comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit habundare:teruleis nomine ⁊ co¬
lore. Hi bina hñt brachia: longitudi¬
iis cubita nõ minus sena adeo robus¬
tis uirib ut elephantes ad potũ uen¬
titantes. modicus cõprehensa ip̃oꝵ
manu rapiant in ꝓfundũ .cu. de chy¬

Expanded text:
bus abundare caeruleis nomine et colore. Hi bina habent brachia longitudinis cubita non minus sena, adeo robustis uiribus, ut elephantos ad potum uentitantes mordicus conprehensa ipsorum manu rapiant in profundum. Indic
Abbreviated transcription (Latin):
omnia aĩaliũ
genera nõ pascitur. s tm̃ humiditate
iuscosa que exit ab eo cibat᷑ ⁊ nutrit᷑.
Unde fit ut hoc aĩal semꝑ sit ieiunũ
tamen corpore ualidũ. Nam ⁊ in fe¬
minis iudemus plus posse differri
ieiunisi ꝑ multos dies qͣm in uiris:
pp̃ suꝑfluitates humidas et iusco¬
sas que magis habundant in eis id
est in feminis. ¶richos ht̃ cutem¬
testẽa lenẽ nigram. ⁊ in aliqua par¬
te rubeam fissuras duas in pede: que
tres digitos faciunt. Pedem dextrũ
ht̃ paruũ suustrũ uero magnũ. Et
ideo cum ambulat: totũ corpus fert
suꝑ sinistrũ. Aere claro absolutus
intedit: ꝯmotis aũt uentis applicat᷑
lapidib. et unmotus quiescit. Cuitũ¬
q uͦ rei adheret forti applitatione ad¬
heret. Et hoc mirũ est qd̃ claro quidẽ
tempore sui potestatẽ ħt: tempestuo¬
so aũ debilitatur et infirmat᷑ .Cu. d

Expanded text:
omnia animalium genera non pascitur, sed tamen humiditate viscosa que exit ab eo cibatur et nutritur; unde fit ut hoc animal semper fit ieiunum et tamen corpore validum: nam et in feminis videmus plus posse differri ieiunium per multos dies quam in viris, propter superfluitates humidas et viscosas, que magis abundant in eis, id est in feminis. Crocotesteam, levem, nigram et in aliqua parte rubeam, fissuras duas in pede, que tres digitos faciunt, pedem dextrum habet parvum, sinistrum vero magnum et ideo cum ambulat totum corpus fert super sinistrum. Aere claro absolutus incedit, commotis autem ventis applicatur lapidibus et immotus quiescit. Cuique vero rei forti applicationi adheret: et hoc mirum est, quod claro quidem tempore sui potestatem habet, tempestuoso autem debilitatur et infirmatur. D
Abbreviated transcription (Latin):
dq̾la ĩ altissimis artoribus nidificat u̾ ma¬
labestia ñ accedat. Pullos q caute custodiẽs
ñ relincit donͣ semecip̃os ꝓtege̾ sciant ac ua
eos turbare uł rape uoluĩt mira aĩositate
pugnat. seq mortis ꝑidõ ꝓ eis ex poĩt. Quos
⁊ ihumi̾s sustollit ut eos ꝓuocet ad uolatũ
fert᷑ ⁊̃ qͥddã hr̃e p̾sciũ ut qnͣtũcũq lõge sit a
pullis aduenire sentiat adu̾sarios eoꝵ. docz
eos ⁊̃ lamle̾ sãguinẽ. Lapidẽ echitẽ ht̃ ĩ uido:
qͥ uelut pregnãs fetũ hc̃ intus lapitẽ mimu¬
tũ sonantẽ. Et hũc ꝯͣ calorẽ imiñ cuĩe ht a
ala nacuralit᷑ ht in uido ne scilz deꝑeãt oua
decocta calore nimio. Huic enĩ lapidi calor
sine qͥb parẽ ñ potest. Alqͥla młtis dieb ieiu¬
nat. adultos pullos ꝑseq̾tur longe fugans

Expanded text:
is arboribus aut rupibus nidificat, ubi mala bestia non accedat, pullosque caute custodiens non relinquit, donec semetipsos protegere sciant ac valeos turbare vel rapere voluerit, mira animositate pugnat, seque mortis periculo pro eis exponit. Quos etiam in humeris sustollit, ut eos provocet ad volatum. Fertur etiam quiddam habere prescium, ut quantumcumque longe sit a pullis, advenire sentiat adversarios eorum, docet etiam eos lambere sanguinem. Lapidem ethitem habet in nido, qui velut pregnans fetum, habet intus lapidem minutum sonantem. Et hunc contra calorem nimium quem habet aquila naturaliter, habet in nido, ne scilicet depereant ova decocta calore nimio. Huic enim lapidi calor sine quibus parere non potest aquila. Multis diebus ieiunat, adultos pullos persequitur, longe fugans,
Abbreviated transcription (Latin):
lium a mento ad crura palearia dĩ a
rositatis in boue. Houm in socios:
eximia pietas est. Nam alt̾ alt̾um
inquirit. cũ quo duc̾e collo aratra cõ¬
sueuit. ⁊ frequenti inugitu pium
testatur affectũ. si forte defecerit.
trahere iugum nescit. Porro impen
dente pluuia boues se tenere noue¬
runt ad p̾sepia. At ubi naturali sen¬
su mutationẽ celi collegerint foras
se uelle testentur. helinandus. Est¬
a media fronte int̾ aures unum cor¬
nu existit excelsius. magis q direc¬
tũ. his que nobis nota sunt cornib
Abeuis sũmo: sicuti palme ramiq
diffundunt᷑. Eadem est femine maris¬
q natura: eadem forma magnitudo¬
indicis cameloꝵ altitudo in ẽẽ tradit᷑
cornua in latitudine quat̾noꝵ pedũ¬

Expanded text:
lium a mento ad crura palearia dicuntrositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forte defecerit.trahere iugum nescit comdente pluuia ad praesaepia se tenere nouerunt. idem ubi naturali sensu mutationem caeli collegerint, foras se uelle testentur. onisouis sa media fronte inter aures unum cornu exsistit excelsius magisque directum his, quae nobis nota sunt, cornibus: ab eius summo sicut palmae ramique late diffunduntur. Eadem est feminae marisque natura, eadem forma magnitudoIndicis camelorum altitudo traditur, cornua in latitudinem quaternorum pedu
Abbreviated transcription (Latin):
et retro ambulantes pascunt᷑. apd̾
garamantos quidẽ haut alit̾. uita
femiuis .xu. annis: longissima ma¬
rib .xx. robur in qumq mani la¬
uatione calide aq̃ legunt᷑ pingues¬
cere. ⁊ si quis incisa cute sp̃m harũ¬
dine in iuscera adigat.

Expanded text:
et retro ambulantes pascuntur, apud Garamantas quidem haut aliter. vita feminis XV annis longissima, maribus XX. robur in quinquennatu. lavatione calidae aquae traduntur pinguescere et si quis incisa cute spiritum harundine in viscera adigat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ Carnes pisciũ in dorso ⁊ anteriꝰ.
duriores sunt reliciuis corporis par¬
tib. Ornnes pisces lapidosi: pingu¬
es sunt. Et omnes quidẽ pisces cͥ
ꝑ amplitudinẽ natant ut botche
⁊ pettines: uento meridionali flan¬
te impinguantur Qui uero in lon¬
gum extendunt᷑ ut lucũ: flante uͦ
piscis si fritetur lignum: ardere ui¬
debrtur sicut et oleum. Uñ ⁊ ex tͣrꝵ¬
dam pulmonib: oleum fieri cõsue¬
tum est

Expanded text:
 Carnes piscium in dorso et anterius, duriores sunt reliquis corporis partibus. Omnes pisces lapidosi pingues sunt et omnes quidem pisces qui per amplitudinem natant, ut bothe et pectines, vento meridionali flante impinguantur; qui vero in longum extenduntur, ut lucii, flante vento marini si fricetur lignum, ardere videbitur sicut et oleum, unde et ex quorumdam pulmonibus oleum fieri consuetum est
Abbreviated transcription (Latin):
ub est uent̾ stomachũ hũtib:
cetĩs simplex ruminantib
genimus: sanguine carentib nul¬
lus. Intestinꝰ enim ab ore incipies.
quadã uia eodem reflectitur: ut se¬
pie ⁊ polippo. In homine ad nexus¬
ẽ infimo scomacho: sunul canino
his solis aĩaliũ inferiore parte ã¬
gustior liquor que sola uorunt.
qr repleto ꝓpt̾ angustias suppͥmit᷑
tib. Qd̾ accitere nõ potest hiis:
quoꝵ spaciosa laxitas eum ad in¬
fiora transmittũt. Deniq magis¬

Expanded text:
ubest venter stomachum habentibus, ceteris simplex, ruminantibus geminus, sanguine carentibus nullus. intestinum enim ab ore incipiens quibusdam eodem reflectitur, ut saepiae et polypo. in homine adnexus infirmo stomacho similis canino. his solis animalium inferiore parte angustior; itaque et sola vomunt, quia repleto propter angustias supprimitur cibus, quod accidere non potest iis quorum spatiosa laxitas eum in inferiora transmittit. lxxix
Abbreviated transcription (Latin):
sugit ꝙ cõtrania rembuet q se ab
hus sensib certo int̾uallo tẽpoꝵ:
⁊ eoꝵ motus quasi ꝑ quasdam fe¬
nas reparans. reꝵ ymagines qͣs
ꝑ eos hausit secũ cat̾uatun ⁊ mł¬
uplicit᷑ uersat. Cum autẽ uult ĩ¬
sam. suas qr cõsiderare uͥtutes:
abstrahit se ab om̃ib sensib corpo

Expanded text:
itque contraria. Removet se ab his sensibus certo intervallo temporum, et eorum motus quasi per quasdam ferias reparans, rerum imagines quas per eos hausit, secum catervatim et multipliciter versat. Cum ergo vult insam, suasque considerare virtutes, abstrahit se ab omnibus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
eam descendet. Meditatio siqͥdem
est octulte uitatis studrosa inuesti¬
gatõ cõtemplatio est ꝑspicue u̾i¬
tatis iocunda admiratio. Illami
ta diuina illuminat reuelatio
ut u̾i̾tatẽ cognoscat istam diui¬
na inspiratio in flaminat ut eã
natiorus. Sensus ita parit yma¬
ginanonẽ. ymaginatio cogitati¬
onem. cogitano meditationem.
meditatio acuit ingeniũ. ingeniũ
rõnem. Ratio cõducit intellc̃m. ⁊̃

Expanded text:
atio siquidem est occultae veritatis studiosa investigatio. Contemplatio perspicuae veritatis jucunda admiratio. Illam namque divina illuminat revelatio, ut veritatem cognoscat: istam vero divina inspiratio inflammat, ut eam natio vocatur. Sensus itaque parit imaginationem, imaginatio cogitationem, cogitatio meditationem. Meditatio acuit ingenium, ingenium rationem: ratio conducit ad intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe in corꝑe: ex qualitatib extra
iacentib ymaginatio est uis aĩe
q̃ figãm corporeaꝵ reꝵ absente
corꝑe sine ext̾iori sensu dinoscit
Cogitato est. cca q̃lib animi oc
nem uniꝰ cuiusq rei inuestigaris
Ingeniũ est is qued̾a naturalit̾
aumis insita: ꝑ se ualens. Rõ
est quedã uis amme que omnia
disceruit ⁊ iudicat. s maxime
cum in hyat spinitalib ⁊ yma¬
guiẽ dei in se conseruat Intellectꝰ
est: reꝵ uere existentiũ ꝑceptio.
Intelligentia eit. de solis reꝵ pͥn-¬

Expanded text:
qualitalibus extra accidentibus. Imaginatio est vis animae, quae figuram corporearum rerum absente corpore sine exteriori sensu dignoscit. Cogitatio est circa quaelibet animi occonem uniuscujusque rei investigans. Ingenium est vis quaedam naturaliter animis insita, per se valens. Ratio est quaedam vis animae, quae omnia discernit et judicat; sed maxime cum inhiat spiritualibus, et imaginem Dei in se conservat. Intellectus est rerum vere existentium perceptio. Intelligentia e
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯpoĩtũ est. s in carne ⁊ ossib t̾ra
maxiẽ apparet ꝓp̃ t̾renã soliditatẽ
quia uentilabꝵ est cordis. ne nimio
calore cor᷑ sumat᷑ ⁊ dissoluat᷑. Sedeᷤ
ignis est in corde: ⁊ ideo inferiꝰ est
latũ ⁊ suꝑius acutũ. qr formã ig¬
ius retinet. Quedã aute ignea ui¬
aere temꝑata. acorde ad c̾ebꝵ ascen

Expanded text:
ntis compositum est; sed in carne et ossibus terra maxime apparet propter terrenam soliditatem. quia ventilabrum cordis est, ne nimio calore cor consumatur et dissolvatur. Sedes ignis est in corde; et ideo inferius est latum, et superius acutum; quoniam formam ignis retinet. Quaedam vis ignea aere temperata a corde ad cerebrum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a diffundit᷑: eminens in radus
oculoꝵ ad uisibilia intuenda. Dein¬
de mixtura qͣdã pͥmo cũ aere po¬
nit᷑ scd̃o cũ aere caligiroso at nebu¬
loso. Tertio cũ corpulentiore hũo¬
re. quarto cũ t̾rena trassitudine:
sic ꝙ qu serisus cũ ip̃o sensu ocłoꝵ
ꝑficit. nͥ ip̃a sola extellit. Isti sensus
quia in sola facie p̾bocati sunt. ideo
scriptũ arbitror qm̃ in faciem deus ĩ¬
sufflauit homini spiraculũ uite cũ
fc̃s est in aiãm uiuentẽ. ant̾ior qͥp¬
pe ꝑs post̾iori m̾to p̃ponit᷑. qm̃ is¬
ta ducit ⁊ illa sequit᷑ ab ista sensus
ab illa motus. sicut cõsiliũ p̃cedit
actionẽ.

Expanded text:
ipsos diffunditur, emicatque in radiis oculorum ad visibilia intuenda; deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine, quinque sensus cum ipso sensu oculorum perficit, ubi ipsa sola excellit. Isti sensus quia in sola facie praelocati sunt, ideo scriptum arbitror quod Deus in faciem insufflavit homini spiraculum vitae, et factus est in animam viventem . Anterior quippe pars posteriori merito praeponitur: quia ista ducit, illa sequitur; ab ista sensus, ab illa motus; sicut consilium praecedit actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
mitate recuruas dextrũ pedẽ siuist ͦ
maiorẽ. libent̾ ad solẽ ꝯu̾sa sedet sedõsq suos
Uugues semꝑ respicit ne curui fcĩ sit. Sĩ.
lapidẽ qͦ ñ diusedet ne acies eoꝵ recundat᷑ͦ¬
Hec auiũ sola ñ fulminat᷑.. Om̃s aues no¬
biles ea uisa ꝑtimescũt. illaq die audatiã
ꝑdũc. nͨ ad p̾dam de facili uolare possut.
ginã auiũ ledit. Aq̃la rapinã captã ñ ꝓti¬
nus fr̃ s p̾mo depoĩt. exꝑtaq põdus scd̾mui¬

Expanded text:
mitate recurvas, dextrum pedem sinistro maiorem, libenter ad solem conversa sedet, sedensque suos ungues semper respicit, ne recurvi facti sint. Super lapidem quoque non diu sedet, ne acies eorum retundaHec avium sola sublimatur, omnes aves nobiles ea visa pertimescunt, illaque die audaciam perdunt, nec ad predam de facili volare possunt. ginam avium ledit. Aquila rapinam captam non protinus fert, sed primo deponit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
se infirmitate grauari ꝑsenserint:
sp̃u nariũ eos extrahunt de cau̾nis
ceptas extutiunt. Mirantur autem
sibilũ fistulaꝵ. Rectis aurib atute
audiunt: sb̾missis nich. Si tm̃ ĩ mẽsa
tant: capita clunib p̃̾cedentiũ suꝑ¬
poriunt. sibiq inuitẽ succedentes:
nullũ laborem ponderis sentiunt
tib: scd̃m uentũ iuas dirigunt ut
odor cũ ip̃is recedat. Si maria tͣnent
ño aspectu petunt littora olfactu.
In firmos ponunt in ultimo: ⁊ lassoꝵ
capita clunib ꝑ uices sustinent.

Expanded text:
 infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernisceptas sagittas. 19. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, submissis nihil. Si quando immensa tant, capita clunibus praecedentium superponunt, sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiuntatibus secundo uento uias dirigunt, ut odor cum ipsis recedat. Mirantnon aspectu petunt litora, sed olfactu; infirmos ponunt in ultimo et lassorum capita clunibus per uices sustinent.
Abbreviated transcription (Latin):
lignitas est. qͣmuis placidissimo ani¬
maliũ Urgente ni canũ: ultro confu¬
giunt ad hominem. Et in pariendo
semitas minus cauent humanis ues¬
tigiis tritas: qͣm que setrete sunt. ac

Expanded text:
lignitas, quamquam placidissimo animalium. urgente vi canum ultro confugiunt ad hominem et in pariendo semitas minus cavent humanis vestigiis tritas quam secreta ac
Abbreviated transcription (Latin):
unium in loco suo: alterũ in cauda cͦ¬
rens ex utrot capite tractu corporiᷤ
crtulato. Hec sola serpentiũ frigori
se cõmittit: pͥma om̃iũ ꝓcedens. De
qua lucanꝰ. Et grauis in geĩnũ uer¬
gens capud amfibena. Huius otuli

Expanded text:
unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium praecedens, de qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput amphisibaena. Cujus oculi
Abbreviated transcription (Latin):
pẽnis coruscis instar ignis ceruleus in¬
c̾dũ ac uiridis rubrisq pẽnis inc̾scri¬
bitur uitor. Aures geminas hr̃e uidec᷑
ĩcapite plumis exstantibus q̃s subri¬
git qũ iuilt acq submitcit. Cristis aͥ
ĩcapice caret. et spiculis ĩ crurib. hiis
tñ armis frustratus aĩosus et audax
ẽ. Qd̃ sciens auceps scutũ ex pãno lineo
albo facit. ĩ cuius medio pannicusũ ru¬
leũ poĩc. Quẽ scil ruborẽ ĩ albo gallus
actencius ꝯtemplat ur ĩsolitũq mira¬
tur. Tunc auceps h̾entẽ uisuc̾uens in
dorsũ retrocede̾ cogit. scuti conamine.
donͣ ĩ retia eminus parata captiuũ dei¬
ciat. Hec auis ĩ aura pluuiosa t̾stat᷑.
et tũt ĩ rubis ac siluis latec. Cuxa ue¬
et tũc de facili uenatur. Rostrũ in t̾ra
sigeus abscondit. ⁊ sic absconditũ se to¬
tũ credit. Pennas ꝓ piuguediẽ mucat
itũq sese renonat. Car nes ht subcili¬
ores ac lemiores cecĩs auib siluacicis
exceptis perdicũ pullis.

Expanded text:
pennis choruscis instar ignis, ceruleis interdum ac viridibus rubeisque pennis interscribitur nitor; aures geminas habere videtur in capite, plumis extantibus, quas surrigit quando vult, atque submittit. Cristis autem in capite caret et spiculis in cruribus; his tamen armis frustratus, animosus et audax est. Quod sciens auceps scutum ex panno lineo albo facit, in cuius medio panniculum rubeum ponit, quem scilicet ruborem in albo, gallus attentius contemplatur insolitumque miratur: tunc auceps herentem visu cernens, in dorsum retrocedere cogit scuti conamine, donec in retia eminus parata captivum deiiciat. Hec avis in aura pluviosa tristatur, et tunc rubis ac sylvis latet. Circa veet tunc de facili venatur. Rostrum in terra figens abscondit et sic absconditum se tutum credit: pennas pro pinguedine mutat, iterumque sese renovat. Carnes habet subtiliores ac leviores ceteris avibus sylvaticis, exceptis perdicum pullis.
Abbreviated transcription (Latin):
etorib quidem ac bestiis et ut¬
latilib. antea homines imposu¬
erunt noĩa qͣm piscib: qr prius ui¬
sa et cognita sunt. Piscium uͭ pꝰ ea
paulatim coguitis generib noĩa
instituta sunt aut ex simlitudine
terrestriũ aĩaliũ. aut ex sp̃e ꝓpria
seu morib: siue colore uł figura. aut
sexu. Ex similitudine t̾restriũ aĩa¬
rib t̾restriũ: ut canes in mari at̾¬
pr eo qd̾ improba uoracitate alios
ꝑsequantur. A calore ut umbre. tr
colore umbre sunt: et aurate qr in
capite suo auri colorem habent: et
uarii auarietate quos uulgo truc¬
tas uotanit. Afigura: ut orbis. tr
rotundus est. totusq in capite con
ballene masculus. Eius enĩ coitu
concipere hec belua ꝑhibetꝰ. Hinc et¬
mustuli cocleaꝵ: quaꝵ lacte contipi¬

Expanded text:
ecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie propria sive moribus seu colore, vel figura, aut sexu. Ex similitudine terrestrribus terrestrium, ut canes in mari a terpi, quod improba voracitate alios persequantur: a colore, ut umbrae, quia colore umbreae sunt: et auritatae, quia in capite auri colorem habeant: et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant: figura ut orbis, qui rotundus est, totusque in capite consballenae masculus. Ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc musculi coclearum, quorum lacte concipi
Abbreviated transcription (Latin):
a sociis dyomedis appellate sũt quos
fabule ferunt ĩ eas dem uolucres fuisse cõ¬
u̾sos. Forma fulice similes maguitudine
cignoꝵ. colore candido. duris ⁊ graudibus
rostris. Sunt autẽ c̾ca apuliam ĩ insula
dỹomedia. int̾ sco pulos littorũ ⁊ saxa uo¬
uolitantes. Iudicant autẽ int̾ suos
⁊ aduenas. Nauisi grecus est ꝓpius
accedunt ⁊ blandiuntur. Si alienige¬
na morsu ĩpugnant ⁊ iuluerãt lacͥ¬
mosis quasi uocibus dolentes ĩ suã
mutationẽ uł regis int̾itũ. Namdyo¬
medes ab illiriis interemptus ẽ. hẽe
autẽ aues latine dyomedie uocant᷑.
Greci uͦ eos herodios uocant. solinꝰ.

Expanded text:
a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos, forma fulicae similes, magnitudine agnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam, in insula Diomedia inter scopulos littorum et saxa volitantes. Judicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiuntur: si alienigena, morsu impugnant et vulnerant, lacmosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem, vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Hae autem aves Latine diomediae vocantur, Graeci eas herodios dicunt. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ. Sorcus h̃t potestatem coeun¬
di. multũ p̾ aliis aĩalib: si tñ pin¬
guis sit. Porce aũt in tm̃ efferari
dicuntur in coitu: ut hoĩem lauiẽt
maxĩe candida ueste indutũ. Cas¬
trant᷑ aũt rescisa iuba: sict celeriꝰ
impregnata est: aborsum faciet.
que natos filios lauiant. In calidis
regionib melior est secus porte in
hyeme ꝙͣ estate: in frigidis aũt cõtra¬
rium. ⁊ hoc pp̃ in temꝑiem regionũ.

Expanded text:
re. Idem habet potestatem coeundi multum pre aliis animalibus, si tamen pinguis sit. Sues autem intantum efferari dicuntur in coitu, ut hominem lanient, maxime candida veste indutum. Castrantur autem recisa iuba, sicque celeriimpregnata est, aborsum faciet. que natos filios laniant. In calidis regionibus melior est fetus porce in hyeme, quam estate. In frigidis autem contrarium: et hoc propter intemperiem regionum.
Abbreviated transcription (Latin):
olumbaut dicit beda felle caret. Dicit
tũ aristotiles ꝙ fel ht̃ ĩ ñ eo loco qͦ cetera
aĩalia: seo ĩ incestino. Morticino ñ uiuit sed
puro grano. Uisũ recuperat .ix. uitibus. In alta
nidificat ubi mala bestia attĩge̾ ñ ualeat.
Suꝑ aquas libent̾ reqͥescit ut ⁊ sitim sedet
⁊ umbrã accipit̾s ueniẽtis ĩaqͥs ꝓspiciat.
Aliqñ uͦ sola sedec colores suos cͥca collũ ua-¬
rostroq plumeculas fulcat. ⁊ ĩ reginẽ uo¬
latus cõptiorisq cultus. pẽnas plumasq
disponit. Tunc nisus specrilator occultꝰ gau¬
dentẽ ĩ hiꝰ gloria capit. Colũbe calidissime st̃
uñ ⁊ lapillos pp̃ stornachi temperantiã co¬
medũt. Finũ ⁊̃ ardentẽ uimis hñt quẽ ⁊ ip¬
se uido eiciunt. ⁊ pullos eice docẽt. Penuis
eleuatis pugnãt. ⁊ colũbã ercãtẽ eũ uiderĩt
sibi aggregant. Dicit iacobꝰ ꝙ tnͣsmare u̾¬
sus orientẽ colũbe sunt q̃ nũtioꝵ fungentes
officio litteras dñoꝵ suoꝵ sub alis breui

Expanded text:
olumba, ut dicit Beda, felle caret. Dicit autem Aristoteles quod fel habet, non eo loco quo cetera animalia, sed in intestino: morticino non vivit, sed puro grano visum recuperat novem vicibus. In alta nidificat, ubi mala bestia attingere non valeat. Super aquas libenter requiescit, ut et sitim sedet et umbram accipitris venientis in aquis prospiciat: aliquando vero sola sedens, colores suos circa collum varostroque, plumeculas sulcat et in regimem volatus, comptiorisque cultus, pennas plumasque disponit: tunc nisus speculator occultus, gaudentem in huiusmodi gloria rapit. Columbe calidissime sunt, unde et lapillos propter stomachi temperantiam comedunt. Fimum etiam ardentem nimis habent, quem et ipse nido eiiciunt, pullos eiicere docent. Pennis elevatis pugnant et columbam errantem cum viderint, sibi aggregant. Dicit Iacobus, quod transmare versus orientem columbe sunt, que nunciorum fungentes officio, literas dominorum suorum sub alis brevi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alienis uidis maxĩe palũbiũ maioriex
par te singula oua ꝙ nulla qͥdẽ auis alia
raro autẽ bina. Cansa uͦ pullos subiciẽdi
minute qͦ illam ĩfestant. Itaq ñ fore turã
gn̾i suo styrpem opinatur nͥ fefellerit. Qua¬
re nullũ facit indũ: qr trepidũ aĩalẽ. Edu¬
cat gꝰ subditũ adulterato fecu nido. Ille uͦ
auidus ex natura reliquis prllis cibos p̾¬

Expanded text:
in alienis nidis, maxime palumbium, maiore ex parte singula ova, quod nulla alia avis, raro bina. causa pullos subiciendi minutae quoque infestant. ita non fore tutam generi suo stirpem opinatur, ni fefellerit; quare nullum facit nidum, alioqui trepidum animal. 27 educat ergo subditum adulterato feta nido. ille, avidus ex natura, praeripit cibos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũcit. Illa uͦ gaudet eius spe̾. miraturq se
ip̃am ꝙ talẽ pepererit ac suos eius cõpara¬
tõe dampnat. uc alienos. Absumi qͦ suos ⁊̃
se ĩspectante patitur don᷑ corripiat ip̃am
qͦ iam uolandi potens. Nulla tñ auiũ car¬

Expanded text:
lla gaudet eius specie miraturque sese ipsam, quod talem pepererit; suos comparatione eius damnat ut alienos absumique etiam se inspectante patitur, donec corripiat ipsam quoque, iam volandi potens. nulla tunc aviu
Abbreviated transcription (Latin):
Oua incubari intradecẽ di¬
es edita utilissimũ ẽ. Nam uetera aut re-¬
censiora infecunda sunt. Subici autẽ de¬
bent ĩpari nũo. Qrͣto si die postquã ceꝑint
incubari si eoꝵ cacuminib contra lum̃ in
manibus app̾hensis purus et uniusmo¬
plenũ ẽ. Subicienda concuti exꝑimento
uecant qr ñ gignũt cõfusis uit̾alib ue¬
nis. Incubatõi datur iniciũ post nonam
lunã qr pͥus inchoata sepe failũc. Optĩa
fotura añ u̾nũ eqͥnoctiũ post solsticiũ uͦñ
ĩplent iustam magnitudĩem. dancoq
minus qnͣto ꝓuen̾int serius. Umũsalr¬

Expanded text:
Ova incubari intra decem dies edita utilissimum est, nam vetera aut recentiora infecunda sunt; subiici autem dedent impari numero. Quarto vero die postquam ceperint incubari, si eorum cacuminibus contra lumen in manibus apprehensis, purus et uniusmoplenum est. Subiicienda concui experimenta vetant, quia non gignunt confusis vitalibus venis. Incubationi datur initium post novam lunam, quia prius inchoata sepe fallunt. Optima fotura ante vernum equinoctium; post solstitium vero non implent iustam magnitudinem; tantoque minus, quanto pervenerint serius. Om
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ olofactus: qd̾ odorib afficiatur
Gustꝰ a gucture dutꝰ est: tactus
bia iugorem sensus asꝑgat. Nam
tactu ꝓbamꝰ quitqͥd cetis sensib
iudicare nõ possumꝰ. Duo uͦ gn̾a
tactus esse pacet. Nam autem ex¬
tͥnsecus uenit qd̾ feriat: aut intꝰ
in ep̃o corpore orit᷑ unicuiꝙ aũt
sensui: ꝓpriam natam datam.
Nam tuod uidendũ est oculis
capitur qd̾ audiendũ est aurib
Mollia ⁊ dura tactu ex existuã¬
tur. sapor gustu odor uarib du¬

Expanded text:
et olfactus, quod odoribus adficiatur. et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, mbra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus du
Abbreviated transcription (Latin):
itaq corporis: qͥn sunt. uisu̾
auditus. odoratꝰ. gustuis ⁊ tactus
Ex quib duo aꝑiunt᷑ ⁊ claudunt.
duo semꝑ patentes sunt. Sensus¬
subtilissune totũ corpꝰ agitat
uigore sentiendi. Unde ⁊ p̃sentia
nuntup̃at᷑: qd̾ sint p̃ sensib. sicut
p̃ otulis q̃ presto sunt oculis
ce aut int̾uo spu lucido ꝑ tenues
mas a ce̾bro uenientes: atꝙ pe¬
netratis tunitis in aere exeun¬
tes. ⁊ tunt ꝯnuxtione sinulis
mat̾ĩe iuisum dantes. Uisus aũt¬
d̃ est: qd̾ uiuatior sit cet̾is sen¬
sib ac prestantior siue uelocior
amplius q iugeat quãtũ memo¬
ria int̾ cetã mentis officia Ui¬
cinior eit eñ ce̾bro: unde omĩa
manant. Ex quo fit: ut ea q̃ ad
alios ꝓtinẽt sensus inde dicamꝰ
uelut cũ dicimꝰ. uide quom᷑ so¬
nat uide quomꝰ capit. Sic ⁊ cet̾a:
auditus appellatus est qd̾ uoces
hauriat. ħ est aere u̾berato suscipi¬
at sonos. Odoratꝰ quasi odoris at¬
itactus. Tacto enũ aere sentit᷑. Sic

Expanded text:
 corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensussubtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus: sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. ce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter mentis officia. Vicinior est cerebro, unde omnia manant. Ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
est tid̃ in saliendo ita iuisus alitis hñt:
ut nõ magis ꝓficiant cursu qrmͣ as
sultu. Homines tam̃ nũtĩm ĩ petunt
Bruma comati sunt estate nudi. hoᷤ¬
aũt thoas uocant.

Expanded text:
est, quod in saliendo ita nisus habent alitis, ut non magis proficiant cursu quam meatu; homines tamen numquam impetunt. Bruma comati sunt, aestate nudi: thoas uocant.
Abbreviated transcription (Latin):
nũabilis sit multiplicatis tali¬
um uisionũ: singłis tñ ĩ memo¬
ria p̾scriptus ect in tnͣsgressibuł
modus. Mensura gͥ in memioria
in uisionib nuͣs appar sicut in
ip̃is corꝑib uisibilib est mñsura
quedã cui nuosissime toaptatur
sensus uidentiũ et ex ino uisibi¬
li iustoꝵ cernentiũ format᷑ asp̃¬

Expanded text:
numerabilis sit multiplicitas talium visionum, singulis tamen in memoria praescriptus est intransgressibilis modus. Mensura igitur in memoria, in visionibus numerus apparet: sicut in ipsis corporibus visibilibus mensura quaedam est, cui numerosissime coaptatur sensus videntium, et ex uno visibili multorum cernentium formatur aspec
Abbreviated transcription (Latin):
minimꝰ. Qua ꝓp̾ dũ cõiũcta cogita¬
uiꝰ que sigillatim sensa meminimꝰ.
uidem᷑ nõ id qd̾ meminimꝰ cogitare
cũ id agamꝰ moderante memoria
Nam neq ip̃as magnitudines cor¬
morie cogitamꝰ. Quantũ erũ spacii
sol occupate ꝑ magnitudinẽ mũdi
nr̃ obtutꝰ: in tantum extendimus
qͣslibet corꝑum moles cũ eas max¬
imas cogitamꝰ. Et rõ riuidẽ ꝑgit ĩ
ampliora. s fantasia nõ sequit᷑ qͥp¬
pe cũ infiuitatẽ qͦ intueri rõ reñ¬
tiet qmͣ nulla iusio corporalt a co¬
gitantis apprehendit. Eadẽ rõ doc
diuidi. Cũ tñ ad eas tͥuitates uel
minucias ꝑuentũ fu̾it qͣs uisas
menũmꝰ exiliores minutõres q
fantasias iam nõ possumꝰ intuer
ꝙͣuis rõ nõ desinat ꝑ sequi ac diuise

Expanded text:
idi . Quapropter, dum conjuncta cogitamus, quae singillatim sensa meminimus, videmur non id quod meminimus cogitare; cum id agamus moderante memoria,Nam neque ipsas magnitudines cormoriae cogitamus. Quantum enim spatii solet occupare per magnitudinem mundi noster obtutus, in tantum extendimus quaslibet corporum moles, cum eas maximas cogitamus. Et ratio quidem pergit in ampliora, sed phantasia non sequitur. Quippe cum infinitatem quoque numeri ratio renuntiet, quam nulla visio corporalia cogitantis apprehendit. Eadem ratio docdividi; cum tamen ad eas tenuitates vel minutias perventum fuerit, quas visas meminimus, exiliores minutioresque phantasias jam non possumus intueri, quamvis ratio non desinat persequi ac dividere.
Abbreviated transcription (Latin):
nat.⁊ quad̾a unitate copulat. ⁊ uͦ
senciendi aũ cogitandi appetitũ nͥ ĩ
hiis reb unde uisiones formant᷑.
acquiescens collotat: pond̾i simil
est. Qua ꝓp̾ hec tͥa mensurã num

Expanded text:
nat, et quadam unitate copulat, nec sentiendi aut cogitandi appetitum nisi in his rebus unde visiones formantur, acquiescens collocat, ponderi similis est. Quapropter haec tria, mensuram, num
Abbreviated transcription (Latin):
dam cogitantis aciem ꝑ condita
memorie ducit ut libitũ est. et
ad cogitanda ea cĩ nõ memĩmꝰ
ex eis q̃ meminimꝰ aliud hinc
aliud inde ut sumat appulli q̃
in unã uisionẽ coeũtia faciunt

Expanded text:
dam cogitantis aciem per abscondita memoriae ducit ut libitum est, et ad cogitanda ea quae non meminimus, ex eis quae meminimus, aliud hinc, aliud inde, ut sumat impellit; quae in unam visionem coeuntia faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsos pedites qũa contra eqͥtes
tam̃ ante legiones positi uł cum
legionariis nuxti sunt: qñ cõminꝰ
ħ est manu ad manũ pugnat᷑: et
acies hostiũ sepe rumpunt. bo.¬

Expanded text:
dispersos pedites quam contra equites aut ante legiones positi aut legionariis mixti sint quando cominus, hoc est manu ad manum pugnatur et acies hostium sepe rumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ues hericii ium hñt desitcatiuam
⁊ dissolutiuã ꝓpeq scomachũ con¬
fortant: uentrem soluũt. urinã
ꝓ uotant. Utiles sunt: his qui
ad lepram ⁊ elephantiam dispoi¬
ti sunt.

Expanded text:
icii vim habent desiccativam et dissolutivam, proprieque stomachum confortant, ventrem solvunt, utinam provocant, utiles sunt illis qui ad lepram et elephantiam dispositi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uascũtur. Quidã adiciũt genus aqͥle qͣm
barbatamuocant cusci uꝰ ossifragam. Trib
chiligue deꝑdens. Est autẽ lapis iste p̾gnãs
intus si conquatias uelut uco̾ sonante. S
uis illa medica ũ uͥ uido direptis. Pͥmo ac

Expanded text:
ant . quidam adiciunt genus aquilae quam barbatam vocant, Tusci vero ossifragam. Tribushil igne deperdens.— est autem lapis iste praegnans intus alio , cum quatias, velut in utero sonante.— sed vis illa medica non nisi nido dereptis. nidific
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ. Pisces quidẽ audituũ nec membra
habent nec foramina. Audire tamen
eos palam est: ut patet tũ eos plausu
congregari ad cibum assuetudine inqͥ¬
b dam uiuariis spectet᷑ ⁊ in piscinis
cesaris gen̾a pisciũ ad nom̃e uenire. qͦe¬
dam ꝙ singulos. Itat ꝓduntur etiam
te patet. Quippe nõ omnes eadem esca
capiuntur: et priusqͣm appetãt odorã¬

Expanded text:
bus. pisces quidem auditus nec membra habent nec foramina, audire tamen eos palam est , utpote cum plausu congregari feros ad cibum adsuetudine in quibusdam vivariis spectetur et in piscinis Caesaris genera piscium ad nomen venire quosdamve singulos. itaque produntur etiam te patet, quippe non omnes eadem esca capiuntur et prius quam adpetant odoran
Abbreviated transcription (Latin):
t̾go illũ recipiunt. Cignus ĩ capite per¬
cussus facile moritur. qͥ tñ alias multas
susline̾ potest lesiones. Instance morte pẽ¬
nam ĩ c̾ebro figit et sic dulcit̾ canit. Natu¬
ralit̾ enim mortẽ suã ĩ cantu leticie iubi¬
latõĩsq p̾it.

Expanded text:
tergo illum recipunt. Cignus in capite pertergo illum recipunt. Cignus in capite percussus facile moritur, qui tamen alias multas sustinere potest lesiones. Instante morte, pennam in cerebro figit et sic dulciter canit; naturaliter enim mortem suam in cantu letitie et iubilationis preit.
Abbreviated transcription (Latin):
albas s carnes nigras. Fortitudiẽm
unde cibos incidit. Oneris ĩpatiẽs ẽ. ñ libẽt̾
uolat. s ĩ stagnis reqͥesce̾ delecbatur. Cum
uno pede natat ⁊ cũ alio se regit ueli modo.
Cũ ꝑiscibus mit̾tus eis ẽ m̃oxius. Super
aquas nidificat ĩ pullis educandis solli¬
citus. Tempore coitꝰ blandiũtur sibi ĩuicẽ
mas ⁊ feĩa ⁊ alt̾natĩ capita suis collis in¬
flectũc. uelud amplexandi gr̃a. Nec mora
ubi coierunt mas ꝯscius lesionis ĩ feĩa
fugic ab ea. At illa ĩpatiẽs fugiẽtẽ inse¬
qͥtur S neqꝙͣ rancor ille ꝑseuerat ĩ lon¬
gñ. ĩmo lesione cessante pacificatur ĩ aĩo.
At a mascusi ꝑsequtrẽ cessans ptꝰ coitũ
freqñti caude motu ⁊ rost̾ se aqͥs ĩm̾gẽs
purificat. Olores siue cigni qñ ad alia lo¬
ca pabuli gr̃a migraturi st̃. congregati
cõmeanc tali ordĩe natandi ut ĩpetũ rostͣ¬
to ferantur qͦ facilius aera findant qũã
Colla p̾cedentibus ĩponũt. fessoq duce

Expanded text:
albas, sed carnes nigras; fortitudinem unde cibos incidit: oneris impatiens est, nec libenter volat, sed in stagnis requiescere delectatur. Cum uno pede natat et cum alio se regit veli modo: cum piscibus nutritus, eis est innoxius. Super aquas nidificat, in pullis educandis solicitus: tempore coitus blandiuntur sibi invicem mas et femina, et alternatim capita suis collis inflectunt, velut amplexandi gratia nec mora, ubi coierint mas conscius lesionis in femina, fugit ab ea; at illa impatiens, fugientem insequitur; sed nequaquam rancor ille perseverat in longum, immo lesione cessante, pacificatur et animo; ac a masculi persecutione cessans, post coitum, frequenti caude motu et rostri, se aquis immergens, purificat. Olores sive cigni, quando ad alia loca pabulli gratia migraturi sunt, congregati commeant tali ordine natandi, ut impetu rostrato ferantur, quo facilius aera findant, quam colla precedentibus imponunt, fessoque duce,
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ. Testudo u̾mis est de corruptõe
gminũ ꝑ excedens humidũ et cali¬
dũ tempus. aial tardũ eit ⁊ nũto
sanguine gressũ. Haꝵ aliq̃ rubee
sunt: alie albe. alie iugͤ. alie trocee
scd̃m mutatões aeris ⁊ corruptões.
hec miro modo ex sputo qd̃ lubri¬
cũ est ⁊ trassũ format sibi habita¬
culum ossee ł potius marmoree
sb̾e nurabilit̾ testudinatũ q calore
solis paulatim durescit in lapidẽ
Cumꝙ uolutabris palustrib m̾sa
sit: trurare cũ autidoto ꝓpͥoi se nouit
herbaꝵꝙ uires se scire ostendit.
Nam ut refert aubrosuis iusc̾ib
pasta serpentis tũ serp̾e̾ sibi uene¬
nũ adu̾t̾it: origano sibi medetur.
Si uͦ sal suꝑ eam aliqͥs ꝓiecerit.
fere tota liquescit in nithilũ et
uix de illa reꝑies aliud qm sagi¬
losophꝰ. Linax est testudo in luno
nascens t̾ram comedit. Quatuor
ht̃ corniua: s duo longiora. In rep¬
pendo cornua extendit: s qm cito
tangitur cornua retrahit ⁊ se ip¬

Expanded text:
e graminum abundans per humidum et calidum tempus: animal tardum est et multo sanguine crassum. Harum alique rubee sunt, alie albe, alie nigre, alie crocee, secundum mutationes aeris et corruptiones. Hoc miro modo ex sputo, quod lubricum est et crassum, format sibi habitaculum ossee vel potius marmoree substantie, mirabiliter testudinatum, quia calore solis paulatim putrescit in lapidem. Cumque volutabris palustribus mersa sit, curare tamen antidoto proprio se novit, herbarumque vires se scire ostendit: nam, ut refert Ambrosius, visceribus pasta serpentis, cum serpere sibi venenum adverterit, origano sibi medetur. Si vero sal super eam proieceris, fere tota liquescit in nihilum. Vix de illa reperies aliud quam sangui. Limax est testudo in limo nascens: terram comedit, quatuor habet cornua sed duo longiora. In rependo cornua extendit, sed quam cito tangitur, cornua retrahit et seip
Abbreviated transcription (Latin):
inde torrientur haste. Ele phauto
rũ ꝙͦ t̾gora impenetrabiles sca¬
setros hũt cũ tamen omniũ qͣdru¬
pedũ subtilitas animi p̃cipua
ꝑhilietur illis. Ergo tutis ip̃a
sensu caret: maxĩe in capite Ubi¬
cumt ꝑ se ac sine carne est. uulne¬
rata nõ coit: ut in hucca tilioq.

Expanded text:
ntia. elephantorum quoque tergora inpenetrabiles caetras habent, cum tamen omnium quadripedum suptilitas animi praecipua perhibetur illis. ergo cutis ipsa sensu caret, maxime in capite. ubicumque per se ac sine carne est, volnerata non coit, ut in bucca cilioque.
Abbreviated transcription (Latin):
ri moriunt᷑. Crta sollticiũ: est co¬
itꝰ eaꝵ. Oua cõdẽpsa in autũpno
pariunt: que tota hyeme dupant.
⁊ exitu uenis erumpunt fetꝰ forma
pusilli: sine crurib pennis ꝙ rep¬
tantes. Mori eas cũ peꝑerĩt: c̾tũ

Expanded text:
 coeunt; circa solstitium est coitus earum. Ova condensa in autumno pariunt, que tota hyeme durant et exitu veris erumpunt. Fetus forma pusilli, sine cruribus pennisque reptantes. Mori eas cum pepererint certum
Abbreviated transcription (Latin):
Locuste pariunt in t̾rã demisso spine
itu ueris emittunt paruas nignͣ¬
tes: sine crurib peruus q reptãtes
Itat u̾mis a quis oua int̾eunt. sic¬
co uere maior est ꝓuentus. Alii du¬
plicem eaꝵ fetũ: geminũq tradũt
rere. deinde ad ortũ canis obire. et
alias renasci. Quidã u̾ arcturi oc¬
casu renasci tradũt. Mares cũ peꝑe¬
statum circa fauces ĩuascente qui

Expanded text:
e pariunt, in terram demisso spinae nno exitu veris emittunt parvas, nigrantes et sine cruribus pinnisque reptantes. itaque vernis aquis intereunt ova, sicco vere maior proventus. alii duplicem earum fetum geminumque exitium rere, deinde ad canis ortum obire et alias renasci; quidam arcturi occasu renasci. mori matres, cum pepestatim circa fauces innascente qui
Abbreviated transcription (Latin):
brenon est piscis ut
dicit aristotiles multis se¬
tundus ouis. Nec alioꝵ ea more
contactu maris parit: s natura¬
li quod̾ã in stinctu uentrẽ suũ ad
harenã fricat t̃ contactu aspera
est ⁊ gustu salsa sicq oua cõcepta
parit: ⁊ post tempus debitũ i fetus

Expanded text:
brenon piscis est, ut dicit Aristoteles, multis fecundus ovis, nec aliorum ea more, contactu maris parit, sed naturali quodam instinctu ventrem suum ad arenam fricat, que contactu aspera est et gustu salsa; sicque ova concepta parit et post tempus debitum fetus
Abbreviated transcription (Latin):
est ut dic̃ plinius: piscis apudã¬
tiquos nobilissimus. Qui solus
contra morem omniũ piscium
h̃t̃ sqͣmas toto corpore ados u̾sas
Albirez est piscis marinus hũs
cutem a deo spissam ⁊ durã ac fir¬
mam. ut ea milites utant᷑ ꝓ gale¬
i. Alphoraz est piscis qui nõ
gignitur s in loco lutoso uͥ nõ ẽ
aqua ex ip̃ius luti putredine in
modum uermituli treatur. Pꝰ tea
tum ascenderit aquam: crescit in
piscem. Durat autem modito tẽ¬
pore: citoq dissoluit᷑
llet piscis est ad¬

Expanded text:
est, ut dicit Plinius, piscis apud antiquos nobilissimus, qui solus contra morem omnium piscium habet squamas toto corpore ad os versas. Albires est piscis marinus, habens cutem adeo spissam et duram, ac firmam, ut ea milites utantur pro galeis. Alphoras est piscis qui non gignitur, sed in loco lutoso ubi non est aqua, ex ipsius luti putredine in modum vermiculi creatur, postea vero cum ascenderit aquam, crescit in piscem: durat autem modico tempore citoque dissolvitur. Alex est piscis ma
Abbreviated transcription (Latin):
la ⁊ sulphure. galbano ꝙ suffumi¬
soluatur. ⁊ domꝰss ex ea roretur: ũ
ibi approximant. Dret̾ea si multi
ex eis capiant᷑. ⁊ domꝰ ex eis suffu¬
migetur om̃s alu fugient. pluuꝰ¬

Expanded text:
ni et sulphure, galbanoque suffumisolvatur et domus ex ea roretur, non ibi approximant. Preterea si multi ex eis capiantur et domus ex eis suffumigetur, omnes alii fugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem etiam uidet᷑ ꝑ aiuscennam:
dicentẽ qd̃ gustus eger medio
eo ꝙ recipiat saporem ⁊ sit in se
nõ hũs saporem. Et hoc est hu¬
mor saliue: que ꝓuenit ex ĩstru¬
mꝰ qd̃ aliqiua saporosa ꝑ se suit
digent hunudo saliuali: qd̃ ui¬

Expanded text:
Hoc etiam videtur per Avicennam dicentem quod ‘gustus eget medio, quod recipiat saporem et sic in se non habens saporem; et hoc est humor salivae, qui provenit ex instrumus quod aliqua saporosa per se sint digent humido salivali, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
sibi mediũ esse: ad hoc ut sapor
facił cõiungat᷑ cum lingua. sine
quo si poss sapor linguam pe
netrare: ĩmutaret neruũ gusta¬
tiuum lingue. Querit᷑ autem

Expanded text:
sit medium ad hoc quod sapor facile coniungatur cum lingua , sine quo si posset sapor penetrare linguam, immutaret nervum gustativum linguae. I Et
Abbreviated transcription (Latin):
p̾oribus horis diei donec ĩpleantur hoĩm
ꝯuentu fora ignaue sedent. Aqͥlaꝵ penne
nuxtas reliquaꝵ alicũ pẽnas deuorant. Ne¬
gaturq solã hanc alitẽ fulmine exaĩatam.¬
⁊ io iouis armigerã cõsuetudo iudicauit.

Expanded text:
prioribus horis diei, donec inpleantur hominum conventu fora, ignavae sedent. aquilarum pinnae mixtas reliquarum alitum pinnas devorant. negant umquam solam hanc alitem fulmine exanimatam; ideo armigeram Iovis consuetudo iudicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
yenam mittit affrica. Cui
cũ spina riget collũ conti¬
nua uiutate flecti nequit. nisi to¬
to corporis çircuactu. Multa de ca
mira sunt. pͥmũ qd sequit᷑ stabu¬
la pastoꝵ ⁊ auditu assiduo addis¬
cit uocamen ꝙ ex pͥmere possit ad¬
in hominẽ astu accitũ nocte seui¬
at Womitꝰ qͦ humanos mentit᷑
falsis singultib scllicitatos ꝙ ca¬
nes sic deuorat. Qui forte si uena¬
tes mebr̃a eius dũ segunt᷑ cõtige¬
rint: latrare ueqrueunt uote ꝑdita
Eatem hyena: in quisitione corpoꝵ
sepultoꝵ busta eruit. P̾t̾ea ꝓmꝰ
est marẽ capere feminis enĩ inge¬
nita est calidior astucia. Uarietas
multiplex in est oculis: coloꝵꝙ
mutatio. in quoꝵ pupillis lapis
ditꝰ fu̾it: p̾dicat futura. Cet̾um
hyena qd̃ cũꝙ animal t̾ lustrauit
nascitur monstrũ cui coro cocte no¬
magnitudine lupi: in cuiꝰ collo sũt
pili. sicut incollo equoꝵ. Pilos ht̃

Expanded text:
e mittit Africa, cui cum spina riget collum continua unitate flectique non quit nisi toto corporis circumactu. Multa de ea mira: primum quod sequitur stabula pastorum et auditu assiduo addiscit uocamen quod exprimere possit imin hominem astu accitum nocte saeuiat. Vomitus quoque humanos mentitur falsisque singultibus sollicitatos sic canes deuorat; qui forte si uenantes umbram eius dum sequuntur contigerint, latrare nequeunt uoce perdita. Eadem hyaena inquisitione corporum sepultorum busta eruit. Praeterea pronius est marem capere; feminis enim ingenita est callidior astutia. Varietas multiplex inest oculis colorumque mutatio. In quorum pupulis lapis rit subditus, praedicat futura. Verum hyaena quodcumque animal ter lustrauerit, nascitur monstrum: corocottae nomagnitudine lupi, in cuius collo sunt pili, sicut in collo equorum: pilos habet
Abbreviated transcription (Latin):
Hyena duas ht̃ naturas: maris sci¬
licet et femine. Colorẽ cũ uolu̾it ua¬
riat: ⁊ in sepulcris mortuoꝵ semꝑ
habitat. Geminam portat ĩ otulis.
uł ut aliqui dicunt in fronte. Pli

Expanded text:
 duas habet naturas, maris scilicet et femine. Colorem cum voluerit variat et in sepulchris mortuorum semper habitat, gemmam portat in oculis, vel, ut aliqui dicunt, in fronte. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
matur: ⁊ ideo u̾sicoloris ẽẽ demuta¬
tionis. Uis eius maxĩa est: contra
accipitrũ genus. Detrahere nãce
suꝑ uolantem ad se tradit᷑. ⁊ uolun¬
tariũ prebere lacerandũ cet̾is aĩa¬

Expanded text:
sicoloris esse mutationis. vis eius maxima contra accipitrum genus. detrahere enim supervolantem ad se traditur et voluntarium praebere lacerandum ceteris anima
Abbreviated transcription (Latin):
apud arabes
tudiue capite houerato ĩ conũ plumis
exstantibus cͥstatis faucib cc̃a colla
colore aurro. postera parte purpureus
pino cõsulibus egyptũ fenix inuolauit.
su claudii pucipis ĩ cõmitio publicatus

Expanded text:
"Apud Arabes tudine, capite honorato, in conum plumis extantibus, cristatis faucibus, circa collum fulgore aureo, postera parte purpureus, pinio cos. Aegyptum phoenix inuolauit; su Claudii principis in comitio publicatus
Abbreviated transcription (Latin):
mansore. Formice ex alkitran et
ex sulphure ⁊ ex asa fetida fugant᷑.¬
⁊ si ex istis nuttat᷑ aliqͥd in eaꝵ fora¬
minib morient᷑. Porro si ex eo cͥca
foramẽ epythima fiat: ñ exibũt

Expanded text:
mice itidem ex alchitran et ex sulphure et ex assa fetida fugantur. Et si ex istis mittatur aliquid in earum foraminibus, morientur; et si ex eo citra foramen epithima fiat, non exibunt
Abbreviated transcription (Latin):
molle t̾gus ut serpentib et qͣdru¬
pedum q̃ oua piunt ut lacerte.
Strutõ camelus alitũ scila ut hc̃:
na cohibent. Eedem uictunt᷑ ab au¬
gulis membrana obeunte. Colũbe
⁊ similia utraq touiuent. At tͣdrupeᷤ
cĩ oua pariũt. ut testudines corcodrilli:
tib: piscib foramina tant̃. ad oloffs

Expanded text:
molle tergus, ut serpentibus, et quadripedum quae ova pariunt, ut lacertae. struthocamelus alitum sola ut homo na conivent, eaedem nictantur ab angulis membrana obeunte. columbae et similia utraque conivent; at quadripedes quae ova pariunt, ut testudines, crocodili, tibus, piscibus foramina tantum ad olfactus
Abbreviated transcription (Latin):
ameloꝵ mares hñt uirgas ad
post̾iorẽ partem: unde auersi
coeunt. Sunt aute uirge neruose ac
dure unde ex eis artuũ corde fiunt.
Cortus tempore: solitudines aut se¬

Expanded text:
amelorum mares habent virgas ad posteriorem partem, unde aversi coeunt: sunt autem virge nodose ac dure, unde ex eis arcuum chorde fiunt, coitus tempore solitudines aut se
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ad cetũ qui glutiuit ionam.
Net solũ ad illa maiora: s ⁊̃ ad uer¬
miculũ. Nã ⁊ huic legimꝰ diuinitꝰ
uissum ut radicem tuturbite rod̾ent
sub cuiꝰ umbracło ꝓpha reqͥeuerat¬

Expanded text:
— sicut ad cetum, qui gluttiuit Ionam — nec solum ad ista maiora, uerum etiam ad uermiculum; nam et huic legimus diuinitus iussum, ut radicem cucurbitae roderet, sub cuius umbraculo propheta requieuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gn̾e atꝙ naͣ uiso aliquo tactaꝓ
pellit᷑. Nec in potestate ulliꝰ aĩe est
que illi iusa ueniant siue in sensus
corꝑis siue in ipm̃ sp̃m int̾ius: qͥb
uisis appetitus moueatur cuiuslib
aĩantis. ac sic cũ ea uisa ꝑ angłoꝵ¬

Expanded text:
ue natura uiso aliquo tacta propellitur. nec in potestate ullius animae est, quae illi uisa ueniant siue in sensus corporis siue in ipsum spiritum interius, quibus uisis adpetitus moueatur cuiuslibet animantis. ac sic cum ea uisa per ang
Abbreviated transcription (Latin):
marũ lupinũ comedant sub oculis eis gra-¬
na procedũt q̃ nͥ acu leuit̾ aꝑtis pellicusis
auferantur extingũt. Tunc igͣ oculos eaꝵ¬
portulace suoco formsecus ⁊ mulieris lacte
minũ equale misceantur. Pediculos
eaꝵ pariunt stafisagria ⁊ torrefactũ
ciminũ. paria et parit̾ tunsa cũ uino
et amari lupini aqua si penetret secre

Expanded text:
marumm pinum comedant, sub oculis illis grana procedunt, que nisi acu leviter, apertis pelliculis auferantur, extinguunt oculos portulace succo forinsecus et mulieris lacte minum equale miscentur. Pediculos earum perimit staphisagria et torrefactum cyminum pariter, tunsa cum vino et amari lupini aqua, si
Abbreviated transcription (Latin):
Serpentes expelluntur: si domus cũ
cornib cerui. uł ungulis capre uel
sulphure uł galbano uł pice uł bdel¬
lio uł lignis maloꝵ granatoꝵ uł ca¬
pillis humanis suffumiget᷑ uł si
ex aqua in qͣ sal ammoniatus disso¬
lutꝰ fuit ioretur. Se hac ⁊̃ aqͣ. si in

Expanded text:
Serpentes expelluntur, si domus cum cornibus cervi, vel ungulis capre, vel sulphure, vel galbano, vel pice, vel bdellio, vel lignis malorum granatorum, vel capillis humanis suffumigetur, vel ex aqua in qua salammoniacus dissolutus fuerit, rore