comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis: infinitȩ aut̃ longitudinis. Quiȩ adle¬
uã nob̵ sita unũ latus flãmiꝰ feruentib ni¬
miũ tribile. alterũ furenti grandine: acfiꝰ¬
gore nimiũ omia ꝑflante. atq urente
n̾minu̾ intollerabile ꝑferebat. Utrũq aut̃.
erat animab honiũ plenũ: que hinc indeiu
ñ possent. ꝓsiliebant miserȩ. in mediofri¬
goris infertȩ. Etcũ neq ibi ꝗcquã reꝗei inue¬
nire ualerent : resiliebant rursus urendȩ.
inmediũ flãmar in ex tingiubiliũ. Cũ hac in¬
felici uicissitudine. longe lateq ut aspicere
poterã sineulla ꝗenꝰ intercapedine. ĩnume
cogitare cȩpi. ꝙ hic fortise eẽt infernꝰ : decuius
tor mñtis intollerabilib mirari sepiũ audiui.
infernus est ille : quemputas. At cũ mehocer
ra paulatim ꝓicer&: uidi subito añnos obscu¬
rari inciꝑe locaꝙ tenebris omia repleri. Quas
cũ intraremus: ita paulisꝑ condensatȩ st̃
ut nichil p̃ter ipsas aspicerẽ: excepra dũta¬

Expanded text:
tatis, infinitae autem longitudinis, quae ad laevam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frigore nivium omnia perflante atque fervente non minus intolerabile praeferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quae vicissim possent, prosiliebant misere in medium frigoris infesti, et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendę in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumeracogitare cepi, quod hic fortasse esset infernus, de cuius tormentis intolerabilibus narrari sepius audivi. infernus est ille, quem putas.' At cum me hoc ra perduceret, vidi subito ante nos / obscurari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatę sunt, ut nihil preter ipsas aspicerem excepta dumta
Abbreviated transcription (Latin):
habent. nechabere aliquid concupiscunt.
Nonsuoꝵ sed cõmuniũ posse sores. Quid x ali¬
ud de euangłio uiuere: nisilaborantẽ . inde
hubilaborat. necessariauite ꝑcipere. Aplos
tam̃ quisic euangłm p̃dicauit. ut nec de
euanglio uiuer&t. sed necessariasibi sius ma¬
nibus minis trar&. deseconfident̃ eloquit᷑
Ego aũt nullo hoꝵ usussum. & quare hoc di¬
xerit. secutus aperuit dicens. E xpedit
mihimori. magis quã ut glammeam quis
euaruet. Euacuaridicit głam suam. siabeiꝰ
quib p̃dicabat uoluis sed accipere uite tẽpo¬
rał expensam. Nolebat quippe in p̃sentil abo¬
rẽ suifructu. sedinfuturo recipere. Siergo
ille quini hilhabebat noluit deeuangłiũ
hubilaborabat. sed sius manib uiuere:. nę
głam suã mercedis amit teret. Quodnoꝗ
&ppria uolumus amorepossidendi. non
ui uendi necessita terelinquere. & accipe¬
re in suꝑ uolumus ñ unde iuuamus. sed un¬
decensũ nrm increm̃tis dãpnabilib augeam.¬

Expanded text:
habent, nec habere aliquid concupiscunt, non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde, ubi laborat, necessaria vitae percipere? Apostolus tamen, qui sic Evangelium praedicavit, ut nec de Evangelio viveret, sed necessaria sibi suis manibus ministraret, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, securus aperuit, dicens: Expedit mihi mori, magis quam ut gloriam meam quis evacuet. Evacuari dicit gloriam suam, si ab eis, quibus praedicabat, voluisset accipere vitae temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro, recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio, ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret: quid nos, qui propria nolumus, amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum incrementis damnabilibus augeam
Abbreviated transcription (Latin):
pitiolũtuũ. aut raro: aut nũquã mulierũ
pedes terant. Om̃s puella a iurgine xp̃ĩ
aut equalit̃ ignora: aut equalit̃ dilige.
Nec subeodẽ tectum manseris. nep̃terita
castitatȩ diffidas. Nec dđ sanc tior: nec
salomone potes eẽ sapientioꝵ. Mem̃¬
tosemꝑ quod para disi colonũ deposses¬
siones mulier eiec̾it. Egrotantih: sc̃s ꝗli

Expanded text:
pitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti ti
Abbreviated transcription (Latin):
prept̃ dnm pars euis ñerit dñs. Uerbi gr̃a Si
aurũ. Si argentũ. Si possessiones. Siuariã su¬
plectilẽ. cũistis partib dñs pars eius ficri ñ
dignatur. Siaũt ego pars dñisum & funicu¬
lus hereditatis eius. nec accipio partẽ int̃
ceteras trb: sed quasi leuitas. & sacerdos
uiñode decimlis. & altaris seriuens. altaris obla¬
tione sustentor. Habensuictũ & uestim̃tũ. his
contẽptus ero. & nudussi crucem nudus sequar.
Obsecro itaq te. & repetens iterũque monebo ne
Neplus habeas quã quandoclericus eẽcepis¬
ti & dicaturtibi clericieoꝵ non ꝓderunt
eis. Msulã tuã pauperes &peregrinis. &cũ
illis xp̃m conuiuiã noueris : Negotiatorẽ
clericũ : ex in ope diuite : & ex ingnobili
głosum. quasi quasdã peste suge. Corrũ¬
punt bonomores confabulatio¬
nes pessime. Tu aurum contẽp¬
nis: alius diligit. Tucalcas opes ille sec tat᷑.
plateȩ. & negotiatoꝵ taberne. Intanta mo¬
rũ discordia. que potest eẽ concordia. Os¬

Expanded text:
 20 pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius caeteras tribus, sed quasi Levita et Sacerdos vivo de decimis, et altari serviens, altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum, his contentus ero, et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens, iterum iterumque monebo, ne ne plus habeas quam quando Clericus esse coepisti: et dicatur tibi, Cleri eorum non proderunt eis . Mensulam tuam pauperes et peregrini, et cum illis Christus conviva noverit. NEGOTIATOREM Clericum, et ex igloriosum, quasi quamdam pestem fuge: corrumpunt enim bonos mores confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hos
Abbreviated transcription (Latin):
Olcũ mĩȩ .x. Sors leticiȩ. Pars angłoꝵ electa.
Aspertatẽ deicit. Om̃em furorẽ deprimit. Ira¬
cum dia frangit. Laus dĩ assidue. similis x mel¬
li. E anticũ psalmũ. Carm̃ electũ x. Apud
dm̃ õm̃e peccatũ expellit. Uincula caritatis
em̃da. Omiã ꝑpetrat. Omĩa suffert. Omĩa im¬
plet. Omiã doc. Omĩ a significat. Omiama¬
ficat. Hominẽ clarificat. Sensus aperit. Om¬
nẽ malũ occidit. Perfectionẽ instruit : Ex¬
celsa demonstrat. Desideriũ regnicelestis.
dat. Pacẽ inter corpus & anima facit. Agnẽ
it. Sicut galea deffendit. Spessalutas x
Consolatio doloris. Perfectio laboris. No¬
ticia ueriluminis. fonsscĩtati .x. Hominẽ
iuuenẽ castigat. Regnũ dĩ suꝑterradat. Tediũ ani¬
me trait. Tuba mirabilis est. Qui diligit canti
debit. & animã suã incelomiri ficabit
uẽ enĩ diligit ds̃ corripit. Flagellat aut̃ om¬
adhoc flagellat utcorrigat. Ad hoc aũt cor¬
rigit. ut patri idẽ dõ dignũ exibeat. Tuneat

Expanded text:
cordiae est, sors laetitiae, pars angelorum electa. Asperitatem ejicit, omnem furorem deprimit, iracundiam frangit. Laus Dei assidua est. Simile est melli. Canticum psalmorum carmen electum est apud Deum. Omne peccatum expellit, vinculum charitatis commendat. Omnia perpetrat, omnia suffert, omnia implet, omnia docet, omnia significat, animam maficat, hominem clarificat, sensum aperit, omne malum occidit, perfectionem instruit, excelsa demonstrat, desiderium regni coelestis dat, pacem inter corpus et animam facit. Ignem et sicut galea defendit. Spes salutis est, consolatio doloris, perfectio laboris, notitia veri luminis, fons sanctitatis, hominem juvenem castigat, regnum Dei super terram dat, taedium animae detrahit, tuba mirabilis est. Qui diligit canticdebit, et animam suam in coelo mirificabituem enim diligit Deus, corripit: flagellat autem omad hoc flagellat ut corrigat, ad hoc autem corrigit, ut Patri, id est, Deo dignum exhibeat; timeat
Abbreviated transcription (Latin):
quã senes scit in meorequiescat sinu. Inpolluta
x iur ginitatisq: que ꝑ petue: & que insimilitu di¬
ne marie. que cũ cottidie gener& semꝑq pariat
incorrupta x. Hincreor dixisse apłm spũ fer
nemundi quando iuxta ꝓpħã zachariã stultu
pastor eẽceperit: sapientia decrescente. pefri ge¬
cat caritas multoꝵ. Audiigitur ut beatus cipria¬
nus ait . ñ disserta sed fortia. Audi frm̃. colle¬
gio patrẽ senio. quite ab incunabulis fidĩ usq
adꝑfectam ducat etatẽ: & ꝑsingulos gradus
uiuendi p̃cepta constituens. inter ceteros erudiat
Scio quidẽ auunculotuo beato elio doro. quinunc
pontifex xp̃i x. te &didicis se que scã sunt: & cor¬
Etidie discerenormãꝗquete eius exaẽ plãre
uirtutũ. Sed &inr̃a qualia cũq sunt suscipe.
& libellum hunc. libello illius copulato. Utcũ il¬
lȩ te monachũ erudierit: hec clericum doceas
eẽ ꝑfectẽ. Igitur clericus. qui xp̃i seruit eccl&.

Expanded text:
quam senescit, in meo requiescat sinu. Inpolluta quam senescit, in meo requiescat sinu. Inpolluta est virginitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parturiat, incorrupta est. Hinc reor dixisse et apostolum sne mundi, quando iuxta prophetam Zachariam stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. Audi igitur, ut beatus Cyprianus ait, non diserta, sed fortia. Audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus vivendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. Scio quidem ab avunculo tuo, beato pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem ostendit sapientiȩ. Vnde & obste¬
trus illangenes. coccineũ ligat in manupha¬
res. qui abeo quod parie tẽcliuiserat . Duos
titus ⁊ nom̃. & raabmere trix. intipo ecdȩ
es ticulãmis teriũ. sanguinis continente. Ut
ierichopereunte. domus eius saluaretur ap¬
pendit uifenestra. Undectiã in alio loco de
uiris scĩs scriptura comie morat. Husunt qui
uenerunt decart domus recab & dñs nr̃¬
ueugłm. Ignẽ inquiduenit mittere supt̃rã :
aquid uolonisiut ardeit : Etin discipłoro
cordib succensus. cogebat eos dicere. Non ne
cornrm̃ ardens erat in nobis. dũloqueretur no¬
bis inuia. & apperir & nobis scripturas : Cũ sũ
hec tam longo petitia principio neame q ras
puerilẽ declamationẽ scententiarũ floscu¬
los uerboꝵ lenotia. & ꝑfines capituloꝵ singu¬
lor. acuta quidẽ breuit̃q conclusaq̃: plau¬
sus ailamorẽ excitent audientiũ. amplecta¬
tur memodo sapientia. & abisacnr̃a quenũ¬

Expanded text:
feruorem ostendit sapientiae. unde et obsteferuorem ostendit sapientiae. unde et obstetrix illa in Genesi coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diuiserat duos titus est. Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de viris sanctis Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui venerunt de caelio: Ignem, inquit, veni mittere in terram et quam volo, ut ardeat! Qui in discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: Nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in via et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? Ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, verborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breviterque conclusa, quae plausus et clamores excitent audientum. Amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae num
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ & reifamiliaris neglegentiã. a filui acu¬
sarctur am̃tiȩ. Edippi fabulam quãnuꝑscrip¬
serat recitauit iudicib & tantũ sapientie in
etate iam fracta speciȩ mendedit. Ut seue
generis dissertisimus iam & senes: grecaslit¬
teras discere nec erubuerit. nec despexerit
Certe homer usrefert. quod delinguanes¬
toris iam uetuli. & pene decrepiti dultior mel¬
le ora in fluxerat. Sed & ipsius nominis ab
ysac sacram̃tum. sapientia senũ indicat am
meirugitus. Uerbũ suꝑfluum ambiguũ .x
sed in presentiloco uirtutẽsonat quod am plio
sit insenib & redundans haclargasapientia.
Inalio aũt loco suꝑfluus. quasi nonnecessarius
ponit᷑. Abisac aũt id xrugitus ꝓprie nuncup¬
tur. quodmaris fluctusresonat. & utinã diu
depellagoueniens fremitus audit. ex quo os¬
tenditur. habun dantisimũ. & ultra humans
uocẽ insenib: dunis sermonis tonitruũ co¬
morari. Porrosun amitis inlin guanra coccinea¬

Expanded text:
tutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accututem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur amentiae, Oedipi fabulam, quam nuper scripserat. recitauit iudicibus: et tantum sapientiae in aetate iam fracta specimen generis disertissimus jam et senex, Graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris, jam vetuli et pene decrepiti, dulle oratio fluxerit. sed et ipsius \'Abisag nominis sacramentum sapientiam senum indicat ampmei rugitus.\' uerbum \'superfluum\' ambiguum est et in praesenti loco uirtutem sonat, quod ampliosit in senibus, et redundans ac larga sapientia. In alio autem loco superfluus, quasi, non necessarius, ponitur. Abisag autem, id est, rugitus, proprie nuncupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua
Abbreviated transcription (Latin):
risq senib etate mar cessit . Sed quod
adolescentia multacorporã sustin& bella . & int̃
incentiua uicioꝵ & carnistitillatio quasugri
in lignis uridib suffocetut: ĩtisuũ non possit
explicaresernẽ. Senectu uero rursusam
ac nocte. & etatefit docior. usudicior ꝓces¬
sutemporis sapientior &l ueterłs studioꝵ dul¬
cissimoꝰsructusmetit. Unde & fapiens ille
gre ciethe mos thenescum expletiscentũ sep¬
tẽ annos. semori cerner&: dixisse fertur se &¬
dole requod egrederctur euita. quandoseͣ¬
anno indocendi serbendiq dolore laborer¬
q compleuit. Iaceo fillos sophos phrtagorã
democritũ. senocratẽ. Penonẽ. et eleantẽ
ꝗiã etate longeuam insapientie studiis flo¬
ruerunt. Ad poetas uenio. homerũ. E siodũ
Simnonidẽ. Stesicoꝵ. qui grandes natu.
cingeũ nescio qui & solito dultius uici namor¬
te cecinerunt. Sophocles cũ ꝓpt̃ nimiã senec¬

Expanded text:
risque senibus aetate marcescit, sed quod risque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationes quasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus uero — rursus ac nocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu tem poris sapientior et ueterum studiorum dulcissimos fructus metit. unde et sapiens ille Grecie Themistocles, cum expletis centum septem annis, se mori cerneret, dixisse fertur, se dolere quod egrederannos in docendi scribendique labore conpleuit; taceo ceteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senec
Abbreviated transcription (Latin):
tam scã ał calentẽ ad libi dinem non ꝓuocassed
Exponat sapientissimus salomon patrisiude¬
licias. & pacificus bellatoris uiris narraras ã¬
plexus. Posside sapientiã. posside intellȩ¬
gentiã. neobluuscaris. & nedeclinaueris aũ¬
bis orismei. nederelinq:ris eã. & apprehend&
posside sapientiã. & inom̃i possessione tua
posside intellegentiã. circũda illã & exal
in senib & crescente solas apientia. Decres
sus peregrinoꝵ susceptio. Deffensio pauperũ
instantia orationũ. & ꝑseuerantia. Nisita¬
tio languentiũ : labormanuũ. unde p̃beant᷑
ele momosine. & neser monẽ longius traã ̃
Cuncta que ꝑ corpus exercent᷑. fracto corpa¬
reminora fuint. Ne hoo dico quod iniuue¬
nib & ad huc solidioris etatis hisdũtaxat
ꝗalabore & ar dentissimo studio uite quoq scĩ¬
monia. & orationis ad dnm̃ frequentia scien¬
tiã consetuti sunt. frigeat sapientia. q̃ imple¬

Expanded text:
tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris viri narret amplexus. « Posside sapientiam, posside intelligentiam, ne obliviscaris, et ne declinaveris a verbis oris mei. Ne dereliqueris eam, et apprehendet posside sapientiam, et in omni possessione tua posside intelligentiam: circumda illam, et exaltin senibus, et crescente sola sapientia, decrescsus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, instantia orationum, perseverantia, visitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur eleemosynae: et, ne sermonem longius traham, cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis ad deum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in ple
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur itaquepuella deuniuersi finib isrł.
abis ac sunamitis. quecũrege dormir&. a se¬
nilẽ corpus calefacer&. Non netibi uide tur
si occidentẽ sequaris litterã. uł sitmentum
eẽ demino uł atellanarum iudicã: frigidus
senex obuoluitur uestim̃tis. & nisi complexu
adulescentule non tepescit. Uiuebat adhue
bersabee. suꝑerat abigail. & relique uxores
& concubine quascriptura cõmemorat: om̃s
quasi frigide repudiantur. & in unus tantũ gran¬
deiuis calefit amplexib Abraã multo dauid
senior fuit. & tam̃ uiuente sarra. aliãñq
siuit uxorẽ. Ysaac dupplices. dauid annõ
habuit: & cum rebecca iamuetula nuquãre¬
frixit. Taceo depriorib antediluuiũ uiri.
qui post annis nongentis non dicosenilib Sed
pene iãcdriuosis artub: nequaquã puelle re
qui siuere cõplexus. Certe morses duxihłi
mutauit. Que .i. istaigitur sunamitis. uxor
& uirgo tamferuens ut frigidum cale facera.

Expanded text:
Quaeritur itaque puella de universis filiis Israel Quaeritur itaque puella de universis filiis Israel Abisag Sunamitis, quae cum rege dormiret, et senile corpus calefaceret. Nonne tibi videtur, si occidentem signaris litteram, vel figmentum esse de mimo, vel arte lanarum ludicra? Frigidus senex obvolvitur vestimentis, et nisi complexu adolescentulae, non tepescit. Vivebat adhuc Bersabee, supererat Abigail et reliquae uxores et concubinae, quas Scriptura commemorat, omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum grandaevus calescit amplexibus. Abraham vero multo David senior fuit: et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit, et cum Rebecca jam vetula nunquam refrixit. Taceo de prioribus ante diluvium viris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesivere complexus. Certe Moyses, dux Isrmutavit. Quae est igitur ista Sunamitis uxor, et virgo tam fervens, ut frigidum calefaceret,
Abbreviated transcription (Latin):
etis ame ne potianele me. litteris transma¬
rina. &crebropetis: ut tibibreiuuo lumine
diriga p̃cepta uiuendi: & quaratione hisqui
scłimilicia derelicta. ułmonachũceperit ẽẽ: uł
clericus. rectũ xp̃itramitẽ teneat. nedũ ad di¬
uersauicioꝵ diuerticularapiatur. Dũeẽ a do¬
lescens immopone puer: & primos impletus lasci¬
uentis etatis heremi duritiã refrenarẽ. Scrip
des ectisso dalis monstrar& affectum: sed in
illo oꝑe. etate conclusimus. & calentib ad huc
rectͥoꝵ studus atq doctnis. quedam scolas¬
tico flore depincximus. Nunc iãcanocapite:¬
& arata rugis fronte : & ad instar boũpenden¬
tib: am̃topalearib frigidus obsistis circum
p̃cordia sanguis. Vnde & malio loco. idẽ
modicum nunc oblitamichi tote armina. Vox
quoq: meriiam fugit ipsa. Quo diec degentili
tatum litteratura ꝓferre uideamur. Diuinor
uoluminum sacram̃ta cognosce. Dauid anno
natus septuaginta. bellicosus quondam uis.
senec tute si gescente: non poterat calefieri.

Expanded text:
etis a me, Nepotiane charissime, litteris transmarinis, et crebro petis ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi et, qua ratione is, qui saeculi militia derelicta vel monachus coeperit esse vel clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lascivientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsdeserti sodalis monstraret affectum. Sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. Nunc iam cano capiteet arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta cognosce. Dauid annonatus septuaginta, bellicosus quondam vir, senectute frigescente, non poterat calefieri.
Abbreviated transcription (Latin):
constristetur & plor&. Timeat quicũ iusti
in scłonondol&. ut cum peccatorib supplici
nisi quia adem̃ dationẽ peccatorib: : ustis ad
ꝓbationẽ istaꝓficiunt. Ut enĩ peccatores his
remedus. corriguntur amalis. itauisti hac¬
tenus augentur in bonis. Illos em̃dat dr̃
uteorrigat. hos uero ꝓbat. ut augeat.
Illos aculpa reuocat. hossanctiores sibi reseruat.
Iuic peccata corrigunt᷑. Hic merita uirtutis au¬
gent̃. Illic recordatio penitentes: hic pure m̃¬

Expanded text:
contristetur et ploret: timeat qui cum justis in saeculo non dolet, ne cum peccatoribus in supplicio nisi quia ad emendationem peccatoribus, justis ad probationem ista proficiunt? Ut enim peccatores his remediis corriguntur a malis; ita justi hactenus augentur in bonis. Illos enim emendat Deus, ut corrigat; hos vero probat, ut augeat: illos a culpa revocat; hos sanctiores sibi reservat. Illic peccata corriguntur, hic merita virtutis augentur - illic recordatio poenitens, hic purae me
Abbreviated transcription (Latin):
tempore siuȩ ꝓsperitatis. siue aduersitatis.
semꝑ hrmnnum triũ puerorũ decanta. Mul¬
explicari potest. in quo om̃is creatura adlaũ
mam̃te exercere indiuinis laudib hac p̃cep¬
tis & mandatiꝰ celestib Het psalmũ Beati in¬
ris. Nũquã ꝑfecte illũ puto intellegere potest.
In quonullũ uersus x: in quo nonsit ut uia

Expanded text:
tis, semper Hymnum trium puerorum decanta. Nulexplicare potest, in quo omnis creatura ad laudma mente exercere te in divinis laudibus ac praeceptis, et mandatis coelestibus, psalmum, Beati imris, nunquam perfecte illum, ut puto, intelligere poteris. In quo nullus versus est, quin insit vel via
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ a sacri ficiũ laudis honorificabit
me : & illic it̃ .i. in quo ostendã illi salutarẽ dĩ.
Insacrificioigitur duune laudis fit adiłim
iter ostensionis. quia dũ ꝑpsal modiam. cõ
xͥ. utm̃s ap̃sentib unuiersis inquantũ ua¬
lib inhereat. ut celes tia eireuelent᷑. Nichil
xinhac mortaliuita in quopossimus dõ¬
samiliarius inherere quam in ipsius lau dib Mul¬
lus itaq mor taliũ potest nec uerbis necm̃te uir

Expanded text:
 Sacrificium laudis honorificabit me, et illuc iter quod ostendam illi salutare Dei . In sacrificio igitur divinae laudis fit ad Jesum iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunest, ut mens a praesentibus universis, in quantum valibus inhaereat, ut coelestia ei revelentur. Nihil est in hac mortali vita, in quo possimus Dfamiliarius inhaerere, quam ipsius in laudibus. Nullus itaque mortalium potest nec verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ i & acceptũ corãs aluatore nrodõ
Caueant etiã neprequiesibi in locis diuino
cultiumancipatis concessa ociotur peant.
sed magis in ꝑsoluendis diunas laudib ꝓm¬
tiores hac de uotiores existant. Ut ꝑ hane
quietã uitã bene oꝑantes. ad eaq fineca¬
ret ꝑuenire ualeant. Q ui uerohas oras

Expanded text:
bonum est et acceptum coram salvatore nostro Deo. Caveant etiam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantes, ad eam quae fine caret, pervenire valeant. Qui vero has horas
Abbreviated transcription (Latin):
rã uigilantissimacura custodire. & ĩ
his diuinũ officiũ humiltt̃. hac deuote ꝑsol¬
uerit. Mox enĩ ut datũ suerit signũ festina¬
tooms ad eccłam conueniant. quã non põ¬
patice. aut in honeste. uł in composite.
sed cum reuerentia. & dĩtimore ingredaan¬
t̃. neccũ baculis inchoro. exceptis debilib
sedreligiosissime illicstandũ. & psallendũ.
gocui. & disceptationib poenetotũ in fati¬
gabilit̃ deducunt diẽ. & mox ut eccła di
uinũ offitiũ ꝑ agendũ intrauerint. ita fati¬
gati uident᷑. utnec orationiuacare: nec ad
psallendũ stare que ant. sed potius sedente
non diuinis. sed uani solent instare loquel¬
lis & scłiria uerba. & qđ dictũnefas x tur¬
pia & obscena inuicẽ ꝓferunt. Oporta&inã
ut ab hus qui id faciunt: & ab illis qui eosforte
imitari uolunt iste execrabilis usũ radicitũ

Expanded text:
ras vigilantissima cura custodire, et in his divinum officium humiliter ac devote persolvere; mox enim ut auditum fuerit signuto omnes ad ecclesiam conveniant, quam non pompatice, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingrediantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum et psallendum gotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fatigati videntur, ut nec orationi vacare, nec ad psallendum stare queant, sed potius sedentes, non divinis, sed vanis solent instare loquelis, et saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem proferunt. Oportet namque ut ab his qui id faciunt, et ab illis qui eos forte imitari volunt, iste exsecrabilis usus radicitus
Abbreviated transcription (Latin):
Utraq angłoꝵ & hominũ. Isti uolũptas. Illiuo
lũptas. Non poterit eẽulla peccandi. necul¬
la conditio moriendi. Istis inet̃ nauita uere
felicit̃q uiuentib Illis infelicit̃ in et̃ns torm̃¬
aut dã pnabit᷑. aut coronabitur. Quidã uideli¬
c& iuxtapeccatoꝵ qualitatẽ mitius torquen¬

Expanded text:
utraque angelorum et hominum. Istis voluntas, illis utraque angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas non poterit ulla esse peccandi, nec ulla conditio moriendi; istis in aeterna vita vere feliciterque viventibus, illis infeliciter in aeternis tormeaut damnabitur, aut coronabitur. Quidam videlicet juxta peccatorum qualitatem mitius torquen
Abbreviated transcription (Latin):
eigne die iudicu apłsait. Uniu cuiusq¬
opus qualis sit iguis ꝓbabit. Deigne purga¬
torio hoceũ dixisse. non xdubitan dũ. quẽ
ignẽ alit̃ impiĩ sentient. alit̃ sc̃ĩ. alit̃ iusti. Im¬
prisiquidẽ deillius ignis crutiatu ad ꝑpetuas
igniũ flãma detrudent̃. Sc̃iuͦ quisine om̃iũ
peccatoꝵ macula in corporib sus. resurgent
Qui sup̃ funclam̃tũ quod x xp̃s. aurũ & argentũ
lapidẽ p̃tiosos. edificauerunt. Tanta facilita¬
te ꝑuolent illũ ignẽ. quanta in tegitate fidĩ
& dilectionis xp̃i. in hacuita cus todier unt p̃cep¬
ta. Eritq illis illeignis dieiudicii. sicut tn¬
b pueris caminus babillo niȩ fornaces fuerat.
pulchrtudine creaturarũ. conuocabant. Sunt
gͦ quidã iusti atq minutis quib: dãpeccati. ob no¬
gant᷑. Aquib mundati: et̃ne felicitati digni
effitient᷑ gła. Illoque transitorio igne. & toto
extremi die iudicio conpleto. Diuident᷑
altera diaboli. Unabonoꝵ. alteramaloꝵ.

Expanded text:
De igne diei judicii Apostolus ait: Uniuscujusquopus quale sit, ignis declarabit . De igne purgatorio hoc eum dixisse non est dubitandum, quem ignem aliter impii sentient, aliter sancti, aliter justi. Impii siquidem de illius ignis cruciatu ad perpetuas ignium flammas detrudentur. Sancti vero, qui sine omni 736 peccatorum macula in corporibus suis resurgent, qui supra fundamentum, quod est Christus, aurum, argentum et lapides pretiosos aedificaverunt, tanta facilitate illum pervolabunt ignem, quanta integritate fidei, et dilectionis Christi in hac vita custodierunt praecepta, eritque illis ille ignis diei judicii, sicut tribus pueris caminus Babyloniae fornacis fuerat, pulchritudinem creaturarum convocabant. Sunt ergo quidam justi minutis quibusdam peccatis obnogantur, a quibus mundati, aeternae felicitatis digni efficientur gloria. Illoque transitorio igne, et toto extremi diei judicio completo, dividentur altera diaboli; una bonorum, altera malorum:
Abbreviated transcription (Latin):
Ut &l ipse em̃ detur. & ceteritimorẽ habentes :¬
huuis scemodinegle gentiã caueant. Sed
qm̃ alud x extoto obiittere. Aliud pigre
occurrere. quisignit̃ aut tarde ad matutinũ
currerit dignũ x ut noncũ aliis inchoro. sed
omiu ultunus aut certe ut eru bescere discat.
In loco huiuscemodi negle gentib ap̃latis con¬
stituta st&. Foris nullatenus semanere p̃su¬
mat. neotio & fabulis uac&i. & adĩ laudib
penitus alienus existat. Custodes preteree
silic& signa certis temporib pulsent. Lumina¬
riauero cũ om̃i diligentia concinanda. ꝓiu¬
deant. Sitq eoꝵstudii. ut nichul desibi cõ¬
mussis reb: ecełe pereant. PROSPERI. QUALI

Expanded text:
emendetur, et caeteri timorem habentes hujuscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum,gendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, aut certe, ut erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis constituto stet: foris vero nullatenus remanere praesumat, ne otio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienus existat. Custodes praetereascilicet signa certis temporibus pulsent. Luminaria vero cum omni diligentia concinnanda provideant, sitque eorum studii, ut nihil de sibi commissis rebus ecclesiae pereat. CAPUT CXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
credimus in eccła hunc morẽ in ole uisse. &
sollẽpnia celebrarent᷑. ut ab ea orasideles
ꝗq sacram̃tũ corporis assanguinis xp̃i. ꝑci
perent qua eũ int̾ homine natũ scirent: cu
tritus xrat. ea causa fuit. & ꝗanar & flos si¬
uemunditia int̃p̃tat᷑. et̃ nȩ puritatis. exis
grece apparitio. uł ostensio dr̃. Tribus
igitur excausas. epipharioꝵ hoc uocabulũ sũp¬
sit. siue quod tunc inbaptismosuo xp̃s testi¬

Expanded text:
credimus in Ecclesia hunc morem inolevisse, ut solemnia celebrantur, ut ea hora fideles quique sacramentum corporis et sanguinis Christi ptritus erat, ea causa fuit, ut quia Nazareth flos sive munditia interpretatur, aeternae puritatis ejustine apparitio vel ostensio dicitur. Tribus igitur ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit sive quod tunc in baptismo suo Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Dñici uerbis & in carnationẽq & resurrec¬
tionẽ. atq ascensionẽ. Inpsalmis inuenie tã
intunã orationẽ: suintentam̃te ꝑscruteris.
excogitare. In psalmis inuenies intimam con¬
fessionẽ percatoꝵ tuoꝵ. & integram dep̃catio
iuenie omiurerum q: tibi accidunt: inti¬
ma grarũ acciones. Inpsalmis confiteris in
uenies. siadõ merueris ut tibi reuel& secre¬
gare delictis. quantũ uales. intente non ce¬
leritate uerboꝵ. sed m̃ te cogitando. hac scru¬
tando. ł Decanta septeno dauiticos psalmo

Expanded text:
onemque, et resurrectionem, atque ascensionem. In psalmis invenies tam intimam orationem, si intenta mente perscruteris, excogitare. In psalmis invenies intimam confessionem peccatorum tuorum, et integram deprecatioinvenies omnium rerum, quae tibi accidunt, intimam gratiarum actionem. In psalmis confiteris infvenies, sigare delictis; quantum valeas, non celeritate verborum, sed mente cogitando ac scrutando, decanta septenos Davidicos po
Abbreviated transcription (Latin):
sermocinationibus. auditũ parit̃ castigent & lin
guã. Et in eccła cũ timore & ueneratione stan
tẽ. aut orent autcantent. aut legant. aut au¬
diant: Uerbauͦturpia & libida hac sełaria
necipsiꝓferant. nec alius ꝓfesre surant. Quin¬
immolaudẽ dõ incommune. ꝑ soluente. ꝓsuis:
populoꝵq quoꝵ oblationib iuuunt delictoꝰ
mum ab hisfieri obsecrationes. oratione. postu¬
lationẽ gr̃arũ acciones. ꝓ oĩb hominib pre
gib &lom̃ib qui in sublimita te sunt constitu

Expanded text:
cinationibus auditum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec alios proferre sinant. Quinimo laudes Deo in commune persolventes, pro suis populorumque, quorum oblationibus vivunt, delictis m , primo omnium ab his fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in sub
Abbreviated transcription (Latin):
scđm meritoꝵ magnitudinẽ. et̃ nerecipiat
p̃mia beatitudinis. Quodipsedñs in euangło
significabat dicens. Indomopatris mei mansio¬
ne multesunt. Sednemo mnillis alicuius leticie
uł beatitudinis senti& detrim̃tũ. Quia uniciu¬

Expanded text:
m meritorum magnitudinem aeternae recipiet praemia beatitudinis. Quod ipse Dominus in Evangelio significabat dicens: In domo Patris mei mansiones multae sunt ; sed nemo in illis alicujus laetitiae, vel beatitudinis sentiet detrimentum, quia unicui
Abbreviated transcription (Latin):
ec illi qui suapossi dentes. dan sibi aliꝗd
uolunt. sine gran dipeccato suo. un depau¬
ꝑ uicturuserat accipiunt. Declercis qdẽ di¬
sicut nichil habertes propriũ. non peccat.
set alim̃ta quib indigere uident᷑. accipiunt.
Ita possessores ñalim̃ta quib habundant. sed
aliena peccata suscipiunt : Ipsi quoq p.uipe¬
res sise possunt sui artificiis aut laborib ex¬
pedire. non p̃sumat quod debent debilis. &
infirmis accipere. Ne forte eccłaq potest oĩ
solatio destitutis necessariaminis trare. si
om̃s etiã nichilindigentes accipiant graua¬
ta illis quibus deb& subuenire non pualeat.
Qui aũt eccłe seruiunt. & labore suo uelud
debita reddi oportere credentes. ea quib opũ
non habent aut accipiunt libent̃. autexigui
cia. ꝗaceles tianon hab&. Terrena strenue
ralẽ. p̃mia sempit̃ na contẽpnat. Quodsi.
quidlib& minister eccłȩ non habeat unde

Expanded text:
ec illi, qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem disicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; tia quia coelestia non habet, terrena strenue rale praemia sempiterna contemnat. Quod si quilibet minister ecclesiae non
Abbreviated transcription (Latin):
tus p̃ceptio. sacerdotẽ censuit eligendum.
quiadigamo adminis teriũ pleriq ep̃i
applicuerunt. sic ad seruerunt. concubi¬
na fuit illa. Hȩcuxor quasi non hec sint
commertia feditatis m illaq̃ in hac ex¬
ercentur q̃ uxor aserit̃. Anquia coniugii
tabulas nonfecit. concupiscencilia fuit.¬
ullo pacto digamor. ut concubinarũ ca¬
tenis insertos. dec& subi reminis teruim.
Inleuitico scriptũ i hac p̃finatũ. qualesele¬
gidebeant sacerdotes. sicut habes. Etdi
x̃dñs ad moysen. Sacerdos uxorẽ accipiat
uir ginẽ. desemine patrũ suoꝵ. Uidũa uͦi
& destitutã aut bino marituiderelictã
non accipiat. Bene audiui dño p̃cipien
te morsi quia nec uxor debeat sac̃doti
digamõ conuenire. nehonorẽ polluat¬
sicerdoti sicut unius uxoris uirũ sicuuim
man dat uxorẽ. Siergoclericus monoga
mus fuerit: &uxorẽ ei digama. noli eũ mi
tur. solum ad eas dec& ingredisacer do¬
tẽ. Siquis hec p̃cepta non obser uaberit:
ostis anime sue. quodsi potest nramonita

Expanded text:
t nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum: quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor asseritur. An, quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia aliNullo pacto digamos vel concubinarum catenis insertos decet subire ministerium. In Levitico scriptum est, ac praefinitum quales eligi debeant sacerdotes. Sic habes: Et dixit Dominus ad Moysen: Sacerdos uxorem accipiat virginem de semine patrum suorum; viduam vero et destitutam, aut a vivo marito derelictam non accipiat . Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluatsacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. mus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ad tur, solum ad eas decet ingredi sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post nostra monita
Abbreviated transcription (Latin):
crepationis : adũsdiabolus ut discedat. si c̃
ẽ. illud ĩ zachara. Et ostendit miħm sac̃do¬
tẽ magnum stantẽ corã angłodĩ & satan
sciendũ ÷ ꝗs ñcreatura dĩ in infantib exor¬
cizat᷑ autexsufflatur sed ille sub qͦst̃ õsꝗcũ¬

Expanded text:
t discedat: sicut est illud in Zacharia3, 1: 'Et ostendit mihi Iesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub qu
Abbreviated transcription (Latin):
corpus hinceñi exdiũsis sub sistit substantus
ex mortali& in mortali corpus aũt eiꝰ exossibus
& carnib constat. Diuidit᷑q inquat tuorelem̃¬
tis ht̃ eñi inse aliꝗd igni aeriꝰ aquȩ & terrȩ̨.
Ratio t̾re in carne ÷. humoris in sanguine. aen
in sp̃u. ignis incalore uitaliꝰ. Si q̃dẽ equadn ꝑ¬
tita humanicor pons ratio quattuor elem̃toꝵ
designat species. Capud nãq ad cȩlũ refert᷑
in qͦ sunt duo oculi quasiduo luminana solis
& lunȩ. Pectus aen coniungitur ꝗa sicut inde
gia postremoterre comparant᷑ eoq sit ultima
menbroꝵ anda siuesicca sicut & terra. Iã
uͦ in in capitis archemens conlocata ÷ tãquã
incelo ds ut ab alto specul& om̃ia atii regat.
Factu ÷ aũt hõ ad contẽ placione celi rigidus &
rectus ñ sic̃pecora in humũ ꝑna adq ũgens.¬
cia. In ciuus sumitate capudẽ. collocatũ da¬
tũq illi honom̃ ꝙ hinc incipiant iniciũsens
esteñi capitis pars posteror. Capilli quasicapiti

Expanded text:
o. Hic ex diversis subsistit substantiis, ex mortali et immortali. Corpus autem ejus ex ossibus et carnibus constat, dividiturque in quatuor elemntis. Habet enim in se aliquid ignis, aeris, aquae et terrae. Ratio autem terrae in carne est; humoris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore uitali. Siquidem et quadripertita humani corporis ratio quattuor elementorum designat speciem. Caput namque ad caelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. Pectus aeri coniungitur, quia sic inde gia postremo terrae conparantur, eo quod sint ultima membrorum arida siue sicca, sicut et terra. Iam uero in capitis arce mens collocata est, tamquam in caelo Deus, ut ab alto speculetur omnia atque regat. Factus est autem homo ad contemplationem caeli rigidus et erectus, non sicut pecora in humum prona atque uergentia; in cuius summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant initium sensus vel quod sit capitis retrorsum. Capilli quasi capitis
Abbreviated transcription (Latin):
illusi oñ .itim̃da ꝗ hanc anim nescien ꝑtilis se
magi dolendu .i qu ifecisse. Cũ uͦ ultramodũ. to¬
petitagule in sum̃ dis alim̃tis rapit̾. atq idcir¬
cohumoꝵ receptacula grauant᷑ hab& ex inde
animũ aliquẽ rectũ. ñ tam̃ usq ad ꝓhibitionẽ
ꝑcipien disc̃imisterii. uł missarũ sollẽ pniace¬
lẽpproa. Cũfortise ut fetusdies exigit
ut exiberi minis teriũ. ꝓ eo quod sac̃do alius inlo¬
code x ipsaneres sita cõpellit. Nãsiad sunt
pula facta. aꝑceptione sacr mis teriũ absti
nen ut arbitror humilit̃ deb&. Sitam̃ dor¬
ginationib: ñ stature. Quare unũ mibi os¬
libera. Eũse & sidormienti corpore niclul
meminit. uidisse tam̃ inuigiliis corpor
meminit. in ingluuiẽ cecidisse. sinuero:
turpi cogitatione uigilanti orit᷑ in lusio
dormienti patit̾ animus reatu sui. Uid:
enĩ ex qͣra dice inꝗnatio illa ꝓcesserit :
quia cogitauit scien li qđ ꝑtulit nescien. Sed pen

Expanded text:
se magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celeaut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt apula facta, a perceptione sacri mysterii prohinere, ut arbitror, humiliter debet, si tamen dorginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi oslibera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sci
Abbreviated transcription (Latin):
mor tuũ. Omĩs aut̃ mortuũ autfunus . aut
cadauer. F unus ẽ sisepeliatur. Dictus funus a fu¬
nib accensis : quod añfere trũ papiris ceracircũ¬
test: ꝙ dũportat᷑ ex seꝗas dicimus cremat᷑ reli¬
ꝗas. Conditũ iã sepultum. Corpuf quod cor¬
motu. Sepelire aut̃ condere corpus humare
obruere dicim hocest humo inietere. Uuii.¬

Expanded text:
ri. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumtest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepultum. Corpus autem comotu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere.
Abbreviated transcription (Latin):
sem patrꝰ & filii sp̃m. sed con uerso ordine ñ
pos sum dicere patrẽ sp̃sscĩ. sicutdicimus
patrẽ filii. neduosilii inscãtrinitate esti¬
marent᷑ uẽ ñ possumꝰ dicere filiũ spuscĩ sic̃¬
dicmꝰ filiũpatiꝰ nec duo patres in scãtrinita¬
& filii sine repca ratione conuersionis nomi¬
trũ scatrinitas inseparabilit. Hec eadẽ ope¬
ratur oꝑat᷑ ꝗa una ÷ sc̃ẽ trinitatis operatio
cenda est. Dũ alius : pat̃ alius filius alius

Expanded text:
m Patris et Filii Spiritum, sed converso ordine non possumus dicere Patrem Spiritus sancti, sicut dicimus Patrem Filii, ne duo Filii in sancta Trinitate aestimarentur. Item non possumus dicere Filium Spiridicimus Filium Patris, ne duo Patres in sancta Trinitam Patris et Filii sine reciprocatione conversionis nomiTrinitas sancta, inseparabiliter haec eadem operatur; quia una est Trinitatis operatio, e inseparabilis dicenda est, dum alius est Pater, alius Filius, alius
Abbreviated transcription (Latin):
uomuere luc̃nȩ. Licinius aũt q̃si licinius:
eñi cicendela lucerna. Candelabrũ a can¬
deliꝰ dictũ q̃si candela foꝵ qd candela ferat
Cereus ꝓdinuationẽ acera nom̃ht̃ eaqͣfor¬
mat᷑. de qͦ ꝗdã hictibi noturnos pr̃abocereo.
Ignis subducta luce alt̾a lux tͥs. Lucunana
pendentia luminar q̃si lucanana .i. in aera
pendentia funalia dñr queintracera sunt dic¬
ta funib ꝙ anteusum papiri eos cerã circũdatõ
habe maiores un & funeradñr. Lãpis flãma :
inuer ticelucens dicta ꝙ lã padis modũ osten¬

Expanded text:
ersus. Licinius autem quasi lucinius; est enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem a cera nomen haMart. 14, 42: Hic tibi nocturnos praestabo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus habuere majores: unde et funera dicuntur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod labentis motum osten
Abbreviated transcription (Latin):
ab efficiendo ꝑꝑdecorẽ sermoniꝰ unamuta
orarum cõmuniũq diẽ ĩt̃spacia signat tercia¬
& sexta &nona similit̃ & noctis. sedideo ħ
orandi. horediui sesunt. Utsi fortealico fue¬
rim operedetenti ipsũ noꝰ ad officiũ tẽp̃ ad¬
moneat. que tp̃a inscripturiꝰ inueniunt᷑.

Expanded text:
 efficium propter decorem sermonis una mutahorarum communium, quae diei interspatia signant, tertia, sexta et nona; similiter et noctis. Sed ideo haec orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsud nos ad officium tempus admoneat; quae tempora in Scripturis inveniuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
habebant actores tẽplinͥadsarta tecta facienda
autqͦcũq fuis sent uexata inedi ficianetẽ pli
audelapsa ꝑ eos dẽactores dethes auris dñicis
reficerent᷑ atq excolerent᷑. Ergo actorestẽpli
& bonꝰ sit qd̃ sit dñis suicensus & om̃is substantiȩ
motus & redigit apud setocius possessionis in¬
strum̃ta originalia sicexor cista redigit in sua
diligentia tocius regnidñi secreta. Utmemo¬
rie mand& descripturaꝵ sacͣm̃tis un exerceat

Expanded text:
nisi ad sarta tecta reficienda, ut quaecunque fuissent veterata in aedificio templi aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo exactores templi et bonus scit quid scit Domini sui census, et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originalia, sic exorcista redigit in sua diligentia totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de Scripturarum sacramentis, unde exerceat
Abbreviated transcription (Latin):
dñr. Potestites ꝗb uirtutes aduerse subi ectes̃.
& ĩdepotestatũ nõe nuncupat᷑. ꝗa malignisp̃s
eoꝵ potestatib coercent᷑ netantũmͦ noceant
dũmistenũ diuinũ disponunt. Pryncipatꝰ uocabu¬
nibus dñant᷑ dñationes uocant᷑. Throni sunt
celoꝵ sublimes potestates & angłica ministena
scientie multitudo. Sunt eñi sublimiora ag
scientia cã is amplius spleni. Cherubin .i. ple
nitudo scientie apellant̃. Seraphinq̃q similit̃

Expanded text:
tes adversae subjectae sunt, et inde potestatum nomine nuncupantur, quia maligni Spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum noceant qdum mysterium divinum disponunt, principatus vocabunibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt sublimes caelorum potestates et angelica ministeria scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmscientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa s
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpladicebant & tẽpladicta quasi tẽpla ãpla
ed& locus designat᷑ ad orientẽ a contẽplatione
tẽplũ dicebat᷑. Cuuis partes quattuor erant.
antica adortũ portica adoccasũ. Sinistra
ad septẽmonẽ dextra ad meridie expectans
pñ & q̃ntẽplũ construebant omentẽ expectabant.
aenotialẽ itautlinea abortũ adoccidentẽ
misse fierent partes celi. Dext᷑ sinistra aequali
utꝗẽ suler& atq p̃caret᷑ rectũ aspicer& omen¬

Expanded text:
templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspicer
Abbreviated transcription (Latin):
ceło resonant. Osanna in alteruiꝰ linguȩ sig̃f
ĩt̃p̃tat᷑. Anna int̃ iectio ÷ motũ animi sig̃f. sub
dep̃cantiꝰ affectũ. Integreaũt dr̃. Osi anna qd
nos corrupte mediauocali lit̃ta elisadicimꝰ
ossanna sic̃ sit inũsib cũ scandimꝰ. Lut̃a eñi
pͥma ũbi sequentiꝰ extrema pͥoriꝰ uerbi uenienꝰ

Expanded text:
caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpinterpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi venien