comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur. Beneergo ipsa difficultas lo¬
quendi cornr̃m ad intellegentiam
trachit: & ꝑ infirmitatẽ noseram
cȩlestis doctrina nor adiuuat: ut
nec singularitas ẽ nec diuensitas cogi¬
tanda. Venrunitas & uere trinitar
porsit quidem simul mence sentiri. sed
non porsit simul ore properri: Punda¬
taigitur dilectissimi. hac fide incordi¬
bus uestris quasa lubriter credimur
quod tota simul trinitas. una uirtqi
est unamaiestar una sulistantio anoer¬
ere a operatio : insepanebili dilestione
indsperens pocestate simubim plerr
onimar simul continonsumuer. so¬

Expanded text:
retur. Bene ergo ipsa difficultas loretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut nec singularitas est nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem mente simul sentiri, sed non possit simul ore proferri. Fundata igitur, dilectissimi, in cordibus nostris hac fide, salubriter credimus quod tota simul Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta operatio, inseparabilis dilectio, indifferens potestas, simul implens omnia, simul continens univers
Abbreviated transcription (Latin):
loabinitate succ discrepat. diuinȩ
tninitatis essentia. Sempitemiũ ẽ
natri co&erni sibi filu esse genito¬
nem sempiternũ est filio. iutempo¬
scõ: comnib &istentiȩ gradib & clu¬
sir nulla ibi ꝑsonasit antemor uulla
posterior: Huius eni beatȩ trinitatir
in cõmutabilis drtas una e in substan¬
cia indiusa mopere. consors in uolun¬
tate : par inomin potentia ȩqualis in
gloria: De quacum sc̃a seripturae sic
loquitur ut aut infactis aut inuerbir
aliquiti alsign& quod singulis uideatur
conuenire ꝑsonis nonper curbatur
fides catholica sed doc&ur ut ꝑꝓpri¬
&atem aut uocis autoperis insinu&ur
nõb̵ ueritas trinitatis : & non diuidat
intellectus. quod distinguit auditus:
Obhoc enim quȩdam siue subpatrissiue
subsilii siue sub sc̃i sp̃r appellatione
ꝓmuntur : ut confersio fidelium in
trinitate non err&: quȩ cum sit inse¬
panrbilis : num quã intelleger&ur tri¬
nitas ẽẽ si semꝑ in separaebiliter dice¬

Expanded text:
lo ab unitate sua discrepat divinae lo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii esse genitorem. Sempiternum est Filio, intempoet omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Divinitas una est in substantia, indivisa in opere, consors in voluntate, par in omnipotentia, aequalis in gloria. De qua cum Scriptura sancta sic loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper inseparabiliter dice
Abbreviated transcription (Latin):
lenissime quidem Die:¬
nobis dilectirsimi. causam
atq: rationem sollemnita¬
tis hodiernȩ diuinorũ elo¬
quiorum textus ostendit. quo scm̃
spm quinqua ge simo postdni re¬
surnestionẽ diem. qui ab ascensio¬
ne eius .e. decimus infusum xp̃i disci¬
pulis sicut ꝓmissus speraebatur agno¬
uimur. Sedadnos ecclesiȩ filios ins¬
truendos. addendume &iam nostri
ser monis obsequium: non enim time¬
mus. nespiritales &eruditi nota fasti¬
di auT̃ ad quorũ fructum ꝑtin&: ut
quam plurim is insinuari uelit. quod
ipsi cũ magna sui utilitate didiceruũ.
diatergo ꝑcorda omnium. dirpen¬
satio munerũ diuinorum. &ser¬
suitutem oris nostri. docti indocti¬
tioni uestrȩ. aderit ipsius largitar
decuius maiestate loqui temptamus
ut ad ꝓfectu totius ecclesiȩ suȩ. &uor¬
÷ capaces & nos faciat abundantes
Cumigitur ad intellegendam dig¬
nitat̃ sp̃s sci oculos mentis intenꝰ¬
dimer. ⁊i hal eliuersum ab ecellentia
patriri & filii cogitemus: quio in nul¬

Expanded text:
lenissime quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium, dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctinostrae fidei ipsius largitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nul
Abbreviated transcription (Latin):
& sprsẽr & ueradẽitas. inullo se seaut
minon aut maior est: Quȩ sic intribus
est confitenda ꝑsonis ut solitudinem ñ
recipiat trinitas. &unitatẽ seru&
cum in die pente cortes. discipulos dñi

Expanded text:
 et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet cum in die Pentecostes discipulos Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bitio ẽ operis: hinc in epistrila sua his dem
iohannis dicit: quidicit quia diligo dm̃
&mandata eius n custodit: mendarest
Vere enĩ diligimus sia dmandata eius
onñir nos uoluptatib coartamusd
nam que adliuc ꝑ inlicita defideria dñ¬
fluit. ꝓfecto dm̃ non amat quia ei in

Expanded text:
bitio est operis; hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, Quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim Deum diligimus, si ad mandata ejus nostris nos voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto D
Abbreviated transcription (Latin):
lenitate: arcaenim & angusta
uia est quȩ ducit adregnum: Quis¬
quirergo honoribur inflatui sue¬
rit & aurithesauris dilatatus
tamquam onustum. & inpeditũ
animal: ꝑ angustum regniter
transire non poterit: simul&iã
ut se estimat ꝑuenisre : sarcina
eius xigua porta non capiens: reꝑcui¬
sa limine retror sum redire cog&tur:
tiam enim angusta est diuiti porta cȩ¬
lestis: quamest camelo acusforamen
giguum: undeait dñs: facilius est
camelum ꝑ fonamen acustransi re quã

Expanded text:
lenitate. Arcta enim et angusta lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, qua
Abbreviated transcription (Latin):
teat pnȩuenire⁊ At enim dñs per¬
contatibus discipulis quiseorum in reg¬
nocelorum maior ess& futurus. sta¬
tuto coram omnibus puerblo: quicũq
humiliauerit se sicut puer iste hic
maiorerit in regnocelorum: un¬
de intellegimus: quod humilitace
ꝑuenitur ad regnum: simplicitate
penetratur adcelum : Quis quisergo
cupit diuinitatis tenere fastigia.
humilitatisima sect&ur: Quicumq
uult fratrem preuenire regnando
prius illum prȩueniat obsequendo.
sicut ait a postolus: honore inuicem
preuenientes : Luncat eum officiis
ut possit uincere scĩ tate: sienim te
non lȩsit fratri obsequium mersur
ut diligas: quod si forsitanlȩ sit ma¬
gis obrequium mer&ur. ut uincas:
Hec enim nostre christianitatis sũ¬
maest : ut amantibus uicissitudinẽ
lȩdentibus patientiam rependamus,
Quiergofuerit patientior ad miu¬
riam potentior constitu&ur in reg¬
no, Non enim aclimperium celorũ
ꝑuenitur suꝑbia. diuitus prȩ fec¬
tura. sedhumilitate pauperie

Expanded text:
teat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie,
Abbreviated transcription (Latin):
illi surgeuade. quia fidestua tesaluum
fecit: Qui deuotur ante dñm cecidit.
surgere &tre precipitur : quia qui
infermitatem suam suptiliter cognos¬
cens. humiliter lac& ꝑ diuiniuerbi con¬
solationem surgere adfortia operac.
& crescentibus cotidie meritir ad ꝑ¬
feetiora passim ꝓficere iub&ur
Qiautem fider saluum fecit eũ quemad
Pagendas saluatori & emundatori suo
gracias inclinauit ergo ꝑfidia ꝑdidit
eos quide acceptis beneficiis dõgloriã
dare neglexerunt: Quaꝓpt̃ hȩc lectio
superiori ea ratione coniungitur.
quodibi fidem ꝑ humilitatem augeri
debere parabola data decernitur.
hic autem manifestius ipsis rebus or¬
tenditur non fideitantum agnitam
ractionem. sed & secutam fidei operatio¬
nemesse. quȩ saluum faciat credentẽ:
d& quegloriam patri quiest in cȩlis:¬

Expanded text:
illi: Surge, vade; fides tua te salvum illi: Surge, vade; fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur; quia qui infirmitatem suam subtiliter cognoscens humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos, qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decernitur; hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
Nonest inuentus quiredir& & dare glo¬
namdõ : nisihic alienigena: secundum
corpus quidem facile est. uidere pos se
hominem non habere lepraem &tamen
animierre non boni : secundum signifi¬
cationem autem huius miracculi contur¬
bat considerantem: quomodo mundus
diciporsit ingratus: Sediam facile
eit &iam illud uideri fieriposie ut
quisquis in ecclene ideidate dotur¬
nam integram ueneinque assequatur
&omnia secundums catholicȩ regulam disse¬
rat. distinguat acreatore creaturam : eoq¬
quod manifest&ur uari&ate mendatiorũ
tamquam lepra caruisse : & tamen ingne¬
tursit dõ & dño mundatorisuo  quiaela¬
tur suꝑbia gratiarum agendanum pia
humilitate nonsternitur similis que ef¬
ficitur eis De quibus dicit apostolus: qui
cum cognouissent dm̃ non ut dm̃ magni¬
ficauerunt aut gredias egerunt :
Quodenimdicit eos dm̃ cognouissẽ. osten¬
dit quidem alepra fuirse mundatos:
sed tamen statim accusat ingractos &ait

Expanded text:
Non est inventus qui rediret et daret gloNon est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni. Secundum significationem autem hujus miraculi conturbat considerantem, quomodo mundus dici potest ingratus. Sed etiam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eaque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
porsunt Iustiuero quia istis uisibilibus
rem& ipsor sponte deiciunt. ut in uisibilib
erigantur quasi in faciem cadunt quia
timore conpuneti. uidentes humili an¬
tur: Respondenr aũ ibs dixit: Nonne
decem mundati sunt : & nouemi ubi sunt
Vnum si addatur ad nouem: quȩdlam
effigies unitatis impl&ur quo fit tanta
conpleio ut ultra non ꝓgrediatur nu¬
merus nisirursur adunum redeatur
& hȩc ꝑ infinitatem numeri regulacur¬
todiatur : Nouemitaque indigent uno
ut quadam unitatis forma cagulentur
& decem sint unum aũ non eis indig&.
ut custodiat unitatem: Quamobrem
ut unus ille quigratiar egit unicȩ eccle¬
siȩ significatione approbatus atque
laudatus est It a illinouem qui gratias¬
non egerunt re probi effecti. a consortio
unitatis &clusisunt: Ideo que cales inno¬
uenario numero tamquam mperfecti
remanebunt: Et merito eos saluator
quasi ignotos ubi sint inquirit : scire
enimdĩ eligere : nescire reꝓbare est

Expanded text:
possunt. Justi vero, quia istis visibilibus possunt. Justi vero, quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes, humiliantur. Respondens autem Jesus, dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur. Quo fit tanta complectio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, ut haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent, uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille qui gratias egit unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi nonon egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est.
Abbreviated transcription (Latin):
eret samaritanus: Samaritanus quip¬
pe inter pr&atur custos: quo nomine
ille populur aptissime s̃ignificatur
quigratias agendo ei aquo accepit tri¬
buit omne qđ accipit : quodammoda
cantans illud depsalmo fortitudinem
meam ad tecustodiam quiatuoh̃ suscep¬
tor meures. dr̃meus misericordia eius
preuenie me : Cadit aũ infaciẽ : quia
& malis quȩ seꝑ p&raesse meminit eru¬
bescit: bienim cadithomo ubi confun¬
ditur: unde & paulus quasi quib dam
in facie iacentib: dicebat: que mergo
Fructum habuistirtunc millir inquib:
nunc enubes citir It contito deascen¬
sore equi idestdeo qui in huius mun¬
digloria elatus est dicitur: ut cadat
arcensoreus rero: Nursum que deꝑ
secutoribus dñ seriptum est abierunt
peroniuur &egeiderunt intentem. Quidest
antese ceciderit ibicecidit ubiuidde Imqu
engo qui minuisibilibus cadunt . portge
cadere dicuntur : quia ibi corruunt ubi
qui deos tunc sequ&ur. modo uidere non

Expanded text:
erat Samaritanus. Samaritanus quiperat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus, quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensore equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadet ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo, quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatur modo videre non
Abbreviated transcription (Latin):
cientur : propt̃ doctrinȩ tamen sacne¬
mentorum que unitatem ad p&rũ
iub&ur mittere : tamquamilli & suis
dicer&ur: It e ostenditeuos sacer dotib
Nam & cum irent : mundatisunt. Iã
enim ad eos uenerat p&rus. sed tamen
iprĩnondum accepto baptismatis sa¬
cyomento nondum spiritaliter ad
sacerdotes ꝑuenenaent & camen in
num eorum mundatio declaneta est
linus autem &illis ut uidit quiamunda¬
tus est regressus est cũ magnauoce mag¬
nificans dm̃. & cȩcidit infaciem suã ante
peder eius gratias agens: Vnus iste qui
magnificans dm̃ regressus est : uniur
ecclesiȩ deuotam xp̃o humilitatem sig¬
nificat: Quibenecadens antepedes dñi
gratiar egit: ille enim ueredõ gretias
agit : qui re prersis presimptionis suȩ
cogitationib: quam in sem&ipso infir¬
mussit humiliter uid& quini hil sibi
uirtutis tribuit : quibona quaẽgit
esse demiseri cordia conditoris conos¬
cit: linde & recte subiungitur: & hic

Expanded text:
tientur, propter doctrinae tamen sacratientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant, et tamen inf linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex illis, ut vidit quia mundatus est, regressus est cum magna voce magnificans Deum, et cecidit in faciem ante pedes ejus gratias agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidia uel &iam scismate fraterno
quasiuario colore perxp̃i gratiam
caruerit necerre est ad ecclesiam
ueniat. coloremq fidei uerum quemac¬
ceperit ostendat. C&ert uerouitia
tam quã ualitudines  membro¬
rum animȩ atque sensuum ꝑ seipsum
interius in constientia & intellectu dñr
sanat & corrigit Denique & paulur
uocedm̃i audita quidme ꝑsequeris ego
sum ihr quem tu ꝑsequeris : ad annaniã
tamen missur est ut illo sacerdotio qđ
in ecclesia constitutum est: sacramen¬
tum doctrinȩ fidei que ꝑciper& & ue
rus eius ad ꝓbar&ur color: Nonquia
non potest ꝑseipsum dñr omnia facere
nam quis alius hec facit: &iam inecde¬
sia sed utipsa soci&as congregatorũ
fedeliunti apꝓbando inuicem atque
communicando uere pidei doctrinã.
in omnib: quȩ dicuntur uerbis ul sig¬
nantur sacramentis : tam quã unã
speciem ueri coloris obducat Corne¬
lius &iam cum elemosine eius accepte
& preces eiur audite illi abangelonun¬

Expanded text:
fidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nun
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: iteostenditeuos sacerdotibur
& factum est dumirent mundati suĩt
Nullum dñs eorum quib hȩc corpora
lia beneficia prȩstitit. inuenitur
missirsre ad racerdotes : nisi leprosor :
quia uidelic& sacerdotium iudȩorũ
figur erat futuri sacerdo tii rega¬
lir quod est in ecclesia : quo con secren¬
tur omnes ꝑtinenter ad corpus xp̃ũ
summi & ueri principis sacerdotum:

Expanded text:
dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum lia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum.
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi non absurde intellegi possunt qui
sclentiam uere fidȩi non habentes uarias
doctrinas profitentur erroris Nenim
uel abscondunt imperitiam suam: sed ꝓ
summa peritia ꝓferunt in lucem : &iactan¬
tiam sermonis ostendunt: pulla porro
falra doctrina cst quȩ non aliqua uera
inter misceat: Uera ergo falsis inordi¬
nate ꝑmixta. in una disputatione uel
nanactione hominis : tamquam in uniur
corporis colore apparentia : signis.¬
cant lepram tamquam uiris palsir que
colorem locis. humanacorporo uarian¬
tem atque maculantem: Hiautem tam
uitandi sunt ecclesiȩ: ut sifieri potest
longiur remati magnoclamore inter
pellent: Vnde & apte subiungitur
Quisteerunt alonge & leuauerunt uocẽ
dicenter : ihũ preceptor miserere nortio
& beneut saluentur : ihm̃ preceptorem
nominant quia enim in eius uerbirse
errarse significant hunc saluandi
humiliter preceptorem uocant
Cumque ad cognitionem prȩceptoris
redeunt: mox ad formam salutisre¬
currunt : Nam sequitur. Quos ut uidit

Expanded text:
eprosi non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas proferunt erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent, unde et apte subjungitur: Qui stedicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
inquantum uener abilis crprianus
iam ꝓph&icam suꝑ grersurest lau¬
dem : cuius in conspectti dñi : non so¬
lum mors. sed &iuta &titit prȩciora
moriendo namque ꝓprium xp̃osan¬
guinem dedit: iiuendo nihil ominus.
eohordatione fontũsma in numenor ee¬
lo marteres ad que siuit: Quidhoe fice¬
riur sacerdote qui inter hon nr̃u dla¬
bar glonia celestir conuerrationr om¬
cuitu iatq inter angelicor coetur era¬

Expanded text:
in quantam venerabilis Cyprianus etiam propheticam ingressus est laudem, cujus in conspectu Domini non solum mors, sed et vita exstitit pretiosa; moriendo namque proprium Christo sanguinem dedit; vivendo nihilominus cohortatione fortissima innumeros coelo martyres acquisivit. Quid hoc clarius sacerdote, qui inter hominum turbas gloria coelestis conversationis emicuit, atque inter angelicos coetus e
Abbreviated transcription (Latin):
inmartnio bea tissimi es priani¬
fr̃r lm̃i uniuersa nobiscum xp̃i
&ultat ecdesia: quaminom ne
gaudium & cȩlestir eruditione
sermonis instruxit. & mnunere
triumphalis sanguinis decorauit :
Fuitenim in eo sicut compertum
habemus & contite errores diabo¬
li spiritalis sapientiȩ plenitudo.
& aduersum ꝑ secutiones mundi.
xp̃iani pecionis in fatigata constan¬
tia : Quis non huius modi uirĩrquan¬
tis ual& prȩconiis ꝓsequatur. cuius
eloquentia inspirata diuinitus. &
ecdesias docuit. & sȩculum confuta¬
uit: Uere hic mirabiles atque
omnium ubique studiis celebran¬
dus quem scĩtas sacerdotem peritia
doctorem. fides marti rem consecra¬
uit. Preciosa inquit dauid in conspec

Expanded text:
In martyrio beatissimi Cypriani universa nobiscum Christi exsultat Ecclesia, quam in omne gaudium, et coelestis eruditione sermonis instruxit, et munere triumphalis sanguinis decoravit; fuit enim in eo, sicut compertum habemus, et contra errores diaboli spiritalis sapientiae plenitudo, et adversus persecutiones mundi Christiani pectoris infatigata constantia. Quis non hujusmodi virum quantis valet praeconiis prosequatur, cujus eloquentia inspirata divinitus et Ecclesias docuit, et saeculum confutavit? Vere hic mirabilis atque omnium ubique studiis celebrandus, quem sanctitas sacerdotem, peritia doctorem, fides martyrem consecravit. Pretiosa, inquit David, in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
humiles suꝑbor comprimat. nieglegen¬
tes arguat. increp& infideler:
tpanto ddenique decore sacerdotium
uitam que suam uir fidelissimus ad¬
ornauit ut docirinam suam subse¬
quentibus confirmar& operibus:
dominicam illam sententiamtenens
quidocuerit & fecerit sic: magnur
uocabitur in regnum cȩlorumu
quã magnus hie quamq precpeus
in regno celorum est. quẽ inoninem
gloriam sermo ꝓph&icus uita mirabilis
& morrdõ deuota sublimat: Nec in merito
fr̃r tanto cum honore nominis eius me¬
moria ꝑ am plirsimanundi spatia cȩle¬
bratur : quia ꝑ uniuersum orbem ad fir¬
mamentum fidei nostrȩ. & passio eius
& doctrina profecit. Dõoxuitima

Expanded text:
humiles, superbos comprimat, negligenhumiles, superbos comprimat, negligentes arguat, increpet infideles? tantoque denique decore sacerdotium vitamque suam vir fidelissimus adornavit, ut doctrinam suam subsequentibus confirmaret operibus, dominicam illam sententiam tenens: Qui docuerit et fecerit, hic magnus vocabitur in regno caetorum . Quam magnus hic, quamque praecipuus in regno coelorum est, quem in omnem gloriam sermo propheticus, vita mirabilis, et mors Deo devota sublimat? Nec immerito, fratres, tanto cum honore nominis ejus memoria per amplissima mundi spatia celebratur; quia per universum orbem ad firmamentum fidei nostrae et passio ejus et doctrina profecit. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
Iuastr simebue cum patriarchada piican¬
tabit dño dõ suodicens eor mdam& ca¬
romea & ultauerunt in dõ uiuo: &ul¬
tauit itaque coreius indouiuo cum mo¬
rientis acmorituri sȩculi uanita tedir¬
pecta. totum se diuinis mancipauit ob¬
sequiis, Exultauit & caro eius indõ quȩ
dehoc mundo non miseri corruptione
langoris. sed pus proreligione suppli¬
cus consecrata migrauit. Hic estille
euangelicus pater familias. proferens
dethosaurosuo noua &uetera: quiue¬
teris nouiq testamenti unum ad que
idipsum me sterium prȩdicans. ec de¬
si ar xp̃i locupl&issima disputatione
ditauit: In corruptibilis atque indefer¬
sur illius est hodie que thesaurus. quipe¬
cuniam dñi suinummularus fenerans
cortidie incorde fidelium. cęlestium di¬
uitiarum scãm conquirit usuram: quid
igitur fr̃s tantos peciosius uiro cuius hȩc
est regula & mensura sermonis. ut in¬
teruariar hominum causas. motus¬
que diuersos. nunc affectione patris.
Nunc autoritate doctoris consol&ur

Expanded text:
m patriarcha David cantavit Domino Deo suo dicens: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deo vivo . Exsultavit itaque cor ejus in Deo vivo, cum, morientis ac morituri saeculi vanitate despecta, totum se divinis mancipavit obsequiis; exsultavit et caro ejus in Deo, quae de hoc mundo non miseri corruptione languoris, sed piis pro religione suppliciis consecrata migravit. Hic est ille evangelicus paterfamilias proferens de thesauro suo nova et vetera ; qui Veteris Novique Testamenti unum atque id ipsum mysterium praedicans, Ecclesias Christi locupletissima disputatione ditavit. Incorruptibilis atque indefessus illius est hodie thesaurus, qui pecuniam domini sui nummulariis fenerans quotidie in corde fidelium coelesti divitiarum sanctam conquirit usuram . Quid igitur, fratres, tanto speciosius viro, cujus haec est regula et mensura sermonis, ut inter varias hominum causas, motusque diversos, nunc affectione patris, nunc auctoritate doctoris consoletur
Abbreviated transcription (Latin):
tedicat: gaud&is deculmine: pen¬
sate quibus laboribus uenitur ad
culmen, Certe dum filii ꝑ ebedei
inter ueniente matre quȩrerent.
ut unus adetris dĩ. & alius asinis¬
tris sedere debuissent : audierun
potestis bibere calicem quemego
bibiturursum : Iam locum celsitudi
nis quȩ rebant : aduiam illos ueri¬
tas reuocat. ꝑ quam ad celsitudi

Expanded text:
te dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibitnis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tresuo. quȩ nota fieri uoluit ser¬
uirsuis. ut eos efficer& amicossuor
nisi gaudia internȩ caritatis. nisi
illa festa superne patriȩ quȩ nos¬
tris
is cotidie mentibus ꝑ aspirae¬
tionem sui amoris inprimit
Dumenim audita suꝑ celestia ama¬
mus: amata iam nouimus quia
amor ipse notitia est: Omni aergo
eis nota fecerat: quia terrenis
desideruis immutati amoris sum

Expanded text:
tre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris sum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe humani generi fuit. ad in¬
ferniclaustra descendere propec¬
catissuis supplicia &erna tolercre :¬
uiper mediatoris aduentum nouũ
aliquid accessit: ut sihic recte stude¬
penetitere & homo interra edi¬
tus a corruptibiliuita moriatur.
in cȩlo conlocandus ⁊ &uetusitar¬
que est ut proculpa humanum ge¬
nus in&erna pena intereat. &
nouum. ut conuersus in regno uiuat ⁊
Quodergo in conclusione locutionis
suȩ dñrꝰ subdidit. hoc est utiq quod¬
prȩmisit : prius enim de regnisimi
thesaurum inuentum
acbonam margaritam ꝓtulit.
post modum uero infermipoenas
demalorum combustione en arra¬
uit : atq in conclusione subiungit:
Ideo doctus scriba in regnocȩlorũ.

Expanded text:
quippe humani generis fuit ad inquippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studepenetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quodpraemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
eponendum : A perte &enim uoce tormenta
peccantĩdicte sunt: nequis adignorantia
suȩ & cusationem recurreret siquidede ã¬
no iuhicio obscure dicer&ur: Unde & sub¬
ditur : Intellexistis hȩc omnia  Dicuntei
uingitur: Ideo omnis seriba doctus in
regno cȩlorum similis est homini patri¬
familias proferenti de thescuro suo
quoddicit᷑ utrumque testamentum
accipimus : abraham doctum fuis re
denegamus: qui noui & ueteris terta¬
mendi. & si facta nouit minime uer¬
ba nonticuit: Moysen quoque doccũ
patrifcimilias comparere non possu¬
mur : qui& si testamentum u&us edo¬
cuit noui testamenta dicta non pro
omnis scriba doctus in regno cȩlorũ
similis est patrifamiliar: intellegi
ual& quid non de his quifuerunt
sed dehis qui esse in ecclesia poterant
loquebatur : Quitunc noua & u&e¬
ra proferunt : cum utriusq testa¬
menti prȩdicaamenta uocibus & mo¬
ribus loquuntur: Quod tamen in¬
tellegi & aliter potest: Veustum

Expanded text:
exponendum. Aperta etenim voce tormenta exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: jungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protOmnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum
Abbreviated transcription (Latin):
inuasis eliguntur: mali proiciuntur
foras: quia & electi quique in taber¬
nacula ȩterna recipiuntur. &inter¬
ni regni luce pendita: ad &teriores
tenebras ne probi ꝑtahuntur ⁊
Nunc enim bonos malorque commnuni¬
teri quasi per mixtos pisces fidei sage¬
& quidem pisces quicapti fuerint
mutari non possunt : nos autem mali
capimur : sed inbonitatẽ ꝑmutamur
Cogite mus igitur in captione : ned eui¬
damur inlitore: Eccequam graet a
uobis est hodierna sollemnias : ita
ut se non modicum addicat. sicui &
hoc conuentu uestro deesse contingat:
Quidergo in illadie acturusert. quia
a cons pectuiudicis rapitur. ab electo¬
rum socisate separatur : qui tenebres¬
cit alumine cruciatur ȩterna com¬
bustione : Vnde & hanc eandem com¬
papctionem. dñs subbreuitate aperit
cum subiungit: sicerit in consumma¬
tione seculi: Exibunt angeliꝰ sepa¬
pebunt malor demedio iustorum &
mittent eos in caminum ignis . ibierit

Expanded text:
in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sage quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit
Abbreviated transcription (Latin):
turpesit: quod dm̃ nolumus per
pacem sequi: Eccenulli nostrum
hoc tempore dicit dr̃ promemorere
sed in licite tantum modo inte desi¬
deria occide: Quiergo in pace subi¬
cere carnis desideria nolumus
gomni genere pascium congregantis
quȩ impl&a adlitus ȩduciturꝰ & in
uasis boni pisces elȩguntur : mali
autẽ proiciuntur foras: Sc̃a eccle¬
sia sageȩ conparetur : quia & pisca¬
toribus est commissa. & percam
quisquȩ adlgernum regnum aprx̧¬
sentis sȩculi fluctibus trochitur
ne inȩterne mortis ꝓfunda mergatur
Que &omni genere piscium congregat.
quia ad peccatorum ueniam sapienter
& fatuor liberor eseruor diuites &
pauperes fortes & infirmos uocat:
unde & per psalmistam dõ dicitur.
adteomnes caro ueniat: quȩ sagina
scilic& ecclesia. tunc uniuersaliter
repl&ur : cum in finesuo humani generis
summa concluditur: Quam educunt
& secus litus sedent : quia sicut mare secu¬
lum . ita sȩculi finem significat litus
maris : Inquo scilic& fine. bonipiscer

Expanded text:
turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus,ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces
Abbreviated transcription (Latin):
ducaueris carnem silii hominis.
& biberis sanguinem eius non ha¬
bebitis uitam in uobis sic sacrȩ
mense communicare deb&is. ut
nibil prorsus deueritate corpo¬
ris xp̃i & sanguinis ambigatis : hoc
enim oresumitur: quod fide credi¬
tur : & frustra ab illis amen respon¬
ditur : a quibus contre id quod acci¬
pitur dis putatur ⁊ Dicente aũ ꝓph&a
beatur quu intellegit suꝑ egenum & pau¬
perem: ille circa in oper uestimentorũ
& ciborum laudabilis distributor est
quise xp̃m in indigentibus & uestire
nouit & ƿascere: qm̃ ipse ait. quam¬
diupecistir uni& fratribus meis mihi
fecistis Uerus it aque dr̃ &uerus
homo unus est xp̃r: diuis in suis. pauꝑ
innostris: dona accipiens. & dona
diffundens : particeps mostalium. &
uiuificatio mor tuorum: Ut in nomi¬
ne ihũ xp̃i omne genu flectatur cȩles¬
tium terresirium & infernorum:
&omnis lingua confiteatur quiadñr

Expanded text:
ducaueritis carnem filii hominis ducaueritis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eius non habebitis uitam in uobis, sic sacre mense communicare debetis ut nichil prorsus de ueritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur: et frustra ab illis AMEN respondetur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. Dicente autem propheta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homo, unus est Christus, dives in suis, pauper in nostris, dona accipiens et dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut in nomine Jesu Christi omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum; et omnis lingua confiteatu
Abbreviated transcription (Latin):
uerus unitatem & ȩqualitatem habens
cumpatre &cum spũ sco : idem uerur
homo ẽẽ clignatus: Nec conceptu uirgi¬
nis matrir seuinctus a carne nec partu
Sic humanitatem sibi uniens ut dr̃
in commutabiliter ꝑmaner&: sic dei¬
tatẽ homini in ꝑtienr ut eum glorisica¬
tione non consumar& sed auger&:
Quienim factus est forma serui.
formadĩ esse non destitit : Nec alter
cum altero. sed unus in utroque est :
Nullis dispensationum uari&atib
fides nostra turb&ur. sed siue in
miracculis uirtutum siue in cantu¬
meliis parsionum. & dm̃ qui homo
est & hominem credamus erse qui
dr est : Hanc confessionem dilec¬
tirsimi totocorde ꝓmentes. im¬
pia hereticorum commenta res¬
puite. ut ieiunia uestyoe & elemosi¬
ne nullus erroris contagio pol¬
luantur: sunc enim & sacrificui
munda est oblatio & miseri cordiȩ
scã largitio: quando hi quusta de¬
pendunt. quidoperentur intelle¬
gunt : Namdicente dño nisi man¬

Expanded text:
verus, unitatem et aequalitatem habens verus, unitatem et aequalitatem habens cum Patre, et cum Spiritu sancto, idem verus homo esse dignatus est, nec conceptu virginis matris sejunctus a carne, nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret: sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est in forma servi, in forma Dei esse non destitit; nec alter in altero, sed unus in utroque est. Nullis dispensationum varietatibus fides nostra turbetur, sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum et Deum qui homo est, et hominem credamus esse quis: Hanc confessionem dilectissimi toto corde promentes, impia hereticorum commenta respuite, ut ieiunia uestra et elemosine nullius erroris contagio polluantur. Tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordie sancta largitio, quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente domino: Nisi man
Abbreviated transcription (Latin):
perphy losophiam & in anem falla¬
ciam : secundum traditionem homi
num, Continendum ergo est acibir
sed multo magis ab erroribus ielu¬
nandum : ut mens nulli carnali de¬
dita uoluptati: nulhus sit captiua
ita &iaminnostris diebus non de suñt
ueritatis inimici: qui intracatholica
ecclesiam mouere audeant bella
ciuilia: ut in consensum impiorum
dogmatu imperitos quorque ducen
ter glorientur sibi adcrescere:
quor axp̃s corpore potuerint sepa¬
rare : Quidenim tamaduersatur
ꝓph&is tamrepugnat euangelur
tam denique est a postolicis rebelle
tri in temporaliter coeterno unam
ac singularem prȩdicare naturaem
Quia r hominis intellegenda est ubi est
quȩ saluat deitas si tantum modo dĩ
ubi est quȩ saluatur humanitar : sider
autem catholica quȩ omnib resiitit
erronibus &iam istar simul impi&a¬
tes refutat. Damnans nestorium
diuina ab homine diuidentem de¬
testans euthichen: diuinis huma¬
na uacuantem qm̃ ueri dĩfilius dr̃

Expanded text:
per philosophiam et inanem fallaper philosophiam et inanem fallaciam secundum traditione Continendum ergo est a cibis, sed multo magis ab erroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit captiva is, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum imperitos quosque ducentes, sibi glorientur accrescere quos a Christi corpore potuerint separare. Quid enim tam adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est apostri intemporaliter coaeterno, unam ac singularem praedicare naturam? Quia si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salvat Deitas? si tantummodo 398 Dei, ubi est quae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam istas simul impietates refutat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: quoniam veri Dei Filius, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nihil est in quo ꝓuidentia diuina
non adiuu&: Si quidem &ercen¬
dir ad scĩ moniã mentib atquecorporib
ipsa quoque mundi elementa samulen¬
tur dum dierum ac mensium distinc to
uariata resolutio quasdam nobis pagi¬
nas aperit prȩceptorum : ut quod sacra
admonent instituta. hoc quodammodo
loquantur & tempora : Lindecum sepamũ
mensem nobis annirecur sur at tulerit
non ignoro obseruantiam uestram adee¬
lebrandum solemne ieiunium spinitale¬
ter incitari: qm̃ & periendo didicistir
quantum hȩc prȩparatio i & &teriora
hominum & interiora purific&: ut cum
alicitis abstin&ur : facilius inlicitis re¬
sistatur. Continentiȩ autẽ ratio dilec¬
tissimi : non in sola castigatione corporũ :
nec in deminutione tantumbab&ur ȩsa¬
rum maior a enim uistutir istuirbona
adillam animiꝑtinent castitatem :
quȩ non solum carnis concupiscen¬
tias conterit. sed &iam mundanȩ
sapientiȩ uana contemnit. Dicente
a postolo : uid&e nequisuos decipiat

Expanded text:
st in quo providentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente Apostolo: Videte ne quis vos decipiat
Abbreviated transcription (Latin):
zibus eiurdem anni. panes uidelic& pri¬
mitiarũ duos ad alta rede ferri: Quȩ
aũsit agni paschalis immolatio que egp¬
tis feruitutis ab solutio. cunctis legen¬
immolatus est xp̃r : &ipse uerurest
agnus qui abstulit peccata mundi

Expanded text:
gibus ejusdem anni, panes videlicet prigibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legenimmolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit pe
Abbreviated transcription (Latin):
tas obliuius memoriam fideliam
cordib: artius in primendcm : puleher¬
rimus sc̃ȩ ecdesiȩ mor inoleuit. ut annis
singulis. in ea baptis matis mysteria ce¬
lebrentur. Ab lutis que fonte salutani
credentib suꝑuenienti spui sco. templũ
uenertaebile par&ur ac ꝑhoc non solum
u&eris facti re cordatio uerũ &iam m
nouos adoptionis filios nouus iea sp̃s
scĩ celebrautur aduentus. At tendati
erigo caritas ur̃te fratres mei : qualitor huic
nostrȩ festuntati legalis festi typus & si¬
gure concinat. Lu berrtide egrpti a ser¬
uitute filii isrł ꝑ immolatione magni
paschalis : gier in desertum ut uenirent
interrrm reꝓmissionis: ꝑueneruntque
admontem sinai . & descendens dñs anig¬
ne suꝑmantẽ. comitante sonitu butinȩ
tonitruis ac fulgorib. quinqua gesi¬
modie ꝑ actipaschȩ legis decalogum
eis a ꝑta uoce ohs posuit : atque in memo¬
niam datȩlegis. statuit eodie ꝑannos
singulos sacrificium sibi nouum che fru¬

Expanded text:
tas. Ob hujus memoriam fidelium tas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabile paretur. Ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Israel, per immolationem agni paschalis exierunt in desertum, ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad montem Sinai; et descendens Dominus in igne supermontem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulgoribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de fru