comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clationosues traedilectionis instruxit¬
& gestorum seriaeintimauit: Gau¬
dentium aufiniensi s ecđȩ sacerdotem contra
statuta canonum acnr̃a praecepta. Ordina¬
tiones inlicitas perpetrasse. Quarum illi
torã poenitus auserri praccipimus potestatẽ :
eccła consideratis patrum regulis hoc fungatur
officio quo. illeabusu sesie conuictus est. Ita
uthi qui hi licitt ab eodem sunt prouecti. ab
ecclesi asticis ministeriis sintremoti. Simul
etiam dereditibusecđae uel oblatione sideliũ
quid deceat nescientinihillicerepromittat
sed sõ la ci ex hisquarta portiore mitatur:
Duacecdes asticis fabricis & erogationi peregri¬
norumet pauperum prosuturae abonagro
presbitero subpericulo suo su iordinisminis¬
trentur. Vltima interseclericiprosingulorũ
meritis diuidatur : Ađ ue rominis teria eccła
quae alienata conperimus reparare p̃rae sũ p¬
torpraedicti fratris conpellatur in stantia
Cuictiam in hocspecia liter praecepimus in¬
mineri: Vt tresillas portiones quastrienniũ

Expanded text:
latio nos vestrae dilectionis instruxit, et gestorum series plenius intimavit Gaudentium Aufiniensis Ecclesiae sacerdotem contra statuta canonum, ac nostra praecepta ordinationes illicitas perpetrasse, quarum illi totam penitus auferri praecipimus potestatem. Ecclesia, consideratis Patrum regulis, hoc fungatur officio, quo ille abusus esse convictus est: ita ut hi qui illicite ab eodem sunt provecti, ab ecclesiasticis ministeriis sint remoti. Simul etiam de redditibus Ecclesiae, vel oblatione fidelium quid deceat nescienti nihil licere promittat, sed sola ei ex his quarta portio remittatur: duae ecclesiasticis fabricis et erogationi peregrinorum et pauperum profuturae ab Onagro presbytero sub periculo sui ordinis ministrentur: ultima inter se clericis pro singulorum meritis dividatur. At vero ministeria Ecclesiae, quae alienata comperimus, reparare praesumptor praedicti fratris compellatur instantia, cui etiam in hoc specialiter praecepimus immineri, ut tres illas portiones, quas per
Abbreviated transcription (Latin):
quodicitur & cau&ur: sacerdos uirgi¬
nem uxorem accipiat. Nonui duam
Non repudiatam: Hoc ergo quicum¬
q: tales amis s̃ sunt ab eccles asticis of¬
ficiis & a sacerdo tali nomine : a postolicȩ
sedis auctoritate lubemus arcori Nec
hocenim sibi poterunt uindicare cuius
capaces perhoc quod illis obstiterat non
fucrunt huius discussionis curã nobis
specialitor uindicantes ut si qua forsitap
dehis commissa sunt corrigantur. Nec
liceat ultra committi. & noquaexcusa¬
tio deignoratione nascatur. quãquams M¬
ignorire num quã licuerit sacordotem:
quod canonum regulis fuent definitum:
Haccergo ad prouintia suestras perinno¬
nostros scripta direximus. Vt quȩ mala
pullulas senoscuntur. radicitus euellant᷑
& mossem domini camtizania nulla
corrumpant. It aenim fructum uberem
quae sunt sincera prȩstalunt siea quȩ na¬
tam seg&em enȩcare consucrunt dili¬
gentius amputentur.
QUOO USURÃ NONSOLUM
CPERICI IXICERE NONDIBINT̃

Expanded text:
quo dicitur et cavetur: Sacerdos virgiquo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat, non viduam, non repudiatam . Hos ergo, quicunque tales admissi sunt, ab ecclesiasticis officiis et sacerdotali nomine, apostolicae sedis auctoritate, jubemus arceri. Nec hoc enim sibi poterunt vindicare, cujus capaces per hoc quod illis obsisterat, non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi. Et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quanquam ignorare nunquam licuerit sacerdotem quid canonum regulis fuerit definitum. Haec ergo ad provincias vestras per Innonostros scripta direximus: ut quae male pullulasse noscuntur, radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem, quae sunt sincera, praestabunt, si ea, quae natam segetem enecare consueverunt, diligentius amputentur. Quod usuram non solum clerici exigere non debent,
Abbreviated transcription (Latin):
uindicant potestatis : Debent enimesse
inmunis ab aliis : qui diuinae militiae
fuerit ad gregandus ut acast̃ris dominicis
quibus nomeneius ad scribitur. nullis neces¬
sitatis uinculis abstrahatur:
UTQUICUMQUE ADSACIRDOTI¬
UM UELUI DŨARŨ MARITI
UELHABENTES NUMEROSA
CONIUGIA PROMOTIEUERINT
ABOMNIBUS ECCLESIASTICIS
OEFICIIS ARCEANTUR
ualis uero cum unicuiq: constitue¬
rit natalium . honestas& morum
Cesie debeait sacrialtaris mmnisterio
sociandus. It apostolonos docente : &
diuina preceptione didicimus & capio¬
num regulis a quibus plerosq fratrum
declinas se & penitus deuiassereppe¬
rimus : Nam constat ad sacerdotium
peruenis seuiduarum maritos quosdã
&iam quibus fuerint numerosã conlu¬
gia : Et ad omnem licentiam uitalibe¬
rior ad sacrum ordinem passimpate¬
factis ad itibus fuis se periissos Con¬
traillambeati a postoliuocem quata¬
libus exclamatdicons Vnius uxoris uirũ
& contra illud antiquae legis praeceptũ

Expanded text:
vindicant potestatis. Debet enim esse vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus: ut a castris dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatis vinculis abstrahatur. quicunque ad sacerdotium, vel viduarum mariti vel habentes numerosa conjugia, promoti fuerint, ab omnibus ecclesiasticis officiis arceantur. II. Qualis vero unicuique constiterit natalium honestas, et morum esse debeat sacri altaris ministerio sociandus, et Apostolo nos docente, et divina praeceptione didicimus, et canonum regulis, a quibus plerosque fratrum declinasse et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos, quosdam etiam quibus fuerint numerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos, contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat, dicens: Unius uxoris virum, et contra illud antiquae legis praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
rum macula custo diredebemus. ambien¬
dum in proba contagione foedari cum ipsa
sibi mombrorum per dissimu lationẽ cori¬
pago non congruat
UENULLUS EPISCOPORŨSER¬
UUMALTERIUS AD CLERICA¬
TUS OEFICIŨ PROMOUERE
PRAESUMAT
Admittuntur passim adordinom sacrã
quibus nulla natalium nulla morum dig¬
nitas suffragatur. Et qui a dominis suis
libertatom consequiminime potuerunt:
ad fustigium sacerdotii tamquam serui¬
lis uilitas hunchonorem capiat Prouehup¬
tur. & probaridõpossecreditur. quido¬
mino suo necdum probare sẽpotuit :
Duplex itaq: in hac parte reatusest . quod
& sacrum ministerium talis consortiiuili¬
tato polluitur : & dominorum quantum
ad inlicitaeusurpationis tomoritatem
pertiner&. iura soluuntur. Ab hisitaq
ant sacerdotes. & nontantum ab his :
sed ab aliis &iam quioriginali. Aut ali¬
cui conditione obligati sunt uolumustẽ¬
perari. Nisi forte eorum p&itio autuo¬
luntas accessert quialiquid sibi in eos

Expanded text:
rum macula custodire debemus, ambienrum macula custodire debemus, ambientum improba contagione foedari: cum ipsa sibi membrorum per dissimulationem compago non congruat. Ut nullus episcoporum servum alterius ad clericatus officium promovere praesumat. I. Admittuntur passim ad ordinem sacrum, quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur, et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquam servilis vilitas hunc honorem capiat, provehuntur, et probari Deo posse creditur, qui domino suo necdum probare se potuit. Duplex itaque in hac parte reatus est, quod et sacrum ministerium talis consortii vilitate polluitur, et dominorum, quantum ad illicitae usurpationis temeritatem pertinet, jura solvuntur. Ab his itaquant sacerdotes, et non tantum ab his, sed ab aliis etiam, qui originali aut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari: nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos
Abbreviated transcription (Latin):
ocitaq ad monitio nos tra donuntiat
quod siquis fratrum contrahec consti¬
tut auenire temptauerit. & prohibita
fuorit ausus admittere. a suo se noue¬
nt officio submouendum. Nec cõmu¬
nionis nrãe futurumes se consortem qui
socius essenoluit disciplinat: Nequid uero
Nit quod prac tormis sum a nobis fortecredi¬
ãtur omniadecr& alia constituta Tambe¬
ate recordationis in nocentit quam omniũ
decessorum nr̃orum quae deecdesiasticis
ordinibus & canonum promulgata sunt
disciplinis. Ita a ur̃a dilectionecus todiri
deberemandamus. Vt siquis in illa com¬
miserit uoniam sibideinceps nouerit
Leo uni uersis ecdesiis peritaliao proum¬
cias constitutis indñ osalutem : In consor¬
tium uos nrae sollicitudinis aduocamus
ut uigilantia pastoralis nequid diabolicae
licere pos sit astut io tommis sis ubigregib
diligontius consulatis : Nehis qui dñi
miseri cordia reuel antepernostram cu¬
ram a qd nr̃is ouibus morbus abicitur :
sincerum corpus ec desiae quod abomnipu¬

Expanded text:
itaque admonitio nostra denuntiat, quod si quis fratrum contra haec constituta venire tentaverit, et prohibita fuerit ausus admittere, a suo se noverit officio submovendum, nec communionis nostrae futurum esse consortem, qui socius esse noluit disciplinae. Ne quid vero sit, quod praetermissum a nobis forte credatur, omnia decretalia constituta tam beatae recordationis Innocentii, quam omnium decessorum nostrorum, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonum promulgata sunt disciplinis, ita a vestra dilectione custodiri debere mandamus, ut, si quis in illa commiserit, veniam deinceps sibi noverit  universis episcopis per Italiae provincias constitutis in Domino salutem. In consortium vos nostrae sollicitudinis advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit astutiae, commissis vobis gregibus diligentius consulatis: ne is qui, Domini misericordia revelante, per nostram curam a nostris ovibus morbus abjicitur, sincerum corpus Ecclesiae, quod ab omni pu
Abbreviated transcription (Latin):
mus quos damlucri turpis cupidatate
captos. usurariam exercere pecuniam
& foonore uelle ditescere : Quod nosnor
dicam in oos qui sunt indericaliofficio
const̃itutos : sed & in laicos cedere qui xp̃i¬
a nos sedicicupiunt condolemus quod
uindicari acrius in eans qui fuerint confu¬
cti decornimus. V t omnis peccandi
oportunitas adimatur.
UTCLERICUS NEC SUO NECALI¬
PNO NOMINE FAENUS IXERCEAT
llud &iam ducimus prȩmonendum
ut sicut non suo ita non aliono nomine
aliquis dericorum exercere facnus aqd¬
tempt&. indecons onim est̃ orimen
suum commodis alienis inpondere:
Facnus autem hocsolum aspicere ex ercere
debemus ut quod hic misericorditor tribui¬
mus ab eo dño quimultipliciter & inper¬
p&uum mensura retribu& recipore uale¬
amus. VTSIQUIS SACERDOTŨ
CONTRA HIAEC INTER DICTA
FECERIT ASUOSITOELICIO

Expanded text:
mus quosdam lucri turpis cupiditate captos usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos non dicam in eos, qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus: quod vindicari acrius in eos qui fuerunt confutati, decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimatur. IV. Ut clericus nec suo, nec alieno nomine fenus exerceat. Illud etiam duximus praemonendum ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercendum fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus a Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura retribuet, recipere valeamus. V. Ut si quis sacerdotum contra haec interdicta fecerit, a suo sit officio
Abbreviated transcription (Latin):
uũco. subdiexui Ełilendarum de¬
cembrium. Residente uiro uonerabile
hilaro papa. in ba silica sanctae mari¬
ae. Et maximota urinium ciuitatũp¬
uintiȩ galliarum.
ingenuo ebrido nensi prouintiae s̃s.
Paulino aquae uienii¬
Palladio salpinati¬
Sothere. Nea politano
Tiburtio capuano

Expanded text:
. Sub die XIII calendarum Decembrium, residente viro venerabili Hilaro papa in basilica Sanctae Mariae, et Maximo Taurini civitatis provinciae Galliarum. Ingenuo Ebrodunensi provinciae SS. MPaulino AquaebienPalladio Salpinotere Neapolitano. Tiburtio Cap
Abbreviated transcription (Latin):
it ordinari: ante quam lupicinus in prȩ¬
sentipositus. aut confutatus aut corte
confossus iustaepos sit sublacere sentonti¬
ae ut uacantom locum qu ẽ ad modũ
disciplina ecclesiastica exigit is qui con¬
sec rabatur acciper& : Si quaeuero ali¬
ae emorserint causae quae ad statum
ecdesiarum & ad concordiam perti¬
disatq: compositis omnibus ad nosre¬
latio plena mittatur. Vt eaquȩ luxta
ecdesiasticum morem. iuste & rationa¬
bilitor fuerint definita nra quoq:
sententia roborentur. Data uIi Hidu

Expanded text:
it ordinari, antequam Lupicinus in praeit ordinari, antequam Lupicinus in praesenti positus, aut confutatus, aut certe confessus justae possit subjacere sententiae, ut vacantem locum, quemadmodum disciplina ecclesiastica exigit, is, qui consecrabatur, acciperet. Si quae vero aliae emerserint causae, quae ad statum Ecclesiarum, et ad concordiam pertidis atque compositis omnibus ad nos relatio plena mittatur: ut ea, quae juxta ecclesiasticum morem juste et rationabiliter fuerint definita, nostra quoque sententia roborentur. Data IV Id.
Abbreviated transcription (Latin):
dinantis facilitate suporfluamultiplica¬
tio ne minuatur: Dehis autem quac ina¬
cro uirginitatis proposito constitutas
barbaricam portulere uiolentiam & inte¬
gritatem pudoris. non animo sed corpore
perdiderunt : Ea nobis uid&ur soruanda
moderatio ut neq: inuidiarum deiciant᷑
gradu. Neo insacrarum & perse uoran¬
tium uirginum nu mero censeantur. Qui¬
busi ꝗ i nomnibus uirginalibus perseue¬
rant . & castimoniae soliditate mentes
custodiunt : sacramentorũ none st̃ negan¬
da communio quia iniustumest illas
in couel argui uel notari : quod non uo¬
iuntas amitcit seduis hostilis eripuit:
Causa quoq: lupicinicp̃i illiclubemus audiri
cuimultum & saepius postulanti communi¬
onem aorationem reddidimus qm̃ cum
ad nrũm iudicum prouocass&: in meri¬
to eum pendentene gotio a communione
uidebamus fuis se sus pensum: A dieccũ
&iam illud ost quod huic tomore supor¬
ordinatus esse cognoscitur. qui non debu¬

Expanded text:
dinandis facilitate superflua multiplicadinandis facilitate superflua multiplicatione minuatur. De his autem, quae in sacro virginitatis proposito constitutae barbaricam pertulere violentiam, et integritatem pudoris non animo, sed corpore perdiderunt, ea nobis videtur servanda moderatio, ut neque in viduarum dejiciantur gradu, nec in sacrarum, et perseverantium virginum numero censeantur: quibus, si in omnibus virginalibus perseverant, et castimoniae soliditatem mente custodiunt, sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est illas in eo vel argui, vel notari, quod non voluntas amittit, sed vis hostilis eripuit. Causam quoque Lupicini episcopi illic jubemus audiri, cui multum et saepius postulanti communionem ac rationem reddimus, quoniam cum ad nostrum judicium provocasset, immerito eum pendente negotio, a communione videbamus fuisse suspensum. Adjectum etiam illud est, quod huic temere superordinatus esse cognoscitur, qui non debu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio in merito prȩst̃iterunt : Illud sa¬
ne quod adũ cerdotalom pertin& dig¬
nitatom intoromnia uolumus canonũ
statuta seruari. ut non in quibus lib&
locis neq: quibuscumq: castollis. & ubi
anteannos fuerunt ep̃i consecrentur
cum ubiminores sunt plebes minoresq con¬
uentus presbiterorum cura sufficiat. Epis¬
copalia aũt gubernacula non nisimalo¬
ribus populis & frequentioribus ciuitatibus
oporteat praesidere. Ne quod sc̃orũ pa¬
trum diuinitus inspirata decr& a u&ue¬
rune : uiculis & posiessionibus uel obscuris
& solicarii s inunicipiis tribuatur sacordo¬
tale fastigium. & hon or cuidebont ex¬
collentiora commicti. ipsa sui numero si¬
tate uilescat quod nunc in sua dio cesi
resticutus ep̃s faccumosse causatus ese:
& rationabilitorpostulauit. Vt si ep̃ieo¬
rum locorum in quibus non debuerant or¬
dinarihumanaconditione deconerino :
ut sacerdo talis dignitas in considorataor¬

Expanded text:
judicio immerito praestiterunt. Illud sajudicio immerito praestiterunt. Illud sane, quod ad sacerdotalem pertinet dignitatem, inter omnia volumus canonum statuta servari: ut non in quibuslibet locis, neque in quibuscunque castellis, et ubi ante non fuerunt episcopi, consecrentur: cum ubi minores sunt plebes, minoresque conventus, presbyterorum cura sufficiat, episcopalia autem gubernacula non nisi majoribus populis, et frequentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuerunt, viculis, et possessionibus vel obscuris, et solitariis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, et honor, cui debent excellentiora committi, ipsa sui numerositate vilescat. Quod nunc in sua dioecesi Restitutus episcopus factum esse causatus est, et rationabiliter postulavit, ut si episcopi eorum locorum, in quibus non debuerant ordinari, humana conditione decesserint, ut sacerdotalis dignitas inconsiderata or
Abbreviated transcription (Latin):
potuit aliquaratione concedi faserit ampli¬
usinpunit committi : Cumitaq: deomnib:
ferequȩ fratris nr̃i potentii. relatio conti
uideatis intructum : Superest̃ fratres ut
concorditer salubres suscipiati shortatus
Et nihil percontentionem agentos sed ad
omne studium de uotionis unanimes di¬
uinis & a postolicis constitutionibus parea¬
tis. & in nullo patiamini prouidentissi¬
ma. canonum decr&auiolari: Quae enĩ
certarum remisimus considoratione cau¬
sarum : antiquis de incopscustodienda
sunt rogulis. Ne quod ad tempus pia
lenitate concesũmus. iusta post̃ulatione
plectamus. in cosspecialius & propen¬
sius commouendi. qui in ep̃is ordinan¬
dissc̃orum patrum st̃atuta neglexerunt
& rofucare debuerintꝰ conseorarint Nin¬
desiquie p̃italem consecrauorint sacor¬
dotem qualem esse non liceat. &iamsi
aliquomodo damnum proprihonoris
euaserint : Ordinationis tamon iusulte¬
rius non halebuit. Necumquam ei sacra¬
mento intererunt. quod neglecto diuino

Expanded text:
potuit aliqua ratione concedi, fas erit amplius impune committi. Cum itaque de omnibus fere, quae fratris nostri Potentii relatio continvideatis instructum, superest, fratres, ut concorditer et salubres suscipiatis hortatus, et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari. Quae enim certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione plectamus, in eos specialius et propensius commovendi, qui in episcopis ordinandis sanctorum Patrum statuta neglexerunt, et quos refutare debuerint, consecraverint. Unde si qui episcopi talem consecraverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec unquam ei sacramento intererunt, quod neglecto divino
Abbreviated transcription (Latin):
illum si fuorit in ur̃o iudicio confutatus
qui si cut ad nos relatumost duarum si mul
est maritu s uxorum uel illum qui abuxo¬
redimissus alteram duxis seꝑhib&ur.
C&eros uero quorum prouectio hoc tan¬
tum reprehensionis incurrit quodex
laicis adofficiorum episcopale delectist̃
Neq ex hoc quoduxores habent possunt
es soculpabiles. Suscoptũ sacor dotium
tenere permittimus : Non prȩludican¬
tes a postolicae sedisstatutis necbeato¬
rum patrum regulas resoluentes qui¬
bus salubritor constitume st̃. Ne primũ
aut secundum aut tertium in ec clesĩ¬
a gradum quisquã laicorum quibus li¬
b& suffragus fultus ascendat : Prius¬
quam ad hõmeritum perlegĩma
augmenta perueniat : quodenim nuno
ut cumq patimur esseueniale in ul¬
tum post modum es sõnon potorit si
quis quam id quodomnino intordicimꝰ
usurparit . quia remissio poccati ñ
daclicentiam delinquendi. nec quod

Expanded text:
illum, si fuerit in vestro judicio confutatus, illum, si fuerit in vestro judicio confutatus, qui, sicut ad nos relatum est, duarum simul est maritus uxorum, vel illum qui ab uxore dimissus, alteram duxisse perhibetur. Caeteros vero, quorum provectio hoc tantum reprehensionis incurrit, quod ex laicis ad officium episcopale delecti sunt, neque ex hoc, quod uxores habent, possunt esse culpabiles, susceptum sacerdotium tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis statutis, nec beatorum Patrum regulas resolventes, quibus salubriter constitutum est, ne primum, aut secundum, aut tertium in Ecclesia gradum quisquam laicorum, quibuslibet suffragiis fultus ascendat, priusquam ad hoc meritum per legitima augmenta perveniat. Quod enim nunc utcunque patimur esse veniale, inultum postmodum esse non poterit, si quisquam id quod omnino interdicimus usurparit. Quia remissio peccati non dat licentiam delinquendi, neque quod
Abbreviated transcription (Latin):
om̃isordo turbatur. Dum in ec clesi aqui
nullum subierunt ministerium peruor¬
so eligentium iudicio in debitum optinont
principatum : Cum ergo interuostantũ
ualuerint aut studia popularium. aut
ambitus superborum. ut non solum lai¬
cus sed &iam secundarũ uxorum uiros.
aut uiduarũ maritos ad officum cogros¬
camus pastorale prouectos : Non nea per¬
tissime exigunt causae ut ecdesiae inqui¬
bus ista commis sa sunt iudicio seueriore
purgentur : Et non solum intales praesũ¬
les sed &iam in ordinatores ẽorum ultio con¬
p&ens proferatur : sed circũstant noshino
mansu & udoclementiae. hinc censura
ut trutinato pondoredelqͥctorum quorum
utiq non una mensura est quȩdamcreda¬
mus ut cumq: toleranda quaedam uoro
penitus amputanda. Eosenim qui uel
secundas nuptias inierunt. ueluidua¬
rum socon iugio sociarunt. Nec aposto¬
lica nec legalis auctoritas sacerdotium
optendere permittit. & multo magis

Expanded text:
omnis ordo turbatur, dum in Ecclesia, qui omnis ordo turbatur, dum in Ecclesia, qui nullum subierunt ministerium, perverso eligentium judicio indebitum obtinent principatum. Cum ergo inter vos tantum valuerint aut studia populorum, aut ambitus superborum: ut non solum laicos, sed etiam secundarum uxorum viros, aut viduarum maritos ad officium cognoscamus pastorale provectos: nonne apertissimae exigunt causae, ut Ecclesiae in quibus ista commissa sunt, judicio severiore purgentur, et non solum in tales praesules, sed etiam in ordinatores eorum ultio competens proferatur? Sed circumstant nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura ut trutinato pondere delictorum, quorum utique non una mensura est, quaedam credamus utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Eos enim qui vel secundas nuptias inierunt, vel viduarum se conjugio sociarunt, nec apostolica, nec legalis auctoritas sacerdotium obtendere permittit. Et multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
nescu& totius humilitatis ignari. non
ab infimis sumere incrementũ seda sum¬
mis uolunt habere principium. Cum
ualde iniquum sit & absurdum ut inpe¬
nti magistris nouiantiquis & rudes prȩ¬
ferantur. emeritis Indomoquidõ magna
sicut a postolus disserit. necessee st ut ua¬
sadiuorsi sint. quaedam aurca & ar¬
gentea. quaedam uero lignea & ficti¬
lia sedhorum ministerium promatoriȩ
qualitate liscernitur. Nec idem est
preciosorum usus &uilium nam inor¬
dinataerunt omnia. si fictilia aureis
& lignea prȩferuntur argento is : Si¬
cut autem in ligneis & fictilibus eorum ho¬
minum species figuratur quinullis ad huo
uirtutibus nitent : Ita in aureis & argen¬
teis hi sine dubio declarantur. quipor
longe eruditionis ignem & perfornacem
diuturni laboris excocti. durum probatũ
& argentum purũ essemeruerunt: Qui¬
bus si merces prodeuotione non redditur:
Om̃is ecdesi astica disciplinare soluitur.

Expanded text:
nescii, et totius humilitatis ignari non nescii, et totius humilitatis ignari non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt habere principium, cum valde iniquum sit, et absurdum, ut imperiti magistris, novi antiquis, et rudes praeferantur emeritis. In domo quidem magna, sicut Apostolus disserit, necesse est, ut vasa diversa sint, quaedam aurea, et argentea, quaedam vero lignea, et fictilia, sed horum ministerium pro materiae qualitate discernitur, nec est pretiosorum idem usus, et vilium. Nam inordinata erunt omnia, si fictilia aureis, et lignea praeferuntur argenteis. Sicut autem in ligneis, et fictilibus eorum hominum species figuratur, qui nullis adhuc virtutibus nitent, ita in aureis et argenteis hi sine dubio declarantur, qui per longae eruditionis ignem, et per fornacem diuturni laboris excocti aurum probatum, et argentum purum esse meruerunt. Quibus si merces pro devotione non redditur, omnis ecclesiastica disciplina resolvitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Neaut ab aptismo nouellis: auta seculari
actu repente conuersis officium pastora¬
lecredatur. Cumꝑ oñis gradus militiae
xp̃i anȩ de incrementis profectuum debe¬
at aestim ari : an pos sint cuiquãmalora
cominito: Merito beatorum patrum
uenerabiles sanctiones cum de sacordotũ
electione loquerentur. eosdem ut idone¬
os sacris a dministrationibus censucrint:
quim ulto tempore persingulos officiorũ
gradus prouecti ex perimentum sui pro¬
babile prȩbuissent : Vnicuiq: testimoni¬
um uit aosuao actium suorum ratiophi¬
ber& : Si enim adhonores mundisi ne suf¬
fragio temporis sine merito laboris in¬
dignum est̃ perueniri. Et notari ambitus
solent quos probitatis documenta non
adiuuant quam diligens & quam pru¬
dens habendae st̃ dispensatio diuinorũ
inunerum & caelestium dignitatum.
Ne inaliquo a postolica & canonicade¬
er&a uiolentur: & hisecdesi adñi regen¬
da credatur quilegitimarũ institutionũ

Expanded text:
ne aut a baptismo rune aut a baptismo ruactu repente conversis officium pastorale credatur? Cum per omnes gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeant aestimari, an possint cuiquam majora committi, merito beatorum Patrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eosdem ut idoneos sacris administrationibus censuerint, qui multo tempore per singulos officiorum gradus provecti, experimentum sui probabile praebuissent, ut unicuique testimonium vitae suae actuum suorum ratio perhiberet. Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent, quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens, et quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerum, et coelestium dignitatum? Ne in aliquo apostolica et canonica decreta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur, qui legitimarum institutionum
Abbreviated transcription (Latin):
porp&iatur in iuriam : Cumhuic inagno
uenerandoq: mrsterio. Nediuine quidẽ
legis statuta defuerint. Quibus ei den¬
tor e st definitum: ut uirginẽ sacerdos ac¬
cipiat uxorem & altoriustorum nesciat
coniugis quaeuxor futurae sẽ sacordotis:
iamtum enim in sacerdotibus figurabatur
rito unam elegit. unã diligit & aliam prȩ¬
teripsam suo consortio non adiungit: Si
ergo &iam inu&cri testamento haec sacer¬
dotalium conlugiorum forma seruataest.
quanto magis subeuangelii gratia constitu¬
tis a postolics debemus seruire prȩcoptis.:¬
ut quam lib& quis bonis morib: prȩditus
& scis operibus inueniatur ornatus. Ne¬
quaquam tamen uel ad diaconiigradũ.
uel a presbiteru honorem. uel adepiscopa¬
tusculmonascendat si aut ipsum nonu¬
nius ieoris uirum aut uxorem eius non
unius uiri fuis seclaruerit : Manente
uero a pło atq: dicente & hi autem proben¬
tur primã & sic ministrent. Quid aliud
intellegendum putamus: nisiut in his pro

Expanded text:
perpetratur injuriam, cum huic magno perpetratur injuriam, cum huic magno venerandoque mysterio, nec divinae quidem legis statuta defuerint, quibus evidenter est definitum, ut virginem sacerdos accipiat uxorem , et alterius torum nesciat conjugis, quae uxor futura est sacerdotis? Jam tum enim in sacerdotibus figurabatur rito unam elegit, unam diligit, et aliam praeter ipsam suo consortio non adjungit. Si ergo etiam in Veteri Testamento haec sacerdotalium conjugiorum forma servata est: quanto magis sub Evangelii gratia constituti apostolicis debemus servire praecut quamlibet quis bonis moribus praeditus et sanctis operibus inveniatur ornatus, nequaquam tamen vel ad diaconii gradum, vel ad presbyterii honorem, vel ad episcopatus culmen ascendat, si aut ipsum non unius uxoris virum, aut uxorem ejus non unius viri fuisse constiterit? Monente vero Apostolo atque dicente: Hi autem probentur primo, et sic ministrent, quid aliud intelligendum putamus, nisi ut in his prov
Abbreviated transcription (Latin):
ere non probatis : It quide st̃ communi¬
care peccatis alienis. nisi talemefficior¬
dinantẽ qualis ille est̃ qui non meruit
ordinari : Si cut enim bonioperis sibi
conparat fructum qui rec tumten&
ineligendo sacerdote iudicium : Ita
graui sem & ipsum afficit damno. qui
in suum collegium ad sumit indignum:
Nonergo incuius quã personã prȩter¬
mittendum est qđ inscitutis gene¬
ralibus continentur. Nec putandus
est honor ille legitimus qui fuerit
contradiuinae legis p̃cepta conlatus.
Dicente apło . ut interalias electiones re¬
gularis ep̃sordin&ur. quem unius uxoris
uirum fuis se constite rt Tam sacrata
semperhabita est ista prȩceptio ut &lam
domuliore sa cordotis eligendi eadom intel¬
leger&ur seruanda condicio. Neforte illa
prius quamin matrimoniũ eius uenir&.
quialiam non habuis s& uxorem. alteri¬
us uirdes s& ex perta coniugium : Quisigit᷑
tolerare audeat quod intanti sacra menti

Expanded text:
ere non probatis? Et quid est communiere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi et talem effici ordinantem, qualis est ille, qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium: ita gravi semetipsum aflicit damno, qui in suum collegium assumit indignum. Non ergo in cujusquam persona praetermittendum est, quod in statutis generalibus continetur, nec putandas est honor ille legitimus, qui fuerit contra divinae legis praecepta collatus. Dicente enim Apostolo, ut inter alias electionis regulas is episcopus ordinetur, quem unius uxoris virum fuisse, aut esse constiterit , tam sacrata semper habita est ista praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio: ne forte illa, priusquam in matrimonium ejus veniret, qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis igitur tolerare audeat, quod in tanti sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
moribus atq: actibus non offendit.
ipsi uscamen initii siuo st ꝑnitiosus ẽcẽplo¬
& dif̃ficile est ut bonoperagantur exitu :
quaeinalo sunt incoata principio Quod sĩ
inquibus lib& eccle ñẽ gradibus prouident̃
scientorq curandum est. ut in dñido moni¬
hilsit in ordinatum nihilq prȩpostorum
quanto magis el aborandumest ut indec¬
tione eius qui supraomnos gradus const̃itu¬
itur nonerr&urs Nam totius familiae
doministatus &ordo nutabit. si quodre¬
quiritur in corpore. non inueniatur inca¬
pite : Vbiest illa beati pauli a postoliper
sp̃mdĩ emnissa praeceptio qua in ꝑsona
timothei omnium xp̃i sacerdo tum nume¬
ruseruditur. Et unicuiq: nr̃im dicitur
manuscito nemini in posueris neq: com¬
munices peccatis alienis : Quidetcitoma¬
nus inponere nisi ante aetatẽ maturiꝰ¬
tatis. ante tempus examinis. anteme¬
ritum oboedientiae. ante experientiã
disciplinae sacerdo talem honorẽ tribu¬

Expanded text:
moribus atque actibus non offendat, moribus atque actibus non offendat, ipsius tamen initii sui est perniciosus exemplo difficile est, ut bono peragantur exitu, quae malo sunt inchoata principio. Quod si in quibuslibet Ecclesiae gradibus providenter, scienterque curandum est, ut in Domini domo nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus, qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status, et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore non inveniatur in capite. Ubi est illa beati Pauli Apostoli per spiritum Dei emissa praeceptio: qua in persona Timothei omnium Christi sacerdotum numerus eruditur, et unicuique nostrum dicitur, Manus cito nemini imposueris, neque communices peccatis alienis ? Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum obedientiae, laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem honorem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
dicar& : Vnde quia idem plonissime noti¬
tiae nr̃ae cunctare serauit. Et subquibus
qualibusq rectoribus quȩ dam xp̃i plebes
in partibus prouintiae caesariensis ha¬
beantur Sincera nobisrelatione pate¬
fecit : necessarium fuit ut dolorem cor¬
dis nr̃i quo prodominicorũ gregumpe¬
riculis aestuamus. Datis nunc quo que
ad dilectionẽ uram litcoris promere¬
mus : Mirantestantũ apuduos pero¬
casionem temporis in pacati. aut am¬
bientium prae sumptionem. aut tumul¬
tum ualuis sepopularem. Vt indignis qui¬
busq: & longe extrasa cerdotale moritũ
const̃itutis : Pastorale fustigium & guber¬
natio ecclesiae deder&ur. Nonosthoc
consulere populis sed nocere. Nec pres¬
tare regimen sed augere discrimen
Integritas enim prȩsidentium salusest
subditorum : & ubiest incolomitas oboe¬
dientiae ibi sana est formadoctrinas :
Principatus autẽ: quẽ aut seditio contu¬
lit. aut ambitus occupauit : &iam si

Expanded text:
dicaret. Unde quia idem plenissimo notidicaret. Unde quia idem plenissimo notitiae nostrae cuncta reseravit, et sub quibus, qualibusque rectoribus quaedam Christi plebes in partibus provinciae Caesariensis habeantur, sincera nobis relatione patefecit, necessarium fuit, ut dolorem cordis nostri, quo pro dominicorum gregum periculis aestuamus, datis nunc quoque ad dilectionem vestram litteris promeremus, mirantes tantum apud vos per occasionem temporis impacati aut ambientium praesumptionem, aut tumultum valuisse popularem, ut indignis quibusque, et longe extra sacerdotale meritum constitutis pastorale fastigium, et gubernatio Ecclesiae dederetur. Non est hoc consulere populis, sed nocere, nec praestare regimen, sed augere discrimen. Integritas enim praesidentium salus est subditorum, et ubi est incolumitas obedientiae, ibi sana est forma doctrinae. Principatus autem, quem aut seditio contulit, aut ambitus occupavit, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
lauacrum semelinitum nulla iteratione
uiol&ur. Dicente apostolo. unusds̃ unafĩ¬
desunum baptis macuius ablutio nulla itera¬
tione temorandiet. Sed ut diximus sola
sc̃ificatio sp̃i scĩ inuocanda . ut quod abhȩr&i¬
cis nemo accipit acatholicis sacerdo tibus con¬
soquatur hanc aut epistolã nram quã ad
c̃ solłationẽ tuae fraternitatis emisimus ad
om̃s fr̃s & conprouintiales tuos epos facies
poruenire ut omnium obseruantiae da¬
ta prosit auctoritas. Data xii &ł aprili¬
um. cons. maloriani aũg¬
MAURITANIÃ CONSTITUTIS
umde ordinationibus sacordocum quȩdã
apuduo s inlicite usurpata crebrior adnos
commeantium sermoper ferr& : ratio
dimus. Rerum fidem studeremus agnos¬
cereuicem curae nrae proficiscentia nobis
qui sccundum scripta quae ꝑ ipsum ad uos
direximus De ep̃is quorum culpabilis
ferebatur electio quidueritas haber&
inquirer&. nobisq: omnia sidelitor in¬

Expanded text:
lavacrum semel initum nulla iteratione lavacrum semel initum nulla iteratione violetur, dicente Apostolo: Unus Deus, una fides, unum baptisma , cujus ablutio nulla iteratione temeranda est, sed, ut diximus, sola sanctificatio Spiritus sancti invocanda est, ut quod ab haereticis nemo accipit, a catholicis sacerdotibus consequatur. Hanc autem epistolam nostram, quam ad consultationem tuae fraternitatis emisimus, ad omnes fratres, et comprovinciales tuos episcopos facias pervenire, ut omnium observantiae data prosit auctoritas. Data 12 cal. Aprilium, cons. Majoriano AugMauritaniam constitutis. XLIX. Cum de ordinationibus sacerdotum quaedam apud vos illicite usurpata crebrior ad nos commeantium sermo perferret, ratio dimus rerum fidem studeremus agnoscere, vicem curae nostrae proficiscenti a nobisqui secundum scripta, quae per ipsum ad vos direximus, de episcopis, quorum culpabilis ferebatur electio, quid veritas haberet, inquireret, nobisque omnia fideliter in
Abbreviated transcription (Latin):
&atem nr̃am . non nisi perpaenitentiae
remedium & perin positionẽ epis copalis
manus communionis recipiant unitatẽ
Tempora poenitudinis habita modera¬
tione tuo constituenda iudicio. Prout con¬
uersorum animos inspexoris essede uo¬
tos: pariter &iam habentes aetatisse¬
nilis intuitũ & periculorum quorũ que
aut aegritudinum respicientes necossitatos
inquibus siquis itagrauitor urgueatur. Vt
dum adhuc paenit& desalute ipsius despe¬
r&ur. Oport& ei porsa cerdotalem sollicitu¬
dinem communionis gratia subuoniri.
LU UTEII QUI AB HERETICIS BAPTI¬
TATISUNT. SOLA SC̃I SP̃S IN VOCA¬
TIONE FIRMENTUR
Nam hi qui baptisinum ab hȩr&icis accepe¬
runt. Cum baptiqati ante a nonfuissent :
sola sci sp̃s inuocationo perin positionem
manuũ confirmandi sunt quia formam
tantum baptismi sine sc̃ĩficationis uirtute
sumpserunt : Ethanc regulam ut scitisser¬
uandam in omnib: ec desiis prȩdicamus. ut

Expanded text:
etatem nostram non nisi per poenitentiae etatem nostram non nisi per poenitentiae remedium, et per impositionem episcopalis manus, communionis recipiant unitatem. Tempora poenitudinis, habita moderatione, tuo constituenda judicio, prout conversorum animos inspexeris esse devotos, pariterque etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegritudinum respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communionis gratia subveniri. Ut hi, qui ab haereticis baptizati sunt, sola sancti Spiritus invocatione firmentur. XLVIII. Nam hi, qui baptismum ab haereticis acceperunt, cum baptizati antea non fuissent, sola sancti Spiritus invocatione per impositionem manuum confirmandi sunt, quia formam tantum baptismi sine sanctificationis virtute sumpserunt. Et hanc regulam, ut scitis, servandam in omnibus Ecclesiis praedicamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
CAPTIUIS AUTTERRORE AUT PAME
NONUENERATIONECIBOSIMMO¬
LATITIOS EDERECOMPULSIS
PAENITENTIA CONCEDENDA
fuorant captiuati immolatitus cibis adse¬
runtur essepolluti: Consułationi carita¬
tistuae hoc &iam respondendum essẽ
credidimus ut paenitentiae satisfactio¬
ne purgentur. quae nontam tẽporis lon¬
gicudine quam cordis conpunctione
pensandaeit & siue hoc terror extorse¬
rit siue famis sua serit . non dubite tur
abolendum. cum huius modicibus pro
m&u aut indigentia non proreligionis
ueneratione sit sumptus.¬
XLU QUODETI QUI ADITERATIONẼ
BAPTISMI UEL UI UELTIMORE
COACTIANIMOS INCLINARVNT
PAENITENTIAESINT SUBLEUAN¬
DIREMEDIO ITAUTSENILIS AE¬
TATIS PERICULORŨ QUOQ ET AEGRI¬
EUDINŨ CETERARŨQNECESSITATŨ
HABEATUR SOLLICITA CONSIDERA
credidit consulendos: quiaditorandũ bap¬
tismum uel m&u coacti: uelerro retra¬
ductisunt . & nuno se contracatholicae
sidei sacramentum egis secognoscunt:
eaes secustodienda moderatioquȩ in soci¬

Expanded text:
Captivis aut errore, aut fame, Captivis aut errore, aut fame, non veneratione cibos immolatitios edere compulsis poenitentia concedenda.fuerant captivati, immolatitiis cibis asseruntur esse polluti, consultationi charitatis tuae hoc etiam respondendum esse credidimus, ut poenitentiae satisfactione purgentur, quae non tam temporis longitudine, quam cordis compunctione pensanda est. Et sive hoc error extorserit, sive fames suaserit, non dubitetur abolendum, cum hujusmodi cibus pro metu, aut indigentia, non pro religionis veneratione sit sumptus. Quod hi, qui ad iterationem baptismi vel vi, vel timore coacti animos inclinarunt, poenitentiae sint sublevandi remedio: ita ut senilis aetatis, parvulorum quoque, et aegritudinum, caeterarumque necessitatum habeatur sollicita consideratcredidit consulendos, qui ad iterandum baptismum vel metu coacti, vel errore traducti sunt, et nunc se contra catholicae fidei sacramentum egisse cognoscunt, ea est custodienda moderatio, qua in soci
Abbreviated transcription (Latin):
seuerent ut eascapiant: In suum redire con¬
sortium : Omio tendumost & inculpabile lu¬
dicandum quod nocossitas intulit & restitu¬
endum quod sides poscit.
UESIMULIERES ADPRIORES MA¬
RITOS REDIRENOLUERINT UELUT
PMPLAE ECCLISIASTICACOMAV¬
NIONE PRIUANDAE SINT¬
Siautem aliquȩ muliores ita postenorũ
uirorum amore sunt captae. ut malint
hisco herere quam ad legitimum redire con¬
sortium : Meritosunt notandae it aut ec
cdesi astica communione priuentur . quȩ
deexcus abili contaminationẽ criminisole¬
gerunt. Ostendentes sibim & prosua in con¬
tinentia placuisse quod iustaremissio pote¬
rat expiare : Redeant ergo insuumst̃atũ
uoluntaria redinte gratione conlugia neq
ullo modo adobprobrium malȩuoluntatis
trahatur quod conditionecossicatisextor¬
ũt quia sicut haemulieres quȩ reuertiad
uiros suos noluerunt impiȩ sunt haben¬
dae : Ita illȩ quȩ in affectum ex dõ initum
redeunt: merito sunt laudandae.

Expanded text:
severent, ut eas cupiant in suum redire conseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est, et inculpabile judicandum, quod necessitas intulit, et restituendum est quod fides poscit. Ut si mulieres ad priores maritos redire noluerint, velut impiae, ecclesiastica communione priSi autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut etiam ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres, quae reverti ad viros suos noluerint, impiae sunt habendae, ita illae, quae in affectum ex Deo initum redeunt, merito sunt laudandae.
Abbreviated transcription (Latin):
reform&ur. Omniq: studio procuran¬
dumest ut recipiat unusquisq quođ
proprium est̃.
CONONPROBET̃ESSE CULPABILIS
QUI UXOREMCAPTI IN MATRIMO¬
NIO ULDETURESSE SORTITUS
ectamen culpabilis iudic&ur & tamquã
alieni iuris peruasor. quipersonam eius
mariti quilam non esse extimaba tur
adsumpsit. Sic enimmulta quaeadeos
qui incaptiuitatem ducti sunt pertine¬
bant. in iusalienum transi repotuerunt.
Et cumen plenum iustitiae st̃ ut hisdem
reuersis propriere formentur. quod
siin mancipus uel in agris . aut &iam indo¬
mibus acpossessionibus rite seruatur
quanto magis in coniugiorum redintegra¬
tione faciendũ sit : Vt quod bellica neces¬
si tate turbatume st̃ pacisremediore form&¬
XLIII UT SIUIRIDECAPTIUITATEREGRES¬
ST INTEMPERANTIA UXORṼ OFEEN
SIN EUERINT ET UOLUERINTEAS
INCONIUCIŨ RECIPERE LIBERÃ
HABEANT EACULTATEM
Et id eosi uri post longam captuuitatẽ reuer¬
si ita indilectione suarum coniugum por¬

Expanded text:
reformetur, omnique studio procuranreformetur, omnique studio procurandum est ut recipiat unusquisque quod proprium est. Quod non probetur esse culpabilis, qui uxorem capti in matrimonio videtur esse sortitus. XLIII. Nec tamen culpabilis judicetur, et tanquam alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti, qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant, in jus alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est pacis remedio reformetur! Ut si viri de captivitate regressi, intemperantia uxorum offensi non fuerint, et voluerint eas in conjugium recipere, liberam habeant facultatem. XLIV. Et ideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum per
Abbreviated transcription (Latin):
CAPTISUIRIS NUPSERANT ALIIS
REGRESSIS DECAPTIUITATEUIRIS
PRIORIB COPVLARI. VT QVUODSUṼ
EST UNUS QUIS QUE RECIPIAT
umorgo perbellicam cladem & pergrauis¬
simos hostilitatis incursus. Itaquȩ damdi¬
catis diuisaes se coniugia ut abductis in capti¬
uitatem uiris. feminae eorum remanennt
descitutae. quȩ ciros proprios aut intoremp¬
tosputarent. aut numquã ad ominatione
crederent liberandos. & in aliorum conlu¬
gium solitudine cogente transierint.
Cumq: nunc staturerum auxili ante dño
in meliora conuersõ non nullieorum qui
putabantur perisse remearint. Merito
caritastua uidotur ambigere: quid demu¬
lieribus quae aliis iunctȩ sunt uiris a nobis
debeant ordinari. Sed quia nouimus scrip
tum adño iungitur inelieruiro. Et iterũ
pracceptum agnouimus. Vt quod ds̃ iunxit
homo non sẽpar& : Necesse e st̃ ut legitima¬
rum foederanuptiarum redinte granda
credamus & remotis malis quae hostilitts
intulit unicuiq: id quod legitime habuit

Expanded text:
captis viris nupserant aliis, captis viris nupserant aliis, regressis de captivitate viris prioribus copulari, ut quod suum est unusquisque recipiat. XLII. Cum ergo per bellicam cladem et per gravissimos hostilitatis incursus ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios aut interemptos putarent, aut nunquam a dominatione crederent liberandos, et in aliorum conjugium solitudine cogente transierint: cumque nunc statu rerum, auxiliante Domino, in meliora converso nonnulli eorum, qui putabantur periisse, remearint, merito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus, quae aliis junctae sunt viris, a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo jungitur mulier viro, et iterum praeceptum agnovimus, ut quod Deus junxit homo non separet , necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis malis, quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit
Abbreviated transcription (Latin):
oboedientiam quamexigit: &iam ipsẽ de¬
pendat. Et sicut non uult grauisõneris
sarcinam ferre : Ita non audeat alii in¬
portabile pondus inponere. Discipuli
enimiumus. humilis & mitis magistri
dicentis. discite a mequiamitis sum &
humilis corde & inueniis requiem animab
ur̃is iugum enim mumsu auee st̃ . & onus me¬
um leueest. Quod quomodo experiemur.
nisi & illud in obseruantiam ueniat. Quodidẽ
ter quiautẽ sẽ ex altauert humiliabitur. &
quisehumiliat. ex altabitur : EXPLICIT
Lco nicetae episcopo aquiliensi salutem : Re¬
gresius adnosfilius incus adeodatus ie dis nrae
dia conus dilectionem tuam poposcisse me¬
moriuit. Vt de his auctori tatẽ a postolice se¬
dis acciperes : quȩ quidem magnam disti¬
cultatom diludicationis uidentur afferre
sed pro inspectione temporalium necossi¬
tatum adhibendacuratioest. ut uulnera
quae ad uorsione hostilitatis in lata sunt
religionis in aximeratione s anentur.
QUOD DEBEANT EEMINAE QUAE

Expanded text:
obedientiam, quam exigit, etiam ipse deobedientiam, quam exigit, etiam ipse dependat, et sicut non vult gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere. Discipuli enim sumus humilis et mitis magistri, dicentis Discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quod quomodo experiemur, nisi et illud in observantiam veniat, quod idem ter. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur; et qui seo Nicetae episcopo Aquileiensi salutem. Regressus ad nos filius meus Adeodatus, sedis nostrae diaconus, dilectionem tuam poposcisse memoravit, ut de his auctoritatem apostolicae sedis acciperes, quae quidem magnam difficultatem dijudicationis videntur afferre: sed pro inspectione temporalium necessitatum adhibenda curatio est, ut vulnera, quae adversitate hostilitatis illata sunt, religionis maxime ratione sanentur. Quod debeant feminae, quae