comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sponte confringerent: Neq enĩtemporib: xp̃ianis sed canto ante p̃dictũ e qd ꝑxp̃ianos imo¬
ꝓph&icis litteris tactum non est : ipsi habent & legunt ꝓph&am dicentẽ : dñe dsis et refugũ
patres nrisimulacra : & non ẽ in illis utilitas : eccenunt fu : eccenuncginies abexiremocerr
ueniunt ad xp̃m ista dicentes a simulacra frangentes: Echocenĩ magnũ ẽ qđ ds̃ prestitit et clesia
sua ubiq diffuse : ut gens iudea merito debellata et dispsa ꝑterras ne a nob haec composita pu¬
tarentur: codices ꝓph&arũ nrorũ ubiq pcatar& : & inimica fideinrae : testis fieret uertatis
ut decrũ gentilium & simula crorũ suꝑstitio deleretur : Numquid & illas ꝓphecias quae nu
leguntur in codicibus inimicarũ xp̃i possunt dicifinxisse discipuli xp̃i: quis enĩ haec euertit

Expanded text:
sponte confringerent. Neque enim temporibus christianis, sed tanto ante praedictum est quod sponte confringerent. Neque enim temporibus christianis, sed tanto ante praedictum est quod propheticis Litteris tacitum non est, ipsi habent et legunt prophetam dicentem: Domine Deus patres nostri simulacra et non est in illis utilitas . Ecce nunc fit, ecce nunc gentes ab extremo terrae veniunt ad Christum ista dicentes, et simulacra frangentes. Et hoc enim magnum est, quod Deus preastitit Ecclesiae suae ubique diffusae, ut gens Judaea merito debellata et dispersa per terras, ne a nobis haec composita putarentur, codices prophetiarum nostrarum ubique portaret; et inimica fidei nostrae, testis fieret veritatisut deorum gentilium et simulacrorum superstitio deleretur? Numquid et illas prophetias quae nunc leguntur in codicibus inimicorum Christi, possunt dici finxisse discipuli Christi? 41. Quis enim haec evertit,
Abbreviated transcription (Latin):
si possunt : hac ꝓmissio factae etiã adisaac filium abrahȩ: haec & adia cob nepote abrahe: quietia
isr ł appellatus ẽ : ex quo uniuersus ille populus et ꝓpagatus et nominatus ẽ: uthuius populids̃
appellaret ds̃ isrł : non qd iose nons ds omniugentiu siue nescientiã siue iamscientiũ : Sed qui
in istopopulo uoluit manifeseius apnirere uircuae pmissoiũ suciu :ille enĩ porulas primoi negipi
multiplicatus & de illa seruitt ꝓmorsen inmultis signis portentisq liberaius. debellatis
plurimis gencibus : terrã ea reꝓmissionis accepit: inqua regnauit pregessuos de tribu iuda
exor cos: quiiudas unus fuit exduod ecim filiis isrł nepotis abrahe: atq. inde iudei cognomi¬
nati: multa ipse do adiuuante fecer: multa ꝓpeccatissuis ipsodo flagellanto ꝑpessisunt: done

Expanded text:
si possunt. haec promissio facta est etiam ad Isaac filium Abrahae, haec et ad Iacob nepotem Abrahae, qui etiam si possunt. haec promissio facta est etiam ad Isaac filium Abrahae, haec et ad Iacob nepotem Abrahae, qui etiam Israhel appellatus est, ex quo uniuersus populus et propagatus et nominatus est, uthuius populi deus appellaretur deus Israhel, non quod ipse non sit deus omnium gentium siue nescientium siue iam scientium, sed quia in isto populo uoluit manifestius apparere uirtutem promissorum suorum. ille enim populus primo in Aegypto multiplicatus et de illa seruitute per Moysen in multis signis portentisque liberatus debellatis plurimis gentibus terram etiam promissionis accepit, in qua regnauit per reges suos de tribu Iuda exortos. qui ludas unus fuit ex duodecim filiis Israhel nepotis Abrahae. adque inde Iudaei cognominati multa ipso deo adiuuante fecerunt, multa pro peccatis suis ipso flagellante perpessi sunt, done
Abbreviated transcription (Latin):
fallaces. & se cẽuerum acueracem dmisstosaute ia paucesdeorumuliorũ falseruq culaores quis
non miretur nolle obtẽperare illi : de quo cũ abeis quȩrũ quis namds̃ su: qđ lib& opinando res¬
pondent: dm̃ tam ee negare n audent: Quia sinegent õperibi eius &pdictis atq cõpletis facilli¬
me conuincuntur ÷ Neq enĩ eadico. quȩ liberu sibiputant ẽe ñcredert: quia ipse in principio
fecit caelu & t̾ram : & omnia qua in eis sunt: Neq illa nimis antiqua: qđ e noc transtulit: qđd im¬
pios diluuio deleuit: qđ noe iustũ domuq ei. ꝑlignum inde liberauil: abraham in hominibius
facta eius exordior: huic enĩ factae ꝑ angelicum oraculum manifesta ꝓmissio : quanunc iud¬
mus impleri: huic quippe dictũ ẽz insemine tuobenedicent omnesgentes : excuius semine. pepu¬
lum isrł unde uirgo maria quȩ peperit xp̃m. in quobenedici omnes gentes audeait uninegar

Expanded text:
fallaces et se esse uerum ac ueracem deum. . Istos autem iam paucos deorum multorum falsorumque cultores quia non miretur nolle obtemperare illi, de quo cum ab eis quaeritur quisnam deus sit, quodlibet opinando respondeant, deum tamen esse negare non audent, quia si negent, operibus eius et praedictis adque conpletis facillime conuincuntur? neque enim ea dico, quae liberum sibi putant esse non credere, quia ipse in principio fecit caelum et terram et omnia quae in eis sunt, neque illa nimis antiqua, quod Enoch transtulit; quod impios diluuio deleuit, quod Noe iustum domumque eius per lignum inde liberauit ab Abraham in hominibus facta eius exordior. huic enim facta est per angelicum oraculum manifesta promissio, quam nunc uidemus impleri. huic quippe dictum est: in semine tuo benedicentur omnes gentes, ex cuius semine populus Israhel, unde uirgo Maria, quae peperit Christum, in quo benedici omnes gentes audeant iam negare,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aperuit ossuum: Inhumiltate sublatũẽ iudiciũ ens generatione eius quis enar¬
rabit : qm̃ collet᷑ de c̃rauita eius: ab iniquitatib: populimei ductus ẽ ad mortem :
daboergo malos ꝓpt̃ sepulturã eius : &diuites ꝓpt̃ mertẽ eius ob hoc qđ imiquita tẽ
n fecerit: nec dolũ caesuo : dñs uult purgare illũ deplaga: si dederitis uos obdelicta
ostendere illi lucẽ &figurare ꝑsensum : iustificare iustũ bene seruientẽ plurib: &
peccata illarũ ipse sustinebit ꝓpterea ipsehereditabit cõplures: & fertiũ partietu
spolia : ꝓpt̃ qđ traditaẽ ad mortẽ anima eius & int̃ iniquos estimatae: & ipsepeccala¬

Expanded text:
non aperuit os suum. In humilitate sublatum est iudicium eius. generationem eius quis enarnon aperuit os suum. In humilitate sublatum est iudicium eius. generationem eius quis enarrabitdabo ergo malos propter sepulturam eius et diuites propter mortem eius, ob hoc quod iniquitatem non fecerit nec dolum ore suo. dominus uult purgare illum de plaga. si dederitis uos ob delicta ribus animam eius, ostendere illi lucem et figurare per sensum, iustificare iustum bene seruientem pluribus, et peccata illorum \' ipse sustinebit. propterea ipse hereditabit conplures et fortium partietur spolia, propter quod tradita est ad mortem anima eius et inter iniquos aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
dñi cuireuelatũ ẽ : nuntiauimus corã illo ut puer ut radix intrasitienti: nonẽ spe¬
cies illi neq honor &uidimus illũ & ñ habuit speciem neq decorem: sed uultus eius
abiectus & defcrmis. positiotius ab omnib: hominib: ⁊ homo inplaga : & quisciat
ferre infirmitates : ꝓpt̃ qđ & auertit se facies ei iniuriatae nec magnistimataẽ
hic in sirmitates nr̃as pertat: & ꝓ nob indolarib ẽ: & nos existimauimus illũ indoleuib
ec̃ &inplaga & inpoena: Ipse autẽ uulneratus e ꝓpt̃ peccatanra: & infirmatus ẽ ꝓpt̃
iniquitates nr̃as: Eruditio pacis nr̃ae in eũ : liuore ei sanati sumus: Omnes ut oues erra¬
uimus &dñs tradidit illũ ꝓpeccatis nr̃is & ipse q̃m male tractatusẽ ñ aperuitos:
ut ouis adimmolandũ ductus ẽ : &ut agnus anteeũ qui se tondert fuit si ne uoce sic

Expanded text:
domini cui reuelatum est? \'nuntiauimus coram illo ut puer, ut radix in terra sitienti; non est spedomini cui reuelatum est? \'nuntiauimus coram illo ut puer, ut radix in terra sitienti; non est species illi neque honor. et uidimus illum, et non habuit speciem neque decorem; \'sed uultus eius abiectus et deformis positio eius ab omnibus hominibus. homo in plaga et qui sciat ferre infirmitates, propter quod et auertit se facies eius, iniuriata est nec magni aestimata est. Hic infirmitates nostras portat et pro nobis in doloribus est. et nos existimauimus illum in doloribus esse et in plaga et in poena. ipse autem uulneratus est propter peccata nostra et infirmatus est propter iniquitates nostras. eruditio pacis nostrae in eum, liuore eius sanati sumus. "omnes ut oues errauimus et dominus tradidit ilium pro peccatis nostris. et ipse quoniam male tractatus est, non aperuit os; ut ouis ad immolandum ductus est, et ut agnus ante eum qui se tonderet fuit sine uoce, sic
Abbreviated transcription (Latin):
futuros quã ei quae hab& uirũ. Cũ uiri nomine significata ẽ lex uł rex que accepit pri¬
mus populus i srł: Nec acceperant gentes legẽ eo tẽpore quo ꝓph&a loquebatur: Neq
rex xp̃ianccũ apparuerat adhuc : ex quib: tam gentib: longe fertilior & numerosior
scoru multitudo ꝓuenit : It aergo dicitisuas. incipiens ab humilitatẽ xp̃i a se postta
conuertens ad loquendã ecłam: usq ad eũ uersũ quẽ cõmemorauimus ubiait : Et qui
eruit te ipse ds̃ srł uniuersȩ t̃rȩ uocabit᷑ : Ecce inquit intellectũ intellegit puermeus
& exaltabitur & honorificabit᷑ uehem̃t: quomodo multimirabunt᷑ suꝑte : sic tam̃
& in honesta uidebitur ab omnib: species tua: & honartuus ab hominibus : Ita enĩ mira¬
buntur gentes multe suꝑeũ : &continebunt reges ossuum : qm̃ quibus ñẽ nuntiatũ
de illo uidebunt : & quiñ audier̃ intellegent : Dñe quis credidit auditu inr̃o. & brachiũ

Expanded text:
futuros quam eius, quae habet uirum, cum uiri nomine significata est lex uel rex, quem. accepit primus populus Israhel, nec acceperant gentes legem eo tempore, quo propheta loquebatur, neque rex Christianorum apparuerat adhuc, ei quibus tamen gentibus longe fertilior et numerosior sanctorum multitudo prouenit. ita ergo dicit Esaias incipiens ab humilitate Christi et se postea conuertens ad adloquendam ecclesiam usque ad eum uersum, quem commemorauimus, ubi ait: et qui eruit te ipse deus Israhel uniuersae terrae uocabitur: "Ecce, inquit, in intellectu erit puer meus et exaltabitur et honorificabitur uehementer. "quomodo multi mirabuntur super te, sic tamen et inhonesta uidebitur ab hominibus species tua et honor tuus ab hominibus. "ita enim mirabuntur gentes multae super eum et continebunt reges os suum, quoniam quibus non est nuntiatum de illo uidebunt et qui non audierunt intellegent. \'Domine, quis credidit auditui nostro? et bracchium
Abbreviated transcription (Latin):
adama quae ñ parcuris : qm̃ multi filii deserte magis quã eius qua hab& uirũ: dirxt
enĩd̃s dilata locũ tabernaculitui & aulestuas confringe : ñ ẽ qđ parcas. Porrige lon¬
guis funiculos & palos ualidos constitue etiã atq etiã indextrã atq sinistrã partẽ
extende: Sem̃enĩ tuũ hereditabit gentes: &ciuitates quae deserteerant in habitabi
ñ ẽ qđ metuas: p̃ualebis enĩ nec erubescas qͥđ de testabilis fueris. Confusionẽ enĩ
inppetuũ obli÷ scehis i nomiise didatat is tuȩ neris memar quia ego si dns quifacio

Expanded text:
parturis: quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui, et aulas tuas confige; non est quod parcas, porrige longius funiculos, extende. semen enim tuum hereditabit gentes, et ciuitates quae desertae erant inhabitabis. non est, quod metuas, praeualebis enim, nec erubescas, quod detestabilis fueris. confusionem enim in perpetuum obliuisceris. ignominiae uiduitatis tuae non eris memor, \'quoniam ego sum dominus qui facio
Abbreviated transcription (Latin):
aumaro: louis omniaplena: id est amnia uiuificantẽ spm: meri toergo & uarro iouem opmatu
e celia uidenis quiadicit ꝑ ꝓph&ã celũ & terra ego impleo: Quid illud qd idem po&adicit. a &heri
quomod a accipiunt siceni ait : Cumpat̃ ominipotens fecundis imlibus aaher coniugis ing¬
nium luade descendits a aherem quippe ñ spmi sedeo pus et̃ dicunt sublime : qđ aelu supaerer¬

Expanded text:
ait Maro: Iouis i s omnia plena, id est omnia uiuificantem spiritum. merito ergo et Varro Iouem opinatus ait Maro: Iouis i s omnia plena, id est omnia uiuificantem spiritum. merito ergo et Varro Iouem opinatus est coli a Iudaeis, quia dicit per prophetam: caelum et terram ego impleo. quid illud quod idem poeta dicit aethera? quomodo accipiunt? sic enim ait: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium laetae descendit. aetherem quippe non spiritum, sed corpus esse dicunt sublime, quo caelum super
Abbreviated transcription (Latin):
murit : dm̃ iudecũ iouemputauit nihil int̃ eẽ censens quo nomine nuncup& dũ eademres intelles
Credo illius summitate decritus : Nam qui anihil superius solent colere romaniquã iouem. qđ
capitoliũ ecrũ satis ꝑiiq testat᷑. eũq regẽ omniũdeccũ arbitrant: Cũ in maduerter & iudeos
sumũdm̃cdere : nihil aliud potuit suspicariquã iouem: sed siue qui sacurnũ siue quii ouem dm
iudetũputamt : dicant quando sacurnus ꝓhibere aususe coli alterũ dm̃: Nec ipsu iouẽ qui eum
regno expulisse ꝑhib& patrem filius: quisitãquã potent ior &uictor placuit coltoribi suis. satur
uictũ expulsũq ñ colant : sed nequstũ coliiouis ꝓhibuit : & quẽ uincere potuit : dm̃ tam̃ eet ꝑmisit:
iste in quiuart fabulȩ sunt aut int̃ptande a sapientib: aut ridende : Nos autẽ iouem colimus dequo

Expanded text:
niunt, deum Iudaeorum Iouem putauit nihil interesse censens, quo nomine nuncupetur, dum eadem res intellegatur, niunt, deum Iudaeorum Iouem putauit nihil interesse censens, quo nomine nuncupetur, dum eadem res intellegatur, credo illius summitate deterritus. nam quia nihil superius solent colere Romani quam Iouem, quod Capitolium eorum satis aperteque testatur, eumque regem omnium deorum arbitrantur, cum animaduerteret Iudaeos summum deum colere, nihil aliud potuit suspicari quam Iouem. sed siue qui Saturnum siue qui Iouem deum Iudaeorum putant, dicant: quando Saturnus prohibere ausus est coli alterum deum, nec ipsum Iouem, qui eum regno expulisse perhibetur, patrem filius? qui si tamquam potentior et uictor placuit cultoribus suis, Saturnum uictum expulsumque non colant. sed neque istum coli Iouis prohibuit, et quem uincere potuit, deum tamen esse permisit. Istae, inquiunt, fabulae sunt aut interpretandae a sapientibus aut ridendae; nos autem Iouem colimus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
mags pepul is corõ incmplis aiũ deb ut rectari. ubinimlumquã tale psenuit autiq ꝓhibitio
iamulierũ comira uni . quaunius contratamultos. notior & potemicr eẽ deber&i: Namsihuius
dicultus  impius inutiles suntdi qͥui homines ab impie&ate ñ ꝓhibent: siueropius ẽ huius cultus.
qm̃ ir illo pcipit neisticolant᷑: i pius ecultus illou : siauttam diffident istũ colaphibent. ut plus
audire timeant quã ꝓhibere audiant. hoc ipso: quis ñsapiat. quis nsentiat illũ et potius eligendum
quis esti ds iste qͥui omnes deosgentiũ sic ꝑ sequit᷑. quiomnia eccũ sacra sicpde. sic extstguit: quid intro¬
gem homines quieuanuer cogitando quis istesit : aludicunt saturnus :Credeappt̃ sabbati sanctifi¬
cationẽ quia isticĩ diem saturno tribuer̃ : uarro autẽ ipsorũ q̃uod octionem apud seremine in ue¬

Expanded text:
mplis eorum debuit recitari, ubi nihil umquam tale personuit? et utique prohibitio mplis eorum debuit recitari, ubi nihil umquam tale personuit? et utique prohibitio tam multorum contra unum quam unius contra tam multos. notior et potentior esse deberet. nam si huius dei cultus est impius, inutiles sunt di, qui homines ab impietate non prohibent: si uero pius est huius cultus, quoniam in illo praecipitur ne isti colantur, impius est cultus illorum. si autem tam fidenter istum coli prohibent, ut plus audiri timeant quam prohibere audeant, hoc ipso quis non sapiat, quia non sentiat illum esse potius eligendum,quia est deus iste, qui omnes deos gentium sic persequitur, qui omnia eorum sacra sic prodit, sic extinguit? Quid interrogem homines, qui euanuerunt cogitando, quis iste sit? alii dicunt: Saturnus est, credo propter sabbati sanctificationem, quia isti eum diem Saturno tribuerunt. Varro autem ipsorum, quo doctiorem aput se neminem inue
Abbreviated transcription (Latin):
qđ a sancris angelis & ab ipsisꝓpi. &is audire potuer. sicut p̃sentẽ in carne xp̃m&iã demonia coacta
sunt confirer ÷ sede acomitto : quaecum ꝓferimus a nr̃is ficta eẽ contenduntyipsiomnint. ipsi urge¬
disintũt pferimt auati. dectiu suerũ conira dm̃ habreciũ aliquid ꝓphaatũ sicut nos tot &tanta
dedibris ꝓpheiru nierũ contra deo seciũ &iussa obseruamus. & pdicta recitamus: a facta monstra¬
mus quaȩ illi ium ꝓpiuuci quiremansr malunt dolere complosa: qua illudm agnoscere qu po¬
tuit ꝓnuntiare complenda: Cum in suisdiisfalsis. qua sunt uera demonia: nihil aliud ꝓmagno
edpdant : quacũ oliquideuũ responsis sibi futurũ ee didicerint: que cura sint. cur nompatius
mise ⁊ intelliguot illũ et dmueu. quẽ sic uident asuorũ detiũ socieate se iunco. ut quem dinfateri
cogunt qui omnis da cilendos e ꝓfitent. cũ caeris colere ñsinant: Euergo simulcolin poss.¬

Expanded text:
 ipsis nostris Prophetis audire potuerunt: sicut et praesentem in carne Christum etiam daemonia coacta sunt confiteri. Sed haec omitto, quae cum proferimus, a nostris ficta esse contendunt: ipsi omnino, ipsi urgendi sunt, ut proferant a uatibus deorum suorum contra deum Hebraeorum aliquid prophetatum, sicut nos tot et tanta de libris prophetarum nostrorum contra deos eorum et iussa obseruamus et praedicta recitamus et facta monstramus. quae illi iam qui perpauci remanserunt malunt dolere conpleta quam illum deum agnoscere qui potuit praenuntiare conplenda, cum in suis dis falsis, quae sunt uera demonia, nihil aliud pro magno appetant, quam cum aliquid eorum responsis sibi futurum esse didicerint. Quae cum ita sint, cur non potius miseri intellegunt illum esse deum uerum, quem sic uident a suorum deorum societate seiunctum, ut quem deum fateri coguntur, qui omnes deos colendos esse profitentur, cum ceteris colere non sinantur? cum ergo simul coli non poss
Abbreviated transcription (Latin):
cpere inaluit alienas quãsuas exornare sen¬
nasi Qurdigtar causac̃ curde ists hoccredart qđđ illi
discipulieorũ litteris cõmendarunt. & dex
nolint eradre qid eiuis deill discipuli comigpsettilt
indibr unt Viraces dese dscipdos fac poruerint & sit
non potuit. quods̃i absurdissime dicit
crelar dello quam sapinũ fltetq ꝙ rion qd psiudent
sed quod apud eos legunt. quiea quac si¬
oie &it abillo sapiente didicorsi ꝓSenide di t cnde
nuntia famar. quã discipulienus. q¬

Expanded text:
pere maluit alienas quam suas exornare sententias. Quid igitur causae est cur de istis hoc credant, quod de illis discipuli eorum litteris commendarunt, et de Christo nolint credere quod ejus de illo discipuli conscripserunt; non dubitant, veraces de se discipulos facere potuerunt, et iste non potuit? quod si absurdissime dicitur, credant de illo, quem sapientem fatentur, non quod ipsi uolunt, sed quod aput eos legunt, qui ea quae scripserunt ab illo sapiente didicerunt. Deinde dicant, unde nuntia fama est quam discipuli eius, q
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aliarũ genuum dios quas romanũ sabogit imperiũ ⁊ presertim cu eaiu sententiasit om¬
nes deos colendos ee sapientis Curergo anumero c&erorũ isterciettus e spplarimũ uala
cur ab eis solus noncolicur si parum aut nibil ual& Cur contritis earũ simulacris ab erinibus
gentib: solus pene iam colitur: num quã huius questionis uinculo eximi potuer̃ : quicumao¬
res aminores deos colant quos d sputant hun cdm̃ ñ colunt quipualuit ommibs suolit¬
simalus ẽ cura cotbonis unus nsuperatur siueraxẽ cureius pcepta res puuntu simendaxi
cur enus p̃dicta complentur : postremo qđ uolunt de illo sentianty riumquidromani aiam

Expanded text:
sicut aliarum gentium deos, quas Romanum subegit imperium, praesertim cum eorum sententia sit omsicut aliarum gentium deos, quas Romanum subegit imperium, praesertim cum eorum sententia sit omnes deos colendos esse sapienti? cur ergo a numero ceterorum iste reiectus est? si plurimum ualet, cur ab eis solus non colitur? si parum aut nihil ualet, cur contritis eorum simulacris ab omnibus gentibus solus paene iam colitur? numquam huius quaestionis eximi uinculo poterunt, qui cum maiores et minores deos colant, quos deos putant, hunc deum non colunt, qui praeualuit omnibus, quosi malus est, cur a tot bonis unus non superatur? si uerax est, cur eius praecepta respuuntur? si mendax est, cur eius praedicta conplentur? Postremo quod nolunt de illo sentiant. numquid Romani etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re compulsi sant ÷ secmir  c̃ui neuuangelio legamus eũ demones fuisse confessos scriptũ ẽ aut̃
continent blas phemiias apo &eas indisc pulci cius effundunt : rnihiaũt uideo qđ illi digen¬
tiũ quos phirlo sophi paganeiũ consulere potuer: &iã sidẽ discipulis xp̃i interrogarent᷑ ipsos
quoq laudart cogereni: uerum tam̃ isti itadisputant: qđ hat euersio templerũ &dam nacio
quã abillo didie do cinsse contendunt : It a uolentes xxpianã fidem ꝯxpmhonarantis laudan¬
tesq conuellirẽ. qui utiq ꝑdis cipulos xp̃i oi fucta adicta xp̃i adnumtiatas : quib constat relgio
xp̃iara, Ad huc istisum paucissimis. nec iam obpugnantib.: sedtam ad huc musitan b in imica:
tanta manis statione complecur siuerũ dixer. curtantȩ diuimita e sistdar: uerum tamen
diligentius ab istis querendũe. quemnam putant ee dm̃ is rah: cur eum colendũ nreceperen

Expanded text:
re  conpulsi sunt? nec mirum, cum et in euangelio legamus eum demones fuisse confessos; scriptum est autcontinent blasphemias a Christo et eas in discipulos eius effundunt; mihi autem uidetur, quod illi di gentium, quos philosophi paganorum consulere potuerunt, etiam, si de discipulis Christi interrogarentur, ipsos quoque laudare cogerentur. Verum tamen isti ita disputant, quod haec euersio templorum et damnatioquam ab illo didicerunt docuisse contendunt, ita uolentes christianam fidem Christum honorantes laudantesque conuellere, quia utique per discipulos Christi et facta et dicta Christi adnuntiata sunt, quibus constat religio christiana adhuc istis iam paucissimis, nec iam obpugnantibus, sed tamen adhuc mussitantibus, inimica. tanta manifestatione conpletur? si uerum dixerunt, cur tantae diuinitati resistitur? Verum tamen diligentius ab istis quaerendum est, quemnam putent esse deum Israhel. cur eum colendum non receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq dispaus ĩurab ladi puidentia qua uis sine ulla unctione regis sacer docisq rem enseri inquo
dris mate apinomen appara : Ten&cam̃ reliqui as quarundam obseruatiomi suarĩeremana
male laudando seipios indicant si aliqua magica sab eius nomine scriptas̃. Cum achement̃ his
ar i xpidoctrina immicasit hinc potius intellegant quantũ sit illud nom̃ q̃uo acdito & ã
lli quicontraeus p̃ceptauiunt: suas nefarias artes honorare conanũ: sicerĩ diues sis hominĩ
erroribi multi&iã uarias hereses aduersus ueritatẽ sub eius nomine condidero Iasentiunt
auiã inumiei xp̃i adsuudendũ qd eferun. contradocirinã ⁊x pĩmullũ sibi ee pondus aucteatatis

Expanded text:
ubique dispersus mirabili dei prouidentia, quamuis sine ulla unctione regis sacerdotisque . remanserit, in quo chrismate Christi nomen apparet, tenet tamen reliquias quarundam obseruationum suarum, Romanmale laudando se ipsos indicant? si aliqua magica sub eius nomine scripta sunt, cum uehementer his artibus Christi doctrina inimica sit, hinc potius intellegant, quantum sit illud nomen, quo addito etiam illi qui contra eius praecepta uiuunt suas nefarias artes honorare conantur. sic enim diuersis hominum erroribus multi etiam uarias hereses aduersus ueritatem sub eius nomine condiderunt, ita sentiunt etiam inimici Christi ad suadendum quod proferunt contr
Abbreviated transcription (Latin):
uariint᷑ temporb: tã quãluna & cetere notitiaedonorũ q̃ de inceps tã quã stellȩ cõmemoratas̃ quantũ
differ ab illo candore sapientia quogaud& p̃dict dies tantum in principia noctis s̃: his enĩ s̃ nea¬
saria : quib: ille prudentis simꝰ seruustuus nom potuitloqui quasi spĩtalib s quasi carnalib llequi
sapientiã loqt̃ int̃ ꝓfectos : Animalis aut̃ homo tamquã paruulus inxp̃olactisq potator doneo
oober& adsolidu cibum: & aciemfirm& ad solis as pectũ N onhabent desertam Noc temsuam

Expanded text:
variantur temporibus tanquam luna, et caeterae notitiae donorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum variantur temporibus tanquam luna, et caeterae notitiae donorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum differunt ab illo candore sapientiae, quo gaudet praedictus dies, tantum in principio noctis sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam
Abbreviated transcription (Latin):
qua seminanda alii laborauer Mittens etiam in aliã sem̃tẽ : cuĩ mersis infine ẽ : It ad as uotaop¬
tanti : & benedicis annos iusti : Tuaũt idem ipse es : & in annistuis qui non deficiunt horreũ p̃paras
innis transeuntib.: At̃ noqui ppeconsilio ꝓpriis temporib: bonacalestia das suꝑt̃ram : qm̃ quidem
in principio diei : Aliiaũt sermoscientiae scđm eundems pm̃ tam quã lum inareminꝰ: Alii fides. Aliidonatio
curationũ alii pactiones uirtutũ : Alii ꝓphetia. aliidiiudicatio spĩtuũ: alteri genera linguarũ: & hat
om̃ia tã quã stellae : Omĩa enĩ haec operat᷑ unꝰ atq idem sp̃s : diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓutuult : & faciens
apparere sidera inmani festitione adutilitatem : Sermo aut̃ scientiae quac̃tment᷑ omiã sucram̃ta qu

Expanded text:
qua seminanda alii laborauerunt, mittens etiam in aliam sementem, cuius messis in fine est. ita das uota opqua seminanda alii laborauerunt, mittens etiam in aliam sementem, cuius messis in fine est. ita das uota optanti et benedicis annos iusti, tu autem idem ipse es et in annis tuis, qui non deficiunt, horreum praeparas annis transeuntibus. aeterno quippe consilio pro- priis temporibus bona caelestia das super terram, quoniam quidem in principio diei, alii autem sermo scientiae secundum eundem spiritum tamquam luminare minus, alii fides, alii donatio curationum, alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera linguarum, et haec omnia tamquam stellae. omnia enim haec operatur unus atque ideapparere sidera in manifestatione ad utilitatem . Sermo autem scientiae qua continentur omnia sacramenta, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uestiamꝰ & domesticos semmis nr̃i non despiciamꝰ : quib: int̃ranatis fructib: uide ebonũ ẽ : & erum¬
pat temporaꝰ lux nr̃a : & deistam feriore fruge actionis indelicias contemplationis uerbu uitae supo¬
rius obtinentes appareamꝰ sic luminaria in mundo : coherentes firmam̃to scripturae tuax : Ibiemm
nobiscum disputas ut diuidamꝰ: iNer intelligibilia & sensibilia : tam quã int̃diem & noctem : ł imt̃
mas alias intelligibilib: alias sensibilib: deditas utĩa nontus olus in abdito diudicationistuae sic̃ ante quã
fier& firmam̃tũ diuidas interlucem & tenebras .s. et iamspĩtalestui in eodem firmam̃to positi atq distmci
manifestã ꝑ orbem gratiatua luceant siꝑ tram : & diuidant int̃diem & noctem : & significent tempora

Expanded text:
uestiamus et domesticos seminis nostri non despiciamus. quibus in terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumuestiamus et domesticos seminis nostri non despiciamus. quibus in terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumpat temporana lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias contemplationis uerbum uitae superius obtinentes appareamus sicut luminaria in mundo cohaerentes firmamento scripturae tuae. ibi enim nobiscum disputas, ut diuidamus inter intellegibilia et sensibilia tamquam inter diem et noctem uel inter animas alias intellegibilibus, alias sensibilibus deditas, ut iam non tu solus in abdito diiudicationis tuae, sicut antequam fieret firmamentum, diuidas inter lucem et tenebras, sed etiam spiritales tui in eodem firmamento positi atque distincti manifestata per orbem gratia tua luceant super terram et diuidant inter diem et noctem et significent tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
imperuti supom̃ia admimas sitientes tibi. & apparentes tibi: alio fine distinctas a soci& a temaris
habens in sesem̃ scđm similitudinẽ : qm̃ ex nr̃a infirmitate computim᷑: ad subueniendũ indigentib::
similit̃ opitulantes. que ad modũ nobis uellemꝰ opem ferri : si eo demꝰ in digerem̃: Nontantũ in facilib:
tam qua in herba seminali sietiã m ꝓtectione adiutorii fortiroboł : si c lignum sructi ferum
id ẽbeneficium adempiendũ eum. quimiuriam patit demanu potentis: & ꝓbendo ꝑtectionis
umbraculũ ualido robore iustiudicu: Itadñe. ita orote oriat sicuti facis: sicutidas hilari¬
tatem & facultatem : Oriatur de terraueritis : & iustitia decelo respiciat & fiant in firmamento
luminaria: frangamus esurienti panem inrm̃ : & egenum sinetecto inducamꝰ in domum nram ꝓudin

Expanded text:
imperii tui super omnia. 21. At animas sitientes tibi, et apparentes tibi alio fine distinctas a societate maris, imperii tui super omnia. 21. At animas sitientes tibi, et apparentes tibi alio fine distinctas a societate maris, habens in se semen secundum similitudinem; quoniam ex nostra infirmitate compatimur ad subveniendum indigentibus, similiter opitulantes, quemadmodum nobis uellemus opem ferri, si eodem modo indigeremus, non tantum in facilibus tamquam in herba seminali, sed etiam in protectione adiutorii forti robore, sicut lignum fructiferum, id est beneficium ad eripiendum eum, qui iniuriam patitur, de manu potentis et praebendo protectionis umbraculum ualido robore iusti indicii. Ita, domine, ita, oro te, oriatur, sicuti facis, sicuti das hilaritatem et facultatem, oriatur de terra ueritas et iustitia de caelo respiciat, et fiant in firmamento luminaria. frangamus esurienti panem nostrum et egenum sine tecto inducamus in domum nostram, nudum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quemad medum sescitlum̃ in cõmutabile : itasciat᷑ ab inluminato cõmutabnli: Id eoq: anima mea
tã quã t̃rasinea quatibi: & sic̃ in luminare desenom potest : ita sesatiare dese non patest icenim
apud tefons uite: quo modo ilumin &uo uidebimlumen : Quis congregauit amaricantes inso¬
ci&atẽ unamidem nãq: illis finis ẽ temporalis & trenaea selicitatis ꝓpt̃ quam faciunto mĩa
quãuis innumerabiliuari&ate curarum fluctuent: quis dñe nisitu quid ixisti ut congregarent᷑
aquae in congregationeuna & apparer& arida sitiens tibi qm̃tuee st & mare & tufecisti
illud & aridã terrã manustua formauer̃: Neq: enim a maritudo uoluntatum : si congregatio
aquarũ uocat᷑ mare: Tuenim cohertes etiã malas cupiditates animarũ : & figis limites quo
usq ꝓ gredisinant᷑ : atq ut inse comminuant᷑ fluct᷑ erum : atq: ita facis mareordine

Expanded text:
ut, quemadmodum se scit lumen inconmutabile, ita sciatur ab inluminato conmutabili. ideoque anima mea ut, quemadmodum se scit lumen inconmutabile, ita sciatur ab inluminato conmutabili. ideoque anima mea tamquam terra sine aqua tibi, quia sicut se inluminare de se non potest, ita se satiare de se non potest. sic enim apud te fons uitae, quomodo in lumine tuo uidebimus lumen. Quis congregauit amaricantem societatem unam? idem namque illis finis est temporalis et terrenae felicitatis, propter quam faciunt omnia, quamuis innumerabili uarietate curarum fluctuent. quis, domine, nisi tu, qui dixisti, ut congregarentur aquae in congregationem unam et appareret arida sitiens tibi, quoniam tuum est mare, et tu fecisti illud, et aridam terram manus tuae formauerunt? neque enim amaritudo uoluntatum, sed congregatio aquarum uocatur mare. tu enim coherces etiam malas cupiditusque progredi sinantur, atque ut in se comminuantur fluctus earum ; atque ita facis mare ordine
Abbreviated transcription (Latin):
facietua semꝑ: & ibi legunt sines yllabis temporum : quid uelit aetna uoluntastua. legu
eligunt & diliguns: semꝑlegunt : & numquã p̃terit quod legun Eligendo enim & di¬
ligendo: legunđ ipsam in comutabilitatem consiliitui: Nonclaudit codexeoiũ nec plu¬
t liber eorũ quiatuipse illis hoces & es inaetnum qr suꝑ hoc firmam̃tum or dinasti
Transcu nubes exelũ aut man&. Transeunt pdicatores uerbitim exhacuita in aliã uitã: Scriptura uerotua:
usq: infinem sđi suꝑpopulos extendit sed & celũ & terra transibunt. sermones aut̃ tui Nontransibun
qm̃ & pellis plicabit : & fenum suꝑ quod extendebat : cum claritate sua p̃ter& ubũ aũt tuũ man& inat̃num:
qđ nunc menigmate nubium & ꝑspeculum cal inionsicuti ẽ appar& nobis ex & nos quãuis filiotuo dilett
sumꝰ Nondum apparuit quoderimꝰ Attendit ꝑr& iacarnis. & blandit᷑ ẽ : & inflã mauit : & currimus

Expanded text:
faciem tuam semper et ibi legunt sine syllabis temporum, quid uelit aeterna uoluntas tua. legunt, faciem tuam semper et ibi legunt sine syllabis temporum, quid uelit aeterna uoluntas tua. legunt, eligunt et diligunt; semper legunt et numquam praeterit quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam inconmutabilitatem consilii tui. non clauditur codex eorum nec plicatur liber eorum, quia tu ipse illis hoc es et es in aeternum, quia super hoc firmamentum ordinasti transeunt nubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et caelum et terra transibunt, sermones autem tui non transibunt, quoniam et pellis plicabitur et faenum, super quod extendebatur, cum claritate sua praeteriet, uerbum autem tuum manet in aeternum; quod nunc in aenigmate nubium et per speculum caeli, non sicuti est, apparet nobis, quia et nos quamuis filio tuo dilecti simus, nondum apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
ras. uon dis inortis cotont fari usquequaq dilitaueras: Uideam̃ dñe cełos operi
digitoiumtuorum: disserena oculis ir̃is nubilum quo subtexistieos Ibiẽ testimomũtuum
sapientiam p̃stans paruulis: ꝓfice ds̃ m̃s laudemtuam : ex orein fantium & lactantium
Neq enim nouimꝰ alios librostuos itadestruentes suꝑbiam: itades truentes umicũ & destr¬
sorem resistintem reconciliationituae defendendo peccata sua : Non nouid iãe non noui alia
tam casta eloquia: quae sic mihi ꝑsuaderent confessionem : & lenirent ceruicẽmeã iugotuo
& inuitarent colere tegratis: intelligam ea patbone: damibi hoc subterposito : quia subt̃ positis
solidastrea : Sunt alie a quae suꝑ hoc firmam̃ tum credoim mortales : & a terrenacorrupti¬
one secretae : laudent nom̃ tuum: laudentte suꝑ calestes populi angłorũtuoium : qui non
ophabent suspicere firmam̃tum hoc : & legendo cognoscere uerbũ tuũ: Vident enim

Expanded text:
ras, nondum mortis eorum famam usquequaque dilataueras. Videamus, domine, caelos, opera digitorum tuorum: disserena oculis nostris nubilum, quo subtexisti eos. ibi est testimonium tuum sapientiam praestans paruulis. perfice, deus meus, laudem tuam ex ore infantium et lactantium. neque enim nouimus alios libros ita destruentes superbiam, ita destruentes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, domine, non noui alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem et lenirent ceruicem meam iugo tuo et inuitarent colere te gratis. intellegam ea, pater bone da mihi hoc subterposito, quia subterpositis solidasti ea.\' Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, inmortales et a terrena corruptione secretae. laudent nomen tuum, laudent te supercaelestes populi angelorum tuorum, qui non opus habent suspicere firmamentum hoc et legendo cognoscere uerbum tuum. uident enim
Abbreviated transcription (Latin):
ditusp̃s unr̃i defluens inferius amore curarum : & scitas tuꝗ attollens nos superius a more

Expanded text:
immunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum, et sanctitas tui attollens nos superius amore immunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum, et sanctitas tui attollens nos superius amore
Abbreviated transcription (Latin):
uompos s&eboedicinis prius illud cõmemorar&ur : cui su ꝑferrispstuus pos s& intelligi neo
sicenenã net silis irferebat ÷ nec suꝑserra reetedicer&ur sinullire suꝑ ferra&t̃ snus ergo
dicen dũ erit cuisup ferr& & demdeille quem non oportebat alit cõmemorara nisus tiꝑ¬
sequat᷑ qui potest intellectu apłmtuũ dicentem : q caritastua dis fusaẽ in cordib nris ꝑsp̃m¬
inidat estnobis : & despitalib: docentem : & demonstrantem suꝑeminentẽ uiã caritatis & flec¬
sentem genua ꝓ nobis adte : ut cognoscamꝰ suꝑ eminentem scientiã caritati sxp̃i: Ideoq ab imtio
supeminens suꝑsebat suꝑ aquas: cuidica quomͦ dicã deponderecupiditatis in abruptã abrssũro¬
& desubleuatione caritatis ꝑspm̃tuum quisuꝑ ferebat᷑ suꝑ aquas Cuidicã quomͦdicã Neq.
em locar quib: mergimꝰ : & emergimꝰ quidsimilis & quiddis similius affect᷑ s̃ amores r̃ i nmumn

Expanded text:
 cui superferri Spiritus tuus posset intelligi? Nec Patri enim nec Filio superferebatur; nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. Prius ergo dicendum erat cui superferretur, et deinde ille quem non oportebat aliter commemorari, nisi ut supsequatur qui potest intellectu Apostolum tuum dicentem, quia charitas tua diffusa est in cordibus nostris pi datus est nobis ; et de spiritualibus docentem et demonstrantem supereminentem viam charitatis, et flectentem genua pro nobis ad te, ut cognoscamus supereminentem scientiam charitatis Christi . Ideoque ab initio supereminens superferebatur super aquas. cui dicam, quomodo dicam de pondere cupiditatis in abruptam abyssum et de subleuatione caritatis per spiritum tuum, qui superferebatur super aquas? cui dicam? quomodo dicam? neque enim loca sunt, quibus mergimur et emergimus. quid similiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utł sic seruiam. quasi nefatigeris mnagendo : aut neminorsit potestas tua carens obsequo
meo : neq ut sic tecolã quasit̃ram : ut sis incultꝰ si nonte colam sed ut seruiã tꝰ & colãtẽ ut deto
mbenesit : a quom ẽ utsim cuibenesit : Explenitudine quippebonititistuae creatimitua
subsistit : utbonum qđ tͥ nihilꝓdeẽt. necdete xqualetibi eẽt: & tam̃ & extefieri potuit
fdẽe t̃ : quidem̃ te ꝓmeruit calum& tra. qua fecistimm principio: dicant quidtȩ ꝓmȩ¬
ruer̃ sp̃italis corporalis q natura : quas fecistiin sapientiatua ut in de penderene
etiã inconta & in formia quaeq ingeneresuo: ł spĩtali ł corporali euntua uornmno eiri¬
oñ & in lionginquam dissimilitudinẽ tuã: sp̃italem forme pstantius qua si umites orna

Expanded text:
deus meus, non ut tibi sic seruiam, quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio deus meus, non ut tibi sic seruiam, quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo, neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus, si non te colam, sed ut seruiam tibi et colam te, ut de te mihi bene sit, a quo mihi est, ut sim cui bene sit. Ex plenitudme quippe bonitatis tuae creatura tua substitit, ut bonum, quod tibi nihil prodesset nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri potuit, non deesset. quid enim te promeruit caelum et terra, quae fecisti in principio? dicant, quid te promeruerunt spiritalis corporalisque natura, quas fecisti in sapientia tua, ut inde penderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo ul spiritali uel corporali euntia in immoderationem et in longinquam dissimilitudinem tuam, spiritale informe praestantius, quam si forma
Abbreviated transcription (Latin):
plica alterã uerãs ut siue nobis hoc qđ etũ illi hominituo siue aliudex eorũ dẽ uerborũ occasio¬
itq brtitas eneis consiteritibi & eligere unũ aliquid quoa tuinsprrabeos uerũ cirtu &benue
quo eo teđar̃ insedumea quifecistime : & oblitiumtui non oblit̃ es Inuo cote in animã meã
qua p̃paras ad cupiendute : exdesiderio quo inspirasei : Nunc inuo cantom t tnetiesemis
quiprus qiũ nuocarem p̃uenisti & institisti crebens cens multimo disuocib: ut iudnem
onĩamala meritumea neretribueres namibi meis in quib atedeftar & puenis cionti
bonine rtti mei itretribuere s gnamibitus quibo merecisti Quia& priu s enuam cem̃ tueras ne
er̃ cuipstares uttem & tamer ece sam exbonitatetua p̃ueniente totũ hoc qd mefecisti
& unde mesecisti : Neq eni eguistime : autego talebonũ sum : quotuadiuueris dñsins & drtũs

Expanded text:
placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasioplacet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasio brevius in eis confiteri tibi, et eligere unum aliquid quod tu inspiraveris verum, certum et bonum mea, qui fecisti 15 me et oblitum tui non oblitus es. inuoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio, quod inspirasti: nunc inuocantem te ne deseras, qui priusquam inuocarem praeuenisti et institisti crebrescens multimodis uocibus, ut audirem nisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibus meis, in quibus a te defeci, et praeuenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis, quibus me fecisti, quia et priusquam essem tu eras, nec eram, cui praestares ut essem, et tamen ecce sum ex bonitate tua praeueniente totum hoc, quod me fecisti et unde me fecisti. neque enim eguisti me, aut ego tale bonum sum, quo tu adiuueris, dominus meus et
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ sensib: tẽperauit: egocerte qđ intrepidus demeo cordȩꝓnuntio siadculm̃ auctori¬
taitis aliquid scriberem : sicm allẽ scribere : ut quod ueriquisq: dehis reb: capereposr& men
uerba sonarent : quã utimã uerã sententiam ad hoc aꝑtius ponerem ut excluderẽ c&eras
quarũ falsitas n poss& offendere : Noloitaiq ds̃ m̃s tã quã p̃reps c̃ẽ : ut hocillũ uirum de temeru¬
se ñeredã ⁊ Sensitille omnino mhis uerbis atq cogitauit cũ eis scriber& quic quidhic ueri po¬
turt eiuenire : & quic quid nos nom potuimꝰ aut nondũ possumꝰ si tam̃ in eis in ueniri potes
Postremodñe quidr̃ es & non caro & sanguis si quid homominꝰ uidit nũ quid& spm̃ tuũ bonũ
quid educ& me iñtram rectã laterepotuit quic quideras meis uerbis tuppsereuelaturus

Expanded text:
multorum sensibus temperauit? ego certe, quod intrepidus de meo corde pronuntio, si ad culmen auctorimultorum sensibus temperauit? ego certe, quod intrepidus de meo corde pronuntio, si ad culmen auctoritatis aliquid scriberem, sic mallem scribere, ut quod ueri quisque de his rebus capere posset, mea uerba resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad hoc apertius ponerem, ut excluderem ceteras, quarum falsitas me non posset offendere. nolo itaque, deus meus, tam praeceps esse, ut hoc illum uirum de te meruisse non credam. sensit ille omnino in his uerbis atque cogitauit, cum ea scriberet, quidquid hic ueri potuimus inuenire et quidquid nos non potuimus aut nondum potuimus et tamen in eis inueniri potest. Postremo, domine, qui deus es et non caro et sanguis, si quid homo minus uidit, numquid et spiritum tuum bonum, qui deducet me in terra recta, latere potuit, quidquid eras in eis uerbis tu ipse reuelaturus
Abbreviated transcription (Latin):
neoscos uiscidtim ulus uieris cẽ sententas prceptis comalbr. Dequbo quantũ eestira
locutussum : uestam̃ bone spei paruuilos hat uerb albritui nonterritant: altihumlit & pauca copiosas
sed om̃s quos ineis uerbis uera cernere acdicere fateor : diligamꝰ nos inuicem parit̃: parit̃q diligamꝰ
tedm̃ nrm̃ fontem ueritatis sinonuana sed ipsam sitimꝰ: cundemq famulumtuũ scripture huĩ dispen¬
sitorem sputuo plenum ita honorem : ut hoc eum tereuelante : cumhaȩc scriber& ad tendissec redimꝰ:
qđ in eis maxime & luceuerititis & fruge utilitatis excellit: Itacũ alius dixerit hoc sensit quo
ego & alius immo illud quod ego : religiosius mearbitror dicere : Quur nonutrũq: potius
siutrũq uerũ ẽ  & si quid tertium & siquid quartum & siquid omnino aliud. uerum quis piam in his
uerbis uid& qur non illa omĩa uidisse credat᷑ ꝓquẽ ds̃ unꝰ sacras litteras uera & diuersa uisuris

Expanded text:
scio tamen illas ueras esse sententias exceptis carnalibus, de quibus quantum existimaui locutus sum. quos tamen bonae spei paruulos haec uerba libri tui non territant alta humiliter et pauca copiose; sed omnes, quos in eis uerbis uera cernere ac dicere fateor, diligamus nos inuicem pariterque diligamus te, deum nostrum, fontem ueritatis, si non uana, sed ipsam sitimus, eundemque famulum tuum, scripturae huius dispensatorem, spiritu tuo plenum, ita honoremus, ut hoc eum te reuelante, cum haec scriberet, adtendisse credamus, quod in eis maxime et luce ueritatis et fruge utilitatis excellit. Ita cum alius dixerit: "hoc sensit, quod ego", et alius: "immo illud, quod ego", religiosius me arbitror dicere: cur non utrumque potius, si utrumque uerum est, et si quid tertium - et si quid quartum et si quid omnino aliud uerum quispiam in his uerbis uidet, cur non illa omnia uidisse credatur, per quem deus unus sacras litteras uera et diuersa uisuris
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ intiligiblis corgoralis q crenturt : Sitm̃ iã formatim uelit uniuersa recte abeo quieripoterit
sihoc primo fec đs quid stcerit deinceps & punuersi tatem nominueni&. Acphoc aud& muntus
idoneus discermerer quid p̃cedat xternitite quid tempore : Quid elatione : quid origineetninito
tuorprimũ & ultimũ q̃ cõmemoraui: difficillime intelligunt᷑ : duo media facilume: Nã queram
uisioẽ & nimis arduã conspicere dñe xt̃mitatẽ tuam : in comutabilit mutabilia facienterualo
Acphoc prioiemi quis deinde si cacutũ cernat animo uts mnelabere mugno dmoscere tiale
quom sitprior son quã cuntur ideo axcunt ẽ format son & ee atiq aliquid nenstr memide
puosi sormar aũi quodin est non potest. Sic ẽprior materies quaid quod exeasit . omeleo¬
prior quia ipsa efficit cumpotius fut: necprior intualo teropori smneoieon peaior ert pr
prius in formis sonato & deinat formit in cantũ: Quodem̃ primo ate dq smuenos qounrtũ¬

Expanded text:
 intellegibilis corporalisque creaturae. si enim iam formatam uelit uniuersam, recte ab eo quaeri poterit, si hoc primo fecit deus, quid fecerit deinceps; et post uniuersitatem non inueniet ac per hoc audiet inuitus: us, si modo est idoneus discernere, quid praecedat aeternitate, quid tempore, quid electione, quid origine: aeternituor primum et ultimum, quae conmemoraui, difficillime intelleguntur, duo media facillime. namque rara uisio est et nimis ardua conspicere, domine, aeternitatem tuam inconmutabiliter mutabilia facientem ac per hoc priorem. quis deinde sic acutum cernat animo, ut sine labore magno dinoscere ualeat, quomodo sit prior sonus quam cantus, ideo quia cantus est formatus sonus et esse utique aliquid non formatum potest, formari autem quod prior, quia ipsa efficit, cum potius fiat; nec prior interuallo temporis; neque enim priore tempore prius informiter sonat et deinde formatur in cantum. quod enim primo utcumque sonu
Abbreviated transcription (Latin):
& totus manus ei dedi uesinia libidinis licentio se ꝑdedecus humanum: In licite
autem ꝑleges tuas non fuit cura meorum ruentem excipere me matrimons¬
sed cura fuit tantum ut discerem sermonem facere quamoptimum: & ꝑsud¬
redictione : & anno quidem illo intermissa erant studia mec dummihi redist
amit auris iue paucira urbe umn corperam litto raturie at que oratoruae papi¬
sudiers onue poaeree inari longinquioris a pud cartaginen percgri utior
sumpnus prtaa ꝑ larabantur animositute iagis quam opibita pis eumicipr

Expanded text:
et totas manus ei dedi, vesania libidinis, licentiosae per dedecus humanum, illicitae et totas manus ei dedi, vesania libidinis, licentiosae per dedecus humanum, illicitae autem per leges tuas? Non fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonsed cura fuit tantum, ut discerem sermonem facere quam optimum et persuadere dictione. Et anno quidem illo intermissa erant studia mea, dum mihi reducto a Madauris, in qua uicina urbe iam coeperam litteraturae atque oratoriae percipiendae gratia peregrinari, longinquioris apud Karthaginem peregrinationis sumptus parabantur animositate magis quam opibus patris, munici