comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis in ultima uoluntate domũ religiosã fieri
dis posueftet oratoria quidem ab heredib: eiꝰ
in traquinquenniũ ȩdificar oport& :¬
xenones aut & alia pialoca antrlannum
fieri dec& iminentib tã ep̃is quã nlagistratib:
Qđ siopus fieri intra annũ ñ possit necessi¬
tatẽ habeanthȩre des domũ cõparare ł con¬
ducere in quapoterit eaquȩ testator uoluit᷑
adimplere done copus edificii ꝑficiat.¬
& siis qui tes tatus ẽ dixit quos uult exeno¬
dochus ł pto cotrophus ł alius huiꝰ modifieri
uoluntas eiꝰ conseruetur: uel si hȩredibus
fuis electionẽ dedit ut faciant ipsi quẽ uelint:
similit̃ uoluntas eius custodiatur. daceataũt
ep̃is atestatores deputatos. sy nod echos ł ptocotrophus
uelalius mutare siñ inuemiant᷑ idonei. eodem obser¬
uando  sitestatoris hȩredes elegerint hominẽ
ñ idoneũ administeriũ ł administrataone locoꝵ:
derẽdeptione captiuoꝵ łalimonus pauperũ

Expanded text:
Si quis in ultima voluntate domum religiosam fieri disposuerit, oratoria quidem ab heredibus eius intra quinquennium aedificari oportet; xenones autem et alia pia loca intra annum fieri decet, imminentibus tam episcopis quam magistratibus. Quod si opus fieri intra annum non possit, necessitatem habeant heredes domum comparare vel conducere, in qua poterunt ea, quae testator voluit, adimplere, donec opus aedificii perficiatur. Et si is, qui testatus est, dixit, quos vult xenodochos, vel ptochotrophos, vel alios huiusmodi fieri, voluntas eius conservetur; vel si heredibus suis electionem dedit, ut faciant ipsi, quem velint, similiter voluntas eius custodiatur. Liceat autem episcopis a testatore deputatos xenodochos, vel ptochotrophos, vel alios mutare, si non inveniantur idonei: eodem observando, et si testatoris heredes elegerint hominem non idoneum ad ministerium vel administrationem locorum. De redemptione captivorum vel alimoniis paupe
Abbreviated transcription (Latin):
in quib: dã autẽ absens aberit & dicit tantũ
aliud tẽpus decennio expleco adiciendũ esse
quantũ in abstinentia fuit : Ea aut̃ quȩ de cẽpo¬
rali prȩscriptione constituimꝰ. non inprȩceritis
causis. sed in futuris casib: optinere sanccimꝰ
quȩ posthanc legẽ emerserint : Deprȩ scrip¬
eq: decennii neq: uicennu uł triginta annorũ
prȩ scriptio : religiosis domib: opponatur
Sed sola quad raginta annoꝵ curricula : non sdũ
inceteris reb: : sed &iã in legatis & inhȩre¬

Expanded text:
in quibusdam autem abfuerit? Et dicimus, tantum in quibusdam autem abfuerit? Et dicimus, tantum aliud tempus decennio expleto adiiciendum esse, quantum in absentia fuit. Ea autem, quae de temporali praescriptione constituimus, non in praeteritis causis, sed in futuris casibus obtinere sancimus, qui post hanc legem emerserint. De testae decennii, neque viginti vel triginta annorum praescriptio religiosis domibus opponatur, sed sola quadraginta annorum curricula, non solum in ceteris rebus, sed etiam in legatis et in here
Abbreviated transcription (Latin):
actione ł iudiciali sententia sopita s̃:¬
demala fide posses soribus resalienas
Si quismala fide resalienas possidens uendi¬
derit eas ł donauerit uł alio modo alie¬
nauerit is aut quise dominũ earũ putat.¬
uit scienas hoc uestatione ñ denuntia ueritei
qui rescoepit intra decennium. int̃ prȩsentes
uł int̃ absentes in trauicenniũ resfirmiter
apudemptorem uł quidonationẽ excepit
uelaliomodo alienationes nactus ẽ ꝑmaneant :
Qđ siignorantedomino mala fide possessor alienauerit.
non alit̃ hoc prȩiudic& domino nisi triginta annoꝵ
spatiũ trans actũ sit . quã uis is quiemit uł alio
modo alienationes nactus ẽ : bonȩ fi dei posses¬
sorfuerit : De presentib: & absentibus
intra decennu prȩscriptione Rapleccev¬
cimus qđ int̃prȩsentes. longi tẽporis prȩscrip¬
tio decenniũ ẽ : int̃ absentes aut̃ iicennium:
Quid ergo si in quibusdã annos prȩstosit aliquis

Expanded text:
actione vel iudiciali sententia sopitae sactione vel iudiciali sententia sopitae sDe mala fide possessoribus res alienas Si quis mala fide res alienas possidens vendiderit eas, vel donaverit, vel alio modo alienaverit, is autem, qui se dominum earum putat, sciens hoc testatione non denuntiaverit ei, qui res cepit, intra decennium inter praesentes, vel inter absentes intra vicennium, res firmiter apud emptorem vel qui donationem excepit, vel alio modo alienationis nactus est, permaneant . Quod si ignorante domino mala fide possessor alienaverit, non aliter hoc praeiudicet domino, nisi XXX annorum spatium transactum sit, quamvis is, qui emit, vel alio modo alienationis nactus est, bonae fidei possessor fuerit. De praesentibus et absentibus intra decennii praescriptionem Scimus, quod inter praesentes longi temporis praescriptio decennium est, inter absentes autem vicennium. Quid ergo, si in quibusdam annis praesto sit aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
mai dataẽ : iub& quidẽ sacratissimã eccłam¬
romȩ centũ annoꝵ prȩscriptione solo insuis actio¬
nib remoueri: Nihilaut̃ de ealatius ex ponamꝰ.
quia in nouataẽ ab alia conftitutione quȩ dataẽ¬
constuba silii. Deprȩ scriptione centũ anno
sublata. quȩ eccłiis scĩs ł aliis locis uene¬
Iubemus ut in negotiis quȩ ante triginta annoꝵ
remouebat exceptio : nunc uenerabi lib: ecclesis
ac monasteriis ex seonib: nec ñ orphano trophis
ac br& photrophiis & ptociis : quad raginta
annoꝵ ꝓtelatio conferat : Saluascilic& int̃
alias ꝑsonas & causas uirtute : qua sẽ ꝑtrecennalis
sibi ꝑscriptio uindicabit qm̃ hanc decẽ anaꝵ
ad iectionẽ religios islo cis prȩstamus : ut ꝑ sonales
& rpothecariȩ actiones intanto tẽpore ꝓpa¬
gent᷑ : Annali aũt exceptione : ub triennii
uł aliis huius modi exceptionib: ñ deroget᷑:
haec aut̃ conftiturio : & in prȩteritis tẽporib
locũ hab& nisi quȩdã causȩ amicali trans¬

Expanded text:
 sacratissimas ecclesias centum annorum prescriptionem solum in suis ac donibus removeri. Nichil autem de ea latius exponimus, quia innovata est ab alia constitutione que dataentum annorum sublata, quae sanctis ecclesiis et aliis locis veneIubemus, ut in negotiis, quae antehac triginta annorum removebat exceptio, nunc venerabilibus ecclesiis, vel monasteriis, et xenodochiis, nec non orphanotrophiis, ac brephotrophiis, et ptochiis quadraginta annorum protelatio conferatur: salua scilicet inter alias personas et causas virtute, quam semper tricennalis sibi praescriptio vindicavit, quoniam hanc decem annorum adiectionem religiosis locis praestamus, ut personales et hypothecariae actiones in tanto tempore propagentur, annali autem exceptioni vel triennii, vel aliis huiusmodi exceptionibus non derogetur. Haec autem constitutio et in praeteritis temporibus locum habet, nisi quaedam causae amicali trans
Abbreviated transcription (Latin):
Si annale legatũ religioso locorelictũ fuerit.
si quidem uicinussit locus. ł ꝑsona aqua legatũ ẽ
non liceat hoc ꝑ mutare: S in aut̃ ꝑsona uł locus
longe positus sit aquibus huius modi legatum re¬
lictũ ẽ tunc liceat cis quib: hoc relictum ẽ per mu¬
tare: et in proximo loco accipere. Scilicet in ma¬
iore redditu : ut quartam portionem plus in re¬
ditum habeat. et possessio ucina sit et fertilis. et ñ
multis prae grauata tributis. Liceat autem hu¬
ius modi legatum: secundum p̃fatam distinctio¬
nem et uendere intreginta quinq annos. et id quod
datum fuerit ad cõmoda eiusdem religiosi loci
procedant: detestamento epiuil aciminis¬
Ltratorib uenerabilis loci Rapł dXII¬

Expanded text:
Si annale legatum religioso loco relictum fuerit, si quidem vicinus sit locus vel persona, a qua legatum est, non liceat hoc permutare. Sin autem persona vel locus longe positus sit, a quibus huiusmodi legatum relictum est, tunc liceat eis, quibus hoc relictum est, permutare, et in proximo loco accipere, scilicet in maiore reditu, ut quartam portionem plus in reditum habeat, et possessio vicina sit et fertilis, et non multis praegravata tributis. Liceat autem huiusmodi legatum secundum praefatam distinctionem et vendere in triginta quinque annos, et id, quod datum fuerit, ad commoda eiusdem religiosi loci procedat. De testamento episcopi vel administratoris venerabilis loci
Abbreviated transcription (Latin):
alienas si socii & participes crimi¬
nis ñ dieant᷑ : Sed fides ab his noticiȩ
postuletur : in exhibitionẽ necessa¬
riarũ ꝑsonarũ hoc ẽ testiũ : talis deb&
ẽẽ cautio iudicantis . ut his uenturis
adiudiciũ accusatorẽ. aut abhis
ꝑ quos fuerint postulati suptus cõpe¬
tentes dari precipiat: Idemirise:
& si in pecuniaria causa testes abal¬
teruera parte ꝓducendi sxii. idaa¬
libertoꝵ aduersus patronos illicitas
at qim ꝓbas uoces : poene obiectione prȩclaudimꝰ
atq: ita ut non modosponte ꝓdire non audeant
sed nec uocati quidẽ iniudiciũ ueni recogant᷑:¬

Expanded text:
alienas, si socii et participes crimialienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendi sunt. Libertorum adversus patronos illicitas atque improbas voces poenae obiectione praecludimus atque ita, ut non modo sponte prodire non audeant, sed nec vocati quidem in iudicium venire cogant
Abbreviated transcription (Latin):
dicendigrã testimonii fuerit ingressus.
armatã forte militiã uł quã lib& aliã
foriprȩ scriptionẽ. ad euadendũ iudicis
motũ quẽ uel testimonii uerborũ imꝓ¬
bitas ł rei qualitas flagita ueriti posse
prȩtendere prȩcipimus : Sed em̃s qui
inciuili scilic& causa suũ prebeant
testimoniũ. separato & tanquã ante
iudiciũ interim deposito exceptionis
fori priui legio : Huius modi presidio
denudatos :i taiudicantis intraresecretũ
ut qđ cũq aures ei offenderint : non dubi¬
tent sibim& formidandũ data cunctis
iudicib absq ullo prȩscriptionis obs¬
taculo sicut sepe dictũ ẽ. testesquoꝵ
uoces falsitate ł fraude ñ capere ꝑspe¬
xerint ꝓqua litate uidelic& delicti
animad uertendi licentia : Datii k¬
iuñ idẽ aa & c̃o deruloni Seruos ꝓdñõ
quẽ ad modũ aduersus eũ : introgariñ
posse : Profacto aut̃ suo int̃rogariposse
mlibiꝰ fłtestes ad causas postulant᷑

Expanded text:
dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam vel quamlibet aliam fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetendere praecipimus, sed omnes, qui in civili scilicet causa suum praebeant testimonium, separato et tamquam ante iudicium interim deposito exceptionis fori privilegio huiusmodi praesidio denudatos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate videlicet delicti animadvertendi licentia. ZENO  Idem AA. et CC. Deruloni. Servos pro domino, quemadmodum adversus eum interrogari non posse, pro facto autem suo interrogari posse liberi testes ad causas postulantur
Abbreviated transcription (Latin):
&il orura parte prȩsenti quȩ eosin¬
troducit testimoniaeoꝵ capere :
hisaũt dieb: effluentib  iceat qdidẽ
testib: deducere aiudice nullã habentẽ
licentiã eos postquã a fuerint iterum
retrahere : Ipsũ aut̃ iudicẽ siꝑ eũ steterit
quominustestimoniũ prȩftetur : parti
les pomnẽ i ac turã ꝓhuius modi causa
illatã exsuis facultatib: resaroire:¬
Siquif testib: usus fuerit udemq: testes
aduersus eũ in alia lite ꝓducantur
ostenderi inimicitias int̃se & illos
postea emersas fuisse ex quib:
tes tes repallu leges prȩcipiunt
Non anitton da scilic& ei li contia:
exipsis dicositionib: testimoniũ eoꝵ
arguere Sed & si liquidis ꝓbationib:
datione ł ꝓmissione pecuniarũ eoscor¬
ruptos eẽ ostenderit : eã &iã allegatio¬
nẽ in tegrã ei seruari precipimꝰ xiuii¬
imp̃ ⁊ eno aũg arcħ ad p̃p. Nullũ penitꝰ
cũ semel adiudicẽ quẽ lib& lic& ñ suũ.

Expanded text:
et alterutra parte praesente, quae eos inet alterutra parte praesente, quae eos introducit, testimonia eorum capere. His autem diebus effluentibus liceat quidem testibus decedere a iudice nullam habente licentiam eos, postquam afuerint, iterum retrahere: ipsum autem iudicem, si per eum steterit, quominus testimonium praestetur, parti laesae omnem iacturam pro huiusmodi causa illatam ex suis facultatibus resarcireSi quis testibus usus fuerit idemque testes adversus eum in alia lite producantur,ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, eam etiam adlegationem integram ei servari praecipimuImp. Zeno A. Arcadio pp. Nullum penitus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum,
Abbreviated transcription (Latin):
dinu iđ ã iuliano p̃p. Si quando inuitos
testes inpecuniariis causis. ex m̃alege
aliquis trahere maluerit : si quidem sua
sponte fide iussionẽ suȩ ꝑsonȩ si nedã no
prȩstagt uelint: hoc fieri : Smaut̃ noluerint :
non carcerali custodia detrudi sed sa cram̃to
eos cõmiti censemus : Sienim ꝓ totolitis
certamine iuri iurando credendũ tẽ
testiũ putauer hi qui eas ꝓduxer̃ : multo
magis p̃sentiã suã testib: sacram̃to eoꝵ
credere debent Sedcũ oport& : minime
testes in huius modi casib ꝓtelari & ꝓalienis
cõmodissuas in uenire difficuliates: dis¬
ponimus : non amplius testes obseruare
iudices cõpelli postquã fuerint ad moniti
sitantũ quindecim dies : Intraquos iudices
aꝓuedeant : quatenꝰ cognitionẽ suscipiant
inqua tes tes necessarii uisi fuerint:
ut omni modo licentia ẽis concedatur
taberutra parte cessante & minime
eos obseruare uolente si ꝑ exegutires
ad moniti uenire noluerint testes acripere

Expanded text:
dem A. Iuliano pp. Si quando invitos testes in pecuniariis causis ex nostra lege aliquis trahere maluerit, si quidem sua sponte fideiussionem suae personae sine damno praestare velint, hoc fieri, sin autem noluerint, non carcerali custodia detrudi, sed sacramento eos committi censemus. Si enim pro toto litis certamine iuriiurando credendum esse testium putaverunt hi qui eos produxerunt, multo magis praesentiam suam testibus sacramento eorum credere debent. Sed cum oportet minime testes in huiusmodi casibus protelari et pro alienis commodis suas invenire difficultates, disponimus non amplius testes observare iudicies compelli, postquam fuerint admoniti, nisi tantum quindecim dies, intra quos iudices provideant, quatenus cognitionem suscipiant, in qua testes necessarii visi fuerint, ut omnimodo licentia eis concedatur et alterutra parte cessante eos observare volente, si per exsecutores admoniti venire noluerint, testes accipere
Abbreviated transcription (Latin):
et cõ zoilo: Contra negantẽ ex legeaquibia.
sidã nũ ꝑ in iurtã de disse ꝓhibetur : dupli
Depeterib: tuis quȩ in iuria inclusa fame
necata s uł int̃fecta : lẽgis aq̃ui alię
accione induplũ agerepotes: Finium¬

Expanded text:
et CC. Zoilo. Contra negantem ex lege Aquilia, si damnum per iniuriam dedisse probetur, dupli De pecoribus tuis, quae per iniuriam inclusa fame necata sunt vel interfecta, legis Aquiliae actione in duplum agere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis posthancsanctionẽ in orberom a noeunu¬
chos fecerit : capite puniatur : mancipiotai
nec non & iã loco ubi hoc cõmissũ fuerit.
dño sciente & dissimulante : confiscando
siue in romanosolo eunuchos factos : nulla¬
tenus quolib& modo ad dominium cuidã
trans ferri iubemꝰ: Poenagrauissima sta¬
tuenda aduersus eos : qui hȩc ꝑpetrare
ausi fuerint: Tabellione uidelic&. qui
huiꝰ modiemptionis si uecuiꝰ lib& alterius
alienationis instrum̃ta coñscripserit :¬
& eo qui octauã uł aliqđ uectigalis cansa
ꝓhis susceperi : eidem poene subiciendo¬
s arbarȩ a ut̃ gentis eunuchos extra
lo canro imperio subiecta factos : cutio¬
tis ne gotiatorib: ł quib: cũq ali isem̃di
in cõmertias &uendendi ub i uolue¬
rint tribuerint facultatẽ :¬

Expanded text:
Si quis post hanc sanctionem in orbe romano eunuchos fecerit, capite puniatur: mancipio tali nec non etiam loco, ubi hoc commissum fuerit domino sciente et dissimulante, confiscando.sive in romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabellione videlicet, qui huiusmodi emptionis sive cuiuslibet alterius alienationis instrumenta conscripserit, et eo, qui octavam vel aliquod vectigalis causa pro his susceperit, eidem poenae subiciendo. Barbarae autem gentis eunuchos extra loca nostro imperio subiecta factos cunctis negotiatoribus vel quibuscumque aliis emendi in commerciis et vendendi ubi voluerint tribuimus facultate
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ ad quẽ usus fructus ꝑtinet : sarta
inpendi debeat eragatũ potes docese
solem niter reposcis: de legea qͥlia:¬
Damnũ ꝑ in iuriã datũ. in misso in siluamigni.
ł excisa ea si ꝓbari potest : actione legisa qͥliȩ
actione a ꝑtius : aduersus eũ quẽ domũtu ã
deposuisse ł incendio concremasse dã noqite
ad flexisse ꝓponis : ut idãnũ sartiatur :
competentis ildicis auctoritatẽ consequere :
Quin etiã si a qua ꝑiniuriã alio deriũataẽ : ut
in priorem statũ reftituat᷑ eiusdem iu diciscura
quã cȩsã conquestus es tã legis aquiliȩ dãnidis¬
arciende gr̃a actionẽ: quã criminalẽ acc̃u

Expanded text:
Eum, ad quem usus fructus pertinet, sarta tultra quam impendi debeat erogatum potes docere, sollemniter reposces. PP. k. Feb. ArriaDamnum per iniuriam datum immisso in silvam igne vel excisa ea si probari potest, actione legis Aquiliaeactione expertus adversus eum, quem domum tuam deposuisse vel incendio concremasse damnoque te adflixisse proponis, ut id damnum sarciatur, competentis iudicis auctoritate consequeris. quin etiam, si aqua per iniuriam alio derivata est, ut in priorem statum restituatur, eiusdem iudicis cura quam caesam conquestus es, tam legis Aquiliae damni sarciendi gratia actionem quam criminalem ac
Abbreviated transcription (Latin):
uris iurandi contẽpta religio satis dm̃
ultorem hab&r. Periculũ aut̃ carporis
il maiestatis crimen scđm constitũta
diuor parentũ meoa & siper principis
uenerationem quodã calore fuerit

Expanded text:
urisiurandi contempta religio satis deum ultorem habet. Periculum autem corporis vel maiestatis crimen secundum constituta divorum parentum meorum, etsi per principis venerationem quodam calore fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Pacta nouissima seruari oportere : tã iuris
quã ipsius rei ȩquitas postulat: Qua ꝓp̃t̃. si conuen¬
tioniquȩ prȩcessit diuersa pars usurã señ eẽ con¬
sensits & maxime siut ꝓ ponis id etiã apud acta
prȩsidis ad seuera uerit : actionẽquȩ suꝑ prima
conuentione fuerit exercere ñ ꝓhiberis p̃o iuł

Expanded text:
portere tam iuris quam ipsius rei aequitas postulat. Quapropter si conventione quae praecessit diversa pars usuram se non esse consensit, et maxime si, ut proponis, id etiam apud acta praesidis adseveravit, actionem, quae super prima conventione fuerat, exercere non prohib
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens duob: in solidũ prȩdiũ iure distrahit᷑ :
mani festi iuris ẽ : eũ cui prioriraditũ est.
indetinendo dominio eẽ potiorem: Siigitur
tu non datoꝵ in strum̃toꝵ. expellite posses¬
sione ñ patietur : Erit sane in arbitriotuo
preciam qđ dedifii cũ usuris recipere : Ita tam̃
ut ꝑceptoꝵ fructuũ & sũptuũ ratio habeat᷑ :
Etsi ex causa donationis utriq: dominium
reiuin dicetis : eũ ciupriori possessiosoli
tradita ẽ haberi potiorem conuenit : dãt¬

Expanded text:
uotiens duobus in solidum praedium iure distrahitur, manifesti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem. Si igiturtu non datorum instrumentorum expelli te possessione non patietur. Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem convenit. D
Abbreviated transcription (Latin):
siones quas adce ꝑtinere dicis : more iudicioꝵ
ꝑsequere : N.ec enimpos sessori incũbit neces¬
sitas ꝓbandieas ad seꝑtinere : cũ te in ꝓlatione
cessante dominiũ apud eũ remaneat p̃p̃ aũt¬
E decb leto & cereale cõnss depactis.
ditionib: & usuc apionib: dominia rerũ
non nudis pactis transferunt᷑ ꝑ ꝑ Riãna as¬
leges constitutiones q: ł contrabonos mores
fiunt nullã uimhabere in dubitatiiuri sẽ :¬

Expanded text:
siones, quas ad te pertinere dicis, more iudiciorum persequere. nec enim possessori incumbit necessitas probandi eas ad se pertinere, cum te in probatione cessante dominium apud eum remaneat. PP. XV k. Dec. Laeto et Cereale conss. a.ditionibus et usucapionibus dominia rerum, non nudis pactis transferuntur. PP. k. Ian. Aleges constitutionesque vel contra bonos mores fiunt, nullam vim habere indubitati iuris
Abbreviated transcription (Latin):
Si quimaiorannis. aduersus pacta ul trans actiones
nello cogentis imperio libero arbitrio &uoluntate
confectas. puta uerit ẽẽ ueniendũ uł int̃pellan
tore solidauerins : Non solũ intrat᷑ infanna :
uerũ &iã actione priuatus : Restituta poena
careat & emolum̃to qđ expacta ł trar¬
actione illa fuerit consecutus: Itaq om̃a
temerata pacti iura seruauerint : Eos &iã
huiuslegis ł actura dignos iubemꝰ eẽ łmunere :
qui numina nr̃a placitis inserentes. salutẽ prin¬
cipũ cenfirmationẽ initarũ eẽ iurduerint

Expanded text:
Si quis maior annis adversus pacta vel transactiones nullo cogentis imperio libero arbitrio et voluntate confecta putaverit esse veniendum vel interpellandtore solidaverit, non solum inuratur infamia, verum etiam actione privatus, recareat et emolumento, quod ex pacto vel transactione illa fuerit consecutus. Quae omnia temerata pacti iura servaverint. Eos etiam huius litis vel iactura dignos iubemus esse vel munere, qui nomina nostra placitis inserentes salutem principum confirmationem initarum esse iuraverint
Abbreviated transcription (Latin):
Deprecariis q̃q: quȩ a rectorib: ec clesiarũ
in rationabi liter fiebant : suosq: suc cessores
poena graui obligabant: ut facta ipsi us nequi¬
r& dissoluere : prȩcipimus. ut nemos ueces¬
sor : in ante cossoris sui poenastatuta sit
obligatus sed suȩ ꝓuidentiȩ sit conses sũ:
utsiante cessot eꝰ res ecłȩ in rationabiliter
distribuit : ab eo adius ecđȩ tenenda reuo¬

Expanded text:
De praecariis quoque quae a rectoribus ecclesiarum inrationabiliter fiebant, suosque successores poena gravi obligabant, ut facta ipsius nequiret dissolvere, praecipimus ut nemo successor in antecessoris sui poena statuta sit oblut si antecessor eius res ecclesie irrationabiliter distribuit, ab eo ad ius eiusdem ecclesie revo
Abbreviated transcription (Latin):
giosũ locu & prȩdiũ & siquid remunerationis
ł cõmutationis gratia ł alterius cui cũq causȩ
nomine ei prȩstitũ ẽ : Qđ si emphyteusis factasit
contraea quȩ dis posuimus : res quidẽ religioso
in torũ quȩ in hui modi contractu cõposita fuerin
Qdđ sidonata fueritros ad religiosũ locũ ꝑtinens:
red datei cũ medi tẽporis fructib & aliud
tantũ. quantũ eadem res dignaẽ: Si n aut
ypotheoa contra prȩdictas distinctiones
data fuerint : creditor quidem debitũ amittat
remreligioso locoreddat łabelliones aũt
qui centra prȩsentẽ legẽ instrum̃ta cõponese
ausi fuerint ꝑ petuo exilio condẽpnentur
derebus im̃ mobilib: quȩ ad loca uenera¬
Scimus legem nos posuis se. quȩ aut̃ eeut ñ
transeant ad aliasdomos resim mobiles quae
hancigitur legẽ prȩcipimus uacuari . non solũ
in his quȩ post ea ꝑ uenerint ad nram domũ:

Expanded text:
giosum locum et pretium, et si quid remunerationis giosum locum et pretium, et si quid remunerationis vel permutationis gratia vel alterius cuiuscumque causae nomine ei praestitum est. Quod si emphyteusis facta sit contra ea, quae disposuimus, res quidem religioso mentorum, quae in huiusmodi contractu composita fuerint. Quod si donata fuerit res ad religiosum locum pertinens, reddatur ei cum medii temporis fructibus, et aliud tantum, quantum eadem res digna est. Sin autem hypotheca contra praedictas distinctiones data fuerit, credrem religioso loco reddat. Tabelliones autem qui contra presentem legem strumenta componere ausi fuerint, perpetuo exilio condempneturDe rebus immobilibus, quae ad loca veneraScimus legem nos posuisse, qua cautum est, ut non transeant ad alias domos res immobiles, quaeHanc igitur legem praecipimus evacuari non solum in his, quae postea pervenerint ad nostram domum,
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dereb: immobilib: nã desacris uasis cui cũq
eccłȩ ł oratorii : iã legẽ posuimus iro halit̃ liceat
ea distrahere. nisi preciũ eoꝵ ꝓcedat in redẽ ptine
captiuoꝵ. Alit̃ enimuendi ł obligari ñ poss̃
S in aut̃ religiosa domus habeat suꝑflua uasa
quȩ nullũ necessariũ usũ faciunt ipsa aũt debitis
pregrauatur & ñ s̃ aliȩ mobiles res. ex quib: pos¬
sint debita ꝑsolui : licentũ damꝰ actis int̃ueni¬
entib: scđm modũ superius prȩfinitũ memo¬
ratasuꝑ flua uasa ł aliis religios is locis si hoc eis
utiles it uendere ł conflare & similit̃ uendese
& eoꝵ preciũ debiti nominedare ut res immo¬
qui prȩsentẽ constitutionẽ uiola uer¬
Si contraea quȩ diximus in prȩsentilege contractꝰ
fiat in reb: mobilib: & immobilib: ad religiosã¬
domũ ꝑtinentib: : iubemus reddi quidẽ eidẽ
religioso loco rem inquatale aliquid sec utũ ẽ.
cũ medii tẽporis fructib: maneat apud eũ reli¬

Expanded text:
ec de rebus inmobilibus. Nam de sacris vasis cuiuscumque ęcclesię vel orarii iam legem posuimus, ut non aliter liceat ea distrahere, nisi pretium eorum procedat in redemptione captivorum, aliter enim vendi vel obligari non possunt. Sin autem religiosa domus habeat superflua vasa quę nullum necessarium usum faciunt, ipsa autem debitis pregravatur et non sunt alie mobiles res ex quibus possint debita persolvi, licentiam damus, actis intervenientibus secundum modum superius prefinitum, memoriata superflua vasa vel aliis religiosis locis, si hoc ei utiles sit, vendere vel conflare et similiter vendere et eorum pretium debiti nomine dare, ut res inmoqui praesentem constitutionem violaverSi contra ea, quae diximus in praesenti lege, contractus fiat in rebus mobilibus et immobilibus ad religiosam pertinentibus domum, iubemus, reddi quidem eidem religioso loco rem, in qua tale aliquid secutum est, cum medii temporis fructibus, maneat autem apud eundem reli
Abbreviated transcription (Latin):
alii quidem orthodoxi alii aut̃ heretici apparent :
omnẽ sub stantiã parentis. adorthotlo xos ꝑuenire
uolomus : ut fr̃s eoꝵ hereticinihil omnino acci¬
piant sed mortuis sinepoenitentia. liceat orthodoxis
partes eoꝵ alienare : Si aut̃ penitentiã non egerint:
portiones suas capiant : Si ne fructib: tamen medii
tẽporis :& sineulla de administratione rerum
molestia: Qđ si om̃s liberi hereticifuerint :
alii aut̃ cognati defuncti orthodoxiex istant :
ipsi lileris ane ponantur in successione
Qđ sidipsir hereticifuerint : si quidemu his
qur defunctus ẽ habitũ derici habeat ec łam
ciuitatis in qua domiciliũ habuit substantia
el deferatur: Sictamens ut intra annũ non
uindicauerint ecclesi astici: huius modi ꝑso¬
narũ patrimonia÷ ad fiscũ nr̃m deuoluatur:
Sina ut̃ laie fuerint : sine ulla discritine
reseoꝵ fisciuirib uindicent᷑ : Quȩñ solũ
sitestam̃to scripto hȩreticus decesserit

Expanded text:
alii quidem orthodoxi, alii autem haeretici appareant, alii quidem orthodoxi, alii autem haeretici appareant, omnem substantiam parentis ad orthodoxos pervenire volumus, ut fratres eorum haeretici, si in piant, sed mortuis eis sine poenitentia, liceat orthodoxis partes eorum alienare. Sin autem poenitentiam egerint, portiones suas capiant, sine fructibus tamen medii temporis et sine ulla de administratione rerum molestia. Quod si omnes liberi haeretici fuerint, alii autem cognati defuncti orthodoxi exsistant, ipsi liberis anteponantur in successione. Quod si et ipsi haeretici fuerint, si quidem is, qui defunctus est, habitum clerici habeat, ecclesiae civitatis, in qua domicilium habuit, substantia eius deferatur, sic tamen, ut si intra annum non vindicaverint ecclesiastici, huiusmodi personarum patrimonia ad fiscum nostrum devolvantur. Sin autem laici fuerint, sine ulla discretione res eorum fisci viribus vindicentur. Quod non solum si testamento scripto haereticus decesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
xiss& : Redẽpto aut acaptiuitate necessita s imeo¬
nit᷑ ratũ contractũ habere & id qđ dedit creditor
ei ꝑsoluero & quasi suo debito respondere atq: obli¬
gari ÷ tem siparens liberos suos uł unũ ex hishere¬
ticũ habeat ipse uero orthodoxus constitutus : liceat
eos ueltum intes tam̃tosuo exhereda reqm̃ ñ minima
haec ausa in gratitudinis ẽ: Ortho doxos aut̃
diximus quia cõmunicant in sacroscã ec cła catho¬
lica in quo om̃s patriarohȩ una conspiratione
& concordia colligant᷑ & sc̃a quattuor concilia
prȩdicantur : Nicenũ : & constantinopolitanũ:
& ephe senũ primũ : & calcedonense : Hȩreticos
aut̃ dicimus : quica tholicis conueniunt. quibus
ut plenius dehac parteloquamur : sciendũ ẽ
non posseparentes hereticos si orthodoxos liberos
non extantib: cognatos suos catholicosscilic&
heredes instituant : Qđ si ex liberis suꝑ stitib:

Expanded text:
xisset; redempto autem a captivitate necessitas impoxisset; redempto autem a captivitate necessitas imponetur ratum contractum habere, et id quod dedit creditor, ei persolvere, et quasi suo debito respondere atque obligari. Item si parens liberos suos vel unum ex his haereticum habeat, ipse vero orthodoxus constitutus, liceat eos vel eum in testamento suo exheredare, quoniam non minima haec causa ingratitudinis est. Orthodoxos autem dicimus eos, qui communicant in sacrosancta ecclesia catholica, in qua omnes patriarchae una conspiratione et concordia colliguntur et quatuor sancta concilia praedicantur: Nicenum et Constantinopolitanum, et Ephesinum primum, et Chalcedonense. Haereticos autem dicimus eos, qui catholicis non conveniunt, quibus ut plenius de hac parte loquamur, sciendum est, non posse haereticos parentes, si orthodoxos liberos non exstantibus, cognatos suos, catholicos scilicet, heredes instituant. Quod si ex liberis superstitibus
Abbreviated transcription (Latin):
testa m̃toheres scriptus ẽ. ante captiuitatẽ
forte cõposito similiter ab hȩreditate
repellat᷑ ceteristes tam̃ti capitulis uali¬
ad dicenda ciuitatis unde captiuus oriundus
fuit : & adnihilũ ꝓcedente : nisi ad cap¬
tiuoꝵ redẽptionẽ : & si extraneus heres
ante captiuitatẽ scriptus ẽ : &ille sciensse
heredẽ scriptũ nor curauerit eũ redimere d sima li pogu
afficit᷑: Quã in illis ꝑsonis uolumus optinere:
quȩ octauũ decimũ annũ suȩ etatis impleuer̃:
ubi aut dere dẽptione captiuoꝵ necessarium
sit pecumã dari : faculta tẽ habeat : Si predictȩ
ȩtatis sit mutuã pecuniã sumere & res imobiles
uł immobules obligare ypothecȩtitulo siue suas
ꝓprias habeat. si ue illius qui in captiuitate teneat.
Tales enim contractus qui in redẽptione captiuorũ
in prȩdictis casib: fiunt: ualere uolumus. quasi
sui iuris & legitimȩ etatis fuiss& is : qui contra¬

Expanded text:
testamento heres scriptus est ante captivitatem testamento heres scriptus est ante captivitatem forte composito, similiter ab hereditate repellatur, ceteris testamenti capitulis valia diximus, ecclesiae addicenda civitatis, unde captivus oriundus fuit, et ad nihil aliud procedente, nisi ad captivorum redemptionem; et si extraneus heres ante captivitatem scriptus est, et ille sciens se heredem scriptum non curaverit eum redimere, simili poena adficiatur, quam in illis personis volumus obtinere, quae octavum decimum annum suae aetatis impleverint. Vbi autem pro redemptione captivorum necessarium sit pecuniam dari, facultatem habeat, si praedictae aetatis sit, mutuam pecuniam sumere, et res mobiles vel immobiles obligare hypothecae titulo, sive suas proprias habeat, sive illius, qui in captivitate tenetur. Tales enim contractus, qui in redemptionem captivorum in praedictis casibus fiunt, valere volumus, quasi sui iuris et legitimae aetatis fuisset is, qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatus fuerit : ipsũ quã uis extraneus sit
ad suc cessionẽ furiosi sancimus ꝑ uenire:
sel futata in stitutione testam̃tieꝰ & hȩre¬
dib: scriptis : ut pote in dignis repellendis:
Ceteris uidelic& capitulis testam̃ti: in
sua firmitate dura turis : Itẽ siunusex
parentib: in captiuitatẽ sit : & liberi eꝰ uł
unus ex his noncurauerit eũ redimere : siqͥdẽ
redierit ille ab hostib: liceatei in officiosos
liberos ingratos in suo scribere tes tam̃to :
Sinaut̃ apud hostes decesserit : & om̃s liberi
ciuitatis addicant᷑ qua oriundus ẽ : inuen¬
tario scilic& cũ publicatestatione faciendo :
ut nihil ex substantia eiꝰ pereat : Sic tamen :
utomne qđ ex hac causa a deccłam ꝑ uenerit.
ad redẽptionẽ captiuoꝵ expendatur :¬
& generalit̃ dicimꝰ quotiens aliquis exhis
quiab intestato uocant᷑ ad suc cessionẽ eiꝰ
qui in captiuitate ẽ ñ curauerit eũ redi¬
mere : nullatenus ei heres exiftat: & si

Expanded text:
probatus fuerit, ipsum, quamvis extraneus sit, probatus fuerit, ipsum, quamvis extraneus sit, ad successionem furiosi sancimus pervenire, refutata institutione testamenti eius et heredibus scriptis, utpote indignis repellendis, ceteris videlicet capitulis testamenti in sua firmitate duraturis. Item si unus ex parentibus in captivitate sit, et liberi eius vel unus ex his non curaverit eum redimere, si quidem redierit ille ab hostibus, liceat ei inofficiosos liberos ingratos in suo scribere testamento. Sin autem apud hostes decesserit, et omnes libericivitatis addicantur, qua oriundus est, inventario scilicet cum publica testatione faciendo, ut nihil ex substantia eius pereat, sic tamen, ut omne, quod ex hac causa ad ecclesiam pervenerit, in redemptionem captivorum expendatur. Et generaliter dicimus, quotiens aliquis ex his, qui ab intestato vocantur ad successionem eius, qui in captivitate est, non curaverit eum redimere, nullatenus ei heres exsistat, et si
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ł auus filiã suã ł neptẽ maritum
uoluerit collore: & illa non consenserit
sed turpit̃ uiuere malit : Sinaut̃ filia
rentib: suis maritoñ sit copulata. & ex hoc
contigerit eã incorpores uopec casse &
ncisse hoc nolumus ad ingraetitu dinẽ filiȩ
reputarĩ : I tẽ si furiosoparenti curã ñ ad¬
hbeant : Sed alii cognati qui ab intestato uocant᷑.
siquidem si resipuerit liceat ei siuelit in officiosos
liberos ingratos in suo scribere testam̃to : Sin
aũt in ipsa furore decesserit & liberis nullã curã
adhibentib: unus ab extraneis uł his quiabin
testatione in scriptis utat᷑ ad eos qui ex testa¬
m̃ touocant᷑ ante furorem forte cõposito uł
ab eis qui ab intestato existunt curã adhibeant
furioso: Sinaut̃ & post huius moditeftationẽ
in eadem neglegentia ꝑ seuerauerint. &
extraneus in suã domit furiosũ susceperit
& in pensis suis usq: ad mortẽ ei curã fecisse

Expanded text:
quidem vel avus filiam suam vel neptem marito quidem vel avus filiam suam vel neptem marito voluerit collocare, et illa non consenserit, sed turpiter vivere malit. Sin autem filia rentibus suis marito non sit copulata, et ex hoc contigerit eam in corpore suo peccasse, vemen, se coniunxisse, hoc nolumus ad ingratitudinem filiae reputari. Item si furioso parenti liberi curam non adhibeant, sed alii cognati, qui ab intestato vocantur, si quidem resipuerit, liceat ei, si velit, inofficiosos liberos ingratos in suo scribere testamento. Sin autem in ipso furore decesserit, et liberis nullam curam adhibentibus unus ab extraneis vel his, qui abtestatione in scriptis utatur ad eos, qui ex testamento vocantur ante furorem forte composito, vel ad eos, qui ab intestato exsistunt, ut curam adhibeant furioso. Sin autem et post huiusmodi testationem in eadem negligentia perseveraverint, et extraneus in sua domo furiosum susceperit, et impensis suis usque ad mortem eius curam fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
concubinȩ patris. sese turpit̃ misceat:
i calũ niator contra parentes filiusfiat :
& ꝑ delationẽ suã grauissimũ dãpnũ
eis affixerit:Suinclusus incarcere parens
ipsũ recipiant & ille ł illi noluerint
inquantũ idoneũ eẽ is qui rogatus ẽ ꝓbet᷑:
oc aut̃ qđ defide issionẽ diximꝰ ÷ ad mas¬
culos liberos ꝑtinete uolumus Itẽ
si conuictus fuerit filius. ꝓ hibuis separentes
suos testam̃ tũ facere : Si quidẽ illi postea
potuerint testam̃tũ ordinare. liceat
eisꝓpt̃ hanc causã exhereditareeũ :
Sin aut̃ in ipsã ꝓhibitionẽ decesserint :
om̃s siue heredes futuri ł legatarii ł
aliã qualẽ cũq: lesionẽ passi scđmpriora
iura sua aduersus eũ exerceant actiones
Itẽ si contrauo luntatẽ parentũ. filiuscũ
harenariis autmimis conuersetur & hac
ꝓfessione ꝑ manserit : Nisi forte & parentes
ipsius harenarii uł mimi fuer : It ẽ si pater

Expanded text:
concubinae patris se turpiter miscuerit. concubinae patris se turpiter miscuerit. Si calumniator contra parentes filius fiat, et per delationem suam gravissimum damnum eis inflixerit. Si inclusus in carcere parens ipsum recipiant, et illi vel ille noluerint in quantum idoneus esse is, qui rogatus est, probetur. Hoc autem, quod de fideiussione diximus, ad masculos liberos pertinere volumus. Item si convictus fuerit filius prohibuisse parentes suos testamentum facere, si quidem illi postea potuerint testamentum ordinare, liceat eis propter hanc causam exheredare eum. Sin autem in ipsa prohibitione decesserint, omnes sive heredes futuri, vel legatarii, vel alii qualemcumque laesionem passi secundum priora iura suas adversus eum exerceant actiones. Item si contra voluntatem parentum filius cum arenariis aut mimis conversetur, et in hac professione permanserit, nisi forte et parentes ipsius arenarii vel mimi fuerint. Item si pater
Abbreviated transcription (Latin):
natione rerũ immobiliũ ad eccłam
Si alienatio immobilis eccles iasticȩrei
celo branda sit : de cretũ qdẽ omnib: modis
ꝓcedit scđm supra relatã constitutionẽ :
desiderat : sed & iã me ropolita nꝰ ep̃s cũ
prȩdicta iã ꝑ obseruationẽ & duo ep̃i
ex consilio eius ad sint: Quȩ sunteauso¬
iusteliberoꝵ exhȩreditatione¬
quã uisꝑ donationẽ ł ꝑ fideicomissũ¬
uel aliũ modũ Legitimã portionẽ dereliquȩrint :
nisi forte in gratiꝓbent᷑. & ipsas ingratitudi¬
nis causas : parentes ꝓprio sempserint testa¬
m̃to: Causȩ aut̃ ingratitudinis iustes hȩ
Ci qui sparentibi suis audaces manus imponat:
igrauẽ atq in honestã contumeliã eisfacut:
uncriminalib: causis accusator contra
parentes suos extiterit. exceptis insidus
aduersus principẽ uł remoublicã. Sicũ
maleficus quasi maleficus conuersetur:
Siuitȩs uorũ parentũ ꝑuenenũ ułaliom̃odo
insidiari tẽptauerit . S in ouercȩ suȩ uł

Expanded text:
natione rerum immobilium ad ecclesiam Si alienatio immobilis ecclesiasticae rei celebranda sit, decretum quidem omnibus modis procedat secundum supra relatam constitutionem. desiderat, sed etiam metropolitanus episcopus cum praedicta observatione, et duo episcopi ex consilio eius adsint. Dat. Kaiustae liberorum exheredationquamvis per donationem vel per fideicommissuodum legitimam portionem eis dereliquerint, nisi forte ingrati probentur, et ipsas ingratitudinis causas parentes proprio scripserint testamento. Causae autem ingratitudinis iustae sunt hae. Si quis parentibus suis audaces manus imponat. Si gravem atque inhonestam contumeliam eis faciat. Si in criminalibus causis accusator contra parentes suos exstiterit, exceptis insidiis adversus principem vel rempublicam. Si cum maleficis quasi maleficus conversetur. Si vitae suorum parentum per venenum vel alio modo insidiari tentaverit. Si novercae suae vel
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis ab eo exigat periculo eoꝵ qui deno¬
minatores eiꝰ fuer : Qđsi talis ad adminis¬
trator parũ id oneus uideat᷑ : iubemus
aliũ in locũ eiꝰ subrogari cũ deoreto ep̃i
& habitatorũ ei dẽ ciuitatis scientibus¬
n ominatoribus qđ si aliqđ ẜ eũ ciuitati adlatũ sit
de trim̃tũ deꝓpriis facultatib: hoc resar¬
eq: p̃fectiano neq: scriniario: neq: alio
cuilib& dari potest ut rationes ciuilium
pecuniarũ accipi at : Neq: ex diuino scripsẽo¬
to neq: exmaioris iudicis auctoritate
Qđ si hoc alicui ꝑmissũ sit : ep̃s & primates
ciuitatis : nulla eiꝰ rei nomine ratione
reddant sed suꝑ hoc referre ad principẽ
curent : Oport& enim ciuiliũ pecuniarũ
logothetas si ueratiocinatorẽ : A solo prin¬
cipe destinari : Talẽ utiq: quiboni operis
sit : & in honore positus ẽ : Sictam̃ ut di¬
uisiã iussionem scriptis habeat. quȩ signi¬
& tẽpora quoꝵ rationes ei mandatȩ sunt:

Expanded text:
at periculo eorum, qui denoat periculo eorum, qui denominatores eius fuerunt. Quod si talis administrator parum idoneus videatur, iubemus alium in loco eius subrogari cum decreto episcopi et habitatorum eiusdem civitatis, scientibusnominatoribus, quod si aliquod per eum civitati allatum sit detrimentum, de propriis facultatibus hoc resarefectiano, neque scriniario, neque alio cuilibet dari potest, ut rationes civilium pecuniarum accipiat, neque ex divino rescripto, neque ex maioris iudicis auctoritate. Quod si hoc alicui permissum sit, episcopus et primates civitatis nullam eius nominis rationem reddant, sed super hoc referre ad principem curent; oportet enim civilium pecuniarum logothetas sive ratiocinatorem a solo principe destinari, talem utique, qui bonae opinionis sit, et in honore positus est, sic tamen, ut divinam iussionem in scriptis habeat, quae signiet tempora, quorum rationes ei mandatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex actorestributores : nullã cõmunionẽ in
ciuilib: pecuniis habeant quȩ adoperas uł ad fru¬
m̃tũ uł adaquȩ ductũ ulad salaria siue ad alias
solẽ nescausas ciuitatis deputatȩ s̃ : Sed neo
retinere aliquidex eis audeant : Qđ si sine
ulla dimunutione siue dilatione in prefatis
exipsis. descriptionis alicuius uł sportularũ
nomine quippiã daresiue consumere deprȩdictis
pecuniis : Qđ siquis uł dare ł accipere fuerit ausus
de prȩdictis pecuniis : iubemus eũ duplã quanti¬
tatẽ ei qđ dedit uł accepit desuociuita tiresti¬
tuere : Quin &iã neo iudices ꝓuinciarũ uł offi¬
ciales eoꝵ : ad ad minis trationes prȩdictarũ
pecuniarũ admittant᷑ : Deb& enim ep̃s cũ
primatib: seu habitatorib: uniuscuiꝰq ciui¬
tatis patrẽ ciuitatis de nominare cuiciuiliũ
pecuniarũ adminis tratio cõmitendasit
Itaut ꝑ singulos annos prȩfacus ep̃s cũ quinq:
primatib: ciuitatis rationes ab ad ministrato¬

Expanded text:
nullam communionem habeant in civilibus pecuniis, quae ad opera, vel ad frumentum, vel ad aquaeductum, vel ad salaria, sive alias sollemnes causas civitatis deputatae sunt; sed nec retinere aliquid ex eis audeant, quod sine ulla deminutione sive dilatione in praefatis ex ipsis, vel descriptionis alicuius vel sportularum nomine quidpiam dare sive consumere de praedictis pecuniis. Quod si quis vel dare vel accipere fuerit ausus ex iisdem pecuniis, iubemus eum duplam quantitatem eius, quod dedit vel accepit, de suo civitati restituere. Quin etiam nec iudices provinciarum vel officiales eorum ad administrationem prniarum admittantur; debet enim episcopus cum primatibus seu habitatoribus uniuscuiusque civitatis patrem civitatis denominare, cui civilium pecuniarum administratio committenda sit, ita ut per singulos annos praefatus episcopus cum quinque primatibus civitatis ab administrato
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis monachus ẽẽ uelit : siquidẽ notussit.
nulla conditione subiectus eẽ : ec onomꝰ
monafterii quandoȩstimauerit habitũ
ei prȩst& : Sin aut̃ cognitus ñ sit: ꝑtres
annos habitũ ei ñ prest& sed ex perim̃tũ
& ꝓbationẽ uitȩ ipsius accipiat & si quidẽ
intratrienniũ uenerit aliquis dicens eũ
seruũ suũ eẽ uł ad scripticiũ : uł colonũ:
& ideo ad monasteriũ uenisse ut culturã
agrorũ fugiat ł ꝓp̃t̃ furta ł alia delicta
in monasteriũ intrasse : eaq fuerint
ꝓbata adominosuo: reddat᷑ cũ rebus
quȩ in monas terio induxis seꝓbetur.
ut tam̃ fidẽ prius accipiat a dominos uo
qđ nihil patiat᷑ : Sinaut̃ intratrienniũ
nemo ex prȩdictis ꝑsonis inquie taueriteũ
& trans acto triennio ꝓbatũ se oeconomo
oftenderit : tunc accipiat habitũ. & ne mo
eũ postea ꝓconditione inqui et &. sic tam̃
ut resquas inmonasterio adduxit ad omino
restituant᷑ sin aut̃ monasteriũ relique

Expanded text:
Si quis monachus esse velit, si quidem notus sit nulla condicione subiectus esse, hegumenus monasterii, quando aestimaverit, habitum ei praestet. Sin autem cognitus non sit, per tres annos habitum ei non praestet, sed experimentum et probationem vitae ipsius accipiat, et si quidem intra triennium venerit aliquis dicens, eum servum suum esse vel adscripticium vel colonum, et ideo ad monasterium venisse, ut culturam agrorum fugiat, vel propter furta vel alia delicta in monasterium intrasse, eaque fuerint approbata, domino suo reddatur cum rebus, quas in monasterium duxisse probatur, ut tamen prius fidem accipiat a domino suo, quod nihil patiatur. Sin autem intra triennium nemo ex praedictis personis inquietaverit eum, et transacto triennio probatum se hegumeno ostenderit, tunc accipiat habitum, et nemo eum postea pro condicione inquietet, sic tamen, ut res, quas in monasterium duxit, domino res
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cuicũq scõ loco ł in imper aliciuitate.
uel in ꝓuincis posito possessiones penuria laboran¬
tes donauerit ł uendiderit ł aliomodo prȩsti¬
teri ł reliquerit iubemus ꝓtalib: reb: nullã
lesionẽ ꝑ peti religiosã domũ. ad quã talis
possessio ꝑuenit : Si uepublicarũ functionam
nomine. siue alterius cuiuscũq: causȩ: sed
totũ grauam̃: in eos quideder̃ ł heredeseoꝵ
redire & cogendos recipere tales possessiones.
& restitu ere desua subftantia religios oloco
omne decrim̃tũ qđ extalicausa ei contigit
Sed & si fraus int̃ cesserit tarita. ut &iã pecu¬
nia religioso loco preftetur. ut posses siones
illas religiosuslocus suscipiat : iubemus
ut his quidedit ł heredes el recipiant pos¬
sessienẽ & ꝑecunias ñ exigat: nulli aut̃
ecołe sȩre nec essitatẽ imponi uolumus
possessiones ubi cũ qi positas. quã uis fettl
Siquis usus nomine remam nobilẽ ab ecicła ꝓuinciali
accipere uelits eodẽ iure & sub isdẽ conditionib:

Expanded text:
Si quis cuicumque sancto loco vel in imperiali civitate vel in provinciis posito possessiones penuria laborantes donaverit vel vendiderit, vel alio modo praestiterit, vel reliquerit, iubemus pro talibus rebus nullam laesionem perpeti religiosam domum, ad quam talis possessio pervenit, sive publicarum functionum nomine, sive alterius cuiuscumque causae, sed totum gravamen in eos, qui dederunt, vel heredes eorum redire, cogendos recipere tales possessiones, et restituere de sua substantia religioso loco omne detrimentum, quod ex tali causa ei contigit. Sed et si fraus intercesserit tanta, ut etiam pecunia religioso loco praestetur, ut possessiones illas religiosus locus suscipiat, iubemus, ut is, qui dedit, vel heres eius recipiat possessiones, et pecunias non exigat. Nulli autem ecclesiae necessitatem imponi volumus, possessiones ubicumque positas, quamvis fertiles Si quis usus nomine rem immobilem ab ecclesia provinciali accipere velit, eodem iure et sub iisdem condicionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quitributa exigunt : iustis ponderib &m̃suris
utidebent ut nec ꝓhac collatores lȩdantur:
Qđ si putauerint collatores sibi fieri lesionẽ:
specierũ quidẽ m̃ suras & pondera a prȩfectis
pretorio accipere debent : Auriaũt uł argenti
uł aliorũ metalloꝵ pondera : a comites acrarũ
largitionũ desiderent: Quȩ omnia in ec cła
unius cuiusq: ciuitatis conseruent᷑ : & scđm eas &
in lationes tributorũ & militares & alios sũptus

Expanded text:
Qui tributa exigunt, iustis ponderibus et mensuris uti debent, ut nec pro hoc collatores laedantur. Quod si putaverint collatores fieri sibi laesionem, specierum quidem mensuras et pondera a praefectis praetorio accipere debent, auri autem vel argenti vel aliorum metallorum pondera a comite sacrarum largitionum desiderent, quae omnia in ecclesia uniuscuiusque civitatis conserventur, et secundum ea et illationes tributorum, et militares et alios