comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illã qͥd̾e actio ł potiꝰ qͥ es atq otiũ qle futuru sit. Siuerũ
uelĩ dice nescio: ñ enĩ hoc unqu̾a ꝑsensus corporis uidi.
Si aut̃ m̃te idẽ ĩtelligentia uidisse me dicã. qͣntũ ẽ aut
loꝵ: ñ enĩ & dĩ. Si gͦ sc̃i in di pace uicluri st̃. ꝓfecto in ea
pace uicturist̃. qͦ suꝑat omẽm intellectu. Qm nr̃m qͥdeni¬

Expanded text:
io uel potius quies adque otium quale futurum sit, si uerum uelim dicere, nescio. Non enim hoc umquam per sensus corporis uidi. Si autem mente, id est intellegentia, uidisse me dicam, quantum est aurum? non enim et Dei. Si ergo sancti in Dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem intellectum. Quoniam n
Abbreviated transcription (Latin):
superboꝵ. uł de emissione coiui & columbe. ex libro contra
faustum .xii. l.ui. De mandatis di ad noe pꝰ diluuium.
& de arcu in nubib apparente. uel de nuditate noe. quã filiꝰ¬
libro . l.x.II. In abrahã exeunte de terra sua. in isaac lignũ
sibi ad uictimam baiuilante. in iacob luctante. uł scalam
uidente. in iosehp uendito. & pꝰ labores honorato in uirga moysi
In egressione isrł de egipto. in manna. & petra fluente. in
colunna ignis. in mari rubro. in duodecim fontibꝰ & lxx. ar¬
borib in uictoria de hoste amalech. in serpente aeneo
in agno pasche occiso. in lege data. in iesunaue. & in archa
muros hiericuntinos allidente. in iudicibus. in muliere.
hostis temꝑa ligno transfigente. in uellere gedeonis. in elec¬

Expanded text:
emissione corui et columbae. in XII. XLVILL 63. De mandatis dei ad Noe post diluuium et de arcu in nubibus apparente uel nuditate Noe et XLVIIII. 64. In Abraham exeunte de terra sua; in Isaac lignum sibi ad uictimam baiulante; in Iacob luctante uel scalam uidente; in Ioseph uendito et post labores honorato; in uirga Moysi; in egressione Israhel ex Aegypto; in manna et petra fluente; in columna ignis; in mari rubro; in XII fontibus et LXX arboribus; in uictoria de hoste Amalech; in serpente aeneo; in agno paschae occiso; in lege data; in Iesu Naue et in arca muros Hierichuntinos allidente; in iudicibus; in muliere hostis tempora ligno transfigente; in uellere Gedeonis; in elec
Abbreviated transcription (Latin):
.lx IIII. Expositio de eo quod scriptum
est. maledictus omnis qui pend& in ligno. ex libro contra fau¬
stum .xiiii. Ixu. De eo quod ait moyses uidebis uitã tuã
xui. Ixu I Quod requies sabbati etiam insepultura dn̾i
ca possit intelligi. & quod octaui diei circu̾cisio in menbro¬

Expanded text:
quod scriptum est maledictus omnis qui pendet in ligno. in XIIII. LII. 67. De id quod ait Moyses uidebis uitam tuam LIII. 68. Quod requies sca possit intelligi, et octavi diei circumcisio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ingenesi. & sex etatibꝰ. uł de coniuige facta ex uiri latere dor¬
mientis. ex lib̾ contra faustum.xii. lyiii. Quod cam &¬
abel duos popłos significauerint. & qui oocidi̾t eam septem
uindictas ex solũ. uł de signo quod posuit ds in cam. ex eodẽ
be offeras recte autem ñ diudas peccasti. ex lib̾ de ciuitate

Expanded text:
in Genesi et sex aetatibus, vel de conjuge facta ex viri latere dormientis, ex libro XII contra Faustum. Sex diebus in Abel duos populos figuraverint, et qui occiderit Cain septem vindictas exsolvet; vel de signo quod posuit Deus in Cain; ex eodem te offeras, recte autem non dividas, peccasti, ex libro XV de Civitate
Abbreviated transcription (Latin):
animales qͥ ꝓfice si nolunt ad ꝑcipienda q̃ sunt spẽ
dĩ qͦ eos hortat᷑ sermo apłicus: aduetꝰ testam̃tũ
ꝑtinebunt. Si aut̃ ꝓficiunt. ꝙ̃ antequ̾a capiant.
ipso ꝓfectu ꝙ accesu. ad nonũ ꝑtinent. Et si pͥusꝗ
sp̾itales fiant ex hac uta rapiunt᷑. custoditi sacra¬
m̃ti scĩtatẽ. int̾rauiuentiu̾ cõputant᷑: uͥ ẽ spes
nr̃a &portio dñs. Nec inuenio qͥdueriꝰ intelli¬
gat᷑ ineo qdscͥptũ ẽ. inperfectũ meũ uiderunt
ocłi tui: Quandoqͥdẽ seqͥt᷑. & in libꝰ tuo om̃s seͥbẽt᷑.
Que aut̃ peꝑit abel ꝙ enoch. ꝙ noe ꝙ abrahaͫ. ipsa

Expanded text:
animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt; si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent et, si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quandoquidemsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. Quae autem peperit Abel et Enoch et Noe et Abraham, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uocũ ꝙ gͦ tẽꝑȩ tales homines e̾eᷤ ceꝑint inhac
tis inbuti. ad huc tam̃ carnalit̾ sapiant. ⁊ carnalia de
d̾o siue in hac iita siue pꝰ hane uta sꝑent atꝙ qͥ eside¬
uite peregͥnatione antiqͣres ẽ: in aliis hõib habens
animasẽ portionẽ. in aliis aut̃ sp̃italẽ. Ad aniiales ꝑti
sset uetꝰ testam̃tũ : adsp̾itales noũi. S pͥmis tẽꝑib
utrũq occultũ fuit: abadan usq ad moysen. Amoy se
aut̃ manifestatũ ẽ uetus: ꝙ in eo ipso occultabat᷑ no¬
uũ. qͥa occulte sig̃cabat᷑. Post ea uͦ qͦ in carne dñs
uen̾: reuelatũ ẽ nouũ. Uet̾is aut̃ sacm̃ta cessarunt.
s concupiscentiȩ tales ñ cessauer̾. In illis enĩ sunt qͦs¬
apłus iamꝑsacĩtũ noui testam̃ti natos. adhue
ritales. ad nouũ scilicet testam̃tũ qd tunc oceusta¬
batur occulte ꝑtinentes: sic ⁊ nunc isaeͬm̃to no¬
ui testam̃ti qd iam reuelatũ ẽ. Pieriq uiuunt

Expanded text:
umque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac tis inbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desideuitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. anet Vetus Testamentum, ad spirituales Novum. Sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. A Moyse autem manifestatum est Vetus, et in eo ipso occultabatur Novum, quia occulte significabatur. Postea vero quam in carne Dominus venit, revelatum est Novum: Veteris autem Sacramenta cessarunt; sed concupiscentiae tales non cessaverunt. In illis enim sunt, qper sacramentum noui testamenti natos, adhuc ritales, ad nouum scilicet testamentum, quod tunc occultabatur, occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti, quod iam reuelatum est, plerique uiuunt
Abbreviated transcription (Latin):
beret. & ne uno qͥdem indigerꝙ emplaustro. Congruen¬
t̃ hẏdropicũ animali qd cecidit imputeũ cõꝑauit: hu¬
more enĩ laborauit. si cut illam mulierem quia decẽ ꝙ.¬
octo annis alligatã dix̾at. & ab eadem alligatione sol¬
uebat. cõꝑauit iumento. qd soluit᷑ ut adaqu̾a ducat᷑.
Hydropẽ aut̃ recte cõꝑamꝰ. aiuiti auaro. Sic̃ eñ ille
quantomagis habundat humore in ordinato. tanto
ãplius sitit: sic iste quanto ẽ copiosior diuitiis qͥb ñbene
utit᷑. tanto ardentius talia concupiscit. Illã uͦ ita mor¬
bo incuruatã ut se erigere n posset. anime t̾renis opi¬
nionib debilitatȩ atq opp̃sse. ita ut diuma eogitare ñ
ualeat.

Expanded text:
beret et ne uno quidem indigeret emplastro. congruenter hydropicum animali, quod cecidit in puteum, comparauit; humore enim laborabat. sicut illam mulierem, quam XVIII annis alligatam dixerat et ab eadem alligatione soluebat, comparauit iumento, quod soluitur, ut ad aquam ducatur. hydropem autem recte comparamus diuiti auaro; sicut enim ille, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitit, sic iste, quanto est copiosior diuitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit; illam uero ita morbo incuruam, ut se erigere non posset, animae terrenis opinionibus debilitatae atque oppressae, ita ut diuina cogitare non ualeat.
Abbreviated transcription (Latin):
adpat̾re dñi nr̃i iħu xp̃i: ex qͦ oĩs pat̾nitas in celo
& uit̾ra nominat᷑. Queris euiꝰ rei gr᷑a: hoc supͣ
dixerat. ꝓpt̾ qd̾ peto ñ infirmari intribulationib
flectebat ad patrẽ. Pinde ñ infirmari unde illis
sit: seqͥt᷑ & aieit. Utaet uob̾ sed̾m diuitias głe sue
uirtute corroborari ꝑ spm̃ eiꝰ. he sunt diuitiȩ: de

Expanded text:
s paternitas in coelis et in terra nominatur. Quaeris cujus rei gratia: hoc supra dixerat, Propter quod peto non infirmari in tribulationibus flectebat ad Patrem. Proinde non infirmari unde illis sit, sequitur et dicit: Ut det vobis secundum divitias gloriae suae virtute corroborari ver spiritum ejus. Hae sunt divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
crucis ostendit᷑. Qͥ eni qͥa uoluit mortuus ẽ : qͦ¬
mͦ uoluit mortuus ẽ. ħ frustra gͥ tale genꝰ mor¬
tis elegit: nͥ ut ineo quoq latitudinis hubꝰ. ẜ. longi¬
tudinis. S altitudinis. & ꝓfunditatis magist᷑ existe¬
ret. Nam latitudo eꝰ meo ligno: qd̾ tͣnsuer sum
desuꝑfigit᷑. hoc adbona oꝑa ꝑtinet: qͥa ibi exten¬
adunt᷑ manus Longitudo ui eo. qd̾ abipso ligno us¬
q ad t̾ran conspicuũ ẽ: Ibi enĩ qͦd̾amͦ stat᷑᷑ idest
ꝑsistit᷑ ꝙ ꝑseuerat᷑. qd̾ longani mitati tͥbuit᷑. Altitu¬
do ẽ in ea ligni parte. que abillo qd̾ tͣnsu̾sũ figit᷑ sur¬
sũ uersus relinqͥt᷑. hoc ẽ ad capd crucifixi: quia bene
sꝑantiũ suꝑna expectatio ẽ. Iam uͦ illud ex ligno
qd̾ ñ apparet qd̾ fixũ occultat᷑. ũn totuꝰ illud ex¬
urgit. ꝓfunditat̾e significat gͣtuite gr̃e : in qͦ¬

Expanded text:
. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi ut in eo quoque latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister existeret. Nam latitudo est in eo ligno quod transversum desuper figitur: hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quodam modo statur, id est persistitur et perseueratur, quod longanimitati tribuitur. altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo, quod transuersum figitur. sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi. quia bene sperantium superna expectatio est. iam uero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gr
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s. Sp̃s enĩ ẽ. d̾s. Peinde uitã quidẽ suã qͣnõ uuit in
corpore. & hec t̾rena m̃bra uegetat. fac̃q uiuentia: int̾iore
sensu qͥsq ñ ꝑ corporeos ocłos nouit. Alioꝵ uͦ uitas. ẽ sint
inuisibiles ꝑcorpꝰ uid&. Nã u̾n uiuentia disc̾nimꝰ a ñ
iuuentib corpora. nͥ corpora simul uitasq uideamꝰ. qͣs nͥ¬
ꝑcorpꝰ uid̾e̾ ñ possumꝰ. Uitas aut̾ sine corporib corporeis
ocłis ñ uidemꝰ. Quã obr̃e fieri pocest ualdeq credibile e
sic nos ẽẽ uisuros mundana t̾c corpora cęli noui. & t̾rȩ no¬
ue. ut dm̃ uͥq p̾sentẽ & uniu̾sa etiaᷤ corporalia gub̾nantẽ.

Expanded text:
 Spiritus enim est Deus. Deinde uitam quidem suam, qua nunc uiuit in  Spiritus enim est Deus. Deinde uitam quidem suam, qua nunc uiuit in corpore et haec terrena membra uegetat facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non per corporeos oculos nouit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. Nam unde uiuentia discernimus a non uiuentibus corpora, nisi corpora simul uitasque uideamus, quas nutem sine corporibus corporeis oculis non uidemus. Quam ob rem fieri potest ualdeque credibile est sic nos esse uisuros mundana corpora tunc caeli noui et terrae nouae, ut Deum ubique praesentem et uniuersa etiam corporalia gubernantem
Abbreviated transcription (Latin):
tio qͥppe illa philosophoꝵ. qͣ disputant itam̃tis aspectu
ĩtelligibilia uideri. & sensu corporis sensibilia idẽ corpo¬
ralia: ut nec intelligibilia ꝑ corpꝰ. nec corporalia ꝑseipsa
mens ualeat ĩtueri. si poss nob̾ ẽeᷤᷤ certissima. ꝓfecto cer¬
tũ e̾et ꝑocłos corporis etiã sp̃italis. nullo mͦ pose uidi d̾m.
S istã ratiocinationẽ. &̃s uera ratio. & ꝓpħica inͣrids aucto¬
ritas. Qͥs eni itasit au̾sꝰ a d̾e ut dicẽ audeat d̾m corporaista
nescire: Nunqͥd gͦ corpꝰ habo ꝑ cuiꝰ ocłos ea possit addiscere.
Deinde qͦd de ꝓpha heliseo paulo ante diximꝰ. ñ ne satis indicat
etiã sp̃u ñ ꝑ corpꝰ corporalia posse cerni. Quando enĩ seruus
ille munera accepit. utiq corporalit̾ gestũ ẽ. qͦd tam̃ ꝓpħa¬
ñ ꝑ corpꝰ s ꝑ spm uidit. Sic̃ gͦ c̃stat corpora uidi sp̃ũ. qͦd
si tanta erit potentia spitalis corporis. ut corpore uideat᷑¬

Expanded text:
tio quippe illa philosophorum, qua disputant ita mentis adspectu tio quippe illa philosophorum, qua disputant ita mentis adspectu intellegibilia uideri et sensu corporis sensibilia, id est corporalia, ut nec intellegibilia per corpus nec corporalia per se ipsam mens ualeat intueri, si posset nobis esse certissima, profecto certum esset per oculos corporis etiam spiritalis nullo modo posse uideri Deum. Sed istam ratiocinationem et uera ratio et prophetica inridet auctoritas. Quis eninescire? Nunquid ergo corpus habet per cujus oculos ea possit addiscere? deinde quod de propheta Heliseo paulo ante diximus, nonne satis indicat etiam spiritu non per corpus corporalia posse cerni? Quando enim servus ille munera accepit, utique corporaliter gestum est, quod tamen p per spiritum uidit. Sicut ergo constat corpora uideri spiritu, quid si tanta erit potentia spiritalis corporis, ut corpore uideat
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ in carne uidebit᷑. Nc̃ uͦ potest & sic accipi ĩ carne mea
uidebo d̾m: acsi dixiss ĩ carne mea ero õuidebo d̾m. W il¬
lud qͦd ait apłs facie ad faciẽ. ñ cogit ut dm ꝑ hanc faciẽ
corporale uͥst̾ ocłi corporales. nos uisuros e̾ẽ credamꝰ: quẽ
spũ sine int̾missioe uidebimꝰ. Nisi enĩ e̾ẽt etiã int̾ioris
hominis facies. ñ dicer& idẽ apłs: nos autẽ reuelata fa¬
cie glam dñi speculantes. in eandẽ imaginẽ tͣnsformamͦ
de gła ĩ głam. tãꝗͣ a dñi spũ. Nec alit̾ t̾celligimꝰ & qͦd ĩ psal¬
mo canit᷑: accedite ad eũ & iluminamini. & facies ur̃e ñ
erubescent. fide qͥppe accedit᷑ ad d̾m. ꝗͣ cordis c̾stat e̾e ñ
corporis .s q sp̾itale corpꝰ nescimꝰ qͣntos habebit accessus:
narũ seͥpturarũ ñ occurrit & succurrit actoritas. Necesse
ẽ ut c̃tingat in nob̾ qͦd legit᷑ in libro sapientiȩ: cogitatio¬
nes mortaliũ timide. & incerte ꝓuidentiȩ nr̃e. Rationa¬

Expanded text:
carnem in carne uidebitur; nunc uero potest et sic accipi: in carne mea uidebo deum, ac si dixisset: "in carne mea ero, cum uidebo deum". et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformau; nec aliter intellegimus et quod in psalmo canitur: Accedite ad eum et inluminamini, et facies uestrae non erubescent. Fide quippe acceditur ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed quia spiritale corpus nescimus quantos habebit accessus narum scripturarum non occurrit et succurrit auctoritas, necesse est ut contingat in nobis quod legitur in libro Sapientiae: Cogitationes mortalium timidae etincertae prouidentiae nostrae. Ratiocina
Abbreviated transcription (Latin):
pollentior ocłoꝵ erit illoꝵ. ñ ut acͥus uideant.ꝙͣ qͥdam
ꝑhibent᷑ uidere serpentes ł aquilȩ. Qͥntalibrs eñi acri¬
monia cernendi ea qͦq animalia nichil aliud possunt
uid̾e ꝗ corpora: s ut uideant & incor poralia. & fortasse
ista uirtꝰ magna cernendi data fuerit ad hora. eciã ĩ isto
mortali corpore ocłis sc̃ĩ uiri iob qͣndo ait addm: in ob¬
auditu auris audiebã te pͥus. Nc̃ autẽ ocłs m̃s uida te:
ꝓpt̾ea despeximem& ipsũ & distabui & estimaui me t̾rã
& cinerẽ: Quã uis nichil phibeat hic ocłm m̃tis intelligi.
de qͥb ocłis ait apłs. inluminatos hab̾e ocłos cordis uri.

Expanded text:
aepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius uideant, quam quidam aepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius uideant, quam quidam perhibentur uidere serpentes uel aquilae quantalibet enim acrimonia cernendi eadem quoque animalia nihil aliud possunt uidere quam corpora, sed ut uideant et incorporalia. Et fortasse ista uirtus magna cernendi data fuerit ad horam etiam in isto mortali corpore oculis sancti uiri Iob, quando ait ad Deum: In obauditu auris audiebam te prius, nunc autem oculus meus uidet te; propterea despexi memet ipsum et distabui et existimaui me terram et cinerem; quamuis nihilhic prohibeat oculum cordis intellegi, de quibus oculis ait apostolus: Inlumina
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidenda p̾sentia. qͣ tam̃ sp̃u uidere posẜ. etiã si illos lau¬
dera:. sic̃ uidit absentia. uͥ c̃eis ipse ñ erat. Absit gͦ ut dicamꝰ
illos scõs in illa uita dm clausis ocłis ñ uisuros: quẽ spu
sẽꝑ uideb̾t̃. s utrũ uidebt̃ & ꝑ ocłos coeporis ẽ eos aꝑtos uide¬
bt̃. Inde qͤstio e. Si em̃ tantũ pot̾unt ĩ corpore sp̃itali. eomͦ
utiq etiã ipsi ocłi sp̾itales. qͣntũ posst̃ isti qͣles nẽ habemꝰ:
ꝓculdubio ꝑ illos d̾s uid̾i ñ pot̾it. Longe itaq altiꝰ ert̃ po¬
tentiȩ. si ꝑ eos uidebitꝰ incoporea illa nat᷑a:. qͤ ñ ẽtinet᷑
loco.s uͥq totaẽ. Non enĩ qr dicimꝰ d̾m & in celo e̾e̾ et
in t̾ra. ipse qͥppe ait ꝑ ppħam Celũ & t̾rã ego impleo.¬
Aliã partẽ dicturi sumꝰ eũ in cȩlo hab̾e. & int̾ra alia
S totꝰ in celo ẽ. totꝰ in t̾ra. ñ alt̾nis tẽporib s utrumq
simul: qͦd nulla natura corporalis potest. Nis itaq p̾¬

Expanded text:
ad uidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiamsi illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat. Absit ergo, ut dicamus illos sanctos in illa uita Deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu semper uidebunt. Sed utrum uidebunt et per oculos corporis cum eos apertos habebunt, inde quaestio est. Si etiam ipsi oculi spiritales, quantum possunt isti quales nunc habemus: procul dubio per eos Deus uideri non poterit. Longe itaque alterius erant potentiae, si per eos uidebitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed ubique tota est. Non enim quia dicimus Deum et in caelo esse et in terra ipse qlo habere et in terra aliam; sed totus in caelo est, totus in terra, non alternis temporibus. sed utrumque simul, quod nulla natura corporalis potest. Vis itaque pr
Abbreviated transcription (Latin):
delit̾ accipit qͦd ait d̾s ille magist᷑. Beati mundi corde.
qm̃ ipsidm uideb̾t. S utr̃u etiã corporalib ocłis ibi u¬
deat᷑:. hoc in ista questione uersamꝰ. Illud enĩ qͦd scͥptu
ẽ. & uidebit om̃is caro salutare di. sine ulliꝰ nodo
difficultatis sic intelligi potest. ac si dictũ fuerit. et
& ĩ corpore uidebit᷑: qͣndo uiuos & mortuos iudicabit. Qͦ s
aut̃ ipse sit salutare diꝰ.: multa st̃ & alia testimonia scͥp¬
turarũ. S euidentiꝰ uen̾andi illiꝰ senis symeonis u̾ba de-¬
clarant: qͥ c̃ infantẽ rp̃m accepiss: ĩmanꝰ suas. nc inqͥt di¬
mittis dñe seruũ tuũ scd̾̃m u̾bũ tuũ ĩpace. qr uidert̃ ocłi
mei salutare tuũ. Illud etiã qͦd ait supͣmemoratꝰ iob sic̃

Expanded text:
ille magister: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum uidebunt. Sed utrum etiam corporalibus ibi oculis uideatur, hoc in ista quaestione uersamus. Illud enim quod scriptum est: Et uidebit omnis caro salutare Dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum fuerit: Et uisus est et in corpore uidebitur, quando uiuos et mortuos iudicabit. Quod autem ipse sit salutare Dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba declarant, qui, cum infantem Christum accepisset in manus suas: Nunc, inquit, dimittis, Domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Illud etiam, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
mor ut aspicimꝰ ñ credibus uiuere s uidemꝰ. c̃ eoꝵ
uitã sine corporib uidere nequeamꝰ ꝗͣ. tam̃ in eis ꝑ
corpora remota om̃i ãbiguitate c̃spiciniꝰ Ita qͣc̾q
spĩtalia illa lumina corpoꝵ nr̃oꝵ circ̃feremꝰ. ĩ coeporeũ
d̾m omia regentẽ etiã ꝑ corpora c̃tuebim᷑. Aut gͦ sic
ꝑ illos ocłos uidebit᷑ d̾s̃. ut aliqͥd habeant in tanta
excellentia m̃tisimile. qͦ & ĩ corporea nat᷑a cernat᷑ qͦd
ullis exẽplis siue scͥpt᷑arũ testimoniis diuinarũ. ł dif¬
ficile ẽ. ł ĩ possibile ostend̾e. Aut qͦd ẽ. ad intelligendũ
faciliꝰ ita nob̾ d̾s erit not᷑ atq c̃spicuus. ut uideat᷑ sp̃u
a singłis nob̾. in singulis nob̾. Uideat᷑ ab alt̾o ĩ alt̾o. iu-¬
deatur inse ipso. uideat᷑. in cęlo nouo & t̾ra noua: atq
ĩ omi qͦ tẽ fuerit creacura. Uideatꝰ & ꝑ corpora ĩ omĩ
corpore. qͦcͦq fuerint sp̃italis corporis oculi acie ꝑueni¬

Expanded text:
icimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita Deus nobis erit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua adque in omni, quae tunc fuerit, creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueni
Abbreviated transcription (Latin):
faustũ manicheũ dixisse me recolo: qͦd pꝰ sept̾e dies
ex qͦ ingressus noe in archã factũ ẽ diluuiũ. qͥa inspe
future quietis quȩ septimo die significata ẽ baptiza¬
mur. qͦd p̃ter archã om̃is caro qͣm t̾ra substentabat
diluuio cõsũpta ẽ. quia p̾ter eccłiȩ societatẽ aqua
baptismi quãuis eadẽ sit. ñ solũ ñ ualet ad salutẽ. s
ualet potius ad ꝑnitiẽ. Quadraginta dieb & qͥdra¬
ginta noctib pluit: qͥa om̃is reatꝰ peccatoꝵ qͥ in decẽ
p̃ceptis legis ammittit᷑. ꝑ uniu̾sũ orbẽ derrarũ qͥ qͣtuor
partib continet᷑. Decẽ qͥppe quat̾ ducta. quadraginta
fiunt. Siue ille reatꝰ quod ad dies ꝑtinet exrerũ ꝓsꝑi¬
tate. siue quod ad noctes ex rerũ adu̾sitate contractus
sit. sacram̃to baptismi cȩlestis abliutur.
de septenario
requiei. ⁊ octogenario resurrectionis. numo̾.
uł de emissione corui. ⁊ columbe. Item ex

Expanded text:
Faustum Manichaeum dixisse me recolo, quod post septem dies, Faustum Manichaeum dixisse me recolo, quod post septem dies, ei quo ingressus est Noe in arcam, factum est diluuium: quia in spe futurae quietis, quae septimo die significata est, baptizamur; quod praeter arcam omnis caro, quam terra sustentabat, diluuio consumta est: quia praeter ecclesiae societatem aqua baptismi, quamuis eadem sit, non solum non ualet ad salutem, sed ualet potius ad perniciem; quod quadraginta diebus et quadraginta noctibus pluit: quia omnis reatpraeceptis legis amittitur per universum orbem terrarum qui quatuor partibus continetur. Decem quippe quater ducta quadfiunt — siue ille reatus, quod ad dies pertinet, ex rerum prosperitate siue, quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur.De septenario requiei et octonario resurrectionis numero uel de emissione corui et columbae. in X
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogante atq uidicante. dãpnationis sententiã
acceꝑunt in serpente diaboł.ꝙ inse ipsis illa &. mari¬
tus. Cũ enĩ dixisset ei multiplicans multiplicabo as¬
titias tuas & gemitũ tuũ. & in tͥstitia paries filios
deinde addidit. &. ad uirũ tuũ conũsio tua. & ipse
tiu dñabit᷑ tui. Quod dictũ ẽ ad cam de peccato uel
de uitiosa carnis concupiscentia. hoc isto loco de pec¬
catͥce femina. ubi intelligendũ ẽ uirũ ad regendam
uxorẽ. animo carnẽ regenti. similẽ ẽc̾ oportere. ꝓpt̾
quod dic̃ apłs. Qui diligit uxorẽ suã: se ipsũ diligit.
Hemo unqͣm carnẽ suã odio habuit. Sananda enĩ
sunt hȩc sic̃ nr̃a: ñ sic̃ aliena dãpnanda. s illud dĩ
p̃ceptũ: cam sic̾ p̾uaricator accepit. Inualescente
quippe inuidiȩ uitio:. frẽm insidiatꝰ occidit. Talis erat
goria ꝓpħica res est parco nc̃ dicere. Ꝙ quȩdam adu̾sꝰ

Expanded text:
interrogante atque iudicante damnationis sententiam interrogante atque iudicante damnationis sententiam acceperunt, in serpente diabolus et in se ipsis illa et maritus. cum enim dixisset ei: multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitum tuum et in tristitiis paries filios, deinde addit: et ad uirum tuum conuersio tua et ipse tui dominabitur. quod dictum est ad Cain de peccato uel de uitiosa carnis concupiscentia, hoc isto loco de peccatrice femina; ubi intellegendum est uirum ad regendam uxorem animo carnem regenti similem esse oportere. propter quod dicit apostolus: qui diligit uxorem suam, se ipsum diligit; nemo enim umquam carnem suam odio habuit. sananda enim sunt haec sicut nostra, non sicut aliena damnanda. sed illud dei praeceptum Cain sicut praeuaricator accepit: inualescente quippe inuidiae uitio fratrem insidiatus occidit. talis erat goria prophetica res est, parco nunc dicere et quaedam hinc aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uitiosam: ñ quȩ m̃te̾ debeat trahere. s cui mens
debeat imꝑare. eãq abillicitis oꝑib ratione cohi¬
bere. Cũ gͦ cõmota fuerit ad aliquid ꝑperã cõmittẽ¬
dũ si qͥescat᷑ & obteꝑet᷑ dicenti apło. ne exhibueritis
menbra ur̃a arma iniqͥtatis peccato: adm̃tẽ domi¬
ta & uicta conu̾tit᷑. ut subdita rationi dometur.
Hoc p̾cepit d̾s huic. qͥ facib inuidiȩ infla̾mat᷑ in
frẽ. & quẽ debuerat mitari. cupiebat auferri. Qui¬
esce inqͥt. manꝰ abscelere contine. Non regnet pecca¬
tũ in tuo mortali corꝑe a dobediendũ desicd̃iis eius.¬
nec exhibeas m̃bra tua arma innqͥtatis peccato. adte
frenat᷑. & tudñaberis illiꝰ. ut cũ forisecꝰ ñ ꝑmitit᷑
oꝑari sub potestate m̃tis regentis & bene uolentis.
assuescat etiã in tͥnsecꝰ ñ moueri. dictũ ẽ tale aliqͥd in
eod̾e diuino libro & de muliere quandos peccatũ deo

Expanded text:
esse vitiosam, non quae mentem debeat trahere, sed cui mens esse vitiosam, non quae mentem debeat trahere, sed cui mens debeat imperare eamque ab illicitis operibus ratione cohibere. Cum ergo commota fuerit ad aliquid perperam committendum, si quiescatur et obtemperetur, dicente Apostolo: Ne exhibueritis membra vestra arma iniquitatis peccato; ad mentem domita et victa convertitur, ut subditae ratio dominetur. hoc praecipit dens huic, qui facibus inuidiae inflammabatur in fratre et quem debuerat imitari cupiebat auferri: quiesce, inquit; manus ab scelere contine, non regnet peccatum in tuo mortali corpore ad oboediendum desideriis eiusnec exhibeas membra tua arma iniquitatis peccato; ad tefrenatur — et tu dominaberis illius, ut cum forinseous non permittitur operari, sub potestate mentis regentis et beneuolentis assuescat etiam intrinsecus non moneri. dictum est enim aliquid tale in eodem diuino libro et de muliere, quando post peccatum deo
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. ad ipsũ homine̾ conu̾sionẽ ẽẽ peccati deb̾e
ut nulli alii qͣm sibi sciat tͥbuere qͦd peccat. Hȩc ẽ¬
enĩ salubris penitentiȩ medicina. &. ueniȩ petitio ñ¬
incongrua. ĩit ubi ait ad te enĩ conu̾sio eiꝰ ñ subau¬
posuerit. s penitendo subiecerit. Alioqͥn & illi serui&
dñanti. si patrociniũ adhibuerit acdenti. S ut pecca¬
tũ intelligat᷑ concupiscentia ipsa carnał. deqͣ dic̃
apłs. caro concupiscit adu̾sus sp̃m: in cuiꝰ carnis fruc¬
tib & inuidiã cõmemorat. qͥa utiq cam stimulaba¬
tur. & accendebat᷑ in fr̃is exitͥũ. bene subaudit᷑. id est
adte enĩ conu̾sio eiꝰ erit. & tu dñaberis illiꝰ. cũ cõmo¬
tafuerit pars ipsa carnalis. qͣm peccatũ appellat
apłs ubi dic̃: ñ ego operor illud. s qͦd habitat in me
peccatũ. Quã partẽ animi etiã philosophi dicunt¬

Expanded text:
telligi ad ipsum hominem conversionem esse debere peccati, telligi ad ipsum hominem conversionem esse debere peccati, ut nulli alii qest salubris poenitentiae medicina, et veniae petitio congrua. At ubi ait, ad te enim conversio eaeposuerit, sed paenitendo subiecerit. alioquin et illi seruiet dominanti, si patrocinium adhibuerit accidenti. sed ut peccatum intellegatur concupiscentia ipsa carnalis, de qua dicit apostolus: caro concupiscit aduersus spiritum, in cuius carnis fructibus et inuidiam commemorat, qua utique Cain stimulabatur et acoendebatur in fratris exitium, bene subauditur "erit", id est: ad te enim conuersio eius erit et tu dominaberis illius. cum enim commota fuerit pars ipsa carnalis, quam peccatum appellat apostolus, ubi dicit: non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum — qua
Abbreviated transcription (Latin):
es .&. quare concidit facies tua: Quia enĩ fr̾ĩ iuidebat.
ds uidebat: &. hoc arguebat. Nã hominibꝰ qͥb abscon¬
ditũ est cor altius ẽẽ posset ambiguũ. & prorsus incer¬
tũ: ittrũ tͥstitia malignitat̾ẽ suã in qua se dõ displicius¬
se didicerat. an frĩs doluerit bonitatẽ. que do placuit
cũ insacficiũ eiꝰ respexisset. s ratioñe reddens ds cur
euis oblationẽ acciꝑe noluit. ut sibi ipse potiꝰ merito
qͣm ei fr̃ immerito displiceret: cũ ẽẽt inuistꝰ non recte
diuidendo hoc ẽ ñ recte uiuendo. & indignꝰ cuiꝰ appbare¬
tur oblatio. qͣm ẽẽt iniustior. qͣm frẽm iustũ gͣtis occi¬
disset ostendit. ñ tam̃ eũ dimtitens sine mandato
fẽo sc̃o. usto. & bono. Quiesce inqͥt. ad te enĩ conu̾sio
dixerat enĩ peccasti: tũ deinde addidit. qͥesce ad te
enĩ conu̾sio eiꝰ. & tu dñ aberis illiꝰ Potest qͥdẽ ita in¬

Expanded text:
es, et quare concidit facies tua? Quia enim fratri inuidebat, es, et quare concidit facies tua? Quia enim fratri inuidebat, Deus uidebat et hoc arguebat. Nam hominibus, quibus absconditum est cor alterius, esse posset ambiguum et prorsus incertum, utrum illa tristitia malignitatem suam, in qua se Deo displicuisse didicerat, an fratris doluerit bonitatem, quae Deo placuit, cum in sacrificium eius adspexit. Sed rationem reddens Deus, quur eius oblationem aquam ei frater immerito displiceret, cum esset injustus non recte dividendo, hoc est non recte vivendo, et indignus cujus approbaretur oblatio, quam esset injustior, quod fratrem justum gratis odisset, ostendit. 2. Non tamen eum dimittens sine mandato sancto, justo et bono, Quiesce, inquit; ad te enim conversio Dixerat enim, Peccasti: tum deinde addidit, Quiesce; ad te enim conversio ejus, et tu dominaberis illius. Potest quidem ita in
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es apłs cũ dehis fr̃ib loqueret᷑. ñ sic̾ cam inquit
qui ex maligno erat. & occidit frẽm suũ: & cuiꝰ rei
gr̃a occidit. qͥa oꝑa illiꝰ maligna fuert̾. fr̃is aut̃ eiꝰ
iusta: dat᷑ intelligi ꝓpt̾a dm̃ ñ respexisse in munꝰ
eius. qͥa hoc ipse male diuidebat: dans dõ aliqͥd suũ.
sibi aut̾e se ipsũ. Quod om̃s faciunt: qͥ ñ dit s suam
tes. offerunt tam̃ dõ munꝰ. qͥ eo putant eũ redimni:
ut eoꝵ ñ opituletur sanandis prauis cupiditatib
s explendis. & hoc ẽ t̾renȩ ꝓpͥũ ciuitatis: dm̃ ułdos
colere qͥb adiuuantib regnet inuictoriis. & pace
t̾rena non caritate consulendi. s dñandi cupidita¬
te. Boni qͥppe adhoc utunt᷑ mundo ut fruant᷑ deo:
mali autẽ contͣ. ut fruant᷑ mundo. uti uolunt do̾
qͥ tam̃ eũ uł ẽẽ uł res humanas curare iã credunt.
St̃ enĩ multo deteriores. qͥne hoc qͥdẽ credunt. Cogni¬
hoc qͥppe arguendo int̾rogauit dicens. Quare concstatꝰ

Expanded text:
olus, cum de his fratribus loqueretur, Non sicut Cain, inquit, qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? quia opera illius maligna fuerunt, fratris autem ejus justa ; datur intelligi propterea Deum non respexisse in munus ejus, quia hoc ipse male dividebat, dans Deo aliquid suum, sibi autem seipsum, quod omnes faciunt qui non Dei, sed suam de viventes; offerunt tamen Deo munus, quo putant eum redimi, ut eorum non opituletur sanandis pravis cupiditatibus, sed explendis. Et hoc est terrenae proprium ciuitatis, Deum uel deos colere, quibus adiuuantibus regnet in uictoriis et pace terrena, non caritate consulendi, sed dominandi cupiditate. Boni quippe ad hoc utuntur mundo, ut fruantur Deo; mali autem contra, ut fruantur mundo, uti uolunt Deo; qui tamen eum uel esse uel res humanas curare iam credunt. Sunt enim multo deteriores, qui ne hoc quidem credunt. CogniHoc quippe arguendo interrogauit dicens: Quare contristatus
Abbreviated transcription (Latin):
sirecte offeras. recte autẽ ñ diuidas peccasti. qͥa ñ eluc&
eur uł unde sit dictũ multos sensus peꝑit eiꝰ obscuritaᷤ.
eũ diumnarũ scripturarũ qͥsq tͣctator sed̾m fidi re¬
glam id conat᷑ exponere. Recte qͥppe offert᷑ sacͥficiũ
cũ offert᷑ uͦ d̾o: cui uni tantũmͦ sacͥficandũ ẽ: ñ aut̾e̾
recte diuidit᷑: dũ ñ discernũt᷑ recte. uł loca. uł tẽpora.
uł res ipse quȩ offerunt᷑. uł qui offert. & cui offert᷑:
uł hi qͥb aduescendũ distribuit qͦd oblatũ ẽ: ut diuisio¬
nẽ hic discretionẽ intelligamꝰ. siue cũ offert᷑ ubi non
oportet. aut qͦd ñ ibi s alibi oportet: siue cũ offertur
quando ñ oportet. aut qͦd ñ t̾c s alias oportet. siue
cũ id offert᷑ qđ nusqͣm & nũqͣm penitꝰ debuit: si ue
cũ electiora sibi eiusdẽ geni̾s rerũ tenet homo. qͣm
sunt ea quȩ offert dõ. siue eiꝰ rei quȩ oblata ẽ sit par¬

Expanded text:
si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti? quia non elucet cur vel unde sit dictum, multos sensus peperit eis obscuritas, cum divinarum Scripturarum quisque tractator secundum fidei regulam id conatur exponere. Recte quippe offertur sacrificium Deo vero, cui uni tantummodo sacrificandum est; non autem recte diuiditur, dum non discernuntur recte uel loca uel tempora uel res ipsae, quae offeruntur, uel qui offert, cui offertur, uel hi quibus ad uescendum distribuitur quod oblatum est, ut diuisionem hic discretionem intellegamus; siue cum offertur ubi non oportet aut quod non ibi, sed alibi oportet, siue cum offertur quando non oportet, aut quod non tunc sed alias oportet, siue cum id offertur, quod nusquam et numquam penitus debuit, siue cum electiora sibi eiusdem generis rerum tenet homo, quam sunt ea, quae offert Deo, siue eius rei. quae oblata est, fit par
Abbreviated transcription (Latin):
cuis forma congrua loquebat᷑. qͥd ei ꝓfuit: nonne cõ¬
ceptũ scelus in necando fr̃ȩ etiã pꝰ uerbũ diuine ã¬
monitionis impleuit: Nã cũ sacͥficia discreuisset
amboꝵ. in illiꝰ respiciens. huiꝰ despiciens: qͦd ñ dubi¬
tandũ est potuisse cognosci signo aliquo attestan¬
te iusibili. & hoc ido fecisset d̾s quia mala erant oꝑa
eius. frĩs uͦ eiꝰ bona: contristatꝰ ẽ cam ualde. & concidit
uultꝰ eus. Sic enĩ scriptũ ẽ.  dix dñs ad cam. Quare
tstis factꝰ es. & qͣre concidit facies tua  ñ ne si recte of¬

Expanded text:
us forma congrua. loquebatur, quid ei profuit? nonne conceptum scelus in necando fratre etiam post uerbum diuinae admonitionis impleuit? nam cum sacrificia discreuisset amborum, in illius respiciens, huius despiciens — quod non dubitandum est potuisse cognosci signo aliquo attestante uisibili — et hoc ideo fecisset deus, quia mala erant opera huius, fratris uero eius bona, contristatus est Cain ualde et concidit facies eius. sic enim scriptum est: et dixit dominus ad Cain: quare tristis fact
Abbreviated transcription (Latin):
eã ꝙ malis inpenaite.Possessio enĩ ẽ bonoꝵ ista cõmunis.
ñ t̃rena utiq s celestis: ꝙ id̾o nullũ in ea facit angustiari
ꝑ sona consortis. Tantũ uͦ auget᷑ caritas: quantũ fuerit
in minuta cupiditas. Et illũ facit caritas semꝑ liberũ:
quẽ ñ cenuerit cupiaitas inundana captiuũ. Caritas do¬
nũ dĩ ẽdicente apło. Caritas aĩ diffusa e incordib nr̃is:¬
ꝑ sp̃m scm̃ qͥdatꝰ ẽ nob̃. Cupiditas laqueꝰ ẽ diaboli: & ñ solũ
laqueus.s & gladius. Pipsam miseros capit: ꝑ ipsam captos
appetitor iniqͥtatis. ita readendoditescit readitor cari¬
tatis. ꝑturbat᷑ cupitas: dũ ulcisci q̃rit in iuriã. Tran¬
qͥlla ẽ caritas: dũ donare delectat᷑ in latã. Cupiditas oꝑa¬

Expanded text:
eam et malis impendite. Possessio enim est bonorum ista communis, eam et malis impendite. Possessio enim est bonorum ista communis, non terrena utique, sed coelestis; et ideo nullum in ea facit angustiari persona consortis. Tantum vero augetur caritas, quantum fuerit imminuta cupiditas; et illum facit caritas semper liberum, quem non tenuerit cupiditas mundana captivum. Caritas donum Dei est, dicente Apostolo: Caritas Dei diffusa est in cordibus nosm qui datus est nobis . Cupiditas laqueus est diaboli, non solum laqueus, sed etiam gladius: per ipsam miseros capit, per ipsam captos appetitor iniquitatis, ita reddendo ditescit redditor caritatis. Perturbatur cupiditas dum ulcisci quaerit injuriam, tranquilla est caritas dum donare delectat
Abbreviated transcription (Latin):
tores. xp̃iani cordis beniuolentiã dilatari. ꝙ q̃ m̃ces oper̃
tantoꝵ aabit᷑. uel qd̾ munꝰ p̃cepto huͥc obedientib con¬
sõm spm gratis ipsã dignat᷑ in fundere caritat᷑e. Ipse nob̾
dicat. qͥd pcaritate reqͥditurꝰ sit dignis: qͥ eande caritatẽ
mone magnitudinem nob̾ suȩ ꝓmissioĩs ostendat: ut si¬
tis inqͥt filii patͥs ur̃i qͥ incelis ẽ. Cũ enĩ diligendos p̃ciꝑet
ininicos amarũ forsitan erat qd̾ audienti udebat᷑: Sit
queso dulce qd̾ obedienti ꝓmittit᷑. Teneat᷑ gͦ d ulcedinis
huiꝰ in corde suauitas: ꝙ amaritudinis illiꝰ suꝑabr difficul¬
tas. Qͥ enĩ dilex̾int inimicos suos. ꝙ bene fec̾int eis qͥeos
oderunt: filii qi erunt. Qͥd uͦ accept᷑ sint isti filii dĩ. beatꝰ¬
apłs enunti at aicens. Ipse sp̃ẽ testimoniũ reddit spu¬
audite heredes aĩ. ꝙ coheredes &̾. ut pat̾nã possideatis sem¬
ꝑit̃nã. hereaitatẽ. ñ solũ amicis. s etiam inimicis ĩ penãi¬

Expanded text:
dilatari. Et quae merces operum tantorum dabitur? vel quod 565 munus praecepto huic obedientibus coni per Spiritum sanctum gratis ipsam dignatur infundere caritatem: ipse nobis dicat quid pro caritate redditurus sit dignis, qui eamdem caritatem mone magnitudinem nobis suae promissionis ostendat: Ut sitis, inquit, filii Patris vestri qui in coelis est . Cum enim diligendos praeciperet immicos, amarum forsitan erat quod audienti jubebatur: sit, quaeso, dulce quod obedienti promittitur. Teneatur ergo dulcedinis hujus in corde suavitas, et amaritudinis illius superabitur difficultas. Qui enim dilexerint inimicos suos, et benefecerint eis qui eos oderunt, filii Dei erunt. 6. Quid vero accepturi sunt isti filii Dei Apostolus enuntiat dicens: Ipse Spiritus testimonium reddit spam possideatis haereditatem, non solum amicis, sed etiam inimicis impendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eo magis ad qͥrit᷑. qͦ redait᷑ cũ debet᷑. Nam qͥse caritatis ñ
semꝑ existimat debitorẽ. ñ se debito gaudeat ab solutũ: s do¬
no caritatis lugeat destitutũ. Neq enĩ habet caritat᷑e quã
reddẽ destitit. qͥa ꝓdigus debitor ñ redãendo ꝑdidit. qu̾aut
semꝑ reda̾et ꝙ semꝑ deb̾et. accep̃. Qͦcirca tc se nouerit.
ꝑdidisse qd̾ acceꝑat. dũ ñ red didĩt qd debebat. S diẽ aliqͥs.¬

Expanded text:
et eo magis acquiritur, quo redditur cum debetur. Nam qui se caritatis non et eo magis acquiritur, quo redditur cum debetur. Nam qui se caritatis non semper existimat debitorem, non se debito gaudeat absolutum, sed dono caritatis lugeat destitutum. Neque enim habet caritatem quam habere destitit, quia prodigus debitor non reddendo perdidit, quam ut semper redderet, et semper haberet, accepit. Quocirca tunc se noverit perdidisse q
Abbreviated transcription (Latin):
munđũ inse creari: ꝙ sp̃m rec̾tũ in nouari inuiscerib sius.
Qͥ d ẽ aut̃ iniqͥtas: nͥ pͣua cupiãitas c. & qͥd ẽ cordis munaitia. nͥ¬
tis meis. & õs iniqͥtates ieas dese. statiq sub iungens. cor mun
caritatis : Aufer ame cupiditat̾e ꝑquã possũ qãpnari: ꝙ. dona mͦ
caritat᷑e ꝑ qu̾a merear coronari. Aufer ame cupiditat᷑e. ꝓpt̃ ꝗͣ
intorm̃to sine int̾missione dolet᷑ & gemit᷑: ꝙ dona mͥ car itatẽ
ꝑ qua incelo sine fine regnat᷑. Si enĩ habuero caritat̾e quã dͥe¬
bendo redda. ꝙ reddendo debea᷑ ñ timebo iniqͥtat̾e. ꝗͣsi ne fine
uͥut inucẽ diligamꝰ. Hoc enĩ debito auferet᷑ a nob̾ cumulꝰ
oñiũ delictoꝵ. qͥa caritas cooꝑit multitudinẽ peccoꝵ. Ne¬
mo aut̃ putet fr̃ssic a nob̾ oportere caritate reddi: ut
reãdita desinat aliquando deb̃i. Cũ enĩ redait᷑ plus debet᷑:

Expanded text:
mundum in se creari, et spiritum rectum innovari in visceribus suis. mundum in se creari, et spiritum rectum innovari in visceribus suis. Quid est autem iniquitas, nisi prava cupiditas? Et quid etis meis, et omnes iniquitates meas dele, statimque subjungens: Cor mundcaritatis? Aufer a me cupiditatem, per quam possum damnari; et dona mihi caritatem, per quam merear coronari. Aufer a me cupiditatem, propter quam in tormento sine intermissione doletur et gemitur; et dona mihi caritatem, per quam in coelo sine fine regnatur. Si enim habuero caritatem, quam debendo reddam, et reddendo debeam, non timebo iniquitatem, quam sine fine obis cumulus omnium delictorum, quia caritas cooperit multitudinem peccatorum . Nemo autem putet, fratres, sic a nobis oportere caritatem reddi, ut reddita desinat aliquando deberi. Cum enim redditur, plus debetur;
Abbreviated transcription (Latin):
caritas debitũ bonũ. dͥebitũ scm̃. debitũ celestib refertũ
cõmodis. Nebitũ sempit̾nis plenũ omĩno aiuitiis. Magna
fr̃s hoc debito lucra conqͥrimꝰ: in m̃sa cõmoda tali fenore
td addelendas iniqͥtates suas redonari poscebat: quando
ꝓpeccõ graui dnm̃ lacͥmabiłi ex orabat. Nã cũ in lecebro¬
so quonda captiuatꝰ aspectu. militis sui adult̾aret uxore: ꝙ
scelere geminato maritũ qͦq int̾fic̾et innocent̾eꝰ pꝰ ꝑpetͣti¬
oriẽ peccati diuino ꝑ ppħam correptꝰ oracło. ꝙ pꝰ confessionẽ
recreatꝰ medicinali respõso: dũ penitentiȩ u̾ba supplici pro
em tuam apeccatis meis: ꝙ onĩs iniqͥtates ieas dele. Q qmͣ id
sine caritatis dono fieri ñ posse cernebat: i lico subiunxẽ. Cor
mundũ crea in me d̾s̃: ꝙ sp̃m rectũ in noua inuisc̾ib meis.
Cor aut̃ mundũ caritatis esse domiciliũ: his ub̾ cõmenadat
qd̾ sibi postulat at tͥbui. fetiit enĩ deleri inqͥtatessuas. cor aut̾ẽ

Expanded text:
tum, debitum coelestibus refertum commodis, debitum sempiternis plenum omnino divitiis! 2. Magna, fratres, hoc debito lucra conquirimus, immensa commoda tali fenore  sibi beatus David ad delendas iniquitates suas redonari poscebat, quando pro peccato gravi Dominum lacrymabiliter exorabat. Nam cum illecebroso quondam captivatus aspectu, militis sui adulteraret uxorem, et scelere geminato maritum quoque interficeret innocentem, post perpetrationem peccati per prophetam correptus oraculo, et post confessionem recreatus medicinali responso, dum poenitentiae verba supplici prosem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele ; et quoniam sine caritatis dono fieri non posse cernebat, illico subjunxit: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Cor autem mundum caritatis esse domicilium his verbis commendat quod sibi postulavit attribui. Petiit enim deleri iniquitates suas, cor autem 564
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis explicare p̃coniũ caritatis. In qͣ sic debemꝰ quã diu
in hoc scło uiuimꝰ erescere minicem Ailigendo. sic̃ eam iube¬
uoluit detineri. Aicens nemini qͥc quã debeatis: nͥ ut in¬
uicẽ diligatis. Ista ẽ apłice suma doctͥne. hec sunt consul¬
ta caritatis pat̾ne: ut nonuni qͥ cꝗͣ debeamꝰ ñ ut inuicẽ
diligamꝰ. Cũ gͦ audimꝰ ut nemini qͥ c ꝗͣ debeamꝰ. ñ in hoc

Expanded text:
in qua sic debemus, quandiu in hoc saeculo vivimus, crescere invicem diligendo, sicut eam jubevoluit detineri, dicens: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Ista est apostolicae summa doctrinae. Haec sunt consulta caritatis paternae, ut nemini quidquam debeamus, nisi ut invicem diligamus. Cum ergo audimus, ut nemini quidquam debe
Abbreviated transcription (Latin):
exaltat miscdia iudicio. Duo enĩ cherubin penus suis
obũbrant ꝓpitiatoriũ. idest honorant uelando: qm̾ mi¬
nisteria ista st̃. & inuicẽ se attendunt. qr consonant. duo
quippe ibi testam̃ta figurant᷑. & uultꝰ eoꝵ st̃ in ꝓpitia¬
toriũ. qr miscdĩã dĩ in qua una spes ẽ. ualde cõm̃dant.
Deniq hinc se ꝓmisit locuturũ d̾s ad moysen de medio
cherubin: desu  ꝓpitiatorii. Porro si creat᷑a rationalis
inmultitudine scientiȩ. qm̃ hanc int̾p̃tationẽ habers
cerubin duobus ipsis anmalibꝰ significat᷑. Id̾o duo st̃. ut
societatẽ caritatis cõm̃dent. Ido̾ pennis suis ꝓpitiatoriũ
obũbrant. qr do ñ sibi tͥbuunt pennas suas. idest dm̃ ho
norant uirtutib qͥb p̃stant. Et uultꝰ eoꝵ ñ st̃ nͥ in ꝓpiti¬
głam tuã. respondit d̾ns. ego transiboante te.
&cet̾a : ex eod̾e libro questionũ exodi.

Expanded text:
exaltat misericordia judicio. Duo vero cherubim pinnis suis obumbrant propitiatorium, id est, honorant velando, quoniam ministeria ista sunt, et invicem se attendunt, quia consonant. Duo quippe ibi Testamenta figurantur, et vultus eorum sunt in propitiatorium, quia misericordiam Dei, in qua una spes est, valde commendant. Denique hinc se promisit locuturum Deus ad Moysen, de medio Cherubin desursum propitiatorii. Porro si creatura rationalis in multitudine scientiae quoniam hanc interpretationem habent Cherubin duobus ipsis animalibus significatur, ideo duo sunt ut societatem charitatis commendent, et ideo pennis suis propitiatorium obumbrant, quia Deo, non sibi tribuunt pennas suas, id est Donorant virtutibus quibus praestant, et vultus eorum non sunt nisi in propitigloriam tuam, respondit Dominus: Ego transibo ante te, etc.; ex eodem libro Quaestionum Exodi.
Abbreviated transcription (Latin):
queri solet. S cũ aureũ fieri uibeat. eiꝰq longitu¬
diñe. & latitudinẽ tantã expͥmat. qͥnta & ipsiꝰ
arcȩ dicta ẽ: ꝓculdubio uelut tabulã aureã tante forme
fieri p̾cepit qua tegeret᷑ archa. ita ut in ipso ꝓpitiatorio
eẽnt duo cherubin. hinc atq inde alterutrũ attenden
tes: ita ut uultꝰ eoꝵ in ꝓpitiatoriũ ẽẽt. & pennis suis
obũbrarent ꝓpitiatoriũ. qͦd magnũ ẽ sacram̃tũ. aurũ
qͥppe. significat sapientiã. Archa significat secretũ dei.
In archa uisast̾ poni lex & manna. & uirga aaron: in lege

Expanded text:
 fieri iubeat eiusque longitudinem et latitudinem tantam exprimat, quanta et ipsius arcae dicta. est, procul dubio uelut tabulam auream tantae formae fieri praecepit, qua tegeretur arca: ita ut in ipso propitiatorio etes, ita ut vultus eorum in propitiatorium essent et pennis suis obumbrarent propitiatorium, quod magnum est sacramentum. Aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni lex, et manna, et virga Aaron. In Lege
Abbreviated transcription (Latin):
habendam eo qͥ sũme est frui posset: a quo au̾sa. ñ
quidẽ nulla s tam̃ minus ẽ: atq obhoc misera fie¬
ret. Huius porro male uoluntatis causa efficiens
si queratur. nichil inuenit᷑. Quid ẽ enĩ quod facit
uoluntatẽ malã: cũ ipsa faciat opꝰ malũ: Ac ꝑhoc
mala uoluntas efficiens ẽ oͣꝑis mali. male autẽ

Expanded text:
habendam eo qui summe est frui posset, a quo auersa non habendam eo qui summe est frui posset, a quo auersa non quidem nulla, sed tamen minus esset atque ob hoc misera fieret. huius porro malae uoluntatis causa efsi quaeratur, nihil invenitur. Quid est enim quod facit voluntatem malam, cum ipsa faciat opus malum? Ac per hoc mala voluntas efficiens est operis mali, male aute
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ab illo facta ẽ om̃is essentia quȩ ñ su̾̃me
est. qͥa neq illi equalis esse deberet quȩ de
nichilo facta esset. neq ullo mͦ esse posset si abillo
facta ñ esset. nec ulloꝵ uitioꝵ offensione uituꝑandꝰ.
& omĩũ nat᷑a consideratione laudandꝰ ẽ. Pinde cau¬
sabeatitudinis angłoꝵ bonoꝵ eauerissimã repperit᷑.
qͦd ei adherent qui su̾me ẽ. Cũ uͦ causa miseriȩ ma¬
loꝵ angłoꝵ querit᷑. ea merito occurrit qͦd ab illoqͥ
sũme est au̾si. ad se ipsos conu̾si sunt. qͥ non sũme
sunt: & hoc uitiũ quid aliud quã suꝑbia nuncu¬
patur: Initiũ quippe om̃is peccati suꝑbia. Nolue¬
runt ergo ad illũ custodire fortitudinem suã: & qͥ
magis essent si ei qui sũme ẽ adhererent. seilli p̾fe¬
rendo. id quod minus est p̃tulerunt. hic pͥmꝰ defectus.
& pͥma inopia. pͥmũq uitiũ eius naturȩ. quȩ ita cre¬
ata est ut nec sũme esset. &. tam̃ ad beatitudinẽ

Expanded text:
hoc ab illo facta est omnis essentia, quae non summe est — quia neque illi aequalis esse deberet, quae de nihilo facta esset, neque ullo modo esse posset, si ab illo facta non esset — nec ullorum uitiorum offensione uituperandus et omnium naturarum consideratione laudandus est. Proinde causa beatitudinis angelorum bonorum ea uerissima reperitur, quod ei adhaerent qui summe est. cum uero causa miseriae malorum angelorum quaeritur, ea merito occurrit, quod ab illo qui summe est auersi ad se ipsos conuersi sunt qui non summe sunt: et hoc uitium quid aliud quam superbia nuncupatur? initium quippe omnis peccati superbia. noluerunt ergo ad illum custodire fortitudinem suam et qui magis essent, si ei qui summe est adhaererent, se illi praeferendo id quod minus est praetulerunt. hic primus defectus et prima inopia primumque uitium eius naturae, quae ita creata est, ut nec summe esset et tamen ad beatitudinem