comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfite̾ quid illud sit.Tit de hoc te gracias egisse nõ de hiis q̃ illic ĩꝓbãda
tam multa sunt: om̃s nouerint qui uł recitãte illo tecũ sił audier
uel eos de postea libros legerunt. Ne ĩ eius ornato eloqͥo tãquã ĩ p̾cio¬
so poculo te inuitante &. si nõ bibente uenenũ bibant si quid tu inde
biberis & quid nõ biberis nesciunt & ꝓp̃t laudẽ tuã omĩa illic biben¬
da salubrit̾ arbitrantur. Quãuis & audire & legere & que drã sunt
aurire memoria. quidẽ nisi bibere : Set predixit dñs de fidelibꝰ suis:
ꝙ et si mortiferũ quid biberint nõ eis licebit nocebit. Ac per hoc qui c̃
iudicio legunt & scdin regulam fidei abꝓbanda ab ꝓbant & ĩprobat̃
ĩꝑbanda etia si cõmendant memorie que ĩprobãda dicuntur nulla
uenenita sentẽciarũ prauitate leduntur :¬
Ec me grauitatem et religionẽ tua siue mutua siue p̾uia kari¬

Expanded text:
profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse, non de his quae illic inprobanda profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse, non de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audierunt uel eosdem postea libros legerunt, ne in eius ornato eloquio tamquam in pretioso poculo te inuitante etsi non bibente uenenum bibant, si tu quid inde biberis et quid non biberis nesciunt et propter laudem tuam omnia illic bibenda salubriter arbitrantur. quamuis et audire et legere et quae dicta sunt haurire memoria quid est nisi bibere? sed praedixit dominus de fidelibus suis, quod etsi mortiferum quid biberint, non eis nocebit. ac per hoc qui eum iudicio legunt et secundum regulam fidei adprobanda adprobant et inprobant inprobanda, etiamsi commendant memoriae quae inprobanda dicuntur, nulla uenenata sententiarum prauitate laeduntur. haec me grauitatem et religionem tuam siue mutua siue praeuia cari
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosu correctionis & emi̾datõnis sue: hoc ap̃te iueniat ꝙ petiuit
ut emẽdes ecum iustus in mĩa et arguas eum. Oleu aut̃ peccatoris
quo inpĩguetur cap̃ eius. absit a manibꝰ atq occulis tuis. Id assẽ¬
tatio in decens adulantis & deceptoria lenitudo blandientis. Quod¬
si emẽdare neglegis cu uideas enidandum: adiisus caritatẽ facis¬
ẜi autẽ tibi euientãdus ꝓp̾ea nõ uidetur qr putas eũ recte ista sencisse
adu̾sus ueritatẽ sapis. et ideo ille melior qui emẽdane paracior si nõ
defuerit emendator: ꝙ̃ tu si uel sciens uridẽter cõtẽpnis errãtem uel
nesciens parit̾ sectaris errorẽ. omĩa itaq in eisd̾ libris ad te scuptis
et tibi traditis sobrie uigilant̾q considera et plura ꝙͣ ego ĩuenies for
ulpanda. Et q̃cũq ibi sunt approbanda atq lauda
eis re uera forsitan ignorabas atq isto disserente didiscisti euidẽter

Expanded text:
ligiosum correctionis et emendationis suae, hoc apud te inueniat quod petiuit, ligiosum correctionis et emendationis suae, hoc apud te inueniat quod petiuit, ut emendes eum iustus in misericordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguetur caput eius, absit a manibus atque . osculis tuis, id est assentatio indecens adulantis deceptoria lenitudo blandientis. quodsi emendare neglegis cum uideas emendandum, aduersus earitatem facisutem tibi emendandus propterea non uidetur, quia putas eum recte ista sensisse, aduersus ueritatem sapis. et ideo ille melior, qui emendari est paratior, si non defuerit emendator, quam tu, si uel sciens inridenter contemnis errantem uel nesciens pariter sectaris errorem. omnia itaque in eisdem libris ad te scriptis et tibi traditis sobrie uigilanterque considera, et plura quam ego inuenies fortasse culpanda. et quaecumque ibi sunt adprobanda atque laudanda, si quid in eis reuera forsitan ignorabas atque isto disserente didieisti, euidenter
Abbreviated transcription (Latin):
ueriora tranfouci: ita ĩꝓbi obtinatiq uidicii est nolle cicius ad tͣmi¬
tẽ ratõnis ĩflecti. hec quippe ille si ueratiter dix̃ atq ut locutꝰ est
sentit: magno ꝓfecto spei aĩum gerit. Item in fine libri scdi scdĩ. N
putes inquit. ad ĩuidia tua forsitan reuocãdũ: ꝙ in tua dcoꝵ meoꝵ
cõstitua potestate iudiciu. Ac ne forte cuiusꝙ̃ curiosi lectoris obtutꝰ
Inter illitas fibras elem̾toꝵ uestigia remanencia sollicitet ꝙ offen¬
dant: cõtextam pagine seriẽ pollice seuero discerpe meq huiꝰ cẽtio¬
nis exparte puni attͣmenta q̃ indigna eloqͥa sigͥcauerunt. ne hac
occasionẽ & tuũ erga me iudiciũ quo mͥ uehem̾ter ĩdulges et mee
q latebant in eptie rideãtur. isto gͥ cum ille suos libros et initio p̾¬
numiuit & t̾mino cõmuniu̾it atq tuis humeris ĩposuerit honꝰ re¬

Expanded text:
veriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramiveriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. haec quippe ille si ueraciter dixit atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. item in fine libri secundi: nec putes, inquit, ad inuidiam tuam forsitan reuocandum, cum in tua dictorum meorum constituam potestate indicium. ac ne forte cuiusquam curiosi lectoris obtutus inter inlitas fibras elementorum uestigia remanentia sollicitent et offendant, contextam paginae seriem pollice seuero discerpe meque huius censionis experte puni atramenta quae indigna eloquia signauerunt, ne hac occasione et tuum erga me iudicium, quo mihi uehementer indulges, et meae quae latebant ineptiae rideantur. Isto igitur cum ille suos libros et initio praemuniuerit et termino communiuerit atque tuis humeris inposuerit onus re
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possunt. s de quibꝰ babtizandis nemo potuit uł poterit cogitare
tizandis censuit offerendũ: quid dic̾e̾t nõ uiuenit. Ue qͥbꝰ si fuerͣ
intrõgatus eoꝵ aĩe quid meruerint ut illas deus nec abluendas
babtismo nec expiandas xp̃i corporis et sanguinis sacrificio et in
et̾nũ dampnandas carni inserit peccatrici: aut oĩno herebi
xp̃i esse censebit. Absit a te fr̃ ut hec tibi placeat. absit ut ista uel
didiͣsce gaudeas uł doce presumas. alioquĩ longe melior ĩueniet᷑
ip̃e quã tu qr in exordio primi sui libri modeste atq humilit̾ plocu¬
tus est dicens. cur tibi parere desidero: notã presuptionis ĩcurri
.Et paulo pꝰ. Quando quidẽ inqͥt nec mͥ ip̃e sim credulus ea q̃ dixo
posse ꝓbari studeãq semper & ꝓpriã sententiã nõ tueri sum ꝓbabit
detegatur & sit mͥ cordi ꝓpͥo iudicio dapnato meliora mͣgis ꝙ q̃ st̾ ue¬
riora sectari. Na ut est obtimi ꝓpositi laudandiq conclii facile ad

Expanded text:
non possunt, sed de quibus baptizandis nemo potuit uel poterit cogitare ro non baptizandis censuit offerendum, quid diceret non inuenit. de quibus si fuerit interrogatus, eorum animae quid meruerint, ut illas deus nec abluendas baptismo nec expiandas Christi corporis et sanguinis sacrificio et in aeternum damnandas carni inseruerit peccatrici, aut omnino haerebChristi esse censebit. Absit a to, îratrr, ut haec tibi placeant, absit, ut ista . uel didieisse gaudeas uel docere praesumas; alioquin longe melior inuenietur ipse quam tu, quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est dicens: cum tibi parere desidero, notam praesumtionis incurri; et paulo post: quando quidem, inquit, nec mihi ipse sim credulus ea quae dixero posse probari studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si inprobabilis delegatur, et sit mihi cordi proprio damnato ad
Abbreviated transcription (Latin):
facile dissimulandũ est.ꝙ propace posuit bona. qm̃ par bona est
it preterire. ne dic̾et creans lucẽ. Quia cu sit lux: et cõficẽte ip̃o
utiq bona: ab eocreata noluit c̃fiteri. quẽ nõ uult creare nͥ mala.
mag̾ gͦ inr different̾ id positu debemꝰ accipere creare et facere. distic¬
exeũglio nempe nob̃ tanq̃ płurim suis partibꝰ faueret. opposuid̾
ꝙ diis ait. arbor bona bonos fructus facit. et arbor mala fructus¬

Expanded text:
facile dissimulandum est, quod pro pace posuit bona; quoniam pax bona facile dissimulandum est, quod pro pace posuit bona; quoniam pax bona it praeterire, ne diceret, creans lucem: quia cum sit lux etiam confitente ipso utique bona, ab eo creatam noluit confiteri, quem non vult creare nisi mala. Magis ergo indifferenter id positum debemus accipere, creare et facere: distincex Evangelio. Nempe nobis tanquam plurimum suis partibus faveret, opposuit quod Dominus ait, Arbor bona bonos fructus facit, et arbor mala malos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
odor sumꝰ in oĩ loco. et ĩ hiis qui salui fiunt. et ĩ hiis qui pereunt.
Q uibusdã quidẽ odor uite ĩuita. Quibusdã uero odor mortis ĩ mor¬
tem. set cum continuo sequatur et dicat. et adhec quis ydoneus:
sone ĩportuni ꝙ̃ cũ modo sumꝰ ingerere ista carnalibꝰ nõ studio¬
sis set contentiosis. nullo modo ydoneis ea capere. que utina sal¬
tẽ desinerent carpere: Quantus quippe cõflictus adu̾sus arrianos
fuerit exitatus. ne uni genitu filiũ dic̾ent esse creaturã. idẽ pu¬
tantes creatũ esse ꝙ genitir iste fortassis ignorat. Set ut eius
regula fallax atq distorta. et eodem ꝓphetico et eugłico testiõio
ꝙ ip̃e posuit percussa frangatur: sic deus loquit᷑ per ꝓphetiã. ego
creans lucem. et faciens tenebras. faciens pacem: et creans ma¬
la. ꝙ ip̃e nec totu nec sicut illic legitur posuit. atq illud qͥdem

Expanded text:
odor sumus in omni loco, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt: odor sumus in omni loco, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt: quibusdam quidem odor vitae in vitam, quibusdam vero odor mortis in mortem. Sed cum continuo sequatur, et dicat, Et ad haec quis idoneus ? nonne importuni quodam modo sumus ingerere ista carnalibus non studiosis, sed contentiosis, nullo modo idoneis ea capere, quae utinam saltem desinerent carpere? 49. Quantus quippe conflictus adversus Arianos fuerat excitatus, ne unigenitum Filium dicerent esse creaturam, idem putantes creatum esse quod genitum, iste fortassis ignorat. Sed ut ejus regula fallax atque distorta, ex eodem prophetico et evangelico testimonio, quod ipse posuit, percussa frangatur; sic Deus loquitur per prophetam: Ego creans lucem et faciens tenebras, faciens pacem et creans mala . Quod ipse nec totum, nec sicut illic legitur, posuit. Atque illud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cdi aliquid uł costitui. sicut diximꝰ creari magistratꝰ atq urbes. Nã
et illi ex hus qui iam h̾oies erant cõstituũtur urbes utiq iã erant.¬
set nondũ in illam rerũ faciem quã uidemꝰ inurbib. quoda ordine
positõe uenerant. Quod cũ fit. creari urbes dicuntur
lant. S uͭ izixi. hoc nũ alni creare. alii costituere aln condere ĩterp̾tan¬
tur. & sepissime idẽ sigͥcat in illis lrĩs ꝙ est facere. Nam et fecit ds̃
hoiem ad ymaginem dei. et deus creauit hoĩem inex t̾minabilem łgini.¬
diciuiꝰ. et si aliquando cũ aliq̃ dr̃a dicitut: hoc rectiꝰ potest int̾esse ꝙ
dixi. ut facere sit ꝙ oĩno nõ erat. creare aũt: ex eo ꝙ iam erat: ordinã¬
do aliquid cõstituere. Ideoq hoc loco dcũs est deus creans mala: q̃m
peccantib ea conu̾tit in malu. dispositõe seueritatis sue. que boni

Expanded text:
condi aliquid vel constitui, sicut diximus creari magistratus atque urbes: nam condi aliquid vel constitui, sicut diximus creari magistratus atque urbes: nam et illi ex iis qui jam homines erant constituused nondum in illam rerum faciem, quam videmus in urbibus, quodam ordine et compositione venerant; quod cum fit, creari urbes dicunturnostri aliquando creare, aliquando constituere, aliquando condere interpretantur, quod saepissime idem significat in illis Litteris quod est facere. Nam et fecit Deus hominem ad imaginem Dei, et Deus creavit hominem inexterminabilem , legimus: et si aliquando cum aliqua differentia dicitur, hoc rectius potest interesse quod dixi, ut facere sit quod omnino non erat; creare autem, ex eo quod jam erat ordinando aliquid constituere. Ideoque hoc loco dictus est Deus creans mala, quoniam peccantibus ea convertit in malum dispositione severitati
Abbreviated transcription (Latin):
phetaru. tanqua extranei a se boni factor aln̾i fuisse uideatur.
creator aũt mali.tanꝙ̃ natura malus de se ip̃o ꝓferens ꝙ cieauid.
Que u̾ba si ex consuetudine consid̾emus locutõis humane: et fi
et creari non solũ filii quos de semetip̃o quisq generat. uerũ etiã
magistratus diir atq urbes. et queq alia que non exeunt degignꝰ¬
te. s forinsecus fiunt. si aut̃ quomͦ scripture scẽ quibꝰ iste insidi¬
atur loqui soleant perscrutemur: aut hoc est facere q. creare. a qͦ tñ
distinguitur gignere. et uariandi u̾bi causa nõ ad aliqͣ rerum
differentiam dici potuit faciens bona et creans mala. cũ dici etia
poss creans bona et faciẽs mala. aut si ullaz uoluiss ꝓphiaͣsᷤ euiꝰ sp̃s
hic esse distantia: multo acomodatiꝰ sic acciperemꝰ hec u̾ba ut in¬
telligeremus id fi ꝙ si nõ fieret oĩno nõ ess: creari aut ex eo ꝙ erͣd

Expanded text:
rophetarum tanquam extranei a se boni factor aliquando fuisse videatur, rophetarum tanquam extranei a se boni factor aliquando fuisse videatur, creator autem mali tanquam natura malus de se ipso proferens quod creavit. Quae verba si ex consuetudine consideremus locutionis humanae, et fieri et creari, non solum filii quos de semetipso quisque generat, verum etiam magistratus dicuntur atque urbes, et quaecumque alia quae non exeunt de gignente, sed forinsecus fiunt. Si autem quomodo Scripturae sanctae, quibus iste insidiatur, loqui soleant, perscrutemur, aut hoc est facere quod creare, a quo tamen distinguitur gignere; et variandi verbi causa, non ad aliquam rerum differentiam dici potuit, faciens bona et creans mala; cum dici etiam posset, creans bona et faciens mala: aut si ullam voluisset propheticus Spiritus hic esse distantiam, multo accommodatius sic acciperentur haec verba, ut intelligeremus id fieri, quod si non fieret, omnino non esset; creari autem, ex eo quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
bonam. cuius fructus boni essent opera bona .i. ip̃as hoĩnu uolũ¬
tates. uł malam mali hõĩs. uel bonaz boni hois. dulsas esse arboreᷤ
diu̾sos fructus ferentes: satis eurdent̾ ip̃e ⁊e̾statur dicens. Bonꝰ
homo de bono thesauro cordis sui ꝓfert mala bona. et malus hõ
te malo thesauro cordis ꝓfert mala. Quomꝰ aũt diceret. aut fa¬
cite arborẽ bona et fructu eius bonũ. aut facite arbore malam
et fructum eius malii: nisi hoposs nc̃ in hoc. nc̃ in illud mutata
uoluntate conuerti:
faciens bona. et creans mala. Ita plane. ipe est enĩ deus de qͦ
qr iusta est. alio modo reperitur bona. omẽ eni ustu bonum. Quã uͦ
e leganter sibi uidetur iste u̾ba discutere atq discernere. nesciens
quid loquatur. Quãdo quidem hoc ip̃m ꝙ ita posuit hoc testimoniu.
tere ĩ crim̃. et conatur ostendere ꝙ fit forinsecus fieri. ꝙ aut crea¬
tur. apud ip̃m esse creatorẽ. atq inde ꝓcedere. ut uidelicel deus ꝓ¬

Expanded text:
bonam, cujus fructus boni essent, opera bona, id est, ipsas hominum voluntates, vel malam mali hominis, vel bonam boni hominis, diversas esse arbores diversos fructus ferentes, satis evidenter ipse testatur dicens: Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Quomodo autem diceret, aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam , fructum ejus malum ; nisi homo posset nunc in hoc, nunc in illud mutata voluntate converti? faciens bona et creans mala . Ita plane: ipse est enim Deus, de qionis importat. Nam quia justa est, alio modo reperitur bona: omne enim justum bonum. Quam vero eleganter sibi videtur iste verba discutere atque discernere, nesciens quid loquatur? Quandoquidem hoc ipsum quod ita posuit hoc testimonium, ut rtere in crimen; et conatur ostendere, quod fit, forinsecus fieri; quod autem creatur, apud ipsum esse creatorem, atque inde procedere: ut videlicet Deus P
Abbreviated transcription (Latin):
timore saltẽ frenetur concupiscencia si amore nõ eligitur ꝯtin̾tia
si eni ubi est timor operetur labor: ubi erat labor erit et amor. Nł
eni cõfidendũ est de nris uiribꝰ. s oratio adiũgenda conatibꝰ ut im¬
pleat bonis qui de tr̃ẽt a mał. Respodeamꝰ etia ad illud ubi putaᷤ
maritos ad puniẽdas adulteras sũ ulla miseratõe ꝯpelli. cũ uolund̾
eas mori. si eis iuuentibꝰ nõ lic eis alteras duc̾e. Quã crudelitatẽ
uolens eraggerare dixisti. Nõ michi uidetur amatissime pater
hic diuinꝰ esse sensus ubi benignitas & pietas exclud̾. Ita ista dias

Expanded text:
timore saltem frenetur concupiscentia, si amore non eligitur continentia. timore saltem frenetur concupiscentia, si amore non eligitur continentia. si enim, ubi est timor, operetur labor, ubi erat labor, erit et amor. non enim confidendum est de nostris uiribus; sed oratio adiungenda conatibus, ut inpleat bonis, qui deterret a malis. Respondeamus etiam ad illud, ubi putas maritos ad puniendas adulteras sine ulla miseratione conpelli, cum uolunt eas mori, si eis uiuentibus non eis licet alteras ducere. quam crudelitatem uolens exaggerare dixisti: non mihi uidetur, amantissime pater, hic diuinus esse sensus, ubi benignitas et pietas excluditur\'. ita ist
Abbreviated transcription (Latin):
diat cõtin̾tia & si nõ ex uolũtate eligẽdi pocioris honi certe ex ne¬
cessitate uitandi perni tõsi mali. Ad hoc exortarer ꝙ̃ siuxor essec.
ĩ langore in sẽnabili atq diuturno & si alicubi eis corpore separa¬
ta quo maritus nõ poss accedere. postremo ad hoc exortarer etiã si
mulier uolens uiue ꝯtinẽter ꝙͣuis ꝯtra disciplina qr nõ ex cõsẽsu
tñ pudicũ pudica dimittet. puto enĩ xp̃ianũ neminẽ reluctari ad¬
ulterũ esse qui uł diu languẽte uł diu absente ul cõtinent̾ uiule
cupiente sua uxore alteri cõmutus est feie. Sic gͦ et dimissa ad¬
ultera adult̾ est cũ adultera. qm̃ nõ ille aut. ille. s omĩs qͥ dimit¬
tit urorẽ sua et duc alt̾a mechatur. Quaꝓpt si a cõiugali uicu¬
lo ĩmunis minꝰ appetitur uita scõꝵ exorreatur pena mechoꝵ. Et

Expanded text:
diat continentiam, etsi non ex uoluntate eligendi potioris boni, certe ex nediat continentiam, etsi non ex uoluntate eligendi potioris boni, certe ex necessitate uitandi perniciosi mali. ad hoc exhortarer, etiamsi uxor esset in languore insanabili atque diuturno, etiamsi alicubi esset corpore separata, quo maritus non posset accedere; postremo ad hoc exhortarer, etiamsi mulier uolens uiuere continenter, quamuis contra disciplinam, quia non ex consensu, tamen pudicum pudica dimitteret. puto enim christianum neminem reluctari adulterum esse, qui uel diu languente uel diu absente uel continenter uiuere cupiente sua uxore alteri commixtus est feminae. sic ergo et dimissa adultera adulter est cum altera, quoniam non ille aut ille, sed omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram, moechatur. quapropter si a coniugali uinculo inmunis minus adpetitur uita sanctorum, exhorreatur poena moechorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tiarũ bonũ hoc est gen̾atio filioꝵ. Unde si eligr cõtincia ut bono nupci¬
arũ melius aliꝙͥ capessatur. qͣnto posciꝰ custodiẽda est ut. adulterium
gͥ ad ꝙ exortemꝰ eos qui recõciliari timet cõuigibꝰ adult̾is peuitiendo
sanatis nͥ ad custodienda cõtin̾tia. Qm̃ mulier alligata ꝙͣ diu siue
mechꝰ siue castus uir eius uiũ mechat᷑ si alteri nupser. et uir alligͣ¬
tus quãdu sule mecha sũ casta uror eius uiuit. mechat᷑ si alterã du¬
rerit. hec naq alligatio qñ quidẽ nõ solur̃ etiã si per repudiũ cõuir a
casto cõuige se paretur: multominꝰ soluit̾ si nõ separata mechetur
Ac per hoc nõ eam solũ nisi mors cõuigis nõ in adultiũ corruẽtis. s
de corpore corruẽtis exeutis. Quapp̃x. si recesẜ̾it mulier ab aldultero
uiro & ei recõciliari nõ uult maneat ĩnupta. Et si dimiser̃ uir ad¬
ulteraz muliere et eaz non uult recipere nec post penitẽtia custo¬

Expanded text:
tiarum bonum; hoc est generatio filiorum. unde si eligitur continentia, ut bono nuptiarum melius aliquid capessatur, quanto potius custodienda est, ut adulterium quod exhortemur eos qui reconciliari timent coniugibus adulteris paenitendo sanatis nisi ad custodiendam continentiam, quoniam mulier alligata, quamdiu siue moechus siue castus uir eius uiuit, moechatur, si alteri nupserit, et uir alligatus, quamdiu siue moecha . siue casta uxor eius uiuit, moechatur, si alteram duxerit. haec namque alligatio quandoquidem non soluitur, etiamsi per repudium coniux a casto coniuge separetur, multo minus soluitur, si non separata moechetur. ac per hoc non eam soluit nisi mors coniugis non in adulterium corruentis, sed de corpore exeuntis. quapropter si recesserit mulier ab adultero uiro et ei reconciliari non uult, maneat innupta; et si dimiserit uir adulteram mulierem et eam non uult recipere nec post paenitentiam, custo
Abbreviated transcription (Latin):
Et de eũngłio. Dimittite et dimutetur ub̃ ut possimꝰ dice̾ dimute
nobis debita nr̃a sic̃ et nos dimittimꝰ debitoribꝰ nostris. Et de apło
nulli malii ꝓ malo reddentes. Et si qua sunt huiꝰmodi ĩ scriptis
scĩs. quibꝰ adulciscẽdũ qn humanꝰ aĩꝯ excitat᷑: qr xp̃ianꝰ est mitig̃¬
tur. Qͣnto inꝙͣ meliꝰ dicimꝰ. quã ut dicamꝰ tm̃ adulteras tm̃istas
dimittite & earũ nolite sanguinẽ querere qͥcqͥ doloris erearũ fla¬
giciis h̾etis consolabunt᷑ uos alie quas duxeritis merito enĩ uelletis
istas de uiuẽtiũ nũo aufferre si earũ uita ĩpedim̾̃to eẽt qͦ minꝰ alias
duceretis nͨ uero etia istis uiuẽtibꝰ cu liceat alia uob̾ mat̾monia pro¬
uidere qͥd eas tanto oꝑe uultis occidere : hec si dicimꝰ. nõ ne attendis
ꝙͣ nr̃a suasiolonge sit acharactere xp̃iano qr et flłm dicimꝰ eis lice
ꝙ nõ licet hoc ẽ istis iuuẽtibꝰ ut aliis copulẽtur. et sl ꝓp̃ea ilł pepcerit̃¬

Expanded text:
ttite, et dimittetur uobis — ut possimus dicere: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris — et de apostolo: nulli malum pro malo reddentes et si qua sunt huius modi in scripturis sanctis, quibus ad ulciscendum quando humanus animus excitatur, quia christiuam, ista melius dicimus, quam ut dicamus: tantum adulteras istas dimittite, et earum nolite sanguinem quaerere; quidquid doloris ex earum flagitiis habetis, consolabuntur uos aliae, quas duxeritis; merito enim uelletis istas de uiuentium numero auferre, si earum uita inpedimento esset, quominus alias duceretis. nunc uero etiam istis uiuentibus cum liceat alia uobis matrimonia prouidere, quid eas tantopere uultis occidere? haec si dicimus, nonne adtendis, quam nostra suasio longe sit a charactere christiano? qui et falsum dicimus eis licere, quod non licet, hoc est istis uiuentibus, ut aliis copulentur, et si propterea illis peper
Abbreviated transcription (Latin):
sanguini uxoꝵ ꝙ scriptũ est eis dicimꝰ. dimitte iniusticiã ꝓximo
tuo & tuc peccãti tibi pcc̃a soluantur. Homo hoi seruat ira & adnõ
quer̃ medela: Suꝑ hoiem siłem sͥ nõ hẽt mĩam & de peccatis suis¬

Expanded text:
sanguini uxorum, quod scriptum est eis dicimus. dimitte iniustitiam proximo sanguini uxorum, quod scriptum est eis dicimus. dimitte iniustitiam proximo tuo, et tunc precanti tibi peccata soluentur. homo homini conseruat iram et a domino quaerit medellam? su
Abbreviated transcription (Latin):
to magis hoc eis faciend̾ est qui dimissis uxoribꝰ adulteris cupiunt
iuue cõtinẽter .t. anto qͥppe debent esse misericordiores: qͣnto uolutd
esse sanctiores ut ad castitatem in se ip̃is seruãda diuinitꝰ adiuuẽt
dũ castitatem ab uxoribꝰ iuolata nec ip̃i hũnitus ulciscũtur. Et ma¬
rime uox illa dñca eis est ĩ memoriã reuocãda. qͥ sine pccõ est pͥor
in illaz lapidem iaciat. Non qui sine ip̃o pcco est qm̃ loqͥmͣ de pudi¬
cis uiris: s qui sine pccõ est Quod si esse se dixerint: se ip̃os sedu¬
non erit cruenta seueritas. Sciẽtes enĩ se nõ esse sñ pccõ: dimi tũt.
dimictatur eis. Nec ab eis benignitas & pietas
enĩ hec excludunt. si peccatis ꝯiugu ab eis impe tret ueniã licẽcia
libidinis nõ cura pietatis idẽ ut ꝓp̾ea parcãt qr licet eis alteras du
honestiꝰ xp̃iana deniq ꝓfessione digniꝰ ut parcant ad ulteraru

Expanded text:
to magis hoc eis faciendum est, qui dimissis uxoribus adulteris cupiunt uiuere continenter. tanto quippe debent esse misericordiores, quanto uolunt esse sanctiores, ut castitate in se ipsis seruanda diuinitus adiuuentur, dum castitatem ab uxoribus uiolatam nec ipsi humanitus ulciscuntur. et maxime uox illa dominica eis est in memoriam reuocanda: qui sine peccato est, prior in illam lapidem iaciat. non qui sine ipso peccato est. quoniam loquimur de pudicis uiris, sed qui sine peccato est: quod si esse se dixerint. se ipsos seduueritas, non erit in eis cruenta seueritas. scientes enim se non esse sine peccato, dimittunt, ut dimittatur eis, nec ab eis benignitas et pietas excluditur. magis enim haec excluduntur, si peccatis coniugum ab eis impetret ueniam licentia libidinis, non cura pietatis; id est ut propterea parcant, quia licet eis alteras duchonestius, christiana denique professione dignius, ut parcant adulterarum
Abbreviated transcription (Latin):
hõis qui est in celo. De iugenitũ uero filiu dei cͥcifixum et sepultũ
om̃s etiam in sim bolo confitemur. Unde est et illud apli. Si enĩ co¬
gnouissent nũquã deum glorie crucifixissent. hanc unitatẽ ꝑsõe
xpisti ihu dnĩ nri sic ex natura utraq cõstãtem diuina scilicet atq
humana ut quelib earũ uocabulũ etia alteri ĩptiat et diuina
humane et humana diuine: Reatus õndit apłs ubi nos cũ ad bu¬
militatẽ miseri cordẽ ꝑ xpisti exbrtaretur exemplũ. hoc sentite in qͥt
in uobis ꝙ et in xp̃o ih̾u. Qui cum in forma dei esset: nõ rapinam
arbitratus est esse se equalẽ deo. set semet ip̃m exinaniuit formã

Expanded text:
hominis, qui est in coelo . Unigenitum vero Filium Dei crucifixum et sepultum, hominis, qui est in coelo . Unigenitum vero Filium Dei crucifixum et sepultum, omnes etiam in Symbolo confitemur. Unde est et illud Apostoli: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hanc unitatem personae Christi Jesu Domini nostri, sic ex natura utraque constantem, divina scilicet atque humana, ut quaelibet earum vocabulum etiam alteri impertiat, et divina humanae, et humana divinae, beatus ostendit Apostolus, ubi nos cum ad humilitatem misericordem per Christi exhortaretur exemplum: Hoc sentite, inquit, in vobis quod et in Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinane arbitratus est esse aequa
Abbreviated transcription (Latin):
dei exellencia. Q uod u̾o aduictum est. nõ ut faciam uolũtatẽ meq̃
obediẽciam uniꝰ hõis iusti constituentur multi. Nec qr dix hoĩs se¬
parauit dñi qr h̾oiem assũpsit. Quia sicut dixi et ualde comendãd̃
una persona est. Ip̃e namq uuꝰ xp̃s et dei filius semper natura et ho¬
minis filius qui ex tempore assuptus est grã. Nec sic assuptꝰ est ut
pͥus c̾atus post assum̾etur s ut ip̃a assũptõe crearetur. ac per hoc
ppt istam unitatem ꝑsone in utraq natura in telligentũ et filius ho¬
minis dr descendisse de celis quãuis sit ex ea que in trã fuerat u̾giẽ
assuptus. Et filius dei dr̃ crucifixus & sepultus quãuis hec nõ indi¬
uinitate ip̃a qua est unigenitus patri coeternꝰ s in nature humane
sit infirmitate ꝑpessus. Nam filium descendisse hois de celo ip̃m di¬
xisse sic leginiꝰ. Nemo ascendit in celũ nisi qͥ de celo descendit filius

Expanded text:
Dei excellentiam; quod vero adjunctum est, non ut faciam voluntatem meam, Dei excellentiam; quod vero adjunctum est, non ut faciam voluntatem meam, I. Nec quia dixit, hominis, separavit Deum, qui hominem assumpsit; quia, sicut dixi, et valde commendandum est, una persona est. Ipse namque unus Christus et Dei Filius semper natura, et hominis Filius qui ex tempore assumptus est gratia: nec sic assumptus est ut prius creatus post assumeretur, sed ut ipsa assumptione crearetur. Ac per hoc propter istam unitatem personae in utraque natura intelligendam et Filius hominis dicitur descendisse de coelis, quamvis sit ex ea quae in terra fuerat Virgine assumptus; et Filius Dei dicitur crucifixus et sepultus, quamvis haec non in divinitate ipsa qua est Unigenitus Patri coaeternus, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Nam Filium hominis descendisse de coelo, ipsum dixisse sic legimus: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
mana hoc recte dici potest in qua extitit per ĩobedienciã uolũtas ꝓpͥa
que dei uolũtati ess adu̾sa. Cet̾um ꝙ attin ad diuinitatẽ filii una
eademq uolũtas est patris et filii. Nec potest ullo mͦ esse diu̾sa ubi
est natura trinitatis ĩmutabilis uniu̾sa. ut aut̃ mediator dei et ho
minu hõ xp̃s iħus nõ faceret ꝓpriã que deo adu̾sa est uoluntatem
nõ erat tin ho set deus et ho.per quã mirabilẽ singularẽq graciam
humana in illo sine peccato ullo posset esse natura. Propt̾ hoc gͦ ait
Descendi de celo nõ ut faciã uolũtatẽ meã s uolũtatẽ eius qͥ me misit
Ut ea causa esset tante obediencie que õino sine ullo pcco ess hoĩs ꝙ̃
gerebat: qr de celo descenderat hoc ẽ non tm hõ uerũ erat etiã deus.
facit: qͣt̾uitas incipiat esse nõ trinitas. Qñi itaq gemina qͥdẽ sb̾a¬
zet una persona ẽ: ꝓpt̾ea quod dc̃m est descendi de celo reffertur ad

Expanded text:
titit per inobedientiam voluntas propria, quae Dei voluntati esset adversa. Caeterum quod attinet ad divinitatem Filii, una eademque voluntas est Patris et Filii: nec potest ullo modo esse diversa, ubi est natura Trinitatis immutabilis universa. Ut autem Mediator Dei et ho quae Deo adversa est, voluntatem, non erat tantum homo, sed Deus et homo: per quam mirabilem singularemque gratiam humana in illo sine peccato ullo posset esse natura. Propter hoc ergo ait, Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit: ut ea causa esset tantae obedientiae, quae omnino sine ullo peccato esset hominis quem gerebat, quia de coelo descenderat; hoc est, non tantum homo, verum etiam Deus erat. faciat, quaternitas incipiat esse, non trinitas. Quoniam itaque gemina quidem sed una persona est, propterea quod dictum est, Descendi de coelo, refertur ad
Abbreviated transcription (Latin):
h̾oies pertransiit in quo om̃s peccauerut faciendo uoluntatem sua
non eius a quo fcũs est uniu̾su genꝰ humañ ꝓpagine uiciata cul¬
pe et pene fecit obnoxiũ. unde a ꝯtrario per quem liberandi fuera¬
mus nõ fecit uoluntatẽ suam s a quo missꝰ est. Ita quippe hoc loco
dr̃ uolũtas sua ut intelligatur esse ꝓpria cõtra uolũtatẽ dei. Neq eĩ
cũ obedimꝰ deo eaq obediencia dicimur eius face uolũtatem: nolẽteᷤᷤ
ro facimꝰ s uolentes. Ac per hoc siuolentes id facimꝰ. quomͦ uolũta¬
tẽ nr̃am nõ facimꝰ nisi qr illa dr̃ uoluntas nr̃a qñ ita scriptura loquit᷑

Expanded text:
faciendo voluntatem suam, non ejus a quo factus est, universum genus humanum propagine vitiata culpae et poenae fecit obnoxium. Unde a contrario, per quem liberandi fueramus, non fecit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est. Ita quippe hoc loco dicitur voluntas sua, ut intelligatur esse propria contra voluntatem Dei. Neque enim cum obedimus Deo, eaque obedientia dicimur ejus facere voluntatem, nolentes id facimus, sed volentes, ac per hoc si volentes id facimus, quomodo voluntatem nostram non facimus, nisi quia illa dicitur voluntas, n
Abbreviated transcription (Latin):
Non tñ quod iste ego uolo. set quod tuuis. Et apło asserẽte et di¬
cente. Obediens inquit factus patri usq ad mort̾m. morte aut̃ cruc̃
his testimoniis sc̃aru scripturar̃ quid persuadere conãtur nͥ ꝓp̃tea
patris et filii dulsas esse naturas qr obediens patui õndr̃ filius: Qd̾
tñ de hominibꝰ non utiq dic̾ent. Neq enĩ si ho filius hõi patri suo sic

Expanded text:
non tamen quod ego volo, sed quod tu vis » . Et Apostolo asserente et dicente: « Obediens, » inquit, « factus Patri usque ad mortem, mortem autem crucis » . His testimoniis sanctarum Scripturarum quid persuadere conantur, nisi propterea Patris et Filii diversas esse naturas, quia obediens Patri ostenditur Filius? Quod tamen de hominibus non utique dicerent: neque enim si homo filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
orũ emersiss. Quoꝵ in hoc furioso deliram̾to error est notior. hꝰ cerdo¬
nis: Marcion discipulus fuit. appelles qͦ talia dix̃ docuit. fuer etia
a quoda patricio nõ nulli patriciani. uł sunt siłr adu̾santes diuinis
ueteribꝰ libris. hi omes apertissime c̃tra deũ senciunt legis ⁊ ꝓphatu.¬

Expanded text:
orum emersisset, quorum in hoc furioso deliramento error est notior. Hujus Cerdoorum emersisset, quorum in hoc furioso deliramento error est notior. Hujus Cerdonis Marcion discipulus fuit. Apelles quoque talia docuit. Fuerunt etiam a quodam Patricio nonnulli Patriciani, vel sunt, similiter adversantes divinis veteribus Libris. Hi omnes apertissime contra Deum sentiunt Legis et
Abbreviated transcription (Latin):
potuer: hanc autẽ potestatem deus bonꝰ occulta nob̾ iusticia dare p̾.
iuste̾ nõ potest:
Einde ꝙ de antixpisti aduẽtu et elatione ĩpia dixit apłs. uult
iste adhoc trahere: ut ip̃m intelligamꝰ ꝓphetarũ deu. uñ pociꝰ
conuincitur illud dei esse templũ. ubi hoĩem peccati filiũ interitus
Son unũ illũ maiore cetens. set ex hiis aliquẽ de qr¬
eu̾gelista. Nunc antixpisti multi facti sunt. eos eni dicebat heretice
qui temporibꝰ apłoꝵ esse iam ceperant. hi aut̃ ceper esse post ascẽt̾io¬
ead̾ impietate. posteriores priobus succedentes. Quoꝵ ĩ successione
quartus extitit basilides. Qui pͥmꝰ apertius ausus ẽ dr̃e. dĩn ꝙ̃ gẽs
utdea coluit. nõ fuisse u̾um deu. Post istos fuit quida etia car¬
deũ dedisse. Cerdon postea successit surexit. Qui primꝰ inuenr̃ dixis¬
se duos deos. unũ bonũret alt̾ũ malũ. longe anteqͣ heresis maniche¬

Expanded text:
potuerunt? Hanc autem potestatem Deus bonus occulta nobis justitia dare potest, potuerunt? Hanc autem potestatem Deus bonus occulta nobis justitia dare potest, injuste non potest. 40. Deinde quod de Antichristi adventu et elatione impia dixit Apostolus, vult iste ad hoc trahere, ut ipsum intelligamus Prophetarum Deum: unde potius convincitur illud Dei esse templum, ubi hominem peccati, filium interitus,non unum illum majorem caeteris, sed ex his aliquem de qgelista, Nunc antichristi multi facti sunt . Eos enim dicebat haereticos, qui temporibus Apostolorum esse jam coeperant. Hi autem coeperunt esse post ascensioeadem impietate posteriores prioribus succedentes: quorum in successione quartus exstitit Basilides, qui primus apertius ausus est dicere, Deum quem gens Judaea coluit, non fuisse verum deum. Post istos fuit quidam etiam CarDeum dedisse. Cerdon postea surrexit, qui primus invenitur dixisse duos deos, unum bonum, et alterum malum, longe antequam haeresis Manichae
Abbreviated transcription (Latin):
froe socioꝵ. Ip̃e est deus in utroq testam̃to iusti actus et piarum ora¬
tõnũ. Ipe est̾ in uttoq auctor religiosoꝵ sacrificioꝵ:
dete sane unde ꝓbare uoluerit humanoꝵ corpoꝵ uitia nõ ad dm̃
auctore. s. potiꝯ ad dyabolũ pertinere. Quia dnis ait ĩ eugelio de
ierũ
curua nec se erigere poterat. qĩ sathanas cum h̾ea semper cupidita¬
tẽ nocendi.: nocere cuiꝙͣ possit nisi ab oĩpotẽte acceperit potestatem.
Nam quid aliuid nõ solum ĩ libro iob quẽ ꝓfecto iste nõ accipit. s etiã
magis ĩ ip̃o eu̾gelico declaratũ est. ubi sp̃s ĩmundi nͨ in porcos irent.
nͥ hoc illis benignus ip̃e saluator petẽtib quos c̾te ĩ abissũ poss rele¬
gare ccederet. rem necessariam docere nos uolens. ut scilicet nou̾iorꝰ
multo minꝰ eos posse sua potestate noc̾e hoĩbꝰ. qui nͨ pecoribꝰ qͣlibc᷑q

Expanded text:
fide sociorum; ipse est Deus in utroque Testamento justi actus et piarum orafide sociorum; ipse est Deus in utroque Testamento justi actus et piarum orationum, ipse est in utroque auctor religiosorum sacrificiorum. 39. Videte sane unde probare voluerit humanorum corporum vitia, non ad Deum auctorem, sed potius ad diabolum pertinere: quia Dominus ait in Evangelio, de lieincurva, nec se erigere poterat : quasi satanas, cum habeat semper cupiditatem nocendi, nocere cuiquam possit, nisi ab Omnipotente acceperit potestatem. Nam quid aliud, non solum in libro Job, quem profecto iste non accipit, sed magis in ipso Evangelio declaratum est, ubi spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet : rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus multo minus eos posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
rũ deus. qui eade uicia nõ solum misericordissẽ sanat. uer etiam iu¬
stissime ĩportat. Neq enĩ debet eum quisꝙ̃ nõ minꝰ ĩpia uanitate ap̃o pu¬
tare contrariũ. et istũ ronũ dicere. xp̃i aũt malũ. eo ꝙ iste ĩuirga aarõ
un lignũ et nulla radice subnixu florẽ ferre fecit e
nõ unũ inter se scilic repugnantes aliũ qui dixit pacẽ meã douob̾.
et aliũ qui dixit. No ueni pacẽ mitere in trã set gladiũ. maxime qr
displicet ei res aliquas bonas malarum noĩb figurari:.
Clod u̾o alium dicit esse incestus et adulterioꝵ cõsciũ. alium
uopudicice castitatis et sc̃imonie dũm: illũ dyabolu ĩtelligat.
ppħ̃aꝵ autem deũ nou̾it nõ minus castitatis et scĩmonie dñm ẽẽ
quã xp̃m Quia deus apłoꝵ itẽ ip̃e et ꝓphetarũ. prioꝵ illis tepore. s

Expanded text:
rum Deus, qui eadem vitia non solum misericordissime sanat, verum etiam jurum Deus, qui eadem vitia non solum misericordissime sanat, verum etiam justissime importat. Neque enim debet eum quisquam non minus impia vanitate Christo putare contrarium, et istum bonum dicere, Christum autem malum; eo quod iste in virga Aaron aridum lignum, et nulla radice subnixum, florem ferre fecit etnon unum, inter se scilicet repugnantes; alium qui dixit, Pacem do vobis ; et alium qui dixit, Non veni pacem mittere in terram, sed gladium : maxime quia displicet ei res aliquas bonas malarum nominibus figurari. Quod vero alium dicit esse incestus et adulteriorum conscium, alium vero pudicae castitatis et sanctimoniae dominum: illum diabolum intelligat; Prophetarum autem Deum noverit non minus castitatis et sanctimoniae dominum esse quam Christum: quia Deus Apostolorum idem ipse et Prophetarum, priorum illis tempore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qr non dium testam̃torum tempora distingͥebat. s legem dei c̃tum̃ci
et ĩpia mente cõtẽpserat. lapidandũ esse mandauit. eiusq corporali
mͣte quã post paululũ oĩ hoĩ quis dubitet affuturã. sanx timore obe¬
dientiam ceteris profutura. Qui ꝓp̃t saluandos hõies se uenisse dixit.
Ipe est eni et ꝓphetaru deus. qͥisto iudicio quos uult obdurat. sic̃ in euuͦ.
renit in iudiciũ. nõ solũ ut qui nõ uident uideant. s etiã qui uident
ceci fiant. Qui mandata ꝑpetue nobis dedit. ip̃e est eni et ppħarum
deus. qui mandata scã et iusta et bona suꝑb. tamẽ non de ip̃ius gr̃a s
de sua uirtute fidentib. ñ quibꝰ uiuerent. s qͥbus morerẽtur uͥ cõuĩce¬
salui fiebant. et ĩhiis qui peribant. Aliis quidem odor uite ĩuitam.
aliis odor mortis ĩmortem. Qͥuitiatoꝵ salus apparuit. dans ĩcessum
dandis lingͥam mutis. auditũ suidis. lum̃ cecis. Ipse est enĩ et ꝓpħa¬

Expanded text:
rum Testamentorum tempora distinguebat, sed Legem Dei contumaci et impia mente contempserat, lapidandum esse mandavit; ejusque corporali morte quam post paululum omni homini quis dubitet adfuturam? sanxit timore obedientiam caeteris profuturam. Qui propter salvandos homines se venisse dixit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui justo judicio quos vult obdurat: sicut in Evangelio, Venit in judicium, non solum ut qui non vident, videant; sed etiam ut qui vident, caeci fiant . Qui mandata vitae perpetuae nobis dedit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui mandata sancta et justa et bona, superbis tamen, non de ipsius gratia, sed de sua virtute fidentibus, non quibus viverent, sed quibus morerentur, ut convincehis qui salvi fiebant, et in his qui peribant; aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Qui vitiatorum salus apparuit, dans incessum claudis, linguam mutis, auditum surdis, lumen caecis. Ipse est enim et Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
uendebant dret. domus mea domus orationis uocabit᷑. Uos aũt
fecistis illam speluncam. latronum :¬
Anc de apocrifis iste posuit testimonia. que sub noĩbꝰ aplorum
andree iohisq ꝯscripta sunt. Que si illoꝵ essent: recepta essẽt
ab ecc̃a. Que ab illorum tẽporibꝰ per ep̃orum successiones c̾tissimͣs
usq ad nr̃a et deinceps tẽpora ꝑseuerat. et ĩmolat deo ĩ corpore xp̃i

Expanded text:
vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis illam speluncam latronum ane de apocryphis iste posuit testimonia, quae sub nominibus apostolorum Andreae Joannisque conscripta sunt. Quae si illorum essent, recepta essent ab Ecclesia, quae ab illorum temporibus per episcoporum successiones certissimas, usque ad nostra et deinc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua nõ nocere: confirmauit quidẽ et ip̃e nicħ esse ydolum. nec iõ
se ista prohibere qr ydolis ĩmolant̾ que nõ he̾nt sensũ. s qr q̃ ĩmolat̃
inqͥt idẽm ydoloꝵ cultores. demoniis et nõ deo ĩmolant. Nolo uos
socios demonioꝵ fieri. Istũ sensũ ueritas ip̃a declarat. Quia ĩ tẽplo
cui seruiebat carnaliter isrł. nõ utiq ydolũ colebatur. Nãsi sacrificio
que ĩ illo templo scđm uet̾em legem offerebantur deo. tãquã ydoloꝵ
sacrificia dãpnarentur. uł tãꝙ̃ demoniis ĩmolata: nullo modo ip̃e doꝰ¬
xp̃s lepso que mundau̾at dicereᷤ. uade oñdete sacerdoti. et offer
munꝰ precep̾ moyseᷤᷤ in testiniũ ilł. Nondũ enĩ dederat ꝓ sacrifici¬
is illis oĩbus sui corporis sacrificui. nõdum suscitauerat sui corpo¬
ris templu. Nec de illo templo eiciens eos qui boues et colũbas

Expanded text:
superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae in illo templo secundum veterem Legem offerebantur Deo, tanquam idolorum sacrificia damnarentur, vel tanquam daemoniis immolata, nullo modo ipse Dode te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas
Abbreviated transcription (Latin):
iam nõ sequitur. s eaᷤ conseq̃ntẽ que ilł umbris p̾cedẽtibꝰ sigca¬
ta est u̾itatem. hinc enĩ cepit ut hoc diceret. Propt̾ ꝙ dilctissimi
mͥ fugite ab ydoloꝵ cultura. deinde secutꝰ ostendit ad ꝙ sacrifi¬
ciũ iam debeant pertinere. dicens. qĩ prudentibꝯ dico. iudicate uos
quod dico. Calix bĩtocõnis que benedicimꝰ. nõne cou̾icatio ẽ sanguinis
xp̃i : panis quẽ frãgimꝰ.nõne couicatio ẽ corporis dnĩ: Quia unus
panis. unũ corpꝰ multi sumꝰ. omẽs enĩ de uno pane participamus.
e t ꝓpt hoc subiunxit. uidete isrł scdm carnem. Nõne qui de saccifi¬
ciis manducant. socii sunt altaris : ut intellig̾ent ita se iã socios eẽ
corporis xp̃i: ꝙ̃ ad modũ illi socii sunt altaris. et qr ut hoc diceret ab
ydolatria ꝓhibebat. unde locus iste sermonis eius sic̃ cõmemoraui
sũpsit exordiũ: ne putarent ideo nõ esse curandũ si de sacrificiis
ederent ydolorum qr ydolum nich est. existimantes sibi hec uelut

Expanded text:
am non sequitur, sed eam consequentem quae illis umbris praecedentibus significata est veritatem. Hinc enim coepit, ut hoc diceret: Propter quod, dilectissimi mihi, fugite ab idolorum cultura. Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, dicens: Quasi prudentibus dico, judicate vos quod dico. Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio est sanguinis Christi? Panis quem frangimus, nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmolant. demoniis et nõ deo imolant. Nolo uos socios demonioꝵ fi.
potuit autẽ accidere ut scđm ĩterpretatõnũ uarietatẽ. nõ in rebꝰ
s in ubis quod ego dixi scđm carnẽ.: alii codices h̾eant carnaliter.
et quod ego dixi qui de sacrificiis manducant. aliqͥ heant edũt ho¬
stioͣs. ꝙ ipe posuit. et ꝙ ego socii sunt altaris: heant aliqui participes
sunt altaris. et ꝙ ego posui quid ego dico qr ydolis ĩmolatũ est aliqͥ.¬
aut ydolũ est aliquid. minus ille posuerit. aut minus codex eius
monibꝰ sacrificant. qiͣ om̃es qui sacrificant: nõ sacrificent nͥ demo¬
nib. Non enĩ ait apls qui sacrificant. set que facrificãt. Uel sicut
a me positũ est. in molat. Illi scilicet qui ydola colut. que sacrificant.
demoniis et nõ deo sacrificant sũ ĩmolant. et ideo subiũxit. Nolo
uos socios demoniorũ fieri. eos quippe ab ydolatria ꝓhibebat. prop̃t
ꝙ eis ondere uoluit ita illos fieri socios demonioꝵ. si ydolaͦtita sacͥ¬

Expanded text:
socios daemoniorum fieri. Potuit autem accidere, ut secundum interpretationum varietatem non in rebus, sed in verbis, quod ego dixi, secundum carnem; alii codices habeant, carnaliter: et quod ego dixi, qui de sacrificiis manducant; aliqui habeant, edunt hostias; quod ipse posuit: et quod ego, socii sunt altaris; habeant aliqui, participes sunt altaris: et quod ego posui, Quid ergo? dico quia idolis immolatum est aliquid? minus ille posuerit, aut minus codex ejus monibus sacrificant: quasi omnes qui sacrificant, non sacrificent nisi daemonibus. Non enim ait Apostolus, Qui sacrificant; sed, quae sacrificant; vel, sicut a me positum est, immolant: illi scilicet qui idola colunt; quae sacrificant, daemoniis, et non Deo, sacrificant, sive, immolant. Et ideo subjunxit, Nolo vos socios daemoniorum fieri: eos quippe ab idololatria prohibebat. Propter quod eis ostendere voluit, ita illos fieri socios daemoniorum, si idolothyta sacr
Abbreviated transcription (Latin):
sti. qui pleni eius spũ ista dicebant. unde illud ꝙ daurd obtulit ut
populo parceretui. ũbra erat futuri. qua sigͥcatu est ꝙ per u̾um sac¬
ficiũ cuius illa figura erat. saluti populi spualiter partitur. Ipe enĩ
ẽst
qui sacrificiis ea ꝓmeruit uolens hoc ĩtelligi de scõ dauid.ibi eui¬
dẽtiꝰ quãta fraude ĩperitoꝵ animis ĩsidietur ostendit. adhibuit eĩ apo¬
stolum testem eo ꝙ dixerit. uide isrł carnalit̾. Nonne qͥedunt hostias.
participes sũt altaris: Qurd gͦ dico: Quod ydolum sit aliꝙͥ: S qui sacͥ

Expanded text:
sancti, qui pleni ejus Spiritu ista dicebant. Unde illud quod David obtulit, ut sancti, qui pleni ejus Spiritu ista dicebant. Unde illud quod David obtulit, ut populo parceretur, umbra erat futuri, qua significatum est, quod per unum sacrificium, cujus illa figura erat, saluti populi spiritualiter parcitur. Ipse estqui sacrificiis ea promeruit, volens hoc intelligi de sancto David, ibi evidentius quanta fraude imperitorum animis insidietur ostendit. Adhibuit enim Apostolum testem, eo quod dixerit, Videte Israel carnaliter: nonne qui edunt hostias, participes sunt altaris? Quid ergo? dico quo
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo eius. Nũquid maducabo carnes thauroꝵ aut sanguinẽ yrco¬
ru potabo : ymola deo sacrificiũ laudis. et redde altissimo uota tua. ꝙ
iterũ in fine psalmi eius sacrificiũ inquit laudis honorificabit me.
et ibi uia qua ostendã illi salutare deuIam de hoc salutari dei ꝙ ip̃e sit
ap̃s. supra cõmemoraui atͣ mõstraui. Quod ẽ aut̃ sacracius laudis sa¬
crificiu. quã in actione gr̃arum: et unde maiores agende sũt deo
gracie. ꝙ̃ pro ipius grã per iħm xp̃m dnm nr̃m AQuod totũ fideles ĩ
ecc̃e sacrificio scriũt: cuiꝰ umbre fuer omĩa pͥoꝵ gn̾a sacrificioꝵ. Isti at̾
uant loqui rep̾hensores uet̾is testam̃ti.etiã si cetera q̃ cõmemoraui d̾
hoc psalmo minꝰ intelligunt. sufficiat eis qͣntu ad p̾sentem q̃stionẽ
attin et. quia deus ꝓpharu qui deus est etiã apostolorũ nõ manducat¬
thauror carnes. nec sanguinẽ potat yrtorũ. talẽ quippe eũ nouat̃

Expanded text:
sanguinem hircorum potabo? Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Et iterum in fine psalmi ejusdem: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, et ibi via qua ostendam illi salutare Dei . Jam de hoc salutari Dei, quod ipse sit Christus, supra commemoravi atque monstravi . Quod est autem sacratius laudis sacrificium, quam in actione gratiarum? Et unde majores agendae sunt Deo gratiae, quam pro ipsius gratia per a sacrificiorum. Isti autem vaniloqui reprehensores Veteris Testamenti, etiam si caetera quae commemoravi de hoc psalmo minus intelligunt, sufficiat eis quantum ad praesentem quaestionem attinet, quia Deus Prophetarum, qui Deus est etiam Apostolorum, non manducattaurorum carnes, nec sanguinem potat hircorum. Talem quippe eum noverant