comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que prius dicta ẽ. iebus. postea
salem. inde ierusalem. Iebus ꝯeul¬
cata. salem. pax: ierłm. uisio pa¬
cis intp̃tatur. Prius enim in nob̃
ꝯculcantur uitia: in de in pace ui¬
sticia: eclificia bonorum oꝑm cõ¬
struit: cdeinde aduisionem pacis
tantur hic ꝑ hoc qd̃ dicit. destruxi¬
sti. misertus es. et sana. Ynde do¬
minus. Ecce hodie et cras eicio
demonia: et sanitates ꝑficio. et die
tc̃ia ꝯsũmabor. Hec sunt pascha.
pentecostes. et cenophegia. Hii ft̃
tres dies dñice passionis .i. pęnitẽ¬
et sic misertus es nobis. Honẽnim
miseris nisi irasceris. Ira ẽ. uetustati
ut ꝑeat: miscd̾ia innouat hoĩem
int̾iorem: et si exterior corrumpitur.
et destruxisti nos ab ĩmortalitate.

Expanded text:
quae prius dicta est Jerus, postea quae prius dicta est Jerus, postea Salem, inde Jerusalem. Jerus conculcata; Salem, pax: Jerusalem visio pacis interpretatur. Prius in nobis conculcantur vitia, inde in pace justitia aedificium bonorum operum construit; deinde ad visionem pacis tantur hic, per hoc quod dicit, destruxisti nos, misertus es nobis; unde Dominus: Ecce hodie et cras daemonia ejicio, et sanitates perficio, et die tertio consummor . Haec sunt Pascha, Pentecostes, et Scenopegia. Et hi sunt tres dies Dominicae passionis, id est poenitenet es misertus nobis. Non enim misereris, nisi irasceris. Ira est vetustas, ut pereat; misericordia innovat hominem interiorem, et si exterior, corrumpitur . et destruxisti nos ab immortalitate,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. ꝑcut̾itur enim t̾renꝰ. et occidi¬
tur: ut uiuat celestis. Et cum ꝑcus¬
sit edom: ꝑcussit duodecim milia in
ualle salinarum. Ouodecim milia ꝑ¬
fectus numerꝰ ẽ: cui deputatur nu¬
merꝰ apłorum. qui de quatuor mũdi
partib. fideles ad tͥnitatẽ uocant:
Ergo duodecim milla ẽ. totus mudꝰ
ꝑcussus. Uallis enim humilitas. sa¬
line. saporem sapientiȩ significant.
ħ duo iõ bene iunguntur: qr młts
uane et uetuste humiliantur.: ꝓ t̾re¬
nis passi. Passi sunt et ħetiei: s bo
in humilitate sapienti et discreta.
Intentione docet beatam eẽ. ꝯtͥcio¬
nem scli. ꝑ quã ꝓbat ꝯmutandos ad
referuntur ꝑcussiones facte. ꝓpe
nis etͣ̾nis uitandis. Scdo agit de li¬
beratione quam p̾catur et affirmat
ibi. Ut liberentur. ẜpħã gͦ in uoce
ꝑcussorum in melius mutatorum:
li eramus: et destruxisti nos male¬
ger hic edificatos: ut erigẽsibonum
edificium. Hec ẽ. eiuitas trinomia.

Expanded text:
vitam. Percutitur enim terrenus, occidivitam. Percutitur enim terrenus, occiditur ut vivat coelestis. Et cum percussit Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duodecim millia perfectus est numerus, cui deputatur numerus apostolorum, qui de quatuor mundi partibus fideles ad Trinitatem vocant. Ergo duodecim millia est totus mundus percussus. Vallis est humilitas. Salinae saporem sapientiae significant. Haec duo ideo bene junguntur, quia multi vane et vetuste humiliantur pro terrenis passi. Passi sunt et haeretici, sciest in humilitate sapienti et discreta. Intentio: Docet beatam esse contritionem saeculi, per quam probat commutandos ad referuntur persecutiones factae, pro poenis aeternis vitandis. Secundo agit de liberatione, quam precatur et affirmat, ibi, ut liberentur. Propheta ergo, in voce percussorum in melius mutatorum ali eramus, et destruxisti nos, male aedificatos, ut erigeres in bonum aedificium. Haec est civitas trinomia,
Abbreviated transcription (Latin):
buntur eundo in doctrinam eius.
Oportet enim in eiꝰ doctrinã transire
eum: qui uult eius tytulũ habere. S
quomodo mutaret. nͥ ignẽ mitte̾t
in t̾ram: Nullomͦ. Iõ subdit. Cũ suc¬
cendit mes opotamiã. ⁊c̃. Hõs om̃s
ad luteram debellauit dauid. Quoduͦ
dicit has ꝓuincias succendisse: hõc
ñ hystorialiter accipi potest. s ꝓsigni¬
ficatione dr. ꝓ qͣ solet abhystoria rece¬
dere. Quasi dicat. Commutabuntur:
mes opotamiã. syrie ł syriam. Meso¬
potamia ẽ. eleuata uocatio.s. totus
mundꝰ uocatione scã apłorum eleuat᷑.¬
quẽ igne caritatis xp̃c succendit. Sy¬
ria sublimis int̾p̃tatur. S que pͥus erat
sublimis altitudine uana incensa hu¬
miliatur. ut meliꝰ exaltetur. Et syri¬
am sobal. Sõbal uana uetustas. quȩ
incenditur ut innouetur. & ẽ sens.
Suecendit pͥus sublimes ut humili¬
entur: et uanos ac ueteres. ut fiant
abolus. ł homo. Si diabolus in fugã.
si homo ad fidem ꝯu̾iitur. Et ꝑcussit

Expanded text:
buntur eundo in doctrinam ejus. Oportet enim in doctrinam ejus transire eum qui vult ejus titulum habere. Sed quomodo mutaret, nisi ignem mitteret in terram? nullo modo. Ideo subdit, cum succendit Mesopotamiam, et cum hos omnes ad litteram debellavit David. Quod vero dicit has provincias succendisse, hoc non historialiter accipi potest, sed pro significatione dicitur, pro qua solet ab historia recedere. Quasi dicat: Commutabuntur. Mesopotamiam Syriae vel Syriam. In Mesopotamiam est elevata vocatio, scilicet totus mundus, vocatione sancta apostolorum eleus igne charitatis succendit. Syria sublimis interpretatur, sed quae prius erat sublimis altitudine vana, incensa humiliatur, ut melius exaltetur. Et Syriam Sobal. Sobal, vana vetustas, quae intenditur ut movetur. Et est sensus: Succendit eos prius sublimes, ut humilientur; et vanos et veteres, ut fiant abolus, vel homo; si diabolus, in fugam; si homo, ad fidem convertitur. Et percussit
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm nisi tu ds̃: Et quis deduer me usq
in ydumeam .i. usq ad t̾renos: Ad quos
deduci desidat. ut de eis impleto numo
p̃destinatorum.simul cum eis adbea¬
titudinem ueniret. Dico quis deducet.

Expanded text:
Jerusalem, nisi tu Deus. Et, quis deducet me usque in Idumaeam? id est usque ad terrenos, ad quos deduci desiderat, ut de eis impleto numero praedestinatorum, simul cum eis ad beatitudinem veniret. Dico, quis deducet.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Dixi. letabor diuidam: qr extẽ¬
dam calciam̃tum meũ.i. eỹangłiũ.
quo munitur uita gradientiũ in mũ¬
nitatẽ xp̃i: qua latuit deitas. ł. ꝑ
caltiam̃tum qd fit de mortuo ani¬
mali intelligitur passio xp̃i. quã
p̃dicando extẽ.cal. usq in ydumeã.
que int̾p̃tatur t̾rena .i. usq ad tre¬
nos. Quasi. Et si ebulliat mũdus
scand̾alis : tam̃ usq ad tͣrene uite
intelligit gentes: que pͥus aliene
erant. s modo subdite. Et ẽ. Alie¬
nigene .i. gentiles pͥus alieni: sub¬
diti sunt modo mͥ uñ ĩ osee. Yoca

Expanded text:
dicat: Dixi: Laetabor, dividam, quia extendam calceamentum meum, id est Evangelium, quo munitur vita gradientium in munnitatem Christi, in qua latuit deitas. Vel per calceamentum, quod fit de mortuo animali, intelligitur passio Christi, quam praedicando extendam usque in Idumaeam, quae interpretatur terrena, id est usque ad terrenos. Quasi dicat: Et si ebulliat mundus scandalis, tamen usque ad terrenae vitae intelligit gentes, quae prius alienae erant, sed modo subditae. Et est, alienigenae, id est gentiles prius alienigenae, subditi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr sinis tribulari. hoc ẽ. quod in pͥncipio
ps almi cdixit. Et qui odeus ñ egredieris
inuirtutib nr̃is.i. ñ ꝯt̾ra eos apparebis.
qui dict̃. uͥ ẽ. ds̃ eorũ. ut olim fecisti patͥ¬
b. Qͣ. Non ostendes potentiam tuam
qualem ostendisti in dauid: in moyse.
in ihunaue. quib gentes cesserunt. et
magna strage facta. t̾ram ꝓmissã obtinu¬
erunt. S nobis intꝰ oꝑaberis: et sic meliꝰ
deduces. qr sic uidentur iusti. ñ ꝓ tẽꝑali
uita pugnare: s ꝓfut᷑a. Et qr deduces:¬

Expanded text:
 sinis tribulari. Hoc est quod in principio psalmi dixit. Et qui, o Deus, non egredieris in virtutibus nostris. Non contra eos apparebis qui dicunt: Ubi est Deus deorum, ut olim fecisti patribus, non ostendens potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Mose, in Jesu Nave, quibus gentes cesserunt, et magna strage facta terram promissam obtinuerunt. Sed nobis intus operaberis, et sic melius deduces, quia sic videntur non pro temporali vita pugnare, sed pro futura. Et quia deduces
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hendit iacob fugientem: cum
omnib que acquisierat in meso¬
potamia: ibiq pꝰ uirgia et rycas
pacificati sunt: et fedus amicitiȩ
inierunt. Collectisq lapidib fece¬
runt tumulum et comełunt suꝑ
eum. Qem uocauit laban tumu¬
lus testis : et iacob aceruus testimo¬
ego transibo illum ꝑgens ad te.
aut tu p̾terieris. malum michi cogi¬

Expanded text:
prehendit Laban Jacob fugientem, cum omnibus quae acquisierat Jacob in Mesopotamia, ibique post jurgia et rixas pacificati sunt, et foedus amicitiae inierunt; collectisque lapidibus fecerunt tumulum, et comederunt super eum, quem vocavit Laban, Tumulus testis; et Jacob, Acervus testimoego transiero illum pergens ad te: aut tu preterieris: malum mihi cogi
Abbreviated transcription (Latin):
entib te significationem ut fugiant¬
me fac dicit generalis iustus. collocã¬
li salute fiat ut uis Saporem h̃t
iste de ualle salinarum. qui et̾na pe¬
tit. De his semꝑ auditur iustus: de
t̾r̃enis ñ. nisi utiliter. Et exaudi me.
qr iam peto quod dare uis. Et neces¬

Expanded text:
ignificationem, ut fugiantme fac dicit generalis justus, collocanli salute, fiat ut vis. Saporem iste habet de valle Salinarum, qui aeterna petit. De his semper auditur justus, ut de terrenis non nisi utiliter. Et exaudi me, quia jam peto quod dare vis. Et neces
Abbreviated transcription (Latin):
faciemꝰ uͥtutẽ uincendo diabolũ in deo.
ñ m gladio. Nõ extra s intꝰ qr ds̃ erit
exercitꝰ et uictoria nr̃a. Unde subdit.
Et ipse dedueet tͥbulantes nos. & si nul¬
lius mom̃ti sumꝰ: ad nichilum delendo
tr ł deduces ad nichilũ ĩ nr̃a reputationẽ:
ut scił ꝓ nichilo habeamꝰ. Gꝙ tulus. In

Expanded text:
int. vincendo diabolum in Deo non in gladio, non extra, sed intus, quia Deus erit exercitus et victoria nostra. Unde subdit: Et ipse deducet tribulantes nos, et si nullius momenti simus, ad nihilum delendo,Vel, deducet ad nihilum, in nostra reputatione, ut scilicet pro nihilo habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in cxep̃o ꝓmisit. Qe d: quod ego lecabor.
.i. faciam qd leticis michi cedat sic: qr
partibor.ł diuidam siccimã. Siccima
locus ẽ. ubi iacob rediens a laban feẽ
tabernacła ꝓpter oues. et arm̃ta:
et uocauit socoth .i. tab̾nacła. ubietiã
abscondit ydola. que habebat de syria.
tibi diu ꝑegrinatus fuerat. infodiens
ea subter terebyntum. Scdm hẏstoriã
g̾. ꝑ siccimam significantur gentes.
alii enim credunt: alii non. Sc̃d̾m int̾¬
p̾iationem uero. siccima sunt humeri
qui diuiduntur .i. honera que sic par¬
ciuntur. ut alios pecẽa grauent: alii
leue iugum xp̃i ferant. Et scłm hoc:
ꝑ siccimam accipiuntur generalit᷑
ꝓuirib ecelesia distribuit singłis. Et
cõuallem tabernacłorum metibor.
Conũallis tabernacłorum ꝓpt̃ oues
iacobuideos significat: qui etiam di¬
iuduntur: qr alii credunt alii ñ.⁊ ẽ.
Conuallem tabernacłorum metibor.
.l. de uideis non paucos habebo. B
qr tabernacła militantium sunt.

Expanded text:
 promisit. Quid? quod ego laetabor, id est facerem quod laetitiae mihi cedat, sic, quia, partibor, vel dividam, sichimam. Sichima locus ubi Jacob rediens a Laban, fecit tabernacula propter oves et armenta, et vocavit Sochot, id est tabernacula, ubi etiam abscondit idola, quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus fuerat, infodiens ea subter terebinthum . Secundum historiam ergo per Sichimam significat gentes, Alii enim credunt, alii non. Secundum interpretationem vero, Sichima sunt humeri qui dividuntur, id est onera quae sic partiuntur, ut alios peccata gravent, alii leve jugum Christi ferant ; et secundum hoc, per Sichimam accipiuntur generaliter pro viribus Ecclesia distribuit singulis; Et convallem tabernaculorum metibor. Convallis tabernaculorum propter oves Jacob, Judaeos significat, qui etiam dividuntur, quia alii credunt, alii non. Et est, convallem tabernaculorum metibor, id est de Judaeis non paucos habebo. Vel quia tabernacula militantium sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Comino. tramab errore ad pęnitẽtiã
iuibrato gladio sꝑc̃ cum dixisti. peni¬
temini et credite eygłio. Appropin¬
quabit enim regnum celorum. Et
ꝯturbastieam ad penitentiam. coñ¬
scientia peccõrum accusante. Sicut

Expanded text:
 ab errore ad poenitentiam, vibrato gladio spiritus, cum dixisti: Poenitemini, et credite Evangelio; appropinquabit enim regnum coelorum . Et conturbasti eam ad poenitentiam, conscientia peccatorum accusante. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quos omnes xp̃s igne caritatis quem
in t̾ra dignatus ẽ. mittere: accendit.
et ꝯu̾tit ioab inimicum ł diabolum
in fugam ł hominem ad fidem. Et
ꝑcussit edom .i. t̾renos: ut uiuant
celestes. Et ẽ. sensꝰ. Ps almus iste di¬
rigens nos in finem .i. in xp̃m̃ agit ꝓhis.¬

Expanded text:
quos omnes Christus igne charitatis, quem quos omnes Christus igne charitatis, quem in terra dignatus est mittere, accendit et convertit Joab inimicum vel diabolum in fugam, vel hominem ad fidem. Et percussit Edom, id est terrenos, ut vivant coelestes. Et est sensus: Psalmus iste, dirigens nos in finem, id est in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde uidens amon et popłs esꝰ
qd̃ iniuriam feciss dauid: condux
undecumq exercitum. currꝰ et eqͥ¬
tes de mesopotamia et syria et
aliis locis. Qs d cum audisset dd̾
misit ioab pricipem militie ꝯtra
eos ad p̃lium: et fugauit eos in
ore gladii. Legitur egitur etiam¬
in libro regum. quod cum dauid pꝰ
mortem sauł ꝓsꝑe regnaret: per¬
cussit adhezeer regem sobal que ẽ.
pars syrie: et facta ẽ. sẏria tributa¬
ria dauid. E apta uero syria: ꝑcussit
de edom duodecim milia. Cumq re¬
u̾teretur posuit in ydumeã custodes
iste. S qͣuia inhystoriis non legitur
uastationib aliqͥd succendit. suꝑf¬
cie hystorie relicta : sic̃ in plerisq a¬
liis sit: ad spũalem dirigimur intell¬
gentiam. quȩ ex int̃p̃tationib nõtũ
sumitur. Int̾pretatur enim mesopo¬
tamia. eleuata uocatio. Syria. subli¬
mus. Sobal.uana uetustas. Ioab ini¬
micus. Edom. t̾̃renꝰ. His omnib figurã¬
tur elati magnitudine tr̃ene uanitatis:

Expanded text:
Deinde videns Amon, et populus ejus quod injuriam fecisset David, conduxit undecunque exercitum, currus et equites de Mesopotamia et Syria, et aliis locis. Quod cum audisset David, misit Joab principem militiae contra eos in praelium, et fugavit eos in ore gladii . Legitur in libro Regum, quod, cum David post mortem Saulis prospere regnaret, percussit Adezer regem Sobal, quae est pars Syriae, et facta est Syria tributaria David. Capta vero Syria, percussit de Edom duodecim millia. Cumque reverteretur posuit in Idumaea custodes,iste, sed quia in historia non legitur vastationibus aliquid succenderit, superficie historiae relicta, sicut in plerisque aliis fit, ad spiritualem dirigimur intelligentiam, quae ex interpretationibus nominum sumitur. Interpretatur enim Mesopotamia elevata vocatio, Syria sublimis, Sobal vana vetustas, Joab inimicus, Edom terrenus. His omnibus figurantur elati magnitudine terrenae vanitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ooniam dñs. quem irrisert̃ pueri. ẽ.
et tribilis ascendendo cȩlum. qui pͥꝰ
despicabilis apparuit. ł t̾ribił.
qr uidicaturꝰ in potestate. ⁊ rex magnꝰ
qd suos regit. suꝑ omnem t̾ram: nõ
tantum suꝑ iudeos. quod ostensum
ẽ. in tytulo eruci supposito. trib lingͥs

Expanded text:
oniam Dominus quem irriserunt pueri, est et terribilis ascendendo coelum, qui prius despicabilis apparuit. Vel, terribilis quia judicaturus in potestate, et rex magnus, quia suos regit, super omnem terram, non tantum super Judaeos. Quod ostensum est in titulo crucis superposito, tribus linguis
Abbreviated transcription (Latin):
mata. Quam uocat ciuitatẽ. Et ꝯm̃¬
dat hanc ciuitatẽ: & dñm ciuitatis.
Qͥnq autẽ modis ꝯm̃dat ciuitatẽ.
.s. a dignitate ꝯditoris. a situ. ab am¬
plitudine. a benignitate regis. a
stabilitate et̾na. Intentione mont
ut omnes eam amplificent. Modꝰ.
biꝑtitus ẽ. psalmus. Primo agit
de fundatione ciuitatis: quã ꝯm̃da¬
tiue describit. Scdo agens gracias
de aduentu xp̃i: monet de gradib
eccłiȩ distribuendis: ꝑ quos salua¬
tor possit describi. ibi. Sus cepimꝰ
d̃s. Propħa gͦ pͥmo ꝯmendans ciui¬
tatem. a dignitate ꝯditoris: dicit.¬

Expanded text:
. Et commendat hanc civitatem et dominum civitatis. Quinque autem modis commendat civitatem, scilicet a dignitate conditoris, a situ, ab amplitudine, a benignitate regis, a stabilitate aeterna. Intentio. Monet ut omnes eam amplificent. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de fundatione civitatis, quam commendative describit. Secundo agit gratias de adventu Christi; monet de gradibus Ecclesiae distribuendis, per quos Salvator possit agnosci, ibi, suscepimus, Deus. Propheta ergo primo commendans civitatem a dignitate conditoris dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cit se ẽẽ factum tardioris et impedi¬
tioris lingue. qui omĩ egyptiorum
sapientia eruditus fuerat. Nam cũ
quis accedit adintelligendum et lo¬
quendum de uerbo quod erat in pͥn¬
cipio apud patrem: mens deficit. uox
silet. Et dñs in uoce tubȩ. Ibi enim
audita ẽ. uox tubȩ .i. uox manifesta
angłorum clamantiũ. Uiri galiles
quid hic statis aspicientes in cęlum.
et cetã. Qd̾ factum ẽr ut mundus fir
eum quem ut hominem irriserunt
alieni. s ẽ. ds̃. Ps allite assidue reginr̃o.
tam crebro repetitur. Iõ ꝑsallite. Qiꝯ¬

Expanded text:
cit se esse factum tardioris et impe icit se esse factum tardioris et impe itioris linguae ; qui omni Aegyptiorum sapientia eruditus fuerat. Nam cum quis accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim audita est vox tubae, id est vox manifesta angelorum clamantium: Viri Galilaei, quid hic statis aspicientes in coelum, etc. . Quod ideo factum est ut mundus firmeum, quem ut hominem irriserunt alieni, sed est et Deus. Psallite assidue regi nostralutare quod jam tam crebro repetitur. Ideo psallite.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uitam ȩt̾nã. Qam herecditatem:
speciem .i. puleritudinem iacob. idẽ.
post̾ioris populi. Quam pulcritudi¬
nem: uł quem iacob dilexit celes¬
ppłi. in qua speciosus erit fulgẽs
ditatem suam. s. gẽtes multorum po¬
pulorum. ut colamus eam gladio
p̃dicationis. corda eorum ferientes.
& malitiam destruentes. Q in spe¬
ciem iacob .i. similes iacob. ł signif¬
catos a iacob.s. qui t̾rena dant pro
celestib ut iacob fecit. qui eduliũ
lentis ꝓ pͥmogenitis esau. Qd fuit
ex gr̃a dei quia eum dilexit: esaure¬
ꝓbato. Uñ hic sequit᷑ quẽ dilexit.
sio et regnum dĩ deseribitur. unde
instanter monet psallere. Qiͣdicat:¬
nobiᷤ subiecit: et potuit. qr ascẽdit
exponi. Est enim iubilus ineffabile
gaudium. qd nec taceri potest: nec
exprimi ualet. Qͦd eccłia rep̃sentat.
in p̃cipius sollempnitatib cͥca eãdẽ
uocem. uarias formando melodias.
tiens de se sicut ieremias qui ait. aaa.
moyses pꝰꝙͣ cepit loqui cum dño. di¬

Expanded text:
 vitam aeternam, quam haereditatem speciem, id est pulchritudinem Jacob, id est posterioris populi, quam pulchritudinem. Vel quem Jacob dilexit. Coelesstiani populi, in qua speciosus erit, fulgens ditatem suam, multorum populorum, ut colamus eam, gladio praedicationis corda eorum ferientes, et malitiam destruentes. Quam speciem Jacob, id est similes Jacob, vel significatos a Jacob, scilicet qui terrena dant pro coelestibus, ut Jacob fecit, qui dedit edulium lentis pro primogenitis Esau , quod fuit ex gratia, quia eum dilexit, Esau reprobato . Unde hic sequitur, quem dilexit.sio et regnum Dei describitur, unde instanter monet psallere. Nobis subjecit, et potuit, quia ascendiexponi. Est enim jubilus ineffabile gaudium, quod nec taceri potest, nec exprimi valet, quod Ecclesia praesentat in praecipuis solemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, tiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, Moyses postquam coepit loqui cum Domino, di
Abbreviated transcription (Latin):
omnis t̾re. qui ab omni tra ꝯgnosei¬
tur. Noñ ẽ. rex tm̃ partis t̾rȩ. ut iupĩt
crete. & mars traciȩ. Ps allite dieo:
sapienter. docet hic quomodo sit
ps allendum .s. sapienter. Olim s ne
sensu ps allebant. dum lapides cole¬
bant. Nem̾o sapienter facit. qd̾ nõ
intelligit. Et debetis ps allere: qr
succumbant. Regnauit dico: suꝑ
gentes. om̃s. qui olim suꝑ unam
tas animas. Qdmͦ regnauit : qr etiã¬

Expanded text:
ra agnoscitur. Non est rex tantum partis terrae, ut Jupiter Cretae, et Mars Thraciae; psallite dico, sapienter, Docet hic quomodo sit psallendum, scilicet sapienter, olim sine sensu psallebant, dum collebant lapides. Nemo sapienter facit, quod non intelligit. Et debetis psallere, quiasuccumbant. Regnabit dico, super gentes, omnes qui olim super unam tas animas. Quomodo regnabit? quia etia
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ monz instanter psallere ibi. As¬
cendit ds̃ in iuibilo. In uoce gͦ apło¬
rum. gentes ad laudem monens ait.
Omnes gentes. Qͣ. Et si insultẽt .ii. e.
Yos o om̃s gentes. ad quas transũ
gr̃a ñ modo iudei. plaudite manib
teatur. Un ĩ leuitico. caput turturis
iubetur torqueri. ad ascellas. Hee st̃¬

Expanded text:
Unde monet instanter psallere, ibi, ascendit Deus in jubilo. In voce ergo apostolorum gentes ad laudem monens ait: Omnes gentes, Vos, omnes gentes, ad quas transivit gratia, non modo Judaei, plaudite manibus, id teatur. Unde in Levitico, caput turturis jubetur retorqueri ad ascellas . Nost
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Et laudabilis: qr pulcre &
mire fecit. Nimis sine t̾mino ⁊ f¬
ne. Ybi laudabilis: in ciuitate dĩ
nr̃i. ñ inbabylonia. q̃ ẽ.ciuitas ma¬
lorum. In malis enim blasphema¬
tur deus. Quȩ ciuitas: ẽ. sita in ¶a¬
monte scõ eius. Non potest abs¬
condi hec ciuitas: omnib diffa¬
mata e. hic ẽ. mons qui ut ait da¬
niel. fuit paruus lapis p̾cisus de
monte. quasi sine manib qui cre¬
uit in montẽ magnũ. Postea et im¬

Expanded text:
fecit. Et laudabilis, quia pulchre et mire fecit nimis, sine termino et fine. Ubi laudabilis? In civitate Dei nostri, non in Babylonia, quae est civitas malorum. In malis enim blasphematur Deus, quae civitas est sita in monte sancto ejus. Non potest abscondi haec civitas , omnibus diffamata est. Hic est mons ille qui, ut ait Daniel, fuit parvus lapis praecisus de monte sine manibus, qui crevit in montem magnum postea, et im
Abbreviated transcription (Latin):
is: gentes aboriente et oceidente
uenientes. in filios abrahe succedt̃.
habentes ꝓmissionem. Uñ sequit᷑.
gati sunt: qm̃ dii .f. t̾re .i. iudei p̃su
humilis oleaster inserat᷑. ł ita. Iõ ꝯ
a caritate xp̃i: Ryehem̃t̾ eleuati st̃.
uel laus. cantiei filiorũ. uel filiis chore.
secunda sabbatia¬
legitur in genesi. pri¬
mo die fecit ds̃ lucẽ.
et discreuit a tenebs.
reb ꝯfusis. atq informib: formas
accipientib. Sic dñico die qui pͥmꝰ
fecit ds̃ firmam̃tum. Ita temꝑe pꝰ
xp̃i resurrectionem eccłiam fecit. s.
corpꝰ capiti aptauit que ẽ. firmata pꝰ
xp̃i resurrectionem suꝑ firmã petrã:
aqua dimoueri ñ potestꝰ. Nñ apłs.
que est columpna et firmam̃tum
lu̾tatis. de qua hic cantatur filiis
tatur filiis chore. Ssalmꝰ dico: ha¬
bitus scda sabbati. quã factum ẽ.

Expanded text:
is gentes ab oriente et ab occidente venientes, in filios Abrahae succedunt habentes promissionem . Unde sequitur, gati sunt: humilis oleaster inseratur . Vel ita: ida charitate Christi , vehementer elevati sunt vel laus cantici filiorum vel filiis Core, secunda Sabbatilegitur in Genesi: Primo die fecit Deus lucem, et discrevit a tenebris, rebus confusis atque informibus formas accipientibus : sic Dominico die qui primufecit Deus firmamentum. Ita tempore post Christi resurrectionem Ecclesiam fecit, scilicet corpus capiti, quae est firmata post Christi resurrectionem supra firmam petram, a qua dimoveri non potest. Unde Apostolus: Quae est columna et firmamentum veritatis , de qua hic cantatur filiis tatur filiis Core. Psalmus dico habitus secunda Sabbati, qua factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tnentio: tum ꝓ officii dignitate. tum
ꝓ nominum int̾pretationib: ꝑquas
subiectorum psalmorum intelligen¬
tie declarantur. Ut hic ponitur ydi¬
tum. qd int̾pretatur transiliens eos:
.s. remanentes in mundo: et herentes
t̾renis. De hoc transiliente agit hic
ꝓpħa: qui a t̾renis ad cęlestia m̃te trã¬
siliunt: monẽs pigros illuo sequi: et
laudans locum quo transiliendo ꝑue¬
nit. Ita enim iste transiliẽs suꝑ aliqͥd
ẽ. ut sub aliquo sit. & ẽ. sengꝰ ẜsalmꝰ
iste ẽ. dauid ꝓpħȩ: qui hic loqͥt᷑ in ꝑso¬
na transilientis. Ps almus dico habitꝰ
ꝓ yditum : i. agens de trãsiliente. tͣnsili¬

Expanded text:
 officii dignitate, tum pro nominum interpretationibus, per quas subjectorum psalmorum intelligentiae declarantur, ut hic ponitur Idithum, quod interpretatur transiliens eos, scilicet remanentes in mundo, et haerentes terrenis. De hoc transiliente agit hic Propheta, qui a terrenis ad coelestia mente transilivit, monens pigros, illuc sequi, et laudans Domini locum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit. Et est sensus: Psalmus iste est David prophetae, qui hic loquitur in persona transilientis. Psalmus dico habitus pro Idithum, id est agens de transiliente. Transili
Abbreviated transcription (Latin):
ficitis innocentẽ alia littera. irruitis
dico incumbentes ei: tañꝙͣ parieti in¬
elinato et mascerie. qr putatis qd̾ sine
defensore sit. et qd facile corruat ut in¬
elmatus paries: qui etiam ñ impulsus
cacłet. et qͣsi masceria que ẽ. ꝯstructio
saxorum sine ligamine cem̃ti ut fit
cͥca ortos et uineas. Et ne de ipsa no¬
uitate firmam putes: addit depulse.
cat. Irruitis in hominẽ. s ñ ẽ. uobis ir¬
ruendum: qr irruendo in hominẽ int̃¬
ficitis uos ipsos uniu̾si etiam ꝯsenti¬
entes .ł. ita scłm aliam litteram. Qs¬
Idem sentꝰ ẽ. cum p̃cedenti. Apponũt
honera passionũ ut usq in finem imi¬
pleat quisq fideł in corꝑe suo quod
deerat passionum xp̃i. deinde qͣsi
irridendo subdit. Interficitis õs uos
hominẽ illum quantum ad hominẽ:
s ñ omnes unũ. s omnes eccłiam. S

Expanded text:
cilicet, alia littera, irruitis, cilicet, alia littera, irruitis, dico incumbentes ei tanquam parieti inclinato et maceriae, quia putatis quod sine defensore sit, et quia facile corruit ut inclinatus paries, qui etiam non impulsus caderet; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae cat: Irruitis in hominem, sed non est vobis irruendum, quia irruendo in hominem, interficitis vos ipsos, universi, etiam consentientes. Vel ita, secundum aliam litteram, quIdem sensus est cum praecedenti. Apponunt cclesiam, onera passionum, ut usque in finem impleat quisque fidelis in corpore suo quod deest passionum Christi . Deinde quasi irridendo subdit, interficitis omnes vohominem illum, quantum ad hominem; sed non omnes unum, sed omnes Ecclesiam. Sed,
Abbreviated transcription (Latin):
Quousq. Qͣ. de turre .i. de arce ꝯtem¬
plationis loquitur imis .i. herentib
t̾re. Quasi dicat. Et qr ñ mouebor: gͦ qͦ¬
Uñ iob. tra tracdita ẽ. in manꝰ imꝑii.
Nota qd̾ ait quousq et cetera. A sangͥ¬
ne enu abel hec inceꝑunt. S nũquid
illa ꝑtinebu̾nt ad hominem qui hic
loquitur: eytiq ꝑtinebant: ad hũc
hominẽ generalem .i. ad eccłiam quȩ
hic dicit. quȩ et alibi ait. Supͣ dorsũ
meũ fabricauert̃ peccõres: ꝓlongaue¬
runt iniquitatẽ suam. Hec autem
unum ẽ. cum capite suo. xp̃o: qui ẽ. ca¬
put omnium fidelium. Hȩe gͦ dicit:
quo usq irruitis in holninẽ. Qcͣ. A san¬
guine abel: qr ad caput ꝑtinent m̃bra.
quȩ etiam ante caput ꝓdiert̃. S nuqͥd
ꝓdiert̃ aliqua ante quam caput: etiq
qr caput dicit in alio psalmo. Mater
syon.Non enim diceret mat̾ mea sion.
nisi aliqui p̾cessissent: de quib natus
ẽẽt. Mater dicit: s hoc dicit homo in
ea natꝰ .i. hoc dicit caput: scłm quodẽ.

Expanded text:
de arce contemplationis loquitur imis, id est haerentibus terrae. Quasi dicat: Et quia non movebor, ergo, quUnde Job: Terra data est in manus impii . Nota quod ait, quousque, etc. A sanguine enim Abel hic inceperunt . Sed nunquid illi pertinebant ad hominem qui hic loquitur? utique pertinebant ad hunc hominem generalem, id est ad Ecclesiam, quae hoc dicit quod et alibi ait: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, prolongaverunt iniquitatem suam . Haec autem unum est cum capite suo Christo, qui est caput omnium fidelium. Hoc ergo dicit: Quousque irruitis in hominem, quasi a sanguine Abel, quia ad caput pertinent membra, quae ante caput prodierunt? Sed nunquid prodierunt aliqua ante caput? utique, quia caput dicit in alio psalmo mater Sion . Unde diceret mater mea Sion, nisi aliqui praecessissent, de quibus natus esset? mater dicit, sed hoc dicit homo in ea natus, id est hoc dicit caput, secundum quod est
Abbreviated transcription (Latin):
studiis. de uanitate tam̃ in unum st̃.
Uñ uulpes quas colligauit sanson.
ad succendendum messes aliengena¬
rum. in posteriorib ꝯueniebant. faei¬
es uero diu̾sas habebant. Heretici
u̾o uulpib similes. in prauitate er¬
roris ꝯueniunt. s ꝯtraria tradentes.
& adu̾sus se ipsos dimicantes: iucto¬
riam eccłiȩ faciunt. ł ita. et agit de
hẏpocritis. qui aliud sunt. et aliud
uderi uolunt. Et hoc ẽ. filii hominũ
sunt m̾daces: qr falso exanime fallũt
intuentes: qr uisti uideri uolunt: cum
sint fallaces. Et hoc ẽ. quod subditur.¬
Mendaces dico sunt in stateris .i. in h
bra uisticiȩ. ꝑ qd̃ facilius decipiunt:¬

Expanded text:
studiis, de vanitate tamen in unum sunt. studiis, de vanitate tamen in unum sunt. Unde vulpes, quas colligavit Samson ad succendendum messes alienigenarum, in posterioribus conveniebant, facies vero diversas habebant. . Haeretici enim vulpibus similes in pravitate erroris conveniunt; sed contraria tradentes, et adversus seipsos dimicantes, victoriam Ecclesiae faciunt. Vel ita, et agit de hypocritis, qui aliud sunt, et aliud videri volunt. Et hoc est filii hominum sunt mendaces quia falso examine fallunt intuentes, quia justi videri volunt, cum sint mendaces. Et hoc est quod subdiMendaces, dico, sunt in stateris, id est in libra justitiae, per quod facilius decipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
errantes exꝓbrat et monet in deo ñ
in caducis ꝯficdere. quo psalmus in¬
tendit. Qsi dicat. Illi irruunt et ocei
dunt ueruntam uos boni quasi iñ al¬
to positi: misereamini eorum quos pͥꝰ
timebatis. et ex caritate dicite : Yani
sunt filii hominũ. T ita ꝯtinua. ẜgo
et licet sic oꝑetur in nobis ds: uerun¬
tam̃ filii hominũ . s. eue et ade. sunt
uani in se. t̾rena petentes. Et m̾daces
sunt filii hominum in stateris .i. an rec¬
titudine scͥpturarum: qr peruertunt
scͥpturas. quib ꝓbent falsa. ł. m̾daces
quib em̃tes decipiunt. Yn salomon.¬
Non sit tibi pondꝰ et pondus. m̃sura
et m̃sura: minor.s. qua uendas. et ma.¬
ior qͣ emas. Ytrumq ab hominabile
ẽ.apud dm̃ et item. Statera dolosa
abhominabił ẽ. dño: et pondꝰ equum
uoluntas eiꝰ. De utraq sententia simł
ꝓceditur hoc modo. Ad quid hoc agt̃:
Ut decipiant alios. Iꝑsi dico: existen¬
tes ĩ dipsum .s. in unum de uanitate.
Et si en̾im uani st̃ in suis peru̾sis

Expanded text:
Errantes exprobrat, et monet in Deo, non in caducis, confidere, quod psalmus intendit. Menddunt; verumtamen, vos boni, quasi in alto positi, misereamini eorum quos prius timebatis, et ex charitate dicite: Vani sunt filii hominum. Vel ita continua: ego Et licet sic operetur nobis Deus, verumtamen filii hominum, scilicet Evae et Adae, sunt vani, in se terrena petentes, et mendaces sunt filii hominum in stateris, id est in rectitudine Scripturarum, quia pervertunt Scripturas, quibus probent falsa. Vel, mendaces quibus ementes decipiunt. Unde Salomon: Pondus et pondus, mensura et mensura, minor, scilicet qua vendas; et major, qua emas. Utrumque abominabile est apud Deum , et item: Statera dolosa abominabilis est Deo; et pondus aequum, voluntas ejus. . De utraque sententia simul proceditur hoc modo: Ad quid hoc agunt? ut decipiant alios, ipsi dico existentes in idipsum, scilicet in unum de vanitate. Etsi enim varii sunt in suis perversis
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm .i. boni. Aliquando et res ierłm.
illi qui sunt de babylonia .i. mali. Uer¬
bi grã. Alt tres pueri in babylonia:
et mali regnantes in ierłm. de illa
ciuitatẽ ñ ingredior de hac ꝓpħa ait.
Gioriosa dicta sunt de te ciuitas dei.¬
gruntamen dõ subiecta esto aĩã
mea: quoniam ab ipso patientia mea
se .i. amimam suam subici dõ hortat᷑.
Q Si dicat. Illi ita ueruntam̃ quicqͥd
illi faciãt. dõ subiecta esto anima
mea. Hec repeticio menti nr̃e robur
infigit. Et debes subici: qm̃ patien¬
cia mea. quam habed inter tanta
scandala. ẽ. abipso. Homo enim ꝑ
se hec ñ toleraret: a quo ipso ẽ ᷑ ecce

Expanded text:
id est boni aliquando; et res Jerusalem illi qui sunt de Babylonia, id est mali, verbi gratia, ut tres pueri in Babylonia, et mali regnantes in Jerusalem. De illa civitatem non ingredior . De hac Propheta ait: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Deirumtamen Deo subjecta esto, anima mea, quoniam ab ipso patientia mea. se, id est animam suam subjici Deo hortatur. Quasi dicat: Illi ita. Verumtamen quidquid illi faciant, Deo subjecta esto, anima mea. Haec repetitio menti nostrae robur infigit. Et debes subjici, quoniam patientia mea, quam babeo inter tanta scandala, est ab ipso. Homo enim per se haec non toleraret. A quo ipso est? ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑate. Sua fide uulgata. monet õs
qui suꝑsticionib laborabant. sꝑare in
domino. Qͣ dicat. Spes mea in dõ ẽ
quo exemplo. sꝑate in eo. Qͣ. Imtitamini
quasi sitis unum. Et sic sꝑare poteritis:
qr in deo sꝑandum ẽ. ẜ ffundite coram
ꝯfitendo peccata: sꝑando bona. dep̃cã¬
doueniam: plorando riunam. ꝑlacͥmas
enim cor effunditur. Effundite gͦ nõlite
retinere intra uirꝰ peccati. Hec effusio
significatur: in tuntione pectorum.
Dum enim penitentes extͥnsecꝰ pec¬
tora tundunt. quantum peccati ꝯsei¬
entia animã pungat monstratur. Uñ.
punge occłm: et ꝓducit lacrimam.
punge cor: et ꝓducit scientiam. ẜt
item. In hac uero pectorum tunctioẽ:
sonus ẽ quo figuratur sonus et ela¬
mor confessionis pecc̃orum. Effundi¬
te dico: et ñ perit quod effuditis. quia
d̾s̃ ẽ. adiutor nr in et̾nũ. Qͥ dgͦ timetis

Expanded text:
t. sua fide vulgata monet omnes qui superstitionibus laborant, sperate in Domino. Quasi dicat: Spes mea in Deo est. Quo exemplo sperate in eo. Quasi dicat: Imitamini i. Quasi dicat: Sitis unum, et sic sperare poteritis. Quomodo sperandum est? effundite coram confitendo peccata, sperando bona, deprecando veniam, plorando ruinam. Per lacrymas enim cor effunditur. Effundite ergo, nolite intus retinere virus peccati. Haec effusio significatur in tunsione pectorum. Dum enim poenitentes extrinsecus pectora tundunt, quantum peccati conscientia anima pungat, monstratur. Unde: Punge oculum, et producit lacrymam: Punge cor, et producit scientiam . Et item, in hac vero pectorum tunsione, sonus est. Quo figuratur sonus et clamor confessionis peccatorum. Effundite dico, et non perit quod effunditis, quia Deus est adjutor in aeternum. Quid ergo timeas
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit chaim. ubi ñ erat ante ciuitas:
quam uocauit enoch .i. dedicatio: qr
mali temꝑalib se dedicant dum in
cem cordis plantant : qr pͥus ẽ. qd ani¬
male ẽ. Ciuitas autem bonorũ signi¬
ficata ẽ. ꝑ ierłm. que post edificata
fuit. non ibiubi prius non erat sed
ubi fuit gebus. Uñ iebuseus. fuit nã¬

Expanded text:
n aedificavit, ubi non erat ante civitas, n aedificavit, ubi non erat ante civitas, quam vocavit Enoch, id est dedicatio, quia mali temporalibus se dedicant, dum in cem cordis plantant, quia prius est quod animale est. Civitas autem bonorum significata est per Jerusalem, quae post aedificata fuit, non ibi ubi prius non erat civitas, sed ubi fuit Jerus, unde Jebusaeus. Fuit nam
Abbreviated transcription (Latin):
homines colerent eum: ł beatitudinẽ
et̾nam michi tolłe cogitauert̃. ł. scłm
seph uerum. Et nota diu̾sa genera ho¬
stium. Irruunt enim ꝑsecutores uio¬
lenti: cogitant repellere heretiei et fic¬
ti. Illi ita. ego tam̃ salutẽ eorum site¬
bam. Et hoc ẽ. Cucurri insiti: quia et¬
si semꝑ eos bibit. semꝑ sitt ultra. S
ipsi ore suo benedicebant: quia neq̃¬
unt ꝑ aꝑta mala: temptant. ꝑ blan¬
da eum seducere. et corde suo. ubi cogi¬
tauerunt repelle : maledicebant. Hos
sitiebat iste. Sciendum ẽ. hic signifi¬
cari duas ciuitates sp̃uales. unam ma¬
lorum. que dr babilonia: quȩ mespit
a chaim: alterã bonorum quȩ dicit᷑
ierłm. que incepit ab abel. Illius rex
diabolus: istiꝰ rex xp̃c. Ciues babilo¬
nie sũt irruentes: et p̾cium repelłe
et eos usq in finem portantes. Heg
duȩ ciuitates ꝑmixte sunt corꝑe:s
diuise m̃te. Cuuitas malorum signisica¬
ta ẽ. ꝑ illam ciuitatem quam pͥus ȩdi¬

Expanded text:
homines colerent eum. Vel beatitudinem aeternam mihi tollere cogitaverunt. Vel secundum rum Joseph. Et nota diversa genera hostium. Irruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita. Ego tamen salutem illorum sitiebam. Et hoc est, cucurri in siti, quia, etsi semper eos bibit, semper sitit ultra; sed ipsi ore suo benedicebant. Quia nequeunt per aperta mala, tentant per blanda eum seducere, et corde suo, ubi cogitaverunt repellere, maledicebant. Hos sitiebat iste. Sciendum est hic significari duas spirituales civitates, unam malorum, quae dicitur Babylonia, quae incipit a Cain; altera bonorum, quae dicitur Jerusalem, quae incipit ab Abel. Illius rex, diabolus: istius rex Christus. Cives Babyloniae sunt irruentes, et repellere pretium et eos usque in finem potantes. Hae duae civitates permistae sunt corpore, sed divisae mente. Civitas malorum significata est per illam civitatem quam prius Cai
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut mouear: s in uelam̃to alarum eiꝰ
munitꝰ. ñ mouebor ab eo ampliꝰ. qͥ ĩ adã
quidem motꝰ fui. S ñ mouebor ampliꝰ¬
fui carnis infirmitate. Bt̾clicit idem¬
hic quod in alio psalmo. Qd̃ enim dieit
hic nõne dõ subiecta erit anima mea:
hoc ẽ. qd alibi dr. Non ueniat michi
pes suꝑbiȩ. Qed uero bic dicitur. ñ mo¬
uebor ampluis. Hoc ẽ. quod alibidr.¬

Expanded text:
tis ut movear, sed in velamento alarum ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplifui carnis infirmitate. Et dicit hic idem quod in alio psalmo. Quod enim dicit hic: Nonne Deo subjecta erit anima mea; hoc est quod alibi dicitur: Non veniat mihi pes superbiae . Quod vero hic dicitur: Non movebor amplius, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Modꝰ triꝑtitus ẽ. psalmꝰ. Primo trã¬
siliens inuidis respondet: uolentib de¬
ciꝑe. Scdo. se subiei hortat᷑. et monet
deo: non in caducis ꝯfidere : que ẽ. in¬
tentio psalmi ibi. Ueruntam̃ uani.
Transiliens autem iste. uidens tot im¬
pedim̃ta sibi occurrentia: dõ se sub¬
dit qui ẽ. altior eo. et in inferiorib se
quasi de alto respondet increpando.
uear. et si multa transilio: tam̃ aĩa
mea semꝑ erit subiecta dõ. niil p̃ter
eum cupiens. Hoc iõ dicit. ne̾ trasiliẽ¬
do sit elatus: quia qui se exaltat bu¬
miliabitur. Et ñne subiectaerit
Erit quidem qr ab ipso .s. a deõ patre
ẽ. salutare meũ .i. filius qui ẽ. auctor
saluts mes. Eyere auctor: Nm¬
nor patre putetur. ł ita ut ñ fiat dis¬
tinctio ꝑsonarum. Uere erit subiecta:
qr ab ipso dõ ẽ. salutare meũ .i. saluatio
mea. quasi. Scio quis supͣme sit et ue:
nam et ipse qui ẽ. d̃s omniũ ꝑ potenti¬

Expanded text:
titus est psalmus. Primo, transiliens invidis respondet volentibus decipere. Secundo se subjici hortatur, et monet Deo non in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet increpando. vear, et si multa transilio, tamen anima mea semper erit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat humiliabitur . Et, Nonne subjecta erit? erit quidem, quia ab ipso, scilicet a Deo Patre est, salutare meum, id est Filius, qui est auctor salutis meae. Vere auctor. nor Patre putetur. Vel ita, ut non fiat distinctio personarum. Vere erit subjecta, quia ab ipso, Deo, est salutare meum, id est salvatio mea. Quasi dicat: Scio quis supra me sit. Et vere. Nam et ipse, qui est Deus omnium per potenti
Abbreviated transcription (Latin):
uoc̃at me. et saluator ms̃. gͦ iu̾stificat
me: adiutor ms: gͦ głificat me. ⁊ ñe
migrabo. inde ubi głificor. Ab inqui¬
linatu migrabo: de domo celesti nõ
emigrabo. ł scdin aliam litteram.
scił ñ ero tranffuga. sic. Et quia ad¬
uitor m̃s es: iõ ñ ero tranffuga. ab
hac fidei firmitate: qr IN deo salu¬
tare meum.i. salus mea non u̾t in
diis gentium mors. Btͣñ solum sal¬
uus ero in dõ .i. iustus ex impio: s
etiam głia mea erit in deo. hic ⁊ in
futuro .i. gloriosus ero in eo. Et uere:
quia ipse ẽ. ds̃ auxilii mei. ł ita. ut
de futuro acipiatur totum. In deo
erit salutare meum in futuro: et nõ mͦ
saluus ero. ĩmo głia mã erit in futuro:
tune saluus et głiosus ero in eo. Et mͦ
Hõc dicit. ne quid sibi deputet homo:
et spes mea in dõ ẽ. don ꝑueniat᷑ ad ꝑ¬
fectum. s. ad illam głificationem: uͥ uisti
fulgebunt sic̃ sol in regno patris. S ꝑ a

Expanded text:
ocat me. Et salvator meus, ergo justificat me. Adjutor meus; ergo glorificat me. Et non emigrabo. Inde ubi glorificor, ab inquilinatu migrabo; de domo coelesti non emigrabo. Vel secundum aliam litteram, scilicet non ero transfuga. Sic, et quia adjutor es, ideo, non ero transfuga ab hac fidei firmitate, quia VERSt salus mea, non ut in diis gentium mors. Et non solum salvus ero in Deo, id est justus ex impio; sed etiam gloria mea erit in Deo; hic, et in futuro, id est gloriosus ero in eo. Et vere, quia ipse est Deus auxilii mei. Vel ita, ut de futuro accipiatur totum: In Deo est salutare meum in futuro, ut non modo salvus ero, imo et gloria mea erit in futuro: tunc salvus et gloriosus ero in eo. Et modHoc dicit ne quid sibi deputet homo. Et spes mea in Deo est, donec veniatur ad perfectum, scilicet ad illam glorificationem, ubi justi fulgebunt sicut sol in
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ occultabo eis quos uocasti: bene¬
dictionẽ tuã. ut ꝑ me benedicariᷤᷤ ab ilł.
qui meo exemplo atq doctrina infor¬
mantur adbenedicendũ. Benedic̾e eñi
dominũ in eccłii ẽ: sic uiuere: ut ꝑ mo¬
res cuiꝰq: benedicatur dñs. Qi enĩ bene

Expanded text:
n occultabo eis quos vocasti benedictionem tuam, ut per me benedicaris ab illis, qui in eo exemplo atque doctrina informantur ad benedicendum. Benedicere enim Dominum in ecclesiis, est sic vivere, ut per mores cujusque benedicatur Deus. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. quȩ dũ uidetur am̃pliꝰ illa desi¬
deratur. & ampliꝰ ista gemit. Iõ dicit.
nacłi hiuius. aliquis querens dm̃: er¬
rat. Ego dico: ꝑueniens m̃te usq ad
domũ dĩ. ñ captus desidiis scłi.
¶As modo ad secretum domus ꝑuenis:¬
enim festiuitate sonat nescio quid
canorum. ⁊ dulce cordi eiꝰ. uñ rapitur.
sieut ceruus ad fontes aquarũ. ⁊ mul¬
cetur. Sequitur. ⁊ ꝯfessionis .i. laudis
et̾̃nȩ. que ab angelis dõ decantat᷑. Uñ
sonat ei mira suauitas. Et dr hoc asi¬
mili festa colentiũ. quib mos erat añ
domos simphonias ꝯstituere. Dico
in uoce exultationis & ꝯfessionis:
.i. soni epulantis .i. sonantiũ epulã¬
tium .i. de et̾̃na refectione gaudentiũ.

Expanded text:
Jerusalem, quae, dum videtur, amplius illa desiJerusalem, quae, dum videtur, amplius illa desideratur, et amplius in ista gemit. Ideo dicit inrnaculi hujus aliquis quaerens Deum, errat. Ego dico perveniens mente usque ad domum Dei, non captus desideriis saeculi. Quomodo ad secretum domus Deienim festivitate sonat nescio quid canorum et dulce cordi ejus, unde rapitur sicut cervus ad fontes aquarum, et mulcetur. Sequitur: Et confessionis, id est laudis aeternae, quae ab angelis Deo decantatur, unde sonat ei mira suavitas. Dicat mili festa colentium, quibus mos erat ante domos symphonias constituere. Dico, in voce exsultationis et confessionis, id est sonus epulantis, id est sonantium et epulantium, id est de aeterna refec
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ ea .s. exteriora: & animã meã:
inuisibilia dĩ inueniã. & hoc ẽ. Et
effudi animã meã .i. attingendum
et intelligendum dm̃ dilataui aĩã
meã. Q relictis ilł exteriorib. istru¬
m̃tis sensuum corꝑalium subiacen¬
tib: ad seipsum rediit animꝰ m̃s.⁊
cepit se ꝯtemplari. ut uideat se in
se. ut nou̾it se apud se. ut intelli¬
gat analiquid tale sit ds̃ ipsius.
e cce intellectus tẏtuli. S qr nec in
ext̾iorib nec in anima dm̃ inuenit
qr ħ uariabilia inuariabił ds̃ exce¬
Si en̾im anima in se maneret. se
ñ excedens: dm̃ ñ uideret qui ultͣ
ẽ. S qͣuare hoc fecit: Quoniam hoc
asꝑa.⁊ tendit in altum. & huiꝰ modi.¬
Transit etiam ħ. ⁊ ꝑuenit m̃te usq
ad domũ dĩ. celestem. ⁊ stupet. & hoc ẽ
Iõ effudi anima meã in me. qm̃ hoc
modo transiui. ł ingrediebar ꝑ collus¬
tab̾nacłi ãmirabilis .i. in p̃sentẽ excłiã.
quȩ ẽ. quedam ymago et species fut᷑e᷑

Expanded text:
et exteriora, et animam meam, invisibilia Dei inveniam. Et hoc est, et effudi animam meam, id est ad attingendum et intelligendum Deum, dilatavi animam meam, quia relictis illis exterioribus instrumentis sensuum corporalium subjacentibus, ad seipsum rediit animus meus, et coepit se contemplari ut videat se in se, ut noverit se apud se, ut intelligat an aliquid tale sit Deus ipsius. Ecce intellectus tituli. Sed quia nec in exterioribus, nec in anima Deum invenit, quia haec variabilia invariabilis Deus excenim anima in se maneret, se non excedens Deum non videret, qui ultra est. Sed quare hoc fecit? quoniam hoc aspera, et tendit in altum, et huTransit etiam haec, et pervenit mente usque ad domum Dei coelestem, et stupet: et hoc est, ideo effudi animam meam, quoniam hoc modo transibo, vel ingrediar in locutabernaculi admirabilis, id est in praesentem Ecclesiam, quae est quaedam imago et species futurae
Abbreviated transcription (Latin):
Uel nunc quid: Qd ipẽ ẽ. salutare .ii.
mei. ⁊ ds̃ m̃s. Dici̾t hic ipsam ꝯfessio¬
nem. et repetit spei ꝯfirmationem.
ꝙdica me ds̃. P dauid hic intelligit᷑
ȩccłia. que ẽ. corpus xp̃i. Qed hic ge¬
mit inter azania .i. int̾ malos. hñs
pestem. Eum quib tam̃ ñ ht̃ ꝯmunẽ
causam mitorum. Et iõ petit abeis¬
quod hic loquitur. Et ẽ. iste psalmꝰ
ꝯtra p̾ssuras scłi. ne & ipã retrahãt
nos a dõ. Intentione monet. ne in p̃s¬
suris deficiamꝰ. Modꝰ. byꝑtitus ẽ. psal¬
mus. frimo ꝯqueritur de ꝑmixtione
malorum. et p̃catur separari. Sccło a¬
git de leticia finali .i. que erit in fine.
ꝓ qua laudat in tͥbulatione. ibi. Et in¬
troibo. Uidenꝰ gͦ nunc malos cum boĩs.
corꝑe uolens ab eis separari: nunc
animo. in futo᷑. etiam loco exclamat.

Expanded text:
el nunc. Quid? quod ipse est. Salutare vultus mei et Deus meus. Dicit hic ipsam confessionem, et repetit spei confirmationem. d. Per David hic intelligitur Ecclesia, quae est corpus Christi, quod hic gemit inter zizania, id est inter malos, habens pestem, cum quibus tamen non habet communem causam meritorum. Et ideo petit quod hic loquitur. Et est iste psalmus contra pressuras saeculi, ne et ipsae retrahant nos a Deo. Intentio. Monet ne in pressuris deficiamus. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo conqueritur de conjunctione malorum, et precatur separari. Secundo agit de laetitia finali, id est quae erit in fine, pro qua laudat in tribulatione. Ibi, et introibo. Videns ergo nunc bonos cum malis, corpore volens ab eis separari, nunc animo, in futuro etiam loco exclamat:
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Non timeo ultorem: qr agnos¬
co indultorem. Timere possem si dis¬
tates obseruauis. quis sustinebit:
In miscdia gͦ tua sꝑandum ẽ. ⁊ humili
ꝯfessioni instandum. Uñ udicii metꝰ
tollitur. uł mittigatur. ut metum pe¬
nȩ. spes suꝑet głiȩ. Omnis tam̃ hõ
iudicium horret. Qi denim faciet un¬
gula deserti. uͥ ꝯcutitur cedrus para¬
disi: Et hic ĩterum discerne. si ñ locũ.
saltem causam meã .i. mea m̾ita. quȩ
sunt causa uite : de gente ñ sc̃a. cum
qua ẽ. michi par infirmitas. s dispar
occulte. Erue me hic in p̾senti. ne ab
eis corrumpar. ł de futo᷑ totum pot̃
accipi sic. Iudica me ds. ħ dicendo nõ¬

Expanded text:
tuam, non metuo ultorem, quia agnosco indultorem; timere possem, si disitates observaveris, quis sustinebit? In misericordia ergo tua sperandum est, et humili confessioni instandum, unde judicii metus tollitur, vel mitigatur, ut metum pene superet spes gloriae, omnis tamen homo judicium horret. Quid enim faciet virgula deserti ubi concutitur cedrus paradisi? Et hic interim discerne, si non locum, saltem causam meam, id est mea merita, quae sunt causa vitae; de gente non sancta, cum qua est mihi par infirmitas, sed disparocculte. Erue me hic in praesenti, ne ab eis corrumpar. Vel de futuro totum accipi potest, sic: Judica me Deus, haec dicendo, no