comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cimannir regnarre inhiruralem ioachim filiũ
ionae et regnarse crudelit̃ & etitirse impium
& postea mortuum nec tamꝰ eiur sepultura nar¬
ratur: Hanc habeis scriptura sc̃a consuaudi¬
nem ut om̃r reger & mortuor referat & sepultor
hunc proprie narrit mortiũ & ñ sepultum :
Dequodicemur in posteriorib: plangit itaq su¬
pradictũ regem qđ confidat iniustitia et put&
eẽ perpetuam regiam dignitatem  faciatq sibi
caenacula etamicor opprimat operantili: que
non reddat mercedem suã. et aãnã palatii sui aedifica¬
tionem arbi tr&ur Nũ quid ait remodiuin ir
regnare paterir inperp&uũ qmͦ confere tecupir
cedro &celrȩ patrituo iosiae uidelica regi iusto
Pator inquit tuur & comedit &ebibit & fruitur ẽ opib:
regur nec tamꝰ in eo oppendit dñ qđ habuit diuitiar
sed in eoplacuit qđ fecit iudiciũ atq iustitiam ꝙ
Etide irco tam in p̃renti scło quã in futuro bene
ei fuit & ertt Iudicauit inquit cauram pau¬

Expanded text:
cim annis regnasse in Jerusalem Joacim filium Josiae, et regnasse crudeliter, et exstitisse impium, et postea mortuum; nec tamen ejus sepultura narratur, hanc habente Scriptura sacra consuetudinem, ut omnes reges et mortuos referat et sepultos. Hunc de quo dicemus in consequentibus. Plangit itaque supra dictum regem, quod confidat in injustitia sua, et putet esse perpetuam regiam dignitatem, faciatque sibi coenacula, et amicos opprimat, aperantibusque non reddat mercedem suam, et aeternam palatii sui aedificationem arbitretur. Nunquid, ait sermo divinus, regnare poteris in perpetuum. quoniam conferre te cupis cedro excelsae, patri tuo Iosiae uidelicet, regi iusto? pater,\' inquit, tuus et comedit et bibit et fruitus est opibus regiis; nec tamen in eo offendit deum. quod habuit diuitias, sed in eo placuit. quod fecit iudicium atque iustitiam, et idcirco tam in praesenti saeculo quam in futuro bene ei fuit et erit. iudicauit,\' inquit, \'causam pau
Abbreviated transcription (Latin):
turbata sunt uircera mea siꝑ eo: cuiloquitur &
Porea Quid tibi faciam ephraim ͤ quid tibi faciam
irrł  quasi adamam ponãte & quas seboim: conuesuẽ
inme cormeũ conturbata sunt uircera mea: non sa¬
ciam surorem ire mee & non dirꝑdam ephraim
mireranr mirerdior eiur ait dnr:
fuerunt quidon sermonermei in eo. &omnia
mandata mea auido surcpit animo & in suo cor¬
de seruauit : sed tamo mireanr mirer dior eius:
utosteida & omnem hominum iustitiã indigere

Expanded text:
turbata sunt uiscera mea super eo. cui loquitur et turbata sunt uiscera mea super eo. cui loquitur et per Osee: quid tibi faciam, Ephraim? quid tibi faciam, Israhel? quasi Adama ponam te et quasi Seboim? conuersum est in me cor meum. conturbata sunt uiscera mea. non faciam furorem irae meae et non disperdam Ephraim. miserans miserebor eius, ait dominus. fuerunt quidem sermones mei in eo et omnia mandata mea auido suscepit animo et in suo corde seruauit; sed tamen miserans miserebor eius.\' ut ostenderet omnem hominum iustitiam indigere
Abbreviated transcription (Latin):
erpondet dñr & plma adse marte conusum tali
surtetat oraculo: filiur dilectur mihi ephraim: quõ
intantũ dilgxi abintio ut fratri prteferẽ manarre
filiur honorabilir qui contra naturae ordinem ho¬
norem primo genti dñi dignatione surcepio
Puer delicatur dequo scribit᷑: ephraim intendeter
& mitteiter arcur conuersi sunt in diebelli: Con¬
traquem & aquem totus.
Oseae prophaa libe est : cuibenedioit iacob: deliciar
autem in hoc loco iuxta illud accipiamur quod
in pralmo dicitur: Delectare in dño. & dabit tibi
petitioner cordistur
Proquo in grȩco ain hebraico hab& delicur apfluen
unde & paradirir in edem deliciarum paradssur
recordatione manorero eiur adhuc:neputa r&ur
gratuita beiedictio & ꝙ indulgetia patiur lar¬
gt̃orir quam meito eiur inquen conferebatur
erse conlata Ideo att recordabor eiur. quiauir¬
bamea fuerunt in eo non inore eiur non in laliur
sed inimo cordis apfectu: ppt̃ quã causam & con¬

Expanded text:
a ad se mente conuersum tali sustentat oraculo: \'filius dilectus mihi Ephraim, quem in tantum dilexi ab initio, ut fratri praeferrem Manasse.\' filius honorabilis, qui contra naturae ordinem honorem primogeniti domini dignatione suscepit; puer delicatus, de quo scribit: filii Ephraim intendentes et mittentes arcum conuersi sunt in die belli, contra quem et ad quem totus Osee prophetae liber est, cui benedicit Iacob. delicias\' autem in hoc loco iuxta illud accipiamus, quod in psalmo dicitur: delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui, pro quo in Graeco et in Hebraico habet: deliciis aflue; unde et paradisus in Eden \'deliciarum̕̕̕̕̕̕̕\' precordatione memor ero eius adhuc.1 ne putaretur gratuita benedictio et ex indulgentia potius largitoris quam i merito eius, in quem conferebatur, esse conlata, ideo ait: recordabor eius, quia uerba mea fuerunt in eo, non in ore eius, non in labiis, sed in imo cordis affectu; propter quam causam et con
Abbreviated transcription (Latin):
tur mihi ephraim : sĩpue delicatur quia ex quo locu¬
turrum deeo siue uerbamea in eo recordabor eiur
adhuc: idcirco conturbatarꝰ uircramea supe eo
miseranr mire obor eiur ait dnn Paenitentiam
agete ephraim e dicete in principio rudistime

Expanded text:
 mihi Ephraim, si puer delicatus? quia, ex quo o locutus sum de eo — siue uerba mea in eo —, recordabor eius adhuc; idcirco conturbata sunt uiscera mea super eo, miserans miserebor eius, ait dominus. Paenitentiam agente Ephraim et dicente
Abbreviated transcription (Latin):
& in ebriamini & uomite & cadite : etnolite consurgere
a facie gladii quon ego mittam inuos. Postquan
Postquam
inquit cunctirgartib: propinarir et impleurir
Bibite & meliriamini & uomite & cadete & nolite
consurgire: Sibibee in ebriari uomee a cadire
ralutr indicium est: ut in star catharticae potionir
noxia quaq pellantur quomodo sequitur.
etnolite consurgere quaesit aũ potio quae eor
cadere faciat in a&enum: ponit manifetiur :

Expanded text:
et inebriamini, et vomite et cadite, et nolite consurgere a facie gladii quem ego mittam inter vos. » Postquam, inquit, cunctis gentibus propinaveris et impleveris bibite et inebriamini et uomite et cadite et nolite consurgere!\' si \'bibere. inebriari, uomere et cadere\' salutis indicium est, ut instar catharticae potionis noxia quaeque pellantur, quomodo sequitur: et nolite consurgere? quae sit autem potio, quae eos cadere faciat in aeternum, ponit manifestiu
Abbreviated transcription (Latin):
nit tur ut chanardño in ecclesur omni inte
malorum operum carne consumpta. & egredie¬
rir inchoro ludaitium
Cum gortium turbir: plantabir uinear in montibur
ramariae: nequaquam inuallibur & humilib
ir sed in mantibi ramariae. quipost captiu¬
tatem populi irrł ab alieugenir porrersi sunt
Quili dicitur: plantate plantaria & uindeniate:
tunc fuit dier dñi in qua clamauer̃ custoder
apłi uidelica &apostolici uiri Inmonte samariae¬
& inmonte ephraim: quorũ alterũ custodiã
alterum ubartatem sonat
Quiduero dicunt custader samariae immo quid
clamant in monte ephraimͦ surgite qui iace¬
tir. humilia relinquite. iuctimarũ hostiar
spernite : Sacrisiciũ dnõ spr contribulatur:¬
rcendamur insion hocẽ in ecclesiam ubi est spe

Expanded text:
nis tuis, ut canas domino in ecclesiis omni in te malorum operum carne consumta. et egredieris in choro ludentium cum gentium turbis, plantabis uineas in montibus Samariae\', nequaquam in uallibus et humilibus locis, sed in montibus Samariae, qui post captiuitatem populi Israhel ab alienigenis possessi sunt. quibus dicitur: plantate plantaria et uindemiate! tunc fuit dies domini, in qua clamauerunt custodes — apostoli uidelicet et apostolici uiri — in monte \'Samariaeet in monte Ephraim\', quorum alterum \'custodiam\', alterum \'ubertatem\' sonat; quid uero dicunt custodes Samariae, immo quid clamant in monte Ephraim? \'surgite, qui iacetis, humilia relinquite, uictimarum hostias spernite\' — sacrificium domino spiritus contribulatus—\',ascendamus in Sion, hoc est in ecclesiam, ubi est spe
Abbreviated transcription (Latin):
completa: nunc loquitur adsiliũ ioacim
depotem iosice regem hi eruralem iaechoni¬
am. qui & alio nomine appellatur io achim:
qui captur anabdgadonosor cũ matresua
principib q & arti foib & multir nobilib
Ductur inchaldeam iliq mortuur
Hoc igitur sidicitur quomodo anulur ñre¬
cedit donanii portantio &dedigito dipsi

Expanded text:
conpleta nunc loquitur ad filium Ioiacim. conpleta nunc loquitur ad filium Ioiacim. nepotem Iosiae, regem Hierusalem, Iechoniam. qui et alio nomine appellatur Ioiachin, qui captus a Nabuchodonosor cum matre sua principibusque et artificibus et multis nobilibus ductus est in Chaldaeam ibique mortuus. hoc igitur dicitur: si. quomodo anulus non recedit de manu portantis et de digito diffi
Abbreviated transcription (Latin):
transeunter et in hebraico scriptũ ẽ. meaba¬
Symmachur decontra. ut significent qđ uox
propħa delueruralem urq ad montẽ libanum
& baran debeat ꝑuouire
Viuo ego dicdnr quiasi furit iaechoniar filiur
io aeim regiriuda anulur in manu dextera mea in¬
de a uellam eum siuete: et dabote in manu quae¬
rentiũ animã tua & inmanu quorũ tu formi¬
darpaciem & inmanu nabd godonosor regirla¬
Sbelonir qđ in lxx non habetur: & inmanu
chaldeorum: & mittamte siue proieiã te & ma
 trem tua quae genuit te in tarã aliena inqua¬
i nati nanestir. ibiq moriemini Intera aũ ad
s quam ipsi leuant animã suã ut reuertantur
illuc. non reuir tentun
Supradiperat domui regir uida. Haec loquo¬
rir. adeinde dercende indomũ regir iuda
Etitorũ haec dio dñr suꝑ domũ regir iuda&:
ruralem treuatitur adioacim fratrẽ eiur
qui ante eũ regnauit: qua uaticinatione

Expanded text:
transeuntes, » et in Hebraico scriptum est, , Setranseuntes, » et in Hebraico scriptum est, , SeSymmachus, de contra, ut significent quod vox prophetae de Jerusalem usque ad montem Libanum et Basan debeat pervenire. it dominus: quia, si fuerit Iechonias, filius Ioiacim, regis Iuda. anulus in manu dextera mea, inde auellam eum — siue te — et dabo te in manu quaerentium animam tuam et in manu, quorum tu formidas faciem, et in manu Nabuchodonosor, regis Babylonis, — quod in LXX non habetur — et in manu Chaldaeorum. et mittam te — siue proiciam te — et matrem tuam, quae genuit te, in terram alienam, in qua nati non estis, ibique moriemini; in terram m autem, ad quam ipsi leuant ant animam suam, ut reuertantur, illuc non reuertentur. Supra dixerat: \'domui regis Iuda haec loqueris\' et deinde: descende in domum regis Iuda et iterum: haec dicit dominus super domum regis Iuda rusalem, reuertitur ad Ioiacim, fratrem eius, qui ante eum regnauit. qua uaticinatione
Abbreviated transcription (Latin):
regionũ & montiũ tranr iardanen adhio
adhieru¬
ralem sermo dirigitur qđ frustra in aegrpta
sit canfira. siue adipsum ioadim qui eotem¬
pore regnabat inhieruralẽ Etabaegeptuir
re fueait constitutur : quod frustra aegyptio
rum spera auxiliũ et qđ insi quoq ab abrlo¬
nio rege superandisint &ducendi in captiuita¬
tem: quodq aito Locutursũ adte. hoc e ipre
atur proph&ae meu ettu in abundantiatua
dixisti non audiam ⁊ arguit eam supabiae.
et qđ diuitiarum magnitudine abura nt in
contemptũ dĩ: et narrat qđ non solũ hoc tẽ¬
pore sed abinitio quando educturnt de agep¬
to non audierit uocem dĩ. unde &oner pasto¬
rer eiur & principer huc illuoq dirꝑnsint
et captiuitate babylonia colla sum miraint:
qđq infest. quaeseder inlibano &nidificar in
cedrir Arrogantiã suggillat quaed eomniũ
rerum creuaait aliundantia et qđ instarmulie¬
rir purpaȩ repoitinur ei dolor & subita ueniat
Quodau̾ nor diximur clamaad

Expanded text:
regionum et montium trans Iordanen. ad Hierusalem sermo dirigitur. quod frustra in Aegypto sit confisa, siue ad ipsum Ioiacim. qui eo tempore regnabat in Hierusalem et ab Aegyptiis rex fuerat constitutus, qurum speret auxilium: et quod ipsi quoque a Babylonio rege superandi sint, et ducendi in captivitatem . Quodque ait: « Locutus sum ad te, » hoc est ipse atur, prophetae mei, « et tu in abundantia tua dixisti: non audiam. » Arguit eam superbiae et quod divitiarum magnitudine abusa sit in contemptum Dei, et narrat quod non solum hoc tempore, sed et ab initio quando educta sit de Aegypto, non audierit vocem Dei. Unde et omnes pastores ejus et principes huc illucque dispersi sint, et captivitati Babyloniae colla submiserint. Quodque infert, « quae sedes in Libano, et nidificas in cedris, » arrogantiam suggillat, quae de omnium rerum creverat abundantia, et quod instar mulieris puerperae repentinus ei dolor et subita veniatQuod autem nos diximus: « Clama ad
Abbreviated transcription (Latin):
surge : & loquere adeor omnia quat ego praecipio tibi: et io¬
L praecipitur ut accingat lumbor suos : Eta postolir ut ac¬
cinctir lumbir quor heliar & iohanner baptista Tonir
mortisicauere pellicur Iucernar teneant inmanibur
siur praedicationis uidelic& euangelicae Quicuque
igitur locutururẽ sermonerdĩ deb& accingere lum¬
hor suor scienr qđ diaboli omnir uirtur in lumbir sit
Etustur dicat in pralmu: Numbi mei impl&i surit in¬
lusionibur:cumq arcinxerit lumbor audiat illud quod
quae sibi praecȩperit dn ne timeasa a facie corum nec
enim timere tefaciam uultum eorumo Siue ut lixx
&q&eri habent interpraetes neforte timere tefaciam:
etest sensun iuxta tranrlationẽ nr̃am i nali timene
a faciȩ corum cneenim adiutore eor timere non pote
entiam iursionir: Sienim non obtulerir qđ haber i
timere desinar : de relinquamte & tradam timori
et quodam modo uidebor timire tefacere dum relinquo

Expanded text:
surge et loquere ad eos omnia, quae ego praecipio tibi. Et Iosurge et loquere ad eos omnia, quae ego praecipio tibi. Et Iob praecipitur, ut accingat lumbos suos, et apostolis, ut accinctis lumbis, quos Helias et Iohannes Baptista zonis mortificauere pelliciis, lucernas teneant in manibus suis, praedicationis uidelicet euangelicae. quicumque igitur locuturus est sermones dei, debet accingere lumbos suos sciens, quod diaboli omnis uirtus in lumbis sit et iustus dicat in psalmis: lumbi mei impleti sunt inlusionibus. cumque accinxerit lumbos, audiat illud quod quae sibi praeceperit deus. Xe timeas a facie eorum; nec enim timere te faciam uultum eorum, siue ut Septuaginta et ceteri habent interpretes: ne forte timere te faciam. Et est sensus iuxta translationem nostram: \'noli timere a facie eorum; me enim adiutore eos timere non poterfidentiam iussionis; si enim non optuleris quod habes, ut timere desinas, derelinquam te et tradam timori et quodammodo uidebor timere te facere, dum relinquo
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli dubiumuiiultar geter & singularũ ꝗertiũ reger babĩ¬
lonio regi suirre subiecta. Qui obsersa hieruralemꝓo¬
suerunt incircuitu et maxime in exitib portarum
thronũ suum atq tentoria nequir eorum quiclausi
erant porset erumperes etnon solũ hieruralem sed
omner urber iudae simili obsidione uallatas :
ait capta fuerit ciuitar. tunc loquar ad eoꝵ Recta
mea furre iudicia etrecȩpirse singulor qđ meeban¬
tur: Nonpro cȩterir uitur quib subiac& humana
condicio sed in axima pro idolatria ꝑ quam dese¬
renterme adoraue opera manuum suarum:
Quidam hunc locum inbana partem accipiunt. quod
uidelic& hi qui in olla aenea ex cocti fuerint percru¬
ciatur atq purgati postea principer sint hierusalem
Etpostquã mirertur eorum fuerit dñra tunc expro¬
br& eir quia deserto simulacra ueeati sunt: Sed hac
uiolenta & praua interpr&atio est : necalumniã faciat
tractator indoctur: Tuergo accingelumbostuor. &

Expanded text:
 singularum gentium reges Babylonio regi fuisse subiectas; qui obsessa Hierusalem posuerunt in circuitu, et maxime in exitibus portarum, thronum suum atque tentoria, ne quis eorum qui clausi erant posset erumpere, et non solum Hierusalem, sed omnes urbes Iudaeae simili obsidione uallatas. \'cumque\', ait, capta fuerit ciuitas, tunc loquar ad eos recta mea fuisse iudicia et recepisse singulos quod merebantur, non pro ceteris uitiis, quibus subiacet humana condicio, sed maxime pro idololatria, per quam deserentes me adorauerunt opera manuum suarum\'. quidam hunc locum in bonam partem accipiunt, quod uidelicet hi, qui in olla aenea excocti fuerint per cruciatus atque purgati, postea principes sint Hierusalem et, postquam misertus fuerit eorum dominus, tunc exprobret eis, quia se deserto simulacra uenerati sunt. sed haec uiolenta et praua interpretatio est; ne calumniam faciat tractator indoctus. Tu ergo accinge lumbos tuos et
Abbreviated transcription (Latin):
dererit ut in loco priur religionir sepulchra sint in¬
numa tibilia Et quor sepelire non potueint lacenn¬
tur al. auili & abestur deuarentur : Nullurq sit
qui abigat similia metuer &humandi uictur orsi¬
ciir: Manifesta tranrcurrimur. utsicubi locur
fueit inolircurir moremur: ipsiur enim libri mag¬
nitudo fastidium pote facere legoitils quanto
magirsi ã nõb latiur dirseratur Et qui ercre
faciam deurbib: iuda & deplateir hieruralẽ uocẽgau¬
dii & uoce laitiae uocem sponsi & uocẽ sponne: In
desolationem enĩ erit terra: Cumlocur ido latriae
uesur fuerit insepulchra. utubi dm̃ opfenderant
ibieorum inhumata i aceant cadauera : de urbequon¬
dam hieruralem & decxerir urbibur quae sub illiur
dicione erant aufr&ur om̃laxitia & merore ge¬
mituq & desolatione omnia complebuntur:
ntẽpore illo aitdnr eicieit orra regir iuda orrapiin¬
cipum eiur & orra sacerdotum & orsa prorh&arũ et or¬

Expanded text:
des erit, ut in loco prius religionis sepulchra sint innumerabilia et, quos sepelire non potuerint, lacerentur ab auibus et a bestiis deuorentur nullusque sit, qui abigat similia metuens et humandi uictus officiis. manifesta transcurrimus, ut, sicubi locus it, in obscuris moremur. ipsius enim libri magnitudo fastidium potest facere legentibus: quanto magis, si a nobis latius disseratur! Et quiescere faciam de urbibus Iuda et de plateis Hierusalem uocem gaudii et uocem laetitiae et uocem sponsi et uocem sponsae; in desolationem enim erit terra. Cum locus idololatriae uersus fuerit in sepulchra, ut. ubi deum offenderant, ibi eorum inhumata iaceant cadauera, de urbe quondam Hierusalem et de ceteris urbibus. quae sub illius dicione erant, auferetur omnis laetitia et maerore gemituque et desolatione omnia complebuntur. In tempore illo, ait dominus, eicient ossa regis Iuda et ossa principum eius et ossa sacerdotum et o
Abbreviated transcription (Latin):
fontib: sic meũ nom̃ qđ pese stalule est atq perpe¬
tuum non potrit immutarii et tame cũ ceera
naturae ordinem sirueit. populurmr oblitur ẽ mei:
Sequitur eni: quia oblitur est inei populurm̃r. frustra
Qui obliuircitur dĩ erelinquit eũ quidic̃ ego
sum uia. lihatq dur alienir inpingit inurit
sius mequaquam dĩ sed suir etantiquar sempi¬
ternarq semitar dereliquit qua omniũ scõrũ
sunt tritae uestigiir coleatium dm̃: Istiuero
ambulaue initinere nontrito & relicto cultu
dĩ idola uenatiar̃: ppt̃ quã infatur poena quae

Expanded text:
fontibus: sic meum nomen, quod per se stabile est, atque perpefontibus: sic meum nomen, quod per se stabile est, atque perpetuum, non poterit immutari, et tamen cum caetera naturae ordinem servent, populus meus oblitus est mei. Sequitur enim: Quia oblitus est mei populus meus, frustra Qui obliuiscitur dei et relinquit eum, qui dicit: ego sum uia, libatque dis alienis, inpingit in uiis suis - nequaquam dei, sed suis — et antiquas sempiternasque semitas derelinquit, quae omnium sanctorum sunt tritae uestigiis colentium deum. isti uero ambulauerunt in itinere non trito et relicto cultu dei idola uenerati sunt; propter quae infertur poena. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nationer quir fecerit quir audierit idolir seriier
quae fecit nimis uirgo irrł Uirginẽ aũ uocat
eoqđ unidõ seruirit dicente propha:
Notur iniudȩa dr̃ in irrł magnũ nom̃ eiun: Nũ quid
deficia depetra agri nix libani. aut auelli porsunt
aque erumpenter frigidae & defluaiter Lxx:
Nũ quid deficient de petra ulira aut nix delibano. aut
declinauit aqua uioleita sub lata ueto:. Palequid
& illud uergilianum sonatante leuer ergo par¬
centur in aghece cerui. & fraa distitueit nu¬
dor inlitore pircerquã nostro illiur libatur
pectore uultur: Et inalio loco: infreta Dũ plu¬
iiii current dum matib: umbrae lustrabunt con¬
uexa porilur dũ sidera parc&: semꝑ honor nom̃¬
q tuum lauderq manebunt Quomodo in quit
nix delibani summitatib: deficee non potest. nec
ullo ut om̃ liquercat solir ardore superatur flu¬
eiter quirdemantib: riui nequaquã sic cantur in

Expanded text:
nationes, quis fecerit, quis audierit idolis serviens, nationes, quis fecerit, quis audierit idolis serviens, quae fecit nimis virgo Israel? Virginem autem vocat, eo quod uni Deo servierit, dicente Propheta: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Numquid deficiet de petra agri nix Libani: aut avelli possunt aquae erumpentes, frigidae et defluentes? LXX: Numquid deficient de petra ubera, aut nix de Libano, aut declinabit aqua violenter sublata vento? Tale quid et illud Virgilianum sonat : Ante leves ergo pascentur in aethere cervi, Et freta destituent nudos in littore pisces, Quam nostro illius labatur pectore vultus. Et in alio loco : In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae Lustrabunt, convexa polus dum sidera pascet, Semper honos nomenque tuum laudesque manebunt. Quomodo, inquit, nix de Libani summitatibus deficere non potest; nec ullo, ut omnis liquescat, solis ardore superatur, fluentesque de montibus rivi, nequaquam siccantur in
Abbreviated transcription (Latin):
quã & arpectu & sermonib docuerat et dic̃: ex ce
ego fingo contrauor malum quasi figulur lutum:
malui aũ iuxta fraiam quidicit facioirpacem
ecreanrmalum non qđ perse malumsit : sed quod
patiertib: malum eẽ uideatur: Et cagito cantrauor
cogitationẽ idẽ promerito inpare soroitiam
Mutate opera. & dirigiteuiar ur̃ar: ut & pror¬
peis podiamutetur: qui inquit contrario dixer̃
confortabimur in malir uidelica oprib siue
iuxta aquilam depeauimus etiuxta symmachũ
defecimur qđ utrumq opfordit dm̃ : Vt aut ne¬
quaquam seputa porse saluari. aut ad placandũ
dm̃ animo depecirre: et post cogitationer inquit
nostrar ibimun: ubiẽ ergo abrq gratiadĩ liberi
arbitrii potestar & propriȩ iudiciũ uoluntatir
cum grandir opfenra sit dĩ sequi cogitationir suar
et praui cordir facere uoluntatem Pp̃tea in¬
fert diceni: Intrrogate gaiter & om̃r incircuitu

Expanded text:
quam et aspectu et sermonibus docuerat, et dicit: « Ecce ego fingo contra vos malum, » quasi figulus lutum. Malum autem juxta Isaiam, qui dicit: « Faciens pacem et creans malum ; » non quod per se malum sit, sed quod patientibus malum esse videatur. « Et cogito contra vos cogitationem, » id est, pro merito inferre sententiam. Mutate opera, « et dirigite vias vestras, » ut et prosperis poena mutetur. Qui, inquit, e contrario dixerunt. « Confortabimur, » in malis videlicet operibus, sive juxta Aquilam: « desperavimus, » et juxta Symmachum, « defecimus, » quod utrumque offendit Dominum, ut aut nequaquam se putet posse salvari, aut ad placandum Deum animo defecisse. « Et post cogitationes, inquit, nostras ibimus. » Ubi est ergo absque gratia Dei liberi arbitrii potestas, et propriae judicium voluntatis, cum grandis offensa sit Dei sequi cogitationes suas et pravi cordis facere voluntatem? Propterea infert, dicens: Interrogate gentes, et omnes in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
prodita fidei & dicendũ cũ proph&a: Verra¬
turrũ in miseria dũ mihi infgitur siuna : quin potiur
audiant illud apostolicum: obi oediredõ magir oport&
quã hominib: : etiterum: Si hominib: placẽrem. xp̃i
seruur nonersem : Uerũ haec in proprio nisi tacue¬
ruit opere planur ex equemur Nunc coeritũ
in hicremiam carpamur iter: et quartu incum
uolumm breuit̃ tranrcurrenten inhir tantum
quae olircura fueint immoremur Verbũ qđ factũ ẽ
adhigemia adno dicenis Surge & dercende indomũ
sfiguli &ili audier uerbamea: Et dercendi indomum
figuli et ecceipse faciehat opur suꝑ ratam siue lapide
& dirsipatumẽ uar qđ iprefacieliat eluto manibur
siur: canuersurq siue etrursum fecit illuduar al¬
terum sicut placuerat in oculir eiur ut facer&:
Et factum est uebũ dñi admedicens Nũquid sicut

Expanded text:
proditae fidei, et dicendum cum Propheta: Versaproditae fidei, et dicendum cum Propheta: Versatus sum in miseria, dum mihi infigitur spina . Quin potius audiant illud Apostolicum: Obedire Deo magis oportet quam hominibus . Et iterum: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Verum haec in proprio, nisi tacuerint, opere plenius exsequemur. Nunc coeptum in Jeremiam carpamus iter, et quartum in eum volumen breviter transcurrentes, in his tantum quae obscura fuerint immoremur. Verbum quod factum est ad Hieremiam a domino dicens: surge et descende in domum figuli, et ibi audies uerba mea! et descendi in domum figuli et ecce ipse faciebat opus super rotam — siue lapides —. et dissipatum est uas, quod ipse faciebat e luto manibus suis; conuersusque — siue et rursum - fecit illud uas alterum, sicut placuerat in oculis eius, ut faceret. et factum est uerbum domini ad me dicens: nu
Abbreviated transcription (Latin):
& latrandi non habater: quib: loquar compedio:
autbona sunt quadocetir aut mala: Sibona
defendite libessimala quid oc culte mireror
errore iugulatir: rectaeq: fidei ad decipiendor
simplicer quosq: lactatir e positionẽ : quae siuera
est cur abs conditur si falsa. curscribitur
Nogo quae est ista insania p̃cipiente ap̃ło ut parati
sumur ad satir faciendũ omni porcenti norratio¬
nem de ea qua in nob est spe & propła clamante
ho quebar intestimonurtuir inconspectu regũ & non
confundebar : Isti publicũ fugiunt & susurrant in
angulir ꝑditorũ. dolentq: quasi prosur qua sua
metuunt consiteri : Cũq generalit᷑ aduasũ uitia
quid & he&icor dixerimur sepati quaeruntur
malumq conrcientiae dirsimulata diu indigna¬
tione pronuntiant: qđ sic auendum nõb est ne
ueterem laedere uideamur necersitudinem
sisuperbirsimam heresim spiritali mucrone
truncemur: Ergo sustineide nob erunt crucer

Expanded text:
et latrandi non habentes. quibus loquar compendio: et latrandi non habentes. quibus loquar compendio: aut bona sunt, quae docetis, aut mala. si bona, defendite libere; si mala, quid occulte miseros errore iugulatis rectaeque fidei ad decipiendos simplices quosque iactatis expositionem? quae si uera est, cur absconditur? si falsa, cur scribitur? rogo. quae est ista insania? praecipiente apostolo, ut parati simus ad satisfaciendum omni poscenti nos rationem de ea, quae in nobis est, spe, et propheta clamante: loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non coangulis perditorum, dolentque quasi pro suis, quae sua metuunt confiteri. Cumque generaliter adversum vitia quid et haereticos dixerimus, se peti queruntur; malumque conscientiae dissimulata diu indignatione pronuntiant. Quod si cavendum nobis est, ne veterem laedere videamur necessitudinem, si superbissimam haeresim spirituali mucrone truncemus, ergo sustinendae erunt nobis cruces
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccantiae quae olym inorigee edudum in
dircipulir eiur grunnio euagriaq pontico
& iouiano iugulata est coepit reui uercere. et
non solũ in occidate sed & inorientir partib:
sibilare & inquibi dam inrulir pͣcipuaeq sici¬
liae et rhodi maculare pleorq & crercere
gant: Cui recpondae diu tacenr etdalorem
silentio deuoranr crebra fratrũ ex postolatione
compulsursum: nec tamen hucurq prorũpi ut
auctorum nomina ponrem mallent cor corri¬
giquam in famari: Neq enĩ hominũ sed erorir
inimicursum qui mihi ut uicem talionir & genui¬
num suidolorir inlidarbuete er magistrorum
suorum calumniar cancinnanter intantum elin¬
guer & mireri de monstratit᷑: ut nemaledicte
quidem suir uerbir potuerint quorũ tuno tem¬
porir editir aduersum eor librir nenie confuta¬
tae sunt: quor quilegere uolueint: liquido per¬
uidebunt caner eor iuxta gͥraiam ersemutor
qui latrare nerciant Habeiter quidem uolun¬
tatem & rabiem mactiendi sed artem fingedi

Expanded text:
impeccantiae, quae olim in Origene, et dudum in discipulis ejus, Grunnio, Evagrioque Pontico, et Joviniano jugulata est, coepit reviviscere, et non solum in Occidentis, sed et in Orientis partibus sibilare, et in quibusdam insulis, praecipueque Siciliae et Rhodi, maculare plerosque, et crescgant. Cui respondere, diu tacens et dolorem silentio devorans, crebra fratrum expostulatione compulsus sum: nec tamen huc auctorum nomina ponerem malens eos corrigi quam infamari; neque enim hominum, sed erroris inimicus sum. qui, mihi ut uicem talionis et genuinum sui doloris inliderent, ueteres magistrorum suorum calumnias concinnantes in tantum elingues et miseri demonstrati sunt. ut ne male dicere quidem suis uerbis potuerint. quorum tunc temporis editis aduersum eos libris neniae confutatae sunt: quos qui legere uoluerint, liquido peruidebunt canes eos iuxta lsaiam esse mutos. qui latrare nesciant habentes quidem 20 uoluntatem et rabiem mentiendi, sed artem fingendi
Abbreviated transcription (Latin):
suo meito recipiat: nec statim totum eithami¬
nir qđ euona sed eiur gratiae quicuncta largi¬
tur ẽ : Ita enĩ libertar arbitrii resouanda csti
uti nomnib: &cellat gratia largitorir iuxta illud
proph&icum Nis dnr aedificauerit domum
inuanũ laborauẽ qui aedificant eã : Nisi dñs cur¬
todierit ciuitatẽ inuanũ uigilauit qui custodit ea:
None ũ uolettirneque currentis sed miserentis es
Nuncergo dic uiro iuda & habitatorihieruralẽ di¬
senn haec siue sic dic̃ dñm ecce ego fingo contrauor m¬
lum & cogito cantrauor cogitatiane: Reuatatur un:¬
quirq auia sua mala & dirigite uiar ur̃ar &studia ura¬

Expanded text:
suo merito recipiat. nec statim totum erit homisuo merito recipiat. nec statim totum erit hominis, quod eueniet, sed eius gratiae, qui cuncta largitus est; ita enim libertas arbitrii reseruanda est, ut in omnibus excellat gratia largitoris iuxta illud propheticum: nisi dominus aedificauerit domum. in uanum laborauerunt. qui aedificant eam; nisi dominus custodierit ciuitatem. in uanum uigilauit, qui custodit eam. non enim uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. Nunc ergo dic uiro Iudae et habitatori Hierusalem dicens: haec — siue sic — dicit dominus: ecce ego ego contra uos malum et cogito contra uos cogitationem; reuertatur unusquisque a uia
Abbreviated transcription (Latin):
pider: cumq inquit cernerem uar eluto fieri
sulito dirsipatum est hocdĩ agete prouidetia
ut manur artisicir duminecira errore suo para¬
bolam figurare : rursumq: ille figulur quiuar
elicto rota curraite padidait. fecit aliud sibi
ut ei uisum est: Statimq dñr ad prophaam: Sisi
gulur ait hanc hab& potestatem. ut & eodem luto
rursum faciat qđ furit dirsipatum: ego inuoł
qui quantũ in uob est peririe uidemini hoc facee
non patoro  Etut libaũ significara arbitrium:
dic re & mala annuntiare garti & regno illiuel
illgtetrursum Bonanec tamen hoc eueure qđ
ipse praedixerit sed contrario fieri ut liona malis
eunlnt si egerint paenitetiam. & lonirmalasi
post repromirsionẽ furint ad peccata conuesi
ethoc dicimur nan quo ignora dr̃ hoc uel illud
getẽ autregnum eẽ facturum sed qđ dimittat
hominem uoluntati suae : uit uel p̃mia uel poenar

Expanded text:
pides\'. cumque, inquit, \'cernerem uas e luto fieri, pides\'. cumque, inquit, \'cernerem uas e luto fieri, subito dissipatum est hoc dei agente prouidentia, ut manus artificis, dum nesciret, errore suo parabolam figuraret. rursumque ille figulus, qui uas e luto rota currente perdiderat, fecit aliud sibi, ut ei uisum est. statimque dominus ad prophetam: \'si figulus,\' ait, \'hanc habet potestatem. ut ex eodem luto rursum faciat, quod fuerit dissipatum, ego in uobis, qui, quantum in uobis est, perisse uidemini, hoc facere non potero?\' et ut liberum signiticaret arbitrium, dicit se et mala annuntiare genti et regno illi uel illi et rursum bona; nec tamen hoc euenire, quod ipse praedixerit. sed e contrario fieri. ut et bona malis eueniant, si egerint paenitentiam, et bonis mala, si post repromissiones fuerint ad peccata conuersi. et hoc dicimus, non quo ignoret deus hoc uel illud gentem aut regnum esse facturum, sed quod dimittat hominem uoluntati suae, ut uel praemia uel poenas
Abbreviated transcription (Latin):
seccesicut lutum in manu siguli sicuor inmanumea
domur irrł: Nepente siue ad sum mã loquarad¬
uersum gactẽ & aduersum regnũ ut eradĩcem siue
auferam & destruã aedirꝑdam illud Si pamniter¬
tiam egerit geir illa amalo suo qđ locittursũ adue¬
suream agam & ego paenitentiã suꝑ malo qđ cogitaui
ut faceremei: et subito silii ad sũmã loquar de
gente & regno. ut adificem & ut plantem illudSi
Sfecerit malũ inoculir meir ut non audiat uocẽ
Smeam paenitortiã agam suꝑliano qđ locutursũ¬
S ut facerem ei : Prom̃s quidem rensur adiudici¬
um & intelli gartiam animi peruentur auditu.
odoratu gustu. tactu Sed magir mate r&in&ur
qđ oculir canitur: unde iubaur propli&a addo
faciebat ipre opur suꝑ ratam: quã lxx uarliiam¬
bigue tato seducti lapider tranrtula: ab animꝰ
enim proqualitate loci & diuersitate pronun¬
tiatianir & organũ idẽ rota figuli uocatur eda¬

Expanded text:
ecce sicut lutum in manu figuli, sic uos in manu mea, domus Israhel! repente — siue ad summam — loquar aduersum gentem et aduersum regnum, ut eradicem — siue auferam — et destruam et disperdam illud. si paenitentiam egerit gens illa a malo suo, quod locutus sum aduersum eam. agam et ego paenitentiam super malo, quod cogitaui, ut facerem ei. et subito — siue ad summam — loquar de gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat uocem meam, paenitentiam agam s u per bono. quoa locutus sum, ut facerem ei. Per omnes quidem sensus ad iudicium et intellegentiam animi peruenitur. auditu. odoratu, gustu, tactu, sed magis mente retinetur, quod oculis cernitur. unde iubetur propheta ire ad dofaciebatipse opussuperrotam,\' quam LXX uerbi ambiguitate seducti \'lapides\' transtulerunt; \'abanim\' enim pro qualitate loci et diuersitate pronuntiationis et \'organum\', id est \'rota\' figuli, uocatur et \'la
Abbreviated transcription (Latin):
sa sentire: & non solũ aueraerir sed & pircer aqua
dericere : Iuxta tropologiã fleur as sumitur supe
manter & lamatatio suꝑ speciora desati: quando
principer peccant ecclosiae & nihilinea inumitur
substantiae di nec auditur uox xp̃i dñi ecclesiam
crecaeli urq ad pecora ab hir uidelic& quiporsunt
in sublime arcadee urq ad in rationaler & sim¬
pliciorer quorq recersa int a conciliabulo di:
Et dabo hicruralẽ in acguor hareiae siue intranrni¬
grationem & incubilia draconum &ciuita tłr iuda

Expanded text:
rsa sentire et non solum aues aeris, sed et pisces aquae deficere. iuxta tropologiam fletus assumitur super montes et lamentatio super speciosa deserti, quando principes peccant ecclesiae et nihil in ea inuenitur substantiae dei nec auditur uox domini eccleesiam cre caeli usque ad pecora, ab his uidelicet, qui possunt in sublime ascendere, usque ad irrationales et simpliciores quosque, recesserint a conciliabulo dei. Et dabo Hierusalem in aceruos harenae — siue in transmigrationem — et in cubilia draconum et ciuitates Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
huiurcemodi non ulcire&ur animamea: Grebro
in hoc proph&a ab utitur ut cũ singula malorum
operum enumerarit inferat se iuste facere qđ faci¬
at. Suꝑ monte assumam siue arsumite fl&um
& lametum. & suꝑ speciora siue semitar desati plano¬
tum qm incaira sunt siue defecẽ eo qđ non sit uir si ue
homoper transies & ñ audiẽ uacem porsidentir siue
substantiae: a uolucre caeli urq ad pecora migrauer
& recersecunt: Suꝑ ueuente babylonio &cuncta
uastante solitudo prouintiae propheatur quod
planctur in montibur. fl&ur sit in deserto siue inse¬
mitir solitudinir. qđ uniuersa defecerint atq suc¬
caira sint et nullur sit quiꝑ terram gradiatur
caesir omnib: nihilq remanserit quod spirare
porsit & uiuere : Vnde proporndate lxx
transtule Substantiã: quae hebra g̃sã dicitur
magnae: Et substantia hic non pro uyciã hoc est

Expanded text:
huiuscemodi non ulciscetur anima mea? crebro huiuscemodi non ulciscetur anima mea? crebro in hoc propheta abutitur, ut, cum singula malorum operum enumerarit, inferat se iuste facere, quod faciat. Super montes assumam — siue assumite — fletum et lamentum et super speciosa — siue se mitas — deserti planctum, quoniam incensa sunt - siue defecerunt — co, quod non sit uir — siue homo — pertransiens. et non audierunt uocem possidentis - siue substantiae , a uolucre caeli usque ad pecora migrauerunt et recesserunt. Superueniente Babylonio et cuncta uastante solitudo prouinciae prophetatur. quod planctus in montibus, fletus sit in deserto siue in semitis solitudinis, quod uniuersa defecerint atque succensa sint et nullus sit, qui per terram gradiatur caesis omnibus. nihilque remanserit, quod spirare possit et uiuere. unde pro \'possidente\' LXX transtulerunt \'substantiae\', quae Hebraice dicitur \'macne\': et substantia hic non pro οὐσία, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
quidenum aliud faciam a facie filiae populimei siue qui el
faciam a facie malitiae filice poruli mei ͦ Quotitr cuq
angustur subiacemur malarecpimur ado & exami¬
naniur ꝑsecutionib: utquicquid in nob adulteri ne
materiae est tribulationum & nureriarum & coqua¬
tur ardoribus: Argeitũ eũ dñi igne & aminatum
probatum terrae purgatũ setuplum: Sagitta uul¬
nerani linguaeorum dolur locutaẽ inore suo: pa¬
cemcũ amico suo loquiti. & occulte ponit ei insidias::
numquid suꝑhir nonusi tabo dic̃ dnr. aut ingete hu¬
siurcemodi non ulc irc&ur animamea: Om̃sher&icur
quicorda uulnerat audieitium & nesciertiũ scrip¬
tum omni custodia serua cortuum sagittam porsi¬
da uulnrantem: & indolo loquitur. :cũq ore
suo pacem proximo repromittat. occulte tedit
insidiar :: Sequetib: aũ uesiculir inquib dicit
Muꝰ quid suꝑhir non uisi tabo dic dñs. autingete

Expanded text:
quid enim aliud faciam a facie filiae populi mei? siue quia quid enim aliud faciam a facie filiae populi mei? siue quia faciam a facie malitiae filiae populi mei. Quotiescumque angustiis subiacemus, mala recipimus a deo et examinamur persecutionibus, ut, quicquid in nobis adulterinae materiae est, tribulationum et miseriarum excoquatur ardoribus: argentum enim domini igne examinatum. probatum terrae. purgatum septuplum. Sagitta uulnerans lingua eorum, dolum locuta est; in ore suo pacem cum amico suo loquitur et occulte ponit ei insidias. numquid super his non uisitabo, dicit dominus, aut in gente huiuscemodi non ulciscetur anima mea? Omnis hereticus, qui corda uulnerat audientium et nescientium scriptum: omni custodia serua cor tuum, sagittam possidet uulnerantem et in dolo loquitur, cumque ore suo pacem proximo repromittat, occulte tendit insidias. sequentibus autem uersiculis, in quibus dicit: numquid super his non uisitabo, dicit dominus, aut in gente
Abbreviated transcription (Latin):
intempore ꝑ secutionir & angustiae quando aut
rara aut nulla sider quando nec fratri nec proxi¬
mo credeidum est &inimicieiur domesticieiur.
quando iuxta euan geliũ trad& pate filiũ & siliur
patrẽ & diuidentur duo intrer & trerinduo
quo&s infest docuã linguã suã loqui meidacium
siuedidicit lingua eorũ loqui merdacium: Osteidit
consu&udinem martierdi quodam modo in naturã
uati studia seque eor agere ut agant iniqua: quod¬
que sequitur habitatia tua in mediodali indolo
propriae ad proph&ã semo dirigur qđ habita
in medio populi metieitir siue ut lxx transtulerum
suram suꝑ usuram & dolur suꝑ dolum Et qđ cati¬
die augdit scelera & nequaquã eor priorir facti
paeniteat sed nouis praeteita cumulent Haec facio¬
ter omnia agant studio ut nerciant dnm quihaec
non facieda p̃cepit : Pp̃tea haec dic̃ dñr execitiũ¬
ecce ego conflabo siue igne & aminabo et probabo eor:

Expanded text:
in tempore persecutionis et angustiae, quando aut in tempore persecutionis et angustiae, quando aut rara aut nulla fides. quando nec fratri nec proximo credendum est et inimici eius domestici eius, quando iuxta euangelium tradet pater filium et filius patrem et diuiduntur duo in tres et tres in duo. quodque infert: docuerunt linguam suam loqui mendacium siue didicit lingua eorum loqui mendacium, ostendit consuetudinem mentiendi quodammodo in naturam uerti studioseque eos agere. ut agant iniqua. quodque sequitur: habitatio tua in medio doli. in dolo, proprie ad prophetam sermo dirigitur, quod habitet in medio populi mentientis — siue, ut LXX transtulerunt: usura super usuram et dolus super dolum — et quod cotidie augeant scelera et nequaquam eos prioris facti paeniteat, sed nonis praeterita cumulent, haec facientes omni agant studio, ut nesciant dominum, qui haec non facienda praecepit. Propterea haec dicit dominus exercituumecce ego conflabo - siue igne examinabo - et probabo eos;
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem: Et descĩr quidem dicitur Ibunt deuir¬
tute inuirtutemo Depec catorib uero demalo
in malum egrersisunt: Cauraq omniũ miseria¬
rum qđ non cagouerint dñm. cocturq sit praeua¬
ricantium Et armantiũ lingua suã instar e teiti
arcur inblarplieniã : confortati q: sunt in ta¬
ra. ut mereantur audire: tera er: & interaibin
Vnus quirq se a proximo suo custodiat. & in omni
sratresuo non labeat fiduciam : quia om̃ffrater supplan¬
taris subplantai. & omꝰ amicur fraudulait̃ incȩde.
&uirfratrem suũ deridebit & ueritatẽ nonloquaitur :
didicit aũ lingua eorũ loqui meidaciũ siue docusrunt
Sgum linguã suam loquimei dacium iutiniq agerent
Lab orauerunt siue iniq egerunit & non intermiserunt.
ut conue tereitur: halitatiotiia in medio doliindolo
siue usura supeusuram & dolur indola : roinuerunt
siue noluerunt scireme dic dñr: Hoc loco uteidũ ẽ

Expanded text:
uitatem. et de sanctis quidem dicitur: ibunt de uiruitatem. et de sanctis quidem dicitur: ibunt de uirtute in uirtutem, de peccatoribus uero: de malo in malum egressi sunt. causaque omnium miseriarum, quod non cognouerint dominum coetusque sit praeuaricantium et armantium linguam suam instar extenti arcus in blasphemiam: confortatique sunt in terra, ut mereantur audire: terra es et in terram ibis. Unusquisque se a proximo suo custodiat et in omni fratre suo non habeat fiduciam, quia omnis frater supplantione supplantat et omnis amicus fraudulenter incedit et uir fratrem suum deridebit et ueritatem a eorum loqui mendacium — siue docuerunt enim linguam suam loqui mendacium —. ut inique agerent, laborauerunt — siue inique egerunt et non inter- miserunt, ut conuerterentur —. habitatio tua in medio doli; in dolo — siue usura super usuram et dolus in dolo: — rennuerunt — siue noluerunt — scire me, dicit dominus. Hoc loco utendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tamei interfector filiae populi mei digne plerenon
patero : tanta enim sunt mala ut omnem dolorẽ
sui uincant magnitudine: hocau̾ tam ex prophe¬
tae quani & dñi persona intellagi patest :
Quir dalut me in solitudine in diuersorio uiatorum
aderelinquam populum meũ & recedam ab eirͦ. Lxx.
Quird& mihi in solitudine mansione nouirsimam
ut relinquã populũ meũ &recedam ab eir  Meliur
inquit est habitare in e trema salitudine. quam
intertanta hominũ scelgra commorari: Ande &
raluatur in euangelio loquebatur.: Vsq quo
sustinebouor & inalio loco scriptuẽ : Intemporeillo
qui intellaget sed ebit & tacebit qmꝰ ter pur persimũ
est: Quia om̃r adulteri sunt coetur praeuaricatorũ
r e taida᷑ linguã suã quasi arcũ mendacu & ñ uerita¬
lum transeunt peccatorer quando idolũ mu¬
tant idolo & depeccatir ad peccata tranicendun
uel certe de obsidionir mala transeunt ad capti¬

Expanded text:
tamen interfectos filiae populi mei digne flere non tamen interfectos filiae populi mei digne flere non potero. tanta enim sunt mala. ut omnem dolorem sui uincant magnitudine\'. hoc autem tam ex prophetae quam ex domini persona intellegi potest. Quis dabit me in solitudine diuersorium uiaforum? et derelinquam populum meum et recedaquis det mihi in solitudine mansionem nouissimam, ut relinquam populum meum et recedam ab eis? \'Melius\', inquit, est habitare in extrema solitudine quam inter tanta hominum scelera commorari\'. unde et saluator in euangelio loquebatur: usquequo sustinebo uos? et in alio loco scriptum est: in tempore illo, qui intellegit, sedebit et tacebit, quoniam tempus pessimum e s t. Quia omnes adulteri sunt, coetus praeuaricatorum, et extenderunt linguam suam quasi arcum mendacii et non ueritalum transeunt peccatores, quando idolum mutant idolo et de peccatis ad peccata transcendunt uel certe de obsidionis malo transeunt ad capti
Abbreviated transcription (Latin):
iniuer stan semo inđ ergo mensurabitr celoni
sumiitar &ꝙ trema terrarumttr celorũ
MEsIlin prnun& ineuangelio teitur quando in par¬
silrde mnpor sibili cõparatur: Faciliur chmelulo intra¬
bitpa foramer acur. quam diue in regna celarumr
quomado enĩ illud ficti non potest sic nec hue sianpo
tere : Qđ sihoc pactum fuerit : ergo sic illusqt
porsilile putatur: Errant orgo quibuno lodumo
alit edir raunti ponater teillud tesimanui qđ

Expanded text:
niuersum semen Israhel, ergo mensurabitur caelorum summitas et extrema terrarum\'. hic syllogismus et in euangelio texitur, quando inpossibile inpossibili conparatur: facilius camelus intrabit per foramen acus quam diues in regna caelorum. quomodo enim illud fieri non pterit. Quod si hoc factum fuerit, ergo fiet illud, quod impossibile putabatur. Errant ergo qui hunc locum aliter edisserunt, ponentes et illud tes
Abbreviated transcription (Latin):
na angelorũ ad ducere in suũ auxiliĩs
Hiue ransuilxx contrarium transtula dicantar
ixx altatum fueit celum sublimiur Ethumbat
pauimeitũ tre deonsum: et ego inquit nanrgiro¬
ta bebraicum hoc testimonio glariari adsentia¬
increduli
Secedier uenunt dic̃ dnm̃ & adificabitur ciuitar dño
a turri ana nehel urq ad portam anguli & exebiit
ultra narma siue iuxta symmachum funiculur
morsurae ciur contra ea suꝑ collemgareb: etcircu

Expanded text:
 angelorum adducere in suum auxilium. huic sensui LXX contrarium transtulerunt dicentes: si exaltatum fuerit caelum sublimius et humiliatum pauimentum terrae deorsum, et ego. inquit, non reprota Hebraicum hoc testimonio gloriari. adsentiaincreduli. Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et aedificabitur ciuitas domino a turre Ananehel usque ad portam anguli. et exibit ultra norma — siue iuxta Symmachum funiculus — mensurae eius contra eam super collem Gareb et circu
Abbreviated transcription (Latin):
quae adsumptio dñi. respondeat eir &dicat
Vorestir honun &uoradsumptio ad sunam
enĩ uor etproiciam allidamq & interire faciã
Si quir aũ deincepr uel proph&arũ uel sacer¬
dotum uel populi ausurfutritonur etpon
durdnĩ nominare: uisitabo inquit suꝑ uirũ
illũ &suꝑ domũ illiur et ea delebo inpp&ũ
Dicat itaq unurquirq praximo & amicosuo.¬
noquaquã qđ esthonur dñi sad quidres p̃dt
dnr et quid locutur ẽ dnr̃: ueterer obliuiregmini
honur & pondur siue ad sumptio inoreuestro
ultra non resana quia singulir hominibur
sermo suur eopursuũ inhonur pondurque
reputabitur secundũ illud qđ scriptũ est:
exoreuo iustificaleris & exorgeuo condonna¬
berir

Expanded text:
quae assumtio domini. respondeat eis et dicat: \'uos estis onus et uos assumtio; assumam enim uos et proiciam allidamque et interire faciam. si quis autem deinceps uel prophetarum uel sacerdotum uel populi ausus fuerit onus et pondus domini nominare, uisitabo\', inquit. \'super uirum illum et super domum illius et eum delebo in perpetuum\'. dicat itaque unusquisque proximo et amico sunus Domini? sed quid respondit Dominus? et quid locutus est Dominus? Veteris obliviscimini: onus, et pondus, sive assumptio in ore vestro ultra non resonet: quia singulis hominibus sermo suus et opus suum in onus pondusque reputabitur, secundum illud quod scriptum est: Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis
Abbreviated transcription (Latin):
illum locum: fili hominir quid uob̾ & parabolae
isti interfilior isrł dicentium. Patrer comeder
om̃r animae measunt: sicut anima patris. sic & ani¬
ma fili. anima que peccauerit.ipramorietur
Paquȩ dircimur mortem non pacere dñm
sed peccatum anima enĩ quae pec caurit i pra
morietur. hocq in p̃senti loco dicitur qđ
nequaquam peccatis patrũ in acõnũ opfer¬
derit irrł. sed propruir merctir &fidem in xp̃m
post tempora multa salu&ur et obrauandum
quod uitia atq peccata uua acerba dicttur
ut comedentium daiter obistupercant. & nonpor¬
sint suauitatem eiur sentire dequodicitur

Expanded text:
illum locum: fili hominis, quid uobis et parabolae isti inter filios Israhel dicentium: patres comederuomnes animae meae sunt, sicut anima patris. sic et anima filii: anima quae peccauerit, ipsa morietur. per quae discimus mortem non facere dominum, sed peccatum: anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. hocque in praesenti loco dicitur, quod nequaquam peccatis patrum in aeternum offenderit Israhel, sed propriis meritis et fide in Christum post tempora multa saluetur. et obseruandum, quod uitia atque peccata uua acerba\' dicatur, ut comedentium dentes obstupescant et non possint suauitatem eius sentire, de quo dicitur