comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma: et aperiret nob̾ scripturas.¬
Iguem inquit ueni mittere ĩ tr̾a:
et quid uolo nisi ut ardeat: Ignẽ
quippe dominus int̾ram mittit.
cum afflatu sp̃c scĩ cor carnalium
incenctit. Et t̾ra ardet: cum cor
carnalium in suis prius uolupta¬
tibus frigidum. relinquit con¬
cupiscentias p̾sentis scłi. et iñcẽ¬
ditur ad amorem dei. Honne
cor nr̃m in quiunt ardens erat
innob̾ lum loqueretur in uia:
et aꝑiret nobis scripturas: Ex
audito quippe ẜmone ĩ ardescit
animus: torporis frigus recedit.
fit mens insupno desiderio anxia:
aconcupiscentiis t̾renis aliena:
amor uerus qui hanc tepleuerit.
infletib ctuciat. S dum tali ar¬
dore cruciatur: ip̃is suis cruciatibꝰ
pascitur. Audire ei libet p̾cepta ce¬
lestia: et quot mandatis instruit᷑.
quasi tot facibus inflãmatur.
Tsurgentes eadem hora.
reg̾ssi sunt inihrłm. et
inuenlunt conggatos undecim.
et eos qui cum ip̃is erant dicen¬
tes. quod surrexit dominus uebe:.
et apparuit simoni. Iam erat fa¬

Expanded text:
a, et aperiret nobis ScripturasIgnem, inquit, veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Ignem quippe Dominus in terram misit, cum afflatu Spiritus sancti cor carnalium incendit. Et terra ardet, cum cor carnalium in suis prius voluptatibus frigidum relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Nonne cor nostrum inquiunt ardens erat in nobis dum loqueretur nobis in via, et aperiret nobis Scripturas? Ex audito quippe sermone inardescit animus, corporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat. Sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur, audire ei libet praecepta coelestia, et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur. Et surgentes eadem hora, regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Jam erat fa
Abbreviated transcription (Latin):
S̾angłis. non int̾ram cecidisse:
s uultum dicuntur int̾ram de¬
clinasse. Hec quem piam scõꝵ
legimus tempore dominice tes¬
sintectionis. uł ip̃o domino uł
angelis sͥ uisis. t̾re postratum ad¬
orasse. Unde mos obtinuit ecc̃as¬
ticus. ut uł in memoriam dñice. ł
in nr̃e spem ressurrectionis. et oĩbꝰ¬

Expanded text:
sibi angelis non in terram cecidisse, sibi angelis non in terram cecidisse, sed vultum dicuntur in terram declinasse. Nec quempiam sanctorum legimus tempore dominicae resurrectionis, vel ipso Domino, vel angelis sibi visis, terrae prostratum adorasse. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut vel in memoriam dominicae, vel in nostrae spem resurrectionis, et o
Abbreviated transcription (Latin):
teriis tempore consectationis as¬
fistere sunt credendi. monente
apło. mulietes in ecc̃a uelamẽ
habere ꝓpt̾ angelos.
Uin timerent autẽ et de¬
clinarent uultum ĩtr̃a:
d̃ixetunt ad illas. Qd̃ quetitis
uiuentem cum mortuis: Hon ẽ
hic: s surrexit. Holite in quiunt
cum mortuis hoc ẽ in monumẽto
qui locus ẽ ꝓprie mortuorum que¬
rete eum: qui ad uitam iam resur¬
texit a mortuis. Et nos autem:
exemplo deuotarum deo femina¬
rum. quociens ecc̃am intramus.
misteriis celestibus appropĩqua¬
mus. siue ꝓpt̾ anglice p̃sentiam
untutis. seu ꝓpt̾ reuentiam sacte
oblationis. om̃i humilitate et ti¬
more debemus ingredi. Ad cõs¬
pectum quippe angłorum uultũ
declinamus int̾ram: cum super¬
narum ciuium que sint gaudi¬
a et̾na contemplantes. humilit̃
nos ciñem eẽ tramq recolimus:
sicut beatus abraham. loquar
inquit ad dñm meum: cum sĩ
puluis et cinis. Et notanclu
quod sce mulietes astantibus

Expanded text:
teriis tempore consecrationis asteriis tempore consecrationis assistere sunt credendi, monente Apostolo mulieres in Ecclesia velamen habere propter angelos . Cum timerent autem et declinarent vultum in terram, dixerunt ad illas: Quid quaeritis viventem cum mortuis? Non est hic, sed resurrexit. Nolite inquiunt cum mortuis, hoc est in monumento qui locus est proprie mortuorum, quaerere eum qui ad vitam jam resurrexit a mortuis. Et nos autem exemplo devotarum Deo feminarum quoties Ecclesiam intramus, mysteriis coelestibus appropinquamus, sive propter angelicae praesentiam virtutis, seu propter reverentiam sacrae oblationis, cum omni humilitate et timore debemus ingredi. Ad conspectum quippe angelorum vultum declinamus in terram, cum supernorum civium quae sint gaudia aeterna contemplantes, humiliter nos cinerem esse terramque recolimus. Sicut beatus Abraham: Loquar, inquit, ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et notandum quod sanctae mulieres astantibus
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̾ exposuit. S teuolutio
lapiclis: mistice teserationem sa¬
cramentorum que uelamine lit¬
tere tegebantur insinuat. Lex
enim in lapide scripta ẽ: cuius a¬
blato tegmine. corpus dñi mor¬
tuum non inuenitur: s uiuum
euangelizatur. Quia et si cogno¬
nunc non nouimus:
Tfactum ẽ dum mente
const̾nate ẽent de isto: ec¬
ce duouir steterunt secus illas
inueste fulgenti. Mente cons¬
ternate etant: quia et lapidem
tam in mense magnitudinis re¬
uolutum stupebant. et corpus tã
eximie uenetationis non inuẽ¬
tum dolebant. Sicut autẽ tẽp¬
tato insolitudine dño. mox im¬
pleta uictoria accedentes ei ange¬
li ministrant: ita codem passo
incarne saluatore. pot deuicto:
certamine mortis ueniunt an¬
głi: qui non solum ubo consolã¬
te s et fulgente habitu: głam
triumphantis annuntiant. No¬
modo autẽ posito inscpulcto cor¬
pore saluatoris angłi astitisse
leguntur: ita etiam celebrãdis
eiꝰdem sacratissimi corporis mis¬

Expanded text:
exposuit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum quae velamine litterae tegebantur insinuat. Lex enim in lapide scripta est, cujus ablato tegmine corpus Domini mortuum non invenitur, sed vivum evangelizatur, quia etsi cognonunc non novimus. t factum est dum mente consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti. Mente consternatae erant, quia et lapidem tam immensae magnitudinis revolutum stupebant, et corpus tam eximiae venerationis non inventum dolebant. Sicut autem tentato in solitudine Domino mox impleta victoria accedentes ei angeli ministrant, ita eodem passo in carne Salvatore, post devictae certamina mortis veniunt angeli, qui non solum verbo consolante, sed et fulgente habitu gloriam triumphantis annuntient. Quomodo autem posito in sepulcro corpori Salvatoris angeli astitisse leguntur, ita etiam celebrandis ejusdem sacratissimi corporis mys
Abbreviated transcription (Latin):
illum dicentes. Mane nob̾cum
qm̃ ad uesꝑascit: et inclinata ẽ
iam dies. Et intrauit cum illis.
Hichil simplex u̾itas ꝑ duplici¬
tatem fecit. S quod dicitur fĩxit
se longius: talem se exhibuit dis¬
cipulis incorpore. qualis ap̃ illos
inmente erat. Probandi autem
erant. si hii qui eum et si nec dum
ut dm̃ diligẽnt: saltim ut peregͥ¬
num amare potuissent. Sed quia
eẽ extranei a karitate non potant.
hii cum quib uetitas gradieba¬
tur: eum ad bospicium quasi ꝑe¬
giinum uocant. Cut autẽ dicimꝰ
uocant: cum illic scriptum sit et
coegerunt illum: Ex quo nimi¬
rum exemplo colligitur: quia pe¬
grini non solum adhospicium
inuitandi sunt. s etiam trahedi.
Tfactum est
dum recumb̾et cum illis.
acceplt panem. et beneclixit ac
fregit. et porrigebat illis. Et aꝑ¬
ti sunt oculi eorum: et cognoue¬
runt eum. Quem inscripture:
sacre expositione nõ cognouunt.
in panis fractione cognoscunt.
Audiendo p̃cepta dei illuminati
non sunt. faciendo illuminati sũt:

Expanded text:
illum dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. Et intravit cum illis. Nihil simplex veritas per duplicitatem fecit, sed quod dicitur: Finxit se longius ire, talem se exhibuit discipulis in corpore, qualis apud illos in mente erat. Probandi autem erant si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sit: Et coegerunt illum? Ex quo nimirum exemplo colligitur, quia peregrini non solum ad hospitium invitandi sunt, sed etiam trahendi. Et factum est dum recumberet cum illis, accepit panem, et benedixit ac fregit, et porrigebat illis, et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt eum. Quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverunt, in panis fractione cognoscunt. Audiendo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Propham et magnum fatent᷑.
filium dei tacent. Uel scilicet nõ¬
dum ꝑfecte credentes. uł solliciti
loquebantur: qd uerum credidete
celantes:
Tquomodo tradiderunt:
cum summi sacerdotes. ⁊
prindpes nr̃i incondempnationẽ
mortis: et crucifixerunt eum. Hos
autẽ spabamus: quia ip̃e ẽẽt redẽp¬
turus isrł. Merito tristes incede¬
bant: quia et se ip̃os quodamino¬
do arguebant. quod millo tedemp¬
tionem sꝑau̾int. quem iam mor¬
tuum uiderant. nec ressurrecturũ
credebant. Et maxime dolebãt
eum sine culpa occisum: quia no¬
u̾ant innocentem:
Tnunc suꝑ hec omnia ter¬
cla dies ẽ hodie: quo hec:
ft̃a sunt. S et mulieres quedã

Expanded text:
lo. Prophetam et magnum fatentur, lo. Prophetam et magnum fatentur, Filium Dei tacent, ut scilicet, nondum perfecte credentes, vel solliciti,loquebantur, quod verum credidere celantes. quomodo tradiderunt um summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eum; nos autem sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel. Merito tristes incedebant, quia et seipsos quodammodo arguebant quod in illo redemptionem speraverint; quem jam mortuum viderant, nec resurrecturum credebant, et maxime dolebant eum sine culpa occisum, quia noverant innocentem. Et nunc super haec omnia tertia dies est hodie, quod haec facta sunt. Sed et mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit quidem discipulis dñs:
s eis spetiem quam recognosce¬
rẽt non ostendit. Hoc ergo egit fo¬
tis dominus in oculis corporis: ꝙ
apud ip̃os agebatur intus ĩ oculis
cordis. Ip̃i namq apud semetipso
intus et amabant et dubitabant.
Eis autẽ dominus foris et p̾sens
erat: et quis eẽt non ostendebat.
De se ergo loquentibꝰ p̃sentiam ex¬
ibuit: s de se dubitantibus cogni¬
tionis sue speciem abscondit:¬
T respondens imus cuino¬
men cleophas: dixit: Tu
solus ꝑegrinus es mihrłm. et nõ
cognouisti que facta in illa his:
diebus: Peregrinum putabãt
eum: cuius uultum non agnosce¬
bant. S et reuera pegrinus erat
eis: a quorum nature fragilitate
pcepta. iam ressurrectionis gła lõ¬
ge distabat. Peregiinus etat
eis: a quorum ad huc fide ut pote
tessurectionis eius nescia mane¬
bat extraneus:
uibus ille dixit. Que: q.
dixerunt. De ih̾u nazare¬
no: qui fuit uir ꝓph̾a. potens ĩ ope
et ẜmone. coram deo et om̃i popu

Expanded text:
Apparuit quidem discipulis Dominus, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant. Eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus, cognitionis suae speciem abscondit. Respondens autem unmen Cleophas, dixit ei: Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant. Sed et revera peregrinus erat eis a quorum naturae fragilitate percepta jam resurrectionis gloria longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide, ut pote resurrectionis ejus nescia, manebat extraneus. Quibus ille dixit: Quae? Et dixerunt ei: De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt cdicentes. se etiam uisioẽ
anglorum uidisse. qui dicunt eũ
uiuere. Tertuisse dicuntur m̃ito
ꝑ angelos eius ressurrectione.
gaudium quo recrearentur in¬
dicare potuerunt.
Tabierunt quidam ex
nr̃is ad monumentum.
et ita muenerunt sic̃ mulieres
dixerunt: ip̃m uo non in uenert.
Cum ip̃e luchas petrum dix̃it
cucurrisse ad monumentũ. ⁊ m̃c
cleopham cdixisse ip̃e retulerit
quod quidam eorum ierint ad
monumentum: intelligitur a
commnemorauit. quia illi primi¬
tus maria nunciauerit:

Expanded text:
nerunt dicentes se etiam visionem angelorum vidisse, qui dicunt eum vivere. Terruisse dicuntur merito per angelos ejus resurrectione, gaudium quo recrearentur videre potuerunt. Et abierunt quidam ex nostris ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dicum ipse Lucas Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum et Cleopan dixisse ipse rettulerit, quod quidam eorum ierant ad monumentum, intellegitur adcommemorauit, quia illi primitus Maria nuntiauerat.
Abbreviated transcription (Latin):
cordantur: formam nobis p̾bẽt.
ut int̾ ip̃a dũice passionis miste¬
ria celebranda. non solum eiꝯdẽ
beate passionis et ab inferis res¬
surrectionis: nec non etiam et
incelos głose ascensionis. digna
semꝑ uenetatione tecordemut:
Tegtesse amonumento.
nunciauunt hec omnia
illis lindecim: et ceteris omĩbus.
Sicut in principio mulier aue¬
tor culpe uiro fuit. et uir exequn¬
tor erroris: ita nunc que prior i¬
mortem gustauerat. ressinrectio¬
atus apud uiros opprobrium sꝰ¬
tiñet: que culpam uiro transfude¬
rat transfudit et grãm:¬

Expanded text:
cordantur formam nobis praebeant, cordantur formam nobis praebeant, ut inter ipsa dominicae passionis mysteria celebranda, non solum ejusdem beatae passionis, sed ab inferis resurrectionis, nec non et in coelos gloriae ascensionis digna semper veneratione recordemur. t egressae a monumento nuntiaverunt haec omnia illis undecim, et caeteris im in principio mulier auctor culpae uiro fuit, uir exsecutor erroris, ita nunc quae mortem prior gustauerat resurrectioatus aput uiros obprobrium sustineret, quae culpam uiro transfuderat, transfudit et gra
Abbreviated transcription (Latin):
E cordamini qualiter
locutus ẽ uobis. cum ad¬
huc ingalilea eẽt: dicens quia:
oportet filium hominis tradi in
manus pcc̃orum et crucifiagi. et
die t̾cia ressurgete. Die t̾cia dñs
sicut ip̃e qd̾ ex hoc loco discimus.
int̾ discipulos uiros etiam femi¬
nis que cum sequebantur p̃dixit:
resurrectionis sue triumphum:
celebrauit. Die namq parasceue
hora nona spm̃ tradens. uespere se¬
puitus. mane prima sabb̾i surrex̃.
sicut marchus euangłista apte.¬
designat. Non ergo inmerito uno
die in sepulcro et duab noctibus
quippe uenit qui in morte sp̃c car¬
nisq tenebamur: unam ad nos
suam idest carnis mortẽ detulit.
et duas nr̃as quas recepit soluit.
Si enim ip̃e uttamq susciꝑet: nos
a nulla liberaret. S unam mi¬
sericordit̃ accepit: et iuste uttãq
dampnauit. Simplam suam
duple nr̃e contulit: et dupplam
nrãm moriens sub egit.
Trecordate sunt u̾borum
eius. Mulleres que in mo¬
numento dñi stantes. ũborum
que de sua passione p̾fatus ẽ re¬

Expanded text:
damini qualiter locutus est vobis cum adhuc in Galilaea esset dicens: Quia oportet Filium hominis tradi in manus peccatorum, et crucifigi, et die tertia resurgere. Die tertia Dominus sicut ipse, quod ex hoc linter discipulos viros etiam feminis quae eum sequebantur praedixit, resurrectionis suae triumphum celebravit. Die namque parasceves hora non spiritum tradens, vespere sepultus, mane prima Sabbati surrexit, sicut aperte Marcus evangelista designat. Non ergo immerito uno die in sepulcro et duabus noctibusquippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur, unam ad nos suam, id est, carnis mortem detulit, et duas nostras quas recepit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Et recordatae sunt verborum ejus. Mulieres quae in monumento Domini stantes verborum quae de sua dispensatione praefatus est re
Abbreviated transcription (Latin):
geñe castigatum altari linum
imponamus. A romata autem
que mulieres defferunt: odorẽ
untutum et oronum. quib al¬
tari appropinquare debemus. su¬
auitatem significant. Unde iohs
in apochalipsi sua cum fialas in
manus angłorum aureas .i. mũ
das in electorum corde conscien¬
tias plenas odoramentorum des¬

Expanded text:
genere castigatum altari linum genere castigatum altari linum imponamus. Aromata autem quae mulieres deferunt, odorem virtutum et orationum quibus altari appropinquare debemus, suavitatem significant. Unde Joannes in Apocalypsi sua cum phialas in manu angelorum aureas, id est, mundas in electorum corde conscientias, plenas odoramentorum des
Abbreviated transcription (Latin):
prima sabbati. prima ẽ dies sab¬
bati. Quam diem dñicam. ꝓpt̃
dii resurrectionem mos xp̃ianꝰ
appellat. Quod autẽ ualde dilu¬
culo mulieres uenerunt ad mo¬
numentum: iuxta historiam qͥdẽ
magnus querendi et inueniẽdi
dñm. feruor karitatis ostendit᷑.
Iuxta intellectum ũo misticum
nobis datur exemplum. illumi¬
nata facie discussisq uiciorum te¬
nebris: ad sacto scmñ dñi corpus.
accedẽ. Nam et sepulchrum illd̾
ueñabile. figuram dominici habe¬
bat altaris. in quo carnis eius:
ac sanguinis solent misteria ce
lebrari. Unde regula ecc̃astica:
tenet cadem misteria. nõ insetico.
nec in panno tincto: s instat sỹn¬
donis quo eum ioseph inuoluit.
in linteo puro debete consectari:
ut sicut ip̃e ueram t̾tene mortalis¬
q nature substantiam ꝓ nobis
morti obtulit: ita et nos in com¬
memorationem eidem tremẽdi
et uenerabilis sacramenti. purũ
de t̾re germine candidumq et
multi modo qͣi mortificationum

Expanded text:
prima Sabbati, prima est dies a Sabprima Sabbati, prima est dies a Sabbato, quam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat. Quod autem valde diluculo mulieres venerunt ad monumentum, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur, juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum illuminata facie decussisque vitiorum tenebris ad sacrosanctum Domini corpus accedere. Nam et sepulcrum illud venerabile figuram dominici habebat altaris, in quo carnis ejus ac sanguinis solent mysteria celebrari, unde regula Ecclesiastica tenet eadem mysteria, non in serico, non in panno tincto, sed instar sindonis, quo eum Joseph involvit in linteo puro debere consecrari. Ut sicut ipse veram terrenae mortalisque naturae substantiam pro nobis morti obtulit, ita et nos in commemorationem ejusdem tremendi et venerabilis sacramenti, purum de terrae germine candidumquemultimodo quasi mortificationum
Abbreviated transcription (Latin):
tis pp̃arandis erant occupate.
Quod non solum indie parasce¬
ue egerant: uerum transacto sa¬
bbato .i. sole occidente. mox ut ope¬
randi licentia remeabat: emett̃
aromata. ut mane uenientes:
ungerent corpꝯ eius: sicut mar¬
chus engłista testatur. Heq enĩ
uesꝑe sabb̃i p̃occupante iam noctis
articulo: monumentum adire:
ualuetunt. Inspecta autẽ dñi se-¬
pultura reu̾tentes pparant aro-¬
mata et unguenta: qui: qui lec¬
ta audita tecordata passione do¬
minica. mox ad patranda se oꝑa
uirtutum. quibus xp̃c delectetur
conũtunt. Et sabbato quidem:
paratis a romatib silent uẽtini
pꝯt sabbatum cum munetib ad
dũm: cum finita p̃sentis uite pa¬
rasceue. beata in requie gauden¬
tes expectant. quando tempore :¬
cessurtectionis apparente. redolẽ-¬
tib xp̃o sp̃ualium actionum qͣ¬
a romatib occurrant:
diluculo uenetunt ad mo-¬
numentum: portantes que para¬
u̾unt atomata. Una sabbati sũ

Expanded text:
tis praeparandis erant occupatae. tis praeparandis erant occupatae. Quod non solum in die Parasceves egerant, verum, transacto Sabbato, id est, sole occidente, mox ut operandi licentia remeabat, emerunt aromata ut mane venientes ungerent corpus ejus, sicut Marcus Evangelista testatur. Neque enim vespere Sabbati, praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Inspecta autem Domini sepultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, recordata passione dominica, mox ad patranda se opera virtutum quibus Christus delectetur convertunt, et Sabbato quidem paratis aromatibus silent venturi post Sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum, finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exspectant, quando tempore resurrectionis apparente, redolentibus Christo spiritalium actionum, quasi aromatibus occurrant. diluculo venerunt ad monumentum, portantes quae paraverant arom. Una Sabbati, sive
Abbreviated transcription (Latin):
lilea. iliderunt monumentum:
et quemadinodum posicum erat
corpus eius. Supra legimus qr
stabant omnes noti eius a lõge.:
et mulietes que secute erant eũz
lis ergo notis ihu pꝯt depositũ
eius cadauet ad sua reu̾tentibꝰ:
sole mulieres que arcius ama¬
bant. funus subsecute quomodo
ponetur inspicete cupiebant: ut
ei tempore cõgruo munus possẽt
parasceuen: cum anime humiles
et quo maioris sͥ conscientie fra¬
gilitatis. eo maiori saluatoris
dilectione feruentes: passionis
eius uestigia in hoc scło. quo reqͥ¬
es ẽ pparanda fucura diligenter
obsecuntur: et si forte ualeant
imitari. sedula curiositate quo:
ordine sit eadem passio completa
ppendunt:
T reutentes parauunt a¬
romata: et unguenta. Et
sabbato quidem siluerunt: sccł
mandatum. Mandatum erat
ut sabb̃i silentium. auesꝑa usq
ad uesꝑam seruaretur. Et ideo:
religiose mulieres sepulto dño.
quam diu licebat oꝑari. idest
usq ad solis occasum. ĩ unguen¬

Expanded text:
lilaea, viderunt monumentum, lilaea, viderunt monumentum, et quemadmodum positum erat corpus ejus. Supra legimus quia stabant omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum. His ergo noti Jesu post depositum ejus cadaver ad sua remeantibus, solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae quomodo poneretur inspicere cupiebant, ut ei tempore congruo munus possent Parasceves, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis eo majori Salvatoris dilectione ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari, sedula curiositate quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Et revertentes paraverunt aromata et unguenta. Et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur, et ideo religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum in unguen
Abbreviated transcription (Latin):
consummatum ẽ. idest sexti
diei quod ꝓ mundi refectione
suscepi. totum ẽ opꝰ ꝑfectum.
Sabbato autẽ insepulcto tequi¬
escens: ressurrectionis que octa¬
ua diei uentura erat expecta¬
bat euentum. Ubi nr̃e simul de¬
uotionis p̾lucet exemplum. qͦs
in hac quidem sexta mundi eta¬
te ꝓ domino pati. et uelud mun¬
do crucifigi necesse ẽ: in septima
ũo etate .i. cum leti quis debitũ
soluit. corpora quidẽ in tumulis.
animas autẽ secteta in pace cũ
domino mañe. Et pꝯt bona oꝑ¬
tet oꝑa quiescere: donec octaua
tancł ueniente etate. etiã corpo¬
ra ip̃a ressinrtectione głificata.
cum animabꝰ simul mnͥ corrupti¬
onem et̾ne herecditatis accipiãt.
Unde pulcre septima dies ĩge¬
nesi uesꝑam habuisse non legit᷑.
quia requies animarum q̃ illo
in scło nuncẽ. nõ ullo consum̃da
merore s pleniore gaudio futu¬
ra ẽ tesintectionis adaugenda:
Ubsecute aũt mulieres
que cum ip̃o uenant dega¬

Expanded text:
Consummatum est , id est, sexti Consummatum est , id est, sexti diei, quod pro mundi resurrectione suscepi, totum est opus perfectum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis quae octava die ventura erat, exspectabat eventum. Ubi nostrae simul devotionis praelucet exemplum, quos in hac quidem sexta mundi aetate pro Domino pati, et velut mundo crucifigi necesse est; in septima vero aetate, id est, cum leti quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec octava tandem veniente aetate etiam corpora ipsa resurrectione purificata, cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Unde pulchre septima dies in Genesi vesperam habuisse non legitur, quia requies animarum quae illo in saeculo nunc est, non ullo consumenda moerore, sed pleniore gaudio futurae est resurrectionis adaugenda. Subsecutae autem mulieres quae cum ipso venerant de Ga
Abbreviated transcription (Latin):
luit. Et suscitatus ẽ: s quando
uoluit. hoc ẽ ergo quod ait. Sĩ
de singulari sepultura. In pace
c. me. Idẽ cet̾orum mortalium
infine ressurtectione seruata: me
singulari dono. a mortuis die:
tertia ressurge̾ ꝑmisisti.
Tdies erat parasceue:
et sabbatum illucescebat.
Parasceue. p̃paratio interp̃tat᷑.
Q uo nomine iudei qui int̾ gre¬
cos comĩsabantur. sextam sabba¬
ti que nunc a nob̾ sexta feria uo¬
catur appellabant. qd̾ eo udł die.
que in sabbato fuerant necessa¬
na ppararent. Iuxta qd de mãna
quondam etat p̃ceptum. sexta
autem die colligetis duplum.
et cetã. Qui uo int̾ romanos ui¬
tam ducunt iudei. usitatiꝰ eã
latine cenam puram cognomi¬
nant. Qui ergo sexta die hoõ
factus et tota mundi ẽ creatura
ꝑfecta. septima autẽ conditor:
ab oꝑe suo tequieuit. unde et hãc
sabbatum idest requiem uocari
p̃cepit: tecte dominus eadẽ die
sexta crucifixus. humane repa¬
rationis impleuit archanum.:
Unde cum accepiss acetum. dix̃

Expanded text:
luit: et suscitatus est, sed quando voluit. Hoc est ergo quod ait: Singde singulari sepultura: In pace  me , id est, caeterorum mortalium in fine resurrectione servata, me singulari dono a mortuis die tertia resurgere promisisti. Et dies erat Parasceves, et Sabbatum illucescebat. Parasceve praeparatio interpretatur, quo nomine Judaei qui inter Graecos conversabantur sextam Sabbati, quae nunc a nobis sexta feria vocatur, appellabant, quod eo videlicet die quae in Sabbatum forent necessaria praepararent. Juxta quod de manna quondam erat praeceptum: Sexta autem die colligetis duplum, etc. . Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eum Latine coenam puram cognominant. Quia ergo sexta die homo factus, et tota mundi est creatura perfecta, septima autem Conditor ab opere suo requievit, unde et hanc Sabbatum, id est, requiem, vocari praecepit, recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae reparationis implevit arcanum. Unde cum accepisset acetum, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tuas cõmendo sp̃m meum. Et
hec dicens: expirauit. Patrem in¬
uocando. filium dei se̾ ẽẽ declarat.
sp̃m uo cõmendando. nõ defectu
sue uirtutis: s confidentiam eidẽ
cum patre potestatis insinuat. A¬
mat enim dare glam patti: ut nos
edificet głam dare cteatori. Cõ¬
hoc quod delectato corde et exul¬
tantib spe ressurgendi labiis ĩ
alio psalmo loquitur. Qm̃ non

Expanded text:
tuas commendo spiritum meum; et haec dicens exspiravit. Patrem invocando Filium Dei se esse declarat. Spiritum vero commendando, non defectum suae virtutis, sed confidentiam ejusdem cum Patre potestatis insinuat. Amat enim dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Comhoc quod delectato corde et exsultantibus spe resurgendi labiis, in alio psalmo loquitur: Quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
incipiens a moyse et om̃ibus ꝓ¬
phetis: interp̾tabatut illis ĩ oĩbꝰ
scripturis que de ip̃o erant. hoc
in loco non ullam scripturam int̾¬
pretandi. s gemina nos ip̃os hu¬
miliancli necessitas incumbit.
qui neq inscripturis quantum
oportet e docti. neq ad implenda
que discere forte potuimus. qñ¬
tum decet sumus intenti. Hã
cuti sunt: et hunc ꝑangustiami
passionis in głam suam intta-¬
curum: qua tatione se glantur
ce xp̃ianos. qui iuxta iurium su¬
arum modulum. neq scripturas
tribulationum desidetant attin¬
Sere
Tappropinquaũunt cas¬
tello quo ibant. et tp̃e fi

Expanded text:
ipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Hoc nobis in loco non ulla Scripturam interpretandi, sed gemina nosipsos humiliandi necessitas incumbit, qui neque in Scripturis quantum oportet edocti, neque ad implenda quae discere forte potuimus quantum decet sumus intenti. Nam stum locuti sunt, et hunc per angustiam passionis in gloriam suam intraturum qua ratione se gloriantur esse Christianos, qui juxta virium suarum modulum neque Scripturas tribulationum desiderant attingere? Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
tizatus ẽ in iordane: et sp̃c sc̃s
inspetie columbe descendit sr̃
eum. et mansit millo. Unctus
ẽ igitur oleo sp̃uali. et uirtute
celesti: ut pauptatẽ cõditioĩs
humane. thesauro resurrectionis
ngaret et̾no: captiuitatẽ mẽtis
anferret: cecitatem illuminaret
animarum. Beati inquiens pau¬
pes: quia nim ẽ regnum dei. Et
iterum. Si uos filius lib̾auerit:
uere liberi eritis. Et iterum .
Qui sequitur me: nõ ambulat
intenebris. s habebit lumẽ uite.
Imittere confractos
in remissionem: p̃dicare¬

Expanded text:
tizatus est in Jordane, et Spiritus sanctus tizatus est in Jordane, et Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, et mansit in illo. Unctus est igitur oleo spiritalis et virtute coelesti, ut paupertatem conditionis humanae thesauro resurrectionis rigaret aeterno, captivitatem mentis auferret, caecitatem illuminaret animorum. Beati, inquiens, pauperes, quia vestrum est regnum Dei . Et iterum: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Et iterum: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Dimittere confractos in remissionem. P
Abbreviated transcription (Latin):
attestatione corrigẽt.
Tut reuoluit librum:
inuenit locum ubi scrip¬
tum erat. Pulchre librũ ꝓpħe
clausum accepit. s reuolutum
legit: qui misterium incarna¬
tionis sue ꝓpharum uoce pres¬
criptum. et prius suscepit exhibẽ¬
dumꝰ. et pot intelligendum mor¬
talib aperuit.
piritus dñi suꝑ me. ꝓpter
quod unxit me: euange¬
supra gentium. et ecc̃ẽ confirma¬
tione ꝑ ꝓph̾am saluator: cum it
ceta diceret. ego dominus ĩtẽpo
milia sunt. ad quẽ psalmista:
iam dixerat. Dilexisti iusticiã
et odisti iniquitatẽ: ꝓptea im¬
xit te deus deus tuus oleo le¬
ticie p̃consortibus tuis. Quan¬
do enim consortes nominant᷑.
naturam carnis intellige: qua
deus consortes substantie sue
nos habet. Et quia etat unctio
spualis. et nequaquã huma-¬
ni corporis. ut fuit insacerdoti¬
b iudeorum: id circo p̃ consortibꝰ
idest ceteris scis. unctus ẽẽ me¬
moratur. Cuius mictio illo:
expleta ẽ tempore. quando bap¬

Expanded text:
attestatione corrigeret. attestatione corrigeret. Et ut revolvit librum, invenit locum ubi scriptum erat. Pulchre librum prophetae clausum accipit, sed revolutum legit, quia mysterium Incarnationis suae prophetarum voce prcriptum, et prius suscepit exhibendum, et post intelligendum mortalibus aperuit. piritus Domini super me, propter quod unxit me evange gentium et Ecclesiae confirmatione per prophetam Salvator, cum inter caetera diceret: Ego Dominus, in tempmilia sunt. Ad quem Psalmista jam dixerat: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige, qua Deus consortes substantiae suae nos habet. Et quia erat unctio spiritalis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum, idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempore, quando bap
Abbreviated transcription (Latin):
uit gͦ ihx die sabbati insynago¬
gam. ut ritum legis mosayce
cumulo gr̃e celestis ad impłet.
Tsurrexit legẽ:
et traditus ẽ illi liber:
pħe ysaie. Inditium quidẽ hu¬
nullime dispensationis ẽ. qua
deus int̾ homines ministrare.
non ministrari uenerat: quod
etiam lectoris susciꝑe nõ dedig¬
natur offitium. S altiore pro-¬
uidentia lucas a lectione et ex¬
planatione ꝓphe. gesta dñi.
scripturus inchoauit: quia sci-¬
licet omnis ꝓpħie scriptura ad
ip̃m usq ꝑtingens. ꝑ ip̃m nob̾
apienda. et in ip̃o constiterit
ad implenda. U.nde et utrumq
hoc in euangelii sui fine mani-¬
festius implicat: cum posito pͥ
dicto saluatoris. qm̃ necesse ẽ
impleri omnia que scripta st̃
in lege moysi. et ꝓpħ̾is et psal¬
mis de me. mox ip̃e sub iunxit.
Tunc aperuit illis sensum. ut
intelligẽnt scripturas. Surrex̃
igitur legere ihx: ut quos noua
signorum oꝑatione non con¬
uerterat: uł ꝓphetice lectionis

Expanded text:
vit ergo Jesus die Sabbati in synagovit ergo Jesus die Sabbati in synagogam, ut ritum legis Mosaicae cumulo gratiae coelestis adimpleret. t surrexit legere, et traditus est illi liber prophetae Isaiae. Indicium quidem humillimae dispensationis est, qua Deus inter homines ministrare, non ministrari venerat, quod etiam lectoris suscipere non dedignatur officium. Sed altiore providentia Lucas a lectione et explanatione prophetae gesta Domini scripturus inchoavit, quia scilicet omnis prophetiae Scriptura ad ipsum usque pertingens, per ipsum nobis aperienda, et in ipso constiterit adimplenda. Unde et utrumque hoc in Evangelii sui fine manifestius explicat, cum posito prius dicto Salvatoris: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et psalmis de me ; mox et ipse subjunxit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Surrexit igitur legere Jesus, ut quos nova signorum operatione non converterat, vel propheticae lectionis
Abbreviated transcription (Latin):
pulus utroq uocabulo. noui
aut tantum ecc̃a nũcupatur.
quia uidelicet et pecora et in¬
animate queq res cõg̃gari
ĩ unum possunt. conuocari at̃
nõ nisi ratione utentia posst̃.
rectius conuocatũ ĩ initatẽ
fidei quam cong̾gatum di-¬
cete. idest ecc̃am. quam syna¬
gogam nominare: aplicis:
scriptoribꝰ et doctoribꝰ uisũ
ẽ. Confluebant aut die sab
bati insynagogas: ut iuxta
qd̾ dominus precipit. uaca¬
te et uidete qm̃ ego sum d̾s.
feriatis mundi negotiis. ad
meditanda legis monita.
quieto corde residerent. Cu¬
ius eo die deuotionis agende.
hactenus in ecc̃a ꝑduceret in¬
ditium: que ad memoriam pͥs¬
ce religionis canticum de ute¬
ro nomii. inquo uniusus ue¬
teris ppli status quid uidelic
offenso. quid ꝓpitio deo me¬
ruerit continetur: nõ nullis
in locis sabbato licere cõsue¬
uit. Alioquin eẽ pposterum:
ut prioribꝯ septimane diebꝰ.
ꝓpharum dictis carminibꝰ
moysi ultimum dicetur. Intra¬

Expanded text:
pulus utroque vocabulo, Novi pulus utroque vocabulo, Novi autem tantum Ecclesia nuncupatur. Quia videlicet et pecora, et inanimae quaeque res congregari in unum possunt, convocari autem non nisi ratione utentia possunt.rectius convocatum in unitatem fidei, quam congregatum dicere, id est, Ecclesiam, quam Synagogam nominare, apostolicis scriptoribus et doctoribus visum est. Confbati in synagogis, ut juxta quod Dominus praecipit, Vacate et videte, quoniam ego sum Deus, feriatis mundi nmeditanda legis monita quieto corde residerent. Cujus eo die devotionis agendae hactenus in Ecclesia perdurat indicium, quae ad memoriam priscae religionis canticum Deuteronomii, in quo universus veteris populi status, quid videlicet offenso, quid propitio Deo meruerit, continetur, nonnullis in locis Sabbato dicere consuevit. Alioquin esset praeposterum ut prioribus septimanae diebus prophetarum dictis carminibus, Moysi ultimum diceretur. Intra
Abbreviated transcription (Latin):
mo de uittutibꝰ famam eg̃s¬
sam. et sic doctrinam magnifi¬
catam ẽẽ commnemorat: iuxta
ordinem uidelicet quẽ et ĩ acti¬
b apłorum breuit commẽda¬
re curauit: que cepit ih̾c facẽ
et docete. Prius enim facere
et pꝯea posuit docere: ne doctor
auditorib suis. que nõdum
factis ip̃e patrauit. imꝑare p̃¬
sumat.
Tuenit nazareth ubi ÷¬
erat nutritus: et intraũ
scd̾m consuetudinẽ suam die
sabbati. in synagogam. Syna¬
goga gõe. latine dicitur con¬
gregatio. quo nomine non so¬
lum affluentium turbatum
conuentum. s et domũ qua
ad audiendũ dicendum ue
dei u̾bum conueniebant iu¬
dei. appellare solebant: unde
dominus ad annam pontifi¬
cem. ego semꝑ inquit docui
in synagoga et intemplo:
quo omnes iudei conueniũt:
sicut et nos ecclias fidelium¬
et loca et hac hortus uocitamꝰ
uerum differt inter synago¬
gam que cong̃gatio. et ecc̾a
que conuocatio interp̃tatur.
quod ueteris instrumenti po¬

Expanded text:
mo de virtutibus famam egresmo de virtutibus famam egressam, et sic doctrinam magnificatam esse commemorat. Juxta ordinem, videlicet, quem et in Actibus apostolorum breviter commendare curavit: Quae coepit Jesus facere et docere . Prius enim facere, et postea posuit docere, ne quis doctor auditoribus suis quae nondum factis ipse patravit, imperare praesumat. Et venit Nazareth ubi erat nutritus, et intravit secundum consuetudinem suam die sabbati in Synagogam. Synagoga Graece, Latine dicitur congregatio, quo nomine non solum affluentium turbarum conventum, sed et domum, qua ad audiendum dicendumve Dei verbum conveniebant Judaei, appellare solebant. Unde Dominus ad Annam pontificem: Ego semper, inquit, docui in synagoga, et in templo, quo omnes Judaei conveniunt. Sicut et nos Ecclesias fideliumet loca et choros vocitamus. Verum differt inter Synagogam quae congregatio, et Ecclesiam quae convocatio interpretatur, quod veteris Testamenti po
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ingalileam. et fama
exiit ꝑ uniũsam regionem de
illo: et ip̃e docebat in synagogis
eorum. et magnificabatur ab oĩ¬
b. Uirtutem spc̃ signa miracu¬
lorum dicit: ficut et alibi iudei
ad mirantes. unde inquiunt
huic sapientia hec et uirtus: sa¬
pientiam uidelicet doctrinam.
uirtutẽ uo ad oꝑa referentes.
Que utraq pariter et ĩ hoc loco
iunguntur: dum iħc et ĩuirtute
sp̃c̃ reg̃ssus ẽẽ. et insynagogis
eorum docuisse phibetur. Uñ
merito et magnificatus apre¬
sentibꝰ: et ꝑabsentes quosq
fama uulgatus asseuatur. Qd̾
non utiq nisi p̾cedentib fac¬
torum dictorum ue fieri poss
inditiis. Sed horum tempus
et ordinem. in iohannis ut dic¬
tum ẽ. euangłio quisquis q̃si¬
erit inueniet: cuius ut ceteta
p̃termittam. unum solũmodo
testimonium ponam. Cum ue¬
niss inquit iħs ingalileam.
exceꝑunt eum galilei: cum:
uidissent omnia que fecit in
iherosolimis in die festo. No
doctrine grãm ministrasse. pri¬

Expanded text:
spiritus in Galilaeam, et fama exiit per universam regionem de illo; et ipse docebat in synagogis eorum, et magnificabatur ab omnibus. Virtutem spiritus, signa miraculorum dicit. Sicut et alibi Judaei admirantes. Unde inquiunt huic sapientia haec et virtus ? Sapientiam, videlicet, ad doctrinam, virtutem vero ad opera referentes. Quae utraque pariter et in hoc loco junguntur, dum Jesus et in virtute spiritus ingressus esse, et in synagogis eorum docuisse perhibetur. Unde merito et magnificatus a praesentibus, et per absentes quosque fama vulgatus asseveratur. Quod non utique nisi praesentibus factorum dictorumve fieri posset indiciis. Sed horum tempus et ordinem in Joannis ut dictum est Evangelio, quisquis quaeerit inveniet. Cujus ut caetera praetermittens, unum solummodo testimonium ponam. Cum venisset, inquit, in Galilaeam, exceperunt eum Galilaei, cum vidissent omnia quae fecit in Jerosolymis in die festo . Nodoctrinae gratiam ministrasse, pri
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potãmus. Pet fabrum eĩ
xp̃m creatus es. ut esses: ꝑ me¬
dicum xp̃m recreatus es. ut
post uulnera sanus eẽs. Qui
ab iridentib quidẽ ciuibus
se ip̃m curare. hoc ẽ. in sua pat̾a
uirtutes facẽ ammonetur:
s non ociose ab euangelista
alio excusatur. quia nõ potãt
ibi uirtutem ullam facẽ. nisi
paucos infirmos impositis:
manibus curauit
Tmirabatur ꝓpt̃ incre¬
dulitatẽ illorum. Ne for¬
te quis uiliorem nob̾ fieride¬
bere patrie putaret affectũ:
amabat itaq ciues. s ip̃i se

Expanded text:
non poteramus. Per fabrum ergo non poteramus. Per fabrum ergo Christum creatus es, ut esses; per medicum Christum recreatus es, ut post vulnera sanus esses. Qui ab irridentibus quidem civibus seipsum curare, hoc est, in sua patria virtutes facere monetur, sed non otiose ab evangelista alio excusatur , quia non poterat ibi virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit. Et mirabatur propter incredulitatem illorum. Ne fortasse quis viliorem nobis fieri debere patriae putaret affectum. Amabat itaque cives, sed ipsi se
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos significari. multis di¬
uinarum sctipturarum docu¬
mentis ꝓbari pot̾̃. Pcc̃m ergo
nitatem. et adũsus ipãm grãm
qua reconciliatus ẽ deo: in uidẽ¬
tie facibus agitatur. Pectatũ at̃
non ad mortem ẽ. si quisquam
nõ amorem afre alienauit: sed
officia fr̃nitatis debita. ꝑ aliquã
infirmitatem anime non ex-¬
hibuent. Qua ꝓpt̾ ⁊ dominus
incruce ait. Pater ignosce ill:
quia nesciunt quid faciunt. Nõ¬
facti: societatem sce̾ fr̃nitatis in¬
ierant. Et beatus stephanus:
orat ꝓeis aquibus lapidatur.
quia nõdum xp̃o crediderant.
neq adũsus illam communẽ
gr̃am dimicabant. Et apłs
paulus ꝓptẽa credo non orat
ꝓalexandro. quia iam frater
erat: et ad mortem idest. in uidẽ¬
tia fr̃nitatem oppugnando poc¬
cauat. Pro his autem qui non
abruꝑant amorem. s timore
succubuerant: orat ut eis ignos¬
catur. Sic enim dicit. Alexan¬
der erarius multa mala michi
ostendit: reddet illi dominus

Expanded text:
Christianos significari, multi diChristianos significari, multi divinarum Scripturarum documentis probari potest. Peccatum ergo nitatem, et adversus ipsam gratiam, qua reconciliatus est Deo, invidentiae facibus agitatur. Peccatum autem non ad mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaverit, sed officia fraternitatis debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. Quapropter et Dominus in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nonfacti, societatem sanctae fraternitatis inierant. Et beatus Stephanus orat pro eis, a quibus lapidatur, quia nondum Christo crediderant, neque adversus illam communem gratiam dimicabant. Et apostolus Paulus propterea, credo, non orat pro Alexandro, quia jam frater erat, et ad mortem, id est, invidentiam, fraternitatem oppugnando peccaverit. Pro his autem qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: orate ꝓ calumpni antibꝰ
uobis. Et hec se suiq similes
egisse testatur apłs: qui ait.
Maledicimur et benedicimus:
basphemamur et obsectamus.
S hic merito mouet. quomo¬
do huic p̾cepto dñi non sit ad¬
multe inp̃cationes adũsus ĩi¬
micos que maleclictiones pu¬
tantur: sicuti ẽ illud. Fiat mẽsa
eorum coram ip̃is in laqueum:
et cetera que ibi dicuntur. Et
iohannes apl̾s ait. Qui scit frẽz
suum peccare pct̃m nõ ad mor¬
tem: petat et dabitur ei uita:
peccanti nõ ad mortem. Est pec¬
catum ad mortem: non ꝓ illo
dico ut toget quis. I.bi pͥmo
tionem quid ẽẽt futurum ce¬
cinerunt: non optantis uoto.
s sp̃u p̃uidentis: qui maxime
cinerunt. Deinde in apłĩ ubis
in telligendum ẽ ẽẽ quosdam
fr̃s ꝓ quibꝰ orare nob̾ non pre¬
cipimur. cum dñs etiam pro
ꝑsecutorib nr̃is orare nos iu¬
beat. Que solui questio nõ pot̾.
nisi fateamur ẽẽ aliqua pcca:
in fr̃ĩbus inimicorum ꝑsecu¬
tione grauiora. Fratres autẽ

Expanded text:
vobis, orate pro calumniantibus vobis. Et haec se, suique similes, egisse testatur Apostolus qui ait: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur, et obsecramus . Sed hic merito movet quomodo huic praecepto Domini non sit admultae imprecationes adversus inimicos, quae maledictiones putantur, sicuti est illud: Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum , et caetera quae ibi dicuntur. Et Joannes Apostolus ait: Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . Ubi primo tionem quid esset futurum, cecinerunt, non optantis voto, sed spiritu praevidentis, qui maxime cinerunt. Deinde in Apostoli verbis intelligendum esse quosdam fratres, pro quibus orare non nobis praecipitur, cum Dominus etiam pro persecutoribus nostris orare nos jubeat. Quae solvi quaestio non potest, nisi fateamur esse aliqua peccata in fratribus inimicorum persecutione graviora. Fratres autem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem. in carne dnm nõ
uidens. pactis temporarie¬
De
dispensationis sacramentis. eiꝯ
iam ꝑ fidem cepit uestigia subse¬
qui. Cangit autem fimbriam
uestimenti. et undam resttĩgit
sanguinis: quia beatus et uete
mundandus. qui uł extremam
gerit. Ham rarus ualde qui ÷¬
eius inpectore recumbere. uel
caput mereatur pistica nardo
pungere. cum et ille magnus
fuerit. qui indignum se dice¬
bat eius calciamenta portare.
Magna et illa que ungere:
pedes eius. et capillis suis tet¬
gere ꝓmeruit .
Tait ih̾c. Quis ẽ qui me
tetigit: Non ut ip̃e q̃
nesciat doceatur: s ut uirtus fi¬
dei quam nouerat. inmo quã

Expanded text:
praesentem in carne Dominum non praesentem in carne Dominum non videns, peractis temporaliae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam gerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. t ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo qua
Abbreviated transcription (Latin):
dare ꝓmittebant. Seu certe ip¬
sos sp̃c inmundos significat:
qui uelut hominibꝰ consulẽ¬
do. se iam ꝓ deo colendos inge.¬
rebant. Quibus uicissim au¬
diendis gentilitas quanto
magis naturalis industrie.
uires expenderat: tantominꝰ
potuit ab iniquitatis sue sor¬
de curari. Unde bene marcͥus
de hac muliere scribens ait.
Et fuerat multa ppessa acom¬
plurib medicis: et errogaue¬
rat omnia sua. nec quicquã
pfecerat. s magis deterius
habebat. S hec ubi ppłm iu¬
deorum egrotare. uerumq de
celo cognouit ad ẽẽ medicũ.
cepit et ip̃a languoris sui spe¬
rare panter. et quenitare re¬
medium.
Ccessit retro et tetig̃
fimbriam uestimenti
eius: et confestim stetit fluxꝰ
sanguinis eius. Accedit et
dumꝰ tetigit ecc̃a: que ei per
fidei uitatem appropiquat.
Accedit autẽ retro. siue iuxͣ̃
io quod ip̃e ait. siquis michi
ministrat me sequatur. et
alibi p̃cipitur. pot dnm̃ dm̃
tuum ambulabis: siue quia

Expanded text:
dare promittebant, seu certe ipdare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. ccessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis ejus. Accedit et Dominum tangit Ecclesia, quae ei per fidei veritatem appropiAccedit autem retro sive juxta, id est, quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis, sive, quia
Abbreviated transcription (Latin):
natio ꝑ orbem cepit ydolatͥe
sanie fedari. Ham et gemine
fluxus sanguinis. hoc ẽ. et suꝑ
ydolatrie ꝓstitutione. et super
his que carnis et sanguinis
oblectatione patrantur: pot̃
intelligi. Unde pulchre sacta
refert hystoria. tempore quo
dauid ad huc puer goliath :¬
gigantem ꝓstrauit: philisti¬
mi infinib domim. id est sã¬
guinum fuisse castra meta¬
tos. Quia uidelicet dominꝯ
ad debellandum mundi prĩ¬
cipem humilis apparens: nõ
modo oꝑib inftuctuosis. s
et teligioni spurcissime dedi¬
tos gentilium ppłos ĩuenit.
Ergo quamdiu synagoga
iguit. laborauit ecc̃a: defectꝰ
illius. huius ẽ uirtus. quia il¬
lorum delicto salus gentibꝰ.
Ule in meclicos
etrogauerat omnem
substantiam suam: nec ab ul¬
lo potuit curari. Meclicos si¬
ue falsos theologos. siue phi¬
losophos. legumiq doctores
sclanum: qui multa de uir¬
tutibus uiciisq subtilissime
disserentes. utilia se uidendi
credendiq instituta mortalib

Expanded text:
natio per orbem coepit idololatriae natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus gentibus. Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus