comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuet ut̃ locuples. sine gnatis ampbus ultro
Q i meliorẽ audax uocet inuis illiꝰ esto
Defensor: fama cuiẽ causaq priorẽ.
Sꝑne: domi finatꝰ erit fecunda ue comunx:
Q uinte puta. aut publi. gaudẽt p̃nomine molleᷤ
Auricule. tͥ me urtus tua fecit amicum.
Ius anceps noui causas defendere possum.
Eripiet quiuis oculos citiꝰ mͥ qͣm te.
Contẽptũ quassa nuce pauperet: hec mea cura ẽ
Ne qͥd tu ꝑdas neu tusis iocus: iredomũ atq
Pelliculã curare uibe. si cognitor ipse
Persta atq obdira seurubra camcula findet.
Infantes statuas. sen pingui tentꝰ omaso
Furius hib̾nas cana mue conspuet alpes:
Nonne uides aliquis cubito stantẽ ꝓpetangens
Inquiet. ut patiens ut amicis aptꝰ ut acer:
Plures adnabũt tinni. & cetaria crescent:
Si cui p̾terea ualidus male filiꝰ mre
Preclara sublatꝰ alet᷑. ne manifestũ
Celibis officiũ nudet te. lemit̾ inspem

Expanded text:
vivet uter locuples sine gnatis, inprobus, ultro vivet uter locuples sine gnatis, inprobus, ultro qui meliorem audax vocet in ius, illius esto defensor; fama civem causaque priorem sperne, domi si gnatus erit fecundave coniux. “Quinte” puta aut “Publi” — gaudent praenomine molles auriculae — “tibi me virtus tua fecit amicum. ius anceps novi, causas defendere possum; eripiet quivis oculos citius mihi quam te contemptum cassa nuce pauperet; haec mea cura est, nequid tu perdas neu sis iocus.” ire domum atque pelliculam curare iube; fi cognitor ipse, persta atque obdura: seu rubra canicula findet infantis statuas, seu pingui tentus omaso Furius hibernas cana nive conspuet Alpes. “nonne vides” aliquis cubito stantem prope tangens inquiet, “ut patiens, ut amicis aptus, ut acer?” plures adnabunt thynni et cetaria crescent. sicui praeterea validus male filius in re praeclara sublatus aletur, ne manifestum caelibis obsequium nudet te, leniter in spem
Abbreviated transcription (Latin):
Non satis ẽ itacã reuehi. patrioq penates.
Aspicere. õmͣilli quicqm m̃tite uides ut
Nulus in ops redeã. redeã ce uate. neq illic
Aut apotera procis intacta ẽ aut pecꝰ at qͥ
Etgenus ꝙ uirtus nisi cũ re uilior alga ẽ:
Quiando pauꝑiem missis ambagib hortes.
Accipe qua racione queas ditescere: titrdus
Siue aliud priuũ dabit᷑ tͥ. deuolet illue.
Resuͥ magna nitet dño sĩne: dulcia poma
Et quoscũq feret cults tͥ fundus honores.
Ante larẽ gustet uenerabilior lare diues.
Qui qmius ꝑuirus erit. sine gente. cruentꝰ
Sangume frat̾no. fugitutis. ne tam̃ illi
Tucomes extior si posttilet ire recuses:¬
Ułsne tegam spurco: dame latꝰ: haut itatioia.
Et quond̾a maiora tuli: in ꝓtimis unde.
Onutias aerisq ruã dic augur a ceruos:
Dixi equidẽ dico captes astutus ubiꝙ
Testam̃ta senũneu si uafer unꝰ & alter.
Insidiatorẽ preroso fugerit hamo.
A ut sp̃e deponas aut artẽ illusus omittas:
Magna minor ue foro sires c̃tabitur olim.

Expanded text:
triosque penatis adspicere?’ ‘o nulli quicquam mentite, vides ut nudus inopsque domum redeam te vate, neque illic aut apotheca procis intacta est aut pecus: atqui et genus et virtus, nisi cum re, vilior alga est.’ quando pauperiem missis ambagibus horres, accipe qua ratione queas ditescere. turdus sive aliud privum dabitur tibi, devolet illuc, res ubi magna nitet domino sene; dulcia poma et quoscumque feret cultus tibi fundus honores ante Larem gustet venerabilior Lare dives. qui quamvis periurus erit, sine gente, cruentus sanguine fraterno, fugitivus, ne tamen illi tu comes exterior, si postulet, ire recusesutne tegam spurco Damae latus? haud ita Troiae et quondam maiora tuli. tu protinus, unde divitias aerisque ruam, dic, augur, acervos.’ ‘dixi equidem et dico: captes astutus ubique testamenta senum neu, si vafer unus et alter insidiatorem praeroso fugerit hamo, aut spem deponas aut artem inlusus omittas. magna minorve foro si res certabitur olim,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tum ꝓfeci. mecũ facientia iura
Si tam̃ attemptas: quereris suꝑ hoc etiam quod
Expectata tͥ non mittam carmina mendax:
Luculli miles. collecta uiatica multis
Aerumnis lassus dum noctu stertit ad assem
Perdiderat. post hoc uehemens lupꝰ ⁊ sͥ ⁊ hosti
Iratus pariter. ieuinis dentib acer
Presidium regale loco deiecit ut aiunt
Summe munito. ⁊ multarũ diuite rerum:
Clarus ob id factum donis ornat᷑ honestis

Expanded text:
quid tum profeci, mecum facientia iura quid tum profeci, mecum facientia iura si tamen attemptas? quereris super hoc etiam, quod exspectata tibi non mittam carmina mendax. Luculli miles collecta viatica multis aerumnis, lassus dum noctu stertit, ad assem perdiderat: post hoc vehemens lupus, et sibi et hosti iratus pariter, ieiunis dentibus acer, praesidium regale loco deiecit, ut aiunt, summe munito et multarum divite rerum, clarus ob id factum donis ornatur honestis
Abbreviated transcription (Latin):
lore bono claroq fidelis amice neroni.
Siquis forte uelit puerum tͥ uendere. natũ
ibure uel gabiis. ⁊ tecum sic agat: hic et
andidus. ⁊ talos auertice pulcher ad imos
Fiet eritq tuus: nummorũ milib octo.
Uerna ministeriis. ad nutus aptus heriles.
Litterulis grȩcis imbutꝰ. ydoneus arti
Cuilibet. argilla quid uis imitabit᷑ uda.
Quin etiã canit indoctũ s dulce bibenti:
Multa fidem ꝓmissa leuant. ubi plenius ȩquo
L audat uenales qui uult extrudere merces:
Resurget me nulla meo sum pauꝑ in aere.
Nemo hoc mangonum faceret tͥ. ñ temere a me
Qui us ferret idem. semel hic cessauit. ⁊ ut fit:
In scalis latuit. metuens pendentis habenȩ
Des nummos. excepta nichil te si fuga lȩdat.
Prudens emisti uitiosum. est dicta tͥ lex.
Insequeris tam̃ hunc ⁊ lite moraris iniqua:
Dixi me pigrum ꝓficiscenti tibydixi
Talib officiis ꝑpe mancum nemea seuuis
Iurgares ad te quod epła nulla rediret:

Expanded text:
Flore, bono claraque fidelis amice Neroni, Flore, bono claraque fidelis amice Neroni, si quis forte velit puerum tibi vendere natum Tibure vel Gabiis, et tecum sic agat: “hic et candidus et talos a vertice pulcher ad imos fiet eritque tuus nummorum milibus octo, verna ministeriis ad nutus aptus erilis, litterulis Graecis imbutus, idoneus arti cuilibet; argilla quidvis imitaberis uda; quin etiam canet indoctum sed dulce bibenti. multa fidem promissa levant, ubi plenius aequo laudat venalis qui volt extrudere merces, res urget me nulla; meo sum pauper in aere. nemo hoc mangonum faceret tibi; non temere a me quivis ferret idem. semel hic cessavit et, ut fit, in scalis latuit metuens pendentis habenae: des nummos, excepta nihil te si fuga laedit :prudens emisti vitiosum; dicta tibi est lex : insequens tamen hunc et lite moraris iniqua? dixi me pigrum proficiscenti tibi, dixi talibus officiis prope mancum, ne mea saevus iurgares ad te quod epistula nulla rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
Claroꝵ apparent: nec sermones ego mallem
Repentis ꝑhumum: quã res componere gestas
Terrarũq situs ⁊ flumina dicere.⁊ arces
Montib impositas. ⁊ barbara regna. tiusq
Auspiciis totum confecta duella ꝑ orbem.
Claustraq custodem pacis cohibentia ianum.
Et formidatam phartis te principe romam:
Si quantũ cuperẽ possem quoq s neq paruũ
Carmen maiestas recipit tua. nec meus audet
Rem temptare pudor. quã ures ferre recusent:
Sedulitas autẽ stulte quẽ diligit. urget
Precipue cum se numeris cõmendat ⁊ arte:
Discit enim citius meminitq libentius illud
Quod quis deridet quam qͦd ꝓbat ⁊ ueneratur:
N il moror officium quod me gͣuãt. ac neq ficto
In peius uultu ꝓponi cereus usquam
Nec praue factis decorari uersib opto:
Ne rubeam pingui donatus munere. ⁊ una
Cum scriptore meo. capsa porrectus oꝑta
Deferar in uicum uendentem thusnodores
Et piper. ⁊ quicquid cartis amicitur in eptis:

Expanded text:
clarorum apparent, nec sermones ego mallem clarorum apparent, nec sermones ego mallem repentis per humum quam res componere gestas, terrarumque situs et flumina dicere, et arces montibus impositas et barbara regna, tuisque auspiciis totum confecta duclla per orbem, claustraque custodem pacis cohibentia Ianum, et formidatam Parthis te principe Romam, si quantum cuperem possem quoque; sed neque parvum carmen maiestas recipit tua, nec meus audet rem temptare pudor quam vires ferre recusent. sedulitas autem stulte quem diligit urget, praecipue cum se numeris commendat et arte; discit enim citius meminitque libentius illud quod quis deridet, quam quod probat et veneratur. nil moror officium quod me gravat, ac neque ficto in peius voltu proponi cereus usquam nec prave factis decorari versibus opto, ne rubeam pingui donatus munere, et una cum scriptore meo, capsa porrectus operta, deferar in vicum vendentem tus et odores et piper et quidquid chartis amicitur ineptis.
Abbreviated transcription (Latin):
Accersas. ⁊ egere uetes ⁊ scribere cogas:
S tam̃ ẽ operȩ precium cognoscere. quales
A edi tuos habeat: belli spectata domiq
Uirtus indigno non cõmittenda poetȩ:
Gratus alexandro regi magno fuit ille
Choerilus. incultis qui uersib ⁊ male natis
Retulit acceptos regale numisma philippos:
S ueluti tractata notam labemq remittunt
Atramenta: fere scriptores carmine fedo
Splendida facta linunt: idem rex ille poema
Qui tam ridiculum tam care ꝓdigus emit
Edicto uetuit nequis se p̃ter apellem.
P ingeret. aut alius li syppo duceret era
Fortis alexandri uultum simulantia qͦd si
Iudicium subtile uidendis artib illud
Ad libros ⁊ ad hȩc musarum dona uocares:
Boetum in crasso iurares aere natum:
At neq dedecorant tua de se uidicia. atq
Munera q̃ multa dantis cum laude tulerunt
Dilecti tͥ uirgilius uarusq poetȩ:
Nec magis expressi uultus ꝑ aenea signa:
Quam ꝑuatis opus mores animiq uirorum

Expanded text:
arcessas et egere vetes et scribere cogas. arcessas et egere vetes et scribere cogas. sed tamen est operae pretium cognoscere, qualis aedituos habeat belli spectata domique Virtus, indigno non committenda poetae. gratus Alexandro regi magno fuit ille Choerilus, incultis qui versibus et male natis rettulit acceptos, regale nomisma, Philippos; sed veluti tractata notam labemque remittunt atramenta, fere scriptores carmine foedo splendida facta linunt, idem rex ille, poema qui tam ridiculum tam care prodigus emit, edicto vetuit, ne quis se praeter Apellen pingeret, aut alius Lysippo duceret aera fortis Alexandri voltum simulantia. quod si iudicium subtile videndis artibus illud ad libros et ad haec Musarum dona vocares, Boeotum in crasso iurares aere natum. At neque dedecorant tua de se iudicia atque munera, quae multa dantis cum laude tulerunt dilecti tibi Vergilius Variusque poetae, nec magis expressi voltus per aenea signa, quam per vatis opus mores animique virorum
Abbreviated transcription (Latin):
Lana tarentino uiolas imitata ueneno:
Acne forte putes me quȩ facere ipse recusem
Cum recte tractent alii laudare malignȩ.
Ille ꝑ extentum funẽ mͥ posse uidetur
Ire poeta: meũ qui pectus in aniter angit.
Irritat. mulcet. falsis terrorib implet
Ut magus imͦ me thebis mͦ ponit athenis:
Uerum age. ⁊ his qui se lectori credere malunt
Quam spectatoris fastidia ferre suꝑbi
Curam redde breuem: si munus a polline dignõ
U is complere libris. ⁊ uatib addere calcar.
Yt studio maiore petant elicona uirentem:
Multa quidem nobis facimus mala sepe poete:
Yt uineta egomet cedam mea: cum t librum
S ollicito damus. aut fesso. cum ledim᷑ unum
Siquis amicoꝵ ẽ ausus reprehendere uersũ :
Cum loca iam recitata reuoluimꝰ in reuocati:
Cum lamentamur non apparere labores
Nros. ⁊ tenui deducta poemata filo:
Cum speramꝰ eorem uenturã: ut suul atq
Carmina rescieris nos fingere cõmodꝰ ultro

Expanded text:
lana Tarentino violas imitata veneno. lana Tarentino violas imitata veneno. ac ne forte putes me, quae facere ipse recusem, cum recte tractent alii, laudare maligne, ille per extentum funem mihi posse videtur ire poeta, meum qui pectus inaniter angit, irritat, mulcet, falsis terroribus implet, ut magus, et modo me Thebis, modo ponit Athenis. Verum age et his, qui se lectori credere malunt quam spectatoris fastidia ferre superbi, curam redde brevem, si munus Apolline dignum vis complere libris et vatibus addere calcar, ut studio maiore petant Helicona virentem. Multa quidem nobis facimus mala saepe poetae ut vineta egomet caedam mea, cum tibi librum sollicito damus aut fesso; cum laedimur, unum si quis amicorum est ausus reprehendere versum; cum loca iam recitata revolvimus irrevocati; cum lamentamur non apparere labores nostros et tenui deducta poemata filo; cum speramus eo rem venturam ut, simul atque carmina rescieris nos fingere, commodus ultro
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ursum aut pugiles. his nam plebecula gaud&:
Uerum equitis quoq iã migrauit ab aure uoluptas
Omĩs ad incertos oculos. ⁊ gaudia uana:
Quatuor aut plures aulea p̾munt᷑ in horas
Dũ fugiunt eqͥtũ turmȩ peditũq cateruȩ:
Mox trahitur manib regum fortuna retortis
Esseda festinant pilenta petorrita naues
Captiuum portat᷑ ebur. captiua corinthus:
Si foret interris rideret democritus. seu
Diuersum confusa genus parithera camelo.
Siue elephas alb uulgi conuerteret ora.
Spectaret populum ludis attentius ipsis.
Ut sibi p̾bentem mimo spectacula plura:
Scriptores autẽ narrare putaret a sello
Fabellam surdo. namꝗͥ ꝑuincere uoces
Eualuere sonum. refert̃ quẽ nr̃a theatra:
Garganum mugire putes nemꝰ aut mare tuscũ.
Tanto cum strepitu ludi spectant᷑ ⁊ artes:
Diuitiȩq peregrinȩ. quib oblitus actor
Cum stetit in scena ꝯcurrit dextera leuȩ
Dixit adhuic aliquid: nil sane. qͥd placet gͦ :

Expanded text:
aut ursum aut pugiles: his nam plebecula gaudet. aut ursum aut pugiles: his nam plebecula gaudet. verum equitis quoque iam migravit ab aure voluptas omnis ad incertos oculos et gaudia vana. quattuor aut pluris aulaea premuntur in horas, dum fugiunt equitum turmae peditumque catervae; mox trahitur manibus regum fortuna retortis, esseda festinant, pilenta, petorrita, naves, captivum portatur ebur, captiva Corinthus. si foret in terris, rideret Democritus, seu diversum confusa genus panthera camelo sive elephans albus volgi converteret ora; spectaret populum ludis attentius ipsis ut sibi praebentem nimio spectacula plura: scriptores autem narrare putaret asello fabellam surdo. nam quae pervincere voces evaluere sonum, referunt quem nostra theatra? Garganum mugire putes nemus aut mare Tuscum; tanto cum strepitu ludi spectantur et artes divitiaeque peregrinae, quibus oblitus actor cum stetit in scaena, concurrit dextera laevae. dixit adhuc aliquid? nil sane. quid placet ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
Et placuit sibi natura sublimis ⁊ acer:
Nam spirat tragicum satis ⁊ feliciter audet
S turpem putat in scitiȩ metuitq lituram:
Creditur ex medio quia res successit. habere
Sudoris minimum. s habet comedia tantum
Pius honeris quanto uenie minus aspice plautꝰ
Quo pacto partes tuetur amantis ephȩbi
Ut patris attenti. lenonis ut in sidiosi.
Quantus sit dorsennus edacib in parasitis
Quam ñ astricto ꝑcurrat pulpita socco
Gestit enim nummũ in loculos dimitterez: pꝰ hoc
Securus cadat an recto stet fabula thalo:
Quem tulit ad scȩnam uentoso gła curru
Ex animat lentus spectator. sedulus inflat
Sic leue sic paruũ est animum qͦd laudis auarũ
Subruit aut reficit: ualeat res ludicra: si me
Palma negata macrũ. donata reducit opimũ:
Sepe etiã audacẽ fugat hoc t̾retq poetam.
Quod numero plures uirtute ⁊ honore minores.
Indocti stolidiq ⁊ depugnare parati.
Si discordet equesmedia inter carmina poscuis

Expanded text:
et placuit sibi, natura sublimis et acer: et placuit sibi, natura sublimis et acer: nam spirat tragicum satis et feliciter audet, sed turpem putat inscite metuitque lituram. Creditur, ex medio quia res accersit, habere sudoris minimum, sed habet Comoedia tanto plus oneris, quanto veniae minus, adspice, Plautus quo pacto partis tutetur amantis ephebi, ut patris attenti, lenonis ut insidiosi, quantus sit Dossennus edacibus in parasitis, quam non adstricto percurrat pulpita socco. gestit enim nummum in loculos demittere, post hoc securus cadat an recto stet fabula talo. Quem tulit ad scaenam ventoso Gloria curru, exanimat lentus spectator, sedulus inflat: sic leve, sic parvum est, animum quod laudis avarum subruit aut reficit. valeat res ludicra, si me palma negata macrum, donata reducit opimum. Saepe etiam audacem fugat hoc terretque poetam, quod numero plures, virtute et honore minores, indocti stolidique et depugnare parati, si discordet eques, media inter carmina poscunt
Abbreviated transcription (Latin):
Florib ⁊ uino genium memorem breuis ȩui:
Fescennina ꝑhunc inuenta licentia morem.
Uersib alternis obprobria rustica fudit:
Libertasq recurrentes accepta per annos
Lusit amabiliter: donec iam sȩuus apertam
In rabiem cepit uerti iocus. ⁊ ꝑ honestas
Ire domos in pune minax: doluere cruento
Dente lacessiti. fuit intactis quoq cura
Conditione suꝑ communi: quin etiam lex
Penaq lata malo quȩ nollet carmine quemquã
Describi uertere modum formidine fustis
Ad benedicendum. delectandumq redacti:
Grecia capta ferum uictorem cepit. ⁊ artes
Intulit a gresti latio. sic horridus ille
Defluxit numerus saturnius.⁊ graue uirus
Munditiȩ pepulere. s in longum tamen ȩuum
Manserunt. hodieq manent uestigia ruris:
Serus enim grȩcis amouit acumina chartis.
Et post punica bella quietus querere cȩpit
Quid sophodes. ⁊ thespis ⁊ esculus aitile ferrent:
Temptauit quoq rem si digne uertere posset.

Expanded text:
floribus et vino Genium memorem brevis aevi, floribus et vino Genium memorem brevis aevi, Fescennina per hunc inventa licentia morem versibus alternis opprobria rustica fudit, libertasque recurrentis accepta per annos lusit amabiliter, donec iam saevus apertam in rabiem coepit verti iocus et per honestas ire domos impune minax, doluere cruento dente lacessiti; fuit intactis quoque cura condicione super communi; quin etiam lex poenaque lata, malo quae nollet carmine quemquam describi: vertere modum, formidine fustis ad bene dicendum delectandumque redacti. Graecia capta ferum victorem cepit et artis intulit agresti Latio, sic horridus ille defluxit numerus Saturnius, et grave virus munditiae pepulere ; sed in longum tamen aevum manserunt hodieque manent vestigia ruris. serus enim Graecis admovit acumina chartis et post Punica bella quietus quaerere coepit, quid Sophocles et Thespis et Aeschylus utile ferrent. temptavit quoque rem, si digne vertere posset,
Abbreviated transcription (Latin):
Militiȩ quamquã piger ⁊ malus: utilis urbi:
Si das hoc paruis quoq reb magna uiuari.
Ostenerũ pueri balbumq poeta figurat.
Torquet aboscenis iam nunc sermonib aurem.
Mox etiã pectus p̃ceptis format amicis.
Asperitatis ⁊ inuidiȩ corrector ⁊ irȩ:
Recte facta refert. orientia tempora notis
Instruit exemplis. in opem solatur ⁊ ȩgrum:
Castis cum pueris ignara puella mariti
Disceret unde precem. uatẽ ni musa dedisset:
Poscit opem chorus. ⁊ p̾̃sentia numina sentit.
Celestis implorat aquas. docta p̃ce blandus.
Auertit morbos. metuenda pericula pellit:
Impetrat i pacẽ. ⁊ locupletẽ frugib annum
Carmine disuperi placantur: carmine manes:
Agricolȩ prisci fortes paruoq beati.
Condita post frumenta. leuantes tp̃r festo
Corpus ⁊ ipsum animum spe finis dura ferentẽ
Cum sociis operũ pueris. ⁊ coniuige fida.
Tellurem porco. siluanũ lacte piabant.

Expanded text:
militiae quamquam piger et malus, utilis urbi, militiae quamquam piger et malus, utilis urbi, si das hoc, parvis quoque rebus magna iuvari. os tenerum pueri balbumque poeta figurat, torquet ab obscenis iam nunc sermonibus aurem, mox etiam pectus praeceptis format amicis, asperitatis et invidiae corrector et irae, recte facta refert, orientia tempora notis instruit exemplis, inopem solatur et aegrum, castis cum pueris ignara puella mariti disceret unde preces, vatem ni Musa dedisset? poscit opem chorus et praesentia numina sentit, caelestis implorat aquas docta prece blandus, avertit morbos, metuenda pericula pellit, impetrat et pacem et locupletem frugibus annum, carmine di superi placantur, carmine Manes. Agricolae prisci, fortes parvoque beati, condita post frumenta levantes tempore festo corpus et ipsum animum spe finis dura ferentem, cum sociis operum et pueris et coniuge fida. Tellurem porco, Silvanum lacte piabant,
Abbreviated transcription (Latin):
Romȩ dulce dui fuit. ⁊ sollempne. reclusa
Mane domo uigilare. clyenti promere iura.
Cautos nominib rectis expendere nummos.
Maiores audire. minori dicere: ꝑ quȩ
Crescere resposset. minui dampnosa libido:
Mutauit mentẽ ppłs leuis ⁊ calet uno
Scribendi studio. pueri patresq seueri
Fronde comas uincti cȩnant.⁊ carmina dictant:
Ipse ego qui nullos me affirmo scribere uersꝰ
Inuenior parthis mendacior. ⁊ prius horto
Sole uigil: calamũ ⁊ kartas ⁊ scrinia posco:
Hauem agere ignarus nauis timet abrotonũ ȩgro
Non audet nͥ qui didicit dare. qͦd medicoꝵ est
Promittunt medici. ⁊ tractant fabrilia fabri:
Scribimus indocti doctiq poemata passim:
Hic error tam̃ ⁊ leuis hȩc insania quantas
Uirtutes habeat: sic collige. uatis auarus
Non temere est animus uersꝰ amat. hoc studet unũ:
Detrimenta fugas seruorum incendia ridet.
Non fraudem sotio pueroue incogitat ullam
Pupillo uiuit siliquis ⁊ pane scđo.

Expanded text:
Romae dulce diu fuit et sollemne reclusa Romae dulce diu fuit et sollemne reclusa mane domo vigilare, clienti promere iura, cautos nominibus rectis expendere nummos, maiores audire, minori dicere, per quae crescere res posset, minui damnosa libido. mutavit mentem populus levis et calet uno scribendi studio; pueri patresque severi fronde comas vincti cenant et carmina dictant. ipse ego, qui nullos me adfirmo scribere versus, invenior Parthis mendacior, et prius orto sole vigil calamum et chartas et scrinia posco, navem agere ignarus navis timet; habrotonum aegro non audet nisi qui didicit dare; quod medicorum est promittunt medici ; tractant fabrilia fabri: scribimus indocti doctique poemata passim. Hic error tamen et levis haec insania quantas virtutes habeat, sic collige, vatis avarus non temere est animus; versus amat, hocstudet unum; detrimenta, fugas servorum, incendia ridet; non fraudem socio puerove incogitat ullam pupillo; vivit siliquis et pane secundo;
Abbreviated transcription (Latin):
Uel quia nil rectum nisi qͦd placuit sibi dicunt.
Uel quia turpe putant parere minorib ⁊ quȩ
In berbes didicere. senes ꝑdenda fateri:
Lam saliare numȩ carmen qui laudat. ⁊ illud
Q uod mecũ ignorat solus uult scire uideri:
Ingeniis ñ ille fauet. plauditq sepultis:
Nrã s inpugnat. nos nr̃aq liuidus odit:
Quod si tam grecis nouitas in uisa fuisset
Quã nob̃. quid ñc esset uetꝰ. aut quid haberet
Quod legeret tereretq uiritim publicus usus:
Ut pͥmum positis nugari grecia bellis
Cepit. ⁊ in uitium fortuna labier ȩqua.
Nunc athletarum studiis. nc̃ arsit equorum
Marmoris aut eboris fabros aut eris amauit:
Suspendit picta uultũ mentẽq tabella.
Nunc tͥcinib nc̃ est gauisa tragedis:
Subnutrice puella uelut si luderet in fans
Quod cupide petiit: maturȩ plena reliquit:
Q uid placet aut odio ẽ. quod ñ mutabile credas:
Hoc paces habuere bonȩ uentiq secundi:

Expanded text:
vel quia nil rectum, nisi quod placuit sibi, ducunt, vel quia nil rectum, nisi quod placuit sibi, ducunt, vel quia turpe putant parere minoribus, et quae imberbes didicere senes perdenda fateri. iam Saliare Numae carmen qui laudat et illud, quod mecum ignorat, solus volt scire videri, ingeniis non ille favet plauditque sepultis, nostra sed impugnat, nos nostraque lividus odit. Quod si tam Graecis novitas invisa fuisset quam nobis, quid nunc esset vetus? aut quid haberet quod legeret tereretque viritim publicus usus? Ut primum positis nugari Graecia bellis coepit et in vitium fortuna labier aequa, nunc athletarum studiis, nunc arsit equorum, marmoris aut eboris fabros aut aeris amavit, suspendit picta voltum mentemque tabella, nunc tibicinibus, nunc est gavisa tragoedis; sub nutrice puella velut si luderet infans, quod cupide petiit, mature plena reliquit. quid placet aut odio est, quod non mutabile credas? hoc paces habuere bonae ventique secundi.
Abbreviated transcription (Latin):
Interdum uulgus rectum uidet ẽ ubi peccat:
Si uetereᷤᷤ ita miratur laudatq poetas
Ut nichil anteferat nichil illis comparet. errat:
Si quȩdam nimis antique. si pleraq durȩ.
Dicere credit eos. ignaue multa fatetur:
Et sapit. et mecũ facit. ⁊ ioue iudicat ȩquo:
Non equidem in sector delenda ue carmina liui
Esse reor memini quȩ plagosum mͥ paruo
Orbilium dictare. s emendata uideri.
Pulchraq ⁊ exactis minimum distantia miror:
Interqͥ uerbum emicuit si forte decorũ et
Si uersus paulo concinnior unus ⁊ alter:
Iniuste totum ducit. uenditq poema:
In dignor quicꝗͣ reprehendi. ñ quia crassȩ
Compositum illepide ue putet᷑: s quia nuper:
Nec ueniam antiquis s honorem ⁊ p̃mia posci:
Recte nec ne crocum floresq ꝑ ambulat atte
Fabula si dubitem: clamant perisse pudorem
Cuncti pene patres ea cũ reprehendere coner
Quȩ grauis hȩ sopuis quȩ doctus roscius egit:

Expanded text:
Interdum volgus rectum videt, est ubi peccat, Interdum volgus rectum videt, est ubi peccat, si veteres ita miratur laudatque poetas, ut nihil anteferat, nihil illis comparet, errat. si quaedam nimis antique, si pleraque dure dicere credit eos, ignave multa fatetur, et sapit et mecum facit et Iove iudicat aequo, non equidem insector delendave carmina Livi esse reor, memini quae plagosum mihi parvo Orbilium dictare; sed emendata videri pulchraque et exactis minimum distantia miror, inter quae verbum emicuit si forte decorum, et si versus paulo concinnior unus et alter, iniuste totum ducit venditque poema. Indignor quicquam reprehendi, non quia crasse compositum illepideve putetur, sed quia nuper, nec veniam antiquis, sed honorem et praemia posci, recte necne crocum floresque perambulet Attae fabula si dubitem, clament periisse pudorem cuncti paene patres, ea cum reprehendere coner, quae gravis Aesopus, quae doctus Roscius egit;
Abbreviated transcription (Latin):
Iste quidẽ ueteres inter ponetur honeste
Qui uel mensȩ breui uel toto iunior anno:
Utor ꝑmisso caudȩq pilos ut equinȩ
Paulatim uello. ⁊ demo unũ. demo etiã unum.
Dum cadat elusus ratione ruentis acerui
Qui redit in fastor. ⁊ uirtutẽ estimat annis.
Miraturq nichil nisi quod libitina sacrauit:
Ennius ⁊ sapiens ⁊ fortis ⁊ alter homerus
Ut cretici dicunt. leuiter curare uidetur
Quo ꝓmissa cadant. ⁊ somnia pẏthagorea:
Neuius in manib ñ est.⁊ mentib heret
Pȩne recens. a deo scm̃ ẽ uetus omne poema
Ambigitur quotiens uter utro sit pͥor aufert
Pacuuius docti famam seniẜactius altii:
Dicitur a fragani toga conuenisse menandro.
P lautus ad exemplar siculi ꝓperare epicharmi.
Uincere cȩcilius grauitate. terentius arte :
Hos ediscit. et hos arto stipata theatro
Spectat roma potens. habet hos numeratq poetas
Ad nr̃m tempꝰ liuii scriptoris ab ȩuo

Expanded text:
“iste quidem veteres inter ponetur honeste, “iste quidem veteres inter ponetur honeste, qui vel mense brevi vel toto est iunior anno.” utor permisso, caudaeque pilos ut equinae paulatim vello et demo unum, demo etiam unum, dum cadat elusus ratione ruentis acervi, qui redit in fastos et virtutem aestimat annis miraturque nihil nisi quod Libitina sacravit. Ennius et sapiens et fortis et alter Homerus, ut critici dicunt, leviter curare videtur, quo promissa cadant et somnia Pythagorea. Naevius in manibus non est et mentibus haeret paene recens? adeo sanctum est vetus omne poema, ambigitur quotiens, uter utro sit prior, aufert Pacuvius docti famam senis, Accius alti, dicitur Afrani toga convenisse Menandro, Plautus ad exemplar Siculi properare Epicharmi, vincere Caecilius gravitate, Terentius arte. hos ediscit et hos arto stipata theatro spectat Roma potens; habet hos numeratque poetas ad nostrum tempus Livi scriptoris ab aevo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic fautor ueterum ut tabulas peccare uetantis
Quasbis quinq uiri sanxert̃. ⁊ federa regum
U el gabiis uel cũ rigidis equata sabinis.
Pontificum libros. annosa uolumina uatum:
Dictitet albano musas in monte locutas:
Si quia gręcoꝵ sunt antiquissima quȩq
Scripta uel optima: romani pensant᷑ eadem
Scriptores trutina: non ẽ qͦd multa loquamꝰ:
Nil uitra ẽ oleam. nil extra est innuce duri:
U enimus ad sũmũ fortune. pinguimꝰ atq
Psallimus. ⁊ luctamur achuus doctiꝰ unctis :
Si meliora dies ut uina poemata reddit:
Scire uelim chartis p̃cium quotꝰ arroget annils
S criptor abhinc annoscentum qui decidit inter
Perfectos ueteres ne referri debet. an inter
Uiles atq nouos: excludat iurgia finis:
Est uetꝰ atq ꝓb centũ qui ꝑficit annos:
Quid qui deperiit minor uno mense uel anno
Inter quos referendus erit.: ueteres ne poetas
An quos ⁊ presens ⁊ postera respuit ȩtasͤ

Expanded text:
sic fautor veterum, ut tabulas peccare vetantis, sic fautor veterum, ut tabulas peccare vetantis, quas bis quinque viri sanxerunt, foedera regum vel Gabiis vel cum rigidis aequata Sabinis, pontificum libros, annosa volumina vatum dictitet Albano Musas in monte locutas. Si, quia Graiorum sunt antiquissima quaeque scripta vel optima, Romani pensantur eadem scriptores trutina, non est quod multa loquamur: nil intra est olea, nil extra est in nuce duri; venimus ad summum fortunae, pingimus atque psallimus et luctamur Achivis doctius unctis. Si meliora dies, ut vina, poemata reddit, scire velim, chartis pretium quotus arroget annus. scriptor abhinc annos centum qui decidit, inter perfectos veteresque referri debet an inter vilis atque novos? excludat iurgia finis. est vetus atque probus, centum qui perficit annos. quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, inter quos referendus erit? veteresne poetas, an quos et praesens et postera respuat aetas?
Abbreviated transcription (Latin):
uin tot sustineas ⁊ tanta negocia solus.
Resitalas armis tuteris. morib ornes.
egib em̃des: inpublica cõmoda peccẽ
Si longo sermone morer tua tempora cȩsar
Romulus ⁊ liber pat̾. ⁊ cũ castore pollux
Post ingentia facta deoꝵ in templa recepti.
Dum t̾ras. hominũq colunt genus asꝑa bella
Componunt agros assignant. oppida condunt :
Plorauere suis ñ respondere fauorem
Speratum meritis diram qui contudit hẏdrã
Notaq fatali portenta labore subegit.
Comperit inuidiam supp̃mo fine domari:
Urit enim splendore suo qͥ p̃grauat artes
Infra se positas: extinctꝰ amabitur idem:
P resenti tͥ maturos largimur honores.
Iurandasq tuum ꝑ nom̃ ponimus aras.
Nil oriturũ alias nil ortũ tale fatentes:
S tuus hic ppłs sapiens ⁊ iustus in uno
Te nr̃is ducib te grais ante ferendo.
Cȩtera nequaquã simili ratione modoq
Aestimat. ⁊ nisi quȩ terris se mota siusq
Temporib defuncta uidet: fastidit ⁊ odit:

Expanded text:
um tot sustineas et tanta negotia solus, res Italas armis tuteris, moribus ornes, legibus emendes, in publica commoda peccem, si longo sermone morer tua tempora, Caesar. Romulus et Liber pater et cum Castore Pollux, post ingentia facta deorum in templa recepti, dum terras hominumque colunt genus, aspera bella componunt, agros assignant, oppida condunt, ploravere suis non respondere favorem speratum meritis, diram qui contudit hydram notaque fatali portenta labore subegit, comperit invidiam supremo fine domari, urit enim fulgore suo, qui praegravat artis infra se positas; exstinctus amabitur idem. praesenti tibi maturos largimur honores, iurandasque tuum per numen ponimus aras, nil oriturum alias, nil ortum tale fatentes. Sed tuus hic populus sapiens et iustus in uno, te nostris ducibus, te Grais anteferendo, cetera nequaquam simili ratione modoque aestimat et, nisi quae terris semota suisque temporibus defuncta videt, fastidit et odit;
Abbreviated transcription (Latin):
Dum redit atq foro nimium distare carinas
Iam grandis natu querit᷑: ꝯspexit ut ait̃
Adrasum quendã uacua tonsoris in umbra
Cittello ꝓpͥos purgantem lenit̾ ungues:
Demetri. puer hic ñ leue iussa philippi
Accipiebat: abi quere ⁊ refer. unde domo. qͥs.
Cuꝰ fortunȩ. quo sit patre. qͦue patrono:
Et redit. ⁊ narrat uultẽ iiĩ nomine menan
Preconem. tenui censu sine crimine. notũ
Et ꝓperare loco. ⁊ cessare. ⁊ querere.⁊ itti.
Gaudentẽ paruisq sodalib ⁊ lare certo.
Et ludis ⁊ post discissa negotia campo:
Scitari libet ex ipso quodcũq refers. dic
Ad cęnã ueniat: ñ sane credere mena
Mirari secũ tacitus: quid multa benigne
R espondit: negͣat ille mͥ: negͥat imꝓbꝰ. ⁊ te
N eglegit. aut horret uulte iũ mane philippꝰ¬
U ilia uendentẽ tunicato scruta popello
Occupat ⁊ saluere iubet pͥor ille philippo
Excusare laborẽ ⁊ mercennaria uincla

Expanded text:
dum redit atque Foro nimium distare Carinas dum redit atque Foro nimium distare Carinas iam grandis natu queritur, conspexit, ut aiunt, adrasum quendam vacua tonsoris in umbra cultello proprios purgantem leniter unguis. Demetri, puer hic non laeve iussa Philippi accipiebat “abi, quaere et refer, unde domo, quis, cuius fortunae, quo sit patre quove patrono.” it, redit et narrat, Voltcium nomine Menam, praeconem, tenui censu, sine crimine, notum et properare loco et cessare et quaerere et uti, gaudentem parvisque sodalibus et lare certo et ludis et post decisa negotia Campo. scitari libet ex ipso quodcumque refers: dic ad cenam veniat.” non sane credere Mena, mirari secum tacitus, quid multa? benigne, respondet. neget ille mihi? “negat improbus et neglegit aut horret.” Volteium mane Philippus vilia vendentem tunicato scruta popello occupat et salvere iubet prior, ille Philippo excusare laborem et mercennaria vincla,
Abbreviated transcription (Latin):
Reddes dulce loqui. reddes ridere decorum
Inter uina fugã cynarȩ merere ꝓteruȩ:
Forte ꝑ angustã tenuis uulpecula rimã
Repserat incumeram frumenti. pastaq rursꝰ
Ire foras pleno tendebat corpore frustra.
Cui mustella ꝓcul. si uis ait effugere istinc
Maera cauũ repetes artũ quẽ macra subisti
Hac ego si compellar imagine: cuncta resigno:
Nec samnũ plebis laudo sat᷑ altilium nec
O tia diuitiis arabũ liberrima mitto
S epe uerecondum laudasti. rexq pat̾ꝙ
Audisti corã nec uerbo parcius absens:
Inspice si possũ donata reponere lȩtus:
Haud male telemacus ꝑles patientis ulixi
Non est aptus equis ithacȩ locus ut neq planiꝰ
Porrectus spatus. nec multȩ ꝓdigus berbȩ
Atridȩ. magis apta tͥ tua dona relinquam:
Paruũ parua decent. mͥ iam ñ regia roma
S uacuũ tibur placet. aut in belle tarentũ :
S trenuus ⁊ fortis causis philippus agendis
Clarus ab officiis octauam circirter horam

Expanded text:
reddes dulce loqui, reddes ridere decorum reddes dulce loqui, reddes ridere decorum et inter vina fugam Cinarae maerere protervae. Forte per angustam tenuis volpecula rimam repserat in cumeram frumenti, pastaque rursus ire foras pleno tendebat corpore frustra; cui mustela procul, si vis, ait, “effugere istinc, macra cavum repetes artum, quem macra subisti.” hac ego si compellor imagine, cuncta resigno; nec somnum plebis laudo satur altilium nec otia divitiis Arabum Uberrima muto. saepe verecundum laudasti, rexque paterque audisti coram nec verbo parcius absens: inspice si possum donata reponere laetus. haud male Telemachus, proles parientis Ulixei: “non est aptus equis Ithace locus, ut neque planis porrectus spatiis nec multae prodigus herbae: Atride, magis apta tibi tua dona relinquam.” parvum parva decent: mihi iam non regia Roma, sed vacuum Tibur placet aut imbelle Tarentum. Strenuus et fortis causisque Philippus agendis clarus, ab officiis octavam circiter horam
Abbreviated transcription (Latin):
Dum pueris omĩs pat̾ ⁊ matercula pallet
O fficiosaq sedulitas & opella forensis
Adducet febres & testamenta resignat:
Quod si bruma niues albanis illinet agͥs
Ad mare descendet uates tuus.⁊ sibi parcet
Contractusq leget. te dulcis amice reuiset
Cum zephyris. si ꝯcedes. & hyrundine pͥma
Non: quo more piris uesci calab̾ iubet hospes:
Tu me fecisti locuplentem: uescere sordes:
Iam satis ẽ: at tu quantũ uis tolle: benigne:
Non inuisa feres pueris munuscula paruis:
Tam teneor dono. quã si dimittar honustꝰ:
Yt libet: hȩc hodie porcis comedenda relinqͦs:
Prodigus ⁊ stultꝰ donat qͦd spernit ⁊ odit:
Hȩc seges ingratos tulit ⁊ feret om̃ib annis:
Uir bonꝰe &. sapiens dignis ait ẽẽ paratum:
Nec tam̃ ignorat quid distent era lupinis:
Dignũ prestabo me etiã ꝑ laude merentis.
Quod si me nolis usquã discedere: reddes
Forte latus. nigros angusta fronte capillos

Expanded text:
dum pueris omnis pater et matercula pallet, dum pueris omnis pater et matercula pallet, officiosaque sedulitas et opella forensis adducit febris et testamenta resignat. quod si bruma nives Albanis illinet agris, ad mare descendet vates tuus et sibi parcet contractusque leget; te, dulcis amice, reviset cum Zephyris, si concedes, et hirundine prima. Non quo more piris vesci Calaber iubet hospes, tu me fecisti locupletem. vescere, sodes. iam satis est. at tu quantum vis tolle. benigne. non invisa feres pueris munuscula parvis. tam teneor dono, quam si dimittar onustus. ut libet; haec porcis hodie comedenda relinques. prodigus et stultus donat quae spernit et odit; haec seges ingratos tulit et feret omnibus annis, vir bonus et sapiens dignis ait esse paratus, nec tamen ignorat quid distent aera lupinis. dignum praestabo me etiam pro laude merentis. quod si me noles usquam discedere, reddes forte latus, nigros angusta fronte capillos,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uolet importunꝰ ebur. fr̃. pat̾. adde
U t cuiq: e tas. ita quemq facetus ad opta:
Sibene qui cęnat bene uiuit: lucet. eamus
Quo ducit gula. piscemur. uenemͣ. ut olim
Gargilius. qui mane plagas. uenabula seruoᷤᷤ
Differtũ transire forũ ppłmq iubebat.
Unus ut emultis ppło spectante: referret
e mptũ mulus aprũ: crudi. tumidiq lauem᷑
Quid deceat. quoͥd ñ obliti cȩrite cęra
Digni remigium uitiosum ithacensis ulixei.
Cui potior patria. fuit inter dicta uoluptas
Si minermus uti censet. sine amore locisq
N il est iocundum: uiuas in amore iocisq¬
U iue. uale si qͥd nouisti rectius istis:
Candidus imperti: siñ his utere mecum
uinq dies tͥ pollicitꝰ me rure futurũ
sextilẽ totũ m̃dax desideror. at qui
Si me uiuere uissanũ. recteq ualentẽ :
Quã mͥ das egro. dabis egrotare timenti
Mecenas ueniam: dũ ficꝰ prima calorq
Designatorẽ decorat lictorib atris

Expanded text:
cui volet importunus ebur.” frater, pater adde: cui volet importunus ebur.” frater, pater adde: ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta. Si bene qui cenat bene vivit, lucet, eamus quo ducit gula; piscemur, venemur, ut olim Gargilius, qui mane plagas, venabula, servos differtum transire forum populumque iubebat, unus ut e multis populo spectante referret emptum mulus aprum, crudi tumidique lavemur, quid deceat, quid non, obliti, Caerite cera digni, remigium vitiosum Ithacensis Ulixei, cui potior patria fuit interdicta voluptas. si, Mimnermus uti censet, sine amore iocisque nil est iucundum, vivas in amore iocisque?. Vive, vale! si quid novisti rectius istis, candidus imperti; si nil, his utere mecum. Quinque dies tibi pollicitus me rure futurum, Sextilem totum mendax desideror. atque si me vivere vis sanum recteque valentem, quam mihi das aegro, dabis aegrotare timenti, Maecenas, veniam, dum ficus prima calorque dissignatorem decorat lictoribus atris,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne cybiratica. ne bithina negocia ꝑdas.
Mille talenta rotundentur. totidem alt̾a porro.
Tercia succedant. ⁊ quȩ pars quadrat aceruũ:
Scilicet uxorẽ cũ dote. fidemq ⁊ amicos.
Etgenus. ⁊ formam. regina pecunia donat.
Et bene nũmatum decorat suadela uenusq:
Mancipiis locuples eget ȩris capadocũ rex:
Ne fueris hic tu clamides luculłut ait̃
Si posset centũ scenȩ prebere rogatus:
Mittã. post paulo scribit sibi milia quinq
Esse domi clamidũ partẽ: uel tolleret om̃s:
Exilis domus est.ubi ñ ⁊ multa suꝑ sunt.
Et dñm fallunt. ⁊ ꝓsunt furib ergo
Si res sola potest facere. ⁊ seruare beatum:
Hoc pͥmus repetas opꝰ. hoc postremus omittas:
Si fortunatũ species ⁊ gr̃a prestat:
Mercemur seruũ. qui dictaet nomina. sȩuũ
Qui fodicet latus. ⁊ cogat trans pondera dextrã
Porrigere. hic multũ ĩ fabia ualet. ille uelina
Cui libet hic fasces dab̾it. ẽripietq curule

Expanded text:
ne Cibyratica, ne Bithyna negotia perdas; ne Cibyratica, ne Bithyna negotia perdas; mille talenta rotundentur, totidem altera, porro et tertia succedant et quae pars quadret acervum. scilicet uxorem cum dote fidemque et amicos et genus et formam regina Pecunia donat, ac bene nummatum decorat Suadela Venusque, mancupiis locuples eget aeris Cappadocum rex: ne fueris hic tu. chlamydes Lucullus, ut aiunt, si posset centum scaenae praebere rogatus, mittam:” post paulo scribit sibi milia quinque esse domi chlamydum; partem vel tolleret omnis, exilis domus est, ubi non et multa supersunt et dominum fallunt et prosunt furibus. ergo si res sola potest facere et servare beatum, hoc primus repetas opus, hoc postremus omittas. Si fortunatum species et gratia praestat, mercemur servum, qui dictet nomina, laevum qui fodicet latus et cogat trans pondera dextram porrigere: “hic multum in Fabia valet, ille Velina; cui libet hic fasces dabit eripietque curule
Abbreviated transcription (Latin):
S i quicqͥd uidit melius peius ue sua spe
De fixis oculis animoq ⁊ corpore torpet :
Insani sapiens nomen ferat. ȩquus iniqui:
Ultra quã satis ẽ uirtutẽ si petat ipsam:
Inunc argentũ ⁊ marmor uetꝰ aeraq ⁊ artes
Suspice cũ gẽmis. tẏrios mirare colores.
Gaude qͦd spectant oculi te mille loquentẽ.
Nauus mane forũ . uesꝑtinus pete tectũ:
Ne plus frumenti dotalib emetat agris
Mutus:i indignum quod sit peiorib ortus.
Hic tͥ sit potiꝰ quã tu mirabilis illi:
Quicquid sub t̾ra ẽ in apricũ ꝓferet ȩtas.
Defodiet. condetq nitentia: cũ bene notũ
Porticus agrippe uia te conspexerit appii:
Ire tam̃ restat. numa qͦ deuenit ⁊ ancus:
Si latus aut renes morbo temptant᷑ acuto:
Quere fugã morbi. ius recte uiuere: qͥs non:
Si uirtus hoc una potest dare: fortis omissis
Hoc age deliciis uirtutẽ uerba putas ut
Lucum. lingna: caue. ne portus occupet alter

Expanded text:
si, quicquid vidit melius peiusve sua spe, si, quicquid vidit melius peiusve sua spe, defixis oculis animoque et corpore torpet? insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui, ultra quam satis est Virtutem si petat ipsam. I nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artes suspice, cum gemmis Tyrios mirare colores; gaude quod spectant oculi te mille loquentem; navus mane forum et vespertinus pete tectum, ne plus frumenti dotalibus emetat agris Mutus et indignum, quod sit peioribus ortus hic tibi sit potius quam tu mirabilis illi. quidquid sub terra est, in apricum proferet aetas, defodiet condetque nitentia, cum bene notum porticus Agrippae, via te conspexerit Appi, ire tamen restat Numa quo devenit et Ancus. Si latus aut renes morbo temptantur acuto, quaere fugam morbi, vis recte vivere: quis non? si Virtus hoc una potest dare, fortis omissis hoc age deliciis. Virtutem verba putas et lucum ligna: cave ne portus occupet alter,
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendat tͥ te. ne fidos inter amicos
Sit qui dicta foras eliminet: ⁊ coeat par
Iungat᷑q pari butrã tͥ septiciumq.
Et nisi cena prior potiorq puella sabinum
Detinet: ad summã locꝰ est ⁊ plurib umbris:
S nimis arta p̾munt olidȩ ꝯuiuia caprȩ:
Tu quotus e̾ẽ uelis rescribe. ⁊ reb omissis
A tria seruantẽ postico falle clientem
il ammirari ꝓpe resẽ est una numici
Solaq quȩ possit facere ⁊ seruare beatũ:
Nunc solem ⁊ stellas ⁊ decedentia certis
Tempora momentis. sunt qͥ formidine nulla
Inbuti spectant: quid censes munera terrȩ
Quid maris extremos arabas ditantis ⁊ ĩdos:
Ludiera. qͥd plausus. ⁊ amici dona quiritis
Quo spectanda mͦ quo sensu credis ⁊ ore.
Qui timet his aduersa. fere mirat᷑ eodem
Quo cupiens pacto. pauor est utrobiq molestꝰ:
In ꝓuisa simul species exterret utrumq:
Gaudeat. andoleat. cupiat. metuat neqͥd adrẽ.

Expanded text:
ostendat tibi te, ne fidos inter amicos ostendat tibi te, ne fidos inter amicos sit qui dicta foras eliminet, ut coeat par iungaturque pari. Butram tibi Septiciumque, et nisi cena prior potiorque puella Sabinum detinet, adsumam. locus est et pluribus umbris: sed nimis arta premunt olidae convivia caprae, tu quotus esse velis rescribe et rebus omissis atria servantem postico falle clientem. Nil admirari prope res est una, Numici, solaque quae possit facere et servare beatum, hunc solem et stellas et decedentia certis tempora momentis sunt qui formidine nulla imbuti spectent: quid censes munera terrae, quid maris extremos Arabas ditantis et Indos, ludicra quid, plausus et amici dona Quiritis, quo spectanda modo, quo sensu credis et ore? Qui timet his adversa, fere miratur eodem quo cupiens pacto: pavor est utrobique molestus, improvisa simul species exterret utrumque. gaudeat an doleat, cupiat metuatne, quid ad rem,
Abbreviated transcription (Latin):
Supremo te sole domi torquate manebo:
Y ina bibes iterũ tauro diffusa palustres
Inter minturnas sinues sinumq petrinũ:
Si melius qͥd habes. accerse uł imꝑium fer:
Iam dudũ splendet focus & tͥ munda supellex
Mitte leuis spes.& certamina diuitiarum:
Et moschi causami cras nato cesarȩ festus
Dat ueniã somnũq dies impune licebit
A estiuam sermone benigno tendere noctẽ:
Quo mͥ fortun̾a. siñ conceditur uti:
Parcus ob heredis curam. nimiumq seuerus
Assidet insano: potare &. spargere flores
Incipiam: patiarq uel in consultꝰ haberi:
Quid ñ ebrietas designat: oꝑta recludit
Spes iubet ẽe ratas. ad p̾lia trudit in ertes
Sollicitis animis onus eximit. ad docet artes:
Fecundi calices quẽ non fecere disertum:
Contracta quẽ ñ in pauꝑtate solutum:
Hȩc ego ꝓcurare ⁊ idoneus imperor ⁊ non
Inuitus: ne turpe toral. ne sordida mappa
C orruget nares. ne ñ ⁊ cantarus ⁊ lanx

Expanded text:
supremo te sole domi, Torquate, manebo, supremo te sole domi, Torquate, manebo, vina bibes iterum Tauro diffusa palustris inter Minturnas Sinuessanumque Petrinum. si melius quid habes, arcesse, vel imperium fer. iamdudum splendet focus et tibi munda supellex, mitte levis spes et certamina divitiarum et Moschi causam: cras nato Caesare festus dat veniam somnumque dies; impune licebit aestivam sermone benigno tendere noctem. Quo mihi fortunam, si non conceditur uti? parcus ob heredis curam nimiumque severus adsidet insano, potare et spargere flores incipiam, patiarque vel inconsultus haberi. quid non ebrietas dissignat ? operta recludit, spes iubet esse ratas, ad proelia trudit inertem, sollicitis animis onus eximit, addocet artes. fecundi calices quem non fecere disertum? contracta quem non in paupertate solutum? Haec ego procurare et idoneus imperor et non invitus, ne turpe toral, ne sordida mappa corruget naris, ne non et cantharus et lanx
Abbreviated transcription (Latin):
Indomita ceruice feros ubicumq locoꝵ
Uiuitis. in digni fraternũ rumpere fedus:
Pascitur in ur̃m reditum uotiua iuuenca:
lbi nr̃oꝵ sermonũ candide uidex.
uid nc̃ te dicã facere in regione pedana:
cribere. quod cassi parmensis opꝰcula uincat.
An tacitũ siluas inter reptare salubres:
Curantẽ quicqͥd dignum sapiente. bonoq ẽ :
Non tu corpus eras sine pectore. di tͥ formã
Di tͥ diuitias dederant artemq fruendi:
Quid uoueat dulci nutricula maiꝰ alunno.
Qui sapere. ⁊ fari possit quȩ sentiat. & cui
Gr̃a. fama. ualitudo. ꝯtingat abunde
Et mundus uictꝰ. ñ deficiente crumena:
Inter sp̃e. curãq timores. int̾ et iras
O mnem crede diem tͥ diluxisse supremum.
Grata suꝑueniet cũ ñ sꝑabitur hora
Me pinguẽ ⁊ nitidum bene curata cute uises
Cum ridere uoles epicuri degrege porcum
i potes archiacis ꝯuiua recũbere lectis.
Nec modica cęnare times hoł omẽ patella.

Expanded text:
indomita cervice feros, ubicumque locorum indomita cervice feros, ubicumque locorum vivitis, indigni fraternum rumpere foedus, pascitur in vestrum reditum votiva iuvenca. lbi, nostrorum sermonum candide iudex, quid nunc te dicam facere in regione Pedana? scribere quod Cassi Parmensis opuscula vincat, an tacitum silvas inter reptare salubris, curantem quidquid dignum sapiente bonoque est? non tu corpus cras sine pectore: di tibi formam, di tibi divitias dederunt artemque fruendi. quid voveat dulci nutricula maius alumno, qui sapere et fari possit quae sentiat, et cui gratia, fama, valetudo contingat abunde, et mundus victus non deficiente crumina? Inter spem curamque, timores inter et iras omnem crede diem tibi diluxisse supremum, grata superveniet, quae non sperabitur hora. me pinguem et nitidum bene curata cute vises, cum ridere voles, Epicuri de grege porcum. Si potes Archiacis conviva recumbere lectis nec modica cenare times holus omne patella,