comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑna melior ad amascõ oppido unde
prius aspostata est dicta: cuius solũ
pomum stomachum mederi probatur
Nam c&era noxia perhibentur
Haecsola arbor gummi glutinosum
& conpactiuum distillat quo & me¬
dici & scriptores utuntur Oleo¬
mella nascitur in palmaria srriae
ciuitate. Exeo ita appellata: quod
ex eius trunco oleum defluat in
crassitudinemellis. sapore suaui
Pomelida sorbo similis. medioeris
arbor & flore candido. dicta quod
dulcissit eius fructus & acuto sapo¬
re commixta. haec arbor a&ate
durat exigua¶ Melo fos arbor in
africa punica lingua uocata. exqua
profluit lentus sucus. qui a loco
amoniacus nominatur: Mespila
arbor spinosa fructur similitudi¬
nemmalorum. sed paulo breuiori.
unde & appellata quod pillolae
formulam habeant eiurpoma
pirus uocata uid&ur. quod inignis
specie deformata est. Nam hoc ge¬
nus pomi abamplo incipit. & in
angustum finit. sicut ignis Pirus
aũt arbor fructus eius pira est

Expanded text:
cena melior, a Damasco oppido, unde cena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta. Cuius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex eius trunco oleum defluat in crassitudine mellis sapore suavi†Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est.
Abbreviated transcription (Latin):
Aquose oriuindo ꝑtholome ferebant
Haec inpersidã fruotum generat
interfectorium . apud nor iocundũ
Acsuaut̃. quorum aliud praecex aliud
uocatur aestiuum. Medica arbor
cuiur nomen &iam carminibus man¬
tuanis inclaruit. aspostata primum
amedis. unde uocabulum sumpsit
Hanc greci c&romelam : Latini c&ri¬
am uocant. quod eius pomum ac
folia cedri odorem referant. Ma¬
lum eius inimicum uenenis. et hoc
it cumtradat ex illo foueri animã.
Haec arbor omni paene tempore
plena est pomis. quia in ea pastim
matura pastim acerua. pastim ad¬
huc inflore sunt posita. quod ince¬
teris arboribus rarum est Mella
quam greciloton appellant quae
uulgo propter formam &colorem
faua srrica dicitur. Arbor enim ẽ
magna fructum ferens comestibilem
mai orem pipere gustu suaue. unde
& mella uocata est Coquimella quã
latini obcolorem prunum uocant
Alii multitudine enixi fructusni¬
xam appellant. Cuius generir damas¬

Expanded text:
a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρόμηλον, Latini citriam vocant, quod eius pomum ac folia cedri odorem referant. Malum eius inimicum venenis; et hoc it, cum tradat ex illo foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syrica dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. Coccymela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damas
Abbreviated transcription (Latin):
donia melle ponantur. Dicarhȩc
melli mala placent Malum
punicum dici & quod expunica
regione sit genus eius translatũ:
Idem & malum granatum eoquod
intra costicis rotunditatem granorũ
contineat multitudinem Arbor
autem malus granata est generis fe¬
minini Pomum uero neutri estge¬
neris Filores malorom a grecir
appellatisunt quetinas. latm ca¬
dutum uoeant. Agrestium autem
malorum flores ģreci balustion
appellant : Quorum alii albi. alii
purpurei. Alii rosei repperiuntur
Similer floribus malipunici. Negant
mediei malipunioi cibo corpone
nt̃o nutriri. sed eo sicopinantur
utendum ut medicare potius quam
alere uideatur Malum persicum.
cui breuis ad modum cuta concessa ẽ
Trium generum festur. Est dura cinũ.
Armeniacum & persicum. Dura¬
cinum nuncupatum. eo quod pomũ
eius incestis amorem referat. Arme¬
niacum dicitur quod primum genus
eius ab armenia sit aduectum Per¬
sicum uocatum quod eam arborem
primum in acgrp̃tom seuerit persius.

Expanded text:
donia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est geutri. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινοι ; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλάυστια appellaverunt, quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur, similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri; sed eo sic opinantur utendum, ut medicari potius, non alere, videatur. 7. Malum Persicum, cui brevis admodum vita concessa est, trium generum esse fertur: Duracinum, Armenicum, et Persicum. Duracinum nuncupatur, eius in gustu acorem referat. Armeniacum dicitur quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus,
Abbreviated transcription (Latin):
Siminus minime
Excreationes infebribus non
deficientibus liuidae & sangui¬
nolentae & maliodoris & cole¬
ricae : omnes malce : Receden¬
r&inetur. non purgatã malumẽ
Corpora opostet cum uoluerit
quis purgara benefluentia red¬
deres Etsi superiora uoluerit fa¬
Si aut̃ inferiora relaxare &hu¬
mectare uentrem
Somnus &uigiliae utraque am¬
plius quam opost& malum ẽ¬
Nequereploaio Neque fames
necaliud aliquid bonum
est. quod excedit naturam.
nnon deficientibus febrib
si quidem foris. frigida sint.

Expanded text:
si minus, minime. Excreationes in febribus non deficientibus liuidae et sanguinolentae et mali odoris et colericae, omnes malae; secedenretinetur non purgato, malum est. Corpora oportet, cum uoluerit quis purgare, bene fluentia reddere, et si superiora uoluerit,si autem inferiora, relaxare et humectare uentrem. Somnus et uigiliae, utraque amplius quam oportet, malum eneque repletio neque fames nec aliud aliquid bonum est, quod excedit naturam. In non deficientibus febribus, si quae quidem foris frigida sint
Abbreviated transcription (Latin):
tracta semus omni potentem dõ
noto ad monitus placuit ut exgre¬
cis loicis sectassemus auctoribus
omniũ causarũ dogmata in breue¬
cloquium. latino sermono conscriberẽ
Quare cum perlegeris &usus
fueris adcuram omniũ corporis
humanis cuncta expesta reperies
aut minuendum existimes. sed
a principio passionis capitis ini¬
ciuitas corporis est caput. Qđ

Expanded text:
tractassem, omnipotentis Dei nutu monitus placuit mihi ut ex Graecis logicae sectae auctoribus omnium causarum dogmata in breuiloquio latino sermone conscriberem. Quae cum perlegeris et usus fueris, ad curam omnium corporum humanorum cuncta experta reperies. uel minuendum existimes. Et ideo a principio passionis capitis incciuitas corporis a ueteribus
Abbreviated transcription (Latin):
tis quaedã emigraniũ uocant.
& aduestiginosos quos grecisilinguen¬
tis appellant s Et ad tenebrosos
quos scomaticos dicunt. Vniuersa
haec in capite continentur: &
ẽ cefalta ex omni paste capitis
inu& erata. Haec passio quas grec̃
chronias deatesis uocant toti
& appellant agrecis ꝑ igranion.
Autipsius membranae pars qđ
manifestius cerebrũ aquosum

Expanded text:
tem quam emicranion uocant, et ad uertiginosos quos ilingiontas appellant, et ad tenebrosos quos scotomaticos dicunt. Vniuersa haec in capite efficiuntur. Et est cephalaea ex omni parte capitis inueterata passio, quam Graeci chronias diathesis uocant, uel totiuet appellatur a Graecis pericranios, aut ipsius membranae partis, manifestius in cerebro fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ter quaerelã cupitis ł manie
Deambabꝰ temporb incidimꝰ .ii.
propter effusionem oculorũ
Desublingua ii. propter
reuma gingiuarũ. ł uicia

Expanded text:
ter querelam capitis et maniae De ambis temporibus incidimus, propter effusionem oculorum. De subtus lingua, duas propter rheuma gingivarum, vel vitia
Abbreviated transcription (Latin):
propter inflationem pul¬
monis: Et alid ii secus
indignationem splenis Pepͥis
ter podagricos. Nefreti¬
cos. ł sciaticos Aut mu

Expanded text:
propter inflationem pulmonis, et aliam de inflationem splenis. ter podagricos, phreneticos, sciaticos, vel lu
Abbreviated transcription (Latin):
quae autem intus. ardeant.
& sitimhabeant & anxiam̃
& febrem: mostale
Et si in non deficientibus
febribus labium autnasus
Aut oculus aut superciliũ
contostum fuerit. Aut non
uideat Aut non audiat.
debili iam constituto corͤ.
quod cumque eorum signo¬
rum fuerit: mostale est
Circa alui flegma : sdrops
innascitur : Cirta diarriã :¬
disinteria nascitur: &circa
dis interiam : lienteria
Circa facilismon: exclusio
ossorum
Circa sanguinis uomitum
eruptio & sanies Purga¬
tio susumi inptssin¬

Expanded text:
quae autem intro ardeant et sitem habeant et anxiam et febrem, mortale. Et si in non deficientibus febribus labium aut nasum aut oculus aut supercilium contortum fuerit, aut non uideat aut non audiat, debili iam constituto, quodcumque eorum signorum fuerit, mortale est. Circa album flegma ydrops innascitur. Circa diarria disinteria. Circa disinteriam lienteria Circa sfacilismon exclusio ossorum. Circa sanguinis uomitum corruptio et sanies purgtio susum, in ptysin
Abbreviated transcription (Latin):
tib horum plurimae febres
diuturnae magis. ex naribus san¬
guinis fluxus
Plerumq puris causae de terminantur
aliqua e inquad raeginta dies. aliae
inseptem menses. alia e in nouem.¬
alia einseptemannos. aliae ad
iuuentam tendentibus. Quȩ cũq
aut̃ foste ꝑmanserint pueris &
non recesserint. In iuuenta : siue
feminis circa menstruas eruptio¬
nes. ueterescere soleNT
Iuuenib aũt. sanguinis fluxus¬
ptrsis. febres acutȩ epilempsiae.
& aliȩ aegritudines Maxime
autem quae memorate suN
Quiaũt ultrit actatem istam sunt.
pleumoniaci. li targici. freneti¬
cicausi. cardiaci. diarriae diutur¬
nae. coleric. drsinterici. liente¬
rici. emorroides.
catarrus. tussiculȩ. strangiuria.
drstrie asticulorum dolores.
nefretici. uestigines. apoplexie.
cacexȩ. prurigines corporis.
uigiliae. uentris solutiones.
oculorum & narium humidita¬
tes. caligines. glaucosi ae.
gnauitas aurium. EXBLICII

Expanded text:
tibus horum plurimae, febres tibus horum plurimae, febres diuturnae magis et ex naribus sanguinis fluxus. Plerumque pueris causae determinantur, aliquae in XL dies, aliae in septem menses, aliae in septem annos, aliae ad iuuentutem tendentibus; quaecumque autem forte permanserint pueris et non recesserint in iuuenta siue feminis circa menstruarum eruptiones, ueterescere solent. luuenibus autem sanguinis sputuptysis, febres acutae, epilempsiae, et aliae aegritudines, maxime autem, quae memoratae sunt. Qui autem ultra aetatem istam sunt, pleumoniae, litargia, frenesis, causi, cardiaca, diarriae diuturnae, colerica, disinteriae, lienteriae, emorroidae. catarrus, tussiculae, stranguiriae, dissuriae, articulorum dolores, nefretici, uertigines, apoplexiae, cacexiae, prurigines totius corporis, uigiliae, uentris solutiones, oculorum et narium humiditates, caligines, glaucosis, grauitas aurium. Vtero
Abbreviated transcription (Latin):
Aesta teuero aliquahorum:
& febres acute continue. &
spasmi. & caussi & testiane
febres & reiectationes. &
solutiones uentris. & oculo¬
rum dolores & aurium. ꝙ
oris uulnenationes. & putre¬
dines ueretrorum. & desuda¬
tiones
Autum nouero aestiuorum
multȩ febres quastanae
& emaentes absplenae : &¬
ydropis. &trsis. & straengui¬
& ileus. &epilempsia e. &
maniae. & melancoliae¬
haeme uero pleuretides.¬
peripleumoniae. corizae. braen¬
ces tussiculae: & dolores la¬
terum. pectorum. lumborũ.
capitisdolores. uestigines
apoplexiae
nactatib uero accidunt m in orib
quidem & nouellis pueris. apte
reiectationes. uigiliae. dolores.
umbilicitumores Aurium.
humores
Cum aut̃ addentia uenerint. gingi¬
uarum prurigines. febres. spas¬
mi solutiones uentrium. uel
maxime quando eiciunt caminos
uentres duros habent
Maiorib aũt effectis. tussile spon¬
rides. Verrucae. satiriasis. scro.¬
fae & aliȩ pustulue
Maiorib uero & adiuuentam uenien¬

Expanded text:
Aestate uero aliqua horum, Aestate uero aliqua horum, et febres multae acutae continuae et spasmi et causi et tertianae febres et reiectationes et solutiones uentris et oculorum dolores et aurium et oris uulnerationes et putredines ueretrorum et desudationes. Autumno uero aestiuorum multae febres: quartanae et errantes ab splene et hydropes, et ptysis et stranguiet ileus et epilempsiae et maniae et melancoliaeeme uero pleuretides,peripleumoniae, corizae, brances, tussiculae, dolores laterum, pectorum, lumborum, capitis dolores, uertigines, apoplexiae. In aetatibus uero accidunt: minoribus quidem et nouellis pueris apte, reiectationes, tussis, uigiliae, pauores, umbilici tumores, aurium humores. Cum autem ad dentes uenerint, gingiuarum prurigines, febres, spasmi, solutiones uentrium, uel maxime, quando eiciunt caninos uentres duros habent. Maioribus autem effectis tussillae, sponrides, uerrucae, satiriasis, scrofae et aliae pustulae. Maioribus uero et ad iuuentam uenien
Abbreviated transcription (Latin):
Perdies aut̃boree quaditutes
corponr condensantur. & fostia
& bonimotus. &optimi caloris.
& boni auditus fiunt. & uen¬
tres siccantur. & oculi lacri¬
mantur. & circathoncem
dolores si foste ante fueriNT.
magis doleN
Austrineuero dissoluunt corpont
& humectant. & capitis grrue¬
dinem & graues auditus. &
uestigines faciunt moculis. &
incorpore difficiles motus.
& uentres humeltunt
Secundum temporx quidem.
uerno & initio actatis. pueri
& qui eorum comp&unt aetu¬
tib: bene ualent & maxime
sanisuNT
Aestate uero & autum no
cesto tempore: senes: residuũ
uero & hiemis mediecut̃e.
bene & optime transeuNT
Aegritudines aũt̃ om̃s quidem in
omnib temporib: fiunt i magis
autem alique. cirta aliqua eorũ
effiduntur & admonentur
Etenim uerno. melancoliae &
maniae & epilempsiae. & sangui¬
nis fluxus: sinances quoque
& coritȩ & ntucedines. & tus.¬
sis & lepnte & terniae. & ma¬
culȩ & ebullitiones uulnerũ
mil te & pustule & astẽtrice

Expanded text:
Per dies autem, boreae qualitates Per dies autem, boreae qualitates corpora condensant et fortia et boni motus et optimi coloris et boni auditus faciunt et uentres siccant et oculi lacrimantur, et circa thoracem dolores, si forte antefuerint, magis dolent; austrini uero dissoluunt corpora et humectant et capitis grauedinem et graues auditus et uertigines faciunt, in oculis et in corpore difficiles motus, et uentres humectant. Secundum tempora quidem uerno et initio aestatis pueri et qui horum competunt aetatibus bene ualent et maxime sani sunt; aestate uero et autumno certo tempore senes, reliquum uero et hieme medii aetate bene et optime transeunti. Aegritudines autem omnes quidem in omnibus temporibus fiunt, magis autem aliquae circa aliqua eorum efficiuntur et admonentur. Et enim uerno melancoliae et maniae et epilempsiae et sanguinis fluxus, sinancae quoque et corizae et raucedines et tussis et leprae et zernae et maculae et ebullitiones uulnerum multae et pustulae et artreticae.
Abbreviated transcription (Latin):
maxime mulieribus. quot quot hum¬
das habent naturas
quero austrina hems fuerit et tran¬
quilla & pluuialis. uernum autem
siccum & tempestiuum. mulieres qui¬
bus pastus aduernum in est. ex omni
occasione auostiunt
uae autem generauerint. inutiliã
& morbida generant. itaut statim¬
morianitur. Aut debilia & inuti¬
lia aut languida constitutauiuan
Reliquis autem dysinterie & oculo¬
rum dolores sicci: Seniorib aut̃
catarrus. celerius recedente s
Siaũt aestas sicca & frigida fue¬
sunt & mulierib: conueniens
Reliquis aũt oculorum causeer̃
sicite. & febres acutȩ. & coritȩ
diuturnȩ: Aliquib autem
& melancoliue
Qualitates aut̃ anni. omnimodo
siccitutes. a pluuialib sunt salu¬
briores & minime mostides
Aegritudines aũt inpluuialibus
plerumq fiunt: Febres prolixȩ.
uentris fluxus & putredines: &
epilemptici. & pͣopletici &
quinances
Insiccis aut̃ fit sic Oculorum
causae. astetrica. stranguiria.
dysinteri ȩ

Expanded text:
maxime mulieribus et quotquot humimaxime mulieribus et quotquot humidas habent naturas. Si uero austrina hiems fuerit et tranquilla et pluuialis, uernum autem siccum et tempestiuum, mulieres, quibus partus ad uernum inest, ex omni occasione abortiunt; quae autem generauerint, inutilia et morbida generant ita, ut statimmoriantur aut debilia et inutilia et languida constituta uiuant; reliquis autem disinteriae et oculorum dolores sicci fiunt, senioribus autem catarrus celerius recedentes. Si autem aestas sicca et frigida fuesunt, et mulieribus conueniens; reliquis autem oculorum causae erunt siccae et febres acutae et corizae diuturnae, aliquibus autem et melancoliae. Qualitates autem anni omni modo siccitates a pluuialibus sunt salubriores et minime mortales. Aegritudines autem in pluuialibus plerumque fiunt: febres prolixae, uentres fluxus et putredines et epilemptici et apoplectici et sinancae; in siccis autem ptysici, oculorum causae, artretici, stranguiriae, disinteriae.
Abbreviated transcription (Latin):
caliginem faciunt grauedinem
capitis mȩstificant dissoluentes
Quandohi p̃ualuerint tulia in mor¬
bis patiuntur
Si autem septentrionales . tus sidi¬
lȩfaucis. uentresduri. urine diffi¬
ciles horrores & dolores laterũ
& pectorum: Quando hi p̃ualueriN.
talia spentre in aegritudinibus
Quando aestas fuerit uerno simi
Ensiccis febres acute nascuntur
& si p̃cipue fuerit annus talis
constitutus & qualitatem fece¬
rit eius modi plerumq aegritu¬
dines eius modio postet spenere:
inqualitatib temporum & tem¬
porx si secundum se rep̃sentan¬
tur simplices & bonicursus
aegritudines nascuntur : In in¬
modenitis autem. in stabiles
& insolubiles.
n autum no. acutissimatꝰ ae gritudi¬
nes et mostifene : Uerno autem. sa¬
lubriores et minime mostales
Autum noltisicis malum
Detem poribus autem. siquidem hi¬
ems sicca et frigida fuerit. uerpum aũt
austrinum et compluens. Necesse est
aestate febres acutas. et oculorum do¬
lores & lyenterias & dysinterias nasci:

Expanded text:
caliginem faciunt, grauedinem capitis, maestificant, dissoluentes; quando hi praeualuerint, talia in morbis patiuntur; si autem septentrionales, tussiculae faucis, uentres duri, urinae difficiles, horrores, dolores laterum et pectorum, quando hi praeualuerint, talia sperare in aegritudinibus. Quando aestas fuerit uerno similerare. In siccis febres acutae nascuntur; et si praecipue fuerit annus talis constitutus et qualitatem fecerit eiusmodi, plerumque aegritudines eiusmodi oportet sperare. In qualitatibus temporum, et tempora si secundum se repraesentantur, simplices et boni cursus aegritudines nascuntur, in inmoderatis autem instabiles et insolubiles. In autumno acutissimae aegritudines et mortiferae, uerno autem salubriores et minime mortales. Autumno ptysicis malum. De temporibus autem, si quidem hiems sicca et frigida fuerit, uernum autem austrunum et compluens, necesse est aestate febres acutas et oculorum dolores et disinterias nasci,
Abbreviated transcription (Latin):
modi uentres soluuntur
one
fasta desinit. It quibus surditas
est colerica egestione facta
soluitur
Quibus cum que infebribus
sextadie constitutis
Afrigus fit.
discreta
Quibi accessiones fiuit si ea honr qua
dimis erit incnastina eadẽ admoneat discrea¬

Expanded text:
modi uentres soluuntur. modi uentres soluuntur. ione facta, desinit; et quibus surditas est, colerica egestione facta, soluitur. Quibuscumque in febribus sexta die constitutis rigor fit, discreta. Quibus accessiones fiunt, si ea hora qua dimiserit, in crastinum eadem admoneat, discre
Abbreviated transcription (Latin):
ressunt. superiora farma¬
cia exposcere significant
quiaũt inferius inferiora¬
uicumq infarmaco positi
Non sitiunt cum purguntur.
nondesinantantequã sitiaNT
inefebribus constitutis
si fuerit tormentum &
geniculorum gruedo & lumbidolor.
inferius farmacia exposcere
significat
Egestiones ngnte ueluti sanguis
sponteuenientes. & cum febrib
& sine febrib pessimȩ
Et quando colores multos pessimos
habuerint. peius malum est Cum
initiantiumsi coler nagra susum
ueliusum manauerit. mostale. ẽ
Quib: egritudines acutȩ aut diutur¬
nȩ uel exdiscessu extenuatis
colenx nignxiusum uel susum
uelut sanguis niger manauerit.
postena diemorientur.
Di sinteriasi a colerib nigris initiauert. XXIi
mostide est
Danguis susum quidem qualiscumq.¬
manauerit. malum Inferius aut̃
borum.
Nigreegestiones si ex dẏsinterius
capto quasi carnes exponantur.
mostule
Infebrib sangiunis fluxus quantus¬
cumq fuerit in refectionib: huius¬

Expanded text:
res sunt: superiora farmares sunt: superiora farmacia exposcere significat, qui autem inferius, inferiorauicumque in farmaco positi non sitiunt, cum purgantur, non desinunt, antequam sitiant. Sine febribus constitutis, si fuerit tormentum et geniculorum grauedo et lumbi dolor: inferius farmacia exposcere significat. Egestiones nigrae, ueluti sanguis, sponte uenientes, et cum febribus et sine febribus, pessimae; et quando colores multos pessimos habuerint, peius malum est; cum initiantium, si colera nigra susum uel iusum manauerit, mortale est. Quibus aegritudines acutae aut diuturnae, uel ex abscessu extenuatis, colera nigra susum uel iusum uelut sanguis niger manauerit, postera die morientur. Disinteria si a colera nigra initiauerit, mortale est. Sanguis susum quidem qualiscumqmanauerit, malum,inferius autem, bonum. Nigrae egestiones si ex disinteria capto quasi carnes exponantur, mortale. In febribus sanguinis fluxus quantuscumque fuerit, in refectionibus huius
Abbreviated transcription (Latin):
resuentres hie me uero. in¬
feriores
Sub caniculares et ante caniculares.
sumpurgare conuenit. uitantes
hieme. Difficile autem uomentes.
contrxria opponens
Purgariual dein acutis sinecesse
est. eadie : Remora rienim in hu¬
ius modimalum est
Quibus tortiones cir caumbilicum
ec lumborum dolor non soluitur.
neque medi caminibus neque
aliter. in idropem siccum de¬
ducitur.
Et quibus uentres lienterici. he¬
malum
Abelleborismoqui non facilesusũ
purguntur. antebibitionem p̃¬
humectare corport plurimo
cibo & resumere Cumbibe¬
rit elleborum ad commotione
corporis magis adducere
At aũt somnus & non motus mini¬
me. Ostendit aũt nauigatio
qm̃ motus corponrexagitut
Cumuolueris magis edacere
elleborum. moue corpus
cum aũt̃ statuere somnum.
Nolimouere¬
lleborum periculosum car¬
nes sanas habentibus. spas¬
mos eNm facit
inefebribus constitutis.
ieiunium. stomachi morsus.
& tenebricationes &os
amaricans superione far¬
macia postulare significet
quisupradia firgm̃a dolo¬

Expanded text:
uentres, hieme uero inferiores. Sub caniculares et ante caniculares msum purgare conuenit, uitantes hieme. Difficile autem uomentes contraria opponens. Purgare ualde in acutis, si necesse est, ea die, remorari enim in huius modi malum est. Quibus tortiones circa umbilicum et lumborum dolor non soluitur neque medicaminibus neque aliter, in ydropem siccum deducitur. Et quibus uentres lienterici, hiemalum. Ab elleboro, qui non facile susum purgantur, ante bibitionem praehumectare corpora plurimo cibo et resumere. Cum biberit elleborum quis, ad commotionem corporis magis adducere, ad autem somnos et non motus minime, ostendit autem nauigatio, quoniam motus corpora exagitat Cum uolueris magis educere elleborum, moue corpus, cum autem statuere, somnum fac et noli mouerelleborum periculosum carnes sanas habentibus, spasmos enim facit. Sine febribus constitutis ieiunium, stomachi morsus et tenebricationes et os amaricans: in superiora farmacia postulare significat. Qui supra diafragma dolo
Abbreviated transcription (Latin):
TERO GRAUIDAS
medicuminib: purguri
sicconuenit: Aquat tuor mensi¬
bus usque adseptem menses: Minime
autem his minonx. Et prouecta uita¬
re
npurgationibus talia educere
excorpore qualia spontanea pro¬
ceduntutile est: Quae autem

Expanded text:
tero grauidas medicaminibus purgare sic conuenit: a quattuor mensibus usque ad septem menses, minime, autem ab his, minora et prouecta uitare. In purgationibus talia educere ex corpore, qualia spontanea procedunt, utile est, quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
Laboriosis in febribus. in asticulis
et cir camaxillas maxime apos¬
tasis nascuntur.
Quibus exur gentibus de morbis
aliquid doluerit. illicapostasis
fiunt
Sed et si ante dolens quis fuerit
ante aegritudinem. et illicinflu
Sifebricitantitum ore non consti¬
tuto in faucibus prefocatio subito
suꝑuenerit. mostaleest.
Sifebricitanti collum contostum
non uestatur ut uix glut tire
possit tumore non constituto
in collo mostale est.
Sudores febricitanti si cceperint
determinant. Qui autem non
sic fiunt doloremsignificant &¬
longas aegritudines &i tenxtiones
Frigidi sudores cum acuta febre.
mostem prenunti ant
Cum molliore autem. prolixi¬
tatem morbi.
Ibi incorpore sudor. illic indi¬
cat morbum.¬
Et ubi incorpore frigidus aut

Expanded text:
Laboriosis in febribus in articulis et circa maxillas maxime apostasis nascuntur. Quibus exurgentibus de morbis aliquid doluerit, illic apostasis fiunt. Sed et si antedolens quis fuerit ante aegritudinem, illic infixus febricitanti, tumore non constituto in faucibus, praefocatio subito superuenerit, mortale est. Si febricitanti collum non conuertatur, ut uix gluttire possit,tumore non constituto in collo,mortale est. Sudores febricitanti, si coeperint determinant; qui autem non sic fiunt, dolorem significant et longas aegritudines et iterationes. Frigidi sudores cum acuta febre mortem pronuntiant, cum molliore autem prolixitatem morbi. Vbi in corpore sudor, illic indicai morbum.Et ubi in corpore frigidus aut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nom̃ accepit quod reme¬
hominũ
rificationibus sacerdotum a
gentibus apta probar&ur.
unde& eam pontifices sagm̃
appellabant quasi sancinẽ¬
li aec & uerberia quia pura.
PALIVRVS Herba asper¬
rima &spinosa. Stutios quã
quidamherbam laniariã
uocant. eo quod pleriq: lanã
excalabent. nascitur lociscul¬
tis Spenios dicta quod sple¬
nem auferat.. Cioncia prop¬
ter similitudinem cimicis
dicta. unde& eam grecico
rionẽ uocauer̃. nascitur
in locis asperis atquecultis
MARRUBIUM. Quem
catum propter amaritu¬
dinem nas citur in campis

Expanded text:
hoc nomen accepit quod remehoc nomen accepit quod remehominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem catum propter amaritudinem. Nascitur in campis.
Abbreviated transcription (Latin):
linguebouis. habeat que mirũ
ininodum obsapientiã nutrien¬
Iđ agnilingua que a romanis
plantagodicitur. quod plan¬
ta cius cito adhereat terrȩ.
hanc multi pro olereauscuntut¬
ERCILLUS Quea pudnos
serpillus uocatur. pro eo qđ
nedices ipsius longe serpi¬
ant. Eadem & matrisani¬
mula proꝑter quod m̃trua
moueat PARISTOLOgIA
Dicitur quod muli eribus fadis
optima sit. Nam suꝑsessa ptꝰ
partum matricem beneficio
uaporis expurgat. huius
herba genera sunt duo qua¬
rumuna aristologia rotun¬
dadicitur. propter quod ro¬
tundamra dicem habeat sal¬
tera aristologia longa quia
longamhabeat: cum ramis
& foliis longioribus. quam
xiam &datilin uocant. quod
sit radice robore digitali&
longa sERICONOON
A grecis dicitur quoduere
primo senescat. unde& eam
Latini senicionem uocant
nascitur ꝑmaterias E SILLius
Dicta quod sem̃ si milepul licis
habeat. unde&i am latini her¬
bampulicarẽ uocant GERA¬
BOTA NE Ideo agretis

Expanded text:
linguae bovis habeat. Quae mirum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutrienid est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntuHerpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam radicem habeat; altera aristolochia longa, quia radicem longam habet cum ramis et foliis longioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et longa. Erigeron a Graecis dicitur, quod vere primo senescat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
inalipib: atque ingalatia
ASIASALUREGIA Calida
& nonignita unde illi nom̃ in¬
ditum credunt quia pronos
facit inueneremSATIRIONDICTA
A satris propt̃ incendiumli¬
bi dinis quod uulgus stinctum
uocant uenerem enim suscitat
idem & oricis quod nedix eius
in modum testiculorum sit
lememittat URIICA EXCO
uocata quod tactus eius corpus
adurat: .E. enimignea & omni¬
nona ture tactumꝰ ꝑurit unde
Herba diane a gentibus con¬
erenimdiana artemis dicitur
Caorimel us. Grecedicta quod
malimadiani od oremhabeat sicq
breuis terrequeuicina. Ca¬
METIIOS. A grecis appella¬
ta quod sit breuis & ꝑterraan stra¬
ta & minuta foliis paruissimis.
PEON. Quidam medicus fuit
a quo peoma herba ꝑhib&ur
inuenta Vtomerus dicit. hanc
quidem glesidem uocant quod
dulcis saporissit ud pentoro¬
binam anumerogra norum.
uelut alii dactilosa digitorum
similitudine nascitur in siluis.
Buglossos. a grecis dicta. eo quod
flolia asperrima ad modũ

Expanded text:
sub Alpibus atque Galatia sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit,lem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde herba Diane a gentilibus conenim Diana Arthemis diciturGraece dicta quod mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
agentibus solita es se SO¬
PUS HER BA purgindis pul¬
monibis apta. Vnde & in u&eri
testimento ꝑrsopi fasciculos
aspergebitur sangui neigni
quimundari uolebat Nis¬
citur in peris herens saxo
radicibus PREUBARBARŨ
SIUEREUPONTI CUMI
lllud quod traens danabium
in solabarbarico. Istud quod
circa pontum collegitur nomi¬
natum. REUAUTEM DIC¬
tum quod sit radix quasi ridix
birbara quasi radixpontica.
ta. A latinis herbacilicula¬
ris quod caliculȩ in figuram
cantarorum nascuntur
ut est malipunici. quorum
honx serrato sunt habentes
incrinsecus semina pͥiuperis
similia ha echerba & in sana
uocatur quiausus eius peri¬
culo sus ẽ. Deniquesibibatur
uel edatur in samam ficit uł
bancuulgus milimindrum
dicit prop̃ter quod alienationẽ
m̃tis inducit BAXIBRAGA
Vocata quod semi nesdo p&raes
inuisica frangat at que com¬
minuat GENTIANA
Nom̃ sumpsit ut medicime¬
morant ab inuentore radicib:
aristolociȩ similibus nascitur

Expanded text:
a gentilibus solita esset 39. Hyssoa gentilibus solita esset 39. Hyssopus herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebatur agni sanguiqui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. ta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
soliis ut cucumer usualis  CENTAU¬
RIAM GRECIUO CANE
tis nascitur eadem & feli. trȩꝓpt̃
GRECE IXeo dicta quod dulcem
radicem habeat glicin enim
iꝑsos quiasitientis: sitim sedat
Dra contea uocata quod arta
eius uaria sit in modumco¬
lobri similitudinem quedra
quod aduentus rundinum
uideur erumpere ud quod pul¬
lis hirundinum sioculi aufe¬
rantur mater corumillis q
hocherba mederidicatur
EIOTROPIUAI Nom̃acce¬
pit primo quod estiuos solestitio
florcat & uel quod solis motib
folia circum acta conuertat
Vnde & alatiinis soli sequia
nuncupatur Nam & sole&ori¬
enteflores suos aperit. Idem
secdaudit cum sol occubuerit
Ipsa ẽ quam latini in tubum sil¬
uaticum uocant Haec oueni¬
caria quod extinguatueru¬
cas exaqua potata uel inca¬
taplas mata posita abstergat
PENTAPHELON. Anume¬
rofiliorum dicta unde& eã
latini quinque folium uocant
herba ad eomunda uepurifi¬
cationi & templis adhiberi

Expanded text:
foliis, ut cucumis usualis. 33. Centaufoliis, ut cucumis usualis. 33. Centauream Graeci vocant, ctis nascitur. Eadem et fel terrae propter Graece ex eo dicta, quod dulcem radicem habeat, γλυκὺ enim ιψος, quia sitientibus sitim sedat. 35. Dracontea vocata, quod hasta ejus varia sit in modum colubri, similitudinemque dracquod adventu hirundinum 355 videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicuntur. 37. Heliotropium nomen accepit primo, quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solisequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit; idem se recludit, cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. 38. Pentaphyllon a numero foliorum dicta, unde eam Latini quinque folium vocant: herba adeo munda, ut purificationi et templis adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
rata saltus ꝑ agrat dictamos
Tante enim potentia eẽ ut ferru
a corpore expellit sagittasex¬
cutiat. Vnde& cius pabulo.
feriꝑius sȩsagittas acorpo¬
reinherentes eiciutit. Hanc
quid amlatinorum pulcium
mortis dicunt propterbellut¬
la excutienda sAANDRAGO¬
RADICTA. Quod habeatma¬
la suaueolentia in magnitu¬
dinemalimadiani undeociam
latini malum terrȩ uocant
lant quod habeat radicem for¬
mam hominis similantem cuiꝰ
dortix uino mixta adbibendum
datur quorum corpus. ꝓtercu¬
nem secandum est ait soporati
dolorem non senciant haius
species dug Remina folus lac¬
tuce similibus mala generans
insimilitudine prunarum. Mas¬
culus uero foliis b&e similibus
PAPA UER HERBA som¬
enim languentibus facit Olia ẽ
usualis Alia agrestis exqua
fluit sucus que mopion appel¬
lant Coloquintis. cocurbita
a grestis &uehem̃ter amare quesi¬
militer ut cocurbita ꝑterra flagl¬
botendit. Dicta autem coloquin¬
tida quods. fructu rotundo atque

Expanded text:
rata saltus peragrat Dictaeos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela excutienda. Mandragora dicta quod habeat mala suaveolentia, in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant.lant, quod habeat radicem formam hominis similantem. Cuius cortex vino mista ad bibendum datur, quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somenim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque
Abbreviated transcription (Latin):
expres sis a romatibus eroci¬
niunguenti at que infor mato
sediminem panus culus fit . &ideo
sic apellatur ASABVM NAS¬
citur inumbrosis montibus flo¬
ribus casiȩ similibus interque
flos iuxta ra dicepurpurcus
inquo scm̃ contin&ur uuarum
similera dicibus plurimis at¬
que tenuissimis & benere dolen¬
tibus & uirtudesimilis nardo
Radix cius i ancitris anguli. folus
porri si milibur radicibus ingris
siueconticuis insimilitudine
oliua runt odoris simis atq acer¬
runis nascitur in paltidibus at

Expanded text:
expressis aromatibus crociexpressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute similis nardo.Radix ejus est junci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris, sive contiguis, in similitudinem olivarum odoratissimis, atque acerrimis. Nascitur i
Abbreviated transcription (Latin):
centis in india rebia &sy¬
ria. Sed melius arebi cum
est enim album & leuesuaue
iocundior. Indicum
colore tro &leue& ferule.
Srriacum uero pondere gra¬
uecolorebuneo. odore a greo
summum tamen album
leue aridum gustuincendens
CRO CUM Dictum ab op¬
pida cilia cqȩ quoduocatur
coricium quamquam & alibi
nascatur. sed nontantum
uel tale quale incilicia unde
& a potior parte nom̃ acce¬
pit Nam inalteres nomina
sumpserunt a locis ubiplus pro¬
ueniunt & melius aliquid.
optimum autem est quod fue¬
ritretens odoris boni albidine
parua porrectel angitudinis
integrum & neque in fio gm̃ta
comminutum inspinctionebo¬
nae concarpitur manus inficiens quȩi¬
& leui taracre Quod sicius¬
modi fuerit aut u&ustum aut
in fusum albiscitur. adulte ite¬
tur auerm admixto ero camag¬
matir augendiquo que ponderis
causaspuma argenti concrita
adicitur. Proditur si paruo¬
ruo lentum reperitur atque
decoctum ab odoreproprio fu¬
erit lapsum. Crocemagmna

Expanded text:
centis in India, Arabia et Sycentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum autem est quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma
Abbreviated transcription (Latin):
inaqua suꝑnatat. & uestem
maculat :Balsama autem sipu¬
rafuerint tantamium habent
BISARO MATICI SI UE
COMMU NIBUS
Extant & quarum damher
Ibarum nomina quȩ ex ali¬
qua suicausa resonant haben¬
tes nominum explanationem.
Nontam̃ omnium herbarum
&rmologiam. inuenies Nam
plocis mutantur &iam nomi¬
nasFolium dictum quodsine
ulla radice innatans inindie
litorib: colligatur quod lino
ꝑforatum siccant indeatq
apellata quarum alia indi¬
ca alia srriaca uocatur
Nam quod insrrianascatur
sed quiamonis in quo inuenitur
lio lattreindam spectat
alio srriam. E autem indi¬
cium multiformȩ s melius
srriacum leuefuluum.
Commo sum spica paruum
odorissimum. erpirum simi¬
lans quod simultum in oretar
Nascitur enim sepius ulligu¬
riae aloibus & insyria fruc¬
tice paruora dicibus in mani¬
pulo collectis ligam̃tis flos eius
tantum propter odorem bonũ
tursi eius atquera diculȩuti¬
les probantur usibus nr̃is
COSTUNI Radix herbeẽ nas¬

Expanded text:
in aqua supernatat, et vestem in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent bis aromaticis, sive communibus. 1. Exstant et quarumdam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant habentes nominum explanationem: non tamen omnium herbarum etymologiam invenies: nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictuulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque appellata; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tarnascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nas
Abbreviated transcription (Latin):
flagras. sp̃s suauitate. qui
cũ frangitur inmultas fit
pastes scissilaer similans
gustum cassie cum leui agri¬
monia remordenti Balsami
arbor in iud ea in terminor tan¬
tum uiginti iugerum erat . Post¬
quãmn eandem regionem romani
positi sunt &iam latissimis
collibus propagata est strrps
similis uitis. folus similis ru¬
tae. sed albidioribus semper¬
quq m adentib: Arbor autẽ
balsamum. Lignum eius xi¬
lobalsamum dicitur. Fructus
siue semen ca rpobalsamum
Sucus opobal samums quodideo
cum adiectione significatur.
eo quod ꝑcussis ferreis uinculis
cõrtex ligni ꝑ tã uernas eximii
oderis gutta distillat. Cauer¬
naruum greco sermoneo pedi.¬
citur. Cuius guttam adul¬
tenent admixto ci prino oleo¬
⁊ uel melle Sed sincerã pro.¬
batur a melle: si cum lactae
coagulauerit. Abeleo si instil¬
latum aut aduuxtum faci.¬
lefueritre solutum. Pr&e¬
rea & si lanae uestes exipso
pollutȩ nonmaculantur
Adulteratum quidemi meq¬
cumi lade coagulat.& ut oleũ

Expanded text:
fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum eius xylobalsamum dicitur, fructus sive semen carpobalsamum, sucus opobalsamum. Quod ideo cum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutAdulteratum quidem, neque lacte coagulat, et ut oleum
Abbreviated transcription (Latin):
te uestes ornantur qua e acañ¬
tinȩdicantur. exacantis dic¬
ta PEDERA. Diea quod arbo¬
ribus reptando adhereat: De
ed eram tibi serpere lauros
Alii ederem aiunt uocatam
qued edis supne lagtis abundantiã
ines caauneribus p̃bebatur
aderefrigide cerrein dices sunt
frsicos . nam antiforma cum
atque inde agritis appella¬
ri. Huncromani alio nomi¬
ne uanx trum dicunt. proeo
quod sumptum m̃ teminsani¬
tatem reducit. Duo sunt autẽ
genent album & nigrum.
A coneportus ẽ bithinie qui
prouentumalorum grami¬
num us que ad eocelebris
ut noxias herbas a conita illic
nominemus . nam tus calin¬
gua uenena codicta quod ex
arboreis tixeis exprimitur
maxime apudcabriam
EUEPRBIUM DICTUM
Quodeius sucus oculorum a cu¬
at insum. &uius uis cantaẽ
utduris carnibus suꝑ adict
tacitius coqui conpellat
Herba mascitur in monte osco¬
pagi ubi & gãges fluuius ori¬
tur cuius sucis dictus primũ
laser quiamanat inmodumlac¬

Expanded text:
te vestis ornatur, quae acantte vestis ornatur, quae acanthina dicitur; et acanthis dicta. Hedera dicta quod arboribus reptando adhaereat. Der victrices hederam tibi serpere lauros. Alii hederam aiunt vocatam quod haedis supra lactis abundantiam in escam a veteribus praebebatur. Hederae frigidae terrae indices sunt φυσικῶς. Nam antipharmacum atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiectta citius coqui compellat. herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur, cujus succus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lac
Abbreviated transcription (Latin):
egis quica sulapsus dum ferr& un¬
guenta Nouum a gratis simum
xcondusion eodorem creauit:
FACINTUS herba est habens
florem pur pureum. Tiaexit
autem nomen apuero quelam
nobili qui in saltibus interpur¬
pureos flores rꝑtus est inter¬
fectus. Dedit que no men herbe
puerilis funcris casus E autm
radice& flore bouisimilis pu¬
eros abuberta teretinens.
NARCIS SVS Haerba fa¬
bulosȩ inpositum nom̃ hab&
a quodampuero cuius membrr
inhunc florem transier qui&
nom̃ narcis si in apellatio necus¬
todi & decus pulcritudinis incan¬
dorer&in& filiorum ROSA
Aspecie floris nuncupata.
quodrutilanti colore sobrat
LILIA Lactei flores haerba
unde & nunccupata quasi liclia
cuiusdumcandor sit
in folus aurita m̃ specieintꝰ
fulgit. VIOLΑ. Propteraum
odoris nom̃ accepit. huius ge¬
nen sunt trea. purpureum
abum Medenum sacantꝰ¬
H aerba a grptia semꝑ fron¬
dens spinis plena flexibi leuir¬
gulto incuius imitationis ar¬

Expanded text:
regis, qui casu lapsus, dum ferret unregis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bulbi similis, pueros a pubertate retinens. Narcissus herba fabulose inpositum nomen habet a quodam puero cuius membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba Aegyptia semper frondens, spinis plena, flexibili virgulto; in cuius imitatione ar