comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mortis uita mora: stabat deuota uiuentus
Pampnata iã luce ferox. securaq pugnae
Promiso̾ sibi fine manͣu nulliq tumultus
Ex xussere uiris mentes adsumma paratas
Iñnumeras q simue
pauci terraꝙ mariq
Sustinuere manus.
tanta t᷑ siducia mortis¬
⁊ q satis bello uisum est fluxisse cruoris¬
Uersus ab hoste surie.
Iiam fata retecto
Iẽ cuiussit dextra cruore
P igna meo. certaq fide
Testetur se uelle mori.¬
Uiscera non unus iã du¬
dũ transigit ensis:
Collaudat cunctos. sed
Pebebat grato moriens
in terficit ictu:
Concurrunt alii totum¬
q in partibus unis
Bellorum fecere nefas
sic semine cabmi
Emicuit dircea cohors.
ceriditq suorum
Uul neribus. dirum᷑ theba¬
nis fratribus omen:
łhasidos et cãpis in somni
dente creati
Terrigena misa magicis¬
ecantibus ira
Cognato tantos cõple¬
runt sarigune sulcos
psaq in expertis quod pi¬
tis hydre dentibꝰ natist̾. Ut ait uirg̃
Satis ĩ manis dentibꝰ ydrȩ nec galeis

Expanded text:
Mortis vita mora. Stabat devota inventus, Damnata iam luce ferox, securaque pugnae Promisso sibi fine manu: nullique tumultus Excussere viris mentes ad summa paratas: Innumerasque pauci terraque marique Sustinuere manus: tanta est fiducia mortis satis bello visum est fluxisse cruorius ab hoste furor. iam fata retecto,  cuius sit dextra cruore Digna meo, certaque fide etur se velle moriiscera non unus iamdudum transigit ensis. Collaudat cunctos: sed Debebat, grato moriens interficit ictu. Concurrent alii, totamque in partibus unis Bellorum fecere nefas. Sic semine Cadmi Emicuit Dircaea cohors, ceciditque suorum Vulneribus, dirum Thebanis fratribus omen: Phasidos et campis insomni dente creati Terrigenae, missa magicise cantibus ira, Cognato tantos complerunt sanguine sulcos: Ipsaque, inexpertis quod pritis hydrae dentibus nati sunt, ut ait Virgilius ‘satis inmanis dentibus hydri nec galeis
Abbreviated transcription (Latin):
Stricta gelu. terrisq du non credidit hostẽ
Hinc xuiꝰ ueteris custos famosa uetustas
Miratrioq sui sugnauit nomine terras:
Sed maiora dedit cognomina collibus istis
Penum qͣui latus reuocauit ab arcibus hostr̃¬
b iđ tã quã loco debeat᷑ ut eo romani supe¬
rent qui ad eũ uenerił. & amittat euñ
indulge hospicio .i. habundancus p̃be.

Expanded text:
Stricta gelu: terrisque diu non credidit hostem. Stricta gelu: terrisque diu non credidit hostem. Hinc, aevi veteris custos, famosa vetustas Miratrixque sui signavit nomine terras. Sed maiora dedit cognomina collibus istis, Poenum qui Latiis revocavit ab arcibus host tamquam loco debeatur, ut in eo Romani superent, qui ad eum venerint, et amittat eunde‘indulge hospitio’: abundantius praebe.
Abbreviated transcription (Latin):
Sudorem. calido cõplentur sanguine uenae
Intumuere tori totosq induruit artus
herculeosq nouo laxauit corpore nodos
constitit alcides stupefactus robore tanto
Nec sic in aIchus quamuis rudis ess& in undis
Desectam timuit reparatis anguibus hydram
Confuxere pares. telluris uiribus ille antheus
Ille suis numquam seue sperare nuuustoaetee hol is.¬
Plus licuit uid& ex haustos sudoribus artus
Ut ꝙ iterum fessis iniecit brachia membris
Non ex spexͥtatis anteus uiribus hostis
Sponte cadit. maiorq accepto robore surgit
Quis quis in est terris in fessos spiritus artus
ł grritur tellusq uiro luctante laborat.
It tandem auxilium tactȩ ꝓ desse parentis
Ulcides sensit : standum ẽ tibi dixit. et ultra
Non credere solo. sterniq uetabere terra
Nerebis pressis intra mea pectora membris
Hue. antee cadis: sic fatus sustulit alte
Nitentem ITerras uiuenem. morientis in artus
Non potuit nati telłes permitere iures:
Alcides medium tenuit iam pectora pigro

Expanded text:
Sudorem: calido complentur sanguine venae. Intumuere tori, totosque induruit artus, Herculeosque novo laxavit corpore nodos. Constitit Alcides stupefactus robore tanto: Nec sic Inachiis, quamvis rudis esset, in undis Desectam timuit, reparatis anguibus, hydram. Conflixere pares, telluris viribus ille, Ille suis. Numquam saevae sperare novercae Plus licuit. Videt exhaustos sudoribus artus Utque iterum fessis iniecit brachia membris, Non exspectatis Antaeus viribus hostis Sponte cadit, maiorque, accepto robore, surgit. Quisquis inest terris, in fessos spiritus artus Egeritur; tellusque viro luctante laborat. Ut tandem auxilium tactae prodesse parentis Alcides sensit: standum est tibi, dixit, et ultra Non credere solo, sternique vetabere terra. Haerebis pressis intra mea pectora membris: Huc, Antaee, cades. Sic fatus, sustulit alte Nitentem in terras iuvenem. Morientis in artus Non potuit nati tellus submittere vires. Alcides medium tenuit: iam pectora pigro
Abbreviated transcription (Latin):
Coeperat infestoq ducẽ deposceit uultu
Sic rat osuperi quando pictasq: fidesq
Destituunt moresq malossperart relictũ est
fint̃ ciuili fatut discordia bello
Qut̃ non ille diut̃ potuit terrert tumultus:
Fata sed inp̃ceps solitus dimitiert cesar.
Fartunãq suam ꝑsummã pericula gaudens
Exertere uenit: necdum desciuat ira
Expectat medios ꝓperat tẽptart furores:
Hon illis urbes. spoliandaq tẽpla negas sae
tarptiam ioius scdr̃ matresq senatus
tlic est om̃e tompꝰ quouita uti poteramꝰ ab¬
liceat ergo menbra ponere ñ in duro cespitt.
hħ Hoc est more palpitantis eligere.

Expanded text:
Coeperat, infestoque ducem deposcere vultu. Coeperat, infestoque ducem deposcere vultu. Sic eat, o superi! quando pietasque fidesque Destituunt, moresque malos sperare relictum est, Finem civili faciat discordia bello. Quem non ille ducem potuit terrere tumultus? Fata sed in praeceps solitus demittere Caesar, Fortunamque suam per summa pericula gaudens Exercere, venit: nec, dum desaeviat ira, Expectat; medios properat tentare furores. Non illis urbes spoliandaque templa negasset, Tarpeiamque Iovis sedem, matresque senatusc est: omne tempus, quo vita uti poteramus, abliceat ergo membra ponere non in duro cespite. FVGIENTE FERIRE hoc est: more palpitantis elidere.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid satis ẽ siroma parũ est : ĩamrespice canos
Inualudasq manus. & ianis cerne lacertos
Usus abitutit bellis consũpsimus arium
admorit dimitte senes: enimproba uota
ENon duro liceat morientia cespite membra
Ponert nonanima galeam fugiene ferire
A tq: oculos morti clausurã quȩ rere dextrã
Conuigis illabi lacrimis. unique paratũ
Scire rogũ liceat morbis finirt senectã
Sit pretr gladios aliquod subosare fatũ
Quid uelut ignaros adquȩ portenta paremur
Spe trahis: usq ad eo soliciuilibus armis¬
ꝑ Nescimus ciuus steliris sit maxima mertebso
Nilactũ est bellis. sinondũ cõperit istas
Omnia posse manus necfas necuintula uiris¬
Y h oc audere uetant. rheni mihi cȩ̨sar inundis
Duxerat. hicsotius. facinus quosinquinat &quat
Adde qđ ingrato meritorũ uidice uirtus
Nostra perit. quicquid gerimꝰ fortuna uocatur
YNosfatũ sciat cẽ suũ: lico om̃t deorũ
Eobsequium spcres irato milite gesar¬
Oł axerit: hȩc fitus totis discurroit castris

Expanded text:
Quid satis est, si Roma parum? Iam respice canos, Invalidasque manus, et inanes cerne lacertos. Usus abit vitae, bellis consumsimus aevum: Ad mortem dimitte senes. En, improba vota! Non duro liceat morientia cespite membra Ponere, non anima glebam fugiente ferire, Atque oculos morti clausuram quaerere dextram Coniugis illabi lacrimis, unique paratum Scire rogum. Liceat morbis finire senectam. Sit praeter gladios aliquod sub Caesare fatum. Quid, velut ignaros ad quae portenta paremur, Spe trahis? Usque adeo soli civilibus armis Nescimus cuius sceleris sit maxima merces? Nil actum est bellis, si nondum comperit, istas Omnia posse manus. Nec fas nec vincula iuris Hoc audere vetant. Rheni mihi Caesar in undis Dux erat, hic socius. Facinus quos inquinat, aequat. Adde, quod ingrato meritorum iudice virtus Nostra perit. Quidquid gerimus, fortuna vocatur. Nos fatum sciat esse suum. Licet omne deorum Obsequium speres: irato milite, Caesar, Pax erit. Haec fatus, totis discurrere castris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ Sensus hic ẽ. nec nos ugnoramꝰ in armis ĩ armis ci¬
uilibus tuncnos p̃mium mereri. siquid impie fe
ut liceat nobis iam facere si quid crudelitꝰ e¬
gerit unusquisq de nobis. ergo & poterimus
accipere.
Ss Ut uirgił. diuina & humana posuit. fas & iura
Obscure mortem cęsari minant᷑ cum ei ducis
eripit nom̃. & se iam semel dicit scelere esse

Expanded text:
 sensus: nec nos ignoramus in armis ciuilibus tunc praemium nos mereri si quid impie fecut liceat nobis iam facere, si quid crudeliter egerit unus quisque. Ergo et te poterimus occidere. ut Vergilius divina et humana posuit ‘fas et iura obscure mortem Caesari minantur, cum ei ducis nomen eripit et se iam semel dicit scelere esse p
Abbreviated transcription (Latin):
AU Sensus hic est. Cũ ad huo ess& in certũ quis in
terris habiturus eõt imporiũ tocius orbis. hoc ẽ
in certo mundi subsydere appius calcidã regno
possidere cupi ebat. ambiguis in certis obscuris.
ut ait supra. solusq qui etem. euboici uasta la
pollicerentur oracula. intellegere debuisti te
St moriturum. Nã in tot om̃ium malis ut aliqͥs
qͥetus sit deox nemo s& sola mors prestet
⁊ Tumidis infesta colit nemesis illic coliturꝙ
enemo enĩ gr̃ lat̃ tribuo. hinc nemesis diuina
ꝓuidencia que cunctis sua tribuit.

Expanded text:
 sensus hic est: cum adhuc esset incertum, quis in terris habiturus esset imperium totius orbis, hoc est ‘iure incerto mundi subsistere’, Appius Calcidam regno possidere cupiebat. AMBIGVIS incertis, obscuris, ut ait supra 195. 196 ‘solusque quietem Euboici vasta latpollicerentur oracula, intellegere debuisti te esse moriturum; nam in tot omnium malis ut aliquis quietus sit, deorum nemo, sed sola mors praestats. TVMIDIS INFESTA COLIT nemo Graece, Latine tribuo: hinc Nemesis divina providentia, quae cunctis suum tribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Arabie scelerũ queris terraq mariq
Nisstrrũ ugulis animasq effudert iuilts
Quolibae hoste papas: partẽ tibi gllia nostri
eripuit. partẽ duris his pania bellis
Pars iacet hesperia totoq exercitus orbe
Tciuncente perit: terrisfudisse cruoren
Quidruuat arctois rhodano rhenoq subartłs
Tot mih probellis bellũ ciuilt dedisti:¬
t oepimus ixpulso patrię cũtecta senatũ
Quos hominũ uelquos licuit spoliart deorũ
Imus inomne nefas manib: strroq notintes
Paupertatt pii finis quis quȩritur armis
etũ solus auder&
Constringere refrenar& uocare ñcre
uocat. Due sunt aut̃ causȩ quȩ reuocant. dũ
tim& miles imꝑatoren suum a quo ipse meri¬
endus est. & cum unusquisꝗ solum se in iusto¬
grauari credit imꝑio & queri alus tacentibus
trubescit: hic ergo hec causa nonretin&n
Lites suul enĩ queruntur uni uersi.

Expanded text:
A rabie scelerum. Quaeris terraque marique A rabie scelerum. Quaeris terraque marique His ferrum iugulis, animasque effundere viles Quolibet hoste paras. Partem tibi Gallia nostri Eripuit: partem duris Hispania bellis: Pars iacet Hesperia: totoque exercitus orbe Te vincente perit. Terris fudisse cruorem Quid iuvat Arctois, Rhodano Rhenoque subactis? Tot mihi pro bellis bellum civile dedisti. Cepimus expulso patriae cum tecta senatu, Quos hominum, vel quos licuit spoliare deorum? Imus in omne nefas, manibus ferroque nocentes, Paupertate pii. Finis quis quaeritur armisenim solus auderetCONSTRINGERE refrenare, revocareuocat. Duae sunt autem causae quae reuocant: dum timet miles imperatorem suum, a quo ipse metuendus est, et cum unus quisgravari credit imperio et queri aliis tacentibus erubescit. Hic ergo haec causa non retinet milites; simul enim queruntur universi.
Abbreviated transcription (Latin):
A uertert du: nullonã marte subactus
Perdeit successus scelerũ cũpent fidelis
Pertot bella manus saciatȩ sangiunt tandem
Destituere ducẽ: sȩu mestoclassita paulum
Intermissa sono claususq a frigidus ensis
Fapultrat bellifurias stu protmia miles
Dum maiora petit. damꝑnat causãq ducẽq
Etscelert imbutos ctiam nc̃ uenditat ensis
haud magis ceptus discri on. mint cȩsir inullo et
Quã non estabili tremulo sed tulmint cuncta
Despicerae starteq suꝑ titubantia fultus.
ł ut mptis truncus manib: glidioq relicttis
Perit suo: qui tot gentes in bella trahebat
Sc̃ĩt non et̃ ducis strictos stadmilitis ensts
Non pauidũ iam murmurtrat scad pectore ticto
lra litens nãquȩ dubias constringert mentes
Causa solae dũquisq pauae quib ipse timori est
Seq putat solũ regnorũ inuista grauari
Naud retince quippe ipsa metus a solucrat audaa
Furba suos quiquid multis pectatur inultũ est
Essudere minas. lictat discederi caesir

Expanded text:
Avertere dei. Nullo nam Marte subactus, Perdere successus scelerum: cum paene fideles Per tot bella manus, satiatae sanguine, tandem Destituere ducem: seu moesto classica paullum Intermissa sono, claususque et frigidus ensis Expulerat belli furias: seu praemia miles Dum maiora petit, damnat caussamque ducemque, Et scelere imbutos etiamnunc venditat enses. Haud magis expertus discrimine Caesar in ullo est, Quam non e stabili, tremulo sed culmine cuncta Despiceret, staretque super titubantia fultus: Tot raptis truncus manibus, gladioque relictus Paene suo, qui tot gentes in bella trahebat, Scit non esse ducis strictos, sed militis, enses. Non pavidum iam murmur erat, nec pectore tecto Ira latens: nam quae dubias constringere mentes Caussa solet, dum quisque pavet, quibus ipse timori est, Seque putat solum regnorum iniusta gravari, Haud retinet. Quippe ipsa metus exsolverat audax Turba suos. Quidquid multis peccatur, inultum est. Effudere minas: Liceat discedere, Caesar,
Abbreviated transcription (Latin):
Erndua quo primũ cornu dubitanda refulsit :
Facdudit bortan flãmas accepit ab curo
ille suo s quascũq iuenit ĩriet
Torsit inocciduun nibtibais flitib: orbem
Etquas sentit arabs. &quas gangetica tellus
Exbalat uebulas quid quid concrescere primus
dolpatitur quid quid cȩli fuscator coi
Intulcnt st chaontuos  sclqnid aesenderat indos
Incendert diem nubs orente stmote¬
Net medio potuert graus incũbert mundo
Secd uimbos rabueit fuga. uacit imbrib sietos
Ftnothus in solam calpenfiuit bumidus acr
hic ubi iam zephiri fines &̾ sũ mus olimpi
Cardo tenae tethinuetitȩ transcurrtt᷑ de fisos
inuoluȩreglobos c̃gestũq atris atri
Vir ittipit spatiũ quod sepirat athort terrã:
lamꝙ polo pressȩ lirgos densintur in imbres
Spissatea fluunt noc seruant fulgiina flimis:
Q ac̃ auos crebra micent si perantur fulgura nimbis
Hix inꝑfecto cõpleciitur acra giro
Aitus uiulla iuriatus luce coloi
Occanũiꝙ bibit raptosq ad nubila¬
fluctia

Expanded text:
a quo primum cornu dubitanda refulsit, Exclusit Boream, flammasque accepit ab Euro. Ille suo nubes quascumque invenit in axe, Torsit in occiduum Nabataeis flatibus orbem: Et quas sentit Arabs, et quas Gangetica tellus Exhalat nebulas, quidquid concrescere primus Sol patitur, quidquid coeli fuscator Eoi Intulerat Corus, quidquid defenderat Indos, Incendere diem nubes, oriente remotNec medio potuere graves incumbere mundo, Sed nimbos rapuere fuga. Vacat imbribus Arctos Et Notus; in solam Calpen fluit humidus aer. Hic, ubi iam Zephyri fines et summus Olympi Cardo tenet Tethyn, vetitae transcurrere, densos Involvere globos; congestumque aeris atri Vix recipit spatium, quod separat aethere terram. Iamque polo pressae largos densentur in imbres, Spissataeque fluunt: nec servant fulmina flammas, Quamvis crebra micent: moriuntur fulgura nimbis Hinc imperfecto complectitur aera gyro Arcus, vix ulla variatus luce colorem, Oceanumque bibit, raptosque ad nubilafluctus
Abbreviated transcription (Latin):
fortior oceani: net phebũ surgere seraiti ut
fi iđ rerũ discrimina miscent
Deformis cȩlifacies uincteq tenebre
Sic mundi pars imaiacet quazona nuailis
łcrpetueq p̃munt hiemes. otisidat elelo
Ulla uid& sitrili non quicqĩ frigort gignit
sed glacit medios signorũ tẽperat ignes
Sic osumine patermundi sic sorit secunda
Acquorei rector facias neptune tridentis
Eitu perpinius inpendis atra nimbis
Turemeart urtes quoscũq cmniseris acstris
Non habeant amnes decliuem adlittora cursũ
Sed peligi restrantur aquis concussaq tellus
hosrhodanis. uastos obliquent flumina fonies
ORipheas huc solue niues huestigna lacusq
Etpigras ubitũq ucentesfunde paludas.¬

Expanded text:
Fortior Oceani. Nec Phoebum surgere sentit Fortior Oceani. Nec Phoebum surgere sentit ; rerum discrimina miscet Deformis coeli facies iunctaeque tenebrae. Sic mundi pars ima iacet, quam zona nivalis Perpetuaeque premunt hiemes; non sidera coelo Ulla videt, sterili non quidquam frigore gignit, Sed glacie medios signorum temperat ignes. Sic, o summe parens mundi, sic sorte secunda Aequorei rector facias, Neptune, tridentis: Et tu perpetuis impendas aera nimbis; Tu remeare vetes quoscumque emiseris aestus. Non habeant amnes declivem ad litora cursum, Sed pelagi referantur aquis: concussaque tellus Hos Rhodanus: vastos obliquent flumina fontes. Rhipaeas huc solve nives, huc stagna lacusque Et pigras, ubicumque iacent, effunde paludes
Abbreviated transcription (Latin):
N Calpen mons est hispanie adeo nec septentrio
nec meridies habebat inbres ẜ occidens sol.¬
R Et summꝰ olrmpi. pꝰ calpenem̃ oceanꝰ est quo
quasi orb limite cuncta cohibentur. ħ ergodic̃
longius tenderentur.
Non habae undauias tũ largas alueris amnis
aripis accepit aquas. um naufraga campo
sȩsaris arma natant impulsaq gurgite multo
Castra labant. alto restagnant flumina uallo
Non peta raptus faciles non pibuli mersi
Ullaferunt sulci tectarũ errort uiarum
Fallitus octoltus sursus populator in agros:
amq comes semper magn& prima laborum
Scua fames adexit. nulloq obsessus ab hosit
Milos eget. ⁊ ñto censu non pligus emit
Exiquam certrem prolucri pallida tibes
Honde est prolato iei unus uenditor auro:
lam tumuli collesqlenent. iamflumina cunet
Condidit ina palus. uastaq uoragine mersit:
Absorpsit penitus rupes actecta ferarũ
Detulit atq ipsas hausit subitisq frementts
Vorticibus contorsit aquas. a rꝰepulit acstus

Expanded text:
N Calpen mons est Hispaniae; adeo nec oriens nec septentrio nec meridies habebat imbres, sed sol ET SVMMVS OLYMPI post Calpen enim Oceanus est, quo quasi orbis limite cuncta cohibentur. Hoc ergo dcit: longius tenderentur. Non habet unda vias: tam largas alveus omnis A ripis accepit aquas. Iam naufraga campo Caesaris arma natant, impulsaque gurgite multo Castra labant: alto restagnant flumina vallo. Non pecorum raptus faciles, non pabula mersi Ulla ferunt sulci: tectarum errore viarum Fallitur occultis sparsus populator in agris. Iamque, comes semper magnorum prima malorum. Saeva fames aderat: nulloque obsesses ab hoste Miles eget; toto censu non prodigus emit Exiguam Cererem. Pro lucri pallida tabes! Non deest prolato ieiunus venditor auro. Iam tumuli collesque latent: iam flumina cuncta Condidit una palus, vastaque voragine mersit: Absorpsit penitus rupes, ac tecta ferarum Detulit, atque ipsas hausit, subitisque frementes Vorticibus contorsit aquas et repulit aestus
Abbreviated transcription (Latin):
n Obliquent. ne uias suas habeant. sai c̃torriti meatu ĩse ui¬
uicem cadant.+s
arduas arces
SADus uenia dare est ea ꝙ diuisserint pacienter
tamen hicaccipi ueniã meruere. đu modo so¬
lito amplius du fauent. meruert̃ ueniam
eiꝰ facti quod õtra cesarẽ fecerunt.

Expanded text:
 OBLIQVENT ne vias suas habeant, sed contorto meatu in icem cadant et arduus arcesdiis veniam dare est: ea, quae dii iusserint, patienter li’. Potest tamen hic accipi ‘veniam meruere’: dum modo amplius solito dii favent, meruerunt veniam eius facti, quod contra Caesarem f
Abbreviated transcription (Latin):
ti pustgi latias acies trat impigũ asturꝰ
uestonesꝙ leues ꝓfugiq agente uctusta
balidrum eclti  miscentes nomen hiberis
¶olle tumet modico leniꝙ ercrtuit in alt̾um
Tiñgue solum tumulo suꝑ hunc fundata petusta
Surgit hilerda manu. placidis pre labitur undis
esperios inter si coris non ułtunus amnes
Satrus ingenti quem pons amplestitur artu¬
it ibernas passurus aquas: at ꝓtima ruprs

Expanded text:
 praeter Latias acies erat impiger Astur, Vettonesque leves, profugique a gente vetusta Gallorum Celtae, miscentes nomen Iberis. Colle tumet modico, lenique excrevit in altum Pingue solum tumulo: super hunc fundata vetusta Surgit Ilerda manu: placidis praelabitur undis Hesperios inter Sicoris non ultimus amnes; Saxeus ingenti quem pons amplectitur arcu, Hibernas passurus aquas. At proxima rupes
Abbreviated transcription (Latin):
Martr̃ seuus agit non multa cede nocthtem
acimã scd fati ducibus momenta daturum:
iure pari rector castris a franiunadis
ac petreius erat. concordia durte in aequas
imperium cõmune uires. tut̃claq ualli¬
Pesuigil alterno paret custodia signa ⁊ modo af¬

Expanded text:
Martem saevus agit, non multa caede nocentem, Maxima sed fati ducibus momenta daturum. Iure pari rector castris Afranius illis Ac Petreius erat: concordia duxit in aequas Imperium commune vices, tutelaquPervigil alterno paret custodia signo.
Abbreviated transcription (Latin):
Excplitat hino tellus cãpas effula pa
Vix oculo prendenit modũ cãposq
DOctani pepulisse suo nãgurgite mixto
NQui prȩstat terris austri tibi nom̃ hiberus
prima dies bellicessa utt marte cruento¬
Spectandasq ducũ uires numerosaq: signa
Expoluit piguit sederis. pudor arma furentũ
continuit ꝓitrieꝙ eruptis legib unũ
Donuuere dicm pnocũ caesar olrmpͥo
in noit̃ subita cirtum dedit agmuna fossa.¬
ꝓ dum prime prȩstant acies. hostẽq sefellit
Et prope consertis obduait castra maniplis
Iute noua collt̃ subito conscendere cursu
Qui medius tutã gastris dirimebat hilerdã
imperat : huc hoste partaer terrorq: pudorq
impulit aerapto tumulũ prior sonent soaa
Ipse locus miles rupes oneratus in altas
Nittur ad uersoq adies inmonit supina
berte & intergum casura: umbone sequentis
E rigitur nulli telũ librart uatabat
Dũlabat cefiro furmat uestigia pilo.
Dũ scopulos stirpesq tenent stꝙ hosit relicto
St edunt enseuiam uidit lapsura rura

Expanded text:
Explicat hinc tellus campos effusa patentes, Vix oculo prendente modum, camposqua cursu Oceani pepulisse tuo: nam gurgite mixto, Qui praestat terris, aufert tibi nomen Iberus. Prima dies belli cessavit Marte cSpectandasque ducum vires numerosaque signa Exposuit. Piguit sceleris; pudor arma furentum Continuit; patriaeque et ruptis legibus unum Donavere diem. Prono tunc Caesar Olympo m subita circumdedit agmina fossa, Dum primae perstant acies, hostemque fefellit, Et prope consertis obduxit castra maniplis. Luce nova collem subito conscendere cursu, Qui medius tutam castris dirimebat Ilerdam, Imperat. Huc hostem pariter terrorque pudorque Impulit; et rapto tumulum prior agmine cepit. Ipse locus. Miles rupes oneratus in altas Nititur: adversoque acies in monte supina Haeret, et in tergum casura, umbone sequentis Erigitur. Nulli telum vibrare vacabat, Dum labat et fixo firmat vestigia pilo, Dum scopulos stirpesque tenent, atque, hoste relicto, Caedunt ense viam. Vidit lapsura ruina
Abbreviated transcription (Latin):
tlli nulioq urguente reteptus¬
lertus ceuicto subducto marti¬
actenus armorũ discrimina ititrabello
F ata dedit uarus intertus motib act:
Pigrabruma gelua sictisqꝙ aquuilonib borens
Ut ꝓpe amplius sit quã possimꝰ intueri
tentis edit utitus ergo ẽ ad hibero flumine qui eum¬
caherc& excipit aquis suis.
sub cur su occanifluctꝰ & litcora urtꝰ pgrlisse¬
Qi pstat terris nom̃bis accipimꝰ: iđ hiberus
tibi nom̃ aufert. qui t̃ris nom̃ p̃stat. ab hoc enũus
hispania hiberia nom̃ accepit.¬
ꝓ cȩsar noctis exordio primã aciẽ hostibꝰ opposuit
quȩ resister& ipse aut̃ ꝓpe obduxit. id est ut
expediret ambitũ ipsius fossȩ.¬
eđ romulo cȩpit hoc signũ ut feiu manipulus p̃ferretur.
par& pudor ne erubescerent si amuterent locũ¬

Expanded text:
li, nulloque urgente, receptuset victor, subducto MartHactenus armorum discrimina: cetera bello Fata dedit variis incertus motibus aer. Pigro bruma gelu, siccis Aquilonibus haerensut prope amplius sit quam possumus intueri.cadit. VETITVS ergo est ab Hibero flumine, qui eum excipit, aquis suis suo curQVI PRAESTAT TERRIS ‘nomen’ bis accipimus, id est Hiberus tibi nomen aufert, qui terris nomen praestat; ab hoc enim Hispania Hiberiae nomen accepit. Cquae resisteret. Ipse autem PROPE OBDVXIT, id est ut expediret ambitum ipsius fossa Romulo coepit hoc signum, ut faeni manipulus praeferretur, em, ‘pudor’, ne erubescerent, si amitterent locu
Abbreviated transcription (Latin):
Inclinant iãfata ducũ. neciam am̃plius anceps
S elli casus erat graue pars marima cdassis
alcrandur ast alie mutato remige puppes
Victores uexere suos. naualia paucae
precipiti tenuere fuga: quis in urbe parentum
fictus erat. quanti matrum plittora planctus
Conuint sepe sui confusis uultibus unda
Cit didit ora uiri romanum amplixa cadauet:
accensisq rogis miseride corpore trunco
Certauert patres at brutus inequore uictor
Primus eesartis pelagi decus addidit armis

Expanded text:
Inclinant iam fata ducum, nec iam amplius anceps Belli casus erat: Graiae pars maxima classis Mergitur: ast aliae mutato remige puppes Victores vexere suos: navalia paucae Praecipiti tenuere fuga. Quis in urbe parentum Fletus erat! quanti matrum per litora planctus! Coniunx saepe sui, confusis vultibus unda, Credidit ora viri, Romanum amplexa cadaver: Accensisque rogis miseri de corpore trunco Certavere patres. - At Brutus, in aequore victor, Primus Caesareis pelagi decus addidit armis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia cũ sole orit᷑ iđ de eo signo ĩ quo fucrit¬
e Dubitanda. ut uirgł. aut uid& aut uidisse
putat ꝓnubila lunã.
in orientem.
:Defenderat ĩ dos. iđ ꝓtexerat a solis ardore

Expanded text:
quia cum sole oritur, id est de eo signo, in quo sol fuerit. DVBITANDA ut Virgilius ‘aut videt aut vidisse putat per nubila lunam’. in orientem. DEFENDERAT INDOS id est protexerat a solis ardore
Abbreviated transcription (Latin):
VI Arcum hic ꝓfornice posuit. quod esł
notandu Nlam cicero ait. uid& adipsũ for¬
nicẽ falii anum. arcum autem nẽ nopos¬
sit nisi sagittarum aut hiris.
cã ꝑ hiemẽ fluuius inundarit.

Expanded text:
V arcum hic pro fornice posuit, quod est notandum; nam Cicero ait ‘videt ad ipsum fornicem Fabianum’. ‘Arcum’ autem nemo posuit nisi sagittarum aut Iris. Hcum per hiemem fluvius inundarit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et᷑ setum roman ne petes pacisq regressus
Deneger : in medios belli non ire furores
lam dudum moriture paras : rue certus x omnes
Lucis rupe moras &cȩsaris effuge munus
Uescius interia capti ducis arma parabat
Magnus ut in mirto firmaret robore partes
lamq sccuturo ussurus classica phebo
Temptandasq ratus moturi militis iras

Expanded text:
Et secum: Romamne petes, pacisque recessus, Degener? In medios belli non ire furores, Iamdudum moriture, paras? Rue certus, et omnes Lucis rumpe moras, et Caesaris effuge munus. Nescius interea capti ducis, arma parabat Magnus, ut immixto firmaret robore partes. Iamque secuturo iussurus classica Phoebo, Tentandasque ratus moturi militis iras
Abbreviated transcription (Latin):
OUt salustius. ardebat om̃is hispania cỹterior
& uirg̃. ard& ĩ excita ausonia atq ĩ mobilis.

Expanded text:
ut Salustius ‘Ardebat omnis Hispania citerior’ et Virgilius ‘Ardet inexcita Ausonia atque immobilis
Abbreviated transcription (Latin):
lugrnt dampͥnate phoebo uictore redcnat
Qua ccler &e rectis descendens marsiaripis
Frrantt̃ in eandron adit: mutꝰꝙ itfertur:
ꝑ assaq ab auriferis tellus etire metaliis

Expanded text:
Lugent damnatae Phoebo victore Celaenae: Qua celer et ripis descendens Marsya rectis Errantem Maeandron adit, mixtusque refertur: Passaque ab auriferis tellus exire metallis
Abbreviated transcription (Latin):
ONil magis assuctas scderi quã ꝑdere m̃tes
Atq perut timae t̾ãdiri focderis ictu
Sensus hic est. blon qr ego uos habui. ideo uicit s& tea uos feli¬
citate super astis. Nam uult omia quȩ maiora sunt fatisregi
A Id est ad fata paucoꝵ om̃e genꝰ hominũ reuocat᷑. & unus poci¬
or reliquis dese efficit fatum
&Labinium qui subse fortis fuerat. segnẽ ee sub magno. Nã

Expanded text:
Nil magis, adsuetas sceleri quam perdere mentes, Nil magis, adsuetas sceleri quam perdere mentes, Atque perire timet; tam diro foederissensus hic est: non quia ego vos habui, ideo vici, sed mea vos felicitate superastis. Nam vult omnia, quae maiora sunt, fatis regi,  id est ad fata paucorum omne genus hominum revocatur et unus poor reliquis de se efficit fatum.Labienum, qui sub se for
Abbreviated transcription (Latin):
Net pompeianis tradae sua partibus arma
Chic nũquã uult et̃ intus sunt ista ꝓfecto
cure castradcis. quinit commitirrt tantis
BNonnisi mutato uoluerunt militt bellis:
heu quantũ fortuna humeris iãpondere fessis
Da molitur onus sptrantes omnia dextras
Ex armare datig quib hic nonsufficie orbis:
lam cerit mihi bellagerã disceditt castris:
Traditt nostra uiris ignaui signa quirites
Atpaucos quibus hȩc rabies auctoribus arsit¬
E Noncȩsar sed pocna tenet: procũbit itrra
infidũq caput feriendaq ttndat  colla
Ettuquo solostabunt iam robore castra
T iro rudis specta poenas. aedisce strut¬
GDisce mori tremuit sȩua subuoce minantis
Vulgus iners. unũq caput tã magna iiuentus
Priuatũ factura timae ueluit ensib ipsis¬
imperae in uito moturus miliit ferrũ
Ipse pauae netela sibi dextrȩq negentur
Eadscelus hoc cȩsar uicit pacientia sęiui
Spẽ ducis &e uigulos non tantũ prȩstiit enses.

Expanded text:
Nec Pompeianis tradit sua partibus arma, Nec Pompeianis tradit sua partibus arma, Hic numquam vult esse meus. Sunt ista profecto Curae castra deis, qui me committere tantis Non nisi mutato voluerunt milite bellis. Heu, quantum Fortuna humeris iam pondera fessis Amolitur onus! sperantes omnia dextras Exarmare datur, quibus hic non sufficit orbis. Iam certe mihi bella geram: discedite castris, Tradite nostra viris ignavi signa Quirites. At paucos, quibus haec rabies auctoribus arsit, Non Caesar, sed poena tenet. Procumbite terra, Infidumque caput feriendaque tendite colla. Et tu, quo solo stabunt iam robore castra, Tiro rudis, specta poenas, et disce ferDisce mori. Tremuit saeva sub voce minantis Vulgus iners: unumque caput tam magna iuventus Privatum factura timet: velut ensibImperet, invito moturus milite ferrum. Ipse pavet, ne tela sibi dextraeque negentur Ad scelus hoc Caesar: vicit patientia saevi Spem ducis, et iugulos, non tantum praestitit enses.
Abbreviated transcription (Latin):
hesperiae gentes nobis uictori turbam
Nondibit impulsi tantũ quȩ pmia belli
austrat & uestri rapta mercede laboris
lduristros nullo comttur uulnert currus :
Uos defecta sones ex haustaq singiint turba
Cernetis nostõs ũplebs romana trium phos
Cesaris ancursus uestrȩ sentiit putatis
Dampnũ posse fugȩ ueluti sicunctaminentur
Flumina quos miscent pelago subducet funtis
Non magis ablitis umquã descendere xquor
Quã nunc crescit aquis: anuos momtta putatis¬
Uili dedisse m nuquã sic cura deorũ
Sepͣmit ut uestrȩ morti uestrȩq saluti
Gfata uacent ꝓctrũ motus hȩt cuncta sequunt¬
* Humanũ paucis uiuit genus: orbis hrberi¬
A ħ orror ce arctoi nostro subnominte miles.
*Pompeio cerie fugeres duce: fortis in armis
Ac ęsartis labienus erat. nunc trans fuga uilis
Cũ duce pre lat  tenras atq equora lustrat
Hec melior mihi uestra fides sibella net hostt¬
Κ Nic duce megerit : quisquis mia signa relinque

Expanded text:
Hesperiae gentes, nobis victoria turbam Hesperiae gentes, nobis victoria turbam Non dabit, impulsi tantum quae praemia belli Auferat et, vestri rapta mercede laboris, Lauriferos nullo comitetur vulnere currus? Vos despecta, senes, exhaustaque sanguine turba Cernetis nostros iam plebs Romana triumphos. Caesaris an cursus vestrae sentire putatis Damnum posse fugae? veluti, si cuncta minentur Flumina, quos miscent pelago, subducere fontes, Non magis ablatis umquam descenderet aequor, Quam nunc crescit, aquis. An vos momenta putatisa dedisse mihi? Numquam sic cura deorum Se premit, ut vestrae morti vestraeque saluti Fata vacent. Procerum motus haec cuncta sequuntur. Humanum paucis vivit genus. Orbis Iberi Horror et Arctoi nostro sub nomine miles, Pompeio certe fugeres duce. Fortis in armis Caesareis Labienus erat: nunc, transfuga vilis, Cum duce praelato terras atque aequora lustrat. Nec melior mihi vestra fides, si bella nec hoste Nec duce me geritis. Quisquis mea signa relinquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Passurasq in fancla nurus. uult omi certe
asc seua peti uultomã martis amari.
ulilitis aedomiti tasitũ menssina timetur
Nompudoe heu cȩsar soli tibi bella plactre
lammanibus dimpnatatius hos ante pigebit
Sangiunis hisferri graue uis erit ipse pom̃t
Fasq nefasq rues lassart & disce sint armis
ꝑossepati liceat sceleris tibi poneit finem
Seue quid in sequeris : quid iam nolentib: instas:¬
Bellũ tecuule fugit: stetit aggert fulti
cespitis intrepidus uultu. meruitq timtri
Non metuens atq hȩt ira dictante ꝓfatur
Qui mͦ in absentem uultu diatraq furtbas
Miles habes nudũ promptũ ꝙ adiuunera pectus
Huo fuge sibellifinis placae ense rtlicto:¬
Decegeł in belles animas nil fortiter ausi
tlitio. tantũq fugã meditata uiuentus
Acclucis inuicti rebus lassata setundis
Nadite meq meis ad bella rtlinquite fatis:
Inuenient hȩt arma manus uobisq rtpulsis
Tot reddae fortuna uiros. quottela uacabunt
A nne fugã magni tanta cũ classe sequentur

Expanded text:
Passurasque infanda nurus. Vult omnia certe A se saeva peti, vult praemia Martis amari: Militia indomiti tantum mens sana timetur. Non pudet heu, Caesar, soli tibi bella placere Iam manibus damnata tuis? hos ante pigebit SanguFasque nefasque rues, lassare et disce sine armis Posse pati, liceat sceleris tibi ponere finem Saeve, quid insequeris quid iam nolentibus instaBellum te civile fugit. Stetit aggere fulti Cespitis, intrepidus vultu, meruitque timeri Non metuens: atque haec ira dictante profatur: Qui modo in absentem vultu dextraque furebas, Miles, habes nudum promtumque ad vulnera pectus. Hic fuge, si belli finis placet, ense relictoDetegit imbelles animos nil fortiter ausa Seditio, tantumque fugam meditata iuventus, Ac ducis invicti rebus lassata secundis. Vadite, meque meis ad bella relinquite fatis: Invenient haec arma manus, vobisque repulsis Tot reddet Fortuna viros, quot tela vacabunt. Anne fugam Magni tanta cum classe sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
leeo tantũ errant᷑ consules ut dent annis no
÷Menstruus cͥ onsul quisolo m̃se ianuario dig¬
nitate c̃sulis ut pnotiu suic de suffectis uͦ¬
singulos ꝓcreantur
uestẽ duit iqnẽ eternũ & iouem latiari

Expanded text:
Ideo tantum creantur consules, ut dent annis nomm. MENSTRVVS IN F. ‘menstruus consul’, qui solo mense Ianuario dignitate consulis uteretur, sive de suffectis singulos procreanturestam dicit, ignem aeternum, et Iovem Latialem,
Abbreviated transcription (Latin):
si ad occidendos demilitibꝰ nullus obtẽperar&
bere coperit. ut milites priores suos int̃ficiant & nemo pa
reat imperatis
ri ñ essent milites si quos iussiss& occidi. Non solu illos oegide¬
runt s& eciã cesari obtulepunt ut oc oiderentus. Est gͦ ordo
Nc̃ illis laborẽ celeritatẽ in posut. ut die decimo
brundisiũ ꝑuenirent. hoc ẽ decimis castris in expedic¬
one enĩ militũ certote¬
mutantur

Expanded text:
si ad occidendum de militibus nullus obtemperaretbere coeperit, ut milites priores suos interficiant, nemo papareat imperatis.ri non essent milites , si quos iussisset occidi, non solum illos occiderunt, sed etiam Caesari obtulerunt, ut interficerentur. Est ergo ordonc illis laborem celeritatis imposuit, ut die decimo Brundisium pervenirent, hoc est decimis castris. In expeditione enim militum certmetantur
Abbreviated transcription (Latin):
declarantur tẽ cũ illic sdre tdulatus de
ponsule hoc ergo accipimꝰ hȩc sacracȩsarẽ
sollẽpnit celebrasse cũ adeptꝰ ẽ dictaturã
tas .i. c̃opletas. aut simile est qđ in primo aut
uestali raptus ab ara ignis & ostendens c̃fectaso
flãma latinis scinditur in partes

Expanded text:
clarantur, tunc cum illic ludi luduntur a consule; hoc ergo accipiamus: haec sacra Caesarem sollemniter celebrasse, cum adeptus est dictaturam tas vel celebratas, aut simile quod in primo ait ‘Vestali raptus ab ara / ignis et ostendens confectas flamma Latinas / scinditur in partes
Abbreviated transcription (Latin):
Ublã qͥsi numina sic habent᷑ dra
cones
nocetis:
in indiadracones nascunt᷑ in¬
gontes. qͥ am plexi elephantos
pꝰ aure cos mordere dicunt᷑
ili sedolore ĩ humũ ꝓiciunt¬
& sic ambopereunt õraco
pondere ele phas dustringi¬
t̃ & tenet᷑¬
bat᷑ mortẽ eẽ facturũ Nec ha¬
bebat facies mortis iuidiã iđ
sirie causã addidit oorti
blã cũ siti ille moriat᷑ er editũ
sigpesire quia libia nꝰ habe
fontes

Expanded text:
uasi numina sic habentur dracones.nocetis. in India dracones nascuntur ingentes, qui amplexi elephantos post aurem eos mordere dicuntur. Illi se dolore in humum proiciunt; et sic ambo pereunt, draco pondere, elephans, dum instringitur et tenebatur mortem esse facturum, nec habebat facies mortis invidiam, iricae. Causam addidit morti. Nam cum siti ille moriatur, credit eum siti perire, quia Libya non habet fontes
Abbreviated transcription (Latin):
&e ab estib tẽ peraru Ne frigusinꝗd
sentirent. fabciebant libies¬
Slđ cato qͥb una s.p. hanc sa lu¬
tẽ dicit suꝑee ut in libtate
moriant᷑

Expanded text:
ab aestibus temperari. Ne frigus, inquit, sentirent, faciebat aesst Cato. QVIBVS VNA S. P. hanc salutem dicit superesse, si in libertate moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
Uura uibet iurtꝰ. illic secura uuentꝰ
Uentoꝵ nullasq timens sentire ꝓcellas
Atquoreos est passa metꝰ na ltd̾re sicco
Dũ pelago syrus uiolentius accĩpit austrũ
Et trȩ magis ille notens. ñ montib ortũ
Aduersis frangit liby e. scopulisq repuls ũ

Expanded text:
Dura iubet virtus. Illic secura iuventus Dura iubet virtus. Illic secura iuventus Ventorum, nullasque timens tellure procellas, Aequoreos est passa metus. Nam litore sicco, Quam pelago, Syrtis violentius accipit Austrum. Et terrae magis ille nocens. Non montibus illum Adversis frangit Libye, scopulisque repulsum
Abbreviated transcription (Latin):
Innullas uitiat᷑ opes. ñ ȩre nec auro
Excoqͥt᷑. nullo glebarũ crimine. pura
Et p̾enitꝰ t̃ra est: tantũ marusia genti
Roborã diuitiȩ. quarũ ñ nouerat usũ.
Sed eytri cͣtenta comis uiuebat & umbra.¬
in nemꝰ ignotũ nr̃ȩ uenere securq
Extremoq epulas mensasq petiuimꝰ orbe:
At quȩcũq uagã syrtĩ cõpledit᷑ ora
Subnimio ꝓiecta die. uicin a ꝑ usti
Actheris exurif messes. & puluere bachũ
łnerat. & nulla putris radice tenet᷑
Tẽperies uitalis ab est. & nulla sub illa
Cura iouis t̾ra est: natura deside torpet
Orbis. & i motis annũ ñ sentit harenis
Hoc tã segne solũ raras tam̃ exerit herbas
Quas nasa mon gens dura legit. ꝙͥ pxima ponto
Nudus rura tenet. quẽ mundibarbara dãpnis
Syrtis alit nãlitoreis populator harenis
Imminet. & nulla portus tangente carina
Nouit opes sic cũ tuto cõme̾rtia mundo
Naufragiis nasamones habent: hac ire catonẽ

Expanded text:
In nullas vitiatur opes; non aere neque auro In nullas vitiatur opes; non aere neque auro Excoquitur, nullo glebarum crimine, pura, Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti Robora divitiae, quarum non noverat usum, Sed citri contenta comis vivebat, et umbrIn nemus ignotum nostrae venere secures, Extremoque epulas mensasque petivimus orbe. At quaecumque vagam Syrtim complectitur ora Sub nimio porrecta die, vicina perusti Aetheris, exurit messes, et pulvere Bacchum Enecat, et nulls putris radice tenetur. Temperies vitalis abest, et nulla sub illa Cura Iovis terra est: Natura deside torpet Orbis, et immotis annum non sentit arenis. Hoc tam segne solum raras tamen exserit herbas, Quas Nasamon gens dura legit, qui proxima ponto Nudus rura tenet; quem mundi barbara damnis Syrtis alit. Nam litoreis populator arenis Imminet, et, nulla portus tangente carina, Novit epes. Sic cum toto commercia mundo Naufragiis Nasamones habent. Hac ire Catonem
Abbreviated transcription (Latin):
Letius est quotiens magnosibi c̃stat honestũ
Sola potest lybiȩ turlã prestare maloxe itis.
Ut deceat fugisse uiros. sic ille calentis
incendit uirtute animos.&. amore laboꝵ¬
in̾ reducẽq uiã deserto limite uarꝑit¬
Et sacrũ paruo nom̃ clausura sepulchro
Inuasit libye secũri fata catonis:
Tetcia pars rerũ libye. si credere famȩ
Cuncta uelis. at si uentos cȩlũq sequaris
Pars erit europȩ nec enĩ plus litora nili.
Quã soythicus tanais primis agadib ab sunt
Uñde europa fugit libyen. & litora flexu
Dceano fecere locũ. sed maior ĩ unã
Orbis abit asiã: nã eũ cõmuntt̃ istȩ
Effundant zephirũ. boreȩ latꝰ illa sinistrũ
Contingens dextrũq nothi. discendit ĩ ołtꝰ
Furũ sola tenens libyx qł fertile trȩ est
Uergit ĩ occasus: sed & hȩc ñ fontib ullis
Soluit̾. apctoos raris a qͥlonib imbres
Accipit .& nr̃is reficit sua sura serenis

Expanded text:
Laetius est, quoties magno sibi constat, honestum. Laetius est, quoties magno sibi constat, honestum. Sola potest Libye turbam praestare malorum, Ut deceat fugisse viros. Sic ille paventes Incendit virtute animos, et amore laborum, Irreducemque viam deserto limite carsacrum parvo nomen clausura sepulchro Invasit Libye securi fata Catonis. Tertia pars rerum Libye, si credere famae Cuncta velis: at si ventos coelumque sequaris, Pars erit Europae. Neque enim plus litora Nili, Quam Scythicus Tanais primis a Gadibus absunt, Unde Europa fugit Libyen, et litora flexu Oceano fecere locum: sed maior in unam Orbis abit Asiam. Nam cum communiter istae Effundant Zephyrum, Boreae latus illa sinistrum Contingens, dextrumque Noti, descendit in ortus, Eurum sola tenens. Libycae quod fertile terrae est, Vergit in occasus: sed et haec non fontibus ullis Solvitur: Arctoos raris Aquilonibus imbres Accipit, et nostris reficit sua rura serenis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua nimũis trtan. & rarȩ ĩ fontib undȩ
Sicaq loetiferis squalent serpentib arua:
Uũrũ it̃ ad leges. patriȩ q ruentis amorẽ
Rer mediã lybien ueniant atq ĩuia tẽptent
Si quib ĩ nullo positũ est euadere uo̾to¬
Siquib ire sat est. neq enĩ mͥ fallere quẽquã
Est animꝰ. tectõq mȩtu ꝑducere uulgus:
llimͥ sint comites. quos ipsa pericula ducent.
Qui me teste pati uel quȩ tristissima pulchrũ
Romanũq putant: atqui sponsore salutis
Aules eget. capit᷑q animȩ dulcedine. uadat
ad dñm meliore uia. đũ primꝰ harenas
ingrediar. primꝰq: gradus ĩpuluere ponã:
Me calor ȩtherius feriat. mͥ plena ueneno
Occurrat serpens. fatoq pericula uestra
Uiderit. aut umbras nemorum qͥcũq petentẽ.
bestuet. autꝰ eqͥtẽ peditũ p̃cedere turmas
Deficiat. si quo fuerit sub crimine notũ.
Dux. an miles eam: serpens. sitis. ardor harenȩ
dulcia uirtuti gaudet p̾atientia duris.

Expanded text:
Qua nimius Titan, et rarae in fontibus undae, Siccaque letiferis squalent serpentibus arva, Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem Per mediam Libyen veniant, atque invia tentent, Si quibus in nullo positum est evadere votibus ire sat est. Neque enim mihi fallere quemquam Est animus, tectoque metu perducere vulgus. Hi mihi sint comites, quos ipsa pericula ducent, Qui, me teste, pati vel quae tristissima, pulchrum Romanumque putant. At qui sponsore salutis Miles eget, capiturque animae dulcedine, vadat Ad dominum metiore via. Dum primus arenas Ingrediar, primusque gradus in pulvere ponam, Me calor aethereus feriat, mihi plena veneno Occurrat serpens; fatoque pericula vestra iderit: aut umbras nemorum quicumque petentem, Aestuet: aut equitem peditum praecedere turmas, Deficiat; si quo fuerit discrimine notum, Dux an miles eam. Serpens, sitis, ardor, arenae, Dulcia virtuti: Gaudet patientia duris.
Abbreviated transcription (Latin):
st hesperides filie a qͥb: hercu
custos epulas q draconi que
mala nõ ñ habe: facit ne qͥs
scribere cũ ꝓbat senũ qͣm ge¬
neras se q̃đmͦ non habe eeo
dicta falsa ẽẽ ꝓfitet̃¬
TTangͣm inferendis humialis. aut
nemus pondere laborae aut ibi
labor eẽt ut generae :¬

Expanded text:
t Hesperides filiae, a quibus Herculcustos epulasque draconi quae mala, nunc non habet, facit, ne quis scribere, cum probat se numquam generasse, quod non habet, et eorum dicta falsa esse profitetam in ferendis his malis aut nemus pondere laboraret aut ibi labor esset, ut gignere
Abbreviated transcription (Latin):
rtr mala s confunda t a cietẽ
ruȩta. Nescit᷑ enĩ att᷑pe sit fu
ciost eqͣuentorũ siduas parites
orbs accirimꝰ erit arfficapo¬
mis gra dib ꝗm sorthi c̃tanais¬

Expanded text:
 mala sunt, confundatur inter recta. Nescitur enim an turpe sit fugtio sit aequa ventorum, si duas partes orbis accipimus, erit Africa poimis Gadibus quam Scythicus Tanais
Abbreviated transcription (Latin):
i nuctis spargenoida daibas tua mẽbra ꝓcellis
Cũ tot anima populorũ uita salusq¬
P. ndeat tiasitus caput hoc sibi secerit orbis:
s Scuitiaest uoluisse mori nullus ne tuorũ
Emeruit comitũ. fatis non posse superstes
Esse tiuis : cũte raptrae mare corpora segnis
Nr̃a sopor tenuit: pudae hcu tibi causa petndȩ¬

Expanded text:
rocellis? Cum tot in hac anima populorum vita salusqt, et tantus caput hoc sibi fecerit orbis, Saevitia est voluisse mori. Nullusne tuorum Emeruit comitum, fatis non posse superstes Esse tuis? Cum te raperet mare, corpora segnis Nostra sopor tenuit. Pud
Abbreviated transcription (Latin):
Pcomisis semari: tantũ qͥdnumina lassas
Dsufficit ad fatũ belli fauor iste laborq
Fortunȩ quodte nostris impegit herenis:
hintusus hlãciteto dcum nonrector utorbis
Het dominus rerũ. sed felix niuifragus esses.
Talia uctantis discussa nocte serinus
Oppressit cũ soledid. sessũq tum̃tes
cõposuit peligus uentis patientibus undas:¬

Expanded text:
Permisisse mari! Tantum quid numina lassas? Sufficit ad belli summam favor iste laborque Fortunae, quod te nostris impegit arenis? Hine usus placuere deum, non rector ut orbis, Nec dominus rerum, sed felix naufragus esses? Talia iactantes, discussa nocte serenus Oppressit cum sole dies, fessumque tumentes Composuit pelagus, ventis patientibus, undas
Abbreviated transcription (Latin):
Pndcat anasitus capuit hoc sibi secerit orbis.
SScuiti a est uoluisse mori nullus nt tuorũ¬
ꝯ Eineruit camitũ fatis nonposse superstos
Esse tuis: cũte raperae mart corpora segnis
Nra sopor tenuit: pudae heu tibi causa pcitnlȩ
hec fuit hesperiȩ ĩusũ cst cõmitiert quẽ quã
Tãseuo crudele mari: sors ultima rerũ

Expanded text:
erit orbis, Saevitia est voluisse mori. Nullusne tuorum Emeruit comitum, fatis non posse superstes Esse tuis? Cum te raperet mare, corpora segnis Nostra sopor tenuit. Pudet, heu! Tibi caussa petendae Haec fuit Hesperiae: visum est, committere quemquam Tam saevo, crudele, mari. Sors ultima re
Abbreviated transcription (Latin):
consulimus choriuenient mare gurgite tanto
Necratis hesperias tange nꝰconaufragus horas:
xDesperare uiã auctitos c̃uerare cursus¬
Sola salus liceat ueratalittoro puppe
Prendert nec longe nimiũ sitꝓxima tellus:¬

Expanded text:
Consulimus, Cori verrunt mare. Gurgite tanto, Consulimus, Cori verrunt mare. Gurgite tanto, Nec ratis Hesperias tanget, nec naufragus oras. Desperare viam et vetitos convertere cursusSola salus. Liceat vexata litora puppe Prendere, ne longe nimium sit proxima tellus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec placae incertus qͥ ꝓuocat equora delphin¬
Ed ut siccũ qđ mergul amat. qđq ausa uolare est¬
Ardea sublimis perine confifa natanti
Qđq caput spargens undis uelut occupae imbre¬
Instabili gressu metitur littora cornix:
Sedsi magnarũ poscut discrimina rerũ
haud dubitẽ p̃bert manus. uellittora tangã
iussa uel hoc potius pelagus flatusq negabt̃
Dec fatus soluensq iatt̃ datrarbasa uentis
Ad quoru motus nonsolũ lapsa ꝑaltũ
Aera dispersos traxere cadentia sulcos
Sidera sed sũmis etiã quȩ fixa tenentur
astra polis. sunt uisa quati: nigerinficit horror
Terga maris: longo ꝑmulta uolumina tractu
Estuat unda minax. flat᷑usq incerta futuri
Turbida testantur conceptos equora uentos
umrector trepidȩ faturratis aspict seuũ
Qunta parte pelagus. tephiros intendat ancuros
Incertũ est : puppim dubuis ferit undiq pontus
ANubibus &ecȩlo nothusẽ simurmura poonti

Expanded text:
Nec placet incertus, qui provocat aequora, DelphinNec placet incertus, qui provocat aequora, Delphin: Aut siccum quod mergus amat: quodque ausa volare Ardea sublimis pennae confisa natanti: Quodque caput spargens undis, velut occupet imbrInstabili gressu metitur litora cornix. Sed si magnarum poscunt discrimina rerum, Haud dubitem praebere manus. Vel litora tangam Iussa, vel hoc potius pelagus flatusque negabunt. Haec fatus, solvensque ratem, dat carbasa ventis: Ad quorum motus non solum lapsa per altum Aera dispersos traxere cadentia sulcos Sidera: sed summis etiam quae fixa tenentur Astra polis, sunt visa quati. Niger inficit horror Terga maris: longo per multa volumina tractu Aestuat unda minax, flatusque incerta futuri: Turbida testantur conceptos aequora ventos. Tunc rector trepidae fatur ratis: Adspice, saevum Quanta paret pelagus. Zephyros intendat, an Euros, Incertum est. Puppim dubius ferit undique pontus. Nubibus et coelo Notus est: si murmura ponti