comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S tñ institutio apłi nobis sub seq̃n¬
da ẽ. ut ꝯfiteam alt̾utrũ peccata nrã
⁊ oremus ꝓ inuicem ut saluemur.
docet qualit̾ purgent᷑ peccata. Deus
nãꝙ salutis ⁊ sanitatis auctor ⁊ lar¬
gitor plerũq hãc p̃bet sue potẽtie
inuisibili amministratione. plerũꝙ
medicorum oꝑatione.

Expanded text:
institutio nobis sequenda est, ut confiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem ut salvemur. docet qualiter ipsa purgentur peccata. Deus namque salutis et sanitatis auctor, et largitor, plerumque hanc praebet suae potentiae invisibili administratione, plerumque medicorum operatione.
Abbreviated transcription (Latin):
nire scdm cauonica instituta xp̃o
reuelante possimus. Ita aũ fac uadue
ueniẽdũ ãpliꝰ iã moras ñ ingeras. nec
ipsa te magis absentia obnoxium his
que dnr assignet. ⁊ nos inte ħ res uõ
solũ pp̃ dicta cͥmina quȩ purgare
gat exconcilio ferre uiditium.

Expanded text:
nire secundum canonica instituta, Christo nire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec ipsa te absentia magis obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare gat ex concilio ferre judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
uidicandus ẽ conuictꝰ. Deconuentiõe
huiꝰ modi patͣtoris manifestorũ c̾mi¬
om̃ĩb ꝑemptorio .i. q̃ causam extĩguit
fui̾t uocatꝰ ⁊ p̃ sentiã suã ap̃ eum iu¬
dicẽ aquo ei denuntiatũ ẽ exibere no
luit. ad u̾sus eũ quasuncõtu macem
uidicari pot̃. qͣn immo nec retractari
pappellationẽ negotia possunt. qͦci¬
ciens incontumacem fui̾t uidicatũ.
lestinus ad nestorium scribẽs.⁊
ephesina sy nodus deeodem discer¬
nens. ⁊ beatꝰ gregorius ad iohannem
scribens comꝓbat. Deꝑemptorio aut̃
scripto affricanũ concilium mon¬
strat decresconio ut si conuentus
resipiscere detͣcta ui̾t. suo contem¬
ptu ⁊ contumatia faciente.
auctoritate uiditiaria ꝓtinꝰ
exoludat᷑. Et itembeatuis g̾gorius
de sententia in contumacem scribẽs
ad maximum p̃sũptorem salonita¬
nũ ep̃m dicit. horta mur neadnos
uenire. omĩ pꝰ posita excusatione.
festines quatinus seruata uidstia.
ħ de quib accusaris ⁊ cognosc̾e ⁊ fi¬

Expanded text:
udicandus. § 1. De conventione autem hujusmodi patratoris manifestorum crimiomnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem a quo ei denuntiatum est exhibere non voluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumacem fuerit judicatum. lestinus ad Nestorium scribens, et Ephesina synodus de eodem decernens , et beatus Gregorius ad Joannem scribens comprobant. De peremptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detrectaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item beatus Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit: « Hortamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et fi
Abbreviated transcription (Latin):
lici inꝑatoris quã ꝓbat ⁊ seruat eccła
qui excõmunicatus ẽ maioris sac̾dotis
auctoritate ad grãm scẽ ꝯmunio¬
nis redeat. Is aut̃ qui ñ legi¬
time ex ꝯmunieauit intãtũ
abstineat a sacͣ ꝯmunione ep̃s quãtũ
maiori sac̾doti uisum fuit. ut qͥ inuiste
fecit. ipse uiste patiat᷑. Et hinc sc̃s¬

Expanded text:
lici imperatoris, quam probat et servat Ecclesia qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat, is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione , quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit ipse iuste patiatur. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. dierum spacio sacͣte ꝯmunione
pͥuatũ ab omĩ potente do tanti exces¬
sus ueniã cũ sumina penitentia ac
lacͥmis exorare. Quod sihanc sententiã
nrãm te cognoiu̾mus implesse remis¬
sius ñ iã tm̃ iniustitiã. s ⁊ ꝯtumatiã
frat̾nitatis tue cognoscas uuante do¬
mino seueriꝰ puniendã. quia nemo

Expanded text:
 dierum spacio sacra te communione privatum, ab omnipotente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniend
Abbreviated transcription (Latin):
sialiquẽ cogat uxor sacͥficare idolis.
omĩũ iniquius ꝗͣ forncationis causa
dimittẽ uxorẽ. si ⁊ ipse cõuncit᷑ form¬
cari. Occurrit enim illud. In qͦ enim
altm̃ iudicas. te ipsum condempuas.
F adem enim agis quȩ uidicas. Qua p̃p̃
quisquis fornicationis caicsa uult abi¬
cere uxorem: debet eẽ a fornicatione
purgatꝰ. Quod similit̾ ⁊̃ defemina dixe

Expanded text:
si aliquem cogat uxor sacrificare idolis: si aliquem cogat uxor sacrificare idolis: autem iniquius quam fornicationis causa dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud: In quo enim alterum judicas teipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas . Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem, prior debet esse a fornicatione purgatus. Quod similiter etiam de femina d
Abbreviated transcription (Latin):
dolatria quã sequut᷑ monte.
infidelis ⁊ quelibet noxia suꝑstitio
monendi. ut qui uoluit. ñdimittat
uxorẽ infidelem qͦ sic fortassis possit
catio ẽ: ⁊ y̾dolatria infidelitas ⁊ auari¬
tia ydolat̾a ñ ẽ dubitãdũ ⁊ auarici¬
illicitã cõcupiscentiã pot̾ recte afor¬
ncationis genẽ seꝑare. si auaritia
fornicatio ẽ Ex qͦ intelligit᷑ qͥ pp̃ illi¬
pris cũ alienis uiris aut feminis com¬
mittunt᷑. s omiõ quaslibet. quȩ aĩã
corꝑe utentẽ male alege dĩ aberrare
faciunt ⁊ ꝑniciose turpitq corrũpi
possit sine cͥmine. ⁊ uir uxorẽ dimit¬
tere.⁊ uxor uirũ. qi exceptã fac̃ dñs
causam fornicationis. quã fornicatio
nem sic̃ supͣ consid̾atũ ẽ generalem
⁊ uniu̾salem intellige̾ cogimun Cũ
aũt ait excepta fornicationis causa. ñ
dix̃ cuiꝰ ipsorum uiriaut femine. Nõ
enuntiũ fornicationem uxorem dimit
mitat. aqua ipse cogit᷑ fornicari. cau¬
sa utiq fornicationis dimitat. yelut

Expanded text:
olatria, quam sequuntur infideles, et quaelibet noxia superstitio monendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit catio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum, et avaritiillicitam concupiscentiam potest recte a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur propter illipris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet, quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et perniciose turpiterque corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem dimittere, et uxor virum: quia exceptam facit Dominus causamnem, sicut supra consideratum est, generalem et universalem intelligere cogimur. Cum autem ait, excepta fornicationis causa, non dixit cujus ipsorum, viri an feminae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimittuxorem dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa fornicationis utique dimittit. Velut
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ omiã diligent̾ inquirite. ut cum
iusticia ⁊ caritate diffiniatis neminem
ꝯdempnantes. aũuerũ ⁊ iustum uiditi¬
um. Nullum iudicetis suspitioĩs arbi¬
trio. s pͥmũ ꝓbate.⁊ pꝰea caritatiuam
ꝓferte sententiam.¬

Expanded text:
er omnia diligenter inquirere, ut cum justitia et charitate diffiniatis, neminem condemnantes ante verum et justum judicium. Nullum judicetis suspicionis arbitrio; sed primum probate et postea charitativam proferte sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
uis suꝑ terrã erit ligatum ⁊ incelo.
aliquid sibi dephariseorũ assumũt suꝑ¬
cilio. ut ł dampnent innocentes. uł sol¬
uere se noxios arbitrent᷑. cum apud
bent᷑ ut ostendant se sacdotib Et si le¬
pͣm habuerint. tunc a sac̾dote mundi
ꝓsis. Et possint dicernere qui mundus¬
quiue in mundus sit. Quo modo gͦ le¬
ꝓsum sac̾dos inmundum ñfacit. sic
eos qui insontes sũt ł innoxii. s ꝓof
ficio suo cumpeccatoꝵ. audierit uari¬
etates. soit qui ligandus sit. qui sol¬
uendus¬

Expanded text:
is super terram, erit solutum in coelis. lligentes, aliquid sibi de Pharisaeorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes, vel solvere se noxios arbitrentur; cum apudjubentur, ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi prosi, et possint diquive immundus sit. Quomodo ibi leprosum sacerdos immundum facit, sic ter, non eos qui insontes sunt vel innoxii, sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, qui solvendus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ep̃c ueniat. ⁊ ibidem crucem
ante p̃finiat qui edificare uult q̃
ad liminaria ⁊ ad custodiam ⁊ stip¬
endia custodũ sufficiant. ⁊ ostnsa
donatione sic demũ ecdificet. ⁊ p̾qͣm
consecrata fuerit. atrium eccłie scã aqͣ¬

Expanded text:
episcopus veniat, et ibidem crucem aefiniat qui aedificare vult, quid ad luminaria, et ad custodiam, et ad stipendia custodum sufficiat, etdonatione sic domum aedificet. Et postquam consecrata fuerit, atrium ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
De eccłiaꝵ consecratione:⁊ de missarum
celebrationib ñ alibi qͣm in sacͣtis dño
locis absq magna necessitate fieri deb̾e
liquet omnib quib sunt nota noui &
ueteris testamenti p̃cepta. T̃ab naculum
uͦ moy sen dño p̃cipiente fecisse ⁊ consecͤ¬
sse cũ mensa ⁊ altari eiꝰ. ⁊ceteris uasis. &¬
utensilib ad diuinũ cultum legimnꝰ ex ple-¬

Expanded text:
 enim consecratione, et de missarum celebrationibus, non alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Mosen Domino praecipiente fecisse, et sacrasse, cum mensa et altari ejus, et caeteris vasis utensilibus ad divinum cultum exple
Abbreviated transcription (Latin):
muium negotiorum.
dõ contemplante dispenset. Nec ei liceat
ex his omĩno aliquid continge̾. aut paren¬
tib ꝓpͥis quȩdĩ sunt condonare. Quod
si pauꝑes sunt. tainquã pauꝑib sub mi¬
nistret. ne eorum occasione ȩccłȩ negocia
dep̃dent᷑.¬

Expanded text:
mnium negotiorum e ea velut Deo contemplante dispenset, nec ei liceat ex his aliquid omnino contingere, aut parentibus propriis quae Dei sunt condonare. Quod si pauperes sunt, tanquam pauperibus subministret: ne eorum occasione Ecclesiae negotia depraedent
Abbreviated transcription (Latin):
t siquis ep̃s in infirmitatẽ aut in
aliquam hebitudinem sensus incidit
aut officium oris amiserit. ea quȩ epĩs
oꝑari conueniunt. p̃sbiterum age ñ
ꝑmittat. s ep̃m qui uicinus ẽ uocet.
cui quod i neccła agendũ fuit inponat

Expanded text:
t si quis episcopus in infirmitatem aut in aliquam hebetudinem sensus inciderit, aut officium oris amiserit, ea quae episcopis operari conveniunt, presbyterum agere non permittat, sed episcopum qui vicinus est vocet, cui quod in Ecclesia agendum fuerit imponet
Abbreviated transcription (Latin):
que capiti suo uelamen imposuerit
si inter ceteras uelatas feminas ineccl̃a
orauerit ⁊ oblationem cum ilł obtułit.
si ꝓfessa ẽ in eodem habitu ꝑmanere
spondens nunquam religionis ue¬
lamen deponere areligionis obseruã¬
tia discedere ñp̃sumat.¬

Expanded text:
quae capiti sacrum velamen imposuit, si inter caeteras velatas feminas in ecclesia oraverit, et oblationes cum illis obtulerit, si professa est se in eodem habitu permanere, spondens nunquam religionis velamen deponere, a religionis observantia discedere non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
uando mala quȩ penitentie fle¬
tu purgant᷑ augentur excessib ita
maior ẽ delinquentibꝰ adhibenda
correptio. ut ⁊ ipsi faci. nus suum
⁊ alios ab illicitis eccłastice ultionis
tumor inhibeat.

Expanded text:
uando mala quae poenitentiae fletu purganda sunt augentur excessibus, ita major delinquentibus est adhibenda correptio, ut et ipsi facinus suum  alios ab illicitis ecclesiasticae ultionis timor inhibeat.
Abbreviated transcription (Latin):
De trina mersione baptismatis. nil
responderi meliꝰ pot̃ quã ipsi sen¬
sistis. quia in una ficle nil officit scẽ
eccłie consuetudo diuersa. h ios autẽ
qͦd tercio mergimꝰ. triduanȩ sepulturȩ
sacram̃ta signamꝰ. ut dum t̾cio infans
ab aquis reducit᷑. resurrectio triduan
temꝑis rexpͥmat᷑. Quod siqͥs forte etiã
ꝓ suminȩ trinitatis ueneratione esti¬
met fieri. neq hoc aliqͥd obsistit bap¬
titandũ semel in aquis mergere. qͥa
p̃hensibile ẽẽ nullatenus pot̃. Infan-¬
tem in baptismate uł ter uł semel ni̾¬
gere. qͣn ⁊ii tͥbus mersionib ꝑsonarũ
crinitas. & una potest diuinitatis sin-¬
gularitas designari.

Expanded text:
De trina mersione baptismatis nihil responderi verius potest, quam ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio infans ab aquia educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit, baptizandum semel in aquis mergere, quiarehensibile esse nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari.
Abbreviated transcription (Latin):
seuendum ẽ a sacerdotib uitȩ solati¬
um indigentib.⁊ maxime his quibus
restituenda uicissitudo ẽ. Quic̃q gͦ fide¬
ne ꝓpria contulerint. si forte ipsi aut
filii eori redacti fuerut ad inopiã ab
eadem eccłia suffragium uitȩ ꝓ temꝑiꝰ
usu ꝑcipiant.

Expanded text:
ebendum est a sacerdotibus vitae solatium indigentibus, et maxime his quibus restituenda vicissitudo est. Quicunque ergo fideuid devotione propria contulerint, si forte ipsi aut filii eorum redacti fuerint ad inopiam, de eadem ecclesia suffragium vitae pro temporis usu percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie pͥuarent᷑. Nos quoq eiꝰdẽ p̃decessoris
nr̃i sententiȩ consonantes ꝑ p̃sentia scͥpta
suo canonice ammoniti ab huiꝰ modi neqͥ-¬
tia cessare nolueruit. tam officioꝵ ꝗ̃ bñ¬
ficioꝵ pͥuatione leplectant᷑. Dat lat̾aui.x

Expanded text:
decessoris nostri sententiae consonantes, per praesentia scripta suo canonice admoniti, ab hujusmodi nequitia cessare noluerint, tam officiorum quam beneficiorum privatione plectantur. Datum Laterani,
Abbreviated transcription (Latin):
Rogeniem suam unumquẽq
ad .uii. obseruare dec̾nimꝰ genera¬
tionem. ⁊ ꝗͣ diu seagno scunt affini¬
tate ꝓpinquos. ad ꝯiugalẽ copulã
accede denegamus. Qđ̃ si fecerint
separent᷑.¬

Expanded text:
rogeniem suam unusquisque ad septimam observare decernimus generationem, et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos, conjugalem copulam contrahere denegamus. Quod si fecerint, separent
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dicit. qͥ manducat carnem meã
& bibit sangͥnem meũ. in me manet
& ego in eũ. Si in me manet ⁊ ego in
eo. tc̃ bibit. ꝯͥ aut̃ in me ñ manet.
nec ego in illo. & si accipit sacramen¬
tum. acquirit magnum tormentum.

Expanded text:
ipse dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Si in me manet et ego in eo, tunc bibit: qui autem in me non manet, nec ego in illo, et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiunt si subito flenda fragili¬
tate corruerint ⁊ dnõ respiciente di¬
gne penituerint. ita ut mortificato
corpore cordis contͥa sacͥficiũ do of¬
ferant. maneant inpotestate põtif¬
cis. ł ueracit̾ afflictos ñ dui suspẽd̾e
ł desidiosos ꝓlixiore tẽpore. ab eccłȩ¬
corpore segͥgare. ita tñ. ut sic offici¬
orum suorum loca recipiant. ne pos¬
sint ad altiora officia ult̾rus ꝓ moue¬
N. Quod sit̾ato łuti canes ad uomi¬
tum reu̾si fuint. ⁊ ueluti sues in uo¬
lutabris dimersi iacuerut ñ solũ

Expanded text:
serviunt, si subito carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneant in potestate pontificis, vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiori tempore ab Ecclecorpore segregare. Ita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si iterato, velut canes, ad vomitum reversi fuerint, et velut sues, in volutabris immer
Abbreviated transcription (Latin):
se referant᷑. ut abhis oĩb uste cõsoua
uoce dec̾nant᷑. nͥ ad maiorem auctoritatẽ
fui̾t abhis qui uidicandi sunt appella¬
tũ Uñ ñ oportet ut degradet᷑ ł de hono¬
rit᷑ unaqueq ꝓuintia. s ap̃ semet ipsã
bãt uidices sacerdotes ⁊ ep̃os singulos
iuudelicet iuxta ordiues iuos. Et quicũꝙ
causã habui̾t asuis udicib udieet᷑.
⁊ñ abalienis .i. asue iustis udicib ꝓ¬

Expanded text:
erantur, ut ab his omnibus juste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum. Unde non oportet ut degradetur vel dehonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices sacerdotes, et episcopos singulos, videlicet juxta ordines suos, et quicumque causam habuerit, a suis judicibus judicetur, et non ab alienis, id est a suae justis judicib
Abbreviated transcription (Latin):
ñerunt admittendi inhereditatis cõ¬
sortio. qui exea suscepti sunt que añ
baptismum fuit uxor: Eruntq ap¬
pellandi nat̾ales. ł qr ñ legitimum ẽ
matͥmonium ut uob̃ uidet᷑. nͥ illud
q̃ pꝰ baptismum accipit᷑. Ipse dñs
dũ int̾rogaret᷑ auideis. Siliceret di¬
mittere uxorem. atq exponeret fieri
ñ deb̾e addidit. qđ ãs conunexit hõ
s̃ separet. Ac ne de his locutus ẽẽ cͥdat᷑
qui pꝰ baptismum uxores sortiunt᷑
meminerint hoc. ⁊ aiudeis int̾roga¬
tum ⁊ uideis eẽ responden sum¬

Expanded text:
n erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor, eruntque appellandi naturales, vel quia non legitimum est matrimonium ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus dum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse credatur qui post baptismum uxores sortiuntur, meminerint hoc a Judaeis interrogatum, et Judaeis esse responsum
Abbreviated transcription (Latin):
patroni retentent. isti sine cͥmine capi¬
tali st̃. ⁊ ad cłicatꝰ ordinem lib̾i suscipi¬
ant᷑ directa manumissione ab soluti no-
scunt᷑ eẽ. qͥuͦ retento obseqͥo manium¬
ssi st̃ ꝓ eo qđ adhuc patͦni seruitute
teneant᷑ obnoxii. nullatenꝰ ad eccłiasti¬
cũ ordinẽ ꝓmouendi. ne qñ uoluerĩt
coꝵ dñi fiant ex elleis serui.

Expanded text:
 retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur qui directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem sunt promovendi, ne quando voluerint eorum Domini, fiant ex clericis servi.
Abbreviated transcription (Latin):
at. Ordo quoq ⁊ modus psallendi in
choro ꝓ sollemnitate. ⁊ tp̃r. Ordinatio
qͦ ꝓ luminarib deportandis. Si quid
quȩ sc̃ in urbe. denuntier sacerdoti.
qͦs delinq̃re cognoscit. ipse distͥngat
qͦs uͦ emendare ñ ualet. eoꝵ excessus
ad agnitionẽ ep̃i deferat. basilicarioᷤ
ipse ẽstituat. ⁊ matͥculas ipse disponat
Qñ aut̃ pͥmiceriꝰ absens ẽ ea quȩ p̃¬
dicta st̃ ipse reqͥrat. qͥ ei aut longe
plis certꝰ. Ad thesaurariũ ꝑtinet ho¬
stiarii. basilicaꝵ ordinatio. incensi p̃¬
ꝑatio. cura e̾smatis consiciendi. cura
baptisterii ordinandi p̃ꝑatio lumina¬
rioꝵ in sacrificio ⁊ sacrificii.¬

Expanded text:
at; ordo quoque et modus psallendi in at; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore, ordinatio quoque pro luminaribus deportandis. Si quid quae sunt in urbe, ipse denuntiet sacerdoti. quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ipse exquirat, qui ei aut lege plis certus ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacrario et sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ leuitis ad quẽ ista ꝑtinent ministeria
Ordinatio uestiendi altaris aleuitis. cu¬
ra incensi. ⁊ sacͥficii necessaria sollicitu
eb aut sollẽnitatũ decantet. Sollicitu¬
do qͦ parrochiaꝵ ⁊ ordinatio. ⁊ uirgia
ad eiꝰ ꝑrinent curã ꝓ reꝑandis dicesamꝰ
basilicis ipse suggeret sac̃doti. Ipse am¬
lectã pec uniã de c̃munione ipse accip̃
⁊ epõ defert. ⁊ cłicis partes ꝓͥas idem
distribuit. Ab archidiacono epõ nun
ciant᷑ excessuis diaconoꝵ. ipse denun¬
ciat sacerdoti in sac̾rio ieiuniorũ
dies atq sollemiutatuꝰ. ⁊ ab ipso in
eccłia publice p̃dieant᷑. Enido uͦ archi¬
diaconꝰ absens ẽ. uieem eiꝰ diaconus
seq̃ns adimplet. Ad pͥmiceriũ ꝑtinent aco¬
liti. exorcistȩ. psalmistȩ. atq lectores. Sig¬
nũ quoq dandũ ꝓ officio cłicoꝵ. ꝓ uitȩ
sollicite lectiones. psalmũ. laudes. offer¬
toriũ. responsoria. qͥs clicoꝵ dicẽ debe¬

Expanded text:
et levitis, ad quem pertinent ista ministeria, et levitis, ad quem pertinent ista ministeria, ordinatio vestiendi altaris a levitis, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudebus aut solemnitatem decantet. Sollicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia ad ejus pertinent curam; pro reparandis dioecesanis basilicisllectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distiantur excessus diaconorum; et ipse denuntiat sacerdoti in sacrario jejuniorum dies atque solemnitatum, et ab ipso in ecclesia publice praedicantur. Quando vero archidiaconus absens est, vicem ejus diaconus sequens adimplet. Ad primiscerium pertinent, acolythi, exorcistae, psalmistae, atque lectores. Signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae sollicite lectiones, benedictiones, psalmum, laudes, offertorium, et responsoria, quis clericorum dicere debe
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ⁊ qͥcqͥd ꝑtinet ad cantandi ꝑitiam.
Ad lectorem ꝑtinet lectiones ꝓnuncia¬
re. ⁊ ea que ꝓpħe uaticinauert̃ ppłis
p̃bere. Ad diaconũ ꝑtinet assistere sac̃¬
docib ⁊ ministrare in oĩb q̃ aguntur
in sacramentis xͥ. in baptismo scł. in cͥsinate.
in patena:⁊ calice. Oblationes qͦ inferre
⁊ disponẽ in altare. componẽ &̃ mensam
p̃dicare p̃ceptũ. ẽ ad ipsũ qͦq ꝑtinet
officiũ precũ .⁊ recitacio nominũ. lpse
p̃p̃onet aures ad dñm. ipse hortat᷑ ora
re. ipse clamat. ⁊ pacem ipse ad nunciat
tiones dicẽ: i bñdicẽ dona di. Acd ep̃m
ꝑtinet basilicaꝵ ẽsecͣtio. unctio altaris
⁊ c̃fectio cͥsmatis. Ipse p̃dicta officia ice
clesiasticos ordies distribuit. Ipse sa
st̾ia elericoꝵ. quȩ tũ auctoritate pon¬
tificali in archidini cura. ⁊ pͥmicerii
ac thesaurarii sollicitudine diniduntꝰ.
archidiaconꝰ enĩ imꝑat subdiaconibus.

Expanded text:
ria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. ria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis manibus aquam praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scin patena et in calice. Oblationes quoque inferre et disponere in altare, componere etiam mensam praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse pre, ipse clamat, et pacem ipse annuntiat. tiones dicere et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacsteria clericorum, quae tantum auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis
Abbreviated transcription (Latin):
tuę litteris gauisus sũ qđ optatã salutẽ
tuã eaꝵ relatu cognoui. De his aut̃ quȩ
in sequentib insinuare eloquii tui ser¬
mo studuit. grãs ago deo qđ solliertudi-¬
nẽ officii pastorat impendis. qͣlit̃q eccłi¬
astica officia ordinent᷑. ꝑ quiris. Et licet¬
omnia prudentiȩ ur̃ȩ sint cognita. tñ
qr affectu fr̃no me consulis. ex parte
qͣ ualeo expediã.⁊ de omnib eccłie gͣdib
qͥd ad quẽ ꝑtineat eloqr. Ad hostiarium
nãq ꝑtinent claues eccłie. ut claulat ⁊
aꝑiat templũ dĩ. ⁊ omnia quȩ st̃ intus
extͣq custodiat. fideles recipiat. excon-¬
municatos ⁊ infideles excipiat. Ad exor-¬
cistam ꝑtinet exorcismos memorit᷑ re-¬
tinere. manꝰq suꝑ energuminos ⁊ cathe¬
cuminos in exoreizando imponere. Ad
acolitum ꝑtinet p̃paratio lummarioꝵ
in sac̾rio. ipse cereũ portat. ipse sugge¬
mistam ꝑtinet officium canendi. dicere
bñdictiones. laudes. offertoriũ. responso¬

Expanded text:
tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi, de iis autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit gratias ago Deo, quod sollicitudinem officii pastoralis impendis, et qualiter ecclesiastica officia ordinentomnia prudentiae tuae sint cognita, tamen, quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus quid ad quemque pertineat eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggemistam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responso
Abbreviated transcription (Latin):
suis auqͥd dare ꝓhibeo. e x quib p̃cictĩ
teoꝰ. si qͥs hinc anqͣ c̃modi appellatiore
exigere uł petere forte p̃sumpserit. in distri¬
cto oĩpotentis examine reatui subiacebit.

Expanded text:
aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis huic aliquid commodi appellatione exigere vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatui subiacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uarta sy nodus calcedonensis. de.¬
&.xxx. sacerdotũ. sub martino pͥnci¬
pe habita ẽ. in qua euticẽ c̃stantino¬
politanũ ab batem. uerbi dĩ & carnis
unã naturã ꝓnutiantẽ. ꝙ eiꝰ defensorẽ
dioscoꝵ qͦndam alexandrinũ ep̃m
⁊ ip̃m rursus nestoriũ cũ reliquis
hereticis. una patrũ sententia pre¬
destinauit. p̃dieans eadem synodus
xp̃m dm sic natũ de uirgine. ut in
eo substantiȩ diuinȩ ⁊ humane con¬
cipales fidi naturã plenissime c̃tinentis.
s ⁊ si qua sunt concilia quȩ sci pa¬
tres spũ cdi pleni sanyerunt. pꝰ istoꝵ
iiͦiͦi. auctoritatem omni manent sta¬
bilita uigore.¬

Expanded text:
uarta synodus Chalcedonensis CCCCXXX sacerdotum sub Martiano principe habita est. In qua Eutichen Constantinopolitanum abbatem, Verbi Dei et carnis unam esse naturam pronuntiantem et ejus defensorem Dio ipsum rursus Nestorium cum reliquis haereticis una patrum sententia praedamnavit: praedicans eadem synodus, Christum Deum sic natum de Virgine, ut in eo substantiam divinae et humanae concipales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore
Abbreviated transcription (Latin):
natis quoꝵ occulta peccata sunt. nec
manifeste abaliqͦ argui possunt. si
ñ tepide. ł tarde. s feruent̾ ⁊ sollicite
ac si se ueniã peccatorũ adnõ ꝑcep¬
turos.⁊ gradũ retenturos ꝯfidant.

Expanded text:
tem quorum occulta peccata sunt, nec manifeste ab aliquo argui possunt, si n tepide nec tarde, sed ferventer et sollicite; ac si se veniam peccatorum a Domino percepturos, et gradum se retenturos confidant.
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾um negligentes ꝓͥas deserãt ciui¬
tates. s aut partochias suas eum officig¬
sui efficatia cͥcumeant. aut cum religiõe
degant. Presbiteros ⁊̃ sibi ⁊ cõmissos. doc¬
trina. castitate. ⁊ sobrietate. atq hospitali
tate. scđm suũ minist̾ium ordinari cõpel¬

Expanded text:
ministerium negligentes, proprias deserant civitates; sed aut paroechias suas cum officii efficacia circumeant, aut cum religione  degant. Presbyteros etiam sibi commissos doctrina, castitate, et sotate secundum suum ministerium ordinari compel
Abbreviated transcription (Latin):
menses existat acolitus. maxime si hu
ni nom̃ accipiat. acsi modeste c̃uersa-¬
tionis. honestȩ q uoluntatis ꝙxistit. ix.
mense diaconus. ⁊ completo anno sit
p̃sbiter.¬

Expanded text:
, aut post tres menses existat acolytus. Maxime si huini nomen accipiat, ac si modestae conversationis honestaeque voluntatis existit nono mense diaconus, completo anno sit presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
ut unusquisq ep̃s sciat ꝑsingła monast̾ia
quantos quisq abbas canonicosin monast̾io
suo hãt. ⁊ hoc omso ambo parit̾ ꝓuideant.
simonachi fieri uoluĩt. regularit̾ uiuant
sin autem canonice uiuant omnino.

Expanded text:
ue episcopus sciat per singula monasteria, quantos quisque abba canonicos in monasterio suo habeat. Et hoc omnino ambo pariter provideant, ut si monachi fieri voluerint, regulariter vivant; sin autem, canonice vivant omnino.
Abbreviated transcription (Latin):
imili modo siumis exconiugatis bap¬
tiratus ẽ. ⁊ alt̾ gentił. ⁊ sequi ñ uult sicut
dicit apłs. infideli si discedit discedat.

Expanded text:
imili modo, si unus ex conjugatis baptizatus est, et alter gentilis, et sequi non vult, sicut dicit Apostolus: Infidelis si discedit, discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
oncedimus etiã si alicubi qͥ peccatĩ nr̃ĩ
exigentib ꝑ płimum ẽ factum a norm̃
incense & combuste. in capellis cũ tabu¬
la consecrata nussas int̾im celebrare ꝑmit¬
timus. donec ipse eccłiȩ restaurari q̃ant.
In itinere uͦ positis si eccłia defuerit. ut
sub diuo seu in tentoriis. Si tabula alta¬
ris consec̾ta cet̾a ꝙ sacͤ misteria ad id
officium ꝑtinentia. ibi asfuerint. missa¬
rũ sollenna celebrare concedimꝰ. alit̾ oĩ¬
no contradicimꝰ.

Expanded text:
oncedimus etiam, si alicubi, quod, peccatis nostris exigentibus, perplurimum est factum a Northmincensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrare permittimus, donec ipsae ecclesiae restaurari queant. In itinere vero, si ecclesia defuerit, ut sub divo, seu in tentoriis. Item, si tabula altaris consecrata caeteraque sacrata mysteria ad id officium pertinentia ibi adfuerint, missarum solemnia celebrare concedimus. Aliter omnino contradicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aconũ inuitũ facere credideris. ordina-¬
tiones tͥ rauennatis eccłiȩ uł emilien-¬
sis noueris auferendas.¬

Expanded text:
aconum, invitum facere forte credideris, ordinationes tibi Ravennatis Ecclesiae vel Aemiliensis noveris auferendas.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ggoriũ non electione s inuidia ꝑ¬
pecͣstie Quẽ inexcusabili uolentia ꝑtra¬
tiam sic̃ dicendũ est irrogares. Lieq ciũ
talia pocuissent fieri sanitate c̃sulii. bolu¬
care qđ dignũ est. biam pͥuilegiũ mere

Expanded text:
rum Gregorium non electione, sed invidia perpetrasti, quem inexcusabili violentia pertratiam sicut dicendum est irrogares? Neque enim talia potuissent fieri sanitate consilii. Nolucare quod dignum. Nam privilegium me
Abbreviated transcription (Latin):
uicũꝙ ꝓͥam uxorẽ absꝙ lege ł sine
causa ⁊ certa ꝓbatione int̾fecerit. ali¬
amq duxerit uxorẽ. armis depositis
publicã agat penitentiã. Et si ꝯtumax
fui̾t ⁊ ep̃o suo inobediens extitit ana¬
thematiret᷑. quousq ꝯsentiat. Fadem
lex erit illi qui seniorẽ susi int̾fecerit.

Expanded text:
iam uxorem absque lege, vel sine causa et certa probatione interfecerit, aliamque duxerit uxorem, armis depositis, publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, et episcopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur quousque consentiat. Eadem lex erit illi qui seniorem suum interfecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
relatione ad nos ꝑuenit. qd̃ inportunus
attellane ciuitatis ep̃s dumde hac luce
migraret. condito cestam̃to in octo unciis
tocius substantiȩ suȩ nurum suam he¬
redem instituerit. ⁊ eccłam suam iure¬
siduis quattuor hortamur te ut sollici
patet aqualibet ꝑsona detineri ũpatia

Expanded text:
relatione pervenit quod importunus, Attellanae civitatis episcopus, dum de hac luce migraret, condito testamento 990 in octo unciis totius substantiae suae nurum suam haeredem instituerit, et Ecclesiam suam isiduis quatuor. Hortamur ergo ut solicite patuerit, a qualibet persona detineri nullaten
Abbreviated transcription (Latin):
eti uͦ aut aliquid exigi omnimͦ ꝓ¬
hibemꝰ. ne qđ irreligiosum ualde ẽ. aut
uenalis dicatur eccłia. aut uos uideant¬
ni de humanis mortib gratulari. si eor¬
ex cadauerib studeatis querere qͦlibet mͦ
compendium.

Expanded text:
eti vero aut aliquid exigi omnino prohibemus, ne, quod irreligiosum valde est, aut venalis dicatur Ecclesia, aut vos videamini de humanis mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus, studeatis quaerere quolibet modo compendium.
Abbreviated transcription (Latin):
arq leuite ⁊ reliqui fideles plus utilita¬
tis posse afferre. si hereditates agros
tͣderent. eo qđ ex sũptib eoꝵ tam pre¬
sentib ꝗͣ futuris tẽꝑib plura ⁊ electi¬
ora possent mninistrare fidelib ẽ mil¬
ꝑunt p̃dia ⁊ agros quos uende sole¬
bant mat̾eib eccłiis trade. ⁊ ex sũs¬
tib eoꝵ uiuere.

Expanded text:
atque levitae, et reliqui fideles plus utilitatis posse afferre, si haereditates et agros traderent, eo quod ex sumptibus eorum tam praesentibus quam futuris temporibus plurima et elegantiora possent ministrare fidelibus commurunt predia et agros quos vendere solebant, matricibus ecclesiis tradere, et ex sumptibus eorum vivere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent. Deoccidendis hominibꝰ ne
abeis quis occidat᷑ ñ mͥ placet consili¬
um. nͥ forte sit miles aut publica fũe¬
aliis ł ꝓciuitate uͥ ⁊̃ ipse ẽ. accepta le¬
gitima potestate si eiꝰ cõgruerit ꝑso¬
ne. Qui uͦ repelliuit᷑ aliqͦ terrore nema¬
le faciant. ⁊̃ ipsis aliqͥ fortasse p̃stat᷑.
hinc aut̃ dictũ ẽ ñ resistamꝰ malo. ne
nos uindicta delectet. quȩ alieno ma¬
lo animũ pascit. ñ ut correptionẽ ho¬
minũ neglegamꝰ. uñ ñ reus ẽ mortis
aliene quicũq sue possesioni muros
cẽ iaciendo aliquẽ occidat. Aut iõ ñ
ungulas. Aut dentes canes. Aut uͦ
notitiã ꝑferret᷑ in sidias sibi aquibꝰ dã
ꝑditis p̃parari. ⁊ ob hoo ductores acce¬
pit armatos. si iuilla arma scelerati
homines incidissẽt. paulꝰ ineffusio¬
nẽ sanguinis illoꝵ suũ cͥmẽ agnosce̾t.
Absit ut ea q̃ pp̃bonũ aclicitũ facimꝰ

Expanded text:
colam: De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica func ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos uindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum neglegamus. unde nec reus est mortis alienae, qui cum suae possescem iaciendo aliquem occidat, aut ideo noungulas aut dentes canis aut ueronotitiam perferretur insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. absit, ut ea, quae propter bonum ac licitum facimus
Abbreviated transcription (Latin):
soluenda. nisi gͣndis aliqua necessitas fue¬
rit. qr .iiͦi. frͣ. uidas de traditione dñi co¬
gitauit. iui. frͥ crucifixus ẽ saluator. lsi¬
debitur gͦ qui in his dieb srĩ aliqua ne¬
cessitate soluerit statuta ieuinia. uł cuni
tradente tradere saluatorẽ. uł cũ eruci¬
figentib crucifigere.

Expanded text:
solvenda, nisi grandis aliqua necessitas fuerit, quia quarta feria Judas de traditione Domini cogitavit; et sexta crucifixus est Salvator. Videbitur ergo qui in his diebus sine aliqua necessitate solverit statuta jejunia, vel cum tradente tradere Salvatorem, vel cum crucifigentibus crucifigere.
Abbreviated transcription (Latin):
ltaris palla. cathedra. can delabr̃
tisteriũ inferant᷑. ubi nullus cͣnsitꝰ
habeat᷑. ⁊ in pariete uł fossis pauim̃¬
toꝵ iactent᷑. ne introcuntiũ pedibꝰ
suꝑ dñicum corpꝰ male decedat. si¬
done foras delata. ⁊ sit hoc oꝑanti in¬
peceatũ. Ilcirco in sac̾rio ministriᷤ p̃¬
cipimꝰ cũ diligentia custodire. Palle
in alia pelui lauent᷑. ⁊ in alia uela.

Expanded text:
ltaris palla, cathedra, candelabrum tisterio inferantur, ubi nullus transitum habeat, aut in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentDominici corporis male decidat sindone foris delata, et erit hoc operanti peccatum. Idcirco in sacrario ministris praecipimus cum diligentia custodire. Pallae vero in alia pelvi laventur, vela in alia.
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾sitas culparum diu̾sitatem
facit penitentiarũ. Nam ⁊ corpore
medici diu̾sa medicamina. cõpo¬
nunt. ut alit̾ uulnera alit̾ morbũ
alit̾ tumores. alit̾ putredines alit̾
caligines. alit̾ confrationes. alit
ꝯbustiones curent. Ita ⁊ spũales
medici diu̾sis curationũ generib
animarum uuluera sanare debẽt
cuncta cognoscere. ⁊ curare ⁊ me¬
der atq ut integrum salutis sta¬
tum ualeat reuocare. iõ solert̾ am¬
monemus doctũ quẽq sac̾dotem
xͥ ut ñ ex suo sensu. s scđm canonũ
statuta ⁊ traditiones patrum uui¬
u̾sa disponat ⁊ conditionem utriꝰ¬
usq sexus. etatem. pauꝑtatẽ. cail¬
sam statum. ꝑsonam cuuisq pe

Expanded text:
sitas culparum diversitatem facit poenitentiarum. Nam et corporum medici diversa medicamenta componunt: ut, aliter vulnera, aliter morbum, aliter tumores, aliter putredines, aliter ccombustiones curent. Ita et spiritales medici, diversis curationum generibus animarum vulnera sanare debent: cuncta cognoscere, et curare, et mederi, atque ut in integrum salutis statum valeant revocare, ideo solerter admonemus doctum quemque sacerdotem Christi ut non ex suo sensu, sed secundum canonum statuta, et traditiones Patrum universa disponat, et conditionem utriusque sexus, aetatem, paupertatem, causam, statum, personam cujusq
Abbreviated transcription (Latin):
leriq qui ex uideis dudũ ad-
xͥanam fidem ꝓmoti sunt. nune
blasphemantes xp̃m ñ solum iudai¬
cos ritus ꝑ petrasse noscunt᷑. s etiã
abominandas circ̃ cisiones exerc̾e.
osissimi domini nr̃i sisenandi regi
hoc scm decreuit consilium. ut huiꝰ¬
cemodi tͣnsgressores pontificali auc-¬
toritate correcti. ad cultũ xp̃i ani
dognnatis reuocentur. ut quos uo-¬
luntas ꝓpria ũ emendat: animadũ-¬
sio sacerdotał coerceat. Eos aut̃ qͦs
cirẽciderint si filii eorũ sunt. a paren
cũ consortio separent᷑. si serui ꝓ inui¬
ria corporis sui libertati trodantur

Expanded text:
lerique qui ex Judaeis dudum ad Christianam fidem premoti sunt, nunc blasphemantes Christum, non solum Judaicos ritus perpetrasse noscuntur, sed etiam et abominandas circumcisiones exercere mi ac religiosissimi domini nostri Sisenandi regis, hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos voluntas propria non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. Eos autem quos circumciderunt, si filii eorum tum consortio separentur; si servi, pro injuria corporis sui, libertati tradantur
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit etiã ut
res eccłie nemo uendat. qđ si aliqua
necessitas cogit banc insinuandam pͥ
mati ꝓuinciȩ ut constituto nume-¬
ro epoꝵ utrũ faciendum sit arbitre¬
ut ñ possit ante consulere. saltem post
factum euriositatem habeat. & uicini᷑
ep̃is hoc añ indicare. e ad conciliũ re¬
ferre eas eccłiȩ debet necessitates.
ꝯd si ñ fecerit. reus consilii uenditor
teneatur.

Expanded text:
t rem ecclesiae nemo vendat; quod si aliqua necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati provinciae, ut cum statuto numero episcoporum, utrum faciendum sit arbitreut non possit ante consulere, saltem post factum curiositatem habeat et vicinis episcopis hoc ante indicare, et ad concilium referre eas ecclesiae necessitates; quod si non fecerit, reus concilii venditor teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
acito aliquid oꝑis ut sẽꝑ te diabo¬
lus inueniat. occupatum. Si apłi ha-¬
bentes potestatem deeugłio uiuere
laborabant mauib suis ne quem gra¬
uarent ⁊ aliis tribuebant refrigeria.
quorum ꝓspũalib debebant met̾e̾ car
nalia cũr tu inusus tuos successura
ñ p̃ pares: Indesidĩis ẽ omĩs occiosus.
Egẏptiorum monast̾ia hunc morem¬
tenent. ut nullum absq opere ac labo¬
re suscipiant ñ tam pp̃ uictus necessi¬
tatem quam sp̃ anime salutem. ne ua¬
gentur ꝑnitionsis cong̾gationib ⁊ in¬
star fornicantis ierusalem omni tran¬
seunti diuaricent pedes suos.

Expanded text:
acito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. Si apostoli habentes potestatem de Evangelio vivere, laborabant manibus suis, ne quem gravarent: et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritualibus debebant metere cnalia; cur tu in usus tuos successura non praepares? In desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasttenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos.
Abbreviated transcription (Latin):
omnino sint cautissime p̃cauenda
q̃ minori nexu noscitꝰ obligati. Quiꝰ
aut̃ leuiꝰ exhis que sit grauiꝰ purt
rationis acumine uestigemus. Er eliꝰ
dũ peierare cõpellimut cͥatorẽ quidẽ
offendimus s nos omĩm᷑ macula mꝰ
Cũ uͦ noxia ꝓmissa ꝯplemus ⁊ dĩ uis¬
delitate nocemꝰ ⁊ nos ipsos crudeliori
mortis gladio trucidamus. Illic enĩ
dupplici culparũ telo ꝑimimur
hic triplicit̾ uigulamur.

Expanded text:
omnino sint cautissime praecavenda, quod minori nexu noscitur obligare. Quid autem levius ex his, quidve sit gravius purae rationis acumine investigemus. Etenim dum perjurare compellimur, Creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo maculamus. Cum vero noxia delitate nocemus, et nos ipsos crudeliori mortis gladio trucidamus; illic enim duplici culparum telo percutimur, hic tripliciter jugulamur.
Abbreviated transcription (Latin):
N concilio antioceno similit̾ ⁊ in t̾
calcedonensi p̃cipit᷑. ut fugiaui cłici &
ꝑegͥni a nullo recipiant᷑. nec ordinent᷑.
nisicũ c̃mendaticiis litteris. ⁊ sui epĩ uł
abbatis licentia. Ex conc̃ aureliañ cp̃.uiii¬

Expanded text:
In concilio Antiocheno, similiter et in Chalcedonensi praecipitur, ut fugitivi clerici et peregrini a nullo recipiantur nec ordinentur, nisi commendatitiis litteriis, et sui episcopi, vel abbatis licentia. CAP. L
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe reb sibi ꝯmisse expoliatꝰ. aut qͥ absit.
qͥ alienũ aboĩb eẽdebet fidelib asede ꝓͥa
eiectus. aut indetentione aliqͣ asuis ouib
fuit sequestratꝰ. cunc canonice añ in pͥstino
statu restituat᷑. cũ omĩpͥulegio suihono¬
ris. ⁊ sua omia que insidiis inimicorum
suorũ ei ablata fiu̾nt legib red integrent᷑
nec conuocari nec uidicari pot̾it. nisi
ipẽ ꝓsua necessitate minime tñ uidicã¬
dus aduenire sponte elegit. Nullatenus
gͦ a quoꝗͣ responde cogat᷑ añ quã integer¬
rime omĩa quȩ ꝑsuggestiones inimicoꝵ
suoꝵ amiserat. potestati eiꝰ abhonorabili
ꝯcilio. legali ordine red integrent᷑.¬

Expanded text:
 sibi commissae exspoliatus, aut quod absit! quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a sede propria ejectus, in detentione aliqua a suis civibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, legibus redintegrentur, nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam respondere rogetur antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrent
Abbreviated transcription (Latin):
Et suiera sunt quȩ ceciliano obiec¬
ta sunt. ⁊ nob̃ aliqñ possent mon¬
strari. ipsum mortuum anathema¬
draremus. Item. Dicis m̃ licere etiã
demortuis udicare. quia uiditiũ
ñ tm̃ deuiuis. s etiam demortius
fieri pot̃. Item. Rambolas scẽ memo¬
riȩ ep̃s. factꝰ edissennȩ ciuitatis. qui
insacͥdotib resplenduit. theodorũ
in opsuestenum etiam pꝰ mortem in
ȩccła a nathematirauit. Item. Etiam
nos dioscorũ qui fuit papa eiudem
cum nec infidem peccasset. ⁊ hoc sci¬
unt om̃s qui hic degunt. R. ⁊ maxi¬
me qui indignitatib existunt. qui
etiã eidẽ dioscoro cõmunicatores ꝑ¬
manserunt usq ad mortem. Item.
Etiam origenem si adtempora theo¬
phili scẽ memorie ł suꝑuis aliquis
recutrerit. pꝰ mortem inuenie ͭ Anathe¬
matizatum. qͥ etiam ñ iuisto fecit ⁊
urã scĩtas. ⁊ uigilius religiosissimus
pp̃ antiquioris. Rtem. cã synodꝰ
dixit. Sufficiunt quidẽ quȩ dicta ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
Et si vera sunt quae Ceciliano objecEt si vera sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « Dicis licere mihi etiam de mortuis judicare, quia judicium non tantum de vivis, sed etiam de mortuis fieri potest. Item. Rabulas sanctae memoriae episcopus factus Edessenae civitatis, qui in sacerdotibus explenduit, Theodorum Mopsuestenum etiam post mortem, in Ecclesia anathematizavit. « Item. Etiam nos Dioscorum, qui fuit papa Ecclesicum nec in fidem peccasset; et hoc sciunt omnes qui hic degunt Romani, ex maxime qui in dignitatibus existunt, qui etiam eidem Dioscoro communicatores permanserunt usque ad ejus mortem. Item. Etiam Origenem si ad tempora Theophili sanctae memoriae, vel superius aliquis recurrerit, post mortem inveniet anathematizatum; quod etiam in isto fecit et vestra sanctitas et Vigilius religiosissimus papa antiquioris Romae. Item. Sacra synodus dixit: « Sufficiunt quidem quae dicta et pro
Abbreviated transcription (Latin):
iforte isti libri ita designant tradi¬
torem suũ sicut designauit dñs uidã
legãt ineis nominatĩ ⁊ exp̃sse. ł cecili¬
anũ ł eiꝰ ordinatores eorũdẽ librorum
fuisse traditores. ⁊ si ñ eos anathema¬
tirauero. ipse conuidicer tradidisse.¬
inȩccła. Impium enim degina iã uicul¬
patum ⁊ condampnatũ. ⁊ eos quitali
dogniati obuoxii sunt. Anathematira¬
ri uult exełȩ traditio licet mortui ẽẽt.
Ideo ⁊ sc̃ȩ memorie augustiuiis dixit.
Simodo conuince̾t᷑ cecilianus dehis
que inferunt᷑ ei. ⁊̃ pꝰ mortem illũ a¬
sticum statum ꝑtinentib disponen¬
tes de epĩs statuerũt defunctis suas
facultates hereticis relinquunt. ita
ut ⁊ pꝰ mortem anathemati subiciãt᷑
Sunt̾ aut̃ ⁊ sc̃i augustini religiose
memorie epłe dicentes. qd siqui in
uita sua ñ recte sapuerũt. licet ñ cõ¬
dempnati fuissent. ad huc uiuentes
ut demonstrato peccato. isti⁊ pꝰmor¬
tem anathematiza subiciant᷑. Item.

Expanded text:
forte isti libri ita designant traditorem suum, sicut designauit dominus ludam, legant in eis nominatim et expresse uel Caecilianum uel ordinatores eius eorundem librorum futuros fuisse traditores, et si non eos anathemauero, ipse cuEcclesia. Impium enim dogma jam culpatum est et condemnatum, et eos qui tali dogmati obnoxii sunt anathematizari vult Ecclesiae traditio, licet mortui essent; ideo et sanctae memoriae Augustinus dixit: « Si modo convinceretur Cecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum asticum statum pertinentibus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates suas haereticis relinquunt, ita ut et post mortem anathemati subjiciantur. » Sunt autem et sancti Augustini sanctae memoriae epistolae dicentes quod, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccato isti et post mortem anathemati subjiciantur. Item: «
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sides ac magistratus ñ solum ad-
iacentia tribuere. s etiam ipsi ꝓ-¬
pria largiti sunt ꝑ unuiersa reg-¬
na t̾rarum. uñ alerentur egentes
qui nicħ in mundo possidebant. ec¬
clesie.q fabricarent᷑. atq restaura-¬
rent᷑. deoq ⁊ eccłie eius rite famu-¬
lantium. ser uoꝵ ꝙ illius supplem̃-¬
ta absq necessitate tribuerunt.¬

Expanded text:
sides ac magistratus non solum hanc licentiam attribuerunt, sed etiam ipsi propria largiti sunt per universa regna terrarum, unde alerentur egentes, qui nil in mundo possidebant, ecclesiaeque fabricarentur atque restaurarentur, Deoque et ecclesiae eius rite famulantium servorumque illius supplementa absque necessitate tribuerent