comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃missis istc contexuit quod de in dedicit apostolus. Ds autẽ illidat
corpusputuult. It unicuiq: seminũ ꝓprium corpus. tamquã de
concũbente hominedixerit apostolus. insipienstũ qđ seminas Ñ
uiuificatur. ut intellegcremus non abhomine concubitu filio semi¬
nante. Sedad õuiuificari semenhumanũ. sic cnimfuerat prelocutus.
qui a uoluptas illa non expl& operationis uicem. Sed dethesauris na¬
turac offestdõ unde illehominẽ dignetur operari. Et subiunxit testi¬
monium quasi hoc dixerit a postolus. insipienstu quos seminas nor
uiuificatur. Hoc est ate nonuiui ficatur. sedhominẽ decuosemine
ds̃ operatur. tamquã ab apostolo media illa quacep̃t̃misit iste. non
dicta sint. atq ita sehabeat cius sententia uelut dehuma nose mine
loquertur insipienstuquod seminas nonuiuificatur. Osautẽdat illi

Expanded text:
praetermissis iste contexuit quod deinde dicit apostolus: deus autem illi dat praetermissis iste contexuit quod deinde dicit apostolus: deus autem illi dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus, tamquam de concumbente homine dixerit apostolus: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur, ut intellegeremus non ab homine concubitu filios seminante, sed a deo uiuificari semen humanum. sic enim fuerat praelocutus, quia \'uoluptas illa non explet operationis uicem, sed de thesauris naturae offert deo, unde ille hominem dignetur operari\', et subiunxit testimonium, quasi hoc dixerit apostolus: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur, hoc est non a te uiuificatur, sed hominem de tuo semine deus operatur, tamquam ab apostolo media illa, quae praetermisit iste, non dicta sint atque ita se habeat eius sententia. uelut de humano semine loqueretur: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur; deus autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
cediecũ depudenda libidinc. quamdicimus non fuisse incorpore
bcatori quandonudierant et non confundebantur. Nampri¬
misillud a postolidescminib diccũc̃ frum̃torum. quac prius mori¬
untur utuiuificentur. Quam sententiã scilic& a postolicã. quo
consilo nescio noluit iste complere. Nameam huc usq commemo¬
rauit : Insipiens tuꝗđ seminas nonuiuificatur Apostolus autẽ ad dit
nisimoriatur. Sedistequantũ existimo qđ defrum̃tis dictũ est.
dchumano semine accipi uoluit abeis quihȩolegunt & scripturas
scã sud nesciunt uel nonrecordantur. Deniq non solũ istã senten¬
tiam decustauit. ut non ad der& nisimoriatur : uerũ&iam sequen¬
tia p̃t̃misit. ubi aperuit apostolus dequib: seminib: loqueretur
it enim a postolus. It qđ seminas non corpus qđ futurũ est semi¬
nas sed nudum granum. Feretritici. aut alicuiusc&crorũ. His

Expanded text:
se dictum de pudenda libidine, quam dicimus non fuisse in corpore se dictum de pudenda libidine, quam dicimus non fuisse in corpore beatorum, quando nudi erant et non confundebantur. nam primum illud apostoli de seminibus dictum est frumentorum, quae prius moriuntur, ut uiuificentur. quam sententiam scilicet apostolicam quo consilio nescio noluit iste conplere; nam eam huc usque commemorauit: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur. apostolus autem addit: nisi moriatur. sed iste, quantum existimo, quod de frumentis dictum est, de humano semine accipi uoluit ab eis, qui haec legunt et scripturas sanctas uel nesciunt uel non recordantur. denique non solum istam sententiam decurtauit, ut non adderet: nisi moriatur, uerum etiam sequentia praetermisit, ubi aperuit apostolus de quibus seminibus loqueretur. ait enim apostolus: et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum. his
Abbreviated transcription (Latin):
et accepit mille didragma argenti. Et oues et uitulos et pueros
et ancillas etdedit abrahȩ. atq ase mulierem remisit intactam
Orauit uerodnm abraham proabi melech & sanauitoss̃ abimelech
etuxorem et ancillascius. Cur autemhaectanta ꝓlixitate narra¬
uerit. accipebreuiter: In hi senim quaesecutus adiunxit. Ds̃ in¬
quit orante abraham: curauit potentia dispensationis secreta
quae notaest uerecundis uilium feminarum. quia clauserat ds̃
a foris omnem uuluam indomo abimlech. Videergoinquit utrũ
naturaliter malũ dicideb&. quod int̃dũ offest ex asperatus ds̃.
redditq placatus: Ipse inquit facit etpiorum filios et impiorum
Omquod fiunt parentes ad naturam ꝑtinet. quae dõ gaud& auc¬
torem : quod autem impiisunt. adstudiorũ prauitatem quȩ
unicuiq qibera uoluntate contingit. Hisomnib quaetammul¬
ta dixit. Respondemusnihildiuinis testimoniis quac int̾posuit

Expanded text:
et accepit mille didragma argenti et oues et uitulos et pueros et accepit mille didragma argenti et oues et uitulos et pueros et ancillas et dedit Abrahae atque a se mulierem remisit intactam. orauit uero deum Abraham pro Abimelech; et sanauit deus Abimelech et uxorem et ancillas eius\'. cur autem haec tanta prolixitate narrauerit, accipe breuiter. in his enim quae secutus adiunxit \'deus\', inquit, \'orante Abraham curauit potentia dispensationis secretae, quae nota est uerecundis uilium feminarum, quia clauserat deus aforis omnem uuluamin domo Abimelech. uide ergo\', inquit, \'utrum naturaliter malum dici debet, quod interdum aufert exasperatus deus redditque placatus. ipse\', inquit, facit et piorum filios et inpiorum, quoniam quod fiunt parentes, ad naturam pertinet, quae deo gaudet auctore, quod autem inpii sunt, ad studiorum prauitatem, quae unicuique de libera uoluntate contingit. His omnibus, quae tam multa dixit, respondemus nihil diuinis testimoniis, quae interposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. aut ut dicis diabolo fecerit. Autceste diabolus dĩsit
imaginem hoc est hominem fabricatus Quod nonminus
stultũ dinoscitur eẽquam impium. Ergo tam inops inquio.
tamin uerecundus d̃ est. dsest ut non habuerit qđ inp̃mium
scis hominib: dar&. nisi quod deceptis diabolus infudit inuitio.
Visautt̃ scire qđ &iam in his quiscĩ non sunt. hancgenerationum
potentiam ds̃tribuisse ꝓbetur Eoigitur tempore cum abra¬
ham metuꝑ cussus gentis barbarȩ sarram quaeuxor erat sororẽ
suamdixit. refestur ab imelech rex illius ꝓuintiac. ad duxisse
eam in noctis usum: sed dscuicura erat honor scãe mulicris. in somnis
abimelech ueniens regiam frenauit audaciam. comminatus interi¬
tum. Siꝑger& uiolare coniugium. Tunc abimelechait. Num¬
quid d ñe gentem ignorantem & iustamꝑdes. nonne ipsidixerunt
segermanitate coniunctos Surrexit ergo mane ab imelech

Expanded text:
fecerit aut, ut dicis, diabolo fecerit aut certe diabolus dei sit fecerit aut, ut dicis, diabolo fecerit aut certe diabolus dei sit imaginem, hoc est hominem fabricatus, quod non minus stultum dinoscitur esse quam inpium? ergo tam inops\', inquit, \'tam inuerecundus deus est, ut non habuerit quod in praemium sanctis hominibus daret, nisi quod deceptis diabolus infudit in uitio? uis autem scire, quod etiam in his, qui sancti non sunt, hanc generationum potentiam deus tribuisse probetur? eo igitur tempore, cum Abraham metu percussus gentis barbarae Sarram, quae uxor erat, sororem suam dixit, refertur Abimelech rex illius prouinciae adduxisse eam in noctis usum. sed deus, cui curae erat honor sanctae mulieris, in somnis Abimelech ueniens regiam frenauit audaciam comminatus interitum, si pergeret uiolare coniugium. tunc Abimelech ait: numquid, domine, gentem ignorantem et iustam perdes? nonne ipsi dixerunt se germanitate coniunctos? surrexit ergo mane Abimelech
Abbreviated transcription (Latin):
dine poterat opusficri coniugum in generatione filiorum.
sicut multa opera fiunt oboedientiae ceterorum sine illo
ardore membrorum quacuo luntatis nutu mouentur. non
estu libi dinis concitantur. Attende cetera. Hoc&iam in¬
quit apostoli confirmant auctoritas. Cumenimbeatus pau¬
lus demortuorum resurrectione loqueretur. ait. Insipienstu
quod seminas. ponuiuificatur. It infra. Osautem dat illi
corpus ꝓutuult. & unicuiq seminum ꝓprium corpus: Si
ergo ds inquit humanosemini quod nemo negat uel pruden¬
tium uelpiorum. ꝓpriũ sicut omnib reb corpus attribuit :
Vnde quemquã reum natum ꝓbabis Tandem oro res¬
picies quib: laqueis peccati naturalis suffocetur adsestio
Verum age inquio tecum p̃cor mitius. Mihicrede &iam
teds̃ fecit: sed quod fatendum est grauiserror infecit: quid
cnimpotest profanius dici. quam quod ds̃ hominem aut non

Expanded text:
dine poterat. opus fieri coniugum in generatione filiorum, dine poterat. opus fieri coniugum in generatione filiorum, sicut multa opera fiunt oboedientia ceterorum sine illo ardore membrorum, quae uoluntatis nutu mouentur, non aestu libidinis concitantur.. Adtende cetera: \'hoc etiam\', inquit, \'apostoli confirmat auctoritas; cum enim beatus Paulus de mortuorum resurrectione loqueretur, ait: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur, et infra: deus autem dat illi corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus. si ergo deus\', inquit, \'humano semini, quod nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit, unde quemquam reum natum probabis? tandem oro respicias, quibus laqueis peccati naturalis suffocetur adsertio. uerum age\', inquit, \'tecum, precor, mitius. mihi crede, etiam te deus fecit, sed, quod fatendum est. grauis error infecit. quid enim potest profanius dici. quam quod deus hominem aut non
Abbreviated transcription (Latin):
ait a uoluptate semina conficiatq misceri. rectedicer&. si
in eiscatholicum sensum defendere niteretur. Quia uero sei¬
mus quidex hismoliatur efficere. ꝓfecto dicit &iam recta ꝑuer¬
se. Illuditaq quo excepto cetera uera eẽ non abnuo. ideo non
est uerum quia uoluptasilla concupiscentiac carnalis non con¬
ficit semina: Sedea quaciamnon sunt incorporib auero dõ
condita aquo ipso conduntur. et corpora. non fiunt uolupta¬
te sedexcitantur et emittuntur cum uoluptate. Utrũ autem
utriusq sexussemina inmuliebri utero cum uoluptate misce¬
antur: uiderint femine quid insecretis uiscerib sentiant. nos
nondec& in aniter usq ad ista cẽcuriosos: Libido tam̃ illa cru¬
bescenda unde pudenda ipsa appellata sunt membra . non
fuit incorpore uitac illius quae in paradiso fuit ante peccatũ.
Sed coepit cẽ incorpore uite mortis huius. retributa in¬
oboedientia inoboedientiȩ postpeccatum. Sinequalibi¬

Expanded text:
ait a uoluptate semina confici atque misceri, recte diceret, si ait a uoluptate semina confici atque misceri, recte diceret, si in eis catholicum sensum defendere niteretur; quia uero scimus quid ex his moliatur efficere, profecto dicit etiam recta peruerse. illud itaque, quo excepto cetera uera esse non abnuo, ideo non est uerum, quia uoluptas illa concupiscentiae carnalis non conficit semina, sed ea quae iam sunt in corporibus a uero deo condita. a quo ipsa conduntur et corpora, non fiunt uoluptate, sed excitantur et emittuntur cum uoluptate. utrum autem utriusque sexus semina in muliebri utero cum uoluptate misceantur, uiderint feminae quid in secretis uisceribus sentiant; nos non decet inaniter usque ad ista esse curiosos. libido tamen illa erubescenda — unde pudenda ipsa appellata sunt membra — non fuit in corpore uitae illius, quae in paradiso fuit ante peccatum, sed coepit esse in corpore mortis huius retributa inoboedientia inoboedientiae post peccatum. sine qua libi
Abbreviated transcription (Latin):
est lege peccati. quaccumitasint: quomodo adiungit etdicit¬
Confitcaris ergo necesseest originale quod finxeras interisse pec¬
catum Nonogo finxi originale peccatũ quod catholica fides
credit antiquitus. sed tu qui hoc negas sinedubio es nouus here¬
ticus Subdiabolo autem sunt iudicio dĩ omne scupcecato
generati. si non fuerint inxp̃ore generat: Sedquia de abra¬
hamloquebatur et sarra subiunxit atq: ait: Quodsidixeris
usus in eis uigebat eefetus nonerat. respondebo quemcondi¬
tor ꝓmisit. conditor dedit. Non concubitus seddiest opus
quinascitur. qui enim primũ hominem fecit expuluere:
omnes fabricatur exsemine : Sicut ergo tunclimus quiab sũp¬
tus est. materia non auctor hominis fuit: ita nunc uisilla uo¬
luptatis confectrix conmixtrix que seminum non expl& ope¬
rationis uicem. Sed dethesauris naturac offest dõ. unde ille ho¬
minem dignetur operari. Haec omnia quaedix̃ excepto qđ

Expanded text:
est lege peccati. quae cum ita sint, quomodo adiungit et dicitest lege peccati. quae cum ita sint, quomodo adiungit et dicit\'confitearis ergo necesse est originale quod finxeras interisse peccatum?\' non ego finxi originale peccatum, quod catholica fides credit antiquitus; sed tu, qui hoc negas, sine dubio es nouus haereticus. sub diabolo autem sunt iudicio dei omnes cum peccato generati, si non fuerint in Christo regenerati. Sed quia de Abraham loquebatur et Sarra, subiunxit atque ait: \'quodsi dixeris: usus in eis uigebat et fetus non erat, respondebo: quem conditor promisit, conditor dedit, non concubitus, sed dei est opus qui nascitur. qui enim primum hominem fecit ex puluere, omnes fabricatur ex semine, sicut ergo tunc limus qui adsumptus est materia non auctor hominis fuit, ita nunc uis illa uoluptatis. confectrix commixtrixque seminum, non explet operationis uicem, sed de thesauris naturae offert deo, unde ille hominem dignetur operari' ? . haec omnia, quae dixit, excepto quod
Abbreviated transcription (Latin):
et illiadiudicium mortuorum uiuorumq uenturum. Nonergo
istchumanammale defendendo impediat a salute naturam. quia
omnes subpeccato nascimur. et ꝑunum solum quis ine peccato na¬
tus est liberamur. Ista inquit corporum commixtio cũcalore.
cum uoluptate. cum semine adõfacta & prosuomodo laudabilis
atꝓbatur. quac aliquando etiam amplum efficitur munuspiorũ
Gixit cum calore. dixitcum uoluptate. dixitcum semine : non
tamen ausus est dicere cumlibidine. Quare. Nisiquia no¬
minare crubescit. laud arenonerubescit : Munus autẽ piorũ
ꝓpagatio est fecunda filiorum. non commotio pudenda mẽ¬
brorum: Quam non haber& ingenerandis filiis natura sana.
nunc autemhab& cam natura uitiata. Acꝑhoc & quuinde nas¬
citur indig& renasci. ut sit membrum xp̃i: et dequonascitur si
iamrenatus est indig& liberari abcaquac in corpore mostis huus

Expanded text:
et illi ad iudicium mortuorum uiuorumque uenturum. non ergo et illi ad iudicium mortuorum uiuorumque uenturum. non ergo iste humanam male defendendo inpediat a salute naturam, quia omnes sub peccato nascimur et per unum solum, qui sine peccato natus est, liberamur. \'Ista\', inquit, 'corporum commixtio cum calore, cum uoluptate, cum semine a deo facta et pro suo modo laudabilis adprobatur, quae aliquando etiam amplum efficitur munus piorum\\ dixit \'cum calore\', dixit \'cum uoluptate\', dixit \'cum semine\', non tamen dicere ausus est \'cum libidine\'. quare, nisi quia nominare erubescit, quam laudare non erubescit? munus autem piorum propagatio est fecunda filiorum, non commotio pudenda membrorum, quam non haberet in generandis filiis natura sana, nunc autem habet eam natura uitiata. ac per hoc et qui inde nascitur indiget renasci, ut sit membrum Christi, et de quo nascitur, si iam renatus est, indiget liberari ab ea quae in corpore mortis huius
Abbreviated transcription (Latin):
iusti saluabantur antiqui. Traditus est enim propt̃delicta nr̃a. et
resurrexit ꝓpter iustificationem nrãm. Ix quo erm instituta est
circumcisio inpopulodẽ quoderattunc signaculum iusticiȩ fidei.
ad significationem purgationis ualebat et paruulis originalis ue¬
terisq peccati: Sicut eebaptismus exillo ualere coepit ad in no¬
uationem hominis exquo est institutus: Non quod antecircum¬
cisonemiusticia fideinulla crat. Namcum aue ed in pneplitueant
fidle uustificatusese abrahampse pat̃ gentium quae fidemipsius fuerant
scccature Sediuperiorib temporib omnimodo laciut pi uamsticie
iusuificationis ex fide. cadem tam̃ fides mediatoris saluosiustos facie¬
bat antiquos pusilloscum magnis: Nonuetus testamentũ quodin
seruitutem generat. Nonlex quacnon sicestdata quaeposs& uiuifi¬
rum: Sicutnosresurrexisse . ita illiresurrecturum. It nos uero

Expanded text:
iusti saluabantur antiqui. traditus e st enim propter delicta nostra et iusti saluabantur antiqui. traditus e st enim propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. ex quo enim instituta est circumcisio in populo dei, quod erat tunc signaculum iustitiae fidei, ad significationem purgationis ualebat et paruulis originalis ueterisque peccati, sicut et baptismus ex illo ualere coepit ad innouationem hominis, ex quo est institutus, non quod ante circumcisionem iustitia fidei nulla erat — nam cum adhuc esset in praeputio, ex fide iustificatus est ipse Abraham, pater gentium, quae fidem ipsius fuerant sectaturae — sed superioribus temporibus omni modo latuit sacramentum iustificationis ex fide. eadem tamen fides mediatoris saluos iustos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, non uetus testamentum quod in seruitutem generat, non lex quae non sic est data, quae posset uiuifirum, sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum, et nos uero
Abbreviated transcription (Latin):
cidendis enimds̃ sicmandauit infantib:: Masculus qui noncirdietur
carnem preputii sui octauodie. disperi& animacius degencre suo
qui a testamentum stum dissipauit. Dicat iste sipotest quomodo pu¬
er ille testamentum dĩdissi pauit octodierum. quantũ adipsum pro¬
pric attin& in nocens infans. ettamen nullo modo ds̃. uel scã scriptu¬
ra idmendaciter dicer&. Tuncergo dissipauit testamentum dĩ. non
hoc deimperata circumcisione. sedilluddeligni prohibitione.
quando ꝑunum hominem peccatum intrauit᷑ inmundum et ꝑ pecca¬
tummors: et ita in omnes homines ꝑtransiit. inquo omnes peccaue¬
runt. Et hocin illo significabatur expiari circumcisione occaui
diei hocest sacramento mediatoris in carneuenturi. quia ꝑeandem
fidemuenturi in carnexp̃i etmorituri pronobis. et testiodie qui
post septimum sabbati fuerat futurus octauus resurrecturi &iam

Expanded text:
cidendis enim deus sic mandauit infantibus: masculus qui non circumcidetur cidendis enim deus sic mandauit infantibus: masculus qui non circumcidetur carnem praeputii sui octauo die, disperiet anima eius de genere suo, quia testamentum meum dissipauit. dicat iste, si potest, quomodo puer ille testamentum dei dissipauit octo dierum, quantum ad ipsum proprie adtinet, innocens infans, et tamen nullo modo deus uel sancta scriptura id mendaciter diceret. tunc ergo dissipauit testamentum dei, non hoc de imperata circumcisione, sed illud de ligni prohibitione, quando per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. et hoc in illo significabatur expiari circumcisione octaui diei, hoc est sacramento mediatoris in carne uenturi, quia per eandem fidem uenturi in carne Christi et morituri pro nobis et tertio die, qui post septimum sabbati fuerat futurus octauus, resurrecturi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
autemnomine aliquando gloriandumest. quia est et concupis¬
centia sp̃saduersuscarnem. estetconcupiscentia sapientiae
Ait ergo. Cestehanc concupiscentiam sinequa nulla fecundi¬
tas est malamnaturaliter definisti. Vnde ergo ꝑdonum cęleste
insenib: excitaturAd strue iam hoc si potes adopusdiaboli per¬
tinere . quod dm̃ uides conferre promunere. Itahocdicit. qua¬
si concupiscentia carnis illis antedefuerit. et hanc eisdonauerit
ds̃. quaȩ ꝓculdubio inerat incorpore mostishuius. Sed fecundi¬
tas defuit cuiusauctor dsest. et ipsadonata est quando uoluitoss̃
Absic autem utdicamus quando nospucauit eẽ dicturos. isa ac sine
concubitus calore generatum. Sedipse iamdicat quare interir& ani¬
macius de generesuo sicircumcisus die noness& octaua quidipse percas¬
s&. quid offendiss& dm̃. utdcaliena in seneglegentia tamseuera
sententia puniretur. sinullum e&̃ originale peccatum. Decircum¬

Expanded text:
autem nomine aliquando gloriandum est, quia est et concupisautem nomine aliquando gloriandum est, quia est et concupiscentia spiritus aduersus carnem, est et concupiscentia sapientiae. ait ergo: \'certe hanc concupiscentiam, sine qua nulla fecunditas est, malam naturaliter definisti. unde ergo per donum caeleste in senibus excitatur? adstrue iam hoc, si potes, ad opus diaboli pertinere, quod deum uides conferre pro munere\'. ita hoc dicit, quasi concupiscentia carnis illis ante defuerit et hanc eis donauerit deus, quae procul dubio inerat in corpore mortis huius; sed fecunditas defuit, cuius auctor est deus, et ipsa donata est quando uoluit absit autem, ut dicamus, quod nos putauit esse dicturos, Isaac - sine concubitus calore generatum. Sed ipse iam dicat, quare interiret anima eius de genere suo, si circumcisus die non esset octauo, quid ipse peccasset, quid offendisset deum, ut de aliena in se neglegentia tam seuera sententia puniretur, si nullum esset originale peccatum. de circum
Abbreviated transcription (Latin):
dicutorem pud eatdicere Ecquid est gauius pudeat hominem ali¬
cuiusoperis quod non homo sedos fecit in homine. cumomnesopifi¬
cesquantum possunt labore et industria idagunt. nede suis operib
erubescant. Segͥꝓfecco illud nos pudo quod puduit primosillos
homines quando pudenda texerunt: Illa est poena pcecati. ill ar
plagai uestigiumq peccati: illa in lecebra fomesq peccati. illalex in
membris repugnans legimentis Iua ex nobis ipsis aduersus nos ipsos
in oboendientia. iustissimoreciprocatu in oboedientib reddita
Huius nospud& et meritopud&. Namsihoc non ptid&. quid nobis
eẽt ingratius. quid in religiosius. siin membris nr̃is nondeuitio. uel
depoenanr̃a. sed dedĩ confunderemur operib : Dicit etiam iste
multa frustra deabraham etsarra. quomodo exrepromissione
acceperint filium. ettandem concupiscentiam nominat: Nonta¬
men addit carnisquia ipsapudenda est. In concupiscentia e

Expanded text:
dicatorem pudeat dicere et, quod est grauius, pudeat hominem alidicatorem pudeat dicere et, quod est grauius, pudeat hominem alicuius operis, quod non homo, sed deus fecit in homine, cum omnes opifices quanto possunt labore et industria id agant, ne de suis operibus erubescant? sed profecto illud nos pudet, quod puduit primos illos homines, quando pudenda texerunt. illa est poena peccati, illa plaga uestigiumque peccati, illa inlecebra fomesque peccati, illa lex in membris repugnans legi mentis, illa ex nobis ipsis aduersus nos ipsos inoboedientia iustissimo reciprocatu inoboedientibus reddita. huius nos pudet et merito pudet. nam si hoc non esset, quid nobis esset ingratius, quid inreligiosius, si in membris nostris non de uitio uel de poena nostra, sed de dei confunderemur operibus? Dicit etiam iste multa frustra de Abraham et Sarra, quomodo ex repromissione acceperint filium, et tandem piscentiam nominat, non tamen addit carnis, quia ipsa pudenda est. in concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uellibidinem quaepudenda est: Sed inconsequentib aperuit ue¬
recundiam suam. nec dissimulare potuit. ab eoquod uiolenter
ipsanatura prȩscripsit. Etilludinquit. propterhocrelinquet
homo patrem et matrem. et adhȩrebit uxorisuȩ. et cruntduo in
carneuna. Et posthaecdi uerba. sua ipse subiungens. Vt ex pri¬
Tapesta prorsus etuiueritatis extorta confessio. Propheta ergo
ut ex primer& fidem operum. propepericulum pũdoris accessit.
quiad ix̃ eruntduo in carneuna. Vbi commixtionem maris et
feminȩ intelligiuoluit dicatur causa curinex primendis operib
dĩ propheta propepericulum pudoris accesserit. Itane uero hu¬
mana opera pudenda eẽ nondebent. Sed planeglorianda
Etdiuina pudenda sunt Itaneuero in eloquendis et in expri¬
mendis operib: dĩ. non honoratur prophetae ud amor uellabor
sedpeticlitatur puctor Quidemimospotut facere. quodeuspre¬

Expanded text:
uel libidinem, quae pudenda est. sed in consequentibus aperuit ueuel libidinem, quae pudenda est. sed in consequentibus aperuit uerecundiam suam nec dissimulare potuit ab eo, quod uiolenter ipsa natura praescripsit. 'et illud\', inquit, \'propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, et post haec dei uerba sua ipse subiungens, ut expris accessit\'.s o aperta prorsus et ui ueritatis extorta confessio! propheta ergo, ut exprimeret fidem operum, prope periculum pudoris accessit, quia dixit: erunt duo in carne una, ubi commixtionem maris et feminae intellegi uoluit. dicatur causa, cur in exprimendis operibus dei propheta prope periculum pudoris accesserit. itane uero humana opera pudenda esse non debent, sed plane glorianda, et diuina pudenda sunt? itane uero in eloquendis et exprimendis operibus dei non honoratur prophetae uel amor uel labor, sed periclitatur pudor? quid enim deus potuit facere, quod eius prae
Abbreviated transcription (Latin):
quae ut institutione bona. ita etiam benedictione ꝑmansit. Non
cnim dubitatur dehac adnoc &filioscius corporum commixtione
dictum cuiusiam usus moleuerat. crescite et multiplicamini & re¬
pleͣterram. Non opus est cadem multis uerbis repetere. Deuitio
hicagitur quo est deprauata naturabona. cuius uiti auccor est dia¬
bolus uonde naturae ipsius bonitate cuius auctor est ds̃ : quineq
ab ipsauitiata deprauataq natura suam abstinuit bonitatem
ut auferr& hominum fecunditatem. uiuacitatem sanitatem ip¬
samq substantiam. etanimi eteorparissensus atq rationem ali¬
menta. nutrimenta incrementa. Quietiam facit oriri solem
suum suꝑ bonoset malos. etpluit suꝑ iustos & in iustos : Etquicquid
boniest naturachumane. adõbono. etiam in illis hominib: qui non
liberabuntur amalo. Uoluntatem tamen iste ethicdix̃ quia
potest uoluntas ethonesta eẽ. nondixit carnis concupiscentiam

Expanded text:
quae ut institutione bona ita etiam benedictione permansit. non quae ut institutione bona ita etiam benedictione permansit. non enim dubitatur de hac ad Noe et filios eius corporum commixtione dictum, cuius iam usus inoleuerat: crescite et multiplicamini et replete terram\'. non opus est eadem multis uerbis repetere. de uitio hic agitur, quo est deprauata natura bona, cuius uitii auctor est diabolus, non de naturae ipsius bonitate, cuius auctor est deus, qui neque ab ipsa uitiata deprauataque natura suam abstinuit bonitatem, ut auferret hominum fecunditatem, uiuacitatem, sanitatem ipsamque substantiam animi et corporis, sensus atque rationem, alimenta, nutrimenta, incrementa, qui etiam facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos et quidquid boni est naturae humanae a deo bono etiam in illis hominibus qui non liberabuntur a malo. Voluptatem tamen iste et hic dixit, quia potest uoluptas et honesta esse, non dixit carnis concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum quanasimur: et gratiam qualiberamur. It nosominesimnquolur
almuundo conuer atisumus indesiclerus carnis nr̃ac. facientes uolon¬
tatem carnis et affectionum. et eramus nacura filii irȩ sicut&ccteri
Osautem quidiuesest inmisericordia ꝓptermultam dilectionem
quadilexit nos etcumessemus mostui peccatis conuiuificauit nos xp̃o¬
cuius gratia sumus saliuifacci: Quid estergo malitia naturalis homi¬
nis ct semen maledictum ab initio. & procreatinaturaliter incaptiui¬
tate et interitu etnatura filiu rȩ Num quidinadam natura ista
sic condita est Absit: Sed quia in illouitiata sic ꝑ omnes iamnatu¬
raliter cucurrit etcurrit ut abhacꝑditione nonliber& nisigratiadĩ
noe et filiiscius quod similiter benedictisint ut adam eteua. dicente
dõ. Crescite etmultiplicamini etreplete terram & dominamini
cius : Quib di uerbis ad dic suadicens. Volupta sergo ista quam
tudiabolicam uisuideri. iam insupradictis coniugib: habebatur.

Expanded text:
ur, et nos omnes, inquit, aliquando conuersati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes uoluntatem carnis et affectionum, et eramus natura filii irae sicut et ceteri; deus autem,..qui diues est in misericordia, propter multam dilectionem, qua dilexit nos et, cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos Chricuius gratia sumus salui facti. quid est ergo malitia naturalis hominis et semen maledictum ab initio et procreati naturaliter in captiuitate et interitu et natura filii irae? numquid in Adam natura ista sic condita est? absit; sed quia in illo uitiata. sic per omnes iam naturaliter cucurrit et currit, ut ab hac perditione non liberet nisi gratia Noe et filiis eius, quod \'similiter benedicti sint ut Adam et Eua dicente deo: crescite et multiplicamini et replete terram et dominamini eius\'? quibus dei uerbis addit sua dicens: \'uoluptas ergo ista, quam tu diabolicam uis uideri, iam in supradictis coniugibus habebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum hoc quesissem: dietumest unũtantũ modo casthaginiensem demonaste¬
rio clamasse. cumpopulo: cumillũ presbiterum p&erent. Noncuminte indigna iact¬
rent: Adiunexihuic epistolȩ ipsius promissionis exemplum excastula eadem
translatum quam ipse subscripsit: et me inspiciente emendatum. EXPLICIT¬

Expanded text:
nam cum hoc quaesissem, dictum est unum tantum modo Carthaginensem de monastenam cum hoc quaesissem, dictum est unum tantum modo Carthaginensem de monasterio clamasse cum populo, cum illum presbyterum peterent, non cum in te indigna iactarent adiunxi huic epistulae ipsius promissionis exemplum ex chartula eadem translatum, quam ipse subscripsit, et me inspiciente emendatum. CXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
omitam quod mecum Nosti. quast tremendum depiurio diuinũ iudiciũ: Illud ceste
scio. Nulli nos deinceps suscensere debere quinobis iurantibus Noncrediderit: Sitalis
uiri ꝑiurium Nonmodo aequo animo ferendum. Verum &iam defendendũ putabi¬
mus. Quod &anobis & abillo auest& illius miseri cordia: quieru& a tempratione
sperantes inse. Sicutergo in commonitorio rescripsisti. Impleat promissũ quodita
se promisit abippone Nonrecessurum : quemad modũ ergo uel ipsi ipponienses non
recedimus. Puibus tameꝵ etabeundi &redeundi faculta s est libera : Nisi quod his
qui iurationem Nondetinentur. Etiam omnino & migrandi & nonredeundi. sine
ꝑiuri reatu potestasest. Clericos sane nr̃os. uel fratres inmonasterio constitutos.
pasticipes uel ortatores fuisse contumdiarũtuarũ : utrum probari possit ignoro

Expanded text:
omittam, quod mecum nosti, quam sit tremendum de periurio diuinum iudicium, illud certe omittam, quod mecum nosti, quam sit tremendum de periurio diuinum iudicium, illud certe scio, nulli nos deinceps suscensere debere, qui nobis iurantibus non crediderit, si talis uiri periurium non modo aequo animo ferendum uerum etiam defendendum putabimus. quod et a nobis et ab illo auertat illius misericordia, qui eruit a temptatione sperantes in se. sicut ergo in commonitorio rescripsisti, impleat promissum, quod ita se promisit ab Hippone non recessurum, quem ad modum ego uel ipsi Hipponienses non recedimus, quibus tamen et abeundi et redeundi facultas est libera, nisi quod his, qui iuratione non detinentur, etiam omnino et migrandi et non redeundi sine periurii reatu potestas est. Clericos sane nostros uel fratres in monasterio constitutos participes uel hortatores fuisse contumeliarum tuarum utrum probari possit, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
Vpde piuri sunt: quiseruatis uerbis. expecrationẽ corũ quib: iuratũ est deceperunt:
& piuri non sunt. qui&iam uerbis ponseruatis. Illud quodabeis cũ iurarent expectatũ ẽ
impleuerunt. Proinde quia ipponienses scmpinianum nonsicut clamnatũ. Sedsicut
carissimũ inhabitatorem suacciuitatis habere uoluerunt : Et si uerbiseius ponsatis con¬
prehendi potuit uifpadeorame in prom̃tuẽ. quiabillo expeccauerint ut qđ nune
post urationem ab sensest. Neminem moueat eorum quiaudire potuerunt cestacum ciusa
piofecturum ẽe cumuoluntate redeundi Acphoc purus necert necabes putabitur
posicorum expectationem deceperit. Nonauten decipi& : nisiautuoluntatem mita¬
uerit apudeos habitandi autaliquando discesserit sinedispositione redcundi
Quod abst ab eiis moribus etfidem qua xp̃o et eccdesȩ debitam seruat. Nam ut

Expanded text:
unde periuri sunt, qui seruatis uerbis expectationem eorum, quibus iuratum est, deceperunt, unde periuri sunt, qui seruatis uerbis expectationem eorum, quibus iuratum est, deceperunt, et periuri non sunt, qui etiam uerbis non seruatis illud, quod ab eis, cum iurarent, expectatum est, impleuerunt. proinde quia Hipponienses sanctum Pinianum non sicut damnatum sed sicut carissimum inhabitatorem suae ciuitatis habere uoluerunt, etsi uerbis eius non satis comprehendi potuit, usque adeo tamen in promptu est, quid ab illo expectauerint, ut, quod nunc post iurationem absens est, neminem moueat eorum, qui audire potuerunt certa eum causa profecturum esse cum uoluntate redeundi. ac per hoc periurus nec erit nec ab eis putabitur, nisi eorum expectationem deceperit; non autem decipiet, nisi aut uoluntatem mutauerit apud eos habitandi aut aliquando discesserit sine dispositione redeundi, quod absit ab eius moribus et fide, quam Christo et ecclesiae debitam seruat. nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sedetiam illum quireatu ꝑiurii seputauerat absolutum. quia postiuraitionẽ ficta
Nescio qua necessitate redierat: Ita non adtenderunt quieum senatu pepulerunt
quidipse iurando cogitass&:. Sedquid abillo quibus iurauerat expectarent: Nec legerant:
Quodnosusquequaq cantamus. Ouiurat proximosuo et non decipit. Solemus haec
quãuis in hominibus axp̃igratia et nomine alienis. cumingenti ad miratione laudare :
et adhucinlibris diuinis inquirendum putamus. utrũ aliquando licite peieremus: ubi
Nobis peiurandi facillitate in ꝑiurium prolabamur. etiam praeceptum est Neiuremus:
illud sane rectissime dicinon ambigo: non secundum uerba iurantis. Sed secundũ expec¬
tationem illius cuiiurat᷑. qũã nouit ille quiiurat. fidem iurationis impleri. Namuer¬
ba difficillime conprehendunt: maxime breuiter sententiã cuius aiurante fides exigit᷑

Expanded text:
sed etiam illum, qui reatu periurii se putauerat absolutum, quia post iurationem ficta sed etiam illum, qui reatu periurii se putauerat absolutum, quia post iurationem ficta nescio qua necessitate redierat. ita non adtenderunt, qui eum senatu pepulerunt, quid ipse iurando cogitasset, sed quid ab illo, quibus iurauerat, expectarent. nec legerant, quod nos usquequaque cantamus: Qui iurat proximo suo et non decipit. solemus haec quamuis in hominibus a Christi gratia et nomine alienis cum ingenti admiratione laudare; et adhuc in libris diuinis inquirendum putamus, utrum aliquando licite peieremus, ubi nobis, ne iurandi facilitate in periurium prolabamur, etiam praeceptum est, ne iuremus? Illud sane rectissime dici non ambigo, non secundum uerba iurantis sed secundum expectationem illius, cui iuratur, quam nouit ille, qui iurat, fidem iurationis impleri.. nam uerba difficillime comprehendunt maxime breuiter sententiam, cuius a iurante fides exigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uim sceleratam rapinarum cupiditate prorumperent. Sedtamen illud qd m&uebuat᷑
es s&x inccstum: Quiscenseat. propt̃ in cesta nondicodinna etquaslib& iniuriascor¬
porales. Secq̃ psammorten cauendam cestum piurium debere commiti. Nescio quisille
regulus. pihil inscripturis s̃ĩs deimpi&ate fal se iurationis auderat. Nihil dezacharia
falce didicerat: et nimirũ casthaginiensibus non ꝑsicramentaxp̃i. Sed ꝑdiemonũ inqui¬
namenta iurauerat : Ettamen cestissi moseruciatus echorrendi exemplimortẽ ponut
iurar& necessitate ꝑtimuit: Sedlibera uoluntate quia iurauerant Nepeierar& excepit
Etromana tuncilla censura. Noluithabere non innumero sc̃õrum. sed innumero sena¬
torum : nec incuelesti gloria sedinterrestricuria: non solumeos qui m&u mortis crudeliũ¬
q paenarũ apestissime peierare. quã adimmanes hostes remanere maluerunt:

Expanded text:
uim sceleratam rapinarum cupiditate prorumperent, sed tamen illud, quod metuebatur, uim sceleratam rapinarum cupiditate prorumperent, sed tamen illud, quod metuebatur, esset incertum, quis censeat propter incerta non dico damna et quaslibet iniurias corporales sed propter ipsam mortem cauendam certum periurium debere committi? nescio quis ille Regulus nihil in scripturis sanctis de impietate falsae iurationis audierat, nihil de Zachariae falce didicerat et nimirum Carthaginensibus non per sacramenta Christi sed per daemonum inquinamenta iurauerat et tamen certissimos cruciatus et horrendi exempli mortem non, ut iuraret necessitate, pertimuit, sed libera uoluntate, quia iurauerat, ne peieraret, excepit. et Romana tunc illa censura noluit habere non in numero sanctorum sed in numero senatorum nec in caelesti gloria sed in terrestri curia non solum eos, qui metu mortis crudeliumque poenarum apertissime peierare quam ad immanes hostes remeare maluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quaesua sunt: prouidere utiq debemus bona. non solum coramdõ sed &uam coram
hominibus: Netranquillam aquam bibentes in nr̃a conscientia. pedibus incautis
agere conuincamur ut oues dominicȩ turbidam bibunt. Nam quod scripsisti
degenere iurationis uiolenter extortȩ . ut int̾nos requiramus: õbsecrote. neres
lucidissimas disputatio nr̃a faciat obscuras. Sienim cestamors intentar&ur. ut
aliquid inlicitum acnefirium seruusdĩ seiurar& eẽ facturũ : mori malle quã iurare
debuerat. Neiurationem scdere impler&. Nuncuero cumtantũ modo populi ꝑ¬
seuerantissimus clamor adnullũ pefais hominem coger&. Sed adid quod sifier& licite
fier&: Cumq metueretur quidem nealiqui perditi quimultitudinem &am bonorũ
plerumq miscentur. Occasione: seditionis. & quasi iustȩ in dignationis inuentã in aliquã

Expanded text:
quae sua sunt, prouidere utique debemus bona non solum coram deo sed etiam coram quae sua sunt, prouidere utique debemus bona non solum coram deo sed etiam coram hominibus, ne tranquillam aquam bibentes in nostra conscientia pedibus incautis agere conuincamur, ut oues dominicae turbidam bibant. Nam quod scripsisti, de genere iurationis uiolenter extortae ut inter nos requiramus, obsecro te, ne res lucidissimas disputatio nostra faciat obscuras. si enim certa mors intentaretur, ut aliquid inlicitum ac nefarium seruus dei se iuraret esse facturum, mori malle quam iurare debuerat, ne iurationem scelere impleret. nunc uero, cum tantum modo populi perseuerantissimus clamor ad nullum nefas hominem cogeret sed ad id, quod, si fieret, licite fieret, cumque metueretur quidem, ne aliqui perditi, qui multitudini etiam bonorum plerumque miscentur, occasione seditionis et quasi iustae indignationis inuenta in aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
candir: Namutiq nonus adeo despiunt tales homines: credaont ropuluim siun
desiderare pecunum: prasestim umexperti quod nihilexta populus tagastn sis
accepit sicergo ct ipponensis. Serumomnis haec inuidia nonnisindericos aestu¬
at: maximeq in ep̃os. Quorum uid&cur praeminere dominatis: qui uti fruiq reb
ecdesiae. ⁊amquã possores & domini existimantur. Ad istam cupiditatẽ tam noxiã
atq mortiferam : si fieri potest meus alypi nonpernos aedificentur infirmi.
Recordare quid locuti fuerimus antequã ista temptatio quaeplus adhoccogit accide¬
r&. Ex hoc pocius conferendo adiuuantedño prouidere conemur: Nec nobis
sufficiat nr̃a conscientia. quia nontalis causa est ubidebeat sola sufficere. Si enim
seruid̃ non reprobisumus. Sialiquid uig& in nobis illius igniculi quocaritas ñquerit

Expanded text:
cantur. nam utique non usque adeo desipiunt tales homines, ut credant populum suam cantur. nam utique non usque adeo desipiunt tales homines, ut credant populum suam desiderare pecuniam praesertim iam experti, quod nihil ex ea populus Tagastensis accepit — sic ergo et Hipponiensis —; uerum omnis haec inuidia non nisi in clericos aestuat maximeque in episcopos, quorum uidetur praeminere dominatus, qui uti fruique rebus ecclesiae tamquam possessores et domini existimantur. ad istam cupiditatem tam noxiam atque mortiferam, si fieri potest, meus Alypi, non aedificentur per nos infirmi. recordare, quid locuti fuerimus, antequam ista temptatio, quae plus ad hoc cogit, accideret. ex hoc potius conferendo adiuuante domino prouidere conemur nec nobis sufficiat nostra conscientia, quia non talis causa est, ubi debeat sola sufficere. si enim serui dei non reprobi sumus, si aliquid uiget in nobis illius igniculi, quo caritas non quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sanandam: Quacquia non inmeam ꝑsonam eadem uerba direxit. Sedtam quam
deipponiensibus quaesta est quod aperuerint cupiditatẽsuã. Se nonclericatus
sed pecunie causa. hominem diuitem atq huius modi pecuniȩ contemptorem etl argi¬
torem a pud se tenere uoluisse : tamen quid denobis senserit. pene clamauit. Necipsa
tantũ: lierũ etiam sc̃i filiieius. quihoc etiam ipsadie in abside dixerunt. Nosergo
ut dxi magis sanandos ab huius modi suspicionibus : quam propt̃ has arguendos
existimo. Ubienim Nobis ab spinis ⁊alibus securitas et requies praeparari uel prae¬
ber potest si aduersus nos intan sis nobisq carisinis cordibus nr̃is pullil are potuer̃e
Dece qruppe im peritum uulgus hocsensit : de piobis lumina cedesiac: Vnde quidna¬
gis dolendumst: uides Vtrumq auten non accusandumcenso: secdsanandum
lomines enm sunt e ide hominib ⁊ aialic& tame fala pontame ineresibilia suspr¬

Expanded text:
sanandam. quae quia non in meam personam eadem uerba direxit, sed tamquam sanandam. quae quia non in meam personam eadem uerba direxit, sed tamquam de Hipponiensibus questa est, quod aperuerint cupiditatem suam, se non clericatus sed pecuniae causa hominem diuitem atque huius modi pecuniae contemptorem et largitorem apud se tenere uoluisse, tamen, quid de nobis senserit, paene clamauit nec ipsa tantum uerum etiam sancti filii eius, qui hoc etiam ipsa die in abside dixerunt. hos ergo, ut dixi, magis sanandos ab huius modi suspicionibus quam propter has arguendos existimo. ubi enim nobis a spinis talibus securitas et requies praeparari uel praeberi potest, si aduersus nos in tam sanctis nobisque carissimis cordibus nostris pullulare potuere? de te quippe inperitum uulgus hoc sensit, de nobis lumina ecclesiae; unde, quid magis dolendum sit, uides. utrumque autem non accusandum censeo sed sanandum; homines enim sunt it de hominibus talia licet falsa non tamen incredibilia suspi
Abbreviated transcription (Latin):
ffb. Agustinus. et quimecumsunt fratres indño salutem. Dolemus quidẽ
grauiter: Nec fieri porest ut parui pendamus. quod ininiurias sanc tiatis tuae
populus ipponiensis tanta clamauit: Sed multo grauius dolendumest frater
bone. talia de nobis existimari: quam illa dlamari. Quando enim nos credimus¬
cupiditate pecunie. Non dilectione iustitiae ser uosdĩ uelle retinere÷ Non Ne
optandumest ut qui hoccredunt occultum cordissui uoce testentur: Ac sic sialiqua
si fieri potest tanto maiora remedia requirantur: quam uttaciti pereant ꝑniciosis
suspicionibus uenenat: Qua propt̃ magis satagendum est. Vnde etiam prius¬
quam hoc fier& locutisumus: quomodo ꝑsuadeatur hominibus. quibus nos ad ex¬
emplum bonorũ operũ praebere praecipimur. falsumeẽ quod suspicantur.
Quam quomodo arguendisint. qui suspiciones suas uocibus uerbisq declarant
Proindeego sc̃ȩ albine non suscenseo : Necarguendam iudico. sedatali suspicione

Expanded text:
FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Dolemus quidem grauiter nec fieri potest, ut parui pendamus, quod in iniurias sanctitatis tuae populus Hipponiensis tanta clamauit; sed multo grauius dolendum est, frater bone, talia de nobis existimari quam illa clamari. quando enim nos credimcupiditate pecuniae, non dilectione iustitiae seruos dei uelle retinere, nonne optandum est, ut, qui hoc credunt, occultum cordis sui uoce testentur ac sic aliqua, si fieri potest, tanto maiora remedia requirantur, quam ut taciti pereant perniciosis suspicionibus uenenati? quapropter magis satagendum est, unde, etiam priusquam hoc fieret, locuti sumus, quo modo persuadeatur hominibus, quibus nos ad exemplum bonorum operum praebere praecipimur, falsum esse, quod suspicantur, quam quo modo arguendi sint, qui suspiciones suas uocibus uerbisque declarant. Proinde ego sanctae Albinae non suscenseo nec arguendam iudico sed a tali suspicione
Abbreviated transcription (Latin):
Iactate. iactate. ut mensuram iouinian ꝑfectius impleatis. Nos
cum illohominedi. patient̃ ur̃a maledicta etconuitia sustinemus
Et tamen heresi arces uester pelagius fidem eapurissimum inscriptu¬
rissensum siclaudat ambrosii. utdicat neinimicum quidem ausũ
eẽ reprehendere. Quoergo progressi fueritis attendite. & uos
ab ausib iouiniani tandem aliquando cohibete. Quamuis ille
nimis laudando nuptias. scẽ illa s uirginitati adacquauit: et tamen
nuptiarum fructib ab utero &iam recentib xp̃msaluatorem etde
potestatediaboli redemptoremnecessarium non negauit. quoduos
negatis. It quia uobis procorum salutem quinon dum proseloqui
possunt et profidecatholicȩ fundamentis resistimus manicheos nos
ess uctatis. Sediamsequenta uideam nsiter s ancuors . uñ us

Expanded text:
iactate, iactate, ut mensuram Iouiniani perfectius inpleatis; nos iactate, iactate, ut mensuram Iouiniani perfectius inpleatis; nos cum illo homine dei patienter uestra maledicta et conuicia sustinemus. et tamen haeresiarches uester Pelagius fidem et purissimum in scripturis sensum sic laudat Ambrosii, ut dicat ne inimicum quidem ausum esse reprehendere. quo ergo progressi fueritis adtendite et uos ab ausibus Iouiniani tandem aliquando cohibete. quamuis ille nimis laudando nuptias sanctae illas uirginitati adaequauit et tamen nuptiarum fructibus ab utero etiam recentibus Christum saluatorem et de potestate diaboli redemptorem necessarium non negauit: quod uos negatis et, quia uobis pro eorum salute, qui nondum pro se loqui possunt, et pro fidei catholicae fundamentis resistimus, Manicheos nos esse iactatis. sed iam sequentia uideamus. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum autem hominum eẽ sinedelicto. quideilla commixtione
conceptus est. Namcius uerba istasunt. Ideo inquit etquas homo puni¬
uersa temptatus est̃. et in similitudinc hominum cuncta sustinuit: Seg
quia despũnatus abstmuit apcecato. Omniscnimhomomendax. &
nemosine peccato nisunusds: Seruatum estigitur in quic utex uiro
et muliere. id est pillam corporum commixtionem nemouideatur
experscẽdelicti. qui autem expersdelicti expersetiam huius mo¬
di conceptionis. Num quid &iam istum opelagiani eaclestiani¬
audebitis dicere manicheum. quod eum dicebat eẽ iouinianus he¬
reticus. contracuius impictatem uir ille sc̃s. etiam post pastum. per¬
manentem uirginitatem scãe mariȩ defendebat: Siergo illum
manicheum dicere non audetis. noscum in cãdem causa cãdem sententia
fidem catholicam defendamus. Curdicitis manicheos Aut siet
illum fidelissimum uirum. hoc secundumm anicheos sapuisse iactatis.

Expanded text:
nullum autem hominum esse sine delicto qui de illa commixtione nullum autem hominum esse sine delicto qui de illa commixtione conceptus sit. nam eius uerba ista sunt: \'ideo\', inquit, \'et quasi homo per uniuersa temptatus est et in similitudine hominum cuncta sustinuit, sed quia dem in eodem opere: seruatum est igitur, inquit, ut ex uiro et muliere, id est per illam corporum commixtionem, nemo uideatur expers esse delicti; qui autem expers delicti, expers etiam huiusmodi conceptionis. iaudebitis dicere Manicheum? quod eum dicebat esse Iouinianus haereticus, contra cuius inpietatem uir ille sanctus etiam post partum permanentem uirginitatem sanctae Mariae defendebat. si ergo illum Manicheum dicere non audetis, nos, cum in eadem causa eadem sententia fidem catholicam defendamus, cur dicitis Manicheos? aut si et illum fidelissimum uirum hoc secundum Manicheos sapuisse iactatis,