comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulã. in qua hec idita ferebant᷑. Querendũ ab eo idest ame: utrũ mulier
relicto uiro adulto ⁊ sodomita. ⁊ alio ꝑui accepto. possit absq penitentia
comunicare eccłe. uiuente adhuc eo quem pͥꝰ reliquerat. Qđ legens illius
uersicłi racordatꝰ sũ ad excusandaᷤᷤ excusationes inpeccatis. Omnesem̃ homines
uieiis nr̃is fauemꝰ. ⁊ q ꝓpria ficimꝰ uolunte. ad nature referimꝰ necessitatẽ. Quomͦ¬
sidicat ad olescens. uimpdcior corporis me ad libidinẽ ĩmpellit. Ipsa organa mẽ

Expanded text:
tulam, in qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemus et, quod propria facimus uoluntate, ad naturae referimus necessitatem. quomtatem. Quomodo si dicat adolescens: vim patior corporis, me ad libidinem ardor impellit, ipsa organa me
Abbreviated transcription (Latin):
s .&. nec hamanã laudẽ qͤri deb̾e s diuinã. Qͥd nob̾ ꝓdest si illi noᷤᷤ laudeñ qͥb
laudatio: Audiamꝰ magi qͥd ille uas electioniᷤᷤ doctor gecłiũ dicatꝰ ⁊ qͦ nos ne
hominib placere uellemꝰ hortatur excẽplo. Si hoĩb inquit plac̾e uellẽ. &ͥ seruꝰ¬
dñs ꝑ ꝓpħiaᷤᷤ ł apłos uidet᷑ pcepisse sernauerimꝰ. Noᷤ gͥ detrahentib cundiᷤ ⁊ uitu.¬
me diligereã detrahebad mͥ ego aut̃ orabã ꝓ eiᷤ. Et alibi. Humiliaui ĩ ieuno¬

Expanded text:
sto: nec humanam laudem quaeri debere, sed divinam. Quid nobis prodest, si illi nos laudent, quibus o prodest, quam obest laudatio? Audiamus magis quid ille vas electionis doctor gentium dicat, et quo nos ne hominibus placere vellemus, hortetur exemplo: Si hominibus, inquit, placere vellem, Chr detrahentibus cunctis et vitupme diligerent, detrahebant mihi: ego autem orabam pro eis . Et alibi: Humilia
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uoᷤ ut subtrahatiᷤᷤ uoᷤ ab oĩ frẽ abulatle inordinate ⁊ ñ scđ̾ traditionẽ ꝙͣ
accepiis̃ a nob̃. Cũ ħ a nob̾ oĩa oĩno nr̃a uurtute fueria custoaita. qͥc̃q portalie¬
rit derogandũ nob̵. ꝓpłncȩ simꝰ senteałiȩ meniores. ꝑ ꝗ̃ dñs sui nominiᷤᷤ causa
tribulanes ortat᷑ dicens. Et tu fili hõĩniᷤᷤ ne tunueriᷤᷤ eoᷤ. neq paueaᷤᷤ a facie eoꝵ.
qm̃ insaniend ⁊ cuenieał adũsus te ĩgiro. ⁊ ĩ medio scorpionũ tu habitaᷤ ũba

Expanded text:
re ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis . Cum haec a nobis omnia omnino nostra virtute fuerint custodita: quicumque putaverit derogandum nobis, propheticae simus sententiae memores, per quam Dominus sui nominis causa tribulatos hortatur, dicens: Et tu, fili hominis, ne timueris eos, neque paveas a facie eorum, quoniam insanient
Abbreviated transcription (Latin):
librũ origenis adfidẽ quem ad modũ abipso auctore editus ẽ. tuo se¬
mone manifesteᷤ. ⁊ que adefensorẽ eiꝰ int̃polata st̃ ꝓdaᷤᷤ. ut que õs
insceduliᷤᷤ istis que ad sc̃itatẽ tuam direximꝰ. ł contra catolicam re¬
gulam ł impentedita sunt. redarguaᷤᷤ atq coniuncaᷤ. Sane sub¬
tilit̾ in p̃fatione oꝑis sui mentionẽ tacito nomine tuę sc̃itatis e¬
p̃ssit. qͥ ate ꝓmissum opꝰ ipse compleret. Illud obliq agens. ⁊̃ te
fimili ratione sentire. Pinga gͦ suspitiones hominũ. ⁊ coniunce cri¬
minantẽ. ne si dissimulau̾is. consensisse uidearis. Uale in xp̃o ⁊ me¬

Expanded text:
librum Origenis ad fidem, quem ad modum ab ipso auctore editus est, tuo sermone manifestes et, quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem tuam direximus, uel contra catholicam regulam uel inperite dicta sint, redarguas atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum opus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et conuince criminantem, ne, si dissimulaueris, consensisse uidearis. LXXXIV. AD PAM
Abbreviated transcription (Latin):
dos nec ap̃ cȩteros catholice fid̾i sectatores. adhuc
usq potuit liqͥdo definiri. Huiꝰ disputatioui
tale reꝑitꝰ pͥncipiũ. Cũ apud uos cęlestis eloq̃ri¬
tia purissimi fontis. Ne aut̃ p̃dien doctoris epłę
sine rationabili causa apud im̃ꝑitos suo uide¬
ant numero diminute. Has urx pariũtats litt̾as.
in earũ pͥneipio collocate. Ualete. Orate ꝓ nob̾.¬

Expanded text:
eos, nec apud caeteros fidei catholicae sectatores adhuc eos, nec apud caeteros fidei catholicae sectatores adhuc usque potuit liquido definiri. Hujus disputationis tale reperitur principium: Cum apud vos coelestis eloquentia purissimi fontis. Ne autem praedicti doctoris epistolae sine rationabili causa apud imperitos suo videantur numero minutae, has nostrae parvitatis litteras in principio collocate. Valete. Orate pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̾ quippe titulata reꝑit᷑. exordiũ isti id acei¬
piens. Quantã in celestib batitudinẽ. Itẽ de
lapsu uirginis. siue de penitentia ad susana
nt̃q enĩ titulꝰ in diuersis codicibꝰ iiuenit᷑ quę
tam diu̾sis titulat᷑ auctoribꝰ ut eoꝵ nulliꝰ sit
decoranda uocabulo. Cuiꝰ hoc ẽ in quibꝰdã libͥs
uciũ. sui o leuiꝰ ẽẽ exim̃. In aliis istud. Cuid
agis auima : Quid cogitationibꝰ estuas: Ao
desideriũ de .xii. lectoribꝰ a nescio quo in irri¬
sionẽ doctoꝵ coposita. Ad celantiam sic incipi¬
ens. Ueteris scͥpture celebrata sententia ẽ:
ec stilo qͥd ẽ ẽ nobiliori consoͥpta. s nec sic beato
hieron mo digna. Postrema e de origine aĩe
disputatio. quasi int̾ beatos hieronimũ ⁊ au¬
gustinũ. Ui licet musta ex coꝵ scͥptis ponant᷑.
falsa tam̃ ẽ. tu qͥa p̃fati doctorer uũquã int̾ se
p̃sentialit̾ st̃ locuti. tũ qͥa eadẽ q̃stio. nec apud

Expanded text:
pliciter quippe intitulata reperitur exordium istud accipliciter quippe intitulata reperitur exordium istud accipiens: Quantam in coelestibus beatitudinem. Item de lapsu virginis, sive de poenitentia, ad Susannam: uterque enim titulus in diversis codicibus invenitur. Quae tam diversis titulatur auctoribus, ut eorum nullius sit decoranda vocabulo, cujus hoc est in quibusdam libris initium. Puto leve esse crimen. In aliis istud: Quid agis, anima? quid cogitationibus aestuas? Ad Desiderium de XII lectoribus a nescio quo in irrisionem doctorum composita. Ad Celantiam sicincipiens. Veteris scripturae celebrata sententia est. Haec stylo quidem nobiliore est scripta, sed nec sic beato Hieronymo digna. Postrema est de origine animae disputatio, quasi inter beatos Hieronymum et Augustinum, ubi licet multa ex eorum scriptis ponantur, falsa tamen est: tum quia praefati doctores numquam inter se praesentialiter sunt locuti: tum quia eadem quaestio nec apud
Abbreviated transcription (Latin):
gare stusint ł eniendare. etiã epłas beati huero¬
nimi et quot potiumꝰ undecũq quesitas et ꝓ
concessa ade acultate mendatiis erpurgaras.
iunũ grande uolum̃ redegimꝰ. Abscidimꝰ aũt
ab eis quasdã. quas uł ex alioꝵ doctoꝵ scriptis.
ł exstili sententiarũq distancia titulo tanti
uiri cõperimꝰ indignas. Ex qͥbꝰ illa ẽ. cui e niul
ad demetriade. huiꝰmodi habens iniciũ. Si sũ¬
mo ingeuio pariq fretus scientia. Hanc qͥ ipe
bts augustinꝰ in oꝑe contra pelagiũ dẽ gr̃a xp̃i
⁊ de peccato originali. eiꝰdẽ pelagii ee dicit. q̃dã
ipsiꝰ frust a tractiũ suo itsereus. atq redargues.
Hiuc adc̾unt᷑ ⁊ iste. do tirasiũ de morte filiȩ cuiꝰ
iniciũ tale ẽ. Caritans tuę scͥpta ꝑcẽpi. Ad ocea¬
nũi consolatoria tale habens miciũ. diuersoꝵ
opprobria. maibulationes nusaplices. Ad ludiã
q̃ sic incipit. Magnã humilitati nr̃ę fidueiã
scribendi. Ad uirginẽ siue ad filiã mauricii du¬

Expanded text:
gare studuit vel emendare; etiam epistolas beati Hieronymi, quotquot potuimus, undecunque quaesitas, et pro concessa a Deo facultate mendaciis expurgatas, in unum grande volumen redegimus. Abscidimus autem ab eis quasdam, quas vel ex aliorum doctorum scriptis, vel ex styli sententiarumque distantia, titulo tanti viri comperimus indignas: ex quibus illa est cujus est titulus ad Demetriadem, hoc habens initium: Si summo ingenio parique fretus scientia. Hanc quippe beatus Augustinus in opere contra Pelagium De gratia Christi et de peccato originali, ejusdem Pelagii esse dicit, quaedam ipsius frustra tractatui Huic adduntur et istae, ad Titatium de morte filiae, cujus initium tale est: Charitatis tuae scripta percepi. Ad Oceanum consolatoria, tale habens initium: Diversorum opprobria, tribulationes multiplices. Ad viduam, quae sic incipit: Magnam humilitati nostrae fiduciam scribendi. Ad virginem, sive ad filiam Mauricii du
Abbreviated transcription (Latin):
aditriam magł aleuã noli me tang̾e: nondũ enimascendi ad patrẽ m̃m. ⁊ rursum
imatheo scriptũ sit. q̃ aduestigia saluatoriᷤᷤ miliereᷤᷤ orruerint. cum utiq nonsit
id ipfũ. tangere pꝰ resurrectiouẽ pedes eiꝰ:⁊ non tangere. Maria magdalen& ansa ẽ
bat iuuentẽ cum mortuis. recte audit uolime tang̾e. & ẽ sensus. non mereriᷤᷤ
meiꝰ herere uestigiis. nec adorare quasi dñm⁊ enis tenẽ pedos: que ĩ astuaas
surrexisse. Tibi enim nec dũ as cendi adpatrẽ m̃m. Cetere uͦ mulieres que
pedes tangunt. dñm canstentur: ⁊ merentur eiꝰ herere uestigiis. ouem
apatiẽ ascendisse confidunt. Quãꝗͣ ñ ñ eadẽ mulier induisis eugłiis ⁊ te¬
nuisse pedes iñ tenusse referat᷑. facilis soatio sit.cu potuit pͥmũ corrpi quasi
⁊ de iatronibus intelligi potest: cũ alius euglista utrũq blasphomesso. ilius
arret altum eẽ confessum.se ꝓtrema scedula continebat utrum pest resuriro

Expanded text:
ariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, bat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi et de latronibus intelligi potest, cum alius Evangelista utrumque blasphemasse, alius narret alterum esse confessum. Extrema schedula continebat, utrum post resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ipsa loca monstrau̾it: unde transtulisse dicit: ꝓbare non
ot̾it. Michi studii fuit nicħ mutare deuero. ad hoc enĩ int̃p̃ta¬
bar: ut male int̾p̃tata coniuncerẽ. Putatis me int̃p̃tẽ ꝓditor
fui. Prodidi hereticũ : ut eccłam haberes uindicarẽ scur orige¬
nẽ in quibdã ante laudauerĩ: platus huic oꝑi ostendit liber:

Expanded text:
nisi ipsa loca monstraverit, unde transtulisse se dicit, probare non nisi ipsa loca monstraverit, unde transtulisse se dicit, probare non poterit. Mihi studio fuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretabar, ut mala interpretata convincerem. Putatis me interpretem? Proditor fui: prodidi haereticum, ut Ecclesiam ab haeresi vindicarem. Cur Origenem in quibusdam ante laudaverim, praelatus 464 huic o
Abbreviated transcription (Latin):
in libris periarcon simplicit̾ ꝗ̃ ingraco habebatur: ex p̃ssi. xon
ut crederet lector his que intp̃tabar. s nec crederet lector hi¬
qui int̾ptabar.s nec crederet illiᷤ que tuante transtuileras.
Duplex inoꝑe meo utilitaᷤ fuit. dum ⁊ hereticꝰ auctor ꝓditur: ⁊ non
uerus unpres arguit᷑. ac nequis me putaret his consentire quȩ
uerterã: int̾̃ptationis necessitatẽ. p̃facione minui: ⁊ docuiqͥb
lector credere non deberet. Prior translatio laudẽ auctoriᷤ continet.
scd̾a uituꝑationẽ. Illa lectorẽ ꝓuocat ad credendũ: ista ad non
credendum monet. Ibi ⁊ ego inuiti is laudator ad sumor : hic in¬
tantũ non laudo quem transfero: ut cogar accusare laudantẽ¬
adem res non eadẽ m̃te ꝑfecta ẽ. immo unũ t diu̾soᷤ exitus
habuit. aluis tulit que erant dicens abhereticis deprauata. ⁊a.¬
didit que non erant. adserens ab eodẽ in locis aliis disputata. Qđ

Expanded text:
in libris περὶ Ἀρχῶν simpliciter quod in Graeco habebatur expressi: non in libris περὶ Ἀρχῶν simpliciter quod in Graeco habebatur expressi: non ut crederet lector his quae interpretabar; sed ne crederet illis, quae tu ante transtuleras. Duplex in opere meo utilitas fuit, dum et haereticus auctor proditur, et non verus interpres arguitur. Ac ne quis me putaret his consentire quae verteram, interpretationis necessitatem praefatione munivi, et docui, quibus lector non deberet credere. Prior translatio laudem Auctoris continet: secunda vituperationem. Illa lectorem provocat ad credendum; ista ad non credendum movet. Ibi et ego invitus laudator assumor; hic intantum non laudo quem transfero, ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem mente perfecta est; immo unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis depravata; et addidit quae non erant, asserens ab eodem in locis aliis disputata: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt amicꝰ eiꝰ : diceretAut totũ muta qd malũ ẽ : aut totum
ꝓde q optimũ putaᷤᷤ./si ꝓpt̃ simplices noxia queq detruncas
⁊ ea que abhereticis ad dita simulaᷤᷤ in ꝑegrinũ noliᷤ transferre ser¬
monẽ cede quicqͥd ẽ noxiũ ¶Sinaũt u̾itatiᷤᷤ fidem intrã siatione
conseruaᷤ: cut alia mutaᷤ. ⁊ alia dimittis. intacta.Qũaq̃ aꝑta
confessio ẽ in eodẽ ꝓlago: em̃dasse te praua ⁊ obtima reliquisse
Erquo ñ intp̃tis libtate. s seriptoris auctoritate retineberis . Siqͥ
inhis que uertisti hereticũ comꝓbatur: ⁊ manifestissimi criminis
argueris: id cirdo te ueneni calicẽ oircũ linite melle uoluisse ut
simulata dulcedo: uirꝰ pessimũ tegeret.¶ Hec ⁊ multo his duri¬
ora inimicꝰ diceret. ⁊ te nõ int̃p̃tẽ mali oꝑis s ut adstipulatorẽ
inius eccłe trahere. Ego aũt me tantu defendise̾ contentus :

Expanded text:
non esset amicus ejus, diceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum non esset amicus ejus, diceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod optimum putas. Si propter simplices noxia quaeque detruncas, et ea quae ab haereticis addita simulas, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo quidquid est noxium. Sin autem veritatis fidem in translatione conservas, cur alia mutas, et alia dimittis intacta? Quamquam aperta confessio est in eodem Prologo, emendasse te prava, et optima reliquisse. Ex quo non interpretis libertate, sed scriptoris auctoritate teneberis, si quid in his quae vertisti, haereticum comprobetur; et manifesti criminis argueris, idcirco te veneni calicem circumlinere melle voluisse, ut simulata dulcedo, virus pessimum tegeret. Haec et multo his duriora inimicus diceret: et te, non ut interpretem mali operis, sed ut astipulatorem in jus Ecclesiae traheret. Ego autem memet tantum defendisse contentus,
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ uerterĩ adq̃ breuiᷤᷤ ⁊ fuccincta responsio ẽ st ue me fr̃ pam¬
machi:⁊ tuoꝵ littere comp̾lerũt. Dicentes illoᷤ abalio fraudu¬
lationis cum p̃facuincła laudatrice mea. Que cũ legissem
contulissemq cum grecoilico anĩadu̾ti quȩ origenis depatre ⁊
filio ⁊ sp̃u scõ impiedix̾at. ique romane aures ferre non poterant.
in ieliorẽ partẽ ab int̾p̃te cõmutata. Cet̾a aũt dogmata deangłoꝵ
runa. deanimaꝵ lapsi tderestirrastioniᷤ p̃stigus demundo ut̃
int̃mundiis epicuri : derestitucione omniũ in eq̃lẽ statũ. ⁊ mul¬
to his det̾iora que longũ ẽ texere: uł ita uertisse ut ingreco in¬
uenerat. uel de commentarioliᷤᷤ didimis qui origeniᷤ. aꝑtissimus
ꝓpugnator eꝰ exaggerata ⁊ firmiora posuisse. Ut qui intrinitate
catolicũ legerat: maliis hereticã noncaueret. alius fositan qͥ

Expanded text:
nem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pamnem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereticum non caveret. 7. Alius forsitan, qui
Abbreviated transcription (Latin):
marchioniᷤᷤ. demeiᷤᷤ opusculiᷤᷤ fabricatus ẽ. Gestiᷤanimꝰ. ⁊ illiꝰ repen¬
te doctrinã : ⁊ meã insꝑatã uiȩ concordiã cognosc̾e. Fortasse breri
tempore didicit. qͥ docere nos debeat. & qͥ illũ scire nullus puta¬
bat : subitũ eloquentiȩ flum̃ ostendet. Sic pãt ille ds̃ faciat.
sic magnuste incipiat conferre manũ ꝗͣ uisłmauerit accu¬
sationis suȩ hastaᷤ ⁊ totiᷤᷤ aduersum noᷤᷤ intorserit uirib. Credimꝰ
indño saluatore qͥ scuto circumdabit no̾ ueritas eiꝰ.⁊ cum psal¬
mista cantare potimuᷤᷤ sagite paruuloꝵ facte sunt plage eoꝵ
⁊ siconfisterent aduersũme castra nontimebit corm̃m ⁊ siste¬
terit adu̾sum me p̃lium: in hoc ego sꝑabo. S hec alias nun
aliaq arma expediunt fessi rerũ : quare ꝑiarcon. libroᷤ ori¬
genis: noxio̾ ⁊ ecclesiastice fidei repugnantes in latinũ sermo¬

Expanded text:
Marcionis de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus, et illius repenMarcionis de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus, et illius repente doctrinam, et meam insperatam vecordiam 462 cognoscere. Fortasse brevi tempore didicit, quod nos docere debeat; et quod illum scire nullus putabat, subitum eloquentiae flumen ostendet. Sic pater ille Deum faciat: sic magnus Iesus . Incipiat conferre manum. Quamvis libraverit accusationis suae hastas, et totis adversum nos viribus intorserit, credimus in Dominum Salvatorem, quod scuto circumdabit nos veritas ejus; et cum Psalmista cantare poterimus: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Et, Si constiterint adversum me castra, non timebit cor meum. Si steterit adversum me praelium, in hoc ego sperabo . Sed haec alias. Nunc aliaque arma Expediunt fessi rerum , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios, et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
laudatum. ꝙr participẽ sui pittabat erroris: S adu̾sum illos
libroᷤᷤ. qui ꝑanguloᷤᷤ garriunt. ⁊ furtiua accusatione me mor¬
dent : cum editi fuerint ⁊ detenebriᷤᷤ adlum̃ ꝓcesserint atq ad
os uł studio fratrum uel temeritate emuloꝵ potuerint ꝑueni¬
re: responde conabor. Neq enĩ magnoꝑe formidandi sunt. qͦs me¬
tuit auctor suus ꝓdere: ⁊ tantũ confederatiᷤᷤ legendo eẽ decreuit.
Tuncaus agnoscã crim̃ aut diluã: aut in accusatorẽ que obiecta¬
unt. retorquebo. ostendã qd huc usq silentiũ modestie fu̾it: non
me uolui : ⁊ grauissimũ int̾ amicoᷤᷤ crimen refellere ne prior lesisse
uidear qui ⁊ uulneratꝰ naqͣꝗͣ contra ꝑcussorẽ tela direxi: s meo
antũ uulm̾ ad moui manũ. Quẽ obsecro ut absq p̾iudicio ꝑson
culpã meũ referat qͥ lacessiuit. Nec lefisse contentꝰ quasi adu̾sũ¬

Expanded text:
laudatum, quia participem sui putabat erroris. Sed adversus illos laudatum, quia participem sui putabat erroris. Sed adversus illos libros, qui per angulos garriunt, et furtiva accusatione me mordent, cum editi fuerint, et de tenebris ad lucem processerint, atque ad nos vel studio fratrum, vel temeritate aemulorum potuerint pervenire, respondere conabor. Neque enim magnopere formidandi sunt, quos metuit auctor suus prodere, et tantum confederatis legendos esse decrevit. Tunc aut agnoscam crimina, aut diluam, aut in accusatorem quae sunt objecta retorquebo: et ostendam quod hucusque silentium modestiae fuerit, non sse volui, et gravissimum inter amicos crimen refellere, ne prior laesisse videat, qui et vulneratus nequaquam contra persecutorem tela direxi; sed meo tantum vulneri admovi manum. Quem obsecro, ut absque praejudicio personulpam in eum referat, qui lacessivit. Nec laesisse contentus, quasi adv
Abbreviated transcription (Latin):
discrepet. latimis lector inueniat. Hunc gͦ ⁊̃ noꝰ licet noneloq̃n
ẽ. sermo cõpositus. Qđq his maius ẽ simplicitas xp̃iana: auctor
sui caracterẽ ꝓbant. aliud ẽ si ⁊ ista eusebuis deprauauit. accu¬
sator origenis mei que studiosꝰ. inuno atq eãdẽ oꝑe ullum ⁊ me
łerrasse ł bene senfsisse testatus ẽ. Non potest nunc me iniicus
quit in illiᷤᷤ q̃ afide nr̃a discrepet. latinus lector inueniet. Fidem
suam ꝗͣ uocat. Eam neq̃ romana pollet eccła: auillã que inorige¬
niꝰ uoluminib continet᷑. Siromanã responđit.: gͦ no̾ catolicisu¬
mus: qui nicħ decrigeniᷤᷤ errore transtulimꝰ c inaut origenis
blasphemia fides illus ẽ. dum mͥ qͥ inconstantie crimen inpin¬
git: se hereticũ ꝓbat. Suie bene credit laudator m̃s confessio¬
ie sua me adsumit in socium. sue male: ostendit me iđo ante

Expanded text:
discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo et sermo compositus, quodque his majus est, 461 simplicitas Christiana, auctoris sui characterem probant. Aliud est, si ista Eusebius depravavit, et accusator Origenis, meique studiosus, in uno eodemque opere et illum et me vel errasse, vel bene sensisse testatus est. Non potest me nunc inimicus quit, in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveniet. Fidem suam quam vocat? Eamne qua Romana pollet Ecclesia? an illam, quae in Origenis voluminibus continetur? Si Romanam responderit, ergo Catholici sumus, qui nihil de Origenis errore transtulimus. Sin autem Origenis blasphemia, fides illius est: dum mihi inconstantiae crimen impingit, se haereticum probat. Sive bene credit laudator meus, confessione sua me assumit in socium; sive male, ostendit me ideo ante
Abbreviated transcription (Latin):
maris atq t̾raꝵ diuisum spaciis inferere questioni: ⁊ opponere
inuidie plurimoꝵ.ut plus michi laudando noc̾et. qͣm sibi ꝓdeẽt
exemplo ꝰNunc quoq quia renui laudatorẽ: ⁊ uerso stilo docu
me non ẽẽ q m̃s necessarius p̃dicauit. Dicitur furere. ⁊ treᷤ contra
me libroᷤᷤ uenustate attica texusse : eadem accusans. que ante lau¬
dauerat. & obitiens michi in translatione origenis. nefaria dogna¬
ta: dequo in p̃fatuincula laudationiᷤᷤ suȩ dix̾at isqͣuar regulam p̃¬
cessoꝵ: ⁊ euis p̃cipue uiri cuiꝰ suꝑius fecimus mentionẽ. Qui
cum ultra septuaginta libelloᷤᷤ origeni q̃uoᷤᷤ homiliticoᷤᷤ appella¬
uit: aliqͣntoᷤᷤ ⁊̃ detomis in apłm scriptis transtulisset inlatinum:
in quib cum aliqͣnta offendicula inueniant᷑ ingreco. ita elima¬
uit omnia int̾p̃tando atq purgauit : ut nicħ in illiᷤᷤ qͥ afide nr̃a

Expanded text:
maris atque terrarum divisum spatiis inserere quaestioni? opponere maris atque terrarum divisum spatiis inserere quaestioni? opponere invidiae plurimorum, ut plus mihi laudando noceret, quam sibi prodesset exemplo? Nunc quoque quia renui laudatorem, et verso stylo docui me non esse, quod meus necessarius praedicavit, dicitur furere, et tres contra me libros venustate Attica texuisse: eadem accusans, quae ante laudaverat, et objiciens mihi in translatione Origenis nefaria dogmata, de quo in Praefatiuncula laudationis suae dixerat: « Sequar regulam praecessorum, et ejus praecipue viri, cujus superius fecimus mentionem: qui cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos Homiliticos appellavit, aliquantos etiam de tomis in Apostolom scriptis, transtin quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qͣm uif lesus sic amicicie uira sertiatui : ut mesine accusantis
accusatione defenderem. It q̾ unꝰ rome amicꝰ obiecerat: amultiᷤᷤ
in toto orbe inimiciᷤᷤ dicerem iactitatũ. Ut non uiderer homin
s criminib respond̾e aliud ẽ si ꝑuire amicicie accusatus. tacere
debui. ⁊lutatã abeo faciem atq ut ita dicam hereticofethore cõ¬
spsã : ne simplici ꝗͥ aqͣ diluere: ne ille mͥ fecisse putaret᷑ inuiriã.
ec uoᷤ: non hominis ẽ. nec ad hominẽ. aꝑte amicũ petere. ⁊ crimi¬
na euis sub ꝑsona laudatoris exponer. & illi ne hoc qͥ libũ derelin¬
qui. ut secatholicũ ꝓbet.⁊ laudationẽ heretici que illi obicitur ñ
deadsensu hereseos: s de ingenii extitisse admiritione respondeat.
lacuerat ei.siue ut ipse uult uideri conpulsꝰ erat in latinat
linguã uertere qd nolebat. Quid necesse fuit me latentẽ. ⁊ tanti

Expanded text:
et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis accusatione defenderem: et quod unus Romae amicus objecerat, a multis in toto orbe inimicis dicerem jactitatum, ut non viderer homini, sed criminibus respondere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dum lutatam habeo faciem, atque ut ita dicam haeretico fetore conspersam, ne simplici quidem aqua diluere, ne ille mihi fecisse putaretur injuriam. Haec vox nec hominis est, nec ad hominem, aperte amicum petere, et crimina ejus sub persona laudatoris exponere: et illi ne hoc quidem liberum derelinqui, ut se catholicum probet, et laudationem haeretici, quae illi objicitur, non de assensu haereseos, sed de ingenii exstitisse admiratione respondeat. Placuerat ei, sive ut ipse vult videri, compulsus erat in Latinam linguam vertere, quod nolebat. Quid necesse fuit me latentem, et tantis
Abbreviated transcription (Latin):
rium confessorẽ qui quadraguita ferme milia uersiuũ origeniᷤᷤ.
inpsalmis ⁊ iob transtulit ¶Habuit ambrosium : cuiꝰ om̃s pene libr
huuis sermonib plenisunt. & martirẽ uictorinum: qui simpli¬
citatẽ suã in eo ꝓbat : dum nulli molit᷑ insidiaᷤᷤ. Dehis omnib tacꝙ.
⁊ quasi columpniᷤᷤ eccłȩ p̃t̾missisyme solum publicet: ⁊ nicħ hominus
panguloᷤᷤ consectatur.Nisi forte eadẽ simplicitate: qua amicum nes¬
cuis accusauit: illoᷤ ignorasse uiret. & qud ei creset uiro eruditissimo
& qͥtantã habeat scientiã scriptoꝵ ueterũ ⁊ maxime grecoꝵut dũ
⁊ ꝑegrina sectatur pene sua amiserit ut recentissimȩ memorie uiroᷤ
⁊ latinoᷤᷤ nesciat:  Exquo apparet nontã me abeo laudatum qͣm
illoᷤᷤ non accusatoᷤ ut siue illa lausẽ ut stultis ꝑfuadere conatur.
siue accusatio. ut ego ex iuilneriᷤᷤ meidolore sentio: na in laude
tionꝗͥ: sitacium : iudear crimen agnoscere. adqͣs respondi fateor.

Expanded text:
rium Confessorem, qui quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuit Ambrosium, cujus pene omnes libri hujus sermonibus pleni sunt: et Martyrem Victorinum, qui simplicitatem suam in eo probat, dum nulli molitur insidias. De his omnibus tacet, et quasi columnis Ecclesiae praetermissis, me solum pulicem et nihili hominem per angulos consectatur. Nisi forte eadem simplicitate, qua amicum nescius accusavit, illos ignorasse se juret. Et quis ei credet viro eruditissimo, et qui tantam habeat scientiam Scriptorum veterum, maxime Graecorum, ut dum peregrina sectatur, pene sua amiserit: quod recentissimae memoriae viros et Latinos nesciat? Ex quo apparet non tam me ab eo laudatum, quam illos non accusatos: ut sive laus illa est ut stultis persuadere conatur sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dolore sentio, nec in laude nti; ne si tacuerim, videar crimen agnoscere. Ad quas respondi, fateor:
Abbreviated transcription (Latin):
cusatio mea tã fortit̾ me ꝓlixeq laudaueras.:: ut situiᷤ laudib ad¬
quieuissem: om̃s hereticũ me putarent. Uide qͥd romane adme
epłe clausula teneat. Purga suspitioneᷤᷤ hominũ. ⁊ coniunce cri¬
articło int̃p̃taturꝰ esoẽ librdᷤ: ausculta.quid scripserim. hoc mͥ
p̃stiter̃ amicimei. Nondixi amicus. ne te uiderer atguere. Ut
sitacuero reus: si respondero inimicus iudicer. Dura utraq conditio.
eduob eligã d leuius ẽ. Simultaᷤᷤ re integrari potest. blasfe¬
mia ueniã ñ nõmeret᷑. animadu̾tiᷤᷤ. inuito mͥ ⁊ repugnanti hoc
onus impositũ: i fittiirã ex huiis emodi oꝑe simultantẽ necessitatiᷤᷤ
excusatione citratã.¶Sunt̃p̃tatꝰ ẽes libroᷤᷤ ꝑiarcon absq meo no

Expanded text:
cusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince criarticulo, interpretaturus eosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus e
Abbreviated transcription (Latin):
re: cur nũc eusebio detraã quẽ in alio locõ laudaui ante. altũ quid̾
nom̃ eusebii. s eadẽ quȩ suꝑ origenis uocabulo calumpnia. Lat¬
guȩ hominib dedi. Num exeo arrianus sum qr eusebiꝰ qͥ hoᷤᷤ libros
S imulq obsecro. ut amicũ quondã tuũ expͦstulantẽ pacient̃ audiaᷤᷤ.
Contra alioᷤᷤ digladiariᷤᷤ aut facis calumpniã. aut pat̾is. Quoᷤ accusa.
ia quib accusaris : ordinis tui sunt. Recte anꝑpera: Uoᷤ uiditio
Michi ⁊ĩ uera accusatio: contra frẽm displicet. Nec rep̃hendo alioᷤ. s
dico quid ipse nonfacerẽ. Tantis t̾raꝵ spaciis separatus : quid pecca¬
ui inte : Quid commerui : Anqr origeni astenus me non eẽ respon¬
di: Numqͥd defensio mea accusatio tua ẽ : &tu sinon es origeni¬
astes uł non fiusti: credo uiranti. Si fiusti: suscipio penitentem.
ꝑis tui : quid potam fac̾e̾ : Missa michi ẽ laudatio tua. id est ac¬

Expanded text:
re, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem re, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Lauguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros simulque obsecro, ut amicum quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse non facerem. Tantis spatiis terrarum separatus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nia plurimoꝵ: tia a incaiañ. ste sic ori more cantato. ꝙelius
ẽ te penitere facti tui: quã ⁊martirem incalũpnia rideceptos
inerrore ꝑfistere. Nec erubescaᷤᷤ decõmutatione sententie. n
es tante auctoritatis ⁊ fame: ut errasse te pudeat. sĩmitare me
quẽ plurimũ amassine quo: nec uiiere: nec mori potes. imecũ¬
clamita. Que ego laudatus ate indefensionẽ mei locutus sum: eu¬
sebius cesariensis ep̃s cuis supra memini: insexto libro. ĩ c̃nanoa
õt iaciori texoyẽ.ha. obicit methodio ep̃o ⁊ martiri : q tu in meis
laudib criminaris. & dicit. Quomͦ ausus ẽ. methodiꝰ. nunc contra
da sunt. Nunc tetigisse sufficiat. ħabarriano homine. obieicla¬
riffimo ⁊ eloquentissĩmo martiri : qͥ tu inme. ⁊ amicꝰ laudas ⁊ of¬
fensꝰ accusaᷤᷤ. abes occasionẽ ⁊ dep̃senti loco siuelis mn calumpniã strue¬

Expanded text:
nia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius nia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecuclama, quae ego laudatus a te in defensione mei locutus sum. sebius Caesariensis episcopus, cujus supra memini, in sexto libro ἀπολογίας Origenis, hoc idem objicit Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc contra da sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam strue
Abbreviated transcription (Latin):
suffugiũ pꝰ editoᷤᷤ ab eusebio libroᷤ. hoc pamphilũ conscripsisse. &o
facies eo libro quẽ subnomine martiris edidisti: Uulnerate sunt
conscientie plurimoꝵ. Non ualet apud eoᷤᷤ suꝑ origenis dãpna¬
tionem ep̃oꝵ auctoritaᷤᷤ : quem putant a martire p̃dicatũ. Ed
acient epistole teophili ep̃i .: Quid pape anastasii in toto orbe
hereticũ ꝑsequentes cum liber tuus sub nomine pamphili editꝰ.
pugnet contra epłaᷤᷤ eoꝵ ⁊ ep̃ali nomini testimoniũ martiris op¬
ponat᷑. Qđd fecisti in libris ꝑiarcon: hoc facito ⁊ inisto uolumi¬
teatꝰ rtis tuȩ. Ueldicito tuũ non eẽ : uł abeusebio p̃bro deprauatũ.
Unde tibi ꝓbari pot̾it qd ate translatũ sit : um manꝰ tua tenet:
lum tante es eloquentie: ut nullus te possit imitari : aut certe
sires ad ꝓbationẽ uen̾it. ⁊ inpudentiã frontis obp̃sserint testimo¬

Expanded text:
suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis damnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito et in isto volumiiteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus te possit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimo
Abbreviated transcription (Latin):
nał pamphili tres libroᷤᷤscribit elegantissimos uitam pamphi conti¬
nentes. Inquib cum cẽta miris laudib p̃dicaret. humilitatẽq
euis ferret incłm: uã hoc int̾cio libro addidit. ¶Quis studiosoꝵ. am¬
cus non fuit pamphili: Si quos uidebat aduictum necessariis indi¬
gere p̾bea̾t large. quȩ poterat. Scripturaᷤᷤ quoq sc̃as non ad legendũ
tantum : s ad habendum tribuebat ꝓmtissime. Nec solum uiris: s
ifeminiᷤᷤ. quas uidisset lectioni deditaᷤᷤ. Unde ⁊ multoᷤᷤ codices p̃pa¬
rabat : ut cum necessitaᷤᷤ poposcisset : uolentibꝰ largiretur.& ip.¬
se quidẽ ꝓprii oꝑis nicħ omnino scripsit. exceptis epłiᷤᷤ. quas ad
ne iugit uersabatur PDefensor origeniᷤᷤ ⁊ laudator pamphili: dicit¬
pamphilũ nichil ominno scripsisse: nec ꝓprii quicꝗͣ condidisse ser¬
monis. ⁊ hoc dicit iam pamphilo martirio coronato: nehabeas

Expanded text:
rnalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili contirnalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad ne jugiter versabaturPamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: de sex libris quiserit primuᷤᷤ eusebii : in ipso uolumine q̃ tu
pamphili fimulaᷤᷤ: sequentiũ libroꝵ facta mentio ẽ. Inscdo qͣ¬
unreliqͥs dicit eusebius: quid inpͥmo libit ante iã dixerat
qͥ eadẽ repetere nondebeat sitotũ opus pamphili ẽ: cur te¬
liquo libros non transfers. Sialtiꝰ cur nom̃ inmuta : Taces
ipse res loquentur. Uidelicet ut crederent martiri : qui arrianoꝵ
simplicissime .te ne potuisse heretici hominis libro martiris nom̃
inponere ⁊ ignaroᷤ subauctoritate testis xp̃i origenis facere defen¬
sores: Pro eruditione qua polleᷤᷤ. ⁊inclitus. cỹtrae eyc̃. in occiden¬
te laudariᷤ. ita ut corypheũ te omnes tuę partis nominentur. Non
reorte. ignorasse eusebii. Si intagma: ⁊ pamphilũ martirẽ. nichil
omnino oꝑis condidisse. Ipse enim eusebius amator ⁊ p̾co. ⁊ contub̾¬

Expanded text:
est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu Pamphili simulas, sequentium librorum facta mentio est. In secundo qreliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repetere non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 qui Arianorum simplicissime? tene potuisse haeretici hominis libro, martyris nomen imponere, et ignaros sub auctoritate testis Christi, Origenis facere defensores? Pro eruditione qua polles et inclytus συγγραφεὺς in Occidente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae partis nominent, non reor te ignorasse Eusebii σύνταγμα, et Pamphilum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contube
Abbreviated transcription (Latin):
necessarius criminat᷑ in latinũ uterã: ⁊ multa detomiᷤᷤ. Nũqͣ
latinis aurib tridere qͥ detestatur ⁊ grecia : q orbi accusat:
go ꝑtot annos tã multa conuertens: nũꝗͣ scandalo fui. tu
ad pͥmũ ⁊ solũ opus ignotus priꝰ temeritate factus es nobilis
ocet ipia p̃fatio ⁊ pamphili martiriᷤᷤ librũ ꝓdefensione orige¬
nis: a te eẽ translatũ.  hocagis toris uirib ut cuuis fidem
martir ꝓbat: eclesia non refutet.¶Sexlibroᷤ ut ante iam dixĩ
eusebus cesariensiᷤ ep̃s arriane qͦndã signifer factioniᷤᷤ. ꝓori¬
gene scripsit. latinissimũ ⁊elaboratũ opꝰ imultiᷤᷤ testimoniis
ad ꝓbauit origenẽ uixta se catholicũ: idest uixta noᷤ arrianũ
ẽẽ. Hoꝵ tu primũ librũ u̾tiᷤᷤ sub nomine martiriᷤᷤ.: imiramur
sine omunculũ parui p̃cii origenis laudatorẽ uelis. tuminar¬
integra dimisisti. hoc idẽ faciens in apologia quasi pamphili. ꝗ

Expanded text:
necessarius criminatur, in Latinum verteram, et multa de tomis. NumquaLatinis auribus tradere, quod detestatur et Graecia, quod orbis accusat? Ego per tot annos tam multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, temeritate factus es nobilis. Docet ipsa Praefatio, et Pamphili martyris librum pro defensione Origenis a te esse translatum. Et hoc agis totis viribus, ut cujus fidem martyr probat, Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Caesariensis episcopus, Arianae quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se catholicum, id est, juxta nos Arianum esse. Horum tu primum librum vertis sub nomine martyris. Et miramur, si me homunculum parvi pretii, Origenis laudatorem velis, cum marintegra dimisisti; hoc idem faciens in Apologia, quasi Pamphili, q
Abbreviated transcription (Latin):
uam ligna portare. Illud mitor. qd aristarcus nr̃i temporis pi¬
rilia ista nescieriᷤ. Quãꝗͣ tuoccupatus insensibuᷤᷤ : a̾struendam
mͥ calumpniã cernulus grammaticoꝵ ⁊ oratoꝵ p̃cepta contemp¬
seris. Paruipendens. ỹtie esatã. pꝰ anfractꝰ reddere asꝑitatem.

Expanded text:
vam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puevam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ didimum ⁊ apollinarẽ secutus sum .: qͥ certe contraria int̾
se hñt daginata ut fidei meȩ ñ amttterem u̾itatẽ. Commentarii
qͥd oꝑis habent. altiꝰ dicta edissert.: Que obscure scripta sunte plano
ermone manifestant. Multoꝵ sententiaᷤᷤ replicant ⁊dicunt: hu
locum quidã sic edifserunt. alii sic int̾p̃tantur. Illi sensum suũ
⁊ intellegentiã his testimoniis ⁊ hac nituntut ratione firmare ⁊ ut
aspi inuirgiliũ ac salustiũ comientar igᷤᷤ uulcatii inoratione
ꝑciceronis uictorini indialogoᷤᷤ eius ⁊ terentii comediaᷤᷤ. ł recepto¬
rismei donati eq iniuirgiliũ : ⁊ alioꝵ in alioᷤᷤ. Plautum udelicet
lucretiũ. flaccum. ꝑsium atq lucanũ. Argue intp̃tes eorum
quare non unã explanationẽ secuti fint: ⁊ in eadẽ re quidue
litus es. Neuet̃i ꝓuerbiosus mineruam docere uidear ininsil¬

Expanded text:
nem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter nem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter se habent dogmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nituntur ratione firmare: ut Aspri in Virgilium et Sallustium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati aeque in Virgilium, et aliorum in alios: Plautum videlicet, Lucretium, Flaccum, Persium atque Lucanum. Argue interpretes eorum, quare non unam explanationem secuti sint: et in eadem re quid vel litus es: ne veteri proverbio, Sus Minervam docere videar, et in sil
Abbreviated transcription (Latin):
a uenerunt. & stultũ ẽ uixta apłm. pugniᷤᷤ aerẽ uerberare.
Tam̃ inincertũ respondebo donec adcerta ꝑueniã. ẽiant ingnaoi.
sim docebo senex: q puer didici. Multa ẽẽ genera dictionum.
& ꝓqualitate mat̾ie nonsolũ sententiaᷤᷤ: sristructuraꝵq uerba ua¬
fe inuicẽ fulminant Lisiaf ⁊soerates: dulciter fluunt. A ua insingłiᷤ
diu̾sitas: s omnes insuo ꝑfecti sunt ¶Lege adherenniũ tullii libros
lege retoricos eius aut qr illa sibi dicit᷑ in choata: ⁊rudia excidis
demanibus : Reuolue tria uolumina deoratore: in quib introducit
eloquentissimoᷤᷤ illius temporis oratores. crassum ⁊ antonium disputan¬
tes. ⁊ quartum oratorẽ. Quem iã senex scribit adbrutum : tunc
intelliges aliter componi ystoriã: alit orationes alit̾ dialogoᷤᷤ. alii
epła alit̃ cominentario̾. Ego in commentariis ad hephesioᷤᷤ. sicorige

Expanded text:
ta venerunt: et stultum est juxta Apostolum, pugnis aerem verberare. ta venerunt: et stultum est juxta Apostolum, pugnis aerem verberare. Tamen in incertum respondebo, donec ad certa perveniam: ἀντίζηλον meum docebo senex, quod puer didici, multa esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba vase invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios.
Abbreviated transcription (Latin):
non meteatur fidem inconstantia ⁊ ꝓfesse inuicicie suspitionem
habeant mendatii : tam̃ audacter conferamgradũ : uolens scire
quid hereticũ scripserim. Ut aut cum illo agam penitentiam:
i origenis mala ignorasse me uirẽ. Ac nunc pͥmum apapa teophili
didicisse impietateᷤᷤ eius aut certe doceã: me quidẽ bene sensiᷤᷤ¬
sse: s illum more suo non intellegere:.Neq enim fieri potest ut
in eisdẽ adhephesioᷤᷤ libris ¶quo ᷤ ut aut audio criminatꝰ᷑ ⁊ben
⁊ male dixerim: ⁊ de eod fonte dulce dulce amarumq ꝓcesserit.
Ut qui toto oꝑe dampnau̾um eoᷤ qui credunt anima̾ exangelis
conditas subito mei oblitus : id defenderẽ q ante dampnauis. Stul¬
iciã mͥ obicere non potest: quẽ dissertiᷤsimum ⁊ eloquentiffimum
insuis opusculiᷤᷤ p̃dicat. alioqͥn stulta uerbositaᷤᷤ: fabule pocius
⁊ garruli hominis. ꝗͣ eloquentis putanda ẽ. Quidinillis libris
ꝓpriȩ accuset : ignoro .łama enim ad me criminũ eiꝰ : non scͥp¬

Expanded text:
non mereatur fidem inconstantia, et professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui stulta verbositas, rabulae potius et garruli hominis, quam eloquentis putanda est. Quid in libris proprie accuset, ignoro. Fama enim ad me criminum ejus, non scrip
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Cuius defensionẽ ⁊̃ ꝓprio uolumine ꝓfessus est: adu̾sũ
qͥ insequentib si dictandi spatiũ fuit: disputabo. hoc locor
cui contridic̾e non potest. Sisibi licet non itellexiste qd tͣnꝰ¬
tulit: quare mͥ nonliceat ignorasie libroᷤᷤ ꝑiarcon.quos ante
non legi: ⁊eas tantũ bomeliaᷤᷤ legisie qͣs instuli. ĩ qͥb nicħ ẽẽ
mali : ipsiꝰ testimoniũ ẽ¶sinãt ꝯtͣ ientẽtiã suã nc̃ me ĩeis argui¬

Expanded text:
didit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum didit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo descripturis aliꝗͣ disputant.⁊ uolunt ad ꝓbare qͥ dicunt:
sic solent scrib̾e. Referebat mͥ hebieus: ⁊ audiui abhebreo
⁊ hebrxoꝵ ista sententia ẽ Certe origenes ⁊̃ patriarchen bi¬
illũ qui temporib eius fuit: nominat. & tricesimũ tomũ.
in ysaiã. incuius fine edisserit. ue tibi cuutaᷤᷤ arielh qͣm ex¬
pugnauit dđ : illius expositione concludit. Ꝙ cum alit p
senfisse sedicat: doctũ ab illo id d ẽ ueriꝰ confitetur. POcto¬
gesimũ qͦq nonũ psalmũ. qui inscribit᷑ oratio moysi hominiᷤᷤ
dei. ⁊ reliquoᷤ undecim. qͥ ñ hñt tituloᷤᷤ. scd̾m hi illi expositionẽ
eiusdẽ moysi putat . Nec dedignatur hebreã scripturã int̃i¬
tur obtinrasse aures suaᷤᷤ r auctorẽ suũ tanti mali clara cum
rasse : qd tã nepharia scripserit :on tecuso inec dico qd alius
ciuus apologiã scriptã abheretico : sub nomine martiris ad¬

Expanded text:
lures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, lures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam intertur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali clara cum norasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius nomine martyris e