comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicehuuis alien ata illi c̃stantes & indeclinabilit̃ horo at nec quid quȩ rat nequis quȩrat in¬
tellegit: Creda tergo potius sublimi auctoritatiminine que fallaciquãdiusumꝰ in corpo
tibilee &udgruuut unima & si quando adiut a excedit hane nebulã quategicomnisterra
idẽ hanc carnalem culiginẽ quategitur omnis uita terrena :tã quam ntpida corus¬
cutione perstringitur & in suũ in firmitatẽ redit Viuentede siderio quorur suserigi
nec sufficience munditia qua figat: &t uanto quisq bocmagis potest: Tunto maior est
quanto aut minus tartominor ẽ: Siaut nihil adhuctalemens hominis ex ꝑtaẽ inquatamen
fideliter teneat & nepece& aregex p̃oregatur: Si fostepeccauerit ab eodẽ sacer dote xp̃o
expi& atq itain actione bone conuersationis & uitax nutritis pennis geminȩ dilectionis tã¬

Expanded text:
uitae huius alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat, nec quid quaerat nec quis quaerat inuitae huius alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat, nec quid quaerat nec quis quaerat intellegit. credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore, tibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tam
Abbreviated transcription (Latin):
tusȩ uiꝵ rutis eluenN Poneis di Noscepe & qusonꝑ
pelte sedex pofresit Ideosicma nebrido yecuemat ex librode co¬
Tantumodo parrise ẽ ñ &iã filuis ps̃ putar&ur : Postremosuas oues p& rose a mantieũq
cẽ liqui dissimã uerbi sublimitatẽ festur ubi trinicatis xqualitas & in comutabilita s uiders
potest : Et quamaximeꝓpri& ate distata c&eris homocuiꝰ susceptione uerbu carctu ẽ
Perspicecerni cognosciqueñ possenisicu ipsed ñs ueneric Ideo sic ma nebudonec ueniatͥma¬
neb ꝓt aut̃ nunc in fide credentiũ : Tunc aut facie ad faciem ctẽplandũ erit : Cũ uppurueritu¬
tanñt &i noscuipso aꝓparebimꝰ ingloria : Quis quiscut arbitrat᷑ hominiuita istũ mostalẽ
adhuc agentiposse c̃tingere ut di moto atq: discus so omni nubilo phantasi arũ corporaliũ
atq: carnalius erenissima in cõmutabilis ueritatis luce potiat᷑ a mnteponit ac̃si &udine

Expanded text:
vae virtutis eluceant idoneis dignosceret, quia non perfecte, sed ex parte sit, ideo sic manebit donec veniat, ex libro de Catris esse, non etiam filii spiritus putaretur. postremo suas oues Petro se amanti eumque cem liquidissimam uerbi sublimitate fertur, ubi trinitatis aequalitas et incommutabilitas uideri potest, et qua maxime proprietate distet a ceteris homo, cuius susceptione uerbum caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse dominus uenerit. ideo sic manebit, donec ueniat. manebit autem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit, cum apparuerit uita nostra et nos cum ipso apparebimus in gloria. quisquis autem arbitratur homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium adque carnalium serenissima incommutabilis ueritatis luce potiatur et mente penitus a consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabiliter & omninotur pit̃ inhiare: Alios aũtplusculo quidem satiari sedtolerabili
in opiã ꝑpei& uel anteborã positasepulas sid intẽpore aut opus sit aut necessese cũ tran¬
te & serenitate animicareatcũ his uel opost& uel&iã necesseẽ carere ut illud in animoxp̃ia
arq & esurire & abundare & penuriã patĩom̃ a possũ in eo qui me confortatio illud¬
neq simanducauerimꝰ ab undabimꝰ : Neq: siñ manduc auerimꝰ egebimꝰ: & illud ñ ẽ enĩ
regnũ dĩ esca & potus : sediustitia& pax & gaudiũ & qui a solenthomines multum
carenditalib & amorõ fruendi a& nis nuariario postere ꝑtẽporai sed ꝑp&uor &iner lXx

Expanded text:
tolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius tolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranate et serenitate animi careat, cum his uel oportet uel etiam necesse est carere, ut illud in animo chrisari et esurire, et abundare et penuriam pati: omnia possumanducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari
Abbreviated transcription (Latin):
epueris sedentib inforo& ad inuicẽ elamantib: c̃uerso ordine ad ꝓposita respondit :
quiutendo cũ c&eris cibo& potu ł xitiã regnisignificabatitillinechumiliare cũ
io hanne neccũxp̃ogaudere uoluer: Dicenterillũ de moniũ habereistũ fora cẽ& ebriosũ
& amicũ publicanoru& peccatorũ : Quod aũt subiungit &iustificatat sapientia abom¬
nib: filiis suis : Ostendit filios sapientiȩ intellegere nec in abstinendo necinmanducando
ec̃ iustitiã Sed in ae quanimitate toleran diinopiã & tẽperantiq̃ ꝑhabundantiã ñ secor rũ pendi
atq opostune sumendi ue l ñ sumen dicaquorũ nusussed concupiscentia reprebenx ẽ: non
enunt̃ est omnino quid alimtorũ sumas ut suc curras necessitati corporis dũ modo congru¬
a singenerib: ulim̃toruhiscũ quib: tibiuiuendũ ẽ : Neque quantũ sumas multũ int̃ ẽ : cũ i¬
deamꝰ aliorũ stomachũ citus satiari& costamen illi ipsi paruo quosatiantardent̃ & in¬

Expanded text:
pueris sedentibus in foro et ad inuicem clamantibus conuerso ordine ad proposita respondit. qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec in abstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et in
Abbreviated transcription (Latin):
uis quis uũt reb: pr&ereuntib restricciusutit Qua sesehabent mores eoꝵ cũ qͥb uiuit
cut reperans aui suꝑstitiosus ẽ : Quis quis uero siceis utqut m & as c̃su&udinis bonoꝵ
int̃ quosuersat excedat : Aut aliquid significat aut flagitiosus ẽ: In omnib: enimta¬
libꝰ ñ ususrerũ sedlibi do inculpaẽ : Quidigit locis&tẽ pori& ꝑ soniscueniatdiligent̃
adcendendũ ẽ : n&e mereflagitia reprebendamꝰ fierieni potest utsincaliquo ułtio cupi¬
diȩuel uoracitatis p̃ciosissi mocibos apiensutat : insimens aũt foedis sima gulȩ flũma inuilis¬
simũ exarde cat:& sanius quisq malueritmor edm̃ pisceuescique lenticulamoreesaune po¬
tis ab rahã autordeo moreium̃toꝵ: Nonenĩ ꝓpcerea ẽtinentiores nobis sunt plerȩq bes¬
tiȩ qui auiliorib: alunt escis: Nũ in omnib: huiꝰ cemodireb: ñ exearũrerũ natura quib
utimꝰ: Sedex caus autendi & modo app&endiuelꝓbandũ uel in ꝓbandũ ẽ qđ facimꝰ:¬

Expanded text:
uisquis rebus praetereuntibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum, cum quibus vivit, aut intemperans, aut superstitiosus est. Quisquis vero sic eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum, sed libido in culpa est. quid igitur locis et tempori et personis conueniat, diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. nam in omnibus huiusce modi rebus non ex earum rerum natura, quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi uel probandum uel improbandum est quod facim
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut hocsolũ aut hoc primũ expectar&ur fieridebuis seꝓculdubioergo Qm̃ uoxe
ista ñ euangolistȩ narrantis qđ ita factũ sic sed ungeliex manda todñi & ipsius poste a d ñi
e uangelisteaut narrantis sed qđ ita ab angelo & ud nõdictũ sit ꝓph&ice dictũ accipiendũs :
Cilileanũq int̃pe&at᷑ ueltrans migratio uel relatio Priusitaq: sec đm trans migrationis
significutionẽ qͣđ aliud occurrit intellegendũ p̃cedituos ingalileã ibi eũ uidebitis nisiq xp̃i
crederent nisieis ipsed ñs ua incordib: hominũ ppurar& : Et hoc intellogit pcedituos ingalilo ã
Quod aut gaudentes mirarent᷑ disruptis & euistis difficultatib apperire sibiostiũ in dño¬
forma serui intelleg endũ eꝰ Sed i illa inqua ȩ qualis ẽpatriq ꝓmisit apud iobannẽ dilectorib
siuis cũ dicere : & egodiliga eũ & ostendã moipsũilli : Nonutq sec đmid qđ iã uidebauei qđ &ia¬

Expanded text:
ut aut hoc solum aut hoc primum expectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel \'transmigratio\' uel \'reuelatio.\' prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mielatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tibi apłoꝵ ex ponit : Na reges ꝓpt̃ herodo principes ꝓꝓt pilatuintellexer qͣ testimoniuei do
psal miadhibuer Sedq &̃ pug anisolent caluniari euangelio uidtant que ad mod a locutis
auetor & eoꝵ fednts mediar&clite mestraseũ singulȩ fuerint: Ouid añtusitatius erbi
grati qre dicat aliqunis de rusticim insultant eia sfumꝰ in sult& T unceni e& ctrariũ qđ luca sele
ꝑ plurale nomeru significari: Quod cipud quat tuor euancelistarin¬

Expanded text:
tibus apostolorum ponitur. nam reges propter Herodem, principes propter Pilatum intellexerunt qui testimonium eiusdem psalmi adhibuerunt. sed quia et pagani solent calumniari euangelio, uideant, quemadmodum locuti sint auctores eorum Faedras, Medeas et Clytemestras, cum singulae fuerint. quidquam ut dicat aliquis: et rustici mihi insultant\', etiam si unus insultet? tunc enim esset contrarium quod Lucas de per pluralem numerum significari. Sequitur Mat
Abbreviated transcription (Latin):
bastro fracto frangtreen&ur Prius accipiat ꝑ fusos pedes ante quã illud fractũ eesigtinin¬
tegroremaner& : Vnde & iacapit ꝑ fuder &ur ibi fracturailla totũ effunder& Acapi¬
tequippe nobordinate c̃suliagnoscimꝰ sedordinate &ia nora pedib ascendimꝰe&era factibuiꝰ¬
effusioneptiosi Iohannesaut iudã co memor at &ide oqr furerat manifestũ potuis sedisci¬
puloꝵ nomine eundẽ iuda significatũ locutione illa quã dephilippo inquinq: punibus
in sinuauimꝰ plura linumero ꝓsingulariusurpatq pocest&iã intellegi qđ & aludiscipuliaut
senserint hoc aut dixerint auteis iudadicente Persua sũ sit at que omnũ uoluntatẽ mathe
ex marc&ia utrbis exp̃sserint sediudas ꝓptereadixeritq furerat. C&eriuero ppt̃ pauperẽ
cura iohannẽ a ũt desolo illo id cõmemorare uoluis secuiꝰ ex hacoc casione furandic̃ su&u¬

Expanded text:
bastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in inbastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum , effunderet. a capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad capueffusione pretiosi. fohannes autem ludam commemorat et ideo, quia fur erat, manifestum puto esse discipulorum nomine eundem ludam significatum locutione illa, quam de Philippo in quinque panibus insinuauimus, plurali numero pro singulari usurpato. potest etiam intellegi, quod et alii discipuli aut senserint hoc aut dixerint aut eis Iuda dicente persuasum sit adque omnium uoluntatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
quagenos dixerit ñ potuit uiderb c̃trariũ : potuis s& uũt si aliuscente nos tantu posu¬
is& sic̃ alibs quinquagenas & cam̃ debuit inuenir futru fuctũ eẽ : quo exemplo informa¬
rinos opostuit Sicut illic am monui &iãubi singuli euangeliste cõmemor ant utrũ que
factũ intellegere : Proinde & hic ñ solũ caput sed & pedes dnĩuccipiumꝰ ꝑfudisse muli¬
renisi foste qm̃ marcus fracto alabastroꝑfus ucaput cõmemor attãquisq absurdus&i ca¬
lũ nio sus ẽ. Vt aliquid inuas fracto neg& remanere potuis se Vnde &iũ pedes ꝑfuder&
sed cũisteetende rq sic oẽ fractũ utnihilsbi residui fier& nitens a duorius uerita tẽ
euang eli quanto melius & religiosius contende alius neẽ ita factũ ut tocũ effudere nitens
ꝓueritate euangelu : Illeaũt calũ niat᷑ sita ꝑtinacit cecusẽ ut euange listarũ c̃cordia deala¬

Expanded text:
quagenos dixerit, non potuit uideri contrarium; potuisset autem, si alius centenos tantum posuquagenos dixerit, non potuit uideri contrarium; potuisset autem, si alius centenos tantum posuisset, sicut alius quinquagenos. et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exemplo informari nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singuli euangelistae commemorant, utrumque factum intellegere. proinde et hic non solum caput sed et pedes domini accipiamus perfudisse mulierem. nisi forte, quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisque absurdus et calumniosus est, ut aliquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic esse fractum, ut nihil ibi residui fieret, nitens aduersus ueritatem euangelii, quanto melius et religiosius contendet alius non esse ita fractum, ut totum effunderet, nitens pro ueritate euangelii! ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut euangelistarum concordiam de ala
Abbreviated transcription (Latin):
Maria aut erat quȩ unx dnm unguento & ext̃sic pedeseiꝰ capillis suis Quĩ frater
latarus infirmabat᷑ : Hoc dicen siob : a testat᷑ lucȩ qui hoc indomopharis eicuiꝰ¬
dã simonis factũ eẽ narrauit : Ia ita quo hocmaria fer at: Quod uũt in b& hania rur¬
sus fecit : Aliudẽ qđ ad luce narrauionẽ ñ ꝑtin& : sed puriter narratur atribus
io hanne scilic& matheo & marco iuteris tos igit᷑ tres mut heũ marcũ& iohunnẽ :
quẽ ammodũ hoc c̃ueniat attendamur dequib: ñ ẽ dubium qđ eandẽ rẽ nurrens
gestũ in b& bani a ubi &i ũ discipuli qđ om̃s tres cõmemorant. murmur auer aduer¬
sus mulierẽ tũ quã de ꝑditione p̃tiosissimi ungenti : Quodergomatheus & marcꝰ
capud dnmunguento illo ꝑfusũdicunt: Iohannes aut̃ pedes regula ill a ostendit᷑
ñ es se c̃trariũ quã de monstrauimꝰ Cũ dequinque panib: pascer& turbas: Ibi enĩ
quia ñ defuit qui & quinquagenos & centenos discubuis se c̃omemor ar & cũ alids quin¬

Expanded text:
autem erat, quae unxit dominum ungento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes attestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit. iam itaque hoc Maria fecerat. quod autem in Bethania rursus fecit aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Iohanne scilicet, Matthaeo et Marco. Inter istos igitur tres, Matthaeum, Marcum et Iohannem, quemadmodum hoc conueniat attendamus; de quibus non est dubium, quod eandem rem narrant gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant, murmurauerunt aduersus mulierem tamquam de perditione pretiosissimi ungenti. quod ergo Matthaeus et Marcus caput domini ungento perfusum dicunt, Iohannes autem pedes, regula illa ostenditur non esse contrarium, quam demonstrauimus, cum de quinque panibus pasceret turbas. ibi enim, quia non defuit qui et quinquagenos et centenos discubuisse commemoraret, cum alius quin
Abbreviated transcription (Latin):
hor am re coluerit eãquȩ maxime ad condemnationẽ iudȩorum in dñi cruci fixionẽ cor¬
memorare uoluerit qua intelleguntur clamarepotuis seut erucifiger & ut ipsos potius cru¬
cifixisse acͥperem: quam eos quorũ manib: suspensus in ligno ẽ : Sicut illecenturio magis
accessit ad dnm̃ quã illi amiciquos misiq ꝓcul dubioquestio soluta est De hont dominiee
passionis quȩ maxime sol& contentiosorũ concitare in pudẽntiã & infirmoꝵ imperitia pt̃liar

Expanded text:
horam recoluerit eamque maxime ad condemnationem Iudaeorum in domini crucifixione comhoram recoluerit eamque maxime ad condemnationem Iudaeorum in domini crucifixione commemorare uoluerit, qua intelleguntur clamare potuisse, ut crucifigeretur, ut ipsos potius crucifixisse acciperemus quam eos quorum manibus suspensus in ligno est, sicut ille centurio magis accessit ad dominum quam illi amici, quos misit: procul dubio quaestio soluta est de hora dominicae passionis, quae maxime solet et contentiosorum concitare inpudentiam et infirmorum inperitiam per
Abbreviated transcription (Latin):
pilatotraditus : Iumane fuisso aꝑtissi me scriptũ g̃restatergout intellegamꝰ tunc cepisse
istã paras ceuempas chȩidẽ p̃parationẽ mostis dni quando responder om̃s principes sac̃ dotũ
apud quos primo audiebat᷑ & dixer̃ reus mostis : quod apud matheũ &marcũ inuenit᷑ ũ tre¬
capitulando intelleg ant̃de p&rinegatione Poste a dixisseqđ antea factuerat: Nonenĩ
absur de conicit᷑ eotẽpore quando ut dixi reũ mostis pnuntiauerunt nonã bora noctis ẽẽ¬
potuisse exqua hora usq adhorãtopeneaqte i qua seditpi¬
latus ptribunaliquasi sexta hora fuit ñ dieis edparascheue id ẽ immolationis dm̃ quod¬
uerũ paschaest iat plena sex acius dem para scheuos quȩ plenadieitertia occur reb at dñ
sus pender &ur in ligno: sue ergo hoc ponus  intellegendũ eligat: Siue marcus testiã

Expanded text:
Pilato traditus est, iam mane fuisse apertissime scriptum est. restat ergo, ut intellegamus tunc coepisse Pilato traditus est, iam mane fuisse apertissime scriptum est. restat ergo, ut intellegamus tunc coepisse istam parasceuen paschae, id est praeparationem mortis domini, quando responderunt omnes principes sacerdotum, apud quos primo audiebatur, et dixerunt: reus est mortis, quod apud Matthaeum et Marcum inuenitur, ut recapitulando intellegantur de Petri negatione postea dixisse quod antea factum erat. non enim absurde conicitur eo tempore, quando, ut dixi, reum mortis pronuntiauerunt, nonam horam noctis poesse. ex qua hora usque ad horam, qua sedit Pilatus pro tribunali, quasi sexta hora fuituerum pascha est, ut plena sexta eiusdem parasceues, quae plena diei tertia occurrebat, dominus suspenderetur in ligno. siue ergo hoc potius intellegendum eligatur, siue Marcus tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
dus p̃parabatur : Para scbo uequippe int̃ p̃pͣparatioabillaergonona hor a noctisusq ad eius
crucifixionẽ occurrithora paras cheue sexta secđm iohantiem & hora dicit̃tia secđm marcũ :
ut ñ marcus hora illã recordatã recapituland o cõmemol auerit quaclam auer̃ iudȩi crucifige
cifige Sedeã ꝓrsus horã testiã dixeritquad ñs ẽ crucifixus in ligno: quis fidelis ñ huic fa¬
ueat solutioniquestionis simodonossit aliquis asticulus conici ab horanon a noctis: Vnde
camꝰ eim cepisse quando a iudȩis ad p̃bensus ẽ dñs adhuc noctis primȩ pasteserant : Si quan¬
do addomũ ꝑductus ẽ socer caiphȩ ubi& auditus ẽ a principib sacerdotũ adhucg allus
ñ cantauerat: qđ ex p&rine gatione collegimꝰ quȩ cũ iã audir&ur factaẽ: siaut̃ quando

Expanded text:
dus praeparabatur. parasceue quippe interpretatur praeparatio. ab illa ergo nona hora noctis usque ad eius dus praeparabatur. parasceue quippe interpretatur praeparatio. ab illa ergo nona hora noctis usque ad eius crucifixionem occurrit hora parasceue sexta secundum Iohannem et hora diei tertia secundum Marcum, ut non Marcus horam illam recordatam recapitulando commemorauerit, qua clamauerunt Iudaei: crucifige, crucifige, sed eam potius horam tertiam dixerit, qua dominus est crucifixus in ligno. quis fidelis non faueat huic solutioni quaestionis, si modo possit aliquis articulus conici ab hora nona noctis, unde camus eam coepisse, quando a Iudaeis apprehensus est dominus, adhuc noctis primae partes erant; si, quando ad domum perductus est soceri Caiphae, ubi et auditus est a principibus sacerdotum, adhuc gallus non cantauerat, quod ex Petri negatione colligimus, quae cum iam audiretur facta est; si autem, quando
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad uester ihoc quod amilitib factũ ẽ hora s exta factũ eẽ : quã qua ñ des qͣui paras cheue
quã ioł cõmemor auitdicens. Erat aũt paras cheue hor a quasi s extahor adierc̃tiaue lpnt
incellegi quase ditpilatus ꝓtribunali ute adẽt̃tia cõpl&auideatur Quando crucifixus ẽ:
atq illiiã pendent finligno Aliȩ treshorȩ ꝑ actȩsint & reddiderits pm̃ ut ab eahora qua
do functus idẽ dicis extatenebrȩfierent usque ad nonã Dicunt enim diequidẽ illoquem
dies sabbatis equebat᷑ parascheuenfuisse paschauidȩ oiu qđ ab eodẽ sabbato inciperent
atimassed tam̃ uerũp ascha quodiã in passione dñigerebat᷑ non iude oꝵ sedxp̃ianoꝵ¬
coepis sep̃parari Idẽ parascheuen habere ab horano c tisnona in eo qđ dñs anidȩis occiden¬

Expanded text:
cum aduerterit hoc quod a militibus factum est hora sexta factum esse. Quamquam non desint qui parasceue, cum aduerterit hoc quod a militibus factum est hora sexta factum esse. Quamquam non desint qui parasceue, quam Iohannes commemorauit dicens: erat autem parasceue, hora quasi sexta, hora diei tertia uelint intellegi, qua sedit Pilatus pro tribunali, ut eadem tertia completa uideatur, quando crucifixus est, atque illo iam pendente in ligno aliae tres horae peractae sint, et reddiderit spiritum; ut ab ea hora, qua defunctus est, id est diei sexta, tenebrae fierent usque ad nonam. dicunt enim die quidem illo, quem dies sabbati sequebatur, parasceuen fuisse paschae Iudaeorum, quod ab eodem sabbato inciperent azyma, sed tamen uerum pascha, quod iam in passione domini gerebatur, non Iudaeocoepisse praeparari, id est parasceuen habere ab hora noctis nona, ideo quod dominus a Iudaeis occiden
Abbreviated transcription (Latin):
Tunceos cruo fixis se quando damauerunt maxime quiano lebant iuderꝗ ieho, feciss & ppterca
qua accusationẽ affestis aduer sus homine hune Responderunt & dixerunto e duo¬
a hc male factor non tibi tradidis semus eum: Dixitergo eis pilatus accipite eũuos:
& secundõ lege unt̃ miudicate eu: Dixer̃ ergo ei iudeinobis ñ lic& interficere quẽ qua
Q uoder gom axime uiderꝑ fecisse nolebanthoc eos horat ta fecisse Marcus ostenditueris¬
sime iudicans magis fuisse dninecatrice linguã iudeoꝵ quã militũmanus facileaũt uidebitqui
sinc impi& atis duritia uoluerit adtendere quã õporinolo comarcus hocde c̃tiahor aposuerit:
utquisq ibi recor d&ur quahora iudei crucifixer dnm̃ quiuolebant in roma nosuel princi¬
inmilitesiuios c̃uestor& : Erat aũt inquit horat̃ciaecrucifixer̃ eũ ut illi eũ potius crucifixis¬
seinueniꝗt quoshora testia ut crucifiger&ur clamarepotuis se Diligens inquisitor inueni&:

Expanded text:
tunc eos crucifixisse, quando clamauerunt, maxime quia nolebant uideri se hoc fecisse; et propterea quam accusationem affertis aduersum hominem hunc? responderunt et dixerunt eeum uos et secundum legem uestram iudicate eum. dixerunt ergo Iudaei: nobis non licet interficere quemquam. quod ergo maxime uideri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, uerissime iudicans magis fuisse domini necatricem linguam Iudaeorum quam militum manus. Facile autem uidebit qui sine impietatis duritia noluerit attendere, quam opportuno loco Marcus hoc de tertia hora posuerit, ut quisque ibi recordetur, qua hora Iudaei crucifixerint dominum, qui nolebant in Romanos uel princiin milites illos conuerteret: erat autem, inquit, hora tertia, et crucifixerunt eum; ut illi potius crucifixisse inueniantur, quos hora tertia ut crucifigeretur clamare potuisse diligens inquisitor inueniet,
Abbreviated transcription (Latin):
ia ceste dixenrtacrucifigentescũ diuiser uostim̃ taci: Sic&iã c&eriattestant᷑ qdẽ oerucifix
uestim̃ iadiuisas S ios re est ẽcetepus uoluit cõmemor are marc̃sufficert̃ dicere. Et cru¬
raipsa illis teporib leg erecur : Duibus uniuer sȩ ec clesiȩ nocũerat qua bit adus lgie
suspensus est unde poss& hui uelerror corrigi uelindaciũ refutar ũsed quiascie¬
cos magl rucifixis se quicla mauer ut crucifigeret qua illos qͥ ministeriũ pr incpis t
socđmsuuofficiũ prebuer: Intellegs tergo fuis sehor attiacũclam aucerłnt iudeiut dñs
crucifigeretur: & ueracis si medemons tratur

Expanded text:
iam certe dixerat: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius. sic etiam ceteri attestantur, quod eo crucifixo uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestae tempus uoluit commemorare Marcus, sufficeret dicere: er scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat, qua hora dominus ligno suspensus est, unde posset huius uel error corrigi uel mendacium refutari? sed quia scies magis crucifixisse qui clamauerunt, ut crucifigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium praebuerunt. intellegitcrucifigeretur. Et veracissime demonstratur
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ista naturacũ peccare potuit langiore gratia liberatur iladeã ꝑducatur liber¬
tatẽ inqua peccareñ possit sic̃ enim prima inmostalitas fuit quã peccando adãꝑdidit
os señ more nouissima erit ut ñ possemori : Ita primũ liberũ arbitriũ possenon
peccare nouissimũ nonpos sepeccare Sic enim erit in amisibilis uoluntas piatis
& aequitatis quomodo ẽ felicitatis nã utiq: peccando nec pi& atẽ nec felicitatẽ tenue
Volunta tẽ felicitatis nec ꝑdita felicitate ꝑdidemꝰ. Cerceds̃ ipsenũquid qm̃ peccare
non potest ideoliberũ arbitriũ habereneg andus ẽ. Erit ergo illius ciuitatis &
una in omnib: & inseparabilis insingulis uoluntas libent ab omnimalolibent¬
ta& impl&a omnibono fruens in difficienter a&ernoꝵ iocunditate gaudioꝵ ob¬
lita culparũ oblita penarũ Necideo tam̃ suȩ libenttionis oblitaut libenttori suo¬

Expanded text:
cauit ista natura cum peccare potuit, largiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libercauit ista natura cum peccare potuit, largiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libertatem, in qua peccare non possit. Sicut enim prima inmortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori, nouissima erit non posse mori: ita primum liberum arbitrium posse non peccare, nouissimum non posse peccare. Sic enim erit inamissibilis uoluntas pietatis et aequitatis, quo modo felicitatis. Nam utique peccando nec pietatem nec felicitatem tenuimus, uoluntatem uero felicitatis nec perdita felicitate perdidimus. Certe Deus ipse numquid, quoniam peccare non potest, ideo liberum arbitrium habere negandus est? Erit ergo illius ciuitatis et una in omnibus et inseparabilis in singulis uoluntas libera, ab omni malo liberata et inpleta omni bono, fruens indeflita culparum, oblita poenarum; nec ideo tamen suae liberationis oblita, ut liberatori suo no
Abbreviated transcription (Latin):
mis merit peccatoꝵ remissionem : Nam hoc & io hannes quãuis ñ sic̃ lucas quẽ ad¬
modũ factũ eẽ narrauit : Tam̃ ipsũ mariã com̃dans cõmemoraut Cũiã delazar¬

Expanded text:
mis meruit peccatorum remissionem. nam hoc et Iohannes, quamuis non sicut Lucas quemadmis meruit peccatorum remissionem. nam hoc et Iohannes, quamuis non sicut Lucas quemadmodum factum esset narrauerit, tamen ipsam Mariam com
Abbreviated transcription (Latin):
eyꝰ nunciã de muliere atq ungento p̃tiosoqđ inb& haniagestũ .ẽ. Consideremꝰ : Lucas enim
quã uissimile factũ cõmemor et Nom̃ que c̃uoniat eiꝰ apud quẽ c̃uiuat᷑ dns : Nũ& ipsum
symonẽ dic̃tam quia n ẽ c̃tranaturã uel c̃tramorẽ hominũ utse potestunus homoha¬
bere nominaduo Multo magis possint & unũ nom̃ habero homines duo potius credibi¬
leẽ aliũ fuis seillũ simone ñ lepsũ : incui doma hoc inb&hania gerebat᷑ : Nc̃ nec luca s in
b& hania regestã dicit quãnarrat & quã uis ñ cõme mor & ciuitatẽ aut castellã ubi factũ sit
Iam̃ ñ uid&ur in eodo locouorsariei narratio: Nihilitaq aliud intellegendũ arburor:
nisi ñ quidẽ uliũ fuis se mulierẽ que pec catrix Tunc accessit ad pedes ihũ & osculuta ẽ
& lauit lacrimis & c̃sit capillis & unxit unguento : Cuius dñs ud hibȩta similitudine de
fecisse semelscilic& qđ lucas narrauit cũ primo accedens cũ illahumilitate & lacri¬

Expanded text:
eius. nunc iam de muliere atque ungento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim, quamuis simile factum commemoret nomenque conueniat eius apud quem conuiuatur dominus — nam et ipsum men, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat, et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum stamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse mulierem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu et osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudine de fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacri
Abbreviated transcription (Latin):
dextera Etipsas ele mosinas & quic quid illic aliud p̃cspit figuratt accipiendũ puttr
Sane rursus a moneo qđ opost& meminis selectore necalia monitione sepissime indigeat alus
atq aliis sermonũ suoꝵ locis dnm̃ia multaiter asse que a libi dixerat ne foste ipsorũ loco crdi
cu ex ilio euangelista ñc̃uenerit. Alicuieoꝵ hincputat eẽ c̃trariu euin tellegere debeat
itorũ alibi diciꝰ quodiã alibi dictuerat nec tantu dedictis ueru&ia de factis obseruar ł debere
Nibileni ꝓhib& hocide iterũ faccũ credere calũmarfaut̃ euangelio dũñ credit Iterũ facta
qđ iterũ fieriñ potuis semo mocuincit sucrig e unitatis est: Quocnodo mathe

Expanded text:
quod facit dextra, et ipsas elemosynas et quidquid illic aliud praecipit figurate accipiendum putare. quod facit dextra, et ipsas elemosynas et quidquid illic aliud praecipit figurate accipiendum putare. Sane rursns admoneo, quod oportet meminisse lectorem, ne tali admonitione saepissime indigeat, aliis adque aliis sermonum suorum locis dominum iam multa iterasse quae alibi dixerat, ne forte ipsorum locorum ordo cum ex alio euangelista non conuenerit, alicui eorum hinc putet esse contrarium, cum intellegere debeat iterum alibi dici quod iam alibi dictum erat, nec tantum de dictis, uerum etiam de factis obseruari debere. nihil enim prohibet hoc idem iterum factum credere. calumniari autem euangelio, dum non credit iterum factum quod iterum fieri non potuisse nemo conuincit, sacrilegae uanitatis est. Sequitur Matthe
Abbreviated transcription (Latin):
sic & culciam̃tu: Cumdic̃ matheus inuañ eẽpostanda c̃uram ꝓhib& qua ideo postandu¬
cus dicendo Calciarieos sandaliis uel solgisã liquid hoc calciam̃ tũ misticȩ significationis
habere ã mon& ũt pes neq tectus sto necnudus atrã : Ide nec occult&ur &uangeliũ nec
t̃renis cõmod sinnitat᷑ : Et qđ ñ postari uel haberꝓduas conicas sed expressius indiuꝓhib&
dicens : Et ne in duerentͥdual: tonicis quideos mon&inisi ñ duplicit̃ sed simplicit̃ ambulare s¬
tadnm̃ om̃a dixissenullo modo dubitandũ ẽ pastimꝓpriepastimfigu rate: Sedeuan¬
gelistas aliuistũ aliaillũ inseruis se scriptissuis quȩdã uero cadẽ uelduo ueltres eoꝵ quo¬
lib& uelom̃s quattuor posuisse : Nec sic tam̃ om̃aee c̃scripta quȩ ub illos eudicta seu fastu
Iuisquis uũt putat ñ potuis se dnmuno sermone quȩdũ figurate quaed ãꝓprie ponere elo¬
quia c&era eiꝰ inspiciat. Videbit qua hoccemere atquo inerudite arbitr&ur: Pocesteni

Expanded text:
ta cum dicit Mattheus in uia non esse portanda, curam prohibet, qua ideo portandcus dicendo calciari eos sandaliis uel soleis aliquid hoc calciamentum mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est nec occultetur euangelium nec terrenis commodis innitatur. et quod non portari uel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet dicens: et ne induerentur duabus tunicis, quid eos monet nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Ita dominum omnia dixisse nullo modo dubitandum est, partim proprie, partim figurate, sed euangelistas alia illum, alia istum inseruisse scriptis suis, quaedam uero eadem uel duos uel tres eorum quoslibet uel omnes quattuor posuisse, nec sic tamen omnia esse conscripta quae ab illo seu dicta seu facta sunt. quisquis autem putat non potuisse dominum in uno sermone quaedam figurate, quaedam proprie ponere eloquia, cetera eius inspiciat; uidebit, quam hoc temere adque inerudite arbitretur. potest enim
Abbreviated transcription (Latin):
sc loubicessans ab operominis terio que indigentiȩ sola sapientiȩ ꝑfru& : Masthaer: ooccupiu
ẽ cir camultũ minis teriũ qui a nuncta lib operib exer et eccła : Qđ aũt quȩ rifte dronei ñ adiu
u& occasiodatꝰ sententiȩ dñi qua ostendit istã occłam sollicitã ee & curbaricir caplurima cusit
cam aufer&ur quando indigentiacium inisttut transierit: De illo qui decoe dicinoc.¬

Expanded text:
saeculo, ubi cessans ab opere ministerioque indigentiae sola sapientia perfruetur. Martha ergo occupata saeculo, ubi cessans ab opere ministerioque indigentiae sola sapientia perfruetur. Martha ergo occupata est circa multum ministerium, quia nunc talibus operibus exercetur ecclesia. quod autem queritur, qu occasio datur sententiae Domini, qua ostendit istam Ecclesiam sollicitam esse et turbari circa plurima, cum sit tamen auferetur, quando indigentia, cui ministratur, transierit. CLXXII. EX LIBRO
Abbreviated transcription (Latin):
mostuus : en deo semiuiuosdicit Sacdos uit & leuita qͥe o ui so p̃terier sacdotiu& minis teriũ &eris
ficat᷑ hoc nominq alligatio uulnerũ ẽ cohibitio peccatoruoled c̃solatios peibone ppt̃ indul¬
gentiã dita adre conciliationẽ pacis uinũ ex ostatio adoperandũ feruentis simospiNum̃tũ eie
roclesia ubi reficiunt᷑ui ators deperegrinatione in a& n apatriã redeuntes : alter adies ẽ p̃re
surrectionẽ dñi : Quodenariis uelduo p̃cepta caritatis quã ꝑspm̃ scm̃ acceper̃ apłi a deuange¬
ligandũ c&eris ũ el ꝓmissio uirȩ p̃sentis & futunte : Secđmenĩ duas ꝓmissionesdictũe accipi&
sius operatus ne in firmorũ aliquẽ in nouitate euangeliigrauar&cũ eilicer& pasciex euangł :¬
Quod mastha excepitillũ indomũ suã significat eccłam quȩ nunce excipientẽ dñiminc orsuũ:
maria soror eiꝰ quȩ sedebat ad pedes dñi& audiebat uerbũ ei s̃gnificate andẽ ecclesia sedinfuturo

Expanded text:
t Levita qui eo viso praeterierunt, sacerdotium et ministerium Veteris ficatur hoc nomine. Alligatio vulnerum, est cohibitio peccatorum. Oleum, consolatio spei bonae, propter indulgentiam datam ad reconciliationem pacis. Vinum, exhortatio ad operandum fervenere. stabulum est ecclesia, ubi reficiuntur uiatores de peregrinatione in aeternam patriam redeuntes. altera dies est post resurrectionem domini. duo denarii sunt uel duo praecepta caritatis, quam per spiritum sanceteris, uel promissio uitae praesentis et futurae. secundum enim duas promissiones dictum est: accipiet suis operatus est, ne infirmorum aliquem in nouitate euangelii grauaret, cum ei liceret pasci ex euangQuod Martha excepit illum in domum suam, significat ecclesiam, quae nunc est, excipientem dominum in cor suum. Maria soror eius, quae sedebat ad pedes domini et audiebat uerbum eius, significat eandem ecclesiam, sed in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
te ut sensib ꝑfectisitis: Hoc onim bẽuiter causa sententiu dicipotuit: Nolite
es se pueri sedes tote pueri & illud ssiquis putat se sapiente essȩ in uobis in hoc
sdo stultus fiat ut sit scpiens : Quidenim aliud dixit quam̃ sitsipiens ut sit sa¬
piens cliquando aũt cluuse ita dicunt: ut exerceant inquir entẽ ut ested
aitugulutus : Inuicẽ honer a ur̃ a postate & sicadimplebitis lege xp̃ĩ : Quienu¬

Expanded text:
ausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem, ut est quod ait ad Galatas: inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
hora crucifigi potuerit Videam deinde uidebimꝰ quur horat tiacruci fixũ
dixeritmnar q̃ horaeratquasi sex tacũ tradituse crucifigendus pilatosedente ut distũ :
ꝓtribunali Noneniiã plena sextaerat Sed quasi sextu idẽ ꝑ actaquinta & aliquid&ia
desexta ẽẽ ceperat :. Nuqua aut̃ istidicerent quinta qua drans aut quintatriem
aut quinta sem ÷ s aut aliquidhui modi: Habenteni istũ morẽ serpturguta pastecoei
ponant : m axime inteporib sic̃ deocto illis dieb: postquoseũ dicunt a scendisse in montẽ quoꝵ
meduis intuens math eus& marc̃dixer Postdies sexp̃sestĩ qitã moder act Ide iob locutus

Expanded text:
hora crucifigi potuerit videamus; deinde videbimus cur hora tertia crucifixum dixit Marcus: Hora erat quasi sexta, cum traditus est crucifigendus, Pilapro tribunali. Non enim jam plena sexta erat, sed quasi sexta, id est, peracta quinta aliquid etiam de sexta esse coeperat. Nunquam autem isti dicerent, Quinta et quadrans, aut quinta et triens, aut quinta et semis, aut aliquid hujusmodi. Habent enim istum morem Scripturae, ut a parte totum ponant, maxime in temporibus: sicut de octo illis diebus, post quos eum medios intuentes Mattheus et Marcus dixerunt: post dies sex. praesertim quia tam moderate idem Iohannes locutus
Abbreviated transcription (Latin):
nos promodo nr̃o pacis eiꝰ pasticipes facti sũmã in nobis atq: int̃nos & cũ ipso pacẽ quantũ
nrm sumũ est obtinebi mistomodo ꝑsuomodosciunt Etiam sc̃ angeli homines aut̃
nunc longe in fraquantũ lib& ꝓuectu mentis excellan : Considerandũ est enĩ q̃uantus ur
dicebut : Exparte enimscimus & xpastepph&amus donecueniat qđ perfeccũ ẽ: &uidi¬
nr̃i angelidictis quȩ ẽ rutidepotestate tenebrarũ. Et accepto spĩspignore trans lati
ud regnũ xp̃i adeos angelos iã cepimus ꝑtinere cũ quib: nobiserit sc̃a atq dulcissima
dequa iam tot libris scripsimꝰ Diciuitas ipsa cõmunissics. Ergo angolinr̃iquis

Expanded text:
sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis atque inter nos et cum ipso pacem, quantum sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis atque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est, obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod perfectum est; et: uideui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eruti de potestate tenebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus pertinere, cum quibus nobis erit sancta atque dulcissima, de qua iam tot libros scripsimus, dei ciuitas ipsa communis. sic sunt ergo angeli nos
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc iã quidacturis incorporib: in mostalib: atq inspiritalib: scĩñ ad huc eoꝵ earne
Vc arnaliter sospritalit̃ ic̃ uiuente quantũ dñs dignatur adiuuare uide am&illa
quidẽ actio uel potius quies atq: otiũ quale futurũsit: Siuerũ uolim dicere nosciqͥñ enĩ
hocũquã ꝑsensũ corporisuidi ssiaũt mente id ẽ intellegentia uidisseme dicã quantũ
est Aut quidẽ nr̃a in tellegentia ad illã ibi est enim pax dĩ quȩ sicut dicit cipostolu
superat omnem intellectum: quem: nisi nostrum utfostas se &i ã seorum¬
cingelorũ noneni &di : Siergo scĩ indĩpaceuicturis ꝓfecco incapace uicturi sunt quȩ
superat omnẽ intellectumꝰ qm̃ nr̃m quidẽ superat : Nonẽ dubiũ Siautem superat
& angelorum ut nec ipsos excepis seuideatur quiait omne incellectũ secđm hoc dictũ
eẽ debemus accipere: quia pacẽ dĩ quads̃ ipse pacatus ẽ Sic̃ ds̃ nouit: Non eã nos sic

Expanded text:
in corporibus immortalibus atque in spiritalibus sancti non adhuc eorum carne carnaliter, sed spiritaliter iam uiuente, quantum dominus dignatur adiuuare uideamus. et illa quidem actio uel potius quies atque otium quale futurum sit, si uerum uelim dicere, nescio. non enim hoc umquam per sensus corporis uidi. si autem mente, id est intellegentia, uidisse me dicam, quantum est aut quid est nostra intellegentia ad illam excellentiam ? ibi est enim pax dei, quae, sicut dicit apostolus, superat omnem intellectum. quem nisi nostrum, aut fortasse etiam sangelorum P non enim et dei. si ergo sancti in dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem intellectum. quoniam nostrum quidem superat, non est dubium; si autem superat et angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem dei, qua deus ipse pacatus est, sicut deus nouit, non eam nos sic
Abbreviated transcription (Latin):
uideredm cũ uidebit᷑ xp̃ianos ambigit. Nemo qui feliciter accepit quod ait
scriptũ est. Et uidebit omnis curo salutare dĩ sine ullius modo difficultatis
sic intelligi potestuc sidistũ fuerit & uidebit omnis honeo xp̃mdĩ quiutique in cor¬
por eui susẽ &incorpore uidebit᷑ quando uiuos & mostuos iudicubit quod aut̃ ipse
sit suluta redi : Multa sunt & cilia testimonia scripturarũ sed euidentius ueneran¬
diillius senis symeonis uerba declarant: Quicũ infantẽ xp̃m accepiss& in manꝰ
llud&iã qđ ait supra momoratus iobsic̃ in exemplarib: quȩ ex ebreos inueniunt᷑ & in
& sic accipi in carne mea uidebod m̃iacsidixiss & in carne mero cũ uidebo dm̃ & illud
quod ait apłs : Facie ad faciem ñ cogit ut dm̃ ꝑ hanc fidem corporalẽ ubis̃ oculicor¬

Expanded text:
uideri deum, cum uidebitur, christianus ambigit nemo, qui fideliter accipit quod ait uideri deum, cum uidebitur, christianus ambigit nemo, qui fideliter accipit quod ait scriptum est: et uidebit omnis caro salutare dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum fuerit: "et uidebit omnis homo Christum dei, qui utique in corpore uisus est et in corpore uidebitur, quando uinos et mortuos iudicabit. quod autem ipse sit salutare Dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba declarant, qui, cum infantem Christum accepisset in manus ratus Iob, sicut in exemplaribus, quae ex Hebraeo sunt, inuenitur: Et in et sic accipi: In carne mea uidebo Deum, ac si dixisset: In carne mea ero, cum uidebo Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
implebo aliã pastem dicturi sumus eum in cae lohabere& int̃ra alia sed totus incelo
esti totus int̃ra ñ alternistemporib sed utrumq: simul quodnulla natura corpora¬
lis potest : Visitaq p̃pollentior oculorũ erit illorũ ñ ut agrius uideant quã quidã
ꝑhibentur uidere serpentes uel aquile : Quana libe enim aerimonia cernendi
eadẽ quoq cnimalia nihil aliud poss̃ uidere quã corpora sedut uidea ñ &i in cor¬
poralia & fortus se istauistus magnacernendi duta fuerit ad hoꝵ &iã inistomor¬
tali corpore oculissc̃iuiruob quando ait ad dnm: In obaudituaris oboe diebant
tẽ prius : Nunc autem oculus meus uiditte proptere dispexi mem& ipsum & dista¬
bui &c estimcu terram & cinerem quamuis nihil hiç ꝓhib& oculũcor por is intel¬
legi. Dequib oculiscut apłs in luminatus habereoculus cordis ur̃iipsis autem

Expanded text:
impleo - aliam partem dicturi sumus eum in caelo habere et in terra aliam; sed totus in caelo impleo - aliam partem dicturi sumus eum in caelo habere et in terra aliam; sed totus in caelo est, totus in terra, non alternis temporibus, sed utrumque simul, quod nulla natura corporalis potest. uis itaque praepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius uideant, quam quidam perhibentur uidere serpentes uel aquilae — quantalibet enim acrimonia cernendi eadem quoque animalia nihil aliud possunt uidere quam corpora — sed ut uideant et incorporalia. et fortasse ista uirtus magna cernendi data fuerit ad horam etiam in isto mortali corpore oculis sancti uiri Iob, quando ait ad deum: in obauditu auris audiebam te prius, nunc autem oculus meus uidet te; propterea despexi memet ipsum et distabui et aestimaui me terram et cinerem; quamuis nihil hic prohibeat oculum cordis intellegi, de quibus oculis ait apostolus: inluminatos oculos habere cordis uestri. ipsis autem
Abbreviated transcription (Latin):
erat quandorcuersus ẽ homo decurrusuo in oocorsũ tibicordes uoergose dix hociudiseꝓph
adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus sed quanto amplius tunc om̃s
munercisto habundabunt: Cuds̃ erit om̃a in omnib habebunt tam̃ &iã illi occuli
pph& a quia ñeis indiguitut uiderit absentem : Noneis usus est ad uidendã prentiam
qua& am̃ sps uidere poss& Etia siillos clauserit sicut uidit absentiã ubicũeis ipseñ eri
Absitergo idicamus illos sc̃s im illauita dmñ clausis oculis non uisurus que spuseꝓuidebunt
habem ꝓculdubio ꝑ eosdr̃ uiderenopoterit : Longe itaq alterius erunt potentiae
siꝑeos uidebitur incorporea illanitura quȩ ñ conter&ur loco sedubiq tota ẽ. Nonenĩ
quadicimꝰ dm̃ & incaelo eẽ & intnr: Ipsequippe aitꝑ proph&am Caclu & terra ego

Expanded text:
erat, quando reuersus est homo de curru suo in occursum tibi? corde suo ergo se dixit hoc uidiserat, quando reuersus est homo de curru suo in occursum tibi? corde suo ergo se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum deus erit omnia in omnibus! habebunt tamen etiam illi oculi propheta, quia non eis indiguit, ut uideret absentem, non eis usus est ad uidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiam si illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat. absit ergo, ut dicamus illos sanctos in illa uita deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu sempehabemus: procul dubio per eos deus uideri non poterit. longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos uidebitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed ubique tota est. non enim quia dicimus deum et in caelo esse et in terra — ipse quippe ait per prophetam: caelum et terram ego