comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diluamus: & super quod ceriderit quicquam demosticiniscorum pollustur. tam
uas ligneum etuestimentum. quam pellis &cilicia. & inquocũq. fit opus: tinguentur
aqua & pollutaerant usq ad uesperam. & sic postea mundabuntur : Vas autẽ fictile in
quo horum quicquam intro ceciderit pollu&ur: et idcirco frangendum est: Ammi
rabilidiuisione &iam nunc utitur legis lator: quia enim aliquando exneglegen¬
tia. aliquando peccamus exopere malorũq studio. sicut illi dequib salomonin
pro uerbiis dicebat. Cuiuȩ. cuius patriuae. Cui irae. Cui rixȩ. Cui sinecausa
uulnera cui suffusio oculorum Nonnchis qui placent uino: &uacant calicibus
epotandis : Ratehos intereos quitangunt mosticina posuit. qui uero ꝑ euenientẽ
animae neglegentiã &obstuporem defectum que uistutum delinquunt: quẽ amodum
dauid surgens meridie destratusuo et ambulans in solario: et uriȩ uxorẽ lauantẽ

Expanded text:
um et super quod ceciderit quicquam de morticinis eorum polluetur tam um et super quod ceciderit quicquam de morticinis eorum polluetur tam vas ligneum et vestimentum quam pelles et cilicia et in quocumque fit opus tinguentur aqua et polluta erunt usque ad vesperum et sic postea mundabuntur vas autem fictile in quo horum quicquam intro ceciderit polluetur erabili divisione etiam nunc utitur legislator: quia enim aliquando ex negligentia, aliquando peccamus ex opere malorumque studio, sicut illi de quibus Salomon in Proverbiis dicebat: Cui vae? Cujus patri vae? Cui irae? Cui rixae? Cui sine causa vulnera? Cui suffusio oculorum? Nonne his qui student vino, et vacant calicibus epotandis ? Rece hos inter eos qui tangunt morticina posuit, qui venientem animae negligentiam et ob stuporem defectumque virtutum delinquunt: quemadmodum David surgens meridie de stratu suo, et ambulans in solario, et Uriae uxorem lavantem
Abbreviated transcription (Latin):
quitetigerit mosticina eorum : inmundus critusq ad uesperam: Beneergo probat in¬
tentionem legis latoris ipseclittera: sienim inmunda natura essent caquaenunc dica
sunt animalia : opostebat inmundum eẽ & qui ea uiuentia tanger&: Nunc autẽ quiteti¬
gerit mosticinaeorum. ipse solus inmundus est: Morticina autem eorum sunt p̃dictae
actiones: id estdolus fustum duplicitas siue eronia. et circa alia occupatio. Necnon
circa terrena estinatio ex quamentis cecant oculi: quia ergo inhisanimae contiNi¬
gt mors. mosticina recte nominantur: et quica tangit. id est qui in eis polluitur:
Sicut & paulusait. Bonum est homini mulierem nontangere. proculdubio inmundus
est: Nihilenim sic: hominem polluit ut peccatum : usqdum uespera ueniente. dequa đđ
dicebat a duesperũ demorabitur fletus: Aitauten depaenitentia. intellogibili purificitione

Expanded text:
qui tetigerit morticina eorum, immundus erit usque ad vesperam. Bene ergo probat inqui tetigerit morticina eorum, immundus erit usque ad vesperam. Bene ergo probat intentionem legislatoris ipsa littera. Si enim immunda natura essent, ea quae nunc dicta sunt animalia, oportebat immundum esse, et qui ea viventia tangeret. Nunc autem qui tetigerit morticina eorum, ipse solus immundus est. Morticina eorum sunt praedictae actiones, id est, dolus, furtum, duplicitas sive ironia, et circa alia occupatio, nec non circa terrena festinatio, ex qua mentis caecantur oculi. Quia ergo in his animae contingit mors, morticina recte nominantur; et qui ea tangit, id est, qui in eis polluitur, sicut et Paulus ait: Bonum est homini mulierem non tangere , procul dubio immundus est. Nihil enim sic hominem polluit, ut peccatum, usque dum vespera veniente, de qua David dicebat: Ad vesperum demorabitur fletus . Ait autem de poenitentia, intelligibili purificatione
Abbreviated transcription (Latin):
reptilium: Mustela animal est dolosum: et ualde fustis uacans: Mus propter uentris
ingluuiem. multa cotidie pericula sustin&: Corco dilus durocorii et maliciosus est.
lutoq pascitur: Migale animal est conpositum: Nonnatura sed uitae conditione. ad
deridendum actum. idestut dolos faciat eđ rapiat uentremq repleat: Propter quod
conpositum Nomen accepit. exutroq animali ex quo haec hab& uitia. Cameleon. In
malo miserescit: &p̃ in firmitatẽ mansuetũ esse se fingit: cum sit in mansuetum animal:
Stͣilio idem ascalobotis. Nimis quidem paruus uel miserrimus. uenosus tamenest: lacesto
in sepulchris habitat: Talpa est animal quod de terra generatur: dicitur enim eam
deterra simul & pluuia creari corrupto luto cumprius pluuiam suscipit: Haet ergo
inmunda sunt deomnib: quacrepunt suꝑterram. Non quia alia non sunt in munda : sed
quia haec maximae sunt Propter quod pollutionẽ maiorem habent siuem in orẽ : Omnis

Expanded text:
t. Mustela enim animal est dolosum et valde furti vacans. Mus propter ventris ingluviem multa quotidie pericula sustinet. Crocodilus duri corii et malitiosus est, lutoque pascitur. Migale animal est compositum, non natura sed vitae conditione ad deridendum aptum, id est, ut dolos faciat, ea rapiat, ventremque repleat: propter quod compositum nomen accepit ex utroque animali, ex quo haec habet vitia. Cameleon in malo miserescit, et prae infirmitate mansuetum esse se fingit, cum sit immansuetum animal. Stellio, id est, ascalobotis, nimis quidem parvulus vel miserrimus, venenosus tamen est. Lacerta in sepulcris habitat. Talpa caecum est animal, quod de terra generatur; dicunt enim eam de terra simul et pluvia creari corrupto luto, cum prius pluviam suscipit. Haec ergo immunda sunt, de omnibus quae repunt super terram; non quia alia non sunt immunda, sed quia haec maxime sunt, propter quod pollutionem majorem habent, sive malitiam. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
latur ꝓpacificis ex quib unus ꝓprimitiis offer&urdõ &erit sacerdotis qui fundãt
sacerdoti ꝓfundenti sanguinẽ salutaris illierit  Quid ꝑhȩ ostendentes quia quantũ¬
cũq: homoe gerit &uixerit cucurrerit & cõnp̃henderit siue ad secutus fuerit
sineadiutorio dñi salutẽ adipisci siueadse qui non potest ꝓpterqđ & paulus dicebat

Expanded text:
latur pro pacificis ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino et erit sacerdotis qui fundet latur pro pacificis ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino et erit sacerdotis qui fundet sacerdoti profundenti sanguinem salutaris illi erit. Quid per haec ostendentes, quia quantumcunque homo egerit et vixerit, cucurrerit et comprehenderit sive assecutus fuerit, sive adjutorio Domini salutem adipisci sive assequi non potest. Propter quod et Paulus d
Abbreviated transcription (Latin):
lxx itecedunt & similam consꝑsamoleo incolliridis panũ adimorũ offer& munera sua
suꝑaltecre laudationis salutaris: panessine ferm̃to siueaimos consꝑsosinoleo apostoli¬
cos libros laganauncta oleo ꝓph&icos intellege : quia illi quidemnimi sopulentur
illiautẽ si & ipsiopulentur. Non tecm̃ tantũ ad nuntiant misericordiã dĩ dũmisericor¬
diae ꝓpt̃i nobo edientiã iudeorũ ꝓmiscunt minas. unde& non consꝑsccoleo lagana sed
tantũ unctaeẽ dicuntur. Coctam autẽ simnilam & colliridasolei cõmixtione conspsas
consꝑsam cũ elimosinatheogiã intellegimus . unde & similcc ꝓpt̃ sublimitatẽ dicitur:
uerũ tam̃ in colliridis panib: sineferm̃to munera sacrificii pacificorũ seu salutaris
p̃cipit fieri ina postolicis uidelic& scripturis : a postolicã autẽ doctrinã sequimax ime
opost& eumquis aluari desiderat : panes quoq ferm̃tatos cũ hostia gratiarũ q immo¬

Expanded text:
 ita edunt: Et similam conspersam oleo in collyridis panum azymorum offeret munera sua super altare laudationis salutaris. Panes sine fermento, sive azymos conspersos in oleo, apostolicos libros, lagana uncta oleo, propheticos intellige: quia illi quidem nimis opulenter, isti autem etsi ut ipsi opulenter, non tamen tantum annuntiant misericordiam Dei, dum misericordiae propter inobedientiam Judaeorum permiscent minas, unde et non conspersa oleo lagana, sed tantum uncta esse dicuntur: coctam autem similam et collyridas olei commistione conspersconspersam cum eleemosyna theologiam intelligimus, unde et simila propter subtilitatem dicitur. Verumtamen in collyridis panibus sine fermento, munera sacrificii pacificorum seu salutaris praecepit fieri in apostolicis videlicet Scripturis: apostolicam autem doctrinam sequi maxime oportet eum qui salvari desiderat; panes quoque fermentatos cum hostia gratiarum quae immo
Abbreviated transcription (Latin):
& comedite absq ferm̃to iuxtaaltare ubiq doctrinã theologiehane significat sacrificiũ similȩ sine ferm̃to cẽquantũ ad
exteriorẽ doctrina uolens similit̃ eiãostendens qr pasticialis quȩdã apud nosethcologia: Incelis quippeci: ẽ plenitudo
quȩ uero de sacrificiis pacificorũ siues alutarib s aaron & filiorũei : siue secundũ septuaginta & domuiei : om suide¬

Expanded text:
Et comedite absque fermento juxta altare. Ubique doctrinam theologiae hanc significat, sacrificium similae sine fermento esse quantum ad Et comedite absque fermento juxta altare. Ubique doctrinam theologiae hanc significat, sacrificium similae sine fermento esse quantum ad exteriorem doctrinam volens; similiter etiam ostendens quod partitialis quaedam apud nos est theologia: in coelis quippe ejus est plenituQuae vero de sacrificiis pacificorum sive salutaribus sunt, Aaron et filiorum ejus; sive secundum Septuaginta, et domui ejus, omnes vide
Abbreviated transcription (Latin):
cium qđ remansit deoblationedm̃ & comedite illud absq ferm̃ to iuxta altare qr scãscorũ ÷ Comed&i saut̃ in loco scõ qđ da¬
tũ etib & filistiuis deoblationib: dñi si cut p̃ceptũ ÷mihi. pectusculũ quoq: qđ ablatũ ÷ : &armũ qui sepamtus ÷ ed&is
in lo comundis simatu & filitui a cfili&uȩ tecũ : tibienĩa liberistuis reposita s̃ dehostis salutarib: filiorũ srł eoqđ
p̃cepitdns q pectusculũ c̃fidentiã offerentiũ & fidẽsignificat& bur chiũ ꝓmis syabeis c̃uersationis actionẽ eicor¬
rectionẽ satis a nob̵ inhis quȩdesacrificio pacificorũ seu salutari ꝑpastes discussa s de monstrxtũ ÷: sed quã obrẽ
aaron & filisei : ea quȩ dictas deputauit isllicenĩ &eorũ distinctionẽ legis lator exposuit qđ hiqui dẽ qui a aros̃filii¬
a ꝑteergo a quila ediditdicens Donũ qđ reliquũ ÷ defrum̃ tohui : int̃p̃tatio ÷ &iã hoc qđ legis lator subdidit ate ñ

Expanded text:
orum est comedetis autem in loco sancto quod datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini sicut praeceptum est mihi pectusculum quoque quod oblatum est et armum qui separatus est edetis in loco mundissimo tu et filii tui ac filiae tuae tecum tibi enim ac liberis tuis reposita sunt de hostiis salutaribus filiorum Israhel eo quod entiam offerentium et fidem significat, et brachium promissae ab eis conversationis actionem et correctionem, satis a nobis in his quae de sacrificio pacificorum seu salutari per partes discussa sunt, demonstratum est; sed quamobrem Aaron et filiis ejus ea quae dicta sunt deputavit, illic et eorum  de simila. Aperte ergo Aquila edidit dicens: Donum quod reliquum est de frumento. Hujus interpretatio est etiam hoc quod legislator subdidit. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
atq: uniuersa uitalia &utrũq renunculũ cũ adipe quiest iuxta ia r&iculũq iecoris
cũ renunculis. & ad olebit ea sacerdos suꝑ altarem pabulũ ignis &oblationis dñi:
sic apra fuerit eius oblatio & obtuleritea dĩo. pon& manũ suã suꝑ caputeius immola¬
bitq eam in introitu tabernaculi testimonii & fundent filu a aron singuinẽ eius
ꝑ altaris circuitũ Tollentq ex ea in pastũ ignis dominici: adipẽquio perituentrẽ

Expanded text:
a reticulumque iecoris cum renunculis et adolebit ea sacerdos super altare in pabulum ignis et oblationis Domini si capra fuerit eius oblatio et obtulerit eam Domino ponet manum suam super caput eius immolabitque eam in introitu tabernaculi testimonii et fundent filii Aaron sanguinem eius per altaris circuitum tollentque ex e
Abbreviated transcription (Latin):
tionis inpastesiuã sicutpreceperat eidnis sicutinsacrificio pacifieorũ seusalir
confidentia figuratur si cut pridem diximus : cũ autẽ ipsius sit sacrificutur
aoecesseest utel si desipsi que ineo est depitetur.: Ad samensq unguentum
& singunẽ quieratinaltari a sꝑsit suꝑaaron &ues tim̃taeius & suꝑfilios eius acuesteseorũ. Cũqscĩ¬
ficasse& eos inuestitusuo qđ unguenti sanguis &unctio sps unus sunt operationis atquistutis
&nimis recte oleum unctionis & sanguinẽ altaris id ÷ dominici corporis legis latorunxerit :
uut : Nã & sia dimitationẽ dñi uestẽ quiab eo adoptati sumus haebemus uerũ tam̃ quantũ pon¬
tificis differatuestis ꝑ anteriora didicimus autquid & quã multiplex tunicãenĩ illã dix̃

Expanded text:
ttconfidentia figuratur, sicut pridem diximus. Cum autem ipsius sit sacrificium, necesse est ut et fides ipsi quae in eo est deputatur? Assumensque unguentum et sanguinem qui erat in altari, aspersit super Aaron et vestimenta ejus, et super filios ejus ac vestes eorum. Cumque sanctificasset eos in vestitu suo, quod Unigeniti sanguis et unctio Spiritus unius sint operationis atque virtutis, et minus recte oleum unctionis et sanguinem altaris, id est, Dominici corporis legislator unxerit, vit; nam etsi ad imitationem Domini vestem qui ab eo adoptati sumus habemus, verumtamen quantum pontificis differat vestis per anteriora didicimus. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
sumus filueius ꝑlauaerũ regenerationis traedidit & leuauer̃ eacorãdñõ. Ipsum
enĩmisterium qđ nob̵ tiredidit hoccũ sua carne in caelos leuauit dicens aute m
leuabit eacorã d nõ modũ quo obtuleriteis quipos t futurierant exposuit : Rursũ¬
que suscepta demanib: eorũ adoleuit suꝑ altare holocausti eo qđ consecrctionis
ess oblatio inodorem suauitatis sacrificuidñi. Altare holo causti xpicorpusdie¬
sed&odor suauis simus dex pͥoenĩa ꝑte incanticis canticorũ dicitur unguentum
effusum ÷nom̃tuum: ꝓpterea adulescentulȩ dilexeruntte sacrificio dñi id ÷
sa crificii et holo caustomatis si cutm andauitdns: Ipsee ñ ipsemandauit quordi¬
ens cũqueh oebibitis mostem dnĩ in uobm&ipsis annuntiate. Tulit ospeccusenlã
eleuans illucd corãd nõ deari&e consecmetionis seu secundũseptua ginta consuma¬

Expanded text:
sumus filii ejusumus filii ejuenim mysterium quod nobis tradidit, hoc cum sua carne in coelos levavit; dicens autem: Levavit ea coram Domino, modum quo obtulerit eis qui post futuri erant exposuit. Rursumque suscepta de manibus eorum adolevit super altare holocausti, eo quod consecrationis esset oblatio, inde Christo enim aperte in Canticis Canticorum dicitur: Unguentum effusum est nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te . Sacrificio Domini, id est, sacrificii et holocaustomatis, sicut mandavit Dominus; ipse enim mandavit: Quotiescunque hoc bibitis, mortem Domini in vobismetipsis annuntiate . Tulit et pectusculum, elevans illud coram Domino, de ariete consecrationis, seu secundum Septuaginta, consumma
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ coldore deceriores sunt panib: adnutrim̃tũ nulli : dubium xindeapostoloriã
sermones ꝓphearũ & legis p̃ponunt sermonib: quia muorẽ ꝑcepenuntt sideinuo¬
staeuepu lus dicer& . posuitds̃ inecclesiã primũa postolos deindepphie asi d eide
ipsiposteuangelicã tmdetionẽ introducunt xp̃imisteria introducunt uuetẽ degis
pohoarũ qu cuntes testimoniis ꝓpt̃qđeis colli ridȩ & laganasimul subieeta sur
esconiuneta sed quidhis adiciat intendimus: posuit suꝑadipem &armũdextrũ tieden
simulomnia aaronacfiluiseius Illud lex contestatur quia omnedesiderium omnẽq
actionẽ bonã offerrimis teriosit necessitatem nu s illud secundũ dĩintentionẽ
legisq suscipere sede& prȩdictũ sequensordinẽ ait : Tradens simulomnia a aron
filisq eius : priussi quidem xpͥssuamis teria inchoauit e tuncea nob qui facti

Expanded text:
autem collyridae deteriores sint panibus ad nutrimentum, nulli est dubium unde apostolorum autem collyridae deteriores sint panibus ad nutrimentum, nulli est dubium unde apostolorum sermones, pita ut Paulus diceret: Posuit Deus in Ecclesia primum apostolos, deinde prophetas . Deinde ipsi post evangelicam traditionem, introducunt Christi mysteria. Introducunt autem legis prophetarumque utentes testimoniis, propter quod eis collyridae et lagana simul subjecta sunt et conjuncta. Sed quid his adjiciat intendamus. Posuit super adipem et armum dextrum, tradens simul omnia Aaron ac filii ejus. Illud lex contestatur, quia omne desiderium omnemque actionem bonam offerri mysterio sit necesse, si tamen vis illud secundum Dei intentionem legisque suscipere. Sed et praedictum sequens ordinem ait: Tradens simul omnia Aaron filiisque ejus. Prius siquidem Christus sua mysteria inchoavit, et tunc ea nobis qui facti
Abbreviated transcription (Latin):
uit eũnus tampam bolis dixerit i tacutiudei nonõniaintellegerent qua q serculũ que a nodũ
il msautus doctrias t quia ergomtionale erat mis terium & ea quȩ efficiuntur enor¬
tione subsistunt eetedecanis tro consumationis id÷ delinguasua panẽ musticũꝓponit
Dunmadoauitatum ꝓponit panẽ absq ferm̃to ecollirã consꝑsamoleo d rapostolicã doc¬
tona daeglemq Exꝓpheicã lex eni& ꝓpheȩ &apostolis eius memeriã facunt lexquiedẽ
dicens hic ÷ panis que dedituob̃ dñs comedere. Prophes eautẽ paniseidabitur &aqueci
fidoles sunt regem indecore suo uidebunt a postolienĩ uberius exponunt xpͥimisterium
unde neclagan queccollera panes autẽ doctrinȩ ut potemagis nutrientes dicuntur
Quosenĩ hiesecundũ septuaginta deoleo panes apellauerunt hos sȩcundũ hosipsos sep¬
tuigntto colliras in scepeia canistrũ consũmationis exponens qđ accipiebatur inune¬
tione sacerdotis legis letor appellauit: ꝑ colli rãsignificans legiseloquium quantũ

Expanded text:
xerit, ita ut Judaei non omnia intelligerent, quanquam ferculum quemadmodum et mensa totius doctrinae erat. Quia ergo rationale erat mysterium, et ea quae efficiuntur, ex ratione subsistunt, recte de canistro consummationis, id est, de lingua sua, panem mysticum proponit. Quomodo autem eum proponit panem absque fermento et collyridam conspersam oleo, id est, apostolicetae et apostoli ejus memoriam faciunt, lex quidem dicens: Hic est panis quem dedit vobis Dominus comedere ; prophetae autem: Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt, regem in decore suo videbunt . Apostoli autem uberius exponunt Christi mysterium, unde nec laganum nec collyridam. Panes autem doctrinae ut pote magis nutrientes dicuntur. Quos enim hic secundum Septuaginta de oleo panes appellaverunt, hos secundum hos ipsos: Septuaginta collyridam in scenopegia canistrum consummationis exponens quod accipiebatur in unctione sacerdotis, legislator appellavit, per collyridam significans legis eloquium. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
& rursus Dnẽ pat̃ nr̃estu nosuero lutũ. & tufictor nr̃ &opera
manuum tuarũ omnes recte ergo quicũq patri d&rahit sed& matri
morte multatus: Ingratus ÷ enĩ nature & bene factores blas phemat:
creatent organa utlabores quos paciuntur in nrã generatione ta¬
ceamus. Nã quia maximã poenee in contrahunc quihuiufmodicid ÷¬

Expanded text:
r noster es tu, nos vero lutum, et tu fictor noster, et opera manuum tuarum omnes nos. Recte ergo quicunque patri detrahit, sed et matri, morte mulctatus est. Ingratus est enim naturae, benefactores blasphemat peCreatoris organa, ut labores, quos patiuntur in nostra generatione taceamus. Nam quia maximam poenam contra hunc qui hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ si neglegens populus terre & quasi parui pendens imperiũ meũ. dimiserit
hominẽ quidedit de semine suo moloh. nec uoluerit illũ occidere. ponã faci¬
ẽmeã suꝑ hominẽillũ & cognationẽ ei: succidã que ipsũ &om̃s qui c̃senserer
ut fornicarentꝰ cũ moloch demedio populisui cui. regigratia dehisdẽ bis &ter
aliquando lexp̃cepit Frequent̃ in p̃cedentib dixim qr ꝓpt̃ memoriã. legen¬
tiũ hocfaciat. undeeadẽ recapitulans mandata noua quȩ dã eis int̃serit
ut ñ suꝑ flua deatꝰ legũ rep&icio &inquisitione nouorũ &iã anteriorib.
studiosius intendamus hui: rei gratia actiones quasdã. in p̃teritis. ꝓhi¬
bens pȩnã earũ tacuit ut quȩ sithȩc uelqualis querentes eaquȩ inferius
sancit scrutemur In hisenĩ pęnas inseruit quastunc pt̃misit: Olĩbrgo
idoli cuiusdã uel dȩmonis nom̃ scđm qđ stephanus amos introduxit
dicentẽ. & recepisti taber naculũ moloch & sidus dĩur̃ĩ remfanfigu¬

Expanded text:
Quod si negligens populus terrae, et quasi parvipendens imperium meum, dimiserit hominem qui dedit de semine suo Moloch, nec voluerit eum occidere: ponam faciem meam super hominem illum, et cognationem ejus, succidamque et ipsum, et omnes qui consenserunt ei ut fornicaliquando lex praecepit, frequenter in praecedentibus diximus, quia propter memoriam legentium hoc faciat. Unde eadem recapitulans mandata, nova quaedam eis interserit, ut non superflua videatur legum repetitio, et inquisitione novorum etiam anterioribus studiosius intendamus. Hujus rei gratia actiones quasdam in praeteritis prohibens, poenam earum tacuit, ut quae sit haec vel qualis quaerentes, ea quae inferius sancit, scrutemur. In his enim poenas inseruit, quas tunc praetermisit. Olim ergo idoli cujusdam vel daemonis nomen. Secundum quod Stephanus Amos introduxit dicentem: Et recepistis tabernaculum Moloch, et sidus Dei vestri Rempham, figu
Abbreviated transcription (Latin):
utrũque enĩ erat paganis consu&udo & his qui inerrore illorũ labe¬
bantur. De quibus ds̃ ꝑ amos dicit. Quia isti cũ fornicariis corrũpeban¬
tur &cũ effeminatis. sacrificabant polluit dĩscã. Quomodo. quia pol¬

Expanded text:
Utrumque enim erat paganis consuetudo, et his qui in errore illorum labeUtrumque enim erat paganis consuetudo, et his qui in errore illorum labebantur. De quibus Deus per Amos dicit: Quia isti cum fornicariis corrumpebantur, et cum effeminatis sacrificabant. Polluit Dei sancta, quomodo? quia pol
Abbreviated transcription (Latin):
&eos quine glexer̃ peccantẽ iudicẽ que ei sed & ultorẽ ñ solũ principe
populi sed& totã su nagogã & populũ facit. populus enĩ inquid terrȩ
lapidabiteũ Nechis contentus addidit & ego ponã faciẽ meã c̃tra illũ
succidã que eũ demedio populi sui perhoc om̃s erigens & ꝓuocans ẽtraeũ
quitalia cõmisit. sed & t̃rorẽ indicens sineglexerint & ñ cũ studio. p̃cep¬
tã poenã suisineũ exercuerint manib ut pute intantũ. ira todõ utipse
aꝑte p̃dicta sententiã contraeũ ferr&. Curautẽ qr desemine suo dedit
moloch. ut ñ c̃taminar& scũ arium meum acpolluer& nom̃ sc̃m meũ
Quicũq enim filiũ autcognatũ autdiscipulũ aut amicũ autque cumq de
suo semine uel cognatione. autdoctrina principi sȩculi huius quinunc ope¬
ratur infilus diffidentiȩ dederit uouenscũ & consecrans demonibus
hic quidẽ ad sacradȩmonũ alterautem mixta uirili muliebriq uita

Expanded text:
ra peccantem, judices, ultoresque non solum principes populi, sed et totam Synagogam et populum facit. Populus enim, inquit, terrae lapidabit eum. Nec his contentus addidit: Et ego ponam faciem meam contra illum, succidamque eum de medio populi sui, per hoc omnes erigens et provocans contra eum qui talia commisit. Sed et terrorem indicens, si neglexerint, et non cum studio praeceptam poenam suis in eum exercuerint manibus, utpote in tantum irato Deo, ut ipse aperte praedictam sententiam contra eum ferret. Cur autem? Quia de semine suo dedit Moloch, ut contaminaret sanctuarium meum, ac pollueret nomen sanctum meum. Quicunque enim filium, aut cognatum, aut discipulum, aut amicum, aut quemcunque de suo nomine vel cognatione, aut doctrina, principi saeculi hujus qui nunc operatur in filiis diffidentiae dederit, vovens eum et consecrans daemonibus, hic quidem ad sacra daemonum, alter autem mista virili muliebrique vita.
Abbreviated transcription (Latin):
possessio agri &domus: hoc pauperi m̃sura uini & triticiuini & panis ponđ
& alia ex quib uitã cotidianã ducit. Sed nec iniustũ in iudicio mentis faci¬
amus Necm̃ soras & staterasei quenatura lit̃ nob insita : susticiȩ cor rũpa¬
mus. Alit̃ nrã & alit̃ ꝓximi peccita iudicantes ait cnĩ d̃s. Inquo iudicio
iu diciueritis iudi cabimini & in qua m̃sura mensi fueritis meti&ur uob
Quodipse int̃p̃tans quẽ ã modũ deber& intellegi subdidit: Quidaũ uides
fistucã inoculo fratristui trabẽ aũ que moculotuo: nonuides. Sed nec it
ponderib & stateris & ĩsuris diunis noceamus sed iustas stateras & m̃soras
& pondera idẽ leges scripturȩ diuinȩ custodiamus Nullate iius cis sta¬
terã aut ponđ suꝑ in ponentes ꝓpriũ & neq hoc qđ pharisei paciamur
ꝓpt̃ tradiciones urãs. illũ enĩ ad memoriã nram. Ouid hȩc locutust lex reuo¬

Expanded text:
i et domus est, hoc et pauperi mensura vini et tritici, et panis pondus est, et alia ex quibus vitam quotidianam ducit. Sed nec injustum in judicio mentis faciamus, nec mensuras et stateras ejus, quae naturaliter nobis insita est justitiae corrumpamus, aliter nostra, et aliter proximcabimini, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quod ipse interpretans, quemadmodum deberet intelligi subdidit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est non vides? Sed nec in ponderibus et stateris et mensuris divinis noceamus, sed justas stateras et mensuras et pondera, id est, leges Scripturae divinae custodiamus. Nullatenus eis stateram aut pondus super imponentes proprium, et neque hoc quod Pharisaei patiamur.propter traditiones vestras . Illa enim ad memoriam nostram quia haec locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ea ego dñs quiscificouos. Non qualecũq peccatũ eẽ dedinare ad magos
ditur siue sensibi les pithonicos & uenesicos siue intellegibiles dicas.
idesteos qui in nominedĩ falsa ꝓphaxant. deceptores. & adolatores. qui
ueneficis sermonib auditus multorũ corrũpunt. ut aueritate quidẽ
auditus auertant. ad fabulas aũ &errorẽ conuertuntur. & ꝓpterea.
ponere faciẽsuã iudex & disꝑdere cos depopulo suo conminatus est
Addidit aũ Scĩ ficamini &estotescĩ ostendens quia quotquot illos secu¬
tisunt. polluti sunt & ab ominabiles atq in mundi ut pute quiab ominabi¬
lib uerbis & prauis dogmatib c̃senserunt. insuꝑ addidit. Custodite
torũ dĩ doceant. siue legẽ doceant. siue diuinese interp̃tari mandata
fingant. & ꝓpterea eos & sequaceseorũ auersatur sed & breue in con¬
clusione uerbis addidit dicens. Ego dñs qui stĩ ficouos. Idẽ cur cũ

Expanded text:
ea: ego Dominus qui sanctifico vos. Non qualecunque peccatum esse declinare ad magos,ditur, sive sensibiles phitonicos et veneficos, sive intelligibiles dicas, id est, eos qui in nomine Dei falsa prophetant, deceptores et adulatores, qui veneficis sermonibus, auditus multorum corrumpunt, ut a veritate quidem auditus avertant, ad fabulas autem et errorem convertantur . Et propterea ponere faciem suam judex, et disperdere eos de populo suo comminatus est. Addidit autem: Sanctificamini, et estote sancti: ostendens quia quotquot illos secuti sunt, polluti sunt et abominabiles atque immundi, utpote quia abominabilibus verbis et pravis dogmatibus consenserunt, insuper addidit: Custodite  illi praeceptorum Dei doceant, sive legem doceant, sive divina se interpretari mandata fingant, et propterea eos et sequaces eorum aversatur. Sed et brevem conclusionem verbis addidit dicens: Ego Dominus, qui sanctifico vos, id est, cur cum
Abbreviated transcription (Latin):
Contaminat ergo & polluit nomeneius quiei dedt imaginẽ: Et phanc
ipsũ qui scĩ ficauit qui & spm̃. uitȩ ei exsua gracia insufflauit. quia spm̃
malo & aduersodõ corrũpitur. &dominicã imaginẽ in de monũ serui¬
tutẽ redigit Regaleq margar&ã aporcis ꝑmittit pollui idem ÷. &quis¬
quis de cogitacione &dedoctrinasua auariciȩ offert. & adauariciã
operib aut uerbis consuefacit eũ qui quocũq modo discipulus eius.
uel cognatus: seruũmeũ demonũ de uotũ idolis siue consecpatum
militemq maligni principis hui scđi essiciens. Radixenĩ omniũ malo
eos quia dulteriũ docent suggerentes nefarias actiones suadentes
turpidinẽ polluentes scãdĩ. id÷ signatorũdõ corpora quorũ caro. tem

Expanded text:
Contaminat ergo et polluit nomen ejus, qui ei dedit imaginem, et per hanc ipsum qui sanctificavit, qui et spiritum vitae ei ex sua gratia insufflavit: quia spiritu malo et adverso Deo corrumpitur, et Dominicam imaginem in daemonum servitutem redigit, regalemque margaritam a porcis permittit pollui; idem est et quisquis de cognatione et de doctrina sua avaritiae offert, et ad avaritiam operibus aut verbis consuefacit eum qui quocunque modo discipulis ejus vel cognatus est, servum eum daemonum devotum idolis sive consecratum, militemque maligni principis hujus saeculi efficiens. Radix enim omnium maloeos qui adulterium docent; suggerentes nefarias actiones, suadentes turpitudinem, polluentes sancta Dei, id est, signatorum Deo corpora, quorum caro tem
Abbreviated transcription (Latin):
ter sanciens ad eos qui uolebaNt circũcidere degentib. credentes dicebat
quid tẽptatis dnm in ponere iugũ suꝑ ceruices discipulorũ qđ nec patres ur̃
necnos potuim portare sed ꝑ gratiã ihũxp̃i credimus saluari sicut & illi.
diligamus. Vt illa precipiamus cis tantũ ꝑq nos m& ipsos siea egerimus saruari

Expanded text:
ter sanciens, ad eos, qui volebant circumcidere de gentibus credentes, dicebat: ter sanciens, ad eos, qui volebant circumcidere de gentibus credentes, dicebat: Quid tentatis Dominum, imponere jugum super cervices discipulorum, quod nec patres nostri nec nos potuimus portare? Sed per gratiam Jesu Christi credimus salvari sicut et illi . diligamus, ut illa praecipiamus eis tantum, per quae nosmetipsos, si ea egerimus, salvari
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas. Si habitauerit aduena in terra urã & moratus fuerit interuos ne
exꝓbr&isei sed sit interuos quassindigena &diligitis quasi uosm & ipsos fuistis
aduena uidelic& uolens conuerti adram̃ fidẽ & terrȩ illius ciuis conscribi
dequa paulus ait. Accesistis ad sion montẽ & ciuitatẽ dĩuiuentis hierus alẽ.
celestẽ & multorũ miliũ angelorũ frequentiȩ. & ȩcdesiã primitiuorũ. qui
conscriptis̃ incȩlis non affligamus eũ id ÷ ñ grauemus contraeũ iugum
utmodo genito & nouit̃ credenti grauiora mandata in ponamus. Utnon
sicut pharisei & scribe peccemus quos accusans dñs dicebat. Alligant omera
grauia &im portabilia & inponent ea suꝑ humeros hominũ. Ipsi autẽ
digito suo non uolunt ea mouere. Nonergo eũ quiaccedit. ad sidẽ hoc
facientes & quȩdã legalia ab eo exigentes affligamus eũ : Sitaũ nobsicut
indigena qui nutritus ÷ infide & creuit inpiate. Vnde& p&rus hoc euides¬

Expanded text:
inus. si habitauerit aduena in terra uestra et moratus fuerit inter uos, ne exprobretis ei, sed sit inter uos quasi indigena, et diligetis eum quasi uosmet ipsos: fuistis advena, videlicet volens converti ad nostram fidem, et terrae illius civis conscribi, de qua Paulus ait: Accepistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis Hierusalem coelestem, et multorum millium angelorum frequentiam et Ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in coelis , non affligamus eum, id est, non aggravemus contra eum jugum, ut modo genito et noviter credenti graviora mandata imponamus, ut non sicut Pharisaei et scribae peccemus, quos accusans Dominus dicebat: Alligant onera gravia et importabilia, et imponunt ea super humeros hominum, ipsi autem digito suo non volunt ea movere . Non ergo eum, qui credit ad fidem hoc facientes et quaedam legalia ab eo exigentes, affligamus eum. Sit autem nobis sicut indigena qui nutritus est in fide, et crevit in pietate. Unde et Petrus hoc eviden
Abbreviated transcription (Latin):
Nalũ ÷ enĩ ꝑmittere. aut consentire &iãeos quiforisunt fornicari
adõ & adherere intellogibili principi multo magis aũ. demedio
populi: hoc : enĩ totũ gregẽ iupiscedere &om̃s oues feris tradere
si quidẽ demedio populi mimicis rapere ꝑmittimus. Aut simanum
porrigimus rapienti quienĩ consentit & tac& acusare cũ inquẽ ar¬
guere necesse : uela monere uel in crepare: hic ñ fugia diumũ iudiciũ
Ponitaũ faciẽ suã suꝑ eũ ds̃ illã dequa dauid dicebat. Uultus aũdñi suꝑ
facientes mala ut disꝑdat d&erra memoriã eorũ. Non solũ ergo quita¬
lia faciunt sed & quic̃sentiunt facientib: Sicut romanos paulus. scri

Expanded text:
enim permittere aut consentire etiam eos qui foris sunt fornicari a Deo et adhaerere intelligibili principi: multo magis autem de medio populi sui, hoc est enim totum gregem lupis cedere, et omnes oves feris tradere. Si quidem de medio populi inimicis rapere permittimus, aut si manum porrigimus rapienti. Qui enim consentit et tacet accusare eum quem arguere necesse est, vel admonere, vel increpare, hic non effugiet divinum judicium. Ponit autem faciem suam super eum Deus, illam de qua David dicebat: Vultus autem Domini super facientes mala, ut disperdat de terra memoriam eorum . Non solum ergo qui talia faciunt, sed et qui consentiunt facientibus. Sequitur: Anima quae decli
Abbreviated transcription (Latin):
rea eos quisic mala & ab ominabilia operib aut uerbis docent. Nonum¬
us p̃cepit. sedõnũ puniri manib. ut pute õniũ inimicus & aduersarius
& oniũ gloriȩ sicut p̃dictũ ÷ nocentes. Quod si neglegens populustrȩ
& quasi parui pendens impcriũ meũ dimiserit hominẽ quidede¬
rit. de semine suo moloch Nec uoluerit illũ occidere idẽ sihiquie nu¬
triti sunt inscientia neglexerunt eũ quitalia doc& Nac ÷ enĩ uera
& recta terir dequa ait dauid Sp̃s tuus bonus deduc& me in terra

Expanded text:
rea eos qui sic mala et abominabilia operibus aut verbis docent, non unius praecepit, sed omnium puniri manibus ut pote omnium inimicus et adversarius, et omnium gloriae, sicut praedictum est, nocens. Quod si negligenparvipendens imperium meum, dimiserit hominem qui dederit de semine suo Moloch, nec voluerit illum occidere, id est, si hi qui nutriti sunt in scientia neglexerint eum qui talia docet. Haec est enim vera et recta terra, de qua ait David: Spiritus tuus bonus deducet me in terra
Abbreviated transcription (Latin):
raur. Nolite facere iniquũ aliquid iniuditio in regula. inpondere INmer¬
sura statera iusta &ȩqua sint pondera iustus modius ȩquus que sestarius
ego dñs ds̃ur̃ quieduxiuos deerraegepti custodite omãp̃ceptamea &
uniuersa iuditia & faciteea ego dñs. Similis: &iã hȩc sanctio p̃cedentibus
oportere in iustũ. iniudicio in p̃cedentib p̃cepit. Nuncaũ nec imnen suris
Iniuste agere nec inpondere nec instateris p̃cepit ne forte hisipsis quȩ quasi
ter minis iusticiȩ ad iniusticiã utamur ꝓterminis enĩ iustiȩ uendentib
& em̃tib aut alio quolib& modo c̃trahentib m̃surȩdantꝰ & pondert. Quẽ¬
ammodũ legesiudicantib Vnde deñfaciendo iniustũ iudiciũ &iã denon
mmutandis stateris & ponderib: sed& desextario modo. uehabendo iusto. Id
deõni m̃ sura uini aut olei addidit: Ab õni utiq in iusticia quȩ erga ꝓximũ
geritur tã inmaiorib quã inminorib p̃cepit abstinentib Quia quod in

Expanded text:
 Nolite facere iniquum aliquid in iuditio, in regula, in pondere, in mensura. Statera iusta et equa sint pondera, iustus modius equusque sextariusos de terra Aegypti. Custodite omnia praecepta mea et universa judicia et facite ea. Ego Dominus. Similis est etiam haec sanctio praecedentibus, oportere injustum in judicio in praecedentibus praecepit. Nunc autem nec in mensuris injuste agere, nec in pondere, nec in stateris praecepit, ne forte his ipsis quae quasi termini sunt justitiae ad injustitiam utamur. Pro terminis enim justitiae vendentibus et ementibus, aut alio quolibet modo contrahentibus mensurae dantur, et pondera, quemadmodum leges judicantibus: unde de non faciendo injustum judicium, et de non immutandis stateris et ponderibus, sed et de sextario modiove habendo justo, id est, de omni mensura vini aut olei, additur ab omni utique injustitia, quae erga proximum geritur, tam in majoribus quam in minoribus praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
adõ docent &ꝓph&ant quiuentri loqui iustedicuntꝰ quasi de intelligili uentre
sui cordis fabulas quasdã idẽfalsas doctrinas & ꝓph&ias ꝓferentes. de quibus¬

Expanded text:
a Deo docent et prophetant, qui ventriloqui juste dicuntur, quasi de intelligibili ventre a Deo docent et prophetant, qui ventriloqui juste dicuntur, quasi de intelligibili ventre sui cordis fabulas quasdam, id est, falsas doctrinas et prophetias proferentes. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
amini in eis ego sũ d̃s ds̃ur̃ Maxima diabolici erroris & fraudis species uentri¬
lo quorũ÷ exquisstio Vnde & paulus puellã inueniens sp̃m habentẽ phithonis
quã uis demoniũ magnadeipso & silã p̃dicar& & dicer& hi homines seruidi excel
sis quia dnuntiant uob̵ uia ueritatis. malũ tam̃ spm̃ increpanseffugauit Pessimũ :
&iã &ueneficis adherere qr demonũ inimicorũ nob̵ & pestilentiũ nomina dicur
Qui& s̃breue tẽp ut inerrorẽ mittant uidentꝰ operari aliquid qđ ad corporalẽ
sanitatẽ uile & paruũ quale &iã in periti medici operari poss̃ Verũtam̃ Nechoc
utbomi neq utb ene uolentes hominib operant᷑ sinserututẽ illor redigere & adõsepitre
cupientes. sed neuentri loquos id÷ falsos ꝓph&as sequamur qui nom̃di aliena

Expanded text:
amini in eis: Ego sum Dominus Deus vester. Maxima diabolici erroris et fraudis species, ventriamini in eis: Ego sum Dominus Deus vester. Maxima diabolici erroris et fraudis species, ventriloquorum est exquisitio. Unde et Paulus puellam inveniens spiritum habentem phitonis, quamvis daemonium magna de ipso et Syla praedicaret et diceret: Hi homines servi Dei excelsi sunt, qui annuntiant vobis viam veritatis , malum tamen spiritum increpans effugavit. Pessimum est etiam et veneficis adhaerere, quia daemonum inimicorum nobis et pestilentium nomina dicunt: qui etsi ad breve tempus ut in errorem mittant, videntur operari aliquid, quod ad corporalem sanitatem vile et parvum, quale etiam imperiti medici operari possunt: verumtamen nec hoc ut boni, neque ut bene volentes hominibus operantur, sed in servitutem illos redigere, et a Deo separare cupientes. Sed nec ventriloquos, id est, falsos prophetas sequamur, qui nomina Dei aliena
Abbreviated transcription (Latin):
uelsicut L adulterio ebrio quippe sessore equus defertꝰ in p̃ceps adõrecedente
anima õnis iniquitas dominatꝰ in corpore Sabbata mea custodite & scũ arium meũ
mauite egodñs. sicut uno existente speciali sabbato. septimaui delic&die : Omne
aliud legitimũ otiũ sabbatũ appellatꝰ siccũ generalissit abstinentia amalo hocenĩ
reuera stud& legis lator sabbatũ & ꝑ singula quȩq recedere nob̵ amalo p̃cepit hoc
modũ eos qui quo deben modo accedun adea sc̃ĩficeN sichii quiinique p̃sumunc̃ineis
& ñ prius sem& ipsos sorde maliciȩ purgant atq sic ad munda accedunt corrũpunꝰ
siue disꝑdunt sicut nadab& abiud& filios heli unde & paulus dehis qui incircũs pecte
mestica ꝑcipiunt subdidit: ꝓpterea multi in uob infirmi & in becilles dormiun multi
Vnde & nunc legis lator addidit Egodñs id ÷ sc̃s & in scĩs habitans & necessario exigen¬
ꝑeos Lax. autẽ edunt ñ se quamini uentri loquos & ueneficis ñ adiungamini ut pollu¬

Expanded text:
uaginta adulterio: ebrio quippe sessore equus defértur in praeceps, et a Deo recedente anima, omnis iniquitas dominatur in corpore. Sabbata mea custodite, et sanctuarium meum metuite: Ego Dominus. Sicut uno existente speciali sabbato, septima videlicet die, omne aliud legitimum otium sabbatum appellatur, sic cum generalis fit abstinentia a malo. Hoc enim revera studet legislator sabbatum, et per singula quaeque recedere nobis a malo praecepit. Hoc modum eos qui quo debent modo accedunt ad ea sanctificant, sic hi qui inique praesumunt in eis, et non prius semetipsos sorde malitiae purgant, atque sic ad munda accedunt, corrumpunt sive disperdunt, sicut Nadab et Abiu, et filios Heli; unde et Paulus de his qui incircumspecte mystica percipiunt, subdidit: Propterea multi in vobis infirmi, et imbecilles, et dormiunt multi , unde et nunc legislator addidit: Ego Dominus, id ta autem edunt: Non sequamini ventriloquos et veneficis non adjungemini, ut pollu
Abbreviated transcription (Latin):
ne & ego dediillũ uobis ut super altare in eo expietis ꝓanimabus ur̃is. Musticũ
xp̃i sanguinẽ significans: sanguiseni ipsius panima piaculo erit: Sanguis suꝑ altar
aderepiationẽ animarũ nr̃arũ ꝓanima expians Hic ẽ utique que effudit ꝓiobis cru¬
cifixus : & expiationẽ siue propiationẽ generi. humano prestitit. primitias offe¬
rens ꝓptꝰ qđ secte dicit & sanguis ꝓanimxe piaculo sit : Anima enĩ eius primũ quidẽ
quȩ abeo plasmata de inde quia nr̃a eeã consubstantialẽ amae cũ in carnar&
accepit ut ipse pronobis redder& quã nos debebamus mortẽ: Qm̃ autem dicit¬

Expanded text:
et ego dedi illum vobis ut super altare in eo expietis pro animabus vestris, mysticum Christi sanguinem significans: sanguis enim ipsius pro animae piaculo erit. Sanguis super altare ad expiationem animarum nostrarum, pro anima expians, hic est utique quem effudit pro nobis Crucifixus, et expiationem sive propitiationem generi humano praestitit, primitias offerens. Propter quod recte dicit: Et sanguis pro animae piaculo sit. Anima enim ejus primum quidem, quae ab eo plasmata, deinde quia nostrae eam consubstantialem animae cum incarnaretur accepit, ut ipse pro nobis redderet, quam nos debebamus, mortem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
mandata suꝑ hoc fundamentũ extra qđ nemo poest ponere aliud. unusquisq ait
patrẽ & matrẽ suã time ad ꝑscĩficationẽ quidẽ purã mentẽ erga creatorẽ mandans
ꝑ honorẽ aũ patris & matris inpendinaturȩ benignitatẽ quȩ parentib honorẽ sed &
timorẽ deberi afilus sicut dominis dedit. Deinde legis mandata recapitulare uolens
cupisces ux orẽ ꝓximitui & ut breuit̃ c̃tinentiã amalo p̃ciper& sabbatamea custodite
rationabilit̃ subdidit qr uerũ sabbatũ ÷ nullũ corruptionis opus operari. Nã &omne ops
seruile insabbato ñfieri moses p̃cepit. aꝑte ab operib cãrnis quȩ sunt fornicatio. Ir inun¬
causa sabbati ignorare oport& sic & enĩ uirtuttẽ legis quȩdeeo ÷ sciemus Quando ergo

Expanded text:
mandata super hoc fundamentum, extra quod nemo potest ponere aliud: Unusquisque, ait, patrem et matrem suam timeat: per sanctificationem quidem puram mentem erga Creatorem mandans, per honorem autem patris et matris impendi naturae benignitatem, quae parentibus honorem, sed et timorem deberi a filiis, sicut Dominus dedit. Deinde legis mandata recapitulare volens, cupisces uxorem proximi tui, et ut breviter continentiam a malo praeciperet, Sabbata mea custodite rationabiliter subdidit, quia verum sabbatum est, nullum corruptionis opus operari. Nam et omne opus servile in sabbato non fieri Moyses praecepit, aperte ab operibus carnis, quae sunt fornicatio, immuncausam sabbati ignorare oportet, sic etenim virtutem legis quae de eo est, sciemus. Quando ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ens hoc pagani caput puerorũ offene demonib: Vrnde dehoc maxime oporter
puq dlibarorũ que p̃dictar agere ñ÷ spẽ hibere restrreccionis mortuorũ ertaauã
illis corriptis se ma ipsos cdss̃pant atq corrũpunt Prohiba& &aũ stigmata fieri incor¬
pore undiq decors legis litor cum̃ gerens & ñcedens abuti carne inquoliborherã
quequist qꝙ sino cent Eotũaũ amim al foedũ reddunt comedere enĩ siꝑmontes qdlla

Expanded text:
enim hoc pagani caput puerorum offerre daemonibus: unde de hoc maxime oportet enim hoc pagani caput puerorum offerre daemonibus: unde de hoc maxime oportet est spem habere resurrectionis mortuorum, quia tanquam illis corruptis semetipsos dissipant atque corrumpunt. Prohibet etiam stigmata fieri in corpore, undique decoris legislator curam gerens, et non cedens abuti carne in quolibet horum, quae quidem ipsis nocent, totumque animal foedum reddunt. Comedere enim super montes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quales snt ꝑscrutent & exeis cognoscant quȩ futuras̃ qđ accusare ⁊ dm̃ qrea quȩ
homi quẽ scg̃m suã imaginẽ õnũ animaliũ principẽ confituit. abs ẽdit hȩcunita¬
cionabilib aiuib credidit & abhis quispiã discit. quȩ nec abspirttalib uris sedneeatio
quillis reuclit potest dicere sicuthi quim p̃dicto errore seductis arbituent Insupi
chus edidt : quẽ ã modũ &iã hi facere consueuer̃ quibarbaricas student comas
ꝓpt̃ qđ hoc: Lor sism forsitan ꝓpt̃ magnitudinẽ c̃cursorũ capillorũ appell auerunt
Nono port& aũ hoc ficri sed contento scẽ naturalib oenam̃tis. & ihil exquirere
uis for sitan creatorẽ aliquid indiguisse adꝑficiendũ animal accusamus Sedreco
cicinnos nutrire in honore demonũ capillis aliis forciores & hocuouere studer̃

Expanded text:
quales sint perscrutentur, et ex eis cognoscant quae futura sunt. Quod accusare est Deum, quia ea quae quales sint perscrutentur, et ex eis cognoscant quae futura sunt. Quod accusare est Deum, quia ea quae homini, quem secundum suam imaginem omnium animalium principem constituit, abscondita, haec in irrationabilibus avibus credidit, et ab eis quidpiam discit quae nec ab spiritalibus viris, sed nec a Deo qui illis revelat potest discere, sicut hi qui in praedicto errore seducti sunt arbitrantur. Insuper achus edidit, quemadmodum etiam hi facere consueverunt qui barbaricas student comaseptuaginta sisyn, forsitan propter magnitudinem concursorum capillorum, appellaverunt. Non oportet autem hoc fieri, sed contentos esse naturalibus ornamentis, et nihil exquirere, nisi forsitan Creatorem aliquid indiguisse ad perficiendum animal accusamus. Sed nec cincinnos nutrire in honore daemonum capillis aliis fortiores, et hoc vovere, student
Abbreviated transcription (Latin):
uram. Neq figuras aliquas & stigmata faci&is facidis uob ego dñs. Ab omni
forimento malitiȩ mundũ eẽ fidelẽ uult & ꝓpterea nunc quidẽ ꝓhib& a ser¬
uitite lexis littere &iud aicã doctrinã demonserat inutilẽ Nunc aũ rursus ader¬
rorẽ gentiliũ sermonẽ uertit Nequȩ enĩ om̃a que nunc uoita s studentꝰ quippe cũ
non solũsint ridicula sedelã & noxia studentib ea qđ maxime ostendit ȩclesustts
utens. quiobseruatuentũ nonseminat & qui comnsiderat nubẽ pũ quã mee auguriũ ergo alomn
solũ uox aus cuiurlib& aut uolaitus appellatur quiuel ⁊ ꝓhib& a quadã actione
uel eastudiosius immin& ad celerendã sed& signis uti loquentiũ p̃tereuntiũ ob cuan¬
tiũ a quorundã initinere obuenientiũ offendiculorũ taliũ que aliorũ÷ ab auibus
ens auguriũ sed & aliorũ signorũ obseruatio dicit̾. auspiciũ aũ ÷ transeuntes ẽside¬
rare aues &ꝓpc̃ has indesertã ab hominib uiãe gredi ut auiũ uolatũ aut uocer

Expanded text:
uas et stigmata facietis vobis: Ego Dominus. Ab omni fermento malitiae mundum esse fidelem vult, et propterea nunc quidem prohibet a servitute legis litterae, et Judaicam doctrinam demonstrat inutilem. Nunc autem rursus ad errorem gentilium sermonem vertit. Neque enim omnia quae nunc vetita sunt studentur, quippe cum non solum sint ridicula, sed etiam et noxia studentibus ea, quod maxime ostendit Ecclesiastes; ait enim: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubem, solum vox avis cujuslibet aut volatus appellatur, qui vel prohibet a quadam actione, vel etiam studiosius imminet accelerandam, sed et signis uti loquentium, praetereuntium, obviantium, et quorumdam in itinere obvenientium offendiculorum, taliumque aliorum est. Ab avibus enim augurium, sed et aliorum signorum observatio dicitur. Aruspicium autem est, transeuntes considerare aves, et propter has in desertam ab hominibus viam egredi, ut avium volatum aut voces
Abbreviated transcription (Latin):
die ac note: &erittã quã lignũ qđ plantatũ : secis decursus aquarũ ꝑ aulisent
dep̃dicitione quã p̃dicauit chorinthus seripsit Egoplantaui apollorigaut
appellatꝰ . Illi autẽ modo quod ebebañ ñ operabant : scđm litteralegẽ utenter erat
ergo eorũ fructus operatio uidelic& legis triennio inmunda : Dicitaũ triennium
atẽ porelegis usq ad dauid tẽpus & addiuidusq ad trans migrationẽ babr loni
& a trans mnigrationẽ babrnie usq ad aduentũ dnĩ Sicenĩ &e matheus distinxit
q uiaergo quarto hoc anno õnẽ fructũ ipsius legis scm̃ & laudabilẽ dnõ cõmep¬
dauit : Nontam̃ uel tuncesibile illudeẽ iudeis dixerat. illud sine aliqua dubitatio¬
ne. ꝓbauit: quia totus fructus inaduentũ dnĩ ÷: Hun enĩ tẽpus scđm ordinẽ
tẽporũ superius nominatorũ annus recte nominabitꝰ quartur res laudabilisdõ quia
xp̃s cũfruetiserũ faciebat quẽ ã modũ oport&aiã non fruetificare docens recte

Expanded text:
 lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Paulus autem de praedicatione quam praedicavit Corinthiis scripsit: Ego plantavi, Apollo rigavit, appellatur. Illi autem modo quo debebant non operabantur, secundum litteram lege utentes. Erat ergo eorum fructus, operatio videlicet legis, triennio immundus. Dicit autem triennium a tempore legis usque ad David tempus, et a David usque ad transmigrationem Babyloniae, et a transmigratione Babyloniae usque ad adventum Domini. Sic enim et Matthaeus distinxit. Quia ergo quarto hoc anno omnem fructum ipsius legis sanctum et laudabilem Domino commendavit, non tamen vel tunc esibile illud esse Judaeis dixerat, illud sine aliqua dubitatione probavit, quia totus legis fructus in adventu Domini est. Hujus enim tempus secundum ordinem temporum superius nominatorum annus recte nominabitur quartus sanctus laudabilis Deo, quia Christus eum fructiferum faciebat, quemadmodum oportet etiam nos f