comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causam om̃s uestra. indignatio concitata sit quod dixerim uobis arrii patrem &
aliarum heresẽon radicem & parentem laudaro. Non deb&is & cũ uos rogarem Neita erraretis
&monerẽ contradixistis x tristiciam at quela crimas ad duxistis. Nonsolum autem mesed &
alios plurimos catholicosqui intererant. & ut intellego haec eom̃s indignati &iftesuror
& id urto comminamini quod mittitis aduersum meodia suscitanti srũpitis carita tẽ quã inuos habu
imus intantum ut feceritis nos &i ampenitentiã agere quare uobis communicauerimus : Ita orige¬
niscrroris. & dogmata defendentis simpliciter loquarnus secundũ quod scriptumẽ : Nec oculo nr̃o
parcimus ut noneffodiamus eum si nosscandalit auerit nec manui. nequepi si nob scandalum fecerit.¬
& uosergosi ue oculinp̃isi uemanus siue pedesfueritis similia sustinebitisquis enim catholicorum pos¬

Expanded text:
causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, contradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios plurimos catholicos, qui intererant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor et idcirco comminamini, quod mittetis adimus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores et dogmata defendentes. Simpliciter loquar: nos, secundum quod scriptum est, nec oculo nostro parcimus, ut non effodiamus eum, si nosscandalizauerit, nec manui nec pedi, si nobis scandalum fecerint. et uos ergo, siue oculi nostri siue mamis siue pes fueritis, similia sustinebitis. quis enim catholicorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
dicere dñe presta. lohanniut recte credat. nolinos intantum puta rerusti cos. ut haec
tã aꝑte dicerepotuerimus quã quã enĩ hoc in cordemeo seꝑ orem. tamen ut sim¬
pliciter fatear : Num quã in alienas aures ꝓtuli. nete uiderer par uipendere dilectis¬
sime : Quando aitẽ contẽplemus orationẽ secundũ ritũ misteriorũ & ꝓomnib: &
ꝓte quoque dicimus custodiillũ qui p̃dicatueritatẽ uł certe itatup̃s tadnẽ &
custodiut ille uerbũ p̃dic& ueritatis sicut occansio sermonis reculerit. & abu¬
erit oratio consequentiã quaꝓpt̃ obsecrote dilectissimȩ & ad uolutus pedibus
tuis p̃cor presta mihiatibiut salueris secuti scriptũ ẽ a generatione ꝑuersa & re¬
cede aliheresim. origenis &cacuinctis heresibus dilectissi me uideo enimquod ꝓpt̃hanc

Expanded text:
dicere: \'domine, praesta Iohanni, ut recte credat\'. noli nos in tantum putare rusticos, ut haec dicere: \'domine, praesta Iohanni, ut recte credat\'. noli nos in tantum putare rusticos, ut haec tam aperte dicere potuerimus. quamquam enim hoc in corde meo semper orem, tamen, ut simpliciter fatear, numquam in alienas aures protuli, ne te uiderer parui pendere, dilectissime. quando autem conplemus orationem secundum ritum mysteriorum, et pro omnibus et pro te quoque dicimus: \'custodi illum, qui praedicat ueritatem\' uel certe ita: \'tu praesta, domine, et custodi, ut ille uerbum praedicet ueritatis\', sicut occasio sermonis se tulerit et habuerit oratio consequentiam. quapropter obsecro te, dilectissime, et aduolutus pedibus tuis precor: praesta mihi et tibi, ut salueris, sicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. uideo enim, quod propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
no autẽ dixit qui acũ ei prbt rufinus. nescioqua alia. transitor aeloq: retur &iam. hoc
dixerit putas nealiquos ordinaturus ẽ sc̃fep̃s & hucusq: stetisse sermonẽ : Ego autẽ ephi¬
fanius. nec audiui quicquã nec respondi: Vnde dilectisime. nonte p̃ueni& furor. nec occup&
indignatio nec frustra mouearis & aliud dolenste. uertas ad alia & peccandi occasionẽ
inuenisse uidearis : Quod ꝓpheta deuit ans dnm p̃catur dicens: Non declinas cormeum
in uerba maliciȩ. ad excussandas excusatione s inpeccatis. illud quo que audiens
ad miratus sũ qđ quidã qui solent ultro citro quae portare rumus uilos & his quae
audierunt sc̃ ꝑ ad dere ut tristitia sut rixas inter fratres concertent. Te quoque tur ba¬
uerunt & dixerunt tibi quod in oratione . quando offerimus sacrificia dõ. soleamus ꝓte

Expanded text:
no autem dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam hoc no autem dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam hoc dixerit: \'putasne aliquos ordinaturus est sanctus episcopus?\' et hucusque stetisse sermonem. ego autem Epiphanius nec audiui quicquam nec respondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te uertas ad alia et peccando occasionem inuenisse uidearis. quod propheta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratus sum, quod quidam, qui solent ultro citroque portare rumusculos et his, quae audierunt, semper addere, ut tristitias, ut rixas inter fratres concitent, te quoque turbauerunt et dixerunt tibi, quod in oratione, quando offerimus sacrificia deo, soleamus pro te
Abbreviated transcription (Latin):
grandis ẽe & late patens ꝓuincia ordinarent presbiteros& xp̃i ecdesiaeꝓuiderent. Num¬
quom autẽ ego ordinauidiaconissas & ad alienas nis ꝓuinci as. Neque feci quã quam
ut ec clesiam scnderẽ quider gotibiui sum ẽ . sicgrauiter intumescere. iactari contra nos
ter admiratus sũ ꝗđ meis locutus esclerius. ad serenste ꝑ scm presbiterũ & abbam mo¬
nachorum gregorium mandas se mihi nequenquã ordinarẽ & ego hoc pollicitus sim
dicens: Nũ quidiuuenis sumus aut canonis ignoro: u diigitur ueritatem in ser mone
dĩ mehoc nec audis se nec nosse. nec istius sermonis penitus recordar suspicatus aut̃ẽ sũ ne
forsi tari inter multa quasi homo oblitus essem & ob hane causa scm̃ gregoriũi scisci ta¬
tisec tenonem prbrũ quicũ eo ẽ equib: abb gregorus respandit se hoc penitu s ignorare. ⁊e¬

Expanded text:
grandis esset et late patens prouincia, ordinarent presbyteros et Christi ecclesiae prouiderent. numgrandis esset et late patens prouincia, ordinarent presbyteros et Christi ecclesiae prouiderent. numquam autem ego ordinaui diaconissas et ad alienas misi prouincias neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum est sic grauiter intumescere et iactari contra nos ter admiratus sum, quod meis locutus es clericis adserens te per sanctum presbyterum et abbatem monachorum Gregorium mandasse mihi, he quemquam ordinarem, et ego hoc pollicitus sim dicens: \'numquid iuuenis sum aut canones ignoro?\' audi igitur ueritatem in sermone dei, me hoc nec audisse nec nosse nec istius sermonis penitus recordari. suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa quasi homo oblitus essem, et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitaet Zenonem presbyterum, qui cum eo est. e quibus abbas Gregorius respondit se hoc penitus ignorare. Ze
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii &ceteris fratribus & increpui mus eos quare nonscripsis sent suꝑ eocum an¬
te annum multos eorum queri audissemcur nonhaberent. quisibi dñi sacramenta
conficerent Rillum om̃s suo poscerent testimonio & grandem utilitatem in commu¬
ne monasterii testarentur quare tunc reꝑta oportunitate non scrpsissent. no¬
bis. Ne que suꝑ ordinatione eius ali quidpoposcissent. haecita acta sunt ut louitus
in caritate xp̃i quã te erga paruitatem. nr̃a habere. credebam quã quam in monasterio
ordinauerim & non in paro ecia quaetibi subiecta sit ouerebenedicta epis coporũ u priman¬
su& udo & bonitas & nr̃a rusticitas sensutuo & arbi tratudigna misericor dia dĩ. Nam
dere nom potueramus & miserunt adnos. &diaconos & yppodia conos quos suscepimus
si iscypriquȩ iuxta seerant ad me ȩ autem paro ecie uidebantur ecclesi amꝑtinere eo qđ

Expanded text:
nasterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum annasterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum ante annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas sensu tuo et arbitratu digna misericordia dei! nam dere non potueramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus siis Cypri, quae iuxta se erant, ad meae autem paroeciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & satis miratussum. quomodo dispensatio nedĩ ad noscũ ueneritclia conib monastt¬
ri & c&eris fratrib: ut mihi satis. facer& quia nescio quid aduersum eos habebam tristra
ae cũigiturcae lebrarecur collecta in ecdesia uillequȩ ÷ iux tamonasteriũ nr̃m ignorantẽ
cũ & nullã penitus habentem sus picionem ꝑ multosdia conos ad p̃endi iussimus & tenerihos
pponentes eitimorẽ dĩ. & compellentes ut minis trar& ualde que obtenebatur indignum c̃ẽ
se contestans uixergo compulimus cũ & sua dere potuimus testimoniis scripturarũ
& ꝓpositione mandatorum di & comministrass& in scĩssacrificus rursus cũ ingentidif¬
ficultate tento ore eius ordinauimus prłrx & his dem uerbis quibus ante a suase ra¬
mus inpulimus ut seder& inordine presbiterii. post haec scripsimus ad scõs prbros mo¬

Expanded text:
unde et satis miratus sum, quomodo dispensatione dei ad nos uenerit cum diaconibus monasteunde et satis miratus sum, quomodo dispensatione dei ad nos uenerit cum diaconibus monasterii et ceteris fratribus, ut mihi satisfaceret, quia nescio quid aduersum eos habebam tristitiae —, cum igitur celebraretur collecta in ecclesia uillae, quae est iuxta monasterium nostrum, ignorantem eum et nullam penitus habentem suspicionem per multos diaconos adprehendi iussimus et teneri os proponentes ei timorem dei et conpellentes, ut ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinauimus presbyterum et isdem uerbis, quibus antea suaseramus, inpulimus, ut sederet in ordine presbyterii. post haec scripsimus ad sanctos presbyteros mo
Abbreviated transcription (Latin):
sum prb̃m suꝑ quo debueras gratulari intellegens qđ obdĩtimorem. hoc sumus facere con¬
pulsi. Maxime cumnulla sit diuersitas in sacerdotiodĩ. & ubi utilitati ecdesie ꝓuidetur Na
& si singuli aec clesi ae. episcoporũ habent subseec desias quibus curam uidentur inpendere. &
nemosuꝑ alientim mensurã extenditur. łamen ꝓponer&cur omnib: caritas xp̃i inqua nulla¬
causa simulatio est nec considerandũ quid factũ sit. sed quo tẽpore & quomodo & in quibus
& quare factũ sit . Cũ enimuidissem qui amultitudo scorũ fratrum in monasterio consi
leuita nomini suo exercere sacrificia & laborare inhac partem monasterii qua exp̃ianorũ
p̃ apua salusẽ. Inuenire aut̃ & comp̃hendere seruumdũ nom posis quite & qđ graueonus
sacerdoti noll& suscipere sepe sugiebat sed nec aliud quis epis coporum faci lecum reppẽris

Expanded text:
um presbyterum, super quo debueras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conum presbyterum, super quo debueras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conpulsi, maxime, cum nulla sit diuersitas in sacerdotio dei et ubi utilitati ecclesiae prouidetur. nam, etsi singuli ecclesiae episcoporum habent sub se ecclesias, quibus curam uidentur inpendere et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponeretur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est; nec considerandum, quid factum sit, sed quo tempore et quo modo et in quibus et quare factum sit. cum enim uidissem, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consista nomini suo exercere sacrificia et laborare in hac parte monasterium, quae Christianorum praecipua salus est, inuenire autem et conprehendere seruum dei non posses, qui te et, quod graue onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed nec alius quis episcoporum facile eum repperiret —
Abbreviated transcription (Latin):
clericatus conducere nobis poterit qui non solum cogitatione & sensuuerf. & ser mone
peccamus : Audi quippe qđ tume as contranos &iras caris & minite scribere in extremo
fines terreutlocaꝓiunciasq: non nominem. Rubiẽ dĩtimor quinos deb& illotremore con¬
cutere qui dictus ad ñõe. Si quis i rascitur fratrisuo sine causa. reuserit iudicio: Non
quo magnoperecurem si scribas qđ tibi placuerit : Si scribebanture ñ & epistolebiblinȩ
iuxta i saiã & mietebantur suꝑ aquas q citocum scđo transeunt : Nihil tibi nocuinius nihil in¬
iuriȩ fecimus Nec quicquam uiolenter extorsimus in monasterio fratrum & fratrum peregrno
communionis quoq tuȩ coeperunt habere discordiam. Ne uiderentur quadã duriuia & conscien¬
tia antique fidei abecclesia. separarior dinauimusdiaconum &p quam ministrauit. Rur

Expanded text:
clericatus conducere nobis poteclericatus conducere nobis potepeccamus — audiui quippe, quod tumeas contra nos et irascaris et miniteris scribere in extremos fines terrae, ut loca prouinciasque non nominem —, et ubi est dei timor, qui nos debet illo tremore concutere, qui dictus a domino est: si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio? non quo magnopere curem, si scribus, quod tibi placuerit — scribebantur enim et epistulae biblinae iuxta Esaiam et mittebantur super aquas, quae cito cum saeculo transeunt —: nihil tibi nocuimus, nihil iniuriae fecimus nec quicquam uiolenter extorsimus. in monasterio fratrum — et.fratrum peregrinocommunionis quoque tuae coeperunt habere discordiam -, ne uiderentur quadam duritia et conscientia antiquae fidei ab ecclesia separari, ordinauimus diaconum et, postquam ministrauit, rurs
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ tuorũ sanguiscius suꝑnos & suꝑ filios nr̃os &uenite occidamuseũ & nostra erit
hereditas ⁊ non habemus regẽ nisi e sart̃ : Habes quod elegisti usq ad si nẽ mundi seruiturus
es cȩsarido necgentiũ introeat plenitudo & sic om̃is isrł saluusfi&. ut quondã erat in ca¬
pite uersatur in caudã: Haectibiuir eloquentis sime induplicis p̃future honore trans ac¬
to nunc in xp̃ohonoratior tumultuaria & breui lucubratione dictaiine uideer amni¬
nor &icere : Eodẽ eñi tẽpore. immo eodẽ die mihi & lit terȩtuȩ sedite sunt & mȩ ȩ expe¬
tite ut aut tacendũ fuerit aut incuncto eloquio. respondendũ quorũ alterũ pudoris al¬
abuti in suꝑbi ã. sed custodiã mandatorũ dĩ & obseruatione diligentisima hoc ẽẽ qđ
dicimur: Sienim scã scribtura loquitur clericorũ Non ꝓderunt eis que ad rogantia

Expanded text:
parentum tuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenite, occidamus eum et nostra erit parentum tuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenite, occidamus eum et nostra erit hereditas et: non habemus regem nisi Caesarem. habes, quod elegisti: usque ad finem mundi seruiturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo et sic omnis Israhel saluus fiat, ut, qui quondam eiat in caput, uertatur in caudam. Haec tibi, uir eruditissime, in duplicis praefecturae honore transacto nunc in Christo honoratior, tumultuaria et breui lucubratione dictaui, ne uiderer omnino reticere. eodem enim tempore, immo eodem die mihi et litterae tuae redditae sunt et meae expeditae, ut aut tacendum fuerit aut incompto eloquio respondendum, quorum alterum pudoris, alabuti in superbiam, sed custodia mandatorum Dei, et observatione diligentissima hoc esse quod dicimur. Si enim sancta Scriptura loquitur: « Cleri eorum non proderunt eis : quae arrogantia
Abbreviated transcription (Latin):
io sedeth s acerdotemagnoq passi sitis a medis egiptiis machedonib: que non numeronec
tibi ad ducã in memoriam antiochuni epiphanencrudelis siniu omniũtsyrannort̃.
nec non pompelũ labiniũ scaurũ uarũ cassiũ sossiũ quȩ replicabo quicius urbib: & p̃ci¬
pue in sulta uere hiero solime ad extremũ subuespassiomun & tito urbs capta tẽ plũ¬
quȩ subuersũ ẽ. De in de ciuitatesus que ad adrianũ pricipem ꝑ quin quaginta annosman
romanis & captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos quo modo de mentismus
quandã dĩ qui nunc quã tui oblituse. nunc ꝑtanta spacia tẽ plorũ mi seristius: Non
ad diicitur ut soluat captiuitatẽ &ut uerus dicã expeccatũtibimittat anti chiristum
ob qd inquã facinus &tã exe crabile scelus auertit ateoculos suos ignoras : Memento uocis

Expanded text:
Iosedech, sacerdote magno. quae passi sitis a Medis, Aegyptiis Macedonibusque, non numero nec Iosedech, sacerdote magno. quae passi sitis a Medis, Aegyptiis Macedonibusque, non numero nec tibi adducam in memoriam Antiochum Epiphanen, crudelissimum omnium tyrannorum, nec Gnaeum Pompeium, Gabinium, Scaurum, Uarum, Cassium Sossiumque replicabo, qui tuis urbibus et praecipue insultauere Hierosolymae. ad extremum sub Uespasiano et Tito urbs capta templumque subuersum est. deinde ciuitatis usque ad Adrianum principem per quinquaginta annos mansRomanis et captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. quomodo clementissimus deus, qui numquam tui oblitus est, nunc per tanta spatia temporum miseriis tuis non adducitur, ut soluat captiuitatem et, ut uerius dicam, expectatum tibi mittat antichristum ? ob quod, inquam, facinus et tam execrabile scelus auertit oculos suos ? ignoras ? memento uocis
Abbreviated transcription (Latin):
magnã & eodẽ patre adsiliũ : postula a me &dabotibi gentes hereditatẽ tuã & possessionẽ
tuã tes minosterra : Ita ꝑcius ꝑesaiã parumtibi ÷ ut sis puerm̃s ad suscitandas trib: iacob
& faces uł reliqui as isrł congregandas. dedite inlucẽ cunctis gentib: ut sis saluator umi uer¬
Scripta autẽ eẽ ꝓ nob in quosfinẽ scłorũ decurrerunt : Multa iudeȩ scelera conmisifacunc¬
tis crcata seruistinationib: obqđ faccũ utique ꝓpt̃ idolatriã cũq: seruires crebomiser¬
tus tui ẽ ds̃ misit iudices &saluatores quite de famulatumoabitarũ &s ã maritarum
philistiim quoq: & diuer sarum gentiũ liberart̃ nouissime subregib: offendistidm̃ &
om̃is tuapumcia babillonia uasteite: deleta ẽ ꝑ lXX an nos templi solitudo ꝑ mansit
ACyroregeꝑsarũ ẽ laxata captiuitas es ara hoc& nee mia plenissime referunt. ex¬
structũ ẽ tẽplũ subdariorege ꝑsarũ atq: moedorũa terobabel siliosalathiel &ie su filio¬

Expanded text:
dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae et apertius per Esaiam: parum tibi est, ut sis puer meus ad suscitandas tribus Iacob et faeces — uel reliquias — Israhel congregandas. dedite in lucem cunctis gentibus, ut sis saluator uniuerscripta autem esse pro nobis, i n quos fines saeculorum decucurrerunt. Multa, Iudaee, scelera commisisti, cunctis circa seruisti nationibus. ob quod factum? utique propter idolatriam. cumque seruires crebro, misertus tui est deus et misit iudices et saluatores, qui te de famulatu Moabitarum et Ammanitarum, Philistiim quoque et diuersarum gentium liberarunt. nouissime sub regibus offendisti deum et omnis prouincia Babylonia uastante deleta est et A Cyro rege Persarum est laxata captivitas. Esdras hoc et Nehemias planissime referunt. Exstructum est templum sub Dario rege Persarum atque Medorum a Zorobabel filio Salathiel
Abbreviated transcription (Latin):
res sicut sequentibus deutero nomii testimonis ad ꝓbatur si qui sinquid inuenerit uirginẽ despon¬
satam uiro incampo&uin faciens dormierit cũ camoriatur quia humiliauit uxorẽ pximi siui
& naliolo cosi autẽ suerit adulescentula disponsata uirro & inuenerit eam homo inciuitate &
dormierit cũ eaeduceti sutrũ que ad portam ciuitati s illiud& lapid abuntur lapidibus & morien¬
tura appellat maritouir conceperit sciattriplicẽ fuisserationem primo ut ꝑ genealogiamio¬
sephcuius maria cognataerat: origo quo que mariae monstraretur. secundo neiuxtalegem moysi
adulteralapidaretur apopulo terciũ ut ad egyptũ fugiens haler& solatium custodis potius qua marita

Expanded text:
res. Sicut in sequentibus Deuteronomii testimoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponres. Sicut in sequentibus Deuteronomii testimoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, et vim faciens dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi sui . Et in alio loco: Si autem fuerit adolescentula desponsata viro, et invenerit homo eam in civitate, et dormierit cum ea, educetis utrumque ad portas civitatis illius, et lapidabuntur lapidibus, et morientura appellat marito, virgo conceperit, sciat triplicem fuisse rationem. Primo, ut per genealogiam Joseph, cujus Maria cognata erat, origo quoque Mariae monstraretur. 209 Secundo, ne juxta legem Moysi ut adultera lapidaretur a populo. Tertio, ut ad Aegyptum fugiens haberet solatium, custodis potius quam mariti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerit proximũ nuptiarum tempus ostendit & ineoiam rẽfuise utiqueprius spons a fuerat
eẽ uxor inciper& qua si dixorit : Ante quã oscula ã plesus que miscerent antequam rẽ agerent
nuptiare inuenta ÷ habent in utero : Inuento autẽ a nullo alionisi aio seph qui sponse utrum
tumentẽ peneiam licentiã maritali &curio sis oculis dep̃endit: Non taraen sequitur. it prio¬
ribus docuimus exsempliscum cũ mariã cũueni se post partũ cuius cũ ueniendi desidenũ
utericorceptio ne sublatũ ẽ. Quod autem in sommis dicitur adioseph: Netimeas accipere
mariã uxorẽtuã Etrursum ex surgens autẽ iosepha som nos eci sicut p̃cepit ei angelus
dñi & accepit uxorẽ suã : Nullum desi& mouere quasi exeo qđ uxor est a pellata sponsa ẽẽ de¬
si erit : Cũ hanc eẽ scriptu rediuine consuetudinẽ nouerimu sut sponsas appell&uxo¬

Expanded text:
convenirent, proximum nuptiarum tempus ostendit, et in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, convenirent, proximum nuptiarum tempus ostendit, et in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexusque miscerent; antequam rem agerent nuptiarum, inventa est habens in utero. Inventa est autem a nullo alio, nisi a Joseph, qui sponsae uterum tumentem pene jam licentia maritali, et curiosis oculis deprehendit. Non tamen sequitur, ut prioribus docuimus exemplis, eum cum Maria convenisse post partum, cujus conveniendi desiderium, uteri conceptione sublatum est. Quod autem in somnis dicitur ad Joseph: Ne timeas accipere Mariam uxorem tuam. Et rursum: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus Domini, et accepit uxorem suam, nullum movere debet, quasi ex eo quod uxor est appellata, sponsa esse desierit: cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxo
Abbreviated transcription (Latin):
anrideamnescio inperitiae arguam ante meritatis accusem quasi quis dixerit. antequam in por¬
tupranderẽ ad a sricã nauigaui non posset stare sententia nisi & in portu quando prandendũ sit
aut si uelimus dicere paulus a postolus antequa adbispanias ꝑger& rome inuincula conieituse. Aicc
certe illudhel uidius ante quã penitentiã ager& morte p̃uentus ÷ statim aut paulop: uincula ad his¬
pani as sit eundum aut heluidio poenitentia agendapimor tẽcum scriptura dicat in infernoaũt
quis confitebi turtibi aut potius sic intellegendũ quod antep̃posii cio lic& sepe& consequentia in di¬
c& tamen nonnum quã ea tantũ que prius cogitabantur ostendat: Necosse sit ut cogitata si ant
cũ ideo aliud int̃uenerit ne ea que cogitata sunt fierent. Igitur cũ euua gelista dicat prius quam

Expanded text:
an rideam, nescio: imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi, si quis dixerit, Antequam in poran rideam, nescio: imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi, si quis dixerit, Antequam in portu pranderem, ad Aphricam navigavi: non possit stare sententia, nisi in eo portu prandendum quoque sit. Aut si velimus dicere, Paulus Apostolus, antequam ad Hispanias pergeret, Romae in vincula coniectus est. Aut certe illud, Helvidius antequam poenitentiam ageret, morte praeventus est: statim, aut paulo post vincula ad Hispanias sit eundum, aut Helvidio poenitentia agenda post mortem, cum Scriptura dicat: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ac non potius sit intelligendum, quod, ante, praepositio, licet saepe consequentiam indicet, tamen 208 nonnumquam ea tantum quae prius cogitabantur, ostendat. Unde nec necesse sit ut cogitata fiant, cum aliud ideo intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Igitur cum Evangelista dicat: priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quando que nurturã neq: eium de non c̃uenturis cuangelisladixisse. prius quam
cũ uenirent quia ne mode ñ pransuro dicit. ante quã prander&. De inde adño uxoremappel¬
latã at que coniunctã audiainus nuncquid suriptura pnuncie. Exsurgens inquidio sepha somno
fecit sicut p̃cepit ei angelus dnĩ. & accepit uxorẽ suã & non cognouiteã donec peperit filium
Curramus ꝑsingula & impi&atem isdẽ quibus ingressa ẽ uestigus ꝑsequentes pugnantia in t̃se
dixis sedoceamus : Desponsatã confitetur &statimuxorẽ uult ẽe quã consessuse sponsa
Rur sũ quam uxorẽ nominat dicit. Non ob aliud desponsatã nisi quandoque nupturam.
& neparũ hoc arbi tremur: Habes inquid desponsatã nan conmendatã id ÷ nec dũ uxorẽ. nec¬
dũ maritali uincculo copulatã in eo uero quod ait: Neque e nĩ de non conuenturis xeuuã gelista
dixiss& prius quã cũ uenirent quia nemodenon pransug odicitante quã prander&: Doleam ne

Expanded text:
sta dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet. Deinde ab Angelo uxorem appellatam et conjunctam. Audiamus nunc quid Scriptura pronuntiet: Exsurgens, inquit, Joseph a somno, fecit sicut praeceperat ei Angelus Domini: et accepit uxorem suam, et non cognovit eam, donquibus ingressa est, vestigiis persequentes, pugnantia inter se dixisse doceamus. Desponsatam confitetur: et statim uxorem vult esse quam confessus est sponsam. Rursum quam uxorem nominat, dicit non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Et ne parum hoc arbitremur: « Habes, inquit, desponsatam, et non commendatam, id est, necdum uxorem, necdum maritali vinculo copulatam. In eo vero quod ait, Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dic
Abbreviated transcription (Latin):
tatem imitatus tranquillum. grecum quae apollonium. & post cata logumplu¬
rimorum me quoq: incalce uoluminis quasi ab ortiuum & minimum omniũ
xp̃ianorum posiuubi mihi necesse fuit usque ad quartum decimum annum theo¬
do sii principis que scrib serimbre iter ad notare quem librum quem a supra dic¬
tis sũpseris quid quid de in diceminus habueris paulatim scribi faciã si uolueris¬

Expanded text:
tatem imitatus Tranquillum Graecumque Apollonium et post catalogum plutatem imitatus Tranquillum Graecumque Apollonium et post catalogum plurimorum me quoque in calce uoluminis quasi abortiuum et minimum omnium Christianorum posui; ubi mihi necesse fuit, usque ad quartum decimum annum Theodosii principis quae scripserim, breuiter adnotare: quem librum cum a supra dictis sumpseris, quidquid de indice minus habueris, -paulatim scribi faciam, si uolneris
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis paula me est dep̃cata ut facerem sponte facio hortor que uos & p̃corperdñica
ritatem ut nolis uestros tribuatis aspectus & ꝑ oc casionem scõrum locorũ tanto dit&is mu¬
ne recertesi consortia displicuerint ado rasse ubiste terunt. pedes dñi pars fi dei. est. &
quasi recentia natiuitatis. & crucis ac passionis uidis se uestigia. Opus culoꝵ me orturi
quia plume uolauerunt denidolo suo &temerario editionis honore uulgata sunt ni¬
hilmisi ne eadem forsitanmt terem quac habebas quod si exemplarialibuerit
mutu ari uel scã marcella quae man& inauentino uel a loth temporis nostrilom¬
nio ne uiro scissimo accipere poteris. ego autem opperiens presentiamtuam autto¬
tum dahocum ad sueris aut si hoc alique impedierint difsicultates quȩ cum p̃cepe¬
ris libens mittam. scribsi librum de in lustribus uiris ab apostolis usque ad nrãmae¬

Expanded text:
uenerabilis Paula me est deprecata, ut facerem, sponte facio hortorque uos et precor per domini uenerabilis Paula me est deprecata, ut facerem, sponte facio hortorque uos et precor per domini caritatem, ut nobis uestros tribuatis aspectus et per occasionem sanctorum locorum tanto ditetis munere. certe, si consortia displicuerint, adorasse, ubi steterunt pedes domini, pars fidei est et quasi recentia natiuitatis et crucis ac passionis uidisse uestigia. Opusculorum-meorum, quia plurima euolauerunt de nidulo suo et temerario editionis honore uulgata sunt, nihil misi, ne eadem forsitan mitterem, quae habebas. quodsi exemplaria libuerit mutuari, uel a sancta Marcella, quae manet in Auentino, uel a LQth temporis nostri, Domnione, uiro sanctissimo, accipere poteris. ego autem opperiens praesentiam tuam aut totum dabo, cum adfueris, aut, si hoc aliquae impedierint difficultates, quaecumque praeceperis, libens mittam. scripsi librum de inlustribus uiris ab apostolis usque ad nostram ae
Abbreviated transcription (Latin):
Nuisus quidem sum testimonio honesti. &elo quentis simiuiri sed in me m& re¬
uersus satis dolui indignumtantis laudibus atque p̃conio opprimi potius quã
lauari sus enim dogma nrm humilitatis tenere. uexillum. & ꝑima gradientes.
ad sum manos scandere quotus igitur ego uel quantus sum. ut erudite uocis me¬
reor testimonium ut mihi ab eop̃almaelo quentiae. deferatur qui scribendo di¬
sertissi me. deterruit nescriberem. uerum tamen auden din est & caritas
quae non querit quae sua sunt. sed que ꝓximi reddat salutationis affi¬
ua qui locum implere nonuales pceptoris gratulortibi & scaẽ at quȩ
nerabilis sororituae saere nillac quȩ de ponyaũẽ. caltatisfluc tibus
& sđi ad xp̃itran quilla ꝑuenit quãquam hoc munus uati¬
&iam in tep̃ distinatum sit legimus enim som̃ q̃q. danihel Q apellatum:
Desidenorum uirum & amicumdi. qui amysteria eius scire de side rauit. Itaque quod

Expanded text:
uisus quidem sum testimonium honesti et eloquentissimi uiri, sed in memet reuisus quidem sum testimonium honesti et eloquentissimi uiri, sed in memet reuersus satis dolui indignum tantis laudibus atque praeconio opprimi me potius quam leuari. scis enim dogma nostrum humilitatis tenere uexillum et per ima gradientes ad summa nos scandere. quotus igitur ego uel quantus sum, ut eruditae uocis merear testimonium, ut mihi ab eo palma eloquentiae deferatur, qui scribendo disertissime deterruit, ne scriberem? uerumtamen audendum est et caritas, quae non quaerit, quae sua sunt, sed quae proximi, reddat salutationis officia, quoniam locum inplere non ualet praeceptoris.- Gratulor tibi et sanctae atque uenerabili sorori tuae Serenillae, quae psptov6{j.ois calcatis fluctibus saeculi ad Christi tranquilla peruenit, quamquam hoc. niam in te praedestinatum sit. legimus enim sanctum quoque Danihelum appellatum \'desideriorum uirum\' et amicum dei, quia mysteria eius scire desiderabat. itaque, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñi saluatoris in quibus paruulus uagut tui nominis recordatur teque ad secra¬
tionibus trahit ut si non tuo merito saltim huiussaluaris fidelacebat quondã
paraliticus in lectulo & sic erat cunctis artubus dissolutus ut nec pedes ad ingre¬
diendum nec manus mouere possit. ad p̃candum & tamenperfertur ab aliis &
restituitur pristinȩ sanitati. ut portar& lectulum quidudum a lectulo portabatur.
& teigitur ab sentem corpore p̃sentem side offert. conseruatua dño. saluatori
& dicit ium cananea filiamea maleuexatur adȩ monio. recte enim appellabo
animãtuam filiam anime eius. quae sexus nescit. diuersi tatem. quia te qua¬
si paruulum at que lactantem & necdum ualentem sumere. solidos cibos inuitat
adlac infantiae & nutricis tibi alimenta de monstrat. ut possis dicere cum ꝓph&a
ectus sermo dignationis tuae quem mihi nec opinanti tuaben uolentia tribuit. ga¬

Expanded text:
domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se oradomini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus in lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati, ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur. et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea male uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: Lecto sermone dignationis tuae, quem mihi nec opinanti tua beniuolentia tribuit, ga
Abbreviated transcription (Latin):
sequȩ reris & seruares animãmeam quam uisus fueras negle gentia ꝑdidis se
Red de igitur quod p̃sente dno spopondisti incerta est uita mortalium Ne ante rapia¬
ris quamtuam impleas sponsionẽ Imita reeam quãdocere debueras ꝓpudor fra¬
glior sexus uincit seculum & robustior separator a seculo. Tantidux femina facti ẽ
& non seque ris eam. incuius salutȩ candidatus. esfidei quod site. rei familia ristenent.
reliquie ut silic& mortes amicorum & uuium uide as & ruinas urbium atque uil¬
larum saltim inter captiuitatis mala& fero ces hostium uultus & ꝓuincia& uachi¬
finita naufragia tene totabulã poenitentiae & memento conser uetuae quae tuã
cottidie suspirat salutẽ tuuagaris in patria. immo non patria. quia patriam per¬
di disti istapte in locis uenerabilibus resurrectionis & crucis & incunabulorum

Expanded text:
sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidisse. sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidisse. redde igitur, quod praesente domino spopondisti. incerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuitatis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, quae tuam cottidie suspirat nec desperat salutem. tu uagaris in patria, immo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum
Abbreviated transcription (Latin):
capitituo &ad sumas. pennas columbe &uoles & requi es cas&cle mentissimo
reconciliaeris. patrinar ruit mihiuxor quondam tua nunc sororat que con¬
serua quod iux tap̃ceptum apostoli . ex consensu abstinueritis uos ab operenup¬
tiarum ut uacar&is orationi tuaquȩ rur sum uestigia. quasi in salo posita fluc¬
tuase. immo ut apertius loquar ẽẽ. ꝓlapsa. illam aut̃ audisse ad noncum morsi:
Tuuero hic stame cũ & dixisse de dño statuit suꝑ petram pedes meos. tuam do¬
mum quae fundamenta. fidei solida non hebebat postea diaboliturbine. con¬
cidisse porro illius ꝑstare in dño & suum tibi hospicium non negare . ut cui pri¬
us coniunctus fueras corpore nunc spũ copuleris qui enim ader& dño unus
sp̃s ẽ cũ que uos rabies barbarorum & inminens captiui tas sepa rar& subiuris
iuran ditesti ficatione pollicitum ut ad scã transeuntem loca uł statim uł postea

Expanded text:
capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo reconcilieris patri. narrauit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod iuxta praeceptum apostoli ex consensu abstinueritis uos ab opere nuptiarum, ut uacaretis orationi, tuaque rursum uestigia quasi in salo posita fluctuasse, immo — ut apertius loquar — esse prolapsa, illam autem audisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum et dixisse de domino: statuit supra petram pedes meos, tuam domum, quae fundamenta fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domino et suum tibi hospitium non negare, ut, cui prius coniunctus fueras corpore, nunc spiritu copuleris — qui enim adhaeret domino, unus spiritus est-, cumque uos rabies barbarorum et inminens captiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea
Abbreviated transcription (Latin):
hannis qui scribitur iustus peccauit. in eo quod noncredidit. & statim silentio con¬
demnatur &iob qui iustus & in mauilatus acsine que rella in principio uoluminis
sui scribitur postea & disermone & confessiones suipeccator arguitur si abrahã
isa ac& ia cob ꝓphee quoque & a postoli. Ne qua quam carue repeccato sipurissi¬
mum. triticum habuit mixtas paleas quide nobis dicipotest dequibus illud scrip¬
tum est quid paleis ad frumentum dicit dnis. & tamen pala eae futurore seruan¬
tur incendio & titania. hoc tempore mixta sunt. segestibus frumentorum. donec
ueniat qui hab& uenti labrum in manusua. & purgabit areani ut triticuni con¬
greg& inhorrea & quis quilia gehenne igni conbur& Ihaec om̃a quasi ꝑ pul¬
cherrima scribturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare
& de spe ciosissimis floribus coronamtili texeripenitentiȩ. quã inponas

Expanded text:
hannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio conhannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio condemnatur et Iob, qui iustus et inmaculatus ac sine querella in principio uoluminis sui scribitur, postea et dei sermone et confessione sui peccator arguitur. si Abraham, Isaac et Iacob, prophetae quoque et apostoli nequaquam caruere peccato, si purissimum triticum habuit mixtas paleas, quid de nobis dici potest, de quibus illud scriptum est: quid paleis ad frumentum, dicit dominus? et tamen paleae futuro reseruantur incendio et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec ueniat, qui habet uentilabrum in manu sua et purgabit aream, ut triticum in horrea congreget et quisquilias gehennae igne conburat. Haec omnia quasi per pulcherrima scripturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare et de speciosissimis floribus coronam tibi texere paenitentiae, quam inponas
Abbreviated transcription (Latin):
ori tristitia pereat qui eius modi est. reuocat eum & obsecra ut consirm& suꝑ illum
sari tatem & qui in cestu perierat. penitentia conserueur. nullus enimundus
apeccato nec si unius quidem dici fuerit uita eius. Nu me rabilis autem anniuite illi¬
us astra quoque ipsa non sunt . munda in conspectu eius. & aduersum angelos suos per¬
sum quid ex cogitauit. Sincaelo peccatum quanto magis interra si delictum in his
qui carent temptione corporaea. quanto magis in nobis qui fragilicarne circumda¬
mur &cum a postolo dicimus Miserego quis meliberauit de corpore mortis huus non enĩ
habitat in carne nrabonum nec agimus qđ uolumus sed qđ nolumus ut ali ud anima
quam supradictum est septies cadit iustus eresurg& & iuxta quod iniquitas iniqui
non nocebit ei. In quacum que die conuersus suerit. de nique & Lacharias pater io¬

Expanded text:
ori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum ori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum caritatem et, qui incestu perierat, paenitentia conseruetur. nullus enim mundus peccato, nec si unius quidem diei fuerit uita eius; numerabiles autem anni uitae illius. astra quoque ipsa non sunt munda in conspectu eius et aduersum angelos suos peruersum quid excogitauit. si in caelo peccatum, quanto magis in terra! si delictum in his, qui carent temptatione corporea, quanto magis in nobis, qui fragili carne circumdamur et cum apostolo dicimus: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? non enim habitat in carne nostra bonum nec agimus, quod uolumus, sed quod nolumus, ut aliud anima quam supra dictum est: septies cadet iustus et resurget et iuxta quod iniquitas iniqui non nocebitei, in quacumque die conuersus fuerit. denique et Zacharias, pater Io
Abbreviated transcription (Latin):
non audiat uocẽ meã penitentiã agam suꝑbono quod locutus sum ut facerem ci sta¬
tim que infert ec ce ego fingo contrauos malum & cogito contra uos cogitationem
reuertatur unus quis que auia sua mala & dirigite uias uestras & studia uestra:
Quidixert̃. Disperauimus post cogitationes enim Pr̃as. ibi mus unus quis quȩ praui¬
tatẽ cordis sui mali faciemus simeon iustus loquitur in euangelio ec̃cehicpositus:
est in ruinam & inresur rectionem multorum. inruinam uidelic& peccatorũ
& in resurrectionem eorum quiagunt penitentiãs apłsscribit ad corinthios. Au¬
ditur interuos fornicatio& talis fornicatio qualis nec ingentes quidem ita ut uxo¬
rempatris aliquis habeat & uos inflatiestis & non magis luctum habiustis ut tollatur
de medio uestrum qui hoc op fecit insecunda ad eos dem epistaila. Nehabundonti¬

Expanded text:
non audiat vocem meam: poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei. Stanon audiat vocem meam: poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei. Statimque infert: Ecce ego fingo contreuertatur unusquisque a uia sua mala et dirigite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim nostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faciem u s. Symeon iustus loquitur in euangelio: ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum, in ruinam uidelicet peccatorum et in resurrectionem eorum, qui agunt paenitentiam. apostolus scribit ad Corinthios: auditur inter uos fornicatio et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris aliquis habeat. et uos inflati estis et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio uestrum, qui hoc opus fecit. et secunda ad eosdem epistula, ne abundanti
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat sicut inuenerit. nec p̃terita considerat. sed p̃sentia sit tamen u&era cri¬
mina nouella conuersione mutenturssepties cadit iustus & resurgit sicadit quo¬
modo iustus. si iustus quomodo cadit sediusti uocabailum non ammit tit qui ꝑ peniten¬
tiam semꝑ resurgit & non solũ septies sed septuagies septies delinquentisi conuerta¬
tur ad penitentiã peccata donantur cuiplus dimittitur. plus diligit. Mere¬
trixlacrimis pedes saluatoris lauat & crine de tergit & intypum ecclesiae de
gentibus congregate mer&ur audire dimit tunturtibi peccatatua pherisȩ i
iustiti a perit suꝑbia & publicani humilitas confessione saluatur. ꝑhiere miam
contestatur ds̃ ad sumamloquar contragentem & regnum ut eradicem & distruã
agam & ego penitentiã suꝑ malo quod cogitaui ut facerem ei & ad sumamloquar su
ꝑgente & regno ut edificem & ut plantem illud si fecerit malum. in conspectu meo ut

Expanded text:
rndicat, sicut inuenerit, nec praeterita considerat sed praesentia, si tamen uetera crirndicat, sicut inuenerit, nec praeterita considerat sed praesentia, si tamen uetera crimina nouella conuersione mutentur. septies cadet iustus et resurget. si cadit, quomodo iustus, si iustusquomodo cadit ? sed iusti uocabulum non amittit, qui per paenitentiam semper resurgit. et non solum septies, sed septuagies septies delinquenti, si conuertatur ad paenitentiam, peccata donantur. cui plus dimittitur, plus diligit. meretrix lacrimis pedes saluatoris lauat et crine detergit et in typum ecclesiae de gentibus congregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharisaei iustitia perit superbia et pcontestatur Deus: Ad summam loquar contra gentem et regnum, ut eradicem et destruam, agam et ego poenitentiam super malo, quod cogitavi ut facerem ei. Et ad summam loquar super gentem et regnum, ut aedificem, et ut plantem illud. Si fecerit malum in conspectu meo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
no peccatore angente penitentiam: Quanta felicitas ut salute nra exultent caelestia
de quilus dicitur penitentiã agite ad ꝓpinquauit enim regnum caclorum : Nullum
inme diospatium mors& uita sibi contraria sum & tamen penitentia copulantur. lu¬
xoriosus silius totã ꝓdegerat substantiã & ꝓcul apatre uixpor corum cibis in ediam sus¬
tentabat reuertitur ad parentem. immola tus est ei uitulus saginatus stolam accipit
&inulum ut xp̃i repiat uestimentum qđ dudum polluerat & audire merer&ur tandi¬
da sint semꝑ uesti mentatua recepto quaȩ signaculo dĩ ꝓclam& ad dnm. paterpecca¬
ii in caelum & coramte. & re conciliatus osculo dicut. ad eum signatum ẽ suꝑ nos
ium̃ uultustiu. dñe iustitia iusti. non liberabit cum inquacumque die peccauerit &
iniqustas iniqui non nocebit ei . quacũque die conuersus fuerit unum quem que

Expanded text:
no peccatore agente paenitentiam. quanta felicitas, ut salute nostra exultent caelestia! no peccatore agente paenitentiam. quanta felicitas, ut salute nostra exultent caelestia! de quibus dicitur: . paenitentiam agite; adpropinquauit enim regnum caelorum. nullum in medio spatium; mors et uita sibi contraria sunt et tamen paenitentia copulantur. luxuriosus filius totam prodegerat substantiam et procul a patre uix porcorum cibis inediam sustentabat. reuertitur ad parentem, immolatur ei uitulus saginatus, stolam accipit et anulum, ut Christi recipiat uestimentum, quod dudum polluerat, et audire mereatur: candida sint semper uest i menta tua receptoque signaculo dei proclamet ad dominum: pat e r, peccaui in caelum et in te et reconciliatus osculo dicat ad eum: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et iniquitas iniqui non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit. unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
xer̃ canes sanguinem nabuthae ibi lingent sanguinem tium &ge ⁊ abel canescome¬
dent ante muros getrahel quod cum audiss& achabsudit uestimenta sua& po¬
suit saccum super carnem suam. ie iun auit que & dormiuit incilicio. Factus que ẽ
sermodni adheli am dicens. qm̃ reueritus est. achabfaciem meam non in ducã malũ
in diebus eius. unum scelus achab. & ge z abel. & tamen conuersi achab. ad poenitentiam
poena differtur in posteros & hie tabel insceleraper se uerans p̃senti iudicio condem¬
natur. loquitur dñs in euangelio uirininiuite surgent in iudicium cum generati¬
onehac. & condem nabitur eam quia eger̃ pae nitentiam. ad p̃dicationem ionae. Ñ
enim uenit uocare iustos sed peccatores ad penitentiam dragma perit. & tamen in¬
quȩ aberrauerat pastoris humeris reportatur. unde & letitia angłlorum est. superu¬

Expanded text:
xerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem tuum et: Iezabel canes comexerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem tuum et: Iezabel canes comedent ante muros Hiezrahel. quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et posuit saccum super carnem suam ieiunauitque et dormiuit in cilicio. factusque est sermo domini ad Heliam dicens: quoniam reueritus est Achab faciem meam, non inducam malum in diebus eius. unum scelus Achab et Iezabel, et tamen conuersi Achab ad paenitentiam poena differtur in posteros et Iezabel in scelere perseuerans praesenti iudicio condemnatur. loquitur et dominus in euangelio: uiri N i neuitae surgent in iudicio cum generatione hac et condemnabunt eam, quia egerunt paenitentiam ad praedicationem lonae. non enim ueni uocare iustos sed peccatores ad paenitentiam. dragma perit et tamen inis, quae aberrauerat, pastoris humeris reportatur. unde et laetitia angelorum est super u