comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xpr. cultellis enĩ p&nis circũ cidebant.
& p& re nomine xp̾m figurabant : & pre¬
sontemnagnos cebant. sed insup euooci¬
derecupiebant. Quareaũ octauo die. nisi
quia post septimum sabbati dñr diedomi¬
nico resuis exit. Ergo resurrestia xp̃i quae
factae teratio quidẽm diepassionis Sed
octauodie in dieb̵ ebdomatir ipsanor
circulcidit. Audicirelicisor. uera p&ra
a postolo amonente. Siergoresume x istis
cuxp̃o quae sursa sunt sapite ubixprẽm¬
abftulit concupis centiarmalas abstulit
suꝑfliuĩ cu quanatieratir & multo peuir
quod in aleuiuendo addideratir circũ¬
cisi pp&ra quare adhuc sapitis tera &
ad extremũ qui alegem dedit moyses &
circuciditis homine sabbato Intellegĩle
hoc significare opus bona quod ega feci to¬
tum homine᷑ saluu sabbato quia& curan
tem & sanur e& in corpore. & credidit
ut sanur e& manima Nolite iudicare
psonalit̃ sed rectum iudicium iudicate . Quides
hoc modo quia plegem marsi circumeiduo

Expanded text:
. Cultellis enim petrinis circumcidebant, et petrae nomine Christum figurabant: et praesentem non agnoscebant, sed insuper eum occidere cupiebant. Quare autem octavo die, nisi quia post septimum sabbati Dominus die dominico resurrexit? Ergo resurrectio Christi, quae facta est tertio quidem die passionis, sed octavo die in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo; quae sursum sunt quaerite, ubiia carnalia, abstulit concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, intelligite hoc significari opus bonum, quod ego feci totum homt sanus esset in corpore; et credidit, ut sanus esset in anima. Nolite judicare personaliter, sed rectum judicium judicate. Quid est hoc? nisi quia si per legem Moysi circumciditis
Abbreviated transcription (Latin):
u& erem Nos innouati sumus homonouus facti
sumus quia & ille homonouusuenit. Quidaamꝰ
nouum quã nascid e uirgine : quia ergonꝰ erat
quidin illo in nouar&: p̃ceptum qui anullu habe¬
bat p&catu nouus parius edatur. in illo partur
nouus in nob homo nouus. Quid estlioma nouur
au&us tate in nouator. Ad quã reminnouatur
addesideranda caelestia. ad concupis cenda sem
imicu ubi uiuemus cũ bano affectu. sineullodefec¬
tu. ubinemonascitur quian emo montur ubi
tum ꝑtinentes & nouaehereditatis factihere¬
des & ipsius cdñicoheredes: Alia spemualde ha¬
bemus n ꝑ sonalit iudicemus. sed re&td iudiciũ
teneamus. Quis e̾ quinꝰ iudicat ꝑ sonalit̃ quia
aequalit̃ diligit. Dilectio a equalr facitnꝰ ac¬
gradib honaramus : Tunc tim̃đẽ n eꝑ sanasac¬
cipiam sed quidint̃ duo siudicam & aliquã¬
doint̃ neces sayos fitnũ quã iudicium int᷑¬
patrem& filiũ : qu& itur pat̃ de malo filio autque¬
nturfilius deduro patres seruamus hanonficen

Expanded text:
Nos innovati sumus, homo novus facti sumus; quia et ille homo novus venit. Quid tam novum quam nasci de virgine? Quia ergo non erat quid in illo innovaret praeceptum, quia nullum habebat peccatum; novus partus est datus. In illo partus novus, in nobis homo novus. Quid est homo novus? A vetustate innovatus. Ad quam rem innovatus? Ad desideranda coelestia, ad concupiscenda sempimicum; ubi vivimus cum bono affectu, sine ullo defectu; ubi nemo nascitur, quia nemo moritur; ubi ntum pertinentes, et novae haereditatis facti haeredes, et ipsius Domini cohaeredes, aliam spem valde habemus: non personaliter judicemus, sed rectum judicium teneamus. 8. Quis est qui non judicat personaliter? Qui diligit aequaliter. Dilectio aequalis facit non acgradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus, et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judannem, in fine: Queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre. Servamus honorificen
Abbreviated transcription (Latin):
Significat ergo ista circiscisio expoliatione
acorde cupiditatu carnalium. Nergosine
cauradata ẽ & in eo membraiurrafieri.
taliũ. & ꝑ unu hominemmors. Sic ꝑunũ
homine resurectiomorauorũ & ꝑunum
hominẽ peccatũ intrauit in mund & ꝑpec
catu mors. Id eoquisq cũ p̃putianascitur.
quiaomnis hamo eli uitioꝓpaginis nascit᷑¬

Expanded text:
Significat ergo ista circumcisio exspoliationem Significat ergo ista circumcisio exspoliationem a corde cupiditatum carnalium. Non ergo sine causa data est, et in eo membro jussa fieri; em mors, sicut per unum hominem resurrectio mortuorum; et per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors. Ideo quisque cum praeputio nascitur, quia omnis homo cum vitio propaginis nascit
Abbreviated transcription (Latin):
Conuicit uos moyser in lege accepistirut
circum cidatir octab odie. Accepistis in
lege ut uac&iss eptimodie : Sicstauur
dies illius quinatus e oocunt addiem
septimu sabbati. quid faci& isuͦa cabitis
utseru& is sabbatũ ancircum cidegir
ut impleatis samtum dieioctauiꝰ Sed
noui inquid quid facitir circumciditis
homine. quaro quia circumcisio ꝑti¬
n& ad aliquod signaculum salutin&
n debent homines sabbatouacare asa¬
lute:. Ergo nec inihuras ciminiquisal¬
uis fecita tu homine sabbato. Sicircũ¬
s cisionem inquid accepithomo in sabbato
Suta soluaturlex moysi. aliquidenimꝑ
moy senin illa constitutiane circucisioni
salubyt̃ institutũ ẽ mihioperanti s alutem
insabbato quare indignamini sforiteeniꝰ
illa circum cisio ipsu dnia significabat : cui
isticuranti & sanantun dignabantur lur¬
sae eniꝰ adhybenactaua die circdeisio &
quidẽm circucisionis carnis expaliatio

Expanded text:
Convincit vos Moyses, in lege accepistis ut circumcidatis octavo die, accepistis in lege ut vacetis septimo die. Si octavus dies illius qui natus est occurrerit ad diem septimum sabbati, quid facitis? Vacabitis, ut servetis sabbatum, an circumcidetis, ut impleatis sabbato sacramentum diei octavi? Sed novi, inquit, quid facitis, « circumciditis hominem. » Quare? quia circumcisio pertinet ad aliquod signum salutis, et non debent homines sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascimini, quia salvum feci totum hominem in sabbato. « Si circumcisionem, inquit, accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi. » Aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcisionis salubriter institutum est. « Mihi » operanti salutem « in sabbato » quare « indignamini? » Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti, et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octavo die circumcisio: et quid est circumcisio, nisi carnis exspoliatio?
Abbreviated transcription (Latin):
nirnẽ hominib: &iumentir. Sed necipsis
homnib: cõmunire bonir&malir. Deniq
cũibi deista salute dixir& qu&̃ cõmunit
accipiunt pocora & hamines ꝓ̃pillã salut̃
quã sperare debenthamine. Sed boniho

Expanded text:
non est hominibus et jumentis, sed nec ipsis non est hominibus et jumentis, sed nec ipsis hominibus communis est bonis et malis. Denique cum ibi de ista salute dixisset, quam communiter accipiunt pecora et homines; propter illam salutem quam sperare debent homines, sed boni ho
Abbreviated transcription (Latin):
miraminitam ꝗ dicens Quidsiomnia
op eram ea uidentin ipsiur eniꝰ apera eran
qua einmundo uidebant. &ipiũm qui fecit
omiuanꝰ uidebant. F&cituna rem & turbati
sunt. quia saluu fecit homine sabbato quas
uero siquisqua egrotur sabbata sincerar&
alius illũ sanũ fecirr& quã ille quieor scan¬
daliz auit. qui aunum homine sabbato saluũ
fecit. Quis enialiur alios saluor fecit: quam
ipsa salus quiilla salutem quã dedithuic
hominidat&iumentir: Salureni corpora¬
ꝓtiatur abillo datur a quo e omnis salus.
cuidicitur inpsalmo honuner &iumta
saluos facier dñeisĩc multipli castimiren¬
cordia tua dr̃. Quia enĩ dr̃ multiplidata
mis en cordiatua ꝑuenit&ia ad salute
carnis humanae: ꝑuenit&ciam ad salu¬
temmutqͦrum animalium. Sed quidar
salutem carnir hominib: iuñtirq cõmu¬
ne Num quid nullasalur e qua seruat
hominib : ẽ ceraealia quaeñ soluꝰ eo mu

Expanded text:
miramini. Tanquam dicens, Quid si omnia miramini. Tanquam dicens, Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opera erant quae in mundo videbant, et ipsum qui fecit omnia non videbant: fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum hominem salvum fecit sabbato. Quis enim alius alios salvos fecit quam ipsa salus; qui illam salutem quam dedit huic homini, dat et jumentis? Salus enim corporapertiatur, ab illo datur a quo est omnis salus, cui dicitur in Psalmo, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicasti misericordiam tuam, Deus. Quia enim Deus es, multiplicata misericordia tua pervenit etiam ad salutem carnis humanae, pervenit etiam ad salutem mutorum animalium: sed qui das salutem carnis hominibus jumentisque communem, numquid nulla salus est quam servas hominibus? Est certe alia quae non solum communis
Abbreviated transcription (Latin):
fusae dñm ergo audiamur & quod ips e
danauent de uerbis eius& nosdicamus No
s ne moyses inquid łẽd edit uoł legeme & ne¬
S mo ex uob̾ facit legem quidme quentis¬
S int̃ficere ideo eni quentis int̃ficere
quia nemo ex uobir facitlegem na si legem
Res ponditenĩ turba Respondit quasi turba
nptinentia adordineĩ sed ad ꝑ turbationem.
Deniq turba turbatauidere quidresponde¬
rit. Demoniu habes quis tequentoccidere :
quasinꝰ peius fuit dicere de moniu habesquã¬
eis occidere : Eiquippe dictil ẽ quod de mo¬
nia haber&. quidaemones expellebat.
Quidpossitaliud dicere turba turbulenta
T urba turbata ẽ undeliuentate turbalip¬
prtudinir turbauit clantar lucin oculieni
suauentate tranquillur. Nrediditinalũ
ꝓmaloneo maledictum ꝓmaledito. Quib
utiq dicer& ñ enĩ talia illi uentati diceren
nisi eor di abolifalsitarinntar&. Quider¬
gores pondit audiamur tranquille & tran¬
quillumbibamur Vnũ opus feci &comness

Expanded text:
fusa est. Dominum ergo audiamus, et quod ipse donaverit de verbis ejus, et nos dicamus. 2. Nonne Moyses, inquit, dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? Quid me quaeritis interficere? Ideo enim quaeritis me interficere, quia nemo ex vobis facit Legem: nam si Legem Respondit ei turba. Respondit quasi turba non pertinentia ad ordinem, sed ad perturbationem: denique turba turbata videte quid responderit: Daemonium habes; quis te quaerit occidere? Quasi non pejus fueum occidere. Ei quippe dictum est quod daemonium habebat qui daemones expellebat. Quid possit aliud dicere turba turbulenta? Turba turbata est. Unde? a veritate. Turbam lippitudinis turbavit claritas lucis. Oculi autem sua veritate tranquillus, non reddidit malum pro malo, nec maledictum pro maledicto: quibus utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerent, nisi eos diaboli falsitas irritaret. Quid ergo respondit? Audiamus tranquille, et tranquillum bibamus: Unum opus feci, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
s ait quiman& in meRega in illo quidnisi quod
marayres audiebant quiꝑ seuerauent urq in
finerhics aluus ent quomodo mansitin illo
sc̃s laurentiur ciuus hodiefesta celebramus
mansitusq ad temptatione mansiturq ad tir¬
rannica in t̃rogatione mansitus qiadacem¬
ma comiinatione. mansitusq ad peremp¬
tianem parum ẽ usq ad in manem excrucio¬
tionem mansit. Non enimoccisus ẽcito sed
cruciatus in igne : Diuuiuerepinis surẽ im
compulrus ẽ In illa erga langamore in illis
tormentis quae benemandũcauerat & beni
biberat tamqua tao illa esca saginatur&
illo caliceebnatus tormentanꝰ sensit. Ibienꝰ
diem quinto abhinor&ro die celebrauimur nol
aũd medium in t̃diem passione sc̃i sexti & di¬
emho dierne passionis sc̃i laurentu tnduũ
ẽ medium. O consolatio n ait nolimerenfil
desinit ꝑ secutio & secururens. Sed nolimo¬

Expanded text:
 ait, Qui manet in me, et ego in illo ? Quid, nisi quod  ait, Qui manet in me, et ego in illo ? Quid, nisi quod martyres audiebant, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ? Quomodo mansit in illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enidiem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli  medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moe
Abbreviated transcription (Latin):
ergotorum adhoo nob ualeat dilectissimi ut
insacramento quod& multimals sedusqr ad
sp̃r pariticipationem inanducemur &bibam
ut in dñi corpore tamqua membraman eam
utineius sp̃u uegitemur &nꝰ scandali zemur
&ams imultimoda nobis cum inanducant¬
& bibunt temparalit̃ sacramenta qui habe¬
buntinfine aRerna tormenta. Modo enim
corpus xp̃i mixtume tamqua aera sed nouit
dñs qui sunteiur. Situn asti quod inturar quia
ibi latenr mass anec consumit tiituratio quoo
purgatura e uentilatio. certi sumur fr̃s quia
omnes quisumur incorporedñ & manemus
inillo ut & ipse maneat in nob in hoc saeculone¬
cenehabemus usq infine int̃malos uiuere
Nã int̃illos dicomalos quiblar phemantx pͥm
Raro enimi aminueniuntur quilinguablar phe¬
mant. sed multiquiuita necerree ergo ut in¬
t̃ illos usq infineiniuuamus. Sed quidẽ m̃quod¬

Expanded text:
ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, utergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, utin Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanqut ejus spiritu vegetemur et non scandalizemur, etiamsi multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mistum est tanquam area, sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut inter illos usque in finem vivamus. 12. Sed quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ quia penit in deunus. ideo illius
numnen hanora demptuse. Nam in locũ
pereuntis alius subrogatus ẽ mansitnu
mundum hocẽ ꝑ quatatuor cardines
mundutmitatẽ fueranta dnuntiatun.
Ideo& quat̃ni seergo ext̃minauitiudas
ñ duodenan unnumerum uio lauitipse
deseruit prexeptorem. Na dr̃ illiad¬
posuit successorem. Hoc totũ quod
dñs decarne & desanguinesualacutus
ẽ & quod in eius distributionis gratia
uitam nobis ꝓmisita &erna & quo c
hincuoluit intellegi manducatoresa
potatores carnir & sanguinis suiut in
illo maneant & ipre inillim & quodil intell.¬
xerunt quiñ crediderunt. & quod spmtalia car¬
nalit̃ sapiendo scandaliz atisunt: & quod cis
scandalizantib: & pereuntib: consolationi
dñr ad suit discipulis quiremanserant adquo
ꝓbandos in t̃rogauit. Num quid& uos uultir ire
utresponsio ꝑmansionis eorum innotercer&
nobis na&ille nouerat quia manedant. hoc

Expanded text:
Non enim quia periit inde unus, ideo illius Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
contramalis hominũ malorum beneuti¬
melius utitur & malis nis quidiuda pe¬
uis int̃ omnes adherentes magistro interꝰ
duodecim loculi illi commissisunt. & dir¬
pensatio pauperum distnibata in gratur
tan tobeneficio honon tanto: accẽpit pecu¬
nia: ꝑdiditiustitia: tradidituitã morau¬
us que mũi discipulus secutus ut inimicus
ꝑsecutus ẽ totum hoc maluiniudae sed
utredemer& nor Eccemalu niudae
inbonum conuersus ẽ. Satanarquantos
marayres psecutus ẽ. Sisa tanas ꝑse¬
quendo cessar& hodie tamglorios a
corona sc̃i laurentin celebraremur
Siergo ipsiur diaboli malis openb bene
utitur dr̃ quod facit i alus male utendo
sib i noc& ñbonitatidi contradic arcifex
illoutitur & magnus aritiser si illo utin
possit nec eum ee ꝑmititer&. Ergo unus
ex uobir diabolur ẽ . at cuergouos duodecĩ
elegenm potest &sic intellegi quod ait duo¬
decimelegi quiasacratas ẽnumerur.

Expanded text:
contra malis hominum malorum bene uticontra malis hominum malorum bene utimelius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim loculi ei commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae, sed ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est: Satanas quantos martyres persecutus est; si Satanas a persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus, quod facit malus male utendo, sibi nocet, non bonitati Dei contradicit: artifex illo utitur, et magnus artifex. Si illo uti non posset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus.
Abbreviated transcription (Latin):
bonis openb̵ dĩ. Sic contra dr̃ beneutitur
malis openb iniquorum qu& bonũ
ẽ membra corponsita eẽ quemadmo¬
dum disponinꝰpossent uisi ab arcifico
dõ p&ulantiatamen qua maleutitur
oculis fallacia quã maleutiturłin¬
gua falsus testis nonnel inguanisua
& anima sua pnustrucidat & alterẽ
ledere seꝑempto conatur: Male
utiturl ingua nec ideo malũ e lingua
opus e dĩ lingua sedbono operedł male
utitur inillanequitia quo modouim¬
tur pedib quicurunt ad scelera
quomodo utuntur manib homicide
&illis ad iacentib fonnsecurbonis crea¬
tuns dĩ quam male utuntur maliau¬
ro. iudicia corum puntun nocentes ob¬
pnmunt luce ista malimale utuntur
Maleuiuendo enĩ &am ipsamluce
suorumusurpant. Sciens facĩtali¬
quid malimalus. lucere sibi uult ne
offindat quiiamintus offendit & ce¬
cidit quod tim& in corpore iamincumt.
incordeomnib ergo banisdi neꝑ singula
cuiere longumsit maleutitur malus

Expanded text:
nis, sic contra Deus bene utitur malis operibus iniquorum. Quam bonum est membra corporis ita esse quemadmodum disponi non possent nisi ab artifice Domino. Petulantia tamen, quam male utitur oculis! Fallacia, quam male utitur lingua! Falsus testis nonne linguam suam et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est lingua; opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera, quomodo utuntur manibus homicidae, et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei. Quam male utuntur mali auro, judicia corrumpunt, innocentes opprimunt! Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucescelerum usurpant. Vadens ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit. Quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus:
Abbreviated transcription (Latin):
bantur deillo ꝓp m& ũ iudaeorum qui
sonitus eorum apparebat. tamq andorx
filiorum. Seduo it aurbas clanus sonaban
bonur e p̃rciur sus uirabant: Modo aũ
ita crescit&clesi a eiun ita eam dignatus
e ꝑ cuncta diffundere: utiam sus uiretur
seducit aturbar & clanur ꝑsonat bon ẽ.¬

Expanded text:
propter meum Judaeorum. Qui sonitus eorum apparebat tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant. Bonus est, pressius susurrabant. Modo auteita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur, Seducit turbas, sed clarius personet, Bon
Abbreviated transcription (Latin):
Sed haecloquente dño qui luxlucebat inte¬
nebris. & tenebrae: ea n con p̃hendebant
Dissensia iterum facta ẽ int̃iuda eos ꝓpiudeor
har dicebantau multi exipsis. De monium
hab& & insanit. Quid enim auditis isti fue¬
rant diririmeten ebrae. Aludicebant
haec uerba ñ s̃ da emonia habentis. Numci¬
quiddaemonium pocest caecorũ oculos

Expanded text:
Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in teSed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant. Dissensio iterum facta est inter Judaeos pr Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habet, insanit: quid eum auditis? Istae fuerant densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis: nunquid daemonium potest oculos caecorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed sem&ipsum exinaniuit formascriu
accipiens insimilitudine haminum factus
forma dĩ qui accipit. forma serui & anima&
caro in formaserui qua e a cceptae a formadihu¬
mulia uit sefndipsum sadus obediens usqꝗ adior¬
tem. lam inmorai sola caro e aiudeis occisa.
quidinipropotuer̃ plus qua corpus occidere. &
nectam en pobstatẽ carnis hac factũ ẽ: S ed ciuş
qui& anima & carnem ubihaec adimplerent
ad sumpsit: Hȩc inquot mandatum accepi a pa¬
tremeo uerbum n uerbo accepi mnandatum Sed
in uerbo unigenito patiis ẽ onine mandatum
Cũ audicitur filius apatrȩ accipere quod substa¬
tialit hab& quo mado didtũe. Sic haba pat̃
uita insein&ipso sicdedit fiho habere uita
in sem&ipso cãfiliur ipse sit ui t an potstas
pat̃n quasi ei fiho qui inꝑfectur efnatus ali¬
quid addidit. Sedei quem ꝑfectum genuit:
omniagignendo dedit. Ita illidedit suam
aequalitatem quem n genuit in aequalem

Expanded text:
semetipsum exinanivit formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. quid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne mandatum. Cum autem dicitur Filius a Patre accipere quod substantialiter habet, quomodo dictum est, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere viin semetipso , eam Filius ipse sit vita, non potestas Pater non quasi ei Filio qui imperfectus natus est aliquid addidit, sed ei quem perfectum genuit omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem.
Abbreviated transcription (Latin):
emisit. caro illum expirauit. Ideo di
citurenim expirare extra spifien.
quomodo exsolare ex trasolum fien
ergo exitanina a carne& remanet caro
sineanima. Tunchoma ponere anima
dicitur quandox p̃sanima posuit quan¬
do uerbum uoluit principatus enim
inuerbo erat. ⁊b potestate erat quando
poner& caro anima: quando sumera. Si
ergo caro anima posuit quomodox p̃r
anima posuit. N enĩ caroxp̃s. Ita plane

Expanded text:
emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri. Quomodo est exsulare, extra solum fieri; s anima est. Cum ergo exit anima a carne, et remanet caro sine anima, tunc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in Verbo erat; ibi potestas erat quando poneret caro animam, et quando sumeret. 12. Si ergo caro animam posuit, quomodo Christus animam posuit? Non enim caro Christus? Ita plane
Abbreviated transcription (Latin):
beoponendianimam mea. O homo pa
hoc aliis uerbis paratur er ꝑxp̃o animam
tuam ponere & adista uerba semihires¬
pondet paratus sum quo modomihires¬
ponderat cum diceri paratus esmori:
Hoc ẽ ergo ponere anima quod est mori
Sedy quoibi e certamen: oinnes eniꝰ homines
quando moriuntur ponunt anima: Sed
caro ponit animansuoni & caroiterũ
sumit eam: N ta men potestate sua¬
caro sed poaestate in habitantis car¬
nem: Caroergo ponit anima sua ex
alligauerunt arundini & ad posuerur
ori eius. Quod cum accepiss&. ait: ꝑsec¬
tumẽ : quid est ꝑfectum e : Impl& a sun
omnia quae ante moriem futura de
mefuerant ꝓph&ata & quia postate :
habebat quando uellit ponendi anima
sua postea qua dix ꝑfectum ẽ quid ait
euangelista & inclinato capite tradidit
spm Hocẽ ponere anima. Modo hio
adtendat carita sura inlinato capite
tradiditspm . Quis tradidit quemtra¬
didit: spmtradidit caro illumtradidit
quid est caro illum tradidit : caro illum

Expanded text:
beo ponendi animam meam. O homo, pabeo ponendi animam meam. O homo, pahoc aliis verbis. Paratus es pro Christo animam tuam ponere? Et ad ista verba sic mihi respondet, Paratus sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi est certamen? Omnes enim homines quando moriuntur, ponunt animam; sedcaro ponit animam suam, et caro iterum sumit eam; non tamen sua potestate caro, sed potestate inhabitantis carnem: alligaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus: quod cum accepisset, ait: Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante mortem futura de me fuerant prophetata. Et quia potestatem habebat quando vellet ponendi animam suam, posteaquam dixit, Perfectum est, aio capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum
Abbreviated transcription (Latin):
& iterum ipsa sesimpsit. absur dissimus sen¬
sus e n enim quae a uerbo separata nͥerat. ase¬
ipsa poterat separan Dicamurergo & quod
uerume & quod facile in tellegipo ast ÷ecce
homo quilib& ñ constans exuerbo& aninae¬
& carne Sed exanima & carne. Deistohomi¬
ne interrogemus: quomodo ponat animam
suam : qui cumq homo an fortenullur homo
penit animan suam poest mihi dicere nul¬
lus homoh ab& poestatemponere mnimam
suam & itcrum sumere eamꝰ ponerealiani¬
mam sua nisi possethomo n dicer& iohan¬
ne sa postalus. Sicutxp̃s pronobis animam
sua posuit sic& nos debemus animar pfratii¬
b ponere. Erigo & noblic& si& nosimplea¬
mur uiraute ĩpsius : quia sineillo facorentil
possimus Ponere ꝓfratiib aniniasnras
quando marayr quilib& sc̃s posuit s fratis¬
b animani sua quis posuit & quã pasuit᷑
Hocsi intellexen mus ibiuidebimur quem¬
admodum axpo dicium sit posesta temha¬

Expanded text:
et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus senet iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sensus est: non enim quae a Verbo non erat separata, a seipsa poterat separari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habet potestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannes apostolus, Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere . Ergo et nobis licet si et nos impleamur virtute ipsius, quia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras. Quando martyr quilibet sanctus posuit pro fratribus animam suam, quis posuit, et quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum diposuit anima suam &uterum sur¬
psit eam. Meauendum ẽ ne sub intra p̃raua
cogitatio & dicatur nob. Er go aliquando ani¬
mailla separata ẽ a uerbo & aliquando uerbũ
illud exquosuscepit illã anima fuit sine anima
Video enĩ fuisse sin eanimahumana uerbum
sed cum in principio eratuerbum & uerbum
erata pud dm̃ & ds eratuerbum ex quo enim
uerlum caro factum e uthabitar& in nobis
& suscepius e a uerba homo idestad tur homo
anima &caro. quid sec passio quid fec mors
nisi corpus ab anima separabit anima uero
auerbon separauit. Si enim morauur ẽ dñs
immo quia mortuus est dr̃s
expisauit anim ana d tempus exiguum ani¬
madeseriurt arnemi. Sed redeuntẽ animãN
rȩ surreturam a uerbo auanima separa a
ee nͥ dico : latronis anima edixhodie mecum:
ensimpara diso fidelemnla tronis anima ñ
desebat & deserebat sua tabsit. Sedillius
utdñs custodiuit suam uero inseparabib t̃ habu¬
it. Siau dixerinus quia ipsa se animaposuiti

Expanded text:
imam suam, et iterum sumpsit eam; metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit animam illam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum, sed cum in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex quo enim Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis , et susceptus est a Verbo homo, id est totus homo, anima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit? Animam vero a Verbo non separavit. Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus est Dominexspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quos auiustificauit ipsos & glonficauit :
Deouib: istis. nec lupus rapit. nec furcollit.
neclatro in t̃ficit securus ẽ denumero
earum quipeis nouit quoddedit & hocẽ
quodait n rapit eas quisqua demanu
mea Ritemad patrem. Pat̃ meus qđ
deditmihimaius omnib: e: Quid dedit
filio pat̃mas somnib: utipse illi e&
unigonitus flur Quid estergo dedit
iamerat cuidar&: angignendo dedit:
poeest aliquando fihihominu eramus:
siludinꝰeramus. Norenifilior di grauia
utdicas n eratantequa natus erat. Num¬
qua enĩ ñ natus erat : qui patn co&erni
erat: quis apit capiat quin sapitcredat
nutriatur & capiatuerbũ dĩ semꝑ cum
patre & semꝑ uerbum & quia uerbum:
id eo filius semꝑergo fihus & sempaequa¬

Expanded text:
quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequa
Abbreviated transcription (Latin):
secuntꝰ me. & ego uita Rerna docir¬
eccer̃ pascua sire coltas superius dixeral
& ingredi&ur & egredi&ur. & pascua
mueni&. In gressicredenda egredimur
moriendo Sed quomodo postium fidei in¬
tressisumur sic fideles decorpore exeamꝵ
Si cenimpipium ostium egredimur ut pas¬
cua in uenire possimus. Bona pascua uila
&ernadicitur abinulla erbaarescit To¬
tumuir& Totuuig& Sol& que ẽda herba
dici semꝑuig& ibi solũ uiuere in uenitur:
uita Rernã inquit dabo c: ouib: meis:
Uos calum nias ꝓpterea quentis quia deui
Subaudis tamq eis dixent uos penbitisin
&ernuꝰ quia nestis exauib: meis. Non rapi&
eas quisq de manumea. Iittentius accipi¬
te. Pat̃ meus quod d edit mihi maius e om¬
nib: Quid porestlubus quid poaest fur &
latroñ ꝑdunt nisi adintentũ p̃deftinatos
Deillis auouib: dequib: dĩcapostolus: houit
uit. quos aũ uocauit illos & iustificauit:

Expanded text:
et sequuntur me, et ego vitam aeternam doet sequuntur me, et ego vitam aeternam do pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus meis. Vos calumnias propterea qsubaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus, Novit vit; quos autem vocavit, illos et justificavit;
Abbreviated transcription (Latin):
tauia clamaber miserere nifilidauid:
quauoce audita miseratus ẽ st&it& sana¬
uitdumendedit quianꝰ a gnouit. Dic&
a postolus paulus qui factus ẽ ei exsemine
dauid secund carnem & adtimotheum
solũ sapiebant de semine dauid calum¬
niarentur quod sibi a drogar& reia po¬
testate. Plus e quod ei respondit illide
filioda uid uolebant calummare ille
filiudise eẽ respondit & quo modo au¬
dire : nesponditeirihi loquor uobir&
n creditis: opera qua e ego facio in nomi¬
ne patiismei h a ectestimoniũ ꝑli ber
deme Seduosn creditis quia nestis ex
ouib: meis: la supradidicistis quae sin
oues estote oues ouescredendo sun
oues pastare sequendo sunt ouesredem¬
ptorem n contempnendos ouespostiu
intrandos oues exeundo & pascuam¬
quiauideba uidebateos ad sempit̃num
suis anguinis p̃tio comparatos: oues mete
uocem mea audiunt: & cognosco ear&

Expanded text:
ta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. ta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit. Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem : et ad Timotheum,solum sapiebant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me: sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pquia videbat eos ad sempiternam sui sanguinis pretio comparatos. Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis pala. nueritatem desiderabant sedca¬
lumnia p̃parabant. Hiemserat & fiigidi
erant. ad illũ enini diuinũ ignem accedẽre
pignerant. Sed accederẽ ẽ credere. quicre¬
dit accedit. quinegat recedit Ñ mouetur
anima pedib sed affectib friguerant adili¬
gendi cantate. & ardebant nocendi cupidi¬
tateon geaberant: & ibi erantin accede¬
bant credendo & p̃mebant ꝑsequendo que¬
necher&ici intellegunt quanto minus
iuda ei qua diuuelam̃ ẽ suꝑcor eorum De¬
ad sumpto homine ꝑmanebat : Aitilbs quid
secundũ opinationem sua dauid Siceniꝰ le¬
gerant& hoc solũ tenobant quia diuinita¬
temeius legebant s ed n intellegebant: Dñs
auut eos suspender& : adquerenda
eius diuinitate: cuius contemꝑneban
infirmitatem Responditcis : Euomo¬
do ergo dauid inspũdic eumdanO dr̃
dnomeo sede adextns ineis donecpo¬
na inimicostuor subpedibtuis. Siergo
inuocantes ninluminar& : Transi ebat
enimaliquando & duoca ecis edentenax¬

Expanded text:
nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaenec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est super cor eorum ? Deassumpto homine permanebat, ait illis: Quid secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo ergo Dameo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis? Si ergoinvocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedentes jux
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quia uisis̃ dogmatiz are quod x p̃rnꝰsit
niñ uerbũ & caro&Anima humana ñ cumad¬
sumpũrre contendunt na& aliquieorum fu¬
ise in xpo anima negaren patuer̃. Videce
ab surditatem & insania ñ ferenda animan
in rationabilem eum habere uoluer. rationa¬
lemnegauer. Deder illianima pecons̃ sub¬
traxer̃ hominis. Sed illiab stuber xporationem
ñ tenendo ratione. ab sithocanob infidecatholica
nutritiratq fundatis. Ex hacergo ocasione ad¬
monuerm caritate ura ut quo modo superron
letionib: satisuos instruxim aduersur sabellano

Expanded text:
sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabelliano
Abbreviated transcription (Latin):
mori carnituae ẽ amitaereuita tua.
morianimȩ tuae camitte reuitam
suam. Vita carnistuae anima tua uli¬
ta animae auae dstuus. Quomodo mo¬
riturcaro amissa anima: qua e uita ẽ eius :
Somoritor anima amisso do quiuita ẽeius.
Cerite ergo inmortalis ẽ anima. plane in¬
moritalis quia uiuit& moraua. Quod
enim deuidua ddiciosa dixapastolur.
&am deanima sidisuumamiserro
recipipo est uiuens moraua e. Quomodo
sol& die dominico uacat nob hoclucrent
quia uerbum dĩ &iam diehodierna con¬
ueniunt pono inquid anima mea quis
ponitiqua ponit. quid estxps dierbum &
homo nec sichomo ut sola caro. Sedquia
cepiss& : & par&em ineliarem deseruisr&.¬
& pars quippehominis ineliorestanima
quã corpus. Quia ergo totur homo inxpo¬
tentia pulsi quidẽ iamolim aueritate
catholica. Sed tamonur furer & latro¬
nes nintranter postium insidia nouil
ñ desinunt Apollinaristaeheretioi didi

Expanded text:
Mori carni tuae, est amittere vitam suam: Mori carni tuae, est amittere vitam suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de anima, si Deum suum amiserit, dici potest, Vivens mortua est . 9. Quomodo solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed quia cepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est anima quam corpus. Quia ergo totus homo intentia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti
Abbreviated transcription (Latin):
eiur defecisse ut ꝑpotestatem sua mon
potuerit ꝓpotestate m sua resurgere
ñ potuent. Si cenimuidentur sonare
uerba ñ intentius intellecta, Egodor¬
mniuiadest quia uolui dormiui& exsur¬
rexi quarea quia dñr sus cepitine. Quid
ponendi anima mec & patestatem
habeo iterum sumendieam Audialio
loco in euangelio. quia ñ solum pat̃sur¬
citauit filium sed &iam filius seipsũ
Soluite inquid templũhoc & intriduo
suscitabo illud. & euangeli sta hocau
Namuerbum ñ e morguum anima illa
ne moraua. Sic nectua moritur. dñimo
rer&ur. Vnde scio inquit si meanmnon
tur a ten occidatur. & nmoritur. Quomo¬
do inquidego possim occidere animam
meam ut alia p&ecata interimtacea Os
quod mentitur occiditanima. Quo modo
inquid securus sum quianꝰ moritur ipsu
Cuntine e quihab& poaestate & corpus &
anima occidere ingehennam. Eccequia
moritur ecce quia n moritur. quid est
moriipsius quid estmori carnituae s

Expanded text:
 potestatem suam mori potuerit, per potestatem suam resurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, Ego dormivi; id est, quia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc auNam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid est mori carni tuae?
Abbreviated transcription (Latin):
tabilit meminisse deb&isrõm
Niohaninem euangelsta nolente
nor semꝑ lacte niiture sed solido
cibo uesorquisquis aliad sumendu
cib: msolidũ uerbidi ad hucminus idoneus
ẽ intellectus p̃miu in ipsõ labore intentionis
desudat acies mentis nrae. Vt ponat sordi¬
culas nebulae humang & seren&ur aduer¬
bũ dĩo Ñ ergo recus &ur labor si a destamor +
Nostis eniꝰ qm̃ quiamat ñ laborat. omnerlabor
namantib: grauis ẽ . Si tantos laborer cũ
auaris poraat cupiditas nobiscum n poritat
caritar enangeliũ intendite. Factas au
encenia in liyerusolimis. Encenia festiuitas
erat dedicationis templi Srece eni cenondi¬
citur nouum quando cilq nouũ aliquid fuenł
dedicatũ encenia uocatur: la & usur hab&
hoc uerbũ. Siquis noua tuni ca in duatur mnceni¬
aredicitur Illũ enĩdiem quo templũdedicatũ
uda ei sollempnit cel ebrabant. ipsedies sestuȩ
acrebat᷑. cũ ea qua el ecta r̃ locutur ẽ dñr. Hiemie

Expanded text:
tabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems
Abbreviated transcription (Latin):
dehocouilindest depopuloihl Opora& me&¬
Ergo & ꝑsuos n alt̃ ad ducit adhuc audient uo¬
cẽminea audient ecce& ꝑsuos ipseloquitus.
& ꝑsuos quos mitait uoxeius auditur ut sit eo¬
unumouile & unus pastor. Duob istis gregib:
tamꝗ duob pari&ib factus ẽ lapis angula¬
ris. Ergo & ostiume & lapis angular om¬
nia ꝑsimilitudine nihilhorum ppnao. la
enm dixi & cõmendaui uehement. & qui
capiunt sapiunt. inmoquisapiunt capi¬
unt & qui ñ dumintellecta sapunt fidecte¬
neant quod in tellegere ndum possunt.
similitudines xp̃nꝰ multa ẽ quae ꝑppneta¬

Expanded text:
de hoc ovili, id est de populo Israede hoc ovili, id est de populo IsraeErgo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis . Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa est quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
sus aũfuerat ad ipsos iudeos ñ po quos dam
inmani odioptinaces & ꝑ seuerantes inle¬
nebris Sedpp quos da in ipsa gente quas dio
eosinturba furentiũ & p̃uidebat in pacecre¬
dentium Quid ergo ẽ ñ summissus nisi ad
oues quae perier domus ihł nisi quia p̃senꝗo
sua corporalem ñ exhrbuit nisi populo ihł
Adgentes ñprexit ipse sed misit ad populũ
p̃sentia ẽ illis exhrbita. ⁊psedñs ibi fuit ibi
matrem elegit ibi concepi ibi nascibi san¬
guinem fundere uoluit. ibi sunt uesagia ciu
Modo adorantur uluno uissine st&n. unde
ascenditincaelum. Ad gemtes aũ misisea
fõrie aliquis arbitratur. qun ipse adnorue
ista cogitatio de cordib uris & in his quos ini¬
sit ipseerat. Ipsum paulu maudi quemmi¬
sitadgentes enipcipue paulum a postolum¬
misit & ait ipse paulus terrens ñdese sed
& alias ouer habeo id est ingentib: quaen r

Expanded text:
issus autem fuerat ad ipsos Judaeos, non propter quosdam issus autem fuerat ad ipsos Judaeos, non propter quosdam immani odio pertinaces et perseverantes in tenebris, sed propter quosdam in ipsa gente quas dicieos in turba furentium, et praevidebat in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; nisi quia praesentiam suam corporalem non exhibuit nisi populo Israel? Ad Gentes non perrexit ipse, sed misit: ad populumpraesentia est illis exhibita. Ipse Dominus ibi fuit, ibi matrem elegit; ibi concipi, ibi nasci, ibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum misit apostolum: et ait ipse Paulus terrens non de se, sed Et alias oves habeo, id est, in Gentibus: quae non sunt