comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Si aũ qͥslibet opponit ac dicit. qͦmͦ eueniunt illa. q̃ illi diui¬
ni p̾dicunt futura: aut qͦm possint egris pͥb̾e medelã. a insanis
inmitt̾e egͥtudinẽ. si aliqͥd ꝓͥe iurtutis ac potestatis ñ habent: ħ a
nob̾ recipiat responsũ. qr io qͥsq ñ debet eis cred̾e. qr aliqnͣ eueni¬
unt qͣ p̾dicant. ã sanare uident᷑ languidos. ł lede̾ sanos. qr ħ per¬
fide sint ł deuocione erga dm̃. sic̃ indeut̾o nomio legit᷑ moy ses
u̾bo dñi. ppło dĩ p̾cepisse ita dicens. Si surrex̾it in medio tui ꝓ¬

Expanded text:
titur. Si autem quibuslibet opponit ac dicit: quomodo eveniunt illa quae illi divititur. Si autem quibuslibet opponit ac dicit: quomodo eveniunt illa quae illi divini praedicunt futura, aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid proprie virtutis ac potestatis non habent, hoc a nobis recipiat responsum, quod ideo quisque non debet eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos, aut laedere sanos, quod hoc perfide sint, vel devotione erga Deum. Sicut in Deuteronomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecipisse ita dicens: Si surrexit in medio tui p
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs si u̾a an falsa sint. Qͥd enĩ ait audiens in qͦ habitu eẽt excitatꝰ:
uit diabolum. ũ fructũ fallacie suę hr̃t sathanas. ħenĩ nitit᷑. ut
ad oret᷑ qͣsi dñs. Si enĩ illi samuel uͥe apparuiss ñ utiq uir iustꝰ ꝑ
qͥ cũ abrahã in refrig̾io erat. dicebat ad uir̃ pestilentiȩ dignũ ge
henne ardore. cras mecũ eris: his duob̾ tituł subtilitatẽ falla¬
ciȩ suȩ p̾uidit in ꝓuidꝰ sathanas. qr ⁊ ad orari se ꝑmisit. sub abi
tu ⁊ noĩe samueł cc̃ legẽ. ⁊ uir̃ pecc̾is p̾ssũ cũ magna distantia
peccõꝵ ⁊ iustoꝵ sit. cũ samuele iustissimo fut᷑ũ mẽcitꝰ ẽ. Uerͣ pot̾
uid̾i. Si de samueł noĩe taceat᷑. qr saul cũ diabolo futurꝰ erat.
ad eũ enĩ tͣnsmigraũ. ꝗͣ ad orauit. Semꝑ enĩ diabolꝰ subuela¬
mine latens ꝓdit se cũ ea ꝯfing̃. q̃ horreant ꝑsonis. ꝑ qͣs fallere ni¬

Expanded text:
tens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? tens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? vit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad uirum pestilentiae dignum ardore gehennae: \'cras mecum eris\'? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit inprouidus satanas, quia et adorari se permisit sub habiine Samuelis, contra legem et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futurum mentitus est. Verum potest videri si de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat, ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens, prodit se; dum ea confingit quae haereant personis per quas fallere ni
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hĩc ex euntes iꝰtos finx̾ in sua eẽ potestate. S ħ qͦsda̾ fallit. ꝙ de
morte saul ⁊ filii eiꝰ ñ sit mͣtitꝰ. qͣsi magnũ sit diabolo añ occasum
mortẽ corꝑis p̾uid̾e̾. cũ signa q̃dã soleant apparere morituris. qͥp¬
pe aqͥb dĩ ꝓtectio amota uidet᷑. qͣntom agis diabolo q̃ angłica
maiestate om̃e sublime ꝓpħica oracłã ind̾e testant᷑. de cuiꝰ mag¬
nitudine apłs ait. An ignoratis altitudinẽ sathanȩ: Qͥd mirũ gͦ
si inminente̾ ꝓͥe mortẽ potuit p̾uid̾e. cũ ħsit un̾ fallit ⁊ se in
dĩ potestate uult adorari᷑ Nam tãta ebitudine dem̃s fac̾tꝰ ẽ
saul. uͥ ad phitonissã ꝯfug̾et. Deprauatꝰ enĩ causa pecc̃i. ad ħ se con
tulit q̃ dãpnau̾at. S siqͥs ꝓpt̾ hystoriã ⁊ ea qͣ u̾b̾ exp̃ssa sũt. ꝑutet ñ
ꝓbꝰ factꝰ pote rat bonũ intellectum hr̃e. hystorieꝰ enĩ m̃tẽ saul ⁊
habitũ samueł descͥpsit. ea qͣ dicta sunt ⁊ iuxta expͥmens. p̾t̾mit

Expanded text:
state. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filiorum ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica maiestate sublimem profetica oracula fuisse testantur, de cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad tulit quae damnaverat. Sed si quis propter historiam, et ea quae verbis expressa sunt putet non bus factus, non poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saül et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa
Abbreviated transcription (Latin):
di milites uenirent dicentes. ⁊ nos qͥd faciemꝰ: Non respondit¬
eis arma abicite.miliciã istã deserite. neminẽ ꝑcutite. ne
cidas. s ministros legis. ⁊ ñ ultores iniuriar̃ suar. s salutis pu¬
blice defensores. respondit eis. neminẽ ꝯcusseritis. nulli calũ¬
pniã fec̾itis. sufficiat uob̾ stipendiũ ur̃m. It̾m. Dñm nr̃m iħm¬

Expanded text:
di milites venirent dicentes: Et nos quid faciemus, responderdi milites venirent dicentes: Et nos quid faciemus, responderet: Arma abjicite, militiam istam deserite, neminem percutite, pcidas, sed ministros legis, et non ultores injuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respondit eis: Neminem concusseritis, nemini calumniam feceritis, sufficiat vobis stipendium vestrum . Item: Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Q i t̾rena ista res publica p̾cepta xͥana custodiat.lxxi.¶ Aug̾ ad¬
Tipsa bella sine beniuolentia ñ gerent᷑. u adpietatis iticiȩ pa marcellũ.¬
catã societatẽ uictis faciliꝰ consolet᷑. Nã cui licentia iniqͥtatis eripitꝰ
t᷑ impunitas ⁊ mala uoluntas uelut hostis int̾ior roborat᷑. It. Mi¬
sericordit̾ enĩ si fieri poss ⁊ bella gerent᷑ a bonis. ũ licentiosis cupi
buer̃. Nam si xͥana disciplina oĩa bella culparet. ħ potiꝰ milit ibꝰ
ꝯsiliũ salutis petentibꝰ in eu̾głio dicrret᷑. uabic̾e̾nt arma. seq mi¬
liciȩ o̾ino subtraherent. dictũ ẽ aũ eis. Neminẽ c̃cusseritis. nul¬
li calumpniã fec̾itis. sufficiat uob̾stipendiũ ur̃m. Qb̾ ꝓͥũ stipẽ¬
tũisq dabo ꝯsiliũ. Arripe manibꝰ arma. or̃o aures pulset aucto
gladio cadet. Ille aũ utit᷑ gladio. qͥ nulla suꝑiore ac legitima po¬
intalib obedire ordo ipse ꝯtigͣ. Alioqͥn ioħs cũ ad eũ baptizan¬

Expanded text:
i terrena ista res publica praecepta Christiana custodiat, et ipsa bella sine beniuolentia non gerentur, ut ad pietatis iustitiaeque pacatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui licentia iniquitatis eripitur, itur impunitas et mala voluntas, velut hostis interior roboratur. Item: Misericorditer enim, si fieri posset, etiam bella gerentur a bonis, ut licentiosis cupidbuere. Nam si Christiana disciplina omnia bella culparet, haec potius militibus consilium salutis petentibus in Evangelio dicerentur, ut abjicerent arma, seque militiae omnino subtraherent. Dictum est autem eis. Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis. Sufficiat vobis stipendium tuisque dabo: arripe manibus arma, oratio aures pulset auctorgladio cadet. Ille autem utitur gladio qui nulla superiore ac legitima poin talib
Abbreviated transcription (Latin):
Multi iubent᷑ lege uͥ hostẽ necent. ã qͣ cede si temꝑ au̾i̾t. ab ĩꝑatore
penas luunt. Nonne istas leges iniꝰtas ł potiꝰ nullas dic̾e audebi¬
um minist̃ iudicis occidit eũ ꝗͣ iudex iussit occidi ꝓfecto uii.
sił ponte id faciat: homicida ẽ. ⁊̃ si eũ ꝗ̃ occidit. scit occidi a iu¬

Expanded text:
militi jubetur lege ut hostem necet. A qua si se excusaverit, ab imperatore militi jubetur lege ut hostem necet. A qua si se excusaverit, ab imperatore poenas luit. Nonne istas leges injustas aut potius nullas dicere audebium minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto, si id sponte faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi a iu
Abbreviated transcription (Latin):
Iles cũ obediens potestati sub ꝗͣ legitime conciuitate dĩ. lib .i.¬
te feciss cͥm̃ effusi humani sangͥnis incidiss. Itaq uñ punit᷑ si fec̾
iniussus: iñ puniet᷑ nͥ fec̾it iussus.Pelagiꝰ patcio ualerio.¬
ẽ euacuari. ꝗͣ ⁊ mał penã. ⁊ bonis p̾mia iꝰticia suadente ꝯstituu̾t.
Ꝙalũ aũ scisma ẽ :̃ ꝑ ext̾as potestates oppͥm̃dũ. Nicolaus pp̃ adcõ¬
qꝑ̃r ẽ a p̾liis abstinendũ. Si aũ in euitabilis urget oportunitas.
nec qͣdragesimali ẽ tꝑ̃r ꝓdefensione. ta̾ sua ꝗͣ pat̾ȩ. seu legũ pat̾nar.
belloꝵ ꝓculdubio p̾parationi parcendũ. ne indł dm̃ uideat᷑ ho¬
tẽptare si ht̃ qͥd faciat. ⁊ suȩ ac illoꝵ saluti ꝯsułe ñ ꝓcurat. ⁊⁊ scẽ
Nam ⁊ miles hostẽ. ⁊ iudex ⁊ minist̾ eiꝰ nocentẽ. ⁊ cui forte in uito
atq inprudenti telũ manu fug̃: ñ mͥ uident᷑ peccare cũ hoĩẽ
occidũt. Rx. Assentior.S homicide isti appellari ñ solent. It̃. Ex.

Expanded text:
bediens potestati, sub qua legitime constitutus ete fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inde punietur si non fecerit iussus. Idem in est evacuari, quae et malis poenam, et bonis praemia justitia suadente constituunt. Malum autem schisma esse, est a praeliis abstinendum. Si autem inevitabilis urget opportunitas, nec quadragesimali est tempore pro defensione tam sua quam patriae, seu legum paternarum bellorum procul dubio praeparationi parcendum, ne videlicet tentare, si habet quod faciat et sue ac illorum saluti consulere non procurat et sancte Nam et miles hostem, judex et minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugerit, non mihi videtur peccare cum hominem occidunt. Neque assentior, sed homicidae isti appellari non solent. Item
Abbreviated transcription (Latin):
trũ ꝓ iussu dĩ sit habendum. qd̾ iepte filiã quę patͥ occurrit occid̾.
cũ se id uouiss ĩ molaturũ dõ. qd̾ ei redeunti de p̾lio uictori pͥmitꝰ oc¬
currissi. Nec sanson alit exeusat᷑. qd̾ se ipsum cũ hostib ruina domus
opp̾ssit. nͥ qͥa sp̃c̃ latent̾ ħ uisserat. qui ꝑ illũ miracła faciebat. his gͥ ex¬
deb̾e. uelut fugiendo molestias tꝑͣales. ne in cidat ĩ ꝑpetuas. Neminẽ pp
aliena pecc̾a. ne ħ ipso incipiat hr̃e grauissimũ ꝓͥñ. Nemine̾ ꝓpt̾ sua¬
do sanari. Neminẽ uelut desid̾io melioris uitȩ qͣ pꝰ mortẽ sꝑat᷑. qi reos
sue mortis melior pꝰ miorte̾ uita ñ suscipit. haimo sr̃ epła ad romanos.¬

Expanded text:
 Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat debere, veluti fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat habere gravissimum proprium, qudo sanari. Neminem velut desiderio melioris vite, que post mortem speratur, quia reus sue mortis, meliorem post mortem vitam non suscipit. Item Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipẽ sit. atq ꝯsiliũ. Exseqͣndi aũ iꝰsa bella minist̾iũ mili¬
tes debeant paci salutiq cõmuni. bellũ aũ ꝗ gerendũ ẽ au¬
te sub rege hoĩe ⁊̃ sacͥlego milite. recte possit ipso iubente bel¬
tũ c̾tum ẽ. ł utrũ sit certũ ñ ẽ. ita u fortasse reũ rege̾ faci¬
at ini qͥtas imꝑandi. in nocentẽ aũ militẽ ostendat ordo ser¬
uiendi. q̃ntomag̾ in admin istratione belloꝵ innocentissi¬
me deu̾sat᷑. qͥ dõ iubente bellig̾at. que male aliquio mbe non po¬
senemo ei qui seruit ignorat. Ieroñ sr̃ iohele unpo¬

Expanded text:
principes sint. Exsequendi autem jussa bellica ministerium milites debeant paci salutique communi. Bellum autem quod gerendum Deo aute sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo jubente beltum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo, qui ei seruit, ignorat. Si autem p
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis qͥsq occidat᷑. ñ mͥ placet consiliũ. nͥ forte sit miles. ã publica functio¬
potestate. si eiꝰ congruit ꝑsonȩ. Qui uͦ repellunt᷑ aliqͦ t̾rore ne male fa¬
ciant. ⁊̃ ipsis auqͥd fortasse p̃stat᷑. hinc aũ scͥptũ ẽ. ne resistamꝰ malo. ne
nos iundicta delectet. qͣ alieno malo animũ pascit. ũ ñ correptionẽ
hõiũ negligamꝰ. Uñ reus ẽ mortis aliene qͥcumq suȩ possessioni. ⁊ mu¬
roꝵ circum dux̾it. ⁊ aliquis exipsoꝵ usu ꝑcussꝰ int̾eat. neq enĩ reꝰ ẽ xanꝰ.¬
si bos eiꝰ aliꝗͣ feriendo. ł equus calce̾ iaciendo alique̾ occidat. Aut idõ nõ
debent xͥani boues hr̃e cornua. ã equus ungulas. aut dentes canes.
quibꝰdã ꝑditis p̾parari. ⁊ ob ħ ductores accep̃ armatos. si in illa arma ho¬
mines scełati in cidissent. paułꝰ in effusionẽ sangͥnis coꝵ suũ cͥm̃ agnosce¬

Expanded text:
ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica functiopotestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos uhominum neglegamus. Unde nec reus mortis alienae, qui cum suae possessioni muros circumduxerit, aliquis ex ipsorum usu percussus intereat; neque enim reus si bos ejus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat. Aut ideo non debent Christiani boves habere cornua, aut equus ungulas, aut dentes canes? quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent , Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
Dict̃a deuotionis tuȩ studium exhortam̃. ũ ec maxim os latrum¬
culos qui sub p̾textu tui nõis in xp̃icolas debacant᷑. tanto uehem̃tiꝰ ac¬
cendat᷑. qͣnto illoꝵ pͣuitate famã tui nõis obfuscatã fuisse cognoscis. qͣm
cũ pot᷑ em̃dare nõ corrigit: ipse comittit. Ieron̾. ad riparium.
egi si rosmatẽ finces. auctoritatẽ heliȩ. zelum simonis cananei. petͥ
sẽu̾itatẽ ananiã ⁊ saphimã trucidantẽ. pauli ꝯstantiã. qͥ helimã ma¬
gũ uiis dñi resistentẽ ȩt̾na seu̾itate dãpnauit. Nõ ẽ crudelitas ꝓ dõ

Expanded text:
a devotionis tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis, quoniam cum potest emendare non corrigit, ipse committit. Legi Syromasten Phinees, auctoritatem Eliae, zelum Simonis Chananaei, Petri severitatem Ananiam et Saphiram trucidentem, Pauli constantiam qui Elimam magnum vii
Abbreviated transcription (Latin):
ta liuea supͣ infraq pͥoribꝰ nõib ñ appellant᷑. s extͣnsu̾so linea ꝯtinẽ¬
t᷑. frĩs. sororis. adnepos. adneptis. ꝯsobrini. filii filięq succes sio¬
nec nomina inueniri. nec uita succedentib ꝓpagariuteas¬
pot̾. In his .uii. gradib omnia ꝓpinquitatũ nomina
continentur. ultra quos nec affinitas inueniri. nec succes¬

Expanded text:
 sed ex transuersa linea continentur fratris sororiissue adnepotes adneptes, consobrini filii filiaeque. Successionec nomina inueniri nec uita succedentibus proroga. In his sex gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec succes
Abbreviated transcription (Latin):
llud sacram̃tũ ꝗ iste iurauit de illa parentela quȩ int̾ illũ.N. n⁊ eiꝰꝯ
iuge̾.N. computat᷑.ꝙ. tu illd̾ obseruab̾. in qͣntũ sapis ã audisti sic te
nrectam xͥanitatẽ tuã adult̾iũ ⁊ incestũ ꝑpetrasti. nec inconiugio nec ad
ult̾io illã tͥ sociab. nec cum illa ad unã m̃sã manducab̾. nec bi¬
bes. a sub uno tecto maneb̾. nͥ forte ineccłia a inalio publico lo

Expanded text:
Illud sacramentum quod iste juravit de illa parentela quae inter filium et ejus conjugem N. computatur, quod tu illud observabis in quantum sapis aut audisti: « Sic ristianitatem tuam adulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia aut in aliquo publico lo
Abbreviated transcription (Latin):
ratnitatis tuȩ studiose sagncitati fr̃ amande. qͥsda u̾ debeo refero
grates. qm̃ quesisti q̃ debuisti. ⁊ iocuudũ reddidisti. Uñ placide
ad in qͥsita respondeo. Sedẽ apłicã consulere decreuisti. simmilier
copła nuptiali extrameo uito iune̾ta. cognationi eiꝰ ꝑtineat. si
eos defuncto cognatio maneat eadẽ. ł sub alio uiro cognationis
uocaliula dissoluant᷑. ł si scepte soboles possint legitime ad pͥouᷤ
umi cognationis tnsire copulã. E st enĩ u̾bũ oñi ualidui. ⁊ forte¬

Expanded text:
rnitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqͥtatẽ qͣrit᷑ indefuncto. ł si ab alt̾o affinitatis uocabi la dissipare.
ł sceptã sobolẽ alt̾i copłe credens legitime sodiari ꝓpinqͥtatis pͥoris.
hic negat u̾bũ dĩ ualidũ cẽ ⁊ forte.⁊ qui tã facile ł tam uelooit qͣrit
dissolũe. hic ñ credit ubũ dñi man̾e inet̾num. Ex cõcił matiscensi.¬
incarne una. cõmunis ilł utq parentela credenda ẽ. sic̃ scͥptum ẽ.
crunt duo in carne una. Ex concił cabilonen. cap̃.u.

Expanded text:
tatem, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolem alterius copulae credens legitime sociari propinquitatis prioris; hic negat verbum Dei validum esse vel forte. Et qui tam facile vel tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit in carne una; communis illis utraque parentela esse credenda est, sicut scriptum est: Erunt duo in carne una . Ex concilio Cabilonensi.
Abbreviated transcription (Latin):
Infra ad nepos ad neptis. Ex obliq̾ fr̃is ⁊ sororis. pronepos proneptis. fra¬
tres patrueles. sorores patrueles. amitima amitimȩ. Consobrini con¬

Expanded text:
infra adnepos adneptis. Ex obliquo fratris et sororis, pronepos proneptis frainfra adnepos adneptis. Ex obliquo fratris et sororis, pronepos proneptis fratres patrueles, sorores patruelis, amitini, amitinae, consobrini con
Abbreviated transcription (Latin):
soror. Quȩ ꝑsonȩ dupliaint᷑. Auus enĩ ⁊ auia. tam expatre ꝗ̃ exmatre
stunt. ipso ordine duplicant᷑. Iste ꝑsonȩ in sed̾o gradi idõ duplices appellã¬
t᷑. qi duo aui. ⁊ pat̾nꝰ ẽ ⁊ mat̾nꝰ. ltẽ duo gn̾a nepotũ st̃. ex filio siue exfilia ꝓ¬
auuncłs noĩat᷑. qͥ ⁊ ipsi hoc ordine duplicant᷑.
ercio gradu ueniunt. supͣ ꝓauus ꝓ auia. Infra ꝓnepos ꝓaeptis. Exobli¬
Quarto gradu uenu̾it supͣ abauus ab auia. Infm ab nepos ab neptis. Ex
obligo fri̾s ⁊ sororis. nepos neptis. patruelis. soror patrueł .i. patrui filiꝰ ł filia.
sonsobrinꝰ. consobrina .i. auuncłi ⁊ mat̾tȩ filiꝰ. ⁊ filia. Amitimꝰ. amitima.
.i. amite filiꝰ ł filia. Itemq ꝯsobrini. qͥ ex du ab̾ sororibꝰ nascunt᷑. qͥb ac¬
crescit patruus magn. amita magna .i. aui pat̾ni fr̃ ⁊ soror. Auunculuꝰ
magnus. mat̾t̾a magnaci. auiȩ tã pat̾nȩ qͣ mat̾nę fr̃ ⁊ soror.
uinto gradu ueniunt. sup̃ ꝙ atauus a tauia.

Expanded text:
soror, quae personae duplicantur. Avus enim et avia, tam ex patre, quam ex matrestunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi, et paternus est, et maternus. Item duo genera nepotum sunt, sive ex filio, sive ex filia avunculus nominantur; qui et ipsi hoc ordine duplicantur. Tertio gradu ueniunt supra proauus proauia: infra pronepos proneptis: ex obliQuarto gradu ueniunt supra abauus abauia: infra abnepos abneptis: ex obliquo fratris et sororis nepos neptis, frater patruelis soror patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae qQuinto gradu veniunt supra, atavus atavia,
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliis gr̃adib ꝗͥ scͥpta ẽ. nec aliis uocabulis declarari pot̾.
Sexto gridu ueniunt sup̃ i̾tauus iͥtauia. Infm tͥnepos tͥneptis. Ex
obliq̾ fr̃is isororis. adnepos adneptis. fr̃s patruelis. ⁊ sorores matrued
Amituni amitimȩ. Consobrini consobrinȩ. patrui magni. amite
magnę. Auunculi magni. mat̾tere magnę. nepos neptis. ꝓi con¬
sobrini. filiꝰ ł filia qͥ sobrim appellant᷑. Quib exlat̾e accrescunt ꝓ¬
patrui ꝓamite. ꝓ auuncłi ꝓ mat̾terȩ filiꝰ ł filia. Ad patruus ad ami¬
ta. hi st̃ ab aui pat̾ni fr̃ ⁊ soror. Auuncułꝰ mat̾tera. hi st̃ ab auiȩ pi¬

Expanded text:
nec aliis gradibus quam scripta est; nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, amitini amitinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni materterae magnae. Nepos nepotis propioris consobrini filius vel filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae: proavunculi, promaterterae filius, vel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror, abavunculus, abmatertera. Hi sunt abaviae pa
Abbreviated transcription (Latin):
ruina. naufragio. a qͦlibet simili casu res cõmodata amissa sit. ñ te¬
nebr eo noĩe is cui cõmodata ẽ. nͥ forte cũ poss rẽ cõmodatã saluam
fac̾e. suã p̾tułit. Si seruũ ł equũ. ł q̃cũq alia aliqͥs ab alt̾o adusuͣ¬

Expanded text:
ruina, naufragio, aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non teruina, naufragio, aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suam p
Abbreviated transcription (Latin):
nio. matrẽ sequat᷑. Itẽ. Qͥ in ut̾o st̃ in toto pene uire ciuili intellignͣr
inrerũ nat᷑a eẽ.Nam ⁊ legitime ħeditates restituunt᷑. ita ut si pͥgna̾s
mulier ab hostib capta sit. id qd̾ natũ erit ꝗͣuis ap̃ bone fidĩ emptorẽ¬
peperit. tanꝗͣ furtiuũ usum ñ capit᷑.
Sialiqͥs unã rẽ ꝑlegutimas scͥpturas duob donau̾it. um pͥ. ⁊ alt̾i pꝰea.
tore possedit.is eã cui ẽ tradita possidebit. Hec int̾ ẽ utrũ in parenteᷤᷤ
an in extraneos facta sit tał donatio.
accat᷑. pot̾ fidẽ suã iuris iurandi religione firmare. Si qñ pulsatꝰ re
petenti pecuniã obtułit sacram̃tũ.⁊ ille ei uirisiurandi necessitatẽ ultͦ
Ieres eiꝰ cui pecrinia credita dr̃. ͦsacram̃tũ uocari ñ pot̾. qi qͣ eg̾it
auctor suus. ad integrũ scire ñ potuit. Quicqͥd inre̾ comodatã
obmorbũ ł alia rõe impensum ẽ.adno recipi potͣ. Si facto incendio.

Expanded text:
no digestorum. Qui ‹i›n utero sunt, in toto paene iure ciuili intelleguntur in rerum natura esse. nam et legitimae hereditates his restituuntur: et si praegnas mulier ab hostibpeperit, tanquam furtivum usu non capitur. Si aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, tore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit talis donatioaccusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultroHaeres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad integrum scire non potuit. CAP. LXVII. In rebus ob morbum, vel aliam rationem impensum est, a domino recipi potest. Si facto incendio,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ arbito. Uulgare deniq ac nulla canoniea sauctione fultã legẽ.
feruentis scił siue frigide aqͣ igniti ferri contactũ. a ciuꝰ lib et ppłaris
inuentionis. qr fabricante ħ st̃ om̃ino fac̾ta inuidia.nec ipsuͭ exhi¬
b̾e. nec aliqͦ m te uolumꝰ pꝰtulare. ĩmo apłica atictoritate ꝓhibemꝰ
firmissime.
appło acc̾ato. si c̾ti ñ fu̾int testes qui ẽmnis illati apꝓbent u̾ita¬
tem: usiurandũ erit inmedio. ⁊ illũ teste̾ ꝓferat de innocentię
suȩ ꝓuritate. cui nuda . ⁊ aꝑta st̃ omĩa.sicq maneat ĩpͥo gradu.

Expanded text:
imus arbitrio. Vulgarem denique, ac nulla canonica sanctione fultam legem, imus arbitrio. Vulgarem denique, ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.a populo accusatus, si certi non fuerint testes, qui criminis illati approbent veritatem, jusjurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia, sicque maneat in proprio gradu.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝗ illa q de eo dicta fuerant reqͥrentes innullo inuenimꝰ ẽẽ culpa¬
bilem. ꝗ insr̃ ad sacratissimũ corp̾ bĩ pet̾ apłi subiure uirando satis¬
faciens se monstrauit alienũ: reu̾ti illũ purgatum ⁊ absolutuͣ ꝑ
misim. Quia sic dignũ erat. uͥ si m aliqͦ reꝰ existeret. culpã meo
canonice puniremꝰ.: ita dignũ ñ fuit. u eũ adiuuante innocẽtia
aiitiꝰ retin̾e ł afflig̾e in aliqͦ deb̾emus. Alexander .ii. ramaldo cu
S up cansa gillandi pbri tui. demorte eỹi sui p̃de mano ep̃o.¬
cẽisons tui infamati. inmediũ ꝯsuluimꝰ. Itaq cͥcum om̃iũ astan¬
tium fr̃m unanimi assensu tuȩ dilectioni reseribimꝰ. p̾fatũ gil¬
landũ ꝑb̾rm añ te p̾sentandũ. Ubi si c̾ti accãtores defu̾int: tẽ die
dotiũ accipiat. n integia beneficia. purgationẽ trͣi antea duob¬
sibi saẽdetib iunctis. nͥ accãtor cessau̾it. eund̾ exse p̾b̾e tuo cõmita¬

Expanded text:
 quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus eum esse culpabilem, qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jurejurando satisant se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia sicut dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus. DeSuper causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defurdotium et integra accipiat beneficia, purgationem tamen antea i sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eundem ex se praebere tuo committ
Abbreviated transcription (Latin):
icholaus. ser.ser: pussimo ⁊ dilectissimo filio michaeli adõ dilecto sẽꝑ
Aug̃t. Nc̃ aut̃ diuina inspiratione nͥ nos pigebit. nec uob̾ inpossibile erit.
ostend̾e tob̾. si tnͣ audire uelitis ñ posse qͣꝗͣ rite abhis qͥ inferioris diguita¬
fectꝰ ẽ dõ. compulsꝰ ẽ ã paganis. ut templum eoꝵ ingressus. grana thiu¬
aus ẽ. dum ei sepissime om̃s ꝑhibent᷑. tuo ore iudica causã tua̾.nͥ nr̃o
iuditio. Et item. Noli audiri in nr̃o iuditio. s collige insini tuo cau¬

Expanded text:
orum Dei, piissimo et dilectissimo filio, MICHAELI a Deo dilecto semper Augusto. Nunc autem divina inspiratione non nos pigebit nec nobis impossibile erit ostendere vobis, si tamen audire velitis, non posse quemquam rite ab his qui inferioris dignitaest, adeo compulsus est a paganis ut templum eorum ingressus, grana thuausus est, dum ei saepissime omnes dicerent: « Tuo ore judica causam tuam, non nostro judicio. » Et item: « Noli audiri in nostro judicio, sed collige in sinu tuo cau
Abbreviated transcription (Latin):
rerum licitarũ atq ꝯcessarͣ abstinentia. in eis dem uotis femine ualcat
auctoritas s uirił. itͥa uͥ si adħuc innupte coneesserat pat̾ uota ꝑsolu̾e.
si ante ꝗͣ ꝑsolu̾it nupserit. ⁊ uiro eiꝰ ħ cognitũ ñ placu̾it. ñ ꝑsoluat ⁊ ħ
ita uolu̾isse lege̾ feminam sub uiro eẽ.ũ nulla uota eiꝰ qͣ abstinentię causa
nou̾it. reddant᷑ ab ea. nͥ auctor uir fu̾it ꝑmitendo. Nam eũ ad pecc̃m ui¬

Expanded text:
n aliqua rerum licitarum atque concessarum abstinentia, in ejusdem votis feminae valeat auctoritas, sed virilis. Ita ut si adhuc innuptae concesserat pater vota persolvere, si antequam persolverit nupserit, et viro ejus hoc cognitum non placuerit, non persolvat, et sit ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
gratant̾ uotũ ꝯtulit. dõ. ita difiniuit ꝙ plenitudo uotoꝵ ꝯseruatet᷑ ĩ
loco. Inqͦ quẽad modum si collata tenent᷑. manet gr̃a offerentis: ita si fru¬
strant᷑. ĩminet ꝑnicies defraudantis. Uerũ uͥ rei ħꝰ poti.or solidatꝰ hãt᷑.
cõdignis filiis.ł nepotib honestiorib q. ꝓpinqͥs. eiꝰ qͥ ꝯstrux̃ ł ditauit ec¬
łiam. licitũ sit tã bone intentionis hr̃e sollerciam. uͥ si sae̾dotẽ ł mini¬
strum aliqͥd excollatis reb uidit defraudare. uͥ cõmonitionis honesta coͣ

Expanded text:
gratanter votum contulit Domino, ita definivit quod plenitudo votorum conservaretur in loco; in quo, velut si collata tenentur, manet gratia offerentis; ita, si frustrantur, imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut, si sacerdotem vel ministrum aliquid ex collatis rebus providerint defraudare, aut commonitionis honesta conv
Abbreviated transcription (Latin):
i forte isti libri ita designant traditorẽ suñ. sic̃ añs de signauit
uidam. legant in eis nominatim. ⁊ exp̾sse. ł ceciliauũ. ł eiꝰ ordinatores.¬
coꝵdẽ libroꝵ fuisse traditores. ⁊ ñ eos anathematiz a uero ipse cũ iudi¬
U auisponentes. de ep̃is statuer̃ defunctis. qͥ suas facultates ħeticis dere.¬
linqunt. ita u npꝰ mortẽ anathemati subitiant᷑. Item. Et siu̾a sũt q
ceciliano obiecta s.⁊ nob ꝑaliquã poss monstrari. ipsum mortuũ ana¬

Expanded text:
si forte isti libri ita designant traditorem suum, sicut designauit ludam, legant in eis nominatim et expresse uel Caecilianum uel ordinatoreseorumdem librorum fuisse traditores et nisi eos anathematizavero, ipse cum eis judibus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates suas isti et post mortem anathemati subjiciantur. Item: « Et si vera sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum ana
Abbreviated transcription (Latin):
c̃eloꝵ inss gradib m̃itisq distinguere. atq ostend̾e qͦ differat uita ꝯ¬
f̃gat filios ꝓereantiũ patrũ. matrũ familias. uerũtam̃ religiosoꝵ
atq pioꝵ. ab ea uita ꝗͣ dõ uouisti. si nc̃ ad eã uouendã exortandꝰ eẽs. Sed
q iã nouisti. iã te ob̾tuxisti.: aliud tͥ facẽ ñ liceat. Priꝰꝗͣ ce̾s uoti reus. li¬
ber̃ fuit ꝙ. cẽs inferior. ꝗͣuis ñ sit gͥtulanda lib̾tas qͣ fit uͥ ñ debeat᷑. q.
eñ lucͦ reodit᷑. Nunc uͭ qr tenet᷑ ap̃ dm̃ sponsio tua ñ te admagnã ĩti¬
ciã inuito. s amagna iniquitate det̾reo. Non enĩ tał eris si ñ fec̾is ꝙ.
uouisti. qͣł mansisses si nicħ tale uouisses. Minor enĩ tcͣ eẽs. ñ peior.
ta tua expetit. felix ẽ necessitas. quȩ ad meliora cõpellit. Una sola ẽẽ causa

Expanded text:
caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita ccaelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peiota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa
Abbreviated transcription (Latin):
mt siie urdita i sace dusiuet᷑. qͣ pot fidelib omgatis salua fi¬
ligionis causa ł obseruantia ꝯuenire. hc̃ te marit᷑ si de pon̾e nolu̾it. ne te
uelud uiduã illo inuente iactares. puto ꝙ ñfuerat in hac re usq ad dis¬
sensionis scandal̃ꝑdncend mag̾ inobedientiȩ malo. ꝗͣ ulliꝰ abstiuentię bo¬
no. Qd em̃ ẽ absurdiꝰ ꝗ̃ mulierẽ de humili ueste uiro sr̃bire: Cui te po¬
tiꝰ expediret obtemꝑare candidis morib. ꝗͣ nigelł uestib repugnare.
Qa ⁊ site indum̃tũ monache delectabat. ⁊ ħ guiꝰ marito obseruato ex
oinatoq sumi. ꝗͣ illo in ꝯsulto ꝯtẽptoq p̾sumi. Qd̾ si oĩno ñ sineret. q
tuo ꝓposito depiret: Absit ũ hine displiceres dõ. ꝙ ꝯuge tuo ñ dũ de¬
functo. ñ induereris sic̃ sus anna s sic̃ anna. Augͦ. ad mentarium ⁊ pau
ossim ꝓmodulo m̃õ eosł ipsos ꝑtinentes ad dext̾am regnũq lin̾.

Expanded text:
 uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua ligionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam oratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. CAP. 137. - Quo modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque
Abbreviated transcription (Latin):
sus reqͥrunt᷑. ħ iccͥco diximꝰ. nͥostendamꝰ quȩ legũ ꝯflictũ lothariꝰ c̃gredi
adiudiciũ. q nͣ uult ad claustra reduc̃. ⁊ qnͣ educꝰta. nͥ ea ꝓficeat᷑. q̃ ipse p̾ceꝑit᷑¬
punͣ. Propͥe gͥ lib̾tati cõmitti. ⁊ om̃i opp̾ssione atq potestate illiꝰ cũ qͦ uut᷑. cõ¬
fuc̾tus oportet lib̾ari. atq ss lib̾ałr uti. ⁊ spectas ꝑsonas cͣuenit declinare.
que se ab obiectis ostend̾e oupͣ ĩmunem. Nicolaus tieb̾ge regine.
ñ u̾itiũ radicis extend̾e nec ꝑmittimꝰ. ꝗ nͥ euulsũ iutime fu̾it. ad raul¬
toꝵ ꝑniciẽ pot̾ accresc̾e. Deniq si ħ licet om̃s uiri posst̃ qͣs iure sortiti s̃
feminas si eas odio hu̾uit. diu̾sis afflictionib macerare. ⁊ qͥ legitue ñ
Foinicari om̃ib semꝑ nͣ licet. negociari uͦ aliqnͣ licet. aliqͣn cap̃. c̾.xxuii.¬
ñ lic. Añ ꝗͣ enĩ eccłiasticꝰ quissit. lic ei negotiari. facto. iã ñ lic. Q ra¬

Expanded text:
s requirantur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum. Lotharius congredi ad judicium, quando vult ad claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profitpunit. Propriae igitur libertati commiti, et ab omni oppressione atque potestate illius cum quo initur conflictus oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit immunem. CAP. 117.  evulsum intime fuerit, ad multorum perniciem potest accrescere. Denique si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fornicari omnibus semper non licet; negotiari uero aliquando licet et aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
tis uxorẽ. qͣr exꝑtꝰ infeli ces pͥores nuptias. nouar̾ te ĩmittis ꝑicłoᷤ
Nec ñ qͥa pot̾at euenire. ũ uxta eãde̾ lege̾ uxor qͦ marito daret re¬
pudiũ. ead̾ cautela pcipit᷑. ne sc accipiat uirũ. Q qͥa m̾etͥx ⁊ qͣl
mel fu̾at adult̾a. obꝓbriũ ñ timebat scd̾o arħe. p̾cipit᷑ uiro. ꝗ si¬
Sut at crudeł ẽ ⁊ iniquus qui castam dimutit. sic fatuus ẽ ⁊ in

Expanded text:
tis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix et quae semel fuerat adultera opprobrium ncut crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et i
Abbreviated transcription (Latin):
pagłia dato. expurget. Siqͥs scire desid̾at. q̃les testes ad acc̾ationẽ sac̃¬
doci recipi debeant. ⁊ qͥd de acc̃atione faciendũ sit. plenit incanoni¬
untme insurrexer᷑. ⁊ debilitare uoluer. ⁊ miser̾ sr̃ me grauia cͥmina.
Et qͣ causam iste dem̃tissimꝰ ac serenissimꝰ dñs Rarolus. una cũ sac̃do¬
tib ⁊ obtimatib st istã ꝑuen̾ ad urbem. Quã obrẽ go leo pontifex sc̃ȩ ro¬
mane eccłie anemine iudicat᷑ neq coact᷑.s spontanea mea uolunta¬

Expanded text:
ae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonirsum me insurrexerunt et debilitare voluerunt et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus domnus Karolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quam ob rem ego Leo pontifex sanctae Romanae ecclesiae a nemine iudicatus neque coactus, sed spontanea mea volunta
Abbreviated transcription (Latin):
atis hĩc apparet quẽ ad modũ subditas uiris feminas ⁊ pene fa¬
mulas lex eẽ uolu̾it uxores. qi dicens ad u̾sus uxore̾ uir testimoni¬
ũ unde lapidaret᷑ illa si ħ uerͣ ẽẽ domonstraret᷑. ipse tñ ñ uicissim¬
iubet᷑ ad herere. qͣ carere uoluerat. Inaliis aũ causis eũ qͥ testimo¬
nio falso cuiꝗͣ nocuerit. ꝗ si ꝓbaret᷑ uissit occidi: ead̾ pena plecti u¬

Expanded text:
atis hinc apparet quemadmodum subditas feminas viris et pene famulas lex voluerit esse uxores: quod dicens adversus uxorem vir testimonium unde lapidaretur illa si hoc verum esse demonstraretur, ipse tiubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut nemo op̃oꝵ qͣlibet sine c̾ta ⁊ manifesta pecõi causa..III.
anathema ȩt̾na ẽ mortis dampnatio.  ñ nͥ ꝓmortali debet imponi cͥ¬
examinationẽ ĩtam. Nec cum eis orõe ã cibo. ł potu. ł oscło cõmu¬
nicet. nec aue eis dicat. Qaqͥcumq in his ł aliis ꝓhibitis scient̾ ex
c̾ãto̾ au̾tendo regłas scient̾ saltẽ indoma simł locutꝰ fu̾it. ł oraue¬

Expanded text:
uemlibet sine certa et manifesta peccati causa privet anathema est eterne mortis damnatio et non nisi pro mortali debet imponi crexaminationem justam, nec cum eis in oratione, aut cibo, vel potu, aut osculo communicet, nec Ave eis dicat: quia quicunque in his, vel aliis prohibitis scienter excaverit avertendo regulas, scienter saltem in domum simul locutus fuerit vel orave
Abbreviated transcription (Latin):
set aũ dñs. si ẽẽt illicitũ. Gscdm ea que supͣ diximꝰ młtumq u̾sauimus.
licitũ erat ꝑiꝰticiam. s ÷ͣ nͣ licitũ erat faciendũ ꝑꝑ lib̾am beniuolentiã.
iuges infideles. dixisti qr dñs iussit. ne ꝯiugia smet diu̾se religionis
copularent᷑. ⁊ ipsũ adhibuisti testimoniũ dm̃ dicentis. Non accipies u¬
uorẽ filio tuo defiliab alienigenarũ. ne traducat eũ pꝰ dõs suos. ut
eiꝰ uiuit. Qd si mortuus fu̾it uir eiꝰ. lib̾ata ẽ. cui uult nubat. tm ĩ

Expanded text:
set autem dominus, si esset inlicitum. ergo secundum ea, quae supra diu diximus multumque uersauimus, licitum erat per iustitiam, sed etiam licitum non erat faciendum propter liberam beneuolentiam. oniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et eius uiuit. quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est; cui uult nubat, tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ inuenita ⁊ illicita re ruit᷑am carnis infirmitatẽ sic excep̃. honesta¬
te ibendi. ũ neminẽ impediat ad salutẽ. ꝗͣtus expediret in agͣq ho¬
nestũ ẽẽt. si uinrggo ꝯsilium q pceptũ eã ñ compellit. arriꝑet. Tcͣ aut̃
n expedit id q lieitũ ẽ. qnͣ ꝑmittit quid̾. seus ipsiꝰ potestatis affert a¬
lu impedam̃tũ salutis. siẽ ẽ uñ iam dia loquimͦ discessio coniugis

Expanded text:
m in vetita et illicita ruituram carnis infirmitatem sic excepit honestatem nubendi ut neminem impediat ad salutem, quam magis expediret, magisque honestum esset, si virgo consilium quo praeceptum eam non compellit, arriperet, tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis offert impedimentum salutis, sicut est un
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ his qui in mat̾monio iuncti st̃. ⁊ nub̾e ñ possunt. si ille aliã ł illa
aliũ duc̾e possit. quib scͥptum ẽ. Sir ⁊ mulier si se coniunx̾int. ⁊ pꝰea
e his requisistis. qͥ ob causã frigidȩ nat᷑e se dict ñ posse in.i¬
si sororẽ. Qd si retinacłm coniuigale uolunt rescinde. maneant utͥq in
odii fomitẽ. exosam eã hũit. ⁊ icc̾co eã dimitt̾e m̃datii falsitate moli¬
t̃. Qd simulier causat᷑ ⁊ dic̃. uolo mat̾ ẽẽ. ⁊ filios ꝓcreare. ut̾q eoꝵ .uͭiͥ.¬

Expanded text:
de his, qui in matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam vel illa alium ducere possit, quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea e his requisitus, qui ob causam frigidae naturae dicuntur non posse insi sororem. Qodii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco eam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit: Volo esse mater, et filios procreare, et u
Abbreviated transcription (Latin):
Ita dilig̾e debet hõ eum qͥse scepit asac̾ fonte. sic̃ patrẽ. It̃. rorum.
Est int̾ fr̃s i filios sp̃ales gratuita ⁊ sc̃a c̃omunio. quȩ ñ ẽ dicenda con¬
sanguinitas. s potiꝰ habenda spũał ꝓximitas. Uñ int̾ eos arbitram᷑
seri ñ posse. quodlibet ꝯiugale conubiũ. qͣnqͥd̾ nec int̾ eos qͥ natura
ieos qui adoptione filii sunt. uen̾andȩ romane leges matͥmonia ꝑ-¬
gr̃a diuina. ꝗͣ q̃ humana uoluntas uͥ filiꝰ eiꝰ ł fr̾ m̃s eẽt eegit. pru¬

Expanded text:
a diligere debet homo cum qui se suscipit a sacro fonte sicut patrem Item: Est inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio quae non est dicenda consanguinitas, sed potius habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitramur fieri non posse quodlibet non legale connubium, quando quidem nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia gratia divina, quam quem humana voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ dõ ⁊ eccłiȩ satiffaciat ꝗͣ lesit. Si aut̃ despex̾it atq contemipserit
ciꝰ ãmonitionẽ ⁊ salub̾rimã inuitationẽ.feriat illũ pastorali uirga. ħ ẽ
sententia excõmunicationis. ut a comunicatione sc̃ȩ eccłiȩ om̃iũq xͥa¬
noꝵ sit seꝑatꝰ. usq ad congruã satiꝰfactionẽ. ⁊ dignã em̃dationẽ. Ꝙ excom¬
municationẽ debet idẽ ep̃c seniori illiꝰ notã fac̾e. ⁊ om̃ib suis coep̃is. ⁊ õibꝰ

Expanded text:
isfaciat quam laesit. Si autem despexerit atque contempserit ejus admonitionem atque saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommunicationis, ut a communione sanctae ecclesiae omniumqatus usque ad congruam satisfactionem, et dignam emendationem Quam excommunicationem debet idem episcopus seniori illius notam facere, et omnibus suis coepiscopus, et o
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑. ⁊ locũ suum nec modico qͣ tꝑr c̾todisse. dilationẽ dedimꝰ ⁊ decreui
mꝰ ur̃m deb̾e int̾ ꝓuintiã ẽẽ iuditiũ. ⁊ cong̾gare sy nodũ anͣ diẽ lełdarũ
noubriũ. ũ si adee̾ uolu̾it p̾sens. si c̃fidit ad obiecta respondeat. si adẽẽ ne¬
glexit. dilationẽ sententis de absentia ñ lucret᷑. Nam manifestũ ẽ ꝯfit̾i
cũ de cͥmine. qͥ indulto ⁊ totiens delegato iuditio purgandi se occasione
ñ utit᷑. Nicħ̾ enĩ int̾ ẽ utrũ inp̃senti examine oĩa q̃ dicta st̃ cõꝓbent᷑. cũ
ipsa qͦ. ꝓ ꝯfessione ꝓcurata totiens ꝯstet absentia. Hos auͭ ꝑom̃s ꝓuintia

Expanded text:
erhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore custodisse, dilationem dedimus, et decrevimus erhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore custodisse, dilationem dedimus, et decrevimus vestram debere intra provinciam esse judicium, et congregare synodum ante diem Kalendarum Novembrium, ut, si adesse voluerit praesens, si confidit, ad objecta respondeat: si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum confiteri eum de criminnon utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt, comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes pr
Abbreviated transcription (Latin):
ditio actibꝰ. qui cognitionẽ ⁊ decretũ iuditiũ sepe declinando credidit
sens ẽ licet si qͣsitꝰ a nob̾ reseruatũ ẽẽ nicħ dr̃et. maluimꝰ int̾ capedine
tpis data differri. cũ h ⁊ eiꝰ accusatores assererent. De cꝰ intentionibꝰ ⁊
morib sit decretum maximũ. tantomagͣ da̾pnãda c̃mitt̾e. qͣnto tardiꝰ
se ꝯstituto iuditio p̾sentaret. Quẽ manicheoꝵ inuolutũ caligine argu
iectaq ei gesta synodalia ꝓferentes. ⁊ c̃missis inuolutũ undiq flagitũ.
nullũ eũ sanitatis hũisse respectum ꝗͣfurere. ⁊ insana tem̾itate ad scła¬
nũ qͦ iudic ũ tbunalia subsidiũ qͣstioi. ꝙ inuili ꝑsona turpissimũ ẽ obi¬
cent. ꝑuenisse eũ ad homicidii dãpna asser̃. gestis ꝓlatis inmediũ. Et hc̃
talẽ p̾tanta taliaq: ẽmissa. ep̃atꝰ ad huc s nom̃ insuis latibłis uendicare.
forsitan ab accusantibꝰ se cłicis defend̾e possit: digna tand̾ aliqͣn p̾sentatꝰ

Expanded text:
dicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit sens est, licet sit quaesitus a nobis, reservatum esse nihil diceret, maluimus intercatemporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus fit decretum Maximinum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguujectaque ei gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis, nullum eum sanitatis habuisse respectum queue judicium tribunalia subsidium quaestioni, quod in vili persona turpissimum est, objicerent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praese
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. Orthodoxis aũ litigantib ad testimoniũ nullꝰ ħetico pateat ad
ẽminał causa.oĩno ñ dicat. testimoniũ. Sin aũ exalia occasioe̾. dicat
testimoniũ. sed ꝑscͥptio eiꝰ ei opponat᷑. ccc..
Diacuit ut testes ñ admittant᷑. qͥ sut socii cͥminis. nec infames net
umpniatores. łcet̾i qͦs canones ⁊ lex ꝓhibent.ccc. xiii.
nuntiet᷑ uͥ testimoniũ litis dicat adu̾s socer̃ generũ. uit̾cum. pͥuignũ.
sobrinũ. sobrinã. sobrino natũ. eosue ꝗͥ propͥo gradu sit. Itẽ. Pelib̾to
ipsiꝰ. lib̾oꝵ eiꝰ parentũ. uiri uxoris. Itẽ. Mat̾ne. ⁊ u ne pat̾ni patͦne ad¬

Expanded text:
valeat. Orthodoxis autem litigantibus, ad testimonium nullus haeretico pateat adminali causa, omnino non dicat testimonium. Sin autem ex aliena occasione, dicat testimonium, sed praescriptio ejus opponatur. CAPP. acuit ut testes non admittantur, qui sunt socii criminis, nec infames nec calumniatores vel caeteri, quos canon et lex prohibet. 310.nuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne liberto ipsius, liberorum ejus, parentum, viri, uxoris. Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
excõicatꝰ ẽ. maioris sac̾dotis auctoritate. ad gr̃am sc̃ȩ cõmunionis
redeat. Is aũ qui legutime ñ excomunicau̾it. tm̃ abstineat a sacͣ
cõmunione tpͣs. qͣntũ maiori sac̾doti uisum fu̾it uͥ qd̾ in iꝰtę fec̃. iꝰ̾te
nicantẽ. int̾ cet̾a scͥpsit dicens. Cassatis pꝰ atq ad nichilũ redactis p̃dicte
summa penitentia ac lacͥmis exorare. Qd̾ si hãc sententiã nr̃am te
cognou̾imus implesse remissiꝰ. ñ iã tͣm iniꝰticiam. s ÷ contumatiã frͣ¬
nitatis tuȩ cognoscas iuante dño seu̾iꝰ puniendã. qr nemo pꝓꝑe. ł¬

Expanded text:
excommunicatus est, majoris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum majori sacerdoti visum fuerit, ut id quod injuste fecit, ipse nicanti scribentem: Cassatis prius atque ad nihilum redactis predictae summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniendam. Et item