comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝵ eẽmputandim eiqui ꝯ modatum actep¬
it. iisialiquaculpaint̃uemat pinde ⁊ suncẽ¬
dio nł ruina aliquid ꝯngit uł aliquid damp¬
num fatale nontenebitur. nisiforte tum
possit res ꝯmodatas saluas facere suas p̃tulit.
custodram plane.⁊modate rei ⁊ diligt  tr
debet p̾stare ¶S an ĩ hominis ꝯmodati
custodia p̾stecur. apudueteres dubit. atũ
ẽnam intdumethomnniscustodia p̃standa
ẽ si uinctus ꝯmodatusẽ uł ĩ etatiser. n tus¬
todiaindig̾et. certe si ħ actum est. ut ettustodi¬
liũ duxisꝯ modati tenebeta idem erit. etin
hoĩe. plant. si sit ꝯmodam utad bellum du¬
teres ieumerit ꝑiculli namet siserium
tcc̾torem  modauero et de mathina cetiderit.
⁊ itaħ uerumputo sitͥ ꝯmodauartimnath¬

Expanded text:
 inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. proinde et si incendio uel ruina aliquid contigit uel aliquid damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas saluas facere, suas praetulit. Custodiam plane commodatae rei ‹e›tiam diligentem debet praestare. Sed an etiam hominis commodati custodia praestetur, apud ueteres dubitatum est. nam interdum et hominis custodia praestanda est, si uinctus commodatus est, uel eius aetatis, ut custodia indigeret: certe si hoc actum est, ut custodillum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodaui, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. nam et si seruum tibi tectorem commodauero et de machina ceciderit,  ita hoc uerum puto, si tibi commodaui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qud ait siito ditr ⁊ modauero etineo cyro¬
gtiphatumi debir orantuum cauete fece¬
risego ꝙ ħ intlentro siquidem ad hec tͥ ꝯmo¬
dauctout suratur tͥ incotenerime tͥ ꝯttario
iuditiꝯ slminusncq metertioras tibity
rogaphum cẽ scriptim ĩ teneris michim

Expanded text:
que ait, si tibi codicem commodauero et in eo chirographum debitorem tuum cauere feceris egoque hoc interleuero, si quidem ad hoc tibi commodauero, ut caueretur tibi in eo, teneri me tibi contrario iudicio: si minus neque me certiorasti ibi chirographum esse scriptum, etiam teneris mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
it p̃torꝙ quis ꝯmodasse dicetur
onem cum patinins utendifstit ¶Inr̃ꝰ¬
modatum aut̃ datum ntendum labeõ¬
rem mobilem uoncciam solstendamda
luis am habit atõnciu ꝯmodarposseat.
¶inpubes ꝯmodatiadĩe no ituentur qm̃¬
si ꝯftitir att ꝯmodatim inpupilliꝑsonã
sint tirtoris actoris actoritate usq adront
ñsi pubes sẽsdoim aut cupam pmisse¬
rit hac actũ nontenctur qr abũtio instint.¬

Expanded text:
 'Quod quis commodasse dicetur,onem, cum Pac‹o-› nius utendi fecit menmodatum autem et utendum darem mobilem, non etiam soli, utendam dalius etiam habitationem commodari posse ait. Impuberes commodati actione non tenentur, qstitit commodatum in pupilli persona sine tutoris auctoritate, usque adeo ut, etiamsi pubes factus dolum aut culpam admiserit, hac actione non tenetur, quia ab init
Abbreviated transcription (Latin):
anusalterumt non ꝯstituit solitit possit.
quesitum ẽ dixinon audiendum surent no¬
die fidemꝯ stitucte reistangere ¶ Siunre uirã¬
detuldinsmrandim s referendi necessitate.
pulsus id fecero qr nemo dubiat modestius
fac̾tꝙꝓrestrat. qm̃nt ip̃e iuret nulla distinttõ
adilrtur timi. ⁊si obtuam facisitatem ad meam
uere tumdiam subsecurasit referendi neces
que lucius ticiis erarcha tuamutua accepat.
saluaratd̾nt isurarum penes nomine eiͦ
lp̃ trump̃sente debitore. an ar absẽ¬
te ꝯstituat quis paruirefeit. hampluis⁊̃ in
uito s stiture eum ꝓosse:¬
damdamnet inmetito pmponius nantum
semelsitobligatus qui ꝯftituit stm̃ debiito¬
ris nõ. dd einnextussare:¬

Expanded text:
 possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiurandetulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam uerecundiam subsecuta sit referendi necessquae Lucius Titius ex arca tua mutua acceperat, salua ratione usurarum habes penes Utrum praesente debitore an absente constituat quis, parui refert. hoc amplius etiam inuito constituere eum possedandam: nec immerito Pomponius: nam cum semel sit obligatus qui constituit, factum debitoris non debet eum excusare
Abbreviated transcription (Latin):
deosquistruandum aliquid ꝯducu¬
utaut utendum accipunt. dampnunũ¬
Slurta abaliodatum non ꝑtinere ꝓtuldu¬
⁊bio ẽ qua eminicura aut diligentiaꝯ sequi
possimuis ntaliquis dampnum nobis in
uomẽo tradidissem ad te ꝑferendumutnõ.
debin̾t quis extanare futircummut aquib¬
daam mał hoĩb deciꝑetu tuum non meum
uisti dem̾ ꝯ dmodati ageres net ate scirtmet̃
sub reptamiudex me⁊ dampnanit etsolmm.
postea ꝯꝑiate et̃ subreptam quesitimest
que michitetum actõ sit R furti qudem¬

Expanded text:
eos, qui seruandum aliquid conducunt aut utendum accipiunt, damnum iniuria ab alio datum non pertinere procul dubio est: qua enim cura aut diligentia consequi possumus, ne aliquis damnum nobis iniuo meo tradidissem ad te perferendum, ut non debuerit quis aestimare futurum, ut a quibusdam malis hominibus deciperetur, tuum, non meum uisti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnauit et solui: postea comperi a te esse subreptam: quaesitum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne doui soluraire ꝯmodata quiroga¬
uit. prabit. ut paitasiquis ita ꝯuen̾it uł
si sua dum tauxat causa ꝯmodauit. sp̃o¬
se fortesne. uł uxoriquo honestius culta
ad sc deducecetur uł siquis ludo sed tus
b dubit atum ¶ Remͣtibi dedi¬
itdo ut creditori tuo pignoridares. de¬
distinonrt pignoras ut michireodasla¬
beo ant. ꝯmo dati actõnem iocumhrẽ ꝙ
ego puto uerum eẽ nisi mertes interue¬
nit tunt enumuł inftm̃ uł ey iocato etꝰ¬
ducto agendum erit plane siego ꝓterẽ
pignori deacto tuauolum tate manda¬
tierit actõ ¶ Item isbto recbe dicit siamc
culpa absit repigntad iereditor ãr no¬
eum ⁊gnoscere qui ⁊modatum acces¬
it. ¶ Sunt rogauens ut seruum tͥ cumi
lance ꝯ modartet scruus iantem ꝑdide¬

Expanded text:
ne dolum solum in re commodata qui rogauit praestabit, ut puta si quis ita conuenit: uel si sua dumtaxat causa commodauit, sponsae forte suae uel uxori, quo honestius culta ad se deduceretur, uel si quis ludos edens iebus dubitatum. Rem tibi dedi, ut creditori tuo pignori dares: dedisti: non repigneras, ut mihi reddas. Labeo ait commodati actionem locum habere, quod ego puto uerum esse, nisi merces interuenit: tunc enim uel in factum uel ex locato conducto agendum erit. plane si ego pro te rem pignori dedero tua uoluntate, mandati erit actio. idem Labeo recte dicit, si a me culpa absit repignerandi, creditor autem noeum adgnoscere, qui commodatum accepit. Si me rogaueris, ut seruum tibi cum lance commodarem et seruus lancem perdide
Abbreviated transcription (Latin):
atlactõnẽn utrum dolusanetul pa amierorrõe
ꝑiculumꝰ et quidim in ꝯtractib int̃dum dolũ
solum inrc̃oum et culpam p̃stamus dolumin
depossito namqr nilla utilitas cuis uecsatur.
apud quem deponitr inerito dolus p̃statur
lusnisiforte etͣtueicesaccessit tunt .ir. ut

Expanded text:
dolus an et culpa an uero et omne periculum. et quidem in contractibus interdum dolum solum, interdum et culpam praestamus: dolum in deposito: nam quia nulla utilitas eius uersatur apud quem deponitur, merito dolus praestatur solus: nisi forte et merces accessit tunc enim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gis expartie. nichil actim fuisse. dolo
Interutrmq partem ⁊pensindo ⁊ u¬
ditõ ꝙ exbona fide destendit doloexu
ptis igne dcm̃ est emptõem fundinõ
iidai cẽꝯ tractam si contemplatõe
aute uenditore suic autẽ em̃ptoe
scictat uł ignorabat us uterq corħi¬

Expanded text:
uel ex parte, nihil actum fuisse dolo uel ex parte, nihil actum fuisse dolo inter utramque partem compensando et iudicio, quod ex bona fide descendit, dolo ex ptis igne dictum est emptionem fundi non uideri esse contractam, si contemplatione ante uenditore: siue autem emptor sciebat uel ignorabat uel uterque eor
Abbreviated transcription (Latin):
ura cum curant eiquipruno uendidit.
adducendi potestas sit
a. sab̾. casius nichilucnisse quamuis arta
maneat. petuniam q solutam ꝯdiciposse.
anint s si pars domus ĩnoendio ꝯsumpta
ꝑmaneat ut si quidem amplor domus
pars exusta est. non cumpellatur emꝑ
tumab eo est. reperetꝰ sinuero uł dimi¬
dra parsuł minor ꝙͣ dimidia exusta
suerit tunt coartandus est emptorue¬
nditõem adimplere. extumatceuim co¬
quidem sciebat domumeẽ exustantem¬
ptor autem ignorabat. nillam uendi¬
cionemstart. sipota domus ante uend¬
nẽm erustasit siuero qnͣtaamq p¬
ars edisficii remaneat istare uenditõ¬
nem ⁊ uenonorem emptor ꝙ urcrest
resttueressimiliquo modo ex du̾so tr¬
actarioportet. ut i siemptor quidem
sciebat uenditorautem ignorabit is
enim oporiet ⁊ uendid̃em stare. ⁊ om̃e
p̾tium abemptorr uenditori sũo
depͣ ensumest. soluiuł si solutum
sit: nonrepeti ¶ꝑsi uterq sciebat ⁊em¬
ptor ⁊ irendiror domũ eẽ totam exustã

Expanded text:
um cucurrerit, ei qui primo uendit abducendi potestas fit.a Sabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, pecuniamque solutam condici posse aiunt. sed si permaneat, ut, si quidem amplior domus pars exusta est, non compellatur empt forte solutum ab eo est repetet: sin uero uel dimidia pars uel minor quam dimidia exusta fuerit, tunc coartandus est emptor uenditionem adimplere aestimatione uiri boquidem sciebat domum esse exustam, emptor autem ignorabat, nullam uenditionem stare, si tota domus ante uenditionem exusta sit: si uero quantacumque pars aedificii remaneat, et stare uenditionem et uenditorem emptori quod interest restituere.Simili quoque modo ex diuerso tractari oportet, ubi emptor quidem sciebat, uenditor autem ignorabat: et hic enim oportet et uenditionem stare et omne pretium ab emptore uenditori, si non depenon repeti.Quod si uterque sciebat et emptor et uenditor domum esse exustam totam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ demẽ: ⁊ si obstuprum datumsit. ⁊¬
ł si quis in adulto dp̃hensu srtode merit se.
petitõ. ¶ quotiens autem sclius aitipien¬
tis iurpraudo uer satur celsus ait repeti pos¬
seuelipt sutͥ dedero nemichi inuiriam fa¬
ciass ꝙ meretritidatur. repetinonpõt̃ ut
labrou marcelł stribũt s nouatatõne non
ea ꝙ utrins tutpatudouersatur s solius
dantis illã enim t᷑piter facereq sit me¬
retin. nõ turpiteraccipat. cum sitintat¬
trix. ¶Sit̾ inditiũ debero ui fuginumme¬

Expanded text:
dem si ob stuprum datum sit, uel si quis in adulterio deprehensus redemerit se: petitio. Quotiens autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias. Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix.
Abbreviated transcription (Latin):
tan ꝗ Puisũ cansaobligantu ĩt̾ti od¬
sciont ꝯsequi possunt. uit libentur. net refen.¬
otm̃ quis obligatõnem sint cansa suscipi¬
at anmaioremcansam quam suscipert cũ
oporteret. nisi ꝙ alias ꝯ ditõnc id agitur. ut¬
ab om̃iobligatĩe lib̾etur alias ut ex hon̾etur
ueluti qui decem ꝓmissit. nã siquidem
isł̾am cansam ꝓmittendihabui. inccri cõ¬
ditione ꝯscquitur. ut totastipislatõ acte¬
pto fiat. at sicum quinq ꝓmitit debecet.¬
abinitio sñ causa quid datumsit antansa

Expanded text:
 sine causa obligantur, incerti condictione consequi possunt ut liberentur: nec refem quis obligationem sine causa suscipiat an maiorem quam suscipere eum oportuerit, nisi quod alias condictione id agitur, ut omni obligatione liberetur, alias ut exoneretur: ueluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit, incerti condictione consequitur, ut tota stipulatio accepto fiat, at si, cum quinque promittere deberetab initio sine causa quid datum sit an caus
Abbreviated transcription (Latin):
cumfore ꝯstataddem̃ posse dici alituiq uł
nonexiustatã. ad eum ꝑuenit. uł redĩt ad
non iustamcarisam:
tus pestirerit pstieꝗꝙ dñsinueuerit uesti¬
menta qm actõne debeat ꝯsequi p̃ciumr ꝙ de

Expanded text:
cum fore. Constat id demum posse condici alicui, quod uel non ex iusta causa ad eum peruenit uel redit ad non iustam causam. ntus praestiterit posteaque dominus inuenerit uestimenta, qua actione debeat
Abbreviated transcription (Latin):
tutori quidemuł pupillonon deberi. cͥdi¬
torsb antemaliis mid ꝙamplius sui deb
nsolurum est.: teneri:¬
ductum. tam ⁊ sinondebit um fuiss q
ꝙsorait. it ptere non possit. qĩ debuum
deditnec tameñ libctur uelũ si i ͨ qui ꝯ
certum hominem deberet᷑. statu lib̾umde¬
derit namideo cumnon lib̃ari ꝙ nõ ur
pleniestipulatoris hominenfec̾it. nec tñ
repet̃e eum posse. ꝙͣ debutum dederit:¬
ripħ Siꝙ dñssemo debuit panumisso
solueret quamuis existimans ci aliqua ie¬
neri astõne. tamen repetere non pot̾it.
qr naturale mͦnouit debit unint enim

Expanded text:
tutori quidem uel pupillo non deberi, creditutori quidem uel pupillo non deberi, creditoribus autem aliis in id, quod amplius sui debiti solutum est, teneriductum tametsi non debitum fuisset, quia oluerit repetere non possit, quasi debitum dederit, nec tamen liberetur: uelut si is, qui cum certum hominem deberet, statuliberum dederit: nam ideo eum non liberari, quod non in plenum stipulatoris hominem fecerit, nec tamen repetere eum posse, quod debitum dederitinus seruo debuit, manumisso soluit, quamuis existimans ei aliqua teneri actione, tamen repetere non poterit, quia naturale adgnouit debitum: ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
extorẽ pecimiani repesemi non oberitꝰ siͦ
rcus ꝓmitte idiꝑ erroremet ip̃e postea ꝑttu¬
mam soluerit non repetet. cumpriorsoluci¬
ꝯ que fuit itrita naturale uinculũnondis¬
soluit. nec ciuile: si reus ꝓmittendi teneba¬
turis Paul
iuł nͣ debũtorem post litem ꝯrestatam ma¬
mente ad huc iuditõ. negabat soluentem
repet̃e posse. qr net ab souitus nec ꝯdampn¬
atus repec̃e posset. licet enim ab solutus
sit. naturat am̃ debi orꝑmaneiꝰ similem¬
que es̃ eiditit qui itaꝓmissit. siut nanis ex
asianenerit siuc nonuenerit qr exima cã
altins soltonis origo ꝓfitiscit.¶ U aũt
quisqud ꝑuredebet sbͥtũditõne noundi
anio⁊ ꝓmissit pleriq pntant pe¬
desnt nouatc̃t. soliirepecere posse. qr
cuniam purt. ⁊ sb̃ ꝯditõns nouandiani¬
enimpͥnra et ꝯdicionalieumdam debit̾nt¬
dam creditorib parris ex patri monio patͥs¬
pat̃uo soliterumt s postea nonsufficientibus
bonis pupssum ab stimecunt. Querit᷑ an

Expanded text:
ore pecuniam, repetenti non oberit: si uero reus promittendi per errorem et ipse postea pecuniam soluerit, non repetet, cum prior solutio, quae fuit irrita, naturale uinculum non dissoluit, nec ciuile, si reus promittendi tenebatur. 60 Paulrum debitorem post litem contestatam manente adhuc iudicio negabat soluentem repetere posse, quia nec absolutus nec condemnatus repetere posset: licet enim absolutus sit, natura tamen debitor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, siue nauis ex Asia uenerit siue non uenerit, quia ex una causa alterius solutionis oione nouandi animo promisit, plerique putant pendente nouatione solutum repetere posse, quia cuniam pure et sub condicione nouandi anienim pura et condicionali eudam creditoribus patris ex patrimonio paterno soluerunt, sed postea non sufficientibus bonis pupillum abstinuerunt: quaeritur, an
Abbreviated transcription (Latin):
qui indebitum repent. fructus eꝑatusics¬
rituidebent. deducta inpensas ĩ frumento m̾¬
sumpsit fumsttũ. p̃cium repetgꝭ ⁊ sit habit¬
atõne datiptenm imꝯ dicam. non quidem
quami iocait potui. s quanti tu dicturuᷤ
faissis. ¶ Sisecaumindebitum tͥdedieum⁊¬
que manimussistisisciens ħ fccistitentberis¬

Expanded text:
qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frumento insumpsit frumentum, pretium repetet. Sic habitatione data pecuniam condicam, non quidem quanti locar‹i› potuit, sed quanti tu conducturus fuisses. Si seruum indebitum tibi dedi eumque manumis
Abbreviated transcription (Latin):
dem umindebirtum inpubis nomine
tutor nm̃au̾it inpubis ⁊ dito est. ¶ Eredi¬
tor int ꝑtitratorisuo debirtũred deretur in¬
amdauit. maiore pecinia solutaꝓcurator
nͭ ma ior pecunia solueretur delegauit.
indebiti cum eo quudelegauit: erit actõ
que non uidetur ad empra. sifrustratũ ꝓ¬
curatore lis fu̾it instituta¬
ita ita reliquid siad lib̾tatem exͦfestamen¬
to ꝑuencrit᷑ post acceptam sine iudict pe¬
cuniam ingenuus ꝓuinciatusest. indebiti

Expanded text:
m indebitum impuberis nomine tutor numerauit, impuberis condictio est. Creditor, ut procuratori suo debitum redderetur, mandauit: maiore pecunia soluta procurator ut maior pecunia solueretur, delegauit, indebiti cum eo ‹qui› delegauit erit actio, quae non uidetur ‹per›empta, si frustra cum procuratore lis fuerit institutasum ita reliquit, si ad libertatem ex testamento peruenerit: post acceptam sine iudice pecuniam ingenuus pronuntiatus est: indebiti
Abbreviated transcription (Latin):
ferre Itc nonccudecet celumpar trebi¬
le pondus inponere: Discipuli enim
sumus. humilis &mitis magistri dicentis
Discite come quia mitissum & humilis
corde. Et inueni&is requiem conima¬
bus uestris. Iugum enim meum succue
est &onus meum leueest:
Quod quomodo experiemur nis cillud
in obseruaentiem ueniat quo didem dnis
ait. Quimecior est uestrum erit inis¬
ter uester Quiautem se ec altauerit
humiliabitur & quise humiliat ex cel

Expanded text:
ferre, ita non audeat alii importabiferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere. Discipuli enim sumus humilis et mitis magistri, dicentis Discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quod quomodo experiemur, nisi et illud in observantiam veniat, quod idem Dominus ait? Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
totius corporis. unam saniteotem
iam pulchritudinem feccit et
x quidem conexio totius corporis.
unimitectem requirit : Sed precipue
uit concordiã sacerdotum: Quibus
dgnitoes communis non este toemen
as a postolos in similitudine honoris fuit
uedam discretio potestactis. Et cum
minum par ess& electio unitec men
litum est ut c&eris prȩminer&: De
u formeo epis coporum quo que estor¬
t distinctio Et magna ordinatione ꝓ¬
nsum est. Neomner sibi omnia uindica¬
tnt sed essent in singulis prouineus
qnguli quorum inter fratres habe¬
raur prima sententicc Etrur sum
qudim in maioribus drbibus conftitud
Sollicitudinem eius susciperent am¬
plorem perquos adunam parisedem
linuersalis ecclesice cura confluer&
ernbil usquam cesuo capite dissder &
quiergo scit se quibusdam prae postum
non moleste fercet coliquem sibi esse
prȩlactum : Sed o boedientico quaem
eigit &iecm ipse dependect : Et sicut
uon uult grecuis oneris scorcincem

Expanded text:
totius corporis unam sanitatem, totius corporis unam sanitatem, unam pulchritudinem facit. Et haec quidem connexio totius corporis unanimitatem requirit, sed praecipue exigit concordiam sacerdotum, quibus etsi dignitas communis non est, tamen obeatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam discretio potestatis, et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua forma episcoporum quoque est orta distinctio. Et magna ordinatione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia, et rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem ejus susciperent ampliorem, per quos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam, quam exigit, etiam ipse dependat, et sicut non vult gravis oneris sarcinam
Abbreviated transcription (Latin):
dideris. Diuersa eorum fuerit atua
uoluntate sententia : ad nos omnia sub
gestorum testificatione fereͥntur
Vtremotis ambiguitatibus : quod dõ
plȩceat decernatur : Adhũc enimfi¬
nem omnem effectum nostrum
curamquȩ dirigimus : Vt quod adu¬
nitatem concordiae: & quod ad eusto¬
diam pertin& disciplinae nulle
dissensione uiol&ur nulla desidia
neglegatur : Etteigitur frater
dilectissime : & eos fratres nos¬
tros quid&ius offenduntur &¬
ces sibus Cumtamen non similis sit
omnibus materia quaere larum
hortor & moneo. Ut quae piesunt
ordinata salubriter que disposita
Nulla concertatione turbentur:¬
unus quisque proximo suo placent
inbonum a dedificationem: Non
eum poterit unitatis nostrȩ for¬
ma osse conpago Nisinos ad inse¬
aribilem soliditatem uinculum
hnno corpore multa membra habe¬
us. Omnice autem membrec none
idem actum hoebent. It ee multisu¬
in corpus sumus inxp̃o. Singuli au¬
malter colterius membra : coneci

Expanded text:
dideris diversa eorum fuerit a tua dideris diversa eorum fuerit a tua voluntate sententia, ad nos omnia sub gestorum testificatione referantur, ut, remotis ambiguitatibus, quod Deo placeat decernatur. Ad hunc enim finem, omnem effectum curamque dirigimus, ut quod ad unitatem concordiae, et quod ad custodiam pertinet disciplinae, nulla dissensione violetur, nulla desidia negligatur. Et te igitur, frater dilectissime, et eos fratres nostros qui de tuis offenduntur excessibus, cum tamen non similis sit omnibus materia querelarum, hortor et moneo, ut quae pie sunt ordinata, salubriterque disposita nulla concertatione turbenturue vestrum proximo suo placeat in bonum ad aedificationem . Non enim poterit unitatis nostrae firma esse compago, nisi nos ad inseparabilem soliditatem vinculum in uno corpore multa membra habemus, omnia autem mhabent; ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. Connexio
Abbreviated transcription (Latin):
cupiuit ecillis quosper superbiccm
sp rfuit: Suis igitur terminis quisq
contentus sit nec supra mensuracm
sius nemo suscipiat nemo sollicit&:
Nisi forte &xplacito caritatis idinter
dantem ccccipientem que conuenicot:
Namgrauis iniuriae reus est quide frirs
ec clesia id quod est utilius aut pr&iosi¬
us aud& uel abicere uel tenere : Itaque
suntra prouintiam res ag&ur trans¬
m& ropolitanus redire conpell& Si autẽ
longius reces st : tiup̃cepti auctoritate reuocabit᷑ ut nec
deratissimum ess&e uolumus Neper
maioris diligentia speciem fraternis
gloriari uidearis iniurus : Vnde si causa
aliqua mccior erit : obquam rationabile
acnecessarium sit fraternum aduo
care conuentum: binos desingulis pro¬
uincus episcopos quos m&ro politani
crediderint essemittendor ocd frato¬
nitatem tuam uenire sufficiat:
ta ut a prestituto tempore nonulim
quindecim dies qui conuenerint r&ar¬
dentur : Siautem in eo quod cum fratri¬
bus tractandum definiendumue cri¬

Expanded text:
cupivit, nec illis quos per superbiam cupivit, nec illis quos per superbiam sprevit; suis igitucontentus sit, nec supra mensuram jsius, nemo suscipiat, nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. 690 Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transmetropolitanus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur; ut nec deratissimum esse te volumus, ne per majoris diligentiae speciem fraternis gloriari videaris injuriis. Unde si causa aliqua major exstiterit ob quam rationabile ac necescare conventum, binos de singulis provinciis episcopos, quos metropolitani crediderint esse mittendos ad fraternitatem tuam venire sufficiat. Ita ut in praestituto tempore non ultra quindecim dies qui convenerint, retardentur. Si autem in eo quod cum fratribus tractandum definiendumque cre
Abbreviated transcription (Latin):
ri uota poscentium Cum quod ipsis ploc¬
cuit tibi quoque placuisse cognouerin:
Sicutenim iustas electiones nullis dilatio¬
nibus uolumus fatigari Ita nihil pormit¬
timus te ignorante praesumi XXXUII
celiud indicimus Quam scĩ patros salu¬
briter ordinarun. Ut seilic& b nicon¬
uentus perannos singulos habeantur:
Inquibus deomnibus quere lis quȩ inter
diuersos ecclesice ordines nasci ad sol&
iudic&ur aAcsi forte inter ipsos qui presud̃
dema ioribur quod absit peccatis causanas¬
citur que prouinculi nequeat ocamine de¬
finiri fraternitatem tucem d&otius nego¬
tu qualitaete maro politanus curauit instru¬
ere : ut sicoram positis partibus nec tuo furt
nessopita iudicio Ad nostram cognitionem
critate despecta ad ministrationem
loci cȩlebrioris ambierit e tad maiorẽ
seplebem quam cumque ratione trans¬
tulerit : acathedra. quidem pellatur
aliena sed caroluit & propria : Vt nec
illis prȩsideat quos perauaritiam con¬

Expanded text:
ri vota poscentium, cum quod 689 ipsis plari vota poscentium, cum quod 689 ipsis placuit, tibi quoque placuisse cognoverint. Sicut enim justas electiones nullis dilationibus volumus fatigari; ita nihil permittimus te ignorante praesumi. CAP. Valiud indicimus quam sancti Patres salubriter ordinarunt: ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus quod absit peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine definiri; fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis pares sopita judicio, ad nostram cognitionem despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque occasione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat quos per avaritiam con
Abbreviated transcription (Latin):
uitur & meritis : Tantum ut nullus in ui¬
os & non p&entibus ordinentur neciui¬
tis episcopum non optatum aut con¬
temnat ccutoderit et fiat minus
religiosa quam conuenit ciui non licu¬
erit habere quemuoluit. XXXUI¬
epersona autem consecrandi ep̃i
adecleri plebis que consensum M&ro¬
plitanus ep̃s eodfrater nitatem tu¬
am referat: Quodque in prouincia
bene placuit iscire tefocciat Vt ordi¬
ninonem rite cȩlebrandam tua qͥo¬
quo firm& auctoritas. Que rectis
disposstionibus nihil more aut diffi¬
caltitis debebit afferrae : Negͥlegenti¬
bus dii diu desit cura pcestorum.
n&ro politano uero de functo cuminlo¬
co eius alius fuerit subrogandus prouin¬
ciales epis copi adciuitactem m&ropolim
conuenire debebunt: Vt omnium deri¬
corum atque omnium ciuium uoluntate
discursa Expresbiteris eiusdem ec cles¬
e uel ex diaconis optimus eligantur
Decuius nomine ad tuam notitiam pro¬
uinculer referant sacer dotes impleiu¬

Expanded text:
vatur et meritis: tantum ut nullus invitvatur et meritis: tantum ut nullus invitis et non petentibus ordinetur; ne civitas episcopum non optatum aut contemnat, aut oderit; et fiat minus religiosa quam convenit, cui non licuerit habere quem voluit. persona autem consecrandi episcopi, et de cleri plebisque consensu metropolitanus episcopus ad fraternitatem tuam referat; quodque in provincia bene placuit, scire te faciat, ut ordinationem rite celebrandam tua quoque firmet auctoritas. Quae rectis dispositionibus nihil morae aut diffcultatis debebit afferre, ne gregibus Domini diu desit cura pastorum. Metropolitano vero defuncto, cum in locum ejus alius fuerit subrogandus, provinciales episcopi ad civitatem metropolim convenire debebunt, ut omnium clericorum atque omnium civium voluntate discussa, ex presbyteris ejusdem Ecclesiae, vel ex diaconis optimus eligatur, de cujus nomine ad tuam notitiam provinciales referant sacerdotes, impletu
Abbreviated transcription (Latin):
seru&ur : Vt is qui ordinandus est aiũ
sibonȩ uitae testimonio fulciatur. Non la¬
icus non neophitus nec secunde coniugir
sit maritus Aut qui uncem quidetm hoc¬
beat uel habuerit sed quam sibi uiduam
cepalarit: Sacerdam enim trem excel¬
lens est electio Vthȩc que in aliis mem¬
In illistamen habeantur in licitoo
ci&ati & procreationi filiorum studhe
tecmen perfectae continentiae purita¬
tem Nesub diaconis quidem conubium
carnale conceditur. Vt & qui habert
sint taem quam non habentes et qui
non habent permaeneant singularos:
Quods̃ in hoc ordine qui quastus est a ca¬
esbiterali honore ꝓut epis copali qccel¬
intia quis queem idoneus aestim&ur. Quise
a uoluptate uxoris necdum frenasse
one tractabitur ille omnib: prȩponit
uem clerici plebisque conçersus con¬
orditer postolarint : Iteo ut si in alicem
arte personam partium se uota diui¬
trnt mn&ropolitani iudicio is alteri
reponatur. Quima ioribus &studus iu¬

Expanded text:
servetur, ut is qui ordinandus est, etiam servetur, ut is qui ordinandus est, etiam si bonae vitae testimonio fulciatur, non laicus, non neophytus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unam quidem habeat, vel habuerit, sed quam sibi viduam copularit. Sacerdotum enim tam excellens est electio, ut haec quae in aliis Ecin illis tamen habeantur illicita. Ccietati et procreationi filiorum studere tamen perfectae continentiae puritatem, nec subdiaconis quidem connubium carnale conceditur: ut et qui habent, sint tamquam non habentes , et qui non habent, permaneant singulares. Quod si in hoc ordine, qui quartus a capresbyterali honore, aut episcopali excellentia quisquam idoneus aestimetur, qui se a voluptate uxoria necdum frenasse tione tractabitur, ille omnibus praeponatur quem cleri plebisque consensus concorditer postularit: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeferatur qui majoribus et studiis ju
Abbreviated transcription (Latin):
res : Vices enim nostrasitaatuae credimus
caritati. Vt in partem sis uocatus sollicitu¬
dinis non in plenitudinem potestectis.
Vnde sicut multum nosecquȩ acte piȩ
sunt curata l&ificant It cenimium ecc
que sunt perperã gestec contrist ceñ
Et necesse est post multarum experimei¬
tec causcerum sollicitius prospici& dili¬
gentius prȩcauori Quatinus persp̃m
caritatis & pacis Cmnis materi& scan¬
dalorum de ec clesis dñi quastibi commen¬
dauimus ccuferatur: Prȩminentem qui¬
dem in illis prouincus episcopatustui fasti¬
canones spuidĩ conditos & totius mundi
reuerentiec conseeratos ma ropolitanor
singularum prouinciarum ep̃or quibur
esdelegatione nostreo frecternita tistuȩ
curam pr&enditur ius tradite sibianti¬
quitus dignitatis intemeratum habere
decernimus : Ita uta regulis prestitutis
Nulla ccut neglegentia ecut prȩ sunstio¬
nciuitatibus quarum rectores obie
rint desubstituendis epis hȩc for mae

Expanded text:
res. Vices enim nostras ita tuae credidimus res. Vices enim nostras ita tuae credidimus charitati, ut in partem sis vocatus sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis: unde sicut multum nos ea, quae a te pie sunt curata, laetificant; ita nimium ea, quae sunt perperam gesta, contristant: et necesse est post multarum experimenta causarum sollicitius prospici, et diligentius praecaveri, quatenus per spiritum charitatis et pacis, omnis materia scandalorum de Ecclesiis Domini, quas tibi commendavimus, auferatur, praeeminente quidem in illis provinciis episcopatus tui fasticanones, spiritu Dei conditos et totius mundi reverentia consecratos, metropolitanos singularum provinciarum episcopos, quibus ex delegatione nostra fraternitatis tuae cura praetenditur, jus traditae sibi antiquitus dignitatis indecernimus, ita ut a regulis praestitutis nulla aut negligentia, aut praesumptiocivitatibus, quarum recrint, de substituendis episcopis haec forma
Abbreviated transcription (Latin):
quo nihil amplius in dicaueras quam
quod euocatus adesse differret
Et eccusationem infirmitatis opten¬
der&: Tam a trociter & toem uehe¬
menter potueris commoueri pre¬
sestim cum&iam sitale celiquid me¬
rer&ur Expectandum tibi fuerat
quod aẽtua consulta rescriberem Sed
ut uideo bene demeis moribus estimis¬
tiftquam ciuilia proconseruandec
sacerdotali concordia responsurum
essem uerissim e prȩuidisti Etideo
m&ustuos acequssone dissamulatione:
properasti Ne cum moderationis nos¬
tre celiud disponentico scriptec sumsis¬
ser. faciendi in quo fecetum est licenti cẽ
non haberes: Inforte celi quod tibi faci¬
nus in notuerct Et m&ro politanum
ep̃m noui ccpudse criminis pondus ur¬
guebat Að hoc quidem celienum ab illo es¬
se &icms tunibil ei obiciendo confirmas¬
ses: Sed &icem si quid graue intoleran¬
dumque committer & nrec erat expec¬
tanda censura. Vt nihil prius ipse decer¬
nere quam quo d nobis placere cognosce¬

Expanded text:
quo nihil amplius indicaveras, quam quo nihil amplius indicaveras, quam quod evocatus adesse differret, et excusationem infirmitatis obtenderet, tam atrociter et tam vehementer potueris commoveri: praesertim cum, etiamsi tale aliquid mereretur, exspectandum tibi fuerat, quid ad tua consulta rescriberem. Sed ut video bene de meis moribus existimasti, et quam civilia pro conservanda sacerdotali concordia responsurus essem, verissime praevidisti. Et ideo motus tuos exsequi sine dissimulatione properasti: ne, cum moderationis nostrae aliud disponentia scripta sumpsisses, faciendi id, quod factum est, licentiam non haberes. An forte aliquod tibi facinus innotuerat, et metropolitanum episcopum novi apud se criminis pondus urgebat? At hoc quidem alienum ab illo esse etiam tu nihil ei objiciendo confirmas, sed etiam si quid grave intolerandumque committer et, nostra erat exspectanda censura: ut nil prius ipse decerneres, quam quod nobis placere cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
nim prodebatur iniurie: Nonenim
necessarium fuerat ut obligaretur
scripto Quio boedientiam suam ipso
um uoluntarii aduentus probect of¬
fico: Vnde deplorationibus supra¬
dieti haec uerba episto latine testimo¬
num praebuerunt Et per hoc quod
non est cathicuminudadum est illud:
quod silentio fuerat adopertum
Aditaem scilic& illarici praefectu¬
roem : & sublimissimam intermun¬
danos cepices potestatem: in echi bi¬
tionem insontis anteftitis incitatam:
Vt missa executione terribili quae
omnia sibi officia publica adeffectũ
praȩceptionis adiunger& cesacris ec¬
clesiae ceditis. Nullo uel falso insimu¬
latus crimine eetraher&ur sacer¬
dos. Cuinon obmolestiam aegritudi¬
nis non obseuitiam hiemis darentur
indutiae. Sediter asperum & periculis
plenum: perinuias niues agere coge¬
r&ur. Quodtanti laboristantique
discriminis fuit. Ut &chis qui ep̃m
comitati sunt : quidẽm defecisse di¬
cantur. Multum stupeo frectres

Expanded text:
num prodebatur injuriae. Non enim num prodebatur injuriae. Non enim necessarium fuerat, ut obligaretur scripto, qui obedientiam suam ipso jam voluntarii adventus probabat officio, unde deplorationibus supradicti haec verba epistolae tuae testimonium praebuerunt, et per hoc, quod non est tacitum, nudatum est illud, quod silentio fuerat adopertum, aditam scilicet Illyrici praefecturam, et sublimissimam inter mundanos apices potestatem in exhibitionem insontis antistitis incitatam, ut missa exsecutione terribili, quae omnia sibi officia publica ad effectum praeceptionis adjungeret, a sacris Ecclesiae adytis nullo vel falso insimulatus crimine extraheretur sacerdos: cui non ob molestiam aegritudinis, non ob saevitiam hiemis darentur induciae, sed iter asperum, et periculis plenum per invias nives agere cogeretur, quod tanti laboris, tantique discriminis fuit, ut ex his, qui episcopum comitati sunt, quidam defecisse dicantur. Multum stupeo, frater c
Abbreviated transcription (Latin):
Relegat fraterni tastua paginas
nostras : omnia que ad duos emisseo
maiores A postolica sedis prȩsulũ
scripta percurrat Et uelame uel
a prȩcessoribus meis inueni& or¬
dinatum: Quod ate cognouimus
esse prȩsunbtum: Venit nam que
adnos cumepis copis ꝓuin ere sude
cornoster atticus ꝑeeris epari
ropolitanus antistes & indignis si
fflietionem quam pertulit dec¬
pinibili actione conquestus est Corã
Nantibus diaconibustius: Qui quere
debilibus rihil contra referendo
quenobis ingerebantur fide. Nor
praire monstrabant: Iegebatur quoq
literistus quasidem diaconitui
ulerunt : quod frater atticus tes¬
lonicam ueniss&: Quod que concer¬
ain suum &ieom scripturae professio¬
o sgnissoȩ Viͭ de illo non aliud ano¬
is posr& intellegi quam propriicer¬
utrii et spontanea douotionis fuisse
uoduenerat quoque cartulam dõ
duedientie sponsione conseripserat:
icuiustocmen cartulae. mentione: sig¬

Expanded text:
Relegat fraternitas tua paginas Relegat fraternitas tua paginas nostras, omniaque ad tuos emissa majores apostolicae sedis praesulum scripta percurrat, et vel a me, vel a praecessoribus meis inveniet ordinatum, quod a te cognovimus esse praesumptum. Venit namque ad nos cum episcopis provinciae suae frater noster Atticus, veteris Epiri metropolitanus antistes, et de indignissima afflictione, quam pertulit, lacrymabili actione conquestus est, coram astantibus diaconibus tuis: qui querelis flebilibus nihil contra referendo, ea, quae nobis ingerebantur, fide non carere monstrabant. Legebatur quoque in litteris tuis, quas iidem diaconi tui detulerunt, quod frater Atticus Thessalonicam venisset, quodque consensum suum etiam scripturae professione signasset, ut de illo non aliud a nobis posset intelligi, quam proprii arbitrii, et spontaneae devotionis fuisse, quod venerat, quodque chartulam de obedientiae sponsione conscripserat: in cujus tamen chartulae mentione sig
Abbreviated transcription (Latin):
trem Iuuenes ut frectres anus ut
matres Iuuenculas ut sorores in
omni castitate. Quamoderatio
si quibus cum que inferioribus mem¬
bris ecapostolica institutione debe¬
tur : quanto magis fratribus & co¬
epis copis nostris sine offensione
redden da est: Vt lic& non nũquam
accidant quae in sacerdotalibus sunt
reprehendenda personis Pplustamo
erga corrigendos ecgatbeniuolent¬
co quam seueritas Plus quiohor tati
quam commotio Plus caritaes quaem
lege disceditur : Et dum dominari
magis quam consulere subditis ꝓlico
honor anflat superbia. :Et quod on¬
uisum est aedcon cordum: tenditadno¬
xam : Quodut necesse habemus iteo
dicere : non paruo animidolore ꝓ¬
cedit: Meipsm enim quod ã modo
trahi inculpam sentio: Cumteatra¬
ditis tibi regulis: inmodice disces¬
disre cognosco: Quisi tua ecistimati¬
nis parum diligens erasmeae sal¬
tim fame parcere debuisti: Nequ
tuo tantum facta sunt animo. nos¬
tro uiderentur gesta iudicio:

Expanded text:
trem, juvenes ut fratres, anus ut trem, juvenes ut fratres, anus ut matres, juvenculas ut sorores, in omni castitate . Quae moderatio si quibuscumque inferioribus membris ex apostolica institutione debetur, quanto magis fratribus et coepiscopis nostris sine offensione reddenda est? ut licet nonnumquam accidant, quae in sacerdotalibus sunt reprerga corrigendos agat benevolentia quam severitas, plus cohortatio quam commotio, plus charitas quam lege disceditur, et dum dominari magis quam consulere subditis placet, honor inflat superbiam, et quod provisum est ad concordiam, tendit ad noxam, quod, ut necesse habemus ita dicere, non de parvo animi dolore procedit. Meipsum enim quodammodo trahi in culpam sentio, cum te a traditis tibi regulis immodice discessisse cognosco, qui si tuae aestimationis parum diligens eras, meae saltem famae parcere debuisti: ne, quae tuo tantum facta sunt animo, nostro viderentur gesta judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
modo nostrȩ iusitationis inpenderq:
Et continenti oportunoque pros¬
pectu Prumtum tibi ess& agnos¬
cere quidinquibus que rebus uel duo
studio componeres uel nostroiudica
reseruares : Nam cum maiora nego¬
tieo & difficiliores causarum &citus li¬
berum tibi ess& sub nostrae sententiae
expectatione suspendere Necratio
tibiꝰ necessitas fuit In id quod mensu¬
roem tuam & cedere deuiandi: Abun¬
dant enim apudte monitorum scrip¬
tac nostrorum. Quibuste deomnium
actionum temperantia frequenter
instruximus : Vt commendata stibi
xp̃i ecclesias per &costationem cari¬
tactis ad salubritatem audientiae
prouo cares : Quia & siplerumque qo¬
istunt inter neglegentes uel desi¬
des froctres quae oporteat maiore¬
auctoritate curari Sictamen est
adhibenda correctio : ut sempersit
salua dilectio: Vnde & beatus a posto¬
lus paulus ad ecclesiasticum regimen
Tmotheum inbuens dicit : Seniorem
ne increpaueris sed obseera ut pec¬

Expanded text:
modo nostrae visitationis impenderes, modo nostrae visitationis impenderes, et continenti, opportunoque prospectu promptum tibi esset agnoscere, quid in quibusque rebus vel tuo studio componeres, vel nostro judicio reservares. Nam cum majora negotia, et difficiliores causarum exitus liberum tibi esset sub nostrae sententiae exspectatione suspendere, nec ratio tibi, nec necessitas fuit in id, quod mensuram tuam excederet, deviandi. Abundant enim apud te monitorum scripta nostrorum, quibus te de omnium actionum temperantia frequenter instruximus, ut commendatas tibi Christi Ecclesias per exhortationem charitatis ad salubritatem audientiae provocares: quia etsi plerumque existunt inter negligentes, vel desides frauctoritate curari, sic tamen est adhibenda correptio, ut semper sit salva dilectio. Unde et beatus apostolus Paulus, ad ecclesiasticum regimen Timotheum imbuens, dicit: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut pa
Abbreviated transcription (Latin):
tra&icis accipere non potuerunt : cat¬
polcis copulcendisunt: XX X¬
iconuiuio solo gentilium & axescis
& manus inpositione pur geeri Itdemn¬
ceps cbidolothutir abstinenter scccra¬
mentorum xp̃ipossint esse participes:
Si autem ccutidola adorauerunt ocut
homicidus uel fornicationibus contamina¬
tisunt Ad communionem eos nist perpȩ¬
nitentiam publicam non oport& ced
eo epis copus urbis romae anastocsio
epis copo tes salonicense: quanta frater
nostra tibi fecbore sint credito Qiuerco
ratione perspiceres & iusto ecaminae
ponderares Multum possemus dein¬
iunctae tibi sollicitudinis deuotione gui¬
dere: Qinsicut precessores mei prae¬
cessoribustuis. Itcc &iamego dilectio¬
nistue priorum secutus &emplum
uices mei moderaminis delegcui:
Vt curam quocmuniuerrs ec clesus
principaliter ec diuna institutione
debemur imitator nostrȩ maonsu&u¬
dinis adiuuccres. Et longinquis a no¬
bis prouincus praesentiom quodim¬

Expanded text:
haereticis accipere non potuerunt, cathaereticis accipere non potuerunt, catholicis copulandi sunt. De his qui convivio gentilium et escis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothytis abstinentes sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis vel fornicationibus contaminati sunt, ad communionem eos nisi per poenitentiam publicam non oportet Leo episcop. urbis Romae Anastasio episc. Thessalonicensi.--Quanta fraternnostro tibi favore sint credita, si vera ratione perspiceres, et justo examine ponderares, multum possemus de injunctae tibi sollicitudinis devotione gaudere. Quoniam sicut praecessores mei praecessoribus tuis, ita etiam ego dilectioni tuae, priorum secutus exemplum, vices mei moderaminis delegavi: ut curam, quam universis Ecclesiis principaliter ex divina institutione debemus, imitator nostrae mansuetudinis adjuvares, et longinquis a nobis provinciis praesentiam quodam
Abbreviated transcription (Latin):
PUELLAE QUENONPUIENTUN
eo acta imperio sed spontaenco iudicio
uirginitatis ꝓpositũ atq habitũ suscoper
Si postea nuptiaseligunt p̃uaricant᷑ : &iã¬
sinondũ eis gratia consecrationis accessa
Cuius utique non frecudarentur i¬
nere : sinꝓposito pmnanerenit:¬
inulla extant indicio inter
opinquos aut fimilice res, Nullec inter
ericos aut uicinos quibur hu de quibus
ueritur baptirati fuisse doceantur
endum est ut renas cantur nemani¬
ste pereant : In quiburs quod non osten¬
tur gestum ratio non sinit. Vtuide¬
ur iteratum: quiccutem possunt me¬
nisse : Quod a decclesiam ueniebant
imnparentibus suis pos sunt recorda
anquod ab eorum pecrentibus daba¬
r acceperint: Sedsi hoc &iam cebipsa
emoriec alienum est conferendum eis
iaur quod conlatum esse nescitur:
rint quieos baptizauerunt senesci¬
e prositentur : Vnde qm quolib&
odo formam baptismatis acceperun
ptirandi non sunt: Gedpermanus
postionem uirtutem sp̃s sci quam ceb

Expanded text:
puellaepuellaecoactae imperio, sed spontaneo judicio virginitatis propositum atque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiamsi nondum eis gratia consecrationis accessit: cujus utique non fraudarentur munere, si in proposito permanerentnulla exstant indicia inter propinquos aut familiares, nulla inter clericos, aut vicinos, quibus hi de quibus quaeritur baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne manifeste pereant: in quibus, quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possunt recordari an quod ab eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, confvidetur quod collatum esse nescitur, sent qui eos baptizarunt, se nescire profitentur: quoniam quolibet modo for mam baptismatis acceperunt, baptizandi non sunt, sed per manus impositionem virtutem Spiritus sancti, quam ab
Abbreviated transcription (Latin):
ex clesi asticis regulis postpenitentia e
actionem redire admilitiã saecularem
cũ apostolus dicat. Ne momilitaens dõ
mundana uoluerit implicare.
tus siurguente aut m&u mortis. aut cap¬
tiuitactis periculo poenitentiã ges sit : &
copulã uxoris elegit necrimen fornicatio n
incurrer& : Remuid&ur fecisse uenialẽ
si pra&er coniugem pullã omnino cognou¬
rit: In quotam̃ non regulã constituinus
sed quid sit tolercebilius astiiamus: Ñ
secundum uerã cognitionẽ. Nihil magis ei
congruit qui poenitentiã gessit : quã casti¬
tacs ꝑseuerans & mentis & corporis
PROPOSITŨ MONACHI PRO¬
A prio arbitrio aut uoluntacte suscepti
deseri ñ potest absq peccato : Quodenim
quis uouit dõ deb& & reddere: unde qui
relicta singularitatis ꝓfessione admiuiti
uel adnuptias deuolutus est : publice poen¬
tentia satis factione purgeendus:: Qui
& sunnocens militia & honestũ potes ÷ c̃
coniugiũ electionẽ meliorũ deseriusse

Expanded text:
ecclesiasticis regulis post poenitentiae ecclesiasticis regulis post poenitentiae actionem redire ad militiam saecularem, cum Apostomundana voluerit implicare. dolescentia, aut metu mortis, aut captivitatis periculo poenitentiam gesserunt, copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si propter conjugem nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius, aestimamus. Nam secundum veram cognitionem nihil magis ei congruit qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans et mentis et corporis. Propositum monachi proprio arbitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione, ad militiam vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est, quia etsi innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem meliorem deseruisse
Abbreviated transcription (Latin):
HORuincauSa di iudicioRe¬
seruandec est in cuius manufuit ut tecliũ¬
uel obitus usqiad cõmunionis remedium
differatur. Nos autem quib: uiuentib
n cõmunicauim mortuis cõmunicareñ pos¬
sumus
IISSICULARIOHACC POregł
non de contemptueẽ remedi. sed dem&u
gricuius delinquendi. Vnde poenitentia
quaedilatae ÷ cũ studiosius p&ita fuerit
non neg&ur. ut quomodo adindulgentiae
medicinã anima uulnerata ꝑueniat.
reposcere : aliud ꝓpria ꝓfectionis amore
contemnere. Sed inlicitorũ ueniã posts¬
lantem o post& &iã licitis bstinere
Dicente apostolo. Omnialicent. sed ñ om̃a
expediunt. Vrdesi poenitent hocbent
causec quã neglegere fostenondebeant.¬
Et melius exp&it quisec clesiasticũ quã
forense iudicium..xxiil...
tus quaestus & turpis. Uerũ tamen poe¬
nitenti. utilius dispendia pati. quã pericu¬
lis negotiationis obstringi. Quia difficile ÷
inter ementis uendentisq cõmertiũ non
inter uenire peccatum. xxiiil...¬
ONTRARIUMEST UMNINO

Expanded text:
Horum causa judicio reservanda est: in cujus manu fuit, ut talium obitus usque ad communionis remedium differatur. Nos autem, quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumusissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. reposcere, aliud propria perfectionis amore contemnere, sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt . Unde si poenitentes habent causam, quam negligere forte non debeant, melius expetit quis ecclesiasticum, quam forense judicium. Quod tus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum. ontrarium est omnino