comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
põssus
⁊ sponsa cum benedicendi sunt asac̾¬
dote. a parentib ł aparaninphis offerãt᷑.
Qui cũ benedictionẽ acceꝑint eadem
nocte ꝓreuerentia benedictionis in
uirginitate ꝑmaneãt.

Expanded text:
ponsus et sponsa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus aut paranymphis offerantur, qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant.
Abbreviated transcription (Latin):
annecti placuit. ut si qđ absit facul¬
tates eccłie. necnon ⁊ dioceses ab aliqͥb
possident᷑ ep̃is. iure sibi uendicant qđ
tricennał lex conelusit. qr ⁊ filioꝵ nĩ¬
rũ pͥncipum. ita emanauit auctoritã
ut ultra .xxx. annos nulli liceat ꝓ eo
appellare qđ legũ tempꝰ exelusit.¬

Expanded text:
annecti placuit, ut si, quod absit, facultates ecclesiae, nec non dioeceses ab aliquibus possidentur episcopis, jure sibi vendicent quod tricennalis lex conclusit, quia et filiorum principum ita emanavit auctoritas, ut ultra triginta annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
requisistis quiob causam frigide na¬
turȩ se dicunt ñ posse inuicem oꝑam
camis dantes cõ missceri. Iste uͦ si ñ po¬
test ea uti ꝓuxore. habeat eam quasi
sororem. Qđ si retuaculum iugale uo¬
lunt rescinde maneant utriq innup¬
patet. qr succedente diabolo odii fomi¬
tem. exosam eam habuit. ⁊ id c̾co eã
dimitte̾ mendatii falsitate molitur.
Quod si mulier causat᷑ ⁊ dic uolo
mat̾ ẽẽ ⁊ filios ꝓc̾are ut̾q eorũ sep¬
tima manu ꝓpinquorum tactis fa¬
cro scĩs reliquiis uire uirando dicat
ut nunꝗͣ ꝑ cõmixtionem carnis con¬
iuncti una caro esfecti fuissent tuno
uidet᷑ mulierem scd̾as posse contrahe
re nuptias. humanũ dico p̃p infirmi¬
tatem carnis. porum. Nir aut̃ qui
frigide natȩ ẽ maneat sine coniuge
Quod si ille aliam copulam acceꝑit¬

Expanded text:
requisitis, qui ob causam frigidae naturae se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innuppatet, quia succendente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco illam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulierem secundas posse core nuptias. Humanum dico, propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem, qui frigidae naturae est, maneat innuptus. Quod si ille aliam copulam, cui
Abbreviated transcription (Latin):
hinc iñ cͥcũstait debent. Hbietiã ad¬
eẽ debent illi quib inuria ł damp¬
num illatum ẽ. Et ibi scd̃m leges diui¬
nas oportet dampnum ꝯmissum em̃¬
dari. aut sic iã emendats̃ẽ. illorum
destimonis cõꝓbari. Deiñ int̾ roget
Et siuille t̾re ꝓstratꝰ ueniã postulat.:
culpã confitet᷑. penitentiã implorat.
defuturis cautelã spondet. tunc ep̃s
ab p̃hensa manu euis dexta. inec¬
⁊ societatẽ xpĩanam reddat. ⁊ psal¬
mos penitenitentie decantet cum ists

Expanded text:
hinc inde circumstare debent. Ubi etiam adesse debent illi, quibus injuria vel dampnum illatum est. Et ibi secundum leges divinas oportet dampnum commissum emendari; aut si emendatum est, eorum testimonio comprobari. Deinde Et si ille terrae prostratus veniam postulat, culpam confitetur, poenitentiam implorat, de futuris cautelam spondet, tunc episcopus, apprehensa manu ejus dexteet societatem christianam reddat, et septem psalmos poenitentiae decantet cum istis
Abbreviated transcription (Latin):
ar uulos qui aparentibꝰ subtͣe¬
ti st̃. ⁊ an baptirati sint anñ.
ignoratur. ut hos baptirare debeas
sedm̃ patrũ traditionem si ñ fuerit
qui testificetur. ratio poseit.

Expanded text:
arvulos qui a parentibus subtracti sunt, et an baptizati sint an non ignoratur, ut hos baptizare debeas, secundum Patrum traditionem, si non fuerit qui testificetur, ratio poscit.
Abbreviated transcription (Latin):
iles cũ obediens potestati subqͣ
legitime ꝯstitutus ẽ. hominẽ occidit
tiulla ciuitatis sue lege reꝰ homics dis
immo nͥ fecerit reus ẽ imꝑii deserq
atq contempti. Quod si sua sponte
atq auotoritate fecisset: cͥmen effu
si sanguinis incidisset. Itaq uñpunit᷑
si fec̃ inuissus inde punit᷑turr nͥ fecerit
uissus. Quod sutaẽ iubente imꝑatore
quantomagis uibente cͥatore. Qui gͦ
audit ũ lic̾e se occide. faciat si uissit
euuis ũlicet uissa contẽpne̾. uii.¬

Expanded text:
iles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occiderit, nulla civitatis sue lege reus est homicidii: immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti ac contempti. atque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque, unde punitur, si fecerit injussus, inde puniretur, nisi fecerit jussus. Quod si ita est jubente imperatore, quanto magis imperante Creatore. Qui ergo audit non licere occidere se, faciat, si jussit cujus non licet jussa conte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ monast̾ium petisti. Non enim iuolẽ
dicunt. hoc fieri debet. neq uir in
monasti̾o recipiendus ẽ. nͥ uxor illiꝰ
femineum monast̾ium elegi̾t. aut
ꝓfessam continentiam. habitum
cum festinatione mutaui̾t. Sc̃s enĩ
basilius ep̃s de hacre talit̾ dicit.Si
quis coniugatꝰ uult conũti ad mona¬
ge castimoniam ꝓfitente fu̾it abso¬
lutus. Nã si ila uiuente illo ꝑ incõ¬
tinentiam alti nupserit. ꝓculdubi¬
o adult̾a erit. nec recipitur ap̃ dm̃
eius modi uiri conũsatio. cuius seꝗt᷑
conuigał federis ꝓstitutio. Tales gͣ
tunc sine culpa relicto scło sequunt᷑
xp̃m. sihabeãt ex pari uolumtate¬
es ab solutus uxore. ⁊ tua uxor ita pol¬
licita ẽ ⁊ tu ⁊ illa adimplete bonum
ñ debemus uobis necessitatem seꝑati¬

Expanded text:
et monasterium petisti. Non enim violentet monasterium petisti. Non enim violentdicunt, hoc fiemonasterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum cum festinatione mutaverit. Sanctus enim Basilius episcopus de hac re taliter dicit: « Si quis conjugatus vult converti ad monage castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit, nec recipitur apud Deum hujusmodi viri conversio, cujus sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa relicto saeculo sequuntur Christum, si habeant ex pari voluntateuxore es solutus, et tua uxor ita pollicita est, et tu et illa adimplete bonum non debemus vobis imponere necessitatem separati
Abbreviated transcription (Latin):
otificastite morte tenus infirmatũ
⁊ peccatorsi tuorũ recordatione. ⁊ t̾rore
ualde paue factum. anxie quesisse
monachum fieri. ⁊ atua uxore minis
⁊ t̾rorib ea occidendi ad hoc licẽtiam
extorsisse. ⁊ sic te monachicã uestem
sine abbate sumpsisse. ⁊ mouast̾ium
petiisse. Postea uͦ cum sanus factus eẽs
tue uxoris reclamationib ⁊ eiulatib¬
⁊ planctib tueq familie disꝑsionib
ut pote penitꝰ deuictus domũ reme¬
asse.⁊ pꝰ multos dies quorumdã sapi¬
entium consilio adiam dicꝰte mulieris
xore uti liceat. nr̃m requiris consiliũ.
Suta deniq ẽ ut tuus nuntius narrat¬
ñ uidet᷑ nob rõnabilit̾ neq sanamẽte
id factum. qm̃ cũ omĩ homini ad mo¬
nachicã. uitam tendenti. legalit̾ sc̃ẽ
⁊ iuste sit ꝑagendum. tu contͣ leges
mi nacit̾ ⁊ uiolent̾ atua uxore partĩ¬
terrore mortis partun tue infirmitatiᷤ
dolorib examinatus de uia secutus.
nulla ut dr̃ licentia accepta recessisti

Expanded text:
otificasti te morte tenus infirmatum esse, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad hoc licentiam extorsisse, et sic te monachi jam vestem sine abbate sumpsisse, et monasterium petiisse: postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamationibus et planctibus tuaeque familiae dispersionibus utpote penitus devictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae mulieris xore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narratnon videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum, quoniam cum omni homini ad monasticam vitam tendenti, legaliter sancte et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violentterrore mortis partim tuae infirmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti
Abbreviated transcription (Latin):
eparentela illa quã dicũt
scis. aut audisti atiuis uicmis. aut
atuis antiquiorib ꝓpinquis. q tu ꝑ
nullũ ingeniũ nec p̃p amorem. nec
pp̃ timorem aut pp̃ p̃mium. Aut pp̃
ꝯ sanguinitatẽ celabis ep̃m tuum
aut eus missum cui hoc requirere
usserit. quandocũq te ex hoc int̾ro¬
reliquie.
Iuramentũ destium.

Expanded text:
parentela illa quam dicunt scis aut audisti a tuis vicinis aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec  timorem, aut per praemium aut per consanguinitatem celabis episcopum tuum aut ejus missum, cui hoc inquirere iusserit, quandocumque te ex hoc interroreliquie. Iuramentum testium
Abbreviated transcription (Latin):
unt uͦ heretici qui in tͥnitatis noĩe
nem ñ dm̃ credunt. quorũ similes
multi sunt. Illi cũ ad seãm eccłiam
uenerint baptizant᷑. quia baptismũ
ñ fuit. qͦd in errore positi scẽ tͥnitatiᷤ
nomine minime ꝑceꝑunt¬

Expanded text:
 haeretici qui in Trinitatis nomine nem Montanum credunt, quorum similes multi sunt alii, cum ad sanctam Ecclesiam veniunt, baptizantur, quia baptisma non fuit quod in errore positi in sanctae Trinitatis nomine minime pe
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatꝰ fui̾t cum duab sororib
ta sua ł cũmattera sua. ł cũfilia pa¬
trui sui ⁊ auunculi sui. ł cũ filia amite
suȩ siue mat̾tere sue ł cum nepte sua
ł cõmatre sua. aut filiola sua. siue
fui̾t. Abstineat se abing̾ssu domus
łi annũ. ⁊ eodem anno nͥ dominicis
festis dieb solũmͦ pane ⁊ aqͣ ⁊ sale.
utat᷑. Arma ñ ferat osculũ nulli p̃be¬
at. Sacͥficiũ nͥ ꝓuiatico minime su¬
mat. Sex dem̃ annis ing̾diat᷑ ꝗ do¬
mũ di. s carnib ⁊ uino acsicera mi¬
⁊ osculis siue sacͥficio sic̃ sup̃dictũ
ẽ. Postea uͦ duobꝰ annis qñ carne ue¬
scit᷑. apotu oĩo qͦ mebriari pot̾ se con¬
tineat. Et si potũ biberit minime
carne uescat᷑. absq p̃cipus festis di¬
eb Dearmis uͦ ł osculo. ł sacͥficio mo¬
dum teneat iã dictũ. Iñ usq ad obi¬
tũ suũ nͥ p̃dictis festis dieb acarue
abstineat. tresferias legitimas legi
pulet᷑. ħ eadẽ penitentia imponenda

Expanded text:
 fuerit cum duabus sororibus, ta sua, vel cum matre sua, vel cum filia patrui sui et avunculi sui, vel cum filia amitae suae sive materterae suae, vel cum nepte sua, vel cum commatre aut filiola sua, sive fuerit, abstineat se ab ingressu domus Dei annum unum; et eodem anno, nisi Dominicis et festis diebus, solummodo pane et aqua et sale atoria non ferat; osculum nulli praebeat; sacrificium nisi pro viatico minime sumat. Sex deinde annis ingrediatur domum Dei, sed carnibus, et vino, ac sicera miicio, sicut supradictum est. Postea vero duobus annis quando carne vescitur, a potu omni quo inebriari potest se contineat. Et si potum biberit, minime carne vescatur absque praecipuis festis diebus. De armis vero vel osculo et sacrificio modum teneat jam dictum. Inde usque ad obitum suum nisi praedictis festis diebus a carne abstineat, et tres ferias legitimas in ompuletur. Haec eadem poenitentia imponenda
Abbreviated transcription (Latin):
scditer sustinemꝰ. si tñ laudabił eos uita¬
Dui uͦ scient̃ se asymoniacis c̃sec̾ri. ĩ mo
execri passi sunt. eoꝵ c̃secrationẽ omino ir-¬
conos c̃iugatos. qͣdui in suo errore ꝑ man¬
serint. nullã suȩ ordinationis potestatẽ

Expanded text:
diter sustinemus: si tamen laudabilis eos vitaro scienter se a symoniacis consecrari, immo execrari passi sunt, eorum ordinationem omnino irconos, coniugatosque quandiu in suo errore permanserint, nullam suae ordinationis potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iuentum ẽ qđ multi arbitrii sui te XXU¬
meritate.⁊ qđ ẽ grauiꝰ deducti cupidi¬
tate pb̃ris quiblibet absq consensu ep̃oꝵ
suorũ eccłias dant uł auferunt. uñ
oportet ut canonica regula seruata nu-¬
ilus absq consensri ep̃i sui cuilibet p̃s¬
bit̾o eccłiam det. quam si iusit adeptꝰ fu̾it
hane ñ nisi culpa graui corã ep̃o cano¬
nica seueritate amittat.

Expanded text:
entum est quod multi arbitrii sui temeritate, quod est gravius, deducti cupiditate, presbyteris quibuslibet absque consensu episcoporum suorum ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata, nullus absque consensu episcopi sui, cuilibet presbytero ecclesiam det. Quam si adeptus juste fuerit hanc non nisi culpa gravi, coram episcopo canonica severitate, amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
anlegitimos annos tonseratꝰ sine consen¬
su parentum suorum. ⁊ supsi parentes in¬
fra annũ ñ se reclamauĩnt ad pͥncipem
inipso cłicatui ꝑmaneat. Si nͦ pꝰ legitmos
annos ꝑuim cicus factus ẽ: ⁊ infra an¬
num ad supͣ memoratas ꝑsonas mini¬
cerint. hi qui eos cłicos fecerunt ipsis si¬
ue parentib eorum hoc ꝑlegem exsol-¬
uant qd̃ contͣ eos contraxerunt. Ille uͦ qͥ
añ legitimos annos tonsoratus ẽ utrum
Meadem tonsura ꝑmane̾ debeat nec ne
inpotestate sit parentum. Sisihis qui
donsoratus ẽ. aliciuus seruus fuit. dño
plegem emendetur quicquid deeo seruo
contra eum contractum ẽ. Ille ui quiton¬
bratꝰ ẽ utrum mueadem tonsura ꝑmane¬
At inpotestate sit dñisui. Siłi hi qui lib̾i
lilie añ legtimos annios aut pꝰ hoc modo
sic̃ suꝑiꝰ taxatum ẽ tonsurati sunt ⁊ ad gradus
eccłasticos ꝑuenerint ineisdem gͣdib ꝑseuãre
cogantur. Siuͦ seruus qui suꝑiꝰ taxato modo

Expanded text:
legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes infra annum non se reclamaverint ad principem,in ipso clericatu permanet. Si vero post legitimos annos per vim clericus factus est, et infra annum ad supra memoratas personas minicerint, hi qui eos clericos fecerunt ipsis sine parentibus eorum hoc per legem exsolvant, quod contra eos contraxerunt. Ille vero qui ante legitimos annos tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permanere debeat necne, in potetonsuratus est alicujus servus fuerit, domino per legem emendetur quidquid de ejus servo contra eum contractum est. Ille vero qui tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permaneat, in potestate sit domini sui. Si vero hi qui liberi sunt ante legitimos annos aut post, hoc modo, sicut superius tractatum est, tonsurati sunt, et ad gradus ecclesiasticos pervenerint, in eisdem gradibus permanere cogantur. Si vero servus qui superius taxato modo
Abbreviated transcription (Latin):
entem. Nam ⁊ facta nocentium. qus
tium consortium ⁊̃ cognita sustinent᷑.
Non enim p̃p malos boni deserendi sũt
s p̃p̃ bonos mali tollerandi sunt. sicut
tollera uerunt ꝓpħe contͣ quos tanta
dicebant. nec cõmunionẽ illius ppłi
tollerauit. ⁊ eum sacre cene cũ innocẽ¬
tib ꝯmunicare ꝑmisit. sicut tollera¬
rũt apłi eos qui ꝑ inuidiã q ipsius di¬
aboli uicium ẽ. xp̃m annuntiabãt
sic̃ tollerauit cipͣanus collegarum

Expanded text:
arari? Nam et facta nocentium quae tium consortium etiam cognita sustinentur. Non enim propter malos boni deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt: sicut toleraverunt Prophetae, contra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorutoleravit, et eum sacram coenam cum innocentibus communicare permisit; sicut tolerarunt Apostoli eos qui per invidiam, quod ipsius diaboli vitium est, Christum annuntiabant ; sicut toleravit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugale quod nec seꝑatio nec cum al¬
tero copulatio possit auferre sicut
apostata anima ł ut deconiugio xp̃i
recedens. etiam fide ꝑdita sacramen-¬
tum fidi namittit. qd̾ lauacro regenera¬
tionis accepit. Redderet᷑ enim ꝓculdu
dubio redeunti si ammisisset ab sce¬
dens hẽt hoc quirecesserit ad cumu¬
lum suplicii ñ admeritum p̃mii.
Itẽ idẽ deeodem.

Expanded text:
m vinculum conjugale, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre, sicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita sacramentum fidei non amittat, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii. ibidem, De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ualere uolumꝰ nullo mͦ eũ uxorib suis eoꝵ
conubia dissoluentes aut pͥuantes eoꝵ
familiaritate adinuicem in t̃ꝑe oportu-¬
no. Quic̃q gͦ dignus fuerit inuentꝰ sub¬
diaconali ordinatione. aut diaconali. ã
sacerdotali. hi nullo mͦ ꝓhibent᷑ ad talẽ
accedere gͣdum. ꝓ uxoris suȩ cohabitati-¬
one. nec u tpr̃ ordinationis suȩ ꝓfiteri
cogant᷑ qđ abstinere debeant a legalis
uxoris famili aritate. Item. oportet eos qͥ
atari ministrant in tpr oblationis
sẽoꝵ continentes ẽẽ in omnib ut ado
possint consequi quȩ simplicit̾ postu-

Expanded text:
valere voluimus, nullo modo eum uxoribus suis eorum connubia dissolventes, aut privantes eos familiaritate ad invicem, in tempore opportuno. Quicunque ergo dignus fuerit inventus subdiaconali ordinatione, aut diaconali, aut sacerdotali, hinc nullo modo prohibentur ad talem ascendere gradum, pro uxoris suae cohabitatione, nec in tempore ordinationis suae profiteri cogatur, quod abstinere debeat a legalis uxoris familiaritate. Item: Oportet eos qui altari ministrant, in tempore oblationis sanctorum continentes esse in omnibus, ut a Deo possint con
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽtactu ⁊ c̃munione legalis uxoris sue
deponatur. Sinilit ⁊ pb̃r aut diaconꝰ
qui religionis causa uxorẽ suã expellit
exc̃municet᷑. Si uͦ in hoc ꝑmanserit de¬
ponatur.

Expanded text:
a contactu et communione legalis uxoris suae, deponatur. Similiter presbyter, aut diaconus, qui religionis causa uxorem expellit, excommunicetur. Si vero in hoc permanserit, deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã epõs urĩs in partib ap̃is ouibus
accusatos. aliqͦs uidelicet exsuspicione.
⁊ aliquos excerta rõne. ⁊ idcͥco quosdã su
is reb ex poliatos. quosdã uͦ apͥa sede
pulsos. Quos sciatis. nec adsynodũ con¬
ꝓuintialiũ. nec ad gn̾alẽ posse conuocari
nec maliquo iudican. añquã cuncta
que cis sublata sunt legib pocestati eoꝵ¬
redintegrent᷑. Item̃. Nec conuocari ad cau¬
sam nec iudicari pot̾ expoliatꝰ. ł expulsꝰ
quia ñẽ pͥuilegiũ quo expoliari possit
iam nudatꝰ. Uñ ⁊ antiquũ dec̾tum ẽ. Onĩs
possesiones. ⁊ omĩa sibi sublata atq fruccꝰ
cunccos. añlitẽ ꝯtestatã. p̃ceptor ł pͥmas
possessori restituat. Item. Est inantiquis
ȩccłȩ ꝯstitutis dec̾tũ. ut quialiena inua¬
dit. ñ exeat impunitꝰ. s cũ multiplicati¬
one omiã restituat. Uñ ⁊ in euangłio sc̃p¬
tumẽ. Quod sialiquid defraudaui reddo
quadruplũ. Et in legib scłarib cantum

Expanded text:
os vestris in partibus a propriis ovibus accusatos, aliquos videlicet ex suspicione, et aliquos ex certa ratione, et idcirco quosdam suis esse rebus exspoliatos, quosdam vero a propria sede pulsos. Quos sciatis nec ad synodum comprovincialem, nec ad generalem posse vocari, nec in aliquo judicari, antequam cuncta, quae eis sublata sunt, legibus potestati eoraudiantur. Nam nec convocari ad causam, nec dijudicari potest expoliatus vel expulsus: qui non est privilegium, quo expoliari possit jam nudatus Unde et antiquitus decretum est, ut omnes possessiones, et omcunctos ante litem contestatam, praeceptor vel primas possessori restituat. Item: Est in antiquis Ecclesiae statutis decretum, ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde in Evangelio scriptum est: Quod si aliquem defraudari, reddo quadruplum . Et in legibus saecularibus cautum
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ qͦtiens conductor a colono suo u¬
inuiste aliqͥd abstulerit. hoc qͥdẽ
ñ redditur. de qua re p̃cipimꝰ. ut qͥcqͥd
iuolent̃ cuilibet ex familia ablatũ fue¬
rit. ipsi restituat᷑ cui ablatũ ẽ:⁊ uti¬
litati nr̃e ũ ꝓficiat. ne nos ipsi aucto¬
res iuolentie ẽẽ uideam᷑¬

Expanded text:
 quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstulerit, hoc quidem m est: de qua re praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videam
Abbreviated transcription (Latin):
furore zeli accensa flagellis u̾bauit
ancillã suã. ita ut infra diem tͥcium
animã cruciatu effundat. eo qͥ sibi¬
certum sit uoluntate ã casu occidit¬
siuo luntate pt .uii. annos. sicasu ptͦ
quinq̃nnii tẽpora acta legitima peni¬
tentia ad ꝯmunionẽ placuit ad mitti.
Quod sunfra tp̃a ꝯstituta fui̾t infir¬
mata accipiat ꝯmunionẽ.

Expanded text:
furore zeli accensa, flagellis verberaverit ancillam suam, ita ut infra diem tertium animam cruciatu effundat. Et quod incertum sit, voluntate, an casu occiderSi voluntate, post septem annos; si casu, per quinquennii tempora, ac legitime poenitentia a communione placuit abstineri. Quod si intra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam desaeris ordinib lapsos. uł pꝰpe
nitentiam. uł aũpenitentiam ad ministii
sui officium reuocati. quod omĩno ꝓhibe¬
mus. & in hac re sacratissimi canones contͣ¬
dicunt. Qui gͦ pꝰ acceptum sacrum ordinẽ
lapsus inpeccato carnis fuĩt. sacro ordine
lta careat. ut ad altaris minist̾ium ult̾iꝯ
naccedat.

Expanded text:
quosdam de sacris ordinibus lapsos, vel post poenitentiam, vel ante poenitentiam ad ministerii sui officium revocari. Quod omnino prohibemus, et in hoc sacratissimi canones contradicunt. Qui ergo post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccato carnis fuerit, sacro ordine ita careat ut ad altaris ministerium ulterius non accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
cui te potiꝰ expediret obtemperare
candidis morib quã nigellis uestibꝰ
repugnare: Quia ⁊ site indumentũ
monachȩ delectabat ⁊̃ hoc gͣtuis pos¬
set marito obseruato exoratoq p̃sumi
to deꝑiret: Absit ut hinc displiceres
deo. qd̾ coniuge tuo ñdum de functo ñ
indueris sicut anna. s sic̃ susanna.

Expanded text:
cui te potius expediret obtemperare cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi qto deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna.
Abbreviated transcription (Latin):
uod dõ patͥ consensu ambo uouera¬
tis. ꝑ seuerant̾ usq ad finem redde debu¬
istis. a quo ꝓposito silapsus ẽ. ille. tu
saltem constantissime ꝑseuera. Quod
rat. Nam si numquã tenuisses eius as
sensum numerus te nullus defendis¬
setanuorum. Item. Non quia parit̾
temꝑabatis aꝯmixtione carnali ideo
maritꝰ tuus eẽ destit̾at int mo uͦ scõ
tanto sanctius int̾ uos coniuges ma¬
uebatis. qͣnto sanctiora cõrordit̾ placi¬
ta seruabatis. Nichil gͦ detua ueste.
nichil de auro ł argento ł quacumq
pecunia ł reb ullis terrenis sine ar-
tronat. Auiduali ueste distinctus. ꝗ
pot̾ fidelib ꝯiugatis salua religioĩs¬
causa ł obseruantia conuenire. hunc
te maritꝰ si depone̾ uoluit ne te uelut
uiduam illo uiuente iactares. puto
qr ñ fuerat in hac re usq ad disensioĩs
scandalum ꝑ ducendus magis mobe¬
dientie malo. quã ullius abstinentie
bono. Quid enim ẽ absurdius ꝗͣ mulie¬
rem de humili ueste suꝑbire uiro.

Expanded text:
deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod rat. nam si numquam tenuisses eius sensum, numerus te nullus defendisset annorum. Item: Non quia pariter temperabatis a commistione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat, imo vero tanto sanctius intnebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrentronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puton fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire,
Abbreviated transcription (Latin):
comiti milites ne ipsi quã dui excom¬
municatus ẽ seruiant ꝓhibete. Quod
si sacͣmenta p̃tenderint moneantur
oporte do magis seruire quã homini¬
b fidelitatem enĩ quã xͣano pͥncipi
⁊ eorũ p̃cepta calcant. nulla cohibent᷑
auccoritate ꝑsoluere.

Expanded text:
comiti, ne ipsi, quandiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim quam Christiano principi et eorum praecepta calcanti, nulla cohibentur auctoritate persolvere.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ꝓuocauit te ad
iurationem ut forte sibi sic extimel
satiffieri posse siuirauis de ipsa re
quã putat te ꝯmississe. ac fecisse te¬
quã forsitam ñ fecisti ne. remaneat
ipsius malo erit qͥ uiras. ñ atuo.
Item. Ille hõ qui alium ꝓuocat. ad
uirationem ⁊ scit eum falsum iuta¬
pꝰ occisurꝰ ẽ. ille aiãm ĩmo duas aiãs
⁊ eiꝰ quẽ iurare ꝓuocauit ⁊ suã. Scis
uͦ eum eẽ q dicis ⁊ falsum eẽ qͣ dicĩ
ille uirare compellis: Ecce uirat.
⁊ tu ꝑisti. qr de illiꝰs morte saciari
uoluisti.

Expanded text:
Si quis provocaverit te ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse: si juraveris de ipsa re quam putat te commisisse ac fecisse, et forsitan non fecisti, ne remaneat ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Item, ibidem. Ille homo qui alium provocat ad jurationem, et scit eum falsum esrpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit et suam. Scis verum esse quod dicis, falsum esse quod dicit ille, et jurare compellis. Ecce jurat, et tu peristi, quia de illius morte satiare voluisti.
Abbreviated transcription (Latin):
& unicuiq uis ꝓpͥum habere statuimus. i¬
ta uideł ut nullus alt̾iuis parrochie t̃¬
minos aut iis inuadat. s unus qͥsq
suis t̾minis sit contentus. & taliter eccli¬
am & plebem sͥ commissam custodiat. ut
ante tͥbunal eterni uidicis de omnib
sibi commissis rationem reddat. ⁊ ñ uidi¬
nus quisq pb̃r eccłia una ad quam
ordinatus ẽ contentꝰ sit. ⁊ nullus in dua¬
b eccłiis ministrare p̾sumat.

Expanded text:
statuimus, ita videlicet ut nullus alterius parochiae terminos aut jus invadat, sed unusquisque suis terminis sit contentus, et taliter Ecclesiam et plebem sibi commissam custoante tribunal aeterni judicis de omnibus sibi commissis rationem reddat, et non judinusquisque presbyter Ecclesia una ad quam ordinatus est contentus sit, et nullus in duabus Ecclesiis ministrare praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ studeant. p̃ sacra misteria ł minist̾ia
fidelib exibẽda nec ⁊̃ alibi habitare ꝑmitt̃at᷑.
Neq mulieres quãcũq habitationem ha¬
beant. in locis inquib pb̃ri aliquem re-¬
cursum habuerint. Quod si obseruare
paruipendint ita ut transgͥssores. ⁊ qui
cont᷑ int̾dicta fecerĩt uidicent᷑:¬

Expanded text:
se studeant, propter sacra mysteria vel ministeria fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis, in quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicent
Abbreviated transcription (Latin):
lienũ ẽ a consuetudine eccłasti¬
ca. ut qui in pb̃rali honore. aut di¬
aconii gradu fu̾nt consecrati. hui
ꝓcͥmine aliquo suo ꝑmanus inpo¬
sitionem remedisi accipiant peni¬
tendi. Quod sine dubio exapłica tͣ¬
ditione descendit. scdm qd scriptũ
ad ꝓmerendã misccłiã di pͥuata ẽ
expetenda secessio. uͥ illis satisfacti¬
o si fuit digna sit etiã fructuosa.¬

Expanded text:
lienum est a consuetudine eclesiastica, ut, qui in presbiterali honore aut diaconii gradu fuerint consecrati, hii pro crimine aliquo suo per manus inpositionem remedium accipiant penitendi. Quod sine dubio exapostolica traditione descendit, secundum quod scriptum ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa
Abbreviated transcription (Latin):
electus accesserit. ñ suo uitio. s qͥ eum
aut ppłs uetet. aut pp̃aliam causam
s̃ tñ euis uitio ꝑpetratam hic ⁊ hono¬
ris sit ⁊ ministii particops. dum modo
nichil molestus eccłesiis reb existat.
il ministrare cognoscit᷑. Quem ⁊̃ obser¬
llare ꝯueniet. quioquid sinodus ꝑ fecta

Expanded text:
est, accesserit, non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam: hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo nihil molestus Ecclesiae rebus assistat, ubi ministrare cognoscitur; quem etiam observare conveniet quidquid synodus perfect
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ ꝑpenitentie medicinã spes uite
reparet᷑ et̾nȩ. Et qui regenerationis
dona uiolassent ꝓͥo se uditio con¬
dẽpnantes ad remissionẽ cͥminum
ꝑuenirent. sic diuine bonitatis p̃si¬
diis ordinatis. ut in dulgentia dei
nͥ supplicationib sac̾dotũ nequeat
obtineri.

Expanded text:
 poenitentiae medicinam spes vitae reparetur aeternae, et qui regenerationis donum violasset proprio se judicio condemnantes ad remissionem criminum pervenirent, sic divinae bonitatis praesidiis ordinatis, ut indulgentia Dei, nisi supplicatione sacerdotum nequeat obtineri.
Abbreviated transcription (Latin):
i diligũt᷑ male sue uolũptati in¬
pune ⁊ crudelit̾ ꝑmitendi ñsũt. s uͥ
potestas dat᷑.⁊ amalo ꝓhibendi.⁊ ad
bonum cogendi. Nã si uolũptas ma¬
la semꝑ sue ꝑmittenda ẽ lib̾tati.
Quare isrłitici. recusantes. ⁊ murm¬
urautes tam duris flagellis amalo

Expanded text:
 malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo
Abbreviated transcription (Latin):
quã qui ꝑu̾se agens nom̃ ł ordinem sc̃i¬
tatis habet. Delinquentem nanq hunc
redarguere nullus p̃sumit. ⁊ in exem¬
plum culpa uehement̾ excenditurr
qñ ꝓreuerentia ordinis peccator hono¬
ratur.

Expanded text:
quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquen tem namque hunc redarguere nullus praesumit: et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
troces inuirias indecoꝵ ꝓrsus ducimꝰ
ministroꝵ eccte uocib irrogari. cũ talia
execrationis conscientiã iniscuisse. ⁊ ideo
fr̾ lmẽ int̾ supͣdictos tedec̾uimus cogni
torem. ut si supͣdictũ diaconẽ ꝓt̾uitas
ista ꝯuincit pꝰquã indecent̾ ꝓ batꝰ fuĩt
mulierem ⁊ inciuilit̾ appetisse. aut eũdẽ
ad astrueuda que iactauit astringas.
aut digna coertitione cõpescat.

Expanded text:
troces injurias indecorum prorsus ducimus ministrorum Ecclesiae vocibus irrogari, talia exsecrationis conscientiam miscuisse. Et ideo, frater, in supradictos te decrevimus ctorem, ut si praedictum diaconum protervitas ista convincit, postquam indecenter probatus fuerit mulierem inciviliter appetisse: aut eumdem ad astruenda quae jactavit astringas, aut digna correptione compescas.
Abbreviated transcription (Latin):
Dns ccelłuis quȩ int̾ eoheredes sunc duise
consideratũ est. qͦtinus si scãm ꝓuiden.¬
ciam. l ammonitionem ep̃i ipsi eohere¬
des eas uoluerint tenere: ⁊ honorare
faciant. Sin aut̃ hec cont᷑dixerĩt. in
spi potestate maneant. uttũ eis consi¬
stere ita ꝑmictat. aut reliquias inde
auferre uelit.

Expanded text:
De Ecclesiis quae inter cohaeredes sunt divisae considerandum est quatenus si secundum providentiam et admonitionem episcopi ipsi cohaeredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, in episcopi potestate maneat, utrum eas ita consistere permittat, aut reliquias inde auferre velit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus ordinatꝰ. siue ordinandus
migret desua parrochia ad aliam.
nec ad limina apłorũ causa orõnis eccłȩ
suȩ cura delicta. neo ad palatium cau¬
sa int̾pellandi. Quod sifeci̾t nichil¬
ualet huiusmodi. aut ordinatio.
aut demigramtio. Et hoc omĩb fideli¬
b denuntiandum. ut qui causa orõnis

Expanded text:
ut nullus ordinatus sive ordinandus migret de sua parochia ad aliam; nec ad limina apostolorum causa orationis, ecclesiae suae cura de relicta; nec ad palatium causa intvalet hujusmodi aut ordinatio aut demigratio. Et hoc omnibus fidelibus denuntiandum, ut qui causa orationis
Abbreviated transcription (Latin):
cum scĩmonialib omnino recte ⁊ uiste ui¬
uere censemus. Que uͦ ꝓfessionem scđm
regłam scĩbenedicti fecerunt. regłariter
uiuant. Sin aut̃ canonice uiuant̾ plenit̾¬
⁊ sub diligenti cura custodiam habeant
⁊ inclaustris suis ꝑmaneant. nec foras
exitum habeant. S ⁊ ipse abbatisse in
monasteriis sedeant ne foras uadant
sine licencia ⁊ consilio ep̃isui.¬

Expanded text:
cum sanctimonialibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, singulariter vivant. Sin autem canonice vivant, pleniter et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant sine licentia et consilio epis
Abbreviated transcription (Latin):
hostis inuidia ut quos inprauorum
actuum ꝑpetratione sibi resistentes
decipere ñ ualet opinionẽ eorum fal¬
sa ad p̃sens simulando dilaceret.
rumor asꝑserat. utrum uera eẽt di¬
stricta diutius fecimus inquisitione
ꝑquiri.⁊ nullam in eo de his quȩ fu¬
erant dicta culpam inuenimus. Sed
nequid uidet᷑ omissum qd̾ in nr̃o po¬
tuisset cordi dubium remanere: ad
ta eum exhabundanti fecimus sacra¬
menta p̃bere. Quib p̃stitis magna
sumus exultatione gauisi. qͥ huiuis¬
scemodi in notitia euident̾ enituit.
amei qualẽ sac̾dotem decet. exibeat.
nec ulla remaneat dehis quȩ iam sũt e¬
purgata dubietas. Et ita supͣdicto
uos ep̃o deuotissim ͤ oportet in omĩbꝰ
ad herere. ut congrue decentq dm̃

Expanded text:
hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetratione, Deo sibi resistente, decipere non valet, opinionem eorum falsa ad praesens simulando dilaceret. rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae dicta fuerant culpam invenimus, sed ne quid videretur omissum quod nostro potuisset cordi dubium remanere, ad ta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere, quibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenter enituit. am ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum
Abbreviated transcription (Latin):
llud quidem p̃ omĩb cure tibi sit. ne
in hac eleccione nec datio tibisit quib¬
cumq modis int̾ueniat p̃miorum.
nec quarumlibet ꝑsonarum patroci¬
nia conualescant. Nam si quorundã
patrocinio fuit quisqaiam electus. uo¬
luitatib eorum cum fui̾t ordinatus
obedire reuerentia exigente compellit᷑.
Sicq fit ut ⁊ res illius minuant᷑ eccłȩ
⁊ ordo eccłasticus non seruetur. Talem
quȩ nullius in congrue uolumtati de-¬
seruiat. s uita ⁊ morib decorata. tãto
ordine digna ualeat inueniri.

Expanded text:
llud quidem prae omnibus curae tibi sit ut, in hac electione, nec datio quibuscunque modis interveniat praemiorum, nec quarumlibet personarum patrocinia convalescant. Nam si quorumdam patrocinio quisquam fuerit electus, voluntatibus eorum, cum fuerit ordinatus, obedire reverentia exigente compellitur, sicque fit ut et res illius minuantur ecclesiae, et ordo ecclesiasticus non servetur. Talem quae nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digna valeat inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. dicturus es & ipsa in ipso sc̃ĩfica¬
ri & baptizari que in intestinis & uesi-¬
ca ꝑ digestionem corꝑis digerunt᷑. dictu¬
rus es hominem baptizari & scĩficari in
matris utero constitutum. Si ad hoc sa-¬
ẽmentum accipiendum necessitas cogat
gͣiuidam.⁊ ideo baptitari iam qui nasci-
tur ñ debere. Postremo dicturus es bap¬
tizari & scĩficari febres. qñ bapti⁊ antur
egroti.

Expanded text:
dicturus es, et ipsa in illo baptizari et sanctificari, quae intestinis et vesica per egestionem corporis digeruntur; dicturus es hominem baptizari et sanctificari in matris utero constitutum, si ad hoc sacramentum accipiendum necessitas cogat, gravidam; et ideo baptizari jam qui nascitur jam non debere, postremo dicturus es baptizari et sanctificari febres, quando baptizantur aegroti.
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ in ea concipitur ꝑtin̾et. ita
ut eius pars deputaretur. non bap-¬
tizaretur infans. cuius mater baptira-¬
ta est. aliquo mortis urgente ꝑiculo.
cum eum gestaret in utero. Nunc uero
cum etiam ipse baptiretur non utiq
bis baptiatus habebit᷑. ñ utiq ad mat̃¬
num corpꝰ cum ẽẽt in utero ꝑtinebat. It̃.

Expanded text:
id quod in ea concipitur pertineret, ita ut ejus pars deputetur, ita non baptizaretur infans cujus mater baptizata est aliquo mortis urgente periculo cum eum gestaret in utero. Nunc vero cum etiam ipse baptizetur, non utique bis baptizatus habebitur. Non utique ad maternum corpus cum esset in utero, pertinebat. It
Abbreviated transcription (Latin):
alixtus pp tomanus galli
dilectis eꝑĩs ꝑgalliam constitutis. Errãt
qui putant dnĩ sac̾dotes pꝰlapsum sicon¬
dignam egerint penitentiam dnõ mini¬
strare ñposse. ⁊ suis honoribꝰ frui. sibonã
deinceps uitam duxerint. & suum sac̾do¬
tium condigne custodierint. Et ipsiquidẽ
qui hoc putant ñ solum errant. s etiam
traditas eccłȩ. claues despic̾e uidentur
dequib dictum ẽ. Quecumq soluĩtis int̾¬
bitanter tam dñ sac̾dotes quam reliquos
fideles pꝰ condignam satisfactionem pos
Et qui adusus fuit ñ reu̾tetur: Et alibi. No
Redde michi letitiam salutaris dii. ⁊ sp̃u
pͥncipali confirma me. Ipse nanꝙ pꝰ pe¬
nitentiam & alios docuit. sacͥficium dõ
optulit. dans exemplum doctorib sc̃ȩ eccłȩ
gesserint. utrumꝙ facere posse. docuit
sĩ dubitauit p̃dicando ⁊ dño libando cu¬
lare aliena. lacͥmarum effusio mouet
animi passionem. Satisfactione autem
impleta au̾tiau animus abira. Suꝑ ha¬

Expanded text:
ALIXTUS papa Romanus, dilectis episcopis per Galliam constitutis. -- « Errant qui putant Domini sacerdotes, post lapsum, si condignam egerint poenitentiam, Domino ministrare non posse, et suis honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne custodierint. Et ipsi quidem qui hoc putant, non solum errant, sed etiam traditas Ecclesiae claves despicere videntur, de quibus dictum est: Quaecunque solveritis in teos vero indubitanter tam Domini sacerdotes quam reliquos fideles post dignam satisfactionem posset qui adversus est, non revertetur ? Et alibi: NolRedde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exetentiam Deo gesserint, utrumque facere posse. Docuit non dubitavit praedicando, et Domino libando curare aliena. Lacrymarum ergo effusio movet animi passionem. Satisfactione autem impleta avertitur animus ab ira; qui
Abbreviated transcription (Latin):
atiui gͦ hõ apeccato. ⁊ resurgit grã di.
Alapsu. ⁊ inpͣstino manet officio iuxta
p̃dic tas auctoritates. yideat ne amplis
peccet. ut sententia euuangłii maneat
Ineo que ait. Uade & amplius noli percare
ententam itaq frẽs quȩ miãm uacat.¬

Expanded text:
tur ergo homo a peccato, et resurgit gratia Dei a lapsu, et in pristino manet officio, juxta praedictas auctoritates. Videat ne amplius peccet, ut sententia Evangelii maneat cum eo, quae ait: Vade, et ne amplius noli peccare . Sententiam itaque, fratres, quae mi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uuiusos ꝯmunicatores inꝓuintiis ꝓsi¬
tos ꝯuenire. ⁊ testes p̃ꝑare atq contra in¬
sidiatores seplenit̾ armare ualeant. Qͥ
dã aut̃ ad reppellenda impetitorũ machi¬
namenta. ⁊ suas p̃ꝑandas responsiones.
⁊ testes ꝯfirmandos. ⁊ ꝯsilia epõrũ atq

Expanded text:
et universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatidam autem ad repellenda impedimentorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones et testes confirmandos, et consilia episcoporum atque
Abbreviated transcription (Latin):
E pĩ sacerdotes se sciant eẽ ñ dños
honorent cłicos. quasi cłieos. ut ⁊ ipsis
acłicis quasi epĩs deferat᷑. Item¬

Expanded text:
pi sacerdotes se sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. Scitum
Abbreviated transcription (Latin):
estes pullas eque uita
ut can¬
didas. Ornatus ut sordes. parimodo
redolet. Non absq amictu lineo incede̾.
marsupio qd sudariũ orariũꝙ ñ hãs głari.ꝑ

Expanded text:
estes pullas aeque devita, ut candidas. Ornatus ut sordes pari modoredolet. Non absque amictu lineo incedere, marsupio, quod sudarium orariumque non habeas,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scđm auctoritatẽ scõꝵ patrum
ꝓ qͣlitate cͥminũ inponũtur. Iõq
ꝗcũq miles ł negotiator ł alicui offi¬
cio deditꝰ qͥ sine peccato exerceri ñ
pot̾. culpis grauiorib irretitus ad
penitentiã uenerit ł quibona alt̾iꝰ
quiste detinet ł qui odiũ incorde suo¬
gerit recogno scat se uerã penitẽtiã
ꝓdefendenda iusticia. ł negotium
relinquat ⁊ officiũ deserat.⁊ odisi
excorde dimittat. bona q̃ inuiste
abstulit restituat nec tñ desꝑet in¬

Expanded text:
m auctoritatem sanctorum patrum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque quicunque miles, vel negociator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, culpis gravioribus irretitus ad penitentiam venerit, id est, qui bona alterius iniuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat, veram penitentiam defendenda iusticia nrelinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: in
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. Siẽ tñ ut hii qͥ ad eam ẽfuguit
in extͣneis uł longe seꝑatis ab eccłia
domib nullo mͦ accedant. s in hoc
sẽs .xxx. passuũ numero absq domo¬
rũ ext̾neoꝵ receptacło ꝓ gredientes
aditũ obtinebunt. ut acquisite na¬
ture usum debitis ex eant locis. &
nullo teneant᷑ euentu necessitudi¬
nis. qui se dñicis defendendos ẽmi¬
serunt claustris. Si qͥs aũ hoc decre¬
tũ uiolare tẽptauerit. eccłiastiee erẽ¬
munieationi subiaceat. ⁊ seiitatis ce¬
gie feriat᷑ sententia. Ipsos cũ qui ad
eccłiam c̃fugiũ fecert̃. si iuxta pͥsco¬
rũ canonũ instituta. hi qͥ eos repe¬
tunt sacram̃ta reddidert̃. & sacerdo¬
tes eccłie ipsiꝰ. ab eccłie ñ abstrerĩtꝰ
forib. aut suga caliũ si euenerit

Expanded text:
ugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecclesiae domibus nullo modo accedant, sed in hoc sancto XXX passuum numero absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut acquisitae naturae usum debitum exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis, qui se dominicis defendendos commiserunt claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit, ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitatis regiae feriatur sententia. Ipsos tamen qui ad ecclesiam confugium fecerunt, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt, sacramenta reddiderunt, et sacerdos ecclesiae illius ab ecclesiae non abstraxerit foribus, aut fuga talium, si ve
Abbreviated transcription (Latin):
uidam fr̃s consuetudinuis antiquȩ¬
dixerunt fuisse in eori eccłiis ut ꝓ
balsamo emendo ad erisma faciendũ
siue ꝓ lumi narib eccłie concinan-¬
dis binos uł quat̾nos denarios prb̃ri da-¬
rent. unde om̃s uno consensu statumꝰ. ut
sicut ꝓ dedicandis basilicis ⁊ dandis ordi¬
nib nicħ accipiendũ est. Ita ꝓ balsamo et̃¬
siue ꝓ luminarib emendis. nicħ prb̃ri
crisma accepturi dent. Ep̃i itaq ex eccłiasti¬
cis facultatib balsamum emant̃. & lu-¬
minaria singuli in eccłis suis.

Expanded text:
unt consuetudinis antiquae fuisse in eorum Ecclesiis, ut pro balsamo emendo ad chrisma faciendum, sive pro luminaribus Ecclesiae concinnandis, binos vel quaternos denarios presbyteri darent. Unde omnes uno consensu statuimus, ut sicut pro dedicandis basilicis, et dandis ordinibus nihil accipiendum est, ita etiam pro balsamo sive luminaribus emendis nihil presbyteri chrisma accepturi dent. Episcopi itaque de Ecclesiae facultatibus balsamum emant, et luminaria singuli in Ecclesiis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
ictũẽ etiam nob̾ quasdã feminas
de sidiose. quasdã uͦ fraudulent̾. ut
auiris suis separent᷑ ꝓͥos filios coram
epĩs ad cõfirmandũ tenuisse. Uñ nos
dignũ duximus. ut siqua mulier
filiũ suũ desidia aut fraude aliqua
corã epõ tenui̾t ad cõfirmandũ. pp̃ fal¬
latiã suã aut pp̃ fraudem. ꝗͣ diu ui¬
uit penitentiã agat. Auiro tñ suo nõ

Expanded text:
ictum etiam nobis est, quasdam foeminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum propter fallaciam suam, aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
go solis eis scͥpturaꝵs libris qui iam
canonici appellant᷑. didici hẽ timorem
honorem q referre. ut nullũ eoꝵ actorẽ
scribendo errasse. aliqͥd firmissime cre¬
dam. aut si aliqͥd in eis offendo qͦd ui-¬
deatur contͣrium ueritati. nicħ aliud ꝗͣ
nime intellexisse non ambigam. alios
aut ita lego ut qͣntalibet scitate doctͥna
polleant. ñ ideo uerũ putem qͥa ipsi
ita senserunt. scł qͥa michi uł ꝑ illos
auctores & canonicas uł ꝓbabiles rões¬

Expanded text:
 solis eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam ac, si aliquid in eis offendero litteris, quod uideatur contrarium ueritati, nihil aliud quam e minime intellexisse non ambigam. alios autem ita lego, ut. quanta libet sanctitate doctrinaque praepolleant. non ideo uerum putem, quia ipsi ita senserunt, sed quia mihi uel per illos auctores canonicos uel probabili r
Abbreviated transcription (Latin):
les eccłie in una t̾minatione eẽ ñ po¬
ssunt. s in una tm̃ m̃mͦ eum subditis
capestꝰ. Et si ẽtentio fuerit de t̾̃mina¬
tione duaꝵ matͥeum. plebes utraꝵq
deseruiant. & si ñ conueniunt. lis di
Si quis eccłam ẽburit .xu. annos pe¬
niteat. ⁊ eam sedule restituat. & p̃ci¬

Expanded text:
les Ecclesiae in una terminatione esse non possunt, sed una tantummodo cum subditis capellis. Et si contentio fuerit de terminatione duarum matricum, plebes utrarumque discernant, et si non conveniunt, lis Dei Si quis ecclesiam combusserit, XV annis poeniteat, et eam sedule restituat, et preti
Abbreviated transcription (Latin):
missos. uł ꝑ testam̃tum eccłie c̃menda¬
tos. si quis in seruitutẽ uł in obseqͥuĩ
uł ad colonariã c̃dicionẽ impͥmere
ceprauerit. aĩadũ satione eccłiastiça
ec seĩ synodus nulli ep̃oꝵ sicenciã tri¬
biuit res eccłie alienare. qm̃ ⁊ antiqͥorib
canonib ħ ꝓhibet᷑. Si qͥd ũ qͥd utilita¬
liou dederint. fir mũ maneat ꝑegͥnoꝵ¬

Expanded text:
missos, vel per testamentum ecclesiae commendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel ad colonariam conditionem vi premere tentaverit, animadversione ecclesiastica ec sancta synodus nulli episcoporum licentiam tribuit, res ecclesiae alienare, quoniam et antiquioribus canonibus hoc prohibetur. Si quid vero quod utilitaentium dederint, firmum maneat, pe
Abbreviated transcription (Latin):
sal bñdictũ in os. ut ꝑ sal trpieũ sa¬
pientie sale conditus. fetore careat in¬
iquitatis. ⁊ nec a u̾mib peccatorũ ul-¬
tra putrescat. s mag̃ illesus seruet᷑ ad
maiorem grãm ꝑcipiendam.

Expanded text:
sal benedictum in os, ut per sal typicum sapientiae conditus fetore careat iniquitatis, ut nec a vermibus peccatorum ultra putrescat, sed magis illaesus servetur ad majorem gratiam percipiendam.
Abbreviated transcription (Latin):
ei aue dicat. aut eũ osculari p̃su¬
mat. Nullus pb̃r missam celebrare
⁊ sanguinẽ dñ trade. Nemo ei iũ¬
gat᷑ inconsortio neq inaliquo nego¬
tio. Et siquis ei se sociaui̾t ⁊ ꝯmuni¬
cauit eiꝰ oꝑib malignis. noui̾t se si¬
mili ꝑcussũ anathemate. his excep¬
tis qui ob hanc causam ei uingunt᷑
ut eum reuocent ab errore. ⁊ ꝓuocẽt
ad satisfactionem. nisi forte resipue¬
rit ⁊ di grã inspirantȩ ad penitentiȩ

Expanded text:
us Ave dicat , aut eum osculari praesumat. Nullus presbyter missam celebrare et sanguinem Domini tradere. Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum anathemate, his exceptis qui ob hanc causam ei junguntur ut eum revocent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuerit, et, Dei gratia inspirante, ad poenitentiae