comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Indorms inhians & tã quã parcert sucris
C̃ogrris. aut pistis tanquã gaudere tabellis
INescis quoualeat nummꝰ.quẽ pͥbeat ufũ¬
ł anis ematur olus ⁊ini sextarid. ad dr
Quis lumana sibi dolrat natura negatis
Formnidare malos fures incendia seruos
Ne trc̃pilent fugientes. hoc uurat hoꝵ
Ac sic̃ doluit temptatũ frigore corpꝰ
Aut alius cifd̃ lestore adflixit. habesqui
Adside at forñta par&. medicũ rog& intir
Sincn& ac reddat gnatis carisr ꝓpriquis. ue¬
Nonuxor saluũ trxult. ñ filius. om̃s
Uicini oder̃. noti piteri atq puelle
IMiiiris cũ tuargento post om̃a ponas
Si nemo p̃st& qur̃ ñ meriaris amorr̃
Ansi cognates nullo nanira labore
Quostibi dat r&antreuelis seruareq amicos
IInfelixoperã ꝑclasTsiquis asellũ
Incampo doceat purentẽ curtire frenis
Doniq sit finis quirendi eũq habrasplus.
P aupiriẽ mecuis minus & finire laborẽ
Incipias rasthoqđ aurbas. ne facias qđ

Expanded text:
indormis inhians et tamquam parcere sacris indormis inhians et tamquam parcere sacris cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis. nescis, quo valeat nummus, quem praebeat usum? panis ematur, holus, vini sextarius, adde quis humana sibi doleat natura negatis. formidare malos fures, incendia, servos, ne te conpilent fugientes, hoc iuvat? horum at si condoluit temptatum frigore corpus aut alius casus lecto te adflixit, habes qui adsideat, fomenta paret, medicum roget, ut te suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis? non uxor salvum te volt, non filius; omnes vicini oderunt, noti, pueri atque puellae. miraris, cum tu argento post omnia ponas, si nemo praestet, quem non merearis, amorem? at si cognatos nullo natura labore quos tibi dat, retinere velis, servareque amicos, infelix operam perdas, ut siquis asellum in campo doceat parentem currere frenis. denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, pauperiem metuas minus et finire laborem incipias, parto quod avebas, ne facias quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nature finis uiuentr iugera centũ an
Millear& at suauer̃ exmagno tollere actruoe
Dũ expauo nob̾ tantund huirire relinquas
Curtua plus laudes cumeris granaria nr̃is
U tribi st opusliquidi: ñ amꝑlius urna
U eleratho & dicas magno deflumine mallẽ
Quĩ exhoc fonticulo tantimd sumrye: eofit
Plemor utsiquis delet E copia iusto
Cũripa simul a uolsos ferat aufidiᷤ acer
Atqui tantuli eg& quanio ẽ op̾. isneq limo
Turluta haurit᷑ aqua nec uitã amii inundis
At bono iurhoũm decepta cupidine salso
N ilsatis ẽ inquit. quia tanti quantũ abrassis
Quid ficiasilli. iubais miserũ er̃ libent̃
Quatenꝰ id fac̃ nt quidã meniorat᷑ nhenis
Sordidisuc diuies ppłi c̃teninire uors
Sic solitus ppłs mesibilat t mͥ plauee
I psedomi simul ac nummos c̃tem plor inarca
Tamalus a labris sitirns fugentia captat
Flumina quidrides. multato nõe d&ce
ł abnila narranir. c̃gestis undiq saccis

Expanded text:
naturae finis viventi, iugera centum an mille aret? ‘at suave est ex magno tollere acervo.’ dum ex parvo nobis tantundem haurire relinquas, cur tua plus laudes cumeris granaria nostris? ut tibi si sit opus liquidi non amplius urna vel cyatho ac dicas ‘magno de flumine mallem quam ex hoc fonticulo tantundem sumere.’ eo fit, plenior ut siquos delectet copia iusto, cum ripa simul avolsos ferat Aufidus acer. at qui tantuli eget quanto est opus, is neque limo turbatam haurit aquam neque vitam amittit in undis. at bona pars hominum decepta cupidine falso ‘nil satis est’, inquit, ‘quia tanti quantum habeas sis’: quid facias illi? iubeas miserum esse, libenter quatenus id facit: ut quidam memoratur Athenis sordidus ac dives, populi contemnere voces sic solitus: ‘populus me sibilat, at mihi plaudo ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca.’ Tantalus a labris sitiens fugientia captat flumina — quid rides? mutato nomine de te fabula narratur: congestis undique saccis
Abbreviated transcription (Latin):
Predonũ inturlũ : didit hic ꝓcorpore numos.
Honc ꝑmixor calones quin&iã illud
Accidit inquidã testis. cauidãq salacr̃
Dem&tr& ferro. uire om̃s callu negabat:
Tucior at quanto merxẽ inclassc̃ scđa ÷
Lb tinarũ dico. salustus inquas
Il min insanit quã qui morchat᷑: ut hiesi
Quares quaratio suader& quaqꝙ modesti
r i. dir&̃ quantũ satis ẽ&nec sibi danino

Expanded text:
praedonum in turbam, dedit hic pro corpore nummos, praedonum in turbam, dedit hic pro corpore nummos, hunc perminxerunt calones; quin etiam illud accidit, ut cuidam testis caudamque salacem demeterent ferro. ‘iure’ omnes: Galba negabat. tutior at quanto merx est in classe secunda, libertinarum dico — Sallustius in quas non minus insanit quam qui moechatur. at hic si, qua res, qua ratio suaderet quaque modeste esse, daret quantum satis esset nec sibi damn
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis nequerat. quores bex ꝑtin& illuc
TDuutant stulti uitia in c̃turia currun÷
Machin tumcis demissis ambulit ẽ qui
Ingurn adobscenũ subdustisatt facctus
ł astillosrufillus d& gargonus hircũ
Nil mrdnĩ ẽ. s̃ qui nolint trtigissenisi illis
Quarũ subsutatalos texat instita ueste¬
Contra aliusnulã. nisi olenti infornice stantĩ:
Quidã notus hõ cũ exir& fornice mastr
Uistute esto inquit sententia dia catonis
Nã simul acuenas in flauit totralibido
Nociuue nirsequũ ẽ descrndere ñ alienas
ꝑinclere uxores: nolim laudarier inquit
Sic memirator cunni cupionnius albi:
Audire ẽ opere p̃tiũ. ꝓcedere rectȩ
qui moechi sñiuiltis ut omni paftelaborri
Vt que illis multo corrupta dolore uoluptas
Atq bogͥrata cadat dura int̃sepe perila :÷
Nic se p̃cipitẽ testodedit. illo flagellis
Admostõ cesus fugions hic decidit acrẽ

Expanded text:
siquis nunc quaerat ‘quo res haec pertinet?’ illuc: siquis nunc quaerat ‘quo res haec pertinet?’ illuc: dum vitant stulti vitia, in contraria currunt. Maltinus tunicis demissis ambulat, est qui inguen ad obscaenum subductis usque; facetus pastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum: nil medium est. sunt qui nolint tetigisse nisi illas quarum subsuta talos tegat instita vestecontra alius nullam nisi olenti in fornice stantem. quidam notus homo cum exiret fornice, ‘macte virtute esto’ inquit sententia dia Catonis; ‘nam simul ac venas inflavit taetra libido, huc iuvenes aequom est descendere, non alienas permolere uxores.’ ‘nolim laudarier’ inquit ‘sic me’ mirator cunni Cupiennius albi. audire est operae pretium, procedere recte qui moechis non voltis, ut omni parte laborent utque illis multo corrupta dolore voluptas atque haec rara cadat dura inter saepe pericla. hic se praecipitem tecto dedit, ille flagellis ad mortem caesus, fugiens hic decidit acrem
Abbreviated transcription (Latin):
Hambuliurũ c̃legtia. plurmi copolȩ
Mendictormo: luilathrones hoc grn omne
Mestũ ac sollicitũ ẽ cantoris moste tigelli
Qui por benignꝰ erat: c̃tra hicne ꝓdigꝰ er̃
Dicanirin&ũriis inomi dare nolit amico
Frigus quodurãq famẽ ꝓpellere possit.
Hunc si ꝑc̃teris auicur atq parentis
Predara ingrata stringat malus inꝗluuierẽ
Omnia c̃ductis cormens obsonia nummis
Sordidꝰ itq animi quđ parui nolit haberi
Respend& laudatuir abhis culrit᷑ abillis.
Ffidis urpȩ famĩtim& Ac nebulonis
Diuesagris. diurs positis infrnore nummis
Qumas hic capiti mircedes exoat itq
Gunto ꝑditior quisqr̃. tanto acrnꝰ urg&
Nomina sellat᷑ modo sumpta urste uirili
Sub ptrib duris tyronũ: maxime quis ñ
luppit. exclamat simulatquudiit: atinsi
ł quistũ sumptũ fac̃ hc uix credere possis
Quaĩ tibi ñ sitamici. nailpat̃ illetrrenti
ł abula. quẽ miserũ gnato uixisse fugato

Expanded text:
Ambubaiarum collegia, pharmacopolae, mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli. quippe benignus erat. contra hic, ne prodigus esse dicatur metuens, inopi dare nolit amico, frigus quo duramque famem propellere possit. hunc si perconteris, avi cur atque parentis praeclaram ingrata stringat malus ingluvie rem, omnia conductis coemens obsonia nummis, sordidus atque animi quod parvi nolit haberi, respondet. laudatur ab his, culpatur ab illis. Fufidius vappae famam timet ac nebulonis dives agris, dives positis in fenore nummis: quinas hic capiti mercedes exsecat atque quanto perditior quisque est, tanto acrius urget; nomina sectatur modo sumpta veste virili sub patribus duris tironum. ‘maxime’ quis non ‘Iuppiter’ exclamat simul atque audivit? ‘at in se pro quaestu sumptum facit hic?’ vix credere possis, quam sibi non sit amicus, ita ut pater ille, Terenti fabula quem miserum gnato vixisse fugato
Abbreviated transcription (Latin):
Quid u&at: is pucris olim datłerustula blandi
Dostores elemñti uelinł u discrre prima
VS ed tam̃ a moto quiramꝰ seri ludo
Ille graue̾ duro t̾rã qui uertit argiro
ꝑfids hic cauro. miles. nautȩq ꝑomne
Aucloers mare quicurrunt. hac m̃te laborẽ
Sese frrressines otinotia tir᷑a recedant
Anunt.cũ sibi sim c̃gesta cibaria. sic̃
Piruola nã exemplo ũ magni forii caliboris
Ore tralm qđcunꝙ potẽ atq addit aceruo
Quẽ struit haut ignara. ac ñincanta finuri
Quȩ simul inuersũ c̃triflat aquaris annũ
Nonusq ꝓrepit. & illis utitur. ante
Qux̧ sitis paciens cũ teneq feriidus ests
Demoueat lucro neqlumps ignis. mire serrii
Nil obstanbi dũnesit te ditior. ilt̃:
Quid iuuat inm̃sũ it argrini ponds &auri
Fustĩ defossatimidũ deponere t̃ra:
Qđsi cõmimias uilt̃ redigat᷑ adassẽ
Ati idfit ꝗd hib& pulchri ẽstructo aceriuis

Expanded text:
quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi doctores, elementa velint ut discere prima — sed tamen amoto quaeramus seria ludo: ille gravem duro terram qui vertit aratro, perfidus hic caupo, miles nautaeque, per omne audaces mare qui currunt, hac mente laborem sese ferre, senes ut in otia tuta recedant, aiunt, cum sibi sint congesta cibaria: sicut parvola—nam exemplo est—magni formica laboris ore trahit quodcumque potest atque addit acervo quem struit, haud ignara ac non incauta futuri. quae, simul inversum contristat Aquarius annum, non usquam prorepit et illis utitur ante quaesitis sapiens, cum te neque fervidus aestus demoveat lucro neque hiems, ignis mare ferrum, nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter. quid iuvat inmensum te argenti pondus et auri furtim defossa timidum deponere terra? quod, si conminuas, vilem redigatur ad assem? at ni id fit, quid habet pulcri constructus acervus
Abbreviated transcription (Latin):
ui fit mexenas. ił nemoquã sibi sostẽ
Scu ranio dederit seu forsobie ceritolla
Contentĩ iuiuat. laudat diuersa sequentes :¬
O fostunati merratores grauis annis
Milesait multo iã frastus membra labore :
Contra mercator naur̃ iastantib austris
Militia ẽ potior quidenĩ. c̃currit᷑ horȩ
Mom̃to cita mors uenit aut uistoria l&a
Agricolĩ laulat iuris lrgũq peritus
Subgallicantũ c̃sultor ostr᷑rbipulsat
Illȩ datis uadil quirupe extractiᷤ nurbẽ ẽ
Solos felice s unnit mes clamat inurbo
T&rra degrnere hoc adeos̃ multa loquacẽ
Dclassarẽ uedent fabiũ. neit moros audi
Quorẽ deducã: siquis ds̃ enrgo dicat
Iã facũ qđ uultis. eris⁊uqui modo milrs¬
N ercater tu c̃sulnis. modorusticiᷤ. hinc uos¬
U os binc motatis discedite rastib heia
Quid statis noliđ atqui lic& ir̃beatis:
Quidcause ẽ merito quin illis iuppit᷑ imbas
Ecurrã quã ꝗ ridentẽ ditere uerũ

Expanded text:
ui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem seu Ratio dederit seu Fors obiecerit, illa contentus vivat, laudet diversa sequentis? ‘o fortunati mercatores’ gravis annis miles ait, multo iam fractus membra labore. contra mercator navim iactantibus Austris, ‘militia est potior. quid enim? concurritur: horae momento cita mors venit aut victoria laeta.’ agricolam laudat iuris legumque peritus, sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat; ille, datis vadibus qui rure extractus in urbem est, solos felicis viventis clamat in urbe. cetera de genere hoc adeo sunt multa loquacem delassare valent Fabium. ne te morer, audi, quo rem deducam. si quis Deus ‘en ego’ dicat ‘iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles, mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc vos, vos hinc mutatis discedite partibus. eia, quid statis?’ nolint. atqui licet esse beatis. quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas percurram — quamquam ridentem dicere verum
Abbreviated transcription (Latin):
Thryna meree beatũ
s. ugen. ille notis astis adoricõ
Uꝰ insana caprt sidera frigidas
N astes ñ sine multis
In sõnis lacrimis agit
Atqui sollete niñtiꝰ hospett
Suspirare chloen. & miserãtias
Dicens ignib uri¬
ł ĩptat malle uafir modis
Ut ꝑetũ malier ꝑfida crebulũ
ł alsis inpulerit criminibꝰnimis
Casto bollorophentȩ
Matare necõ refest
Et peccaro docontis
Faillax historias mon&
Trustra. nã scopulis sordior liri
ll oces audit adhuc ĩ tegori attibi
łlus iusto placeat caue
Quãuis nalus flestere xquũ sciens
A que c̃spicit̃ gramine marcio

Expanded text:
Thyna merce beatum, Gygen? ille Notis actus ad Oricum post insana Caprae sidera frigidas noctis non sine multis insomnis lacrimis agit. atqui sollicitae nuntius hospitae, suspirare Chloen et miseram tuis dicens ignibus uri, temptat mille vafer modis: ut Proetum mulier perfida credulum falsis inpulerit criminibus nimis casto Bellerophontae maturare necem, refert; et peccare docentis fallax historias movet. frustra: nam scopulis surdior Icari voces audit adhuc integer. at tibi plus iusto placeat cave; quamvis non alius flectere equum sciens aeque conspicitur gramine Martio
Abbreviated transcription (Latin):
Qð pulcbredunr. breue qđ capud ardua cerrix
Nocille resie necorporis optima lyneris
C̃ templert oculis . hyꝓsea cecior illa:
Quȩ mala s̃ species. ocrus obrachia urrũ
Depugis nasuta. bruuilitore. ac pedr longoẽ:
Alatrone p̃ter faciũ nil cernere possisi
ł&era .ni. catia ẽ. dimissa ueste irgrntis
Si int̃dicta p&es uallo circũdata nãte
N oc fac̃ insanũ multrtibitũ officitut res
Gstades lesticatiniflones. iurisitȩ
Achialosstola demissa & circũdata palla.
Plurima que inuideant purcappareretibirẽ
Alt̾a nil olistat coistibi pornr uidere t̃
Ut nudã nec ruremalo nesit pede turri
M&iri possis oculolatiᷤᷤ anabi mauis
Insidias ferrip̃ciũq eualliesante
Quã mererdẽ ostendi: Ieporẽ uenatoꝵ alta
Innuie sest&᷑ positũ sic tangire nolit
Cantut & apronit: ms̃ ẽ imor huicsimils tãa
Transuolit inmidio pos̃ta e fugitntia cartl

Expanded text:
quod pulcrae clunes, breve quod caput, ardua cervix. quod pulcrae clunes, breve quod caput, ardua cervix. hoc illi recte: ne corporis optima Lyncei contemplere oculis, Hypsaea caecior illa, quae mala sunt, spectes. ‘o crus, o bracchia.’ verum depygis, nasuta, brevi latere ac pede longo est. matronae praeter faciem nil cernere possis, cetera, ni Catia est, demissa veste tegentis. si interdicta petes, vallo circumdata — nam te hoc facit insanum — , multae tibi tum officient res, custodes, lectica, ciniflones, parasitae, ad talos stola demissa et circumdata palla, plurima, quae invideant pure adparere tibi rem. altera, nil obstat: cois tibi paene videre est ut nudam, ne crure malo, ne sit pede turpi; metiri possis oculo latus. an tibi mavis insidias fieri pretiumque avellier ante quam mercem ostendi? leporem venator ut alta in nive sectetur, positum sic tangere nolit, cantat et adponit ‘meus est amor huic similis; nam transvolat in medio posita et fugientia captat.’
Abbreviated transcription (Latin):
Quã suniꝰ r̃ pugnis cerus ftrroq p&it̾¬
ł xclusiᷤ fore cũ longarenus for&intus
Niuc simintonis uerb mala tanta idedi
Dicira hec animꝰ ꝗd uis̃tibi nunꝗ degoate
Magno pgnatũ drposeo c̃sulr curnũ ͣ¬
Silatũq stola inea cũ ẽfirbuit ini
Quid riponder& magno patre nata puella ẽ
At quanto meliora mon& pugnantiq. istis
Diursopis natur suȩ tu si modoresto
Disprisare urlis. acñ fugunda p&cindis
Inmiscere tuouitiorerĩne labores
Nil referre putas: quare ñ peniat te
Desine matronas securier unde labores
Plus baurire malit̃. quã exre dicerperofrusti
N eo magis huic int̃niuros uiridisqlipillos
Sit licet hoc cerintbetiũ tentrũ ũfemur aut eris
Restius. atq &iã milins ꝑ sepe togate:
Addebuc qđmereẽ sine fucis gestat aꝑte
Regib hic mosr̃ ubi rquos mercant᷑ oꝑtos
Inspiciunt nosi facies Tsepe decora
Molli fulta pedi ẽ emptorẽ inducat brantẽ

Expanded text:
quam satis est, pugnis caesus ferroque petitus, exclusus fore, cum Longarenus foret intus. huic si muttonis verbis mala tanta videnti diceret haec animus ‘quid vis tibi? numquid ego a te magno prognatum deposco consule cunnum velatumque stola, mea cum conferbuit ira?’ quid responderet? ‘magno patre nata puella est.’ at quanto meliora monet pugnantiaque istis dives opis natura suae, tu si modo recte dispensare velis ac non fugienda petendis inmiscere. tuo vitio rerumne labores, nil referre putas? quare, ne paeniteat te, desine matronas sectarier, unde laboris plus haurire mali est quam ex re decerpere fructus. nec magis huic, inter niveos viridisque lapillos sit licet, hoc, Cerinthe, tuum tenerum est femur aut crus rectius, atque etiam melius persaepe togatae. adde huc, quod mercem sine fuciregibus hic mos est, ubi equos mercantur: opertos inspiciunt, ne si facies, ut saepe, decora molli fulta pede est, emptorem inducat hiantem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qn ĩꝙ᷑ pꝑnũ trepidit cũ murmure riuũ
Nrmpr insiarias nititur silua columnas¬
Laudanirq domus. longos qur ꝓspit̃ gros¬
A aturã repelles furca tam̃ sĩsq feturr&¬
łtmala ꝑrup& fustĩ fastidia ustrix¬
N iuiqsictonio ctindere cillidus ostro
Nesen aquinitẽ potantia uellera fucũ
C̃estuis accipi& damnũ ꝓpiuusut medullis
Inuitus fuge magnalic& sub paupere tecto

Expanded text:
cum murmure rivum? nempe inter varias nutritur silva columnaslaudaturque domus longos quae prosaturam expelles furca, tamen usque recurrmala perrumpet furtim fastidia victrixui Sidonio contendere callidus ostro nescit Aquinatem potantia vellera fucum, certius accipiet damnum propiusve medullis,invitus, fuge magna: Meet sub paupere tecto
Abbreviated transcription (Latin):
suestuutreo medio q̃si collis oriebat᷑. in inmensũ ꝑtingens
uiestit s oleastro acmiretis aluisq generib arborũ q
lumo arida atq arenosa gignunt᷑ media aut̃ planitiȩs
sita ardustis pecore atq cultorib frequentabat᷑ igitur
ineo colle. quẽ trans uerso itinere porrectũ docuimus ui¬
quitla axteniũta suq atiȩ c̃sedit ł lephantis & copi
mi pedefiriũ bomiliare p̃fec̃ cũq edoc& ꝗd ageret¬

Expanded text:
cultu. Sed ex eo medio quasi collis oriebatur, in immensum pertingens, cultu. Sed ex eo medio quasi collis oriebatur, in immensum pertingens, uestitus oleastro ac murtetis aliisque generibus arborum, quae humi arido atque harenoso gignuntur. media autem planities sita arbustis pecore atque cultoribus frequentabantur. Igitur in eo colle, quem transuerso itinere porrectum docuimus, Iugurtha extenuata suorum acie consedit. Elephantis et parti m pedestrium Bomilcare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgebar oppidũ: numidarũ ut̃e uacca sorũ ręrũ uenalau
marime consueueraint ualici generis mult: morrales. hue
que bello usui forent c̃portare ratus id res qdmonebar.
frequentiam negotiatq & commeatũ eum iuuat urc̃
excrritũ. etiã paratis rebus munim̃to fore. Int̃ hre nego¬
na iugurtha mpensius mͦ legatos supplices mutere pa¬
cẽ orare p̃ter suc̃ liberorũq uitã eoninit metelles
atdere. Quos uti pͥores consul allt riad ꝓditionẽ. doro¬
nium dimitebat regi paceq postulabat. neq ab nuert
artib teptari anim aduerrit. quippe cui ũbis par
nuntiabat᷑. ceterũ re bellũ asprimũ erat. urbs mar¬
ime alienata. ager hostib etognit animi popularium
temptati: coactus rerũ necessitate. statuit armis certari
metelli anteuenit. Erat in ea parte numidiȩ quam
dic nomine muthul. a quo aberat mons ferme
pulla. passuu tractu pari. uastus ab natura. & humano

Expanded text:
pergebat, oppidum Numidarum nomine Vaga, forum rerum venalium pergebat, oppidum Numidarum nomine Vaga, forum rerum venalium mercari consueuerant Italici generis multi mortales. Huc quae bello usui forent, comportare, ratus, id quod res monebat, frequentiam negotiatorum et commeatum iuvaturum exercitum et iam paratis rebus munimento fore. Inter haec negotia Iugurtha impensius modo legatos supplices mittere, pacem orare, praeter suam liberorumque vitam omnia Metello dedere. Quos item uti priores consul illectos ad proditionem domum dimittebat, regi pacem, quam postulabat, neque abnuere artibus temptari animaduertit, quippe cui verbis pax nuntiabatur, ceterum re bellum asperrimum erat, urbs maxima alienata, ager hostibus cognitus, animi popularium temptati, coactus rerum necessitudine statuit armis certare. Metelli anteuenit. Erat in ea parte Numidiae, quamdie nomine Muthul, a quo aberat mons ferme milia viginti tractu pari, vastus ab natura et humano
Abbreviated transcription (Latin):
necatũ sibi t̃dereis. cetũ palã q̃ exuoluntate forea. regi nunciare uib&e
belli faciẽ tuguria plena honinũ peccora cultorei ĩagri erant.
cxopidis ⁊ mpalibꝰ p̃fecti regis obuiã ꝓcedebans parati frumtũ darer
cõmeatũ portare. p̾tremo om̃a q̃ imꝑarent᷑ facere. nec metelł idcir¬
co mnꝰ s paritꝰ ac si hostes ad eẽnt. nunto agnine ĩcedere. late ex plo¬
rare: om̃a illa dedicionᷤᷤ sig ostentui credere & ĩsidil locũ tẽptare
taq ipse cũ ex peditis cobortib itẽ funditoꝵ: sagutarioꝵ. deluda
nnu ap pͥmo erat. In p̾tremis .o. mruis legatꝰ cũ egͥtib curabat
nutruq latꝰ iuxiliario eqites tribunus legionũ inyfecdis cohortiũ
disptierait. ut cũ his ꝑmixti uelites ꝯͦcũꝙ accederea eqͥratus
ostiu ꝓpulsarent. Na ũugurta tantꝰ dolus tantaq fiacia locos
certũ nabeidur frat haut ꝓcul abȩx itinre quo mneeauu

Expanded text:
necatum sibi traderent. Ceterum palam quae ex voluntate forent regi nuntiari iubet.necatum sibi traderent. Ceterum palam quae ex voluntate forent regi nuntiari iubet.belli faciem tuguria plena hominum, pecora cultoresque in agris erant. Ex oppidis et mapalibus praefecti regis obvii procedebant parati frumentum dare, commeatum portare, postremo omnia quae imperarentur facere. Neque Metellus idcirco minus, sed pariter ac si hostes adessent munito agmine incedere, late explorare omnia, illa deditionis signa ostentui credere et insidiis locum temptari. Itaque ipse cum expeditis cohortibus, item funditorum et sagittariorum delecta manu apud primos erat, in postremo C. Marius legatus cum equitibus curabat, in utrumque latus auxiliarios equites tribunis legionum et praefectis cohortium dispertiuerat, ut cum iis permixti uelites, quocumque accederent, equitatus hostium propulsarent. Nam in Iugurtha tantus dolus tantaque peritia locorum rat haud longe ab eo itinere, quo Metellus
Abbreviated transcription (Latin):
citũ sequerent᷑ nemilt gregiri icastriᷤᷤ neu ĩagmine seruũ. aut
ium̃iũ habere cetersꝰ arte modũ stauust. p̃terea trans uersis rauerib cot¬
die castra mouere. uixta ac si hostes adc̾ent. uallo atq fossa inunire. uigi¬
quent᷑ ĩcedereN iles cibũ ⁊ arma portar&: ita ꝓibendo adelictis ingl
qͣm uindicando exercitũ breui c̃firmuit. Int̾ea iugurta tibi quẽ
metellus agebat exnuntiis accepit. simul dein nocentia ciꝰ cercior romȩ
facł diffidere susᷤ rebus. ac tũ dentiũ uerã dedicionẽ facere contꝰẽ. Igũ
legait̾ adc̃sulẽ cũ supplicus mitrit. qͥ tantũ modo. ipsiꝰ lberłq uitã pettra
alia oñia dederens ppło romno. S metello iã ante exꝑim̃ti cognitũ erat
genꝰ nuniaarũ ĩfidũ igenio mobili nouapẽ rerũ auidũ et. itaq loga oai
ab alio diu̾soᷤ aggredit. apaulatĩ tẽptando p̃ꝗ oportund̾ sibi cognouit muu
pollicendo ꝑ suaoit. uti iugurtã mxime uiuũ. sin id parũ ꝓcedat.

Expanded text:
tus aut gregarius in castris neue in agmine seruum aut iumentum haberet; ceteris arte modum statuisse. Praeterea transuersis itineribus cottidie castra movere, iuxta ac si hostes adessent vallo atque fossa munire, vigiquentes incederent, miles cibum et arma portaret. Ita prohibendo a delictis magis quam vindicando exercitum brevi confirmauit. Interea Iugurtha, ubi quae Metellus agebat ex nuntiis accepit, simul de innocentia eius certior Romae factus, diffidere suis rebus ac tum demum veram deditionem facere conatus est. Igitur legatos ad consulem cum suppliciis mittit, qui tantummodo ipsi liberisque vitam peterent, alia omnia dederent populo Romano. Sed Metello iam antea experimentis cognitum erat genus Numidarum infidum, ingenio mobili, novarum rerum auidum esse. Itaque legatos alium ab alio diuersos aggreditur ac paulatim temptando, postquam opportunos sibi cognovit, multa pollicendo persuadet, uti Iugurtham maxime viuum, sin id parum procedat,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝗͣ decreuerit ncgredi ꝓuincia. quantũ iẽporiᷤᷤ estiuoꝵ ũmꝑio fuit.
plerũq militi̾ statuti castriᷤᷤ habebat. nͥ cũ aut odor: aut pabuli e¬
die noctuq uagabant᷑: : palante᷑ agro uastare. uillas expugnre.
peccoriꝰ nncipioꝵ p̃das certantes agere. eaq mutare cũ mẽrca¬
torib uino adueclicio.⁊ aliis talib. p̃terea frum̃tũ publice datũ
uendere. panẽ ĩdies mercari. p̾tremo q̃cũq dici aut fingi q̃unt.
ispiue luxuriȩq ꝓbra in illo exercitu cuncta fuere. ⁊ ilia amplius.
ica difficultate metellũ ñtiñ quã inreb hostilib ngnũ ⁊ sapien¬
tt̃ urũ fuisse cõperior tanta tẽ perantia ĩt abicĩont̃⁊ scuiciã
moderatũ. Nãq edicͭ  pͥmt̃ aduim̃ta ignue sustulisse. neqͥsq̃m¬

Expanded text:
 decreverat non egredi provincia, quantum temporis aestivorum in imperio fuit, plerumque milites stativis castris habebat, nisi quom odor aut pabuli ediu noctuque vagabantur, et palantes agros vastare, villas expugnare, pecoris et mancipiorum praedas certantes agere eaque mutare cum mercatoribus vino advecticio et aliis talibus; praeterea frumentum publice datum vendere, panem in dies mercari; postremo quaecumque dici aut fingi queunt ignaviae luxuriaeque probra, ea in illo exercitu cuncta fuere et alia amplius. sed in ea difficultate Metellum non minus quam in rebus hostilibus magnum et sapientem virum fuisse comperior: tanta temperantia inter ambitionem saevitiamque moderatum. namque edicto primum adiumenta ignaviae sustulisse: ne
Abbreviated transcription (Latin):
atq obtestat᷑. uii memores pͥstine
iuum̃ q ut qraauctorie ser se regnumq
suum ab romanorũ auaritia defendant. cumlus cer¬
tamen fore. quos antra uictos subiugũ miserint. ducẽ illis
non animũ mutatũ. Quȩ ab imꝑatore ꝓuisa docucrint
om̃a suis ꝓuisa. locũ suꝑiorẽ: ut prudentes cũ inperitis.
ne pautiores cũ plurib aut rudes cũbello meliorib ma¬
num consererent. ꝓinde paratti intentiq essent. signo
dato romanos inuaderent. illũ diẽ aut om̃s labores
& iuictorias configinaturũ. aut marimũ erũnarũ intiũ
sore. Ad hios uritĩ uti quẽq obmilitare facinus pecunia

Expanded text:
atque obtestatur, uti memores pristinae virtutis et victoriae sese regnumque suum ab Romanorum auaritia defendant: cum iis certamen fore, quos antea victos sub iugum miserint; ducem illis, non animum mutatum; quae ab imperatore decuerint omnia suis prouisa, locum superiorem, ut prudentes cum imperitis, ne pauciores cum pluribus aut rudes cum belli melioribus manum consererent. Proinde parati intentique essent signo dato Romanos invadere: illum diem aut omnis labores et victorias confirmaturum aut maximarum aerumnarum initium fore. Ad hoc viritim, uti quemque ob militare facinus pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ urgurndo. neꝙ dũ ꝓcellas
Caut horrescis nimũ p̃mendo
Liti inquũ
A ure᷑ quisqs mediornatẽ
Diligit tutiᷤ car& obsol&i
Sordib nłti. car& inuudenda
Sobris iuila
Sepi uentis agitat̃ ingriis
ł iñ & celse grauiore casi
Decidut̃ tur̃res ferumq sũmos
Fulgura monits
Speri infestis m&uit seđis
Altera sostẽ. brir p̃paratũ

Expanded text:
er urgendo neque, dum procellas cautus horrescis, nimium premendo litus iniquum. auream quisquis mediocritatem diligit, tutus caret obsoleti sordibus tecti, caret invidenda sobrius aula. saepius ventis agitatur ingens pinus et celsae graviore casu decidunt turres feriuntque summos fulgura montis sperat infestis, metuit secundis alteram sortem bene praeparatum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmeos fines & aprica rura
Lenis incedas ab easq parius
Aquus alũnis
Sitene pleno cadit haeds anno
Laria nec des̃ ueneris sodali
lina crat̾r udeis ara multo
Fumat odore
Ludit herboso pees om̃e cãpo

Expanded text:
meos finis et aprica rura lenis incedas abeasque parvis aequus alumnis, si tener pleno cadit haedus anno larga nec desunt Veneris sodali vina craterae, vetus ara multo fumat odore. ludit herboso pecus omne campo
Abbreviated transcription (Latin):
quõ ĩscoras atq conuuiis libidinẽ. habebant. Itaq talib uiris ñ labor
hult̃ ferire murĩ ascendere se c̃ sicicũ tale facinus facere ꝓperabat
ssiluetias. ea bonã famã magnãqi nobilitaẽ putabaiti. Laudis.
auidi ptcunie liberales erant. ꝗlãm ingentẽ. diuitias honestis uolebant.
lemorare possẽ quib in loris maximas hostiũ copias populus romanus paria
munu fuderit. quas urbes nat᷑a munitas pͥiugnando eoeperit nua res soniquis
abincepto trahero S. ꝓfrcto funtima ĩ um̃i re dominat᷑̃ Ea res cunctas tisibi¬
lii mags quã ex uero eelebrat obscuratq. Athenensueres uestȩ siẽ ĩstimo
ego. satis ample magnificrq suere: uerũ aliquanto minores tam̃ quã situnt᷑

Expanded text:
quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant. Igitur talibus viris non labor hostem ferire, murum ascendere, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus in locis maxumas hostium copias populus Romanus parva manu fuderit, quas urbis natura munitas pugnando ceperit, ni ea res longius nos ab incepto traheret. Sed profecto fortuna in omni re dominatur; ea res cunctas ex lubidine magis quam ex vero celebrat obscuratque. Atheniensium res gestae, sicuti ego aestumo, satis amplae magnificaeque fuere, verum aliquanto minores tamen, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Duutu m̃sis & amicitẽplis
Dic modos lyde qͥb obstinatas
Ad plic& auris
Quȩ uelut latis e qua trima cãpis
Ludit exulti maimq tangi
Cruda marito
Tii potes tigris comitesq siluas
Ducere & ruuo sceleresmorari
Tessit in manis tibi blandienti
Lanitor aule
Crrbrrꝰ ꝗuis furialt centũ
M unianꝰ angues caputrĩ. atq
Ore trilingui
Risit inuito st&it urna piulũ
Sicca dũ graro danai puellas
Garmine inulces
Audiai lyde scelsᷤ atq notas
Uirginũ pocnas & ianelẏphȩ
Noliũ fundo ꝑeuntisimo
Seraq fata
Que manen culpas &iã suborco

Expanded text:
um mensis et amica templis, dic modos, Lyde quibus obstinatas adplicet auris, quae velut latis equa trima campis ludit exsultim metuitque tangi cruda marito. tu potes tigris comitesque silvas ducere et rivos celeres morari; cessit immanis tibi blandienti ianitor aulae Cerberus, quamvis furiale centum muniant angues caput eius atque ore trilingui; risit invito, stetit urna paulum sicca, dum grato Danai puellas carmine mulces. audiat Lyde scelus atque notas virginum poenas et inane lymphae dolium fundo pereuntis imo seraque fata, quae manent culpas etiam sub Orco.
Abbreviated transcription (Latin):
T rastas. & incodis ꝑignes
Subposnos cinrri doloso
ꝥaulũ seuira musa tragordie
Desit chcatris. mex ubi publicas
Res ordinaris grande munꝰ
Tecropio rep&es coturno
Insigne mestis p̃sidiũ rei
ł tc̃sulinti pollio curiȩ
lui laurs a&ẽnos honores
Delmatico peperit triũpho
Iã nc̃ minaci murmure cornuu
ꝑ stringis aures.iã litui strepunł
lã fulgor armoꝵ fugaces
Terr& ȩquos equitũ quultꝰ
A udire magnos iã indror duces
Nonindecoro puliuire sordidos
ł cunsta t̾rarũ subasta
Pr&ẽ airirẽ animũ catonis
luno & de quisqͥs amiticior
A fris inulta ceserat impotens
Tellure uidtoꝵ nrpotes
Recculti infrrias iugusthe
Quis nlatino sangume pinguia
Campꝰ sepulchris impra pͣlia
Testator. auditũq medis
Nesperia sonitũ ruine
Qui gurges aut quȩ flumina lugubris
I gn̾ara belli. qđ mare daimt
Non decolorabere cȩdes
Quȩ cir& oro cruore nr̃o
Sed nerditis musa ꝓuixiocis
Cȩx reraddis muntra neniȩ

Expanded text:
tractas et incedis per ignis suppositos cineri doloso. paulum severae musa tragoediae desit theatris: mox ubi publicas res ordinaris, grande munus Cecropio repetes cothurno, insigne maestis praesidium reis et consulenti, Pollio, curiae, cui laurus aeternos honores Delmatico peperit triumpho. iam nunc minaci murmure cornuum perstringis auris, iam litui strepunt, iam fulgor armorum fugacis terret equos equitumque voltus. audire magnos iam videor duces, non indecoro pulvere sordidos et cuncta terrarum subacta praeter atrocem animum Catonis. Iuno et deorum quisquis amicior Afris inulta cesserat inpotens tellure victorum nepotes rettulit inferias Iugurthae. quis non Latino sanguine pinguior campus sepulcris inpia proelia testatur auditumque Medis Hesperiae sonitum ruinae? qui gurges aut quae flumina lugubris ignara belli? quod mare Dauniae non decoloravere caedes? quae caret ora cruore nostro? sed ne relictis, Musa procax, iocis Ceae retractes munera neniae,
Abbreviated transcription (Latin):
ni epio: stutimirie nai amaibicis detinuerat.: edẽ regressus. stui res
ꝗit᷑. di ratilinȩ coniuratione qͣm uerissime. potero paueis absoluã. Nĩ it:
farinus in primis euo memorabile existimo sceleris atq penculi noincate
De cirus nonunis morib paura prius ex plananda sqͣm initiũ narrauiui facũ.
tius catilina nobib qñe. Natus. fuit. magna iu & animi & corp̃oris. Uin
urni nialo prauou: Nuic ab adolescentia bella ĩ testina: cares. rapine.
unscordia ciuilis. grata fuere. Ibupiuuentutẽ suã exerciut. Corpus patirns
giacdiȩ alioris. niuliȩ supͥqͣm ciuqͣm eredile. est. Animꝰ auidax. subdoliis uatius.

Expanded text:
ncepto studioque me ambitio mala detinuerat, eodem regressus statui res Igitur de Catilinae coniuratione, quam verissume potero, paucis absolvam; nam id facinus in primis ego memorabile existumo sceleris atque periculi novitate. De cuius hominis moribus pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam. L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Huic ab adulescentia bella intestina, caedes, rapinae, discordia civilis grata fuere ibique iuventutem suam exercuit. Corpus patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam quoiquam credibile est. Animus audax, subdolus, varius,
Abbreviated transcription (Latin):
adrempublucã latus sũ. Ibi m in multa aduersa fuere. Nã phudore ꝓ
animus asiinabatuur in sulens malarũ artiũ. tamiint̃ tuita uicia imbe¬
illa artas ambitume corrupta tenebatur Me meũ abreduiua malis
nurib csseutire. Min lominul honoris cupido eade que. ceteris fania
atq libidu inuidia urxabat luitͣ ubi xumus exmultis nuseruifatq:
penculis ix quieuit. & nuhi reliquã etatẽ arep. ꝓcid habendã ilereui¬

Expanded text:
ad rem publicam latus sum ibique mihi multa advorsa fuere. Nam pro pudoread rem publicam latus sum ibique mihi multa advorsa fuere. Nam pro pudoreanimus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia imbecilla aetas ambitione corrupta tenebatur; ac me, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem, nihilo minus honoris cupido eadem, qua ceteros, fama atque invidia vexabat. Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis
Abbreviated transcription (Latin):
tuti ora parent: S. multi mortales. decliti uentri atq somnu indacti
.&. ĩ cutiꝰuta sicun pereiginantes transierani. Quib: ꝓfrabo cinitra nat᷑ im
curpiis uoluptati anima oneri fuit. E&. ego uiti mortiu iurta arstio¬
detur: qui aliquo neuocio muntꝰ p̃clan facinorsaut bone artis fama
quric. Sin mauna cupia rerũ. aliut. alii natura ner ostendit. Pulinii ẽ
bene facere reipublice. Etia benedicere haut obsurdũ est. Uel paci
ul bello clarũ ficrilic&a: Et quiserere . & qiũ facta alox. scripsere mi lt
laudant᷑  Ne muihi quidr̃ tam & si haue qua quã par ꝗsa sequatur seriyt
irͣi. reruauitorẽ tam in prims arduũ uidet᷑ res gestas seribere. primũ
qđ fartaatis corquanilas: de hine quia pleriq quȩ delicta rep̃henderis
uiliuolinui.i in uidia dicta putant. Ubide maua uirtute. at i qła bona
Amemoreẜque sibi quisq facilia facto putat. axiin animo arcipit. Sup̃ex uebitũ
fucta ꝓsalsis ducit. Deu eiio adel esrentulus in itio. suuti pleriq stuilio

Expanded text:
tuti omnia parent. sed multi mortales, dediti ventri atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere; quibus profecto contra naturam corpus voluptati, anima oneri fuit. eorum ego vitam mortemque iuxta aestdetur, qui aliquo negocio intentus preclari facinoris aut bone artis famam quaerit. Sed in magna copia rerum aliud alii natura iter ostendit. pulchrum est bene facere rei publicae, etiam bene dicere haud absurdum est; vel pace vel bello clarum fieri licet; et qui fecere et qui facta aliorum scripsere, multi laudantur. ac mihi quidem, tametsi rem rerum, tamen in primis arduom videtur res gestas scribere: primum, quod facta dictis exaequanda sunt; dehinc, quia plerique, quae delicta reprehenderis, malevolentia et invidia dicta putant, ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit, supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio
Abbreviated transcription (Latin):
uecordia ĩ erat. Siuuentutẽ qͣm ut supͣdicimꝰ illeaerat. multis
nidii mala farinora docebat. ex illis testes siunatores falsos c̃omuar
ludẽ st. cunasq ꝑ icula uilia habere: Pubi etꝑ famã atq pudorẽ
seriuerat mauora alia imperabat: Si causa perxandi ĩ p̃sens minꝰ
suppi tebat. niħcminꝰ ĩ sontes sicuti sontes circũ uriure. iugulare
sriliscix ne ꝑotiũ ⁊ ipescerent. aut manꝰ aut umꝰ. ꝗratuit potiꝰ
malus atii cruilũꝰ erat His amicis socusq: fisus catilina. simul qdaes
ilienũ ꝑ om̃s t̃ ras inaens erat. & ꝙ pleriq syllani milites largius suo
usis rapinarũ & uuctoriȩ memores uet̃is ciuile bellũ exoptabant.:

Expanded text:
vecordia inerat. Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat. ex illis testis signatoresque falsos commodare; fidem fortunas pericula vilia habere; post ubi eorum famam atque pudorem adtriverat, maiora alia imperabat. si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire iugulare: scilicet ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat. His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites, largius suo usi, rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant, o
Abbreviated transcription (Latin):
ed uirem in hix ũmul imus satiten irint
dtuc̃uersa domũ piguit dire lintra. quindo
adis matiua laurrit cacumini
lnmare sen crlsus ꝓcurrerit arprinis.
lius amor. iun& uttigris subsi dere erruis.
dultiera & columba miluo
ridube nex praues tiniant armenia lrones

Expanded text:
narint neu conversa domum pigeat dare lintea, quando Padus Matina laverit cacumina, in mare seu celsus procurrerit Appenninus mirus amor, iuvet ut tigris subsidere cervis, adulteretur et columba miluo, credula nec ravos timeant armenta leones
Abbreviated transcription (Latin):
alis caritr tirins laborib
lulla fir huc pocior sentenua phoceoꝵ
leli psugit exeerita ciuitas
gros arꝗ̃ pitrios. habitanliq sina
pris rrliqit &ripicibi liis
Ire pedes quocimq. serini queciriq: pimidas
lotus uocabit ant ptrrinis aspicsᷤ
dic plac&. ain mndius quislab& suadere seda

Expanded text:
ritis laboribus; nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum velut profugit exsecrata civitas agros atque lares patrios habitandaque fana apris reliquit et rapacibus lupis, ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas Notus vocabit aut protervos Africus. sic placet? an melius quis habet su
Abbreviated transcription (Latin):
ibĩ ractolus slun
ecte porthagorte sallant areuna srnn
ormaq uincas nirea
Trobieo triuslites alio meebis amores
Asego uicissim risero
quĩ neq sinitims ualitr ꝓdere marsi

Expanded text:
ique Pactolus fluat nec te Pythagorae fallant arcana renati formaque vincas Nirea, heu heu, translatos alio maerebis amores, ast ego vicissim risero. quam neque finitimi valuerunt perdere M
Abbreviated transcription (Latin):
iitumagnoꝵ nimen usura drix
slius utq hedera perra astringit ilex
us dherens bracchiis
Aĩ petori lupus & nauus usestusorun
Turbar& huberiui mari
consusq agitarecurollinis auru. o¬

Expanded text:
magnorum numen laesura deorum, artius atque hedera procera adstringitur ilex lentis adhaerens bracchiis; dum pecori lupus et nautis infestus Orion turbaret hibernum mare intonsosque agitaret Apollinis aura
Abbreviated transcription (Latin):
Aollib inpueris auit in piellis urere
lic tesiuis decembir exquo destiti.
Contrani lucrio nil ualeri candidĩ
P uuperis iginiũ qurrilur ipplorins tibi
Simul calentis inurrrcundus dr̃
Perindiore mero arcini ꝓmorat loco.
Sberibilis ut hȩc ingrati uentis diuidot
Pemenra uulmur nil malis liuontia¬

Expanded text:
mollibus in pueris aut in puellis urere. hic tertius December, ex quo destiti contrane lucrum nil valere candidum pauperis ingenium” querebar adplorans tibi, simul calentis inverecundus deus fervidiore mero arcana promorat loco. libera bilis, ut haec ingrata ventis dividat fomenta volnus nil malum l
Abbreviated transcription (Latin):
ł rsq tendentes opaco
S ꝗd tiphoris & ualidus mimas:
At̃ ꝗd minici ꝓorphyrionstatu :
Enchelad̾ iaculitor audax
ctrasonantẽ palladis eitida
Possed riuntes hinui pelite

Expanded text:
esque tendentes opaco id Typhoeus et validus Mimas aut quid minaci Porphyrion statu, Enceladus iaculator audax contra sonantem Palladis aegida possent ruentes? hin
Abbreviated transcription (Latin):
I rattũces imnimicitiis & funebre billũ
ertumnũ ianũq liber spetare iuderis.
S lic& ꝙ̃stes sosior pumice mundus
Odisti clauis & grata sigilla puchȩs e¬
Laucis ostendigrmis ecõminio lauaas
Nmani raitis. fuge quo descendere gestis
e apusrris romiȩ donoc te deseratadas
c̃ trissatus obimanib sordesarit uulgẽ

Expanded text:
 truces inimicitias et funebre bellum. Vertumnum Ianumque, liber, spectare videris, scilicet ut prostes Sosiorum pumice mundus. odisti clavis et grata sigilla pudico; paucis ostendi gemis et communia laudas, non ita nutritus, fuge quo descendere gestis. , carus eris Romae, donec te deserat aetas; contrectatus ubi manibus sordeseere volgi
Abbreviated transcription (Latin):
Dccope t exrimis iniuicis bla sentitn
⁊ĩ tbi sol tepdo pluris ad mouiti aures
Ae liłano natũ patre & intenure
Muores ꝓuinas nido xtendisse laqaso
Me primifabis belli piacubi au sde giuden
Corporisexigiupainũ solibartu¬

Expanded text:
occupet extremis in vicis balba senectus. Cum tibi sol tepidus pluris admoverit auris, me libertino natum patre et in tenui re maiores pinnas nido extendisse loqueris, me primis urbis belli placuisse domique, corporis exigu
Abbreviated transcription (French):
Responsart paris seu ẽdis amabi le carm̃
Pruna fires bederx iudricis p̃mia qđsi
ł rigida curarũ fuinta relinquite possis
N ocopus hocstudiũ paru ꝓpertni &ampli¬
Si patrie uolum si nob uiunere cari
Debes hoc&iã rescribisesnribi cure
Quante c̃urnit munatius. qnenale sa

Expanded text:
respondere paras seu condis amabile carmen, prima feres hederae victricis praemia, quod si frigida curarum fomenta relinquere posses, hoc opus, hoc studium parvi properemus et amplisi patriae volumus, si nobis vivere cari. Debes hoc etiam rescribere, sit quantae conveniat Munatius; an male sa
Abbreviated transcription (Latin):
circũ uentũ eũ eo se c̃ sulẽ mitiũ agendi facturũ ad ħ maledictis
ĩ erepat oñs bonos. suq unũquẽ q̃ nominans laudare. ad monebat
aliũ coȩstatis. aliũ cupiditatis sue. ꝑiculi cõplures. aut igrominiȩ
uidõ cohurtatus ut pts itionẽ suã cuit haberent. ⁊uentũ dimisit.
surie utͣ ea tẽ pestatẽ qͥ dicerent catilmã habita oratione. cũ adius¬
iurandũ populares. steleris suiaclicer&. humanirorporis sinquinẽ
uio ꝑ mixtũ ĩ pattris cutũ tulisse. ĩ dt cũ post exerrationẽ om̃s de

Expanded text:
circumventum; cum eo se consulem initium agundi facturum. Ad hoc maledictis circumventum; cum eo se consulem initium agundi facturum. Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque nominans laudare; admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris periculi aut ignominiae, videt, cohortatus, ut petitionem suam curae haberent, conventum dimisit. Fuere ea tempestate, qui dicerent Catilinam oratione habita, cum ad iusiurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse: inde cum post exsecratione
Abbreviated transcription (Latin):
belli spolia magnifica magis qͣm oratio mea uos horuent᷑ .ł imꝑatore ł mulite
me uteͥmini neq animꝰ neq: corpis a uob̵ aberit: ħ ipsa ut spero uobcũ una
c̃sulagã. ni forte me animꝰ fallit. s. uos magis seruire qͣm imperare parati
estis. Pqͣm accepere ea homines qͥb mala abunde om̃a erant. s neq res
neq spes bona ulla tã & si illisqͥeca mouere mauna merces uidebat᷑. tar̃
postulare pleriq ut ꝓponerdo q̃ c̃ditio belli foree. q̃ armis p̃rna peterent ꝗd
ubiq opis aut spei haberent. Tũ catilina pollireri tabulas nuuas. ꝓscripuonẽ
lornplecũ magistratus. saterdocia: rapinas. alia om̃a q̃ bellũ atq libidoiu
fert. pͣt̃ ea ẽẽ ĩ hispania ut̃iore pisont̃. ĩ mauritania cũ ex ercitu .p. sitiũ
nurennũ c̃ silii sui participes. p̃t̃ea peddre tͣsulatũ. ꝙ. antoniũ. que sibi
colleqã fore sperarex. honunẽ familiatt̃. & omnib: nrcessitudinib

Expanded text:
belli spolia magnifica magis quam oratio mea vos hortantur. Vel imperatore vel milite me utimini! Neque animus neque corpus a vobis aberit. Haec ipsa, ut spero vobiscum una consul agam, nisi forte me animus fallit et vos servire magis quam imperare parati estis." Postquam accepere ea homines, quibus mala abunde omnia erant, sed neque res neque spes bona ulla, tametsi illis quieta movere magna merces videbatur, tamen postulavere plerique, ut proponeret, quae condicio belli foret, quae praemia armis peterent, quid ubique opis aut spei haberent. Tum Catilina polliceri tabulas novas, proscriptionem locupletium, magistratus, sacerdotia, rapinas, alia omnia, quae bellum atque lubido victorum fert. Praeterea esse in Hispania citeriore Pisonem, in Mauretania cum exercitu P. Sittium Nucerinum, consili sui participes; petere consulatum C. Antonium, quem sibi collegam fore speraret, hominem et familiarem et omnibus necessitudinibus
Abbreviated transcription (Latin):
C ii susebrũ fuit in medios dormire dirs&
Ut iugulent boem surguui dpnoste latrouri¬
Vt tr ipsũ seruris nixꝑgisceris. atqui¬
S ondes saniis cur es hedropicus & ni¬
oscos anie dic libiru cũ lumint. siñ
nundes animũ studus & reb hanestis
Aniudia ł amore uigaltor quebere nãcur
Iug ledun oculũ festinas demere : siꝗqd
ł Nanꝑqũ dffens curindi temp inannũ
Dimidu fadi qui corpi babe sapire aude
ncipr qui reche uuudi pra horĩ

Expanded text:
cui pulchrum fuit in medios dormire dies Ut iugulent hominem, surgunt de nocte latroneipsum serves, non expergisceris? atquinoles sanus, curres hydropicuss ante diem librum cum lumine, si non intendes animum studiis et rebus honestis, invidia vel amore vigil torquebere. nam cur quae laedunt oculum festinas demere; si quid est animum, differs curandi tempus in annum? dimidium facti qui coepit habet; sapere aude; incipe! qui recte
Abbreviated transcription (Latin):
ei plena erant.q mortis mocũ muiͥ taba .t. sicuti regiliburrat.
pax ꝯuenit: Subi ea rone cõpta s. m&usatq meror ciuitatẽ
ĩuasere. pars dolere ꝓ qła imꝑii. pars ĩ solita rerũ bellicarũ
timere libtati. albuno oñs ĩ festi. ac maxime qͥ bello sept pͣ¬
clari fuerant qđirmatꝰ dederore pociꝰ qͣm manu salutẽ q̃siue¬
rit: Ob eac̃ sul albinꝰ ex deluto frĩs ĩ uidiã. ic deĩde ꝑiculũ
timens. senatũ de fedȩre ꝯ sulebat᷑. ⁊ tam̃ int̾im ex ercitui
suppleñtũ scribere. asociis ⁊ nomine latino auxilia arcessere.
deniq om̃ib modis festinare Senatꝰ ita uti pat fuerat decer

Expanded text:
en, quia mortis metu mutabantur, sicuti regi libuerat, pax convenit. Sed ubi ea Romae comperta sunt, metus atque maeror civitatem invasere: pars dolere pro gloria imperi, pars insolita rerum bellicarum timere libertati; Aulo omnes infesti, ac maxime qui bello saepe praeclari fuerant, quod armatus dedecore potius quam manu salutem quaesiuerat. Ob ea consul Albinus ex delicto fratris invidiam ac deinde periculum timens senatum de foedere consulebat, et tamen interim exercitui supplementum scribere, ab sociis et nomine Latino auxilia arcessere, denique omnibus modis festinare. Senatus ita, uti par fuerat, decer