comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nisispsscs : qđ si absurdissimũ ẽ restat ut ñ solũ ibi sit caritas sp̃s sc̃s sed ppt̃ illa deqͥb: satis
disserui ꝓpriȩsic uoc&ur: qđ autẽdictũẽ filii caritatis suȩ : nihilaliud intelligit᷑ quã filis
dilecti q̃uã filii postremo substantiȩ suȩ. caritas quippepatris quȩ in natura eius ẽ ineffa¬
bilit̃ simplici mhilẽ aliud quã eiꝰ ipsanatura atq substantia ut sȩpeiã diximꝰ & sepe
itentreñpiget: ac ꝑ hoc filius caritatis eius nullus ẽ aliusquã qͥ de substantia ei egenitus

Expanded text:
us. quod si absurdissimum est, restat, ut non solus ibi sit caritas spiritus sanctus, sed propter illa de quibus satis disserui, proprie sic uocetur, quod autem dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii postremo substantiae suae. caritas quippe patris, quae in natura eius est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam eius ipsa natura atque substantia, ut saepe iam diximus et saepe iterare non piget. ac per hoc filius caritatis eius nullus est alius quam qui de substantia eius est genitus
Abbreviated transcription (Latin):
quia illidint ipseditur ad eominore illis: ita enĩdatur sic̃ donũdĩ ut &iũ seipsũ d& sic̃ds̃ Nonenĩ dici
potest ñ ẽe sue potestatis dequodictũ ẽ Sp̃s ubi uult spirat & apud apłm quodiam sup̃ cõmemo¬
raui . om̃a aut̃ hec operatur unus atq: idẽ sp̃s diuidens ꝓpria unicuiq ꝓ ut uult nonẽ illic
noscimus quia despũ suo dedit nob̵ ipsesp̃s eus ẽ. ds̃caritas: de indesi indonis dinihilmauis ẽcan¬
exdo & sicaritas quapat̃ diligit filiũ & patrẽdiligit filius ĩ neffabilit̃ cõmunionẽ demonstra
amborũ quid conuenientius quã ut ille ꝓpriedicatur caritas qͥsp̃s ẽ Communis ambob::
Hoc enĩ sanius creditur uel intellegitur ut ñsolũ sp̃s sc̃s caritas sit in illa trinicate : sed ñ
frustra ꝓpriȩ caritas nuncupetur. ꝓpt̃ illa quȩdictas sic̃ ñsolus ẽ in illa trinitate uel sp̃s

Expanded text:
deus. non enim dici potest non esse suae potestatis de quo dictum est: spiritus ubi uult spirat; et apud apostolum quod iam supra commemoraui: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non noscimus, quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus est deus caritas. deinde si in donis dei nihil maius eeus et ex deo? et si caritas, qua pater diligit filium et patrem diligit filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum; quid conuenientius, quam ut ille proprie dicatur caritas, qui spiritus est communis ambobus? hoc enim sanius creditur uel intellegitur, ut non solum spiritus sanctus caritas sit in illa trinitate, sed non frustra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut non solus est in illa trinitate uel spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
hocesnit tp quidigitur e qđ deillo ideipseeuangelista dicit in hocmundo erat & mundus
pipsũ factus ẽ & mundus eu ñ cognouit Deinde coniungitinsua ꝓpria uenitilluc utiq
us sus ẽ quouenit ac sun hunc mundũmis sus ẽ Qua exut apatre &uenit in hunimundũ
Etin hocmundo erat silluc ergomissus c̃ ubierat hã &illud qđ scriptũ ẽ in ꝑph&a dm̃dicere :
cadua tra e gdimpleo : sidefilio dictũ ẽ Ip sũ enĩ non nolli uolunt intellegiuel ꝓpheris
ud in ꝓph&ũs locutũ quomissus ẽ nisulluc ubierat ubiq erat ẽnĩ. quiait caelũ &
tra eoimpleo Si aut̃ depatredictũ ẽ ubi eẽ potuit. siue uerbo suo & sinesapientia sua
quȩ ptenditafinusq ad finẽ fortic̃ & dispon& om̃a suauit̃. Sed neq sinespũs cõumq ẽẽ

Expanded text:
hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad fine
Abbreviated transcription (Latin):
separauit : Sic &iã quod ait . Non c̃ meumdare : Sed quibus paratuẽ apatre meo : putocla re¬
re. secundum quidutrumq accipiendum sititale ẽ enim & illud: Ego non iudicabo eum :¬
Cum ipse iudicaturus sit uiuos & mortuos : Sed quia non ex potestate humana : Propterca
recurrens addi tatem Sursum erigit corda hominum ꝓpt̃ quȩ subleuanda descendit
ed in his conuicti ad illud seco nuertunt ut dicant maior .ẽ. quimittit quam quimit tatu
Proinde maior ẽ paterfilio: qui a filius a patro semissum assidue commerat. Maior est &
nor est : Quia & pater eum mittit sicut commemorauimus : Et filius cumdicit:
Sautem abiero mittam cũ aduos. Quainquisitione primũquȩro : Vnde& quomis sus filius
Egoinquit a patre exu &uemin huncmundũ Ergõ patre exire &uenire in hunc mundum

Expanded text:
separauit: sic etiam quod ait: non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo puto clareseparauit: sic etiam quod ait: non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo puto clarere, secundum quid utrumque accipiendum sit. tale est enim et illud: ego non iudicabo, cum ipse iudicaturus sit uiuos et mortuos, sed quia non ex potestate humana, propterea recurrens ad deitatem sursum erigit corda hominum, propter quae subleuanda descendit. Sed in his conuicti ad illud se conuertunt, ut dicant: "maior est qui mittit quam qui mittitur; proinde maior est pater filio, quia filius a patre se missum assidue commemorat; maior est et  utroque minor est, quia et pater eum mittit, sicut commemorauimus, et filius, cum dicit: si autem abiero, mittam eum ad uos." qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mundum. ergo a patre exire et uenire in hunc mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum potest intellegi qui in me credit inquit non in mecredit sed in eum qui memisit:
nisi ita in tellegas : Qui in mecredit non in hoc quod uid& credit nesit spesnrã increatura
Sedin illo qui suscepit creaturam inquahum anisoculis apparer&. Acsic ad se aequalẽ pa¬
tricont ẽ plandũ porside corda mundarẽ. Id eoq ad patremreforens intentionẽ credentii
& dicens non in me credit sed ineum qui memisit. Nonutiq: sea patre id ẽ ab illo qui eum
misit uoluit separari Sodut sic incumcreder& . Quomodo in patrem cui acqualis ẽ. quod
apeste alio loco dicit Credite indm̃ & in mecredite : id ẽ sicut creditis indm̃ sic & in me
Qui a ego & paterunus ds Sicut ergotamquam abstulit ase fidẽ hominum. Et in patrem
transtulit dicendo: Non in mecredit sed in eum qui memisit : Aquota mense non utique

Expanded text:
aduersum potest intellegi? qui in me, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, aduersum potest intellegi? qui in me, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, nisi ita intellegas: qui in me credit, non in hoc quod uidet credit, ne sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareret, et sic ad se aequalem patri contemplandum per fidem corda mundaret. ideoque ad patrem referens intentionem credentium et dicens: non in me credit, sed in eum qui me misit, non utique se a patre, id est ab illo qui eum misit, uoluit separari, sed ut sic in eum crederetur, quomodo in patrem, cui aequalis est. quod aperte alio loco dicit: credite in deum, et in me credite, id est "sicut creditis in deum, sic et in me, quia ego et pater unus deus". sicut ergo hic tamquam abstulit a se fidem hominum et in patrem transtulit dicendo: non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se non utique
Abbreviated transcription (Latin):
incellegendum .e. ego noniudicabo sed ego iudicabo: Quomodo istud pocest ee uerum: nisi
ita ego scilic& non iudicabo Expocestate humana quia filius hominissum: Sedego iudicabo
ex pocestate uerbi qm̃filius disum Aut si concraria & repugnantia uidentur. ego non iudi¬
cabo sedego iudicabo : quidillic dicemus. Vbiait mea doctrina Non est mea : Quomodomea
uomodo non mea : Nonenim dixit istadoctrinanon ẽ mea sed mea doc trina non. est. mea:
quam dixit suam : eandem dixit non suam : quo modo istud uerum .ẽ. nisi scđm aliud suam¬
dixerit Secundum aliud non suam : secundum formam dĩ suam scđm formã serui non suam
Cum enĩ dicit Non est mea sed ei quime misit : ad ipsum uerbum nos facit recurrere: doctrina enim
patris est & uerbum patris quic̃ unicusfilius Quid sibi & illud uult. Qui inme credit. Non
inme credit : quomodo in ipsum. Quomodo non in ipsum: quaratione tam contrarium sibi que

Expanded text:
intelligendum est, Ego non judicabo, sed ego judicabo? Quomodo potest istud esse verum, nisi intelligendum est, Ego non judicabo, sed ego judicabo? Quomodo potest istud esse verum, nisi ita: Ego scilicet non judicabo ex potestate humana, quia Filius hominis sum; sed ego judicabo ex potestate Verbi, quoniam Filius Dei sum. Aut si contraria et repugnantia videntur, Ego non judicabo, sed ego judicabo: quid illic dicemus, ubi ait, Mea doctrina non est Mea? Quomodo mea, quomodo non mea? Non enim dixit, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea: quam dixit suam, eamdem dixit non suam. Quodixerit, secundum aliud non suam, secundum formam dei suam, secundum formam serui non suam? cum enim dicit: non est mea, sed eius qui misit me, ad ipsum uerbum nos facit recurrere; doctrina enim patris. est uerbum patris, qui est unicus filius. quid sibi et illud uult: qui in me credit, non in me credit? quomodo in ipsum? quomodo non in ipsum ? qua ratione tam contrarium sibique
Abbreviated transcription (Latin):
in sem&ipso ita dedit filio habere uitamin sem &ipso Neque enimia mexistenti & uitã non ha¬
benti dedit ut haber& uitam insem&ipso cum eo ipso quod ẽ uita sit. Hhoc ergo ẽ. deditfilio uitam
habere insem&ipso : Genuit filium eẽ in cõmutabilem uitam qđ ẽ uita a&na: Cuergo uerbũ di
si filius dĩ & filius disit uerus ds̃ & uita aerna Si cut in epła suadicit iohannes. etiam hic
quidaliud agnoscimus cumdicitdñs : Verbu quod locutus sum ipsumiudicauit eum in nouissimadie:
Et ipsum uerbum patris uerbum eẽ dicit & mandacum patris i psumque mandatum uitam a& nã
t scio in quit quiamandatum luta a&erna e. quȩ roitaque : quomodo incellegamus. ego non iudi¬
cabo Sed uerbum quod locutus sum iudicabit : quod ex consequentib: appar& ita dictum. Acsi di
cer& ego non iudicabo sed uerbum pacris iudicabit: Verbum autem patris e ipse filius di: Sic

Expanded text:
in semet ipso, ita dedit filio habere uitam in semet ipso; neque enim iam exsistenti et uitam non hain semet ipso, ita dedit filio habere uitam in semet ipso; neque enim iam exsistenti et uitam non habenti dedit, ut haberet uitam in semet ipso, cum eo ipso quod est uita sit. hoc est ergo: dedit filio habere uitam in semet ipso, genuit filium esse incommutabilem uitam, quod est uita aeterna. cum ergo uerbum dei sit filius dei et filius dei sit uerus deus et uita aeterna, sicut in epistula sua dicit Iohannes, etiam hic quid aliud agnoscimus, cum dicit dominus: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit eum in nouissimo die? et ipsum uerbum patris uerbum esse dicit et mandatum patris, ipsumque mandatum uitam aeternam. et scio, inquit, quia mandatum eius uita aeterna est. Quaero itaque, quomodo intellegamus: ego non iudicabo, sed uerbum, quod locutus sum, iudicaceret, Ego non judicabo; sed verbum Patris judicabit. Verbum autem Patris est ipse Filius Dei. Siccine
Abbreviated transcription (Latin):
q iudicat cuius uerbum ost quod locutus est filius atq ipsum uerbum patris. Idem ipse ist
filius Nonenim aliud est mandatum patris. Aliud uerbum patris. Nam & uerbum
boc appellaũ & mandatum. Vide amus ergone state quod ait. Ego non ex me locutus sum:
hoc in tellegiuoluerit: Egonon exmenatussum: Sienim uerbum patris loquitur st ipsũ
loquitur : quia ipso est uerbum patris: Plerumque enim dicit. Dedit mihi pater: inquo
uult in tellegi quod cum genuerit pater: Ut nontamquam ex istenti & non baben¬
tidoderit aliquid : Sodipsum de disse ut babera gonuisse est ut ess&: Nonenĩ
sicut creatura itadifilius ante in carnationẽ & assuptionẽ creaturȩ unigonitus Por
quẽ factasurt om̃e: Aliudo & aliud haba: Scilboc ipsum est quo dest. Iil quo d habet
quod illo locomanifestius dicitur si quis ad capiendum sit idoneus. ubi ait Sicut hab& pat̃ uitã

Expanded text:
que iudicat, cuius uerbum est, quod locutus est filius, atque ipsum uerbum, uerbum patris, idem ipse est que iudicat, cuius uerbum est, quod locutus est filius, atque ipsum uerbum, uerbum patris, idem ipse est filius. non enim aliud est mandatum patris, aliud uerbum patris; nam et uerbum hoc appellauit et mandatum. uideamus ergo, ne forte quod ait: ego non ex me lohoc intelligi voluerit, Ego non ex me natus sum. Si enim Verbum Patris loquitur, se ipsum loquitur, quia ipse est Verbum Patris. Plerumque enim dicit, Dedit mihi Pater: in quo vult intelligi quod eum genuerit Pater: non ut tanquam jam existenti et non habenti dederit aliquid; sed ipsum dedisse ut haberet, genuisse est ut esset. Non enim sicut creatura, ita Dei Filius ante incarnationem et ante assumptam creaturam, unigenitus per quem facta sunt omnia, aliud est et aliud habet, sed hoc ipsum est, quod est id quod habet. quod illo loco manifestius dicitur, si quis ad capiendum sit idoneus, ubi ait: sicut habet pater uitam
Abbreviated transcription (Latin):
quimes pernit & non accipit uerba me& hab& quise iudic& . hi ciam intellegimus patrẽ : Nisi adiun¬
ger& a dicer& uerbum quod locutussum ipsumiudicabit illum an nouissimadie : Quidigitur ia
nec filius iudicabit : quia dis egononiudi cabo illum noc pater sed uerbũ qđ locutus ẽfilius Immo audi
ad huc quod sequitur qui aogo inquit non exme locutussum sed ille qui me misit pater . Ille
mandatum mihi dedit : quid dicam & quid loquara scio quia mandatum eius uita aderna
ẽsquȩ ego loquor : ita ut dixit mihipater sic loquor. Siergo non iudicat filius sed uerbũ qđ lo¬
cutuse filius Ideo autem iudicat uerbum quod locutus est filius quia non exse locutus est
filius Sed quimis it cum patermandatum eidedit: Quid dicat & quid loquatur pateruti¬

Expanded text:
qui me spernit et non accipit uerba mea, habet qui se iudicet. hic iam intellegeremus patrem, nisi adiunqui me spernit et non accipit uerba mea, habet qui se iudicet. hic iam intellegeremus patrem, nisi adiungeret et diceret: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit illum in nouissima die. quid igitur? iam nec filius indicabit, quia dixit: ego non iudicabo illum, nec pater sed uerbum, quod locutus est filius? immo audi adhuc quod sequitur: quia ego, inquit, non ex me locutus sum, sed ille qui misit me pater, ille mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. et scio, quia mandatum eius uita aeterna est. quae ego loquor ita ut dixit mihi pater, sic loquor. si ergo non iudicat filius, sed uerbum, quod locutus est filius, ideo autem iudicat uerbum, quod locutus est filius, quia non ex se locutus est filius, sed qui misit eum pater mandatum ei dedit, quid dicat et quid loquatur: pater uti
Abbreviated transcription (Latin):
ita & illud quod ait Sed quib paratũ e apatrenico: Cumpatre se intellegs uoluit parare
incumdare acq ica secutus : A patre dixit ista pparata: Sed hoce quod prestruximus Secundũ
sorma seruidiccum uc ita intallegeremus non e meudare uobis: Acsi dicer&ur non ehumanȩ
potestatis hoc darequi perillud intellegatur : hace dare perquod dr ãequalis .e. patri: None m
inquit dare : Ide non humana poces tate istado : Sed quib paratume apatre meo: Sediamtu in¬
cellegt quia sioma quȩ hab&: patermea sunt : & hoc utique meũ .e. & cumpacre istaparaui: Nam
& illud quꝑro quomodo diccumsic Siquis non audit uerba mea ego noniudicabo illum: Fostissis
eni ita hoc dixit ego non iudi cabo eum : Quem ad modũ ibi none meudare uobis: sed hic sequitur
non enĩ ueni in quit ut iu dicẽ mundum: sed ut salu imfaciam mundum : Deinde adiungit & dic̃

Expanded text:
ita et illud quod ait: Sed quibus paratum est a Patre meo: cita et illud quod ait: Sed quibus paratum est a Patre meo: cest meum dare, atque ita secutus a patre dixit ista praeparata." sed hoc est quod praestruximus secundum formam serui dictum, ut ita intellegeremus: non est meum dare uobis, ac si diceretur: "non est humanae potestatis hoc dare", ut per illud intellegatur hoc dare, per quod deus et aequalis est patri. non est meum, inquit, dare, id est: "non humana potestate ista do, sed quibus paratum est a patre meo; sed iam tu intellege, quia, si omnia quae habet pater mea sunt, et hoc utique meum est et cum patre ista paraui" . Nam et illud quaero, quomodo dictum sit: si quis non audit me, ego non iudicabo illum. fortassis enim ita hoc dixit: ego non iudicabo illum, quemadmodum ibi: non est meum dare uobis. sed quid hic sequitur? non enim ueni, inquit, ut indicem mundum, sed ut saluum faciam mundum. deinde adiungit et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
glorfic& scõs suos quos enim prȩdistinauit ipsos & uocasit & quos uocauit ipsos & iustificauit
quos auten iustifica ipsos & glorficauit. deillo qui pedictum e. quod iustific& im pium
Delo dicaume quod sitiustus & iustficans. Siergo quosiustificaunt ipsos & glorificauit. Quiusti
di scipulis deglorificationc suarespondit. Sedere ad dex ceram aut adsinistram meam non est
ncumdare uob: sed quibus paratum est apacre meo: quod autem paratum est apatrecis
aipsofilio paratumest quia ipse & pater unum sunt. Iamenimostendimus in hac trinica¬
t permultos locutionum diuimarum Nlado s&i amde singulis dici quo domniume : propẽ
insep arabilem operationem unius eiusdemqui substantiac: Sicut & despuscodicit: Cumergo
abicromitam illum ad uos nondixit mit temus: sedita quasi cantum filius cum missurus
toe ionꝰ pater um alio locodicat: ħ ac locutus sum uobis apud uos manens : Aduocatus
susita dictum est quasi non cum missurus oa filius : Sed tantum pater: Sicut ergo ista

Expanded text:
edestinauit, ipsos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit de illo quippe dictum est, quod iustificet impium; de illo dictum est, quod sit iustus et iustificans. si ergo quos iustificauit ipsos et glorificauit, qui iustidiscipulis de glorificatione sua, respondit: Sedere ad dexteram vel ad sinistram meam non estmeum dare uobis, sed quibus paratum est a patre meo. Quod autem paratum est a patre eius, et ab ipso filio paratum est, quia ipse et pater unum sunt. iam enim ostendimus in hac trinitate per multos locutionum diuinarum modos etiam de singulis dici quod omnium est propter inseparabilem operationem unius eiusdemque substantiae. sicut et de spiritu sancto dicit: cum ego iero, mittam eum ad uos. non dixit: "mittemus", sed ita, quasi tantum filius eum missurus esset, non et pater, cum alio loco dicat: haec locutus sum uobis apud usus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et Filius, sed tantum Pater. Sicut ergo ista,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionisimaginẽ &ideo quandã in hacre intelligibilinatiuitatis & ꝓcessionis insinuari
distantiã qm̃ ñ hoc ẽ cogitatione conspicereqđ app&ereu &iã ꝑfrui uoluntatecernit
discernitq qͥ potest potu isti &tuquãuis ñ potueris. neq possis explicare sufficient eloqͥo
qđ in t̃nubila similiuidinũ corporaliũq cogitationib: humanisoccursare ñ desinunt
Vixuidisti sedillalux que ñ ẽ quod tu & hoctibi ostendit aliud eẽ illa sincorporeas
similitudinis corporũ & aliud eẽuerũ qđ eis repbatis intellegentia c̃tuemꝰ hȩc & alia sib
cesta oculistius interiorib: lux illa monstrauit Q uȩ igitur causa ẽcuraciefixa ipsã uidere
ñ possis nisiutiq infisinitas & quis eã tibi fec̃ nisiutiq iniqͥtas qui sergo sanit om̃s languore
cuos nisi qͥ ꝓpitius fit omnib: inqͥtatib: tius .ECLx quoo omnis doctrina

Expanded text:
cognitionis imaginem et ideo quandam in hac re intellegibili natinitatis et processionis insinuari cognitionis imaginem et ideo quandam in hac re intellegibili natinitatis et processionis insinuari distantiam, quoniam non hoc est cogitatione conspicere quod appetere uel etiam perfrui uoluntate, cernit discernitque qui potest. potuisti et tu, quamuis non potueris neque possis explicare sufficienti eloquio, quod inter nubila similitudinum corporalium, quae cogitationibus humanis occursare non desinunt, uix uidisti. sed illa lux, quae non est quod tu et hoc tibi ostendit aliud esse illas incorporeas similitudines corporum et aliud esse uerum, quod eis reprobatis intellegentia contuemur, haec et alia similiter certa oculis tuis interioribus lux illa monstrauit. quae igitur causa est, cur acie fixa ipsam uidere non possis, nisi utique infirmitas? et quis eam tibi fecit nisi utique iniquitas? quis ergo sanat omnes languores tuos, nisi qui p
Abbreviated transcription (Latin):
patris & filii aborũ sp̃s non aborũ qđ absic dictus ẽfilius sed ad hoclucide ꝑspicueq cer¬
nendũ ñ potesibi aciem figere scco non potes uerũ dico mihidico qͥd ñ possim scio ipsa¬
tibi tam̃ ostendit in tetria illa in qͥbite sum meipsius quã fixis oculis c̃templari ñdũ
ualesi magine trinitatis agnoscere ipsa ostendit tibi uerbũ uerũ cẽ incequando de
scientiatua gigoitur. Id ẽquando qđ scimus dicimus & si nullius gentis lingua signifi¬
cantẽ uocẽ uel ꝓfcrrmus ł cogitemꝰ sed exillo qđ nouimus cogitationñt fosinemursitq
in acie cogitantis imagosimillima cognitionis ei quã memoria continebat istaduo
scilic& uelut parentẽ ac plẽ testiauoluntate siuedilectionẽ iungente quã quidẽ uolu¬
tatẽ de cognitione pcedere nemoenĩ ulilt qđ omninoquiduel qualesit nescit. Non tam̃ ẽȩ

Expanded text:
Patris et Filii, amborum Spiritus, non amborum, quod absit, dictus est Filius. Sed ad hoc dilucide perspicueque cerPatris et Filii, amborum Spiritus, non amborum, quod absit, dictus est Filius. Sed ad hoc dilucide perspicueque cernendum, non potes ibi aciem figere, sctibi tamen ostendit in te tria illa, in quibus te summae ipsius, quam fixis oculis contemplari nondum uales, imaginem trinitatis agnosceres. ipsa ostendit tibi uerbum uerum esse in te, quando de scientia tua gignitur, id est quando quod scimus dicimus, etsi nullius gentis lingua significantem uocem uel proferamus uel cogitemus, sed ex illo quod nouimus cogitatio nostra formetur sitque in acie cogitantis imago simillima cognitionis eius, quam memoria continebat, ista duo scilicet uelut parentem ac prolem tertia uoluntate siue dilectione iungente. quam quidem uoluntatem de cognitione procedere — nemo enim uult quod omnino quid uel quale sit nescit — non tamen esse
Abbreviated transcription (Latin):
nibil illius sũmȩ trinitatis ineffabilitate dignũ medixisse audio ꝓfiteris sed c̃fiteri
potius mirificatã scientiã eius exme inualiusse nec potuisse mead illã: Otuanima
meaubite eẽ sentis ubi iaces autubistas donec ab eo qͥ ꝓpitius factus ẽ omnib iniqͥtat
tuis sanentur om̃s languorestiuagnosciste ceste in illo eẽ stabulo quosa maritanus ille
dux eũ quẽ repperit multis a latronib: inflictus uulnerib: semiuiuum & tam̃ multa
uenx uidistiñ bisoculis qͥb: uidentur corporacolonrta sed eis ꝓqͥb: orabatqͥ dicebat: Oculi
mei uideant eqͥtatẽ : Nempe ergo multa uera uidisti eaquedis creuisti ab illa lucequa
tibi lucente uidistĩ attolle oculos ad ipsã iucẽ & eos in ea figesi potes Sicenim uidebis
quid dist& natiuitas uerbidi apcessione donidĩ ꝓpt̃ qdđ filius unigenitus ñ depatregenitũ

Expanded text:
ta jam dixi, et nihil illius summae Trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri ta jam dixi, et nihil illius summae Trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri potius mirificatam scientiam ejus ex me invaluisse, nec posse me ad illam ; o tu, anima mea, ubi te etuis, sanentur omnes languores tui? Agnoscis te certe in illo esse stabulo, quo Samaritanus ille perduxit eum quem reperit multis a latronibus inflictis vulneribus semivivum: et tamen multa vera vidisti, non his oculis quibus videntur corpora colorata, sed his pro quibus orabat qui dicebat: Oculi mei videant aequitatem; nempe ergo multa vera vidisti, eaque discrevisti ab illa luce qua tibi lucente vidisti: attolle oculos 41 ad in ipsam lucem, et eos in eam fige si potes; sic enim videbis quid distet nativitas Verbi Dei a processione doni Dei, propter quod Filius unigenitus non de Patre genitum
Abbreviated transcription (Latin):
id udenda quȩ credunt uc aliquando possint uidere Sunt enĩ que ita creduntur ut
uideri iamomnino ñ possint Non enĩ xp̃siterũ incruce uidendus ẽ sed nisi hoc credatur
qđ ita factũ atq uisũ ẽ ut futurũ acuidendũ iamnon sper&ur non ꝑuenitur ad xp̃m
qualis sine fine uidendus ẽ quantũ uero attin& ad illã sũmã in effabilẽ incorporalẽ
in commutabilẽq naturã ꝑ intellegentiã uitũq cernendã nusquã se melius regente
dũ taxatfidei regula acies humane mentis exerceat quã in eo qđ ipse homo in sua
natura melius ceteris animalib melius &iã c&eris anime suȩ pastib: hab& qđ ẽ ipsa
mens cuiquidã rerũ in uisibiliũ tributus ẽiusus : & cui tamquã in loco superiore
atq interiore honorabilit̃ p̃sidente iudicanda om̃a nunciante&iã corporis sensus

Expanded text:
ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possint; non enim Christus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine fine uidendus est. quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intelduntaxat fidei regula, acies humanae mentis exercet, quam in eo quod ipse homo in sua natura melius caeteris animalibus, melius etiam caeteris animae suae partibus habet, quod est ipsa mens: cui quidam rerum invisibilium tributus est visus, et cui tanquam in loco superiore atque interiore honorabiliter praesidenti, judicanda omnia nuntiant etiam corporis sensus;
Abbreviated transcription (Latin):
una ꝑsona ẽminus idoneis qui ñ deilla summatrinitate queđsẽ. credunt potius qđ in
sacris litteris inuenit᷑ quã poscunt liqui dissimã reddirationẽ sibiq ab humanamente
tarda scilic& infisinaquȩ ñ capitur. &ceste cũ in concussȩ crediderint scripturis scĩs
tã quã ueracissimis testibus agant orando & querendo & beneiuuendo ut intellegant: Idẽ
utquantũ uidere potest uideatur mente qđ ten&᷑ fidȩ quis hocphibeat immo uero ad hoc
quis ñ host& si autẽ ꝓpterea negandũ putant ita ẽẽ quia ea non ualent cȩcismentib
cerneredebent & illiqͥ exnatiuitate sua cȩcisunt eẽ solẽ negareluxergo luc& intene¬
bris qđ si tenebre eã ñ conprehendunt in luminentur dĩdonodõ pͥus ut sint fideles &
incipiant eẽ lux in conparatione in fideliũ atq hoc p̃misso fundam̃toȩdificentur

Expanded text:
una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam poscunt liquidissimam reddi rationem sibi, quae ab humana mente, tarda scilicet infirmaque, non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita esse, quia ea non ualent caecis mentibus cernere, debent et illi qui ex natiuitate sua caeci sunt esse solem negare. lux ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae eam non comprehendunt, inluminentur dei dono prius, ut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s sp̃scmsi & ipse filia s. dicer&ur ãborũ utiq: filius dicer& qđ ab surdissimũ g̃ filius quippe nallus e
duoriõnis patris & matris: absit auc̃ ut int̃dm̃ patrẽ &dm̃ filiũ tale liqͥd suspicemur qr nec
filius hominusimul expatre & exmatrepcedit sedcũ inmatrẽ pcedit ex patre ndũ
non depatre ꝓcedit infiliũ &defilio ꝓcedit ad scĩficandũ creatuñ sed simuldeutroq
pcedit quamuis hoc filio pat̃ dederit utquem ad modũ deseita de illo quoq ꝓcedat.:
cũ babeat uitã in sem&i pso dedit & filio uitã habere in sem& ipso sic ei dedituitã ꝓce¬
dere deillo sic̃ pcedit & deipso: hȩc de illo sermone in hunc librũ transtuli sed defideli
ñ infidelib: loquensuerũ si adhanc imaginẽ c̃tuendã & aduidenda ista quã uera sint
quae ineorũ mentes nectria sic sunt ut tres ꝑsone sint sedomniatria hominis sunt quȩ

Expanded text:
iceretur, amborum utique Filius diceretur, quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit: sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque cedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qr & defilio sp̃s sc̃s ꝓcedererepperit᷑ sed hocquoq illipat̃ dedit ñiã existenti & nondũ
h abenti sed quicquid unigenito uerbo dedit gignendo dedit: sicergo eũ genuit ut &i
sed diligent̃ intuenda in separabilistrinitatis ita distinctio. Hinc enĩ factũ ẽ ueꝓpriedĩ
ni ñ sit aliud substantia & aliud caritas sed substantia ipsa sit c̃aritas & caritas ipsa¬
eloqa Nã exꝓphaaes aa testimoniũ ponens apłsubiait in aliis linguis & in aliis labus
loquar populo huic p̃misit tam̃ in lege scriptũ ẽ. & ipsed ñs in legeinqͥt eorũ scriptũe
quia oder megratis. cũ hoc logit᷑ in psalmo aliquando autẽ ꝓprie uocat᷑ lex quȩdata ẽ

Expanded text:
 spiritus sanctus procedere reperitur. sed hoc quoque illi pater dedit non iam exsistenti et nondum  spiritus sanctus procedere reperitur. sed hoc quoque illi pater dedit non iam exsistenti et nondum habenti, sed quidquid unigenito uerbo dedit, gignendo dedit. sic ergo eum genuit, ut etiam sed diligenter intuenda inseparabilis trinitatis ista distinctio. hinc enim factum est, ut proprinon sit aliud substantia et aliud caritas, sed substantia ipsa sit caritas et caritas ipsaeloquia. nam ex propheta Esaia testimonium ponens apostolus, ubi ait: in aliis linguis et in aliis labiis loquar populo huic, praemisit tamen: in lege scriptum est. et ipse dominus: in lege, inquit, eorum scriptum est: quia oderunt me gratis, cum hoc legatur in psalmo. aliquando autem proprie uocatur lex quae data est
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseaut̃ & sibi & illis nonnisi diligat sed sic potius ut om̃atria & om̃s & singulihabeant
insuaquisq: natuno nec distent in eisista sic̃ in nob Aliud ẽ memoria aliud intel¬
gentia. aliud dilectio. siuecaritas sed unũ aliquid sit qđ om̃a ualeat sic̃ ipsa sapientia
& sic hab& in unius cuiusq natunt ut qͥhab& hoc sit qđ hab& sic̃ in mutabilis simplexq
substantia. siergo haec intellectas & quantũ nob ex reb: tanti s uidere uel coniectare
concessũ ẽ uenree claruer̃ nec scioquur ñ sic̃ sapientia & patdicitur & filius & sp̃s sc̃s
frustu in hactrinitate ñ dicitur uerbũ dĩ nisi filius necdonũ dĩ nisi sp̃s sc̃s nec dequo
genitũ ẽ uerbũ & dequo ꝓcedit principalit̃ sp̃s sc̃s nisi ds̃ pat̃. Ideo aut̃ ad didi principa

Expanded text:
ipse autem et sibi et illis non nisi diligat; sed sic potius, ut omnia tria et omnes et singuli habeant ipse autem et sibi et illis non nisi diligat; sed sic potius, ut omnia tria et omnes et singuli habeant in sua quisque natura nec distent in eis ista, sicut in nobis aliud est memoria, aliud est intellegentia, aliud est dilectio siue caritas, sed unum aliquid sit, quod omnia ualeat, sicut ipsa sapientia, et sic habetur in uniuscuiusque natura, ut qui habet hoc sit quod habet, sicut immutabilis simplexque substantia. si ergo haec intellecta sunt et, quantum nobis in rebus tantis uidere uel coniectare concessum est, uera esse claruerunt, nescio, cur non, sicut sapientia et pater dicitur et filius et spiritusfrustra in hac trinitate non dicitur uerbum dei nisi filius, nec donum dei nisi spiritus sanctus, nec de quo genitum est uerbum et de quo procedit principaliter spiritus sanctus nisi deus pater. ideo autem addidi "principa
Abbreviated transcription (Latin):
scas nec patris ẽ solius nec filu solius sed ãborũ &ideo cõmunẽ qr inuicẽsediligunt pat & filius
nob in sinuatcaritat ̃: ut aut̃ nos exercer& sermodiuin Nonre sin ꝓmptu tas sedin abdito
ẽqr ds̃ substantia ẽ: nã pacientia sed qđ ab ipso nobis ẽ sic̃ alibi legit᷑ qm̃ ab ipso ẽ pacien¬
tia mea Hunc quippe sensũ facilerefellit scriptuntrũ ipsa locutio ł aleẽ enĩ tues paci¬
aꝑtius quicꝙ possumꝰ dicere ds ergocaritas utrũ aut̃ pat̃ anfilius an sp̃s sc̃s anipsatri
Non sic accipienda eẽ trinitatẽ quȩ ds̃ ẽ ex illistrib: quȩ in trinitate nñ rementis ostendi¬
mus ut tãꝗ memoria sit omniũ triũ pat̃ & intellegentia si comniũ triũ filius & caritas
eidiligat ipseaut̃ & sibi& illis tantũ meminerit & filius nec meminerit nec diligat sibi
itẽq sp̃s sc̃s nec meminerit nec intellegat sibi meminerit ei pat̃ & intellegat ei filius

Expanded text:
undum scripturas nec patris est solius nec filii solius, sed amborum, et 95 ideo communem, quia inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito est, quia deus substantia est nostra patientia, sed quod ab ipso nobis est, sicut alibi legitur: quoniam ab ipso misericordia. hunc quippe sensum facile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patiapertius quicquam possumus dicere. Deus ergo caritas est. utrum autem pater an filius an spiritus sanctus an ipsa trnon sic accipiendam esse Trinitatem, quae Deus est, ex istis tribus, quae in trinitate nostrae mentis ostendimus; ut tanquam memoria sit omnium Pater, et intelligentia omnium Filius, et charitas ei diligat, ipse autem et sibi et illis tantum meminerit, et filius nec meminerit nec diligat sibi,  itemque spiritus sanctus nec meminerit nec intellegat sibi, sed meminerit ei pater et intellegat ei filius,
Abbreviated transcription (Latin):
difusa ẽ incordib nr̃is. Vnde quid tibi dabas quid qͣsi d&uop̃su mebas: quid enĩ habes
gant animales sp̃m ñ habentes ideo defluunt quia coagulũ non habent caritatis
ccluiiii quio quod̾ &r sermone aopopulũ dis putatum
Sit dedirerentia &enerationis pilii & pRocessionissp̃s sc̃i
ex eodẽ lisro oetrinitate xt XXIII.
Uerumq in illa co& na & equali & incorporali &ineffabilit̃ inmutabili atq insepan
trinitate difficillimũ egenenationẽ aꝓcessione distinguere sufficiat interim eis qui
xpiani diximus dictũq conscripsimus : Int̃ c&ent enĩ cũ ꝑscriptuntrũ scãrũ testimo¬
ipsiusẽ dequo & ipse ẽ unde illud ẽ qđ ait meadoctrina nẽ mea sedeius qͥ memisit Sugit᷑
bic intellegitur ei doctrinaquã tam̃ dix Non suã sed patrisquantomagis illicintel

Expanded text:
diffusa est in cordibus nostris. Unde quid tibi dabas, quid quasi de tuo praesumebas? Quid enim habes diffusa est in cordibus nostris. Unde quid tibi dabas, quid quasi de tuo praesumebas? Quid enim habes gant, animales, Spiritum non habentes; ideo defluunt, quia coagulum non habent charitatis. CAPUT CCLII. Quid quodam sermone ad populum disputatum sit de differentia generationis Filii et processionis Spiritus sancti;  EX LIBRO DE TRINITATE XV, T. XXVII. Verum quia in illa coaeterna et aequali et incorporali et ineffabiliter immutabili atque inseparabili trinitate difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui populi christiani diximus dictumque conscripsimus. inter cetera enim, cum per scripturarum sanctarum testimoipsius est de quo ipse est ? unde illud est quod ait: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit. si igitur hic intellegitur eius doctrina, quam tamen dixit non suam, sed patris, quanto magis illic intel
Abbreviated transcription (Latin):
duo p̃cepraunus sps & duodata: non enĩ aliusdatus ep̃us aliusdatus epostea q̃ ñ alia
carita sdiligit pximũ quãilla quȩ diligitdm: nergo alia caritas ẽ quacaritatȩ pximu
diligimus i psa caritate &dm̃ : sed quia aliud ẽds̃ aluid ꝓximus una caritatediliguntur ps̃¬
toñ unuĩquidiligunt᷑ aẽ primitus com mend anda dilectiodi secđa dilectio ꝓximi: a scđa aute
incipitur ut ad prima ꝑueniatur : Si enĩ fratre quem uides nondiligis dm̃ quẽ ñ uides
quomodo diligerepoteris Ideo foste in fosmans nos ad dilectione ꝓximi dedit int̾ne
IVle nim dedit qui decȩlo descendit. hic inuenit cuidar& sed inde attilit quod dar&. qiud
eergo fr̃s anfoste cõmemoro: & hocquomodo caritas ad sp̃m scm pestineat paulũ audite:
ñ solũ autẽ inquit : sed & gloriamur intribulationib: scientes qui a tribulatio pacientiã
operatur. pacientia ꝓbationẽ. ꝓbatio uers spem. spesautẽ ñ confundit qui a caritasdĩ

Expanded text:
us spiritus et duo data. non enim alius datus est prius et alius datus est postea, quia non alia caritas diligit proximum quam illa quae diligit deum. non ergo alia caritas est; qua caritate proximum diligimus, ipsa caritate et deum. sed quia aliud est deus, aliud proximus, una caritate diliguntur. quia ergo magna est primitus commendanda dilectio dei, secunda dilectio proximi, a secunda autem incipitur, ut ad primam perueniatur — si enim fratrem, quem uides, non diliges, deum, quem non uides, quomodo diligere poteris? — ideo forte informans nos ad dilectionem proximi dedit in terrille enim dedit qui de caelo descendit; hic inuenit cui daret, sed inde attulit quod daret. Quid est ergo, fratres? an forte commemoro et hoc, quomodo caritas ad spiritum sanctum pertineat? Paulum audite: non solum autem, inquit, sed et gloriamur in tribulationibus scientes, quia tribulatio patienia probationem, probatio vero spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cum in uisibilifilio idem ipsefilius uisibilis mitere: quur ergo ait & ameipso non ueni
am hocrecundum sormamseruidictũ c̃: Scđm quã dictu ẽ Ego ñiudicaboquẽ quã
Siergo missus dict̃ inquantum apparuit foris creaturȩ corporali qui intus innatu¬
discendit: Si uecũ decim dieb ꝑ actis post ei ascensionẽ diepene coster suc¬
tus e Subuo de celosonꝰ quarise et̃ flat ueeinens. &uis esillis linguȩ diunisȩ sic ig

Expanded text:
cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego nSi ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali, qui intus in natudescendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ mis susille quiineadem carne apparuit: hocarra missas autem ille
qui in ea non apparuit. quoniã illa quȩcoram corporeis oculis foris geruntur ab
interiore apparatu naturȩ spiritulis existunt ꝓpterea conuenient̃ missadicuntur : forma
quippeilla suscepti hominis filii persona est non euam patris quaꝓter pat̃ inuisibilis
una cũfilio secum inuisibili eundẽfiliũ uisibilem faciendo mississe cũ dictus est: quisi
eodo modo uisibilir fier& ut cũ patre in uisibilieẽ depster& Idẽ si substantia in uisib¬
lis uerbi increaturam uisibilem mutata & transiens uertere itamissus appatre
intelleger&᷑ filius ut taritũ missus non&iam cũ patremittens inuenir& cũ uero sic
accepta ẽ forma seruiut maner& in commutabilis formadi manifestum .ẽ. quod
apatre&filio non a perentibus factum sit qđ appareret infilio. Idẽ ab inuisibili patre

Expanded text:
dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; 33 misisse autem ille dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; 33 misisse autem ille qui in ea non apinteriore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre
Abbreviated transcription (Latin):
idemfilius quia uerbũ patris ẽ ipsefilius : quis setu sacrilegu induat opimone ut putee
tẽporile uerbu apatre factũ ẽẽ uta ẽnus filius mitter& & incarne appar& extempore
Sedutiq in ipso di uerbo quod erat in principio apuddm & ds̃ erut in ipsa scilic& sapientia
dĩ sine tẽpore erat. quotẽpore eaincarne apparere oporter& itaq cũ sineinitio ullo
teporis In principio ess& uerbũ & uerbũ ẽẽ apud dm̃ & dĩ cẽt uerbũ : sineullo tẽporeimip¬
souerbo erat quotemp̃r uerbũ caro fier& & habitar& in nob: quȩ plenitudo tẽporis cũ ue¬
nis sec misit dr̃ filiũ suũ factũ exmuliere ut in carnatũ uerbũ hominib: apparer& qđ
inipso uerbo sine tẽpr̃ erat quo tempr̃ fier& ordo quippe tẽporũ inaẽna dĩ sapientia
sine tẽpore ẽ. Cũ itaq hoc apatre & filio factũ eẽt ut in carñ filius apparer& consequent̃¬

Expanded text:
idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale uerbum a patre facSed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset Verbum, et Verbum esset apud Deum, et Deus esset Verbum; sine ullo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruen
Abbreviated transcription (Latin):
si scipse scĩ ficauit : Vtrũq enĩ idẽdñs ait. quẽ pat̃ inquit scĩficaũ &misit in hunc mundũ¬
Vos dicitis quiablasphemat qm̃ dicit filius disũ alio aut̃ loco ait & ꝓeis sc̃ifico meipsũ. Itẽ
sem&ipsũ ꝑme Credo respondebit: si haec ꝓbesapit quia una uoluntas ẽ & patris& fili¬
& inseparabilis operitio Sic ergo intellegat illã in crnationem exuirginis natiuitate
inqua filius intellegit᷑ missus una eadem̃q operatioñ patris & filii inseparabilit̃ cẽfactã
su ũiussic ut uenire atq: illeiubentioptẽ perans uenit an rogaũ Ancantũ modo ãmonuit :¬
Sed quod lib& horum sit uerbũ utiq factũ ẽ : dĩ aut̃ uerbũ ipse. ẽ difilius. quaꝓpt̃ cũ cũ
pater uerbomisit apatre & uerbo eiꝰ factũ ẽ ut mit ter& ergo apatrẽ & filio missus ẽ

Expanded text:
si se ipse sanctificauit. utrumque enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundusi se ipse sanctificauit. utrumque enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundu dicitis, quia blasphemat, quoniam dicit: filius dei sum. alio autem loco ait: et pro his sanctifico me ipsum. item se ipsum pro me. credo, respondebit, si haec et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperans venit; an rogavit, an tantummodo ased quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut mitteretur. ergo a patre et filio missus est
Abbreviated transcription (Latin):
suũ factũ exmuliere factũ sublege ut eos qui sub lege erant redimer& nisit inqut filiũ
suum factũ exmuliere : quo n omine quis catholicus nesciat ñ priuationẽ uirgini¬
tatis sed differentiã sexus ebreo loquentimore significare uoluisse: Cũ ituq: ait
misit ds̃ filiũ suũ factũ exmuliere satisostendit eo ipsomis sũ siliũ quo factꝰ ẽ exmuliere
Qđ ergo dedonat ẽ in hocmundo erat qd aut̃ demarianatꝰ ẽ in hunc mundo missus ad¬
ueniit: Proinde mittiapatre sinespũ scõ ñ potuit Nsolũ quia intellegitur pat̾cũeũ misit
in euanglio dicit᷑ uirgini mariȩ quȩ renti ab angelo: Ouomodo fi& istud sp̃s sc̃s suꝑuer& i¬
quã & apud esaiam ꝓph&amꝰ Ips ex p̃sinedlegit᷑ de aduentu suo futuro dicere : & nunc dñs
conceptꝰ & part̃ operiurinitutis ẽ quacrcante om̃a creant᷑ : Ec quomodo iã inquit pat̃ eũmiste
Suipse semisit cui primũ respondeo quȩrens ut dicat si potest. Quomodo pat̃ eũ scĩ ficauit

Expanded text:
actum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. quod ergo de deo natus est, in hoc mundo erat; quod autem de Maria natus est, in hunc missus aduenit. proinde mitti a patre sine spiritu sancto non potuit, non solum quia intellegitur pater, cum eum misit, in euangelio dicitur uirgini Mariae quaerenti ab angelo: quomodo fiet istud? spiritus sanctus quam et apud Esaiam prophetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere: Et nunc Dominconceptus et partus operatio Trinitatis est: qua creante, omnia creantur. Et quomodo, inquit, Pater eum misit si se ipse misit?" cui primum respondeo quaerens, ut dicat, si potest, quomodo eum pater sanctificauit,
Abbreviated transcription (Latin):
it aut montens transferat nihilẽ & si distribuerit omnẽ substantiã suã &si tradiderit
corpussuũ ut ardeat nibil ꝓdestꝰ quantũ ergobonũẽ : siue quo & nĩ uitã nemine bon
tanta ꝑducunt : Ipsa uero dilectiosi ue caritas nã unius reiẽ. nom̃ utrũq sihabeat
eam qui ñ loqͥtur lingius nec hab& ꝓph&ũ nec om̃a scit sac nrm̃ta omneq scientiã necdis.¬
tribuit om̃a sua pauperib ł ñ habendo qđ distribuat uel aliqua neces sitate phibitus
nesturdit corpussuũ ut ardeat Sitalis passionis nulla tẽptatio ẽꝑduc̃ ad regnũ i taut
ipsã fidẽñ faciat utilẽ nisi caritas: sine caritate quippefides potist quidẽ ẽẽ sed ñ & ꝓdesse :¬
ꝓpt̃ qđ ã pls paulus in xp̃o inqͥtihu neq circũ cisio aliqͥd ual& neq p̃putiũ sed fides quȩ ꝓ
dilectionẽ openitun sic eim discernens & ab ea fidequa & demones credunt & contremes¬

Expanded text:
erit corpus suum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest quidem esse, sed non et u neque circumcisio aliquid ualet neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur, sic eam discernens ab ea fide, qua et daemones credunt et contremes