
ꝓͥncipali a cunctis ciuib ualde gaudentia
siisceptꝰ ẽ. insignis puella scelerosi ducisa
pontuno tp̃e baptizata ẽ & elegant
balduino quẽ uiuente patres: ignoras
deiecti st̃. Ingens basilica sc̃ȩ sophie ibi
c̃structa fuerat tp̃ib antiqͥs epsa mi
norȩ sci saluatoris qui ÷ uintꝰ & sapis¬
tia dei patris. balouino pͥncipante uen¬
rant̾ ceꝑunt colere fideles aduenes
urata ẽ: & multo plꝰ incõparabilit̃ qũa

Expanded text:
est: Edesseni cives, de injuria vobis facta valde moerentes, rectitudinem a duce accipe. Esto princeps noster, et Edessenunt ducatum posside perenniter. Balduinus itaque cum suis tripudians urbem ingressus est, et in palatio principali a cunctis civibus valde gaudentibus susceptus est. Insignis puella scelerosi ducis opportuno tempore baptizata est, et eleganti Balduino, quem, vivente patre, sed ignorante, dejecti sunt. Ingens basilica Sanctae Sophiae ibidem constructa fuerat temporibus antiquis, quam in honore Sancti Salvatoris, qui est virtus et sapientia Dei Patris, Balduino principante, veneranter coeperunt colere fideles advenae restaurata est, et multo plus incomparabiliter, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ erexerant. turci facile ꝓstraue
uadã nocte ab occidente ignis de cȩlo uisus ÷
inminerȩ. & intͣ t᷑core castra tanqu̾a cadens
Sde seuire. Ꝙ licet ignis gentilib t̃c
onis fuerit: multũ tn illis incussit t̃¬
rẽ & mestitiã. xp̃ianis aut̾e solamen &
Itiã. Utrisq popłis signũ illuo de cȩlo
fuit. Oppidani totã die instabant lan
& misgilib. & illidebant uulnera uulñib.
enses extrinsecꝰ ita ciuitatẽ circũual¬
ert̃ : ut nemini pateret in die introitus
exitꝰ. Nocte aliqͣndo aliqͥs poterat exirȩ s
bat. Multi siqͥd̾e exspirauert̃ fame. Panis

Expanded text:
tatum erexerant, Turci facile prostraverant. Quadam nocte, ab occidente ignis de coelo visus est imminere, et intra Turcorum castra tanquam cadens desaevire. Et licet ignis gentilibus tunc indemnis fuerit, multum tamen illis incussit terrorem et moestitiam, Christianis autem solamen et laetitiam; utrisque populis signum illud de coelo enituit. Oppidani tota die instabant lanceis et missilibus, et illidebant vulnera vulneribus. Castrenses extrinsecus ita civitatem circumvallaverunt, ut nemini pateret in die introitus vel exitus. Nocte aliquando aliquis poterat exire, sed potest angebat. Multi siquidem exspiraverunt fame. Panis