comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando antiqui hostis ira uel per¬
suasio designatur. Gladius enim sancta
prȩdicatio ponitur. sicut ait paulus.
& gladium spiritus quod est uerbum dĩ.
Gladii nomine ȩterna dampnatio designa¬
tur. sicut de prȩdicante heretico scrip¬
tum est. si multiplicati fuerint filii eius.
in gladio erunt. quia quantalibet hic
numerositate germinent. ȩterna dãp¬
natione consumentur. Gladius tribula¬
tio temporalis accipitur. sicut mariȩ de
secuturis tribulationibus dicitur. et tuã
ipsius animam pertransibit gladius.
Rursum per gladium ira uel ꝑsuasio
maligni hostis ex primitur. sicut psalmi¬
sta ait. qui liberasti dauid seruum tuum
de gladio maligno. Benignus quippe sc̃e
predicationis est gladius. quo percutimꝰ
ut aculpa moriamur. Malignus uero est
diabolicȩ persuasionis gladius. quo male
quisq percutitur ut auita rectitudinis
extinguatur. Antiqui ergo hostis est
gladius ille tunc dampnatus homo in u¬

Expanded text:
aliquando antiqui hostis ira vel peraliquando antiqui hostis ira vel persuasio designatur. Gladius enim 1123 pro sancta praedicatione ponitur, sicut Paulus ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benignus quippe sanctae praedicationis est gladius, quo percutimur ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius, ille tunc damnatus homo, in u
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas de ire ostensione per turbat.
Ent ergo in eis aliquo modo tremor le¬
tus. & timor securuf. quia & cȩlesti re¬
gno se remunerari cesti sunt . & per
tanti turbinis metum pro carnis infir
ergo quomodo tunc iniquorum consci¬
entia concutitur. quando eciam iusto¬
rum uita turbatur. Hii qui oderunt
aduentum iudicis quid faciunt. si ter¬
rorem tanti iudicii eciam qui diligaa
ex pauescunt: Et quia in scĩs prȩdica¬
toribus hoc pauore excoquitur siqua
in esse potuit leuium rubigo uiciorum.
postquam dicit. cum sublatus fuerit ti¬
mebunt angeli. apte mox subdidit &
territi purgabuntur. Sed quia hȩc de
lrui athan istius fine cognouimus. interĩ
prius quam pereat quid agat audiamꝰ.
Sequitur. Cum apprehenderit eũ
gladius. obsistere non poterit neque
hasta neque torax. Inscriptura sa
cra aliquando pergladium sancta prȩ¬
dicatio. aliquando eterna dampna¬
tio. aliquando tribulatio temporalis.

Expanded text:
infirmitas de irae ostensione perturbat. infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmergo quomodo tunc iniquorum conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audiamus. Sequigladius, subsistere non poterit, neque hasta, neque thorax. XVI. Quod acra aliquando per gladium sancta praedicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis,
Abbreviated transcription (Latin):
tores sanctos. idest ueritatis nuncios
designauit. Siergo hoc quod dicitur.
cum sublatus fuerit timebunt angeli &
territi purgabuntur. ad futurum tempus
refertur. adueniente districto iudice. ex¬
trema hic leuiathan istius dampnatio
designatur. qua de hoc mundo ꝑ iram
iudicii tollitur. qui nunc mita man¬
su&udinis longanimitate toleratur.
Tanto autem hinc pondere terroris excu¬
titur. ut sanctorum eciam prȩdicatorum
quia cum iudicii turbine rapitur. hu
qui in corporibus. repperiri potuerint
immenso terrore concussi. eciam suꝑnae
patriȩ nuncii contremiscunt. quam¬
uis enim iam fortes atq perfecti. ad huc
tamen quia incarne sunt positi. non pos¬
sunt in tanti terroris turbine nulla for¬
midine concuti. Sed cum leuiathan iste
rapitur: cumq omnia in eius interitu
elementa quatiuntur: prȩdicatores
scõs quos ut dixi adhuc insuis corpoub
illud tempus inuenerit. spes de regni
propinquitate lȩtificat. & carnis

Expanded text:
tores sanctos, id est veritatis nuntios tores sanctos, id est veritatis nuntios designavit. Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto trema hic leviathan damnatio designatur, qua de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt. Quamvis enim fortes jam atque perfecti sunt, adhuc tamen; quia in carne sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibus illud tempus judicii invenerit, spes de regni propinquitate laetificat, et carnis
Abbreviated transcription (Latin):
na prospiciant. dum inde firmius exstru¬
cta est. unde fuerat ex paste destructa:¬
Sed quia sȩpe scriptura sacra. prȩdica to¬
res ecclesicie proeo quod gloriam patriȩ
cȩlestis annunciant angelorum sol& no¬
mine designare. possumus hoc loco angȩ¬
los eciam sanctos praedicatores accipere.
hinc est enim quod iohannes in apocal ypsi
septem xcclesiis scribens. angelis xcłarũ
loquitur. id est prȩdicatoribus populoiũ.
Hinc prophosa ait. & angeli pacis amare
flebunt. hinc rursum malachias prophe¬
stodiunt scientiam. & legem requirunt
ex ore eius. quia angelus dñi ex ercituum
est. h inc paulus ait. magnum est pioa¬
tis sacramentum. quod manifestatum
est in carne. iustificatum est inspũ. appa¬
ruit angelis. prȩdicatum est gentibus.
creditum est in mundo. assumptum est in
gloria. Qui igitur dispensationis mis¬
sterium postquam apparuisse angelis
dicit. prȩdicatum gentibus subdidit.
profecto angelorum nomine prȩdica¬

Expanded text:
no proficiat, dum inde firmius construno proficiat, dum inde firmius constructa est unde fuerat ex parte destructaSed quia saepe Scriptura sacra praedicatores Ecclesiae, pro eo quod gloriam patriae coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis Ecclesiarum loquitur, id est praedicatoribus populorum . Hinc propheta ait: Et angeli pacis amare flebunt . Hinc rursum Malachias prophestodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est ; hinc Paulus ait: Magnum est pietatis sacramentum quod manifestatum est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Purgati enim sunt. qui a nimirum isto¬
cum reprobis legionibus lapso exeunłe.
soli in cȩlestibus sedibus qui beate in
xternum uiuerent remanserunt.
Huius itaq lapsus eos &terruit & pur¬
gauit. Terruit. ne creatorem suum su¬
perbe despicerent. Purgauit uero. quia
ex euntibus reprobis actum est ut
electi soli remanerent. Et quiet cuncto¬
rum opifea ds̃ scit ad bonorum custodi¬
am bene uti eciam mala actione repro¬
boium. lapsum cadentium uestit in ꝓ¬
fectum manentium. & unde punita eft
culpa superbientium. in de humilibus
angelis & inuenta & solidata sunt aug¬
menta meritoium. Istis namq caden¬
tibus. illis in munere datum est ut ca¬
dere omnino non possint. Sc̃i angeli dũ
in istis naturȩ suę dampnã conspiciunt.
in se ipsis iam cautius robustiusq consistus.
Unde fit auctore rerum dño cuncta mi¬
rabiliter ordinante. ut illi dectorua
spirituum patriae eciam ruinȩ suȩ dãp¬

Expanded text:
Purgati enim sunt; quiPurgati enim sunt; quicum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus sedibus qui beate in aeternum viverent remanserunt. Hujus itaque lapsus eos terruit et purgavit: terruit, ne conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia, excuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent. Et quia cunctorum opifex Deus scit ad bonorum custodiam etiam bene uti mala actione reproborum, lapsum cadentium vertit in profectum manentium; et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis et inventa et solidata sunt augmenta meritorum. Istis namque cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque consistunt. Unde fit, auctore omnium rabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam de ruinae suae dam
Abbreviated transcription (Latin):
ita non numquam praeteritum tempus¬
futurums permisc& ut aliquando futu¬
ro pro prȩterito. aliquando uero ut at
prȩcerito pro futuro. Futuro namq: pro
prȩterito utitur. cum iohanni mulier
paritura masculum qui regat gentes in
uirga ferrea demonstratur. quod quioc
incarnato dño ueniente iam tunc factũ
fuerat. rem gestam nunciabat. Rursũ
praeterito utitur pro futuro. sicut
per psalmistam dñs loquitur dicens.
Foderunt manus meas & pedes meos. di¬
numerauerunt omnia ossa mea. Quibus
uidelic& uerbis species dominicȩ passi¬
onis quasi iam transacta describitur.
sed tamen longe post futura nunciat.¬
Hoc ergo loco quo dicitur. cum subla¬
tus fuerit timebunt angeli. nil obstat
intellegi. quia sub futuri temporis
modo prȩtetita describuntur. Nec
tecte intellegentię sensum relinqui¬
mus si credamus leuiathan isto ab
arce bratitudinis cadente. in ruina
ut cum istum ex illoium numero suꝑ¬
biȩ lapsus eiccerit. illos ad robustius
standum timor ipse solidar&. Vnde

Expanded text:
ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur, cum Joanni mulier paritura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatHoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitUt cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum timor ipse solidaret. De a
Abbreviated transcription (Latin):
iob uł hec adque illa ꝑtullit iobr Moris
enĩ scrpture sacre ẽ ut ipsi qui scribunt
sic dese in illa quasi detiliis loquant Hc
enĩ est qđ moyses ait Erat morͤmittisi mus
suꝑ oms homines quimorabant interra

Expanded text:
 haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra
Abbreviated transcription (Latin):
quã accipimus. & uerusest potus. Sed fortedicas.
quoddixerunt tunctẽporis. &iã discipuli xpĩ.
audiente sdicentẽ. Nisiquis manduca uerit carnẽ
meã. & biberit sanguinẽmeũ. Nmanebit inme
nechabebit uitã &ernã. Toste dicas quomodo
ueraquisimilitadinẽ iudeo. Nonuideo sangiuris
ueritatẽ  Primo om̃ium dixitibi desermone
genera iNistitutanaturȩ. De indeubi Nontulerunt
sermonẽ xp̃i discipulieius. sed audientes qđ carne̾
suã dar& manducare. & sanguinẽ suũ dar& biliendũ:
recedebaÑ. Solustam̃ p&rus dixit Herbauitȩ
ȩterniȩ habes. & ego ad te quo modo recedam
Neigitur plures hocdicerent: ueluti quidã ess&s
horror cruoris. sed maner& gratia redẽptionis
Ideosimilitudinẽ quidẽ accipis sacram̃tũ. seduerȩ
Naturȩ gratiã uirtutẽq consequeris. egosum
iħs axp̃s. consors est & diumitatis &corporis.
Ettu quiaccipis carnẽ. diuinȩ enis substantiȩ in illo

Expanded text:
quam accipimus, et verus est ejus potus. » Sed forte dicas, quam accipimus, et verus est ejus potus. » Sed forte dicas, quod dixerunt tunc temporis etiam discipuli Christi, audientes dicentem: Nisi quis manducaverit carnem meam et biberit sanguinem meum, non manebit in me nec habebit vitam aeternam, forte dicas: Quomodo vera? Qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem! Primo omnium dixi tibi de sermone genera et instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, sed audientes quod carnem suam daret ad manducandum, et sanguinem daret ad bibendum recedebant. Solus tantum Petrus dixiteterne habes et ego a te quo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, ueluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis, ideo in similitudine quidem accipis sacramentum, sed uere nature gratiam uirtuistus consors est diuinitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo
Abbreviated transcription (Latin):
orissui. Vis axꝓm̃aptars: Nihil gratius. Uisad animã
oumꝰ nihil iocundius : oscul& urme. idefte mundũ
ẽẽ ab om̃i peccato. qui a delita d&erra sunt. Ide ote
sacram̃tis cȩstibus dignũ iudica. Et ideo inuitat
ad celeste coniuiuũ. osculecurme ab osculisoris sui.
Tam̃ propt̃ sequentia animatua ł humanaconditio¬
uel ȩccła uidit se ab omnibus mundatam eẽpeccatis
dignãquȩ ad altare xp̃i possit actedere. Quid estenĩ
altare . uisi forma corporis xpĩ r Vidit sacramenta
mirabilia &ait . Osculecurme abosculis orissui. hocest
osculũ mihixp̃s infigat. Quare : quia meliora
uberitua superuinũ. Hocest meliores sensus. meliora
sacram̃tatua suꝑ uinũ. Suꝑ illud uinũ quod &s siauitatẽ
habe. I&itiã hab&s. gratiam habes.tamen in illo¬
lecitia sȩcularis. inte autẽ iocunditasest spiritalis.
Dap̃sionquẽ ad modũ homines ꝑ gratiã. sedquasi
filius exsustantia patris. itauera caro. sicutipsẽ dixit

Expanded text:
oris sui. Vis ad Christum aptare? Nihil gratius. Vis ad animam tuam? Nihil jucundius. Osculetur me, videt te mundum esse ab omni peccato, quia delicta de terra sunt; ideo te sacramentis coelestibus dignum judicat, et ideo invitat ad coeleste convivium; ut Osculetur te ab osculis oris sui. Tamen propter sequentia, anima tua, vel humana conditiovel Ecclesia vidit se ab omnibus mundatam esse peccatis, dignam quae ad altare Dei possit accedere. Quid est enim altare, nisi forma corporis Christi? Vidit sacramenta mirabilia, et ait: Osculetur me ab osculis oris sui; hoc est, osculum mihi Christus infigat. Quare? quia: 7. Meliora ubera tua super vinum, hoc est, meliores sensus, meliora tua sacramenta super vinum, super illud vinum quod etsi suavitatem habet, laetitiam habet, gratiam habelaetitia saecularis, in te autem jucunditas est spiritalis.tus, non quemadmodum homines per gratiam, sed quasi Filius ex substantia Patris, ita vera caro sicut ipse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
in&ernũ. Ergononociose dicistuamen. iã inspũ
confitens qđ accipias corpusxp̃i. & tudicisamen.
ante prȩcessit De indequantũ sit sacramentũ
cognosce. Nidequiddicat. Quotienscũq hoc
feceritis. totiens cõmemorationẽ mei facietis.
doneciterũ adueniã. et sacerdosdicit. ergo
memores glociosissimȩ eiꝰ passionis & ab inferis
sesurrectionis. & incȩlũ ascensionis. Offerimus
tibi hanc in matulatã hostiã. rationabilem
nostiã. In quentã hostiã. huncpanẽ scm̃. & calicẽ
uitȩ &cerne. Et p&imus &p̃amur ut hanc oblationẽ
suscipias insublimi altarituo ꝑmanus angłoꝵ. tuoꝵ.
sicut suscipere dignatuse smunerapueritiuiustiabel.
R sacrificiũ patriarthȩ nr̃ĩ abrahȩ. & quod tibi obtulit
sũ mussacerdos melchi sedech. ergoquotiens cũq accipis.
quidtibi doxitapłs. Quotienscũq accipimus. mortẽ dñi
peccatorũ. Si quotienscũq effunditur sangius.

Expanded text:
in aeternum 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu in aeternum 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi ante praecessit. Deinde quantum sit sacramentum, cognosce. Vide quid dicat: Quotiescumque hoc feceritis, toties commemorationem mei facietis, donec iterum adveniam . 27. Et sacerdos dicit: Ergo memores gloriosissimae ejus passionis, et ab inferis resurrectionis, et in coelum ascensionis, offerimus tibi hanc hostiam, incruentam hostiam, hunc panem sanctum, et calicem vitae aeternae: et petimus et precamur, ut hanc oblationem suscipias in sublimi altari tuo per manus angelorum tuorum, sicut suscipere dignatus es munera pueri tui justi Abel, et sacrificium patriarchae nostri Abrahae, et quod tibi obtulit summus sacerdos Melchisedech. 28. Ergo quotiescumque accipis, quid tibi dicit Apostolus? Quotiescumque accipimus, mortem Domini peccatorum. Si quotiescumque effunditur sanguis,
Abbreviated transcription (Latin):
siue corptis siue sanguinẽ. Inde uerba api sunt. Accipite
hibite ex eo om̃s. hicẽ enĩ sanguis meus. Uide singula.
Qui pridie inquit. quã pater&us. in sc̃is manibus
suis accepitpanẽ. Ante quã consecretur. panisẽ.
uhiautẽ uerbaxp̃i accesserunt. corpus exp̃i.
Deniq audidicentẽ. Accipite & ȩdite ex eo om̃s¬
hocẽ enĩ corpus meũ. Et ante uerbaxp̃i. calixẽ
umi &s aquȩ plenus. Obi uerba xpĩoperata fuerinT
lhi sanguis efficitur qui plebẽ redemit. esgo
uid&e. quantis generibus potens est sermo
ap̃i uniuersa conuertere. Delnde ipse dñsih̃s
testificatur no b. qđ corpꝰ suũ accipiamus
&s sanguinẽ. Paũ quid debemus deeius
fide & testificatione dubitare: Lam redimecũ
adyposicomẽ meã Magnũ quidẽ & uerabile . qđ
manna uidȩis pluit ecȩlo. Sed intellege. Quide se
amplius manna decȩlo. ancorpus xp̃i: corpus
ducauit mortuus est. Quimandu sauerit hoccorp̾
fi& ei remissio peccatorũ. & non morietur

Expanded text:
corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite ex eo omnes; hic est enim sanguis meus. Vide singula. Qui pridie, inquit, quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem. Ante, quam consecretur, panis est: ubi autem verba Christi accesserint, corpus est Christi. Denique audi dicentem. Accipite, ehoc est enim corpus meum. Et ante uerba Christi calix est uini et aque plenus. Vbi uerba Christi operata fuerint, ibi sanguis efficitur qui plebem redemit. Ergo uidete quantis generibus potens est sermo Christi uniuersa conuertere. Deinde ipse dominus Iesus testificatur nobis, quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de eius fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo : sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus ducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur
Abbreviated transcription (Latin):
monedñi hũ ut incigerent eẽ que nonerant.
quanto magis operatoriusẽ ut sint queerant
& in aliud eomutentur scȩlũ nonerat. mar
& treatũ est. Tuipseeras. sedera su&us
creatura ⁊ Postea
quã consetratises. Noua
quod expane corpis fiatxp̃i. Et quid liinũ & aqua
incalicẽ mittitur. sed sit sanguis. consetracione
similitudinẽ. p̃ciosi sanguinẽ bibis. ut nullus horros
lationẽ scriptam. rationabilẽ. acceptabilẽ. Quode st
acliȩlũ adtescẽpater om̃ipotens &erneds. gratias
agens. bedixit. fregit. fractũq. apłissus & discipulis
suis tradidit dicens. Accipite &edite ex hocom̃s.
rocest enĩ corpusmeũ. qđ ꝓmultis confring&ur.
Similiter &iam calicẽ
postquam cȩnatũ est
pridie quam pateretur
accepit. respexit
aci celũ adtescẽpater om̃i potens &erneds̃ gratias agens

Expanded text:
mini Jesu, ut inciperent esse quae non erant, quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Coelum non erat, mare et creatum est. Tu ipse eras, sed eras vetus creatura: postea quam consecratus es, nova quod ex pane corpus fiat Christi; et quod vinum aqua mixtum in calice mittitur, / sed fit sanguis consecratione similitudinem pretiosi sanguinis bibis, ut nullus horror lationem adscriptam, rationabilem,  acceptabilem, quod est in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi accessit consetratio. depanefit caro xp̃i.
Hocigitur astruamus. quo modo qui panisest
dicuntur. lausdõ defertur. Oratione peitur
ꝓpopulo ꝓregibus. ꝓceteris. Vbi uenitur
ut consiciatur ueneralle sacrim̃tũ lã non suia
sermonib sacerdas. sed utitur sermõnib xp̃i.
Quissermoxp̃iꝰ nẽ peis. quo facta sunt omnia.

Expanded text:
ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur pro populo, pro regibus, pro ceteris. Ubi venitur, ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus sacerdos, sed utitur sermonibus ChristQuis sermo Christi? nempe is, quo facta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
dñ siħs. hoc ẽ corpus meũ. Ante benedictionẽ uerborũ
cȩlestiũ. aliaspeties nominatur. Post consetrationẽ
corpussignificatur. Ipsedicit sanguinẽ suũ: ante
consecrationẽ aliud dicitur. postͥconsecrationẽ.
dicens. Edite ꝓximimei &bibite. &inebriaminifrsmei.
dicens Gustate & uidere qm̃ suauis est dñs. beatus ur
qui sperat in eo. In illo sacra m̃ tox p̃sest. quia corpusest
xp̃i. Nergo corporalisȩsca sed spiritalis ẽ. Unde & apl̃s
detypoeiusait. quia patres nr̃ĩ ȩscã spiritalẽ manducauer̃.
& potũ spiritalẽ biberunt. Corposenĩd̃ corpus ẽspiritale.
uenerunt. Consiliũ enĩ umne decȩlo est. Verea ut̃
magnũ est & diuinũ miraculũ qđ populo pluit
mannadecȩlo. & non laborabat populus& man¬
ducabat. Tufoste dicis. meus panisest uisitat᷑
Sedpanis iste. panisestante uerba sacram̃toꝵ.

Expanded text:
Dominus Jesus: Hoc est corpus meum . Ante benedictionem verborum Dominus Jesus: Hoc est corpus meum . Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur . Ipse dicit sanguinem 340 suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem dicens: Edite proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres mei . dicens: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: beatus vir qui sperat in eo . In illo sacramento Christus est; quia corpus est Christi: non ergo corporalis esca, sed spiritalis est. Unde et Apostolus de typo ejus ait: Quia patres nostri escam spiritalem manducaverunt, et potum spiritalem biberunt ; corpus enim Dei corpus est spiritale: venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum :
Abbreviated transcription (Latin):
conficitur. Quodsitantũ ualuit. heliȩ utignẽ
decȩlo deponer& . non ualebit aepĩ sermo
ut species mut& elementoꝵ De totius
mundio perib legisti. quia ipsedix̃ & fat
tas̃. ipsemandauit: & creata sunt. Sermõ
ergoxpĩ qui potũt exnihilo facere quod
nonerat. Nonpotest eaquest̃ in idmutare
quod noerant . Nonneminus ẽ nouas resciare.
quã mutarenaturas ⁊ Sed qđ argumentis utimus.
suisutamur exemplis. incarnationisq a struamus
misteruueritatẽ. Nũquid naturȩ usus p̃cessit cũ ihs̃
dñs exmaria Nasceretur. : Siordinẽ quȩ rimus uiro
mixta femina generare consuerut. liqu&igitur qđ p̃ter
naturȩ ordinẽ uirgo geriuit & hoc qđ conficimus corpus
exuirginȩ est. Quid hicqueris naturȩ ordinẽ inaxp̃i
corpore. cũp̃ter paturã sit ipse d ñsihs pastus ex uirgineo
Uerautiq caraxp̃i quȩ crucifixaest. quȩ sepulta est.
Vere ergo carnis illius sacramentũ est. Ipsedamat

Expanded text:
conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut species mutet elementorum? De totius mundi operibus lesunt, ipse mandavit et creata sunt . Sermo ergo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt, in id mutare, quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare, quam mutare naturas. 53. Sed quid argumentis utimur? Suis utamur exemplis, incarnationisque exemplo astruamus mysterii veritatem. Numquid naturae usus praecessit, cum Jesus Dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem quaerimus, viro mixta femina generare consuevit. Liquet igitur quod praeter naturae ordinem Virgo generavit. Et hoc quod conficimus corpus, ex Virgine est: quid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse Dominus Jesus partus ex Virgine? Vera utique caro Christi, quae crucifixa est, quae sepulta est: vere ergo carnis illius sacramentum est. Ipse clamat
Abbreviated transcription (Latin):
AGNITUDO CELESTIUMBENE FITIORŨ
angustias humanȩ meritis excedit. Et propterea ita
ordinauit diuina ꝓuidentia. ut capere qđ in nobis
ratiorerum molȩ uicta non poterat. fides di uota
conciper&. et intellectu credulita pobusta nutri¬
ra. Cũ dut᷑ ꝑ primam trans gressionem ꝑ adam . o¬
rigi& morti teneremur obnexii. prospitiens ex
alto ds̃ in quo essemus genere debitores. luxta
qualitatem captiuitatis repasauit minius sedẽs¬
tionis. Id est ut ꝓdebita morte. offerr& indebitã
Quia nec nos habebamus undeuiueremus. Net ille
unde moreretur. Materiam denr̃a mostalitate
iuscepit. ut deiua immortalitate collata inori
qoiss& uito ꝓmortuis. Et idõquia corous assumpi
ablaturus erat exoculis nr̃is & sideribus illacu
uetes sarum erat ut nobis ln bac die sacramentum
urporis & sanguinis consitrare. ut coleretur ir¬
giter permisterium qđ se mel offerelant¬
tur inprecium. Ut quia cotidiana & inde¬
fessa currebat prohominũ salute redep¬

Expanded text:
agnitudo coelestium beneficiorum angustias humanae mentis excedit. Et propterea ita ordinavit divina Providentia, ut quod capere in nobis ratio, rerum mole victa, non poterat, fides devota conciperet, et intellectum credulitas robusta nutriret. Cum ergo per primam transgressionem per Adam origini et morti teneremur obnoxii, prospiciens ex alto Dominus, in quo essemus generi debitores, juxta qualitatem captivitatis reparavit munus redemptionis. Id est, ut pro debita morte offerret indebitam, quia nec nos habebamus unde viveremus, nec ille unde moreretur. 2. Materiam de nostra mortalitate suscepit, ut de suo immortalitate collata mori posset vita pro mortuis. Et ideo quia corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis sui consecraret, ut coleretur jue per mysterium quod semel offerebatur in pretium; ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemp
Abbreviated transcription (Latin):
Stulti cum prudentium facta coaspiciuat
haec eis omnia ee rep̾hensibilia uident¬
Qui suȩ imperitiȩ atq infirmitatis obliti.
tanto intentius dealicnis iudicant.
quanto sua profundius ignorant
At contra iusti. cum prauorũ facta redargu¬
unt. semꝑsue infirmitatis consc̃ii. eos &si
exterius seuiendo. tam̃ interius compatien¬
do rep̃hendunt. Quic illius solius est peccata
hominũ sine compassione discutere. qui ex

Expanded text:
Stulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
maest: Inuidiosȩ facit: quiuire facit: zine
inuidia facit : qui praeter legesfacit: Sunt eñĩ
simplices : sunc autẽ segnes: Nontalis erat
stephanus : plenus spusc̃o: Simplex erat : quia
nemini fiocebat: feruenserat. quia lmpios

Expanded text:
ma est: invidiose facit, qui jure facit: sine ma est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges facit. Attendat simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios
Abbreviated transcription (Latin):
Templũ ruinosum non inhabitat: templũ sordidum
non ingredit᷑: Sedgemead illũ : ut mund& sibi
locũ Gemeadillũ : ut ȩdificet sibitẽplum Qđ
tu destruxisti ipse conseruat : qđ tu exterminas¬
ti ipse reform&  qđ tudeiecisti ipse erigat.
lama ad dm̃ interius : clama ubi audit: quia &
ibui peccas ubi uid& : Ibi cdama ubiaudit Propt̃¬
quidhomo peccat sinon excecatur cũ peccat :
uel cũ peccar& adtendat poterat uidere . quia
uoluptas transitura sine prudencia desideratur.:
uł cũ transierit cũpoenitencia cogit&ur. Acule¬
Mala hominũ quȩ Ereor & infiriitas : Autnes¬
cis quid agas. & errando laberis : Aut scis quid
agidebeas : & infirmitate superaris: Ergo. om¬
nemalũ hominis . error & in firmitas: Contra
erreaem clama. dñs illuminatiomea : contra
iri firmitatem adde & salus mea: Crede. bonus
esto: Tues bonus : tueris bont : Noli diuidere q̃ia¬
tura intȩ sananda ÷ non separanda: Nonergomor
leu& addm̃: Inuidiosa ÷ potestas: quia legni¬

Expanded text:
Templum ruinosum non inhabitat, templum sordidum non ingreditur. Sed geme ad illum, ut mundet sibi locum; geme ad illum, ut aedificet templum sibi: quod tu destruxisti, ipse construat; quod tu exterminasti, ipse reformet; quod tu dejecisti, ipse erigat. Clama ad Deum, clama interius, clama ubi audit: quia et ibi peccas, ubi videt; ibi clama, ubi audit. 8. Thomo, si non excaecatus est cum peccat, vel cum peccaret attendat. Poterat videre quia voluptas transitura sine prudentia desideratur; vel cum transierit, cum poenitentia cogitatur. mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. mnibus. Invidiosa est potestas, quia legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ut prius moenia. & postmunitio aies dissi patȩ
dicerentur : quia cum peccatrix anima
relinquitur. prius abea uistutum dona¬
quȩ ad manifestationem sp̃s data sunt.
& post modum spei. fidei. Atq caritatis
fundamenta destruuaitur : Quȩ ccuncta
dñs aperfidis ablata. gentilitati tribuit
atq exhis quȩ in fidelib abstulit mentes
fidlium ornauit. Vnde & scriptum est.
speties domus. diuiderespolia. Cumenim
uns tucum spolia iudcis abstulit. domui cordis
gentilium quã perfidem in habitare dignat᷑
est. spetiem donorum dedit. Quodudlic &
gestum est. cum uerbundĩ & iudeorum populus
adsolam litteram quȩ occidit acciper&. & co¬

Expanded text:
ut prius moenia, et post munitiones dissipatae ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea viquae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et co
Abbreviated transcription (Latin):
cipes in despectione ceciderunt. Et hi qui
obpressi inculpa perfidiȩ fuerant. inuere
fideilibestate leuati sunt. Hunc uero
is rahelitarum casum longe ante iere mias
intuens ait. factus est dais uelud in imicus
precipitauit israhel. precipitauit moenia
eius. dissipauit munitiones eius Moenia
autem in urbib pro ornamento suait.
ornant. Proph&ia quippe doctrina
genera linguarũ. curationum uistus.
quasi quedam moeniamentis sunt : Quȩ
& si quisq noa habeat. stare munitus
perfidem & iusticiam potest: quamuis
ornatus uistutum altitudine minime ẽẽ
uideatur Spos uero fides & caritas.
non nostra munia. sed munitiones sunt
Quesi habere neglegimus. hostibus insidus
patimus. De uidea ergo quia proph&ico
atq: doctrincm ud miraculõ signa abstulit
moenia precipitauit Quia uero per spem
fidematq: caritatem propter eius duriciam
auferre permisit. munitio nes cias disfipare
studuit. Rectus uero ordo seruatus est.

Expanded text:
cipes in despectionem cecicipes in despectionem cecioppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, mornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente promittitur. quod reducat corda
filiorum ad patres corum. ut doetrina senũ
quȩ nunc a iud eorum corde ablata est. tuaic
miserante dño redeat. quaudo hoc de
dicaueruait᷑ patres. Sinuero senes cosdem
quoq iudeos accipimus. quisuadente ꝑfidia
ueritatis uerbo contraire conatisuait
Doctrina senum ablata est. postquam hanc
ȩccle siciexigentib ui delic& uuencula
accepit . quȩ ꝓpsalmistam dicit. suꝑseniores
Quam quia operando tenuit
qualiter suꝑ seniores intellexerit. ostendit.
dum protinus subdit diceais. quiamandata
quod doceret. Vnde adhuc apte subditur:
Effundit dispectionẽ suꝑ principes: &
eos qui oppressi fuerant releuans.
Cum enimiudeorum populus ini legis mandata
permaner& & cuncta gentilitas nulla dĩ
procepta cognoscer&. & illi perfidem
principari uidebant᷑ : & isti in profundo
pressi iacuerunt per infidelitatem. Sed cũ
incarnationis dominicae mysterium
iudeanegauit. gentilitas credidit. & prin¬

Expanded text:
veniente promittitur quod reducat corda veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando hoc intdicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandataet. Unde adhuc apte subditur:Effundens despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et prin
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dicit. ex habundantia cordis. os
loquitur. Bonus homo. debono thesauro
profest bona & malus homo demelo
thesauro profert mala. Hinc &icm
iohannes ait. ipside mundo erant. ideo
demundo loquuntur Bene ergo dicit̃.
commutais labiũ ueracium. & doctri¬
namsenum auferens. quia hi qui prius
cl estic predicaado ueraceserant. dum
temporali a diligentes ad terrena curruait
labium uercium commutaaitur
Et senum doctrinatollitur: qui a diligen¬
tes temporalia. priorum suorum precepta
minime sequuntur ut locum regiminis
quasi ad fructum uoluptatis teneant
non cidusum laboris. quodtconeu a pestius
deudcis ual& intelligi. quiante inccraia¬
tionem dni ueraces fueruait. quia hunc
uenturum eẽ credideruait. atq nuntiauer̃
sed postquam in carne apparuit hunc esse
negauerunt. Labium itaq ueracium
dixeraait. negauerunt presentem: Et doc¬
acredendo secuti sunt. quȩ patressuos pre¬
dixxisse meminerunt. Vnde etiam helia

Expanded text:
Veritas dicit: Ex abundantia enim cordis os Veritas dicit: Ex abundantia enim cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regquasi ad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium dixerant, negaverunt praesentem, et docea credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sacendos monagit bona quȩ loquit᷑
ei ctiam sermo subtrahitur. adoquinox
cideat. quod nonoperat. Sicut per
proph&am dicitur. Pec ectoria ut eadixit
ds̃. quare tuenarras iusticias incas
& assumis testameaitum meuaper os tuuu:
Uaide &iam deprecatur diceais. & ne auferas
de ore meo uerbum ucritatis usque quaq
Perpendit nanq: quod omp̃s ds̃ ueritatis uerbũ
facientib tribuit. & aonfacientib tollit
Iuiergo hoc deore suo non auferripetit. quid
aliud quã gram̃ bonȩ operationis quesiuit.
Acsia peste dicer&. Ab ono opere errare me
noaisincis. nedum amitto ordinẽ beneuiueudi
rectitudinem perdam loquendi. Et plerũq
doctor quidocere aud& quod negligitagere.
cum de siuerit bonaloqui quȩ operare cox¬
tempsit. docere subiectos incipit praua quȩ
agit. ut iusto dĩ omnipotentis iudicio
ia bono iamnec linguam habeat. quia
boncm uitam recusat. quatinus cum terre¬
ucrumrerum amori inteuditur. de terrenis
reb semperlo quatur. Vnde in euanglo

Expanded text:
Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumista deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
Ille purgatur. qui opprimitur. iaustoreat
augetur. qui opprimit. Ut uel de ꝓfunido
aiequitiȩ quacaidoq: adpeniteaitiã redeat.
uel non reuerteais. tanto grauius ȩteraid
dampnatio ae feriat᷑. quanto diuest ia
sua inquitate toleratus. Cum illo ergo
misoricorditer agitur ut peccatum finiat
cum isto districte ut multiplicet. Ausi
ad pnitcatiam recurrat. In illo mala pur¬
gant̃ dumuim sustin&. in isto cumulantur
dum facit Omp̃s itaq: ds̃. quod ficri
prohibet. iustum ut fiere sinat. ut uade

Expanded text:
Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum
Abbreviated transcription (Latin):
igitꝰ ipsedat. quod hii qui predones suait.
aequiter tollunt: Sed sciendu Mẽ. quia
aliud quod omnipoteas ds̃ mscricorditer
tribuit. Aliud quod iratus habere siut
Nam quod per uersȩ predoaes faciunt. hoc
dispensator ȩquissimus ficri. nonnisi iuste
ꝑmitut. ut & his qui rapere sinit᷑. cȩcatus
mente culpam augeat. & is qui rapinau
patitur : iam in ciusdem rapiaiȩ dampuo
proalia quã ante perpetrauit culpa feriat᷑¬
Ecce enim quidam in montes pauce constitutꝰ.
insidiatur itmerantib:. Sed isqui iteragit.
iniqua fortasse quȩdam aliquando ꝑpetrauit
Eiq omni potens ds̃ malum suum ia presenti
uita retribuens. atq hunc insidiatoris
manib: tradeas. uel spoliari rebus. ul &iã
inaerire ꝑmiteit. Quod ergo praedo iai¬
iuste appetit. hoc ęquissimus iudex iuste
ficri permisit. Vt ille acciper& quod iai¬
iuste fecerat & iste grauius queadoq
omps ds̃ in alterum iuste uindicauit

Expanded text:
igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt nequiter tollunt? Sed sciendum est, quia aliud est quod omnipotens Deus misericorditer tribuit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quod perverse praedones faciunt, hoc dispositor aequissimus fieri, nonnisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetraEcce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atque hanc al. hunc insidiatoris manibus tradens, vel spoliari rebus, vel etiam interire permittit. Quod ergo praedo injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste feceomnipotens Deus in alterum juste vindicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quas habuaidare & reprobos narrat diceais
Habunda ait taberacicula pracdonũ
& audacter prouocant dm̃ cua
ipse dederit omnia in manib eorũ
acile est homiaiea. tuaic diuitias despicere
cum habet. difficile uero est. eas cum noa hab&
iules estimare. Uaide patenter ostendit᷑
quaaitus contemptus terrenarum rerua
in beati iob cogitatioae fuerit. qui tuaic
dicit aulla cẽ. quȩ habuaidant reprobis
quando om̃a amisit. Ait ergo. Habuai¬
dant taberaiacula praedonua. & audact̃¬
prouocaait dm̃ Quia pleruaq: mali
comagis coatra dm̃ suꝑbiunt. quo abeitis lar¬
gitate & coaitra meritum ditant᷑ ał a sui pre¬
uocari bonos ad meliora debueruait. donis
peiores fiuait: Sed iaitellegtaiduaa nobis ẽ
quomodo praedones appellent. dum ꝓtinꝰ
additur. cum ipse dederit om̃a iamanib:
orua. Si enim predones suait. uiolent᷑
abstuleruait Et dubium non est. quia
uiolentoy: noaisit adutor ds̃ Quomodo

Expanded text:
quos abundare et reprobis narrat, dicensquos abundare et reprobis narrat, dicensAbundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant taberprovocant Deum. - Quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur: et qui provocari, bonis ad meliora debuerunt, donis pejores fiunt. Sed intelligendum est nobis, quomodo praedones appellentur, dum protinus addatur: Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. - Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt. Et dubium non est, quia violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sitas coccioais plac&. Sed quotieas partes
singulas. adlegendũ sumis. reducere semꝑ
ad memoriaa cam quã preposui causȩ
originẽ stude. quia & perbeatum iob qui
dolens dicit. passionis dnĩ. enisdemq corpo¬
ris. id est scȩ̃ ȩcđȩ̃ designant᷑. & amicieiꝰ
hercticorũ teaient spetieai. Quiut sepe ia
dicimus. dm̃dum defendere nitunt᷑. offen¬
dunt Quidum ficte consulunt. scoꝵ,
mentem fortiter affliguait. Mctam̃ per
le ad falsitatem trabant: Vnde amici
quoq beati iob modo despicabilia. modo
autem mira sunt quę loquuntꝰ. Quȩ tam̃
scs. uit. aliquando reꝓbando conuineit.
aliquando uero apprebando suscipit atq:
adusum rectitudinis portrahit. etiã quȩ
ab eis recta: sed nourate ꝓferuaat. Itaq
in opiam suã despicientes despicit. atq: in
sterquilinio corpore positus. inquanto uir¬
tutum culmine apud se sedeat osituidit.
cum anl eẽ presentis uitȩ diuitias memorat.

Expanded text:
sitas placet coctionis. Sed quoties partes sitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen pele ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat,
Abbreviated transcription (Latin):
QUAMUIS IN PROLIXO OPERE ESSE
culpabilis stili mutabilitas uor debet
Mequis tamen me exlocutionis meȩ̨ inmuta¬
tione reprehendat. in epistola libris prem̃issa
causas reddidi. curtertiam partem huius
operis ad aliarum usq similitudinea
minime emexidando perduxi: Quibus
scilic& exdusis hoc quoq: additur quod ab
uersũ quodicitur habundant taberaia¬
ala praedonua cius dea pastis expositio
incipit. & usq: ad hoc quod scriptum est.
dulcedo co uermis. disserendo pertiigit
Quȩ anmirum tammulta suait. ut inimo
corporẽ comprehendi non possent. Misi
submagna biuitate dicerent᷑: Qui ergo
ab abus actibus uacat. legat cetera multi¬
pliciter dicta. Cui uero adstudioselegen¬
dum uacat. huius partis ei breuitas pla¬
ceat: In qua nontam quȩ sentim dicimus.
quam ea quȩ sunt dicend& signim. Igit
qm̃ inea multa sicut me loquente excerpta
sunt. ita dereliqui immutationẽ st li
lector meus equa nimiter accipe
quia & sepe cosdem cybos edentib:. diuer¬

Expanded text:
Quamvis in prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diver