comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Doceo postdoctoꝵ ꝓ fiteor post ꝓfessor suo post sutor scribopost scriptor:
oro postorator : Et sunt fere omnia ꝓfessionẽ nomina a pud latinos
uerbialia & in or. desinunt : Nã grã maticos & philosophus & archi¬
tectus & sophistu & poeta greca sunt : Itaq: ex nominib: ipsis habent
uerba apuo grecos: unde nos quoq: philosophor. Architector poetor
in usuhabuimus ut quiđa ueterũ dix̃ : nũ quã poetor nisi podager:
omnia quoq: quae exipso actu agentib: in ponuntur ex uerb̵ nomina
ñ ex nominib: uerba ꝓficiunt : ut. Amo amator mon eo monitor
curro cursor. lego lector impero similit̃ imperator consulo consultor
duco ducor: Ex his quaeđã dignititiũ quoq: inueniunt᷑ ut impe¬
rator ductor: Ab ad uerbiis &iã & p̃positionib: inueniuntur diriua¬
tiua uerba ut. perendie perendinocras ex quo crastinus & ꝓ crastino

Expanded text:
doceo post doctor, profiteor post professor, suo post sutor, scribo post scriptor, doceo post doctor, profiteor post professor, suo post sutor, scribo post scriptor, oro post orator. et sunt fere omnia professionum nomina apud Latinos uerbalia et in or desinunt; nam grammaticus et philosophus et architectus et sophista et poeta Graeca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent uerba apud Graecos, unde nos quoque philosophor, architector, poetor in usu habuimus. Ennius: «numquam poetor nisi si podager». omnia quoque, quae ex ipso actu agentibus imponuntur, ex uerbis nomina, non ex nominibus uerba perficiunt, ut amo amator, moneo monitor, curro cursor, lego lector; impero similiter imperator, consulo consultor, duco ductor; ex his quaedam dignitatium quoque inueniuntur, ut imperator, ductor. ab aduerbiis etiam et praepositionibus inueniuntur deriuatiua uerba, ut perendie perendino, cras, ex quo crastinus et procrastino
Abbreviated transcription (Latin):
t scendũ qđ frequenter apud grecos ex nouero nomi a excierb¬
a consulundo dictator adictundo questor aquestu aedilis ab aedib: p̃tor
ap̃eunde ductor aducendo imperator ablimperando : Esgo rex solu
quod aregendo nasutur peperit ex scaliud uerbũ regnoregnas regnat :¬
Auilico &iã uilico uł uilicor. dicebant antiqui ut illud inorationeq̃ inscribit᷑
utiba silica aedific&ur. Antequã is uilicare coepit : & illuo patriuilicat
ut ab. auro aurasab aere : aAero aeras aerat unde auratus & aeratus :
Etamultis aliis nominib: inuenimꝰ uerba diriuaruut. a cernicȩ
cornicor & a fructice fructicorut nescio quid tecũ gadẽ cornicaris
menturis : apabulo : pabulor pabuluris : Ab antiquo antiquo AN
ꝑ nocto ꝑnotas :: Amare uł marito marito maritas: abluieme
hiemo hiemas : a fortuna. fortuno fortunas: abacho: btchor bacha¬
ris. Alimsa limphor limfaris : Astiũ uero nomina tam apud gre¬
cos pleraq: quã a pud nosomnia p uerba naturalit̃ sunt accipienda :

Expanded text:
t sciendum, quod frequenter apud Graecos ex nominiba consulendo, dictator autem a dictando, quaestor a quaestu et aedilis ab aedibus, praetor a praeeundo, ductor a ducendo, imperator ab imperando. ergo rex solum, quod a regendo nascitur, peperit ex sese aliud uerbum regno. a uilico etiam uilico uel uilicor dicebant antiqui. Cato in oratione, quae inscribitur uti basilica aedificetur : «antequam is uilicare coepit». Atta in tirone proficut ab auro auro auras, ab aere aero aeras, unde auratus et aeratus. et a multis aliis nominibus inuenimus uerba deriuari, ut a cornice cornicor et a frutice fruticor. Persius: «nescio quid tecum graue cornicaris mentaris, a pabulo pabulor pabularis, ab antiquo antiquo anternocto, a mare uel marito marito maritas, ab hieme hiemo hiemas, a fortuna fortuno fortunas Persius: «Mercris, a lympha lymphor lympharis. artium uero nomina tam apud Graecos pleraque quam apud nos omnia post uerba naturaliter sunt accipienda.
Abbreviated transcription (Latin):
terminationes habentes tam a nomihib: quã a uerb̵ nascentiũ uerborũ:
li cofodio fodiconutrio nutrico & nutricor⁊ In ꝑsonalia quoq: omnia uł¬

Expanded text:
terminationes habentes tam a nominibus quam a uerbis nascentium uerborum, terminationes habentes tam a nominibus quam a uerbis nascentium uerborum, lico, fodio fodico, itidem nutrio nutrico et nutricor. Cicero in II de natu
Abbreviated transcription (Latin):
& egroto : Et sunt omnia frequentiua primȩ coniugationis & seruant sig¬
nificationẽ primitiuorũ quãuis uideantur quaeđã ex his in aliũ sensũ sensi re
ut trithotracto cogo cogitodicodicto: sed siquis attentius in spiciat ñ penitus
absistunt neq haet a primitiu orũ significatione. Nota ndũ tam̃ & iam
sector secturis qđ differentiae causaputo ꝑsincopam . V. pene ultimȩ
ꝓlatũ syllabae nom̃ put&ur si secutor diceremus cũ supinũ primitiui eius
secitu estra rotam̃ diriuationis huice modispetierũ fiunt : DE DE SΙDΕRΩ
tionis quã significationis auideo uiso uisis id ÷ cupio uidereut. Nã
actio accerso : quaeñ esse frequentiua coniugatio ostendit : possum
tam̃ eañ in congrue. desideratiua nominare : sunt alia in .lo. desi¬
nentia quaedimin utiua esse plane significationis ipse sensus ostendit
quod a pud grecos in uerb̵ inueniri ñ potest : ut a sorbeos orbillo garrio
garrulo caluo cauillo. ꝓcaluillo. Sunt & alia e diriuationes diuersas

Expanded text:
frequentatiua primae coniugationis et seruant significationem primitiuorum, quamuis uideantur quaedam ex his in alium sensum transire, ut traho tracto, cogo cogito, dico dicto; sed si quis attentius inspiciat, non penitus absistunt neque haec a primitiuorum significatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultimae prolatum, ne nomen putetur, si secutor diceremus, cum supinum primitiui eius secutum est. rare tamen deriuationes huiuscemodi specierum fiunt a uerbis tionis quam significationis, ut a uideo uiso uisis, id est cupio uidere. Virgilaccio accerso, quae non esse frequentatiua coniugatio ostendit. possumus tamen ea non incongrue desideratiua nominare. sunt alia in lo desinentia, quae diminutiua ipse sensus ostendit, quod apud Graecos in uerbis inueniri non potest, ut a sorbeo sorbillo, garrio garrulo, caluo cauillo pro caluillo, cuius pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut . morbosũ factũ ut euq oportuerint factu ñ site scienđũ qđ omnia in¬
ꝑsonalia testiae passiuorũ ꝑsonae uoces habent exceptis supradictis & aliis
paucis ut euenii uacat contingit acadit liqu& : Sint alia uerba quȩ ex uer¬
bialib: nascuntur nominib: uł expasticpiis ut a rego rexa regere regno¬
regnas regnat aducorductus a quoduito Alegor lectus a quo lecturio &
lectito: dequib: suprdo cuimus: QUODAPVDGRECOS SOLEA¬

Expanded text:
 «morbosum factum, ut ea quae oportuerint facta non sint». et sciendum, quod omnia impersonalia tertiae passiuorum personae uoces habent exceptis supra dictis et aliis paucis, ut euenit, uacat, contingit, accidit, liquet. sunt alia uerba, quae ex uerbalibus nascuntur nominibus uel ex participiis, ut a rego rex, a rege regno; a ducor ductus, a quo ducto; a legor lectus, a quo lecturio et lectito, de quibus supra docuimus. et scie
Abbreviated transcription (Latin):
guntur ut doceor ate & tibi uideor abillo & illi: Similit̃ passiuã uim
habentia neatra uł deponentia ut uapulo ate &tibi ex ulonas corpatior:
Lic& tum̃ &iã accusatiuũ addere hisquib: ꝑdiuersas resfieri sol& passio
ut doceor atelitteras. pascor carnẽ uitu peror in sipientẽ : Et docemur enĩ
õmunia quando actũ significant actiuorũ DECMΩΝIB:
constructionẽ : quando passionẽ ꝑ assiuorũ secuntur. ut criminos te

Expanded text:
guntur, ut doceor a te et tibi, uideor ab illo et illi; similiter passiuam uim habentia neutralia uel deponentia, ut uapulo a te et tibi exulo, nascor, patior. licet tamen etiam accusatiuum addere his, quibus per diuersas res fieri solet passio, ut doceor a te literas, pascor carnem, uituperor insipientiam. ommunia, quando actum significant, actiuorum constructionem, quando passionem, passiuorum sequuntur, ut criminor te
Abbreviated transcription (Latin):
fectionẽtulis & tuntus & tot frequenter inuenitur. Nec mirũ
relicnuis positis quae secunđa cognitionẽ significant & iam
antecedentia redditiua intelligi lic& non sint dictuut qualis
homorus fuit uirgilius. Relatiua autẽ nsi sim positu intellegi
minime pos sunt nisi unde monstratione : Tunc enĩ & sinerelitiuis
possumus redotiua ꝓferre utsi ostendentes uirgiliũ dicamus
Talis fuit homerus uel thesean de monstrantes. Aiamustuntus fuit
nomen &iã redditur ut. Quis esttripho uel quis nominatur ego
uel tu uelille : & e comtrario cumꝓ nomine adiunctũ fit. Quis nom̃
natur : & manifestũ quod loco ꝓpriorũ nominũ ꝓ nomina accipi¬
untur cũ ex eorũ int̃rogatione ꝓpria intelleguntur : Cũ enim
dicoquis estu uel ille sinedubio dequib: dã finitis hocdico substanti is
in quib: &iã ꝓprietũ desidero scire. & cũ a propriis quoque nominib¬
ꝓ nominatiuae redditiones fiunt. ut quis est trypho ego uel ille.

Expanded text:
nter inueniuntur; nec mirum relatiuis positis, quae secundam cognitionem significant, etiam antecedentia uel redditiua intellegi, licet non sint dicta, ut qualis Homerus, fuit Virgilius. relatiua autem, nisi sint posita, intellegi minime possunt, nisi in demonstratione. tunc enim et sine relatiuis possumus redditiua proferre, ut si ostendentes Virgilium aiamus talis fuit Homerus uel Thesea demonstrantes dicamus tantus fuit nomen etiam redditur huic: quis est Trypho? uel quis nominatur Trypho? ego uel tu uel ille, uel e contrario cum pronomine adiunctum τὸ quis nomen natur. et est manifestum, quod loco propriorum nominum pronomina accipiuntur, cum ex eorum interrogatione propria intelleguntur. cum enim dico quis es tu? uel ille? sine dubio de quibusdam finitis hoc dico substantiis, in quibus etiam proprietates desidero scire, et cum a propriis quoque pronominatiuae redditiones fiunt: quis est Trypho? ego uel ille.
Abbreviated transcription (Latin):
Ypponactium constat trim& ro cataletico Vt : h. Doctis talia uatib: fauebit. DEARCHILO:& a a I¬
Archilochiũ constit trim&ro acatalectico. Vt eh . M.istem fatigatpro digus uitae furor DT YΡΡONACTICO

Expanded text:
lia uatibus fauebit’. De archiloArchilochium constat trimetro acatalecto, ut est hoc: ‛Martem fatigat prodigus uitae furor’. De hipponacti
Abbreviated transcription (Latin):
orlectiuȩ uł rationales sunt : ergo igitur itaque quando antepene¬
ultima acuitur quinalio quin immo utique atquin: haecenĩ ꝑ
habes igitur quod est accusatori maxime optanđũ confitentẽ reuim:¬
qđ p̃positis aliis inferuntur. ut . & enĩ catilenã cicero solus sapientia
domuit solus igitur seruauit patriam:

Expanded text:
ollectiuae uel rationales sunt ergo, igitur, itaque, quando antepaenultima acuitur, quin, alioquin, immo, utique, atqui. hae enim per  Cicero pro Quinto Ligario : «habes igitur, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reumquod praepositis aliis inferuntur, ut etenim Catilinam Cicero solus sapientia domuit, solus igitur seruauit Cicero patriam.
Abbreviated transcription (Latin):
nib: modis aliis potest infinitũ coniungi uerbũ ut stũ deo legere
tude legere utinã studerẽ legere cũ studeũ legere & infinitũ
infinito ut uideo filiũ studerelegere : Pasticipus quoq coniungitur¬
ut studens legere partia pialib: &iã uel supinis ut causa spectun di
currere equos ascendo circũspectundo currere equos delector. Spec¬
tandũ est currere equos spectatũ curreree quoseo. Iocundũ est specta¬
tucurrere equos. Et nominib: tam̃ pulchra socatur figura iđe in fini¬
tũ. bonusiudicare fortis bellure prudens intellegere iustus discepta

Expanded text:
nibus modis aliis potest infinitum coniungi uerbum, ut studeo legere, stude legere, utinam studerem legere, cum studeam legere, et infinitum infinito, ut uideo filium studere legere. participiis quoque coniungitur: studens legere, participialibus etiam uel supinis, ut causa spectandi currere equos ascendo, circumspectando currere equos delector, spectandum est currere equos, spectatum currere equos eo, iucundum est spectatu currere equos. et nominibus tamen pulchra sociatur figura idem infinitum: bonus iudicare, fortis bellare, prudens intellegere, iustus discepta
Abbreviated transcription (Latin):
AC Noni cominori huiuscemodi pauxillula sufficiunt &empla
Vt sãpientes populares seniores : furibundi rubicndi ueretundi moribundi rubibundi i÷ tudentes  beades
Nũ ruditus proprie a sellorũ : Vt ooda linguaq rudenti Edidit humanas animal petuale loquelas. Et quia
apta se uocisoccasio p̃buit : ñ modo propt̃ instructurã pedũ &rationẽ m&rorũ : uerũ &iã ob differentiũ uocũ &
discr&ionẽ sonorũ ñ absurdũ arbiteor quadrupedũ & uolucrũ & reptiliũ uoces cũ generalitate pluralititis &
sp&iuditate singularitatis subtilit̃ dirimere : Si quidẽ uocis quialitatẽ qua driptitã cẽ tamphirlosophorũ quã grã¬
maticorũ auctoritas ꝓpalauit. Asticulatã in asticulatã litteratã in litteratã : Quãuis aliiduas eẽ uocisspaies
actestantur h: asticulatã & confusam : Nam asticulata hominũ tantũ modo ÷ dicta qđ asticulo scribendi c̃p̃hendi
possit : Confusa ÷ q̃ scribi ñ potest: A Par¬

Expanded text:
 Ionico minori huiuscemodi pauxillula sufficiant exempla ut sapientes, populares, seniores, furibundi, rubicundi, verecundi, moribundi, rudibundi id est rudentes et boantes; nam ruditus proprie asellorum | est, ut poeta linguaque rudenti Edidit humanas animal pecuale loquelas. Et quia apta se vocis occasio praebuit, non modo propter structuram pedum et rationem metrorum, verum etiam ob differentiam vocum et discretionem sonorum nquam grammaticorum auctoritas propalavit: articulatam, inarticulatam, litteratam et illitteratam; quamvis alii duas esse vocis species attestentur, hoc est articulatam et confusam; nam articulata hominum tantummodo est dicta quod articulo scribenti comprehendi possit; confusa est quae scribi non potest. D. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
A uerborum exemplic lonico minor subdita C Sumuntur a uerbis primae coniugãt̃s quae
intribracho edidimꝰ tempr futr̃. Vt numerabunt. Nogitabunt glomerabunt. sociabunt temerabunt
apasticipiis tempr psent̃ . Vt numerantes. glomerantes. titubantes polientes. st tuentes spetulanter & simł¬
onicusminor uudiuissiom famulatur  Ad duplã diuisionis regulã ꝑtin&. A Dicergo utrõ
arsis anthesis intem porum distributione palmã actoriae ꝓmerebitur. D& Thesis ꝓculdabio quat uor
temporũ curricula gubernat & arsis duarum. A Vnde hoc euent DC Quia ultima acuitur &ante¬
penultima grauabntur. Vt populantes maculantes glomerantes. numerantes & omã prope modũ uerba

Expanded text:
a verborum exempla ionico minori subdita.--M. Sumuntur a verbis primae conjugationis, quae in tribracho edidimus, tempore futuro, ut numerabunt, rogitabunt, glomerabunt, sociabunt, temerabunt, ribuebant. Ita quoque a participiis tempore praesenti, ut numerantes, glomerantes, titulantes, polientes, statuentes, jaculantes, monicus minor cui divisioni famulatur?--M. Ad duplam divisionis regulam pertinet. D. Dic ergo utrum arsis aut thesis in temporum distributione palmam victoria promerebitur.--M. Thesis procul dubio quatuor temporum curricula gubernat, et arsis duorum. D. Unde hoc evenit?--M. Quia ultima acuitur et antepenultima gravatur, ut populantes, maculantes, glomerantes, numerantes, venera
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Nam apes ambitant ł bombitant : A quilȩ dungun
Anseres crinciunt ł trinsiunt
An&es ter&issant
Ari&es trissitañ ł blaterant
Asimi oncant ł rudiunt
Apri frendunt
Arma crepunt ⁊ des. tinit
Amphora ꝓfusabilibit
Doues mugiunt ł reboant
Cornicesbutant
Cigm. desistunt
Cicadȩ fertinniuNt
Caprae mucciunt
Canes baubant᷑ ł latrant
ł ganniunt
Catuli glattulant
Elefanti barriuN ł stridunt
Equi hinniunt
Gallinae : cucillin
Gallicanant ł cucurriuñ
Galuae : frigilliunt
Graculi : grinciunt
Hirundines trutissc̃a łthssã
hienae hirriunt
Iuppit̃ tonat ut fabule fingũt
Infantes uagiunt
Leones fremunt
inces hircant¬
Lepores uagitañ
lupi ululunt
litora murmurant
Meruli ⁊ intitant
mustelue. dindrant
porcelli grumiurt
Porcigrundiunt
Ranae coaxunt
sturni. parsitant

Expanded text:
 Nam apes ambizant vel bombizant, aquilae clangunt, anseres crinciunt vel trinsiunt,anates teritisant, arietes crissitant vel blaterant, asini oncant vel rudunt, apri frendunt, arma crepant, aes tinnit, amfora profusa bilibit, boves mugiunt vel reboant, cornices butant, cicni desistant, cicadae fretinniunt, caprae micciunt, canes baubantur vel latrant vel ganniunt, catuli glattilant,elefanti barriunt vel stridunt, equi hinniunt,gallinae cacillant, galli cantant vel cucurriunt, galuae fringilliunt, graculi grinciunt; hirundines trutissant vel trissant, hienae hirriunt, | Iuppiter tonat, ut fabulae fingunt, infantes vagiunt, leones fremunt, linces hircantlepores vagitant, lupi ululant, litora murmurant,meruli zinzitant, mustelae dindrant, porcelli grunniunt, porci grundiunt, ranae coaxant, sturni parsitant,
Abbreviated transcription (Latin):
quastum sextũ & deinde Peptimimerem eẽ cum duos pedes sequitur syllaba q̃ pastẽ terminat
orationis. Entimimerẽ uero cum trespedes simił seqr̃ syllaba. Tritus trochaicus c̃um p̃duos¬

Expanded text:
quartum, sextum et deinde; penthemimeren esse, cum duos pedes sequitur syllaba quae partem terminat quartum, sextum et deinde; penthemimeren esse, cum duos pedes sequitur syllaba quae partem terminat orationis; hephthemimeren uero, cum tres pedes similiter sequitur syllaba; catalecticum u
Abbreviated transcription (Latin):
SERUIUS GRAMATICUS SALUTEM
Tibi huno libellum praetextatoriũ decis albine deuoui. Nam lic& patris auiq: quib: maxi¬
mã reuerentiã literae debenũ cotidie urgearis exemplo ibiq pubescas. quouelut admi sarũ sacra uerit᷑
non tam̃ caelo suo tantũ numina ꝑ fruuntur. sed saepe bumiles lacus acuilia pauperũ tecta subautt
Quaro laboris me uelim ut faueas uoto indulgeas audaciȩ. Quod si setus cesserit : Incupiditatẽ deuoti¬
nis interp̃tabor euentũ placendi. vale
ic& audacte non tam̃ ielegant̃ hunc libellum qui uol& centim& rũ nominabit . Toteñ matorã genera
digessi : quanta potui breuitate Rationẽ omittens quo quidq nascatur exgenere qua scansionũ diuer¬
sitate ceditur. Quae resplus confusionis quam utilitatis hab&. Sellecturo haec fere generdit̃
sci nda sut̃ Finalem syllabam in omnib: m&ris indifferent accipi. Solutionẽ aut eẽ : cum ꝑlongi
sillaba dia ebreues ponuntur. Loca inparia dici : primũ testium quintũ & deinde Pariauero sađm

Expanded text:
Seruius grammaticus. Tibi hunc libellum, praetextatorum decus Albine, deuoui. Nam licet patris auique, quibus maximam reuerentiam litterae debent, cottidie urgearis exemplo ibique pubescas, quo uelut ad Musarum sacraria uenitur, non tamen caelo suo tantum numina perfruuntur, saepe humiles lucos ac uilia pauperum tecta subierunt. Quare laboris mei uelim faueas uoto, indulgeas audaciae. Quod si secus cesserit, in cupiditatem deuotionis interpretabor euentum placendi. Vale. Licet audacter, non tamen ineleganter, hunc libellum qui uolet centimetrum nominabit. Tot enim metrorum digessi quanta potui breuitate, rationem omittens, quo quidque nascatur ex genere, qua scansionum diuersitate caedatur, quae res plus confusionis quam utilitatis habet. sed lecturo haec fere generaliter scienda sunt: finalem syllabam in omnibus metris indifferenter accipi; solutionem esse, cum pro longa syllaba duae breues ponuntur; loca inparia dici primum, tertium, quintum et deinde, paria uero secundum,
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum. quod ideo & casus recipiunt ꝓ nomina ut ꝓtoto nomi¬
ne subeant id: ꝓomnib: eius casib: ꝑsonarũ que omniũ dis¬
cretiua sunt ut quod de est nomini id ÷ ꝑ sonarũ discretio ea
loco illorum ꝓlata compleant : & nominis quiđe habent
casus uerbi uero ꝑsonas : Itaque undiq: declinantur duas
generales declinationes assumentia unã nom in is alteram
uerbinec ꝑ confusionẽ sed ꝑ aptissimã partitionem : Termina¬
tioni enĩ inieterunt casualẽ dedinationẽ prinapio uero ꝑsonarũ
me ꝑ sonã uero meitui sui ꝑsonã uero e casũ meitibi:¬

Expanded text:
nifestum, quod ideo et casus recipiunt pronomina, ut pro toto nomine subeant, id est pro omnibus eius casibus, personarumque omnium discretiua sunt, ut quod deest nomini, id est personarum discretionem, ea loco illorum prolata compleant, et nominis quidem habent casus, uerbi uero personas. itaque undique declinantur duas generales declinationes assumentia, unam nominis, alteram uerbi, nec per confusionem, sed per aptissimam partitionem: terminationi enim iniecerunt casualem declinationem, principio uero personarum me, personam uero mei, tui, sui, personam uero et casum mei, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uah perihocmalũ imegresat : Et notundũ qđ impas siua significationẽ
positũ est inchoatiuu cũ primitiuũ eius actiuũ sit : similit̃ hiobisco a mo
amascomisereor miseresco sed magis amiserto est quouetus tissime usi
memina surĩ quã meimi serbitur : Nam amisereor qđ est deponens ñ et
inchoatiuũ in .o. desinensnet in ꝑsonale in e pos set nasci: uiuo uiuis coundere
Omniatum̃ ea iđẽ inchoatiua secunde ꝑ sonȩ primitiui addita co sellu¬
ba fiunt ut lubo labas lubascoferueo ferues : ferues cupio cupis cupisco¬
scio sus, sosco domio dormis dormisco : Excipitur hio hias quod hisco

Expanded text:
oc malum integrascit». et notandum, quod in passiua significatione positum est inchoatiuum, cum primitiuum eius actiuum sit. similiter hio hisco, amo amasco, misereor miseresco sed magis a misereo est, quo uetustissimi suntme minus uestri quam mei miserebitur». nam a misereor, quod est deponens, nec inchoatiuum in o desinens nec impersonale posset nasci, uiuo uiuisco, unde reomnia tamen ea id est inchoatiua secundae personae primitiui addita co fiunt: labas labasco, ferues feruesco, cupis cupisco, scis scisco. excipitur hio hias, quod hisco,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo autẽ diximꝰ plerũq a supinis ea diriuari quia in .gi. terminatia p̃teri¬
tũ ap̃sentis secunda ꝑsona abiecti s. & addita .To. faciunt frequentiuã : ut
lego legi legis legito fugio fugi fugis fugito ago egi agis agite cogo
coegi cogis cogito : Vnde ergo quia mersi facit superiorũ seruat regulam

Expanded text:
ideo autem diximus, plerumque a supinis ea deriuari, quia in gi terminantia praeteriideo autem diximus, plerumque a supinis ea deriuari, quia in gi terminantia praeteritum a praesentis secunda persona abiecta s et addita to faciunt frequentatiuum, ut lego legi, legis legito, fugio fugi, fugis fugito, ago egi, agis agito, cogo coegi, cogis cogito. unde mergo, quia mersi facit, superiorum seruat regulam
Abbreviated transcription (Latin):
a pasticipio p̃teriti tẽporis. siue asupino in .u. terminante assup̃tione :¬
rio ut latus pastiapiũ lectu supinũ ex his letturio esus esu esurio¬
taturio : medititionẽ tim significat haet forma unde & meditati¬
ua nominatur & est quastȩ coniugationis quomodo & inchoatiua
testiae : suendutum̃ qđ in ueniuntur quaeđã primitiua uerba iN¬
choatiuorũ formã habentia. N tam̃ &iã meditati uorũ : ut. quies eo¬
qui etu pascopaui cõpesco cõpesunꝰ est alia species diriuatiuorũ in to.uł so. uł
xo. desinensq̃ frequentiã actus significant faciuntq: plerũq: ex sepas siua :
Nã inhoatiua & meditutiua magis neutra s : Ea quoq id ÷ frequeñtiua
plerũq: a supinis diriuantur mutitione extremȩ .V. in .o. ut scriptus
scripta dictu dicto cursu curso domitu domit n exunexo flexu flexo
sin autẽ sint primae coniugationis & haberant paene ũltimã. Amutant
eã quoq in .i. correptũ ut imperatu imperito rogatu regito uolatu uolito :

Expanded text:
poris solet fieri siue a supino in u terminante assumptione rio, ut lectus participium, lectu supinum, ex his lecturio, esus esu esuriotaturio. meditationem tamen significat haec forma, unde et meditatiua nominatur, et est quartae coniugationis, quomodo et inchoatiua tertiae. sciendum tamen, quod inueniuntur quaedam positiua inchoatiuorum formam habentia, non tamen etiam meditatiuorum, ut quiesco, pasco, compesco, disco, posco. est alia species deriuatiuorum in to uel so uel xo desinens, quae frequentiam actus significant faciuntque plerumque ex se passiua: nam inchoatiua et meditatiua magis neutra sunt. ea quoque id est frequentatiua plerumque a supinis deriuantur mutatione extremae u in o, ut scriptu scripto, dictu dicto, cursu curso, domitu domito, nexu nexo, flexu flexo. sin autem sint primae coniugationis et habeant paenultimam a, mutant eam quoque in i correptam, ut imperatu imperito, rogatu rogito, uolatu uolito.
Abbreviated transcription (Latin):
Aisales igitur quas alii in unaspecie posuer apollonius pat̃herodiani
effectiuas : Nec inration abilit̃ & continuationis enĩ & sub continua
tionis & adiunctionis & effectionis ꝑhas. causa ostenditur reddi: con¬
tinuationis ut si ambulat mouetur : sub continuationis quia ambulat
mouetur adiunctionis ut moueatur ambulat: effectionis moueat᷑
am bulut enĩ adiunctiuae sunt : quae uerbis subiunctiuis ad iungun¬
urbem similiter quatenus id libenter faciat :¬
Au sales sunt ꝓpriue quaecausam antecedentẽ causatiua. id÷ res
ex causa antecedente euenientes significant i ut doctus sum : Nã
ꝓbatiue sunt : Indicatiuo modo coniunguntur: Di¬
iunctuae sunt quue quãuis dictiones coniungant. sensũ. VI¬
tamen dis iungunt : & alterã quiđẽ remesse : alterã uero ñ esse
ubiunctiue sunt quatuoce disiunc De Su¬

Expanded text:
ausales igitur, quas alii in una specie posuerunt, Apollonius, pater Herodiani,etionis et adiunctionis et effectionis per has causa ostenditur reddi: continuationis, ut si ambulat, mouetur; subcontinuationis: quia ambulat, mouetur; adiunctionis: ut moueatur, ambulat; effectionis: mouetur, ambulat enim imiliter quatenus id libenter faciatusales sunt, quae causam antecedentem causatiua, id est res ex causa antecedente euenientes, significant, ut doctus sum, nam batiuae sunt, indicatiuo modo coniunguntur. diiunctiuae sunt, quae, quamuis dictiones coniungunt, sensum tamen disiunctum et alteram quidem rem esse, alteram uero non esse Subjunctive sunt qua
Abbreviated transcription (Latin):
docemus : Nemo enĩ dicit ego & grã matice quodẽ uocatiuus & ille oocemꝰ
nisi si adtentionis caus a ponens nominatiuũ pronominis adiungã ei uo¬
catiuũ nominis : utego &tu grã matice & illedocemꝰ : Et nomina qui¬
dem quã uistertiae sint ꝑsonae : tam̃ habent pleraq: ut diximusuoca¬
tiuũ Mec mirum cũ uerbis quoque uocatiuis quo modo & substantiuis
concuncta possunt tãprimȩ quã secundȩ ẽẽ ꝑsonae : quo modo ergo
sidicã. Virgilius uocaris a testia insecundã trans fero nom̃ ꝑsonã : sicuo¬
cando eundem intellectu ipsouocandi faciosecuno ã ꝑsonã : Ouirgiliioã
te uoco uergili : Excipiuntur infinita nomina uł in t̃rogatiua uł rela

Expanded text:
docemus; nemo enim dicit ego et grammatice et ille docemus, docemus; nemo enim dicit ego et grammatice et ille docemus, nisi si attentionis causa ponens nominatiuum pronominis adiungam ei uocatiuum nominis, ut ego et tu, grammatice, et ille docemus. et nomina quidem quamuis tertiae sint personae, tamen habent pleraque, ut diximus, uocatiuum. nec mirum, cum uerbis quoque uocatiuis, quomodo et substantiuis coniuncta, possunt tam primae quam secundae esse personae. quomodo ergo, si dicam Virgilius uocaris, a tertia in secundam transfero nomen persona, sic uocando eundem intellectu ipso uocandi facio secundam personam o Virgili, id est te uoco Virgili. excipiuntur infinita nomina uel interrogatiua uel rela
Abbreviated transcription (Latin):
adilos ad quos uox nrã potest ꝑuenire a&iã ab sentes uocare solemꝰ uł ignoran¬
tes ꝓpria eorũ nomina ul confuse houtentes &iã ad multos ut unus exeisres¬
pondeat ut ad seruos .tu. dicimꝰ : Illuo quoq sciendũ quod suũ est pronominis
in prima & secunda ꝑsona habere nominatiuũ : Vocatiuũ uero non solũ ꝑ no¬
mina sed &iã nomina et pasticipia habent qui casus propius est secunoe ꝑso¬
nae ut scribe uirgili & scribis uirgili : sed etiã nominatiui omniũ casualiũ :¬
saecundis uerbarũ : Est quando cõiunguntur ꝑsonis ostendun substantiua
uerba & uocatiua quȩ nisi nominatiuis non sotiantur : ut. Ego grãmaticus
sũ tuoratores illephilo sopus ẽ: ego priscianus nominor. tuapolloniusuo¬
caris. ille uergilius nuncupatur : Et sciendũ quoo quando diuersae uno
sociantur uerbo ꝑsonae : necesse ẽ. nominatiuosconiuhi ego &tũille

Expanded text:
ad illos, ad quos uox nostra potest peruenire etiam absentes, uocare solemus uel ignoranad illos, ad quos uox nostra potest peruenire etiam absentes, uocare solemus uel ignorantes propria eorum nomina uel confuse hoc utentes etiam ad multos, ut unus ex eis respondeat, ut ad seruos tu dicimus. illud quoque sciendum, quod suum est pronominis in prima et secunda persona habere nominatiuum, uocatiuum uero non solum pronomina, sed etiam nomina et participia habent, qui casus proprius est secundae personae, ut scribe Virgili et scribis Virgili. sed quod etiam nominatiui omnium casualium secundis uerborum est quando coniunguntur personis, ostendunt substantiua uerba et uocatiua, quae nisi nominatiuis non sociantur, ut ego grammaticus sum, tu orator es, ille philosophus est; ego Priscianus nominor, tu Apollonius uocaris, ille Virgilius nuncupatur. Virgilius in I Aensociantur uerbo personae, necesse est nominatiuos coniungi: ego et tu et ille
Abbreviated transcription (Latin):
tiuus sit tantũ antantũ uocatiuus sed ut̃q in eo esse ostenditur
quo modo & inomnib ferelatinis nominib: absq in .us. terminantibus
secđẽ dedinationis : Et qm̃ t ht spbo qđ appollonius arguit uocatiudm
eũ solũ putiuit deceptũs a nominũ uocatiuis quicõ iunguntur secunde psonae
uerborã qđ aicmus tui legis et discipule legis sedeas cũ prima &ter taulerb
ꝑsona coniungitur bene uocatiucis qui pro prius e secunde ÷ rctam̃ ideodici¬
m primã uł secundã uocatiuos habere nec setundȩ uocatiuũ nonec utdego
discipule. Etlegit discipule neces se est illos maxime casus habeant prõ no¬
mina quib: deficiant in utrq ꝑsona nomina & maxime nominatiuũ
Vocatiuo eñ ꝓnomina nonegent quine demonstrationẽ necrelationẽ quib:
funguntur ꝓ nomina possidet sed solã conuersationẽ .io e. a postrophensed
hocipso qui auł nutu uł uocis directione nonsolũ ad eos quosuidemus sedoi c̃

Expanded text:
tiuus sit tantum an uocatiuus: sed uterque in eo esse ostenditur, quomodo et in omnibus fere Latinis nominibus in us terminatibus secundae declinationis. et quondam Trypho, quod Apollonius arguit, uocatiuum eum solum putauit, deceptus a nominum uocatiuis, qui coniunguntur secundae personae uerborum, quod dicimus tu legis et discipule legis, sed et cum prima et tertia uerbi persona coniungitur bene uocatiuus, qui suus est secundae, nec tamen ideo dicimus, primam uel tertiam uocatiuos habere nec secundae uocatiuum non esse, ut lego discipule et legit discipule. necesse est illos maxime casus habeant pronomina, quibus deficiunt in utraque persona nomina, et maxime nominatiuum. uocatiuo enim pronomina non egent, qui nec demonstrationem nec relationem, quibus funguntur pronomina, possidet, sed solam conuersionem, id est ἀποστροφήν, sed hoc ipso, quia uel nutu uel uocis directione non solum ad eos, quos uidemus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
regendus uiuendus Anphibraco moncipantun : Quiedã pastcuipa p̃tentoꝵ tẽpoꝵ p̃abn bachie sabpedita

Expanded text:
, videndus amphibracho mancipan|tur. Quaedam participia praeteriti temporis palimbachio suppedi, videndus amphibracho mancipan|tur. Quaedam participia praeteriti temporis palimbachio suppedi
Abbreviated transcription (Latin):
argutus. Cristatus qđ tam̃ pasticipiũ ÷ sine origine uerbi. Vt cristat᷑ achillis id ÷ crista &conõgalentꝰ Vitatus
uersutꝰ astutꝰ cornutꝰ neruosus barbatꝰ cerrit᷑ laruatꝰ. Vnde hieronimꝰ. floccipendenter inquit imagines
umbrasq luruarũ. quarũ natura eẽ dr̃ tertere paruulos & in angulis garrirẽ tenebrosis : si pauxillus
tantillus taxillus cultellus. Quorũ primitiua s̃ paulus palus, tałus talus culter : D Da uerborũ regulus
inpingo. dep̃mo exantdo i &x haurio Nam rota putes ex autoria anthlia uocatur consterno emingo c̃uecto¬
Item inchoatiua squalesco algesco horresco frondesco fulgesco ignesco turgeseo raresco, torresco łorpesco
canesco floresco lentesco quod ualerius a prima coniugat᷑ ostum testatur : qđ lento lentas lenat ꝗđ raro
contingit. Vt amasco lauisco gelusco: sed haet deprima &testia coniugat̃ pasticulatim deprompsinꝰ : qm̃ quidẽ

Expanded text:
argutus, cristatus, quod tamen participium est sine origine verbi ut cristatus Achilles, id est crista et cono galeatus, vittatus, verumbrasque larvarum, quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. » Sic pauxillus, tantimpingo, depromo, exanthlo id est exaurio, nam rota putei exauritoria anthlia vocatur, consterno, emungo, invergo commentor; ita inchoativa: squalesco, algesco, horresco, frondesco, fulgesco, ignesco, turgesco, raresco, torresco, torpesco, canesco, floresco, lentesco, quod Valerius a prima coniugatione ortum testatur, quod lento lentas lentat; quod raro contingit ut amasco, lavasco, gelasco. Sed haec de prima et tertia coniugatione particulatim deprompsimus, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
& pasticipia: Ubiaut̃ reguli pusticipior̃ fungantur uirgłr dedarat dicens & soloa de it spla¬
desure uomer & rursus idem. in consultae abennt sedemq odere sibilloe : Nom̃ uero ÷ ub dt eo
escribitur: Vt inditus exutus imbutus obrutus explosus complosus conrosus¬
Deproceleuonatico

Expanded text:
pia; ubi autem regula participiorum fungantur, Vergilius declarat dicens Et sulco attritus splendescere vomer et rursus idem Inconsulti abeunt sedemque odere Sibillae; nomen vero est, ubi didescribitur, ut indutus, exutus, imbutus, obrutus, explosus, complosus, corrosusproceleusmatico
Abbreviated transcription (Latin):
psestur. Vt carine catena rubda : A Quadiuisi onis formilu famulitur C Cumpredicti spedib: ñ senat
parem diuisioru regulũ : sed triplũ conditionis in crem̃tũ : Contra simplũ temp̃ris d&rim̃tũ repugnat dum arss
DEAmphyoracnoa

Expanded text:
rina, catena, camera, rubeta. D. Qua divisionis formula famulatur?--M. Cum praedictis pedibus non servat parem divisionis regulam, sed triplum conditionis incrementum contra simplum temporis detrimentum repugnat, dum arsis De amphimacro
Abbreviated transcription (Latin):
tis litabĩ bat. Vnde ꝑsius flacus Admoueam tem plis & farrelitabo. Et apassiues. litamur litantun
ltabar &e fig̃ litabor Ptosꝑ &x deuistitũ mnunete sacralitat. Uirgł singumne quaerendir aditꝰ anim as
litandũ : S ecunda taidẽ oniugatio hisdem linearũ tramitib: amphibrachio concurrit. Abeadu ntaxit
sermonũ serie. quae intribrado superius coaceruauimꝰ. Vt docenꝰ docous do cebã buit. & apassiuo d iem
uerba testio coniugats. Ara dicibi secđãe coniugat̃s pululuantia : Amphibracdhũ rite generabuñ: Vt rigeo rigeso

Expanded text:
tis litabam litabat, unde Persius Flaccus admoveam templis et farre litabo, et a passivo litamur, litantur, litabar et futuro litabor: Prosper Et de virtutum munere sacra litat, Vergilius Sanguine quaerendi reditus animaque litandum. Secunda itidem coniugatio isdem linearum tramitibus amphibracho csermonum serie quae in tribracho superius coacervavimus, ut docemus, docebis, docebam, verba tertiae conjugationis a radicibus secundae conjugationis pullulantia amphibrachym rite generabunt, ut rigeo, rigesco,
Abbreviated transcription (Latin):
amphimacrus crebro insestus ad notatur. Vt conglobas conglobaũ ambulas lunt cursitas tañ somnias anT bussis au
sarciunt tinniun hinniuñ sopiun sepiut̃ sanciuñ tinmunt hinniuñ sopiut̃ sepiunt sanciutt bulliunt acciunt
A pasticipiis ni lominꝰ tempr p̃senti gignitur. ut territans basi ans ampliuans expiuns imbuens induens exuens
ambiens garriens pruriens : AAmphima drus unde uocabulũ sumpsit : AC Quod abutraq paste longis
syllabis circũdusa cingitur Nã macra longa & machra logia. longa sententia dr̃ A. Qua diuisionis sp&ie¬
sequeseratur AC̃ Amphr̃ macrũ sescupla diuisione pastimur quia arsis. & thesis bina & trinatẽp
int̃ capitudine dirimuntur
DEBACHIO A O

Expanded text:
amphimacrus crebro insertus adnotatur, ut conglobas conglobant, ambulas ambulant, cursitas cursitant, somnias somniana persona plurali, ut farciunt, sarciunt, tinniunt, hinniunt, sopiunt, sepiunt, sanciunt, bulliunt acciunt. A participiis nihilominus tempore praesenti gignitur, ut territans, basians, amplians, expians, imbuens, induens, exuens, ambiens, garriens, pruriens. D. Amphimacrus unde vocabulum sumpsit?--M. Quod ab utraque parte longis syllabis circumclusa brevis cingitur, nam μακρὰ longa, et macrologia longa sententia dicitur. D. Qua divisionis spesequestratur? X Amphimacrum sescupla divisione partimur, quia arsis et thesis bina et trina temporum intercapidine dirimuntur. | DE BACHIO.
Abbreviated transcription (Latin):
III Euripidiũ constat. dim&ro catalecto Vtesth. uultur altius uolut DEALCOMΑΝIΟ¬
III Alcomaniũ conscat dimecro catalecco ut :h fiscula canit subulcus. DEACΠII ID IΟ
VAchilidiũ constat dimecror ꝑcatalecto ut ih florib corona texit᷑. DESAFFICIO
Soca dicũ constattrimecro acacalecto utẽh ardasiccanilus intracitelȩti DESAEFICO
Safficũ consactrimetro rꝑcatalecto ut h splende aurũ gẽma fulget furmas adplacet DiSuIa¬

Expanded text:
io. Euripidium constat dimetro catalectico, ut est hoc: ‛uultur altius uolat’. De alcmanio. Alcmanium constat dimetro acatalecto, ut est hoc: ‛fistula canit subulcus’. De bacchylidio. Bacchylidium constat dimetro hypercatalecto, ut est hoc: ‛floribus corona texitur’. De sapphiSotadicum constat trimetro acatalecto, ut est hoc: ‛arua sicca Nilus intrat, ite laeti’. De sapphico. Sapphicum constat trimetro hypercatalecto, ut est hoc: ‛splendet aurum, gemma fulget, forma
Abbreviated transcription (Latin):
centũ ferrea uox om̃s scelerũ conp̃hendere formas. omnia poenarũ ꝑcur¬
rere nomina possim: optatiuo ut ñ illu quis quã me nocte ꝑ altũ ireneq: at̃ roc
possid & ñ hab& plenã sententiã : quã uis enĩ abaliqua ꝑ sona ꝑse ꝓferant᷑
ad uerbian et esseest ea uel antedictu abalia ꝑsona uerba referri ut siquis
me in t̃roga uerit bonaẽ suꝑbia & respondero ñuł ꝑ defectionẽ diciut si re¬
citunte aliquod ixero benedis serte eloquent᷑ ubiq: enĩ sub auditur dicis ⁊
similit̃ sidicam ñ malur homoqui ꝓ uirib: suis subuenit clientib: subaudio
legens sapient̃ loquor sapient̃ loquens : qđ si aliud uerbũ uerbo subiungas
idem significat : sed hoc inter est qđ pasticipiũ ñ eg& coniunctione uerbũ
eg& : ut benelegens edis cobenelego & ed iscosapient̃ loquens doceo sapient̃
ut non ita ceudam sepȩdinuatiua uero quae ab aliis nascuntur: clangulũ
saepius. sȩpissime docte cursim ductim:

Expanded text:
centum, / ferrea uox, omnes scelerum conprendere formas, / omnia poenarum percurrere nomina possim»; opossidet, non habet plenam sententiam. quamuis enim ab aliqua persona per se proferantur aduerbia, necesse est ea uel ad ante dicta ab alia persona uerba referri, ut si quis me interrogauerit bona est superbia? et respondero non, uel per ellipsin dici, ut si recitante aliquo dixero bene, diserte, eloquenter; ubique enim subauditur dicis. similiter si dicam non malus homo, qui pro uiribus suis subuenit clientibus, subaudilegens; sapienter loquor, sapienter loquens, quod, si aliud uerbum uerbo subiungas, idem significat. sed hoc interest, quod participium non eget coniunctione, uerbum eget, ut bene legens edisco, bene lego et edisco; sapienter loquens doceo, sapienter ut non, ita, ceu, saepe; deriuatiua uero, quae ab aliis nascitur, ut clanculum, saepius saepissime, docte a docto,
Abbreviated transcription (Latin):
adiectiua nomina appellatiuis nominib: adiuncticut. prudens homo pru¬
dent̃ agit felix uir felicteruiuit : sigitur q̃: đa ad uerbia qua e omnib: conuemi¬
ent̃ sociantur temporib: ut sapienter dico sapienter dicebã sapienter dixi
sapient᷑ dixerem sapienter dicam : Reccefacio recte faciebam recte feci
recte fecerut̃ recte faciã : sunt alia quaecũ sepa ratm tẽpora signi ficant : ne¬
cessario separatimeis coniunguntur: ut hodie facio heri feci cras faciã nunc
intellego antea intellexi postea intellegã : quã uis usus in tis quoq uariat: Sun
quȩ cũ omnib: aptesociantur modi sut diligent̃ curas diligent̃ cura utinã dilgent̃
cuntres cũ diligent̃ cures diligent̃ cure reuelis : st̃q̃ non omnib: modis possunt
adiungiut Necũ est deortatiuũ indicatiuo ñ adiungitur seduel imperatiuo
quãuis significatio ab negatiua ad uerbis ea magis applicat : qđ autẽ xeꝓ
N uero imperatiuo ꝓprie adiungi ñ potest ñisi inc̃õpositione : ut noli Aptis¬

Expanded text:
adiectiua nomina appellatiuis nominibus adiuncta, ut prudens homo prudenter agit, felix uir feliciter uiuit. sunt igitur quaedam aduerbia, quae omnibus conuenienter sociantur temporibus, ut sapienter dico, sapienter dicebam, sapienter dixi, sapienter dixeram, sapienter dicam; recte facio, recte faciebam, recte feci, recte feceram, recte faciam; sunt alia, quae cum separatim tempora significant, necessario separatim eis coniunguntur, ut hodie facio, heri feci, cras faciam; nunc intellego, antea intellexi, postea intellegam, quamuis usus in eis quoque uariat; sunt quae cum omnibus apte sociantur modis, ut diligenter curas, diligenter cura, utinam diligenter curares, cum diligenter cures, diligenter curare uelis; sunt quae non omnibus modis possunt coniungi, ut ne, cum est dehortatiuum, indicatiuo non adiquamuis significatio abnegatiua aduerbiis ea magis applicat; quod autem etin uero imperatiuo proprie adiungi non potest nisi in compositione, ut noli, aptis
Abbreviated transcription (Latin):
ater est autẽ inĩdemostrationẽ &relictionẽ hoc : qđ demonstra¬
tio intergationi red ditiprimã cognitionẽ ostendit ut quis fecit :
ego Relatiouero secunđa cognitionẽ significat : ut is dequoiã dixi ⁊
Iure igitur hic quod primã cognitionẽ indicat p̃ponitur. unde
& p̃positiuũ nominatur : is autẽ qđ secunđa cognitionẽ significat
subiungitur : Vnde & subiunctiuum ꝓ nom̃ merito nuncupatur:
quod redigat in memoriã primã cognitionẽ : ut sidicam aeneus fi¬
lius fuit ueneris: is est quiuicit turinum: Ipsequoq: intestia ꝑsona
ut dictũ est ꝑ sepositum: ad recordationẽ ꝑ sonae refertur. iã cogni¬
tae. Recteigitur demonstrationẽ quae significatur peri ille
& iste ꝓnomina reparat memoriae ꝓ nom̃ quodest ipse non tum̃
&iam ille &iste referriad pronom̃ ipsepos sunt. Prima enĩ cog¬
nitio est ꝑdemonstratiua ꝓ nomina : secundauero ꝑrelatiua :

Expanded text:
strationem et relationem hoc, quod demonstratio interrogationi reddita primam cognitionem ostendit quis fecit? ego, relatio uero secundam cognitionem significat: is, de quo iam dixi. iure igitur hic, quod primam cognitionem indicat, praeponitur, unde et praepositiuum nominatur, is autem, quod secundam cognitionem significat, subiungitur, unde et subiunctiuum pro merito nuncupatur, quod redigat in memoriam primae cognitionis, ut si dicam: Aeneas filius fuit Veneris; is est qui uicit Turnum. ipse quoque in tertia persona, ut dictum est, per se positum ad recordationem personae refertur iam cognitae; recte igitur demonstrationem, quae significatur per ille et iste pronomina, reparat memoriae pronomen, quod est ipse; non tamen etiam ille et iste referri ad pronomen ipse possunt: prima enim cognitio est per demonstratiua pronomina, secunda uero per relatiua.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: Ipseuero si ꝑsȩ ꝓferatur intestiu ꝑsona relatiuũ est si uero¬
ego paulis ꝑ protetua munera in ibo: Est enĩ hoc demonstratiuũ
qm̃ & ego cui a diungitur est de monstratiuũ : Inuenitur tumen
saepissime absq: aliis defectionẽ platum & tum en eorũ hab&
ꝑsone id ÷ idihab& in se intellectum ꝓnominis eiusdẽ ꝑsonae

Expanded text:
bat». ipse uero, si per se proferatur in tertia persona, relatiuum est Virego paulisper pro te tua munera inibo»; est enim hic demonstratiuum, quoniam et ego, cui adiungitur, est demonstratiuum. inuenitur tamen saepissime absque aliis per ellipsin prolatum et tamen eorum habet personae id est uidi habet in se intellectum pronominis eiusd
Abbreviated transcription (Latin):
mauero & secunda ꝑsona ꝓ nominũ id eo ñ egent diuersis. uocib:
quia sẽꝑ p̃sentes int̃sesunt & demonstratiuȩ : Terti auero ꝑ sona
modo de monstratiua est ut. hic iste modo relutiua ut is ipse. Modo
p̃sens iuxta ut iste modo absens uellonge positu ut. ille sienim
suꝑ om̃s alias pastes orationis finit ꝑ sonas ꝓnom̃ : rectissime testiarũ
quoq ꝑ sonarũ differentia distincte ꝓfertur quae plurimas hab&
diuersi tates : unde ñ in rationabilit̃ tertias uerborũ ꝑsonas in finitas
tudinis sint capaces quo modo & pluralis numerũs nominũ nisi adiun
enĩ dicam scribo uł scribis in ipsa uoce diffiniui &iã ꝑsonã scribentis
& ostendi: sindicam scribit : incestũ quis donec addam uel nomen

Expanded text:
m et secunda persona ideo non egent diuersis uocibus, quia semper praesentes inter se sunt et demonstratiuae, tertia uero persona modo demonstratiua est, ut hic, iste, modo relatiua, ut is, ipse, modo praesens iuxta, ut iste, modo absens uel longe posita, ut ille. si enim super omnes alias partes orationis finit personas pronomen, rectissime tertiarum quoque personarum differentia distincte profertur, quae plurimas habet diuersitates. unde non irrationabiliter tertias uerborum personas infinitas Aundae multitudinis sint capaces, quomodo et pluralis numerus nominum, nisi adiungenim dicam scribo uel scribis, in ipsa uoce definiui etiam personam scribentis et ostendi; sin dicam scribit, incertum quis, donec addam uel nomen
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbiorũ quã nominũ sibi subiungunt quae tã interrogatiua
sunt quã relatiua quattuor differentias habentia ad locum
ut quos in loco ubideloco unde ꝑ locum qua : Haec enim
quoq: relatiua quiđe grauantur ꝑ om̃s syllubas quando p̃pununt᷑
aliis dictionib: quomodo & supra dicta nomina: Qua &ẽpnimi¬

Expanded text:
aduerbiorum quam nominum sibi subiungunt, quae tam interrogatiua sunt quam relatiua, quattuor differentias habentia: ad locum, ut quo, in loco, ubi, de loco, unde, per locum, qua. haec enim que relatiua quidem grauantur per omnes syllabas, quando praeponuntur aliis dictionibus, quomodo et supra dicta nomina, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
suus istius illius ipsius hominis sine quib: ad ditis ꝑfectũ sensũ
ñ hab&: iđe fit & ꝑ obliquos ille ueliste uel homo suaeo pds in¬
dig& suo filio parcit . suũ morẽ sequitur : Nec̃ mirũ hoc fieri
int̃tiae ꝑ sonae possessiuo cũuimgenitiui posseͥdeat sui pri¬
us ꝑsonae tertia significationũ uoce aliqua fierrad quã iste
genitiuus uł reliqui eius casus referantur: ut illesui miser&ur
lle sibi donat uergilius secelebrat : Nec aliter tam̃ potest
supraditũ posses siuũ tertia eꝑsonae construi cũ alis extrin¬
secus ꝑ sonis nisi pr&ransitionẽ quo modo & primitiũu eius id:
& sic ab illurursus ad possessionẽ testiae sicur ad seut rogat

Expanded text:
suus istius, illius, ipsius, hominis, sine quibus additis perfectum sensum suus istius, illius, ipsius, hominis, sine quibus additis perfectum sensum non habet. idem fit et per obliquos: ille uel iste uel homo suae opis indiget, suo filio parcit, suum morem sequitur. nec mirum hoc fieri in tertiae personae possessiuo, cum uim genetiui possideat sui prius personae tertiae significationem uoce aliqua fieri, ad quam iste genetiuus uel reliqui eius casus referantur, ut ille sui miseretur, ille sibi donat, Virgilius se celebrat. et pro composupra dictum possessiuum tertiae personae construi cum aliis extrinsecus personis nisi per retransitionem, quomodo et primitiuum eius, id est nam et sic ab illa rursus ad possessionem tertiae, sicut et ad se, ut rogat