comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ nũc maxime id reqͥrit raritas sc̃itatis. ⁊ nr̃a pla¬
ne etas ĩops uiroꝵ. Qmͣ sane ĩopiam suꝑ nos adeo
ĩualuisse uidemus. ut nulli sit dubiũ illa sencẽtia
nos feriri qm̃ habundabit iniqͥtas : refrigescet cari.¬
tas multoꝵ. E ut suspicor ego aut p̾resto aut ꝓper̃
de qͦ scriptũ est.: faciem eiꝰ p̾celit egestas. nifallor
antixp̃c est ille. quẽ fames ac sterilitas totius boni
⁊ prert ⁊ comitatur. Siue gͥ nuntia iã p̾sentis. siue
iãiamq affuturi p̾nuntia: egestas ĩeuidẽti ẽ. Taceo
uulgus. taceouiłẽ filioꝵ. huiꝰ scl̃i młtitudinẽ: in ip̃as
eccłie colupnas uolo ocłos leues. Quẽ mͥ ostendas uł
de illoꝵ numero q̃ iudent᷑ dati in lucẽ gentiũ. ñ ma¬
gis de sublimi fumantẽ qͣm flamantẽ: Et si lumẽ
qd̾ in te ẽ ingtͥ cenebre ft̃ quãte sunt tenebre:
Nisi tu illos forte qd ñ credo lucẽ dixis qͥ qͥstum estũt

Expanded text:
t raritas sanctitatis, et nostra plane aetas inops virorum. Quam sane inopiam super nos adeo invaluisse sentimus, ut nulli sit dubium illa sententia nos feriri: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et ut suspicor ego, aut praesto, aut prope est, de quo scriptum est: Faciem ejus praecedet egestas . Ni fallor, Antichristus est iste, quem fames et sterilitas totius boni et praeit, et comitatur. Sive igitur nuntia jam praesentis, sive jamjamque adfuturi praenuntia, egestas in evidenti est. Taceo vulgus, taceo vilem filiorum hujus saeculi multitudinem: in ipsas Ecclesiae columnas volo oculos leves. Quem mihi ostendas vel de illorum numero, qui videntur dati in lucem gentium, non magis de sublimi fumantem, quam flammantem? Et si lumen quod in te est, inquit, tenebrae sunt, quantae sunt tenebrae? Nisi tu illos forte quod non credo lucere dixeris, qui quaestum aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽ. A pͥmeua etate ĩscã arte magistrum qd̾ dubiũ
mitis ⁊ humił corde. Si nesciebamꝰ hoc uł solo nob̾ ip̃e
pulos sine coaceruantes qͥ nũqn discipłi extretre teui
duces cecsꝵꝵ. Malachias doctus ado doctozẽ nichił¬
ominus q̃siuit ħomem. ⁊ qͥdẽ caute ⁊ sapient̾. Qd simi¬
le q̃so afferre qͥbat inquo eque daret capet ue exꝑimñe¬
tũ ꝓfectus sui: Si malachie ex empłu ess ꝓ nuino
ẽ pauli opus atteniłat. Nõne euangeliũ suũ qd̾ ñ

Expanded text:
tatem. A primaeva aetatetatem. A primaeva aetatemitis et humilis corde. Si nesciebamus, hoc vel solo nobis ipse pulos sibi coacervantes, qui nunquam discipuli exstitere, caeci duces caecorum. Malachias doctus a Deo, doctorem nihilo minus quaesivit hominem, et quidem caute, et sapienter. Quid simile, quaeso, afferre quibat, in quo aeque daret caperetque exprimentum profectus sui? Si Malachiae exemplum eis pro minimo est, Pauli opus attendant. Nonne Evangelium suum, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾. Et ego enĩ ipsius. ꝑdo ipãm ad tẽpus aĩam
mͥ eque salua. uti in manu saluatoris: Qs ita ad
seruandũ sollicitꝰ. ad retinendũ potens: ad restituea¬
dũ fidelis: Seruabit tuto. restituet oportiie. Sine
retractatioe me do ad seruiendũ illi de bonissuis.
Non pt̃ mͥ perire ex om̃ib q̃ in opuspietatis expen-¬
do: forte ⁊ sꝑare plus aliqñ licet. Solet redilere cũ
usura qͥ dat gratis. Ita ẽ: etiã cumulabit ⁊ młcipli¬
tabit ĩ anima ma uͥtutẽ. ħ cogitauit ⁊ fec̃. sciens
absq fc̃o uanas ẽẽ cogitationes hominũ. Erat ħo¬
ĩciuitate ardinacha. ip̃a ẽ in qͣ alitꝰ est malachias.
⁊ homo ille sẽs ⁊ austere admodũ uite rexorabił casti¬
gator corꝑis sui. Celła hns iuxta eccłiam: in ea mane¬
bat ieiunus ⁊ obsecratiõib seruiens die ⁊ nocte. Ad
hut se gtulit malachias: formã uite accepturus ob eo.
qͥ uiuũ se tali dampnauerat sepultura.:Iuide ħuili¬

Expanded text:
ipsius. Perdo ipsam ad tempus animam mihi aeque salva, uti in manu Auctoris? Quis ita ad servandum sollicitus, ad retinendum potens, ad restituendum fidelis? Servabit tuto, restituet opportune. Sine retractatione me do ad serviendum illi de donis suis. Non potest mihi perire ex omnibus, quae in opus pietatis expendero. Forte et sperare plus aliquid licet. Solet reddere cum usura qui dat gratis. Ita est. Etiam cumulabit, et multiplicabit in anima mea virtutem. » Haec cogitavit, et fecit, sciens absque facto vanas esse cogitationes hominum. CAte Ardmacha ipsa est, in qua alitus est Malachias, et homo ille sanctus, et austerae admondum vitae, inexorabilis castigator corporis sui, cellam habens juxta ecclesiam. In ea manebat, jejuniis et obsecrationibus serviens die ac nocte. Ad hunc se contulit Malachias, formam vitae accepturus ab eo, qui vivum se tali damnaverat sepultura. Et vide humili
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa leuita dm̃ publice se ad om̃e om̃e opus pi¬
ꝑraus accinxit. plus uͦ ad eas res in qͥb aliqͣm
iuria uid̾etur Deruq tura erat ei maxima ĩ se¬
humilitatẽ sapet qnͣ humanitatẽ. Nec de fuit nouo
nr̃o thobie rediuiua a muliere tẽptatuo: immo a ser¬
pente ꝑ mulierẽ. Germana eiꝰ ĩbignitatẽ ut sͥ uide¬
bat᷑ officu exhorres. qͥd facis inqͥt o infame. Simixte
mortuos sepelire mortuos suos. E hoc illi totidie ex¬
ꝓbrans ingerebat: s respondebat mulieri ftulte ugc¬
ta stulticiã suã. Misera tu eloqͥi casti uotẽ tenes: s
uͥtutẽ ignoras. Ita ministerũ ad qd̾ coactꝰ actefferat
deuotꝰ tenuit: indefessus exeituit. Unde ⁊ censuer̃t
⁊̃ sacerdotale officiũ ĩponendu illi. Ifcm̃ ẽ ita. Prat
aũ cũ saterdos orilinatꝰ ẽ: amnos qͣi uiginti qͥnq. In qͦ

Expanded text:
jam levita Domini publice se ad omne opus pietatis accinxit: plus vero ad eas res, in quibus aliqua injuria videretur. Denique cura erat ei maxima in sehumilitatem saperet, quam humanitatem. Nec defuit novo nostro Tobiae rediviva a muliere tentatio, imo a serpente per mulierem. Germana ejus indignitatem ut sibi videbatur officii exhorrens: Quid facis, inquit, o insane? dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Et hoc illi quotidie exprobrans ingerebat. Sed respondebatur mulieri, stultate juxta stultitiam suam: Misera, tu eloquii casti vocem tenes, sed virtutem ignoras. Ita ministerium, ad quod coactus accesserat, devotus tenuit, indefessus exercuit. Unde et censuerunt etiam sacerdotale officium imponendum illi. Et factum est ita. Erat autem, cum sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
lus inponebat: slagis ip̃e portabat ep̃s ⁊ magist᷑. Ip̃e in
ordine uicis sue coqͥne mingtio inseruzebat. Ip̃e fr̾ib cũ
retũberent ministrabat. Inter succedẽtes sͥ ĩuitem frẽs
ad cantantłũ legendĩiue ĩ ecclia ñ se pͥteriri patiebatur.
strennue implens ⁊ ip̃e officiũ loco suo tãꝗͣ unus exillis.

Expanded text:
portabat episcopus et magister. Ipse in ordine vicis suae, coquinae ministerio inserviebat; ipse fratribus, cum recumberent, ministrabat. Inter succedentes sibi invicem fratres ad cantandum, legendumve in ecclesia, non se praeteriri patiebatur, strenue implens et ipse officium loco suo, tanquam unus ex illis.
Abbreviated transcription (Latin):
manebat in foctioa etati ꝯflictũ: iamq ip̃e adu̾¬
sarrĩ ꝓuocabat. Eẜ malachie quid̃e puenicia sic ea
Porro adolescentiã simili tnsiuit simplicitatsꝰ pa¬
ritate: nͥ qd̾ crescente etate crescebat sinuil illi sa¬
pientia ⁊ gr̃a ap̃d dđm ⁊ homines.Ii.
uc ia id est ab ĩeunte adolescentia eiꝰ cepit ma¬
nifestiꝰ appar̾e qͥd eẽt ĩ homine: ⁊ gr̃a dĩ ĩ illo

Expanded text:
ebat in fortiori aetate conflictum: jamque ipse adversarium provocabat. Et Malachiae quidem pueritia sic erat. Porro adolescentiam simili transivit simplicitate et puritate: nisi quod crescente aetate, 660 crescebat simul illi sapientia et gratia apud Deum et homines. 3. Hinc jam, id est ab ineunte adolescentia ejus, coepit manifestius a
Abbreviated transcription (Latin):
uolens. qm̃ ft̃ reliqͥe ħol pacifito. ꝑabat ĩterim
fac̾e̾ iudiciũ. inuriã patienti. qd̾ ille penitꝰ ñsꝑa¬
bat. Et suscitauit ds spm̃ uicini regis. neq emi
unũ ẽ hybernia regnũ: s diuisa ĩpła. Hic itaꝙ
uides q̃ fc̃a st̃ repletꝰ ẽ xelo. ⁊ hinc qͥd̾e indignãs.
p̾donũ libertati. ⁊ ĩsolentie suꝑboꝵ. inde uͦ mise¬
raus. regni desolationẽ. ⁊ regis deiectionẽ. descen¬
dit ad celluła pauꝑis. Suadet reditũ: s ñ ꝑsuãdet
Instat tam̃ spondet opem de effectu. ñ diffid̾e mo-¬
net: dm affutͣm ꝓmittit cui ñ potert̃ resift̾e. oẽs
adu̾sarii eiꝰ. ꝓponit etiã. oppressionẽ pauperũ. paͥe¬
ꝙ uastationẽ ⁊ ñ ꝓficit. Ceterũ accedente mãdato¬
op̃i ⁊ malechie cõsilio. de qͥb ille pendebat totus:
uix tande acqͥesgt. Seqͥtur rex regem. ⁊ uxta u̾buin
regis sic̾ fuerat uoluntas ĩ celo: tota facilitate. pulsis

Expanded text:
uoniam sunt reliquiae homini pacifico, parabat interim facere judicium injuriam patienti, quod ille penitus non sperabat. Et suscitavit Deus spiritum vicini regis: neque enim unum est Hibernia regnum, sed divisa in plura. Hic itaque videns quae facta sunt, repletus est zelo: et hinc quidem indignans praedonum libertati, et insolentiae superborum; inde vero miserans regni desolationem et Regis dejectionem, descendit ad cellulam pauperis: suadet reditum, sed non persuadet. Instat tamen, spondet opem, de effectu non diffidere monet; Deum affuturum promittit, cui non poterunt resistere omnes adversarii ejus. Proponit etiam oppressionem pauperum patriaeque vastationeepiscopi et Malachiae consilio, de quibus ille pendebat totus, vix tandem acquiescit. Sequitur Rex Regem, et juxta verbum Regis, sicut fuerat voluntas in coelo, tota facilitate pulsis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine socio ⁊ sine exemplo. Qͥs enĩ añ malachiã
districtissimũ uiri ꝓpositũ. uł cogitaret actep̃¬
tare. Nempe mirabile ab om̃ib habebat᷑: ñi
mitabile. Malachias imi tabile ꝑsuasit salen¬
do duntaxat. ⁊ tacenilo. Infra paucos dies h̃uit
mmiitatores ñ pautos ꝓuocatos exemplosui.
Ita qͥ pͥmo solitariꝰ sedit. ⁊ unicus patͥs sui. fit iã
unꝰ ex mł̃tis. fit ex unigrnto pͥmogenieꝰ in mł¬

Expanded text:
t sine socio, et sine exemplo. Quis enim ante Malachiam districtissimum viri propositum vel cogitaret attentare? Nempe mirabile omnibus habebatur, non imitabile. Malachias imitabile persuasit, sedendo duntaxat, et tacendo. Intra paucos dies habuit imitatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita qui primo solitarius sedit, et unicus patris sui, fit jam unus ex multis, fit ex unigenito primogenitus in mu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illis ad horas canonitas cantat᷑ ⁊ psallit᷑ iuxta mor̃e
umu̾se t̾re. nã minime id aũ fiebat ne ĩ ciuitate qͥ¬
cłe. Ip̃e uͦ in adolescentia cantũ didicerat. ⁊ ĩ suo ceno¬
bio max cantari fec̃. cũ neccłu ĩ cruitate seu ĩ ep̃atu
uniu̾so cantare scrẽt uł uelłet. Demde usũ saluber¬
rimũ ꝯfessiõis sacram̃tũ ꝯfirmatioĩs. cõtractũ ꝯiu¬
gioꝵ. q̃ omĩa aut ignorabãt aut negligeb̾at: mala¬
chias de nouo ĩstitugt. Ide his ista ꝓ exemplo suffici¬
ant i lam uꝑ terii hystorie textũ breuitatis stuchio plu¬

Expanded text:
 psallitur juxta morem universae terrae. Nam minime id ante fiebat, ne in civitate quidem. Ipse vero in adolescentia cantum didicerat, et in suo coenobio mox cantari fecit, cum necdum in civitate, seu in episcopatu universo cantare scirent, vel vellent. Deinde usum saluberrimum Confessionis, sacramentum Confirmationis, contractum conjugiorum, quae omnia aut ignorabant, aut negligebant, Malachias de novo instituit. Et de his ista pro exemplo sufficiant. Nam et per totum historiae textum, brevitatis studio plu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩunclatiõe: ftã illa sescĩo examina esfudet̃t. E qͥb ad has
nrãs gallitanas partes. scs columbanꝰ ascendens. luxoui¬
ense ꝯstruxit monast̾rũ. st̃s ibi ingeñe magnam diant
dare mog lla fuisse. ut suedeclentib sibi uicissim chons. ꝯtim¬
nostis i aret a laudib. Hec de antũ dicta sint bercho¬
rensis monastu gła. hoc oli destructũ apiratis obllehe¬

Expanded text:
atione facta, illa se sanctorum examina effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit monasterium, factus ibi in gentem magnam. Aiunt tam magnam fuisse, ut succedentibus sibi vicissim choris, continnoctis vacaret a laudibus. 13. Haec de antiqua dicta sint Benchorensis monasterii gloria. Hoc olim destructum a piratis, ob
Abbreviated transcription (Latin):
mosu ĩ disciplinis qͣs dicũt liberales: adiuit ilłu dis¬
cendi cupiditate. Qͥpe ext̾ma ĩa pueritie captãs. ad
eas litteras ahͥelabat. Intraus uͦ domũ uidit uirum
ludentẽ subula crebrisq suscant̾e tractib nescio qͦ
notabili modo pariẽtẽ. Isolo uisu offensus puer
sernã. qd̾ leuitatẽ redoleret resiluit ab eo: ac deĩ¬
ceps ilłu nͨ uidere curauit. Ita cũ eẽt studiosissimꝰ
litteraꝵ. phonestõ tñ spreuit eas u̾tutis amator.¬

Expanded text:
mosus in disciplinis, quas dicunt liberales, adivit illum dismosus in disciplinis, quas dicunt liberales, adivit illum discendi cupiditate. Quippe extrema jam pueritiae captans, ad eas litteras anhelabat. Intrans vero domum, vidit virum ludentem subula, crebrisque sulcantem tractibus nescio quo notabili modo parietem. Et solo visu offensus puer serius, quod levitatem redoleret, resilivit ab eo, ac deinceps illum nec videre curavit. Ita cum esset studiosissimus litterarum, prae honesto tamen sprevit eas
Abbreviated transcription (Latin):
cundia ñ libebat: leuare puras manus ĩ om̃i loco. ubi
tñ secrete id posset. Iã tũc siqͥd̾e cautus fuit declinare
uirus uͥtutũ inanẽ głam E st uicus ꝓpe̾ ciuitatẽ in qͣ
discebat puer: quo magist̾ eiꝰ freqñter ꝑgere solitus erat.
ip̃o solo comite. Illo euntib ambob parit̾. ip̃e ut pos¬
tea referebat. ret᷑hebat pedẽ. sistebat gradu. ⁊ stans
a t̾go magistri. illo quidẽ ñ cõꝑiente expansis ad cełu
manib raptĩ quołam. ac ueluti iacłatam emittebat
or̃onẽ. ⁊ sic dissimulas magistrũ denuo seq̃bat᷑. Istuis¬
modi pio furto puer sepius eludebat comitẽ parit̾ ⁊
magistrũ. Non est dice̾ omiã que eiꝰ pͥncipia colore
bone indol decorauere. ad maiora atq utiliora cur¬
renłu. Unũ tñ refero adhuc qd̾ hoc meo qͥdẽ iudi¬
tio. ñ mͦ bone s ⁊ magne ĩ puero dederit ĩsigne spei.
Excitus aliqñ opinione cuiꝰda magistͥ. erat eñ fa¬

Expanded text:
ecundia non libebat; levare puras manus in omni loco ad coecundia non libebat; levare puras manus in omni loco ad coelum, ubi tamen secrete id posset. Jam tunc siquidem cautus fuit declinare virus virtutum, inanem gloriam. 2. Est vicus prope civitatem, in qua discebat puer, quo magister ejus frequenter pergere solitus erat, ipso solo comite. Illo euntibus ambobus pariter, ipse, ut postea referebat, retrahebat pedem, sistebat gradum, et stans a tergo magistri, illo quidem non comperiente, expansis ad coelum manibus, raptim quodammodo, ac veluti jaculatam emittebat orationem: et sic dissimulans, magistrum denuo sequebatur. Istiusmodi pio furto puer saepius illudebat comitem pariter et magistrum. Non est dicere omnia, quae ejus principia colore bonae indolis decoravere: ad majora atque utiliora currendum. Unum tamen refero adhuc, quod hoc, meo quidem judicio, non modo bonae, sed et magnae in puero dederit insigne spei. Excitus aliquando opinione cujusdam magistri erat enim fa
Abbreviated transcription (Latin):
M eorũꝙ si dixero. ñ me penitebit ueritat̃ȩ enĩ
dicã. Agebat senẽ inorib asuns puer: expers lasci¬
uie puerił. Cũꝙ ex hoc cunctis eẽt reuerentie ⁊ stu¬
pori. ñ rñ inde ut assolet nisolentior ĩuenrebatur. s
magis qͥetꝰ ⁊ subdus in om̃i mãsuetudine. Non ĩpa¬
tiens magisteru. ñ fugitans discipline. ñ lectionis fas¬
lidiens. ñ ludoꝵ. deniq appetens qd̾ uł inaxime illa e¬
tas dulce ac fauuliare lĩtre solet. I ꝓficiebat supͣ om̃es
coetaneos suos ĩ ea quidẽ litrerat᷑a: q̃ illi ꝯpetebat
etati. Nã in disciplina moꝵ ꝓfectuq u̾tratũ. etiã suꝑ
om̃s docentes se ĩ breui enituit: ñ t̾a matre tñ
qmͣ unctione magistra. Hac sollicitãte haut seg¬
nit̾ ⁊ ĩ diuinis exercebat᷑. pet̾e secrẽtu. anticipare
iugilias. meditari ĩ lege. rẽfici partiꝰ. orare freq̃ntiꝰ.

Expanded text:
or? Utrumque si dixero, non me poenitebit: veritatem enim or? Utrumque si dixero, non me poenitebit: veritatem enim dicam. Agebat senem moribus, annis puer, expers lasciviae puerilis. Cumque ex hoc cunctis esset reverentiae ac stupori, non tamen inde, ut assolet, insolentior inveniebatur; sed magis quietus et subditus in omni mansuetudine. Non impatiens magisterii, non fugitans disciplinae, non lectionis fastidiens, non ludorum denique appetens: quod vel maxime illa aetas dulce ac familiare habere solet. Et proficiebat supra omnes coaetaneos suos in ea quidem litteratura, quae illi competebat aetati. Nam in disciplina morum profectuque virtutum, etiam super omnes docentes se in brevi enituit, non tam matre tamen, quam unctione magistra. Hac sollicitante, haud segniter et in divinis exercebatur, petere secretum, anticipare vigilias, meditari in lege, refici parcius, orare frequentius.
Abbreviated transcription (Latin):
alachias nr̃ ortus hybernia eiusdem:
le ppłobarbaro ibi eilucatus. ibilit¬
tãs edoctus est. Ceterũ de natali
scũꝵ ⁊ domesticũ cłi. Qui ꝓducit mel de pe¬
tra. oleñꝙ de saxo durissimo: ip̃e fecit hoc:
Parentes tũ illi fuere. genere ⁊ potentia mag¬
iu aucta nomĩẽ magnoꝑ. qͥ ft̾ in t̾ra. At mater
mente ꝗͣ sangͥne generouor. satagebat t̃ ipso
mitio uian. suaꝵ. notas paruulo face uias in¬
te. hãe płis illi existimans urntosa scia litte¬
raiure sclarit. Adutrãq tñ huic ñ defut ingenum ꝓ
etare. In scoł iteras. domi timorẽ dñi docebat᷑ ⁊
cotidianis ꝓfectib respondebat ambob satisma¬
gistꝰ ⁊ matͥ. Nempe a pͥncipio sp̃m sortitꝰ ẽ bonũ: ꝑ
quẽ erat puer docił ⁊ amabilis ualde. mire admodũ
om̃ĩb ꝑ omĩa gratiosus. Dibebat aũ ꝓ lacte de pecto¬
re mat̾no aquas sap̃ie salutaris: ⁊ fiebat indi¬
es seip̃o prudentior. Prudentior ilicã an santi¬

Expanded text:
alachias noster, ortus Hibernia de populo barbaro, ibi educatus, ibi litteras edoctus est. Caeterum de natali sanctorum, et domesticum Dei! Qui producit mel de petra, oleumque de saxo durissimo, ipse fecit hoc. Parentes tamen illi fuere genere et potentia magni, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. At mater mente, quam sanguine generosior, satagebat in ipso initio viarum suarum, notas parvulo facere vias vitae: hanc pluris illi existimans ventosa scientia litterae saecularis. Ad utramque tamen huic non defuit ingenium pro aetate. In scholis litteras, domi timorem Domini docebatur, et quotidianis profectibus respondebat ambobus satis, magistro et matri. Nempe a principio spiritum sortitus est bonum, per quem erat puer docilis, et amabilis valde, mire admodum omnibus per omnia gratiosus. Bibebat autem pro lacte de pectore materno aquas sapientiae salutaris, et fiebat in dies se ipso prudentior. Prudentior, dicam, an sancti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥant. Bonũ est ħoi si portaug̾t iugũ dm̃ ab adoles¬
centia. E addit. Seilebit solitariꝰ ⁊ tacebit: qr le¬
uauit se supͣ se. Sedebat sͥ iuuencłs secus pedesy
mari. hoc eñ nom̃e uiro: ⁊ aut discebat obedien¬
tiam aut de dudicisse docebat. Seibeba ut qͥetus ut
masuetus: ut ħuilis. Sedebat ⁊ iasebat sciens stil̃m¬

Expanded text:
si portaverit jugum ab adolescentia; et addit: Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se supra se . Sedebat sibi juvenculus secus pedes Imarii hoc enim nomen viro, et aut discebat obedientiam, aut se didicisse docebat. Sedebat, ut quietus, ut mansuetus, ut humilis. Sedebat, et tacebat, sciens s
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ: enꝙ ampliꝰ quo minꝰ usitatã ingete fera.
uideres uĩc reuelari ex młto ntorilib cogitationes
Periꝙ huano affectupensantẽ factum: plang e ⁊ po¬
lerẽ ꝙ dileclus om̃ib delicatꝰꝙ adolestẽs duris sea¬
deo laborib inãsipasset. Alii suspicati leuitatẽ ꝓpt̾
riatẽ. diffułe de ꝑfeuerãtia timere de casu. Nõnul¬
li temeritatẽ causantes ũlignari ⁊ frem̾e ĩ eũ: qdͥ
supͣ eiatẽ ⁊ uires ĩ ꝯsulte rẽ ariluã fuiss agg̾ͥssus.

Expanded text:
 quo minus usitatam in gente fera. Videres tunc revelari ex multorum cordibus cogitationes. Plerique humano affectu pensantes factum, plangere et dolere, quod dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset. Alii suspicati levitatem propter aetatem, diffidere de perseverantia, timere de casu. Nonnulli temeritatem causantes, indignari et fremere in eum, quod supra aetatem et vires inconsulte rem ar
Abbreviated transcription (Latin):
uẽs: nͨ talentis intubans. syinhians luens: E etge
lngue sarcubo cepit euelłe. ⁊ deffere. ⁊ dissipart i
de die sdiem factitans prauã. dirr̃a ⁊ asꝑaĩ uzas
planas. Exultabat ut gygas aid discurrenłi ubiꝙ. Diceres
ignẽ urentẽ in ꝯsumẽdo tͥminũ uepres. diceres secũ¬
rim uł asciam in deitiendo plantationes malas. Extir¬
pare barbaritos ritus. plantare etcłiasticos. Uet̾nosas
om̃s neq enĩ pauce ĩueniebant᷑: abolebat suꝑstitioes.
seu qͣslibet ubicũq dephendisset malignitates ĩmissas

Expanded text:
ntis incubans, sed inhians lucris. Et ecce linguae sarculo coepit evellere, destruere, dissipare, de die in diem factitans prava in directa, et aspera in vias planas. Exsultabat ut gigas ad discurrendum ubique. Diceres ignem urentem in consumendo criminum vepres. Diceres securim vel asciam in dejiciendo plantationes malas, exstirpare barbaricos ritus, plantare ecclesiasticos. Veternosas omnes neque enim paucae inveniebantur abolebat superstitiones, seu quaslibet, ubicunque deprehendisset, malignitates immissas
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ꝯsũmationẽ scł̃i. Sem̃ sepultus apd̾nosẽ :
nob̾ specialit̾ hoc opus ĩcũbit. quod me int̾ spetiales
am cos sc̃s ille habebat. ⁊ eo loci uir nulli ĩ hac parte
Ele stłm fuisse me crecła. Nrc mertedȩ uasat i tãta
fanuiliaritas sc̃itatis. Primitias iã accepi. In exire¬
in ispositus erat: ĩmo in pͥncipiis ugxta illo̾. cum
onumatus fuerit ħotunc incipit. Accacurri ego
ut bndidio moritur suꝑ me ueniret. At ille cũ
iã nenbra alia mouere ñ posset fortis ad dandam
benedictionẽ : eleuatis scĩs manib suꝑ caput cap̃t
meum bndixit mͥ ⁊ b̃nditione heditate possideo
Et quomͦ ego ilłu silere queam: Postremõ tu id
cis amicus m̃s. ac tecũ pariter uir ex hyberma
stribis ur̃a illa om̃is eccłia scũꝵ. Libens obedio
p̾sertim qd̾ ñ eloqͥum exigitis. s narrationẽ. Da-¬
bo uͦ oꝑam. ut ea sit pura ⁊ luculenta. deuotos
ĩ formans. fastidiosos ñ onerãs. Sane narratioĩs

Expanded text:
inde sepultus apud nos est: nobis specialiter hoc opus incumbit. Quid quod me inter speciales amicos Sanctus ille habebat, et eo loci, ut nulli in hac parte gloriae secundum fuisse me credam? Nec mercede vacat mihi tantae familiaritas sanctitatis: primitias jam accepi. In extremis positus erat, imo in principiis, juxta illud: Cum consummatus fuerit homo, tunc incipit . Accurri ego, ut benedictio morituri super me veniret. At ille cum jam membra alia movere non posset, fortis ad dandam benedictionem, elevatis sanctis manibus super caput meum, benedixit mihi, et benedictionem haereditate possideo: et quomodo ego illum silere queam? Postremo tu id cis amicus meus, ac tecum pariter ut ex Hibernia scribis vestra illa omnis ecclesia sanctorum. Libens obedio, praesertim quod non eloquium exigitis, sed narrationem. Dabo vero operam, ut ea sit pura et luculenta, devotos informans, fastidiosos non onerans. Sane narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
eã: s ñ in uiris habes uͦ de iusto. qr lex di uꝰ ĩ coede
ipsiꝰ. ⁊ ñ in cadice. Nec ꝑfectiõis is gͣdus. ꝑfectus car̾e
⁊ necessari s ꝑatus est. At gratis istud. Utina suꝑ¬
fluis ponat᷑ modus: utin̾a ñ cupiamꝰ in infinitũ.
S quid. forte reppias qui hoc possit. Id quid̃e dif¬
ficile: s uule qd egimꝰ. Querebamꝰ uirũ optimũ.
młtoꝵ. liberator̃e: ⁊ ecce laboramꝰ inueniendo qui
seipsũ saluũ facire possit. Optimnus hodie est: qͥ ũ est¬
qui ñ est nuis malus. unile qm̃ a t̾ra defecit sis̃ uide¬

Expanded text:
in viris. Habes vero de justo, quia lex Dei ejus in corde ipsius , et non in codice. Nec perfectionis is gradus. Perfectus carere et necessariis paratus est. At gratis istud. Utinam superfluis ponatur modus! utinam non cupiamus in infinitum! Sed quid? Forte reperias qui hoc possit? Id quidem difficile: sed vide quid egimus. Quaerebamus virum optimum, multorum liberatorem: et ecce laboramus in inveniendo, qui se ipsum salvum facere possit. Optimus hodie est, qui non est nimis malus. 2. Unde quoniam a terra defecit sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
locusta. ⁊ mel siluestre. Ecce qͥ mollib uestiunt᷑: ĩ domib
regũ st̃. Rigida uestis ⁊ dirissituis hispuditatib cͥcũtetta
rigore squalori gero corpus afficit patͥarche: carnẽpꝑ te¬
nerrimã ĩmatura dist̃ ctio cdiscipline feritate coartat.
Teneros artꝰ ⁊ sacͣtiori spũ suꝑfusos: ꝯtinui quassat logi¬
tudo martyrii. Sib añ eiꝰ qͣlis erat: Non q̃rũt᷑ phassidia
ues: nͨ ꝑ totu discͣrit᷑ regionẽ ut patͥarchalis stomacus
pascit᷑. ⁊ aĩalis uilissim satiat᷑ eduleo: nichilq coctũ acti¬
pit ieiunãtis austeritas. Castigato qͥpe uẽtri ⁊ diuturna
maceratiõe diftento ignota fuit uaritas ferculoꝵ: nͨ intͦ¬
nut ĩ os eiꝰ qd̾ guła ałiceret. sufficeret uentͥ stomaeo
blandiret᷑. Helyas comedit carues. ⁊ siqͥd aliud apponit᷑
na ad legis huiꝰ aspiras fe fastidiu: uestis aspa.uib te luina
iens deuota ꝑfectũ ꝯsecrãt patr archam. Sertue hono

Expanded text:
. Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt .» Rigida vestis, et durissimis hispiditatibus circumtexta, rigore squalorifero corpus afficit patriarchae, carnemque tenerrimam immatura disciplinae feritate coarctat, teneros artus, et sacratiore spiritu superfusos continui quassat longitudo martyrii. Cibus autem ejus qualis erat? Non quaeruntur phasides aves, nec per totam discurritur regionem, ut patriarchalis stomachuspascitur et animalis vilissimi satiatur edulio, nihilque coctum accipit jejunantis austeritas. Castigato quippe ventri, et diuturna maceratione distento, ignota fuit varietas ferculorum, nec introivit in os ejus quod gulam alliceret, sufficeret ventri, stomacho blandiretur. Elias comedit carnes , et si quid aliud apponiturna ad legis hujus aspirasse fastigium. Vestis aspera, cibus tenuis, mens devota, perfectum consecrant patriarcham. Sextu
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis. Occurrit c eliabeth. ⁊ antiqͤ sterilitatis carens
obꝓbriis. amitũ sp̃osi: p̾coñe udicis. selicissinoo uenre
deportat. Iungunt᷑ amplexꝰ: uenit᷑ ad oscula: copuli¬
t᷑ felices uteri : regẽq ⁊ milit̾e. ĩ nͥ duo tenerrimi
parietes abiungũt. Qdmirũsimirat᷑. ⁊ exultat puse.
adtactu tã ꝓxime diuinitatis asflatꝰ. Poterat ne uacarra
qͦcũq mirac ło: cu p̾sens aderat regis p̾sentia: regnãtis ma¬
ter᷑ mũli redeptor. Qdͥ. qd̾ ñ semel tam sc̃ꝵ ãplexaũ
fuit celebrata ꝯiuiuttio. Manfit aũ maRia cũ illa qͣsi

Expanded text:
rens opprobriis, amicum Sponsi, praeconem Verbi felicissimo ventre deportat. Junguntur amplexus, venitur ad oscula, copulantur felices uteri, Regemque et militem nonnisi duo tenerrimi parietes abjungunt. Quid mirum, si miratur et exsultat puer ad tactum tam proximae divinitatis afflatus? Poteratne vacare a quocunque miraculo cui praesens aderat Regis praesentia, regnantis Mater, mundi Redemptor? Quid quod non semel tam sanctorum amplexuum fuit celebrata conjunctio? «Mansit autem Maria cum illa quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dicatũ: ⁊ uniu̾sã nazareoꝵ secła cͥhspice: sołuq bap¬
tist̾ã tam in hiis qm ĩ aliis ĩuenies lignorẽ.
Secũdus honor ẽ scificatio ĩ uentͤ matͥs. Qrũq de
Imassa pͥuaricatͥce nĩułũ ingͤdim. longã restem
originał pcc̃i thimꝰ nobiscũ. Solꝰ ille qͥpcc̃m ñ fet̃ exti

Expanded text:
niversam Nazaraeorum sectam circumspice, solumque Baptistam tam in hoc quam in aliis invenies digniorem Secundus honor est sanctificatio in ventre matris. Quicunque de massa praevaricatrice mundum ingredimur, longam restem originalis peccati trahimus nobiscum. Solus ille qui peccatum non fecit exci
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sinu beatissimo ꝯfoueret: ⁊ uno pariete remoto. u¬
pinqͥoõe redderet p̾sentie creatoris. Iatile aũ hac exeũ¬
głio conectare liquet ; qͥa iã fexmenses a ꝯceptiõe rohis
defluxerãẽ. cũ aduͥginẽ artͥagls missusẽ: q̃ renouationẽ
mũdi pudor uͥgineo noua salutatiõe portaust. Exħ̃ic uͥgo
tarche. Aꝗqͥ librũ iustoꝵ. diligẽtiori b ocłis sspefrũit.
ibi se uidisse testant᷑ qd̾ ip̃a dns genitͥx. felic̃e puenũ
pͥmũ de t̾ra leuauiͣt. ⁊ tognate partũ. om̃i ꝓfecuta
sit seruitute. Que tñq aũ mͦ rei huiꝰ ueritas det̾mnat᷑.
illd̾ ꝓcerto certũ ẽ. ꝙ ñ parũ ꝯtulit puero nascituro
tã felix ⁊ morosũ intemerate hospitiũ genitͥcis.
uartꝰ honor ẽ. gaucliũ ĩ natiuitate. Prubesce lueifer¬

Expanded text:
tum sinu beatissimo confoveret, et uno pariete remoto, propinquiorem redderet praesentiae Creatoris. Facile autem hoc ex Evangelio conjectare liquet, quia jam sex menses a conceptione Joannis defluxerant, cum ad Virginem archangelus missus est, qui renovationem mundi pudori virgineo nova salutatione portavit. Ex hinc Virgo triarchae. Alii, qui librum justorum diligentioribus oculis inspexerunt, ibi seprimum de terra levarit, et cognatae partum omni prosecuta sit servitute. Quocunque autem modo rei hujus veritas decernatur, illud pro certo certum est, quia non parum contulit puero nascituro tam felix et morosum intemeratae genitricis hospitium. Quartus vero gaudium in nativitate. Erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
matͥs u̾ẽtre ꝯsurgit.Nestis q a dieb istis regnũ celoꝵ.
uim patit᷑. ⁊ ioleriti rapiũt illd̾: An oblitꝰ es q iste
mittur parare d̃no pleb̾e ꝑfect̾a: Intuere ordiñe reꝵ.
⁊ ĩ ip̃is sue ꝯceptiõis inicus. ĩ uenesħuc ualidicer̃
conamine tuã fortitudinẽ irrupisse. Tufecisti ut fr̃i¬
nalis pc̃ci respergͭet᷑ infamua. Hus excepit orb̾ exterius.

Expanded text:
Nescis quia a diebus istius «regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud? » An oblitus es quia iste mittitur parare Domino plebem perfectam? Intuere ordinem rerum, et ab ipsis suae conceptionis initiis invenies hunc validiore conamine tuam fortitudinem irrupisse. Tu fecisti ut fratrinalis peccati respergeretur infamia. H
Abbreviated transcription (Latin):
cumułu tͣnͣsmigrauit. Natiuitas aũ hois istius. ĩ gau¬
diũ ẽ: ⁊ ĩ sollẽpnitatẽ p̾clarã. Letat᷑ mrbis: ⁊ ĩ qua¬
ł: tua potestate potẽtior. Considera ⁊̃ qͣnta dignitate
ppollet natiuitatis huiꝰ celebranda deuotio. qͣmãꝙ
grãm ĩ oculis eccłie potuit ĩuenire. Nullꝰ ħor nal¬

Expanded text:
itas autem hominis istius in gaudio est et in solemnitatem praeclaram. Laetatur orbis, et quatibi, tua potestate potentior. Considerandum est quanta dignitate praepolleat nativitatis hujus celebranda devotio, quantamque gratiam in oculis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ertiꝰ ẽ excelłetia ĩ exultatiõe. Ascłoñ ẽ¬
auditũ qd̾ exultaur̃t qͥs ĩ ut̾o matͥs: cũ hic
ĩgaucho exultasse legat᷑. Prorsus obstupẽda dig¬
ei suibe p̾sensit ĩfusũ. Beata ała q̃ ĩ uia pcc̃oꝵ ñ stetit
s secretior femita de celestib officinis egͣdiens.

Expanded text:
xcellentia in exsultatione. A saeculo non esauditum quod exsultaverit quis in utero matris, cum hic in gaudio exsultasse legatur. Prorsus obstupenda digsubstantiae praesensit infusum. Beata anima, quae in via peccatorum non stetit, sed sec
Abbreviated transcription (Latin):
assignat᷑. Cõsid̾a ñciantis sublinitat̾ẽ: ⁊ dignitatẽ loci÷
diei reuerentiã: ⁊ tc ĩtellige pot̾is. qͣm suꝑ excellenti
gła ioħs baptiste genitura p̾dicit᷑. Salna gͥ reue
reuerẽtia reiłẽptoris : qr ñ derogamꝰ regi si regis mi¬
litẽ honoramꝰ: cũ ille dns. ħ seruus. ille c̾ator catura
iste̾ digniori p̾monstratiõe ioħes nũtiat᷑. ꝓp̃c fortassis

Expanded text:
assignatur. Considera nuntiantis sublimitatem, dignitatem loci, diei reverentiam, et tunc intelligere poteris quam superexcellenti gloria Joannis Baptistae genitura praedicitur. Salva igitur reverentia Redemptoris, quia non derogamus Regi, si Regis militem honoramus, cum ille Dominus, hic servus; ille Creator, creatura iste; digniore praemonstratione Joannes nuntiatur quam Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solu obliuisci. s ⁊ nescire. ꝑpetuũq cũ dͥuintate sta¬
bilire ꝯsortiũ. Recessus montũi siluaꝵ affĩactꝰ ⁊ualluũ
subt̾raceas uastitas. puero patͥarche domitilia qͣ nax corge¬
rat p̾buer̃t. Non opponat᷑ mͥ iheremias : nͦ p̾dicantis pu¬
eritie uͥtus audeat obuiare: q si ille ꝯsecratꝰ in ꝓpħa.
hic ĩ plus qũa ꝓpħa : ⁊ licet ille ppło futura p̾dicat. ñ tñ

Expanded text:
non solum oblivisci, sed et nescire, perpetuumque cum divinitate stabilire consortium. Recessus montium, silvarum anfractus et vallium subterjacens vastitas puero patriarchae domicilia praebuerunt. Non opponatur mihi Jeremias, nec praedicantis pueritiae virtus audeat obviare, quia si ille consecratur in prophetam hic in plusquam prophetam ; et licet ille populo futu
Abbreviated transcription (Latin):
canis. ⁊ ualde raris ĩ fronte. aures latas habẽs ⁊ eccnsas.
ciculos ꝑuigiles ⁊ letos iłta suꝑcilia ⁊ tana. ⁊ cͥea froretẽ: ⁊ tii¬
pora tandidissimã cutẽ gerẽs. genas utpote ex crebrd iiu
no tenues. s admodũ rubeas. mireꝙ iocũdas. barb̃a calã
digitos ductiles ⁊ gͣciles nulłaꝙ prorsus suꝑfluitatẽ in men¬
bs gerebat. Qmto uͦ pulchͥus corꝑ ali ꝑsona exc̾ius refpłede
bat. tãto fulgidius habitatore spũ scõinteriꝰ choruscdba
Cũꝙ succrescentib meritoꝵ uͥtutib ĩ specułu totꝰ sch̃iais
excelleret. ita celeste uisus ẽ columen ꝓmeteri. qͣtiuꝰ ñ soli
scotica gens ⁊ britannica. uerũ ꝙͦ ⁊ hybernenses ppłie
oircũquaq regionum finitũ cũ suis pͥncipib adilrar ui
eiꝰ laudis pretonia ⁊ undiꝙ̃ mra freqñtia ꝯfluebãt adcĩ

Expanded text:
canis et valde raris in fronte, aures latas habens et extensas, canis et valde raris in fronte, aures latas habens et extensas, oculos pervigiles et laetos, hirta supercilia et cana et circa frontem et tempora; canio tenues, sed admodum rubras, mireque jucundas, barbam canam, digitos ductiles et graciles. nullamque prorsus superfluitatem in membris gerebat. Quanto vero pulchrius corporali parte exterius ritatore Spiritu sancto interius coruscabat. Cumque succrescentibus meritorum virtutibus in speculum totius sanctitatis excelleret, ita coeleste visus est columen promereri, quatenus non solum Scotica gens et Britannica, verum quoque et Hibernenses populi, et circumquaque regionum finitimi cum suis principibus admirarentur ejus laudis praeconia, et undique mira fr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sobrietate mũdi corꝑis equali potitus ẽ digmtate. fuit etiã
pauꝑib ħuilis. subiectis ingus. potẽtib affabilis qͣtinꝰ suoꝵ. me¬
diocritate moꝵ. siue iocunditate sermonũ in uitã om̃s al¬
liceret celestium gaudioꝵ. Cognouit aũ p̾lacos his mũdͥa¬
lib potentus. ⁊ tumẽua eoꝵ colla nullatenꝰ ad xp̃iane rligi¬
onis ꝑfectionẽ u aluisse reflecti. nͥ ꝑmãsuetissimas uere pie¬
tatis ãmanitioẽs. apłica imbutꝰ doctͥna om̃ib omĩa fc̃s. ut
om̃s lucͥfaceret. Altiores se hunore p̾uenzebat. subiectos se
pat̾no amnore ꝯsouebat. ut familiaritate sue ꝯu̾sationis
pramptiꝰ u̾ba uite om̃iũ cordib ĩfunderet. Erat enĩ uird̃i uill¬
tu. actu. habitu oir̃iꝙ corꝑali modo pari ꝯuementia co¬
aptabilis. ꝓcductis scilicet mebͥs ⁊ subtilib. mediocri ꝙͦꝵ ꝓce¬
ritate emmẽs capite gr̃adi. capillꝰ flauis ⁊ planis ꝯmixtis

Expanded text:
et sobrietate mundi corporis aequali potitus est dignitate. Fuit etiam pauperibus humilis, subjectis mitis, potentibus affabilis, quatenus suorum mediocritate morum, sive jucunditate sermonum, in viam omnes alliceret coelestium gaudiorum. Cognovit autem praelatos his mundialibus potentiis, et tumentia eorum colla nullatenus ad Christianae religionis perfectionem valuisse reflecti, nisi per mansuetissimas verae pietatis admonitiones. Apostolica imbutus doctrina, omnibus omnia factus ut omnes lucrifaceret, altiores se honore praeveniebat, subjectos sibi paterno amore confovebat, ut familiaritate suae conversationis promptius verbo vitae omnium corda infunderet. Erat autem vir Dei vultu, actu, habitu, omnique corporali modo pari convenientia coaptabilis, productis scilicet membris et subtilibus, medriocri quoque proceritate eminens, capite grandi, capillis flavis et planis, commixtis
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ne tã uenerabiles ꝑsonas ĩsatiabilis tartaritꝰ uorat
fauce absorberet. ⁊ ĩ ꝑditionẽ suã traheret. ñ cessabat co¬
tidie plustare oppida. uicos ⁊ castella. stilłado u̾bauice
ĩ aurib eoꝵ. Et diuina gr̃a ꝯseqñte. qmͣ płimmi eiꝰ erudi¬
tiõt laq̃os maligni ꝑuasores euasert̃. ⁊ uita et̾nã adqͥsiert¬

Expanded text:
bat, ne tam venerabiles personas insatiabilis Tartarus voraci bat, ne tam venerabiles personas insatiabilis Tartarus voraci fauce absorberet, et in perditionem secum traheret, non cessabat quotidie perlustrare oppida, vicos et castella, stillando verba vitae in auribus eorum. Et divina gratia consequente, quamplurimi ejus eruditione laqueos maligni
Abbreviated transcription (Latin):
tifice. admirabat᷑ amenissimã terrã. spatiosã. ⁊ delẽtabiłe
nimis. ⁊ be nignitate dni exuberantẽ. lacte ⁊ melle. ⁊ diuer¬
saꝵ. frugũi. arboꝵq fertilitate om̃iũꝙ bonoꝵ habun¬
dantia asfatim affluent̾e. ĩcolas qͦ ꝑsonali forma corpoꝵ
magnanmos uiros egregios p̾liatores. regali militia ido¬
neos.⁊ om̃i exatitatione studioꝵ. suoꝵ. huic scło digniter ꝯ¬
formatos. S qr iuxta psalmidicã uocẽ sic̃ equus ⁊ mulꝰ
qͥb ñ est ĩcellectꝰ. ĩ chamo ⁊ freuo cõstricti st̃ sachane. le¬
gẽ cli p̾uaricãtes adulterus rapinis. furtis. ꝑuriis ho¬
micidiis feclati ut ferales canes pestifera rabie iuicem se
mordentes. sua queq alt̾natĩ dolo fraudantes. mutua se
ceile ꝓsterũetes. Ceruẽs deniq angłicusiur de diẽ ĩ diem in
actib suis perores fieri. uigilus lacͥmis or̃oib ꝓ eis labira¬

Expanded text:
tifice, admirabatur amoenissimam terram, speciosam et delectabilem tifice, admirabatur amoenissimam terram, speciosam et delectabilem nimis, et benignitate Domini, exuberantem lacte et melle, et diversarum frugum, arborumque fertilitate, omniumque bonorum abundantia affatim affluentem. Incolas quoque personali forma corporumagnanimos viros, egregios praeliatores, regali militia idoneos, et omni exercitatione studiorum suorum hinc conformatos. Sed quia juxta psalmodicam vocem, snon est intellectus, in camo et freno constricti sunt Satanae, legem Dei praevaricantes adulteriis, rapinis, furtis, perjuriis, homicidiis foedati, ut ferales canes pestifera rabie invicem se mordentes, sua quaeque alternatim dolo fraudantes, mutua se caede prosternentes. Cernens denique evangelicus vir de die in diem in actibus suis pejores fieri, vigiliis, lacrymis, orationibus pro eis labora
Abbreviated transcription (Latin):
tis ibide cultorib qͥb p̾pofuit abde̾m nõie florbertũ. sc̃e reli¬
glõis recteꝵ̾e dignis morib ꝯpositũ ⁊ totiꝰ honestatis exem¬
plis refertũ. Aquo etiã ⁊ a ceteris fr̃ib monastice caritatis
to pontifice amando ⁊ abb̃e florberto ⁊ deuotis fr̃ib cõdigno
honore humatũ. atq głosis mixacłis choruscante. In eod̾e
qͥpe loco ꝑ dies tͥguita ꝯmoractꝰ est:⁊ ad sepulchiu sc̃i bauo¬
nis fuas p̾ces missaꝵ q celebratioẽs ꝑingil dño dõ ĩmolabat.
Sis nãq dieb adimpletis. fr̃es cenobii. ⁊ deuotũ uulgus
pagi poritifidali iure bñdixit. ⁊ ĩ uiã ueritatis ꝯfirmauit
accipiens ab officio monast̾ii sũptus qͣ m itiuere necessa¬
ru st ꝓfectꝰ est: ⁊ in t̾ram ꝓꝑauit dõ disponente brab̃a¬
uam. Quo ĩgrediente salutiferis gressib uenerãdo põ¬

Expanded text:
tis ibidem cultoribus, quibus praeposuit abbatem nomine Florbertum sanctae relitis ibidem cultoribus, quibus praeposuit abbatem nomine Florbertum sanctae religionis rectorem, dignis moribus compositum, et totius honestatis exemplis refertum. A quo etiam, et a caeteris fratribus, monasticae charitatis postolorum a B. pontifice Amando et abbate Floreberto et devotis fratribus condigno honore humatum atque gloriosis miraculis eoruscantem. In eodem quoque loco per dies triginta commoratus est, et ad sepulcrunis suas preces missarumque celebrationes pervigil Domino Deo immolabat. His namque diebus adimpletis, fratres coenobii, et devotum vulgus pagi pontificali jure benedixit et in via veritatis confirmavit. Et accipiens ab officio monasterii sumptus, qui in itinere necessarii sunt, profectus est, et in terram properavit, Deo disponente, Brabantiam. Quo ingrediente salutiferis gressibus venerando pon
Abbreviated transcription (Latin):
meditatiõis gͣcitate secũ respirauit. culpã ꝙ in se rephed¬
dris si talentũ sͥ creclitu i unius regionis loco cõmor̃as
lurtaret᷑. cũ sciret multas gentes cecitate sui erroris irretiri
qͣs oporteret dnce claritatis fulgore irradiari. uisũ est xp̃i
poni. ut ꝓfuisius ad salitẽ plurimoꝵ. splendesceret. ⁊ ad bici¬
dissimas celestis uite mĩasiones ꝑduceret. Cum talib itaꝙ
curis fluctuaret. dño ꝓuidẽte cuidã sc̃e memorie archidiã¬
chono siluana nomine ĩculcabat iura regiminis. ne oues
xp̃i sine rectore eẽnt. qͣmdiu ip̃e pastor ꝓ alenilis gregib
s um gͣ plurima ꝑlustrasset. loca diuini gͥminis semina
spargedo. demonia ab obsessis corꝑib pellendo młtoꝵ
egrotãtiũ corꝑa sañado ꝯueuit cũ discipłis suis. ad qd̾dã ce¬
nobiũ auico uocabulo gandauũ nõiatũ. qd̾ beatus põti¬
fex amandꝰ extirpatis gentiliũ fanis fecit fundari. qd ip̃e

Expanded text:
meditationis gravitate jocum temperavit, culpamque in se reprehendens, si talentum sibi creditum in unius regionis loco commorando lucraretur, cum sciret multas gentes caecitate sui erroris irretiri, quas oporteret dominicae claritatis fulgore irradiari, visum est ei Chponi, ut profusius ad salutem plurimorum splendesceret, et ad lucidissimas coelestis vitae mansiones perduceret. Cum talibus itaque curis fluctuaret, Domino providente, cuidam sanctae memoriae archidiacono Sylvano nomine inculcabat jura regiminis, ne oves Christi sine rectore essent, quandiu ipse Pastor, pro alendis gregibus, Cum vero plurima perlustrasset loca divini germinis semina spargendo, daemonia ab obsessis corporibus pellendo, et multorum aegrotantium corpora sanando, convenit cum discipulis suis ad quoddam coenobiufex Amandus, exstirpatis gentilium fanis fecit fundari, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
scloꝵ. Respõder̃t̃ discipłi eiꝰ tũ astãtib fidelib amiẽ. Et ecce
uox diuinitꝰ eiissa. mi dilecte ĩqͥt suꝑ his om̃ib q̃ beuigne ex¬
adxos ⁊ dixit. Fratres mei km̃i. astohostia regis mei uocãtꝰ me.
me. Estote fortes. ⁊ si qͥd defuerit uirib. suppleat ur̃a trudelitas
ĩpassiõe mea. Isti comites mei. oues xp̃i st̃. peto ilł pͥac̃e. nemi¬
ñe unqͣm lesert. ĩ nocẽtes enĩ ft̃. E osculatas ẽ eos ⁊ dixit.

Expanded text:
. Responderunt discipuli ejus cum astantibus fidelibus: Amen. Ecce vox divinitus emissa: Mi dilecte, inquit, super his omnibus quae benigne ad eos, et dixit: Fratres mei charissimi, asto hostia Regis mei vocantis me,me. Estote fortes, et si quid defuerit viribus, suppleat vestra crudelitas in passione mea. Isti comites mei oves Christi sunt, peto illis pacem, neminem unquam laeserunt, innocentes sunt. Et osculatus est eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m facinorosũ ⁊ cedeti uiros cũ eo ꝯflagrauit. qͥ hoc sce¬
lus ꝯsiliati sx̃. ut nͨ cineres eoꝵ. reppir̃et᷑. Constãtissimꝰ aũ
p̾co xp̃i ñ ẽ delictꝰ a do: s restitutꝰ lingua ãpliori fidutia
ppłõ illi diuina iura ĩsinuabat. Nec ista ad tactus plaga ma¬

Expanded text:
ipsum facinorosum et sedecim viros cum eo conflagravit, qui hoc sceipsum facinorosum et sedecim viros cum eo conflagravit, qui hoc scelus consiliati sunt, utChristi non est derelictus a Deo, sed restituta lingua ampliori fiducia populo illi divina jura insinuabat. Nec ista attactus plaga ma
Abbreviated transcription (Latin):
salutatia eiꝰ monita capacit̾ fusceper̃t: ĩcreduli ꝯtumaciter re¬
nitentes dixert̃. Huc eugl̃itũ iłsputatorẽ fallate ⁊ seductor̃e ẽe:
ñ ꝓsalute aĩaꝵ ĩuigilasse. s amore t̾ren lucti regionss nau
tionũ circuisse. ⁊ eũ digniꝰ ẽẽ ꝯtumeliis affui. aut exibari aut
crcdelit̾ necari : qm̃ eiꝰ obtemperan doctnis. In hoc malig.¬
intatis errore ꝑtinacit̾ ꝑseuerãtes. alii scmdĩ martyr̃ẽ
cũplubatis cerestib plagauer̃t: alii fustib multsꝙ in¬
iuris debacares macerauert̃. Inter ħ unꝰ eoꝵ. Walbertus
dictꝰ. diaboͥ istinctu estuans. fetreã foccip̃ẽ misit ĩ os sc̃i. qr
abscidit eiꝰ linguã. &. ꝓietit ĩ ꝯspectu ppłi. ⁊ ait. Ecte lngua
secductoris istius q̃ salsa loq̃ndo gentẽ nr̃am auertił. ni.¬
chil aliud meret᷑ nͥ ut tanib ꝓitiat᷑ ad deuorancłu. Cũ aũ
p̾sumeret talia ꝑuertꝰ ag̾e: fłama ex ira dei egͥiliebat᷑. que

Expanded text:
salutaria ejus monita capaciter susceperunt, increduli contumaciter renitentes dixerunt hunc evangelicum disputatorem fallacem et seductorem esse, non pro salute animarum invigilasse, sed amore tuisse, et eum dignius esse contumeliis affici aut exsiliari, aut crudeliter necari, quam ejus obtemperari doctrinis. In hoc malignitatis errore pertinaciter perseverantes, alii sanctum Dei martyrem plumbatis cestibus plagaverunt, alii fustibus multisque injuriis debacchantes maceraverunt. Inter hos unus eorum Walbertus dictus, diaboli instinctu aestuans ,ferream forcipem misit in os sancti et abscidit ejus linguam, et projecit in conspectu populi, et ait: Ecce lingua seductoris istius, quae falsa loquendo gentem nostram avertit, nihil aliud meretur, nisi ut canibus projiciatur ad devorandum. Cum autem praesumeret talia perversus agere, flamma ex ira Dei egrediebatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
datapacis. ⁊ oit̃rũ bonoꝵ plenstudo floxescat: ⁊ qͥ ĩinar iu
in aqͥs siue ĩ t̾ra. uł in carc̾e. aut ĩfiriitate. siue ĩ aliq̃ pressura
angustiant᷑. ⁊ uoĩs mei recorl ati fueñt: exaudi eosdne. ut cog¬
noscãt uere. qr sulełes ĩ electis tuis. ⁊ sc̃s ĩ om̃ib oꝑib tuis:
luti. laudent nomẽ tuũ bñdictũ ĩ scla : ⁊ maxime dñe qͥ huc
bem assũptioĩs mee cũ deuota habuerĩt nremori̾a. habeant
totũ anñi iugi p̾sentia gr̃e tue securũ: nͨ eis dñet᷑ infirii¬
tas. nͨ molestiaꝵ. ĩ qͥtas. s sit eis tͣnqͥllitas pacis ⁊ sanitatis.

Expanded text:
nitudo florescat, et qui in mari, vel in aquis, sive in terra, vel in carcere, aut in infirmitate, sive in aliqua pressura angustiantur, et nominis mei recordati fuerint, exaudi eos, Domine, ut cognoscant vere quia fidelis es in electis tuis, et sanctus in omnibus operibus tuis, luti laudent nomen tuum in saecula; et maxime, Domine, qui hunc diem assumptionis meae cum devota retinuerint memoria, habeant totum annum jugi praesentia gratiae tuae securum, nec eis dominetur infirmitas, nec molestiarum inquietas; sed sit e
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsnanigare habebat. obnã uenit ei iuuenis ꝑlucidꝰ aspectu.
habilis ĩcessu. dulciq affamine. sic scm̃d̾i exorsus ẽ cõpellare.
⁊ nĩqm aberit tͥ cura mei. s difensor. ⁊ dux adero ĩ om̃ib uns
siue oꝑib tuis. Noui causã itiaeris tui. festinemꝰ qͦtendis
ino cũ tͥb discipłis suis subseqñte. pariter illd̾ magĩuu ma¬
est illis intedere ꝑ cãpũ uixidissimis gͣminib ⁊ rosaꝵ lili¬
oriq florib albescente. om̃iũꝙ speciosaꝵ grnerib uemõ¬
terẽt. ductor eoꝵ. discessit ab eis. Iuideub illis: cum
mnagno spłedore diuine claritatis crrtũfusus ascendit in
selum. Sir aũ d̾i meritoꝵ. suoꝵ. ꝯnostẽs se efficientia diui¬
nitus magnifice sic choruscari. ħuili pauore attonitꝰ. pa¬
riter qͦ spe suꝑne ꝯsolatioĩs animatꝰ cũ discipłis suis
cursu secũdoq itin̾e. ad sc̃m ꝑuenit augustirĩu ep̃m. Cuius

Expanded text:
uod transnavigare habebat, obviam venit ei juvenis perlucidus aspectu, uod transnavigare habebat, obviam venit ei juvenis perlucidus aspectu, habilis in incessu, dulcique affamine sic sanctum Dei exorsus est compellare nquam aberit tibi cura mei, sed defensor et dux adero in omnibus viis sive operibus tuis. Novi causam itineris tui, festinemus quo tendvino cum tribus discipulis suis subsequente pariter, illud magnum maest illis incedere per campum viridissimis graminibus, et rosarum liliorumque floribus albescentem, omnium speciosarum geneributerent, ductor eorum discessit ab eis, et videntibus illis, cum magno splendore niveae claritatis circumfusus ascendit ad coelum. Vir autem Dei, meritorum suorum cognoscens se efficientia divinitus magnifice sic coruscari, humili pavore attonitus, pariter quoque spe supernae consolationis animatus cum discipulis suis cursu, secundoque itinere ad sanctum pervenit Augustinum episcopum. Cujus