comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduecus deum iuste montalium sie¬
lesta facinora exprantem stolidi im¬
becilles que concitus exponimus : mi¬
nimo equiaem et unico trustram
impulsu. Haec aut qum sanctistiõ
patte fratreque extinctis: nemine
se praeter legitimo regni haetede su¬
potite iuiuentutem omnem ꝑ aegiaset
iamque tacta underetur anus: sup̃¬
sisetque post obitum Guilielim⁊
regni diademaTancredus regulus
et post eum buulielmus tilius uuue¬
cłs adhuc: eoque itum ẽ leu crebra
seu minus digna regum innouat¬
ione: ut tactromibite procerum im¬
dique bellis ocaturientibus terro igne¬
que regnumi omne in exterminium
trahi iuderetur. Quam obrem qui¬
busdam compatientibus infortimio
menti incidit quod postinodum sub¬
secutum est: Conitantiam seilicet
alicui insigni principi inconiugem
ociti: ut eiis opere et porentia pelti¬
fen ledatentur tumultus nec absq̃
dolo atque labore ingenti obtentum
est. summo consentiente pontitice
ut meam Constantia deueniret sc̃¬

Expanded text:
adversus Deum, iuste mortalium sceadversus Deum, iuste mortalium scelesta facinora expiantem, stolidi imbecillesque conatus exponimus? Minimo equidem et unico frustramur inpulsu. Hec autem cum, sanctissimo patre Eratreque extinctis, nemine, se preter, legitimo regni herede superstite, iuventutem omnem peregisset iamque facta videretur anus, sumpsissetque post obitum Guilielmi regni dyadema Tancredus regulus, et post eum Guilielmus filius, iuvenculus adhuc, eoque itum esset, seu crebra seu minus digna regum innovatione, ut, factionibus procerum undique bellis scaturientibus, ferro igneque regnum omne in exterminium trahi videretur; quam ob rem quibusdam compatientibus infortunio menti incidit quod postmodum subsecutum est, Constantiam scilicet alicui insigni principi in coniugem dari, ut eius opere et potentia pestiferi sedarentur tumultus. Nec absque dolo atque labore ingenti obtentum est, summo consentiente pontifice, ut in eam Constantia deveniret sen
Abbreviated transcription (Latin):
multiꝰ commune decus almirationem
intuentium miniuse iubetut: alia
claritatu causa nr̃o ci cuo apparere
uolentibus quaetenda est: quaehuic
non defuit. Nam si ullo alio nõ detur
merito: unico saltem partu undiq̃
compiera facta elt. Fuit haec Guilie¬
mi optimi quondam sicrilorum re¬
pis filia. Ciuius in ortu qum adessent
utarunt plurimi. Ioachin quidam
halaber abbas prophetico dotatus pr̃
Ouilrelmo dixit natam reqri sier¬
liae desolationem tueuram. Qua
praetatione otupefactus rex atque
ꝑterritus: qumi praestitiset uaticinio
ldem: Iecum coepit anxia medita¬
tione reuoluere quo pacto posset cõ¬
tingere i tuo atoemina. Nec ałt uidens
qua aconinge rel afilio: regro com¬
patiens suo. auerteresi posset itud
consilio statuit. eamque at connu¬
bui atque prolis auterretur spes: iur¬
gunculam monasticis clausam elcu¬
otris: aeꝗit ut deo ꝓpetuã uguutatẽ
uoto promitteret nec aspernandum
si profirisset consilium. Seo quid

Expanded text:
multis comune decus admirationem multis comune decus admirationem intuentium minuisse videtur, alia claritatis causa nostro evo apparere volentibus querenda est; que huic non defuit. Nam si ullo alio non detur merito, unico saltem partu undique conspicua facta est. Fuit hec Guilielmi, optimi quondam Syculorum regis, filia. Cuius in ortu cum adesset, ut aiunt plurimi, Ioachin quidam calaber abbas, prophetico dotatus spiritu, Guilielmo dixit natam regni Sycilie desolationem futuram. Qua prefatione stupefactus rex atque perterritus, cum prestitisset vaticinio fidem, secum cepit anxia meditatione revolvere quo pacto posset contingere istud a femina; nec aliter videns quam a coniuge vel a filio, regno compatiens suo, avertere, si posset, istud consilio statuit; eamque, ut connubii atque prolis auferretur spes, virgunculam monasticis clausam claustris egit ut Deo perpetuam virginitatem voto promicteret. Nec aspernandum, si profuisset consilium. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
osculum: praesente atque ꝑranas
agente patre. Enguloradam uiro
maturam aledotatam egregie uñ¬
quã moueretur Guidori dedit inr
conuigem : arbitratus quod dixerat
iusti bomique nõ solum unꝑins in
aicano conulecte: sed ab amplion u̾tutis
fomite iu meritae indignationis eminsum
et obid eam Caesareo muncre fuuce
dignissimam. Sic igitut quae uirgo r¬
templum intrauerat: ob integritatem
prdicae mentis indomum parniam ma¬
xima genitons et luorum alacritate
desponiata rediit. Et inprocessu faecu¬
dos enixa partus ornata gentrosa etin
hodieinum usque amplo uirorum
numero ꝑleuerante prosapia: diem clau¬
deni im̃ oplenbidam domum liquit.
Naec dixiose placuit indecui moder¬
narum quarum tanta animi leu¬
itas et estraenatil unt mores: ut ocłis
ꝗestibueque irruere inquoruncunque
intuentium iudeant̾ amplexus.
De lonotantia Romanirm imꝑat¬
Onotantia elummo orbis car¬
dine cerris Romanotum imꝑ¬
atrix estulsit. Uerum quoriam iãm

Expanded text:
osculum, presente atque gratias osculum, presente atque gratias agente patre, Enguldradam, viro maturam, a se dotatam egregie, antequam moveretur, Guidoni dedit in coniugem; arbitratus quod dixerat iusti bonique non solum virginis in archano consistere, sed ab ampliori virtutis fomite vi merite indignationis emissum et ob id eam cesareo munere fuisse dignissimam. Sic igitur que virgo templum intraverat, ob integritatem pudice mentis in domum patriam, maxima genitoris et suorum alacritate, desponsata rediit; et in processu, fecundos enixa partus, ornatam generosa et in hodiernum usque amplo virorum numero perseverante prosapia, diem claudens, viri splendidam domum liquit. Hec dixisse placuit in dedecus modernarum, quarum tanta animi levitas est et effrenati sunt mores, ut oculis gestibusque irruere in quorumcunque intuentium videantur amplexus. CIV. De Constantia Romanorum imperatonstantia e summo orbis cardine terris Romanorum imperatrix effulsit. Verum, quoniam iam
Abbreviated transcription (Latin):
eit: aegre Itrens paccem tamtacilẽ
de conetantia sua et uirginei prido¬
ris custodia oprmonem oltendisse.
nec din tulise noxam potuit quin
immo nil adliuc respondente pͥncipe
surgens prirpureo resperla colore: ela¬
uatis parilulum inpatrem oculis
et inde derectis interram uoce intracta
humili tñ dixit. Siste quacso mmi pr̃
ne dixeris. Namni uiolentia ab lit nemo
ecastor eum practerquem cumihi legi¬
timo lanctoque coniugio runcturus
es quod oters tam protuse habrturus
est. O deus bont ninquam quod excũo
bene elegantarque dictum est : ab inyẽtu
anmiuro cecioe ꝑmisum ẽ. Sectit
acdar aliquantulum mirabundus.
demum Germanica nõ obsultente
barbanie ea iam cognita collegit ex
uerbis animo uirginer pectore sam¬
etum cartum q̃ propositum. Etqũ
longa dicacitate iurgius morgnatio¬
nem lauõasset et uerba: Gutdonem
quendam nobilem iuucntm accersin
uissit. Et nediu careret uirgo cui
posset honeltum oi ueliet ex lubtre

Expanded text:
est, egre ferens patrem tam facile est, egre ferens patrem tam facile de constantia sua et virginei pudoris custodia opinionem ostendisse, nec diu tulisse noxam potuit, quin imo nil adhuc respondente principe, surgens purpureo respersa colore, elevatis paululum in patrem oculis et inde deiectis in terram, voce infracta, humili tamen dixit: — Siste queso, mi pater, ne dixeris; nam si violentia absit, nemo ecastor, eum preter quem tu michi legitimo sanctoque coniugio iuncturus es, quod offers tam profuse habiturus est —. O Deus bone! Nusquam quod ex animo bene eleganterque dictum est ab ingentis animi viro cecidisse permissum est. Stetit Cesar aliquantulum mirabundus; demum, germanica non obsistente barbarie, ea iam cognita, collegit ex verbis animo virginei pectoris sanctum castumque propositum; et cum longa dicacitate virginis indignationem laudasset et verba, Guidonem quendam nobilem iuvenem accersiri iussit et, ne diu careret virgo cui posset honestum, si vellet, exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
ator: qui tum forte Elotentiam ut¬
nerat ad exhilaranbum feltum et sua
pruelentia augendum maxima cũ
procerum camitiua templum intr¬
aret. Et qum excublimion loci sede
et omatum cempli et cuuium concur¬
sum et circum sedonieꝰ matronas
iipiceret: ⁊t in Enguldradam ocłos
forte detigeret actum dt. ius qũ
aliquanoru tormos itattm et hãtum
nulia  arietate distinctum honeltatẽ¬
que euus et grauitaterrs prellarem adm¬
iratus laudan et. Insbalicionem quen¬
dam inum ex eiibins aettute atqueno¬
bilitate uenetabilem uitum et militia
forsan eo tunt insignem ei assis tentem
uecba conuertit inquiens Quaenam
quaelo eit uirꝑo haec e contra sedens
nr̃o iudicio honeltare et oris decore cue¬
ttras antecedens  Cui Bilicio subrides
faceta quadam urbanitate repondit
Serenissime princepe qualiscuq̃
eit talie elt at dum uelis te deosculat᷑
ui ussero. Quae uecba qum percepisset
autibus uirꝑo: conteltim indignata

Expanded text:
erator, qui tunc forte Florentiam veerator, qui tunc forte Florentiam venerat, ad exhilarandum festum et sua presentia augendum, maxima cum procerum comitiva templum intraret et cum e sublimiore loci sede et ornatum templi et civium concursum et circumsedentes matronas inspiceret, ut in Enguldradam oculos forte defigeret factum est. Cuius cum aliquandio formositatem et habitum nulla varietate distinctum honestatemque eius et gravitatem puellarem admiratus laudasset, in Bilicionem quendam, unum ex civibus etate atque nobilitate venerabilem virum et militia eo tunc forsan insignem, ei assistentem verba convertit inquiens: — Quenam queso virgo hec econtra sedens, nostro iudicio honestate et oris decore Ceteras antecedens? —. Cui Bilicio subridens, faceta quadam urbanitate respondit: — Serenissime princeps, qualiscunque sit, talis est ut, dum velis, te deosculetur, si iussero —. Que verba dum percepisset auribus virgo, confestim indignata
Abbreviated transcription (Latin):
de tine hiius aliter sentire iudentur.
Dicunt quidem mire et filio dis cordantib
et uicislim sese impio pͥuannbus : Rom¬
aos ab cis dedcuige: et in harolum
Magnum francorum tunt regem
guam impium transtuliose: eumq̃
centasit atinunum quod diudi ind¬
batur impium redigeret uenis nus¬
tus: eique Hirtnẽ haesisse. Quod
quin aduectiset Rutityus pritius
conteltim sublimauit Nicephorum
it obsidione Nirenem ad intrand̾ mo¬
nasttrumi dimisso impio coeguse: et
incodem demum eam consenude.
De Enguldrada florentina ugine.¬
Nquldrada ex Rautimatum olim
clanouima ciutatis nr̃ae familia
duxit onginem. Quã ego nec ĩmerito
ob insignem eius coram principe Roma¬
norum adodendendu animi une
Syncaenritatem: audaciam metr claras
ponendam cenam. Haec enim quin
intemplo olim estartis postea uero deo
sub Iohamin Baptiltat uocabulo di¬
cato: cum pluribus ex florentinis ma¬
tronis diem celebrem ageret: contigit
ut Octoquartui Romanormm imꝑ¬

Expanded text:
de fine huius aliter sentire videntur. de fine huius aliter sentire videntur. Dicunt quidem, matre et filio discordantibus, et vicissim sese imperio privantibus, Romanos ab eis descivisse et in Karolum magnum, Francorum tunc regem, suum imperium transtulisse eumque temptasse ut in unum, quod dividi videbatur, imperium redigeret Yrenis nuptiis eique Yrenes hesisse. Quod cum advertisset Eutitius patritius, confestim sublimavit Nycephorum et obsidione Yrenem ad intrandum monasterium, dimisso imperio. coegisse et in eodem demum eam consenuisse. CIII. De Enguldrada florentina vinguldrada ex Ravennatum olim clarissima civitatis nostre familia duxit originem. Quam ego, nec immerito, ob insignem eius coram principe Romanorum, ad defendendam animi sui sinceritatem, audaciam, inter claras ponendam censui. Hec enim cum in templo, olim Marti, postea vero Deo sub Iohannis Baptiste vocabulo dicato, cum pluribus ex florentinis matronis diem celebrem ageret, contigit ut Octo quartus Romanorum imp
Abbreviated transcription (Latin):
abat absconderat: clam animo prin¬
cipum impii libi tecit accomodis. Qũ¬
que eos amplis muneribus insuam
deduxisser Imam : aegit it qui illam
deposuetant Conttantinum hlium
caperent luminibusque priuanne
&t lic animosa mulier sublatum o
teassumpsit imꝑium. Ponstanituus
auttm morbo correptus interiit. Tand
qum .u. utrum impasset annuisia
Niceplioro rebellantẽ inpalatio Eleueh¬
eni oblesast. Qui qui ab A caricio
pattiarha coni tantino polirtano dia¬
dema suscepisset imgii: tauentibus
Leone et Ttiphilo patatis atquex
Sycopeo sacellario niꝑ ab Hitenee
ditatis: actum est dt ad Hirenem
cum humilitate intraret blanditus¬
que ageret. E a taren aduertente
nec alius praetet palatium in quo erat
eximpio postulante it obtenta petitoꝵ
promissione a perret ommes illi thescu¬
ros. Quibus obeentis nefarius homo
fide lraudata illam Lesbos relegauit
in exilium Inqua iam senex utam
clara terininauit mulier. Alii tam̃

Expanded text:
abat, absconderat, clam animos prinabat, absconderat, clam animos principum imperii sibi fecit accommodos; cumque eos amplis muneribus in suam deduxisset sententiam, egit ut qui illam deposuerant Constanti<n>um filium caperent luminibusque privarent; et sic animosa mulier sublatum olim sibi reassumpsit imperium; Constantinus autem morbo correptus interiit. Tandem cum quinque iterum imperasset annis, a Nycephoro rebellante in palatio Eleuterii obsessa est. Qui cum ab Acharisio patriarcha constantinopolitano dyadema suscepisset imperii, faventibus Leone et Triphylo patritiis atque Synopeo sacellario, nuper ab Yrene ditatis, actum est ad Yrenem cum humilitate intraret blanditiisque ageret, ea tamen advertente nec aliud preter id palatium in quo erat ex imperio postulante, ut, obtenta petitorum promissione, aperiret omnes illi thesauros. Quibus obtentis nepharius homo, fide fraudata, illam Lesbos relegavit in exilium, in qua iam senex vitam clara terminavit mulier. Alii tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hñs: non illam carceri tradidit: ded in
palatio Elertherii. quod ipsamet cõstrui
tecerat: cum omni terum copia fiut
seporiusse contentus: amicis eius omib
inde telegcitu exilio. At tamen qumis
infeliciter aduerius Bulgaros bellum
iuset: tentassent que obio primates
eum ab impro mouere. eiuisque loco
Nicephorum quendam patruum
ouum substitutre/ exasperatus ira
inturpem prompit saciitiam. Nã
Licephioro et Christophoro tratribris
linguas eruilait. huic Alexium per¬
ameniae patritium orbauit luibus
et Mlariam coniugem suam mona¬
sticum hĩtium iumere coegit: euꝑino¬
ucta Theodote cubicularia: quam eue¬
stigio coronauit. Quibus enonnita¬
tibus oculata mulier Hirenes: quae
esto coacta fortunam deposiusset imꝑii.
egrequim tamerio seruauerat onimum:
ope sumpta reassumendi principatus:
si autum largiretur optimatibui pro¬
tuse reseratis chesauris : quo dum im¬
aret eo inpalatio inquo leposita habit¬

Expanded text:
habens, non illam carceri tradidit, sed in habens, non illam carceri tradidit, sed in palatio Eleutherii, quod ipsamet construi fecerat, cum omni rerum copia fuit seposuisse contentus, amicis eius omnibus inde relegatis exilio. Attamen cum is infeliciter adversus Bulgaros bellum inisset temptassentque ob id primates eum ab imperio movere eiusque loco Nycephorum quendam patruum suum substituere, exasperatus ira in turpem prorupit sevitiam: nam Nycephoro et Christophoro fratribus linguas evulsit. Hinc Alexium Armenie patritium orbavit luminibus et Mariam coniugem suam monasticum habitum summere coegit, superinducta Theodote cubicularia quam evestigio coronavit. Quibus enormitatibus oculata mulier Yrenes que, esto coacta fortunam deposuisset imperii, egregium tamen servaverat animum, spe sumpta reassummendi principatus, si aurum largiretur optimatibus, profuse reseratis thesauris quos, dum imperaret, eo in palatio, in quo seposita habit
Abbreviated transcription (Latin):
dicti Conitantin mortem Romanoꝵ
impatuix erfecta exviro filium peꝑit
Coni tantinum nomine. Demum
rebus humanis Leone subtracto: cũ
bonsrantino pariiuilo admobum adol¬
esecrtulo ꝑ decennium egresie impro
pracdlidit. Sed eo iam ꝑrandiuiculo as¬
serenteque sibi dominium soli deben:
eam .uiii. anus at placet aliquibus
asocietate remorit. Tandẽ ingentis
animi mulier et imꝑarioi auida: qu
indilcordiam deutiueset cum tilio.
toemineo quodam astu uiuentm ui¬
ribus lidentem sius caepit: et deposi¬
tum ab impro leruari iusit incaretre:
coliumque aquio uniuerue orbis olt
iura sus ceperat: sola conscendit. et prae
caetens mortalibus clara imꝑatrix annis
.x. ingenti cum gloria imperaunit.
Porre amicorum Constantini opere
actum est: ut armemorum auxiliis
e culinine deponeretur Hitenes : et Con¬
stantinus lolutus a runculis patrior
readumeretur inttaatno. Qui ĩmrem
itior quã c̃am inoe comperiset et
plurimum in amicorum uitibus eper

Expanded text:
dicti Constantini mortem, Romanorum imperatrix effecta, ex viro filium peperit Constantinum nomine. Demum, rebus romanis Leone subtracto, cum Constantino parvulo admodum adolescentulo per decennium egregie imperio presedit. Sed eo iam grandiusculo asserenteque sibi dominium soli deberi, eam octo annis — ut placet aliquibust — a societate removit. Tandem ingentis animi mulier et imperandi avida, cum in discordiam devenisset cum filio, femineo quodam astu iuvenem, viribus fidentem suis, cepit et depositum ab imperio servari iussit in carcere; soliumque a quo universus orbis olim iura susceperat sola cone scendit et pre ceteris mortalibus clara imperatrix annis quinque ingenti cum gloria imperavit. Porro amicorum Constantini opere actum est ut, Armeniorum auxiliis, e culmine deponeretur Yrenes et Constantinus, solutus a vinculis, patrio reassumeretur in throno; qui in matrem mitior, quam eam in se comperisset, et plurimum in amicorum viribus spei
Abbreviated transcription (Latin):
quas nuint elatus ox tollis: repraes¬
etant. tunc tume nõ solum rego iui¬
ene sed caeleste deo dignam ditebas
O quã tacile quã cito homo scelthuge¬
imo iuio praeter epem caelo patriae
uertisti lententiam: inmemor pose¬
quã tui iuiris tactus eli quaenã ego

Expanded text:
quas nunc elatus extollis, repressquas nunc elatus extollis, represserant. Tune tu me non Solum regio iuvene, sed celesti Deo dignam dicebas. O quam facile, quam cito, homo scelestissime, viso preter spem celo patrio, vertisti sententiam, immemor, postquam tui iuris factus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenẽ ubi mendacem lixam: in¬
fidum ganeonem: immanem bae¬
luam liberase me udeo. Nec uelim
tanti te arbitreris ut credas mesolus
in hoc traxisse. Aloruit memoriax
beneticiorum ueterum qenitons nu
inpatrem meum: si getnitor tͥtuit.
scicrae recordationis Redericus rex
Quod ego iux eredere queo extam
celebri principe adeo inhonetum
tilium tuisse progenitum. Indignũ
existimasti non regii sangunus indic̃a
regim habtre uirum: cobustum uui¬
uenem atque oris decore practulgidũ
quod eꝯo contitebor ultro. Uenim
uelim si iure potel respondeas. Dum
eꝗo te meo munere fecise intum cre¬
didi : dum amplisimum autum
inlibertatem tuam oolui: ubi splen¬
dor tunt requis erat s ubi inexhau¬
scus ugor. dubi nntens oris decus :
obstura cauete caligint: qua ange¬
barii: tegebantur haec omnia squa¬
lor ribigine catenarum pallorque
lucis iniusae et tet carcens pedor
quibus inualidus marcebas foetidrs
et neglectus ab ommnibus hac dotes:

Expanded text:
iuvenem, ubi mendacem lixam, iniuvenem, ubi mendacem lixam, infidum ganeonem, immanem beluam liberasse me video. Nec velim tanti te arbitreris ut credas me scelus in hoc traxisse; movit memoria benefitiorum veterum genitoris tui in patrem meum, si genitor tibi fuit sacre recordationis Fredericus rex; quod ego vix credere queo ex tam celebri principe adeo inhonestum filium fuisse progenitum. Indignum existimasti non regii sanguinis viduam regium habere virum, robustum iuvenem atque oris decore prefulgidum; quod ego confitebor ultro. Verum velim, si iure potes, respondeas: "Dum ego te meo munere fecisse meum credidi, dum amplissimum aurum in libertatem tuam solvi, ubi splendor tunc regius erat? Ubi inexhaustus vigor, ubi nitens oris decus? Obscura cavee caligine, qua angebaris, tegebantur hec omnia. Squalor rubigine cathenarum, pallorque lucis invise et tetri carceris pedor, quibus invalidus marcebas fetidus et neglectus ab omnibus, has dotes,
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia: easque meo aere
iuscepta libectate negatione unica
purꝗare ridere atque comprimere
et ie pnicinis reltitutum honoribus
plendidion / eruare coniugio et quã¬
cuminte tuit obruxe tecioti. uerum
qui ex alto humilia relpicit nec spe¬
rntel inse delerit: mentu meaes yn¬
caeritute copnita acpit ut pariro
labore meo tuas intrinꝗem traudes:
ingratituoinem tuum deceꝗerem
et pertidiam demoniirurem. Nec e¬
hoc tantum indetcitationem imipi¬
etatis tuae hoc meo feci facinore. Poꝰ.¬
sunt enim de caetero iudere fratres
possunt et teliqui quid tuce comm¬
utendum lit sidci: quio dote amici
sperare quid hoste timere. Ego au
rum perdidi tu tamam. ego spem
tu togis et amicorum gratiam. Sic¬
ulae matronae maꝗ iuticentiam
mirantur tuam et laudibus esenit
Tu ignominosum riditulum notie
omnibris et incognitis factus el. In
hoc tamen aliquandiu de caepta sũ
rebari colide pro terrue faece regiũ
atque illustrem uincuilis erpiuse

Expanded text:
concupiscem tia easque, meo ere concupiscem tia easque, meo ere suscepta libertate, negatione unica purgare ridere atque comprimere et te, pristinis restitutum honoribus, splendidiori servare coniugio; et, quantum in te fuit, obnixe fecisti. Verum qui ex alto humilia respicit nec sperantes in se deserit, mentis mee sinceritate cognita, egit ut parvo labore meo tuas infringerem fraudes, ingratitudinem tuam detegerem et perfidiam demonstrarem. Nec hoc tantum in detestationem impietatis tue meo feci facinore. Possunt enim de cetero videre fratres, possunt et reliqui quid tue commictendum sit fidei, quid de te amici sperare, quid hostes timere. Ego aux rum perdidi, tu famam; ego spem, tu regis et amicorum gratiam. Sycule matrone magnificentiam mirantur meam et laudibus efferunt, tu ignominiosum ridiculum notis omnibus et incognitis factus est. In hoc tamen aliquandiu decepta sum: rebar stolide, pro terre fece, regium atque illustrem vinculis eripuisse
Abbreviated transcription (Latin):
alia illum placide ⁊equiri tecitit
nuptiale lacrum ꝑticeret. Quem
neass et/ apud eclelasticum iudicẽ
conuenit atque signatio tabulis
et totimorio probdtorum urtram
conuicit inconuigem. Quod post¬
quã erubescens contedus edt et bñ¬
ficium mulieris merim cognitum
obiurꝗatus afratridris et amicoꝵ
imprilcu eo deductus elt. ut petitioi
annueret mulieris et nuptius postu¬
laret. Ast mgcunꝰ auiuri toemima
petentem astantibus muleis ferẽ tero¬
lus uerbis allocuta est. N ab eo Rolan¬
de unde deo gratias aꝑam. Nam añ¬
quã sub ptaetextu coniugũ inteꝗri¬
tatem caltitatis ueliberares maie
tuae inquitatis ostendiin ꝑtidiam.
Et eodem tauente: cuius sanctisimũ
nomen netasto piurio ludere cona¬
tus es: iure mendacium retudi tur:
quod milii de te de que tuo coniugco
imaximum est. Putalti reor adtrit
elaulus me mere conditioruis oblitoẽ
temerarie regiim optane sponsum
et tuam formasitatem mulicor arde

Expanded text:
alia illum placide requiri fecit ut alia illum placide requiri fecit ut nuptiale sacrum perficeret; quem, negasset, apud ecclesiasticum iudicem convenit; atque signatis tabulis et testimonio probatorum virorum convicit in coniugem. Quod postquam erubescens confessus est et benefitium mulieris in eum cognitum, obiurgatus a fratribus et amicorum inpulso, eo deductus est ut petitioni annueret mulieris et nuptias postularet. Ast ingentis animi femina petentem, astantibus multis, fere his verbis allocuta est: — Habeo, Rolande, unde Deo gratias agam; nam antequam, sub pretestu coniugii, integritatem castitatis delibares mee, tue iniquitatis ostendisti perfidiam; et, eodem favente, cuius sanctissimum nomen nephasto periurio ludere conatus es, iure mendacium retudi tuum, quod miehi de te deque tuo coniugio permaximum est. Putasti, reor, adhuc clausus, me mee conditionis oblitam, temerarie regium optasse sponsum et tuam formositatem muliebri ardere
Abbreviated transcription (Latin):
tuerant: habebat exosos. Eo ipitur
sit captiuo et ab omni libtrtatds epe
tere deltituto ac incompedibu mar¬
cescente: contigit at Camiolaeue¬
niret inmenttm. Quae quin illum
atratribrs uideret neglectum: infor¬
tumo eius compassa et: lecumq̃
disposuit si cum honeltate posset
uelle eum inlibertate eoucere et det
ore honestatis iuce seruato nulla abra
monttrarituruia: in inmanitum
cumeret: missis qui dam perconta¬
tentur nnquid hoc pacto uellet
catenas exuere: facile obtinutre:
Et lis omni seruata uiris celebrita¬
te eam inꝑsonam procuratons consen¬
ou et anslili subaratione delponiauit
incoriugem. Nec mora mittente
amiola driobus milibus inciaꝵ
argenti solutus que cartere liber ue¬
sanam redit nec aliter a puio eponaã
diuertit quã ei nuillum ex comin¬
bio tactum uerbum. Alirata primũ
Pamuola demum qum sentiter ho¬
minis ingratitudincin: indignata
est. Metum ne uideretur ira imp¬
ulsa potius quã iure agere : ante

Expanded text:
fuerant habebat exosos. Eo igitur fuerant habebat exosos. Eo igitur sic captivo et ab omni libertatis spe fere destituto ac in compedibus marcescente, contigit ut Cammiole veniret in mentem. Que cum illum a fratribus videret neglectum, infortunio eius compassa est secumque disposuit, si cum honestate posset, velle eum in libertatem educere; et cum, decore honestatis sue servato, nulla alia monstraretur via, ni in maritum summeret, missis qui clam percontarentur numquid hoc pacto vellet catenas exuere, facile obtinuere. Et sic, omni servata iuris celebritate, eam in personam procuratoris consensu et anuli sub arratione desponsavit in coniugem. Nec mora: mictente Cammiola duobus milibus unciarum argenti solutisque carcere liber Messanam rediit. Nec aliter apud sponsam divertit quam si nullum ex connubio factum verbum. Mirata primum Cammiola, demum cum sensisset hominis ingratitudinem, indignata est. Verum ne videretur ira inpulsa potius quam iure agere, ante
Abbreviated transcription (Latin):
Siculorum denicrsae naud: plurimae
captae. P aucao tamen et remigiota¬
ciles temiannum uirute ineolimes
abiere. E d uero in conflictu cecideret
pauer: uulnerati plures. Iohannes ela¬
eis practectus captus edt et cum eotere
proceres omnres: qui uoluntarĩ e¬
classem conscenderant. lapn etmi¬
lices atque remigel plurcinui it mili¬
tana atque naualia ergna et regiũ
praegrande uexillum quod inprtiet¬
oria ⁊ chebaturnau. Et quin inde¬
ditione uenisset oppidum pose lone¬
os enrores mari tempestatibus circemi¬
acti: Neapolim catenis honustie
tracti sunt et seruati careribur.
Erat hol inter Rolandus quidam
Fedenci regis ex concubina filius
iutnis forma ralens et probrtate
corporea. Qui qum caeterorum cap¬
cuiorum redemptio quaereret᷑ lolui
itrepetitus abeuntibus aluis tod empt¬
ione soluta: trstu setuabatur copti¬
uus. Nam Peccus tex: ad quẽ fris
expectabat opus: ob rem male ꝑdtam
et praeter praecueptum tam eum quã
caeteros omnes : qui inacie nauali

Expanded text:
Syeulorum demerse naves, plurime capte, pauce tantum et remigio faciles remigantium virtute incolumes abiere. Eo vero in conflictu cecidere pauci, vulnerati plures: Iohannes classis prefectus captus est et cum eo fere proceres omnes, qui voluntarii classem conscenderant, capti et milites atque remiges plurimi militaria atque navalia signa et regium pregrande vexillum, quod in pretoria vehebatur navi; et cum in deditionem venisset oppidum post longos errores, maris tempestatibus circumacti, Neapolim catenis honusti tracti sunt et servati carceribus. Erat hos inter Rolandus quidam, Frederigi regis ex concubina filius, iuvenis forma valens et probitate corporea; qui, cum captivorum ceterorum redemptio pararetur, solus inrepetitus, abeuntibus aliis redemptione soluta, tristis servabatur captivos. Nam Petrus rex, ad quem fratris spectabat opus, ob rem male gestam et preter preceptum, tam eum quam ceteros omnes qui in acie navali
Abbreviated transcription (Latin):
esse possemus: onmel ea moleltia care¬
remius. Sed quoniam ita natura tra¬
didit: ut nec cum illis satus cõmode
nec sine illis ullo mõdo uiuere possimꝰ:
aluti ꝑpetricie potrui quã brem rolup¬

Expanded text:
es, omnes ea molestia careremus; set quoniam ita natura tradidit, ut nec cum illis satis commode, nec sine illis ullo modo vivi possit, saluti perpetuae potius quam brevi volup
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt mihi brileptem praeltanti corp¬
ore nymphae: Quarum quae tonna¬
est pulchierrma deroperam Connubio
uinꝗam itabili propnam que dicabo:
Drami ut tecum merits protalibue
annos Exigat/ et pulchra taciatte

Expanded text:
Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te
Abbreviated transcription (Latin):
Irenes Athementis nobilissima
muliertuit et inargnis deconi
conspicua. Quam qũ laprĩa Con¬
scantinopolim Conitantinus imꝑa¬
cor uocas et. eam Leoni seu Leocar¬
ario filio dedit inconugem. Et polt
aebem obstettice non uocata enixa pu¬
blice petuit qua fraude tam diu prat¬
ter amasium caeteros decepisset hores.
Et hinc apatridus intencoras exteriores
abiecta cum foetu mi sella abiit. Ad
curus deceltandam spurcitum et noĩs
continuandam inemoriam in hodienũ
usque oumini pontitiers rogationum
cum clerico et populo sacrum ayentec.
quin lacum partus medro eius initine̾
politum abominentur : eo omino declinat
ꝑ diutrticula iucosque. Et sie loco de¬
teltabili pos tergato reintrantes iter per¬
ficiunt quod coepere:¬

Expanded text:
renes atheniensis nobilissima mulier fuit et insignis decoris conspicua; quam cum a patria Constantinopolim Constantinus imperator vocasset, eam Leoni, seu Leocazario, filio dedit in coniugem et, post edem, obstetrice non vocata, enixa publice patuit qua fraude tam diu, preter amasium, ceteros decepisset homines. Et hinc a patribus in tenebras exteriores abiecta, cum fetu misella abiit. Ad cuius detestandam spurcitiem et nominis continuandam memoriam, in hodiernum usque summi pontifices rogationum cum clero et populo sacrum agentes, cum locum partus, medio eius in itinere positum, abominentur, eo omisso, declinant per diverticula vicosque et sic, loco detestabili postergato, reintrantes iter perficiunt quod cepere
Abbreviated transcription (Latin):
inmandendo e atam imilitata den¬
tium quantitate iulceperit imprdi¬
mentum: intigui tamen detorunt¬
ate non cariit. quam it iam e¬
practactum elt laudabili fide com¬
peleuit. Nam superatum ał om¬
pero Mlagno Mrthridatem genitore
suum nuluis ptriculis aut laboribus
mdulgendo semp lecrita elt: et oble¬
quio tam tideli teltata naturae cri¬
numa impritari parentibus ñ deberi.

Expanded text:
in mandendo a tam inusitata denin mandendo a tam inusitata dentium quantitate susceperit impedimentum, insigni tamen deformitate non caruit quam, ut iam pertactum est, laudabili fide compescuit. Nam superatum a Pompeo magno Mitridatem genitorem suum, nullis periculis aut laboribus indulgendo, semper secuta est et obsequio tam fideli testata nature crimina imputari parentibus non deberi.
Abbreviated transcription (Latin):
castet aftines uiernas et qualcunq
cognital mulieres: eas que longa
Aicartate complexet onerasset que
querelis innirmeris: Ie oredam.
se relictam: so uilipensam: Ie in nullo
precio a iiro habitam. coque uiuẽte
uiduam: et anciltulas seriuilae
et derectae lortis meretricrilar post¬
polrtam. Abiecinet ex templo imo
sub corona uendro isset antillam m
etiam priblice intel tasset lachrimis
et questibris nec crirasset drim iusluũ
pamilitate detenderet nunquid ho¬
neltinimi alias iuri tamam mclytã
De Ripercua Laodociae regina.
Ipetruam Laidociae huillere¬
ginam et magni authndatis
tiliam lequmus. Quam et li commẽ¬
dabilem tecerit ea tidel: qua penen¬
tibus humus obnoxii: plus iatis me
udrce illam maudito quodamope
memorabilem tecit natura pareras.
Nam si codicibus uetarumi adhaben¬
da fides elt: hacc cum geminodẽ¬
tium ordine nata monirrosum de
se ipectaculum Asiaticis omnibus
tribuit aerro suo. Quae et si nullũ

Expanded text:
casset affines vicinas et quascunque casset affines vicinas et quascunque cognitas mulieres easque longa dicacitate complesset onerassetque querelis innumeris se omissam, se relictam, se vilipensam, se in nullo pretio a viro habitam eoque vivente viduam et ancillule servule et deiecte sortis meretricule postpositam; abiecisset extemplo, imo sub corona vendidisset ancillam, virum etiam publice infestasset lacrimis et questibus, nec curasset, dum ius suum garrulitate defenderet, numquid, honestissimi alias viri, famam inclitam De Dripetrua Laodocie regina. ipetruam Laodocie fuisse reginam et magni Mitridatis filiam legimus. Quam etsi commendabilem fecerit ea fides qua parentibus sumus obnoxii, plus satis, me iudice, illam inaudito goodam opere memorabilem fecit natura parens. Nam, si codicibus veterum adhibenda fides est, hec, cum gemino dentium ordine nata, monstruosum de se spectaculum Asyaticis omnibus tribuit evo suo. Que etsi nullum
Abbreviated transcription (Latin):
discirta uxor indecens nimuin
propatrilo scu quod is qui rurtute
melyta reges nationes que uailidas
iubaegerat: iple amori anciltulae
subiaceret. Nec iãtissimae mulitri
sans uisum hoi scipione iuuente
arcanum seruase. Qum immo
to iour detrncto ad auterendam
auici memoria illecebrem notam
si quo modo crimen alicunde expirase
ponusset et tam̃ ne ea quaetum cele¬
bris iuiri tuerat usa concubitu aut
aquoquam seraituui improperio
deturpari posset aut minus decentila¬
scuua ciuuquam mil ceretur decaettro
qua labetactari iuderenr amplissimi
iuti concupiicentia: primo illam
manumisit liberali animo dtinde
liberto suo comugem dedit. Os acru
iicarlum extollenda laudibus ⁊¬
mulier hint aequo atque tacito
patiens iiurias animo inde liberali
inrinalem sibi anciliulam detimcti
uiri ploluens debrta. Quos quanto
rarlus contigisse uidebrmus: tanto
debemus arditim splendidiul. Con¬
clamasset altera et inconcilium ue¬

Expanded text:
discreta uxor indecens nimium in discreta uxor indecens nimium in propatulo sciri quod is qui virtute inclita reges nationesque validas subegerat, ipse amori ancillule subiaceret. Nec sanctissime mulieri satis visum hoc, Scipione vivente, archanum servasse; quin imo, eo iam defuncto, ad auferendam a viri memoria illecebrem notam, si, quomodo crimen, alicunde expirasse potuisset et causa, ne ea que tam celebris viri fuerat usa concubitu, aut a quoquam servitutis improperio deturpari posset, aut minus decenti lascivia cuiquam misceretur de cetero, qua labefactari videretur amplissimi viri concupiscentia, primo illam manumisit liberali animo, deinde liberto suo in coniugem dedit. O sacris in celum extollenda laudibus mulier, hinc equo atque tacito patiens iniurias animo, inde liberali in rivalem sibi ancillulam defuncti viri persolvens debita! Quod quanto rarius contigisse vidimus, tanto debemus arbitrari splendidius. Conclamasset altera et in concilium vo
Abbreviated transcription (Latin):
l qui uinior quondam Lucuio
principi eporisam uiꝑuem primo
uiuentutis tlore act pecrosissimi
decons ipectabilem cum thesaune
apparentibus pro eiuldem urqum
ripere ed indilectionem ancillulate
suae et concubitum incidisset qđ
qumn disticillimum hit houelti anmois
ammaduertentiam tallere: Tertia
lattre non potuit quin mimo tempois
tractu cuncta cognouit. Et quuis dubi¬
it qum aegenime tultret : Assecunt
enim non nullae omi oris rubore se¬
polito nil inuuriolus: nil intolerabili
nuptas mulieri tieri pore: quã quod¬
litan iexus euemiat seu minus bõa
dele opimrone facrente iuspiciotrs¬
simum animal foerma. Arbitrant
enum eueitigio li quiõ in altram a¬
iuro agitir indetrimentum amoris
sibi debiti opentur. Sed quantun¬
canque distierle iusum sit com¬
tanti tamen pectore mulier inclyta
tulit: tantoque cognitum iuri trim̃
oppraessit selentio : ut nedum alter
sco nec iir iple perpenderit eam tea¬
lise quid agerit. E xiltumabat aũt

Expanded text:
is qui iunior quondam Luteio is qui iunior quondam Luteio principi sponsam virginem, primo iuventutis flore ac spetiosissimi decoris spectabilem, cum thesauris a parentibus pro eiusdem virginis ripere, sed in dilectionem ancillule sue et concubitum incidisset; quod cum difficillimum sit honesti amoris animadvertentiam fallere, Tertiam latere non potuit; quinimo temporis tractu cuncta cognovit. Et quis dubitet quin egerrime tulerit? Asserunt enim non nulle, omni oris rubore seposito, nil iniuriosius, nil intolerabilius nupte mulieri fieri posse quam quodlitate sexus eveniat, seu minus bona de se opinione faciente, suspitiosissimum animal est femina. Arbitrantur enim evestigio, si quid in alteram viro agitur, in detrimentum amoris sibi debiti operetur. Sed quantumeunque difficile visum sit, constanti tamen pectore mulier inclita tulit tantoque cognitum viri crimen oppressit silentio ut, nedum alter, sed nec vir ipse perpenderit eam sensisse quid ageret. Existimabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯladios conitanti iullu incaprit in¬
tauit icupratoris adigeret. Quonã
actiorem hommnera: aumotiorem
ducem: seueniorem inmole iutti¬
tos imꝑatorem comperies: Quona
sagaciorem andaciorem que mulite
adecis : aut matronalis hondratis
magu ꝓiuꝗilem seruatticem V¬
debat mirabrli mentis pspicacia foc¬
mina haec quoniam satuis font
in moritm ure catam quã cum inter¬
to dedecore domum iuti repento
nec nisi ꝑ maximo autus et discri¬
men posse teltari incorpore iolato
illibatam tuisse mentem. Sicago
decui secuatur toimmeum sicntu¬
pectit quibus inclytat pridicitiae
cura iindet ammo: quomam nõ
laris sit cid cordis iyntaeritatem te¬
standam ladirimiis et querelis e
molentiam passam ditert nisi dum
cesserit opere:
Entia demilia et si tamen ex
claritate tamibiat A emilioꝵ
ex qua oplendidam onginem duxẽat
quã ex coniugio itreniudimi iuri
Scipioni primi Atticani ꝑlucida
sit: longe tamen ampliori lumit
tacinore enuouit suo. Namquin

Expanded text:
gladios constanti iussu in caput ingladios constanti iussu in caput infausti stupratoris adigeret. Quonam acriorem hominem, animosiorem ducem, severiorem in male meritos imperatorem comperies? Quonam sagaciorem audacioremque mulierem adeas, aut matronalis honestatis magis pervigilem servatricem? Videbat mirabili mentis perspicacia femina hec quoniam satius foret in mortem ire certam quam cum incerto dedecore domum viri repetere nec, nisi per maximos ausus et discrimen, posse testari in corpore violato illibatam fuisse mentem. Sic ergo decus servatur femineum, sicspectent, quibus inclite pudicitie cura insidet animo, quoniam non satis sit, ad cordis sinceritatem testandam, lacrimis et querelis se violentiam passam dicere nisi, dum cesserit opere. ertia Emilia, etsi tam ex claritate familie Emiliorum, ex qua splendidam originem duxerat, quam ex coniugio strenuissimi viri Scipionis primi Affricani perlucida sit, longe tamen ampliori lumine facinore emicuit suo. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
centurio intcntos anmum tenebat
et ocuilos: haec idromatt suo Romanis
incognito serius impauit it cintun¬
onem ꝓcuterent ẽt capeit euatiꝑro
praeciderent mortuo: quod sinu
seriatum illuela remeauit a de
ouos. Et qum incompectu ꝑrmuit
uiri recitasset que quid captinae
illatum sit: quod detulerat adpedes
eius derecit quasi precium illati de¬
ditoris et mboris toeminei quoda
potuerat prirgamentum tulisset. Quis
hanc non dicam solum Romanam
ed ex acie Lucretiae unam ponius
qriã barbaram mulierem non dicat :
Stabat ad huc inconspectu carcet et¬
cattnae et circumotrepebant ictr¬
uia anna et laerri uindici super¬
emmebant Iecurei. Nec dum satis
etat mulieri libertas redoita quin
labetactati torporis indrgnatio inta
grandes iuire honeltura pectus un¬
pelleret: At nec utrum di oppontuerit
ittrum intrare carcerem et ceru¬
cem praebere secriribus expautrit
mimosa toemina inclyta sceleetre
facinons ultrix: quin leruorum

Expanded text:
centurio intentos animum tenebat centurio intentos animum tenebat et oculos, hec, ydiomate suo, Romanis incognito, servis imperavit ut centurionem percuterent et caput evestigio preciderent mortuo; quod sinu servatum illesa remeavit ad suos. Et cum in conspectu pervenisset viri recitassetque quid captive illatum sit, quod detulerat ad pedes eius deiecit, quasi pretium illati dedecoris et ruboris feminei, quod potuerat, purgamentum tulisset. Quis hanc, non dicam solum romanam, sed ex acie Lucretie unam, potius quam barbaram mulierem, non dicat? Stabant adhuc in conspectu carcer cathene et circumstrepebant victricia arma et sevi vindicis superimminebant secures, necdum satis erat mulieris libertas reddita, cum labefactati corporis indignatio in tam grandes vires honestum pectus inpelleret ut nec iterum, si oportuerit, um intrare carcerem et cervicem prebere securibus expaverit animosa femina, inclita scelesti facinoris ultrix, quin servorum
Abbreviated transcription (Latin):
abiere: et le arus acireumsidentib
hostibus quibui potirant tutabant
et uiribus. At tamen duro militum
Romanorum robore superati ac per
decliua montium deiecti cagique
qui euꝑfuerant de dicione facta inc¬
oriam uallii contesisunt. Frat
captiuotum utriusque lexul et aet¬
atis multitudo ingens: cus todiae quor
praepolitus centimtio quin Orgragor¬
tis reguli coniugem iudisꝰ et aetate
ualenttin et corporis tormositate con¬
spieuam: incius laplus concupiscen¬
tiam Romanat hones tatis inimeno
aspernanti quibus porarat uuiribus
otuptum intulit. Quod mulier adeo
grandi ꝑtulit indignatione : Ut nõ
maꝑis libertateni cupent qua um¬
orctam. seo carita intimprs uotum
silentio texit. Qum autem uenisse
pro redimendis captim pecumar
pacta excandrut innoriata ira calto
lub petore mulieris quae pratmedi¬
tata quid sibi facrendum iustaret
soluta uuinculis cum sui le traxit
inpartem iussitque ctaturioni porcẽ¬
ti ponderan aurum. Cui operi dum

Expanded text:
abiere et se armis a circumsidentibus abiere et se armis a circumsidentibus hostibus, quibus poterant, tutabantur et viribus. Attamen, duro militum romanorum robore superati ac per decliva montium deiecti cesique, qui superfuerant, deditione facta, victoriam Manlii confessi sunt. Erat captivorum utriusque sexus et etatis multitudo ingens; custodie quorum prepositus centurio, cum Orgiagontis reguli coniugem vidisset, etate valentem et corporis formositate conspicuam, in eius lapsus concupiscentiam, romane honestatis immemor, aspernanti quibus poterat viribus stuprum intulit. Quod mulier adeo grandi pertulit indignatione, ut non magis libertatem cuperet quam vindictam; sed cauta in tempus votum silentio texit. Cum autem venisset pro redimendis captivis, pecunia pacta, excanduit innovata ira caste sub pectore mulieris; que, premeditata quid sibi faciendum instaret, soluta vinculis, cum suis se traxit in partem iussitque centurioni poscenti ponderari aurum. Cui operi dum
Abbreviated transcription (Latin):
cogniti iniudia nostris laudibus reor
intes mediterraneo Aliar saltus et
spelecs obruit Latinis que claulum
oubtraxit. Sed absit ut hoc intortimui
crimca regie potutrit quin illi sub
mariti titulo quod noltrae poscunt li¬
ttmilae oplendoris meriti impendat᷑.
Superato iꝑrtur a Romanis sub du¬
ce Scipione adiatico Antiochro magno
Synae Asiaequeregȩ.En. Mallius
Torquatus contul Aliam sortitus
prouinciam ne truitra tranitalisse
uderctur copias seu ociosum inet
militem.: prirgatis hos trum reliquiis
circa mantimas oral suo ex arbit¬
no inmantanas abditas que regione
euecrius Ahae aduersus ballo ꝗraecos
earratos barbatie populos: quonia
Antrochum aduerius Romana ar¬
ma subsidis iuuiss et et non niqriã
oninem turbarent diteunionibus
Aliam: acte bellum intulit. Uetum
quin iam dictiderent ballogracti.
oppidie relictis muerticel montiur
natura loci munitos cum coniuigib
tilusque et reliquis fortumt s ius

Expanded text:
incogniti invidia, nostris laudibus, reor, incogniti invidia, nostris laudibus, reor, inter mediterraneos Asye saltus et speleas obruit Latinisque clausum subtraxit. Sed absit ut hoc infortunii crimen egisse potuerit quin illi, sub mariti titulo, quod nostre possunt literule splendoris meriti inpendatur. Superato igitur a Romanis, sub duce Scipione Asyatico, Anthioco magno, Syrie Asyeque rege, Gneus Manlius Torquatus consul, Asyam sortitus provinciam, ne frustra transtulisse videretur copias, seu ociosum haberet militem, purgatis hostium reliquiis circa maritimas oras, suo ex arbitrio in montanas abditasque regiones evectus Asye, adversus Gallogrecos, efferatos barbarie populos, quoniam Anthiocum adversus romana arma subsidiis iuvissent et non nunquam omnem turbarent discursionibus Asyam, acre bellum intulit. Verum cum iam diffiderent Gallogreci, oppidis relictis, in vertices montium, natura loci munitos, cum coniugibus filiisque et reliquis fortunis suis
Abbreviated transcription (Latin):
canei laxo ictum prostraslet super¬
que iacentis cadauer morgnabrinda
cunum apent et itte hoatilia
tela nullo tratris tune hostis pauore
ꝑculla domum ulque inqua caeli pu¬
cri corpus seruari ex istunabat ꝓren¬
iret eique mattinas lachrial mi¬
seranda concederet et osticru pes¬
solrieret tumetale. O bone deui o
inexpugnabile naturae uir et am¬
oris inducti tortitudo quid mauil
quid mirabilius aegie potiuitis :
quos onmil Asia et fonan iam Ita¬
lia tremebat exercitus aequtis ut
uiribus odioque cid̃ eum puincnaũ
cui uictoris munui et gratia lerua¬
batur: audaciam ingenium prae¬
ititistis et robur. At tamen hunc alu
aegrituoine tatigatum prierum na¬
titrae ioliusse debitum serunt. et
eum quem a Alithindait caelum
dixinus tuisle quem mater eo quo
potuit conatu ulta elt.
Rqragonti uallo ꝗtaecorum re¬
guli coniugis meritum decus et
claritatis praccipuae praemuim
iudebatur posse subtrahere iqnoratum
nomen : quod barbarres idiomatum

Expanded text:
quisset, saxo ictum prostrasset superquisset, saxo ictum prostrasset superque iacentis cadaver indignabunda corrum ageret et inter hostilia tela, nullo fratris, tune hostis, pavore perculsa, domum usque, in qua cesi pueri corpus servari existimabat, perveniret eique maternas lacrimas miseranda concederet et officium persolveret funerale. O bone deus, o inexpugnabiles nature vires et amoris invicti fortitudo, quid maius, quid mirabilius egisse potuistis? Quos omnis Asya et forsan iam Ytalia tremebat exercitus, egistis utviribus odioque, ad eum perimendum, cui victoris munus et gratia servabatur, audaciam ingenium prestitistis et robur. Attamen hunc alii egritudine fatigatum puerum nature solvisse debitum volunt et eum, quem a Mitridate cesum diximus, fuisse quem mater, eo quo potuit conatu, ulta est. LXXIII. agontis Gallogrecorum reguli coniugis meritum decus et claritatis precipue premium videbatur posse subtrahere ignoratum nomen quod barbaries, ydiomatis
Abbreviated transcription (Latin):
oceio tilii duo tuere Iuperstites.
uetum qum Nicomedes ea tem¬
peltate Hithynae rex appadociam
occupasset quasi cãede regis uacua
regni auidus al ithridates pretatem
fiuxit: leque recuperatutum nep¬
otibus regnum arent: arma lumo¬
sit in Nicomedem. Sane quin
compiset Laodicem indiram
Nicomedi imiptam: ficta pietas in
ueram conuerla puillo armorum
iuiribus ex lappadoera Nicomede
A riaracti natu ex tratribus grandi¬
ori patrium regnum restitut. Que
quin poltta tacti poenitens ꝑ traudẽ
occidieset: et rumor alta cmi et
Auiaractal nomen erat: ex Asia ab
amiens reuiocatul renare iuderctur:
ut placet aliquibrs opere auithiris¬
atus eiuidem ꝑ insdias enam nruci¬
datus est. Quod adco cegre tulit
intelix genitrix ꝑemina orbata pro¬
le ut edlore coercita sexus oblita
hutns arma comperet et uincti
iugalibus equis carrum conscendet
neum sctellitem requim seclesti
taemoris exceritorent / equi primo
delisteret quã eum cum haltane¬

Expanded text:
occiso, filii duo fuere superstites. occiso, filii duo fuere superstites. Verum cum Nicomedes, ea tempestate Bithinie rex, Capadociam occupasset, quasi cede regis vacuam, regni avidus Mitridates pietatem finxit seque recuperaturum nepotibus regnum aiens arma sumpsit in Nicomedem. Sane cum comperisset Laodicem viduam, Nicomedi nuptam, ficta pietas in veram conversa: pulso armorum viribus ex Capadocia Nicomede, Ariaracti, nato ex fratribus grandiori, patrium restituit regnum. Quem cum postea, facti penitens, per fraudem occidisset, et iunior alter, cui et Ariaractes nomen erat, ex Asya ab amicis revocatus regnare videretur, ut placet aliquibus, opere Mitridatis eiusdem per insidias etiam trucidatus est. Quod adeo egre tulit infelix genitrix, gemina orbata prole, ut dolore coercita, sexus oblita, furens arma corriperet et, iunctis iugalibus equis, currum conscenderet, neum satellitem regium, scelesti facinoris executorem, sequi primo desisteret quam eum, cum hasta ne