comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Corperat ⁊ leni senior mulcere furentem
Ad loquio. scidit orsa nouo terrore cruenta.¬
lamq uale Varro in libris logistoricis
ue dici& uale ñ quud aut ualere aut salui
esse possint sed quod ab his recedimus eos
nũquã uisurihinc ortũ est ut etiã male¬
dicti significacionem int̃dum uale op¬
tineat ut ter̃ ualeant qui internos dis¬
cidium uolunt. hoc est ita a nobis discedant
ut nũ quã adnr̃um reuertantur aspec¬
tum ergo cũ đr mortuo uale ñ ethi¬
mologia consideranda est sed c̃suetu¬
do quod nullis uale dicimus nisi aquibus
recedimus:
lic& argos qũauis grecitibi seruiant¬
& ipsi sacrificia debeant tam̃ & nos
amare quia multa ap̃nos olstuprũ
europȩ amoris gaudia ꝑfecisti:
inium quia aduentũ iouis armati fer¬
re non potuit uiq fulminis interut :¬
Agnouimus fulmina quȩ miseras inse¬
melen a pruauis audiuimus nostris
nos quoq: inea paneo didicimus:
Protinus. in achii uultus expressa pherali
Optulit. ac fidas exclusit casside uoces.

Expanded text:
coeperat et leni senior mulcere furentem adloquio: scidit orsa novo terrore cruentaMQVE VALE Varro in libris logistoricis e’ dici, non quod aut valere aut salvi esse possunt, sed quod ab his recedimus, eos numquam visuri. Hinc ortum est ut etiam maledicti significationem interdum ‘vale’ obtineat, ut Terentius «valeant qui inter nos discidium volunt», hoc est ita a nobis discedant, ut numquam ad nostrum revertantur aspectum. Ergo cum dicitur mortuo ‘vale’, non etymologia consideranda est, sed consuetudo, quod nullis ‘vale’ dicimus nisi a quibus recedimus. AS quamuis Graeci tibi seruiant et ipsi sacrificio liueant, tamen et nos amare debes quia multa apud nos ob stuprum Europae amoris gaudia perfecisti. mium, quia aduentum Iouis armati ferre non potuit uique fulminis interGNES fulmina quae miseras in Semelen a proauis audiuimus nostris, nos quoque in Capaneo didicimus. protinus, Inachii voltus expressa Pherecli, obtulit ac fidas exclusit casside voces.
Abbreviated transcription (Latin):
Insanire manu rursus fraggor intonat ingrns
Portantum. ⁊ tasto sub teruolat astra tumultu¬
It trapidus torrens onitener eim uerna ministrant norem

Expanded text:
insanire manu.’ rursus fragor intonat ingens hortantum et vasto subter volat astra tumultu. ut rapidus torrens, animos cui verna ministrant flam
Abbreviated transcription (Latin):
Adstitit. et tali nequiquam uoce precatur.
V irgo potens nemorum cuius non mollia signa.¬
Militiamq: truceni siaum indignata frequento

Expanded text:
adstitit et tali nequiquam voce precatur: ‘virgo potens nemorum, cuius non mollia sigtiamque trucem sexum indignata frequento
Abbreviated transcription (Latin):
Arma etiam & ueterum exuuias circũdat au&
Glom̃a mixtamalis adflictȩq ambitꝰ aulȩ anbicołe¬
Cru grande exequiisonus atq in mensa ferantur.
Membra toro sed cassa tamons terilisq: dolentes
Fama uiuat. paruiq augescunt funeremanes:

Expanded text:
arma etiam et veterum exuvias circumdat avorum gloria mixta malis adflictaeque ambitus aulae, ceu grande exsequiis onus atque immensa ferantur membra rogo, sed cassa tamen sterilisque dolentes fama iuvat, parvique augescunt funere manes
Abbreviated transcription (Latin):
Aurmur it a cono missas interga catenas abigt atasidentis¬
Interdum cristas hilaris iac tare comantes:¬
Et pictum gemmis galee iubar: ast ubi pugna:
Casis anhela calet: resoluto uertice nudus łgem̃tes

Expanded text:
urmur et a cono missas in terga catenas; interdum cristas hilaris iactare comantiset pictum gemmis galeae iubar, ast ubi pugna cassis anhela calet, resoluto vertice nudus e
Abbreviated transcription (Latin):
Axsceleris iuolente feres. nos posemius annum.
Icilmoror: hec audax &e iart num inlimint retro
T ociferans. iam tunt inpulsa ꝑ agmina p̾ceps
I uolat: Genee uindeax sic ille ilianȩ.
Irectus setis. & aduncȩ aput munor i fassil mine ꝓ snraussa
Cum premeret pelopea phalante sara obiua uoluens¬
Fractaq perfossis arbusta achelora ripis
Lam telͣmeͦna solo. iam stratum eciona linquens¬
Nemele agre subit. ibidemum cuspide lata

Expanded text:
ac sceleris, vidente, feres! nos poscimus annum; sed moror.’ haec audax etiamnum in limine retro vociferans iam tunc impulsa per agmina praeceps evolat. Oeneae vindex sic ille Dianae erectus saetis et aduncae cum premeret Pelopea phalanx, saxa obvia volvens perfossis arbusta Acheloia ripis, iam Telamona solo, iam stratum Ixiona linquensMeleagre, subit: ibi demum cuspide lata
Abbreviated transcription (Latin):
Flammato uersans inopinum corde dolorem
T alia iuno refert: mene o iustissime diuũ
Me bello certare iubes: scis temper ut arces
Cielopum. magnił phoraneos in clita fama
Sceptra: uiris. opibusq iuuem. lit& imꝓbus illic
Custodẽ ꝓhariȩ somno ꝑetoq iuuenrar
Restinguas. septis ⁊ turribus aureus intres.
Mentitis ignosco toris. illam odimus urbem
Quam uultũ confessus adis. ubi conseia magni¬
Signathori tonitrus agis. ⁊ mea fulmina torques:

Expanded text:
flammato versans inopinum corde dolorem talia Iuno refert: ‘mene, o iustissime divum, me bello certare iubes? scis, semper ut arces Cyclopum magnique Phoroneos inclyta fama sceptra viris opibusque iuveni, licet improbus illic custodem Phariae somno letoque iuvencae exstinguas, saeptis et turribus aureus intres. mentitis ignosco toris: illam odimus urbem. quam vultu confessus adis, ubi conscia magniigna tori tonitrus agis et mea fulmina torques
Abbreviated transcription (Latin):
ntrarat. facilimq cutem subit alitra cuspis.
Corni pedisq fugam succiso poplite sis lit:
Conscius olimauetor teli causatq patebant:
At puer infusus sociis. in deua campi
T ollitur. heu simplex ȩtas moriensq iacentem
Flebat rquum cecidit laxata cisside uultus
Argraq ꝑ trepidos easpirat gracia uisus

Expanded text:
ntrarat facilemque cutem: subit altera cuspis cornipedisque fugam succiso poplite sistit, conscius: olim auctor teli causaeque patebunt. At puer infusus sociis in devia campi tollitur — heu simplex aetas! — moriensque iacentem flebat equum; cecidit laxata casside vultus, aegraque per trepidos exspirat gratia visus
Abbreviated transcription (Latin):
Poscimus. hiquestus. hȩc est bona causa modesti
Ex ulis: argo licas perte germane penates.
Nam tirus iam nullus honos. persiquid in illa
Nulce domo. summitte animos: enutraq gentis.
urba rogant. ambeq: acies. rogat illa suorum
Antigune deuuta malis. suspittaq: regi

Expanded text:
poscimus? hi questus, haec est bona causa modesti exsulis? Argolicos per te, germane, penates — nam Tyriis iam nullus honos — per si quid in illa dulce domo, submitte animos: en utraque gentis turba rogant ambaeque acies; rogat illa suorum Antigone devota malis suspectaque regi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipes longuinqua ui&: totos inuenimus artus:
Ii mihi sed
quanto descendit uultis hiatu.
Noie frater
qͣ parte p̃cor iac& ille nefanđꝰ
Predator uincam uolucres. sitadire potestas.
Excludamq feras. anhabet funestus & ignes :
Sed nec te flammis in opem tua terra uide̾bit
Ardebis. lacrimasq feres. quas ferre negatum.
Regibus &ternumq tuo famulata sepulchro.
Purabat deserta fides. testisq dolorum.

Expanded text:
pes longinqua viae: totos invenimus artus, ei mihi, sed quanto descendit vulnus hiatu! hoc frater? qua parte, precor, iacet ille nefandus praedator? vincam volucres — sit adire potestas — excludamque feras; an habet funestus et ignes? sed nec te flammis inopem tua terra videbit: ardebis lacrimasque feres, quas ferre negatum regibus, aeternumque tuo famulata sepulcro durabit deserta fides, festisque dolorum
Abbreviated transcription (Latin):
Manibus interea iustos dum reddimus ignes:
Noc ultor capantus operit tua membra sepulchro.¬
Sic anceps. dura Delli uice. mutua grais.
Sidomisq simul nectebat uulnera mauors.
Nicferus hippomedon. illic non segnior hipfeus
Flrtur. Alterni prebent solacia luctus hippomeduntis

Expanded text:
manibus; interea iustos dum reddimus ignes, hoc ultor Capaneus operit tua membra sepulcro.s dura belli vice mutua Grais Sidoniisque simul nectebat vulnera Mavors: hic ferus Hippomedon, illic non segnior Hypseus fletur, et alterni praebent solacia luctus. Tris
Abbreviated transcription (Latin):
Defficit obsessus soloq pudore repugnat:
Tandem pectus humi. pronamq extensus in aluũ
Oterneur aclongo maestuꝰ post tempora surgit¬
L urpia signata linquens uestigĩa terra:
Palman autem dixtram leuaq nitentia dono
aprens trdeius quid sinon sanguinis

Expanded text:
deficit obsessus soloque pudore repugnat, tandem pectus humi pronamque extensus in alvum sternitur, ac longo maestus post tempore surgitgnata linquens vestigia terra, palmam autem dextra laevaque nitentia dono arma ferens Tydeus: ‘quid si non sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
Et cunctata fides nimium nam cognita uirtus
enide: credi lortum suadetq. uetatq
S edpostquã haud dubio clades auctore reperta est.
Nox oculos mentemq rapit: tunc sanguine fixo.

Expanded text:
et cunctata fides; nimium nam cognita virtus Oenidae credi letum suadetque vetatque. sed postquam haud dubio clades auctore reperta est, nox oculos mentemque rapit; tum sanguine fixo
Abbreviated transcription (Latin):
Impetus : urgue alios inquit stintulisq minisq.¬
Ille ibit̾. minus ipse uales: siengnea lora.
Cum dar&. & rapido solnatum inponera .xxi

Expanded text:
impetus, ‘urge alios" inquit "stimulisque minisquille ibit, minus ipse voles.’ sic ignea lora cum daret et rapido Sol natum imponeret axi
Abbreviated transcription (Latin):
Con spicui factis & trnaq gentibus ausi
Cursistis miserȩ uulnus memorabile matri.
Sed mortem obsturam. numerandaq funera palsi.t¬
Feusquantus furto cruor & sine laude iacitis:
Di uidere. & tanti consortia rum pere lorti
piloos p una uobis traditur sepultura nec in moru fata discriminant
Ite diu fratres. indiscretiq supremis
Ignib. ⁊ caros urna confinidite manes:

Expanded text:
conspicui fatis aeternaque gentibus ausi quaesistis miserae vulnus memorabile matri, sed mortem obscuram numerandaque funera pheu quantus furto cruor et sine laude iacetis! dividere et tanti consortia rumpere letiIBVS una uobis traditur sepultura, quos nec in morte fata discriminantite diu fratres indiscretique supremis ignibus et caros urna confundite manes
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽro meͫor thalami maestę solacia morti
Phoebe paras. monstrum infandis acheronte subimo
Conceptũ eumenidũ thalamis. cui uirginis bra
Pectora q acternũ stridens a uertice surgit

Expanded text:
sero memor thalami maestae solacia morti, Phoebe, paras monstrum infandis Acheronte sub imo conceptum Eumenidum thalamis, cui virginis ora pectoraque; aeternum stridens a veitice surgit
Abbreviated transcription (Latin):
uȩq nouis proauum tellus effloruit armis
incanimi tristes. nimiusq: in pectora mauors.
ide matre nihil sponte en ultroq: ꝑemptus.
rrumpis mestas fatis nolentibus umbras.

Expanded text:
ue novis proavum tellus effloruit armis — hinc animi tristes nimiusque in pectore Mavors, et de matre nihil, sponte en ultroque peremptus inrumpis maestas Fatis nolentibus umbras.
Abbreviated transcription (Latin):
Implorante animã dominis ad sibilat aris:
Illũ & cognatȩ stagna indignantia lernȩ
F lorib: & uernis adsuetȩ spargere nymphȩ

Expanded text:
implorantem animam dominis adsibilat aris. illum et cognatae stagna indignantia Lernae, floribus et vernis adsuetae spargere Nymph
Abbreviated transcription (Latin):
Uranie: cupit ille tamen pugnasq: uirosq
Forsitan ut caneret. longł iacet ipse canendus
Taude sed amissum mutę fleuere sorores:
Pactus a genoream primis atys ibat ab annis
Ismenen. tirii iuiuenis non aduena belli.
Quamuis drrha domus: soceros nec tristibus actis

Expanded text:
Uranie. cupit ille tamen pugnasque viresque, forsitan ut caneret; longa iacet ipse canendus laude, sed amissum mutae flevere sorores. Pactus Agenoream primis Atys ibat ab annis Ismenen, Tyrii iuvenis non advena belli. quamvis Cirrha domus, soceros nec tristibus actis
Abbreviated transcription (Latin):
Illius ixangues humeri. et perfossa patescunt
Pictora ceu uentis alte cum flata resedit
Fempestas. surgunt scopuli. quȩ sitaq: nautis.
Ferra etab infestis descendunt atquora saxis
Q uidripas tenusse iuuat. premit undiq nimbo
Telorim phornissa cohors. nic tegmina membris

Expanded text:
illius exsangues umeri et perfossa patescunt pectora: ceu ventis alte cum elata resedit tempestas, surgunt scopuli quaesitaque nautis terra, et ab infestis descendunt aequora saxis. quid ripas tenuisse iuvat? premit undique nimbo telorum Phoenissa cohors, nec tegmina membris
Abbreviated transcription (Latin):
Ci fratrem fortuna clores. Oceta nocentum
Consilia. osemper timidũ scelus: Eece in unium
Pleps ferro iurata caput᷑ ceu castia subit᷑e

Expanded text:
i fratrem, Fortuna, dares! o caeca nocentum consilia! o semper timidum scelus! exit in unum plebs ferro iurata caput; ceu castra subire
Abbreviated transcription (Latin):
mperio manus apta leugi. quo pectore contra
re iouem dictasq parem contemnere leges.
ui modo pro uires terras. cȩlumq: fretũq

Expanded text:
mperio manus apta legi—, quo pectore contra ire Iovem dictasque parem contemnere leges, cui modo—pro vires!—terras caelumque fretumq
Abbreviated transcription (Latin):
Inferar. ⁊ reduci pateat mihi martia pleuron crata
Aurea tunc mediis urbis tibi templa dicabo
Collibus. ionias qua ddespictare procellas

Expanded text:
inferar et reduci pateat mihi Martia Pleuron, aurea tunc mediis urbis tibi templa dicabo collibus, Ionias qua despectare procellas
Abbreviated transcription (Latin):
Tã sacri cineres. sed te cornelia magne
Accipiet. nr̃aq manu transfundet ĩ urnã:
interra paruo signemꝰ littora saxo.
Ut nota sit busto. si quis placare ꝑ emptũ
Forte uolet plenos & reddere mortis honores.
inueniat trunci cineres. & norit hare as
Ad quas magne tuũ referat xaput: hȩc ubi fatus.
Excitat in ualidas ad moto fomite fłãmas.
Carpit᷑. & lentũ magnꝰ destillat ũgnẽ
Tabe fouens bustũ: sed iã ꝑ cusserat astra
Aurorx ꝓmissa dies. ille ordine rupto

Expanded text:
Tam sacri cineres, sed te Cornelia, Magne, Tam sacri cineres, sed te Cornelia, Magne, Accipiet, nostraque manu transfundet in urnam. Interea parvo signemus litora saxo, Ut nota sit busti; si quis placare peremptum Forte volet, plenos et reddere mortis honores; Inveniat trunci cineres, et norit arenas, Ad quas, Magne, tuum referat caput. Haec ubi fatus, Excitat invalidas admoto fomite flammas. Carpitur, et lentum Magnus destillat in ignem, Tabe fovens bustum. Sed iam percusserat astra Aurorae praemissa dies: ille, ordine rupto
Abbreviated transcription (Latin):
Sub ducens quȩ tũq es ait neglecta nec ulli
Cara tuo sed põpeio felicior ũbra
Qđ iã cõpositũ uiolat manus hospita bustũ
Daueniã. siquid sensus post fata relictu est
Cedis & ipsa rogo. p̾aterisq hȩc dãna sepulchri.
Teq pudet sparsis põpeu manib uri.
Sic fatꝰ. plenusq sinus ardente fauilla
Peruolat ad truncũ. qͥ fiuctu pena telatꝰ
Littore pendebat. sũmas dimouit harenas
Et collata ꝓcul lacerȩ fragm̃ta carirȩ
Exigua trepidus posuit scrobe nobile corpus
Robora nulla premunt nulla strue menbra recũbt¬
Ille sedens uixta flamas. o maxime dixit
Ductor & hesperu maiestas nominis una
Si tibi iãctatu pelagi si funere nullo
Tristior isterogus. manes. animãq potentẽ
Officus auerte meis. ĩ uiria fati
Hoc feis esse iubet. ne ponti belua quicꝗͣ
Ne fera ne uolucres. ne sȩui cȩsaris ira
Audeat: exiguã quantũ potes accipe flã mã
Romana succensa manu. fortuna recursus
Sidet in hesperiã. ñ hac ĩ sede qͥ escent

Expanded text:
Subducens, Quaecumque es, sit, neglecta, nec ulli Cara tuo, sed Pompeio felicior umbra, Quod iam compositum violat manus hospita bustum, Da veniam; si quid sensus post fata relictum est, Cedis et ipsa rogo, paterisque haec damna sepulchri, Teque pudet sparsis Pompeii manibus, uri. Sic fatur, plenusque sinus ardente favilla Pervolat ad truncum; qui fluctu paene relatus Litore pendebat. Summas dimovit arenas, Et collecta procul lacerae fragmenta carinae Exigua trepidus posuit scrobe. Nobile corpus Robora nulla premunt, nulla strue membra recumbuIle sedens iuxta flammas: O maxime, dixit, Ductor, et Hesperii maiestas nominis una, Si tibi iactatu pelagi, si funere nullo Tristior iste rogus; manes animamque potentem Officiis averte meis: iniuria fati Hoc fas esse iubet; ne ponti belua quidquam, Ne fera, ne volucres, ne saevi Caesaris ira Audeat: exiguam, quantum potes, accipe flammam, Romana succense manu. Fortuna recursus Si det in Hesperiam, non hac in sede quiescent
Abbreviated transcription (Latin):
At tonitos non uulgatis sacrata figuris
Numina sic metuunt: tantum terroribus addit
Quos timeant non nosse: iam fama ferebat
Sepe cauas motu terrȩ mugire cauernas
Et procumbentes iterum consurgere taxos
ardentis fulgere ibicendia sili¬
Roboraq amplexos circum fluxisse dracones:
Non illum cultu populi propiore frequetant:
Sed cęssere deis: medio cum phoebus in axe efi
Aut caelum nox atra ten&e : pau& ipse facerdos
Hane iub& in misso siltam procumbere ferro:
Nam uicina operi belloq in tacta priore
Inter nuclatos stabat cdensissima montes
Sed fortes tremuere manus motiq uere ieda
Muestate loci si robora sacra ftrirent
Insur credeliant  redituras mẽbra secures:
Implicitas magno caesar torpore cohortes
Ut uidit. primus raptam librare bipennem
Ausus et aeriam ferro proscindere quercum¬
A ffatur merso iuolata in robora ferro:
Iam nequis uestrum dubetet subũtere siluam
Credite me fecisse nefas. tum paruit omnis

Expanded text:
Attonitos: non vulgatis sacrata figuris Attonitos: non vulgatis sacrata figuris Numina sic metuunt: tantum terroribus addit, Quos timeant non nosse deos. Iam fama ferebat Saepe cavas motu terrae mugire cavernas, Et procumbentes iterum consurgere taxos, Et non ardentis fulgere incendia silRoboraque amplexos circumfluxisse dracones. Non illum cultu populi propiore frequentant, Sed cessere deis. Medio cum Phoebus in axe est, um nox atra tenet, pavet ipse sacerdos Hanc iubet immisso silvam procumbere ferro: Nam vicina operi belloque intacta priore Inter nudatos stabat densissima montes. Sed fortes tremuere manus, motique verenda Maiestate loci, si robora sacra ferirent, In sua credebant redituras membra secures. Implicitas magno Caesar torpore cohortes Ut vidit, primus raptam librare bipennem Ausus, et aeriam ferro proscindere quercum, Effatur, merso violata in robora ferro: Iam ne quis vestrum dubitet subvertere silvam, Credite me fecisse nefas. Tunc paruit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cero in uerrinis. negas uel ꝑsas. hostes ausos fuis se a pollinẽ
delium tangere quam uiolauerit uerres
A si qua prosi posuio iđ si meruit fidem uetustas¬
eo Mirata superosut uirgł ante asiquem ee ali¬
bidiu res siqua diu morta libus ulla est. iđ siulla¬
bentibis frondem id est suam ullis auris. dsten
ENonenim decora sunt aere aut marmoribus
fabricata
dos tristiores
e quostiment nesciunt cum hos deos magisde¬
sponte &e quod rursus exurgunt.
Siqua fidem meruit superos mircta uetustas
lllis & uolurres metuunt insistere mnus
Ex lustris recubare ferae. nec uentus in illas
Incubut siluas. extussaq. nubibus atris
Fulgura non ullis frondem praebentibus auris
Arboribus suus horror in est: tum plurima nigris
Fontibus unda cadit simulacraq maesta deorum
Arte carent caesisq extant in formia truncis
Ipse situs putriq facit iam robore palibr

Expanded text:
cero in Verrinis ‘negas vel Persas hostes ausos fuisse Appollinem cero in Verrinis ‘negas vel Persas hostes ausos fuisse Appollinem Delium tangere, quem violaverit Verres‘si qua’ pro ‘si’ posuit, id est si meruit fidem vetustas mirata superos, ut Virgilius ‘Anthea siquem’ et alibi ‘diu, res siqua diu mortalibus ulla est’, isentibus frondem, id est suam ullis auris. Ostendvere. ARTE CARENT non enim decore sunt aere aut marmoribus fabricata.dos, tristioreset quos timent nesciunt, cum hos deos magis desponte et quod rursus exsurgunt. Si qua fidem meruit superos mirata vetustas, Illis et volucres metuunt insistere ramis, Et lustris recubare ferae: nec ventus in illas Incubuit silvas, excussaque nubibus atris Fulgura: non ullis frondem praebentibus auris Arboribus suus horror inest. Tum plurima nigris Fontibus unda cadit, simulacraque moesta deorum Arte carent, caesisque extant informia truncis. Ipse situs putrique facit iam robore pallor
Abbreviated transcription (Latin):
Vincit᷑ una mora: quantu est qđ fita tenentur
Qđq uirũ toti ꝓperans imponere mundo.
Hos ꝑdit fortuna dies tunc omnia late
łrocũbt̃ nemota. &e spoliant᷑ robort siluȩ.
Vttũ terralcius mediam uirgultaq molem
suspendint. structa latirũ cõpagt ligatã
antet humũ pressus necidat turrib aggir
Lucus erat lõngo nũquã uiolatꝰ ab auo
Obscurũ tingens conexis atra ramis
Egtlidas alte sũmotis solib nnbotis
hunc nan ruritolę panes nemorũq potentes
Siluani nimphȩq tenent. sed barbara ritu
Sacra dm̃. struetacdiris altarib art
Omnisq humanis iustrata cruoribi arbas:¬
ꝓ ordo tollencia bnachia densas pinnascespitibus exstruxit &
tenetur¬
ooUinetur una mora sub audimisurbis graia una mora per
tiret aburnum
tus per longũ euum uolatus ab euo poȩta id eo hoc dereligio¬
ne silux duxit icuideatur cesar ad misisse sa crilegiũ ut ci¬

Expanded text:
Vincitur una mora. Quantum est, quod fata tenentur! Vincitur una mora. Quantum est, quod fata tenentur! Quodque virum toti properans imponere mundo Hos perdit Fortuna dies! Tunc omnia late Procumbunt nemora, et spoliantur robore silvae, Ut, cum terra levis mediam virgultaque molem Suspendant, structa laterum compage ligatam Arctet humum, pressus ne cedat turribus agger. Lucus erat longo numquam violatus ab evo, Obscurum cingens connexis aera ramis, Et gelidas alte submotis solibus umbras. Hunc non ruricolae Panes, nemorumque potentes Silvani Nymphaeque tenent, sed barbara ritu Sacra deum, structae diris altaribus arae; Omnisque humanis lustrata cruoribus arbos ordo: tollentia brachia densas pinnas caespitibus extruit et cnentur’. VINCITVR VNA MORA subaudimus ‘urbs Graia’. VNA MORA pertire Taburnum’tus per longum aevum. VIOLATVS AB AEVO poeta hoc ideo de religione silvae dixit, ut videatur Caesar admisisse sacrilegium, ut Ci
Abbreviated transcription (Latin):
Quã duee mebillũ. sic postquã fitus adurbt̃
Haud tripidam conuertit iter tr̃moenia claula
Conspicit. & densa uiuenũ uallata corona:
Haut ꝓcul amuris tumulus gentis ialtũ
Telluris paruum diffuso uertiet cãpum
Explicat: hȩc pitiens longo munimine cingi
Uisa duci rupes tutisq aptissima castris:
Praxima pars urbis celsam c̃surgit inircem
Partumulus medusq sedent c̃uallib arua:
Tune res in menso placuit statura labore
Aggere diuerso uastos commitiere colles:
Sed prius ut totam qua terra cingitur urbem
Ciauder& a summis perduxit adequora castris
Longũ cȩsar opus. fontesq &e pabula cãpi
A mplexus fossa. densas tollenͣtia pinnas
Cespitib crudaq tatruait brachia terra:
amsatis hocgraie itmorandũ contigit urbi
A ct̃nũq decus qđ non inpulsa nitipso
Str̾ata ietu. uinuit flagrantis in om̃a belli
P racipitem cursũ. raptisq atesait cunctis.

Expanded text:
Quam duce me bellum. Sic postquam fatus, ad urbem Quam duce me bellum. Sic postquam fatus, ad urbem Haud trepidam convertit iter: tunc moenia clausa Conspicit: et densa iuvenum vallata corona. Haud procul a muris tumulas surgentis in altum Telluris parvum diffuso vertice campum Explicat: haec patiens longo munimine cingi Visa duci rapes, tutisque aptissima castris. Proxima pars urbis celsam consurgit in arcem, Par tumulo, mediisque sedent convallibus arva. Tunc res immenso placuit statura labore, Aggere diversos vasto committere colles. Sed prius ut totam, qua terra cingitur, urbem Clauderet, a summis perduxit ad aequora castris Longum Caesar opus, fontesque et pabula campi Amplexus fossa, densas tollentia pinnas Cespitibus, crudaque exstruxit brachia terra. Iam satis hoc Graiae memorandum contigit urbi, Aeternumque decus, quod non impulsa, nec ipso Strata metu, tenuit flagrantis in omnia belli Praecipitem cursum: raptisque a Caesare cunctis,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec pauae hicpopulus ꝓliberiate subut
Obsessũ pocno gessit qđ marit sagrntũ.
Pectorib raptimatrũ frustraq trahentes
sicca fame. medio mitent᷑ inignes:
& acaro poscet sibifata marito.
ra miscebt̃ fratres. bellũq caicti
Hot potius ciule gerint: sic grau uiuentus
Finirat: cũtͣ luto ũ prodita uultu
lra ducis. tandem testat᷑a est uoce dolorem:
Uani morite graios nr̃ĩ fiducia cursus
Quãuis hesperiũ mundi ꝓperemꝰ in axem
Mlassiliã delere uacat quidete cohortes
Obiua p̾bentur fato munire bella:
Uentus utamitat uires nisi robort densȩ
Occurrant. siluȩ spatio diffusus in ani
Utq perit magnus nullis obstantib ignis
Sichostis mͥdeesse noc&e. dãpnũq putamus
Agmorũ nisi qui uinci potuere rebellant:
Scͥd si solus tam demissis deneger arinis
Tunc mͥ tecti patent. ũnon exdudere tintũ
Inclusisse uolunt. atenĩ contagia belli
Dĩra fugant. dabitis pocnas ꝓpace petita.
Et nibil ec̃ meo discrtis tutius atuo

Expanded text:
Nec pavet hic populus pro libertate subire, Obsessum Poeno gessit quod Marte Saguntum. Pectoribus rapti matrum, frustraque trahentes sicca fame medios mittentur in ignes; et a caro poscet sibi fata marito. Vulnera miscebunt fratres, bellumque coacti Hoc potius civile gerent. Sic Graia iuventus Finierat: quum, turbato iam prodita vultu, Ira ducis tandem testata est voce dolorem. Vana movet Graios nostri fiducia cursus. Quamvis Hesperium mundi properemus ad axem, Massiliam delere vacat. Gaudete cohortes: Obvia praebentur fatorum munere bella. Ventus ut amittit vires, nisi robore densae Occurrant silvae, spatio diffsus inani: Utque perit magnus nullis obstantibus ignis, Sic hostes mihi desse nocet: damnumque putamus Armorum, nisi, qui vinci potuere, rebellent. Sed si solus eam, dimissis degener armis, Tunc mihi tecta patent. Iam non exscudere tantum, Inclusisse volunt. At enim contagia belli Dira fugant. Dabitis poenas pro pace petita: Et nihil esse meo discetis tutius aevo,
Abbreviated transcription (Latin):
Illinctela cadunt ex celsas urbis in arces.
Sediaior graio romana in corpora ferro
Uis inerat: neque enim solis excussa lacertis
lancea sed tenso balistae turbine ragta
Naud unum contenta latus transire quiescit:
Sed pandens perq arma uiam perq ossa relicta
Morte fugit super est telo post uulnera cursus.
At sarum quotiens ingenti uerberis ictu
E xcutitur qualis rupes quam uertice montis
Abscidit impulsu uentorum ad uita uetustas.
łrangit cunda ruens nec tantum corpora pressa
Ex animat. totoscum sanguine dissibat artus

Expanded text:
Illinc tela cadunt excelsas urbis in arces. Illinc tela cadunt excelsas urbis in arces. Sed maior Graio Romana in corpora ferro Vis inerat. Neque enim solis excussa lacertis Lancea, sed tenso ballistae turbine rapta, Haud unum contenta latus transire, quiescit: Sed pandens perque arma viam, perque ossa, relicta Morte, fugit: superest telo post vulnera cursus. At saxum quoties ingenti verberis actu Excutitur, qualis rupes, quam vertice montis Abscidit impulsu ventorum adiuta vetustas, Frangit cuncta ruens: nec tantum corpora pressa Exanimat: totos cum sanguine dissipat artus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcumbunt orni. nodosaq pellitur ilex
Siluaq dodones. et fluctib aptius alnus
Et non plebeios luctus testata cupressus:
Tunc primum posuere comas. et fronde carentes
Ad misere diem. ꝓ pulsaq robore denso
Sustinuit se silua cadens gemuere uidentes
Gallorum populi. muris sed clausa iuiuentus
Exultat. quis enĩ lȩ sos inpune putaret
Esse deos: seruat multos fortuna nocentes.
Et tantũ miseris irasci numina possunt:
Et q satis caesi nemoris quaesita ꝑagros
Plaustra ferunt. curuoq soli cessantis aratro
Agricolae raptis annum fleuere iuiuencis:
ux tamen in patiens hae suri ad moenia martis
Uefsus ad hispanas. aciescatremaq mundi
lussit bellageri. stellatis axibus agger
łrigit᷑ geminasq equantis noenia turres
Aecipit: hȩ nullo fixcerunt robore terram:
Sed per iter longum cuisa repsere latenti:
Cum tantum nutaret onus. telluris in anes
Concussisse sinus quȩrentem erũpere uentum
Credidit et muros mirata est stare uiuentus:

Expanded text:
cumbunt orni, nodosa impellitur ilex, Silvaque Dodones, et fluctibus aptior alnus, Et non plebeios luctus testata cupressus, Tum primum posuere comas, et fronde carentes Admisere diem: propulsaque robore denso Sustinuit se silva cadens. Gemuere videntes Gallorum populi: muris sed clausa iuventus Exsultat. Quis enim laesos impune putaret Esse deos? Servat multos fortuna nocentes: Et tantum miseris irasci numina possunt. Utque satis caesi nemoris, quaesita per agros Plaustra ferunt: curvoque soli cessantis aratro Agricolae raptis annum flevere iuvencis. Dux tamen, impatiens haesuri ad moenia Martis, Versus ad Hispanas acies extremaque mundi, Iussit bella geri. Stellatis axibus agger Erigitur, geminasque aequantes moenia turres Accipit: hae nullo fixerunt robore terram, Sed per iter longum caussa repsere latenti. Cum tantum nutaret onus, telluris inanes Concussisse sinus quaerentem erumpere ventum Credidit, et muros mirata est stare iuventus.
Abbreviated transcription (Latin):
E Sagintum oppidum brspaniȩ quodbello pu¬
nicosecundo obsessus ab hannibale inbellẽ
ocoidit ȩ tatem. Itoc gͦdicunt possumus ae nos
hec subire prolibertate quȩ fecit sagintũ
re sirogatur ut feriae¬
ꝑltoc pocius euile geruit inter se scilicae cũ
suos obsessi perimunt.¬
ꝓ ł astata est uoce dolorem future oracionis
ocensa profatur a libi placidosie pestore
quia festinare nos eredunt cettepnan
ubi hesperos

Expanded text:
 SAGVNTVM oppidum Hispaniae, quod bello Punico secundo obsessum ab Hannibale inbellem occidit aetatem. Hoc ergo dicunt ‘possumus et nos haec subire pro libertate, quae fecit Saguntum re, si rogatur, ut feriat. HOC POTIVS C. G. inter se scilicet, cum suos obsessi perimunt. TESTATA EST VOCE DOLOREM futurae orationis  sic accensa profatur’; alibi ‘placido sic pectore quia festinare nos credunt. QVAMVIS Hubi est Hesperos
Abbreviated transcription (Latin):
lia bella suscipitis. Sae conuertit sesubito ad
regem quod factum ostenditurcum dicit
quit rapidum defectisiter ut uirgł osten¬
dit didonem fugisse cum dicit ene assiste
gradum teq aspectune subtrahe nr̃o¬
e Non pondera rerum non sinosceperis
omne suicisti ut uirgł. non hic uictoria
teucrum uertitur ut anima unad abit
discrimina tanta.
fugi massiliam condiderunt ciuitatem ideo
G lllustres facit ae nobilitat fidesscilice qũa

Expanded text:
lia bella suscipitis’; sed convertit se subito ad lia bella suscipitis’; sed convertit se subito ad Caesarem, quod factum ostenditur, cum dicit ‘quid rapidum deflectis iter’, ut Virgilius ostendit Didonem fugisse, cum dicit Aeneas ‘siste gradum teque aspectu ne subtrahe nos. NON PONDERA RERVM non, si nos ceperis, omnes vicisti, ut Virgilius ‘non hic victoria Teucrum vertitur aut anima una dabit discrimina tanta’.fugi Massiliam condiderunt civitatem; ideo ’. INLVSTRAT inlustres facit et nobilitat. FIDES scilicet qua
Abbreviated transcription (Latin):
Acecropie fronde iđ olene ramo cecropir
atheniens es quas c̃diditceorops. cecropie aũt
id eo qͥhanc sibi minerua exceperat cuitatr
ut ait uirgł pallas quas condidit arces
X. Sr̃ꝑ ĩ externis posita ĩ principiis p̃terite
uitȩ purgacio Bine aut̃ a addidit in ext᷑nis
massiliã testat᷑ ꝑtas que comprensa est an
nent singulorũ annorũ ut uirgł & uacor
annales nostrorũ audire labores
dicit qđ etiam sidimicent nichil ꝓsint
KVt gladusegeant iđ nectam in nocentes sunt
homines ut ouilibis bellis desint qui cupiant
dimicare
Eoactis iđc̃ollectis siue ut cogidebeant qui¬
sponte non dimicant de his qui ad bellum
Cammtti sillisiđ sicum eis uultis dimicare
tantum quibus nonlicat iđ nobis
Sum ma prers anli hose solum sciliece postula¬
mus.
ł Oartis hiberi Itis pania enim ipsis tempori¬
uel cum tanta uocent discrimina martis
hiberi sequebantur ut dicerce quid uosciui¬

Expanded text:
CECROPIAE FRONDE id est olivae ramo. CECROPIAE Atheniensis, quas condidit Cecrops. Cecropiae autem ideo, quia hanc sibi Minerva exceperat civitatem, ut ait Virgilius ‘Pallas quas condidit arces i. c.’. SEMPER IN EXTERNIS posita in principiis praeteritae vitae purgatio. Bene autem addidit ‘in externisMassiliam testatur aetas, quae conprehensa est annnent singulorum annorum, ut Virgilius ‘et vacet annales nostrorum audire laborum’dicit, quod etiam si dimicent, nihil prosint. VT GLADIIS EGEANT id est nec tam innocentes sunt homines, ut civilibus bellis desint, qui cupiant dimicare. COACTIS collectis sive ut cogi debeant, qusponte non dimicant de his, qui ad bellum COMMITTITIS VLLIS id est si eos vultis dimicare tantum, quibus non licet, id est nobis. SVMMA PRECANDI hoc solum scilicet postulamus. MARTIS HIBERI Hispania enim ipsis tempori‘vel, cum tanta vocent discrimina Martis Hiberi’, sequebantur, ut diceret ‘quid vos civi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta sumꝰ: nũquã felicib armis
Usa
manꝰ patriȩ pͥmis asidib: exul
post t᷑ranslatas exuste phocidos arces
Mocnib ex igins alieno inlittort tuti
Inlustrat quos sola fides. sidaudirt muros
Obsidiont paras ae iu ꝑfringrit portas:
Ex tepisse faces tectis ae teli pͣarat
Vndirũ raptos auersis fontib haustus
E desitsi larga iores ithõrrida cermi

Expanded text:
menta sumus, numquam felicibus armis Usa manus, patriae primis a sedibus exsul, Et post translatas exustae Phocidos arces Moenibus exiguis alieno in litore tuti, Illustrat quos sola fides. Si claudere muros Obsidione paras, et vi perfringere portas: Excepisse faces tectis et tela parati, Undarum raptos aversis fontibus haustus e
Abbreviated transcription (Latin):
a ut si ter᷑rigenę tĩptarent astra gigantes.
Nontam̃ auder& pictas humana uel armis
Vel uotis prodesse ioui. sortisq dcorũ¬
ignarũ mortale genus ꝑfulmina tan
Scirte adhuc caclo solũ regnare tonintẽ:
adde qđ infiumere concurrunt undiq gentes
Hit sic horrte in ers scelerũ contagia mundus
Utglidus egtant ciuilia bella coactis
Sit mens ista quidẽ cunctis. ut ur̃a ittusent
Fata nec hȩc alius cõmittat p̃lia nules
Cui non conspectu languebit dextra parente.:
Telaq diuersi ꝓhibebunt spargere fratres
Finis ad est rerũ sinon cõmittitis illis
Arma quib fas est: nobis hę̧csũma p̾candi
Terribiles aquilis infistiq signa relinquas
Urbe ꝓcul nostrisq uelis tetredere muris
Excludiq sinas ad misso gfart bellũ¬
Tutus. ut inuiett fatũ siconsulat urbi
Foedera siplaceant. sit quo ueniatis in ermes ⁊
Uel cũ tanta uocenf discrimina mastis hiberi
Quid rapidũ deflectis iter: non pondera rerũ¬

Expanded text:
Aut si terrigene temptarent astra gigantes, / non tamen auderet pietas humana vel armis / vel Ignarum mortale genus, per fulmina tantum Sciret adhuc coelo solum regnare Tonantem. Adde quod innumerae concurrunt undique gentes, Nec sic horret iners scelerum contagia mundus, Ut gladiis egeant civilia bella coactis. Sit mens ista quidem cunctis, ut vestra recusent Fata, nec haec alius committat proelia miles. Cui non conspecto languebit dextra parente ? Telaque diversi prohibebunt spargere fratres. Finis adest rerum, si non committitis illis Arma, quibus fas est. Nobis haec summa precandi: Terribiles aquilas infestaque signa relinquas Urbe procul, nostrisque velis te credere muris, Excludique sinas, admisso Caesare, belluTutus, ut, invictae fatum si consulat urbi, Foedera si placeant, sit, quo veniatis inermes. Vel, cum tanta vocent discrimina Martis Iberi, Quid rapidum deflectis iter? Non pondera reru
Abbreviated transcription (Latin):
Comtenti fecisse duos tinrere lagitas. iđ uenenos¬
ł rrantes serthiae populi quos gurgtit baetros
includit gelido uastiq sitrflusstas suliis.¬
Hinc lacedemonu moto gens aspera freno
A fluuius indorũ. hydaspenmedorumi fluuium.
canarũ uiridiũ caudicib tonsissiue tritis mella¬
dicunt᷑ ex pͥmere iđ sucos. Oehis ait uarro in di¬
q: ansucocontendere mella.
siur quia durus est siue qͥa istisemꝑ hostib oc cupatisunt
ut ait tullius ad atticum in epistola quarta inde mons
amannus qui plenis est hostib sempit᷑norũ qđ autt̃ ait hic
duri ñsteriles s qͥa sẽꝑ resistunt inimicis

Expanded text:
Contenti fecisse duos. Tinxere sagittas Errantes Scythiae populi, quos gurgite Bactros Includit gelido, vastisque Hyrcania silvis.Hinc Lacedaemonii, moto gens aspera freno fluvius Indorum. HYDASPEN Medorum fluvium. cannarum viridium caudicibus tunsis sive tritis dicuntur exprimere id est sucos. De his ait Varro ‘Indiqueant suco contendere mella’.sive quia durus est, sive quia isti semper hostibus occupati sunt, ut ait Tullius ad Atticum in epistola quarta ‘inde mons Amannus, qui plenus est hostium sempiternorum’ et accipiemus hic duri non ‘sterilis’, sed ‘qui semper resistant inimic
Abbreviated transcription (Latin):
Usq parothanias eoa ad lictora rtes
Uincendũ paratr pharsalia prestitit orbe
Iueub deseruit trepidantis moenla romae.
agmine nubistrã rapto suꝑ euolait al pen
ũq alii famȩ populi terrort pauerent
łho cas indubus ausiest seruare uiuentus
Non graia leuitait fidẽ signataq ĩiegi¬
Eitausas. noniata sequi tam antesuro it̃
indomitũ durãq uiri deflectere
Pacifero sermone parant. hostt̃q
Alassiliam bellis testat᷑ fata tulisse
com prensa est latius quȩtũq annalib: actas:
Etnunt ignoto siquos petis orbe triumphos
accipe deuotas exitrna inp̃lia dtatras
Atsi funestas acues sidira paratis
Proclia discordes. lacrimas ciuilib armis
sctretũq damus tractent᷑ uulnera nulla¬
Sacra minil sic oclicolis furor arma dedissce

Expanded text:
Usque Paraetonias Eoa ad litora Syrtes. Vincendum pariter Pharsalia praestitit orbem. Ille ubi deseruit trepidantis moenia Romae, Agmine nubiferam rapto superevolat Alpem: Cumque ali famae populi terrore paverent, Phocais in dubiis ausa est servare iuventus Non Graia levitate fidem, signataqueussas, non fata, sequi. Tamen ante furorem Indomitum duramque viri deflectere mentem Pacifico sermone parant, hostemqueMassiliam bellis testatur fata tulisse, Comprensa est Latiis quaecunque annalibus aetas. nunc, ignoto si quos petis orbe triumphos, Accipe devotas externa in proelia dextras. At si funestas acies, si dira paratis Proelia discordes, lacrimas civilibus armis Secretumque damus. Tractentur vulnera nullaSacra manu. Si coelicolis furor arma dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
r Heniochi senisq adsinis sarmata moschis
Colchorum quarurasicat dctissima phasis
Qua coeso fatalis halis qua uertice lapsus
Imposuit ripis. asieq &et̾minus idem
Europȩ mediat dirimens cfinia terit
Hc̃buc nunc illuc qua flectit᷑ ãpliat arbẽ
Quaq: fretũ torrens in eotidas egerit undas
Pontus &e hertultis iufertur gła motis
Occanũq negat solas admitcert aerans.
H int cesudonit gentes auroq ligatas
Substringens arimas phe comas. hinc fortis dispaꝵa
Longaq sarmatiti soluens ituinria belli
Massa getes quofugit qquo uolieresq: geini
oncũ mem nonis dedutens agmina regnis
sgtus &e effusis numcrato militt telis¬
Destendit ꝑsis fraterniq: ultor amoris
Tot reges habuert duct̃: coieit netũ quã
Tam uarie cultu gentes. tã dissona uulgi
O ratot inm̃se comites missura ruinȩ
Exciuit populos aedignos funert magni
Tatquias fortuna dedit noncorniger nammpn

Expanded text:
 Heniochi, saevisque affinis Sarmata Moschis. Colchorum qua rura secat ditissima Phasis: Qua Croeso fatalis Halys, qua vertice lapsus Imposuit ripis, Asiaeque et terminus idem Europae, mediae dirimens confinia terrae, Nunc huc, nunc illuc, qua flectitur, ampliat orbem. Quaque fretum torrens Maeotidos egerit undas, Pontus et Herculeis aufertur gloria metis, Oceanumque negat solas admittere Gades. Hinc Essedoniae gentes, auroque ligatas Substringens, Arimaspe, comas: hinc fortis Arius, Longaque Sarmatici solvens ieiunia belli Massagetes quo fugit equo; volucresque Geloni. Non, cum Memnoniis deducens agmina regnis Cyrus, et effusis numerato milite teliPerses, fraternique ultor amoris Tot reges habuere ducem. Colere nec umquam Tam variae cultu gentes, tam dissona vulgi Ora. Tot immensae comites missura ruinae Excivit populos, et dignas funere Magni Exsequias Fortuna dedit. Non corniger Hammon
Abbreviated transcription (Latin):
dfluuiusasir t̃terioris eroesiregnũ acprimedius
terminabat Erat autẽ eprus rix ꝑsarũ coesus liderĩ
cũ inter hos certam̃ de imperio ageretur coesus con¬
regna disiunxit a ꝑsidis.¬
ꝑ łanais fluuius est scthiȩ qͥ asiã europaq: disterminat
Oampliar̃e facit notanđu ñ ampliare deferre¬
facit significat ampliat orbẽ .i. partẽ erbis uel asi¬
amuel tur opa facit maioñe cumse in alter̃ aflec

Expanded text:
fluvius Asiae interioris ,qui Croesi regnum et Cyri medius terminabat. Erat autem Cyrus rex Persarum, Croesus Lydorum. Cum inter hos certamen de imperio ageretur, Croesus conregna disiunxit a Persicis’. TANAIS fluvius est Scithiae, qui Asiam Europamque disterminatampliorem facit; notandum, nam ampliare ‘differre’ significat. AMPLIAT ORBEM id est partem orbis vel Asiam vel Europam facit maiorem, alteram, c
Abbreviated transcription (Latin):
cit qui in in ferioribsignis iuxtaoceanum &e ⁊ odiacũ
cireulũ sunt hi umbras ꝓqualitate terrȩ insinastr̃a
parte nuitunt nos in dixeterã łtoc gͦ mirati sunt
riũ usq piecte a carmano rege terrȩfiliono
orient᷑e &e occidente ñ mult᷑u int est spacium¬
nũ tauri ꝓcessu unius pedis usq in erũ prouinciam¬
VPuo ꝑsidosflumina Eufrares & tygres ĩter quos po¬
habent ortũ qͣdiduntt᷑ rã & nominadat duob
que siñ mesotamiã separaret esse ĩ cercũ ut rũ eu¬
frates diceretur antygris
tus ꝑsida tigris deserit &e longo terrã tractus hpa¬
tus reddidit que sitasiam ñ que rentib: undas

Expanded text:
cit, qui inferioribus signis iuxta Oceanum et zodiacum circulum sunt; hi umbras pro qualitate terrae in sinistram partem mittunt, nos in dexteram. Hoc ergo mirati sunt rium usque proiectae a Carmano rege, terrae filio,orientem et occidentem non multum interest spatiumnum Tauri processu unius pedis usque in eorum provinciamPersidos flumina, Eufrates et Tigris, inter quos pohabent ortum, quae dividit terra et nomina dat duobus. Quod si non Mesopotamia separaret, esset incertum, utrum Eufrates diceretur an Tigristus Persida Tigris deserit et longo terrarum tractus hiatu reddit quaesitas iam non quaerentibus undas
Abbreviated transcription (Latin):
xͦcomparaoio aminorifat dicit aute
ñ tot cũ illo fuerunt. quot nunc sunt cũ popeio.
Memimonus ameimone aurore filio iđ erientali
Rcprũ cũ magnusseqͥret᷑ exeroitus ut numerũ
ominiũ scirae aussit maceri asfieri iđ loca qͣier
ciũ numerũ militũ ferrent in hec mitteban¬
tur quanti introire potuissent sic ex mace¬
riarũ numero adstipendiũ dandũ &e quantita¬
t̃e militum colli gebat
dentrs ad bellũ singulas sagiras extra urbr
loco certo dirigerent om̃s post finitũ proclũ
redirent & singuli singulas toll srnttt prorliñ

Expanded text:
comparatio a minori fit. Dicit autem: non tot cum illo fuerunt, quot nunc sunt cum Pompeio. MEMNONIIS a Memnone, Aurorae filio, id est orientaliCyrum cum magnus sequeretur exercitus, ut numerum omnium sciret, iussit macerias fieri, id est loca, quae certum numerum militum ferrent. In haec mittebantur, quanti introire potuissent; sic ex maceriarum numero ad stipendium dandum et quantitatem colligebatdentes ad bellum singulas sagittas extra urbem loco certo dirigerent omnes, post finitum proelium redirent et singuli singulas tollerent, ut ex his,
Abbreviated transcription (Latin):
Persis. ce incertũ tellus simisceat amnes
Qđ potius sit nom̃ aquis. sed parsus in agros
Fertilis cupbartos. pharutꝰ uice fundit unele / de¬
a t trgrim subito tellus absorbae hiatu
Occultosq igit cursus. rursusq renatũ
Fonit nouo flum̃ pelagi non abngat undis:
Inter cȩsartas acus diuersaq signa
Pugnaces dubium parchi tenuere fauorẽ¬

Expanded text:
Persis, et incertum, tellus si misceat amnes, Persis, et incertum, tellus si misceat amnes, Quod potius sit nomen aquis. Sed sparsus in agros Fertilis Euphrates Phariae vice fungitur undae: At Tigrim subito tellus absorbet hiatu, Occultosque tegit cursus, rursusque renatum Fonte novo flumen pelagi non abnegat undis. Inter Caesareas acies diversaque signa Pugnaces dubium Parthi tenuere favore
Abbreviated transcription (Latin):
uastis indus aquis intrtũ non sentit hrdaspem
Quiq bibunt tentra dulus abarundine sucos
Etqui tinguentes crocet meilicamine crinẽ
Fluxa toloratis adstringunt rarlusa genus:
Quiq suas stuxere prris. uiuiq talentis
Conscendere rogus. pro quantaist gloru genti
lnietisse manũ fatis. uitaq repletas
Qđ si iꝑerst donasse deis: uenere feroces
Cappadoces qͥuri populus nancultor omanni
Armeniusq tenens uoluentt̃ saxa ni phaten:
Acthera tangentis silius liquere cohatrt:
Ignotũ uobis arabes uenistis in orbem
Umbras mirati nemꝙ nonire sinistras:
Tc̃furor extremos mouit romanꝰ orestes. baria.¬
Garmanosq duces. quꝙ iãfliaxus in austrũ
atther. non totam mergi aspicit arcton
lucce tẽ crigua uelax ibi nocte bootes.¬
Signistri regione poli nisi poblite lapso
Uitima curuati ꝓceder&e ungula tauri:
Quaq taput rapido tollit cũ trgride mignũ
E ũphratis quos non diuersis funtib edit

Expanded text:
Vastis Indus aquis mixtum non sentit Hydaspen. Vastis Indus aquis mixtum non sentit Hydaspen. Quique bibunt tenera dulces ab arundine succos, Et qui tingentes croceo medicamine crinem Fluxa coloratis adstringunt carbasa gemmis. Quique suas struxere pyras, vivique calentes Conscendere rogos. Pro, quanta est gloria genti, Iniecisse manum fatis, vitaque repletos, Quod superest, donasse deis! Venere feroces Cappadoces; duri populus nunc cultor Amani, Armeniusque tenens volventem saxa Niphaten: Aethera tangentes silvas liquere Coatrae. Ignotum vobis, Arabes, venistis in orbem, Umbras mirati nemorum non ire sinistras. Tunc furor extremos movit Romanus Oretas, Carmanosque duces, quorum deflexus in Austrum Aether, non totam mergi tamen adspicit Arcton; Lucet et exigua velox ibi nocte Bootes.Signiferi regione poli, nisi, poplite lapso, Ultima curvati procederet ungula Tauri. Quaque caput rapido tollit cum Tigride magnus Euphrates, quos non diversis fontibus edit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ actalon quaculta sitat noniulior hermus
llice quoq signa manꝰ perituraq castra
Om̃inib: potiere suus nec fabula trorat
sontinuit : phriguq: strens secesariuli:
accedunt syrac populi desertus grontes¬
ł t felix sic fama ninos uentosa damasco
Gataq cearbusto palmarũ diues y dune
Et trros uistabilis p̃tiosaq muritꝰ sidori:
Has adbella rates nonflcxo limitt ponti
Certior haud ullis durit cr nosura tarinis¬
ł hocnices pͥmi famae sitridit᷑ ausi
Mansurã rudib uocẽ signart siguiris
Nondũ flumintas memphis contexere biblos
Alallos & cetitmȩ resonant naualib ac
ltq ciler iustaia non pirata carina:
aa ouit cetoos bellox fama ittessus
Quacolit᷑ ganges totoquisolus in orbt
Osti nalaenti contraria soluere phoebo
aude a aduersũ flut impellit inuirũ:
hit tibi pellcus postechios acquora ductor
Constitit &e magno uinci sefalsus ab orbe eti
Quaq strens rapidũ diuis ogurgite sonit̃

Expanded text:
actolon: qua culta secat non vilior Hermus. Iliacae quoque signa manus, perituraque castra Ominibus petiere suis: nec fabula Troiae Continuit, Phrygiique ferens se Caesar Iuli. Accedunt Syriae populi; desertus Orontest felix, sic fama Ninos: ventosa Damascos, Gazaque, et arbusto palmarum dives Idume. Et Tyros instabilis, pretiosaque murice Sidon. Has ad bella rates non flexo limite ponti, Certior haud ullis duxit Cynosura carinis. Phoenices primi, famae si creditur, ausi Mansuram rudibus vocem signasse figuris. Nondum flumineas Memphis contexere biblos Mallos, et extremae resonant navalibus Aegae. Itque Cilix iusta, iam non pirata, carina. Movit et Eoos bellorum fama recessus, Qua colitur Ganges, toto qui solus in orbe Ostia nascenti contraria solvere Phoebo Audet, et adversum fluctus impellit in Eurum: Hic, ubi Pellaeus, post Tethyos aequora, ductor Constitit, et magno vinci se fassus ab orbe est. Quaque ferens rapidum diviso gurgite fontem
Abbreviated transcription (Latin):
uagne times. teiam series ususq laborũ
Erigit impatiens: loci fortuna secundi
Det quẽ quam iam ferre potes. cesar ue prorem
Pompeius ue parem. quis iustius induit arma
Scue nefas. magnose uidice quisq tuctiu
uietrix causadis placuit. sed uicta catoni:
Nec coieit pares. alter uergentibus annis
Insenium. longoq togȩ tranquillior usu
Dedidicit ũ pace ducem. famae q petitor
Aulta dat inuulgus totus popularibus auris
impelli. plausuq: sui gaudere theatri

Expanded text:
Magne, times: te iam series ususque laborum Magne, times: te iam series ususque laborum Erigit, impatiensque loci fortuna secundi. Nec quemquam iam ferre potest Caesarve priorem, Pompeiusve parem. Quis iustius induit arma, Scire nefas: magno se iudice quisque tuetur: Victrix caussa deis placuit, sed victa Catoni Nec coiere pares: alter, vergentibus annis In senium, longoque togae tranquillior usu, Dedidicit iam pace ducem; famaeque petitor, Multa dare in vulgus; totus popularibus auris Impelli, plausuque sui gaudere theatri