comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postusse: nisimarcus et lucas qui hoc omnino similiter narrant : Manifesta¬
cunt in domoleui hocẽ matthei dis cubuis se iħm et dicta illa omnia quee se¬
cumtur olta enĩ marcus hocidem dicit : eundem ordinem seruans et factũ ẽ
un a ceneberet indomo illius publicani ẽ tpeccator essimul discum bebant cũ
babus id ẽle Sicetlucas cum dixisset ait illi sequereme et relictis om¬
nibus sugens secutus ẽ eum : Continuo subiecit et fecite conuiuium mag¬
numn leui indomnosua eterat turba multa publicanirũ et alicuũ quicumilis

Expanded text:
rposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narrant, manifestarposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narrant, manifestarent in domo Leui, hoc est Matthei, discubuisse Iesum et dicta illa omnia quae sequuntur. ita enim Marcus hoc idem dicit eundem ordinem seruans: et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum batur, id est Levi. Sic et Lucas cum dixisset, Ait illi, Sequere me: et relictis omnibus surgens secutus est eum; continuo subjecit, Et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua; et erat turba multa publicanorum et aliorum, qui cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hoc post eundem paraliticũ sanatũ i ta subiungit: Et posthao ex ut et uidit
publicanum nomine leui sedentem ad teloneum : et ait illi sequere me et relictis
ennibus surgens secutus ẽ eum : Hinc autẽ probabilius uidetur . quod hec prȩ
urmissa recordando mattheus cõmemorat : qui autiq anteillum sermonẽ
habitum in montẽ credendũ ẽ uocatũ ẽẽ mattheum: ineo quippe monte. tunc
lucas cõmemarat omnes duo decim expluribus discipulis electos quos et aposto¬
cumbente eo indomo: ecamulti publicani et peccatores uenientes discumbe¬
bant cumihũ et discipulis eius : et cetera usq: ad illud ubi aits sed uinum nouum
inutres nouas mittunt ẽ tambo conseruantur : Hinc mattheus non ex pressit.
in euuis domo discumbebat iħs cum publicanis et peccatoribus unde possetuide
pononee ex ordine subiunxisse : sed qđ alio tempore factũ ẽ : rec&odatus int̃¬

Expanded text:
etiam hoc post eundem paralyticum sanatum ita subiungit: et post haec exiit et uidit etiam hoc post eundem paralyticum sanatum ita subiungit: et post haec exiit et uidit publicanum nomine Leui sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et relictis omnibus surgens secuermissa recordando Matthaeus commemorat: quia utique ante illum sermonem habitum in monte, credendum est vocatum esse Matthaeum. In eo quippe monte tunc Lucas commemorat omnes duodecim ex plurimis discipulis electos, quos et Apostocumbente eo in domo, ecce multi publicani et peccatores uenientes discumbebant cum Iesu et discipulis eius, et cetera usque ad illud ubi ait: sed uinum nouum in utres nouos mittunt et ambo conseruantur. hic Mattheus non expressit, in cuius domo discumbebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non hoc ex ordine subiunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus inte
Abbreviated transcription (Latin):
ca pud galileae ciuitatibus eminebat : diceremus mattheum preter misisse
quae gesta sunt postea quã uenit iħs inciuitatẽ suã : donec uenir et cafarnaum::
ethoc ad iunxisse desanato paralitico sicut inmultis ita faciunt precer mitten¬
tes media tamquam hoc continuo sequatur : qđ sine ulla pretermissionis suae
significatione subiungunt: CXXUI Hincergo sequitur mattheus dicens
et cum transiret inde ihs̃ uidit hominem sedentẽ inteloneo mactheum nomi¬
ne : et a it illi sequerem e : Et surgens secutus ẽ eum : Hoc marcus ita narrat
eundem etiã ipse ordinem tenens post illius paralitici sanitatẽ : Et egres¬
sus ẽ inquiđ admare : omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos: Et cũ
preteriret : uidit leuin al feisedentem ad teloneum : et ait illi: sequere me
Et surgens secutus ẽ eũ nihilhic repugnat: Ipse ẽ enĩ mattheus : qui et leui Luca

Expanded text:
caput Galilaeae ciuitatibus eminebat, diceremus Mattheum praetermisisse caput Galilaeae ciuitatibus eminebat, diceremus Mattheum praetermisisse quae gesta sunt, posteaquam uenit Iesus in ciuitatem suam, donec ueniret et Capharnaum, et hoc adiunxisse de sanato paralytico, sicut in multis ita faciunt praetermittentes media, tamquam hoc continuo sequatur quod sine ulla praetermissionis suae significatione subiungunt. XXVI. Hinc ergo sequitur Mattheus dicens: et cum transiret inde Iesus, uidit hominem sedentem in telonio, Mattheum nomine, et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum. hoc Marcus ita narrat eundem etiam ipse ordinem tenens post illius paralytici sanitatem: et egressus est, inquit, ad mare omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos. ue t cum praeteriret, uidit Leuin Alphei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum. nihil hic repugnat; ipse est enim Mattheus qui et Leui. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
minaret: nunc uero cum potuerit ipsagalilea diciciuitas xp̃i. quia ingalilea
erat naz areth. sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dici¬
tur romana ciuitas. Cũq. in tot gentibus constituta sit ciuitas dequa scriptũ
ẽ gloriosissima dicta sunt deteciuitas di. Et cum ipse prior populus dĩ in tot
ciuitatibus habitans. etiã una domus dictus sit domus isrł. Quis dubitauerit
inciuitatesua hoc fecisse iħm. Cum hoc fecerit inciuitatem cafarnaum. ciui¬
tate galileae. quo trans fretando redierat deregione gera senorum ut ueni¬
ens ingalileam recte diceretur uenisse inciuitatẽ suã . in quocũq oppido eẽc
galileae: Presertim : qr et ipsa cafarnaum ita excellebat ingalilea ut
tam quam metropolis haberetur: Quodsi prorsus non liceret accipere ciui¬
tatem xp̃i uł ipsam galileam inquaerat nazarech. uł ipsã ca farnaum quȩ sicui

Expanded text:
minaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea minaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum prior ipse populus dei in tot ciuitatibus habitans etiam una domus dictus sit. domus Israhel, quis dubitauerit in ciuitate sua hoc fecisse Iesum, cum hoc fecerit in ciuitate Capharnaum, ciuitate Galilaeae, quo transfretando redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa Capharnaum ita excellebat in Galilaea, ut tamquam metropolis haberetur? quod si prorsus non liceret accipere ciuitatem Christi uel ipsam Galilaeam, in qua erat Nazareth, uel ipsam Capharnaum, quae sicut
Abbreviated transcription (Latin):
bat: Cũ uidisset autẽ ihs fidem illorũ et cetera: Lucas autẽ non cõmemor at
quo in loco factũ sit : sed itadicit. Et factũ ẽ in una dierum: et ipse sedebat docens
Eterant pharisei sedentes et legis doctores quiuenerant ex omni castelloga¬
lileae et iudeae. et hierusalem : Et uirtus erat dñi ad sanandos eos: Et ecce
uiri portantes in lecto hominem qui erat paraliticus. et quaerebant eum
inferre: et ponere ante eum : Et non inuenientes qua parte illum inferrent
prȩturba : ascenderunt suꝑtectũ et ꝑ tegulas submiserunt illum cũlecto
in medium ante ih̃m: quorum fidem ut uidit dexit. homo remittuntur tibi
peccata tua: et cetera: semanet igitur questio. inter marcum et mattheum:
quod matiheus it a scribit tam quã inciuitate dñi factum sit : marcus autem
in cafarnaum: quae difficilius solueretur : Simattheus etiã nazarethno¬

Expanded text:
bat cum vidisset autem Iesus fidem illorum bat cum vidisset autem Iesus fidem illorum quo in loco factum sit, sed ita dicit: et factum est in una dierum et ipse sedebat docens, et erant Pharisaei sedentes et legis doctores, qui uenerant ex omni castello Galilaeae et Iudaeae et Hierusalem, et uirtus erat domini ad sanandos eos. et ecce uiri portantes in lecto hominem, qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. et non inuenientes qua parte illum inferrent prae turba asin medium ante Iesum. quorum fidem ut uidit, dixit: homo, dimittuntur tibi peccata tua, et cetera. remanet igitur quaestio inter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam in ciuitate domini factum sit, Marcus autem in Capharnaum. quae difficilius solueretur, si Mattheus etiam Nazareth no
Abbreviated transcription (Latin):
ut ille qui homini dimittebat intellegeretur ds̃: Marcus uero hoc dixit :
qđ et mattheus : sed nondixit confide: potuit quidem et ita dici confide
homo : dimittuntur tibi peccata filii : aut confide fili : dimittuntur tibi peccata
homo: aut quelibet uerbaũ ordine congruente : Illud sane potest mouere q̃đ
deisto paralitico mattheus ita narrat: et ascendens in nauiculã trans fretaut
etuenit inciuitatẽ suã : Et ecce offerebant ei paraliticũ iacentẽ in lecto. mar¬
cus autẽ non hoc in eius ciuitate factum dicit. quae utiq nazareth uocatur. sed
cafarnaum: qđ ita narrat: Et iterũ intrauit capharnaum post dies: et auditũ
ẽ qđ indomo esset: et conuener̃ multi : it aut non caperent: neq ad ianuã
ec loquebatur eis uerbum : Et uener̃ ferente s adeũ paraliticũ qura quattuco
portabatur : Et cũ non possent offerre eum illi prȩcurba : nud auerunt tec¬
tũ ubierat et pate facientes submiserunt grabattum inquo paraliticus iace¬

Expanded text:
l etiam ut ille qui homini dimittebat intellegeretur deus. Marcus uero hoc dixit, quod et Mattheus, sed non dixit confide. potuit quidem et ita dici \'confide, homo, dimittuntur tibi peccata, fili ? , aut confide, fili, dimittuntur tibi peccata, homo\', aut quolibet uerborum ordine congruenti. Illud sane potest mouere quod de isto paralytico Mattheus ita narrat: et ascendens in nauiculam transfretauit et uenit in ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, Marcus autem non hoc in eius ciuitate factum dicit, quae utique Nazareth uocatur, sed Capharnaum, quod ita narrat: et iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur et cum non possent offerre eum illi prae turba nudaverunt tectum ubi erat et patefacientes submiserunt grabattum in quo paralyticus iace
Abbreviated transcription (Latin):
dum istum diuitẽ : cuidicitur : Vende omniaquae habes: quẽ nunc isti co¬
cõmemorant ex ordine quo pariter eunt : Nam ibi etiã lucas deistis paruu¬
lis antequam diuitis faciat mentionẽ quem ad modum et istȩ ñon preter¬
mittit : De illoergo diuite quiquerit quidbonifaciat ut uitã aeternami
consequatur : Potest uidere distare aliquid qđ secundũ mattheum dicitur
quidine incerrogas debono secundum illos autẽ quid me dicisbonũ nã quidme
pnterrogas debono Ad illud magis referripotest qđ ait ille quaeren squadbone
faciani ibienim etbonũ nominauit et interrogatioẽ magister autẽ paneo i¬
nou dieũ in terrogatio : commodissime ergo intellegitur utrumq dictũ :
quod inedicis bonum et interro gasme debona CI xiui: Sequitir matcheu
st dicit E tascendens ihs̃ hiero solimam ad sumpsit duo decim discir pulos

Expanded text:
dum istum diuitem, cui dicitur: uende omnia quae habes, quem nunc isti dum istum diuitem, cui dicitur: uende omnia quae habes, quem nunc isti commemorant ex ordine, quo pariter eunt. nam ibi etiam Lucas de istis paruulis, antequam diuitis faciat mentionem, quemadmodum et isti, non praetermittit. de illo ergo diuite, qui quaerit, quid boni faciat, ut uitam aeternam consequatur, potest uideri distare aliquid, quod secundum Mattheum dicitur: quid- me interrogas de bono? secundum illos autem: quid me dicis bonum? nam quid me interrogas de bono? ad illud magis referri potest quod ait ille quaerens: quid boni faciam? ibi enim et bonum nominauit et interrogatio est, magister autem bone nondum est interrogatio. commodissime ergo intellegitur utrumque dictum: quid me dicis bonum et interrogas me de bono?5 LXIIII. Sequitur Mattheus et dicit: et ascendens Iesus Hierosolyma adsumsit duodecim discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
prius ponit: tam quam illi priori : quã mattheus intermisit ecoũ responsioni
redditã : nihil deperire iudicans ueritatẽ: quocũq loco eisdem ipsis uerbis quae
bis dixerant redderetur : qm̃ ipsis uerbis eam reddiderat dñs CLxIII et
Sequitur mattheus.: Tunc oblati sunt ei paruuli: ut manus eis inponeret et
oraret : discipuli autẽ increpabant eis et cetera usq ad illud ubiait: multis
enĩ uocati pauci autẽ electi : Hunc cũ mattheo marcus ordinẽ tenuit: sed de
conductis operariis ad uineam: solus mattheus interponit: Lucas autẽ cum
cõmemoras set illud qđ eis dixit quaerentibus interse quisnam maior eẽt:
ad iurxit de illo quem uiderunt eicientẽ demonia: Cum eum non sequeretu
inde iamdigreditur abistis duobus. ubiait eum firmasse faciem suam ut iret
inhierus alem : ac post multa interposita : occurrit eis rursus ad cõmemoran¬

Expanded text:
prius ponit. tamquam illi priori, quam Mattheus intermisit, eorum responsioni prius ponit. tamquam illi priori, quam Mattheus intermisit, eorum responsioni redditam, nihil deperire iudicans ueritati, quocumque loco eisdem ipsis uerbis quae bis dixerant redderetur, quoniam ipsis uerbis eam reddiderat dominus. Sequitur Mattheus: tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret. discipuli autem increpabant eis, et cetera usque ad illud ubi ait: multi sunt enim uocati, pauci autem electi. hunc cum Mattheo Marcus ordinem tenuit, sed de conductis operariis ad uineam solus Mattheus interponit. Lucas autem cum commemorasset illud quod eis dixit quaerentibus inter se, quisnam maior esset, adiunxit de illo quem uiderunt eicientem demonia, cum eum non sequeretur; inde iam digreditur ab istis duobus, ubi ait eum firmasse faciem suam, ut iret in Hierusalem, ac post multa interposita occurrit eis rursus ad commemoran
Abbreviated transcription (Latin):
iugum ꝓhibentẽ : Cum ergo uoluntas loquentiũ. cuidebent uerba seruire ab
euangelista utrumq monstratasit : nihil inter ẽ: quam diuersus inter ambo
fuerit narrandi modus : dum ab eadem ueritate neuter abs cederet: potest
etiã hoc intellegi : qđ sicut dicit marcus prius eos de uxore dimittenda interrogan¬
tes dñs uicissim interrogaret. quid eis preceperit morses : quicum respondissent
morsen permisisse libellum repudii scribere et dimittere : respondit eis de
ipsalege ꝑmorsendata : quomodo ds̃ constituerit coniugium masculi et femin
dicens ea quaȩ ponit mattheus : Id ẽ non legistis quia qui fecit ab intiomas oulũ &fem¬
r: quibus auditis illiid qđ ei primo interroganti responderant : repetiuerunt:
dicentes : quidergomor ses mandauit dare libellum repudii et dimittere
Tuncihm causa ostendisse duritiae cordis ipsorũ : quem marcus breuitatis cau

Expanded text:
iugum prohibentem. cum ergo uoluntas loquentium, cui debent uerba seruire. ab iugum prohibentem. cum ergo uoluntas loquentium, cui debent uerba seruire. ab euangelista utroque monstrata sit, nihil interest, quam diuersus inter ambos fuerit narrandi modus, dum ab eadem ueritate neuter abscederet. Potest etiam hoc intellegi, quod, sicut dicit Marcus, prius eos de uxore dimittenda interrogantes dominus uicissim interrogarit, quid eis praeceperit Moyses, qui cum respondissent Moysen permisisse libellum repudii scribere et dimittere. respondit eis de ipsa lege per Moysen data, quomodo deus instituerit coniugium masculi et feminae, dicens ea quae ponit Mattheus, id est: non legistis, quia qui fecit ab initio masculum e quibus auditis illi id quod ei primo interroganti responderant repetiuerunt dicentes: quid ergo Moyses mandauit dari libellum repudii et dimittere? tunc Iesum causam ostendisse duritiae cordis ipsorum, quam Marcus breuitatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
pernanẽ iiibsil inter ẽe utrũ dño separationẽ ꝓhibenti et sententiã suã delogo
firinao tripsi intulerint questionem de libello repudii ꝑcundem moy sensibi
puons so ꝑ qeĩ et illud seriptũ ẽ. qđ ds̃ coniunxerit masculũ et feminã : An hoc
idem ill: dep̃cepto monsi eos interroganti responderint. N am ei uoluntas
cius ita sehabebat ut non eis red deretrationẽ : Cur illud moyses ꝑmiserit nisi prius
ipsi hoc cõmemorassent : Quae uoluntas eius ea quã marcus posuit interrogatione
significata ẽ : Et illorũ uoluntas ipsa erat: ut de auctoritate moysi qm̃ manda¬
uit dare libellũ repudii : tamquã concluderint eũ separationẽ sine dubio uetatu¬
rum .: Hoc enim dicturi etiã temptantes accesserant: quae uoluntas eqrũ sic ex¬
pressa ẽ ꝑmattheum: ut non eos eẽ cõmemoraret interrogatas. sed ultro
intulisse demandato morsi : quo uelud conuincerent dñm separationẽ con¬

Expanded text:
tionem prohibenti et sententiam suam de lege firmanti ipsi intulerint quaestionem de libello repudii per eundem Moysen sibi permisso, per quem et illud scriptum est quod deus coniunxerit masculum et feminam, an hoc idem illi de praecepto Moysi eos interroganti responderint. nam et uoluntas eius ita se habebat, ut non eis redderet rationem, cur illud Moyses permiserit, nisi prius ipsi hoc commemorassent, quae uoluntas eius ea quam Marcus posuit interrogatione significata est, et illorum uoluntas ipsa erat, ut de auctoritate Moysi, quoniam mandauit dari libellum repudii, tamquam concluderent eum separationem sine dubio uetaturum: hoc enim dicturi etiam temtantes accesserant. quae uoluntas eorum sic expressa est per Mattheum, ut non eos esse commemoraret interrogatos. sed ultro intulisse de mandato Moysi, quo uelut conuincerent dominum separationem con
Abbreviated transcription (Latin):
mieit que aoe gisie to br euiter hoc depillo cũ testimonio eti ã pphee q̃đ
nat ebreus adinbet lonuoetiã tostimonio ꝓphetico aluquantũ duerse cuangelistarũ¬

Expanded text:
miserit, interponit tamen breuiter hoc de pullo cum testimonio etiam prophetae, quod miserit, interponit tamen breuiter hoc de pullo cum testimonio etiam prophetae, quod Mattheus adhibet. in quo etiam testimonio prophetico aliquantu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã marcus atedi eodem or dine custodico Lucasat d i lubeobo incipo¬
ratum quata dome morans quae isti preter posepar e dose dcbiero fet en cips
publi canorurno eequedam in parabolis dicta: Posthacẽ tipse oecurrit cisad
hulus puloi comemoratione : in quosedit ibis⁊ nec moueat qđ matibes etasinã
dius erbusom tioter autẽ de asina tacent al pemoetiã terori hande ẽ aillbous¬
gila qupadle qui n quagenus et centenis dis cumbentibus Cũ duique paribus
turbe pasceentir supra in sinuauimus qua insinuata non debepe hoc uarde¬
om ouorisser torer. Neas iattheus ita depullo ta cuisset: que admodã ab de
asiaitacuer : utime cite contrarium putaretur: qdunus asina dit̃ ali pullu
asine: quantominus imoueri oportet quia unus iea cõneqora lllasrco der
a omemor aere or quan tominus ut aius uinũ alius utrũq Iohannes quoq cũ
camem qu admo du dñs chs cipulos suos adhec animalianis eibi ad docentꝗ

Expanded text:
etiam Marcus narrat eodem ordine custodito. Lucas autem in Hiericho inmoratur quaedam commemorans quae isti praetermiserunt de Zaccheo principe publicanorum et quaedam in parabolis dicta. post haec et ipse occurrit eis ad huius pulli commemorationem, in quo sedit Iesus. nec moueat quod Mattheus et asinam dicit et pullum, ceteri autem de asina tacent. immo etiam recordanda est illa regula, quam de quinquagenis et centenis discumbentibus, cum quinque panibus turbae pascerentur, supra insinuauimus. qua insinuata non deberet hoc iam permouere lectorem, nec si Mattheus ita de pullo tacuisset, quemadmodum illi de asina tacuerunt, ut maxime contrarium putaretur, quod unus asinam dixit, alii pullum asinae; quanto minus moueri oportet, quia unus ita commemorauit asinam, de commemoret, quanto minus, ut alius unum, alius utrumque! Iohannes quoque, cum taceat, quemadmodum dominus discipulos suos ad haec animalia sibi adducenda
Abbreviated transcription (Latin):
en sergonsi cabant dñmistahel ihs autẽ conuocatis discipulis aius dncie
duconto: et orberqus dt oduo uam pseuerant mecum : et non habent qđ man¬
dusent ⁊ et ceresa usqiadillud ubait E rant auie quimandabeue ⁊ quat¬
tom pamnliab ompnũ extea paruulos et mulieres hoc aliud iniracusũ desep¬
tem panibus ei paucis pis cibus etiã marcus cõmemorat eodepene e tdes
ordino nosi quia incerponit qđ nullus alius dicit desurdo: cuidns auresape

Expanded text:
abant deum Israhel. Iesus autem conuocatis discipulis suis dixit: misereor turbae, quia triduum iam perseuerant mecum et non habent quod manducent, et cetera usque ad illud ubi ait: erant autem qui manducauerunt quattuor milia hominum extra paruulos et mulieres. hoc aliud miraculum de septem panibus et paucis piscibus etiam Marcus commemorat eodem paene etiam ordine, nisi quia interponit quod nullus alius dicit de surdo, cui dominus aur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ peccatores s̃ diligi arbitretur axp̃o. :Cum et illa similitudo deegrotis bene
intimet quiduelit ds̃ uocando peccatores. tam quã medicus egros: utiq: ut ab
iniquitatẽ taquã ab egritudine saluifiant: quod fit ꝑpenitentiã : Item quod
dicit mattheus. Tunc accesser̃ ad eum discipuli iohannis dicentes quare nos
et pharisei ie iunamus frequenter : Marcus similiter intulit dicens: et eran
discipuli iohannis et pharisei ieiunantes: et ueniunt et dicunt illi : Cur disci¬
puli iohannis et pharisecaũ ieiunant. nisi quod iste putari potest addidisse
phariseos quod simul cum discipulis iohannis hoc dixerint. cum mattheus
tantũ discipulos iohannis hoc dixisse ꝑhibeat: Sed uerba ipsa qua illos dixisse
apudmarcum legitur: magis indicant alios hoc dixisse de aliis: Idest conuiuas
qui ad erant uenis se adiħm: quia ieiun ab ant discipuli iohannis ẽtpharisei,

Expanded text:
quod peccatores sunt diligi arbitretur a Christo, cum et illa similitudo de aegrotis bene quod peccatores sunt diligi arbitretur a Christo, cum et illa similitudo de aegrotis bene intimet, quid uelit deus uocando peccatores tamquam medicus aegros, utique ut ab iniquitate tamquam ab aegritudine salui fiant, quod fit per paenitentiam. Item quod dicit Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus frequenter? Marcus similiter intulit dicens: et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes, et ueniunt et dicunt illi: cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant? nisi quod iste putari potest addidisse Pharisaeos, quod simul cum discipulis Iohannis hoc dixerint, cum Mattheus tantum discipulos Iohannis hoc dixisse perhibeat. sed uerba ipsa, quae illos dixisse aput Marcum legitur, magis indicant alios hoc dixisse de aliis, id est conuiuas qui aderant uenisse ad Iesum, quia ieiunabant discipuli Iohannis et Pharisaei,
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea etiã mattheus et marcus de illo discipulis eius hoc obiectũ eẽ
narrarunt: Quia cum et dediscipulis dicebatur magistro magis obicie¬
batur : quẽ sec tando imitabantur. Vna ergo sententia ẽ: et tan tomelius
insinuata : quanto quibus dam uerbis manente ueritate uariata Item quod
mattheus refert dñm respondisse. non ẽ opus ualentibus medicus sed maleha¬
bentibus. Euntes autẽ discite quid ẽ misericoadiã uolo et non sacrificium.
non enim ueni uocare iustos sed peccatores : Marcus quoq: etlucas eis dem
paene uerbis eandem sententiã tenuer̃ : nisi quodambono interponunt illu
ex propheta testim onium : miseri cordiã uolo quã sacrificium : Lucas autẽ
cum dixisset. non ueniuocare iustos sed peccatores: addidit inpenitentiã
quod ad explanandã sententiã ualet : nequis quã peccatores obhoc ipsum

Expanded text:
propterea etiam Mattheus et Marcus de illo discipulis eius hoc obiectum esse propterea etiam Mattheus et Marcus de illo discipulis eius hoc obiectum esse narrarunt, quia, cum et de discipulis dicebatur, magistro magis obiciebatur, quem sectando imitabantur. una ergo sententia est, et tanto melius insinuata, quanto quibusdam uerbis manente ueritate uariata. item quod Mattheus refert dominum respondisse: non est opus ualentibus medicus, sed male habentibus. euntes autem discite, quid est: misericordiam uolo et non sacrificium. non enim ueni uocare iustos, sed peccatores, Marcus quoque et Lucas eisdem paene uerbis eandem sententiam tenuerunt, nisi quod ambo non interponunt illud ex propheta testimonium: misericordiam uolo quam sacrificium. Lucas autem cum dixisset: non ueni uocare iustos, sed peccatores, addidit in paenitentiam, quod ad explanandam sententiam ualet, ne quisquam peccatores ob hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis eius quare cum publi canis et peccatoribus manducat magister uester
Totidem paene uerbis hoc ait et marcus: quare cum publicanis et peccatorib:
manducat etbibit magister uester : Precermissumẽ ergo amattheo qđ iste
ad didit bibit: sed quid ad rem cum plenasit sententia insinuans pariter con¬
uiuantes Lucas autẽ aliquanto differentius hoc uidetur cõmemorassee
Et murmurabant inquidpharisei et scribȩ eorũ dicentes ad discipulos eius
quarecum publicanis et pecca toribus manducatis etbibitis non utiq ma¬
gistrum eerũ uolens illic intellegi sed simul omnibus. et ipsi et discipulis
eius hoc obiectum insinuans: Non tantũ ei dictũ sed illis: quodet  de
ipso et de illis acciperetur : Nam utiq et ipselu cas ita dicit dñm respon¬
disse: non ueniuotare iustos. sed peccatores in penitentiã quod non eis respon¬
disset: nisi quod dixerant manducatis etbibitis ad ipsũ maxime ꝑtineret

Expanded text:
discipulis eius:quarecumpublicanis et peccatoribus manducat magister uester? totidem paene uerbis hoc ait et Marcus: quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister uester? praetermissum est ergo a Mattheo quod iste addidit bibit. sed quid ad rem, cum plena sit sententia insinuans pariter conuiuantes? Lucas autem aliquanto differentius hoc uidetur commemorasse. et murmurabant, inquit, Pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? non utique magistrum eorum nolens illic intellegi, sed simul omnibus, et ipsi et discipulis eius, hoc obiectum insinuans, non tamen ei dictum, sed illis, quod et de ipso et de illis acciperetur. nam utique et ipse Lucas ita dicit dominum respondisse: non ueni uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. quod non eis respondisset, nisi quod dixerant manducatis et bibitis ad ipsum maxime pertineret.
Abbreviated transcription (Latin):
anus uers insibi dehoeseruo centurionis mat cheus iucasq lconsentiant
mat ebeus en godict a ecessit adeum centurio rogans cum etdicens puer
meus iacet in domo paraliticus cunuudetur epgns cunti etslicenis pue
Eteũ audis sec deibũ misit adeum seniores iudeomerega seioa ait lanis et

Expanded text:
amus, utrum sibi de hoc seruo centurionis Mattheus Lucasque consentiant amus, utrum sibi de hoc seruo centurionis Mattheus Lucasque consentiant Mattheus enim dicit: accessit ad eum centurio rogans eum et dicens: puer meus iacet in domo paralyticus. cui uidetur repugnare quod ait Lucas: et cum audisset de Iesu, misit ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
sit adillum centurio rogans eum et dicens  dñe puermeus iacet indomopa¬
raliticus et maletorquetur: et cetera usq ad eum locũ ubiait : et sanatuse
puer ex illahora: hoc de puero centurionis etiamlucas cõmemorat N
sicut iste postleprosum mundatum quem ille postea recordatus cõmemer au
Sed postfinem illius prolixioris sermonis: qđ ita coniungit : Cum autẽ im¬
plesset omnia uerba sua in auribus plebis. intrauit capharnaum: Centuri¬
onis autẽ cuiusdam seruus malehabens erat moriturus. qui illierat p̃tiosus
et cetera usque in eum locũ quo sanatus ẽ: hic intellegendũ ẽ cum implesses
quidem omnia uerba sua in aurib plebis intrasse xp̃m capharnaum hoc ẽ¬
quia nonan toquã hes iuereba terminas set intrauit Sednonẽe ex pressm
locosuo mathieusenterponit Iste aute postea ebesndo inunlatusg qud̃¬

Expanded text:
sit ad illum Centurio, rogans eum, et dicens: Domine, puer meus jacet in domo pasit ad illum Centurio, rogans eum, et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur, et caetera, usque ad eum locum ubi ait, Et sanatus est puer ex illa hora . Hoc de puero Centurionis etiam Lucas commemorat: non, sicut iste, post leprosum mundatum, quem ille postea recordatus commemoravit, sed post finem illius prolixioris sermonis, quod ita conjungit: Cum autem implesset omnia verba sua in aures plebis, intravit Capharnaum: Centurionis autem cuiusdam seruus male habens erat moriturus, qui illi erat pretiosus, et cetera usque in eum locum, quo sanatus est. hic intellegendum est, cum implesset quidem omnia uerba sua in aures plebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc equia non, antequam haec uerba terminasset, intrauit, sed non esse expressum, loco suo Mattheus interponit, iste autem postea recordatur. Iam ergo uide
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ quae in latere montis erat: et multas turbas capere poterat : At que
ibistetisse donec ad eum turbe congregarentur: acpostea cum dixisset ac
cessisse propinquius discipulos eius atque ita illis ceterisque turbis presen¬
tibus unum habuisse sermonẽ : quem mattheus lucasq narrar̃ diuerso nar¬
randimodo sed eadem ueritate rerum et sententiarum : quas ambo dixer̃
lam enim premonuimus. quod et nullo premonente unicuiq: sponte uiden¬
dum fuit: Siquis pretermittat aliquid quod alius dicatꝰ non eẽ contrarum:
nec si alius alio modo aliud dicat dum eadem rerum sententiarumq ueritas
explicetur : ut quod mattheus ait. cum autẽ descendisset demonte : simul
etiã de illo cam pestriloco qui inlatere montis eẽ potuit intellegatur: dem¬
de mattheus deleproso mundato narrat qđ etiã marcus eclucas similiter:
Posthac mattheus sequitur et dicit: cum autẽ introisset capharnaum: acces

Expanded text:
litatem, quae in latere montis erat, et multas turbas capere poterat, atque litatem, quae in latere montis erat, et multas turbas capere poterat, atque ibi stetisse, donec ad eum turbae congrecessisse propinquius discipulos eius adque ita illis ceterisque turbis praesentibus unum habuisse sermonem, quem Mattheus Lucasque narrarunt diuerso narrandi modo, sed eadem ueritate rerum et sententiarum, quas ambo dixerunt. iam enim praemonuimus, quod et nullo praemonente unicuique sponte uidendum fuit, si quis praetermittat aliquid quod alius dicat, non esse contrarium, nec si alius alio modo aliquid dicat, dum eadem rerum sententiarumque ueritas explicetur, ut quod Mattheus ait cum autem descendisset de monte, simul etiam de illo campestri loco, qui in latere montis esse potuit, intellegatur. deinde Mattheus de leproso mundato narrat, quod etiam Marcus et Lucas similiter. XX. Post haec Mattheus sequit
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinaeius: potest uideri discipularũ turbas dixisse. ex quibus illos duo¬
decim elegerat : quod uero mox ait. Cum autẽ descendisset demonte se¬
cutȩ sunt eum turbȩ multȩ. Et ecceleprosus ueniens ad orabateum : potest
intellegi postutrumque sermonem factũ fuisse : non solum quem matcheus
uerum etiam quemlucas interponit : Neque enim apparet post descensionẽ
demonte : quantum temporis fuerit interpositum: sed hoc solum uoluit
significare mattheus postillam descensionẽ multas turbas fuisse cum dño.
quando leprosum mundauit. non quantum temporis interfuerit : Preser¬
tim cum eundem leprosum lucas iam inciuitate posito dño dicat esse munda¬
tum: quod mattheus dicere non curauit: Qquam quam etiã illud possit occur
rere in aliqua excelsiore parte montis primo cumsolis discipulis fuis sedñm.
quando ex eis illos duodecim elegit. De inde cum eis descendisse non demon¬
te sed de ipsa montis celsitudine incampestrem locũ: id ẽ. in aliquã aequa¬

Expanded text:
doctrinam eius, potest uideri discipulorum turbas dixisse, ex quibus illos duodecim elegerat. quod uero mox ait: cum autem descendisset de monte, secutae sunt eum turbae multae, et ecce leprosus ueniens adorabat eum, potest intellegi post utrumque sermonem factum fuisse, non solum quem Mattheus, uerum etiam quem Lucas interponit. neque enim apparet post descensionem de monte quantum temporis fuerit interpositum, sed hoc solum uoluit significare Mattheus post illam descensionem multas turbas fuisse cum domino, quando leprosum mundauit, non quantum temporis interfuerit, praesertim cum eundem leprosum Lucas iam in ciuitate posito domino dicat esse mundatum, quod Mattheus dicere non curauit. Quamquam etiam illud possit occrere in aliqua excelsiore parte montis primo cum solis discipulis Dominum fuisse, quando ex eis illos duodecim elegit, deinde cum eis descendisse, non de monte, sed de ipsa montis celsitudine in campestrem locum, id est, in aliquam aequa
Abbreviated transcription (Latin):
principis sacer dotum qui dicebatur caiphas et consilium fecer̃ ut iħm dolote¬
nerent et occiderent: dicebant autẽ : non in diefesto neforte tumultds fieret
inpopulo Tunc abiitunus deduo decim quidicitur iudas scarioth ad principes
sacerdotum : et cetera : Inter illud enim qđ dictũ ẽ netumultus fieret in populo
et illud qđ dictũ ẽ. tunc abiit unus de duo decim qui dicitur iudas. Interpositi
ẽ illud debechania qđ recapitulando dixer̃ : quo nos pretermisso contexuimus

Expanded text:
m fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent. dicebant autem: non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas Scarioth, ad principes sacerdotum, et cetera. inter illud enim quod dictum est: ne tumultus fieret in populo, et illud quod dictum est: tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas, interpositum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt, quo nos praetermisso contexuimus
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ ẽ ner epugnare uideatur qđidem marcus ad ñodicit interrogatus
apbriseis quideis morses preceperat : atq ita illos interroganti respondisse
deperiisso sibi libello repudii cummattheus dixerit uerbis dñi quib ostende¬
rat exlege dm̃ coniunxisse masculum et feminã : et propterea non eos debere
abbomin e separari reculisse responsionem : quidergo morses mandauit dare

Expanded text:
s Pharisaeos, quid eis Moyses praeceperit, adque ita illos interroganti respondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus dixerit uerbis domini, quibus ostenderat ex lege deum coniunxisse masculum et feminam et propterea non eos debere ab homine separari, rettulisse responsionem: q
Abbreviated transcription (Latin):
non dabitur ei nisi signũ ionȩ: Hociam et alibi dixit idem mattheus : undeetiã
atq etiã retinendũ ẽ sepius dñm eadem dixisse : ut qđ exsistente contrariosolui
non potueritbis dictũ intellegatur: Hunc sane ordinẽ. et iã marcus tenens post
illud deseptẽ panib miraculũ hocidem subicit qđ mattheus. nisi qđ almanutha
qđ in quibusdã codicib legitur non dix̃ mattheus. sed magedan : Non autẽ dubi¬
tandũ ẽ eundẽ locũ eẽ sub utroq nomine : nã pleriq: codices. non habent etiã
secundũ marcũ nisi magedan : Nec illud moueat. qđ marcus nondicit respon¬
sũ eẽ quaerentib signũ decaelo idem qđ mattheus deiona sed ait dñm respon¬
disse signũ non dabitur ei : Intellegendũ ẽ enim: quale petebant: hoc ẽ. decelo
pret̃misit autẽ dicere deiona: qđ mattheus cõmemorauit : CLui¬
Sequitur mattheus: et relictis illis. abiit: et cũ uenissent discipuli eiustrans

Expanded text:
non dabitur ei nisi signum Ionae. hoc iam et alibi dixit idem Mattheus. unde etiam adque etiam retinendum est saepius dominum eadem dixisse, ut quod existente contrario solui non potuerit bis dictum intellegatur. hunc sane ordinem etiam Marcus tenens post illud de septem panibus miraculum hoc idem subicit quod Mattheus, nisi quod Dalmanutha, quod in quibusdam codicibus legitur, non dixit Mattheus, sed Magedan. non autem dubitandum est eundem locum esse sub utroque nomine. nam plerique codices non habent etiam secundum Marcum nisi Magedan. nec illud moueat, quod Marcus non dicit responsum esse quaerentibus signum de caelo, idem quod Mattheus de Iona, sed ait dominum respondisse: signum non dabitur ei. intellegendum est enim quale petebant, hoc est de caelo, praetermisit autem dicere de Iona, quod Mattheus commemorauit. Sequitur Mattheus: et relictis illis abiit. et cum uenissent disc
Abbreviated transcription (Latin):
qđ indomo dicit fuis se dñm. cum adillum uenit eadẽ mulier ꝓfilia sua
rogans : Mnattheus autẽ posset quidem facile intellegi dedomotacuisse
candẽ camenrem cõmemorasse: sedqm dicit discipulos it a suggessisse
dimitte illam qmclamat postnos : nihil uidetur aliud significare quam
post ambulantẽ dñm mulierẽ illã deprecatorias uoces emisisse : quo mo¬
doergo indomo nisiquia intellegendũ ẽ dixisse quidem marcum qđ in¬
trauerit ubierat ihs cũ eũ predixisset fuisse indomo : Sed quia mattheus
ait non respondit ei uerbum : dedit agnoscere qđ ambotacuer̃ in eosilen¬
tio egressũ fuisse iħm dedomo illa atq ita cetera contexuntur quaiam
inmullo discordant : qđ enĩ marcus cõmemorat ei dñm respondisso depane
filiorũ nonmittendo canibus illis interpositis dictũ ẽ quamattheus dic ta

Expanded text:
quod in domo dicit fuisse dominum cum ad illum uenit eadem mulier pro filia sua quod in domo dicit fuisse dominum cum ad illum uenit eadem mulier pro filia sua rogans. Mattheus autem posset quidem facile intellegi de domo tacuisse, eandem tamen rem commemorasse, sed quoniam dicit discipulos domino ita suggessisse: dimitte illam, quia clamat post nos, nihil uidetur aliud significare quam post ambulantem dominum mulierem illam deprecatorias uoces emisisse. quomodo ergo in domo, nisi quia intellegendum est dixisse quidem Marcum quod intrauerit, ubi erat Iesus, cum eum praedixisset fuisse in domo? sed quia Mattheus ait: non respondit ei uerbum, dedit agnoscere, quod ambo tacuerunt in eo, silentio egressum fuisse legum de domo illa. adque ita cetera contexuntur, quae iam in nullo discordant. quod enim Marcus commemorat ei dominum respondisse de pane filiorum non mittendo canibus, illis interpositis dictum est quae Mattheus dicta n
Abbreviated transcription (Latin):
transmare haec eum locutũ eẽ quȩ predicat iohannes: quando quidem ca¬
pharnaum quo dicuntur secundum iohannẽ transfretasse iuxta stagnũ ẽ
genesar ad quã t̃rã secundũ mattheum dicuntur ex isse Exlviiii.uscum
Sequitur itaq mattheus post illũ sermonẽ dñi ubi denonlotis manibus cum
phariseis egit atq ita conserit narrationis ordinẽ quantũ ipse transitus
indicatrerũ etiã quae consecute sunt seruans: Et egressus inquid indeibs
secessic in partes trriecsidonis: et ecce mulier cana nea a finib illis esdemo¬
sa damabat dicensei: miserere mei dñe fili dauid filia mea male ademo¬
no uexatur : qui non respondit ei uerbum: et ceterausq ad illudubiait
Omulier magna ẽ fidestua ffiat tibi sicutuis Ec sanataẽ filia illius exilla
hora moc demuliere chananea. etiã marcus cõmemorat eundẽ rerũges¬
tarũ ordine seruans nec ad ferens aliquã repugnantie questionẽ nisi

Expanded text:
trans mare haec eum locutum esse quae praedicat Iohannes, quando quidem Catrans mare haec eum locutum esse quae praedicat Iohannes, quando quidem Capharnaum, quo dicuntur secundum Iohannem transfretasse, iuxta stagnum est Gennesar, ad quam terram secundum Mattheum dicuntur exisse? Sequitur itaque Mattheus post illum sermonem domini, UDI de non lotis manibus cum Pharisaeis egit, adque ita conserit narrationem, ordinem, quantum ipse transitus indicat, rerum etiam quae consecutae sunt seruans: et egressus, inquit, inde Iesus secessit in partes Tyri et Sidonis. et ecce mulier Chananaea a finibus illis egreamauit dicens ei: miserere mei, domine, fili Dauid, filia mea male a demonio uexatur. qui non respondit ei uerbum, et cetera usque ad illud ubi ait: o mulier, magna est fides tua; fiat tibi sicut uis. et sanata est filia eius ex illa hora. hoc de muliere Chananaea etiam Marcus commemorat eundem rerum gestarum ordinem seruans nec afferens aliquam repugnantiae quaestionem. nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt : Tunc accesser̃ ad eũ abhiero solimis scribȩ et phariser dicentes : Quare
discipulitui trans grediuncur traditionẽ seniorũ: non enĩ lauant manussu¬
ascumpane manducant ÷ et cetera usque ad illud ubi ait: Non lotis autẽ manib
manducare non quo inquinat hominem : Haec et marcus cõmemorat: sine aliqua
repugnanciȩ questione : Quic quid enĩ diuerso modo ab alio dicitur : ab eadem
sententia non recedit: Iohannes autẽ ab illa nauicula ad quã dñs suprama
re ambulans uenit postea quam exierunt in terrã : morosuo insermone dñi
intentus eum ex occasione panis multa precipueque diuina locutũ eẽ cõme¬
morat: Postque ipsũ sermonẽ rursus in aliud atq aliud eius narratio subli¬
miter fertur: Nec tamen in eo qđ ab istis digreditur aliquidor dini istorũ
illius in alia transitus aduersatur : Quid enĩ ꝓhibet intellegere. et illos ẽẽ
sanatos ad ño dequib: narratmattheus et marcus et illis qui cum secuti sunt

Expanded text:
tes: quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum? non enim lauant manus suas, cum panem manducant. et cetera usque ad illud ubi ait: non lotis autem manibus manducare non coinquinat hominem. haec et Marcus commemorat sine aliqua repugnantiae quaestione; quidquid enim diuerso modo ab alio dicitur ab eadem sententia non recedit. Iohannes autem ab illa nauicula, ad quam dominus ambulans supra mare uenit, posteaquam exierunt in terram, more suo in sermonem domini intentus eum ex occasione panis multa praecipueque diuina locutum esse commemorat, postque ipsum sermonem rursus in aliud adque aliud eius narratio sublimiter fertur. nec tamen in eo quod ab istis digreditur aliquid ordini istorum illius in alia transitus aduersatur. quid enim prohibet intellegere et illos esse sanatos a domino, de quibus narrat Mattheus et Marcus, et illis qui eum secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
etqur quialiecas dexit quin qua genos iussos eẽ dis cumbere: mar clisuero
ei qun qua genos et̃ centenos. Qđ hicideo non mouit quia unus partesdiex
alber totu qurenĩ etĩa decentenis reculit hoc reculit qđ ills pamisttx
ribilitaq contrariũ ẽ uerũ tam si alius dequinquagenis tantũ comsmo¬
reasnos &lius ee itu decentenis ualde uiderotur ee contrarium̃ nec facio¬
ledinoser etur utrũq dictũ eẽ eunũ aut ab altero alieru abaliro ea
fore amor diõi & to am attentius consideratũ inueniri debuis se : quis non¬
fareani. Hoc ideo drei qduc exsistunt sepe aliqua eius modi qua parũ on¬
tendentib: Et temere iudicantib: contraria uide antur et non sint CxLUI¬

Expanded text:
lectorem, quia Lucas dixit quinquagenos iussos esse discumbere, Marcus uero lectorem, quia Lucas dixit quinquagenos iussos esse discumbere, Marcus uero et quinquagenos et centenos. quod hic ideo non mouet, quia unus partem dixit, alter totum. qui enim etiam de centenis rettulit, hoc rettulit quod ille praetermisit; nihil itaque contrarium est. uerum tamen si alius de quinquagenis tantum commemoraret, alius tantum de centenis, ualde uideretur esse contrarium; nec facile dinosceretur utrumque dictum esse, unum autem ab altero, alterum ab altero esse commemoratum: et tamen adtentius consideratum inueniri debuisfateatur? Hoc ideo dixi, quia existunt saepe aliqua ejusmodi, quae parum intendentibus et temere judicantibus contraria videantur, et non sint. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
nasponsi onẽ, Qdue roiabunxit: nisi forte nos eamus ec earauat netinẽ
banic turb ae escas uidetur ad responsionẽ philippi percimere s isi quocã
dełuteretis denarus taiuit Quam quam et in ipsius andre aosentent iupo¬
rest uos eleg: Et em̃ dicisset ẽ puerunus hic quihabet quinq erdeaceos
es duos pisces adunxit etiã ipso sed haec quid sunc inter tantos horedueres
nisi fortenos camius et ẽmarus in omnẽ hanc turbã escas : Ex qua uiniuersa
urie tate uerboẽ reruaite sentent iorũ quo concordia satssappanet
salibritor nos doceri ibilquanendũ in uerbis nisi loquentiũ uolircatẽ
uondem onst raende iniug lare debent omnes ueri dico naeraccuos usum de
bomime uel de angelo uł dedo aliquid n arrant horum enĩ uolunta suer ie
or omisetest nedeipsa interse aliquid discrepent: sane pretormitfere n
oporret hoc loco intentũ et adcotera quae lalia fuute occurrerint facere

Expanded text:
responsionem; quod uero adiunxit: nisi forte nos eamus et emamus in omnem responsionem; quod uero adiunxit: nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas, uidetur ad responsionem Philippi pertinere, nisi quod de ducentis denariis tacuit. quamquam et in ipsius Andreae sententia potest hoc intellegi; cum enim dixisset: est puer unus hic, qui habet quinque hordiacios et duos pisces. adiunxit etiam ipse: sed haec quid sunt inter tantos? hoc est dicere: nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas. Ex qua uniuersa uarietate uerborum, rerum autem sententiarumque concordia satis apparet salubriter nos doceri nihil quaerendum in uerbis nisi loquentium uoluntatem, cui demonstrandae inuigilare debent omnes ueridici narratores, cum de homine uel de angelo uel de deo aliquid narrant; horum enim uoluntas uerbis promi potest, ne de ipsa inter se aliquid discrepent. Sane praetermittere non oportet hoc loco intentum et ad cetera quae talia forte occurrerint facere
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ir e intellegitur ergo posthaec uerba dñm inspexisse multitudinem:
etd rxoss ẽ pbrlis̃ saos. qed iobannes cõmemorat : istiaut̃ p̃c̃miserunt : deinde qđ
phrliopus apud ioliannem respondithoc marcus adiscipulos responsuee come¬
merat uolens intellegibios et oreceterorũ philippum responsoris qcã cum
et plurabeni iponieguco ꝑsingulari usi tatissime ponere potuerunt Quid̃
ergo amobiliopius dacenierũ denariorum panes nonsufficiunt eis ci cunas¬
quisq imodicum quidaecipiathocẽ dicere qd ait marcus eunt e is nẽnnus
dui mos den aris panes et dabimus eis manducare qd ate comenictas
iobiannem dequinq panibus et duob piscibus suggessit hoc ceteripluralẽ
mespers. osigialani ponentes ex discipularũ ꝑsona reculer : Eclucas quidẽ
qd eoi ait norsant nob plusquã quinq panes et duo pisces andreae retulit

Expanded text:
cesse ire. intellegitur ergo post haec uerba dominum inspexisse multitudinem cesse ire. intellegitur ergo post haec uerba dominum inspexisse multitudinem et dixisse Philippo quod Iohannes commemorat, isti autem praetermiserunt. deinde quod Philippus aput Iohannem respondit, hoc Marcus a discipulis responsum esse commemorat uolens intellegi hoc ex ore ceterorum Philippum respondisse, quamquam et pluralem numerum pro singulari usitatissime ponere potuerunt. quid ergo ait Philippus? ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat, hoc est dicere quod ait Marcus: euntes ememus ducentis denariis panes et dabimus eis manducare. quod autem commemIohannem de quinque panibus et duobus piscibus suggessit. hoc ceteri pluralem numerum pro singulari ponentes ex discipulorum persona rettulerunt. et Lucas quidem quod enim ait: non sunt nobis plus quam quinque panes et duo pisces, Andreae rettulit
Abbreviated transcription (Latin):
tacuer̃ : neq hoc quaeritur qđ iste non dix. fuisse ibi etiã preterquinq. milia
uirorum mulieres et paruulos qđ dicit mattheus. et omnino iam certũ ẽe.
debet: et regulariter teneri intalibus questionibus neminẽ moueriopartere:
cũ ab alio dicitur qđ ab alio p̃t̃mittitur: sed quaeritur. quomodo eaquaedixer̃
uera sint omnia: nen arrationẽ alterius narrans. aliud alt̃ excludat: si enĩ
dñs secundũ narrationẽ iohannis. prospectis turbis quaesiuit aphylippo
temptans eũ unde illis escaedari possent : pot est mouere quomodo situerũ
qđ aliin arrauer̃: prius dixisse dño discipulos ut dimitteret turbas qͥuo
possint sibi alimenta emere deꝓximis locis : quibus illeres pondit secundum
mattheum : non habent necesse ire: date eis uos manducare : Cuietĩã mar¬
cus lucasqe consentiunt.: Tantũ hoc p̃t̃mittentes. qđ ait : non habent ne¬

Expanded text:
tacuerunt: neque hoc quaeritur, quod iste non dixit, fuisse ibi etiam praeter quinque millia tacuerunt: neque hoc quaeritur, quod iste non dixit, fuisse ibi etiam praeter quinque millia virorum, mulieres et parvulos, quod dicit Matthaeus. Et omnino jam certum esse debet, et regulariter teneri in talibus quaestionibus, neminem moveri oportere, cum ab alio dicitur quod ab alio praetermittitur. Sed quaeritur quomodo ea quae dixerunt, vera sint omnia, ne narrationem alterius narrans aliud alter excludat. Si enim Dominus, secundum narrationem Joannis, prospectis turbis, quaesivit a Philippo, tentans eum, unde illis escae dari possent; potest movere quomodo sit verum, quod alii narraverunt, prius dixisse Domino discipulos, ut dimittepossent sibi alimenta emere de proximis locis, quibus ille respondit secundum Mattheum: non habent necesse ire, date eis uos manducare. cui etiam Marcus Lucasque consentiunt tantum hoc praetermittentes quod ait: non habent ne