comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficũ morem luculenter a postolicis thronis exposuit. anim aduertens ideo
se a dño suꝑ gente᷑ et regna summũ pontificem constitutũ. ut niata illud
ꝓpheticũ uiciorũ radices euelleret. destrueret atq disꝑderet. sicq demũ
ȩdificaret plantaretq uirtutẽ.: om̃s consuetudineᷤ quas contͣ priscam tra¬
ditionẽ apostolicã nouĩt pullulasse cognouerat. uidelicet de ministris.
cantoribus. de laicis pontifici familiarit᷑ adherentib : de titulandis qui¬
buslibet p̃iudicialit̃ rebus: decontegendo dalmaticiꝰ apłico feretro.: de
passim laieis ad ȩccł astici iuris officiũ: Primo qͥdem die a Romanȩ ȩccłe
postmodũ uͦ collectis eircum qͦq positarũ ꝓuinciarũ ep̃is. a totius sẽȩ
uniuersalis ȩccłȩ corpore segregauit. eaq sub intpositione terribilis
anathematiꝰ tam generalit̃ quam ꝑpetualit condempnauit.¬

Expanded text:
ficum morem, luculenter apostolicis thronis exposuit, animadvertens se ideo a Domino super gentes et regna summum pontificem constitutum, ut, juxta illud propheticum , vitiorum radices evelleret, destrueret atque disperderet, sicque demum aedificaret, plantaretque virtutes, omnes consuetudines quas contra priscam traditionem apostolicam noviter pullulasse cognoverat, videlicet de ministris cantoribus, de laicis pontifici familiariter adhaerentibus, de titulandis praejudicialiter quibuslibet rebus, de contegendo dalmaticis apostolico feretro, de passim laicis ad ecclesiastici jurispostmodum vero collectis circumquaque positarum provinciarum episcopis, a totius sanctae universalis Ecclesiae corpore segregavit, eaque sub interpositione terribilis anathematis, tam generaliter quam perpetualiter condemnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cula legite. et ad cõparationẽ siliginis illius. nr̃m furfurem non
queratis. Itẽ iohanni ep̃o sẏracusano. Prȩterea audio qͦd aliqua
de his quȩ seripsisse me memini. fr̃nitas ur̃a ad mensã suã cora
extraneis legi faciat. Quod m non uidetur esse. faciendum: quia hoc quod

Expanded text:
cula legite, et ad comparationem siliginis illius nostrum furfurem non quaeratis. » Item Joanni, episcopo Syracusano: « Praeterea audio quod aliqua de his quae scripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non videtur esse faciendum, quia hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
Lio quoq tempore: uIR. dĩ gREGORIUͦ. miraculum pene huic simile
ꝑpetrauit: Nam cum petentib qͥbusdam occidentalib ꝑ legatos in sin¬
gulis piaidibus sub nominib petitoꝵ martẏrũ. pranideum solito mo

Expanded text:
lio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito mo
Abbreviated transcription (Latin):
riam faciunt: quia danti sibi omnia nullã miscdę hostiã
reddunt. Hinc & enĩ psalmista ait Non dabit dõ placa¬
tionem suam. nec precium redemptionis animȩ suae
Precium nãq redemptionis dare ẽ. opus bonum p̃uenien¬
ti nos grãt reddere. Hinc iohannes exclamat dicens.
Lam securis ad radicẽ arborũ posita ẽ Om̃is arbor quȩ ñ
facit fructũ bonũ. excidetur & in ignẽ mitetur. Qui ergo
se innoxios quia aliena non recipiunt aestimant. ictũ
securis uicine p̃ uideant. & torporẽ in ꝓuide securitats
ammittant. ne cũ ferre fructus boni operis neglegunt.
a presenti uita funditus quasi a uiriditate ratdicis exse¬
centur. At contra admonendi sunt qui & ea quȩ habets
tribuunt. & aliena rapere non desistunt. neͣ ualde muni¬
fici uideri appetant de boni specie deteriores fiant. Hi
eni ꝓpria in discrete tribuentes. ñ ut supra iam diximus

Expanded text:
riam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam riam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidese innoxios quia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi ex viriditate radicis exsicentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
agricola queritur quod &ia terrã occupauit. Terrã quip¬
pe ficulnea sine fructu occupat. quando mens tenaciũ
hoc quod ꝓdesse multis poterat. in uliter seruat. Terrã
ficulnra sine fructu occupat. quando locũ qu̾e exercere
alius ꝑ solem boni operis ualuit. stultus ꝑ desidie umbrã
p̾mit: Hi aut̃ dicere ñ nũquã solent concessis utimur. ali¬
ena ñ querimus. Et si digna miscđe retributione ñ agi¬
mus. nulla tam̃ ꝑ uersa perpetramus. qđ id circo sentiunt
quia uidelicet aurẽ cordis a uerbis celestibus claudunt.
N eq eni diues in euangło qui induebatur purpura &ebysso.
qui epulabatur coitudie splendide. aliena rapuisse sed
in fructuose. ꝓprus usus fuisse ꝑ hibetur. tũq post hanc ui¬
tam ultrix gehenna suscepit. ñ quia aliqͥd inlicitum gessit.
sed quia in moderato usu totũ se licitis tradidit: Ad monẽ¬
di sunt tenaces ut noutrint quod hane primam dõ in ui¬

Expanded text:
agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quipagricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam inju
Abbreviated transcription (Latin):
ta dequa sumpri sunt eunetis hominibus terra comunus ẽ.
st ergo in nocentes putant qui cõmune dĩ munus sibi prinatra
uindicant. qui cũ acceta ñ tribuunt in ꝓximorum nece eras¬
santur. quia tot pent cottidit perimunt quot moritntiũ pau¬
ptrũ apud se subsidia abscondunt. Nã cũ quelibet necessa¬
ria in digentibus ministramus. sua illis reddimus ñ nr̃a
largimur. lustitiȩ potius debitũ soluimus. quã miscdẽ ope¬
ra implemus. Vnde & ipsa ueritas cũ de miscđa caute exhi¬
Disꝑsit dedit pauperibus. iustitia euis manet in scłm sli.
Cũ eñĩ largitatẽ impensam pauperib p̃misisset. ñ hanc uo¬
care miscđam sed iustitiã maluit. quia qđ a cõmuni dnõ
tribuitur iustũ ꝓfecto ẽ ut qui que accipiunt eo cõmunit
utantur. Hinc & enĩ salomon ait. Qui uistus ẽ tribuit &
ñ cessabit. Ad monendi sunt quoq ut sollicite ad tenilañs
qđ ficulnea quȩ fructum ñ habuit. contra hanc districtꝰ

Expanded text:
t, de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, se ergo innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatim vindicant, qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece santur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debitum potius solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhiDispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidenda ex sententiarũ fine monstrauit. quatinus optran¬
tis mens opus suum & ꝓpterse uidtri ñ quereret. & tam̃ hoc
ꝓpter celestis patris głam ñcelaret. Vnde fit plerũq ut bo¬
nũ opus & in occulto sit cũ fit publice. & rursus in publico
eũ agitur occulte. Qui enĩ in publico bono opere ñ suã. sed
superni patris głam querit qđ fecit abscondit. quia illũ so¬
lũ testem habuit. tui placere curauit. Et qui insecreto suo
bono opere dep̾hendi. ac laudari concupiscit. & nullus for¬
tasse uidit quod exhibuit & tam̃ hoc corã hominibus fe¬
cit. ꝓfecto tot testes in bono opere secũ duxit. quot huma¬
nas laudes in corde requisiuit. Cũ utro praua estimatio
in quantum sine peccato ualet ab intuentuĩ mente ñ it gi

Expanded text:
non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operannon videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergi
Abbreviated transcription (Latin):
morũ uitã minus adiuuant: in altero multũ grauant.
dũ student & recta occultae agere. & quibusdã factis ad
exemplu de se praua seminare. Quisquis eni laudis cõ¬
cupiscentiã calcart iam sufficit. aedificationi laudẽ
perpetrat si bona que agit occultat. Et quasi iactato
semini germinandi radices subtrahit. qui opus qđ imi¬
tandũ ẽ ñ ostendit binc nãq in euangło ueritas dic̃¬
Ut uideant opera ur̃a bona. & glorificent patrẽ urm̃ qͥ
in celis est. Ubi quoq illa sententia ꝓmitur. quȩ longe
aliud p̃cepisse uideatur dicens. Adtendite ne iustitiã
uram faciatis corã hominibus. ut uideamini ab eis.
Quid ẽ ergo qđ opus nrm̃ & ita faciendũ ẽ ne uideatur
& tam̃ ut debeat uideri p̃cipitur. nisi quod ea que agi¬
mus & occultanda sunt ne ipsi laudemur. & tam̃ ostendenda
optra nr̃a p̃ciperet. ꝓtinus subdidit. Ut glorificent patrẽ
urm qui incelis ẽ. Qualiter igitur uidenda essent uel qualit̾

Expanded text:
morum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dixit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ubi illa quoque sententia promitur, 96 quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Quid est ergo quod opus nostrum et ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultanda sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda opera nostra praeciperet, protinus subdidit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
debuit ꝑuenire. Quia tantũ gͦ hebes. tantũq es neglegens. ut
nisi canonicã in te fueris cohertionẽ exꝑtus. in aliis districtionẽ et
disciplinã nescias custodire. qualit̃ debeas r̃ẽ sollicitus. eongruo t̃
si dño placuerit tempore demonstrabimus.tẽ sergio defenso
disciplinȩ debuisti custos existere. ut ea quȩ illie inlicite cõmittunt᷑.
ante uindicta corrigere. quã ad nos eoꝵ nuntius ꝑueniret. Sed̃
dũ nimmia te facit stultitia neglegentẽ. ñ solũ de. illis offendimur.
sed etiã ad ulciscendes desidiã tuã nihilominus ꝓuocamur.tem¬

Expanded text:
debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coercitionem expertus, in aliis disciplinae districtionem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defensordisciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus provocamur.
Abbreviated transcription (Latin):
functa ẽ. Gordiana autẽ mox ut solã remansisse se repperit. eiuꝰ
prauitas excreuit. Et quod prius latuit in desiderio cogitationis:
post effectu prauȩ actionis exercuit. Ilam oblita dñici timoris.
dux̃. Ecce om̃s tres uno prius ardore conuerse sunt. sed non om̃s
uno eodemq studio ꝑmanserunt. qͥa iuxcta dñicam uocẽ. multi
sunt uocati. pauci uͦ electi. Subditoꝵ quoq neglegentias. gre
gorius et subtilius inquirebat. et districtissimis redargutionib em̃¬
dabat. Unde uitaliano ep̃o sepontino. Si custos inquit religiosi ha
militiȩ. te illic posito. nec ꝓiectis religiosis uestib ad sȩcularem
reuerti habitũ. nec adnos licuisset ꝑ ur̃am epłam destinare. Sed
quia nimia desidia. nimioq torpore depͥmeris. in tuo dedecore
res ad p̃sens inlicita impune. cõmissa ẽ. Ilam si ut p̃fati sumꝰ solli¬
citus extitisses. prius ad nos ultio mulieris prauissime. quã culpa

Expanded text:
functa est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus functa est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita Dominici timoris, duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non omnes in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta Dominicam vocem: Multi sunt vocagorius, et subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendabat. Unde Vitaliano, episcopo Sipontino, scribens: « Si custos, inquit, religiosi habmilitiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae, quam culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
Tantaq fraglantia subito mixi odoris asꝑsa ẽ. ut ipsa qͦq suauitas eunc¬
tis ostenderet. illic aucꝰ torẽ suauitatis uenisse. Cumq corpus eius
ex more mortuoꝵ ad lauandũ eẽt nudatũ. longe orationis usu
in cubitis eiꝰ. et genib cameloꝵ more inuenta ẽ obdurata cutis ex¬
creuisse. et quid inuens eiꝰ sp̃s semꝑ egerit. caro mortua testabatur.
Nȩc autẽ gesta sunt ante dñici natalis diẽ. Quo transacto. mox em¬
lane: sorori suȩ ꝑuisitationẽ noc turnȩ uisionis apparuit dicens.
Neni. ut qͥa natalẽ dñi sine te feci. scm̃ theophania iam tecũ faciam.
Cui illa ꝓtinus de gordianȩ sororis suȩ salute sollicita. respondit.
Et si sola uenio. sororẽ nr̃am gordianã cui dimitto. cui tristi uultu
iterũ diax̃. Neni. Gordiana et enĩ soror nr̃a. int̾ laicas deputata ẽ
Quã uisionẽ mox molestia corporis ẽ secuta. atq ita ut dictũ fuerat.
ante dominicȩ apparitionis diẽ eadẽ molestia in grauescente. de¬

Expanded text:
to fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem Dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae jam tecum faciam. Cui illa protinus de Gordianae sororis suae salute sollicita, respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam, cui dimitto? Cui tristi vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, de
Abbreviated transcription (Latin):
uidtit. eunis sensus ꝑ intellegentiã intus choruscat. Nee gͦ ad uosinet¬
opsos trabite. et ei uos tales agnoscitis. nibil ẽ quod de nr̃a estimati¬
one dubitetis. Gaudere quoq beatitudinẽ ur̃am mnuenio. si uoracis
nomen cũ rerum auctore sustineat. Quod gͦ breuiter expono. qͥa
su dt uobis falsum dicitur. nomen hoc ueraciter eũ rerũ auctore.
sustue i. Si uero de uobis uerum ẽ quod de iullo falsum fuisse
Nuis dubittt: ab soluere uos non ualet par nomen. quoꝵ chispas
e. sausi. ata i eui eo erucẽ etiam periturus latro ascendtta. ipa
Saiquẽ reatus ꝓ pͥus tenuit. par erucifirio non absoluit. Ego to
quanis ualeo precib deposco. ut scĩssimã fr̃nitatẽ ur̃am aue¬
tori nr̃o non solum nomen sel etiã causa iungat. Coninuia aut̃
Qusiu s e uite raione impendende caritatis siunt. recte ura sc̃itas¬

Expanded text:
ideat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos 101 trahite; et si vos tales agnoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque Beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter expono, quia si de vobis falsum dicitur, nomen hoc veraciter cum rerum auctore sustinetis. Si vero de vobis verum est, hoc de illo falsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. » Ego tamen, quanti valeo precibus deposco, ut sancti simam fraternitatem vestram auctori nostro Deo non solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex intentione impendendae charitatis fiunt, recte ves
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ mirũ si mentium medici ista rustodiunt. dũ tanta
discretionis arte se temperant. qui ñ corda. sed corpora
medentur.Plerũq enĩ debile corpus opprimit lan¬
guor in manis. cui languori scilicet obuiari ad iutorib
fortib debet. sed tam̃ corpus debile ad utoriũ forte ñ
sustinet. Studeat igitur qui medetur quatinus sic suꝑ¬
existentem morbũ subtrahat ut nequaquã subposita
corporis debilitas crescat. ne forte languor cũ uita defi¬
ciat. Tanta ergo ad uitoriũ discretionẽ cõponit. ut uno
eodẽq tempore & languori obuiet & debilitati. Si igit᷑
medicina corporis in diuis e adhibita. seruire diuisibili

Expanded text:
autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibili
Abbreviated transcription (Latin):
t grauis quidẽ p̃dicatori labor ẽ. in cõmunis p̃dicationis
uoce ad occultos singuloꝵ motus. causasq uigilare. & pales¬
trarũ more in diuersi lateris arte se uertere. Multo tam̃
acriori labore fatigatur. quando uni & contrariis uitus
seruienti p̃dicare cõpellitur : pltrũq enĩ quis lete nimis
consparsionis existit. sed tam̃ eũ repente oborta tristitia
in manit̾ deprimit. Curandũ itaq p̾dicatori ẽ quatin sic
tergatur tristitia quȩ uenit extempore ut ñ augeatur
laetitia quȩ suppetit eoc consparsione. & sic frenetur le¬
titia que ex consparsione ẽ ut tam̃ ñ crescat lattitia que
uenit ex tempore. Iste grauatur usu in moderate preti¬
eo qđ festine agendũ ẽ eũ uis p̃pedit subito nate formi¬
litur precipitationis: Sic itaq in isto reprimatur subito ob¬
orta formido. ut tam̃ ñ excres cat enutrita diu p̃cipitatio.
Sic in illo reprimatur repente oborta precipitatio. ut tam̃
ñ conualescat impressa ex consparsione formido. Quid

Expanded text:
t gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecieo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formpitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ fluenta ꝑueniens cũ hȩc apud bruta audientiũ cor¬
da ñ contegit poene reus addicitur si ꝑ uerba cius in
scandalum siut munda seu mens in munda capiatur¬
N inc ad beatũ iob dicitur. Quis dedit gallo intellegentiã:
Predicator & eñĩ sc̃s dũ caliginoso hoc clamat intempore.
quasi gallus cantat in nocte cũ dicit. Hora ẽ iam nos
de somno surgere: Et rursus. Ciigilate iusti. & nolite
peccare. Gallus aut̃ ꝓfundioribus horis. noctis altos
edere cantus solet. Cũ uero matutinũ iam tempꝰ in ꝓccimo
ẽ. minutas ac tenues uoces format. quia nimirũ recte p̃di¬
cat. obscuris adhuc cordibus aꝑta clamat. Nil de occulus
mysterus indicat. ut tunc subtiliora queq de cęlestibus
audiant .cũ luci ueritatis ad ꝓpinquant. L.¬

Expanded text:
tiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium cortiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
cienidum uero predicatori est. ut auditoris sui animũ ultra
uires non trahat. ne ut ita dicã dũ plusqua ualet tenditur
mentis corda. rumpatur. Altaͣ enĩ queq debent multis
audientibus contegi. & uix paucis aperiri. Hinc ñaq ꝑ
semetipsã ueritas dicit. Quis putas ẽ fidelis dispensator
& prudens. qũe constituit dñs suꝑ familiam suã. ut det
illis in tempore tritici mensurã. Per mensura quippe tri
tici ex primitur modus uerbi. ne cũ angusto cordi in capa¬
bile aliquid tribuitur. extra fundatur: Hinc paulus ait:
Non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carna¬
libus. tanqua paruulis in xp̃o lac uobis potũ dedi. ñ
escam. Hinc moyses a secreto dĩ exiens coruscantẽ coram
populo faciem uelat. quia nimirũ turbis claritatis inti¬
me archana ñ indicat. Hinc ꝑ eum diuina uoce p̃cipi¬
tur ut is qui cisternã foderit si operire neglegat. corruen¬
te in ea boue uel asino preciũ reddat. quia ad alta scien¬

Expanded text:
ciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in temptici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scien
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR. dum magna multitudo cõmunis ȩtatis sexusatq ꝓfessionis iuxta
tum lues ipsa iudicio diuino desȩuit. ut intra unius horȩ spacium dum uo¬
ces plebs ad dñm supplicationis emitteret: oc toginta homineꝰ ad terrã corru¬
entes sp̃m exalarent. Sed nequaqͣm destitit facundissimus rethor populo
p̃dicare ne ab oratione cessarent: donec miseratione diuina pestis ipsa qͥes
Nim uero cum ad huc futurus antistes

Expanded text:
gitur dum magna multitudo omnis aetatis, sexus 38 atque professionis, juxta tum lues ipsa judicio divino desaevit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 44. Enimvero, cum adhuc futurus antistes
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicari appetunt. illic ab acterno patrimonio e& heredes
siunt. Cũ uel cuncta uel plura ambiunt ul optinere cunc¬
ta quȩ ambierint possunt. audiant quod seriptum ẽ. Quid
ꝓrdest homini si totũ mundũ lucretur. animȩ uero sut dtin¬
mentũ faciat. Ac si aꝑte ueritas dicat. Quid ꝓdest ho¬
mini si totum quod extra se ẽ congregat. sed hoc solũ quod
ipse ẽ damnat. Plerũq aut̃ citius raptorum auaritia
corrigitur. si in uerbis ad monentis quã fugitiua sit presens
uita monstretur. si eorum ad mediũ memoria deducatur
qui & ditari in hoc mundo dui conati sunt: & tamen in ad¬
eptis. diuitus diu manere nequiuerunt. Quibus festina
mors repente & simul abstulit. quicquid eorũ nequitia
nes simul nec repente congregauit: qui hic ñ solũ rapta
rrlinuerunt. sed secũ ad udicium causas rapine detuler
lorum itaq exempla audiant quos in utrbis suis ꝓculdubio

Expanded text:
tiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes tiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cum vel plurima ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si aperte Veritas dicat: Quid prodest homini si totum quod extra se est congregat, si hoc ipsum solum quod ipse est, damnat? Plerumque autem citius raptorum avaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
rus non impletur pecuma. & qui amat diuitias fructus¬
ñ capiet ex eis. Fructus quippe ex illis caperet. si eas bene
spargere ñ amando uoluisset. Qui uero eas diligendo reti¬
net. hic utiq sine fructu derlinquit. Cũ repleri cunctis si¬
mul opibus in ardescunt. audiant qđ scriptũ ẽ. Qui festinat
ditari. ñ erit innocens. Profecto enĩ qui augere opes ambit
uitare peccatũ neglegit. & more auium captus cũ aescam
terrenarũ rerũ auidus conspicit quo stranguletur peccati sa¬
queo ñ agnoscit. Cũq libet p̃sentis mundi luera desidera&
c nue defuturo damna patuintur ignorant. audiant qđ senp¬
tum ui. Pereditas ad qua festinatur in principio. in nouissi mo
benedietiont carebit. Ex hac quippe uita initiũ ducimus. ut
ad bentdictionis sortem in nouissimo ueniamus. Qui itaq in
principio hereditari festinant. sortem sibi in nouissimo bene¬
dictionis amputant. quia dũ ꝑ auaritȩ nequitiã hic mul¬

Expanded text:
rus non impletur pecunia; et qui amat divitias, norus non impletur pecunia; et qui amat divitias, non capiet fructus ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset. Qui vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens ; profecto enim qui augere opes ambit, vitare peccatum negligit; et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. 66 Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, et ea quae de futuro damna patientur, ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus: qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant; quia dum per avaritiae nequitiam hic mul
Abbreviated transcription (Latin):
ubrt alia uiolenta cõmserunt. aert a aa rapinas uel nt
ignibus mancipantur. Hinc trgo colligendũ ẽ quanta damna¬
tione plectendi sunt qui aliena rapiunt. si tanta anim aduer¬
sione feriuntur qui sua in discrete tenuerunt: Ptrpendant qͦ
tos obliget reatii res rapta si tali subicit penȩ non tradita.
ꝑpendant quid meretur in iustitia in lata si tanta ꝑcussione
digna est pirtas ñ impensa. Cũ aliena rapere intendunt.
audiant quod scriptum ẽ: Uae ei qui muluplicat ñ sua. us
peccati cumulare. Cũ multiplicare large habitationis spa¬
cia cupiunt. audiant quod scriptũ ẽ. Uae qui coniungitis
domũ ad domũ. & agrum agro copulatis usq ad terminũ
loci: Nũquid habitabitis soli uos in medio terre. Ac si aꝑ¬
te diceret. Quo usq uos extendius quiꝰ habere in cõmuni
mundo consortes minime potestis. Conuinctos quidẽ p̃¬
mitis. sed contra quos uos ualeatis extendere semꝑ inuenius.
Cũ augendis pecunus in hiant. audiant qđ scriptũ ẽ Aua¬

Expanded text:
bet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui rapiunt aliena, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid mereatur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua; usqpeccati cumulare. Cum multiplicare large habitationis spatia cupiunt, audiant quod scriptum est: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis, usque ad terminum loci. Nunquid habitabitis soli vos in medio terrae ? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos valeatis vos extendere, semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Ava
Abbreviated transcription (Latin):
ces pereat & ad huc mentẽ deteruis murmuratio subsequeds
perdat. ne omino nihil eis prebeant quib conferre aliquid
paruum debent. auidiant qđ scriptũ ẽ. Om̃i petenti tetri¬
bur. Ne saltt̾m aliquid p̃beant quib om̃ino conferre nhil
debent. audiant quod seriptũ ẽ. Da hono. & ñ receperis
peccatorẽ. Bene fac humili. & ñ dederis impio. Et rursũ.
Panẽ tuũ & uinũ super sepulturã iusti constitue. & noli ex
unnt istriones. Auruero indigenu &e ia peccatori pant
naonrã diligut nad monendi sunt e ia qui ia sua mase¬
ruc orosmis aargiuntur. ut sollicite custodirt ual sua mile
c comissa petcata elemosinis redimunt. adhuc redimen¬
da eomitant. ne uinalem di uistitiam atsamine teduni
curant ꝓ peecatis nummos tribuere. arbitrantur sc̃ anul¬
tu ꝓeccare Pius c̃ naq anima qua esca ce corpus pluo¬
nua urstimentũ. Qui ergo escam atq uestimentũ paupe¬

Expanded text:
ces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens ces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex iunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem naturam diligit. Admonendi sunt etiam qui jam sua misericorditer largiuntur, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum paupe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. audiant ꝗđ scriptum ẽ. Ne dicas amico tuo uade e
rturrtere & cras dabo tibi. cum statm possis dare. Ne sub
obtenui largitatis ta quȩ possident in utliter spargant.
auiliant quod scriptum ẽ. Sudet elemosina in manu tua.
Ne cũ multa necesse sunt. pauca largiantur. audiant quod
scriptum ẽ. Qui parce seminat. parce & metet. Ne cu pau¬
ca oportet. plurima prebeant. & ipsi minime postmodum
in opiam tolerantes. ad impatientiã trumpant. audiant
quod scriptum ẽ. Non ut ab alus sit remissio. uobis aut̃ tri¬
bulatio. sed exqualitate ur̃a habundantia illorũ in opiã
suppleat ut ce illorum habundantia urãe in opre sit sup¬
plementũ. Cũ enĩ dantis mens ferre in opiam nescit. si
multa sibi subtrahit. occasionẽ contra se in patientiȩ ex¬
quirit. Prius nãq p̃parandus ẽ patientie animus. & tunc
aut multa sunt. aut cuncta largienda. Ne dũ minus
equanimit̾ in opia irruens ferturꝰ. & p̃missȩ largitatis mer¬

Expanded text:
tur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abusuppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis mer
Abbreviated transcription (Latin):
liter admonendi sunt qui iã sua misericordit᷑ tribuunt. atq
aliter qui ad huc & aliena rapere contendunt. Ad monendi
sunt qui ĩa sua misericordit tribuunt. ne cogitatione tumi¬
da suꝑ eos se quibus terrena largiuntur exctollant. ne id¬
circo se meliores aestiment. quia contineri ꝑ se cettros ui¬
dent: Nã terrenȩ dominus domus famulorũ ordines. mi¬
nisteriaq disꝑtitns. hos ut rega̾t. illos uero statuit ut ab
aluis regantur. Istos iubet ut necessaria ceteris prebeañ.
illos ut accepta ab aliis sumant. Et tam̃ plerũq offendius
qui regunt. & inpatris familias grã ꝑmanent qui regunt᷑.
ram mtrentur qui dispensatores sunt. sine offensiont per¬
durant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Aa monen¬
di sunt igitur qui ĩa que possident misericorditer tribuunt.
ut a cclesfi año dispensatores se positos subsidiorũ tempora¬
lium agnoscant. & tanto humilit̾ prebeant quanto & a¬
litna et intellegunt que dispensant. Cũq in illorũ minis¬

Expanded text:
liter admonendi sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum minis
Abbreviated transcription (Latin):
patrimoniũ procurabat. sed om̃a ȩccles astici nuris ȩecłastici uiri
nihilominus subibant: Nimirũ laicis ad armorum solam miliciã. uel
agrorãm curam continuam deputatis. Ob hoc se non nulli ꝓcerum
sub obtentu religionis pͥmo tonsorare cȩperunt. Quarum tergiuersa¬
tioni mauricius imperator prudenter occurrens. data ꝑ longinum
senatorẽ lege . p̃cepit ut qͥsqͥs publicis fuisset amministrationib im¬
plicatus. ei ad ȩcclesi asticum uenire officium ñ liceret. Quam legẽ
cregorius suꝑ hoc ualde laudauit dicens. Qui sȩcularẽ habrtũ de¬
serens ad ȩcclesiastica officia uenire festinat. non relinquere cupit
sȩculum. sed mutare.

Expanded text:
patrimonium procurabat, sed omnia ecclesiastici iuris munia ecclesiastici nichilominus viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub optentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens data per Longinum stratorem lege praecepit, ut, quisquis publicis fuisset administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Gregorius super hoc valde laudavit dicens: 'Qui saecularem habitum deferens ad ecclesiastica officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed mutare'.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente. mona¬
chi eiusdẽ patris tempore. diuerso ꝓuecti sunt. mellitus. iustus. lau¬
rentius. et paulmus. Solis diaconibus apłicȩ sedis. suꝑ hac qͦdãmodo

Expanded text:
praecepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monapraecepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monachi ejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Mellitus, Justus, Laurentius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae sedis super hac quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
cunam. sed etiã humanã gr̃am non requirit. Ee sunt Gregorii suꝑ
sẏmoniacis et inlicitis ordinationibus doc tissimi papȩ sententiȩ.
quas ipse summo cultu seruasse docetur. in eo quod ab ipso fuȩ consẽ.¬
aotis obrepsit. neq cardinales eccł̃e suȩ. neq monachos monasterii sin
penitus exceusauit. qͦminus illis eccłam regendam cõmnteret. qͥ exẽpliꝰ
et uerbis pariter illam edificare melius potuissent. Ilam ut pauca
de multis contingam: exc prb̃ris cardinalibus eccłe. suȩ. consecrauit
ep̃os. bonefacium regii. habentium perusie. et donum mesane: sicilie
Eoc subdiaconibus uͦ. gloriosum hostiȩ. festum capue. petrũ trecas.
et castorium arimini. At uͦ ex monachis monasterii sui. marinianũ
rauennȩ. maximianum siracusis. et sabinum callipoli p̃sules ordi¬
nauit. Sed et augustinũ penes anglos. a gallarum ep̃is ordinari

Expanded text:
cuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. » Hae sunt Gregorii super cuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. » Hae sunt Gregorii super simoniacis, et illicitis ordinationibus doctissimi papae sententiae, quas ipse summo cultu servasse docetur, in eo quod ab ipso suae consedotis obrepsit, neque cardinales Ecclesiae suae neque monachos monasterii sui penitus excusavit, quo minus illis Ecclesiam regendam committeret, qui exemplis et verbis pariter illam aedificare melius potuissent. Nam, ut pauca de multis contingam, ex presbyteris cardinalibus Ecclesiae suae consecravit episcopos, Bonifacium Rhegii, Habentium Perusii, et Donum Messanae Siciliae. Ex subdiaconibus vero, Gloriosum Istriae, Festum Capuae, Petrum Trecas, et Castorium Arimini. At vero ex monachis monasterii sui, Marinianum Ravennae, Maximianum Syracusis, et Sabinum Callipoli praesules ordinavit. Sed et Augustinum penes Anglos a Galliarum episcopis ordinari
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ꝓculdubio reputarent. Qua ꝓpt̾ om̃ipotentis dĩ p̃co Gregorius
in euangłioꝵ trac tatibus ut scilicet frequentius legi uł audiri
potuisset. disputat inquiens. Sunt non nulli qͥ qͥdem nummoꝵ p̃¬
miã ex ordinatione non accipiunt. et tamen sacros ordines ꝓ hu¬
mana gr̃a largiuntur. atq de largitate. eadem laudis solum modo
retributionẽ querunt. Hi nimirum qͦd gratis acceperunt. gratis
non tribuunt. quia de impenso officio sc̃itatis expetunt num¬
mum fauoris. Unde bene cum iustum uirum describeret ꝓpħa. ait.
Qui excutit manus suas ab om̃i munere. Neq enĩ dicit qͥ excutit man
a munere. sed adiunait. ab omni: quia aliud ẽ munus ab obseqͥo
aliud mꝰ nus amanu. aliud munus a lingua. Munus quippe ab ob¬
sequio ẽ. subrectio indebite impensa. Munus a manu. peccunia.
Munus a lingua. fauor. Qui gͦ sacros oytines tribuit. tunc ab om̃i
munere manus excutit. quando in diuinis rebus non solũ nullam. pec¬

Expanded text:
ipsi proculdubio reputarent. Quapropter omnipotentis Dei praeco Gregorius in Evangeliorum tractatibus, ut scilicet frequentius legi vel audiri potuisset, disputat, inquiens: « Sunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur: atque de largitate eadem, laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceperunt, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, expetunt nummum favoris. Unde bene cum justum virum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ horarum momenta ad eacitũ propinquaret. ac nisi eum fr̃s frequent̃ cibo refi¬
cerent. uitalis er sp̃s funditus intercipi uideretur. paschalis suꝑuenit dies.
Et dum sacratissimo sabbato in quo om̃s etiam paruuli pueri ieiunant. ipse
ieiunare non posset. cȩpit plus merore quamꝰ infirmitate deficere.

Expanded text:
per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo refiper horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate d
Abbreviated transcription (Latin):
eptimũ intra romane urbis mȩnia sub honore sc̃i andreȩ apłi iuarta ba¬
slicam sẽoꝵ iohannus et pauli ad cliyom scauri monasterium in propͥo domate
fabricauit. in quo relictis sericis auro gemmisq radiantibus togis simulq
supellectilibus reliquis in usum pauperũ prerogatis. ex huiꝰ mundi naufragio
nudus euasit. diuq desideratum monachicum capiens indumentũ. pͥmo sub
hylarionis. de in sub marimiani uenerabiliũ patrum regimine. multis
sibi sociatis fratrib regulari tramite militauit. Post uͦ cum subẽe mallet.
fratrũ uotioa concordia imminente. pre ẽẽ non renuit. sicut in conseqͤn¬
tibus apparebit.
Aat ei abstinentia tanta cyborũ: sedulitas orationũ et ieiuniorum:
s̾tudiositas tam desiderata sacrorum librorũ. ut infirmato stomacho la¬
cessitus. uix subsistere procul dubio uideretur. Nam cum qͦdam tẽpore
ineisionẽ uitaliỹ quam greci dicunt oincopn pateretur. erebrisq angustiuᷤ

Expanded text:
eptimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis
Abbreviated transcription (Latin):
utrarum q eccłarum sacerdos. recte xp̃o acdiutore possis existere.
Et queq tibi de eius patrimonio uel cleri orlinatione. seu ꝓmotione.
uigilanti. ac canonica insa fuerint cura disponere. quippe ut pon¬
tifere ꝓprius liberam habebis ex p̃senti nr̃a auctoritate licentiam.
tis. nec in eiuitate nec in ȩecła tua ẽ cinquam habrtandi licentia. ideo
q te hac auctoritate terracinensi ȩccłe cardinalẽ constituimus
sacerdlotem. Et post pauca. Illud quoq fr̃nitatẽ tuã scire neces¬
senp̃i. qm̃ sic te p̃dictȩ terracinensis ȩcclesiȩ cardinalẽ eẽ constitu¬

Expanded text:
utrarumque ecclesiarum sacerdos et rector, Christo adjutore, possis existere; utrarumque ecclesiarum sacerdos et rector, Christo adjutore, possis existere; et quaecunque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione seu promotione, vigilanti ac canonica visa fuerint cura disponere, quippe ut pontifex proprius liberam habebis ex praesenti nostra permissione licentiam. tis, nec in civitate, nec in ecclesia tua est cuiquam habitandi licentia: ideo hac te auctoritate nostra Terracinensis ecclesiae cardinalem constituimus sacerdotem. » Et post pauca: « Illud quoque fraternitatem tuam scire necesse est, quoniam sic te praedictae Terracinensis ecclesiae cardinalem e