comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set in mõtem ephrain iter fai
et declmasset parũper in tomĩ
Qui respondit. Leuita sum de bethleem ii¬
da et uado ut habitem ubi potuero: et
me: et esto mͦ parens. ac sacerdos: Tabo¬
q tibi ꝑ annos singłos tecem argẽteos
ac uestem duplicẽ: et que ad uictum
necessaria suntz Acquieuit et mãsit
apico homĩem:. fuitq illi qͣsi umus de
filiis. Impleuitq micha manũ eñs:
et habuit apiro se puerũ sac̾dotem:
ñc scio dicens. qͦd bene mnͥ faciat deus:
habenti leuitici gen̾is sac̾dotem Xuiii¬
A dieb illis nõ erat rex ĩ ifrłt tribus
dan querebat possessionẽ sibi. ut ha¬
bitaret in ea. usq ad illum cñi diemx.
int̾ ceteras trib sortem nõ acceꝑat:
Miserũt gͥ filii dan styrpis et fami-¬
le sue qͥnq uiros fortissimos de sarai
et esthaol. ut explorarẽt t̾ram: et di¬
ngent̾ inspic̾ent: Dixerũtq eis: Ite. et
cõsiderate t̾rainz Qͥ cũ ꝑgentes uenis
sent in mõtem ephraim. et intrassent

Expanded text:
 iter faciens, et declinasset parumper in domum Qui respondit: Levita sum de Beth-Leem-Juda, et vado ut habitem ubi potuero, et me, et esto mihi parens ac sacerdos: daboque tibi per annos singulos decem argenteos, ac vestem duplicem, et quae ad victum necessariaapud hominem fuitque illi quasi unus de filiis implevitque Micha manum eius et habuit apud se puerum sacerdotem nunc scio dicens quod bene mihi faciat Deus habenti levitici generis sacerdotem in diebus illis non erat rex in Israhel et tribus Dan quaerebat possessionem sibi ut habitaret in ea usque ad illum enim diem inter ceteras tribus sortem non acceperat miserunt igitur filii Dan stirpis et familiae suae quinque viros fortissimos de Saraa et Esthaol ut explorarent terram et diligenter inspicerent dixeruntque eis ite et considerate terram qui cum pergentessent in montem Ephraim, et intrassent
Abbreviated transcription (Latin):
ille cõsurgens. cepit uelle ꝓficisq et
nichilomiiꝰ obuixe eũ socer temnt. et
apiro se fecit man̾ez Mane facto: pam¬
bat leuites iterz Cui rursum socer. oro
te mouit ut paululũ cibi accipiaᷤ. et
assũptiᷤ uirib donec increscat dies: p¬
stea ꝓfiscisce ris: Cometerũt gͦ simul
Surrexitos adolescẽs: ut ꝑgeret cũ ira-¬
re sua et puero: Cui rursũ locutꝰ est so¬
cer: Considera qͦd dies ad occasũ dech¬
uior sit: et ꝓpinquet ad uesꝑirmn. Ma¬
ne apud me etiã hodie. et duc letum
diem: et cras pficisceris. ut uadas in
tomũ tuam:. Noluit gener acqͥescere
sermonib eiꝰ: set ftatĩ perrexit. et ue¬

Expanded text:
 consurgens, coepit velle proficisci. Et nihilominus obnixe eum socer tenuit, et apud se fecit manere. Mane facto parabat Levites iter. Cui rursum socer: Oro te, inquit, ut paululum cibi capias, et assumptis viribus, donec increscat dies, postea proficiscaris. Comederunt ergo simul. Surrexitque adolescens, ut pergeret cum uxore sua et puero. Cui rursum locutus est socer: Considera quod dies ad occasum declivior sit, et propinquat ad vesperum: mane apud me etiam hodie, et duc laetum diem, et cras proficisceris, ut vadas in domum tuam. Noluit gener acquiescere sermonibus ejus: sed statim surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
habeo: et dicitis qͥd tibi est: Dixerũt
qs filii dan. Caue ne ultra loquaris
ad nos. et uemiãt ad te uiri animo
cõcitati: et ipse cũ om̃i domo tua pere¬
as: Et sic cepto itiu̾e perrexerũt. yi¬
tens aut̃ michas qͦd fortiores se essẽt:
reu̾sus est in domũ suam:. Sexcenti
aut̃ utri tulerũt sacerdotẽ et que su¬
pra diximus: uenerũtꝙ in lahis. ao
ppłm quiescẽtem atq securũ: et ꝑcus¬
seirũt eos in eos in ore gladii: urbẽ¬
q incendio tradiderũt. nullo penitꝰ
ferente p̾sotũ: eo qͦd ꝓcul habita¬
rent a sydone: et cũ nillo hominũ
haberent qͥcqͣm societatis ac negociiz
Erat aut̃ cuitas sita. in regione ro¬
ob Quã rursũ exstruẽtes habita uer̃t
in ea: uocato noĩe ciuitatis dan.
iuxta uocabulũ patris sui quẽ ge¬
mierat isrł: que pͥus lahis dicebat᷑
Dosuerũtq sibi sculptile. et ionathã
filiũgersan filii moysi ac filios eius
sac̾dotes in tribu dan: usq ad diem

Expanded text:
habeo, et dicitis: Quid tibi est? Dixeruntque habeo, et dicitis: Quid tibi est? Dixeruntque ei filii Dan: Cave ne ultra loquaris ad nos, et veniant ad te viri animo concitati, et ipse cum omni domo tua pereas. Et sic coepto itinere perrexerunt. Videns autem Michas, quod fortiores se essent, reversus est in domum suam. Sexcenti autem viri tulerunt sacerdotem et quae supra diximus: veneruntque in Lais ad populum quiescentem atqrunt eos in ore gladii urbemque incendio tradiderunt nullo penitus ferente praesidium eo quod procul habitarent a Sidone et cum nullo hominum haberent quicquam societatis ac negotii erat autem civitas sita in regione Roob quam rursum extruentes habitaverunt in ea vocato nomine civitatis Dan iuxta vocabulum patris sui quem genuerat Israhel quae prius Lais dicebatur posueruntque sibi sculptile et Ionathan filium Gersan filii Mosi ac filios eius sacerdotes in tribu Dan usque ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
stabat ante ostium: sexcẽtis uiris for-¬
tissimis haud ꝓcul expectãtib: Tule¬
rũt gͥ qui intrauerãt sculptile. ephod
et ydola: atis conflatilez Quib dixit
sacerdos: Ouid facitis: Cui responde¬
rt̃. Tace⁊ pone digitũ suꝑ os tuũ:
ueniq nob̾cum: ut habeamꝰ te patrẽ
et sacerdotẽ Qͥd tibi melius est. ut sis
sacerdos in domo unꝰ iniri: an ĩ una
tribu et familia in ifrł: Qͦd cũ au¬
disset. acqͥeut sermonib eoꝵ: et tulit
ephod et ydola ac fulptile: et cũ eis
ꝓfectus estz Qͥ cũ ꝑg̾ent. et ante se
ire fecissent paruulos et iumerta. et
onne qͦo erat pretiosũ: iamq a do-¬
mo miche essent ꝓcul. uiri qui habi¬
tabant in edib unche cõclamãtes se¬
cuti sũt: et post t̾gum clamare cepe¬
rũt Qui cũ resperissent: dixerũt ad
michani Qͥo tibi uis: Cur clamas:
Qui respondit. Deos meos qͦs michi
feci tulistis. et sacerdotẽ et omĩa que

Expanded text:
stabat ante ostium, sexcentis viris forstabat ante ostium, sexcentis viris fortissimis haud procul exspectantibus. Tulerunt igitur qui intraverant, sculptile, ephod, et idola, atque conflatile. Quibus dixit sacerdos: Quid facitis? Cui responderunt: Tace et pone digitum super os tuum: venique nobiscum, ut habeamus te patrem ac sacerdotem. Quid tibi melius est, ut sis sacerdos in domo unius viri, an in una tribu et familia in Israel? Quod cum audisset, acquievit sermonibus eorum, et tulit ephod, et idola, ac sculptile, et cum eis profectus est. Qui cum pergerent, et ante se ire fecissent parvulos ac jumenta, et omne quod erat pretiosum, jamque a domo Michae essent procul, viri qui habitabant in aedibus Michae conclamantes secuti sunt, et post tergum clamare coeperunt. Qui cum respexissent dixerunt ad Micham: Quid tibi vis? cur clamas? Qui respondit: Deos meos, quos mihi feci, tulistis, et sacerdotem, et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tissimã: Tradetq nobis dñs locũ: in qͦ
nillꝰ rei est pemuria: eoꝵ que gignunt᷑
in t̾ra. Profecti gͥ sũt de cognatõne dan.
so est de saraa et esthaos sexcẽti uiri: ac¬
cincti armis bellicis: Ascendentesq. mã¬
serũt in cariathiarim iude: Qͥ locus
ex eo tp̃re castroꝵ dan. nom̃ accepit:
et est post tergum cariathiarim: Inde
trãsierũt in montẽ ephraim. Cumq
uenissent ad domũ miche: dixerũt qͥn¬
ꝙ uixi qͥ pͥus missi fuerãt ad cõsid̾an
dam t̾ram lahis. ceteris fratribz suis:
Nostis qͦo in tomib istis sit ephod. et
theraphim et sculptile atq conflatile:
Uidete. qͥd uobis placeat Et cũ paulu¬
lum delinassent: ingressi sũt domũ
adolescẽtis leuite qui erat in domo
miche: salutauerũtq eũ uerbis paci¬
ficis: Sexcenti aut̃ uiri ita ut erant
armati: stabant ante oftrum: At illi
qui ingressi fuerãt domũ iuuems:
sculptile et ephod. et theraphim atos
cõflatile tollere iiitebant᷑: Et sacerdos

Expanded text:
ocum in quo nullius rei est penuria eorum quae gignuntur in terra profecti igitur sunt de cognatione Dan id est de Saraa et Esthaol sescenti viri accincti armis bellicis ascendentesque manserunt in Cariathiarim Iudae qui locus ex eo tempore castrorum Dan nomen accepit et est post tergum Cariathiarim inde transierunt in montem Ephraim cumque venissent ad domum Micha dixerunt quinque viri qui prius missi fuerdam terram Lais, caeteris fratribus suis: Nostis quod in domibus istis sit ephod, et theraphim, et sculptile, atque conflatile: videte quid vobis placeat. Et cum paululum declinassent, ingressi sunt domum adolescentis Levitae, qui erat in domo Micha, salutaveruntque eum verbis pacificis. Sexcenti autem viri ita ut erant armati, stabant ante ostium. At illi qui ingressi fuerant domum juvenis, sculptile, et ephod, et theraphim, atque conflatile tollere nitebantur, et sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
tiq sũt ugniti qͥnq milia de benia¬
nim educentiũ gladium. p̾ter ha¬
bitatores gabaa qͥ septingenti erãt
iuiri fortissimi. ita simstra ut dext̾a
p̾liantes: et sic fundis ad c̾tum iaci¬
ẽtes lapides: ut capillũ qͦq possent
ꝑcut᷑e: et nequaꝙͣ ĩ alt̾am partẽ ictꝰ
iaprois teferret᷑:. Urroꝵ qͦq isrł absq¬

Expanded text:
tique sunt viginti quinque millia de Benjamin educentium gladium, praeter habitatores Gabaa, qui septingenti erant viri fortissimi, ita sinistra ut dextra praeliantes, et sic fundis ad certum jacientes lapides, ut capillum quoque possent percutere, et nequaquam in alteram partem ictus lapidis deferretur. Virorum quoque Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sic̃ fecerũt m: feci eis. Ligare in
qͥunt te uenimꝰ: et tradere ĩ manus
mͥ: qͦo nõ me occidatis:. Dixerĩ. Non
uerũtq eum ducib nouis fumib:
et tłer̃t eũ de petra etham Qͥ cum
uenissent ad locũ maxille. et phy¬
listiim uociferantes occurrissent e
irruit sp̃s dm̃ in eumr: et sic̃ solent

Expanded text:
ait sicut fecerunt mihi feci eisait sicut fecerunt mihi feci eisquiunt, te venimus, et tradere in manu mihi quod non me occidatis. Dixerunt: Non veruntque eum duobus novis funibus, et tulerunt eum de petra Etham. Qui cum venisset ad locum Maxillae, et Philisthiim vociferantes occurrissent ei, irruit Spiritus Domini in e
Abbreviated transcription (Latin):
q phylistiim Qͥs fecit hãc rem:
Qͥbus dictũ est: Sanson gener thã¬
nathei: qͥa tulit uxorẽ eius et al¬
teri tradidit: hec oꝑatus est: Ascen¬
derũtq phylistiim: et cõbusserunt
tam mulierẽ qͣm patrẽ enis: Qͥb
ait sanson: Licet hoc feceritis: tam̃
adhuc ex uobis expetam ultõnem:
et tũc qͥestam Percussitis eos ĩgẽti
plaga: ita ut stupẽtes surã femo¬
ri impou̾ent: Et descẽdens. habita
uit. in spelunca petre etham Igit᷑¬
aicentẽtes phulistuim in t̾ram ni¬
da. dastra metati sũt et in loco
qͥi tosteti nocosꝰ est lehi. idẽ maxilia
u eex estusus est ex̾citus: Dixerũt
ad eos de tribu nuida. Cur ascẽ distie
adu̾sum nos: Qi responderũt. ut ii¬
gemꝰ sanson uenimꝰ: et reddamꝰ e
que ĩ nos oꝑatus est Descẽderunt s
tria milia uiroꝵ de iuda: ad specũ
silicis ethami. Dixerũtos ad sanson.
Nescis qͦd phylistiim imꝑent nobis:
Q. uare gͦ ħ fac̾e uoluisti: Qͥb ille

Expanded text:
que Philisthim quis fecit hanc rem quibus dictum est Samson gener Thamnathei quia tulit uxorem eius et alteri tradidit haec operatus est ascenderuntque Philisthim et conbuserunt tam mulierem quam patrem eius quibus ait Samson licet haec feceritis tamen adhuc ex vobis expetam ultionem et tunc quiescam percussitque eos ingenti plaga ita ut stupentes suram femori inponerent vit in spelunca petrae Aetham igitascendentes Philisthim in terra Iuda castrametati sunt et in loco qui postea vocatus est Lehi id est Maxilla eorum est fusus exercitus dixeruntque ad eos de tribu Iuda cur ascendistis adversum nos qui responderunt ut ligemus Samson venimus et reddamus ei quae in nos operatus est descenderunt ergo tria milia virorum de Iuda ad specum silicis Aetham dixeruntque ad Samson nescis quod Philisthim imperent nobis quare hoc facere voluisti quibus ille
Abbreviated transcription (Latin):
liio ifrł die illo ingit duo miliꝙ
uiroꝵ. Sursũ filii isrł et fortitironie
et numn̾o conficẽtes. in eodem loco ̃
quo prius certau̾ant aiem direxẽt
ita tamẽ ut pus ascenderent et fleret
coram dño usꝙ ad noctem: cõsulerẽt
eum et dic̾ent. Debeo ultra ꝓcedete ad
dunicãdun cont᷑ filios benianim fra¬
tres meos. an non: Quib ille respõdit
Ascendite ad eos: et mite c̾tamen: Cũ¬
q filii isrł alt̾o die contͣ beniamim co
p̾hum ꝓcessissent: eruperũt filii ben¬
iamin de portis gabaa. et occurrẽtes
eis. tanta in illos cede bacchati funt.
ut decem et octo milia uiroꝵ eoucẽtr¬
un gladium ꝓst̾nerent: Quã obrem
om̃s filii ifrł uenerũt in domũ dei et

Expanded text:
llo viginti duo millia virorum. Rursum filii Israel et fortitudine et numero confidentes, in eodem loco, in quo prius certaverant, aciem direxerunt: ita tamen ut prius ascenderent et flerent coram Domino usque ad noctem: consulerentque eum, et dicerent: Debeo ultra procedere ad dimicandum contra filios Benjamin fratres meos, an non? Quibus ille respondit: ascendite ad eum et inite certamen cumque filii Israhel altero die contra Beniamin ad proelium processissent eruperunt filii Beniamin de portis Gabaa et occurrentes eis tanta in illos caede baccati sunt ut decem et octo milia virorum educentium gladium prosternerent quam ob rem omnes filii Israhel venerunt in domum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
q illo die usq ad uesꝑum: et obtule¬
rũt ei holocausta et pacificas uicti¬
mias: et suꝑ statu suo int̾rogauetĩt
CO tp̃re ibi erat archa federis dñ
et finees filrus eleazari filii aaron
p̾positus domusz Consuluerũt gͥ do¬
minũ: atq dixerũt Exire ultra dele¬
mus ad pugnã contͣ filios benia-¬
min frẽs nr̃os: an quiesc̾e: Q uibus
ait dñs: Ascendite Cras eñ tradan
eos in manus urãs: Posuerũtq filii
istł msidias ꝑ circuitũ urbis gabai
et tertia ince sic̃ semel et bis conita
benianim excitum ꝓduxerũt. scoq
fili teniamim audact̾ eruperũt doq
uitate: et fugientes aou̾sanos lol¬
gnis ꝑsecuti sũt: ita ut iilnaret
eis sit pͥmo et secũdo die et c aei
ꝑ duas semitas terga uͥtentes. aulb
ua ecrebat in bethes. altma ⁊ galb l
atꝙp ꝓst̾nent trignta circit̾ uiros Pu¬
tauerũt enĩ solito eos more ced̾e Qi
fugam arte simłantes. imere cõsiliũ.
uit abstraherẽt eos de ciuitate: et qͣsi

Expanded text:
eram et obtulerunt ei holocausta et pacificas victimas et super statu suo interrogaverunt eo tempore ibi erat arca foederis Dei et Finees filius Eleazari filii Aaron praepositus domus consuluerunt igitur Dominum atque dixerunt exire ultra debemus ad pugnam contra filios Beniamin fratres nostros an quiescere quibus ait Dominus ascendite cras enim tradam eos in manus vestras posueruntque filii Israhel insidias per circuitum urbis Gabaa et tertia vice sicut semel et bis contra Beniamin exercitum produxerunt sed et filii Beniamin audacter eruperunt de civitate et fugientes adversarios longius persecuti sunt ita ut vulnerarent ex eis sicut primo et secundo die et caederent per duas semitas terga vertentes quarum una ferebat in Bethel altera in Gabaa atque prosternerent triginta circiter viros putaverunt enim solito eos more cedere qui fugam arte simulantes iniere consilium ut abstraherent eos de civitate et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe ĩ urte rama: Trasicait s
iebus: et ceptũ catpebãt nter. Ocaile¬
ꝙ cis sol iuxta gabaa que est in tribu
temamin diu̾terũtto ad eam ut ma¬
nerẽt ibi: Quo cũ intrassẽt. sedebant ĩ
platea ciuitatis: et millus eos recipere
uolebat hospitio Et ecce apparuit eis¬
homo senex. reu̾tens te agro et de oꝑe
suo uesꝑi. qui et ipse erat te monte e¬
phrarm: et ꝑegrinꝰ habitabat ĩ gabaa
Homĩes aut̃ regionis illꝰ erant filii
gemini. Eleuatis ꝙ oculis: uidit senex
setẽtem hoĩem cũ sartinłis suis ĩ platea
quitatis: Et dixit ad eumi Unde uenis.
et quo uadis: Qui respoiroit eiz Ofet¬
ti sumꝰ de bethleem iuda: et ꝑgimꝰ in lo-¬
cũ nr̃m qui est in latere mõtis ephraim:
unde ieramꝰ bethleem: Et mĩc uadimꝰ ad
tomũ dei: Nullusq nos sb̾ tectũ suũ uult
recipere: habentes paleas et femĩ in asi¬
noꝵ pabulũ: et panẽ ac uinũ in ineos
et ancille tue usus: et pueri qui mecũ ẽ

Expanded text:
aut certe in urbe Rama. Transierunt igitur Jebus, et coeptum carpebant iter, occubuitque eis sol juxta Gabaa, quae est in tribu Benjamin: diverteruntque ad eam, ut manerent ibi. Quo cum intrassent, sedebant in platea civitatis, et nullus eos recipere volebat  Vulg. voluit hospitio. Et ecce, apparuit homo senex, revertens de agro et de opere suo vespere, qui et ipse erat de monte Ephraim, et peregrinus habitabat in Gabaa. Homines autem resenex sedentem hominem cum sarcinulis suis in platea civitatis, et dixit ad eum: Unde venis? et quo vadis? Qui respondit ei: Profecti sumus de Beth-Leem Juda, et pergimus ad locum nostrum, qui est in latere montis Ephraim, unde ieramus Beth-Leem, et nunc vadimus ad domum Dei, nullusque nos sub tectum suum vult recipere, habentes paleas et fenum in asinorum pabulum, et panem ac vinum in meos et ancillae tuae usus, et pueri qui mecum sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
chil respondẽte. intelligens qͦd erat
mortua: tulit eam et ĩposuit asino:
reu̾susq ẽ in domũ suã Q uã cũ ẽet
ingressus: arripuit gladiũ: et ca-¬
dau̾ uxoris cũ ossib sins in duodeq̃¬

Expanded text:
hil respondente, intelligens quod erat hil respondente, intelligens quod erat mortua, tulit eam, et imposuit asino, reversusque est in domum suam. Quam cum esset ingressus, arripuit gladium, et cada
Abbreviated transcription (Latin):
re ceperũt: clamãtes ad doniĩ domus.
atqs dicẽtes: Ednc uirũ qui ingressus ẽ
tomũ tuã: ut abutamꝰ eo Egressiisꝙ ẽ
ad eos senex: et ait. Nolite frẽs. nolite
tat̾e malũ hoc. qͥa ingressus est homo
hospitiũ meũ: et cessate ab hac stultitia
Sateo filiã uirginẽ. et hic homo habet
socubinã: educam eas ad uos. ut humi¬
lietis cas: et ur̃am libidinẽ expleatis:
tantũ obsecto ne scelus hoc contͣ nata
opemini ĩ uirrum: Nolebant acqͥescere
se monib eꝰ. Qo cernẽs homo eouxit
ad eos cõcubinam suã: et eis tradroit
illudẽdam Qua cũ tota nocte abii¬
si essent: dimiserũt eã mane: At
mulier recedẽtib tenebris uenit ad
hostiũ domus ubi manebat dñs su¬
us: et ibi corruit: Mane facto surrexit
homo et aꝑuit ostrũ: ut ceptam ex¬
pleret uiam Et ecce cõcubina eiꝰ iace-¬
bat ante ostium: sparsis in limine
manib: Cui ille putãs eam qͥescere
loquebat᷑. Surge ut ambłemꝰ: Qua ni¬

Expanded text:
dominum domus, atque dicentes: Educ virum, qui ingressus est domum tuam, ut abutamur eo. Egressusque est ad eos senex, et ait: Nolite, fratres, nolite facere malum hoc, quia ingressus est homo hospitium meum, et cessate ab hac stultitia: habeo filiam virginem, et hic homo habet concubinam, educam eas ad vos, ut humilietis eas, et vestram libidinem compleatis: tantum, obsecro, ne scelus hoc contra naturam operemini in virum. Nolebant acquiescere sermonibus ejus. Quod cernens homo, eduxit ad eos concubinam suam, et eis tradidit illudendam: qua cum tota nocte abusi essent, dimiserunt eam mane. At mulier, recedentibus tenebris, venit ad ostium domus, ubi manebat dominus suus, et ibi corruit. Mane facto, surrexit homo et aperuit ostium, ut coeptam expleret viam: et ecce concubina ejus jacebat ante ostium sparsis in limine manibus. Cui ille, putans eam quiescere, loquebatur: Surge, et ambulemus. Qua ni
Abbreviated transcription (Latin):
que ibi erãt Multoq plures mtc¬
cit moriens: qͣm ante uns octibat
Descedentes aut̃ fratres eiꝰ et uniuasa
cognatio. tulerunt corpus eiꝰ et sese¬
lierũt int̾ saraa et effhaol: in sepui¬
chro patris uuni manue. Iudicauits
israhel ugniti amiis: Au¬
uit eo tp̃re uix quidam de mon¬
te ephraii nomme michas: q
dirit matri sue: Mille centũ argente¬
os quos separaueras tibi. et suꝑ qͥb
me audiente urau̾as: ecte ego haten
et apio me sũt: Cui illa respondit.
Benedictꝰ filiꝰ meus dño Reddidit
gͦ eos matri sue: que dixat ei: Conse¬
craui et uoui argẽtum hoc dño: ut
te mani mea suscipiat filiꝰ meus.
et faciat sculptile atq cõflatilez Et
ñc trado illuo tibi: Reddidit gͥ ma¬
tri suez Que tulit ducẽtos argẽteoi.
et dedit eos argẽtario: ut fac̾et ex eis
sculptile atq cõflatile: qͦd fint ĩ domo
michez Qi ediculam qͦq in ea deo sepa¬
rauit: et fegt ephod ac theraphim:
idẽ. uestem sac̾dotalem et ydola: In¬

Expanded text:
rat multoque plures interfecit moriens quam ante vivus occiderat descendentes autem fratres eius et universa cognatio tulerunt corpus eius et sepelierunt inter Saraa et Esthaol in sepulchro patris Manue iudicavitque Israhel viginti annis fuit eo tempore vir quidam de monte Ephraim nomine Michas qui dixit matri suae mille centum argenteos quos separaveras tibi et super quibus me audiente iuraveras ecce ego habeo et apud me sunt cui illa respondit benedictus filius meus Domino reddidit ergo eos matri suae quae dixerat ei consecravi et vovi argentum hoc Domino ut de manu mea suscipiat filius meus et faciat sculptile atque conflatile et nunc trado illud tibi reddidit igitur matri suae quae tulit ducentos argenteos et dedit eos argentario ut faceret ex eis sculptile atque conflatile quod fuit in domo Micha qui aediculam qravit, et fecit ephod, ac theraphim, id est, vestem sacerdotalem, et idola: im
Abbreviated transcription (Latin):
uus mellis: Quẽ cum sũpsisset ĩ ma¬
nib: cometebat in inaz ueniensq
ad patrẽ suũ et matrẽ: dedit eis par¬
tem Qĩ et ipsi comederũt: Nec tamẽ
eis uoluit indicare: qͦd mel de corpore
leonis assũpserit: Destendit itaq pat̾
eiꝰ ad mulierẽ: et fecit filio suo sansõ
cõuiuium: Sic eñ iuuenes facere cõ¬
sueu̾ant: Cũ gͥ ciues illiꝰ loci idissẽt

Expanded text:
us mellis. Quem cum sumpsisset in manibus, comedebat in via: veniensque ad patrem suum et matrem, dedit eis partem qui et ipsi comederunt: nec tamen eis voluit indicare quod mel de corpore leonis assumpserat. Descendit itaque pater ejus ad mulierem, et fecit filio suo Samson convivium. Sic enim juvenes facere consueverant. Cum ergo cives loci vidissent
Abbreviated transcription (Latin):
zeum. et euueũ. et iebuseũ: sic̃ p̾ce¬
pit tibi dñs deus tuns. ne forte do¬
ceant uos fac̾e cunctas abhomĩa¬
tiones quas ipsi oꝑati sũt diis
suis: et peccetis. in dnĩn dm̃ ues¬
trũ OUando obsedis quitatẽ
multo tp̃re. et munitionib cirꝯ¬
dederis ut expugnes eam: non
succides arbores de quib uesci po¬
tes: nec securib ꝑ circuitũ deles
uastare regionẽ: qm̃ lignũ est
et nõ homo: nec potest bellantrũ
contͣ te augere min̾iũ Si qua
aut̃ ligna nõ sũt pomif̾a. sed agͤs¬
tia. et in cet̾os apta usus: succite
et extrue machinas: donec capi¬
as cruitatẽ que cõtra te dimicat
uando inuẽtum xxt

Expanded text:
 et Iebuseum sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus ne forte doceant vos facere cunctas abominationes quas ipsi operati sunt diis suis et peccetis in Dominum Deum vestrum quando obsederis civitatem multo tempore et munitionibus circumdederis ut expugnes eam non succides arbores de quibus vesci potest nec securibus per circuitum debes vastare regionem quoniam lignum est et non homo nec potest bellantium contra te augere numerum si qua autem ligna non sunt pomifera sed agrestia et in ceteros apta usus succide et extrue machinas donec capias civitatem quae contra te dimicat quando inventum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et cet̾is que in quitate sũt: Om¬
nẽ predã exercitui diuides: et co
deus tinus dederit tͥ. Sic facies cunc.¬
tis ciuitatibz que a te ꝓcul ualde
sũt: et nõ sũt de his urbib quas
in possessione accepturꝰ es. De his
aut̃ ciuitatib que dabunt᷑ tibi:
nullũ omino ꝑmittes uiu̾e: sed
int̾ficies in ore gladii: Etheũ uidel.

Expanded text:
ntis et ceteris quae in civitate sunt omntis et ceteris quae in civitate sunt omnem praedam exDeus tuus dederit tibi sic facies cunctis civitatibus quae a te procul valde sunt et non sunt de his urbibus quas in possessionem accepturus es de his autem civitatibus quae dabuntur tibi nullum omnino permittes vivere sed interficies in ore gladii Hettheum
Abbreviated transcription (Latin):
offitioz Qͥs est homo qͥ despondit
uxorẽ: et nõ accepit eã ͤ uadat et
reu̾tatur ĩ domũ suam: ne forte
moriat᷑ in bello: et alius homo ac¬
cipiat eam: His dictis addent reli¬
qua: et loquent᷑ ad ppłm. Qͥs est
homo formidõlosus: et corde pani¬
do: hadat et reu̾tatur in domũ suã
ne pauere faciat corda fratrũ suo-¬
t̃r: sic̃ ipse timore ꝑterritꝰ ẽ. Cumq
siliierint exertitꝰ duces. et finem lo¬
quẽdi fec̾nt: unsqͥsq suos ad bel¬
landũ cimeos p̾parabit Si qͣndo
actesseris ad expugnãdam cnuita¬
te: offeres ei pͥmũ pacem: Si rece¬
perit. et aperuerit tibi portas tũc¬
tus ppłs qui in ea est saluabit᷑: et
seruiet eͥ sub tributo Sinautẽ fe¬
dus mire noluer̃t ⁊ receperĩt cõt
te bellũ: oppugnabis eam Cumq
tradiderit dñs deus tuus illam ĩ
manu tua: ꝑtuties om̃e qͦd in ea
gen̾is mascł̾ini est in ore gladii:
absq mulierib et infantib. ⁊ ium̃¬

Expanded text:
ondit uxorem et non accepit eam vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius homo accipiat eam his dictis addent reliqua et loquentur ad populum quis est homo formidolosus et corde pavido vadat et revertatur in domum suam ne pavere faciat corda fratrum suorum sicut ipse timore perterritus est cumque siluerint exercitus duces et finem loquendi fecerint unusquisque suos ad bellandum cuneos praeparabit si quando accesseris ad expugnandam civitatem offeres ei primum pacem si receperit et aperuerit tibi portas cunctus populus qui in ea est salvabitur et serviet tibi sub tributo sin autem foedus inire noluerint et receperint contra te bellum obpugnabis eam cumque tradiderit Dominus Deus tuus illam in manu tua percuties omne quod in ea generis masculini est in ore gladii absque mulieribus et infantibus iume
Abbreviated transcription (Latin):
illis: Cũq diligẽtissime ꝑscrutã¬
tes inuen̾int falsum testem dixis¬
se contͣ fratrẽ suũ mendatiũr: re¬
ddent ei sic̃ fratri suo fac̾e cogita¬
uit: et auferes malũ de medio
tui. ut audientes ceteri timorẽ
habeãt: et nequaqͣm auteant ia¬
na fac̾e Non misereb̾is eiͦ. s aĩam
ꝓ aĩa: oculũ ꝓ oculo. tentem pro

Expanded text:
illis: cumque diligentissime perscrutanillis: cumque diligentissime perscrutantes inuenerint falsum testem dixisse contra fratrem suum mendacium, reddent ei sicut fratri suo reddere cogitauit, et auferes malum de medio tui: ut audientes ceteri timorem habeant et nequaquam talia audeant facere. non misereberis eius, sed animam pro anima, oculum pro oculo
Abbreviated transcription (Latin):
um nim̾um duplicabis: ut nõ
effundat᷑ sanguis innoxiꝰ in medio
terre quã dñs deus tins dabit tibi
possidendã: ne fis sanguinis reus.
Si quis aut̃ odio habens ꝓximũ
suũ insidiatꝰ fuerit uite eiꝰ: surgẽs¬
q ꝑcusserit illum. et mortinis fi¬
erit: fug̾itos ad unam de supͣ dc̃s
u̾bib: mittent seniores ciuitatis
illiꝰ. et arripient eũ de loco effugir.
tradentq in mami proximi cuio
sanguis effusus est et morietur:⁊
nͨ misereb̾is eius: et auferes no¬
xium sanguinẽ de ifrł. ut bene
sit tibiz Non assimes et tranferes
t̾minos ꝓximi tui. quos fixerunt
priores in possessione tua. quam
dñs deus tuus dabit in terra: qͣm
acceꝑis possidendã: Non stabit tes¬
tis umus contͣ aliquẽ. quicqͥd illd̾
pectati et facinoris fuerit: sed ĩ
u̾bum: Si steterit testis mendax
contͣ hominẽ accusans eũ preua¬
ricationis: ftabũt ambo quoꝵ ca¬
usa est ante dñm: in cõspectu sacͥ¬
totũ et iudicũ. qui fuerint ĩ dieb

Expanded text:
non effundatur sanguis innoxius in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi possidendam nec sis sanguinis reus si quis autem odio habens proximum suum insidiatus fuerit vitae eius surgensque percusserit illum et mortuus fuerit fugeritque ad unam de supradictis urbibus mittent seniores civitatis illius et arripient eum de loco effugii tradentque in manu proximi cuius sanguis effusus est et morietur nec misereberis eius et auferes innoxium sanguinem de Israhel ut bene sit tibi non adsumes et transferes terminos proximi tui quos fixerunt priores in possessione tua quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra quam acceperis possidendam non stabit testis unus contra aliquem qupeccati et facinoris fuerit: sed in tabit omne verbum. Si steterit testis mendax contra hominem, accusans eum praevaricationis; stabunt ambo, quorum causa est, ante Dominum in conspectu sacerdotum et iudicum, qui fuerint in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ contra eũ habuisse odiũ con¬
ꝓbat᷑. sed abiisse simplicit̾ cũ eo in
siluã ad ligna cedenda: et in succisi¬
one lignoꝵ securis fugerit mani:
ferrũq lapsum de manubrio ami¬
cũ eius pertusserit et occiderit: hic

Expanded text:
nullum contra eum habuisse odium connullum contra eum habuisse odium conprobatur sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda et in succisione lignorum securis fugerit manu ferrumque lapsum de manubrio amicum eius percusserit et occideri
Abbreviated transcription (Latin):
que loquet᷑ in noĩe meo audire no.¬
luerit: ego ultor existam: ꝓpha aut̃
qui arogantia deprauatꝰ. uoluerit lo¬
qui in noĩe meo que ego nõ precepi
illi ut dic̾et: aut ex noĩe alienoꝵ de¬
oꝵ: int̾ficiet᷑ Q uod si tacita cõgitatõ¬
ne respondis. qͦmodo possũ intlłig̾e u̾bũ
qͦd nõ est locutꝰ dñs. Hoc habebis
signũ. Oͦ d i noĩe dñi ꝓpħa ille p̾dixe-
cõfinxit: et idcirco nõ timeb̾ eum
Um disperserit dñs teus tuus
gentes quaꝵ tͥ traditurꝰis est
t̾ram et possederis eam: habitau̾isq
i urbib euis et in edib: tres ciui-¬
tates separabis tibi in medio t̾re.
quã dñs deus tuus dabit in possessi¬
onẽ: Sternes diligent̾ uiam. et in
tres equalit̾ partes. totam t̾re tue
ꝓuintiam diuides: ut habeat eui¬
cino qui ꝓpter hoĩtiorũ ꝓfugus
est: quo possit euat̾e: Hec erit lex
homicide fugientis: cuiꝰ uita seruã¬
da est: Qui ꝑciisserit ꝓximũ suum
nesciens. et qͥ heri et midiꝰ tertius

Expanded text:
e loquetur in nomine meo audire noluerit ego ultor existam propheta autem qui arrogantia depravatus voluerit loqui in nomine meo quae ego non praecepi illi ut diceret aut ex nomine alienorum deorum interficietur quod si tacita cogitatione responderis quomodo possum intellegere verbum quod non est locutus Dominus hoc habebis signuconfinxit et idcirco non timebis eum cum disperderit Dominus Deus tuus gentes quarum tibi traditurus est terram et possederis eam habitaverisque in urbibus eius et in aedibus tres civitates separabis tibi in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi in possessionem sternens diligenter viam et in tres aequaliter partes totam terrae tuae provinciam divides ut habeat e vicino qui propter homicidium profugus est quo possit evadere haec erit lex homicidae fugientis cuius vita servanda est qui percusserit proximum suum nesciens et qui heri et nudius tertius
Abbreviated transcription (Latin):
rus sit dñs semonẽ quem lo¬
cutus est. Yis ut ascendat
umbra decem lineis: an ut
reuertat᷑ totidem gradib:
Et ait ezechias: Facile est
umbram crescere decẽ lineis.
Nec hoc uolo ut fiat: sed ut
reuertat᷑ retrorsũ decem gra¬
dib. Inuocauit itaq ysaias
ꝑpheta dnĩn: et redupxit ui¬
beami rer lineas quib iam
bescenteratem orolog io ache
fius baladan rexa pabonio¬
gednam. Aludierat enm
qͦo egrotasset ezechias. Ie¬
tatus est autẽ in aduentu
eoꝵ ezechias: et oftendit es
domũ aromatũ. et aum
et argentũ: et pigmenta
uaria. Unguenta quoq et
domũ uasoꝵ suorũ: et omĩa
que habere pot̾at in thesau¬
monstraret eis ezechias i
domo fua: et in omni potes¬
tate suaz yenit autẽ ysaiqs
ꝓpheta. ad regem ezechiam:
dixitq ei Quid dixerunt
uiri isti aut unde uene¬
rũt ad te:Cui ait ezechias
De terra longinqͣ uenerũt

Expanded text:
rus sit Dominus sermonem quem lorus sit Dominus sermonem quem locutus est vis ut accedat umbra decem lineis an ut revertatur totidem gradibus et ait Ezechias facile est umbram crescere decem lineis nec hoc volo ut fiat sed ut revertatur retrorsum decem gradibus invocavit itaque Esaias propheta Dominum et reduxit ubram per lineas quibus iam descenderat in horologio Ahaz filius Baladam, rex BabylonioEzechiam. Audierat enim, quod aegrotasset Ezechias. Laetatus est autem in adventu eorum Ezechias, et ostendit eis domum aromatum, et aurum et argentum, et pigmenta varia. Unguenta quoque et domum vasorum suorum, et omnia, quae habere poterat in thesaumonstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. Venit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, dixitque ei: Quid dixerunt viri isti? aut unde venerunt ad te? Cui ait Ezechias: De terra longinqua venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
et orauit dnĩn. dicens: Ob¬
secro dñe: memento queso qͦ¬
modo ambulau̾im coram te ĩ
ueritate. et in corde perfecto:
et quod plagtum est coram
te fecerim Fleuit itaq ezechi¬
as fletu magno: Et anteqͣm
egrederet᷑ ysaias mediam par¬
tem atrii. factus est sermo
dm̃i ad eum: dicens Neu̾tere:
et dic ezechie duci ppłi m̃i. Bec
dicit dñs deus dauid patris tu¬
I Audiui orationem tuam:¬
et uidi lacrimam tuam: et
ecce sanain te. Die tercio. as¬
cendes templum dñi Et ad¬
dam diebus tuis. quindecim
annos: Sed et de mami re¬
gis assyrioꝵ liberabo te: et ci¬
uitatem hanc: Et ꝓtegam ur¬
bem istam: ꝓpter me. et ꝓpter
dauid seruum meũ. Dixit¬
q ysaias: Afferte massam fi¬
coꝵ Quam cũ attulissent et
posuissent super ulcꝰ eiꝰ: curat᷑
est. Dixerat autẽ ezechias.
ad ysaiam Quod erit sigñ
quia dñs me sanabit: et qͥa
ascensurus sum die tercia tẽ¬
plum dm̃: Cui art ysaias. Hoc
erit signũ a dño: quod factu¬

Expanded text:
Dominum dicens obsecro Domine memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto et quod placitum est coram te fecerim flevit itaque Ezechias fletu magno et antequam egrederetur Esaias mediam partem atrii factus est sermo Domini ad eum dicens revertere et dic Ezechiae duci populi mei haec dicit Dominus Deus David patris tui audivi orationem tuam vidi lacrimam tuam et ecce sanavi te die tertio ascendes templum Domini et addam diebus tuis quindecim annos sed et de manu regis Assyriorum liberabo te et civitatem hanc et protegam urbem istam propter me et propter David servum meum dixitque Esaias adferte massam ficorum quam cum adtulissent et posuissent super ulcus eius curatus est dixerat autem Ezechias ad Esaiam quod erit signum quia Dominus me sanabit et quia ascensurus sum die tertio templum Domini cui ait Esaias hoc erit signum a Domino quod factu
Abbreviated transcription (Latin):
sis regnis: Omĩa quoq ua¬
sa comiiuii regis. erant a¬
urea: Et uasa domus saltꝰ
ubam. ex auro purissimo Ãr¬
gentũ eñ in dieb illis. ꝓ m
chilo reputabat᷑. Si quidẽ na¬
ues regis ibant in tharsis cũ
seruis hyram semel in amiis
trib: et deferebant inde au¬
rum et argentũ. et ebur. et
sinias et pauos. Gag¬
inficatus est igit᷑ salomon fu¬
per omnes reges terre: diui¬
ciis et gloria. Ommnesq reges
terrarũ desiderabant uidere
faciem salomomis: ut audi¬
rent sapientiã quam dede¬
rat deus in corde eius. Et de¬
ferebant ei mimera. uasa ar¬
gentea et aurea: et uestes et
arma. et aromata: equos.et
mulos. per singłos annosz
Habuit autẽ salomon qua¬
draginta milia equoꝵ in sta¬
bulis: et curruũ equitũꝙ du¬
odecim milia. Constituitq eos
m urbibus quadrigaꝵ:. et
ubi erat rex i ihrłm. Exer¬
cuit etiam potestatẽ suꝑ cũc¬
tos reges. a fliuno euphra¬
te usq ad terram phylisti¬

Expanded text:
ersis regnis. Omnia quoque vaersis regnis. Omnia quoque vasa convivii regis erant aurea, et vasa domus saltus Libani ex auro purissimo. Argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur. Siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Huram, semel in annis tribus: et deferebant inde aurum et argentum, et ebur, et simias, et pavos. Magnificatus est igitur Salomon super omnes reges terrae divitiis et gloria. Omnesque reges terrarum desiderabant videre faciem Salomonis, ut audirent sapientiam, quam dederat Deus in corde ejus: Et deferebant ei munera, vasa argentea, et aurea, et vestes, et arma, et aromata, equos, et mulos, per singulos annos. Habuit quoque Salomon quadraginta millia equorum in stabulis, et curruum equitumque duodecim millia, constituitque eos in urbibus quadrigarum, et ubi erat rex in Jerusalem. Exercuit etiam potestatem super cunctos reges, a flumine Euphrate usque ad terram Philisthi
Abbreviated transcription (Latin):
sa: abnt in terram suam
cũ seruis suis: Erat autem
pondus auri quod affere¬
bat᷑ salomomi per annos
singłos. sex centa sexagin¬
ta sex talenta auri: extepta¬
ea ea sũma quã legati di¬
uersaꝵ gentiũ et negotia¬
tores afferre consueuerãt.
om̃esq reges arabie. et sa¬
trape terraꝵ: qui comporta¬
bant aurum et argentum
salomomi. Fegit ergo rex sa¬
lomon ducentas hastas au¬
teas. de sumina sextẽtorũ
aureoꝵ: qui in hastis singu¬
lis expendebant᷑: Trecenta
quoq scuta aurea trecento¬
rũ aureorum: quib tegebã¬
tur scuta singła. Posuitq ea
rex in armamẽtario: qͣo e¬
rat consitũ nemore. Fecit qͦo¬
rex solium eburneũ grãde:
et uestiuit illud auro mũ¬
dissimo: Sex quoq gradus
quib ascendebat᷑ ad solũ:
et scabellũ aureũ. et brachi¬
ola duo altrĩsetꝰ et duos leo¬
nes stantes iuxta brachiola
decim: stantes suꝑ sex gra¬
dus ex utrac parte: Non¬
fuit tale solium in umu̾¬

Expanded text:
rsa, abiit in terram suam rsa, abiit in terram suam cum servis suis. Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per annos singulos, sexcenta sexaginta sex talenta auri: excepta ea summa, quam legati diversarum gentium, et negotiatores afferre consueverant, omnesque reges Arabiae, et satrapae terrarum, qui comportabant aurum et argentum Salomoni. Fecit igitur rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sexcentorum aureorum, qui in hastis singulis expendebantur: Trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum, quibus legebantur scuta singula: Posuitque ea rex in armamentario, quod erat consitum nemore. Fecit quorex solium eburneum grande et vestivit illud auro purissimo, sex quoque gradus quibus ascendebatur ad solium, et scabellum aureum et brachiola duo altrinsecus, et duos leones stantes juxta brachiola; nculos stantes super sex gradus ex utrafuit tale solium in univ
Abbreviated transcription (Latin):
ati uiri tui. et beati serui
tur: hi qui afsistũt coram
te in omni tempore: et au¬
diũt sapiẽtiam tuam. Sit
dñs deus tuus benedictus:
qui uoluit te ordinare suꝑ
thronũ suum regem dñi dei
tui. Quia diligit deus ifrł.
et uult seruare eũ in et̾nũ:
iocirco posuit te suꝑ eum
regem: ut facias iudicia
atq iusticiam Dedit aut̃
regi centũ uiginti talenta
auri: et aromata multa
niimis: et gemimas p̾ciosis¬
simas: Non fuerũt aroma¬
ta talia: ut hec que dedit
regina salba regi salomo¬
i. Sed et serm hyram cũ
seruis salomoinis attule¬
rãt aurũ de ophyr: et lig¬
na thyina. et gemmas p̾¬
ciosissimas: De quib fecit
rex de lignis scilicet thymis
gradus in domo dñi: et in
domo regiaz Cytharas qͦc
et psalteria cantatorib.
Numqͣm uisa sũt in terra ni¬
da ligna talia. Rex autẽ ta¬
lomon dedit regine saba cũc¬
ta que uoluit et que ꝑostu¬
lauit: multo plura qͣm at¬
tulerat ad eum Que reu̾¬

Expanded text:
ati viri tui, et beati servi ati viri tui, et beati servi tui: hi qui assistunt coram te in omni tempore, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, qui voluit te ordinare super thronum suum, regem Domini Dei tui. Quia diligit Deus Israel, et vult servare eum in aeternum, idcirco posuit te super eum regem, ut facias judicia atque justitiam. Dedit autem regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosissimas: Non fuerunt aromata talia ut haec quae dedit regina Saba regi Salomoni. Sed et servi Huram cum servis Salomonis attulerunt aurum de Ophir, et ligna thyina, et gemmas pretiosissimas: de quibus fecit rex, de lignis scilicet thyinis, gradus in domo Domini, et in domo regia, citharas quoque, et psalteria cantoribus: Numquam visa sunt in terra Juda ligna talia. Rex autem Salomon dedit reginae Saba cuncta quae voluit, et quae postulavit, multo plura quam attulerat ad eum: Quae reve
Abbreviated transcription (Latin):
Egina quoq sabba cũ
audisset famain salo¬
moins. uenit ut temptaret
eum in enigniatib in ihe¬
rusalem cũ magnis opib.
et camelis qui portabant
aromata. et auri plurimũ:
geminasq preciosas: Cũq
uenisset ad salomonẽ: locu¬
ta est ei quecũq erant in
corde suo. Et exposiit ei sa
lomon omia que ꝓposuerat.
nec quicqͣm fuit quod ei
nõ perspicuũ fecerit. Que
postqͣm uidit. sapientiam
scilicet salomonis et domũ
quã edificau̾at: nec non
et ꝙbaria mense eius. et
habitacula seruoꝵ: et oft¬
çia ministroꝵ eius. et uestra¬
menta eoꝵ: puicernas qͦos
et uestes eoꝵ: et uictrias
quas mimolabat in domo
dm̃: nõ erat pre stupore ul¬
tra in ea spiritus. Dixitip
ao regen. yerus sermo qirẽ
audieram in terra mea: de
uirtutib et sapiencia tua:
Non credebam narrantib:
tonec ipsa uenissem et uidi¬
ssent oculi mei: et probassẽt.
uix medietatẽ sapientie
tue fuisse narratam: Uicis¬
ti famã uirtutib turis: Be¬

Expanded text:
egina quoque Saba, cum audisset famam Salomonis, venit, ut tentaret eum in aenigmatibus, in Jerusalem, cum magnis opibus, et camelis qui portabant aromata, et auri plurimum, gemmasque pretiosas. Cumque venisset ad Salomonem, locuta est ei quaecumque erant in corde suo. Et exposuit elomon omnia quae proposuerat nec quicquam fuit quod ei non perspicuum fecerit quod postquam vidit sapientiam scilicet Salomonis et domum quam aedificaverat necnon cibaria mensae eius et habitacula servorum et officia ministrorum eius et vestimenta eorum pincernas quoque et vestes eorum equas immolabat in domo Domini: non erat prae stupore ultra in ea spiritus. Dixitque ad regem: Verus sermo, quem audieram in terra mea de virtutibus et sapientia tua. Non credebam narrantibus, donec ipsa venissem, et vidissent oculi mei, et probassem, vix medietatem sapientiae tuae mihi fuisse narratam: vicisti famam virtutibus tuis. Be
Abbreviated transcription (Latin):
Filu isrł nolite pugnare cõ¬
tra dnm̃n dm̃ patrum uestro¬
rũ: quia nõ uobis expedit.
Hec illo loquente: iherobo¬
am retro moliebat᷑ insidia ᷤ.
Cumq exaduerso hostium
staret: ignorantẽ nidam
suo ambut exercitu: Res¬
piciensq iudas. uidit insta¬
re bellum: et ex aduerso et
post tergum. Et clamauit

Expanded text:
Filii Israel, nolite pugnare conFilii Israel, nolite pugnare contra Dominum Deum patrum vestrorum, quia non vobis expedit. Haec illo loquente, Jeroboam retro moliebatur insidias. Cumque ex adverso hostium staret, ignorantem Judam suo ambiebat exercitu. Respiciensque Judas vidit instare bellum et ex adverso et post tergum, et clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
possitis regno dm̃: quod possi¬
det per filios dauid Habetẽ¬
q grãdem populi multitudi¬
nẽ: ates uitulos aureos qͦs
fecit uobis iheroboam in de¬
os: et eiecistis sacerdotes dñi
fihios aaron atq leuitas:
et fecistis uobis sacerdotes
sicut om̃es popłi terrarũ.
manũ suam in tauro. et ĩ
bubus. et arietib septem:
fit sacerdos eoꝵ qui nõ fũt
dii. Noster autẽ dñs. deus
est: quem nõ relinquimus.
Sacerdotesq qui ministrãt
dño de filus aaron: et leui¬
te sunt in ordine suo. Holo¬
causta quoq offerũt dño per
singłos dies mane et uesꝑe.
et thimmiama iuxta legis p̾¬
cepta confectũ: et ꝓpomintur
panes in mensa mundisfĩa.
Estq apud nos candelabrũ
aureum et lucerne enus: ut
accendant᷑ semꝑ ad uesꝑã:
Nos quippe custodimꝰ prece¬
pta dm̃ dei nostri: quẽ uos
reliquistis. Ergo in exerci¬
tu nostro dux deus est. et sa¬
cerdotes eius: qui cdangunt
tubis et resonant contͣ uosz

Expanded text:
possitis regno Domini quod possipossitis regno Domini quod possidet per filios David habetisque grandem populi multitudinem atque vitulos aureos quos fecit vobis Hieroboam in deos et eiefilios Aaron, atque Levitas: et fecistis vobis sacerdotes sicut omnes populi terrarum: manum suam in tauro, in bobus, et in arietibus septem, fit sacerdos eorum qui non sunt dii. Noster autem Dominus Deus est quem non relinquimus: Sacerdotesque ministrant Domino de filiis Aaron, et Levitae sunt in ordine suo: Holocausta quoque offerunt Domino per singulos dies mane et vespere, et thymiama juxta legis praecepta confectum, et proponuntur panes in mensa mundissima; Estque apud nos candelabrum aureum, et lucernae ejus, ut accendantur semper ad vesperam: Nos quippe custodimus praecepta Domini Dei nostri, quem vos reliquistis. Ergo in exercitu nostro dux Deus est, et sacerdotes ejus, qui clangunt tubis, et resonant contra vos:
Abbreviated transcription (Latin):
decimo regis iheroboam:
regnauit abia suꝑ iudam
Ttib anis regnauit in ihe¬
rusalem. Nomenq matris eiꝰ
maacha: filia urihel de gaba¬
a Et erat bellum inter abiã
et iheroboam Cumq misset
abia certamẽ. et haberet belli¬
cosissimos uiros electoꝵ qua¬
draginta milia: iheroboam
instruxit e contra aciem octo¬
ginta milia uiroꝵ: qui et ip¬
si electi erant. et ad bella forti¬
ssum. Stetit igit᷑ abia super¬
monte someron qui erat in
ephrann: et ait. Audi ihero¬
boam: et omnis ifrł Qum ig¬
noratis quod dñs deus isrł de¬
derit regnũ dauid suꝑ isrł in
sempit̾num: ipsi et filiis eius
pactum salis: Et furrexit ihe-¬
toboam filius nabath seruus
salomoins filii dauid: et re¬
tellauit contͣ dominũ fuum:
Congregatiq sũt ad eum uiri
uanissimi et filii belial: et pie¬
ualuerũt contra roboam fili¬
um salomomis: Porro roboã
erat tudis et corde pauido:
nec potuit resist̾e eis. Nunc
ergo uos dicitis. quod resift̾e

Expanded text:
decimo regis Hieroboam regnavit Abia super Iudam tribus annis regnavit in Hierusalem nomenque matris eius Michaia filia Urihel de Gabaa et erat bellum inter Abia et Hieroboam cumque inisset Abia certamen et haberet bellicosissimos viros et electorum quadringenta milia Hieroboam instruxit e contra aciem octingenta milia virorum qui et ipsi electi erant et ad bella fortissimi stetit igitmontem Someron qui erat in Ephraim et ait audi Hieroboam et omnis Israhel num ignoratis quod Dominus Deus Israhel dederit regnum David super Israhel in sempiternum ipsi et filiis eius pactum salis et surrexit Hieroboam filius Nabath servus Salomonis filii David et rebellavit contra dominum suum congregatique sunt ad eum viri vanissimi et filii Belial et praevaluerunt contra Roboam filium Salomonis porro Roboam erat rudis et corde pavido nec potuit resistere eis nunc ergo vos dicitis quod resistere
Abbreviated transcription (Latin):
pars in dauid: neq heditas
in filio ysai. Reuert̾e in ta¬
bernacła tua isrł. Tu autẽ
pasce domũ tuam dauid Et
abnt isrł in tabernacła sua.
Suꝑ filios autẽ ifrł qui ha¬
bitabant in cuitatib iuda:
regnauit roboam. Mlisitos
rex roboam aduram qui prerat
tribiitis: et lapidauerũt eun
filii ifrł: et mortuus est. Por¬
ro rex roboam currum festina¬
uit ascendere: et fugit in ihe¬
rusalem Recessitq isrł a do¬
mo dauid: usq ad diem hãs:¬

Expanded text:
pars in David, neque haereditas pars in David, neque haereditas in filio Isai. Revertere in tabernacula tua Israel, tu autem pascesua. Super filios autem Israel, qui habitabant in civitatibus Juda, regnavit Roboam. Misitque rex Roboam Aduram, qui praeerat tributis, et lapidaverunt eum filii Israel, et mortuus est. Porro rex Roboam currum festinavit ascendere, et fugit in Jerusalem. Recessitque Israel a domo David, usque ad diem ha
Abbreviated transcription (Latin):
xũt ut niuenes et mutriti cũ
eo in delicus: atos dixerũt. Sic
ioqueris populo qui dyxit tibi.
pater tuus aggrauaiit iugũ
nostrũ: tu subleua: et sic re¬
spondebis eis. Mimmꝰ digitꝰ
meus: grossior est lumbis pa¬
tris mei. Dater meus impo¬
suit uobis nigum graue: et
ego manis pondus apponamz
Pater meus cecidit uos flage¬
llis: ego uero cedam uos scor¬
piomb. Yenit ego iheroboam
et uiu̾sus populus ad roboã
die tertio: sicut preceperat eis.
Responditq rex diira. delic¬
to consilio semoꝵ: lacutisq
est nixtai iuuenũ uoluntatẽ:
Dater meus graue uobis mi¬
posuit iugum: quod ego gra¬
uius faciam. Pater meus ceci¬
dit nos flagellis: ego uero cer¬
damͥ scorpionib: Et nõ acqͥe¬
uit populi precib. Exat enim
uoluntas dei: ut compleretur
sermo eius quem lociitus fu¬
erat per manũachie si lonitis
ad iheroboam filium nabath
Popuł autẽ uiu̾sus reger
duriora dicente: sic locirtus
est ad eum: Non est nobis

Expanded text:
runt ut juvenes, et nutriti cum runt ut juvenes, et nutriti cum eo in deliciis, atque dixerunt: Sic loqueris populo, qui dixit tibi: Pater tuus aggravavit jugum nostrum, tu subleva: et sic respondebis ei: Minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei. Pater meus imposuit vobis jugum grave, et ego majus pondus apponam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Venit ergo Jeroboam, et universus populus, ad Roboam die tertio, sicut praeceperat eis. Responditque rex dura, derelicto consilio seniorum: locutusque est juxta juvenum voluntatem: Pater meus grave vobis imposuit jugum, quod ego gravius faciam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Et non acquievit populi precibus: erat enim voluntatis Dei, ut compleretur sermo ejus, quem locutus fuerat per manum Ahiae Silonitis ad Jeroboam filium Nabat. Populus autem universus, rege duriora dicente, sic locutus est ad eum: Non est nobis