comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incordib: scõrũ : qui inunitatẽ sui contexti ex multorũ fratrũ
membris oms unũ inxpo corpus effecti sunt ut eum religiosa
ab aegỹptio liberauit: ab ȩgyptio iniuriã perpetientem ultũ
esse non perferens fratrem defendit: et eundem ȩ gyptiũ
occidit : Cuius figura facillime occurrit. In iuriosũ nob in hac
peregrinatione diabolũ ad nõx p̃õnobis defensis occidi: qđ uero in
sabulo harenȩ obruit indireptũ : manifestum est eiusiãmorticinã
praesentiam in eis latere : qui non habent stabi lefundamentũ
& faciunt : comparat prudentiuiro quia edificat domũ suam
supra p&ram ne tẽptationibu scȩdat & corruat: illo saut̃ ꝗ audiunt
& non faciunt : comparatstulto aedificanti suꝑ harenã : Cuius tẽp¬
tata domusruinã efficit magnã : De inde apparuit in rubo dñs
mor simittens eũ ad gentẽ quã prȩsciebat iniquã futurã : et erat flã ma

Expanded text:
in cordibus sanctorum, qui in unitatem sui contexti ex multorum fratrum in cordibus sanctorum, qui in unitatem sui contexti ex multorum fratrum membris omnes unum in Christo corpus effecti sunt, et eum religiosa ab Aegyptio liberavit, ab Aegyptio injuriam patientem, inultum esse non ferens, fratrem defendit, et eumdem Aegyptium occidit, cujus figura facillime occurrit, injuriose nobis in hac peregrinatione diabolum a Domino Christo nobis defensis occidi. Quod vero in sabulo arenae obruit interemptum, manifestum est ejus jam morticinam praesentiam in eis latere, qui net faciunt, conparat prudenti uiro, qui aedificat domum suam super petram, ne temptationibus cedat et corruat; illos autem, qui audiunt et non faciunt, conparat stulto aedificanti super arenam, cuius temptata domus ruina fit magna. Quod uerMoysi, mittens eum ad gentem quam praesciebat iniquam futuram: et erat flamma
Abbreviated transcription (Latin):
lestia sapimus & diuina idestrationem prudentiã constantiã
femineũ quod hpecille & fragile & pronũ aduitia cernitur:
Idest ambitionem uiolentiam libidinem iracundiam crudeli¬
tatẽ furorẽ &c&era hissimilia quae infeminarũ figuris sunt :
morsestrpũ induer& : ad flumen lauacri&adaquã baptis matis
acredentib: inuenit᷑: plorabat infans : quia x p̃s ueteris hominis
quem induerat peccata deflebat: Vnde adresuscitandum
latarũ fleuit̃ iudȩorũ deplorans ꝑfidiam: filia faraonis des¬
cendens ad lauacrũ fluminis colligit infantẽ : Eccła exgentib: lauacri
salutaris scĩ ficationẽ desiderans excepitx pm asynagogamatrecar¬
nali expulsũ qua si infantẽ : Quia tunc paruulus uidebat᷑ cũ in homi¬
ne cerneretur : Inuenitillamoysen indusũ inuasculo tỹbin¬
quod exmultis a grestibus uirgulis fit : Inuenitx p̃m eccła reconditũ

Expanded text:
lestia rapimus et divina, id est rationem, prudentiam, lestia rapimus et divina, id est rationem, prudentiam, femineum, quod imbecillum et fragile, et pronum ad vitia cernitur; id est, ambitionem, vinolentiam, libidinem, iracundiam, crudelitatem, furorem, et caetera his similia, quae in feminarum figura sunt. Moyses typum induerat, ad flumen lavacri et aquam baptismatis, a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, excipit Christum a Synagoga matre carnali expulsum quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo quod ex multis agrestibus virgultis fit; invenit Christum Ecclesia reconditum
Abbreviated transcription (Latin):
mundus esse figuralitermultis prophetarũ uocibus approbatur:¬
Mortuo ioseph & fratribus eius creuerunt filii isrł & inualuerunt
nimis: Sic etnosteruerus ioseph : postquam pro omnibus gustauit
mortem ꝑ quã destruxit diabolum qui habebat mortis imperium
Multiplicatus est fidelium populus : Nisi enĩ sicut ipseaite ecidiss &
granũ frumenti in terra et mortuũ fuiss& : non utiq fructũ nunc plu¬
populinostri: farao autem ⁊abuli qui in posuit iugum
grauissimum seruitutis exluto et latere õperari. Idest terre¬
Nuis et lutulentis operibus incubari: ad mixtis &iã paleis
hoc est leuibus & inrationabilibus factis. ut his uitiorum actibus po¬
pulum dĩ comprimi et pectora omniũ muro incredulitatis poss& ob¬
cludi ut nemo e& qui regnũ eius aut disperder& autuincer&¬
nerobur fidei prȩualer& conabatur ut interfectis uirtutibus
uitiaremanerent : fortissimosq & uirilis animis ensus unde cae¬

Expanded text:
mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbaturmundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbaturMortuo Joseph et fratribus ejus creverunt filii Israel, et invaluerunt nimis. Sic et noster verus Joseph postquam pro omnibus gustavit mortem, per quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim, sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram, et mortuum fuisset, non utique fructum nunc plupopuli nostri. Pharao autem est diaboli, qui imposuit jugum gravissimum servitutis ex luto et latere operari; id est, terrenis et lutulentis operibus incubare, admistis etiam paleis, hoc est, levibus et irrationabilibus factis, ut his vitiorum actibus populum Dei comprimere, et pectora omnium muro incredulitatis posset occludere, ut nemo esset, qui regnum ejus aut disperderet, aut vincerne robur fidei praevaleat, conatur ut interfectis virtutibus, vitia maneant: fortissimosque et viriles animi sensus, unde coe
Abbreviated transcription (Latin):
Quaedammysteria ex libro genesis obscuriora rerum gestarũ quae
allegoriciserant obtecta figuris malorũ breuiter excerpta prae¬
strinximus : Non nulla uero sequentis legistipica & figurata
mỹsteria singillatim : exlitteris scõrum uirorum sublata subiungim
Pauca scilic& eorum stilo promentes : Namomnia legis quis poterit
indicarequaetam in mensa sunt ut nec iuxta historiae textum expli¬
care facile possint : pro inde tantum secuti sumus quantum exiguo
operi sufficiendum putauimus ut nec libellus excedat modum niec
lector incurrat fastidium. EXPLIC̃ PRAEFATIO LIB EXODI¬
Primo omnium septuaginta animae cumiacob in troierunt In aegrpto:
Septua ginta discipuliad praedi candum uerbũ ditotomittuntur iñ
mundo : Aliter haec septu aginta animae quae in aegr̃pto ingres¬
sae sunt : mr̃ stice innu merorepromissionis accipiuntur : Scilic&
huic saeculo quiper ȩgyptum figurabatur posttanta peccata
& sacrilegiadonaretur remissio peccatorum : Aegr̃ptus enim hic

Expanded text:
Quaedam mysteria ex libro Geneseos, et obscuriora rerum gestarum, quae allegoricis sunt obtecta figuris, ex libris majorum breviter excerpta perstrinximus; nonnulla vero sequentis legis typica et figurata mysteria singillatim ex litteris sanctorum virorum sublata subjungimus, pauca scilicet ex eorum stylo promentes. Nam omnia Legis quis poterit indagare, quae tam immensa sunt, ut nec juxta historiae textum explicari facile possint. Proinde tamen secuti sumus quantum contiguo operi sufficiendum putavimus, ut nec libellus excedat modum, nec lector incurrat fastidium. CAPUT PRIMUM. ExodPrimo omnium septuaginta animae cum Jacob introierunt in Aegyptum. Septuaginta discipuli ad praedicandum verbum Dei totum mittuntur in mundum. 2. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissionis accipiuntur, scilicet ut huic 360 saeculo, quod per Aegyptum figurabatur, post tanta peccata et sacrilegia donaretur remissio peccatorum. Aegyptus enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
laris sectaq qquae non ab alus ae quȩ stultae phylosophiae sectismendature darguit᷑
Sicque fit utdum interse alterutrũ confusas habent linguas reprobi. Itaut no mouocem̃
proximisiuiidẽ sapiendo cognoscat. & sibi nomenbabiloniȩ idest confusionis congrue¬
reprobant . & uisionempacis inqua ecclesia gloriatur minus ledant : Constatenim
quia quanto ne quam doctoressiue operarii mali abinuicem dissidente animo secernur¬
tur. tanto magis ec lesiȩ colligendȩ spatium tribuunt. Hae generationes sem: semcentũ
erat annorum quando genuit arfaxad biennium postdiluuium
Destructa fabrica babiloniae festinat scriptura enumeratis generationibus secuno
mundi a&atis. prima enim usque ad noe acdiluuium cucurrerat perueni re
ad abraham patriarcham tertiae &atis. Immo omnium gentium percuius

Expanded text:
laris secta; quae ab aliis aeque stultae philosophiae sectis mendacii redarguatur; laris secta; quae ab aliis aeque stultae philosophiae sectis mendacii redarguatur; sicque fit ut dum inter se alterutrum confusas habent linguas reprobi, ita ut nemo vocem proximi sui idem sapiendo cognoscat, et sibi nomen Babyloniae, id est confusionis congruere probent, et visionem pacis in qua Ecclesia gloriatur, minus laedant. Constat enim quia quanto nequam doctores sive operarii mali ab invicem dissidente animo secernuntur, tanto magis Ecclesiae colligendae spatium tribuunt. Hae generationes Sem. Sem centum erat annorum quando genuit Arfaxat biennio post diluvium. Destructa fabrica Babyloniae, festinat Scriptura, enumeratis generationibus secundae mundi aetatis prima enim usque ad Noe ac diluvium cucurrerat pervenire ad Abraham patriarcham tertiae aetatis, imo omnium gentium; per cujus
Abbreviated transcription (Latin):
culmine turris nefandȩ ad caelum aequum est ut conditor caeli descendens destruat
unanima coepta malignorum. & hoc eis primum beneficii conferat. neualentes
implere manus corum quod ecoeperant . grauius in aoernum dampnentur : De indo
ut &iam interse scissi noxia conspiratione dissidentes minusbonis noceant. Hocdiđ̃
semiel fecit perse ipsum descondens decae lodñs: hoc cottidie perpredicatore suos
in ecdene facit. Confudit enim linguam superbientium iudȩorum qui coretrao
gratiam euangeli quam prȩdicabat . unanim oomnes consensu & quos omnes uno la¬
bio rebellant eosque a bimpis conatibus. retardans totumque disporset in orbem
preg e pira e diuidãt perdoc tores catholicos linguas hereticorum &eosabinuico
dissocians ne contra et clesiam suam portas inferierigere possint prohibent Nulla
estenim beresis quae non ab aliis hereticis inpugneturti : Nulla philosophiae sactu¬

Expanded text:
culmine turris nefandae ad coelum, aequum est ut Conditor coeli descendens destruat culmine turris nefandae ad coelum, aequum est ut Conditor coeli descendens destruat unanima coepta malignorum, et hoc eis primum beneficii conferat, ne valentes implere manus eorum quod coeperant, gravius in aeternum damnentur; deinde ut etiam inter se scissa noxia conspiratione dissidentes, minus bonis noceant. Hoc autem semel fecit per se ipsum descendens de coelo Dominus: hoc quotidie per praedicatores suos in Ecclesia facit: confundit enim linguas superbientium Judaeorum, qui contra gratiam Evangelii, quam praedicabat, unanimo omnes consensu et quasi omnes uno labio rebellant; eosque ab impiis conatibus retardans, totum dispersit in orbem. Praecipitat et dividit per doctores catholicos linguas haereticorum, et eos ab invicem dissocians, ne contra Ecclesiam suam portas inferi erigere possint, prohibet. Nulla est enim haeresis, quae non ab aliis haereticis impugnetur; nulla philosophiae saecu
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt sibi ciui tatem malidoctorescum
relicta ciuitate caelesti cuius artifex & conditords̃ est id est scã ecdesia. propria sibi
conuenticula colligunt : faciunt sibiciuitatem omnes reprobi. cum neglecto presido
preceptorum dĩ. sensus ac de sideria sui cordis inagendis siue loquendis quae ipsos lib&¬
secuntur. Aedificant ciuitatem babi loniam cum opera confusione digna faciunt
Faciunt & turrem cuius culmen ascendat incaelum. cum &iam insui conditoris iniu¬
riam impias exherunt linguas. cum uixta psalmistae uocem iniquitatem in excelsũ
locuntur : cumponunt incaelum ossuum. quod gentiles faciunt multos deos colendo.
here ticiunius dĩ erroribus polluendo. Iudȩi filium dĩ xp̃mnegando. falsicatholici fidẽ
malis operibus siueschis matibus rectam profanando. quib: omnibus conuenit illud
psalmistae addñm. superbia eorum qui te oderunt ascendit semper adte. Idest
in memoriam tui iusti examinis. Ascendente autem superbia prauorum quasi

Expanded text:
Faciunt sibi civitatem mali doctores, cum relicta civitate coelesti, cujus artifex et conditor Deus est, id est, sancta Ecclesia, propria sibi conventicula colligunt. Faciunt sibi civitatem omnes reprobi, cum neglecto praesidio praeceptorum Dei, sensus ac desideria sui cordis in agendis sive loquendis, quae ipsoslibsequuntur. Aedificant civitatem Babyloniam, cum opera confusione digna faciunt: Faciunt et turrem cujus culmen ascendat in coelum, cum etiam in sui Conditoris injuriam impias exerunt linguas, cum juxta Psalmistae vocem, iniquitatem in Excelsum loquuntur, cum ponunt in coelum os suum, quod gentiles faciunt, multos deos colendo, haeretici fidem unius Dei erroribus polluendo, Judaei Filium Dei Christum negando, falsi catholici fidem malis operibus sive schismatibus rectam profanando: quibus omnibus convenit illud Psalmistae ad Dominum: Superbia eorum qui te oderunt ascendit semper , ad te, id est, in memoriam tui justi examinis. Ascendente autem superbia pravorum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Hiabeu fratre fluuio partem
asiae usque indicum oceanum tenent. Est autem aelam aquo aelamitȩ princi¬
pes persidis. De assur ante iam dictum est. quod ninum urbem condiderit
Arfaxat. a quochaldei. lud a quolydia. Aram a quo srri: quorum metropoliset
damascus Nam hebreo sermone srriadicitur aram. Filiiaram us. & ul. & g& hes¬
& mes. Vs. traconitidis & damasci conditor. interpalestinam & coelensrriam
tenuit principatum. Vll. a quo armenii. G&her. aquo arnanii siue carii.
Atuero arsaxat genuit sala de quo hortus heber. Ab hoc heber & habraham & po¬
pulus exeonatus: ut prefatisumus hebreus cognominatur¬
Natique sunt eberfiliiduo. Nomen uni faleg eo quod in diebus eius diuisa sit terra. &
nomen fratris eius iec tan
Diuisionem terrae eam dicit. quae in confusione lin¬
guarum facta est. Vocauit filium faleg. id est diuisionem. ut perpetuam in hoc pos

Expanded text:
Euphrate fluvio partem Euphrate fluvio partem Asiae usque ad Indicum oceanum tenent. Est autem Aelam a quo Aelamitae principes Persidis. De Assur ante jam dictum est, quod Ninom urbem condiderit. Arphaxad a quo Chaldaei. Lud a quo Lydia. Aram a quo Syri, quorum metropolis est Damascus. Nam Hebraeo sermone Syria dicitur Aram. Filii Aram: Hus, et Ul, et Gethe. Hus Traconytidis et Damasci conditor inter Palaestinam et Coeles Syriam tenuit principatum. Ul a quo Armenii. Gether a quo Arcannii, sive Carii. At vero Arphaxad genuit Sala, de quo ortus est Heber. Ab hoc Heber et Abraham et populus ex eo natus, ut praefati sumus, Hebraeus cognominaturNatique sunt Heber filii duo: nomen uni Phaleg, eo quod in diebus ejus divisa sit terra, et nomen fratris ejus Jectan. Divisionem terrae eam dicit, quae in confusione linguarum facta est. Vocavit filium Phaleg, id est, Divisionem, ut perpetuam in hoc pos
Abbreviated transcription (Latin):
a fraterna iustorum societate demonstrat alienum. Videtur autem haec sententia
de signari. quod cum multi desem natifilii multos populos procre auerint. illa tamen
progenies specialius eius sic sidem acpictatem secuta quae perheber ad abraham acpo¬
pulum descendit hebreorum. Vnde & ipsorum propriae id est omnium filiorum
heber pater appellatur. Denique soli inconstructione turris ut scriptura dicit labio
uniuersa cerrae indomo heber qui illa a&ate fuit ut insequentibus legitur. Prima
humanigeneris loquela remansit quod nomina sequentis ȩui hominum hebrea
manifeste probant illo ut credendum est merito. quia fidem pro auicumsuadomosecu¬
tus a coniurationi superbi operis sese inmunem seruauerit. Neque enim frustra abrahã
hebreus appellari elegit. sed quia huius sethuitam lmitari nouerat. huius uocabulum
& sibi habere cognomen: & suis inposterum relinquere uoluit

Expanded text:
a fraterna justorum societate demonstrat alienum. Videtur autem hac sententia a fraterna justorum societate demonstrat alienum. Videtur autem hac sententia designari quod cum multi de Sem nati filii multos populos procreaverint, illa tamen progenies specialius ejus sit fidem ac pietatem secuta, quae per Heber ad Abraham ac populum descendit Hebraeorum; unde et ipsorum proprie, id est, omnium filiorum Heber pater appellatur. Denique soli in constructione turris, ut Scriptura dicit, labio universae terrae in domo Heber, qui illa aetate fuit, ut in sequentibus legitur, prima humani generis loquela remansit, quod nomina sequentis aevi hominum Hebraea manifeste probant, illo ut credendum est merito, quia fidem proavi Sem cum sua domo secutus, a conjuratione superbi operis se se immunem servaverit. Neque enim frustra Abraham Hebraeus appellari elegit; sed quia hujus Seth vitam imitari noverat, hujus vocabulum et sibi habere cognomen et suis in posterum relinquere voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
quam ab hebreis Itaut apud ueteres dicta fuerat appellatur. Hanc macedones quipost
alex andrum in oriente regnauerant epiphania nuncupauerunt. Nonnulli. antio¬
chiam ita appellatam putant. Reuera autem duȩ fuere aemath ciuitates. Vn a¬
emath magna quaenunc antiochia nominatur. Magna autem ad distinctionem¬
minoris aemath quae appellatur aepiphania . Inqua anabuchodonosor oculi sedeciȩ
ex caecati sunt. Factique sunt termini chananuenientibus asidonegeraram usque
gatam. donec ingrediaris sodomam & gomorram & adamam & seboim usquelesa.
calidȩ prorumpentes. in mare mortuum defluunt. sid onergo erat terminus chana
Desem quoque nati sunt patre omnium filiorum heber fratre iab&h maiore fratrem iab&i
dicit: fratrem uero cham eum esse r&ic&. quia quos infide pietatis unianimes nouit
eos uero fratres uocandos intellegit. Perfidum uero quamuis eisdem parentibus natũ

Expanded text:
quam ab Hebrquam ab HebrAlexandrum in Oriente regnaverunt Aepiphaniam nuncupaverunt, nonnulli Antiochiam ita appellatam putant. » Revera autem duae fuere Emath civitates, una Aemath magna, quae nunc Antiochia nominatur, magna autem ad distinctionemminoris Emath, quae appellatur Epiphania, in qua a Nabuchodonosor oculi Sedechiae  sunt. Factique sunt termini Chanaam venientibus a SidGazam, donec egrediaris Sodomam, et Gomorrham, et Adamam, et Seboim, usque Lesacalidae prorumpentes in mare De Sem quoque nati sunt patres omnium filiorum Heber fratre Japheth majore. Fratrem Japheth dicit, fratrem vero Cham eum esse reticet, quia quos in fide pietatis unanimes novit, eos jure fratres vocandos intelligit; perfidum vero, quamvis eisdem parentibus natum,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc habeantur. ignota sunt nobis gentium uocabula: Possederunt autem terram
agata usque ad terminos finis aegypti: Chana andutem genuit sidonem primoge¬
nitum suum : & heum. &iebussȩum : &a morreum : gergesa eum : euaeum: & a rachȩum :
sinaeum &aradium: samariten & a mathȩum: Asidone primogenito chanaan
urbs infȩnice in signis sidon uocatur. Oli terminus chananeorum ad aquilonem.
Arachȩus. Arcas condidit oppidum contra tropolim inradicibus libanisitum. aquo ut
tantum modo locopristinum reseruauit. Aradui sunt quia radum insulam possederunt
Aradii sunt quia radum insulam possederunt
angusto freto a foenicis litore sẽparatam quae uidelic& insula. Inuicinia trriposita. Tota¬
esse ciuitas & contrase pontum oppidum antaradum habere usque hodie cernitur
Samariae missa nobis syriae coelesciuitas. demath usque ad nostrum tempus. tam assyris

Expanded text:
nunc habeantur ignota sunt nobis gentium vocabula. Possederunt autem terram nunc habeantur ignota sunt nobis gentium vocabula. Possederunt autem terram a Gaza usque ad terminos et fines Aegypti. Chanaam autem genuit Sidonem primogenitum suum, Ethaeum, et Jebussaeum, et Amorrhaeum, Gergesaeum, Evaeum et Arachaeum, Sinaeum, et Aradium, Samariten, et Amathaeum. « A Sydone primogenito Chanaan urbs in Phoenice insignis Sidon vocatur, olim terminus Chananaeorum ad Aquilonem. Arachaeus Arcas condidit, oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm, a quo htantummodo Aradii, qui Aradum insulam possederunt angusto freto a esse civitas, et contra se positum oppidum Antaradum habere usque hodie cernitur. Samari, Emissa nob
Abbreviated transcription (Latin):
dequo insequentibus legitur : sedsiueidem assur siue alius fuerit : constat quia
primum interra regnum babiloniorum : secundum assiriorum : quorum metropoliserat¬
nineue de eadem terra prodeuntium fuerit
A tuero mes ram genuit ludim & anamim. & laabim. nepthum & fectusim. & chesluĩ.
dequibus egressi sunt philistuim. & capturim:
Magis haecgentium quam hominum singulorum uidentur esse uocabula: cumdictumsit
manifeste. & chesluim dequibus egressi sunt philistim : Nam & cuncta inim desi¬
nunt : quod est proprium numeri pluralis apud hebreos. ingenere masculino : sed & in¬
terpretata. pluralem magis numerum quam singularem significant. Sunt autem¬
Sunt autem
laabim lrbies: phrlistimpalestini : capturim. capadoces ut in libro omnium hebreorum
uxta opinionem septuaginta inter practum positum inuenimus: c&erarum quȩ¬
c&erarum quȩ

Expanded text:
de quo in sequentibus legitur. Sed sive idem, sive alius Assur fuerit, constat quia de quo in sequentibus legitur. Sed sive idem, sive alius Assur fuerit, constat quia primum in terra regnum Babyloniorum, secundum Assyriorum, quorum metropolisnive, de eadem terra prodeuntium, fuerit. At vero Mesraim genuit Ludim, et Anamim, et Laabim Nepthuhim, et Phethusim, et Chesluim; de quibus egressi sunt Philistiim et Capturim. Magis haec gentium quam hominum singulorum videntur esse vocabula, cum dictum sit manifeste et Chesluim de quibus egressi sunt Philistiim. Nam et cuncta in im desinunt, quod est proprium numeri pluralis apud Hebraeos in genere masculino, sed et interpretata pluralem magis numerum quam singularem significant. Sunt autem Laabim Lybies, Philistiim Palaestini, Capturim Cappadoces, ut in libro nominum Hebraeorum juxta opinionem Septuaginta interpretum positum invenimus. Caeterarum quae
Abbreviated transcription (Latin):
pulo perex secutionem doctrinȩ siue o perationis nequam quasi recens nascitur.
A quo &usque hodie man& pro uerbium utdicatur : Quasi nemrod robustus uenator
coram dño : cum imitantibus diabolum hisqui sunt exparte illius. dicipossit uerissimȩ.
quiatales cum animas hominum suo uel uerbo uł exemplo uenantur ad interitum :
antiquitrans gressoris ac deceptoris facta secuntur
Deterrailla egressus est asur : & aedificauit nneuem & plateas ciuitatis
Deterra illa. de terra senna ar dicit dequa assiriorum pullulauit imperium : quiex
nomine uinibeli filii condiderunt urbem magnam quam ebrei appellant nineuen:
sanequia tacere uidetur scriptura undeasur ortussit : a quo assrriorumgens nascere tur
sed tantum dequaterra exierit ad construendam nineuen ue lalias quascommemo¬
rat ciuitates dicere : Non nullipatrum intellexerunt hunc essea sur. filium sem.

Expanded text:
pulo per exsecutionem doctrinae sive operationis nequam quasi recens nascitur. pulo per exsecutionem doctrinae sive operationis nequam quasi recens nascitur. A quo et usque hodie manet proverbium, ut dicatur: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Cum imitantibus diabolum his qui sunt ex parte illius dici possit verissime, quia tales cum animas hominum suo vel verbo vel exemplo venantur ad interitum, antiqui transgressoris ac deceptoris facta sequantur. De terra illa egressus est Assur, et aedificavit Niniven, et plateas civitatis. De terra illa, de terra Sennaar dicit, de qua Assyriorum pullulavit imperium, qui ex nomine Nini Beli filii Ninum condiderunt urbem magnam, quam Hebraei appellant Niniven. Sane quia tacere videtur Scriptura unde Assur ortus sit, a quo Assyriorum gens nasceretur, sed tantum de qua terra exierit ad construendam Niniven, vel alias quas commemorat civitates dicere, nonnulli Patrum intellexerunt hunc esse Assur filium Sem,
Abbreviated transcription (Latin):
conditorem rebellans. artem diuinitatis a cregnum orbis. optinere contendit:
Prõfugus est : quia decaelo lapsus & apersistentium insuostatu angelorum societate
deiectus miser in himis exulat: Trans gressor : quia uoluntati auctoris oboedire con¬
tempsit: Cui persona quoque uenatoris non in merito aptatur : Ponitnamque in sil¬
ua huius mundi suarum pedicas insidiarum : atque homines suanatura & ingeniomun¬
dos quosceruos &capreas decipiendo uenatur ad mortem : Contarius nimirum illis uena¬
toribus quianimas hominum obid sua doctrina capere quaerunt ut aduitam pertra¬
hant acernam. quibus dñs loquitur : Venite inquiens postme : & faciamuos fieri
piscatores hominum. Quorum obid patriam b&hsaida id est domus uerenatorum
dictaest: qm̃ homines erant uenaturi aduitam. Est autem nemrod filiuschus quod
interpraetatur & hiops : quianimirum antiquus hostis semper de obscuro perfidorum po¬

Expanded text:
conditorem rebellans arcem divinitatis ac regnum orbis obtinere contendit. conditorem rebellans arcem divinitatis ac regnum orbis obtinere contendit. Profugus est, quia de coelo lapsus, et a persistentium in suo statu angelorum societate dejectus, miser nimis exsultat. Transgressor, quia voluntati auctoris obedire contempsit, cui persona quoque venatoris non immerito aptatur; ponit namque in silva hujus mundi suarum pedicas insidiarum, atque homines sua natura et ingenio mundos quasi cervos et capreas decipiendo venatur ad mortem: contrarius nimirum illis venatoribus, qui animas hominum ob id sua doctrina capere quaerunt, ut ad vitam aeternam pertrahant: quibus Dominus loquitur: Venite, inquiens, post me, et faciam vos fieri piscatores hominum ; quorum ob id patria Bethsaida, id est Domus venatorum dicta est, quoniam homines erant venaturi ad vitam. Est autem Nemrod filius Chus, quod interpretatur Aethiops, quia nimirum antiquus hostis semper de obscuro perfidorum po
Abbreviated transcription (Latin):
quod ibi recitetur :: qui aciuitas illius & turris superbissimȩ nemrod auetor exti¬
terit: Principium autem regnieius fuit habilon, quiauel prima ciuitatum ei
condita. uel m&ropolis regni illius prosui magnitudine acdecore est habita
Arachuero ipsa est quaenunc edissa acad quaenuncnisibi ciuitas me sopota miae:
Chalanne quaenunc seleutia a seletico rege uelcerte qua enunctisi fon appellatur:
Quod autem additur interra sennaar. ad omnes easdem quattuor uidetur pertinere
ciuitates : Senna arquippe : tantae latitudinis esse campus perhibetur : quae &ipsã
babilonem & alias urbes non paucas facillime caper& : Quia uero babi loncumciuitatib:
quarum caput est superbam huius mundigloriam quae confusioni obnoxia est designa
Babelenim confusiodicitur Recte conditor eius ipsum malorum omnium caput.
diabolum recte figuratȩ denuntiat : cui&iam nemrod uocabulum quod trrannũ
uel profugum ultrans gressorem sonat apte congruit : Trrannus est enim : quia contra

Expanded text:
quod ibi reticetur, quia civitas illius et turris superbissimae Nemrod auctor exsterit. Principium autem regni ejus fuit Babylon, quia vel prima civitatum ejus condita vel metropolis regni illius pro sui magnitudine ac decore est habita. « Arach vero ipsa est quae nunc Edissa, Archad quae nunc Nisibis, civitas Mesopotamiae. Chalanne quae nunc Seleucia, a Seleuco rege, vel certe quae nunc et Esifon appellatur. » Quod autem additur in terra Sennaar, ad omnes easdem quatuor videtur pertinere civitates. Sennaar quippe tantae latitudinis esse campus perhibetur, quae et ipsam Babylonem, et alias urbes non paucas facillime caperet. Quia vero Babylon cum civitatibus quarum caput est, superbam hujus mundi gloriam, quae confusioni obnoxia est, designat; Babel enim confusio dicitur, recte conditor ejus ipsum malorum omnium caput diabolum figurate denuntiat; cui etiam Nemrod vocabulum, quod tyrannum, vel profugum, vel transgressorem, sonat, apte congruit. Tyrannus est enim quia contra
Abbreviated transcription (Latin):
atq incopula dilectionis alterutrum neccere student : De quibus rectedicitur
quiquomagis tribulationum flamma hu¬
miliati mollescunt. eo fortiores ad confirmanda & continenda intribulationib: ꝓximor
corda existant: Quod &iam templum delapide albo construitur. dicente dauid
ad salomonem cumei inpensas dar& acmensuras templi faciendi ostender&: Sed &
marmor parium habundantissime preparaui. quianimirum ecclesi a xp̃i. defortib
fide & actione fulgidis animabus colligitur electorum. Marmor quippe insulae
pariua lidȩ uirtutis & candidi constat essecoloris. sed huius materiȩ structores babi¬
loniae copia siuecuram non habentes. Bi tumine puteorum suos lateres congluti¬
nant. quia candorem innocentiae . robur fidei concordiam fraternitatis disputa¬
tionum argumentis munire conantur. Venite inquit faciamus nobis ciuitatem &

Expanded text:
atque copula dilectionis alterutrum nectere student? de quibus recte dicatur: atque copula dilectionis alterutrum nectere student? de quibus recte dicatur: quo magis tribulationum flamma humiliati mollescunt, eo fortiores ad confirmanda et continenda in tribulationibus proximorum corda existant. Quod etiam templum de lapide albo construitur, dicente David ad Salomonem cum ei impensas daret, ac mensuras templi faciendi ostenderet: sed et marmor Parium abundantissime praeparavit : quia nimirum Ecclesia Christi de fortibus fide et actione fulgidis animabus colligitur electorum. Marmor quippe insulae Pariae validae virtutis et candidi constat esse coloris; sed hujus materiae structores Babyloniae copiam, sive curam non habentes, bitumine puteorum suos lateres conglutinant: quia candorem innocentiae, robur fidei, concordiam fraternitatis, disputationum argumentis munire conantur. Venite, inquit, faciamus nobis civitatem et
Abbreviated transcription (Latin):
spe siue cognitionum. se appetenda eaquae incaelis sunt gaudia suspendunt.
Etpropterea omne quod agunt temporalis oblectationis siue sauoris gratiam gerunt
Cui contra bene templum dnĩ cimentarii fecisse leguntur. Cimentum quippe delapi¬
dibus incensis atque incinerem uersis conficitur . quibus exigne agitur ut qui prius
singuli uiritim firmiacfortes extiterant. postmnodum cum addicamento candorisemol¬
liti & sibi ad inuicem infusa aqua melius conectis. & positos inmuro lapides possint
conectere : Ipam quoque in multo postrecipientes melius firmitatem quam parum p
amisisse uidebantur. Quiergo incimento. nisi hidebent accipi qui sedulo tribulatio¬
num temporalium fornace de cocti. prius inseipsis omnem uitiorum obscuritatem
uirtutum candore mutarunt: Dicentes suocreatori. Lauabis me & superniuem do¬
albabor: de inde &iam proximossuis exhortationibus siue exemplis candificare

Expanded text:
spe sive cognitione se ad appetenda ea quae in coelis sunt gaudia suspendant, spe sive cognitione se ad appetenda ea quae in coelis sunt gaudia suspendant, et propterea omne quod agunt temporalis oblectationis sive favoris gratia gerunt: cui contra bene templum Domini caementarii fecisse leguntur: caementum quippe de lapidibus incensis atque in cinerem versis conficitur, quibus ex igne agitur, ut qui prius singuli viritim firmi ac fortes exstiterant, postmodum cum additamento candoris emolliti, et sibi ad invicem infusa aqua melius connecti sunt, et positos in muro lapides possint alios connectere, ipsi quoque non multo post recipientes melius firmitatem, quam parumper amisisse videbantur. Qui ergo in caemento, nisi hi debent accipi, qui sedulo tribulationum temporalium fornace decocti, prius in seipsis omnem vitiorum obscuritatem virtutum candore mutarunt, dicentes suo Creatori: Lavabis me et super nivem dealbabor ; deinde etiam proximos suis exhortationibus sive exemplis candificare
Abbreviated transcription (Latin):
ut. Cecidit cetidit babilon magna. duplicinimirum casu& in presenti deiecta
permanifestationem ueritatis. & in futuro dampnanda persententiam ultimȩ
seueritatis. Huius modi ciuitates quondam in aegypto plebs israhelitica deluto
& latere faciebat. quia & ipse necdum legis auditu erudita uitiis acque errorib:
seruiebat : Cum &eorum quoque figuram insuis operibus exprimebat. Quiobs¬
curis adhuc inmundorum spũum quibus duris adhucaegrptiorum imperiis man¬
cipati. nullam ad quirendȩ patriae caelestis fidem spem uel habere didicerunt.
Ideoque mundihuius solum inlecebris adherere ac subdi nouerunt. Bitumen
uero quo structores babilonȩ utebantur procimento quaede terra uel puteis ad su¬
mebantur. intentionem nimirum terrenȩ & infimȩ uoluptatis ostendit qua homines
huius saeculi cuncta sua opera muniunt : Vt pote quinulla supernorum bonorum

Expanded text:
ait, cecidit, cecidit Babylon magna , duplici nimirum casu, et in praesenti dejecta ait, cecidit, cecidit Babylon magna , duplici nimirum casu, et in praesenti dejecta per manifestationem veritatis, et in futuro damnanda per sententiam ultimae severitatis. Hujusmodi civitates quondam in Aegypto plebs Israelitica de luto et latere faciebat, quia et ipsa necdum legis auditu erudita, vitiis atque erroribus serviebat, et eorum quoque figuram in suis operibus exprimebat, qui obscuris adhuc immundorum spirituum, quibus duris adhuc Aegyptiorum imperiis mancipati, nullam adquirendae patriae coelestis fidem spemve habere didicerunt; ideoque mundi hujus solum inlecebris adhaerere ac subdi noverunt. Bitumen vero quo structores Babyloniae utebantur pro caemento, quod de terra vel puteis assumebatur, intentionem nimirum terrenae et infimae voluptatis ostendit, qua homines hujus saeculi cuncta sua opera muniunt, ut pote qui nulla supernorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
quis perquadrum lateribus fierisolent unde & nomen accipiunt : compositionem
& ornatum eloquentiae saecularis ostendit. perquam ciuitas superba diaboli
siue inphilo sophia fallaciseu inheretica uersutia multum ad tempus uide turerigi
sed in ex amine districti uidicis quam sic dampnabilis & confusione digna patebit
Coquebant lateres quos fecerant igni. uidelic& illo dequo dictum est . Om̃s adulte¬
rantes uelut clibanus cordaeorum. & dequo isa ias. Ecceuosomnes accendentes
ignem accincti flammis ambulate inlumine ignis ur̃i & in flammis quas suc cen¬
distis. Ignis quippe iste amorest uitiorum &cupido fauoris humani. Quonimi¬
rum igni inuenta semel dogmata falsitatis. stulti deceptorum magistriconfir¬
mare & intantum obdurare satagunt. neullo ueritatis ac doctrinȩ caelestispos¬
sint certamine superari. sed nihi lominus uincente malitia ueritatis ut scriptura

Expanded text:
quis per quadrum lateribus fieri solent, unde et nomen accipiunt, compositionem quis per quadrum lateribus fieri solent, unde et nomen accipiunt, compositionem et ornatum eloquentiae saecularis ostendit, per quam civitas superba diaboli, sive in philosophia fallaci, seu in haeretica versutia, multum ad tempus videtur erigi; sed in examine districti judicis quam sit damnabilis et confusione digna patebit. Coquebant lateres quos fecerant igni. Videlicet illo de quo dictum est omnes adulterantes velut clibanus corda eorum , et de quo Isaias: Ecce vos omnes accendentes ignem, accincti flammis ambulate in lumine ignis vestri et in flammis quas succendistis . Ignis quippe iste amor est vitiorum et cupido favoris humani, quo nimirum igne inventa semel dogmata falsitatis stulti deceptorum magistri confirmare et in tantum obdurare satagunt, ne ullo veritatis ac doctrinae coelestis possint certamine superari: sed nihilominus vincente militia veritatis, ut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tas regis magni. Quia uidelic& ciuitas diaboli profugi utique trans gressoris&crranni
quod nemrod uocabulum sonat: hocest uni uersa reꝓborum multitudo perfluxam cor¬
reptionem uitae presentis uagabunda oberrat: Ecdesia autem ciuitas nimirũ xpide
uiuis aedificatur lapidibus hoc ẽ animabus fide atque operatione robustis. Qualibus
sapiens eius archi tectus cum de rege illius loqueretur aiebat Adquemaccedentes
lapidem uiuum ab hominibus quidem reprobatũ adõ autemelectũ & honorificatum
& ipsitam quam lapides uiui super aedificamini. Ne que hoc incampo sennaar sed in
monte scõ dñi quia nonse in infimis carnalium rerum uo luptatibus relaxare. sed ad su¬
perna potius desideria electi stringere atque ex altare contendunt. Vndedicunt:
quia conuersatio nostra incaelis est: Quod autem lutum inlateres formant quae ae¬

Expanded text:
tas regis magni : quia videlicet civitas diaboli profugi utique transgressores et tyranni, tas regis magni : quia videlicet civitas diaboli profugi utique transgressores et tyranni, quod Nemrod vocabulum sonat, hoc est universa reproborum multitudo, per fluxam corruptionem vitae praesentis vagabunda oberrat. Ecclesia autem civitas nimirum Christi, de vivis aedificatur lapidibus, hoc est animabus fide atque operatione robustis, qualibus sapiens ejus architectus cum de rege illius loqueretur aiebat: Ad quem accedentes lapidem vivum, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, et honorificatum; et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini : neque hoc in campo Sennaar, sed in monte sancto Domini: quia non se in infirmis carnalium rerum voluptatibus relaxare, sed ad superna potius desideria electi stringere atque exaltare contendunt: unde dicunt quia conversatio nostra in coelis est . Quod autem lutum in lateres formant, quae ae
Abbreviated transcription (Latin):
putrida concupiscentiae carnalis socordia ex primitur: Inqua quique habita re
idest secura & fixa intentione ꝑdurare non deuitant : Mox augescentene quitia &iã
proximos ad inuriam conditoris atque operanefanda prouocant. Sequitur enim
quia dixit alter ad proximum suum. Venite faciamus nobis lateres & coquamus eds
igni. Accendunt ergose alterutrum ad lateres faciendos quibus ciuitatem nemrod
incampo sennaar condant : qui animirum omnis impiorum multitudo lutulentis
sordidis ac terrenis operibus diabolo seruit. & eiciuitatem non aliam quam seipsos
maleuiuendo ȩdificant. At contraciuitas hierusalem inqua dauid & salo mon ma¬
nufortis scilic& & pacificus regnat. nonde latere sed de lapide. non incam posed in
monte construitur. Dicente ad eum rege ipsius. Ecce ego sternam peror dinem lapi¬
destuos & fundabo insapphyris. Et dequa proph&a. Monssion latera aquilonis ciui¬

Expanded text:
putrida concupiscentia carnalis socordiae exprimitur, in qua quicunque habitare, id est, secura et fixa intentione perdurare non devitant, mox augescente nequitia, etiam proximos ad injuriam Conditoris atque opera nefanda provocant. Sequitur enim quia dixit alter ad proximum suum: Venite, faciamus nobis lateres, et coquamus eos igni. Accendunt ergo se alterutrum ad lateres faciendos, quibus civitatem Nemrod in campo Sennaar condant; quia nimirum omnis impiorum multitudo lutulentis, sordidis ac terrenis operibus diabolo servit, et ei civitatem non aliam quam seipsos male vivendo aedificant: at contra civitas Hierusalem, in qua David et Salomon, manu fortis scilicet et pacificus regnat, non de latere, sed de lapide: non in campo, sed in monte construitur, dicente ad eum rege ipsius: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in saphyris . et de qua Propheta: Mons Sion, latera Aquilonis civi
Abbreviated transcription (Latin):
num uolutabrȩ diuersȩ sunt diligentium. quibus ad unum dampnationis interitũ
oñs miseri pertra huntur: Quod bene utriusque illius ciuitatis figura signauit
cum diuisis inbabilonia linguis. ne mouocem proximisui possit agnoscere. Porro in
dñ acdnm conlaudarent. Profectideoriente inuenerunt campum in quo habita¬
rent. Quia recedentes aluce iustitiae reprobilatas saeculiuias sibim& ipsis inquib:
fluxamente manerent Inuenerunt & hoc infoetore uiciorum carnalium: sennaan
quippe ut diximus foetoreorum interpretatur. Etquid perterram senna ar. nisi

Expanded text:
num volutabra, diversi sunt dii gentium, quibus ad unum damnationis interitum num volutabra, diversi sunt dii gentium, quibus ad unum damnationis interitum omnes miseri pertrahuntur: quod bene utriusque illius civitatis figura significavit, cum, divisis in Babylonia linguis, nemo vocem proximi sui posset agnoscere. Porro in Deum ac Dominum conlaudarent Profecti de Oriente invenerunt campum in quo habitarent, quia recedentes a luce justitiae reprobi, latas saeculi vias sibimetipsi, in quibus fluxa mente manerent, invenerunt; et hoc in fetore vitiorum carnalium. Sennaar namque, ut diximus, Fetor eorum interpretatur: Et quid per terram Sennaar, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
NTubi ab oriente pedes mouerunt mox propter uerba si ueopera superbiae & ab inuicẽ
disiuncti & a suo sunt creatori longius expulsi. Orientis plaga unde mundus ortusiderũ
lumen accipere sol& ipsum rectesignificat quiait. Egosum luxmundi qui se quit̃me
nonam bulat intenebris sedhabebit lumen uitae. In quoquam diumanent homines
unius sunt labii & uocis eiusdem. quia nimirum unaest confessio fidei eadem castitatis
actionis communis caritas & spes acernorum qq: aomnesqui in xp̃operseuerant
inlus trantur: At quia contemplatione derȩlucis recedunt. Neccumdõ pacem ha¬
bero. pec adse iñigem possunt qui a nonsicut una fidei. Ita &iamuna eademque in¬
fidelitati s est norma sed unus dñs una fides unum baptisma unus ds̃ in quo electorum
salus est . Multi autem dñireproborum diuersi anfractus perfidiae diuersa pollutio¬

Expanded text:
at ubi ab Oriente pedes moverunt, mox propter verba sive opera superbiae, et ab invicem at ubi ab Oriente pedes moverunt, mox propter verba sive opera superbiae, et ab invicem disjuncti, et a suo sunt Creatore longius expulsi. Orientis plaga unde mundus ortu siderum lumen accipere solet, ipsum recte significat qui ait: Ego sum lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae : in quo quandiu manent homines, unius sunt labii et vocis ejusdem: quia nimirum una est confessio fidei, eadem castitas actionis, communis charitas et spes aeternorum: quia omnes qui in Christo perseverant, inlustrantur. At qui a contemplatione verae lucis recedunt, nec cum Domino pacem habere, nec ad se invicem possunt: quia non sicut una fidei, ita etiam una eademque infidelitatis est norma; sed unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, in quo electorum salus est: multi autem Domini reproborum, diversi anfractus perfidiae, diversa pollutio
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas & magnitudo. idest latitudine cubitorum quinquaginta. altitudine
quatertanta: Saeterum ambitus eius quad ringentis lxxx stadiis circum uenit
Murus coctili latere atque in fuso bitumine conpactus. fossa extrinsecus late patens
uice amnis circum fluit. a fronte murorum centum portae aereȩ. Ipsa autem latituo
in consum marum pinnarum utroque latere habitaculis defensorum ȩquedis positis.
media interca pedine suiclta quadrigas capit. comus intrinsecus quater gemine habi
tationis minaci procelitate mirabiles: qui a uero uixta spĩtalem sensum babilonem dia¬
boli ciuitas hoc est reproba hominum multitudo uniuersa. structores babiloniȩ qui sunt.
nisi magistri errorum quiuel contrarium ueritati cultum diuinitatis introducunt.
uelagnitam fidem ueritatis malis actibus siue uerbis inpugnant : Erat autem omnis ter¬
ra labii unius & sermonum eorundem. quamdiu homines in oriente permanserunt:

Expanded text:
firmitas et magnitudo, id est latitudine cubitorum quinquaginta, altitudine firmitas et magnitudo, id est latitudine cubitorum quinquaginta, altitudine quater tanta. Geterum ambitus eius quadnngentis octoginta stadiis circumuenitur. murus coctili latere atque interfuso bitumine conpactus, fossa extrinsecus late patens uice amnis circumfluit. a fronte murorum centum portae aereae. ipsa autem latitudo in consummatione pinnarum utroque latere habitaculis defensorum aeque dispositis, media intercapedine sui citas qtationis minaci proceritate mirabiles. » Quia vero juxta spiritalem sensum Babylon est diaboli civitas, hoc est reproba hominum multitudo universa, structores Babyloniae qui sunt nisi magistri errorum, qui vel contrarium veritati cultum divinitatis introducunt, vel agnitam fidem veritatis malis actibus sive verbis impugnant? Erat autem omnis terra labii unius et sermonum eorumdem, quandiu homines in Oriente permanserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
olim coctilibus muris cinxisse samiramis urbem & precipue nabuchodonosor despoliis
hiero solimorum eius ornamenta accumulans. Ende ipse superbiens dixit
Nonne haec est babilon magna quam ego aedificaui indomum regni in robore fortitu¬
dis meae. & ingloria de coris mei : Qecuius magnitudine acdecore hieronimus lta
narrat: Sabiloñ fuisse potentissimam. & campestribus perquadrum sitam.
ab anglo usque ad angulum muri: sed ecim milia tenuisse passuum. id est simul percir¬
cuitum sexagintatres. Refert hero dotus & multi alii quigre cas historias conscripse¬
runt : Arx autem idese capitolium illius urbis est turris quae post diluuium aedifica¬
ta quattuor miliapassuum tenere dicitur: Horosius insuis historiis eiusdem ita me¬
minit : I aec campiplanitiae undique conspicua natura loci. la&issima castrorũ
facie moenibus paribus perquadrum disposita. murorum eius uix credibili relatu

Expanded text:
olim Coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem; et praecipue Nabuchodonosor de spoliis olim Coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem; et praecipue Nabuchodonosor de spoliis Hierosolymorum ejus ornamenta accumulans: unde ipse superbiens dixit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? de cujus magnitudine ac decore Hieronymus ita narrat: « Babylonem fuisse potentissimam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muri XVI millia tenuisse passum id est, simul per circuitum LXIII refert Herodotus , et multi alii qui Graecas historias conscripserunt. Arx autem, id est, capitolium illius orbis est turris quae post diluvium aedificata, quatuor millia passuum tenere dicitur. Orosius in suis historiis ejusdem ita meidere. haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. murorum eius uix credibilis relatu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ad posuerant sublimiter hora. ad prȩdicandum toto orbi scientiam ueritatis
aperirent. Notandum autẽ quod scriptura dicit. quidem dispersis perorbem struc¬
toribus cessatũ ab aedificatione ciuitatis : non tamen dicit ab inhabitatione eius
fuis secessatum: Vn de colligendum uidetur aliis inͣ descendentibus & astructura
cessantibus : Nem rod operis auetorem cum suadomo ibidem acfamilia remansisse :
donec progenito ex sua stirpe promaiore & in hac potentius regnare. & alias regno
suo poss& ad dereciuitates: Neque enimnisi fallor aliter intellegi sinit quod supra
dictum de illo est: Fuit autem principium regnieius babilon & arach & achad &
chalannȩ interra senna ar
Quamuis eandem urbem babiloniam posteaninus uelsa miramis conux illius maiorem
extemporo & augustiorem reddidisse ferantur. Ende est illud poete quamdicit᷑¬

Expanded text:
tati apposuerant, sublimiter ora ad praedicandam toto orbi scientiam veritatis tati apposuerant, sublimiter ora ad praedicandam toto orbi scientiam veritatis aperirent. Notandum autem quod Scriptura dicit quidem, dispersis per orbem structoribus, cessatum ab aedificatione civitatis; non tamen dicit ab inhabitatione ejus fuisse cessatum: unde colligendum videtur, aliis inde descendentibus, et a structura cessantibus, Nemrod operis auctorem cum sua domo ibidem ac familia remansisse, donec progenito ex sua stirpe pro majore et in hac potentius regnare et alias regno suo posset addere civitates. Neque enim, ni fallor, aliter intelligi sinit quod supra dictum de illo est: Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar: quamvis eamdem urbem Babyloniam postea Ninus vel Semiramis conjux illius majorem ex tempore et augustiorem reddidisse ferantur; unde est illud poetae quod dicit