comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpore partẽ sumere dicit cessisse porulo sanguinẽ : Non cogitanf&iã nunc seaccipe
rempoculos anguinẽ: quanto ergo melius & congruentius ueteratransis se & noua inxp̃o
facta essesicdiceret ut cederet alta realtari gladius gladio ignisigni. panis pani
pecus peccori sanguis sanguini : Videmus quippe in bis omnibus carnalẽ uestustatẽ
spirita leceder enouitate : Sicergo intellegendũ est siue inistodie uolubili septimo
prandeatur siuea quib: dã &iã ieiunetur. tam̃ sabbatospiritali sabbatũ carnale
cessisse: quando misto sempit̃ na & uera requies concupiscitur. in illo uocatiotẽ pora¬
ls iã su prestitiosã contepintur : Ceteraque secuntur quib suã disputationẽ istr
concludit sicutalia quȩdã que indȩ cõmemorandã non arbitratussũ multo magis ad
causa non ꝑtinent inqua desabbatiie iunio uel prandio disputatur: Sed ea tibi ipsimaxi¬

Expanded text:
corpore partem sumere. dicit cessisse poculo sanguinem non cogitans etiam nunc se accipere corpore partem sumere. dicit cessisse poculo sanguinem non cogitans etiam nunc se accipere in poculo sanguinem. quanto ergo melius et congruentius uetera transisse et noua in Christo facta esse sic diceret, ut cederet altare altari, gladius gladio, ignis igni, -panis pani, pecus pecori, sanguis sanguini. uidemus quippe in his omnibus carnalem uetustatem spiritali cedere nouitati. sic ergo intellegendum est, siue in isto die uolubili septimo prandeatur siue a quibusdam etiam ieiunetur, tamen sabbato spiritali sabbatum carnale cessisse; quando in isto sempiterna et uera requies concupiscitur, in illo. uacatio temporalis iam superstitiosa contemnitur. Cetera, quae sequuntur, quibus suam disputationem iste concludit, sicut alia quaedam, quae inde commemoranda non arbitratus sum, multo magis ad causam non pertinent, in qua de sabbati ieiunio uel prandio disputatur. sed ea tibi ipsi, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
prademus ideo duob: dominis seruimus quia & sabbati & dominiciunus est dñs iste autẽ
quiue tera transis se sic dicit ut in xp̃ocederet ara altari gladiusieiunio p̃ib ignis
pamipecus poculo sanguis nescitaltaris nomen magis legis & ꝓphetarũliteris fre¬
quentatũ & al taredo prius in tab̵ naculo quod ꝑmorsen factũestconlocatũ : Aramquo que
ma postolicis luteris inueniri ubi martr resdamant subarad̃ Dicit cesssse
ie iumo gladiũ : Non recordans illũ quomilite s euangeliciar mantur & utroq
testam̃to g ladiũ bisacutũ : dicitcessisse prȩcibigne : quasi non&tunc p̃cesde fe¬
rebantur intẽplũ & nuncax p̃oignisẽ missus inmundũ : dicit cessis sepampecus : tã quã
nes ciens & tunc in dñi m̃sa panes ꝓpositionis pomsolere & nunc sede agmimimaculati

Expanded text:
prandemus, ideo duobus dominis seruimus, quia et sabbati et dominici unus est dominus. Iste autem, prandemus, ideo duobus dominis seruimus, quia et sabbati et dominici unus est dominus. Iste autem, qui uetera transisse sic dicit, ut in Christo cederet ara altari, gladius ieiunio, precibus ignis, pani pecus, poculo sanguis, nescit altaris nomen magis legis et prophetarum litteris frequentatum et altare deo prius in tabernaculo, quod per Moysen factum est, conlocatum, aram quoque in apostolicis litteris inueniri, ubi martyres clamant sub ara dei. dicit cessisse ieiunio gladium non recordans illum, quo milites euangelici armantur ex utroque testamento, gladium bis acutum. dicit cessisse precibus ignem, quasi non et tunc preces deferebantur in templum et nunc a Christo ignis est missus in mundum. dicit cessisse pani pecus tamquam nesciens et tunc in domini mensa panes propositionis poni solere et nunc se de agni inmaculati
Abbreviated transcription (Latin):
alieni nonne tantũ errat ut possit & iã dicere it a nos non debereaccipere legẽ
necꝓphetas sicut iudeinonaccipiunt e uangeliũ nec a postolus. quod quis a pitqud
malisa piat utiq: intellegis : sedueterain qui lomnia transierunt & in xp̃ofactas noua
hocuerũ est : ꝓpterea sicut iud eis abbatis nonuacamus &ia si ad significandã requiẽ quȩ
illo die significata ẽ xp̃iana sobrietate & frugalitate seruata. ie uniuinculũ relaxam
& sia liqui fratresnri requiẽ sabbati relaxatione ieiumi significandã ẽẽ nom putant ne qua¬
qua d eurisre giȩ uarietate litigamus neipsiureginȩ ubiunã fidẽ &iã ipa di requier&¬
inemus interiora m̃bra uexemus : & señ quia uetera transier cũ eistransiit &iã carna¬
lis uaccatio sabbati ñ ta men qua sabbato & dominico sine suꝑsticiosauaccatione

Expanded text:
alieni, nonne tantum errat, ut possit etiam dicere ita nos non debere accipere legem alieni, nonne tantum errat, ut possit etiam dicere ita nos non debere accipere legem nec prophetas. sicut Iudaei non accipiunt euangelium nec apostolos? quod qui sapit, quid mali sapiat, utique intellegis. sed \'uetera\', inquit, \'omnia transierunt et in Christo facta sunt noua\'. hoc uerum est; nam propterea sicut Iudaei sabbatis non uacamus, etiam si ad significandam requiem, quae illo die significata est, Christiana sobrietate et frugalitate seruata ieiunii uinculum relaxamus, et, si aliqui fratres nostri requiem sabbati relaxatione ieiunii significandam esse non putant, nequaquam de uestis regiae uarietate litigamus, ne ipsius reginae, ubi unam fidem etiam de ipsa requie retinemus, interiora membra uexemus. etsi enim, quia uetera transierunt. cum eis transiit etiam carnalis uacatio sabbati, non tamen, quia sabbato et dominico sine superstitiosa uacatione
Abbreviated transcription (Latin):
quechlatatur eodesiȩ tam qua intus in membris &iã si ipsa fide unitas quib: dã
diuersis obseruationib: cȩlebratur. quib: nullo modo qđ infide uerũ est impe¬
ditur om̃s enimpulcritudiñe filiȩ regis intrinsecus : Illȩ autẽ obseruationes
quȩ uariȩ cȩ lebrantur in eius ueste intelleguntur : Vnde ibidicitor: infim¬
brusaureis circũ amicta uarietate : Sed e a quoq uestis ita diuersis cȩlebratio¬
deus sabbatũ colendo dominicũ negat. quomodo sabbatũ xp̃ianus obseruat:¬
a ut simus xp̃iani & dominicũ colimus autsimus iudȩ iut sabbatũ obseruemus :
Nemoemim potest duob dm̃i seruire. Nonne italoquit᷑ taquã sabbati alius
dominus sit alius dominici. Nec illud audit. quo d ex ipse cõmemora ut dñs est eñ
sabbati filiuhominis : quodautẽ ita nos uult ẽẽ a sabbato alienossic ut iudȩi sa dominico

Expanded text:
que dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam que dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus : illae autem observationes quae variae celebrantur, in ejus veste intelliguntur; unde ibi dicitur, In fimbriis aureis circumamicta varietate . Sed ea quoque vestis ita diversis celebratiodaeus sabbatum colendo dominicum negat, quomodo Christaut sumus Christiani et dominicum colimus aut sumus Iudaei et sabbatum obseruamus; nemo enim potest duobus dominis seruire\'. nonne ita loquitur, tamquam sabbati alius dominus sit, alius dominici? nec illud audit, quod et ipse commemorauit: Dominus est enim sabbati filius hominis. quod autem ita nos uult esse a sabbato alienos, sicut Iudaei sunt a dominico
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis & grecis & etclesiae di: quod parũ cogitant quicũ offensione manducant
uel cuoffensioneieiunant & ꝓut rã libet intẽ perantiã : Scandalo concidant
quib: non superatur dabolis sedlȩtatur : Quo dsirespondetur ohoc docuisse
i cobũ hie rosolimis ephesiio hannẽ ceterosq aliis locis ꝗd docuitromȩ petrus
idest ut sabbato ie iunetur sed ad acdoctrina t̃ rasceteras deinasse adq inea¬
romam stecisse &e contrariore fẽret᷑. occidentis potius aliqua loca in quib: r omaest
non seruasse quoda postolitradiderunt orientis uero t̃ras undecoe pit ipsũe uan¬
geliũ p̃dicars in eo quodabomnib: simul cũipsopetro a postolis traditũest ne sabb¬
toiciunetur sine a liquua rietate mansisse int̃mirabilis est ista contentio ge¬
nerans lites non finiens quaestiom̃s: que siter gouna fide sumuer sȩque ubi¬

Expanded text:
Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei. quod parum cogitant, qui cum offensione manducant Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei. quod parum cogitant, qui cum offensione manducant uel cum offensione ieiunant et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. Quod si respondetur hoc docuisse Iacobum Hierosolymis, Ephesi Iohannem ceterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato ieiunetur, sed ab Romam stetisse: et e contrario refertur Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, non servasse quod Apostoli tradiderunt; Orientis vero terras, unde coepit ipsum Evangelium praedicari, in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apostolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua varietate mansisse: interminabilis est ista contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uisẽ ã ꝑhibeantesse falsã pleriq romani : quod a postolus petrus cũ simo¬
nẽ ago die dominico certadurus ꝓpt̃ ipsũ magnae temptationis periculũ
pridie cũ eius de urbis ecclesiaieiuna uerit & conse quuto tã ꝓsperũglo¬
rio sũ successueunde monem tenuerit eã qumi tate sunt non au nulla occiden¬
tis ecclesiȩ sciisicut istedicit magus simon figuruericer at diaboli: Non
plane sabbatarius aut dominicarius sed cotidianus est ille tẽptator : Nec
tamen aduer suseũ cotidie ieiunatur quando & dieb: dominicis omnib: & quinqua¬
ginta post paschã & ꝑdiuessa loca dieb: sollenib: martrrũ & festis quib: que
prandetur & tamendiabolus uincitur. sioculinr̃i sint semꝑ ad dñmutipse
euellat delaq opedes nr̃os: & siue manducamus si uebibimus siue quod cũq
facimus omnia ingloriã di faciamus: & quantum nobisessine offenone simꝰ

Expanded text:
uis eam perhibeant esse falsam plerique Romani, quod apostolus Petrus cum Simouis eam perhibeant esse falsam plerique Romani, quod apostolus Petrus cum Simone mago die dominico certaturus propter ipsum magnae temptationis periculum pridie cum eiusdem urbis ecclesia ieiunauerit et consecuto tam prospero gloriosoque successu eundem morem tenuerit eamque imitatae sint nonnullae occidentis ecclesiae. sed si, sicut iste dicit, magus . Simon figura erat diaboli, non plane sabbatarius aut dominicarius sed cotidianus est ille temptator; nec tamen aduersus eum cotidie ieiunatur, quando et diebus dominicis omnibus et quinquaginta post pascha et per diuersa loca diebus sollemnibus martyrum et festis quibusque prandetur, et tamen diabolus uincitur, si oculi nostri sint semper ad dominum, ut ipse euellat de laqueo pedes nostros, et, siue manducamus siue bibimus siue quodcumque facimus, omnia in gloriam dei faciamus et, quantum in nobis est, sine offensione simus
Abbreviated transcription (Latin):
ducado non sꝑnant & qui non manducat manducantẽ non iudicet istũ modo
hoctẽpperam̃tũ quo scandala deuitaret. int̃ieiunantes sabbato & man
ducantesteneret : Ut & ipso non manducantẽ manducans quisq conspener&
& ipse non manducans manducantẽ noniudicar& : petrus &iã inquida postolo¬
rũ capud cȩluanitor & ȩcclesie funda mentũ extincto si mone quifuerit
diaboli non nisiie iumo uincendifigura idipsũ romanose docuit quorũfides
annuntiatur uniuersoorbit rarũ : Nũ quider goceteri a postoli prandere
ip̃ianos contrapetrũ docuer̃ uniuer so orbit̃ rarũ sicut itaque in t se
uixer̃ concordit̃ petrus & condiscipulieius sic int̃ se concordit̃ uiuant.
sabbato ieiunantes quos plantauit petrus & sabbato prandentesquos
plantauer condiscipulienis : Est quidẽ & hȩ copinio plurimorũ : Qũã¬

Expanded text:
ducantem non spernat et, qui non manducat, manducantem non iudicet? isto modo ducantem non spernat et, qui non manducat, manducantem non iudicet? isto modo hoc temperamentum, quo scandala deuitaret, inter ieiunantes sabbato et maducantes teneret, ut et ipsum non manducantem manducans quisque non sperneret, et ipse non manducans manducantem non judicaret. CAPUT IX. 21. Petrum caput, caeli ianitor et ecclesiae fundamentum, extincto Simone, qui fuerat diaboli non nisi ieiunio uincendi figura, id ipsum Romanos edocuit, quorum fides adnuntiatur uniuerso orbi terrarum\'. numquid ergo ceteri apostoli prandere Christianos contra Petrum docuerunt in uniuerso orbe terrarum? sicut itaque inter se uixerunt concorditer Petrus et condiscipuli eius, sic inter se concorditer uiuant sabbato ieiunantes, quos plantauit Petrus, et sabbato prandentes, quos plantauerunt condiscipuli eius. est quidem et haec opinio plurimorum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
scribsi quia inepistolatua & ipse quidã tale sisti nontibi ꝑ suad& adur bẽxp̃ia ña
sid audare sabbato ieiunantẽ in cogarisorbẽxp̃ianum damnare prandentt̃:
Eueñi dicit uae qui dicunt qđ bonũ malũ & tenebras lucẽ & luce tenebras &a
marũdulce & dulceamarũ ie iuniũ sabbatiuolens intellegibonũ & lucẽ & dul¬
ce parandũ ue romalũ & tenebrans & a maraũ quis eũ dubitet in omnib xp̃ianis
sabbato prandentib: uniuer sũ orbedã nare terrarũ : Necipse respicit:
Necquidicat adtendit : Vt scribtis suis ab ista p̃cipiti cohbeatur audatia:
Continuo quippe subiunxit : Ne moerg o uos iudicet inesca aut in potu quodipsẽ
utiq facit. qui sabato sumentes escã potũ quȩ sic arguit : quantũ erat ut hinc
eiue nire timentẽ &iã illud quo didẽ apł os alibidicit : quimanducat nom man¬

Expanded text:
scripsit, quia in epistula tua et ipse quiddam tale dixisti, non tibi persuadeat urbem Christianam scripsit, quia in epistula tua et ipse quiddam tale dixisti, non tibi persuadeat urbem Christianam sic laudare sabbato ieiunantem, ut cogaris orbem Christianum damnare prandentem. cum enim dicit: Vae qui dicunt quod bonum malum et tenebras lucem et lucem tenebras et amarum dulce et dulce amarum\' ieiunium sabbati uolens intellegi bonum et lucem et dulce, prandium uero malum et tenebras et amarum, quis eum dubitet in omnibus Christianis sabbato prandentibus uniuersum orbem damnare terrarum? nec se ipse respicit nec, quibus dicat, adtendit, ut scriptis suis ab ista praecipiti cohibeatur audacia. continu» quippe subiunxit: \'Nemo ergo uos iudicet in esca aut in potu\', quod ipse utique facit, qui sabbato sumentes escam potumque sic arguit. quantum erat, ut hinc ei ueniret in mentem etiam illud, quod idem apostolus alibi dicit: Qui manducat, non man
Abbreviated transcription (Latin):
offendit sabbatidies que m dñs sci ficauit ignoro : Vtineo non patet posse
manducari & bibicũtaliiuc unditate quȩ careat ebriȩtate : Cũsic antesab¬
batũ ieunare possimus. quomodo dicit ante dominico sabbato ieiunandũ :
An continuobiduc prander inefasesse arbitratu: uideat ergo quanta
a ficiat contumelia ipsã quoq: romanã ecclesiã ubi & his eb domadib: inq¬
bus quanta & sexta & sabbato ieiunatur trib: tamendieb continuis
dominicoscilicet acdeinde setunda tertiaq prandetur : ouĩunitã certũe
inquidarbitri mii ũ pandere pastorũ : Seduȩ quidicunt quodbonũma lum &tene¬
brus lucẽ & lucẽ tenebras & amarũ dulce & dulccamarũ : quid sibiue lint hec
uerba eius non sctis intellego: Siem̃ hȩc ut scribis. sicut urbitos dicit : Inur¬
be pblespendens expastoris arbitrio cũ ep̃osuo ieiunat sabbato siaute siante ista

Expanded text:
offendit sabbati dies, quem Dominus sanctificavit, ignoro, ut in eo non putet posse offendit sabbati dies, quem Dominus sanctificavit, ignoro, ut in eo non putet posse manducari et bibi cum tali jucunditate quae careat ebrietate; cum sic ante sabbatum jejunare possimus, quomodo dicit ante dominicum sabbato jejunandum: an continuo biduo pranderi nefas esse arbitratur? Videat ergo quanta afficiat contumelia ipsam quoque Romanam Ecclesiam, ubi et his hebdomadibus, in quibus quarta et sexta et sabbato jejunatur, tribus tamen diebus continuis, dominico scilicet ac deinde secunda et tertia prandetur. 20. Ovium vitam certum est, inquit, arbitrio pendere pastorum: sed « Vae qui dicunt quod bonum malum, et tenebras lucem et lucem tenebras et amarum dulce et dulce amarum\'. quid sibi uelint haec uerba eius, non satis intellego. si enim haec tu scribis, sicut urbicus dicit, in urbe plebs pendens ex pastoris arbitrio cum episcopo suo ieiunat sabbato; si autem ad te ista
Abbreviated transcription (Latin):
nullus non dicoxp̃ianus sed nec insanus dicere auder et diesilli quin quaginta post
paschausq a pente costen. quib nonie iunatur er. secundũ stũ asacrificio landis
aliem : Quib tantũ modo dieb: inmultis ecclesus omnib: autẽ maxime cantur
alleluia : quẽ uocem laudis esse nullus xp̃ianus quã lib& imperitus ignorat:
Confiteturtamen&iã ipse die dominico noninebrietate sediniucunditate pran¬
deri cũ dicit deberenos ex iudeis & gentib multis xp̃ianis nominie fide pau¬
coselectosues ꝑtino sabbatorũ incenso: ꝓpecudũ uictimis i eiunũ dõplacitũ lau¬
dib: immolare cunlis feruor ecremata deficient operadelictorũ : & m̃a¬
ne inquit ex audiatnos. a nobis auditus: &erunt nobis domus admanducand
&bibendũ non in ebrietate sed inucunditate . dominicacelebritate
ꝑfecta : Tunc ego eulogias nonut superius ait alogia cebratur sed quidm̃

Expanded text:
nullus non dico Christianus sed nec insanus dicere auderet, dies illi quinquaginta post nullus non dico Christianus sed nec insanus dicere auderet, dies illi quinquaginta post pascha usque ad pentecosten, quibus non ieiunatur, erunt secundum istum a sacrificio laudis alieni. quibus tantum modo diebus in multis ecclesiis, in omnibus autem maxime cantatur alleluia, quam uocem laudis esse nullus Christianus quamlibet inperitus ignorat. Confitetur tamen etiam ipse die dominico non in ebrietate sed in iucunditate pranderi, cum dicit debere nos ex Iudaeis et gentibus multis Christiani nominis fide paucos electos uesdibus immolare, cujus fervore cremata deficiant opera delictorum. Et mane, inquit, exaudiat nos a nobis auditus, et erunt nobis domus ad manducandum et bibendum, non in ebrietate, sed in jucunditate, dominica celebritate perfecta. Tunc ergo eulogia, non ut superius ait, alogia celebratur. Sed quid eum
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ de ieumo sabbati: ⁊rq enim dominicus dies sine sacrificio qđ de o carũẽ ꝑ agit̃
quianonieiinatur sequitur adhuc & ingerit testimoma acausa qũa de fenden¬
di suscepit penitus aliena : in mola iquid dm̃ sacrificiũ laudis & istã uocẽ diuom
psalmiuo lens ad quodagitur nestio quo modo qo nectere utique in quid¬
non sanguinis autebrietatis conuiciũ. quo non laudes debitȩdõ. seablaspemie
diabulo suffragante sil uestunt : o in ꝓuida p̃soptionẽ Nonergo immo latior
sacr ficĩ laudis dominicodie qui a nonieiunatur sedatur ebrietatis coniueũ
&blasphiȩmie diabulosiffragantes luescunt quo dsine fasest dicere : intelle¬
gat nomieuniũ significare in eo quod scriptũest : In moladõ sacrific iu laudis
ciumũ quippe certis dieb: & maxime festis non agitur : Sacrificiũ uero
laudis ab ecde sie totoor bedifusa dieb: omnib: immolatu: alio quin. quod

Expanded text:
et non de ieiunio sabbati. neque enim dominicus dies sine sacrificio, quod deo carum est, peragitur, et non de ieiunio sabbati. neque enim dominicus dies sine sacrificio, quod deo carum est, peragitur, quia non ieiunatur. sequitur adhuc et ingerit testimodam suscepit, penitus aliena. Immola, inquit, Deo sacrificium laudis ; et istam vocem divini psalmi volens ad quod agitur nescio quomodo \'non sanguinis aut ebrietatis conuiuium, quo non laudes debitae deo sed blasphemiae diabolo suffragante siluescunt\\ o inprouidam praesumptionem! non ergo immolatur sacrificium laudis dominico die, quia non ieiunatur, sed agitur \'ebrietatis conuiuium et \'blasphemiae diabolo suffragante siluescunt\'. quod si nefas est dicere, intellegat non ieiunium significari in eo, quod scriptum est: Immola deo sacrificium laudis. ieiunium quippe certis diebus et maxime festis non agitur, sacrificium uero laudis ab ecclesia toto orbe diffusa diebus omnibus immolatur. alioquin, quod
Abbreviated transcription (Latin):
blaspfeme turbonũ nrm. tunc adiuncxit non eñ est regnũ dĩ esca &po¬
tus & cetera : nã sicut iste uerba hȩc a postiluntellegitut regnũ di quod est
hecdia non sit mesca & potu sed inieiunio nondico sabbatisie iunare sed nũ¬
quã omnino cibũ acpotũ sũmere deberimus nedeisto dĩ regn ũ quã recede¬
remus puto autẽ quia isto confitente . aliquanto religiosius diei dominico
adecclesiã ꝑtinemus quando tamen & ipseconcedente prandemus : qur
inquid sacrificioũ potiori dño carũmur mura musofferre quod sp̃s desiderat
&angelus laudat : deinde adiungit. angeli testimoniũ dicentis: bona estora¬
tio cũ ieiunio & elymosina : quid dixerit potiorid ño nestio : Hisi forte scriptor
rrauit & tefuit ut qđ mihilegendũ mis sistinonem̃ dares : Sacrifici ũ
ergod ño carũ ie iuniũ uult intellegi : qua side ieiunioues setur hȩcquestio

Expanded text:
blasphemetur bonum nostrum, tunc adiunxit: Non enim est regnum dei esca et potus et cetera. nam sicut iste uerba haec apostoli intellegit, ut regnum dei, quod est ecclesia, non sit in esca et potu sed in ieiunio, non dico sabbatis ieiunare, sed numquam omnino cibum ac potum sumere deberemus, ne de isto dei regno umquam recederemus. puto autem, quia isto confitente aliquanto religiosius die dominico ad ecclesiam pertinemus, quando tamen et ipso concedente prandemus. \'Cur\', inquit, \'sacrificium potiori domino carum murmuremus offerre, quod spiritus desiderat et angelus laudat?\' deinde adiungit angeli testimonium dicentis: Bona est oratio cum ieiunio et elemosyna. quid dixerit \'potiori domino\\ nescimus, nisi forte scriptor errauit et te fugit, ut, quod mihi legendum misisti, non emendares. sacrificium ergo domino. carum ieiunium uult intellegi, quasi de ieiunio uersetur haec quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
semperẽ scm nisi quiauerũ ẽ & quod scriptũ ẽ de quibus daquia
enter sed intellegenter & dicitur. Obliuis ceris inopiam
nrãm & tribulitionenrã. Ergo ascienter nescit & qđ sẽ ꝑ
sciuit aliquando cognoscit : & cum extinguitur a negantibus in extirgu¬
bilis perman& &tytenquille iras citur. Et confundi nom potest &cuun
quando confunditur & nomeneius pollur non potest &iam quando pol¬
luitur & obliuscino non potest &iã quando obliuscitur & meminerat
quam quando ammonetur sic est ineffabilis haecenim dello dicuntur
de quonibil ab homine uel homini dicissctis digne & satis competenter
potest. Quecum itas int quis religiosus non istũ exsufletu puluerem
quẽ proicit uentus a facieterrae. Quitumens & latus atq in ruens
in occulos infirmo rum eosq perturbans uidetur sib: aliquid dice¬
re arguendo uerba in ueteretes tamento quȩ non intellegit net
in tuendo que innouo intellegit. Hoc autem depenitencia dĩ un

Expanded text:
semper est sanctum; nisi quia verum est et quod scriptum est de quibusdam, quia enter, sed intelligenter ei dicitur, Oblivisceris inopiam nostram et tribulationem nostram ? Ergo et scienter nescit; et quod semper scivit, aliquando cognoscit; et cum exstinguitur a negantibus, inexstinguibilis permanet; et tranquille irascitur; et confundi non potest, etiam quando confunditur; et nomen ejus pollui non potest, etiam quando polluitur; et oblivisci non potest, etiam quando obliviscitur; et meminit, etiam quando admonetur. Sic est ineffabilis. Haec enim de illo dicuntur, de quo nihil ab homine vel hominis satis digne et satis competenter dicitur. Quae cum ita sint, quis religiosus non istum exsufflet ut pulverem, quem projicit ventus a facie terrae ; qui tumens et elatus atque irruens in oculos infirmorum, eosque perturbans, videtur sibi aliquid dicere, arguendo verba in Vetere Testamento quae non intelligit, nec intuendo quae in Novo intelligit? 42. Hoc autem d
Abbreviated transcription (Latin):
ex orreat quid aut quantũ ual& uerb̵ conparata dicentis discedite ame
maledictiinignẽ aẽnũ qui parittus ẽ diabolo & angelis eiꝰ : Ibi ñ
sanguine in ebri abunt᷑ sagittȩ. sed non saciabunt᷑ mebris omnib:
flã mȩ nec carnes gludiũ manducabit. sensũ doloris citius aufergis
mor tuis quã inferens uulneratis : sed nemo cruciatibus sadtẽ mo¬
riendo sub trabitur nein moriente simul &iã ipsapena moriat᷑
Quur non hic dicit colendũ neistũ anpotius ex secrandũ fugien¬
dũ qr eẽ dicemus : Actim& dexp̃o ista dicere neipsius ignis a d̃ni
suppliciũ ñ euadat᷑ quo ille impio p̃parat mittere :

Expanded text:
exhorreat. Quid aut quantum valet, verbis comparata dicentis: Discedite a me, exhorreat. Quid aut quantum valet, verbis comparata dicentis: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Ibi non sanguine inebriabuntur sagittae; sed non satiabuntur membris omnibus flammae: nec carnes gladius manducabit, sensum doloris citius auferens mortuis, quam inferens vulneratis; sed nemo cruciatibus saltem moriendo subtrahitur, ne in moriente simul etiam ipsa poena moriatur. Cur non hic dicit: Colendumne istum an potius exsecrandum fugiendumque esse dicemus? An timet de Christo ista dicere, ne ipsius ignis aeterni supplicium non evadat, quo ille impios praeparat mittere; e
Abbreviated transcription (Latin):
poenis : Qđ enĩ diluuiũ cõparari a&̃ nis ignib potestq cedesq: uulnert q¬
corporũ mortes cruciatus sẽpit̃nis : Uigintiquat tuor milia cadentiũtan¬
tobuc carũstrepitu in flat insanus. quasi ñ in unu merabilia milia cotidie
moriantur toto orbet̃rarũ : Sed transitoria ista corporis mors ẽ : Quis
fessus sit dis̃ suacru delitatẽ quia dicit ꝑ ꝓphetã : & acuã sicut fulgur
gla diũmeũ in ebriabo sagittas meas sanguine & gladius meus manducabit
carnes desanguine uul neractorũ : Dequib: uerbis siciste accusat dm̃
uelut sẽꝑ humanũ sanguinẽ esurientẽ : Quasi dixerit in ebriabome
sanguine & manducabo carnes de sanguine uul neratorũ : sed quan¬
tũ lib& hanc utilẽ dĩ cõminationẽ tã quã facinoris cuiusdũ & ut di¬
cit in sola crudelitate malis tantũ modoglori ã teuanus & uȩsanus

Expanded text:
poenis. Quod enim diluvium comparari aeternis ignibus potest? quae caedes, qpoenis. Quod enim diluvium comparari aeternis ignibus potest? quae caedes, qcorporum mortes cruciatibus sempiternis? Viginti quatuor millia cadentium , tanto buccarum strepitu inflat insanus, quasi non innumerabilia millia quotidie moriantur toto orbe terrarum, sed transitoria ista corporis al. corporum fessus sit Deus suam crudelitatem, quia dicit per prophetam: Exacuam sicut fulgur gladium meum, inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus manducabit carnes de sanguine vulneratorum . De quibus verbis sic iste accusat Deum velut semper humanum sanguinem esurientem; quasi dixerit: inebriabo me sanguine, et manducabo carnes de sanguine vulneratorum. Sed quantumlibet hanc utilem Dei comminationem tanquam facinoris avidam, et, ut dicit, in sola crudelitate malis tantummodo gloriantem, vanus et vesanus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sedñs & adsinis trã positis gentib: minaturas sedducturũ teinis¬
nẽ a ̃nũ qui paratus ẽ diabolo & angelis ei : huius tanti supplicu
quȩ recause : efuriui in quid & ñ de distis mihi manducare : Ecce
ꝓ es catẽporali ñ ab lata sed nondata a &̃nũ & hor rendũ suppliciũ cõ¬
minatur : & rec tesi consuans uerita t̃e : Peruũ ẽ eñĩ quod ineli¬
mo sinis datur. sedcũ pie datur ad nũ in demeritũ cõparatur:
&ideopotius quia parũ. ẽ qđ datur magna impi&ateñ datur : Vndemirũ
tur: si autẽ consulans hominẽ ut desuores pondeat tibi omnis homom̃ dax
contẽnit culp̃a exager& poena. Illã quippe ũ uid& m̃te carnalihanc ex hor¬
r& carnemortali : Talis ẽ iste inomniũ hominũ quipuniunt᷑ uel corripiunt᷑
inuetere testam̃to longemitioribus quã leguntur in euangelio corporalib:

Expanded text:
rum se Dominus, et ad sinistram positis gentibus minatur esse dicturum, Ite in igrum se Dominus, et ad sinistram positis gentibus minatur esse dicturum, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Hujus tanti supplicii quaeris causam? Esurivi, inquit, et non dedistis mihi manducare . Ecce pro esca temporali, non ablata, sed non data, aeternum et horrendum supplicium comminatur. Et recte, si consulas veritatem. Perparvum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum inde meritum comparatur. Et ideo potius quia parvum est quod datur, magna impietate non datur. Unde non mirum tur. Si autem consulas hominem, ut de suo respondeat tibi, omnis homo mendax , contemnit culpam, exaggerat poenam: illam quippe non videt mente carnali, hanc exhorret carne mortali. Talis est iste in omnium hominum, qui puniuntur vel corripiuntur in Vetere Testamento, longe mitioribus quam leguntur in Evangelio, corporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
es er ir dicis. ee o autẽ dico uobis qucũq iratus fuerit fretr i suore¬
iseri uuidio: Quiaut̃e dixerit rachareus concilio qui autẽ dnscott fa¬
tue reuserit gebenne ignis: Quid tã paruũ inparcatis quã fratridi¬
truclonets Quidtã magnũ in suppliciis quẽ geben neignis sunle¬
Setieby feris iste inuenis se alique  dnm hxissa fratrisuo
fatue lapidiriius sũ fuis sẽ diuinitus quantedmñ crudelitat isargu¬
eril quism̃autẽ ñdicolapidari lapidari sedp ingulos artus imito ꝑsin¬
gula rorporis frustra paulatĩ atq minutati uiuens & sentieno pdi¬
lamari consumq maluis sa quẽ gebenne ignib na cipari: Aassta¬
ẽ cat erudelior ẽ quis quã dicat euanglii dm̃ qualegis dñ inlege t̃ren¬
blas phenã & qualis est buius impiagarrulitate dã nabile a cerbius
&a marius exagitaret᷑ quã ꝗd iste de obsonio sacrificii p̃gustato cor¬
poralẽ tẽporalẽq poeña ꝓꝓsalegio sicindignatur gestã. ubiuentũ¬

Expanded text:
s erit judicio. Ego autem dico vobis: Quicunque iratus fuerit fratri suo, reus erit judicio; qui autem dixerit Racha, reus erit consilio: qui autem dixerit Fatue, reus erit gehennae ignis . Quid tam parvum in peccatis, quam fratri dicere Fatue? quid tam magnum in suppliciis, quam gehenna ignis? Setis iste invenisset aliquem, quoniam dixisset fratri suo Fatue, lapidare jussum fuisse divinitus, quantae Deum crudelitatis argueret? Quis non autem non dico lapidari, sed per singulos artus, imo per singula corporis frusta paulatim atque minutatim vivens et sentiens dilamari consumique maluisset, quam gehennae ignibus nuncupari? Absit tamen ut crudeliorem quisquam dicat Evangelii blasphemam, et qualis est hujus impia garrulitate damnabilem, acerbius et amarius exagitaretur, quam quod iste, de obsonio sacrificii pporalem temporalemque poenam pro sacrilegio sic indignatur ingestam; ubi ventu
Abbreviated transcription (Latin):
tuuit dipenitentium dicat primo uixinueniri aliquid quod digne
dedõ dicipossit. sed plurimu & poene ominia nosde illo dicereloquen¬
dine cessitute quuc mugis homines e hominibus m&iuntur sicut

Expanded text:
tavit Dei poenitentiam, discat primo, vix inveniri aliquid quod digne tavit Dei poenitentiam, discat primo, vix inveniri aliquid quod digne de Deo dici possit; sed plurima et pene omnia nos de illo dicere loquendi necessitate, quae magis homines ex hominibus metiuntur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uones sunt scõrum ds̃ quippe ille sicut canitur in psulmo
qui uocauit ter rirm a solis ortuusque adoccasum: Cuiter
re cui populo diffuso abortusolis usque ad occasum dicere
Non accipiam dedomotuauitulos: Immolu dõ sucrificium¬
x luudis Ipse perhun ꝓphetum quod certissime futurum
erut iumuelut factum predicant ait: Ab ortusolis
usq ad oc casũ glorificatũ ẽ nomen meũ ingentibus & in omnailoco
incensum offestur nomini meo & hostia pura quia magnũ ẽ.
nom̃ meũ ingentibus : Non enĩ sicut hominẽ penit& dm̃ sed sicut dm̃
quemam modũ nonsicut homo iru scitur nec sicut homomiseritur
nec sicut homo zelut. sed omma sicutds̃. Penitentiu dĩ nonẽ post
nom̃ accepit : Telus di non hub& mentis liuorem: Sedpati¬
udĩdicitur ferum in eius potestate constitutu rum hominibus
inopinatu mututo Iradiẽ uindictu peccati: Misericordiudĩẽ
bonitus opitulundi Telus diẽ prouidentiu quu non sinieosquos

Expanded text:
iones sunt sanctorum . Deus quippe ille, sicut canitur in Psalmo, iones sunt sanctorum . Deus quippe ille, sicut canitur in Psalmo, qui vocavit terram, a solis ortu usque ad occasum; cui terrae, id est, cui populo diffuso a solis ortu usque ad occasum, diceret, Non accipiam de domo tua vitulos; immola Deo sacrificium laudis : ipse per hunc prophetam quod certissime futurum erat jam velut factum praedicans ait, Ab ortu solis usque ad occasum glorificatum est nomen meum in gentibus, et in omni loco incensum offertur nominomen meum in gentibus. 40. Non enim sicut hominem poenitet Deum; sed sicut Deum: quemadmodum non sicut homo irascitur, nec sicut homo miseretur, nec sicut homo zelat; sed omnia sicut Deus. Poenitentia Dei non est post nomen accepit: zelus Dei non habet mentis livorem. Sedi dicitur, rerum in ejus potestate constitutarum hominibus inopinata mutatio: ira Dei est vindicta peccati: misericordia Dei est bonitas opitulandi: zelus Dei est providentia, qua non sinit eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
lumpedum tuorũ Ibi quippe & hoc dictumes. Iura int dñs ec nonpenitebit
eumtues sacerdos inueternum secundum or dinem melchise dech:
Nouerunt quilegunt quiꝓtulerit mel chisedech quan dobene dixit abytt¬
hum. Ei siiam sunt participes eius uident tale sucri ficium non offer¬
ridõ toto orbeterrurum: Dĩ autemiu raitio in credulorum est incre¬
putio & quod dm̃ non penitebit significatio est quia hosucer dotiũ
non mutubit: Mutubit quippe sucerdotium secundum ordinẽ
a aron unde alius phetudicit dm̃quicar naditer est isrł. nonẽ
mihi uoluntas in uobis dicit dñs omni potens& hostiam non acci¬
piam de manibus ur̃isecce qđ est secundum ordinem a aron:
Quur autem hocnon accipiat addit & dicit qui ab orti solisusque
adoccasum glorificatum est nomen meum in gentibus & in
omnilo co incensum offretur nomimimeo & ostia puruquiu¬
magnũ est est nomen meũ ingentibus dicit dñs omnipotens:
est grece trmia masicut & ponitiohunnes in a pocalipsi orer¬

Expanded text:
est: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Noverunt qui legunt, quid protulerit Melchisedec, quando benedixit Abraham : et si jam sunt participes ejus, vident tale sacrificium nunc offerri Deo toto orbe terrarum. Dei autem juratio incredulorum est increpatio. Et quod Deum non poenitebit, significatio est quia hoc sacerdotium non mutabit. Mutavit quippe sacerdotium secundum ordinem Aaron. Unde alius propheta dicit ad eum qui carnaliter est Israel: Non est mihi voluntas i n vobis, dicit Dominus omnipotens, et hostiam non accipiam de manibus vestris. Ecce quod est secundum ordinem Aaron. Cur autem hoc non accipiat, addit, et dicit: Quia ab ortu solis usque ad occasum glorificatum est nomen meum in gentibus, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrimagnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens .est graece θυμίαμα, sicut exponit Joannes in Apocalypsi, orat
Abbreviated transcription (Latin):
ta des cribit scĩ patientiã p̃bentis ꝑcutientis maxillã: Non ne
ibi prius ꝑ aliũ ꝓphetã p̃cipitur ut maliciã unus quisq frao¬
tri sui non pemi nis catur : Quid ẽ ergo qđ isteblas phemus
hacc tãquã contrari au&eri testam̃to denouo colligit. aut utro
lit toras nesciens aut ut decipiat impericos sescire dis simuluns : A quo
tamensi quaeratur ut ru non reddat malũ prõ doqui procibo nunc cepto
unignẽ mittit ad̃ nũ ꝓfetotur babitur & cã monebitur in compasabiliter
se riils peulũ poculo dent̃e ꝓdente homini auferrt : ubim saste uunte¬
diete modũ non qtenst in iuriȩ  quã quod ꝓpt nonexhiboit humantta

Expanded text:
ta describit sancti patientiam, praebentis percutienti se maxillam ? Nonne ta describit sancti patientiam, praebentis percutienti se maxillam ? Nonne ibi prius per alium prophetam praecipitur, ut malitiam unusquisque fratris sui non reminiscatur ? Quid est ergo quod iste blasphemus haec tanquam contraria Veteri Testamento de Novo colligit, aut utrasque Litteras nesciens, aut ut decipiat imperitos, se scire dissimulans? A quo tamen si quaeratur, utrum non reddat malum pro malo, qui pro cibo non accepto in ignem mittit aeternum; profecto turbabitur, et admonebitur incomparabiliter esse mitius oculum pro oculo, dentem pro dente homini auferre , ubi mensura vindictae modum non transit injuriae, quam propter non exhibitam humanita
Abbreviated transcription (Latin):
facit ueritestam̃to. quod ab homine similit̃ sacrilego poss& fierino¬
uo inpurus atq: impius apparebit : Qui autẽ recte colit dm̃ ꝓfecto utri¬
us que testam̃ti inuenit unũ dm̃ & eiꝰ dem unius dĩ in utroq: diligit
bonitatẽ in utroq metuit seueritatẽ : In illo intellegens ꝓmis sum xp̃m
in isto accipiens redditũ xpm̃ non ne pritis in illis ueteribus libris
lectũ ẽ non redden dum malũ ꝓmalo ubi p̃picitur ut sium̃ tum
inimicis sui erpere quisq: inuenerit reuoc& dño eius et sicecidis¬
scinuia non ꝑtranseat sed leu& cũ illo : Nonne ibi prius scriptũ ẽ
qđ a postolus ponit: Liesurit inimicustuus ciba illũ sisitit potum
da illi nonne ibi prius homodĩ dõsuo qđ ei utiq scit plucere dicit
dñe ds̃ meus sifeci istud si ẽ iniquitas in manibus meis. sired di di
retribuentibus mihi mala : Nonne ibi prius hicremias ꝓphe¬

Expanded text:
facit, Veteri Testamento, quod ab homine similiter sacrilego posset fieri Nofacit, Veteri Testamento, quod ab homine similiter sacrilego posset fieri Novo, impurus atque impius apparebit? Qui autem recte colit Deum, et profecto utriusque Testamenti invenit unum Deum, et ejusdem unius Dei in utroque diligit bonitatem, in utroque metuit severitatem, in illo intelligens promissum Christum, in isto accipiens redditum Christum. Nonne ibi prius in illis veteribus libris lectum est non reddendum malum pro malo, ubi praecipitur, ut si jumentum inimici sui errare quisque invenerit, revocet Domino ejus, et si cecidisset in via, non pertranseat, sed levet cum illo? Nonne ibi prius scriptum est quod Apostolus ponit: Si esurit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi? Nonne ibi prius homo Dei Deo suo quod ei utique scit placere dicit: Domine Deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala? Nonne ibi prius Jeremias prophe
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑdidit talentũ quod accipertit tantũ quia non ã plius ad quisiuit : liga¬
tis manibus & pedes ꝓiciteius sit intenebras exteriore s ubi es s&eifletus
& stridor denciũ : & qui homi ñe non habentẽ uestẽnupcialẽ de conuiuio
suo tollit & similiter alligatũ si mili supplicio ponit & qui uenientibus
adse & pulsantibus & dicentibus : Dñt apcrinobis respond& nouos
nouitantũ quia oleũ secũ qđ in funderent suis lãpadibus non tulerunt
& qui ꝓpter unũ contumeliosũ uerbũ mittit ingehennã : Et qui tẽpora¬
licibo non accepto igne dã nat a et̃ no: haec atq huius modisiquis uaesanu
m̃ tes acrilegus indelenia hincas pera coligat hac sic homines utrarũq
lit terarũ imperitos axp̃ota quã seuo & crudeli con&ur auertere & ad dm̃
ꝓphetarũ misericordẽ mittenq: conuerterenonne & huic ipsi qui hoc

Expanded text:
non perdidit talentum quod acceperat, tantum quia non amplius acquisivit, liganon perdidit talentum quod acceperat, tantum quia non amplius acquisivit, ligatis manibus et pedibus projici jussit inet stridor dentium , et qui hominem non habentem vestem nuptialem de convivio suo tollit et similiter alligatum simili supplicio punit; et qui venientibus ad se et pulsantibus et dicentibus: Domine, aperi nobis, respondet: Non vos novi ; tantum quia oleum secum quod infunderent suis lampadibus, non tulerunt; et qui propter unum contumeliosum verbum mittit in gehennam, et qui pro temporali cibo non accepto, igne damnat aeterno . Haec atque hujusmodi si quis vesana mente sacrilegus inde lenia, hinc aspera colligat, ac sic homines utrarumque litterarum imperitos a Christo tanquam saevo et crudeli conetur avertere, et ad Deum prophetarum misericordem mitemque convertere, nonne et huic ipsi qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
di &delitteris euangelicis a postolicis loma que ibileguntur ad cõm̃dan¬
dã bonitatẽ di &apud homines imperitos hinc ingerunt horrotemde
querunt fauorẽ : Quasi difficilesit ut quis quã similiter blas phemus
atq: impius comodo aduer setur nouotestam̃to quois te uetericurpens
deuetere quibus ibi cõm̃datur dibonitas & econtrario denouo quibus
ibi com̃datur dĩ scueritas : Et clam& inui diosus atque uentnosus
Eccẽ quids̃ colendus ẽ misericors & misertetor longa mitiis & mul¬
qui non secundũ peccata nostra fecit nobis: Neque secundũ iniqui¬
tates nastras retribuit nobis : Sed quantũ distit oriens ab occidente
longe facit a nobis peccata nostra: Quisicut miserttur pat̃ filios
sic misept tur tim̃tes. se: Quidicit nolomor tẽ impii quuntũ ut reuer¬
tatur & uiuat: Non ille qui propt̃ lucroꝵ auaritiã &iã cũ seruũ qui

Expanded text:
de Litteris evangelicis atque apostolicis lenia quae ibi leguntur ad commendande Litteris evangelicis atque apostolicis lenia quae ibi leguntur ad commendandam bonitatem Dei: et apud homines imperitos hinc ingerunt horrorem, inde quaerunt favorem: quasi difficile sit ut quisquam similiter blasphemus atque impius eo modo adversetur Novo Testamento, quo iste Veteri, carpens de Vetere quibus ibi commendatur Dei bonitas, et e contrario de Novo quibus ibi commendatur Dei severitas; et clamet invidiosus atque venenosus: Ecce qui Deus colendus est, misericors et miserator, longanimis et mulqui non secundum peccata nostra fecit nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis; sed quantum distat oriens ab occidente, longe fecit a nobis peccata nostra; qui sicut miseratur pater filios, sic miseratur timentes se ; qui dicit, Nolo mortem peccatoris, quantum ut revertatur et vivat . Non ille qui propter lucrorum avaritiam, etiam eum servum qui
Abbreviated transcription (Latin):
dna cosũat en easpidũ colectas ducit c̃ dsapud se er signs asinthesou¬
res suis reddendus in tẽpore cũ lapsus fuert pes corũ: Ignor coss ttesui¬
ros bicappdl tos occultas dispositiones dĩ qui disponit redae st us¬
cuiq secundũ operacius unde apostolus dicit tuaute setundũ duricra
cordistui & orimpȩ nitens thes auri z astiburã indie iraeertudationis
iustiuidicudĩ quir edld& unicuiq setundĩ opera eius apud quẽ sibie nothesau¬
rititt irã cor inpenitens nisit apud eũ quilos ẽ iudicarus & mortuois: Pese¬
q: eñ nesciunt &iã illi u&eres librithesaurũ deside ntbilẽ de quo ibi
rizat diligentib salutẽ: &csaias ꝓpbcta dicit inthesauris salis nos¬
pa  bisapientia & distiplina & pi&as ad dñmhi sunt thesauri iustitic
sedua miloquu & m̃tis seductores aduer santes litteris sacris quaspitelleg¬
Nc nolunt. eligunt ex eis aspera queibi legunt̃ ad comꝰ dandũ seueritatc̃

Expanded text:
as in thesauris suis, reddendas in tempore, cum lapsus fuerit pes eorum ; ignorans thesauros hic appellatos occultas dispositiones Dei qui disponit reddere unicuique secundum opera ejus . Unde Apostolus dicit: Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justirizat iram cor impoenitens, nisi apud eum qui vivos est judicaturus et mortuos? Neque enim nesciunt etiam illi veteres libri thesaurum desiderabilem , de quo ibi rizat diligentibus se salutem. Et Isaias propheta dicit: In thesauris est salus nostra, ibi sapientia et disciplina et pietas ad Dominum . Hi sunt thesauri justitiae, sed vaniloqui et mentis seductores adversantes litteris sacris, quas intelligere nolunt: eligunt ex eis aspera quae ibi leguntur, ad commendandam severitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dicene dehominis conditore & peccati merito dãnatore. qđ ñ aud& dicere
de hominis redẽptore & sieius p̃cepta contẽpserit poenȩ a&ne mortis ulto
iste iaculat᷑ : Quando qͥdẽ ille ait sicrederetis moysi creder&is & mihide
me eñi ille scripsit: Quid eñi pat̃ sine filio uel tunc fecit uelũ quã fecit: siergo
salubrit̃ non solũ bonitatẽ uerũ &iã siueritatẽ dĩ scã scriptura cõm̃dat qnm
& amatur ds̃ utilit̃ &timetur. unde apostolus eodẽloco utrũq cõme morut

Expanded text:
dicere de hominis conditore, et peccati merito damnatore, quod non audet dicere dicere de hominis conditore, et peccati merito damnatore, quod non audet dicere de hominis redemptore? Et si ejus praecepta contempserit, poena aeternae mortis piste jaculatur? Quandoquidem ille ait: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit . Quid enim Pater sine Filio, vel tunc fecit vel unquam facit. Si ergo salubriter non solum bonitatem, verum etiam severitatem Dei sancta Scriptura commendat, quoniam et amatur Deus utiliter et timetur unde Apostolus eodem loco utrumque commemorat,
Abbreviated transcription (Latin):
turũ: Aut si putat ꝓpterea non prescis se qr si presciss& ne contingera¬
situro qđ propterea utiq dederat ut eius auger&ur pecunia quic¬
quid ẽ quod illa signi ficat : Ergo quia contigit utile sua pigitia non
adquirera hoc non presciuit ille qui dedit: Di cere &iã potest non
imples sedehoc iucro x pm qđ magno pere cogitauit : Potest & illut t̃ti¬
ũ ad male dictũ se conuertis sesuperatũ. quõ dixit ligate illi manus &
pedes & picite eũ in tenebras ex teriores : si cut deadã dictũ ẽ ut aligno
uite separatus morte &iã corporis flecteret᷑. huic cñi homini deser
cupiebat efficere dicata emulũ ac malitiosũ qđ seruosuo in uiderit
luce acsalutẽ quẽ ꝓiciuis sit intenebras ubi es s& ei fletus &stridordentiũ:
si autẽ dexp̃o ista nondicit. nehoc modo seindic& ñ ẽẽ xp̃ianũ quur aud&

Expanded text:
turum. Aut si putat propterea non praescisse, quia si praescisset, ne contingerturum. Aut si putat propterea non praescisse, quia si praescisset, ne contingersituro, quod propterea utique dederat ut ejus augeretur pecunia, quidquid est quod illa significat . Ergo quia contigit ut ille sua pigritia nihil acquireret, hoc non praescivit ille qui dedit? Dicere etiam potest non implesse de hoc lucro Christum quod magnopere cogitavit. Potest et illud tertium, ad maledictum se convertisse superatum, quoniam dixit: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores , sicut de Adam dictum est ut, a ligno vitae separatus , morte etiam corporis plecteretur. Huic enim homini desertcupiebat efficere; dicat aemulum ac malitiosum, quod servo suo inviderit lucem ac salutem, quem projici jussit in tenebras, ubi esset fletus et stridor dentium . Si autem de Christo ista non dicit, ne hoc modo se judicet non esse Christianum; cur audet
Abbreviated transcription (Latin):
pure bescatur aliquis nisi fortieinhoc abelias non temere as seuerandũ
puto Rigno tañillo uite qđ ẽ inspiritali papte disoalerenitur se nime pelito¬
rũ rpmnunerepietatis & fidedis simae confessionis latronis anime treden¬
tis ip̃m legeremus paradisũ eodẽ dicifuis se conces sõ: A m̃inquiadi¬
cotibi odie mecũ eris in part diso. Fsie autẽ ibi cũa pohoc ẽ cũ uite ligno
Ipse ẽ quippe sapientia dequa ut superius cõmemorauiscriptu ẽ Lignũ
uite ẽ ã plectentib eã : Nũ quinnã & hoc refellen dũ ẽ quouelut acigt
ut sibiui deur inrid&. primo dm̃ non prescis se qđ contigit deinde in ple¬
re non ualuis se. qđ magno pere cogitauit t̃cio ad maledic tũ seconuer¬
tis se superatũ. Unde scit dm̃ prescis se qđ contigit anquia contigit : Qui¬
nemo si non contigis s& nullo modo id prescis s& futurũ quia non eratfu¬

Expanded text:
nunc vescatur aliquis, nisi forte Henoch et Helias, non temere asseverandum nunc vescatur aliquis, nisi forte Henoch et Helias, non temere asseverandum puto: ligno tamen illo vitae, quod est in spirituali paradiso, nisi alerentur animae beatoro munere pietatis et fidelissimae confessionis latronis animae credentis in Christum legeremus paradisum eodem die fuisse concessum. Amen, inquit, dico tibi hodie mecum eris in paradiso . Esse autem ibi cIpse est quippe sapientia, de qua, ut superius commemoravi, scriptum est, lignum vitae est amplectentibus eam . Nunquidnam et hoc refellendum est quod velut acute, ut sibi videtur, irridet: primo Deum non praescisse quod contigit; deinde implere non valuisse quod magnopere cogitavit; tertio ad maledictum se convertisse superatum. Unde scit Deum non praescisse quod contigit? an quia contigit? quinimo si non contigisset, nullomodo id praescisset futurum, quia non erat fu