comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latus ẽ. testante dño ꝑ ezechielez.
tu signaculum similitudinis. plenꝰ
sapiẽtia. ꝑfectus decore: in deliciisi
paraclisi dei fuisti. Quanto eĩ sb̾tili¬
or est eus natura: tanto pleniꝯ ex¬
titit ad similitudinez diuine u̾ita¬
tio expressa. Prius decelo cecroisse
diabolum qͣm homo cedetur. nam
mox ut fc̃us ẽ insuꝑbiam erupit: ⁊ p̃¬
cipitatꝰ ẽ de celo. Namiuxta u̾itͣtis
testimõnim ab inicio mendax fuit.
Uno sr̃bie lapsu dum deo per tumor¬
ẽ se conferunt: et homo cecidit et di¬
abolꝯ. S homo reu̾sꝯ adpenitẽcia:
deo se inferiorem ẽẽ cognosuͣt. Diab¬
olus u̾o non solum in hec contemptꝰ
qd̾ se deo eqͣlẽ estimans cecidit: in
li dictum qui ait de antixpõ. qui ad¬
u̾satur. ⁊ extollitur supra onme qd̾
dicitur dicitur d̾s aut colit̾. diabo¬
lꝯ i deo iam ñ petit ueniam qr ñ cõ
pungitur ad penitentia. Mẽbra
uero eiuo sepe ꝑ ypocrisim dep̾cant᷑
qd̃ tamen ꝓ mala conscientia adi¬

Expanded text:
Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. Prius de coelo cecidisse diabolum, quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam, juxta Veritatis estimonium, ab initio mendax fuit, Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus; sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit. Diabolus vero non solum hoc contentus, quod se Deo aequalem existimans cecidit, insli dictum, qui ait de antichristo: Qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. 9. Diabolus ideo pungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adi
Abbreviated transcription (Latin):
oz agngci qd malorum iniꝗtas scõ¬
rum fuiat humilitati.qr un demͣli
coriunt in deboni ꝓficiunt. Sono¬
rum angłorum mumero. q post tui¬
nam angłorum malorũ ẽ dimintꝰ.
ex nun̾i num̃o ełctorũ hominũ.
supplebitur. quiniĩꝰ soli deo ẽ cog¬
uitus. Int̾ angłos distantia potesta¬
tum ẽ. et pro graduũ dignitate. mi¬
iusti̾a eisdem sunt clistributa. alus¬
q alii preferuntur. tam culmine po¬
testatis qͣm scĩa u̾tutis sbmiui strãt
igitur alii aliorum p̃ceptis. atq obe¬
duit iuississ uñ et ad ꝓpħam zachari¬

Expanded text:
ognosci, quod malorum iniquitas sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum hominum supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. 14. Inter angelos distantia postestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa; aliique aliis praeferuntur, tam culmine potestatis quam scientia virtutis; subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et ad compationẽ angłoril
archangłs applłato ẽ. priꝯ eĩ c̾a¬
tuo extitit. ordiis prelatõe. nõ
tpr̃io qntitate. Prima tũ hũisse
in illo paindiso dĩ: abietes ñ adeqͣue¬
runt sũmitatẽ eiꝯ. omnelignũ ꝑa

Expanded text:
ationem angelorum, archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. Primatum habuisse in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ incõmutabiles angłos. nansi
natura incõmutabłes ẽẽnt. zabulꝯ
utiq non cecidisset. Mutablittẽ
itaq nature suffragat i illis cõ¬
templatio c̾atoris. inde et priuatꝰ ẽ
apostata angło dum fortitudĩem
suam non de d̾o s a se uoluit custo¬
lux. Ante omnem c̾aturam angłi
fcĩ sunt. dum dc̃mẽ fiat lux. De ipĩs
eĩ dicit scriptura. prior omniũ c̾ata
ẽ sapientia. Lux enim dicuntur ꝑ¬
ticipando lucis et̾ne. Sapiẽtia u̾odi¬
cuntur. genite inherendo sapiẽtie.
⁊ dum sint miͣtabilos natura. ñ tũ
siuit eos contẽplatio mutan diuinͣ.
Ante omnẽ c̾ationẽ iundi c̾ati

Expanded text:
esse incommutabiles angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris; inde et privatus est 135 apostata angelus, dum fortitudinem suam, non a Deo sed a se voluit custodiri. 3. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est Fiat lux; de ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur participando luci aeternae. Sapientia enim dicuntur ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum sunt mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. 4. Ante omnem creationem mundi creati
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam tulerit: talemet iuclicem
habebit. ut manente in sua trã ꝗlli
ciẽtia in malis accusat. Duest̾ diffe¬
rentie uł ordines hominũ inulicio.
Hoc ẽ elctoꝵ uł ieꝓborum. quitũ di¬
Simłr ordo reproborum ꝑtic᷑ ĩ duo¬
b. dumhn quimtra eccliam st̃ m̃li:
indicandi sunt et dampnãdi. Qͥ uͦ
exͣ eccłiam inueniendi sunt. ñ sũt

Expanded text:
scientiam tulerit, talem judicem scientiam tulerit, talem judicem habebit, ut, manente in sua tranquilli quos conscientia in malis accusat. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum. Qui tamen diSimiliter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali, judicandi sunt, et damnandi. Qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ce carnio: non pena dampnͣtõnis.i
Omnia aũt ꝑagunt ad unũ locum:
dum morte corporali int̾ram et iustꝰ
et impius reu̾tuntur. Netributio.
aũt ẽ dissimilis: si ẽ ꝑ eũdẽ salomõẽ
ñ parit̾ ꝑgunt. Gemina puitͥ su̾ia
impius. dum aut hͥ pro sius untis
mentis cecitate ꝑcutitur. ne u̾itatẽ
uideat: aut diun in fine dampñbr̃
ut debitas peuas exsoluat. Gemi¬
numẽ diuinum iudiciu. unumqͦ ⁊ h
uiclicantur homines ⁊ ⁊ ui futuro alte¬
rum. quo pp̃ea hic iudicant᷑. ne illuc
iudirentur. Idecq quibdam ad p᷑¬
gationem temporał prosic̾ pena. ꝙpꝰ¬
dam uerol inchoat dampnͣtio: ⁊ hil¬
luc perfecta sꝑatur perditio Iniudicio
tem uero eio ñ iuudebunt: negaude¬
ant. Quib eium diumitas ostẽcli¬
tur.utiq ad gaudium demõstrat᷑.
P diu̾sitate conscientiaru et mit¬
ttis apparebit inindicio xꝰ ele̾tis: et
t̾ubil reꝓbis. Namquale quisq cõ¬

Expanded text:
te carnis, non poena damnationis. te carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram justus et impius revertuntur; retributio autem erit dissimilis sicut per eumdem Salomonem non pariter pergunt. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis caecitate percutitur, ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas exsolvat. Geminum est divinum judicium; unum, quo hic judicantur homines, et in futuro alterum, quo propterea hic judicantur, ne illuc judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. In judicitem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio Christus electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque con
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e̾ et scire discipulos noluit. Nã duz
dicit idem dominꝯ ꝑ ꝓpħam dies ultio¬
nis ĩ corde meo: indicat et se ñ uescire.
s nolle indicare. De domo din sic̃ scrip
illuc ad dampnationem uidicandi st̃.
Ueñ et sequitur. Si aũt primum a no¬
b. quis finis eorum qui non cdidunt:
Ad dist̾cri exameniudicis. nec ustici¬
aiusti secura ẽ: nͥ pietate diuina. ut¬
et ip̃a iusticia qͣ quisq iustꝰ ẽ: d̾o iuis¬
tificate iustificetur. Alioquin apd de¬
um. ⁊ ip̃a peocatũ ẽ. Iñ ẽ qd̾ ait iob. et¬
ĩncrẽtẽ et impium ip̃e consiumt. Cõ¬
sumitur quippe a deo innox. qũ ip̃a in¬
nocentia aliquidius requisita : ⁊ di¬
uine incoencie comparata. nicħ effici
t̾. Cõsimnt᷑ item a d̾o impio.: quexam¬
nus diuini subtilitate requint᷑. eiꝰq
dececta impietas iudicata dãpnͣtur.
Consimutur uinox et impiꝰ simul:
fine carius. ũ peñ dampñtionis. Doe¬
tꝯ paric̾ et indectꝰ moriunt᷑. s mor¬

Expanded text:
dicere et scire discipulos noluit. Nam, cum dicat idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle judicare: De domo Domini, sicut silluc ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis quis finis eorum erit qui non crediderunt? Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina etiam ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur quippe a Deo innocens quando ipsa innocentia liquidius requisita divinaeque innocentiae comparata nihil efficittur. Consumitur iterum a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed mor
Abbreviated transcription (Latin):
de quo st̃ quiuidicant᷑ et regnãt.
Sccds ordo eorum quinõ udicãt᷑
et peñt. opponit᷑ illi ordim pfc̃oru:
in quo sunt hii quiñ iudicant᷑ et
regnant. Terciꝯ ordo eoꝵ qui indi¬
cant᷑ et reguant: illi ordini est ꝯte¬
auꝯ. de quo sunt qui iudicantiur
peunt. Quartꝯ ordo eorum qui non
ilicant᷑ et regnant opponitur illi
eg̃io ordini: in quo illi sunt qui nõ
in gehẽna. quorum et mẽtez
urit tristicia.⁊ corpoflammͣ: iusta:
uicisc̾tudinẽ. ut quimente tracta

Expanded text:
qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt opponitur illi ordini justorum in quo sunt hi qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant illi ordini est contrarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini in quo illi sunt qui non in gehenna, quorum et mentem 187 urit tristitia, et corpus flamma juxta vicissitudinem, ut qui mente tracta
Abbreviated transcription (Latin):
Dium enim animã homi¬
nez a regno dei separat. a
celo subtrahit: a paradiso eicit.¬
olium necpassione adimitur. nͦ
martirio expiaturz nec sangũle¬
fuso deletur. ¶ Quid zeli referã
ignems Inuidia cuncta iurtutũ
germina cc̃ctemat: inuidia cũc¬
ta bona ardore pestifero deuorat.
Hec primũ s̾ nocet. pͥmũ se mor¬
det. primo suũ auctorem reclit.
inuidia animi: tinea ẽ. sensum
comedit : pectus urit. mentẽ af¬
ficit. cor hominis qͣi quedã pes¬
tis depascit. Occurrat gͥ contra
zelum bonitas: adu̾sꝯ inuidia
caritas p̃paret᷑. de bono alt̾ius ñ
doleas: de alt̾iꝯ profectib ñ tab¬
escas. nilliꝯ ꝓspitatela cereris.
nullius felicitate crucieris: n¬
ulliꝯ inuidentie facib agit̾is
¶Pacem ama: pacem dilige
pacem cum omnib retine. om̃s
inmansuetudine et cantate
amplect̾e. ꝓba te amplis amare:
qͣm ip̃e amanis. nĩsis in pace insi¬
do: non sis lenis in amicicia. re¬
tine semꝑ uinculum ꝯstantie:

Expanded text:
dium enim hominem a regno Dei separat, a coelo subtrahit, a paradiso ejicit,odium nec passione adimitur, nec martyrio expiatur, nec fuso sanguine deletur. 37. Quid zeli referam ignem? invidia cuncta virtutum germina concremat, invidia cuncta bona ardore pestifero devorat. Haec primum sibi nocet, primum se mordet, primum suum auctorem rodit. Invidia est animi tinea, sensum comedit, pectus urit, mentem afficit, cor hominis, quasi quaedam pestis, depascit. Occurrat igitur contra zelum bonitas, adversus invidiam charitas praeparetur; de bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas, nullius prosperitate lacereris, nullius felicitate crucieris, nullius invidentiae facibus agiteris. 38. Pacem ama, pacem dilige, pacem cum omnibus retine, omnes in mansuetudine et charitate amplectere; proba te amplius amare quam ipse amaris; non sis in pace infidus, non sis levis in amicitia. Retine semper vinculum constantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Micia mrebo tantum bonis
halendaẽ. Nam qui ea ĩ mͣlo
ucuntur: ñ sibi amnci. s inimici exis¬
tunt. Cõcordiam malorũ contrariã
ancliut mali inuicem sint dis¬
cordes. unanunitatem quippe ma¬
lorum bonorũ ẽẽ contrariũ. paulꝰ
apło approbat. quimalos ꝯͣ se giui¬
dit: ꝙ innecem suam cõcordare eo¬
sperit. Inde et inlege mare rubrũ:
miditur. ut elctorimina tendens
ad beatitudin e non impediat᷑. p̃ pe¬
ditur aũt iter bonoru. si mare hoc
ẽ unntas non diuiditur iniquoꝵ
d̾ coneptõe frat̃

Expanded text:
in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiam malorum contrariam ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubrum, dividitur, ut electorum via tendens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividatur iniquorum De correptione frat
Abbreviated transcription (Latin):
reditur a captiuitate ⁊ tẽpl¬
ui renouatur: quis fi deli
griuatõe redeundũ e ꝑ quẽ. nͥ ꝑ¬
Cuius figuram gerebat ille ih̾c
sac̾los magnus illius temporis.¬
a quo templum edifficatũ est pꝰ
captiuitatez: queni ꝓpha zacha¬
rias undit cum sordito habitu. deuic¬
toq chiabolo qui ad eius accusatõ¬
ne stabat: ablatam ei sorditã ues¬
tem ⁊ datum indumentu honoris et
dicium suꝑato: aluctu ꝑegrnatio¬
nis in głia sempit̾ue salutis assu¬
untur. Qd etiam inpsalmo declica¬
tionis donius aꝑtissime canitur.
u̾tisti luctumieum in gaudũmͥ
coeidisti saccum meum. accinecistiꝰ
is uł sacram̃tio misticism deᷤ¬
putata rex quondam babiloniꝯ
de ihrłi abstulisse. parit̾q cũ cap¬
tis abcluxisse. ⁊ sinsusib deput¬
asse: miserante aũt d̾o pꝯ soli̾tã ca¬
ptiuitatẽ uasa illa relata sunt ñ ꝯ¬
flata et diuino rursũ cultin mãcipat᷑.
Ex babilonius diabłs ẽ ꝗ fid̃¬

Expanded text:
reditur ex captivitate, et templum renovatur, quis fidelis regrinatione redeundum? 2. Per quem, ncuius figuram gerebat ille Iesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captiuitatem? quem propheta Zaccharia uidit in sordido habitu deuictoque diabolo, qui ad eius accusationem stabat, ablatam illi sordidam uestem et datum indumentum honoris et udicium superato a luctu peregrinationis in gloria sempiternae salutis assumitur. quod etiam in psalmo dedicationis apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum et accinxisti is vel sacramentis mysticis deputata, rex quondam Babylonis de Jerusalem abstulisse, pariterque captivos abduxisse, et suis usibus deputasse, miserante autem Deo post solutam captivitatem vasa illa relata sunt, non conflata, et divino rursum cultui mancipata, rex Babylonius diabolus est,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾unt qd̾ ꝑfic̾e̾nt corpore: simł ⁊ aĩo
puniantur et corpore. Ignẽ gehẽ¬
ne. aut aliqd lumẽ hr̃e: aut aliqͥd
non hĩe. Hoc ẽ habere lumẽ addãp¬
Apra fit comparato de camino tr¬
ium puerorum: ad exemplum ign¬
is gehenne. Nam sicut ille ignis ñ
arsit ad t̾um puerorũ suppliciũ et
arsit ad comburerroa ligamina ui¬
culorum: ita igius gehenne et lu¬
cebit misis ad auginentũ peniͣru.
ut uideant uũ doleant: et non lu¬
cebit ad consolationẽ. ne uideant
uñ gandeant. Int̾e huuis inte et i¬
future infelicitatis miẜia. iulca
discretio ẽ. Illuc eĩ et miẜia ẽ pp̃ cr

Expanded text:
uod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore, ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damApta fit comparatio de camino trium puerorum, ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum , ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discre
Abbreviated transcription (Latin):
ut in omnib sit exemplum uiu¬
endi. Et iterum. Anus similit̾ in
habitu sc̃o. utiq ut ip̃e earum in¬
cesso ⁊ motus. uultus et sermo et si
preferant dignitatẽ. Pħ adiecit.
Nõ cͥminatrices. nõ multo uinoset¬
uientes: s paruo utentes. Nã sol¬
ent he etates que corporio frixere
luxuria: uinose dedere per libidĩẽ.
Pħ adelidit. Boͤne docentes ut pr¬
udentiam deceãt. Doce illis ꝑmisit¬

Expanded text:
ut in omnibus sint exempla vivut in omnibus sint exempla vivendi. Et iterum: Anus similiter in habitu sancto ; utique ut ipse earum incessus, motus, vultus, praeferant dignitatem. Et quia Non criminatrices, non multo vino servientes, sed parvo utentes. Nam solent hae aetates, quae corporis frixere luxuria, vino se dedere pro libidine. Post haec additur: Bene docentes, ut prudentiam doceant. Docere illis quid
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ux̃rẽ. Legitur et uidua adꝙͣ he
lias mussꝯ ẽ: ocribitur et uidua sima¬
mittis. que solebat heli⁊ eu recipe:
et uictumilli adiuinistrare. hester.
et uidit illa adinirabil uidua. que
de/ oloferne assirioꝵ principe trumi¬
phauit: Saluũq pudorem hoste de¬
uicto reuerit. In nouo aũt testõ ã
na prima urdua legitur: que dum
cognouit uifantez. que meruit gra¬
uaq expetta utriq tamen ẽ ap̃ de¬
um metces. Maior illa. seqͥs ista Il¬
unius conuigii int̾ceptum ex ind̾
sexuirenũciat. Dic̃ enim iudua eli¬
gatur ñ mims annorũ .lx. unus
uiri oxor unde ẽ consequẽs. ut q̃ p
eẽ debeat:idemapłs significanter¬
exp̾ssit dicens. Sifu̾it ĩ opib bõis
testimoniu habens utiq sic̃ tͥabi¬
ta. Si filios educauit. subaudit᷑ d̾o.
si hospicio recepit. Si scõrum pedes
lauit. si intribulatc̃e pacientibi
subministrauit. hoc ẽ egrotis uł i car¬
cere positis. Si omne opꝰ bonum
subrecuta ẽ breuit uniu̾sa cocludẽs:

Expanded text:
 et vidua, ad quam Elias missus esse scribitur , et vidua Sunamitis, quae solebat Elisaeum recipere, et victum illi administrare . Exstat et Judith illa admirabilis vidua, quae de Holoferne Assyriorum principe triumphavit, salvumque pudorem, hoste devicto, revexit . In Novo autem Testamento Anna prima vidua legitur, quae Dominum cognovit infantem, quae meruit graua, quia experta, utrique tamen est apud deum merces, maior illa, sequnius conjugii torum interceptum exinde sexui renuntiat. Dicit enim: Vidua eligatur non minus annorum sexaginta, unius viri uxor . Unde consequensesse debeat, idem apostolus specificat dicens: Si fuerit in operibus bonis testimonium habens utique sicut Tabitha, ‹si› filios educavit, scilicet deo, si hospicio recepit, si sanctorum pedes lavit, si tribulacionem pacientibus subministravit, scilicet egrotis cere positis, si omne opus bonum subsecuta est; breviter universa concludens,
Abbreviated transcription (Latin):
b et sic descendente d̾o in mo̾te assis¬
t̾e meruerũt. Item ortatur idem apłs
mulieres subclitas ẽe uiris suis. Nã
multe erga simpliciores uiros dimi¬
ciis et nobilitate prelate. dei sẽtẽtie
non recordantur. ꝑ qͣm subiecte st̃
illis. Ait quippe dominꝯ ad młiere. Cõ¬
u̾sio tua ad uirum tuum: ⁊ ip̃e tui do¬
minab̾r. Obedi ẽdumẽitaq ec̃e scrip

Expanded text:
bus, et sic descendenti Deo in monte assisbus, et sic descendenti Deo in monte assistere meruerunt . 14. Item hortatur idem apostolus mulieres subditas esse viris suis ; nam multae erga simpliciores viros, divitiis et nobilitate perflatae, Dei sententiae non recordantur, per quam subjectae sunt illis. Ait quippe Dominus ad mulierem: Conversio tua ad virum tuum, et ipse tui dominabitur . Obediendum est itaque sacrae Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uam neq liberã hab̾e pot̾it: ut mat̾¬
monii fitez ẜuet. Neq eniz ut iuris
publiciatio ẽ sola muliet adult̾a est
que uirum habẽs ab altero polluit̾.¬
s nec maritus si alt̾am habet. acri¬
mine adulterii aliens habet᷑. duz
t̾mõii corpꝰ conumxent: ut adulter
sit qͥeqͥs compagẽ corporis in diu̾¬
sa distirarerit. eciuantugͥ fites ab
utroq alteri est: immouero exẽplo¬
continẽtie docenda uxor auiro. ut
se caste gerat. Iniquũ ẽ eĩ ut id exi¬
gat. qd̾ prestare ñ possit. Cap̃ ẽ eniz
mulieris uir. uͥ autem meliꝯ uiuit
mulier qͣm uir. capite deor suz pẽdet
domus. Id̾oq p̃cedere debet in om̃ibꝯ
bonis fcis uxorez suam qui cap̃ ẽ: ut
illa imitetur uirũ et sequatur u̾e:
ut caput corpꝰ suumi ⁊ sic̃ eccłia se¬
b. ut pp̃ oronem abstinenͣti se. atq
ex consensu tempora sc̃ificatõnis ob¬
ẜuent ut suĩ impeduñto carnalioro¬
sancrificati sunt homines a mult̾i¬

Expanded text:
ut matrimonii fidem servet. Neque enim, ut juris publici ratio est, sola mulier adultera est quae, virum habens, ab altero polluitur, et maritus, si alteram habeat, a crimine adulterii alienus habeatur, dum trimonii corpus conjunxerit, ut adulter sit quisquis compagem corporis in diversa distraxerit. Servanda igitur fides ab utroqcontinentiae docenda uxor a viro, ut se caste gerat. Iniquum est enim, ut id exigas quod praestare non possis; caput est enim mulieris vir; ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Ideoque praecedere debet vir in omnibus bonis factis uxorem suam, quia caput est, ut illa imitetur virum, et sequatur vere, ut corpus caput suum, sicut Ecclesia sees ut propter orationem abstineant, atque ex consensu tempora sanctificationis observent, et sine impedimento carnali oratiosanctificati sunt omnes a mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
et ina copłant᷑. Ip̃a prim̃ duuntꝰ
fc̃a conunictio: in exemplo ẽ. Nã
cum d̾s hominẽ figurass. eiq pa¬
rem neccͣiam prospexiss. Unam de
costis eius mutuatꝰ unã illi fem¬
hõinib deoriginis auctoritate ⁊ pͥ
amaledõo uiro cepit. pͥmꝰ lamecͥ dua¬
b m̃ritatus: tres inunam carnẽ eͤfe¬
cit. S dic̃ quis qd̾ et patriarche simł
plinib uxorib usi sunt. Gͣ ip̃ea uł
licebit plures duc̾e. Sanelicebit siqͥ
ad huc tipici alicuuis futuri sacramẽ¬
ti suꝑsunt: a quib plures nuptie fi¬
bidims causa cũ płib forncari. Sepiꝰ
aũt nubẽdi licentia: iamñ ẽ religiõis
s cͥminis. Namꝙ imp̃a cõiunctõe cõ

Expanded text:
et una copulantur, ipsa prima divinitus facta conjunctio in exemplum est. Nam cum Deus hominem figurasset, eique parem necessariam prospexisset, unam de costis ejus mutuatus, unam illi femhominibus de originis auctoritate et pra maledicto viro coepit. Primus Lamech duabus maritatus tres in unam carnem effecit. Sed dices quod et patriarchae simul pluribus uxoribus usi sunt; ergo propterea licebit nobis plures ducere. Sane licebit, si qui adhuc typi alicujus futuri sacramenti supersunt, quibus plures nuptiae fibidinis causa cum plurimis fornicari. Saepius enim nubendi licentia jam non est religionis, sed criminis.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i blasphematur. uł dum contẽp¬
uitur dei prima sentẽtia et ꝓ nichil
dum contra legez fidemq nature
nature. Seiuatur ergo lex nature et
ture corrumpit᷑. et domuo illa mise¬

Expanded text:
Domini blasphematur, vel cum contemnitur Dei prima sententia, et pro nihilodum contra legem, fidemque naturae, naturae. Servatur ergo lex naturae etturae corrumpitur, et domus illa mise
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. Et fec̃ d̾s hominẽ. ad yma¬
ginẽ di fecit eum: masculum ⁊ fẽinã
c̾auit eqs. et benedix eis dicẽs. crescite
et multiplicamini. hac ergo simili¬
tudine fit uunc ĩ eccłia: qua tc̃ fc̃orẽ
in paradiso. Ꝙ uero eisdem uirgin¬
ib legittime nubẽtib una uniuiro¬

Expanded text:
scriptum est: Fecit Deus hominem: ad imaginem Dei fecit eum, masculum et feminam creavit eos, et benedixit eos, dicens: Crescite et multiplicamini . Hac ergo similitudine fit nunc in Ecclesia qua tunc factum est in paradiso. Quod vero eisdem virginibus legitime nube
Abbreviated transcription (Latin):
bentes dampnatõe qr primã fidẽ
urritam fecerunt. Idest qr in eo qd̾i
primo uouerunt non stecetunt .i
Nec tamen ait nubunt: oz nib̾e
uolunt. Multas eĩ ear̃ reuocat an¬
ubendo. ñ amor p̃elari ꝓpositi: set
apetti dedecoris timor. Igitur q̃ nu
rent ⁊ nuberent ꝙͣ urerent᷑ .i. qͣm
cͤculta flama eccupiscentie uasta¬
rentur. Quas penitet professiois.
⁊ piget confessionis. ⁊ piget con¬
ant. et dei tumore rursuz libidin¬
em uincant. inmortiuis deputã¬
de sunt. siue in deliciis agant. Uñ
dicit apło. Que aũt indeliciis a¬
git. iuẽs mortua ẽ. Siue in labo¬
tib atq ieuunis nulla corlisi
correctione. s magis ostentatõi ꝙ̃
a seculo ẽ. Deus eĩ fecit adam.
omo sulyecuta sententia dicens.
Crescite et multiplicamini ⁊ reple¬
te t̾ram. s fc̃a eadẽ mulier prius sol¬
atio quam coniugio fuit. donec ap¬
amadiso in obedientia ei ceret: qͦs
intra paradisum obedientia ten¬
uissent. ac pꝰ be selis excessumi

Expanded text:
bentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti rent et nuberent, quam urerentur. Sed cculta flamma concupiscentiae vastarentur, quas poenitet professionis, et piget confusionis, quae nant, et Dei timore rursum libidinem vincant, in mortuis deputandae sunt, si in deliciis agant. Unde dicit Apostolus: Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est , sive in laboribus, atque jejuniis nulla cordis correctione, sed magis ostentationi qua saeculo est. Deus enim fecit Adam, onis subsecuta sententia, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Sed facta eadem mulier prius solatio quam conjugio fuit, donec a paradiso inobedientia ejiceret quos intra paradisum obedientia tenuisset, ac post beatae sedis excessus
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt. Et sunt qui se ip̃os castr¬
auerunt pp̃ regnum celorum. Q̾ b
regnum se daturum ĩ domo sua.et
innuris suis lecum nõmatũ melio¬
rem multũ qͣm filiorũ suorũ et fili¬
arũ suarum. Nam illi qui sic nas¬
cuntur. aut quib ip̃m urile mẽ¬
brum debilitatur ut gen̾are ñ pos.¬
sint. sic̃ sunt eunuchi potentum
et reguni sufficiat utiq qd̃ xͥanii
sunt et dei pcepta custcdiunt eo tñ
ꝓposito sunt: ut conuigia si potius¬
sent haberent. Id̾oq cet̾is conuga¬
tis in domo dei fidelib adequant᷑:
qr castrati sunt pp̃ seculum. nõ ꝓptꝰ
regnum celorum. Neq eĩ uxores
animi uutute: o carnis neccitate
non ducunt. Quantum añt oit ĩ
uirginib scĩtatis donum. ut ⁊̃ io
hamnes eos tantũ agniuestigiis ĩ¬
herere. p̾scribat: qui contaminati
amulierum coitib non fuerunt.

Expanded text:
facti sunt, et sunt qui se ipsos castrfacti sunt, et sunt qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum » . Quibus  se daturum in domo sua et in muris suis locum nominatum meliorem multo quam filiorum ac filiarum . 7. Nam illis qui sic nascuntur, aut quibus ipsum virile membrum debilitatur, ut generare non possint sicut sunt eunuchi potentum et regum sufficit utique quod Christiani sunt, et Dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito, ut conjuges, si potuissent, haberent, ideoque caeteris conjugatis in domo Dei fidelibus adaequantur, quia castrati sunt propter saeculum, non propter regnum coelorum; neque enim uxores animi virtute, sed carnis necessitate non ducunt. 8. Quantum autem sit in virginibus sanctitatis donum, ut etiam Joannes eos tantum Agni vestigiis inhaerere praescribat qui contaminati mulierum conventibus non fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rem carnis tolerant: necesse est
ut portum contiguu. coniugii pe
ti. ⁊ oi nupsit uirgo: ñ peccabit. Et¬
si ñiis maiorẽe: esto uł minor qr li¬
bere uoluntatis. Nupcie eĩ peccatũ
ñ sunt. s qui per sollicitudinẽ mũ
di uubunt legem dei ẜuare uix pos¬
sunt. alit̾ illos dicit ñ peccare. si nõ¬
titatẽ. Cet̾um quiuł in cordesuo
ꝓmisit. si aliud fecerit habet dãp¬
natoe. qr primã fidem sicut ait a¬
płs. irritam facit. Qd̾ eratper nat᷑¬
am licitsi: per uotu fecit s illicitu.
sicut ananias et saphira. quibus
de p̾cio possõnis eue retin̾e nichil
licuit quã ob cãm ⁊ subita morte ꝓs¬
trati sunt. In euangelio aũt uirgi¬
nũ diu̾sa genera memorãt᷑. s illis
spalit̾ regni possõ deputatur: qui se¬
ob amorem dei castrauerimno. nõ
quos impossibilitatis necc̃itas cogit:
s quos uoluntas efficit continen¬
tes. sic enim scriptum est dũo dis¬
putante. sunt euim padones qui
ita nati sunt: s alii qui ab hõimb

Expanded text:
tem non voverunt, necesse est ut portum conjugii petti, et si nupserit virgo non peccat esto vel minor, quia liberae voluntatis es. 448 Nuptiae enim peccatum non sunt, sed per sollicitudinem mundi qui nubunt legem Dei servare vix possunt. Aliter illos dicit non peccare, si titatem. Caeterum vel qui in corde suo promisit, si aliud fecerit, habet damnationem, quia primam fidem, sicut ait Apostolus, irritam fecit. Quod enim erat per naturam licitum, per votum sibi fecit illicitum, sicut Ananias et Sapphira, quibus de pretio possessionis suae retinere nihil licuit, ob quam causam et subita morte prostrati sunt . 6. In Evangelio autem virginum diversa genera memorantur, sed illis specialiter regni possessio deputatur, qui se amore Dei castraverunt, id est, non quos impossibilitatis necessitas cogit, sed quos voluntas fecit continentes. Sic enim scriptum est, Domino disputante: « Sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt et alii qui ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
dollicͥtuo ͤ que st̃ t̾ mũdi qu̾o plac¬
eat uxori. Unde agnecitur ñ pose
placete deo huuisincli continentie
uotum: qͥ p̾peditur seculariũ impe¬
dimento curarũ. Nicħ enim ꝓdest¬
expeditos eẽ actẽe carnis: quulligã¬
tut secularib cuis. ñ tantũ qd̃ g̃
maiora acqrũt supplicia. ꝓ eo ꝙ seculũ
minime uincunt: qui carnemuice
uirgines in bendictõe uelentur. qͣꝵ
ħ causa est. Ingralib enmmi uel
officiis ecłiasticis femine nullate¬
nus pscribuntur. Namneq ꝑmit¬
titur eis in eccłia lequiuł decere. s
nec conting̾e̾ nec offerre : nec ulliꝯ
uirilis mimeris. aut sac̾dotal offi¬
cii sortem sͥ uendicare. Idecq hec tã¬
tum. ut qr uirgo ẽ et carnez ouami
scificare ꝓposuit. itcirco uelaminis
uenia sit illi. ut in eccłiam notabił
uł insignis introeat. ⁊ honorẽ scĩfi¬
cati corporis in libertate capit s ostẽ¬
dat. atq mitram qͣiͣ coronã uirginł

Expanded text:
sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placsollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde agnoscitur non posse placere Deo hujusmodi continentiae votum quod praepeditur saecularium impedimento curarum. » Idem es, qui illigantur saecularibus curis. Nisi tantum quod sibi majora acquirunt supplicia pro eo quod saeculum minime vincunt, qui carnem vincvirgines in benedictione velentur? Quarum haec causa est. In gradibus enim vel officiis ecnus praescribuntur. Nam neque permittitur eis in Ecclesia loqui vel docere, sed nec tinguere, nec offerre, nec ullius virilis muneris, nedum sacerdotalis officii sortem sibi vindicare. Quaeratum, ut quia virgo est, et carnem suam sanctificare proposuit, idcirco velaminis venia fit illi, ut in ecclesiam notabilis vel insignis introeat, et honorem sanctificati corporis in libertate capitis ostendat, atque mitram, quasi coronam virginalis
Abbreviated transcription (Latin):
tantum c̃ãctitatis donũ: ꝯuꝑbia
corumpatur. Multes eĩ extollit uͥ¬
uirginntas: eleuat continẽtia. fidẽ¬
t enim dico facilus secͥunt̾ agnũ.
et sinõ quocũq ierit. certe quousq¬
potũit coniugati humiles: qͣm sr̃¬
bientes uirgines. Quomͦ ei seqt᷑
adquẽ ñ uult accet̾e : aut quomo̾
accedit. ad quem ñ uenitut discat
qm̾mittis est et humilis corde:
integntati ceteri ⁊̃ moreo cc̃griãt.
oie quibo preculdubio ociga et
inanis maneat uirginitas. boin
eĩ actus si adlantur uirginitati.
angelicam uita hominibꝰ. ⁊ celim¬
ores erhibent mor terris. Illi ergo
uirgines ẽẽ probantur: qui sic cõ¬
tinenti  inẜuiunt. ut nullis crimi¬
nib. nulloq terrene sollictudinis
honere grauentur. Curam enim
mũdi cõiugał copula gignit: paulo
decente clum dicit. uolo autem uos
oine sollicitudine ẽe. Qͥ oiñ uxore
ẽ. sollicitus ẽ que dei sunt. quonio
placeat deo. Qui aũt cũ uxore est.

Expanded text:
tantum sanctitatis donum superbia corrumpatur. Multos enim extollit virginitas, elevat continencia. Fideliter enim dico: / facilius sequuntur agnum, et si non quocumqpotuerint, conjugati humiles quam superbientes virgines. Quomodo enim sequitur, ad quem non vult accedere? Aut quomodo accedit, ad quem non venit ut discat quoniam mitis est et humilis corde? integritati caeteris etiam moribus congruant, sine quibus procul dubio otiosa et inanis manet virginitas. Boni enim actus si addantur virginitati, angelicam vitam hominibus ores exhibent terris. Ille autem virgines esse probantur, que sic continencie inserviunt, ut nullis criminibus nulloque terrene sollicitudinis onere pregraventur. Curam enim mundi coniugalis copula gignit Paulo docente, cum dicit: Volo autem vos sine sollicitudine esse. Qui sine uxore est, sollicitus est, que dplaceat Domino. Qui autem cum uxore est,
Abbreviated transcription (Latin):
arum: solet ẽẽ gartulum. unde⁊
idem apłs notat. ⁊ hoc uitiũ uẽi
re clicit ex ccio. Simul autẽ in qͥt
dum nullo timore detente. nec mͣ¬
riti pottati subiecte sunt: non

Expanded text:
garrulum. Unde et idem Apostolus notat, et hoc vitium dicit venire ex otio: Simul autem inquit dum nullo timore detentae, nec mariti potestati subjectae, non
Abbreviated transcription (Latin):
est: s suad̾e qd̾ in elius ẽ. ante aduẽ¬
tum quippe xp̃i coniugia placu̾nt do̾.
post aduentum uirginitas. Pma
eĩ deisententia cresc̾e et gen̾are pcep̃:
sccła continẽtiã suasit. Nonei leco¬

Expanded text:
elius est. Ante adventum quippe Christi conjugia placuere Deo, post adventum virginitas. Prima enim Dei sententia crescere et generare praecepit, secunda continentiam suasit. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
nantib ⁊ nutriẽtib. ⁊ illud tempo
q ꝓnuntiatio ẽ. Aam quidem in p̃rĩ¬
cipio seuientez genens admisit: in¬
nec muntꝯ repleretur. Nunc u̾o:
dub extremitatib tempor̃ cõpsit ꝙ¬
admisat. et reuccauit qd̾ indulsat
Unde et salomõ p̾uidens insp̃uait.
Tempꝰ amplerandi: tempo longe
fieri a complerib. Q precepti uetis
eut tra pc̃atõib impleret᷑: noui ãt
ut continentia atq unginitate ce¬
lum adimpleatur. Quani tñ ad̾o
ardui ac subluis premii ẽe cõst¬
at. ut dicentib apłio quodam loco
sisie est hominis cã cumuxore nõ
expedit nubere: responderit dominꝰ
Qui pot capete capiat. Non ergo pre¬
ceptuz decontiuentib: s suasio est.
Neo inungit᷑ uirgiitas ut siti
necc̃itatio: s uoluntatis posit ẽe
laudatur. apło ꝓtestante. De uirgiui

Expanded text:
nantibus et nutrientibus . Et illud: Tempus onuntiatio est. Tunc quidem Deus in primordio sementem generis emisit, innec mundus repleretur; nunc vero sub extremitatibus temporum compressit quod emiserat, et revocavit quod indulserat. Unde et Salomon praevidens in spiritu ait: Tempus amplexandi, tempus longe fieri ab amplexu . Quia praecepti veteris est ut terra procreationibus impleretur, novi autem ut continentia atque virginitate coelum adimpleatur. Quam tamen adeo ardui sublimisque praemii esse constat, ut dicentibus apostolis quodam loco: Si sic est hominis causa cum muliere, non expedit nubere, responderit Dominus: Qui potest capere capiat . 4. Non ergo praeceptum de continentibus, sed suasio est; nec injungitur virginitas, ut sit necessitatis, sed ut voluntatis possit esse, laudatur, Apostolo protestante: « De vi
Abbreviated transcription (Latin):
ppositi studiũ sit exortur breuit̃ inti¬
mabo. Quantum enim ad uetus tes¬
tamentũ pertiuet: helias iheremias ⁊
daniel castitatis ⁊ continentiebonũ
primi instituisse noscuntur quant̾
uero ad nouun: uirorum uirginu
caput xp̃c est. feminaru uirginũ
capd̃ ẽ maria. Ipã earum auctrix: ip̃a
rinater nr̃i capitis. qui ẽ ⁊ uirgin¬
io filiꝯ: ⁊ uirginũ sponsꝰ. Inde agnu¬
na uiroruz ⁊ puellarũ scãruz inde¬
sectatores et sectatrices ad ꝑpetuam
continentiam pullularunt. castigã¬
tes se non solum incorpore. s ⁊̃ ip̃a cõ¬
cupiscentia᷑ radice castrantes. celes¬
cesq atq angelicam uitam inter¬
rena mortalitate meditantes:atq
in carne corruptibili in corupt̾ce
ppetuam retinentes. Quib cedit õis
fecunditas carmo: omnis pudicicia
coniugalis. Nam cum ip̃a uniu̾sa
eccłia uirgo sit desponsata uniuiro
ora sunt honore mẽbra eius q̃ hoc cꝰ¬
todiunt ⁊̃ ip̃a carne. qd̾ tota eccłia co¬

Expanded text:
positi studium sit exortum, breviter intimabo. Quantum enim ad Vetus Testamentum attinet, Elias, Jeremias et Daniel castitatis et continentiae bono primi studuisse noscuntur. Quantum vero ad Novum, virorum virginum caput est Christus, feminarum virginum caput est Maria. Ipsa earum auctrix, ipsa mater nostri capitis, qui est virginis filius, et virginum sponsus. Inde agmina virorum et puellarum sanctarum, indsectatores et sectatrices perpetuae continentiae pullularunt, castigantes se, nec solum in corpore, sed etiam in ipsa concupiscentiae radice castrantes, coelestemque atque angelicam vitam in terrena mortalitate meditantes, atque in carne corruptibili incorruptionem perpetuam retinentes, quibus cedit omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia coniugatus. cum igitur ipsa uniuersa ecclesia uirgo sit desponsata uni uiroa sunt honore membra eius, quae hoc custodiunt etiam in ipsa carne, quod tota cus
Abbreviated transcription (Latin):
Aberuaculum moysos legio¬
lator primũ dño ccdidit. Sal¬
omon deĩde templum prudẽtiã petitꝰ
instituit. Nruorumpꝰ hoc temporũ fi¬
des: in toto mundo xͥ atria consecr¬
auit.

Expanded text:
abernaculum Moyses legislator primum domino condidit. Salomon deinde templum prudencia peritus instituit. Nostrorum post hec temporum fides in toto mundo Christi atria consecravit.
Abbreviated transcription (Latin):
inhumuitate seruat discip¬
linam: ⁊ pro disciplina non incurrit
suꝑbiam. Elati aũt pastore ᷤᷤ plebes
tyraunce premunt: non regunt. ꝙ¬
q̃z non dei s suam gliam a subelitis
exigunt. Oed ulti sunt qui mũ e̾o
doctrine non hunules s arrogãtes
existunt. quiq ip̃a recta que predic¬
ant: non studio correctionis eet
uicio elationis ãdinuiciant. Mł¬
ti sunt qui non ex consulto ediffi¬
candi. s ex cumore supbiendi doc¬
ent. necut ꝓsint sapientes sut:
s ut capientes uideantur decere
student. Estimatio praua arrogan¬
tium sacerdotum. per qͣm unitant᷑
sc̃o rigore discipline: et sequi nes¬
ligunt caritatio affectione. uidereͥ
uolunt rigidi seuertate: et formã
humilitatis prestarenequeunt.
ut magio tribiles quammites as¬
piciantur. Suꝑbi dectores uulner
feriunt: et compati bumilit̾ nesciũt.
Dene alieni peccati curanda incia
suscipit. qui hoc ex cordis dilectiõe
et humuli conscientia facit. cetetũ
qui delinquentẽs suꝑbo uł odigo

Expanded text:
in humilitate disciplinam, et per disciplinam non incurrit superbiam. Elati autem pastores plebes tyrannice premunt, non regunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi docent: nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. Aestimatio prava arrogantium sacerdotum per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectionem, videri appetunt rigidi severitate, et formam humilitatis praesentare nequeunt, ut magis terribiles quam mites videantur. Superbi doctores vulneraferiunt, et compati humiliter nesciunt. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso
Abbreviated transcription (Latin):
cholicam habere baptismu
ad salutẽ. zacanas ꝓpħa testat᷑. Ĩ die ĩ¬
qͥt illa erit fons patẽs dñi daind ⁊ ha¬
bitantib ĩ ihrłm. ĩ ablutõe poc̃oris ⁊
rusalez xͥ eccłiaẽ: in qua manet fos
in ablutione poc̃orũ. Heretici aũt
id solum umaginaria ostẽtatõe fa¬
ciunt. Id̾oq illis baptismum ñ ad
remissione pc̃coꝵ: s ad supplicii tes¬
timoniũ datur. ꝓ solo rea tu origi¬
mali luuĩt minferno imper nati ĩ¬
fantuli penã: si renouati plauaciũ
pnat᷑ infans. si non regen̾at᷑.qr ori¬
ginis noxietate punit᷑. Cur ꝑuuli¬
poc̾uͦ originale̾ carẽtes ꝑ baptismũ.
et necclũ ꝓpͥũ babentes delictũ. a bes¬
tiis penis q cet̾is lauiant᷑: Hec g᷑
causa ẽ. baptisinũ eĩ a pena et̾na: nõ
a p̃sentis uite supplicio lib̾at. O oi
a pena pẽti p̃rẽti homines liberarent᷑
ꝑ baptismir ip̃i id putarent baptis¬
n p̃miũ. ñ illd̾ etuũ. Ergo soluto

Expanded text:
holicam habere baptismum ad salutem Zacharias propheta testatur: In die, inquit, illa, erit fons patens domui David et habitantibus in Jerusalem, in ablutionem peccatoris et risti Ecclesia est in qua manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum mnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimitur. 3. Cur ppeccato originali carentes per baptismum, et necdum proprium habentes delictum, a bestiis poenisque caeteris laniantur? Haec igitur causa est: baptismus enim a poena aeterna, non a praesentia poena praesenti homines liberarentur per baptismum, ipsum putarent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto
Abbreviated transcription (Latin):
rate uiuunt in ecclia. et comunitͣre
ñ desmũt putantes se tali cõione
nũdari. Uiscant uicħ ad enuĩda¬
tionem prõficere sͥ. dicente ꝓpħa
Quid ẽ qd̾ diletꝯ m̃s in domo m̃a
fecit scelera multa: Nunquide
carues sc̃e auferent ate malicias
et sic de pane illo eclat. ⁊ de calice bi

Expanded text:
nt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi, dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias et sic de pane illo edat et de calice bi
Abbreviated transcription (Latin):
didisse ac ceciuisse mainfestũ ẽ. de
tres pueri in fornace positi. cõucca¬
ta omni c̾atum creatori om̃iũ ym¬
num canentes dixerũt Itaq ⁊ ym
nis ⁊ psaluns cauendis ñ solum ꝓ pha¬
nius exemplum: ⁊ p̃cepta dehac re
utilia. ad uouẽdũpie auimũ.⁊ ĩssã¬
mandum diuine dilectionis affec¬
tum. Sut autem diuimi yinui. st̃
et ingenio humano compositi. y¬
lariꝯ aũt gallus ep̃c pictauẽsis el¬
oquentia conspicuus. ymnoru
iedi cariuine clariͣꝯͣ se cognorit᷑.
atq inde yuui ex eiꝯ uoĩe ambro¬
siam uocantur: qr eiꝯ ep̃r pͥmũ iu
ecclia mediolanensi celebrau ce¬
perunt. Cuius celebritatis deuo¬
cio dehĩc per tociꝯ occide̾tis ecłias
obfuatur. carmina au̾t q̃cũq ĩ
laude dei cli cuntur: ymui uccã¬
tur.
Ce antifonis
Ntifonas greci pruni compõ¬
choris concinentib qiͣ duo sera¬
phi duoquoq testamenta u̾ncẽ
s qui clamantia ap̃ latinos aut
primus .i. beatissimus amibrosiꝰ

Expanded text:
didisse ac cecinisse, manifestum est, deitres pueri in fornace positi, convocata omnium creatura, creatori omnium hymnum canentes dixerunt. Itaque et in hymnis et psalmis canendis, non solum pmus exemplum, et praecepta de hac re utilia ad movendum pie animum et inflammandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem et divini hymni, sunt et ingenio humano compositi. Hilarius autem, Gallus episcopus Pictaviensis, eloquentia conspicuus, hymnorum modi carmine claruisse cognoscitur, atque iidem hymni ex ejus nomine Ambrosiani vocantur, quia eEcclesia Mediolanensi celebrari coeperunt. Cujus celebritatis devotio dehinc per totius Occidentis Ecclesias observatur. Carmina autem quaecunque in laudem Dei dicuntur, hymni vocantur. De antiphonis. ntiphonas Graeci primum compoim concinentibus, quasi duo seraphim, duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
natc̃em mecliatoris sperare. Tũc qꝑ¬
pe a deo nostrum munus accipitur.
qñ in hoc altari nr̃a humilitas .i. sr̃
dominice in carnatõis fidem posu̾it
quicꝗd bom oꝑatur. In altare ergo
de terra oblationummunꝯ deferi¬
mus: si actus nr̃os dominice incar¬
nationis fide solidamis. x̾xixiii.
cabio illud desectis lapidib. Si em̃
leuauens supet eo cultrũ: polluet᷑.
Secti la: hii sunt qui unitatem scĩ¬
dunt. ac diudunt semetip̃os a socie¬
Tales in corpore suo non recipit xͨ.
cuius corporis figuram altario illiꝯ
cõstructio obumbrabat. Isti uero ñ
secti lapides ex quib altare cõstrin
uibetur: hui ꝯunt qui fideimoꝵqͣ
unitate solidantur. De qualibus
dicit apłe. ues estis lapides uiui: co¬
hedifficati in domus sp̃uales. his¬
non ẽ iniectu ferrũq in corupti st̃.
⁊ iacula maligni ignita ñ receꝑunt.
Quiq unũ altare taciunt: qr unitͣ¬
tem fideiuł occordiam caritatio con

Expanded text:
nationem Mediatoris sperare; tunc quipnationem Mediatoris sperare; tunc quippe a Deo nostrum munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est, super dominicae incarnationis fidem posuerit quidquid boni operatur; in altari ergo de terra oblationum munus offerimus, si actus nostros dominicae incarnationis fide solidamus. CAPUT XXXIII. cabis illud de sectis lapidibus: si enim levaveris super id cultrum, polluetur. Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt, ac dividunt semetipsos a societales in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram altaris illius constructio obumbrabat. 2. Isti vero non secti lapides, ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morumque unitate solidantur, de quibus dicit Apostolus: Vos estis lapides vivi, coaedificati in domus spnon est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula maligni ignita non receperunt: omnes unum altare faciunt in unitate fidei et concordia charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
lelitur. Et notanclumqr sicut
decem plagis ꝑcutuntur egrpxii:
Sic decem preceptis ꝯscribuntur
scripta ẽ lex. nͥ aut pp̃ duo tes¬
tota lex pendet et ꝓph̾e: H eniminta¬
bulis singulis explicata sunt. In :¬
iiͦi enimtria p̾cepta: ad dei pertinẽ¬
tia cari tatem. In alt̾a ueroseptem:
pertinentia ad ꝓximitatem. s cur
lapidee hecclem tabule fuerint ⁊ in¬
si ad significandum eorium cor ude¬
tatez: demostrauit dura eorum mẽ¬
tio stoliditatem. de qua ꝓpħa ait.Nu
feram ab eis cor lapideum. ⁊ dabo:
eis cor carneum unde et apło ait. Nõ
in tabulis lapideis: S in tabulis
cordis carnalib. Neq enm heci
tabule carnales uolunt. ut cama¬
lit̾ eapiamus. s qr in comꝑatt̾e
lapidis qui sine sensuẽ caro sẽtit:
ideiro per lapidis dinicie̾ signi¬
ficatumẽ cornon intłłigens. ⁊ ꝑ
no ñ facietis uob̾ deos argẽteos
et au̾reos. altare detr̃a facietiom. Al¬
tare emi deterra deo fac̾e ẽ in car¬

Expanded text:
t. Et notandum quia sicut decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur scripta est lex, nisi aut propter duo Testota lex pendet et prophetae? Haec enim in tabulis singulis explicata sunt. In una enim tria ptia charitatem, in alia vero septem pertinentia ad proximi societatem. Sed cur lapideae eaedem tabulae fuerint, nisi ad significandum cor Judaetatem demonstravit, per duritiam eorum mentis stoliditatem. De qua propheta dicit: Auferam ab eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Unde et Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carnales volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, idcirco per lapidis duritiem significatum est cor non intelligens, et per no: Non facietis vobis deos argenteos et aureos, altare de terra facietis mihi. Altare enim de terra Deo facere est incar
Abbreviated transcription (Latin):
duo p̃̾cepta sunt: non mechaberis.
⁊ ñ cccupisces uxorem proximi tui.
Ecinũ. non concupisces rez
ꝓrimitui. In quo precepto dãp¬
natur ambitionem secuili. ⁊ refren¬
at cc̃cupiscentiam rerum. Itaq hor¬
um primum probibet superstitc̃e :
secundum. errorem. t̾ciũ int̾ficit se¬
culi amorem: qͣrtum impiecͣte:
quintumallilit fornicatõez ⁊ sex¬
tum crudelitt᷑e. septimũ rapacittẽ:
ectanum: ꝑuuit flitatez: nonum
adult̾ii cogitatõe. decimũ mu̾cli
cupiditate. Ex hiis decem p̃cep

Expanded text:
uo praecepta sunt, Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui. Decimum: « Non concupisces rem proximi tui; » in quo praecepto damnat ambitionem saeculi, et refrenat concupiscentiam rerum. Itaque horum primum prohibet subreptionem, secundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi c