comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est a iudice pot̾ conirario indicõ agi. Q si post
exammationem reꝑbace fuerint᷑ compeusatõe
uerius est qiͣ re mdit̾ata amplius agicontrario
alter ꝓbibuerit me administra te alter non an
aduersus eum qui ñ ꝓ hibult hc̃am neg̃.gͦ. ac¬
acc̃o necte ent tͥcum ꝑ stringi. qui uetuit. S tͥ
illud ess insisuũ cum qui ħ̃ ꝓhib uit alieno facto liba¬
ri cum ⁊ si nuituam petiũam altĩ ex sociis ꝓhibeute

Expanded text:
est a iudice, potest contrario iudicio agi: quod si post examinationem reprobatae fuerint pensationes, uerius est quasi re iudicata amplius agi contrarioalter me prohibuerit administrare, alter non: an aduersus eum qui non prohibuit habeam negactio, necesse erit et eum pertingi qui uetuit: sed et illud esse iniquum eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum ‹et› si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibente
Abbreviated transcription (Latin):
eiex edicto non datur insi mrem suam datus
sit constitui ei pot̾. Exhusdem cansis mucan¬
di accoris pot̾tas erit ex quib ⁊ꝓcuratoris accoꝵ
Icut municipum noĩe acccẽm p̃tor de¬
dit ita ⁊ adũ sus eos uiffissime edicendum puta¬
uit. S ⁊ legato qui m negotiũ publicum sup̃¬
Si quid innu̾sitate debetur singulis non debetur
nec qd̾ debet unuĩsitas singłi debent. Indecu¬
rionib uł alns umu̾sitatib nich̾ refert utrũ
om̃s idem maneant an parsmaneat uł om̃s iñ¬
mutati sunt. S si umuersitas ad imum redit
mogisad mittirur posse eum ꝯuerire ⁊ ꝯueniri

Expanded text:
ei ex edicto non datur nisi in rem suam datus sit. et constitui ei potest. ex isdem causis mutandi actoris potestas erit, ex quibus etiam icut municipum nomine actionem praetor dedit, ita et aduersus eos iustissime edicendum putauit. sed et legato, qui in negotium publicum suSi quid uniuersitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet uniuersitas singuli debent. In decurionibus uel aliis uniuersitatibus nihil refert, utrum omnes idem maneant an pars maneat uel omnes immutati sint. sed si uniuersitas ad unum redit, magis admittitur posse eum conuenire et conueniri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quo dedit petiñam si modo potestas ei fuit
xiundi. In illurs uero ꝑ sona cu quo ut agat᷑
rerundi portatem ñ hri. ⁊ unis estexeo amiũ
mimerarier quo cognonit
gocium faceret si quidem manidado meo ei do¬

Expanded text:
 quo dedit, si modo potestas ei fieret experiundi. in illius uero personam, cum quo ut agatur periundi potestatem non habere. et uerius est ex eo annum numerari, ex quo cognouitgotium faciat, si quidem mandatu meo da
Abbreviated transcription (Latin):
non necm einero filio tuo ⁊ curatum habus¬
ris nich agitur cui ratihĩtione. Eoce mro
pomp stribit hocadiecto ꝙ rutat ⁊ si nich sit
inpecłio qm̃ plus pacti duo ue debenur i inpa¬
trem dandam accd̾em mꝗnantum locup lecior¬
liberi quicibi bona fide̾ ẜuebat negocio ges¬
sero siquidem pucans ẜuũ tuũ eẽ gessit pomp̃
scribit. eaꝵ rerum peculiarium causa que te sequi
que ip̃maequntur h̾ebo ad u̾sus eum accoem eaꝵ
uero que te setuntur adu̾sus ce. Siticũ fuumpu¬
cans quierat sempronii dedero pẽtiũam neoccide

Expanded text:
non necessarium emero filio tuo et tu ratum habueris, nihil agitur ratihabitione eodem loco Pomponius scribit hoc adiecto, quod putat, etsi nihil sit in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quliberi qui tibi bona fide seruiebat negotia gessero: si quidem putans tuum esse seruum gessi, Pomponius scribit earum rerum peculiarium causa, quae te sequiquae eum sequuntur, habebo aduersus eum actionem, earum uero, quae te sequuntur, aduersus te. Si Titii seruum putans qui erat Sempronii, dedero pecuniam ne occide
Abbreviated transcription (Latin):
non est dñs ꝓcuratori in litem mouendami uł
retumãm suscipiendam. Qui eium suo no¬
mine utiles accoes habent rite eas intenduntꝰ
ꝑcurator ad exhibendum retce agit.
agat intellig̾endꝰ st ꝑmittere ꝓcuratori

Expanded text:
non est dominus procuratori in litem mouendam uel pecuniam suscipiendam: qui enim suo nomine utiles actiones habet, rite eas intendit. 5procurator ad exhibendum recte aget. agat, is intellegendus est permittere procuratori
Abbreviated transcription (Latin):
agat pater cuuere d ratam filiam hituram.
s ⁊ defendere eam d ut marcellus srubit. Si
pat̾ filii noĩe n̾iurioꝵ agut. cum due sint accõe̾
una patris altera silii cessat de tato cautio. St
aue ip̃e ex lib̾tate inẜuitutem petat d cauere
ratam rem d̾um hiturum ⁊ ita edicto strip
de rato cuueat ⁊ iudicatum solui ut puta pos¬

Expanded text:
agat pater, cauere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit. Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio. Si siue ipse ex libertate in seruitutem petat, debet cauere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptde rato caueat et iudicatum solui. ut puta pos
Abbreviated transcription (Latin):
crit. sine principaliter ipsuus rei nonnnt sĩ¬
ne extrindins obeam remd mandati uidicõ
restitui. uiq adeo ut siper errorem aut p̾mĩ¬
uiriam ndicis non debitum consecut᷑ sꝑ id¬
ti idicio rerupeitur d. penam aut̃ quam
ex suo delicio prcstiterit ir cuperare ñ d  Litiꝰ
impendia bona fide facta uł abactoris ꝑ curi¬

Expanded text:
rit siue principaliter ipsius rei nomine siue extrinsecus ob eam rem, debet mandati iudicio restituere usque adeo, ut et si per errorem aut iniuriam iudicis non debitum consecutus ati iudicio reciperare debet: poenam autem, quam ex suo delicto praestitit, reciperare non debet. Litis impendia bona fide facta uel ab actoris procur
Abbreviated transcription (Latin):
nus uult igͥ oratio apud p̃corem de istis aueni. In
pͥuns de cauia cnͣsacc̃õis deinde de modo tcio deꝑsoĩs
tams gentium in causa hocent requirendum. que
canca st transigendi sine cuusa enim neminem c̃t¬
igrutem audiet᷑ p̃tor Cause enĩ huimodi fere so¬
ient aliegari.si alibi domiciliũ geres alibi alim̃¬
caruis hãboit. eut al destinet domialiũ cransferre
ale̾ut̾ eoꝵ aut si causa aliqua urgrat. p̃ seung
Nqua aliqua caũsa fiu̾tt ut plures sblent madere
Que p̃tori suadeint transaccoẽm admittere ax
estimabitur. modus autem pro etute eis q
tisigit arbitrandus est. ⁊ ualitudine. Nam
alias cũmꝑtiero alias cum inuene. alias cum
rabenda est hec eił auꝰ uite sunt. hiĩ auibus ali¬
menta relida sunt utrum frugi uite hii sunt
qui alias sufficere sibi possunt anse quiorit quiᵈ
alimentis pendeant. Inperiona cius aquoa¬
limenta relicta sunt her crunt spectanda. quil

Expanded text:
nus. Uult igitur oratio apud praetorem de istis quaeri: in nus. Uult igitur oratio apud praetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentisi qua alia causa fuit, ut plures solent incidere, quae praetori suadeant transaestimabitur. modus autem pro aetate eius, qui transigit, arbitrandus est et ualetudine: nam alias cum puero, alias cum iuuene, alias cum habenda est, hoc est, cuius uitae sint hi, quibus alimenta relicta sunt: utrum frugi uitae hi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, a quo alimenta relicta sunt, haec erunt specienda: in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
implende gratia relicta sunt adhuc idem dicemꝰ.
plane dealimentis que non morts causa donata
unt. licebit ⁊ une p̃tore auctore transigi. sis
igntur mmenses singulos suic indies que ĩannoᷤ
tuemit relita racõ iocum habet sesi fo fare¬
rint ꝑpetuo relicta s ucq ad annos c̾cos idem.
Si it̾egra a uantitas alicui fuent iegata ut ex̾
usuris ẽius sestalat ⁊ mortis tpẽ pecumas resticu
los udeacur idrelictum. S ⁊ sisit certa quã¬
dittis telicta ticio ułits ita ut inde alunenta seio
eim cransactõne ticu minintur sen alimenci
demiq est et si per fidei ꝯmissum alimenta ad hor
legatano fuint relicta. Eam tranactõm orẽ
im̾probat qd̾ idcirco fit ut quis rep̃sentutam p¬
cumam ꝯsumat. Quid ergo siquis citra p̃corisaut
menses ei relictom ẽrat. ouiequeretur per singu¬
los dics. quid enim siquid ꝯsunmato anno ũt
eniu oratio alimenta per tñsacccẽm int̾cipiN
chitacĩt int̾est utium libertu ant auibus aliã¬

Expanded text:
implendae gratia relicta sunt, adhuc idem dicemus. plane de alimentis, quae non mortis causa donata sunt, licebit et sine praetore aucto‹re› transigi. Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint relicta, oratio locum habet. sed et si non fuerint perpetuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est. Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restitulos uideatur id relictum. Sed et si sit certa quantitas relicta Titio uel res ita, ut inde alimenta Seio enim transactione Titii minuuntur alimenta Seii. idemque est et si per fideicommissum alimenta ad hoc legatario fuerint relicta. Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris amenses ei relictum erat, consequeretur per singulos dies? quid deinde si, quod consummato anno ut aenim oratio alimenta per transactionem intercipi. Nihil autem interest, utrum libertini sint quibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
titiones actõib experiaris. Cum martiama
dicẽt uim nullam feci cesar dixit . Tu umi pu¬
cas et̃ sblum si homines uuluerentur. uisest
enim ⁊ tunt quociens quis id q. dehi sibi pu¬
tam sine ullo iudice tenere possidere uł acte

Expanded text:
titiones, actionibus experiaris. Cum Martianus diceret, vim nullam feci, Cesar dixit : tu vim putas esse solum, si homines vulnerentur, vis est et tunc, quotiens quis id, quodtam, sine ullo iudice temere possidere vel acce
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Item ait ⁊ si suspectus cutor postuletur de-¬
fensorem eius oportere ⁊ de tato cauere ne reuer¬
sus ille uelit retractare ꝙ accumest. S facueñ
corem posse quem istituere. Demq ut lilen qui
inpot̾tate ab sentis dicuntur ducantur int̾ctictũ
non posse de siderare ait. msi ut uił ait causa cogi¬
nita .i. si ⁊ nominatim ei mandatum sit. ⁊ pat᷑¬

Expanded text:
bit. Item ait, si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cauere, ne reuersus ille uelit retractare quod actum est. sed non orem posse quem instituere. denique ut liberi, qui in potestate absentis dicuntur, ducantur, interdictum non posse desiderare ait nisi, ut Iulianus ait, causa cognita, id est si et nominatim ei mandatum sit et pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓcuratorem reĩpondere. Non iolum aut̃ sl acc̃o¬
bostuletur aprocuratore s ⁊ si p̾indiciũ uł inter¬
dictum uł si stipłatoẽm legutoꝵ uł dampm infec¬
ti uelit caueri de bebit absentem defendere icõ¬
ittenti tͥbunali ⁊ eadem ꝓuniia. Ceterum cogi
Defendere aut̃ est id facere ꝙ dus in litem tacet¬

Expanded text:
curatorem respondere. Non solum autem si acpostuletur a procuratore, sed et ‹si› praeiudicium uel interdictum, uel si stipulatione legatorum uel damni infecti uelit caueri: debebit absentem defendere in competenti tribunali et eadem prouincia. ceterum cogi Defendere autem est id facere quod dominus in litem face
Abbreviated transcription (Latin):
ne affiatur qiͣ p tiuate accõis dare posse ꝓcura¬
torem mulcomagis dabit ad scpulcri molati accoẽm
is ad quem ea res pertin. Ad accõem miuriarum ex
tio que int̾ dim̃i ⁊ ꝓcuratorem consistere solet
mandati ac̾c̃oem paiit. Aliqñ tamen non comia¬
suan ꝓcuratorem p̃stamus. eoq nomine iudica¬
tum sẜlui ꝑmitimus. Nani si ca ꝑiniłionẽ al¬
quid p̃ sticerimus non mandati s exuenditosi
hr̃ditatem uendidumus uł expristina causa mã
ro si uni ex re̾is credendi consticutum est is q ali¬
um inconstitutã pecunam det ꝓcuratorem
ciscunde aut ꝯ  mumi diuidundo udicõ agat
pliuib eundem ꝓcuratorem ñ est ꝑmittendũ

Expanded text:
ne adficitur, quasi priuatae actionis dare posse procuratorem. multo magis dabit ad sepulc‹h›ri uiolati actionem is ad quem ea res pertinet. Ad actionem iniuriarum ex tio, quae inter dominum et procuratorem consistere solet, mandati actionem parit. aliquando tamen non cocuratorem praestamus eoque nomine iudicatum solui promittimus: nam si ex ea promissione aliquid praestiterimus, non ma‹n›dati, sed ex uendito si hereditatem uendidimus, uel ex pristina causa mandro si uni ex reis credendi constitutum sit isque alium in constitutam pecuniam det, ciscundae aut communi diuidundo agatur, pluribus eundem procuratorem
Abbreviated transcription (Latin):
idarcoq sĩ eis infamis s si ĩ cã funti nec manifes¬
n inquatruplum udex condempnanĩt. honera¬
tur quidem reus pena auctanam ex furto nonnia
̃pena non peci̾aria eum honerass ⁊ cransactũ
tum eo indetur. Crimen stellionatꝰ inrami

Expanded text:
 infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manin poena non pecuniaria eum onerasset, transactum cum eo uidetur. Crimen stellionatus infami
Abbreviated transcription (Latin):
sit qui datus intlłigitur ⁊ is ratum habu̾it fu¬
riosus non est halendus ab sentis loco. quia in
ee aninius deeit ut ratum hte non possi e
Temad litem  futuram ⁊ in diem ⁊
subconditõne ⁊ md ad diem darii

Expanded text:
sit qui datus intellegetur et ‹is› ratum habuerit. furiosus non est habendus absentis loco, quia in eo animus deest, ut ratum habere non possit. tem ad litem futuram et in diem et sub condicione et usque ad diem dari p
Abbreviated transcription (Latin):
Qaud euĩ si in hec iudicio rem meamesse pro¬
nutietur reu̾sus ille cꝰ defensor extrtit uelit
fundum uendicare ñne ratum ñ udebitur hr̃e
tiss uł ip̃e p̃sens causam suam eoisł q uictus
ell si ame uendicaret exceptõne rei iudicate
si semel lite ꝯtest̾ata non compellitur ad cau
datum ñ exigius dicendumest si forte eui¬
deus sit contra uoluntatem eosexperiri eoꝵ
ꝑ quib int̾ueniunt delere eos repelli ergo ñ
forte parentes morbus aut etas impediat nec
queniqm̃ quiagut habeant

Expanded text:
quid enim si in hoc iudicio rem meam esse pronuntietur, reuersus ille, cuius defensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne ratum non uidebitur habetisset uel ipse praesens causam suam egisset et uictus esset: si a me uindicaret, exceptione rei iudicatae um semel lite contestata non compelletur ad caudatum non exigimus, dicendum est, si forte evidens sit contra voluntatem eos experiri eorum pro quibus interveniunt, debere eos repelli. ergo noforte parentes morbus aut aetas impediat, nec quemquam qui agat habeant
Abbreviated transcription (Latin):
autoriasse. Est ⁊ quartum gems mis¬
sionis siquis eiutandorum munei ͨum causa
loco ubi siquis consistat moueaturq spertuculũ
sui p̃biturus. poĩta sit in publico. ꝓriuato. uł
in uico. quo camenloco passim hoĩes spettaculi cã
admitcantur. Eos enim qui questus causa inc̾ta¬
mina tescendiuit ⁊ om̃sqͥ ꝓp̃ p̃mium instenam

Expanded text:
auctorasse. est et quartum genus misauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa mi quolibet loco, ubi quis consistat moueaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in publico priuatoue uel in uico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaest‹us› causa in certamina descendunt et omnes propter praemium in scaenam
Abbreviated transcription (Latin):
id tempus quo eligere uirum moris est añ qm̃
iurum esigeret in matrimonio collocau̾it eam¬
ue stienꝰ quis uxorem clux̾is non urilli eis¬
haberet eam de qua supra comprehensnm est
nxorem clucere pussus est fuĩt. qui ue suo nõie ñ
nissu eius incꝰ pot̾tate ess eius ue uoĩe quem
cohortis asł ale uł legionis uł tribimu p̃fectũ.
liue cohortis siue legionis dimulꝰ est. hoc ampliꝰ
pomp̃. ait. ctiam etum qui ex̾citui p̃est lic consu
tore missum hac nota laborare ergo ⁊ si dui cũ
ex̾citui p̃est dimissus erit notatur. afi princeps
du ẜct. ⁊ adiecit ignoune causa eum se mittere
infanna esse notatum. non tum̃ sicitra indigna¬
ccẽm principis successor ei est datus.: Excercitũ
aut̃ ñ unam cohorcem n ynam alam dicimꝰ. s nu
aliquo mio militum missus est qiͣ ab extitu missũ¬
non adiectum est. qm̃ multa gn̾a sunt missic¬
num. Est honesta que emeritis stipendi
est quotiens io qui mittit adiat nominaten

Expanded text:
id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens quis uxorem duxerit non iussu eihaberet, eam, de qua supra comprehensum est, uxorem ducere passus fuerit: quiue suo nomine non iussu eius in cuius potestate esset, eiusue nomine quem cohortis uel alae uel legionis, uel tribunum siue cohortis siue legionis dimissus est. hoc amplius Pomponius ait etiam eum, qui exercitui praeest, licet consutore missum hac nota laborare: e‹r›go et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittereinfamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est. Exercitum autem non unam cohortem neque unam alam dicimus, sed naliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missuo adiectum est, quoniam multa genera sunt missionum. est honesta, quae emeritis stipendiis est, quotiens is qui mittit addidit nominati
Abbreviated transcription (Latin):
abseus quis dampnari pot̾ ibi quem uis u̾ba pre
eo rãcientem ⁊ ninocentiam excusantem audiri
equũ est ⁊ ordinarium admittere ꝙ ex rescripto
imperatoris nr̃i apparet. Nlit p̃tor auꝰ noĩe quis
cum ad quem ea res pertin boni uiri arbitratũ
satudet. Equũ p̾tori uisum est eum qui alieno¬

Expanded text:
absens quis damnari potest, ibi quemuis uerba pro eo facientem et innocentiam excusantem audiri equum est et ordinarium admittere: quod et ex rescripto imperatoris nostri apparet. Ait praetor: 'Cuius nomine quis eum ad quem ea res pertinet, boni viri arbitratu Aequum praetori visum est eum, qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
ur si udĩciũ accipiat᷑ unde que situmest aped
ulianũ ancomꝑellatur an uero sufficiat obiem
non defensam stipłatrẽm ꝯmitti ⁊ iuł stribit¬
causa remotus fuit. Defendere udetur ꝓcurator
⁊ si inpo sscem uenire paciatur. cum quis damp¬

Expanded text:
ur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud ulianum, an compellatur, an uero sufficiat ob rem non defensam stipulationem committi. et Iulcausa remotus fuerit. defendere uidetur procurator i in possessionem uenire patiatur, cum quis dam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. tibi uon p̃mdicant. ꝯteoq trcuslatio
eaꝵ liciũ non eit. necc̃a tibi ne alieno facto he¬
nereris. Het aũt cognitõ ꝓaratoris mutqrꝰ¬
latu sic̃mareo faccam sam q ⁊ neratius pro¬
accepit. S ⁊ si ꝓcurator satis accepit ꝙ mnffera
⁊ si a domino uł ax oirutore in ꝓturatorem uidi¬
cum trantferatar. non dubitat maiteltus qn̾
ꝯmittatur stipłatõ ⁊ hec uera aint ⁊ uł i cura¬

Expanded text:
sunt tibi non praeiudicant ideoque translatio earum litium non est tibi necessaria, ne alieno facto onereris. haec autem cognitio procuratoris mutfactam, idque et Neratius proaccepit. sed et si procurator satis accepit et transfeet si a domino uel a procuratore in procuratorem iudicium transferatur, non dubitat Marcellus, quin committatur stipulatio. et haec uera sunt. et lic
Abbreviated transcription (Latin):
poar. Aꝑrrareaũt ad nouum penitus ꝓhibeturo
qr mnultis comphatur exemplis. Semonet aũt
ipostulando pͥalus ⁊ eum qui corpore ilix muliela
pratus est non d notars. ut ⁊ pomp̃ ait. Et qui
capitali imini dampnatus eit. ñ d ꝓ alio poatn¬
lare Item senatus ꝯsultim eciam apud udiõ
redanẽos postulare ꝓhibetin. calumpnie publa¬
topugnaret locquert. beitias aũt accipere delx¬
nius exferitate magis auam ex animali gn̾e.
nam quida leo sit s mansuetus. uł alia denctata
mansueta. erge qui locant solum mn abetntat¬
ne drpuguanerit sine non. ꝙsi depugnauerit᷑¬

Expanded text:
adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis. Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria pratus est, non debet notari, ut et Pomponius ait. et qui capitali crimine damnatus est, non debet pro alio postulare. item senatus consulto etiam apud iudices pedaneos postulare prohibetur calumniae publdepugnaret, locauerit. bestias autem accipere debemus ex feritate magis, quam ex animalis genere: nam quid si leo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatur, siue depugnauerit siue non: quod si depugnauerit
Abbreviated transcription (Latin):
sarus secutꝰ est non p̃stat. ut pote fideuissi pro¬
te ⁊ splui mandati sicondempnauero te famo
fit. si in deposico. uł mandate male uersatus sit ñ
tam̃ intutela uł pro socio hr̃s suo noĩe. Sampna
succedit. s tantum mes alionum de t̾uncti. Cõ¬
trario indicio dampnatus non erit in famis .nͨ
inmerito. Nam incontrarus non deꝑfidia aga¬
tur. s de calculo qui fere mindicio sol dirimi
lic famose sint ⁊ dampnaci notantur actamen
paccus non notutur. ⁊ mĩto qm̃ exhus cilis nõ
tum turpis est paccio quam nisuperiorib.¬
cumeum mortuum esse saret. ne igno rantia pu¬
matur. s cum tempus luctus cont̾muum est nu¬
to ⁊ ignoranti cedet ex die mortis mariti. ⁊ ioͥ si ꝑtꝰ

Expanded text:
quantocumque pactus est: alioquin et qui precibus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatus nec erit uenirando delato iurauerit quis ‹se› non deliquisse, non erit notatus: nam quodammodo innocentiam susuccedit, sed tantum in aes alienum defuncti. Contrario iudicio damnatus non erit infamis: nec immerito. nam in contrariis non de perfidia agitur, sed de calculo, qui fere iudicio solet dirimilicet famosae sint et damnati notantur, attamen pactus non notatur, merito: quoniam ex his causis non tam turpis est pactio quam ‹ex› superioribcum eum mortuum esse sciret', ne ignorantia puni‹a›tur. sed cum tempus luctus continuum est, merito et ignoranti cedit ex die mortis mariti: et ideo si po
Abbreviated transcription (Latin):
auł a Ctoris ꝓaator non inremsuani dat
pp̃ impenias quas inlitem facit Pot̾ desiderare ut
sib ex iuelican ac̾cone satisfiat. si donnsꝰ lits soluẽ¬
do ñ sit¬
Ip̃. iauis cum ꝓcuratorio noĩe conder¬
cił hr̃s exxiterit dñolitis iudicati accõem ñ recte
retinabit. hoc si ex asse. si aut ex parte hrs extit̾it
⁊ tot um soluit siquid̃ ei mandatum est hoc quo
ut soluat mandati accõem ad uersus cohrdes

Expanded text:
 Actoris procurator non in rem suam datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satis fiat, si dominus litis soluendo non siti quis, cum procuratorio nomine condeheres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex asse. sin autem ex parte heres extiterit et totum soluerit, si quidem ei mandatum est hoc quoque ut soluat, mandat
Abbreviated transcription (Latin):
ludicram non fucere celsus ꝓbat quia mĩstĩum
non artem ludiciam exceant. ⁊ sane locꝰ iste ho
qui questiaria mancipia habu̾it. S ⁊ qui in libe
ta s cau po fuit uł stubularuis ⁊ mancipia talia
habuit ministrantia ⁊ occb̾e ministiy questũ
facientia siuĩ balneator fu̾it ułti inquibusdam ꝓ¬
concluctu hñt mancipia. hoc genꝰ obẜ uantra ñ
in officina lenocimi pena tenebitur. Pomẜ ⁊
natus. n enim sussicit calumpnatum Item pre¬
sistit. quinimo ex adu̾sa: Item siquis furtiri¬
bonoꝵ raptor iniuraꝵ. de dolo. malo suo noĩe dar¬

Expanded text:
ludicram non facere Celsus probat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hoqui quaestuaria mancipia habuerit. Sed et qui in liberta si caupo fuit vel stabularius, mancipia talia habuit ministrantia, et occasione ministerii quaestum facientia; sive balneator fuerit vel ut quibusdam conducta haben‹s› mancipia hoc genus obseruant‹i›a in officina, lenocinii poena tenebitur. Pomponinatus: neque enim sufficit calumniatum: item praenstitit, quinimo ex abonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo suo nomine da
Abbreviated transcription (Latin):
posse prem ꝓaiatorem diue adulascendam in¬
iriani. quamneos absentis pasłus sit. Ad
defendendum quo poterit filius fannł ꝓcurato
acct̃em cum piẽ dit ꝓturatorem supernacuum
est. ualerius seuerus stribunt cam suffĩat ia

Expanded text:
posse patrem procuratorem dare ad ulciscendam iniuriam, quam nepo‹s› absentis passus est. ad defendendum quoque poterit filius familias procuexactionem cum patre dat procu- ratorem, superuacuum esse Ualerius Seuerus scri
Abbreviated transcription (Latin):
demia adicit p̃cor. siqͥs exhus oitub qui supra
stripti st mnitegrum reititutus notseriteũ
qui ex hus qmsupm scupti sunt sicaccipun. ã
fuerint inter ens quitertio edicto ntilientur
unc ticulum p̃torꝓposuit habende
tationis canca sue q dignitatis tu¬
ende. ⁊ de̾coris sui causã ne sine de
dam incotum ꝓhibuit postulare. quibusdam ł
ꝓ se ꝑmiit. quibusdam ⁊ ꝑ certis dum taxat peri¬

Expanded text:
or: 'Qui ex his omnibus, qui supra scripti sunt, in integrum restitutus non erit, eum.' 'Qui ex his, qui supra scripti sunt' sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto continentur unc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine deldam in totum prohibuit postulare, quibusdam uel pro se permisit, quibusdam et pro certis dumtaxat per
Abbreviated transcription (Latin):
ne mertede eos nonten. aiunt ueteres nin ĩ abe¬
na potũ sunt se ho̾noran. eos enim penitus pu¬
to notas non euadere S siqus mas ope̾ras
di pnaduersus ea fecisse monstititur. ⁊ p alus
iterdicta postulates repellitur ⁊ ꝓettimatalus¬

Expanded text:
ne mercede, non teneri aiunt ueteres, nisi in harena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non euadere. sed si quis operas di. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fectum p̃torem recitauit. p̃fertus fide nĩ hita
testatõnis nullam in uiriam ticium lucium pas¬
sum esse agaio seio ꝓ uiuitiauit. quero an testes
quoꝵ testimonium. reprobatum est quasi ex fło
loco haberi debeant. cum non oporteat exsiti̾a siue
iusta. siue ininsta ꝓ alio ħita alium p̃grauari.
portet. s causa ꝓpter quani id pati meruit ũ ea fii¬
it que infamiam dampuato irrogat incetĩs qͦ
generib penarum eadem forma ¶tatuta est.

Expanded text:
fectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntia‹ui›t. quaero, an testes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falloco haberi debeant, cum non oportet ex sententia siue iusta siue iniusta pro alio habita alium praegrauari.portat. Sed causa propter quam id pati meruit si ea fuerit, que infamia in damnato irrogat. In ceteris vero generibus penarum, eadem forma statuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
ea auam duxit nitum habu̾it. pnta inmnitisꝰ rost¬
norau̾it calem ẽẽ postea stut non notabitin s¬
tor em̃ adinitium nuꝑnaꝵ se retulit. Siquis
alieno nomine bina sponsalia constitui̾t ñ notat᷑
mũ euis nomine constituat quemanamue inpo

Expanded text:
uam duxit ratum habueri‹t›? ut puta initio ignorauit talem esse, postea scit? non notabitur: praetor enim ad initium nuptiarum se rettulit. Si quis alieno nomine bina sponsalia constituerit, non notatur, nisi eius nomine constituat, quem quamue in po
Abbreviated transcription (Latin):
casu m surdum au prorsus non audit ꝓhibet ap̾
se postulare. nec enm erat ꝑmittendum ei postu¬
lne quideartum p̃toris exaudui̾ non poterat. qd
etiam ipsierat pencłosum futurum. nam non
exaudito decceto pretori quas non ob temperam
rena ut contumax plecteretur. Ait prora st̾
beri.Ueramenam aquis aliquis sit auicertis ex
anisis uł ambitõe aduersarnĩ. uł metu pacidinĩ
non int̾uenit. Secunto loco edictum ꝓpouitr¬
edicto exciꝑit p̾cor serum ⁊ cacum. Item noto¬
uit ꝑionas niturpitudine uotabiles. Sexcumdũ
fenimas ꝓhibet pro aliis postulare ꝗ ratio auidem
entem aliens cansis ie minceat nec uaious
offinis tungautur mulieres. Mrigo autm
croducta et a calphurma iiprobissima mulre¬
re. que mueriꝯde postulans ⁊ magntratum tũ¬
quiecuns causam dedit edicto. Casumdum ce¬
cum utriusq luminib orbatum p̃tor repenit᷑
intelit ꝙ m̾sigma magistratus iudere ⁊ reue¬

Expanded text:
casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'bere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuenit. Secundo loco edictum proponituedicto excepit praetor sexum et casum, item notauit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidemlienis causis se immisceant, ne uirilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reue
Abbreviated transcription (Latin):
cupletior factus sit ea solutione in id qd̾ factus¬
est sit locuplecior equissimũ erit in eum darire
alicui fuerit relicta homini honestioris loci ulti
isalarium annitum. ił usuffructus trousacçio
etiam sine p̃tore si poterit. ceterum siusuffructus
modicus alimentoꝵ nice sit relictus dico transat
oleum ⁊ cetera quead uictum nect̃a sunt fueñt
relicta non poterit de hus transigere. siue amina
amus uł ꝙ mensibus accepent ⁊ neqdiem noq
rio si pactus fuerit ut ingeneribus alimenta ꝑc

Expanded text:
cupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari reantitas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti salarium annuum uel usus fructus, transactio et sine praetore fieri poterit: ceterum si usu‹s› fructus modicus alimentorum uice sit relictu‹s›, dico transactoleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua annis uel quotmensibus acciperet et neque diem neque rio si pactus fuerit, ut in generibus alimenta ac
Abbreviated transcription (Latin):
quignalit̾ in hus que testamento ei reluta st.
transegerit i postra tausetur de eo solo se cogi¬
tasse ꝙͣ pͥma parte testamentiac non etiam qd̾
tunc nouerut siriptura continetur.
cum hr̃dem orta est eaq transaccc̃e faita cerca
lege funta est quero creditores quem ꝯuenirt
ꝙ int̾ eos amieniss. si alii creditores estent pp̃
inc̾tum successioms ꝓ parte hr̃ditatis quami¬
conuemendꝰ est. m
uł. ⁊ en acco conuento aquiliana quidem sti
exceptione tantum submouebitur. s ⁊ penam ꝙ
si contra placitum fererit rato manente pacco sti
accionib cum debitore hr̃ditario qui iggnorabat
uenditam esse hrditatem transeget. siemptor
hreitatis hac debitum ab eo exige̾re uelit extep

Expanded text:
qui generaliter in his, quae testamento ei relicta sunt, transegerit, si postea causetur de ‹e›o solo ‹se› cogitasse, quod prima parte testamenti ac non etiam quodtunc nouerat, scriptura contineretur.ptum heredem orta est eaque transactione facta certa lege finita est: quaero creditores quem conuenirquod inter eos conuenisset›: si alii creditores essent, propter incertum successionis pro parte hereditatis, quamconueniendus est. 15 um. Pacto conuento Aquiliana quidem stipexceptione tantum summouebitur, sed et poenam, quam, si contra placitum fecerit rato manente pacto, stiactionibus cum debitore hereditario, qui ignorabat uenditam esse hereditatem, transegit: si emptor hereditatis hoc debitum ab eo exigere uelit, excep
Abbreviated transcription (Latin):
malimentis fuerit obligatus. Nam nec ꝑignus
ad hoc dat uni inconsulto p̃tore potent liseran
Arbicratu p̃toris uł de miulsis alimentis tran¬
momienti. pretori enmen ros querenda ꝯmisa
uis de quibusdam ꝗ neuent crunsacc̃dem esse irri
cis de alimentis tcansactum aũt de lite fuiil cuͣs
non pot. ne cͥtũueniat oratõ singi enimi lites
poterunt. ut transaccõ eriam citra p̃coris fiat
auccoritatem. Szi eidem alimenta ⁊ p̃terea
est imputabitur prius in legatum. qd̾ p̃senti
die datum est. ⁊ suꝑf luum malimentariam
te sit debita. qnͣtum datum est anminus. Au
plus. nam ⁊ si minissit. ad huc tam̃ ꝙ in solu

Expanded text:
alimenta obligatus: nam nec pignus ad hoc datum inconsulto praetore poterit liberari. Arbitratu praetoris uel de uniuersis alimentis momenti: praetori enim ea res quaerenda commissa amuis de quibusdam quaesierit, transactionem esse irritesset de alimentis, transactum autem de lite fuisnon potest, ne circumueniatur oratio. fingi enim lites poterunt, ut transactio etiam citra praetoris fiat auctoritatem. Si eidem alimenta et praeterea est imputabitur prius in legatum quod praesenti die datum est, superfluum in alimentariam te sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, a
Abbreviated transcription (Latin):
qt uił ⁊ poms̃ ait. Ptorait pacta conuenta. que
i dolo malon aduersus leges.plebiscita. senatus¬
ꝯulta. decrera edicta pancirum. nł oubas ata¬
ion fiat faita erunt. sũabo.: Pctorum quedam
nirem sunt auedam in ꝑsonam. in rem sunt quoti
ostimandum est płmq enimut pedius ait. per¬
sona pacto iseritur non ut ꝑsouale pactum fiat
malus sit. ex cllidicate ⁊ fallatia ⁊ ut ait pedins
tolo malo pactum fit quotens circonsdrilendi alte¬
rins cauia aliud agitur. ⁊̃ aliudagi simulatur s si
ctłe aut superuatnum. miqũ si qd semel tennsit
credito debitori suo hona fide. iterum hoc conetur

Expanded text:
 fidei iudiciis. Pretor ait: Pacta conventaque, que neque dolo malo neque adversus leges, plebiscita, senatusconsulta, decreta, edicta principum neque q fiat facta erunt, seruabo.' Pactorum quaedam in rem sunt, quaedam in personam. in rem sunt, quotiaestimandum est: plerumque enim, ut Pedius ait, persona pacto inseritur, non ut personale pactum fiat,malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pedius, dolo malo pactum fit, quotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simulatur. Sed sesse, aut superuacuum. iniquum, si quod semel remisit creditor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur
Abbreviated transcription (Latin):
ediderit purat statim posse nuptus se collocare
ꝙ uerum puto. Non solent autem lugeri ut ne¬
fatius ait hostes ꝑ duellioms dampnati ñ sus
iite. s mala conscientia. siqua ergo post huiꝰ¬
modi exitum mariti miꝑtui se collo cauerit in¬
cusatur qmi uissu eius nicuiꝰ pottate erat duxis
s ip̃e qui passus est ducere notatur intrumq pͤte
nam ⁊ am. ꝓbtermprauit uema dignus est qmi

Expanded text:
edide‹rit›, putat statim posse nuptiis se collocare: quod uerum puto. Non solent autem lugeri, ut Neratius ait, hostes uel perduellionis damnati nec susitae, sed mala conscientia: si quis ergo post huiusmodi exitum mariti nuptum se collocauerit, incusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui passus est ducere, notatur, utrumque recte: na
Abbreviated transcription (Latin):
zem. umptis quidem progare litigantis hon¬
tum est. ꝑucti aut ut non quantitas eo noĩe expen¬
sllcum ułnris licitis restituatur s parc dimidia etꝰ¬
Ceuola sͤ d⁊ paictus sum ne stichum ꝙ mͥ de bebat᷑
petum non intelligitur mora michi ficri. mortuo¬
quo sticho puco non teneri reni quiante pat¬

Expanded text:
m. Sumptus quidem prorogare litiganti honestum est: pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis resti‹tu›atur, sed pars dimidia eotat. Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam: non intellegitur mora mihi fieri mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui ante pa
Abbreviated transcription (Latin):
stptum hr̃dem comienire debet qm mtransacpne
hr̃ditatis aut cunit sibi pro honerib hr̃ditatis. aii
paite sua est idexfideiꝯ muli cauea comiem ꝓte¬
dicor draponder diteree Debitorcuꝰ pignus cre¬
dicor disfraxit cum meuio qui se legitũmuu re¬
rattm areditoris esse iactabat. ⁊ mo transegit. ptꝰ¬
ea teitamento tranilato septicium eie hẽredem

Expanded text:
dem conuenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sibi pro oneribus hereditatis, aut parte sua est, id ex fideicommissi causa consequi debeat. respondit debere. Debitor, cuius pignus creditor distraxit, cum Maeuio, qui se legitimum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse
Abbreviated transcription (Latin):
euola. e optor p̃dii uignmi cauerat seso
.xiii. et utea nitra p̃finita tempora acciperet
tebitor ad coꝵ solcem conuentus pactus est
Quesitum est an cum postenore pacto satis¬
factum non sit om̃e debitum epprima cautõ¬
quo rõnem implicitam habebat pp̃ accepta ⁊
data debitorem sibi constitum.. ⁊ ab eo epłam
accepit.in het uerba ex racõe menss quam me¬
sam meam trecentu octuagnita sex. ⁊ usure
que compecierunt. summimãm aũt aureoꝵ ꝙͣ
apud metacitam hes refundam tibi. siquid̾
⁊ pro cancellato habebitur. Quesitumẽ
oñs caucc̃es ex quoq ꝯtractu rane ⁊ ꝓ can¬
n filius eis eo nõĩe ꝯueniri possunt. S̾dr

Expanded text:
um. Emptor praedii uiginti cauerat se sotredecim et ut ea intra praefinita tempora acciperet: debitor ad eorum solutionem conuentus pactus ‹estquaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautioquo rationem Implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit et ab eo epistulam accepit in haec uerba: 'Ex ratione mensae, quam mesam meam trecenta octaginta sex et usurae quae competierint. summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi. si quod et pro cancellato habebitur.' quaesitum omnes cautiones ex quocumque contractu uanae et pro canneque filii eius eo nomine conueniri poss
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus ut ab hr̃ditute patris abstineretur tu
fecerunt. Quero an ⁊ tucor idemq credicor prĩs
candem portionem recinere debeat respondi e¬
um tutorem qui ceteros ad portionem uocaret
Ermogemanus. d Iuisionis placitum insi
stipusatione uł tradinone sumat effertum ad
atur cum in semestribus relata est constitutĩ
diui marti suarimn hoc quo uolinitatom defũc

Expanded text:
pupillus, ut ab hereditate patris abstineretur, tufecerunt. quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere debeat. respondi eumepitomarum. Diuisionis placitum nisi traditione uel stipulatione sumat effectum, ad atur, cum in semestribus relata est constitutio diui Marci seruari in hoc quoque defunc
Abbreviated transcription (Latin):
in corrup̃ti accio locum habes. itu pot̾ etiam hec
pactio locum habere que ad non corrumpendos
te petentem submouebit exceptõe ꝯuentõnisn
fulso debere existimas. ⁊ debitor pactus sit cumtiꝰ¬
cio suo debitore constituto n cibi n aduersus cu¬
Dem. e pistola qua quis coheredem sbi aliquem
bitorem ⁊ eum am fundum pignorãtum acre¬
ditore qł negocium debitoris gereret emerit pla
Pactum ut siquas summas pp̃ cribuciones pre-¬
dĩi pignorinexi. faccas credicor sbluiss a debitore re-¬

Expanded text:
i corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum habere, quae ad non corrumpendos ue petentem summouebit exceptione conuentionis, ut falso debere existimas, et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constitu‹to›: neque tibi aduersus tum. Epistula, qua quis coheredem sibi aliquembitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, plaPactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor soluisset, debitore re
Abbreviated transcription (Latin):
rem. I ⁊icra illum diem debiti partem mi
chi solueris acceptum sibi re siduum feram. ⁊ te
talem conuentionem quantum ad fisci racõ¬
nem nonẽẽ ẜuandam responderi. pactis ⁊ enĩ
priuatorum formam uiris fiscalis conuelli non

Expanded text:
rum. 'Intra illum diem debiti partem mihi si solueris, acceptum tibi residuum feram et te talem conuentionem quantum ad fisci rationem non esse seruandam respondi: pactis etenim priuatorum formam iuris fiscalis conuelli non
Abbreviated transcription (Latin):
tis int̾positis quibus dumute mir̃nami hrditatẽ
dixerunt. nich̾ q abi oõmine remansisst ⁊ inẽ¬
tes erant tempore mortis mĩis sue argnouerusut
pecumam aeream a fratie suo eẽ ił tractam. au̾
nulla mentio in nistrumento duisionit contene

Expanded text:
nterpositis, quibus diuisisse maternam hereditatem dixerunt nihilque sibi commune remansisse cauertes erant tempore mortis matris suae, cognouerunt pecuniam auream a f‹r›atre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento diuisionis contine
Abbreviated transcription (Latin):
dere ultra debeat.⁊ si ꝯtendendum putat ue¬
mat. instructus ad agendum causa co
dare uł dictare.eum quo edere lateoait. qui pro¬
ducit aduersarium suum ad alium. ⁊ cemonistui
cogitetur edito die ⁊ consuls ⁊ plato die siat. diem
autemi ⁊ ꝯsulem excepit p̃tor quo instrumentũ
conscriptum est non inquem iblio concepta :¬

Expanded text:
dere ultra debeat, et, si contendendum putat, ueniat instructus ad agendum cognita adare vel dictare. Eum quoque edere, Labeo ait, qui producit adversarium suum ad alium et demonstrat cogi‹t›etur edito die et consule et praelato die fiat. diem autem et consulem excepit praetor quo instrumentum conscriptum est, non in quem solutio concepta
Abbreviated transcription (Latin):
Aułion uod dictum est si cum reo pactum ũt
ut non petatur fidenissori quo competere ex¬
ciptionem pp̃ rei personam placint. ne manda¬
ti ludicio ꝯueniatur. Igiur si manda arid
nulia st forte si donandi animo sideuułit dicẽ¬
tume st non ꝓdeist epceptionem fidemałori.

Expanded text:
uod dictum est, si cum reo pactum sit, ut non petatur, fideiussori quoque competere exceptionem: propter rei personam placuit, ne mandati iudicio conueniatur. igitur si mandati actio nulla sit, forte si donandi animo fideiusserit, dicendum est non prodesse exceptionem fideiussori.
Abbreviated transcription (Latin):
status non sit labeo ait. quia uerum sit om̃s stat᷑
non esse. uerum a pro rata unius offeratur pe¬
na exteptõnedoli nsurim eum qui ex hacsti
one forte non tenebatur accio in me danda est
ut uel exhibeam eum uł defendam. ut iĩtas
tolo ꝓmiso ris perut certo ure utuuir non añ
penam peti posse quam dies uenerit tota euim
stipulatio indiem collata untetur Quiis¬

Expanded text:
status non sit, Labeo ait, quia uerum sit omnes statos non esse: uerum si pro rata unius offeratur poena, exceptione doli usurum eum, qui ex hac stione forte non tenebatur: actio in me danda est, ut uel exhibeam eum uel defendam, ut ueritasolo promissoris periit: certo iure utimur non ante poenam peti posse, quam dies uenerit: tota enim stipulatio in diem collata uidetur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tos pecutur ip se auidem exceptõe ꝯuencõms
tioendus nonent filius uero exceptionis ꝯuen¬
corip rege utetur &r uppe hr̃di consuli con¬
cessum est nec quicqm obitut um tnttul sex
hendib ꝓuideir. si his fuactus sit cetensaũt ñ
consuł  no uꝑ caccus ut aetenc¬

Expanded text:
os petatur, ipse quidem exceptione conuentionis tuendus non erit, filius uero exceptione conuentionis recte utetur. quippe heredi consuli concessum est nec quicquam obstat uni tantum ex heredibus prouidere si heres factus sit, ceteris autem non consu
Abbreviated transcription (Latin):
debitori rei publice a paratore remttrequt¬
coꝵ pactis mutari non potest.
uocauit pactus eit incer certum diem peruma
qua transigerat non soluta inlitatis se sat̾¬
facturum. iudex applłatõnis nullo alio de prin¬
apali causa discusso. iustam conuertõem ue
lis hr̃did  non int̾positiẽ delegationib in soli
dum ut conucnerant usuras acceptauerint ac
post mor̾tem suam in mat̾monio sine liberis

Expanded text:
debitori rei publicae a curatore permitti pecunrum pactis mutari non potest. uocaui‹t›, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: acpost mortem suam in matrimonio sine liberis
Abbreviated transcription (Latin):
ase. ut exceptione uti non po słit dampnato eum
datur. plans a in uinculis. uł custodia militari
impeditus noni stetit. in ea causa erit ut exceptõ¬
impeditus non uenit debet ei exceptio dari. It̃
siquis inseruitute hostium fuerit ac per hac tu
iudicium non stetit. d exceptione ad inuari. ¶QRui¬
sitipi est an possit ꝯuemre ne ulla exceptio in ꝑ¬
⁊ ait attillicinus conuentoeni utam non ualere.
s ego ꝑuto ꝯuentionem istam ita ualere si ifaliter
canse exceptionum exp̃sse sint quib apromissore
cum iudicio sistrndi causa sacudare non deberet sa¬
tudato ꝓmisent. an fideunsorib ems exteptio det.
puto intereise utrum pcrerrorem satisdato pro¬
missum est an ex conuentione si per errorem dã¬

Expanded text:
se, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si vinculis vel custodia militari impeditus ideo non stetit, in ea erit causa, ut exceptimpeditus non uenit, debet ei exceptio dari. Item si quis in seruitute hostium fuerit ac per hoc in iudicium non stetit, debet exceptione adiuuari. Quaesitum est an possit conueniri, ne ulla exceptio in  ait Atilicinus conuentionem istam non ualere. ‹sed› ego puto conuentionem istam ita ualere, si specialiter causae exception‹u›m expressae sint, quibus a promissoresa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promissum est an ex conventione: si per errorem, da
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittendum duim. siquid sit ad̾ ei imputetur.
cuusari tempestacem uł uim flumme ¶ Qud
enim siquis cum rome ess ip̃o ꝙpẽ ꝓmislomis sis¬
mnuunicipium ꝓfertus sit. nonne indignus
est cu hec exceptio patrocinetur aut quid si cem¬
pestas quidem in mari fuit terra autem isde pomit
uemre uł flumen arcune eque dicendum ap non
bantur. terit iter metiri uł carcinre cum camen uł
flumen sic habundass ut impless ꝯem̃ locum m q
sisti oportuit. uł aliqua fortuita calamitas ennde
cẽꝓtio. u Simili modo exceptio datur ei aui ã
ad iudicium̃ uenire uolebat a magutititu reten

Expanded text:
mittendum est ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem vel vim fluminis. Quid enim, si quis cum Romae est et ipso tempore promissimunicipium profectus sit, nonne indignus est cui haec exceptio patrocinetur? Aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit venire, vel flumen circumire? Aeque dicendum est non bantur terra iter metiri vel circumire. cum tamen vel flumen sic abundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eundeest. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uenire uolebat, a magistratu reten
Abbreviated transcription (Latin):
si nicer dominum rei uendite ⁊ emꝑtorem
ꝯueniss ut homo qm emptus erat redderetin
ei qui pro domino tem uendidit. petentier¬
auł.¶ Itibi decem milia dem. ⁊ paascar
ut .xx. michi debeantur. non nascitmr obli¬
gutio ulcra detem milia. Re enm non potest
obligatio cntrahi mã quatenus datimisit.l
re iire honerarto nastitur ex pacto actio. col¬
litur antem ꝑ exceꝑtionem quociens pacistor

Expanded text:
si inter dominum rei uenditae et emptorem conuenisset, ut homo qui emptus erat redderetur, ei qui pro domino rem uendidit peten‹tium. Si tibi decem dem et paciscar, ut uiginti mihi debeantur, non nascitur obligatio ultra decem: re enim non potest obligatio contrahi, nisi quatenus datum sit. Qre iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor
Abbreviated transcription (Latin):
pactus fuĩt nichil nolebit pictum de doli excep¬
tione indeamus ⁊ si in tem pacisctur pit derit
domino ⁊ hr̃di eius pucti quenti cxceꝑtio. ꝙͣ sim¬
dicitur s ꝑpacistendo id actum sit. Ceterũ siꝑacis
exceptio. nam ꝙ ipsi mutile est riec defensori euscõ¬
petit Iulianus quo stribit si pat̾ pactus sit ne

Expanded text:
pactus fuerit, nihil ualebit pactum: de doli exceptione uideamus. et si in rem paciscatur, proderit domino et heredi eius pacti conuenti exceptio: dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si pacisexceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit. Iulianus quoque scribit, si pater p