comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in oncredideritis quia ego sum : moriemini in peccatis uris : Ergosi credideritis quia egosum : non morie miniltꝰ pec
sicut euangelu ipsius c̃sequentia testatur : Ubiait : Haec illo loquente mult credidee in eum: In hocergo cepopulas c
dñ sloq: batur erant qui in peccato suo fuetant morituri erant aetiam quiin ipsumquiloq: batur fuerant credituri
et ab ommi peccato libetandi : Tam̃ hoc attendẽ quadait dñs xp̃s sinon credideritis quia egosum mories in peccato urõ:¬
Quid ÷ sin on credideritis quia ego sum quinihil ad didit. multũ ẽ quodmdauit : Dixit ego sum et non addidit
quid siuexp̃s. siue filiusdĩ si ueilleiquem ꝓphete p̃dixer̃ siue saluator mundi siue aliud aliquid. quod de eo ins¬
nusi credideritis quia ego sum: Eodem mõdo uerbo esentiae sempit̃ naeusus ẽ ađ populũ iudaeorũm. queꝰ tunc
admorꝰ sen ꝑ angelum in rubo flamme ignis quẽ missurus erat ad liberandũ populũ suum : Quid ÷ quod hicdixit

Expanded text:
n credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatsicut Evangelii ipsius consequentia testatur, ubi ait: Haec illo loquente, multi crediderunt in eum. In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peccato suo fuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur fuerant credituri, et ab omni peccato liberandi. « Tamen hoc attende, 548 quod ait Dominus Christus: Si non creQuid est, si non credideritis, quia ego sum? Qui nihil addidit, multum est, quod commendavit. Dixit, ego sum, et non addidit, quid: sive Christus, sive Filius Dei, sive ille, quem prophetae praedixerunt, sive Salvator mundi, siNisi credideritis quia ego sum, eodem verbo essentiae sempiternae usus est ad populum Judaeorum, quo tunc ad Moysen per angelum in rubo flammae ignis, quem missurus erat ad liberandum populum suum. Quid est quod hic dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
densissime tenebre. Alu dicebant : Haec uerba p̃ sunt dae moniũ habentis numquidd a emonũ potest ociliais
cecorum aperire : Iam istorã oculi coeperant apetiri et aliquidlucis uidere et ueritatis agnoscere .Quanunt¬

Expanded text:
densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis: nunquid daemonium potest oculos densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis: nunquid daemonium potest oculos caecorum aperire? Jam istorum  Ms., justorum oculi coeperant aperiri; » et aliquid lucis videre, et veritatis agnoscere. Au
Abbreviated transcription (Latin):
uno homo ponere animã dicitur quandoxp̃s animã posuit. quando uerbũ ueluit
Principatus enim in uerbuerat ibi potestas erat quando poneret caro animã quando sumeret : sicutȩnim unus homo
animaeccorpus sicunus xp̃s uerbum et homo Anima etcor pͥduaeres sunt : sed unus homo uerbũ et homoduaeresf
xp̃soccisus fuit : Etdum caro animã resup̃sit xp̃sanimã resũp sit quia quioquid ibi factũ ẽ. indisperisatione humane
homa sicut dictũ ẽ uerbum carofactumẽ: sed haet omnia unde implerent᷑ subsequenti uerbo osferdit Hoc in quit mandatũ
accepia patremeo : Nerbum ponuerba accepit mandatum : Sed in uerbo unigenito patris ᷑ oͥmnemandatum:
ipso cum filius ipse sitiuita non potestas minuitur. sed generitio ostenditur qm̃ pat̃ ñ quasiei filio qu in ꝑfectus ẽ.
em sed haec loquented nõ qm̃ luxlucebat intenebris et tenebreeã p̃¬
lnteriudaeos ꝓ p̃t sermones osdicebant᷑ aut̃ multiȩx ipsis daemoniũ habet . in sanit quid eum auditis: iste fuerant

Expanded text:
unc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in Verbo erat: ibi potestas erat, quando poneret caro animam, quando sumeret. Sicut enim unus homo anima et corpus, sic unus Christus Verbum et homo. Anima et corpus duae res sunt, sed unus homo. Verbum et homo duae resChristus occisus fuit; et dum caro animam resumpsit, Christus animam resumpsit. Quia quidquid ibi factum est in dispensatione humanaehomo, sicut dictum est: Verbum caro factum est. Sed haec omnia unde implerentur, subsequenti verbo ostendit. « Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne mandatumipso , cum Filius ipse sit vita: non potestas minuitur, sed generatio ostenditur. Quoniam Pater non quasi ei Filio, qui imperfectus uit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae nter Iudaeos propter sermones hos dicebant autem multi ex ipsis daemonium h
Abbreviated transcription (Latin):
ettacuit : Eugit qui se subsilentio abscondit. sed alius lupus quisineo essatione cotidie ñ corpora sedm̃ tesdilaniat
Malignus uidelicet spiritus . quicaulas fideliũ insidians circuit et mortes animarũ q:rit: De quolupo mox subditur
upus rapit et disꝑgitoues : Lupusuenit : et mercennarius fugit : quia
etdis pergitoues : Cum alium adluxuriã ꝑtrahit. Alium in auaritiã accendit. Alium in suꝑbiam erigit¬

Expanded text:
et tacuit; fugit qui se sub silentio abscondit. « Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, et tacuit; fugit qui se sub silentio abscondit. « Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians circumit, et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: Et lupus rapit, et dispergit oves. 567 Lupus venit et mercenarius fugit; quia met dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit
Abbreviated transcription (Latin):
ud et lupum uenientem et dimitit oues et fugit: Non pastor sed mercennarius uocatur quia ñ ꝓamore intimo auesdo¬
minicas. sed ad tempora les mercedes pascit. Mercennerius quippeest qui locum quidem pastoris tenet sedlucra animirũ
t̃renis commodis inhiat honorẽ p̃lationis gaudet temporalibus lucrisp
laetatur: iste sunt et enĩ mercedes mercen naruis. ut ꝓ eo ipsoquo inregimine laborat hicquat q̃: rit inueniat et ab here¬
ditategregis in posterum alienus existit : Lupus enim suꝑ ouesuenit. Cumqui libet in iustus et raptor fideles quosq: acq
humiles opprimit sed his qui pastor eẽ uidebatur etp̃ erat rel inquitoues et fugit. Qu adumsibi ab eo periculum in etuit

Expanded text:
videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. Non pastor, sed mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dovidet lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. Non pastor, sed mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est, qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit, terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt enim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hoc quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Lupus enim super oves venit, cum quilibet injustus et raptor fideles quousque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur, et non erat, relinquit oves, et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit seipsum ꝓ posuit in exemplodicens. Bonus pastor animã suã posuit ꝓouibussuis fecit quod monuit. oftendit qđ iuissit
animã suã posut ꝓoubus suis osten sa ẽnobis deconte p̃tu moriis iua quã sequamur apposita formaciu in primamur
Primum nobis ẽ exteriora nr̃a mi seri cordit̃ ouib: eius inpendere. Postremũ uero sinecessesit a eciã mortẽ pram̃ ꝓeisdem oui
ministra requi nondat ꝓguibus substantiã suã quando ꝓ hisdaturus ẽanimã suam : Exposuimus ł magisdnõ docente intel¬
leximus. quis sit pastor quisostium quisostiarius : quiaetiã et ouis Nec nonqui sint fures et latrones cognouimus sedinodo
demercennario. et lupo consideremus dequib: ipsedñs dixit: Mercennarius aut̃ et quinon ÷ pastor ouius ñst̃ oues ꝓpriaeas

Expanded text:
voluit, seipsum proposuit in exemplum, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. voluit, seipsum proposuit in exemplum, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Animam suam posuit pro ovibus suis. Ostensa est nobis de contemptu mortis via quam sequamur, apposita forma, cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. Qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Exposuimus, vel magis Domino docente intelleximus quis sit pastor, quis ostium, quis ostiarius, quae etiam et oves, necnon qui sint fures et latrones, cognovimus; sed modo de mercenario et lupo consideremus, de quibus ipse Dominus dixit: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ab amico sponsi agnꝰ nominatut. S sicut in hoc p̃senti euan gelio audiuimus : Eccea gpidũ eccequitollit peccata mundi dequo
multo anteꝓpheta p̃dixit : Tam quã ouis ad occisi onẽ ductusẽ quamuis totum corpꝰsuum ouesillius intellegantur potestꝰ
tt̃ ille ostiarius intelligiqui anemo ingredit᷑ bi egredit᷑ pusieo aperiente qui habet clauem dauid quia perit. et nemo
claudit claudit et nemo aperit nonergo pigeatuos secundum quandam similitdinem ipsu ostiarium. acciperequem
tostium : Quis ÷ ostiarius pusiquia perit : Quis aperit nisi qui ex ponit dicente seips deseipso. Egosumuia et ueritas et uita
Ostium quidem xp̃s. xp̃s quidẽ ueritas quis a perit ostium nuisi quidocet omnem ueritatem : Dum dñs bonipastoris opusostendere

Expanded text:
ab amico sponsi agnus nominatur, sicut in hoc praesenti Evangelio audivimus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi , de quo ab amico sponsi agnus nominatur, sicut in hoc praesenti Evangelio audivimus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi , de quo multo ante propheta praedixit: Tanquam ovis ad occisionem ductus est ; quamvis totum corpus suum oves illius intelligantur. Potest et ille ostiarius intelligi, quia nemo ingreditur, vel egreditur, nisi eo aperiente, quia habet clavem David; qui aperit, et nemo claudit; claudit, et nemo aperit . Non ergo pigeat nos secundum quamdam similitudinem ipsum ostiarium accipere, quem et ostium. Quis est ostiarius, nisi qui aperit? Quis aperit, nisi qui se exponit? dicente ipso: Ego sum via, veritas et vita  . Ostium quidem Christus, Christus quidem veritas. Quis aperit ostium, nisi qui docet omnem veritatem? Dum Dominus boni pastoris opus ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
enimuã dua sres dñs quas quodã mado clausas potuerat : Lam scimus quia ostium ipseẽ. scimus quia pastor ipseest
Fures ot latrones qui sunt. priore sententia pate factumẽ : Nunc aut̃ audiuimus mercennarium audiuimuset
iupum nominatus et pstiarius in bonis. Ergo ostiume ostiariis pastor et oues inmalis fures. latro nes.¬
E tmercennarius lupus ostium dñm xpm̃ accipimus pastorem Ipsum ostiarium quim haecenim duo ex posuit ipse¬
stiarium nobis q̃ rendum reliquit: Etquit ait ad ostiarium : Huc inquit ostiarius aps¬
Etquit ait ad ostiarium : Huc inquit ostiarius aperit. cu iaperit : pͥastoriequida
pastori  ostium : Etquis ẽ ipsum ostium  Ipse etiam pastor : Diuersa sunt nomina pastor ostium ouis. Vnũ aliquid
significantia: Namipsius dñ uerba paulo antetuidiuimis egosumostium : Et hic modo lectum ẽ nobis Ego sum pastor quetiã

Expanded text:
enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat. Jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat. Jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrones qui sint, priore sententia patefactum est: nunc autem audivimus mercenarium, audivimus et lupum, nominatus est et ostiarius. In bonis ergo ostium est, ostiarius, pastor et oves: in malis, fures et latrones, mercenarius et lupus. Ostium Dominum Christum accipimus, pastorem ipsum; ostiarium quem? Haec enim duo ipse exposuit; ostiarium nobis quaerendum reliquit. Et quid ait de ostiario? Huic, inquit, ostiarius apet quid ait ad ostiarium? Huic, inquit, ostiarius aperit. Cui aperit? pastori; quid aperit pastori? ostium, et quis est ipsignificantia. Nam ipsius Domini verba paulo ante audivimus: Ego sum ostium; et hic modo lectum est no
Abbreviated transcription (Latin):
et ad egressum:  Tamenuere pascua inuenient ubi saturentur quiȩ suriunt et stoiunt iusticiã : Qualẽ pascuam¬
odie mecumeris in paradrꝰso. Sequitur. Debomi pastoris ꝑfectione sententia dñi. et demali
pastoris fuga quommerfiarium nominat: Ego sum inquit pastorbonus : pastorbonus anima spã ponit ꝓouib siis
Aercennarius aũt fugit quia mercennarius ẽ. etñ ꝑtinet adeũ deouibus : Loquens dñsihs ouibussius et p̃sentib¬
et illis et obis et quot quat aetiam postnos fuerunt oues eius quisua sadeo ostenditom̃s: Ergoa udiant uocem pas¬
toris sui dicentis : Ego sum pastorbonus nonadderet bonus nisiessent pastores mali Iipsi sun fures et latrones
autcerte uc mnultũ mercennarii : Om̃s enim hic ꝑsonas quas posuit requirere dis
tennaru: Om̃s enim huicꝑsonas quas posuit requirere distinguere nos debemus : A petuit

Expanded text:
m, et egressum, tamen vere pascua invenient ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam . Quidam pascuam, et egressum, tamen vere pascua invenient ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam . Quidam pascuaodie mecum eris in paradiso . Sequitur de boni pastoris perfectione sententia Domini, et de mali pastoris fuga, quem mercenarium nominat. Ego sum, inquit, Pastor bonus. Pastor bonus animam suam dat pro ovibus suis; mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, non pertinet ad euet illis et nobis, et quotquot 564 etiam post nos fuerint oves ejus, suas jam ostendit. Omnes ergo audiant  Aug., audiunt vocem pastoris sui dicentis: Ego sum pastor bonus. Non adderet, bonus, nisi essent pastores mali. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, disenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere et nosse debemus. Aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
dnsdicit : Luc eant opera urã coram hominibus: sed plus medelectat quodipsa uerita s tamquam pastorbonus. et ideo
doctorbonus quodammodo nosã monuit su que madmadum intellegeredebeamus quodi
uitã habeant. et habundantius habeant: Uidetꝰ enim dixisse ut uitã habeant : Ingredientes: ũ aut̃ potestquisq
q̃: ꝑdilectionem operatur ꝑ quamfidem in ouile ingrediuntur ut iuuant. quia iustus exfideuiuit. et habundantius
hab eant qui ꝑ seuerandousq: in finem ꝑ illudo stium idestꝑfidem xp̃i. Egrediuntur q̃m̃ uirifideles moriuntureta¬
bundantius habebunt uitam ueniendo quo pastor ille ꝓcessit ubinum quã de inde moriltur : Quamuis ergo ed io
in ipsoo uili nonde sint pascua qm̃ adutrumq: possumus intellegere quad dictumẽ et pascua inueniet idẽ ad ingressu¬

Expanded text:
Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat quod ipsa Veritas tanquam Pastor bonus, et ideo Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat quod ipsa Veritas tanquam Pastor bonus, et ideo doctor bonus, quodam modo nos admonuit secundum quem modum intelligere debeamus quod vitam habeant, et abundantius habeant. Videtur enim dixisse ut vitam habeant ingredientes. Non autem potest quisququae per dilectionem operatur , per quam fidem in ovile ingrediuntur, ut vivant, quia justus ex fide vivit ; et abundantius habeant, qui perseverando usque in finem, per illud ostium, id est, per fidem Christi egrediuntur, quoniam veri fideles moriuntur, et abundantius habebunt vitam, veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desint pascua quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est: Et pascua inveniet, id est, et ad ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
intes falsa dicentes in ania garrientes uana fingentes miseros seducentes
cat dicitenim: Egosum ostium ꝑ mesiquis intraierit saluabitur : et ingred
t hoce uidenter ostendit nonsolum pastorem sed etiam oues intrare ꝑostium: Sed quid ẽ ingredietur. et egredietur
et pascua inueniet : Ingrediquippe inecclesiam ꝑ ostium xp̃i. Ualde bonumẽ exireaut̃ deecclesia sicutait ipse
posset. ab onio pasto relaudari ut diceret. et ingredietur. et egrediet᷑. et pascua inueniet: Estergo aliquis non solũ
ingressus uerum etiã egressus bonus ꝑ ostium bonum quad ẽ xp̃s: Sed quis ẽille laud abilis. et beatus egressus possũ quidẽ
dicere ingredinos quanto interius aliquid cogitamus: Egredi aut̃ quando exterius aliquidoperamur : Et qm̃ sicut
ipsam fidem aetiam foris idẽ coram hominibus operari : Vndeetpsalmo dicitur exiet homo adopussuum ÷ Et ipse

Expanded text:
 Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes,bonus vocat. Dicit enim: Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur, et ingredt hoc evidenter ostendit non solum pastorem, sed etiam oves intrare per ostium. Sed quid est, ingredietur et egredietur, et pascua inveniet? Ingredi quippe in Ecclesiam per ostium Christum, valde bonum est: exire autem de Ecclesia, sicut ait ips non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari, ut diceret: Et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus bonus per ostium bonum, quod est Christus. Sed quis est ille laudabilis et beatus egressus? Possim quidem dicere ingredi nos, quando interius aliquid cogitamus: egredi autem, quando exterius aliquid operamur; et quoniam, sicutipsam fidem etiam foris, id est, coram hominibus operari; unde et in psalmo dicitur: Exiet homo ad opus suum ; et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Nont men potestite sua cdiso. sed ocestite in habitantis uerbidĩ uerbũ uero di pumquã posut animã exeo quã supsiteam
inunitatem ꝑsonae sibi. sedã carne anima posta ẽ. et lterũ resup̃ta ꝑ potestetem diuinitatis : caro ergo ponit aninã suã
ex spirando Vide ipsum dnm̃ incruce. quid dixit sitio quiad herant tinxer̃ spongiam in aceto alligauer̃ harundini
ꝓphetata etquia potestatem habebat quando uellet animã suam post quã dixit ꝑfectũ ÷ Ait euangelista et
Inelinato capite tradidit spm̃ quod idicitur tradidit: Hio dictĩ ẽ ponit. quiaũnũ¬
quemtradidit : spm̃tiadidit. caro illum tradidit: Quidẽ caro illumtradidit. caro illu memisit. caro illũ exspiruut
Ideo enim dicit᷑ exp̃irare: ld ÷ extra spm̃ fieri quamodo ẽ ex sulare extrasolum fieri quod hicdicit potestatem habeo
ponendi animã meã. Ibi dictumẽ inclinatocapite tradidits pm̃ quisps̃ animaẽ : Cũ ergo exut anima a carne

Expanded text:
tate sua caro, sed potestate inhabitantis Verbi Dei. Verbum vero Dei nunquam posuit animam, ex quo assumpsit eam, in unitatem personae sibi; sed a carne anima posita est, et iterum resumpta per potestatem divinitatis. Caro ergo posuit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce, quid dixit: Sitio . Qui aderant tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini, tem futura fuerant prophetata. Et quia potestatem habebat quando vellet ponendi animam suam, posteaquam dixit: Perfectum est: ait evangelista: Et inclinato capite tradidit spiritum. Quod ibi dicitur: Tradidit, hic dictum est, quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, id est, extra spiritum fieri, quomodo est exsulare, extra solum fieri. Quod hic dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, ibi dictum est: Inclinato capite tradidit spiritum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
saluti consilens pp̃quos exͣ scribenda erant : Itares ponsum tẽ perauit suum ut et calumniatorum ora concluderet. et quia
palam: Nonuenit xp̃s insecredentibus animã tollȩrea sedanimã uiuificare: sedipsi sibi iudaeianimã ꝑ infidelitatẽ tuler̃
d quor uobis Edẽ uerbumdĩ coetriũ patri. quia opera q̃ facit in nominereris testimonium ꝑ hiberti Quodẽ filiusdĩquis o

Expanded text:
saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia palam. Non venit Christus in se credentibus animam tollere, sed animam vivificare. Sed ipsi sibi Judaei animam per infidelitatem tuleLoquor vobis, id est, Verbum Dei coaeternum patri, quia opera, quae facit in nomine Patris, testimonium perhibent quod est Filius Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
incus Cosestis templum dĩ uiui. Sicut dicitds. in habitabo ineis: ot intillos ambulabo ostendituero euange lista cur dixxisset
hiemistempore : Dum in qued circũ dederunteum iudaet : Surcum deder̃ itaq eum teptationis gratia: p̃ueritatis agnoscende
ulintate ret dre bant quousq animã prãm tollis. situes xp̃s dicrobis palam Haecuero ponuo luntatem
sedulliquẽm in t̃ragabant insidiando eicalumniã instruendo dicebant ut in uenirent quomodo accusarent eum nolentes
eum credere dm̃ sed hominẽ purum tantum modo futurũ etregẽcaeteris omnibus excelsiorem eẽ uenturum qua etiã dementia
euntre dere potestati p̃si dispuniendum qua sicontia Augustum repugnans inlicitum sibi usurparet imperium: sedipseprãe

Expanded text:
us: Vos estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus, Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Ostendit ergo evangelista cur dixisset us: Vos estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus, Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Ostendit ergo evangelista cur dixisset hiemis tempore, dum inquit: Circumdederunt eum Judaei. Circumdederunt itaque eum tentationis gratia, non veritatis agnoscenvoluntate, et dicebant: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Haec vero non veritatem fidei inquirendo, sed illi quem interrogabant, insidiando et calumniam instruendo dicebant, ut invenirent quomodo accusarent eum, nolentes eum credere Deum, sed hominem purum tantummodo futurum, et regem caeteris omnibus excelsiorem esse venturum. Qua etiam dementiacogitabant eum tradere potestati praesidis puniendum, quasi contra Augustum repugnans, illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
monis: Encemaait̃ uocabatur solemnitadedication estempli quam populusdi ex antiqia paegum ttaditione ꝑ annos
spetun consuiuum eẽ legitur uteadem dedicatio pom̃s annos in memoriã solemnibus reuocaretur officusq̃: aetiam
spetompus usq dominicae in carpationis obsoruatum fuis se sicut modo cum legeret᷑ euangelium audiuimus q̃r etiã dedicatio
salu briconsuetudine i necclesusxp̃ĩ seruarimoderpotẽ prdiposcitur: Considera
suec enconi suemistẽ pr haeraistẽpr̃ facta eẽ omnino ꝓpt̃ duritiã iuda eorũ. Et infidelittem q̃ frigoris pomines aepede signare
leutorum animalium offerebatur. multomagis pramorationis domũ ubi carpisipsius ac sanguinis sacram̃ta celebrantur uisi¬
Auresolebat quanto magis penetrilia cordium pirũrum inuisere atq in lustrare desiderat. Site men ea porticume ẽ
slomonis hece sieatimorẽ sium quiẽinitium sapientiae habereꝑspexerit : neq: enim putandum ẽ quia domꝰ solum modo

Expanded text:
monis. « Encaenia autem vocabatur solemnitas dedicationis templi, quam populus Dei ex antiqua Patrum traditione per annos specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus renovaretur officiis . Quae etiam ad tempus usque Dominicae incarnationis observata fuisse, sicut modo, cum legeretur Evangelium, audivimus. » Quae etiam dedicatio salubri consuetudine in Ecclesiis Christi servari moderno tempore dignoscitur. Consideraenia hiemis tempore facta esse? Omnino propter duritiam Judaeorum et infidelitatem, quae frigoris nomine saepe designari brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visistare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat, si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum qui est initium sapientiae habere perspexerit? Neque enim putandum est quia domus solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
uenenatam et suꝑbã. et in sanabilem arrogantiã dñs ihs̃ ista contexuit q̃ in hac parabola legunt᷑ qͣuã ip
dignitite. Si humilita s fideicatholice In xp̃m desit Multienĩ sunt pagani qui sedundũ quandã uitae huius consuetudinem dicuntur
nes In nocentes etquasi obseruantes eaq̃: in lege pͣcepta sunt: Aerentes hon
on homicidium ꝑpȩtrantes non furtum facientes . Non falsum aduersus quemquã testimonium ꝑhibentes : Et caeteraq: in lege
mandata sunt ueludob seruant et xp̃iani ñ sunt ÷ ec plerũq seiactant : quomod o istiphariseidicentes : Num quidetnosceoi sumus
sedhec omnia inanit̃ faciunt: quia non intrat ꝑostium sed aliunde tumido fastu quasi ꝑi
ꝑ pecualit̃ beneuiuendi uita eorum ñ ꝑueniat  Adhoc enim debet umi cuiq ꝓdes sebene uiuere ut decur illi sem ꝑ beneu iuere

Expanded text:
enenatam et superbam, et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit, quae in hac parabola leguntur, quam ipdignitate, si humilitas fidei catholicae in Christum desit. Multi enim sunt pagani qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honon homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera, quae in lege mandata sunt, velut observant, et Christiani non sunt, et plerumque se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus? Sed haec omnia inaniter faciunt, quia non intrant per ostium, sed aliunde tumido fastu quasi perperpetualiter bene vivendi vita eorum non perveniat? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere
Abbreviated transcription (Latin):
I dẽds homo fastus ÷ Dicitenim: Potestitem babeo ponendia nimã meam. et potestatẽ habeo iterũ sum̃dieã : X ps ait̃¬

Expanded text:
; id est, Deus homo factus est. Dicit enim: Potestatem habeo ponendi animam meam; id est, Deus homo factus est. Dicit enim: Potestatem habeo ponendi animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
Sednondum exponit : lega musergo qui a uenturius ad ea uerba. In quib picbis aliqua q dixtidgnetur exponere : ẽxquorũ
expostione Dabet polis fortasseretum illaq nonexposuit intellegerꝗ e se enim manifestis exercet obscuris
a peruit Ipseẽ hostiũ agnouimus Inttemus ut nos intrasegaudeimus Om̃s quod quod
uener fures sunit et lationes: Quid ÷ hoc dnẽ om̃s quot quot uener̃ : quid enimtuñ uenisti sed intellep̃m̃s quotquat uenerunt¬
uenerunt sed cumꝰ illouener̃. quiacum illo uener̃ uenturus p̃cones matebat : Sed eorum co

Expanded text:
sed nondum exponit. Legamus ergo quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere; ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. ium. Agnovimus, intremus, ut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine? Omnes quotquot venervenerunt, sed cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum co
Abbreviated transcription (Latin):
utam quod ẽ xp̃setꝑianuam intret inouile : suntenim quidam homines qui insuisgloriantur morib: et alios postsetrahere
saluare atq: conseruare : Detalibus hicdictum ẽ : sed ascendit aliunde : ille furẽ et latro : Non solũ uero tales inueniunt᷑
iastitnt fingentos sibi nouã q̃:q: nomina dexpõ . et fidei cotholice contraria sicut innumerabiles heretioi faciebant
quando enim dicit Aliuđẽi contradicit .a. quo atidit Ego et pat̃ iunum sumus: Neo ipseerga inteat ꝑ hostium: Predicai tergo¬
sicut quilibet sẽorũ. puncupiaiuus d sẽ etpiuerus. quid op̾ẽ. multa ꝑ currere et multa uana here sum dinume cart : hac tenete ino¬
uilex p̃i: ꝑcclesiam catholicam eẽ credite : Quicumq uult intrirȩa douile. ꝑ hostium lntret. idẽ ꝑ xp̃m. et xpm̃ uerum dim̃ et
pas sit intrare : Hisunt qui uocem ueri pastoris audiuiit: Hi sunt quos ꝓprias oues ñ ominatim uerus pastoruocat: Dehi sdictũ ẽ¬

Expanded text:
tus, et per januam intret in ovile. Sunt enim quidam homines qui in suis gloriantur moribus, et alios post se trahersalvare atque conservare. De talibus hic dictum est: Sed ascendit aliunde, ille fur est, et latro. Non solum vero tales inveniunturjactitant? fingentes sibi nova quoque nomina de Christo, et fidei Catholicae contraria: sicut innumerabiles haeretici faciebant,Quando enim dicit aliud, ei contradicit a quo asicut quilibet sanctorum nuncupativus Deus est et non verus. Quid opus est multa percurrere et multa vana haeresium denumerare. Hoc tenete, in ovile Christi Ecclesiam catholicam esse credite. Quicunque vult intrare in ovile, per ostium intret, ipossit intrare. Hi sunt qui vocem veri pastoris audiunt. Hi sunt quos proprias oves nominatim verus pastor vocat: de his dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
turus ueniens nonaꝑto utero uirginis exiuit :  Sed quia a illud corpus quoduidere pocerat fides intuentium du¬
bitabat. ostenditeis ꝓtinus manus et latus Palpandam carnem praebuit quam clausis ianuis introduxit
nmanus fixerat. lancealatus a peruerat. Ibi ad dubitantium cord
nem corpus suum et in corruptibile . et tam̃ palpabilede monstrauit . Namet corrum pineces seest quod ƿal pat᷑
postire surretionem et palpabilecorpꝰ exibuit : ut monstrando incorruptibile inuitaret ad p̃mium. praebeno
palpabile formaret ad fidem Et in corruptibilem seergo et palpabilem demonstrauit. Vt p̃ frecto eẽ postre¬
surrettionem ostenderet corpussuum et eiusdem naturȩ. et alterius gloriaȩ. Dicit eis pax uobis. Pacem offere¬
t : qui ꝓp̃t pacemuenit: Et quib: antedixit. Pacem meam relinqua¬

Expanded text:
turus veniens non aperto utero virginis exivit. Sed quia illud corpus quod videri poterat fides intuentium duturus veniens non aperto utero virginis exivit. Sed quia illud corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus, palpandam carnem praebuit quam clausis januis introduxit. Clavi enim manus fixerant, lancea latus aperuerat: ibi ad dubitantium cordanem corpus suum et incorruemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum, et ejusdem naturae et alterius gloriae. Dicit eis: Pax vobis. Pacem offerebat, qui propter pacem venit, et quibus ante dixit: Pacem meam relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
cum aequalis ereditur patri: Namquis qui seum aequalem patri p̃ credit. Ad huc in eus petoret aluacem aus nolas ct petren
Elliergo dim̃ ueraciter tangit : qui patri filium coetc̃pium noncre didit. Vad eaiet̃ ad frs̃ meos et diceis Ais nonscecidat omn
ande pcessit: Quiaenim inpara dỹso mulieruiro ꝓpinauit mortem : a sepulhiro. Mudieruris ad nuntiatuitam : edicta
sui uiui ficatoris parrat. quae mortiferi serpentis uerba parrauerat: Acsi hunianogeneri non uerbis dñs sed reb dicat
transcurrimus. Nunc opitulante eodem dequo loqui murdño etre surrectionis eius gloriam et piecitis uiscera consideramus:
itius enim a morte uoluit surgere : ne nostra diuanima in in fidelitatis morte rema neret : Cum sero factum e ẽt
in medio eorum. Quid mirum sic lausis ianuis postre surroctionẽ suamꝰ In aet̃num lamuicturus intrauit quimori¬

Expanded text:
cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. Vade autem ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem nde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicattranscurrimus: nunc opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. » CAPUT XLII. am in aeternum jam victurus intravit, qui mori
Abbreviated transcription (Latin):
adquam posuenim̃ inuta. Sequit᷑. Tuncergo intiduuit etillediscipulus quiuenertt ꝓrior ad monum̃tũ. Postquam in¬
itiut pibus lngrie s sus ẽ etiohannes. posterior in trauit qui prioruenerat. Notũ ẽ qđ infinẽ mundiad redẽptoris fidem
aenam ludaea colligitur. Paulo ad cestantequiait. Denec plenitudo gentium intraret : et sicomi¬
Ptuidit ecoredidit. Quidergo uiclit. et quid credidit. E Uidit linteamina posita: eteredidit quod mulier dixerat demi¬
numto dnm̃ fuis sesublatum. Adhuc enĩ tenebrȩerant in monum̃to. Idẽ in m̃tib: illorum. Ideosequitur et dixit
Nondumenim sciebant scripturam qui aoportuit eum a mortuis resurgere. Abier̃ ergo lterãdiscipuli : ad semet¬
ipsos Idẽ ubi habitabant et unde ad nonum̃tum currebant. Mariaant̃ : stabat ad ino

Expanded text:
ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus, qui venerat prius ad monumentum. Postquam inad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus, qui venerat prius ad monumentum. Postquam intravit Petrus, ingressus est et Joannes: posterior intravit qui prior venerat. Notum est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligitur, Paulo attestante qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omt et credidit. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. » Adhuc enim tenebrae erant in monumento, id est, in mentibus illorum: ideo sequitur et dixit: Nondum enim sciebant Scripturam quia oportuit eum a mortuis resurgere. Abierunt ergo iterum discipuli ad semetipsos; id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant. Maria autem stabat ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia secuta posterior ecclesi a gentiũ mediatorem dĩ eo hominũ homi nem xp̃m ilim̃ et cognouit carne mortuum
etiuuentem crediditdm̃. Sequitur iuiditl inteamina posita et sudarium quadd fuerat su ꝑ ẽi. Noncũ lintea minibas
nitur inmonu¬
soaindum quoa non solam separgetim selaetꝗm in uolitum inueni redicttur. Larteam copre so at uolausur enus
uorintuimi ned fons ospicitr : Recte ergo sudarium capitis in uolutum lnuentum ẽ. quiae olsttudo diuunitati sne cooepit
geatiamstentu  qui seabiniucem ꝑ sectarum scanclala p̃ qundunt. Potest quos ꝑ sudarium passibx p̃i dñ nit̃
mortalem ñ credebant. Sudarium ergo qđ su ꝑ capudei fuerat seorsum inuenitur quia ipsa passiore dẽptoris nrĩ
liioe apais sione prã disiunctaẽ qm̃ ipse sineculpa ꝑtulitquod poscũcul patoleramꝰ ipse sporte morte sucãbere uoluit

Expanded text:
Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum, et cognovit carne mortuum, Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum, et cognovit carne mortuum, et viventem credidinitur in monuetiam involutum invenire dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Potest quoque per sudarium, passio Christi Dominmortalem non credebant. Sudarium ergo, quod super caput ejus fuerat, seorsum invenitur, quia ipsa passio Redemptoris nostri longe a passione nostra sejuncta est, quam ipse sine culpa pertulit. Quod nos culpa toleramus, ipse sponte morti succumbere voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
discipilorũ magnũ habet my sterium. Quid enim ꝑiohannem quiprior uenit ad monuñitum et p̃ intrauit nisi sr¬
noga significatur. Quid ꝑ petrum nisi eclesia ex gentibus congregata demonstratur quiposterius uocata.
et prior lntrauit. Cucurrer ẽnim pariter gentilitas et syꝰ na goga posthuius scłi successiones sednon pari intel¬
nit srnagoga prior. ad monum̃tum sed minime inteauit quia legisq: dã mandata ꝑcep
Proplictias deucarpatione acpassione dominica audiuit. sed crere in mortuum poluit. Uididenim lohannes
posita lintea mina. ũtim̃ introiuit : Qui a uidelicet sỹnagoga et scripturae sacre sacram̃ta cognouit . E tta men
ad fidem passionis dominicae credendo intra redistulit. Quem diulongeq ꝓphetauit p̃ sentem uidit etreniuit
tam̃ antemonu m̃tum uacua ftecit. Uenit aut̃ sỹ monpetrus subsequens eum et introuit in monum̃tum.

Expanded text:
discipulorum magnum habet mysterium. Quid enim per Joannem, qui prior venit ad monumentum et non intravit, nisi sydiscipulorum magnum habet mysterium. Quid enim per Joannem, qui prior venit ad monumentum et non intravit, nisi synagoga significatur? Quid et prior intravit? Cucurrerunt enim pariter Gentilitas et Synagoga per hujus saeculi successiones, sed non pari intelt Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit: quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare distulit: quem diu longe lateque prophetavit, praesentem vidittamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
de monuĩto. et nescimꝰ ubi posuer̃ eum. Amore nimio turbata dumquemq suit pinuenit. Cucurrtt non¬
pum̃tum. Currebant aut̃ duosimul et ille alius discipulus p̃ cucurrit citius petro et uenit prioradmonua¬
m̃tum. Ad uertenda hic et comm̃danda recapitulatio quo modo reditum ẽ adid quod fuerat p̃t̃missum nu
Etram quam sihoc seq: ret᷑ adiunctum ẽ. Cumenim lamdixis set uener ad monũ naeitum regressusẽ ut narra¬
ret quomodo uener : atq: ait Currebant aut̃ duosimul et cactera ubi ofstendit quod p̃currens ad monum̃ tum
uenit ad monum̃tum cum adhuotenebreessent . iuxta listoriã notatur hora luxta liitellectum uero
misticum requirentis signatur intellegentia. Maria eium auctorem omniam quemcar neuiderat mor
cumuenit ad monum̃tum. Cucurrit eitius discipulis puntiauit . sed illi p̃ceteris cucurrer qui p̃ceteris ama¬
uerunt. Videlicet petrus et iohannes. Currebant Aut̃ duo simul. sed iohannes p̃cucurrit citius petrouenit

Expanded text:
de monumento, et nescio ubi posuerunt eum. Amore nimio turbata, dum quem quaesivit, non invenit. Cucurrit disnumentum. Currebant autem duo simul, et ecce alius discipulus praecucurrit citius Petro et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est, ad id quod fuerat praetermissum, et tanquam si hoc sequeretur a junctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est, ut narraret quomodo venerunt, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum venit ad monumentum cum adhuc tenebrae essent, juxta historiam narratur hora, juxta intellectum vero mysticum, requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium, quem carne viderat morcum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro citius. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
tnescio inquid ubi posuer̃eum Haecerat causa macordoloris quad ne soiebat quoiret ad consolandum dolorem
Sed ꝓpeerathora quotristitia ei uerteret ingaudium. Vnde sequitur. Heccum dixis set conuersa ẽ recror sum
Retror sum conuersaẽ ut uideret ilm̃. Quia uidelicet ꝑ eandem dubitationem suam. Quasi terga in dnĩ faciem
miserat : quem resurrexeminime credebat. Sed quia amabat et dubitabat : uidebat et non cognoscebat
tumq: illi et amorostenderat ec dubietas abscondebat : Cuius ad hucignorantia exprimiturcũ infertur. Et nes
teniuscum pominaret quemq reret : In amore meius ardentius aestuaret Illa existimans qui a hortolanꝰ eẽt¬

Expanded text:
Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quod nesciebat quo iret ad consolandum dolorem, Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quod nesciebat quo iret ad consolandum dolorem, sed prope erat hora qua tristitia ejus verteretur in gaudium. Haec cum dixisset, conversa est retrorsumretrorsum conversa est, videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi terga in Domini faciem miserat quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non cognoscebat; eumque illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur cum infertur, et nescquatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus e
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi ad caput sedec angelus cum ꝑ apłos p̃dicatur. Quia in principio erait uerbum et uerbũ erat apuddm̃ et dserat uerbi
angelos duotestam̃ta cognoscere. Vnumprius : et aliud sequens. Quiuidelicet angeli ꝑ locũ dominici corporis sibimet¬
ipsis suntconluncti. Quia nimirũ utraq testam̃ta. Dum parisen sui incarnatum. et mortuũ acresurrexis se. dnm̃ nun¬
dant. qua sitestam̃tũ prius ad capud ec cestam̃tũ posterius. ad pedes sed et requir̃ mariam angelidicentes
Mulier quid ploras diciteis Quiatuler̃ dnm̃ meum amonum̃to : et nescio ubi posuer eum. Ipsanamq: sacra
ua sidixis sent ñ ẽopus mortuũ plorare : que muiuentem credere debes. Atillaait. Tulẽ d nm mneũ : et nesgio ubi posuer̃
eum. Onm̃ suum uocans dñĩ suicorpͥȩxanime. Aꝑtetocũ significans. sicutom̃s confitemur ilm̃ xpm̃ filiumdł unicũ

Expanded text:
Quasi ad caput sedet angelus, cum per Apostolum dicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quasi ad caput sedet angelus, cum per Apostolum dicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . angelos duo testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimetipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi testamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sedet. Requirunt Mariam angeli dicentes: Mulier, quid ploras? Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum a monumento, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacrQuasi dixissent: Non est opus mortuum plorare, quem viventem credere debes. At illa ait: Tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Dominum suum vocans Domini sui corpus exanime, a parte totum signi
Abbreviated transcription (Latin):
ipss. Acde inde subiungitur. Maria aut̃ stabatad monum̃tũ forisplorans . Qua inrepensandũ ẽ . huius mulieris m̃tẽ
quantauis amoris accenderat .q: amonum̃ todnĩ aetiã discipulis recedentib: ñ recedebat. Ex qui rebat queniñ inue¬
nnt. Elebat inquirendo et amoris sui igne succensaeius quemablatum credidit. Ardebat desiderio. Etoculi
qudnm quesierunt et non inuener̃ . lacrimisiam exundabat. Amplius dolentes quod fuerat ab latus demonum̃to.¬
Vnde contigit ut eum sola tunc uideret : q remansit utq sierit : Quianimirũ uirtus bonioperis ꝑseuerantia est¬
ut iaceueritatis dicitar. Qui aut̃ ꝑ seuera uerit usq in finem hic salius erit: Ista itaq:q sicamabat. quae se
tionis. Sequitur. uidit duos angelos in albis sedentes . unũ ad caput etunũ adpedes ubi positũ fuerat corpus ihũ
uidẽ quod in loco dominici corporis duo angeliuidentur. unus ad caput atq alius ad pedes sedens pisi quod latina

Expanded text:
lieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini etiam discipulis recedentibus, non recedebat, exquirebat quem non invenerat. Flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio, et oculi qui Dominum quaesierunt, et non invenerunt, lacrymis jam exundabant, amplius dolentes quod fuerat ablatus de monumentonde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis peut voce Veritatis dicitur: Qui autem perseveraverit usque in finem, his salvus erit . Ista itaque quae sic amabat, quae seduos angelos in albis sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est, quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens? nisi quod Latina
Abbreviated transcription (Latin):
quibus p̃figurabatur eccle sia : Propt̃ hoc prima mulier facta ẽ deiuiri latere dormnientis. et appellata
cũ magtũ quippe significauit bonum : an et magpũ p̃uaricatiopis malum inbabltũ ia¬
centis ac dormientis Et hic secundus ad am inclinato capite incrucedor iniuit. Vr inde forma returei
conuxq de latere dornuentis defluxit : Omor sũndemortui reuiuescunt Facta enim sunt haenaq uidn
ut soriptiura im pleretur : osuoncõminuetis exeo. Etitorum alu scriptura dicit.: Uidor̃ inquem conpun¬

Expanded text:
quibus praefigurabatur Ecclesia . Propter hoc prima mulier facta est de viri latere dormientis, et appellata Magnum quippe significavit bonum, ante magnum praevaricationis malum, in habitu jacentis ac dormientis. Et hic secundus Adam inclinato capite in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux quae de latere dormientis effuxit. O mors, unde mortui reviviscunt! Facta enim sunt haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Vid
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: ecclesiam heresibus scindant. In ista uero piscatione et multi pisces et magͥni capiuntur. et retepionrũ
Iamutro quod urã caritas aduertit. Quidẽ quod petrus ad terramtiahit ipsiquippe scã eeclesia ẽ

Expanded text:
quoque Ecclesiam haeresibus scindant: in ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumquoque Ecclesiam haeresibus scindant: in ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumJam credo quod vestra charitas advertit quid est quod Petrus ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia e
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis apparens. mitti rete indexteram lubet. In illa piscatione tantip capti sunt utretia rum perentur
Istaaut̃ et multi captisunt. et retiã rupta nonsunt. Quis uero pesciat bonos dextera. et malos sinistia figurari
Illaergo piscatio inqua spetialiter inquam partẽm mitti retedebeat non lubetur. Prae sentem ecclesiam
designauit q bonos sunul ac malos colligit. Nec elegit quos trahat. Quia et quos elegere possit ignorat
tdaec aũt piscatio pist resurrectionem dnĩ facta in solam dexteram missa ẽ. Quia ad uidendam claritatis eiꝰ
gloriam sola electorum ecclesia ꝑtingetq desinistro operẽnihil habebit. In illa piscatione p̃multitudine
piscium reterum pitur. Quia nunc ad confessionem fidei. a etiam cum electis reꝓbitanti intrant. qui ipsam

Expanded text:
discipulis apparens, mitti rete in dexteram navigii jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur: in discipulis apparens, mitti rete in dexteram navigii jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur: in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos in dextera, et malos in sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designavit quae bonos simul ac malos colligit; nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat: haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertinget quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei, etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam