comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mõ aciusses excitatiõe dicendi sed & ip̃am
eloq̃ntiã locupletauisses grauioꝵ artiũ in¬
strum̃to & lisdem artib decus õe uirtutis
cũ sũma eloquentiȩ laude uixisses ex te du¬
plex nos afficit sollicitudo qđ & ip̃e .r. ꝑ tũ¬
tñ & si cursũ ingenil: tui brute p̾mit hec
imporfunapclades ciuitatis cõtine te intuis
peremnib studiiar et effice id qđ iam prope
mõm uł plane potieeffeceras ut te eripias
ex ea quã ego cõgessi ĩ hũc sermonẽ: nec u.
mo haurire no posses Arcessiui ex urbe ea
q̃ domꝰ est semꝑ habita doctrinȩ numerari
inuulgo patronorũ. nã ꝗ te excuit pãmenes
iur longe eloquentissimꝰ grȩcie: Quid illa ue¬
tus achademia atq eius heres. aristus hos¬
pes & familiaris meus siꝗđd similes maio¬
res partes oratorũ futuri sumus: Nõ ne
cernimꝰ uix singulis ȩtatib binos oratores
laudabiles cõstitisse. Galba fuit int̾ tot eqͣles
Unus excellens cui quẽ ad mõ accepimꝰ et ca¬

Expanded text:
 acuisses exercitatione dicendi sed et ipsam eloquentiam locupletavisses graviorum artium instrumento et isdem artibus decus omne virtutis cum summa eloquentiae laude iunxisses. ex te duplex nos afficit sollicitudo, quod et ipse re pun, etsi cursum ingeni tui, Brute, premit haec impor- tuna clades civitatis, contine te in tuis perennibus studiis et effice id quod iam prope modum vel plane potius effeceras, ut te eripias ex ea quam ego congessi in hunc sermonem turba pamo haurire non posses arcessivisti ex urbe ea quae domus est semper habita doctrinae, numerari in vulgo patronorum. Nam quid te exercuit Pammenes vir longe eloquentissimus Graeciae? quid illa vetus Academia atque eius heres Aristus hospes et familiaris meus, si qui- dem similes maioris partis oratorum futuri sumus? nonne cemimus vix singulis aetatibus binos oratores laudabilis constitisse? Galba fuit inter tot aequalis unus excellens, cui, quem ad modum accepimus, et Ca
Abbreviated transcription (Latin):
hanc .r. noctẽ incidisse. tñ ea consolatione
substentor: quã tu mͥ brute. adhibiusti tius su¬
auissimis litteris ꝗb me forti aĩo ẽẽ oportere
cẽsebas ꝙ ea gessissem que de me ẽt̃ me tacẽte
triẽs brute doleo cuiꝰ in adolescentiã ꝑ medi¬
as laudes qͣi quadrigis uehemtẽ trasuersa
incurrit misera fortuna .r .P. Hic me dolor
tagnit hec cura sollicitat: et hũc meũ sotiũ
eiusd̃ & moris & iudicii tibi fauemꝰ. te tua
frui uirtute cupimꝰ tibi optamꝰ eã .r. P. in qͣ¬

Expanded text:
ae noctem incidisse, tamen ea consolatione sustentor quam tu mihi, Brute, adhibuisti tuis suavissimis litteris, quibus me forti animo esse oportere censebas, quod ea gessissem quae de me etiam me tacente tuens, Brute, doleo, cuius in adulescentiam per medias laudes quasi quadrigis vehentem transversa incurrit misera fortuna rei publicae. Hic me dolor tangit, haec cura sollicitat et hunc mecum socium eiusdem et amoris et iudici. Tibi favemus, te tua frui virtute cupimus, tibi optamus eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
tua: se fortunatus illiꝰ exitus ꝗ ea nõ uidit
cũ fierẽ q̃ prȩuidit futura. Sȩpe .ii. int̾ nos
impendentes casus defleiumꝰ cũ belli ciruilis
cãs in pͥuatoꝵ cupiditatib inclusas pacis sp̃ẽ
a pu ͦ. cõsilio eẽ exlusã iuideremꝰ: s illum
uidetur felicitas ip̃iꝰ quã semꝑ ẽ usus ab
eis miseriis q̃ cõsecute sũt uendicauisse¬
morte. Nos aũt brute: qm̃ post hortensii
clarissimi oratoris mortẽ: orbate eloq̃ntie qͣi
tutores relicti st domi teneamꝰ eã septam
liberali custodia & hos ignotos atq impu¬
dentes ꝓcos r̾epudiemꝰ. tenegraqꝰ in adultã u̾gi¬

Expanded text:
tua; sed fortunatus illius exitus, qui ea non vidit cum fierent quae ro providit futura. Saepe enim inter nos impendentis casus deflevimus, cum belli civilis causas in privatorum cupiditatibus inclusas, pacis spem a publico consilio esse exclusam videremus. Sed illum videtur felicitas ipsius qua semper est usus ab eis miseriis quae consecutae sunt morte vindicavisse. nos autem, Brute, quoniam post Hortensi clarisimi oratoris mortem orbae eloquentiae quasi tutores relicti sumus, domi teneamus eam saeptam liberal custodia et hos ignotos atque impudentis procos repudiemus tueamurque ut adultam virgi
Abbreviated transcription (Latin):
uaria cȩt̾is propt̾ bellũ intermissis qui freq̃ns
aderam ꝙͣꝙ pro se ip̃i dicebãt oratores nõ illi
qđ pͥncipes. L. Meminiꝰ. &t q. pompetꝰ. s ora¬
tores tñ teste diserto uit̾q philippo cuiꝰ in testi¬
monio cõtentio & ũ accusatoris habebat et
copiam: Reliqui ꝗ tũ pͥncipes nuͣabantur
in magistratib erãt quottidieq fere a nob̾
s& tñ nõ infans: diserti aũt . Q uarius .c. car¬
nes habebat sed me cupidissimũ audiendi
primus dolor pertussit Cotta cũ est expul¬
sus reliquos frequenter audiens acerrimo
studio tenebar qͦttidieq et scribens et le¬
gens & cõmentas oratoris tantũ excitatio¬
nib cõtentus nõ eram Iam consequente
Anno .& uarius sua lege damnatus exces¬
sit. Ego aũt iuris ciuilis studio multũ opere

Expanded text:
Varia, ceteris propter bellum intermissis; cui frequens Varia, ceteris propter bellum intermissis; cui frequens aderam, quamquam pro se ipsi dicebant oratores non illi quidem principes, L. Memmius et Q. Pompeius, sed oratores tamen teste diserto utique Philippo, cuius in testimonio contentio et vim accusatoris habebat et copiam. reliqui qui tum principes numerabantur in magistratibus erant cottidieque fere a nobis sed tamen non infans; diserti autem Q. Varius C. Carnes habebat. Sed me cupidissimum audiendi primus dolor percussit, Cotta cum est expulsus. Reliquos frequenter audiens acerrimo studio tenebar cottidieque et scribens et legens et commentans oratoriis tantum exercitationibus contentus non eram. Iam consequente anno Q. Varius sua lege damnatus excesserat; ego autem in iuris civilis studio multum operae
Abbreviated transcription (Latin):
cogitauissex: hoc adium̃to ille tanto sic utebat᷑
ut sua & com̃tata & scripta et nlło referẽte
oĩa et oĩa adu̾sarioꝵ dicta meminisse. ar¬
debat aũt cupiditate. sic ut in nlło unꝙ̃ fla¬
grantius studiũ. uiderim: nullũ n patieba¬
tur ẽẽ diẽ ꝗn aut ĩ foro dicer& aut ex forũ
Duas qđd res qͣs nemo aliꝰ partiticẽs ꝗb de reb
dicturus ẽẽt & cõiectioes memor& q̃ eẽnt
dicta coͣnꝰ q̃q ip̾e dixissex: erat in u̾boꝵ splen¬
dore elegas. cõpositõe aptus facultate copiosꝰ
eoq erat cũ sumo ingenio tñ excitatiõib ma¬
Ximis consecutus: rez cõpleetebat᷑ memorit̾
diuidebat acute nͨ p̾termittebat fere ꝗcꝙͣ qđ
oratori satis Hoc igit᷑ florescente crassus est
mortuus. cotta pulsus. uidicia int̾missa bello
nos infoꝵ uenimꝰ erat hortensiꝰ in bello pͥmo
rat & M. antoᷤ. excebatur una lege uidicium

Expanded text:
cogitavisset. Hoc adiumento ille tanto sic utebatur cogitavisset. Hoc adiumento ille tanto sic utebatur ut sua et commentata et scripta et nullo referente omnia omnium adversariorum dicta meminisset. ardebat autem cupiditate sic ut in nullo umquam flagrantius studium viderim. Nullum enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut duas quidem res quas nemo alius: partitiones quibus de rebus dicturus esset et conlectiones, memor et quae essent dicta contra quaeque ipse dixisset. erat in verborum splendore elegans, compositione aptus, facultate copiosus; eaque erat cum summo ingenio tum exercitationibus maximis consecutus. Rem complectebatur memoriter, dividebat acute, nec praetermittebat fere quicquamoratori satis. Hoc igitur florescente Crassus est mortuus, Cotta pulsus, iudicia intermissa bello, nos in forum venimus. Erat Hortensius in bello primo rat etiam M. Antonius; exercebatur una lege iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
se dixim: nã & si ut tu meliꝰ existimare uide¬
ris d ea: siquã habem nũc facultatẽ tñ adole¬
ut paulo añ dixi: qđ intelligi uolui ĩ eo crriꝰ
om̃s cupidissimi eẽnt ꝙ pauci digni noĩe eua¬
der& quẽ hyronia me nesi africanꝰ qđ fuit
ut ait in hystoria sua . C. fanntꝰ existimari
uelim ut uoles inquis atticus: Ego .N. non
alienũ a te putabã qđ & in africano fuiss&
& in socrate: Tũ br᷑ de isto postea sed tu inꝗt
me intuens orõnes nob ueteres explicabis
Uero inꝙ̃ brute sed incumano. aut ĩ tusculano
aliq̃n si mo licebit: qm̃ utͦq ĩ loco uicini sum
S iã ad id un digressi sumꝰ reu̾tamur: Nor¬
tenstꝰ igͣ cũ ad modũ adolescens orsus eẽt ĩ foro
dicer̃ celerit̾ ad maiores cãs adhiberi cȩptus ẽ
Philippo. post ulio: cũ his ip̃is dicẽdi gła cõpa¬
rabatur. pͥmũ memoria tanta ꝙͣta in uiroco¬
gnouisse me arbitror: ut q̃ secũ cõmentatus
ẽẽt ea sine scripto uerbis eisd redder& quib

Expanded text:
m. Nam etsi tute melius existimare videris de ea, si quam nunc habemus, facultate, tamen aduleut paulo ante dixi, quod intellegi volui, in eo, cuius omnes cupidissimi essent, quam pauci digni nomine evaderent. Quare ei/rwna me, ne si Africanus quidem fuit, ut ait in historia sua C. Fannius, existimari velim. Vt voles, inquit Atticus. Ego enim non alienum a te putabam, quod et in Africano fuisset et in Socrate. tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me intuens, orationes nobis veteres explicabis? Vero, inquam, Brute; sed in Cumano aut in Tusculano aliquando, si modo licebit, quoniam utroque in loco vicini sumus. Sed iam ad id unde digressi sumus revertamur. hortensius igitur cum admodum adulescens orsus esset in foro dicere, celeriter ad maiores causas adhiberi coeptus estPhilippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi gloria comparabatur. Primnum memoria tanta quantam in nullo cognovisse me arbitror, ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis eisdem redderet quibus
Abbreviated transcription (Latin):
itos posses in errore inducere Eqđ inꝗbdã risy
parabas magnũ inhertule hoiẽm uel potius
sum̃um uelꝰ singularẽ uirũ nemodicoi se¬
ẽe pictius hella hyronia si iocarem: sin asse¬
ueremꝰ. uide ne religio nobis tã adhibenda
sit ꝙͣ si testimoniumꝰ diceremꝰ Ego i cato¬
nẽ tuuͣ: ut ciiẽ. ut senatorẽ ut imꝑatorem

Expanded text:
itos posses in errorem inducere. Equidem in quibusitos posses in errorem inducere. Equidem in quibusparabas, magnum me hercule hominem vel potius summum et singularem virum—nemo dicet seesse pictius. Bella ironia, si iocaremur; sin adseveramus, vide ne religio nobis tam adhibenda sit quam si testimonium diceremus. ego enim Catonem tuum ut civem, ut senatorem, ut imperator
Abbreviated transcription (Latin):
ista mihi tua fuit ꝑiocunda apposita orõne
digressio: Tũ atticus aliqͦtiens sum inꝗt co¬
natus sed interpellare nolui: trũc qm̃ iamad
porandũ spectare uidetur sermo tuus dicã
quam in socrate dicũt fuisse qͣ ille ĩ Platonis
xenophontis & ȩschini libris utitur: facetã
& elegantẽ puto: Est ii & minime inepti
hoĩs & eiusdẽ ẽt faceti cũ de sap̃ia disceptetur.
hãc sibi ip̃am detrahere: eis tribuere illudentẽ
qui eã sibi abrogant ut ap̾ platonẽ socrates
in coelum effert laudib Pythagorã. hyppiã
Prodicũ. Gorgiam. Coeteros: se aũt oiũm reR
epicuro ꝗ id rephendit assentior. sed in hy¬
storia qua tu es usus in o̾i sermone cũ qͣlisꝗsꝙͥ
orator fuisset exponeres. Uide qͥso inꝗt ne
tam rep̃hendenda sit hyronia ꝙ̃ intestimoio
Quorsum inꝙ̃ istuc. nõ i intelligo ꝗa pͥmum
inꝗt. ita laudaiusti qͦsdam oratores ut imꝑ¬

Expanded text:
utus; quamquam ista mihi tua fuit periucunda a proposita oratione utus; quamquam ista mihi tua fuit periucunda a proposita oratione digressio. Tum Atticus: Aliquotiens sum, inquit, conatus, sed interpellare nolui. Nunc quoniam iam ad perorandum spectare videtur sermo tuus, dicam, quam in Socrate dicunt fuisse, qua ille in Platonis et Xenophontis et Aeschini libris utitur, facetam et elegantem puto. Est enim et minime inepti hominis et eiusdem etiam faceti, cum de sapientia disceptetur, hanc sibi ipsum detrahere, eis tribuere inludentem, qui eam sibi adrogant, ut apud Platonem Socrates in caelum effert laudibus Protagoram Hippiam Prodicum Gorgiam ceteros, se autem omnium reEpicuro, qui id reprehendit, assentior. Sed in historia, qua tu es usus in omni sermone, cum qualis quisque orator fuisset exponeres, vide quaeso, inquit, ne tam reprehendenda sit ironia quam in testimonio. Quorsus, inquam, istuc? non enim intellego. quia primum, inquit, ita laudavisti quosdam oratores ut imper
Abbreviated transcription (Latin):
liter dicere acticorũ ẽ: sint sane attici sed
in conritium ueniant astantẽ iudicẽ dicat
subsellia grandiorem & pleniorem uocem
desiderant. Uolo hoc oratori contigat ut
cum auditum sit: eum ẽẽ dicturum locũ
in subselliis occupetur cõpleatur tribunal
gratiosi scribȩ sint indando & cõcedendo
loco: corona młtiplex uidex erectus Quom
surgat is qui dicturus sit: sionificetur a
corona silentiũ dem̾ crebre assensiones mł¬
te admiratioes risus cũ uelit: eũ uelit fletus
audimꝰ ut de hypericle. Eschine de ip̃o qđ
demostene maxiẽt Sin aũtracutũ prudes
ei id̃ sincerũ et solidum et ex siccatũ genus
oronis probant nec illo graiuore ornatu ora¬
torio utuntur &i hoc propriũ ẽẽ acticorum
uolũt. recte laudãt. Est .ni. in arte tãta tãq
uaria et̃ huic minutȩ subtilitati locus ita fi¬
et ut nõ om̃s qui attice: iidẽ bñ: s ut om̃s
qui bñ ildẽ & attice dicant: Sed redeamus

Expanded text:
liter dicere est Atticorum, sint sane Attici; sed liter dicere est Atticorum, sint sane Attici; sed in comitium veniant, ad stantem iudicem dicant: subsellia grandiorem et pleniorem vocem desiderant. volo hoc oratori contingat, ut cum auditum sit eum esse dicturum, locus in subselliis occupetur, compleatur tribunal, gratiosi scribae sint in dando et cedendo loco, corona multiplex, iudex erectus; cum surgat is qui dicturus sit, significetur a corona silentium, deinde crebrae assensiones, multae admirationes; risus cum velit, cum velit fletus:audimus, ut de Hyperide, ut de Aeschine, de ipso quidem Demosthene maxime. sin autem acutum prudens et idem sincerum et solidum et exsiccatum genus orationis probant nec illo graviore ornatu oratorio utuntur et hoc proprium esse Atticorum volunt, recte laudant. Est enim in arte tanta tamque varia etiam huic minutae subtilitati locus. Ita fiet ut non omnes, qui Attice, idem bene, sed ut omnes, qui bene, idem etiam Attice dicant. Sed redeamus
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽ iam sane tollerabilis: Nũ igit᷑ ꝗ hoc
sentiat. si is potare uelit de dolio sibi hau¬
riendũ putet : minime: sed quandã seqͣtur
etatẽ. Sic ego istis censuerim & nouã istam
qͣi de musto ac lacu feruidã orõnẽ fugiendã
nec illã p̾claram Tuchididi nimis ueterẽ tãꝙͣ
ancianã notam ꝑsequendã Ip̃e .ii. T uchididis
si postersꝰ fuisseẽ młto maturior fuisse. et
mitior Demonstenẽ igit᷑ imitemꝰ o dii boni
quid qͣi nos aliud agimꝰ aut ꝗd aliud opta¬
mus: At nõ assegmur isti .ii. uideliede attici
nr̃i quod uolũt assequunt᷑ nec illud qđ in¬
telligũt nõ m̃o ita memorie proditũ ẽẽ s&¬
ita ita necesse fuisse cũ demonstenes dictu¬
rus eẽt ut cõcursus audiendi cã ex tota grȩ¬
cia fierent: At cũ isti attici dicunt nõ mo
a corona qd est: ip̃m miserabile sed &i ab ad¬
uocatis relinquunt᷑. Quare si anguste &i exi¬

Expanded text:
nec est iam sane tolerabilis— num igitur qui hoc nec est iam sane tolerabilis— num igitur qui hoc sentiat, si is potare velit, de dolio sibi hauriendum putet? Minime; sed quandam sequatur aetatem. Sic ego istis censuerim et novam istam quasi de musto ac lacu fervidam orationem fugiendam nec illam praeclaram Thucydidi nimis veterem tamquam Anicianam notam persequendam. Ipse enim Thucydides si posterius fuisset, multo maturior fuisset et mitior. 'demosthenem igitur imitemur.' O di boni; quid, quaeso, nos aliud agimus aut quid aliud optamus? At non adsequimur. Isti enim videlicet Attici nostri quod volunt adsequuntur. ne illud quidem intellegunt, non modo ita memoriae proditum esse sed ita necesse fuisse, cum Demosthenes dicturus esset, ut concursus audiendi causa ex tota Graecia fierent. At cum isti Attici dicunt, non modo a corona, quod est ipsum miserabile, sed etiam ab advocatis relinquuntur. Qua re si anguste et exi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe similis is q se ita putat atticũ ut ueros
illos prȩ se pene agrestis putet at quid.
ẽ tã fãctũ tam minutũ tã in ip̃a ꝙͣ tñ cõseꝗ¬
tur cõcinĩtate puerile ẽ: atticoꝵ similes ẽẽ
uolumꝰ. optime sũt: ne igit᷑ hi attici orato
dides inꝗt imitamur optime si historiã scri¬
bere nõ si causas dicere cogitatis Tuchydi¬
des .N. rerũ gestarũ pronunciator sincerus
& grandis etiã fuit hoc forense cõcentatoꝵꝵ
uidiciale nõ tractauit genus: orationes ãt
quas int̾posuit. młte .ii. sũt eas ego laudar̃
soleo imitari neq possim si uelĩ: nec uelĩ
fortasse si possim: ut siꝗs phalerno iuno
delectetur: sed eo nec ita nouo ut proxi¬
mis cõsulib natũ uelit. nec rursus ita ue¬
tere ut opimiũ: aut anciũ cõsulem querat¬
At qui hac note st̃: optime credo: S ninia ue¬
tustas nec ħt eam quã querimꝰ suauitatẽ

Expanded text:
esse similis, isque se ita putat Atticum, ut veros esse similis, isque se ita putat Atticum, ut veros illos prae se paene agrestis putet. at quid est tam fractum, tam minutum, tam in ipsa, quam tamen consequitur, concinnitate puerile? 'Atticorum similes esse volumus.' Optime; suntne igitur hi Attici oratordidem,' inquit, 'imitamur.' Optime, si historiam scribere, non si causas dicere cogitatis. Thucydides enim rerum gestarum pronuntiator sincerus et grandis etiam fuit; hoc forense concertatorium iudiciale non tractavit genus. Orationes autem quas interposuit—multae enim sunt—eas ego.laudare soleo; imitari neque possim si velim, nec velim fortasse si possim. Vt si quis Falerno vino delectetur, sed eo nec ita novo ut proximis consulibus natum velit, nec rursus ita vetere ut Opimium aut Anicium consulem quaerat—'atqui hae notae sunt optimae,' credo; sed nimia vetustas nec habet eam quam quaerimus suavitatem
Abbreviated transcription (Latin):
atticoꝵ Acticos inquit uolo imitari qͦs nec¬
t. ẽ unũ genus ramquid ẽ tã dissimile ꝙ̃
demostenes & Lysias: ꝙ̃ idem & hiperides
ꝙ̃ horũ oiũm ȩschines: quẽ igitur imitaris
si aliquem: cȩteri gͦ attice nõ dicebãt si oĩs
quid põt cũ sĩt ip̃i dissimillimi int̾ se in qͦ
illã ẽt̃ quero: phalereus ille demetrius at¬
tice ne dix̾it: mihi qđ ex illius orationib
redolere ip̃e athene uidentur: at est flori¬
dior ut ita dicam hyperides ꝗͣ lysias natu¬
ra quedã aut uoluntas ita ducendi fuit: &
qđ: duo fuere per id tp̃us dissimilis inter
se: sed attici tñ quoꝵ charisius mltarum
orationũ quas scribebat. aliis cũ cupere uide¬
retur. imitari lysiam: Demochares aũt qui
fuit demosteni sororis filius & orones scrip¬
sit aliqͦt. earũ rerum historiam q̃ erãt athe¬
nis ip̃iꝰ etate geste: nõ tam historico ꝙͣ orato¬
rio gnͣe ꝑꝓscripsit At charisii uult egestas

Expanded text:
Atticorum. 'AtticosAtticorum. 'Atticos unum genus. Nam quid est tam dissimile quam Demosthenes et Lysias? quam idem et Hyperides? quam horum omnium Aeschines? Quem igitur imitaris? Si aliquem: ceteri ergo Attice non dicebant? si omnis: qui potes, cum sint ipsi dissimillimi inter se? In quo illud etiam quaero, Phalereus ille Demetrius Atticene dixerit. Mihi quidem ex illius orationibus redolere ipsae Athenae videntur. At est floridior, ut ita dicam, quam Hyperides, quam Lysias: natura quaedam aut voluntas ita dicendi fuit. et quidem duo fuerunt per idem tempus dissimiles inter se, sed Attici tamen; quorum Charisius multarum orationum, quas scribebat aliis, cum cupere videretur imitari Lysiam; Demochares autem, qui fuit Demostheni sororis filius, et orationes scripsit aliquot et earum rerum historiam quae erant Athenis ipsius aetate gestae non tam historico quam oratorio genere perscripsit. Atque Charisi vult Hegesias
Abbreviated transcription (Latin):
nimia religione attenuata doctisq attente
audientib erat illustris: młtitudine aũt &¬
a foro: cui nata eloquentia ẽ deuorabatur
Tũ brͦ. atticũ se inꝗt. caluus nr̃ dici oratorẽ
uolebat: ind erat ista exilitas quã ille de
industria cõsequebatur: dicebat inꝙ̃ ita-
sed ip̃e errabat & alios errare ẽt cogebat. uã
siquis eos qui nec inepte dicũt nec odiose
nec putide: Atticͬe putat dicere is recte. nͥ
attsꝰ probat neminem: Insulsitatẽ .n. & ĩ¬
solentiam tanꝙ̃ insaniam quandã orõnis
odit. sanitatẽ aũt & integritatẽ qͣi religio¬
nẽ: & uerecũdiã oratoris probat: Hec om¬
niũ oratorũ ead ẽẽ sententia sin aũt ie¬
iunitatem. & siccitatẽ & inopiã dũ modo
sit. polita dũ urbana dũ elegans in artico
gnͣe ponit. Hoc recte dũ taxat sed quia st̃
in atticis alia meliora uideat ignorec et gra¬
dus & dissimilitudines ei iuimꝰ & uarietatẽ

Expanded text:
nimia religione attenuata doctis et attente nimia religione attenuata doctis et attente audientibus erat inlustris, a multitudine autem et a foro, cui nata eloquentia est, devorabatur. tum Brutus: Atticum se, inquit, Calvus noster dici oratorem volebat: inde erat ista exilitas quam ille de industria consequebatur. Dicebat, inquam, ita; sed et ipse errabat et alios etiam errare cogebat. Nam si quis eos qui nec inepte dicunt nec odiose nec putide Attice putat dicere, is recte nisi Atticum probat neminem. In- sulsitatem enim et insolentiam tamquam insaniam quandam orationis odit, sanitatem autem et integritatem quasi religionem et verecundiam oratoris probat. Haec omnium debet oratorum eadem esse sententia. sin autem ieiunitatem et siccitatem et inopiam, dum modo sit polita, dum urbana, dum elegans, in Attico genere ponit, hoc recte dumtaxat; sed quia sunt in Atticis alia aliis meliora, videat ne ignoret et gradus et dissimilitudines et vim et varietatem
Abbreviated transcription (Latin):
Erat .N. tũ e̾et institutus optime tũ et̃ ꝑfec¬
te planeq eruditus ineratq & ingenium
satis acre: & orõnis nõ elegans cõpia: pre¬
terea ꝙ sine arrogantia grauis ẽẽ uidebat᷑
et sine segnitia uerecundus: sed hũc qͦ ab¬
sorbuit ęstus quidã insolite adolescentib
gloriȩ qui ꝗa nauauerat miles oꝑam mi¬
peratori imꝑatorẽ se statim ẽẽ cupiebat. au
mumeri mos malorũ ȩtatẽ certam fortem
incertam reliꝗt: ita grauissimo suo calu
dũ cyri & alex andri similis e̾ẽ uoluit qui
suũ cursũ transcurrerãt & L. crassi & młtor
crassoꝵ inuentus est dissimillimus s ad cal¬
uum: Is.N. nob̾ erat propositus reuertam:
ꝗ orator fuissei tũ lr̃is eruditior ꝙ̃ curio tũ
et̃ accuratius qͦddã dicendi & exqsitiꝰ affe
tabat: nimiũ tñ in reꝗrens in se atq ip̾e sese
obseruans metuensq ne uitiosum colligeret
et ueꝵ sanguinem deperdebat. Itaq eusoro

Expanded text:
Erat enim cum institutus optime tum etiam perfecErat enim cum institutus optime tum etiam perfecte planeque eruditus, ineratque et ingenium satis acre et orationis non inelegans copia; praetereaque sine adrogantia gravis esse videbatur et sine segnitia verecundus. Sed hunc quoque absorbuit aestus quidam insolitae adulescentibus gloriae; qui quia navarat miles operam imperatori, imperatorem se statim esse cupiebat, cui muneri mos maiorum aetatem certam, sortem incertam reliquit. Ita gravissumo suo casu, dum Cyri et Alexandri similis esse voluit, qui suum cursum transcurrerant, et L. Crassi et multorum Crassorum in ventus est dissimillimus. sed ad Calvum—is enim nobis erat propositus—revertamur; qui orator fuit cum litteris eruditior quam Curio tum etiam accuratius quoddam dicendi et exquisitius adfertabat, nimium tamen inquirens in se atque ipse sese observans metuensque ne vitiosum colligeret, etiam verum sanguinem deperdebat. Itaque eius oratio
Abbreviated transcription (Latin):
Satis interdũ acutas crebras qđ certe snĩas
ut niħ poss& ornatius eẽ niħ expeditius:
Atq hic parũ a magistris institutus naturã
huit admirabilẽ addicend: Industriã nõ
sũ expertus: studiũ certe fuit: ꝗ si me audi¬
re uoluiss& ut cȩꝑat: honores ꝙͣ opes cõsequi
maluisset Qui nam ẽ inꝗe istuc & quẽ ad
modũ distingiris hoc mͦ inꝙ̃ tũ honos sit pͥmi¬
um uirtutis iudicio. studioq̃ cuiiũ delatũ ad
aliquẽ qui eũ sententiis ꝗ suffragiis adeptus
est. Is mihi & honestus et honoratus uidet
ꝗ aũt occasioẽ aliqͣ e̾ iniutis suis ciuib nac¬
tus est imꝑiũ ut ille cupiebat hoc nom̃ ho¬
noris adeptũ nõ honorẽ puto qͣi ille audir̃
etatis ad amicitiã se meam cõtulissei sȩpe
egisse me arbitror cũ eũ uehementer hor¬
tarer ut eã laudis uiã: rectissimam esse
duceret: quã maiores eiꝰ ei tritã reliꝗssent

Expanded text:
satis interdum acutas, crebras quidem certe sententias, satis interdum acutas, crebras quidem certe sententias, ut nihil posset ornatius esse, nihil expeditius. Atque hic parum a magistris institutus naturam habuit admirabilem ad dicendum; industriam non sum expertus, studium certe fuit. Qui si me audire voluisset, ut coeperat, honores quam opes consequi maluisset. Quidnam est, inquit, istuc? et quem ad modum distinguis? Hoc modo, inquam. cum honos sit praemium virtutis iudicio studioque civium delatum ad aliquem, qui eum sententiis, qui suffragiis adeptus est, is mihi et honestus et honoratus videtur. Qui autem occasione aliqua etiam invitis suis civibus nactus est imperium, ut ille cupiebat, hunc nomen honoris adeptum, non honorem puto. Quae si ille audire F., cum initio aetatis ad amicitiam se meam contulisset, saepe egisse me arbitror, cum eum vehementer hortarer ut eam laudis viam rectissimam esse 282 duceret quam maiores eius ei tritam reliquissent.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑtussa nõ femur: pedis qđ minimũ ẽ
nlła supplosio: itaq tantũ affuit uit inflã¬
mares nr̃os aiõs somnũ istoloco uix tenebamꝰ
sic nos sũmi oratoris uel sanitate riel uitio
ꝓ argum̃to ad eliciendũ crimẽ usi sumus
Tũ. bruᷤ. atq dubitamꝰ inꝗt utrũ ista sanitas
fuerit an uitiũ: ꝗs .N. nõ fateat᷑ cũ ex oĩb
oratoris laudib longe ista sit max᷑ ĩ flama¬
re aĩos audientiũ & qͦcũq res postuldi mo
fleetere ꝗ hac uirtute curuerit id ei qđ ma¬
ximũ fuerit defuisse: sit sane ita inꝙͣ. sed
respondeamꝰ ad eũ ꝗ iam unus restat hor¬
postulas pauca dicemꝰ: Quanꝙͣ facienda me¬
tio est. ut qđ mihi uidetur duoꝵ adolescẽ¬
tium: ꝗ si duitius uixisseĩ magnã ẽẽũ ȩlo¬
q̃ntiȩ laudẽ cõsecuti .C. curionẽ te inꝗt. brs
& C. liciniũ caluũ arbitror dicere: Recte
dixisser ita facile soluteq uerbis uoluebat

Expanded text:
percussa, non femur; pedis, quod minimum est, percussa, non femur; pedis, quod minimum est, nulla supplosio. Itaque tantum afuit ut inflammares nostros animos, somnum isto loco vix tenebamus.' Sic nos summi oratoris vel sanitate vel vitio pro argumento ad diluendum crimen usi sumus. tum Brutus: Atque dubitamus, inquit, utrum ista sanitas fuerit an vitium? Quis enim non fateatur, cum ex omnibus oratoris laudibus longe ista sit maxima, inflammare animos audientium et quocumque res postulet modo flectere, qui hac virtute caruerit, id ei quod maximum fuerit defuisse? sit sane ita, inquam; sed redeamus ad eum qui iam unus restat, Horpostulas, pauca dicemus. Quamquam facienda mentio est, ut quidem mihi videtur, duorum adulescentium, qui si diutius vixissent magnam essent eloquentiae laudem consecuti. C. Curionem te, inquit Brutus, et C. Licinium Calvum arbitror dicere. Recte,dixisset ita facile soluteque verbis volvebat
Abbreviated transcription (Latin):
nͣa nõ e̾et ita sit᷑us siue ꝙ nõ cõsuess& siue
ꝙ nõ poss& hoc unũ illi si niħ utilitatis habe¬
bat. abfiut si opus erat defuit ꝗn & memi¬
ni cũ ĩ accusaticẽ sua .Q. gallio crimiẽ dedis¬
set: sibi eum uenenũ parauisse idq a se ẽẽ
dep̾hensum seq chirogropha testificationes
uidicia questiones manifestam rẽ deferre
diceret deq eo crimĩe accurate exquisite
disputa uiss& me ĩ respondendo cũ eẽm
argumentatus ꝙ̃ res ferebat hoc ip̃o ẽt po¬
suiss& pro argum̃to ꝙ ille qum pestem
capitis sui qum ĩditia mortis se cõpisse
manifesto. & manutenere diceret tam so¬
lute egissei. tam lenit̾. tam obscitant᷑: Tu
istuc.m calidi nͥ figneres: sic ageres p̾ser¬
tim cũ ista eloq̃ntia alienoꝵ hoũm ꝑicu¬
la defendere acerrime soles tuũ neglige¬
res. uͥ dolor: uͥ ardor ai. qui & ex infan¬
tium ingeniis elicere uoces & querelas so¬
let: nllã ꝑturbatio ai: nlla corporis: frons

Expanded text:
et ita factus sive quod non consuesset sive quod non nosset. Hoc unum illi, si nihil utilitatis habebat, afuit; si opus erat, defuit. quin etiam memini, cum in accusatibne sua Q. Gallio crimini dedisset sibi eum venenum paravisse idque a se esse deprensum seseque chirographa testificationes indicia quaestiones manifestam rem deferre diceret deque eo crimine accurate et exquisite disputavisset, me in respondendo, cum essem argumentatus, quantum res ferebat, hoc ipsum etiam posuisse pro argumento, quod ille, cum pestem capitis sui, cum indicia mortis se comperisse manifesto et manu tenere diceret, tam solute egisset, tam leniter, tam oscitanter. 'Tu istuc, M. Calidi, nisi fingeres, sic ageres? praesertim cum ista eloquentia alienorum hominum pericula defendere acerrime soleas, tuum neglegeres ? Vbi dolor? ubi ardor animi, qui etiam ex infantium ingeniis elicere voces et querelas solet? Nulla perturbatio animi, nulla corporis, non frons
Abbreviated transcription (Latin):
t ego mihi quid a pueritia qͣi magistra fuit
inꝙͣ illa in legem cȩpionis or̃o: in qua et
auctoritas ornatu: senatus qͦ pro ordine
illa dicuntur & inuidia cõcitatur in uidi¬
cium & in accusatorũ factionẽ contra qͦrũ
potentiam popularit̾ tum dicendũ fuit mlta
illa orõne grauiter. młta breuit. młta aspe¬
re multa facete dieta sũt plura ẽt dicta ꝙͣ
scripta: qđ ex quibusdam capitib expositis
nec explicatis intelligi põt Ip̃a illa censoria
coͣ sn. domitiũ collegam nõ est orõ sed qͣi
capita rerũ & or̃onis comentariũ paulo ple¬
nius Nulla ẽ .N. altercatio clamorib unꝙ̃
habita maiorib & uͦ fuit in hoc & popula¬
ris dictio excellens antonii genus dicendi
multo aptius iudiciis ꝙͣ cõcionib Hoc loco
ipm domitiũ nõ relinqͦ: nam & si nõ fuit

Expanded text:
et ego: Mihi quidem a pueritia quasi magistra fuit, et ego: Mihi quidem a pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in qua et auctoritas ornatur senatus, quo pro ordine illa dicuntur, et invidia concitatur in iudicum et in accusatorum factionem, contra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa in illa oratione graviter, multa leniter, multa aspere, multa facete dicta sunt; plura etiam dicta quam scripta, quod ex quibusdam capitibus expositis nec explicatis intellegi potest. Ipsa illa censoria contra Cn. Domitium conlegam non est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est enim altercatio clamoribus umquam habita maioribus. et vero fuit in hoc etiam popularis dictio excellens; Antoni genus dicendi multo aptius iudiciis quam contionibus. Hoc loco ipsum Domitium non relinquo. Nam etsi non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
posset nisi qui a phya a uire ciuili ab hysto¬
ria fuisset instruetior. Erit inquit. M. brut
aut iam ẽ iste quem expectas nescio inꝙͣ
subest et L crassi in cõsulatu pro. Q. cepione
defensione uncta nõ breuis ut laudatio
ut or̃o aũt breius postrema censoris oratio
qua año duo de quinquagesimo usus est
in his omib in est ꝗdam sine ullo fuco ue¬
ritatis color qn & cõprehensio et ambitus
ille uerborum si sit permodorũ appellari pla¬
cet erat apud eum contractus e breuis et
in membra quedam quȩ cola grȩci appellãt
dispartibat orõnem libentius hoc loco brutus
qñꝗđd tu istos oratores inquit tantopere la¬
udas uellem aliꝗd Antonio pͥter illũ de ora¬
tore dicendi sane exile libellum plura cras¬
so libuisse scribere cũ .N. omĩb memoriam
sui tñ etiam disciplinã dicendi nobis reliꝗs¬
sent. nã sceuole dicendi elegantiã satis ex
his orõnib quas reliꝗt habemus cognitam

Expanded text:
posset, nisi qui a philosophia, a iure civili, ab historia fuisset instructior. erit, inquit M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est etiam L. Crassi in consulatu pro Q. Caepione† defensione iuncta† non brevis ut laudatio, ut oratio autem brevis; postrema censoris oratio, qua anno duodequinquagesimo usus est. In his omnibus inest quidam sine ullo fuco veritatis color; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic peri/odon appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et in membra quaedam, quae kw=la Graeci vocant, dispertiebat orationem libentius. hoc loco Brutus: Quando quidem tu istos oratores, inquit, tanto opere laudas, vellem aliquid Antonio praeter illum de ratione dicendi sane exilem libellum, plura Crasso libuisset scribere: cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi nobis reliquissent. Nam Scaevolae dicendi elegantiam satis ex eis orationibus, quas reliquit, habemus cognitam.
Abbreviated transcription (Latin):
sit scio: titilica nescio: maximi risus. sed il¬
le tñ familiaris meus recte loꝗ putabat ẽẽ
inusitate loqui cȩsar au̾t rõnem adhibens
cõsuetudĩem uitiosam & corruptã pura &
in corrupta cõsuetudiẽ emendat: itaq cũ
ad hãc elegantiã u̾boꝵ latinoꝵ qͣ et̃ si orator
nõ sis & sis ingenuus ciuis romanus tamẽ
necessaria est: Adiungit illa oratoria orna¬
menta dicẽdi tũ uidẽt᷑ tãꝙ̃ tabulas bñ pie¬
tas. collocare in bono lumine hãc cũ habeat
prȩtipuã laudẽ in cõib nõ uideo cui libeat
ceder̃. splendidã qͣnda miniẽq uet̾atoriã¬

Expanded text:
sit scio, tilica nescio. Maximi risus; sed ilsit scio, tilica nescio. Maximi risus; sed ille tamen familiaris meus recte loqui putabat esse inusitate loqui. Caesar autem rationem adhibens consuetudinem vitiosam et corruptam pura et incorrupta consuetudine emendat. Itaque cum ad hanc elegantiam verborum Latinorum—quae, etiam si orator non sis et sis ingenuus civis Romanus, tamen necessaria est—adiungit illa oratoria ornamenta dicendi, tum videtur tamquam tabulas bene pictas conlocare in bono lumine. Hanc cum habeat praecipuam laudem, in communibus non video cui debeat cedere. Splendidam quandam minimeq
Abbreviated transcription (Latin):
batur bñ latine: S litteras nesciebat catulus
erat ille qđ miniẽ ĩdoctus ut ate paulo ẽ
an̾dictũ. sed tñ suauitas uocis & leius ap¬
pellatio lran b̾nloquẽdi famã cõfecerat Cotta
ꝗa se ualde dilatandis lr̃is a siłitudine grȩce
locutõis abstrax̾at. sonabatq cõtrariũ catulo
sub agreste quoddã pęneq subrusticũ alia
qđ quasi inculta & siluestria ad eandẽ laudẽ
peruenerat siseña aũt qͣĩ emendator sermois
usitati cũ ẽẽ uell& ne a.c: rusio ꝗđ accusa¬
tore deterreri potuit qͦ minus in usitatis
u̾bis uteret᷑. ꝗd nã istuc ẽ inꝗt brutus: at
ꝗs ẽ iste .c: rusiꝰ. & ille. fuit accusator ĩꝗt
uetus qͦ accusante chitiliu sisenna defendẽs
dix q̃dam eiꝰ sputatillita eẽ criminatũ: C.
rusium: cirtum uenior inꝗt iudices msi
subuenitis Sisenã ꝗd dicas nescio: mȩtuo
infidias sputatillica: quid ẽ hoc: sputa ꝗd

Expanded text:
batur bene Latine, sed litteras nesciebat. Catulus batur bene Latine, sed litteras nesciebat. Catulus erat ille quidem minime indoctus, ut a te paulo est ante dictum, sed tamen suavitas vocis et lenis appellatio litterarum bene loquendi famam confecerat. Cotta, qui se valde dilatandis litteris a similitudine Graecae locutionis abstraxerat sonabatque contrarium Catulo, subagreste quiddam planeque subrusticum, alia quidem quasi inculta et silvestri via ad eandem laudem pervenerat. Sisenna autem quasi emendator sermonis usitati cum esse vellet, ne a C. Rusio quidem accusatore deterreri potuit quo minus inusitatis verbis uteretur. Quidnam istuc est? inquit Brutus; aut quis est iste C. Rusius? Et ille: Fuit accusator, inquit, vetus, quo accusante C. Hirtilium Sisenna defendens dixit quaedam eius sputatilica esse crimina. tum C. Rusius: Circumvenior, inquit, iudices, nisi subvenitis. Sisenna quid dicat nescio; metuo insidias. Sputatilica, quid est hoc? sputa quid
Abbreviated transcription (Latin):
S atheniensiũ qͦ pł interfuit firma tecta
ĩ domicilis hr̃e ꝙͣ minerue signũ ex ebor̾
presertĩ cũ pauci pignore egregie possint
aut fignere. Oparii aũt aut bauili deesse
dinis Mitto .c. leliũ . ł. scipionẽ: etatis il¬
lius ip̃a fuit laus tanq̃ innocentiȩ sic la¬
tine loq̃ndi nͦ oiũm tñ: nã illoꝵ eqͣles cȩ¬
ciliũ & Taciuium male locutos uidemus¬
S om̃s tum fere ꝗ nec exͣ urbem hãc uix̾ãt
neq eos aliq̃ barbari in domestica infusca¬
uerat recte loq̃bant᷑. s hanc certe rẽ dete¬
riorẽ uetustas fecit & romȩ & ingrȩcia cõ¬
flixert:&ii. athenas et ĩ hãc urbem młti
inꝗnate loqͣntes ex diu̾sis locis qͦ magis ex¬
purgand ẽ sermo & adhibẽda ꝙͣtũ obrrissa
ratio q̃ mutari nõ põt nec utend prauissia
cõsuetudinis regula .t. F lamineũ ꝗ cũ Q:
metello cõns: fuut pueri uidimꝰ: Existima¬

Expanded text:
sed Atheniensium quoque plus interfuit firma tecta sed Atheniensium quoque plus interfuit firma tecta in domiciliis habere quam Minervae signum ex ebore praesertim cum pauci pingere egregie possint aut fingere, operarii autem aut baiuli deesse dinis. Mitto C. Laelium P. Scipionem: aetatis illius ista fuit laus tamquam innocentiae sic Latine loquendi—nec omnium tamen, nam illorum aequalis Caecilium et Pacuvium male locutos videmus—sed omnes tum fere, qui nec extra urbem hanc vixerant neque eos aliqua barbaries domestica infuscaverat, recte loquebantur. Sed hanc certe rem deteriorem vetustas fecit et Romae et in Graecia. Confluxerunt enim et Athenas et in hanc urbem multi inquinate loquentes ex diversis locis. Quo magis expurgandus est sermo et adhibenda tamquam obrussa ratio, quae mutari non potest, nec utendum pravissima consuetudinis regula. T. Flamininum, qui cum Q. Metello consul fuit, pueri vidimus: existima
Abbreviated transcription (Latin):
grȩcia id aut ereptũ illis ẽ aut certe nobis
sed triumphis młtorũ añpono. & recte ꝗdẽ
inꝗ̃ brute mͦ sit hoc cȩsaris iudicii nõ beni¬
uolentiȩ testimoniũ. Plus N certe attulit
huic. Po. dignitatis quisꝗs ẽ ille si mõ est
aliꝗs qui nõ illustrauit mͦ. sed &̃ genuit
in hac urbe dicendi copiã quã illi ꝗͥ liguex
castella expugnauer̃t: ex ꝗb młti su̾nt. ut
scitis triũphi. uerũ qđ: si audire uolumꝰ ob
missis illis diuinis cõsiliis ꝗb sepe cõstitu¬
ta est imperia eorũ: sapientia salus ciui¬
tatis aut belli aut domi mlto magnꝰ ora¬
tor p̾stat minutis imꝑatorib:. At prodest
plus imꝑator. ꝗs negat: s tñ nõ metuo
ne mͥ: adclametis: Est aũt qđ sentias dicẽ¬
di liber locus. malĩ in crassi unã pro M
curio: dictioẽm quã castellanos triumphos
rum: ꝙͣ bñꝰ defendi cͣãz .M. curii credo.:

Expanded text:
o vincebamur a victa Graecia, id aut ereptum illis est aut certe nobis o vincebamur a victa Graecia, id aut ereptum illis est aut certe nobis sed triumphis multorum antepono. Et recte quidem, inquam, Brute; modo sit hoc Caesaris iudici, non benevolentiae testimonium. Plus enim certe adtulit huic populo dignitatis, quisquis est ille, si modo est aliquis, qui non inlustravit modo sed etiam genuit in hac urbe dicendi copiam, quam 'illi, qui Ligurum castella expugnaverunt: ex quibus multi sunt, ut scitis, triumphi. verum quidem si audire volumus, omissis illis divinis consiliis, quibus saepe constituta est imperatorum sapientia salus civitatis aut belli aut domi, multo magnus orator praestat minutis imperatoribus. 'At prodest plus imperator.' Quis negat? Sed tamen—non metuo ne mihi acclametis; est autem quod sentias dicendi libere locus—malim mihi L. Crassi unam pro M'. Curio dictionem quam castellanos triumphos rum quam bene defendi causam M'. Curi.' Credo;
Abbreviated transcription (Latin):
de lelioi & Mucioꝵ familiis audiebamus
la bñloquendi laus młtis lr̃is & his ꝗdẽ
reconditis & exꝗsitissimo studio et dilige̾¬
tia eͣ cõsecutus ꝗn ẽt in maximis occupatio¬
nib ad te ip̃m inꝗt in me intuens de ra¬
tione latine loquendi accuratissime scrip¬
sit primoq in libro disserit uerborũ dilee¬
tum originẽ eẽ eloquentiȩ tribueritq mi
brute. huic nr̃o qui me de illo malluit. ꝙ
se dicere laudẽ singularem:Nã scripsit his
uerbis cũ hũc noie ẽẽt affatus ac si cogita¬
ta p̾clare loꝗ possex: nõ nulli studio & usu
elaborauere cuiꝰ te pene. pͥncipem copie atq
inuentorũ bene de noĩe ac dignitate .ꝑ.R¬
mȩritũ eẽ existimare debem hũc facile &
cotidianũ nouisse sermonẽ: nũc pro relicto
ẽ habendũ : Tũ Br. amice hercule inꝗt ec
magnifice te laudatũ puto quẽ nõ solum
principẽ atq ĩuentorẽ copie dix̾it q̃ erat

Expanded text:
de Laeliorum et Muciorum familiis audiebamus,de Laeliorum et Muciorum familiis audiebamus,la bene loquendi laus, multis litteris et eis quidem reconditis et exquisitis summoque studio et diligentia est consecutus: qui etiam in maximis occupationibus ad te ipsum, inquit in me intuens, de ratione Latine loquendi accuratissime scripserit primoque in libro dixerit verborum dilectum originem esse eloquentiae tribueritque, mi Brute, huic nostro, qui me de illo maluit quam se dicere, laudem singularem; nam scripsit his verbis, cum hunc nomine esset adfatus: ac si, ut cogitata praeclare eloqui possent, non nulli studio et usu elaboraverunt, cuius te paene principem copiae atque inventorem bene de nomine ac dignitate meritum esse existimare debemus; hunc facilem et cotidianum novisse sermonem num pro relicto est habendum? Tum Brutus: Amice hercule, inquit, et magnifice te laudatum puto, quem non solum principem atque inventorem copiae dixerit, quae erat
Abbreviated transcription (Latin):
mi uiri nob̃q amicissimi laudib libent au¬
dio: tn incurro in memoriã cõium miserian
quai oblurionẽ q̃rens hũc ip̃m sermoẽ pro¬
duxi longius: S de cȩsare cupio audire
ꝗd tand atticus uidic&: Et ille p̾clare inꝗt
tibi cõstas ut de his ꝗ nc̃ sũt niħ uel ip̃e di¬
cere & hertule si sic ageres ut de lis egisti ꝗ
iã mortui sunt neminẽ ut p̾termitteres ne
tu inmłtos autronios & staienos incurreres
Quare suie hãc turbã effuger uoluisti siue ueritꝰ
neꝗs se aut p̾teritũ aut nõ satis laudatũ q̃re
possei. De Cȩsare tñ potiusti dicere p̾sertĩ cũ
& tuũ de illiꝰ ingenio notissimũ udiciũ eẽt
nͣ illiꝰ de tuo obscuꝵ. S tñ brũte inꝗt atti¬
cus de Cȩsare: & ip̾e ita iudico. & de hoc hꝰ
gnͣis acerrimo existimatore sȩpissime audio
illũ ouĩm fere orator. latine loꝗ elegantissie
nec id solum domestica cõsuetudĩe ut dudũ

Expanded text:
mi viri nobisque amicissimi laudibus libenter aumi viri nobisque amicissimi laudibus libenter audio, tamen incurro in memoriam communium miseriarum, quarum oblivionem quaerens hunc ipsum sermonem produxi longius. Sed de Caesare cupio audire quid tandem Atticus iudicet. et ille: Praeclare, inquit, tibi constas, ut de eis qui nunc sint nihil velis ipse dicere; et hercule si sic ageres, ut de eis egisti qui iam mortui sunt, neminem ut praetermitteres: ne tu in multos Autronios et Staienos incurreres. Qua re sive hanc turbam effugere voluisti sive veritus es ne quis se aut praeteritum aut non satis laudatum queri posset, de Caesare tamen potuisti dicere, praesertim cum et tuum de illius ingenio notissimum iudicium esset nec illius de tuo obscurum. Sed tamen, Brute, inquit Atticus, de Caesare et ipse ita iudico et de hoc huius generis acerrimo existimatore saepissime audio, illum omnium fere oratorum Latine loqui elegantissime; nec id solum domestica consuetudine, ut dudum
Abbreviated transcription (Latin):
istis ꝗ tibi sũt ȩque noti ac mihi: Mihi her¬
cłe inꝗt marcellꝰ: satis ẽ notus. Cęsar ãt paꝵ
Illũ .ni. seꝑe audiui. hic cũ ego uidicare iã ali¬
quid possẽ abfuit. Quid igit᷑ de illo iudicas:
lim. tibi eũ placere: ꝙ̃ max. Atq & ita ẽ in ꝗt
& uehement̾ plac& nec uͦ sine cã: nã & didi¬
cit & obmissis cȩt̾is studiis unũ id egit seseq
qͦtidianis com̃tationib acerrime ex̾cuit: Itaq
qđ dicit᷑. oĩaq sic suppetũt ut ei nullã deesse
uittutẽ oratoris putẽ maxͤͦq laudand ẽ ꝗ hoc
malo cõsolet᷑ se tũ cõscientia optime mentis
tũ & usurpatiõe & renouatioẽ doctriȩ. Ui¬
atq ut dixi. uidi plane iurũ. Itaq cũ eum
antea tui similem indicẽdo iuderim tũ uͦ
n̾e a. doctissimo uiro: tibq ut ĩtellexi ami¬
cissimo cratippo instructũ oĩ copia multo
uidebã similiorẽ. Hic ego & si inꝙͣ de opti¬

Expanded text:
istis, qui tibi sunt aeque noti ac mihi? Mihi me heristis, qui tibi sunt aeque noti ac mihi? Mihi me hercule, inquit, Marcellus satis est notus, Caesar autem parum; illum enim saepe audivi, hic, cum ego iudicare iam aliquid possem, afuit. Quid igitur de illo iudicas, lim tibi eum placere quam maxime. Atqui et ita est, inquit, et vehementer placet; nec vero sine causa. Nam et didicit et omissis ceteris studiis unum id egit seseque cotidianis commentationibus acerrime exercuit. Itaque quod dicit, omniaque sic suppetunt, ut ei nullam deesse virtutem oratoris putem; maximeque laudandus est, qui hoc malo, consoletur se cum conscientia optimae mentis turn etiam usurpatione et renovatione doctrinae. Viatque, ut dixi, vidi plane virum. Itaque cum eum antea tui similem in dicendo viderim, tum vero nunc a doctissimo viro tibique, ut intellexi, amicissimo Cratippo instructum omni copia multo videbam similiorem. Hic ego: Etsi, inquam, de opti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ nõ habes: sed ex feruescens in dicendo sto¬
maco sȩpe rratundiaq uehem̃tius ut non
cũ aduersario solũ sed ẽt qđ mirabile ẽẽt cũ
iudice ip̃o cuiꝰ delinitior ee debet orator uir¬
gio sepe cõtemnere: M: messala minor
natu qͦ nos nullo mõ mops: sed nõ minus
ornatus gnͣe uerborũ: Drudens acutus: mi¬
nime incautus patronus in causis cognoscẽ¬
dis componendisq diligens: magni laboris
młte opere: młtarũq causarũ: duo ẽt metel¬
li celer: & nepos niħ in caufis u̾sati nec sine
ingenio: nec indocti. hoc erãt populare di
ra facetus satis. C meminiꝰ.l. Filtꝰ: p̾fectus lrĩs
sec grȩcis fastidios sane latinaꝵ argutꝰ orator
u̾bisq dulcis. se fugiẽs nõ mõ dicendi ueꝵ
ẽt cogitandi laborẽ tm̃ sͥ defacultate detrax̾
ꝙ̃tũ inminuit industrie. Hoc loco brutus: ꝙ¬
te scio: laudari solere. Caesare e marcello au

Expanded text:
quam non hebes, sed effervescens in dicendo stoquam non hebes, sed effervescens in dicendo stomacho saepe iracundiaque vehementius; ut non cum adversario solum sed etiam, quod mirabile esset, cum iudice ipso, cuius delenitor esse debet orator, iurgio saepe contenderet. M. Messalla minor natu quam nos, nullo modo inops, sed non nimis ornatus genere verborum; prudens, acutus, minime incautus patronus, in causis cognoscendis componendisque diligens, magni laboris, multae operae multarumque causarum. duo etiam Metelli, Celer et Nepos, non nihil in causis versati nec sine ingenio nec indocti, hoc erant populare dicra, facetus satis. C. Memmius L. F. perfectus litteris, sed Graecis, fastidiosus sane Latinarum, argutus orator verbisque dulcis sed fugiens non modo dicendi verum etiam cogitandi laborem, tantum sibi de facultate detraxit quantum imminuit industriae. hoc loco Brutus: te scio laudari solere, Caesare et Marcello, au
Abbreviated transcription (Latin):
te usq ad staienos & autonios eẽ uenturum
Nõ puto inꝙͣ ex istimatore te ambitione me
capi qppe de mortius sed ordinem sequens
ĩ memoriã notã & ȩqualẽ necessario incurro
Uolo aũt hoc ꝑspici o̾ibus cõquisitis ꝗ in młti¬
tridine dicere ausi sũt memoria qđ dignos
per paucos. Uerũ ꝗ oĩo nõm habuerĩt. nõ ita
młtos fuisse: S ad sermõem institutũ reu̾tamur
I. torquatus .T. filius & dootus uir ex rhodia
disciplina molonis et antea ad dicendũ satis
solitus atq expeditus cui si iuta suppeditas¬
set sublato ambitu consul factus eẽt plus fa¬
cultatis habuit ad dicendũ ꝙ̃ uoluntatis itaq
studio huic nõ satisfecit. officio uͥ nec in suoꝵ
necessariorum causis: nec in sentẽtia senatoia
defuit. ẽt M. Pontiduis municeps ñr̃. mul¬
tas priuatas cãs actitauit cęleriter sane
u̾ba uoluẽs. nec hs in caufis uel dicã pł ẽt

Expanded text:
te usque ad Staienos et Autronios esse venturum. te usque ad Staienos et Autronios esse venturum. Non puto, inquam, existimare te ambitione me labi, quippe de mortuis; sed ordinem sequens in memoriam notam et aequalem necessario incurro. Volo autem hoc perspici, omnibus conquisitis, qui in multitudine dicere ausi sint, memoria quidem dignos perpaucos, verum qui omnino nomen habuerint, non ita multos fuisse. Sed ad sermonem institutum revertamur. T. Torquatus T. F. et doctus vir ex Rhodia disciplina Molonis et a natura ad dicendum satis solutus atque expeditus, cui si vita suppeditavisset, sublato ambitu consul factus esset, plus facultatis habuit ad dicendum quam voluntatis. Itaque studio huic non satis fecit, officio vero nec in suorum necessariorum causis nec in sententia senatoria defuit. etiam M. Pontidius municeps noster multas privatas causas actitavit, celeriter sane verba volvens nec hebes in causis vel dicam plus etiam