comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obis astantibꝰ ⁊ uidentibꝰ. ⁊ cum eo pariter oran
ficium d̾o oblatũ est. ⁊ sic sepultus est. Lectio .u.¬
estamentũ nullũ fecit. qr unde faceret pauꝑ d̃ĩ nõ ha¬
buit. Eccl̃e bibliothecas. om̃sq codices diligent̾ poste¬
ris custodiendo iubebat. Si quid u̾o eccl̃a uł insũptibus.
uł in ornamentis habuit fidei pb̃ri qui sub eodem. domꝰ
eccłe curã gerebat dimisit. Nec suos cõsanguineos uł
inꝓposito. uł extrema constituto in sua uita ⁊ morte.
uulgi morte tractauit. Quibꝰ dũ adhuc suꝑ eẽt id opꝰ
fuit qd̃ ⁊ cet̾is erogauit. nõ ut diuitias haberent. s ut
aut non : aut minus egerent. Lectio .uiͣ.¬
lerum sufficientissimũ. ⁊ monasteria uiroꝵ ac femina¬
rum cõtinentibꝰ cũ suis p̾positis plena eccłe dimisit.
una cũ bibliothecaꝵ libris tractatꝰ uł suos uł aliorũ
sc̃oꝵ habentibꝰ in quibꝰ dono cłi qͣlis qͣntusq in ecclesia

Expanded text:
obis astantibus, et videntibus, et cum eo pariter orantobis astantibus, et videntibus, et cum eo pariter orantificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficientissimum, et monasteria virorum ac feminarum, continentibus cum suis praepositis plena, Ecclesiae dimisit, una cum bibliothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
loquia consueuerat. post ꝑceptũ baptismũ. etiam laudatoᷤ
xanos ⁊ sacerdotes. absq digua  comperenti penitẽria.
exire de corpore nõ debere. Qd̃ ⁊ ip̃e fecit. ultima qua defũctꝰ
am sibi iusserat psalmos dauiticos qui sũt pacissimi de
penitentia scribi. ip̃osq quaterniones iacens ⁊̃ lecto cõ¬
tra parietem positos. diebꝰ sue infirmitatis intuebat᷑
nte dies decẽ ferme quã exiret de corpore. a nob̾ postula¬
uit p̾sentibꝰ. ne quis ad eũ ingrederetur. nisi his rantũ
horis quibꝰ medici ad inspiciendũ intrabant. uł cum ei
refectio inferretur. Et ita obseruatũ ⁊ factũ est: ⁊ oĩ illo
tp̃re orationi uacabat. uerbũ dei usq ad ip̃am suã ex¬
tremã egritudinẽ inp̾termisse. alacriter ⁊ fortit̾ sana
mente. ⁊ sano cõsilio ĩ eccła p̃dicauit. membͥs omnibꝰ
sui corporis ĩcolumis. integro aspectu. atq auditu ⁊

Expanded text:
loquia consueverat, post perceptum Baptismum, etiam laudatos loquia consueverat, post perceptum Baptismum, etiam laudatos Christianos et sacerdotes absque digna et competenti poenitentia exire de corpore non debere. Quod et ipse fecit, ultima qua defunctus am sibi jusserat Psalmos Davidicos, qui sunt paucissimi de poenitentia, scribi, ipsosque quaterniones jacens in lecto contra parietem positos diebus suae infirmitatis intuebaturnte dies ferme decem quam exiret de corpore, a nobis postulavit praesentibus, ne quis ad eum ingrederetur, nisi iis tantum horis, quibus medici ad inspiciendum intrarent, vel cum ei refectio inferretur. Et ita observatum ac factum est: et omni illo tempore orationi vacabat. Verbum Dei usque ad ipsam suam extremam aegrmente, sanoque consilio in ecclesia praedicavit. Membris omnibus sui corporis incolumis, integro aspectu atque auditu, et,
Abbreviated transcription (Latin):
lle uero beatus senex ualerius cet̾is ex hoc ampliꝰ exultãs.
do gr̃as agens de concesso sibi speciali beneficio. metue¬
re cepit. ut est humanus animꝰ. ne ab alia eccła sac̾dore
pͥuata. ad ep̃atum quereretur. ⁊ sibi auferret᷑. Nam et
id ꝓuenisset. nisi hoc idem ep̃s coguito ad locũ secretũ eũ
transire curasset. atq occultatũ a querentibus eum mi¬
nde ampliꝰ formidans idem uen̾abilis senex. ⁊ scieus se cor¬
pore etareq infirmissimũ. egit secretis litt̾is apd̃ pͥmatẽ
ep̃m sedis cartaginensis. allegans in becillitatẽ corporis
sui. etatiꝰq grauitatẽ ⁊ obsetrans ut in ypponensi eccła
ordinaretur ep̃s. qui sue cathedre nõ tam succederet.s
consacerdos accederet augustinꝰ. Et que optauit ⁊ rogauit
satagens. rescripta impetrauit. In octab̾ sci augustini¬
ac felicitate sc̃e eccłe catholice diuinitꝰ condonata.¬
uam uixit annis septuaguita sex : inclericatu autẽ. uł e

Expanded text:
lle vero beatus senex Valerius caeteris ex hoc amplius exsultans, et Deo gratias agens de concesso sibi speciali beneficio, metuere coepit, ut est humanus animus, ne ab alia Ecclesia sacerdote privata, ad episcopatum quaereretur, et sibi auferretur: nam et id provenisset, nisi et hoc idem episcopus cognito, ad locum secretum eum transire curasset, atque occultatum a quaerentibus minde amplius formidans idem venerabilis senex, et sciens se corpore et aetate infirmissimum, egit secretis litteris apud primatem episcoporum Carthaginensem, allegans imbecillitatem corporis sui aetatisque gravitatordinaretur episcopus, quo suae cathedrae non tam succederet, sed consacerdos accederet Augustinus. Et quae optavit et rogavit satagens, rescripto impetravit. Et postea petiac felicitate sanctae Ecclesiae catholicae divinitus condonata, vixit annis septuaginta et sex, in clericatu autem vel ep
Abbreviated transcription (Latin):
ue eñi cunctis sollempnitatibꝰ est antiqͥor tp̃re. neqͣꝙͣ
ẽẽ debet inferior dignitate. Nam si salomõ cũ israhe¬
litico ppło ĩdedicationẽ templi ex lapidibꝰ facci. tam p̃¬
ciosum ⁊ magnificũ sacͥficiũ sollempniter celebrauit:
quale quantũq gaudiũ beate marie natiuitas ppło xͥa¬
no debet afferre. in cuiꝰ uterũ ueliro re uera sacratissimũ
templũ as ip̃e descendens. ⁊ humanã naturã ex ea susci¬
pere. ⁊ cũ hominibꝰ dignatus est iusibiliter habitare: ł .iii.¬
icet eni ⁊ in ilõ salomonis templũ ds desçendisse credenoᷤ
sit : in hoc tamẽ rationabili scũario. hoc est ĩ beatissime uͥ¬
gius utero młto mirabiliꝰ. młtoq felicius dignatus ẽ
scͥptũ est. Factũ est cũ exissent sacerdores de scũario.
impleuit nebula domũ dm̃. ⁊ nõ pot̾ant sac̾totes stare
mpleuerat enũ gła dm̃i domũ domni. Que omĩa sic̃ egre

Expanded text:
ae enim cunctis solemnitatibus est antiquior tempore, nequaquam ae enim cunctis solemnitatibus est antiquior tempore, nequaquam esse debet inferior dignitate. Nam si Salomon cum israelitico populo, in dedicatione templi ex lapidibus facti, tam copiosum et magnificum sacrificium solemniter celebravit ; quale quantumque gaudium beatae Mariae nativitas populo Christiano debet afferre, in cujus uterum, velut revera sacratissimum templum, Deus ipse descendens, et humanam naturam ex ea suscipere, et cum hominibus dignatus est visibiliter habitare? Licet enim et in illud Salomonis templum Deus descendisse credendus sit, in hoc tamen rationabili sanctuario, hoc est, in beatissimae Virginis utero, multo mirabilius multoque felicius dignatus estptum est: «Factum est, cum exissent sacerdotes de sanctuario, implevit nebula domum Domini, et non poterant sacerdotes stare mpleverat enim gloria Domini domum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s donis id est sapientie ⁊ intellectus. consilii ⁊ fortitu¬
diuis. scientie ⁊ pietatis. atq timoris dñi ditata fuit.
que digna fiere illũ susciꝑe. ⁊ de intemerate carnis sue
ecesie erat priꝰ erigi thalamũ. qͥ uenientẽ ad nuptias
sc̃ẽ eccle susciꝑet sponsum. Cui dauid exultans in spũ.
epy thalamũ canit dicens. Tamqͣm sponsus dñs ꝓcedẽs
Erito ergo hodie ꝓfusis gaudiis totus ubiq orbis t̾rarũ
exultat. merito uniu̾sa scã eccła nascente sponsi sui ge¬
nitrice. ut ita pre gaudio dixerim. fescennim carminiᷤ
xultemꝰ in hac die km̃i. in qua dũ beatissime ue¬
neramur uirginis ortũ. cunctarũ etiã noui testa¬
menti festiuitatũ celebramꝰ iniciũ. Exultemꝰ in quam
in hac die p̾cipua. ⁊ totis uisceribꝰ in dño delectemur. ⁊̃
qua dum redemptoris nr̃i colimus matrẽ. reli quaꝵ
festiuitatũ celebramus originem. Lectio. ñ.¬

Expanded text:
Spiritus donis, id est sapientiae et intellectus, consilii et fortituSpiritus donis, id est sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis atque timoris Domini ditata fuit. a fieret illum suscipere, et de intemeratae carnis suae ecesse erat prius erigi thalamum, qui venientem ad nuptias sanctae Ecclesiae susciperet Sponsum, cui David, exsultans in spiritu, epithalamium canit, dicens: «Tanquam sponsus Dominus procedens erito ergo hodie profusis gaudiis totus ubique terrarum orbis exsultat, merito universa sancta Ecclesia, nascente Sponsi sui Genitrice, ut ita prae gaudio dixerim, fescennini carminis tur in hac die, charissimi, in qua dum beatissimae veneramur Virginis ortum, cunctarum etiam Novi Testamenti festivitatum celebramus initium. Exsultemus, inquam, in hac die praecipua, et totis visceribus in Domino delectemur: in qua dum Redemptoris nostri recolimus Matrem, reliquarum festivitatum celebramus originem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
prebet hominibꝰ gaudiũ. que totius extitit humane
salutis exordiũ. Sic̃ eñi om̃ps d̾s ĩ esfabili ꝓuidẽtie sue
intuitu ante quã homo fieret. hominẽ ꝑiturũ diabo¬
lica machinatione p̾uidit. sic etiã redẽptionis huma¬
ne cõsiliũ ante scła ĩmense pietatis sue uisceribꝰ habuis
T nõ solum qualiter redimeret. modũ ⁊ ordinẽ ł .ii.
ĩ ꝓfundissima sapientie sue ratione cõstituit. uerũ eti¬
am qͣndo redimeret. cercũ tpr̃is articulũ p̾finiuit. Sic̃
ergo impossibile erat. ut humani generis redẽptio fie¬
ret. nisi d̃ĩ filius de uirgine nasceretur. ita etiã necessariũ
fuerat. ut uirgo exqua u̾bũ caro fieret nasceretur.⁊. iñ¬
portebat quippe prius hedificari domũ uiqua descentens
celestis rex: habere dignaretur hospitiũ. illã uidelicet
de qua ꝑ salomonẽ dicitur. Sapientia hedificauit sͥ do¬
eptẽ uaniq uirginalis hec domꝰ suffulta columpnuis

Expanded text:
 gaudium, quae totius exstitit humanae salutis exordium. Sicut enim omnipotens Deus, ineffabili providentiae suae intuitu, antequam homo fieret, 224 hominem periturum diabolica machinatione praevidit, sed etiam redemptionis humanae consilium ante saecula in immensae pietatis suae visceribus habuit. Et non solum qualiter redimeret, modum et ordinem in profundissima sapientiae suae ratione constituit, verum etiam quando redimeret, certum temporis articulum praefinivit. Sicut ergo impossibile erat ut humani generis redemptio fieret, nisi Dei Filius de Virgine nasceretur; ita etiam necessarium fuerat ut Virgo, ex qua Verbum caro fieret, nasceretur. Oportebat quippe prius aedificari domum, in quam descendens coelestis Rex habere dignaretur hospitium. Illam videlicet, de qua per Salomonem dicitur: «Sapientia aedificavit sibi doeptem namque virginalis haec domus columnis
Abbreviated transcription (Latin):
ponere uulgatũ. Ip̃e autẽ matheus ueta illõ qd scͥonũ ẽ
uist᷑ accusator sui ẽ inpͥmordio sermonis. Qdatheus se
pubolicanũ nominat. ut ostendat legentibꝰ nullũ de¬
pere cõnsum de salute diffidere: cũ ip̃e de publicano i
apostolatũ. de thelonario ĩ euãgelistã sit. repẽte mutat᷑.
⁊ t relictis om̃ibꝰ surgens. sequutꝰ est eũ. Intelligẽs . ni.
matheus. quit sit uͥaciter am̃m sequi: relictis om̃ibꝰ sedt᷑.
S eqͥui eñi imitari ẽ. Iteoq ut pauꝑem xp̃m nõ tã gresue
quã affectu consectari potiusset. reliquit ꝓp̾a. qͥ rappere
solebat aliena. ꝑfectãq nb abrenũciationis scł̃i foriã
tribuens. nõ solũ lucra reliquit uectigaliũ. s ⁊ ꝑiculũ
contempsit. qd̃ euenire pot̾at a pͥncipibꝰ scłi. qͥa uecer¬
galium rationes. inꝑfectas atq incõpositas reliquert.
anta eñi cupiditate sequendi dñm̃ ductus est uleiii.
ut in nullo ꝓrsus huiꝰ uite respectũ. uel cogitationem.

Expanded text:
thaeus juxta illud quod scriptum est, Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente mutatEt relictis omnibus surgens secutus est eum . Intelligens ergo Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari posset, reliquit propria, qui rapere solebat aliena. Perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formatribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit, quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
fonte lucidissimo. om̃iũ riuuloꝵ puritas emanauit. Et¬
eni qr castitatis pollebat uigore. qͥa abstinẽtie głabatur
angustiis. quia blandimẽtis erat preditus lenitatis.
m̃iũ ciuiũ. in deũ ꝓuocauit affectũ. Lectio.iiii.
reliquit sui sacerdocii successores. Lectio.u.
Qne ⁊ congnie in hac die: quã nob beati patris nr̃i huiꝰ ad pa¬
radisum ccãsitꝰ cxultabilẽ redlit. p̾sentis psalmi u̾siculũ decã

Expanded text:
fonte lucidissimo, omnium riuulorū puritas emanauit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat præditus lenitatis, omnium ciuium in Deum prouocauit affectum. Bene reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradis
Abbreviated transcription (Latin):
ualescentibꝰ hereticis. p̾cipueq rebaptizante donati pir¬
te. maior mł̾titudo affrorũ seducta. ⁊ oppressa iacebat.
ꝓcedentes. ac ꝓfluentes. instructos rationis copia atq̃ aue¬
toritate sc̃aꝵ scͥpturaꝵ ip̃i quoq heretici cõcurrentes cũ
catholicis. ingenti ardore audiebant. ⁊ quisquis ut uo¬
luit.⁊ potuit notarios adhibentes. ea que dicebant᷑ excep¬
ta describebant. Et inde etiã ꝑ totũ affryce corpꝰ pre clara
ongaudẽte quoq id comꝑtũ ẽẽ eccłam dĩ trans ma¬

Expanded text:
nati parte majorem multitudinem Afrorum, seducta et oppressa jacebat. ocedentes ac profluentes, instructos rationis copia, atque auctoritate sanctarum Scripturarum, ipsi quoque haeretici concurrentes cum Catholicis ingenti ardore audiebant: et quisquis, ut voluit, et potuit, notarios adhibens, etiam ea quae dicebantur excepta descripsit. Et inde jam per totum Africae corpus praeclara congaudente quoque, eo compe
Abbreviated transcription (Latin):
ego. Si celatũ ẽẽ uolebas. teste cõscientia mͥ narrare añ
presepe. ubi płimũ lacͥmata es nõ deberes. Qd̃ ut uerũ fa¬
oĩno tacere queo. Iocͥco tue te int̾rogent filie quas lacte
nutris. tu ea meliꝰ reserabis. que nescio si ꝑ speciẽ aliquã
nde uos o filie pulsate matrẽ precibꝰ. pulsate ad hostiũ ĩui¬

Expanded text:
ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum faomnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invi
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑiar que ortamini. affectu uifantiũ. more balbucientiũ.
qui qd̾cũq audierĩt fari gestiunt. cũ nec dũ possint ad plenũ
u̾ba formare. Maxime qr ꝓpt̾ simpliciores quosq id me
occupent laudibꝰ ex eadem die quibꝰue diuinis uacent lẽ¬
tionibꝰ. p̾sertim cũ ⁊ eadem ĩ multis festiuitatibꝰ scõꝵ. mł¬
ub̾ius ubiq ĩscripturis diuinis. predicata leguntur.
Uid enĩ aliud sonaut euangelia. nisi nascentẽ ł.ii.¬
dnm ex uirgine maria. Et om̃ĩa eiꝰ uicrementa quousq
fuit ĩ mundo dũ taxat diuinis efferũt p̾coniis. Porro ab
exordio sci euangelii gabrihelẽ archangelũ colloquentẽ
marie audistis.⁊ deinceps reliqua omĩa plenius legistis. Ad
presepe quoq õ paula te teste nato puero multitudinẽ an¬
głoꝵ int̾ crepundias noui partus. ⁊ querelas nescii plo¬
eadem mun̾a bene intlłigẽdo. uotis om̃ibꝰ fide do obtulisti.
Nam ⁊ cũ eifdẽ magis. deũ puerũ in p̾sepe adorasti. S forte

Expanded text:
fantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, muuberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploeadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs raeatẽ iccła. congregatie sibi uicinis pontificibus
ptur quis dubiret aocendente paschali festiuirate decol¬
salranta puelle caput eius : Et młto post docollationẽ
es. accedente illo anno quo cõstructa ẽ eccła ĩ nomĩe eiꝰ
⁊ ossa eiꝰ ihidem fuerũt collicta. ⁊ eho phylo porrtifia¬

Expanded text:
in eadem ecclesia congregatis ibi vicinis pontificibus tur, accedente Paschali festivitate, decolsaltanti puellae caput ejus jussit; et multo post decollationem ejus, accedente illo anno quo constructa est ecclesia in nomine ejus, et ossa ejus ibidem collocata a Theophilo pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
uisi diuinis.
nde o scissime uͥgines. ⁊ si inutari oportet tantã łc .uiͦ.¬
ultra angelicã quodãm᷑ dignitatẽ. ⁊ quantũ fas ẽ cũ gau¬
p̾dicatur. qr p̾cessit eã dñs ⁊ saluator nr̃ ex ea fide genitus
ad celestia. ut pararet ei sic̃ ip̃e sius reꝓmisit discipłis. in
ethereis mansionibꝰ locũ. Hinc quoq dauid ꝓpħa olim gͣ¬
tulabiuidus xp̃o canens. a summo inqͥt celo egressio eius

Expanded text:
is. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam nvenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaupraedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio eju
Abbreviated transcription (Latin):
ut mecũ om̃ĩpotenti do gr̃as agatis. dminq benedicatiᷤ.
qͥ mͥ tribuit intellectũ. ut hec innoticiã p̾sentiũ ⁊ absẽ¬
tium. p̾sentis tp̃ris ⁊ futuri hominũ. ⁊ uellẽ defferre
⁊ ualuissem. ⁊ mecũ. ac ꝓ me oretis. ut illiꝰ quondã ui¬
ri. cum quo ferme annis quadraginta dei dono absq
amara ulla dissensione. semꝑ familiariter. ac dulciter
uixi. ⁊ in hoc scło emulator ⁊ immitator existam. ⁊ in
futuro ommipotentis tei ꝓmissis cũ eodem ꝑfruar. prestã

Expanded text:
benedicatis, qui tribuit mihi intellectum, ut haec in notitiam et praesentium et absentium praesentis temporis et futuri hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum ac pro me oretis, ut illius quondam viri, cum quo ferme annis quadraginta Dei dono absque amara ulla dissensione familiariter ac dulciter vixi, et in hoc saeculo aemulator et imitator existam, et in futuro omnipotentis Dei promissis cum
Abbreviated transcription (Latin):
apue autẽ iliꝰ tũc tp̃ris repositũ aohuc eiat r loro. Q iliꝰ
in absconso. uxor herodis herdi as deposuerat nemine sei¬
care. postquã a filia in disco suscrpit. Siquis ergo om̃ia ple¬
uius uoluerit scire. chronicam marcelli comitis legat ⁊ bi
pieriet duos monachos ab oriente in ihrłm uenisse cau¬
sa orationis. tp̃r marciani iuiꝑatoris. ł uĩ.¬
Uibꝰ inonachis. ĩnuisione angłica dictũ est. Ite ad palatiũ
herclis. qui quondã fuit ꝑsious pͥnceps. Introcuntes inspitͥe
uir iohis baptiste incunctant̾ inuenietis. Et ita fecer̃t̃.¬
inuerentes cũ magno honoro clancule secũ iherusolimã
ipectauerũt. ⁊ nõ multo pest a latronibꝰ aptũ est. Ic̃.

Expanded text:
aput autem illius tunc temporis repositum erat in loco quo illud in absconso uxor Herodis deposuerat, nemine sciente, postquam a filia in disco suscepit. II. Si quis omnia plenius voluerit scire, Chronicam Marcellini principis legat; et ibi reperiet duos monachos ab Oriente in Hierusalem venisse causa orationis in tempore Marciani imperatoris. Quibus monachis in visione angelica dictum est: « Ite ad palatium Herodis, qui quondam hic fuit perfidus princeps: introeuntes perspicitput Joannis Baptistae incunctanter invenietis. » Et ita fecerunt, et cum magno honore clanculum secum Hierosolymam deportaverunt. Et non multo post a
Abbreviated transcription (Latin):
latione prestãte. ut ꝑ illũ tantũ ac talẽ antistitẽ ambro¬
siũ. ⁊ doctrinã salutarẽ eccłe catholice. ⁊ dina ꝑaperet
oxq ex intimi cordis medullis. spem omnẽ quã habebat
in scło dereliquit. Iam nõ uxorẽ. nõ filios carnis. nõ di¬
uitias. nõ honores scł̃i querens. s do cũ suis seruire statu

Expanded text:
 ut per illum talem tantumque antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet que ex intimis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo dereliquit. Jam vero non uxorem, non filios, non carnis divitias, non honores
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ ila societate haberet. s eis essent om̃ia cõmunia.
⁊ distribuerent᷑ unicuiq sic̃ opus erat. Qd̾ iam ip̃e pꝰ fece¬
rat. dũ de transmarinis ad sua remeasset.I. ii¬
c̃s uero ualerius ordinator eiꝰ. ut erat uir piꝰ ⁊ dm̃ timẽs
exultabat. ⁊ deo gr̃as agebat. suas exauditas a dño fuisse
preces. quas se frequentissime fudisse narrabat. ut sibi
diuinitus homo cõcederetur talis. qui posset u̾bo di.⁊
doctͥna salubri. eccłam dĩ hedificare. Cui rei se homo na¬
tura grecus. minimeq latina lingua. ⁊ litt̾is instructus.
muiꝰ utilem ꝓuidebat.⁊ eidẽ pb̃ro potestatẽ dedit coram

Expanded text:
ent omnia communia, et distribueretur unicuique sicut opus erat; quod jam ipse prior fecerat, dum de transmarinis ad sua remeasset. Sanctus vero Valerius ordinator ejus, ut erat vir pius et Deum timens, exsultabat, et Deo gratias agebat, suas exauditas a Domino fuisse preces, quas se frequentissime fudisse narrabat, ut sibi divinitus homo concederetur talis, qui posset verbo Dei et doctrina salubri Ecclesiam Domini aedificare: cui rei se homo natura Graecus, minusque latina lingua et litteris instructus, minus utilem pervidebat. Et eidem presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥ eidem adherebant d̾o uiuens. ieuiniis. orationibꝰ. bo¬
nis oꝑibꝰ in lege dñi meditans die ac nocte. de his que sͥ ds
cogitanti atq oranti intellectu reuelabat. ⁊ p̾sentes ⁊
absentes sermonibꝰ ac libris docebat. lectio .uiIIIͦ.¬
ontigit forte eodem tp̃re ut quidã ex his quos dicunt
raret atq optaret eũ uidere ꝓmitrens se posse huiꝰ mũdi
om̃s contempnere cupiditates. atq illecebras. si aliqͣn¬
do ex eiꝰ ore dĩ u̾bũ audire meruisset. Qd̃ cũ ad se fuisset
fideli relatione delatũ. lib̾ari eiꝰ aĩam cupiens ab huius
uite ꝑiculis. morteq et̾nia. ad memoratã ultro. atq cõfe¬
stim uenit ciuitatẽ. ⁊ hominẽ uisũ alloquutꝰ frequentius.
atq exortatus ẽ quantũ ds donabat. ut qd̾ deuouerat. red¬
deret. Hec se ille facturũ de die in diẽ pollicebatur. Nec tam̃
ĩ eiꝰ tunc hoc impleuit p̾sentia. s uacare utiq ⁊ mane ẽẽ nõ

Expanded text:
iis qui eidem adhaerebant, Deo vivebat, jejuniis, orationibus, bonisque operibus, in lege Domini meditans die ac nocte. Et de iis quae sibi Deus cogitanti atque oranti intellecta revelabat; et praesentes et absentes sermonibus ac libris docebat. Contigit forte eodem tempore, ut quidam ex iis quos dicunt raret atque optaret eum videre, promittens se posse mundi hujus omnes contemnere cupiditates atque illecebras, si aliquando ex ejus ore Dei verbum audire meruisset. Quod cum ad se fideli fuisset relatione delatum, liberare animam cupiens ab hujus vitae periculis morteque aeterna, ad memoratam ultro atque confestim venit civitatem, et hominem visum allocutus frequentius atque exhortatus est, quantum Deus donabat, ut quod Deo voverat reddidisset. Ac se ille de die in diem facturum pollicebatur, nec tamen in ejus tunc hoc implevit praesentia: sed vacare utique et inane esse non
Abbreviated transcription (Latin):
Rat tunc ãnis tͥguita. sola suꝑstite matre nomine muni¬
cha. sibiq adherente. ⁊ de suscepto eiꝰ ꝓposito seruiendi do.
ampliꝰ quã de carnis nepotibꝰ exultante. Nam eiꝰ pater
patricius nomine iam antea defunctꝰ erat. Renũciauit
etiã scolasticis quos rethor docebat. ut sͥ magistrũ aliũ ꝓ¬
uiderent. eo qd̃ seruire d̃o ip̃e decreuisset. ac placuit ei ꝑ¬

Expanded text:
rat tunc annis major triginta, sola superstite matre, sibique adhaerente, et de suscepto ejus proposito serviendi Deo amplius quam de carnis nepotibus exsultante. Nam ejus pater antea defunctus erat. Renuntiavit etiam scholasticis, quos rhetoricam docebat, ut sibi magistrum alium providerent, eo quod servire Deo ipse decrevisset. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
num. qͥ in honorẽ tiberii cesaris cesareã phylippi que numc
paneas di appellauit. ⁊ est inꝓuincia phenicis. Imitatus
herodẽ patrẽ. qui ĩ honorẽ augusti cesaris appellauit cesa¬
ream. que prius turris stratonis uocabatur. ⁊ ex nomine
filii eiꝰ. libiadem transiordanẽ excrux̃. Iste locus ẽ cesaree
phylippi. ubi iordanis ad radices oritur libani. ⁊ habet
duos fontes. unũ nomine ior. ⁊ alterũ dan. Qui simul
mixti. iordanis nomẽ efficiunt. Lectio.Uiii.¬
sẏmon. Accessit ad lectulũ tefuncti. incantare atq ĩmur¬
murare dira clam carmina cepit. Uisus ẽ a cͥcũstantibus.

Expanded text:
 qui in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine ejus filiae Lubiadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis oritur ad radices Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. Et iSimon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est agitare
Abbreviated transcription (Latin):
ercis metu cederẽt. Redintegratisq mnãdatis. edicit
bi uero ad thebeos denũciatio iterata ꝑuenit. oognitũq
ab eis est iniungi sͥ rursus exsequutiones ꝓphanas.
uociferatio passim. ac tumultus incastris exoritur. aẜ¬
firmantiũ nũqͣm se illi in hec tam saccilega mineste¬
ria cessuros. ydoloꝵ ꝓphana semꝑ decestaturos: sacrro
⁊ Auime religionis cultu iustitutos. unũ se et̾nitatis
deũ colere. oxtrema experiri satius ẽẽ. quã adu̾sus xͥa¬

Expanded text:
i metu cederent: redintegratisque mandatis, edicit bi vero ad Thebaeos denuntiatio iterata pervenit, cognitumque ab eis est injungi sibi rursum exsecutiones profanas, vociferatio passim ac tumultus in castris exoritur affirmantium numquam se ulli in haec tam sacrilega ministeria cessuros; idolorum profana semper detestaturos, sacrae et divinae religionis cultui instituros; unum se aeternitatis Deum colere; extrema experiri satius esse quam adversus Christia
Abbreviated transcription (Latin):
tibus habere t̾renis. eamq qͣntũ humana inbecillitas
sinit unire cũ xp̃o. Actiue u̾o quã frequens sit mini¬
steriũ. gentiũ magister edocet. qui creberrinus epłaꝵ
dictis. suos ꝓ xp̃o t̾ra mariq labores. sua ꝑicula cõme¬
morat. in quibꝰ etiã uisiones ⁊ reuelationes dñi cõmen¬

Expanded text:
tis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo. Activae vero quam frequens sit ministerium, gentium magister Paulus edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam dictis visiones et revelationes Domi
Abbreviated transcription (Latin):
C onu̾satur ãt cũ testibꝰ scẽ resurrectionis ⁊ ip̃a testis. conu̾¬
satur cũ senatoribꝰ celi infra curiã paradisi. sub sp̃s sci dis¬
ascendisse legunt᷑ ĩ cenaculũ. quo pascha dignissime celebͦ¬
tur. Ibiq manebãt cũ maria matre iħu unanimit̾ aspi¬
rati ĩ caritate ꝑseu̾antes ĩ oratione. donec induerentur
uirtute ex alto. Lectio.iii.¬
eꝑant eni iam orare. qͥ dudũ cũ dño cõu̾santes. uͥtutibꝰ
⁊ miraculis pascebant᷑. ⁊ bene ꝑseũantes ĩ oratione. nichil
hesitantes donec acciꝑent mun̾a sp̃s sc̃i. que poscebant. Q
⁊ uos o filie imitamini. que ĩ scola xͥ man̾e nouistis. P¬
seuerate ĩ orationibꝰ ianimiter uiuẽtes. qͦusq ĩtrare poᷤᷤ¬
sitis gaudia et̾ne uite. quo beata uͥgo feliciter hodie intͦi¬
uit. alt̾nantibꝰ hẏmidicis angłoꝵ choris. infra pas¬
cua et̾ne uiriditatis. ubi una sccietas om̃iũ suꝑnorũ.
ubi dulcis sollempnitas angłoꝵ. ubi post labores ⁊ erump¬

Expanded text:
ur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christiate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerum
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ uite mee. Ut uideã uoluntatẽ dñi. ⁊ uisitem tẽplũ
scm̃ eiꝰ. Unde ergo ⁊ sola est theorica. id est contemplatio
łi. cui m̾ito om̃ia iustificationũ merita. uniu̾sa uͥtutũ studia
postponũtur. Maria optimã partẽ elegit. que nõ auferet᷑ ab
ea. Coce pars marche nõ repreheudit᷑. s marie laudat᷑. Neq
eñĩ bonã partẽ elegisse mariã dicit. s optunã. ut etiã pars
marthe indicaret᷑ bona. Quare at̃ pars marie sit optima.
corpore deficit. Quis eñ in et̾na patͥa. panẽ esurienti porri¬
gat. ubi nemo esurit : Quis potũ tribuat sicienti. ubi ne¬
mo sitit: Quis mortuũ sepeliat. ubi nemo moritur: Cũ
p̾senti ergo scło. uita aufert᷑ actiua. Contemplatiua aũt
hic incipitur. ut ĩ celesti patria ꝑficiatur. Quia amoris ig¬
nis qui ardere uichoat. cũ ip̃m quẽ amat uiderit ĩ amo¬
re ampliꝰ ignescit. Contemplatiua ergo uita. minime
aufertur. qr sub tracta p̾sentis scłi luce ꝑficituꝵ. Infͣ oc

Expanded text:
diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini et visitem templum sanctum ejus. Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
sue aĩe cõsulturũ. atq ita ab om̃ibꝰ apud qͦs magnꝰ: doctꝰ
indebatur. nichil ualuisse ĩ sue secte assertione iudicatꝰ
est. Qua uie cõfusione affectꝰ. ⁊ sequenti tp̃r de ypponensi
ciuitate ꝓfectꝰ ad eam ampliꝰ nõ remeauit. Inf ᷑ oct̃. Ic.¬
uꝰ. qui aderant. uł qui absentes illa que gesta sunt
cegnouerant. errore illo ablato. catholica est intimata.
ac retenta sincera religio. Lectio .ii.
tr doxbãt ac p̾dicabat ille pͥuatim ⁊ publice. in domo
in eccła salutis u̾bũ cũ om̃i fiducia adu̾sꝰ affricanas he¬
reses. maximeq contͣ donatistas. manicheos. ⁊ pagauoᷤ.
libris confectis. ⁊ repentinis sermonibꝰ. ineffabilit̾ ad nu¬
rantibꝰ xp̃ianis. ⁊ collaudantibꝰ. ⁊ hoc ip̃m ubi poterant

Expanded text:
suae animae consulturum: atque ita ab omnibus apud quos magnus et doctus suae animae consulturum: atque ita ab omnibus apud quos magnus et doctus videbatur, nihil valuisse in suae sectae assertione judicatus est. Qua ille confusione affectus, et sequenti tempore de Hipponensi civitate profectus, ad eam amplius non remeavit: ac vel qui aderant, vel qui absentes illa quae gesta sunt cognoverant, error ille ablatus, catholica est intimata ac retenta sincera religio. CAPUT VII.t docebat ac praedicabat ille privatim et publice, in domo et in ecclesia, salutis verbum cum omni fiducia adversus Africanas haereses, maximeque contra Donatistas, Manichaeos et Paganos, libris confectis, et repentinis sermonibus, ineffabiliter admirantibus Christianis et collaetantibus, et hoc ipsum ubi poterant
Abbreviated transcription (Latin):
t illi confestim ad ip̃m fortunatũ id detulerũt perente.
⁊ orantes. ac flagitantes qd̾ id minime recusaret. Sane qm̃
idem fortunatꝰ iam apud cartaginẽ scm̃ nou̾at augustinũ.
adhuc in codẽ secũ errore cõstitutũ. cũ eodem congredi paui¬
tabat. tamẽ ⁊ suoꝵ maxime ustantia coactus. ac ueretun¬
datus. ꝓmisit cõminꝰ se ẽẽ uenturũ. certamẽq disputãdi
nde condicto die ⁊ loco. cõuenerũt in unũ cõcurrentibꝰ qͣm
plurimis studiosis turbisq cunosis. ⁊ aꝑtis notarii tabuł.
disputatio cepta. pͥma ⁊ sccła finita ẽ die. In qua ille mani¬
cheus p̾ceptor. ut se gestoꝵ continet fides. nec catholicam
assertionẽ potuit uacuare. nec manicheoꝵ sectam u̾itate
sub uxam ualuit compbare. s responsione deficiens ulti¬
ma. collaturũ secũ suis maioribꝰ ea que refellere nõ potu¬
it ꝓsequutꝰ est. ⁊ si forte sͥ de his satis minie fecissent.

Expanded text:
t illi confestim ad ipsum Fortunatum id detulerunt, petentes t illi confestim ad ipsum Fortunatum id detulerunt, petentes exhortantes ac flagitantes, quod id minime recusaret. Sane quoniam idem Fortunatus jam apud Carthaginem sanctum noverat Augustinum adhuc in eodem secum errore constitutum; cum eodem congredi pavitabat. Verumtamen suorum maxime instantia coactus ac verecundatus, promisit in cominus se esse venturum, certamenque disputandi nde condicto die et loco convenerunt in unum, concurrentibus quam plurimis studiosis turbisque curiosis, et apertis notariorum tabulis, disputatio coepta primo, et secundo finita est die. In qua ille Manichaeus praeceptor, ut gestorum continet fides, nec catholicam assertionem potuit vacuare, nec Manichaeorum sectam veritate subnixam valuit comprobare: sed responsione deficiens, ultimo collaturum se cum suis majoribus ea, quae refellere non potuit, prosecutus est; et si sibi forte de his satis minime fecissent,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nõ nulli ep̃i ei detrahebant .⁊ .iiĩ.¬
 ille uir uen̾abilis ac prouidus. ĩ orientalibꝰ eccłiis id ex
piscopo minime impleri posse cernebat. Unde accensa.
⁊ ardens leuata suꝑ cãdelabrũ lucerna. om̃ibꝰ qͥ ĩ domo
erant lucebant. ⁊ postea currente ⁊ uolante huiꝰmodi fa¬
ma. bono p̾̃cedente exemplo. accepta ab ep̃is potestate.
pb̃ri nõ nulli corã ep̃is euangeliũ tractare ppłis ceperũt.¬
seducente ⁊ decipiente eiusdẽ heresis qͦdã pb̾ro nomine
fortunato. ibidẽ cõu̾sante atq manente. Infͤ otabas .ł.¬
Aterea ypponenses ciues. uł ꝑegͥni xp̃iani. tam catholi¬
ci quã etiã donatiste. adeunt scm̃ augustinũ pb̃rm. ac
paratꝰ at responsionẽ omĩ poscenti se rationẽ rediere¬
de fide. ⁊ spe que ĩ dño est: potensq exortari ĩ doctrina
sana. ⁊ contͣdlicẽtes redarguere. minime tenuit. s utrũ
etiam hoc fieri uellet sciscitatus est. ⁊ii.¬

Expanded text:
ei nonnulli episcopi detrahebant. Sed ille vir venerabilis ac providus in Orientalibus Ecclesiis id ex piscopo impleri minime posse cernebat. Unde accensa et ardens elevata super candelabrum lucerna, omnibus qui in domo erant lucebat . Et postea currente et volante hujusmodi fama, bono praecedente exemplo, accepta ab episcopis potestate, presbyteri nonnulli coram episcopis populis tractare coeperuntseducente et decipiente ejusdem haeresis quodam presbytero nomine Fortunato, ibidem conversante atque manente. Interea Hipponenses cives et peregrini Christiani tam catholici quam etiam Donatistae adeunt presbyterum, ac paratus ad responsionem omni poscenti se rationem de fide et spe quae in Deum est , potensque exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere , minime renuit. Sed utrum etiam ille hoc fieri vellet, sciscitatus est. A
Abbreviated transcription (Latin):
tium suũ ds. s a d̾o nõ recessit nec teneri potuit locis. qͥ
om̃ibꝰ habetur ĩ locis ⁊ totus ubiq ẽ: sine qͦ nicħ totũ. ł .ii.¬
Rgo uerbũ patͥs numqͣm a patre discedens. homo ꝓprie
fieri dignatꝰ est secreto suo misteno qd̃ ip̃e nouit. Qui qm̃
totũ suscepit qd̾ est hominis. homo totus est. Et totũ ac
Ropt̾ea qr ita est: sciuit se ⁊ potuit ĩ utero uirginis sine
sui corruptione nuscere. atq unire. ut unꝰ eẽt xp̃s deus.
⁊ homo. una ꝑsona. unaq substancia. Ob qd̾ di genitͥx

Expanded text:
ocis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retropterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
iam scientes catholici scĩ augustini ꝓpositũ. ⁊ doctͥnã manu
iniecta. qm̃ ⁊ idem in ppło securꝰ ⁊ ignarꝰ quid nam futu¬
olebat autẽ laicus ut nob̾ dicebat. ab eis tantũ eccłiis q̃
nõ haberent epõs suã abstinere p̾sentiã. Cum ergo tenue¬
tunt. ⁊ ut in talibꝰ consuetudo ẽ. ep̃o ordinandũ obtulerũt
om̃ibꝰ id uno consensu ⁊ desicłio fieri. ꝑficiq petentibꝰ mag¬
noq studio. ⁊ clamore flagitantibꝰ. Ubertim eo flente ñ¬
nulli qͥtem lac̾mas eiꝰ ut nob̾ ip̃a retulit. tũc suꝑbe int̾¬
pretantibꝰ. ⁊ tamqͣm eũ consolantibꝰ ac dicentibꝰ. qr ⁊

Expanded text:
jam scientes catholici sancti Augustini propositum et doctrinam, manu jam scientes catholici sancti Augustini propositum et doctrinam, manu injecta quoniam et idem in populo securus et ignarus quid futuolebat autem laicus, ut nobis dicebat, ab eis tantum ecclesiis quae non haberent episcopos, suam abstinere praesentiam eum ergo tenuerunt, et, ut in talibus consuetum est, episcopo ordinandum intulerunt, omnibus id uno consensu et desiderio fieri perficique petentibus, magnoque studio et clamore flagitantibus, ubertim eo flente: nonnullis quidem lacrymas ejus, ut nobis ipse retulit, tunc superbe interpretantibus, et tanquam eum consolan
Abbreviated transcription (Latin):
c.eadem auctornate qua ille ahab cerripuerat ⁊ zeza¬
bel: argut herodem ⁊ herodiadem qd̃ illicitas nuptias
ferrruit. ⁊ nõ liceat frĩ uiuente germano illiꝰ uxorẽ du¬
ctis. malens piclitari arud regẽ. quã ꝓpt̾ ad ulationem
c̃ liuas eportunꝰ accibisset herodi natalis sui enã fec̃
pͥncipibꝰ⁊ tribunis ⁊ pͥmis galiloe. Soli mortaliũ. herodes
⁊ pharao leguntur diẽ natalis sui gaudiis festuus cele¬
brasse. s uterq rex. infausto auspicio. festiuitatẽ suam
sanguine fedauit. uerũ herodes tanto maiore impie¬
tate. quanto sc̃m ⁊ innocentẽ. doctorẽ u̾itatis. ⁊ p̾conem
uite. ac regni celestis. occidit. Et hoc ꝓ uoto ac peticiõe
saltatricis. neq eũ caput occisi. aute cõuiuas ĩferre pu
ypponensi catholica. ualerianus sc̃s ep̃atum gerebat.
Qui cũ flagitante eccłastica necessitate. de ꝓuidendo ⁊ or¬
amando ꝓbr̃o ciuittati. plebẽ dei alloquererur. ⁊ exortaret᷑.

Expanded text:
liae, eadem auctoritate, qua ille Achab corripuerat, et Jezabel, arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat fratrem vivente germano illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem  dies opportunus accessisset, Herodes natalis suae coenam fecit principibus, et tribunis, et primis Galilaeae. Soli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit; verum Herodes tanto majore impietate quanto sanctum et innocentem Doctorem veritatis et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque enim caput occisi ante convivas inferre pupponensi catholica Valerius sanctus episcopatum gerebat. Qui cum, flagitante ecclesiastica necessitate, de providendo et ordinando presbytero civitati, plebem Dei alloqueretur, et exhortaretur;
Abbreviated transcription (Latin):
la ministrare: Dic ergo illi. ut me adiuuet. Ex illoꝵ
ꝑsona loquit᷑. qui adhuc diuine contemplationis igna¬
ri. solũ quodamm᷑ frat̾ne diłctionis opus d̃o placitum
ducunt. Ideoq cunctos qͥ xp̃o deuoti ẽẽ uelint. huic mã¬
cipandos autumant. Et bene marcha stetisse. maria
secus pedes dni sedisse describit᷑. qͥa uita actiua. laborio¬
so desudat in certamine. Contemplatiua u̾o pacatis ui¬
ciorũ tumultibꝰ. optata iam in xp̃o mentis qͥete ꝑfruit᷑.
T respondens dix̃ illi dñs. Marcha. marcha lctio uiiii.

Expanded text:
e. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ purpurã. uersa ẽ ⁊ ip̃a siue cohitu ĩ matrẽ. ut nõ sit
iam amodo qo fuerat. s purpura uerissima ad ĩdumẽtũ
⁊ głam sũmi regis. diuinitus aptissime dedicata. ut ułłi
deinceps ea uti usu femineo licuerit. nisi deo. lectio.uͭ.¬
Uippe ut ita loquar. beata ⁊ głosa uirgo maria eo modo
quãuis dudũ ĩ comparabilis ẽẽt uniu̾sis que sub celo st̃
uͥginibꝰ. ut decenter posset in se susciꝑe diuinitatis ad¬
mixtionẽ salua utraq natura. tam̃ cũ gr̃a replet᷑. cũ spũ¬

Expanded text:
 matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
stitem ioħ̾m. de qͦ ꝑ uisionẽ monitꝰ fu̾at. Cũq illi clero¬
q eiꝰ. particulatĩ uisionis seriem reculisset. ille lacrimis
p̃ gaudio fusis. benedix̃ dnm. Remq ueracit̾ ut erat ꝑ
om̃ĩa comꝑtꝰ beatꝰ ep̃s. sub om̃i celeritate ad fr̃s ⁊ co¬
episcopos uicinarũ urbiũ misit. łctio .uiiii.¬
ui cũ occurrissẽt ⁊ locũ p̾signatũ fodere cepissẽt. t̾re motu
statĩ fc̃o. inmẽsi odoris suauitas tãta ex inde est resꝑsa.
qͣntã nlłoꝵ etas hõĩnũ. tc̃ tp̃ris meminerit se sensisse.
ut putarẽt p̾sentes ĩ amenitate paradisi sitos. Et ĩ ip̃a
hora de suauitate hod̾oris septuagĩta tres aĩe sũt curate

Expanded text:
stitem Joannem, de quo per visionem monitus fuerat. Cumque illi, cleroque ejus particulatim visionis seriem retulisset, ille lacrymis prae gaudio fusis, benedixit Dominum; reque veraciter ut erat per omnia comperta, beatus episcopus sub omni celeritate ad fratres et coepiscopos vicinarum urbium misit. Qui cum occurrissent, et locum praesignatum fodere coepissent, terrae motu statim facto, immensi odoris suavitas tanta exinde respersa est, quantam nullorum aetas hominum tunc temporis meminerat se sensisse; ita ut putarent se praesentes in amoenitate paradisi sitos. Et in ipsa hora de suavitatis odore septuaginta tres animae sunt curatae
Abbreviated transcription (Latin):
spiritał quibꝰ in p̾senti scã excercet᷑ eccła. demons¬
trant. Mdarcha quidẽ actualẽ. qua ꝓximo ĩ cari¬
tate sociamur. Maria u̾o contemplatiuã. qua in dei a¬
more supiramꝰ. Actiua enĩ uita est: panẽ esurienti tri¬
buere. uerbũ sapientie nescientẽ docere. errantẽ cor¬
rigere. adhumilitatis uiã suꝑbientẽ ꝓximũ reuocare.

Expanded text:
 quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis via
Abbreviated transcription (Latin):
tissime tu qui omĩa scis ⁊ cordiũ inspector es uenio i nõ
teluigis quid mei deposcant singultus. quio lac̾ime ab um¬
mo erute Nagitent. quid m̃s amarus exoret gemititos. Pc¬
catrixsum. ĩmunda sum. omniũ nefandoꝵ criminũ labe
polluta. S qr meã ab annis pͥoribꝰ cõtaminaui uitã. ad te
dum meũ qui es uita et̾na confugio. ut male ꝑditã restitu¬
as uitã. ⁊ me de baratri faucibꝰ clement̾ erpias. misencor¬
diter liberes. potent̾ abstrahas. qͥ solus laborẽ ⁊ dolorẽ cõsidaᷤ.¬

Expanded text:
s & cordiū inspector es verus, qui non intelligis quid mei deposcant singultus, quid lachrymę ab imo erutæ flagitēt, quid meus amarus exoret gemitus. Peccatrix sum & immunda, & omnium nefandorum criminum labe polluta. Sed quia meam ab annis prioribus cōtaminaui vitam, ad te Dominum meum qui es vita ęterna confugio; vt male perditam restituas vitam, & me de baratri faucibus clementer eripias, misericorditer liberes, potenter abstrahas, qui solus laborem & dolorem consid
Abbreviated transcription (Latin):
fficitur donꝰ: It hac autẽ dilectione. pacient᷑ debeiꝰ ꝑ dno
niunti odia sustinere. Necesse est enĩ ut nos oderit. quos
ceruit nolle amare qd̃ diligit. Lectio. ii¬
uos parum nos dũs de se ip̃o consolatur. Qui cũ dixisset. hec
mando uob̾ ut diligatis inuicẽ. adiecit atq ait. Si minesꝰ
nso olo u scitote qr me pͥorem uob̾ odio habint. Nonest

Expanded text:
Al., Pro hac autem dilectione, patienter debemus pro Domino mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle amare quod diligit. Sed non parum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset: Haec mando vobis ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote q
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatẽ głose semꝑ uͥgius marie. deuotissime
do monstratur. cũ eleuat᷑ in dexterã patris ubi xp̃c ꝓ nob̾¬
ec est in quã dies. in qua usq ad celi celsitudinẽ iuteme¬
rata mater. ⁊ uͥgo ꝓcessit. atq ĩ regni solio sublimata. post
xp̃m głosa resedit. Sic itaq. ubiq fidenter sc̃a dĩ cauit ec¬
clesia. qd de nullo alio scõꝵ fas ẽ credere. ut ultra angłoꝵ

Expanded text:
festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime do monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Cec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
et huic opinioni obstat apłs dicens. Quia misit ds fili¬
umi suũ factũ ex muliere. factũ sublege. Neq eñi audiẽ¬
di sunt: qui legendũ putant. natũ ex muliere. factum
sublege. s factũ ex muliere. Quia conceptꝰ in utero uͥgi¬
nali. carnẽ nõ de nichilo. nõ aliunde. s mat̾na traxit
ex carne. Alioqͥn nec uere filiꝰ hominis diceret᷑. qͥ origi¬
nem nõ haberet ex homine Sino scĩ Iheronimi pbr̃i. ad¬

Expanded text:
ed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filied huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra