comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a ds tm̃ diligit. his respondemus. p̃dic¬
tarũ auctoritatũ uerba: det̾minantes ħ
modo. Caritas dei dicta est diffundi ĩ cor¬
ds dilig̃. ab ea qua nos diligimus. s pociꝰ
cũ sit una ⁊ ead caritas.⁊ dicatur ipsa
di caritas. diu̾sis de c̾aĩs. ⁊ rõnibus: dei
caritas appellari inscriptura ostenditur
Dicitur .ni. di caritas. uł qr ea d̾s dilig̃ noᷤ
uł quia ea nos sui dilectores facit. Cũ gͦ
ab apło đr caritas di diffundi incordibꝰ
nr̃is. nõ est caritas di dicta qua diligit
nos. s qua facit nos diligere .i. non ibi
appellatur caritas di. eo qd̃ dus nos ea
diligat. s eo qd nos ea sui dilectores fac̃.
⁊ qd̃ ea rõne posset dici caritas dei. quia
nos ea diligere fac̃. ex simili genere locu
iustificat: ⁊ dñi falus. qua nos saluat: ⁊
fides xp̃i. qua nos fideles facit. Simiłr¬
⁊ aliam exponimus auctoritatẽ. ubͥ ait.
dilectionẽ di ꝯmemorari. non qua nos
eum: s qua ipse dilex̃ nos. Ac si diceret.

Expanded text:
auctoritates. His respondemus praedictarum auctoritatum verba determinantes hoc modo: Charitas Dei dicta est diffundi in corDeus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Scriptura ostenditur. Dicitur enim Dei charitas, vel quia Deus ea diligit nos, vel quia nos ea suos dilectores facm. 5,: Charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutjustificat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nos fideles facit.  aliam exponimus auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
que atting̃ affine usq ad finẽ. ꝙ ẽ actꝰ¬
mobilis. certus. in qͦuo inqͥnatus. quod
uł actus aliquis. s quia sui ĩ mobilita¬
te: omnia aitingit. non locali motu. s ut
ubiq semꝑ sit. ⁊ nusquã inclusa tenea¬
tur. Sic gͦ caritas đr motus aĩ. nõ qd̃ ip¬
sa sit motus. uł affeccio. uł uirtus animi.

Expanded text:
Qui attingit a fine usque ad finem, qui est actumobilis, certus, incoinquinatus. Quod vel actus aliquis, sed quia sui immobilitate omnia attingit, non locali motu, sed ut ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sic ergo charitas dicitur motus animi, non quod ipsa sit motus, vel affectio, vel virtus animi,
Abbreviated transcription (Latin):
ui.ł. det̾. Uerbum quid̃ solus filius ac¬
cipitur. nõ simul pat̾ ⁊ filius. tamquã
ambo sint unũ uerbũ. Sic .n. uerbũ
dr. quomodo ymago. non aut̃ pat̃ ⁊ fi¬
lius. simul ambo ymago. s filius solus:
est ymago patris. quẽ ad modũ ⁊ filius.

Expanded text:
. 2: Verbum quidem solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
tiue ad eum cuius est u̾bũ. sic̃ filius ad
patrem eo quippe filius: quo ũbũ ⁊ eo
uerbũ: quo filius. Sap̃ia ũo: quo eẽneia.¬
na sap̃ia. Itẽ in eod̾. Non est pater ipse
uerbũ. sic̃ nec filius. nec imago. Quid
aut̃ absurdius. quã ymaginẽ ad se dici :
uerbum.⁊ ymago.⁊ in omĩb his uo¬
cabuł. ad patrẽ refertur. nicħ aut̃ hoꝵ
filius. s non eo quo uerbum. d̾r sapia.¬

Expanded text:
tive dicitur ad eum cujus est Verbum, sicut Filius ad Patrem. Eo quippe est Filius quo Verbum; et eo est Verbum quo Filius; Sapientia vero quo essea. Item, in eodem: Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam imaginem ad se dici? IVerbum, et imago; et in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur, nihil autem horum Filius; sed non eo quo Verbum, dicitur Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
siniratõne: patrẽ infilio p̃dicamus.S
exeo. eiusdẽ geñis genitã naturã. natur¬
ałr inse gignentẽ hũisse naturã. que in
formã nature se gignentis manens. for¬
mã nature. ⁊ infirmitatis corꝑał: accep̃
Non .ii. de fecerat di natura ne eẽt. s in
se. humilitatẽ t̾rene natiuitatis. manẽs

Expanded text:
sinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilit
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ dm patrẽ. fontẽ uite.Filius gͦ fap̃ia.
de patre sap̃ia est. sic̃ filius: lumẽ de lu
mine pate. ⁊ ds filius de deo patre. ut
gulus: sit sap̃ia.⁊ simul unũ lumen.
noris ad mirõ. ii honore gen̾antis ẽ. Cũ
gͦ filius ẽẽnciã hãt. tota .n. ineo ẽ diui¬
turam. Nec .n. aluid quã ds subsistit. ꝙ
non alum quam de deo subsistit. Ecce
hic dicit. natiuitatẽ di ꝑfectã: ex nata᷑.
⁊ ita uid̾r ex his uerbis. atq predictis.
natura di ⁊ genita: ⁊ genuisse. Qd̃ aꝑcuiᷤꝰ
dicit. in ł . uiiii. de tͥ. Nos inquid unige¬
nitũ dm. informa di  manẽtẽ. in nata᷑
dei mansisse ꝓfitemur. nec unitatem
forme seruił. in naturã diuine unita¬
tis refundimus. nec rursus corꝑali in

Expanded text:
trem fontem vitae. Filius ergo sapientia de Patre sapientia est, sicut Filius lumen de Patre lumine; et Deus Filius de Deo Patre, ut ngulus sapientia; et simul unum lumen, noris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est divituram, nec enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in forma Dei manentem, in natura hominis mansisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinatis refundimus, nec rursum corporali in
Abbreviated transcription (Latin):
qui est fapĩa. qui est sub̾a. est de patre:
diuina. Qd ut expressius dicamus. dm̃ᷤ
filium. sapĩam eẽ: de patre sap̃ia. ⁊ diñs
filium subam. eẽ genitũ de patre. ⁊ apa¬
tre sub̃a. Qd̃ aut̃ ita intelligi debeat.

Expanded text:
qui est sapientia, qui est substantia, est de Patre qdivina. Et ut expressius dicamus, dicimus Filium sapientiam, esse de Patre sapientia; et dicimus Filium substantiam, esse genitum de Patre et a Patre substantia. Quod autem ita intelligi debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
quos uiuos inueniet xp̃s. nũquã oĩo
morituri sint. an ip̃o tp̃ris puncto quo
rapientur obuiam xp̃o. ad ĩmortalitatẽ
mira celitate sint transituri. Non enim
dicendũ ẽ fieri non posse. ut ꝑ aera in
sublune portentur in illo spacio.⁊ mori¬
antur ⁊ reuiuiscãt. Ad hũc assensum qͦ

Expanded text:
quos vivos inveniet Christus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo
Abbreviated transcription (Latin):
buntur.⁊ alibi. Qd̃ seminas ñ inuifica¬
tur. nisi prius moriat᷑ Cur aut̃ nob̃ in¬
ẽdibiles uid̾r illã multitudinẽ corꝑm ĩ
aere quodã modo seminari. atq ibi ꝓ¬
tinus ĩmortałr ⁊ incorruptibiłr reui¬
uisc̾e.c̃ c̃damus in ictu ocłi futurã re¬
surreccionẽ: ⁊ inm̃ibra sine fine uicta.
cius audire doctiorẽ. Si gͥ scõs qui re¬
ꝑientur xp̃o ueniẽte iuiuentes. eiq ob¬
uiam rapientur. c̃dimꝰ in eod̾ raptu de
mortalib corꝑib exituros. ⁊ ad ead̃ mox
imortalia redituros. nullas inuerbis¬
apłi paciemur angustias. geñałr accipiẽ¬

Expanded text:
as non vivificatur, nisi prius moriatur . Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tius audire doctores. Si ergo sanctos qui reperientur Christo veniente viventes, eique obviam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros; nullas in verbisli patiemur angustias, generaliter accipien
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ intelligentia sumẽda ẽ. aꝑiens ineod̾
subdit. Siquis dix̃it. ꝙ inpassione do¬
lorẽ senciebat. filius dĩ ds:⁊ nõ caro t̾m
c̃ anima quam sͥ acceꝑat: anathema sit.
Sane gͥ dici pot̾. ꝙ mortuus ẽ ds: ⁊ nõ
mortuus passus ẽ dĩ filius. ⁊ nõ passus.
passa ẽ t̾cia ꝑsona.⁊ nõ passa. crucifi¬
xum ẽ ũbum:⁊ nõ crucifixum. scđ̾m al¬

Expanded text:
qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
quia caro mortua ẽ. mortuus est.xp̃s.
Uñ aug̃. U̾bum caro factum ẽ ut ꝑcar¬
nem panis celestis. ad in fantes transi¬
ret. ⁊ scdm ħ ip̃m. u̾bum crucifixum ẽ.
seo nõ ẽ mutatum in hominem. homo ĩ
illo mutatus ẽ. ut melior fieret quam
ꝑ id ꝙ d̾̃s erat. homo exitatus ẽ.: iresurre¬
.x̃. Quicqͥd passus ẽ homo ñ ꝑͣ dici. nõ pas¬
sus ds. quia ds̃ erat homo. quomodo nõ
potes dicẽ nõte passum in uiriam. si ues¬
tis tua conscindat᷑. quamius uestis tua ñ
sis tu. Multomag̃ gͦ quicqͥd patitur caro
unita ũbo. debet dici pati d̾s lic u̾bum.¬
erit. sed quicqͥd horum passus ẽ: in car¬
s. ait. Qd u̾bi caro patiebatur. manens
in carne u̾bum. inse ꝓ corꝑis assumptio¬
ne referebat. ut pati dr̃etur. quia caro
mortuus dr̃. nõ quia mortẽ senserit. in
quantum ds ẽ. sed quia caro ei unita
mortua ẽ. Scđm quam rõnẽ dic̃ aug̃.¬
Siquis dix̾it atq c̃didit filium dĩ dm
passum. anathema sit. Cuiꝰ dicti cãm ex

Expanded text:
o; et quia caro mortua est, mortuus est Christus. Unde August.: Verbum caro factum est, ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est, ut melior fieret quam s erat, homo excitatus est et resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quoniam Deus erat homo. Quomodo non potes dicere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidquid patitur caro unita ri. Sed quidquid horum passus est, in car ait: Quod Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut pati diceretur, quia caro mortuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita mortua est. Secundum quam rationem dicit AugSi quis dixerit atque crediderit Filium Dei Deum passum, anathema sit. Cujus dicti causam ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Solet ĩ queri. si parẽtes nr̃i
mali sunt. ł filii. uł fr̃s. an mag̾. ułmi¬
nus diligendi sint aliis bonis. ħ rõne
nob. nõ copłatis. U idr̃ꝙ mag̾ sint dili¬
gendi boni. qui nob̾ carne nõ sunt
coniuĩcti. quam alii cõiuncti quia nb̃
sunt conuncti corde glutmo caritatis
Sanctior ẽ enim copula cordium. qͣm
corꝑm. Uñ beda. de ilł u̾bis dñi. mat̾¬
m̃ã i fr̃s mei. hii sunt qui u̾bum d̾i
faciunt. ait. N in uiriose neglig̃ ma¬
trem. nͨ mat̾ negatur. q̃ ĩ de cruce ag¬
noscr̃. sed religiosiores monstrant᷑. copu¬

Expanded text:
t. Solet etiam quaeri, si parentes nostri mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. Unde Beda de illis verbis Domini, Matatres mei hi sunt qui verbum Dei faciunt, ait: Non injuriose negligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copu
Abbreviated transcription (Latin):
tantomag̾ diligimus. quanto mag̾
diligimus dm̃. Ex ħ ⁊ p̃missis testimo¬
niis aug̃i. asserunt omnes homines
nrm. minus quam nos uł ꝓrimos.
Ñ in enumãtione p̃missa .iiiͦiͬ. diligẽ¬
dorum. ordinẽ diligẽdi assignari dñt
sed tm̃ q̃ sunt diligenda. u̾ um quia¬
p̃missa u̾ba. ambrosii ordinẽ diligẽ¬
di scđm affectum mag̃. quam scđm
effectum diligent̾ in tuentib explica¬
re. uidñr. nõ in docte alii dñt nõ mͦ
mexhibitione oꝑis. sed ĩ maffectu ca¬
ritatis ordinẽ differentẽ ẽẽ statutum
Ut aũt omnia diligamus dm̃ scdo:

Expanded text:
quanto magis diligimus Deum. Ex hoc et praemissis testimoniis August. asserunt omnes homines nostrum, minus quam nos vel proximos. Nec in enumeratione praemissa diligendorum, ordinem diligendi assignari dicunt, sed tantum quae sunt diligenda. 5. Secupraemissa verba Ambrosii ordinem diligendi secundum affectum magis quam secundum effectum, diligenter intuentibus explicare videntur, non indocte alii dicunt non modo in exhibitione operis, sed etiam in affectu charitatis ordinem differentem esse statutum; ut ante omnia diligamus Deum; secundo,
Abbreviated transcription (Latin):
uit in me caritatẽ. pꝰ omnium patrem
lius. ⁊ filia. fr̃. ⁊ soror. Ambr qͦ diligendi
ex pͥmens ordinẽ suꝑ illd canticorum
ordinauit in me caritatẽ: ait. Multorũ
caritas mordinata ẽ.ꝙ in pͥmo ẽ. ponunt
t̾cium. uł quartũ: pͥmo: ds diligendꝰ ẽ.
scdo: parentes. t̾cio: filii. Post domestici.

Expanded text:
vit in me charitatem; post omnium patrem lius, et filia, frater, soror. Ambrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium, vel quartum. Primo, Deus diligendus est; secundo, parentes; inde filii, post domestici,
Abbreviated transcription (Latin):
mus quin eos. diligẽ debeamꝰ.sic̃ nos.
quia ꝓrum sunt. sed suffic̃ si eos minꝰ
diligimus. quã alios ꝓximos. ꝙ dicti¬
nat᷑am ⁊ uirtutẽ. uicium uõ ⁊ peccatũ
odiend̾. ⁊ parentes gͦ in quantũ mali
sunt odiendi sunt. ⁊ imici diligen¬
di in quant̾ homines. diligamꝰ gͦ mi¬
micos lucrandos regno d̾riodiamus
in ꝓpinquos si impediũt nos aregno

Expanded text:
 quin eos diligere debeamus sicut nos, quia proximi sunt; sed sufficit si eos minus diligimus quam alios proximos, quod locutinaturam et virtutem; vitium vero et peccatum odiendum. Et parentes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ trinitas. Ecce hs̃. quałr uerba
hylarii p̾missa accipienda suit. licet
tante sint ꝓfunditatis. ut ⁊̃ ad hibita
exp̃one. uix aliquatenꝰ ea intelligere
ualeat humanus sensus. Cũ ⁊ ipsa
eoꝵ explanacio. quã hic aug̃ edidit. płi¬
mũ inse hat difficultatis. ⁊ ambigui¬
suꝑius assignate. s ipse ypostases diᷤ¬
tincte ab iniicẽ monstrantur. Eter¬
nitatis tñ nõie ead̃ uid̾r designata
ꝓprietas. quã notat hoc nomen in¬
genitus. S uideamus quid sit quod
ait. Inrago si ꝑfecte implet illud cuiꝰ
imago est. ipsa coequatur ei. ñ illud
qui est imago patris. coequatur patͥ.
nõ pater filio. cũ ⁊ filius dicatur eqͣt
patri inscriptura: ⁊ pater filio. sed

Expanded text:
sed tamen Trinitas. Ecce habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguises distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen ingenitus. Sed videamus quid sit quod ait. Imago si peimago est, ipsa coaequatur ei, non illud qui est imago Patris, Patri coaequatur, non Pater Filio, cum et Filius dicatur aequalis Patri in Scriptura, et Pater Filio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ꝯplexus patris ymaginis. qui
non est sine ꝑfruicione. sine caritate.
sine gaudio. Illo gͦ dilectio. delectacio.
felicitas. uł beatitudo. si tñ aliqua hu¬
mana uoce digne đr. usus ab illo ap¬
sp̃s .s. non genitus. sed genitoris. geni¬
tiq sirauitas. ingeniti largitatẽ. atq
ub̾tate ꝑfundens om̃s c̃aturas ꝓ cap¬
tu eaꝵ. Itaq illa tria. ⁊ ase inuicẽ de¬

Expanded text:
quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appiritus sanctus non genitus, sed genitoris genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
um. ẜ itẽ. accipite ⁊ bibite ex hoc om̃s.
hic ẽ sanguis m̃s. ꝑ reliqua omnia que
dñr. laus deo defertur. Oratio p̃mittit᷑
omnia: nicil aliud s̃ quã laudes. uł ob¬
secraciones fideliũ ⁊ peticiones.

Expanded text:
um, et iterum.: Accipite et bibite ex hoc omnes, hic est sanguis meus . Per reliqua omnia quae dicuntur, laus Deo refertur, oratio praemittitur omnia nihil aliud sunt quam laudes, vel obsecrationes fidelium et petitiones.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. in quorum uideł potestate ẽ eligere
bonum uł malum ⁊ utru̾lib scđ̾m elec¬
tionem. fac̾e̾ uł dimitte̾. Scđ̾m ꝙ. nec in
do. nec in his omnib qui tanta batitudi¬
nis gra sunt roborati. ut iam peccare ne¬

Expanded text:
state est eligere bonum vel malum, et utrumlibet secundum electionem facere vel dimittere. Secundum quod nec in Deo, nec in his omnibus qui tanta beatitudinis gratia sunt roborati ut jam peccare ne
Abbreviated transcription (Latin):
trium pꝰ sunt fĩ.uł nõ fieri. Siquis enĩ
tale qͥd uelit acdisponat face̾.ꝙ in eius
nullatenus sit potestate. ułꝙ sine ip̃ius
dispõne eq̃ fieret: in ħ ip̃e libm nõ ħt
arbitrium. R qͣd̾ scđm p̾dietam assigna

Expanded text:
trium possunt fieri vel non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbitrium. 3. Quod supraposita
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ẽ. intentione ñ bona. Iõ asser̃t
illi quedam oꝑa ẽẽ talia. q̃ sicbona sũt.
ꝙ inala ẽẽ ñ possunt. quoc̃q modo fi¬
ant. sic̃ econu̾̃so. quedam sic funt mala
ut nõ possint eẽ bona qͣc̾q ex cã fiant.
alia aũt eẽ oꝑa que ex fine ułex cã bona
sunt uł mala: iad illa referunt scorum
testimonia quibꝰ ex affectu uł intẽtione

Expanded text:
m est intentione non bona. Ideo asserunt illi quaedam opera esse talia, quae sic bona sunt, quod mala esse non possunt, quocumque modo fiant; sicut e converso, quaedam sic sunt mala, ut non possint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex af
Abbreviated transcription (Latin):
sam ħnt cãmri intentionẽ. Uñ amb̾r ait.
affectus tuus oꝑituo nom̃ imponit. &¬
mos putet bona oꝑa sua añ fidem. Ita¬
sus celerrimus p̃t̾ uiam quia uͥ fides ñ
erat. bonum opus nõ erat. bonum eñĩ
intentio fac̾. intentionẽ fides dirig̃. Nõ
ualde attendas. quid homo faciat. seo
quid cum faẽ attendat. quo lac̃tos.i. co¬
gitationes obtime. gubnationis dirigat

Expanded text:
sam et intentionem. Unde Ambros. ait: Affectus tuus operi tuo nomen imponit. mo computet bona opera sua ante fidem. Itsus celerrimus praeter viam; quia ubi ipsa fides non erat, bonum opus non eintentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ex affectiri fine sint bona uł
mala. quibꝰdam ita ẽẽ ud̃r. qui dñt õs
actus ẽẽ indifferentes. ut nec bom nec
mali ꝑse sint. sed ex intentione bona bo¬
nus.⁊ ex mala: malus fit actus omnis
Scđ̾m quos qͥs libet actus bonus por̾
eẽ. si bona intentione gerat᷑. Aliis aũt
ud̃r ꝙ quidam actus in se mali fint.
ita ut nõ possint ẽẽ nicħ pecc̃a. ⁊̃ si bo¬
nam hant cam̃. Et quidam in se boni.
ita ut ⁊ si malam ħant cãm. nõ tn bo¬
ni eẽ de sinant ꝙ testimonio aug̃i con¬
firmant qui dic̃ bonum aliqñ non bo¬
num fĩ. quos enim quis in iiuitus uł ne¬

Expanded text:
hominis ex affectu et fine sint bona vel mala. Quibusdam ita videtur esse, qui dicunt omnes actus esse indifferentes, ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint esse nisi peccata, etiam si bonam habeant causam; et quidam in se boni, ita ut etsi malam habeant causam, non tamen boni esse desinant. Quod testimonio Augustini confirmant, qui dicit bonum aliquando non bene fieri. Quod enim quis invitus vel ne
Abbreviated transcription (Latin):
me cogitationi quid possit occurrere. c̃
ialia.S istud ẽ amplius mirandum.
quomodo magorum potẽtia. q̃ serpente ᷤ
f̾acẽ potuit. uᵈ ad muscas minutissimas.
plaga egiptus cedebat᷑. Ibi certe defere¬
runt magi dicentes. digitus ai ẽ ħ. Uni
intelligi datur nec ip̃sos quid̃ transg̃s¬
sores angłos ⁊aerias potestatis in imã
utam caliginem tanquam in sui gu̾is
carcerẽ. ab illius sublinus etheree pu¬
ritatis habitatione detrusos. ꝑ quos
magice artes pꝰ sunt quicqͥd pͦsunt: ua¬
le aliquid nͥ de suꝑ data potestate. Datur
au̾t uł ad fallendum fallaces. sic inegip¬
nos.⁊ in ip̃os ⁊̃ magos data ẽ. ut in eoꝵ
spĩum oꝑatione uiderent᷑ ad miran¬
ad monendos fideles netale aliquid fa¬
c̃ẽ ꝓmagno desiderent. ꝑꝑ quod etiam

Expanded text:
mae cogitationi quid possit occurrere; ut et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas, plaga Aegyptus caedebatur. Ibi certe defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur nec ipsos quidem transgressores angelos, et aereas potestates in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione viderentur admiranmnandi: vel ad admonendos fideles ne tale aliquid facere pro magno desiderent, propter quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuba sine omni exiͥnseco ad ditam̃to ꝑdi
uinam pot̾̃ntiam insemetipsa multipli¬
cata. mulieris corpꝰ factũ dicatur. eo sane
miracło. qͦ pꝰtea d .x. panibus iħu celesti
benedictione multiplicatis .u. milia hõiũ
saciara sũt. Sllud ⁊̃ sciri oꝑtetꝙ cũ angło¬
rum iinisti̾o facta sit mulieris forma¬
tio. nõ ẽ eis tñ tͥbuẽda cãtionis potentia.
angłi eñi nullam possunt care naturam.
gͦ nec formare costam in mulierẽ. nec car¬
nis supplem̃tum in locũ coste.ñ ꝙ nichil
agant ut aliqͥd ereet᷑. seo nõ idõ c̾atores
sunt sic̃ nec agͥcole segetum a̾ arborum.
sna ado.⁊̃ si costa ministrata sit ꝑ anglos.

Expanded text:
substantia sine omni extrinseco additamento, per divinam potentiam in semetipsa multiplicata, mulieris corpus factum dicatur: eo sane miraculo quo postea de quinque panibus a Jesu coelesti benedictione multiplicatis, quinque millia hominum satiata sunt. rum ministerio facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetum vel arborum. na a Deo, etiam si costa ministrata sit per angelos.
Abbreviated transcription (Latin):
transg̾di:⁊ nõ ẽ transg̃ssus. face̾ mala ⁊
nõ fec̃. s ħ accipiendum ẽ scđm m̃bra.
uł partĩ de capite: ꝑtĩ dmẽbris. deca¬
pite: nõ ẽ transg̃ssus: ⁊ nõ fec̃ malum.
de m̃bris: potuit transg̾̃di.⁊ facẽ malã¬
Si d̾s potuit assume̾ hoĩe in

Expanded text:
 transgressus; facere malum, et non fecit. Sed hoc accipiendum est secundum membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malSi Deus potuerit assumere hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
redeunte surrex̃. Mors gͦ adtempꝰ carnẽ
⁊ animam seꝑauit. sed neutr̃ au̾bo di.
Caro gͥ ponit ⁊ sumit animam. nõ potes¬
tate sua. sed potestate. in habitantis car¬
nem ditatis. ħͥ euident̾ tradr̃. nec ani
tem. ut quantũ inse ẽ. uita uitam ꝑdi¬
d̾it. Si n ħ ita eẽt inte fons aruisset. Sen¬
sit gͥ mortẽ participatione humani affe¬
ctus quem sponte susceꝑat. nõ nͨ sue ꝑ¬
didit potentiam ꝑ quam cuncta iuuifi¬
cat. Sic insepulcͦ carnẽ fuam ꝯmorien¬
do nõ d̾seruit sic̃ inut̾o uirginis ꝯnas¬
cendo formauit. Mortuꝰ ẽ gͦ nõ disceden¬
te uita sic̃ passus ẽ nõ ꝑeunte potẽtia
Nemo tollit amimam eius ab eo quia
⁊ uitam ñ discessisse amortuo.⁊ ꝙ sponte
tradidit sp̃m. nõ alius extorsit. Uñ amb̃r
sit pendebat incruce:⁊ omnia comoue¬
bat. Sed uñ emisit: excarne: quo emisit

Expanded text:
redeunte resurrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animtem, ut quantum in se est, vita vitam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro Christus carneutero virginis connascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo tollit animam ejus ab eo, quiaet vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde Ambrsit; pendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit
Abbreviated transcription (Latin):
Post refurrectionẽ u̾õ ꝙ ante erat: in
euidenti positum ẽ. ut scirent homi
surrectionem. s illam m̃uit ꝑ obedi¬
entiam passionis. qui eo ꝙ ob edtuit
paciendo. exaltatus ẽ refurgẽdo. iꝑ
ħ manifestatum ẽ nomen. ħ eod̾ tro¬

Expanded text:
Post resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent hominresurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tro
Abbreviated transcription (Latin):
ta mortalitate inmortalitatis głia ues¬
tiri sed nõ sñ mĩto iusticie. caritatis.
aliar̃q uͥtutum. Non enĩ xͤ homo eẽ
potuit in quo plenitudo uirtutum
⁊ gr̃e nõ fu̾it. nec uirtutes ei mee̾ po¬
tunt cilicio mortalitatis induto: qͥn
hominem passibilẽ ac mortalem. nõ
potuit nõ mẽri głam inmortalitatis
Non gͥ potuit factus mortał. sñ mĩto
głiam in passibilitatis. ⁊ in mortalita¬
tis. ac manifestationẽ di nominis cõ¬
sequi. Potuit tñ ħ assequi sñ mĩto pas¬
sionis. quia ꝑpassionẽ nil fibi m̾ut¬

Expanded text:
ta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, aliarumque virtutum. Non enim Christus homo esse potuit, in quo plenitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortalitatis. Non ergo potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem nil
Abbreviated transcription (Latin):
ds ẽ: ab et̃no ꝑnat᷑am. in quantum u̾o
tamẽ. aug̃. dic̃. homini donatũ ẽẽ ilło
nomen nõ do. quia illud nõm̃ habuit
cum informa d̾i tm̃ erat. Sed c̃ dr̃ ꝑꝑꝙ¬
illum exaltauit ⁊ donauit illi nomen
ꝙ ẽ suꝑ omne nomen. satis apparet.
in qua forma exaltatus sit. In qua enĩ
forma crucifixus ẽ. in ea exaltatus est.¬
⁊ in ea donatum ẽ ei nomen. ut cum ip̃a
forma serui nominet᷑. unigenitus fili
di. ħ illi donatũ ẽ. ut homini. ꝙ iam h¬
abebat. id̾ ip̃e ds. ħ gͥ ꝑgrãm accep̃. ut
ip̃e ens homo. uł subsistens informa ser
eẽ ei no
men he s cđm tropum
illum in scͥpt᷑a creberrimum. ħ accipi¬
endum ẽ. quo or̃ res fĩ qñ inn̾otescit.

Expanded text:
 ab aeterno per naturam; in quantum homo tamen August. dicit homini donatum esse illud nomen, non Deo, quia illud nomen habuit cum in forma Dei tantum erat. Sed cum illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen; satis apparet p obedientiam, et in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam habebat idem iipse ens homo vel subsistens in forma servi, est ei hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capiendum est, quo dicitur res fieri quando innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pro alto .i. ꝓ diuite speciales ⁊ cões fuit
or̾ones. multeq elemosinar̃ largicione.
Pro pauꝑe u̾o non fiunt nisi cões or̃o
rib. Si non pariter uiuãtur. nõ ei reo¬
ditur scd̾m m̃ta. Meruit .ii. pariter
uiuari. qr pariter boni extiter̃. Si u̾o

Expanded text:
id est, pro divite, speciales et communes fiunt orationes, multaeque eleemosynarum largitiones; pro paupere vero non fiunt nisi communes laribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ne dici pot̾ non ei magis ualuisse ge¬
ñ alia ⁊ sp̃alia. quã pauꝑi sola geñalia
suffragra. ⁊ tñ ꝓfuer unt diuiti sp̃alia
non quid̃ ad aliud uł maiꝰ aliquid. s ad
id̾ ad ꝙ gen̾alia. ut expłibus ⁊ diuersis

Expanded text:
magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut ex pluribus et diversis
Abbreviated transcription (Latin):
uero in actuali peccato ade notari uale
in quid intelligi pła peccata in una trãs¬
gressione ade. si in fua qͣi m̃bra diuidatꝰ
Nam suꝑbia ẽ illic. quia homo infua po¬
cius eẽ ꝙͣ indĩ potestate dilexit: i sacri¬
legium: quia dõ nõ credidit: ihomicioi¬
um: quia se in mortẽ p̃cipitauit ⁊ fornca¬
tio sp̃uał: quia in tegͥtos m̃tis humane.
serpentina suasione corrupta ẽ: ⁊ furtũ:
quia cibus ꝓhibitus usurpatus ẽ:⁊ aua¬
opinando. ꝗͣ asserendo disceptat: ita

Expanded text:
ero in actuali peccato Adae plura notari valeainquit, intelligi plura peccata in una transgressione Adae, si in sua quasi membra dividatur. Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se in mortem praecipitavit; et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaopinando quam asserendo disceptat, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Mortui funt enim qui querebant am¬
mam pueri. nõ ait mortuus ẽ. cũ loq̾re¬
dix̾unt. Isti sunt dii tui isrł. Ita ĩ illud
originale unum. plurali num̾o sig̾tat᷑.
cum dm̃s paruulos inpeccatorũ remis¬
sione baptizari.⁊ inpeccatis uł in iniqͥan¬
tatib concipi
actuale pec̃cm ade sit gͣuiꝰ ce

Expanded text:
Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri, non ait mortuus est, cum loqueredixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali numero significatur, cum diximus parvulos in peccatorum remissionem baptizari, et in peccatis vel iniquitatibus concipi. 6. An actuale peccatum Adae sit g
Abbreviated transcription (Latin):
ta scͥpturis sc̃is diligentiꝰ ꝑscrutatis ac
tractatis ualeat. ł nõ ualeat reꝑiri. tem̃e
affirmare nõ audeo. Coce ꝑspicuum
fit lectori. aug̃. suꝑiora dixisse nõ asse¬
rendo. sed diu̾sorũ opiniones referen¬
ẽẽ penam paruulorum. qͥ originali tm̃
tenentur peccato: his u̾b̾. ꝙ ittissima¬
sane pena eorum erit. qui p̾t̾ peccatũ
ꝙ originale traxerunt. nullum in suꝑ
ad diderunt: im cet̾is qui ad diderunt.
tanto quisq ibi tolerabiliorem habeb
dampnationẽ quanto ħ minorẽ habuit
iniquitatẽ. Ecce ħ aꝑte dic̃ paruulorum
penam omnium aliarũ penarum eẽ le¬
iussimam. Qd̃ si ẽ. ñisi gͥ peccatis patrũ
nus. s forte mag̾ quam ipsorum parẽ¬
tes: punirentur. Non gͥ ꝓ peccatis paren¬
tum actualibus. nec etiam ꝓ actualib
pͥmi parentis. sed ꝓoriginaliꝙ aparen¬
tibus trahitur. paruuli dampnabuntur
ꝓ eo nullam aliam. ignis mat̾ialis. ł con¬

Expanded text:
ta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac ta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referenesse poenam parvulorum, qui originali tantum tenentur peccato, his verbis: Mitissimsane poena eorum erit, qui praeter peccatum quod originale contraxerunt, nullum insuper addiderunt; et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto minorem habuerit iniquitatem. Ecce hic aperte dicit parvulorum poenam omnium aliarum poenarum esse levissimam. Quod si est, non ergo peccatis patrum nus, sed forte magis quam ipsorum parentes punirentur. Non ergo pro peccatis parentum actualibus, nec etiam pro actualibus primi parentis, sed pro originali quod a parentibus trahitur, parvuli damnabuntur; pro eo nullam aliam ignis materialis vel con
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ dixit ĩ iniquitate uł in pecc̾o.c̃ ⁊ hoc
recte dici posset. S miquitates ⁊ peccata
discẽ maluit. quia ⁊ ĩ illo imo.ꝙ in om̃s
⁊ alia parentum q̃ nõ ita possunt muta¬
re naturam: reatu obligant filios. nisi.
gr̃a di subueniat. Seo de peccatis alioꝵ
parentum. quib ab ip̃o adam usq ad pa¬
trem suum ꝑ gen̾ationib sius quisq suc¬
cedit. nõ in mĩto disceptari pͭ. utrum om¬
nium mał actibus. ⁊ multiplicatis delie¬
tis originalib qui nascitur implicetur uͥ
tanto peiꝰ. quanto posteriꝰ quisq nascatur
an ꝑꝑ ea ds int̾ciam ⁊ quartam gen̾ãtionẽ
d̃ peccatis parentum postĩs eorum comi¬
netur quia iram suam quantum ad ꝓge¬
nerator culpas nõ extendit ult̾ius mod̾a¬
tione miserationis sue. ne illi quibus re¬
gen̾ãtionis gr̃a nõ confertur. nimia sar
si cog̾entur ab ip̃o micio g̾nis humani.
omnium p̾cedentium parentum suorum
debitas pendẽ. an aliquid aliud de re tan¬

Expanded text:
c recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes et alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum progeneratoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest: utrum omnium malis actibus et multiplicatis delictis originalibus qui nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascatur; an propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcsi cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentuas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tan
Abbreviated transcription (Latin):
test renasci. Neq regen̾acio in eum dici
⁊̃ de iacob quidã putant. dm̃s si scĩfica¬
cio ibi accipit᷑ int̾ior emũdacio: in miracłi̾
dunne potencie ẽẽ hñdũ. ut aug̃ ait am¬
bigue suꝑ hoc loquens. Si usq adeo in¬
qͥt in illo puero accełatꝰ ẽ usus rõnis ⁊
dũ diuine potẽcie. nõ ad humane tͣhẽdũ¬

Expanded text:
test renasci; neque regeneratio in eum dici am de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et esse divinae potentiae, non ad humanae trahendu
Abbreviated transcription (Latin):
didit infans in ut̃o. s exultauit. Nec eli¬
sabet dic̃ exultauit infide. s exultauit¬
infans in ut̃o meo: ⁊ potuit esse ħ scĩfi¬
cacio tante rei amaiori ꝯgnoscẽde iudi¬
cium. nõ apar uulo ꝯgnite. Absq asser¬
cione de hac scificacione loquit᷑. nõ diffi¬
niẽs quałr intelligẽda sit illa scĩficacio.
an signũ future rei. an u̾itas iustificacio¬
nis ꝑ sp̃m facte. S melius ẽ ut dicamꝰ¬

Expanded text:
didit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, non a parvulo cognitae. Absque assertione de hac sanctificatione loquitur, non definiens qualiter intelligenda sit illa sanctificatio, an sit signum futurae rei, an veritas justificationis per Spiritum factae. Sed melius est ut dicam
Abbreviated transcription (Latin):
lum ĩõ dictum ẽ. qd̾ ille qui ep̃s effici¬
tur suꝑ intẽdat. curã .s. subditoꝵ ge
pretantur. Nam speculatoꝵ ẽ p̃positus
meccłia. dictus eo. qd̾ speculetur atq
prospiciat ppłoꝵ infra se positoꝵ moreᷤ
sacerdotum est. quasi uia seq̃nciũ. ip

Expanded text:
lum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerres interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores sacerdotum est, quasi via sequentium: ip
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ mhis penalib affectionib afficit᷑
n quis int̾dum timore uł tristicia. ita
ut m̃tis intellectus nõ iñ moueatur
arectitudine. ułdi cõtemplacione.⁊
tunc ꝓpassio ẽ. aliqñ uõ mouetur et
ut arectitudine. uł di contẽplatione
aliquatenꝰ declinaret. scđm quẽ mo¬
dum intelligr̃ cum dr̃. nõ timuisse ut

Expanded text:
alibus effectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. Aliquando vero movetur et ut a rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundum quem modum intelligitur, cum dicitur vel timui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e timuisse. uł t̾statum ẽẽ:⁊ in continẽ¬
ti ũam tͥsticiam ħuisse his u̾bis. Infirmõ
inse p̃signans. dñs ait. pat̾ si fieri pot̃
transeat ame calix iste. Non enĩ uẽ time¬
Ecce hic udr̃ aug̃. tͥsticiam ⁊ timorem
adño remou̾ẽ. continuo at̃ subiunxit.
Sed tͥsticiam sic assumpsit. quomodo car¬
nẽ. fuit enim tristis. ut euangłium diẽ¬
dormiuit iħs. nõ dormiuit. uł qñ dic̃
manducasse. nõ manducauit. & ita
sane me̾ relinquitur. ut dicatur ⁊̃. qr
corpus nõ erat uerum. Quicqͥd gͦ d̾ illo
scͥptum ẽ. uerum ẽ ⁊ factum ẽ. G tͥstis
fuit. s uoluntate tͥsticiam suscep̃ u̾am.
quomodo uoluntate carnẽ uam. Aꝑ¬
te noscis eund̾ sͥ in his u̾bis contradice̾.
nͥ uarias dictorum disc̾nẽt cãs ex quibꝰ
intelligentia u̾borum assum̃da ẽ Si
enim disc̃nat᷑ intelligentie cã. p̾̃dicto¬
rum u̾borum nic̾ occurrit ꝯtradictio¬
nis. De quibꝰdã hyłarii capił oscis q̃ uidñr

Expanded text:
e timuisse vel tristatum esse, et incontinenti veram tristitiam habuisse. His verbis infirmos in se praesignans Dominus ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Non enim veEcce hic videtur tristitiam et timorem a Christo removere. Continuo autem subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enim tristis, sicut Evangelium didormivit Jesus, non dormivit; vel quando dicit manducasse, non manducavit; et ita nihil sanum relinquitur, ut dicatur etiam, corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum est, verum est, et factum est. Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedictorum verborum, nihil occurrit contradictionis. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
in nõib ut unitas eẽncie ostendatur. ꝑ
noĩa tria que supposuit. tres ẽẽ ꝑsonas
declarauit. Ipse ⁊̃ ait. ego ⁊ pater unũ
sumꝰ. Unũ dixit ut ait amb̃r in eod̾.ł. ne
fiat disc̾cio potestatis nature. Et ad di¬
dit sumꝰ. ut patrẽ filiumq ꝯgnoscas.
s. ut ꝑfectus pat̾. filiũ ꝑfectũ genuis¬
se c̃datur.⁊ qd̾̃ pat̾ ⁊ filius unũ sint.¬

Expanded text:
in nominibus, ut unitas essentiae ostendatur. Per nomina tria quae supposuit, tres esse personas declaravit. Ipse etiam ait: Ego et Pater unum sumus; unum dixit, ut ait Ambr. in eodem, ne fiat discretio potestatis naturae; et addidit, sumus, ut Patrem Filiumque cognoscas; scilicet ut perfectus Pater Filium perfectum genuisse credatur; et quod Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsos ⁊ inipsis. nec ait ipsis głia. s ip¬
si: insinuauit hanc trinitatẽ. unũ do
nitatis ueritatẽ ꝯcordit̃ insinuant: in¬
ductioni testimonioꝵ suꝑ hac re. fr̃ se¬
deamus. ⁊ rõnib ꝯgruisq similitudini¬
bus. ita esse ꝓut infirmitas nr̃a ualet:
ostendamus.

Expanded text:
per ipsos, et in ipsis, nec ait ipsis gloria, sed ipsi, insinuavit hanc Trinitatem unum DeumTrinitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeamus, et rationibus congruisque similitudinibus ita esse, prout infirmitas nostra valet, ostendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionis oꝑatio fuit formatio lucis
rer̾ informitate. ear̾ dispositionem a
luce in coauit. subdẽs dix̃ ds. fĩat lux.
⁊ facta ẽ lux.⁊ diuisit lucẽ atenebris.
appellauitq lucẽ diem. ⁊ tenebras noc¬
tem. ⁊ factum ẽ uesꝑe ⁊ mane dies unus
Congrue mundi ornatꝰ aluce cępit.
uñ cet̾a q̃ c̾anda erãt uid̾entur. Q ł fu¬
erit lux illa corꝑal an sp̃ualis.

Expanded text:
distinctionis operatio fuit formatio lucis,rerum informitate, earum dispositionem a luce inchoavit, subdens: Dixit Deus: FIAT LUX, et facta est lux: et divisit lucem a tenebris, appellavitque lucem diem, et tenebras noctem. Et factum est vespere et mane dies unus. Congrue mundi ornatus a luce coepit, unde caetera quae creanda erant viderentur. 2. Qualis fuerit lux illa, corporalis an spiritualis.
Abbreviated transcription (Latin):
feriorib se. ⁊ si nõ ab ilł. s ꝑ illa ado. Ap¬
ter erudicionẽ ⁊̃ instituta s̃. ũ ꝑ id qd̃
foris in sp̃e uisibili c̃nit᷑. ad in insibilẽ
uirtutẽ. q̃ intꝰ ẽ agnoscẽdã: mẽs erudi¬
atur. hõ .n. qͥ añ pecc̃m sine medio dm
uidebat. ꝑ pecc̾m ado hebuit. ut neq̃at¬
diuina caꝑe. nͥ humans excitatꝰ. Ept̃ ex̃¬
citacionẽ simiłr instituta s̃. qr ẽ hõ oci¬
osus ẽẽ non possit. ꝓponitur ei. utił⁊
salubris ex̾citacio in sacͣm̃tis. qͣ uanã
⁊ noxiã declinet. occupacionẽ. Nõ .n. fa¬
no uacat ex̾citio. Uñ ieꝵ monz. Sẽꝑ¬

Expanded text:
ferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut nequahumanis exercitatus. Propter exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim fano vacat exercitio. Unde Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
tate uł ex nataͣ est. Si ex uolũtate ẽ ma¬
la est uoluntas q̃ peccatum fac̃. Si autẽ
ex natura. mala ẽ nata᷑. Cui respondeo
Ex uoluntate peccatũ ẽ. Querit forte utr̃
origmale peccatũ ex uoluntate sit. respõ¬
deo ꝓrsus iorigiale peccatum ex uolun¬
tate ẽẽ quia ħ ex uoluntate pͥmi hominis
seminat̃ est. ut millo eẽt ⁊ in om̃s transi
ret᷑. ad hocaũt quod diximus in adam
fuisse omnes homines. quidam u̾borum
sectatores sic obicu̾it dicentes nõ omnis
caro q̃ ab adam traducta ẽ meo simul ex¬
istere potuit. quia multo maioris quã¬
titatis ẽ ꝗͣ fuit corpus ade. In quo nec tot
⁊̃ athomi fuerunt. quot ab eo homines
descenderũt. Quo cͥca uerum nõ ẽẽ asser̃

Expanded text:
st. Si ex voluntate est, mala voluntas est quae peccatum facit; si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntate primi hominis seminatum est, es. Ad hoc autem quod diximus, in Adam fuisse omnes homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserun
Abbreviated transcription (Latin):
habitat omnis plenitudo diuinitatis.
quia ille ẽ cap̃. in quo sunt omnes sẽ¬
sus. In scĩs uõ. qͣi solus tactus ẽ. quib
datus ẽ sp̃c s. admensuram cum de il¬
liꝰ plenitudine acceꝑunt. acceꝑunt at̃¬

Expanded text:
habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt omnes sensus; in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus est spiritus ad mensuram, cum de illius plenitudine acceperunt. De illi
Abbreviated transcription (Latin):
nͣm ꝓficiebat sapientia. nõ qd ip̃e sa
pientior extp̃r. qͥ apͥma conceptionis
hora. spũ sapientie plenꝰ ꝑmanebat.
sed eand̃ qua plenus erat sapiẽtiam
cet̾is extp̃r paulatim demonstrabat.
Iuxta hominis nat᷑am ꝓficiebat etate.
de infantia ad iuuentutẽ. Iuxta hoĩs
nat᷑am ꝓficiebat gr̃a ñ ip̃ẽ ꝙ nõ hab̃¬
bat. ꝑ accessum tpr̃is accipiẽdo. sed pã¬
dendo donum gr̃e ꝙ habebat. Ap̃o de¬
um ⁊ homines quia quantum ꝓficiẽ¬
ad laudem dĩ exitabat. ⁊ sic do patri
ad laudẽ. ihominibꝰ salutẽ ꝓficiebat¬
⁊ grã. Uñ in eod̾ euangłio. puer ille

Expanded text:
proficiebat sapientia, non quod ipse esset sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo, sed pandendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, quantum, proficienad laudem Dei excitabat; et sic Deo Patri ad laudem et hominibus proficiebat in eodem Evangelio puer ille
Abbreviated transcription (Latin):
uina. di et̾nitas. potencia. magnitudo.
⁊ tn ꝯsueuit seriptura. ħ ⁊ his similia.
quasi distincta ponere. In his gͦ uerbis.
magnitudine. nec potencia: suꝑat. Qd at̃
et̾nitate aliqua. triũ ꝑsonaꝵ aliam non
excedat. supra ostensum ẽ: ubi coet̾nitaᷤᷤ
trium ꝑsonaꝵ insinuata ẽ. Nũc gͥ sr̃¬

Expanded text:
vina, Dei aeternitas, potentia, magnitudo; en consuevit Scriptura haec et his similia quasi distincte ponere. In his ergo verbis tmagnitudine, nec potentia superat. Quod autem aeternitate aliqua trium personarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi coaeternitas trium personarum insinuata est. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
alio magnus: alio ds est. s eo mag¬
eẽ : aliud dm ẽẽ. Eadem quippe eius in¬
agnitudo: que uirtus. ⁊ ead̾ eẽntia q̃
magnitudo. Pat̾ gͥ ⁊ filius simul una
eẽntia. ⁊ una magnitudo. Ita ⁊̃ ⁊ potẽ¬
cia di: eẽntia diuina est. Uñ. aug̃. in.
na est: qd aug̃. ostend̃ suꝑ illũ locum
psalmi. Ingeñatione ⁊ geñacione ãnis
tii. dicens. Est genacio gen̾acioñ que
non transit. collecta de omnibꝰ gen̾aci
non transeunt .i. et̾nitas di. Non.ni. ali¬
ud s̃ anni di. aliud ipse. S anm dei:
et̾̃nitas di est. Eternitas ũo ipsa: d̾i su

Expanded text:
alio magnus, alio Deus est; sed eo magesse, aliud Deum esse. Eadem quippe ejus magnitudo est, quae virtus; et eadem essentia, quae magnitudo. Pater ergo et Filius simul una essentia, et una magnitudo. Ita etiam et potentia Dei, essentia divina est. Unde Aug. in Augustinus ostendit super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generatnon transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et aliud ipse, sed anni Dei aeternitas Dei est, aeternitas vero Dei ipsa Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt ꝓdẽẽ quid: ad tolabiliorẽ penam
senciẽdam. s non ad uitã obtinẽdam.
Illa etiãm que in caritate quis facit.
si post ea ꝓlapsus fu̾it. nec exsurrex̾it:
non ẽẽ in memoria di: ezechiel dicit.
Si auertit se: iustus auisticia. ⁊ fec̾it
iniquitatẽ: numqͥd uuet: om̃s iusticie¬

Expanded text:
desse quidem ad tolerabiliorem poenam sentiendam, sed non ad vitam obtinendam. Illa enim quae in charitate quis facit, si postea prolapsus fuerit, nec exsurrexerit, non esse in memoria Dei Ezechiel dicit, c. 33: Si averterit se justus a justitia et fecerit iniquitate