comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ dixi inuite bene:. ne moriamini male:
adcendatis Iorte male iux̾unt. ⁊ ĩlectu¬
lis sis mortui sunt: ⁊ acta est pompa
fiĩis eoꝵ. ⁊ positi sunt in p̃ciosis sartopha¬
gis. in sepulcͥs pulcherrime ⁊ oꝑiosissime
fabricatis: ⁊ qͥa forte dicit sibi unꝰqͥsq ues¬
trũ uellem sic mori. putetis rem uanam
dic̾e uoluisse: qͣm dixi me uelle ut bene
te occurrit aliqͥs qui ⁊ bene uixit. ⁊ secũ¬
dũ opinionem hominũ male ÷ mortuꝰ:
F orte a riuna mortuꝰ÷ ⁊ a naufragio mor
tuꝰ est: a bestiis mortuus est Et dicit unꝰ¬
qͥsq carnalis in corde suo: Qͥd est bene iti¬
ũe ⁊ Ecce ille sicurcit. ⁊ sic mortuꝰ ÷: Re¬
dite gͦ ad cor: ⁊ si ficdeles estis inuenietis
cdamo: ille ĩ filentio plus docet Ego lo¬
qͦr ꝑ sonũ sermonis: ille intꝰ loqͥtur ꝑ
timorem cogitationis Ergo ipse asserit

Expanded text:
quae dixi, Vivite bene, ne moriamini male, attendatis eos qui forte male vixerunt, et in lectulis suis mortui sunt; et acta est pompa funeris eorum, et positi sunt in pretiosis sarcophagis, in sepulcris pulcherrime et operosissime fabricatis: et quia forte dicit sibi unusquisque vestrum, Vellem sic mori, putetis me rem vanam dicere voluisse; quoniam dixi velle me ut bene te occurrit aliquis, qui et bene vixit, et secundum opinionem hominum male est mortuus: forte a ruina est mortuus, a naufragio mor tuus est, a bestiis mortuus est; et dicit unusquisque carnalis in corde suo, Quid est bene vivere? Ecce ille sic vixit, et sic est mortuus. Redite ergo ad cor: et si fideles estis, invenietis clamo: ille vero in silentio plus docet. Ego loquor per sonum sermonis: ille intus loquitur per timorem cogitationis. Ergo ipse inserat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsueu̾ant : id est alieno bileo lucere. et¬
ad alienas laudes ambulare. Pate
nobis cde. oleo ur̃o: qͥa lampades nr̃e
unt non sufficiat nobis ⁊ uobis: ite
potius ad uendentes. ⁊ emite uobis.
N on ꝯsulentuim. s irridentium: est ista
responsio. Quare irridentium: Qui a
sapientes erant: qͥa sapientia erat in
illis. Non enum sapientes de suo erant: secd
illa in ill arit sapientia de qua scͥptũ est in¬
qͦdani lioro. que dicit ꝯtẽptorib suis cũ
uener̃t ad mala qͤ illis minata est: et ego
ut̃e ꝑditioni suꝑ ridebo. Qd inirum ÷
qͥa sapientes irrident fatuas e Qd est ir
homines laudabant: qͥ uobis oleum uen¬
laudes. nͥ actulatores ⁊ qͦł si nõ adqͥ
esc̾itis adi latoribus: et intꝰ oleũ porta¬
retis. it ꝓpt̾ bonam ꝯscientiam om̃ia
oꝑa bona fac̾etis. tunc dic̾etis.E menda¬
bit me iustꝰ in miscłia et arguet me: o¬
leum aut̃ pec̃oris non inpĩguet capcł

Expanded text:
consueverant, id est, alieno oleo lucere, consueverant, id est, alieno oleo lucere, ad alienas laudes ambulare. Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae iunt, non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. Non consulentium, sed irridentium est ista responsio. Quare irridentium? Quia sapientes erant, quia sapientia erat in illis. Non enim sapientes de suo erant: sed illa in illquodam libro, quae dicit contemptoribus suis, cum venerint ad mala, quae illis minata est: Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid mirum est, quia sapientes irrident fatuas? Quid est irrhomines laudabant, qui vobis oleum venLauesceretis adulatoribus, et intus oleum portaretis, et propter bonam conscientiam omnia bona opera faceretis: tunc diceretis, Emendabit me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ facis bona oꝑa ut ab hominibus
lauderis: non est intus oleum. Deniq
ceꝑint homines non lauda re: defici¬
unt lampades. Intendat itaq caritas
ur̃a. Ancequam dormirent ille uͥgine̾.
nõ est dictum qͥa extinguebantur la¬
pades illarum. Sapientiũ lampades
ardebant de oleo et̾uo: de ꝯscientie
ueritate: de int̾iore gła. de intima
caritate. Arcdebant tñ: ⁊ illarum fa¬
tuarum. Quare tunc ardebant : ¶ͥa
non cleerant landes hominum. Post¬
ea uͦ quam surrex̾unt idẽ in resurrec¬
tione a mortuis. ceꝑunt aptare lam¬
pades suas. id est p̃parare. deo oꝑum
suorum reddere rationem. & qui a
tunc nemo ÷ qui laucdet: omnis ho¬
mo cause sue uacat. nemo÷ tunc qui
non de se cogitet. nõ gͦ erant qͥ oleum
uenderent: ceꝑunt deficere. lampades
et ꝯu̾tunt se fatue ad qͥnq prudentes.
Date nobis de oleo nr̃o qͥa lampades uos¬
tre extinguntur. Hoc querebant qͦd

Expanded text:
tis, et facis bona opera, ut ab hominibus tis, et facis bona opera, ut ab hominibus lauderis; non est intus oleum. Denique cum coeperint homines non laudare, deficiunt lampades. Intendat itaque Charitas vestra. Antequam dormirent illae virgines, non est dictum quia exstinguebantur lampades illarum. Sapientium lampades ardebant de oleo interno, de conscientiae securitate, de interiore gloria, de intima charitate. Ardebant tamen et illarum fatuarum. Quare tunc ardebant? Quia non deerant laudes hominum. Postea vero quam surrexerunt, id est, in resurrectione a mortuis, coeperunt aptare lampades suas, id est praeparare Deo operum suorum reddere rationem. Et quia tunc nemo est qui laudet, omnis homo causae suae vacat, nemo est tunc qui non de se cogitet: non ergo erant qui oleum venderent; coeperunt deficere lampades, et converterunt se fatuae ad quinque prudentes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Hoc quaerebant quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortui resurgent in corruptr: ⁊ nos
in mutabrm᷑. Ieniq clamore facto me¬
et hora dixit ipse dñs: quando om̃s qͥ
in monumentis sunt: audient uocem
cuis: ⁊ ꝓcedent. Ergo ad tubam nouis¬
simam: surrex̾unt om̃s. Prudentes
autem ille: tulerunt oleum in uasis
tulerunt oleum secum. Qͥd est nõ tule¬
runt oleum secum inuasis siuis & Qͥdẽ
inuasis suise In cordib suis. Unde di-¬
cit apłs. Gloria nr̃a he ⁊: testimoni¬
oleum intromittere possunt: oliuam
creare nõ possunt. Ecce habeo oleumr:
cum. Qͥd ÷ porta tecũ : Intus habe: ibi
stulte que non portauerunt oleum se¬
cum: abstinentia sua qua uͥgines appel¬
hominib uolunt placere. et ideo om¬
nia ista lauctabilia faciunt: oleum secũ
non portant. Tn gͦ tecum porta: intus
porta. Ubi uidet cdeus: ibi porta testimo¬
nium ꝯscientie tue: Qui autem ambu¬
lat acd testimonium alienũ: oleum ñ
porcat secum. Si ideo abstines ab illici¬

Expanded text:
et mortui resurgent incorrupti, et nos et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Denique clamore facto meet hora, dixit ipse Dominus, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus, et procedent . Ergo ad nos. Prudentes autem illae tulerunt oleum secum in tulerunt oleum secum. Quid est, non tulerunt oleum secum in vasis suis? Quid est, in vasis suis? in cordibus suis. Unde dicit Apostolus, Gloria nostra haec est, testimonioleum mittere intro possunt, olivam creare non possunt. Ecce habeo oleum: ncum. Quid est, porta tecum. Intus habe, ibi stultae, quae non portaverunt oleum secum, abstinentia sua qua virgines appelhominibus volunt placere, et ideo omnia ista laudabilia faciunt, oleum secum non portant. Tu ergo tecum porta, intus porta, ubi videt Deus: ibi porta testimonium conscientiae tuae. Qui autem ambulat ad testimonium alienum, oleum non portat secum. Si ideo abstines ab illici
Abbreviated transcription (Latin):
mectia nocte elamor factus ẽ. Qd ẽ me¬
dia nocte: Quando non sꝑat᷑ qñ om̃i¬
no nõ crecditur. Noctem posunit ꝓ igno¬
ratione. Aliqͥs quasi ꝯputet sibi. Ecce ab
aclam tot anni tͣnsierunt. ⁊ ecce ꝯplen¬
tͣ sex milia:. anioꝵ. Et ꝯtinuo qͦ modo
qͥdam tractatores ꝯpittauerunt: ꝯtinu
ꝯueniet cdiesiudicii. Et ueniunt ⁊i tran¬
seunt ꝯputationes. ⁊ adhuc remorat᷑
sponsi aduentus. ⁊ dormiunt uͥgines
que obiuam ierant. & ecce dum nou
sꝑatur: cdũ dr̾ sex milia annoꝵ expec¬
tabant᷑. ⁊ ecce transierunt. Unde so¬
mus iam q̾n ueniet e Media nocte ue¬
niet. Qͥd ÷ media nocte ueniet & Dum
nescis ueniet. Quare dum nescis ueniet e
Ipsum cdñm aucti. Non est ur̾m nosse.
temꝑa: que pater posuit in sua ꝓo¬
testate. Dies dm̾̃ ait apłs: tamquã fur¬
ita in nocte ueniet. Ergo uigila nocte
ne furem patiaris. Nam somns mor¬
mor. nͥ de qͦ apłs dicit. in ictu ocłi. in
nouissima tuba: Canet enim tuba.

Expanded text:
media nocte clamor factus est. Quid est, media nocte? Quando non speratur, quando omnino non creditur. Noctem posuit pro ignorantia. Aliquis quasi computat sibi: Ecce ab Adam tot anni transierunt, et ecce complentur sex millia annorum, et continuo, quomodo quidam tractatores computaverunt, continuo veniet dies judicii: et veniunt, et transeunt computationes, et adhuc remoratur sponsi adventus, et dormiunt virgines quae obviam ierant. Et ecce dum non speratur, dum dicitur, Sex millia annorum exspectabantur, et ecce transierunt, unde scimus jam quando veniet? media nocte veniet. Quid est, Media nocte veniet? Dum nescis, veniet. Quare dum nescis, veniet? Ipsum Dominum audi: Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate . Dies Domini, ait Apostolus, tanquam fur in nocte, ita veniet . Ergo vigila nocte, ne furem patiaris. Nam somnus mori, in novissima tuba? Canet enim tuba,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd discipłis suis loqͤbat᷑ illo tp̃ce
Schebat᷑: et nobis acł auctiendum
Nec m aliqͥd obest qͥa non uidet᷑ ⁊ tn̾ audi¬
tur. Dicit gͦ. Qͥ uos sꝑuit: me sꝑuit: Si
nite nos: Si autem sermo eiꝰ ꝑuenit ad no᷑:
⁊ uocauit nos. ⁊ ĩ eo loco nos ꝯstituit: iu
dete ne sꝑnatis nos ne ad illum ꝑueni¬
at iniuria qͦm nobis fec̾itis Si enim noᷤ
nõ timetis. illũ timete qui dixit: qͥuos
sꝑnit me sꝑnit. Qd aut̃ nos loqͥm uob̾.
qui sꝑni nolumꝰ a uobis. nͥ ut che ur̃is

Expanded text:
d discipulis suis loquebatur illo tempore scribebatur, et nobis ad audiendum Nec modo aliquid obest, quia non videtur, et tamen auditur. Dicit ergo: Qui vos spernit, me spernit. Si ernit; spernite nos. Si autem sermo ejus pervenit ad nos, et vocavit nos, et in eorum loco constituit nos; videte ne spernatis nos, ne ad illum perveniat injuria quam nobis feceritis. Si enim nos non timetis; illum timete qui dixit, Qui vos spernit, me spernit. Quid autem nos loquimur vobis, qui sperni nolumus a vobis, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
quãdo oratis: Amant enunstare in
plateis ⁊ orare: ut uideant᷑ ab hõib
Am̃ dico uobis ꝑceꝑunt m̾cetẽ suam
Em̃unt oleũ p̃ciũ ded̾unt Eñunt.
non sunt fraudati laucdib humaniꝰ.
Quesiert laudes humanas. habuert.
Iste laucdes humane: in cdie iudicii ñ
eos ad uiuant: Ille. autẽ qͦmͦ fec̃unt e lu¬
ceant oꝑa ur̃a coram hõib: ut uideant¬

Expanded text:
quando oratis. Amant enim stare in plateis et orare, ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Emerunt oleum, pretium dederunt: emerunt, non sunt fraudati laudibus humanis; quaesierunt laudes humanas, habuerunt. Istae laudes humanae in die judicii non eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? Luceant o
Abbreviated transcription (Latin):
Habet ꝯscientiã. non illũ titillant qmi
cõscientia sit: tam̃ dicit deo. dimitte
nobis debita nr̃a. qͥa fecit qͦd seqͥt᷑: sic̃ ⁊
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is fregit
panem esurienti ex corcte. uest ut
nudũ ex corde. de oleo ĩt̾iore fecit bo¬
na oꝑa: ⁊ tñ in ipso uiditio trepidat
nobis de oleo: dudierunt Ite potius
dibus humanis benefac̃e osuestis: uo¬
bis oleũ non portastis. I on autẽ nos
damus: ne forte non siffitiat nobis ⁊ uob̾
Uix enim de nobis uidicamꝰ Quantominꝰ
possimꝰ iudicare de uobis e Qd est uix
de nobis uidicamꝰ ⁊ qͥa cũ rex iustus
sederit introno. qͥs głabit᷑ castũ se ha¬
bere cors forte tu non inuenis aliqͥd ĩ
ꝯscientia tua. ⁊ inuenit ille qͥ melius
uidet: cuiꝰ aties diuina penetrat altio¬
ra Uidet forte aliqͥd: inuenit forte aliqd
Quãto meliꝰ dicis illi. ne ĩtres ĩ uicłteũs
cũ seruo ti .o. etiã qͣnto meliꝰ dicis. chutut¬

Expanded text:
am conscientiam, non illum titillant criminconscientia sit, tamen dicit Deo, Dimitte nobis debita nostra: quia fecit quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Fregit panem esurienti ex corde, vestivit nudum ex corde: de oleo interiore fecit opera bona, et tamen in illo judicio trepidat nobis oleum. Audierunt, Ite potius dibus humanis bene vivere consuestis, vobiscum oleum non portatis: non autem nos damus; ne forte non sufficiat nobis et vobis. Vix enim de nobis judicamus, quanto minus possumus judicare de vobis? Quid est, Vix de nobis judicamus? Quia cum rex justus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor ? Forte tu non invenis aliquid in conscientia tua; et invenit ille qui melius videt, cujus acies divina penetrat altiora: videt forte aliquid, invenit forte aliquid. Quanto melius illi dicis, Ne intres in judicium cum servo tuo ? Etiam quanto melius dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
runt uiq infinem. Quia feruet usq ̃
sinem: ideo sponũ ianue patuerunt. t
Ideo eis dictum est ut intrarent: sicudł
illi obtimo seruo intra ingauctiũ do¬
mini tui. Qͥd ÷ gͦ dormitau̾unt om̃s e
Est alius somnꝰ: quem nemo euadit.
Nũ recoedamini apłm clicentem. de do¬
mientib aut̾ nolo uos ignorare fr̃s oꝗ
Idẽ de his qui mortui sunt. Ere gͦ dor¬
mientes uocantur: nͥ qͥa suo chie resus¬
çitantur ⁊ Ergo dormiunt om̃s. Putaᷤͤ
qͥa prudens est. ideo ñ habet mori: Fã s¬
tua sit uͥgo. prudems sit uͥgo: om̃s sõ s¬
sibi homines. Ecce iam dics iuditii uenit.
tanta mala fiunt. tante tͥbulationes in¬
onib talibus. Sed ecce bellum suꝑ bel¬
lum ⁊ tribulatio suꝑ tͥbulationẽ: t̾remo¬
tus suꝑ t̾re motum: fames suꝑ famem.
gens suꝑ gentem: ⁊ nondum uenit
sponsus. Cũ gͦ expectatur ut ueniat:
dormiunt om̃s illi qͥ dicunt. ecce uenit
dies iucticii : hic nos inueniet. Eũ dicit:
dormit. Ergo obsernet sominũ suum.

Expanded text:
rvet usque in finem. Quia fervet usque in finem, ideo sponsi januae patuerunt: ideo eis dictum est ut intrarent, sicut illi optimo servo, Intra in gaudium Domini tui . Quid est ergo, Dormitaverunt omnes? Est alius somnus, quem nemo evadit. Non recordamini Apostolum dicentem, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres , id est, de his qui mortui sunt? Quare enim dormientes vocantur, nisi quia suo die resuscitantur? Ergo dormierunt omnes. Putas, quia prudens est, ideo non habet mori? Fatua sit virgo, prudens sit virgo, somsibi homines: Ecce jam dies judicii venit, tanta mala fiunt, tantae tribulationes cronibus talibus. Sed ecce bellum super bellum, tribulatio super tribulationem, terrae motus super terrae motum, fames super famem, gens super gentem, et nondum venit sponsus. Cum ergo exspectatur ut veniat, dormiunt omnes illi qui dicunt, Ecce venit, et dies judicii hic nos invenit. Cum dicit, dormit. Ergo observet ad somnum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ loquar ⁊ angłorum. caritatẽ
autẽ nõ habeam: factus sum uelud era¬
mentũ sonans: ⁊ cinbalum tinniens. Ip¬
sa e̾ suꝑeminens uia. idẽ caritas: que m̾i¬
to oleo significatur. Omnibus enim humo¬
ribus: oleum suꝑeminet. Mitte: aquam
⁊ suꝑ infund̃ oleumr: oleum suꝑ eim¬
net. Mite I. oleum. ⁊ suꝑ infunde
aqͣm: olcumsuꝑcininet. Si oedinẽ

Expanded text:
hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Ipsa est supereminens via, id est, charitas, quae merito oleo significatur. Omnibus enim humoribus oleum supereminet. Mitte aquam, et superinfunde oleum, oleum supereminet. Mitte oleum, superinfunde aquam, oleum supereminet. Si o
Abbreviated transcription (Latin):
giib prudentibus: ⁊ qͥnq fatuis. Holu¬
ire sponso: Eorde ire: epectare ciꝰ aduen¬
tum. Sed ille tardauit. Tum tardat il
runt. Putamꝰ bonꝰ ÷ sõpnus iste : Qt est
somnus iste e Ne foete tardante sponso.
qm̃ habundat iniqͥtas. refrigescit cari¬
tas multorum: Siccine intellecturi su¬
mus istum som nũ e son mͥ placet. Di¬
co qͦre. Quia sunt ibi prudentes. Et utiq¬

Expanded text:
 quinque fatuis. Volu sponso? Corde ire, exspectare ejus adventum. Sed ille tardabat. Dum tardat illrunt. Putamus, bonus est somnus iste? Quid est somnus iste? Ne forte tardante sponso, quoniam abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum. Siccine intellecturi sumus istum somnum? Non mihi placet: dico quare. Quia sunt ibi prudentes: et utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cactunt. ⁊ homo nũqͣm se putat moriturũs
Discite gͦ fratres querere et̾nam uitam: ubi ista
nontolerabitis. s in et̾num cum deo regnabi¬
tis. Qui enim uult uitam sicud dicit ꝓpħa:
diligit cdies uidere bonos. Nlam ⁊ in diebus
malis: moes potius optatur qͣm uita. Hõ¬
ne audimus ⁊ uidẽmus homines in aliqͥb
borare. nicħ aliud dice̾. deus mite michi mor¬
tem accelera cdies meosͤ Et aliqn̾ uenit egri¬
tudo: curritur. ad ducunt᷑ medici. solidi ⁊
mun̾a ꝓmittuntur. Dicit tͥ ipsa mors. sc¬
ce adsum. quam paulo ante adño petebas.
Quid me mͦ fugere uis ÷ Inuenio te fassato¬
rem: ⁊ misere uite amatorem. De his aut̃

Expanded text:
tamen cadunt: et homo nunquam se putat moriturum? tamen cadunt: et homo nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolerabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibuborare, nihil aliud dicere nisi, Deus mitte mihi mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. 2. Mali sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs cuidam adolescenti.
Si inis uenire ad uitam serua man¬
data. Non dixit siuis uenire ad
uitam et̾nam : s siuis uenire ad
uitam. eam diffinens uitam: que fuerit et̾¬
na inta. Huius gͦ uite amorem: nos pͥmitꝰ
ꝯmendemus. Et cnim amatur qualiᷤcũq
ista uita: ⁊ ipsam qͦͥlemcũq erumpnosã
miseram finire hommnes timent ⁊ paues¬
cunt. Hinc uidendum ÷. hinc consid̾andũ
quem adinodum amanda sit uita et̾na:
qn̾ sic amat᷑ misa̾ ista. ⁊ qͦndoq sinienda
uita. Consid̾ate fr̃s quantum amanda
sit uita: ubi nũqͦm fiuias uitam. Amas
gͦ istam uitam ubi tantum laboras. curris.
satagis. anhelas. ⁊ uix enimĩant᷑ que necessa¬
ria sunt in misera ista uita. seitinare. arare.
nouellare. naiugare. molere. qͦqͥre. texere.
⁊ pꝰt hec omnia finire habes uitam. Ecce que
pat̾is in mua̾ ista. quam ciligis uita. ⁊ putaᷤ
te semꝑ uicturum ⁊ nũqͣm morit᷑um. ẽem¬
pla saxa. marmora. ferro plũboqi:ꝰ s̃olidata.

Expanded text:
ixit Dominus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam aeternam: sed, Si vis venire ad vitam; eam definiens vitam, quae fuerit aeternacommendemus. Etenim amatur et qualiscumque vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque consolidata,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Continendo se a ꝯsensu: nõ tetigit im¬
mũctũ. Ob uirgando autem exiit liber in
ꝯspectu dei: cui neq sua ds̃ peccata in pu¬
tat. q nõ fecit. neqaliena que nõ aꝓpbanit:
neq negligentiam qͥa nõ tacuut. neq suꝑ¬
biam: qͥa inuintate ꝑmansit. Sic erg̃o
fr̃s mei qͦtqͦt habetis int̾ uos. qui adhuc
amore scłi p̾grauantur .a. uaros. ꝑiuros.
adult̾os. spectatores nugarũ. ꝯsultores ma¬
thematicorum. phanaticoꝵ. augurũ.
auspicũ. ebriosos lixuriosos. qͥcqͥd inter
uos malorũ e̾e̾ nostis. qͥntũ potestis nꝓ
bate. ut corde retedatis. ⁊ redarguite ut
ȩxeatis inde: ⁊ nolite ꝯsentire ut in mũ¬

Expanded text:
it. Continendo se a consensu non tetigit imit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitate permansit. Sic ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, spectatores nugarum, consultores mathematicorum, fanaticorum, augurum, auspicum, ebriosos, luxuriosos, quidquid inter vos malorum esse nostisbate, ut corde recedatis, et redarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire, ut immun
Abbreviated transcription (Latin):
nia talia testimonia scͥpturarũ: ut qn̾ scͥpt᷑a
sonat recedere nos amalis debere. nõ aliud
intellig̾e uibeamur nisi ut corde recedamꝰ.
ne maiꝰ malum inseꝑatione bonorũ cõmit¬
tamus. qͦm in malorum ꝯiunctione. fugi¬
amus: sic̃ ipsi donatiste. fec̾unt. Qui si uere
bomi inalos arguerent. ac non potiꝰ ipsima¬
li bonos infamarent: qualeslibet ꝓ pace
tolerarent. qui inaxmianistas receꝑunt
camqͣm integͦs. qͦs camqͣm ꝑditos antea dẽp¬
nau̾unt. Certe. manifeste dicit ꝓpħa. Rece¬
dite ⁊ exite inde: ⁊ minũdũ ne tetuͥtis.
Ego ut intelligam qͦd dixit: adcendo qd̾ fecit.
facto suo mͥ eiponit dic̾tum suum. Dixit.
recedite. Quib dixit : Utiq iustis. A qͥb
ut recederent dixit ⁊ Utiq a peccatorib
⁊ iniqͥs. Quero a talib utrũ ipse recesserit:¬
⁊ inuenio qͦd nõ ipse recesserit. Ergo aliter
intellexit: nam utiq ipse pͥoe fac̾et qͦd p̃ce¬
pit. Rccessit corde : obuirgauit atq argu¬

Expanded text:
nia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecerunt. Qui si vere boni malos arguerent, ac non potius ipsi mali bonos infamarent, qualeslibet pro pace tolerarent, qui Maximianistas receperunt tanquam integros, quos tanquam perditos antea damnaverunt. Certe manifeste dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque argu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si om̃ibꝰ xp̃ianis in eccłam ꝯcurrenti¬
bus. filii ad matrem ꝯcurrere dicantur.
cum ipsis filiis ꝯgregatis ꝯstet ea que hr
mat᷑. Hunc enim desponsata ẽ ecclena: ⁊
uͥgo ÷. ad nuptias ꝑducenda: id÷ cũ se ꝯti¬
neat a corruptione scłari. Illo aut̾ tẽpore
nubet qͦ uniu̾sa mortalitate pͣtereũte.
ꝯdudcns. Ideo ⁊ uͥgines dici possunt ⁊ uͥgo.
ex toto. Ipsum aut̃ in enigniate ⁊ expar¬
te nunc inscͥpturis aliqͥd cernere. qͦd tam
sit sccłm catholicam fidem: ex illo ꝑingno¬
re ꝯtingit qͦd accepit uͥgo eccła humili
aduentu sponsi sui. cui ẽ illo ultimo aduẽ¬
tu cum ueniet inclaritate nuꝑtura. cum
iam facie ad faciem ꝯtuebitur. Dedit enim¬
expositio nichil c̾tum intuetur. nisi ut se¬
cũdum fidem sit : neq aliis p̾iuidicat. que
nchilominꝰ scđm fidem cẽ potuerint.

Expanded text:
quam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentiquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus, filii ad matrem concurrere dicantur, eum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ecclesia, et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgoex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit; neque aliis praejudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
telligende sunt nullo iã remanente de
b redire ad implorationem dei. Sed mag
na÷ cius seueritas pꝰt nidiciũ: cuiꝰ ante
uidiciũ in effabilis misccła p̾rogata est.
Itaq respondens ait. Amen dico uobis nes¬
cio uos. Ex illa scilicet regula quam non
habet ars dei. hoc est sapientia dei. ut in¬
trent in gauctiũ eius: qui nõ coram deo
secd pͣlacerent hominib uisi sunt aliqͥd se¬
cũdum p̃cepta euis oꝑari. Atq ita ꝯclu¬
dit. Uigilate gͦ qͥa nescitis diem neq horã.
Non mͦ illius ultimni tẽpris q̃n uent᷑us ẽ spõ¬
sus: sed sue qͥsq dormitionis diem ⁊ horam
nescit. Quisq aut̾ paratus ÷ usq ad somp¬
mum. id ÷ usq ad mortem. que om̃ib de¬
betur : paratꝰ inueniet᷑ etiam cum illauox
mectia nocte sonuerit. qͦ om̃s eiugilatu¬
ri sumꝰ. Eͦd uͦ spõso dixit obuam uenire
uͥgines. sic intelligendum puto. ut ex ip¬
sis uͥginib ea ꝯstet que dicitur spõsa. tam¬

Expanded text:
tellegendae sunt nullo iam remanente de tellegendae sunt nullo iam remanente de ibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed sunescit. Quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus invenietur etiam cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. Quod vero sponso dixit obviam venisse virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tan
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia. ⁊ arguet me: oleũ aut̾ peccato¬
ris nõ inpinguet cap̾d meũ. Ite gͦ aduen¬
dentes magis: ⁊ emite uobis. Ide̾̃ uideamꝰ
nũc qͥd uos adiuuant qui uobis laudes
uend̾e ꝯsueu̾unt: ⁊ uos in errorem mn¬
duc̃e. ut ñ corã deo: s ab hominib głam
quereretis. Cirntibus aut̃ illis emere: uenit¬
spõsus. Idꝰ nclinantibus se illis in ea que fo¬
ris sur.  solitis gaudere querentibus. quia
go ͥa ct̾na non nou̾ant: uenit ille qui
adicat. Et que parate erant. id ẽ qͥbus
bonũ testimoniũ coram deo ꝯscientia ꝑhi¬
bebat: intͣuerunt cũ co ad nuptias: ⁊d uͥ
mũda anima sempit̾no dei ubo feꝯdanda
copulatur. Clansa ÷ ianua. Icd ÷ illis recep
tus qͥ sunt in angłicã uitam in niutandi
om̃s enim resurgemꝰ inqͥt. s non om̃s in¬
mutabun᷑ : clausus ÷ aditꝰ regni celorum.
Non enim pt uicticium patet p̾cũ aut n̾to¬
rum locꝰ. Nouissime aut̾ ueniunt relique
dictum ÷ qͦd emerint oleum: ⁊ ideo in¬

Expanded text:
cordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autsponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt, et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat, et quae paratae erant, id est qo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in ad nuptias, id est ubi munda anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum locus. Novissime autem veniunt et reliquae dictum est, quod emerint oleum, et ideo in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd affrica ÷ mũctus  Nomqͥd messis hoc
tempꝰ est ÷ Nũqͥd messor donatus ⁊ ꝑ totũ
orbem t̾rarum: expectate messem. ꝑ totũ
orbem t̾rarum. crescite in messemꝑ totũ
orbem t̾rarum titama tolerate: usq ad
messem. Non uos seducant ꝑu̾si. Paleẽ
mimis leues. euolant ante aduentum uen¬
tilatoris : ex arra. Non uos seducant.
T̃ enece eos ad solam uł istam similitudinae
nitaniorum : nec illos sinatis loqͥ ampliuᷤ.¬
Quilibet tradid̾it. nũqͥd insidelitas tracdito¬
rum fidem dei euacuauit e Que ÷ sides
deie Quã ꝓmisit abrahe dicens. in semi¬
ne tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Que e̾ fide̾

Expanded text:
quid Africa est mundus? Numquid messis hoc tempus? Numquid messor Donatus? Per totum orbem terrarum exspectate messem, per totum orbem terrarum crescite in messem, per totum orbem terrarum zizania tolerate usque ad messem. Non vos seducant perversi, paleae nimis leves, quae evolant ante adventum ventilatoris ex area: non vos seducant. Tenete eos ad istam vel solam similitudinem zizaniorum, neque illos sinatis loqui ampliuQuilibet tradiderit, numquid infidelitas traditorum fidem Dei evacuavit? Quae est fides Dei? Quam promisit Abrahae, dicens: In semine tuo benedice
Abbreviated transcription (Latin):
censetur: qͥa qͥnq sensib utitur. Nichil
 enim qͦd sentimus in corꝑore: nͥ ianua
qͥnq ꝑtita: aut uidendo. aut audiendo
aut ocdorando. aut gͦtanclo. aut tangẽ¬
do. Qni gͦ se abstinet ab illicito uisu: ab
illicito aucditu. ab illicito ocloratu: ab illi¬
cito gtur: ab illicito tactu: ꝓpt̾ ipsam inte¬
gͥtatem uͥginis nom̃ accepit. S  bonum¬

Expanded text:
nsetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen accepit. 3. N
Abbreviated transcription (Latin):
tas multorum. Crescunt ⁊itama: crescit¬
⁊ palea. S qͥa toto agro de c̾e̾ non potest
saluũ fiat: crescunt utͣq usq ad messe̾.
Et siꝓpt̾ habu̾dantiam maloeum dictũ
putas ueniens filius hominis in uemec
sidem int̾ra. Hoc qͦ nomine significa¬
tur qͥcũq legis p̾uaricatione untãtur

Expanded text:
tas multorum: crescunt zizania, crescittas multorum: crescunt zizania, crescit palea. Sed quia toto agro deesse non potest salvum fiat , crescunt utraque usque ad messem. Et si propter abundantiam malorum dictum est, Putas, veniens Filius hominis inveniet fidem in terra ? hocque nomine significantur quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mũdum. Hic illi dicunt. Creu̾at utiq
utrumque ꝑ mudum: s iam frumenta
diminuta sunt. ⁊ in istam nram regio¬
nem paucitatemq reuocata. Non ꝑmit¬
tit te dñs int̾pretari qͦd uis. Ips̃e qui expo¬
nit hanc parabolam claudit ostuũ. os
saclegum. os impium. os ꝓfanum. ostibi
ꝯtrarium. qͥ cõtradicis testatoei. ⁊ iam te ad
hereditatem uocanti. Qͦmͦ claudit os cuũ :
Dicendo simte crescere utͣq: usq ad messem.
Si iam suerit messis: credamꝰ eẽ frumenta
dimimita. Quãꝗͣ. uec tunc quidem in¬
uenitur. s in horreum reꝯdẽtur. Sic enĩ
ait. Colligite pͥmum ditana ⁊ alliga¬
te fascicłos adcõburendũ ea: frum̾tum au¬
tem reꝯdite in horreum meum. Si ergo
usq ad messem crescunt. ptꝰ messem re¬
ꝯduntur : imꝓbe. impie quando minu¬
entur ẽ Concetlo incõꝑatione ⁊ iramorũ
simul ⁊ palearum frumenta c̾e̾ pautio¬
ra. tũ utraq crescunt. usq ad messem. Cũ
eium habũcdat iqͥtas: refrigescit cari¬

Expanded text:
. Hic illi dicunt: Creverat quidem utrumque per mundum, sed jam frumenta diminuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? DicenSi jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit chari
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑtinere: nõ ad solos p̾positos deqͥ¬
bus hest̾no cdie locnti sumus. nec ad solaᷤᷤ
plebes. sed potuis ad om̃s. Quare gͦ qͥnq ⁊¬
sunt anime xp̃ianoꝵ:. Sed ut dicamꝰuo
bis qͦd deo inspirante sentimus: nõ qͥles¬
ꝯq amme. sed tales aĩe que habent catho¬
licam fidem: ⁊ habere uidentur bona
oꝑa in eccła dei. Et tamen ex ipsis: sunt¬

Expanded text:
lam, non ad solos praepositos, de quibus hesterno die locuti sumus; nec ad solas plebes; sed prorsus ad omnes. Quare ergo qsunt animae Christianorum. Sed ut dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis qu
Abbreviated transcription (Latin):
Comunicatur qͥppe: quando facto cius ꝯsortium
uolutatis nł approbationis adiungit᷑. Hoc ergo
nos ammo nens apłs ait. Nolite cõmunicare
oꝑibus in fructuosis tenebrarum. & qͥa parũ
erat nõ cõsentire si sequeretur negligentia
discipline: magis autem inqͥt redarguite.
Quid ÷ nolite ꝯmunicare: Nolite ꝯsentire:¬
nolite laucdare. nolite aꝓꝓbare. Quid c̃ ma¬
gis autem redarguite ÷ Rep̾hendite. coeripi
cohercione alienorum peccatorũ. cauendũ
÷ͥ ne se extollat qui alt̾um corripit. ⁊ apłica
illa ÷ cogitanda sententia: qͣ dicit. Quaꝑꝑ¬
t̾ qui se existimat stare: nideat ne cadat.
Foris t̾ribilit̾ sonet increpatio: intus lenita¬
tis teneatur cdilectio. Si p̾ocupatus fuerit
homo maliqͦ delicto. sic̃ idem apłs ait. uoᷤ

Expanded text:
Communicatur quippe, quando facto ejus consortium Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communoperibus infructuosis tenebrarum'. Et quia parum erat non consentire, si sequeretur neglegentia disciplinae: 'magis', inquit, 'redarguite'. Quid est: 'Nolite communicare'? Nolite nolite laudare, nolite approbare. Quid est, Magis autem et redarguite? Reprehendite, corripitcoercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat qui alterum corripit; et apostolica illa cogitanda sententia est: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat . Foris terribiliter personet increpatio; intus lenitatis teneatur dilectio. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, sicut dicit idem apostolus;
Abbreviated transcription (Latin):
sco̾rũ locis aꝑtissime sonat: esse intus in eode¬
sia bonos ⁊ malos. qͦd sepe dicimus frum̃tũ
⁊ paleam. Nemo ante tempꝰ deserat aream.
Toleret paleam in tritura: to leret in arca.
Qͦdͥ enim colleret in hoereo: non habebit. ue¬
met uentilator: qui chinidet malos abomiꝰ.
Erit etiam corꝑalis seꝑatio: quam mͦ sp̾alis
p̾cedit. A malis corde semꝑ disiungiini:
ad tempus caute corꝑe copulamim. Nlec
tamen negligentes sitis in coerigendis ur̃is:
ad curam scilicet ur̃am quoqͦmͦ ꝑtinentib
monendo. docendo. hortando: terrendo.
Quibcũq modis potestis agite: ne cum in¬
uen̾itus in scpt᷑is sanctis ⁊ in exemplis scõrũ
siue qui ante. sue qui pꝰt dñi aduentum
inhac uita fuerunt. qͦd bom malos in uni¬
tate non maculant. efficiamin pigͥ ad cor¬
rigendos malos. Duob modis non te ma¬
culat malus. Sinon cõsentias: ⁊ si redar¬
guas. Hoc ÷ nõ cõmunicare nõ ꝯ sentire.

Expanded text:
sanctorum locis apertissime sonat, esse intus in Ecclesanctorum locis apertissime sonat, esse intus in Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝑdurando. ⁊ noͣ defec̾it a bonis oꝑib idẽ
ipsi iam obsequent᷑. qui ante ꝓhibebant. Tã
dni corripiunt. ⁊ ꝑtͣbant ⁊ uetant: qͣmdiu
sibi cechi posse pͣsumunt. Si aut̾ nicti sue¬
dic̾ incipiunt. Magnus homo. Sc̾s homo.
felix homo: cui deus ꝯcessit. Honorant. gra¬
tulantur. benecdicunt: laudant. Q modo illa
rerentur audiri. ⁊ impetͣre msĩcordiam do¬
mini. ipsa turba rursum dicit. uocat uos
iħs. Iam ⁊ hortatores fiunt: qui paulo ante
corripiebant ut tac̾ent. Solus autem ille ñ
iniqͥtatib suis ẽ Si autem om̃s laborant: om¬
nibis dictum ÷ uenite ad me om̃s qui labo¬
ratis. Si autem omnib dictum ẽ. quare culpã
tribuis imutatori tuo: Nem nõ cibi sit angła
tdomus euis. Pariter ab ommbus t̃otum asm¬
gulis possidetur. Regnnim dei crescente pos¬
sessorum mim̾o non minuit᷑. qͥa non diudi¬
tur. Unicuiq integrum ẽ: qͦd ꝯcoediter ha¬
oms hunis cognomimus fr̃s. qͦd aliis libror

Expanded text:
rit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuedicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa rerentur audiri et impetrare misericordiam Domini, ipsa turba rursum dicit, Vocat vos Jesus. Jam et hortatores fiunt, qui paulo ante corripiebant ut tacerent. Solus autem ille noniniquitatibus suis? Si autem omnes laborant, omnibus dictum est, Venite ad me, omnes qui laboratis . Si autem omnibus dictum est, quare culpam tuam tribuis invitatori tuo? Veni. Non tibi fit angusta domus ejus: pariter ab omnibus, totum a singulis possidetur regnum Dei; crescente possessorum numero non minuitur, quia non dividitur. Unicuique integrum est, quod concorditer haonis hujus cognovimus, fratres, quod aliis Librorum
Abbreviated transcription (Latin):
inserunt. Credimus in filium dei. nõ solum
in u̾bum ꝑ qͦd om̃ia facta sunt : s in ipsũ uer¬
bum factum carnen ut habitaret in nobis
natum de maria uirgine: ⁊ cet̾a que fides ha¬
bet. que nobis exibita sunt ut xp̃c tͣnsiret. ꝙ
a cecis uestigia tͣnscuntis audientib clama¬
retur oꝑibus uite: ꝓfessionem fidei com

Expanded text:
inserunt. Credimus in Filium Dei, non solum in Verbum per quod facta sunt omnia; sed in ipsum Verbum factum carnem, ut habitaret in nobis, natum de virgine Maria, et caetera quae fides habet, quae nobis exhibita sunt, ut Christus transiret, et ut caeci vestigia transeuntis audientes, clamarent operibus, vita professionem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nari uis e hinc imp̾gnare. Concupisce uitã
ct̾nam. ad quam uitam te inuitat ds. Ipsa
sit spes tua. Certus erit partus tuus nõ erit
oborsus. Non tẽporalit̾ ꝯplecteris qͦd paris:
s in et̾num possidebis. Ed enim ꝓmissum¬
Non dabitur mͦ: s dabitur pꝰtea. Hidece quan

Expanded text:
nari vis? Hinc impraegnare: concupisce vitam nari vis? Hinc impraegnare: concupisce vitam aeternam; ad quam vitam te invitat Deus, ipsa sit spes tua: certus erit partus tuus, non erit aborsus. Non temporaliter amplecteris quod pepereris; sed in aeternum possidebis. 5. Promissorumnon dabitur modo, sed dabitur postea. Videte jam
Abbreviated transcription (Latin):
÷ penitencti ⁊ corrigenti locus. Nũdum
lam desid̾ans. Audiamus dum uiumus. cor¬
rigamur. nõ ꝯcupiscamus res alienas. ⁊ inp̾g¬
nati tumeamus. nec uelimus ꝑ uenire ad
illas. ⁊ eas adipiscendo tamꝗͣ filios osculemur.
Quando enim ꝯcupiscit aliqͥs rem alienam:
sic̃ iam dictũ est. aĩa sua qͣsi iam ꝯcepisse ui¬
detur. Si uͦ ꝯcupiscit. ⁊ ꝑ aliqͦm calliditatẽ
aut neqͥtiam potuerit obtin̾e: quasi natum
filium oscłari aut nutrire cognoscitur. Ergo
nõ sic amemus ista t̾rena fr̾s: ut ꝑdamus ce¬
lestia. Mutandum ÷ cor: leuandũ ÷ cor. Nõ
hic habitemꝰ iam corde. Mala regio est: amor
mũdi. Sufficiat qͦd hic adhuc in carne esse
indeamur. Audiamꝰ apłm dicentem. Si re¬
surrexistiꝰ cum xp̾o que sursum sunt sapite :
que sursũ st̃ querite. ñ que suꝑ t̾ram. Non
apparet qͦd nobis ꝓmissum est. Iam enuim pa¬
ratum ẽ: sed nõ indet᷑. Cõcupiscendo inp̃g¬

Expanded text:
est poenitendi et corrigendi locus. Nondum est poenitendi et corrigendi locus. Nondum lam desiderans . Audiamus dum vivimus, corrigamur: non concupiscamus res alienas, et impraegnati tumeamus; nec velimus pervenire ad illas, et eas adipiscendo tanquam filios osculemur. Quando enim concupiscit aliquis rem alienam, sicut jam dictum est, anima sua quasi concepisse videtur: si aut nequitiam potuerit obtinere, quasi natum filium osculari ac nutrire cognoscitur. Non ergo sic amemus ista terrena, fratres, ut perdamus coelestia. Mutandum est cor, levandum est cor, non hic habitemus jam corde. Mala regio est amor mundi: sufficiat quod hic adhuc in carne esse videmur. Audiamus Apostolum dicentem: Si surrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram . Non apparet quod vobis promissum est: jam enim paratum est; sed non videtur. Concupiscendo impraeg
Abbreviated transcription (Latin):
÷ qui inuasit alienam s Si cum diabolo ar¬
dere habet qui midum nõ uestit. putaᷤ
que uobis euanglica lectio recitata suerit.ain
qua dicit. ue p̾gnantibus. i nutrientibus
nõ hoc de mulieribus legitimos uiros haben¬
tibus credite. Qd eim malifecit mulier.
que de ꝓpͥo marito ꝯcepite Quare illi indie
udicii male crit. que hoc fecit qͦd d̾s iussitͤ
Non ergo de mulieribus que iuste ꝯcipiunt ⁊¬
pariunt. hoc credendum÷: sed de illis qͦs su¬
gimus. Concepit doloren: ⁊ peꝑit unqͥta¬
tem. Om̃is enum ꝯcipit: nec ullus potestes¬
se sine ꝯccptu. Sed aliĩ ꝯcipiunt de xp̃o: a¬
lii de diabolo. Sicud enim de illis qui adi¬
abolo ꝯcipunt dicitur ꝯcepit dolorem ⁊
peꝑit iniqͥtatem. ita deillis qͥ ab sp̾u sanc¬
diligenter attendit: ⁊ supradicta ma¬
la aut suisse inse. aut forsitan adhuc ẽẽ
cognoscit: cito corrigat. Non enim nocẽt
mala p̾t̾ita: si nõ placent. Adhuc enim

Expanded text:
est qui invasit alienam? Si cum diabolo arest qui invasit alienam? Si cum diabolo ardere habet, qui nudum non vestivit; putas que vobis evangelica lectio recitata fuerit, in qua dicit, Vae praegnantibus et nutrientibus, non hoc de mulieribus legitimos viros habentibus credite. Quid enim mali fecit mulier, quae de proprio marito concepit? quare illi in die judicii male erit, quae hoc fecit quod Deus jussit? Non ergo de mulieribus quae juste concipiunt et pariunt, hoc credendum est; sed de illis, quos sugimus, Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Omnis enim homo concipit, nec ullus potest esse sine conceptu: sed alii concipiunt de Christo, alii de diabolo. Sicut enim de illis qui a diabolo concipiunt, dicitur, Concepit dolorem, et peperit iniquitatem; ita et de illis qui a Spiritu sancdiligenter attendit, ut supra dicta mala aut fuisse in se, aut forsitan adhuc esse cognoscit, cito se corrigat. Non enim nocent mala praeterita, si non placent; adhuc enim
Abbreviated transcription (Latin):
re: statim ille respondit. Et si nõ habeo pe¬
cuniam ꝓpͥam: undecũq studeo mutuare
ut tͥ amico meo subuemam. Et si ita neces¬
se ÷: uam argenticulum meũ distraho.
ne tu inuiriam paciaris. Quando benefi¬
cium perebat: ꝓfessus ÷ se penitus non
habere. At ubi clixit qͦd possessionem su¬
am uenderet: quasi amico subuenire se di¬
xit. Et cum eum ad hanc necessitatem ad¬
duxͥit: dicit illi ut uenditionem fac̾e debe
bus sicud iam supra dictum est: euangłista
prodamat. Ne p̃gnantib ⁊ nutrientibus.
Istis enm ue erit in chie indicii. ⁊ ab auditu
malo non pot̾unt lib̾ari: sed auditͦ sunt.
Discectite ame malechicti in ignem et̾num.
qui ꝑatus est diabolo ⁊ angłis eius. qͥa esuri¬
ui ⁊ nõ dectisti mͥ manducare. situii: ⁊ non
cdecdisti mͥ bib̾e. Hoc loco diligenter atten¬
cdat caritas ur̾a. Si mignem mittitur qͥ
non dedit rem ꝓpͥam. putas ubi mittenduꝰ

Expanded text:
re, statim ille respondet: Etsi non habeo pere, statim ille respondet: Etsi non habeo pecuniam propriam, undecumque studeo mutuare, ut tibi amico meo subveniam; et si ita necesse est, etiam argentum meum distraho, ne tu injuriam patiaris. Quando beneficium petebat, professus est penitus non habere: at ubi dixit quod possessionem suam venderet, quasi amico se subvenire dixit: et cum eum ad hanc necessitatem adduxerit, dicit illi ut venditionem facere debebus, sicut jam supra dictum est, Evangelista proclamat. Vae praegnantibus et nutrientibus: istis enim vae erit in die judicii, et ab auditu malo non poterunt liberari; sed audituri sunt, Discedite a diabolo et angelis ejus: quia esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere . Hoc loco diligenter attendat Charitas vestra. Si in ignem mittitur qui non dedit rem propriam; putas ubi mittendus
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ iusta aliqͥs iucinus sit pauꝑ. qui uel m
necessitate positus sit. it possit uendere.
uł pot̾ opͥmi ut cogat᷑ uendere: inicitur
ocłs. sperat se posse tollere aut uillam. aut
coloniam uicini pauꝑis. ⁊ mittit illi aliqͦs
tͥbulaciones. Uerbi gr̃a. Agit secrecius apd̾
eos qui possunt. ut illum exactores aut
afflictum affligant. aut in aliqua publi¬
ex quib ꝯtͣctis debitis multis. necesse habe¬
at infelix uend̾e. casellam. unde aut ipse
aut fili sui sustentabant᷑. Necessitate gͦ
ꝯpulsus uenit ad illum ꝑ cuiꝰ neqͥtiam p̾mi¬
tur ⁊ afflgitur. ⁊ nesciens qͦd ipsiꝰ im mis¬
sione hoc patit᷑: dicit ad eum. Ua mͥ dn̾e
rogo te paucos solidos. Pacior necessitatẽ:
urgeor a creclitore. & ille. Non habeo mͦ
in manib. Ideo se. dicit in manib nõ ha¬
bere: ut ille opp̾ssus calũpnia. necesse ha¬
beat uend̾e. Deniq cum ei dix̾it qͦd pro
nimia afflictione sua ꝯpellatur distrahe¬

Expanded text:
Si vero juxta aliquis vicinus sit pauper, qui vel in Si vero juxta aliquis vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere; vel potest opprimi, ut cogatur vendere; injicitur oculus, sperat se posse tollere aut villam aut coloniam vicini pauperis, et immittit illi aliquas tribulationes. Verbi gratia agit secretius apud eos qui possunt, ut illum exactores aut afflictum affligant, aut in aliqua publiex quibus contractis debitis multis necesse habeat infelix vendere casellam, unde aut ipse, aut filii sui sustentabantur. Necessitate ergo compulsus venit ad illum, per cujus nequitiam premitur et affligitur: et nesciens quod ipsius immissione hoc patitur, dicit ad eum: Da mihi, domine, rogo te, paucos solidos; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in manibus. Ideo se dicit in manibus non habere, ut ille oppressus calumnia, necesse habeat vendere. Denique cum ei dixerit, quod pro nimia afflictione sua compellatur distrahe
Abbreviated transcription (Latin):
renus : ne in parati deficiamꝰ. De ipsis enĩ
tribulacionib cum euangłm leg̾etur au¬
distis. ue p̾gnantib ⁊ nutͥentib. Pregnã¬
tes sunt: qui in spe intumescunt. Nutrien¬
tes autẽ sile̾ lactantes: qui iam adeptisunt
qͦd ꝯcupierant. Et enim mulier p̾gnans.
inspe tumet filii. nũdũ uicdet filium. Q
aut̾ iam lactat: amplectit᷑ qͦd sꝑabat. Sp̾g¬
nans ẽ: qui res alienas cõcupiscit. Nutrienᷤ
÷: qui iam rapuit qͦd ꝯcupierat. Et ut ħ
etiam aꝑcius simplices intellig̾e possinit:
aliqͣm similutuhinẽ ꝓponamus. Concu¬
picit aliqͥs uillam alienam: ⁊ dicit. Bona
mista uilla: uicini mei. Osimea e̾et. o si ad¬
ning̾em illam: ⁊ facerem de isto fundo
n de illo unitatem. Amat. ⁊ auaricia uni¬
tatem. Qd amat bonim÷. S ubi aman¬
dur sit: nescit. Forte diues ÷ uicinus ille
qui habet uillam bonam uillam: ⁊ sus¬
picatur qd̾ illam nõ possit tollere qr po
sꝑat. Non ꝯcupiscit: non ÷ p̃gnans animo.

Expanded text:
psis enim tribulationibus cum Evangelium legeretur, audistis, Vae praegnantibus et nutrientibus. Praegnantes sunt, qui in spe intumescunt: nutrientes autem, id est lactantes, qui jam adepti sunt quod concupierant. Etenim mulier praegnans in spe tumet filii, nondum videt filium: quae autem jam lactat, amplectitur quod sperabat. Praegnans est, qui res alienas concupiscit; nutriens est, qui jam rapuit quod concupierat. Et ut hoc apertius etiam simplices intelligere possint, aliquam similitudinem proponamus. Concupiscit aliquis villam alienam, et dicit: Bona est ista villa vicini mei: o si mea esset! o si adjungerem illam, et facerem de isto fundo et de illo unitatem! Amat et avaritia unitatem: quod amat bonum est; sed ubi amandum sit, nescit. Forte dives est vicinus ille qui habet villam bonam, et suspicatur quod illam non possit tollere; quia sperans non concipit, non est praegnans animo.