comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnis argutio at que correptio
furor & iraest: quiauenia post
correptionem non est: Huius
octonarii numeri causaest.
quod post sabbatum uoluit amor¬
teresurgere .: Dies quippedomi¬
nicus quitertius estamor tedo¬
minica. a conditione dierũ mu¬
meratur octauus. Quia septimũ
sequitur. unde & ipsa uera re¬
demptoris nostri passio & uera
resurrectio figurauit aliquid
desuocorpore in diebus passio¬
nis suae Sextaenim feriapas¬
susest : sabbato qui euit insepul¬
chro. Dominico autẽ die resur¬
rexit amorte : Prȩsens & enim
uita nobis adhuc sexta est feria.
quiam doloribus ducitur & in
angustus cruciatur. Sedsabba¬
to quasi insepulchro qui escimus.
quia requiem anime post corp̾
inueniemus : Domini co uero
die uidelic& apassione ter¬
tio a conditione ut dixim̃us oc¬
tauo.iamcorpore amorteresur¬
gemus. & ingloria animae
& iamcum carne gaudebimus
Quodergo mire saluator noster
fecit inse : hoc ueraciter signa¬
uit in nobis. ut nos & dolor in

Expanded text:
omnis argutio atque correptio omnis argutio atque correptio furor et ira est: quia venia post correptionem non est. Hujus octonarii numeri causa est, quod post sabbatum Dominus voluit a morte resurgere. Dies quippe Dominicus qui tertius est a morte Dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae: Sexta enim feria passus est, sabbato quievit in sepulchro. Dominico autem die resurrexit a morte. Praesens etenim vita nobis adhuc sexta est feria, quia in doloribus ducitur, et in angustiis cruciatur. Sed Sabbato quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico vero die, videlicet a passione tertio, a conditione ut diximus octavo, jam corpore a morte resurgimus, et in gloria animae etiam cum carne gaudebimus. Quod ergo mire Salvator noster fecit in se, hoc veraciter signavit in nobis, ut nos et dolor in
Abbreviated transcription (Latin):
q gaudia quarapud dauidatria.¬
apud ieꝵ echielem uestibulum
intrinsecus uocantur. Unde
& hocipsum uestibulum octo
cubitis dicitur mensuratum
Ibi enim omnes recipiendisunt:
quiatunc & in exercitio operis
laborant: & ad a & ernagau dia ꝑ
contemplationis gratiã suspiratb
nec imerito mensurauestibuli
inocto cubitis ponitur. quia
septem diebus uniuersum tẽpus
euoluitur. A& erna & enimdi¬
es quae expl&a septem dierum
uicissitudine sequitur : Scili¬
c& octaua est. unde & iampsal¬
mista resurrectionis diem con¬
siderans. quia deex tremiiudi
CuI erat districtione locuturus.
praemisit titulum dicens: Insi¬
nempsalius dauid p rooctaua
Ut enim quam octauã dicer&
Diem illam tremendi terroris.
inpsalmi inchoatione secutus . ẽ.
dicens: Dnẽ ne iniratua arguas
mene que in futor &uo corripi¬
asme. Modo enimquis quis ꝑ
flagella corripitur & correp¬
tionibus emendatur. in mansur¬
tudine corripitur non in ira:
Indistricto autemillo examine

Expanded text:
que gaudia quae apud Daque gaudia quae apud Daapud Ezechielem vero vestibulum intrinsecus vocantur. Unde et hoc ipsum vestibulum octo cubitis dicitur mensuratum. Ibi enim omnes recipiendi sunt, qui nunc in exercitio boni operis laborant, et ad aeterna gaudia per contemplationis gratiam suspirant. Nec immerito mensura vestibuli in octo cubitis ponitseptem diebus universum tempus evolvitur. Aeterna etenim dies, quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur, scilicet octava est. Unde etiam Psalmista, resurrectionis diem considcii erat districtione locuturus, praemisit titulum dicens: « In finem, psalmus David pro octava . » Ut enim quam octavam diceret demonstraret diem illam tremendi terroris in psalmi inchoatione secutus est, dicens: « Domine, ne in ira tua arguas me; neque in furore tuo corripias me. » Modo enim quisquis per flagella corripitur et correptionibus emendatur, in mansuetudine corripitur non in ira. In districto autem illo examine,
Abbreviated transcription (Latin):
risimensus est uesti¬
hulum portae octo
cubitorum& frontẽ
eius duobus cubitis
Ac nehoc uestibulum extraportã
esse crederemus: subditur .: Uesti¬
bulum autem portgerat in trinse¬
cus: Quidergo ꝑinterius uestibu¬
lum Quisi a&ernȩ uitȩ latitudo
signatur. quae modo intraan¬
gustias uitar presentis Iã per
spemmente concipitur. dequaꝑ
psalmistam dicitur.: Intratepor
tas eius in confessione. atria eius
in hymnis confessionum: Cũe
fitemur angusta e uitȩ portã
ingredimur Sed cumpoł bet
adacernam ui tam perducimur
portȩ nrãe atria in confessio num
laudibus intramus: Quia ibiiã
angustia nonerit. cumnos laitia
serit ⁊ Propter confessionis nr̃e
angustiam ueritas dicit : In¬
tratrper angustam portam: &
cumse psalmista recipi in latitu¬
dinẽ gaudii a& ernip̃ sumer&
dicebat: Statuisti in loco spatio¬
sopedes meos: Adatriumergo
perportam tenditur. quia in lati¬
tudine sglempnitatis ꝑtingitur
ab angustia confessionis. Illa ita¬

Expanded text:
Mensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis. Ac ne vestibulum extra portam esse crederemus, subditur: IBID.-- Vestibulum autem portae erat intrinsecus. Quid autem per interius vestibulum, nisi aeternae vitae latitudo signatur, quae modo inter angustias vitae praesentis jam per spem mente concipitur? De qua per Psalmistam dicitur: Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessionum Psal.fitemur, angustae vitae portam ingredimur. Sed cum post haec ad aeternam vitam perducimur, portae nostrae atria in confessionum laudibus intramus, quia ibi jam angustia non erit, cum nos laetitia erit. Propter confessionis nostrae angustiam Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Et cum se Psalmista recipi in latituddicebat: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Ad atrium ergo per portam tenditur: quia in latitudine solemnitatis pertingitur ab angustia confessionis. Illa ita
Abbreviated transcription (Latin):
beneui ueredebeat: Ista in terius
ꝑ ducit. ut ex bona uita ad gaudia
a &erna pertingat haec nos
hodiar tractasse sufficiat. quia
enim transe untes ad alia per ex¬
cessum locuti sumus ex ꝙͣ sub¬
iuncta sunt lectioni alteri re¬
seruemus. reparandi persilen¬
tium. sperantes in uerbo : Quod
uiuit & regnat cumpatre in
unitate sp̃sscĩ ds̃ per omnia
sȩcula seculorum AMex.

Expanded text:
bene vivere debeat; ista interius bene vivere debeat; ista interius perducit, ut ex bona vita ad gaudia aeterna pertingat. Haec nos hodie tractasse sufficiat. Quia enim, transeuntes ad alia, diu per excessum locuti sumus, ea quae subjuncta sunt lectioni alteri reservemus, reparandi per silentium, sperantes in Verbo, quod vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti, per omnia saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
mus : loquentium miracula
conspicimus & infide quam ab
eis accȩpimus confirmamur
Quidergo illorũ miraculani¬
si nostrasunt propugnacula
Quia & muniri ꝑ illa possumus.
& tamen haec in manu nostri ar
bitrii nontenemus. Nam talia
facere nonualemus.: Clipeus uero
inmanuest & defendit. quia uirtꝰ
patuentiae. uirtus misericordiȩ
prȩcedente nos gratia & in potesta¬
te est arbitrii. & apericuloꝓ te¬
git aduersitatis.: Turris itaq: nr̃a
cum propugnaculis suis ardificata
est: inquamille clipeidepen.¬
dent.. Quia inscriptura sacra
& sub miraculis patrum iacula
aduersitatis abscondimus. & con¬
uersationis scae munimina &iam
inmanu operis tenemus: Notan¬
dum uero quod limen portȩ unoca¬
lamo mensuratur. calamus autȩ
insex cubitis & palmotenditur.
& doctrina ꝑfectȩ operationis
& initium supernae contempla¬
tionis inueni&ur Sinueropor¬
ta hoc loco unus quis que prȩdica¬
hanc uero festinatur adspeciem:
Illa interius ducit . ut unus quisq

Expanded text:
mus, loquentium miracula mus, loquentium miracula conspicimus, et in fide quam ab eis accepimus confirmamur. Quid ergo illorum miracula, nisi nostra sunt propugnacula? Quia et muniri per illa possumus, attamen haec in manu nostri arbitrii non tenemus, nam talia facere non valemus. Clypeus vero in manu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia, et in potestate est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub miraculis patrum a jaculis adversitatis abscondimur, et conversationis sanctae munimina etiam in manu operis tenemus. Notandum vero quod limen portae uno calamo mensuratur. Calamus autem in sex cubitis et palmo tenditur, et doctrina perfectae operationis et initium supernae contemplationis invenitur. Sin vero porta hoc loco unusquisque praedicahanc vero festinatur ad speciem. Illa exterius ducit, ut unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ubicumque uolumus mouemus
Propugnaculo autem defendi
possumus. sed hoc mouere non
possumus Clipeus in manuest :
nam propugnaculum non ten&᷑::
Quidergo inter propugnacula
& clipeos distat: nisi quod in sa¬
croeloquio patrum prȩcȩdenti¬
um & miracula legimus & uir¬
tutes bonorumoperum audimus:
ibinamq cognoscimus qđ alius po¬
tuit diuidere. Alius solem figere:
alius mortuum sus citare: Alius
paraliticum uerbo erigere Alius
ꝓgrotoscurare: Alius persua semi¬
cstia infirmanti um febribus
obuiare. Qui tamen omnes &
patientes. longanimitate mi¬
tes & gelo rectitudinis feruen¬
tes fuerunt. uerbi prȩdicatio¬
ne diuites simul & misericordi¬
a largues: hi itaque quãue¬
rade dño dixerint testantur mi¬
racula : quia talia ꝑ illum non fe¬
cerint. niside illo uera narrarent:¬
& quampii. quam humiles quã
benigniextiterint : eorum testan
tur operationes. Sugitur de
fide tematamur. quamexil¬
lorum prȩdicatione concȩpi¬

Expanded text:
ubicunque volumus, movemus; ubicunque volumus, movemus; propugnaculo autem defendi possumus, sed hoc movere non possumus. Clypeus in manu tenetur; sed propugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clypeos distat, nisi quod in sacro eloquio Patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus? Ibi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dividere, alius solem figere, alius mortuum suscitare, alius paralyticum verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, alius per sua semicinctia infirmantium febribus obviare. Qui tamen omnes et patientiae longanimitate mites, et zelo rectitudinis ferventes fuerunt, verbi praedicatione divites, simul et misericordiam largientes. Hi itaque quam vera de Domino dixerunt, testantur miracula, quia talia per eum non facerent, nisi de illo vera narrarent. Et quam pii, quam humiles, quam benigni exstiterunt, testantur eorum operationes. Si igitur de fide tentamur, quam ex illorum praedicatione concepi
Abbreviated transcription (Latin):
nare contra spiritilia nequi¬
ci&e uolumus Incollo ecclesiae
quȩ nobis sicũt dauid turrise¬
rectaest idest iñ diuma eloquia
protectionis armarequiramus:
ut ex discretione prȩcepti contra
uitia surmatur uirtus adiuto¬
rii . Ecceenim contra aerras po¬
testates festinamus fortes existe¬
re: in hac turri armaturã nrae
mentis inuenimus. ut indepͤͣcep¬
ta conditoris. in desumamus ex¬
empla prȩcȩdentium. ꝑquȩ con¬
traaduersarios nostros in expug¬
nabiliter armemur: Dum enim
quam lib& uirtutem subirar
app&is. & hanc illic apatribus ia
in pl&am uides: ibi armaturam
tuam inuenis. ꝑ quam contraspi¬
ritalia bella muniaris: De pen¬
dent quippe in ea clipri: siquis
pugnare app&it assumat. & ta
uirtute pectus muniat. & uer¬
borum iacula emittat & notan¬
dum quiaꝑ dificata cumꝓpugna¬
culis suis dicitur. Hoc quippe a¬
gunt ꝓpugnacula quodclipei.
qui a utraque pugnantẽ muni¬
unt ⁊ Sedinter utraq distat.
quia dipeos ꝓnostro munimine

Expanded text:
nare contra spiritualia nequitiae volumus, in collo Ecclesiae quae nobis sicut David turris erecta est, id est in divino eloquio, protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim contra aereas potestates festinamus fortes existere? In hac turri armaturam nostrae mentis invenimus, ut inde praecepta Conditoris, inde sumamus exempla praecedentium, per quae contra adversarios nostros inexpugnabiliter armemur. Deum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a Patribus jam impletam vides, ibi armaturam tuam invenis, per quam contra spiritualia bella muniaris. Dependent quippe in ea mille clypei. Si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula quod clypei, quia utraque pugnantem muniunt. Sed inter utraque distat, quia clypeum pro nostro munimine
Abbreviated transcription (Latin):
primũ respondeo debuisse prudentiamtuam prefatiunculȩ comentariorum meo rum meminis sor¬
tis expersonamea: Quidigitur egostultus. aut temerarius. quiid pollicear quodille non potut
nime: Quin potius in eomihi uideor cautior at quetimidior. quod in becil litatem uirium me

Expanded text:
primum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse dicenprimum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse dicentis ex persona mea: \'Quid igitur? ego stultus aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? minime! quin potius in eo mihi uideor cautior atque timidior, quod inbecillitatem uirium me
Abbreviated transcription (Latin):
ium huic operescripserint : sed de inlustribus uiris: uerbigratia ducibis pͥu¬
losophis. oratoribus historicis po&is epͥicis tragicis comȩtis: Epithafium autem proprie scribitir uurtuor
quod quidem indormitione scẽ memoriȩ Nepotiani pres biteri. olimfecisse menoui: Ergoliclibet¬
uel de inlus tribus uiris uel proprie descriptoribus ecclesiasticis apellandus ÷  licet apleris que emendianbis
imperitis. deauctoribus dicatur inscriptus: In secundo loco queris. curdixerim in commentaris epstolt ad
galat has. paulum id inpetro non potuis se reprehendere quod ipsefecerat. nec in alio arguere simuiati¬
nem cuius ipse tenebaturreus: Et asseris reprehensionem a postolicam. non fuisse dispensatoriam sdi
ram. & me non debere doceremendatium sed uni uersa quȩ scripta sunt ita sonare ut scripta sunt, Aus

Expanded text:
serunt, quod numquam Epitaphium huic operi scripserint, sed De inlustribus uiris — uerbi gratia: ducibus, phiserunt, quod numquam Epitaphium huic operi scripserint, sed De inlustribus uiris — uerbi gratia: ducibus, philosophis, oratoribus, historicis, poetis, epicis, tragicis, comicis —; Epitaphium autem proprie scribitur mortuorum, quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbuel de inlustribus uiris uel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est, licet a plerisque emendatoribus inperitis de auctoribus dicatur inscriptus. In secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis epistulae ad Galatas Paulum id in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fecerat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam sed ueram et me non debere docere mendacium, sed uniuersa, quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
tationeͥs  offitia Quibus meum de mulces capud. Taceo deblan dicus. quibus reprehensionem me̾ ni¬
teris consolari ad ipsas causas ueniam: Dicis accepisse telibrum meum aquodam fratre quititulum non habe
ticos tam grecos quam latinos enumerauerim: Cum que abeo quereres. uttus
uerbis utar. cur liminaris pagina nones set in scripta uel quocenser&ur nomine : Respondis se appalin
ephita fium: Et argumentaris quod recte siuocaretur: sieorum tantum uel uitas uel scripta iblegisses.
quiiam de functiessent: Cum uero multorum eotempore quoscribebantur. & nuncus que uuenti ũdu
cõ memorentur opuscula mirarite. cur.ei hunc titulum imposuerim: Puto intellegere prudentiantunqđ
exopere ipsotitulum potueris intellegere: Legistienim et grecos et latinos. quiuitas uirorum in lustriun desto

Expanded text:
tationes et officia, quibus meam demulces caput, taceo de blanditiis, quibus reprehensionem mei nitationes et officia, quibus meam demulces caput, taceo de blanditiis, quibus reprehensionem mei niteris consolari: ad ipsas causas ueniam. Dicis accepisse te librum meum a quodam -fratre, qui titulum non haberet, in quo scriptores ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos enumerauerim. cumque ab eo quaereres, ut tuis uerbis utar, cur \'liminaris pagina\' non esset inscripta uel quo censeretur, nomine, respondisse appellari -Epitaphium. et argumentaris, quod recte sic uocaretur, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legisses, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi memorentur opuscula, mirari te, cur ei hunc titulum inposuerim. puto intellegere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intellegere. legisti enim et Graecos et Latinos, qui uitas uirorum inlustrium descrip
Abbreviated transcription (Latin):
engui & nos : Paratum cor meum ds̃ paratum cormeum cantabo & psallam in gloriamea ex surgepsaltrumis
cithara ex surgam diluculo: Ut in nobis possit impleri. A periostuum etimpleboillud: et dñs dabit uenũ
ta: Te quoque ipsum orare ni dubito. ut inter nos contendentes uertas supe¬
ret Nonenim tuamqueris gloriam. sed xp̃i: Cumque tuuiceris et ego uincam. simeum errorem intelle¬
ro. & e contrario meuncente tusuperas. quia non filui parentibus. sed parentes filus thesauri zant: Etim
rali pemenon librolegimus quod filu israhel adpugnandum processerint mente pacifica: Inter ipsos quo que
gladios et effusio num sunguinis & cada uera prostratorum. pon suam sed pacis uictoriam cogitantes: Res pon¬
deamus igitur adomnia. & multi plices questiones breui sixp̃sius serit. sermone soluam : Pr&ermitto salu¬

Expanded text:
Dicamus igitur et nos: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea. Exsurge psalterium et Dicamus igitur et nos: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea. Exsurge psalterium et cithara; exsurgam diluculo ; ut in nobis possit impleri: Aperi os tuum, et erbum euangelizantibus uirtute multa. te quoque ipsum orare non dubito, ut inter nos contendentes ueritas superet. non enim tuam quaeris gloriam, sed Christi, cumque tu uiceris, et ego uincam, si meum errorem intellexero, et e contrario me uincente tu superas, quia non filii parentibus, sed parentes filiis thesaurizant. et in Paralipomenon libro legimus, quod filii Israhel ad pugnandum processerint mente pacifica inter ipsos quoque gladios et effusionem sanguinis et cadauera prostratorum non suam, sed pacis uictoriam cogitantes. respondeamus igitur ad omnia et multiplices quaestiones breui, si Christus iusserit. sermone. soluamus. praetermitto salu
Abbreviated transcription (Latin):
bit adephesios : As sumite armadĩ ut possitis resistere in diemalo : Et rursus. Stite suc cincti lum¬
bos uestros inueritate. & indutilurica iusticiȩ. & calciatipedes in preparationẽ euangelii pacis,
Superomnia accipientes scutum fidei in quo possitis uniuersa tela maligni ignita ex tinguere. Et
gal eam salutaris accipite : & gladiũ sp̃s quod est uerbum dĩ His quon damtelis rex dauid ar ma¬
tus. procedebat ad prelium. et quin que lapides detor rente accipiens leuigatos. ni hil as peritatis
& sordium inter huius seculi turbines. in sensibus suis essemo strabat. Bibens d& orrente in uia
et ideir co ex al tauit capud. superbissimũ goliad suo potisł simũ mucrone trunca uit:
Pertutiens in fronte blas phemũ & in eaparte corporis uul nerans in quaet presumptor sacer dori io qus le¬

Expanded text:
bit ad Ephesios: Adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo; et rursus: State succincti lumbit ad Ephesios: Adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo; et rursus: State succincti lumbos uestros in ueritate et induti loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni ignita extinguere, et galeam salutis accipite et gladium spiritus, quod est uerbum dei. his quondam telis rei Dauid armatus procedebat ad proelium et quinque lapides de torrente accipiens leuigatos nihil asperitatis et sordium inter huius saeculi turbines in sensibus suis esse et idcirco exaltavit caput, et superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncavit, percutiens in fronte blasphemum ; et in ea parte corporis vulnerans, in qua et praesumptor sacerdotii Ozias le
Abbreviated transcription (Latin):
ominouerescõ et beatissimo papȩ augustino. hiero nimus in xp̃osalutem. Tres simulepistolas im¬
molibellos breues. per dia conum cipri anum tuae dignationis accepi: diuersas ut tu nominas ques¬
tiones. ut ego sentio reprehensiones meo rum opusculo rum continentes: Ad quassi res pondere uoluero
libri magnitu dine opuserit : Tamen conabor quantum facerepossum modum non egredi epistolȩlongio
eftinanti fratrimoram non facere. quia ante triduum. quã profecturus erat ame ȩpistolas
flagita uit : ut pene in procinc tu hȩc qualia cum que sunt effutire compelleret : & Tumultuario respon¬
deresermone: non maturitate scribentis. sed dictantis temeritate quȩ plerumq non in doc trinam
secinca sum uertitur : ut fortissimos quoq milites subita bella conturbant. & antecoguntur fugere
quã pos sint ar macorripere : E&erum nostra armatura xp̃s est. & apostolipauli instnatio quiscri¬

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignationis accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. Ceterum nostra armatura Christus est et apostoli institutio, qui scri
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum erroris frenum iamno¬
bis incanticum uersum est.
cum gaudendo psallimus at¬
que cantamus: omnes dugen¬
num demonia. dñs autem cae¬
los fecit.: & rur sum : Simu¬
lacragentium argentum &
aurum. operamanuum ho¬
minum. : Os habent & non
loquentur: oculos habent

Expanded text:
ipsum erroris frenum jam noipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. Nos autem ꝑ om¬
nipotentis di gratiam ad
lucem d& enebris deducti su¬
mus: Recolamus ergo deꝗ
bus tenebris uenimus : ut de
luce quamaccepimus gra¬
tias agdmiis.: Neque em̃
diuinamꝰ misericordiam
intellegit : qui suae mise¬
riȩ memor non est.: uinde
& ꝑ psalmistam dõ dicitur:
Miri fica misericordiastu¬
as dñẽ. quis aluos facis spe¬
rantes inte Tunceni
nobis di miseri cordiaemi¬
rae fiunt. cum nobis ad me¬
moriam miseriae nostrae
reuocantur: Quiareco¬
lentes quid fuimus. in¬
telleͥgi mus cuidebemus
quodsumus ⁊ Cantemus
ita que cum gaudio creato¬
rinr̃o quiade seruitio
creaturae colla mentis
excussimus: Gaudea¬
mus in nobis impl&ũ. ee
frenum erroris quoderat in
maxillis populorum canticũ
erit uobis sic utuox scs ficatȩ
solem pnitatis.: Frenum quip¬
peerroris max illas populoꝵ
constrinxerat. quando idolo¬
rum errore obligata gentili¬
tas douero confessionis lau¬
demdarenesciebat.: Sed hoc

Expanded text:
fecerunt. Nos autem per omfecerunt. Nos autem per omnipotentis Dei gratiam ad lucem de tenebris educti sumus. Recolamus ergo de quibus tenebis venimus, ut de luce quam accepimus gratias agamus. Neque enim divinam misericordiam intelligit qui suae miseriae memor non est. Unde et per Psalmistam Deo dicitur: Mirifica misericordias tuas, Domine, qui salvos facis sperantes in te . Tunc enim nobis Dei misericordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum essfrenum erroris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum constrinxerat, quando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nis summam uenerunt : Recte
subiungitur. ad oriente m& ad
aquilonem : Iudaicus & enĩ po¬
pulus oriens iuredictus est.
de cuius carne ille natus est.
qui soliustitiae uocatur . ⁊ De
quo ꝑ ꝓph&am dicitu uob
autem quiti m &is dñm orie¬
tur soliustitiae. : Peraquilo¬
nem uero gentilitas figura¬
tur. quae diu inperfidiȩ sue
frigore torpuit: in cuius ille
corderrgnauit. qui at testan¬
te ꝓph&a apud sem& ipsum
dixit. ⁊ Ponam sedem meam
adaqui lonem.. Quia itaq
incarnatus omnipotens ds
alios ꝓfectos ex iudȩa. alios
perfectos exgentilitate intra
scam ecclesiam fecit centum
cubitos non solum ad orientẽ
mensus est. sed &iam ad aqui¬
lonem.: Sed quia sub aquilo¬
nis nomi ne degentilitate
sermo seintulit: considera¬
relib& quantum supernos
effusa sunt uiscera creatoris
nostri. ⁊ Omnes enimnos
exgentilitate ueni mus: an¬
tiqui parentes nri lignis&
lapidibus seruiebant. & de¬
relinquentes dm̃ a quo facti
sunt : deos uenerati sunt quos

Expanded text:
nis summam venerunt, recte nis summam venerunt, recte subjungitur: Ad orientem et ad aquilonem. Judaicus etenim populus oriens jure dictus est, de cujus carne ille natus est, qui sol justitiae vocatur; de quo per prophetam dicitur: autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . » Per aquilonem vero gentilitas figuratur quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit qui attestante propheta apud semetipsum dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem. » Quia itaque incarnatus omnipotens Dominus alios perfectos ex Judaea, alios perfectos ex gentilitate intra sanctam Ecclesiam fecit, centum cubitos non solum orientem mensus est, sed etiam ad Aquilonem. 21. Sed quia sub Aquilonis nomine de gentilitate sermo se intulit, considerare libet quantum super nos effusa sunt viscera Creatoris nostri. Omnes enim nos ex gentilitate venimus. Antiqui parentes nostri lignis et lapidibus servierunt, et, derelinquentes Deum a quo facti sunt, deos venerati sunt quos
Abbreviated transcription (Latin):
cus ista mensurantur. Quiui¬
delic& redẽptor noster cũ
pnos facta hominum uel
approbat uel iudicat nonin¬
trinsecus sed extrinsecus me¬
titur .: Unde & per euan¬
gelium dicit: exfructibus eo¬
rum cognosc&is ros⁊ Quieni
per quod uidemus cognoscim
operantis animum quem non
uidemus : Siue latitudinem
quae est infacie portȩ inferi¬
oris siuefrontem atri inte¬
rioris extrinsecus m&imur.
Cumenim alios conspitimus lar¬
giriely mosinam. afflictis con¬
currere obpressos subuenire.
nileos in hocmundo gloriae quȩre¬
re. nullis huius mundi conpen¬
dis inhiare. at que alios uide¬
mus carnem domare. lacrimis
insistere. uerbis caelestibus occu¬
paripultransitorii honoris
app&ere. Quid aliud debem
nisieos per fectoscredere. scõs
estimare : Qui a bgo ꝑhoc qđ
aspitimus es seeos ꝑfectos uide¬
mus eorum uitam ꝑcentum cubitos
extrinsecus m&imur. Et quia
multi inuidȩa pleriqueuero in
gentilitatẽ positiadhane ꝑfectio

Expanded text:
cus ista mensurantur, quia vicus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non intrinsecus, sed extrinsecus metitur. Unde et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod videmus cognoscimus operantis animum quem non videmus, sive latitudinem quae in facie portae est inferioris, sive frontem atrii interioriCum enim alios conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nil transitorii honoris appetere, quid aliud debemus nisi eos perfectos esse credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus eos perfectos esse videmus, eorum vitam per centum cubitos extrinsecus metimur. 20. Et quia multi in Judaea, plerique vero in gentilit
Abbreviated transcription (Latin):
non app&as. siterrenam glori¬
am deipsobono opere non reꝗ¬
ras. recte incentenarionume¬
ro idest inperfectione mensu¬
raris Nam quiuid&ur dare
miseri corditer ꝓpria. rapit for¬
sitam uiolenter aliena : istt
adhuc quȩ sit uia ꝑfectionis
ignorat. neccogno uit unde
adperfectionem tenditur . quia
necipsũ eius initium inuenit
Prius enim app&itũ euelle¬
re amente debuit: & postea
quȩ iure possid& largiri :
Vudescriptumest .: Declina a
malo. & facbonum. ⁊ Quidenĩ
potest esse boni quod facit.
qui nec dum amalo declinauit
& sunt quidam. quisicut dictũ
est ab alimentis abstinent.
carnem cruciant. sedtamen
sipulsati fuerint cognoscim¬
tur quia ad mundi gloria
anhelant: Isti frontẽ atrii
interius ostendunt : sed ꝑ
centum cubitos non mensu¬
rantur.: Hiergo innumero
ꝑfectionis sunt: dequibus ꝑ
paulum dicitur. : Qui carnẽ
suam crucifixerunt cumui¬
tus & concupiscentus: & no¬
tandum quia nondicitur
quodintrinsecus sed extrinse¬

Expanded text:
non appetas, si terrenam glorinon appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est, in perfectione mensuraris. Nam qui videtur dare misericorditer propria, et rapit forsitan violenter aliena, iste adhuc quae sit via perfectionis ignorat nec cognovit unde an perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae in re possidet, largiri. Unde scriptum est: « Declina a malo, et fac bonum. » Quid enim potest esse Loni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt quidam, qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant: sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelant. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. Hi ergo in numero fectionis sunt, de quibus per Paulum dicitur: Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia non dicitur quod intrinsecus, sed extrinse
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui & non habens habe
re non app&it. diues est: Pauꝑ¬
tas quippe mnopia mentis est.
non inquantitate possessionis.
Namcum pau pertate benecon¬
uenit uonest pauꝑ Mensus
ẽ ergo uirlatitudinem a facie
portae inferioris usque ad
frontem atrii interioris ex¬
trinsecus centũ cubitos Quia
magistros atqued ociores in
operari: Sed incentũ cubitis
non mensurantur. qui ꝑipsa
quae faciunt terre nãgloriam
quȩrunt.: & quidam ui dentur
ꝑabstinentiam crisarigemiti¬
bus insistere: Sedeorũ mensu¬
ra adcentum cubitos minime
ducitur quia in his quȩ agunt
abhumano uidicio fauores re¬
quirunt: Qui sergo est quiper
centum cubitos mensuratur.
nisiis cuius bonaoperatio
recta intentione utitur. ut in
eo quod agit non adterrena
lucra a pp&enda aut ad lau¬
des transitorias reflectatur.
Eccernim miseri cordias ꝓximis
exhibere. possessa largiri. cum
celeritate indigentitribu ere
latitudo infacie portae inferio¬
risest⁊ Sedsi tudans aliena

Expanded text:
nam qui nnam qui nre non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia magistros atque doctores in operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhiberceleritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ꝑcentenarium magnaper¬
fectio designatur. sicut dee¬
lectis dicitur : Omnis quire¬
linquit domum uel fratres
Aut sorores aut patrẽ aut
matrẽ Aut uxorẽ aut filios
aut agros propter nom̃ meũ:
centuplũ accipi& & uitã &er¬
nã possidebit: Neque & enĩ
sc̃s quis que ideo terrena de¬
serit. ut haec possidere in
hocmundo multiplicius possit :
Quiaquis quis terrenostudio
terram relinquit. terram
non relinquit sed app&it
Nec qui unam uxorẽ deserit
centũ recepturus est : sed per
centenarium numerũ ꝑfectio
designatur: Perquã & iam
uita a&erna promittitur. quia
quisquis prodi nomine tẽpo¬
ralia atque terrena contẽpnit :¬
& hic per fectionẽ mentis re¬
cipit ut iam ra non app&at
quȩ contempnit. & insequenti
sȩculo ad a&ernam uitaeglori¬
am perue m&.: Centies itaq
recipi& quam dedit : Quiper¬
fectionis sp̃m accipiens terre¬
nis non indigeo & iamsi non
hab& : Illeenim pauperest.
quieget roquodnon hab& :

Expanded text:
per centenarium magna perper centenarium magna perfectio designatur, sicut de electis dicitur: « Omnis qui relinquit domum vel fratres aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros, propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit Neque etenim sanctus quisque ideo terrena deserit, ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit; quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit. Nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est: sed per centenarium numerum perfectio designatur, post quam etiam vita aeterna promittitur. Quia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequentisaeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indigens, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
y noscamus. ⁊ Sequitur.: &men¬
sus est latitudinẽ a facie portȩ
inferioris usquead frontem
atrii interioris extrinsecus
centum cubitos ad orientẽ & a
quilonem : In quibus uerbis si
portam aditum accipimus
quo ad cognitionẽ dñi intramꝰ
Porta inferior fidesest: atrium
uero interius conteplatio.
hab& aute portamferior lati¬
tudine infacie : qui auidelic&
fides ꝑ caritatis suat ampli¬
tudinem hab& tãquȩ iud&ur
a proximis operationẽ: quam
dum fortiter aperfectiorib:
agi conspicimus : nos quiibo¬
nis actibus angustamur ixem¬
plapereos magnȩ operatiomis
accipimus & una quaequr
scã actio quasi quȩ dã nobissit
latitu do itqͥneris: quȩ prius
rrat angustia difficultatis
Hab& quoque a trium interius
frontem : quia contẽ platiuauita
ꝑquȩadam signadesi deriorum
& gemi tuum ostendit quan¬
tumintus uidtat. quaetantũ
amat: Denarius autẽ numerꝰ
per sem& ipsũ multiplicatus
incentenariũ surgit. Vnderec

Expanded text:
noscamus. Sequitur: VEnoscamus. Sequitur: VEie portae inferioris usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad aquilonem. » In quibus verbis si portam aditum accipimus, quo ad cognitionem Domini intramus, porta inferior fides est; atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habet eam quae videtur a proximis operationem. Quam dum fortiter a perfectioribus agi conspicimus, nos qui in bonis actibus angustamur, exempla per eos magnae operationis accipimus, et unaquaeque sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa vita per quaedam signa desideriorum et gemituum ostendit quantum intus videat quam tantum amat. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis choruscant. Quiuo¬
larequoque ut nubes dicunt᷑.
de & perquandam nubem dicit᷑:
Incarneenim ambulantes: non
secundum carne militamus. s
Priores & enimpatres coniugi¬
is utebantur. filios ꝓcreabant.
substantias possidebant. curis
rei familiaris intendebant:
coniugia non ap p&tre. filios
non ꝓcreare: nihil in terra quȩ¬
rere. nil possidere: Non eos
perterram uelut homines
ambulantes sedutnubes uo¬
lantes nominant:: uolant eni¬
qui terram nontangunt. qui¬
ain ipsa uilapp&unt: qui aad
fenestras suas quasi columbae
sunt : quia ꝓmansu& udinis su¬
ae spũ in hoc mundo ꝑ oculos
nil concupiscunt. : Considere¬
musergo quantȩ altitudinis
istar spiritales ardificii portȩ
sint quas spiritiles patres ãmi¬
rantur: quanto itaquenos in ta¬
rum admiratione humiliari
necesseest: qui pauimentum
sumus o sed quia sub longitudi¬
nis appellatione altitudinem
portarum audiuimus: nunca¬
te derarum latitudinecog¬

Expanded text:
miraculis coruscant. Qui vomiraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes dicuntur,de et per quamdam nubem dicitur: In carne enim ambulantes non secundum carnem militamus ? Priores enim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curis rei familiaris intendebant. conjugia non appetere, filios non procreare, nil in terra quaerere, nihil possidere, non eos per terram velut homines ambulantes, sed ut nubes volantes nominant. Velant eQui terram quasi non tangunt, quia in ipsa nil appetunt. Qui et ad fenestras suas quasi columbae sunt, quia per mansuetudinis suae spiritum in hoc mundo per oculos nil concupiscunt. Consideremus ergo quantae altitudinis istae spiritalis aedificii portae sunt, quas et spiritales patres admirantur. Quantum itaque nos in earum admiratione humiliari necesse est, qui pavimentum sumus? Sed quia sub longitudinis appellatione altitudinem portarum audivimus, nunc aliquid de earum latitudine cog
Abbreviated transcription (Latin):
liam a proximoaccipit non
statim contuneliam reddit
non funditus commo u&. ñ
adodium trumpit: non prȩcep¬
tum dilectionis obliuiscitur
sed hoc stephanus exomnipo¬
tentis di gratia potuit: quia
surgens in altitudinẽ porta fuit:
Hoc nos miseri nra uirtute imi¬
tari non possumus: quia longe
inferius sicut pauimentum
iacemus.: Qui d autẽ nos in ui
tascõrum dexira amiratio¬
nedicimus: cum ipsi quoque
antiqui patres prȩdicatorũ
scae ecdesiae uitam conside¬
rantes uade ad miratisunt
Annon eorum uita psal¬
mista ad miratus est cum di¬
cebat. Mihi autẽ nimis ho¬
noratisunt amicitui ds pi¬
mis confortatus est principa¬
tuselorum Quod dequib:
eius amicis dicat. euange¬
lium interroga: in quo ueri¬
tas prȩdicatoribus dicit: uos
amici mei estis. Lsaias quo¬
que eorum uitam intuensait:
Qui sunt isti quiut nubes uo¬
lant. & sicut columbae ad
fenestras suas c Recte aũt
praedicatores scĩ nubes appel¬
latisunt: quia uerbis pluunt.

Expanded text:
liam a proximo acceperit, non liam a proximo acceperit, non statim contumeliam reddit, non funditus commovetur, non ad odium erumpit, non praeceptum dilectionis obliviscitur? Sed hoc beatus Stephanus ex omnipotentis Dei gratia potuit, quia surgens in altitudinem porta fuit. Hoc nos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia longe inferius sicut pavimentum jacemus. 15. Quid autem nos in vita sanctorum de nostra admiratione dicimus, cum ipsi quoque antiqui patres praedicatorum sanctae Ecclesiae vitam considerantes, valde admirati sunt? An non eorum vitam Psalmista admiratus est, cum dicebat: Mihi autem nimis honorati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum ? Quod de quibus ejus amicis dicat Evangelium interroga, in quo Veritas praedicatoribus dicit: Vos amici mei estis . Isaias quoque eorum vitam intuens, ait: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iacemus: Ecce autemdum de
duobus ducibus cȩlestis exer¬
citus loquor martrr quoq
stephanus memoriȩ occurrit:
quitentus procreatoris sui no¬
mine & in me dio pers ecutor ũ
deductus inperterritus f&it.
fiducialiter docuit: & ex zelo
ueritatis persecutores suos for¬
titer incre pauit dicens: Vlos
semper sputs corestitistis:
Cunque illa ad lapides curre¬
rent. & eum lapidibus nec carent:
flexogenu proeis demper secu¬
toribus orauit dicens: Dne. ne
statuas illis hoc peccatum
Quȩ itaque ist quir tussest. sic
zelo ferue eliteis a quibus tene¬
batur perfidiȩsuȩ inpropria
fiducialiter dicer &. & sic dili¬
gereut in morte quoque pro
eis a quibus morebatur orar&¬
Sic quippe exzeloinferbuiti ac
simans & udinis nihilhaber &
& sic mans&us ineorum dilec¬
tione perstitit. acsicontraeos
feruoris nilhabuis s&. Pense¬
mus interhec ubinos trae con¬
scientiaer eatus iac &: Quis enĩ
nr msisaltłmuerbi contume¬

Expanded text:
jacemus. 14. Ecce autem dum de jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus loquor, martyr quoque Stephanus memoriae occurrit, qui tentus pro Creatoris sui nomine, et in medium persecutorum deductus, imperterritus stetit, fiducialiter docuit, et ex zelo veritatis persecutores suos fortiter increpavit, dicens: Vos semper Spiritui sancto restitistis . Cumque illi ad lapides currerent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est, sic zelo fervere, ut eis a quibus tenebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret; et sic diligere, ut in morte quoque 1371 pro eis a quibus moriebatur orarSic quippe ex zelo inferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet, et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus inter haec ubi nostrae conscientiae reatus jacet. Quis enim nostrum, si saltem verbi contume
Abbreviated transcription (Latin):
or apud macedonas. qm̃ acha¬
ia parataest ab anno priore :¬
& uestra emulatio prouoca¬
uit plurimos.: Dequibus
rursus ait: Quinon
facere seduelle cȩpistis annopriore :
inquibus non tam opera quampia
uota requirebat : in eis procul dubio
plus laudat piauota quamopera:
Notandum tamenest qui hab& im¬
properium hec ipsa consolacio:
cumdicitur ab annopriore : Bonũ
quidem s ed tarde fecerat : atque
ideo hoc magister. Nonsine re¬
prehensione laudabat: Me dicus
quippeest. medicamentum uul¬
neri apponit. quod & ea quȩ pur¬
gatasunt refou&. & ea quȩ pu¬
trida inueniuntur mor d&
Sedhec tolerando atque
prae dicando expleuit quod cȩ¬
pit: & mire longanimitatis uir¬
tus discipulorum duritiam
emolliuit ad misericor diae
uiscera quia longitudo por tȩ
surrexit in altitudinẽ ⁊ Sed
infirminos adimitandum tan¬
tȩ mans uetudinis longanimi¬
tatem idonei nonsumus : Quia
uidelic & pauimentum sumus.
& despecti in nostris moribus

Expanded text:
or apud Macedonas, quoniam Achaor apud Macedonas, quoniam Achaia parata est ab anno priore, et vestra aemulatio provocavit plurimos . De quibus rursus ait: Qui non facere, sed et velle coepistis ab anno priore . In quibus enim non tam opera quam pia vota requirebat, in eis procul dubio plus laudat pia vota quam opera. Notandum tamen est quia habet improperium haec ipsa consolatio, cum dicitur: Ab anno priore. Bonum quidem, sed tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe est, medicamentum vulneri apponit, quod et ea quae purgata sunt refovet et ea quae putrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duritiam emollivit ad misericordiae viscera, quia longitudo portae surrexit in altitudinem. Sed infirmi nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum sumus, et despecti in nostris moribus
Abbreviated transcription (Latin):
suum est quȩrat. sed qđ alterius
& non quȩ sua sunt singuli co¬
gitantes : sedea quȩ aliorum .:
Quanta itaque istamansu& udi¬
nisuirtus est: quanta tranquilli¬
tas sp̃s quis autem nostrum
si unum huius mundi diuitem
ad omni potentis dĩ seruitium
conuertiss& sequeegere
conspicer& & illum sibiuitae
subsida non prȩbrre non pro¬
tinus derius uita d&s perass& :
Quis non in cassum laborasse
se dicer&. quis non ab eius exor¬
tatione obmutescer& quẽ
insem& ipso primum ferre
fructum bonio peris nonuide¬
r& : Sed paulus ꝑmansu&u¬
dine in uirtutũ uertice solida¬
tus prestitit. prardicauit.
dilexit : & bonum quod cȩpe¬
rat expleuit: atque portando
& persiseendo discipulorũ
corda admiseri cordiam ꝑduxit :
nameorum profectũ post mo¬
dum scirese indicans : in eadẽ
epistola scribit deministerio
quod fit in scõs: ex abundanti
est mihi scribere uobis scio
enim promptum animum
ur̃m: pro quode uobis glori¬

Expanded text:
suum est quaerat, sed quod alterius. suum est quaerat, sed quod alterius. Et non quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum . Quanta itaque ista mansuetudinis virtus est? Quanta tranquillitas spiritus? Quis autem nostrum, si unum hujus mundi divitem ad omnipotentis Dei servitium convertisset, seque egere conspiceret, et illum sibi vitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret! Quis non ab ejus exhortatione obmutesceret, quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? 13. Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit . Nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glori
Abbreviated transcription (Latin):
non accipere Corda audien¬
tium diuitus gernis instruere
& inter eos dem discipulos fides
& abundantes fame laborare:
Intersatiatos patiin opiam nec
tamen quod patiebatur dicera:
Quȩ patiebatur nondicere nec
tamendolere. uidere duraerga
sexorda auditorum tenacium.
nec a prȩdicatione desistere:
Nam sicut apostolorum acta
testantur. annũ & sex mensib
continr in tadem ciuitate pͦ¬
dicauit: Cunque ab eisdem
corinthiis recessiss&: ad tos
post modum scribit quodase¬
os positus ꝑtulit. : Quare
autẽ hoceis cum in terros iuiur¬
luntate fuerat fier& exiussi¬
one & cum in notes cer& eorũ
misericordia remaner& uo¬
luntas ignota.: Quare autem
hoc post modũ longe positus scri¬
bit : neo mni modo discipulim
correc tiremanerent : & qua¬
les magistro in tenacia fueranł
aliis quoque fratribus tales es¬
sent : uere & in hoc paulus. ue¬
remagis tergentium sua negli¬
gens aliena curans: imple¬
uit quod prȩdicauerat: nemoqđ

Expanded text:
non accipere; corda audiennon accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere; quae patiebatur non dicere, nec tamen dolere; videre dura erga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta testantur, anno et sex mensibus continue in eadem civitate praedicavit . Cumque ab eisdem Corinthiis recessisset, ad eos postmodum scripsit quod apud eos positus pertulit . Quare autem hoc eis 1370 cum inter eos vivereluntate non fuerat, fieret ex jussione; et cum innotesceret eorum misericordia, remaneret voluntas ignota. Quare autem hoc postmodum longe positus scribit? Ne omnimodo discipuli incorrecti remanerent, et quales magistro in tenacia fuerant, aliis quoque fratribus tales essent. Vere in hoc Paulus, vere magister gentilium, sua negligens, aliena curans, implevit quod praedicaverat: Nemo quod