comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
squis seruorum dĩ uisus siussec uelꝑse uel
uocectus occurre uideres illum cuelestemh¬
ilgr lxitiũ. & oranoctis decursa cum paucis
ꝑgens & intimis ꝑ inuem uł lutum aut polue¬
rem aqua culidu parata ipsaliuubat. &
atrgebat uenerandi uestigia Ncoresistente
st uodi & properabat in patera: Sequente
de curam domus committens creditarus
psa setota occupabat circauerii iusti uer¬
bu circa salutis instituta. Circades pici¬
indi mundi: uitae caelestis comercia re¬
tinebatur ꝑ singula & siuenis set uel
q quum prudent̃ totum ꝓsua salute. ꝓui¬
debat inpendere Quotiens quu scĩr sima
nouumlineum sauunum aurum uelgem¬
mis ornatum more uesti ebat debarbaro
A circum stantibus puellis. silaudur&ur
pulcherimum indignam se adiudicans
tuli conponi lintealo. Mox esuens ues¬
timento dirigebat loco scõ quis quis eẽt
iproximo & ꝓpallo ponebatur suꝑ
sacro altecrio Quulit̃ uero siquis ꝓ cul¬
pa criminuli ut assol& arege deputa¬

Expanded text:
si quis seruorum dei| uisus fu\i/sset . uel per se uel uocatus occurrire uideris| illam celestem habire laeticiam. Et hora noctis de| cursa. Cum paucis pergens et intimis per niuem . lutum| uel puluire . aqua calida parata ipsa lauabat| et tergibat . uenerandi uestigia . Nec resistente seruo| dei. Et propinabat in patera. Sequente die curam do| mus committens creditariis. Ipsa se tota occupabat| Circa uiri iusti uerba circa salutis instituta . circa| dispiciendi mundi uitae caelestis commercia retende| batur per dies et si uenisset uel que quam prudenter totum pro sua salute| prouidebat inpenovum, lineum sabanum, auro vel gemmis ornatum more vestiebat de barbaro, a circumstantibus puellis si laudaretur pulcherrimum, indignam se adjudicans tali componi linteolo, mox exuens se vestimento, dirigebat loco sancto, quisquis esset in proximo et pro palla ponebatur| diuino super altario qualiter uero si quis pro culpa cri| minale ut assolet a rege deputa
Abbreviated transcription (Latin):
mentum repertum est Quod basila
facta est adhuc in ipso sopore mania
trahit perfauces eius: & gulĩ diũ dedi¬
niens insuꝑ & hocdicens. Veni ut
tibi melior ado sanitas conferatur
ut uidebatur sic rogari ꝑ meamutũ¬
tead iuro ut propt̃ me relaxas illos
quos habes in carcere. & uigilans
tribunus refert . quod uiderat conug
ꝑ hoc uera cognos cer&. & trans me¬
tit ad carcerem qui septem reos ibin
tentos iubit relaxare. redrunti
misso refert ea oramigras se sc̃a raili
gunde de scło. & triplicimis terio
ccrcere reos relaatus. tribuho sa
uit oraculum. sed debeate iur tutibis
sussicit exiguitas Nefastidiatur
ubertasnet reputetur bre uissimi
ubide paucis agnos citur inmira culis
amplitudo. quuepre tate parcitats
Dilectione. dulcedine l umilitati
honestate side feruore Sic uixis¬

Expanded text:
mentum repertum est . quo basilica mentum repertum est . quo basilica facta est. Ad| huc in ipso supore manum trahit per fauces eius et gu| lam . diu diliniens . insuper et hoc dicens ueni ut tibi melior| a deo sanetas conferatur ut uidebatur sic rogari. per meam| uitam . ut propter me relaxes illos . quos habes in carcire. Euili| gilans tribunus refert quo uiderat coniugii per hoc| uera cognusceret . transmittit ad carcerem qui septem reos ibi| retentos admonitus relaxaret. Redeunte transmisso refert| ea hora migrasse iustam de saeculo et triplici misterio car| cire relaxato . tribuno sanu uit oraculum. sed de biate uirtutibus sufficiat| exiguitas ne fastidiatur ubertas nec reputetur breuis| simum ubi de paucis agnoscitur in miraculis amplitudo| que pietate . parcitate . dilectione dulcidine . humilitate .| honestate . Fide . Ferfore . sic uixe
Abbreviated transcription (Latin):
quida ger& Sed quid occulte
ges sit celcore diu non potuit
INter haec dum de func te
exȩquȩ praeparentur fere
per oras septem mor tuã
tractat. corpus culum
Sed xp̃o uidente sidem cui
nega re non potuit reddi¬
ta prossus salute surgit
haec ab oratione resurgit illa
defunere. & setunt sublo¬
infantulc Quum tacto iterũ
signo l&ificcta reddit uiuã
quam flens acceperat mortu¬
a cum me moretur & illud
nobile factum per somnium
tribunus sis ci cognomento
domolenus. Die quasc̃is sima
migrauit de sae culos. dum
gra uit sufugationistotus lu¬
guore desi cer& uidebatur isi
quod sc̃ã in uico. etu digna bult
ac cessis s& currit salute
introgat quid beatas qui rerit T uno
ipsa dicit quodad eum ubi uidendo
peruenir& & qui auotum plebis
erat ut beati masrn oratorium. cor¬
derent Ad praendit. tribuni minu
beatissima dicens. hoc loco sunt cono¬
sores uenerande reliquiae. ꝑ hoc p¬
ficate templum quod sibi ducat de¬

Expanded text:
quid ageret sed quod| occultae quid ageret sed quod| occultae gessit celare diu non potuit inter haec dum defunc| tae exequie praeparar fere per horas septem mortuum| tractat corpusculum. Sed christo uidente fidem cui negare| non potuit reddita prorsus salute. Surgit haec ab horacione| resurgit illa de funere. Et se tunc sublinfantula quam tactu iterum signo letificata| reddit uiuam quam flens acceperat mortuam comme| moretur et illud nubile factum per somnium tribunus fisci| cognomento domolenus. Die qua sanctissima migrauit de se| culo. Dum grauiter suffocationis . totus languore deficeret| Videbatur ipsi quod sancta in uico eius dignabiliter accessisset.| Currit . salutat . interrogat quid beata requireret. Tunc ipsa| dicit . quod ad eum ibi uidendum peruinerit et quia uotum| plebis erat . ut beati martini oratorium conderent . Adprae| hendit tribuni manum beatissima dicens hoc loco sunt| confessoris uenerandae reliquiae . per hoc aedificati tem| plum quod sibi ducat di
Abbreviated transcription (Latin):
rum delectulo ut olei testi moni¬
Oodor inesset cocpitis. & uen¬
tris nulla per nicies. proferatur
in modio quo gra tule tur religio
Quudum uice obum brante
iam noctis crepusculo int̃corol
lacs & citharas: Dum circa mo¬
nas terium asccula ribi multo fre
ioculcori. Domina recognouui
cinam de meis. canticis as al¬
tantibus canere. Cui respon¬
dit grande est si te delectat
Coniuncta relegione audire
Ad hue soror pro nunciat
uere domina. duas auttres
hic modo meas caenticaes audiui
quus tenui: Scũ rerpondit
es set in saccalo praedicetur
in luude xp̃i more beati mar¬
ti ne tempore pręsenti antiqui
nor munura culi.. Cum bea¬
tissima femina reduusa es sec
in caedolu audit fletudae mo¬
nicce. & signo tacto uenien¬
tem quid illud esset inter rogat
Que mortuam sororem nun¬
sc̃ã tunc imperat ut ca dauer
ipsius insuum deferent cellula
Quosibi deportatom excipit
ma nu pro pra Reduusa
post se mox ianua iubens lon¬
ge discedere nequue sentir&

Expanded text:
sum de lectulo ut| olei testimonisum de lectulo ut| olei testimonio . Odor inesset capitis et uentris nulla per| nicies. Proferatur in medio . quo gratuletur religio qua| dam uice obumbrante iam noctis crepusculo inter corol| las et chitharas dum circa monasterium a saecularibus multo fremioculari: 'Domina, recognovi, unam de meis canticis a saltantibus praedicari'. Cui respondit: 'Grande est, si te delectat coniunctam religioni audire Adhuc soror pronuntiat: 'Vere, domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas tenui'. Sancta respondit: esset in caelo. 37. Praedicetur in laude Christi more beati Martini tempore praesenti antiqui norma miraculi. Cum beatissima femina reclusa esset in cellula, audivit fletum de monacha et signi tactu venientem, quid illud esset, inteque mortuam| sororem. Nunsancta Tunc imperat| ut cadauer ipsius . suam deferret in cellulam quo sibi depor| tato excepit manu propria reclausa post se mox ianua iu| bens longe discendire ne quis sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
÷ herbȩ positas lucis emicuit Reuo
iur memoriae quod tacitum paene prae¬
mit anderidus agens eiurdem beatir¬
ue cum sibi filu nccs cerentur Quos
ir rimam uestem mox panni nobi
Sattingit adofficium uitale
ediit infans defunere Quisenum¬
rare post mi rabilia quexp̃i mise¬
i cordic operatur ꝑ eam: Anima
noncccha dumtantum hy dropis
norlio tuine facta teideretur
tsalus ess& inultimo: & deputate
orores spectarent qđ momento
exhalccr& spũm uisa est illiꝑ sopo¬
som cum uene randu abbatis sa¬
& beata rade gundis
inbalneo sine ligure nudum
iuiber& dis cender&. De in¬
de mu nu beate uisa est ole um
egrote suꝑ capud effndere
& nouec ueste contegere
Quo per hacto mis terio. eui¬
gilunti de sopere de morbo in¬
ecc nihil aperuit lta ut nec su¬
dacrs&. & in tus aquu con sump¬
ta sit Quono uo sub mira culo.
non reliquid in utero. Hec mor¬
bus uestigio Nam que crede¬
boctur deferre praecepis set¬
ad tumulum leuiet ipsa ad cur¬

Expanded text:
te herbae puritas lucis emicuit. Reuoce| te herbae puritas lucis emicuit. Reuoce| tur memoriae quod tacitu poene praeteriit. Anderedus| agens eiusdem beatissime . cum sibi filii nascerentur quos|berrimam uestem mox panni nobilis| attigit Ad officium uitale redit infans de funere eerit| mirabilia que christi misericordis operatur clementia . Animia| monacha dum tantum ydropis morbo tumefacta tenderetur .| ut salus esset in ultimo et deputatae sorores spectarent| quo momento exhilaret spiritum uisa est illi per suporem cum uene| randa abbatissa beata . Radegundis in balneo sine liquo| re nudam iubere discindire. Deinde manu beatae uisa| est oleum aegrotae super capud effundere et noua ueste| contegire quo peracto misterio euigelanti de sopore de mor| bo nihil apparuit. Ita ut nec subsudasset. Et intus aqua| consumpta sit quo nouo sub miraculo non reliquid in utero| Nec mors . Nec morbus . uestigium. Nam qui credebatur de| ferri praeceps ad tumulum . leuat ad cur
Abbreviated transcription (Latin):
pore lecto flebilis decubar& & inpinso
multo medicumine plus lcenguer&
factacandelic ad mensuram suae staturo
de qua horafrigorem sperar&e lumen
accendit sedoi & tenuit.. Cubeneficio
fugatas sem sriguras ante quecmes
s& ccende lu can sumpta. Si proptꝰ
breuitatẽ multa p̃t̃mittimus plus pec¬
cecmus igitur purgatis uelocit̃ reli¬
quis dilectatio remedio. cccrpentarii.
culur dum uxor dumplurimis diebus
inergumino tor quer&ur uenerabilis
eius abbt sa ioculurit̃ dicit ad scãm
Credemat̃ ex comunicote si intrahoc tri¬
duum mulier haec ab hoste purgata
tem quonec moremur quidactum sit.
ens per aurem egrediens inuasuuas cu¬
uidam luuri & ad suam celluloem
unditate trans ferre Quod facto
otifoliis aridu. Cui abbt sa ioculu
od non inaniter dictum est
luurus sic cata reuiruit
monichabus quidum sibi fami lia
ibuerat Cum suꝑ oculum posuit
plor & cruor mox essugit & deuerita¬

Expanded text:
pore lecto flebilis decubaret et inpenso pore lecto flebilis decubaret et inpenso mul| to medicamine . plus langueret. Facta candela ad men| suram sua stature nae . qua hora frigus speraret . lumen accendit et tenu| it cuius beneficio ante fugata sunt frigura quam es| set candela consumpta si propter breuitate multa| praetermittimus plus peccamus igitur purgatis ue| lociter reliquis dilata remedio carpentarii . cuiusdam| uxor . dum plurimis diebus +ergumino torqueretur ue| nerabilis eius abbatissa ioculariter dicit ad sanctam cre| de mater . excommunico te si intra hoc triduum . mulier| haec ab hoste purgata tem quo ne moremur quid actum sit aens . per aurem egrediens . inuasuualidam lauri . et ad suam| cellulam pro iocunditate transferri quo facto tota foliis arida. Cui ab| batissa ioculariter quod nostri inaniter dictum| est radice . laurus sicca| ta reuiruit . de monachabus quedam sibi familiarior habue| rat Cum super oculum posuit dolor et cruor mox effugit| et de ueridita
Abbreviated transcription (Latin):
est corporis forma ac capite usque plan¬
toe infir ma menbra conbutulut
Dehine quomanus at tingebat fuge¬
bet dolor delunguidu quum duue
deposueraent incellula Exit salu¬
brir depeda quiuinum nec odo rabat
migrare desđo salua proces sit in pͥbli¬
cum adicuctur luudi quod non de¬
peruit meridi mulieres . quidam
rebellem adducere Imperat aduer¬
sorio ut se suo cuntumore pauimñto
prosterner& mox adbeate sermo¬
ueniens scirix ut tanger& ante quamfilum
incȩder& mortua in morsu pependit
Inseratur operi restam digna mira cula
r& Oborto uentorum turbine fluc tuũ.
Surgento mole nec tamen naute sint in¬
ante quam undu suꝑ uergente. Cumna¬
uis plena sub merger& in extre mitate
clumat. scã radegundis dumtibi
obocdimus non subsidamus naufragio
sed optine apud dm̃. ut liberemur depela¬
go Quodicto mox sugata nube reddi¬
ta serenitate unda cocdente pro ra
surrexit Goda ꝓuella secularis pos¬
tea dõ monadia seruiens dum longo tem¬

Expanded text:
est corporis forma, a capite usque ad planest corporis forma, a capite usque ad plantam infirma membra conbaiulat. Dehinc, quo manus attingebat, fugiebat dolor de languida, et, quam duae deposuerant, exiit salubris de tepida; quae vinum nec odorabat, migrare decum. Adiciatur laudi quod non deperiit me| riti. Mulier quaedam nt . Hostem rebellem| adducire Imperat aduersario ut se suo cum timore pa| uimento prosterniret.+ Mox ad beatae sermoueniens surex ut tangeret antequam filum| incideret mortuus in morso supependit. Inseratur operi .| res tam digna miracula rit Obortu uen| torum turbine . fluctuum surgente mole. Nec tam nauta| sentinante quam unda superuergente . cum nauis plena| submergeret . in extremitate clamat sancta Radegundes| Dum tibi oboedimus non subsidamus naufragio sed optine| apud deum . ut liberimur de pelago . quo dicto mox fugata| nube . reddita serenitate. Vnda cadente prora surrexit| Goda puella seculares . post deo monacha seruiens dum| longo sub tem
Abbreviated transcription (Latin):
nacretur. oculus eius signeo rẽ
caecitas sugit. lux redut
e nocturno sub tempore orbae
diu dies inluxit Itaut tracta
cum uenis set nullo ducente roce¬
der&. Itempuella frab ifledis ini¬
mico instigante dumtor quer&ur
Nec illud prȩtereatur tempus bea¬
te quod prestitit femini quedam
leubilo dũ uexaret᷑: insure ab ad¬
uersarium gruut̃. Sequentedie
scã orante nouaxp̃ĩ curatione ins¬
capula crepante cute & uermesoras
excunte sanata est reddita publice
& ipsum uer ne elcans pedeli¬
betata ser& ulit illud quod gessit
in secreto ꝓferatur inpopulum
Monache quedam toto an no
in die gelida frigore ꝑ noc tem cremata
igni sex mensibus nec gros sum mouens
cum iucerde exanimes Scie de eius
infirmitate soror altera nunciauit
& quia manes esset tepidum sieri prȩ¬
cipit Ipsam egrotam adsefacit incel¬
lulu deportari & intepidu de poni
hinc iub& om̃r semoueri remante.
tantum solu aegrota simul cumine¬
dido ÷ quem fere ꝑoras ducas quantũ

Expanded text:
naretur oculos eius signare . naretur oculos eius signare . caecitas fugit . lux| rediit et nocturnos sub tempore orbae diu dies inluxit ita| ut tracta cum uenisset nullo ducentae recederet. Item| puella fraifledis . inimico instigante dum torqueretur|Nec illud praetereatur tem| pus beate . quod praestitet femina quedam leubilo dum| uexaretur in rure  duersario grauiter Sequente die| sancta orante Noua christi curatione . in scapula crepante| cute et uerme foras exeunte sana est reddita pupli| ce . Et ipsum uermem calcans pede liberata se retul| lit. Illud quod gessit in secreto proferatur in populum| Monacha quedam toto anno in die gelida frigore .| per noctem cremata igni sex mensibus nec gressum mouens .| Cum iaceret exanimes sanctae de eius infiEt quia perinanis esset, tepidam fieri praecepit, ipsam aegrotam ad se facit in cellulam deportari et in tepida deponi. Hinc iubet omnes removeri, remanente tantum sola simul aegrota cum medica fere per horas duas. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicspũ flum manit menbra faciebat
ardere Adhucaliquid grauius in se
ipsa tortores ex cogitans: Una qua¬
dragensimarum suꝑ austeram ieiuniũ
& sitis torride cruciatum. Ad huc
lima ciliciis men bra tenera setis aspe¬
ras dissi pantem lub& postare a qua¬
manile plenum ardentib carnibus
hincdiscendentibus reliquis menbris.
trepidantibus animus armatur
ad poenam Tractans quia non es¬
sent ꝑsecutionis tempora ut sier&
martyra Int̃ haecut resrigaroerer
tamferuentem animã incendere
corpus deliberat ad pon& aera
candencia stridunt menbrae cre¬
mencia consumitur cutis & inti¬
ma quo attigit ardor sit fossa
Tacens tagit foramina sed conpu
amara libent̃ excepit hinc actũ
ut quod ipsa addiderit hoc mira¬
cula nontacerent Itaq: muatrona
gys lahidi proceris nomine bella
sedlonga caecitate miser rima
Rogauit si de francia pictaius.
Quũ lic& toerde exorata sibi fecit
occurri ꝑtetre noctis silentia
prostrata ad scãe genuu ut dig¬

Expanded text:
Sic, spiritu flammante, membra faciebat Sic, spiritu flammante, membra faciebat ardere. Adhuc aliquid gravius in se ipsa tortrix excogitans una quadragesimarum super austerum ieiunium et sitis torridae cruciatum, adhuc lima cilicii membra tenera setis asperis dissipante, iubet portare aquamanile ardentibus plenum carbonibus. Hinc discedentibus reliquis, membris trepidantibus, animus armatur ad poenam, tractans, quia non essent persecutionis tempora, a se ut fieret martyra. Inter haec, ut refrigeraret tam ferventem animum, incendere corpus deliberat, adponit aera candenmentia con| sumetur cutis . et intima quo attigit ardor . fit fossa| tacens tegit foramina sed conputamara libenter excepit Hinc actum est . ut quod ip| sa addiderit hoc miracula non tacerent. Itaque matrona| Gyslaadi proceris . nomine bella . sed longa caecitate miser| rima rogauit se de francia pictauis ad quam licet tarde exorata sibi fecit occurri| per tetrae Noctis silentia prostrata cuius ad genua ut| dig
Abbreviated transcription (Latin):
a de quoq r& aescas satagebat exestuans
ais nitidicoquina quioquid erat l&ulentũ
stebat ima purgamina indeꝑ aegrotantes
oserens ibat non te pida & prius quam
a ceperat areletense regulu ebdamaedic
tinsacta sufficient adomnis calidu sacie¬
V aquu humilit̃ scĩs sima peder lauans
xosculuns & ad huc om̃s prostrata
nissa itaq post tot laboris quus sibi
orescit Quadam uice dumsibi latus
resculis serre dielus quadragensime
ollo uel brachus nexuit. & tres catenas
userens ciraa suum corpus Cum alla¬
gass& adstrictius indusit durum serrũ
caro tenera suꝑcres cens. & trans ac¬
ioieunuo cum uoluis s& catena sub cute
dausas extrahere nec ualerent
caro ꝑdor sum atq pectus suꝑ ferrũ:
arte nccrum est incisa ꝑcir Qculum
exinanir& corpus culum Idemu¬
ce iamalteram iusit sierilaminam in
signo crucis xp̃i. oricalcum Quam accen¬
sam incellulu locis duob corporis alcius
sibi in pressit tota carne de cocta

Expanded text:
 decoqueret escas, satagebat exaestuans, gans nitide coquinam, quidquid erat lutulentum, ferebat ima purgamina. Inde per aegrotantes inferens, ibat non tepida, et priusquam exciperet Arelatensem regulam, ebdomada transacta sufficienter ad omnes calidam faciebat. Humilitate sanctissima pedes lavans et osculans et adhuc omnes prostrata missa. Itaque post tot labo| res quas sibi  per| horrescit quadam uice dum sibi +latos tres circulos fer| reos diebus quadragensimae . collo uel brachiis nexuit .| et tres catenas inferens . circa suum corpus dum allegas| sit adstrictius Inclusit durum ferrum caro tenera super| crescens et transacto ieiunio. Cum uoluisset catenas| sub cute clausas extrahere nec ualeret Caro per dorsum| atque pectus . super ferrum catenarum est incisa per cir| culum exinaniret corpuscu| lum. Idem uce sub altera iussit fieri laminam in signo Christi oricalcam, quam accensam in cellula locis duobus corporis altius sibi inpressit, tota carne decocta.
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Vnde & ipse inritatus ꝓbonis erat asꝑn
mus. sed illu ꝓparte limens. propaste tolera¬
bat modeste rixas in latar a coniugi. Dieb uõ
qua draginsime satis est scire qualit̃ seredi¬
git int̃ uestes regus singula rit̾ penitentem
igitur ad propinquante ieunii tempore. ma
tens ad relegiosam monacham. nomine pia
Quȩcum sco ꝓposito illu dirigebat uenerant̃ inbo¬
teo sigillatum cilicium. quod sc̃a induens ad
corp ꝑtotam quadrage simam. subt̃ ues temn¬
gium dulciportabat in sarcina. trans actis. uã¬
dieb similit̃ sigillatum retrans mit tebat cilie
S in aut̃ rex de e&̃ quis credat qualit̃ se orationi
diffuder&. Quulit̃ setãquã p̃sentis xp̃ĩpi
dibus alligar&.. Quac si repl&a dilicus sic
longo lerunio sacia r&ur in lacrimis
Quidis pectu uentris edulio xp̃i illitota re¬
fectio & tota famis. erat in dño illud qui
piaate ꝑ agebat sollicite. ut q ꝑ oratosu

Expanded text:
nam. Vnde et ipse inritatus pro bonis erat asper| nam. Vnde et ipse inritatus pro bonis erat asper| rimus. Sed illa pro parte liniens . pro parte tolerabat .| modesti rixas inlatas a coniuge. Diebus uero qua| dragensimae satis est scire . qualiter se redigit inter| uestis regias . singulariter . paenitentem.| Igitur adpropinquante iettens ad religiosam monacham nomine Piam in sancto proposito, illa dirigebat veneranter in linteo sigillatum cilicium: quod sancta induens ad corpus, per totam Quadragesimam subter veste regia dulci portabat in sarcina. Transactis diebus, similiter sigillatum retransmittebat cilicium. Sin autem rex deesset, quis credat qualiter se orationi diffunderet, qualiter se tanquam praesentis Christi pedibus alligaret; et quasi repleta deliciis, sic longo jejunio satiaret in lacrymis? Cui despecto ventris edulio fectio . et tota fames erat| in christo. Illud qua pietate peragebat sollicitae ut que| per oraturia
Abbreviated transcription (Latin):
uerat & hisdem suumanu miscebut
ut fes sos desudo re sumpta pocio. recenta¬
rec. sic deuota femina nata & nupta regi¬
ne palacci domina pauperib seruiebat
ancilla. Ii mensa uero sub occulte nec
cognos ceretur ababiquo. ante se posito
cum legumine ferculo Int̃ epulas re¬
gum more trium puerorum. faua uellen¬
ticula. dedectabilit̃ uescebatur. decusss
uero decantando & si seder& in prandio &
sesub ducebat conuiuio Quo egres sa ut dño.
psaller& curiose requirebat. quale erbo foras
pauperes resicis sent. Idem nocturno tempore
lo tamdiu antȩ secretam oratione in cumbeba
iactuto cilicio. Ut sola calens spũ iacer&.
gelu penetrata tota carne p̃mortua non curans
corporis torm̃tum mens intenta para diso
heuue reputans quod ferr& tantum nexp̃o uils
cer& in de regrersa cubiculo. lux tepesiert po¬
terat uł foco uł lectulo. Dequi rege dicebat
habere sepotius iugalem monecham quum regi¬

Expanded text:
uerat . eisdem sua ma| nu miscebat uerat . eisdem sua ma| nu miscebat ut fessos de sudore sumpta potio recentaret| Hic deuota faemina nata et nupta regina . palatii| domina pauperibus seruiebat+ ancilla in mensa uero| subocculte ne cognusceretur ab aliquo ante se posito| cum ligumine ferculo . inter epulas regum . more trium| puerorum . faua . uel lenticula . delectabiliter uescebatur.| De cursu uero decantando etsi sediret in prandio . se subducebat| conuiuio quo egressa . domino psalliret . et curiose requireret| quali cibo foras pauperis refecissent Idem nocturno| tempore culo tam diu ante secretum oracioni incumbebat . iac| tato cilicio ut solo calins spiritu iaceret . gelu penetrata| tota . carne praemortua non curans corporis tormentum .| mens intenta paradiso . Leue reputans quod ferret| tantum ne chriset. Inde regressa cubiculo . uix te| pefieri poterat uel foco . uel lectulo. De qua rege dice| batur . habire se potius iugalem . monacham quam| regi
Abbreviated transcription (Latin):
plus inclinauit uolupͥtas subdita sem
ꝑ dõsectans monita sacerdotum: plus
participata xp̃o quam sociuta conuigio
illud uero sub tempore temptamus par¬
te facere. Demultis pauca queges serat
igitur iunceto principi timens nedõ de¬
graduss& cum mundi gradu prosicer&
sibi aquid. de tributis acceder& exom¬
nibus que uenis sent. Ante dedit deci¬
mas : quum reciperit. deinde quod suꝑ¬
erit. monas terus dispensabat. & quo
ire pede non poterat misso munere trans¬
mitiebut Ad cuius munificenciam neo
ipsa se abscondere potuit heremita
Sic ne p̃mer&ur asaercina quod accepe
nuit. Nec ipsa surda p̃teriit. se pe do¬
nans indum̃ta. Credens sub in opis ueste
xpĩ menbra setegere: hoc se reputans
ꝑdere quicquid pauperes nonde disset.
At teias domum ins trubit. Quolectis
cunctu conpositis congre gatis egenis. se¬
minas. Ipsa luuuns: int̃mis morborũ
curans putredines. uisorum capita dilu¬
ens ministerium faciens Quos antea locuu¬

Expanded text:
plus inclinauit uolun| tas. Subdita per plus inclinauit uolun| tas. Subdita per deo sectans munita sacerdotum .| plus participata christo . quam sociata coniugio. Illo ue| ro sub tempore temptamus patefacire de multis pau| ca quae gesserit. Igitur iuncta principi timens ne deo| degradasset . cum mundi gradu proficeretsibi| aliquid de tributis accideret . ex omnibus que uenis| sent . ante dedit decimas quam recipit. Deinde| quod supererat monasteriis dispensabat. Et quo ire| pede non poterat . misso munere circuibat ad cuius| munificentiam nec ipse se abscondere potuit here| mita. Sic ne premeretur a sarcina quod accepernu\i/t| nec ipsa surda preteriit saepe donans indumenta.| Credens sub inopis ueste . christi membra se tegere . hoc se| reputans perdere . quicquid pauperi non dedisset.|Atte| ias domum instruit . quo lectis culte conpositis . congre| gatis egenis . feminas ipsa lauans in termis . morborum| curans putridines . uirorum capita diluens. Ministeri| um faciens . quos antea la
Abbreviated transcription (Latin):
maesticis ꝑsecutionis ꝑ pessec lam tunt
ilagens infantula quicquid sibi semansis¬
sec in mensa: Colectis aliis par uolis
leuans cipita: Singulis compositis selu¬
tis porrigens Aquũ manib Ipra infe¬
rebat: ipsamis cebat insantulis. hoc&iã
p̃meditans: cum samuhel par uode rico
facto cruce lignea p̃ cidentem subsequens
psallendo ad oratorium grauitate matu¬
ra Simulpar uoli properabant
ipsa tamen cũ suu ueste pauim̃tum niti¬
duns. Circa altare uero cumfaci ter¬
gio ucentem puluere colligens foras cũ
reuerentia recondebat potius quam uer¬
gebat. Quũ p̃paratis expensis uictoria¬
cumuolius set eam rexp̃dictus accipere
per ber al chã ad atteus nocte cum
paucis elupsa est. de inde sessionis
cum eocm dixisset ut reginã eriger&
Euitans pompam regalem sugire ne scło
terreno principe. tamen separata caeles
ac dumsibi ac cessiss&. saecularis potestar
magis quam per mit ter& dignitas sed

Expanded text:
mesticis| persecutiones perpessa. Iam tunc mesticis| persecutiones perpessa. Iam tunc id agens infantula| quidquid sibi remansisset in mensa collecti\s/ aliis paruu| lis . lauans capita . singulis conpositis.+ Porrigens aquam| manibus ipsa inferebat. Ipsa miscebat infantulis.| Hoc etiam praemeditans cum samuhele paruulo cle| rico facta cruce ligneam praecedentes subsequens| psallendo ad oratorium . grauitate matura simul par| uuli properabant. Ipsa tamen cum sua ueste paui| mentum nitidans circa altare uero cum facetergio| iacente puluerem colligens foras cum reuerentia recon| debat . putius quam uergebat. Quam praeparatis| expensis uictoriaco uoluisset eam. Rex predictus acci| pere . per beralcham adteias nocte cum paucis elap| sa est. Deinde sessionis cum eam direxisset ut reginam| erigeret Euitans pompam regalem . fugit . ne sterreno principe nec tamen separata| caelesti ac dum sibi accessisset secularis potestas| Magis+ permitteret dignitas . se
Abbreviated transcription (Latin):
TATIS SIMUICITUTRD¬
degundis. natione barbara dere¬
gione toringa. Auo rege baseno patruo
hermenefrido: pictre rege berchario
quoaltitudo scłi tangit regina deger mine
celsa lic& origine multum celsior accionẽ
queec cum sum mis parentib bre ui com ma
nens tempore Tom pestatem barbarica
sran corum uictoria. regione uas tatte
Vice irrabelnt c̃a exia & migrat depa¬
tria ⁊ unc int̃ ipsas uictorer cuius. e&
inp̃du regalis puella sit contemptio.
de captiua. & nisi reddita siuss&
trans actum certamine int̃se regis
arma mouis sent. Quere ueniens insor¬
te prae celsi regis chlot tarii. Inuero
mandes educta attelus inuilla rogia
nutri endi causa custodibus deputata
Puella nata luborib quae conueni unt
sexui int̃ opera reliquasit barbacreis
luterata: srequent᷑ loquens cum par¬
uulis si conferret sorr temporis maite¬
ra sicricupiens Iridiaabat adulis¬
cens imtunc merita senectutis. Obti¬
nens ꝓ paste quue p&iit deniq dum
esset in pacem florens ccłu ipsa ẽ ador¬

Expanded text:
atissima igitur Radegundis| natione barbara de regione thorinca . Auo rege besino| patruo herminefrido patre rege berthario quo altitudo| saeculi tangit. Regina de germina celsa . Licet origine multum| celsior actione quae cum summis parentibus breui comma| nens tempore tempestate barbarica francorum uictu| ria regione uastata uice israhelitica . exi\i/t et migrat| de patria. Tunc inter ipsos uictores . cuius esset in praeda| regalis . puella fit contentio de captiua . et nisi reddita| fuisset transacto certamine. In se reges arma mouissent| Quae ueniens in sorte praecelsi regis Chlotharii <I>n uero| mandense ducta atteias in uilla regia Nutriendi causa| custodibus deputat. Puella nata laboribus que conueniunt| sexui . inter opera reliqua fit barbariis litterata. Frequen| ter loquens cum paruulis . si conferret sors temporis . martyra| fieri cupiens. Indecabat aduliscens iam tum merita| senectutis obtinens pro parte quae petiit. Denique| dum esset in pace florens  ipsa est a do
Abbreviated transcription (Latin):
gestasunt uel conperta uł dicta
libentibus de uotisq animis qui no¬
ueratis recognoscite. qui ignora
batis agnoscite. & gloriam tanti
martyris ꝑsingula connorum
spatia crescentem. & in scła ęc̃ na
iucturam mentis oculis contuentes
unusquisq pro uiribus adsimilia¬
tulerit. animus preparate. & ut
beatus genesius thronodñiusq
inuindiete suue tempus adsistens
sacerdotibus hac ministros
clero uobisq omnibus & ei qui
instructione urũe ista conpo¬
suit patrocinetur orate

Expanded text:
ges| ta sunt . uel conperta uel dicta ges| ta sunt . uel conperta uel dicta libentibus deuotis| que animis qui noueratis recognbatis, agno scite; et gloriam tanti martyris, per singula annorum spatia crescentem, et in secula aeterna victuram, mentis oculis contuentes, unusquisque pro viribus ad similiaraverit, animos praeparate, et ut beatus Genesius, throno Domini usque in vindictae suae tempus assistens, sacerdotibus, ministris, clero, nobisque omnibus, et ei qui instructioni vestrae ista composuit, patrocinetur, orate
Abbreviated transcription (Latin):
non pateretur defferri choronã ubi
in eodem auide crudelitas in hiabat
ostendit: Atq isubise perspicit de¬
prehensum instinctudẽ rhodinẽ
petit & scã flueno menbra commnittit
inulteriora fluminis & de sub eun¬
de passionis premiis xp̃o sponsore
locoquem effusionis sanguinis glori¬
osi dñs celegerat. Qũiq nunc ora¬
tione assidua & uotis numquã
irritis frequentatur ꝑcussor ad¬
sequitur. ex obtatoq gladii hictu
festinantẽ ad dnm̃ annam uinc¬
cilis corporis quib tenebatur
absoluit. Et utraq substantia pro¬
pricce originis helementa repe¬
tente terrena interim terris
menbra comiendat. cęlestem
spm: ccemittit adcȩlum. Proui¬
derunt tamen fideles illius tem
poris dĩ serui. ut utramq flumi¬
nis ripam geminatis urbib ambi¬
endam uniusma mar tyris tutel¬
lamuniret. Nam in ipso beate passi¬
onis lo co consecrati cruoris uestigia
relinquentes inistud
sluuilatus ho¬
noratas reliquices
retur hiccor¬
pore hȩc omã fideliter atq ut

Expanded text:
 paciebatur differri| coronam . cum in eundem auida cridilitas inhiabat . ostendit| Atque is ubi se . perspecit adpraehensum instinctu| dei rhodanum petit et sancta fluio membra commit| tin ulteriora fluminis et subeundae praemiis passionis Christo sponsore loco, quem effusioni sanguinis gloriosi dominus elegerat quique nunc oratione assidua et uotis numquam irritis frequentatursequitur| exoptatoque gladii . ictu festinantem ad deum| animam . uinculis corporis quibus tenebatur absol| uit. Et utraque substanciae proprior ignis ele| menta repetentem terrena interim terris mem| bra comendat . caelestem spiritum emittit ad celum| Prouiderunt tamen fidelis temporis illius dei ser| ui ut utramque fluminis ripam . geminates| urbibus . ambienda unius martiris tutelam mu| niret. Nam in ipso beata passionis loco consecrati| cruoris uestigia. Relinquentes in i| latus honoratas reliquias tretur hic corpore. Haec omnia fidiliter atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ro p rium adq inde¬
genam arelatensis urbis
beatissimum genesium
mar tyrem. Alumnumẽ ius dẽ
iure nascendi. patronum uir¬
tute moriendi cęlebrare iam
a principio adq: ex tollere omniũ
sidelium studia omnes religio¬
sorum lit tere debuerunt ut
tunti merit gloriosa docim̃ta
consignata scriptorum sidẽ &
uitia cibus commentata monu¬
mentis inlibata adq integra ad
posteros ꝑuenirent. Sedqm succe
dentes sibi per incertum uitȩ
tempus uetates tradere. hȩc
mnucem memorie mutue quã
mandare lit teris maluerunt
uł nunc oportet eadem fidelib
scriptis in tempora secutura trans¬
mitti ne eaq ad huc uiua recor¬
dationẽ rerum ut sunt gesta re¬
feruntur. uaniscente tempus
genesius iniuuentute flore pri¬
ma euo prouintudis militiae
exceptoris munus implente im¬
pia atq sacrilega mandate per¬
sccutionis iussa legerentur. Quȩ
cum deuotus dõ repudicret au
iudicis iabulis. triste ministeriũ¬

Expanded text:
roprium atque indigenam arelatensis| urbis beatissimum genesium martirem . alum| num eiusdem iure nascendi patronum uirtu| te moriendi. Caelebrare iam a princi\pi/o atque| extollere omnia fidelium studia omnes rele| giosum littere debuerunt ut tantum meriti glo| riosa docementa consignata scripturum fide| et uiuacibus commendata monumentis inliba| ta atque integra ad posteros peruenirent. Quendentes| sibi per incertum uitae tempus aetates tradere| hec inuicem memoriae mutuae . quam m\a/nda| rae . literis maluerunt. Vel nunc oportet. eadem| fidelibus scriptis in tempore transmitte+ ne ea| que adhunc uiua recordacione . ferim uti sunt .| gesta refriuntur uaniscente per tVS . itaque genesius in iuuentute| flore . primaeuo prouincialis miliciae hoc munus implente impia atque sacrilega mandata persecutionis iussa legerentur, quae cum deuotus deo repudiaret audiudicis tabulis triste ministeriu
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur & memora bilem agustino antestite
omnimodis instante ad contrauersicm amb
illi cala menses epĩ uenerunt. & de ipsa diue¬
sa communione tertium conflictum secum
egorunt: Magna populorum xpĩanorum
multitudinem cause exituet apud cartagin
& ꝑ totam africam expectantẽ atq ille est¬
crispinus proconsulare & libellare sententa
pronuntiatus her&icus proquo ille apud cos¬
nitore catholicus ep̃s intercessit necuraria
multa exigor&ur & e est beneficium in pe¬
tratum . Vnde cumingratus ad pussimum
principem prouocasset: & ab imperatore

Expanded text:
eretur. Et memorabili Augustino antistite eretur. Et memorabili Augustino antistite omnimodis instante, ad controversiam ambo illi Calamenses episcopi venerunt, et de ipsa diversa communione tertio conflictum secum egerunt, magna populorum christianorum multitudine causae exitum, et apud Carthaginem, et per totam Africam exspectante: atque ille Crispinus proconsulari et libellari sententia est pronuntiatus haereticus. Pro quo ille apud Cognitorem catholicus episcopus intercessit, ne auraria mulcta exigeretur; et ei est beneficium impetratum. Unde cum ingratus ad piissimum Principem provocasset, et ab Imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
cala mensis ecłe diocesim uitaret : & quȩ di¬
dicerat ꝓpace eccłȩ : Contra illum heresim
pdicar& : Factum est ut medio itinere eorum
insidias incurrisset ꝓuasum cum omnib illi
comitantib sublatis illis animalib: & rebr
inuiniis e cedo eum grauissima affecissent
tus est crispinus quihisdem donatistis
in calamense ciuitate & regione ep̃s fuit
predicatus scilic&. & multi temporis & dor
ad multam teneri aurarict̃pub: licis logl
contra her&icos constitutam: Qui resultan
legib p̃sentatus cum pro consulem segonare
horeticum abhortaest necessitas ut illi rece¬
dente eccłe defonsore. acatholico ep̃o ressi¬
r&ur. & conuincer&ur eũ eẽ quod seftussi
negituerat : Qm̃ si ab eodẽ dissimu lar&ur
forte catholicus ep̃s abignorantib: her&icus
creder&ur. illo sequoderat negante atq
ite ex hac desidia infirmis scandalum naso¬

Expanded text:
Calamensis Ecclesiae dioecesim visitaret, et quae diCalamensis Ecclesiae dioecesim visitaret, et quae didicerat pro pace Ecclesiae contra illam haeresim praedicaret, factum est ut medio itinere eorum insidias incurrisset, et pervasum cum omnibus illi comitantibus, sublatis animalibus et rebus, injuriis et caede eum gravissima affecissent.tus est Crispinus, qui eisdem Donatistis in Calamensi civitate et regione episcopus fuit, praedicatus scilicet et multi temporis, et doctus ad mulctam teneri aurariam publicis legibus contra haereticos constitutam. Qui resultans legibus praesentatus cum apud Proconsulem se negaret haereticum, oborta est necessitas, ut illi recedente Ecclesiae defensore, a catholico episcopo resisteretur, et convinceretur eum esse, quod se fuisse negaverat: quoniam si ab eodem dissimularetur, forte catholicus episcopus ab ignorantibus haereticus crederetur, illo se quod erat negante, atque ita ex hac desidia infirmis scandalum nasc
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ: Cum his qui hoderant pacem
erant pacifici & cum loquerentur debella¬
uics armati idem circum cilliones contra
fa mulumdĩ agustino obsederunt: Dum
forte iret rogitus adusitundas instru¬
endas : & exortandas catholicas plebes
quod ipse frequentissime faciebat. & a¬
liquando contigit ut illi succenturiati ac¬
tenus ꝑderent captionẽ: Euenit enim
dĩ quidem prouidentia. sedu catoris homi¬
nis errore ut ꝑ aliamuiam. cumsius comi¬
tibus sacerdos quoq tendebat uenissec
atq ꝑ hunc quem postea cognouit errorẽ
manus impias euasisset & cum omnib
lib eratori đõ gratis egisset . & omnino suo
more illi nec laicis. nec dericis poꝑcerunt
si cut publica constantur gesta: Interea si¬
lendum ñ est : quod ad laudẽdi ꝑ illius tam̃
egregii in eccła uiri studium domũq dĩ zelo¬
diuino aduersus p̃dictos rebaptitatores
cdonatistas gestum & ꝑfectumẽ ⁊ Cum forte

Expanded text:
dictum est, cum his qui oderant pacem, dictum est, cum his qui oderant pacem, erant pacifici; et cum loquerentur, debellavias armati iidem Circumcelliones contra famulum Dei Augustinum obsederunt, dum forte iret rogatus ad visitandas, instruendas et exhortandas catholicas plebes; quod ipse frequentissime faciebat. Et aliquando contigit, ut illi succenturiati hactenus perderent captionem: evenit enim Dei quidem providentia, sed ducatoris hominis errore, ut per aliam viam cum suis comitibus, sacerdos quo tendebat venisset, atque per hunc quem postea cognovit errorem, manus impias evasisset. Et cum in omnibus liberatori Deo gratias egisset, omnino suo more illi nec laicis nec clericis pepercerunt, sicut publica contestantur gesta. Inter ea silendum non est, quod ad laudem Dei per illius tam egregii in Ecclesia viri studium domusque Dei zelum adversus praedictos rebaptizatores Donatistas gestum et perfectum est. Cum forte
Abbreviated transcription (Latin):
clericos pax eccłȩ. atq unitts & coepte primo
& postea consecuita est: Nam forme decẽ epos
iosenobis scõs acuenerabi les uiros continentes
& doctssimos : beatus agustinus diuersis
eccłus non nullis quoq eminentiorib rogaris
dedit Similitq & ipsi exillorũ scorum pro¬
posito uenientos dñi ecłus propagates ex
monasteria institu erunt & studio frescente
nedificationis uerbidĩ C&eris eccłis ꝓmotos
stc̃ ad suscipiendum sacordotium prestiter
Vnde ꝑmultos & in multis sa lubris sidei
Aspei. & cartius eccłȩ in notescente doctrinra
non solum ꝑom̃s asrice partes uerum & iam
& trans marinis & libros editos. atq ingreco
sermone trans latos ab illo uno homine: &
ꝑ illum amultis fauentedõ multã notescere
meruerunt: Atq hinc ut scriptumẽ pecca¬
toruidens & iras cebatur dentib suis
fromebat & tab̾cebat: Seruiaũt dĩut

Expanded text:
clericos pax Ecclesiae atque unitas et coepit primo, clericos pax Ecclesiae atque unitas et coepit primo, et postea consecuta est. Nam ferme decem, quos ipse novi, sanctos ac venerabiles viros continentes et doctissimos, beatus Augustinus diversis Ecclesiis, nonnullis quoque eminentioribus, rogatus dedit. Similiterque et ipsi ex illorum sanctorum proposito venientes, Domini Ecclesiis propagatis, et monasteria instituerunt; et studio crescente aedificationis verbi Dei, caeteris Ecclesiis promotos fratres ad suscipiendum sacerdotium praestiterunt. Unde per multos et in multis salubris fidei, spei, et charitatis Ecclesiae innotescente doctrina, non solum per omnes Africae partes, verum etiam in transmarinis, et per libros editos atque in graecum sermonem translatos, ab illo uno homine, et per illum multis, favente Deo, multa innotescere meruerunt. Atque hinc, ut scriptum est, peccator videns irascebatur, dentibus suis frendebat, et tabescebat : servi autem Dei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
poterant coherebant. undeilli siu erroris¬
minui congregationes uidentes. atq augm̃tis
eccła inuidentes accensi ex crdescebant ira
grauissimas & intollerabiles ꝑsecutiones
unitati eccłȩ compactis faciebant ipsisque
diurnas atq nocturnas direptionesq rerum
omnium inferebant. Nam & multos di soruos
cedibus debilittiuer̃. aliquib & iã calcem
cum ac&o in oculis miserunt. Aliosq occider̃.
Unde &iam suis idem donatiste. rebaptita¬
tores in medium ueniebant: Proficiente¬
porro doctrina diuina sub scõ & cũ sc̃o agus¬
tino in monasteriodĩ seruientes eccła ippom¬
ensi clerici ordinari. coeper̃ acde inde in no¬
toscentes & clarestonte dedie indio eccła
catholice p̃dicationis ueritate scõrũq seruo¬
rum diꝓpeposito continentiȩ: & pauꝑtate
profunda ex monasterio quod ꝑ illũ memora¬
bilem uirum & eẽ & crescere coeperat mag¬
nodesiderio posceredõ atq accipere epõs &

Expanded text:
poterant cohaerebant. Unde illi sui errorispoterant cohaerebant. Unde illi sui erroris congregationes minui videntes, atque augmentis Ecclesiae invidentes, accensi exardescebant ira gravissima, et intolerabiles persecutiones unitati Ecclesiae compacti faciebant; ipsisquediurnas atque nocturnas, direptionesque rerum omnium inferebant. Nam et multos Dei servos caedibus debilitaverunt. Aliquibus etiam calcem cum aceto in oculos miserunt, aliosque occiderunt. Unde etiam suis iidem Donatistae rebaptizatores in odium veniebant. porro doctrina divina, sub sancto et cum sancto Augustino in monasterio Deo servientes, Ecclesiae Hipponensi clerici ordinari coeperunt. Ac deinde innotescente et clarescente de die in diem Ecclesiae catholicae praedicationis veritate, sanctorumque servorum Dei proposito, continentia, et paupertate profunda, ex monasterio quod per illum memorabilem virum et esse et crescere coeperat, magno desiderio poscere atque accipere episcopos et
Abbreviated transcription (Latin):
centes & ut eorum causae diffidentia cunc¬
tis in notescer& elaborauit. Et publicis gestis
cõuenti nonsunt ausi conferre : Habebant
mauditum hominum genus ꝑuersum acuio¬
lentum uelut sub professione continentium
ambu lantes qui circum cillionis dicebcontur
Et erant mningenti numero & turbis ꝑ om̃r
poene africanes regiones constituti. quimalis
inbuti doctoribus. Audatia suꝑba & teme¬
ritati in licita. nec suis. nec clienis quiali¬
quando parcebant. Contrais in causis
grauis simississet. cedib: afficiebantur
armatis diuersis teris bacantes ꝑeigros
uillasq usq ad sangunis effusionem
accedere non m&uentes : Seddum uerbũ
dĩ sedule p̃car&ur & cum his quioderant
pacem pacis ratio haber&ur illi loquentes
debellabant gratis. Etcum aduersis eorum
docma ueritas in notes cerot: quiuo lebant
& poterant sose inde uł eripiebant uł seduce¬
bant & patiatq unitati eccłȩ cum suis quĩb

Expanded text:
centes. Et ut eorum causae diffidentia cunccentes. Et ut eorum causae diffidentia cunctis innotesceret, elaboravit: et publicis gestis conventi, non sunt ausi conferre. CAPUT X.--inauditum hominum genus perversum ac violentum, velut sub professione continentium ambulantes, qui Circumcelliones dicebantur. Et erant in ingenti numero et turbis per omnes pene Africanas regiones constituti. Qui malis imbuti doctoribus, audacia superba et temeritate illicita, nec suis, nec alienis aliquando parcebant, contra jus fasque incautis mis et caedibus afficiebant, armati diversis telis, bacchantes per agros villasque, usque ad sanguinis effusionem accedere non metuentes. Sed dum verbum Dei sedulo praedicaretur, et cum his qui oderant pacem, pacis ratio haberetur; illi loquentem debellabant gratis. Et cum adversus eorum dogma veritas innotesceret, qui volebant et poterant, sese inde vel eripiebant vel subducebant, et paci atque unitati Ecclesiae cum suis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad suosepõs deferebant: quicum audissent¬
siquis contra forte aliquid dicerocur aut
a suis refellebaontur aut eadem responsa
ad scm agustinum deserebantur: Eaque
conꝑta patient᷑ acleniter & ut scriptue
cumtimore. & tremore salutẽ omnium
operabantur: Ostendens quamni bil
quam quam uerum manifestum quȩ sit
quod eccłae dĩ fides tenet acdicit. & haec
diebus ac noctib ab eodemiugit̃ agebant᷑
Nam & epłas priuatas ad quosq eiusdem
erroris epõs eminontos scilic& & laicos
dedit rationẽ reddita: Ammonens itaq
causa diffidentia nequidem umquam
rescribere uoluer: Sed irati suriosa loque¬
bantur atque seductorum & deceptorem
animarum agustinum ẽẽ. & priuattim
& publice conclamabant & ut lupum in¬
occidendum eẽ  Indefensionem gregissui
dicebant. & tractabant omnia quae peo¬
cata cđo indubitanter ẽẽ credendũ posse
dimitti: His qui hoc facere acꝑficore potu¬
issent nec dm̃timentes nec homines erubes¬

Expanded text:
ad suos episcopos deferebant. Quae cum audissent, et contra forte aliquid dicerent, aut a suis refellebantur, aut eadem responsa ad sanctum Augustinum deferebantur, eisque compertis, patienter ac leniter, et, ut scriptum est, cum timore et tremore salutem omnium operabatur : ostendens, quam nihil quamque verum manifestumque sit quod Ecclesiae Dei fides tenet ac docet. Et haec diebus ac noctibus ab eodem jugiter agebantur. Nam et epistolas privatas ad quosque ejusdem erroris episcopos, et eminentes scilicet laicos dedit, ratione reddita admonens atque causae diffidentia ne quidem unquam rescribere voluerunt: sed irati furiosa loquebantur, atque seductorem et deceptorem animarum Augustinum esse, et privatim et publice conclamabant; et ut lupum occidendum esse in defensionem gregis sui, dicebant et tractabant; omniaque peccata a Deo indubitanter esse credendum posse dimitti iis qui hoc facere ac perficere potuissent, nec Deum timentes, nec homines erubes
Abbreviated transcription (Latin):
concilii. & uniuor scelis u&atum quodico
ordinatus didicit: Nequod sibi factũ cẽ
doluit aliisfiori uoluit unde&iam satag
ut conciliis constituer& ep̃orum ab ordina¬
toribus debere ordinandis uł ordinatis
omnium statura sacerdotum in notitiam
multo instantius. Ac feruentius maiore
auctoritate non adhuc inuna tantũ region
sed ubicumq rogatus uenisset uerbum
sclittis a&nȩ alaerit̃ ac gnauit̃ pullu¬
lante. atq crescenti dñi eccła p̃dicabat
paratus semꝑ poscontib: reddere ratione
cdofide & spe quem dm̃ est. & eius dicta
atq exceptumaxime donatiste: In cadẽ
ipponiense uł uicina manentes ciuitate
ad suos

Expanded text:
concilii universalis vetitum, quod jam concilii universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab ordinatoribus deberi ordinandis vel ordinatis omnium statuta sacerdotum in notitiam multo instantius ac ferventius, majore auctoritate, non adhuc in una tantum regione, sed ubicumque rogatus venisset, verbum salutis aeternae alacriter ac gnaviter pullulante atque crescente Domini Ecclesia praedicaret, paratus semper poscentibus reddere rationem de fide et spe, quae in Deum est. Et ejus dicta atque excepta, maxime Donatistae in eadem Hipponensi vel vicina manentes civitate, ad suos