comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& cordis & corporisbumilitate prostratus in precans excellentissimam
tuebeatitudinis potestatem ut peculia rem famulum quem pio illo sacredig¬
nationis intuitu semꝑbabuist susceptum usque in finem habere iub: eas com¬
por&amprolixo uel n uncuestrum non mereor uidere conspectum: sed
spero milluim quino nobliuiscitur misereri necrepellitinfinem. quia ex au¬
di& precem pauperis &uestromemi serum representã aspcctui : sugero
sane &omnimoda supplicatione deposco ut libros & bimologiarum quos
iam fauente d ñ o aud itumus consummatos promissi onisuestrȩ memores
seruo uestro diriger eiubeatis : Quia ut mibi sum conscius magna ibi ex paste
seruitui postulatione sudasti. & id eo in meprimum existemunificus sic
insc̃orumco uibus & felixbabearis & primus: Eesta &iam si nodinquasstharius
examinisuestriignie & si nomnpurificatus inuenitur tamen de coctus que sout uestro
instinctua filio uestro dominor ege nobisdiri geturcito : Nam& nostraciuis sic

Expanded text:
 cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas compore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic
Abbreviated transcription (Latin):
Nã glaucum ueteres dicebant: Giluus
aũ mellinus color est subalbidus. gut.¬
tatus albus nigris int̾uenientib pũctiꝰ:
Candidus aũ et albus sibi iniuicẽ diffe¬
runt: Nã albus cum quodlam pallo.¬
re est. Candidus uero est niueus. et
pura luce perfusus: Canus dictus. qr
ex candido colore et nigro est: Scutulatus
purpuras.: Uarius. quod uias habeat impa¬
rium colorum: Qui aũ albos pedes tantũ
habent petuli appellantur: Qui frontẽ
albam candidi: Ceruinus est. quem uul¬
go gauranem dicunt. Aeranem idem
uulgus uocat. quod in modum aerei sit
coloris Mirteus aũ est pressus in purpura.
Dosimis aũ dictus. quod sit color enus de

Expanded text:
nam glaucum veteres dicebant album. Gnam glaucum veteres dicebant album. Gilvus autem, mellinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. 51. Candidus autem. et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodre est; candidus vero est niveus, et majore albore perfusus. Canus dictus est, qui ex candido colore et nigro est. Scutulatus purpureos, varius quod vias habet imparium colorum. Qui autem tantum pedes albos habent, pedici appellatur, qui frontem albam, candidi. Cervinus est quem vulgo griseum vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. Dosina autem dictus, quod sit color eius de
Abbreviated transcription (Latin):
cauo solidatus: Pulcritudo. ut sit exigu¬
um capt̃. et siccum. pelle prope ossib ad¬
herente: Aures bues. et argute Oculi mag¬
ni. nares patule. Crecta ceruix. coma densa.
et cauda ungularum soliditatis fixa ro-¬
tunditas: Meritum. ut sit audax. pedib
alacer. tremebundus menbris. quod ÷ for.¬
titudinis indicium. quiq ex sũma quie¬
te facile concitentur. uł excitata festina.¬
cione non difficile teneatur: Motus aũ
equi in auribus in auribus intelligitur.
uirtus in m̃bris trementibus Color hic
p̃cipue expectandus. baidus. aureus ro
seus. myrteus. ceruinus. giluus. glaucus.
scutulatus. canus. candidus. albus. ꝗut¬
tatus. niger. Sequenti aũ oreline. uariꝰ
ex nigro baidioq clistinctus. reliquus
uarius color uł cinereus tet̾rimiis : Ha
idium aũ antiqui uadium dicebant. qd
int̾ cetera animalia fortiꝰ uadat Ip̃se ÷
et spadix. quẽ foenicatum uocant. et
habens. et quodam splendore perfusoe:

Expanded text:
cavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exigucavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditatis fixa rotunditas. Meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris, quod est fortitudinis indicium: quique ex summa quiete facile concitetur, vel excitata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro, badioque distinctus; reliquus varius color, vel cinereus deterrimus. 49. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter caetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant, et habens, et quodam splendore perfusos;
Abbreviated transcription (Latin):
in campis. od orantur bellum. excitã¬
tur sono tube ad prelium. uoce accen¬
si ad cursum ꝓuocant᷑. dolent cũ ui¬
cti fuerint. ex ultant cum uicerurt:
Quidam hostes in bello senciunt ad eo ut
aduersarios morsu petant: Aliqui etiã
proprios dmminoꝰ recognoscunt. obliti man¬
suetudinis si indtentur: Aliqui p̃t̃ dñm
cdorso nullum recipiunt. Interfectis uł
in centauris equorum et hominum
natura permixta ÷ Solent etiã ex ȩqꝵ
uł mesticia uł alacͥtate euentũ futurũ
dimicat᷑i cognoscere: Etas lonꝗiqua
equis persicis ugnicis et ͤpirotis ac siculis in an
cdis. et gallicis frequens opimo est: In gene¬
rosis equis ut aiunt ueteres .iiͦiͦi ex̾pectant᷑:
forma pulcritudo. meritum adq color.
forma ut sit ualilum corpus. et solidũ.
robor conueniens altitudo. latꝰ longum
substrictum. maxime et rotundi clunes.
pectus late patens. pectus omne musculoꝵ
densitate nodosum. pes siccus et cornu con¬

Expanded text:
in campis; odorantur bellum; excitanin campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis velet in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in anndis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nom̃ qd̃ magis equis conueniebat
ido hoc anmal sũpsit. quia priꝰꝗͣ
equos caperent hamines. huc p̃side
ceperunt: Aĩal qͥppe tardum et nulla ra¬
cione renitens statim ut uoluit s hõ sub¬
strauit. Onager int̾p̃tat᷑ asinus ferus. On
quippe greci asinim uocant. agriã ferũ.
hos africa ht̃ magnos et inclomitos. et
in deserto uagantes: Singłi autem fe¬
minarum gregib presunt nascentib
masculis ⁊ elant. et testiculos eorum
morsu detruncant. quod cauentes
matres eos in secretis locis occultant. Asi¬
nos archadicos dictos eoqd̃ ab archadia
primum uecti sunt magni et alti. Munͣ
aũ a sellus onagro plus necessarius : qr et
laborem tolerat. et negligentiã ꝓpe modũ
ñ recusat. Eqͥ dicti eo qd̃ qñ qͣdrigis inge¬
bant᷑. ȩquabant᷑. paresq forma et simi¬
uat. quod reliqua ammalia non hñt.
Uñ ⁊ sompes quod pedib sonat. Uiua¬
citas equorum ÷ multa. Exultant enĩ

Expanded text:
hoc nomen, quod magis equis conveniebat, hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et simincavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim
Abbreviated transcription (Latin):
xa iiuenca : et uaᷤca: Hubali uocati
per cliriuacionem qd̾ sint similes bo¬
ũ adeo indomiti. utłferitate uigum
ceruicibus non recipiant: Nos africa
procreat. Uri agrestes bouessunt in
germama habentes cornua in m̃sa
intantum ut regus m̃sis insigni capa¬
sa nom̃ dedit. siue qd̃ qñ onerantur ut
breuiores et humiles fiant accubant.
quia greci cami humile et bue dicũt.
Siue quia curuus est dorso: Camurat.
licet et alie regiones mittant: s: ara¬
bia plurimos: Pifferunt autem sibi.
Nã arabici bina tubera in dorsohñt.
reliquarum regionum singula. Pro-¬
mecla genus camelorum÷ minoriᷤᷤ
quidem stature s uelocioris Uñ
uelocitas appellat᷑ Centum enĩ et
amplius milia una die ꝑgere solet.
qd̃ ammal sicut bos et ouis et came¬
lus ruminat: Numinacio aũ dicta
est a ruma eminente gutturis par.¬
te. per quã dimissus cibus a certis re¬
uocatur ammalibus Asinus et asel¬
lus a selendo dictus quasi asedus .s.

Expanded text:
xa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis insigni capasa nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρ enlicet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Aer ae literarum matirier pcer uulorum nutricer ipsaedant ingenia pueris primor¬
& turci primum ferro incaeris ferro scripserunt. postea romani iurserunt
ne grapbium ferreum quir haber& unde & ap̃scribar dicebatur cccera ferre nece¬
dito postea institutũ uttaera ossibur scriberent. sicut indicat at tecinsatura dicenr
uertamus uomorem incaeram. mocroneq arem : ossec:
oficitur bibula mempbitir ccertao papiro bibulam i papirium dix̃ quibumorẽ bi

Expanded text:
erae litterarum materies, parvulorum nutrices, ipsae Dracont. Satisf. 63: Dant ingenium pueris, primorm et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens 12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus osseo.  4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bi
Abbreviated transcription (Latin):
ardiuis: Conuenient̾ itaq factum : ut quẽ¬
admodũ id quod significat ñ pot̾ agendo.
ita et ipsum nom̃ nͣ posset loquendo de¬
clinari Oĩs aũ mortuꝰ aut sunꝰ ÷ aut ca¬
dauer. fimꝰ ÷ si sepeliat᷑: et dictũ sinꝰ a fu¬
nib accensis. quos añ feretrũ papiris cera
circũdatis ferebant: Cadaueraũ ÷ si in¬
sepultum iacet Nã cadauer nominatũ
a cadendo. quia iã stare ñ pot̃: Qᵈ dũ por¬
tat᷑ exequias dicimus. crematas re.liquiaᷤ:
conditum iam sepultum: Corpꝰ aũ consue:
carentum.: Pefunctꝰ uocatur: quia cõple¬
uit uite officium : Nã dicimꝰ sunctos officio.
quia officia debita compleuerunt: Uñ ⁊ ho
norib functꝰ: Hinc est ergo defunctus. qd̃
ab officio sit uite depositus Siue qd̾ sit
diem functus: Sepultus aũ dictꝰ. eo qd̃
iã sine pulsu et palpitacione sit .i. sine mo¬
tu: Sepelire aũ est conde corpora: Nã hir¬

Expanded text:
arduus. Convenienter itaque factum ut quemarduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus, aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepultum. Corpus autem consucarentum. Defunctus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam hu
Abbreviated transcription (Latin):
pellata a multis annis. quasi annosa.
Nã si cõmune eẽt nom̃. cur ñ diceret
senectꝰ ita ab anuamilitas nominata :
Canicies aũ uocata a candore. quasi
candicies. Uñ est illud: florida uiuẽtꝰ.
li actea canicies prout diceret candida
Senectꝰ aũ multa secũ aufert bona
et hmala: Bona. quia nos a potentis¬
simis dñis liberat. uoluptatib ĩponit mod̾u.
libidinis frangit ĩpetꝰ. auget sapientiã. dat
maturiora consilia: Mala aũ. qr seniũ
miserrimũ ÷ debilitate et odio: Subͤueni¬
unt enĩm᷑ͣbi tristisq senectꝰ. Nã duo sũt
quib: minuuntur corporis uires. senectꝰ.
et morbꝰ Mors dicta. qd̾ sit amara. uł a
marte qui ÷ effector mortuioꝵ : Tria st̃
aũ genera mortis: Acerba. inmatura.
naturalis: Acerba infantum. inmatura
aĩ exqua parte oracionis declinet᷑ meer¬
tum ÷ Nã sic̃ ait cesar ab eo qd̃ ÷ morior
.littera .u. nom̃ est non participium. ut fatuꝰ.

Expanded text:
pellata a multis annis, quasi annosa. pellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, voluptatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est, debilitate et odio. Subeunt enim morbi, tristisque senectus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires: senectus et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium. 32. Tria sunt autem genera mortis: acerba, immatura, naturalis. 30 Acerba infantium, immatura autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior littera, nomen est, non participium, ut fatuus,
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs a uiro distinguitur: Alii grecꝰ ethi¬
mologia feminam ab ignea ui dictam¬
bidinosiores enim uiris feminas esse.tã ĩ
mulierib quã in animantib Uñ nmiꝰ¬
amor. ap̃ antiqͦs femineus uocabat᷑: Seni
Senior int̾ iuuenemq senẽq lȩrentiꝰ:
significat a positiuo: Gsemor ñ satiᷤ. sic̃
iuuenior intra iuuenẽ. sicut pauperi¬
or intra pauperem: Senes aũ quidã lic¬
tos putant a sensus climinucione eoqd̃
iã pro uetustate desipiant: Nã phisici di¬
cunt stultos esse homines frigidioris san¬
qͥnis. prudentes calidi Uñet senes in qͥb:
iã friget. et pueri. in quib ñdũ cal
minꝰ sapiunt: Iñ ÷ qd̾ conueni̾unt sibi
infantũ etas et senũ: Senes enĩ ꝑnimiã
etatẽ delirant. pueri ꝑ lasciuiã ⁊ infan:¬
tiã ignorant qͥd a gant̾: Senex aũ tãtũ
masculini generis ÷ sicut anus feminini
Nã aniis dicitur. sola mulier: anꝰ aũ ap¬

Expanded text:
species a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etyspecies a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etymologia feminam ab ignea cit; libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus di Senior Senior inter juvenemque senemque. Terentius: signiiunior inter iuvenem, sicut pauperior intra ditem et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem ap
Abbreviated transcription (Latin):
separant᷑: S id̾o uirtꝰ maxima uiri.
mulieris minor. ut paciens iuro eẽt.
scilicet ne mulierib repugnantibus
libido cogeret uiros aliud appetere.
aut in aliũ sexũ proruere. Dicitur qͥ
mulier secundũ femineũ sexum. ñ
scd̃m corruptionem intearitatis.
et hoc ex lingua sacre scripture. Nã
ena statimfacta e latere uiri sui ñdũ
contacta a uiro mulier appellata ÷.
dicente scriptura Et formaint eã.
in mulierem. Sugo a uiridiori etate dicta ÷
sicut et uirga. si cut et uitula: Alias ab incor¬
ruptione. sicut uirago quod ignorat femi¬
uigoris ÷ Antiquienim fortes. feminas ita
uocabant: Urgo aũ ñ recte uirago dicit᷑.
si ñ uiri officio fungatur. Mulier uͦ si ui¬
rilia opera facit. recte uirago dicitur
uira uocabatur sicut a seruo serua. sic̃
a famulo famula. ita a uiro uira: Ninc
et uirginis. nom̃ quidam putant. femi¬
na aũ partib femorum dicta. ubi sexuᷤ

Expanded text:
separantur. Sed ideo virtus maxima viri, separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femivigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dicitur,vira vocabatur, sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus
Abbreviated transcription (Latin):
ca in primã lanuginẽ ducunt. Quidã
cat Certissimum aũ puberẽ esse. qui et
ex hetatu corporis pub̾tatẽ ostend̾.
et generare iam possit: Puerꝑe sunt.
puerpera nato. Et licte puerꝑe ul
quod primo partu grauant᷑. uł qd̾
primũ pueros pariunt. Adolescens
dictiis. eoquod sit ad gignendũ ad¬
ultus. a crescere et angere: Iunenis
nocatus quod inuare posse incipit.
ut in bob: iuenci. cũ a intulis dis¬
cesserint. Est enim uiuenis in ipso
etatis increm̃to positus. et ad auxi¬
liũ p̃paratus. Nã iuuare hominis :
opus. aliquid cõferentis. Sicut aũ tri.
gͦe simus ꝑfecte etatis est annus mn
hominib: ita in peendib et ium̃.¬
tis t̃cias robustissimꝰ. Uir nuncupatꝰ.
quia maior meo uirtꝰ ÷ quã in fe¬
minis. uñ ⁊ uirtutis nom̃ accepit. qd
ui agat feminã. Mulier uͦ a mollicie
tanꝗͦ mollier. detracta litera uł mu-¬
tata appellata ÷ mulier. Utriq enĩ
fortitudine et ĩbecillitate corparũ.

Expanded text:
loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam cat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, puerpera nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum
Abbreviated transcription (Latin):
fari nescit .i. lo qui non potest. Ndũ
enim bene ordinatis dentib: minus ÷
sermonis exp̃ssio Puer a puritate uo¬
catꝰ. quia puriis ÷ et necdũ lanuginẽ
florem genarum habens Hi sunt e.
tate. Adolescentuli. leues: Pueraũ trib
modis dicitur: Pro natiuitae. ut isaiaᷤ:
þuernatus est. nobis Proetate. ut octo¬
ennis decennis Uñ est illud Iã puerile
uigum teneia ceruice regebat: ꝓobse¬
quio et fidei puritate. ut dñs ad ꝓphe
iã ieremias lunge puericie excessisset
annos. Puella ÷ paruula. quasi pulla:¬
Uñ ⁊ pupillos ñ ꝓcondicione .s: pro
etate puerili uocamus: Pupilli aũ
quorũ parentes añ decesserune. quã
ab his nom̃ acciperent: Ceteri orbi
uocantur Orphani idem qui et
pupilli . Ilud enĩ grecũ nom̃ ÷. hoc
latinim. Nã⁊ in palmo ubi legitur.
pupillo tu eris aduitor: grecꝰ ht̃. or̃.¬
phano: Puberes a pube uocati .i. a pu
dentia corporis nuncupati Qd ħlo.

Expanded text:
fari nescit, id est loqui non potest. Nondum fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephviri, adolescentuli lenes. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias9, 6: 'Puer natus est nobis.' Pro aetate, ut octoennis, decennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad priam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parunde et pupillos non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autequorum parentes ante decesserunt quam ab his nomen acciperent. Caeteri orbi vocantur. Orphani iidem qui et pupilli. Illud enim Graecum nomen est, hoc Latinum. Nam in Psalmo ubi saepe legitur: Pupillo tu eris adjutor ; Graecus habet orphano. denda corporis, nuncupati, quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
grãuitas. adq:. senectꝰ. Prima etas
infantia ÷ pueri nascentis ad lucem
que porrigit᷑ in septẽ annis: Secunda
etas puericia .i. pura et necdũ ad
generandum apta tendens usq: ad
quartũ decimum annũ : Tercia ado¬
lescentia ad gignendũ adulta que por¬
rigitur ad uiginti octo annos: Quar¬
ta iuuentꝰ firmissima etatũ om¬
niũ. siniens in quinquagesimo an¬
no. Quinta etas senib: .i. grauitas que
est declinacio a unientute in senec¬
tutem. nundum senectus. s iã ñdũ
uiuentus. quia senioris etas est
quã greci presbiten uocant. Nã se-¬
nex apud grecos non prb̃r.s ge
ron dicitur. que ȩtas a quinqͣ.¬
gesimo anno incipiens septua
senectiti deputat᷑ Seniũ aũ parꝰͥ
ultima senectutis dicta qd̾ sit t̃¬
minus sexte ȩtatis: Ihis gͥ sex
spaciis philosophi uitam descripserunt hu¬
inanã. In quib inoͥtat᷑ et currit. etad
mologias eorum in homine demonis¬
trantes. Infans dicitur homo prime
etatis. dictus aũ infans quod ad huc

Expanded text:
gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incisenectuti deputatur; senium autem est ultima rminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et admologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ulgor et fulmen ictus celestis iaculi a
feriendo dicti sulgere enim ferire ẽ
adq percutere fulmina autem conlisa lumi¬
na faciunt: Iam omnium rerum conlisio ignẽ
creat. ut in lapilibus cerni us uł attrituro:¬
tarum. uel in siluis arborum.: Simili modo
innubibus ignis: Unde et prius nubila st̃
deinde ignes.: Ex uento autem et igne sulmi
na in nubibus fieri et impulsu uentorum
emitti: Ideo autem sulminis ignem uim
habere maiorem ad penetrandum. quia
subtilioribus elementis factus est quam
noster. idest qui nobis in usu est Tria sũt
men: fulgu. quia tangit. fulgor. quia
incendit et urit. fulmen. quia findit:
Ideo et cum ternis radais finguntur
De arcu et NUBiũ effectibꝰ.

Expanded text:
ulgur, et fulmen, ictus coelestis jaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est, ac percutere. Fulmina autem collisa nubila faciunt; nam omnium rerum collisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum. Simili modo in nubibus ignis; unde et prius nubila sunt, deinde ignes. 2. Ex vento autem et igne fulmina certum est in nubibus fieri, et impulsu ventorum emitti; ideo autem fulhabere maiorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam noster, id est qui nobis in usu est. Tria sunt men: fulgus, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiis finguntur. De arcu et nubium effectib
Abbreviated transcription (Latin):
pondera p̃dicta concludat: Mina in ponderib
centum draginis appenditur. et est nomen
esse ꝑibetur in grecis: Nam nichil est calco
minus. niclil talento manis. ciuiis uariũ
apuit cliuersas gentes pondus habetur: Aput
romanos enim talentum est septua ginta¬
qui ait. duo talenta esse centum quadra.¬
gnita quatuor libras Est autem triplex.
quagnta. medius septuaginta cluarum
librarum. Sumimus centũ uiginti constat:
Centenarium numeri nomen est . eoquod
centum librarum pondus sit. quod pondꝰ
pry ꝓꝑ ꝑfectionem centenarii numeri institu¬
erunt romani.

Expanded text:
pondera praedicta concludat. 21. Mna in ponderibus pondera praedicta concludat. 21. Mna in ponderibus centum drachmis appenditur, et est nomen s perhibetur in Graecis; 301 nam nihil est chalco minus, nihil talento majus. Cujus varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos enim talentum est LXXII liqui ait duo talenta esse centum quadraginta quatuor libras. Est autem triplex, quaginta; medium septuaginta duarum librarum; summum centum viginti constat. Centenarii enim numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit; quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
miuncia quia semis habet de uncia. Hec et
semissis. quia ponderis. quia ponderis semis est.
quasi semi assis Quadrantem ebrei similiter
codrantem uocant. et uocatur quadrans.
quod uncie quartam partem appendeat: Si.¬
cel qui latmo sermone sidus corrupto ᷤᷤ nomi¬
ne appellat᷑. hebreum nomen est. habens a¬
put eos uncie pondus Aput latinos autem et
grecos quarta pars uncie est. et sta teris medi¬
etas. dragmas appendens eluas Unde cum in
gentilium : quarta pars uncie est Uncia
dicta quod uniuersitatem minorum pon¬
derum suauitate unciat .i. conplectatur:
Constat aũ dragmiis yuii. id÷ scripulis xxiiii.
qd̃ proinde legitimum pondus habet᷑. quia
numerus scripulorũ eius horas diei noctisq
mecit᷑. uł quod libram esficit duodecies com¬
putata: A ibra duodecim unciis ꝑficitur.
et in de habetur ꝑfecti ponderis genus. quia tot
constat unciis. quot mensibus annus: dicta
autem libra qd sit libera et cuncta intra se

Expanded text:
miuncia, quia semis habet de uncia; hic et miuncia, quia semis habet de uncia; hic et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in gentilium, quarta pardicta, quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est complectatur. Constat autem dragmis octo, id est scrupulis XXIIII. Qnumerus scripulorum ejus horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies computatus. 20. Libra XII unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur : Dragma actaua pars uncie est. et de¬
narii pondus argenti tribus constans seripulis.
.i. detem et octo siliquis: Denarium aũ dictũ
quia pro decem nũmis imputat᷑ Solidum
ñcupatum. quia nilil illi deesse uidetur:
Solidum enim ueteres integrum dicebant
et totum: Ipse quoq nõmisma uocat᷑ pro eo
quod nominibus principum effigieq signe¬
tur Ab micio uero unum nomisma unꝰ ar¬
genteus erat Noc enĩ ab assiriis cepit. Dicut᷑
autem uidei. quod abraham in t̾̃ra canahan
primus hanc aduexerat formam Solidum
aput latinos alio nomine sextula elicitur. qd̃
his sexuncia compleat᷑ Hunc ut diximꝰ uulg̃
aureum solidum uocat: Cuius t̾ciam partem
ido dixerunt tremissem. eo qd̃ solidum faciat
tertremissis: Sextula bis assumpta duellam fa.¬
cit: Tposita staterem reddit Stater autem me
dietas uncie est appendens aureos tres. ntd et
uocatus stater. qd̃ tribis solidis stet Nec et se¬

Expanded text:
vocatur. Dragma octava pars unciae est et devocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita stateredietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et se
Abbreviated transcription (Latin):
ra regitur. et langes equant᷑. unde et in
lancibus amentum dicitur Iniaue:
autem ponderi certus est modus nominib
propriis designatꝰ: Calcus est minima pars
ponderis. quarta pars oboli. omstans lentis
geminis granis: Appellatur autem calcus
quod sit paruulus sicut et lapis calculus.
qui adeo minimꝰ est. ut sine molestia cal¬
cet᷑. Siliqua uicesima quarta pars solidi
est ab arbore cuiis semen est uocabulum
tenens: Ceratim oboli pars media est. ha¬
bens siliquam unam et semis: Hunc la.¬
tinitas semiobolum uocat Ceratim aũ
grere latine siliqua cornuũ in t̾p̃tat᷑ O.¬
bolus siliquis tribus appendit᷑. habensce¬
ratim duos calcos quatuor fiebat en ĩ
olim ex ȩre ad instar sagitte. unde et nom̃
accepit a grecis hoc ÷ sagitta S̾ripulus
sex sili quarum pondere constat. hic aput
grecos grãma uocat᷑ Sripulus aũ dictus
ꝑ diminucionema lapillo breui qͥ scripꝰ

Expanded text:
ra regitur, et lances aequantur. Unde et in ra regitur, et lances aequantur. Unde et in lanceis amentum dicitur. 6. autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus
Abbreviated transcription (Latin):
ac mensurarum iuuat agnosc̾e
modum. Nam omnia corporalia sicut
scriptum est a summis usq ad ina in m̃
rebus natura pondus dedit. suum quoq
regit omnia pondus Primꝰ moyses ebrelꝰ
in grecia constituit. et licet alii antiquiores
extiterĩt .s: iste hac arce experientior fuit põ¬
dus dictum eoquod in statera libratum pen¬
deat: Hic et pensum: Abusiue autem pond̃
libra una est. unde etiam dipondius dictũ
est quasi duo pondera: quod nom̃ in usu ad
huc retinet᷑ Trutina est gemina ponderũ
lances equali examine pendens facta ꝑꝑta¬
lenta et centenaria appendenda. sicut mo¬
mentana proparua modicaq: pecunia:
hec et moneta uocata Idem et statera no¬
men ex numero habens quod duabus lan-¬
cibus ⁊ uno in meclio silo librata ȩqualit̃
stet: Campana a regione italie nom̃ accep̃
ubi primus usus eius reꝑtus est. Het duas
lances non habet. s uirga est signata libris
et uncis. et uago pondere mensurata Pxa
men silum medium quo trutine state-¬

Expanded text:
ac mensurarum juvat cognoscere modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina imarebus pondus natura dedit. Suum quoque regit omnia pondus. Primus Moyses, in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo, quod in statera libratum pendeat: hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata, eadem et statera, nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio stylo librata aequaliter  Campana a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. 298  filum medium, quo trutinae state
Abbreviated transcription (Latin):
ria et ipsa candida. appellata. eo qd̃ ni¬
torẽ argento reddat: Terra samia a
samo insula clicta glutinosa ⁊ candi.¬
da ⁊ lingue lenis. meclicam̃tis ⁊ uas.¬
culis netessaria: Puluis puteo lanus
frangendos: Nã mersus aquis protinꝰ¬
fectus insaxũ mutatur. sicut ar.¬
gilla igne in lapidem uertitur: Sul¬
pͥur uocatũ quia igne accenditur
Ur enĩ ignis est: Nam uis eius ⁊ aqͥ
feruentibus sentitur. neq alia res facilius accen¬
ditur: Hascitur in insulis eoliis inter siłiam
et italiam quas ardere dicunt: Inuenitur
et in aliis locis effossum: huius genera iIII.
Alterum qd̃ appellant glebam usibus tantũ
fullonum familiare: Terciũ liquor est us
eius ad lanas sulfindas. qm̃ candorem mol¬
liciem q p̃stat : Quartum genus ad licinia
maximaᷤᷤ consicienda aptum: Sulphuris
tanta uis est: ut morbos comiciales dephen¬
dat. Nitore suo impositum ignib ardescens
in calice uini prunaq subdita circũfer.¬

Expanded text:
ria, et ipsa candida, appellata eo quod niria, et ipsa candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus frangendos. Nam mersus aquis protinufectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpuro vocatum quia igne accenditur; πῦρ enim ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in alalterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare; tertium liquor est, usus ejus ad lanas suffindas, quia candorem mollitiemque praestat. Quartum ad elychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumfer
Abbreviated transcription (Latin):
uluis dictus quod ui uenti pellat᷑.
callitur enĩ flatu. nec resistit. nec
stare nouit. sicut ait propheta : tãꝗͣ
cenũ est uorago luti: Cinis ex inaen.¬
dio dicitur. ab eo enĩ fit: fauilla. ꝗ&
iani effecta sit Nã fas ignis est Gleba
quod sit globus. pulueris enĩ collectio¬
ne compingitur.⁊ in uno glomere adu-¬¬
natur: Era aũ ligata gleba est. soluta.
pulius: li abina eo qd ambii lantibus lap.¬
sum inferat. dicta ꝑ diriuacionem a labe.
putant. qd non sit munclũ. nã omne
lotũ mundũ. Solutabra uocata: qd ibi
a pri uolutentur. Uligo sordes limi
uł aque sunt : Sabulum lenissimum
t̾re genus: Argilla ab argis uocata. ap̃
quos primum ex ea uasa confecta sunt.
Creta ab insula crera ubi est melior cre¬
ta: Cimola candila est aciea insula
italie clicta. quarũ altera uestim̃toꝵ
p̃ciosos colores emollit. ⁊ contristatos sul¬
phure quodã colore exhilarat Altera
genmis nitorẽ p̃stat Creta argenta.¬

Expanded text:
ulvis dictus quodvi venti pellatur. Tollitur enim eius flatu nec resistit nec stare novit, sicut ait prophetaPsalm. 1,Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. putant, quod non sit mundum; nam omne lotum mundum est. Volutabra appellata quod ibi apri volutentur. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta Cimolia candida est, a Cimea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argenta
Abbreviated transcription (Latin):
per annum reduci: Uicia dicta qd iuix
ad triplicem ꝑueniat sructum cum
alia legumina prouentum habeant
fetus uicie: Pisum. quod eo pensabatur
aliquid auri minutũ. Nam pis aurum
dicit᷑ Herbum a greco trabit uocabulũ.
hoc enim illi orabum dicunt. quod dum
sit quibusdam pecoribus infestum : tauroᷤᷤ
tamen pinques efficit:
De UIIIBUS.

Expanded text:
per annum recidi. Vicia dicta quod vix per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina proventum habeant fetus viciae. Pisum, quod eo pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitur. Ervum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit. De vitibus
Abbreviated transcription (Latin):
Degumina a legendo dicta. quasi e¬
lecta Ueteres enim electa meliora qͦq
legebant: siue quod manu legant᷑ nec secti¬
onem requirant: I. eguminum plurina
genera. ex quibus faba. lenticula pisum.
faselum. cicer. Inpinũ. graciora in usu ho¬
minum uident᷑. fala grera ethimologia
a uescendo uocabulum sumpsit quasi faga.
fage enim grete comedere dicit᷑. primũ
enĩ homines hoc legumine usi sunt Huiꝰ
speries due. quarum altera cõmunis. alte.¬
ra egiptia: faba fresa dicta. eoquod eam ho-¬
mines frendant. id÷ͥ frangant. et molendo
cõminuant: Lientis uocata quod humi:¬
da et lenta: uel quad adhereat humida:
gustantis a maritudine constristant. Uñ et
pro a martudine nec uermis nec unum
animal comedit. Medica uitia erbume pa¬
bulorum optima sunt genera. Me dica
dicta quia a medis translata est in gre¬
ciã tempore quo eam ⁊erses rex ꝑsarum
inuasit Hec semel feritur. et decem an¬
nis ꝑmanet. ita ut quat̾ uł sexies possit

Expanded text:
egumina a legendo dicta, quasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminuant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. gustantis amaritudine contristant; unde eos prae amaritudine nec vermis nec ullum animal comedit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit
Abbreviated transcription (Latin):
eum formica. circumligata pillo in ra¬
uernã eius coniecta. afflato prius pul¬
uere ne se absconelat. Ita formicȩ cõ¬
plexibus trahitur.: Formica dicta ab
eo qd̃ ferat micas farris. Cuius sollercia
se enimeligit triticum. orcleum ñ tang̃.
dib eruunt. quas custodiunt ne qͥs
auferat. captantesq ad necem persequunt᷑.
Formicaleon ob hoc uocatus. quia ÷ uł for¬
micarum leo uł certe formica parit̃ ⁊ leo
Est enim animal paruũ formicis satis in¬
festum. qd̾ se in puluere abscondit. et for
lib formica est. formicis aũ ut leo est:
De ser pen tibus

Expanded text:
eum formica circumligata capillo in caeum formica circumligata capillo in cavernam eius coniecta, afflato prius pulvere ne se abscondat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab quasi ferens micas farris. Cujus solertia mse eligit triticum, hordeum vero non tangit. dibus eruunt, quas cusauferat, captantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formlibus ut formica est, formicis autem ut leo est. De serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
plurima est occultum reptans. et ꝑ im¬
prudentiam suꝑsedentibus pestemꝰ faẽ
Talpa dicta qd̾ sit cdampnata cecitate
perpetua tenebris Est enim absq ocuł:
Semꝑ t̾ram fodit. et humum egerit. et Iuu¬
radices subt̃ frugib comedit quod g̾ci
aphalaca uocant: Glires dicti. quia
pingues eos efficit sonnus: Nã glisc̾e
dicimus crescere hieme enim tota
dormiunt. et immobiles quasi mor¬
tui iacent: Tempore estiuo reuiuiscẽ:
Iriciũ animal exspinis coopertum. qd̃ exiñ
dicitur nominatum. eo qd̃ subrigit se qnͣ
spinis suis clauditur. quibus undiq
protectus est contra insidias Nã statĩ
ut aliquid persenserit primum se sub¬
rigit. adq in globum conuersus in sua
se arma recolligit: Iuius prudentia qͦ¬
clam est: Nam dum absciderit uuam
deiuite : sese uolutat supinus super eã.
et sic eam exibet natis suis: Grillus no-
a sono uocis ht̃: Hic retro ambulat. t̃¬
ram terebrat. stride noctibus: Uenat᷑

Expanded text:
plurima est, occultim reptans, et per inplurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Huius prudentia quaedam est; nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. Gryllus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venantur
Abbreviated transcription (Latin):
us pusillum animal grecũ illi
nom̃ ÷ Quicqͥd uͦ ex eo traxit. la¬
tinum fit . Alii dicunt mures. qd ex
humore t̾re nascantur. Nã mus t̃ra.
uñ ⁊ humꝰ: Nis in plenilumo iecur
crescit. sicut quedã maritima: Au-¬
genturq rursus. minuente luna de¬
siciunt: Sorex latinum est eo quod ro¬
cdat. et in modum serre p̃cidat: Auti.¬
qui aũ soricẽ sauricẽ dicebant. sicut ⁊¬
clodum claudũ: Mustela dicta. qͦsi
mus longus: Nã teloͣm a longitudi.¬
ne dictum.. Hec ingenio subedolosa
in domib ubi nutrit catulos suos
transfert motatq sedẽ. serpentes ⁊
et mures persequitur Duo aũ sunt
genera mustelarũ. Alterũ em̃ sil¬
uestre est distans longitudine. qd
greci iectidas uocant. alterũ in do¬
mibus oberrans: falso aũ opinant᷑
qui dicunt mustelam ore concipere. aure
effundere partum: Musaraneum cuius
mosu aranea est in sarcdima animal ꝑexi¬
guum araneȩ forma que solifuga dicit᷑
quod diem fugiat in metallis argentarisᷤᷤ

Expanded text:
us pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis
Abbreviated transcription (Latin):
loia greca interp̃tatione linguae sostitur nom̃ hanc phi losophi ad uerbiũ
dicunt quia uocem illã decuius requitur uno & singu lari uerbodesignat . Quidenim. lud
sit in uno uerbopo sitũ declarat ut conticiscere ẽ tacere. Item latur aurit apestum
aurit percutit : Item cumterminũ dm̃s finem aut populatas interp̃ta muresse uas¬
tatas & omnino cumunius uerbi remuno uerbo manifestamus¬
DE
FFERENTUS
ifferentia est species difinitionis quã scriptores astiumde eodem & de alte

Expanded text:
lossa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid enim illud situm, uno verbo alio declarat, ut ‘conticescere’ est ‘tacere’, item latus apertum ‘haurit’ ‘percutit’, item cum ‘terminum’ dicimus ‘finem’ aut ‘populatas’ interpretamur esse ‘vastatas’; et omnino cum unius De differentiis . Differentia est species definitionis, quam scriptores artium de eodem et de alte