comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc autẽ & animã suã: non potest
meus c̃ẽ discipulus. Sed ꝑcunctari lib&
quomodo parentes & carnaliter ꝓpin¬
quos p̃cipimur odisse: qui iubemur et
inimicos diligere. Ocerte de uxore
ueritas dicit. Qđ ds̃ coniunxit: homo
cum magister dicat. Qui ux orẽ non
odit non potest eẽ m̃s discipulus. Nũ¬
quid aliud iudex nuntiat. aliud p̃co
clamat: Ansimul & odisse possumus &
diligere: Sed si uim p̃cepti ꝑpendimus. xi¬
utrumq agere ꝑdiscretionẽ ualemus:
ut eos qui nob̾ carnis cognatione coniun¬¬
cti sunt & quos ꝓximos nouimus diliga¬
mus. & quos aduersarios inuia di patim¬
odiendo & fugiendo nesciamus. Quasi
enim ꝑ odium diligit᷑. qui carnaliter sa¬
piens dũ praua nobis ingerit non auditur.
Ut autẽ dñs de monstrar& hoc erga ꝓximoᷤ
odium non de affectione ꝓcedere sed de ca¬
ritate. ad didit ꝓtinus dicens. adhuc autẽ
& animã suã. Odisse itaq p̃cipim᷑ ꝓximos.
odisse & animã nr̃am. Constat ergo. qͥa

Expanded text:
suam, non potest meus esse discipulus, etc. Percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus et diligere? Si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt et quo proximos novimus, diligamus, et quo adversarios inodiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de affectione procedere, sed de charitate, addit protinus dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipitur proximos, odisse et animam nostram: constat ergo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uere sunt hic aliqui stantes qui
non gustabunt mortẽ: donec uideant
regnũ di. Regnum dĩ fr̃s bemĩ non sẽꝑ
insacro eloquio uenturũ regnũ dicit᷑.
sed non num quã pręsens ȩccła uocatur.
Unde scriptum est. Mitt& filius homi¬
nis angłos suos. & colligent de regno eiꝰ
oma scandala. In illo quippe regno scan¬
dala non erunt. ubi ꝓfecto reꝓbi non
admittunt᷑. Quo uidelic& exemplo
colligitur: quod hoc loco regnũ di prȩ¬
sens eccła uocatur. O quia non nulli
ex discipłis usq adeo incorpore uictu¬
ri erant. ut ęccłam dĩ constructã con¬
spicerent & contra mundi huius głam
crectã: consolatoria ꝓmissione nunc dr̃.

Expanded text:
vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regnumin sacro eloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dum huiꝰ uitȩ głam quęrit. humilita¬
tem respuit. E plerumq ipse homo qͥ
irascitur discordanti sibi reconciliari
appetit. sed irę adsatisfaciendum prior
IIerubescit. Pensemus facta ueritatis. ut
uideamus quo iaceant nrãe prauitatis
actiones. Si enim mẽbra sũmi capiti su¬
mus. imitari eum cui conectim᷑ debemꝰ
Quid namq ad nr̃ȩ eruditionis exem¬
plum paulus egregius p̃dicator dicit:
Pro xp̃o legatione fungimur. Tãquã
dõ ex hortante ꝑnos obsecramus ꝓ xp̃õ.
reconciliamini dõ. Ccce inter nos &
dm̃ discordiam peccando fecimus: & tam̃
ad nos ds̃ suos legatos prior misit. ut noᷤ
ipsi qui peccauimus ad pacẽ dĩ rogati¬
iiuii. ueniamus. Erubescat ergo humana
suꝑbia: confundatur quisq si non satis¬
faciat prior ꝓximo. quando post cul¬
pam nrãm ut ei reconciliari debeamus
& ipse qui offensus est legatis interueni¬
entib obsecrat ds̃. Sequitur. Dico autẽ

Expanded text:
dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitadum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem
Abbreviated transcription (Latin):
& scõꝵ angłoꝵ. Sed ecce nunc apud se ho¬
mines dicunt. Nos iam dñm & sermo¬
nes cius non erubescimus. quia aꝑta
eum uoce ꝓfitemur. Quib ego respon¬
deo. qđ in hac plebe xp̃iana sunt non¬
nulli qui xp̃m ideo confitent᷑: qui a cun¬
ctos xpĩanos ẽẽ aspiciunt. Nam si nom̃
quam defendit auerecundia ꝓfessio
generalitatis. Est tamen ubi sequisq
in terrog&. ut in confessione xp̃i se ue¬
raciter ꝓbet: si non iam nom̃ eius eru¬
bescit. si plene uirtuti mentis huma nõ
pudorem sub didit. Certe enim ꝑsecu¬
tionis tempore erubescere poterant fi¬
deles. substantiis nudari. dedignitatib
deici. uerberib affligi: pacis autẽ tẽpore¬
quia hȩc a nr̃is ꝑsecutionib desunt. est
aliud ubi ostendamur nob̃. Uerc̃mur
sȩpe a ꝓximis despici: dedignamur in¬
iurias uerbi tolerare. Si contingat ur¬
gium fortasse cum ꝓximo: erubescimus
priores satisfacere. Cor quippe carnale

Expanded text:
 5. Sed ecce nunc apud se ho 5. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem temporequia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale
Abbreviated transcription (Latin):
pescitur: si ipse status ambientis solli¬
cite consideretur. Nã cur inst& ad col¬
ligendũ. quandostare non potest ipse
qui colligit: Cursũ gͦ suum quisq
consider&: & cognoscet sibi posse suffice¬
re parua quę habet. Sed fortasse me.
tuit. ne in huius uitȩ itinere sumptus
desit. Longa nr̃a desideria increpat
uia breuis. In cassum multa portant᷑.
cũ iuxta est quo ꝑgitur. Plerumq
autẽ & auaritiã uincimus. sed ad huc
obstat qđ uias rectitudinis minore tene¬
mus custodia ꝑfectionis. Nã sȩpe laben¬
tia cuncta despicimꝰ. sed tamen ad huc
humanȩ uerecundiȩ usu p̃pedimur: ur
rectitudinẽ quã seruam us inmente. non¬
dũ exprimere ualeamꝰ inuoce. I tanto
dĩ faciẽ ad iustitię defensionẽ negligimꝰ.
quanto humanas facies contra iustitiam
ueremur. Sed huic quoq uulneri con¬
gruum subiungitur medicamentũ: cum
dñs dicit. Qui me erubuerit & meosser¬
mones: hunc filius hominis erubescet.
cum uenerit in maiestate sua & patris

Expanded text:
pescitur, si ipse status ambientis sollicite consideratur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et cognoscat sibi sufficere parva quae habet: sed forttuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
uocamur. Pensemus quomodo se pauluᷤ
ab negauerat. qui dicebat. Uiuo autẽ
iam non ego. Extinctus quippe fuerat
sacuus ille ꝑsecutor. & uiuere cęperat
prȩdicator pius. Si enim ipse c̾et. pius
ꝓfecto non eẽt. Sed qui se uiuere denegat.
dicat unde est qđ scã uerba ꝑ doctrinam
ueritatis clamat. Protinus subdit. Uiuit
dem a mem& ipso extinctussum quia car¬
naliter non uiuo. sed tamen essentialiter
mortuus non sum: quia in xp̃o spiritalit̃
uiuo. Dicat ergo ueritas. dicat. si quis uult
post me uenire ab neget sem & ipsũ: quia
nisi quis ascmet ipso deficiat. ad cũ qui
suꝑ ipsum est non appropinquat. Nec
ualet apprehendere qđ ultra ipsum ẽ.
si nescierit mutare quod ẽ. Sic holerũ
plantę transponuntur ut ꝓficiant. atq
ut ita dixerim eradicantur ut crescant
Sic rerũ semina in terrę admixtione de¬
ficiunt. & in reparationẽ sui generi ube¬
rius assurgunt. Unde enĩ uidentur

Expanded text:
vocamur. Pensemus quomodo se Paulus vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego : exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coepit praedicator pius. Si enim ipse esset, pius profecto non esset; sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit dem a memetipso exstinctus sum, quia carnaliter non vivo, sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur
Abbreviated transcription (Latin):
nos:Uel qͥuis est qui uadit. si se de sẽii¬
ruit: Ded aliud sumus ꝑpeccatũ lapsi:
aliud ꝑnaturam conditi: Aliud qđ
fecimus. aliud quod facti sumus. Re¬
linquamus nos met ipsos quales peccan¬
do nos fecimus. & mantamus nosmet ipsi
quales ꝑ grãm factisumus. Ecce & enĩ
qui suꝑb fuit. si conuersus ad xp̃m hu¬
milis factus est: semet ipsũ relinquit.
Si luxuriosus quisq ad continentiã uitã
mutauit. ab negauit utiq quod fuit.
Si auarus quisq ambire iam desiit.&
largiri didicit ꝓpria qui prius aliena ra¬
piebat: ꝓcul dubio semet ipsum reliquit.
Ipse quidem est ꝑ naturã. sed non ẽ ipse
impios. & non erunt. Conuersi namq
impi non erunt. non quia omino non
erunt in essentia: sed scilicet non erunr¬
in impictatis culpa. Tunc ergo nosm&¬
ipsos relinquimus. tunc nosipsos ab ne
gamus: cũ uitamꝰ qđ per uetustatẽ fui¬
mus. & ad hoc nitimur quo ꝑ nouitatẽ

Expanded text:
nos? Vel quis est qui vadit, si se desenos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factSi luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. Si avarus quisque ambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse impios, et non erunt. --Conversi namque impii non erunt, non quia omnino non erunt in essentia, sed scilicet non erunt impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc gamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi dicitur ut abnegemus nr̃a. hic dr̃
ut ab negemus nos: Ꝙ fortasse laboria¬
sum non est homini relinquere sua. sed
ualde laboriosum est relinquere sem&¬
ipsum. Minus quippe est ab negare
quia quis quis ad fidei agonem uenimus:
luctam contra malignos sp̃s sumimus.
Nichil autẽ maligni sp̃s in hoc mundo
ꝓpriũ possident. Hudi ergo cum nudo
luctari debemus. Nam si uestitꝰ quisq
cum nudo luctatur: citius ad terrã dei¬
citur. quia habet unde teneatur:. Quid
enim sunt terrena omnia. nisi quȩdam
corporis indumenta: Qui ergo contra
diabolum adcertamen ꝓperat uestim̃ta
Uabiciat ne succumbat. Nil in hoc mun¬
do amando possideat. nullas rerum la¬
bentiũ delectationes requirat: ne unde
ad uotum tegitur. ad casumꝰ in de tene¬
atur. Nec tamen sufficit nr̃a relinque¬
re. nisi relinquamus & nos Quid ẽ qđ
dicimus relin quamus & nos: Si enim
nosipsos relinquimus. quo ibimus extra

Expanded text:
Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra
Abbreviated transcription (Latin):
uia dñs ac redẽptor nr̃ nouuᷤ
homo uenit inmundũ. noua
p̃cepta dedit mundo. Uitę
cñi nraẽ ueteri in uitiis enu¬
trite contrarietatẽ opposuit nouitatis
suȩ. Quid enim uetꝰ. quid carnalis homo
nouerat nisi sua retinere. aliena rapere
si poss&. concupiscere si non poss&: Sed
cȩlestis medicus singulis quibq uituis
obuiantia adhibet medic amenta.
Nam & sicut arte medicinȩ calida fri¬
gidis. frigida calidis curantur: ita dñs
nr̃ contraria opposuit p̃dicamenta pec¬
catis. ut lubricis continentiã. tenacib
largitatẽ. iracundis mansuetu dinem.
elatis p̃ciper& humilitatẽ. Certe cũ se
sequentib noua mandata ꝓponer&. dix̃.
Nisi quis renuntiauerit om̃ib quȩ possi
det: non potest ms cẽ discipłs: Ac si aꝑte
dicat. Qui ꝑ uitam ueterẽ aliena con¬
cupiscitis. ꝑ nouȩ conuersationis studi¬
um & ur̃a largimini. Quid uero in hac
lectione dicat. audiuimuᷤ. Qui uult
post me uenire. ab neget scmet ipsum

Expanded text:
uia Dominus ac Redemptor noster novus homo venit in mundum, nova praecepta dedit mundo. Vitae etenim nostrae veteri in vitiis enutritae contrarietatem opposuit novitatis suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ter obsidet pietas falsa. ut hanc nonnũ¬
quam usq ad condescendendũ uitiiꝰ ꝑ¬
trahat : dũ adculpas quisq non debeat
compassionẽ exercere sed zelũ. Cõpassio
quippe homini & rectitudo uitiis debet᷑.
ut in uno eodemq homine & diligamꝰ
bonũ qđ factus est. & ꝑsequam ur mala
quȩ fecit: ne dum culpas in caute remit¬
timus. non iam ꝑ caritatẽ compati sed
ꝑ negligentiã condescendisse uideamur.
Dequit᷑. Qui enĩ uoluerit animã suã saluã face

Expanded text:
ter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit animam suam salvam face
Abbreviated transcription (Latin):
facta laudatur: & tanto se celerius foraᷤ
fundit. quanto adhumanos oculos ꝑ
ostensũ pallorẽ exiit. Et plerũq. fit:
ut quod causa dĩ agi creditur. ꝓsolis
humanis fauorib agatur. Qđ bene
simon ille significat. qui inuentꝰ initine¬
re crucẽ dominicã in angaria portat.
Mliena quippe onera in angaria por ui¬
tantur. quando ꝑuanitatis studium
aliquid geritur. Qui ergo ꝑsẏmonẽ
designantur. nisi abstinentes & arro¬
gantes: Qui ꝑ abstinentiã carnẽ affi¬
ciunt: sed fructũ abstinentiȩ in teriuᷤ
non requirunt. Crucẽ ergo dnĩ in an¬
garia symon portat. quia cũ adopus
bonũ ex bona uoluntate non ducitur.
rẽ iustisine fructu peccator operatur.
Unde idem sẏmon crucẽ portat. sed uii¬
non moritur : quia abstinentes & arro¬
gantes ꝑ abstinentiã quidẽ corpꝰ affici¬
unt. sed ꝑ desideriũ głȩ mundo uiuunt.
Compassionẽ uero animi plerũq laten¬

Expanded text:
facta laudatur; et tanto se celerius foras facta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque laten
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩmodis crux tollit᷑: cũ aut ꝑ absti¬
nentiã afficit᷑ corpꝰ. aut ꝑ cõpassionẽ ꝓ¬
ximi affligit᷑ animus. Pensemꝰ qualiter
utroq modo paulus crucẽ suam tulerat.
qui dicebat. Castigo corpus meũ. & in
seruitutẽ redigo: neforte aliis p̃dicans
ipse reprob efficiar. Cece in afflictione
corporis audiuimus crucem carnis. au¬
diamus nunc in cõpassione ꝓximi crucẽ
mentis:Ait enim. Quis infirmat᷑. et
ego non infirmor: Quis scandaliratur.
& ego non uror: Perfectꝰ quippe p̃dicator
ut exemplũ daret abstinentiȩ. crucẽ
portabat incorpore: & quia inse tra¬
hebat damna infirmitatis alienę.
crucẽ portabat in corde. Sed quia ipsis
uirtutib quȩda uitia iuxta sunt: di¬
cendum nobis est qđ uitium abstinen¬
tiã carnis & qđ obsideat compassionẽ
mentis. Cuicino namq abstinentiã u¬
carnis non numquã uanagloria obsi¬
det. quia dum tenuitas in corpore. dũ
pallor inuultu respicitur. uirtus pate¬

Expanded text:
enim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus pate
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnę felicitati comparata. mors ẽ potiuᷤ
dicenda quã uita: Ipse enim cotidianus
defectus corruptionis quid ẽ aliud quam
quȩda ꝓlixitas mortis: Quȩ autẽ lingua
dicerr. uel quis in tellectꝰ capere sufficit
illa suꝑnȩ ciuitatis quanta sint gaudia
angłoꝵ choris inter cẽ. cũ beatissimiᷤ spiri¬
tibus glȩ conditoris assistere. pręsentẽ dĩ
uultũ cernere. in circum scriptũ lumen
uidere. nullo mortis metu affici. in cor¬
ruptionis ꝑpetuȩ munere lȩtari: Sed
adhȩc audita in ardescit animus. iamq
illic cupit assistere. ubi se sperat sine fine
Xgaudere. Sed ad magna pręmia ꝑueniri
non potest. nisi ꝑ magnos labores. Unde
et paulus egregius p̃dicator dicit. Non
coronabitur. nisi qui legitime certauerit.¬

Expanded text:
e vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, 1627 cum beatissimis spiritibus gloriae conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit
Abbreviated transcription (Latin):
si amantes nosmet ipsos relin quamus
ꝓximos: Uel quid rursũ ꝓdestisi aman¬
tes uel zelantes ꝓximos relinquamꝰ nosm&¬
ipsos: In ornam̃to quippe tab̾naculi bis
tinctus coccus offerri p̃cipit᷑. ut ante dĩ
oculos caritas nr̃a đi & ꝓximi amore
coloret᷑. Ille autẽ se uere diligit. qͥ pure
diligit auctorẽ Tunc ergo coccus bis tin¬
gitur. quando erga se & ꝓximũ ex amo¬
re ueritatis animus inflammat᷑ quo ti¬

Expanded text:
si, amantes nosmetipsos, relinquamus si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternũ tabernacułu in gredi nequaqũa
possunt. sed tamen adhostiũ taberna¬
culi mulieres excubant. quia sc̃ȩ̃ animȩ
& ĩa cum infirmitate adhuc carnis gra¬
uantur. amore tamen continuo in gres¬
sum ȩterni introitus obseruant. Moy¬
ses ergo labrum sacerdotib despeculis
mulierũ fecit: quia lex dĩ lauacrum
cõpunctionis peccatoꝵ nr̃oꝵ maculis
exhibet. dum ea semꝑ ꝑ quȩ sc̃ȩ animȩ
suꝑ no sponso placurrunt intuenda
nobis cęlestia p̃cepta prȩbent. Quib
si diligenter in tendimus: in ternȩ nrãe
imaginis maculas uidemus. uidentes aut̃
maculas inpenitentiȩ dolore conpun¬
gimur. conpuncti uero quasi in labro
despeculis mulierũ lauamur . Ust autẽ
ualde necessariũ ut cũ de nob̾ in conpun¬
ctione afficimur: & iã commissoꝵ nob̾
uitã zelemur. Sic ergo nos amaritudo
conpunctionis afficiat: ut tam̃ a ꝓximoꝵ
custodia non auertat. Quid enĩ prodest.

Expanded text:
eternum tabernaculum ingredi nequaquam eternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
tamur: & ꝑ hec ꝓficere ipsi contendimꝰ.
ꝑquȩ iam ꝓfecisse nouimus quos uene¬
ramur. Hinc est enim quod de moyse
scriptũ est. Posuit & labrũ aereũ in quo
lauarent᷑ a aron & filii eius cũ in grede¬
rentur in sc̃a: quẽ fecit despeculis mulie¬
rum quȩ excubabant in ostio tabnacu¬
li. Labrum quippe ęreũ moyses posuit.
in quo sacerdotes lauari debeant & scã
scõꝵ ingredi: quia lex di prius nos laua¬
ri ꝑ cõpunctionẽ p̃cepit. ut nr̃a in mun¬
ditia ad penitrandã secretoꝵ di mun¬
ditiã non sit indigna. Qđ labrũ bene
despeculis mulierũ ꝑhibet factũ. quȩ
ad tab̾naculi ostium in desinenter excu¬
rigunt. & quasi renitentes uultus uelut
ex reddita imagine componunt: quia
dũ p̃ceptis dominicis sollerter intendunt.
in eis ꝓcul dubio uel in quid inse cȩlesti
uiro placeat uel quid displiceat agnos¬
cunt. Quȩ qũãdiu in hac uita sunt: in¬

Expanded text:
tamur, et per haec proficere ipsi contendimus, tamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sarum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excurigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
in habitabunt inra. &sȩpe uidemus q̃d
petra salis brutis animalib ponitur.
ut ex eadem salis petra lambere debeant
& meliorari. Quasi ergo inter bruta
animalia petra sali debet esse sacerdoᷤ
in populis. Curare namq sacerdoti ne¬
cesse est quȩ singulis dicat. unum quẽq
qualiter moneat: ut quis quis sacerdo¬
ti iungitur. quasi esalis tactu arternȩ
uitę sapore condiatur: Sal & enim
non sumus. si corda audientiũ non
condimus. Qđ ꝓfecto condimentũ
ille ueraciter ꝓximo impendit: qui
prȩdicationis uerbũ non sub traluit. ded
cnc uere aliis recta prȩdicamꝰ: si dicta
rebus ostendimus. si ipsi nos diuino a¬
more cõpungimur. & humanȩ uite
que si ne culpa transire nequa quã potest
cotidianas maculas lacrimis lauamus.
Tunc autẽ de nob uere cõpungimur.si
studiose patrũ prȩcedentiũ acta pense¬
oculis nr̃a uita sordescat. Tunc uere con¬
pungimur. cũ p̃cepta dĩ studiose ꝑscru¬

Expanded text:
 habitabunt in ea . Et saepe videmus quod  habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensaoculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscru
Abbreviated transcription (Latin):
rogat talentũ uerbi. ne ad dãpnationẽ
suã de ȩccłȩ stipendio sumat alimenta.
Tunc enim de terra nr̃a cũ prcunia fruetꝰ
comedimus. quando sumentes ȩccłastica
subsidia in prȩdicatione laboramꝰ Precones
namq uenturi iudicis sumuᷤ. Quis ergo
uenturũ iudicẽ nunti&. si preco tacet:
dinde considerandũ nob̾ ẽ: ut inquantũ
ualet quisq in quantũ sufficit et terro¬
rem uenturi uidicii & dulcedinẽ regni
susceptȩ ȩccłȩ insinuare contendat. Et
qui una eademq exhortationis uoce non
sufficit simul cunctos ammonere: deb&
singulos in quantũ ualet instruere. priua¬
tis locutionib ȩdificare. ex hortatione
simplici fructũ infilioꝵ suoꝵ cordibus
quȩrere. Debemus namq pensare conti
dire mentes fideliũ debemus. osigit᷑
qui pastores estis. pensate quia di anima.¬
lia pascitis. De quib ꝓfecto animalib
dõ ꝑ psalmistã dicitur. Animalia tua¬

Expanded text:
rogat talentum verbi, ne ad damnationem rogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare contindire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua
Abbreviated transcription (Latin):
de quib dam in osee scriptum est. Pecca¬
ta populi mei cõmedunt. Cur autẽ pec¬
cata popłi comedere dicunt᷑. nisi qui a
peccata delinquentiũ fouent ne tẽporalia
stipendia amittant: Sed et nos qui
ex oblatione fidelium uiuimus quaᷤ illi
ꝓsuis peccatis optulerunt si comedimuᷤ
& tacemus. eoꝵ ꝓcul dubio peccata man¬
ducamus. Pensemus ergo cuius sit apud
& nichil contra peccata peccantiũ agere
Audiamus quid beati iob uoce dicitur
Si aduersũ me terra mea clamat. et cũ .i.¬
ipsa sulci eius deflent. si fructꝰ eius co
possessorẽ clamat: quando contra pastorẽ
suũ iuste ȩccła murmurat. Cuiꝰ aiã sulci
deflent. si corda audientiũ quae p̃cedentib
sunt patrib p̃dicationis uoce & uigore in¬
uectionis ex arata uident aliquid quodlu¬
geant de uita pastoris. Cuius uidelicet
terrȩ fructꝰ possessor bonussine pecunia
non manducat: quia discretus pastor pre¬

Expanded text:
de quibusdam scriptum est in Osee: Peccade quibusdam scriptum est in Osee: Peccata populi mei comedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud et nihil contra peccata peccantium Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ippossessorem suum clamat, quando contra pastorem suum iuste ecclesia murmurat. Cuius etiam deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor prae
Abbreviated transcription (Latin):
obstat in patria. quia sumptus sumpsit
in uia. Ded quid nos quod tamen dicere¬
sine dolore non possumus.quid nos pasto¬
res agimus. qui & merceđe consequim᷑.
& tamen operarii nequa quã sumus :
fructus quippe scę aeccłȩ instipendio
cotidiano ꝑcipimus: sed tamen ꝓ aet̾na
eccła minime in prȩdicatione laboramͦ
Pensemus cuius dampnationissit sine
labore hic ꝑcipere merceđe laboris.
Ecce ex oblatione fideliũ uiuimus. sed
num quid ꝓanimab fideliũ laboramꝰ:
Illa in nr̃o stipendio sumimus quȩ pro
redim endis peccatis suis fideles optulert̃.
nec tamen contra peccata eadem uel
orationis studio uel p̃dicationis ut dig¬
num est insud amus. ix ꝓ culpa sua
quepiã aꝑta uoce rep̃hendimus. & ad huc
quod est grauius aliquando si ꝑsona
in hoc mundo potens sit eius forsitan oꝑa
laudantur. ne si aduersetur ꝑiracundiã.
munus subtrahat quod impendebat. Sed
debemus sine cessatione meminisse quod

Expanded text:
obstat in patria, quia sumptus sumpsit obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendiredimendis peccatis suis fideles obtulerunt; nec tamen contra eadem peccata vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus, et adhuc quod est gravius, aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan acta laudamus, ne si adversetur per iracundiam, munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod
Abbreviated transcription (Latin):
illic deueritatis uisione ꝑficitur. Qua
inre considerandũ est quod uni nr̃o ope¬
ri duȩ mercedes debentur. na in uia.
altera in patria. na quȩ nos in labo¬
re sustentat. alia quȩ nos in resurrecti¬
one remunerat. Merces itaq quȩ in pre¬
senti recipit᷑. hoc in nob̃ debet augeri:
ut adsequentẽ mercedem robustius ten¬
datur. Uerus ergo quisq prȩdicator
non ideo prȩdicare debet ut in hoc tẽpo¬
re merceđe recipiat : sed ideo mercedem
recipere. ut prędicare subsistat. Quis¬
quis namq ideo prędicat ut hic uel lau¬
dis url muneris merceđe recipiat: aeter¬
na ꝓcul dubio mercede se priuat. Quis¬
quis uero uel ea quȩ dicit ideo placere
hominibus appetit ut dum placet qđ
dicitur. ꝑ eadem dicta non ipse sed dñs¬
ametur. uel idcirco terrena stipendia
in p̃dicatione consequit ne ap̃dicationiᷤ
uoce ꝑ in digentiã lassetur: huic ꝓcul
dubio ad recipienda mercedẽ nic hil

Expanded text:
illic de veritatis visione perficitur. Qua illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Domiametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil
Abbreviated transcription (Latin):
reuertit᷑: quia aut erit quisq prȩdesti¬
natus aduitam & cęleste uerbũ sequit᷑
quod audit. aut si nullus audire uolue¬
rit ipse prȩdicator sine fructu non crit.
Ecce autẽ qui perã & sacculũ ꝓhibuit porta¬
ri. sũptus & alimenta ex eadẽ predicatione
concedit. Nam sequitur. In eadẽ autẽ
domo manete: edentes & bibentes quȩ
apud illos sunt. Dignus enim ẽ opera¬
rius mercede sua. Si pax nr̃a recipitur.
dignũ est ut in eadem domo maneamus
edentes & bibentes quae apud illos sunt:
ut ab eis terrena stipendia consequam.
quib pręmia patriȩ cęlestis offerimus.
Unde & iam paulus hȩc ipsa ꝓminimo
suscipiens dicit. Si nos uob spiritualia
seminauimus. magnũ est si ur̃a carna¬
lia metamus: E notandũ qđ subdit᷑.
Dignus est operarius mercede sua. Qua
iam de mercede sui operis sunt. ipsa ali¬
menta sustentationis:t hic merces
de labore prȩdicationis inchoetur. quȩ

Expanded text:
revertitur, quia aut erit quisque praedestirevertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur, quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
exempla conspicere. ne sua opera
quasi ex mortuis pellib credat muni¬
re. Sunt & enĩ multi qui prauitatẽ
suã ex alienis prauitatib tuentur.
Quia enim alios talia fecisse considerant.
sehȩc facere licenter putant. Hi quid
aliud faciunt. nisi pedes suos ex mor¬
tuoꝵ animaliũ munire pellib conan¬
tur: Om̃is uero qui salutat in uia. ex
occasione salutat itineris : non exstu
dio optandȩ eiusdem salutis. Qui igi¬
tur non amore aeternȩ patriȩ sed prȩ¬
miorũ ambitu salutem audientib
prȩdicat. quasi in itinere salutat: qͥa
ex occasione et ñ ex intentione salu¬
tẽ audientib ex optat. Sequitur.
Inqu̾a cũq domũ intraueritis. p̃rimũ
dicite: pax huic domui. Et si ibi fue
rit filius pacis. requiescet suꝑ illam
pax ur̃a. Sin autẽ. ad uos reuertet᷑
Pax quȩ abore prȩdicatoris offert᷑
aut requiescit in domosi in ea filiuᷤ
pacis fuerit. aut ad eunde p̃dicatorem

Expanded text:
exempla conspicere, ne sua opera exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione dio obtinendae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. In quamcunque domum intraveritis, primum diescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sibi hos non de esse certissime sciat.
ne dũ mens cius occupat̾ ad tempora¬
lia minus aliis ꝓuideat aeterna. Qui
&iã ꝑuiam neminẽ salutare concedi¬
tur. ut sub quanta festinatione in iter
pͥdicationis ꝑgtre debeat ostendat᷑.
Que siquis uerba &iã ꝑ allegoriã ue¬
lit intelligi. in sacculo pecunia clau
sa est: pecunia uero clausa est. sapien¬
tia occulta. Qui igitur sapientię uer ui¬
bum habet. sed hoc erogare ꝓximo ne¬
gligit: quasi pecuniã insacculo ligatã
tenet. Et scriptũ est. Sapientia abscon¬
dita & thesaurus occultus. quȩ utilitaᷤᷤ
in utroq. Quid uero ꝑperam nisi one¬
ra scłi. & quid hoc locõ ꝑ calciamenta
nisi mortuorũ operũ exempla signant᷑:
Qui ergo officiũ p̃dicationis suscipit
dignũ non est ut onus sȩculariũ nego¬
tioꝵ portet: ne dum colla eius hoc de¬
primit. ad prędicanda cęlestia non
assurgat. Nec debet stultoꝵ operũ

Expanded text:
tamen sibi hos non deesse certissime sciat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intsa est. Pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
seuiunt. De quib alibi ueritaᷤ dicit.
Ueniunt ad uos in uestimentis ouium
intrinsecus autẽ sunt lupi rapaces. Con
sensum seruantes in nocentiȩ morsum
malitiȩ non habeamus. Qui enim locũ
prȩdicationis suscipit. mala inferre non
debet sed tolerare : ut ex ipsa sua mansu¬
etudine irã seuientiũ mitiget. & peccatoꝵ
uulnera in aliis ipse afflictionib uulne¬
ratus sanet. Quem & si quando zelus
rectitudinis exigit ut erga subiectos sȩui¬
at. furor ipse de amore sit. non decru¬
delitate : quatinus & iura disciplinae
foris exhibrat. & intus paterna pietate
diligat quos foris quasi insequendo casti¬
gat. Qđ tunc bene rector exhib&. cum
cum terrene cupiditatis onerib nequa¬
quã mentis colla supponit. Unde &
subditur. Nolite portare sacculum
neq perã. neq calciamenta : & neminẽ
ꝑuiam salutaueritis. Prędicatori enim
tanta debet in dõ esse fidutia. ut prȩsen¬
tis uitȩ sumptus quauis non ꝓuideat

Expanded text:
saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Consensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cumcum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Lingũa tuã adherere faciam
palato tuo. et eris mutus nec quasi uir
obiurgans : quia domus ex asperans
est: Ac si aꝑte dicat. Idcirco tibi prȩ¬
dicationis sermo tollitur: quia dum in¬
me insuis actibus plebs ex asperat. ñ
est digna cui exhortatio ueritatis
fiat. Ex cuius ergo uitio prędicatoris
sermo sub trahatur. non facile agnoscit᷑
Quia uero pastoris taciturnitas aliqͥn¬
do sibi semꝑ autẽ subiectis noceat certis¬
sime scitur: sed utinã si ad prȩdicationis
uirtutẽ non sufficimus. loci nr̃i officiũ
in nocentia uitȩ temptaremus. Nam sub¬
ditur. Ecce ego mitto uos: sicut agnos
inter lupos. Multi autẽ cũ regiminis
iura suscipiunt ad lacerandos sub ditoᷤ
in ardescunt. terrorẽ potestatis exhi¬
bent. & quibus ꝓdesse debuerant nocent.
& quia caritatis uiscera non habent dñi
uideri appetunt. patres se esse minime
recognoscunt. humilitatis locum in ela¬
tione dominationis inmutant. & si qͦn¬
do extrinsccus blandiunt᷑. intrinsecus

Expanded text:
t: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
peribus. iustitia eius maner in scłm scłi.
Et hȩc ẽ sapiens illa stułtitia. quã de sicomoro
publicanꝰ quasi fructũ uitȩ legerat: rapta
uidelicet reddere. ꝓpria relinquere. uisibi¬
lia contẽpnere ꝓ inuisibilib & iã mori de¬
siderare. seipsũ ab negare. & eiꝰ qui necdũ
uidetur dnĩ uestigia sequi concupiscere.
Ait dñs ad eũ. Quia hodie salus domui
huic facta est: eo qđ & ipse filius sit abrahe.
filius abrahȩ dr̃ rachius. non quia de eiutꝰ
stirpe generatꝰ sed quia eiꝰ est fidẽ imitat᷑.
ut sicut abraham terrã. cognationẽ domũs¬
q paternã obspẽ future hereditatis dño
iubente deseruit. ita & ille qui thesaurui
incęlis ad quirera bona sua pauperibus
partienda relinqueret. Opulchre dicit¬
& ipse: ut non solũ eos qui iusti ꝑseuerant
sed et eos qui ab in iustitia resipiscunt ad
filios ꝓmissionis ꝑtinere declar&. Aliter
Saluᷤᷤ quę olim iudęoꝵ domũ implebat

Expanded text:
peribus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . peribus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia quam de sycomoro Publicanus quasi fructum vitae legerat, rapta, videlicet, reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abrahae dicitur Zachaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat,