comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso corruens in captiuitatẽ huius
mundi uenerit : uidebimꝰ qđ om̃is cogi¬
tatio nr̃a labor & dolor sit. & cubilia
nr̃a plena sint malis. & lux ip̃sa quȩ
uidetur miaxta sit tenebris. queq noc¬
te tractemꝰ. in caligine cõpleamꝰ. Quis enĩ
nrm ad dm̃ sc̃as eleuat manꝰ. sine ira &
cogitatione : Quis ñ desiderat uillas is¬
tius sȩculi. oblitꝰ possessionũ paradisi:
Uideas alios agros agris. & terminos iun¬
gere terminis: & paruo hominis corpusculo
raͣra urbiũ ñ sufficere. ꝓpterea cogitat
dñs suꝑ nos mala de qͥb nr̃as eleuare neque¬
amꝰ ceruices. nec ambulare recti quia
tempꝰ pessimũ. ẽ. iuata iohannis uerba¬
dicentis. mundus in maligno positus ẽ.
Idipsũ significat & illa in euangłio filia
abrahã nobilissima. quã satanas umxerat
& incuruauerat. & nisi ad aduentũ dñi
in sublime erigi ante ñ potuit. nec suũ
hanc autẽ filiã abrahȩ quã alligauerat
satanas ñ oportuit solui de uinculo isto

Expanded text:
captivitatem hujus mundi venerit: videbimus quod omnis cogitatio nostra labor et dolor sit, et cubilia nostra plena sint malis, et lux ipsa quae videtur, mixta sit tenebris: quaeque nocte tractemus, in caligine compleamus. Quis enim nostrum ad Deum sanctas elevat manus sine ira et cogitatione? Quis non desiderat villas istius saeculi, oblitus possessionum paradisi? Videas alios agros agris, et terminos jungere terminis, et parvo hominis corpusculo rura urbium non sufficere. Propterea cogitat Dominus super nos mala, de quibus nostras elevare nequeamus cervices, nec ambulare recti, quia tempus pessimum est, juxta Joannis verbdicentis: Mundus in maligno positus est . Idipsum significat et illa in Evangelio filia Abraham nobilis anima, quam Satanas vinxerat et incurvaverat, et nisi ad adventum Domini in sublime erigi ante non potuit, nec suum Hanc, inquit, filiam Abrahae quam alligaverat Sanatas, non oportuit solvi de vinculo isto
Abbreviated transcription (Latin):
amara uideant᷑. & qui dudũ audiebant
in ecclesia. gustate & uidete qm̃ suauis est
dñs ipsiq dicebant quã dulcia gutturi
non stillent dulcedinẽ. nec sint de repro¬
missionis terra quã legimꝰ lacte & melle

Expanded text:
amara videantur. Et qui dudum audiebant amara videantur. Et qui dudum audiebant in Ecclesia: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: ipsique dicebant: Quam dulcia gutturi non stillent dulcedinem: nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle
Abbreviated transcription (Latin):
& in aurugine. multiplicastis hortos
ur̃a comedit eruca. & nec sic qͥdem
conuersi estis ad me dicit dñs.
on solũ priora feci ut uos corrigerẽ. sed
quicqͥd suꝑfuit siccitati. uento urente
ꝑcussi & aurugine. Pro uento urente¬
theodotio interp̾tati sunt: septuagin¬
ta pirosin. quã nos conbustionẽ possumꝰ
dicere. Auruginẽ autẽ om̃s icteron si¬
milit̾ transtulerunt absq theodotione.
qͥ soł ocriasian quȩ pallorẽ significat.
interp̃tatꝰ ẽ. Cũq aduersũ irã dñi mul¬¬
tiplicarent hortos & uineas & ficeta
& oliueta. omĩa eruca consũpsit de qua
ac maloꝵ pondere ad dnm̃ uenire uolu¬
erunt. E dicto confundunt᷑ heretici. qͥ disci.¬
plinã creatoris & ut ita dicã medicinã
crudelitatẽ inter pretantur.
Nercutit autẽ spũ alit̾ hereticos dñs
exustione ea de qua paulus apłs melius ẽ
ad tẽptationẽ uob̾ accidit. & aurugine
re cõmutat & nihil in corpore sani e̾eᷤ
ꝑpetit̾. in tantũ ut etiã mella dulcissima

Expanded text:
in aurugine. Multiplicastis hortos vestra comedit eruca, et ne sic quidem conversi estis ad me, dicit Dominus. Non solum priora feci, ut vos corrigerem; sed quidquid superfuit siccitati, vento urente percussi et aurugine. Pro vento urenteTheodotio interpretati sunt: Septuaginta πύρωσιν, quam nos combustionem possumus dicere. Auruginem autem omnes ἴκτερον similiter transtulerunt, absque Theodotione, qui solus ὠχρίασιν, quae pallorem significat, interpretatus est. Cumque adversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca consumpsit, de qua ac malorum pondere ad Deum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percutit autem spiritualiter haereticos Dominus exustione ea de qua Paulus apostolus: Meliad tentationem vobis accidit : et aurugine re commutat, et nihil in corpore sani esse permittit, intantum ut etiam mella dulcissima
Abbreviated transcription (Latin):
minib sed & nob̾ accid&ͥ similia delin¬
quamꝰ. & de rapinis & ꝑiuriis & scelerib
quesita. dõ nos putemꝰ offerre & nr̃a
peccata redimere. cũ legerimꝰ ⁊ acheũ
quicqͥd rapuerat in quadruplũ red¬
didisse. & de his quȩ bene quesierat
mediã obtulisse sententiã. Neq enĩ

Expanded text:
minibus, sed et nobis accidet, si similia delinminibus, sed et nobis accidet, si similia delinquamus, et de rapinis et perjuriis sceleribusque quaesita, Deo nos putemus offerre, et nostra peccata redimere, cum legerimus Zachaeum quidquid rapuerat in quadruplum reddidisse, et de his quae bene quaesierat, mediam obtulisse substantiam . Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
nec odorabor in conuentib ur̃is. Ꝙ si ob¬
tuleritis mͥ holo causta & sacrificia. ñ
suscipiã. & salutare p̾sentiȩ ur̃ȩ ñ respiciã.
Roprie hoc contra tribũ iuda dicit᷑.
& eos qͥ ex isrł ad dĩ cerimonias cõmi¬
grarant & nihilominus non recedebant
de excelsis. colebantq idola. & peccatoꝵ
magnitudine dĩ sacrificia polluebant.
Nũquã enĩ reor qđ de oblationib uitu¬
loꝵ quas offerebant in dan & bethel
dixxerit. simͥ attuleritis holo causto¬
mata & munera ur̃a ñ suscipiã. Odit
autẽ ds̃ & non solũ odit. sed & ꝓicit festi
uitates eoꝵ qͥ fugiunt leonẽ & incurrunt
in ursũ & ingrediunt᷑ domũ. & a serpen¬
te mordentur : quia ñ celebrant festi¬
uitates dĩ sed festiuitates suas. dicente
huiuscemodi hominũ conuentũ odorẽq
ñ suscipit. nec hab& in odorẽ bonȩ fla¬
grantiȩ. & omĩa eoꝵ munera detesta¬
tur. & pinguissima uota ñ respicit.
uod quidẽ non solũ illius tẽporis ho¬

Expanded text:
si obtuleritis mihi holocausta et sacrificia, non suscipiam, et salutare praesentiae vestrae non respiciam: Proprie hoc contra tribum Juda dicitur, et eos qui ex Israel ad Dei caeremonias commigrarant, et nihilominus non recedebant de excelsis, colebantque idola, et peccatorum magnitudine Dei sacrificia polluebant. Numquam enim reor quod de oblationibus vitulorum, quas offerebant in Dan et Bethel, dixerit: si obtuleritis mihi holocaustomata et munera vestra, non suscipiam. Odit a qui fugiunt leonem et incurrunt in ursum, et ingrediuntur domum, et a serpente mordentur, quia non celebrant festivitates Dei, sed festivitates suas, dicente hujuscemodi hominum conventum odoremque non suscipit, nec habet in odorem bonae fragrantiae, et omnia eorum munera detestatur, et pinguissima vota non respicit. Quod quidem non solum illius temporis ho
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝑuersũ contra dñm cogitarent.
quȩ temeritas ẽ audire cũ chorinthiis
imitari paulũ dicentẽ. qͥs scandalizat᷑
& ego ñ uror. & ꝓ om̃ib ee̾ solliciti ne
quasi amatores sui ut ipsi regnent alioꝵ
capi patriã urbẽq subuerti. ut solus
stiis & in tribulationib dicere. utinã
mͥ liceat exire de corpore. & seculi huiꝰ
miserus liberari: nescientes qd̃ quã diu in
hac carne uersam̾. habemꝰ locũ peniten¬
tiȩ. Si autẽ recesserimꝰ. audiemꝰ illud
ꝓpħȩ: in inferno autẽ qͥs confitebit᷑ tibi.
Ista ẽ seculi tristitia quȩ ducit ad mortẽ.
qua apłs ñ uult perire eũ qͥ cũ patris uxo¬
re fuerat fornicatꝰ. qua & uidas perut
infelia. qui ab undantiori absortꝰ tristitia
ꝓditioni homicidiũ copulauit & homi¬
cidiũ omnib peius homicidiis. ut ubi pu¬
tabat remediũ & mortẽ suspendii finẽ
maloꝵ. ibi leonẽ & ursũ & colubrũ rep¬

Expanded text:
forte perversum contra Dominum cogitarent , forte perversum contra Dominum cogitarent , quae temeritas est audire cum Corinthiis:imitari Paulum dicentem: Quis scandalizatur, et ego non uror ? et pro omnibus esse solliciti, ne, quasi amatores sui, ut ipsi regnent, aliorum capi patriam suam urbemque subverti, ut solus stiis et tribulationibus dicere: utinam mihi liceat exire de corpore, et saeculi hujus miseriis liberari, nescientes quia quamdiu in hac carne versamur, habemus locum poenitentiae: si autem recesserimus, audiemus illud Prophetae: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ista est saeculi tristitia, quae ducit ad mortem, qua Apostolus non vult perire eum qui cum uxore patris fuerat fornicatus , qua et Judas periit infelix, qui abundantiori absorptus tristitia, proditioni homicidium copulavit , et homicidium omnibus pejus homicidiis: ut ubi putabat remedium, et mortem suspendii finem malorum, ibi leonem et ursum et colubrum re
Abbreviated transcription (Latin):
tristitiȩ. Hec iuxta historiã breuit̃ diximꝰ.
ne penitꝰ iudeoꝵ opinionẽ relinqueremus
cii. de qua scribit & sophonias. Iuxta est
dies dñi magna. iuata ẽ & uelox nimis.
Uox diei dñi amara & dura. & isaiaᷤ. Coce
dies dñi insanabilis uenit furoris & irȩ.
ponere orbẽ terrarũ desertũ. & pecta-¬
tores ꝑdere ex eo. Simulq decutitur¬
confidentia suꝑboꝵ qui ut apud homines
iusti appareant solent diẽ expectare iu¬
dicii & dicere utinã ueniat dñs. utinã
nob̾ liceat dissolui & esse cũ xp̃o. imitantes
phariseũ qͥ in euangelio loquebat᷑. ds gr̃as
ago tͥ quia ñ sũ sicut ceteri homines. rap¬
tores. in iusti. adulteri. sicut & hic publi¬
canꝰ. Ieiuno bis in sabbato. decimas do
diẽ dñi desiderant & ñ ꝑtimescunt. dig¬
ni supplicio iudicant᷑. qͥa nullus hominũ
absq peccato. &. astra immunda sunt
de dĩ iudicare iudicio. & de otioso quoq

Expanded text:
tristitiae. Haec juxta historiam breviter diximus, tristitiae. Haec juxta historiam breviter diximus, ne penitus Judaeorum opinionem relinqueremus cii, de qua scribit et Sophonias: Juxta est dies Domini magnus, et juxta est et velox nimis: vox diei Domini amara et dura . Et Isaias: Ecce dies Domini insanabilis venit, furoris et irae, ponere orbem terrarum desertum, et peccatores perdere ex eo . Simulque decutiturconfidentia superborum, qui, ut apud homines justi appareant, solent diem exspectare judicii, et dicere: Utinam veniat Dominus, utinam nobis liceat dissolvi et esse cum Christo , imitantes Pharisaeum qui in Evangago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, et sicut hic publicanus: jejuno bis in sabbatho, decimas do diem Domini desiderant, et non pertimescunt, digni supplicio judicantur, quia nullus hominum absque peccato est, et astra immunda sunt de Dei judicare judicio, et de otioso quoque
Abbreviated transcription (Latin):
etiã restitutio consequat᷑. Non ẽ enĩ tan¬
tũ mali in captiuitatis iniuria. quantum
boni in his quȩ post captiuitatẽ dñs polli-¬
cetur. Quib ꝓpħa respondit. frustra eos
qđ longo tẽpore post futurũ ẽ in aduen.¬
tũ filii dĩ. post septuaginta annos capti¬
uitatis babiloniȩ prestolari. qͦs uastitas
atq pauperies & innumerabiles miseriȩ
consequent᷑. fugientib enĩ inqͥt a facie
nabugo donosor leonis. occurr& assuerus
sub qͦ hester narrat᷑ historia. siue destru¬
cto assirioꝵ & chaldeoꝵ imperio medi
ꝑsęq consurgent. Cũq regnante cẏro
fueritis reuersi. & p̾cipiente dario cȩpe¬
ritis ȩdificare domũ dñi. & om̃em fidu¬
ciã habueritis in tẽplo ita ut requiesca¬
tis in eo & lassas manus suꝑ parietes
inclinetis. tunc ueni& alexander rea
macedonũ siue antio chus cognomento
eprfanes. qui moret᷑ in tẽplo & uos instar
colubri mordeat. nequaquã foris in ba¬

Expanded text:
is tempus consequatur. Non est enim tantum mali in captivitatis injuria, quantum boni in his quae post captivitatem Dominus pollicetur: quibus propheta respondit, frustra eos quod longo tempore post futurum est, in adventu Filii Dei post septuaginta annos captivitatis Babyloniae praestolari, quos vastitas atque pauperies et innumerabiles miseriae consequentur. Fugientibus enim, inquit, a facie Nabuchodonosor leonis, occurret Assuerus sub quo Esther narratur historia, sive, destructo Assyriorum et Chaldaeorum imperio, Medi, Persaeque consurgent. Cumque, regnante Cyro, fueritis reversi, et praecipiente Dario, coeperitis aedificare domum Domini, et omnem fiduciam habueritis in templo: ita ut requiescatis in eo, et lassas manus super parietes inclinetis: tunc veniet Alexander rex Macedonum, sive Antiochus cognomento Ἐπιφανὴς, qui moretur in templo, et vos instar colubri mordeat, nequaquam foris in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
I& mordeat eũ coluber. Nũ quid non
Itenebrȩ dies dñi & non lux. & caligo
& non splendor in ea.
ȩ desiderantib diẽ dñi. Ut quid
hanc uob̾ diẽ dñi: Q ecce ẽ tenebrȩ &¬
& ñ luxx. Quomͦ si fugiat homo a facie
leonis & incidat in eũ ursus. & si
introeat ͫ domũ & innitat᷑ manib suis
suꝑ parietẽ. & mordeat eũ coluber
Nonne tenebrȩ dies dñi & non lux: &
caligo & ñ habent splendorem:
e de tribu iuda thecuites ꝓpħa om̃ino
homines trib suȩ negligere uideret᷑.
& ad decẽ tantũ trib conferre sermonẽ.
ad utrũq regnũ hoc ẽ iudã & isrł nõ¬

Expanded text:
. Numquid non tenebrae dies Domini, et non lux? caligo, et non splendor in ea? LXX: Vae desiderantibus diem Domini, ut quid hanc vobis diem Domini? Et ea est tenebrae, et non lux. Quomodo si fugiat homo a facie leonis, et incidat in eum ursus, et introeat in domum et innitatur manibus suis super parietem, et mordeat eum coluber. Nonne tenebrae dies Domini, et non lux? et caligo, et non habet splendorem. Ne de tribu Juda Thecuites propheta omnino homines tribus suae negligere videretur, et ad decem tantum tribus conferre sermonem, ad utrumque regnum; hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
& ad planctũ uocant᷑. qui norͤunt plangere
ul sua uł aliena peccata. Quãquã hoc & in
bonã partẽ possumꝰ acciꝑe. ut uir ecclesi¬
asticus & potens ad penitentiã ꝓuocare.
imitetur dñm suũ dicentẽ. lamentati
quondã samuhel. & apłs lugere se dic̃
suꝑ eos qͥ ñ egerunt penitentiã. In om̃ib
quoq uineis erit planctꝰ. quia uineae
sodomoꝵ uineȩ eoꝵ. & ꝓ uino letitię
qđ letificat cor hominis attulerunt
uinũ draconũ. & furorẽ aspidũ in sa¬
nabilẽ. & hȩc uniuersa patient᷑. quia
transiuit ꝑ mediũ eoꝵ dñs. ut non ha

Expanded text:
et ad planctum vocantur qui norunt plangere, et ad planctum vocantur qui norunt plangere, vel sua, vel aliena peccata; quanquam et haec in bonam partem possimus accipere, ut vir ecclesiasticus et potens ad poenitentiam provocare, imitetur Dominum suum dicentem: Lamentati quondam Samuel . Et Apostolus lugere se dicit super eos qui non egerunt poenitentiam . In omnibus quoque vineis erit planctus, quia vineae Sodomorum vineae eorum. Et pro vino laetitiae, quod laetificat cor hominis, attulerunt vinum draconum et furorem aspidum insanabilem. Et haec universa patientur; quia pertransibit pe
Abbreviated transcription (Latin):
plateis eoꝵ planctꝰ. Lata enĩ & spatiosa
uia quȩ ducit ad mortẽ. Singuliq here¬
ticoꝵ & gentiliũ in fabulis suis atq fig¬
mentis habent plateas. Quib consequen¬
ter infert᷑. Et in cunctis quę foris sunt
dicet᷑. ue uae. Qui enĩ in ecclesia fuerint
ñ audient uae. qđ penarũ ẽ ultinũ. sed
si forte peccauerint. sumet᷑ suꝑ eos la-¬
mentũ. Ideo autẽ foris siue in om̃ib uis
dicetur uȩ uȩ. quia ñ habent unã uiã
quȩ ducit ad uitã. & quȩ uia regia est.
sed prauas atq ꝑuersas & declinantes
ad dexterã ac sinistrã. dũ ñ audiunt
dnm̃ dicentẽ. ne sis multũ iustꝰ. Et per¬
uersȩ sunt uiȩ quȩ a sinistris sunt. In¬
curruntq in duplex uę. carnis & sp̃s.
p̃sentis sȩculi & futuri. cũ e contrario
ecclesiastici audiant. gauclete. iterum
dico gaudete. Sed & agricola uocat᷑ ad
luctũ. Habent enĩ heretici agricolas suos.
in quoꝵ aruis tribuli nascunt᷑ & spinȩ.

Expanded text:
s eorum luctus. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : singulique haereticorum et gentilium in sabulis suis atque figmentis habent plateas, quibus consequenter infertur: Et in cunctis quae foris sunt dicetur, vae, vae. Qui enim in Ecclesia fuerint, non audient vae, quod poenarum ultimum est; sed si forte peccaverint, sumetur super eos lamentum. Ideo autem foris sive in omnibus viis dicetur, vae, vae: quia non habent unam viam quae ducit ad vitam, et quae via regia est, sed pravas atque perversas, et declinantes ad dexteram ac sinistram, dum 299 non audiunt Dominum dicentem: Ne sis justus multum. Et: Perversae sunt viae, quae a sinistris sunt. Incurruntque in duplex vae, carnis et spiritus, praesentis saeculi atque futuri. Cum econtrario ecclesiastici audiant: Gaudete, iterum dico, gaudete . Sed et agricola vocatur ad luctum habent enim haeretici agricolas suos, in quorum arvis tribuli nascuntur et spinae,
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑. Cũq nos putauerimꝰ isaiã audire di¬
centẽ. uade popłs m̃s intra in cubicula
tua. claude ostiũ. abscondere pusillum.
nr̃a & quasi in inferno reqͥescere : tunc
mordebit nos coluber qͥ in p̃senti loco na¬
as. in iob appellat̾ leuiathan. de cuiꝰ na
tura & terrore multiplici plenius in ipso
uolumine discimꝰ. In caligine autẽ & te¬
nebris. quȩ contraria sunt splendori¬
& luci: tormentoꝵ diuersitas explicat᷑.
di & pieci festiuitates ur̃as. & non
capiã odorẽ cetuũ uestroꝵ. Qđ si attu¬

Expanded text:
ue nos putaverimus Isaiam audire dicentem: Vade, populus meus, intra cubicula tua: claude ostium, abscondere pusillum d in domo nostra, quasi in inferno requiescere: tunc mordebit nos coluber qui in praesenti loco Nahas, in Job appellatur Leviathan. De cujus 302 natura et terrore multiplici plenius in ipso volumine discimus. In caligine autem et tenebris quae contraria sunt luci et splendori, tormentorum diversitas explicatur. Odi et projeci festivitates vestras, et non capiam odorem coeluum vestrorum. Quod si attu
Abbreviated transcription (Latin):
possid&. Unde & apłs. hilarẽ inquit da-¬
torẽ diligit ds̃. Non enĩ om̃is elemosina
plac& dõ. nisi quȩ cũ hilaritate ꝓfertur.
Cũq oderitis malũ & dilexeritis bonũ.
constituite in portis iudiciũ de qͦ supͣ
dictũ ẽ. ut iniquitate repulsa ueritas
redeat. Ꝙ si hoc feceritis. forsitan mise
ri. ut deserto errore quẽ finxerunt
redeant ad ecclesiã & oderint priora
doginata. diligantq in ecclesia dñi ue¬
ritatẽ & uerũ iudiciũ exerceant in por¬
tis uitioꝵ atq uirtutũ. relinquentes
illas & ad has transeuntes. & sperent
miscłiam qͥ ex faucib diaboli euadere
quiuerint. Iuata laea autẽ ordine
cõmutato sic manifestior lectio p̾sentis
capituli reddi potest. Quomꝰ dixistis odio
habuimꝰ mala. & dileximꝰ bona. sic que¬
rite bonũ & ñ malũ uiuatis & sit ds̃

Expanded text:
possidet. Unde et apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Non enim omnis eleemosyna placet Deo, nisi quae cum hilaritate profertur. Cumque oderitis malum, et dilexeritis bonum, constituite in portis judicium, de quo supra dictum est, ut, iniquitate expulsa, veritas redeat. Et si feceritis hoc, forsitan miserri, ut deserto errore, quem finxerunt, redeant ad Ecclesiam, et oderint priora dogmata, diligantque in Ecclesia Domini veritatem, et judicium verum exerceant in portis vitiorum et virtutum, relinquentes illas, et ad has transeuntes, et sperent misericordiam qui ex faucibus diaboli evadere quiverint. Juxta LXX autem ordine commutato, sic manifestior lectio praesentis capituli reddi potest: Quomodo dixistis, odio habuimus mala, et dileximus bona, sic quaerite bonum et non malum, ut vivatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
plateis planctus. & in omib uiis dicet᷑
uae.uae. Uocabit᷑ agricola ad luctum.
& ad planctũ hi qui sciunt lamenta¬
tionẽ. & in om̃ib uiis planctꝰ. qͥa ꝑtran-¬
sibo ꝑ mediũ tui dicit drĩs.
Recepi ut quereretis bonũ & non
malũ. & uiueretis. ess&eq dñs uobiscũ.
& iterũ intuli. ne semel tantũ uos mo¬
nitos diceretis. Odio habete malũ &
diligite bonũ. & restituite iudicium
in portis. qͥ odio habuistis in porta¬
iudiciũ. corripientẽ. ut misereat᷑ dñs
reliqͥis ioseph. & quia facere noluistis.
mea p̾̃cepta calcantes. & uertistis ad
me scapulã recedentẽ. ideo hec dicit

Expanded text:
plateis planctus: et in omnibus viis dicetur vae, vae. Vocabitur agricola ad luctum, et ad planctum hi qui sciunt lamentationem, 298 et in omnibus viis planctus: quia pertransibo per medium tui, dicit Dominus. Praecepi ut quaereretis bonum, et non malum, ut viveretis, essetque Dominus vobiscum. Et iterum intuli ne semel tantum vos monitos diceretis: Odio habete malum, et diligite bonum et restituite judicium in portis, qui odio habuistis in porta corripientem, ut misereatur Dominus reliquiis Joseph: et quia facere noluistis, mea praecepta calcantes, et vertistis ad me scapulam recedentem: ideo haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uiuetis in eo qui dicit. ego sũ uita.
Bonũ querit qui credit in eũ qͥ in euange.¬
lio loquit᷑. Ego sũ pastor bonꝰ. Repellit
malũ. qui fugit eũ de qͦ scriptũ ẽ. mundꝰ
in maligno positꝰ ẽ. & in oratione dicit
dñica. libera nos amalo. Cũq quesieritis
inqͥt bonũ & non malũ. & uixeritis. tẽ
erit dñs exercituũ uobiscũ sicut dioce¬
ratis ideo eũ ẽẽ uobiscũ. quia nati estis
de abrahã. Nec sufficit bonũ querere.
malũq non querere. nisi em̃tas in habe¬
atis in utroq ut primũ oderitis malũ.
deinde diligatis bonũ. Odit malũ. qui

Expanded text:
icit: Ego sum vita . Bonum quaerit, qui credit in eum qui in Evangelio loquitur: Ego sum pastor bonus . Repellit malum, qui fugit eum de quo scriptum est: Mundus in maligno positus est . Et in oratione Dominica dicit: Libera nos a malo . Cumque quaesieritis, inquit, bonum, et non malum, et vixeritis, tunc erit Dominus Deus exercituum vobiscum, sicut dixeratis ideo eum esse vobiscum quia nati essetis de Abraham. Nec sufficit bonum quaerere, malumque non quaerere, nisi ἐπιείκησιν habeatis in 297 utroque, ut primum oderitis malum, de
Abbreviated transcription (Latin):
siue tyrꝰ quȩ erat fundata in maris
filios suos. Multi hoc capitulũ ad ara¬
helis tẽpora referunt. qͥ obsedit sama¬
riam & longo tẽpore afflixit fame.
ut leuius arbitrarent᷑ obsessi gladio
perire quã inedia. Nos autẽ dicamꝰ
iurta tropologiã ephraim id est he¬
reticos quasi auẽ de ȩccła recessisse.
& omnẽ habere głam in partu & in
utero & in conceptu: si multos gene¬
rent filios. Quos dñs cõminatur etiã¬
si enutriti fuerint puniendos. & pu¬
niendos non ab alio quolibet seo ab
ipso dño. qm̃ filios fornicationis ge¬
nerarint. & uerũ sit illis uae. cũ ds̃
recesserit ab eis. Simulq replicat
qualis fuerit ephraun. Quando in qͥt
nib quasi tyrus maris fluctib ton¬
debatur. & tam̃ nihil aduersi pote¬
rat sustinere. qr habebat fundam̃tũ

Expanded text:
sive Tyrus, quae erat fundata in maris sive Tyrus, quae erat fundata in maris filios suos. Multi hoc capitulum ad Azaelis tempora referunt, qui obsedit Samariam, et longo tempore afflixit fame, ut levius arbitrarentur obsessi gladio perire, quam inedia . Nos autem dicamus juxta tropologiam, Ephraim, id est, haereticos, quasi avem de Ecclesia recessisse, et omnem habere gloriam in partu, et in utero, et in conceptu, si multos genuerint filios, quos Dominus comminatur, etiamsi enutriti fuerint, et 101 puniendos, non ab alio quolibet, sed ab ipso Domino, quoniam filios fornicationis generarint, et verum illis sit vae, cum Deus recesserit ab eis. Simulque replicat qualis fuerit Ephraim: quando, inquittationibus, quasi Tyrus maris flactibus tundebatur, et tamen nihil adversi poterat sustinere, quia habebat fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
unt gła eoꝵ : hoc dicimꝰ qđ dĩ ab eis
recesserit & auolauerit auxiliũ.
Quodq sequitꝰ᷑ a partu & ab utero
& a conceptu: dupliciter intelligi
potest. ut gła quȩ auolauit ab
ephraim etiã a partu & ab utero
& aconceptu eoꝵ recedat. hoc est¬
deserat filios eoꝵ. & posteros derelinquat.
Aut certe dicimꝰ. omnẽ głam isrł habuit
in multitudine. & in eo se maiorẽ arbi¬
tratus est iuda fr̃e suo. qr ipse decem
tribub. ille duab p̃fuit. Unde dñs lo¬
quitur. qđ etiã si enutrierint filios & li¬
beroꝵ multitudinẽ congregauerint: t̾ra
dantur neci. & tunc eis uerũ in cũbat
uae. cũ ab eis recesserit ds̃. Q conse¬
quenter exponit qualis quondã fuerit
ephraim. qͥ nc̃ desertꝰ est. Tã pulcher
inquit erat & sic dĩ uallabatur auxi¬
lio: ut tyrus mari cingitur. uel certe
scopulus durissimꝰ qͥ fixus in terra om̃s
contẽnit procellas. & de turbinib uen¬
tisq ñ curat. Ipse autẽ id est ephraim

Expanded text:
 hoc dicimus, quod Dei ab eis recesserit et avolaverit auxilium. Quodque sequitur, a partu, et ab utero, et a conceptu, dupliciter intelligi potest, ut gloria quae avolavit ab Ephraim, etiam a partu, et ab utero, et a conceptu eorum recedat, hoc estdeserat filios eorum, et posteros derelinquat. Aut certe dicimus, omnem gloriam Israel habuit in multitudine, et in eo se majorem arbitratus est Juda fratre suo, quia ipse decem tribubus, ille duabus praefuit. Unde Dominus loquitur, quod etiam si enutrierint filios, et liberorum multitudindentur neci: et nunc eis verum incumbat vae, cum ab eis recesserit Deus. Et consequenter exponit, qualis quondam fuerit Ephraim, qui tunc desertus est: tam pulcher, inquit, erat, et sic Dei vallabatur auxilio, ut Tyrus quae mari cingitur, vel certe, ut scopulus durissimus, qui fixus in terra, omnes contemnit procellas, et de turbinibus ventisque non curat. Ipse autem, id est, Ephraim,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Ephraimꝰ educit ad interfec¬
phraim quasi auis a uolauit. Uła eoꝵ
in partu & in parturitionib & con¬
ceptii: quia etiam si enutrierint
filios suos sine filiis erunt in homi¬
nib. qr & uae eis est caro mea ex eis.
Ephrai sicut uidi in captionẽ p̾buit
filios suos. & ephrau ut educeret ad
interfectionem filios suos. Multũ
in hoc loco inter se discordant inter¬
pretes. In eo enĩ loco in quo nos dixi
mus uae eis cũ recessero ab eis. laer &
mea ex eis. Quęrensq causã cur sit
tanta uarietas. hanc mͥ uideor repe¬
risse. Caro mea. lingua hebraiea dicit᷑
Bazari. Rursũ si dicamꝰ recessio mea
siue declinatio mea. dr̃ basurim. Sep¬
tuaginta gͥ & theodotio ꝓ eo quod ẽ
recessio mea. & declinatio mea. uer¬
terunt caro mea. Rursũ ubi nos

Expanded text:
tudine: et Ephraim educet ad interfecphraim quasi avis avolavit: gloria eorum in partu, et in parturitionibus et conceptu: quia etiam si enutrierint filios suos, sine filiis erunt in hominibus: quia et vae eis est: caro mea ex eis. Ephraim, sicut vidi, in captionem praebuit filios suos: et Ephraim, ut educeret ad interfectionem filios suos. Multum in hoc loco inter se discordant interpretes. In eo enim loco, in quo nos diximus, vae eis cum recessero ab eis, Septuagmea ex eis: quaerensque causam cur sit tanta varietas, hanc mihi videor reperisse: Caro mea, lingua Hebraea dicitur BASARI  : rursum si dicamus, recessio mea, sive, declinatio mea, dicitur BASORI  . Septuaginta igitur et Theodotion pro eo, quod est recessio mea, et declinatio mea, verterunt, c
Abbreviated transcription (Latin):
lxx interp̃tati sunt tełan id est ue¬
nationẽ siue capturã. aquila & sym¬
machus & theodotio petrã durissi¬
mã id est silicẽ. quȩ lingua hebra¬
ica appellatur sũr. Qđ si legamꝰ
in terp̃tes ob litterarũ similitudinẽ
ũes & deleth non esse res sed deleth.
legerunt suo id est uenationẽ siue
capturã. Unde & bethaida domꝰ dr̃¬

Expanded text:
ati sunt, θήραν, id est, venationem, sive capturam: Aquila et Symmachus et Theodotion, petram durissimam, id est, silicem, quae lingua Hebraica appellatur SUR  ; quod si legamus aginta interpretes ob litterarum similitudinem RES et DALETH, non esse RES, sed DALETH, legerunt SUD, id est, venationem, sive capturam, unde et BETHSAIDA   d
Abbreviated transcription (Latin):
palpebris tuis. ut libereris quasi dam¬
mula de cassib. & sicut auis de laqueis.
Qui si dĩ pͥmũ mandata contẽpserit. &
postea in angustis constitutꝰ euigilare
ceperit. suscitat dm̃ dormientẽ sibi. &
dicit. exurge quare obdormis dñe. E
contrario qͥ thesaurizauerit sibi iram

Expanded text:
palpebris tuis, ut libereris quasi dapalpebris tuis, ut libereris quasi damula de cassibus, et sicut avis ex laqueis . Qui si Domini primum mandata contempserit, et postea in angustiis constitutus evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem sibi, et dicit: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Econtrario, qui thesaurizaverit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
& dicent. Dnẽ ds̃ ꝓpitius esto. Quis enĩ
alius suscitare poterit iacob qͥs medi¬
coꝵ sanare emorrousã nisi tu solus. ad
cuiꝰ tactũ fimbriȩ statĩ sanitas redit:
Paruuł ẽ enĩ iacob siue modici numeri.
qͥa nulla in eis uł pauca uirtutũ reman-¬
sere uestigia. Peniteat te dñe suꝑ hoc
qđ te facturũ tuo populo cõminatus es.
Penitentiã autẽ dĩ in scripturis sic debe¬
mus accipere quomͦ sõnũ & irã. non quo
dm̃ peniteat & mut& sententiã qͥ lo¬
quit᷑ ꝑ ꝓphetã. ego ds̃ & ñ mutor. & cui
nos dicimꝰ tu autẽ idẽipse es & anni tui
non deficient: sed quo nob̾ ad meliora
conuersis & ipsũ peniteat sententię
suȩ. ut nec iusto reddat premia quę
ꝓmisit si declinauerit ad iniqͥtatẽ.
nec peccatori penas quas cõminatꝰ ẽ.
si conuersus fuerit ad salutẽ. Dicit᷑ ad
eũ qͥ acturꝰ ẽ penitentiã. ne dederis
sõnũ oculis tuis neq dormitationem

Expanded text:
et dicent: Domine Deus, propitius esto. Quis enim et dicent: Domine Deus, propitius esto. Quis enim alius suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare αἱμοῤῥοῦσαν, nisi tu solus, ad cujus tactum fimbriae, statim sanitas redit ? Parvulus est enim Jacob, sive modici numeri, quia nulla in eis vel pauca virtutum remansere vestigia. Poeniteat te, Domine, super hoc, quod te facturum tuo populo comminatus es. Poenitentiam autem Dei in Scripturis sic debemus accipere, quomodo somnum et iram: non quod Deum poeniteat, aut mutet sententiam, qui loquitur per prophetam: Ego Deus, et non mutor . Et cui nos dicimus: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient ; sed quod, nobis ad meliora conversis, et ipsum poeniteat sententiae suae, ut nec justo reddat praemia quae promisit, si declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori poenas, quas comminatus est, si conversus fuerit ad salutem. Dicitur ad eum qui acturus est poenitentiam: Ne dederis somnum oculis tuis, neque dormitationem
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ gog genti seuissimȩ cõpa¬
rasse. quȩ terrã iudeã uastatura descri-¬
bit᷑. Quid autẽ uoluerit aqͥla dicere.
ecce serotinꝰ post gazȩ regẽ. cũ gaza
uerbo hebraico aza appellet᷑. ñ satis
intelligo. nͥ forte ipsũ sermonẽ gori po
suit. & paulatĩ in gazã errore corruptꝰ ẽ.
icamꝰ & spũalit. Qui post opera iusti-¬
tiȩ de quib in ꝓpheta dicit᷑. seminate
uob̾ in iustitia & innouate uob̾ noua¬
lia. & ne seminetis suꝑ spinas. grauia
peccata cõmiserint: inducit᷑ suꝑ eos
fetꝰ uł generatio locustarũ. ueniens
matutina. quando transeuntib noc¬
tis tenebris incipiunt sua peccata
cognoscere. Et quia ñ egerunt peniten-¬
tiã. adducit᷑ bruchus quȩ appellat᷑
gog rex. Gog autẽ in lingua nr̃a uer¬
arrogans fortitudo. Cũq terrȩ nr̃ȩ
fenũ stipulãq consũpserit. quicũq
sc̃i in populo fuerint. ueniã p̾cabunt᷑

Expanded text:
multitudinem Gog genti saevissimae compamultitudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim Gazam errore corruptus est. Dicamus et spiritualiter: qui post opera justitiae de quibus in propheta dicitur: Seminate vobis in justitia, et innovate vobis novalia: et ne seminetis super spinas gravia peccata commiserint, inducitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem in linguam nostram verarrogans fortitudo. Cumque terrae nostrae fenum stipulamque consumpserit, quicumque sanctim populo fuerint, veniam precabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa intelliger & qđ uiderat. ad p̃ces
conuertitur & ait. Dñe ds̃. ꝓpitius es¬
to obsecro. Nolo in subuersionẽ popłi
mei mea uerba cõpleri. nolo me ad
hoc electũ de pastoꝵ numero ut ruinã
te nullus ẽ qui suscit&. Paruulus ẽ iacob.
& crebra hostiũ incursione deletꝰ. Cũq
ille p̃caretur. & in terioris hominis
lacrimas funder& : misertꝰ ẽ dñs suꝑ
hoc. & respondit. Non ꝑdã om̃e genꝰ isrł.
Reliqͥȩ saluȩ erunt. Aut certe sic ac-¬
cipiendũ. Duo parit̾ futura conspexit.
primũ locustã. deinde bruchũ. ꝓ utroq
dnm dep̾catus ẽ & in uno tantũ exau¬
ditur. ut bruchus usq ad internetionẽ
cunta ñ uast&. locusta autẽ uolitans
quedã deuor&. quedã integra derelinqͥt.
Uident᷑ mͥ lax int̾pretes uerbũ hebra-¬
icũ. gozi. qđ int̾pretat᷑ tonsor siue ton¬
sura ñ intellexisse zai litterã. uaũ. ar¬
bitrantes. & bruchi innumerabilem

Expanded text:
propheta intelligeret quod videbat, ad preces propheta intelligeret quod videbat, ad preces vertitur, et ait: Domine Deus, propitius esto, obsecro. Nolo in subversione populi mei mea verba compleri: nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinamte, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum locustam, deinde bruchum. Pro utroque inum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus usque ad internecionem cuncta non vastet. Locusta autem volitans quaedam devoret, quaedam integra derelinquat. Videntur mihi LXX interpretes, verbum Hebraicum GOZI  , quod interpretatur tonsor, sive tonsura, intellexisse GOG, ZAI litteram VAU arbitrantes, et bruchi innumerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
parturit omĩs ager. & diuersarũ ar-¬
boꝵ flores in sui generis poma rum¬
punt᷑. & ut uno sermone indicẽ qđ uo¬
lo cunctarũ abundantiã rerũ. flores
arboꝵ atq herbȩ segetũ pollicent᷑. Has
autẽ locustas quȩ pͥmo uere uolitabant.
bruchus innumerabilis sequebat᷑. qui
ueniebat post imbrẽ serotinũ. & appel¬
labatur tonsor uł tonsura gregis. eo qđ
uniuersa uastauerit. & nichil penitꝰ
reliquerit herbe uirentis in terra.
Hunc tonsorẽ siue tonsurã isaias acu¬
cutã nouaculã uocat. quȩ pilos om̃s &
capillos israhelitici corporis raserit.
Cũq ait dubitarẽ quȩ esset ista noua-¬
cula. statĩ intulit. regẽ assirioꝵ. Noua¬
cula gͥ & tonsor gregis exercitꝰ chalde¬
orũ est : qui in modũ bruchi uniuersa
populatꝰ est. & ñ solũ fruges sed ligna.
fenũ stipulãq consũpsit. Factũ ẽ autẽ
cũ consũ mass& bruchus qͥuenerat post
locustã comerlere herbã terrȩ. &

Expanded text:
parturit omnis ager, et diversarum arparturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum, flores arborum, atque herbae segetum pollicentur. Has autem locustas, quae primo vere volitabant, bruchus innumerabilis sequebatur, qui veniebat post imbrem serotinum, et appellabatur tonsor vel tonsura regis eoquod universa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam novaculam vocat , quae pilos omnes et capillos Israelitici corporis raserit. Cumque, ait, dubitarem, quae esset ista novacula, statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi universa populatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem cum consummasset bruchus qui venerat post locustam comedere herbam terrae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut deuor& fenũ terrȩ. Et dixi. dñe dñe.
ꝓpitius esto. Quis suscitabit iacob qm̃
modicus est . Peniteat te dñe suꝑ hoc.
Et hoc non erit dicit dñs.
Non solũ ea quȩ̨ post multa secula fu¬
tura sunt ꝓpheticꝰ sermo predicit. sed
& uicina & quȩ statĩ uaticiniũ conse¬
quantur. Solemꝰ enĩ homines multo
plus de nob̾ quã de posteris cogitare.
dicente ez echia fiat pax in dieb meis.
& ut qͥ uiderint reb expleta quȩ ante
adnuntiata st̃ conuertant᷑ ad cultum
dĩ. in cuiꝰ ꝓpħis diuinationis ẽ ueritas.
Ostendit gͥ dñs sennacherib regẽ assirioꝵ
cũ infinita exercitꝰ multitudine instar
locustȩ uniuersa tondentis ẽẽ uenturũ
in pͥncipio imbris serotini. quando ex¬
trema omnipotentis dĩ miscdĩa indige¬
bat isrł. Huiꝰ autẽ locustę fictor & cre¬
ator ẽ dñs. Quȩ locusta uenit in pͥncipio
imbris serotini. quando cuncta uirent.

Expanded text:
ut devoret fenum terrae, et dixi: Domine Deus, ut devoret fenum terrae, et dixi: Domine Deus, propitius esto: quis suscitabit Jacob, quoniam modicus est. Poeniteat te, Domine, super hoc: et hoc non erit, dicit Dominus. Non solum ea quae multa post saecula futura sunt propheticus sermo praedicit, sed et vicina, et quae statim vaticinium consequantur. Solemus enim homines multo plus de nobis, quam de posteris cogitare, dicente Ezechia: Fiat pax in diebus meis . Ut qui viderint rebus expleta quae ante nuntiata sunt, convertantur ad cultum Dei, in cujus prophetis divinationis est veritas. Ostendit igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Dei omnipotentis misericordia indigebat Israel: hujus autem locustae fictor et creator est Dominus. Quae locusta venit in principio imbris serotini, quando cuncta virent et
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & sic uersi ad orientẽ pactũ inimus
cũ sole iustitiȩ. & ei seruituroᷤᷤ nos esse
ꝓmittimꝰ. Pro torrente occidentis. sim¬
machus interp̃tatꝰ ẽ uallẽ cãpestrem.
theodotio torrentẽ arabiȩ. aquila tor¬
rentẽ qͥ ẽ in planicie. Quib uerb̾ ostendi¬
tur nequaquã in eis amurata ciuitate
exclusis mori posse peccata. nec ꝑueni¬
re illos ad torrentẽ cãpestrẽ & planũ.
siue deserti. qui torrens dicitur uo¬
luptatis iuxta illud qđ legimꝰ. De tor¬
rente uoluptatis tuę potabis eos.
Iȩc ostendit mͥ dñs ds̃. Et ecce fictor¬
locustȩ in pͥncipio germinantiũ sero¬
tini imbris. & ecce post serotinũ tonsor
siue tonsura gregis. & factũ ẽ cũ con¬
sũ mass& comedere herbã terrȩ dixi.¬
bit ia cob qͥa paruulus ẽ: Misertꝰ ẽ dñs
suꝑ hoc: non erit dixcit dñs. Lxx.
ic ostendit mͥ dñs. Et ecce fetꝰ locu¬
starũ ueniebat matutinꝰ. & ecce bru¬
chus in gog rex. & erit si cõpleuerit.

Expanded text:
tis, et sic versi ad Orientem, pactum inimus cum sole justitiae, et ei servituros nos esse promittimus. Pro torrente Occidentis, Symmachus interpretatus est, vallem campestrem: Theodotio, torrentem Arabiae: Aquila, torrentem qui est in planitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis a murata civitate exclusis, mori posse peccata, nec pervenire illos ad torrentem campestrem et planum sive deserti, qui torrens dicitur voluptatis, juxta illud quod legimus: De torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec ostendit mlocustae in principio germinantium serotini imbris, et ecce serotinus post tonsionem regis. Et factum est: cum consummasset comedere herbam terrae, et dixibit Jacob, quia parvulus est? Misertus est Dominus super hoc: non erit, dixit Dominus. LXX: Sic ostendit mihi Dominus: Et ecce fetus locustarum veniebat matutinus: et ecce bruchus unus Gog rex. Et erit si compleverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ingrederetur indignus. Qdq sequitur
usq ad torrentẽ occidentis: de sexagesi¬
mo septimo psalmo interp̃tabim̾. in quo
scriptũ ẽ. cantate dño psalmũ dicite nomi¬
n eiꝰ. it̃ facite ei qͥ ascendit suꝑ occasũ. dñs¬

Expanded text:
ingrederetur indignus. Quodque sequitur: ingrederetur indignus. Quodque sequitur: Usque ad torrentem Occidentis, de sexagesimo septimo Psalmo interpretabimur, in quo scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus: iter facite ei qui ascendit su
Abbreviated transcription (Latin):
& in alio loco exaltabit cornu popłi sui.
&. exaltabit cornu xp̃i sui. &. cornu
altaris. &. munda animalia atq cornuta
contrario uł hostili gladio uł inimicitus in iudi¬
cando ducit᷑. ꝑuertit iudiciũ xp̃i qͥ ẽ iustitia.
& fructũ illius uertit in amaritudinẽ.
quȩ sola offerunt᷑ dõ. quoꝵ interp̃tatio
ñ huiꝰ ẽ tẽporis. Ob hȩc tanta peccata &
extremã suꝑbiã quȩ iniquitatẽ loquit᷑
contra dm̃. & ponit in excelso os suum.
usq ad torrentẽ occidentis. Emath in¬
terp̃tatur murꝰ aut murata. Uetabun-¬
tur itaq ab hac gente seuissima cui sup-¬
plicia delegata sunt confugere ad ciui¬
tatẽ munitã quȩ est celestis ierłm. ne
introeant & saluent᷑. immodũ illius ca¬
pituli qđ in genesi legimꝰ. ubi posuit ds̃
cherubin & flãmeã rũpheã quȩ uertit᷑
ad custodiendã uiã ligni uitȩ. ut qͥ eiec¬
tus fuerat de paradiso. nequaquã illuc

Expanded text:
et in alio loco: Et exaltabit cornu populi sui: et in alio loco: Et exaltabit cornu populi sui: Et: Exaltabit cornu Christi sui , et cornu altaris, et 322 munda animalia atque cornuta, contrario  vel hostili odio, vel inimicitiis in judicando ducitur, pervertit judicium Christi, qui est justitia, et fructum illius vertit in amaritudinem quae sola offeruntur Deo, quorum interpretatio non hujus est temporis. Ob haec tanta peccata et extremam superbiam, quae iniquitatem loquitur contra Deum, et ponit in excelso os suum, usque ad torrentem Occidentis. Emath interpretatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne introeant et salventur: in modum illius capituli quod in Genesi legimus, ubi posuit Deus Cherubim et flammeam rompheam , quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae, ut qui ejectus fuerat de paradiso, nequaquam illuc
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. immo cũ causã nesciat nec
iudicii nouerit ueritatẽ. ante pręiudicat
qualẽ debeat ferre sententiã. fructũ
quoq iustitiȩ qui dulcissimꝰ ẽ. uertit in
amaritudinẽ. Qđ de una uirtute dixcimꝰ.
intelligamꝰ & de reliquis. prudentia.
fortitudine. tẽperantia. quarũ qͥ iratꝰ
fuerit fructꝰ capere ñ poterit. & cum
ceperit amari erunt. Unde dicit᷑ in isaia.
Ue qͥ dicunt dulce amarũ. & amarũ
dulce. Hoc autẽ illi dicunt qͥ ñ causas in
iudicando sed ꝑsonas considerant. & fruc¬
tũ xp̃i iustitię qͥ ẽ dulcis simꝰ uertunt
in amaritudine̾ꝰ. Iui hoc faciunt letant᷑¬
in nullo uerbo bono. siue frustra ut sẏm¬
machus transtulit id .ẽ. mogos. & erecti
in suꝑbiã dicunt. nonne in fortitudine
nr̃a habuimꝰ cornua: Cũ e regione iustꝰ
hebraicũ & aquilȩ editionẽ legimus. &
moyses nesciebat quia cornuta erat spe
inimicos meos uentilo cornu. Legimus

Expanded text:
descendit, immo cum causam nesciat, nec descendit, immo cum causam nesciat, nec judicii noverit veritatem, ante praejudicat qualem debeat ferre sententiam: fructum quoque justitiae, qui dulcissimus est, vertit in amaritudinem. Quod de una virtute diximus, intelligamus et de reliquis, prudentia, fortitudine, temperantia, quarum qui iratus fuerit, fructus capere non poterit, et cum ceperit, amari erunt. Unde dicitur in Isaia: Vae qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce . Hoc autem illi dicunt, qui non causas in judicando, sed personas considerant, et fructum Christi justitiae, qui est dulcissimus, vertunt in amaritudinem. Quiin nullo verbo bono, sive frustra, ut Symmachus transtulit, id est, ἀλόγως, et erecti in superbiam dicunt: Nonne in fortitudine nostra habuimus cornua? cum e regione justus Hebraicum, et Aquilae editionem, legimus: Et Moyses nesciebat, quia cornuta erat specinimicos meos cornu ventilo. Legimus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃peditis. & ꝑ singulas petras corruentib.
Ieniamꝰ ad aliaꝰ similitudinẽ. iuxta
consuetudinẽ nr̃am. editionẽ lax int̃¬
pretũ disserentes. nesi om̃ino hereamus
in hebraico illusisse lectoris diligentiȩ &
tacendo de editione uulgata. frustra eã
ꝓposuisse uideamur. Aut retinebt̃ in qͥt
in feminis. haud dubiũ quin equos signific&.
de quib supra dixerat. si ꝑsequent᷑ in petͥs
equi. Isti equi id ẽ contrariȩ fortitudines
qui insaniunt ad feminas. quando uirilẽ
uiderint animũ & dĩ fortitudine ro¬
boratũ. non audent accedere. quando uͦ
effeminatã mentẽ & ungentis ac deliciuis
eneruatã & in muliebrẽ uersã molliciẽ.
statĩ insaniunt. & se tenere ñ possunt :¬
& gestiunt ad libidinẽ. Quia conuertistis¬
ñ accipias ꝑsonã in iudicio. & in alio loco.
ñ misereberis pauꝑis in iudicio. &: quia dĩ
iudiciũ est. ille irata ad iudicandũ mente

Expanded text:
praepeditis, et per singulas petras corruentibus. praepeditis, et per singulas petras corruentibus. Veniamus et ad aliam similitudinem, juxta consuetudinem nostram, editionem LXX interpretum disserentes, ne si haereamus omnino Hebraico, illusisse lectoris diligentiae, et tacendo de editione Vulgata, frustra eam proposuisse videamur. Aut reticebunt, inquit, in feminis, haud dubium quin equos significet, de quibus supra dixerat. Si persequentur in petris equi. Isti equi, id est, contrariae 321 fortitudines, qui insaniunt ad feminas, quando virilem viderint animum, et Dei fortitudine roboratum, non audent accedere. Quando vero effeminatam mentem, et unguentis et deliciis enervatam, et in muliebrem versam mollitiem, statim insaniunt, et se tenere non possunt; et gestiunt ad libidinem. SequitNon accipies personam in judicio . Et in alio loco: Non misereberis pauperis in judicio; quia Dei judicium est : ille irata ad judicandum mente
Abbreviated transcription (Latin):
domũ minorẽ iudaicũ popłm significari
putant. & de gentib ecclesiam congre¬
gatã. Illi enĩ magni ꝓpt̃ patres uocant᷑
& legẽ & ꝓphetas. nos minores qͥ absq
testamento fuimꝰ & manclatis dĩ. de qͥb
& in cantico legimꝰ. Soror mea paruula
ẽ. & ubera ñ hab&. Quȩ domꝰ magna &
parua in unã dĩ familiã congregata. si
ñ habuerit disciplinã & di mandata ñ
fecerit. ꝑ cutiet᷑ runis & scissionib. Quo¬
tienscũq gͦ uł in ꝑsecutionib uł in here¬
sib & scismatib domꝰ dĩ quȩ est ecclesia
corruit atq laceratur. dĩ ꝑcutientis os¬
tendit manũ. Quã si uolumꝰ effugere:
cõparationis audiamus & faciamus exẽ¬
plũ. In petris equi ꝑsequi non ualent.
Petra xp̃c est.quȩ donauit apłis suis ut
& suꝑ hanc petrã edificabo ecclesiã meã.
Qui in istis petris fuerit. aduersarię po¬
testates quȩ appellant᷑ equi de qͥb supͣ
diximꝰ ꝑsequi eũ non poterunt. cursibus

Expanded text:
ificari putant, et de gentibus Ecclesiam congregatam. Illi enim magni propter patres vocantur, et legem, et prophetas: nos minores, quia absque Testamento fuimus et mandatis Dei, de quibus et in Cantico legimus: Soror mea parvula est, et ubera non habet . Quae domus magna et parva, in unam Dei familiam congregata, si non habuerit scissionibus. Quotiescumque ergo vel in persecutionibus, vel in haeresibus et schismatibus domus Dei, quae est Ecclesia, corruit atque laceratur, Dei percutientis ostendit manum: quam si volumus effugere, comparationis audiamus et faciamus exemplum. In petris equi persequi non valent. Petra Christus est , qui donavit apostolis suis, ut et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Qui in istis petris fuerit, adversariae potestates, quae appellantur equi, de quibus supra diximus, persequi eum non poterunt, cursibus
Abbreviated transcription (Latin):
locustarũ in principio germinantiũ
serotini ymbris. & post ymbrẽ seroti¬
nũ tonsorẽ regẽ siue regis. & ut uer¬
bũ expͥmamꝰ e uerbo tonsurã regissen¬
nacherib quȩ cuncta decẽ tribuũ to¬
tonderit atq uastauerit : nunc idem
dñs ostendit nabugo donosor immo uo¬
cat & uenire precipit contra iudã &
ierłm. Uocat autẽ ut tẽplũ & ierłm
igne succendat. & faciat in igne iudi

Expanded text:
ntium serotini imbris, et post imbrem serotinum, tonsorem regem, sive regis, et ut verbum exprimamus e verbo, tonsuram regis Sennacherib, qua cuncta decem tribuum totonderit atque vastaverit. Nunc idem Dominus ostendit Nabuchodonosor, immo vocat et venire praecipit contra Judam et Jerusalem. Vocat autem, ut templum et Jerusalem igne succendat, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ñ ascen& suꝑ nos. Cũq illa occiderint.
& xp̃m habuerimꝰ aurigã. tunc nob̾ ꝓfici¬
entib & ad meliora ꝑgentib. in eodem
psalmo imperabit᷑. Cantate dõ. psallite
dño. qui ascendit suꝑ celũ celi ad orientẽ.
Vnde & in misteruis pͥmũ renuntiamꝰ

Expanded text:
n ascendet super nos. Cumque illa occiderint, et Christum habuerimus aurigam: tunc nobis proficientibus et ad meliora pergentibus in eodem psalmo imperabitur: Cantate Deo, psallite Domino qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Unde et in mysteriis, primu