comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimis iudicent: hoc ẽ non sũt utiq in¬
dignihi qui ip̃m mundũ iudicaturi sũt
ea iudicare que mundi sũt. Nescitis qͣm̃
anglos iudicabimus: Addit plus dicẽdo
angelos iudicabimꝰ. Idẽ potentias sp̃aleᷤ
quos alio loco tradit incelestibꝰ degere:
E odem genere iudic.andos angłos a no¬
bis quo ⁊ mundꝰ iudicabitꝰ. Scłaria iudi
cia sͥ habueritis: contẽptibiles qui sunt
in eccła. illos adiudicandũ constituite.
Sclaria uidicia sũt ad corpꝰ ꝑtinentia
ul corporea. Et quia nõsic fieri debet ad¬
iecit. Ad reuerentiã uram dico. Ne supͣ
quia negotium nominauit. s quale nõ
significauit. sunt ⁊ negotia diuina dicẽ¬

Expanded text:
utique indigni ii, qui ipsum mundum judicaturi sunt, ea judicare quae mundi sunt. Nescitis quoniam angelos judicabimus? Addidit plus, dicendo: angelos judicabimus, id est, potentias spiritales, quas alio loco tradit in coelestibus degere, eodem genere judicandos angelos a nobis, quo et mundus judicabitur. Saecularia igitibiles qui sunt in Ecclesia, illos ad judicandum constituite. Saecularia judicia sunt, ad corpus pertinentia vel corporea. Et quia non sic fieri debet, adjecit: Ad reverentiam vestram dico. Ne quia supra negotium nominavit, sed quale non significavit; sunt enim et divina ne
Abbreviated transcription (Latin):
uoluent. Post commonitionẽ ꝓminttit
se ire ad illos s si dñs ꝑmitteret. Ut quia
tenderet causã. utiq indigna̾tis illorum.
Et cognoscam non sermonẽ illoꝵ. quiin¬
Aati sũt s urtutẽ. Confundit illos qͥa
cũ oblique uersarent᷑: indignabantur
quasi digni eeñt ab aplo uisitari. Nec eĩ
insermone ẽ regnũ dĩ s inuirtute. Ut
sic̃ regnũ dĩ nõ splendore uerbi com̃datur
s uirtute signoꝵ ita ⁊ hi nõ uerb̃ nudis
s initute opũ spiritaliũ dignos se ostende¬
rent ab. aplouisitari. Quidiuiltis in uirga
ueniã aduos. aut in caritate sp̃s ⁊ mansue¬
mdinis: Terroris uerbi uifert ut pudorẽ
passi qui inflatierant humiliarent᷑. Ut
si uere apłi p̾sentiam desid̾arent: p̃para¬
leticiã haberet quasi cũ filiis km̃is. Om̃i

Expanded text:
permiserit. Post commonitionem promittit permiserit. Post commonitionem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitteret; ut quia on sivisse ostenderet, causa utique indignitatis illorum. Et recognoscam non sermonem illorum, qui inflati sunt, sed virtutem. Confundit illos, quia cum oblique conversarentur, indignabantur, quasi digni essent ab Apostolo visitari. Nec enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Ut sicut regnum Dei non splendore verborum commendatur, sed virtute signorum, ita et hi non verbis nudis, sed virtute operum spiritualium dignos se ostenderent ab Apostolo visitari. Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis? Terroris verba infert, ut pudorem passi, qui inflati erant, humiliarentur; ut si vere Apostoli praesentiam desiderarent, praeparalaetitiam haberet quasi cum filiis charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
ssĩmꝰ ⁊ fidelis in dño. Hortatur illos ĩ ha
id ẽ. tymotheo: quẽ idõ km̃issimũ ⁊ fidelẽ
filiũ hoc testatur in dño: ut inhoc disc̾ent
quid peccarent. cum enĩ huic testimoniũ
phibet illos arguit. Quiuos commone¬
faciat uias meas que sunt in xp̃o ihu: sic
ubiq inom̃i ecclia doceo. Per istũ quem
fidelem filiũ in dño ⁊firmat reu̾ti illos
uult ad regulã a se tradite ueritatis: ut
cõmoti uerb ⁊ exemplis oꝑum eiꝰ resipi¬
cerent: cognoscentes nõ pperam se fuisse
ab apło doctos: qñdo eadem ten̾e omnes
ecclas dic̾erent. G̃anqm̃ nõ uentur ꝰ ceĩ
ad uos inflati sunt quidã. Indignaban¬
tur quidã corinthioꝵ quia nõ ibat ad il¬
los nõ desidio s suꝑbia quod quasi illos ĩ
dignos haberet. Cum magis apło hoc stu¬
diũ fuerit. ut de indignis faceret dignos.
Habebat gͦ uotum eundi. s maiora erant
que agebat. Ueniã aũt cito ad uos si dñs

Expanded text:
ssimus et fidelis in Domino. Hortatur illos in hoc ssimus et fidelis in Domino. Hortatur illos in hoc eodem Timotheo, quem ideo charissimum et fidelem filium obtestatur in Domino, ut in hoc discerent, quid pecarent; cum enim huic testimonium perhibet, illos arguit. Qui vos commonefaciat vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni Ecclesia doceo. Per istum quem fidelem filium in Domino confirmat, reverti illos vult ad regulam a se traditae veritatis; ut commoniti verbis et exemplis operum ejus resipiscerent, cognoscentes non perperam se fuisse ab Apostolo doctos, quando eadem tenere omnes Ecclesias discerent. Tamquam non venturus essem ad vos, sic inflati sunt quidam. Indignabantur quidam Corinthiorum, quia non ibat ad illos, non desiderio, sed superbia, quod quasi indignos illos haberet; cum magis Apostolo hoc studium fuerit, ut de indignis faceret dignos. Habebat ergo votum eundi, sed majora erant, quae agebat. Veniam autem cito ad vos, si Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lia pedagogoꝵ habueritis in xp̃o s ñ mul¬
i. his dictis ostendit nullo posse co affẽctu
diligere illos: quo ipse eos diligebat. Quis
enĩ alienos filios sius p̾ponat in amore: Ac
ꝑ hoc monita er qui ⁊ ꝓhis tanta mala
passꝰ ẽ nõ debere cos sꝑnere. Obsecro ergo
uos imitatores mei estote. O beniuolenti¬
am scĩ pauli. qui obsecrat᷑ filios: ut imitẽ¬
tur patrẽ. Hoc ẽ sponte rogat egros: ut re¬
cipiant medicinã. In histam̃ sui illos imi¬
tatores uult eẽ. ut sic̃ hic multa exitia ꝓ
salute illoꝵ ab incredulis passꝰ ẽ. Et non
cessit dũmodo ꝑ dies ⁊ noctes euãgłiz aret
illis donũ gr̃ae dĩ: ita ⁊ illimanentes in
fide eiꝯ ⁊ doctrina nõ irciperẽt falsoꝵ apłoꝵ¬
praua com̃ta. s resisterent contẽpuentes
ohꝓbria aut detrectationes. ut patri suo
sp̃ali inmolatũ refuarent affectum. Iõ
misi aduos timnotheũ qui est filiꝰ ins kari¬

Expanded text:
lia paedagogorum habueritis in Christo, sed non mullia paedagogorum habueritis in Christo, sed non muli. His dictis ostendit nullum posse eo affectu diligere illos, quo ipse eos diligebat. Quis enim alienos filios suis praeponat in amore? Ac per hoc monita ejus, qui et pro his tanta mala passus est, non debere eos spernere. . Obsecro ergo vos, imitatores mei estote. O benevolentiam sancti Apostoli, qui obsecrat filios, ut imitentur patrem, hoc est, sponte rogat aegros, ut recipiant medicinam! In his tamen sui illos imitatores vult esse; ut sicut hic multa exitia pro salute eorum ab incredulis passus est, et non cessit, dummodo per dies et noctes evangelizaret illis donum gratiae Dei; ita et illi manentes in fide ejus et doctrina, non reciperent falsorum apoprava commenta, sed resisterent contemnentes opprobria, aut detractiones, ut patri suo spiritali inviolatum reservarent affectum. Ideo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus chari
Abbreviated transcription (Latin):
et obsecramis. blasphemantes enĩ rogab¬
ant ut ꝑmitterent reddi s̾ rationẽ Gan
quã purgam̃ta huiꝰ mundi facti sumꝰ
sistendo ulli neq uicem in malis redden¬
do s semꝑ se subiciendo. ut ꝑ pacientia
ꝓuocaret aut bonĩ. contẽptibilis ⁊ de spͦ¬
tus fiebat. Usq modo id ẽ usq nũc etiã
a pd̾ corinthios ꝓ quib hec que sup̃ memo¬
rat mnala passꝰ ẽ. Et qm̃ humilitatẽ suam
nichil ꝓficere in hisuidebat. queritur dolo¬
re cõmotus tantam subiectõnem ⁊ iniu¬
rias nullũ fructũ habere potuisse. s ⁊ qud
hec scribo. Hoc est nõ ut ruborẽ uob facia¬
mꝰ hec scribo s ut corrigatis. S quasi fi¬
lios meos lm̃os moneo. Ad huc se sup¬
plicẽ fac̾ ne correpti ⁊ ad iram ꝓuocati ad¬
monitiones eiꝰ sꝑnerẽt. Id agit ut medi¬
cus salutaris qui putramina abscidens
dolorẽ in latum spe ⁊ blandiciis mitigat
ut eger se curari ꝑmutat. Si enĩ decẽ mi.¬

Expanded text:
et obsecramus: blasphemantes enim rogabet obsecramus: blasphemantes enim rogabant, ut permitterent sibi reddi rationem. 126 Tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus, sistendo ulli, neque vicem in malis reddendo, sed semper se subjiciendo; ut per patientiam revocaret ad bonum, contemptibilis et despectus fiebat. Usque modo, id est, usque nunc etiam apud Corinthios, pro quibus haec, quae supra memorat, mala passus est. Et quoniam humilitatem suam nihil in his proficere videbat, queritur dolore commotus tantam subjectionem et injurias nullum fructum habere potuisse; sed et quod haec scribo: hoc est, non ut ruborem vobis faciam, haec scribo, sed ut corrigatis. Sed quasi filios meos charissimos moneo. Adhuc se supplicem facit, ne correpti, et ad iram provocati, admonitiones ejus spernerent. Id agit ut medicus salutaris, qui putamina abscindens, dolorem illatum spe et blanditiis mitigat, ut aeger se curari permittat. Si enim decem mil
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia supͣdicta que negare uidetur cõ¬
firmat. Et que quasi ꝯ firmare uidetur
negat. Irascentis enĩ uerba sunt qui ne¬
gando ꝯfitetur ⁊ confitendo negat.Us
q hanc horam ⁊ eserurimꝰ ⁊ sitimꝰ et
nr̃is. Libere ⁊ iuxtauerã fidẽ sine aliqͣ
adulatione xp̃m p̾dicantes ⁊ gesta pra¬
ne uite arguentes grãm a pd̾ homines
nõ habebant ⁊ colofiz abantur. idẽ. inu¬
riis agebantur. ⁊ instabiles erant quia
fugabantur. Ne in loco du manentes
plures docerent. Ideo ⁊ manibꝰ oꝑabã¬
tur. quia ñ solũ gr̃am apd̃ homines nõ
habebant uerũ etiã abhis accipe indig
num erat qui errori studebant sic̃ dicit
arguendi amittit ⁊ peccat. qui ab eo ac¬
cipit qui idõ dat ne corripiat᷑. Male di
cimur ⁊ benedicimus. Male tractanteᷤ
enĩ se hortabantur ad bonũ. ꝑsecutio¬
nẽ patimur & sustinemꝰ. Quia ꝑseꝙ̃¬
tibus se nõ resistebant. Blasphemam᷑¬

Expanded text:
omnia supradicta, quae negare videtur, conomnia supradicta, quae negare videtur, confirmat, et quae quasi confirmare videtur, negat. Irascentis enim verba sunt, qui negando confitetur, et confitendo negat. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nostris. Libere enim et juxta veram fidem sine aliqua adulatione Christum praedicantes, et gesta pravae vitae arguentes, gratiam apud homines non habebant, et colaphizabantur, id est injuriis agebantur, et instabiles erant; quia fugabantur, ne in loco diu manentes, plures docerent. Ideo et manibus operabantur, quia non solum gratiam apud homines non habebant; verum etiam ab his accipenum est, qui errori student. Quod arguendi amittit et peccat, qui ab eo accipit, qui idcimur et benedicimus: male tractantes enim se hortabantur ad bonum. Persecutionem patimur et sustinemus; quia persequentibus se non resistebant. Blasphemamu
Abbreviated transcription (Latin):
mali increduli his apłoꝵ iniurie oblec¬
tamto sũt. Mundꝰ aũt idcuto in fide¬
litas dr̃ quia uisibilia sequitur. Nos
xp̃m stulti sũt mundo. uos aũt pru¬
dences inxp̃o. Qui prudes in xp̃o ui
dicatur a ꝑfidis nõ recte asserit xp̃m
Demq marcior qr negat filiũ d̾i. &
incarnari dm̃ potuisse. prudens mũ
do. Et fõtinus quia nõ fatetur xp̃m.
ꝑ id quod natus est ds̃: sapiens uidetꝰ
mundanis. Nos infirmi. In firmi ĩo
qr sine adulatione ⁊ cũ stulticia sic̾ uide¬
tur mundanis p̾dicantes xp̃m iniuri¬
is subiciebantꝰ. Uos aũt fortes. Idõ for¬
tes. quia sic ꝓfĩtebantur xp̃m. ne offẽ¬
deret homines: ut eent securi. Uos no¬
biles. Qui enĩ xp̃m nõ facetur quia a¬
brahe ꝓmissꝰ est. ⁊ ab initio p̾dicatusẽ.
hic nobilis contra xp̃m ẽ. quia antiqui¬
tatẽ ꝓmissi xp̃i alis deputat. Nos at̃
ignobiles. Ignobilis mundo ẽ: qui xͫ qͣ

Expanded text:
mali et increduli; his apostolorum injuriae oblecmali et increduli; his apostolorum injuriae oblectamento sunt. Mundus autem idcirco infidelitas dicitur, quia visibilia sequitur. Nos  stulti sunt mundo. Vos autem prudentes in Christo. Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, et Photinus, quia non fatetur Christum per id quod natus est, Deum, sapiens videtur mundanis. Nos infirmi. Infirmi ideo, quia sine adulatione et cum stultitia, sicut videtur mundanis, praedicantes Christum injuriis subjiciebantur. Vos autem fortes. Ideo fortes, quia sic profitebantur Christum, ne offenderent homines, ut essent securi. Vos nobiles. Qui enim Christum non fatetur, quia Abrahae promissus est, et ab initio praedicatus, hic nobilis contra Christum est; quia antiquitatem promissi Christi aliis deputat. Nos vero ignobiles. Ignobilis mundo est, qui Chris
Abbreviated transcription (Latin):
securum eẽ: ⁊ gaud̾e in his que adu̾sa ꝓpter
nom̃ xp̃i accidunt. Lucrũ enĩ adferunt ñ
detrimentũ. Unde alio loco dic̃. Cũ in¬
putat quia semꝑ innecessitate fuit ꝑse¬
cutiones ⁊ p̾ssuras ultra ceteros passus.
Sic̃ passuri sũt enoc ⁊ helias qui ultimo
tẽpore futuri s̃ apłi. Mitti enĩ habent
ante xp̃m ad p̾parandũ ppłm di ⁊ muni¬
pocalipsis testatur. Horum ergo tẽpꝰ
suo tempori cõparauit apls dicẽs. qua¬
si morti destinatos. Ad hoc enĩuenturi
sũt ut occidantur. Quia spectacłm fcĩ
sumꝯ. huic mundo ⁊ angłis ⁊ homini¬
bꝰ. Quia erũt spectaculũ ⁊ enoc ⁊ heli¬
as usq a dõ ut corpora eoꝵ inplatea ꝓ¬
hiciantur in conspectu tociꝰ ppłi in fide¬
lis. Ita ⁊ apli spectadm facti sũt: quia
publice ridebant᷑ positi ad iniuriã et
mortẽ quã passi sũt. Mundũ aũt an
bat illos ꝑangłos malos.⁊homines

Expanded text:
securum esse, et gaudere in iis, quae adversa propter securum esse, et gaudere in iis, quae adversa propter nomen Christi accidunt; lucrum enim afferunt, non detrimentum. Unde alio loco dicit: Cum inputat, quia semper in necessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri sunt Enoch et Elias, qui ultimo tempore futuri sunt apostoli. Mitti enim habent ante Christum ad praeparandum populum Dei, et munipocalysis testatur. Horum ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim venturi sunt, ut occidantur. Quia spectaculum facti sumus huic mundo, et angelis et hominibus. Quia erunt spectaculum et Enoch et Elias usque adeo, ut corpora eorum in platea projiciantur in conspectu totius populi infidelis; ita et apostoli spectaculum facti sunt; quia publice ridebantur, positi ad injuriam et mortem quam passi sunt. Mundum autem, abat illos per angelos malos, et homines
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt accepisti quid głaris. quasi non
accepis: Hoc qͣsi insultatores apłi agͥe
tes de horum magisti̾o glarentur. E lo¬
quentia ͤ comiñdati p̾dicationis głam ĩ
se ꝯuertebant. Apłs uͦ se contẽptibilẽ
uolebat uidĩ dũ modo dĩ głam faceret
acceptabilẽ. Iam saturati estis. iam di¬
uites factiestis sine nob̃ regnatis. Ironi¬
a ẽ sic̃ dicunt. Irascentis enĩ uerba sũt
ñ ꝯfirmantis. in quibꝰ enĩ tanta uicia
arguit. regnare illos dic̃. Sic enĩ puta¬
bant glantes de his que a pseudo apłis
tradebantꝰ. Et utinã regnetis: ut ⁊ nos
nob̾cum regnemꝰ. Ut piꝰ pat̾etiam in¬
gratis filuis bene optat. Quin enĩ fien¬
enĩ nõ ab apłis traditum ẽ sceleribꝰ ple¬
num ẽ. Sic tam̃ fuerat ordo dicere: u̾
nob̾cum regnetis. S quia p̾miserat.
et utinam regnetis. Alit̾ dicere non
potuit nͥ ut ⁊ nos uob̃cum regnemus.
Regnare aũt ẽ de spe ⁊ ꝓmissis xp̃i

Expanded text:
Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Hoc quasi insultatores Apostoli ates, de horum magisterio gloriarentur; eloquentia enim commendati, praedicationis gloriam in se convertebant. Apostolus vero contemptibilem se volebat videri, dummodo Dei gloriam faceret acceptabilem. Jam saturati estis, jam divites facti estis, sine nobis regnatis. Ironia est, ut dicunt; irascentis enim verba 125 sunt, non confirmantis. In quibus enim tanta vitia arguit, regnare illos dicit; sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur. Et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic tamen ordo fuerat dicere: Ut nobiscum regnetis; sed quia praemiserat: Et utinam regnetis, aliter dicere non potuit nisi: Ut et nos vobiscum regnemus. Regnare autem est de spe et promissis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑsonas illoꝵ cũ dic̃. Ego plantani
apollo rigauit. Et cet̾a. Ut in his dicer¬
ent nicħ dandũ hominibꝰ. Quis enĩ
te discernit: id ẽ. sunt aliqui qui ãpliꝰ
accipientes inbaptismate aut in doct̾¬
na cet̾os dicant minꝰ ꝯsecutos. Hoc his
loquitur qui batizatos ab alus plꝰ aliqͥd
cẽ putabant quoꝵ eloquentia se ducebãt᷑
ut fuco quodam puersa recta putarẽt. ẽq̃¬
ta enĩ discordia in ppłoerat ut multa es¬
sent studia diu̾sarum parcium ꝙ sic oĩa
dicta sua aptauit apłs sine manifẽstati¬
one nominũ om̃ibꝰ partibꝰ ut cũ legere¬
tur epla. una queq pars a se dicta susciꝑ¬
et audiens qd̃ cause sue intendi cognosce¬
ret. Quid aũt habes qd̃ accepisti. Nichil
illũ boni ultra dic̃ ꝯsecutum ab aliis qmͣ
ab eo acceꝑat. Idõ frustra queri. quod eĩ
habebant ab apło acceꝑant. Ad unũ aũt
uidetur loqui qui ad partẽ pleb̾ loquitur.

Expanded text:
vit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, vit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, Apollo rigavit, etc. , ut in his discerent nihil dandum hominibus. Nam quis te discernit? Id est, sunt aliqui, qui amplius accipientes in baptismate aut in doctrina, caeteros dicant minus consecutos. Hoc iis loquitur, qui baptizatos ab aliis, plus aliquid esse putabant: quorum eloquentia seducebantur, ut fuco quodam perversa recta putarent. Tanta enim discordia erat in populo, ut multa essent studia diversarum partium: et sic omnia dicta sua aptavit Apostolus sine manifestatione nominum omnibus partibus; ut cum legeretur epistola, unaquaeque pars ad se dicta susciperet, audiens quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim habes, quod non accepisti? Nihil illum boni ultra dicit consecutum ab aliis, quam ab eo acceperat, ideo frustra queri; quod enim habebant, ab Apostolo acceperant. Ad unum autem videtur loqui, quia ad partem plebis loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
silia cordiũ. ⁊ tunc lauserit unicuiq a
dõ. Hoc dic̃ quia in die iudicii nichil ce¬
cultũ erit eoꝵ que gesta aut cogitata st̃
Et simplicitas ⁊ ypocrisis illic appareb.
Ut ⁊ qui despectus habebatur. forte ap¬
pareat dignus. Et qui aliquid ẽẽ puta¬
batur inueniebatur reꝓb Om̃ia enĩ
nota erunt ĩ die uidicu. ⁊ tunc lauserit
bene agenti ul cogitanti. Hic enĩ qͥ lau¬
datur in ꝓbabile ẽ. an dignus sit: sicut
utiq nicħ latet. Hec aũt fr̃s tranffĩg̾aui
mine ⁊ apollo ꝓpter uos: ut innob̾ dis¬
catis ne sup̃ qd̾ scriptumẽ: unꝰ ꝓuno ĩ¬
⁊ traditiones ꝑu̾sas sub sua ꝑsona ⁊ apol¬
lo euacuat. sũmatim illos designans
ñ sigillatim: ne maior forte discordia in
ppłis nasceretur. Nemo enĩ audiens no¬
men suũ tractari aut eiꝰ cui fabet ꝯtentꝰ
ẽ tacere. Tacito aũt nomine siquis au¬
diens ac si de se intelligat dictum dissi¬
mulat. Subhac gͦ ꝓpositione euacua¬

Expanded text:
a cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo. Hoc dicit, quia in die judicii nihil occultum erit eorum, quae gesta aut cogitata sunt: et simplicitas et hypocrisis illic apparebit; ut etqui despectus habebatur, forte appareat dignus: et qui aliquid esse putabatur, inveniatur reprobus. Omnia enim nuda erunt in die judicii, et tunc laus erit bene agenti vel cogitanti. Hic enim qui laudatur, improbabile est an dignus sit, sicut utique nihil latet. Haec autem, fratres, transfiguravi in me, et Apollo propter vos; ut in nobis discatis, ne supra qet traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non singulatim; ne forte major discordia in populo nasceretur. Nemo enim audiens nomen suum taxari, aut ejus cui favet, contentus est tacere: tacito autem nomine si quis audiens, etiamsi de se intelligat dictum, dissimulat. Sub hac ergo propositione evacua
Abbreviated transcription (Latin):
tur lib̾tatem conu̾si arbitrii dixisse. i poꝰ¬
unt. ut liceat fornicari ñ tam̃ expediat.
S quomͦ licet qd̃ ꝓhibetur: Aut certe
si om̃ia licent nichil potest dici illici¬
tum. s lic ñ tam̃ expedit. Hec susurrãt
pociꝰ quã asser̾. aut in memores aut neg¬
legentes. Dic̃ enĩ iohes baptista ad he¬
rodem. Nonlic tibi habe uxorẽ frĩs tui.
S forte iohes expers fuerit humani e¬
loquii inspiratus inuto: quia si hoc ẽ
Non licet accipe panẽ filioꝵ ⁊ mittere
canibꝰ Et iterũ dic̃ dñs uideis. Nõ le¬
gistis quid fẽcit dd̾ cum esuriret quomͦ

Expanded text:
ter libertatem concessi arbitrii dixisse Apostc.; ut liceat fornicari, non tamen expediat. Sed quomodo licet, quod prohibetur? Aut certe si omnia licent, nihil potest dici illicitum. Sed licet, non tamen expedit. Haec susurrant potius, quam asserunt, aut immemores aut negligentes. Dicit enim Joannes Baptista ad Herodem: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Sed forte Joannes expers fuerit humani eloquii, inspiratus in utero; quia si hoc estNon licet accipere panem filiorum, et mittere canibus . Et iterum dicit Dominus Judaeis: Non legistis quid fecit D
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. Aut auaris. aut rapacibꝰ aut y¬
dolis senuentibꝰ Alioqͥn debueratis de
hoc mundo exire. Igitur intellectũ il¬
loꝵ arguit qui putabant forte quia ab
incredulis fornicariis aut auaris aut ra¬
pacibꝰ aut idolis ẜuientibꝰ ꝓhibuissẽt
nõ a fribus.⁊ id̃o illum qui uxorẽ patris
habebat int̾ se ẽẽ nõ egre ferebant. Si igͣ
his cõmiscimini inquit meliꝰ erat mo¬
n uos. Compendiũ ẽ enĩ male agentibꝰ
si citiꝰ moriantur: quã dutiꝰ in pocc̃is
uersentur. Nũc aũt sc̃̾psi uob ne cõmisce¬

Expanded text:
dendum. Aut avaris, aut rapacibus, aut idendum. Aut avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Igitur intellectum eorum arguit, qui putabant forte quia ab incredulis, fornicariis, aut avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus prohibuisset, non a fratribus; et ideo illum qui uxorem patris habebat, inter se esse non aegre ferebant. Si igitur his commisceamini, inquit, melius erat mori vos; compendium est enim male agentibus, si citius moriantur, quam si diutius in peccatis versentur. Nunc autem scripsi vobis, ne commisce
Abbreviated transcription (Latin):
ut noctu angłs transiens ea loca nõ con¬
tingeret que sanguine agni fuerit obli¬
ta. Itaq festa celebremꝰ. ñ inferm̃to uet̾i
Hoc ẽ leticiã habentes renouationis fac¬
ta uet̾a fugiamꝰ: inmũdiciã omnẽ abi¬
cientes a nob que ẽ corruptio. Quia sic̃
ferm̃tum totã massam corrũpit: ita et
mala uita totum homine. Ergo ut non
solũ aturpitudine uite nos obẜuemus:
s ⁊ ab iniquitatis studio: adiecit nec in
ferm̃to malicie ⁊ nequicie. S mazimis
sinceritatis ⁊ ueritatis. Hoc ẽ ut since¬
ritas mũdam uitã faciat: ueritas aũt
omnẽ fraudẽ excludat. Scripsi uob̾ ine¬
pła ne comisceamini fornicariis. Scripsiꝰ¬
se se significat prius ubi cõmonet illõne
iungerent se meale uite hommibꝰ. Et
quia nõ intellexisse forte ea q̃ sc̃pserat
indebantꝰ nũc in hac epła quid scripsit
int̾pretatur dicẽs. Nlonutiq fornicarii
huiꝰ mundi. s a fribꝰ talibꝰ scripsi rece¬

Expanded text:
ut noctu Angelus transiens, ea loca non conut noctu Angelus transiens, ea loca non contingeret, quae sanguine agni fuerant oblita . Itaque festa celebremus, non in fermento veteri. Hoc est laetitiam habentes renovationis, facta vetera fugiamus, immunditiam omnem abjicientes a nobis, quae est corruptio; quia sicut fermentum totam massam corrumpit, ita et mala vita totum hominem. Ergo ut non solum a turpitudine vitae nos observemus, sed et ab iniquitatis studio, adjecit: Nec in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Hoc est, ut sinceritas mundam vitam faciat, veritas autem omnem fraudem excludat. . Scripsi vobis in epistola, ne commisceamini fornicariis. Scripsisse se significat prius, ubi commonet illos, ne jungerent se malae vitae hominibus. Et quia non intellexisse forte ea quae scripserat, videbantur; nunc in hac epistola quid scripserit, interpretatur dicens: Non utique fornicariis hujus mundi: sed a fratribus talibus scripsi rece
Abbreviated transcription (Latin):
lam doctrinam gͦ cauendũ. ⁊ ad hanc
causam dictũ ẽ quia ⁊ eiecto forncato¬
re uetus fermentũ eicitur. Idõ aũt uetꝰ
quia antiqui erroris peccatũ est. Noua
rine dictũ cum filii isrł eiecti sũt de e¬
gipto: ut ferm̃tum uetustas haleretur:
azima aũt nouitas. Abiectis enuĩ ueter¬
bꝰ ercoribꝰ egyptioꝵ: innouam legẽ in¬
ducti sũt. ita ⁊ coriithii post paganorũ
errores. in euu̾głium xp̃i inducti sũt. Hor¬
tatur gͦ ut scdm ꝓfessionẽ suã quã ab a¬
iam uite noue cultores: hoc ẽ azimos eẽ
noua p̾dicatio nouam fac̾e̾t conu̾sationẽ
ut quia pasche rationẽ colunꝰ ueterẽ ui¬
tam nõ sequam᷑. Pascha itaq iminola¬
tio ẽ non transitꝰ sic quibꝰdam uidetur.
Priꝰ enĩ pascha ⁊ sic trãsitꝰ. Iuia ante ex¬
emplũ ẽ saluatoris.⁊ sic signũ salutis. Nlec
enĩ ante signũ quam crux Nam occiso:
uesꝑe agno inegipto: filii isrł pascha ege¬
runt. Ex cuiꝰ sanguine postes signauer̃.

Expanded text:
lam ergo doctrinam cavendam, et ad hanc causam dictum est, quia ejecto fornicatore, vetus fermentum ejicitur. Ideo autem vetus quia antiqui erroris peccatum est. Nova rinae dictum est, cum filii Israel ejecti sunt de Aegypto; ut fermentum vetustas haberetur, ma autem novitas. Abjectis enim veteribus erroribus Aegyptiorum in novam legem inducti sunt; ita et Corinthii post paganorum errores in Evangilium Christi inducti sunt. Hortatur ergo, ut secundum professionem suam, quam ab Ajam vitnova praedicatio novam faceret conversationem; ut quia paschae rationem colimus, veterem vitam non sequamur. Pascha itaque immolatio est, non transitus sicut quibusdam videtur; prius enim pascha, et sic transitus, quia ante exemplum Salvatoris est et sic signum salutis. Nec enim ante signum, quam crux; nam occiso vespere agno, in Aegypto filii Israel pascha egerunt, ex cujus sanguine postes signarunt;
Abbreviated transcription (Latin):
pub̾tatẽ ⁊ sic oportet fieri: qd̾ uult faciã.
ñ peccat sinibat. Propt̾ qd̾ suꝑius uir
ginitatẽ tenendã ⁊ ꝯtinentiã reddita
ratione hortatus ẽ: ita ut pene ad cõpa¬
rationẽ earũ ꝯiugia inutilia ⁊ abicien¬
da uideant᷑. Ne nuptias egare putare
laboris adgredi. Et qui ap̃ dm̃ p̾mium
ñ habeat. sic̃ ñ habet penã. Xp̃ianos eĩ
uult ꝑom̃ia ẽẽ meliores. Si gͦ aliq̃ inde¬

Expanded text:
eri; quod vult faciat, non peccat, si nubat. Quoniam superius ita virginitatem tenendam et continentiam, reddita ratione, hortatus est; ut pene ad comparationem earum conjugia inutilia et abjicienda videantur: nunc ne nuptias negare putaretlaboris aggredi, et quae apud Deum praemium non habeat, sicut non habet poenam: christianos enim vult per omnia e
Abbreviated transcription (Latin):
puram habens sollicitus de se non erat.
S non in hoc iustificatus sũ. Nũc hu¬
miliat se ⁊ loquit ut homo qui possit el¬
pam incurrere nesciꝰ. Qui aũt iudicat m̃
diis est. Recte ait. quãuis humiliauerit
se tam̃ dño xp̃o plurimũ dedit. quia p̾
qd̾ hominẽ latet dũ occulta uidicat ina

Expanded text:
puram habens sollicitus de se non erat. puram habens sollicitus de se non erat. Sed non in hoc justificatus sum. Nunc humiliat se, et loquitur ut homo, qui possit culpam incurrere nescius. Qui autem judicat me, Dominus est. Recte ait; quamvis enim humiliaverit se, tamen Domino Christo plurimum dedit; quia potest, quod hominem latet, dum occulta judicat
Abbreviated transcription (Latin):
bant aut malos sensꝰ aut mores. Hic enĩ
tai constans erat. ut nec uite sue parce¬
iet. dũ modo fidelit̾ om̃ia celebraret. Mi
chi eni ꝓminimo ẽ ut a uob uidicer aut
ab humano die. Quos intantis uicuis re¬
p̾hendit miserũ dic̃ ib his se udicari. Qp¬
pe cum nec. auistis iudicandũ se sciret. Aut
ab humana aũt die hoc ẽ quia noc a legibꝰ
mundo creditis iudicandus erat. Super¬
gressus enĩ humanã usticiã celesti usti¬
cie studebat. sic̃ dic diis. Nisi habundau̾¬
it iusticianra plusquã scribarũ ⁊ phiseoꝵ
non intrabitis inregnũ dĩ. Humanum
gͦ diem cũ dic. significat ⁊ diuinũ. in quo
iudicaturꝰ ẽ xp̃s. Quia sic̃ uris consulti
seu pontifices quosuocant sac̾dotes c̾tos
dies quibꝰ udicatur decreuerunt. Ita ⁊
dies dĩ definitus ẽ quo iudicaturꝯ ẽ mũ¬
dum. Sz neq me ipsũ uidico. nichil enĩ
michi consciꝰ sũ. Aptum ẽ qz consciãm

Expanded text:
bant aut malos sensus aut mores. Hic enim bant aut malos sensus aut mores. Hic enim tam constans erat, ut nec vitae suae parceret, dummodo fideliter omnia celebraret. Mihi autem pro minimo est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quos in tantis vitiis reprehendit, miserum dicit ab his se judicari; quippe cum nec a justis judicandum se sciret. Aut ab humano die, hoc est, quia nec a legibus mundo creditis judicandus erat. Supergressus enim humanam justitiam, coelesti justitiae studebat, sicut dicit Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plusqugnum Dei. . Humanum ergo 124 diem cum dicit, significat et divinum; in quo judicaturus est Christus, quia sicut jurisconsulti seu pontifices, quos vocant sacerdotes, certos dies quibus judicatur, decreverunt; ita et dies Domini definitus est, quo judicaturus est mundum. Sed neque me ipsum judico; nihil quidem mihi conscius sum. Apertum est quia conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s dĩ ẽ patris sui ꝓprius filiꝯ faciens uolũ¬
tatẽ euis ut ⁊ nos ipsiꝰ faciamus. Sigͦ xp̃i
sumꝯ famuli quid est ut ad eiꝰ in iuriã de
met homo ut ministros x ⁊ dispensatore
ministerioꝵ dĩ. Hoc significat quia minꝰ
de illo sentiebant aliqui corichioꝵ. Sed
ut hoc de illo homo sentiret. qd̃ ⁊ d̃s̃ qui il¬
lum elegerat. Idõ ministros xp̃i ait ⁊ dis¬
pensatores ministioꝵ dĩ. Quando enĩñ
uerboꝵ strepitu neq humana sapientia
nitebatur intelligi debuit sacramentũ x
dispensare. in quo nõ uerba s uirtus ful¬
gebat. Non ꝑ qd̾ homo s ds̃ głosus uide¬
retur. Collega enĩ piscatoꝵ nõ alit̾ quã
illi xp̃m p̾dicabat. Cum gͦ ministrum
notat. et abnegat xp̃i eẽ qd tradunt ꝑ id
qd̃ discordarent a traditione aplica. Hic
iam queritur uit̾ dispensatores: ut fidelis
quis inueniatur. Hoc qd dicit non solum
recundia. aut timore. aut certe cominda¬
tionis sue causa constant̾ arguere trepida¬

Expanded text:
s Dei est Patris sui proprius Filius, faciens voluntatem ejus; ut et nos ipsius faciamus. Si ergo Christi sumus famuli, quid est ut ad ejus injuriam de met homo, ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hoc significavit, quia minus de illo sentiebant aliqui Corinthiorum: sed ut homo hoc de illo sentiret, quod et Deus, qui illum elegerat; ideo ministros Christi ait, et dispensatores mysteriorum Dei. Quando enim non verborum strepitu, neque humana sapientia nitebatur intelligi; debuit sacramentum Christi dispensare, in quo non verba, sed virtus fulgebat: non per quod homo, sed Deus gloriosus videretur; collega enim piscatorum, non aliter quam illi, Christum praedicabat. Cum ergo ministrum notat, et abnegat Christi esse quod tradunt, per id quod discordarent a traditione apostolica. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Hoc quod dicit, non solum recundia, aut timore, aut certe commendationis suae causa constanter arguere trepida
Abbreviated transcription (Latin):
uos ur̃os ꝓpt̾ iħm. seruos ꝓministros po¬
suit ut nõ singulos sͥ defenderent cũ om̃i¬
bus uterentur. Sic̃ ⁊ dñs dicit. Ego sum
inmedio ur̃m nõ ut munistrer s ut miniꝰ¬
trem. Nam mundꝰ utiq nr̃ ẽ: s ut de il¬
lo scđin dĩ uoluntatẽ sentiamꝰ. ⁊ decretos
cursꝰ eiꝰ in dĩ uoluntate ponamꝰ. Et uita
p̾sens concessa nobẽ. s ut modeste illam
⁊ cum dĩ gła transigamꝰ. siue mors ut ꝓ
ep̃o mori libenter habeamꝰ spe ꝓmissionis
future. siue p̾sentia ut sic p̾sentib ut amͣ
ne offendamꝰ. siue futura ut credentes. ip¬
sis nos mag̾ qui a meliora sũt ꝯmendemꝰ.
Nos aut xp̃i. Ut quomodo hec iudicio nr̃o
ꝯcessa suit & subiecta. Ita nos xp̃o subicia

Expanded text:
. Servos pro ministris posuit; ut non singulos sibi defenderent, cum omnibus uterentur, sicut et Dominus dicit: Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem . Nam mundus utique noster est, sed ut de illo secundum Dei voluntatem sentiamus, et decretos cursus ejus in Dei voluntate ponamus. Et vita praesens concessa nobis est, sed ut modeste illam et cum Dei gloria transigamus. Sive mors, ut pro Christo mori libenter habeamus spe promissionis futurae. Sive praesentia, ut sic praesentibus utamur, ne offendamus. Sive futura, ut futura credentes, ipsis nos magis, quia meliora sunt, commendemus. Vos autem Christi: ut quomodo haec judicio nostro concessa sunt et subjecta,
Abbreviated transcription (Latin):
eicitur traditur sathane minteritum
camis. Et anima enĩ ⁊ corpꝰ intereunt.
qñq̃ cont̾ legem sũt fiunt. S in hac a¬
lit̾ causa interitus carnis homini depu¬
tatur. Quãquã enĩ om̃ia pecc̾a carnalẽ
hominẽ p̾stent. hoc tam̃ specialit̾ deside¬
riũ carnis ẽ qd̾ sordib maculata anima

Expanded text:
icitur, traditur Satanae in interitum carnis; et anima enim et corpus intereunt, quando quae contra legem sunt, fiunt: sed in hac aliter causa interitus carnis homini deputatur. Quamquam enim omnia peccata carnalem hominem praestent, hoc tamen specialiter desiderium carn
Abbreviated transcription (Latin):
Intemplo enĩ suo habitet necesse ẽ.⁊ qr
spm̃ dĩ dicit habitare in nob dm̃ signifi¬
cat intelligendũ sp̃m scm̃. Siquistem¬
plũ dĩ molau̾it. disꝑdet illũ ds̃. Tẽplum
enĩ dĩ scmn est quod estis uos. Hec idcͥco
p̾misit ut illos ꝯpungat qui turpit̾ uiuẽ¬
tes corpora sua uiolando corruperant. Ma¬
xime ille qui uxorem pattis habebat ut
añ eẽt reusquã causa illiꝰ in mediũ ꝓrum¬
peret. Deniq simili inimo eodẽ modo cũ
seducat. Id ẽ nemo ꝓprio uł humano con¬
silio putet se sibi ꝓdesse. Ad suꝑiorẽ sen¬
sum redit. Si quis uidet᷑ sapiens eẽ in¬
ter uos in ħ sclo stultus fiat ut sit sapies̃.
hoc dic quia siquis intellegit salutẽ pro

Expanded text:
in templo enim suo habitet necesse est. Et in templo enim suo habitet necesse est. Et quia Spiritum Dei dicit habitare in nobis, Deum significat intelligendum Spiritum sanctum. Si quis templum Dei violaverit, disperdet eum Deus, templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Haec idcirco praemisit, ut illos compungat, qui turpiter viventes, corpora sua violando corruperant; maxime illum qui uxorem patris habebat; ut ante esset reus, quam causa illius in medium prorumperet. Denique simili, immo eodem modo, cum seducat: id est, nemo proprio, vel humano consilio putet se sibi prodesse. Ad superiorem sensum redit: Si quis videtur sapiens esse inter vos in hoc saeculo stultus fiat, ut sit sapiens. Hoc dicit, quia si quis intell
Abbreviated transcription (Latin):
iacturã nõ facit. Ipe tam̃ saluus exit.
sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Saluũ illũ futu¬
rũ dix̃. quia nõ interibit substantia qͣ
constat. Sicut ⁊ doctrina mala ꝑibit
quia accidens causa ẽ. Idõ aũt dix. sic
tam̃ quasi ꝑignem. ut salus hec non si¬
ne pena sit. Quia nõ dixit saluus erit
ꝑignẽ ut merito suo ab igninõ combꝰ¬
tus saluus fiat examinatꝰ ꝑ ignem.
S cũ dic̃. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ: osten¬
nas igtͫ is passurum ut ꝑ ignem purgatꝰ
fiat saluus. ⁊ ñ sic̃ ꝑfidi eterno mͨ ꝑpetu¬
um corqueatur: ut ex aliqua parte oꝑe
Semꝑ eni erubescat necesse ẽ qui se ui¬
det falsum defendisse ꝓuero. Et simili
mͦ semꝑ fiduciam habeb̾ dĩ. qui abiecto
falso secutꝰ ẽ uerum. ⁊ sp̃ta impietate sb̾¬
cubitit pietati. Extra catholicã enĩ quic¬
quid ẽ ꝯtrariũ est. Nescitis quia templũ
dĩ estis. ⁊ sp̃s dĩ habitat in uob̾. Bẽplũ
dĩ nos dic̃̾ut dñi in nob habitare sciamꝰ.

Expanded text:
turam non facit? Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Salvum illum futurum dixit; quia non interibit substantia, qua constat, sicut et doctrina mala peribit; quia accidens causa est. Ideo autem dixit: sic tamen quasi per ignem; ut salus haec non sine poena sit, quia non dixit: Salvus erit per ignem; ut merito suo ab igni non combustus, salvus fiat examinatus per ignem; sed cum dicit: Sic tamen quasi per ignem, ostennas ignis passurum; ut per ignem purgatus fiat salvus, et non sicut perfidi aeterno igne in perpetuum torqueatur: ut ex aliqua parte operae Semper enim crubescat necesse est, qui se videt falsum defendisse pro vero: et simili modo semper fiduciam habebit Dei; qui abjecto falso, secutus est verum; et spreta impietate, succubuit pietati. Extra catholicam enim quidquid est, contrarium est. Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Templum Dei nos esse dicit, ut Deum in nobis habitare sciamus;
Abbreviated transcription (Latin):
tradere huiꝰ modi sathane mintentum
carnis. Qm̃ om̃is carnis uoluptas adia¬
boloẽ. Ac ꝑ hoc cũ huic uoluptati remit¬
titur traditur sathane. Caro enĩ hoc ht̃
innatura ut intereat. Anima gͦ cum se
iungit desiderio eiꝰ in firmans sp̃alem su¬
um iugore: simul interitũ patitur. Itaq
si hic correptus stupri. admissĩ erubesceret
ciectum se. ñ interiret penitentia subseꝙ̃¬

Expanded text:
tradere hunc Satanae in interitum carnis. Quoniam omnis carnis voluptas a diabolo est, ac per hoc cum huic voluptati remittitur, traditur Satanae; caro enim hoc habet in natura, ut intereat; anima ergo cum se jungit desiderio ejus, infirmans spiritualem suum vigorem, simul interitum patitur. Itaque si hic correptus stupri admissi, erubesceret ejectum se, non interiret, poenitentia subsequ
Abbreviated transcription (Latin):
quia nõ ẽ accusatus minime abiecit. U̾¬
tolleret de medio ur̃m qui hoc opꝰ fecit.
Cognito ope isto. pellendũ illum fuisse
decetu fr̃nitatis. Om̃s enĩ crim̃ eiꝰ scieb¬
ant ⁊ ñ arguebant. Publice enĩ nouer¬
cam sua loco uxoris habebat: inqua re
neq testib opa erat. neq tergi uersatiõe
aliqua poterat tegi crim̃. Ego quidẽ sic¬
absens corpore p̾sens aũt sp̃u. Idẽ absõs
fãcie p̾sens. aũt auctoritate sp̃s qui nusꝙͣ¬

Expanded text:
quia non est accusatus, minime abiecit. quia non est accusatus, minime abiecit. tolleretur de medio vestrum, qui hoc opus fecit. Cognito opere isto, pellendum illum fuisse de coetu fraternitatis; omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant; publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Ego quidem absens corpore, praesens autem spiritu: id est, absens facie, praesens autem auctoritate sp
Abbreviated transcription (Latin):
catio qualis nec int̾ gentes. Ut graue istd̾
peccatum ostenderet: nec ab his hoc dixit
admiti qui dm̃ nescunt. Ut ꝑuide quape¬
na hic mustandus eẽt ostend̾et. qui subtͥ¬
rena ⁊ diuina iusticia ꝯstititut ꝯ tanti sce¬
leris crim̃ admiserat. Ita ut quis u̾orẽ prĩs
haleat. Premissi criminus ꝓdidit: ut no
solum illũ aꝑte reũmortis faceret. s ⁊ adhe¬
rentes illi nõ mmunis a crimine demonᷤ¬
traret. In quo enim difficile pecatur. plus
facit reum. Et uos inflati estis. ⁊ nõ magiᷤ
luctũ habuistis. Suꝑbiam illoꝵ intantũ
humiliat: ut nõ querulos iã s magis sup¬
plices faciat. Erant enĩ ⁊ ipsi participes.
dũ paterẽtur reum tam ingentis facino¬
us secum incorreptũ conuenire: ut om̃s
uno consilio abicerent eũ si negaret emũ¬
daret se. Si aũt quis potestatẽ nõ habet.
quẽ scit reũ abicere. aut ꝓbare nõ ualet.
innunis ẽ: ⁊ iudicis nõ est sine cͤusatore
dampnare: qr ⁊ dñs iudam cũ fur efset.

Expanded text:
catio, qualis nec etiam inter gentes, ut grave istud peccatum ostenderet nec ab his etiam dicit admitti qui Deum nesciunt. Deinde na hic mulctandus esset ostenderet, qui sub aeterna et divina justitia constitutus, tanti sceleris crimen admiserat. Ita ut quis uxorem patris habeat. Praemissi criminis prodidit genus; ut non solum illum aperte reum mortis faceret, sed et adhaerentes illi non immunes a crimine demonstraret, in quo enim difficile peccatur, plus facit reum. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis. Superbiam illorum in tantum humiliat, ut non querulos jam, sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorreptum convenire; ut omnes uno consilio abjicerent eum, si negaret emenaecclesia: Si quis potestatem non habet, quem scit reum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non est sine accusatore dampnare, quia et dominus Iudam, cum fur esset,
Abbreviated transcription (Latin):
pulam. In his cormpta ⁊ uana doctri¬
na designata dinoscitur. Qui facit ħ
bitur. hoc ẽ mala doctrina migne om̃i¬
bꝯ apparebit. Nũc enĩ quosdã fallit. &
uniꝰ cuꝰq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit.
Q uia enĩ ꝑ ignẽ examinatio fiet. siin
aliquo ñ inuenerit qd̾ exurat: mani¬
festat illũ bonũ fuisse doctorẽ. Mala
eñ ⁊ adult̾a doctrina id curo in ligno¬
⁊ infeno ⁊ stipła significata ẽ: ut ostẽ¬
deretur ignis eẽ esca. Si cuiꝰ opus man¬
serit quod supedific au̾it m̾oedem acci¬
piet. Cum enĩ nichil in illo sordis ĩuẽ¬
tum fuerit praue doctrine: ut in bono
auro. Ita erit ut tres fr̃s incamino ig¬
nis mercedem uitã eternã cũ gła accep¬
turꝰ. Quia sic̃ aurũ ⁊ argentũ ⁊ lapideᷤ
quos ignis nõ consumit. Ita ⁊ bonus
magister incorruptibilis ꝑmanebit.
Si cuiꝰ opꝰ asserit detrim̃tum paciet᷑.
Opꝰ qd̾ ardere dr̃. mala doctrina ẽ que
ĩteribit. Cuncta enĩmala pibunt. sic̃

Expanded text:
vola. In his corrupta et vana doctrina designata dignoscitur. Qui facit hobitur. Hoc est, mala doctrina in igne omnibus apparebit; nunc enim quosdam fallit. Et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Quia enim per ignem examinatio fiet, si in aliquo non invenerit, quod exurat, manifestat illum bonum fuisse doctorem; mala enim et adultera doctrina idcirco in ligno, feno, et stipula significata est, ut ostenderetur ignis esse esca. Si cujus opus manserit, quod superaedificaverit; mercedem accipiet. Cum enim nihil in illo sordis inventum fuerit pravae doctrinae, ut in bono auro; ita erit ut tres fratres in camino ignis , mercedem vitam aeternam cum gloria accepturus; quia sicut aurum et argentum, et lapides, quos ignis non consumit: ita et bonus magister incorruptibilis permanebit. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Opus quod ardere dicitur, mala doctrina est, quae interibit. Cuncta enim mala peribunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd lateat. int̾dum enĩ aliquid utile
put amꝰ qd̾ in utile ẽ. Nec enĩ om̃ia mẽ¬
bra aut latera conu̾satiomis humane.
descripta habemꝰ. Ab his aũt que graui¬
a sũt: aꝑte ꝓhibiti sumꝰ. Nam quedã
nos fallere solent ex causis aliquibus
ortaut qd̾ nõ ẽ utile putemus. Quod le¬
ue quidẽ est: qui ꝓpositum lib̾um est.
Itaq nolite ante tempꝰ uidicare donoc
ueniat dñs. Monet illos ne iudicẽt cũ
iudicandi sunt. ⁊ habeant duplex poc¬
catum sic ait dñs. Nolite iudicare ut
non udicemni. s expectare diẽ iudicu dĩ
ac si fideles ⁊ boni sint. In iunaeñ iudiciꝰ
est. si añ cognitionẽ eiꝰ aseruo ꝓcedat
iudiciũ aut sententia. Qui illuminat᷑¬

Expanded text:
aliquid lateat. Interdum enim aliquid utile putamus, quod inutile est; nec enim omnia membra aut latera conversationis humanae descripta habemus: ab iis autem quae gravia sunt, aperte prohibiti sumus. Nam quaedam causae nos fallere solent ex causis aliquibus ortae; ut quod non est utile, putemus utile: quod leve quidem est; quia propositum liberum est. Itaque nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus. Monet illos ne judicent, cum judicandi sint, et habeant duplex peccatum, sicut ait Dominus: Nolite judicare, non judicemini ; sed exspectate diem judicii Dei, ac si fideles et boni sint. Injuria enim judicis est, si ante cognitionem ejus a servo procedat judicium aut sententia. Qui et illumina
Abbreviated transcription (Latin):
fugiat ut stultꝰ ab ea iudicetur & tunc
etit prudens quia stultus scło prudens
est dõ dum credit dm̃ fẽcisse que ratio
mundi ñ capit. sic̃ sup̃memoraui. ꝑseudo¬
aũt apli prudentes uolentes uideri in mun¬
do: neq dñfiliũ habere neq incarnationẽ
ueram cẽ neq carnẽ posse resurgere p̾dica¬
bant. Sapientia enĩ hurꝰ mundi stultici¬
a ẽ apd̾ dm̃. Sic stulticia ẽ sapientia huio
mundi. ap̃ dm̃. dum fac̃ ds̃ qd̾ mundꝰ fie¬
ri posse negat: sapientiã illiꝰ stulticiã pro¬
bat. Et cum multos dõs dicant. fides aũt
unũ ꝓbet teste uirtute: in prudentia sua
rum: ut stultos illos ꝓbaret sapientiam
illoꝵ rep̾hendit ostendens uerũ eẽ qd̾ fal¬
sum dicebant. Et falsuĩ qd̾ uerũ putabant.
Itaq nemo gletur in homine. Qm̃ em̃ hu¬
mane cogitationes. ⁊ consilia. in ꝓuida ⁊
infirma sũt: non eẽ głandum in homine.
tum ẽ. Om̃ia enĩ uera sũt siue pauls siue
dus. siue uita. siue mors. siue p̾sentia. siũ

Expanded text:
fugiat, ut stultus ab ea judicetur, et tunc erit prudens; quia stultus saeculo prudens est Deo, dum credit Deum 123 fecisse, quae ratio mundi non capit, sicut supra memoravi. Pseudoapostoli autem prudentes volentes videri in mundo, neque Deum Filium habere, neque incarnationem veram esse, neque carnem posse resurgere praedicabant. Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Sic stultitia est sapientia hujus mundi apud Deum, dum facit Deus, quod mundus fieri posse negat; sapientiam illius stultitiam probat, et cum multos deos dicant, fides autem unum probet, teste virtute, in prudentia sua rum ut stultos illos probaret, sapientiam illorum reprehendit, ostendens verum esse, quod falsum dicebant; et falsum, quod verum putabant. Itaque nemo glorietur in homine. Quoniam enim humanae cogitationes et consilia improvida et infirma sunt, non esse gloriandum in homine dtum est. Omnia namque vestra sunt, sive Paulus, sive dus, sive vit
Abbreviated transcription (Latin):
mercedes illoꝵ. ⁊ nõ solũ ad hoc. s addoc¬
trine sinceritatẽ ꝑtinet. ut dignꝰ merce¬
de sit qui inuiolatã tradit doctrinã. Dei
enĩ sumꝰ oꝑis ꝑticipes. dĩ cultura dĩ edi¬
fcatio estis. hoc ad apłoꝵ psonã ptinet.qͦs

Expanded text:
illorum; et non solum ad hoc, sed ad doctrinae sinceritatem pertinet: ut majori mercede sit dignus, qui inviolatam tradit doctrinam. Dei enim sumus operis participes: Dei cultura, Dei aedificatio estis. Hoc ad apostolorum pers
Abbreviated transcription (Latin):
matis ꝯsecutus ẽ. Itaq neq qui plantat
ẽ aliquid neq qui rigat. s qui incremẽtũ
dat ds̃. Et plantata enim solente mori
⁊ uigata ad effẽctũ fecunditatis minime
ꝑuenire. Nisi det d̾s̃ uegetatã uitã. Qñ¬
tum gͦ ad horificentiã dĩ ꝑtinet nichil ẽ
homo. Quantũ aͣd minist̾ium ꝑtinet: ne¬
cessariꝰ ẽ. ut honorificetur quasi seruus:
nõ ut aliqͥd de illo spetur ad iniuriã dei.
Quiaũt plantat.⁊ qui rigat unũ sunt.
Unum sũt qr ambo m̾cennarii sũt: quã¬
uis diu̾sa suit illoꝵ officia. Unꝰ quisq at̃
ꝓpriã mercedẽ accipiet scdm suũ laborem

Expanded text:
matis consecutus est? Itaque neque qui plantat, est aliquid; neque qui rigat: sed qui incrementum dat Deus. Et plantata enim solent emori, et rigata ad effectum fecunditatis minime pervenire, nisi det Deus vegetam vitam. Quantum ergo ad honorificentiam Dei pertinet, nihil est homo: quantum autem ad ministerium pertinet, necessarius est; ut honorificetur quasi servus, non ut aliquid de illo speretur ad injuriam Dei. Qui enim plantat, et qui rigat, unum sunt. Unum sunt, quia ambo mercenarii sunt; quamvis diversa sint illorum officia. Unusquisque autem propriam mercedem ac
Abbreviated transcription (Latin):
uis renati eeñt in xp̃o tam̃ nõ fuit dignũ
tradi his sp̃alia. Accepta enĩ fide que est.
uelut sem̃ sp̃ale nullũ fructũ dõ dignũ
fecerunt. ut ꝑfectionis u̾ba mererent᷑ ad¬
discere s quasi paruili in ꝑfectionis sen¬
sibꝰ studebant. Apłs aũt uir diuinꝰ ⁊ me
dicus sp̃alis. unicuiq sdmn uires eiꝰ tra¬
de rebꝰ sp̃alibꝰ scandalũ pateretur. Non¬
dũ em̃ poteratis. Ostendit aꝑte nõ illos
debuisse audire. que ꝯfirmatis dicenda
sũt. S neq m̃c potestis. Adhuc enĩ es¬
tis carnales. Hic ualde arguit. temerita¬
tem illoꝵ qui querebant᷑ dudũ se ñ au¬
disse sp̃alia cũ adhuc indignieent audire
P̾ sendo apłi enĩ ꝓmiscue om̃ibꝰ uno atq
eodem genere tradebant nulliꝰ ꝑsonam
discernentes. ut acceptabiles fierent ꝑy
tiam. Tribꝰ ⁊ enĩ discipłis głam suã in
monte ostendit: dices illis ut tacerẽt ui sũ.
quãdui amortius resurgeret. Nam cum

Expanded text:
uamvis renati essent in Christo, tamen non fuit dignum uamvis renati essent in Christo, tamen non fuit dignum tradi spiritualia; accepta enim fide, quae est velut semen spiritale, nullum fructum Deo dignum fecerunt, ut perfectionis verba mererentur addiscere: sed quasi parvuli imperfectionis sensibus studebant. Apostolus autem vir divinus, et medicus spiritalis, unicuique secundum vires suas trade rebus spiritalibus scandalum pateretur. Nondum enim poteratis. Ostendit aperte non illos debuisse audire, quae confirmatis dicenda sunt. Sed neque nunc potestis; adhuc enim carnales estis. Hic valde arguit temeritatem illorum, qui querebantur dudum se non audisse spiritalia; cum adhuc indigni essent audire. Pseudoapostoli enim promiscue omnibus uno atque eodem genere tradebant, nullius personam discernentes; ut acceptabiles fierent pertiam; tribus etenim discipulis gloriam suam in monte ostendit, dicens illis ut tacerent visum, quamdiu a mortuis resurgeret . 121 Cum