comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc legisse nisullic id&iam leger&ur
hocexeis ẽe quaecuno dnrnoluit discipu¬
lis diceres quia ñ poterant illa poritare
iamqua si uerbi gratia ego diceremillud
quod legimus inhuius euangelicapite. In
pricipio erat uerbum & uerbumerat
apud dm & ds erat uerbum hocerat in
principio apud dmi & aliaquae secuntꝰ
ꝗinpostea scripta sunt nec eadñmihin
dixisse narratumẽ cumhic e& incarne.
Sedhaecunus exapostolis eius ipso ac spueius
sibi reuelante consenpsit. ex his ee quae
noluit aunc dñs dicere: quia ea discipuli por¬
tare ñ poterant. quis me audiat iamteme¬
re istadicentem. S auubihoc legimus ubi
me dicieatunc ñ patuisse poraare disci¬
pulos quaede inuisibilis & altissimis feb:
inuenimus ina postolicis litaens quae
post modum sciptae sunt. nec eadnm
quando cu illis uisibilit̃ erat dixisse narra¬
tur. Cureni ea tunc fere ñ poterant quae

Expanded text:
hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum , et alia quae postea scripta sunt, nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
multipos sunt audire quod tunc ñ dum
poterat pearus: Sic multi possint maraine
erat missus De quo continuo subiun exit
tunc eondũ misso ñ poterant poriare disc¬
puli. Numquit ideo scimus quae sint quae
dicere noluit: quaeatunc sciremus si ab eo
dicta legeremus uel audissemus aliud
& enĩ scire utrum anob. uel a uob poraan
possint aliud auscire quae s int siue pos¬
tare possint siue n possint. quae cumip
tacuent quis nrum dicat ista uellla sunt
aut si dicere audeat unde ꝓbat. quiseni ẽ
amuanus autcemerarius quicuni dixe¬
rit &iamuera quib uoluent. quae uolue¬
rit sine ullo testimonio diuino adfirm&
ea ee quaectunc dñ s dicere noluit. quis hoc
nrum faciat& ⁊ maximamculpam teme¬
ritatis incurrat in quo nec ꝓph&ica nec
apostolica excellit auctoritas. ENampfecto
sieorum aliquid legis semus in librisca¬
nonica auctoritater̃t firmatis. qui past
ascensionem dñi sciipti s unt parum fuerat

Expanded text:
multi possunt audire, quod tunc nondum multi possunt audire, quod tunc nondum poterat Petrus, sicut multi possunt martyrio erat missus, de quo continuo subjunxit, atunc eo nondum misso non poterant portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
quib magister chs ille dicebat ad¬
huc multahabeo uobis dicere. taniencorũ
forctasse non nulla. Sed quae nam sin
cebat n potestis sequimodo. unde primus con
pectrus quihoc seiam posse p̃sum pserat aliud
exꝑtusẽ quamputabat. & tamen postea &
uiri mulieres puerr& puellae iuuenes&
uirgines seniores cumiuniorib innumerabiles
martyrio coronati sunt & posse inuentae sun
oues quod tunc quando istadis loquebatur
n̾dum poterant portarȩ pastores Numqui
ergodebuit illis ouibius dici in illo temptatio
doctrina sanguinem fundere. Numquit
inqua debuit eis dici quisurmaudeat ido¬
neum martyrio seputare. cui pearus i do¬
neus nͥdum fuerat quando eũ os ados i ptȩ
dũr instruebat. Sicitaq dixent aliquis ũ
deberedici populis xp̃ianir audire cupien¬
tib quae sint dequib dñs tunc dicebat. ad¬
huc multa habeo uobis dicere sed ñ potesis¬
÷ poraare modo. Siapostoli nꝰdum poteran
multo minus uos potestis quia forite sio

Expanded text:
s ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint cebat, Non potestis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat : et tamen postea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis ovibus dici in illo tentationidoctrina sanguinem fundere; numquid, inquam, debuit eis dici, Quis vestrum audeat idoneum martyrio se putare, cui Petrus idoneus nondum fuerat; quando eum os ad os ipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit aliquis non debere dici populis christianis, audire cupientibus quae sint de quibus Dominus tunc dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, Si Apostoli nondum poterant, multo minus vos potestis: quia forte sic
Abbreviated transcription (Latin):
pignus accipimus ut ad ipsam ꝗq
plenitudinem ueniamus. Dequa
idemdic apostolus. Tuncau facieas
faciemi & nunc scio ex parae. tuncau
cognoscam sic & cognitus sum Nonqđ
nem uentatem uel deducat uos in onini
ueritate. Quae cũ ita sint dilectissimi
moneo uos incaritatexp̃i ut seductores
caueatis inpuros & obsceneturpitudi¬
nis secitas. De quibait apostolusi quae
auocculte fiunt ab eis turpe ẽ enam
dicere: necumhomendas in munditias
docero coeperint. quae aures humane
qualescumꝙ sint poraarenꝰ possint Di¬
cantipsa ee quaedñs ait. Ad diuemiulta¬
modoi & ꝑspinscm asserant fien ut por¬
sintilla mnmnunda & nefand & poraan
Alia sunt mala quae portare non potost
qualis cumq pudor humanur& alia sin
bona quae poraarenonpotest paruussen¬
sushumanus. Ista faciunt in corporibu
inpudicis. illa remota sunt a corporib
uniuersis. Hoc inpura carne commitat¬
tur illud puramente uxcernitur Reno¬
uaminiergo spumentis urae & intelleq̃¬

Expanded text:
pignus accepimus , ut ad ipsam quoque plenitudinem veniamus: de qua idem dicit apostolus, Tunc autem facie ad faciem; et, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum : non quod nem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunditias docere coeperint, quas humanae aures qualescumque sint, portare non possunt, dicant ipsa esse quae Dominus ait, Adm sanctum asserant fieri ut possint illa immunda et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus universis; hoc impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. « Renovamini ergo spiritu mentis vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
Inistos c̃o euangelii capitulo ubidm̃
ait discipulis suis adhuc multa has¬
beo uobis dicere sed ñ potestis por¬
tare modo Prius querenđ illum
occurrit quo modo superius dixenł
omnia quae audiui apatre meo nõta
uobis feci & hicdicat adhuc mul¬
tahabeo uobis dicere sed ñ potestis
oporiare modo. Veru millud quo¬
modo dixerit quodn dumfecerat
tamꝗ fecerit sic eaquae futura sun
dm̃fecisse ꝓph&catestatur dicens
quifec quae futura sunt. lancum
ipsa uerba tractaremus ut potui¬
mus ex posuimus. Nuncergo qua
ista sint quae apłi tuno poritare
nꝰ poterant uulas forsi tanscire
Sed quis urm audeateorum sedicere
iam capacem. quae illi capere ñua¬
lebant. Ae ꝑhoc necame & pestanda
sunt ut dicantur quae forate n capere
si mihi ab alio dicerentur. nec uos ea
poritare pass&is. &iamsi ego tansus
eem ut ame ista quae uob altiora sins
audir&us. & fieriquidem porest
da iamidonerquae ali caperen

Expanded text:
In isto sancti Evangelii capitulo, ubi Dominus ait discipulis suis, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, prius quaerendum illud occurrit, quomodo superius dixerit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest da jam ido
Abbreviated transcription (Latin):
medicus inuoc&ur quod erqo at dñr
qui ẽ & dõ uerbadĩ audit. ꝓptere auosñ
auditis. quia exdon estir. ñ naturarum
mepta discreuit. ant pt̃ sua manima
& carneni aliquam naturam in homi¬
nib quae p&ccato uitiata nẽ& inuenit :
Quod uero sequitur. ꝓptereauos non
auditis quia exdõ ñ estis eis dium ẽ
qui ñ solum p&ecato uitiosi erant
Nam hoc malum communeerat om̃nib
sed&uam p̃cogniti quod ñ fuerant cre¬
ditun ea fide: qua sola possent apeo¬
catorum obligatione liberan.
Quap̃p p̃sciebat᷑ illos quib talia dicebat
in eo ꝑmnansuros. quod exdiaboloeran
idest insuis peccatis atq inpi& ate
monturos inquaei similer eranti n&
uenturos ad regenerationem inqua
een filudi. hoce exdõ nati aquo ertn
homines creati. Secundhanc p̃detina¬
tionem locutus ẽ dñs nꝰ quod aliquem
hominum inuenent quiuel setundum
regenerationem iame& exdo uelse¬

Expanded text:
 invocetur. Quod ergo ait Dominus, Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; non naturarum merita discrevit, aut praeter suam animam et carnem, aliquam naturam in hominibus quae peccato vitiata non esset, invenit: Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; eis dictum est, qui non solum peccato vitiosi erant nam hoc malum commune erat omnibus, sed etiam praecogniti quod non fuerant credituri, ea fide qua sola possent a peccatorum obligatione liberari. Quapropter praesciebat illos quibus talia dicebat, in eo permansuros quod ex diabolo erant, id est, in suis peccatis atque impietate morituros, in qua ei similes erant; nec venturos ad regenerationem in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo eran homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus: non quod aliquem hominum invenerit, qui vel secundum regenerationem jam esset ex Deo, vel se
Abbreviated transcription (Latin):
exdõ s̃. uitianꝰ s̃ exdo. Natura enimbona
quae & dõ ẽ. peccauituo luntate credendo
quod diabolus ꝑsua it & uitata est. Ideo¬
mendaciumquent quia sananẽ. Ecce
quod dico simmpossibilectibi uidectur ut ex
Hichab&s nͥ ẽ quod dicatis ipsum dnmaudi ipse
illisdic Scioquia fili habrahae estis Num¬
quid dns mentir&ur absit Ergo uer
negantem quidixit filuh abrahacestii
ips eillos negauit filios habrahae : Sifihii
habrahae estis. facta habrahae facite Nunc
aliquentis me occiderehominem quiue¬
eranti& filis habrah ae nꝰ erant. Utrumꝗ
in illis ostendit & filuh abrahae erant p̃p
onginem carnis. & n erant filiibabrabae
ꝓ̃p̃uitium diabolice ꝑsuasionis. Sic&
& exillonꝰ erant. quomodo ex illo erant Se
quiaipsecreauit hominem dequonatieran
quo modo ex illo erant quia ipse ẽ conditor
naturae ipse ẽcreatorcarnis & anima
quo modo ergo & exillonerant. qui auitiosi
aseipsis factierant. ex illon erant quio

Expanded text:
ex Deo, vitio non ex Deo; natura enim bona, quae ex Deo est, peccavit voluntate credendo quod diabolus persuasit, etmedicum quaerit, quia sana non est. Ecce quod dico. Sed impossibile tibi videtur ut ex Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum Dominum audi, ipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numquid Dominus mentiretur? Absit. Ergo vernegantem. Qui dixit, Filii Abrahae estis, ipse illos negavit filios Abrahae: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me occidere, hominem qui veerant, et filii Abrahae non erant? Utrumque in illis ostendit: et filii Abrahae erant, propter originem carnis; et non erant filii Abrahae, propter vitium diabolicae persuasionis. Sic eet ex illo non erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse creavit hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor naturae, ipse est creator carnis et animae. Quomodo ergo ex illo non erant? Quia vitiosi a seipsis facti erant. Ex illo non erant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ris sed nes pat̃ eius. Sienim quod dicis adi abo¬
lo accepisti & diabolo credi disti. mendax espat̾
mendacii si c dr pat̃ ẽ uentatis. Recedite a patre
mendacii. cumte ad patremuentatis. Amplec¬
timiniuentatem ut accipiatis liberaatem Ill
auiuda ei apud patrem suu i. der̃ quod loque¬
bantur quid nisimendacium. Dñr au apudpa¬
trem suumuidit quod loquer&ur quidnisi seip¬
sum quid nisi uerbumpatiis quid nisi uentatẽ
ipsius menda cii quodloquitur pat̃ e quia E¬
ipsegenuit mendacium suum. Ego auquias
uentatem diconcredidistis mihi. Quis ex uobis
arquit medopoccato quomodoego arguo&
uõs & patremurm. Siuentatem dico quare
uos adcendite in euang elioh ab ebitis undesa¬
nemini contraerrores uenenosos & nefanos
hereticorum qm̃& de hiseo
uerbis solentinanih ei dicere : Eccequia
duae naturae sunt un abona & alteramala

Expanded text:
ris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diaboris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mmendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14. Illi ergo Judaei apud patrem suum viderunt quod loquebantur: quid, nisi mendacium? Dominus autem apud Patrem suum vidit quod loqueretur: quid, nisi seipsum? quid, nisi Verbum Patris? quid, nisi veritatem ipsius mendacii quod loquitur, pater est, quia ipse genuit mendacium suum. Ego autem quia veritatem dico, non creditis mihi. Quis ex vobis arguit me de peccato; quomodo ego arguo et vos et patrem vestrum? Si veritatem dico quare vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos et nefarios haereticorum. Quoniam et de his verbis solent Manichaei dicere, Ecce quia duae naturae sunt, una bona, et altera mala;
Abbreviated transcription (Latin):
quid est hoc: Audi quidsit replica modo ipsa
uerba & intellege. ñ eni omnis qui mentitur
pat̃menda cii suĩ ẽ Si eniabahomendacium
accepisti & dixisti. Tu quidem mentitus es ꝓ¬
e÷ quia ab altero accepistimendaciũ. Diabolus
au aseip somendaꝵ fuit mendacium suum ip¬
segenuit a nemin eaudiuit. quomodo dr pat̃ge¬
nũit filiumuentatem. Sic diabolus lapsus gemi¬
it quasĩ fliom mendaciũ. His auditis ieplica
nunc& secole uerbadi menscatholica quid
audiensaduerate. quid dicat adtendo. Ille
quis diabolus homicida erat abinitio agnoscimus
occidit adame & inuentate ñst&t. Aqnos cu
quiadeuentate lapsus ẽ : quiauenta sn e in eo.
Uerum ẽ recedendo auentate ñ hab& uentate.
Cumloquitur mendacium deppnis loquiturn
aliunde accepit undelo quatur. Cum loquitir
mendacium de ꝓpnis loquitur qui amendaxẽ
& pat̃ eius & mendax e & pat̃mendacii. Nam
tuforae mendax es quia mendacium loque¬

Expanded text:
Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accepisti, et dixisti; tu quidem mentitus es pnon es, quia ab altero accepisti mendacium. Diabolus autem a seipso mendax fuit; mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis, replica nunc et recole verba Domini: mens catholica, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit Adam. Et in veritate non stetit. Agnoscimus, quia de veritate lapsus est. Quia veritas non est in eo. Verum est; recedendo a veritate non habet veritatem. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur. Non aliunde accipit unde loquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loque
Abbreviated transcription (Latin):
inuentate nst&it qui a uentas n e in eo Cũloquitꝰ
mendacium & exꝓpnis loquitur quia mendaꝵ ẽ
& pat̾ eius. quid est hocꝰ audistis uerba euangeh
intenti accepistis. Eccere p&o ut agnos catis quid exi¬
gatis. Dediabolo dnr eadicebat quaediabolodici
adno debuer̃ Ille homicida erat ab mnitiouerũ est
quia deuentate lapsus ẽ. Cumloqui tur menda¬
ciumutiq ipsediabolus de ppnis loquitꝰ quiamen¬
daxẽ. & pat̃ eius. in his uerbisquida patremdiabo
habere patuer̃ & quesier̃ quis ẽ& diabolipater.
Hic uero dectestabihs error manicheorum inue¬
nit adhuc quade ciper& impentos Solentit
dicere putadi abolus angelus fuit & lapsus est
Abillo coepit p&c catum sic dicitis pat eius quis
erat. Nos contraquis enini nr̃m aliquandod
diabol habere patrem & illi contradis dic eu
angelium loquit dedi abolo dicensait. Ille homi¬

Expanded text:
quitur mendacium, ex propriis loquitur, quia mendax est, et pater ejus. Quid est hoc? Audistis verba Evangelii, intenti accepistis. Ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus ei dicebat, quae de diabolo dici a Domino meruerunt. Ille homicida erat ab initio, verum est: quia de veritate lapsus est. Cum loquitur mendacium, utique ipse diabolus, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. In his verbis quidam patrem diabolum habere putaverunt, et quaesierunt quis esset diaboli pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis erat? Nos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dice
Abbreviated transcription (Latin):
n ad ꝑniciem capiuntur. Vndedñrdis¬
cipulis suis ait. Uenite postme & facia
uos piscatores honunum. & ergo isti erant
hominis di. homins inquit trahebant
enim carnis genur. sed degeneres fasti
erant: n imitando fidem̃illius cuius fihi
erant. Audistis ceraechim dicentem Seio
quia filuhabrahae estis. Audite qui ddicat
postea. Ego quad uidiapud patremicũ
loquor & uas quaeuidistis apud patrem
urm facitis iamdixerat. Scio qui asihiha
brahae estis quid ãu faciunt quod eisd
quentis me occidere. hioc apud habraha
numqua uiderunt. Dns aupatrem diñ
uult intellegi. Cumdio quaeuidiapud

Expanded text:
non ad perniciem capiuntur. Unde Dominus disnon ad perniciem capiuntur. Unde Dominus discipulis suis ait: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Non ergo isti erant hominis Dei, homines iniqui. Trahebant enim carnis genus, sed degeneres facti erant, non imitando fidem illius cujus filii erant. 2. Audistis certe Dominum dicentem, Scio quia filii Abrahae estis; audite quid dicat postea: Ego quod vidi apud Patrem meum, loquor; et vos quae vidistis apud patrem vestrum, facitis. Jam dixerat, Scio quia filii Abrahae estis. Quid autem faciunt? Quod eis dixit, Quaeritis me occidere. Hoc apud Abraham nunquam viderunt. Dominus autem Patrem Deum vult intelligi cum
Abbreviated transcription (Latin):
sed informa &uam serui dñs. siuit¬
ꝗ quippe illa carnis formaseruilis¬
sed quamius e& similitudo car¬
nis p&catineratcara peecati.
liberaatem p&cati ꝓmisit creden¬
tib̾ inse. iuda ei uero tam quamde
sualiberitate suꝑbi entes dedignati
sunt fienliben cumeen serupdecati.
Ideo ause liberos ẽẽ dixer̃. quia sem̃ eraꝵ¬
habrahde. Quid ergo eis respandent ad haec
Scio inquit quia fihi habrahae estis. sed quen¬
pit in uob. Agnos couos inquit fihi habra¬
hae estis. sed quentis me in t̃ficere. Agnor¬
cocarnis ongine. ui cordisfidem. filuhabra¬
hae estis. sed secund carnem. Ideo inquit
quentis meo ccidere. Sermo enimmeus
icapit in uob. Si sermomeus caper& ur
caper&. Si capermini intrar&ia fidei
tam quam pisces concluderemini Quid
ẽ ergo ñ capitinuob. n capit corurm quia
ni recipitur a corde ur̃o. Sicẽ enim sermo
di & sic ee deb& fide lib̵. tamꝗ pisciamus.
Tunc capit quando capitur nec sitiniuna
illis qui capiuntur Ad salutem quippe

Expanded text:
sed in forma servi Dominus. Fuit quippe illa carnis forma servilis; quamvis esset similitudo carnis peccati, non erat peccati, libertatem promisit credentibus in se. Judaei vero tanquam de sua libertate superbientes, dedignati sunt fieri liberi, cum essent servi peccati. Ideo autem se liberos esse dixerunt, quia semen Abrahae erant. Quid ergo eis ad haec Scio, inquit, quia filii Abrahae estis, sed quaerpit in vobis. Agnosco vos, inquit: filii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere. Agnosco carnis originem, non cordis fidem. Filii Abrahae estis, sed secundum carnem. Ideo, inquit, quaeritis me occidere: sermo enim meus non capit in vobis. Si sermo meus caperetur, caperet; si caperemini, intra retia fidei tanquam pisces concluderemini. Quid est ergo, non capit in vobis? Non capit cor vestrum, quia non recipitur a corde vestro. Sic enim est sermo Dei, et sic esse debet fidelibus, tanquam pisci hamus; tunc capit quando capitur. Nec fit injuria illis qui capiuntur: ad salutem quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ potestis inmentem. Ille homicida erat ab ini¬
tio utiq inpn mohomin e. exillo illehomicida e
quo potuit fienhomicidium. exillo potuit fienho¬
micidium ex quo fatus ẽ homo ñ enim pasr& locci¬
diho monis i pnus fier&homo. Homicida ergo ille
inuentaten st&it quia uentas i ẽ in eo. Ñquo¬

Expanded text:
quia non potestis in mentem. Ille homicida erat ab iniquia non potestis in mentem. Ille homicida erat ab initio: utique in primo homine. Ex illo ille homicida, ex quo potuit fieri homicidium: ex illo potuit fieri homicidium, ex quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille in veritate non stetit? Quia veritas non est in eo. Non quo
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑst&erunt ille in oboediendo & suꝑbi¬
endo lapsus e angelus & factus ẽ diabolus
Sed modo audite quid dicat dñs. Vos Inquid
facereuultis. Ecce unde fihi eius quiatalia
desideratis. Ñ qui a deillo natiestis quaesurꝰ
illius desidena illehomirida erat ab ini¬
tio. Eccequod est desidena patiisun facere
uultis. quentis meoccidere hominem qui
uentatem uobis dico . & ille in uidit homini
uider& homini serpente indutus. locutus
dissent: sid ñm audire uoluissent. Positus
ton. Ergo illehomicida erat ab initiouide¬
tegenus homiciduftis. homicidadicitur¬
diabolus ñꝗl adio armatus ñferso accincunad
hominem uenit uerbum malumsem in acit &
occidit noliergo putare tenꝰ eẽ homicidam quan¬
dofratiituo mala ꝓsua des. Si fratiituo malepsuo¬
des occidis & ut scias quia occidis audipsalmum.
s iluho minumdenteseorum arma & sagitatae
& linqua eorum macheraa ͤuta. Vo sergo desi

Expanded text:
tia perstiterunt: ille inobediendo et superbitia perstiterunt: ille inobediendo et superbiendo lapsus est angelus, et factus est diabolus. « Sed modo audite quid dicat Dominus: Vos, inquit, facere. Ecce unde filii ejus; quia talia desideratis, non quia de illo nati estis. Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio. Ecce quod est, desideria patris vestri facere vultis: Quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico. Et ille invidit hvideret homini, serpente indutus, locutus dissent, si Deum audire voluissent. Positus tori. Ergo ille homicida erat ab initio. Videte genus homicidii diabolus, non gladio armatus, non ferro accinctus; ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut scias quia occidis, audi Psalmum: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vos ergo desi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt gentem tenebrarũ. Credendoquod
falsume contraeum a quo ertati sunt.Bo¬
na e̾ enim omnis natura sed uitiatat᷑
hominis natura ꝑuoluntatem mala.
moñ sit sibimalus sed plane creator crea¬
torest. creatura creatura ẽ aequancre¬
atura n potest creaton. Dis cernite cum
colum nastruston. & tamenfaber sicsca¬
fecit. omnia quae fec ñ habuit unde face¬
.r& & tam enfec factas enimquꝰ uoluit
possunt quens quid compares filium uni¬
cumagnosce. Und eergo iuda ei filudia¬
bub imitando nnascendo Audite senp¬
turae scae consu& udinem. Proph& adic
adipsosiudaeor pat̃ tuus amoreus & ma¬
t̃ auac&hea. Amoreigens erat quedam
unde onginẽ iuda ei nꝰ ducebant c&hei&
ipsĩ ꝗentem sua habebant omuino aliena
quib nascerentur sed quarum mores sectan¬
dopant̃ dampnarentur. Quentis au for¬
tass eunde ipsediabolus indeutiq undece
ten angeli Sede& en angel insuaoboedien¬

Expanded text:
ciunt gentem tenebrarum, credendo quod ciunt gentem tenebrarum, credendo quod falsum est contra eum a quo creati sunt. Bona est enim omnis natura; sed vitiata est hominis natura per voluntatem malam. non sit sibi malus: sed plane Creator, Creator est; creatura, creatura est; aequari creatura non potest Creatori. Discernite eum columna structori; et tamen faber si scafecit: omnia quae fecit non habuit unde faceret, et tamen fecit. Facta sunt enim quia voluit,possunt. Quaeris quod compares, Filium unicum agnosce. Unde ergo Judaei filii diaboli? Imitando, non nascendo. Audite Scripturae sanctae consuetudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . Amorrhaei gens erat quaedam, unde originem Judaei non ducebant: Cethaei et ipsi gentem suam habebant, omnino alienam quibus nascerentur, sed quorum mores sectando pariter damnarentur. Quaeritis autem fortasse, unde ipse diabolus? Inde utique, unde et caeteri angeli. Caeteri angeli in sua obedien
Abbreviated transcription (Latin):
factu ẽ ut habitar& in nobis. Aduentus
eius homanitas eius: mansio eius. diuinitas
eius: diuinitar eius quo imur humanitas
eius quaimus nisi nobis fier&ꝰ qua iremus
numqua ad illum manentem ꝑuenire¬
mus: quarȩ in quit loquella meamnꝰ coq¬
noscitis quia ñ potestis audire sermane
meum. Ideo npaterant cognos ceres
quianꝰ poterant audire. Sedunde audire
n poterant nisi quia corregi credendo nole¬
bant & hocunde or expatrediabolo
estis quo diupatrem cominemoratis.
qua diupatres mutatis modo habraam.
mododiaudite afiliodi cuiusfihisitis
Apatre diabolo estis. hiciam cauenda ẽ¬
heresi sinanicheorum quaedic ee quan¬
damnatura mali& gentem quandam
tenebrarum cumpñncipib suis quae
ausa ẽ pugnare contradm̃. Illam uero
dmn ed ebellar& gens aduersã regnũ
eius misisse contra eam tamq uiscera
sua piincipes delucesua. Canquaegen¬
tem fuis sedebellatam unde diabolu son¬
ginem ducit. Hincdicunt ducere ongi¬
Sic erfunt. Sic excaecantur. Sic seipsosfa¬

Expanded text:
bis . Adventus ejus, humanitas ejus: mansio ejus, divinitas ejus: divinitas ejus quo imus, humanitas ejus qua imus. Nisi nobis fieret qua iremus, nunquam ad illum manentem perveniremus. 9. Quare, inquit, loquelam meam non cognoscitis? Quia non potestis audire sermonem meum. Ideo non poterant cognoscere, quianon poterant, nisi quia corrigi credendo nolebant? Et hoc unde? Vos ex patre diabolo estis. Quandiu patrem commemoratis? Quandiu patrem 554 mutatis, modo Abraham, modo Deum? Audite a Filio Dei, cujus filii estis. A patre diabolo estis. » Deus haeresis Manichaeorum, quae dicit esse quamdam naturam mali et quamdam gentem tenebrarum cum principibus suis, quae ausa est pugnare contra Deum: illum vero Deum, ne debellaret gens adversa regnum ejus, misisse contra eam tanquam viscera sua principes de luce sua; eamque gentem fuisse debellatam, unde diabolus originem ducit. Hinc dicunt ducere origiSic errant, sic excaecantur, sic seipsos fa
Abbreviated transcription (Latin):
e Audiamus quomodo eis respondent
dñs cumullorum dampnatiane laũdans
habraa: Dic eisilis. Sisihihab rahaeestis¬
s opera habrahae facite. Nuncaũ quentir mne
int̃ficere hominem quiuentatem uoblocutu:¬
s sum quamaudiuiado. Hochabraa ñfecit.
Ecceillil audatus istidampnati habraa nerat¬
homicida ñ dicoinquit ego dns sumhabrah&.
Quod sid ceremuerum dicerem Ne d aliolo co

Expanded text:
aham est. « Audiamus, quomodo eis respondit aham est. « Audiamus, quomodo eis respondit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham. Dicit eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, hominem qui veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Ecce ille laudatus, isti damnati. Abrahomicida. Non dieo, inquit, ego sum Dominus Abrahae, quod et si dicerem, verum dicerem nam dixit in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
etun uerbum quod uerbumerat apud dm̃.
Istergo malũ quod faciunt quod dñs obiur¬
gat & compit ubiuiderunt. apud patre
suũ. Cum audienmus in consequentibus
a ꝑiius distum quis e& eorumpat᷑. Tunc
intellegenus qualia uidennt apud talẽ
patrem. Adhuc enimn nominat patrem
ipsorum paulos upenus habrahani com¬
memorauit sed carnis ongine. nuite si¬
militudine dicturus ẽ alterum patrem
illorum quigͥ enuiteos n& crtauit ut homi¬
nes eoꝵ sedtam̃ filuerant eius in quantũ
malierant n in quantum homineseran
in quo imitati ñ quo dereati. Responder̃
& dixeruntei. pat̃ ner habraha e quasi
quid tudicturus es contrahabraam. Autsi
aliquid potes audere rep̃hendere habraa
n quia dñs n audebat rephendere habraa.
sed talis era t habraha: quin rep̃hende¬
r&ur adnos ed potiur laudar&ur. Tam̃
istuu debantur eumꝓuocare ut aliquid
malidicer& dehabraa &e& occasio fa¬
ciendi quod cogitabant. Pat̃ ner habraa

Expanded text:
enim Verbum, quod Verbum erat apud Deum. Isti ergo malum quod faciunt, quod Dominus objurgat et corripit, ubi viderunt? Apud patrem suum. Cum audierimus in consequentibus apertius dictum quis sit eorum pater, tunc intelligemus qualia viderint apud talem patrem: adhuc enim non nominat patrem ipsorum. Paulo superius Abraham commemoravit, sed carnis origine, non vitae similitudine: dicturus est alterum patrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit ut homines essent; sed tamen filii erant ejus in quantum mali erant, non in quantum homines erant; in quo imitati, non quod creati. 3. Responderunt, et dixerunt ei: Pater noster Abraham est: quasi, Quid tu dicturus es contra Abraham? aut, Si aliquid potes, aude reprehendere Abraham. Non quia Dominus non audebat reprehendere Abraham; sed talis erat Abraham qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur: tamen isti videbantur eum provocare, ut aliquid mali diceret de Abraham, ciendi quod cogitabant. Pater noster Abr
Abbreviated transcription (Latin):
exdo ꝓ cessi &l ueni neq enimam cipsoneni
Sedille memisit. Dicitis dmpatrem agnas¬
cits meuel fratrem. Verumtamoreit in¬
tellegentib cor& illud tectigit quod sol&
dicere Non ameipso ueni sed ille memisit.
ado ꝓcessi &ueni Mementotequod soleam
dicere abillo uenit & a quouenit. cumilloue¬
nit. xpiergo missio incarnatio. Quod uero
dedõ ꝓcessit uerbum a eãna ꝓcessio e non
hab& tempus ꝑquemfactũ ẽ tempus. Nemo
dicat in corde suo antequa e& uerbum
quomodo eratdr̃: :Numquã dicas ante¬
quo e& uerbum di nuqua dr̃ si ne uerbo
fuit qui a uerbum ẽ manens n transiens

Expanded text:
ex Deo processi et veni. Neque enim a meipso veni, sed ille me misit. Dicitis Deum patrem, agnoscite me vel fratrem. Verumtamen erexit intelligentibus cor, et illud tetigit quod solet dicere, Non a meipso veni, ille me misit, a Deo processi et veni. Mementote quid soleamus dicere, Ab illo venit; et a quo venit, cum illo venit. Christi ergo missio, est incarnatio. Quod vero de Deo processit Verbum, aeterna processio est: non habet tempus, per quem factum est tempus. Nemo dicat in corde suo: Antequam esset Verbum, quomodo erat Deus? Nunquam dicas: Antequam esset Verbum Dei. Nunquam Deus sine Verbo fuit; quia Verbum est manens, non transi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras amabis Ramando tenebras
intenebiis remanebis. & re manendo
intenebiis &iam in tenebras exteno¬
tium. Sinihil inte faciebat amorlucir.
faciataimordolons sufficienter ine lo¬
citum arbitror: & lectionem euangelicã
nfiniui. Sidicam reliqua onerabo &n
ressumus. ñ nunc sed semꝑ quanidiu uiui¬
mus quia ꝓp uos uiuimus. Uerum tam̃
ui cam istam nram infirma labonosam
penculo sam in hocmundo consolamini
bene uiuendo nolite uos contristan &ad
terere inalis monbunr. Cum enum
refugiamus a uobis: separemus
tis silanguebamus cura¬
recuis. & si infirmabat᷑
uisi tans. Eccecuramur
ecceuisi tamus sed ñ nobis
fiat quod modo audistirab
a postolo timeo nesinecau¬
sa laborabenminuos

Expanded text:
tenebras amabis; et amando tenebras, tenebras amabis; et amando tenebras, in tenebris remanebis; et remanendo in tenebris, etiam in tenebras exteriotium . Si nihil in te faciebat amor lucis, faciat timor doloris. 12. Sufficienter me locutum arbitror, et lectionem tamen evangelicam non finivi: si dicam reliqua onerabo vosres sumus, non nunc, sed semper quamdiu vivimus; quia propter vos vivimus. Verumtamen vitam nostram istam infirmam, laboriosam, periculosabene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim refugiamus a vobis, et separemus tis: Et si languebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce curamus, ecce visitamus sed non nobis fiat quomodo audistis ab Apostolo, Timeo ne sine causa laboraverim in vos
Abbreviated transcription (Latin):
reparandae sanitati adhibent᷑ farti¬
ter ferat. ut amore illius lucis
accensumdicat sibi quando erit
ut illud firmis oculi suideam
quod saucus infirinisq ñ potui
urgue. Medicũ rogat ut curr&.
Ergo frĩ si forte aliquid tale¬
factum est in cordib uestris
aduidendum uerbum & ips¬
us lucc reuerberiti ad solitare¬
cedisti. Rogate medicum ut ad¬
hibeat colliria mordaci p̃cepta.
iustitia est quod uideas. sed ñ est
unde uideis. non mihi antea crede¬
bas quia esi quoduideas ducequa¬
damrationis adductus es. ꝓpinquas¬
ti untendistipal pasti. refugisti scis certe
quodude ais sed idoneum te non esse
quiuidear. Ergocurare quae sunt coll¬
na noli mentiny noli pieran. noli adul¬
terare. noli furan noli fraudare. sed co¬
sues te & cumaliquodolore consu&u¬
diue reuocans. Hoc ẽ quodinord& sed
sanat. Namdico tibilbenus extimore
idon eum adperfruend Reluce. uecle¬
xens ualitudinẽ oculorum tuorum.

Expanded text:
reparandae sanitati adhibentur, fortireparandae sanitati adhibentur, fortiter ferat, ut amore illius lucis accensus dicat sibi: Quando erit ut illud firmis oculis videam, quod sauciis infirmisque non potui? Urget medicum, et rogat ut curet. Ergo, fratres, si forte tale aliquid factum est ad videndum Verbum, et ipsius luce reverberati ad solita recidistis; rogate medicum ut adhibeat collyria mordacia, praecepta justitiae. Est quod videas, sed non est unde videas. Non mihi antea credebas quia est quod videas: duce quadam ratione adductus es: propinquasti, intendisti, palpitasti, refugisti. Scis certe esse quod videas, sed idoneum non te esse qui videas. Ergo curare. Quae sunt collyria? Noli mentiri, noli perjurare, noli adulterare, noli furari, noli fraudare. Sed consuesti, et cum aliquo dolore a consuetudine revocaris: hoc est quod mordet, sed sanat. Nam dico tibi liberius, ex timore idoneus ad perfruendum hac luce neglexeris, valetudine oculorum tuorum;
Abbreviated transcription (Latin):
audis
incorde uio ibi audis. ubi uides. Si hoc imago
quanto potentius ille cuius imago. ergo & au¬
dit silius. & uid& filius & ipsi uisio & auditio
nobis quo ueltenuiter suspicemur. unde lum̃
uenut nobis puto fr̃s quicum loquimur ista
& cumine ditamur & eraemus nos & cũ gercc¬
mus nos in ipsis. & rursus quas. reflatimur
ondore nostro adista consu&atales sumus qua¬
es lippientes cum producunt᷑ aduidendu lum
i forte antea uisu omnino non habebant. &
ncipiunt eundem uisum ꝑdiligenti ã medicorums¬
t cumq repirire & cum probare uult medicunsꝰ
uantus eis salutis accensus erit temptat cis
tendere. quod uidere desiderabant. & non po¬
erant cum caeciessent. & redeunt &iam ut¬
umq: acie oculorum producantus adlucem.
cum uiderint fulgore ipso reuerberantur
iol ad modum & respondent medico demans
dergo facit medicur reuocã solit a&addit
ue rium ut adillud quod uisum est & uideri ñ
ntiut desiderium nutri& & &ipso deriderio
cur&ur plenius. & siqua mordacia

Expanded text:
audis, in corde tuo ibi audis, ubi vides. Si hoc imago, quanto potentius ille cujus imago? Ergo et audit Filius, et videt Filius, et ipsa visio et auditio nobis quo vel tenuiter suspicemur unde lumen veniat nobis? Puto, fratres, quia cum loquimur ista, et cum meditamur, exercemus nos. Et cum exercemus nos in ipsis, et rursus quasi reflectimur pondere nostro ad ista consueta, tales sumus quales lippientes, cum producuntur ad videndum lumen, si forte antea visum omnino non habebant, et incipiunt eumdem visum per diligentiamedicus quantum salutis eis accesserit, tentat eis ostendere quod videre desiderabant, et non poterant cum caeci essent: et redeunte jam utcumque acie oculorum, producuntur ad lucem; et cum viderint, fulgore ipso reverberantur quodammodo, et respondent medico demonstpossum. Quid ergo facit medicus? Revocat ad solita, et addit collyrium, ut ad illud quod visum est, et videri non potuit, desiderium nutriat, et ex ipso desiderio curetur plenius; et si qua mordacia
Abbreviated transcription (Latin):
homines qͥm̃ homines sunt sed sicut
sediligunt ꝗindi sunt & filual tissimi
omnes ut sint filio eius unico r̃ꝑ eadi¬
lectione inuicem diligentes: quia ipse
dilexiteos ꝓducturus eos adillum finẽ
qui sufficiateis ubisati&ur in nobis
desiderium eorum. Tunc enimaliquid de¬
sideno nͥ deerit. quando omnia inomnib
ds̃ erit. Talisfinis nhab& finem Nemoibim¬
ritur quonemoperueuit nisihuic saeculo
moriatur. Ñ moracomnium qua corpus
ab aniuna desentur. sed iorte elestorum
qua&iam cumincarne moraah adhuc
man&ur corsus sum ponitur. De qualimor
de dicebata postolus. moraui enimestis a
tas sedictum ẽ ualida ẽ si cmors diletio. Ac
moipsa dilectio emorsnr̃a saeculo& uit
cumdõ Sienmmorse quando de corpo¬
re anima exit. quo modo ni e mors quan¬
dodemundo a morner exit. ualida ẽ sic
sum eẽ mandatum quo p̃cipitur ut diliga¬

Expanded text:
homines, quoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, tasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac o ipsa dilectio est mors nostra saeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut sum esse mandatum, quo praecipitur ut diliga
Abbreviated transcription (Latin):
buentis in incem. taniqdicereit aliamunera
niea habent uobiscum etiani nꝰmei solui
naturani uitae sensum ratiorem & ea
salutem quaeh ominib pecorib ꝙ cominu
nee uerum&iam linguas sacramenta
ꝓph&ia scientia ni fidem distnbutione
rerum suarum pauperb: et traditionem
corpons suiut ardeant. Sed ꝗi caritatem
ĩihabent ut cymbala concrepant nihilsinꝰ
nihilillis prudest. Ñergo in illis quatillis
bonis munenb: meis quaehabere possinꝰ
&i amnꝰ discipu mei. Sed in boc cognos¬
centomnes quia discipuli mei estir sidi¬
lestionem habuertis minincem. Osponꝰ
saxpi pulchra int̾ mulaeres O de albata
ascendens & incumbens suꝑ fratrulem
tium qin cinus lumine in lustran s ut
candeas eius adiutorio fulciris necadas
ritas indelicus suis ipsanꝰ conperdit cum
impus anima tua ipsa discernit cau¬
sanitua & sic mors ualida ẽ & indilcus

Expanded text:
bueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera bueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas:ritas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam; ipsa discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dhoc adillun alterum ñ ꝑtineatquoddic¬
tumẽ diliges ꝓximunt iuum tamiqteipsum
inuenitur insingulis Nani& quidiligit
Ipsa ẽ dilestio ab omnimundana dilectione
discrecta quam distinguendo addiditanꝰs
sic dilexiuos quid enimnis dm dilexte in
nobis ñ quodhabeamus sed ut haberemus
ut ꝑducat nos sicut paulo antedixiubi sit ds̃
omniai nomnib. Sic eni medicus secte di¬
citur aegros diligere : & quidineis diligitnisi
salutem quan cupitutiꝗ reuocare non
łmorbumquem uenitexpellere : Sicergi
& nos inuicem diligam us ut quantum
possumus inuicem adhabendum in nobis
dicura dilectionis adtrahaniur. Hanc dilec¬
nonem nobis donat ipsequiart. Sic delexi
uos ut& uos diligatis inincem. Adhocergo
nos dilexit ut&nos diligamus inuicm:
loc nobis conferens diligendonos utinutua
dilectione constringamur int̃nos & tam
dulciuinculo conexis memibry corpus. tanq
capitis simus. in hoc cognos centinquid om¬
aes quia mei discipuliestis sidilestionemha¬

Expanded text:
hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. invenitur in singulis. Nam et qui diligit Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distSicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem veet nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligant inuicem Man
tiquadĩ lege ubi sciiptum.
nennouũ. in nouat quippe audienteni
uel potius oboedientenũ omues sedis¬
ta dilectio qua in dñs uta carnalidilec¬
tione distinguer& addidie sicut dixexi
uos. Namdiligunt inuicem mariti&
uxores parentes & filii & que cumque
alia interschomines necessi tudo huin¬
nade uinexent ut aaceamus dedilestio¬
ne culpabiliatq damnabili quadili¬
gunt mnucem. adulteradulterae.
scortatores & meretixes & quo scumq
alios ñ humana necessitudo. sed humanȩ
uitae noxia turpitudo coniungitixan¬
da tu mergo nouum nobis dedĩtx p̃s ut
diligamus inuicemisicut & ipsedilexit
nos. Dilestio ista nos innouat ut simus
parissimi antiquos &iam tunciustos
tune patriardias & ꝓph&as Sicutpos¬
tea beatos a postolos innouauit ipsa&
nunc mnouat gentes & ex uniuersoge¬
nere homano quod diffundituraoto or¬
becterarum facit & colligit populum no¬
uum corpus nouae nuptiae filiidi unige¬

Expanded text:
ut diligant invicem: Mantiqua Dei lege, ubi scriptum nem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecunque alia homines inter se necessitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit nos. Dilectio sta nos innovat, ut simus , fratres charissimi, antiquos etiam justos tunc patriarchas et prophetas, sicut postea beatos apostolos, innovavit, ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano, quod diffunditur in toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae, Filii Dei unige
Abbreviated transcription (Latin):
ceruice & uoluit seducere fratrem suum ludens
cũ illo magnumibis a cramentũ. Ludebant simul
ismahel &isaac uiditillos sarra ludentes. & ait
habrahae. Eiceancilla & filiũ eius. ñ enĩ heres
ent filius ancillae cũ filio meo isado: &cũ con¬
tnstatus e& habraam confirmauit ei dñs dic¬
tum uxon seius Iam hoc manifestũ e sacramentur
quia nescio quid futurum paraunebat illa resgesta
udentes uidit & dic : Cice ancilla & filũ eius.
Quid est hoc fratres Quid enim mali fecerat is ma¬
hel puero isaac. quialudebat cũillo  Sedilla lusio.
inlusio erat. Illa lusio deceptionẽ significabat.
Rammagnũ sacramentũ aduendat cantas ur̃a ꝑse¬
cutionem illa uocat a postolus ipsa: lusionemaipsũ
carnem nati sunt ꝑsequuntur eos quisecunđ spm
nati sunt : Qui sunt secunđ carnemnatiꝰ dilestores
rantes uita &erua ꝗratiscolentes dm̃i ludunt:

Expanded text:
 Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens  Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Et cum contristatus esset Abraham, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio deceptionem significabat. Nam magnum sacramentum attendat Charitas vestra. Persecutionem illam vocat Apostolus; ipcarnem nati sunt, persequuntur eos qui secundum spiritum nati sunt. Qui sunt secundum carnem nati? Dilectores rantes vitam aeternam, gratis colentes Deum. Ludunt,