comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condita tenebrarũ: & manifestet
contatio nes cordiuim. Nos uͦquẽss
a comumone ꝓhibere non pos sumus
quauis bes ꝓuibitis nondum sit
mortalis sed medicinalis. nisi aut
sponte confessũ aut in aliquo sine
seculari. suie ecdeastico uidiuio ac¬
cusatum atq conuictum. pleri ꝙ
autem adtendunt multos in ipsis ho¬
norib eccłiasticis p̃positorum & mini¬
steorum non congruent̃ uiuere ser¬
monib: & sacramentis que per eos
populis ministrant᷑. O miseros homi¬
nes quib intuendo xp̃m obliuiscunt᷑
qui & tanto ante p̾dixit ut legi. cleu
potuis obtemperetur: quam imitandi
uideant᷑ illi qui ea que dicunt non
faciunt: & traditorem suũ tolerans
usq in finem. etiam ad eiiugeluar¬
dum cum ceteris misit. aliquis for¬
te desperatus dicat: Ego iam bapti¬
iatus in xp̃o a quo omĩa peccata
p̃terita michi dimissa sunt: iulis
fattus sum nimis iterans uuas meas
e canis horribilis occulis d̃i conu̾sus

Expanded text:
condita tenebrarum, et manifestet condita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordium. Nos vero quemquam a communione prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis: nisi aut sponte confessus: aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio accusatum atque convictum. Plerique autem attendunt multos in ipsis honoribus ecclesiasticis, praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, quibusintuendo Christum obliviscuntur: qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui quae dicunt non faciunt, et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Aliquis forte desperatus dicat: Ego jam baptizatus in Christo, a quo omnia peccata praeterita mihi dimissa sunt, vilis factus sum, nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei conversus
Abbreviated transcription (Latin):
uere ad agendam penitentiam &
cad̃e auctoritate reconciliariz hociẽ
enum corpus co sanguinem indigne
aicipere: si eo temꝑe acupiat quo
penitentiam debet agere: Nam ip̃a
penitentia quando aigna ẽ caula
rt scam morem ercłie cogatur. ple¬
uiĩq infirmitate non agitur. quia&
pudor timor ẽ displicendi. dum plus
delectat hominem existimatio quã
iusticia qua se quisq humiliat peni¬
cen do. Meminerit ille quicũq est. de
as suꝑbis resistit humilib aut̃ẽ dat
grãm Quid enim ẽ ꝑu̾sius quid ue
in folicus quam de ip̃s uulnere qd
lates non potest non erubesc̾e & dele¬
entura plus eruibescere: Nemo arbitre¬
ciu qpt̾ea se consilium salubrem huꝰ
penitentie debere contẽpuere: quia ad¬
uertie forte nouit q: ad altaris lasla¬
menta accedere quorum nomignorãs
calia irimina apud se retiunere olb¬
rigunt᷑ enim multi ut peteus. multi
toserant᷑ uit iudas multi nesuraeͤ
docroueniat dñs co inluminet abi¬

Expanded text:
vere ad agendam poenitentiam, et vere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate reconciliari; hoc est enim corpus et sanguinem Domini indigne accipere, si eo tempore accipiat quo poenitentiam debet agere. Nam ipsa poenitentia. quando digna est causa ut secundum morem Ecclesiae agatur, plerumque infirmitate non agitur: quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominem existimatio quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Meminerit ille, quicunque est, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Quid enim est perversius, quidve infelicius, quam de ipso vulnere, quod latere non potest, non erubescere, et de ligatura plus erubescere? Nemo arbitretur propterea se consilium salubre hujus poenitentiae debere contemnere; quia advertit forte novitque ad altaris sacramenta accedere, quorum non ignorat talia crimina apud se retinere. Corriguntur enim multi, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas. Multi nesciuntur, donec veniat Dominus, et illuminet abs
Abbreviated transcription (Latin):
esse penalem totumq quod nobiscun
agitur non ꝑtinere nisi ad noui seculi
hereditatẽ nouam: ut hic pignore accepa
illud cuiꝰ hoc pignus ẽ suo tempore con¬
sequam᷑. S qm̃ filii d̃ĩ quã diu morti¬
liter uiuunt cum morte confligunt:
& sic spũ dĩ excitant᷑ & tanquam filii
ꝓficiunt ad d̾m. ut etiã sp̃u scõ adgra¬
hominis in quib dam humanis motib
peccatum crimen ẽ : sed om̃e crimen
peccatum ẽ Sc̃orum itaq hominũ
uitã qua in hac morte uuit᷑ sine cri¬
mine inuenire posse sine pectato aut̃
tura. In actione autem penitentie ubi
tamen consudanda mensura temporis
quam doloris. Eor autem contrictũ
& humiliatum ds̃ non sꝑnit. Sane
qua plerum q dolor alterius cordĩ
acultus est alteri. recte constidu¬
ecłie in qua remutunt᷑ peccata
ligo cum tanta est plaga peccatio
at melicamenta corporis & fangni¬
nis añi sint differenda: auctoritate
intistitis debet se ab altario remo¬

Expanded text:
esse poenalem; totumque quod nobiscum esse poenalem; totumque quod nobiscum agitur, non pertinere nisi ad novi saeculi haereditatem novam: ut hic pignore accepto, illud, cujus hoc pignus est, suo tempore consequamur. Sed quomodo filii Dei, quandiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt: et sic, spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Dominum: ut etiam Spiritu sancto, aggrahominum in quibusdam humanis moribupeccatum crimen est, sed omne crimen est peccatum: sanctorum itaque hominum vitam qua in hac morte vivitur, sine crimine inveniri posse, sine peccato autem tura. In actione autem poenitentiae, ubitam consideranda est mensura temporis quam doloris, « Contritum et humiliatum Deus non spernit . ia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, recte constituEccclesiae in qua remittuntur peccata. Ergo cum tanta est plaga peccati, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini sint differenda, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario remo
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ bellum contra uicia. & geren¬
dum acriter ne iterum reducat᷑ ad
dap̃nabilia peccata. Paucissimi sunt
autem tante felicitatis : ut ab ipsa
in eunte adolescentia nulla dãpnabilia
peccata cõmittant: uel in flagitiis. uł
in facinorib. uł in homicidus. uł in
nefarie cuiꝰ quã inpietatis errore: sed
magna sp̃s largitate necessarium est
opprimere. quicquid in eis potest aut
potuit carnalis delectatio dominari.
Lunc itaq uicta uitia deputanda sunt:
cum dei amore uincunt᷑ quem nisi
ds ip̃e non donat: Nec alit̃ nisi ꝑ mis¬
atorem di & hominum ih̾m xp̃m.ͥ
ut nos participes faceret diuinitatis
sue uerũtamen in graui iugo quos
positum ẽ suꝑ filios adam a die eet
de uentre matris eorũ usq in diem
sepulture in matrem omniũ: etiam
hoc malum miserabilit̾ repperit᷑. Ideos
sobrii simus atq intelligamus hanc in¬
tam de peccato illo nimis nefario qͥ
in paradyso ꝑpetratũ est factãq nobis

Expanded text:
dum est bellum contra vitia, et gerendum est bellum contra vitia, et gerendum acriter, ne iterum reducatur ad damnabilia peccata. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis, ut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damnabilia peccata committant, vel in flagitiis, vel in facinoribus, vel in homicidiis, vel in nefariae cujusquam impietatis errore: sed magna spiritus largitate necessarium est opprimere quidquid in eis potest, aut potuit carnalis delectatio dominari. Tunc itaque victa vitia deputanda sunt, cum Dei amore vincuntur, quem nisi Deus ipse non donat, nec aliter, nisi per Mediatorem Dei et hominum Jesum us est particgravi jugo quod positum est super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium, et jam hoc malum miserabiliter reperitur. Ideoque sobrii simus, atque intelligamus hanc vitam de peccato illo nimis nefario quod in paradiso perpetratum est, factam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ouino disciplinis at sollerti cura sep¬
turarum meditationib ꝑfectiss mo
oio tlorunsti. Arcipe quelo sine secu
ut hanc susciperem sarcinam quã
a prudentib cõnosco relictam. Mul¬
tum q renisus sum uoluntati ur̃e :
non uelut ꝓcacit̾ durus. sed ꝓprie
infirmitatis ammonitus. hac et¬
enim cura sollicitus: necessarium
duxi. ut aliquam diuine ascͥbẽtli
temeritate suspenderem: Sed quia
sicut ꝑpendi in uncti oꝑis disfuul¬
tatem ita & iniungentis auctoritatẽ:
nec uolui nec debui usq qͣq resist̾e.
certus quia in bellicitatem meam
multo amplius ur̃a adiuuaret &¬
p̃cipientis dignitas : quam grauaret
mee ignorantie difficultas: Ualete.
amuis originalia in
baptismatis munere
gratia mediatoris cunc¬
ta abholeri ueraciter
credant᷑ peccata: quia
sufficit illa sola spiritalis regenera¬
tio at tamen cum uentũ fuerit ad
etatem que p̃ceptum iam capit &¬
subdi potest legis inperio: suscipien¬

Expanded text:
animo disciplinis, ac solerti cura Scripanimo disciplinis, ac solerti cura Scripturarum meditationibus perfectissimo otiout hanc susciperem sarcinam, quam a prudentibus cognosco relictam. Multumque renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem. Sed quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem, ita et injungentis auctoritatem; nec volui, nec debui usquequaque resistere: certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis dignitas, quam aggravaret meae ignorantiae difficultas. Valete.Quamvis originalia, in baptismatis munere, gratia Mediatoris cuncta aboleri veraciter credantur peccata: quia sufficit illa sola spiritalis regeneratio; attamen cum ventum fuerit ad aetatem quae praeceptum jam capit, et subdi potest legis imperio, suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimo in xp̃o fra¬
tri ac filio halitgario ep̃o.
ebo indignus episcopus
salutem. Non dubito tue ignotum
ũ caritati quanta nobis eccl̃iastice
liscipline quantisq nr̃orũ necessita¬
ab subditorim & insuꝑ mundi alium
ap̃ssionib quib cotidie agitam cura
aonstringat Idcireo ut tecum contuli
re patrum dictis canonũ quoq sentẽ¬
dis ad opus consaterdotũ np̃oꝵ excerpe
penitentialem minime ualui. quia
animus cũ diuidit᷑ ꝑ multa. fu
minor add singula. & hoc ẽ quod in
hac re re ualde sollicitat: qm̃ ita cõ¬
fusa sunt iudicia penitentumin
presbiterorum nt̃oꝵ opusculis atqr ita
diuersa. & inter se discrepantia. o nul¬
luis aucteri tate susflata: ut uyx ꝓꝑter
dissonantiam possint discerni. Unde
ut concurrences ad remedium penitẽ¬
te: tam ꝓ librorum confusione. qua
etiam ꝓ ingenis tarditate. nullatenꝰ¬
cos ualeant subuenire. Qua ꝓꝓter kas¬
uissime frater noli te ipsumꝰ nobis ne¬
gare: qui semper in diunis arderti

Expanded text:
everendissimo in Christo fratri ac filio HALITGARIO episcopo, EBO indignus episcopus salutem. Non dubito tuae notum esse charitati, quanta nobis ecclesiasticae disciplinae, quantisque nostrorum necessitatibus subditorum, et insuper mundalium oppressionibus, quiconstringat. Idcirco, ut tecum contuli, ex Patrum dictis, canonumque sententiis ad opus consacerdotum nostrorum excerpere Poenitentialem minime valui, quia animus cum dividitur per multa, fit minor ad singula. Et hoc est quod in hac re me valde sollicitat, quoniam ita confusa sunt judicia poenitentium in presbyterorum nostrorum opusculis, atque diversa, et inter se discrepantia, et nullius auctoritate suffulta, ut vix propter dissonantiam possint discerni. Unde fit ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione, quam etiam pro ingenii tarditate, nullatenus valeant subvenire. Quapropter, charissime frater, noli teipsum nobis negare, qui semper in divinis ardenti
Abbreviated transcription (Latin):
perpendende sunt: cum sit facile per
eosdem modos uindictam & censitrã
canonũ estimare. hanc autẽ epistolã
nemo quidem existimet meã. ne illi
ꝓ paruitate nominis mei uilesca. fed
sciat a maiorib nr̃is ex scõrũ sentetus
ẽe collectam. a me quidem excẽptam
ne nimia ꝓleritate negligentib lectorib
hatiuiũ genetaret. Libeliũ de uitus
octo pͥncipalib eorumq remediis ꝙͦ
de libris gregoris. augustini. necnon
.&. ꝓsperi excerpsimus. in capite Ppo.¬
nimus: post p̾facionẽ hani quam
excerpsimus Secũdus quidem libes¬
lus continet de uita actiua & conten¬
platiua pauca eapitula: uecnon &
principaliũ uirtutũ nomina rpsa

Expanded text:
perpendendae sunt culpae: cum sit facile per eosdem modos vindictam et censuram canonum aestimare. Hanc autem epistolam nemo quidem existimet meam: ne illi pro parvitate nominis mei vilescat. Sed sciat a majoribus nostris ex sanctorum sententiis esse collectam: a me quidem excerptam, ne nimia prolixitate negligentibus lectoribus fastidium generaret. Libellum de vitiis octo principalibus, eorumque remediis: quem in libris Gregorii, Augustini, nec non Prosperi excerpsimus, in capite praeponimus, post praefationem hanc, quam excerpsimus. Secundus quidem libellus continet de vita activa et contemplativa pauca capitula, nec non et principalium virtutum n
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ libet ꝑ quos xp̃c in ambulat. & donꝰ
mundus uidelicet siue uniu̾sitas sc̃e eccł̃ie
coꝵ bona opinione quasi quodam dulei
& suaui odore repleatur: & quia plerumq
oddoris suauitas & diu̾sa thimiamata dis¬
solutis & amatorib conueniunt: isti econ¬
trario & continentes & xp̃i amatores effec¬
Ri. illius solum modo salutiferũ semꝑ
amplectant᷑ odorem: Tangunt̾ & aures.
ut audientes u̾ba dĩ & facientes ea simi¬
les sint scdm euugłium uiro sapienti
qui elificauit domũ suam supͣ petram
. sp̃itali aucditu semꝑ sp̃ĩtalia auscultẽt¬

Expanded text:
uorumlibet, per quos Christus inambulat, et domus, mundus videlicet sive universitas sanctae Ecclesiae, eorum bona opinione, quasi quodam dulci et suavi odore repleatur. Et quia plerumque odoris suavitas et diversa thymiamata dissolutis et amatoribus conveniunt, isti e contrario, et continentes et Christi amatores effecti illius solummodo salutiferum semper amplectantur odorem. Tanguntur et aures, ut audientes verba Dei et facientes ea, similes sint secundum Evangelium viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram , et spiritali auditu sem
Abbreviated transcription (Latin):
constituto in corde iudicio ad sit accu¬
satrix cogitatio: testis conscientia: sar¬
nifex timor: deide sanguis anime
confitentis ꝑ lacͥmas ꝓfluat. Postre¬
mo in conscientia sua se indignum
uidicet participatione corꝑis. si san¬
guinis ddñi: uerset᷑ ante oculos inia¬
qo futuri uidicis. ut cum alii accedt̃
ab altare di qd̾ ip̃e non accedit: cogi¬
cet quam sit contremi scenda penar
qua percipientib aliis uitã eternamn
nitentia. idcirco non satis adtente pre
non tam ualet mensura temporis
quam doloris: nec abstinentia tantũ
ciborũ: s mortificatio potius uitioriun

Expanded text:
constituto in corde judicio, adsit accuconstituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor: deinde sanguis animae confitentis per lacrymas profluat. Postremo in conscientia sua se indignum judicet participatione corporis et sanguinis Domini. Versetur ante oculos imago futuri judicii, ut, cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda poena qua, percipientibus aliis vitam aeternam, nitentia, idcirco non satis aperte praefnon tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam mortificatio vitiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
D poicet igit ad penitentiam aliod eirt
darera aubitant᷑ penitentia abholere
perit pecata etiam si m ultimo spa
uite conmissa pentteat & yubliea
lamentatione peccata prodantur

Expanded text:
ntiam accedere dere indubitanter, poenitentia aboleri posse peccata, etiamsi in ultimo vitae spiritu commissa poeniteat, et publica lamentatione peccata prodantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rens panem propter panem uiuum qui
Ae celo descendit unum ꝓ eo qui dixit:
Ego sum uitis uera: ut ꝑ uisibilem sacerdo¬
tum oblationem & muisibilem scĩ sp̃s con¬
secrationem panis & uinum incorporisa
sanguinis dñi transeant dignitatem: eus
sanguini ad miscet᷑ aqua siue quia delate
dũi cum sanguine fulxit: siue quia ut ma¬
iores intelligi uolunt. sicut ꝑ uinum xp̃c:¬
ita & ꝑ aquam populus significetur: ui¬
num enim & aqua in separabiliter in cali¬
ce miscent᷑ quia & eccłia capiti suo xp̃o mn¬
separabilit̾ iniuncta coheret: Morem ergo
accipiende eucharistie a dño traditum eccłia
paitudinis gloriam ꝑaccedat. ubi sali¬
a in honis desidium eus: & cum ꝓ¬
oeia dicere possit: Ego autem cumi usti¬
a apparebo in conspectu tuo sauia bor
am manifestabit᷑ gloria tua¬

Expanded text:
rens panem propter panem vivum qui rens panem propter panem vivum qui de coelo descendit, vinum pro eo qui dixit, Ego sum vitis vera ; ut per visibilem sacerdotum oblationem, et invisibilem sancti Spiritus consecrationem, panis et vinum in corporis et sanguinis Domini transeant dignitatem. Cui sanguini admiscetur aqua, sive quia de latere Domini cum sanguine fluxit, sive quia, ut majores intelligi volunt, sicut per vinum Ct per aquam populus significatur. Vinum enim et aqua inseparabiliter in calice miscentur, quia et Ecclesia capiti suo Christo inseparabiliter juncta cohaeret. Morem ergo accipiendae Eucharistiae a Domino traditum Ecclesia atitudinis gloriam peraccedat, ubi satietur in bonis desiderium ejus, et cum Propheta dicere possit: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor cum manifestabitur gloria tua
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ genita ẽ: & in fine seculorum car¬
nem nr̃e salutis causa dignata est
accipere. quam carnem fidelib suis
edendam tribuit cũ dixit: Nisi man¬
ucaueritis carnem filii hominis &ebi¬
beritis euis sanguinem: non habebi¬
tis uitam in uobis
Ropter hanc uitam adipiscenddi
& baptiram᷑ s eius carne pasciñ
& eus sanguine potamur: quia nequaqui
possumus in eius corpus transire nisi his
sacramentis inbuamur: Sic enim ipseat
Earo mea uere est cibus: & sanguis meusuet
et ego in illo: Est enim sacrificiũ salutan
quod & in ueteri testamento melchisedas
rer salem in typo corporis & sanguinis do¬
mini obtulit: & in nouo idem mediator di
& hominum antequam traderet᷑ admple¬
uit. cum aicipiens panem & calicem & benc¬
dicens eis tradens discipulis. suis: hec in
sui cormemoratione fieri p̾cepit: hoc ergo
misterium offerre de sacriticiis relictis a
finitis ueterib hostiuis eccłia celebrat. offe¬

Expanded text:
biliter genita est, et in fine saeculorum carbiliter genita est, et in fine saeculorum carnem nostrae salutis causa dignata est accipere; quam carnem fidelibus suis edendam tribuit cum dixit: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitPropter hanc vitam adipiscendam et baptizamur, et ejus carne pascimur, et ejus sanguine potamur, quia nequaquam possumus in ejus corpus transire, nisi his sacramentis imbuamur. Sic enim ipse ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere em, in me manet et ego in illo . Est enim sacrificium salutare, quod et in Veteri Testamento Melchisedech rex Salem in typo corporis et sanguinis Domini obtulit, et in Novo idem mediator Dei et hominum antequam traderetur adimplevit, cum accipiens panem et calicem, et benedicens eis, et tradens discipulis suis, haec in sui commemoratione fieri praecepit. Hoc ergo mysterium sacrificii, derelictis ac finitis veteribus hostiis, Ecclesia celebrat, offe
Abbreviated transcription (Latin):
niuit semet ip̃m formam serui accipi¬
ens humiliauit semet ip̃m usq ad mor¬
tem & inclinauit semet ipsũ ut nos iacen¬
tes ad se erigeret: non inconuenient᷑̃
sp̃s dñi qui suꝑ eum requiescit a sapi¬
entia inupit & ꝑ decentissimos gradũ
ad timorẽ usq descendit: Nos uͦ a timore
quem foras caritas mittit: uenientes
ad timorem castum qui ꝑmanet in se¬
culum scłi: ꝑuenimus ad pietatem
ut pietas oꝑib exornati. ueniamirs ad
suentiam. non que inflat: s quam ca¬
ritas elificat. ad scientiã ad fortitudinẽ
ut scientie decore exornati fortit̾ contra
uitia dimicemus. Afortitudine ad con¬
silium ut ea que fortit̾ agimus consiliĩ
grauitate muniamus: ut actib nr̃ĩs
obtemperatis ad archana intellectus
intrantes ail ea ueniamꝰ. ad sapientiã
que inicium habet timorem dñi ut
sapient̾ omiã conplentes & intellectũ
bonum faciendo habentes illi sapientie
admitti ualeamus ꝑ quem facta sunt
omnia: que ante secula a patre in effa¬

Expanded text:
ipsum formam servi accipiens, humiliavit semetipsum usque ad mortem, et inclinavit semetipsum, ut nos jacentes ad se erigeret, non inconvenienter spiritus Domini, qui super eum requiescit, a sapientia incipit, et per decentissimos gradus ad timorem usque descendit. Nos vero a timore, quem foras charitas mittit, venientes ad timorem castum qui permanet in saeculum saeculi, pervenimus ad pietatem, ut pietatis operibus exornati veniamus ad scientiam, non quae inflat, sed quam charitas aedificat; a scientia ad fortitudinem, ut scientiae decore exornati fortiter contra vitia dimicemus: a fortitudine ad consilium, ut ea quae fortiter agimus, consilii gravitate muniamus: ut actibus nostris consilio obtemperatis, ad arcana intellectus intrantes, ad eam veniamus sapientiam, quae initium habet timorem Domini; ut sapienter omnia complentes, et intellectum bonum faciendo habentes, illi sapientiae admitti valeamus, per quam facta sunt omnia: quae et ante saecula a Patre ineffa
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem in quib dam uͦ septiformis
gr̃e sp̃m significat: multa & in ueteri
& in nouo testamento habent᷑ que per¬
sequi longum est: Nunc uideamus
qualit̾ ysaias ꝓpħ̃a eiusdem sp̃s septi¬
formis dona enumeret: Eum enim
ret ait: Egrediet᷑ uirga de radice iessẽ.
& flos de radice eiꝰ ascendet. & requiescet

Expanded text:
fectionem, in quibusdam vero septiformis fectionem, in quibusdam vero septiformis gratiae Spiritum significat, multa et in Veteri et in Novo Testamento habentur, quae persequi longum est. Nunc videamus qualiter Isaias propheta ejusdem Spiritus septiformis dona enumeret. Cum enim ret, ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus, ascendet, et requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
plicentur: a auodenarium numerũ sur¬
git: quia misterium siẽ trinitatis ei
doctrina eiugłis ꝑ .xii. apłos in quatuor
mundi partes. orientem uidelicet & ocui¬
dentem septem trionem.& meridiem di¬
nuata ẽ hui enim numerus in satro elo¬
quio ꝓ ꝑfeccione poni consueut burmsu¬
matis enim deus oꝑib suis septimo die
requieust. Et enoch qui septinius ẽ abadan
cum dño ambulauit: & eius translatio
spem nobis et̾ne requiei contulit: Inde
& uibilens annus in quo plenaria requie̾
signat᷑. septem ebcdomadib conficitir
Septies enim septem fiunt. xboi. iln qut
monale abdito nr̃c adunationis imples
hunis numieri ꝑfectionem pob̃a conmedlat
cum dicit: Septies in die laudem c̃bxe
tibis euoꝰ in ali plalmo quasi eeponens
aperit cum dicit: semꝑ laus eius in
ore meo: Nam & iohes in apocalipsi
sua quod septem siribit eccłiis: genera
audiendi audiat. quid sp̃s dicat eccł̃iis
De septenario interea numero qui in qͥb¬
dam scͥpture locis uniu̾sitatem siue per¬

Expanded text:
rium numerum surgitur, quia mysterium sanctae Trinitatis, et doctrina Evangelii per XII apostolos in quatuor mundi partes, orientem videlicet et occidentem, septentrionem et meridiem derivata est. Hic enim numerus in sacro eloquio pro perfectione poni consuevit. Consummatis enim Deus operibus suis septimo die requievit, et Enoch, qui septimus est ab Adam, cum Domino ambulavit, et ejus translatio spem nobis aeternae requiei contulit. Unde et Jubilaeus annus, in quo plenaria requies signatur, septem hebdomadibus conficitur. Septies enim septem fiunt 49, qui monade addita nostrae adunationis impletur. Hujus numeri perfectionem propheta commendat cum dicit: Septies in die laudem dixi tibi . Quod in alio psalmo quasi exponens aperit cum dicit: Semper laus ejus in ore meo . Nam et Joannes in Apocalypsi sua, quod septem scribit ecclesiis, generaudiendi audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis . De septenario interea numero, qui in quibusdam Scripturae locis universitatem sive per
Abbreviated transcription (Latin):
timoris dñi Suꝑ hunc florem qui de
uirga iesse id ẽ beate marie semꝑ uͥgnus
ꝑ parentes ut in ceteris sc̃is quibus aliis
datur sermo sapientie. alii sermo scien¬
tie. alii grã uirtutum: & cetera quibus
unicuiq dat suđm mensuram. s plenis¬
sime: Unde & apłs ait: Non ad mensu
quem elegi: elecꝰtus meus in quo con¬
placuit anime mee: Ponam sp̃m me¬
um suꝑ eum: iudicium gentib ꝓfe¬
ret: Ut enim in eo ꝑpetua habitatione
ueq uiesceret. ad eum uenit: uxta ioħs
baptist& testimonium qui ait Hidi
spm desiendentem quasi colunbam
de celo: & mansit suꝑ eum: Et ego nesciebĩ¬

Expanded text:
timoris Domini . Super hunc florem, qui de virga Jesse, id est beatae Mariae semper virginis per partes, ut in caeteris sanctis, quibus aliis datur sermo sapientiae, aliis sermo scientiae, aliis gratia virtutum, et caeteris quibus unicuique datur secundum mensuram sime. Unde et apostolus ait: Non ad mensur puer meus quem elegi, electus meus in quo complacuit animae meae. Ponam spiritum meum super eum, judicium gentibus proferet . Ut enim in eo perpetua habitatione requiesceret, ad eum venit, juxta Joannis Baptistae testimonium, qui ait, Vidi Spiritum descendentem quasi columbam de caelo,
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͥ idẽ redemptor n̾r rex est cii
ꝑ ꝓph̃am dicit᷑ regnum tuũ dñe
regnum omĩum scłoꝵ & domin¬
tio tua in om̃i generatione & generationem
qui diabolum mortem & mundum mirifia
triũ phauit: & sacerdotes cui ꝑ eundem
ꝓpħam dicit᷑ tues sacerdos in et̾num sccł̃m
ordinem melchi sedech qui se dõ patri in
sacrificium obtulit. Pecentissimum est
qui eus menbra sumus reges simus et
sacerdotes: Reges ut & sacerdotes contra di¬
abolum uiriliter dimucemus. & admini¬
strationem uite nr̃e admirabili dispensa¬
tione gubernem: & sacerdotes ut in templo
di sc̃o quod sumus nos altare fidei edificantes
bonorum oꝑum hostias ei pacificas osferamꝰ
& cum apło dicamus: Benedictus d̾s & pater

Expanded text:
igitur idem Redemptor noster rex, cui prophetam dicitur: Regnum tuum, Domine, regnum omnium saeculorum, et dominatio tua in omni generatione et generationem , qui diabolum, mortem, et mundum mirifice triumphavit: et sacerdos, cui per eumdem prophetam dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , qui se Deo Patri in sacrificium obtulit: decentissimum est qui ejus membra sumus, reges simus et sacerdotes; reges, ut et contra diabolum viriliter dimicemus, et administrationem vitae nostrae admirabili dispensatione gubernemus: et sacerdotes, ut in templo Dei sancto quod sumus nos, altare fidei aedificantes, bonorum operum ei hostias pacificas offeramus, et cum Apostolo dicamus: Benedictus Deus et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ex latere xp̃i ꝓflueret dignitatẽ capie¬
bat: Per hoc & enim uisibile elementũ
res isla inuisibilis signat᷑: ut sicut aqͦ
purgat᷑ ext̾uis corpus. ita latent̾ eius
Inuocato namq do: descendit sp̃s sẽs
de celis: & scificatis aquis tribuit eis
ium purgationis: Inde homo ad imagi¬
nem reparatus sc̃e trinitatis ad quam
conditus fuerat expellit᷑: & quid uetus¬
fuerat in eas ꝑ peccatũ primi hominis in¬
trauerat: nouus ex eis ꝑ grãm egredit᷑
& spũ gr̾e in melius in mutatus longe
aliud quam fuerat esficit᷑ fedus enim
erat de formitate peccatorum: ibi reddit᷑
pulcher de albatione uirtutũ: Nulla¬
tenus itaq baptismi misteriũ ꝑfici
potest nisi sub inuocatione sc̃e tͥnitatis
quia & dñs ad apłos dixit:. Ite docete om̃s
gentes baptirantes eos in nomine patris

Expanded text:
ex latere Christi proflueret, dignitatem capieex latere Christi proflueret, dignitatem capiebat. Per hoc etenim visibile elementum res illa invisibilis signatur, ut sicut aqua purgatur exterius corpus, ita latenter ejusInvocato namque Deo descendit Spiritus sanctus de coelis et sanctificatis aquis tribuit eis vim purgationis. Inde homo ad imaginem reparatus sanctae Trinitatis, ad quam conditus fuerat expellitur, et qui vetus in eas per peccatum primi hominis intraverat, novus ex eis per Christi  gratiae in melius immutatus, longe aliud quam fuerat efficitur. Foedus enim erat deformitate peccatorum: ibi reducitur pulcher dealbatione virtutum. Nullatenus itaque baptismi mysterium perfici potest, nisi sub invocatione sanctae Trinitatis, quia et Dominus ad apostolos dixit: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
iut in spũ sio e igni Per hoc qͥ nasum̃
mundo. renascim᷑ dõ: e qui ꝑ peccatũ eramꝰ
filii irȩ ꝑ grãm efficim᷑ filii di hac enim
unctione & hoc lauacro: eccłia uegetatur.
Ex osse ilormientis ꝓtoplausti mulier edi¬
ficata est: ex latere xp̃i in cruce dormien¬
tis eccłia formata est: Profluxerunt eñ
ex latere eius sanguis & aqua duo sc̃e
eccłie p̾cipua sacramenta: ut in altero
consetratio. in altero mundatio eidem
tribueret᷑ eccłie: Regenaramur namq
ex lauacro: consecremur & sanguine:
Unde & płs mare rubrum transiit: quia
baptismũ xp̃i sanguine consecrat᷑: Quia
ergo elementum aque in hoc mundo
omĩb elementis purgandi. uiuifuandi
recreandi. gr̾a aptius ẽ: non inmerito
ei baptismi dignitas confertur. quia &
regenerandorũ hominũ efficatiam. cũ
sp̃s di inmundi primordio suꝑ ud fere¬
bat᷑ concpiebat. & purgandorum cum

Expanded text:
bit in Spiritu sancto et igni . Per hoc qui nascimur bit in Spiritu sancto et igni . Per hoc qui nascimur mundo, renascimur Deo; et qui per peccatum eramus filii irae, per gratiam efficimur filii Dei. Hac enim tinctione et hoc lavacro Ecclesia vegetatur. Ex osse dormientis protoplasti mulier aedificata est, ex latere Christi in cruce dormientis Ecclesia formata est. Profluxerunt enim ex ejus latere sanguis et aqua, duo sanctae Ecclesiae praecipua sacramenta, ut in altero consecratio, in altero mundatio eidem tribueretur Ecclesiae. Regeneramur namque ex lavacro, ut consecramur et sanguine. Unde et populus mare Rubrum transiit, quia baptismus Christi sanguine consecratur. Quia ergo elementum aquae in hoc mundo omnibus elementis purgandi, vivificandi, recreandi gratia aptius est, non immerito ei baptismi dignitas confertur, quia et regenerandorum hominum efficaciam, cum spiritus Dei in mundi primordio super id ferebatur, concipiebat, et purgandorum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
pactum tunc ieritum fit: si aut in fide qͥs
ꝑmanendio uitiis. aut a fide exorbitando
ydolorum cultib: aut heresum errorib sub
datur:
dentium ẽẽ duas. unam in quã
abrenuntiat diabolo & pompis eius & om¬
nib oꝑib eius: alt̾am que se credere con¬
fitet᷑ in patrem & filiũ & sp̃m sc̾̃m: oportet
has inconuulse mentis intentione teneri.
& itt intemerate custodiri possint illus
semper adiutoriũ querere. qui baptis mi
sacramentum ad salut̃e generis humani
contulit: ẜuiꝰ misterium & in ueteri testa¬
mento per moysem prefiguratũ est: tum
populus & in nube & in mari baptiratus
est. & in nouo nobis ꝑ mediatorem d̃i & ho¬
minum aꝑtissime demonstratũ: Ip̃e enĩ
att: qm̃ nisi quis renatus fuerit ex aqua
& sp̃u sco. non poterit introire in regno
celorum & iohes de eo ait Ego baptiro in
aqua in penitentia: medius autem ur̃m
stat quem uos nescitis. ip̃e uos baptira¬

Expanded text:
pactum tunc irritum fit, si aut in fide quis pactum tunc irritum fit, si aut in fide quis permanendo vitiis, aut a fide exhorbitando idolorum cultibus, aut haeresum erroribus subdatur. dentium esse duas, unam in qua abrenuntiatur diabolo et pompis ejus, et omnibus operibus ejus, alteram qua se credere confitentur in Patrem et Filiuhas inconvulsae mentis intentione teneri, et ut intemerate custodiri possint, illius semper adjutorium quaerere, qui baptismi sacramentum ad salutem generis humani contulit, cujus mysterium et in Veteri Testamento per Moysem praefiguratum est, cum populus in nube et in mari baptizatus est, et in Novo nobis per mediatorem Dei et hominem apertissime demonstratum. Ipse enim ait, quoniam Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non poterit introire in regnum coelorum . Et Joannes de eo ait: Ego baptizo in aqua in poenitentia; medius autem vestrum stat, quem vos nescitis, ipse vos baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
& clemens prudentius dissertissimus atꝙ
xp̃ianissimus poeta: in hac significatione
pomipam posuit in libro psicomachie uͥ
ait. Pompa ostentatrix uani splendoris.
inani exuit᷑ nudata peplo: Quamuis ergo
om̃e peccatum suꝑbia dici possit quia
quando quis petcat do qui peccare ꝓ hibu¬
it contraire uiddet᷑: aliud tam̃ ẽ desidiose
aliud malitiose aliud scient̾. aliud igno¬
mant᷑. aliuad negligent aliud arroganter
pettare: Quolibet autem modo quis peccet:
si penitere contenpuit in magnum se suꝑ¬
bie haratrum in mergit: De quo non nili
ꝑ confessionem percatorum suorum et eñ¬
idationem morum & salutaris penitentie
adminiculum: egredi potest. Iuob enu
obediens existit. et ea que ꝓhibita sunt
conmitait. aut conmissa penitere negligti:
Unde siue hi qui baptirandi sunt siue nos
qui baptismi sacramentum iam p̃cipimꝰ.
ante oculos ponere debemus pactum quod
eum ło inbaptismate fit: ubi abrenũtiat᷑

Expanded text:
et Clemens Prudentius, disertissimus atque et Clemens Prudentius, disertissimus atque Christianissimus poeta, in hac significatione pompam posuit in libro Psychomachia, ubi ait: Pompa ostentatrix vani splendoris inani Exuitur nudata peplo. Quamvis ergo omne peccatum superbia dici possit, quia quando quis peccat, Deo qui peccare prohibuit contraire videtur, aliud tamen est desidiose, aliud malitiose, aliud scienter, aliud ignoranter, aliud negligenter, aliud arroganter, peccare. Quolibet autem modo quis peccet, si poenitere contemnit, in magnum se superbiae baratrum immergit, de quo non nisi per confessionem peccatorum suorum, et emendationem morum, et salutaris poenitentiae adminiculum egredi potest. Duobus enim  ejus inobediens existit, et ea quae prohibita sunt committit, aut commissa poenitere negligit. Unde sive hi qui baptizandi sunt, sive nos qui baptismi sacramentum jam percepimus, ante oculos ponere debemus pactum, quod cum Deo in baptismate fit, ubi abrenuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
añs armis suis id ẽ uirtutib illũ debella¬
istius militia idẽ uirtutib accipimus
uitam et̾nam: Septem itaq principa¬
lia uitia quib diabolus genus humanũ
infestat: non incongrue oꝑa sathane di¬
cere possumꝰ. Quib opponunt᷑ septẽ prin¬
cipales iurtutes: que oꝑa sunt ꝓcul du¬
bio salutaria: nec minus int̾ea pompis
eiꝰ abrenuntiat᷑ que utiq oꝑa sunt sathane.
s eo quasi discerni uidentur a ceteris ope¬
rib eius. quia in euis suꝑbia cuiꝰ ille aue¬
tor est. & que eũ deiecit quodam modo de¬
signat᷑ Pompe gͥ eius sunt. ambitio. arro¬
gantia. uana głoria. & cetera huiꝰtemodi.
que de fonte suꝑbie ꝓcedere dinoscũtur:
Pompam enim abitionem siue iactantiam
e hii similia intelligi debere ꝓpheticus ser¬
mo demonstrat: cum dicit: Ne qui opitu¬
lenti estis in syon & confiditis in monte
samarie: optimates capita ppłorum in¬
gredientes pompatice domum ifrł Sed

Expanded text:
Dominus armis suis, id est virtutibus, illum debellaDominus armis suis, id est virtutibus, illum debellaistius militia, id est virtutibus, accipimus vitam aeternam. Septem itaque principalia vitia, quibus diabolus genus humanum infestat, non incongrue opera Satanae dicere possumus; quibus opponuntur septem principales virtutes, quae opera sunt procul dubio salutaria. Nec minus interea pompis ejus abrenuntiatur, quae utique opera sunt Satanae: sed eo quasi discerni videntur a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus ille auctor est, et quae eum dejecit, quodammodo designatur. Pompae igitur ejus sunt, ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujusmodi quae de fonte superbiae procedere dignoscuntur. Pompam enim, ambitionem sive jactantiam, et his similia intelligi debere propheticus sermo demonstrat cum dicit: Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates, capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
non renuntiat omĩb que possidet non po¬
test meus esse discipłs. abrenũtiare tamen
semꝑ in eo sensu poni consueuit: quem su¬
ꝑius diximus: Abrenuntiare etenim se
fatet᷑ sathane & omĩb oꝑib eius. & omnib
pompis eius: quam abrenũtiationẽ recte
confessio sc̃e trinitatis sequit᷑. ut ubi habun¬
dauit peccatum suꝑ habundet gr̃a: & ubi con¬
putriuit iugũ diaboli a facie unctionis sp̃s
sũ. adueniat illius iugum qui dixit. Discite
a me quia mitis sum & humilis corde: et
inuenietis requiem animab ur̾is Iugum
enim meũ suaue ẽ: & onus meũ leue. Satha
nas enim qui & diabolus nũuupat᷑. a fidelib
abrenuntiat᷑. ut dño saluatori liberius serua¬
tur: quia uxta eiusdem dñi uocem. nemo
potest¬
brenuntiat᷑ etiam operib eius.
quia opera illius contraria sunt
oꝑib saluatoris: & quia ille armis suis
idẽ uitiis genus humanũ sibi subietit:

Expanded text:
non renuntiat omnibus quae possidet, non ponon renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus ; abrenuntiare tamen semper in eo sensu poni consuevit quem superius diximus. Abrenuntiare etenim se fatetur Satanae, et omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus. Quam abrenuntiationem recte confessio sanctae Trinitatis sequitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia, et ubi computruit jugum diaboli a facie unctionis Spiritus sancti, adveniat illius jugum qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim menae enim qui et diabolus nuncupatur a fidelibus abrenuntiatur, ut Domino salvatori liberius serviatur, quia juxta ejusdem Domini vocem: Nemo potesbrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contoperibus Salvatoris; et quia ille armis suis, id est vitiis, genus humanum sibi subjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
& ut ille erat: ut quib erat anima una
& cor unũ in dño. & quos sc̃ĩ sp̾c afflatꝰ
uegetabat: unius etiam fidei confessio
exornaret: Nec enim dirimi in aliquo
uel poterant uel debebant: qui unius
fidei uinculo nectebant᷑: Pleriq int̾ ea
in symbolo & oratione dominita intelligi
uolunt: In altero enim fidei in altero
precum continet᷑ integritas: ut & in
duodecim uerbis duodecim apłorum
doctrina. & in septem pecitionib om̃e
contineat᷑ quicquid ad p̾sentis & future
uite ꝑtinet dispensationem: quauis etiã
totiꝰ doctrine uerbum dici possit adbre¬
uiatum. quia qd̵ prius lex & ppħe con¬
tinebant in latitudine preceptorum: ue¬
niens dñs ꝓnuntiauit & dixit: Uiliges
dñm tuum ex toto corde tuo & ex tota

Expanded text:
et utile erat, ut quibus erat anima una et utile erat, ut quibus erat anima una et cor unum in Domino, et quos sancti Spiritus afflatus vegetabat, unius etiam fidei confessio exornaret. Nec enim dirimi in aliquo vel poterant vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Plerique interea in Symbolo et oratione Dominica intelligi volunt. In altero enim fidei, in altero precum continetur integritas, ut et in duodecim verbis duodecim apostolorum doctrina, et in septem petitionibus omne contineatur quidquid ad praesentis et futurae vitae pertinet dispensationem. Quamvis etiam totius doctrinae verbum dici possit abbreviatum, quia quod prius lex et prophetae continebant in latitudine praeceptorum, veniens Dominus pronuntiavit et dixit, Diliges Dominum tuum ex toto corde tuo, et ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
ut eis ꝑ petrum dicatur: Nos estis genus
elecꝰtum regale saierdocium: gens sc̃ã
populus adquisitionis & hoc uelamine &
diadema regium & sacerdotalis capitis ue¬
lamentum significet᷑ & quia per caput
mens plerumq in sacro eloquio accipi solec
iuxta illud respicite & leuate capita ur̃a:
mens renatorum & regie dignitatis ornamẽ¬
ta & sacerdotalis uerticis habeat tegumẽtũ
ut & contra uitia sacerdotali uelamine mu¬
niat᷑ & uirtutum gemmis spiritalit̾ exor¬
netur & unctione saero sc̃ĩ erismatis

Expanded text:
r: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , et hoc velamine et diadema regium, et sacerdotalis capitis velamentum significetur; et quia per caput mens plerumque in sacro eloquio accipi solet, juxta illud: Respicite et levate capita vestra , mens renatorum et regiae dignitatis ornamenta, et sacerdotalis verticis habeat tegumenta, ut et contra vitia sacerdotali velamine muniatur, et virtutum gemmis spiritaliter exornetur, et unctione sacrosancti chrismatis
Abbreviated transcription (Latin):
religionis cultu: unde cateruminus uoiat᷑
est: &e ꝑ exsusflationem & exorcirationem
a maligno sp̃u erutus ẽ: & in datione
sałis iam habere cepit gustum diuini u̾bi
Tradat᷑ enim ei symbolum i ẽ uere fides
integia o inconuuilia confessio: ut dom̃¬
prisco habitatore derelicta fide. ornetur:
& de qua spine incredulitatis euulse ft̃
incipiant in ea uere fidei docum enta
plantari: Pruis enim euellende sunt
incredulitatis siue uitiorum spine: &
postea plantanda sunt fidei & bonorũ
oꝑum rudimenta: Inde & dñs ante
faciem filiorum isrł septem gentes typhũ
uitiorũ tenentes contriuit: in quarũ
loco in typho urtutum israeliticũ ppłm
collocauit. & ad ieremiam ꝓpħam duit
Ecce constitiuite hodie super gentes et
suꝑ regna: ut euellas & destruas & dissi¬

Expanded text:
religionis cultu, unde catechumenus vocatus religionis cultu, unde catechumenus vocatus est, et per exsufflationem et exorcizationem a maligno spiritu erutus est, et in datione salis jam habere coepit gustum divini verbi, tradatur ei symbolum, id est verae fidei integra et inconvulsa confessio, ut domprisco habitatore derelicto fide ornetur, et de qua spinae incredulitatis evulsae sunt, incipiant in ea verae fidei documenta plantari. Prius enim evellendae sunt incredulitatis sive vitiorum spinae, et postea plantanda sunt fidei et bonorum operum rudimenta. Unde et Dominus ante faciem filiorum Israel septem gentes typum vitiorum tenentes contrivit, in quarum loco in typo virtutum Israeliticum populum collocavit. Et ad Jeremiam prophetam dicit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna
Abbreviated transcription (Latin):
T idurco hii qui baptirandi sunt:¬
salem in sacram̃to accipiunt: ut
euis glistu condimentũ sapientie ꝑcipi¬
ant. neq a sapore xp̃i decipiantur: et
sint insulsi & fatui: Qui enim dixit
difti pulis suis. uos estis sal t̾re: ipse
dixit nemo mittens manũ suam in¬
in aratro & respiciens retro. regno celoꝵ
aptus esse potest: It autem qui bap¬
trrant᷑ regno celoꝵ apti sunt: & ne prece¬
rita peccata iterantes respiciant retro &
esficiant᷑ statua salis. & remanentes insẽ¬
sati exem plo pene sue alios cum debent
accipere salem sapientie: ut qͥ quid in eis
fulxum & fludum est uerbi cł̃i sale cure¬
tur. & uxta apłm memores essent uxo¬
ris loth E t sicut heliseus salis in missi
sapore fliuidam generis humani steribu¬
tatem ad dulcem fidei & bonorũ oꝑum
saporem ꝑducit ẜuiq fidei firmitas tũ
iapa clare lucescit: cum his qui audierãt
soluis dĩ cułtum ẽẽ tenedum. unde audi¬
ens uocatus ẽ: & in strui ceperat de uere

Expanded text:
t idcirco hi qui baptizandi suntsalem in sacramento accipiunt, ut ejus gustu condimentum sapientiae percipiant, neque a sapore Christi decipiantur, et sint insulsi et fatui. Qui enim ait discipulis suis: Vos estis sal terrae , ipse dixit: Nemo mittens manum suam in aratro, et respiciens retro, regno coelorum aptus esse potest . Ut autem qui baptizantur regno coelorum apti sint, et ne praeterita peccata iterantes respiciant retro, et efficiantur statua salis, et remanentes insensati exemplo poenae suae alios condiant, debent accipere salem sapientiae, ut quidquid in eis fluxum et fluidum est, verbi Dei sale curetur, et juxta Apostolum memores sint uxoris Lot. Et sicut Elisaeus salis immissiosapore fluidam generis humani sterilitatem ad dulcem fidei et bonorum operum saporem perducit. Cujus fidei firmitas tunc jam clare elucescit, cum is qui audierat solius Dei cultum esse tenendum, unde audiens vocatus est, et instrui coeperat de verae
Abbreviated transcription (Latin):
miseratione dei uiuat. Certissime
sunt & fidelissime claues eccłie:
quib quodcũq in terra soluit᷑. etiã
in celo solutum ꝓmittitur. hec st̃
dicta de publica satis facione qua
quisq humiliando se non solum
tet que habet clauem regni celoꝵ
in qua fit remissio peccatorum
Secreta quoq satisfacione solui mor¬
talia crimina non negamus.: mu
tato prius seculari habitu. & in de¬
fesso religionis studio per uite cor¬
rectionem & iugi imo ꝑpetuo luctu
miserante đo ita dũ taxat ut con¬
traria ꝓ his que penitet agat: Eo¬

Expanded text:
Dei vivat. Certissimae sunt et fidelissimae claves Ecclesiae, quibus quodcunque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur. Haec dicta sunt de publica satisfactione, qua quisque humiliando se, non solum e habet clavem regni coelorum, in qua fit remissio peccatorum. Secreta quoque satisfactione solvi mortalia ctato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet agat, e
Abbreviated transcription (Latin):
uis pat̾ ⁊ sp̃c sc̃s ei cooꝑent᷑. d Est ibi se¬
aes inqͥ sedeat᷑. ut r. sedebit suꝑ sedẽ
sa sua pugnare. Tunc deiuctis hostib
sponsa adse recepta: ĩ mauestate se¬
debit. hoc ẽ humanitas in ditate reqͥes¬
cet. Suꝑ sede suã etiã sedebit: qͥa ab
om̃i labore in eccłia cessabit. Tam̃ qͥa ho
apparebit suꝑ sedẽ de aere sũptam:
ut iudex sede credit᷑. d habebunt apłi
sedes : ut dr. sedebitis suꝑ sedes duo¬

Expanded text:
us sanctus ei cooperentur. D. Erit ibi sedes in qua sedeat, ut dicitur: Sedebit super sedee, et pro sponsa sua pugnare: tunc devictis hostibus, et sponsa ad se recepta in majestate sedebit: hoc est, humanitas in divinitate requiescet. Super sedem suam etiam sedebit, quia ab omni labore in Ecclesia cessabit. Tamen quia homo ibi apparebit, super sedem de aere assumptam ut judex sedere creditur. D. Habebunt apostoli sedes, ut dicitur: Sedebitis super sedes duo
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. id ẽ in isto mundo. ł in aere. uͥ sti ad
ayxteram xp̃i ut oues statuent᷑ impii au
ut hedi a sinistris ponent᷑. d Q mͦ ad dext̾am
aquile. Impii aut̃ peccatis ut plubũ ad
ibi dñs:  Diectis in ea forma qua in
monte apparuit. reꝓbis uͦ in ea q̃ in cru¬
dũ crucis: splendidi or sole. d̾ Qͣre faci¬
et filiꝰ uidiciũ: m filiꝰ ẽ similitudo di.
Angłs aut̃ ⁊ homo. ufurpauert̃ sͥsi

Expanded text:
i ad dexteram Christi, ut oves statuentur; impii autem, ut haedi ad sinistram ponentur. Quomodo ad dextram aquilae . Impii autem peccatis ut plumbum ad ibi Dominus?--M. Electis in ea forma qua in monte apparuit: reprobis vero in ea qua in crud lux in modum crucis splendidior sole. D. Quare faciet Filius judicium?--M. Filius similitudo Dei angelus autem et homo usurpaver
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo condere. Siue gͦ m̃bra a bestus
siue a piscib. siue a uolucͥb deuorent
omĩs in resurrectione reformabunt᷑. i
tantũ ut uec capillus de eis ꝑereat. DS
capilli ⁊ ungues p̾cisi in locũ suũ rede¬
unt. nonne deformes erunt: M Non ẽ
& de eodẽ luto aliud faciat. ñ attendenꝰ
de eadẽ matĩa aliud corpꝰ. huic dissimi¬
le. ⁊ ut omĩs deformitas ⁊ infirmitas
absit. ⁊ omͥs integͥtas ⁊ decor adsit. Q mun
unũ qdq menbrũ in locũ suũ ds decen¬
t̃ reparare possit. d Qͥ hic habuert bi¬
na capita ł plura m̃bra. in qͥb de fue¬
rt̃ aliqͣ. aut pingͤs aut macres fuert̃.
resurgent tales: M Ql hic habuert̃ duo
capita. duo inde corꝑa resurgent. ⁊u
naq̃q anmaꝰ ab ebit suũ corpꝰ. cui nͥl
indecens ł deforme appareat. ⁊ omĩa m̃¬

Expanded text:
nihilo condere. Sive ergo membratim a bestiis, nihilo condere. Sive ergo membratim a bestiis, sive a piscibus, seu a volucribus devorentur, omnes in resurrectione reformabuntur: in tantum ut nec capillus de eis pereat . Si capilli et ungues praecisi in locum suum redeunt, nonne deformes erunt? Non est et de eodem luto aliud faciat, non attendensde eadem materia, aliud corpus huic valde dissimile, cui omnis deformitas et infirmitas absit, et omnis integritas et decor adsit: quamvis unumquodque membrum in locum suum Deus decenter restaurare possit. D. Qui hic habuerunt bina capita, vel plura membra, vel quibus defuerunt aliqua, aut pingues aut macri fuerunt, resurgent tales?--M. Qui hic habuerunt duo capita, duo inde corpora resurgent, et unaquaeque anima habebit suum corpus, cui nihil indecens vel deforme adhaereat, sed omnia m