comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Peigilias nobis huiussa¬
cratissimȩ noctis.
dedicauit Iufte &e nim
hanc peius amore uigiliis celebramus
&pmnis. quiꝑ nostro amore in ea
dormire in moste acdemoste uolug
excitari: Nam sicut capostolus dit:
mostuus est ꝓpt̃ delicte nustra & resur¬
rexit ꝓpt̃ iustificationem nostram
Quodipso quoque statutemporis quo
uel mostuus est incruce uela mostus
resurrexit ostendit : Circa horã quip¬
penonam cum inclinata iam err& ad
ues peram dies & tepefactus ameridi¬
ano feruore radius solis misterium
uctoriosissimȩ pacssionis confũrma¬
uit: Quidenter se in sinuans ꝓpter
auferenda sceler et quibus a diuina lucȩ
& dilectione in huius noctem peregri¬
nationis incidimus crucis subisse pa¬
tibulum: Surrexit mane prima
sabbati quȩ nunc dies dominica uoca¬
tur manifeste docensse. nos amorte
ud nobis memor abile mysterium tẽ¬
pore suȩ passionis. sepulturȩ & resur¬
rectionis intimare curocuit Sexta
quippe feria crucifixur est sabbato

Expanded text:
igilias nobis hujus sacratissimae noctis, dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morteud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
egrpti dominio subtractam : uni uero
uño fonte regenerationis sacramus
nis sarum sollemnia celebramus. corpus
sacro sc̃m & pr&iosum agni nostrisan¬
guinem quo a peccatis redemptisumus
ðenuo dõ in ꝓfectũ nostrȩ salutis immo¬
lamus : St quia deposurrectionis domi¬
nicȩ simul &ereptionis nostrȩ inpsteri¬
is annua sollemnitate iamur̃ studea¬
us carissimi. hȩc eaciem nixsteria in¬
terno mentis a more conplecti. hec ui¬
uendo semꝑtentre hȩc qua simunda
animalia nunc oris locutione rumi

Expanded text:
Aegypti Domino subtractam, uni vero Aegypti Domino subtractam, uni vero Domino fonte regenerationis sacramus, missarum solemnia celebramus, corpus sacrosanctum et pretiosum Agni nostri sanguinem, quo a peccatis redempti sumus, denuo Deo in profectum nostrae salutis immolamus. Et quia de resurrectionis dominicae simul et ereptionis nostrae mysteriis annua solemnitate laetamur, studeamus, charissimi, haec eadem mysteria interno mentis amore complecti, haec vivendo semper tenere, haec quasi munda animalia nunc oris locutione rumi
Abbreviated transcription (Latin):
populum quem sacramentis salut arib:
imbutum uidit redemit. Itanimirum.
ita dñs & redem pror noster: cum suum
ꝓnobis corpus & sanguinem hostiam pa¬
triobtuliss& subuestit potentiam dia¬
boli satellitum eius spirituum uidelic&
inmundorum audaciam comminuit:
Deiecit daustra inferni. electos qui
ibidem quam uis intranquillitatis sinu
tenebantur eruit : & hac ipsa nocte re¬
surgens amostuis adcȩlestis regni gau¬
eis quos in carne adhuc positos. suos esse
cognouit. nec non & nobis quos in secrȩ¬
dituros infine temporum p̃uiditre¬
medium salutis moste sua acresurrec¬
tione ꝓcurauit : Nobis & ante quam
quo abhostium insidiis muniremur pa¬
rauit. uitȩ per ennis iter quod sequa¬
mur aperuit: Vnde &ipsi merito noc¬
te hac redemptionis nostrȩ memores
uigiliis dõ dignis instamus & prȩcibus lec¬
tionibus diuinis quȩ datȩ nobis gratiȩ
munera narrant audiendis operam da¬
mus nouam adoptionis plebem spiritalis

Expanded text:
populum quem sacramentis salutaribus populum quem sacramentis salutaribus imbutum vidit, redemit: ita nimirum Dominus ac Redemptor noster cum suum pro nobis corpus et sanguinem hostiam Patri obtulisset, subvertit potentiam diaboli, et satellitum ejus, spirituum, videlicet, immundorum, audaciam comminuit. Disjecit claustra inferni, electos qui ibidem quamvis in tranquillitatis sinu tenebantur eruit, et hac ipsa nocte resurgens a mortuis ad coelestis regni gaum eis  Al., eos quos in carne adhuc positos suos esse cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam quo ab hostium insidiis muniremur paravit, vitae perennis iter quod sequamur aperuit. Unde et ipsi merito nocte hac redemptionis nostrae memores, vigiliis Deo dignis instamus et precibus lectionibusque divinis, quae datae nobis gratiae munera narrant, audiendis operam damus, novam adoptionis plebem spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
rabili spectaculo agnus in nocenter
occisus. leonis qui occiderat. uires po¬
tenter adtriuit: agnus quitollit pecca¬
tamundi. leonem qui intulit peccata
mundo confregit : agnus qui nos suȩ
carnis & sanguinis libamine nepere¬
amus reficit: leonem quinos rugi¬
ens circuit . & quem de nobis ꝑdat in
fontibus nostris: ad decutienda tela
mostiferi histis imposuit : Nam &ideo
sanguis agnilegalis. in limine suꝑlimina¬
ri & utroq poste domorum in quibus
edebatur iussus est poni: ut &iam qua¬
driꝑtita sanguinis distinctio . quadri¬
fidum dominicȩ passionis uexillum.
quonos signati liberamur ex prime¬
ro : Deiecit aduersarium nostrȩ
libericitis & pacis qui insidiatur in noł
in occulto sicut leo in cubili suo Sicut
ergo nocte hac immolato agno in eo.e¬
to signatis eius sanguine domilus fide¬
lium comestis eius carnibus uienit dñs
repente. ueos qui mestcrii exlestis
ex sostes manebant puniens econtra

Expanded text:
rabili spectaculo agnus innocenter rabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter attrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nobis perdat ifrontibus nostris ad decutienda tela mortiferi hostis imposuit. Nam et ideo sanguis agni legalis in limine superliminari et utroque poste domorum in quibus edebatur jussus est poni, ut etiam quadripartita sanguinis distinctio quadrifidum dominicae passionis vexillum, quo nos signati liberamur exprimeret, dejecit adversarium nostrae libertatis et pacis, qui insidiatur nobis in occulto, sicut leo in cubili suo. Sicuti ergo nocte hac immolato agno in Aegypto, signatis ejus sanguine domibus fidelium, comestis ejus carnibus venit Dominus repente, et eos qui mysterii coelestis exortes manebant puniens, e contra
Abbreviated transcription (Latin):
acsuꝑliminare ꝑ unguere : atque in¬
tus pccratũ acuigilantem horam suȩ
redemptionis expecctre : Quoddum
facer& eccenoetis huius medio dñs ad¬
ueniens ꝑcussis egiptiorum primoge¬
nitis liberauit populum suum aponde¬
re longe seruitutis. atque ad terram
ꝓmissȩ olim patriȩ ꝑduxit ĩubens eũ
hanc noetem in memoriam suȩ salua¬
tionis omnibus annis immolatione agni
paschalis agere sollemnem : Quȩ pro¬
fecto redemptio populi illius spiri¬
talis nostrȩ redem ptionis quȩ resur¬
gente amortuis dño hac nocte com¬
pl& est typum gessit sicut &iã car¬
nales eiusdempopuli oppressores
egrptii driora ne quitiȩ spiritalis
arma designant : quibus subiectum
sibi genus humanum impia dominati¬
one premebat : Sedueniens agnus
inmaculatur. dignatus est immolari
ꝓnobis dedit sanguinem suum nostrȩ
salutis pretium qui moste ad tẽpus
suscepta mostis imperium ꝑp&uo
damnauit : Mirandoque acdeside¬

Expanded text:
ac superliminare perungere, atque inac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret, ecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salvationis omnibus annis immolatione agni paschalis agere solemnem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores Aegyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit sanguinem suum nostrae salutis pretium, qui, morte ad tempus suscepta, mortis imperium perpetuo damnavit, mirandoque ac deside
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. & in hac prȩcipue nocte. sollici¬
tas peius expeetatione uigilias agamus :
Obsecremus misericordiam illius qui sus¬
ceptam ꝓnobis humiliter mostẽ mox sub¬
limiter superauit : ut nostrȩ nos tempore
resurrectionis demoste aduitam trans¬
migrare concedat: Rogemus eum qui
pascha nostrum immolatus est xp̃s : ut &
inchoata paschalis gicudii sollemnia nos
digne ꝑagere : & ꝑhȩc contingere ad
gaudia prȩst & &erna: Interhȩc uero
notandum quod huius sacratissimȩ noc¬
tis acredemptionis nostrȩ quam colim
sollemnitas iam olim est in antiquo di
populo mystice designata: Cum enim
idem populus diu fuiss& egyptia seruitu¬
te grauatus nec eum dimit tere uellenꝰ
egyptii adliberum sui conditoris exire
seruitium tandem prȩcepit ei dñs
incelebratione parchaimmolare agnũ
eiusque carnes hac nocte assare & ede
re eiur sanguine quiess& fusus. inlimene
postem domorum succrum utrumque

Expanded text:
em, et in hac praecipua nocte, solliciem, et in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii solemnia nos digne peragere, et per haec contingere ad gaudia praestet aeterna. Inter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute gravatus, nec eum dimittere vellent Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere, et ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem domorum suarum utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
geliideclarant exibuit : &iam in hac mis¬
tice &uiftutẽ suȩ resurrectionis &
nostrȩ ꝓfectũ uitȩ spiritalis insinuat:
Calilea quippe. trans migratio facta
inter pr&latur : Et bene ingalilea
uid&ur adiscipulis quiiam demoste
aduitam decorruptione ad incorrup¬
tionem depoena trans migrauerat
ad gloriam: &uic toriamresurrectio¬
nis non solum ostensione corporis & ex¬
hostatione sermonis: sed nomine quoq¬
lociin quo a pparer& & loquer& ur
commendare: Sed &iprigaudio re¬
surrectionis eius ita solum tunc frur
ualemus: iunc decorruptela uitiorum
aduistu um opera trens migrare sata¬
gimis : Vnde curcendum sum mopere ẽ
pratres mei ut quia resurrectionis dñi
& saluatoris nostri tempus agnouimus.
quia eius sollemnia cel ebramus conti¬
nus bonorum operum ꝓfectibus ad con¬
templandam eiuscelsitudinem transmi¬
gremus : Quia nostrȩ resurrectionis
tempus ignoramus. quod tamen futurũ
nullo modo ambigimus: &omni quidem¬

Expanded text:
gelii declarant, exhibuit, etiam in hoc mysgelii declarant, exhibuit, etiam in hoc mystice et virtutem suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritalis insinuat. Galilaea quippe transmigratio facta interpretatur; et bene in Galilaea videtur a discipulis qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoqloci in quo appareret et loqueretur commendaret. Sed et ipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere est, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni quid
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerunt pedes eius: Vide aerun
sfratrei
indño resurgente amostuis. ue satm
nostrȩ carnis indeamgloriam t
corruptionis Superius quippe lectn
est quiet clauso surrexit monumento :
nunc autem legitur. quia mulieres tenu¬
erunt pedes eius. & adorauerunt cum:
Surrexit enim clccuso ostio monumenti
& exit : ut immostaleiam factum docen&
esse corpus. quod in monumento clausum
fuerat mostuum: tenendas mulieribus
prȩbuit plantas. ue ueram se ostendere
s meis. ut eant ingalileam : ibi meuide¬
bunt: Omira pi&cos saluatoris mira
benignitas: quos ante passionem disci¬
pulos & cliquando &icm seruos uocare
consueuerat hos post resurrectionem
fratres coppellat: ut eius dem sehumani¬
tatis quam & aante habuerat habitum re¬
surgendo resumpsisse monstrar& & illos
quoque ad ꝓmerendam spertendam que in¬
iua carne coronam inm ostclitatis qua
ipse iam prȩminebat eriger&:
Sane quod se ingalilea uidendum adisci¬
pulis prȩdixit & sicut sequentia sc̃i euan¬

Expanded text:
s ejus. Videamus, fratres, in Domino resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut veram se habere  Al., ostenderes meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. O mira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad sua carne coronam immortalitatis, qua ipse jam praeeminebat, erigeret. Sane quod se in Galilaea videndum a discipulis praedixit, et sicut sequentia sancti Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tus est huic scandalo dicens: qui re¬
cipit iustum in nomine iusti merce¬
demiusti accipi&. Nursus poterat
alius causciri & dicere : paupertate
ꝓhibeor. tenuitas mer&in& ut hospi¬
talis esse non possim : & hanç ecura¬
tionem leuirsimo prȩcepto diluit : ut
calicem aquȩ frigidȩ toto animo
porrigumus: frigidȩ inquit a quȩ
non calidȩ ne & in culide pauperta¬
tis penuria . & lignorum occasio quȩ¬

Expanded text:
tus est huic quoque scandalo, dicens: Qui retus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae frigidae toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida, paupertatis et penuriae lignorum occasio quae
Abbreviated transcription (Latin):
accipient ꝓph&arum Aiterꝰ in
omini propersione ÷ganium nin stũ
est tritico pręmi seratꝰ qui reci¬
pituos merecipit & quime recipit
recipit eum qui memisit: Ad suscep¬
tionem magistrorum discipulor
puocauerat : poterat occulta esse
credentium responsio. Ergo &
pseulo ꝓph&ar e iudam ꝓditorem
debemur recipere & illis alimoniã mi¬
nistrare : Hoc dñs ante prȩcurans.
u non ꝑsonar surcipiendar esse sed no¬
mina: & mercedem non perdere susci¬
piente lic& indignus fuerit quisus¬
ceptursit: & quicumque potum dederit
uni eminimis istis. calicem aquȩ fri¬
gidȩ tantum in nomine discipuli amen
Si couobis non perd& mercedem suam:
multi pec catorum suorum. quasi
iustas prȩtendant occasiones. ut
quod uoluntate delinqunt. uideantur
necessitate peccare: dñs scrutator
cordis &renum. futuras cogitationes
insingulis contu&ur. Dixerat quire¬
cipit uos. merecipit: sed hoc prȩceptũ
multi pseudo ꝓph&e & falsi prȩdico¬
tores poterant impedire: medica¬

Expanded text:
accipient. Aliter: In omni professione zizanium mixtum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit, non personas suscipiendas esse, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medica
Abbreviated transcription (Latin):
rat ȩs degona &cusserat: dura
euangelistarum condicio unde ergo
sumptur. unde uinctus necessaria.
austeritatẽ mandatorum : spe tem¬
perat ꝓmissorum: qui recipit in qui¬
ens uorꝰ merecipit. & qui mnerecipit
recipit eum qui memisit: Vt in susci¬
piendis apostolis. unus quisque cre¬
dentium xp̃m se suscepisse arbitra¬
re&cur: Quirecipit ꝓph&tm in nomi¬
ne ꝓph&ȩ mercedem ꝓph&e accipi&¬

Expanded text:
rat, aes de zona excusserat. Dura rat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipi
Abbreviated transcription (Latin):
quamme non est medignus. & reliq̃
Quiante prȩmiserat non ueni pacem
mittere sed gladium. & diuidereho¬
mines aduersus patrem & matrem
& socrum : nequis piaatem religioni
ante ferr& subiecit dicens: qui amat
patrem aut matrem plus quam me .
&i in cantica legimus canticorum .
ordinate in me caritatem: Hic ordo.
inomni affectu neces sarius est
ama post dm̃ patren ana matrem
ama filios siautem necersitas uene¬
rit. ut amor parentum aesil iurum
dĩ amorł compareur & nom pomit ut rũꝓ
patrem aut matrem plus quam me
& qui non accipit crucem suam & se¬
quitur me: non est medugnur, Inalio¬
euangelio scribitur : qui non aecipit
crucem suam cotidie: Nesemel pu¬
temus ardorem fidei porse sufficere.
semper erux portanda est : ut semper
nor xp̃m amare doceamus: Quire¬
cipituor. merecipit: & quime recipit
recipit eum qui memisit: Ordo pul¬
cherrimus: ad prȩdicationem mittit
doc& pericula nontimenda. affectur
subi cit religioni: aurum supra tule¬

Expanded text:
er me, non est me dignus. Qui ante praemiserat: Non veni pacem mittere, sed gladium; et dividere homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens, Qui amat 65 patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. Evangelio scribitur: Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tule
Abbreviated transcription (Latin):
nis xhibita : Insinuat mystice quia
ꝑfecto infinemundi numero electo¬
rum diu desideratȩ immortalitatis¬
est secutura festiuitas & ꝑ actouni¬
uersalis resurrectionis miraculo:
mox omnes qui aad pacifici regis.
ueriscilic& salomonis regnum per¬
tinent ȩternacumeo gaudia patriȩ
cȩlestis intrabunt : Nam quia dñr
noster octauadie idest post septi¬
mã sabbati resuscitari a morte uo¬
luit: pec tenumerus octonarius.
nostrȩ quoque resurrectionis. fes¬
ta uentura designat: Quod templũ
abhostibus incensum rursum dño
miserante construitur. quod ab:
idolatris quo in quinatum. denuo
superne pi&atis auxilio mundatur
uarios sc̃ȩ ecclesiȩ insinuat euentus.
quȩ nunc infidelium ꝑsecutione prȩ¬
mitur Nunc apersecutionibus red¬
uitute. famulatur : nunc in quibur¬
dam suis membris. bostis antiqui
periclitatur insidiis nunc in stante
sollertia doctorum fidelium. quor
adhoram perdere uidebatur . per

Expanded text:
nis exhibita, insinuat mystice quia, nis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis secura festivitas erit, et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, nunc autem, persecutoribus rednte Domino, servitute famulatur: nunc in quibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos appelatur decenber: & ad
hiemem ꝑtinere nulli dubium cons¬
tat. Statuit que decr&um ut pre¬
diximus annis omnibus diem encenio¬
rum Idest in nouationis acdedicatio¬
lus doc& infigura facta sunt nostii.
& proptꝰ nos utiq scripta : ideoque¬
a nobis sollertius spiritali ratione
discutienda: Salomon quippe rx
qui inter piuatur pacificus ipsũ
redemptorem nostrum trpice de¬
signat. De quo isaias ait. multiplica¬
bitur eius imperium & pacis non e¬
rit finis: Templum quod ȩdificauit.
catholica eius ecclesia est: quã de
uni uersis ꝑorbem credentibus qua¬
si deuiuis łapidibus. inunam suȩ fi¬
dei & caritcteis conpagem asgegat
Quod ccutem septemannu edifica¬
tum est templum. sig isicat quia
pestotum huius seculi tempus quod sep¬
tem diebus e uoluitur : scẽ structure
Quod octauoanno dedicatum est. & ce¬
leberrima illa ac maximẽ sollemni¬
tas a salo mone rege cunctis filus
isrł tempore compl&e dedicatio¬

Expanded text:
apud nos appellatur December, et ad apud nos appellatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuitque decretum, ut praediximus, omnibus annis diem Encaeniorum, id est, innovationis et dedicatiolus docet , in figura facta sunt nostri, et propter nos utique scripta, imoque nobis solertius spiritali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Templum quod aedificavit catholica ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus, in unam suae fidei et charitatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem diebus evolvitur, sanctae structura Quod octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
ne fandissimus grecorum antio chus
fraude capta hierusa lemtemplũ
idem sordibus idolorum ꝓfanauit.
Auferens inde & confringens alta¬
re dñi auseum mensam ꝓpositionis
candelabrum luminis & c&era uasa
templiaurea quȩ inuenire potuit sec
& intemplo iouis simulacrum statuens
populumque tormentis ad sacrifican¬
dum idolis cogens : Qua ꝑsecutione
multide populo ꝓdiuinȩ legiscustodia
crucidati sunt Inter quos & mater illa
semptem filiorum merito famosa no¬
bilis simam ꝓdño cum sobole masti ru
coronam meruit: Sed iudas machabe¬
us cum ers& de genere sacerdotali col¬
lecto exescitu iustorum : aduersus
ant iochi duces arma corripiens eosq
de iudea expellens ꝑ secutioni sȩ uissi¬
me finem imposuit. actemplum ab
idolorum imaginibus emundans noua
rursus altaria &c&eri uasa uelor¬
namenta faciens atq: intemplo re¬
ponens. De dicauit ea simulcum tem¬
plo quod purificauit & renouauit.
uicesima quinta die mensis noni. qui

Expanded text:
nefandissimus Graecorum Antiochus, nefandissimus Graecorum Antiochus, fraude capta Jerusalem, templum idem sordibus 97 idolorum profanavit, auferens inde et confringens altare Domini aureum, mensam propositionis, candelabrum luminis, et caetera vasa templi aurea, quae invenire potuit; sed et in templo Jovis simulacrum statuens, populumque tormentis ad sacrificandum idolis cogens. Qua persecutione multi de populo pro divinae legis custodia trucidati sunt; inter quos et mater illa septem filiorum merito famosa, nobilissima pro Domino cum sobole martyrii coronam meruit. Sed Judas Machabaeus, cum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu justorum, adversus Antiochi duces arma arripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab idolorum imaginibus emundans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicaplo. Quod purificavit et renovavit vicesima quinta die mensis noni, qui
Abbreviated transcription (Latin):
statuta sollemnis. it aut in ea
tabernaculum omne . ꝑ singulor
annos maioribus hostur & piari
debera: Denque zacharics pat̃
piationibus adaltere deseruiens
adueniente cngelo dedominicȩ mis¬
terio natiuitatis. gecudioque huma¬
nȩ saluationis instruitur: Sed hoc¬
templum past annos qua dringen¬
eos triginta incenderunt chaldei
& hierosolrmorum urbe destruc¬
ta populum is rahel in babyloniã
abduxere captiuum: Qui postan¬
nos septua ginta regnantibus per¬
sis patriam remissi s : pursusque ȩdi¬
ficatum est templum pannos qua¬
draginta sex. & testia die mensis du
o decimi quemnos uocamus mastiũ
opus dfinem usq ꝑductum : Cui ui¬
delic& tunc operi prȩfuerunt du¬
cesplebis strenuis simi ut diximus
oro babel de regio genere &iesus
sacerdos magnus sed & ꝓph&ȩ ag¬
geus & zacharias adiuuanteseor
atq aduersus insidias inpedientium
opus hostium cor populi corrobo¬
ruentes: Inde post annos ferme
trecentos & quin quaginta sex rex

Expanded text:
statuta solemnis, ita ut in ea statuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singulos annos majoribus hostiis expiari deberet. Denique Zacharias pater piationibus ad altare deserviens, adveniente angelo de dominicae mysterio nativitatis gaudioque humanae salvationis instruitur. Sed templum hoc post annos quadringentos triginta incenderunt Chaldaei, et, Hierosolymorum urbe destructa, populum Israel in Babyloniam adduxere captivum: qui post annos septuaginta, regnantibus Persis, in patriam remissus, rursusque aedificatum est templum per annos quadraginta sex, et tertia die mensis duodecimi, quem nos vocamus Martium, opus ad finem usque perductum: cui videlicet tunc operi praefuerunt duces plebis strenuissimi, ut diximus, Zorobabel de regio sanguine, Jesus sacerdos magnus; sed et propheta Aggaeus, et Zacharias, adjuvantes eos, atque adversus insidias impedientium opus hostium cor populi corroborantes. Inde post annos ferme trecentos et quinquaginta sex
Abbreviated transcription (Latin):
rum sollemnitate. qua m& tunc
hiero solymitȩ & nor hadie cele¬
bramur Praternitati uestrȩ la¬
tiur dirrerere : Hoc autem in pri¬
mis notandum est: quod de ence¬
nia quȩ in lectione euangelica.
facta cognouimus non ad primã
templi dedicationem. sed adulti¬
mam ꝑtinent: quod & eo facile¬
collegitur: quia hieme facta
referuntur: prima siquidem
eiur dedicatio. a salomone cempo¬
re autumni media azorobabel
& ĩesusacerdote. tempore ueris.
ultima aiuda machabeo. tempo¬
re hiemis est facta: quandospe¬
cialiter consecutum erse legitur
ut eadem dedicatio ꝑ omnerannor
in memoriam sollemnibur reuo¬
tempur usque dominicȩ in carna¬
tionis obseruatum suirre . modo
uimus: Hec autem fuit causa se¬
cunde & terciȩ dedicationis
quia salomon quidemtem pliopus
quod adño condidit. septe mannis
decima die mensis septimi: quia
nobis october appellatur in mag
nagloria dedicauit: Quȩ uideli¬
c& dies: & antea per le gemeyaet

Expanded text:
rum solemnitate, quam et tunc rum solemnitate, quam et tunc Hierosolymitae, et nos hodie celebramus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc autem imprimis notandum est, quod Encaenia, quae in lectione evangelica facta cognovimus, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima siquidem ejus dedicatio a Salomone, tempore autumni; media a Zorobabel, et a Jesu sacerdote, tempore veris; ultima a Juda Machabaeo, tempore hiemis est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus retempus dominicae incarnationis observatum fuisse, modo vimus. Haec autem fuit causa secundae et tertiae dedicationis, quia Salomon quidem templi opus, quod Domino Deo condidit, septem annis decima die mensis septimi, qui a nobis October appellatur, in magna regni gloria dedicavit: quae, videlicet, dies et antea per legem erat
Abbreviated transcription (Latin):
quodpater est cauenda est heresis
fotini quȩ hunc credi dm̃ prohib&:
Arrius autem : xp̃s inquit faccur
a do non edõ natus est: &ide omi¬
nor patre crededus: Cui contra¬
diceis ipse: ego in quit & pater unũ
sumus: Quisenim non facile uide¬
rit. quia nulla creatura. unum cũ
illo qui omnia creauit. natuo a¬
liter &istere possit: & quia xp̃s¬
naturaliter unum cum patre est
damnanda est arrii peruicacia.
que illum ene creaturam ałs sirmat:
Porro sabellius : non sunt inquit
due personȩ patris & filii confi¬
tendȩ sed inse pater quando uult
morata sententia filiur ipsecon¬
demnat: Constatenamque: quia
ego & pator deuna person a dici
non potuit .: sumur. deuno dic inon
congruit: Qua propter &iam
sabellii errore cum c&eris ab¬
iecto: Eequenda est nobis apostoli¬
ca beati perifides qua dñm con¬
fessus ait: tuer xp̃s filius diuiui:
Hȩc delectione euangelica ꝓutclñr
don auit & planando transcur¬
rimus. sedlib& adhuc deencenio¬

Expanded text:
quod Pater est, cavenda haeresis quod Pater est, cavenda haeresis Fotini, qui hunc credi Deum prohibet. Arius autem: Christus, inquit, factus a Deo, non ex Deo natus est; et ideo minor Patre credendus est. Cui contradicens ipse: Ego, inquit, et Pater unum sumus. Quis enim non facile viderit quia nulla creatura unum cum illo qui omnia creavit naturaliter existere possit? Et quia naturaliter Christus unum cum Patre est, damnanda est Arii pervicacia, qui illum creaturam affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Patris et Filii confitendae, sed ipse Pater quando vult,morata sententia Filius ipse condemnat. Constat enim quia ego et Pater de una persona dici non congruit. Quapropter etiam Sabellii errore cum caeteris abjecto, sequenda est nobis apostolica beati Petri fides, qua Dominum confessus, ait: Tu es Christus Filius Dei viri . Haec de lectione evangelica prout Dominus donavit explanando transcurrimus Sed libet adhuc de Encaenio
Abbreviated transcription (Latin):
in carnationis acceit: & nemopotest
rapere demanu patris mei : Supra
deouibus suis dicit. non rapi& eas quis¬
quam demanumea: & nunc subiungit.
& nemo potest rapere: demanu patris
mei apeste danrintellegi ainamate
indissimilem esse manũm. hoc est iur¬
tutem suam & patris: atqueideo
xp̃m se esse credendum : qui non sicut
c&eri sc̃i factus per gratiam & tem¬
pore. seduerus semꝑ & aiterit filius
dĩ. Quod &iam sequente sententia:
luce clarius aperit dicens ego & pat̃
unum sumus : linum inquit sumus
una nobis substantia. una est diui¬
nitas una &ernitas. per sectit ȩ¬
qualitus dissimilitudo nulla:
Quibus ꝓfecto uerbis non presentem
solum modo iude orum questionem
qua an ipse erra xp̃r interrogabant
& plicauit: sed&iam her&icorum
perfidiam quam futuram prȩuidit:
quantum sit &ecranda monstrauit:¬
tantun dr̃ non est: Atcum ipse
dicat: ego & ƿater unum sumus.
manifeste pat&: qui tunum cumdõ
patre substantialiter. homopurus
esse non potest: & qui axp̃s idem

Expanded text:
incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; aperte dans intelligi, unam atque indissimilem esse manum, hoc est virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse crecaeteri, factus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei, quod etiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus. Unum, inquit, sumus; una nobis substantia, una est divinitas, una aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo Judaeorum quaestionem, qua an ipse esset Christus, interrogabant, explicavit, sed etiam haereticorum perfidiam, quam futuram praevidit, quantum sit tantum, Deus non est. At cum ipse dicat: Ego et Pater unum sumus; manifeste patet quia unum cum Deo Patre substantialiter homo purus esse non potest. Et quia Christus idem
Abbreviated transcription (Latin):
poss& inmortadem. cuinemo rape¬
r& aliquem dehis: quos suorerse ante
secula pre norr&: Sed nehȩc loquen¬
do suam uider&ur gloriam quȩ¬
Nere: totom suan potentiam ad
patris gloriam refest: Cum subiun¬
rt pater meus quod dedit mihi ma¬
uis omnibus est : Maius aute omnib:
quod mediatoridĩ & hominum ho¬
mini xp̃oiliũ pater dedit: Hoc ert
ut sit unigenitus eius filius. innullo
gignenti uel nature dissimilis. uel
suixꝰ tute inferior uel tempore
porterior. Quam uidelic& eapuas¬
batem ipsedñs indiuinitate labun

Expanded text:
posset immortalem, cui nemo rapeposset immortalem, cui nemo raperet aliquem de his quos suos esse ante saecula praenosset. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est. Majus autem omnibus quod Mediatori Dei et hominum homini Jesu Christo Pater dedit, hoc est, ut sit unigenitus ejus filius in nullo gignenti, vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sednomꝰ peribunt in&er num: non
uidebunt mortem in &ernum quimox
soluti carcere carnis. Debita sua cestami
ni prȩmia sortiuntur : De quibus adhuc
apte subditur: nonrapiat eorquis quã
demanum ea. Nitebantur quippe per¬
secutores impii. rapere pior xp̃i confes¬
sorer demanueius: quando uel eos ad
negandam fidem tormentis cogebant.
ut animas eorum alienas redderent axp̃o
uel amorientibus uicti nihi lominus
eanima eorum corpora. aut inaquis
dissoluenda. aut inignem conburenda
iactabant: ut quasixp̃o resuscitandi
ea facultatem tollerent: sed nemora¬
piteos demanueius. cui sicut ipse alibi
ait omnia tradita sunt a patre
qui & certantes ut uincant adiuuat.
& uictores ut ꝑ p&uo regnent coro¬
nat. & eisdem &iam carnem in qua
cerdauerunt imnortadem suo tempore
reddit: Quibus uerbis eorum quoq: te¬
meritatem qui sibila quȩ os mortis
parabant redarguiti manifeste in si
nuans : quia stultissime de eius perdi¬
tione dolis agerent quiuitam clare

Expanded text:
Sed non peribunt in aeternum; non Sed non peribunt in aeternum; non videbunt mortem in aeternum, qui mox soluti carcere cani praemia sortiuntur; de quibus adhuc aperte subditur: Non rapiet eas quisquam de manu mea. Nitebantur quippe persecutores impii rapere pios Christi confessores de manu ejus, quando vel eos ad negandam fidem tormentis cogebant, ut animas eorum alienas redderent a Christo, vel a morientibus victi nihilominus exanima eorum corpora, aut in aquas dissolvenda, aut in ignem comburenda, jactabant, ut quasi Christo resuscitandi ea facultatem tollerent. Sed nemo rapiebat eas de manu ejus, cui sicut ipsait: Omnia tradita sunt a Patre meo , quia et certantes ut vincant adjuvat, et victores ut perpetuo regnent coronat; et eisdem etiam carnem in qua certaverunt immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis eorum quoque temeritatem qui sibi laqueos mortis parabant redarguit, manifeste insinuans quia stultissime de ejus perditione dolis agerent, qui vitam dare
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum quia sunt non nulli. quifi¬
dẽ uerbotenus obseruant. & habitu
ouium beluina corda prȩteunt :
subsequenter ipse pastor. quȩ oui¬
um suarum uita. quȩ sit merces
edoc& Ques meȩ̨ uocemmeam
audiunt. &ego cognusco eas. & se¬
quuntur me: &egouitam &ernã
do eis. & non peribunt ingernum:
Quicum q ergo ȩternum declinare
interitum: uel uitam desiderat
se est non solum audiendo & ore¬
dendo. sed & beneui uendo sequatur
Quod autem se ouessuas cognoscere
dicit: eligere utique & ad regnũ
celeste prȩdestinane significat:
unde salomonait: uias enim quȩ
ad &trissunt nouit dñs: Eecon¬
trario dere probis apostolus:
qui autem ignorat in quit ignora¬
bitur. Pulchre autem de his qui
audirent uocem suam & sequeren¬
tur ait: &egouitum gornam doeis
& non peribunt inȩcernum: lusi r̃
nanque marteres oculis insipien¬
tiummori tusi sunt perire cum
mostalem uitam diuer sis poena¬
rum generibus sub actramictereut

Expanded text:
Verum, quia sunt nonnulli, qui fiVerum, quia sunt nonnulli, qui fidem verbo tenus servant, et habitu ovium belluina corda praetexunt, subsequenter ipse pastor, quae ovium suarum vita, quae sit merces edocet: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum . Quincunque aeternum enim declinare interitum, ac vitam videre se est non solum audiendo et credendo, sed et bene vivendo sequatur. Quod autem se oves suas cognoscere dicit, eligere utique, ad regnum coeleste praedestinare significat. Unde Salomon ait: Vias enim quae a dextris sunt novit Dominus ; econtrario de reprobis Apostolus: Qui autem ignorat, inquit, ignorabitur . Pulchre autem de his qui audirent vocem suam et sequerentur, ait: Et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum . Visi sunt namque martyres oculis insipientium mori. Visi sunt perire cum mortalem vitam diversis poenarum generibus subacti dimitterent.
Abbreviated transcription (Latin):
uisione speculemur: Hȩc est &enĩ
unica animȩ nostrȩ salus euita
tuum perp&uo uultum. tuam
cernere lucem: Nec dubitandum
qui roganter ecaudit nos : quan¬
do quod ipse precepit rogamus
quod dare ipse desiderat intenta
mente poscimus: Quomodoenim
pie supplicantibus famulis negare
bellibur ultrar quam p&ebant ape¬
rire non regnuit : quicum illum
non tacuit: Nes ponditenim eis
dicens : loquor uobis & non creditis.
opera quȩ egofacio in nomine pa¬
trirmei hȩc testimonium ꝑhibeñ
deme sed uos non credicis: quia
non estis & ouibus meis
Qiuergose in nomine ƿatris. ope¬
ra sua facere testatur : profecto
quia filius dĩsit credendur insinu¬
ꝗt sedilli duplict reatuteneritu
obnoxii: quinec uerbis quȩ locutus
est nec factis quibus ueritaatem
uerborum alseruebat. ad fidem
poterant inuitari: meritoq: &
ouibus eius non esse dicuntur: qui
non ouina simplicitate pastorẽ
bonum sequi sed ferina potius
rabie satagebant persequi:

Expanded text:
visione speculemur. Haec est etenim visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus: quod dare ipse desiderat, intenta mente poscimus. Quomodo enim pie supplicantibus famulis negare bellibus ultra quam petebant, aperire non renuit? Qui cum illum non tacuit. Respondit enim eis, dicens: Loquor vobis, et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me. Sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Qui ergo se in nomine Patris opera sua facere testatur, profecto quia Filius Dei sit, credendus insinuat. Sed illi duplici reatu tenentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec factis, quibus veritatem verborum astruebat, ad fidem poterant invitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, quia non ovina simplicitate pastorem bonum sequi, sed ferina potius rabie satagebant persequi.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatissuȩ qua ȩqualis est
patri palammy steria narrat:
Vircum demus ergo & nos eum ca¬
nissimi non sicat iudȩi insidiis
app&endo. sed ut fidelissima do¬
mus eius. placidam illi in nobis se¬
dem parando. de quibus mereto
diatur: sc̃i ficauit taber nacu¬
lum rum altissimus dr̃ in medio
eius no ommo uebitur : Peam
cum nondalli uesiniendo. quo¬
usque animamnosentm tollis. si
cuẽs xp̃s dic nobis palam: Quid
enim uȩsanius quamut magis¬
trum ueritectis. ideo sibi ani¬
mam tollere quererentur
qui a non cis incredulis &ontro¬
dicentibus apertẽ suȩ maienatis
arcana reserauit : sed ut scrip¬
tura ammon&. sentiendo deillo
inbonitate. & insimplicitate cor¬
dis quȩ rendo illum : qm̃ inuenitur
abhis qui non temptant illum
appar& autem eis quifidem habent
in illum: Dicamus ei supplices
tate. tenostrȩ substantiȩ pasti¬
cipem & tempore factumes secog¬
nouimus : Daut quod interimpia
fide ueneramur. plena in futuro¬

Expanded text:
divinitatis suae qua aequalis est divinitatis suae qua aequalis est Patri, palam mysteria narrat. Circumdemus ergo et nos eum, charissimi, non sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus; Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus eum, non ut illi vesaniendo; quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; apparet autem eis qui fidem habent in illo. Dicamus ei supplices tate; te nostrae substantiae participem ex tempore factum esse cognovimus. Da ut quod interim pia fide
Abbreviated transcription (Latin):
Nopenim hȩc ueritatem fidei quȩpendo
sedilli quem inter rogabant insidiando
& calumniam struendo dicebant:
Xp̃m namq quemfides orthodoxa
uerum dm̃ uerum confitetur & homi¬
nem: illi purum tantum modo hominẽ
faturum: non autem & dm̃ esse crede¬
bant⁊ memores uidelic& quia de hu¬
manitate illius. iurauit dñs dauid de
fructuuentris eiur sedere suꝑ sedem
suam : sẽdobliti quod ipse desua diui¬
nitate ꝑ eundem dauid cecinit.
dñs dixit adne filius meus estu
redebant ergaxp̃m destirpedauicd
nasciturum &regem ceteris omra¬
bus &cellentiorem esse uenturum:
quĩ&iam dementia. posteri eorum
usque in prȩsens : & donec ante chris¬
tum prexp̃o suscipiant. errare non
potestate prȩsidis puniendum. qui¬
qua si contra augustum repugnans.
inlicitum sibi usurpar& imperium:
Sedipse nostrȩ saluti consulens.
propter quos hȩc scribenda eraent.
itares ponsum temperauit suum.
ut & calumniatorum oraeconclu
mine xp̃o quȩ rebant: ipse autem

Expanded text:
Non enim haec veritatem 94 fidei quaerendo, sed illi quae interrogabant insidiando, et calumniam struendo dicebant. Christum namque, quem fides orthodoxa verum Deum, verum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum; non autem et Deum esse credebant. Memores videlicet quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus se sedere super sedem suam; sed obliti quod ipsi de sua divinitate per eumdem David cecinit: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Credebant ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibqua etiam dementia posteri eorum usque in praesens tempus, et donec Antichristum pro Christo suscipiant, errare non potestati praesidis puniendum, quasi contra Augustum repugnans, illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concludmine Christo quaerebant, ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia duritiam ꝑfidiȩ iudȩorum ꝑ
asperitatem aurarum uoluit designare
irumaliũ : E quic plurimis eorum quas
trne in templo inuenit congrueba uer¬
tas mesrige sc& caritas multorũ sat¬
dam subsequentor ciperde de gum l¬

Expanded text:
nisi quia duritiam perfidiae Judaeorum per nisi quia duritiam perfidiae Judaeorum per asperitatem aurarum voluit designare brumalium? Et quia plurimis eorum quos tunc in templo invenit, congruebat seruitas, refrigescet caritas multorum . Sicut subsequenter
Abbreviated transcription (Latin):
st acre solebat : quacntomagis pen& ralia
cordium nostrorum inuisere atque i¬
lustrare desiderat : Si tamen ea por¬
ticum esse salomonis. hoc est siea timo¬
sem suum. quod est iitium sapientiȩ
habere perspexerit : Neq: enimputan¬
dum est. quia domus solum modo inqua
adorandum uel admysteria cȩlebran¬
da conuenimus templum sit dñi & non ipsi
qui in nomine dñi conuenimus. multo am
plius templum eius & appellemur & simus.
cum manifeste dicat a postolus: uos enim
estis templum dĩ uiui. sicut dicit ds̃ in ha¬
bitaho in eis. & inter illos ambulabo
Sergo templumꝰ sumus curemus sollerce
& bonis satagamus actibus. ut in eodem
suo templo sȩpius ipse &uenire & mansi¬
onem facere dignelur : Caue amus huemus
enemplum ne uidelic& corda nostra dñs
adueniens a caritatis ardore ⁊ orpentia
rusperiat  Ideoq eacitius auersatus
relinquat:  Quid enim ꝑtinuit adeuan¬
gelistam hiemnis tempus commemorare

Expanded text:
stare solebat, quanto magis penetralia stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit: neque enim putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad mysteria celebranda convenimus, templum sit Domini; et non ipsi, qui in nomine Domini convenimus, multo amplius templum ejus et appellemur et simus; cum manifeste dicat Apostolus: Vos enim estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus : Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Si ergo templum Dei sumus, curemus solerter, et bonis satagamus actibus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire et mansionem facere dignetur. Caveamus hiemis exemplum, ne videlicet corda nostra Dominus adveniens a caritatis ardore torpentia reperiat, ideoque ea citius adversatus relinquat. Quid enim pertinuit ad evangelistam hiemis tempus commemorare,