comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit in aliquo ur̃m cormalũ incredulitatis dis¬
cidendi ađouiuo. sed adostamini uos m &ipsos
ꝑ singulos dies doneo hodie cognominatur. ut non
obdur&ur quis ex uobis fallatia peccati. Pasti¬
cipes enĩ xp̃i effectisumus sita meninitiũ substan¬
tiae eius. usq ad finẽ firmũ r&eneamus. Dumdi¬
citur hodiesi uocẽ eius audieritis nolite obdura¬
re corda ur̃a. quẽ ad modũ in illa exaceruatio
ne. quidã enĩ audientes exacerua ueruã sed
non om̃s qui profectis uđ ab a egypto ꝑ morsen¬
quib aut̃ infensus est quad raginta annos
nonne illis qui peccaueruis. quorum cadauera
prostratis uns indeserto. Quib: aut̃ iurauit non
introire in requi ẽ ipsius. nisi illis qui incredu¬
lifueruns. &uidimus qm̃ non potue ruđ in¬
ne introeundi in requiemeius. existim &ur
aliquis ex uobis deesse. It enĩ & nobis nunti¬
atũ est quẽ ad modũ & illis. Sed non ꝓfuit illis
sermo auditus non admixtis fidei ex his quȩ audie¬

Expanded text:
sit in aliquo uestrum cor malum incredulitatis discedendi a deo uiuo: sed adhortamini nosmet ipsos per singulos dies, donec \'hodie\' cognominatur, ut non obduretur quis ex uobis fallacia peccati. participes enim Christi effecti sumus, si tamen initium substantiae eius usque ad finem firmum retineamus. dum dicitur: hodie si uocem eius audieritis, nolite obdurare corda uestra quemadmodum in exacerbatioam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi, qui profecti sunt ex Aegypto per MoysenQuibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis, qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? Quibus autem juravit non introire in requiem ipsius, nisi illis, qui increduli fuerunt? Et videmus, quia non potuerunt inne introeundi in requiem eius existimetur aliqui ex vobis deesse etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis sed non profuit illis sermo auditus non admixtis fidei ex his quae audie
Abbreviated transcription (Latin):
suom&emus non deficientes: Ergodũ tempus habe¬
mus opere murbonũ adom̃s maxime aut̃ ad domes¬
xui ticos fidei Vid&e qualib: litteris scripsi uobis mea
manu. Quicũq enĩ placere uolunt incarne hicoguns
uos circumcidi. Tantũ ut crucis xp̃i ꝑsecutioñẽ non pa¬
tiant᷑. Neque enĩ qui circũ cidunt᷑ legẽ costodiunt.
sed uolunt uos circũcidi. ut in carneura glorientur¬

Expanded text:
suo metemus, non deficientes. Ergo dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Videte qualibus litteris scripsi vobis mea manu. Quicunque enim volunt placere in carne, hi cogunt vos circumcidi; tantum, ut crucis Christi persecutionem non patiantur. Neque enim qui circumciduntur, legem custodiunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mone in pl&ur: Diligis proximũ tuũ sicut teipsum
quod si inuicẽ mord&is & comeditis uid& ene ab inui¬
cẽ consũ mamini: Dico autem sp̃u ambulate & deside¬
ria carnis non ꝑfici&s. caro enĩ concupiscit aduersus

Expanded text:
mone inpletur: diliges proximum tuum sicut te ipsum. mone inpletur: diliges proximum tuum sicut te ipsum. quod si inuicem mordetis et comeditis, uidete ne ab inuicem consumamini. dico autem: spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. caro enim concupiscit aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
te liberauit nosxp̃s: Statẽ & nolite iterũ iugo seru¬
uu tatis continere. Ecce ego paulus dieo uobis. qm̃ sicir cũci¬
damini xp̃s uobis nihil proderit : Testificor autem rursũ
omni homini circũ cidenti se qm̃ debitor est uniuers aele¬
gis faciendae : Euacuatiestis axp̃o qui inlege iustifica¬
mini a gratia excidirse : Nosenimsp̃m ex fide spem iusti¬
tiae expectamus : Nam in xp̃o ihu nequae circũ cisio ali¬
quidual& neq prȩputium sed fides quȩ ꝑ caritatẽ ope¬
ratur : Currebatis bene quis uobis in pediuit ueritati
non oboedire  ꝑsuasione non est ex eoquiuocatuos
Modicũ fermentum totam massamcorrumpit : ł go
confido in uobis indño quod nihil aliud sapiatis. Qui
autem conturbat uos portauit iudiciũ quicumq est il¬
le Ego autem fratres sicum circũcisionẽ adhuc p̃dico
quid adhuc ꝑsecutionẽ patior  ergo euacuatũ est
scandalũ crucis. ut inam abscidantur¬
caritatem seruite inuicem: Omnis enimlex in unoser¬

Expanded text:
rum iugo servitutis contineri ecce ego Paulus dico vobis quoniam si circumcidamini Christus vobis nihil proderit testificor autem rursum omni homini circumcidenti se quoniam debitor est universae legis faciendae evacuati estis a Christo qui in lege iustificamini a gratia excidistis nos enim spiritu ex fide spem iustitiae expectamus nam in Christo Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium sed fides quae per caritatem operatur currebatis bene quis vos inpedivit veritati non oboedire persuasio non est ex eo qui vocat vos modicum fermentum totam massam corrumpit ego confido in vobis in Domino quod nihil aliud sapietis qui autem conturbat vos portabit iudicium quicumque est ille ego autem fratres si circumcisionem adhuc praedico quid adhuc persecutionem patior ergo evacuatum est scandaluruite inuicem. omnis enim lex in uno ser
Abbreviated transcription (Latin):
idolorũ seruitus. Veneficia in imicitiae contentio¬
nes aemulationes Irae rixae dissensiones secte
inuidiae. homicidia ebri&as. cõmissationes. &
hissimilia quae p̃dico uobis sicut praedixi qm̃ qui
talia agunt regnũ dĩ non consequentur: fructus aũt
sp̃s est : caritas gaudium pax. longanimitas pati

Expanded text:
itus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sectae, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia, quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, pa
Abbreviated transcription (Latin):
da nr̃a clamantẽ abba pater : Itaq iamnone seruus
sed filius: Quodsi filius & heres ꝑdm̃. sed tunc quidẽ
ignorantes dm̃ his quinatura non sunt dii. seruiebatis
Nunc autem cum cognoueritis dm̃ immo cognitisitis adõ
Quomodo conuertimini iterum ad infirma &egena ae¬
lementa quibus denuo seruire uultis : dies obserua¬
te sinecausa labor auerim in uobis. estote sicutego
quia & ego sicut uos. Pratres obsecrouos nihilme
lesistis: Sciti s autem quia ꝑ infirmitatem carnis euan¬
geli⁊ aui uobis lampridem & temptationẽ ur̃am incar¬
nemea nons preuistis nequeres puistis. sed sicut angelũ
lantur uos nonbene sed excludereuos uolunt ut illos
aemulemini : Bonũ autem a emulamini inbono semꝑ
& non tantum cũ p̃sens sum apuduos: Filiolimei quos
itenum parturio donec formar&ur xp̃s in uobis uellẽ

Expanded text:
a clamantem: Abba, Pater. 218 Itaque jam non est servus, sed filius. Quia si filius, et haeres per Deum. Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii serviebatis. Nunquomodo conuertimini ad infirma et egena elementa, quibus denuo seruire uultis? note sine causa laboraverim in vobis. Estote sicut et quoniam et ego sicut vos. Fratres, precor vos, nihil me laesistis. Scitis quia per infirmitatem carnis iagelizavi vobis jampridem: et tentationem vestram in carne mea non sprevistis, neque respuistis: sed sicut angelum lantur vos non bene: sed excludere vos volunt, ut illos aemulemini. Bonum autem aemulamini in bono semper: et non tantum cum praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur
Abbreviated transcription (Latin):
quideancilla secundũ carnemnatus est: Qui autẽ
delibera. ꝑre promissionẽ quae sunt ꝑ allego riã dic¬
ta : haec eñi sunt duo testamenta unũ quidẽ in monte
sina in seruitutẽ generans quae est agar : Sina enim
mons ẽ in arabia qui coniunctus ẽ ei quaenunc est ieru¬
salẽ & seruit cum filiis eius Illa autem quae sursũ
ẽ hierus alem libera ẽ quae est mater nr̃a. scriptũ est
enim. La&are sterelis quae non paris. erumpe & ex¬
clama qua e nom parturis. quia multi filide sertae
duncamnem natus fucrat. ꝑ sequebatur eum quis ecundã
spmita &e nunc: Sed quiddicit seriptura: Eice ancillam¬

Expanded text:
qui de ancilla, secundum carnem natus est: qui autem de libera, per repromissionem: quae sunt per allegoriam dicta. Haec enim sunt duo testamenta. Unum quidem in monte Sina, in servitutem generans: quae est Agar: Sina enim mons est in Arabia, quia conjunctus est ei, quae nunc est Jerusalem, et servit cum filiis suis. Illa autem, quae sursum est Jerusalem, libera est; quae est mater nostra. Scriptum est enim: \'Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis, quia multi filii desertae carnem natus fuerat, persequebatur eum, qui secundum spiritum, ita et nunc. sed quid dicit s
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosũ quare tebenedictionib: cumulem & infinita
filioꝵ multitudinẽ ex eotibi ꝓuenire confirmem. Sta¬
t̃ĩ ꝓcurat aries quiꝓisa ac scissimo merer & occidi
N ec enim faserat utisa ac qui trpũ xp̃i postabat apa¬
tre hoc intempore maetar& quia ꝑfecta sacri¬
ficuhostia xp̃o dño seruabat᷑. Procuratꝰ inquã aries
quiꝓ is a acmerer& occidi ut & ꝓmissũ patris de hostia
compleret᷑ & ꝑfecto sacrificio patri : isa ac in colomis
redderet᷑. Tunc uterq: la&us demonte descendit
pat̃ qđ sacrificu uotũ filio saluo ꝑficerit. filius
quodiussa patris libent̃ optass& Qaud& depa¬
trefilius: defilio pater: gaudent ꝓƿinqui ftr¬
milia cunctala &atꝰ. Gaudent inquã qđ & opus
tantũ ꝑfectũ sit & quod patrẽ cũ filio in colo¬
misuillis dñs reuo cauerit: ITEM IN QUA¬

Expanded text:
gloriosum. Quare te benedictionibus cumulabo, et infinitam gloriosum. Quare te benedictionibus cumulabo, et infinitam filiorum multitudinem ex eo tibi provenire confirmabo. Statim procuratur aries, qui pro Isaac sanctissimo mereretur occidi. Nec enim fas erat ut Isaac, qui typum Christi portabat, a patre hoc in tempore mactaretur, quia perfecta sacrificii hostia Christo Domino servabatur. Procurabatur, inquam, aries, qui pro Isaac mereretur occidi, ut et promissum patris de hostia compleretur, et perfecto sacrificio, patri Isaac incolumis redderetur. Tunc uterque laetus de monte descendit: pater, quod sacrificii votum salvo filio perfecerit; filius, quod jussa patris libenter optasset. Gaudet de patre filius, de filio pater. Gaudent propinqui, familia cuncta laetatur: gaudent, inquam, quod et opus tantum perfectum sit, et quod patrem cum filio incolumes illis Dominus revocarit. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit ꝓuidetꝰ. Tanto eris acceptabilis hostia:
quantolibent̃ gloriosȩ mortis exceperis beneficia
adimple. Ego enĩ non rennuo nec recuso. quoduolue¬
ris uolo qđ optas exopto qđ desideras &ipsedesidero
Deniq: eouoto ista mortẽ excipio. quote eã mihi inferre
uelle cognosco. Haec &siuterq non dix̃ tam̃ cuncta ista
in actu ostendit. Mox pater extensa manugla diũ sumit
dexterã erigit: iugula refiliũ sacrificiũ ꝑficere : ius¬
sa dñi uoluit deuotus implere &pendenti iã atq: immi¬
nenti mucroni. Parce inquit dñs parce fidem tuã quȩ¬
siui non filiũ utiugulares optaui. Nec a mabile pignus
tibi subtrahere sed deuotionẽ tuã uolui ꝑ tempta re.
Nunc cõgnoui quia amas dñm magis quã filiũ. Immoma¬
gis amas filiũ quia diligis dñm. quia dum nonpe ꝑ¬
asti filio tuo ꝓp̃t dm. eundemtecũ constitiustidño

Expanded text:
salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis hostia, salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis hostia, quanto libenter gloriosae mortis acceperis beneficia. nter instanter adimple. Ego enim nec renuo, nec recuso, quod volueris volo, quod optas exopto, quod desideras et ipse desidero. Denique eo voto istam mortem excipio, quo te eam mihi inferre velle cognosco. Haec etsi uterque non dixit, tamen cuncta ista in actu ostendit. Mox pater extensa manu gladium sumit, dexteram erigit, jugulare filium, sacrificium perficere, jussum Domini voluit devotus implere: et pendenti jam atque imminenti mucrone, Parce, inquit Dominus, parce; fidem tuam quaesivi, non filium ut jugulares optavi: nec amabile pignus tibi subtrahere, sed devotionem tuam volui pertentare. Nunc cognovi quia amas Dominum magis quam filium, imo magis amas filium, quia diligis Dominum: quia dum non pepercisti filio tuo propter Deum, eumdem tecum constituisti Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ad orauerimꝰ dñm reuertemur aduos. Stat̃ĩ pater cum
filio ꝓficiscitur solus. adquẽ idemfilius. Pat̃ in quit lig¬
nauideo cultrũ &ignẽ conspicio. hostia quȩ immolatu¬
rus ẽs quȩro. Desine inquit desine istud quȩ rere fili
iam ꝓuidit. Magnum p̃sagiũ ꝓmittentis. magna in¬
nocentia in quirentis isa achostia dehostia patrẽ
interrogat: sacrificii effectus desiderat. Ouis habeo
quȩ de erat quaeritꝰ ncipsi quiloquit immol&ur
ast ubi ad locũ uentũ est uterq: montẽ ascendit arã
pater extruxit ligna composuit : filiũ conligauit
Patere me in quit feli patere uotũ ꝑficere. patere
in quã ꝑte iussionẽ dñi adimplere. Ds enĩ quite
condidit exp&it quidedit quaerit : quitecre auit
tesibi desiderat immolari. Non est enĩ hoc parricidium:
non ẽ crudelitatis admissum quia uotũ est nec tibi filu
agenitore mors miranda infertur : sed utrisq: nobis

Expanded text:
adoraverimus Dominum, revertemur ad vos. Statim pater cum adoraverimus Dominum, revertemur ad vos. Statim pater cum filio proficiscitur solus. Ad quem idem filius: Pater, inquit, ligna video, cultrum et ignem conspicio, hostiam quam immolaturus es quaero. Desine, inquit, desine istud quaerere, fili, jam praevidit. Magnum praesagium promittentis, magna innocentia inquirentis. Isaac hostia, de hostia patrem interrogat, sacrificii effectus desiderat. Ovis ab eo quae deerat quaeritur, ne ipse qui loquitur immolet. Ast ubi ad locum ventum est, uterque montem ascendit. Aram pater exstruxit, ligna composuit, filium colligavit. Patere me, inquit, fili, patere votum perficere, patere, inquam, per te jussionem Domini adimplere. Deus enim qui te condidit, expetit; qui dedit, quaerit; qui te creavit, te sibi desiderat immolari. Non est enim hoc parricidium, non est crudelitatis admissum, quia votum est. Nec tibi, fili, a genitore mors miseranda infertur, sed utrisque nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq: illam fidẽ seruabat in sese: cũ filiũ liberetur
offerri qua dñ rpmeruerat : cũ oũ merer& accipe¬
re ad est isa ac patris quidem a&ati dissimilis sed fi¬
de acdeuotione aequalis. Ad est in quã isa ac quisi
quid pater disponer&. ipse fierilibent̃ optar& Ita
enĩ filius paruit patri : ut pat̃ diuine obtemperat
iussioni ut de consensu filii pat̃ securus exister&.
& uoluntati patris sese filius mancipar&. łratenim
in utrisq: unus animus parsensus & similis circađm
affectus : ut genero sitatem patris infiliũ trans fusam
conspiceres & in nocentiã filii patrinonde ẽẽ uideres
ut & pat̃nȩ fidei pasticeps filius extiars& & simpli¬
citate filu patris sublimitas redundar&. Qua secu¬
ritateꝰ abrahã fr&us: sternit asinã sibi ad sacrificiũ lig¬
niconcidit : pueros secũ adducit. Cũq ad ciuitatẽ uenis¬
s& estote istic inquid ego & puer iste ibim̾soli & cũ

Expanded text:
Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur offerre, qua Deum promeruerat, cum eum mereretur accipere. Adest Isaac patri quidem aetate dissimilis, sed fide ac devotione aequalis. Adest, inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse fieri libenter optaret. Ita enim filius paruit patri, ut pater divinae obtemperaret jussioni: ut de consensu filii pater securus existeret, et voluntati patris sese filius manciparet. Erat enim in utrisque unus animus, par sensus, et similis circa Deum affectus, ut generositatem patris in filium transfusam conspiceres, et innocentiam filii patri non deesse videres, ut et paternae fidei particeps filius existeret, et simplicitate filii patris sublimitas redundaret. Qua securitate Abraham fretus, sternit sibi asinam, ad sacrificium ligna concidit, pueros secum adducit. Cumque ad civitatem venissent, Estote istic, inquit, ego et puer iste ibimus soli: et cum
Abbreviated transcription (Latin):
a&ate iuuenilia gerunt᷑ a matre. Deniq blanditꝰ
Nutrit & lactat & consequentia cõpl& officia que
iã forsitan obliuisc& si suo tempore sarrȩ parere con¬
cederetꝰ : Tunclocutus ẽ dñs ad abrahã dicens. Acci¬
pefiliũ tuũ quẽ diligis isa ac &uade in unũ montium
& offermihi illũ sacrificiũ. Mox abrahã tã celerit̃
decernit iussis caelestib ẽẽ parendũ quã fuerat diuini¬
tus imperatũ. Verebat enĩ neuotũ mora offender&
autiussionẽ tarditas impedir&. Deniq: properat
qđ ius sũ est ꝑficere : festinat qđ p̃ceptũ est adimple¬
re : fuit enĩ la&uscũ eũ acciper&: laetior cũ eũ immo¬
landũ dñs postolar& ostendit abra ham karissimũ
quidẽ sibi eẽ filiũ : sed multo cariorem filio existere
dñm. Nec dulce dinẽ aut affectus pignoris respiciebat.
qui iussionẽ ut ꝑficer& cogitabat : Totus enĩ affec¬
tus conuertit indm̃: cuise iã nouerat mancipatum

Expanded text:
aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, nutrit et lactat, et consequentia complet officia, quae jam forsitan oblivisceretur, si suo tempore Sarae parere concederetur. Tunc locutus est Dominus ad Abraham, dicens: Accipe filium tuum quem diligis, Isaac, et vade in unum montium, et offer mihi illum in sacrificium . Mox Abraham tam celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum. Verebatur enim ne votum mora offenderet, aut jussionem tarditas impediret. Denique properat quod jussum est perficere, festinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cum eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem aut affectus pignoris respiciebat, qui jussionem ut perficeret, cogitabat. Totos enim affectus convertit in Deum, cui jam se noverat mancipatum.
Abbreviated transcription (Latin):
bile quidẽ istud uidetꝰ nobis nontibi. Homini ñtuae dñe
maiestati nature ñ dõseruis ñ dño. Vnde credopa¬
ter : credo dñe istudte facturũ eẽ qđ dicis : qui a his
uistutib: cunctis gentib: in notescis. Tuncs arra conce¬
pit inuterũ & peperit filiũ : patrẽ multarũ gentiũ desti¬
natũ. Nascitꝰ isa ac ornam̃tũ generis : parentũ gloria
pͥquoꝵ la&itia familiae daecus hereditatis spes. fidei
p̃tiũ ꝓmissȩ subolis testimoniũ : incuius natiuitate & d̃ns
ꝓmissũ reddidit: & abrahã uotũ qđ optauit accepit
G audent om̃s cuntila &antꝰ fit eñi isa ac dulcis cũ nasci¬
tur : dulcior cũ nutritꝰ Nec enĩ poterat eẽ ñ dulcis:
quẽ & patris fides condierat : & ꝓpria in nocentia cõm̃¬
dabat fit & sarra exterili mater : fecunda infilio:
fecundior futura exipso. Redit uiuentus in senẽ : mar¬
cens a& as reparatꝰ iniuuenẽ : & manente senectutis

Expanded text:
bile quidem illud videtur nobis; non tibi; homini, non tuae, Domine, bile quidem illud videtur nobis; non tibi; homini, non tuae, Domine, majestati; naturae, non Deo, servis, non Domino. Unde credo, Pater, credo, Domine, istud te facturum esse quod dicis, quia his virtutibus cunctis gentibus innotescis. Tunc Sara concepit in utero, et peperit filium, patrem multarum gentium destinatum. Nascitur Isaac ornamentum generis, parentum gloria, pinquorum laetitia, familiae decus, haereditatis spes, fidei pretium, promissae sobolis testimonium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse non dulcis, quem et patris fides condierat, et propria innocentia commendabat. Fit et Sara ex sterili mater fecunda in filio, fecundior futura ex ipso. Redit juventus in senem, marcens aetas reparatur in juvenem, et manente senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nescis ab abraham quid destinatũ sit tibi. sed id¬
circo nescis quia quidmerearis non respicis : Tantũ ẽni
deme tua meruitfides tantũ tua obsequia ualuer̃ ut &
quid desideres norĩ & facere quod mereris decreuer̃ĩ.
Namq: tibinasc&ur filius cuius semen diffundetꝰ in milca
ut similitudini siderũ coaequ&ur. & a renae in m̃sita¬
tib: conpar&ur. Credo inquid ab rahã dñe: credo qui¬
a potes facturũ te confido qđ spondes Nec enĩ senectu
sarrȩ coniugis sterilẽ effetãq: conditionẽ adtendo
sed tuae magestatis potentĩa tracto. Nec cuitalia ꝓ¬
mittantꝰ sed a quo ꝓmittantꝰ agnosco generare enĩ
filios senilis a&as non patitꝰ sed tuadñe iussionẽ cõpl&
Sterples filios habere non possunt sed hoc posse tuae
uirtutes efficiunt. Natura quidã negat : sed potentia
imperat A &asꝓhib& sed tua potestas ostendit. In possi¬

Expanded text:
Dominus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idDominus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idcirco nescis quia quod merearis non respicis. Tantum enim de me tua meruit fides, tantum tua obsequia valuerunt, ut et quid desideres norim, et facere quod mereris decreverim. Namque tibi nascetur filius, cujus semen diffundetur in millia, ut et similitudini siderum coaequetur, et arenae immensitatibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectSarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosco. Generare enim filios senilis aetas non patitur, sed tua, Domine, jussione completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendit. Impossi
Abbreviated transcription (Latin):
ides est religionis sc̃issime fundamentũ cari¬
tatis uinculũ amoris subsidium. Haec scĩta¬
tẽ firmat caftita tẽ roborat : dignitates exornat.
in pueris splend& iniuuenib: flor& in ꝓuectis ap¬
par&. gubernat sexus. gradusꝓuchit. officia
cuncta custodit : In paupere grata ẽ in medio cre
la&a. in locupl&e honesta. fides amicitiã seruat:
collegia copulat. astes cõm̃dat. Nullũ despicit nul¬
lũ contẽnit : Nullide est nisiqui ei foste defuerit fides
fides familiaris efficit dõ amicos constitu& xp̃o
Neque eñi quis quã fidei ꝓmissa ꝑ spici&: nisꝑfessio¬
nẽ actib: seru& : aut p̃miorũ potest cõpos existe¬
aut impl&a fidei merces homini repens et᷑ : aut uiola¬
tae poena conp&ens tribuatꝰ. Huius fidei ab abra¬
ham ducam̃ exordiũ. Quicũ in occidua constitutus
a & ate filiũ ađo ꝓmissũ secre der& accepturũ. Et
multitudo ꝓmittit᷑ solatiũ unius heredis conquirit᷑
& innumerabibis suboles destinatur. Nescis inquit

Expanded text:
ides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides Fides familiares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem actibus servet; aut praemiorum potest compos existeaut impletae fidei merces homini recompensetur, aut violatae poena competens tribuatur. Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et multitudo promittitur. Solatium unius haeredis conquiritur, et innumerabilis soboles destinatur. Nescis, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ nr̃am. Egritudines decũbentiũ in becillitates
debiliũ labores exsolũ destitutio pupilloꝵ & desolu¬
tarũ lam̃ta uiduarũ inquib: iubandis. Nemo est qui
non aliquã possit ex sequibeniuolentiae portionẽ . Nul¬
lieñ paruus ẽ census : cuimagnus est animꝰ. Hec derei
non discrepat fructus operũ ubi idemest affectus
tunitate uirtutũ. Sunt & aliarũ in signa uistutum
tas & carnalis concupiscentia castitatis legib: edo¬
metꝰ sicdia transeant in dilectionẽ : sunimictiae
conuertat᷑ in pacẽ Sitranquillitas extinguitirami
simansu&udo remiotat in iuriã. Sidomi noꝵ deniq¬

Expanded text:
nitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates nitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus tunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum,tas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat in
Abbreviated transcription (Latin):
ergo filudi aboli atq discipuli: qui re pl&i inspi¬
ratione uiperea simplices quoq: decipiunt.
Negantes in xp̃o utrãq: uera ẽẽ naturam dũ aut deita¬
tem homine aut hominẽ deitate despoliant. cũ unius
temporis gemino docum̃to utraq: falsitas sit ꝑempta
qua & ꝑfamem corporis ꝑfecta humanitas & ꝑ famu¬
lantes angelos de monstrata est manifesta diuinitas.
quia ergo dilectis simi sicut redemptoris nr̃i magisterioe¬
doctisum Non in solo pane uiuithomo sed i nomni uerbo
đi Prumpta deuotione & alacrifide suscipia m sollẽ neie¬
iuniũ Non instereli inedia quã plerũq & inbecillitas
corporis & a uaritiae morb: indicit. sed in largabeniuo¬
quinos ad a &ernitatẽ nutriunt. impleamur: Late¬
mur in refectionib: pauperum. quos inpendia nr̃a sati¬
auerint. Iocundemur inuestitueo: quoꝵ nudita¬
tẽ indum̃tis necessariis texerimꝰ Sentiant huma¬

Expanded text:
itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiitaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. CAP. IV. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo prompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevoqui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant huma
Abbreviated transcription (Latin):
tihostis impius furor & nouũ quaerit lucrũ quice
ius ꝑdi antiquũ. Captat indefessus & ꝑuigil si
quas repperit oues acris gregib: neglegentius eua¬
gantes quas ꝑ procliuia uoluptatũ & ꝑ deuexa
luxoriae in diuersoria mortis inducat. In flam¬
mat itaq: iras nutrit odia. acuit cupiditates:
tus suae fraudes abstinuit. Nã sicut euangelica pa¬
te fecit istoria : cũ saluator nr̃t postqua dragin¬
ta dierũ noetiumq ieiuniũ infirmitatis nr̃a e
inserecepiss& esuriem. Cauisus diabolus signum
se in eo passibilis atq: mortalis inuenissenaturȩ
ut explora r& potentiã quã timebat. Si filius in
periũ in quã iub&ur speciem cuius lib& generis na¬
tura transir&. Sicut cũ uoluit in conuiulo nuptiarũ.
aquã mut auit inuinũ. Sed hoc magis salutiferis
dispensationib: congruebat. ut ne quissimi hostis
terio uinceretꝰ. Deniq fugato diabolo & omnib:
addñm angeli & ministrabantei. Confundantur¬

Expanded text:
ti hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia ti hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, tus suae fraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator noster, qui erat in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, perium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis terio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Parũ eñĩ religiosus alio tempore de monstrat᷑ : quu n
his dieb: non religiosior inuenitur. Vndȩ opostunae
aurib: nr̃is lectio a postolicae p̃dicationis in sonuit di¬
cens. Eccenunc tempus acceptũ. ec cenunc dies sa¬
lutis Quidenĩ acceptus hoc tempore quid salubrius
ana uigilandũ contra s alutis tuae aduersariũ fuit
Neullus pater& locus temptatoris insidiis sed modo
tibi maior cautio & sollicitior est assum̃da pruden¬
tia. Quando idem hostistuus acriores aeuit inuidia
Nunceñi lintotomundo potestas ei antiq: dominati¬
onis aufestur  & innumera illi captiuitatesuasa
lis omniũ nationũ omniũq: linguarũ. & nullũ iã
genus hominũ repperitꝰ qđ noniã terannicis legib:
reluctetꝰ Dum pom̃s fines terrarũ regeneranda
in xp̃omultoꝵ miliũ milia praeparantur. & ad ꝓ¬
pinquante nouae craeaturȩ ostu spiritalis nequitia
ab his qui pos sidebat extrudit fremit ergo expolia¬

Expanded text:
Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius ana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasalis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspolia
Abbreviated transcription (Latin):
qua dra gesimae ips elegitimẽ tẽporis cursus indicat
ohortatio tam̃ &iã nr̃i sermonis adhibendaẽ quae
auxili ante dño nec inutilis sit pigris nechoneros ade¬
uotis Nã cum omnẽ obseruantiam nr̃am ratio iftaꝵ
dierũ poscat augeri. Nemo ẽ ut confido deuobis qui
se ad opus horũ non gaudeat incitari. Natura enĩ
nr̃a adhuc manente mortalitate : mutabilis &iam¬
si ad sũma quaeq: uirtutũ studio ꝓuehat. Semꝑ
tam̃ sicut potest habere quorecedat : ita potest
habere quo crescatꝰ Etha et est ꝑfectoo uera
iustitia ut nũquã se p̃sumantee ꝑ fectos Neabiti¬
neris nondũ finiti intentione cesstntes : ibi incedan
deficien dipericulũ : ubi ꝓficiendi deposuer̃ app&citũ
tior sanctiorq: ẽẽ nonpossit. Om̃s simulsine diffe¬
rentia graduũ sine discretione meritoꝵ ab his in
quae ꝑuenimus in ea qua e nondũ ad p̃hendim pia aui¬
ditate curramus & adm̃surã consu&udinis nr̃ae¬
neces sariis ne cessariis aliquid ad damus augm̃tis

Expanded text:
quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. tior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nequis quã poterit excusari qui hostẽ uincere no¬
luit dũ orando cessa uit. Et tam̃ in morse cor¬
pus deficiebat : non uoluntas aliquando cessabat
Siergo fragilitatis causa in morse excussare ñ
potuit quẽ ad modũ in nobis uoluntas poterit ex¬

Expanded text:
Nec quisquam poterit excusari, qui hostem vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis voluntas poterit ex
Abbreviated transcription (Latin):
amalech Bellũ xp̃ianis in dictũ hoc exem plomons¬
tratur : &bellieffectus orationis instantia
aperitur. Orat enĩ morses & uincit : cessat
& uincit᷑. Didicit xp̃ianus quid gerat in ue¬
nit quidfugiat. Didicit in quã unde aut

Expanded text:
 bellum Christianis indictum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt & cxerisomnib: qm̃ siuenero iterũ non parc̃ã
AU
Anex perimentũ quȩ ritis eius quii meloquitur xp̃s qui
in uobis non infirmatur sed potens ẽ in uos. Nã & sicruci¬
fixus ẽ ex infirmitate sed iuuit exuirtuteđi Nã & nosin¬
firmisumusin illo sed uiuimuscũeo exuirtute di inuo¬
bis uosmecipsos temptate siestis infide ipsiuos proba¬
te. Annon cognoscitis uos ipsos quia xp̃s iħs in uobis ẽ
nisi forte reprobiestis spero autẽ quod cognoscitis

Expanded text:
iam si venero iterum, non parcam. An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus, qui in vobis non infirmatur, sed potens est in vobis? Nam etsi crucifixus est ex infirmitate: sed vivit ex virtute Dei. Nam et nos infirmi sumus in illo: sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis. Vosmetipsos tentate si estis in fide, ipsi vos probate. An non cognoscitis vosmetipsos, quia Christus Jesus in vobis est? nisi forte reprobi estis. Spero autem, quod cognoscetis
Abbreviated transcription (Latin):
furtum a uariciam luxuriam falsum testi¬
moniũ ira discordiam periurium. Ist aomã
perillas trespreuaricationes perarte diabo¬
ergo nos arma angelidĩ hoc est crucẽ xp̃i
homicidium: dilectionẽ dĩ & pximi. Contra
fornicationẽ : continentiã. Contra furtũ:
bonitatẽ & benignitatẽ. Contra a uaritiam
caritatem. Contra luxuriã. castitatem. Contra¬
irã patientiã ueram. Contra discordiã : bonã
concordiam & pacẽ uirissimam. Contra piurium : timorẽ
cã fortissimã &scutũ fortissimũ & galeams alutis. Et qui
ista arma in omnilo cosexũ habuerit nullomodo ei di abo¬
lus nocere potest. Sed hic & in aeternum saluuserit.

Expanded text:
furtum, avaritiam, luxuriam, falsum testimonium, iram, discordiam, perjurium. Ista omnia per illas tres praevaricationes subministraveus nos arma angeli Dei, hoc est, crucem Christi. homicidium dilectionem Dei et proximi, contra fornicationem continentiam, contra furtum bonitatem et benignitatem, contra avaritiam largitatem, contra luxuriam castitatpatientiam, contra discordiam bonam concordiam et verissimam pacem, contra perjurium timorem ca fortis, et scutum firmissimum, et galea salutis. Qui ista arma in omni loco secum habuerit, nullus diabolus ei nocere poterit; sed hic et in aeternum salvus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos ꝓsclute sua non facere. qđ pecudes: ꝓhominũ
salite fecert̃. Nisi qđ stolidior pecude ẽ qui in¬
dicto ꝓseasacerdote ieiunio ñieiunauit
onne enĩ pecus ẽ qui ñ intellegit quid illuim mi¬
nerat quidincũbat quid incũbat & pecus quidem
uidens declina t foueã cau& p̃cipio. Tuaut̃ non
uis ieiunando periculũ declinare qđ cernis: despe¬
rationis enĩgenusẽ tunc manducare cũ abstine¬
re debeas tunc gadere cũ debeas deplorare
Dehac desperatione apłsdicit qđ a nõb auertat
ds̃ manducemꝰ &bibamus cras enĩ moriemur

Expanded text:
pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur
Abbreviated transcription (Latin):
in scła scłorum. Quorum uormes eorum nonmori¬
untur &ignis non extingu&ur : In quanulla uex
Quor umcibus eorum cruciantur &mansiones eoꝵ
cumdiabolo erit. Vbinulla uisitatio nisi tene¬
brae: Ohomo quid erras regnum dĩ possidere quod
male fecisti. Dum potes emenda. Dumtem pus
habes clama ad dm̃ omni potentem. Dumdatur
tibi spatium luge. Dum est licentiam penitens
festina. Dum adhuc anima tua uersatur in cor
poretuo. Dum adhuc uiuis remedium tibi futu¬
Prius quamtẽ infernus rapiat : ubi est nulla in
dulgentia. Vbi est nullus ad confassionem re¬

Expanded text:
in saecula saeculorum . Quorum vermes non moriin saecula saeculorum . Quorum vermes non morientur, et ignis non exstinguetur . In qua nulla vox Quorum cibus cruciatus, et mansio eorum cum diabolo est, ubi nulla visitatio nisi tenebrae. O homo qui desideras regnum Dei possidere, quod male fecisti, dum potes, emenda; dum tempus habes, clama ad omnipotentem Deum; dum datur spatium, luge; dum licentia est, poenite; festina, dum potes; plange, dum adhuc anima tua versatur in cpore tuo, dum adhuc vivis, remedium tibi futupriusquam te infernus capiat; ubi nulla est indulgentia, ubi nullus ad confessionem re
Abbreviated transcription (Latin):
Ofr̃i lm̃i quam tremendus est nobis dies illa
proposuit uenire cum flamma ignis qui inflanim auit ini¬
mic ossuos &eos qui faciunt iniquitatem. In illa die plan¬
gent superse om̃s tribus terrae &uid ebunt filium dĩueni¬
entem in nubibuscali inuirtute magna & maiestate ex¬
celsa : & commouebuntur ante eum omnisterra & pecca
toresperibunt. Et celum pleccabitur & mare siccabit᷑
& montes sic ut cera ardebunt & terra ardebit usque
ad inferos. Sol conuertitur intenebris & luna nonda¬
bit lumensuum. Et stelle cadunt decaelo interra . &
uirtut es caelorum commouebuntur. Et tunc apparebit
signum filii hominis incaelo. Quod est crux xp̃i incuius
lumen tenebri cabitur totus mundus : Tuno sc̃ĩ uolabieł¬
in obuiam xp̃i in aera & sic semper cum dño erunt: & peo¬
catores peribunt & confuidentur. Eterit iudicium
tores aut̃ mittuntur in camino ignis ibierit fletus
gelis eius Ve illis hominibus quicum diab&lahabent
mansiones & ascendit fumus tormentorum eõꝵ¬

Expanded text:
imi, quam timendus est nobis dies ille,proposuit venire cum flamma ignis, qui inflammabit adversarios suos, et eos qui faciunt iniquitatem! In illa die plangent super se omnes tribus terrae, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute magna, et majestate excelsa ; et commovebuntur ante eum omnes fines terrae, et peccatores peribunt, et coelum plicabitur, et mare siccabitur, et montes sicut cera ardebunt , et terra ardebit usque ad inferos. Sol convertetur in tenebras, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo in terram, et uirtutes caelorum commouebuntur. et tunc apparebit signum filii hominis in calumine tenebrabitur totus mundus. Tunc sancti volabunt obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino erunt; peccatores autem cotores autem mittentur in caminum ignis, qui paratus gelis ejus . Ibi ericendet fumus tormentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ralis potentia. Dic ubi sunt reges ubi sunt princi¬
pes: ubi sunt diuites ubi est aurũ : & or namina
eorũ ipsi uelut umbra transierunt. & ut sonnũ
remanserunt in hoomundo : & illisine fine cruciant᷑
in infernum. Vbi uermes eorum non moriuntur
rmenta patiuntur. Sic enim scriptum est.¬

Expanded text:
ro in anima. Dic, ubi sunt reges, ubi sunt principes, ubi sunt divites? ubi est aurum et ornamentum eorum? Cuncta velut umbra transierunt. Aurum remanserunt in mundo, et illi sine fine cruciantur in inferno, ubi vermes eorum non morientur, tormenta patientur
Abbreviated transcription (Latin):
ł tilla peccatrix anima similiter cumne quissimo angelo
nea fune quitustuis quia non consenfisti arma angelidĩ
contra insidias diaboli: Quia tuconcupistimanduicare¬
testimonium dicore : operadiabolifacere & non
egisti penitentiam : & inmala sec uritate & negla¬
gentiam defecisti. Tũ iacis in limo pulueris & ego
crutior in infernum Prope est dies iudicii quando
reuertar adte & resurges innouissimo die ut reci¬
quihec auditis : pauescite propeccatis & neglegen¬
tus uestris & dum tempus habetis & spatium festi¬
natie & agite penitentiam antequam claudatur
ianu ae uit aȩ ur̃ae ut securi recipiatis prenuaglo¬
riosa & uit ama &ernam cum angelis dĩ & omnib:¬

Expanded text:
 illa peccatrix anima cum nequissimo angelo na fui cum vitiis suis, quia non consensisti arma angelica contra insidias diaboli Quia tu concupisti manducatestimonium dicere, opera diaboli facere, et non egisti poenitentiam, sed in mala securitate, et negligentia delecisti, tu jaces in imo, ego crucior in inferno. Prope est dies judicii, quando revertar ad te, et resurges in novissima die, ut reciqui haec audis, expavesce pro peccatis et negligentiis, et dum tempus habes 316 et spatium, festina, et age poenitentiam, antequam claudatur janua vitae, ut securus recipias praemia gloriae, et vitam aeternam cum angelis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
bene facere : aelemosinas dare : nudos uestire : infirmos
uisitare : hospites colligere : pauperes pascere : ecclesus
dĩseruire. scripturas scãs custo dire : dĩ seruos diligere :
tumihi consentisti& honorasti : Quia tues factura dĩ
& ego inspiratio uitae adõ creata. Ture quiesce modicũ
tempus in pace securus. Etego
reuertar adte
Etuideas qualẽ
mansionẽ : & quantam gloriam nobis preparauit
dñs nr̃ iħs xp̃s filius dĩ quia felices sunt qui seruiunt ei

Expanded text:
 agere, eleemosynas dare, nudos vestire, infirmos visitare, hospites colligere, et pauperes pascere, Ecclesiis Dei servire, Scripturas sanctas custodire, Dei servos diligetu mihi consensisti, et honorasti, quia tu es factura Dei, et ego inspiratio vitae, et a Deo creata. Tu requiesce modicum tempus in pace securus, et ego revertar ad te ut videas qualem mansionem et quantam gloriam nobis praeparavit Deus in aeternum, quia felices sunt qui serviunt ei,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ addm̃ ꝑieiunia destinem x. ab ipsolmplo¬
remꝰ auxilic ad ipsumnos corde & orationib: con¬
feramꝰ. Auxiliũ enĩ ñ aliunde rogando p&iue¬
rant sed desuis ieiunundo uiscerib: exierunt :
Cur enĩ p&at ab altero qui bntrase potost inueni
re qđ querit. Quanto enĩ dõ uiciniores fuerimꝰ
tanto aduersariñri a nobis longius repellunt᷑
Opost& igitꝰ proximos nos fieridõ qm̃ dicit ꝓph&a
Ecce quie longant se a te peribunt. Qđ si ado
quilonge sunt peribunt utiq qui sunt proximi
saluabunt. Aliter ergo proximiđo eẽ non possumꝰ
nisi adeũ ieiuniis orationib: & elemosinis ꝓpinquemꝰ
s enĩ ipse semꝑ misericors. Ieiunus & sc̃sest atq:
ideo qui uult proximꝰ do eẽ deb& imitari hoc ẽẽ qđ đsẽ
fantes sed &iã pecudes legimꝰ ieiun asse: Mirares
ie iunat ꝓciuitatis peccato quẽ peccati conditio non

Expanded text:
tionem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso implotionem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quoniam dicit propheta: Ecce, qui elongant se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deufantes, sed etiam pecudes legimus jejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Exemplo igitꝰ suo p̃oeperat religionis
exercitũ Non armis sed sola deuotione munitũ. Iu¬
b& omnẽ sexum omnẽ a&atẽ adiurnis a epulis
abstineri Ad dit religioso exercitui numerus cũ
intadi deuotione &iã infantia militare compellitꝰ
Pi &as eñĩ eẽ creditꝰ intalicusa. paruulis quoq: cibi
substantiã denegare: Non enĩ sufficiebat ad pla¬
candũ dm̃ peccantiũ satis factio nisi senioꝵ quoq
peccata. paruuloꝵ in nocentia deplorar& &
fl&ib: alienis delicta sua iuuentus abluer&: Ista
aũt fr̃s om̃a in cõmonitionẽ nr̃i facta ẽẽ. Nemo
qui nesciat ut quoties cũq: tribulationib ꝑurgue¬
mur adhaec p̃sidia concurramꝰ. ut puta aduer¬
sarius immin& inimicus in prõptus ẽ leiunemꝰ &
uincimꝰ. Solent̃ quidem homines quoties cũq: necessit¬
itẽ barduat̃ nimis patiunt᷑ ad ꝓximas gentes auxilu
causa destina relegatos. Nos qđ est melius lega¬

Expanded text:
sis. Exemplo igitur suo praeparat religioni sis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jejunemus et vincamus. Solent quidam homines, quotiescunque necessitatem arduam nimis patiuntur, ad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, lega
Abbreviated transcription (Latin):
rex qui ꝓsalute ciuiũ peccatore semagis con¬
fit & eẽ quã regem : obliuis crt enĩ seregẽ esse
ubi dm̃ regemomniũ ꝑtimescit: Nec potentiae
suȩ meminit ubi potentiã diuinitatis agnos¬
cit Obliuis cit ergo sere gẽ eẽ dũ picit purpo¬
rã dũ diadema deponit cilicio aũt uestitur
& sacco. leiunis ꝑseuerat orationib: immoratꝰ
Mira res dũseregẽ hominũ eẽ tĩme minit rex
incipit eẽ iustitiae. Religiosus igitꝰ princeps
non ꝑdidit imperiũ sed mutꝰ auit. Principa¬
tũ enĩ ante militaris discipline tenuit. nunc
calestiũ disciplinarũ optin& principaatum
oniiquã ꝑdidit imperiũ. quia siue ferro si¬
ue lustitia : ꝓciuiũ salute primꝰ inuigilat:
rimus plane inuigilat quia ut tota ciuitas
ieiur& fa mẽ sibirex primꝰ indixit. & so¬
ius comniũ causa prior coepit esurire quã
miles. Necesse eñi erat ut qui potentior
cunctis fuerat. deuotior fier& uniuer¬

Expanded text:
rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis conrex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit esurire, quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret univer