comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui non dum est. U bi ergo nouit: Num oculis uidit. aut
ullum corpus iustũ. uelut albũ. aut nigrũ. aut qua drum
aut rotundum: Quis hoc dixerit : At oculis non uidit.
nisi corpora. Iustitaut in homine non est. nisi animus
tcum homo iustus dicitur. ex animo dicitur non ex corpore
st enĩ quaedã pul chritudo animi iusticia. qua pulchrisunt
homines pleriq &iã qui corpore &iã distorti atq deformes
sunt Sicut aũt animus ñ uidetur oculis. ita nec pulchri¬
tudo cius Ubi ergo nouit quid sit iustus qui nondũ est.
atq ut sit diligit iustũ :. An signa quaedã ꝑmotũ corporis
emicant. quibus ille. aut ille homo eẽ iustus appar&: Sed
unde nouit illa signa eẽ animi iusti. nesciens quid om̃ino
sit iustus Nouit ergo. Sed ubi nouimus quid sit iustus.
&iã cum iusti nondum sumus: Siextrainos nouimus.
incorpore aliquo nouimus. Sed nonista rescorporis. In

Expanded text:
qui nondum est: ubi ergo novit? num oculis vidit? An qui nondum est: ubi ergo novit? num oculis vidit? An ullum corpus justum, velut album, aut nigrum, aut quadrum, aut rotundum? Quis hoc dixerit? At oculis non vidit nisi corpora. Justus autem in homine non est, nisi animus: et cum homo justus dicitur, ex animo dicitur, non ex corpore. Est enim quaedam pulchritudo animi justitia, qua pulchri sunt homines, plerique etiam qui corpore distorti atque deformes sunt. Sicut autem animus non videtur oculis, ita nec pulchritudo ejus. Ubi ergo novit quid sit justus, qui nondum est, atque ut sit diligit justum? An signa quaedam per motum corporis emicant, quibus ille aut ille homo esse justus apparet? Sed unde novit illa signa esse animi justi, nesciens quid omnino sit justus? Novit ergo. Sed ubi novimus quid sit justus, etiam cum justi nondum sumus? Si extra nos novimus, in corpore aliquo novimus. Sed non est ista res corporis. In
Abbreviated transcription (Latin):
Uouimus ergo & quid sit iustus. sicut quid sit animus. Sed qͥd st
animus. ut dictum ẽ nouimus ex nobis in est enĩ animus nob.
Quid aũt sit iustus unde nouimus. si iusti ñ sumus: Qđ si
nemo nouit quid sit iustus. nisi qui iustus est. nemo diligt
iustum nisi iustus Non enĩ potest diligere quẽ iustum eẽ
eredit. obhoc ipsum quia iustũ ẽẽ credit. siqͥd sit iustus ignorat
scđm qđ superius de monstrauimus neminem diligere quod
credit & non uid&. nisi exaliqͣ regula noticre generalis siue
specialis : Ac ꝑ hoc si non diligit iustũ nisi iustus. quomodo
uolet quisq ustus eẽ qui nondum est: Non enĩ uult quisꝙ
eẽ. qđ non diligit:. Ut aũt sit ustus qui non dumest. uolet
utiq iustus ẽt. Ut aut̃ uelit. diligit iustum. Diligit ergo
iustum. & qui non dum iustus ẽ. Diligere aut̃ iustũ ñ potest.
siquid sit iustus ignorat. Proinde nouit quid sit iustus. &iã

Expanded text:
Novimus ergo et quid sit justus, sicut et quid sit animus. Sed quid sit Novimus ergo et quid sit justus, sicut et quid sit animus. Sed quid sit animus, ut dictum est, novimus ex nobis: inest enim animus nobis. Quid autem sit justus unde novimus, si justi non sumus? Quod si nemo novit quid sit justus nisi qui justus est, nemo diligit justum nisi justus: non enim potest diligere quem justum esse credit, ob hoc ipsum quia justum esse credit, si quid sit justus ignorat; secundum quod superius demonstravimus, neminem diligere quod credit et non videt, nisi ex aliqua regula notitiae generalis sive specialis. Ac per hoc si non diligit justum nisi justus, quomodo volet quisque justus esse qui nondum est? Non enim vult quisquam esse quod non diligit. Ut autem sit justus qui nondum est, volet utique justus esse: ut autem velit, diligit justum. Diligit ergo justum et qui nondum justus est. Diligere autem justum non potest, qui quid sit justus, ignorat. Proinde novit quid sit justus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo sicut illa corpora moueri auertimus Neq enĩ
cum corpus uiuũ mouetus. aperitur ulla uia oculis nr̃is
aduidendũ animũ srem quae oculis uiderin potest. sed illi
moli aliquid in ẽẽ sentimus quale nobis in est admouendũ
similiter molem nr̃am. qđ est uita & anima. neq quasi hu¬
manȩ prudentiaȩ rationisq ꝓprium est. Et bestiȩ quippe
sentiunt uiuere. ñ tantũ se ipsas. sed &iam inuicem atqr
alterutrũ & nosipsos. Nec animas nr̃is uident. scd exmotib
corporis. idq stitim & facillime quadam conspiratione naturali
Animũ igitur cuius lib& ex nr̃o nouimus. et ex nr̃o eredimus quem
non nouimus Nonenĩ tantũ sentimus animũ. sed &iam scire
possumus quid sit animus consideratione nr̃i. Eabemus enim
animũ. sed quid sit uistus. unde nouimus: Dixeramus enim
apłm nos non alia causa diligere. nisi qđ sit iustus animus

Expanded text:
vivendo, sicut illa corpora moveri advertimus. Neque enim vivendo, sicut illa corpora moveri advertimus. Neque enim cum corpus vivum movetur, aperitur ulla via oculis nostris ad videndum animum, rem quae oculis videri non potest: sed illi moli aliquid inesse sentimus quale nobis inest ad movendum similiter molem nostram, quod est vita et anima. Neque quasi humanae prudentiae rationisque proprium est. Et bestiae quippe sentiunt vivere, non tantum se ipsas, sed etiam se invicem atque alterutrum, et nos ipsos. Nec animas nostras vident, sed ex motibus corporis, idque statim et facillime quadam conspiratione naturali. Animum igitur cujuslibet et ex nostro novimus, et ex nostro credimus quem non novimus. Non enim tantum sentimus animum, sed etiam scire possumus quid sit animus consideratione nostri: habemus enim animum. Sed quid sit justus, unde novimus? Dixeramus enim nos Apostolum non alia causa diligere, nisi quod sit justus animus.
Abbreviated transcription (Latin):
edi ergo mecũ & consideremus cur diligimus apłm
Nunquidnã ꝓpter humanã speciem quã notissima
habemus eo qđ credimus cum hominẽ fuisse: Non
homo ille iam non est. Anima enim eius. a corpore separata est
Sed id qđ in illo amamus. &iam nunc uiuere credimus¬
A mamus enĩ animũ iustũ. Ex quaergo. generali aut speciali
regula. nisi qui ascimus & quid sit animus. & quid sit iustus:
Et animus quidem quid sit. non in congrue nos dicimus ideo
nosse. quia & nos habemus animũ. Neq enĩ unquã oculis
uidimus. et exsimilitudine uisorũ plurimoꝵ notionẽ gene¬
ralem specialemue ꝑcepimus. sed potius ut dixi quia & nos
habemus Quid enĩ tam intimescitus. seq. ipsũ esse sentit.
quam id quo & iã cetera sentiuntur. id est ipse animus: Nã
et motus corpoꝵ quib preter nos alios uiuere sentimus. ex
nr̃a similitudine agnoscimus. quia & nos ita mouemus corp

Expanded text:
edi ergo mecum, et consideremus cur diligamus Apostolum. edi ergo mecum, et consideremus cur diligamus Apostolum. Numquidnam propter humanam speciem, quam notissimam habemus, eo quod credimus eum hominem fuisse? Non homo ille jam non est? Anima enim ejus a corpore separata est, sed id qamamus enim animum justum. Ex qua ergo generali aut speciali regula, nisi quia scimus et quid sit animus, et quid sit justus? Et animus quidem quid sit, non incongrue nos dicimus ideo nosse, quia et nos habemus animum. Neque enim unquam oculis vidimus, et ex similitudine visorum plurium notionem generalem specialemve percepimus; sed potius, ut dixi, quia et nos habemus. Quid enim tam intime scitur, seque ipsum esse sentit; quam id quo etiam caetera sentiuntur, id est, ipse animus? Nam et motus corporum, quibus praeter nos alios vivere sentimus, ex nostra similitudine agnoscimus: quia et nos ita movemus corpus
Abbreviated transcription (Latin):
illam quoq talem eẽ credamus. atq itarem quã credimus
& non dum nouimus exparilitate rei quã nouimus diligimꝰ:
đ utiq non ita est. An quemadmodũ diligimus in dño inu
resurrexisse uiderimus. ita trinitatẽ quam non uidemus. &
qualem nullã umquã uidimus. possumus credendo diligere :
sumus Quid est. aũt aliud resurgere. nisi reuiuiscere. id est
exmoste ad uitã redire. Cum ergo dicimus & credimus eẽ
trinitatẽ. nouimus quid sit trinitas. quia nouimus qͥd sint
tria. sed non hoc diligimus Nam id ubi uolumus. facile¬
uolumus. facile habemus. Ut alia omittã. uel micando digi¬
tis tribus Anuero diligimus. ñ qđ om̃is trinitas. sed qđ
trinitas ds̃: Hoc ergo diligimus intrinitate. qđ ds̃ est
Ded dm̃ nullũ aliũ uidimus aut nouimus. quia unus ẽ ds̃
ille solus quẽ nondum uidimus & credendo diligimus
Sed ex qua rerũ notarũ similitudine uel cõparitione creda¬

Expanded text:
illam quoque talem esse credamus; atque ita rem quam credimus illam quoque talem esse credamus; atque ita rem quam credimus et nondum novimus, ex parilitate rei quam novimus diligamus? Quod utique non ita est. An quemadmodum diligimus in Domino Jeresurrexisse viderimus, ita Trinitatem quam non videmus, et qualem nullam unquam vidimus, possumus credendo diligere? sumus. Quid est autem aliud resurgere, nisi reviviscere, id est, ex morte ad vitam redire? Cum ergo dicimus et credimus esse Trinitatem, novimus quid sit Trinitas, quia novimus quid sint tria; sed non hoc diligimus. Nam id ubi volumus, facile habemus, ut alia omittam, vel micando digitis tribus. An vero diligimus, non quod omnis trinitas, sed quod Trinitas, Deus? Hoc ergo diligimus in Trinitate, quod Deus est: sed Deum nullum alium vidimus, aut novimus, quia unus est Deus, ille solus quem nondum vidimus, et credendo diligimus. Sed ex qua rerum notarum similitudine vel comparatione creda
Abbreviated transcription (Latin):
ne ficta sit fides nr̃a. eadem quippe trinitate fruendum est
ut beate uiuamus si aut̃ falsũ de illa crediderimus. in anis
erit spes. & ñ casta caritas: quomodo igitur eã trinitatẽ quã
non nouimus. credendo diligimus: Anscđm specialem
generalemue noticiã scđm quam diligimus apłm paulum.
qui &iã sinon ea facie fuit quae nobis occurrit de illo cogi¬
tantibus. & hoc penitus ignoramus. nouimus tam̃ quid sit
homo. Ut enĩ longe non camus. hoc sumus. & illum hoc
fuisse. & animã eius corpori copulatã mostaliter uxisse
manifestum est. Hoc ergo de illo credimus qđ in uenimus
in nobis iuxta speciem uel genus. quo humana om̃is natura
parites continetur. Quid igitur de illa excellentia trinita¬
tis siue specialiter. siue generailit̃ nouimus. quasi multx sint
tales trinitates. quarũ aliquas exꝑtisumus. ut ꝑregulam
similitudinis impressam uel specialem uel generalẽ noticiã

Expanded text:
ne ficta sit fides nostra: eadem quippe Trinitate fruendum est, ne ficta sit fides nostra: eadem quippe Trinitate fruendum est, ut beate vivamus; si autem falsum de illa crediderimus, inanis erit spes, et non casta charitas: quomodo igitur eam Trinitatem quam non novimus, credendo diligimus? An secundum specialem generalemve notitiam, secundum quam diligimus apostolum Paulum. Qui etiam si non ea facie fuit quae nobis occurrit de illo cogitantibus, et hac penitus ignoramus, novimus tamen quid sit homo. Ut enim longe non eamus, hoc sumus: et illum hoc fuisse, et animam ejus corpori copulatam mortaliter vixisse manifestum est. Hoc ergo de illo credimus, quod invenimus in nobis, juxta speciem vel genus, quo humana omnis natura pariter continetur. Quid igitur de illa excellentia Trinitatis sive specialiter sive generaliter novimus, quasi multae sint tales trinitates, quarum aliquas experti sumus, ut per regulam similitudinis impressam vel specialem vel generalem notitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
non cẽ Namq cum alicuius facies uelloci. uel hominis.
uel cuius lib& corporis eadem occurrerit oculis nr̃is. quae
occurrebat animo cum eam prius quã uideremus cogitabamꝰ.
ñ paruo miraculo mouemur. Itararo & pene nunquam
accidit. & tamen ea firmissime credimus. quia scđm spccialẽ
generalẽq noticiã quae certa nobis ẽ cogitamus. Credimꝰ
Quid sit aũt uirgo. & quid sit nasci. & quid sit nomen ꝓpͥũ
non credimus. sed ꝓrsus nouimus. Utrum aut̃ illa facies
mariae fuerit quȩ occurrit animo cũ istaloquimur. aut reco¬
damur. nec nouimus om̃ino nec credimus Itaq hic sal¬
ua fide lic& dicere. foste talem habebat faciem. foste ñtalẽ
Forte aut̃ de uirgine natus est xp̃e. nemo salua fide xp̃iani
dixcrithi: Quam obrem qm̃ trinitatis ęternitatẽ. & ȩqualititẽ.
& unitatẽ quantum datur intellegere cupimus. prius autem
quã intellegimus credere debemus. uigilandumq nobis est

Expanded text:
esse ita. Namque cum alicujus facies vel loci vel hominis esse ita. Namque cum alicujus facies vel loci vel hominis vel cujuslibet corporis eadem occurrerit oculis nostris, quae occurrebat animo, cum eam priusquam videremus cogitabamus, non parvo miraculo movemur; ita raro et pene nunquam accidit: et tamen ea firmissime credimus, quia secundum specialem generalemque notitiam quae certa nobis est, cogitamus. CredimusQuid sit autem virgo, et quid sit nasci, et quid sit nomen proprium non credimus, sed prorsus novimus. Utrum autem illa facies Mariae fuerit quae occurrerit animo cum ista loquimur aut recordamur, nec novimus omnino, nec credimus. Itaque hic salva fide licet dicere, Forte talem habebat faciem, forte non talem: Forte autem de virgine natus est Christus, nemo salva fide christiana dixerit. 8. Quamobrem quoniam Trinitatis aeternitatem, et aequalitatem, et unitatem, quantum datur, intelligere cupimus, prius autem quam intelligamus credere debemus, vigilandumque nobis est,
Abbreviated transcription (Latin):
plum. & ad demonstrandã erga nos dilectionẽ dĩ. Hocenĩ
nobis ꝓdest credere. & firmũ atq in concussũ corde retinere
humilitatẽ quanatus est ds̃ exfemina. & amortalib ꝑtantas
contumelias ꝑductus ad mortẽ. summũ eẽ medicamentũ.
quo superbiȩ nr̃ae sanaretur tumor. & altũ sacramentũ quo
peccati uinculũ solueretur. Sic & uirtutẽ miraculorum¬
& ipsius resurrectionis cius. qm̃ nouimus quid sit om̃ĩ potesia
de om̃i potente dõ credimus. & scđm species & genera rerum
uel natura insita uel experientia collecta. defactis huiusce¬
modi cogitamus. ut non sit ficta fides nr̃a. Neq eñ nouimꝰ
faciem uirginis mariȩ. ex qua ille auiro intacta. neq in ipso
partu corrupta mirabiliter natus ẽ Nec quib membrorũ
liniamentis fuerit lazarus. nec bethaniã. nec sepulchrum.
lapidemq illũ quem remoueri iussit cum cũ resuscitaret
sint ut ea cogitamus. immo uero ꝓbabilius existimamus ita

Expanded text:
demonstrandam erga nos dilectionem Dei. Hoc enim nobis prodest credere, et firmum atque inconcussum corde retinere, humilitatem qua natus est Deus ex femina et a mortalibus per tantas contumelias perductus ad mortem, summum esse medicamentum quo superbiae nostrae sanaretur tumor, et altum sacramentum quo peccati vinculum solveretur. Sic et virtutem miraculorum ipsius et resurrectionis ejus, quoniam novimus quid sit omnipotentia, de omnipotente Deo credimus, et secundum species et genera rerum vel natura insita vel experientia collecta, de factis hujuscemodi cogitamus, ut non ficta sit fides nostra. Neque enim novimus faciem virginis Mariae, ex qua ille a viro intacta neque in ipso partu corrupta mirabiliter natus est. Nec quibus membrorum lineamentis fuerit Lazarus, nec Bethaniam, nec sepulcrum lapidemque illum quem removeri jussit cum eum resuscitaret, sint ut ea cogitamus, imo vero probabilius existimamus non
Abbreviated transcription (Latin):
tos a quo hoc efficit᷑ inuocamꝰ. Nunquid ergo possumꝰ quȩrere utrũ
iã ꝓcesserat de patre sp̃s sc̃s quandonat ẽ filius. annondũ ꝓcesserat¬
& illo nato deutroq ꝓcessit. ubi nulla sunt tẽpora : Sicut potiumꝰ
quȩrere ubi inuenimus tẽpora. uoluntatẽ prius dehumana m̃te ꝓcc¬
dere ut quȩrat᷑. qđ inuentũ ples uoc&ur. Qua ĩa parta seu genita:
uoluntas illa ꝑficitur cofine requiesceas. ut qui fuerat appctitus
quęrentis. sit amor fruentis. qui iã de utroq iđ degignente m̃te
& degenita notione tãquã de parente ac ꝓle ꝓcedat. Non possua
prsus ista ibi quȩri. ubi nihil extp̃r inchoatur. ut c̃sequenti ꝑfici¬
atur intp̃r. Qua ꝓpt̃ qui potest intellegere sine tp̃r generatio¬
nem filii depatre. intellegat sine tpr ꝓcessionẽ sp̃sscĩ de utroq¬

Expanded text:
eos, a quo hoc efficitur, invocamus. 47. Numquid ergo possumus quaerere utrum eos, a quo hoc efficitur, invocamus. 47. Numquid ergo possumus quaerere utrum jam processerat de Patre Spiritus sanctus quando natus est Filius, an nondum processerat, et illo nato de utroque processit, ubi nulla sunt tempora; sicut potuimus quaerere ubi invenimus tempora, voluntatem prius de humana mente procedere, ut quaeratur quod inventum proles vocetur; qua jam parta seu genita, voluntas illa perficitur, eo fine requiescens, ut qui fuerat appetitus quaerentis, sit amor fruentis, qui jam de utroque, id est, de gignente mente et de genita notione tanquam de parente ac prole procedat? Non possunt prorsus ista ibi quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatur, ut consequenti perficiatur in tempore. Quapropter, qui potest intelligere sine tempore generationem Filii de Patre, intelligat sine tempore processionem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs ipse iuĩc sp̃m scm nonsolũ dedit ut ds̃: sed &iã accepit ut homo
significatur unguento. quo baptiratos unguit ȩccła Nec sanc tuns
pcipue baptizti accipiunt spm̃ scm. sed istam ystica & in uisibili
unctione tunc intellegendus ẽ unctus. quando uerbũ di caro factũẽ.
iđ quando humana natura sine ullis p̃cedentib bonoꝵ operũ meritis.
dõ uerbo ẽ in utero uirginis copulata. ita ut cũ illo fier& una ꝑsona
sine ullo om̃ino peccato. ita ñsine spũ scõ. Sienĩ defamulocius & pre¬
cur sore ipso ioħe scriptũ est. spũ scõ replebit ia inde ab utero matrissuȩ¬
quid de homine xp̃o̾intellegendũ est ł credendũ. cui carnis ipsa
conceptio ñ carnalis sed spũ alis fuit: In co&iã qđ de illo scriptũ ẽ
monstrata ẽ & humana scilic& et diuina. Accepit quippe ut homo
effudit ut ds̃. Nosaut accipere quidem hoc donũ possumꝰ ꝓmodulo
nr̃o: effundere aut suꝑalios ñ utiq. possumꝰ. sedut hoc fiat dm̃ suꝑ

Expanded text:
s Spiritum sanctum non solum dedit ut Deus, sed et accepit ut homo. significatur unguento quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec sane tunc praecipue baptizati accipiunt Spiritum sanctum: sed ista mystica et invisibili unctione tunc intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est ; id est, quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis Deo Verbo est in utero virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persosine ullo omnino peccato, ita non sine Spiritu sancto. Si enim de famulo ejus et praecursore ipso Joanne scriptum est, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suquid de homine Christo intelligendum est vel credendum, cujus carnis ipsa conceptio non carnalis, sed spiritualis fuit? In eo etiam quod de illo scriptum est, monstrata est, et humana scilicet et divina: accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro, effundere autem super alios non utique possumus; sed ut hoc fiat, Deum super
Abbreviated transcription (Latin):
ut nodũ questionis huius auferr&. in eos uenerat sp̃ssẽs. cum petrus postea
red der& rationẽ fr̃ib qui erant ierosolimis. & hac re audita mouebant᷑. ait
post cetera. Cũ coepissem aut̃ loqui ad illos. cecidit sp̃s sc̃s millof sicut &
innos ininitio. memoratꝰq sum uerbi dñĩ sicut dicebat. qr ioħs quidem
baptizauit a qua. uos uͦbaptizabimini spũ scõ. Sugitur ȩquale donua
dedit illis sicut & nob̵ qui credidimꝰ in dnm um xp̃m. ego quis eram. qui

Expanded text:
ut nodum quaestionis huius auferret, in eos uenerat spiritus sanctus, cum Petrus postea ut nodum quaestionis huius auferret, in eos uenerat spiritus sanctus, cum Petrus postea redderet rationem fratribus, qui erant Hierosolymis et hac re audita monebantur, ait post cetera: cum coepissem autem loqui ad illos, cecidit spiritus sanctus in illos, sicut et in nos initio. memoratusque sum uerbi domini, sicut dicebat: quia Iohannes quidem baptizauit aqua, uos uero baptizabimini spiritu sancto. si igitur aequale donum dedit illis . sicut et nobis, qui credidimus dominum Iesum Christum, ego qui
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotis corde iudeis & dicentib quid ergo faciemus fr̃s. monstrate
nob̵: dix̃ ad eos. Agite poenitentiã. & baptizetur unusquisq urm
in nomine dnĩ iniuxp̃i in remissionẽ peccatorũ. & accipietis donua
sp̃s scĩ. Itẽq in eodẽ librolegit᷑ symonẽ magũ apłis dare uoluisse
donũ dĩ existimastite ꝑpecuniã possidere. Et alio eiusdem libri
loco cũ petrus cornelio. & cis quicũ cofuerant loqueret᷑. annuntiaas.
ctp̃dicans xp̃m. Ait scriptura. Adhuc loquente petro uerba hȩc.
cecidit sp̃ssc̃s suꝑ om̃s qui audiebant uerbũ. & obstupuer̃ qui excircũ¬
cisione fideles simul cũ p&ro uenerant. quia & innationes donũ sp̃s sc̃i
effusum ẽ. Audiebant enĩ illos loquentes linguis. & magnificantes dm̃
De quo facto suo qđ incircũcisos baptizauerat. qr priusꝙ baptizarentus.

Expanded text:
 de Christo, commotis corde Iudaeis et dicentibus: quid ergo faciemus, fratres? monstrate  de Christo, commotis corde Iudaeis et dicentibus: quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis, dixit ad eos: agite paenitentiam, et baptizetur unusquisque uestrum in nomine Iesu Christi in remissioSpiritus sancti . Itemque in eodem libro legitur, Simonem Magum Apostolis dare voluisse donum Dei aestimasti te per pecunias possidere . Et alio ejusdem libri loco, cum Petrus Cornelio et eis qui cum eo fuerant loqueretur, annuntians et praedicans Christum, ait Scriptura: Adhuc loquente Petro verba haec, iritus sanctus super omnes, qui audiebant uerbum, et obstipuerunt qui ex circumcisione fideles simul cum Petro uenerant, quia et in nationes donum spiritus sancti effusum est. audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes deum. de quo facto suo, quod incircumcisos baptizauerat, quia, priusquam baptizarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum dixissa. aseondit in altũ captiu auit captiuitatẽ dedit dona
hominibus. qđ aut̃ ascendit ait. quid est nisiqr & descendit in in¬
Ecce quare dicta sunt dona. qr sic̃ alibi dicit. nunquid om̃s apłi. nũqͥd
om̃s ꝓphetȩ : & cetera. Hic aut̃ adiunx. ad c̃sũ mationẽ scõꝵ inopꝰ
ministerii. in edificationẽ corporis xp̃i. Hȩcẽ domus quȩ sic̃psalmus¬
canit. ȩdificatur post captiuitatẽ. qm̃ qui sunt adiabolo eruti. a quo
captiui tenebunt᷑. dehis ȩdificat᷑ corpus xp̃i. quȩdomꝰ appellat᷑ ȩccła
Hanc aut̃ captiuitatẽ ipse captiuauit. qui diabolũ uicit. Et ne illa
quȩ futura eran sc̃ĩ capitis mẽbra. in ȩternũ suppliciũ secũ traher&:
eũ iusticiȩ prius. deinde potentiȩ uinculis alligauit. Ipse itaq
diabolus ẽ appellata captiuitas. quã captiuauit qui ascendit ialtỹ.
et dedit dona hominib uł accepit in hominibus. Petrus aut̃ apłssic̃

Expanded text:
cum dixisset: ascendit in altum, captiuauit captiuitatem, dedit dona hominibus: quod autem ascendit, ait, quid est, nisi quia et descendit in inecce quare dicta sunt dona; quia, sicut alibi dicit: numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? et cetera. hic autem adiunxit: ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. haec est domuscanit, aedificatur post captivitatem : quoniam qui sunt a diabolo eruti, a quo captiui tenebantur, de his aedificatur corpus Christi, quae domus appellatur ecclesia. hanc autem captiuitatem ipse captiuauit, quia diabolum uicit. et ne illa quae futura erant sancti capitis membra in aeternum supr plicium secum traheret, eum iustitiae prius, deinde potentiae uinculis alligauit. ipse itaque diabolus est appellata captiuitas, quam captiuauit qui ascendit in altum et dedit dona hominibus uel accepit in hominibus. Petrus autem apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
tespem dedisti. Corante est firmitas. & ia homitas mea. lbm
seruanstamsana dorante est scientia & gnorortuenis an tiꝰ bimbo
a peruisti suscipc intranten. Vbi clussti: apcr mul ati. donci¬
muet formes adinteggum. Scio serous ce crtominl tilo quio neftu¬
ges peccatum neđutinam predicando uer buemti orecelun¬
dandote tantum modo loquerer. non solu fugon se porseetum
sed meritũ bonu ad quirertm quamlib& multumn sichoo infieiẽ
Ueqͥ enim homo deccbeatus peccatim yciptro. instaopor fude¬

Expanded text:
te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausisti, aperi pulsanti. Meonec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, In multiloquio non effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudando te tantummodo loquerer! non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem, quamlibet multum sic loquerer. Neque enim homo de te beatus, peccatum praeci
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. nisi utiq iniquitas: Quis ergo sanat om̃s languores tuos.
nisi qui ꝓpitius fit omnibus iniquitatibus tuis: Librum itaq
istum iamtandem aliquando p̃catione melius. quã disputatione
concludan¬
NẼ DS NOSTER CREDIMIS INTE.
tas esses. Nec baptizarinos iuberes dñe ds̃ in cius nomine
dñs ds̃ tuus ds̃ unus est. nisi trinitas itaesses. Ut unus dñs ds̃ esses
um suũ. Mec tu unigenite diceres despũ sc̃o. quẽ mittet pater
in nomine meo. & quẽ ego mittã uobis apatre Ad hanc regulã
fidei dirigens intentionẽ meam. quantũ potui. quantum me
posse fecisti. quȩsiuite. & desideraui intellectu uidere quod
credidi. & multum disputaui. & laboraui
Daĩe ds̃ meus unaspesmea. exaudime. nefatigatus nolim te
quȩrere. sed quęrã faciem tuam semꝑardenter. Tuda quȩren¬
di uires. qui in uenire tefecisti. & magis magisq. in ueniendi

Expanded text:
fecit, nisi utique inifecit, nisi utique ininisi qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis? Librum itaque istum jam tandem aliquando precatione melius quam disputatione concludane Deus noster, credimus in te tas esses. Nec baptizari nos juberes, Domine Deus, in ejus nomine Dominus Deus tuus, Deus unus est ; nisi Trinitas ita esses, ut unus Dominus Deus esses. um suum : nec tu, o Unigenite, diceres de Spiritu sancto, Quem mittet Pater in nomine meo ; et, Quem ego mittam vobis a Patre . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter . Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi
Abbreviated transcription (Latin):
dilcctione iungente. quã qui dem uoluntatem de cognitione pec¬
dere. Nemo enimuult qđ omnino quid uel qualesit nescit
nontamen eisse cognitionis imaginẽ. & ideo quandan unbeaere
intelligibili naciuitatis. & processionis insinuare distantiam
qm̃ noñ hoe est cogitatione conspiere. quod appetere ud oeia
ꝑfrua uoluntate cernit discernitꝙ qui potestie Potiest quidu
quauis nonpotucris neq possis cxplicart sufficienti eloquio
quod intnubila similatuadimum corporalium qua cogitiuomb
hunans occir sart non desnunt. uxe uidisti Sed ilaliyx
quae non est quod tu. & hoc tibi ostendit aliud esse illas incorpo¬
reas similitudines corporum. & aliud esse uerum qđ eis rȩꝓbatis
intellegentia contuemur. Haec & alia similit̃ certa oculis tius
interioribus lux illa monstrauit. Quae igitur causa est. curacie
fixa ipsam uidere ñ possis. nisi utiq infirmitas: Et quis camtibi

Expanded text:
dilectione iungente. quam quidem uoluntatem de cognitione procedilectione iungente. quam quidem uoluntatem de cognitione procedere — nemo enim uult quod omnino quid uel quale sit nescit — non tamen esse cognintelligibili nativitatis et processionis insinuari distantiam, quoniam non hoc est cogitatione conspicere quod appetere, vel etiam perfrui voluntate, cernit discernitque qui potest. Potuisti et tu, quamvis non potueris neque possis explicare sufficienti eloquio, quod inter nubila similitudinum corporalium quae cogitationibus humanis occursare non desinunt, vix vidisti. Sed illa lux, quae non est quod tu, et hoc tibi ostendit, aliud esse illas incorporeas similitudines corporum, et aliud esse verum quod eis reprobatis intelligentia contuemur: haec et alia similiter certa oculis tuis interioribus lux illa monstravit. Quae igitur causa est, cur acie fixa ipsam videre non possis, nisi utique infirmitas? et quis quid eam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nltiuttas uerbide aꝓ cessione domidi. ꝓoter qđ filius uenigentus
ndcpitir gnutum alioquin frater ensect. sed pedere dadis¬
spm scm. Vnde cumset cõmunio quaedam consubstautia lis
otts a filir amborum sos non amboran quod abst odictus cĩe filiud
Sed aa hoc dilucide ꝑ spieueq. cemendũ non poresdsim seibo. posi
scio non potes utrundico milidico. Quid non possimsens uuisr
tibitamen ostendit inte tria illa in qubus te sumimae illuis quiam
fixis oculis conteplari nondum uales maginẽ trinuarisao dosie
fess osb sa ostendit tibi uerbum utrum ee inte. quando dusici¬
tia tua gignitur. Id est quando quod scimus dicimus. & sinullius
gentis lingua significantẽ uocẽ ul ꝓftramus ł cogitiemebesci
exillo qđ nouimus cogitatio nr̃a formetur. sitq. in aeiem cogitan¬
tis mago simillima cognitionis cius quã memoria continebe
istadus scilie& ulut parentem ac prolem tercia uolunone sii

Expanded text:
natiuitas uerbi dei a processione doni dei, propter quod filius unigenitus natiuitas uerbi dei a processione doni dei, propter quod filius unigenitus non de patre genitum — alioquin frater eius esset — sed procedere disanctum. Unde cum sit communio quaedam consubstantialis Patris et Filii amborum Spiritus, non amborum, quod absit, dictus est filius. Sed ad hoc dilucide perspicueque cernendum, non potes ibi aciem figere; scio, non potes. Verum dico, mihi dico, quid non possim scio: ipsa tamen tibi ostendit in te tria illa, in quibus tu summae ipsius, quam fixis oculis conteres. ipsa ostendit tibi uerbum uerum esse in te, quando de scientia tua gignitur, id est quando quod scimus dicimus, etsi nullius gentis lingua significantem uocem uel proferamus uel cogitemus, sed ex illo quod nouimus cogitatio nostra formetur sitque in acie cogitantis imago simillima cognitionis eius, quam memoria continebat, ista duo scilicet uelut parentem ac prolem tertia uoluntate siue
Abbreviated transcription (Latin):
&iã corporissensus & quia non est superior. cui subdita regenda est
nisi ds̃. Uerum interhaȩc quae multa iã dixi. & nihil illius summae
trinitatis in effabilitate dignũ medixisse audeo ꝓfiteri. sed confiteri
potius mirificatã scientiã eius exme. in ualuisse nec potuisse me adillã
Otu anima mea ubite esse sentis. ubi iaces. aut ubi stas. donee ab co
qui ꝓpitius factus estom̃ibus iniquitatibus tuis. sanentur om̃s languo¬
restui: Agnosce tecerte in illo eẽ stabulo. quosa maritanus ille
ꝑduxit eum. quem repperit multis a latronibus inflictis uulnerib:
semiuiuum. Et tamen multa uera uidisti. non his oculis quibus
uidentur corpora colorata. sed his ꝓquibus orabat qui dicebat. oculi
mei uideant ȩquitatẽ. Nempe ergomulta uera uidisti. ea qua e
discreuisti ab illa luce. qua tibi lucente uidisti. Attolle oculas in
ipsan lucem. & cos inca fige si potes. Siceñ uudibis ui ud ilstnat

Expanded text:
etiam corporis sensus et qua non est superior, cui subdita regenda est, etiam corporis sensus et qua non est superior, cui subdita regenda est, nisi deus. Verum inter haec quae multa iam dixi et nihil illius summae trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri potius mirificatam scientiam eius ex me inualuisse nec potuisse me ad illam, o tu, anima mea, ubi te esse sentis, ubi iaces aut ubi stas, donec ab eo qui propitius factus est omnibus iniquitatibus tuis sanentur omnes languores tui? agnoscis te certe in illo esse stabulo, quo Samaritanus ille perduxit eum quem repperit multis a latronibus inflictis uulneribus semiuiuum, et tamen multa uera uidisti non his oculis, quibus uidentur corpora colorata, sed eis pro quibus orabat qui dicebat: oculi mei uideant aequitatem. nempe ergo multa uera uidisti eaque discreuisti ab illa luce, qua tibi lucente uidisti. attolle oculos ad ipsam lucem et eos in ea fige, si potes. sic enim uidebis quid distet
Abbreviated transcription (Latin):
uider potest uideatur m̃te. qđ tenetur fide. Quis hoc phibeat.
immo uero ad hocquis ñ hortexur : Suut ꝓpterea negindũ putas
istaẽe. qr ea ñ ualent cecis m̃tib cernere. debent & illi qui ex natiuita¬
te sua eccsuat. cecsolem nogare Liox ergo lue& intenebris
Qđ si eam tenebre non cõprehendunt. illuminentur dĩ dono dõ prius
ut sint fideles & incipiant cẽ lux in cõparatione in fideliũ. Atq hoc
p̃misso fundim̃to. edificentur aduidenda quȩ credunt. ut aliqͣndo
possint uidere . Sunt enĩquȩ ita credunt᷑. ut uideri iã om̃ino ñ possins
qualis sine fine uidendus ẽ. Quantũ uͦ attinet ad illam summam
in effabilem. in corporalem. immutabilemq naturam ꝑ intellegen¬
tiam ut cumq cernendam: nusquam se melius regente dumtaxat
fidei regula acies humanae mentis exerc&. quam in eo qđ ipse homo
insuanatura melius ceteris animalib: melius &iã ceteris animȩ suae

Expanded text:
videri potest, videatur mente quod tenetur fide. Quis hoc prohibeat? videri potest, videatur mente quod tenetur fide. Quis hoc prohibeat? imo vero ad hoc quis non hortetur? Si autem propterea negandum putant ista esse, quia ea non valent caecis mentibus cernere; debent et illi qui ex nativitate sua caeci sunt, esse solem negare. Lux ergo lucet in tenebris: quod si eam tenebrae non comprehendunt , illut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possintqualis sine fine uidendus est. quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intellegentiam utcumque cernendam, nusquam se melius, regente dumtaxat fidei regula, acies humanae mentis exerceat quam in eo quod ipse homo in sua natura melius ceteris animalibus, melius etiam ceteris animae suae
Abbreviated transcription (Latin):
acillo quoq ꝓcedit. Neq enĩ possumus dicere qđ nonsit uiti sõs¬
sẽs cum uita pat̾. uitasit filius. Aeꝑhoc sicut pater cũ habeat uitã
in semctipso dedit & filio habere uitã in semeipso. siceidedit uitam
peedere deillo. sicut procedit & deipso. Hacedcillo sermone in
hunc librũ transtuli sed fidelibus non infidelibus loquenis
erumsi adhanc imaginẽ contuendã. & ad uidenda ista quam uera
sint que in eorꝑm̃tesuns. nectria sic sunt ut tresꝑsonae sint. sed om̃ a
tria hominis sunt quae una ꝑsona est. minus idoneisunt. qui non
deilla suma trinitate quȩ d̃s̃ est credunt potius qđ in sacris littis
inuenitur: quam poseunt liquidissimã reddisibirationem. quae
ab humana mente tarda scilic& infirmaꝗ ñ capitur It certe cum in¬
concusse erediderint scripturis sc̃ĩs. tãquã ueracisimis testib agant
orando & quȩrendo. & benc uiuendo. ut intellegant. iđ ut quantum

Expanded text:
de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita sde illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita ss, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominide illa summa Trinitate, quae Deus est, credunt potius quod in sacris Litteris invenitur, quam poscunt liquidissimam reddi sibi rationem, quae ab humana mente tarda scilicet infirmaque non capitur? Et certe cum inconcusse crediderint Scripturis sanctis tanquam veracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene vivendo ut intelligant, id est, ut quantum
Abbreviated transcription (Latin):
illud est qđ ait. mea doctrina. ñ est mea. sed eius quimisit me
Sugitur intellegitur hic eius doctrina. quãtamen dixit non suam
sed patris : quanto magis illic intellegendus est & de ipso ꝓcedere
sp̃s sc̃s ubi sic ait. depatre procedit. ut ñ diceret deme procedit:
A quo aũt hab& filius ut sit ds̃ est cnim dedõ ds̃: ab illo hab& utiq
sicut ꝓcedit depatre ab ipso habet patre. Hic ut cumq &iam
illud intellegitur quantũ atalibus quales nossumus intellegi
siet ipse filius diceretur : amborum utiq filius diceretur. quod
ab sur dissimum est. Filius quippe nullus c̃ duoꝵ. nisi patris &ma¬
tris i: Absit auit̃ ut interdm̃ patrẽ. & dm̃ filiũ. tale ali quid susprcem
qr nce filius hominã simul & expatre & exmatre ꝓcedit: Sed cum in
matrẽ ꝓcedit ex patre ñ tunc ꝓcedit exmatre. Et cum in hane lucẽt
ꝓccdit. quauis hoe filio pater dedert ut quem ad modũ dese. ita

Expanded text:
illud est, quod ait. Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me illud est, quod ait. Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me Si igitur intelligitur hic ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, De Patre procedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique sicut procedit de patre, ab ipso habet patre. hic utcumque etiam illud intellegitur, quantum a talibus, quales nos sumus. intellegi si et ipse filius diceretur, amborum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autem, ut inter deum patrem et dei filium tale aliquid suspicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita
Abbreviated transcription (Latin):
id eosolus appellatur ingenit: ñ quidem inscripturis. sed in con¬
suetudine disputantiũ . & dere tanta sermonẽ qualẽ ualueriait
cipalit̃ & ipso sine ullo int̾uallo tẽporis dante. cõmunit̃ de utroq
pcedit: Diceretur aut̃ filius patris & filii. si qđ ab horr& ab om̃i¬
um sanorũ sensibus eũ ambo geniussent. Nonigit᷑ ab utroꝙ
t̃na & ȩqͣli & incorporali & in effabili & immutabili atq in se¬
parabili trinitate difficillimũ est generationẽ aꝓcessione distin¬
guere : sufficiat interim eis quiextendi ñ ualent amplius id qđ
debacre in sermone quodam ꝓferendo ad aures popłi xp̃iani
diximus. dictumꝗ conscripsimus. XXUII.¬
ntercetera enĩ cũ ꝑscripturarũ scarum testimonia docuissem
ꝓcedit sp̃s sc̃s. cur filius dix̃ depatrȩ ꝓcedit: Curputas. nisi quẽ ad¬
modũ sol& ad cũ referre quod ipsius est. dequo & ipse est: Unde

Expanded text:
ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in conideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint de Patre principaliter, et ipso sine ullo intervallo temporis dante, communiter de utroque procedit. Diceretur autem Filius Patris et Filii, si, quod abhorret ab omnium sanorum sensibus, eum ambo genuissent. Non igitur ab utroque terna et aequali et incorporali et ineffabiliter immutabili atque inseparabili Trinitate difficillimum est, generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim, cum per Scripturarum sanctarum testimonia docuissem,procedit Spiritus sanctus, cur Filius dicit: De Patre procedit? Cur putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre, et quod ipsius est, de quo et ipse est? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
metipso. sic dedit filio uitã habere in semetipso. ñ sine uita existen¬
ti iã filio uitã patrẽ dedisse. sed ita eũ sine tp̃r genuisse. ut uita
quã pat̃ filio gignendo dedit. coȩterna sit uitȩ patris qui dedit.
intellegat sicut hab & pat̃ insemctipso. ut de illo ꝓcedat sp̃s sc̃s
ꝓcedit defilio. depatre ẽẽ filio. Sienĩ quicquid hab& depatre
hab& filius. depatre utiq ut & deillo ꝓced at sp̃s sc̃s. Sed nulla
ibi tẽpora cogitentur qua habent prius & posterius. qr ibi om̃ino
nulla suñ. Quomodo ergo ñ absurdissime filius dicer& amboꝵ
cũ sicut filio p̃stat essentiã sine initio tẽporis. sine ulla mutabili¬
initio tẽporis. sine ulla mutabilitate naturȩ de utroq ꝓcessio :¬
deo enĩ cum sp̃m scm̃ genitũ ñ dicamꝰ. dicere tam̃ ñ audemꝰ ingenitũ
ne in hoc uocabulo uł duos patres in illa trinitate. uł duos qui
ñ suN de alio quispiã suspic&ur. Pat̃ enĩ solus ñ est dealio.

Expanded text:
etipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso , non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita, quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat, sicut habet Pater in semetipso ut de illo procedat Spiritus sanctus, iam procedit de Filio de Patre esse et Filio. Si enim quidquid habet de Patre habet Filius, de Patre habet utique ut de illo procedat Spiritus sanctus. Sed nulla ibi tempora cogitantur, quae habent prius aut posterius, quia omnino ibi nulla sunt. Quomodo ergo non absurdissime Filius diceretur amborum, cum sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sine ulla mutabiliinitio temporis, sine ulla mutabilitate naturae de utroque processio. Ideo enim cum Spiritum sanctum genitum non dicamne in hoc vocabulo vel duos Patres in illa Trinitate, vel duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur. Pater enim solus non est de alio,
Abbreviated transcription (Latin):
semd int̾ra ꝓpt̃ dilectionẽ ꝓximi. & iterũ decaelo ꝓpt̃ dilectionẽ di
& filii & sp̃sscĩ ubi maxime cõmendat᷑ haec trinitas ambigere ñ debemꝰ
pse ẽ igit᷑ qui &iã declodatus ẽ die pente costes. id post dies .x̃. quam
dñs ascondit incelũ. Quomodo ergods̃ nonẽ. quidat sp̃m scm̃: Immo¬
Orabant quippe ut uenir& in eos quib manũ imponebant. ñ ipsicũ dabat
quẽ morem insuis p̃positis &iã nunc seruat ȩccła. Deniq & symonmagꝰ

Expanded text:
semel in terra propter dilectionem proximi et iterum de caelo propter dilectionem dei. et filii et spiritus sancti, ubi maxime commendatur haec trinitas, ambigere non debemus. ipse est igitur qui etiam de caelo datus est die pentecostes, id est post diem decimum quam dominus asciritum sanctum. orabant quippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem morem in suis praepositis etiam nunc seruat ecclesia. EX SERMONE
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur in trinitate sp̃ssc̃s. De quo itẽ dicit ipse filius. quẽ ego
mittã uob apatre. Et alio loco quẽ mitt& pat̃ in nomine meo
cutroq aut̃ ꝓcedere siedoc&ur. qr ipse filius ait. de patrȩ ꝓcedit
Itcũ resurrexiss& amortuis. & apparuisse discipulis: in sufflauit & ait
accipite sp̃m scm̃. ut cũ &iã dese ꝓcedere ostender&. Et ipsa est uistus¬
quȩ deillo exibat sic̃ legit᷑ in euangło & sanabat om̃s. Quid uͦ fucrit
causȩ ut post resurrectionẽ suã . & intraprius dar&. & decelo postea
mitter& sp̃mscm. hoc ego existimo. qr ꝑipsũ donũ diffundit᷑ caritas

Expanded text:
dicitur in Trinitate Spiritus sanctus: de quo item dicit ipse Filius, Quem ego mittam vobis a Patre ; et alio loco, Quem mittet Pater in nomine meo . De utroque autem procedere sic docetur; quia ipse Filius ait, De Patre procedit. Et cum resurrexisset a mortuis et apparuisset discipulis suis, insufflavit et ait, Accipite Spquae de illo exibat, sicut legitur in Evangelio, et sanabat omnes . Quid vero fuerit causae, ut post resurrectionem suam, et in terra prius daret, et de coelo postea mitteret Spiritum sanctum, hoc ego existimo, quia per ipsum donum Dei diffunditur charitas
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ñ frustra ꝓprie caritas nuncupet᷑. ꝓpt̃ illa quȩ dicta suait. sicut
inuenit᷑. Ita enĩ locis innumerabilib dr̃ & legit᷑. filius unigenitꝰ di
de potestite tenebrarũ. & transtulit in regnũ filii caritatis suae
N ondixit filii sui. Qđ sidicer&: uerissime dicer&. quẽ ad modum qr
sepe dix̃ & uerissime dix̃. sed ait filiicaritatis suae Filius ẽ ergo
illa deqͥb satis disserui. ꝓpͥe sic uoc&ur. Qđ aut dictum ẽ.
filii carititis suae : nihil aliud intellegatur. quã filiis uidilecti. quã
filii postremo substantiae suȩ. Caritas quippe patris quȩ innatura
eius ẽ in effabilit̃ simplico nihil est aliud quã eius ipsa natura atq sub¬
stantia. Ut sepe iã diximus. & sepe ittrare ñ pig&. Ac ꝑ hoc filius cari¬
tatis eiꝰ nullus c̃alius. quã qui de substantia ei : ẽ genitus. XX.¬

Expanded text:
sed non frustra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut sed non frustra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut inuenitur. ita enim locis innumerabilibus dicitur et legitur filius unigenitus dei de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis. suae. non dixit: "filii sui"; quod si diceret, uerissime diceret, quemadmodum quia saepe dixit, uerissime dixit; sed ait: filii caritatis suae. filius ergo esilla de quibus satis disserui, proprie sic uocetur, quod autem dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii postremo substantiae suae. caritas quippe patris, quae in natura eius est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam eius ipsa natura atque substantia, ut saepe iam diximus et saepe iterare non piget. ac per hoc filius caritatis eius nullus est alius quam qui de substantia eius est genitus.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣntũ dat᷑ eis qͥb datur. Apud se aut̃ ds̃ est. & si neminidet᷑. qr ds̃
erat & patri. & filio cocternus. antequã cuiꝙ daret᷑. Necqr illidant.
ipsedat᷑ id eominor est illis. Itaenĩ dat᷑ sicut dĩdonũ. ut &iã seipsũ
sp̃s ubi uult spirat. Et apud a płm qđ iã sup̃ cõmemoraui. Om̃a aut̃
haec. operatur unus atq idem sp̃s diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓut uult
Uon est illic conditio dati. & dominatiodantiũ. sed concordia dati.
&dantiũ. Qua ꝓpt̾ sicut scã scriptura ꝓclamat. ds̃caritas est. illa
quae exdõ est. & in nob id agit ut in dõmaneamꝰ &x ipse in nob. & hoc
ein de sundonis di nihilmauis ẽcaritate. & nullũ est maius donũ dĩ
cõmunionẽ demonstrat amboꝵ. quid c̃uenientius quã ut ille
ꝓprie dicatur caritas qui sp̃s ẽ cõmunis ambobus: Hocenĩ sani¬
us credit᷑ ł intellegitur. ut ñ solus sp̃s sc̃s caritassit in illa trintate.

Expanded text:
in quantum datur eis quibus datur; apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur; nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum am supra commemoravi: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Non est illic conditio dati, et dominatio dantium. sed concordia dati et dantium. Quapropter, sicut sancta Scriptura proclamat; Deus charitas est, illa quae ex Deo est, et in nobis id agit, ut in Deo maneamus, et ipse in nobis, et hoc deinde si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est maius donum dei communionem demonstrat amborum; quid conuenientius, quam ut ille proprie dicatur caritas, qui spiritus est communis ambobus? hoc enim sanius creditur uel intellegitur, ut non solum spiritus sanctus caritas sit in illa trinitate,
Abbreviated transcription (Latin):
fides quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑: sic eã discernens ab ea fide qua & demo¬
nes credunt & c̃tremescun Dilectio igitur quaȩ ex dõ est. & dĩ est.¬
&pprie sp̃ssc̃s ẽ. ꝑquẽ diffundit᷑ in cordib nr̃is dĩcaritas. ꝑ quẽ nos
tota in habitet trinitas. Quo circa rectissime sp̃s sc̃s cum sit ds̃. uocat᷑
&iã donũdĩ. Quod donũ ꝓprie quid nisicaritas intillegenda est.
n& hoc ꝓbandũ est donũ dĩ dictum eẽ insacris XUIIII.¬

Expanded text:
fides, quae per dilectionem operatur, sic eam discernens ab ea fide, qua et daemofides, quae per dilectionem operatur, sic eam discernens ab ea fide, qua et daemones credunt et contremescunt. dilectio igitur, quae ex deo est et deus est per quem diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca rectissime spiritus sanctus, cum sit deus, uocatur etiam dei donum. quod donum proprie quid nisi caritas intellegenda est, et hoc probandum est, donum d