comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt conuigus obligati ut cũ uicissim quȩ sunt alterius
cogitant. sic corũ quisq placere studrat coniugi. ut aon
displiceat conditori. Sic ca quȩ huius mundi sumt agas
prsentib apputere quȩ dĩ sunt ñ omittant. Sie de bonsꝰ
prtsena bus gaudeant. ut tam̃ intentione sollicita mala
attona ꝑtumnescant. Sic de malis temporalibus lugats
ut iam consolatione integra spem in bonis pertimibus
figant. quatinus dũ in transini cognos cunt ẽt̃ quod agues.
pnmansione sciant quod appetunt. nec mala mundi cor
frangant eũ spes bonorũ celestiũ roborat. nee bona p̃sen¬
tis uite decipiant. cũ suspecta subsequentis iudicii mala
contristant. Itaq animus xpianorũ coniugũ. & infirmꝰ
& fidelis qui & plene cuncta temporalia displicere ñ ua¬
lit. & tam̃ acternis se coniungere ꝑ desidcriũ ualit¬
quauis in delectationt carnis interim iactat. superne spei re¬
feetione conuales cat. Et si habet quȩ mundi sunt inusu

Expanded text:
icissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque studeat placere conjugi, ut non displiceat conditori: sic ea quae hujus mundi sunt, agant, ut tamen appetere quae Dei sunt, non omittant. Sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen intentione sollicita mala aeterna pertimescant. Sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spemin bonis futuris figant: quatenus dum in transitu cognoscunt esse  quod agunt, in mansione quod appetunt, nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valquamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu
Abbreviated transcription (Latin):
implere malũ ae iã ꝑ consilia conetur. Et sicut ad sisten¬
tibus turbis prelati sunt qui cathedre honore fulciunt᷑.
ita delicta eorum qui p̃cipitatione corruunt exquisita
ꝑstudiũ peccata transcendunt. Ad monendi ergo suns
ut hinc colligant qui inculpa se &iã ꝑ consiliũ ligant.
qua quandoq ultione feriendi sunt. qui nunc prauor
ñ soci sed principes fiunt. L Ul¬

Expanded text:
adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistenadimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, sed principes fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
forte egrediatur ut ignis in dignatio mra & succendati.
&e ñ sit qui eatinguat ꝓpter malitiam studiorũ ur̃oruii
d ine nerũ iratus dicit. Visitabo suꝑuos uxeta fructũ studio¬
rũ ur̃orũ. Quia igitur pͥtecatis aliis differunt peccata que
ꝑ consilium perpetrantur. ñ tã praue facta dñs quã studia
prauitatis in sequitur: Infactis cñĩ sepe infirmitate. sepe
neglegentia. in studus uero malitiosa semꝑ intentione
peccatur. Quo contra recte beati uiri ex pressione ꝑ ꝓphȩ¬
tam dicitur. Et in cathedra pestilentie ñ sedit. Cathedra
quippe uidicis eẽ uel p̃sidentis solet. In cathedra aut̃ pes¬
tilentiae sedere ẽ. ex iudicio praua cõmittere In cathedra
pestilentiȩ sedere ẽ. & ex ratione mala discernereu&e tam̃
en  liberationt perpetrare. Quasi in ꝑuersi consilu cathe¬
dra sedit. qui tanta iniquitatis elationȩ attollitur ut.

Expanded text:
forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat, propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta fructum studiorum vestrorum . Quia ergo peccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Que enĩ futura p̃uidentur cũ p̃sentia futrint minoris timoris
fiunt. quia dũ contra ictũ quisq paratior redditur. hostis
qui se inopinatũ credidit co ipso quo p̃uisus ẽ eneruaturꝰ
Ad contra admonendi sunt qui inculpa ex consplio ligantꝰ
quatinus puida consideratione ꝑpendant. quia dũ mala
eoe uidicio faciunt districtius contra se uidiciũ accenduq
ut tanto eos durior sententia feriat. quanto illos in eul¬
pa artius uincla deliberationis ligant. Citius fortasse
delicta poenitendo ablutrent. si inhis sola p̃cipitatione
ceculissent. Nã tardius peccatũ soluitur. qđ & ꝑ consiliõ
solidatur. tłisi enĩ mens om̃imodo aeterna despiceret
inculpa ex iudicio ñ periret. Hoc ergo p̃cipitatione lapsis
ꝑ consiliũ pereuntes differunt. ꝗđ cũ abstatu iustitt
prccando concidunt. plerũq simul & in laqueũ despera¬
tionis cadunt. Elinc ẽ quod ꝑ ꝓphȩtã oñs ñ tam p̃cipi¬
tationũ praua qua delictorũ studia rephendit dicens. Aei

Expanded text:
Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est quod per prophetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
re concludens. desuꝑ sigillassat: legatis largitus ẽ: Illi susceptas reli¬
qͥas ueneratione congrua deferentes: postquã quȩdam itineris milia.¬
ria consumpserunt. stulte se tantum uiaticum confecisse murmurare
cȩperunt. si nesciant utrum sc̃orum ossa. an magis carne a Romano
pontifice suscȩpissent. Itaq communi consilio. remoto pontificali sig¬
naculo. reseratisq piaxidib : particulas prandei repererunt. Mox
ad urbis mȩnia cum furore nimio reuertentes. ꝑ archidia conem
gregorio se delusos fuisse ut ꝓreliqͥis uilem pannũ suscepissent.fle¬
biliter querebantur. dicenteᷤ dominos suos pulcherrimis pallus habun¬
dare. ac ꝑ hoc aomanorum uilib prandeis ñ egere. Forte tunc oxe

Expanded text:
re concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gre
Abbreviated transcription (Latin):
dem Gregorio disqͥrente. se de monasterio fugere uoluisse confessus ẽ.
eiusq ꝑ triduũ simul cum fr̃um precibus ita pietate curatus ẽ: ut ad

Expanded text:
dem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
tia pomi aperuit sed inpeccati laqueo strinaẽ. diuina uo
ce dicitur: Pectore & uentre repes. Ac si ei aꝑte diceretur.
Cogitatione & in gluuie suꝑ humana corda dominaris.
Quia gule deditos luxuria sequitur. ꝓpheta testatur quia
quoneata marrat. occulta denuntiat dicens. ẜrinceps co¬
quoru aestruareti mures ierim. Princeps nãq &quoru uem
ed xu magora eura obseqinũ a cocis impenarur aquopte ureat¬
mabilitrs tibis impleatur Mluri aut itrim inrtut unt ar¬

Expanded text:
tia pomi aperuit, sed in peccatia pomi aperuit, sed in peccace dicitur: Pectore et ventre repes . Ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui m aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps coquorum dextruxit muros Jerusalem . Princeps namque coquorum cum magna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad monendi sunt gule dediti. atq alit̾ abstinentes.
lllos enĩ superfluitas locutionis. leuitas operis. atq luxcuria.
istos utro sepe inpatientiȩ. sepe utro superbie culpa comita¬
tur Nisi enĩgulȩ deditos inmoderata loquacitas raperet.
diues ille qui ȩpulatus cottidie splendide dicitur. in lingua
grauius ñ arderet dicens. Pattr abraham miserere mei. &
mitte lazarum ut intinguat extremũ digiti sui in aqua ut
refrigeret linguã meã. quia crucior in hac flamma. Quib
ꝓfecto uerbis ostenditur. quia epulando cotudie crebrius
in lingua peccauerat. qui totus ardens refrigerari se preci¬
pue in lingua requirebat. Rursũ quia gule deditos leuitas
ꝓtinus operis sequitur. auctoritas saera testatur dicens.
Sedit populus manducare & bibere. & surrexerunt ludere.
Quos plerũq edacitas usq ad luxcuriã ꝑtrahit. quia dũ sa¬
tietate uenter extenditur. aculei libidinis excitantur
Vnde ce hosti callido qui primi hominis sensũ in cõcupiscen¬

Expanded text:
liter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
eo et selasianum codicem de missarum sollempnuis multa subira¬
hens: pauca conuertens. non nulla uͦ superadiciens. pro exponen¬
dis cuangelicis leccionib in unius libri uolumine coartauit: In ka¬
none apposuit. uiesq nr̃os in tua pace dispone. atq ab ȩterna
dampnatione nos erips et in electorũ tuorum iubeas grege nume
tationes ꝑ basilicas uel beatorum
martyrum cymiteria scđ̃m quod hactenu plebs romana qͣsi
eo uiuente certatim discurrit sollicitus ordinauit. ꝑ quas et ipse
simul discurrens dum ad huc loqͥ p̃ualeret. uiginti omȩlias euan¬
gelii coram ȩccła diuerso tempore declamauit: reliquas uͦ eiusdẽ
numeri dictauit quidem. sed lassescente stomacho languore: conti¬
nuo aluis ꝓnunciandas cõmisit.

Expanded text:
 et Gelasianum Codicem de missarum solemniis, multa subtrahens, pauca convertens, nonnulla vero superadjiciens, pro exponendis evangelicis lectionibus in unius libri volumine coarctavit. In canone apposuit: « Diesque nostros in tua pace dispone, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numetationes per basilicas vel beatorum martyrum coemeteria, secundum quod hactenus plebs Romana quasi eo vivente certatim discurrit, sollicitus ordinavit: per quas et ipse simul discurrens, dum adhuc eloqui praevaleret, viginti homilias Evangelii coram Ecclesia diverso tenumeri dictitavit quidem, sed lassescente stomacho, languore continuo aliis pronuntiandas commisit.
Abbreviated transcription (Latin):
astringitur. cautat ne districti iram iudicis grauius
acrendens. dũ loco delectatur głat fiat subditis auctor
nis ad sumere audeat. si ad huc aliqđ in se uitiũ damnabi¬
liter regnat ne is quẽ crimen deprauat ꝓpriũ: intercessor
fieri appetat ꝓculpis aliorum.

Expanded text:
astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor nis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum.
Abbreviated transcription (Latin):
& eoxptrimento iam didicit qđ optinere adño quod popos¬
cerit possit. Cui ꝑ effectus uocẽ iam quasi specialit dicitꝰ
Adhuc tt loquente dic̃a. Ecce adsum. Si eñi fortasse quis
urniat. ut ꝓse ad intercedendum nos apud potentẽ qũt¬
piam uirũ qui sibi iratus. nobis uero ẽ in cognitus ducat.
ꝓtinus respondemus. Ad intercedendũ uenire ñ possu¬
mus. quia familiaritatis tius notitiã ñ habemus. Si ergo
homo apud homine de quo minime presumit fieri inter¬
cessor trubescit. qua mentt apud dm̃ intercessoris locũ ꝓ
populo arripit. qui familiart̃ se cius grãe esse ꝑuite meri¬
tum nescit : Aut abto quomodo aluis ueniã postulat. qui
utrum sibi sit placatus ignorat.: Qua inreẽ aliud sollicitius
formid andũ. nequi placare iram posse creditur. hanc ipse ex
ꝓprio reatu mereatur. Cuncti eñi liquido nouimus. quia cũ
is qui displicet ad intercedendũ mittitur: irati animus adde¬
teriora ꝓuocatur:. Qui ergo ad huc desideruis terrenis

Expanded text:
 experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae poposcerit, possit, cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te, dicam, Ecce adsum . Si enim fortasse quis veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? 11 Aut ab eo quomodo aliis veniam postulat, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re adhuc aliud est sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur . Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognitione ueritatis ẽmicat. sed tam̃ hȩc carnalia opera
obscurant. In lippis quippe oculis pupillȩ sane sunt. sedhu¬
more defluente infirmate palpebre grossescunt. quarũ
quia infusione crebro atteritur. & iam acies pupille uiti¬
atur. Et sunt non nulli quorũ sensũ carnalis uite opera¬
tio sauciat qui uidere recta subtilit̾ ꝑ ingenium poterans.
sed usu prauorũ actuũ caligant. Lippus itaq ẽ cuius sen¬
sũ natura exacuit. sed conuersationis prauitas confundit:
Cui bene ꝑ angłm dicitur. Collirio unge oculos tuos ut ui¬
deas. Collirio quippe oculos ut uideamus ungimus. cũ

Expanded text:
ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro atteritur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravo per actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per Angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimu
Abbreviated transcription (Latin):
tos oreueritic actionis suc rectitudint ipsa consundit Frac¬
do aut prat uel manu c̃. qui uia dĩ ꝑgert omino ñ ualet
ut ua bionis actibus sunditus exsors uacat quaunꝰ ueln
us elanlus saltẽ cũ infirmitait̃ teneat. sed abhis om̃imõi
abrius caxistat. Gibbus utro c̃ que terrent ouicumo¬
iis pondus deprimit ncumqua ad suptrna respieuatt ies
solis. his que minfimis calcantur intenat. qui & liquanoo
eluud eo bono patrie celestis auditritt al eo si qrando
putrse consuetudinis pondere pͥgrauatus. corlis fa ruenim̃
attollit. quia cogitationis statu engere n ualai quitm n¬
renȩ usus sollicitudinis curuum tenet. Ex horũ quippe specit
psalmista dicit: Incuruatus sũ & humiliatus sũ usquequaq.
Quorũ culpam quoq ꝑ semitipsam ueritas reꝓbans ait. Sem
aut̃ qł inspinis cecidit. hi sunt qui audiunt. & a sollicitudi¬
nibus. & diuitus. & uoluptatibus uite euntes suffocantur.
& ñ referunt fructum. Lippus uero ẽ cuius quidẽ ingeniũ

Expanded text:
psa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his, quae in infimis calcantur intendat, qui et si aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis mole praegravatus cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque semetipsam Veritas reprobans ait: Semen autem quod in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes, suffocantur et non referunt fructum . Lippus vero est cujus quidem ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
asperat quia ꝑ uniuersa uitia animũ supplantat pau¬
lo attestanit qui ait. Radix om̃ii malorũ ẽ cupiditas.
Ponderosus uero est. qui turpitudine ñ exercet opere sed
tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine
grauatur inmente
.Qui nequaqu̾a quidẽ usq ad opus nefariũ
rapitur. sed eius animus uoluptate luxurie sine ullo repug¬
nationis stimulo delectatur. Uitium quippe ẽ ponderis. cũ hu
mor iuscerum ad uirilia labitur. que ꝓfecto cũ molestia de¬
decoris intumescunt. Ponderosus ergo est. qui totis cogitationi¬
bus ad lasciuiam defluens pondus turpitudinis gestat in

Expanded text:
asperat, quia per universa vitia animum supplantat, Pauasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente; qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugnationis stimulo delectatur. Vitium quippe est pondermor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum modestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in
Abbreviated transcription (Latin):
luptas ñ reprimitur. & ĩa in actione dominatur. Quasi tñi
cutis pruriginẽ paulus curabat abstergere cũ dicebat.
Femptatio uos ñ ad p̃hendat. nisi humana. Acsi aꝑte dice¬
ret: Hlumanũ quidẽ ẽ in corde temptatioñt ꝑpeti. drmo¬
nicũ uero ẽ temptationis certamine & in operatione supe¬
rari. Impetiginẽ quoq habet incorpore: quisquis auan¬
tia uastatur in mente. Quȩ si in paruis ñ cõpescitur. nimi¬
rum sint mensura dilatur. Impetigo quippe sine dolore
corpus occupat. & absq occupati teidio excrescens membro¬
rũ decorem fedat quia & auaritia capti animũ dũ qua¬
si delectat exulcerat. dũ adipiscenda queq cogitatiomi
obicit ad inimicitias accendit. & dolorẽ in uulnere ñ facit.
quia estuanti animo eac culpa habundantiã ꝓmittit. Ses
decor membrorũ ꝑditur. quia aliarũ quoq uirtutũ per
hanc pulchritudo deprauatur. & quasi totum corpus ex¬

Expanded text:
luptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim luptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana, ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis certamine in operatione superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimium sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat: quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimquia aestuanti animo ex culpa abundantiam 13 promittit. Sed decor membrorum perditur, quia aliarum quoque virtutum per hanc pulchritudo depravatur; et quasi totum corpus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ne uero habet in oculo qui ueritatis lucẽ uidere ñ sinit᷑.
quia arrogantia sapientie sen iustitȩ cȩcatur: supilla
naq oculi nigra uidet. albuginẽ tolerans nihil uidet.
quia uidelicet sensus humanȩ cogitationis si stultũ se pec¬
catorẽq intellegit. cognitionẽ intimȩ claritatis appre¬
henit : Si aut̃ candorem sibi ustitie seu sapientiae
tribuit. a lure se suꝑnȩ cognitionis excludit. Et eo cla¬
ritatẽ uen luminis nequaquã penetrat. quo se apud
se per arrogantiam eoxaltat. Sicut dequibusdam dicntur. Dicen¬
tes enĩ se esse sapientes. stulti facti sunt Iugem uero habet
scabiem. cui carnis petulantia sine cessationt dominatur. In
scabie enĩ feruor uiscerum ad eutẽ trahitur. ꝑ qua recte lu¬
xuria designatur: Quiasi cordis temptatio usq ad operatio¬
nt̃ ꝓsilit. nimirũ feruor intimus usq ad eutis scabiem ꝓru¬
pit. & foras iam corpus saueiat. quia dũ in cogitationt uo¬

Expanded text:
qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nihil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt. § 8. Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foris jam corpus sauciat, quia eum in cogitatione vo
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. nec tamen deserunt: Aliter qui deserunt. nec tam̃
plangunt: Aliter qui inlicita quȩ facunt & ĩa laudant
aliter. qui accusant praua nec tam̃ deuitant: Aliter qui
repentina concupiscentia superantur. atq aliter qui in
culpa exconsilio ligantur: Aliter qui licet minima cre¬
bro tam̃ inlicita facunt. atq aliter qui se a prauis custo¬
diunt. sed aliquando in grauibus demerguntur: Alites
qui bona nec inchoant. aliter qui inchoata minime cõ¬
sũmant: Aiter qui mala occultȩ agunt & bona publit
aliter qui bona quȩ faciunt abscondunt. & tam̃ quibus¬
dã factis publice mala dese opinari ꝑmutunt: Sed quid

Expanded text:
gunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen gunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ precipites: Aliter mansutti. alit̃ iracundi: Aliter hu¬
milts alit̃ dati Aliter ꝑtinaces. aliter in constantes Alit̃
gubi anditi ait abstinentes: Aliter qui sua mistricordit᷑
trbuunt. alitui qui alitna raptrt contendunt: it qui
nec aliena rapiunt nec sua larguintur: Aliter qui & ea
que habent sua tribuunt. & aliena raptre ñ desistunt.
Alit̾ discordes. alit pacifici: Aliter seminantes urgia. alit̃
pacati: Aliter ad monendi sunt qui saere legis uerba non
nẽ inperfectio. uel artas. ꝓhibet. & tam̃ precipitatio impel¬
lit: Aliter qui in hoc ꝗđ temporaliter appetunt ꝓsperant᷑¬
atq alit̾ qui quidẽ quȩ mundi sunt concupiscunt. sed tam̃
ad uersitatis labore fatigantur: Alit̃ conuigus obligati.
aliter conuigii neꝯcibus liberi: Aliter ammiactionẽ carnis
exꝑti. aliter ignorantes: Aliter qui peccata deplorant
operũ. aliter qui cogitationum: Aliter qui cõmissa plan¬

Expanded text:
aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter hualiter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba nonne imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plan
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilit̾ pulsat. & id circo cord&e consonã modulationẽ
reddunt. quia uno quidt̃ plectro. sed ñ uno in pussu feriunt᷑.
Ulnac &e doctor quisq ut inuna eunctos uirtute haritatis aedifi¬
etrex una doctrina ñ una tadẽq exhortatione. tangere.
sunt semine: Aliter iuurnes. alit senes: Aliter in opes. alit̃
locupletes: Aliter leti. aliter tristes Niter subditi. aliter
prelati Aliter serui. aliter domini Aliter huius mundisa¬
pientes. alit tbetes: Aliter impudentes. aliter uerecundi:
Auiti pterui. aliter pusillanimes Aliter in patientts aliter
patientes: Aliter beniuoli. alit inuidi Aliter simplices.⁊
alit̾ impuri: Aliter in colomes. alit̾ egri: Aliter qui flagel¬
la metiunt. & ꝓpterea innocenter uiuunt: Aiter quisie
ininiquitate duruerunt ut nec ꝑ flagella corrigantur.:b
alit̾ nimis taciti. alit multiloquio uacantes: Aliter pigni.

Expanded text:
dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, sed non una eademque exhortatione tangere cosunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacant
Abbreviated transcription (Latin):
uia igitur qualis esse debeat pastor XXIi¬
ostendimus. nunc qualit̃ doccat demonstremus. Ut eñi lon¬
ge ante nos reuerende memorie gregorius nazanzenus
docuit. ñ una eadẽq cunctis exhortatio congruit. quia
nec cunctos par morũ qualitas astringit. Sepe ñaq aluis
officiunt que alus ꝓsunt. quia & plerũq herbe que hec ant¬
malia nutriunt. alia occidunt. Et lenis sibilus equos mu¬
gat. catulos instigat. Et medicamentũ ꝗđ hunc morbũ
in minuit. alteri uires iungit. Et panis qui uitã fortiũ ro¬
borat. paruulorũ necat. Pro qualitate igitur audientiũ ss¬
mari debet sermo doctorũ. ut & ad sua singulis congruał.
& tam̃ a cõmunis aedificationis arte nũquã recedat
Quid enĩ sunt intentȩ mentes auditorũ. nisi ut ita dixerisꝰ
quedã in cẏthara tensiones stratȩ cordarũ. Quas tas¬
gendi artifex ut ñ sibimet ipsi dissimile canticũ faciais

Expanded text:
uia igitur qualis esse debeat pastor uia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi di
Abbreviated transcription (Latin):
incirculis. nec ũquã extrahentur ab eis. Quia nimirũ ne¬
cisst t̃ ut qui ad officium p̾dicationis excubant. a sacre
lectionis studio ñ recedant. Ad hoc nãq uectes ẽẽ in cir¬
culis semꝑ iubentur. ut cũ portari archam oportunttaᷤ
exigit. de intromittendis uectibus portandi tarditas nulla
generetur. quia uidelicet cũ spiritale aliquid a subditis pastor
inquiritur. ignominiosũ ualde ẽ si tunc querat discere. cũ ques
tionẽ debet enodart. Sed circulis uectes inhereant ut docto¬
res semꝑ in suis cordibus eloquia sacra meditantes. testam̃ti
archam sine mora eleuent᷑. siquid necesse ẽ. ꝓtinus docent
Unde bene primus pastor eccłae pastores cęteros ammonet di¬
cens. Parati semꝑ ad satisfactione om̃i poscenti uos rationẽ
de ea que in uobis ẽ spe. Acsi aꝑte dicat. Ut portandã
archam nulla mora p̃pediat. uectes a circulis nũqũã re¬

Expanded text:
in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum nein circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor intionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus doceant. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: «Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe .» Ac si aperte dicat: ut portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
esq uectes dtlignis seithim. & operies auro. in ducesq per
circulos qui sunt in arcȩ lateribus ut portetur in eis. qui
semper trunt in circulis. nec umquã extrahentur ab eis
Quid ꝑ archam: nisi sca ȩccła figuratur: Cui quatuor cir¬
culi aurei ꝑ quatuor angulos iubentur ad ungi. quia in
tesq delignis setthim fiunt qui eisdẽ ad portandũ circulis in¬
struntur. quia fortes ꝑseuerantesq doctores uelut in putri¬
bilia ligna querendi sunt. qui instructioni sacrorũ uolumi¬
niũ sempts u herentes. sec̃ eccłat unitatẽ denuntient. & qua¬
si intromissi circulis archam adcportant. llectibus quippt
arebam portanre t̃. bonis doctoribus scam ȩȩcłam ad rudes infidcliũ
mentes p̃dicando deductre. Qui auro quoq uibentur
operiri. ut cũ sermone aliis insonant. ipsi &ia uite splen¬
dore fulges cant. De quibus apte subitur. Qui semper ert̃

Expanded text:
esque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per esque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis . Quid per arcam, nisi sancta Ecclesia figuratur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in tesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ed omẽ hoc rite a rectore agitur.
si suꝑnȩ formidinis. & dilectionis spu afflatus. studiosẽ
sacri eloquu p̾cepta meditetur ut in eouim sollicitudi¬
nis. & erga cęlestem uitã ꝓuidȩ circũ spectionis quã hu¬
mane conuersationis usus in desinent destruit. diuine
ammonitionis uerba restaurent. Et qui ad uetustatẽ ui¬
te ꝑ societatẽ seculariũ ducitur. ad amorẽ semꝑ sp̃ita¬
lis patrie: cõpunctionis aspiratione renouetur:
de ñaq inter humana uerba cor defluit. Cũq in dubrioꝰ
constit qđ eoeterrenis occupationum tumultibus in pulsũ a se¬
ipso corruat. studere in cessabilit̃ debet ut ꝑ eruditionis studiũ
resurgat. Hlinc ẽ eñi qđ prelatũ gregi discipulũ paulus ammo¬
net dicens. Dũ uenio adtende lectioni. Hinc dauid ait. Quo¬
modo dileoci legẽ tuã dñe. tota die meditatio mea ẽ. Hinc
moysi dñs deportanda archa p̃cipit dicens. facies quatuor
cireulos aurtos. quos pones ꝑ quatuor arche angulos. faci¬

Expanded text:
ed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faci
Abbreviated transcription (Latin):
quereret se fr̃ibus commendare. nullusq frum ei applicari uel loqͥ
dignaretur: ei carnalis fr̃ cur ab omnibus e̾e̾t abhominatus aperuit
Ille ꝓtinus ut audiuit. de reatu suo uehement̃ ingemuit : atq in ipsa¬
sua tristicia de corpore exiuit. Qui ita ẽ sepultus: ut Gregorius iusserat.
Sed fr̃s om̃s eadem sententia eius ꝑterriti: cȩperunt singuli extrema queque
uehement̃q formidare. ne quid apud se ẽẽt unde reprehendi potuissent.
UAI. uͦ post mortẽ fratris triginta

Expanded text:
quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaequevehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem fratris triginta
Abbreviated transcription (Latin):
uel quid ad purgationẽ morientis faceret. uel quid ad exemplũ uiuen¬
tibus ꝓuideret. Precioso gͥ eiusdẽ monasterio p̃posito ad se accersito.
dixcit. Uide ut nullus ex fr̃ib se ad eũ morientem iungat. nec sermonẽ
consolationis ex cuius libet eorũ ore ꝑcipiat. sed cum in morte con¬
stitutus fr̃s quesicrit. ei suus frater carnalis dicat. quia ꝓsolidis quos occulte
habuit. a cunctis sit frĩbus ab ominatus: ut saltem in morte de culpa
sua mentẽ illius amaritudo transuerberet. atq a peccato qͦd ꝑpetra¬
uit purget. Cum uͦ mortuus fuerit. corpus illius non inter fr̃um cor¬
tres aureos quos reliquit iactate. simul omnes clamantes. pecunia tua
tecum sit in ꝑditione. et sic eum terra cooperite. In qͥbus utrisq rebus
sollertissimus pat Gregorius una morienti. altera uͦ uixentibus fr̃ĩbus
et istos auaritiȩ tanta dampnatio misceri talibus ꝓhiberet. Quod ita

Expanded text:
vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum vivenvel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad se accersito, dixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum cortres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unamet istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus prohiberet, atque a
Abbreviated transcription (Latin):
Lio quoque tempore quidam monachus iustus nomine medicinȩ
arte imbutus. beato Gregorio sedule. obsequi. atque in assidiuis ȩgri¬
tudinibus eiꝰ excubare consueuerat. Hic itaq corporis languore p̃uentꝰ.
ad extrema deductus ẽ. Cui in ipsa molestia fr̃ germanus copiosus nom̃e
seriebat. Sed p̃dictus iustus. cũ iamse ad extrema ꝑuenisse cognosce¬
ret. eidem copioso fr̃i suo quia occultos tres aureos haberet innotun.
Quod nimirũ fribus eelari non potuit. Qui subtilit᷑ indagantes. atq il¬
lius medicamenta om̃ia ꝑscrutantes: eosdem tres aureos inuenerunt in
medicamine absconsos. Quod mox ubi Gregorio nunciatum ẽ: tantum
malum de frẽ qͥ secum communĩt uixerat ȩquanimit̃ ferre non ualuit.
quippe. quia eidem monasterio iam dudũ regulam constituerat. ut
cuncti fr̃s ita cõmuniter uiuerent. quatinus eis singulis nulla habere
ꝓpa liceret. Tunc Gregorius nimio merore compulsus. cogitare cepit

Expanded text:
lio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaque corporis languore praeventus, ad extrema deductus est, cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
ynodicam quoq suã G REGORIUS secundum priscũ-
antecessorum suorum morem iohanni constantinopolitano. eulogio ale¬
xandrino. gregorio antiocheno. iohanni ierosolimitano. et anastasio ex¬
patriarcha antiochiȩ. destinauit. ꝗͣ ita se habet. Consideranti m quod
impar meritis ac toto animo nitens pastoralis curȩ pondera portare cõ¬
pulsus sim. caligo meroris occurrit: et triste cor nihil aliud nisi eas que
uideri nil sinunt tenebras uidet. Numqͥd antistes a dño. nisi ꝓdelictis
tentẽ uirum qͥ et sibi iratus et mͥ e̾e̾t in cognitꝰ int̾cessorem suũ me fieri qͣ¬
reret: ꝓtinus responderẽ. Ad int̾cedendum uenire. nequeo: qͥa cius noti¬
ciam ex sedula familiaritatt ñ habeo. Si gͥ recte. homo apud hominem de
qͦ minime p̃sumpsissem fieri int̃cessor erubescerẽ: quantȩ hoc audacis est.
quod apud dm̃ ꝓpopulo locum int̾cessoris obtineo: cui familiarẽ me ꝑ uitȩ

Expanded text:
ynodicam quoque suam Gregorius, secundum priscum decessorum suorum morem, Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gregorio Antiocheno, Joanni Jerosolymitano, et Anastasio patriarchae Antiocheno destinavit, quae ita 46 se habet: « ' Consideranti mihi quod impar meritis ac toto animo renitens pastoralis curae pondera portare compulsus sim, caligo moeroris occurrit, et triste cor nihil aliud nisi eas quae videri nil sinunt tenebras videt. Nam quid antistes ad Dominum, nisi pro delictis tentem virum, qui et sibi iratus, et mihi esset incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo apud hominem, de quo minime praesumpsissem, fieri intercessor erubescerem, quantae hoc audaciae est, quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtineo, cui familiarem me esse per vitae
Abbreviated transcription (Latin):
confirmarent. Unde factum ẽ ut paucis ęlabentib annis. ętiam cȩteri
saxoniȩ reges ad xp̃i dñi fidem ꝑ discipulos eiꝰ accederent:¬

Expanded text:
confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri Saxoniae reges ad Christi Domini fidem per discipulos ejus accederent
Abbreviated transcription (Latin):
fra affinitatis lineã id est usq ad septimã generationẽ non iungant᷑.
Sed ad huc illos neophitos existentes. sepissime. eos pͥus illicita docere
et uerbis ac exemplis instruere: et quȩ post de talib egerint rationa¬
bilit̃ et fidelit̃ excludere oportet. Nam iuxcta apostolum qͥ ait. lac uo¬
bis potum dedi ñ ȩscam. ista illis mͦ ñ posteris ut p̃fiaxum ẽ temporibus
tenenda indulsimus. ne bonum qͥd infirma ad hue radice plantatũ
custo diretur:
ee gͦ iccirco ꝑstringenda curam: ut
H ꝗͥ occasione dispensationis illicita matrimonia contrahunt. erudi¬
tissimũ papam gregoriũ non regularit qͣrte generationis copulã censu¬
isse. immo uenialit̾ simulq temporaliter ꝑmisisse cognoscant: Cuius
nimirum p̃cib ds̃ om̃ps tantam augustino. eiusq sociis faciendoꝵ signoꝵ
gr̃am contulit: ut uerbum uitȩ quod ore p̃dicabant. signoꝵ efficatia

Expanded text:
fra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur; fra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur; sed adhuc illos neophytos existentes, saepissime eos prius illicita docere vitare, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter ac fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis potum dedi, non escam , ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum ecustodiretur. » Haec ergo idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Cujus nimirum precibus Deus omnipotens tantam Augustino ejusque sociis faciendorum signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum efficacia
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ uel duarũ sororũ filius et filia misceant᷑. Sed ex perimento
didicimus. ex tali coniugio sobolem ñ posse succrescere. Unde neces¬
se ẽ ut iam tercia uel qͣrta generatione: generatio fideliũ liceñt sib
CaUAI post multũ tempori a felice
messane siciliȩ p̃sule reqͥsitus. utrum augustino scripsisset ut an¬
glorũ qͣrta generatione contracta matrimonia minime soluerent᷑.
humillimus pat̃ GREGORIUS int̃ cȩtera talem dedit rationẽ. Quod
daris tuo de sanguinis coniunctione ipsi et anglorũ genti que nuper ad
fidem uenerat ne a bono quod cȩperat metuendo austeriora recederet.
specialit̃ et non generalit̃ cȩteris me scripsisse cognoscas. Unde et mͥ
omnis &omana ciuitas testis excistit. nec ea intentione hȩc illis scrip¬
tis mandaui. Vnde postquam firma radice. in fide fuerint solidati.
si infra ꝓpam consanguinitatẽ inuenti fuerint. separentur: aut in¬

Expanded text:
manorum, vel duarum soromanorum, vel duarum sorodidicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut jam tertia, vel quarta generatione generatio fidelium licenter sibi Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino scripsisset ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus Pater Gregorius inter caetera talem reddidit rationem: « Quod  ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter caeteris me scripsisse cognoscas. Unde et mihi testis omnis Romana civitas existit, nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut postquam firma radice fuerint in fide solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisti qͦd plus ommipotenti dõ possit placere sollicite ȩligas. et in¬
anglorum ȩccłã qͥ ad huc noua ẽ ad fidem institutione p̃cipua. qͣde
multꝰ ȩccłus colligere potuisti infundas. Non enĩ pro lociꝰ res. sed
ꝓ bonis reb loca amanda sunt. Ex singulis gͦ qͥbusq ȩccłiis. que pia.
quȩ religiosa. quȩ recta sunt dige. et hec qͣsi in uno uasculo collecta.
apud anglorũ mensam in consuetudinẽ uerte.
xterrogatus etiam qͦmͦ ea qͥ fures de ȩccł̃is abstulerint reddere debe¬
ant. mitissimus pat̃. absit in qͥt ut ȩccła cum augmento recipiat. qͦd
de t̾renis yeb uidet᷑ amittere. et lucra uana requirere. Sane reqͥsituᷤ
ab codem augustino usq ad quotã generationẽ fideles debeant copu¬
lari: GsEGoR IS dispensatorie sic rescripsit. Quȩdam terrena lea in
Romana re publica ꝑmittit. ut siue fr̃ et soror. scu duorũ fratrũ ger¬

Expanded text:
invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et Anglorum Ecclesiae, quae adhuc nova est, ad fidem institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt eligas, et haec quasi vasculo collecta apud Anglorum » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum ger