comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitra alligatur pillium aũt ut prȩdyximus appelle erat ꝓmitra exlanaest:
icula est mitra uirginalis capitis. Vit ae sunt q̃ incrinibus in nectuntur
uit tarum extremitas dependens diuerserum colorum item uit ta est qua
corona uincitur teneauero extrema pars uittiȩ quae dependq coronae
Recicium est quod colligit comas dietum ab eoꝗͣ r&m& crines ne ef̃
Discriminalia capitis mulierum uocata ex eoq capuo
discernant discriminare diuidere dr̃ : Antiae sunt cincinni dependen¬
tes prope auriculas greco uocabulo ab auribus : Acus sunt quibus infemi¬
nis or nandorum crinium conpagorstintur nelaxius fluant & spar¬
sos dissipentur capillos. In aureas ab auriumforaminibus nuncupa¬
tie qui praeciosa grana lapidum dependuntur harum usus ingrecia¬
apuellae utraq: aurepueritantum. dextragerebant: orquaesunt

Expanded text:
mitra alligatur. Pilleum autem, ut praediximus, a pelle erat: nam mitra ex lana est. mitra alligatur. Pilleum autem, ut praediximus, a pelle erat: nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur,  Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Item vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput discernant; nam discriminare dividere dicitur. Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas; Graeco vocabulo, ab auribus. Acus sunt quibus in feminis ornandorum crinium conpago retinetur, ne laxius fluant et sparsos dissipentur capillos. Inauretae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Graecia, puellae utraque aure, pueri tantum dextra gerebant. 11. Torques sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cocco ⁊pex est pilleum subtile quod sacerdotes gentiles utebantur ap¬
pellatus ab accipiendo idest aligando ꝑ uirgula q̃ in pilleo erat conec¬
tebaturfilo quodfiebat exlana ostiae : Gallerium pilleum expelle
caesae bostine factum pilleum autem dictum. apelle hostiae unde fieb
mitra: deadema est ornamentum capitis matronarum ex auro
& geminis contextum ꝗͣ inse circum actis extremitatibus r&ro
adstringitur & ex inde dietum greceꝙͣ praelig&ur Nimbus est
fasciola trans uersa ex auro adsuta in linteo qͣ est in frontefe
lic& &nimbus sit den sitas nubis¬
Capitulum est ꝗͣ uilgo capitulare dicunt am idem & cappa uelqͣ duos apices
cappa littera habeat ũ qe capitis or namentum est Mitra est pilleum fri¬
gnuim caput protegens quale est ornamentum᷑ deuotarum s pilleum¬
uirorum est mitrȩ autem feminarum: Red imiculcom autem sunt quibus

Expanded text:
cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, apcocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeligetur. Nimbus est fasciola transversa ex auro adsuta in linteo, quod est in fronte felicet et nimbus sit densitas nubisCapitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale est ornamentum capitis devotarum. Sed pilleumirorum est, mitrae autem feminarum. Redimicula autem sunt quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nificandũ circumfusos in or bepopulus quibus ad cinctur quasi caput suum
cipium alibero quodam gentiles existimant q his in potando motaum
capita uincere fasciolis insticuerunt idcirco olim linei alanei generis
coronas fuisse sicut erat in sacerdotaibus gentilium: Nomen coronae
hac excausa uocatum eoq in itio circum aras currer &ur atq: adimagi¬
nem circuitus ũ cbri. & formatam & nominatam coroneon : Imperatores
romani & reges quid am gentium aureas corona surtintur persae taras ge¬
runt sed reges rectas satrapae incuruas . reperta autem .tiara asemirami¬
de assiriorum regina ꝗ genus ornamenti ex indeusque hodie gensipse
r&in& atenienses uicicladas aureas gerebant partim inuertice non nul¬
li infrontem non ip eadem sunt insignia omnium regnorum: Gen¬
tilium uates infulas apices pillea siue gollearia utebantur: Infuls
fas ciole sacepotalis capitis alba in modum diadenncis aqua uitta e

Expanded text:
nificandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum dicta est. Huius principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae
Abbreviated transcription (Latin):
re non possunt Mauron niger est Nigrum enim grecimaurom uocant
annus uero equus breuior est quem uulgo bruniclim uocant Neredõs antiqui dixe

Expanded text:
re non possunt. 55. Mauros niger est. Nigrum enim Graeci μαῦρον vocant. re non possunt. 55. Mauros niger est. Nigrum enim Graeci μαῦρον vocant. Mannus vero, equus brevior est, quem vulgo Buricum vocant. Veredos antiqui dixe
Abbreviated transcription (Latin):
siculi spadicam uocant. Claucus uero est ueluti pictos oculos habens &
quodam splendore perfuscis nam glaucum u& ererdicunt : Cuildus autem
mflinus color est sub albidus. Qut tatus albus nigris interuimientibui panstis
andidus autem & albus inuicem sibi differunt nam alsus cum quodam pallore
est eudidus uero niueus &puraluce perfusus. Canus dictus quia excandido
colore & nigro est E cutulatus uocatur unia i propter orber quoeđ hab& candi¬
dos interpurpuras  Narius quod uias habeat colorum in parium qui autem
abos tantum pedes habent p&ili appellantur qui frontem alham. calidi
Ceruinus est quem uulgo guaranem dicunt. Neranem idem uulgus uocat quod¬
inmodum aereisit coloris. Mirteus autem est praessus ipurpura. Dosinas
autem dictus quod sit color elus deasino idem &cinereus sunt autemhi de agest
generehorti quos equi feros dicimus & proinde a durbanam dignita est transi¬

Expanded text:
Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est: candidus vero niveus et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habent candidos inter purpuras. Varius, quod vias habeat colorum inparium. Qui autem albos tantum pedes habent, petili appellantur; qui frontem albam, calidi. Cervinus est quem vulgo guaranen dicunt. in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod sit color ejus de asino, idem, et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transi
Abbreviated transcription (Latin):
& siecum polẽ prope ossibus aderentẽ aures breues & agitȩ oculi magni nares
patulae e eta ceruix. Comadensa & cauda: ungularum soliditatis. fixa
patunditas. Meritum ut sit animo audax pedibus alacer: trementibus mẽ¬
bris quod est foraitudinis indicium quique exumma qui a& facile concit&ur
uel eccitata festinatione non diffici l&eneatur. motus autem equi i auribꝰ
nteletur uirtus i membris trementibus. Colorhio praecipuae exbectandus
badius aurecs rdseus mirteus ceruinus gillus alaccus scutulatus canus
candidus allius auttatus Niger Sequenti autem ordine .. uarius exnigro
badioq: distinctus peliquus uarius color uel cinereus d&errimus ꝑ adium
autem antiquibadium dicebant quod inter c&era animalia fortiur uadat: ipse
est & spadix quem faenicatum uocant & dictus spadix acolore palmae quã

Expanded text:
et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditatis fixa rotunditas. Meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris, quod est fortitudinis indicium: quique ex summa quiete facile concitetur, vel excitata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus deterrimus. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ma su&udines simutentur: aliqui pra&er dominum dor sonallo reuom oprer
fectis uel morientibus dominis im ultila crimas fndunt solum enim cquur dnten
hominem la ci mare &dolonis aeste tt̃ seitire. undẽ in certauris equot um
& hominum natura permixta est solent &iam exequoram uel mesarte un
alacritate aeuentum futurum dimicaturi colligere a &as longeud equis
persicisilunicis a spirotis acsicilis imennis uira quin qua gita breuor auten spanis a
pumidis & gallicis frequens opimio est Ingenerosis equis ut alunt u& eres quattuor
espertaturꝰ forma. pulchritudo meritum atq color. Forma ut sit ua¬
lidum corpus & solidam. robori conueniens altitudolatus longum subistrictus.
maeximi & ramundi clunes: pectus latepatens corpus omnemus culorum densitate
no dosum: pessi cus & corne concabo solidatus: Oulcritudo ut sit eiguum caput

Expanded text:
mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput
Abbreviated transcription (Latin):
faeminarum gregibus praesunt nascentibus masculis gelant & testiculo s eor
merso d&runcant quod cauentes matres eos iseor&is locis occultant
Asinds arcadices dictds eoquod ab arcadia primum uecti sunt magni& abo
minor autem a sellus agroplus necer sarius est quia & laboremtolerat &
glegentiam propemodum non recusat. Quidicti eo quod quando qua dri¬
gis iungebantur equabantur pares forma & similes cursu copulabantur
Cab allus antea cabodictus propter quod gradiens ungula in pressa terrãcõ¬
cab& quod reliqua animalia non habent inde & sonipes quod pedibus sonaes
uiuacitas equorum multa exultat enim in campis odorantur bellum exci¬
tur sono tubae ad pr&elium uoce ac censuad cursũ prouocantur dolent cuis
uicti fuerint exultant cumuicerint : quidam ostes inbello sentiunt adeouta¬
uersarios morsu p&ant Aliqui &iam proprios dominos recognos cunt oblea

Expanded text:
feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti
Abbreviated transcription (Latin):
significat hoslic& & alia eregiones mittant sed arabia plurimos : differum
autem
sibi nam arabici binatubera indorsuhabent reliquarum regi¬
onum
singula. Dromeda genus camelorum est minoris qui¬
dem
staturae sed uel ocioris unde & noren hab& Nam dro¬
grece cursus & uelocitas appellaturcentum enim & amplius
milia uira diuepergeresol& quod animal sicutbos &ouis camelds rum¬
unat puminatio autem dicta est arunte minente gutturis pante perquam dins¬
sus cibus a certs reuocatur animalibur. Asinus &a sellus asedendo dictus qu¬
si a sedus sed hoc nomen quod magis equis conueniebat ideo hoc animal sum¬
sit qui a prius quam equos caperent homines huic presidere ceperunt: anina
quippe tardum & nullaratione renitens statim ut uoluit sibi homosus trahi
onager interpra&atur asinus ferus .or quippe grecias inum uocant aig¬
am ferum hos a fricahab & magnos & indomitos & indeserto uagantes singulia

Expanded text:
significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόGraece cursus et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem
Abbreviated transcription (Latin):
dat ita formice complexibus trahitur : S ormi cadicta ab eo quod ferat micas
farris cuius sollertia multa: prouid& enim in futurum & preparat aestate quod
Iaeme comedat : in messe autem eligit tritticum hordeum non tangit dumpluq ei
super frumentum totum eicit. Dicuntur in &hiopia esseformice ad formam ca¬
nis quae arenas aureas pedibus eruunt quas custodiunt nequis auferat captantesq
ad necemper sequuntur: formi coleon ab hocuocatus quia est uel formicarum le
uel certe pariter formica &leo est enim animal paruum formicis satis infestum
quod sein puluere abscond& & formicas frumenta gestantes interficit pro inde autꝰ
leo & formica uocatur quia aliis animalibus ut formica est formicis autem utda
UTII DE SERPENT BUS

Expanded text:
dat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas dat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad formam canis quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est. De serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
egrit &radicer subter frugibus comedqe quod greci as falacã uocant. Cires duisuũ
quia pingues eos efficit somnus Nam gliscit dicimus crescereꝰ Iaeme enim totador¬
miunt & in mobiles quasi mortui lacent tempore aestiuore uiuescunt yriciumani¬
mal spinis coopertum quod ex inde dicitur nominatum eo quod subrigit se quando
spinissuis clauditur quibus undique preteotus est contra insidias nam statim itali¬
quid prȩsens erit primum ses ubrigit at que inglobum conuersus in sua se arim
recolligit huius prudentia quaedamest Namdum ab sciderit uuam deuit esus¬
nus sese uolutat super eam &ficeam ex hib& natissuis. Crillus nomen asono uoes
hab& hicr&ro ambulat terram terebrat strid& noctibus uenatur eum formis
circumlegata capillo incauernam e congesta afflato priuspuluere nesea sor¬

Expanded text:
egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Huius prudentia quaedam est; nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. Gryllus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venantur eum formica circumligata capillo in cavernam eius coniecta, afflato prius pulvere ne se abscon
Abbreviated transcription (Latin):
deficiunt Sor ex latinum est eo quod rochat & in modum serre praecidat antio
autem soricem sauricem dicebant sicut &clodum claudum. Mus tela dicta
quasimus longus Nam telum a longitudine dictum ha& ingenio subdala indombo:
ubi nutrit catulos suos transfert mutatq: sedem serpenter &iam & mures persequi¬
tur duo autem sunt genera mustelarum alterum enim silues tre distans magniti¬
dino quem greci ictidas uocant. alterum indomibus oberrans falso autem opinatus
qui dicutit mnustelam ore concipere aurem effundere partum. Museranium cuius
morsu aranea est in sardinqa animal per exiguum araneae forma quaes oli fuga
dicitur quoddiem fugiat inm& allis argentariis plurima est occultum reptans &
perin prudentiam super sedentibus pestem facit ł alpadicta quod sit damnata
cecita teperp&ua tenebris est enim abs que o culis semper terram fodit & humum

Expanded text:
luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum
Abbreviated transcription (Latin):
& salubria ciborum & uenenosa prodantur. deqͥuo dracontius ait praedicit suilles
uim cuius cumque ueneni suillds autem a s&is est nuncupatus. Hic &iam serpentes
insequitur quicum aduersus aspidem pugnat caudam erigit quam aspis maximae
ipit obseruare qua siminantem adquam cumuim suam trans fert decepta corri
uocat. Aludicunt quod catat idest uid& namtanto acute cernqͥr ut sulgore luminis
noctis tenebras super& unde &a greco uenit catus idest ingeniosus citio toirco¬
gestai. ẜuro a furbo dictus. unde & furi tenebrosas enim & occultes cubiculos effodit¬
& eicit praedam quam inuenerit. Melo uel quod sit rotondissi momembro uel quod fauos
p&at &adsidu e mella capt&¬
UIDEMNTS ANMANTBUS
Aus pusillum animal grecum illi nomen est quid quiduero ex eotrahit latinum fitalu
Ldiunt meres quodexhiumore nascantur ierra gnimmurc terre unde lres hisin
plenilunio iecor crescit sicut quaedam maritima augentur quaerur sus minuemd

Expanded text:
 salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripvocat. Alii dicunt, quod catat, id est, videat. Nam tam acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est, ingeniosus. Venatorίεσθαι. Furo a furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. De minutis animantibus . Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente
Abbreviated transcription (Latin):
isces dicti unde & pecus a pascendo scilic& peptilia ideo dicuntur ha& quaena¬
tant eo quodreptandi habeant speciem & naturam quamuis se in prosundum in mer¬
gant tamen innatando repunt. Vnde & dauid ait. hoc mare magnum &spatiosum
illic reptilia quorum non est numerus . Anfibia sunt quȩdam genera piscium dicta
eo quod ambulandi interris usum & natandi in aquis officium habeant. Anfienĩ
grece utrumq: dicitur id est quia & inaquis & interris uiuunt ut foce ero odilli
hu poołani hocest equifluuiales. Decoribus autem &bestꝑis & uolatilbus antea
h omines nemina i posuerunt quam piscibus quia prius uisa & cognita sunt. pisci¬
um uero postea paulatim cognitis generibus inreituta sunt aut ex similitudine

Expanded text:
isces dicti, unde et pecus, a pascendo, scilicet. 2. Reptilia ideo dicuntur haec quae natant, eo quod reptandi habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum immergant, tamen in natando repunt. Unde et ait David: Hoc mare magnum et spatiosum; illic reptilia, quorum non est numerus. 3. Amphibia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ etiam Graece utrumque dicitur, id est, quia in aquis, et in terris vivunt, ut phocae, crocoditi, hippopotami, hoc est, equi fluviales. 4. Pecoribus autem et bestiis, et volatilibus ante homines nomina imposuerunt, quam piscibus, quia prius visa sunt et cognita. Piscium vero postea paulatim, cognitis generibus, nomina instituta sunt, aut ex similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
r&an & aquo initium sumpsit: Iuquamen dietum eoꝙ soluti insalsamento
pisciculi eundem bumorem liquant cuius liquor appellatur salsugo uel mu¬
ria proprie audem muria dr̃ aquasale commixta effectaq: gustu in modd̃
Sucus dictiꝙ sacco exprimantur uttisanae : Nisane : Rema aporima
greca uocabula sunt
deuasis escaRus

Expanded text:
retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema, apozema Graeca vocabula sunt. De vasis escar
Abbreviated transcription (Latin):
potest cuius lic& nomen heb reũ sit tamen latinum sonat proeo
q ex suco fermenti ũ pomorum conficiatur aut palmarum fruc
tus in liquorem exprimantur. Coctisq: frugibus aqua pinguior
quasi sicus colatur & ipsa potio sicera nuncupatur: Ceruisia acere
idest fruge uocata: est i potio ex seminibus frumenti uario modo
confecta: Celta a calefaciendo appellata estu potio ex suco tritici
perartẽ ꝯ fecta suscitatur inigne a illauis germinis made factae
fruges aede inde siccatur & post in farinam redacta molli fuco ad misci¬
tur quo fermentato sapor austeritatis & calor ebri&atis adicitur
quaefit in his partibus spaniae cuius ferax uini locus non est
Fexdicta quod sese uasis emergendo od figat: Garum ese liquor
piscium salsus quiolim ꝯ ficiebatur expisce quemgreci garon uoca bo
& quamuis nunc ex infinito genere pisciumfiat nomen tamen pristinum

Expanded text:
potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum confitus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia a Cerere, id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum
Abbreviated transcription (Latin):
nocant In omelum mustum melle admixtum uehementerq agitatum
tque commotum. Indõ melum ꝙͦ fiat exaqua & malis matianis:
Saccatum liquor est aquae f&euini admixtus & sacco expressus : :Lun
Oximelliappellatum ꝙͣ ac& & mellis permixta conficigtur materia
mel admiscetur Melicratum ui num melle mixtum: Medus qua si
melus qr ex mellefit sicut calamitas procadamitas. Fecula uua pin¬
guis decocta usque adcrassitudinem mellis acre frigera utilis sto macho
nquid quid exuua passa ꝯpressum effluxerit dicitur at̃ passum
a patiendo ꝓper cutitur uua siccior & dequoquitur & inde fit passum̃:
Defrdum dictum est quod defrudatur & quasi fraudem patiatur: Carenũ
Carenũ
eo ꝙ seruendo partem careat derti ai par dem mustra missa ꝙ remanse¬
rit carenum est Cui contraria sapa est quae feruendo adtertiam redac¬
ta discenderit: Sicera est omnis poti& quae extrauinum in ebriare

Expanded text:
vocant. Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum vocant. Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia,mel admiscemelus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro cadamitas. Faecula, uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis, ac refrigerata utilis stomacho. 14. Passum, quidquid ex uva passa compressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo. Nam percutitur uva siccior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare
Abbreviated transcription (Latin):
ur ie sał ernaregione campaniae ubi optima uina nascuntur, Colatumaus
proprium nuncupauit in quodeportatur: Sax &tum uero regio unde defer¬
tur gaza n oppidum est palestinae : Infertum uinum dr̃ ꝙ altario libatur
atqueoffertus : Spurcum ꝙ offerri nonlic& aut cuiaqua ad mixta est quasispu¬
rium hoc est inmundum:Honorarium uinum ꝙ regibus & potentibus hono¬
ris gratia offertur: Catode in nocentia sua cum essem in prouincia legatas ꝗ¬
plurif ad precores & ssules uinum honor arium dabant: numquam accepi
nepriuatus quidẽ : Crudumuinum est in suaue qͣ seruipotant: Ne&um ũ
quia acutum uel qr aquadim uinumin a qua mixtum cito in hunc̃ saporem red
gitur unde &ccceđum quasi a quidum : Conditum uocatum quod sit simplax
E commixtione pigmentorum compositum: Hactatum est potio & acta
Mulsum ex melle mixtum est i potio exaqua & melle quod grecimelicratum

Expanded text:
tum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas tum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est, quasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato de innocentia sua 1: 'Quum essem in provincia legatus, quamplures ad praetores et consules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum; vinum enim aqua mixigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, et commixtione pigmentorum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum ex melle mixtum; est enim potio ex aqua et melle, quod Graeci μελίκρατον
Abbreviated transcription (Latin):
quid purum atque sincerum est sicut & aquam meram nulli utiq: rei
mixtam hinc & merendaq: antiquitus id temporis pueris operarus
quibus panis merus dabatur aut quod meridie eotempore idĩ soli
acseparatim nonuti : in prandio ã incȩna adunam mensam : Inde
credimus &iam illud tempus quod postmedium diẽ ẽ meridiẽ ap¬
ariquod purumest: Mustum est uinum ela custatin
tam : ꝑ mus terra: unde & hunus cuĩ tantauis feruoris est ut uasa
ꝗuis grandia ex eoplena absq speramine repl&a. Ilico disrũpat:
Roseum uinum idẽ cumrubore rosamrub& : Amineum uero quo¬
si sinemin eo idẽ sinerubore ꝓ albumest:: Sucinacium sucinae
gemmae simile est. idẽ fului coloris: Limpidum uinum id est
prȩs picuum abaquae specie dictum quasi limpidũ limpbani aqua est¬
I.
Turbidum quasiter bidum Idest terraomretum qpest fect Edermunuinim uora¬

Expanded text:
quid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei quid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statimtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum voca
Abbreviated transcription (Latin):
cibos ql calorẽ augeant sanitatiq: conducere frigida quaeq: in usum
sumere sicut eon trarios enibus quipituita laborant & frigore calidos
cibos & uin a u&era prod esse Depotus¬
ocio a greca diriuatione uocata hano in illi potos dicunt: A qua
generaliter uocata qͣ superficies ei aequalis sit hinc &equora
ꝗ inde recentem dicirus er non est utilis u&us ta ut uinums statim
sublata & deflumine fonteũ puteo fa&escit in u&usta : uinum in¬
dedictum q en potus uenas sanguine cito repleat: hoc alii q noscura
soluat lieum appellant u&eres uinum uenenum uocabant : si post
adulescentulas inquid itauinum debere fugere ut uenum nepro a&atis
calore feruentibibant &pereant. Inde est quod apudu&eres roma¬
nos feminae nonutebantur uinorꝰ nisi sacrorum causa certis dieb:
erum dicimus cum uinum purum significamus ꝑ merum dicimus quid¬

Expanded text:
cibos qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esum cibos qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esum sumere; sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos et vina vetera prodesse. De potuio a Graeca derivatione vocatur. Hanc enim illi πότον dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies ejus aequalis sit, hinc et aequora; quam inde recentem dicimus, quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine, fonte, vel puteo: fetescit enim vetusta. 2. Vinum inde dictum, quod ejus potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quid
Abbreviated transcription (Latin):
carstũum ꝓ serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur : colostrũ
lac nouum q ne trigeneris est : Lac agreco sermone diriuatus ÷e
procandore grecitu album gleu condicunt. lacuero & sangus
quod nutrit & quoꝰ nutritur ꝑilacte nutrimuri uiue pras apeuanus
grece melles edr̃ antea autem mella derore erant inueniebanturq:
siquidem hucusq: in india & arabia ligatum repperiatur ramis in¬
herens insimilitudinem salis: Omne audem mel dulce sardum ama¬
rum est absentii causa. cuius copia elus regionis apes nutriuntur:
F abum uocari qui comeditur magis ꝗ bibitur fagere i greci come¬
dere appellant : aiunt autem medici & qui debumcnorum cor¬
porum scripsere naturis precipueq: gallienis in libris quorum titulus
est Nepscie inqo puerorum & iuuenum acperfectae a&atis uirorum
mulierumq: corpora insito calore feruere &noxias es se his a&atibus

Expanded text:
careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri generis est. Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore; Graeci enim album λευκὸν dicunt. Lac vero et sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. is Graece μέλισσα dicitur. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque Siquidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur magis quam bibitur; φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galienus in libris quorum titulus est †περσιε in quo†, puerorum et iuvenum ac perfectae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nendo & progenerando dictum aut ad finitione certorum promatorum
ut nationes quae pro priis cognationibus terminatȩ gentes appellantur.
opulus est humanȩ multitudinis iuris consensu & concordi communione
sociatus. populus autem eo distat a plebibus quod populus uniuersi ciues sur
connumeratis senioribus plebs autem reliquum uulgus sine senioribuf

Expanded text:
nendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur. Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives sunt, connumeratis senioribus civitatis. Plebs autem reliquum vulgus sine senioribu
Abbreviated transcription (Latin):
latronibus ut morerentur & deligno ante sabbatũ deponerentur. crura
confractisunt que ligno suspensi citomori non poterunt in ipsoquoq genero
necis defert crudeuis enuim inaqua spũ torquentis ȩe tingui iͥnibus uiri
frigore & fame necari canibus & bestus eponi Nam ferro mori&as quoq:
maioroptauit gladius enim sine grauiorȩ cruciatu conpendios a morte
uitã finire nouit. culle umest parricidale uasculum ab oaculendo idest
daudendo distũ est autẽ uter e corio factus inquoparricide cumsimia
mortuumgenus: anĩ aduersio nominatur anim aduersio enim quando¬
iud& rerum ponit & dicitur anim aduertere id est animũ illuc aduer¬
tere intendere utiq ad puniendũ reum quȩ iudex est ⁊deo autẽ romani
aquã & ine inter dicebant quibdã dampnatis quȩ aer & aqua cunctis
pat& & omnib: dataest̃ ut illinonfruerentur quȩ omnibus pernaturã
conces sum est.
DE TEM PRBS

Expanded text:
latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simmortium genus animadjudex reum punit, et dicitur animadvertere, id est, animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia judex est. 38. Ideo autem Romani aqua et igni interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patet, et omnibus data sunt, ut illi non fruerentur, quod omnibus per naturam concessum est. DE TEMP
Abbreviated transcription (Latin):
diuiditur autẽ ȩcilium in relegatis & deportatis. Relegatus est quẽ bona
sia sequuntur deportatus quẽ non sequuntur.. Proscriptio exilii proculdãp
si porro scriptio. Itẽ proscriptus quia palam scriptus M
ũbi ecules deputantur. ad eruendam uenam marmoraq: secanda incrustiss
eruitus a seruando uocata. Apud antiquos enim quiibello amorte serua¬
bantur serui uocabantur. Hae est sola malorum omniũ postremaq liberis
omni supplicio gratior est Namibi libertas periit una ibi perierant & omnia
Dortpũ uero diuersi casus & quibus crux uel patibulũ in quo homines ad pensi
crutiantur uel patiuntur unde & nominahabent. patibulũ enĩ uulgo
forca dicitur quasi ferens caput sus pensum enĩ & instrangulatumeo & a¬
minatur sed patibuliminor est. pena quam crucis. Nam patibulũ adpen¬
sus statĩ & animat. Crux autẽ subfixos ditrutiat. tnde & me uangelio anto

Expanded text:
Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
erno & imuriȩ &beneficentiae Tnominiũ eoqrͦ disinat haberenomen hones¬
catis is quim aliquos crimene deprehenditur Distũ autẽ iz nominiũ quasi
sine nomine sicu garus sine scientia sicut ignobilis sine nobilitate hoc quoq
ꝓiifamium quas sinebona fama Fama autẽ dicta qui a fando id estloquen¬
do perugitur pre traduces liharum & aurium serpens est autẽ nomenio¬
& bon arum rerum & malarum Nanfama felicitatis inter dum est ut illud
cius ullũ fama autẽ nomen certinon hab& quȩ plurimũ mendax est ꝗdiciens
multi uel demdtans de ueritate quȩ tam diu uiuit quam diunon probat ad
ubi probaueris esse cessat & ex inde res nominatur non fama. Exiliũ dictũ
quasi ex trasolum nam euldicitur quiex trasolũ est unde post liminũ redeun¬
tibus hoc est de gilio reducendis qui sintereti iniuria id est &tralimen patriȩ

Expanded text:
sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honessermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, cius ullum. Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum mendax est, adiciens multa vel demutans de veritate: quae tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat, et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quasi extra solum. Nam exul dicitur qui extra solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae.
Abbreviated transcription (Latin):
frondium. anborũq: diste quod uiri dessnt uelqueuim habeant arguendi
que silenis fuerit uirga est sicerte nodosa uel aculeata scorpio restisimo noni¬
ne quȩ arcuato uulnere in corpus infigitur : Histus propriaȩ flagillorũ sun
ab agitando uocati. Vngulȩ distȩ quȩ effodiant haec & fidicile quia his rei
in eculeotor que antur ut fides pueniatur. Eculeus autẽ dictus quȩ eeten¬
dat Tormenta uero que torquendo mentẽque inueniant E st & laut¬
num supplicigenus ad uerberandum aptum inuentũ a tar quinio surer¬
bo ad poenas sceleratorum iste enim prior lautũna. tormenta fustes
metalla atq ecilia adinuenit & ipsepriorꝰ regibus eciliũ meruit. Talioeh
similitudo uindistȩ ut taliter quis patiatur utfecit. hoc enĩ & natura & len
est institutum ut ledentẽ similis uindicta sequatur. ⁊ inde & illud est legis
ferenda sed &iam. probeneficio reddendo ponitur est enĩ commu ans

Expanded text:
frondium arborumque, dictae quod virides sint, vel quod vim habeant arguendi; frondium arborumque, dictae quod virides sint, vel quod vim habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus autem dictus quod extendat. Tormenta vero, quod torquendo mentem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura et lege est institutum, ut 'laedentem similis vindicta sequatur.' Unde et illud est legis ferendam, sed etiam pro beneficio reddendo ponitur. Est enim communis
Abbreviated transcription (Latin):
nicȩ sunt uincula quib: manus capiuntur lic& & manice tunicarũ sunt
Neruibola est torques dampnorũ quasi iugsboue & genere uinculorũ Car cge
inquo custodiuntur noxii & dictus carcer quȩ eo homines coherce antur in¬
cludanturq quasi arcer ab arcendo scilic& : locum autẽ in quoseruantur
noxii carcerẽ dicimus numero tantum singulari. Vndeuero emittuntui
quadrigre carceres uocamus numero tantum pluraliter. Uerbera dictaqu
incorpore sonant namplage quasi flage sed plagȩ & flagra prime positio¬
nissunt Flagella autẽ perdiminutionẽ dicta. Anguilla est quaco her¬
centur inscolis pueri qua̧ uulgo scotica dicitur Fustes sunt qdibus uue¬
nis procriminibus feriuntur appellat que pre fixi infossis sistent quas palus
rustici uocant V&tes disti quȩ manibus uectentur unde ostȩa saxaq uel¬
luntur. sed liuad poenas legant non pertinent Uirgae sunt summitates

Expanded text:
Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in bove ex genere vinculorum est. Carcer, in quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia in corpore sonant. Nam plagae, quasi flagae; sed plagae et flagra primae positionis sunt, flagella autem per diminutionem dicta. Anguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitur. Fustes sunt quibus iuvenes pro criminibus feriuntur, appellati quod praefixi in fossis stent; quos palos rustici vocant. Vectes dicti quod manibus vectentur, unde ostia saxaque velluntur; sed hi ad poenas legum non pertinent. Virgae sunt summitates
Abbreviated transcription (Latin):
perdiderunt uelcũ hostibus consenserunt piaculũ diiũ proeoq epia¬
poenis inlegibus constitutis Dupliciter malum appellatum est unũ quoa
homofacit alterũ quopatitur quȩ fucit pacatum est qux patitur
& iimples sensum Suppliciũ propri&e distũr nonqui quomodo punitur
mpnatur ut bonaeus consecrentur: & in publico redigantu
plicia dȩcebantur supplicamenta & suppliciũ dicitur decunis dampnaiu
dilibaturt aliquid dõ unde & suplicare ni Uiii genera poenarũ in legibus
tinerȩ tullius scribit. id est dampnũ uincula uerbera talionẽ gnominq̃
exilium seruitutẽ & mortẽ his nãq poenis aundicatur omne perpen&rau
peccatum Dampnum: ademinutione reiuocatum. Vincula aiuncio¬
Conpedes diitȩ quȩ contineant pedes peducesunt laquei quibus pedes inlaque an¬
tur. distȩ apedibus capiendo. Catene autẽ quȩ capiendo teneant utraq
uestigia ne progrediatur itẽ catenȩ quȩ se capiendo teneant plurimis nodis

Expanded text:
prodiderunt vel cum hostibus consenserunt. Piaculum dictum pro eo quod expiaanda. § 27 De poenis in legibus constitutis. Dupliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, alterum quod patitur: quod facit, peccatum est; quod patitur, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vincienConpedes dicti quia continent pedes. Peducae sunt laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis.