comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dns daturus est fuerat uelut proscipso ut nos
& ipsecumeis erat futurus adiecit Non relin¬
quamuosorfanos quamuis ergonos filius dĩ
suo fatriadoptauerit filios& cundem patrẽ
nos uoluerit habere pergratiam quicius pa¬
terest pernaturam tamen & lam ipse erga
nos paternum quoda modo demonstrataf¬
fectum cumdicit Non relinquam uos orfanos
Deinde sequitur adhuc modicum & mun¬
de presenti sedixit. uidereillos autem defictu¬
roes seuiuituros Nisiqui auita &iam carnis
utiqueresurgentis qualis in ipso precedebat¬
& illis est pollicitus secutura duasergore
nram Infine seculi uenturam duobus uer¬
bis presentis temporis & futu eleganter
breuiterque promisit Sed quõn postres urrec¬
tionem &iam ipsconcarnem suam quamn
solum uiuendam uerum &iam contrac¬
tandam demonstrauit suis uoluit demons¬
dicum & mundũs meiam non uidet uos aut̃
uidecis me In illo die in quiduos cognosce¬

Expanded text:
Dominus daturus fuerat, velut pro seipso, ut non Dominus daturus fuerat, velut pro seipso, ut non ut ipse cum eis esset futurus, adjecit: Non relinquam vos orphanos. Quamvis ergo nos filius Dei suo patri adoptaverit filios, et eumdem patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus pater est, per naturam tamen etiam ipse erga nos paternum quodammodo demonstrat affectum, cum dicit: Non relinquam vos orphanos. Deinde sequitur: Adhuc modicum et munde praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et nostram in fine saeculi venturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter, breviterque promisit: Sed quoniam post resurrectionem, etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit, suis voluit demonsdicum et mundus me jam non videt, vos autem videtis me. In illo die, inquit, vos cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
Iinerinitate sp̃s sc̃s quem patri& filio con¬
substancialem &eternum fides catholica
confitecur lamltaque habebantspindis¬
cipuliquem dñs promittebat Nec tamen
adhuchabebant sicut eum dñs promittebat
quiquantum habendus fuerat nondum ha¬
bebant habebant itaqueminus dandis
eis erat amplius habebant occultae accep
patrem & alium paraclitum dabit uobis
ostendit & seipsum esseparacditum Para¬
ditus enim grece latine dicitꝰ ad uocatus
Eedictum est dexp̃o aduocatum habemus
inquid cognoscetis eum quia apuduos ma¬
nebit &in nobiserit Neputorentito apuo
eos esse uthospitem exposuit quiddierit¬
apud uoscum adiuncxit & dixit inuobis Datur
quippe utsic & in nobis sed uideri & sciriquem¬
admodum uidendus & faciendus est non ꝑ otest
a nobis sinonsit in nobis Non relinquam uos
sionem spũ scĩ nequis putarent quodita eum

Expanded text:
in trinitate Spiritus sanctus, quem patri et filio conin trinitate Spiritus sanctus, quem patri et filio consubstantialem et coaeternum fides catholica confitetur. Jam itaque habebant spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, nec tamen adhuc eum habebant, sicut eum Dominus promittebat, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius: habebant occulte, acceptpatrem, et alium paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum; παράκλητος enim Graece, Latine dicitur advocatus, et dictum est de Christo: Advocatum habemuinquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit, ne putarent ita apud eos esse ut hospitem, exposuit quid dixeritapud vos, cum adjunxit et dixit, in vobis. Datur quippe ut sit et in vobis. Sed videri et sciri, quemadmodum videndus et sciendus est, non potest a nobis, si non sit in nobis. Non relinquam vos ssionem Spiritus sancti ne quis putaret, quod ita eum
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo auditu non fecitunus fecerut mul¬
ticum loqueretꝰ pes discipulos magisterbo¬
nus Eccemaiora fecit predicatus acreden¬
tibus quam loquutꝰ audientibus Tuncautẽ
uerba eius eranto peraeius &utiqueminus
est uerba iustitia predicare quod fecit prop¬
ternos quamimpios iusti ficare quod ita fecit
innobis ut saciamus &nos. Etquodcumq
petieritis in nomine meo hoc faciam & reliq̃
Magnam spem dñs suis promisit oranti¬
bus dicens quod cumque pecieritis in nomi¬
nemeo hocfaciom ipsum enim quod cum¬
que non ait petieritis ut cum que sed inno¬
minemeo ihs enim interprecatur saluator
qua propterquando uoluimus ut faciat qđ¬
cumque pecimur non ut cumque sed inno¬
mine saluatoris pecamus Nonergo contra
salutem nram pecamus Sicergo perrex̃
adpatiem ut non relinquere indigentes
sed exaul rec petentes. Sidiligitis meman¬
datam ea seruate & egoro gabo patrem &¬

Expanded text:
ab illo auditu non fecit unus, fecerunt mulab illo auditu non fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus. Ecce majora fecit, praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. Tunc autem verba ejus erant opera ejus. Et utique minus est verba justitiae praedicare, quod fecit propter nos, quam impios justificare, quod ita fecit in nobis, ut faciamus et nos. Et quodcunque petieritis in nomine meo hoc faciam, et reliqua. Magnam spem Dominus suis promisit orantibus, dicens: Quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Ipsum enim quodcumque, non ait petieritis utcunque, sed in nomine meo, Jesus enim interpretatur Salvator, quapropter quando volumus ut faciat quodcunque petimus, non utcunque, sed in nomine salvatoris petamus. Non ergo contra salutem nostram petamus. Sic ergo perrexit ad patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Si diligitis me, mandata mea servate, et ego rogabo patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
me uidec & patrem nonut ipse sitpaterqui
filius sed quoda patris similitudine innullo
prorsus discrep& filius: Acsidiceret sime
uidisti quia omni modo similissum uidis¬
tullũ cui similis sum sequit̃: Amen amen
dico uobis quicredit in me opera quaeego fa¬
ra an forte quod egros ipsis trahentibus
etiam eorum umbrasanabat Mausest
enim itesan &umbra quam fimbria illud
tamen quando ista dicebat uerborum su¬
orumopera commendabat Audiebant
& credebant illi &eorundem uerborum
fructus erat fides illorum. Verũ tam̃
euagelizantibus discipulis gentes &ui
crederunt haec sunt si ne dubi tatione ma¬
lora nec camenait maiora horum faciecis
ut solos amplosunt eaput aremus ipse
facturos sed qui credit inme in quidita
eis donare dignatus estut ma iora facer&
perillos quam eroterillos Nonne abore ipsi¬
us diues ille tristis abscosst quando uita et̃¬
ne consilium quesiuit ectamon postea quad

Expanded text:
me, videt et patrem, non ut ipse sit pater, qui me, videt et patrem, non ut ipse sit pater, qui filius, sed quod a patris similitudine in nullo prorsus discrepet filius. Ac si diceret, si me vidisti, qui omnimodo ei similis sum, vidisti illum cui similis sum. Sequitur. Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego fara? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat? Majus est enim ut sanet umbra, quam fimbria: illud tamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat. Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum. Verumtamen evangelizantibus discipulis gentes etiam crediderunt. Haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait: Majora horum facietis, ut solos apostolos ea putaremus esse facturos. Sed qui credit in me, inquit: Ita eis donare dignatus est, ut majora faceret per illos quam praeter illos. Nonne ab ore ipsius dives ille tristis abscessit, quando vitae aeternae consilium quaesivit, et tamen postea, quod
Abbreviated transcription (Latin):
locus ubi possimus manere perfruendo
uam quoddicit quo ego uado uosscitis
&uiam scitis in subs equentibus aperitio
cum dicit Egosum uia & ueritas & uita ue¬
mouenit ad patrem nisi perme & cet᷑ Ibat
ergo adseipsum perseipsum & nossimus
ad ipsũ & ꝑ ipsum in mouero & ad patrẽ
Aliud quippe uerbumdĩ est aliud homo¬
sed uerbum caro factum est idest homo nonitaq
alia uorbi alia est hominis persona qmm̃ parũque
caro morcua est xp̃s est mortuus &cum caro
sopulta est xp̃s sepultus est̃ Sicenim cordere¬
dimus adiustitiam sicora profitemus adsalu¬
tom itacum caro amorte uenit aduitam
quinum quã dimisit uel amis it seipsum Venit
adipsum sicognouistis meutique & pacrem¬
meum cognouis secis &cet hoc est quodait
nemo uenit ad patrem nisi ꝑme. Dictumest
enim omnimadam similitudinem quaeilli
cum patreest utideo a modo dicerentꝰ nos se
patrem quia non nouerat similem filium
Sicergodictum est adphilippum quiuidat

Expanded text:
locus ubi possimus manere perfruendo? locus ubi possimus manere perfruendo? Nam quod dicit: Quo ego vado, vos scitis, et viam scitis, in subsequentibus aperitur cum dicit: Ego sum via, veritas et vita. Nemo venit ad patrem, etc. Ibat ergo ad seipsum per seipsum, et nos imus ad ipsum per ipsum, imo vero et ad patrem. Aliud quippe Verbum Dei est, aliud homod Verbum caro factum est, id est, homo, non itaque alia Verbi, alia est hominis persona, quoniam utrumcaro mortua est, Christus est mortuus, et cum caro sepulta est, Christus sepultus est, sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore profitemur ad salutem. Ita cum caro a morte venit ad vitam, qui nunquam dimisit vel amisit seipsum, venit ad seipsum. Si cognovissetis me, etc. Hoc e cognovissetis me, etc. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem nisi per me. Dicta est enim omnimoda similitudo, quae illi cum patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse patrem, quia noverant similem filium. Sic ergo dictum est ad Philippum: Qui videt
Abbreviated transcription (Latin):
sequitꝰ indomopatris meimansiones mul¬
tesunt si quominus dixissẽ uobis qui auado
antur certi acfidentes etiam postpericula
testationum seafud dm̃ cum xpõ es sec man¬
suros Quia &sialius est alio forcior autsa
est merito Atqueita ds̃ eritomnia inom¬
nibus ut qm̃ ds̃ caritas est percaritatẽ
fiat utquodhabent finguli communesit
omnibus Sicenim quis que &i am ipseha¬
bec cum coat in altero quod ips e non ha¬
bet Nonerit Itaque aliqua inuidia inpa¬
ris daritatis qm̃ regnauit i nomnibus u¬
nitas caritatis quomodo uadit & parado
parandesunt. Paratautem modomansio¬
nes mansionibus parando mansitros
quas preparauit predestinando prepara
operando Necalias sed quas preparauit
has preparat sed quia nondum sum in ope¬
ratione Etsiabiero inquit & preparaue¬
rouobis locum iterum uenio & accipia
intelligo necundeuadis necundeuenis
recedis lladis latendo uenis apparen¬
do Sednisi maneas regendo ut profi¬
ciamus uiuendo quomodo parabitur

Expanded text:
s mei mansiones multae sunt; si quo minus dixissem vobis, quia vado antur, certi ac fidentes, et jam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros, quia et si alius est alio fortior, aut aest merito, atque ita Deus erit omnia in omnibus, ut quoniam Deus charitas est, per charitatem fiat, ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Quomodo vadit et parat et parandae sunt? Parat autem modo mansiones mansionibus, parando mansores, quas praeparavit praedestinando, praeparat operando, nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat. Sed quia nondum sunt in operatione, Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum, iterum venio et accipiam intelligo, nec unde vadis, nec unde venis recedis, vadis latendo, venis apparendo, sed sic maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo. Quomodo parabitur
Abbreviated transcription (Latin):
palis meis &cẽt: Marcus dicit ite in ciui¬
tatem &occurret uobis homo lague¬
nuim aque baiulios languena fragili¬
tatem designatapło perquos eadem erat
gratia mundo ministranda Vindeaiunt
habemus autem hes aurum istud inua¬
ss fdilibus lucas uero aic: Intro euntig
uobis inciuitatem occirret uobis hiemo an¬
parituris paschadiscipulis homo anpliona
us essecelebitndum aqua quippe lauaerum
gratie amp horam mensuram perfec issis¬
nificit parant ergo prescliae ubique lafers
inpliora quia tempus iudolicet adest quori
rrpusche cultoribus tspicus delimine cruar
auferatur & ad tollenda crimina uiuificistm¬
tis baptismi consecret. in alio aeuangels
scriptum est quod inuenerunt cenaculũ
magnum stratum atque mundatiuu et
ibi parauerunt ei: caenaculum mnagnum
lex spiritulis est quȩ d eangustus Vteereo e¬
grediens in sublimiloco recipit siduton sẽ
diam quia adhuc occidentem litero miser¬
uauerit qui non aliud in agno quam pecus
nec dunididicit Atquia quae baiulum hocẽ

Expanded text:
Ite in civitatem, et occurret vobis homo lagenam aquae bajulans . Lagena fragilitatem designat apostolorum, per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus. Lucas vero ait: Introeuntibus vobis in civitatem, occurret paraturis Pascha discipulis, homo amphoram ius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, amphora mensuram perfectam significat. Parant ergo Pascha, ubi aquae infertur amphora, quia tempus videlicet adest quo veri paschae cultoribus typicus de limine cruor auferatur, et ad tollenda crimina vivifici fontis baptisma consecretur. Et dicetisscriptum est, quod invenerint coenaculum magnum stratum atque mundatum, et ibi paraverunt ei. Coenaculum magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agro quam pecus necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
suum pecunia uendiderte uelutinmane &ne¬
ium exorenti nec tamen exient naeum
rtimuneribus fadsum contraquem lib&tes¬
timonium dicunt profecto quia ueritatem¬
ero pecnia negdt dm̃ pecunia uendunt Iose
enim draio ego sumueritas Cum societatem
faternitatis aliqua discordie peste cõmacu¬
lant dnm̃ prodiont quia ds̃ earitus est Quier
caritas &ueritatis iussa pernunt dm̃uti¬
que qui est caritas & ueritas produnt Scribit
nacuangelio suo ioł quiacum in tinxis secthr̃¬

Expanded text:
suum pecunia vendiderit, vel ut immane, et nefarium exhorrent, nec tamen cavent: nam cum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto, quia veritatem pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cum societatem fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Dominum produnt, quia Deus charitas est. Qui ergo charitatis et veritatis jussa spernunt, Deum utique, qui est charitas et veritas, produnt. Scribit in Evangelio suo Joannes: Quia cum intinxisset
Abbreviated transcription (Latin):
qui i amolim patrilucis obculfam suꝑbiẽ depul¬
sus & intenebrarum fuerat carceremissus
atqueideo iudei pacom habere nom possuno
quia seditionion principem quam qnm̃eli¬
gere maluerunt quia uero barrabas fi¬
lius patris uel filius magistri eorum inter
pretatur postantix piꝰ tipum gererequẽ
illi quibus dicitur uos ex patre diabolo estis ue¬
ro dĩ filio sunt prelaturi filius autem diabo¬
li antixp̃s non abi psonascendo sediminitamn¬
do uocatur: Sedente autem illo protribu¬
cens nihiltibi et iusto illi multa enĩ pars asũ
hodiae peruis umpropter illum: Notaquđ¬
gentbus sȩpe a dõ somniare uelenter¬
& quod in pilato &uuore eius iustum dnm̃
consitentibus gentilis populum testi mo¬

Expanded text:
qui jam olim patria lucis ob culpam superbiae depulqui jam olim patria lucis ob culpam superbiae depulsus, et in tenebrarum fuerat carcerem missus, atque ideo Judaei pacem habere non possunt, quia seditionum principem quam Dominum eligere maluerunt. Quia vero Barabbas, filius patris, vel filius magipretatur, potest Antichristi typum gerere, quem illi, quibus dicit: vos ex patre diabolo estis, vero Dei filio sunt praelaturi. Filius autem diaboli Antichristus, non ab ipso nascendo, sed imitando vocatur. Sedente autem illo pro tribucens: Nihil tibi et iusto illi; multa enim passa sum hodie per uisum propter eum. Putaugentilibus saepe a Domino somnia revelantur, quod in Pilato et uxore ejus justum Dominum confitentibus, gentilis populi testimo
Abbreviated transcription (Latin):
pretium adp̃tiatim quod ad pretiauerunta
filus is rabł et deder̃ eosinagrum figulisic̃
hinc lucasait pilatum ad principes dixisse
nihilinuenio in hoc homine hoc est quod
ipsepridie quam pateret̃ interra alia disu¬
cipulis ait lenit enim princeps huiusmum¬
di & in me non habet quicquam Sedquia grin¬
cepsmundi hoc estpilatur eum ab soluitin
quonihilcaus equam damꝓnarec inuenit
Quoduero principibus non respondit data
est deagno similitudo ut in suosilentionon
reus sed in nocens haberetior ubiemiita¬
cebat quasiagnus toto progrege immolan¬
dus patientiam prestabat ubiuerorespon¬
debat quasi pastorbonus procreditis sibii
ouibus contraluporum latronum que in¬
sidias pugnabat. Congregatis ergo illis di¬
xit pilatus Quem uultis dimittam uobis
barrabon anilim̃ quidicitur xp̃s & ceter
Latros editiosus & homicidiorum autcor
dimissus est populo iudcori id est diabolus

Expanded text:
pretium appretiati, quod appretiaverunt a pretium appretiati, quod appretiaverunt a filiis Israel: et dederunt eos in agrum figuli, sicut Hinc Lucas ait: Pilatum ad principes sacerdotum dixisse, nihil invenio in hoc homine. Hoc est, quod ipse pridie quam pateretur inter alia discipulis ait: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam , sed quia princeps mundi, hoc est, Pilatus eum absolvit, in quo nihil causae quam damnaret invenit. Quod vero principibus non respondit, data est de agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Ubi enim tacebat, quasi agnus toto pro grege immolandus patientiam praestabat: Ubi vero respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus, contra luporum latronumque insidias pugnabat. Congregatis ergo illis, dixit Pilatus, quem vultis dimittam vobis, Barrabam an Jesum, qui dicitur ChristLatro seditiosus et homicidiorum auctor dimissus est populo Judaeorum, id est, diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis inpores tate sua essec ꝑsecutorũmu
tare sententiam Ita quo lic& muta uerit uoluntatẽ
suam tamenuoluntatis prime ex itum non muta ue
Nihil profugit egis se penitentiam perquams co¬
lus corrigere non potuit Principes autem sacerdo¬
tum acceptis argenteis dixer̃ Non licet mittere
eos incorbanan qua pretium sanguinis est uere
calicem liquantes & camelum glutientes
Sienim ideo non mitcunt pecuniam in corbanao
hoc est ingaro filacium &donadiquia p̃tium
sanguinis est curipse sangius effunditur
consilium autem in ito emerunt ex illis agrũ
figuli in sepultura poregrinorum : Illi quidẽ
fecerunt aliauo luntate ut ecernum impieca¬
tis suae relinquerent ex a griemptione monu¬
mentum ceterumnos qui peregrini ercon:
alege & prophetis prauaeorum studiusur¬
copimus salutem & in pretio sanguinis eius
requiescimus figuli autem ager appellatur
quia figulus noster est xpr tuncimpletum¬
est quod dictum est ꝑhieremiam prophotã
dicentem & acceperunt triginta argenteos

Expanded text:
secutorum tare sententiam. Itaque licet mutaverit voluntatem suam, tamen voluntatis primae exitum non mutavit. Nihil profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Principes autem sacerdotum acceptis argenteis, dixerunt: Non licet mittere eos in corbonam, quia pretium sanguinis est. Vere culicem liquantes, et camelum glutientes. Si enim, ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est in gazophylacium et dona Dei, quia pretium sanguinis est, cur ipse sanguis effunditur? Consilio autem inito, emerunt ex illis agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Illi quidem fecerunt alia voluntate, ut aeternum impietatis suae relinquerent ex agri emptione monimentum. Caeterum nos qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem, et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia figulus noster est est quod scriptum est per Jeremiam Prophetam, dicentem: et acceperunt triginta argenteos
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs in psalmo explicata suaepassionis
serie patris quaericurdicens: elongastia
me amicum &proximum & notosmeosa
miseria. Quae secute fuerant ihm̃ agalilea
ministrantes ea: Consu&udinis udaice
fuit nec ducebantur inculpa moregentis
antiquae ut mulieres desubstantia dictũ
atque uestitum preceptoribus ministra¬
rent hoc quia scandulum facere poterat
innationibus paulus abiecisse sememorat:
Num quid non habemus potestatem soro¬
resmulieres circum ducendĩ ficut & ceteri
a sostoli faciunt ministrabant aut emdño
desubstantia sua : ut meteret eorum carnaliacu¬
ius illemetebant spitalia: Non quod incligerete
bos dñs creaturarum sed uctypumostender et
magistrorum quoduictu atque uestitum discipu¬
lis deberent esseconenti sed uid eamus quales
comites habuerat maria madaglene aquasep¬
tem demonia ei ecerat & maria ia cobi&io seph
matrem materteram suam sororem mariae

Expanded text:
ipse Dominus in Psalmo explicita suae passionis ipse Dominus in Psalmo explicita suae passionis serie patri queritur, dicens: Elongasti a me amicum, et proximum et notos meos a miseria . Quae secutae erant Jesum a Galilaea ministrantes. Consuetudinis Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam, more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem, sorores, mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli faciunt ? Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meterent eorum carnalia, cujus ille metebat spiritualia, non quod indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu discipuli deberent esse contenti. Sed videamus quales comites habuerit, Maria Magdalene, a qua septem daemonia ejecerat, Mariam Jacobi, et Joseph matrem, materteram suam sororem Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Centurio autem & quicum eo erant cus¬
todientes ihm̃ uiso terre motu & his quae fie¬
banc timuerunt ualde dicentes ueredĩ fili¬
us eratiste Non solus centurio glorificaũ
dm̃ sed milites quicum erant custodientes i ħm
sicut matheus scribit. Visio terremotu &
his quaȩ fiebant timuerunt ualde dicentes
llere dĩfilius erat iste quantaergocecitas
iudeorum quitot pernrm uirtutibus factꝰ
tantis in morte illius apparentibus signis
credere respuerunt & in sensibiliores gen¬
tibus diñglorificare uel timere contemp¬
serunt. Vn demerito percenturionem fides
aecclesiae designatur quae uelomysteriorũ
summa centenaria quae inflexudigitoꝵ
sicut & supra memoratu est desinistra
transit in dextrã: ecclesia sacramentis &
fide aptissime corgruit cui prolege creden¬
tium creditum diũitus diuitiis regnum est
caeleste promissum. Esant autem ibi muli¬
eres multe alonge &ceter hoc est quod

Expanded text:
ndus. Centurio autem, et qui cum eo erant cusndus. Centurio autem, et qui cum eo erant custodientes Jesum, viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde dicentes: Vere Dei Filius erat iste. Non solus centurio glorificavit Deum, sed et milites, qui cum eo erant custodientes Jesum. Sicut Matthaeus scribit viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde dicentes: Vere Dei Filius erat iste. Quanta ergo caecitas Judaeorum, qui tot per Dominum virtutibus factis, tantis in morte illius apparentibus signis credere respuerunt, et insensibiliores gentibus, Deum glorificare, vel timere contempserunt. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae designatur, quae velo mysteriorum summa centenaria, quae inflexu digitorum, sicut et supra memoratum est, de sinistra transit in dexteram, Ecclesiae sacramentis et fidei aptissime congruit, cui pro lege Evangelium creditum, pro terrae divitiis, regnum est coeleste promissum. Erant autem ibi mulieres multae a longe, etc. Hoc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
exmirabilibus quae acciderunt magis ex¬
istimo dum ipsius momenta temparis
solradios suae lucisabscondit nec crea¬
torisui uideret in iuriam aut si hora est
tertia crucifixus non dissonat haecioba¬
nes dicens. Era tautem porasceue harafe¬
resexta sara sceue enim p̃paratio int̃p̃tat:
et passio xpĩ quae estuero pasche presara¬
tio ontelucem focta estdumadanncrm
principem sacerdotum nocturno ad liuc
tempore duceretur: hec merito abilla
hora noctis quia ilis ductus estinannae
domus que adhoram tertiam sex hor&
fuisse io hanne traduntur: potuitenĩ
fieri ut tres peragerentur hore nocturne & p̃
paratione passionis dñi usque adhoram tertia
dĩ secundumio hannem: sex horerectissime re¬
feruntur Nonenim frustra adiecit utduce &
eratenim hora parascheuesexta hoc est prepa¬
rationis: exeo enim coepit passio saluatoris
ex quo prosalute mundi ductus estiudica¬

Expanded text:
ex mirabilibus, quae acciderunt magis exex mirabilibus, quae acciderunt magis existimo, dum ab ipsius momento temporis, sol radios suae lucis abscondit, ne creatoris sui videret injuriam. Aut si hora est tertia crucifixus, non dissonant haec Joanni, dicenti: Erat autem parasceve hora fere sexta . Parasceve enim praeparatio interpretatur, et passio Christi quae est vere Paschae, praeparatio ante lucem facta est, dum ad Annam principem sacerdotum, nocturno adhuc tempore duceretur. Nec immerito ab illa hora noctis, qua Jesus ductus est in Annae domum, usque ad horam tertiam, sex horae fuisse a Joanne traduntur. Potuit enim fieri, ut tres peragerentur horae nocturnae, et a praeparatione passionis Domini usque ad horam tertiam diei. Secundum Joannem sex horae rectissime referuntur, non enim frustra adjecit, ut diceret. Erat enim hora parasceve fere sexta, hoc est, praeparationis. Ex eo enim coepit passio Salvatoris, ex quo pro salute mundi ductus est judica
Abbreviated transcription (Latin):
multis ostenditut non generalis fuis sere¬
surrectio quae omnibus aꝓpareret sed spe¬
cialis ad plurimos ut huuiderent quicer¬
nere merebantur. Queritur autemmar¬
cus dicat. Erat autem hora tertia &cruci¬
fixerunt eum & io hannes dicit . erat autẽ
para sceue fasche hora quasi fexta¬
tii Quidam hocscriptorum contigis sediciter¬
rore. sed nonmi hi uidetur ullamin terpel¬
lationem suscipiendam scripture diuine
quae abecclesia ei toto orbe diffusa inuio¬
labili traditisus cipitur & neper hoc occa¬
sio decurhereacis non accipiendi inquib
uoluerint diuina decreta. Num quid per
tot scła latere potuit tam sum melectio¬
ni autnon emendare falsitas in rogata
Quidergo dicimus nisi autiuxtam arcũ
iudaeorum udcibus qua clamauerunt
crucifige hora tertia crucifixum a ut
eademhora iudicio morti addictum ex
sententia ueludiam crucifixum uoluit
de signare : et quomodo secundum io hun¬
nem incrucehora sexta suspensus quod

Expanded text:
multis, ostenditur non generalis fuisse remultis, ostenditur non generalis fuisse resurrectio, quae omnibus appareret, sed specialis ad plurimos, ut hi viderent, qui cernere merebantur. Quaeritur autem cur Marcus dicat: Erat autem hora tertia et crucifixerunt eum, et Joannes dicit: Erat autem parasceve Paschae hora quasi sexta. Quidam hoc scriptorum contigisse dicit errore. Sed non mihi videtur ullam interpolationem suscipiendam scripturae divinae, quae ab Ecclesia toto orbe diffusa, inviolabili traditione suscipitur. Et ne per hoc occasio detur haereticis, non accipiendi in quibus violaverint divina decreta. Nunquid per tot saecula latere potuit tam summa lectio? aut non emendari falsitas irrogata? Quid ergo dicimus, nisi aut juxta Marcum, Judaeorum vocibus, qua clamarunt Crucifige, hora tertia crucifixum, aut eadem hora judicio morti addictum ex sententia, velut jam crucifixum voluit designare? Et quomodo secundum Joannem in cruce hora sexta suspensus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
secundumannum passionis didatumẽ
tempus faenitentiae : Illiuero inblas phemi¬
a perseuerantes: egressi sunt duo ursidesd¬
uis gentium romanarum & lacerauer
interficientes eam & ex eo tempore non
iuerusalem scã sed spiritaliter egypt̃
uocatur & sodoma. Et multa corꝓda
scõrum quidormierant surrexerunt:
&cet̃: Quienim re surgente resurrexe¬
runt amortuis &iam ad caelos ascender¬
desimul ascendis secredendi sunt Neq
ullaratione illorum temeratifides acco¬
modanda. quieos postea reuersos inci¬
nerem. acdenuo in monumentis quae
pridẽ patefacta sunt ab eis quib paulo
ante uiui appaguerunt more mortuoꝵ
putant. quidam esse reclusos Quomo¬
do laxarus resurrexit resurrexit :
sic & multacor porascõrum resurre¬
xerunt ut dnm̃ ostenderentresurgen
tem. Ec tamencum monumenta apercas :
non ante surrexerunt quam dñs resurge¬
recutesse primogenitus resurrectionis ex
mortuis quando uero dicitur apparuer̃

Expanded text:
secundum annum passionis Domini datum est secundum annum passionis Domini datum est tempus poenitentiae. Illi vero in blasphemia perseverantes, egressi sunt duo ursi de silvis gentium Romanarum, et laceraverunt interficientes eam, et ex eo tempore, non Jerusalem sancta, sed spiritualiter Aegyptus vocatur et Sodoma. Et multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt, etc. Qui enim resurgente Domino resurrexerunt a mortuis, etiam ad coelos ascendente simul ascendisse credendi sunt. Neque ulla ratione illi temeritati fides accommodanda, qui eos postea reversos in cinerem, ac denuo in monumentis, quae pridem patefacta sunt ab eis, quibus paulo ante vivi apparuerunt, more mortuorum putant quidam esse reclusos. Quomodo Lazarus mortuus resurrexit, sic et multa corpora sanctorum resurrexerunt, ut Dominum ostetem, et tamen cum monumenta aperta sunt, non ante resurrexerunt quam Dominus resurgeret, ut esset primogenitus resurrectmortuis. Quando vero dicitur: Apparuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut aborionte & occidente ueniant & recũbua
cum habraa &isaac &iacob Etpecrescises
Insignum fucure resurrectionis uel dura
corda gentilium siuepetre uniuersa uatici¬
nia prophetarum quia & ipsa apetra xpocũ
a postolis petre uocabulum suscepercot ite
quicquid in eis dura legis uel amine claudeba¬
tur scĩ sum pateret gentibus et monum̃¬
ta aperea sunt De quibus scriptum est: uos estis
sepulclra & trinsecus dealbata quaeintus
plene sunt ossibus mortuorum ideos unt
aperca utegrederentur deliis quiprius in
fidelitate mortuierant. et cum res urgente
xp̃õ atque uiuente uiuerent & ingrede¬
rentur caelestem hierusalem. porrose¬
cundum litteram: nulliuiolentum es seui¬
deitur mortuo saluatore appellare hie¬
rusalem scam̃ ciuitatem cumus que addes¬
tructionem eius semper a postoli templũ
ingressisunt: & obscandalum eorum qui
deiudeis crediderant legis exercuerunt:
cerimonias cuius que quad ragesimu

Expanded text:
ut ab oriente et occidente veniant, et recumbant ut ab oriente et occidente veniant, et recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob . Et petrae scissIn signum futurae resurrectionis, vel dura corda gentilium, sive petrae universa vaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum Apostolis petrae vocabulum susceperant, ut quidquid in eis duro legis velamine claudebatur, scissum patet et gentibus. Et monumenta aperta sunt. De quibus scriptum est: Vos estis sepulcra extrinsecus dealbata , quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his qui prius in infidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque vivente viverent, et ingrederentur coelestem Jerusalem. Porro secundum litteram, nulli violentum esse videatur, mortuo Salvatore, appellare Jerusalem sanctam civitatem, cum usque ad destructionem ejus semper Apostoli templum ingressi sunt, et ob scandalum eorum, qui de Judaeis crediderant, legis exercuerunt caeremonias, cujusque quadragesimum
Abbreviated transcription (Latin):
sides quondam templi tunc pariter concla¬
mas secrans eamus Ex his sedibus. Queren¬
dum est quoduelum templi scissum est
exterius aninterius sed mihi uidetur in
passionem dñ illud uelum es se conscis sũ.
quod in temolo foris positum fuit et appel¬
labatur exterius ut significaret quia
nunc ex parte uidemus & expartecog¬
noscimus. Cumautem uenerio quo
perfectum est tunc&iam uelum in tẽ¬
rius disrumpendum utomnia qua enunc
nobis adscondita sut domus dĩ sacra¬
menta uideamus quod signi ficent duo
cherubin quidoraculum quiduas aure¬
um inquomannare condicum fuit Nunc
enimpers peculum uidemus in enignia.
te: & cum historiae nobis uelum scissũ
sit & ingrediamur atrium dĩ camen
secretaeius &uniuersa misteria quaeca elestiahie¬
rusalem clausaretinentur scire nonpossum
et terra mota est: Iuxta illud quod scriptum :
inaggeo ad huc ego semel mouebo celum e&ter¬
ram &ueni& desideratus cunctis gentibus

Expanded text:
sides quondam templi tunc pariter conclasides quondam templi tunc pariter conclamasse, transeamus ex his sedibus. Quaerendum est utrum velum templi scissum est, exterius an interius. Sed mihi videtur in passione Domini, illud velum esse conscissum, quod in templo foris positum fuit, et appellabatur exterius, ut significaret quia nunc ex parte videmus, et ex parte cognoscimus. Cum autem venerit quod perfectum est, tunc etiam velum interius disrumpendum, ut omnia quae nunc nobis abscondita sunt, domus Dei sacramenta videamus. Quid significent duo cherubim, quid oraculum, quid vas aureum, in quo manna reconditum fuit. Nunc enim per speculum videmus in imagine, et cum historiae nobis velum scissum sit, et ingrediamur atrium Dei, tamen secreta ejus et universa mysteria, quae coelesti Hierusalem clausa retinentur, scire non possumus. Et terra mota est. Juxta illud quod scriptum est in Aggeo: Adhuc ego semel movebo coelum et terram, et veniet desideratus cunctis gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gustu suscipitur fellis gustus: & mors promar¬
te mutatur: tenebre frotenebris sepultura
Pro sepultura resurrectio Proresurrectione
laecomniacura quedam erga nos estdĩ & me¬
dicina infirmitatis nr̃ae. Et ecce uelum tempu
Scinditur uelum templi ut arcatestamenti
& omnialegis sacramenta que cegebantꝰ
appareant: atque ad populum trans eant
nationum uite & enim dictum fuerat no¬
tus in iudea ds̃ in isrł magnum nomeneius:
Nunc autem ex altare sũpercaelos dr̃ &
super omnem inquid terram gloriam eua
Et in euangelio prius dixit : inuiam gentiũ
neobieritis: postpassionem uero suam cun¬
tes inquid docete om nes gentes. uelumtẽ¬
plum scis sum est & omnialegis sac ramen¬
ta quae prius tegebantꝰ prodita sunt atque
adgentilium populum traosierunt : Ina euaon¬
gelio cuius sepe facimus mentionem : super
liminare cempli infinite magnitudinis
fractum esse atque diuisum legimus lose¬
phus quoque refere uirtutes angelica p̃re¬

Expanded text:
gustu suscipitur fellis gustus et mors pro morgustu suscipitur fellis gustus et mors pro morte mutatur, tenebrae pro tenebris, sepultura pro sepultura, resurrectio pro resurrectione. haec omnia cura quaedam erga nos est dei et medicina infirmitatis nostrae ueterem Scinditur velum templi, ut arca testamenti et omnia legis sacramenta, quae tegebantur, appareant, atque ad populum transeant nationum. Ante etenim dictum fuerat: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Nunc autem: Exaltare super caelos Deus, et super omnem terram, inquit, gloria tua . Et in Evangelio prius dixit: In viam gentium ne abieritis . Post passionem vero suam: Euntes, inquit, docete omnes gentes . Videpli scissum est, et omnia legis sacramenta, quae prius tegebantur prodita sunt, atque ad gentilium populum transierunt. In Evangelio, cujus saepe facimus mentionem super liminare templi infinitae magnitudinis, fractum esse atque divisum legimus. Josephus quoque refert virtutes angelicas prae
Abbreviated transcription (Latin):
apĩ humilitatem congruenter accipimus quã
circum dederunt & secircum uenisse putauer
Vndeillud in psalmo as perges me h ñsepo &
mundabor xpinamque humilitatem mun¬
damur quianisi humilias sec semecipsum faceꝰ
ob ediens patrem us que ad mortem crucis non
utique sanguis eius inpeccatorum remissionõ
hag estinnram mundatianem fuisset effusus
perharim dinemuero cui in posita est spong¬
a scriptura significatꝰ quae implebatur hoc
facto sicutenim lingua dicitur uel grecat
latina uelalia que libec sonum significatur
quiligna promittitur : sic harundo dicipotest
litcera quod haru dine scribitur: Ihs aut̃
iterum clamans uoce ma gnãemisit sp̃m di¬
uine sotestatis inditium est emitteres pm :
uitiosequoque dixerat nomo potest collero
animam meam a me sed egoponam ameip¬
soutrũ sum accipiam eam. Lignum aduer¬
sus lignum & manus patenter extendunt᷑
aduersim manus incontinenter extensasp

Expanded text:
Christi humilitatem congruenter accipimus, quaChristi humilitatem congruenter accipimus, quacircumdederunt et se circumvenisse putaverunt. Unde illud in Psalmo: Asperges me hyssopo et mundabor. Christi namque humilitate mundamur, quia nisi humiliasset semetipsum factus obediens patri usque ad mortem crucis. Non utique sanguis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostram mundationem fuisset effusus. Per arundinem vero, cui imposita est spongia, scriptura significatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitur, vel Graeca vel Latina, vel alia quaelibet, sonum significans, qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera, quod arundine scribitur. Jesus autem iterum clamans voce magna, emisit spiritum. Divinae potestatis indicium est emittere spiritum, ut ipse quoque dixerat: Nemo potest tollere animam meam a me, sed ego pono eam a meipso, ut rursum accipiam eam . Lignum adversus lignum, et manus patenter extenduntur, adversus manus continenter extensas, pro
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis sed corporis ita & quod dicit
ut quid me dereliquisti corporisugiest
ut homo ergolo quitur uth omoturbatur
bant heliam uocat iste: onomnes sed qui¬
dam quos arbitror milites fuissero manos non
intelligentes sermonis hebraici proprietatem
sed ex eo quoddixit heli heli putantes heli amab
eouocatum Sinautem iuda eos qui hoc dixe¬
rintintelligere uolueris & hocmore sibi solito
faciunt uttͥnm̃ in becillitate in fament quiaux¬
lium heliȩ depreacur. Et continuocurrens
unus ex eis acceptam spungiã inpleuit aceco
& dabat eibibere & cecer̃ : Et haec facta sunt
ut compleretus prophetia insitim eapotauer
norantes auino patriarcharum & propheta¬
numtamquam deplenouase deiniquitate
mundi huius impleci corhabentes uel ut spon¬
giã cauernosis quodam modo atquecor¬
tuosis latibulis fraudulentum hn sopum
cui circum posuerint spongiam accco plenu
qm̃ herba esthumilis expeccus purgat ipsius

Expanded text:
ivinitatis sed corporis, ita et quod dicit: ivinitatis sed corporis, ita et quod dicit: Ut quid me dereliquisti? corporis vox est. Ut homo ergo loquitur, ut homo turbaturbant: Heliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Heli, Heli, putantes Heliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate infament, quia auxilium Heliae deprecetur. Et continuo currens unus ex eis acceptam spongiam implevit aceto dabat ei bibere. Et haec facta sunt ut compleretur prophetia: In siti mea potaverunt nerantes a vino patriarcharum et prophetarum, tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleto, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentam. Hyssopum, cui circumposuerunt spongiam aceto plenam, quoniam herba est humilis, et pectus purgat, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ne uero dni nulla fidelibus terroribus signa
sed indicia cuncta laetitiae ui suntꝰ Angelial¬
bis uestibus coruscantes curritur cumgau¬
dio ad sepulc hrum ubi non mortuus inueni¬
recur sedubimors agnos ceretꝰ euicta as¬
pellantur mulieres uoce pacifica & quid
amplius dicam omnias alutis eterne mist¬
riareue lantur et notiandum quođ dñs ho¬
rasexta sitcrucificus hoc est recessurc acento
mundisole quando & latroniat hodiemo¬
cumeris inpara diso Ncondeadam peccantes¬
criptum est quodaudierit uocem anĩdipost
meridiem Rationis igitur immodiume pie¬
tatis ordo poscebat ut codem temporis ati¬
culo quonunc adae preuaricati obcluse¬
ratnunc latroni dñs penitenti ianuam pa¬
radisi reseraree et quahora primus ad con
peccando huicmundo mortem inuexerat
eadem hora secundus ada mortem mo¬
riendo destrueret. Et circa horlnon o¬
clamauit iħs uoce magnadicens heli helii
& sitire & fatigorinonerat propriunid¬

Expanded text:
ne vero Domini, nulla fidelibus terrorum signa, ne vero Domini, nulla fidelibus terrorum signa, sed indicia cuncta laetitiae visuntur. Angeli albis vestibus coruscantes, curritur cum gaudio ad sepulcrum, ubi non mortuus inveniretur, sed ubi mors agnosceretur evicta, appellantur mulieres voce pacifica, et quid amplius dicam, omnia salutis aeternae mysteria revelantur. Et notandum quod Dominus hora sexta sit crucifixus, hoc est, recessuro a centro mundi sole, quando et latroni ait: Hodie mecum eris in paradiso. Nam de Adam peccante scriptum est, quod audierit vocem Domini Dei post meridiem . Rationis igitur, imo divinae pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaricanti occluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisi reseraret; et qua hora primus Adam peccando mortem huic mundo invexerat, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret . Et hora nona exclamavit Jesus voce magna, dicens: Eli, eli, et sitire et fatigari non erat proprium d
Abbreviated transcription (Latin):
fectus quia per baptismum quo cum pec¬
catores essemus abluimur aliidum hm̃ in ac̃¬
carnepas sum fide & spe& critate laudon
coronantꝰ Aliidum aut fidem aut opera
baptis mum habere rennuunt dono quod
accepere priuantur. Induob: latronibus
uterque populus & gentilium & uidecrum
primum dnm̃ blas phemauit postea signorum
magnitudine alter exterritus egit sceniten¬
tiam &usque hodie iudeos increpatblas phe¬
mantes. A sex taautem oraten ebrefacte
et hoc factum reor ut compleretur ꝓꝓhe¬
tiadicens occumbeo solmeridiae & aliclo¬
co occubuit sol adhuc media es secdies ue¬
lut impium scelus soluiderenon patitur
& suam in sub tactis radus presentiam & in
qua facinus gerebatur ip sa terra contre¬
muit uelum temolis cinditur ut quae hono¬
rabiliter latebant protali commissio uul¬
gata uiloscerent etutios ephus refertuo¬
ces uirtutum caelestium migrare dĩtemplo
uolentium feruntur audite in resurnectio¬

Expanded text:
fectus. Quia per baptismum quo cum pecfectus. Quia per baptismum quo cum peccatores essemus abluimur, alii dum Deum in carne passum, fide, spe, et charitate laudant, coronantur; alii dum aut fidem aut opera baptismi habere renaccepere privantur. In duobus latronibus uterque populus, et gentilium et Judaeorum, primum Dominum blasphemavit, postea signorum magnitudine alter exterritus egit poenitentiam, et usque hodie Judaeos increpat blasphemantes. A sexta autem hora tenebrae factae Et hoc factum reor, ut compleretur prophetia dicens: Occumbet sol meridie . Et alio loco: Occubuit sol cum adhuc media esset dies , velut impium scelus, sol videre non patitur, et suam in subtractis radiis praesentiam, in qua facinus generabatur, ipsa terra contremuit. Velum templi scinditur, ut quae honorabiliter latebant, pro tali commisso vulgata vilescerent, et ut Josephus refert, voces virtutum coelestium, migrare de templo volentium, feruntur auditae. In resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
Incorde autem fi delium : traer sumopee
manora uirtuter testatur apłs dicens
Nunc autemmanent fides spes cariias
quar cuncta subnare pletus gratia : & ac¬
cepit latro &seruauit hicruee fidem
namquaehabuit: qui regnaturum dñm
cradidit quaem secumꝰ pancer mori¬
entem uidit Spem habuit qui raegni
eius additum postulauit. caritatem quo¬
qua immortes uauiua cater tenuit: qui
fragem & conlatronem prosimilis ca¬
laera morientem & de iniqutiate sua
aruit & eiui tom quam conouerat p̃¬
dicauit & dixit illo ilis amendi cotibi
en implus dñs tribuit gquã rogatur
ille enimro gabat ui momor suiꝰ fuis s&
dñs cumuenis s&inregnum suum:
dñs autem ait. Amendi cotibi hodi¬
emecum eris inparadiso Vita est enimer secionx̃o
cumdño crucifixos duobus baptizatorum
generibus cooptant. Quicumque enimbap¬
tizatorum sumus inx põihũ inmorteips¬
us baptizatisumus Ambonom que simi¬
les crucifixi sedunius incruceblaso hem̃
peiar alterest confessionem artyr ef¬

Expanded text:
es summopere manere virtutes testatur Apostolus dicens: Nunc autem manet, Fides, Spes, Charitas , quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit qui regni ejus aditum postulavit. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et colatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam cognoverat praedicavit. Et dixit ilenim plus Dominus tribuit quam rogatur. Ille enim rogabat, ut memor sui fuisset Dominus cum venisset in regnum suum. Dominus autem ait: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Vita est enim esse cum Chrcum Domino crucifixos, duobus baptizatorum generibus coaptant. Quicunque enim baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus . Ambo namque similes crucifixi, sed unus in cruce blasphemiis pejor, alter est confessione martyr ef
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus fecrus quiait quimanducabimus
& bibimus cum illo postqua resurrexita
mortuis Sed multo consequentius ut sic̃
sufratipicum agni esum. sic &iã potion
pusche typium negec seultra gustaturũ
donec ostensa & manifestata resurrectio¬
nis suae gloria regnidi fides mundi at ueni¬
at Et hymno dicto exierunt in montẽ oliueq
hoc est quod in psulmo legimus edent fali¬
peres & saturabuntur & laudubunt
cdnm quirequirunt eum: Pocestautem
hymnus &i con ille in telligi quemdñs se¬
cundum iohannem patrigratias agens
decantabat In quo & proscipso & prodis¬
cipulis & procis quiꝑuerbum eorum

Expanded text:
apostolus Petrus qui ait: Qui manducavimus apostolus Petrus qui ait: Qui manducavimus et bibimus cum illo, posteaquam resurrexit a mortuis. Sed multo consequentius, ut sicut supra typicum agni esum, sic etiam potum Paschae typicum neget se ultra gustaturum, donec ostensa et manifestata resurrectionis suae gloria, regni Dei fides mundo adveniat. Et hymno dicto exierunt in montem Oliveti. Hoc est, quod in Psalmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi, quem Dominus secundum Joannem patri gratias agens decantabat, in quo et pro seipso, et pro discipulis, et pro eis, qui per verbum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
guinem uerum quia & nos im xp̃o et in nobis inxp̃m
manere oport& uinum dominici calicis aqua
miscetꝰ ad testante enim io hanne aquae populis
et nec aquam sola nequosolum uinum sicut
necgrionm frumenti solum sine aquae admu¬
tione & confectione inpanem cuiquã licet offe¬
rere necalis uidelicet oblatio quasi caput amem¬
bris secernendum esse significet & uel xpm̃si
sineillius passione saluari acpatri offeriposse
confingat Quodautem dicit hicest sangiusm̃
nouitest amenti ad distinctionem respicitue¬
ritus testionenti quodhircorum &uitulorĩ
est sanguine dedicatum. Dico autem uobis non
bibu comodo de hocgenimineuitis usq indiem illũd
cũ illuo bibaꝰ uobiscũ nouũ in regna patris mei:
Pocestquidem hic uersiculus & simolicit accip
quod ab hac oracene usque ad tempus resur¬
rectionis quod in regnodĩ erat uenturus
uinum bibiturus non essec. Posteanam que
illumcibum potumque sum psise testatur

Expanded text:
guinem. Verum quia et nos in Christo, et in vobis Christum guinem. Verum quia et nos in Christo, et in vobis Christum manere oportet, vinum Dominici calicis aqua miscetur. At testante enim Joanne, aquae populi sunt , et neque aquam solam neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in pane cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio, quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Chrissine illius passione salvari, ac Patri offerri posse, confingat. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, ad distinctionem respicit Veteris Testamenti, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum . Dico autem vobis: Non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum insimpliciter accipi, quod ab hac hora coenae usque ad tempus resurrectionis, quo in regno Dei erat venturus, vinum bibiturus non esset, postea namque illum cibum potumque sumpsisse testatur