comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sidasꝰ cõcedentes cͥ merũ et purũ
Imꝑiũ et gladii potͣatem ⁊ ut fa
cinorosos aiaduerte ualeas iuce
nr̃a purgando ꝓuĩciam maleftõ¬
res in quiras ⁊ punias requisitꝰ. ⁊
sp̃alio̾ cos qui stratas ⁊ itincua pͣu
ausu cem̃ario uiolare p̾sumũt. Cu¬
minales eciam quesciones audias
⁊ ciuiles. Quaꝵ coguitio si p̾sen¬
ueret. Libent̾ quoꝙ audĩas et de¬
t̾mines questiones iy pouendo but¬
ino̾ponas que suꝑ cͣnsicõne alti

Expanded text:
sidiatus, concedentes tibi merum et purum imperium et gladii potestatem: et ut in facinorosos animadvertere valeas vice nostra, purgando provinciam, malefactores inquiras, et punias inquisitos, et specialiter eos qui stratas et itinera publica ausu temerario violare praesumunt. Criminales etiam quaestiones audias et civiles, quarum cognitio si praesentinet. Liberaliter quoque audias et determines quaestiones, et imponendi baninterponas, quae super transactione ali
Abbreviated transcription (Latin):
E tedargũtõnis et culpe non
uidimꝰ nota caronter dum
Sͦ. st. qui hõicidium sub imbr̾a
nr̃i nõĩs ꝯmisisse dicuut᷑ tã leu¬
te ꝙͣ segnit̾ ce audiuimꝰ processis¬
se. ẜequit᷑ eteni ꝙ dnm malefici¬
oꝵ exefso huiꝰ mõi iusto presi¬
dis rigore non stringit᷑/ niciosa
nũ ⁊ facinorosis ex hoc crescat ma
per inquisitione faciendã contra
officialee.
Epe ꝯtingit qd dum ꝓcessus ⁊
gesta nr̃oꝵ Officialium igno
q subditoꝵ nr̃oꝵ fides ex nr̃e re¬
tributõnis substractone ninut᷑
et ex ĩpunitate scolerum auget᷑

Expanded text:
e redargutionis, et culpae non vidimus nota carentem, dum contra N. et qui homicidium sub umbra nostri nominis commisisse dicuntur, tam lente, tam segniter te audivimus processisse. Sequitur etenim, quod dum maleficiorum excessus hujusmodi, justo praesidis rigore non stringitur, viciosanum, et facinorosis ex hoc enormis creper inquisitione facienda contra officiales. epe contingit, quod dum processus et gesta nostrorum officialium ignorque subditorum nostrorum fides ex nostrae retributionis subtractione minuitur, et ex impunita
Abbreviated transcription (Latin):
catun ut quia ip̃m monastuum
płĩmoꝵ debitoꝵ onerib pregra¬
uat̾ tam rõue collectaꝵ quas ob̾
ur̃e reuerentiam maiestatis de
stris ad opus nr̃e Curie hacte¬
nꝰ se asserunt ꝑ soluisse ꝙ ĩone
dis et allenindis ex posẜonib eñis¬
dem monasterii ꝓ ip̃oꝵ debitoꝵ sa¬
diffactõne modo debito facienda ip̃ie
de nr̃a grã concedere dignareũ si¬
centiam spãlem. Presertim cui ꝓ
parte ip̃oꝵ abb̃is et ꝯuentꝰ ĩ nr̃a¬

Expanded text:
m monasterium plurimorum debitorum oneribus praegravatur, cum ratione collectarum, quas ob vestrae reverentiam Majestatis, destris, ad opus nostrae Curiae, hactenus se asserunt persolvisse; tum ratione dis et alienandis ex possessionibus ejusdem monasterii, pro ipsorum debitorum satisfactione, modo debito facienda, de nostra gratia concedere dignaremur licentiam specialem; praesertim cum pro parte ipsorum, Abb
Abbreviated transcription (Latin):
s de fcõe iam larib in socis iguotis
⁊pegrinis affligi et fortasstidti¬
bitanced de reditu dum timorem io
ĩcutis ꝙ potuit orui suspiter eni eis¬
cessu. Nos pietate solita eoꝵ in hac
parte formidinem submouentes
om̃ib predc̃is redeuudi ad ꝓpͥa
licentiam indulgem᷑. Illis taniẽ
presentis nidulgentie nr̃e grã cã
ꝑsonam nr̃am ꝯcepti sceleris uł
alias in marestatem nr̃am ꝯmissa
nł cractata ꝓdicio cum istis ne¬
dum prĩa s cunctꝰ terraꝵ etiam
situdini fecere suspectos. Bel qui¬
post nimis obduratam ip̃oꝵ ꝯtu¬
maciam ex mabeficiis alus/ for¬
bannicõnis suiãm incurrerũt. Qã¬
Regno quos in quiblib iũrdicto¬
nis cue ꝑtib ĩuencris receptatos
p̾sentis indulgentie nr̃e serieu

Expanded text:
s profectos jam laribus, in locis ignotis et peregrinis affligi, et fortasse dubitantes de reditu, dum timorem eis incutit, quae potuit oriri suspicio de recessu; nos pietate solita eorum in hac parte formidinem submoventes, omnibus praedictis redeundi ad propria licentiam indulgemus. Illis tamen praesentis indulgentiae nostrae gratia personam nostram concepti sceleris, vel alias in Majestatem nostram commissa vel tractata proditio, cum istis, nedum patria, sed cunctus terrarum etiam ostrae Celsitudini fecere suspectos; vel post nimis obduratam ipsorum contumaciam, ex maleficiis aliis forbannitionis sententiam incurrerunt. Qregno, quos in quibuslibet iurisdictionis tuae partibus inveneris receptatos, praesentis indulgentiae nostrae seriem
Abbreviated transcription (Latin):
reat incessant/ deuocoem uram sol¬
licitandam duximꝰ ut ad Rebel¬
cis et sic ad honorem nr̃m et
Imperii/ ad nr̃i fauoris angien¬
tum ꝓsequamini uirilit̾ et põtẽ¬
cer. ut qd in ip̃ius exhibĩtone

Expanded text:
reat incessanter, devotionem vestram sollicitandam duximus eiter assumatis, et sic ad honorem nostrum, et Imperii et vestri favoris augmentum, prosequamini viriliter et potenter, ut quod in ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittat fidelium semꝑ corda suit
endem et in laudabiłium iugit᷑ oꝑ¬
n exhibitõne ꝑsistant. Sincerita¬
ros ad ña soruitia ꝓmptos somꝑ
⁊beniuolos ñienimꝰ . Licet ig̃ taso¬

Expanded text:
tur, fidelium semper corda sint eadem, et in laudabilium jugiter operum exhibitione persistant. Sinceritavos ad nostra servitia promptos semper et benevolos invenimus. Licet ig
Abbreviated transcription (Latin):
les nr̃os suꝑ quibdam negociis
ꝓ bono ⁊ sa lubri scatu urõ ad
honorem et fidelitatem nr̃am no¬
b̃cum tractando ꝓut in capicłis
sub ͤ sigillo eis a maiestate nr̃a
ꝯmissis pleniꝰ ꝯtinetur ad nos

Expanded text:
les nostri, super quibusdam negotiis pro bono et salubri statu vestra, ad honorem, et fidelitatem vestram vobiscum tractando, prout in capitulis, sub sigillo eis a Majestate nostra commissis, plenius continetur, ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
Qste ꝯcraceu uisq ad eoꝵ debitoꝵ
ris solemiitate sernata uendere uł
asienare ꝑmittas ne ip̃iꝰ mõy bo¬
na ulteris ad usuraꝵ uoragmen¬
cidem incumbentem nuutilit lap̃i

Expanded text:
tracta, usque ad eorum debitorum ris solennitate servata, vendere et alienare permittas: ne ipsius monasterii bona ulterius ab usurarum voragine incumbente, inutiliter lapi
Abbreviated transcription (Latin):
demus. Respondet cuidam nobli
fideli suo super petiois. Eca¬
Euiguitate solita retepit
nr̃a serenitas lictͣas quas nro
culmini descinasti et que ꝯti¬
nebant᷑ in eis incelleximꝰ Sili¬
gent̾. Ad quoꝵ significata de¬
uotõni tue talitꝰ respondeuiꝰ qr¬

Expanded text:
. Respondet cuidam nobili fideli suo, super petitis. Benignitate solita recepit nostra Serenitas literas, quas nostro culmini destinasti, et quae continebantur in eis intelleximus diligenter. Ad quorum significata, devotioni tuae taliter responde
Abbreviated transcription (Latin):
Amam in magnis a nõb grinise
senturtis quan minimis ex ĩ¬
nata nõb̾ beniuolentia menioratis.
Bonaꝵ quippe mentium est nõ qͥd̃
fiat s quo aĩmo fiat accendere ⁊
. ꝙͣcum ciuitas capuan tenet᷑
citulum acquiritis ut iam nõ Pe¬
precipuũ gernimauit. Cr̃ates er¬
go nõb̾ referim᷑ qd̾ a nob̃ requiri¬
tis gram et quod mandastis adi¬
pleuimꝰ gratiose. Rogantes ut eo¬

Expanded text:
nam in magnis a nobis gratiam sentiretis, quam in minimis ex innata vobis benevolentia memoratis. Bonarum quippe mentium est, non quid fiat, sed quo animo fiat attendere, et s civitas Capuana tenetur, ciae laudis titulum acquisistis; ut jam non Pepraecipuum germinavit! Grates ergo vobis referimus quod a nobis requiritis gratiam, et quod mandastis implevimus gratiose ; rogantes ut Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cotꝰ Erb̃is nocabat et dnmm¬
ritate preclarꝰ in claritate beuig¬
nͣ in benignitate sapiens et sa¬
ret humanꝰ. In eo deuiq insica
arida liquidis planis associentur
afpera et directis ñua mariteu¬
t̾. Sub eiꝰ namq c̃pr̃e destru¬
uncͤ fomenta malicie uirtꝰ se¬
curitatis inserit᷑ ita ꝙ gładii cõ¬
flant᷑ in nomeres pacis federe su¬
ffocate timorem et eiꝰ metꝰ in¬
stinctu qͥcqͥd libertas negligio ⁊
licentia ĩmoderata presuut nic¬
torie censura castigat. C. mirau¬
da diuina clementia faustim cõ¬
pescere ꝓmipta paricura miido
de tam mundo Principe ꝓuidisti
tor iustissimꝰ sine cura ppłi so¬
ta sub iuris ordine lincaret a
itas ens ⁊ annos augusti regnantis¬

Expanded text:
que totus orbis vocabat in domque totus orbis vocabat in domitate praeclarus, in claritate benignus, in benignitate sapiens, in saret humanus. In eo denique insita arida liquidis, planis associentur aspera, et directis invia maritentur. Sub ejus namque temporibus destruuntur fomenta malitiae, virtus securitatis inseritur: itaque gladii conflantur in vomeres, pacis foedere suffocante timorem, et ejus metus instinctu quicquid libertas negligit et licencia immoderate presumit, eius victorie censura castigat. O miranda divina clemencia, que, ut faustum compesceret, prompta perituro mundo de tam mundo principe tam consutor iustissimus sine cura pota sub iuris ordine limitaret! eres et animos augusti regnantis
Abbreviated transcription (French):
iustieĩa mortificata iessirgoruat
et edsipsati inris qualitier forat
di scretionĩs industria suppolemeu¬
ta sentireo. Quĩ nesutꝰ iouree¬
gifer moyses de monte symaises¬
gum copiam cocessam s celĩtꝰ re¬

Expanded text:
iusticia mortificata resurgeret et eclipsati iuris qualitas sue discretionis industria supplementa sentiret; qui, velut novus legifer Moyses, de monte Synai legum copiam concessam sibi ce
Abbreviated transcription (Latin):
dlcis pclaros alimpnos longe
sace ꝙ ꝑ orbem nature pirg¬
uantis peperit nterꝰ et ppłoꝵ pac¬
borib partem sue fecundicatip
onim in singulari subiecto core
it clariorem. Neo sine merito sit
ip̃m sua liberalitate ditauit cun
uirtutim ageriem ꝓ sonarũ narie¬
tas sepe ꝯfunderet snĩaꝵ erraret
auctas et iura ꝓmipta soluere buo¬
cis laceraca domesticis ordinariũ
Indicem noy ħret. Multum eteã¬
ut requiem quererec sap̃ie felicis
ngenium et iñ gyro cełi ⁊ abyssi
I hoc demũ sua fixit tentoria in
ẜoc sui motꝰ cutuitũ linicauis.
cũ quo fc̃m cor iniũ et iauia¬

Expanded text:
is preclaros alumnos, longe lateque per orbem, nature pregnantis peperit uterus et plurimorum pectoribus partem sue fecunditatis omnium, in singulari subiecto congetis peperit clariorem. Nec sine merito sic ipsum sua liberalitate ditavit, cum virtutum congeriem personarum varietas sepe confunderet, sententiarum erraret auctoritas, et iura, prompta solvere buccis lacerata domesticis, ordinarium iudicem non ut requiem quaereret sapientia felicis ingenium, et in gyro coeli, et abyssi in hoc demum sua fixit tentoria, in hoc sui motus circuitum limitavit; cum quo factum cor unum, et ani
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis experientie quam nr̃e sc̃¬
in scia ⁊ cͣ. uolum igit̾ et man¬
damͣ nõb̃ om̃ib qui Prouin¬
cias regitis/ qui ꝙ ad ministra¬
hec oĩa passim et publice nũcie¬
ꝓponatis et ĩiigatis sub pena
ꝑsonaꝵ et rerum ut millus sco¬
laris legendi cã exire audeat exͣ

Expanded text:
fidelis experientiae, quam nostrae semfidelis experientiae, quam nostrae semin scientia etc. Volumus igitur et mandamus vobis omnibus, qui provincias regitis, quique administrahaec omnia passim et publice proponatis, et injungatis sub poena personarum et rerum, ut nullus scholaris legendi caussa exire audeat extra
Abbreviated transcription (Latin):
ris et iusticie reginima ꝯmittou¬
ces. ylares igit᷑ et ꝓmpti sacis
ad profectones quas scolares de¬
siderãt aĩment᷑. Quib̾ ad diu¬
habitandum eum locum ꝯcedimꝰ
nb̃i reꝵ copia /ubi ampło do¬
nr᷑ et spac̃õse satis et nbi mo¬
res cinium sunt benigni. Ubi
ꝑ nos ip̃os utilitates querimꝰ ꝯdi¬
cõnes disporniꝰ/ magr̃os ĩnestiga¬
mꝰ bona ꝓmittimꝰ/ et eis quos dig¬
nos ĩuenerimꝰ donaria ꝯferemꝰ
Illos siquidem in ꝯspectu Paren¬
cum suoꝵ ꝓponimꝰ a mltis labo¬
rib liberari / a songis ici̾b et qͣi
peregrinis ab soluimͦ/ illos tucos
facime ab insidus Predatoꝵ/ et
qui spoliabant᷑ fordiuis suis et
reb longa dieꝵ spacia peragrau¬
tes scolas suas leuiorib sumꝑti¬
b et breuiorib cursib a libera¬
licace nr̃a se gaudeant assetu¬
tos. De nu̾o aut Presatoꝵ quos
ibi duximꝰ destinandos mictius
lis scie Professores uiros
magne sciẽ note uirtutis et

Expanded text:
ris et justitiae regimina committenris et justitiae regimina committentes. Hilares igitur et prompti satis ad professiones, quas scholares desiderant, animentur, quibus ad inhabitandum eum locum concedimus, ubi rerum copia, ubi amplae domus et spaciosae satis, et ubi mores civium sunt benigni: ubi  nos ipsos utilitates quaerimus, conditiones disponimus, magistros investigamus, bona promittimus, et eis, quos dignos viderimus, donaria conferemus. Illos siquidem in conspectu parentum suorum ponimus a multis laboribus liberamus, a longis itineribus et quasi peregrinis absolvimus: illos tutos facimus ab insidiis praedatorum et qui spoliabantur fortunis suis et rebus, longa terrarum spacia peragrantes, scholas suas levioribus sumptibus, et brevioribus cursibus a liberalitate nostra se gaudeant assecutos. De numero autem praelatorum, quos ibi duximus destinandos, mittimus lis scientiae professores, viros magnae scientiae, notae virtutis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ant omĩo et nob placeant ꝑ
culcum iusticie cuiꝰ preceptis
oñis precipine obedire. Dispo¬
nimeꝰ autem apud il capolun
amenifsimam iuitatem doceri
artes cuiꝰ cumq professionis
iugere studia ut ieiuni et fa¬
melici doctrinam in ip̃o Regno in¬
ueniant. uñ ip̃oꝵ auiditatib satis¬
fut / nec ꝯpellant᷑ ad in uestigari¬
das scĩas peregrinas nationes ex¬
pete net in alienis Regionib mẽ¬
dicare. Bonũ aut hoc rei pubłi¬
ce ⁊ nr̃e profuturum intendi¬
mͦ cum subiectoꝵ cõmoda sp̃a¬
li quaudau affectõnis gra plu¬
ditos/ pulcherrima pocerig sp̃es¬
ꝯ fonere ⁊ bona płia ꝓptis aĩ¬
mis expectare. Cum steriłis ẽc
non possio accessio / quam nobili¬
tas sequuit᷑ cui tribimalia ppͥaran¬
t̃ seꝗunt̾ lucra dinitiaꝵ fauors.
et grã ꝯparatͬ. Insuꝑ soudiosos
uiros ad seritia nr̃a non sineᷤ¬
magnis meritis et laudib con¬
nocamͣ. Secure illis qui discre¬
ti sino ꝑ instanciam studii iu¬

Expanded text:
unt omnia, et nobis placeant per cultum justitiae, cujus praeceptis omnes praecipimus obedire. Disponimus autem apud Neapolim, amoenissimam civitatem, doceri artes cujuscunque professionis, vigere studia: ut jejuni et famelici doctrinarum in ipso regno inveniant unde ipsorum aviditati satisfiat: neque compellantur ad investigandas scientias peregrinas nationes expetere, nec in alienis regionibus mendicare. Bonum autem hoc rei nostrae publicae profuturum intendimus, cum subjectorum commoda speciali quadam affectionis gratia proditos puicherrima poterit spes fovere, et bona plurima promptis animis expectare: cum sterilis esse non possit accessio, quam nobilitas sequitur. Cum tribunalia praeparantur, sequuntur lucra divitiarum, favor et gratia comparantur. Insuper studiosos viros ad servitia nostra, non sine meritis et laudibus, convocamus, secure illis qui discreti fuerunt, per instantiam studii ju
Abbreviated transcription (Latin):
et ylarit̾ obedice. Ut de noconis
nr̃e ꝯstantiaui liberalitatis Au¬
guste prouisio que ẜuitia no¬
uit renuin̾are fidelium dig¬
nis ꝓmi ꝯmendacõnis laudib
ꝑ sequatur. Pro firmo scituri
ꝙ obedientie signa que sͥ de¬
uotio urã mon strauerit eqͦ
fauore gratie ꝓ sequeni atsi

Expanded text:
bedite, ut devotionis vestrae constantiam, liberalitatis Augustae provisio, quae servitia novit remunerare fidelium, dignis proinde commendationis laudibus prosequatur: pro firmo scituri, quod obedientiae signa, quae sibi devotio vestra monstraverit, aequo favore gratiae prosequemur, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
quem nuttit eis in potͣatem.
Peciali quadam iut̾ cot et can¬
ta neg̃oꝵ genera quib pectõi
puro ꝯtinue maderia cogitãtõnis
tatione succrescat. Qualit̾ etiam
uosuntatis ure tam prõp̃ta deuo¬
cio que qͥcqͥd sͥ litigu sinstre du¬
dum cã suꝑsticõnis adduxerat iu¬
dicio nr̃e ꝓuisionis exposuit et
in libra cesaree diffinitonis appen¬
dit in gͣre nr̃e greuiio pocula fa¬
uoris inueuiat et familiaris as¬
pectꝰ nr̃i singulari priuilegio po
Ciuitates ytalie acceptaca nos
cura sollicitat es gr̃o nr̃e sibĩ ple
proft̃o patet indious et proba¬
bilib oscenditur argumentis ꝙͣ¬
te nos Imꝑialis aucͤ dilectõnis
singularitate ꝓspiciat et ꝙͣ sin¬
ceriori spalitate fauoris stat᷑u ur̃m
pacificum amplectat᷑. Dum huma
nr̃e presencie de scinemꝰ fuit
heo siquidem salubris et cauta
prouisio ut dimi os de ossib et

Expanded text:
. Speciali quodam, inter tot et tanta negotiorum genera, quibus pectori nostro continue materia cogitationis odammodo plantatione succrescat: qualiter etiam voluntatis vestrae tam prompta devotio, quae quicquid sibi litigii sinistrae dudum causam superstitionis adduxerat, judicio nostrae provisionis exposuit, et in libra Caesareae definitionis appendit, in gratiae nostrae gremio pocula favoris inveniat, et familiaris aspectus nostri singulari privilegio potcivitates Italiae attenta nos cura sollicitat et gratiae nostrae sibi pleniprofecto patet judiciis, et probabilibus ostenditur argumentis, quantae vos Imperialis autoritas dilectionis singularitate prospiciat, et quam sinceriori specialitate favoris statum vestrum pacificum amplectatur. Igitur dnostrae praesentiae destinemus: fuit haec siquidem salubris et tanta provisio, ut dum os de ossibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dant utilitꝰ tauto nego ꝯgruen¬
tem generale studium in ip̃a¬
Ciuicate mandanim᷑ reforman¬
dum. Ut quam localis ameni¬
tas plenitudine reꝵ gratificat
docontib et addiscentib udi
collecta comoditas efficiat gra¬
tiosam. Te. igit᷑ queui anoique
fidei prescripta sinceritas et
prescita dudum.fe. me. dũo

Expanded text:
dant utiliter tanto negocio congruentem, generale studium in civitate ipsa mandavimus reformari: ut quam localis amoenitas, plenitudine rerum gratificat docentibus, et addiscentibus, undique collecta commoditas efficiat gratiosam. Te igitur quem antiquae fidei praescripta sinceritas, et praestita dudum felicis reco
Abbreviated transcription (French):
dum.fi. c. pre.m.. quãt de
faiiore et gra nra securꝰ ad
giuitatem ipam ob Reuentĩa
maiestatis nr̃e ꝑsonalit̾ rec¬
turꝰ accedas. Et ut certam re¬
cipias. de nr̃e gratie liberali¬
ualore annuo .xii. unciaꝵ auri

Expanded text:
us de favore et gratia nostra securus, ad civitatem ipsam, ob reverentiam Majestatis nostrae, personaliter recturus accedas. Et ut certam concipias de nostrae gratiae liberalivalore annuo 12. unciarum auri
Abbreviated transcription (Latin):
manͣe. Item om̃s scolares in
Ciuilib sub̾ eisdem doctoribus
et magr̃is debeant cõueniri.
Om̃s igit᷑ amodo qui studere uo¬
luerint in aliqua facultate na¬
dant Nleapolum ad scudendim
et nullus sit ausus ꝓ scolis exͣ
Regnum exire uł infra Regnũ
in alus scolis addiscere uł doce.¬
tholomee oclos aꝑtos spãlit ha¬
bere precipur᷑ suꝑ pelago ra¬
cõcimi Thome de Brandisio et
fiacris helie. Rubrica.

Expanded text:
ermanere. Item omnes scholares in ermanere. Item omnes scholares in civilibus, sub eisdem doctoribus et magistris debeant conveniri. Omnes igitur a modo, qui studere voluerint in aliqua facultate, vadant Neapolim ad studendum, et nullus ausus sit pro scholis extra regnum exire, vel infra regnum in aliis scholis addiscere vel docetholomaee, oculos apertos specialiter habere praecipimus, super pelago ratiocinii Thomae de Brundusio et fratris Heliae. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
tõres et magri etũt in qualib
facultate. Scolares aũt unde¬
cũq uẽnerĩt secure. ueniant
morando stando et redeuudo cã
in ꝑsonis ꝙͣ in rebus nullam seu¬
tientes nĩ aliquo lesionem. hos¬
pitium qd meluis in ciuitate
fuerit scolarib locabit᷑ pio du¬
aꝵ unciaꝵ auri annua pensio¬
ne nec ultra extimaco oius as¬
cendet. Infra predcam aũt sum¬
mani et usq ad illam omia hospi¬
tia sub examinatone duoꝵ Cuu¬
um et duoꝵ scolariũ locabunt᷑.
Mutuũ fiet scolarib ab illis qui
ad hoc fuerint ordinati ẜui qd
cis necͣce fuerit dacis libris in
pignore ⁊ p̾cario rescicutis re¬
ceptis a sco larib fideiussoribus
pro eisdem. Ecolaris uero qui
nuutuum recipiet iurabit ꝙ
de terra ali quateiꝰ non retedat
donet p̾cariũ restituet uł mu¬
cũũ ab eo fuerit ꝑsolutum nł a¬
lias satiffom fuerit Cre ditori
Preccã anteui precaria a ere¬
dicorib non reuocabunt᷑ ꝙͣ diu
scolares uoluerint in studio ꝑ¬

Expanded text:
tores et magistri erunt in qualibet facultate. Scholares autem, undecunque venerint, secure veniant morando, stando, et redeundo, tam in personis quam in rebus nullam sentientes in aliquo laesionem. Hospitium quod melius in civitate fuerit scholaribus locabitur, pro duarum unciarum auri annua pensione; nec ultra extimatio ejus ascendet. Infra praedictam autem summam, et usque ad illam, omnia hospitia extimatione duorum civium et duorum scholarium locabuntur. Mutuum fiet scholaribus ab illis, qui ad haec fuerint ordinati secundum quod eis necesse fuerit, datis libris in pignore et praecario restitutis, receptis a scholaribus fidejussoribus pro eisdem. Scholaris vero qui mutuum recipiet, jurabit quod de terra aliquatenus non recedet donec praecaria restituet, vel mutuum ab eo fuerit exolutum, vel alias satisfactum fuerit creditori. Praedicta autem praecaria a creditoribus non revocabuntur, quamdiu scholares voluerint in studio p
Abbreviated transcription (Latin):
uectos ad ardua quos ĩnata
rudicas honoris et głie reddi¬
disset indignos sic nos suꝑ hus
nt que q int̾ualla ꝙͣtaliłut quas¬
sa uident iam passa desidiam ss¬
iuuentutis nr̃e primordus se¬
nilĩt̾ iuuenescegio. do dum fide¬
ses nr̃i Reguicole paratam s mẽ¬
sam ꝓpoiconis inspexeruit/ nõ
solum suꝑnacuũ s reputent
alieua ꝓuĩ flagitare suffragia
& gliosum existiment exncos
asios in graticudinis huiꝯmõi
ꝑticipinm enocare. Cimiq Cnu¬
catem sleapolitanã andiquan
ntiq matrem ⁊ donũ studii ͭ cã

Expanded text:
vectos ad ardua, quos innata ruditas honoris et gloriae reddidisset indignos, sic nos super his ut quae per intervalla quantalibet quassata videntur, jam passa ditutis nostrae primordiis seniliter juvenescant: ac dum fideles nostri regnicolae paratam sibi mensam propositionis inspexerint, non solum supervacuum sibi reputent aliena proinde flagitare suffragiu sed gloriosum existiment extraneos alios ad gratitudinis hujusmodi participium evocare. Cumque civitatem Neapolitanam, antiquam uti
Abbreviated transcription (Latin):
oster instant
quem in subdicoꝵ semꝑ emo¬
lumenta dirigim᷑ sollicitatur
lie p̾clara possessio sicut reꝵ
ubertate uictualium/ ad dĩspeu¬
sacõnem diuini nõis natura ꝓ¬
fluente tripudiat sic ad nre
ꝓuisionis edictu uiroꝵ prose¬
cucone scientium fortuna faueu¬

Expanded text:
Noster instanter, quem in subditorum semper emolumenta dirigimus, sollicitatur liae praeclara possessio, sicut rerum ubertate victualium ad dispensationem divini nominis natura profluente tripudiat, sic ad nostrae provisionis edictum, virorum perfectione scientium, fortuna fave
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝙ ignosco tam seuit̾ et cõtra
me tam grauitꝰ delinquenti. In¬
dulsit hoc eteni non culpe uł
uenie seuitas s exempli cupido
quo putaiu uos Pat̾ li bentissiẽ
acciꝑe ut sicut ego de ferentis
misereor/ uos declato similit
ignoscatis. At si forsan qd̾ absic
tanca offeusa circa cordis ur̃i
neruos radicata occasuit ut alic̾¬
quid eru uł cuelli non possit ut¬
q qd est seuerius defensionis
copiam quam uulla delatoris ca¬
samitas absculio denegetis in si
saltim in nr̃a pat̾uitas liceat
rata ꝯsentiat/ ut supp̾sso ꝙͣ cũli
noie delatoris cuiꝰ aut quoꝵ ñ
sum ego ꝓrsus iguarꝰ delati cri¬
nirius qualitas detegatur. Et si
de me sicet tacici queritis quid
ꝯsequar rñ debo. qr uel ĩ nero motu nr̃o

Expanded text:
ni quod ignosco tam leviter circa ni quod ignosco tam leviter circa me tam graviter delinquenti. Induxit hoc etenim non culpae vel veniae levitas, sed exempli cupido, quo potiri vos, pater, libentissime cuperem, ut sicut ego deferentis misereor, vos delato similiter ignoscatis, ac si forsan quod absit in tantum offensa circa cordis vestri nervos radicata convaluit, ut aliquatenus erui vel evelli non possit, utque, quod est severius, defensionis copiam, quam nulla delatis calamitas abstulit, denegetis, in hoc saltem mihi vestra paternitas, licet irata, consentiat ut suppresso quantum libet nomine delatoris, cujus aut quorum non sum ego prorsus ignarus, delati criminis qualitas detegatur. Et si de me licet taciti quaeritis quid nsequar, respondebo, vel in ve
Abbreviated transcription (Latin):
ospabilem uñ petit ueniam.
rium nec tactꝰ ardorem manꝰ sus¬
tinent nł ocli post colerare fulgo¬
rem. Non st̾ ħõis ocłi lincei hu¬
pondera ualeant sustinere. uix a¬
aliqñ postꝙͣ a uõb̃ affugi lingua
ura se in mollem ex hibuit uix̃ se
manꝰ ur̃a pacificam/ qͥn cõten¬
rectoem nirge dextera minaret᷑
O. ꝙͣ blandus et efficax fuit ille
ridici testimonii testas excxpto¬
ne qualibet maior qui atrocem
ĩiuiriam filii detulit sic acrociter
cõprobauit ut raditatam in fundo
puri cordis offeusam euellere filiꝰ
ꝓhdolor iam frustra la boret. ger¬
te Pater si udissent ocli ur̃i corã
se de filio qd aure aliis dicentib
audiuistis non sit irremedi a bilr
uisa uisu colligere ꝙͣ audita ꝯci¬
ꝑe debuissetis auditu. S ut mai¬
festissime patet in uiis declinis
et fluxilis est auris ad om̃ia in¬
⁊ ingressum digerit᷑ citiꝰ ꝙͣ uo¬
mat᷑. Indulgeat ei deus qui Pa¬
trem sit credulum ꝯmouit in
filium innocentem. Nec miremi¬

Expanded text:
culpabilem, unde petit veniam. orum nec tactus ardorem manus sustinent, nec oculi possunt tolerare fulgorem, non sunt hominis oculi lincei nec hupondera valeant sustinere. Vix aliquando postquam a vobis abfui, lingua vestra se mihi levem exhibuit, vix se manus vestra pacificam, quin contenrectionem virgae dextera minaretur. O quam blandus et efficax fuit ille ridici testimonii testis exceptione qualibet major, qui sic atrocem injuriam filii detulit, sic veraciter comprobavit, ut radicatam in fundo puri cordis offensam evellere filius, proh dolor, jam frustra laboret! Certe, pater, si vidissent oculi vestri coram se de filio quod aure aliis dicentibus audivistis, non sic irremediabiliter visa visu colligere quam audita concipere debuissetis auditu. Sed ut manifestissime pateat, nimis declivis et fluxibilis via est auris ad omnia, niet ingressum digeritur citius quam vomatur. Indulgeat ei Deus, qui patrem sic credulum commovit in filium innocentem, nec miremi
Abbreviated transcription (Latin):
ent si ex nobis quos caro ꝓxiat
caris debitus nigor a lad. galua
tam fide ꝑ om̃ia nequid nolunta¬
tis peat ne quid de ꝓuisis prte¬
teris dnancis ꝯtra quem si quis
ĩpetit mundi sangͥnis nete ssitudo
pellatur. Pro deo fili quia des ser¬
mes millus apd̃ te qui mns ẽ scri¬

Expanded text:
ent, si ex nobis, quos caro proximat, ent, si ex nobis, quos caro proximat, carnis debitus vigor alat. Salva tamen fide per omnia, ne quid voluntatis pereat, nec quid de jussis praetereat dominantis, contra quem si quis impetit, mundi et sanguinis necessitudo pellatur pro Deo, fili, quia Deo servies, nullus apud te, qui meus es, scri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmno sic sit utriꝰq alterut᷑ ut ꝓsꝑa
dum ꝯtigerint qiͣ plena ꝓmptuaria
eructuent ex hoc in ilłum et int᷑
unum ⁊ reliqum uerꝰ amor diuidãt
ꝑ semissem. Suꝑ hus hactenꝰ lusio
⁊uicem calamꝰ ẜ sira duscisona iu¬
uenis psallere. enem fecio ꝑ qd
Patris di scussit rudia filii dos¬
ta manꝰ. Snnit igit᷑ hec int̾ nos qiͣ
t̾ra cordi prestindit᷑ ubi nomer ad
cultum sem̃ q sparsit affcñs ad
fructum ut herba deniceps ꝯuales¬
cat in segetem ⁊ in culmo spica pro¬
cipias forma mat̾iam ut cuta uos
si quis exiuerit ad spicam quans
prediximꝰ colligat ꝙ fruat᷑. ssn
non sit habet scriptura qui fru¬
mentun abscondit maledicetur
io ꝓpłis. afsit ergo Petrus uł Ia¬
cobus/ ut frumentum fauoris et
opis/ cum alteri expedis alc̾er ab̃¬
tegat sub aristis que st̃ detiut¬
tonuni acusei et mendacii punctio¬
nes. Scillent ergo monces dulce¬
dinem quasi tales feterit nos deus
in nris quia sas et mel colles fsu¬

Expanded text:
imo sic sit utriusque alteruter, ut prospera dum contigerint, quasi plena promptuaria eructent ex hoc in illud, et inter unum et reliquum verus amor dividat per semissem. Super his hactenus lusit invicem calamus, sed lyra dulcisona juvenis, psallere senem fecit, per quod patris discussit rudia, filii docta manus. Sint igitur haec inter nos, quasi terram cordis praesciderit verbi vomer ad cultum, semenque sparserit affectus ad fructum, ut herba deinceps coalescat in segetem, et in culmo spica procipiat formam materia, et circa nos si quis esurit, spicam quam produximus, colligat, qua fruatur. An non sic habet scriptura, qui frumentum abscondit, male dicetur in populis? Absit ergo quod Petrus vel Jacobus, ut frumentum favoris et operis cum alteri expedit alter obtegat sub aristis, quae sunt detractionum aculei, et mendacii punctiones. Stillent ergo montes dulcedinem quasi tales fecerit nos Deus in nostris, quia lac et mel colles flu
Abbreviated transcription (Latin):
m̾iuim oñi uallari munimine
quo adeꝑtis ad hĩtib hostib fi¬
deles nr̃i ex om̃i parte pultri¬
cudine patis uirentes uepiun
fesione purgata Emuloꝵ iat¬
turam non timeant cusmimi
nr̃o crescant / iuxͣ morem frus¬
tificent andiqui fructꝰ et pii¬
ri pariant ubertatem. Exħus
ie uera cã ꝯsurgit potissima
quia Cinitatem ur̃am flagelłas
ad felagellum hostium in eo si¬
tu fundari preuidimꝰ quo inft¬
delib tnsitꝰ habilior ceuerett᷑. corueb
ut ex ea seras hostib et hosci¬
um firmarem  et in dẽtrimeu¬
fugiũ haberet᷑. quam cũ adpre¬
sens munire meniis nr̃a pre¬
cepit celsitudo fi.u. firmit̾ t

Expanded text:
mnium vallari munimine, quo ademptis aditibus hostium, fideles nostri ex omni parte pulchritudine pacis virentes, veprium laesione purgata, aemulorum jacturam non timeant, cultui nostro crescant, juxta morem fructificent, et antiqui fructus et puri pariant ubertatem. Ex quibus revera causa consurgat potissima, qua civitatem nostram flagellis ad flagellum hostium, in eo situ fundari providimus, quo infidelibus transitus habilior cernebatur: ut ex ea seras hostibus et hostium firmaremus, et in detrimenfugium habeatur. Quam cum ad praesens munire moeniis nostra praecepit celsitudo, fidelitat
Abbreviated transcription (Latin):
nia botias in debita quantitate
no affeuit qt a refacta sit uine¬
aitis cultui et fontis irrigni co¬
piam deuegatis.Causammni pri¬
uisegnũ in ꝯfilio detͥmentũ i a¬
limpnotrespondeo. Et uos cur lac¬
ois dulcedinem alumpno subtͦ¬
hicis et cur in filium ita crude̾¬
litꝰ noncatis. excusadõnib nr̃is
sompuolentam et de bileu a scͥp¬
tura obducitis ꝓp̃t̾ morbum.
utinam care pacer ne iͥ fuis¬
s hactenꝰ sompnolenta net aliis.
S ut indi freqñt et ꝓuidi. dor¬
micauit hec filio s alus uigila¬
str seqntem sequeret᷑ ꝓsperitas
⁊ pͥncipalia Principis nũciarẽ.
dnrũ et possibile petit᷑ me ne¬
stra redarguto sic ꝓstratũ sic
iacentem ĩuenerit sic reliquat
ut ad increpanda Patris eloqͥa
non affurgaui. Patem ꝓpea no¬
ł dare possimꝰ ĩuicem. nullatenꝰ
ergo in et cordi meo qͥu doleat et

Expanded text:
titate non afferat, quod arefacta sit vineitis cultui, et fontis irrigui copiam denegatis? Causamini privignum in filio, detrimentum in alumno; respondeo. Et vos cur lactis dulcedinem alumno subtrahitis, et cur in filium ita crudeliter novercatis. Excusationibus vestris, somnolentam et debilem a scriptura abducitis propter morbum. Utinam, chare pater, nec mihi fuisset hactenus somnolenta, nec al ut vidi frequenter et providi, dormitavit haec suo, sed aliis vigilastra sequentem sequeretur prosperitas et principalia principis nunciarem. Durum et impossibile petitur, quod me vestra redargutio sic prostratum, sic jacentem invenerit, sic relinquat, ut ad increpanda patris eloquia non assurgam. Pacem propterea nobis dare possumus invicem; sed nullatenus ego mihi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Abet et merito nr̃e benignitatis
humanicas uñ cibi graꝵ im
pondat encenuia uñ fauoris m̃l¬
ciplicis grãm repromitcat. dum
sicut cue strenuitatis actib adᷤ
nr̃e maiestatis auditum gradi
fascigium et que amici st̃ amica¬
bilitꝰ promones et que affinis
naturalis suasionis inductõne
disponis. Nec mirũ si talen exhi¬
bere te satagis cum di locto ce no
cõnis indicia quam ad te tauꝙͣ
cercedente pͥdom affinitate ꝯcir¬
uerit. sic carnis idemꝑtitas que
puntꝰ in uoluntatis ingracitudi¬
ne fuerat necͣcitatis comoda re¬
b annodarit ut uersa iam gr̃a
uolinitatis in debitum et uelio
⁊ debeat tuĩ honoris auspicia nr̃a
sorenitas laudabilit̾ ꝓmonͣe. Scu¬
deat igit᷑ tue circuiu spoctonis
industria quam seturis profco
u̾bis alloquim᷑ nobłitatis ỹmagi¬
nem cuta nr̃a negocia laudabili¬
uii artium oꝑatone deprom̃e stu¬

Expanded text:
abet et merito nostrae benignitatis humanitas, unde tibi gratiarum rependat xenia, unde favoris multiplicis gratiam repromittat, dum sicut de tuae strenuitatis actibus ad nostrae Majestatis auditum gratiffastigium, et quae amici sunt amicabiliter promoves, et quae affinis naturalis suasionis inductione disponis. Nec mirum si talem exhibere te satagis, cum dilectio te nobtionis indicia, quam ad te, tanqutercedente pridem affinitate concreverint: sic carnis identitas, quae primitus in voluntatis gratitudine fuerat, necessitatis quodammodo nexibus annodarit, ut versa jam grana voluntatis in debitum, et velit et debeat tui honoris auspicia nostra Serenitas laudabiliter promovere. Studeat igitur tuae circumspectionis industria, quam securis profecto verbis alloquimur, nobilitatis imaginem, circa nostra negocia laudabilium actuum operatione depromere: stu
Abbreviated transcription (Latin):
te nͥ queso Pater et dne qñ et qͣ¬
site̾r ego nuꝙͣ hoc uosui ꝙ bñfici¬
ui patris ꝯuer sat̃onem Eiuis ⁊
puritatem amici si placet uobis
hos seribere recusarem ĩ most
Ialiquo patri dicenti ficet ꝯtra¬
dice filio ꝓrsus ⁊ ꝓrsus ꝯt̾rari¬
uii ꝓcuranti adeo qd de hoc solut
uercor ne me apd̾ uos ac amiti
mei aͣ. dieb aliquib citra aut e¬
u̾natam ĩnen̾im aut mͥmet blandi¬
auietardatam. firiori igit et io¬
amariꝰ dolentis filu innocentis ꝯ¬

Expanded text:
eso pater et domine, quando et qualiter ego unquam hoc volui, quod beneficium patris, conversationem civis, et puritatem amici, si placet vobis hoc scribere, recusarem; imo si in aliquo patri dicenti liceat contradicere filio prorsus, et prorsus contrarium procuravi adeo, quod de hoc solum vereor, ne me apum a diebus aliquibus citra aut enervatam invenerim, aut ut mihimet blandiar retardatam. Finiam igitur, et juamarius dolentis filii et innocentis
Abbreviated transcription (Latin):
tam si recolis huiꝯmõi scołe sui¬
na sicuo uderis plantis Iacobi
trita audeo dicere poterit in anncis
et spãlit̾ in te fili in de constantia
crim ingeri s nequit mutabili¬
tas exprobrari. Non credo tale y¬
maginem ꝙ de me sculpat ueritas
etiam si penes ce mens ingeniosa
coloret. Ideoq potuit sequs clau¬
sula de cordis atrio non criꝑe ut
irrigatõnem domestite uinee tñs¬
latam in alias dicẽt/ ex quib sic
ꝙͣꝙͣ ex lambruscis non semꝑ sit u¬
sus sterilis/ dumiͦ si quor colorno
pallidum/ et in flore substanoia
grata saporat odorem. Cctͣum nõ
intelligo bñ locus fuerit tam gͣ¬
ui querese ubi nil sum ꝯscius ꝙ
int̾ amicos ⁊ ꝓximos uł intimos.¬

Expanded text:
tamen, si recolis, hujusmodi scholae limitamen, si recolis, hujusmodi scholae limina sicubi videris plantis Jacobi trita? Audeo dicere: poterit in amicis et specialiter in te, fili mi, de constantia crimen ingeri, sed nunquam mutabilitas exprobrari. Non credo talem imaginem quod de me sculpat veritas, etiamsi penes te mens ingeniosa coloret. Ideoque potuit sequens clausula de cordis atrio non erumpere, ut irrigationem domesticae vineae translatam in alias diceret, ex quibus sic io, quanquam ex lambruscis non semper sit usus sterilis, dum vinum liquor colorat pallidum, et in floris substantia grato saporat odore. Caeterum non intelligo unde locus fuerit tam gravi querelae, ubi nil sum conscius quod inter amicos et proximos in m
Abbreviated transcription (Latin):
signauit epla forte gestionis ta¬
sib lasciuire cogor longius ꝓgre¬
dĩ ne mͥ quid inhereat ex illiꝰ ysto¬
ria dicti ibi scilicet durum et mi¬
possibile iactitas ut ad in crep̃a¬
da patris elaquia noy exnrgas.
Pudet uerbi quo sͥ ꝯtrarius pin¬
gio᷑ quisquis post neuiam ꝯcu¬
meliosus offertur. Pre sertim si
Patrem increpet filus que cõ¬
cumelia non redimit᷑ hỹrco nł
pecude ẜ cauꝙͣ crimeñ maximũ
corripitur morte. Et certe si teb¬
rerent plerosq filios tonitrua sẽp¬
curaꝵ etiam si in facies eoꝵ pa¬
tres ꝯspuerent ocłos nreuereu¬
tie non seuarent. Redeat igit᷑ ad
se filus et sis secum cgnosteus ꝓ
extra se lapsus eum luigue porta¬
uit. ẜoc enim rectiꝰ ce potest cor¬
di flebile et ocło lacrimosun ne sur¬
reptum tibi Patrem naga causa¬
ret᷑ opinio. canꝗͣ in ce. didice̾ri
euentꝰ secernere ut plauderem ꝓs¬
ꝑis et cerga darem adu̾sis. Dło

Expanded text:
assignavit epistola, forte gestiens caassignavit epistola, forte gestiens calcibus lascivire, cogor longius progredi, ne mihi quid inhaereat ex illius scoria dicti; ubi scilicet durum et impossibile jactitas, ut ad increpanda patris eloquia non exsurgas. Pudet verbi, quo sibi contrarius pungitur et quisquis post veniam contumeliosus offertur, praesertim si patrem increpet filius, quae contumelia non redimitur hirco vel pecude, sed tanquam crimen maximum, corripitur morte. Et certe si terrerent plerosque filios tonitrua scripturarum, etiam si facies eorum patres conspuerent, oculos irreverentiae non levarent. Redeat igitur ad se filius, et sic secum cognoscet quod extra se lapsus eum linguae portavit. Hoc enim rectius esse potuit cordi flebile et oculo lachrymosum, ne surreptum tibi patrem vana causaretur opinio, tanquam in te didicerim eventus secernere, ut plauderem prosperis et terga darem adversis. Die
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑetur. Credis ne potũerim qn
acius ordo uince domũ repleu̾it
In quidem in facie Iacobi quan
asi qui nondum uiderant pctii
piginam ian legebant. Sit ꝯuer¬
sus ad lectioneu uigcor et obles¬
tat series mulcet audicor. s su¬
dant ingenia dum satagunt ꝓue¬
hi ad alta cribimalia scili.deue¬
rit tandem ille uersiculus. Noy
cuuus hoinũ ꝯtingit aduꝵ ch̃o¬
rinchum. S seatꝰ qui incelligit
neq curam negligit s din natat
ex secta uinea pecri erit tandem
ut calis insicio ꝓpaginet᷑ ñuiceu
que tua quidem ex magisterio Iu¬
dicis quisquis familiarit legit a ci¬
nos cito credo certiꝰ germinabio
racemos. hec credo pauca suffici¬
unt ne scribentis głia ꝑ me ui¬
deatur neglecta siue ꝙ hunulia¬
bat᷑ ad̾ ueniam ubi ꝯ̾sciãm nõ ar¬
guit culpa siue ꝙ in uerbi cỹtha¬
ra Patrem filius sanꝰ languidũ
fortis debilem ꝯfortauit. In fin¬
b cãm istis quia ꝙ metam s̃ noy

Expanded text:
raperetur. Credis ne potuerim, quin raperetur. Credis ne potuerim, quin citius odor vineae domum repleverit, quandoquidem in facie Jacobi, quam aliqui nondum viderant, Petri paginam jam legebant. Si conversus ad lectionem, urgeor, oblectat series, mulcetur auditor, sed sudant ingenia, dum satagunt provehi ad alta tribunalia styli, occurrit tandem ille versiculus: «Non cuivis homini contingit adire Corinthum». Sed beatus qui intelligit, neque curam negligit, sed dum vacat ex electa vinea Petri; erit tandem ut talis insitio propaginetur invicem, quandoquidem ex magisterio Judicis quisquis familiariter legerit acinos, cito, certo certius germinabit racemos. Haec credo pauca sufficiunt, ne scribentis gloria penes me videatur neglecta, sive quod humiliatur ad veniam, ubi conscientiam non arguit culpa, sive quod in verbi cythara patrem filius, sanus languidum, fortis debilem confortavit. In finibus tamen istis, quia metam sibi non
Abbreviated transcription (Latin):
Undum me salutau̾at epła
quam misista ciom ex duabus
dum aera salutarent. Idco q se
relcgatus potius causabant quã
missas diu ille receꝑant lega¬
tõuis offic̾ium cui sensus et ꝓ¬
bitas quietem ĩuident magisꝙ
s dõmesticant discurso ꝙͣ status
quia sit ꝑ fascigia subliium de¬
trahinnt ꝙ modicum ex eo mĩnori¬
b fanuliaritatis resinqunt. Igit
dum querelis huiꝰ mõi mentem di¬
uellerent ac si iͥ ueris obiectoni¬
b ꝯclusissent tua subito responsa¬
lis se oboulio/ et in dc̃o silentio
murinuri sp̃m in me pacificauit
facies ep̃la reuelãt᷑. Ridet facies
qui indefuerit celoꝵ uarietas si¬
gurabat picturam. s ꝙͣ pͥniũ ꝑ
clausulas diffundis ocłus mira¬
⁊ legentis stndium et si potuit ĩ
hõĩe uł ingenium concipi ꝙ tan¬
tã u̾boꝵ pareret egestatem. Dole¬
bam faceor curbam que a derat po¬
stico fallere ut familiaris mẽcũ
eem ne tam dultiloquis uł scilła
deflueret/ que legentis sensi bus

Expanded text:
ndum me salutaverat epistola quam misisti, cum ex duabus dum aera salutarent. Ideoque se relegatas potius causabantur quam missas, dum ab illo receperant legationis officium, cui sensus et probitas quietem invident, magisque sibi domesticant discursus, quam status; quem sic per vestigia sublimia distrahunt, quod modicum ex eo minoribus familiaritatibus relinquunt. Igitur dum querelis hujusmodi mentem divellerent, ac si mihi veris objectionibus conclusissent, tua subito responsalis se obtulit, et indicto silentio murmuri, spiritum in me pacificavit facies epistolae revelatur; ridet species, quia nisi defuerit colorum varietas, figurabat picturam. Sed quam primum per clausulas diffunditur oculus, miratur legentis studium, si potuit in homine tale ingenium concipi, quod tantam verborum pareret majestarem. Volebam fateor turbam quae aderat postico fallere, ut familiarius mecum esset, ne tam dulciloquii vel stilla deflueret, quae legentis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
huis itaq si Petrũ aut Iacob̃ũ neg¬
ligencia feriat uł maculẽt cus¬
pa ꝑspicatitas nr̃a nũdo iam ex¬
ꝑta discutiat nec qͣi patris uerẽ¬
da rideat censuram restringat
Non eni pudet argui sub pectoros
filii si poccaui. Reor tam ꝙ me tue¬
tur exeptio q̃nẽ tam ꝑemptoriis
ꝙͣ minorib subducit egrotos et

Expanded text:
 si Petrum aut Jacobum negligentia feriat, vel maculet culpa perspicacitas vestra mundo jam experta, discutiat, nec quali patris verenda rideat, censuram restringat: non enim pudet argui sub patre filius, si peccavit. Reor tamen, quod me tuetur exceptio, quae tam peremptoriis, quam minoribus subducit aegrotos, et
Abbreviated transcription (Latin):
nra ur̃a q comoda in huis fide¬
sit̾ ꝓ seqͣntes execucomi et ordĩ¬
natoni Rogerii de Canalib fi¬
ꝯstructõne menioꝵ ip̃oꝵ memori
deuotõne ac fide pollicita parea¬
tis in hiis iuxͣ ordĩnadõem ip̃ius
subuentõnes neccͣias prescituri
Ut ꝓ ĩdesinencer ex hibitis et de¬
notiꝰ exhibendis in premi lauda¬
bilioris effoũ munificentie nr̃e
gra gaudeatis. Elegantissimũ dic
anum

Expanded text:
raque commoda in his fideliter prosequentes, executioni et ordinationi Rogerii de Canalibus, ficonstructione moeniorum ipsorum memori devotione ac fide solita pareatis, in his juxta ordinationem ipsius subventiones necessarias praestituri: ut pro indesinenter exhibitis, et devotius exhibendis, in praemii laudabilioris effectum, munificentiae nostrae gratia gaudeatis, dantes sibi anum
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ quem grandia distrahut huc
alludere calamio non ꝑmittũt.fa¬
teor ꝙ cempꝰ in huiꝰ moi non per
momenta sic tollit᷑ ne quies nł
ccium non alteruet. Alioqͥn defcm̃
ꝯcluderet ille uersiłus. Qd̃ caret
alterna requie durabile non est.
Totum ergo remittis nichił ex pͭ¬
Emꝑ crescit culpa ꝙͣ diu differ¬
sub hac mora languescerem et in
nob̃ claustra silentii precatꝰ su
reserari que ii longo iam tempe
dum hostiariꝰ clausit patri filis
fut̃ a non scripsenit cum scripsis
alus ut patebat. cu strips¬
Ateor Patͬ ꝙ iuste re dargnor
et ĩiuste ꝯdempnor. eateiꝰ ue¬
tũtam iusticie nota porrigit᷑ qua¬
tenꝰ efficacia peticonis extenditur

Expanded text:
pater, quem gaudia distrahunt, hunc pater, quem gaudia distrahunt, hunc alludere calamo non permittunt.» Fateor, sed tempus in hujusmodi non per momenta sic tollitur, ut quies vel otium non alternet, alioquin defectum concluderet ille versiculus: Quod caret alterna requie, durabile non est, Totum ergo remittitur, et nihil ex pSemper crescit culpa, quamdiu differsub hac mora languescerem, et in vobis claustra silentii precatus sum reserari, quae mihi longo jam tempore dum ostiarius clausit patri, filius  non scripserit, cum scripsisset aliis, ut petebat. Fateor pater, quod juste redarguor, sed injuste condemnor, eatenus veruntamen justitiae nota porrigitur, quatenus efficacia justae petitionis extenditur
Abbreviated transcription (Latin):
idem ꝓuocat etiam dum ponalis
instantia moram accusat. Cum eĩ
multis moreor accupatꝰ maiorib
qualem me dimiseritis obluuio
non obduxit. Collectis ergo ꝑ cal¬
uitia tormentoꝵ. Qd̾ itaq mirũ
si nũc non salutaui quem diligo
dum in me crebris accessib pullu¬
lans sola dispersio uiuenui ine¬
ros ⁊ salutis. Sic igͬ in nos ĩne¬
bor dum accusor. Et primo ẜm
Euangłium infirmͦ fui et nõ ui¬
sitastis me. Qd utmam in nõb
sanatꝰ suꝑior ꝙͣ culpam non ar¬
guat nł neglegtum solum ad iu¬
dicans obstupescat. ha fili fili ꝙͣ¬
tum młtis est amaꝵ silentium qͦ¬
ꝑ loquela dulcescit et probut re¬
siłe et assumit᷑ scdm̃̃ mat̾iam qͣ
tractat᷑ amaruit me morsꝯ dũ
fremuit nec minꝰ Petrꝰ scribeu¬
tis officium ad u̾so me suspendit.
offensa si extitit pace data rogo
quãt de criumphalib Anspiciis dnĩ
et de ꝓspero statu nr̃o patrem pe¬
crꝰ frequent̾ secificet ił annõtas
excusatoriũ sit dicendo. ha Pat̾

Expanded text:
iem prorogat etiam, dum poenalis instantia moram accusat. Cum enim multis morer occupatus majoribus, qualem me dimiseritis oblivio non obduxit. Collectis ergo per calvita tormento. Quid itaque mirum, si tunc non salutavi quem diligo, dum in me crebris accessibus pullulante sola desperatio vivendi viveret et salutis? Sic igitur in vos invehor dum accusor, et primo secundum Evangelium infirmus fui, et non visitastis me, quod utinam in vobis senatus superior quasi culpam non arguet, nec neglectum solum id judicans obstupescat! Ha fili, fili, quantum multis est amarum silentium, quorum loquela dulcescit et probat rele, et assumitur secundum materiam quae tractatur. Amaricavit me morbus dum fremuit, nec minus Petri scribentis officium adversus me, dum suspendit. a vel offensa si extitit, pace data, rogo quatenus de triumphalibus auspiciis domini et prospero statu vestro patrem Petrus frequenter laetificet, nil annectens excusatorium sic dicendo: «Ha pater,
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ ꝙ irrigatonem eius ad ali¬
am que deuiũ nõb̾ lambruscas
afferet cransculistis. Deuiq ꝙͣ¬
dũcũq dolentis ingenio dołor ⁊
doloris materia seu iusticia sub¬
trabat uoluntatem Imperio
tam Patris obedĩam et epłe
que postꝙ tocã Germaniã cir¬
ouiuis caudem ad me nouissi¬
mo meuse augusti facigata per¬
uenit. respondeo ꝙ corꝑe ualeo
labore cam ꝯtinuo laboro/ duui
iut̾ caripdim et sillam int̾ car¬
dinalium et Lombardoꝵ astuci¬
as nauicla filii tiuidis fluc¬
tib fatigatur. Ce sarco gesta mag¬
infica uos epła Principis fre¬
qns edocuit ouiꝰ cartam scribe¬
tis filu manꝰ nudam et uatua
aliqñ tetigit et ingeniũ irgi¬

Expanded text:
od irrigationem ejus ad aliam, quae demum vobis labruscas afferet, transtulistis? Denique quantumcunque dolentis ingenio dolor, et doloris materia seu justitia subtrahat voluntatem, imperio tamen patris obediam, et epistolae, quae postquam Germaniam circuivit, tandem ad me novissimno mense Augusto fatigata pervenit, respondeo quod corpore valeo: labore tamen continuo laboro dum inter Charybdim et Scyllam, inter Cardinalium scilicet et Lombardorum astutias, navicula filii tumidis fluctibus fatigatur. Cesarea gesta magnifica vos epistola principis frequenter edocuit, cujus chartam scribentis fìlii manus nudam et vacuam aliquando tetigit, et ingenium virgi
Abbreviated transcription (Latin):
restatis clarificant hec sp̃a lĩcer
te cdariorem efficiu̾t/ et nr̃is ob¬
uixe iscerib im presserũt. Liceo
igit᷑ oue denote uirtutis expien¬
sete motu exhortaconis indige¬
at deuõtonem cam̃ cuam moneui
t hortam̃ actente quat proces¬
sum cuum ex precedentib actib¬

Expanded text:
jestatis clarificant, haec specialiter te clariorem efficiunt, et nostris obnixe visceribus impresserunt. Licet igitur tuae devotae virtutis experiennsecae motu exhortationis indigeat: devotionem tamen tuam monemus, et hortamur attente, quatenus processum ex praecedentib
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ut audita cõmissi facinoris qua¬
litate uł desperabo de uenia ues
satiffactoem quãlibet in patrem re¬
putabo nõ nob̃tum postea ẜ mecũ
ip̃e ꝯfligam in pugna ur̃a etĩa mẽ
iacente de sideratum uictorib ex¬
itum sortietur. desinetis postmio¬
dum aures ur̃as meas uerborum
uroꝵ conitruis ꝓpailsare/ nec no¬
luntatem meam ampłiꝰ accusabi¬
tis nec ꝓnocabitis uolintatẽ di

Expanded text:
d tum audita commissi facinoris qualitate, vel desperabo de venia, vel satisfactionem quamlibet imparem reputabo; nec vobiscum postea, sed mecum ipse confligam, et pugna vestra, etiam me jacente, desideratum victoribus exitum sortietur. Desinetis postmodum aures meas verborum vestrorum tonitruis propulsare, nec voluntatem meam accusabitis