comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gua mauros permedos appellan¬
tes licet mauri ob colorez a gre¬
cis uocãtur. Greci aũt ingrum
mainon uocat. Estifero qͥppe ca¬
lore afflati: spẽm atri coloris du¬
cunt. ¶Massila ciuitas affrice
est. nõ longe ab athlante ⁊ or¬
tus hesperidũ. aqͣ ciuntate mas¬
sili uocati st̃: quos nos corrup¬
te massulos uocamꝰ: de quib
uirgiliꝰ. Hic mͥ massile gẽtis
monstra sacerdos. ¶G.ulalũ
gentes st̃ a menclie usq ad o¬
ceanũ hesperũ ꝑuagantes. His
nom̃ gaulecoi insula declit: q̃ ẽ
iuxta ethiopia: ubi nec ẜpens
nascitur nec iuit. ¶Garamã¬
tes ppłi affrice ꝓpe cirenas inħi¬
tantes agaramante rege apo¬
lliuis filio noĩati: qͥ ibi ex suo
uoĩe garama oppidũ conlidit
Sũt au̾t ꝓrum gentib ethio¬
pũ: de quib uirgiliꝰ extremi
garamãtes. Extremi aũt quia
seui a ꝯsorcio humanitatis re¬
moti. E speri uerd st̃: qͥ cura his¬
pamia ꝯmorant᷑. Nam hispa

Expanded text:
gua Mauros pro Medis appellangua Mauros pro Medis appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαυρὸν vocant, aestifero quippe calore afflati cunt. Massilia civitas Africae est non longe ab Atlante et hortis Hesperidum: a qua civitate Massylii vocati sunt, quos nos corrupte Massulas vocamus: de quibus Virgilius; Hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalii gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperidum pervagantes: his nomen Gauloe insula dedit quae est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit; sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Virgilius: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam commorantur; nam Hispa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ clidone profecti st̃. ¶Tirios u̾o
atiria urbe fenicũ nomĩatos de
ꝯscendentes loca circiũ in labia
occupauerũt: et qr ex gethis ue¬
nerant cliriuato noĩe gethuli ⁊¬
cognoĩati st̃. Uñ et opimo est apd̾
gethos ab antiqͣ cognatõne mau¬
ros consangͥnitate sibi ꝓpinqͦs uo
care. ¶Affricam aũt mitõ here¬
clũr libci deinde affri. post ħ getu¬
li postremo mauri et ninuides.
¶Mauri et numuides ut affri pu¬
Itant sic sũpserũt exordiũ ⁊ uoca¬
błm. Nam postꝙͣ in hispaniam li¬
hercules interut et ex̾citus eius
ꝯpositus ex uarus gentib amis¬
so cluce pissim sedes sibi q̃rebãt¬
et er eo mumero medi et ꝑse et
armeni uauib in affrica tͣnsuec¬
merciũ ꝓhib̾et per patentes agͦs
et cliuersas solitudines uagabaĩt᷑
⁊ apabulatonib uagabundis se
rantes. ¶Medi au̾t cũ liberis se
miscuerũt. qui ꝓxima hispama
tim libies corrupere barbara lin¬

Expanded text:
cum Didone profecti sunt. Tyrios vero cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt, et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numides. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Herculecompositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Africam transvecmercium prohiberet, per patentes agros, et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semrantes. 122. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxime Hispaniam tim Libyes corruperunt, barbara lin
Abbreviated transcription (Latin):
nouimiati st̃. ¶Sallici acantore
acti uñ et galli licti. Seluͥs
enĩ huispanie ppłis canclicuores
eristus. Hu grecia sibi originẽ
asenit. Uñ et naturali ingenio
uulent. Si quide p̾t finẽ froiani
belli teuctũ morte aiacis frĩs in¬
iisum patre telomonidũ nõ re¬
erpositis seclib ex loco nom̃ gen¬
gens hispanie uocati eo ꝙ cuta
¶Cantabri gens hispanie a uo¬
cabulo urb̃ et hiberi anmis cuim
sidũt appellati. Hoꝵ aĩmꝰ perti¬
nax: et magis ad latrociãclũ r
er̃t: quoꝵ ex noĩe appellata re¬
gio celtiberia. Bam ex flumĩe
hispanie libers hibero ubi ꝯsecle¬
rant et ex galł qi celtia clicebã¬
tur: mixto utroq uocabulo celꝰ¬
tiberi nucupati st̃. ¶ Affri appel¬
lati. ab uno ex posteris abrahe qͥ
uocabatur afer. qͥ łr duxisse adu̾¬
sus libia erercitum et ibi iuctis
ex uoĩe attam et affros ⁊ affricã
mĩcupasse. Peni aũt cartaginẽ¬
ses st̃ et ex fenicib nũcuꝑati. qͥ

Expanded text:
leci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim 416 Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt. Unde et naturali ingenio callent. 111. Siquidem post finem Trojani belli, Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, cum non reet positis sedibus ex loco genti nomgens Hispaniae, vocati eo quod circa Cantabri, gens Hispaniae, a vocabulo urbis et Iberi amnis cui insidunt appellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum eterunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi consederant, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, misto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. 115. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer: qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis  et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aut aregibz. aut a locis aut amo¬
ribus aut ex quiblib alus cau¬
sis immnutata uocabula st̃: ita
ut pͥma origo noĩs coꝵ tp̃ꝵ ue
tustate nõ pateat. Iam uerohi
qui antipode clũr eo qd ꝯtrarii
qͣsi sb̾ terris poĩti aduersa pehibꝰ¬
uris calcent uestigia nulla rone
credend̾ est: qr uec soliditas pi¬
titur nec centrũ terre. S neqil
¶Titanas aũt quosdã ĩ gran
ferũt fuisse robustos excelleta
uirib ppłos quos ferũt fabule
ab irata ꝯͣ cleos terra ad eoꝵ il
quos fabule ab ioue bello fi
suꝑatos atq extinctos fu¬

Expanded text:
aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis immutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. 133. Jam vero hi qui Antipodes dicuntur, eo quod contrarii quasi sub terris positi adversa pedibucredendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ulquos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos f
Abbreviated transcription (Latin):
tones quida latine noĩatos su¬
picantur eo qd̃ bruti st̾ sint
intra oceanũ intͤfuso mari qͣs
tra orbem posita de quib urre¬
picto corpore eo qd̃ aculeis feut¬
is cũ atram̃to uariaꝵ figuraꝵe
stiginate annotent᷑. ¶G alli aid¬
dore corporis nũcupatist̾. Galla
eñ grece: lac cłr. Uñ et sibilla sie
eos appellat cũ ait de hus. tũc le
tea colla auro mnectũtur. Sccłm¬
enĩ cliuersitate celi et facies ho¬
minũ et colores et corpoꝵ qͣlit¬
tos et animoꝵ cliu̾sitates eristir
inde romanos graues. grecos le¬
ues. affros uersi pelles. gallos n¬
tura feroces atq acriores ingeib
cit. Galli enĩ senones antiqui
zenones dicebant᷑ qd liberũ ho¬
picio recepissẽt postea .x. in. slle¬
teram cõmutata est. Uaccaop¬
cdum fuit iuxta pireneũ aque
tur clixisse poetaz. lateq uagil¬

Expanded text:
tones quidam Latine nominatos suspicantur, eo quod bruti sint, gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita. De quibus Verpicto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate annotentur 104. Galli a candore corporis nuncupati sunt, γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Virgilius sic eos appellatea colla auro innectuntur. Secundum diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio acit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo itur dixisse poetacf. Virg. A
Abbreviated transcription (Latin):
abraha fuit ex cethir. Quos
aũt ueteres assyrios: nũc nos uo¬
caniꝰ syros a parte totũ appela¬
tes. ¶Debrei uocati st̃ ab ele
qͥ pronepos fuit sen. Isilite uo¬

Expanded text:
Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 5
Abbreviated transcription (Latin):
cule partim ab achille uł alerã
sonis credũt albo crine uascũtur
ab assiclius niuib ⁊ ip̃i capilli co¬
clie cernãt. Albani aũt mani a
mazonũ fuerũt. ¶Ugnos antea
unos uocatos postremo a rege
suo abares appellatos qͥ pͥus in
naim et massagetarũ iimaneᷤ
equis caucasi rupib feras gñs
alexanclri claustra cohibentos
ruꝑũt: et oriẽtez .xxͥ. ãnis tenu¬
erũt captiuũ et ab egyptoiis
atq ethiopib annũũ uectigal ex¬

Expanded text:
cule, partim ab Achille, vel ab Alsonis credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli codie cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Abares appellatos dicunt, quinaim et Massagetarum immanes equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal ex
Abbreviated transcription (Latin):
uirgiliꝰ. Soł est turca uirga sa¬
getuli in parte remotoris affrice.
heremo coherentes. Salitha.
quo sabathem. qui nũc astab
noĩantur. Rema u̾o et saba p
paulatun antiqͣ uocabula ꝑc̃io¬
ignorãtur. Filii rema: saba ⁊ da¬
dan. Hic saba per sin lĩam scrli
Inc̾pretatur aũt nũc. saba. arabi¬
a. Dadan a quo gens ethiopie in
occitẽtali plaga. Filii mesraim.
labii. a quo libii qui quõdã phni¬
tei uocabant᷑. Cesloim a quo phi¬
modo corrupte palestinos uoca
Cetere sex g̾s ignote st̃. qr bello
ethiopico sb̾ uerse st̾: us ad obli¬
Filii chanahan .xi. ex qͥb chana¬
expulsis iudei possederũt. Quoꝵ
primogenitꝯ sidon: a quo si doi
Uñ et urbs eoꝵ in fenice sidon
uocatur. Sccds ceth: a quo cca¬
.Tertius iebꝰ : a quo iebusei: qu
a quo amorrei. Qͥnto gergescis¬
a quo gergesei. Sextus eueus.
a quo euei. Isti st̾ galuonite as
uitate gabaon: qui supplices u¬
qͥ archas concliclit oppidũ ꝯͣ ti¬

Expanded text:
Virg.: Solis est thuraea virga SaVirg.: Solis est thuraea virga SaGetuli in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. 16. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdiignoratur. Filii Regma, Saba et Dadan. Hic Saba per SIN litteram scrInterpretatur vero nua. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Phimodo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad obliFilii Chanaam undecim, ex quo Chanaexpulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, qua quo Amorrhaei. Quintus Gergesa quo Gergesaei; Sextus Hevaeus, a quo Hevaei; ipsi sunt Gabaonitae a civitate eorum Gabaon, qui supplices vqui arcas condidit oppidum contra Tri
Abbreviated transcription (Latin):
Iecta filiꝰ heber. a quo iudoꝵ or¬
ta est geus. Falec filiꝰ iectã a qͦ
bactriani. Licet eos alii scithaꝵ.
exules suspicent᷑. Ismahel filius
abraam a quo ismahelite qͥ nũc
corrupto noĩe sarracem qͣsi a sara
et agareni alugar. Naluth fi¬
liꝰ ismahel. a quo nabathei qͥ ab¬
cuphrate us in mare rubrũ in¬
hitant. Moab ⁊ ammon filii loch
a quo moabite ⁊ ammouite. E¬
dom filiꝰ esau: a quo iclumei. He
st̾ g̾s que de sem stirpe descẽdert
possidentes t̾ra merictianã ab
ortu soł usq ad fenices ¶Filii
cham .iiii. ex quibꝰ orte st̃ gẽtes
hec. Chus a quo ethiopes ꝓgeni¬
ti. Mesraim. a quo egypcii ꝑhi¬
bent᷑ exorti. Futh a quo libii. Uñ
et mauritanie fluuiꝰ us in pre¬
gentes. Itẽ ex nepotib cham. fi¬
lii chus. ne potes cham ser. Filii
chiis. saba. ⁊ euila. et sabutha.
rema. saba. cliuza. Saba a quo
ꝓgeniti & appellati sabei. de qͥb

Expanded text:
Jectan filius Heber, a quo Indorum orJectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius IsmaEuphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praegentes. 13. Item ex nepotibus Cham filii Chus nepotes Cham sex. Filii Chus, Saba, Hevila, Sabatha, Rhegma Sabathaca. 14. Saba, a quo progeniti et appellati Sabaei, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno pͥncipio orta: sũ ab a¬
lia nat̾one sccł̃m ꝓpͥam collectõe
listincta: ut grecie asie. Hinc et
De sem: lxxiii. uł pocius ut ratõ
declarat. lxxii. Totidẽq lingue per
t̾ras ẽẽ ceperũt queq crescendo ꝓ¬
uĩcias et insulas impleuerũt.¬
¶ Eilii sem qͥnq singularit̾ gs̃ sĩgu¬
las procreauerũt. Quoꝵ pͥmꝰ elã:
a quo elamite. pͥncipes ꝑsiclis. Se¬
cundus assur: a quo assirioꝵ pullu¬
lauit imperiũ. Tertius arfaxati.
a quo gens caldeoꝵ exorta ẽ. Qr¬
tus ludi: a quo lidii. Qͥntꝰ aram:
a quo siri. quoꝵ inetropoł fuit da¬
mascus. Eilii aram nepotes sem
traconitidis conditor qͥ int̾ pales¬
tiuã ⁊ coelen tenuit pͥncipatũ. Uñ
fuit iob. sccłm qd scͥptũ est. Uir e¬
rat in terra huis. Scdis hul: a quo
armenii. Tercius gether: a quo
carmeni sũ carie. Quartus mesa
a quo st̾ hii aui uocant᷑ meones
Posteritas arfaratl filii sem.
¶Eber nepos arfaxad: a quo hebre

Expanded text:
ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter las procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum: unde fuit Job, secundum quod scriptum est: Vir erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei:
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ gens aña cdarclana adarda¬
no rege noĩata. Nam clarclanꝰ
et iasiꝰ fr̾s e grecia profecti ex
hus iasius ad traciam darcinꝰ
ad frigiam peruenit ibiq pri¬
mꝰ regnauit post ꝙ̃ filiꝰ erꝰ eric¬
touius deinde nepos ex tros aqͦ
troiam nũcupati st̃. ¶Galathe
galli ee noscunt᷑ qͥ in auxiliuz
a rege bithinie euocati regnũ

Expanded text:
norum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evocati
Abbreviated transcription (Latin):
haꝵ pͥma auditoris aĩmũ pł¬
tercia fidem assertõnis faicit:
qͣrta fine tocius oronis ꝯplec¬
titur. Inchoand̾ est itaq tałr
ut beniuolũ. docibilem. uł at¬
tentũ auclitorẽ faciamꝰ. Be¬
niuolũ p̾cando. docibilez instru
endo: attentũ excitando. Na¬
rrand est: ita ut breuit atꝙy
apte loqͣmur. Argum̃tãdũ ẽ¬
hinc aduersa ꝯstringamꝰ. Co

Expanded text:
m prima auditoris animum prtertia fidem assertionibus facit, quarta finem totius orationis complectitur. Inchoandum est itaque taliter, ut benevolum, docilem, vel attentum auditorem faciamus, benevolum predicando, docendo; attentum, excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur. Argumentandum hinc adversa confringamus. Co
Abbreviated transcription (Latin):
sit feruẽtissima. Cuiꝰ alt̾a agrestis
alt̾a uirtute accior. s utreq feruẽ¬
tissime ꝯꝓbit᷑. Hãc uenenis rep᷑¬
nare mustele docẽt. q̃ clũ cũ ẜpẽte
cdimicau̾it cibo eiꝰ armãt᷑. ¶Saliua
Inula ꝙͣ rustici ala uocãt. raclice
aromatica odoris sũmi cũ leui acci¬

Expanded text:
ssima. Cuius altera agrestis atque virtute acrior; sed utraque ferventissimae conprobantur. Hanc venenis repugnare mustelae docent, quae dum cum serpente dimicaverint, cibo eius armantur. Salvia. Inula, quam rustici alam vocant, radice aromatica, odoris summi cum levi acri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutat᷑ ĩ naꝑo. alio uͦ napꝰ trãsit ĩ
capi. ¶N apo cauł ex luobꝰ ołib
ꝯpo̾itũ nom̃ ht. qr dũ sit sapore napo
ssis: nõ in radice sũ ĩ tirsim ꝯscẽdit
ut cauł. ¶Sinaꝑis appellat᷑: ꝙ foli¬
is sit siłis napis. ¶ Raphanũ greci.
nos rachicẽ uocamꝰ eo qd̾ tot deorsũ
nitit᷑. dũ cet̾a oła ĩ sumͣo mag̾ pro¬
siliãt. Cuiꝰ semĩe macerato qͥsqͥs su¬
as manꝰ ĩ fecerit: serpẽtes ĩ puneit¬
tͣctubit. Siqͥd̾ ex ip̃iꝰ tadice etiã ebͣ

Expanded text:
mutatur in napum; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus, eo quod totus deorsum nititur: dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cujus semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit: siquidem ex ipsius radice etiam ebur
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ac ꝓbabile macedonicũ. gustu
suaue. et odore a romatico ¶ Ipposi¬
lenõ clictũ: qd̾ sit cdurũ et austerũ.
¶Oleosilenon. qd mollior folio et
caule teneꝵ. ¶ Beniculũ latini uo¬
cãt: qd̃ eiꝰ tirsi. aut raclicis succꝰ a¬
ẜpentes aĩmiã senectute eiꝰ gustu
deponãt. Hoc olꝰ greci matrõ uocãt
¶Ligusticũ a regione nom̃ accepit
co et gustu acris. ¶Aneson greci dñt
sũ ut latini a nesũ herba omibꝰ cog¬
nita a cerrime feruẽs. ¶ Mictualis.
metũ. Qͥ minũ. ¶ Coriandrũ ex
cãt. Cuiꝰ sem̃ ĩdulci umno clatũ ꝓ¬

Expanded text:
mum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus aserpentes annuam senectutem eius gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. Ligusticum a regione nomen accepit.co et gustu acri. Ἄνησον Graeci dicunt sive, ut Latini, anesum, herba omnibus cognita, acerrime fervens, mictualis. Anethum. Cyminum. Coriandrum ex cant. Cuius semen in dulc
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. maior ¶ Beta apd̾ nos oleris ge¬
nus. a pd̃ grecos lr̃a. ¶Blitũ genꝰ
oleris saporis euaniti: qͣi iuł beta.
¶Cucumes. qd̃ sĩt ĩt̾clũ amari. qui
clulces nasci ꝑhibet᷑. si lacte mellito
coꝵ sem̃ ĩfũdat᷑. ¶ Cucurbita apope¬
greca noĩa st̃. et origo eoꝵ latinis in¬
certa: olꝰ molle. actrip᷑. ¶ Gasica.
olisatrũ. ¶Nasturciũ sapor appella¬
uit. ꝙ acrimoĩa sui nasũ torq̃at.¬
¶ Fungi: qd̾ actriti igne cõceptũ ꝯci¬
Ipiũt fos eĩ ignis. Uñ et esca ulgo cłr

Expanded text:
capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. ApopeGraeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alia t̾ra semel ĩ anno ad cre
at. ortus nũꝙͣ sñ fructu ẽ. ¶ Olus ab
alendo clcm: eo ꝙ pͥmũ hoĩes ołibus
alerẽt᷑. añꝙͣ fruges et carnes ed̾ent.
tantũ eĩ pomis arboꝵ et ołib ałent᷑¬
sũ alebãt᷑. sic̾ aĩalia herb̾. ¶Caulis

Expanded text:
cum alia terra semel in anno aliquid gignat, hortus nunquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Hortus
Abbreviated transcription (Latin):
liũ soluẽcliq naturã heat. Cuiꝰ sus¬
co siqͥs se oleo mixto ꝑũxent ab ap¬
bꝰ negͣtur ferir. Folia eiꝰ ex olcoftu
et imposita scorpionibꝰ crecluit᷑. iffer¬
re torporez. ¶Pastinaca uocata ꝙ
eiꝰ radix p̾cipuꝰ pastꝰ sit hoĩs. Est ei
gorati iocũda abo delectabił. ¶Ea¬
ni. ¶Napus a siłitucłie rape uo¬
cit᷑. ñ qd foliis latior: ⁊ radicibꝰ es
gustꝰ ib acrior ẽ. Noĩs a̾ affinitas ĩ

Expanded text:
alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Ranui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacri
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ mecũ nõ colligit spargit
Cur hec eccłia cũ una sit a ioh̾e
septẽ eccł̃ie scribũt᷑. nͥ ut una
catholica septi formi plena spi¬
ritu cdesignetur. S ⁊ de clño no¬
piencia eclificauit sibi domũ et¬

Expanded text:
 mecum non colligit, spargit . Cur autem, Ecclesia cum una sit, a Joanne septem scribuntur? nisi ut una Catholica septiformi plena Spiritu designetur: sicut et de Domino nopientia aedificavit sibi domu
Abbreviated transcription (Latin):
duaggentes uł linguas q̃ orbez
impleuerũt. Gomor .xu. modioꝵ
honꝰ appentet. ¶Chorꝰ.xxͣx. mo¬
braico ẜmnone descendit qͥ uoca¬
tur cor a similitudine coll. Cori¬
am enĩ hebrei: collẽ appellãt. Co¬
aceruati eiũ modii .xxx. instar
colł uident᷑. et honꝰ cameli effici¬
unt.

Expanded text:
nguas, quae orbem impleverunt. 17. Gomor XV modiorum onus appendit. Corus XXX mobraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Cora enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii XXX instar collis videntur, et onus cameli efficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iiͦ. maria. semina. sationez. atq
plantaria. Quarta clie. t̾a. Solem
iluua. ⁊ stellas. Qͥuta die: tria.
pisces ⁊ reptilia aqͣꝵ ⁊ uolatilia. Sex
ii .iiͦii bestias. pecucles. reptilia t̾re.
hoĩem ⁊ fc̃a st̃ oĩa .xx. cluo genera

Expanded text:
icet maria, semina, sationes et plantaria; quarta die III: solem, lunam et stellas; quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia; VI die IIII: bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera
Abbreviated transcription (Latin):
ria que m̃sura una mole uite pro¬
t̾rit᷑. Amphora uocata: ꝙ hĩc ⁊ in¬
de leuet᷑. Hec grece a figura sui ÷
iuni uł aq̃ pecle qͣdratũ. frum̃ti
u̾o mochos italicos tres. ¶Cadꝰ
greca amꝑhora est. contiẽs ur¬
nas tres ¶Urna mensura ẽ qͣm
qͥda qͣttariũ clñt. P prie at̾ ur¬
na uas est. qd pro condendis le¬
functoꝵ cinerib adhiberi solet

Expanded text:
ria; quae mensura una molae vice proteritur. Amphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece a figura sui divini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condendis defunctorum cineribus adhiberi solet.
Abbreviated transcription (Latin):
in uno uerbo positũ declarat.¬
Conticesc̾e enĩ est tace̾. Item
aut populatas int̾pretamur
rem uno uerbo manifestamus¬

Expanded text:
in uno uerbo positunticescere’ est ‘tacere’, item aut ‘populatas’ interpretamur rem verbo manifest
Abbreviated transcription (Latin):
na mens ad malũ: nec p̾miis nec t̾rori¬
b iuncitur. Nam inqui t̾rorez blaudli¬
cus miscent. ut aut oblectõne ꝙ̃ ꝙͣ decpi¬
ant: aut t̾roribz frangant. Qͥ laudatur
in auditoꝵ amore inseritur: siueracit᷑
et nõ ficte laucerur. Hoc est si uera sunt
que de illo chur¬

Expanded text:
na mens ad malum nec praemiis, nec terrorina mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicun
Abbreviated transcription (Latin):
qui locuntur mendatiũ. Hoc qͦ mẽdacii
genus perfecti uiri: sũmo oꝑe fugiũt
ut nec uita cuiꝰlz per coꝵ fallacia de fẽ¬
datur: ne sue anme nocent clũ prare
nituntur aliene carui. Quam ꝙͣ ħ ipꝰ¬
ii.Nam si quelz culpa seꝙ̃ti mercede
purgatur: ꝙͣto mag̾ ħ facile abst̾git᷑
ꝙͣ merces ip̃a ꝯmittatur. Multa mẽ¬
ciuntur: multa q fingũt homines ꝓp̾
hominũ laudem. Sicq fit ut isti mẽ¬
datõ ꝑeant:et eos quos laudant: ad
uane glie iuiuam ꝑcliicant. Sic̾ bñ
sibi ꝯscius nõ metuit alieue lingue ꝯui¬
cicũ. ita et qui laudatur: ab alio nõ d
errorez aliene laudis attend̾e. s mag̾
uius quisq testimoniũ consciencie sue
querat. cui plus ip̃e presens est: ꝙͣ ille
qui eũ laudat. Opusem̃ suũ unusqͥsq
głiam hebit .i. oculte in sua ꝯscĩa nõ pa¬
lam in alieua lingͣ. Perfecti qui itu radi¬
ce fundati sũt: et si flamine lauclis aic
nus firmitate raclicis ad se redeñt. Bo¬

Expanded text:
qui loquuntur mendacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam ri. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis hoc facile abstergitur quam merces ipsa concomitatur. Multa mentiuntur, multa fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum oriam habebit, » occulte in sua conscientia, non palam in aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine laudis ac nus firmitate radicis ad se redeunt. 233 12. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
credatur. Reddet enĩ sepehominez
mlta fłitas: etiam in ueritate suspectũ.
Sepe uera p̾mittit: qui fla clicturus est.
ut cũ p̾mũ acquisierit fidem: ad reliqua
mendacia audientes credulos faciat.
multis indẽtur uera ẽẽ: que fła sũt: ⁊ idõ
nõ ex deo: s ex suo mendatõ loquũ tur¬
et plerũq a ueritate incipit: qui fła cõ¬
fingit. Latent sepe uenena circũlita ma¬
le uerboꝵ. & tam diu deceptor ueritatẽ
simulat. quousq fallendo decipiat.
Non nuĩꝙͣ peiꝰ est mendaciũ menditari:
quam loqui. Nam int̾clũ quisq ĩcaus¬
tus sol ex p̾cipitatõne loqui mendaciũ.
meditari aũt nõ põt uͥ per studiũ. Gra¬
uius ergo ille ex studio mentiri phibet᷑
ꝙͣ is qui ex p̾cipitatõne sola mentitur
Silmo opere cauend̾ est om̃e mendaci¬
um. Qua̾nis nõ nũꝙͣ sit aliꝙ mẽdaciũ
genus culpe lemoris: si quisꝙͣ pro salu

Expanded text:
reddit enim saepe hominem multa falsitas, etiam in veritate suspectum. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est; ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse, quae falsa sunt; et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquunturet plerumque a veritate incipit, qui falsa cofingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris,
Abbreviated transcription (Latin):
fugoris. Uñ et ex utrac sara
punt᷑. Nam et calor urit
idus urit: ut esf. alut boree
pnetiabile fugus aduratt¬
n dñt. Alii putant ros cdicdũ
aus est et nõ pisso ut plu¬
q. ¶Nebula nde clicta uñ
a nubila. ab obrbendo scilic.
hos est operiendo t̾ram. sũ qd
piles uolans facit. Exalant
nĩ ualles humide nebulas et
siut nubes. inde nubilũ inde:
nuies. Nebule ãt ima petũt.
qͥ sercnitas est sũma mibiũ.
Caligo umbra est de spissitu¬
ame aeris effecta. & clicta cali¬
go: qd̾ maxie aeris gignit᷑ calo

Expanded text:
goris: unde et utraque saxa rumpunt. Nam et calor urit,frigus urit, ut est illud; Aut Boreae penetrabile frigus aduratdicunt. Alii putant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calo
Abbreviated transcription (Latin):
te fuint aut soł calore resolute
aut ui uentoꝵ ꝯpresse: stillans
in terris. Ninib est densitas
nub̾ in tempesta et obscuraꝵ
inde iimbi a nube. Sũt ãt ni¬
bi repentine et precipites pluu
pluiias ꝑtinent. Dicti au̾t a¬
greco uocabulo qđ t̾ram ihebri¬
ant ad geminãtlũ. Ex his eni
cũcta creantur. Uñ lucreciꝰ. sic¬
ait. Ex ign t̾ra eque aĩe nasci¬
tur et imbri. Est aũt nom̃ gt¬
cũ. ¶Grando appellata qd fo
eiꝰ granoꝵ similitudinẽ ħosi
Hee aũt uentoꝵ rigore diurit
nox serena. ¶Prima ãt mͣs¬
tini tp̃eis frigus est. Inde pris¬

Expanded text:
int, aut solis calore resolutae, aut vie ventorum compressae stillantur in terris. 3. Nimbus est densitas nubis intempesta, et obscura, et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repentinae et praecipites pluvipluvias pertinent, dicti a Graeco vocabulo, quod terram inebrient ad germinandum. Ex his enim cuncta creantur, unde, et Lucretius: Ex igni terra, atque anima nascuntur et imbri. Est autem nomen Graecum. 5. Grando appellata, quod forma ejus granorum similitudinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur nox serena. 8. Pruina, est matutini temporis frigus; quod inde prui
Abbreviated transcription (Latin):
rcus celestis dicto: a sumili¬
tudine curuati arcꝯ. Hiris
aeris. id est qd̃ peraera descen¬
det. ⁊ lum caue nubes eradu̾¬
so radiũ soł accipiũt: ⁊ arcus
sp̃em fingũt. Cui uarios colo¬
res illa dat res. q aq̃ tenuis ad
lucitꝰ. ⁊ nubes caligantes ios¬
cliata ista uarios creant colox¬
¶ Pluue clicte eo qd̾ fluat¬

Expanded text:
rcus caelestis dictus a similitudine curvati arcus. Iris aeris, id est quod per aera ad terdet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod flua
Abbreviated transcription (Latin):
alqͣ res ẽ: S uͥ sonꝰ nõ ẽ silẽciũ
dr. Sic tenebre nõ aliqͥd sunt
hũbi lux nõ est. tenebre clũr.
umbra est aer carens sole.
Dicta. aũt qd fiat cũ soł aliqͥd
dbicit᷑ raclus. Est enĩ mobił et
incerta: et ex soł circuitu: ⁊ ex
motu uentoꝵ. Namq quociẽ
mouetur sol. nibs ꝯmoueri
obsistimꝰ. ꝑinde illi lum̃ auferi¬
sandor licis. S hoc ꝯfundunt
Alitores.

Expanded text:
 res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum moveri obstitimus, perinde illi lumen auferiest, candor lucis. Sed hoc confundunt auctores.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ acura. Im eo enĩ omĩs sollici¬
tudo est. & sciencie cã manet.ꝙ
idõ pulmoni miciũ est ut cũ ira
accenlitur. pulmonis humore tẽ¬
peretur. Huiꝰ luc arterie st̃ eqͥ¬
b smistͣ plus sanguinez ht dex¬
tera plus sp̃m. Uñ et in cextro
brachio pulsũ inspicimꝰ. Precor
dia st̃ loca cordi uicina qͥb sensꝰ
ꝑcip̃: et clicta precordia eo ꝙ ibi
sit pͥncipiũ corclis et cogitatonis
Pulsus uocatur qd̵ palpitet et
cuiꝰ inclitõ aut infirmitatẽ ĩtel¬
ligitꝰ aut salutez. Huiꝰ cluplex
est motus: aut simpler aut ꝯpo¬
situs. Simp est: qͥ ex uno saltu
ꝯstat. Composito est: qͥ ex plu¬
rib motib morcłinatꝰ. et ĩcqͣlis
eristit: qͥ motꝰ c̾ta ħt spacia. Nic¬
mortis signa st̃. Uene dicte: eo
qd ue lt̃ natantis sanguĩs atq
riui ꝑ corpus om̃e cliusi qͥb uni¬
uersa m̃bra irrigantur. Sangͥs
ex greca ethimologia nom̃ accep̾
Sanguis aut est: lũ in corpore ẽ.
effusus u̾o cruor cłr. Nam cruor

Expanded text:
In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextera plus spiritum. Unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Cort loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa hamortis signa sunt. Venae dictae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanguis ex Graeca etymologia nomen duxit, Sanguis autem est, dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor
Abbreviated transcription (Latin):
ma spẽ cłr. qͥ flando et agitanco
aerem emittit et recipͭ: a quo m¬
uent᷑ pulmones et palpitãt eta¬
periendo se ut flatũ capiant stc̃¬
gendo ut eiciant. Est enĩ orgͣni
corporis. Iecur nom̃ lĩt eo qd ignis
ibi h̾eat sedẽ qͥ in cerebrũ sbuobi
Inde et ad ocłos ceterosq seusi
et mẽbra disfũclit᷑. et calore su

Expanded text:
 dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calor
Abbreviated transcription (Latin):
fesib dicti. cr nuuienus icuput
^dob. Hui sem̃ calamo minis¬
et hũbis suscipuit ad gr̃as ꝑ
cuindi. Uiscus est pellis in qͣ tes¬
alist. Post̾iora uero uocata. qd̾
cetio st a nultu au̾sa: ne dũ aliũ
pugamꝰ inqͥnaremꝰ aspectũ. Me
io inte appellato: qd̾ ꝑ eũ meãt.
est egenit̾ stercora. Femora
acta st̃: qd̾ ca parte a femina se¬
dis uiri discrepet. Sũt aũt ab ĩ¬
qnuib usq ad genua. Eemia
ant per chiriuatõne femoꝵ ꝑtes
ft: quib meqͥtando tergis eqͦrũ
sb feminib equos amisisse dice¬
lunt᷑. Core qͣi ꝯuicte axes. Ipsis
eñ femora mouent᷑. qͣꝵ concaua
uertebra uocant᷑. qd in eis capita
fmoꝵ uertũtur. Suffraginesq
sb̃tus frangũtur. id est flectũtur
us supͣ ficut in brachus. Genua st̃
omissiones femoꝵ et crurũ. ⁊ clic¬
ti genua: eo ꝙ in ut̾o st̃ genis
opposita. Coherent ibi sibi et cog¬
nita st̃ ocłis lacrimaꝵ inlicus et
mificordie. Nam agenis genua

Expanded text:
estibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo miniset lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus ase appellatus quod per eum meant, id est egeruntur stercora. Femora dicta, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua
Abbreviated transcription (Latin):
ne inuentes facile miurias exci¬
piant. et ex eo noceant᷑. ut pul¬
ueris uł cuiꝰ ꝙͣ crassioris materie
arceant contactũ. aut ip̃m qͦ ac
rem concidendo mitificet. qͦ tenuẽ
atq serenũ faciant uisum. La¬
crimas qͥdam a laceratõne mẽtis
putant clictas: alii existimãt idõ
Cilia st̃ tegmina quib cooꝑiũt᷑
ocłi. ⁊ clicta cilia qd celãt ocłos
tegant q tuta custodia. Suꝑci¬
lia dicta qd̾ sr̃posita st̃ cilus q̃ id¬
nim̃ta pretendãt. ⁊ sudore a ca

Expanded text:
ne inruentes facile iniurias excine inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo Cilia sunt tegmina quibus operiuntur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idnimenta praetendant, et sudorem a ca
Abbreviated transcription (Latin):
teneant lucem. aut extͥnsecus
acceptam uisui p̃ponendo refũ¬
dant. Dupilla aut̃ est medius
pũctꝰ ocłi in quo usꝰ est uidẽdi
ubi q̃q ꝑue imagines a nob̾ ui¬
dent᷑. Propt̾ca pupille appellã¬
tur. nam ꝑuuli pupilli dicũtur.
uocant. Uocatur aũt pupilla.
qd̾ sit pura atq ĩpolluta ut st̾ pu¬
elle. Phisici clñt easdez pupillas
qͣs uidemꝰ in ocłis morituros ante
triduũ nõ h̾ere. qͥb nõ uisis c̾ta
est desperatõ. C irtulus uͦ qͦ ad pu¬
pilla albe partis ocłis seꝑantꝰ. dis¬
creta nigritudine corona đr: qd̾
rotunclitate sui ornet hĩtũ pu¬
per mouentur. Concurrũt enim
inuice. ut assicluo motu reficiãt
obtutũ. Munite aũt st̃ uallo ca¬
pilloꝵ. ut aꝑtis ocłis siqͥs incid̾it
repellatur.⁊ sompno cohibentibꝰ
tanqͣ inuoluti qͥ estãt latẽtes. In
sũmitate aũt palpebraꝵ locis qͥbꝰ
se utraq ca clausa contingũt. ex¬
tant aduocati ordine seruato ca¬
pilli. tutelam ocłis ammĩstnͣtes.

Expanded text:
teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendam refundant. 37. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi, ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. vocant: vocatur autem pupilla quod sit pura atque inpolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae partes oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornet ambitum puper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ ꝑticipiũ. ut fatiuis. ardis
ñ id qd̾ significat nõ potest a¬
gendo ita et ip̃m uom̃ nõ pos¬
si loq̃ndo declinari. Omĩs eĩ mor¬
tuus aut funꝰ est aut cadau̾. Fu¬
nus est si sepeliat᷑. & clictũ funus
a fimib accensis: qͦs ante fere¬
tiũ papiris cera circũdatis fere¬
knt. Cadau̾ aũt est: si insepul¬
nĩ iacet. Nam cadauer noĩatũ
a cadendo: qr iam stare nõ potest
quias elicimiꝰ crematas reliquia ᷤ
Contlitũ iam sepultũ. Corpus

Expanded text:
t, non participium, ut fatuus, arduus. dum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. quias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepult
Abbreviated transcription (Latin):
pauperez. Senes. aũt qͥdã li¬
tos putant a senso cdiminutoe
eo qd̃ iam pro uetustate decipi¬
ant. Nam plusici clñt stultos
ẽẽ hoĩes fugictioris sangͥs. pu¬
dentes calidi: Uñ et senes ĩ qͥbi
iam friget: et pu̾i in qͥb ñ aũ
calet minꝰ sapuĩt. Inde est qd̾ ꝯ¬
uenit sibi infantũ etas ⁊ seuũ.
Senes enĩ ꝑ nimia etate deli¬
altia ignorãt qͥd. agͣnt. Sence
la młr. Anus aut̃ appellata ai
tis annis qͣi annosa. Nansicõ¬
renciꝰ senem mulierez. Hince
ne senectus: ita .ab. anu anili
noĩata est. Canicies aũt uono¬
est a candore. qiͣ canclicies. Uñe
ora consilia. Mala aũt. qr sens
miserrinũ est: debilitate iod
yilest eni mod̾rb tstisꝙ señt¬

Expanded text:
pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delifantiam ignorant quid agant. Senex r. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si comrentius senem mulierem? hinc esene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore quasi candities; unde iora consilia; mala autem, quia senium miserrimum est debilitate et odio; subeunt enim morbi tristisque sen
Abbreviated transcription (Latin):
lini uigoris est. Antiqͥ enĩ fortes
feminas ita uocabant. Uirgo:
aut nõ recte uirago cłr: si non
uiri officio fũgitur. Qułr uero
si uirilia opera facit recte uira
lo famła. ita a uiro uira. Hinc
et uirgnus noñi qͥdã putant.
Femina aũt a partib femoꝵ
clicta: ubi sexus sp̃es a uiro dis¬
tinguitur. alii greca ethimolo¬
gia feminea ab ignea uicdictã
putant: qr uehem̃t̾ ꝯcupiscit᷑.L.¬
bidinosiores enĩ uiris: femĩas
Uñ nuniꝰ amor apd̾ antiqͦs: fe¬
mineꝰ uocabatur. Senior ad

Expanded text:
lini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte viralo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminae Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
sñ ullo sexꝰ discrimine puerperi¬
u̾ uocatur. qr antiqͥ etia puere¬
as puellas: sicut et pu̾os puel¬
los clictitarent. adolescens dicto:
eo qd̾ sit ad gignend̾ adultꝰ: sũ
accresc̾e et augere. Inuenis uo¬
catus: qd̵ uiuare posse incipͣ. ut
in bobꝰ iuuenci: cũ a uituł cliscesse¬
rĩt. Est enĩ uiuenis in ip̃o etatis¬
incremẽto positꝰ: et ad auxiliũ p̃¬
paratus. Nam uniare hõis ẽ: op¬

Expanded text:
sine ullo sexus discrimine puerperisine ullo sexus discrimine puerperium uocetur, quod antiqui etiam puellas pueras, sicut et pueros puelros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipincremento positus et ad auxilium preparatus. Nam iuvare hominis est
Abbreviated transcription (Latin):
pecudib ac iim̃tis terencius robꝰ¬
tissimꝰ. Uic nũcupatus: qr maior
in eo iurtus est ꝙͣ in feminis. Uñ
et uirtutis noniẽ accipit. sũ ꝙ ui
agat femina. Mułr uͦ a mollicie
tata .o. appellata est młr. Utriꝙ
enĩ in fortitudine et imbȩcillitate
nor: ut paciens uiro cẽt. scilz ne
femininis repugnãtib libido co¬
ge̾t uiros alios. appet̾e̾. aut ĩ aliũ
tõne integritatis: et hoc ex lin¬
gͣ sacre scͥpture. Nam statĩ fc̃a¬
eua de latere uiri sui nõd̾ ꝯtacta
a uiro. mułr appellata est dicẽ¬
te scͥptura: et formauit eaz in

Expanded text:
pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tata, appellata est mulier. Utrique enim fortitnor, ut patiens viro esset: scilicet ne a feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere, aut in alium tionem integritatis, et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis. qr p̾̃sto st̃ ocłis. Uisus est
qͥ a philosophis humor uitreu
appellat᷑: Uisũ aũt fieri qͥdã as¬
seruerũt. aut extrema ethera
luce. aut interno sp̃u lucidoꝑ
tenues uias a cerebro uenieas
atq penetratis tunicis in aere
exceuntes. et tũc ꝯmixtione si¬
nuł matherie uisum dantesii¬
sensib: atq prestancior. sũ il¬
locior: ampliꝰ q uigeat qͣ tuil
memoria int̾ cet̾a m̃tis officd.
Uicinior ẽ. enĩ cebro. uñ oĩa m¬
nãt. ex quo fit ut ea q̃ ad alios
qͦmͦ sapit. sic et c̾. Mluditꝰ apt̃¬
uerberato suscipiat sonos. A¬
Tacto eĩ aere sẽtit᷑: sic et ollil
qd̾ ocoribus afficiatur:. gustꝰ a gu¬
que dictus. Tactus eo o ꝓtract
e fangł. et ꝑ omĩa mẽbra ingo¬
couisensꝰ asꝑgat. Nam tactu
pbnirꝰ: qͥcqͥd ceteris sensib iu¬
Aicare nõ possumꝰ. Duo autẽ
generatactus ẽẽ chãr. Nã ext̾use¬
aiouenit qd feriat: aut intꝰ in
qpo corpore oritur. Unicuiq at

Expanded text:
oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam asseverant aut extrema aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Visensibus, ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter mentis officia. Vicinior est cerebro, unde omnia manant. Ex quo fit, ut ea, quae ad alios do sapit,' sic et cetera. Auditus appeverberato suscipiat sonos. OTacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem
Abbreviated transcription (Latin):
to pat̾no mat̾noq semine ꝯci¬
piũtur. Auoꝵ pro auoꝵq simi¬
les fieri. qr sicut in t̾ra nr̃a młta
senuna occulta. Sic ⁊ in hoĩb
semina celantur figuras parẽ¬
tũ redclitura. Ex pat̾uo aũt se¬
mine puellas nasci. et er mas
puos: qo omis partus ꝯstat du¬
plici semine. cuiꝰ psmaior l
ualuit occupat similitudine se
cie. & incorpore manus ac pesi
quoꝵ mẽbroꝵ utilitas magnas
⁊ sp̃os decentissima. Queda tñ
decoris: ut mamille ĩ uiris et
utroq seru umbilicus. quedã ais¬
creconis: ut in uiris genitalabr¬
ba ꝓlixa. pectus amplũ. In młiei¬
b lenes gene. ⁊ angustũ pectus a
ꝯcipiendos aũt et ad portandos fi¬
tus renes et lat̾a clilatata. Q ad
hoĩez et ad ꝑtes attinet corporis
ex ꝑte dictũ est. Nũc etates eiꝰsi
ii. de etatibꝰ hominũ
racdus etatis sex st̾: infana
pu̾icia. ad olescencia. Inuen
Grauitas. aci senectꝰ. ¶ P mi
cas infancia est. pu̾i nascentis a

Expanded text:
to paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sefacie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius . De aetatibus hominum . Gradus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nas