comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuite. eccłarum bona que abstułat redłe. ustitas om̃s quas acceꝑat restitu¬
ere. dampna pauꝑm quos afflix̾at resarcite ⁊ castt̃ quoddam suũ quod
hecicoꝵ conuenticlis ꝓphanarat ab ip̃is fundam̃tis eu̾tẽ. Deus bone quod¬
in lactanas lecicia scã ꝓfudit. quas gũarum actõnes ⁊ laudes ppłł iubilãs
et deuotus celestib coris ingessit. cum de cai̾ia ꝑfidie talpa tałꝰ actiei¬
tur. ⁊ in irsiticam ouem lupus rapacissimus reformat᷑. post ħ illodi¬
misso domuus leg̃. ad alios manꝰ misit examinat᷑us utiq illos quos
in magno nim̃o ual suspitõ publica ł accusatõ pͥuata notau̾at. Not
autem uix tandẽ ȩxtorta cum lacrimis licentia reu̾itendi ꝓ eo quod it¬
stantia capitłi nr̃i iam reditus exigebat. pecita licentia. sub ea nobis
bat absolu̾et ⁊ untusam tr̃am suam uyxta dñi legati p̾ceptũ elimina

Expanded text:
cuire, ecclesiarum bona quae abstulerat reddere, usuras omnes quas acceperat restitucuire, ecclesiarum bona quae abstulerat reddere, usuras omnes quas acceperat restituere, damna pauperum quos afflixerat resarcire, et castrum quoddam suum, quod haereticorum conventiculis profanarat, ab ipsis fundamentis evertere. Deus bone, quot lacrymas laetitia sancta profudit! quas gratiarum actiones et laudes populus jubilans et devotus coelestibus choris ingessit! cum de caverna perfidiae talpa talis educitur, et in Israeliticam ovem lupus rapacissimus reformatur. Post haec illo dimisso, dominus legatus ad alios manus misit, examinaturus utique illos, quos in magno numero vel suspicio publica, vel accusatio privata notaverat. Nos autem vix tandem extorta cum lacrymis licentia revertendi, pro eo quod instantia capituli nostri jam reditus exigebat: petita licentia sub ea nobis bat, absolveret, et universam terram suam juxta domini legati praeceptum eliminat
Abbreviated transcription (Latin):
suscipet obseruandam. Om̃s gͦ seq̃nti die ut fuãnt p̃moniti conuener̃.
tanta utiq multitudo tam freq̃ns ut iux remau̾et secus ip̃a altaris cor¬
nua loctis uacuus qui dño legato misse sollempnia celebranti sine cõp̃s¬
sione nuria precħieretur. Et ecee coram illa multitudine multa nunis.ꝑ.¬
ille iam ñt ꝑip̃as eccłe ualtias idus ⁊ discalciatus adducttur. sedonti
eum hiuc inde ep̃o tolosano ⁊ abłe scĩ saturner doncc ad pedes legati
in ip̃is altaris gradib pͥo icei . Ibi in facie eccłe eccłastcis reconciliatiis est
sacratñtis. aburata om̃a hesi ⁊ heticis anathematizatis ab eo. Mox autẽ
possessionib cuis publicatis uniu̾salitet ⁊ p̃scͥptis petñã illitalis inugi¬
tur quod infra.xl. dies apatria sua exulaturꝰ abscederet in seruitio pau¬
pin ierosolumnis trienno moratut᷑. Int̾im uo singłis dieb dr̃atis eccłas to¬
losane urb̾. nudus ⁊ discalciatus eum discipliualib ttirgis uissus est cir¬

Expanded text:
susciperet observandam. Omnes ergo sequenti die, ut fuerant praemoniti, convenerunt; tanta utique multitudo, tam frequens, ut vix remaneret secus ipsa altaris cornua locus vacuus, qui domino legato missae solemnia celebranti sine compressione nimia praeberetur. Et ecce, coram illa multitudine multa nimiser per ipsas ecclesiae valvas nudus et discalceatus adducitur, caedentibus eum hinc inde episcopo Tolosano, et abbate Sancti Saturnini, donec ad pedes legati in ipsis altaris gradibus se prosterneret. Ibi in facie Ecclesiae ecclesiasticis reconciliatus est sacramentis; abjurata omni haeresi, et haereticis anathematizatis ab eo. Mox autem possessionibus ejus publicatis universaliter et proscriptis, poenitentia illi talis injungitur, quod infra quadraginta dies a patria sua exsulaturus abscederet, in servitio pauperum Hierosolymis triennio moraturus. Interim vero singulis diebus Dominicis ecclesias Tolosanae urbis nudus et discalceatus cum disciplinalibus virgis jussus est cir
Abbreviated transcription (Latin):
sresi qs amicum ꝓbat. ⁊ iniine caritatis ardorẽ. selendor ecibe¬
in quo ⁊ ei ⁊ nob̾ ai ut̃i beniuolentiam demonstretis. angit eram no
amłtis magnisq ꝑsonis matris digratati concurtitur: in iaccurã
⁊ ddispendinm filie recurratur. iustancib itiq fr̾ĩb domus ip̃itis.
ut qui tolbsam turbinis fłuctus integͣ rate nos enaiuigasse pitaii¬
caus. in portus nr̃i finib nanfragen᷑. Rogauns gͥ uos. ⁊ canta ne¬
cessuate clamante deposcimus. qͣ telictis curis om̃ib. ⁊ int̾missis ad
⁊ assensũ fum contrariis suggestionibus non ilinet.

Expanded text:
ssitas amicum probat, et intimae charitatis ardorem splendor exhibiin quo et ei et nobis animi vestri benevolentiam demonstretis. Angit enim nosa multis magnisque personis matris dignitati concurritur, in jacturam et dispendium filiae recurratur, instantibus utique fratribus domus ipsius, ut qui Tolosani turbinis fluctus integra rate nos enavigasse putavimus, in portus nostri finibus naufragemur. Rogamus ergo vos, et tanta necessitate conclamante deposcimus, quatenus, relictis curis omnibus et intermissis ad et assensum suum contrariis suggestionibus non inclinet.
Abbreviated transcription (Latin):
dempnass. Missis gͥ apparitorib suis pcepit eum comes scĩ egidii. qui
fideliter nob̾ aderat arcersiri. S ille in multitudint diuiciarũ suax
⁊ parentum nuu̾ositate confidens pͥme citationis clictum fastuose dilatõis
colludio. eclinauit. alt̾a gͦ pͣdictus comes blandiciis magis qͣm t̃̾rorib
utens. ⁊indem .p. ꝑ amicos ⁊ notos lenit̃ aduocauit. ⁊ eum nobis tandẽ
post difficultates płimas mixtis cum trore blaudiciis p̃sentauit. Tunc untis
qui loq̃batur enob̾ taliter eum exorsus est. cõmon̾e. Eya nunc. p. tui te cõ¬
ciues accusant. quod sane fidei regł̃is confutatis. in arriane ħesis deuen̾is
baret simplici assercione sue tanqͣm uiri nobilis illustris credi opor¬
tere contendit. Eet̾m. cum in exigendo uiram̃to uniu̾si pariter instaremꝰ
ꝓmisit continnose uiraturum. ne in hoc ip̃o dep̾hend̾etur heticus. si ix

Expanded text:
demnasset. Missis igitur apparitoribus suis, praecepit eum comes Sancti Aegidii, qui demnasset. Missis igitur apparitoribus suis, praecepit eum comes Sancti Aegidii, qui fideliter nobis aderat, accersiri. Sed ille in multitudine divitiarum suarum et parentum numerositate confidens, primae citationis edictum fastuosae dilationis colludio declinavit. Altera ergo die praedictus comes blanditiis magis quam terroribus utens, eumdem Petrum per amicos et notos leniter advocavit, et eum nobis tandem post difficultates plurimas, mistis cum terrore blanditiis, praesentavit. Tunc unus, qui loquebatur e nobis, taliter eum exorsus est commonere: « Eia nunc, Petre, tui te concives accusant, quod sanae fidei regulis confutatis, in Arianae haeresis deveneris baret, simplici assertioni suae tanquam viri nobilis et illustris credi oportere contendit. Caeterum, cum in exigendo juramento universi pariter instaremus, promisit continuo se juraturum, ne in hoc ipso deprehenderetur haereticus, si juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ũ abic̾ent in lice oꝑa tenebrarũ. frm est exinde p̃cipiente legato.
lit iuratet ep̃t ⁊ quidam de cło. ⁊ consules cuntatis. aliq uiri fide¬
l quos nondũ in aliquo ꝑficdie ies fama ꝑserat. ut quoscumq
uł haccenus nou̾ant. uel nosse cos contĩg̾et infatriro. qui essent huiꝰ
hesis uel complices. uel actore: eoꝵ nobis nom̃ scͥpto deꝓmerent. nulli
penitus uel amore uł p̃cio. uel ciiꝰpiam ueressitudins rõne parcentes.
sumq ꝑdies singłos innim̾a młcitudo in cathalogũ illuis conscriptõ¬
nis incedereti nominatus ĩnt̃ alios magniis ille pecrus moramis quem
ioh̾em euangłistã ut supͣdiximus noĩabant. suꝑ quos nos om̃s cõicato
consilio decreumꝰ ab illo incohare unditiũ. ut turba in reliquis ꝑfida
contremisce̾t. sum falsi euangłiste u̾suciã u̾i euãgłis simplicitas con¬

Expanded text:
et abjicerent in luce opera tenebrarum. Factum est exinde, praecipiente legato, et abjicerent in luce opera tenebrarum. Factum est exinde, praecipiente legato, ut juraret episcopus, et quidam de clero, et consules civitatis aliique viri fideles, quos nondum in aliquo perfidiae fama resperserat, ut quoscunque vel hactenus noverant, vel nosse eos contingeret in futuro, qui essent hujus haeresis vel complices, vel actores, eorum nobis nomina scripto depromerent, nulli penitus vel amore, vel pretio, vel cujuspiam necesitudinis ratione parcentes. Cumque per dies singulos innumera multitudo in catalogum illius conscriptionis incederet, nominatus est inter alios magnus ille Petrus Moranus, quem Joannem evangelistam, ut supra diximus, nominabant. Super quo nos omnes, communicato consilio, decrevimus ab illo inchoare judicium, ut turba in reliquis perfida contremisceret, cum falsi evangelistae versutiam veri evangelii simplicitas con
Abbreviated transcription (Latin):
ad plebera. cont̾riti sunt in syon pecrõres. possedit tremor ypocͥtas
uit qui dus obstruebant. ora loq̃ntium: iam appac̾e cixam soqntib
non auderẽt. Audelis illico uel nidens uulpes tranffigͤatas intalpas.
it que pͥus in publico discurcebant. iam t̾rarũ larebris. iam se se cel¬
lilis ĩerg̾ent cau̾nosis. ⁊ plantaria sacra que iam non andebãt
in aꝑto cõmand̾e infra tr̃e uisca corrod̾e̾nt ⁊ nerarent.sle autem
pardus ille discolor pelł sue uarietate se ꝓderet. sermonẽ sibi ue¬
quam callidis ad iruentionib furmauerunt. ait ad nr̃e conform¬
tatis siłiteidinẽ simłandam. tracti ad discussionis exam̃. quichd nos
ctitoi feris bestis congredi putabamꝰ. ad ꝑscratandos eos quios timor
⁊ confusio tanqm̃a ignobile reptile i ima t̾re decruserant: stidi¬
um totum conaitimus ⁊ laborẽ ut uel coacti ꝓdirent in publie̾

Expanded text:
ad plebem, conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas, ad plebem, conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas, ut qui prius obstruebant ora loquentium, jam apparere coram loquentibus non auderent. Audires illico vel videres vulpes transfiguratas in talpas, ut quae prius in publico discurrebant, jam terrarum latebris, jam sese cellulis immergerent cavernosis; et plantaria sacra, quae jam non audebant in aperto commandere, infra terrae viscera corroderent et necarent. Ne autem pardus ille discolor pellis suae varietate se proderet, sermonem sibi nequam callidis adinventionibus firmaverunt, ut ad nostrae conformitatis similitudinem simulandam, tracti ad discussionis examen, quidquid ncum feris bestiis congredi putabamus, ad perscrutandos eos, quos timor et confusio tanquam ignobile reptile in ima terrae detruserant, studium totum convertimus et laborem, ut vel coacti prodirent in publicum,
Abbreviated transcription (Latin):
be illa peuutium capud. ⁊ pͥnceps ħecitoꝵ qui licet cinqn uicus ⁊ utor
e ll sapet. unt eos tã uelud quidam diabodice sapie filos ꝑditonis faie¬
os pe laticos emanabat. sonueniẽbant ad eum nocte noctue terebrose.
⁊ ile incdum̃to ad iustar ticnaice dalmaticeq uestitiis. tum secet irt ax
tanqm̃i rex ciccunstautieꝰ ex̾citu erat ⁊ inerat desiptetiui p̃clicator
corat penius urbẽ descipuł suis ⁊ disciplina repleu̾at. qrurde ciuali¬
quis de iube p̃foetitudine sua resist̾e non anderet In p̃o quoq in¬
tronti nũo. tanta erat heticoꝵ ubiq licentia. tit nos quoq ꝑuicos
re plateas ieto itin̾e ꝓcedentes u̾bo subsannarent. ddigito demonstra¬
rent: nos apostotas. nos ypoctitas. nos hecicos conclamantes. umi ꝓce¬
dente tp̃ot ⁊ data nodis recine dieb paucis. inuĩctum est uni de no¬
bis ũibum echortationis asumere. ⁊ de regła uere fidei eoram infi¬
deli mbtitudine disputare. habito autẽ sermone hortodoxe p̃dicoꝵ

Expanded text:
e illa pereuntium caput, et princeps haereticorum; qui, licet tanquam laicus idiota nil saperet, inter eos tamen velut quidam diabolicae sapientiae fons perditionis latices emanabat. Conveniebant ad eum nocte noctuae tenebrosae, et ille indumento ad instar tunicae dalmaticaeque vestitus, cum sederet inter eos tanquam rex circumstante in exercitu, erat et inerat desipientium praedicator. Totam penitus urbem discipulis suis et disciplina repleverat; quippe cui aliquis de urbe prae fortitudine sua resistere non auderet. In ipso quoque introitu nostro tanta erat haereticorum ubique licentia, ut nos quoque per vicos et plateas recto itinere procedentes verbo subsannarent, digito demonstrarent, nos apostatas, nos hypocritas, nos haereticos conclamantes. Verum, procedente tempore, et data nobis requie diebus paucis, nuntiatum est uni de nobis verbum exhortationis assumere, et de regula verae fidei coram infideli multitudine disputare. Habito autem sermone orthodoxae praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
cespond̾ẽ udicanimꝰ p̃dictũ rogerũ ꝓcditorẽ ħeticum. ⁊ demolata pate ep̃i
⁊ securicate ꝑuirũ. eum tanqm publica excõicatõne dampnatũ. ex par¬
te dñi logati ⁊ p̃cdictoꝵ regum in p̃sentia coniugis militumq suoꝵ con¬
fident̾ in xp̃i noĩe diffidantes. ecce amodo satis apparet qm gn̾de ⁊ euidõs
ostram patet pͥncipib xp̃ianis. ut xp̃i ulciscant᷑ inuerias. ponant ꝙ desꝰ¬
tum ild̾ qi ertum dñi. ⁊ solitudinẽ eits indelictas paradis. sle autẽ ut
parũ uel nicħ contra illos posse causent᷑. sciant om̃s gn̾alẽ fuisse in ur¬
be tolosaua sentẽtiã. quod si iisitatõ ista fuiss adis t̾emno retardata. uix
inueniret᷑ in ea qui nom̃ xp̃i ampliuis inuocatet. Suꝑ ħ autẽ oĩa p̃dit¬
tus comes sci egidiz. coram ppło ciuitatis p̃stito uiram̃to firmauit. qdͥ¬

Expanded text:
e, judicavimus praedictum Rogerum proditorem, haereticum, et de violata pace episcopi et securitate perjurum, eum tanquam publica excommunicatione damnatum, ex parte domini legati et praedictorum regum in praesentia conjugis militumque suorum confidenter in Christi nomine diffidantes. Ecce amodo satis apparet quam grande et evidens ostium patet principibus Christianis, ut Christi ulciscantur injurias, ponantque desertum illud quasi hortum Domini, et solitudinem ejus in delicias paradisi. Ne autem vel parum, vel nihil contra illos posse causentur, sciant omnes generalem fuisse in urbe Tolosana sententiam, quod si visitatio ista fuisset adhuc triennio retardata, vix inveniretur in ea qui nomen Christi amplius invocaret. Super haec autem omnia praedictus comes sancti Aegidii coram populo civitatis p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾alem sumimꝰ in hac ꝓmotione leciciam. ubi ea mat̾ia exultatio¬
nis offert᷑. ꝑ quͣi in arcciouis amicitie statutum p̃cetentis gr̃o me
rita fed̾entur. Illa enimi eccła uos suscipit in pastorẽ. ꝑ quam uos mat̃
ordinis est habitura pontificem. ita ut spũał gre parentela insrib¬
ditam linea descendente ꝓgenier. habitura simis amodo iusc̾a piz
patris in quo ħebamus hactenus simplicis beniuolentiã dilectoris.
Eet̾mn. Et p̃dicte matri nr̃e sicut bñ confidimus eo ampliuis assiste¬
tis. ⁊ sua in om̃ib inta sernabitis. qrio pie religionis emulari ꝓpo
nobis est exoranda potentia. at oꝑis huiꝰ inicia stabili salubritate
ꝓueraat. ⁊ ubi multiplicauit ⁊ pondus om̃s. aplificet ⁊ dilatet
incrementa unrtutis. Ut antem hec ip̃a inc̾menti ur̃i pͥmordia letis
undiq fulciatur anspiciis. rogamus prudentiam.N. qͣ. in p̃sentia lõ¬

Expanded text:
specialem sumimus in hac promotione laetitiam; ubi ea materia exsultatiospecialem sumimus in hac promotione laetitiam; ubi ea materia exsultationis offertur, per quam in arctioris amicitiae statum praecedentis gratiae merita foederentur. Illa enim Ecclesia vos suscipit in pastorem, per quam vos mater ordinis est habitura pontificem; ita ut spiritualis gratiae parentela in subditam lineam descendente, habituri simus a modo viscera pii Patris, in quo habemus hactenus simplicis benevolentiam dilectoris. Caeterum et praedictae matri nostrae, sicut bene confidimus, eo amplius assistetis, et sua in omnibus jura servabitis, quo piae religionis aemulari proposcoelestis est vobis exoranda potentia, ut operis hujus initia stabili salubritate promoveat; et ubi multiplicavit pondus oneris, amplificet et dilatet incrementa virtutis. Ut autem haec ipsa incrementi vestri primordia laetis undique fulciantur auspiciis, rogamus prudentiam vestra
Abbreviated transcription (Latin):
puli p̾mordia cãe uoticram. ut cum ĩo fuiss consilio ꝑ me ip̃m ꝓ¬
uide consitmatũ. quod post inodum ꝑ albatẽ .s̃. pia noscitur tem̾ita¬
tus. ita ut si habeamts in ip̃m quod mou̾e possit ad iram. non desit
tam̃ quod inflectit ad ueniam. maxime quia leuit̃ pumendaest.
culpa. que de zelo religionis opus. potuit suadere discriminis. Eĩ gͦ
parcend̾ eit ⁊ auob̾. quia ut spũalib loquor quod fr̃ib illis ꝓdõẽ uolu¬
it. uobis obeẽ non credidit. nunc gͥ patres optimi. ⁊ dilectissimi frãs
remouete obsecro a cordib nr̃is iram. a nr̃o tristiciam. ne qua inter
nos tadix amaritudinis sursum g̾minans nuꝑ tuite caritatis uira cor¬
rumpat. uł fructus ub̾es gr̃ẽ utrimq adolescentis impediat. Ego eiã
⁊ paratis ad ueniam.
ermo bomuis egͥssus adũo. non indigne quidẽ de ur̃a nos eloctõ¬
ne lecficat. quos in ur̃a parit̾ delaetione sublimat. Gaudemus
siquidem ad altiora conscend̾e quos amamus. ⁊ eos p̃sertim de quoꝵ

Expanded text:
notitiam, ut cum vestro fuisset consilio per meipsum provide consummandum, quod postmodum per abbatem G. pia noscitur temeritactus, ita ut si habeamus in eum, quod movere possit ad iram, non desit tamen, quod inflectat ad veniam. Maxime, quia leniter punienda est culpa, quae de zelo religionis opus potuit suadere discriminis. Ei ergo parcendum est et a vobis, quia ut spiritualibus loquor, quod fratribus illis prodesse voluit, vobis obesse non credidit. Nunc igitur, Patres optimi et dilectissimi fratres, removete, obsecro, a cordibus vestris iram, a nostro tristitiam; ne qua inter nos radix amaritudinis sursum germinans nuper initae charitatis jura corrumpat, vel fructus uberes gratiae utrinque adolescentis impediat. Ego enim et paratus ad gratiam.ermo bonus egressus a Domino non indigne quidem de vestra nos electione laetificat; quos in vestra pariter dilectione sublimat. Gaudemus siquidem ad altiora conscendere quos amamus; et eos praesertim de quorum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃redentibus nobis quod idem negotiũ ad domis illius pacem ⁊ comad̃
d̾igat᷑. Si quas no uel nr̃as uel alioꝵ litteras histis. que p̃dicte dontu¬
i exceptionem soluti contractus opponant. eas nobis loco magus mu¬
u̾is redhibete. facttri rem gratam ⁊ acceptabilem cordi nr̃o si doraũ
longi uadi ab hꝰ lecigii discrimine libetis.
uerende familiaritatis ⁊ grãm ur̃e grandit̃ hactenis negligeu¬
tes itro uos omnimod̃ humiliamus horori. ut debeat uenia p̃ro¬
gari neglectu. ꝓcul antem suspicio itnnsa contemptus. quia ⁊ si
tales sumuiꝰ quod int̾lum p̃ occupatõiub multis nõnlła negligi¬
nius. hãc tam̃ tantã ana bis deus au̾tat amenitiam ut aliquẽ

Expanded text:
lius pacem et commodum dirigatur. Si quas ergo vel nostras vel aliorum litteras habuistis, quae praedictae domui exceptionem soluti contractus opponant, eas nobis loco magni muneris redhibete, facturi rem gratam et acceptabilem cordi nostro, si domum Longivadi ab hujus litigii discrimine liberetis.Quaerendae familiaritatis et gratiae vestrae granditer hactenus negligentes vestro nos omnimodis humiliamus honori, ut debeat venia praerogari neglectui. Procul autem suspicio universa contemptus; quia etsi tales sumus, quod interdum prae occupationibus multis nonnulla negligimus; hanc tamen tantamque a nobis Deus avertat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ascendente subduc̾et. Non est tim̃dũs de importuratate contẽ¬
tus. eis in quos porrigit᷑ de pietate contuitus. quia nunquã importune
caritas petit᷑ cum seraꝑ in ꝓnitu est habundautiꝰ impend̾e qm roget᷑.
ħ est enim que in apło ⁊ apłicis uiris. non solum impendit. s suꝑ im
pendit᷑. ħ est que cum scandalizatis urit᷑. cum infirmantibꝰ infirmat᷑.

Expanded text:
 appellatum. Non est timendus de importunitate contemptus, in quos porrigitur de pietate contuitus, quia nunquam importune charitas petitur, cui semper in promptu est abundantius concedere, quam rogetur. Haec est enim qpenditur. Haec est, quae cum scandalizatis uritur, cum infirmantibus infirmatur .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miracłm declucentes. si eẽt aliquis int̾ eos qui de u̾bo fidei aud̾et aliqͥd
uel inutire. Intm̃ p̃ualu̾at pestis int̾ra. quod illi sibi non solum sacͥ¬
dotes ⁊ pontifices fec̾ant. s ⁊̃ euangłistas habebant. qui corrupta ⁊ cau¬
cellata eugłica uitate. noua ilł eugla cud̾e̾nt. et de corde suo nequam ir¬
centia dognaata seclucto ppło p̃dicarẽt. m̃tior si non erat iit̃ eos homo
quidam etate guͣdeuꝰ. reb locuples. ornatus fr̾ib ⁊ amitis. ⁊ magnus hõ
int̾ mnaximos ciuuitatis. quem ita perratis exigentib diabolus ꝯecrratat. ut

Expanded text:
et miraculum deducentes si esset aliquis inter eos qui de verbo fidei auderet aliquid et miraculum deducentes si esset aliquis inter eos qui de verbo fidei auderet aliquid vel mutire. Interim praevaluerat pestis in terra, quod illi sibi non solum sacerdotes et pontifices fecerant, sed etiam evangelistas habebant: qui corrupta et cancellata evangelica veritate, nova illis Evangelia cuderent, et de corde suo nequam recentia dogmata seducto populo praedicarent. Mentior, si non erat inter eos homo quidam aetate grandaevus, rebus locuples, ornatus fratribus et amicis, et magnus homo inter maximos civitatis: quem ita, peccatis exigentibus, diabolus excaecarat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑeant aͥse ip̃is. hoc autem qm sit facils ꝑ ea que indimꝰ ⁊ tractaui¬
mus appbamus. ut iam amodo si fc̃m non fu̾it. nou tam illoꝵ ne¬
quiciam quam defdctus nr̃os nrõꝵq negligentiã deploremus. sontig̾
maxime multitudinis. ita ⁊̃ dicebat᷑ mat᷑ helis. ⁊ cap̃ erroris. ꝑteximuus gͣ
ad illam ut scirenuus si uixta clamorẽ qui alcend̾at: eẽt dolor euuis. Et ecce
tõnib sitis mał. quas cuitas illa nobił. in incredulitatis sue gremio cõ¬
fouebat. locum cu ea sibi abhininatõ desolationis inuen̾at. ⁊ ꝓħicoꝵ¬
similitudo reptiliũ in latibuł eius xomiciliũ obtinebat. Ibi hetici pncipa¬
bantur in ppło. dñaibantur in dee. eo quod sicut ppħ. sic sac̾dos. ⁊ int̾i¬
tum gregis ip̃a configurabat uita pastoris. loquebant᷑ ħetici. ⁊ om̃s ad¬
mirabantur. loquedat᷑ catholicus. ⁊ dicebant. quis est hic. in stuporẽ

Expanded text:
et pereant in seipsis. Hoc autem quam sit facile, per ea quae vidimus et tractaviet pereant in seipsis. Hoc autem quam sit facile, per ea quae vidimus et tractavimus approbamus, ut jam amodo si factum non fuerit, non tam illorum nequitiam quam defectus nostros nostrorumque negligentiam deploremus. Contigitmaximae multitudinis, ita etiam dicebatur mater haeresis et caput erroris. Perreximus ergo ad illam, ut sciremus si juxta clamorem qui ascenderat, esset dolor ejus. Et ecce tionibus suis malis, quas civitas illa nobilis in incredulitatis suae gremio confovebat. Locum in ea sibi abominatio desolationis invenerat, similitudo reptilium in latibulis ejus domicilium obtinebat. Ibi haeretici principabantur in populo, dominabantur in clero; eo quod sicut populus, sic sacerdos; et interitum gregis ipsa configurabat vita pastoris. Loquebantur haeretici, et omnes admirabantur. Loquebatur Catholicus et dicebant: Quis est hic? In stuporem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum duũi messis multa est. Poꝑaris autẽ pauci subintroieru̾t audac¬
ter tuoꝵ bone ihu deppłatores agroꝵ parati sicut oꝑariz subdoli ac̾¬
ba mag̾ eradicare quam matura demet̾e. ⁊ tue messionis diem su¬
bestias murum defensionis opponant. surgite inquam sictgite uiri patus
duces gentiuma pͥncipes ppłoꝵ. abigite feras pessimas. quas uidinꝰ. quas
monstramꝰ. uol saltẽ uulpes paruulas effugate. Et caꝑe quidꝰ melius. S ad
hec quis ydoneus: Non ht̃ certos aditus. semitas ambulãt circulares. at
m quodam suatũ fraudiũ lab̾ito. monstͣa nouissima recondunt᷑. Tãꝙͣ
damula demanti diffuguuit. ⁊ ustar colubri tortuosi quo eos płꝰ ast̾n¬
xeris facilus elabint᷑. Deo autẽ gr̃as quia ⁊ si quapi neq̃unt fuga¬
ni possumt. nt cum ꝓdiderint quod demoliebant᷑ in nob̾. corfundant᷑

Expanded text:
verbum Domini messis multa est, operarii autem pauci subintroierunt, audacverbum Domini messis multa est, operarii autem pauci subintroierunt, audacter tuorum, bone Jesu, depopulatores agrorum parati sicut operarii subdoli acerba magis eradicare quam matura demetere, et tuae messionis diem subestias murum defensionis opponant. Surgite, inquam, surgite, viri Patres, duces gentium, principes populorum. Abigite feras pessimas quas vidimus, quas monstramus, vel saltem vulpes parvulas effugate. Et capere quidem melius; sed ad haec quis idoneus? Non habent certos aditus, semitas ambulant--circulares; et in quodam suarum fraudium labyrintho monstra novissima reconduntur. Tanquam damula de manu diffugiunt, et instar colubri tortuosi quo eos plus astrinxeris facilius elabuntur. Deo autem gratias, quia etsi capi nequeunt, fugari possunt; ut cum prodiderint quod demoliebantur in nobis confundantur
Abbreviated transcription (Latin):
udite celi qd̾ plangimꝰ. sentiat t̾ra gemitum cordis nr̃i. doleant
uices xͥ. catholici xp̃iani. ⁊ ad detͥm̃tum fidei fideł sp̃c ppłs inge¬
nerał uite sue subu̾sio ab omnib uiuentib gen̾alit̾ lugeatur. Stat
contra phalangas isrł nouꝰ nr̃i tẽporis philisteus. ħticoꝵ ordo. ex̾ci¬
tus ꝓtͥsoꝵ. qui agminib dĩ uiuentis irreuerent̃ exꝓbrapt. ⁊ dr̃m ma
iestatis impia p̃sumptõne blaspheiat. Quid dubitas o dauid. quidt᷑¬
pidas uir fideł. Sume tibi fundam ⁊ lapidem. ꝑcuciatur ꝓtuiꝰ in fcõte
blasphemus. ⁊ capud uequam quod impudent̃ erigit᷑ suo suis manib
mucrone tollatur. si enim in hoc cercamine pars xp̃i incitur. si ul
ad modicũ. ⁊ impũcto mat̾ eccł̃a conculcat᷑. scinis ꝓfecto cãe ur̃e nõ
decẽ m̾ituma s patronum. scinius quod non negabitur a goniste nr̃o
truhumphꝰ.si in amore xp̃i militet pugnat᷑s. U̾m quia uixta uitatis

Expanded text:
udite, coeli, quod plangimus, sentiat terra gemitum cordis nostri. Doleant vices Christi catholici Christiani, et ad detrimentum fidei fidelis populus ingeneralis vitae suae subversio ab omnibus viventibus generaliter lugeatur. Stat contra phalangas Israel novus nostri temporis Philisthaeus, haereticorum ordo, exercitus perversorum, qui agminibus Dei viventis irreverenter exprobrat, et Dominum majestatis impia praesumptione blasphemat. Quid dubitas, o David? quid trepidas, vir fidelis? Sume tibi fundam et lapidem, percutiatur protinus in fronte blasphemus, et caput nequam, quod impudenter erigitur, suo tuis manibus mucrone tollatur. Si enim in hoc certamine pars Christi vincitur, si vel ad modicum et in puncto mater Ecclesia conculcatur, scimus profecto causae nostrae deesse meritum, sed patronum. Scimus quod non negabitur agonistae nostro triumphus, si in amore Christi militet pugnaturus. Verum quia juxta Veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
dis lib̾are. habita tũ delib̾atõne nob̾cũ p̃sensirius melius es̃ nobis
omĩo desistere ne ip̃s forsitan exmonitis nr̃is in sua redd̾eritir ꝑfidia
cautiores. uobis meluis dec̾uitur huiꝰ pugne inetoria ꝑquam fauente
desuꝑnis altissimo uł pacient᷑ cos ad eccłe sinum reduoẽ . uel astatiras¬
ni ꝓpulsabitis contumaces. Deret̾o nosse uos cupimnus. qͥcquud forsitã
alis dicant uobis. quod ad diem quam comes henr̃ erucem assinsit
ideo licet uocati int̾ee noluimus. quia dubitauimꝰ scd̾m ea que pͥ¬
dem acta fua̾nt ue aliquod uellent inutile declinare consilum. qd̾
nobis et aliquatenis in honestum. Ibi tn neo orõnes frm̃ nr̃oꝵ. ea
est. adsusceptõnẽ crutis. ⁊ consiliaris eius tecto incesserũt itinero ue¬
ritatis.

Expanded text:
dii liberare. Habita tamen deliberatione nobiscum, praesensimus melius esse nobis dii liberare. Habita tamen deliberatione nobiscum, praesensimus melius esse nobis omnino desistere, ne ipsi forsitan ex monitis nostris in sua redderentur perfidia cautiores. Vobis melius decernitur hujus pugnae victoria, per quam favente de supernis Altissimo, vel faciatis eos ad Ecclesiae sinum reduces, vel a sinu regni propulsabitis contumaces. De caetero nosse vos cupimus quidquid forsitan alii dicant vobis, quod ad diem, qua comes Henricus crucem assumpsit, inde licet vocati interesse noluimus, quia dubitamus secundum ea quae pridie acta fuerant, ne in aliquod vellent inutile declinare consilium, quod nobis esset aliquatenus inhonestum. Ibi tamen eadest ad susceptionem crucis, et consiliarii ejus recto incesserunt itinere veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter cec̾a fidei ⁊ pietatis insignia quib uit̾ reliquos mundi pͥncipes ur̃e
sublimitatis apex singłari. ⁊ fen uniquͤa deuocione replendet. illud in
candẽ sicut audiuimus addiy̾c̾itis pietatẽ. Grãs deo suꝑ in erartabili
dono euis. de cꝰ miu̾e uerit ut it̾ris possitus. de colestib cogitetis. unꝰ
dis orantes ad dm̃. ut ur̃e magnanimatatis uota. grata. rata ⁊ acceptabi¬
lm faciat. ⁊ om̃s regie dispõnas atiuscis ad głiam sriam. ⁊ salutẽ iũã
ꝓmoueat. ordinet ⁊ disponat. sp̾alit̾ autẽ in hoc ope xpiane religio¬
nis ac fidi copiam uobis gr̃e celestis impendat. ꝑ quara dignus uiuenili¬
mani corona iusticie. tam ꝓpagator fidei quam tuctis infidelib trihalmpha¬
tor. Et nos quidẽ uuꝑ ire ad partes illas. ꝓnisitandis nr̃is domib dis¬
ponentes. decreuiaunis faciem urãm ⁊̃ in hoc ip̃m p̃ced̾e. ut possemus ali¬
quos exinfidelib illis pͥus ab errorib suis dem̃ ab oͣme im̾uentis gla¬

Expanded text:
nter caetera fidei et pietatis insignia, quibus inter reliquos mundi principes vestrae sublimitatis apex singulari et fere unica devotione resplendet, illud inpietatem. Gratias Deo super inenarrabili dono ejus, de cujus munere venit ut in terris positus de coelestibus cogitetis. Unus sedulo pro vobis orantes ad Deum, ut vestrae magnanimitatis vota grata, rata et acceptabilia faciat, et omnes regiae dispositionis adnisus ad gloriam suam et salutem vestram promoveat, ordinet et disponat; specialiter autem in hoc opere Christianae religionis et fidei copiam vobis gratiae coelestis impendat, per quam dignus inveniamini corona justitiae, tam propagator fidei, quam victis infidelibus triumphator. Et nos quidem nuper ire ad partes illas pro visitandis nostris domibus disponentes, decreveramus faciem vestram etiam in hoc ipsum praecedere, ut possemus aliquos ex infidelibus illis prius ab erroribus suis, deinde ab ore imminentis gla
Abbreviated transcription (Latin):
cłe sc̃e negotium ur̃is deuotis or̃onib cõmendamus. orantes ⁊ ip̃i ut
omĩps pater in cuiꝰ estis noĩe congregati ordinationes ⁊ oꝑa nr̃a in bñ¬
placito suo disponat. ⁊ uos parit̃ ac subditos fr̃es ad spñalit̃ iugit̾
eum auob̃ haberi petunus excusatum. sic̃ ⁊ de ip̃o cist̾ciẽ. in patria uoᷤᷤ
sustin̾e rogamꝰ si forte contig̾it ut eum ꝓ tanta necĩtate celebrato ca¬

Expanded text:
clesiae sanctae negotium vestris devotis orationibus commendamus, orantes et ipsi, ut omnipotens Pater, in cujus estis nomine congregati, ordinationes, et opera vestra in beneplacito suo disponat; et vos pariter, ac subditos fratres ad spiritualia jugiter eum a vobis petimus haberi excusatum, sicut et de ipso Cisterciensi, in patientia vos sustinere rogamus, si forte contigerit, ut eum pro tanta necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari reu̾entia uen̾amur. quanto ex
pulo.  dubie dissimulatõĩs ambigiints. ad pede gͥ gle ur̃e¬
aritatis ad itum dep̃cam᷑. que in hoc si placet pͥmicias nob̾ sue dig¬
natõnis indulgeat. ut grauamñ ⁊. tedium enis que de nob̾ facta
est electõnis: euertat. ꝓfecto enim ex integro me uob̾ constituetis
obuoxium: si ab hoc periculo red̾dideritis expeditum.

Expanded text:
humiliori reverentia veneramur, quanto excpulo dubiae dissimulationi ambiguimus. Ad pedes igiturtis aditum deprecamur, quae in hoc, si placet, primitias nobis suae dignationis indulgeat, ut gravamen et taedium ejus quae de vobis facta est electionis avertat. Profecto enim ex integro me vobis constituetis obnoxium, si ab hoc periculo reddideritis expeditum.
Abbreviated transcription (Latin):
na pellenda. flores ꝓtulit ⁊ odorq effudit. ꝑ iugili custodia laberetĩ
coꝵ in omnb inħere uestigiis. ꝑ quos cooꝑante dño indeler¬
to mundi huiꝰ. flos hiuꝰcemodi plantatus est. honestatii. hii
enim monastice frugalitatis contincntissim ꝓfessores. optunum ponentes
in pauꝑte pͥncipium. tocus sufficientie assecuti. sunt complem̾tum.

Expanded text:
na pellenda, flores protulit, et odores effudit, pervigili custodia studeatis na pellenda, flores protulit, et odores effudit, pervigili custodia studeatis eorum in omnibus inhaerere vestigiis, per quos, cooperante Domino, in deserto mundi hujus, flos hujuscemodi plantatus est honestatis: hi, quoniam monastica frugalitatis continentissimi professores, optimum ponentes in paupertate principium, totius sufficientiae assecuti sunt complementum,
Abbreviated transcription (Latin):
ente suscitauit tempestate. ita ut sepe ninno magnitudinẽ obstupeftĩ
mtracłi. ⁊ ip̃m glłificemꝰ quo mari ⁊ fluctib imꝑante. optata cepit
arrid̾e tñsquillitas. ⁊ uos penitus ueu̾abiles habeamus. quoꝵ nob̾
subfragantib mitis. celestis creditur placata maiestas. accedit ad ħ
uin. ⁊ laborẽ tinu̾se dĩ eccłe magis considimꝰ ꝓfucurum. maxine¬
quia sꝑamꝰ quod pia eoꝵ instantia ur̃is orcdinib ᷤ ĩncesant̃ ad iuta.
ad ordinis ⁊ honorẽ ⁊ comod̾. ⁊ ad optate pacis ꝓfertura sit inc̾m̃¬
ttm. Debitores gͦ uob̃ ꝓ tam multiplici caritatis ur̃e mun̾e consti¬
tuti. uos ⁊ sacrũ ordinẽ quẽ seluatis. omni qͣm possumꝰ affectõe¬
diligimus. ⁊ euiꝰdem ordinis ꝓfectib ⁊ aucm̃tis. amplissimo studio
ħ deniq iunea dñi sabahot. sub pͥmis ordinis patrib ptillulaũ.
⁊ paliuites suos longe late ᷤ ꝓcducẽs. ad mortifera citũ qͦq uene¬

Expanded text:
state, ita ut saepenumero, magnitudine stupefacti miraculi, et ipsum glorificemus, quo mari et fluctibus imperante, optata coepit arridere tranquillitas, et vos penitus venerabiles habemus, quorum nobis suffragantibus meritis coelestis creditur placata majestas. Accedit ad haum, et laborem universae Dei Ecclesiae magis confidimus profuturum. Maximeque speramus, quod pia eorum instantia, vestris orationibus incessanter adjuta, ad ordinis honorem, et commodum, et optatae pacis profectura sit incrementum. Debitores ergo vobis, pro tam multiplici charitatis vestrae munere, constituti; vos, et sacrum ordinediligimus, et ejusdem ordinis profectibus et augmentis, amplissimo studio haec denique vinea Domini Sabaoth, sub primis ordinis patribus pullulavit, et palmites suos longe, lateque producens, ad mortifera circumquaque vene
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sid̃ pͣlus est. cõidi magis iustat affectu alcetbe nr̃e meiuo¬
riam facimus sp̃alem. ꝓ illa p̃ces s ꝓ ista int̾cissiones ub̾es effũ¬
dendo. ut curam euis quam ego non possura depon̾e. nos si placet

Expanded text:
quoniam quod plus est cordi magis instat affectui, Altecumbae nostrae memoquoniam quod plus est cordi magis instat affectui, Altecumbae nostrae memoriam facimus specialem, pro illa preces, sed pro illa intercessiones utiles effundendo, ut curam ejus, quam ego omnino non possum deponere, vos, si placet
Abbreviated transcription (Latin):
bitrot ẽõ cõmunẽ. Nami in uob̾ si ad catitatis respicitur unio¬
nem. ego ip̃e quodã modo intelligor eẽ ꝓ motus qtui u̾e dilectõ¬
nis glutino mediante in corde ur̃o ⁊ aĩa ur̃a. ur̃e sum pat̾nitate
contĩtus. Ideoq atribute nobis celitus dignitati felices ꝓcessus ⁊ suc¬
cessus ubes imp̃cat᷑. obtantes ut eam sibi non pͥuatus ãbtuis s pri¬
blictis debeat uendicare ꝓfeccus. decurq ꝑ illam nobis de ustici¬
e semine. leticie manipłos reportare. Quod utiq diuiua p̃eunte
gr̃a hac uob̾ rõne continget. si ꝓdeẽ magis assueu̾itis quam p̃¬
eẽ. ⁊ quodam emulatorie initõnis optentu. sollicitum uos p̃derer¬
soris uri. p̃stit̾itis successorẽ. cui sic exisb̾auit pietatis lib̾alitas in
egenos. ut p̃sto semꝑ eẽt iusticie seu̾itas in tirannos. Confido.st.
ego carissime ħ ip̃m uod ex diuina ꝓuisione collatũ. ut ei suc¬
pauꝑm. defensatio pupłlloꝵ. talib enim hostiis ꝓm̾etur deus. Et

Expanded text:
bitror esse communem. Nam in nobis si ad charitatis respicitur unionem, ego ipse quodammodo intelligor esse promotus, qui vestrae dilectionis glutino mediante in corde uno et anima una vestrae sum paternitati conjunctus. Ideoque attributae vobis coelitus dignitati felices processus, et successus uberes, imprecamur, optantes ut eam sibi non privatus ambitus, sed publicus debeat vindicare profectus, deturque per illam nobis de justitiae semine laetitiae manipulos portare. Quod utique, divina praeeunte gratia, hac vobis ratione continget, si prodesse magis assueveritis quam praeesse, et quodam aemulatoriae imitationis obtentu sollicitum vos praedecessoris vestri praestiteritis successorem: cui sic exuberaverit pietatis liberalitas in egenos, ut praesto semper esset justitiae severitas in tyrannos. Confido ego, charissime, hoc ipsum vobis ex divina provisione collatum, ut ei sucpauperum, defensatio pupillorum. Talibus enim hostiis promeretur Deus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ⁊ indicti sibi reditus tarditatẽ. consid̾atõ tante neccẽitatis excu¬
set. quia licet p̾sentia eius uob eẽt non in mͥito grata. tał tñ absẽ¬
cia cunctis dm̃ timentib efficitur gr̃osa. Redibit ad uos deo ꝓpitio
tp̃is oportunitate suscepta. ⁊ sp̃uales affe̾t ex agro hꝰ mundi. man¬
dragoras. que iam ⁊ in portis nr̃is odorem pargunt. ⁊ nob suauita¬
tem płimam in ip̃ius tacheł inuidiam redolebunt. ꝑsequatur iit̾

Expanded text:
Dei, et indicti sibi reditus tarditatem consideratio tantae necessitatis excuDei, et indicti sibi reditus tarditatem consideratio tantae necessitatis excuset; quia licet praesentia ejus vobis esset non immerito grata; talis tamen absentia cunctis Deum timentibus efficitur gratiosa. Redibit ad vos, Deo propitio, temporis opportunitate suscepta, et spirituales afferet ex agro hujus mundi mandragoras, quae jam et in portis nostris odorem spargunt, et vobis suavitatem plurimam in ipsius Rachelis invidiam
Abbreviated transcription (Latin):
consoneti ⁊ amatris non degn̾etꝰ onestate. hunc itaq nob̾ contra p̃dit
non sit iste uur uñs regioitib subtrahendus. qui ab hoo maxiie sũat
ꝙ conuientũt. quam ut induiti locicafidei ħeticam inultimidurem ꝑ¬
sequantut. u̾m q uecẽe est. ut uixta engłis u̾bum sit gladis duo
hic. dignum credimtis ⁊ honorificum uobis ut gelum seculorium
pͥncpium ur̃a quoq emulatõ cõmittetur. ne pia eoꝵ  intentio
simat ꝯx ercasione defeccũ. sipportunem uon accepit ex ura coopa¬
tione subsidium. Expedet gͥ ut p̃dicto card̃. ꝯgruas ꝓrogantes indu¬
cias. dects ei specialiter ui mantatis. ut contra hostes caritaris ⁊ fidei
magnammit̾ accingatur. maxĩe q in płib regionib usq adeo iam
exundauit iniquitas. quod factus est sicut popłs sic sac̾dos. ueł pocuis
postilentia gͥgum ex ip̃a serpit contagione pastoꝵ. Moras ꝓide hoĩs

Expanded text:
consonet, et a matris non degeneret honestate. Hunc itaque vobis contra praeconsonet, et a matris non degeneret honestate. Hunc itaque vobis contra praenon sit iste vir nostris regionibus subtrahendus, qui ob hoc maxime fuerat que conveniunt, quam ut induti lorica fidei haereticam multitudinem persequantur. Verum, quia necesse est, ut juxta Evangelii verbum sint gladii duo hic, dignum credimus et honorificum vobis, ut zelum saecularium principum vestra quoque aemulatio comitetur, ne pia eorum intentio sumat ex occasione defectum, si opportunum non acceperit ex vestra cooperatione subsidium. Expedit igitur ut praedicto cardinali congruas prorogantes inducias, detis ei specialiter in mandatis, ut contra hostes charitatis et fidei magnanimiter accingatur; maxime quia in pluribus regionibus usque adeo jam exundavit iniquitas, quod factus est sicut populus sic sacerdos, vel potius pestilentia gregum ex ipsa serpit contagione pastorum. Moras proinde hominis
Abbreviated transcription (Latin):
magiificamiis ⁊ uos indentes quod illustrium digratatum gr̃a ques̾
nas que ꝑ uite mctum fastigia alustrare compbentur honoꝵ. henc
nobis mat̾ia gaudii hiuc eccłẽ dei solacis fome exoritur quod tales
assiarit is in pattem sollicitudii qui houorent in uobis plenituditu
pecatrs. ꝓbat iste quẽ diximns iit̃m iu se non errasse uidetium. dim
eo se apiura exidet ⁊ ad pondus oñis quominis dep̃henditir ambitiosus
honoris. Isest est quem sublunat humilitas. frugalitas iocupletat. qui
eusi sit reratni grauis. earus ⁊ utił factus est unu̾sis. Pugnat contant᷑
ais bestias epbesi. simonẽ potram contia simones magos uidacẽs: ⁊ lepsis
sinie nouũ exibens eliseum. uellit ⁊ destruit clificat ⁊ plantat. itade
unea domini sabahot nulpeculas demolientes ext̾utinans. at de ip̃o quo¬
ꝙ e nestiatio salomonis tincas corrodentes excludat. b̾ũdictus deus cris
talein eccła sua filium nob̾ obtestricantib ꝑturĩnt. qui ⁊ patris honor

Expanded text:
magnificamus et vos, videntes quod illustrium dignitatum gratia, quanas, quae per vitae meritum fastigia illustrate comprobantur honorum. Hinc vobis materia gaudii, hinc Ecclesiae Dei solatii fomes exoritur: quod tales assumitis in partem sollicitudinis, qui honorent in vobis plenitudinem potestatis. Probat iste quod diximus, vestrum in se non errasse judicium; dum eo se aptum exhibet ad pondus oneris, quo minus deprehenditur ambitiosus honoris. Is est quem sublimat humilitas, frugalitas locupletat, qui cum sit nemini gravis, charus et utilis factus est universis. Pugnat constater ad bestias Ephesi, Simonem Petrum contra Simones magos induens et leprosis Syriae novum exhibens Eliseum, evellit et destruit, aedificat et plantat; ita de vinea Domini Sabaoth vulpeculas demolientes exterminat, ut de ipso quoque vestiario Salomonis tineas corrodentes excludat. Benedictus Deus, cui talem Ecclesia sua filium vobis obstetricantibus parturivit, qui et patris honori
Abbreviated transcription (Latin):
fuasi. ad ultimũ u̾o instantia mollitus albatis ram totam dubia dilec¬
tione suspendi. pterea flandr̃ comitis. quẽ alb̾as ꝓ regotio tam accitã¬
do quami autenticando uocau̾at. ⁊ declinauit confpect̃i: ⁊ enitaui collo¬
q iũ.sie su ortatus accessu. p̃proꝑum aliqd̾ ⁊ inpost̾m corrigendum. ł¬

Expanded text:
suasi. Ad ultimum vero instantia mollitus abbatis rem totam dubia dilasuasi. Ad ultimum vero instantia mollitus abbatis rem totam dubia dilatione suspendi. Praeterea Flandrensis Comitis quem abbas pro negotio tam actitando quam non acticando vocaverat, et declinavi conspectum, et evitavi colloquium, ne sui hortatus accessu praeproperum aliquid et in posterum corrigendum,
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo difficeor. quod in ur̃is me olim partib cõmorante. nͥ quod cura
gr̾arum actõne rocenseo inpensus sele mͥ copia ur̃e caritatis expo¬
suit. contigit ut p̃sentiam ur̃am uit uen̾abił.G. abbas de ham
E contiabende maecum familiaritatis inuisent. meq sibi quod utiq¬
ubent̃ anmiii. mutue dilectionis annexione uinciret. sum citra sp̃uo¬
les ꝓfretus medius int̾ utrũq sermo discurreret᷑. sui ꝓpositi reseruanit
archantim. dicens se aĩo concepisse ut in ordius nr̃i colonniã ⁊ ip̃e tus¬
sitet. ⁊ alios qui eum seq̃rentur addriceret. Aeinc dom̃ quoq obtulit. ꝙ̃
regebat. iatus uddicet non pleno sibi ꝓfpexisie consilio. nisi domunni
etoniis gub̾natam. tuenimentiam ordinis ad qm ip̃e inigranet pa¬
ri religiositate sustolleret. hesi fattor ⁊ p̃consid̾ationes difficultatis
obstupui. Deinde cunctis obstacłis m̃te derursis. curam ꝓscq̃ndi oꝑis dis¬

Expanded text:
omnino diffiteor quod in vestris me olim partibus commorante, ubi, quod cum omnino diffiteor quod in vestris me olim partibus commorante, ubi, quod cum gratiarum actione recenseo, impensius sese mihi copia vestrae charitatis exposuit, contigit ut praesentiam nostram vir venerabilis G. abbas de Ham gratia contrahendae mecum familiaritatis inviseret, meque sibi, quod libenter annui, mutuae dilectionis connexione vinciret. Cumque circa spirituales profectus medius inter utrumque sermo discurreret, sui propositi reseravit arcanum, dicens se animo concepisse, ut in ordinis nostri coloniam et ipse transiret, et alios, qui eum sequerentur, adduceret. Dehinc domum quoque obtulit quam regebat; ratus videlicet, non pleno sibi prospexisse consilio, nisi domum eatenus gubernatam in eminentiam ordinis ad quam ipse migraret, pari religiositate sustolleret. Haesi, fateor, et prae consideratione difficultatis obstupui. Deinde cunctis obstaculis mente decursis curam prosequendi operis dis
Abbreviated transcription (Latin):
tabescens. quod nt̃os ut dr̃ aĩos turbo ad u̾sus nos gͣuis cõmotõi
exagitat. ⁊ in ꝓfundo pioꝵ cordiuun gnͣdis infretnuit sp̃s ꝓcellarũ.
In primis gͥ orandus est. aust̃ ut ueniat. qui indignatonis ollam
flante aquilone succelisam. mitõris autie temꝑam̃to refrig̾et. atq in
thalamo salomonis media cubili caritate cõst̾nõs inquienis tranqͥl¬
lẽ planiciẽ scãrum mẽtium redigat tempestatem. Ego autẽ siꝙ m̃o
est. ued oꝑe uel sermone cõmissum. in quo ur̃a sit uł exasꝑata benigni¬
tas. uel utilitas diminuta. nlła tuebor impudenti excusatõne reatum.
qui ur̃m subeo spontanea satisfactione uiditium. Maxĩe qr cum apd̃
misericordis uidicis. cã decernit᷑. non tam ꝑicłosum est solucre. pene
debitum. quam nequit̃ inficiari delictum. ꝓinde ad uos ꝑtinet ut
iqua discretionis lance pondus librecis examinis. ꝑ quod̾ ⁊ confitẽ¬
ti sit uenia. ⁊ innocenti non imputetur offensa. u̾m est illud nec

Expanded text:
is commotionis exagitat, et in profundo piorum cordium grandis infremuit spiritus procellarum. In primis igitur orandus est auster, ut veniat, qui indignationis ollam flante aquilone succensam mitioris aurae temperamento refrigeret, atque in thalamo Salomonis media cubiculi charitate consternens, in quietis tranquillae planitiem sanctarum mentium redigat tempestatem. Ego autem, si quid modo est vel opere vel sermone commissum, in quo vestra sit vel exasperata benignitas, vel utilitas diminuta, nulla tuebor impudenti excusatione reatum, qui vestrum subeo spontanea satisfactione judicium. Maxime quia, cum apud misericordes judices causa decernitur, non tam periculosum est solvere poenae debitum, quam nequiter inficiari delictum. Proinde ad vos pertinet, ut aequa discretionis lance pondus libretis examinis, per quod et confitenti sit venia, et innocenti non imputetur offensa. Verum est illud, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphanare. saso pauꝑm langumẽ polluetunt. Et nos qund ad is peatis¬
ne i. dt engendis his doccmis uisticia ulla compece. qui iuistiaam ⁊ tũ¬
ne irapta diuturuuim hab̾ent ꝓ hac decimationt cancambiis littitita¬
Ditrinn. ÷ fandatoris domus sub scͥptõne signatũ. Rogainus g elem̃cie

Expanded text:
Et vos quid ad haec, beatisEt vos quid ad haec, beatisritne et illis in exigendis his decimis justitia ulla competere, qui justitiam et june recepta diuturnum haberent pro hac decimatione concambium litteris traditum, et fundatoris domus subscriptione signatum. Rogamus igitur cle
Abbreviated transcription (Latin):
necaĩa iubebantur noxios appetitus ꝓprie uolumptatis aburat. quod uu̾̃c
maxime uob̾ emulaudtim est ⁊ agendum. quando uicħ alind hac discrecio¬
ne queriguit᷑. nisi ut domus ut̾a uobis post hac inusis ub̾es ampliecur.
uiris rõne uon cogitur. uistis semꝑ rõnib obluctatur.
d̾i p̃t̾itis messionib irruentes. frugibus rapiuã ĩtiriã fr̃ib intulerunt.
nulla ꝓrsus ãmonitione p̃missa. ut siquid eis decainatõns compet̾et itre.
pacifice ad ip̃os aut uidiciali ordine ꝑuenisset. his u̾o aranis potius confisi
quam logib ad illos laborios fit̃s. qui sub pond̾e diei ⁊ estus lecabantur co¬
ram domino. sicut qui letantur in messe in arnoꝵ trepitu molent᷑ ĩttũt.¬
potiti nunirũ pielosa locitia. qñ exultant raptores capta p̃da qr̃ ditu¬
tbonit: seolra Ntdam namq eoꝵ iuolentas mants anconusos ⁊ mona¬
chos medertent. ⁊ ialas sacras dectas quas decinatũ pͥrusegio uenerata

Expanded text:
ppetitus propriae voluntatis abjurat. Quod nunc maxime vobis aemulandum est et agendum, quando nihil aliud hac discretione quaeritur, nisi ut domus vestra vobis posthac in usus uberes amplietur. juris ratione non cogitur, justis semper rationibus obluctatur. Dei praeteritis messionibus irruentes, rapinam frugibus, injuriam fratribus intulerunt, nulla prorsus admonitione praemissa, ut si quid eis decimationis jure competeret, pacifice ad ipsos aut judiciali ordine pervenisset. Hi vero armis potius confisi quam legibus, ad illos laboriosos fratres, qui sub pondere diei et aestus laetabantur coram Domino, sicut qui in messe, in armorum strepitu violenter intrapotiti nimirum periculosa laetitia, qua exsultat raptores capta praeda quando dividunt spolia. Quidam namque eorum violentas manus in conversos et monachos injecerunt, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tas caritatis. porro si opus fu̾it ut aliquid uobis in cotidianis ⁊̃ stipendiis
restringatir. nolite ꝓtinis exacbare sp̃m uiri dei. ꝓdimanute scipis impen¬
dio murmirintes. s ip̃i eum pocus importuna frugalitates oblatõne mo¬
nastice p̃uenite. que nuraꝙͣ ad ꝓfessionis sue culiũ attollr̃. nisi eam uni¬

Expanded text:
tas charitatis. Porro, si opus fuerit, ut aliquid vobis in quotidianis etiam stipendiis tas charitatis. Porro, si opus fuerit, ut aliquid vobis in quotidianis etiam stipendiis restringatur, nolite protinus exacerbare spiritum viri Dei, pro diminutae stipis impendio murmurantes, sed ipsi eum potius importuna oblatione frugalitatis monasticae praevenite: quae nunquam