comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tari quomõ debeant in consistorio loqui reuenter Et
alia eciã bona u̾ba ꝓut supradictũ est tũc tꝑris
et stare in aliqͣ camera ibi ꝓpe donec datis predictis
Consiliis ꝑ cardiales antequos postea per iimor̃
antiquũ Cardinalẽ de mandato pp̃s uocent᷑. ꝙ redeant

Expanded text:
tari quomodo debeant in consistorio loqui reverenter, et alia bona verba, prout supra dictum est, tunc temporis et stare in aliqua camera ibi prope, donec, datis praedictis consiliis per cardinales antiquos, postea per juniorem antiquum
Abbreviated transcription (Latin):
apa uero singulis nouis cardinalib in consistorio
die qua eis os aperuit dare cõsueuit tytulos et
ãnulos in fine consistorii Et quilz nouus Cardinatis
cõsueuit tũc tpris cũ ppͣa inpõĩt anulũ eiꝰ digito ip̃
genua flecte̾ et ĩ mediate post dacõem ãnuli manũ
et pedem dicti dñi pp̃e osculari et osculo per eũ a dño
pp̃a cecepto postea cedire ad sedem suani.¬
oui Cardinales ãnulos portare non debent eciã
anteꝙ̃ cardinales fierẽt p̃lati existe̾nt quousqs dñs
papa in consisto̾io det eis tytulos et ãnulos ut dcũ est
nec debent in capellis uel domib ꝓpriis uel alienis dare
bñdictiõ quonsq tytulũ et ãnulũ receꝑint ut ẽ dictũ.¬

Expanded text:
apa vero singulis novis cardinalibus in consistorio, die qua eis os aperuit, dare consuevit titulos et annulos in fine consistorii; et quilibet novus cardinalis consuevit tunc temporis, dum papa imponit annulum digito ipsius, genua flectere, et immediate post dationem annuli manum et pedem dicti domini papae osculari; et osculo per eum a domino papa recepto postea redire ad sedem suam.o cardinales annulos portare non debent, etiamsi antequam cardinales fuerint, praelati existerent, quousque dominus papa in consistorio det eis titulos et annulos, ut est dictum; nec debent in capellis, vel domibus propriis dare benedictionem, quousque titulum et annulum receperint, ut dictu
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ Cardmaliũ. os duxorit ois aꝑire Et tũt
dicit eis quałr debẽt cũ reuẽncia loqui in ꝯsistorio
cũ loquẽtur aliis c̃ardinalib et eciã cũ loquẽtur tam
in uiam consilii ꝙͣ in uiam collacõnis nõ conͣdicẽdo
sen in pñg̃naudo dicta aliors cardinaliũ bed alios
dicẽdo prudẽter et cũ renẽncia ꝙͣ eis dñs nuĩ strabit
et ore tũc tꝑris siceritatẽ et paritatẽ hr̃e re-¬
mota om̃i parcialitate amoris odii uel fauoris.
Aliquando consueuit tantũ ois silenciũ impone̾
illo tũt et reliqͣ ꝓxĩe p̃cedẽtia eis dice᷑ dum

Expanded text:
antiquorum cardinalium os duxerit eis aperire. Et tunc dicit eis « qualiter debent cum reverentia loqui in consistorio, cum loquentur aliis cardinalibus, etc.; cum loquentur, tam in viam consilii, quam in viam collationis, non contradicendo seu impugnando dicta aliorum cardinalium, sed alia dicendo prudenter et cum reverentia, quod eis Dominus ministrabit;et in ore tunc temporis sanctitatem et puritatem habere, remota omnium partialitate amoris, odii, vel favoris. » Aliquando consuevit tamen eis silentium imponere illo
Abbreviated transcription (Latin):
secrete instruere quomõ dñm ppam et cardm̃ autiqͦs
debeant uerbo et facto houorare et etiã reuereri
et quẽ modũ qñ loquũt᷑ in consistorio uel alibi crn
dno pp̃a uel cardinalib in uia consilii uel collacõis
seu alias loꝙ̃do uel incedendo debeant obseruare.
posta uo cardmales noni Cardinales antiqͦs uisi¬
tauerint in suis domib Cardinales autiqͥ debent
cardmales nouos singlaciter et singuli in coꝵ domib
oisitare Et interdũ ex sp̃alitate aliqͦs nouos Cardmn¬
creati per dñm papam¬

Expanded text:
secrete instruere quomodo dominum papam et cardinales antiquos secrete instruere quomodo dominum papam et cardinales antiquos debeant verbo et facto honorare, ac etiam revereri; et quem modum, quando loquentur in consistorio et alibi, cum domino papa 430 vel cardinalibus, in viam consilii, vel in collationes, seu alia loquendo, vel in sedendo, debeant observare. Postquam vero cardinales novi cardinales antiquos visitaverint in suis domibus, cardinales antiqui debent cardinales novos singulariter et singuli in eorum domibus visitare, et interdum ex specialitate aliquos novos cardincreati per papam
Abbreviated transcription (Latin):
dat capellũ rubeũ nouis cardinalib scdm ordinẽ
per oũ in noĩando eos eis datũ Et ip̃m capellum
cuilib ip̃oꝵ capiti imponit. ip̃is cardinalib nouis
stantib corã eo grnib flexis Et ĩmediate fami-¬
uaris dñi pp̃e qui debet ibi esse ꝑatus capellũ de
capite ip̃ius Cardinalis recipit᷑ Et tũc quilibet
eoꝵ post predc̃am imposicõem capelli ĩmediate scd̾m
ordinẽ suũ uedem dñi pp̃e osculatur Et postea ip̃e¬
dñs pp̃a quẽlibet eoꝵ ad osculũ oris recipit scd̾ oidie
predcm̃ Et quilib nouoꝵ Cardinaliũ osculo per eũ
a dño ppͣa recepto ad sedem suã redibit
ire. deinde ad domos se suas redire¬
equẽti autem die noui Cardinales debẽt simul
in uisitacõe cardmaliũ antiqͦꝵ qui fu̾i̾nt uel fuit an¬
tiquiores Cardmales s scdm qd̾ Gardinalib nouis
magis placebit Et ip̃i Cardiunales antiqui debent
nouos cardinales tũt cũ uisitant᷑ in camera sua

Expanded text:
dat capellum rubeum novis cardinalibus, secundum ordinem per eum in nominando eos eis datum; et ipsum capellum cujuslibet ipsorum capiti imponit ipsis cardinalibus novis stantibus coram eo genuflexis; et immediate familiaris domini papae, qui debet esse paratus, capellum de capite ipsius cardinalis recipit; et tunc quilibet eorum post praedictam impositionem capelli immediate secundum ordinem suum pedem domini papae osculatur, et postea dominus papa quemlibet eorum ad osculum oris recipit secundum ordinem praedictum; et quilibet novorum cardinalium, osculo per eum a domino papa recepto, ad sedem suam ibi e, deinde ad domos suas redireequenti autem die novi cardinales debent simul in visitatione cardinalium antiquorum, qui fuerint, vel sint antiquiores cardinales, sed secundum quod cardinalibus novis magis placebit; et ipsi cardinales antiqui debent novos cardinales tunc, dum visitantur, in camera sua
Abbreviated transcription (Latin):
uibus dictis papa surgit et uadit ad cameram
suã et cardinales omes remanẽ consuener̃t in
dom̃o pp̃e quonsq mẽse pro prandio suit parate Et
illo die oẽs cardinales comedũt in aula cũ pp̃a Et
Cardinales antiqͥores ad usq admẽsam ip̃m p̃cedẽdo
Et post prandiũ siłi mõ associant eũ usq ad ca-¬
merã Et sedent cardinales in mẽsa p̾mo scim ordinẽ

Expanded text:
pa surgit et vadit ad cameram suam, et cardinales omnes remanere consueverunt in domo papae, quousque mensae pro prandio sint paratae; et illa die omnes cardinales comedunt in aula cum papa. Etcardinales antiquiores usque ad mensam ipsum praecedendo; et post prandium simili modo associant eum usque ad cameram. Et sedent cardinales in mensa primo secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
e deuin laudamus. Cantare incipuĩt alta uoce
et dindinales antiqui scd̾m ordinẽ suũ bini et bini
pͥmo padũt ad altaro quod debet in aula ubi dñs papa
tenet consistoriũ tũt iꝑris esse paratũ sine crute
tamen et post cos duo dyacom caromales antiqͥores
ducũt nonũ Cardinalem ad altare pͥmo noĩatũ per
dn pp̃am alii uero dyxiconi cardinales aliũ. Et sic
demceps faciũt alii duo dyacom cardinales. si suit pl¬
res dardinales de nouo crrati scd̾m ordinẽ supͣ dcm
Et cũ ꝑuenerĩt ad altare Cardinales non debent stare si

Expanded text:
e Deum laudamus incipiunt alta voce, et cardinales antiqui secundum ordinem suum bini et bini primo vadunt ad altare quod debet in aula, ubi dominus papa tenet consistorium, tunc temporis esse paratum, sine cruce tamen, et post eos duo diaconi cardinales antiquiores ducunt novum cardinalem ad altare primo nominatum per dominum papam; alii vero duo diaconi cardinales alium; et sic deinceps faciunt alii duo diaconi cardinales, si sunt plures cardinales de novo creati secundum ordinem supradictum; et cum pervenerint ad altare, cardinales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tom sciendũ est ꝙ si uacaret sedes apłica tempore
quo rediret ad curiã Cardinalis antiquꝰ siue noiiter
creatus qui fisset legatus aut nũcius tũc Car¬
dinales alii eciam si non essent in lonclani ꝓ elcõne
futuri sũmi pontificis non uadũt Cardinali obuiam
uenienti ꝓ co quia sede uacante personã pp̃e quodãmodo

Expanded text:
m sciendum est quod si vacaret sedes apostolica tempore quo rediret ad curiam cardinalis antiquus, sive noviter creatus, qui fuisset legatus aut nuntius, tunc cardinales alii, etiamsi non essent in conclavi pro electione futuri summi pontificis, non vadunt cardinali obviam venie
Abbreviated transcription (Latin):
Secunt᷑ cerionie et solẽpuitates solite seruari m
cre acione nonoꝵ cardinalũs et in dacibne ãmuli et assig
iduentu ad culiam nauoꝵ cardinatiũ si sue ciratoĩs
temꝑe acuria suit absentes Et pͥmo de hiis qͥ int̾reĩt
in creacone nouoꝵ caromalũ.
ciendum ꝙ intrracione nouoꝵ cardinaliũ modus qui
sequitur consueuit seruari die mercurii quatuor tẽꝑm
dñs paꝑa in consiscono. consueuit querere a tard maliby
an expediat fieri crcacõem nouoꝵ cardinaliũ faciendo ibi
primitus aliqualẽ breuissimã eollatõem ꝙ expediat crectri
nouos cardiniles Cardinales uero postea quilib scđm or¬

Expanded text:
Sequuntur caeremoniae et solemnitates solitae servari in creatione novorum cardinalium, et in datione annuli, et assigde adventu ad curiam novorum cardinalium, si suae creationis tempore a curia sint absentereatione novorum cardinalium. ciendum quod in creatione novorum cardinalium modus qui sequitur consuevit servari. Die Mercurii quatuor temporum dominus papa in consistorio consuevit quaerere a cardinalibus an expediat fieri creationem novorum cardinalium, faciendo ibi primitus aliqualem brevissimam collationem, quod expediat creare novos cardinales. Cardinales vero postea omnes
Abbreviated transcription (Latin):
meram pñtibus omĩb Cardinalibus cũ fũit tempꝰ
recedendi dat in camera sedendo nouo Cardinali capellũ
rubeũ uel ante prandiu si non esset in statu illa die
solempne praudiũ faciendi Neliqua uers debent
per dñm papam in apercione oris et dacione tytuli
et ãmili dici fieri et seruari isti nouo cardinali et
in curia pñtibus cis per dñm pp̃am et per eos dici
fieri et seruari est suꝑius recitatũ.

Expanded text:
m omnibus cardinalibus, cum fuerit tempus recedendi, dat in camera sedendo novo cardinali capellum rubeum, vel ante prandium, si non esset in statu illa die solemne prandium faciendi. Reliqua vero debent per dominum papam in apertione oris et datione tituli et annuli dici, fieri et servari isti novo cardinali, etin curia praesentibus eis per dominum papam, et per eos dici, fieri et servari est superius recitatum.
Abbreviated transcription (Latin):
faclendimꝰ Et ubi elegit uiam ꝙ fiant ĩmediate int̾rogat
cardiñales de quãto ño uidetur faciendũ eis fretcgam¬
Quo ruso ꝑ eos ut supͣ dũs p̃p a dicit nos seuim᷑ con¬
siliũ dicẽtiũ ꝙ fiant usq adtalẽ mrm deinde ibidem dicit
Cogitalumꝰ et eocitetis de ꝑsonis nõĩandis et die ueni̾s ꝓxͣ
agemꝰ suꝑ hĩs deo dante

Expanded text:
faciendum. Et ubi eligit viam quod fiant immediate, interrogat cardinales de quanto numero videtur eis faciendum. Quo responso per eos ut supra, dominus papa dicit: Nos sequimur consilium dicentium quod fiant usque ad talem numerum. Deinde ibidem dicit: Cogitabimus, et cogitetis de personis nominandis, et die Veneris proxima agemus super iis Deo dante
Abbreviated transcription (Latin):
sõĩs ĩ card̾ nono creandis Quo consilio habito ct
ueuint ad consistoriũ dñ dñs pp̃a audit consilia auriculad
cardinaliũ et ei reserũt ad ꝑtem dũ est incathedera sua
consilio cardinaliũ absenoũ¬
Ua die ueneris facta p̾itus Reuencia pape ꝑ
Cardinales papa mandeit ꝙ portetur cathedra
mida Quo dicto om̃s Cardinales exiñt cõsistoriũ
ex ponũt se in fine illiuis aule uel camẽ ubi tonetur cõsisto:¬
uui excepto priore Ep̃o Cardinali qui Remanet ibi et
ponit se sad sedendũ suꝑ cathedram nurdã que debet ẽẽ
ad latus p̃pe dextoũ parata
ñs uero papa consueuit dicẽ illi cardinali et alis

Expanded text:
ardinales de novo creandis. Quo consilio habito, veniunt ad consistorium, dum dominus papa audit consilia auricularia cardinalium, et ei referunt ad partem, dum est in cathedra sua consilia cardinalium absena die Veneris, facta primitus reverentia papae per cardinales, papa mandat quod portetur cathedra nuda. Quo dicto, omnes cardinales exeunt consistorium, et ponent se in fine illius aulae vel camerae, ubi tenetur consistorium; excepto priore episcopo cardinali, qui remanet ibi, et ponit se ad sedendum supra cathedram nudam, quae debet esse ad latus papae dextrum parata. s vero papa consu
Abbreviated transcription (Latin):
retrocedentes uadunt ad consistoriũ duobus tamen
dyaconibus Cardinalibus minoribus cũ ip̃o Cardinali
nouo remauẽtib et ip̃m associantibus osq ad aulam
ubi dñs papa cenet consistoriũ Et cũ illuc ꝑuenerit
Et postea dñs papa de camera sua ad consistoriũ uenerit
Antiqui cardiunales preter diol duos dyaconos Cardinales
minores prodictos cũ nouo cardinali extra consistoriũ
an fine aule ubi tenetur consistoriũ remanẽtes faciũt
reuẽnciam solito more dño pp̃e Qua facta duo anti¬
quiores dxaconi cardinales occurrẽtes nouũ cardinalẽ
in introitu consistorii recipuĩt Et predicti duo Ayaconi
Cardinales minores qui eũ sociauerant eũ dimittunt
et accedũt ad reueͬnciam solitam faciend̾ Et ea facta
redeunt ad sedendũ in consistorio in locis consuetis post¬
modũ dicti duo antiqͥores axacom Cardinales nouũ¬
Cardinalem deducũt ad dñm pp̃am qui eũ ad osculum
pedis et postiodũ oris recipit. Deinde iidem duo

Expanded text:
storium, duobus tantum diaconibus cardinalibus junioribus cum ipso cardinali novo remanentibus, et eum associantibus usque ad aulam, ubi papa tenet consistorium. Et cum illuc pervenerit, et postea dominus papa de camera sua ad consistorium venerit, antiqui cardinales praeter duos diaconos cardinales juniores cum novo cardinali extra consistorium in fine aulae, ubi tenetur consistorium, remanentes, faciunt reverentiam more solito domino papae. Qua facta, duo antiquiores diaconi cardinales occurrentes novum cardinalem in introitu consistorii recipiunt; et praedicti duo diaconi cardinales juniores, qui eum associaverant, eum dimittunt, et accedunt ad reverentiam solitam faciendam; et ea facta, redeunt ad sedendum in consistorio in locis consuetis. Postea eum dicti duo antiquiores diaconi cardinales deducunt ad dominum papam, qui eum ad osculum pedis, et postmodum oris, recipit. Deinde iidem duo
Abbreviated transcription (Latin):
ñs uero papa faciet ibi in pñtia om̃i unũ brene
sermonen In sine uerr sermonis descendit ꝑ ordien
ad noĩatõem Cardinaliũ tam pñtus in curia ni ab¬
fencium quos treauit quenilibi eoꝵ cõmendando de
scientia fidelitate prudencia et ałt ꝓut merita cuiqlib
ueriurrẽt et in sũo ꝯme dacõis dicit cuilib nonoꝵ andi¬
naliũ sic
Talem ab solur a uinculs quo eccłie sue tenebat᷑ et cũ

Expanded text:
nus vero papa facit ibi in praesentia omnium unum brevem sermonem; in fine vero sermonis descendit per ordinem ad nominationem cardinalium, tam praesentium in curia, quam absentium quos creavit, quemlibet eorum commendando de scientia, fidelitate, prudentia, et alia, prout merita cujuslibet requirent; et in fine commendationis dicit cuilibet novorum cardinalium sic: Talem absolvimus a vinculo, quo ecclesiae suae tenebatur, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
et fortassis expediencie qd nõ multi ab uno in strrtuo no¬
minentur. licet hodie ab aliqnibus contrariũ obseruetui.
cum in scrutimo nominẽt ualde nueltos NCompletis depo¬
sicronibus singulorũ om̃s dm Cardinales ad ꝯsistoriuere¬
uocantur. et singulis in sios locis et ordiuibus mõe soli¬
to residentibus petunt scrutatoes collegni an plucat ot¬
bus qd̃ aꝑictur scrutiniũ et in cõi publicetur Et ies¬
pondentibus qd placet dyaconus scrutator collegn pu¬
ta dus neapolex legit ut scriptum est uidelicet
¶n nomũe dm̃i Amen Ego uerẽgarius Tistulauẽã Ep̃s¬
nomino et cligo ⁊ tꝭ ut supra et sic de aliis et ut meli
Cardinales sigili comphendãt deposiciones fratrum
dem dyaconus legit cas bis ał pluries
Hettio deposinouibus singulorum de collegio scrutatoree stͣ¬
tatoũs petunt uii placeat om̃ibus qd aꝑiautur ⁊ publitẽ¬
tur̃ cõ deposiciones scrutatorũ Collegni et respondẽtibus

Expanded text:
et fortassis expedientiae, quod non multi ab uno in scrutinio nominentur, licet hodie ab aliquibus contrarium observetur, cum in scrutinio nominent valde multos. Completis depositionibus singulorum, omnes domini cardinales ad consistorium revocantur; et singulis in suis locis et ordinibus more solito residentibus, petunt scrutatores collegii an placeat omnibus quod aperiatur scrutinium, et in communi publicetur. Et respondentibus quod placet, diaconus scrutator collegii, puta dominus Neapoleo, legit ut scriptum est, videlicet: In nomine Domini amen. Ego Berengarius Tuscula ut supra, et sic de aliis. Et 249 ut melius cardinales singuli comprehendant depositiones fratrum, idem diaconus legit eas bis vel pluries. Lectis depositionibus singulorum de collegio, scrutatores scrutatorum petunt, an placeat omnibus quod aperiantur et publicentur in communi depositiones scrutatoru
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃sbrĩo nomati Et postra de dracombus ꝑ or¬
dinẽ./ dyacom cardiuales tractantes de elcãnie sũm pontifi
elegimus et eligiꝰ ꝑ uiam ꝓcedere cõpromissi et una¬
nunter ⁊ cõtorditer nemine discrepante elignuus cõpro¬
et  sancti angeli dyuconũ cardinãt Quibus dama ple¬
nariam potestatom ꝓuidẽn Romañ ⁊ uinu̾sali ecclie de
pastore subhac forma uidelicet qdͥ duo ex eis possut cli¬
gere terciu dese ipĩs Et om̃s tres concorditer decolle¬
gio nel de detra possuit romane et uniu̾scili eccłie ꝓui¬
dere et uolumꝰ qd dicta potestas diuret usq ad ꝯsumꝑ¬
cionem candele seu facule mibi ex consensu singłoꝵ accs¬
se et ꝓnuittimus nos illum ꝓ romano pontifice habitt̾ios
Qualiter proceditur ad electionẽ sum pon¬
rificis per uiami scrutuns.
Imelectione Romam pontificis uresut Cardiuał ꝑ
ꝑ uiam scrutum procedere solent eligi tres scruta¬
tores collegn et alii tres scrutatoe̾s scrictatorum

Expanded text:
de presbyteris nominatim; et postea de diaconibus per ordinem: Diaconi cardinales tractantes 247 de electione pontificis elegimus et eligimus per viam procedere compromissi, et unanimiter, et concorditer, nemine discrepante, elegimus comproi Angeli diaconum cardinalem: quibus damus plenariam potestatem providendi Romanae et universali Ecclesiae de pastore, sub hac forma, videlicet quod duo ex eis possint eligere tertium de se ipsis, et omnes tres concorditer de collegio, vel de extra possint Romanae universali Ecclesiae providere. Et volumus quod dicta potestas duret usque ad consumptionem candelae seu faculae ex consensu singulorum accensae; et promittimus nos illum pro Romano pontifice habituros Qualiter proceditur ad electionem summi pontificis per viam scrutinii. Si in electione Romani pontificis velint cardinales per viam scrutinii procedere, solent eligi tres scrutatores collegii, et alii tres scrutatores scrutatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sciritatoribus Collegn puta dñs neapoleo scribere ꝯsucu̾it
¶Notandũ qd̾ scrutatores tam Collegn qm̃ sciutatoru
et cardiuãł cum sua uota deponũt sedent ⁊ tenẽt bir¬
retum si uolunt insi forte ex deuocõe uel rencen̾tra aliqͥ̾s
Cardm̃ał sture uellet buirreto deposito dũ deponit
c  uodut uo de ponendi tulis est¬
¶ Ego Iacobus sancti Georgn ad uelum aureũ ayacona
Cardialis nomino et eligo uenẽabilem patrem dm m

Expanded text:
scrutatoribus collegii, puta dominus Neapoleo, scribere consuevit. scrutatoribus collegii, puta dominus Neapoleo, scribere consuevit. Notandum quod scrutatores, tam collegii, quam scrutatorum, et cardinales, sua vota deponunt, cum sedent et tenent buretrum, si volunt; nisi forte ex devotione vel reverentia aliquis cardinalis stare vellet buretro deposito, dum deponit. IV. Modus vero deponendi talis est. Ego Jacobus sancti Georgii ad Velum Aureum diac. cardinalis nomino et eligo venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
sancti eusebii pbr et ueapoleo sancti adriam dyxconꝰ lardi-¬
nalis Et elignntur ĩmediate tres alii scrutatões scictatoꝵ
puta dm̃ uerẽgirrius Custulauẽñ epũs Arnaldus t̾t sc̃e p̾sce
pbr et Siuilhelmnꝰ sc̃i Nocolai ĩcarcore Tussianeñ dyacõn
Cardinales De scrutatoribus scrutatorum¬
g p̃mo p̃dicti scrutatores scrutatorũ remaneñ in consistoio
et sedentes scrutantur secreto et sigillatmm uota scrutatoru
Strutatis uotis sciritatorũ lollegii ut p̃dcũ ẽ icedũt
de Consistorio scrutatores sciutatorũ portãtes secũ setiete
deposiciones scrutatorũ Collegni p̃dictas et remanent ĩ cõsistoio
soli scrutatores collegn ubi gr̃ã Osciẽn nycolaus ⁊ nenpo
les supradicti et ꝯsequẽter cetr Cardinales i ordiue anti¬
quitatꝭ quantũ ad statum Cardinalatus. pͥmo Epĩꝵ p̃rtr̃o
eciam scrutatoes scrutatorũ ut alii suo ordiue ⁊ loco depo¬
uũt Que uota Cardinaliũ dyaconus Cardinalis unꝰ re

Expanded text:
sancti Eusebii presbyter, et Neapoleo sancti Adriani diaconus cardinalis; et eliguntur immediate tres alii scrutatores scrutatorum, puta dominus Berengarius Tusculanus episcopus, Arnaldus tit. sanctae Priscae presbyt., et N. sancti Nicolai in Carcere Tullianen. diaconus cardin. III. De scrutatoribus scrutatorum. Primo praedicti scrutatores scrutatorum remanent in consistorio, et sedentes scrutantur secreto et singillatim vota scrutatorum Scrutatis votis scrutatorum collegii, ut praedictum est, recedunt de consistorio scrutatores scrutatorum, portantes secum secrete depositiones scrutatorum collegii praedictas, et remanent in consistorio soli scrutatores collegii, v. g., Ostiensis Nicolaus et Neapoleo 248 supradicti; et consequuntur caeteri cardinales in ordine antiquitatis quantum ad statum cardinalatus: primo episcopi, secetiam scrutatores scrutatorum, ut alii suo ordine et loco deponunt; quae vota cardinalium diaconus cardinalis unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
a duabus ꝑtibus noiãtur ⁊ recipitur ꝑ cõsensũ adhibitũ
iii scrutiuio uel ꝑ accessum ¶ Non fit collatio meiti ad iuriti
zeli adzelum sed solum numeri ad imerum et uuusñsq¬
pot in scrictimo unũ nanuare uł plures similiter ad uii
accedere uel ad plures e di ꝑ deposicionẽ in scrutino fac¬
tam duo uel plures aduabus ꝑtibus eligantur siue elc̃i
habeãt pariliter duas ꝑtes sue int̾ hioi duas ꝑtes habẽ¬
tes unꝰ habeat plures qm̃ alter suie nõ/ nulli ex taliter
lectis ius acqu̾itur sod s̃ reincipiendũ a capite acsi uichil
penitus actum eẽt ꝙ Similiter si in eodem concursle ꝑ at¬
sic de aliis nominẽtur oũĩs intelligunt nouũari ieod̃
mouento et nulli ex st̃pture ordine ius ingius acquiritur
De uia compromissi

Expanded text:
a duabus partibus nominatur et recipitur per consensum adhibitum a duabus partibus nominatur et recipitur per consensum adhibitum in scrutinio, vel per accessum. Non fit collatio meriti ad meritum, zeli ad zelum, sed solum numeri ad numerum, etiamst in scrutinio unum nominare, vel plures, similiter ad unum accedere, vel ad plures. Si per dispositionem in scrutinio factam, duo vel plures a duabus partibus eligantur, sive electi habeant probabiliter duas partes, sive inter hujusmodi duas partes habentes unus habeat plures quam alter, sive non, nulli ex taliter electis acquiritur; sed est reincipiendum a capite, ac si nihil penitus actum esset. Similiter si in eodem concursu per acsic de aliis nominentur; omnes intelliguntur nominati in eodem momento, et nulli ex scripturae ordine jus majus acquiritur. IX. De via compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ legit predictam cartam cum suis addicionibus ꝑ hũt modĩ
cis obseruantur ut infria scribitur
¶Non solẽt citari alisentes qui sunt extra terram ubi sũt
due partes collegn s sic possunt eẽ reliqui in uicino quod
pũtes cͣondicũt se corta die ĩciprturos suꝑ negotro elcãlũs
procede̾ qui dies ꝑ aliqueni uł aliquos amicos absentum po¬
rest uotificari eisdem ¶ Solent eligr tres scrutatoes toste¬
gn et alii tres scuctatoes sciritatorũ ¶ due ꝑtes collegn ro¬
quirutur nocem ĩelcõne habenciũ nõ ꝯputato electo ẜ in¬
mĩo collegn sic e forma decretalis Quia ꝓpt᷑ in antibus suis
capłis nõ feruatur ¶ Sufficit qd in idem rempus certum sit
duas ꝑtes concurre in eandem ꝑsona ea nõ ꝯputata es
cum dlectam a duabus ꝑtibus et receptam es Solet ecꝭ
fieri ex cõsensu duarum parciũ coĩs electio licet forsan nõ
sit de substrncia ut coĩs electio sub sequatur ex quo electus

Expanded text:
supra, legit praedictam chartam cum suis additionibus per hunc moducis observantur, ut infra scribitur. Non solent citari absentes qui sunt extra terram, ut sunt duae partes collegii; sed sic possunt esse reliqui in vicino quod praesentes condicunt se certa die incoepturos super negotio electionis procedere, qui dies per aliquem vel aliquos amicos absentium potest notificari eisdem. Solent eligi tres scrutatores collegii, et alii tres scrutatores scrutatorum. Duae partes collegii requirantur vocem in electione habentium, non computato electo. Forma decretalis Quia propter in omnibus suis capitulis non servatur. Sufficit quod in idem tempus certum sit duas partes concurrere in eamdem personam, ea non computata, et eam electam 251 a duabus partibus et receptam. Solet etiam fieri ex consensu duarum partium communis electio, licet forsan non sit de substantia, ut communis electio subsequatur, ex quo electus
Abbreviated transcription (Latin):
pontificem ¶Et notrardum qd̾ cautele ẽ et decencie nx
scrutator oscendat deposicionẽ smmptam ip̃a depanenti ue
ꝑ ĩcuriam in aliquo sit erraitum ⁊ Et quia unusqrasq pt
in scrutimo unũ noĩare u plures. potest sic dic᷑ Egõti¬
cobus sancti grorgni ad uelũ aureũ dyaconus Cardiualis
nomino et eligo dñni matheũ rcꝭ et dinã Incolaũ ostiet¬

Expanded text:
tandum, quod cautelae est et decentiae quod scrutator omnem dat depositionem scriptam ipsi deponenti, ne per incuriam in aliquo sit erratum. Et quia unusquisque potest in scrutinio nominare unum vel plures, potest sic dicere: Ego Jacobus sancti Georgii ad Velum Aureum diac. cardin. nomino et eligo dominum Matthaeu
Abbreviated transcription (Latin):
uon sedeant ĩ mẽsa ⁊ ubi et qualit᷑ mĩt dit̾e omttama¬
esut iugruudũ qd̃ Iudeis non fiat aliqua op̃pssio cum of¬
ferent legem
Iapit ordo qualit Remanꝰ põtifer ap̃ basilicã
benti petii apłi debeat consetrari Rubrica
N p̃mis ip̃e qui ꝯsetrandus ẽ mane diei dnĩte ue¬
uirit ad basilicoꝵ beriti ꝑetir In qua ꝓcessionulit᷑ aca¬
tulciabitur calligis et sandaliis dicendo psclmũ Ceuãama¬
et tetr̾os qui solẽt dici ¶ Deinde lotis manibus iuduat᷑ onuba
ornamentis quibus romanus pontifer uti solet ĩmissaru
sollẽpiuis fxreptis dũtaxat pallio et ãnulo pontificali
Erunt autẽ uestimẽta coloris tempori congruentis E deui¬
de crdiuata sollẽprii ꝓcessione In qua debent esse septem tau¬
delabra cum septẽ faculis sicut in p̃cipius festis ficri solet

Expanded text:
non sedeant in mensa, et ubi et qualiter, nunc dicere omittamnon sedeant in mensa, et ubi et qualiter, nunc dicere omittamus. Memorandum quod Judaeis non fiat aliqua oppressio, cum offerent legem. XLV. Incipit ordo qualiter Romanus pontifex apud basilicam beati Petri apostoli debeat consecrari. Rubrica. In primis ipse qui consecrandus est mane diei Dominicae veniat ad basilicam beati Petri, in qua processionaliter a cacalciabitur caligis et sandaliis, dicendo Psalmos Quam amabilia, etc., qui solent dici. Deinde, lotis manibus, induatur omnibus ornamentis quibus Romanus pontifex uti solet in Missarum solemniis, exceptis duntaxat pallio et annulo pontificali. Erunt autem vestimenta coloris tempori congruentis. Deinde ordinata solemni processione, in qua debent esse septem candelabra cum septem faculis, sicut in praecipuis festis fieri solet,
Abbreviated transcription (Latin):
Cardm lauãt Cardm̃ at qui assistũt teueant tebaleam
iiutuo serint ¶ Quibus om̃ibus lotis et redditis gra¬
discalciatus sendalis a subdratono quiestet
de reuersione Cardinaliũ et platorũ ad domũ ꝓprram
Cardiuales ue̾o et alii p̃lati redibũt adhospicra sua eques
tũ milris parati sicutĩ ꝯuiestione scetẽrũt equis tñ nõ coo¬
ꝑlis ¶Notriudũ qd̃ nobiliores layci etiam si reges eeũt
consueuer̃t̃ adestrare ppãm equitũtẽ et parcũtur loca int̾
se uicissim ẜ ͫͫ qd̾ uoluerĩt et ordiãtũ fui̾t ut p̾mis adestiñti¬
bus dimttẽtibus alii bini succedant ¶ In mẽra pͥmu
fertulũ ponit corã ppã aliquis de pũcipalioibꝰ nobilibus
pp̃e ĩ miẽra unus uidelicet de cupa alius de cutello cdi¬
scidendum / ulii astant cõmedenti / alii sequũtur portantẽ
tudi ebite  Utrũ autẽ aliqui exp̃dictis seriuẽtibus pp̃e
nobilibus puta filii regum uel ex sumlibus sedeuut pel

Expanded text:
cardinali lavanti. Cardinales qui assistunt tenent tobaleam,mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et redditis gradiscalceatus sandaliis a subdiacono, quiescit. XLIV. De reversione cardinalium et praelatorum ad dominum papam. Cardinales vero et alii praelati redibunt ad hospitia sua eques  Sic  cum mitris, parati sicut in comestione steterunt, equis tamen non coopertis. Notandum quod nobiliores laici, etiamsi reges essent, consueverint adextrare papam equitantem, et partiuntur loca inter se vicissim secundum quod voluerint et ordinatum fuerit, ut primis adextrantibus dimittentibus alii bini succedant. 271 In mensa primum ferculum ponit coram papa aliquis de principalioribus nobilibus, papae in mensa, videlicet unus de cupa, alius de tucellis ad incipiendum; alii astant comedenti, alii sequuntur portantem tum erit. Utrum autem aliqui ex praedictis servientibus papae nobilibus, puta filii regum, vel ex similibus, sedeant, vel
Abbreviated transcription (Latin):
De ornatu equorum in processione¬
uĩ oriratu equitabit equũ cooꝑtũ panno ulbo Subdracõi
ues Cappellam Iudices et scirmarii et alii equitabunt orin¬
te uestiti. nõ tamẽ equos cooptos. papa ned̾ equitabit
quũ magnũ falleãtum ex parte postĩori de scarleto¬

Expanded text:
it. XXXVII. De ornatu equorum in Processioneaelatus cum omni ornatu equitabit equum coopertum panno albo; subdiaconi vero, capellani, judices, scriniarii et alii 268 equitabunt ornate vestiti, non tamen equos coopertos. Papa vero equitabit equum magnum faleratum ex parte post
Abbreviated transcription (Latin):
puit et ꝓscquatur letamã cum rautu respondẽtibus alis
Uapellams et cetis qui assistunt. Cum antem neiẽt ad illũ
locũ ut hũc ꝯsetiriudum benedic̾e ⁊cꝭ debet hoc dice̾ bis
et tum conseciritor qm̃ oiũs alii ep̃i assiscentes eleuata ma¬
uu u̾sus consecirudũ faciant suꝑ eũ bis signũ crug̃/ fuut¬
ta letama crigant se om̃s. et conseaintor scet difiuio gra-¬
du subsede papali que õ past altare uso uultu ad iꝑm̃ ulta¬
re Consentiudus ues stet sub gradu pdicto usa facie ad
ipi conseantorẽ / aissiscentibus ip̃i cõsetrrndo draconibus
cuitu stubuunt ad instar corone teneñ singuli libros põti¬
ficales in quibus scriptũ ẽ consetracionis officiũ qd suigłi
dicere debẽt submissa uoce ¶̃ duc̃ ep̃s Abbauẽs dat p̃man¬

Expanded text:
ipiat et prosequatur litaniam cum cantu, respondentibus aliis capellanis et caeteris, qui assistunt. Cum autem venerint ad locum illum, Ut hunc consecrandum benedicere, etc., debet hoc dicere bis, et tam consecrator quam omnes alii episcopi assistentes, elevata manu versus consecrandum, faciunt super eum bis signum crucis. Finita litania, erigant se omnes, et consecrator stet in infimo gradu sub sede papali, quae est post altare, verso vultu ad ipsum altare. Consecrandus vero stet sub gradu praedicto, versa facie ad ipsum consecratorem, assistentibus ipsi consecrando diaconibus cuitu stabunt ad instar coronae, tenentes singuli libros pontificales, in quibus scriptum est consecrationis officium, quod singuli dicere debent submissa voce. Tunc episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ppã om̃a p̃ciosa uestimẽta habebit / palliũ
et mitram p̃eioscum tyothecas et aculũ pontifita¬
len Et sic ornatus cum om̃ibus ueniẽt ad porta
uT ad grridus eccĩe et ascendet radafalcũ seu pulpitum
ligneum ubi ĩueniet sedem suã sollempnter ꝑꝑ̃atam. Et

Expanded text:
Dominus papa omnia pretiosa vestimenta habebit, pallium et mitram pretiosam, chirothecas et annulum pontificalem; et sic ornatus cum omnibus veniet ad portam vel ad gradus ecclesiae, et ascendet cadafalcum seu pulpitum ligneum, ubi inveniet sedem suam solemniter praeparatam; et
Abbreviated transcription (Latin):
pplo uiuu̾so potens ẽ eĩ rg̃ ut supra ¶ Post hec ardõ¬
uem scilit pontificalis officii ad honerem omĩpotentis de
et gloĩosissune u̾gnnis marie genitiqꝭ eius et beatorũ
apłoru petii et pauli et sancte Ronm̃ ecclie ¶ Deinde
ascendit paꝑa ad sedem et recipit ad osculũ pedis et ois
setrauit consetracione finita deꝑquit pontificalia orna ͭͣ
et assumpto supperpellicio pluuali et mitra simplici see¬
uit endem ut ẽ moris in missa espapa ue̾s post dns̃ nob̃¬
prior dyaconor Card portans ferulã ananibus cum dya¬
conibus subdyaconibus scrimiariis et iudicibus ꝯmuibus sol¬
lẽinter descendit aute altare et facit duas acies unã
exꝑte umna et unã ex reliqua equaliter diuidendo po¬
neus pͥuo dyaconos uixta altare ⁊ͦ subdyaconos 3o de
ip̃e p̾or Ayaconoꝵ incipit laudem sic alta uote in cantu

Expanded text:
populo universo. Potens est enim, etc., ut supra. Post haec archipopulo universo. Potens est enim, etc., ut supra. Post haec archinem scilicet pontificalis officii, ad honorem omnipotentis Dei et gloriosissimae Virginis ejus genitricis, et beatorum apostolorum Petri et Pauascendit papa ad sedem, et recipit ad osculum pedis et orissecravit, consecratione finita, deponit pontificalia ornamenta, et assumpto superpellicio, pluviali et mitra simplici, servit eidem, ut moris est, in Missa. Papa vero post Doprior diaconus cardinalis portans ferulam in manibus cum diaconis, subdiaconis, scrinariis et judicibus, omnes induti solemniter, descendit ante altare, et facit ex parte una, et unam ex reliqua, aequaliter dividendo, ponens primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos, teipse prior diaconus incipit laudem sic alta voce, tamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirto huic fauiulo trio . N. In consecracione Romanoꝵ ponti¬
ficiẽ cleganter fit hec addicio et dicitur sic Et idcirco huie
famulo tuo. N. quem aposcolice sedis p̃sulem et p̾matem
om̃ii qui in orbe terrarum sunt sacerdotum/ ac uniu̾scilis ecc̃e
dactorẽ dedisti et ad sũmu sacerdocii ministeriũ elegisti. hãc
om̃ꝰ consequatur ¶ Conscquenter ue̾s ubi dicitur Tirbit¬
as ei dũe ⁊cꝭ In consecracõne Romanorũ pontificꝭ dicat᷑
sic Tribuas ei dũe cathedram pontificalem ad regenda
eccliam tuam et plebem tue sortis intra mũdi limites.
uniu̾scim sis ei auctoĩtas ⁊ reliqua ¶ Consecracione ma¬
nuũ fcã Consecrator ĩmittit ãnulum in digitum ãiularẽ
dextere manus pp̃e consecrat dicens Accipe ãuulũ fide
scilit signatulũ quatenꝰ spõsa dei uidelicet sauctã ulem
itnam ⁊c̃ ut sup̃ Et deinde dat et sccũdũ modũ p̃striptũ
librũ enãgelioru dicens Accipe enãͫͥ et uade predica

Expanded text:
idcirco huic famulo tuo N., in consecratione Romani pontificis eleganter fit haec additio, et dicitur sic: Et idcirco huic famulo tuo N. quem apostolicae sedis praesulem, et primatem omnium qui in orbe terrarum sunt sacerdotum, ac universalis Ecclesiae doctorem dedisti, et ad summum sacerdotii ministerium elegisti, hanc, r. Consequenter vero ubi dicitur Tribuas ei, etc., in consecratione Romani pontificis dicatur sic: Tribuas ei, Domine, cathedram pontificalem ad regendam Ecclesiam tuam, et plebem tuae sortis intra mundi limites universam. Sit ei auctoritas, et reliqua. Consecratione manuum facta, consecrator immittit annulum in digitum annularem dextrae manus papae consecrati, dicens: Accipe annulum, fidei scilicet signaculum, quatenus sponsaiam, etc., ut supra; et deinde dat ei secundum modum praescriptum librum Evangeliorum, dicens: Accipe Evangelium, et vade, praedica
Abbreviated transcription (Latin):
deferens eũ in maui uadit corã eo et flixs genibus
tunebit mitrã aꝑtam ante papã qui ponit in illam pec¬
curnã quam peĩtalut et in uno bacili lamẽcirius ꝓutĩ
libro Camere duentur Et illi qui recipiẽt pecruiam
in mitra osculabunt᷑ genu dm̃ pp̃e

Expanded text:
deferens eam in manu, vadit coram eo; et flexis genibus deferens eam in manu, vadit coram eo; et flexis genibus tenebit mitram apertam ante papam, qui ponit in illam pecuniam quam praesentabit ei in uno bacili camerarius, prout in libro camerae invenitur. Et illi qui recipient pecuniam in mitra deosculabuntur genu domini papae
Abbreviated transcription (Latin):
seu domus p̃dicatoꝵ. fratres p̃dicatoe̾s iudutr sol¬
lẽinter ru trute intenso et aqua bũdicta diniĩ
papã ꝓtessionaliter recipiẽt reuerent᷑ Te deũ laudamius
descẽdat de cquo prior p̃sbitc̾oꝵ cilrd ordinatis Iuditibus
et scrrmariis in filo friciet ibidem laudem sicut dyaconus
Cardm̃ fecerat ĩ missa aute epłam post oracõm Et post¬
qm de cquo descenderit prior dyaconioꝵ lardm̃ qui ducit
eum deponet sibi regnũ decapite et imponet ei nĩtrã
Et idem prior erit a dextris et ducet uiui usq adultare ⁊
alius il siistris ubi orabit in faldiscorio sibi ꝑꝑato ħ Orões
facta dabit bũdictionẽ dices Sdit nomẽ dñ bũdc̃m Et¬
tem et sedebit in loco parcito tu ornamẽtis sius iuuota
planeta et pallio et cyrothetis teuente eo mantũ super
scrpulas et mitram suꝑ fanonẽ seu orariũ Et dubat tui¬
libet card p̃rbiteriũ solitũ hoc mõ s Ipẽ dũs pp̃a sedẽs
insede et quil cardm̃ et platus extracta sibiet mitra

Expanded text:
catorum, fratres Praedicatores induti solemniter cum cruce, incenso et aqua benedicta, dominum papam processionaliter recipient reverenter, Te Deum laudamus descendat de equo, prior presbyterorum cardinalium ordinatisidem laudem, sicut diaconus cardinalis fecerat in Missa ante Epistolam post Orationem. Et postquam de equo descenderit, prior diaconorum cardinalium, qui ducit eum, deponit sibi regnum de capite, et imponit ei mitram; et idem prior erit a dextris, et ducet eum usque ad altare, et alius a sinistris, ubi orabit in faldistorio sibi praeparato. Oratione facta, dabit Benedictionem, dicens Sit nomen Domtem, et sedebit in loco parato cum ornamentis suis, amota planeta et pallio et chirothecis, tenente eo manum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dabit cuilibet cinalis et praelatus, extracta sibimet mitra,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omĩbus equos sic ascendentibus prior dyaconoꝵ portãs
ferulam in manibus processionẽ ordinabit hoc modo et pͥmo
illis rubeis et duo alii cũ duobus cherubui ⁊ lanceis et¬
xͦ duo p̃fecti naualles induti pluuialibus ¶ͦ scrimarii
et subdyaconi qui legerunt epłam et exã ͫ ĩgͤco ¶ Ioͦ ab¬

Expanded text:
 Omnibus equos sic ascendentibus, prior diaconorum portans ferulam in manibus Processionem ordinabit hoc modo. Primo iliis rubeis, et duo alii cum duobus Cherubim cum lanceis; quarto duo praefecti navales induti pluvialibus; quinto scrinarii; et subdiaconi qui leg
Abbreviated transcription (Latin):
pueu̾i̾t ad plutrũ aute ercĩam saueti Ncetu uliquis
familuaris dm̃ pp̃e stuus in aliquo loco cimueti fanet
aliũ uictũ pecciue Et ibi dñs ppa trahet aliquã morã
de lege offerẽda ꝑ iuderis n resposione pape¬
E
Trement iudei cum legesua et facient et laudem
et offerent ei legem ut adoret Et tũt dũs pp̃a
cõmendabit legemi ⁊ dumpnabit obseruanciar
Iudeoꝵ sine intellectum. quia quem dicunt uenturũ eccã
docet et p̃dicat iam uenisse dmñ ihm̃ xp̃m ¶ Similit᷑¬

Expanded text:
erit ad plateam, ante ecclesiam sancti Nicenii, aliquis familiaris domini papae stans in aliquo loco eminenti faciet alium jactum pecuniae, et ibi dominus papa trahet aliquam moram. XL. De lege offerenda per Judaeos, et responsione papaEt venient Judaei cum lege sua, et facient ei laudem, et offerent ei legem ut adoret. Et tunc dominus papa commendabit legem, et damnabit observantiam Judaeorum, sive intellectum, quia quem dicunt venturum, Ecclesia docet et praedicat jam venisse D
Abbreviated transcription (Latin):
libus et mitris simplicibus Et poscinodũ sequẽtur
quilib ordiue suo. postinodũ sequẽtur duo accoliti ceoferarii
et alius cũ nauicula thuribulo et incẽso induti suppelliciis
post dictos accolitos ordibinitur septẽ sulidyacõi cũ tuĩtel¬
lis portãtes septẽ candelabra cum faculis Et ĩuredio dictoꝵ

Expanded text:
libus et mitris simplicibus; et postmodum sequuntur quilibet ordine suo; postmodum sequuntur duo acolythi ceroferarii, et alius cum navicula, thuribulo et incenso, induti superpelliciis. Post dictos acolythos ordinabuntur septem subdiaconi cum tunicellis portantes septem candelabra; et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Itẽ notandũ qd asuncto petro lateruõi fiĩt dñõ ppe ar¬
tus triũphales et Cleici Romani ocrurrũt eidem induti in
uia sacra ubicũꝑ possũt cũ thuribulis et incenso et in re¬
niner̾icõm datur romains ꝙ arcubus xxxuͤ libre ꝓues
et cler̾cis ꝙ thuribulis xiii libͤ et diuidia ꝓues¬

Expanded text:
Item notandum quod a sancto Petro ad Lateranum fiunt domino papae arus triumphales, et clerici Romani occurrunt eidem induti in via Sacra, ubicunque possunt, cum thuribulis et incenso, et in renuntiatione dantur Romanis pro arcubus XXXV librae, et clericis pro thuribulis XIII librae et dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
Sardi eł subdyaconũ ut moris e ascendit dñs pp̃a ad altare et
deus idicta sede palliatus recipiet oñ candinales et pla¬
tos ad pedes et oris osculũ iteato Qua receptioe finita stã¬
do ĩtipiet Gloria ĩ exelsis deo Eruo ympuo augelias cãta¬
to a cantoribus ditet ĩenidem sede par uobis/ et respõso
et cũ spũ tuo incipiet oracõm duĩce alte. qua oracõe ꝯpleta
et secuta responsione Amen potent ditere uliam oracionẽ
secrete proseipõ si uoluit exp̃iatur tñ oracio ꝑ extẽsum pꝯ¬
modum residebͭ ĩ sede
De aciebus statuuz ordiuandis per parem Card ⁊ luu¬

Expanded text:
cardinalem et subdiaconum, ut moris est, ascendit dominus papa ad altare, et dens in dicta sede palliatus, recipiens omnes cardinales et praelatos ad pedis et oris osculum iterato. Qua receptione finita, stando incipit Gloria in excelsis Deo; quo Hymno Angelico cantato a cantoribus, dicet in eadem sede Pax vobis, et, responso Et cum spiritu tuo, incipit Orationem Dominicae alte; qua Oratione completa, et secuta responsione Amen, potest dicere aliam Orationem secrete pro se ipso, si voluerit. Exprimatur tamen Oratio per extensum; postmodum residebit in sede. XXXI. De rebus statuum ordinandis per priorem
Abbreviated transcription (Latin):
poctaus ferulã in manibus cũ drrcõibus et subdracoibꝰ siri¬
mariis et iudicibus omũbus pluialibus sollempnter ĩdutis
descendet ante altare. et faciet duas aces. uuam epte u
na et cliam ex ꝑte alia equaliter diuidendo Ita qd ĩqualib
acie sit dequolibet ordine/ Et ponet p̾mo dyãt Iuxta altae
quipoterũt tenere mitras si uoluerĩt esocdõ subdyaconos
¶ernio iudices ¶Eeuarto scrimarios Quibus acrebꝰ sicordi¬
natis prior dyaconoꝵ incipiet luudem ulta uote quasi legẽ¬
do et scabit sine mitra Atxandi xp̃e Et iudices ⁊ strrmarii si

Expanded text:
portans ferulam in manibus cum diaconibus et subdiaconibus, scriniariis et judicibus, omnibus pluvialibus solemniter indutis, descendet ante altare, et faciet duas acies, 266 unam ex parte una, et aliam ex parte alia, aequaliter dividendo, ita quod in qualibet acie sit de quolibet ordine; et ponet primo diaconos juxta altare, qui poterunt tenere mitras, si voluerint; secundo subdiaconos, tertio judices, quarto scriniarios. Quibus aciebus sic ordinatis, prior diaconorum incipit laudem alta voce, quasi legendo, et stabit sine mitra, Exaudi, Christe, et judices et
Abbreviated transcription (Latin):
co parato cũ ornauiẽtis suis teuente eum mancum suꝑ sca¬
pulas et mitram suꝑ fauonẽ seu ornariũ Et dat pbru
postra redit ad camerã in qua deponit casulã et palliũ
et assuñt mantum et uadit cõmedere Solebat tnĩ p̾mo ie¬
cipe iuramẽtum asenatore ẜm formã Ego talis ⁊cꝭ. uerũ
huici mͬamẽti receptio du ẽ qd̾ fuit omissa
de offinio fenatoꝵ urbis in ip̃a sollentute y¬

Expanded text:
namentis suis, tenente eo mantum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dat presbyterium. Postea redit ad cameram, in qua deponit casulam et pallium, et assumit mantum, et vadit comedere. Solebat tum primo recipere juramentum a senatore secundum formam, Ego talis, etc., verum hujusmodi juramenti receptio diu est quod fuit omissa. XXII. De officio senatorum Urbis in ipsa solemnitate
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ.N. quem de huili cathedra uolenter sciblimatũ ĩtrouũ
eiusdem cpłoru pũcipis sub lomamꝰ ut sicut ꝓfertibur
tante dignitatis augetur ita uirtutũ meĩtis cumuletur
quatenus ercãstice iiu̾isitatis onus te adiuuãte digne fr¬
ret et ate qui es beatitudo tuorũ mer̾tam uicem recipiat

Expanded text:
olenter sublimatum in thronum ejusdem apostolorum principis sublimamus; ut sicut profectibus tantae dignitatis augetur, ita virtutum meritis cumuletur; quatenus ecclesiasticae universitatis onus te adjuvante digne ferat, et a te, qui es beatitudo tuorum, meritam vicem recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
contunie beuedicet. Cum c̃t ad chorũ puenerit obixabẽt
tur cũ reuerẽtia pectus eius et ultimꝰ uptabit pluẽtã p̃pe¬
De confessione que fit ad altare ⁊ introitu misse
et ordinbus que dicantur super eum ꝓpe altare
ubsequenter ꝓredens ibit ꝓtessionalit᷑ usq ud altãe̾
sed uon ascendit tunc ad altare sed abstrrcta sibi
mitra ꝑ dyaconũ Card̾ facit cõfessicim̃ ut ẽ morꝭ
Et dum fit cõfessio incipiãt Cantoes introitũ et subsequẽt᷑¬
ternel. Et facta cõfessione dus ppͬa recipiet nitrã et ibit
ad sedem suã non ad eminẽtẽ sed sedebit ĩfaldistorio ĩpla¬
uo posito inter chorũ et altare ꝓpt disposicam̃ eccl̃ie u̾sa
tñ facie ad altare ał dno ppã sit sedẽte uemẽt hes ep̃i card¬

Expanded text:
continue benedicet. Cum autem ad thronum pervenerit, obviabunt tur cum reverentia pectus ejus, et ultimus aptabit planetam papDe confessione quae fit ad altare, et Introitu Missae, et Orationibus quae dicuntur super eum prope altare. ubsequenter procedens ibit processionaliter usque ad altare, sed non ascendit tunc ad altare; sed abstracta sibi mitra per diaconum cardinalem, facit confessionem, ut est moris. Et dum fit confessio, incipiunt cantores Introitum, et subsequentn. Et facta confessione, dominus papa recipit mitram, et ibit ad sedem suam, non eminentem, sed sedebit in faldistorio in plano posito inter chorum et altare propter dispositionem ecclesiae, versa tamen facie ad altare. Domino papa sic sedente, venient tres ep
Abbreviated transcription (Latin):
enãgeliorũ aute pectus et iuxta dictũ Subdyaconũ ibi unꝯ
alius subdyacomis qui dicturus ẽ epłam grecã. post p̃dic¬
tos subdraconos subsequẽt᷑ dyaconus qui lecturus ẽ ebod in
daluaticis inter quos ẽ ille Card̾ qui dicturusͤ euaãgeliũ ul¬
timus. deinde dus dracom Card̾ unꝰ adextris et alius a si¬

Expanded text:
e pectus; et juxta dictum subdiaconum ibit unus alius subdiaconus qui dicturus est Epistolam Graecam. Post praedictos subdiaconos subsequitur diaconus qui lecturus est Evangeldalmaticis, inter quos est ille cardinalis qui dicturus est Evangelium ultimus. Deinde duo diaconi cardinales, unus a
Abbreviated transcription (Latin):
Card̃. dabitur sibi ãlulus pontificalis ꝑ cundẽ ep̃m
qui sibi seriuet uno ex cubituluriis digito dũ ppe
diñ scubabitur manũ ipms et impõcto ĩtẽso ĩthuribulo ꝑ
que fieri et impendi solent quando reuescĩtur Romani
põtifices et parantur. excepto qd̃ inꝓcessione que sequit᷑
nõ portubit pallũi sed ip̃m recipiet ał ut inferius dest̾br̃¬

Expanded text:
alem, dabitur sibi annulus pontificalis per eumdem episcopum qui sibi serviet, uno ex cubiculariis digito domini pet osculabitur manum quae fieri et impendi solent quando revestiuntur Romani pontifices et parantur, excepto quod in Processione quae sequitur, non portabit pallium, sed ipsum recipiet; alias, ut inferius descr
Abbreviated transcription (Latin):
oiũs hñt suꝑpellicia cũ mũtellis et mnitras simpbtes. Cuig
iitẽ lauari debẽt surgit epũs et duo dracom Card̃ ⁊ daut
aquã ut pͥus qua data redeũt ad ꝓpͥa loca in mẽsis Et po¬
tu recepto dictoq. tu aũt̃. durgit dyaconꝙ et tenet elmuciã
duni graicie referunt᷑. Griubus frnitis destrantibus cc̃ duo.

Expanded text:
is, et mitras simplices. Cum autem lavari debent, surgit episcopus et duo diaconi cardinales, et dant aquam ut prius; qua data redeunt ad propria loca in mensis; et potu recepto, dictoque Tu autem, surgit diaconus, et tenet thunitiam, dum gratiae referuntur. Quibus finitis, dextrantibus