comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui id circo melioris habitus uias & rectioris uite
app̃hendere arcẽ uolunt. qr infirmos se ẽẽ cõs¬
piciuut: quasi & peccatores se fatent᷑ ⁊ dm̃u repellũ.
eumq quem in se scĩficare debuerant fugiunt. &
uelut in ꝑturbatione consiliũ non hut: dumi mouiis

Expanded text:
ui idcirco melioris habitus vias et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Domino repellunt, eumque in quo sanctificari debuerant, fugiunt, et velut in turbatione consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
de quib pauꝑib ueritas loqueret᷑ forte ẽẽt
ambiguũ. si dicens beati pauꝑes. nichil adderet.
de intelligenda pauꝑũ qualitate & sufficere ui¬
deret᷑ ad ꝓmerẽdũ regnũ celorũ ea sola in opia
quã multi sub dura & graui necessitate patiunt᷑.
S cũ ait beati pauꝑes sp̃u: ostendit eis regnũ
celorũ tͥbuendũ. quos humilitas cõmendat ani¬
morũ magisꝗͣ indigentia facultatũ. Nustorũ anime

Expanded text:
De quibus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari aute
Abbreviated transcription (Latin):
bstinentiã carnis: non miniqu̾a le. un¬
uana gła obsidet. Quia dum tenuitas
in corꝑe. dum pallor in uultu respietus. iur
patefacta lauelatur. d tanto celeriꝰ foras sundit.
quanto ad humanos ocłos ꝑ ostensum pallorem

Expanded text:
bstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem
Abbreviated transcription (Latin):
ubitari aut̃ non pot̾ quod humilitatis ilti
bonũ faciliꝰ pauꝑes quã diuites assequãt᷑
dum ⁊ ilł in tenuitatẽ amica ẽ mansuetudo: et
istis in diuitiis familiaris elatio. Uerũtam &e
in pleris diuitib inuenit᷑. hic animꝰ qui habu̾¬
dantia sua nõ ad tumorẽ suꝑbie s ad oꝑa be

Expanded text:
ubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumore
Abbreviated transcription (Latin):
uia enĩ carda ẽ humane ignorantie fides ad
credenda que non uidet. & spanda que ueseit.
oporcebat diuina eruditione firmandos corporeis
beneficus et iusibilib miracłis uicitari: ut cuiꝰ cã
benignã experiebant᷑ potenciã: non ambigeret᷑ salu¬

Expanded text:
uia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salu
Abbreviated transcription (Latin):
ic holerum plante transponunt᷑ ut ꝓfiel¬
ant: atq ita ut dixerini eradicautiu il
erescant. Sie rerum semina iitre adiixione
erficiunt: ce in reꝑatione sui gũis assurgund.¬
ineipiunt hõe apparere quod non erant. se lust¬

Expanded text:
ic olerum plantae transponuntur ut proficant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberiuincipiunt esse quod non erant, secu
Abbreviated transcription (Latin):
portunũ ualde udebatur ut eum malo seruo unũ
talentum collitur: ei pociꝰ qui duo quã qui qͥnq
talenta acceꝑat daretur. Illi enĩ dari debuit qui minꝰ:
quã qui płꝰ habuit. S sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ ꝑ quinq calen¬
ca quinq uidelic sensus idẽ ext̾ioꝵ scientia designat᷑:
ꝑ duo aut̃ intellectuis & oꝑatio exprimit᷑. Ulus gͦ habuit
intellectu int̾norũ adhuc uacuus fult.sxł idelis namq¬

Expanded text:
portunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit intellectu interiorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo ta
Abbreviated transcription (Latin):
ompassionẽ animi plerũq latent̾ obside
piecas falsa: ut hanc ñ nũquã usq ad ẽo¬
descendendũ uiciis ꝑtrahat dũ ad culpas queser
ñ debeat compassionẽ exercere s deluere.som¬
passis q uuppe hoĩ ce rectitudo meus deben ni
ui uno eodemq homine & diligamꝰ honaint

Expanded text:
ompassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine
Abbreviated transcription (Latin):
onuersiis autem iħs ⁊ uidens eos sequentes
se dicit eis. Quid queritis: Non potuit ignora¬
re dñs quid sequentes se discipłĩ ioħis quere¬
rent: s in eo quod ad illos sequentes conuer¬
titur: qd̾ ipse prior quid quererent incerrogat
manifeste in notuit quantũ bonis oꝑib studiis¬
ur̃is delectetur: quan libenter it̾ ueritatis in¬
choantib ipse auxiliũ laturus occurrat.

Expanded text:
onversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat,manifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ inferri: n ipsa die pasche id ẽ quarta de¬
cia luna ad uesꝑam iussus ẽ ĩmolari: signi¬
sicans eum qui nos suo sanguine redemptur
ante quinq dies pasche. id ẽ hodierno die
magno p̃cedñtium sequentiũq popłorum
die uͥ ueteris pasche sacramenta hac tenus obser¬
uata consũmauit ac noui deinceps obseruanda
discipł sacramenta contradidit. egressus in mõ¬
tem oliueti tentus ẽ a uidĩs & mane crucifixus:
ipsa nos die a demouica dñatione redemit: qua
antiquus ille hebreorũ poplꝰ ꝑ ĩmolationẽ agni

Expanded text:
 ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ꝓpinquante pascha die festo udeoꝵ: se¬
quentẽ se multitudinẽ dñs u̾bo salutis parit̃ &
oꝑe curatiõis erigebat. Nam sic̃ alt̾is eũngłista seri¬
bit loquebat᷑ illis de regno dei ⁊ ⁊eos qͥ curari in¬
digebant sanabat: eadẽq doetrina ⁊ sanatione cõ¬
pleca: paucis de cibariis habundantissime re¬
ous mei d̃ E periã ĩparabos os meũ loqͣrti ꝓpołitiones abiuitio scli It

Expanded text:
quante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime rejus e
Abbreviated transcription (Latin):
estimonium ꝑhibente ioħẽ quia iħe cẽt agnꝰ
aei secuti sunt illum duo discipli magͣ desidantes
ab ipso ihu quam a precursore illiꝰ uerbum gre
te computari. bene gͥ duo discipli sunt inuenti
qui dñm pͥmi sequerentur ut eciam mistice de¬
siguarent om̃s qui illum ꝑfecte sequerentur
gemina dilectionem deuotos ẽẽ debere: hoc ẽ
neiꝰdem sui redemptoris ⁊ fr̃m simul amore
Nagrantes. R̾ doctor bonus ⁊ amicꝰ dĩ andreas ducitur aderu¬

Expanded text:
estimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum grate computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Co
Abbreviated transcription (Latin):
um potius ipsam mariam manua dixerim:
quia ẽ subtilis. splendida. suauis & uirgo: que
uelut celitiis ueniens. cunetis eccliarum populis cibũ
dulciorem melle deflurit. Quem qui edere ac man¬
ducare neglexerit. uitani in semet ipso habere nõ
paterit ÷ sic̃ ipse dñs ait: nisi qui mandueauerit
carnem meam et biberit sanguinem meum uon

Expanded text:
 potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non
Abbreviated transcription (Latin):
bulasse uͥ sequentib se disciplis ioħis mansionẽ
in qua habitabat ostend̾et. Cetͣaq huius inodi q̃
sequentia lectionis eu̾głice cõmemorent si enuele¬
atiꝰ discutiantur: inueniemꝰ celestib redundare
misteriis. RMor ut uocẽ om̃ p̾dicantis audiuit beatꝰ anoreas¬

Expanded text:
bulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
ece dñs instar agni paschal ante quinq
diẽs quam pati inciꝑet locum passionis adut:
ut se insinuaret eẽ illum de quo pͣdixit ysags.
Sic̃ ouis ad occisionem ducetur: et quasi agnꝰ
coram tondente se obmutescet: & non aꝑiet
os suũ. & paulo suꝑiꝰ. Ipse autẽ uulneratꝰ ẽ.
ꝓpt̾ iniquitates nr̃as. & luiore eiꝰ sanati sumꝰ.
S inuidor coida pͥncipum in cunctis qͣ ꝓud
gessit. cum ꝑsequi quam in eum erede maluerunt.
& hultum iniseri uite auctorem mora potiꝰ dare.
qua ꝑ cũ ipsi uiuificari studebant. R In surrerirut¬

Expanded text:
nus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non us: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelie eum p̃ ceteris mortalib singłarit᷑¬
innocentẽ hoc ẽ ab om̃i peccato mundum nouit:
quia nos suo sanguine redẽpturũ quia dona sui
uelleris sponte largiairum: ex qͦ nobis uestem
nupaalem facere possimus id ẽ exempla uuendi
nobis relicturum pͣuidit. quib in dilectione calefier
deberemus. hoc gͦ testimoniũ pcursoris dñi quia
facile potest fidelib citum amoris intimi fomitẽ
audientiũ cordib infundit. Ruenite post ne facia uos

Expanded text:
quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariteinnocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non es
Abbreviated transcription (Latin):
R Gram quasi agnus iuocens ouctus sum ad mnoanũ ꝯ nes¬
ciebam consiliũ fecerunt in inuei mei aduersũ me dicentes¬
Uenite mittamꝰ ligiũ in pane eiꝰ ⁊ eout̾amus eum de t̾ra uiuentiũ
de hoc mundo: s eiꝰ qui misit me. hoc ẽ quod
ait de suꝑiori contextum. Quo uestimento uł
quib om̃ib uestimentis eccłia chatolica anucta¬
in uestitu de aurato. R Iudas mercator pessimus oscło
pecit oũm ille ut agnus in nocens non negauit uide osculũ¬

Expanded text:
 Eram quasi Agnus innocens, ductus sum ad immolandum, et nesciebam; consilium fecerunt inimici mei adversum me dicentes; Mittamus lignum in pane ejus, et conteramus eum de de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, quo vestimento, vel quibus omnibus vestimentis Ecclesia catholica semp traditurus est. Judas mercator pessimus Osculo petit Dominum, Ille, ut agnus innocens, Non negat Judae osculu
Abbreviated transcription (Latin):
Iultum reliquid. qui sibi nichil recnuit. alinl¬
cuni reliquid: qui quam libet parum cotum dese¬
ruit. Certe nos ⁊ habita cum amore possidemꝰ: et
ea que minime habemus: ex desiderio querius
Multum gͦ petrꝰ⁊ andreas dimisit: quando utq
etiam desidia habendi dereliquid. Multum ut̾q¬
diisit: qui cum re possessa etiam coneupiseen¬
tiis renunciauit. Assequentib gͦ tanta dimissa
sunt: quanta anon sequentib concupisei potu

Expanded text:
ultum reliquit qui sibi nihil retinuit; multum reliquit qui quamlibet parvum totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desiderium habendi dereliquit; multum dimisit qui cum re possessa etiam concupiscentias refrenavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potu
Abbreviated transcription (Latin):
In asino uenire &e a curbis rex apellari. x.
laudari uoluit: ut etiã ꝑ hoc eruditus quisq
ꝓpłña olim p̾missa signauerat. Ante quinq dies
pasche uenire uoluit: sic̃ ex iohis eu̾glio didici¬
mus: ut & ꝑ hoc ostenderet se eẽ agnũ ĩmaclã

Expanded text:
In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc eruditus quisqueprophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnu
Abbreviated transcription (Latin):
timebunt. Ocor durum: occidere uelle homi¬
nem qui mortuos suscitabat. S quare hoc: Qiia¬
firmauerunt sibi sermonem malignum. Quanta
egit pilatiis quanta ut refrenarentur: que dixic
quid egit: S firmauerunt sibi sermonem malig¬
num: crucisige crucifige. Repeieio: confirniatio ẽ.

Expanded text:
timebunt, o cor durum, occidere velle hominem, qui mortuos suscitabat: et inde non tiFirmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est
Abbreviated transcription (Latin):
bris & peccatorũ cecitate subm̾sis. celestis doctrine
sue lum̃ infudit & quos non habebamꝰ ocłõs cord̃
inseruit : et uelud radios quosdam apłõs suos misit
qui nos de nocte teterrime deliuquentie libarent:
& paulatĩ resolutis in nobis tenebris peccatoꝵ
matutina uos susceptione consuescerent: ut ꝑfec¬
a faciliꝰ possenꝰ tołare solis ardorem: hoc ẽ ut pͥ¬
mũ nos p̾ceptis simpliciorib erudirent: qͦ capa¬
tiores efficerent celestium secretorũ. R Siluiũ me¬

Expanded text:
bris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾m ꝓpħani eium nesciebat peccatum: uec
einuentꝰ dolus in ore eiꝰ. hoc autẽ dicit : ut mani¬
festaret propt̾ nos se ẽẽ derelictum quoꝵ pecca¬
ta portabat: ac uidentes disceremꝰ ⁊ nos ꝓ ipso
scõ ⁊ iusto mori: eum ꝓ peccatorib ille moreret᷑.¬

Expanded text:
m prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreret
Abbreviated transcription (Latin):
saliatoris: quippe cum plura de eo in nouo posi
ta sint testamento. Dic̃ itaq. d̃s as̃ ieus respice in
me. & reliqͣ. Quare assũpti hominis agit causam:
ut int̾rogare quodãmͦ uideatur dicens: as om̃iũ
qui es d̃s meus cur me dereliquisti: Nichil mͥ¬

Expanded text:
eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil
Abbreviated transcription (Latin):
estimenta puto eẽ ꝓpħias uel scripturarui
celestium lectiones: quib ap̃i dñi annũciatũ
ẽ sacramentũ. Quas ꝓpħias unũ canentes et
unũ ꝑ om̃ia nunciantes: aduersarii saluatoris
hoc ẽ ꝑuersi hereciei: qui cotidi: in illo cãꝗͣ
milites manus impias ingerunt: ꝓ sua sibi
aiuidunt uolũptate: & imiꝰ corporis uestinĩta
ꝑ uaria menbra distribuͥnt: atq spoliantes

Expanded text:
estimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium lectiones, quibus Christi Domini annuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spo
Abbreviated transcription (Latin):
.IIͦ. Aesuitar nr̃a sapientia cum liberos damus
ad studia granaticis: tradimus philosophis: eru¬
annis ut sapientia in illis que non erat aequirat
Dñi autem sapientia non assuta ̃ quesita
quesita
Non enĩ didicit a magistro. sic̃ dicũt

Expanded text:
 assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
isi fallor susceptio matutina sol ortum semꝑ
anteuenit. ⁊ priusquã orbẽ radiorum clarꝰ splendor
illunmet: matutinũ nunciũ tenebris t̾minũ ponit:
ac resaluta sensim caliginũ cecitate reb cunctis fa¬
cies quedã ac lum̾ infundr: ⁊ cum uelut sub una
mat̾ia teuebrarũ mundꝰ ui ꝯfusione iaeuerit: int̾¬

Expanded text:
Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione
Abbreviated transcription (Latin):
salmi uicesimi pͥmi qui lectus ẽ seriẽ decursuri
Siligent̾ priꝰ debeinꝰ intende̾ qͥd in suꝑscͥptione contne¬
at: ut cognita eiꝰ origine intelligentiã ipsiꝰ facilius cõ¬
sequamͦ. ⁊ manifestato capite possint rectiꝰ mẽbra
distribui. Inscͥbitur enĩ. In sinẽ ꝓ susceptione matu¬

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ loquere ad cos om̃ia que ego p̃cipio ⁊
Ne fornudes a facie eorũ: nec enim auiere
te faciam uultũ eorum. Ego quippe dedi tẽ
hodie in ciuitatẽ munitam et incolũpnã
ferreã ⁊ in murũ ereũ suꝑ omnẽ t̾rani:¬

Expanded text:
loquere ad eos omnia quae ego praecipio tibi. Ne formides a facie eorum: nec enim timere te faciam vultum eorum. Ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam, et in columnam ferream, et in murum aeneum, super omnem ter
Abbreviated transcription (Latin):
precẽptini tractantib uerines effecti sunt: idẽ
contumatie ultores & udices. Que similitudo
ap̃m indicat dñm: quem qui suauen cibum
& dulcem potum haurire neglexerit. uidicẽ
patietur : sic̃ ipse ait. Neq enĩ pater uidicat
quemquã: s om̃e iudiciũ dedit filio. R Contu¬
uod dicitur diuiserunt sibi.II. induas¬
sortem: hoc factum in euangłio reppimi qdđ
milites quatuor qui crucifixer saluatoreni in
iiiiͬ. partes eiꝰ sibi diuiserunt uestimenta: ues¬
tinentum uͦ eiꝰ quod assuptũ non erat s erat

Expanded text:
tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibisortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutu
Abbreviated transcription (Latin):
icendite raptorem. Saulus autẽ. III.
sic̃ actus apłorũ testant᷑. acceptis literis
a principib sac̃dotum ut uͥcumq inue¬
niret uie dĩ sectatores atteret ⁊ adduceret
utiq puniendos: ibat spirtuis ⁊ auelans eedes
hic ẽ ille mane rapiens. R Mchi unuere ape ẽ¬

Expanded text:
endite raptorem: Saulus, inquit, sicut Actus Apostolorum testantur, acceptis litteris a principibus sacerdotum, ut ubicumque inveniret viae Dei sectatores, attraheret et adduceret, utique puniendos, ibat spirans et anhelans coedes. Hic est ille mane rapiens. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
loquentis in illo: quẽ deꝑsecutore pͣdicatorem
fecit. ꝑcutiens & sanans: occideus & uiuificãs:
occisus agnus alupis: & faciens agnos de lipis.
Predictũ enĩ erat in p̃clara ꝓpħia cum iacob
sẽs patarcha benediceret filios suos p̃sentes
tangens futura ꝓspnciens: p̃dictum erat qd

Expanded text:
loquentis in illo, quem de persecutore praedicatorem fecit, percutiens et sanans, occidens et vivificans; occisus agnus a lupis, et faciens agnos de lupis. Praedictum erat in praeclara prophetia, cum Jacob sanctus patriarcha benediceret filios suos, praesentes tangens, futura prospiciens, praedictum erat quod
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ ẽ: exultent pueri continentiam uo¬
uentes puero. Ipse uͦ integritatem pueritie
consecrauit: qui sue matͥ fecunditatẽ atcu¬
lit: uirginitatẽ non abstulit. Simeon ille
senex dui uixerat: cuiꝰ etas comparatur
anne : & audierat responsũ quod non
eẽt iusurꝰ mortem nͥ uideret ap̃m. Rost

Expanded text:
tatus, exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss ad benedicendum beniami: ait de ilo.
Beniamui lupꝰ rapax. Quid gͦ: Si lupꝰ rapar:
semꝑ rapar: Absit.S quid Mane rapiet ad
uesꝑni diuidet escas. hoc in apło paulo com¬
pletum ẽ. qr &e de illo pͣdictum erat. R Scio¬

Expanded text:
benedicendum, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? Si lupus rapax, semper rapax? Absit. Sed quid? Mane rapiet, ad vesperum dividet escas . Hoc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo praedictum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum innumerabilia sigͣ
celeritate formas capit so
sensibus ad aliorum sensu¬
um nescio quo ineffabili
modo figurã corporeã pos¬

Expanded text:
rerum innumerabilia genera celeritate formas capit, sois hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea pos
Abbreviated transcription (Latin):
dum suarũ recitare uellet
dixit scribe laudes marii
uel hanmbalis aut cuiuis¬
cunqz ducis optimi uita
functi ⁊ dic quid ille ege¬
rit. ut illũ nos mittẽmur.
Nam iuuentẽ laudare ir¬
risio est. maxne impera
qui proscribere aut neca

Expanded text:
um recitare vellet, dixit ei: Scribe laudes Marii vel Hannibalis vel cuiusvis ducis optimi vita functi, et dic quid ille fecerit, ut eum nos imitemur. nam viventes laudare inrisio est, maxime imperatqui proscribere. se a
Abbreviated transcription (Latin):
concessit ut nullius hostis¬
congressus est: quem nõ
uinceret nullam urbem
obsedit quam nõ expugͣ¬
ret nullam gentẽ adiit quã

Expanded text:
um nullo hosticongressus est quem non vicerit, nullam urbem obsedit quam non expugnaverit, nullam gentem adiit quam
Abbreviated transcription (Latin):
posse sentenciam in tantã
uesamam prorumpentes
ut eos qui credita sibi offi¬
cia diligenter obseruant ⁊
ita cuncta agunt ut omĩ
laude digni sint falsis sug
gestiombus conentur sub¬
uertendum aures principũ¬

Expanded text:
sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principu
Abbreviated transcription (Latin):
nitate principum et honore
qui in eos collatus est abusi
sunt in superbia ⁊ nõ solũ
subiectos Regibus intũtur
opprimere: sed datam sibi
gloriam non ferentes in ip¬
sos qui dederunt moliuntur
insidias: nec contenti sunt
gratias non agere de bene¬
siciis et humanitate in se

Expanded text:
nitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se
Abbreviated transcription (Latin):
ter. Affricam et galliam.
salubrior. Nam neqz ut af¬
frica molento sole torretur.
nec ut gallia assiduis uẽ¬
tis fatigatur sed media int̾
utraniq hic temperato calo¬
re ibi felicibus et tempesti¬
lubritas celi per omnem hys
bula inficitur: ut plures¬

Expanded text:
ter Africam et Galliam pilior. Nam neque ut Africa violento sole torretur, neque ut Gallia adsiduis ventis fatigatur, sed media inter utramque hinc temperato calore, inde felicibus et tempestilubritas caeli per omnem Hispbula inficitur. Huc acce
Abbreviated transcription (Latin):
cuius rei celebratur etiam
bello punico serui hyspam¬
fides et pacientia : qui ultꝰ
domnnum inter tormenta
risu exultauit. ferenaqz
leticia crudelitatem seuien¬

Expanded text:
ae. Celebratur etiam bello Punico servi illius patientia, qui ultus dominum inter tormenta risu exultavit serenaque laetitia crudelitatem torquen
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos inquit ineorru¬
pta patrum seruatur auc¬
toritas et cespite terra fe¬
cundo domnin seminis
puritatem centeno fructu

Expanded text:
apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu
Abbreviated transcription (Latin):
totidemq romanorum sã¬
gimis exercituum mmisera¬
bilem stragem: saguntin
uictrcibus haumbalis ur¬
mis intra mema urbis sue
compulsi: cum uim punicã
collatis in forunr: que cario

Expanded text:
totidemque Romani sanguinis exercituum miserabilem stragem Saguntini uictricibus Hannibalis armis intra moenia urbis suae conpulsi, cum vim Punicam collatis in forum quae
Abbreviated transcription (Latin):
festus dies: nullus cpular
appiratus: aqua calida
post secundum bellum
in tanta seculorum serie
ter uiriacum fuit: qui ut¬
iudicio populi electum: sed
ut cauendi: declinandorum¬
ritum: secuti sunt: cuiuis
ca uirtus continenciaqz
fuit: ut cum consulares
crercitus frequenter ucerit
uit. sed in eo habitu quo
garius miles ipo impera¬
tore opulentior iuderetur.

Expanded text:
festos dies epularum apparatus. Aqua calida lavari post secundum Punicum anta saeculorum serie ter Viriatum fuit, quiudicio populi electum, sed ut cavendi scientem declinandorumritum secuti sunt. Cuius ea virtus continentiaque fuit, ut, cum consulares exercitus frequenter vicerit,verit, sed in eo habitu, quo garius miles ipso imperatore opulentior videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor mittitur: qui toto exer¬
citu ceso: iux fuga lapsut
liis fractum fugauit. Post
hec claudi minamum
cum ommn orercitu supera¬

Expanded text:
tor occurrit, qui toto exercitu caeso vix fuga lapsus liis fractum fugavit, post haec Claudium Unimammium cum omni exercitu supera
Abbreviated transcription (Latin):
omnes romanos tam in¬
gens celtiberorum metus
muasit: ut ex omnibus nõ
esset qui in hyspaniam uel
miles uel legatus ux aude̾t.

Expanded text:
omnes Romanos ingens Celtiberorum metus inuasisset et ex omnibus non esset, qui ire in Hispaniam uel miles uel legatus auderet,
Abbreviated transcription (Latin):
sed si quando fulgure terra
precissa est: quod etiam illis
locis frcquens res est: detee¬
tum aucum uelut dei mu¬
nus colligere permittitur.

Expanded text:
sed si quando fulgure terra proscissa est, quod in his locis adsidua res est, detectum aurum velut dei munus colligere permittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullum apud hyspanos
telum probatur quod non
aut birbili flumo aut ca¬
libe tingatur. Unde etiam
calibes huuis fluuii finiti¬
ini appellati ferro ceteris
prestare diciuitur. Plumbi

Expanded text:
nec ullum apud eos telum probatur, quod non aut Birbili fluvio aut Chalybe tinguatur. Vnde etiam Chalybes fluvii huius finitimi appellati ferroque ceteris praestare dicuntur. Saltus
Abbreviated transcription (Latin):
fratres ac proximos tuos
non despicias: si eos in
ut ip̃ẽ subuemias: quibus
pudor est ab aliis sumptus
deposcere: autalteri postu¬
lare subsidiuĩ. actendens

Expanded text:
s tui non despicias, si egere ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium neces
Abbreviated transcription (Latin):
trans damibium uero cõ¬
stituti tempore ualentit ĩ¬
perritoris inter se cuili bel¬
Alaricus uero dur uinus
partis. cum preualuisset.
Frigiterno duci alterius
partis. Fugiterus ipẽ a

Expanded text:
trans Danubium constituti, tempore Valentis imperatoris coeperunt civili belAthalaricus dux unius partis cum prevaluisset Fritigerno duci alterius partis, Fritigernus a
Abbreviated transcription (Latin):
cti erant orrori et formi¬
dim. horũ potenciã auxit
uictoria habita de gothis
manentibus circa ripas
meothidis paludis: quã¬
uenatores hugnorum sequẽ
ludes transeuntes. explorata¬

Expanded text:
 erant horrori et formidini. Horum potentiam auxit victoria de Gothis, manentibus trans ripas Meotidis fluminis, quVenatores Hunorum, sequentludes transeuntis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
romanos. orta simultate¬
factus inferior. Cum do¬
lorem sue miurie nollet
ulcisci insi damno et pe¬
riculo reipub. ad hyspa¬
mas transunt: et uanda¬
los ad occupandũ libiã
et africam iuitauit. quo
cum peruenissent regnũ
confirmarunt diuina ⁊¬

Expanded text:
m orta simultatfactus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum confirmaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
post ea a zcrione imperato¬
re italie regnũ dono accepe¬
gothi ipi quasi duobus cor
nbus. orientẽ et occidentẽ
uentilantes. acriter orbem

Expanded text:
suum a Zenone imperatore Italiae regnum dono accepGothi quasi duobus capitis sui cornibus orientem et occidentem ventilantes acerrime,
Abbreviated transcription (Latin):
memorat nequaꝙͣ inquit
hoc faciam si enm maritũ
bonum sortita fuero ut ãte
habui nolo timere ne perda
necesse est post bonum pessi¬
mum sustinere subdens fe

Expanded text:
m bonam: nequaquam inquit hoc faciam: Si enim virum bonum invenero, ut ante habui, quid volo timere ne perdam? necesse est post bonum pessimum sustinere? E
Abbreviated transcription (Latin):
tiones immoderatas. rapine¬
enm indando egere ceperis.
aliems boms manus cogeris
muolencie comparande grã.
rum quibus dederis. quãtũ
illorum odia quibus ademe¬
ita claudenda res familiaris
ut eam benignitas aperire

Expanded text:
tiones immoderatas rapinenim dando egere coeperis, bonis alienis manus cogeris volentiae comparandae causa sis rum, quibus dederunt, quanta odia eorum, quibus ademeita claudenda res est familiaris, ut eam benignitas aperire
Abbreviated transcription (Latin):
preter patricidia in patrẽ
simul et infilium admis¬
sa trignita in super prop̾¬
os frãtres trucidasse legi¬
tur. nõ ueritus tanto ac
tali sanguine regnũ ma¬
le partum stabilire. Sic pe

Expanded text:
preter parricidia in patrem simul ac filium admissa, triginta insuper proprios fratres trucidasse legitur, non veritus tanto ac tali sanguine et regnum male partum stabilire et me
Abbreviated transcription (Latin):
stis accepi: letus relegi.
non lugeat; que barbaror
gladus tradita pene iam
non habet qui in ea uiuat
⁊ tamen habet qui qͦ tidie¬

Expanded text:
stis accepi, laetus relegi. non lugeat, quae barbarorum gladiis tradita, pene jam non habet qui in ea vivant, et tamen habet quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
turrium fastigus indifi¬
tu e ciuitate migrare:
fetusqz suos sublatos¬
Rostris formsecus deporta
machinis ortatur suos
itaqz sine mora capit et¬

Expanded text:
ciorum fastigiis nidifitu ex urbe migrare fetusqrostris forinsecus deportarmachinis, hortatur suos, ac sine mora capit
Abbreviated transcription (Latin):
causis cuiꝙ̃ bellum indi
sum ardore triumphãdi
⁊ ob lauream id est folia
infructuosa in discrimen
per incertos euentus certa¬
ciiũ precipitare. et iteru
aliuid scipionis semper
unum cuiẽ seruare. ꝙͣ̃
mille hostes occidere. hic¬

Expanded text:
cuiquam bellum indixardore triumphandi et ob lauream coronam, id est folia infructuosa, in discrimen per incertos eventus certavium praecipitare; nequut Scipionis sententunum civem servare quam mille hostes occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hutres ottones per suc¬
cessionem generis regna¬
officiales imperii eligatur¬
imperator unde uersus¬
maguntieñ. treuereñ.
colomen. quilibet imperii
cancellarius horũ palati¬
mis dapifer dux portitor
ensis marchio prepositus
canere pincerna bohemus
hi statuunt dominũ cũctis
per secula suminum

Expanded text:
 tres Ottones per successionem generis regnaofficiales inperii inperator eMaguntinensis, Treverensis, Coloniensis. Quilibet imperii fit cancellarius horum. Est palatinus dapifer, dux portitor ensis, Marchio prepositus camere, pincerna Bohemus; Hii statuunt dominu i cunctis per secula summum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec te extollas in cogita¬
cione amme tue. uelut
taurus: ne forte elidatur.
uirtus tua per stulticiam
et folia tua comedat: et
fructus tuos perdat: et re¬
liquaris uelud lignum
aridum in heremo. hinc¬

Expanded text:
Non te extollas in cogitatione anime tue uelut taurus, ne forte elidatur uirtus tua per stultitiam et folia tua comedat et fructus tuos perdat et relinquaris uelut lignum aridum in heremo’.
Abbreviated transcription (Latin):
mulatus deuott̃e formatũ. ea ecificatõe per¬
fundere. qua meichi sedech famuli tut sacratũ
calice̾ ꝑflidisti. ⁊ qd̾ arte uł metallo effici nõ
po̾t altarib tius dignũ eẽ tua siat bñdictõe p̃¬
tiosum. ꝑ.¬

Expanded text:
muli tui devotione formatum, ea sanctificatione perfundere, qua Melchisedech famuli tui sacramentum calicem perfudisti, et quod arte vel metallo effici non potest altaribus tuis dignum, fiat tua benedictione pretiosum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuo iuuare ⁊ deffende uiriłr contra omnes
de fendis sen t̾ra ꝙͣ tenemus abeo ⁊eclam de
tota alia t̾ra nr̃a ꝙͣ habemus exceptis qͣntu
ad ip̃am aliam t̾ram nr̃am illis dñi aquib te¬
nemus eandem. ⁊ ubiq posse nr̃o ꝓcuraẽ suum¬
comodum ⁊ honorẽ. ⁊ om̃s articłos indc̃a pace
contentos. attend̾e sirmit̾ ⁊ ẜuare. et nullo tp̃re
ꝑ nos uł alium contraire. Et de hiis omnibus
supͣdcis firmius attendendis. Hamus dc̃o dño
Com̃ ⁊ eius hr̾dib fideuussores in frastͥptos.
de langis. Richdum de ponte uitreo. henricum
de sella noua. Gugonẽ uaygnardi. Theobald̾
de uileta. Cymuonem de auassiaco. decanũ da
uulleuay. p̾recipientes eisdem in suꝑ et nr̃is
fidelib ⁊ ssditis uniu̾sis qui sunt ⁊ pro tp̃re
fu̾int ut ꝓ nobis oĩa p̾dc̃a compleant ⁊ atten
dant. ⁊ ad ea obẜuanda ⁊ conplenda quociensc̃q
q̃ in dc̃e pacis łra continent᷑. N Ios u̾o nobiles

Expanded text:
perpetuo iuvare et deffendere viriliter contra omnes, de feudis seu terra quam tenemus ab eo et etiam de tota alia terra nostra quam habemus, exceptis quantum ad ipsam aliam terram nostram illis dominis a quibus tenemus eamdem, et ubique, posse nostrcomodum et honorem, et omnes articulos in dicta pace contentos attendere firmiter et servare et nullo tempore per nos vel alium contra ire. Et de hiis omnibus supradictis firmius attendendis damus dicto domino comiti et ejus heredibus fideiussores infrascriptos, de Langiis, Richardum de Ponte vitreo, Henricum de Salla nova, Guigonem Vaygnardi, Theobaldum de Vileta, Aymionem de Anassiaco decanum de vuillenay. Præcipientes eisdem insuper et nostris fidelibus et subditis universis qui sunt et pro tempore fuerint, ut pro nobis omnia predicta compleandant et ad ea observanda et complenda quotienscumque que in dicta pacis litera continentur. Nos vero nobiles
Abbreviated transcription (Latin):
os amedeus Comes gebenñ notum ffacimꝰ
Uniu̾sis p̾sentes lr̃as in spͨturis. Q cum uos
suꝑ questionib. Guerris. discordiis. ⁊ Rancuris.
u̾tentib int̾ illustrem uirum. dñm amedeũ
Com̃ sabaudie. ex una ꝑte. ⁊ nos exalta. ami¬
cabiłr conposiumꝰ cum eodem prout in lr̃a
pacis in de fc̃a sigillata sigillis nobilium ui¬

Expanded text:
os Amedeus Comes Gebenn. notum facimus universis presentes litteras inspecturis quod, cum nos super questionibus, guerris, discordiis et rancuris vertentibus inter illustrem Virum dominum Amedeum Comitem Sabaudie ex una parte, et nos ex altera, amicabiliter composuerimus cum eodem, prout in litera pacis inde facta, sigillata sigillis nobilium vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuo iuuare ⁊ deffende uiriłr contra omnes
de fendis sen t̾ra ꝙͣ tenemus abeo ⁊eclam de
tota alia t̾ra nr̃a ꝙͣ habemus exceptis qͣntu
ad ip̃am aliam t̾ram nr̃am illis dñi aquib te¬
nemus eandem. ⁊ ubiq posse nr̃o ꝓcuraẽ suum
comodum ⁊ honorẽ. ⁊ om̃s articłos indc̃a pace
contentos. attend̾e sirmit̾ ⁊ ẜuare. et nullo tp̃re
ꝑ nos uł alium contraire. Et de hiis omnibus
supͣdcis firmius attendendis. Hamus dc̃o dño
Com̃ ⁊ eius hr̾dib fideuussores in frastͥptos.
de langis. Richdum de ponte uitreo. henricum
de sella noua. Gugonẽ uaygnardi. Theobald̾
de uileta. Cymuonem de auassiaco. decanũ da
uulleuay. p̾recipientes eisdem in suꝑ et nr̃is
fidelib ⁊ ssditis uniu̾sis qui sunt ⁊ pro tp̃re
fu̾int ut ꝓ nobis oĩa p̾dc̃a compleant ⁊ atten
dant. ⁊ ad ea obẜuanda ⁊ conplenda quociensc̃q
q̃ in dc̃e pacis łra continent᷑. N Ios u̾o nobiles
p̾noĩati qͥ ad p̾ces ⁊ mandatum Illustris uiri

Expanded text:
perpetuo juvare et deffendere viriliter contra omnes de feudis seu terra quam tenemus ab eo et etiam de tota alia terra nostra quam habemus, exceptis quantum ad ipsam aliam terram nostram illis dominis a quibus tenemus eamdem, et ubique posse nostro procurare suum comodum et honorem, et omnes articulos in dicta pace contentos attendere firmiter et servare et nullo tempore per nos vel alium contra ire. Et de hiis omnibus supradictis firmius attendendis damus dicto domino comiti et ejus heredibus fideiussores infrascriptos, de Langiis, Richardum de Ponte vitreo, Henricum de Salla nova, Guigonem Vaygnardi, Theobaldum de Vileta, Aymionem de Anassiaco decanum de vuillenay. Præcipientes eisdem insuper et nostris fidelibus et subditis universis qui sunt et pro tempore fuerint, ut pro nobis omnia predicta compleandant et ad ea observanda et complenda quotienscumque que in dicta pacis litera continentur. Nos vero nobiles prenominati qui ad preces et mandatum Illustris Viri
Abbreviated transcription (Latin):
cũq locis ĩuentꝰ fuerit. scilic&. siluis. pratis. terris.
arabilib. arborib. eo pacto utsi mͦ eẽ. noluero reci
me. absq m̃tione alicuiꝰ pecuniȩ. sin aũ alodẽ quẽ
remaneat. itẽq eodẽ pacto ut matrẽ meã pꝰ. obitũ m
ĩ unã obȩdientiar̾ suarũ ꝗmidiu uixerit ꝓcurrei .ii
mortẽ. sepeliant.q ndãq nepotẽ meũ Nomine. hun
cũ adꝑfectam ȩtatẽ uenerit si uoluerit mõa cħuit
rauimꝰ ꝑ uenire. Gestasut̃ hȩc ĩ audientia gociꝰ car¬

Expanded text:
cunque locis inventus fuerit, scilicet silvis, pratis, terris arabilibus, arboribus, eo pacto ut si monachus esse voluero, recipiant me eabsque mentione alicujus pecunie ; sin autem, alodem quem remaneat ; itemque eodem pacto ut matrem meam post obitum meum in unam obedientiam suarum quandiu vixerit procurrent et post mortem sepeliant, quendamque nepotem meum nomine Huncum ad perfectam vitam venerit, si voluerit, monachum e memoravimus pervenire. Gesta sunt hec in audientia tocius ca
Abbreviated transcription (Latin):
isi cipani. onĩa que cõpetolunit nob apd̃ brionẽ unt frutatis
demanso qd uocatᷤ corbel. & desilua. ⁊ deprato. qd nomunatꝰ
ut habeant ⁊ posideant ĩ et̃nũ nullo unꝗ ꝓihibente. Siqͥs
aut̃ insurrexerit spũdiabolicorepletus qͥhãc̃ nrãm elemo¬
sinã calĩmiare uoluerit. in suo conatudeficiat. soluatq eccᷤᷤ
soł. R. ib ilłmi & petͥ. frm̃ ł matris eoꝵ ausendis. Aleardia¬
tẽꝑ. R a demari. moisseroni. Ehuncb̾ti. meschini. ⁊ fi
eiꝰ rocbti. R Aldebti deal uernia. data m̃se. ac. Rignante
rege fili po. aqͥtane̾si ũ duce. Wilłmo. pic tauensi ũ p̃ suleles¬

Expanded text:
i Cipriani omnia que competebant nobis apud Brionem jure fraternitatis de manso quod vocatur Corbel et de silva et de prato quod nominatur ut habeant et posideanl in eternum nullo unquam prohibente. Si quis autem insurrexerit spiritu diabolico repletus, qui hanc nostram elemosinam calumniare voluerit, in suo conatu deficiat solvatque CCC solidos. S. Willelmi et Petri fratrum et matris eorum Ausendis. S. Alearditonis Temper. S. Ademari Moisseroni. S. Huncberti Meschini et filii ejus Rotberti. S. Aldeberti de Alvernia. Data mense augusti regnante rege Filipo, Aquitanensium duce Willelmo,pictavensium presule
Abbreviated transcription (Latin):
go ĩdĩ noĩȩ Radulfꝰ tallidona cognomine. fr̃ Garnerii
purentũ meoꝵ. totũ ex integro. alodiũ meũ. partẽ uidli¬
& fr̃nitatis meȩ. totã sicuti deb& euenire mͥ d terris.
esiluis. depͣtis. deiqͣ. d molendino. deuincis. ut possidant
et̃ nũ: RRadulfi qͥdedit. R Ramaldi abb̃is. ⁊ monachoꝵ.

Expanded text:
go in Dei nomine Radulfus Tallidona cognomine, frater Garnerii parentum meorum, totum ex integro alodium meum, partem videlicet fraternitatis mee totam, sicuti debet evenire michi de terris, de silvis, de pratis, de aqua, de molendino, de vineis, ut possideant in eternum. S. Radulf
Abbreviated transcription (Latin):
Ego indĩ noĩe Engelaus alodũ meũ
qͥ ÷ sitꝰ ĩpago pictauo ĩuicaria igrandinse i̾iulla q̃ dicit᷑
sauiniacꝰ: q̃ mͥ exparte senioris mei aduenit aglulfi.
tͣdo adcȩnobiũ sc̃ę mariȩ almiq cipͥani mr̃. ⁊ ad mona¬
chos ibi degentib. hoc ÷ ternox aprbił. cũ mansione. &
curte. seu uirdegario ⁊ qͣntũ ibi uisasũ hab̾e. E abent
aũ laceratiões supͣdic te res: extͥb partib uia publica.
quarto uͦ frote t̾ra scĩ petri.: ⁊ fontẽ ĩ medio hasaũ res
supiꝰ nõĩ atas totũ untegrũ adie p̾senti ad p̃fatũ locũ
ꝑhãc cessionis epłam delegaui:

Expanded text:
elaus alodum meum qui est situs in pago Pictavo, in vicaria Igrandinse, in villa que dicitur Saviniacus, que michi ex parte senioris mei advenit Aglulfi, trado ad cenobium Sancte Marie almique Cipriani martiris et ad monachos ibi degentibus, hoc est terra arabilis cum mansione et curte seu virdegario et quantum ibi visa sum habere. Habent autem laterationes supradicte res ex tribus partibus via publica, quarto vero fronte terra Sancti Petri et fontem in medio. Has autem res superius nominatas totum et integrum a die presenti ad prefatum locum per hanc cessionis epistolam delegavi
Abbreviated transcription (Latin):
cipͥa ni ⁊ admonachos ibidẽ do ser uientes. Est au ips e
alodꝰ ipago pic tauo ⁊ĩ uicaria igrandinse. iuilla quocatur
alodꝰ circũcĩctꝰ icircuitu: fossito antiqͦ & est ex una parte
fossa piscacoria. Itẽ malio loco. qͥdr̃ Praella: de t̾ra ara¬
bile qͣntu ibi usus sũ hab̾e. & haba lateratiões ex oĩb
partib alod is antiqͥs.
Qbos fredi niuoni qͥhãc̃ donatiõem fec̃. & Richildis uroris
L uauzdini filii sin. Xhugoni filies. AAstuciȩ filie sue
⁊ bosoni filii s. Roszelini Xingelbaldi nepotis adraldi.
AGosfredi decolle nepotis eiꝰ. Xaraldi de crugeila.
Nalceru franci. X Ramaldi pposia. R haenrico. rege¬

Expanded text:
Est autem ipse alodus in pago Pictavo, in vicaria Igrandinse, in villa que vocatur alodus circumcinctus in circuitu fossato antiquo, et est ex una parte fossa piscatoria. Item in alio loco qui dicitur Praella, de terra arabile quantum ibi visus sum habere, et habet lateratione sex omnibus partibus alodis antiquis. S. Gosfredi Nivoni, qui hanc donationem fecit. S. Richildis uxoris ejus. S. Gauzelini filii sui. S. Hugoni filii sui. S. Astucie filie sue. S. i fratris sui. S. Bosoni filii sui. S. Goszelini. S. Ingelbaldi nepotis Adraldi. S. Gosfredi de Colle nepotis ejus. S. Adraldi de Crugeila. S. Walterii Franci. S. Rainaldi prepositi. Reg
Abbreviated transcription (Latin):
uroris eiꝰ noĩc kengardis quandã quarta nr̃am q̃ ÷
sita ipugo pictauo ĩuicaria igͣndinse i uilla qͥnuncu¬
pat Cistriac̾ eis subcenso ꝑ nr̃e auctoritatis scrip¬
tu ccede dignarem᷑. qͦd ⁊ oĩ mͦ nob̵ placuit fecisse.
eo uidelica mͦ ut annis singuł ad festi uitatẽ assũp¬
nois scȩ M. partẽ reddat excensu id÷ mođ¬

Expanded text:
rdis quandam quartam nostram, que est sita in pago Pictavo, in vicaria Igrandinse, in villa que nuncupatur Cistriacus, eis sub censo per nostre auctoritatis scriptum concedere dignaremur : quod et omni modo nobis placuit fecisse, eo videlicet modo ut annis singulis ad festivitatem Assumptionis Sancte Marie partem reddat ex censu, id
Abbreviated transcription (Latin):
denarioꝵ. ita ut ab hodierna die p̾fata t̾ra ⁊ oia adea
ꝑtinentia. qͥeta ⁊ liba oĩa tepore ꝑmaneãt. cocedente hoc dom¬
no bosone uicecomite deqͦ uicariã illã ifisco habebamꝰ.
& diraudo filio meo airaudi uidelica defur noliis. ⁊ aliis¬
& aliis parentib ⁊idominis nostris. Slsemb̃ti ep̃i pic¬
cauensis. X Bosonis uice comitis. & Airaudi de castro
mõte oiranno qͥ hac lib̾tatẽ cocessit. X Airaldi defur¬
nolus. & Airaldi filii sui. &helie de gritciȩ.R Wilłmi.
Rletbaudi. & uxoris eiꝰ noĩe babilonia
Regnante P IL I PO rege.

Expanded text:
 ita ut ab hodierna die prefata terra et omnia ad eam pertinentia quieta et libera omni tempore permaneant, concedente hoc domno Bosone vicecomite, de quo vicariam illam in fisco habebamus, et Airaudo filio meo, Airaudi videlicet de Furnoliis, et aliis parentibus et dominis nostris. S. Isemberti episcopi Pictavensis. S. Bosonis vicecomitis. S. Airaudi de castro Monte Oiranno, qui hanc libertatem concessit. S. Airaldi de Furnoliis. S. Airaldi filii sui. S. Helie de Gritcie. S. Willelmi. S. Tetbaudi et uxoris ejus nomine Babilonia. Regnante Philippo rege.
Abbreviated transcription (Latin):
singłis ad festi uitatẽ scĩ cipͥani censũ ꝑsoluat soł .i.
P ost discessũ uͦ eoꝵ uni ex cõsanguncis eor quẽ cũq
elegerit. p̃dic te res remaneat̃ ĩ uita sua sub cens u
p̃dicto. Ipse uͦ icuiꝰ dñicatu erit faciat p̃dictu
censũ ꝑsolui ad locũ annis singłis. sineꝰ neglegentia
Post discessũ uͦ eiꝰ ad locũ supͣ dictũ funditꝰ rema¬
neat̃.

Expanded text:
iani censum persolvant sol. I ; post discessum vero eorum, uni ex consanguineis eorum quemcumque elegerint predicte res remaneant in vita sua sub censu predicto. Ipse vero, in cujus dominicatu erit, faciat predictum censum persolvi ad locum annis singulis absque neglegentia ; post discessum vero ejus, ad locum supradictum funditus remaneant.
Abbreviated transcription (Latin):
atq sc̃ĩ cypͥani. q̃ndã  alodũ meũ qͥt sitꝰ ĩpago Pictauo.
i uicaria sic ual. it̃ terra ⁊umea. uictos .iiii. iuilla arciace.
ut moñchi illiꝰ loci possideat̃ inet̾nũ. lateratioes. ex una
parte t̾ra scĩ hylarii. Extrib deipsa hereditate:
EA dalmari qͥdedit:¬

Expanded text:
i quendam alodum meum qui est situs in pago Pictavo, in vicaria Sicval, inter terra et vinea juctos IIII in villa Arciaco, ut monachi illius loci possideant in eternum ; laterationes ex una parte terra Sancti Hylarii, ex tribus de ipsa hereditate. S. Adalmari, qui dedit