comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fensori. aliqua lruunxi.
quae scitati uestrae debe¬
at secretius intimare :
Amatoris autem uestri
beati petri apostoli uo¬
bisclaues transmisi
quae super aegros posi¬
tae. multis solent mi¬
raculis corus care.
SIOARCUIEPO CORIN¬
udicia dñi quanto sunt
inuestigabilia. tanto de¬
bent esse humanis sen¬
sibus metuenda.
Vtquia ea ratio mortalis
conpraehendere non
ual& hisse si necesse
est humili cordis cer¬
uice substernat. Qua¬
tenus quo eam regentis
uoluntas duxerit. illic
oboedientibus mentis
gressibus prosequatur.
Ego autem considerans
infirmitatem meam.
ad aposto licae sedis
culmen posse pertin¬
gere. onus hoc malui
declinane Nc lpa¬
tora reguhine impa¬
ris fministrationis
accior subcunbere
Sed quia comtraire non
est dñi disponetisa¬
bitrio : oboecio tẽs iecu¬
tus sum quo misericors
deme regentis manus
uoluerit operari. Nam
fraternitati uestrae &¬
si praesensfone uenir&
occasio. necessarium fu¬
e at indicandum quod
lic& indignum me a pos¬

Expanded text:
fensori aliqua injunxi, fensori aliqua injunxi, quae sanctitati vestrae debeat secretius intimare. Amatoris autem vestri beati Petri apostoli vobis claves transmisi, quae super aegros positae multis solent miraculis coruscare. sio archiepiscopo Corinudicia Dei quanto sunt investigabilia, tanto debent humanis sensibus esse metuenda; ut quia ea ratio mortalis comprehendere non valet, his se necesse est humilis cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxerit, illuc obedientibus mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus voluit operari. Nam fraternitati vestrae, etsi praesens non eveniret occasio, necessario fuerat indicandum quod licet indignum me apos
Abbreviated transcription (Latin):
tur mihi orationes ues¬
trae manum tendite.
uos qui in uirtutum li¬
torȩ statis: Quod uero me
os dñi. quod lucernam
dicitis. quod loquen¬
do multis prodesse.
multis que posse luce¬
re perhibetis: aestima¬
tionem mihi meam fa¬
teor. indubi etatem ma¬
ximam perduxistis.
Considero namque qui
sum & nihil inme ex
huius boni signo de prae¬
hendo Considero au¬
tem quiestis : &uos menti¬
riposse non arbitror
Cumergo credere uolo
quod dicitis: contra di¬
cit mihi infirmitas mea.
cum dis putare uolo quod
in laude mea dicitur.
Contra dicit mihi scĩtas
uestra: sed quaeso iur
scãe. nobis aliquid de hoc
certamine nostro con¬
ueniat. ut &si non quod
dicitis lta est. Sit ita
quia dicitis: Praeterea
sicuti patri archis aliis
patribus uestris. syno¬
dicam uobis epistolam
direxi quia apud me
semper hoc estis. quod ex
omni potentis dĩ mune¬
re accepistis esse . non
quod ex uoluntate ho¬
minum putamini non
esse: latoriuero prae¬
sentium bonifacio de¬

Expanded text:
tur mihi manum orationis vestur mihi manum orationis vestrae tendite, vos qui in virtutum littore statis. Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod loquendo multis prodesse, multisque posse lucere perhibetis, aestimationem mihi meam, fateor, in dubietatem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nihil in me ex hujus boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea. Cum disputare volo quod in laude mea dicitur, contradicit mihi sanctitas vestra. Sed quaeso, vir sancte, nobis aliquid de hoc certamine nostro conveniat, ut etsi non quod dicitis ita est, sit ita quia dicitis. Praeterea. sicuti patriarchis 517 aliis patribus vestris, synodicam vobis epistolam direxi; quia apud me semper hoc estis, quod ex omnipotentis Dei munere accepistis esse, non quod ex voluntate hominum putamini non esse. Latori vero praesentium Bonifacio de
Abbreviated transcription (Latin):
cripta uestrae beati¬
tudinis. uti fessus
requiem. salutem eger
fontem sitiens umbram
aestuans inueni: Neque
enim illa uerba per lin¬
guam carnis uidebantur
expressa. quia sic spirita¬
lem amorem suum
quem gestabat aperuit.
acsimens persem &ipsã
lo queretur Sed
durum ualde fuit
quod secutum est. quia
amor uester terrena
me portare onera prae¬
cepit: etquem prius spiri¬
taliter diligebatis. post
ita aestimo temporaliter
amantes . usq ad terram
me super positum onere
de pressistis : Ita ut omnem
mentis rectitudinẽ
funditus perdens.
contem platio¬
nisque aciem
amittens. non perpro¬
phaiae spm sed perex¬
perimentum dicam. IN¬
curuatus sum & humili¬
atus sum. us que quaque
anta quippe occupatio¬
num onera deprimunt.
ut ad superna animus
nullatenus erigatur
Multis causarum flucti¬
bus quatior. & post
illa quietis ocia tumul¬
tuosae uitae tempesta¬
tibus ad fligor Ita.
ut recte dicam. Veni
in altitudinem maris
& tem pestas demersit
me Periclitanti igi¬

Expanded text:
cripta vestrae beatitudinis, uti fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis; ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittens, non per prophetiae spiritum, sed per experimentum dicam: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Tanta me quippe occupationum onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus erigatur. Multis causarum fluctibus quatior, et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestus demersit me. Periclitanti igi
Abbreviated transcription (Latin):
modo ab amore condito¬
ris sui requies nulla fu¬
erit: sed ad haec agenda.
fundat uobis omn¬
potens ds̃ consolatorẽ
tram sua praesentia
impleat. & implendo
leu& demeautem cog¬
nosute. quia multas hic
& in nume ras a mari¬
tudines patior. sed ago
omni potentidõ grãs.
qui aminus affugor
ual de. quam mere or
Carissimum autem filium
meum susceptum urm
dom num nar setem. glo¬
riae ur̃ae commen do
quem quidem scio commen¬
datum in omnibus habe¬
tis. sed facere uos rogo
quod facitis. ut dum pe¬
to quod fie riuideo. mer¬
cedi ues trȩ me tendo
sub iungam. Praeterea
excellentiae urãe be¬
ne dictionem. ea qua
trans mis saest caritate
suscepi: unam uero ana¬
tem cum duobus paruulis
actacis. pro ur̃i amo¬
risgratia trans mittere

Expanded text:
modo amore Conditomodo amore Conditoris sui requies nulla fuerit. Sed ad haec agenda infundat vobis omnipotens Deus consolatorem tram sua praesentia impleat, et implendo levet. De me autem cognoscite quia multas hic et innumeras amaritudines patior. Sed ago omnipotenti Deo gratias, quia minus affligor valde quam mereor. Charissimum autem filium meum susceptum vestrum domnum Narsetem gloriae vestrae commendo. Quem quidem scio commendatum in omnibus habetis, sed facere vos rogo quod facitis, ut dum peto quod fieri video, mercedi vestrae me petendo subjungam. Praeterea excellentiae vestrae benedictionem ea qua transmissa est charitate suscepi. Unam vero anatem cum duobus parvulis anaticis pro vestri amoris gratia transmittere
Abbreviated transcription (Latin):
sissimifilumei domni
theo dori. habeo aliquã
querellam. quia donũ
ingenii. donum rerum.
donum misericordiae
at quecuritatis. sca trini¬
tate percepit. sedta men
tur. adsiduis processi¬
onibus occupatur. &
cotidielegere neglegit
uerba redemptoris sui.
Quid autemest scriptura
sacra. nisiquȩ damepistola
omnipoten tisdĩ ad
creaturam suam: Rce¬
te sic ubies s& uestra
gloria alibi constituta.
& scripta ter reni Im¬
perãt acciper&: non
cessar&. non qui escer&:
Somnum oculis nondar& :
nisi prius quid sibi im¬
perator ter renus scrip¬
sis se agno uiss& Impe¬
rator cęli . dñs hominũ
& angelorum prouita
tua tibi suas epis tolas
trans misit: & tamen
gloriosȩ fili easdem epłas
ardenter legere negle¬
gis: Stude quaeso. & co¬
tidi ecreatoristui uerba
medita re: Discecor dĩ
inuerbis dĩ. ut ardentius
adaeter nasus pires. ut
mens ur̃a ad caelestia
gaudia ma ioribus de¬
sideriis accendatur
anto enimtunc ma ior
cierit requies. quanto

Expanded text:
sissimi filii mei domni sissimi filii mei domni Theodori habeo aliquam querelam, quia donum ingenii, donum rerum, donum misericordiae atque charitatis a sancta Trinitate percepit; sed tamen  assiduis processionibus occupatur, et quotidie legere neglegit verba Redemptoris sui. Quid est autem Scriptura sacra, nisi quaedam epistola omnipotentis Dei ad creaturam suam? Et certe sicubi esset gloria vestra alibi constituta, et scripta terreni imperatoris acciperet, non cessaret, non quiesceret, somnum oculis non daret, nisi prius quid sibi imperator terrenus scripsisset agnovisset. Imperator coeli, Dominus hominum et angelorum, pro vita tua tibi suas epistolas transmisit, et tamen, gloriose fili, easdem epistolas ardenter legere negligis. Stude ergo, quaeso, et quotidie Creatoris tui verba meditare. Disce cor Dei in verbis Dei, ut ardentius ad aeterna suspires, ut mens vestra ad coelestia gaudia majoribus desideriis accendatur. Tanto enim tunc major ei erit requies, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
autem ds̃ qui mentiurãe
suae miseri cordiae uis¬
cera in fudit. qui uobis
sollite cogitare conces¬
sit. hoc quod desal uato¬
re nr̃o per egre gium
prae dicatorem dicitur:
quia pro uobis egenus fac¬
tus est cum diues es s&.
in eiusdem saluatoris ad¬
uentu. uosuir tutibus
diuites ostendat. ab omni
culpa liberos adsistere fa¬
ciat. & proter reniscae¬
lestia. protransitoriis
gauddi a uobis man sura
concedat: hoc autem
quod prouobis agerea pud
sacratis simũ cor pus scĩ
petri apostoli scribitis.
certum tenete. quia &¬
silingua uestra tace at.
Sedutinam digni simus.
qui pro uobis ora re debe¬
amus: quia uero ego¬
dignus non sum. nonam¬
bigo. Sed multi hic dig¬
nisunt. quiex oblatione
uestra. ab hostibus redi¬
muntur. & fideli ter
nostro creatori de ser¬
uiunt. dequibus hoc
egistis quod scriptum est.
Absconde elemosina insi¬
nu pauperis. & haec pro
te exorabit. Sed quia
illeplus diligit. qui plus
prae sumit. ergadulcis¬
simammentem glorio¬

Expanded text:
autem Deus, qui menti vestrae autem Deus, qui menti vestrae suae misericordiae viscera infudit, qui vobis sollicite cogitare concessit, hoc quod de Salvatore nostro per egregium praedicatorem dicitur: Quia pro nobis egenus factus est, cum dives esset, in ejusdem Salvatoris adventu, vos virtutibus divites ostendat, ab omni culpa liberos assistere faciat, et pro terrenis coelestia, pro transitoriis gaudia vobis mansura concedat. Hoc autem quod pro vobis agi apud sacratissimum corpus sancti Petri apostoli scribitis, certum tenete quia etsi lingua vestra faceat, Sed utinam digni simus qui pro vobis orare debeamus. Quia vero dignus ego non sum, non ambigo. Sed multi hic digni sunt, qui ex oblatione vestra ab hostibus redimuntur, et fideliter nostro Creatori deserviunt, de quibus hoc egistis quod scriptum est: Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit. Sed quia ille plus diligit, qui plus praesumit, erga dulcissimam mentem glorio
Abbreviated transcription (Latin):
Ago omni potentidõ gr̃ãs.
qui a eorum qui se ui¬
cissim uera citer diligunt.
loca animum non diuiduNt
Ecceenim dulcissime &
gloriosis sime fili longe¬
a nobis dista mus cor po¬
re . & tamen prae sentes
nobis existimus caritate
hoc uestra opera. hoc
scripta testantur: hoc
de prac senti expertus sum.
hocdeabsentiuestra glo¬
ria recognosco: hoc uos
& hominibus amabiles.
& omni potentidõ dignos
inperpetuum faciat: quia
enimuir tutum mater
est caritas. idcir cobonos
operum fructus pro¬
fertis. quia ipsaeorun¬
dem fructuum in men¬
tera dicem tenetis
E a autem quae in redemp¬
tionem captiuorum. dõ
uobis aspirante trans¬
misistis: lȩtus fate or
& tristis accepi: laetus
ui delic& uobis. quos de
prae paranda mansione
cae lestis patriȩ cogitare
cognoui: Tristis uero
uehementer mihi. qui
super curam rerum sc̃i
petria postoli. ad huc
& iamderebus dulcissimi
ilu mei domni the odori
rationes positurus sum
sollicite ante negiegen ter
eas ex penderint. requi¬
rendus uado: om̃ps

Expanded text:
go omnipotenti Deo gratias ago, quia eorum qui se vicissim veraciter diligunt loca animum non dividunt. Ecce enim, dulcissime et gloriosissime fili, longe nobis distamus corpore, et tamen praesentes nobis existimus charitate. Hoc vestra opera, hoc scripta testantur, hoc de praesenti expertus sum, hoc de absenti vestra gloria recognosco. Hoc vos et hominibus amabiles, et omnipotenti Deo dignos in perpetuum faciat. Quia enim virtutum mater est charitas, idcirco bonorum operum fructus profertis, quia ipsam eorum fructuum in mente radicem tenetis. Ea autem quae in redemptionem captivorum, Deo vobis aspirante transmisistis, laetus, fateor, et tristis accepi. Laetus videlicet vobis, quos de praeparanda mansione 712 coelestis patriae cogitare cognovi; tristis vero vehementer mihi, qui super curam rerum sancti Petri apostoli adhuc etiam de rebus dulcissimi filii mei domni Theodori rationes positurus sum, sollicite an negligenter eas expenderim, requirendus vado. Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
prae sumpsi. ut quotiens
ad respiciendum eam
uester oculus dicitur.
me moria & iam inter
occupationes tumultus¬
que causarum. In animo

Expanded text:
praesumpsi, ut quoties ad respiciendum eam vester oculus ducitur, memoria etiam mei inter occupationes tumultusque causarum in animum
Abbreviated transcription (Latin):
quod libet derebus ecde¬
siae. quasi pro faciendi
inuentarii labore tollat᷑
Sicnam que ea. quae ad
munitionem facultatis
pauperum pertinent de¬
sĩ deramus expleri. ut
nulla poenitus in rebus
eoruns ainbitiose hobiũ¬
nibus uenalitatis relin¬
quatur occasio Misita¬
tores ecclesiarum. clericiq
eorum. qui cum ipsis per
non suae ciuitatis parroe¬
dias fatigantur : Aliquod
laboris sui capiant tedis¬
ponente subsidium Ius¬
tum namque est. ut a il¬
lic conse quantur sti pendi¬
um. quod protem pore suũ
commodare repperiuntur
obsequium luuenculas
hibemus: nullum igitur
ep̃m fra ternitas tua. nisi
sexa genariam uirginem
cuius uita hocat que mo¬
res exegerint. uelare per¬
mittat quatenus tam
prioribus. quam presenti
capitulo. tuae districtio¬
nis instantia dño ad uu¬
uante correctis. & diudis¬
solutum rerum uenerabi¬
lium statum. canonicis
nexibus religare festines.
& diuina ne gotia non per
in congruas uoluntates
hominum sed cum compe¬

Expanded text:
quodlibet de rebus Ecclequodlibet de rebus Ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem pauperum facultatis pertinent desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores Ecclesiarum, clericique eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, quo pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium. Juvenculas hibemus. Nullum igitur episcopum fraternitas tua nisi sexagenariam virginem, cujus aetas hoc atque mores exegerint, velare permittat, quatenus tam prioribus quam praesenti capitulo tuae districtionis instantia Domino adjuvante correctis, et diu dissolutum rerum venerabilium statum canonicis nexibus religare festines, et divina negotia non per incongruas voluntates hominum, sed compe
Abbreviated transcription (Latin):
usurpationis et cahonũ:
pres biteros. diaconos. ce
dus militant : abbates fi¬
eri per monas teria nom per¬
mittas sed aut omis sa
dericatus militia. mona¬
chicis prouehantur or¬
dinibus aut si in abbatis
locoper manere de cre¬
uerint clericatus nul¬
latenus permittantur
habere militiam: Satis e¬
nim in congruum est si
cum unum exhis prosui
magnitudine diligenter
quis non possit explere. ad
utrũq iudicctur idoneus
Sicq inuicẽ & ecclesiasticus
ordo uitae monachicȩ. &
ecclesi asticis utili tatibus
regula manachatus impe¬
diat: Illud quoque cari¬
tatem tuam commonere
curauimus. ut siquis piã
epis coporum de hac luce
migrauerit. uel quod ab¬
sit prosuis fuerit remotis
excessibus. conuenientib
ieraticis. cunctis que cle¬
ri prioribus. at que sui prȩ¬
sentiam in inuentarid̃ ec¬
desiae rerum facienti b.
omnia quae repperta
fuerint. subtiliter de¬
scribantur nec sicut an¬
tea fieri dicebantur. spe¬
cies quedam. aut ali ud

Expanded text:
usurpationis et canonum. usurpationis et canonum. Presbyteros, diaconos, caetclesiis militant, abbates per monasteria esse non permittas, sed aut omissa clericatus militia, monachicis provehantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachicae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediat. Illud quoque charitatem tuam commonere curavimus, ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium Ecclesiae rerum facientibus, 692 omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur, nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam aut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lim quidem fraterni¬
tatituae. nostrafuerat
auctoritate commissũ.
si qua insiciliaȩ excide¬
recur eedesiae ceterisq
uene rabi libus locis. uel
in construe gererentur.
nos trauice corrigeres:
sed qui a post haec dequi¬
bus dam ne glectis hac¬
tenus capitulis ad nosquȩ¬
rela peruenit: Rur¬
sus ad eorum correcti¬
onem tuam fraternita¬
tem specialiter prȩui¬
dimus excitandam: Cog¬
noui mus nam que deredi¬
tibus ecclesias noui ter
ad qui sitis. ca nonicam
dispositionem quarta¬
rum minime prouenire:
sed ep̃os locorum tantum¬
modo distribuere. quar¬
tam anti quorum reditu¬
um nunc uero quae¬
sita suis usibus retinere :
quamobrem prauam
sub introductam que
consuetudinem. frater¬
nitas tua uiuaciter emen¬
dare festinet.: ut siue de pre¬
teritis reditibus. siue de
his quae nunc obuenire.
quartae secundum distri¬
butionem canonicam
dispensentur. In congru¬
um nam que est. unam
eandem que ecclesiae sub¬
stantiam. duplici quodam¬
modo iure censeri. idest

Expanded text:
lim quidem fraternitati tuae nostra fuerat auctoritate commissum ut si qua in Siciliae excederentur Ecclesia caeterisque venerabilibus 691 locis, vel incongrue gererentur, nostra vice corrigeres. Sed quia post haec de quibusdam neglectis hactenus capitulis ad nos querela pervenit, rursus ad eorum correctionem tuam fraternitatem specialiter praevidimus excitandam. Cognovimus namque de reditibus Ecclesiarum noviter acquisitis canonicam dispositionem quartarum minime provenire, sed episcopos locorum tantummodo distribuere quartam antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quamobrem pravam subintroductamque consuetudinem fraternitas tua vivaciter emendare festinet, ut sive de praeteritis reditibus, sive de iis quae nunc obvenerunt quartae secundum distributionem canonicam dispensentur. Incongruum namque est unam eamdemque Ecclesiae substantiam duplici quodammodo jure censeri, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tium uero lectorem. si¬
militer benignitatis
Intuitu. Inordine lo¬
co que suo reuocandum
esse constituo: qui bus
ctiam omnibus. Idesc
paulo diacono cufemi¬
othomȩ. atque clema¬
tio. commoda sua secun¬
dum locum etordinem
in quoquis que corum esc.
sicut solitus erat acci¬
pere. a pracsentitertia
decima in dict̃ frater
stud eat imminutione
praebere: quiaigitur
superscriptus paulus
diaconus. multa sepro
memorat expendisse :
ecutea possit recipere
fraternitatis uestrede
possibilitate ad recipien¬
da quae deit debeas
concurrere. atqueies¬
tris eum auxi liumad¬
iuuare. quia nulla ratio.
patitur ut in hisquȩ pro
uti litate generalitatis
impendit aliquod susti¬
neat inius tadispendi¬
um: praeterea tresli¬
bra sauriquasimminente
superscripto fratecico¬
eponos trosecundinocun¬
dem paulum dia conumpro
utilitate uestrȩdedisse
constaeecclesiȩ: frat̾nitas
uestra cascessante dilatione
restituat. Nequod absic
non rationabiliter. sed so¬

Expanded text:
tium vero lectorem sitium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua, secundum locum et ordinem in quo quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesenti tertia decima indictione vestra studeat imminutione praebere. Quia igitur suprascriptus Paulus diaconus multa se pro memorat expendisse, et ut ea possit recipere fraternitatis vestrae spossibilitate ad recipienda quae dedit debeatis concurrere, atque vestris cum auxiliis adjuvare, quia nulla ratio patitur ut in his quae pro utilitate generalitatis impendit aliquod sustineat injuste dispendium. Praeterea tres libras auri, quas, imminente suprascripto fratre et coepiscopo nostro Secundino, eumdem Paulum diaconum pro utilitate vestrae dedisse constat Ecclesiae, fraternitas vestra eas cessante dilatione restituat, ne, quod absit, non rationabiliter, sed so
Abbreviated transcription (Latin):
rit. eccupiditatis studio.
silere contraanimam suam
potius quam prodereue
tos. hanc ei culpam ignos¬
cimus. atque eum inordi¬
ne loco que suorecipien¬
dum esse censemus. Nã
ei atempore prolatȩ
sententiae. afflictionẽ
quam pertu lit credimus.
aduindictam huius pos¬
se culpae sufficere. Cu¬
fimium uero atque tho¬
mam qui pro deserenda
accusatione. sacrosordi
se. atqueita sicu¬
ti sunt depositi. uolu¬
mus permanere: Neum¬
quam cossub qualib&
excusationisspetiaein sacros
ordines reuocare deter¬
nimus: Namnimis in¬
dignum et contra ec¬
clesias ticae regulam
disciplin ȩest: Vt hono¬
rem quemnon Exme¬
ritis. sed prosceleris
premio percepere:
fungantur : quia tamen
plusmi seri cordia equã
districtȩ conuonit
operamdare iustrtiae.
eos demeu fimium atque
thomam in ordme locõque
tuntum modo undead
tifuerant. uolumus re¬
uocari: Citunctis die¬
bus uitae suae: corundẽ
locorum continentiam.
sicut consueuerantan¬
tepercipiant: Clema¬

Expanded text:
rit, et cupiditatis studio rit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vertos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum esse censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae afflictionem quam pertulit credimus ad vindictam hujus posse culpae sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros ordinse atque ita sicuti sunt depositi volumus permanere, nec unquam eos sub qualibet excusationis specie sacros in ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore, quem non ex meritis sed pro sceleris praemio perceperunt, fungantur. Quia tamen plus misericordiae quam districtae nos convenit operam dare justitiae, eosdem Euphemium atque Thomam in ordine locoque tantummodo unde ad ti fuerant volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante percipiant. Clema
Abbreviated transcription (Latin):
EPO CORINTHIOR U¬
equi tatem atque sollici¬
tudinem secundini
fratris eaco epis copi nostri.
quaco limbene nobis
estcognita: etiam scries
iudicati monstrauit
Inquare ualde placuit
lactos quae nos reddidit.
quiah causa anasta si
quondam epis copi.quam
ei examinandic iniunxi¬
mus uigilantiam suam
etdiligenter exercuit. et
cognita criminautius¬
titia poscebat ecoportuit.
uindicauit. Dedhis omni¬
bus gratias omni poten¬
tido referimus.
quide sistentibus qui¬
busdam accusatoribus.
cognitioni eius ueritate.
netatorum causa fici¬
norum latere potius¬
sct ostendit Qm uerom
eadem sontentiam in qua
superscriptum anasta¬
sium iustedamn atum
constat. atque depositum.
sic quasdam scriptus
frater a toepiscopus nostes
ultus personas est ut
nostro arbitrio reserua¬
ret ldcirco quid deo
is tenendum soruan¬
dum que sieprae senti
episto la signa re per¬
speximus: Paulum itaq
diaconem latoremprae¬
sentium. quam uis culpa
sua uehe menter confun¬
dat atque redarguat.
quod deceptus promis¬

Expanded text:
po CorinthioruAequitatem atque sollicitudinem Secundini fratris et coepiscopi nostri, quae olim bene nobis est cognita, etiam series indicata monstravit. In qua re valde placuit, laetosque nos reddidit, quia in causa Anastasii quondam episcopi, quam ei examinandam injunximus, vigilantiam suam et diligenter exercuit, et cognita crimina, ut justitia poscebat et oportuit, judicavit. Sed in his omnibus gratias omnipotenti Deo referimus, qui, desistentibus quibusdam accusatoribus, cognitioni ejus veritatem, ne tantorum causa facinorum latere potuisset, ostendit. Quoniam vero in eadem sententia in qua suprascriptum Anastasium juste damnatum constat atque depositum sic quasdam suprascriptus frater et coepiscopus noster ultus personas est, ut nostro arbitrio reservaret, idcirco quid de eis tenendum servandumque sit praesenti epistola signare perspeximus. Paulum itaque diaconum latorem praesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat, quod deceptus promis
Abbreviated transcription (Latin):
nihil caritati uestrȩ
decetero pcissit ambigu¬
um remanere. Nam illa
que sc̃issimȩ quat¬
tuor synodi fapuerunt
ea etnos sapimus. sequi¬
mus accenemus: Nec
ab earum fide aliquo
mododis sentimus sed
quia plus per son aprę¬
sensquam epistoula sa¬
tis facio : hortorladi¬
nire sicut praefatussũ
debeatis. Dum mo do
ratione per cepta
adconcor dia scãe uni¬
uersalis eadesiacꝰ. dissensio
uos nulla dis soti&
hoccamen certaues tra¬
sit caritas. qui auos et
cum affeccu quo dec&
suspicio. & cum gratia
relaxabo. necaliquam
uos uel quoscum que
alios qui pro hac adme
uolu erit. afflictione
uel molestiam suscine¬
re promitto. Sed scu
ad con sen tien dummi¬
hi corues trummiseria¬
cordia duuna con¬
punxerio Siue quod
absit me auos durare
dissensione. contigerit.
ad pro priauos remeare
quando uolu eritisiux¬
ta promissionenmeam.
sinelesione uel molestia.
relaxare curabimus.¬

Expanded text:
nihil charitati vestrae, nihil charitati vestrae, de caetero possit ambiguum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi sapuerunt ea et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. Sed quia plus persona praesens quam epistola satisfacit, hortor, dinire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo, rationa concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen certa sit vestra charitas, quia vos et cum affectu quo decet suscipio, et cum gratia relaxabo. Nec aliquam vos vel quoscunque alios, qui pro hac ad me voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere promitto. Sed seu ad consentiendum mihi cor vestrum misericordia divina compunxerit, sive, quod absit, in ea vos durare dissensione contigerit, ad propria vos remeare quando volueritis, juxta promissionem meam sine laesione vel molestia relaxare curabimus
Abbreviated transcription (Latin):
quilȩ tatur inunitate
fidelium etre uelatquȩ¬
rentibus ueritatem.
Cordi uestro dilectissi¬
mi fra tres aperiat. quan¬
touos desideriomgre¬
mio cupiam scae uniues¬
salis eclesiae contineri:
et ineius manere unitate
concor des: quod fore
non dubito. si abiecto con¬
tentionis stimulo satis¬
fieriuobis ueraciter. de
his quibus est dubi etasin¬
tendatis: Reme antis
autem castorii notarii
mei edoctus relationesũ.
frater nitem uestram
ad me habere desiderium
ueniendi. si promis sum
fuerio quia nullammo¬
lestiam sustinebit: Hoc
ego cognos cens. et opto
et succensus ardore cari¬
tatis inuito ut aqͥ me
ueniendi debeatis la¬
borem ad sumere. quate¬
nus pariter conferen¬
tes. quȩ uera Et redemp¬
torinostro sunplaci¬
ta ec communiter loqua¬
mur. et modis omnibuste¬
neamus. Ego uero diuinȩ
protectionis gratia suffra¬
gante satisfacere uobi sde
quibus dubitatis paratus
sumecconfido deomnipo¬
tentis dinoferi clementia
qui itauobis satis factio
mea interius in erebit. ut

Expanded text:
qui laetatur in unitate fidelium et revelat quaerentibus veritatem, cordi vestro, dilectissimi fratres, aperiat quanto vos desiderio in gremio cupiam sanctae universalis Ecclesiae contineri, et in ejus manere unitate concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram ad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et opto, et, succensus ardore charitatis, invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et communiter loquamur, et modis omnibus teneamus. Ego vero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum, et confido de omnipotentis Dei nostri clementia, quia ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tes tali bile facinusde
regno suo. excellenti¬
a uestra pro hiberi prae¬
ciłt : Nam ipsese ad hoc
officium ostenditprorsus
indignum . quidonum di
pecuni a mercari non me¬
tuit: et commodis pre¬
sumitappetere. quod
habere pergratiam
non meretur: Haec
igitur precellentissi¬
me fili. Iderrco ammoneo
quia animam uestram
saluari desidero: quae
&iamdudum scriberẽ.
minime praepedis sent:
at pose quam congru¬
um rescribendi tempus
ingessit. quod facere
me opor tuit non omisi:
Salutantes itaque ex¬
cellentiam uestram pa¬
ternae caritatis eͥffec¬
tu. petimus ut cuncta
quae ssto fratri& co¬
epis copo nostro fieri
seruarique manda ui¬
mus fauoris uestriprȩ¬
sidio compleantur
tatis. sed sicut apro¬
deces sore eius. subglo¬
ria patris uestri regno
seruata sunc. Ita
quoque auxilio uestro.
sollicita  & modo deuo¬
tione seruentur: opor¬
t& ergo ut hoc nobis
uicarie rependatur.
& sicut nos ues tramim¬
plere non distulimus
uoluntatem. ita & uos

Expanded text:
testabile facinus de testabile facinus de regno suo excellentia vestra prohiberi praecipiat. Nam ipse se ad hoc officium ostendit prorsus indignum, qui donum Dei pecunia mercari non metuit, et commodis praesumit appetere quod habere per gratiam non meretur. Haec igitur, praecellentissime fili, idcirco admoneo, quia animam vestram salvari desidero. Quae etiam dudum scriberem, inime praepedissent. At postquam se congruum rescribendi tempus ingessit, quod facere me oportuit non omisi. Salutantes itaque excellentiam vestram, paternae charitatis affectu petimus ut cuncta quae suprascripto fratri et coepiscopo nostro fieri servarique mandavimus favoris vestri praesidio compleantur,tatis. Sed sicut a praedecessore sub gloriosi patris vestri regno servata sunt, ita quoque auxilio vestro sollicita et modo devotione serventur. Oportet ergo ut hoc nobis vicarie rependatur, et sicut nos vestram implere non distulimus voluntatem, ita et vos
Abbreviated transcription (Latin):
bus populandare mane¬
at. Etinde sumat interitũ.
unde saluti ferę proteo¬
tionis magnum debuit
habere subsidium.
Quod quam prauum. quã¬
ueper uersum sit ex
sua quo que ordinati¬
one. excellentiae urae
celsitudo perpendat:
Certum nam quee senon
uos ante ex ęrcitui du¬
cem preponere. nisi
uobis labor eius fides¬
quecons titerie. nisi
eum ante actęuitue
uirtus et sollicitudo ap¬
tum esse monstrauerit.
diuero non aliis nisihu¬
ius modi iuiris commit¬
titur gubernandus
exercitus. qualis dux
essedebeat: animarum.
existius benerei com¬
paratione colligitur
Sed uere cundum nobis
est. etdicere pudet quia
arripiunt. qui ex ordiũ
reliosemilitiae non
uiderunt: Simulautem
et illud ualde exsetran¬
dum nobis est nonti¬
atum. quod sacri ordines
persimoniacam here¬
sgm idese accepto proe¬
mio conferantur. Ec
quia pestiferum nimis
est et scãe eclesiae
uniuer sali contrarium.
insacrum quempiam
ordinem non meritis.
sed petio collocari
Hortamur uttamde¬

Expanded text:
bus populanda remanebus populanda remaneat, et inde sumat interitum, unde salutiferae protectionis magnum debuit habere subsidium? Quod quam pravum sit, quamve perversum, ex sua quoque ordinatione excellentiae vestrae celsitudo perpendat. Certum namque est non vos ante exercitui ducem praeponere, nisi vobis labor ejus fidesque constiterit, nisi eum anteactae vitae virtus et sollicitudo aptum esse monstraverit. Si vero non aliis nisi hujusmodi viris committitur gubernandus exercitus, qualis dux esse debeat animarum ex istius bene rei comparatione colligitur. Sed verecundum nobis est, et dicere pudet, quia arripiunt qui exordium religiosae militiae non viderunt. Simul autem et illud valde exsecrandum nobis est nuntiatum, quod sacri ordines per simoniacam haeresim, id est accepto praemio, conferuntur. Et quia pestiferum nimis est, et sanctae Ecclesiae universali contrarium, in sacrum quempiam ordinem non meritis, sed pretio collocari, hortamur ut tam de
Abbreviated transcription (Latin):
cessi mus: sed quia ali¬
qua ad nos perlata suntquȩ
ccomni potentem dm̃ ni¬
mis offendunt: Etquam¬
plurimum sacerdo cu
honorem reuerentiamque
confundunt. quȩ sumus
utpostes tatis ues crȩan¬
ni telte censuramo dis
omnibus emen dentur.
Nedum laulandȩ deuo¬
tioniuestrȩrestemera¬
riae acperuersȩ repug¬
nant. aliorum quod absit
culpa. aut regnum urm
grauetur aut am ma
Peruenit autem ad nos
obo euntibus ep̃is quos¬
damexlaicis tonsorariat¬
que adepiscopatum prae.¬
cipites altu conscondere.
et qui discipulus non fuit.
in considerata ambitione
magister efficitur
Eeqm quod possit do¬
cere non didicit: Dacer¬
dotium tantum modoge¬
rit in nomine: Nam la¬
rat eto pere: Quomo do
ergo proaliorum pecca¬
tis intercessurus est qui
sua primitus non de fle¬
uit Talis ecenim pastor
non munit gregem
sed decipit. qui a dum
contradicente uerecondi¬
a non potest aluis hocquod¬
ipse non facit suadere.
quidest aliud nisiut plebs
domini ca prae doni¬

Expanded text:
cessimus. Sed quia alicessimus. Sed quia aliqua ad nos perlata sunt, quae et omnipotentem Deum nimis offendunt, et quamplurimum sacerdotii honorem reverentiamque confundunt, quaesumus ut potestatis vestrae annitente censura modis omnibus emendentur, ne dum laudandae devotioni vestrae res temerariae ac perversae repugnant, aliorum, quod absit, culpa 786 aut regnum vestrum gravetur, aut anima. Pervenit autem ad nos, obeuntibus episcopis, quosdam ex laicis tonsurari, atque ad episcopatum praecipiti saltu conscendere. Et qui discipulus non fuit, inconsiderata ambitione magister efficitur. Et quoniam quod possit docere non didicit, sacerdotium tantummodo gerit in nomine, nam lao perseverat et opere. Quomodo ergo pro aliorum peccatis intercessurus est, qui sua primitus non deflevit? Talis enim Pastor non munit gregem, sed decipit, quia dum contradicente verecundia non potest aliis hoc quodipse non facit suadere, quid est aliud nisi ut plebs dominica praedoni
Abbreviated transcription (Latin):
dia: Nuntiatum u ero
nobis est quia persimoni¬
acam heresem ad sa¬
cros quidam ordines ad¬
prohibendum manda¬
uimus:: quod ut fraterni¬
tas uestra cognos cat.
estudiosȩ custodiat .ip
sa uobis est epistola
re legenda. db¬
GREGORIUS. CHIE UER¬
TOREGI ERANCORUM¬
accosuos excelletia e
uestrȩ uehementerfe¬
csepistola. quod pia
uos affectione dehono¬
re etreuerentia sacer¬
dotali testatur esse
sollicitos: hinc etenim
cunctis ostenditis. fi de¬
les di uos esse culto¬
res cum sacerdo tes ipsi¬
us grata acdebita uene¬
ratione diligitis. &
xp̃i ana deuotione quic¬
quid ad eorum aumen¬
cum pertinet agerefes¬
tinatis. unde eegratan¬
ter quae scripsistis ac¬
cepimus. etque uollis¬
tis animo libenti conces¬
simus atque idco fra¬
trinostro uergilio are¬
latensis ciui tatis ep̃o.
uices nos tras. iuxtaan¬
tiquum morem itex¬
cellentia eues traedesi¬
derium dõ fauente com¬
misimus: cui etiam et.
palliiusum sicut prisca
habuit consu ecudo con¬

Expanded text:
dia. Nuntiatum vero dia. Nuntiatum vero nobis est quod per simoniacam haeresim ad sacros quidam ordines adprohibendum mandavimus; quod ut vestra fraternitas cognoscat et studiose custodiat, et ipsa coram vobis est epistola relegenda. DGregorius Childeberto regi Francorumaetos nos excellentiae vestrae vehementer fecit epistola, quae pia vos affectione de honore et reverentia sacerdotali testatur esse sollicitos. Hinc etenim cunctis ostenditis fideles Dei vos esse cultores, dum sacerdotes ipsius grata ac debita veneratione diligitis, et Christiana devotione quidquid ad eorum augmentum pertinet agere festinatis. Unde et gratanter ea quae scripsistis accepimus, et quae voluistis animo libenti concessimus; atque ideo fratri nostro Virgilio, Arelatensis civitatis episcopo, vices nostras juxta antiquum morem et Excellentiae vestrae desiderium Deo favente commisimus, cui etiam et pallii usum, sicut prisca habuit consuetudo, con
Abbreviated transcription (Latin):
sensest per ipsumquẽ
miferit fida relatione
perueniant: ut in con¬
uulsa firmitate seruen¬
tur. et nullius ea
audẽ a tocta noni ex¬
cusatio uiolare: hoc
etiam uos pariter prae¬
uidimus ammonen dos.
ut nullus ues trum adlon¬
gin qui oraloca. sinepre¬
fati fratris et co ep̃ inr̃i
uergilii auctoritate
temptet ali quomodoꝓ
ficisci Si entes qaeꝓ decessorũ nostrax
quiucessuas eius prodecessori¬
b conuesserðic proculdubio
manclata definiunt: hor¬
tamur preterea utdeof¬
ficio suo sitquis qua ues¬
trum sollicitus . et quipro¬
missam cupit mercedem
partionis accipere commis¬
sum sibi gregem sollicitu¬
dine. etoratione cuscodiat.
ne lupus insidiansoues
creditas inuadendo dila¬
niet. & sit mnretributione
poena promunere:
optamus igi¬
tur fra tres
caris simi. etto¬
tis om ni potentem
dñm precibus exora¬
mus. ut dilectionem ues¬
traminamorissui cons¬
tantia faciat. magismagis¬
que feruescere. atque
inpace etclesiae. etunauos

Expanded text:
sens est per ipsum quem sens est per ipsum quem miserit fida relatione perveniant, ut inconvulsa 785 firmitate serventur, et nullius ea audeat occasionis excusatio violare. Hoc etiam vos pariter praevidimus admonendos, ut nullus vestrum ad longinquiora loca sine praefati fratris et coepiscopi nostri Virgilii auctoritate tentet aliquo modo proficisci, scientes quia et praedecessorum nostrorum, qui vices suas ejus praedecessoribus concesserunt, sic procul dubio mandata definiunt. Hortamur praeterea ut de officio suo sit quisque vestrum sollicitus, ut qui promissam cupit mercedem pastionis accipere commissum sibi gregem sollicitudine et oratione custodiat, ne lupus insidians oves creditas invadendo dilaniet, et sit in retributione poena pro munere. Optamus igitur, fratres charissimi, et totis omnipotentem Dominum precibus exoramus, ut dilectionem vestram in amoris sui constantia faciat magis magisque fervescere, atque in pace Ecclesiae, et in una vos
Abbreviated transcription (Latin):
Si quamuero contentio¬
nem quod longefaciat
diuina potentia de fidei
causa eue ni rc contigerit:
autne gotium emerse¬
rit cuius uehemens sic
foctasse dubi etas. et pro
sui magni tudine. iudi¬
tio a postolicae sedis in¬
digeat. Examinata di¬
ligentius uericatorela¬
tione sua ad nostrã stu¬
de atperducere notitionẽ.
qua tenus A no
congrua sinedubi o sen¬
tentia termmari: &
cuinostrasuices. INdul¬
simus. quociens opor¬
tere perspexeric. profa¬
cienda collitione. aptisde¬
beaN ep̃i temporibus
conuenire. Hortamur
ut nullus mandatiscius in¬
oboediens essepresumat.
Nec communi congregatio¬
ni inter essepostponat.
Nisiaut corporis infir¬
mitas quem piam fortas¬
sȩu& uerit. autcuius lã
eum causae iusta excusa¬
tiominime uenire per¬
misserit: Hitamen qui
prohibente aliquane¬
cessitate neque un in
finodo conueni reloco
suo pb̃rm. autdiaco¬
nem dirigant: quatenus
quȩ a nostro uicario
do auxiliante de fuerin
definitaad eum qui ab¬

Expanded text:
Si quam vero contentioSi quam vero contentionem, quod longe faciat divina potentia, de fidei causa evenire contigerit, aut negotium emerserit cujus vehemens sit fortasse dubietas, et pro sui magnitudine judicio sedis apostolicae indigeat, examinata diligentius veritate, relatione sua ad nostram studeat perducere notionem, quatenus a nobis congrua sine dubio sententia terminari. Et cui nostras vices indulsimus, quoties oportere perspexerit, pro facienda collatione aptis debeant episcopi temporibus convenire, hortamur ut nullus mandatis ejus inobediens esse praesumat, nec communi congregationi interesse postponat, nisi aut corporis infirmitas quempiam fortasse vetuerit, aut cujusdam cum causae justa excusatio minime venire permiserit. Hi tamen qui prohibente aliqua necessitate nequeunt in synodum convenire, loco suo presbyterum aut diaconum dirigant, quatenus quae a nostro vicario, Deo auxiliante, fuerint definita, ad eum qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
sinceritus . quiaigitur
unum quod que tunc
sabritor complecurof¬
ficium. Cum fuerit
unus ad quem possitre¬
curri praepositus: Id¬
circo. opor tunum esse
pers peximus nostras
inecclesia quȩ subreg¬
no praecellen tissimi
fili inostri c&l deuerti
regis. secundum antiquã
consu&udinem fratri
nostro uergilio arela¬
tensis ciuitatis ep̃s ui
cesnos trascribuere:
quatenus & catholicae
fidei integritas. Idest
sc̃arum quat tuors :¬
nodorum dõ protegen¬
te sollicite deuotione
seruetur. & sniter
fratres consacerdotes¬
que nos tros. aliqua ue¬
nerit focte contentio.
auctoritatis suae ui¬
gore. uicibus nem pese.¬
dis a postolicae functus.
discreta mode ratione
compescat: cui &iam
in iuximus: utsiquarun¬
dam causarum tale fue¬
rit certamen exortum.
in quo aliorum prȩsenti¬
a opussiteon grega tis
sibinumero compe¬
tentifratribus etco epis¬
copis nostris. salubriter
seruata hocȩquitate
discutiat. et canonica
integri tate definiat.

Expanded text:
sinceritas. Quia igitur sinceritas. Quia igitur unumquodque tunc salubriter completur officium, cum fuerit unus ad quem possit recurri praepositus, idcirco opportunum esse perspeximus in Ecclesiis quae sub regno praecellentissimi filii nostri Childeberti regis sunt, secundum antiquam consuetudinem, fratri nostro Virgilio Arelatensis civitatis episcopo vices nostras tribuere, quatenus et catholicae fidei integritas, id est sanctarum quatuor synodorum, Deo protegente, sollicita devotione servetur; et si inter fratres consacerdotesque nostros aliqua evenerit forte contentio, auctoritatis suae vigore, vicibus nempedis apostolicae functus, discreta moderatione compescat. Cui etiam injunximus ut si quarumdam causarum tale fuerit certamen exortum in quo aliorum praesentia opus sit, congregatis sibi in numero competenti fratribus et coepiscopis nostris, salubriter hoc servata aequitate discutiat, et canonica integritate definiat.
Abbreviated transcription (Latin):
dhoc diuinae dispensa¬
tionis prouisio. gra¬
dus e diuersos constituit
ordines esse dis tinc¬
tos. ut dum reuerentiam
minares potioribus ex¬
hibeseN : Ei potiores mi¬
noribus diligentiam im¬
penderent : una concordi¬
ae fiere tex diuersitate
contextio: & rec te
offitiorum gerere tul
amminis tratio singulorũ:
neque enim uni¬
uersitas. alia poterat
ratione subsistere: nisi
huius modi magnus
eam differentiae ordo
serua rec: quia uero
creatura inuna eadem¬
que a equalitate guber¬
nara ueluuuere non po¬
po test. caelestium mi¬
litiarum. Exemplanos
instruit. Quiadum sint
angeli sint archangeli:
li qu& quia non aequa¬
lessun. sed ipotestate
ecordine sicut nos¬
tis. differo alterab
altero. Si ergo INter
hos qui sine peccato
suNistaconstat esse
distinctio. quis ho¬
minum abnuat hiuic¬
selibenter dispositio¬
ni submitere Cuno¬
uit&iam angelos.
oboedire : hinc & enim
pax et taritas. mutuas
seuice complectitr.
& man& firma concor¬
diae in alterna & dõ
placita di lectione

Expanded text:
 divinae dispensationis provisio gradus et diversos constituit ordines esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate contextio, et recte officiorum generaretur administratio singulorum. Neque enim universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differentiae ordo servaret. Quia vero creatura in una eademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit: quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia non aequales sunt, sed in potestate et ordine, sicut nosti, differt alter ab altero. Si ergo inter eos, qui sine peccato sunt, ista constat esse distinctio, quis hominum abnuat hse libenter dispositioni submittere, cui novit etiam angelos obedire? Hinc etenim pax et charitas mutua se vice complectuntur, et manet firma concordiae in alterna, et Deo placita dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
quieuis cern diffici¬
lius possit. colles t s eluo¬
decim episcopis uentiletur
atquedecidatur : sin au¬
tem decidi ne qui uerit.
discussa ueritate ad nos¬
trum iuditium refera¬
tur. Omni potens autem
ds̃ suauos protectione
custodiat. honorem que
perceptum. uos inmori¬
bus seruare concedat.

Expanded text:
quae discerni difficiquae discerni difficilius possit, collectis duodecim episcopis ventiletur atque decidatur. Si autem decidi nequiverit, discussa veritate, ad nostrum judicium referatur. Omnipotens autem Deus sua vos protectione custodiat, honoremque perceptum vos in moribus servare concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ac lapidibus tanta consi¬
deratione perpenditur
Quadere necess eest ut
uestra fraternitas. prę¬
cellentis simum filium
nostrum celdebertum
regem ammonere stu¬
deat. ut huius peccatima¬
culã a regno suo funditus
repellati quate nus.
omni potens dstato
illi apud semaiora re¬
tribuat. quanto eum
conspicit etamare quod
ipsediligit : etuit are
quododititaque fra¬
ternitatituae. uices
nostras inecdesiis quȩ
subregnosunt precel¬
lentissimi filirnoferi
cͥqldeberti. iux ta an¬
tiquum morem dõ auc¬
tore commit timus. sin¬
gulis si quidem metro¬
politis secundum pris¬
cam con su&udinem pro¬
prio honore seruato.
Pallium quoque trans¬
missimus. quo frater¬
nitastua intra ecclesiã.
ad solamissarum sollem¬
nia utatur: sicubi
autem longius ep̃coporũ
quis quam pergere for¬
teuoluerit. smȩtuae
sc̃itatis auctoritate&
adloca aliatran si renon
liceat. Siquauero in¬
qui sitio de fide uel for¬
Atasse aliarum rerumint̃
episcopos causa emerserit.

Expanded text:
ac lapidibus tanta consiac lapidibus tanta consideratione perpenditur? Qua de re necesse est ut vestra fraternitas praecellentissimum filium nostrum Childebertum regem admonere studeat, ut hujus peccati maculam a regno suo funditus repellat, quatenus omnipotens Deus tanto illi apud se majora retribuat, quanto cum conspicit et amare quod ipse diligit, et vitare quod odit. Itaque fraternitati vestrae vices nostras in Ecclesiis, quae sub regno sunt praecellentissimi filii nostri Childeberti, juxta antiquum morem Deo auctore committimus, singulis siquidem metropolitis secundum priscam consuetudinem proprio honore servato. Pallium quoque transmisimus, quo fraternitas tua intra ecclesiam ad sola missarum solemnia utatur. Sicubi autem longius episcoporum quisquam pergere forte voluerit, sine tuae sanctitatis auctoritate ei ad loca alia transire non liceat. Si qua vero inquisitio de fide, vel fortasse aliarum rerum inter episcopos causa emerserit,