comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ tempus hab&: Modicum quippe tempus : prȩsens intellegit᷑ uita
dequo &apłs dicit: filioli nouis simahora ÷ : Et si computemus omne
tem sab ex ordiomundi uso adfinem scłi ae ternitati cõparatumbre
breuissimũ ÷ : Quia ergodiaboł in proximos esciteẽdam pnandũ : adexer¬
cendã malitiam suã angustum eiuidetur hoctenpusquã lib& plixis
morarum spatis proteletur : Considerat quippe qđ iuxta sit ut li¬
centiam nequissimȩ libertatis amittat: & quanto breuitate tẽporis
angus tatur : tanto multi plicitate caeleritatis expandit᷑ : hant aut̃
eus riunã : &in aduentunri redẽptoris factã & nunc usq fieri
debemus credere : Hab& aut̃ diabolusirã non contraeos qui per
terram &mare figurantur : sed contra eos qui incaelo habitant
aquib: uitiis excluditur : Nam & ꝑ ipsos seuit uersutius aduersus
istos: Et post quã uidit draco quod proiectus ess& decaelo. hoc ÷¬

Expanded text:
modicum tempus habet. Modicum quippe tempus, praesens intelligitur vita, modicum tempus habet. Modicum quippe tempus, praesens intelligitur vita, de qua Apostolus: Filioli, novissima hora est . Et si computemus omne tempus ab exordio mundi usque ad finem saeculi, aeternitati comparatum, brevissimum est. Quia ergo diabolus in proximo se scit esse damnandum, ad exercendum, malitiam suam, angustum ei videtur hoc tempus, quamlibet prolixis morarum spatiis proteletur. Considerat quippe quod juxta sit, ut licentiam, nequissimae libertatis amittat: et quanto brevitate temporis angustatur, tanto multiplicitate sceleris expanditur. Hanc autem ejus ruinam et in adventu nostri redemptoris factam, et nunc usque fieri debemus credere. Habet autem diabolus iram non solum contra eos, qui per terram et mare figurantur, sed etiam contra eos qui in coelo habitant, a quibus victus excluditur. Nam et per ipsos saevit versutius adversus ipsos. Et postquam vidit draco quod projectus esset de coelo, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
aluid qđ expom debeat inisi ut hac manente laetitia hic liberdebitum
significat : sicut daniel aꝑ tedemonstrat: Quicũ dixiss& seu disse
quat tuor uentospugnantes in marimagno. adiecit & quactuor
bestiȩ ascenderunt de terra hoc ipsum significans ꝑt̃rã qđ &¬
ꝑmare ÷. hunc mundum inquo miseri fluctuant . qui sem ꝑterrena
petunt : It aergo & hic terra &mare : reꝓborũ significat cordaqui
tis descendit : Non quo in illis ante non e& sed quia exdusus a non suis
amplus insuis dominari coepit : qui recte terra & mare nuncupanT
quia dum semꝑ terrena pecunt. suꝑbiae fluctib: tumidi & uitiorum
in lecebris a maris simi inueniuntur : Talib: itaq uae immin&
idacterna dampnatio : quia deiectus a fidelib: diabolus cũ ira
magna stuit aduersus illos : & tantoutiq: hoc agit feruentus:
quanto ui cinior ũsibisentit adeepoenã : Vnde subdit᷑ : Sciens quia

Expanded text:
aliud quod exponi debeat, nisi ut hac manente laetitia, hic liber debitum aliud quod exponi debeat, nisi ut hac manente laetitia, hic liber debitum significant, sicut Daniel aperte demonstrat. Qui cum dixisset se vidisse quatuor ventos pugnantes in magno mari, adjecit: Et quatuor bestiae ascenderunt de terra. Hoc ipsum significans per est hunc mundum, in quo miseri fluctuant, qui semper terrena petunt. Ita ergo et hic terra et mare reproborum significant corda, qutis, descendit, non quod in eis ante non esset, sed quia expulsus a non suis, amplius in suis dominari coepit. Qui recte terra et mare nuncupantur, quia dum semper terrena petunt, superbiae fluctibus tumidi, et vitiorum illecebris amarissimi inveniuntur. Talibus itaque vae imminet, id est aeterna damnatio, quia dejectus a fidelibus diabolus, cum ira magna saevit adversus illos: et tanto utique hoc agit ferventius, quanto viciniorem sibi sentit adesse poenam, unde subditur: Sciens quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiuicerunt iđ sc̃iqui becdesia sunt : & incaelo bellũ contradraco¬
nem faciunt hocest in societate fidelium: p̾ropter sanguinem agni
cuius uide lic& passionem imitantur mortificantes. secum uitus
& concupiscentiis : Et prop̃t uerbũ testimonusiui : quia fidei recti¬
tudinem custodiunt : Et non dilexerunt animas suas usq: ad mortẽ :
quia ante edeger̃t morii hacuita ut postmodũ cum xpo reg¬
narent  quam hic uiuere temporaliter & postmodũ aet̃naliter
perire : Vsq ad morten enim seposucrunt : Picanim assuas nequiter a ma¬
Quiamat animã suam ꝑ det eam : Imitantur enim dm̃m suũ. quem
suuit ꝓsuaredemptione non pepercsse animae suae. Propterca laeta
mini caeli iđ om̃s cđ ae : Pluralienim numeroutuntur : quia numer os¬
Angelos intellegere possumus quib: concorditor indñõ conuenit gra¬
telari dum & homines ad illorum consortium redeunt & angeli
ređ integratum numerum suum istis receptis aspiciunt : ubiñ ost

Expanded text:
sancti qui in Ecclesia sunt et in coelo, bellum contra draconem faciunt, hoc est, in societate electorum. Propter sanguinem agni. Cujus videlicet Passionem imitantur mortificantes se cum vitiis et concupiscentiis. Et propter verbum testimonii sui. Quia rectitudinem fidei custodiunt. Et non dilexerunt animas suas usque ad mortem. Quia ante elegerunt mori in hac vita ut postmodum regnperire, usque ad mortem se posuerunt, ne animas suas nequiter amaQui amat animam suam perdet eam. Imitantur enim Dominum suum, quem sciunt pro sua redemptione non pepercisse animae suae. Propterea laetamini, coeli, id est omnes ecclesiae. Plurali enim numero utuntur, quia numerosangelos intelligere possumus, quibus concorditer in Domino convenit congratulari, dum et homines ad illorum consortium redeunt, et angeli redintegratum numerum suum istis receptis aspiciunt. Ubi non est
Abbreviated transcription (Latin):
Nrã conuersatio in caelis ÷ : Sicenim dicitur : Datȩ sunt mulier iduȩ
alȩ aquilȩ magnȩ tam quã diceretur: hocdonũ ipsa mulier
merui&: ut aquila magna efficeretur : Desertus ant locus : cor
dascõrum intelleguntur. remota a terrenis desideriis: prius enim
isema ipsis inordinatos desideriorũ mocus eiciunt : & sic sem& ipsos
deseruii quietis efficiunt ut habeant locũ quo fugere possint ł quia
dumnulla huius mundidiligunt: sed solũ modo aeternã patriam
appetunt magna menti stranquillitate ꝑ fruunt᷑ lnqua solitudine locum
inueniunt quo fugiant : ia dm̃ qui ln secre tomentis a querentib: inuenit᷑:

Expanded text:
conversatio in coelis est . Sic enim dicitur: Datae sunt mulieri duae alae aquilae magnae, tanquam diceretur: Hoc donum ipsa mulier meruit, ut aquila magna efficeretur. Desertus autem locus corda sanctorum intelliguntur, remota a terrenis desideriis. Prius enim a semetipsis inordinatos desideriorum motus ejiciunt, et sic semetipsos desertum quietis efficiunt, ut habeant locum, quo fugere possint, quia dum mala hujus mundi non diligunt, sed solummodo aeternam patriam appetunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. In qua solitudine locum tenet, quo fugiat ad Deum qui in secreto mentis
Abbreviated transcription (Latin):
no cinduerit inmortalitatem cessabit clamor tumultuari con¬
cene non sinebat ibienim aessabit omnis praua suggestio ubiniuua
debeaint nongenerabit : Qua e prima fuerunt : quia in p̃senti
sdo hec omna sustinent : Sedium innouata caelum &et

Expanded text:
hoc induerit immortalitatem, cessabit clamor tumultuari conhoc induerit immortalitatem, cessabit clamor tumultuari concere non sinebat. Ibi enim cessabit omnis prava suggestio, ibi nulla debeant, non generabit. Quia prima abierunt, quia in praesenti saeculo haec omnia sustinent, sed cum innovata coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
namq: homo ealege conditus est in paradiso ut nisi peccass& immortalis
mansiss& : & compleco electorum numero ab illo parady soterreno
absq mortts int̃ uentu transir& ad patriam caelestem : Si caũt est
Idcoq. locum ineletis nenhab ebit post quamoms aduura resti ꝑ drimus
ueiss ef fecti uudeinceps neq morineque peccare possimus¬
praus segestonis priusenim quam peccar & homo hmagnaqui ete crat
possidebaet: sed postquam peccaui : statindamereus praue sugges¬
Tonis contrase exsurgentem sen sit: Vidensq mulieren condipurt
Hapcro qu erese ussto dĩ iudicio ut qui noluuit esse subicctusdo nopossa
habere onembra sibisubdita: hunccla moren deo cis comi sus ton posss:
quol a⁊ borares eostendit paulus dicens  Video asti pexs sus tinemus
nseis sode uorar semper fitenim hicclamor : quia semꝑ caro spũ re¬
sistat suedcum corruptibile hoc in duerit incorruptionep &enorta le

Expanded text:
namque homo ea lege conditus est in paradiso, ut nisi peccasset, immortalis namque homo ea lege conditus est in paradiso, ut nisi peccasset, immortalis mansisset, et completo electorum numero, ab illo paradiso terreno absque mortis interventu transiret ad patriam coelestem; sic autem estIdeoque locum in electis non habet, postquam omnes ad vitam resurgemus, tales effecti, ut deinceps neque mori neque peccare possimuspravae suggestionis. Prius enim quam peccaret homo, in magna quiete erat, possidebat; sed postquam peccavit, statim clamorem pravae suggestionis contra se exsurgentem sensit, vidensque mulierem concupivit; factumque est Dei justo judicio, ut qui noluit esse subjectus Deo, non posset habere membra sibi subjecta. Hunc clamorem deinceps omnes sustinemus, quo laborare se ostendit Paulus, dicens: Video aliam legem in membris meis , etc. Semper fit enim hic clamor, quia semper caro spiritui resistit. Sed cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale
Abbreviated transcription (Latin):
tormentorũ neui delic& merito iniquitatis suae poenis tradantur
ultricib Aliquando uero propt̃ amorem & consortium sepernorũ
ciuium : Pofequam enim ueniam peccatorũ cansequuntur. iterum
incipiunt flerenoniam quiatiment dampnari sed quia differunt᷑
aregno : Aliquando quoq: deplorant Aliorum peccata. si cut samũ¬
superisrł: & sicit paulus deflebat cor inthios quipost forni cationẽ
&ido latriam non egerunt paenitentiã: Omnemergo lacrimarum
ab oculis electorum dñs absterg& : quianeq: timore artabuntur
poenarum neq: iam differentur a regno quod praesentialiter
possidebunt neq: &iam aliorum peccata deflebunt. qui aiusto dĩ
iudicio dampnatis reprobis nullis deinceps peccare poterit : Etmors
ultranon erit : Postquã enĩ om̃s amortius resurrexer imus
In electisi amultr amors non erit neq: corporis neq: animȩ : Primus

Expanded text:
tormentorum, ne videlicet merito iniquitatis suae poenis tradantur tormentorum, ne videlicet merito iniquitatis suae poenis tradantur ultricibus; aliquando vero propter amorem et consortium supernorum civium. Postquam enim veniam peccatorum consequuntur, iterum incipiunt flere, non jam quia timent damnari, sed quia differuntur a regno. Aliquando quoque deplorant aliorum peccata, sicut Samusuper Israel. Et sicut Paulus flebat Corinthios, qui post fornicationem et idololatriam, non egerunt poenitentiam. Omnem ergo lacrymam ab oculis electorum Dominus absterget, quia neque timore arctabuntur poenarum, neque jam differuntur a regno, quod praesentialiter possidebunt, neque etiam aliorum peccata deflebunt, quia justo Dei judicio damnatis reprobis, nullus deinceps peccare poterit. Et mors ultra non erit. Postquam enim omnes a mortuis resurrexerimus, in electis jam ultra mors non erit, neque corporis neque animae. Primus
Abbreviated transcription (Latin):
indõ Etipsorumds̃ est . ds̃ omni potens cumquib: habitare dig¬
natur Vnde psalmistas: Dñs pars hereditatis meȩ: & ipse in
lego loquitur dicens, Filiis aut leui nondabiti sposses sionem
ego enim hereditts illorũ : Quando enim homo peccando recedit adõ non
ẽ dĩ populus necdm̃ possid&. Dumautem paenitendoreuertitur ad elm̃
populusdũ est qua possid& dm & possidetur adõ: Et abster gedsõnem¬
lacrimam ab oculis corum: haec uerba non ad presentem uitam luo tu&
lacrimis plenamꝑtinent. sed ad futurã. quan do omnis luctus
auferetur afidelib: & perpetuum gaudium possidebitur iuxta illud
Beati quilugent qm̃ ipsi consolabuntur : intuendum aut quidsit quod
omnem lacrimam aboculisscõrũ dicit auferendã cum sufficere
potuiss& : sidicer &: Abs terg& ds̃rine lacrimã ab oculis
eorum : Sed sciendum quia diuerseiunt qualitates lacrimarũ qui¬
b: in hacuita affliguntur electi: Aliquando scilic& propt timorem

Expanded text:
cum quibus habitare dignatur, unde Psalmista: Dominus pars haereditatis meae . Et ipse in lege loquitur dicens: Filiis autem Levi non dabitis possessionem. Ego enim haereditas illorum. Quando enim homo peccando recedit a Deo, non est Dei populus, nec Deum possidet. Dum autem poenitendo revertitur ad Deum, populus Dei est, quia possidet Deum, et possidetur alacrymam ab oculis eorum. » Haec verba non ad praesentem vitam luctu et lacrymis plenam pertinent, sed ad futuram, quando omnis luctus auferetur a fidelibus, et perpetuum gaudium possidebitur. Juxta illud: « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolaomnem lacrymam ab oculis sanctorum dicit auferendam, cum sufficere potuisset, si diceret: Absterget lacrymam ab oculis eorum. Sed sciendum quia diversae sunt qualitates lacrymarum, quibus in hac vita affliguntur electi, aliquando scilicet propter timorem
Abbreviated transcription (Latin):
Egositientib:. dabo fontẽ aq̃uitȩ gratis. sitientib i esurientib iusti¬
tiam ꝓmittit᷑ fons aq̃ uitae : Dequib: dñsdicit: Beatiquie suriunt
& sitiunt iustitiam: fonsaũt aq̃ uitȩ in se parabilis trinitas
intelligitur: Pater enimfons filius fons gp̃s scs fons: Vnde
dabit in remunerationem. incuius contem platione erit refectio
aeter nes atietatis: Quo fonte satiari psalmista desider ans dicebat.
Sitiuitanimamea addm̃ fortem uiuũ: de quo fente quibiberit uitam ha

Expanded text:
Ego sitientibus dabo fontem aquae vivae gratis. Sitientibus, id est esurientibus justiEgo sitientibus dabo fontem aquae vivae gratis. Sitientibus, id est esurientibus justitiam, promittitur fons aquae. De quibus Dominus dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Fons autem aquae vivae inseparabilis Trinitas intelligitur. Pater enim fons, Filius fons, Spiritus sanctus fodabit in remunerationsatietatis aeternae. Quo fonte satiari psalmista desiderans ait: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum. De quo fonte, qui biberit, vitam a
Abbreviated transcription (Latin):
tio istius libr idiuinitus tibi suntostensa fide lissima &uera sunt qui a
adõ uero processerunt: Acsidicer& Eolncordis memoria artius debent
in primi q̃ locuntur . quo de tota fidei summadetota speifidutia pro¬
feruntur : Et dixit mihi factum est ꝓeo quodẽ fi& ÷ cõplebuntun¬
dedampnatione reproborum : Quia enim hȩc omnia tẽpore suo ꝓcer¬
to complebuntur. quasuã facta sint dĩ omni potentis uoce firmatur.
in cuius presentia om̃ã futura p̃sentiali termanent: Vndeest : qui fecit
q̃ futura sunt: E gosum alfa&ω .i initiũ est finis Non quodinitium
autem dñs hociam tertiaꝰ ꝑ angelum in hac a poca lypsi Ita nomen suum
inculcat dicens Egosum alfa&Ω : duo ꝑhocfactũ q̃dã nob̵ in sinuat
Vnum scilic& ꝑ quod intelligtmnus neq: ad angelum propriae neque
adiohannem ꝑtinere quȩ in hac reuelatione continentur: Aliuduero
quoscire possiniusi psueẽ & dm̃ ante tẽpora & hominẽ infine scđoruro +¬

Expanded text:
tio istius libri divinitus tibi sunt ostensa, fidelissima et vera sunt, quia a Deo vero processerunt; acsi diceret: Ideo in cordibus memoriae arctius debent imprimi, quae loquuntur, quoniam de tota fidei summa ac de tota spei fiducia proferuntur. Et dixit mihi: Factum est, pro eo quod fiet, id est cde damnatione reproborum Quia enim haec omnia tempore suo pro certo complebuntur, quasi jam facta sint Dei omnipotentis voce firmantur, in cujus praesentia omnia futura praesentialiter manent, unde est: Qui fecit quae ventura sunt. Ego sum α et ω, initium et finis. Non quod initiumautem Dominus hoc jam tertio per angelum in hac Apocalypsi ita nomen suum inculcat dicens: Ego sum α et ω, duo per hoc factum, quaedam nobis insinuat: unum scilicet per quod intelligamus, neque ad angelum proprie, neque ad Joannem pertinere quae in hac revelatione continentur; aliud vero quod scire possimus, ipsum esse Deum ante tempora et hominem in fine saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
omini potentis per uenerit. Quod cotidie quidem in sin¬
gulis agitur electis generaliter autem infine conplebitur
cumomnes in commune audierint. ueni tebenedictipa trism
in quib habitat dñs Ideoq haec uox magna uox intelligitur om¬
nipotentis dĩ Quȩ idcireo magnadicitur : quia demagnis loquit᷑
dicens Eccetaberna culundĩ cum hominib: magnaest em̃ digra¬
tia ut homines illius fiant tabernaculũ cuius magnitudinẽ nonca¬
pit mundus Tabernaculum dĩ cum hominib: ÷ ipsi homines st̃
internamꝰ spirationẽ seipsam cognoscit eo đi tabernaculum
Vndeipse a płis dicit: ecceego uobiscumsum omnib: diebus
tipsi populus eiuiserunt: iuxta illud: Heredicasmeaisrł &ipse
ds iumeis erit Habitans in eorumfide & dilectione sicut ipse
dicit Si quis diligit meser monem meum seruabitꝰ. & pat̃ is dili¬
geteum &ad eum ueniemus. & cet̃r : Vnde &idem iohannes

Expanded text:
omnipotentis, pervenerit. Quod tota die quidem in sinomnipotentis, pervenerit. Quod tota die quidem in singulis agitur electis, generaliter autem in fine complebitur; tunc omnes in commune audient: « Venite, benedicti Patris , in quibus habitat Deus, ideoque haec vox magna, vox intelligitur omnipotentis Dei. Quae idcirco magna dicitur, quia de magnis loquitur Deus. « Ecce tabernaculum Dei cum hominibus. » Magna est enim Dei gratia, ut homines illius fiant tabernaculum, cujus magnitudinem non capit mundus. Tabernaculum Dei cum hominibus, id est, ipsi homines sunt internam inspirationem seipsam cognoscit esse Dei tabernaculum. Unde ipse Dominus dicit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus. Et ipsi populus ejus erunt. Juxta illud: Haereditas mea Israel. Et ipse Deus cum eis erit. Habitans in eorum fide et dilectione, sicut ipse dicit: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansi
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ascendit in calum &ctr: Aliter : in hodecaelo descendere
dicitur squiaca elestis est gratia quod ds̃ eam fecit ecđam iuxta
illud: Egodñs facienste: Quid qui denim hab& infide spe caritate
ceteris q uirtutib: & inbaiptismo desuꝑdatũ estilli : unde iaco¬
bus Omnedatum optimum &omnedoni perfectum de sur¬
sumest descendens a patre luminum : Adõ paratam ÷ fide ceterisq
uirtutib: ornatam ut mereretur fierisponsa: Sicut sponsã or¬
natam uiro: Duo dicit sponsã &uirum. in quo sub in telligitur
uxor : quia consuetudo est scȩ̃ scripturae ut sponsos apelletuiros
tui es ineuangelio quoq: ab angelo dicitur: losephaũt uir eius
&inlege.: Sunuenerit uir puellã des ponsa tam
inagro & dormerit comea. mortemoriatur qui ahumibauit uxo¬
nem sedtuncerit uxor quando a damplexus iuiri i ad contẽplatioredi

Expanded text:
Nemo ascendit in coelum, etc. Aliter: In hoc de coelo descendere Nemo ascendit in coelum, etc. Aliter: In hoc de coelo descendere dicitur, quia coelestis est gratia, quod Deus eam fecit Ecclesiam, juxta illud: Ego Dominus faciens te. Quidquid enim habet in fide, spe, et charitate, caeterisque virtutibus et baptismo, desuper datum est illi. Unde Jacobus: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Paratam, id est fide caeterisque virtutibus ornatam, ut mereretur fieri sponsa. Sicut sponsam ornatam viro suo. Duo dicit, sponsam et virum, in quo subintelligitur uxor, quia consuetudo est sanctae Scripturae, ut sponsos appellet viros, tu mihi es . In Evangelio quoque ab angelo dicitur: Joseph autem vir ejus . Et in lege: Si invenerit vir puellam in in agro, et dormierit cum ea, morte morietur, quia humiliavit uxom, spem et charitatem, sed tunc erit uxor, quando ad amplexus viri, id est ad contemplationem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rimus melius sciemus : Et ciuitatem scam hierus alẽ nouã uidi
descendentẽ decaelo adõ paratã: haeceiuut ais. scã ecła ost: quae¬
id circo ciuit asappellatur: Qm̃ amultis inhabitat᷑ & in quat tuor
mundi partes distenditur. habens habitatoremdm̃ : hinc paulus
dicit: Templum dĩ scm̃ est: quodestisuos: Sca dicitur quia cotidiȩ
ꝑ baptismum scĩ ficatur: Vocat᷑ quoq: hierusalẽ quisio pacis
inter pretatur : quia ad hoc laborat ut uisionẽ dĩ incaeles tibus
percipiat: Nouadicitur : quia uetustate peccati exuitur: peccati
enim ꝑpetratio Aduetus adam ꝑtin& ideo dum eccła apeccato¬
originali mundatur :: Auetus tate peccati. Ad nouita tẽ uenit
Vnde apłs : Ex poliantes uos ueterem hominẽ: induite nouum
qui renouatur in agnitione dĩ: Idcircoaut hicciuitas adõ
descendere dicitur : quia abexordio sui iam cum capite suo descen¬
ditcumquo &per quod sursum ascendit : Vnde idem dñs dicit

Expanded text:
rimus, melius sciemus. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi rimus, melius sciemus. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi descendentem de coelo a Deo. Haec civitasidcirco civitas appellatur, quoniam a multis inhabitatur, et in quatuor mundi partes distenditur, habens habitatorem Domini. Hinc Paulus dicit: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Sancta dicitur, quia quotidie per baptismum sanctificatur. Vocatur quoque Jerusalem, quae visio pacis interpretatur, quia ad hoc laborat, ut visionem Dei in coelestibus percipiat. Nova dicitur, quia a vetustate peccati exuitur: peccati enim originali mundatur, a vetustate peccati ad novitatem venit. Unde Apostolus: Exspoliantes vos veterem hominem, induite novum, qui renovatur in agnitione Dei . Idcirco autem civitas haec a Deo descendere dicitur, quia ab exordio sui jam cum capite suo descendit, cum quo, et per quod sursum ascendit, unde idem Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Aeddit prpnum enũ caclum & prima terra abiit : quod qualit᷑ st
Veluxta litteram uel&iamspirituliter intellegen diuio sipetiut
dio tumeser Abut primũ caolum & prima terra. hocest ꝑ
innouationen inmutcta sunt & a pristina figura recos serł
lux tarillud apłi Praeterit figura huius mundi: uerã qđ sequit᷑
eimare iamnonest utrum ad litterã .÷. ut marecum fluminib:
essicetur possit intellegi an&iam solum modo spiritaliter hocdicit᷑
factiscait Qm̃nisi aquis temperaretur incinerem redigen &ture
Idco quitrum maximoillo ardore mare cum fluminib sic cȩtur
an& ipsum uertatur i melius : non faciledixerim: Quod& si
factum fuerit : ꝑ di potentiã lic& arida sit terrasatis subsistere
porecit : Quat tuor siquidem sunt elementa ex quib: duo sunt
inpeelius inmutanda sicut hic dicitur & dñs ineuangelio ma¬
nifestat dicens: Caelum & terra transibunt ÷ inmutabuntur
non lucebit in ea, haecenim qualiter fiant cunilluc peruene¬

Expanded text:
t vel juxta litteram, vel etiam spiritualiter intelligendum, superius dictum est. Abiit primum coelum, et prima terra, hoc est per innovationem immutata sunt, et a pristina figura recesserunt. Juxta illud Apostoli: Praeterit figura hujus mundi . Verum quod sequitur, et mare jam non est, utrum ad litteram, id est, ut mare cum fluminibus exsiccetur, possit intelligi, an etiam solummodo spiritualiter hoc dicatufatiscat, quoniam nisi aquis temperaretur, in cinerem redigeretur. Ideoque utrum maximo illo ardore mare cum fluminibus siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerimus. Quod et si factum fuerit per Dei potentiam, licet arida sit terra, satis subsistere poterit. Quatuor siquidem sunt elementa, ex quibus duo sunt immutanda in melius, sicut hic dicitur, et Dominus in Evangelio manifestat, coelum et terra transibunt, id est immutabuntur. bi: Lumen lucernae non lucebit in ea. Haec enim qualiter fiant, cum illuc pervene
Abbreviated transcription (Latin):
bent tamquam terra & caelum transeuntes: & inpulchrioresta¬
tũ commu tabuntur : & locus pristinȩ corruptionis & mutabili¬
tatis non inuenietur in eis: Quasi enimiam non ipsi sunt d alii dum
auetustate primae corruptionis i nouitatẽ transeunt secundȩ
regenerationis : Et uidimortuo smagno s&pusillos ftante s in conspec¬
tu throm: magnist̃ dequib: dñs dicit: quifecerit & docuerithic
magnus uocabitur inregno caelorum : Pusilli qui simplicitatemuitȩ
seruant nec altioramysteria capere sufficiunt: Omnes enim hic ge¬
neraliter comp̃henduntur quicumq: iniudiciost̃ uenturi in gloria
uelnagnos eapusillos possumus intellegere principes huius di cun
b e principes huius scłi cum sibisubiectis. stabunt h die iudicu illiqui¬
nienitur quan do singulieletcorũ manest euidebunt quidexhis cõple¬
suserestamena a pementur : quia in illo om̃s sua sactiones iusticon¬

Expanded text:
hent, tanquam terram et coelum transeuntes, in pulchriorem stahent, tanquam terram et coelum transeuntes, in pulchriorem statum commutabuntur. Et locus pristinae corruptionis et mutabilitatis non invenietur in eis. Quasi enim jam non ipsi sunt, sed alii, dum a vetustate primae corruptionis in novitatem transeunt secundae regenerationis. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Magni sunt de quibus Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Pusilli qui simplicitatem vitae servant, nec altiora mysteria capere sufficiunt. Omnes enim hic generaliter comprehenduntur, quicunque in judicium sunt venturi in gloriam. Vel magnos et pusillos possumus intelligere, reges et principes hujoribus, et principes hujus saeculi cum suis sibi subjectis stabunt in die judicii. Illi quirientur, quando singuli electorum manifeste videbunt, quid ex his compleduo Testamenta, aperientur, quia in illo omnes actiones justi con
Abbreviated transcription (Latin):
ualida : Simulenim dñs ueni& adiudicium & mortiui resurgent
&elementa igne soluentur atq: om̃a dõiudicante ꝑ ignẽ cũ ad¬
uer sario signis in uol uerit & in infernum demer seritatq: electos
ad regnum premiserit. tunc caelum & terr anoua peribt̃: Quod
nos quoq: exemplo colligimus. qui hie malium dierũ reuolutio¬
nibus uernum tempus habundantiore solis lumine superius splen¬
descere uaria e tate florum interius candescere uidemus. hinc &
dñs in euangelio regnum caelorum aetati comparat Et locus
praȩsti nȩ sub auditur uisionis nonest inuentus ab eis: Acsidicer&
Figura praeterit. natur a ꝑman& hinc paulus dicit : Prȩ terit fugura
huius mundi : Possumus & ꝑ caelum intelle gere animas scõrum
Perterr ãuero. corpor a illorum : Quae tunc inmut aibuntur quia¬
Ergo quia non solum incorruptionemcorporisuerũ &iã in com¬
mut abi litatem mentis recep turi sunt: ab easpeciequã nunc ha¬

Expanded text:
valida . Simul enim Dominus veniet ad judicium, et mortui resurgent, valida . Simul enim Dominus veniet ad judicium, et mortui resurgent, et elementa igne solventur, atque omnia, Deo judicante per ignem, cum adversarios ignis involverit, et in infernum demerserit, atque electos ad regnum praemiserit, tunc coelum et terra nova apparebunt, quod nos quoque exemplo colligimus, qui hiemalium dierum revolutionibus vernum tempus abundantiori solis lumine superius splendescere, varietate florum interius candescere videmus. Hinc et Dominus in Evangelio regnum coelorum aestati comparat. Et locus, pristinae subauditur visionis, non est inventus ab eis. Ac si diceret: Figura praeterit, natura permanet. Hinc Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Possumus et per coelum intelligere animas sanctorum. Per terram vero corpora illorum. Quae non solum tunc i Quae non solum tunc incorruptionem corporis, verum etiam incommutabilitatem mentis recepturi sunt, quando ab ea specie, quam nunc ba
Abbreviated transcription (Latin):
& terra noua fugient quippȩ ab aspectuiudicis ab easpecio quã nun
habent & ostendent pulchritudinem quam nunc caelant : unde &u
haceadem a pocalipsidicitur : Vidi caelũ nouũ & terram nouam
Primum enim caelum & primaterr a habiit. Ignis enim co ꝑmita¬
bitur dñi aduentum : quaitantum spatiũ aeris occupabit. quantũ
occupauit aqua diluuii quando xu cubitis fuit suꝑ om̃simontes
quierant sub uniuerso caelo : Inter haec aut̃ sciendum qui a qui¬
damminus caute diuinam scripturã considerantes priusdixert̃
caclum & terrã transire ꝑ ignẽ quã iudiciũ fieri : quidam
uero affirmant prius futurã resurrectionẽ deinde caeli & terrȩ¬
innouationem : Sed & hos & illos minus cauta conspectio fefellit : quod
paulus manifestat quidict : Dies dnideclarabit : quia in ignereuelabitͥ
& psalmista : Ignis inconspectueius ardebit & incircitueius tẽpostas

Expanded text:
et terra nova. Fugient quippe a conspectu judicis ab ea specie, quam nunc et terra nova. Fugient quippe a conspectu judicis ab ea specie, quam nunc habent, et ostendent pulchritudinem, quam nunc celant. Unde et in hac eadem Apocalypsi dicitur: Vidi coelum novum et terram novam . Primum enim coelum et prima terra abiit. Ignis enim comitabitur Domini adventum, qui tantum spatium aeris occupabit, quantum occupavit aqua diluvii, quando quindecim cubitis fuit super omnes montes, qui erant sub universo coelo. Inter haec autem sciendum, quia quidam minus caute divinam Scripturam considerantes, prius dixerunt coelum et terram transire per ignem, quam judicium fieri. Quidam vero affirmant, prius futuram resurrectionem, deinde coeli et terrinnovationem. Sed et hos et illos minus cauta conspectio fefellit, quod Paulus manifestat, qui dicit: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Et Psalmista: Ignis in conspectu ejus ardebit et in circuitu ejus tempestas
Abbreviated transcription (Latin):
nullius rei erituicissitudo. sed sicut erunt in mortales incor¬
pore. sicerunt & in commutabilesmente : Reprobiaũt lic& sint
in mortales corpore t am̃ corruptionẽ susti nebunt quia auermibus
qua ad do fectum peruenient: haeataegi misenipqi de ficient cenũ
hic e epnunttur ꝑdieo & noctõ: Aliter : Diempossumus referro ud
Sloamiusteruno noctem ad poenã reproborũ. Ilhergo quibr ref ad¬
roeruio die & note cruciabuntur recor dantes honor q̃uistorũ
Sbma lonum suorum Etuidit thronũ magnar cecta qũ¬
penenaliter prȩside magnus dicit᷑ quia ecła ⁊multitudine po¬
pulictoristor : cepiundi partes dilatatur: Candidũ quia fontebaptis¬
edeihuratransibunt : uerba aut mea nontransibunt : Tr ansibt aut̃t
uas lum &eterra: nonut eẽ desinant sed inmutabunt᷑ luxta qđ pau¬
ius dicit praeterit figur a hinus mundi Eritenĩ tunc caelũno uũ

Expanded text:
nullius rei erit vicissitudo, sed sicut erunt immortales cornullius rei erit vicissitudo, sed sicut erunt immortales corpore, sic erunt et immutabiles mente. Reprobi autem, licet sint immortales corpore, tamen corruptionem sustinebunt, quia a vermibus quam ad defectum pervenient. Haec itaque immutabilitas poenarum hic exprimitur per diem et noctem. Aliter, diem possumus referre ad gloriam justorum, noctem ad poenam reproborum. Illi ergo qui in inferno erunt, die ac nocte cruciabuntur, recordantes bonorum justorum et malorum suorum. Et vidi thronum magnum cageneraliter praesidet. Magnus dicitur, quia Ecclesia ex multitudine populi constat, et per mundi partes dilatatur. Candidus quia fonte baptiset terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Transibunt coelum et terra, non ut esse desinant, sed immutabuntur. Juxta quod Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Erit enim tunc coelum novum
Abbreviated transcription (Latin):
bestia ÷ antixp̃s & ꝑseudo prophaetes Prae teritum tempuspositũ est
hic pro futuro missus est scilic& ꝓ eo qđ et mittet: ꝑstagnũ uero
igni s inquomis sus est diabolus profunditas intellegitur inferni
concremandum. Corpor a enĩ reproborũ erunt fomentũ ignis.
ideoq: & ipseignis erit in deficiens querunt &cor pora inmortalia
quib: semper accendetur: Sulphur autẽ . &ignem accendit & foe¬
torem generat. quia sicut dictum est &ignis erit ibi ꝑpetuus & foetor
uminferno semper tenebrȩsint iuxta illud inutilem seruum
picite inte ne bras exteriores. quidest quod hicdicitur cru¬
ciabuntur die ac nocte sed sciendum qui a non prouis cissitudine
die uel noctis. hicdies aut nox ponuntur sed prop̃t mut abilitatem
poenarũ caloris scilic& & frigoris. Quo contra descis dicitur quãtẽ
pus nonerit .i. nulla mutabilitaas: Quodex ponens paulus dicit: Om̃s
quidem resurgemus sed non om̃s inmutabit᷑. A pudelectos enum

Expanded text:
Et pseudoprophetae. Praeteritum tempus positum est hic pro futuro missus est, scilicet pro eo quod est mittetur. Per stagnum vero ignis in quo missus est diabolus, profunditas intelligitur inferni, in concremandum. Corpora enim reproborum erunt fomentum ignis. Ideoque et ipse ignis erit indeficiens, quia erunt et corpora immortalia quibus semper accendetur. Sulphur autem et ignem accendit et fetorem generat, quia sicut dictum est, et ignis ibi erit perpetuus, et fetor eculorum. Cum in inferno semper tenebrae sint, juxta illud: Inutilem servum projicite in tenebras exteriores , quid est quod hic dicitur, cruciabuntur die ac nocte? Sed sciendum quia non pro vicissitudine diei ac noctis, hic dies aut nox ponuntur, sed propter mutabilitatem poenarum, caloris scilicet et frigoris. Quo contra de sanctis dicitur, quia jam tempus non erit, id est nulla immutabilitas. Quod exponens Paulus dicit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Apud electos enim
Abbreviated transcription (Latin):
bebit̃ habendo enim dm̃ habebit uitam aeternã q̃ ÷ ds̃ : Vnde ipse dicit:
Haec estuita aeterna & cetr̃: Gratisiste fonsdatur fidelib: hocest sineullis
precedentib: hominum meritis : Quiui cerit diaboli temptamenta
incentiua carnis sue a duersitates prauorũ hominum pos sidebit haet q̃
superius dicta sunt .i. dm̃ omnipotentem carnis inmortalitatẽ & in
corruptionem &ero illids̃. Id ÷ ae ternas acietas & remuner atio Ri
se eritmihi filius qm̃ credendo in dm̃ efficiuntur fideles filuidĩ. hiꝰ quidẽ
perfidem illi autemꝑm anifestationem : Vndeidem iohannes in episto¬
la sua dicit: Rr̃mi nuncfilii dĩsum & nodum a pexuit quideri

Expanded text:
bebit. Habendo enim Deum, habebit vitam aeternam, quae est Deus, unde ipse dicit: Haec est vita aeterna , etc. Gratis iste fons datur fidelibus, hoc est, sine ullis praecedentibus hominum meritis. Qui vicerit diaboli tentamenta, incentiva carnis suae, adversitates pravorum hominum, possidebit haec, quae superius dicta sunt, id est Deum omnipocorruptionem. Et ero illi Deus, id est aeterna satietas et remuneratio. Et ipse erit mihi filius, qui credendo in Deum efficiuntur fideles filii Dei; hic quidem per fidem, illic autem per manifestationem. Unde idem Joannes in Epistola sua ait
Abbreviated transcription (Latin):
mors secunda : Timido  possumus eos intelligere quorũ uoluptas
erat ut crederent inxpm : Verum uidentes diuersa tormentorum
genera fidelib: praeparata : timore concussi retrahebant sea fidexp̃i
Quidam autem &iam postfidem & xp̃ibaptismum baptis mum uel terrorib
perclisi uel blandimentis in lecti timentes poenas recedebant a fide.
Quorum parserit instagno ardenti ÷ indampnatione per petua
Sunt&iam tummi di inpace ecđae quimetu principum & sȩcularium
hominũ bonum operari metuunt: detalib: dicitur: Illic trepida¬
uerunt timore ubinomerat timor: Cũm in credulis .i. cũpaganis
ex secrandiadõ ÷ ualde ab hominabiles: Vnde ẽ. uirum sangui¬
num & dolo sum ab hominabitur dñs: &cum homicidis .i quocũ¬
q modo hominem inter ficientibus uel hodio seipsos igulantib
Vndeest. quio dit fratremsuum homicida est: & fornicatorib: id ÷ cũ
idolis seruientib: seu in munditiã carnis sectantibus uel &iam

Expanded text:
homicidis. Timidos possumus eos intelligere, quia voluntas erat ut crederent in Christum, verum videntes diversa tormentorum genera, fidelibus praeparata, timore concussi recedebant a fide Christi. Quidam autem etiam post fidem Christi, et baptismum, vel terroribus concussi, vel blandimentis illecti, timentes poenas recedebant a fide. Quorum pars erit in stagno ardenti. Id est in damnatione perpetua. Sunt etiam timidi in pace Ecclesiae, qui metu principum et saecularium hominum bonum operari metuunt. De talibus dicitur: Illic trepidaverunt timore ubi non erat timor .-- Cum incredulis, id est cum paganis; exsecrandi a Deo, id est valde abominabiles. Unde est: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus .-- Et cum homicidis, id est quocunque modo hominem interficientibus, vel odio seipsos jugulantibus. Unde est: Qui odit fratrem suum homicida est .-- Et fornicatoribus, id est cum idolis servientibus, seu immunditiam carnis sectantibus, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
prgr dinatus. Electiaut̃ in hoc libro sunt scripti quia ante mundi
cunstituonẽ sut precogniti & preordinati: Vnde apłs quos pres¬
ciurt ort predestinauit: & alib Sicut dlegnanos ante aii diconstitu¬

Expanded text:
praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi constitutionem sunt praecogniti, et praeordinati. Unde Apostolus: Quos praescivit et praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
iudi cabitur: secundum opera ipsorum. hocest datum est uiciq: scđm
opussuũ : Et inferus &mors hocest om̃a membra diabolicum
suo capite . missi sunt instagnũ ignis. hocest in profundã dãpnationẽ
inferni : Recteaut ꝑ infernũ om̃s reprobi figurantur. uł quiaibi
habitantes unacum in ferno in quo habiteet un a sunt dom. uel&i ãquia
imitantesopera diabolinum quã saturantur malis sicut infernus
num quã dicit sufficit : Et quinon est inuentus in librouitȩ seriptus.
hoc est quinon est antemundi conftitutionem aduitã predestinatus
Missus est in stagnumignis: Liber quippeuitȩ sicut supradictumest
uis diuinitatis htellegitur .i. dĩ presentiã inqua quiñ fuerit ꝑ ordinat᷑
infiug numignis iit tetur. hocest reproborum hominum sociotaticopila¬
bitur. uo denim dicit quod non estinuentus nhiles talud nisinonest

Expanded text:
judicabitur, secundum opera ipsorum. Hoc est, dabitur unicuique secundum judicabitur, secundum opera ipsorum. Hoc est, dabitur unicuique secundum opus suum. Et infernus et mors. Hoc est omnia membra diaboli cum capite suo. Missi sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Hoc est, qui non est ante mundi constitutionem ad vitam praedestinatus. Missus est in stagnum ignis. Liber quippe vitae, sicut supra dictum est, jus divinitatis intelligitur, id est Dei praescientia, in qua qui non fuerit praeordinatus, in stagnum ignis mittetur. Hoc est reproborum hominum societati copulabitur. Quod enim dicit, qui non est inventus, nihil est aliud, nisi non
Abbreviated transcription (Latin):
dabitnisiuitȩ : Tuncenimom̃s resurrecturi sunt quatum quȩ mor¬
te pempaifuerint & quib: cũmq locis absconditi: Altius aut ma¬
re id est hicmundusinfluctuatione positus dabit suos mortuos generi¬
resur gemus: uel mortuos quos maredabit. possumus eosintelligere
qui uiui in aduentudnĩ sunt repperiendi qui utiq: subito mortuiuitȩ
reddentur: Et mors& in ferus dederunt mortuos qui in ipsiseram
Mors diabolum significat. dequo pauł. Inuidiadi abolimor sintroiun¬
in orbeniterrarũ. Inferus om̃a membra eius diaboli : uel ꝑmortẽ
põssumus intelligeresi pliciter mortem carnis. inferiaut̃ nomin e
loca significantur tenebrarũ : Etmorsitaq: & inferus suas mortuos
dabunt. hocest diabolus & om̃a membsa eius : uel&iam om̃a locai fer¬
niquoscumq: permorte corporis adstrictostenent tunc uiterestituent
ostquam aut om̃s resurrexerint. iudicatum est desingulis pro eo qđ est

Expanded text:
dabuntur, nisi vitae? Tunc enim omnes resurrecturi sunt quacunque mordabuntur, nisi vitae? Tunc enim omnes resurrecturi sunt quacunque morte perempti fuerint, et quibuscunque locis absconditi. Altius autem mare, id est hic mundus in fluctuatione positus, dabit suos mortuos, generaresurgemus. Vel mortuos quos mare dabit, possumus intelligere eos, qui vivi in adventu Domini sunt reperiendi, qui utique subito mortui vitae reddentur. Et mors et infernus dederunt mortuos qui in ipsis erant. Mors diabolum significat, de quo Paulus dicit: Inviin orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astrictos tenent, tunc vitae restituent. Postquam autem omnes resurrexerint. Judicatum est de singulis, pro eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
tabuntur : quia quicquidunus cogitabit abaltero facilemtelleget
Et iudicatisunt ti idum ortui ex his q̃scripta suntin libris secuendũ
operaipsorum ÷ exutroq: testamento iuditati sunt secundũ qđ ex
his fecerunt aut non fetert̃: Vel &am excomparatione omniũ
scõ rum iud cabuntur reprobi qui quasi in expansione librorum
legunt bonũ quod agereno luerunt consider antesuitã iustorum
quorũ comparationedampnantur quaꝓpter expedit illis ut
in p̃senti uita aetus eorum considerent & deteriores usus conuersa¬
tione iminsatent : Qui enimplens sime intellegere appetit qualis
est debenimirum talesconspicere qualis non est ut inbonorũ forma
ene tiat᷑ quanto ipse desertobono deformisest Et deditmaremor¬
tuos
suos quilneo erant: hoc prius fi& quam libri aperiantur lit ex hismortiu
iudicentur secudum opera ipsorum: Quantũ ad litterã ꝑtin&. mare
flumina & om̃a stagna suos quib eis tenentur mortuosdabt̃: Cui aut

Expanded text:
tabuntur, quia quidquid unus cogitabit, ab altero facile intelligitur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera ipsorum. Id est, ex utroque Testamento judicati sunt secundum quod ex his fecerunt aut non fecerunt. Vel etiam ex comparatione operum sanctorum judicabuntur reprobi, qui quasi in expansione librorum legunt bonum, quod agere noluerunt, considerantes vitam justorum, quorum comparatione damnantur. Quapropter expedit illis ut in praesenti vita actus eorum considerent, et deteriores usus conversione immutent. Qui enim plenissime intelligere appetit, qualis est, debet nimirum tales conspicere, qualis non est: et in bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Et dedit mare mortuos suos qui in eo erant. Hoc prius fiet quam libri aperiantur, et ex his mortui judicentur secundum opera ipsorum. Quantum ad litteram pertinet, mare, flumina, et omnia stagna, suos qui in eis tenentur mortuos dabunt. Cui autem
Abbreviated transcription (Latin):
siderat fruidi contemplatione inqua est refectio aeter nae sa¬
aetatis. studeat. recte uiuere ut postor adissamdĩ uisionẽ uale¬
at per uenire : Cum apłs dicat Neque uoloncis neq currentis sed
miserentis estdĩ quomodo qui uult accipit aquã uitȩ gratis. sed sci¬
endum quia prius praeuenit dĩmiseri cordia ut uelimus Oe inde &iã
sub sequitur nr̃ a uoluntas pereandem gratiã ut operemꝰ: de hoc
paulus dicit: quio pratur inuobis & uelle& per ficere : quirtasitit i
ueternas ddicias pumente sedĩ gratia desiderat ꝑassib a moris adeus
tendat aQ quiuul i. qui uolens exnolente effectus est nonsuis me¬
rntis sed gratuita diuoluntate. hauriat aquã asterne deleeredlo
tiaehuius : Siquis apposuerit ad haec q̃ inhocdibro consinebr uis
aliquamser qrem ia ppon& ds̃ suꝑ illum plagas soripta sinlbronsto et
postii nuner apormenta adaeternam ꝑueniat dãpnationẽ ⁊ ẽpore quobett

Expanded text:
siderat frui Dei contemplatione, in qua est refectio aeternae sasiderat frui Dei contemplatione, in qua est refectio aeternae satietatis, studeat recte vivere, ut postea ad ipsam Dei visionem valeat pervenire. Sed cum Apostolus dicat: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei , quomodo qui vult, accipit aquam vitae gratis? Sed sciendum est, quia prius praevenit misericordia ut velimus: deinde etiam subsequitur nostra voluntas per eamdem gratiam, ut operemur. De hoc Paulus dicit: Qui operatur in vobis et velle et perficere . Qui itaque sitit, iaeternas delicias praeveniente se gratia Dei desiderat, passibus amoris ad eas tendat. Et qui vult, id est qui volens ex nolente effectus est, non suis meritis, sed gratuita Dei voluntate, hauriat aquam aeternae delectatiotiae libri hujus. Si quis apposuerit ad haec quae in libro hoc continentur, aliquem errorem. Apponet super illum Deus plagas scriptas in libro isto. Ut p
Abbreviated transcription (Latin):
declanat Iposeitaq x p̃sest stella splendida quia ipseestlurx
claritatem aeternidiei deuicta morta litate postresis pree¬
tionemultunan de ponstrauit futuram iuxta illud a postoli Nox
uidelice filius eesps sc̃s & sponsa ÷ scãecła dicunt cuilib& fidti uenad
dm̃ scilice gressib fidei & passib: amoris iuxt aillud: Acedite. diem
nem auditores suos inuitat ad patria mcaelestem Etqui
audr siue ꝑ occultam inspirationem siue perdoctorũ p̃dicationem
dĩ uocem dicat alteri cuilib& fideli. ueniper fidem retiam: & ꝑ
operationem fidei congruam Quenim iam adõ uocatus est neces seest
ut & alium uoc& nesolus ad remunerationem ꝑgat: Nam & qui
adbalneum pergit . ut beatus gregorius dicit. sotios habere
desider ans alio sortatur ut secum pergant: Et qui sitit iustitiam
÷ dm̃ omnipotentem ueniat .i. accedat̃ adillum ut sacietatem
aeter nã percipiat Quiuult accipiat aquã uitȩ gratis .i. quide¬

Expanded text:
declarat. Ipse atque Christus est stella splendida, quia ipse est luxdeclarat. Ipse atque Christus est stella splendida, quia ipse est luxclaritatem aeterni diei, devicta mortalitate, post resurrectionem ultimam demonstravit, juxta illud Apostoli: Nox  cuilibet fideli: Veni ad Deum, scilicet gressibus fidei et passibus amoris, juxta illud: Accedite ad eum nem auditores suos invitat ad patriam coelestem. Et qui audit sive per occultam inspirationem, sive per doctorum praedicationem Dei vocem. Dicat alteri cuilibet fideli. Veni. Per fidem rectam et per operationem fidei congruam. Qui enim a Deo jam vocatus est, necesse est ut et alium vocet, ne solus ad remunerationem pergat. Nam et qui ad balneum pergit, ut beatus Gregorius dicit, socios habere desiderans, alios hortatur ut secum pergant. Et qui silit justitiam, id est Deum omnipotentem. Veniat, id est accedat ad illum, ut satietatem aeternam accipiat. Qui vult, accipiat aquam vitae gratis, id est qui de
Abbreviated transcription (Latin):
misiangelum meur testificariuob haecb ecdesiis Iocet supra iãdictũ fuerat:
inqͣub uorbisaꝑteostendit̃. Cuius figurã :s sisir hacreuelatione tenuerit. necsolum
ã ł uniuersalis exprimitur : EGOSVMgenus & radix dauid
quod nihil aliud est nisiego sum exipsa natura dauid: Beata enim
dĩ genetrix de stir pedauid descendit: atq id circo ipse fili¬
us dĩ dauid est: Vnde ipse inter rogans iudeos quid uobis
uide tur dexp̃o cuius filius sit hocres ponsum ab eis accepit:
ipsegenus & radix dauid i. natura dauid. Aliter Ego sum
radtx dauid quia ex medauid sumpsit initium Etego fum
genus dauid quia ex illo infine temporum carnis materiam
sumpsis: ST ELLA splendida & matutina quantum ad litteram
pertin& stellam splendidam & matutinã appellat luciferum
q̃dux extremas hoeras noctium in ferat manecitius ad futurũ

Expanded text:
misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesiis. Hoc et supra jam dictum fuerat. misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesiis. Hoc et supra jam dictum fuerat. In quibus verbis aperte ostenditur, cujus figuram Joannes in hac revelatione tenuerit: nec solum id est universalis exprimitur. Ego sum genus et radix David. Quod nihil aliud est, nisi: Ego sum ex ipsa natura David. Beata enim Dei genitrix de stirpe David descendit, atque idcirco ipse Filius Dei, filius David est. Unde ipse interrogans Judaeos: Quid vobis videtur de Christo cujus filius sit, hoc responsum ab eis accepit: ipse genus et radix David, id est, natura. Aliter: Ego sum radix David, quia ex me David sumpsit initium. Et ego sum genus et radix David, quia ex illo in fine temporum carnis materiam sumpsi. Stella splendida et matutina. Quantum ad litteram pertinet, stellam splendidam et matutinam appellat Luciferum, quae dum extremas horas noctium illustrat, mane citius affuturum