comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& genitam creationem referens ad pa¬
rentis indemutabilem naturã quȩ extra
humani partus speciem & consuetudinẽ
sine inminutione aliqua acdemutatione
sui cre auit exseipsa quod geniut: creantis
enim opus non hab& passionem aut ꝑmixtio¬
nes aut partus: eẽ enim aliquando i¬
cipit quod creatur exnihilo & quiereat
efficit propotestate quod condit& ẽ
opus iurtutis creationis natur ae exnatu
regignante natiuitas adueronatiuitas
legitonȩ originis & genuinaenaturȩ
perfectus profectus ẽ : exnatura enim
generante naturam sumpsit genitana¬
tura : sed quia dĩfilius ñcorporalis par¬
titudinis ẽ genitus exemplo sed ex ꝑfecto
dõ perfectus ds̃ natus ẽ id circo ait cre¬
atamse ẽẽ sapientiam : Omnem inge¬
nerationem suam naturam passionis
p̃creationis in sesednatiuitatis es s& na
tioam subiecit: & genitam ut cum cre¬
atase & genitam confitetur ab solutã
natiuitatis suȩ intellegentiam prȩstar&

Expanded text:
 genitam: creationem referens ad pa genitam: creationem referens ad parentis indemutabilem naturam, quae, extra humani partus speciem et consuetudinem, sine imminutione aliqua ac demutatione sui, creavit ex se ipsa quod genuit. Creantis enim opus non habet passionem, aut permixtionis, aut partus. Esse enim aliquando incipit, quod creatur ex nihilo. Et qui creat, efficit pro potestate quod condit: et est opus virtutis creatio, ra gignente nativitas. At vero nativitas, legitimae originis et genuinae naturae perfectus profectus est: ex natura enim generante naturam sumpsit genita natura. Sed quia Dei filius non corporalis partitudinis est genitus exemplo, sed ex 471 perfecto Deo perfectus Deus natus est; idcirco ait creatam se esse Sapientia, omnem in generatione sua naturam passionis Creatturam; subjecit et genitam, ut cum creatam se et genitam confitetur, absolutam nativitatis suae intelligentiam praestaret:
Abbreviated transcription (Latin):
sedidẽ ẽe dicat genuit me & condiditme
quasi non dicens filium dedõ ꝑfectum
exduob nominib: significatũ filiũ : sed ꝑ
duo nomina hoc ẽ condidit me & ge¬
nuit : conditionem tantum modo dicens
& nequaquam filium sicut tradidit sa¬
pientia ex duob: pium intellectum
tione subiecta namq: impietatis herȩ¬
ticorum hinc profana prȩsumptio ẽ
quod legis se sedicat dñs condidit uel
creauit me idipsum enim conditio. uel
creatio uide tur iitellegi: seo conse¬
quentem sententiam subtrahentes.
ex qua intellegentiã prior sumit ex
prima adripiunt impietatis suae auc¬
toritatem ut creaturam dicant : quia
sapientia dixerit secreatam : quȩ sicreata ẽ
quomodo potuit & nasci qui anatiuitas
omnis quȩcumq: ẽ innaturam suam ex
naturagignante consistit: creatio aut̃
sumit exordium decreantis potestate
potente scilic& creatore exnihilo con¬
derecreaturã sapientia itaq quȩ sedix̃

Expanded text:
sed idem esse dicat genuit me, et condidit me: sed idem esse dicat genuit me, et condidit me: quasi non dicens Filium de Deo perfectum ex duobus nominibus significatum filium sed per duo nomina, hoc est, condidit me, et genuit, conditionem tantummodo dicens, et nequaquam filium; sicut 470 tradidit Sapientia ex duobus pium intellectum: tione subjecta. Namque impietatis haereticorum hinc profana praesumptio est, quod legisse se dicant, Dominus condidit vel creavit me; id ipsum enim conditio vel creatio videtur intelligi: sed consequentem sententiam subtrahentes, ex qua intelligentiam prior sumit, ex prima arripiunt impietatis suae auctoritatem, ut creaturam dicant, quia Sapientia dixerit se creatam. Quae si creata est, quomodo potuit et nasci? quia nativitas omnis, quaecumque est, in naturam suam ex natura gignente consistit: creatio autem sumit exordium de creantis potestate, potente scilicet Creatore ex nihilo condere creaturam. Sapientia itaque, quae se dixit
Abbreviated transcription (Latin):
dinem essentiae ad essentiam signi¬
ficari sonectitur tali confessione origi¬
nis suae. indiscretaenaturȩ ꝑfectana¬
tiuitas: quod enim inutroq: uita.ẽ. io
in utroq: significatur essentia. & inuita
quȩ generatur exuita id ẽ essentia
quaedeessentian ascitur dumnon dis¬
similis nascitur scilic& quiauita deuita
ẽ ten& in se originis suae. in dissimilẽ
naturam quianatȩ : & gignentis essen
ds̃ cum exnaturȩ suae similitudinem genu¬
it : ñ deseruit in congenita similitudine
naturalis proprietatẽ substantiae ñenĩ aliud:
habuit quã deditei sic̃uita habens ita habendã dediutã ac
sic qđ de essentia tam quam uita exuita simile
sui secundum aessentiam nascitur pullã
diuersitatem ac dissimilitudinem admit¬
tit nascentis & gignentis essentia siquis
condidit uelcreauit me & genuit me
ab eodem audiens hoc genuit me : nontã
ex similitudine essentiae intellegat

Expanded text:
dinem essentiae ad essentiam signidinem essentiae ad essentiam significat. » 16. Connectitur, tali confessione originis suae, indiscretae naturae perfecta nativitas. Quod enim in utroque vita est, id in utroque significatur essentia. Et in vita quae generatur ex vita, id est, essentia quae de essentia nascitur, dum non dissimilis nascitur, scilicet quia vita ex vita est, tenet in se originis suae indissimilem naturam; quia natae et gignentis essentDeus, cum ex naturae suae similitudine, genuit; non deseruit, in quo ingenita similitudo, naturalis proprietatem substantiae. Non enim aliud habet, quam dedit: et sicut vitam habens, ita habendam dedit vitam. Ac sic quod de essentia, tamquam vita ex vita, simile sui secundum essentiam nascitur, nullam diversitatem ac dissimilitudinem admittit nascentis et gignentis essentia. V. « Si quis condidit vel creavit me , et genuit me ab eodem audiens, hoc genuit me non tam ex similitudine essentiae intelligat,
Abbreviated transcription (Latin):
in his patrib: diuinitatis bonis intellegit᷑
neq: ille minor ẽẽ cumfilius sit neq hic
prȩstare cumpater sit cum patre filius
& comaginatus adspeciem sit dissimilis
ingenere. quia diuersitatẽ substantiaȩ
geniti. ex substantia patris filisi militudo
ponrecipi& omnem insediuinitatis pater¬
nȩ qualis & quanta forma inusibilis dĩ
filius & imago conplectitur : & hocuere ẽ
eẽ filium paterne sclic& formȩ uerita¬
tem coimaginatȩ insenatura ꝑfect&
similitudine retulisse: & siquis audiens
hoc quomo do enim paterh ab& uit am
insem & ipso sic & filio dedituitã habere
insem& ipso similem ñdicat &iã iuxta
essentiam filiũ patris testantem qđ sic
hab& quem ad modũ dixit anathema
sit: manifestũ ẽ. enĩ quod qͣ uit amipatre
intellegitur substantia. significata:
uita quoq: unigeniti. quae expatregene¬
rata ẽ essentia intellecta. Iitasimilitu¬

Expanded text:
in his paribus divinitatis bonis intelligitur in his paribus divinitatis bonis intelligitur neque ille minor esse, cum filius sit; neque hic praestare, cum pater sit: cum patri filius et coimaginatus ad speciem sit, nec sit dissimilis in genere; quia diversitatem substantiae geniti ex substantia patris filii similitudo non recipit, et omnem in se divinitatis paternae, qualis et quanta forma est, invisibilis Dei filius et imago complectitur: et hoc vere est esse filium, paternae scilicet formae veritatem coimaginatae in se naturae perfecta similitudine retulisse. IV. « Et si quis audiens hoc, Quomodo enim Pater habet vitam in semetipso, sic et filio dedit vitam habere in semetipso ; similem non dicat etiam juxta essentiam Filium Patri, testantem quod sic habet quemadmodum 469 dixit: anathema sit. Manifestum est enim, quod quae vita in Patre intelligitur, substantia significata; vita quoque Unigeniti, quae ex Patre generata est, essentia intellecta, ita similitu
Abbreviated transcription (Latin):
fessione crediderit non potest intellegi
ipseađq: unus ase accepisse quide¬
derit: neq: enĩ ipse solus .ẽ. qui uiuit & ꝑ
quemuiuit . quia alius. ẽ sibi uiuens alius¬
est profitens seuiuere ꝑ auctorem &unũ
adq: cundem nemo profitebitur quiuita
ut atur. & ꝑ quem sit caus auiuendi & si
quis audiens unigenitũ filiũ inuisibilis dĩ
similem non dixerit essentiã filiũ qui ẽ
imago dĩ inuisibilis cuiꝰ imago &iuxta essen¬
tia intellegit᷑ quas i non uere dicens filium
anathemasit : In discreta confirmat᷑¬
in dissimilisq: natura cum enĩ unigenitũ
filius dĩ & imago in uisibi lisdĩ sit necesse
est perspeciem adq: natura similis essen¬
tiae sit aut quomo do inter filiũ adq pa¬
tremnatura discernitur generis indif¬
ferentis cum inhis quȩ patrissunt propria
subsis tens filius ꝑnaturã insegenitam
consistat gloriae scilic& uirtutis potes¬
tatis iniusibilitatis essentiae : adq ita

Expanded text:
fessione crediderit; non potest intelligi fessione crediderit; non potest intelligi ipse atque unus a se accepisse, qui dederit. Neque enim 468 ipse solus est, qui vivit, et per quem vivit; quia alius est sibi vivens, alius profitens se vivere per auctorem: et unum atque eumdem nemo profitebitur, qui vita utatur, et per quem sit causa vivendi. III. « Et si quis audiens unigenitum filium invisibilis Dei similem, non dixerit essentia Filium, qui est imago Dei invisibilis, cujus imago et juxta essentiam intelligitur: quasi non vere dicens filium, anathema sit. » indissimilisque natura. Cum enim unigenitus filius Dei, et imago invisibilis Dei sit; necesse est per speciem atque naturam similis essentiae sit. Aut quomodo inter Filium atque Patrem natura discernitur generis indifferentis; cum in his, quae Patris sunt propria, subsistens Filius per naturam in se genitam consistat, gloriae scilicet, virtutis, potestatis, invisibilitatis, essentiae? Atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
idem dicat ẽẽ imaginem dt̃ quod &
dm̃ inui sibilem quas inon confitens ue¬
& filium prȩdicare cum quando imago
omnis euis adquem comaginetur speci¬
es in differens sit ne quod enim ipsesibi
quis quam imago ẽ sed eum cuiusimago ẽ¬
pecesse: ẽ ut imago demanstr& imago
itaq: ẽ. rei adrem coaequandȩ imagi¬
natȩ & in discreta similitudo. ẽergo
pater ẽ & filius quia imago patris ẽ
filius & quii mago ẽ ut rei imagosit spe¬
ciem necesse ẽ & naturam & essentiã
secundum quod imago ẽ. insehabeat
auctoris & siquis audiens filiũ dicentẽs
sicut enĩ hab& pateruitam insem&ipso
sic & filio dedit uitã habere insem& ipso
eundem dicatqui accipit apatreuitã
qui confitetur hoc id. ẽ ego uiuo propt̃
patrem . quod & illum qui dederit ana
entis & dantis neipseidem situnus & so¬
lus cum enĩ in anathem aesit quisolitariũ
adq: unicum in accipientis & dantis pro¬

Expanded text:
idem dicat esse imaginem Dei, quod et idem dicat esse imaginem Dei, quod et Deum invisibilem: quasi non confitens veet Filium praedicare; cum quando imago omnis, ejus ad quem coimaginetur species indifferens sit. Neque enim ipse sibi quisquam imago est; sed eum, cujus imago enecesse est ut imago demonstret. Imago itaque est rei ad rem coaequandae imaginata et indiscreta similitudo. Est ergo Pater, est et Filius: quia imago Patris est Filius; et qui imago est, ut rei imago sit, speciem necesse est et naturam et essentiam, secundum quod imago est, in se habeat auctoris. II. « Et si quis audiens Filium dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic et Filio dedit vitam habere in semetipso , eumdem dicat, qui accepit a Patre vitam, qui confitetur et hoc idem, Ego vivo propter Patrem , quod et illum qui dederit: anaentis, et dantis; ne ipse idem sit unus et solus. Cum enim in anathemate sit, qui solitarium atque unicum in accipientis et dantis pro
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ pietatis professionib: editis hasrur¬
sum econtrario orientales epis copi
inunũ congrogatisententiarum
definitiones condiderunt: seo quia
frequens nobis noncupatio essentia e
ac substantiae necessaria ẽ cognoscendũ ẽ¬
õ quid signific& essentia nedereb: locuturi
remuerborum nesciamus : Issentiaẽ
resquae ẽ uel ex quib: ẽ & quȩ ineo quod
maneat subsistit: diciaũt essentia & na¬
tura & genus & substantia unius cuiusq
rei poterit propriȩ aũt essentia locrto ẽ
dicta : quia semperiẽ quae id urco &iã
substantia ẽ quiares quȩ ẽ necesse ẽ
subsis tat inse se:quid quid aũt subsistit
sine dubio ingenere uelnatura uel subs¬
tantiaman&: Cumergo essentiam di¬
cimus significarenaturam uel genus
uel substantiam intellegimur eius rei :¬
quac in his omnib: semper. õẽ subsistat
nuncigitur per scriptas ab orientalib:
fidoi definitiones recense amus siquis au-¬
diens imaginem ẽẽ filiũ dĩ inuisibilis

Expanded text:
impietatis professionibus editis, has rursum e contrario Orientales episcopi in unum congregati sententiarum definitiones condiderunt. Sed quia frequens nobis nuncupatio essentiae ac substantiae necessaria est; cognoscendum est quid significet essentia, ne de rebus locuturi, rem verborum nesciamus. Essentia est res quae est, vel ex quibus est, et quae in eo quod maneat subsistit. Dici autem essentia, et natura, et genus, et substantia uniuscujusque rei poterit. Proprie autem essentia idcirco est dicta, quia semper est. Quae idcirco etiam substantia est, quia res quae est, 467 necesse est subsistat in sese; quidquid autem subsistit, sine dubio in genere vel natura vel substantia maneat. Cum ergo essentiam dicimus significare naturam vel genus vel substantiam, intelligimus ejus rei quae in his omnibus semper esse subsistat. Nunc igitur praescriptas ab Orientalibus fidei definitiones recenseamus. I. « Si quis audiens imaginem esse Filium Dei invisibilis,
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur. omo eusion nulla mom¬
nino fierio porterementionem nec quẽ¬
quam predicare eadecausae ratione
quod necindiuinis scripturis contineat᷑
& quod suꝑ hominis scientiam sit necquis¬
quam poss&natiuitatem filien arrare
de quoscriptũ ẽ: generationẽ eiꝰ quis
enarrabit : scire aũt manifestũ .ẽ solũ
patrem quomodo genuerit filiũ suũ
& filius quomodo genitus sit apatre nul¬
la ambiguitas ẽ maiorẽ ẽẽ patrẽ pulli
potest dubiũ ẽẽ patrem honore dignitatẽ
filio ipsotestante qui memisit maiorme ẽ &
hoctatholicum eẽ nemoignorat duas per¬
sonas eẽ patris & filimaiorem patrem filiũ
subiectũ cum omnib: his quae ipsepater sub¬
iecit patreminitium non habere in uisibilẽ

Expanded text:
quod dicitur homoeusion, nullam omquod dicitur homoeusion, nullam omnino fieri oportere mentionem; nec quemquam praedicare ea de causa et ratione quod nec in divinis Scripturis contineatur, et quod super hominis scientiam sit, nec quisquam possit nativitatem Filii enarrare, de quo Scriptum est, Generationem ejus quis enarrabit ? Scire autem manifestum est solum Patrem quomodo genuerit filium suum, et Filium quomodo genitus sit a Patre. Nulla ambiguitas est, majorem esse Patrem. Nulli potest dubium esse, Patrem honore, dignitate,Filio, ipso testante, Qui me misit, major me est . Et hoc catholicum esse, nemo ignorat, duas personas esse Patris et Filii, majorem 466 Patrem, Filium subjectum cum omnibus his quae ipsi Pater subjecit. Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ex solido impiissi mȩblas phemiae pestẽ inui¬
tus lic& subdidi ut responsionũ quȩ e diuer¬
so aborientalib: positȩ sunt absolitius &
uirtus & ratio nosceretur. quib: studu
fuit ut secundũ intellegentiae suȩ sensũ
omnib: hereticorũ artib: contrairent:
exemplum blas femiȩ apud sirmiũ ꝑossiũ
& potamiũ conscriptȩ Cum non nulla¬
putaretur ẽ defide disceptio diligen¬
ter om̃a apud sirmiũ tractata sunt &¬
discussa presentib: sanctissimis fratrib:
& coepis copis nr̃is ualente ursatio & germia¬
nio Vnũ constat dm̃ omni potentem ẽe¬
& patrem sicut ꝑuniuersum orbem cre
genitum duos aũt deos necposse nec
debere prȩdicari. qui aipse dñs dixit
sicut apostolus docuit. anudeorũ dĩ
tera conuenerunt necullã habere po¬
tuerunt discrepantiam quod uero quos¬
dam aut multos mouebat de substan¬
tia quȩ greco dsia apellaturid .ẽ. ut
expressius intellegatur omo usion aut

Expanded text:
ex solido impiissimae blasphemiae pestem inviex solido impiissimae blasphemiae pestem invitus licet subdidi, ut responsionum, quae e diverso ab Orientalibus positae sunt, absolutius et virtus et ratio nosceretur, quibus studii fuit, ut secundum intelligentiae suae sensum omnibus haereticorum artibus contrairent. Exemplum Blasphemiae Apud Sirmium per Osium et Potamium conscriptae putaretur esse de fide 465 disceptatio, diligenter omnia apud Sirmium tractata sunt et discussa, praesentibus sanctissimis fratribus et coepiscopis nostris, Valente, Ursacio et Germinio. Unum constat Deum esse omnipotentem et patrem, sicut per universum orbem credgenitum. Duos autem deos nec posse nec debere praedicari; quia ipse Dominus dixit:sicut Apostolus docuit. An Judaeorum Dtera convenerunt, nec ullam habere potuerunt discrepantiam. Quod vero quosdam aut multos movebat de substantia, quae graece usia appellatur, id est ut expressius intelligatur, homousion, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sint sed quod ex grȩcoinlatinũ ad uerbiũ
expressotrans latio ad fert plerũ q: obs¬
curitatem dumcusto dit a uerborũ
conlatio eandem ab solutionẽ p̃ potest
ad intellegentiae simplicitatẽ conser
proxime apud sirmiũ blas phemia id tẽptatũ¬
ad aboratum fius se utidum paterunus &
solus omniũ dẽ predicatur ds̃ eẽ filius nega¬
retur &dũ dõ meo usio acdõ meo eusi otacerdeter¬
nit᷑ id decretũ ẽẽ ut aut exnihilo autcreatura
autex alia essentia aut consequentia cre¬
aturarũ & non exdõ patre dĩ filius natus
confirmareturtum porro lneo qđ hanore dg¬
nitate cdaritatem destapatermaior dicere tur
id ẽẽ quae situm ut filius hisomnib: quib:
patermaior ẽ indiger& postremo dũ
ignorabilis natiuitas eiꝰ adseritur ꝑ hoc
ignorantiae decretum nescire quod exdõ
sit iuberemur: postremo quasi luberide¬
cerniq possit ut quis aut quodignoraturus
sit sciat aut quod scerit ignor & ipsã aut̃

Expanded text:
sint; sed quod ex graeco in latinum ad verbum sint; sed quod ex graeco in latinum ad verbum expressa translatio affert plerumque obscuritatem, dum custodita verborum collatio eamdem absolutionem non potest ad intelligentiae simplicitatem conservproxime apud Sirmium blasphemia id tentatulaboratum fuisse, uti dum Pater unus et solus omnium Deus praedicatur, Deus esse Filius negaretur: et dum de homousio ac de homoeusio taceri decernitur, id decretum esse, ut aut ex nihilo ut creatura, aut ex alia essentia ut consequentia creaturarum, et non ex Deo Patre Deus Filius natus confirmaretur. Tum porro in eo, quod honore, dignitate, claritate, majestate Pater major diceretur, id esse quaesitum, ut Filius his omnibus, quibus Pater major est, indigeret. Postremo dum ignorabilis nativitas ejus asseritur, per hoc ignorantiae decretum, nescire quod ex Deo sit juberemur: perinde quasi juberi decernique possit, ut quis aut quod ignoraturus sit sciat, aut quod scierit ignoret. Ipsam autem
Abbreviated transcription (Latin):
sinodo sancira ađq arimino congrogan¬
das & a singulis proiintus gallicanis binos
uel singulos eõ ẽẽ uenturos eaquȩ inter
nos ađdq inter orient ales epis coposmutius se
suspicionib: detinent᷑ ꝑme qui inorientis
partib: continebar exponenda uobis
lic&iam scientib: ađq: edenda existima¬
ii utcum hanc prorumpentem a sirmio
mate iudicassent scretis tamen incu¬
ius fidei professione id ipsu. quoduos
ges seratis &iã ab orienta lib: episcopis
ess& effectum &uos quos maxime uellẽ
futuris si nodis probabiles elucere r̃pa¬
teror uno ađq eodẽ a postolicae fidei
sonsucatholica sentientes aliquas altĩ
acatholicae fidei sinceritate ignorata
deuerborum suspicionib: ac dissensionib
in eosermone eaq: ab orientalib: epis copis
aduersus conscriptam apid sirmium
heresimdicta & constituta sint uerbis quã
possim ab solutissimis demons trem p̃
quod non ab aliis planissimȩ om̃ a edita

Expanded text:
synodos in Ancyra atque Arimino congregansynodos in Ancyra atque Arimino congregandas, et a singulis provinciis Gallicanis binos vel singulos eo esse venturos; ea, quae inter nos atque Orientales episcopos mutuis suspicionibus detinentur, per me, qui in Orientis partibus continebar, exponenda vobis, licet jam scientibus, atque edenda existimavi: ut cum hanc prorumpentem a Sirmio mate judicassent, sciretis tamen in cujus fidei professione id ipsum, quod vos gesseratis, etiam ab Orientalibus episcopis esset effectum; et vos, quos maxime vellem futuris synodis probabiles elucere, non paterer uno atque eodem apostolicae fidei sensu catholica sentientes, aliqua saltem a catholicae fidei sinceritate, ignorata de verborum suspicionibus ac dissensionibus ineo sermonem, ea quae ab Orientalibus episcopis adversum conscriptam apud Sirmium haeresim dicta et constituta sint, verbis quam possim absolutissimis demonstrem: non quod non ab aliis planissime 464 omnia edita
Abbreviated transcription (Latin):
internuntius enim ut uoluistis sũ ipse :¬
p̃iconditor: siquid uero rectũ ađq: exdoc¬
trinis a postolicis prȩs sriptum deprehe¬
henditur nemo ambigit p̃ inter pre¬
tantis in eo ẽe gloriam sed auctoris :
egotamen quȩ gestasunt fidelitertrans¬
misiuos ancatholica anheretica sint:
fideiur o uidicio conprobate : quã quã¬
enim responderilit teris uestris necessa¬
rium nunc erit quib: communionem mibi
dominicam fideiur̃ȩ scriptis miseratis
& quidam &iam ex uobis ad sinodum
quȩ inbrtinia futura uidebatur. accit
firmissima fidei constantia. intracom¬
munionẽ semeam continentes accteris
extra gallias abstinerent & dignũ sane
erat epis copaliminis terio acuoce i
tanto hereticorũ furore aliquam uobis¬
cum ꝑlitteras piȩfidei consilia. confer¬
re nenim cum corporib nr̃is exulans unc¬
tum acdetentũ eẽ potuit dĩ uerbũ
ut non communicari uobis gum poss& ubi¬
cumq sed maxime cum comperis sem

Expanded text:
internuntius enim, ut voluistis, sum ipse, ninternuntius enim, ut voluistis, sum ipse, non conditor. Si quid vero rectum atque ex doctrinis apostolicis praescriptum deprehenditur, nemo ambigit non interpretantis in eo esse gloriam, sed auctoris. Ego tamen quae gesta sunt, fideliter transmisi: vos an catholica, an haeretica sint, fidei vestrae judicio comprobate. 8. Quenim responderi litteris vestris necessarium fuerit, quibus communionem mihi dominicam fidei vestrae scriptis miseratis; et quidam etiam ex vobis ad synodum quae in Bithynia futura videbatur 463 acciti, firmissima fidei constantia intra communionem se meam continentes, a caeteris extra Gallias abstinerent: et dignum sane erat episcopali ministerio ac voce, in tanto haereticorum furore, aliqua vobiscum per litteras piae fidei consilia conferre. Non enim cum corporibus nostris exsulans, vinctum ac detentum esse potuit Dei verbum, ut non communicari vobiscum posset ubicumque . Sed maxime cum comperissem
Abbreviated transcription (Latin):
non de uobis ut dñs sensu meo conscius. ẽ
seo de quibusdam nimium apud secautis
& prudentib: metus non intellegentium
perbeatum apostolum sibi ne supersape¬
rent prȩceptum quos uereor nolle om̃a
eaquorum absolutio ame in consum¬
matione erit prestanda cognoscere.
dum uerum intelligi ex his quȩ absol¬
uentur euitant sed quisq: haec legen¬
da & cognoscenda susciperit modum
sibi ađq: mihi patientiae fidelis indul¬
geat &usq: ad ab solutionem. uni¬
uersa pergens eat : forte enimomnis
hic fideimeae. sermo prestabit. ut
neq: furtiui heretici quoduolunt fal¬
lant & perfecticatholici quod deside
caritatis ur̃ȩ in patientissime uolun¬
tati. & om̃s fides quȩ post scãm syno¬
dum nicaenam diuersis tem porib
& locis editȩsunt cũ sententiarum
omnium ađq &iam uerborũ additis
perme expostionib: destinaui in quib:
siquid uitiose in eẽ. intellegitur nemo
mihi uitium potest ad signare dictorũ:

Expanded text:
non de vobis, ut Dominus sensui meo conscius est, non de vobis, ut Dominus sensui meo conscius est, sed de quibusdam nimium apud se cautis et prudentibus metus, non intelligentibus per beatum Apostolum sibi, ne supersaperent, praeceptum : quos vereor nolle omnia ea, quorum absolutio a me in consummatione erit praestanda, cognoscere, dum verum intelligi ex iis quae absolventur evitant. Sed quisque haec legenda et cognoscenda susceperit, modum sibi atque mihi patientiae fidelis indulgeat, et usque ad absolutionem universa percenseat. Forte enim omnis hic fidei meae sermo praestabit, ut neque furtivi haeretici quod volunt fallant, et perfecti catholici quod desiderCharitatis Vestrae impatientissimae voluntati: et omnes fides, quae post sanctam synodum Nicaenam diversis temporibus et locis editae sunt, cum sententiarum omnium atque etiam verborum additis per me expositionibus destinavi. In quibus si quid vitiose inesse intelligitur, nemo mihi vitium potest assignare dictorum:
Abbreviated transcription (Latin):
orientales infidei professionib: gerant¬
& gesserunt significari uobis humilita¬
tis meae. litteris desiderastis &iam hoc
mihi onus inperitissimo ađq in doctissimo
omnium exad fectus caritatis addentes
ut quidipse suꝑ omnib: dictis eorum sentiã
indicem cum difficillimum sit sensumip¬
sum propriaem aeae fidei. secundum intel¬
legentiae interioris ad fectum. loquendo
proferre. nedum modo facilesit intel¬
legentiam eorum quae ab aliis dicunt᷑
diam ut quia mihi aduos de diuinis ut
uoluistis reb: & defideinr̃e intemerata
consuentia erit ꝑhas licteras sermone
quis quam demeante sermonis consũ¬
mationem ꝑ litterarum exordia existi¬
medudicandum: iniquum ẽ enim ñ conꝑta
usq ad finem ratione dictorum prȩiudicatã
sententiam exinitus quorum causa
ad huc ignoretur afferre. cum non de in¬
choatis ad cognoscendum. sed de absolutis
ad cognitionem sitiudic andum :ẽ enimmihi

Expanded text:
Orientales in fidei professionibus gerant etOrientales in fidei professionibus gerant et gesserunt, significari vobis humilitatis meae litteris desiderastis: etiam hoc mihi onus imperitissimo atque indoctissimo omnium ex affectu charitatis addentes, ut quid ipse super omnibus dictis eorum sentiam indicem; cum difficillimum sit sensum ipsum propriae meae fidei, secundum intelligentiae interioris affectum loquendo proferre, nedum modo facile sit intelligentiam eorum quae ab aliis dicunturdiam, ut quia mihi ad vos de divinis, ut 462 voluistis, rebus et de fidei nostrae intemerata conscientia erit per has litteras sermo, ne quisquam de me ante sermonis consummationem per litterarum exordia existimet judicandum. Iniquum est enim, non comperta usque ad finem ratione dictorum, praejudicatam sententiam ex initiis quorum causa adhuc ignoretur afferre: cum non de inchoatis ad cognoscendum, sed de absolutis ad cognitionem sit judicandum. Est enim mihi
Abbreviated transcription (Latin):
blas phemus sus contradicentes in exiliũ
detinent abstinendo neq: se m iniustiuidi¬
cureatum ꝑ ad sensum dissimulationis
subdolȩ ad gregando nam postmultũ
& graue omnium nr̃m obeas res quȩ in re¬
ligio se abimpiis gerebantur. dolortex̃
intranos tantum communio dominica
continetur ex quohis perturbationib: uexa¬
ri ecđa coepta ẽ ut exulent epis copide¬
mutentur sacer dotes plebes terrȩantur
fides pericdite curhumano arbitrio acpo¬
testate doctrine dominice decretastuant᷑
hocfides hilaesa ĩa neq nes cirese simulat¬
neq: pati posse profitetur. Ñs eextra con¬
scientiae crimen futuram intellegens
exipso dissimulationis ad sensu : & quidẽ¬
quamuis in omnib: quȩ gessistis & ge¬
ritis constantem fideiũrȩ libertatẽ
& securitatem protes temini tamen
&iam in eo feruentis sp̃s ardorem probatis
quo dnon nulli ex uobis quorum ad me
potuerunt scripta deferri. quȩ ex inde

Expanded text:
blasphemiis suis contradicentes in exsilio blasphemiis suis contradicentes in exsilio detinent, abstinendo, neque se in injusti judicii reatum per assensum dissimulationis subdolae aggregando. Nam post multum et gravem omnium nostrum ob eas res, quae irreligiose ab impiis gerebantur, dolorem, ex eo intra nos tantum communio dominica continetur, ex quo his perturbationibus vexari Ecclesia coepta est, ut exsulent episcopi, demutentur sacerdotes, plebes terreantur, fides periclitetur, humano arbitrio ac potestate doctrinae dominicae decreta statuantur. Hoc fides illaesa vestra neque nescire se simulatneque pati posse profitetur, non se extra conscientiae crimen futuram intelligens ex ipso dissimulationis assensu. 5. Epiquamvis in omnibus, quae gessistis et geritis, constantem fidei vestrae libertatem et securitatem testemini; tamen etiam in eo ferventis spiritus ardorem probatis, quod nonnulli ex vobis, quorum ad me potuerunt scripta deferri, quae exinde
Abbreviated transcription (Latin):
munis gratulationem & geminam
habuit in laesȩ constantiae ur̃ȩ honor
gloriam. deinte gritate sulic& consci¬
entiae & de exempli auctoritate nã
fideiurȩ inperturbate in concusseq:
fama quosdam orientalium epis copos
serolam ad aliquem pudorem. putrite
ex inde here seos aucteq: commouit
& editis hisquae aput sirmium conscrip¬
ta impiis sime erant in religiosorum
audatiae quib: dam sententiarum sua¬
rum decretis contra dexerunt & lic& pon
sine aliquo aurium sc̃a dalo & piae
sollictudinis offensione restiterint t am̃
adeorestiterunt ut ipsos illos quitum
aput sirmium insententiam potami adqos
senserant ad professionem ignorantiae
errorisq compellerent ut ipsi rursus sus¬
cribendo damnarent quod fecerunt qđ
utiq id eofecerunt ut aliuo antedam
riam & nihil subdolum . nihilambiguũ
nihil trepidum agere contenta saecure
in xp̃o libertatis suae professione ꝑsistit
ab eorumse communione: qui epis copos

Expanded text:
munis gratulatione: et geminam munis gratulatione: et geminam habuit illaesae constantiae vestrae honor gloriam, de integritate scilicet conscientiae, et de exempli auctoritate. Nam fidei vestrae imperturbatae inconcussaeque fama, quosdam Orientalium episcopos sero jam ad aliquem pudorem nutritae exinde haereseos auctaeque commovit: et auditis iis quae apud Sirmium conscripta impiissime erant, irreligiosorum audaciae quibusdam sententiarum suarum decretis contradixerunt. Et licet non sine aliquo aurium scandalo et piae sollicitudinis offensione restiterint: tamen adeo restiterunt, ut ipsos illos, qui tunc apud Sirmium in sententiam Potamii atqueantesque, concesserant, ad professionem ignorantiae errorisque compellerent; ut ipsi rursum subscribendo damnarent quod fecerant. Quod utique ideofecerunt, ut aliud ante damriam: et nihil subdolum, nihil ambiguum, nihil trepidum agere contenta, secure in Christo libertatis suae professione persistit, ab eorum se communione, qui episcopos
Abbreviated transcription (Latin):
monis conloquiatrans mitterem &
qui permetum. incertorum conscien¬
tiae tantum apteamaee quod ab his
omnib: essem liber gratulabar. nunc
lam communis fidei nr̃e. integritate
gauderem: Ogloriose consuentia eurȩ
in concussam stabilitatẽ: Ofirmam
fidelis p&refundamine domum. inte¬
merate uoluntatis in laesam in ꝑturbatãq:
constantiam ansitnamq: adq: &iam : punc
parman& postsrno dibiterrensis pro¬
fessionem in qua patronos huiuscehȩ¬
reseos ingerendae quib:dam uobis testib
denunti a ueram in nocens in uiolatare
ligiosa expectantis enim scãe & inde¬
mutabilis perseuerantiae gloriosum
trium phum poncedendo saturninimis
potestatib: bellis & cum om̃a inchoande
blas phemiȩ in dm̃ certamina moueron¬
tur. manentes nunc usq mecum in xp̃o
fideles neq: antea ad occasionem
prorupturȩ hereseos cessistis & nunc
omnem eius petulantiam in prorup¬
tionis congressione fregistis llicistis
enim fratres uimingenti fidei com¬

Expanded text:
monis colloquia transmitterem: et monis colloquia transmitterem: et qui per metum incertorum, conscientiae tantum antea meae, quod ab his omnibus essem liber, gratulabar, nunc jam communis fidei nostrae integritate gauderem. O gloriosae conscientiae vestrae inconcussam stabilitatem! O firmam fidelis petrae fundamine domum! O intemeratae voluntatis illaesam imperturbatamque constantiam! Mansit namque, atque etiam nunc 460 permanet, post synodi Biterrensis professionem, in qua patronos hujus haereseos ingerendae quibusdam vobis testibus denuntiaveram, innocens, inviolata,spectastis enim sanctae et indemutabilis perseverantiae gloriosum triumphum, non cedendo Saturnini minis, potestatibus, bellis: et cum omnia inchoandae blasphemiae in Deum certamina moverentur, manentes nunc usque mecum in Christo fideles, neque antea ad occasionem prorupturae haereseos cessistis, et nunc omnem ejus petulantiam in proruptionis congressione fregistis. Vicistis enim, Fratres, cum ingenti fidei com
Abbreviated transcription (Latin):
bitrabar dominicȩ sententiae ad modũ
memor qua post primam adq: iteratam
conuentionem eos qui &iam subtestimonio
etdesiae in obedientes existerent haberi
sicut & hnicos publua nosq: lus siss&:¬
seobeate fide urȩ litteris sumptis quarũ
lentitudinem a craritatem de exilii mei
& longitudine & sec reto intellego constitis¬
segratulatus sum in dño in contaminatos
uos & in laesos ab omni contagio detestan¬
dȩ hereseos prestitisse uosq: conparti¬
cipes exilumei in quome saturninus ip¬
sam conscientiam suam ueritus circum¬
uento inperatore detruserat. negata
ipsiusq: hoctempus toto iam triennio
communione fidemibi acsp̃u coherere
& missam proxime uobis exsirmensi op¬
pido in fidelis fidei impietatem non mo¬
do non suscepisse sednuntiatam &iã
significatamq: damna senecessariũ
mihi acreligiosum intollexi ut nunc
quasi epis copus epis copis mecum iuxp̃o
comminicantib: salutaris ac fidelis ser¬

Expanded text:
bitrabar, dominicae sententiae admodum bitrabar, dominicae sententiae admodum memor, qua post primam atque iteratam conventionem, eos, qui etiam sub testimonio 459 Ecclesiae inobedientes exsisterent, haberi sicut ethnicos publicanosque jussissSed beatae fidei vestrae litteris sumptis, quarum lentitudinem ac raritatem de exsilii mei et longitudine et secreto intelligo constitisse; gratulatus sum in Domino, incontaminatos vos et illaesos ab omni contagio detestandae haereseos perstitisse, vosque comparticipes exsilii mei, in quod me Saturninus, ipsam conscientiam suam veritus, circumvento imperatore detruserat, negata ipsi usque hoc tempus toto jam triennio communione, fide mihi ac spiritu cohaerere: et missam proxime vobis ex Sirmiensi oppido infidelis fidei impietatem, non modo non suscepisse, sed nuntiatam etiam significatamque damnasse. Necessarium mihi ac religiosum intellexi, ut nunc quasi episcopus episcopis mecum in Christo communicantibus salutaris ac fidelis ser
Abbreviated transcription (Latin):
& germaniȩ secundȩ & prime belzicae
& belricae saecundȩ & iugdunen se primȩ
& iugdunense secundȩ & prouintiae
aquitanȩ & prouintiae nouem papu¬
lane & exn arbonensi plebib & clericis
tolosanis & prouintiarum brintaniarũ
episcopis hilarius seruus xp̃iindõ & dĩo
mecum habebam fratres caris simi intan¬
tosilentiiur̃ tempore nullas aduosec cle¬
siastici sermonis litteras mittere. Nam
cum frequenter uobis & explurimis ramana¬
rum prouintiarum urbib: significas sem
quid cuim religiosis fratrib: nostris orientis
epis copis fidei studiiq: ess& quantaq: suboc¬
cansione temporalium motuum diabolus
uenenato hore ađq lingua mortiferȩdoc¬
trinȩ sibila protulis &uerens nein tanto
aitam plurium episcoporum calamitosȩ
impietatis uelerroris periculo taciturni¬
tas ur̃a depollutȩ ađq: in piatȩ conscien¬
tiae ess& desperatione suscepta namig¬
norare uobis frequenter ad monitis non
licebat mihi quoq: aputuos tacendum ar¬

Expanded text:
secundae, et primae Belgicae, et Belgicae secundae, et Lugdunensi primae, et Lugdunensi secundae, et provinciae Aquitanicae, et provinciae Novempopulanae, et ex Narbonensi plebibus et clericis Tolosanis, et provinciarum Britanniarum episcopis, Hilarius servus Christi, in Deomecum habebam, Fratres carissimi, in tanto silentii vestri tempore nullas ad vos ecclesiastici sermonis litteras mittere. Nam cum frequenter vobis ex plurimis Romanarum provinciarum urbibus significassem, quid cum religiosis fratribus nostris Orientis episcopis fidei studiique esset, quantaque, sub occasione temporalium motuum, diabolus venenato ore atque lingua mortiferae doctrinae sibila protulisset; verens ne in tanto ac tam plurium episcoporum calamitosae impietatis vel erroris periculo, taciturnitas vestra de pollutae atque impiatae conscientiae esset desperatione suscepta nam ignorare vobis frequenter admonitis non licebat, mihi quoque apud vos tacendum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ih sxp̃s ordiñ auit discipulos dicens ꝑgi¬
te & docete unuiuersas gentes bapta
neq otiosȩ prepositis sed significantib:
diligenter pro priã unius cuiusq:
nomuatorum substantiam quȩ & ordinẽ
& gloriam ut sint quidem ꝑ substantiã
tria perconsonantiã uero upũ hancergo
habentes fidem & ab initio &usq lu
finem habituri in conspectudĩ & xp̃i
omnem hereticam & prauã sectam
anathematizamus & siquis prȩcer
sulubrem scribturarum & rectam fidẽ
doc& dicens: aut tempus autspaciũ
aut saeculum aut ẽe: aut fuisse prius
quam generatur filius a nathema sit :¬
& siquis filiũ conditionem dicit quẽ¬
ad modum unũ condicionum. autnati¬
uitate sicut sunt natiuitates autfactionẽ
sicut sunt factȩ p̃i sicut diuinȩ scribturȩ
tradiderunt singulaquȩq: quȩ superius
dicta sunt & siquis aliud doc& auteuapi¬
gelizat prȩterquã quod accepimus
anathem a sit Nos enimomnib: quȩ diuina¬

Expanded text:
istus ordinavit discipulos dicens: Pergite, et docete universas gentes, baptineque otiose propositis, sed significantibus diligenter propriam uniuscujusque nominatorum substantiam et ordinem et gloriam, ut sint quidem per substantiam tria, per consonantiam vero unum. 30. « Hanc ergo habentes fidem, et ab initio et usque in finem habituri in conspectu Dei et Christi, omnem haereticam et pravam sectam anathematizamus: et si quis praeter salubrem Scripturarum et rectam fidem docet, dicens aut tempus, aut spatium, aut saeculum, aut esse aut fuisse prius, quam generatus Filius: anathema sit. Et si quis Filium conditionem dicit, quemadmodum unum conditionum; aut nativitatem, sicut sunt nativitates; aut factionem, sicut sunt facturae, et non sicut divinae Scripturae tradiderunt singula quaeque, 480 quae superius dicta sunt; et si quis aliud docet, aut evangelizat praeter quam quod accepimus: anathema sit. Nos enim omnibus, quae divin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsubstantia sedocentes p̃substuntiã patris
& filidiuersitate. dissimilis esseatiat¬
separantes : quod aũt dictũ ẽ ut soit
quidem per substantiã tria percon¬
sonantiam uero unum: nonhab& calũniã
quia connominato spu id ẽ. paraclito
consonantiae potius quam essentiȩ
persimilitudinem substantiȩ prȩ¬
dicari conuenit unitatem : ceterũ
& filium essentiȩ acnature diuer¬
sitate discreuit : ubi enim dicitur dm̃
dedõ totum extoto nom ambigitur
totum dm̃ extoto dõnatum na& dĩ
dedõnatura nondiffert & totus
extoto inhis ẽ ipseqͣuib: pater ẽ
upus exuno passionĩs humani partus
& conceptionis excludit : ut dum upꝰ
exuno ẽ. non aliunde nec diuersus
aut alius ẽ quis ẽ unus exuno per¬
fectus aperfecto : nondiffert preter
originis causam ab innas cibilitate
natiuitas cum ꝑfectio utriusq ñ
differat rex derege ñ admitat
÷uno adq: eodem nomine potestas

Expanded text:
per substantias edocentes, non substantiam Patris per substantias edocentes, non substantiam Patris et Filii diversitate dissimilis essentiaseparantes. Quod autem dictum est: Ut sint quidem per substantiam tria, per consonantiam vero unum, non habet calumniam: quia connominato Spiritu, id est paracleto, consonantiae potius, quam essentiae 481 per similitudinem substantiae praedicari convenit unitatem. 33. et Filium essentiae ac naturae diversitate discrevit. Ubi enim dicitur, Deum de Deo, totum ex toto; non ambigitur totum Deum ex toto Deo natum. Nam et Dei de Deo natura non differt: et totus ex toto in iis est ipse, quibus Pater est. Unus ex uno passiones humani partus et conceptionis excludit: ut dum unus ex uno est, non aliunde, nec diversus, aut alius sit, qui est unus ex uno, perfectus a perfecto. Non differt praeter originis causam ab innascibilitate nativitas; cum perfectio utriusque non differat. Rex de Rege. Non admittit uno atque eodem nomine potestas
Abbreviated transcription (Latin):
& seqiumur minus forte expresse uidot᷑
dein differenti similitudine patris & filu
fides haec locuta eẽ maxone cãdepatre
& filio & spusco ita senserit significata
innomĩnib: propriaunius ciuusq nomina¬
torũ substantia &ordinem & gloriã¬
& ut sint quidem ꝑ substantiamtria
sciendũ ẽ non aduersum herosim quȩ
dissimilis substantiae patrem & filiũ
ausa ẽ predicare inarthiochia fiuisse
conuentũ sod aduersus eã que postscãm
frnodum nicenam inud proruperat
ut tria pomina patriuellit ad scribere:
dequa suo lo cotractabimus memini enũ me
inexor diosermonis patientiã & equani¬
mitatem legentiũ adq audientiũ usq
ab solutione omniũ dictorum eorum po¬
poscisse netemerarius quis quã inme
iudex ante cognitionem ꝑfecti sermonis
exsistor& Volensigitur congregata sc̃orũ
numero eluder& ut ñ subsistente causa
unius cuiusq nominis triplex puncupatio
obtiner& subfalsitate nominũ uuonẽ
tantias. ẽẽ dixerunt. subsistentiũ ꝑsonã

Expanded text:
 --Minus forte expresse videtur de indifferenti similitudine Patris et Filii fides haec locuta esse, maxime cum de Patre et Filio et Spiritu sancto ita senserit significatam in nominibus propriam uniuscujusque nominatorum substantiam et ordinem et gloriam, ut sint quidesciendum est, non adversum haeresim, quae dissimilis substantiae Patrem et Filium ausa est praedicare, in Antiochia fuisse conventum; sed adversus eam, quae post sanctam synodum Nicaenam in id proruperat, ut tria nomina Patri vellet adscribere, de qua suo loco tractabimus. Memini enim me in exordio sermonis patientiam et aequanimitatem legentium atque audientium usque ad absolutionem omnium dictorum meorum poposcisse; ne temerarius quisquam in me judex ante cognitionem perfecti sermonis exsisteret. Volens igitur congregata sanctorum nominum numero eluderet: ut non subsistente causa uniuscujusque nominis, triplex nuncupatio obtineret sub falsitate nominum unionem, tantias esse dixerunt, subsistentium personas
Abbreviated transcription (Latin):
exdumine ciuus filigenerationem ut apite
dictum ẽ neminem scire nisi patrem suũ
se exutero uirginis mariae sicut apgelus
prȩdicauit ut aũt scripturȩ om̃s docent &
praccipuae ipsemagister gentiũ a postolus
hominem suscepisse demaria uirgine per
quem conpassus ẽ illa aũt dausula ẽ totius
fidei &illa confirmatio quod trinitas sẽp
seruanda ẽ sicut legimus in euangelio: Ite
baptitate om̃s gentes in nomine patris &
fili& sp̃us sancti : In teger ꝑ fectus nume¬
rus trinitatis ẽ para ditus aũt sp̃s ꝑfiliũ ẽ

Expanded text:
ex lumine. Cujus Filii generationem, ut ante dictum est, neminem scire nisi Patrem suum.se ex utero virginis Mariae, sicut Angelus praedicavit . Ut autem Scripturae omnes docent, et praecipue ipse magister gentium Apostolus, hominem suscepisse de Maria Virgine, per quem compassus est. Illa autem clausula est totius fidei et illa confirmatio, quod Trinitas semper servanda est, sicut legimus in Evangelio: Ite et baptizate omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Integer, perfectus numerus Trinitatis est. Paracletus autem Spiritus per
Abbreviated transcription (Latin):
lerent ut ea quȩ perad suntihominis
naturam dicta gestaq: sunt. infirmitati
duunitatis ad scriberent & fomȩ dĩ de¬
putarent quid quid formȩ sorui pro¬
priae aptum est nunc ipsis proposi¬
tionibus eorum respondendum est.
Toto enim iamdictorum singulorũ
genera diiudicabuntur: cum uerbũ

Expanded text:
lerent, ut ea, quae per assumpti hominis lerent, ut ea, quae per assumpti hominis naturam dicta gestaque sunt, omnia infirmitati divinitatis adscriberent, et formae Dei deputarent, quidquid formae servi propriae aptum est: nunc ipsis propositionibus eorum respondendum est. Tuto enim jam dictorum singulorum genera dijudicabuntur, cum Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cum tamen formam serui accipere.
& iuformadĩmanere nonidem sit
cumq: accipere formam serui nisi per
euacuationem suam non sit quima¬
nebat indĩ forma non conuenientẽ
sibi formȩ utriuq: concursu sed non
alius atq: diuersus est quise exmaniuit¬
& qui formam serui accepit. accepisse
enim non potest eius esse qui non sit
qui aius sit qui subsistat accipere ergo
euacutiatio forma non est abolitiona¬
turȩ quia quise euacuat noncarere
sacramentum quod se euacuat & accipit
nontamen hab& interitum nenon ex¬
teteuacuans & ne non sit accipiens.
Itaq euacuatio eoproficit. ut profici¬
atforma serui nonut xp̃s qui informa
dĩ eratxp̃s esse nonmaneat. Cum for¬
mã serui nonnisi xp̃s acceperit quicũ
habitus. & ad sumptionaturae. na¬
turam manentis diuinitatis nonpere¬
habitum & adsumens sit. Ostendens¬
itaq sacramentorum dispensationem
perquam heretici lgnorantes quosq fal¬

Expanded text:
cum tamen servi formam accipere, cum tamen servi formam accipere, et in forma Dei manere non idem sit; cumque accipere formam servi, nisi per evacuationem suam, non potuerit qui manebat in Dei forma, non conveniente sibi formae utriusque concursu. Sed non alius atque diversus est, qui se exinanivit, et qui formam servi accepit. Accepisse enim non potest ejus esse qui non sit; quia ejus sit, qui subsistat, accipere. Ergo evacuatio formae non est abolitio naturae: quia qui se evacuat, non caret sacramentum, quod se evacuat et accipit; non tamen habet interitum, ne non exstet evacuans, et ne non sit accipiens. Itaque evacuatio eo proficit, ut proficiat forma servi, non ut Christus, qui in forma Dei erat, Christus esse non maneat; cum formam servi non nisi Christus acceperit. Qui cum habitus et assumptio naturae, naturam manentis divinitatis non perehabitum, et assumens. 15. Expendunitaque sacramentorum dispensatione, per quam haeretici ignorantes quosque fal
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ excĩts xp̃s amortuis quia o peradĩ
patris ipsenaturae adõ non differenti
operatus est & indõ resurrectionis fi
inxp̃o significationis tenuit prae dica¬
tionem ut & in firmitatem in eo homi¬
nis. &uirtutem dĩ acnaturã docer& se¬
cundum illud corinthiis dictum nam
enim mortuus peccato mortuus ẽ
semol quod aũt uiuit uiuit dõ
sic & uos deputate uos m& ipsos mor
corpori nr̃o ad scribens uitamaũt dõ
cui estnaturale quoduiuit & perid
nos corpori nro mori oportere ut dõ
corpus ad sumens totus lam dõ uiuit
naturȩ nr̃ae sotie tate incommuni¬
one diuinȩ in mortalitatis unita
haec igitur demons tranda ame
paucis fuerunt ut utriuq naturȩ
meminissemus quia qui in forma
dĩ manebat. formam serui accepit
perquam obediens usq: ad mortem
fuit õboedientia enim mortis ũestdi forma
forma sicuti nec dĩforma id est inserui
forma persa cramentum enim eu an¬
gelice dispensationis non alius ẽ in
forma serui quam qui informadĩ est

Expanded text:
 Christus a mortuis est: quia opera Dei patris ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fidin Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Namenim mortuus est peccato, mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo. Sic et vos deputate vosmetipsos mortcorpori nostro adscribens, vitam autem Deo, cui est naturale quod vivit, et per id nos corpori nostro mori oportere, ut Deo corpus assumens, totus jam Deo vivit, naturae nostrae societate in communionem divinae immortalitatis unitaHaec igitur demonstranda a me paucis fuerunt, ut utriusque naturae risto meminissemus: quia qui in forma Dei manebat, 269 formam servi accepit, per quam obediens usque ad mortem fuit. Obedientia enim mortis non est in forma, sicuti nec Dei forma inest in forma servi. Per sacramentum autem evangelicae dispensationis non alius est in forma servi, quam qui in forma Dei est:
Abbreviated transcription (Latin):
adfidem ostender& ait detemplocor¬
porissui. soluite hoc tempum. & ego
intriduo suscit abo illuo. Cumenim &
peraccipiendi animae potestatem
& persusctanditempliuir tutemip¬
sumsesibi resurrectionis suae dm̃do¬
ceat totũ hoctamen admandatipa¬
terni referens auctoritatem non
contrariae intelligitur apostolus
xp̃m dĩ uirtutem & dĩ sapientiam
praedicans omnem operis suimag¬
nificentiamperid ad patris gloriã
rettullisse quia quid quid geritxp̃s
uirtus dĩ est sapientia gerit ds̃ sine¬

Expanded text:
de se ostenderet, ait de templo corporis sui, Solvite hoc templum, et ego in triduo suscitabo illud . Cum enim et per accipiendae animae potestatem et per suscitandi templi virtutem ipsum se sibi resurrectionis suae Deum doceat, 268 totum hoc tamen ad mandati paterni referens auctoritatem: non contrarie intelligitur Apostolus, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicans, omnem operis sui magnificentiam per id ad Patris gloriam retulisse, quia quidquid Christus gerit, virtus Dei et sapientia gerit; et quid