comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Legimus in regnorum libris : qñim subroboam fi¬
lium salomonis hieroboam filius nabathi scidit
populum areliquo populo & detim tribus dux̃
insamariam : Iudae uero tribur & beniam intre¬
manserunt sub imperio roboam : Et multi d&rr¬
bu leui qui habitant inhieruialem sacor doter&
leuitae: sicut scriptum est in paralypo menon:
Reuersi sunt ad templum dĩ hoc est in hieru ralem
T resergo tribus fuerunt hoc ose iniudea : Iuda
ppsa regalis tribus ebeniamin: & postrã leuste
ubi uenerant dediuersis tribubus adtem plum.
Qiiergo erant insamaria. d&ribu effrem. habebant
regem : Quomodo enim qui regnabant in iudaea ha¬
bebant regem decribuluda & degenere dauid: sic &¬
qui regnabant insamaria habebant regem d&ribuef¬
frum: & reges ipsorum uocabantur effraim Lega
dicat: Golumba insipiens reliquid templum : & ha¬
bitat isiluis columba enim semper in dõmibus ha¬
bitat: Effrem uero columbamea reliquid templũ:
reliquiđ domũ : & habitat insilius: habitat indeser¬

Expanded text:
Legimus in Regum libris: quoniam sub Roboam filio Salomonis, Jeroboam filius Nabath scidit populum a reliquo populo, et decem tribus duxit in Samariam . Judae vero tribus, et Benjamin remanserunt sub imperio Roboam, et multi de tribu Levi, qui habitabant in Jerusalem sacerdotes et Levitae, sicut scriptum est in Paralipomenon, reversi sunt in templum Dei, hoc est, in Jerusalem . Tres ergo tribus fuerunt: hoc est, Juda: Juda ipsa regalis tribus, et Benjamin, et postea Levitae ibi venerant de diversis tribubus ad templum. Qui erant ergo in Samaria, de tribu Ephraim habebant regem. Quomodo enim qui regnabant in Judaea, habebant regem de tribu Juda, et genere David: sic qui regnabant in Samaria, habebant regem de tribu Ephraim, et reges ipsorum vocabantur Ephraim. Legamdicat. Columba enim insipiens relinquit templum, et habitat in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero columba mea reliquit templum, reliquit domum, et habitat in silvis, habitat in deser
Abbreviated transcription (Latin):
hieremia proph&io. Reuilit inquio trigintic argexi
teros praecium quod scriptum est : & e&eru. Sicut
scriptum est inquid in hieremia proph&ra Hoc ti
hoc penitus inuenire non potuimus Sed inuenimis
in zaccharia illud : Vid&is ergo quia & hicerror fuit
sicut & ibi: Quanta audiuimus & cognouimus ca
Hosuersiculos : Addtendite populus meus legem me ã:
usq: in istum uersiculum eloquar propositioner ab
initio ex pesona xp̃i dicuntur: Ipse saluator loquit᷑
Lama&eros uersiculos usq ad finem psalmi: experso¬
na a postolorum debemus accipere. Dicente ergo
dnõ: Indinate durem uram inuerba oris mei
O apostoli quod iniquid dudistis insecr&o praedica¬
te super tecta: Quid dicunt. a postoli : Quanta audi¬
uimus & cognouimus ea : & patres nr̃i patri arche
& ꝓph&e locuti sunt nob̵ & patres nr̃i narrauert̃
pobis Nonsunt occultata afilus eorum : Igenerati¬
haec locutus est sed nos ea spiritalitat. intelleguris

Expanded text:
Jeremia propheta: Retulit, inquit, triginta arJeremia propheta: Retulit, inquit, triginta arium quod appretiatum est, et caetera. Sicut scriptum est, inquit, in Jeremia propheta: hoc in opheta, et hoc penitus invenire non potuimus, sed invenimus illud in Zacharia: Videtis ergo, quia et hic error fuit, sicut ibi . Quanta audivimus et cognovimus ea. Hi versiculi ab: Attendite, populus meus, legem meam: usque in istum versiculum, loquar propositiones ab initio: ex persona Christi dicuntur, et ipse Salvator loquitur. Jam caeteros versiculos usque ad finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostoli, quod, inquit, andistis in secreto, praedicate super tecta . Quid dicunt apostoli? Quanta audivimus et cognovimus ea; et patriarchae et prophetae locuti sunt nobis. Et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt occulta a filiis eorum, eter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus enim quia plurima ecdesia: de imperitis
congregata fuit gentibus. Ergo cum legerunt
in euangelio ut impler&ur quod scriptum ẽ
iasaph proph&ce ille qui primus scribebat
euangelium cepit dicere Quis est iste a saphꝓ
ph&a: Non erat notus inpopulo. Et quio fecit
utdum errorem emendar& fecit errorem:
Dicamus aliquid simile: & in alio loco in euangelio
secundum mattheum: Quando iudas r&ulit tri¬
ginta argenteos : & noluerunt accipere sacerdo¬
tes Necmittere in corbanan qm̃ erat praecium
sanguinis &emerũnt inde agrum figuli in se¬
pulturam peregrinorum. Praetium xp̃i sepultu¬
ra nrã ẽ. It uocatur ille achel demach : quod est
ager sanguiaus Sanguinis ager iudaeorum:
sed nrã sepultura est : Nos enim peregriaui fuimis
& aduenie : Non habebamus ubi requiescere. Iue
crucifixus est & mortuus. & noscum illo consepulti
sumus Vt conpler&ur inquid quoo scriptum est hru

Expanded text:
Scimus enim quia prima Ecclesia de imperitis Scimus enim quia prima Ecclesia de imperitis congregata fuit gentibus. Ergo cum legerent in Evangelio: Ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta: ille qui primus scribebat Evangelium, coepit dicere: Quis est iste Asaph propheta? Non erat notus in populo, et hoc fecit, ut dum errorem emendaret, faceret errorem. Dicamus aliquid simile, et in alio loco in Evangelio secundum Matthaeum: quando Judas retulit triginta argenteos, et noluerunt accipere sacerdotes, nec mittere in corbonam, quoniam erat pretium sanguinis: et emerunt inde agrum figuli in sepulturam peregrinorum . Pretium Christi, sepultura nostra est, et vocatur ager ille Acheldemach, quod est, ager sanguinis. Sanguinis ager non Judaeorum, sed nostra sepultura est. Nos enim peregrini fuimus et advenae, et non habebamus ubi requiesceremus. Ille crucifixus est, et mortuus est, et nos cum illo consepulti sumus. Ut impleretur, inquit, quod scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
norantes tulerunt illud: Deniq multa euan¬
gelia usq hodie itahabent .: Vt impler&ur
quod scriptũ est per esaiam proph&am: Aperiã
in parabola osmeum eloquar propositiones
ab initio. Hocesaias non loquitur: sed a saph
Denique & impius ille prophrrius proponit
aduersum nos hoc ipsud: & dicit: Euangelista
uester mattheus tam imperitus fuit : ut dicer&
quod scriptum est. Inesaia proph&a: Aperiã
in parabola osmeum eloquar propositiones
ab initio: Ergo simpliciter dicamus: quomodo
illud in euangelio scribtum est: Scriptum est
inmat theo & lohanne: quod dñs noster hora
sexta crucifixus sit. Rursum scriptum est in
marco quia hora tertia crucifixus sit.
Hocuid&ur eẽ diuersum: sed non est diuersũ:
Error scriptorum fuit: Et inmarco hora sexta¬
fuit scribtum: Sed mulpro episomo grecopu
tauerunt esse gamma Sicuit error fuiti
scriptorum: ut proasaph esaiam scriberent:

Expanded text:
norantes tulerunt illud. Denique multa Evannorantes tulerunt illud. Denique multa Evangelia usque hodie ita habent: Ut impleretur quod scriptum est per Isaiam prophetam: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Hoc Isaias non loquitur, sed Asaph. Denique et impius ille Porphyrius proponit adversum nos hoc ipsum, et dicit: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret: quod scriptum est per Isaiam prophetam: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio: ergo simpliciter dicamus: quomodo illud in Evangelio scriptum est, sic scriptum est in Matthaeo et Joanne, quod Dominus noster hora sexta crucifixus sit. Rursum scriptum est in Marco: quia hora tertia crucifixus sit. Hoc videtur esse diversum, sed non est diversum. Error scriptorum fuit: Et in Marco hora sexta scriptum fuit; sed multi episemum Graecum ς, putaverunt esse γ· sicut et ibi error fuit scriptorum: ut pro Asaph, Isaiam scriberent.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia inquid facta sunt. ut impler&ur illico
quod scriptum est : A periam in parabola os meum
eloquar propositiones ab initio : Vides ergo qđ
euangelista mattheus hoc expersona xp̃i intel¬
legit : Cum enim induxis s& dñm dicentem in pa¬
rabolis: & illi non intellegerent : Hoc hiquid fac¬
tum est ut impler&ur quod scribtum est : A peri¬
am in parabolis os meum: eloquar propositiones
ab initio Vid&ur nobis nibil remansisse questi¬
onis : Sed diligenter adtendite : studiienim
mei est non dedamare more r&horico: sed scrib¬
turarum sensum caperȩ : Deniq & dñs atque
saluator. quid dixits crutamini scripturas &
ibi inueni&is quo modo dome scriptum est: &
aliud dixit iudaeis : Frratis nescientes scribturas
neq uirtutẽ dĩ Vid&e quid dicat erratis:
Quare Nescientes scribturas. Qnm̃ autem nes¬
citis scribturas. propterea nescitis xp̃m not
qui est dĩ uirtus & dĩsapiaentia : Dicitur ergo in
in omnibus u&eribus codicibus: sed homines ig¬

Expanded text:
unt, ut impleretur illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Vides ergo quod evangelista Matthaeus hoc ex persona Christi intellexit. Cum enim induxisset Dominum dicentem in parabolis, et illi non intelligerent: hoc, inquit, factum est, ut impleretur quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtur nobis nihil remansisse quaestionis, sed diligenter attendite : Studii enim mei est non declamare more rhetorico, sed Scripturarum sensus aperire. Denique et Dominus atque Salvator quid dixit? Scrutamini Scripturas, et ibi invenietis quomodo de me scriptum est. Et alibi dixit Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: Erratis. Quare? Nescientes Scripturas . Quoniam autem nescitis Scripturas: propterea nescitis Christum, qui est Dei virtus, et Dei sapientia. Dicitur ergo in in omnibus veteribus codicibus, sed homines ig
Abbreviated transcription (Latin):
FINIT DEPSALMO LXXUII¬
UPAUPERES FACTISUMUS. CAITUPAUE
pro nobis factus es. propterea & nos paupe¬
res factisumus: Oratio pauperis cum anxiatus
fuerit: & effuderit orationem suam coram dño:
Qnm tu pauper factus es cum esses diues: & nos
pauperes factisumus: Ad luuanos ds̃ salutaris nr̃t :
Inhebraico hab&ur Adiuuanos. dr̃ iħs nr̃t

Expanded text:
filii. PSALMUS LXXVIIpauperes facti sumus: quoniam tu pauper pro nobis factus es, propterea et nos pauperes facti sumus. Oratio pauperis cum anxiatus fuerit, et effuderit orationem coram Domino. Quoniam tu pauper factus es, cum esses dives, et nos pauperes facti sumus: Adjuva nos, Deus salutaris noster. In Hebraico habet: Adjuva nos,
Abbreviated transcription (Latin):
nterrupit mare & perduxit eos statuit aquas quasi
inutrem: Et deduxit eos innubediei : Dicat aliquis:
ium facitis scripturae : Simpliciter enim dicitur
depopulo israhel. quando eductos est d&orra
aegrpti & propterea secundum historiam dicit᷑
ł tlegimus d&ribubus qnm̃ dereliquerunt dm̃ &¬

Expanded text:
nterrupit mare, et perduxit eos, statuit aquas quasi in utre, et deduxit eos in nube diei. Dicat aliquis: Vim facis Scripturae: simpliciter enim dicitur de populo Israel, quando eductus est de terra Aegypti, et propterea secundum historiam dicitur. Et legimus decem tribus quoniam dereliquerunt D
Abbreviated transcription (Latin):
terram repromissionis: Nobis dutem dicit dñs
Probauite apud aquam contradictionis: Simori
probatus est ad aquam contradictionis: quia inipo¬
crrsi accepit baptisma: Quicumq ergo inipo¬
crysi accipit baptismũ: iste probatur adaquam con¬
tradictionis: Audipopulus mĩ & testificaborte
Nobis loquitur dr̃: quodcumq: populo dixit &iã
nobis loquitur : Isrłsi audies me : Quid quaeris
ut audiam : uideamus quid praecipiat : Non
erit intedr̃ recens: Cuids̃ uenter est : ds̃ el recens
est: Quod cumq uitia habemus : quod cumque
peccata: tot recens habemus deos: Iritussum
iramihi ds̃ est : Vid ȩ mulierem & coniũpiui : libi¬
domihids̃ est : Vnusquisq: enim quod cupit &ue¬
neratur: hoc illi & ds̃ est: Auarus durum dm̃ ha¬
b& : Nec adorabis dm̃ alienum : Noster dr̃ uirtus
est: Aliorum uitia : Egosum dñs dr̃tuus quie dux ite

Expanded text:
terram repromissionis. Nobis autem dicit Deus: terram repromissionis. Nobis autem dicit Deus: Probavi te apud aquam contradictionis. Simon probatus est ad aquam contradictionis: quia in hypocrisi accepit baptismum . Quicumque ergo in hypocrisi accepit baptismum, iste probatur ad aquam contradictionis. Audi, populus meus, et testificabor tibi. Nobis loquitur Deus. Quodcumque populo dixit, etiam nobis loquitur. Israel, si audieris me. Quid quaeris, ut audiant? Videamus quid praecipiat. Non erit in te Deus recens. Cui Deus venter est, Deus ei recens est. Quotcumque vitia habemus, quotcumque peccata, tot recentes habemus deos. Iratus sum: ira mihi Deus est. Vidi mulierem et concupivi: libido mihi Deus est. Unusquisque enim quod cupit et veneratur, hoc illi Deus est. Avarus aurum deum habet. Nec adorabis Deum alienum. Noster Deus, virtus est: aliorum, vitia. Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te
Abbreviated transcription (Latin):
panes  socusenm desertus erat Reqiro atet
quitacitum lit teram sequaeris Inde serto
loco non in ueniuntur nisi quinque panes : &
boc totum significatur: quod populum suum dñs
indeserto istius scł eduxit de aegrpto S auitꝰ pa¬
nibus suis & quod cũq supererat inxu cophinos
xii tribubus saluar&ur in xio a postolis
In tribulatione inuocastime & liberauite: Prophe¬
te & psalmi Ideo obscurisunt : qnm̃ subito cum
nescis. persona mutatur: Denique usque huc locu¬
tus est proph&a : Non subito inducitur persona
dĩ loquens ad populum  In tribulatione inuocasti
me & exauduite: Quicumq intribulatione
essecurus esto: Inuoca & ex audieris: Exaudiuite
in abs condito tempestatis: Tempestas illa qu&e
premebat & quasi fluctibus huc illucq trahebat
ego eram inmedio tempestate: Probauite in aquã
contradictionis: Secundum litteram demorse dr̃
rint dnm̃: Denique ideo non possunt ingressi

Expanded text:
panes: locus enim desertus erat. Requiro te panes: locus enim desertus erat. Requiro te qui tantum litteram sequeris. In deserto loco non inveniuntur nisi quinque panes, et hoc totum significatur, quod populum suum Dominus in deserto istius saeculi eduxit de Aegypto: pavit panibus suis, et quodcumque supererat, in duodecim cophinis duodecim tribubus, salvaretur in duodecim apostolis. In tribulatione invocasti me, et liberavi te. Prophetae et psalmi ideo obscuri sunt: quoniam subito cum nescis, persona mutatur. Denique hucusque locutus est propheta: nunc subito inducitur persona Dei loquentis ad populum. In tribulatione invocasti me, et liberavi te. Quicumque in tribulatione es, securus esto, invoca me, et exaudieris. Exaudivi te in abscondito tempestatis. Tempestas illa quando te premebat, et quasi fluctibus huc illucque trahebat: ego eram in media tempestate. Probavi te apud aquam contradictionis. Secundum litteram de Moyse et rint Deum . Denique ideo non sunt ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
satim sequit᷑. Deuertit ab operibuis dorsumdis
Quaonrdo iae grpto eramus ex truebamus ciuitates
pbaraonis ÷ dutum & latorem portabam usnats
framona ñã quaerebat paleas Non habebam
frun eoitunt non habebamus caelesttm paneiqui
de uelouenit: Necdum accipieba mie⁊ anedie
caelos uecdum nobis serpens fuerat inheramosus¬
nerdum ex tenNecdum p&ra aquam nobis misertis
etdum ex tendebamus manus & cadebat amalech
sederamus inluto & ficiebamus opera Aegr ptio
omorates obaraonis extruebamus Deuertit ab
oreribus dorsumelus. Quam grandia ante a ha¬
bebamus onera ĩ propterea morser noster dic
Vensid adue omnes qui onerati estis petcuesso &ego
uussciam uas: Mlanus elus in cophi noseriuerunt
Cuius urabelis. Alii sunt coplimi aegsotiRaLt
dim cophrnos defracmentis inpleuit saluatore
noster ⁊ Orem miram ÷ & ingentia misteria
significantem: Qiunq: milia populi uersaban¬
tur in heremo sine par uolis & mulieribus : Indo¬
co deserto non biueniuntur nis tantum quinque

Expanded text:
accepit. Divertit ab oneribus dorsum ejus. Quando in Aegypto eramus, exstruebamus civitates Pharaonis, lutum et laterem portabamus, et tota anima nostra quaerebat paleas. Non habebamus frumentum, non habebamus coelestem panem qui de coelo venit: necdum acceperamus manna de coelo, necdum nobis serpens fuerat in eremo suspensus: necdum petra aquam nobis miserat: necdum extendebamus manus, et cadebat Amalec. Sedebamus in luto, et faciebamus opera Aegypti, civitates Pharaonis exstruebamus. Divertit ab oneribus dorsum ejus. Quam grandia ante habebamus onera! Propterea Moyses noster dicit: Venite ad me, omnes, qui onerati estis peccatis, et ego reficiam vos . Manus ejus in cophino servierunt. Cujus? Israelis. Alii sunt cophini Aegypti, et cim cophinos de fragmentis implevit Salvator noster . O rem miram, et ingentia mysteria significantem! Quinque millia populi vescebantur in eremo, sine parvulis, et mulieribus: in loco deserto non inveniuntur nisi tantum quinque
Abbreviated transcription (Latin):
aut propriȩ saluatoris corpus debemus accipere :
quia leue fuit & nullo peccato prȩgrauatum est.
aut certe nubem leuem debemus scam̃ mariam ac¬
cipere : Nullo semine humano pregrauatam: łcce
dñs uenit inaegrptum saeculi istius super nubem
enim illa non fuit intenebris sed semper inluce¬
ł t tota nocte in in luminatione ignir: Et tenebrae
non sunt abs conditeate: sicut luxtibi Ita& nox tibi
Et tota nocte in in luminatione ignis: Dñs noster ig¬
nis consumens est : Ignis consumens Non dixit᷑
qui consumens: Nobis intellegentiam dereliquio:
Qui super fundamentum xp̃ĩ aedificauerunt lig¬
num faenum: stipulam: dñs illis ignis consũ¬
mens est : Ignis duplicem hab& naturam : & luc&:
& hurit: Si peccatores sumus incendit: si lustilit¬
c& nobis : Incerrupit p&ram indesesto : Interrup¬
tanobis est p&ra inheremo : & percussa est p&ra
& fluxerunt aque Illa p&ra quedicit quisitit

Expanded text:
aut proprie Salvatoris corpus debemus accipere: aut proprie Salvatoris corpus debemus accipere: qui leve fuit, et nullo peccato praegravatum est. Aut certe nubem levem debemus sanctam Mariam accipere: nullo semine humano praegravatam. Ecce Dominus venit in Aegyptum, saeculi istius: super nubemre dixit, diei: Nubes enim illa non fuit in tenebris, sed semper in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et tenebrae non sunt absconsae a te. Sicut lux tibi, ita et nox tibi . Et tota nocte in illuminatione ignis. Dominus noster, ignis consumens est. Ignis consumens. Non dixit quid consumens, nobis intelligentiam dereliquit. Qui super fundamentum Christi aedificaverunt, lignum, fenum, stipulam : Dominus illis ignis consumens est. Ignis duplicem habet naturam, et lucet, et urit. Si peccatores sumus, incendit: si justi, lucet nobis. Interrupit petram in deserto. Interrupta nobis est petra in eremo. Percussa est petra, et fluxerunt aquae. Illa petra quae dicit: qui sitit,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt decim tribus : Videsergo quod dicitur
Nondicitur de decim tribubus sed deher&icisp¬
ph&atur: Coram patribus eorum quae fecit mi¬
rabilia: Obliti ergo her&ici patris sui quae fecit
mirabiliã interra degrpti : Inte nebris istius scł
Quomodo illos liberauit: In ecclesia renati sunt &¬
postea ubi natisunt. displic& eis ecclesia : Interra
degrpti incampotaneos: Vbildo latria : ubi rex
aegrpti: ubi aequites aegrpti ubi lamnes &
mam bres aduersarii morsi: Vbildo latria uos
ptones eramus in aegypto : & a dño liberatisumus
nterrupit mare & eduxit eos Ambulauit dñ
supermare & fluctus maris mitigauit : & nos
pocuduxit Anterrupit mare & eduxit eos Vsq
bodie omonache fidelis quando educeris de de¬
gipuo Interrum pitur mare: & sic educetes
Statuit aquas quasi inutrem. In hebraico non hab&
utrem sed a ceruum: & dedux̃ eos innube dici
Eccedñs uenit in aegrptum in nubeleui : Nubem leuẽ

Expanded text:
sunt decem tribus. Vides ergo quod dicitur, non dicitur de decem tribubus, sed de haereticis prophetatur. Coram patribus eorum fecit mirabilia. Obliti ergo sunt haeretici patris sui, qui fecit mirabilia in terra Aegypti, in tenebris istius saeculi, quomodo illos liberavit. In Ecclesia renati sunt, et postea ubi nati sunt, displicet eis Ecclesia. In terra Aegypti in campo Taneos: ubi idololatria, ubi rex Aegypti, ubi equitatus Aegypti, ubi Joannes et Mambres adversarii Moysi, ubi idololatria. Nos omnes eramus in Aegypto, et a Domino liberati sumus. Interrupit mare, et eduxit eos. Ambulabat Dominus super mare, et fluctus maris mitigavit, et nos perduxit. Interrupit mare, et eduxit eos. Usque hodie, o Monache fidelis, quando educeris de Aegypto, interrumpitur mare, et sic educeris. Statuit aquas quasi in utre. In Hebraeo non habet, utrem: sed, sicut acervum. Et deduxit eos in nube diei. Ecce Dominus venit in Aegyptum in nube levi. Nubem levem,
Abbreviated transcription (Latin):
dtendite populus meus legem meam : inclinate
aurem uestram in uerba oris mei. Aperiam
in parabola os meum. eloquar ꝓpositioner ab
initio: Vid&is quia bene super scriptus est.
Intellectus a saph: Denique & in ipsa proph&ia
sic incipit. Ad tendite populus meus legom meã ⁊
Non morsi legem sed legemmeam : Inlinate
aurem uestram in uerba orismei : Hoc est qđ
dicit in euangelio: Qui hab& aures audiendi
parabola in quid non loquebatur eis. Discipu¬
lis autem suis secr&o soluebat parabolas ⁊Ape¬
riam in parabola osmeum : Quod illis in parabo¬
la lo quor foris : uobis intrinsecus a poriam
lo dunqudr proposetiones abinitio. Proppositio¬
uibus in hebraico hab&ur ȩnigmatal Ergo
omne quod dicitur. aen igina est ⁊ Aen igm̃a ñ
est hoc quod dicitur sed aliud quod significatus¬
Expersona xp̃i interpraetantes hoc dictum si xp̃i¬
anisumus Sumus dutem xp̃iani : quia xp̃ibap¬
tismum accepimus : & non solum confitemur
dere euangolistis : S criptum est in eu angelio se¬

Expanded text:
tendite, populus meus, legem meam: inclinate aurem vestram in verba oris mei. Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtis quia bene supra scriptum est: Intellectus Asaph. Denique et ipsa prophetia sic incipit: Attendite, populus meus, legem meam: non Moysi legem, sed legem meam. Inclinate aurem vestram in verba oris mei. Hoc est quod dicit in Evangelio: Qui habet aures audiendi, parabolis, inquit, non loquebatur eis: discipulis autem suis secreto solvebat parabolas . Aperiam in parabolis os meum. Quod illis in parabolis loquor foris, vobis intrinsecus aperiam. Et loquar propositiones ab initio. Pro propositionibus, in Hebraeo habet, in aenigmate. Ergo omne quod dicitur, aenigma est. Aenigma non est hoc quod dicitur, sed aliud quid significatuEx persona Christi interpretemur hoc dictum, si Christiani sumus. Sumus autem Christiani, qui Christi baptismum accepimus, et non solum confitemur,us ergo credere Evangelistis. Scriptum est in Evangelio se
Abbreviated transcription (Latin):
principes iuda hoc est dñi : Quem ad modum dicit iacob¬
I uda telaudant fratrestiu: Principes ⁊ abulon principes
neptalim Tabulon interpra&atur fluxus noctis
neptalim latitudo : Quando liberati fuerimus de passi¬
one libidinis. Hocest illius fluxus tunc inci pimus
es nobis. Hoc salutare quoddonasti nobisperpassionẽ¬
tuam Confirma & daauxilium : qnm̃ homines sumus
non possumus incedere. in uircutibus sinon adepti
quod scriptum est : Corregis inmanudĩ  ipsiã fsert̃
dõ munera : Virtuces scõrum munera sunt dõ¬
Q serbunt contrute decipiant nos : Oport& eninn
a bereses eno bnnobis: Tereenim dicuntur ab eo quod

Expanded text:
ni, quemadmodum dicit Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui . Zabulon, et principes Nephtalim. Zabulon interpretatur fluxus noctis. Nephtalim, latitudo. Quando liberati fuerimus de passione libidinis: hoc est, illius fluxus: tunc incipimus e sin nobis: hoc est, salutare quod donasti nobis per tuam passionem confirma, et da auxilium, quoniam homines sumus, et non possumus incedere in virtutibus, si non adepti quod scriptum est: Cor regis in manu Dei . Ipsi offerent Deo munera. Virtutes sanctorum, munera sunt Det scribunt contra te ut decipiant nos. Oportet enim et haereses esse in nobis. Ferae enim dicuntur ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sensus sunt. Habemnus thesdurtinr: Inuars istis fic
tilibus: Est quidem & ista i tellegentia fectis¬
tanulto melior st Qnm habemus thesaurump̃¬
tia sis simum inuasis fictilibus  o H loc est inuerbns
rusticis scribturarum: łilii effrem intendenter

Expanded text:
sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis fictsensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis ficttilibus. Est quidem et ista intelligentia: sed ista multo melior est, quoniam habemus thesaurum pretiosissimum in vasis fictilibus: hoc est, in verbis rusticis Scripturarum. Filii Ephr
Abbreviated transcription (Latin):
la sed indm̃ credant. & non obliuis cantur opera
dĩ : Vt uideant ordinẽ creaturae : Rexcreatura
iutellegant creatorem. Et mandata elus exquirant¬
A oñ contempnant sicut iudaei. sed ex quirant sicue xp̃i¬
ani Nefiant sicut patres eorum : Nemur morent
sicut murmorauerunt quidam indesesto & perie¬
hocloquor: proph&i tuus hoc loquitur d&e. Genera¬
tio praua & exasperans. Generatio adultera & pessi¬
masignum quaerit & sigͥnuri non dabitur ei : nis
signum lonae. Quare dixit praua : quia facti sunt
in arhum peruersum: Arcum enim num quam ex¬
tenditur in eum quise mitcit: sed contra aduersarios
Ista autem generatio cum essoł recta adõ condita: &
habereur imanudĩ quasi arcufiut mit ter& per eam
sagittas: uerst est quasi arcus peruersar : blas pheman¬
tes in creutorem suum : Ceneratio quae non direxit cor
bas iud aeorum seđ superunum ilñ .÷. Slltisr¬
Vendicodies. sed totus meris is: ad intellogentiuno ns¬
us pralis non potest sufficerei dñ singuilis uerbi

Expanded text:
 sed in Deo credant. Ut non obliviscantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura intelligant creatorem. Et mandata ejus exquirant. Non contemnant sicut Judaei, sed exquirant sicut Christiani . Nec fiant sicut patres eorum. Ne murmurent sicut murmuraverunt quidam in deserto, et periehoc loquor: Propheta tuus hoc loquitur de te. Generatio prava et exasperans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae . Quare dixit, prava? Quia facti sunt in arcum perversum. Arcus enim numquam extenditur in eum qui se mittit, sed contra adversarios. Ista autem generatio cum esset recta a Deo condita, et haberetur in manu Dei quasi arcus, ut mitteret per eam sagittas, versa est quasi arcus perversus, blasphemans in Creatorem suum. Generatio quae non direxit cor bas Judaeorum, sed super unum Jesum. Si vis erNon dico dies, sed et totus mensis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
tra non sunt munda in conspectudĩ : & aduersum
angelos suosper uersum quod ex cogitauit : Hoc
anigelos per uersum inuenitur quanto magis hnco¬
gitatione hominum. Vbi sunt illi qui dicunt rece¬
de ame quia mundussum : Cotidie quae patimur
quid sit incogitationibus nr̃is nouimus & erubesci¬
mus dicere : Multi sunt qui opera mala non fecert
A lu sunt quinec locuti sunt: C&erum qui in cogita¬
tione non peccauerint. nullus hominum repperit
Propterea nunc dicit Qnm̃ cogitatio hominis confite¬
bitur tibi: Terribili cui᷑ dõ & eiqui aufert sp̃mprin¬
cipum: Quando uiderimus aliquos potentes uerbi cau¬
sa. imperatores. peae fectos & insaeculo istonimiũ
potentes dicamus & nos ad dm̃. Qui aufest sp̃m̃ prin
aufeit spm̃ principum: Principes hic intellegamus scõs
Verbi causa : Princeps fuit salomon principes fuerun
c&eriscĩ : princeps fuit &iã a postolus iudas: & qnm̃

Expanded text:
tra non sunt munda in conspectu Dei, et adversus tra non sunt munda in conspectu Dei, et adversus angelos suos perversum quid excogitavit. . Hoc angelis perversum invenitur: quanto magis in cogitatione hominum! Ubi sunt illi qui dicunt, recede a me, quia mundus sum? Quotide quid patimur: quid sit in cogitationibus nostris, novimus, et erubescimus dicere. Multi sunt qui opera mala non fecerunt, alii sunt qui nec locuti sunt: caeterum qui in cogitatione non peccaverit, nullus hominum reperitur. Propterea nunc dicit, Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi. Terribili. Cui? Deo. Et ei qui aufert spiritum principum. Quando videmus aliquos potentes, verbi causa, imperatores, praefectos, et in saeculo isto nimium potentes, dicamus et nos ad Deum: Qui aufert spiritum princaufert spiritum principum. Principes hic intelligimus sanctos. Ac si dicat: Princeps fuit Salomon, princeps fuerunt caeteri sancti, princeps fuit etiam et Apostolus Judas, et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
equi dormitauerunt & a scensores eorum : Extun
iratua : Ex quo tempore iradĩ : quando populus cla¬
mabat ada aron inheremo dicens. ł acnosdeos
quo sequamur : Hic enim morses qui eduxitnos de
terra aegrpti : Nescimus quid ei acciderit : Eduxis¬
tieos d&erra aegrpti & continuo tenegauerit:
Decaelo auditum fecisti iudicium : Locutus es decaelo
Audiuit omnis populus & contremuit : & tameriite
non crediderunt : Terra timuit & quieuit : Israł
dutem: Nectimuit nec quieuit. Qnm̃ cogitatio ho¬
minis confitebitur tibi : Hoc est quod dr̃ in aliolo co
Ab occultis meis mundame : & ab alienis parceseruo
tuo: Alienis ate quas submittit diabolus. Etquid
sequitur: Simei non fuerint dominati tunc ima¬
Sime cogitatio non uicerit & ad opus nonperduxerit:
amagno peccato liberatus sum : Qnm̃ cogitatio homi¬
nis confitebitur tibi : Nullus est enim mundus in cons¬
pectudĩ : siunius quidem diei fuerit uita elus: As¬

Expanded text:
equi dormitaverunt, et ascensores eorum. Ex tunc equi dormitaverunt, et ascensores eorum. Ex tunc ira tua. Ex quo tempore ira Dei? Quando populus clamabat ad Aaron in eremo, dicens: Fac nobis deos quos sequamur . Hic enim Moyses, qui eduxit nos de terra Aegypti, nescimus, quid ei acciderit. Eduxisti eos de terra Aegypti, et continuo te negaverunt. De coelo auditum fecisti judicium. Locutus es de coelo, audivit omnis populus, et contremuit: et tamen in te non crediderunt. Terra tremuit, et quievit, Israel autem nec timuit, nec quievit. Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi. Hoc est, quod dicitur in alio loco: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Alienis a te, quos submittit diabolus. Et quid sequitur? Si mei non fuerint dominati: tunc immaSi me cogitatio non vicerit, et ad opus non perduxerit: a magno peccato liberatus sum. Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi. Nullus est enim mundus in conspectu Dei, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. As
Abbreviated transcription (Latin):
hab& & montes lucidos : Econtrario & diabolus
hab& montes tenebrosos : Sicut ergo sunt montes
lucidi & montes tenebrosi: Ita sunt & equibonii
&lterum equi medi: Diximus deequis malis:
Dicamus & de equis bonis : Illo tempore quando ad
heliseum uenerunt. ut eum conprehenderent:
exiit puer & uidit exercitum in circuitu assyriorũ
Et dixit heliseus : Nolitimere quõ plures nobiscum suat
quam cum illis : Et ibi scriptum est. Dñe ad aperi ocu¬
los pueritui & uideat : & apertis oculis puer : uidit
currus & equos: huerant auxiliatores. Vid&e ergo
quid dicat : Currus & equos nemo hominum erat
superipsos : sederant soli currus & equi: Hoc est quod
uult dicere  multitudinem angelorum. Ipsi & cur¬
rus erant : Ipsi & equi : Ascensor dutem erat diis
Propterea dicit incantico ab acuo. Et equi tatiotua
salus : Hoc ad dnm̃ dr̃ Osinos essomus equidĩ : & suꝑ
nos dignar&ur dr̃ ascendere : Illi ergo contrarii

Expanded text:
habet et montes lucidos. Econtrario, et diabolus habet et montes lucidos. Econtrario, et diabolus habet montes tenebrosos. Sicut ergo sunt montes lucidi et montes tenebrosi: ita sunt et equi boni, et equi mali. Diximus de equis malis, dicamus et de equis bonis. Illo tempore quando ad Eliseum venerunt, ut eum comprehenderent: exiit puer et vidit exercitum in circuitu Assyriorum, et dixit Eliseus: Noli timere, quoniam plures nobiscum sunt, quam cum illis . Et ibi scriptum est: Domine, aperi oculos pueri tui, ut videat. Et, apertis oculis, vidit puer currus et equos. Hi erant auxiliatores. Videte ergo quid dicat, currus et equos. Nemo hominum erat super ipsos, sed erant soli currus et equi: Hoc est, quod vult dicere. Multitudo angelorum, ipsi et currus erant, ipsi et equi: ascensor autem erat Dominus. Propterea dicit in Cantico Habacuc: Et equitatio tua salus . Hoc ad Deum dicitur. O si nos essemus equi Dei, et super nos dignaretur Deus ascendere! Illi ergo contrarii
Abbreviated transcription (Latin):
omnes insipientes corde : Hunc uersum de infide¬
libus possumus dicere : Dormierunt somnum su¬
um: & nihilin uenerunt : Vere haec uita somnus
est & diuitiae: Quando enim uidemur eas tenẽ¬
re : statim amittimus: Sicut illud quod scriptũ
est in proph&a. Sicut aliquis dormit sitiens. si ln¬
uenerit. aquam bibit: postea cum euigila uerit
ipsa sitis man& : Ita sunt & diuitiae in hoc mundo
dum tenemus amittimus : Dormitauerunt qui
ascenderunt equos: Secundum trop ologiam
dicamus: Denique pharao ascendit equos &
dormitauit & perut: & degyptu habeban t̃
equos: sed perierunt : Inde praeceptum est inle¬
ge : ut non hebraeus habeat equum : Denique
salomon non habebat equum dehierus alem auc
deiuida: sed emebat sibi deaegypto : semper
equi in ae gypto uenduntur: Hi incurribus & hi
in equis : Nos autem in nomine dñi dĩ nr̃i in uoca¬
bimus : Illiergo qui ascenderunt equos: dormita¬
uerunt & perierunt Hab& & dñs noster equos

Expanded text:
omnes insipientes corde. Hunc versum de infideomnes insipientes corde. Hunc versum de infidelibus possumus dicere. Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt, etc. Vere haec vita somnus est, et divitiae. Quando enim videmur eas tenere, statim amittimus. Sicut illud quod scriptum est in propheta: Sicut cum aliquis dormit sitiens, si invenerit aquam, bibit: postea cum vigilaverit, ipsa sitis manet : ita sunt et divitiae in hoc mundo: dum teneamus, amittimus. Dormitaverunt qui ascenderunt equos. Secundum tropologiam dicamus. Denique Pharao ascendit equos, et dormitavit, et periit. Aegyptii habebant equos, sed perierunt. Inde et praeceptum est in Lege: ut non Hebraeus habeat equos. Denique Salomon non habebat equum de Jerusalem, aut de Judaea: sed emebat sibi de Aegypto . Semper equi in Aegypto venduntur. Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . Illi ergo qui ascenderunt equos, dormitaverunt ac perierunt. Habet et Dominus noster equos:
Abbreviated transcription (Latin):
auc certe scripturas scãs : Ibi en impax & ibi habi¬
tatio & speculum dĩ : Ibi confregit foratu dine
arcuum illas sagittas ardentes quas mittebat
diabolus: Scutum : & gladium & bellum Febel¬
lum illitm. de quodicitur in alio loco: Dissi pagen¬
tes quae bella uolunt: Et quia sequitur sela
quod intorpra& antur seꝑtuaginta diapsalma
bebraice dicitur semper : Videie ergo quiaseꝑ
confregit dñs̃ scutum & gladium & bellum
nluminans tumirabiliter amontibus adernis
dupliciter interpra&amur monte : In u&eni
restuamenco proph&las in nouo testamento apos¬
tolos: Deistis montibus dicit: Leu aiu oculos eos
admontes : unde ueni& auxilium mihi : In is¬
tis montibus & ciuitas dĩ posita est : Non potest
ciuitas abscondi super montem posita : Nos
omnes sed ebamus in tenebris & umbra mortis
& in luxit nobis dñs demontibus aeternis
Nocest depro ph&is & a postolis : Conturbati sun

Expanded text:
aut certe Scriptura sancta. Ibi enim pax est, et ibi habiaut certe Scriptura sancta. Ibi enim pax est, et ibi habitatio, et specula Dei. Ibi confregit fortitudines arcuum. Illas sagittas ardentes quas mittebat diabolus. Scutum, gladium, et bellum. Bellum illud de quo dicitur in alio loco: Dissipa gentes quae bella volunt . Et quid sequitur? Sela, quod interpretantur Septuaginta, diapsalma, et Hebraice dicitur, semper. Videte ergo quia semper confringit Dominus scutum, et gladium, et bellum. Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Dupliciter interpretamur montes. In veteri Testamento, prophetas; in novo Testamento, apostolos. De istis montibus dicit: Levavi oculos meos in montes: unde veniet auxilium meum . In istis montibus, et civitas Dei posita est. Non potest civitas abscondi super montem posita. Nos omnes sedebamus in tenebris, et in umbra mortis: et illuxit nobis Dominus de montibus aeternis : hoc est, de prophetis, et apostolis. Conturbati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sedech In hebraico hab&: & factum est insalem
um braculum elus: Nid&e quiddicat. secundum¬
trophologiam: Non est uni braculum dñi
nisi ubi pax est : Vbilitis atq: discordia : ibi non est
non est nisi in anima quȩ pacem hab&: Quae ergo
anima non hab& pacem sciat se non esse locum dĩ:
Pacem meam douobis: pacem meam relinquo uobis
Necest saluatoris hereditas : Et habitatio elus insion¬
Et secundum lit teram possumus dicere dehierusalem
& sion ÷ qnm̃ ibi fuit templum : Secundum tropholo¬
giam uero & anagogen dicimus: quia insionhabita¬
tio dĩ sit : Sion inter pra&atur speculum : In quacũ¬
que ergo anima notitia scripturarum est dtque
doctrina: ibi ln habitat dr̃ : Ibi confregit fortitudi¬
nes arcuum: ibi ubi: in hierusalem & insion
Hierusalem inter pra&atur pax : sion speculum:
Videamus ergo quaesit pax & quaesit speculum:
Dupliciter inter pra&emils: Aut anima humancẽ
inquasit paxdĩ & contem platio aut certe eccta

Expanded text:
sedech. In Hebraico habet: Et factum est in Salem sedech. In Hebraico habet: Et factum est in Salem umbraculum ejus. Videte quid dicat secundtropologiam: non est umbraculum Domini, nisi ubi pax est. Ubi zelus atque discordia: ibi non est ocus Dei non est, nisi in anima quae pacem habet. Quae ergo anima non habet pacem, sciat se non esse locum Dei. Pacem meam do vobis: pacem meam reliquo vobis . Haec est Salvatoris haereditas. Et habitatio ejus in Sion. Secundum litteram possumus dicere Jerusalem, et Sion: quoniam ibi fuit templum. Secundum tropologiam vero, et anagogen dicimus: quia in Sion habitatio Dei sit. Sion interpretatur, specula. In quacumque ergo anima notitia Scripturarum est atque doctrina, ibi inhabitat Deus. Ibi confregit fortitudines arcuum. Ubi, in Jerusalem et Sion. Jerusalem interpretatur, pax; Sion, specula. Videamus ergo quae sit pax, et quid sit specula. Dupliciter interpretemur: Aut humana anima in qua sit pax Dei, et contemplatio: aut certe Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
NTEQUIA IN LUAII NARET CRUX̃ MUNDUMI.AN
tequam uider&ur dñs interra : Notus erat in iu¬
deads̃: In isrł autem magnum nomen elus: Quan¬
do autem uenit saluator : In omnem terram exiuit
sonus elus  & infines orbis terrae uerba elus : Et
factus est in pace locus elus : Quando dicitur hebra¬
ice insalem : Vid &ur ergo secundum litteram hie¬
rusalem Hoc est salem que ante uocabatur salem
& postea lebus: & de inde dicta est hierusalem inqua
fuit rex mel chi sedech: Legimus tuer sacerdos in ȩt̃¬
num secundum ordinem melchi sedech: Non dix̃
secundum ordinem aaron: sed melchi sedech
Quiduoluit dicere tuersacerdos in a&ernum.
secundum ordinem mel chisedech: Manifestũ
est quia in illo loco dexp̃o dicitur: sed quidait.
Secundum ordinem mel chisedoch: A aron uictimas
obtulit: ad ron hostiarum sanguinem fudit
M elchisedech nihil horum fecit : sed tantum modo
panem & uinum obtulit : Hoc fecit ergo meldn¬
sedech: & propterea dr̃ secundum ordinẽ melchi¬

Expanded text:
ntequam illuminaret crux mundum, et antequam videretur Dominus in terra, notus erat in Judaea Deus, in Israel autem magnum nomen ejus. Quando autem venit Salvator, in omnem terram exiit sonus ejus, et in fines orbis terrae verba ejus . Et factus est in pace locus ejusin SALEM . Videtur ergo secundum litteram dicere Jerusalem, quae ante vocabatur Salem, et postea Jebus, et deinde dicta est, Jerusalem, in qua fuit rex Melchisedech. Legimus: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Non dixit secundum ordinem Aaron, sed Melchisedech. Quid voluit dicere, Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech? Manifestum est quod in illo loco de Christo dicitur. Sed quid ait, secundum ordinem Melchisedech? Aaron victimas obtulit, Aaron hostiarum sanguinem fudit. Melchisedech nihil horum fecit, sed tantummodo panem et vinum obtulit . Hoc ergo fecit Melchisedech, et propterea dicitur, secundum ordinem Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
est patris: Narrabimus mirabilia tua: Hocdicit
pimes auhoc dicit multitudo credentium arra¬
bimus mirabilia tua Iste uersus cum prioribus iuu¬
sederit: Sienim ess& nunciudex peccatores non er¬
goreitur noc iisaeculo obtinerent diuitias: Foc
uos scandaliuat : quõ iusti fugiunt : & pecestores
per sequuntur : Hocuos scandalizat qr õ iniqui¬
uos reguat in hoc mundo : Audite dum dicentem
Cum acepero tempus ego iustitias iudicaboi Tempis
erim iudiciu reser uatum : In praesonti uonest u¬
dicum :Sed cestumen Necenim iudicat pator quẽ¬
qui sedomine iudicium dedit filio : Audions iũ¬
tem hoc: nescundilteris & dicas qi mninoro iste
qui accipit abeo quidat: Sed uide quid dicat IRI
euangelio Neque enim pater ludicat quem quã
sed omne ludicium deditfilio : qnm̃ filius hominis
est : Reddit causas quare accepit iudicium Qnm
filius hominis est : Audis filium hominis : & dubitas
quare accepit FINIT DE PSALMO LXXIIII

Expanded text:
est Patris. Narrabimus mirabilia tua. Hoc dicit est Patris. Narrabimus mirabilia tua. Hoc dicit Ecclesia: hoc dicit multitudo credentium. Narrabimus mirabilia tua. Iste versus cum prioribus junsed erit. Si enim esset nunc judex, peccatores non erigerentur, et in saeculo non obtinerent divitias. Hoc vos scandalizat: quoniam justi fugiunt, et peccatores persequuntur? Hoc vos scandalizat: quoniam iniquitas regnat in mundo? Audite Dominam dicentem: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo. Tempus enim judicii reservatum est. In praesenti non est judicium, sed certamen. Non enim judicat Pater quemquam; sed omne judicium dedit Filio. Audiens autem hoc, ne scandalizeris, et dicas: quia minor est iste, qui accipit ab eo qui dat; sed vide quid dicat in Evangelio: Neque enim judicat Pater quemquam; sed omne judicium dedit Filio: quoniam Filius hominis est . Reddit causam quare accepit judicium: quoniam Filius hominis est. Audis Filium hominis, et dubitas quare accepit? PSALMUS LXXV. I
Abbreviated transcription (Latin):
abel ben cantici. In hebreo non hab& in fi¬
sub: inter praetes non ualde errauert̃
siquidem uictoria perfecta est: Benedixit infinẽ
ne corrum pas : Hoc uerbum multis modis interp̃¬
tatur .: Dicit & dauid adaliquem de amicissuis
necorrum pas eum. Hocest saul: Vid &e quid dicat
It in alio loco legimus qnm̃ benedixit dauid dñm
quia custo dite sunt manus eius: idest neinter faci¬
r& faul : Et nos ergo quando non inter ficimus ali¬
quem : custo diuntur manus nrae : Aliidicunt qnm̃
iste pralmus. ad auid compositus est : & ab asaph can¬
tatus est . Alui autem qum̃ ipse a saph & conposuit
& cantauit Ergo secundum lxxa hoc dicit
O dñe quimecustodisti ut nonmittam manum meã
super xpm̃tuum saul: usque ad finemcus todime
onfitebimurtibi ds̃ : Nic confitebimur
inon poenitentiam significat: sed gloriam Et in¬
uocadimus nomen tuum: Nomen dĩ pater est : Antea
ini ignorabatur: Dicit enim dñs. Pater reueli¬
uinomentuum hominibus : Onnes enim filius nom̃

Expanded text:
non habet in fi interpretes, non valde erraverunt; siquidem victoria perfecta est. Bene dixit, Infinem ne corrumpas. Hoc verbum multis modis interpretatur. Dicit et David ad aliquem de amicis suis: Ne corrumpas eum: hoc est, Saul. Videte quid dicat. Et in alio loco legimus, quoniam benedixit David Dominum: quia custoditae sunt manus ejus, id est, ne interficiat Saul. Et nos ergo, quando non interficimus aliquem: custodiuntur manus nostrae. Alii dicunt quoniam iste psalmus a David compositus est, et ab Asaph cantatus est. Alii autem, quoniam ipse Asaph, et composuit, et cantavit. Ergo secundum LXX hoc dicit: O Domine, qui me custodisti: ut non mitterem manum meam super Christum tuum Saul, usque ad finem custodi me. Confitebimur tibi, Deus. Hic, confitebimur, non poenitentiam significat, sed gloriam. Et invocabimus nomen tuum. Nomen Dei, Pater est: antea enim ignorabatur. Dicit enim Dominus: Pater, revelavinomen tuum hominibus . Omnis enim Filius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ : Et uirtus eius innubibus. Hoc est in prophe¬
tis & apostolis: Mandaui nubibus meis neplu¬
ant super israhel imbrem: Mlirabilis dr̃ inscĩs
suis : In hoc mirabilis ds̃ est : qm̃ ita dilexit huma¬
num genus ut signa faciat perscõs su os : Inistis
magis mirabilis est dr̃ quam in caeteris crae¬

Expanded text:
 et virtus ejus in nubibus. In apostolis et prophetis. Unde dicit: Mandavi nubibus meis, ut pluant super Israel imbrem . Mirabilis Deus in sanctis suis. In hoc mirabilis est Deus: quoniam ita dilexit humanum genus, ut signa faciat in sanctis suis. In istis magis mirabilis est Deus quam in caeteris crea
Abbreviated transcription (Latin):
qura neminemi possuntꝰ decipere nis simpliciores &
paruosea becest uceds minoresi ł iuros eniom nonpos¬
didant eos qui probati sunt argento ÷. qnm̃
łtpropterea simpliciores decipiunt  bm̃ dice
nocest multitudinem : ut ueniant habo
us q alchicõs: & ex dudant eos deregno cuelorum

Expanded text:
possunt decipere nisi simpliciores, et parvos; hoc est, vaccas minores. Tauros enim non posdant eos qui probati sunt argento. Et propterea simpliciores decipiunt: hoc est, multitudinem, ut veniant usque ad sanctos, et excludant eos de regno coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
tam iprofundis maris. Id est deprofundis unue
opiecratis sacculi istius : de commotione & fluctib:
cor uertam populum meum: Vt htingitis pestu¬
usinsoguue: Qum pet ipsius intinotus in sanguine
suo eT orcular calcaiusolus at degrietib uisi nonfuat
pulcun t lterm. Quis est iste quiascendit e ecdosu

Expanded text:
n profundum maris: id est, de profundis vitiis, et peccatis saeculi istius: de commotione, et fluctibus convertam populum meum. Ut intingatur pes tuus in sanguine. Quoniam pes ipsius intinctus est in sanguine suo. Torcular calcavi solus, et de gentibus vir non fuit mecum . Et iterum: Quis est ist
Abbreviated transcription (Latin):
tuis exercebor: To tamea cogitatio deuirtutibus
tuis est: Considero quo modo illis misertus es.
& deme non despero. Ds̃ in scõ uiatua Quicumq
ergo scs non est: uiadĩ in eo non est: Vi adĩ quae
estꝰ: egosum uia & ueritas & uita. Hoc salucc¬
tordicit : Vi a ergo dĩ filius est : uia autem dĩ non
est nisi inscõ. : Volumus ut xp̃s habit& Innobis
simus scĩ dĩ enim uia in scõ est: Quis ds̃ magnus
sicut dr̃ nt̃ : Sicut enim sunt dis multi. & drũ
multi. Hocloquitur a postolus: Ds̃ st&it in
srnagoga deorum: Ego dixi dii estis & filii exceł¬
si omnes : Et admorsen, Dedite dm̃ pharaoni
Scĩ dii dicuntur: Illi secundum gratiam di: tuenĩ
natura ds̃ es Tues ds̃ qui facis mirabilia ⁊ Non dixi
qui fecisti: sed qui facis: Cotidie ds̃ facit mirabiha
cis mirabila :: Herilatro hodie xp̃i anus
Herifornicator hodie continenis: Herira piebas
aliena : Nunctua porrigis. Notam fecisti in po
abs conditum Nunc notam fecisti inpopulis¬

Expanded text:
, etc. Tota mea cogitatio de virtutibus tuis est. Considero quomodo illis misertus es, et de me non despero. Deus, in sancto via tua. Quicumque ergo sanctus non est, via Dei in eo non est. Via Dei quae est? Ego sum via et veritas . Hoc Salvator dicit. Via ergo Dei filius est, via autem Dei non est nisi in sancto. Volumus, ut Christus habitet in nobis, simus sancti. Dei enim via in sancto est. Quis Deus magnus sicut Deus noster? Sicut enim sunt dii multi: et domini multi. Hoc loquitur Apostolus, Deus stetit in synagoga deorum . Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Et ad Moysen: Dedi te Deum Pharaonis . Sancti dii dicuntur. Illi secundum gratiam dii: tu autem natura Deus es. Tu es Deus qui facis mirabilia. Non dixit, quia fecisti; sed, qui facis mirabiliacis mirabilia. Heri latro, hodie Christianus. Heri fornicator, hodie continens. Heri rapiebas aliena, nunc tua porrigis. Notam fecisti in popabsconditum, nunc notum fecit in populis
Abbreviated transcription (Latin):
caput eius : ut non remaneat ineo aliqua cnstunr
Quia e simul & peccatis sum muns astis capillus est
e capilli uere : ⁊rgohocdicit quod nec minimum ee¬
qu nedt sbidi abolo quod non confrintur : giait
dñs exbas in conuertum : Hocest ne confusiono

Expanded text:
caput ejus, ut non remaneat in eo aliqua virtus qua stimulet peccantes. Summum capitis, capillus est, et capilli, vertex. Ergo hoc dicit, quod nec minimum remaneat in diabolo, quod non frangatur. Dixit D