comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ner aliter transtulerunt qua¬
si derertum uicur enim suis¬
atq peccatir orbem qui hebrae¬
icedicitur thebel feciterse
derertum ut nullam habere
uirtutem uel hirdem subiace¬
re uicur quibur gentium ple¬
na est solitudo Vrber quoque
eiusdem destruxit orbis de
ecclesus xp̃i faceret srnago¬
gardiaboli. Ot munditiam
uere fidei hereticar orde pollu¬
bis non aperuit carcerem.
Nor om̃r uincti eramus. & clausi
tenebamur incarcere Quib
uinctis dixit saluator exite
peditos qui liberati ab eo gra¬
tiar referunt dicenter tudis¬
soluisti uinculamea funibus
enim peccatorũ suorũ unus quisq
constringitur quos funer atq
uincula soluere porsunt
& apostoli imitanter magis¬
trum suum. qui eir dixerat
dĩ et testimonia scripturarum
et ex oratione uirtutum. Om
ingloria unurquisque in do¬
mosua Tu autem proiecturer:
gergentium dormierunt in
honore homo indomosua Tu
autem proicieris inmontibus
sicut ab ortiuum ab ominabilis

Expanded text:
nes alii transtulerunt, quanes alii transtulerunt, quasi desertum. Vitiis enim atque peccatis orbem qui Hebraice dicitur THEBEL fecit esse desertum, ut nullam haberet virtutem, vel eisdem subjaceret vitiis, quibus gentium plena est solitudo. Urbes quoque ejusdem destruxit orbis, ut de Ecclesiis Christi faceret synagogas diaboli, et munditiam verae fidei haeretica sorde pollubis, non aperuit carcerem. Nos omnes vincti eramus, et clausi tenebamur in carcere, quibus vinctis dixit Salvator, exite,m solvit compeditos. Qui liberati ab eo, gratias referunt dicentes: Tu dissolvisti vincula mea . Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur: quos funes atque vincula solvere possunt et Apostoli, imitantes magistrum suum qui eis dixerat:Dei, et testimoniis Scripturarum, et exhortatione virtutum. Omnrmierunt in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es ges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum est dicitus. Exsur¬
gedñe non confort&ur homo
et in euangelio inimicur homo
suꝑ seminauitzi zapiam Vn¬
de adeum et sotioreiur dictũ
legimur Ego dixi duestir
et filii ex celsi omner Vorautẽ
sicut hominer moriemini et
sicut unus de principib: cad&is
Et ad eundem subfigura prin¬
cipis trridicitur proeo qđ
exaltatum est cortuũ et di¬
xisti Dr̃ egosum habitatio¬
nem dĩ habitaui in corde ma¬
ris. Tu autem er homo & non
dẽ et dedisti cortuum sicut
cordĩ isteuir & iste homo
conturbauit uniuersam ter¬
rã. Eoruidelic& quiaudi¬
unt eum Adam terraer &
interram ibis & concusit reg¬
na si ue reger quorum cor in
manu dñi est. Concusit in¬
quid non sub uertit. Vnde &unt
dehis qui concũsi fuerant & tamen
dĩ & stent contra in sidiar diaboli
Domus autem quae supra
p&rã fundata est nulla
tempestate concutitur:
sequitur qui posuit orbem ter¬
rarum desertum siue iuxta
haebraeicum praeter Ixxom¬

Expanded text:
diabolum est, dicitur: Exsurdiabolum est, dicitur: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Et in Evangelio: Inimicus homo superseminavit zizania . Unde ad eum, et socios ejus dictum legimus: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et ad eumdem sub figura principis Tyri dicitur: Pro eo quod exaltatum est cor tuum, et dixisti: Deus ego sum, habitatione Dei habitavi in corde maris: tu autem es homo, et non Deus, et dedisti cor tuum sicut cor Dei . Iste vir, et iste homo conturbavit universam terram, eos videlicet qui audiunt cum Adam: Terra es, et in terram ibis , et concussit regna sive reges, quorum cor in manu Domini est . Concussit, inquit, non subvertit. Unde et unus de his qui concussi fuerant, et tamen Dei, et stent contra insidias diaboli . Domus autem quae supra petram fundata est, nulla tempestate concutitur . Sequitur: Qui posuit orbem terrarum desertum, sive ut juxta Hebraicum, praeter LXX, om
Abbreviated transcription (Latin):
sed refri gercente caritate calo¬
re sci sp̃r perdiderunt Ille ẽ¬
tur sicut refrigerat lacus
Aquam sic refrigerat malitia
habenterre quiutinã iux ta
apocalrpsin iohannir aut cali¬
dierrent aut frigidi Id est
aut crederent aut omnino non
crederent neperte. porẽ & si¬
mulationem fidei ad nõ reice
ir Quiteuiderint¬
adte inclinabuntur
teque
prorpicient Numquid iste
est uir qui conturbauit terrã
qui concursit regna qui
posuit orbem desertum et
urber eius destruxit et uinc¬
tis eius non aperuit carcerem.
uit Qui uiderent nabu¬
chodonosor regem babrloni¬
um: non oculorum sed cor¬
dir intuitu decaelo ad in¬
feror corruirse Inclinabun¬
tur humilitate quae contra¬
ria est superbiae & illum
prorpiciunt. Ista dicenter
non ne iste ẽuir siue homo
qui conturbauit : siue conci¬
tauit terram : Et est sensus
qui dixerat erosimilis altisimo
& seiactabat dm̃ homo erre
conuincitur De quo in nono
psalmo qui propriae contra

Expanded text:
» sed refrigescente charitate colo» sed refrigescente charitate colorem sancti Spiritus perdiderunt. « Sicut refrigerat lacus aquam, sic refrigerat malitia habentes se. » Qui utinam juxta Apocalypsin Joannis « aut calidi essent aut frigidi, » id est, aut crederent aut omnino non crederent, ne per teporem et simulationem fidei a Domino i. Qui te videriad te inclinabuntur, teque prospicient: Numquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, vinctis ejus non aperuivit? Qui viderint Nabuchodonosor regem Babylonium, non oculorum, sed cordis intuitu, de coelo ad inferos corruisse, inclinabuntur humilitate, quae contraria est superbiae, et illum prospicient ista dicentes: Nonne iste est vir, sive homo, qui conturbavit, vel concitavit terram? Et est sensus: Qui dixerat: Ero similis Altissimo, et se jactabat Deum, homo esse convincitur, de quo in nono psalmo qui proprie contra
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum similer demersi sunt
quasi plumbum in a quisue¬
hementibus et dimersi in
profundo sicut lapis
Unde & iniquitar siue ut
melius hab&ur inhebraeo
impi&as supertalentum
plumbi sedere conrpicitur
Ergo illud quod a libi legi¬
mus Omnir qui se exaltat
humiliabitur Eitiam rex con¬
fusionis parsusẽ ut detrahe¬
r&ur infundamenta terrae
terrae inde utero nomio
scribitur Ignir succensurẽ
a furoremeo ardebit usque
ad infernum nouis simum
deuorabitterram & fun¬
damenta eius Eorui delic&
quoq: profunda signific&ur
inferni illa s̃ testimonia Adsi¬
milatursũ cũ dercendentib in
lacũ & posuerunt me in lacu
nouissimo sicut enim lacus
aquas ad sedercendenter Ita in¬
fernus animas suscepit Ad quẽ
lacum dercend& helea nam tem¬
poreniuis & frigoris et inter¬
fecit in coleonem Vnde & he¬
r&ici relinquunt fontem aq:
uiuentir dnm et fodiunt sibi
lacos contritos quia quam non
ualeant continere Dehirla

Expanded text:
tiorum similes, demersi sunt tiorum similes, demersi sunt quasi plumbum in aquis vehementissimis, et demersi sunt in profundum sicut lapis . Unde et iniquitas, sive ut melius habetur in Hebraeo, impietas super talentum plumbi sedere conspicitur . Ergo illud quod alibi legimus: Omnis qui se exaltat, humiliabitur , etiam rex confusionis passus est, ut detraheretur in fundamenta terrae,terrae in Deuteronomio scribitur: Ignis succensus est in furore meo, ardebit usque ad infernum novissimum. Devorabit terram, et fundamenta ejus quandoque profunda significantur inferni. Illa sunt testimonia: « Assimilatus sum cum descendentibus in lacum, et posuerunt me in lacu novissimo . » Sicut enim lacus aquas ad se descendentes, ita infernus animas suscipit. Ad quem lacum descendit Banaias tempore nivis et frigoris, et interficit in eo leonem. Unde et haeretici relinquunt fontem aquae viventis Dominum, et fodiunt sibi lacos contritos, qui aquam non valeant continere. De his
Abbreviated transcription (Latin):
Etabdias si exaltatur fueris
ut aquila et inter sidera cae¬
li po suerir nidum tuum
cum aliir a postolis mittebat suꝑ
c&eras stellarerat quiburd ñs
loquebatur luceat lumen urm̃
corã hominibus uitiosuo ascen
sorem suscepit diabolum qui
ut superbiae uerba conpler&
&iam hoc ausurẽ dicere Ero
similir altirsimo ut quomodo
xp̃r hab& proph&ar et aposto¬
lorsuos sic & ego habeã pseudo¬
proph&as & pseudo apostolos
Haec autem omnia referenda st̃
Adhercticor quicum de orsum.
sint Cum principesuo excelso
erre seiactant. Verum tamen
ad infernum detraherir in pro¬
fundum laci Hxx nunc autem̃
in infernum dercender et ad
fundamenta terrae non ad in¬
enim dñi saluatoris ẽ ut uinc¬
tor de inferir liberaret sed
ad infernum traberis inuitus
ut qui peruirtuter poteras
Ad excelsa conecendere
peruitia de traberis ad poenas
sc̃i pennas habent aquilae
& pinnas columbae Et pos¬
sintdicere uolabo & requies¬
cam Impii autem etaegp¬

Expanded text:
et Abdias: Si exaltatus fueris et Abdias: Si exaltatus fueris ut aquila, et inter sidera coeli posueris nidum tuum,cum aliis Apostolis mittebatur, ucaeteras stellas erat, quibus Dominus loquebatur: Luceat lumen vestrum coram hominibus , vitio suo suscepit ascensorem diabolum, qui ut superbiae verba compleret, etiam hoc ausus est dicere: Ero similis Altissimo, ut quomodo Christus habet Prophetas et Apostolos suos, sic et ego habeam 253 pseudoapostolos. Haec autem omnia referenda sunt ad haereticos, qui cum deorsum sint, cum principe suo excelsos se esse jactant. Verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci. LXX: Nunc autem in infernum descendes, et ad fundamenta terrae. Non ad inenim Domini Salvatoris est, ut vinctos de inferis liberet, sed ad infernum detraheris invitus, ut qui per virtutes poteras ad excelsa conscendere, per vitia detraharis ad poenas. Sancti pennas habent aquilae,  pennas columbae, et possunt dicere: Volabo, et requiescam . Impii autem et Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
ta proprice tatem. interra
conteretur in montibus dĩ
ab ipso dño conculcatur: Cũ
enim om̃s in imici positi fuerint
subpedibus xp̃i. Ita ut nouissima
distruatur mors: Tunc aufere t᷑
a sc̃is grauissimum iugũ assirii. quo
eos ante de praes serat: Et onus¬
siue ut lxx transtulerunt.
cadus id est gloria abumero
eorum tollitur. ut sublato iugo
assrriorum uide ant requi
riculae : Vnde &issachar
qui interp̃tatus estimercis
exuirtutibus. nomen accepit:
Et in proph&a legimus ẽ. mer¬
cis eis qui seruiunt dño. Et i¬
in alio loco heccemerces dñi¬
eius cum eo qui red d& unicui¬
q: secundum opus suum
Quod autem conteratur &
conculcetur asfrruio est u
contramae fortitudines. Et
illud euangelicũ. ecce dedi
uobis potestatẽ calcandi super

Expanded text:
ta proprietatem. In terra ta proprietatem. In terra conteritur: in montibus Dei ab ipso Domino conculcatur. Cum enim omnes inimici positi fuerint sub pedibus Christi, ita ut novissima destruatur mors, tunc auferetur a sanctis gravissimum jugum Assyrii, quo eos ante depresserat, et onusut LXX transtulerunt κῦδος, id est, gloria, ab humero eorum tolletur, ut sublato jugo Assyriorum videant requieagricolae. Unde et Issachar qui interpretatur est merces, ex virtutibus nomen accepit. Et in Propheta legimus: Est merces his qui serviunt Domino ; et in alio loco: Ecce Dejus cum eo , qui reddet unicuique secundum opus suum. Quod autem conterantur et conculcentur Assyrii, id est, contrariae fortitudines, et illud Evangelicum docet: Ecce dedi vobis pote
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tati sunt baratro hoc est
profunda uoragine. & qua si
caenosa paliide circumdari:
Non dubitemus eum appellari
ericium. habitatorẽ desertae
babylonis : Iurauit dñs exerci¬
tuum dicens. sinon ut putaui
ltaerit & quomodomente tracta¬
ui sic eueni& ut conterã asfrriũ
interra mea & in montib: meis
conculcem eum. & aufere tur
ab eis iugum eius & onus illius
abumero eorum tolletur int
Post quam ericius habita uerit
in deserta babrlone & pro a¬
gris inriguis acperfectis ipa¬
ludes cunctao peruerint. Ita
ut nihil pristini seminis & a¬
bundantiae in babrlone re¬
sideat: iuramentum dñi con¬
plebitur. et ueni& quod men¬
te tractauit. ut conteratur
assyrius interraeius & in
montibus illius conculcetur:
hostis quippe temerarius. non
solum terram dĩ et humiliora
quaeq occupare festinat
Sed etiam eos qui in diseruitu¬
te uir tutibus prosicerunt.
it aut montibus conparentur
& dicatur decis: Funda men¬
ta eius in montibus scĩs. Et no¬

Expanded text:
terpretati sunt, barathro, hoc est terpretati sunt, barathro, hoc est profunda voragine, et quasi coenosa palude circumdari, non dubitemus eum appellare hericium, habitatorem desertae Babylonis. Juravit Dominus exercituum diita erit et quomodo mente tractavi sic eveniet ut conteram Assyrium in terra mea et in montibus meis conculcem eum et auferetur ab eis iugum eius et onus illius ab umero eorum tolletur hoc Postquam hericius habitaverit in deserta Babylone, et pro agris irriguis ac fertilibus paludes cuncta operuerint: ita ut nihil pristini seminis et abundantiae in Babylone resideat, juramentum Domini complebitur, et eveniet quod mente tractavit, ut conteratur Assyrius in terra ejus, et in montibus illius conculcetur. Hostis quippe temerarius, non solum terram Dei et humiliora quaeque occupare festinat, sed etiam eos, qui in Dei servitute virtutibus profecerunt, ita ut montibus comparentur, et dicatur de eis: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Et no
Abbreviated transcription (Latin):
infeminasti Et nolite fieriu
sicut equus & mulusquibus
non est intellegentia e
contrario : innocentes colum¬
bae uocanturietoues. ligit᷑
iuxta doctrinam dñi saluato¬
ris: quicuras istius scłi et se¬
ductionem diuitiarum spi¬
nas appellauit ericius mihi
uidetur qui iuxta aposto¬
lum gaud& in incerto diuitia¬
rum. & armatũse ñ armatu¬
radĩ. sed inspinas atq peccata
huius mundi eẽ confidunt. Cui
rectissime dicit᷑ illud euangeli¬
um stulte hac nocte auferet᷑
anima tua ate. quae autem¬
prae parasti cuius erunt
Tales habitatores habet baby¬
lon deserta uir tutibus ubi
non est ager inriguus qui affe¬
rat fructus diuersorum semi¬
num sed paludes infertiles li¬
mosae. acluctosae. inquibus
caeno gaudentia reptant ani¬
malia. Quã obrem clem̃tissimꝰ
dñs scopauit eam. uehem̃ tissime
lo adpurum usq mundabit ut
babylonia pereant et asolis
habitent᷑ ericiis. Quando
ui derimus aliquẽ diuitiarũ
in mersumluto. & ut lxx in¬

Expanded text:
in feminas : Et, nolite fieri in feminas : Et, nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intelligentia . E contrario innocentes, columbae vocantur et oves. Igitur juxta doctrinam Domini Salvatoris, qui curas istius saeculi et seductionem divitiarum spinas appellavit, hericius mihi videtur, qui juxta Apostolum, gaudet in incerto divitiarum , et armatum se non armatura Dei, sed spinis atque peccatis hujus mundi esse confidit, cui rectissime dicitur illud Evangelicum: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te, quae autem parasti cujus erunt ? Tales habitatores habet Babylon deserta virtutibus, ubi non est ager irriguus, qui afferat fructus diversorum seminum, sed paludes infertiles, et limosae ac lutosae, in quibus coeno gaudentia reptant animalia. Quamobrem clementissimus Dominus scopavit eam vehementissime lo ad purum usque mundavit, ut Babylonia semina pereant, et a solis habitentur hericiis. Quando viderimus aliquem divitiarum immersum luto, et ut LXX in
Abbreviated transcription (Latin):
babrloniam desertam dicit
dñs itaut habitent in ea ericii
eterit innihili & ponameam¬
in luto uoraginem in ꝑditio
nem Cumperdi derit dnr
exercituum nomen babrlo¬
nis & reliquias & germen &
uni uersam progeniem nonerit
eiur contritioni contentur. Ni¬
sidederiteã porsersionẽ ericii & pa¬
luder aquarũ et sco pauerit easco¬
pa : Nonleuiter & fortuitu. sed
terens ut nihilinea antiquarũ
sordium resedeat. In astib: a postdo¬
rũ scribitꝰ inuas eillo linteo quod
quattuor dimirsũ principis pende¬
bat aecaelo omnia genera quadrupedũ
etreptiliũ & uolatiliũ contineri.
quod posita apostolur disserens
Ds inquid ostendit mihi nullum
hominum iu inmundum dicere :
NMorssergo hominis indiuersis ani¬
mantibus monstrabanturiuptri
Sicut pharisaeai & sadduca ei. propt̃
nequitiam appollantur i genimi¬
naui perarum Et propter do¬
loss herodes uulpis dicitur. & lu¬
xoriosi proniq: aduolupta tẽ
equi appellantur insanientes.

Expanded text:
Babyloniam desertam, dicit Babyloniam desertam, dicit Dominus, ita ut haet erit in nihilum, et ponam illud luti voraginem in perditionem. Cum perdiderit Dominus exercituum nomen Babylonis, et reliquias, et germen, et universam progeniem, non erit ejus perditione contentus, nisi dederit eam possessionem hericii, et paludes aquarum, et scopaverit eam non leviter, et fortuito: sed terens ut nihil in ea antiquarum sordium resideat. In Actibus Apostolorum scribitur , in vase illo linteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo, omnia genera quadrupedum, et reptilium, et volatilium contineri, ostea Apostolus disserens, Deus, inquit, ostendit mihi nullum hominem immundum dicere. Mores ergo hominum in diversis animantibus monstrabantur, sicut Pharisaei et Sadducaei propter nequitiam appellantur genimina viperarum, et propter dolos Herodes vulpes dicitur ; et luxuriosi pronique ad voluptatem, equi appellantur, insanientes
Abbreviated transcription (Latin):
contrarias signific& forti¬
tudines qui persimi filii ideo
trucidantur in iniquitati¬
bur patrum suorum. necul¬
tra consurgant et possideant
terrã quae a scĩs possidenda
est &implenda ut ciuitater
in eadñi construantur et
quia non ẽ hominum ꝑfec¬
ta uictoria. Nisi enm dñs
custo dierit ciuitatẽ. inuanũ
uigilabunt quicustodiunt
eam: Id eo dñs ipre consurgit
aduersum filior persimos
et dirꝑdit de confussione
nomen & reliquias et om¬
nigermen & progeniem
neultra pullulent in urbib: dñi
Legim: In euangelio qđ diabo lds
ab initiomendaxsit & pater eĩ
idẽ mendacii qđ multinonintdl¬
legenter patrem diaboli uolunt
eẽ draconem qui reinet in marequẽ
hebraei appellant Leuiatap̃
& hocputant locum conuenire
praesenti. Iuxta lxxinter¬
pra&er qui dixerunt propec¬
catir patristui Cum perspicue
tristui sed patrum tuorũ sig¬
nific& Et ponam in possessi¬
onem ericii & inpaluder aqua¬

Expanded text:
contrarias significet forticontrarias significet fortitudines. Qui pessimi filii ideo trucidantur in iniquitatibus patrum suorum, ne ultra consurgant et possideant terram, quae a sanctis possidenda est et implenda, ut civitates in ea Domini construantur. Et quia non est hominum perfecta victoria: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt eam : ideo Dominus ipse consurget adversus filios pessimorum, et disperdet de confusione nomen eorum et reliquias, et omne germen et progeniem, ne ultra pullulent in urbibus Domini. Legimus in Evangelio , quod diabolus ab initio mendax sit et pater ejus, id est, mendacii, quod multi non intelligentes, patrem diaboli volunt esse draconem, qui regnet in mari, quem Hebraei appellant Leviathan. Et hoc putant loco convenire praesenti juxta LXX Interpretes, qui dixerunt: pro peccatis patris tui: cum perspicue tris tui, sed patrum suorum significet. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aqua
Abbreviated transcription (Latin):
semen persimum praepara filios
tuos occisioni peccata patrir tui.
ut non consurgant et possidean
terrã &impleant terrã ciuitatũ
& consurgã eirdicit dñs sabaoth
& dirperdam nomeneorũ etre¬
liquiar & semen prosemine pes¬
simo qđ lxx transtuler̃. In he¬
braeo scriptum ẽ ⁊ ẽram Rĩor
quod c&eri semenpersimũ int̃¬
p̃tatisunt Non quo ipsuse¬
men ꝑ seipsum malũ sit. Dĩ enim
omnia fecit bona sed abhirqui
sua uoluntate sunt. persimi
semen ortum sit malũ quod uo¬
luntatesit non natura : Unde
& indanihele legimus. semen
chanaan & non iuda : & debonis
filuir dicitur ab apostolo: Inxp̃o
ihũ per euangelium. Ego uos
genui: & in euangelio: Quot¬
quot eum surceperunt. dedit
eis potestatem ut filii dĩ fie¬
rent.
Omnir enim qui
facit peccatum : dediabolo
est: huic igitur praecipi¬
tur semini ut filios suos
omner scilic& cogi¬
tationes pessimas & opera.
mala praepar& occisioni
quae ex impus nata sunt
patribus haut dubium quin

Expanded text:
Semen pessimum, praepara filios tuos occisioni peccati patris tui: ut non consurgant et possideant terram, et impleant terram civitatum. Et insurgam eis, dicit Dominus Sabaoth: et disperdam nomen eorum et reliquias et semen. Pro semine pessimo, quod LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est ZERA MRIM , quod caeteri semen pessimorum interpretati sunt. Non quod ipsum semen per seipsum malum sit: Deus enim omnia fecit bona ; sed ab his, qui sua voluntate sunt pessimi, semen ortum sit malum, quod voluntate fit, non natura: Unde et in Daniele legimus: Semen Chanaan et non Juda . Et de bonis filiis dicitur ab Apostolo: In Christo Jesu per Evangelium ego vos genui . Et in Evangelio: Quotquot eum receperunt, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo est. Huic igitur praecipitur semini, ut filios suos, omnes scilicet cogitationes pessimas, et opera mala, praeparet occisioni, quae ex impiis nata sunt patribus, haud dubium quin
Abbreviated transcription (Latin):
aregionibur chaldeorũ sicut
subuertitdẽ sodomam & go¬
morrã non babitabit᷑ in a&nũ
nec in gredi&uream permul¬
tar generationer nec transibun
ꝑ illam araber neque pastorer
requiercentin ea: sed requier¬
centibi bestiae &implebuntur
domur sonitu & accubabunt
Sibi sirenae & daemonia salta¬
bunt ibi: et onocentauri habi
tabunt & cubilia facient ericii
Sin domib: eorum cito uenit
& non tardabit. Quod sequi¬
tur & dier eius non protrahȩ¬
tur asteriscis Notandum
ẽ: quide theudocione additi
sunt maedir aduersus confu¬
sionis urbẽ surcitatis qui
nec aurũ inbonir reputant
nec argentum qui sagittirint̃¬
ficiunt paruulos: & lactanti¬
bus uteri non miserebuntur
& suꝑ filios non parc& ocubor
eorum urbr quondam inclita
quae erat in superbia chaldeo¬
rum qui in t̃ p̃tantur quasi
daemonia sic subuertitur
quomodo subuersa ẽ sodoma
& gomorra : ut nullum in ea ma¬
neat pristine mansionir uesti¬
gium: sed postquam fuerit cae¬
lũ nouũ & terranoua et praete¬

Expanded text:
regis Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; non habitabitur in aeternum; nec ingredietur eam per multas generationes; nec transibunt per illam Arabes: neque pastores requiescent in ea, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur domus sonitu, et accubabunt ibi sirenae, et daemonia saltabunt ibi, tabunt, et cubicula facient hericii in domibus eorum. Cito veniet et non tardabit. Quod sequitur: Et dies ejus non protrahentur,  asteriscis notandum est, quia de Theodotione addita sunt. Medis adversus confusionis urbem suscitatis, qui nec aurum in bonis reputant, nec argentum; qui sagittis interficiunt parvulos, et lactentibus uteri non miserentur, et super filios non parcit oculos eorum: urbs quondam inclyta quae erat in superbia Chaldaeorum, qui interpretantur, quasi daemonia, sic subvertetur, quomodo subversa est Sodoma et Gomorrha; ut nullum in ea maneat pristinae mansionis vestigium: sed postquam 245 fuerit coelum novum, et terra nova, et praete
Abbreviated transcription (Latin):
concurram : & plenam & super¬
effundentem restituent in
sinureorũ: quinee argentũ
nec aurum id ẽ nec eloquii
pulchritudinem nec acumen
ingenii inquibur sibi ante
plaudebant: recipient sed
poenir adficient: Tradent
paruulis aclat ntibus ut non
misereantur : Vt magirmi se¬
reatur. Adque utinam et nos
surcitemur adño. Et haenobir
detur potestas ut nec argen¬
tum nec aurum uelimus
eloquentiae & sapientiae
saccularis sed filior her&i¬
corum et omnium qui de¬
ceptisunt interficiamus
sagittis spilibur Id est testi¬
moniis scripturarum. Et
qui lacte nutriuntur erroris
Abrque ulla misericor¬
dia trucidentur. &olim
crudelitate pareant
nulliurque misereamur in¬
fantiae: Et illabeatitudine
dignisimus. Beatur qui tenebit
& allid&  paruulos tuor ad
p&ram. Et eritbabrlon¬
illa gloriosa in regnis inclita
insuperbia chaldae orum
sicut sub uertit dr̃ sod omam&
gomurram non habitabitur
urq: in finem Et nonco funda¬

Expanded text:
concussam et plenam et superconcussam et plenam et supereffundentem restituent in sinus eorum . Qui nec argentum nec aurum, id est, nec eloquii pulchritudinem, nec acumen ingenii, in quibus sibi ante plaudebant, recipient: sed poenis afficient traditos; et parvulis ac lactentibus uteri non miserebuntur, ut magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobis detur potestas, ut nec argentum nec aurum velimus eloquentiae et sapientiae saecularis: sed filios haereticorum, et omnium qui decepti sunt, interficiamus sagittis spiritualibus, id est, testimoniis Scripturarum: et qui lacte nutriuntur erroris, absque ulla misericordia trucidentur, ut clementi crudelitate pereant, nulliusque misereamur infantiae, et illa beatitudine digni simus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram! Et erit Babilla gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham. Non habitabitur usque in finem, et non funda
Abbreviated transcription (Latin):
omner manur dissoluentur.
quibus dicitur in alio loco.
Confortam ini manus dis¬
solutoce dissoluentur
autem manus quia nullũ
opur dignumdĩ iusticia
repperitur. et non iusti¬
ficabitur in conrpectu ẽ
omnir uiuens. Vnde pro¬
pha&a dicit in psalmo simi¬
quitati adtendas dñe quis
sustinebit Omne quoq:
corsiue anima hominis taber¬
c& & pauebit conscientia pecca¬
tisui. Haec ẽ dies formidolos a
atq: t̃ribilis. dequa & soffonias
loquitur m&uite a facie dñi
quia prope ẽ dierdñi Etrur¬
sum iuxta ẽdier dñi magna
prope et uel oxnimis & amor
uae inquid qui desiderantdi¬
em dñi: Vt quid uobis diemad ñĩ
quae tenebraer̃ et non lux¬

Expanded text:
omnes manus dissolventur, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens . Unde Propheta dicit in psalmis: Si inquitates attendas, Domine, quis sustinebit ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidolosa atque terribilis, de qua et Sophonias loquitur: Metuite a facie Domini: quia prope est dies Domini . Et rursum: Juxta est dies Domini magna: prope, et velox nimis. Et Amos: Vae, inquit, qui desiderant diem Domini: utquid vobis dies Domini, quae tenebrae sunt, et non l
Abbreviated transcription (Latin):
consumatione mittendi s̃ & tiza¬
niorũ manipulor pateant: & sepa¬
ratos a frumento incendio p̃pa¬
rent sempit̃no Omnis quoq: t̃ra
dirꝑtit᷑ quando terrena opera
subuertitꝰ. Sunt & aliidnĩ bella¬
tores instructi armatura apł̃iqui
cotidie in ecclesia quae oecumine¬
idẽ ec clesia orbis ethabitata intel¬
qui eriguntꝰ contrascientiã dĩ. Vlu
late quia prope ẽ dierdñi quasi
uastitas a dño ueni&. Propterea
om̃r manur dis soluent᷑. &omne
corhominintabero& & conter&ur.
qm̃ bellatorerdñi uenturi r̃ ut dis¬
ꝑdant omnem terrã. Elulate
et agite paenitentiam quibus
poena uentura est : Prope
estenim dies dñi uel consũ¬
mationis totiurmundi
Atque iudicii uel exitus
unius cuius que debitus.
Venit enim adño deprae¬
datio: quam nos diximus
uastitatem ut seruar&
m&aforan quia promiserat
bellatorescumdie iudicii
uel dormitionis Aduenerit

Expanded text:
consummatione mittendi sunt, ut zizaconsummatione mittendi sunt, ut zizaniorum manipulos faciant, et separatos a frumento incendio praeparent sempiterno . Omnis quoque terra disperditur, quando terrena opera subvertuntur. Sunt et alii Domini bellatores instructi armatura Apostoli, qui quotidie in Ecclesia, quae οἰκουμένη, id est orbis, et habitata intelqui eriguntur contra scientiam Dei. Ullate quia prope est dies Domini quasi vastitas a Domino veniet propter hoc omnes manus dissolventur et omne cor hominis tabescet et conteretulate quia prope est dies Domini quasi Quoniam bellatores Domini venturi sunt, ut disperdant omnem terram, ululate, et agite poenitentiam, quibus poena ventura est. Prope est enim dies Domini, vel consummationis totius mundi, atque judicii, vel exitus uniuscujusque de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut servaremus metaphoram, quia praemiserat bellatores. Cum dies judicii, vel dormitionis advenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt furorem meũ quem gau¬
dentes simul & contumelĩ
fatienter & ipsorum gigan¬
tum dircribit ad rogantiã
& ad puniendor qui sibitra¬
ditifuerant in mala parte
consensum Vi. Dñs exer¬
cituum p̃cepitmilitiae
belliuenientis de terra pro¬
cula summitate caeli &
Sdat omnem terrãti¬
Hex dñr sabaoth p̃cepitgenti
bellicor sissimae ut ueniat de
terra lon gin qua Asum mo
uniuer sum orbem funda¬
mentũ obelo praenotandũ ẽ
in regum & in paralipome¬
non uolumine legimus quod
iradĩ ascensa sit suꝑ irrł
quando dauid numerauit po¬
pulũ & offendit dnmꝰ inpsalmis
quoq scribitꝰ. Dñe ne in furo¬
retuo Arguar me neq: in ira tua
corripias me. et cetera his similia
ꝑ quae legi incuiurdã conmenta¬
riis irã dĩ posse intellegi contra¬
riã fortitudinẽ. cui tradimur
Adpuniendũ de quo & in uiii
psalmocantat᷑ ut destruas in imi¬
tores dici qui deterra procul
ueniunt & asũmocaelo &iam
ministri angeli qui inmundi

Expanded text:
ant furorem meum, gauant furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes, ipsorum gigantium describit arrogantiam, et ad puniendos, qui sibi traditi fuerint, in mala parte consensum. Dominus exercituum praebelli venientibus de terra procul a summitate caeli Dot disperdat omnem terraLXX: Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summo ÷universum orbem. Fundamentum obelo praenotandum est. In Regum, et Paralipomenon volumine legimus . quod ira Dei accensa sit super Israel quando David numeravit populum, et offendit Dominum. In Psalmis quoque scribitur: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, et caetera his similia, pro quo legi in cujusdam Commentariis, iram Dei posse intelligi contrariam fortitudinem, cui tradimur ad puniendum, de quo et in octavo psalmo cantatur: Ut destruas inimitores dici qui de terra procul veniunt et a summo coeli, etiam ministri Angeli, qui in mundi
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiũ uox sonitus gen
tium congregatarum. Tripli¬
citer. locus iste accipitur. pri¬
mum ut eleuatũ signum in
monte cam pestri. ueniat gen¬
tium populur multitudo &
ipsa in montib: constituta quȩ
diuiditur. induo inpopulor
scilic& et in reges. in dircipu¬
los et magistros. De quibus¬
& saluator. in euangelio loque¬
batur. multi ab oriente & oc
cidente uenient et accũbent
cum habrabam et isaac et ia¬
cob inregno caelorum. Prop¬
terea autem. una uox et con¬
sona dicit᷑ ut illud apostolicũ
prob&ur. idipsum. dicatis.
omner et non sint in uobis.
scirmata sed sitis perfecti in
eodem rensu. & in eadem sen¬
tentiam. secundo her&icoꝵ
dercribitur superbia qui in
montibus se ẽẽ credenter.
Eriguntur contrascientiam
dĩ Et iniquitate in excelso
locuntur & ponunt in caclũ
or suũ qui &ipsi habent popu¬
lor habent reger qui deceptũ
populum deuorant. tertia
int̃p̃tatio ẽ: quam supra die¬
rant igigantes ueniunt imple¬

Expanded text:
frequentium, vox sonitus regum frequentium, vox sonitus regum gentium congregatarum. Tripliciter iste locus accipitur. Primum, ut elevato signo in monte campestri, veniat gentium multitudo, et ipsa in montibus constituta, quae dividitur in duo, in populos scilicet, et in reges, in discipulos, et magistros, de quibus Salvator in Evangelio loquebatur: Multi ab Oriente et ab Occidente venient, et accumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Propterea autem una vox, et consona dicitur, ut illud Apostolicum probetur: Idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, sed sitis perfecti in eodem sensu, et in eadem sententia . Secundo, haereticorum describitur superbia, qui in montibus se esse credentes, eriguntur contra scientiam Dei, et iniquitatem in excelsum loquuntur, et ponunt in coelum os suum, qui et ipsi habent populos, habent reges, qui deceptum populum devorant. Tertia interpretatio est: quia supra dixerat, gigantes veniunt, ut imple
Abbreviated transcription (Latin):
d& intrare. Et iller pr̃ qui
egressus ẽ &it in conspectu
dñi etait. Ego decipiam acab
dixitq: ei dñs decipier & prae¬
ualebis egredere & facsic. Vn¬
de &in eodem regũ uolumine
circacum addextrir et sinistris.
dextrae uirtuter sunt eorum.
angelorum. qui ad bonamit¬
tunt᷑ sinistrae autem eorum.
quib: ad puniendũ tradimur
Vnde & apostolus quos tradi¬
di inquid satanȩ ut dircañ
non blas phemare nom̃ autẽ
gigantũ proquo in hebreo
gebroim idẽ fortium positũ
est Ixx et theodotion insi¬
militudine fabularum. et¬
uestire gentilium. sicut & se¬
renar. & itanas et arctum et
hradas. et orionem nominant
quae apud hebreor. aliir. appel¬
lantur. uocabulis. si autem
giganter rebellerdĩ sunt
& omner hereres contrariae
ueritati rebellant dõ. Om¬
ner her&ici. gigantersunt.
qui gaudent inerror esuo.
Et tunc maxime gloriantur
quando ecclesiã contumeliã
sfecerint Vox multitudinir In¬
s montib: quasi populorum

Expanded text:
det intrare , et ille spiritus qui det intrare , et ille spiritus qui egressus stetit in conspectu Domini, et ait: Ego decipiam Achab. Dixitque ei Dominus: Decipies et praevalebis egredere et fac sic . Unde in eodem Regum volumine circa eum a dextris, et a sinistris . Dextrae virtutes sunt eorum Angelorum qui ad bona mittuntur: sinistrae autem eorum quibus ad puniendum tradimur. Unde et Apostolus: Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare . Nomen autem gigantium, pro quo in Hebraeo GEBORIM , id est, fortium positum est, LXX et Theodotis in similitudinem fabularum vertere gentilium, sicut, et Sirenas, et Titanas, et Arcturum, Hyadas, et Orionem nominant, quae apud Hebraeos aliis appellantur vocabulis. Si autem gigantes rebelles Dei sunt, et omnes haereses contrariae veritati rebellant Deo: omnes haeretici gigantes sunt, qui gaudent in errore suo, et tunc maxime gloriantur, quando Ecclesiae contumeliam fecerint. Vox multitudinis in montibus quasi populorum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt magistri aperiant. et dir¬
cipuli ingrediantur. Ego
mandaui scĩ ficatir meis.
proquo lxx ego praecipiam
et ego adducam eos. Ipse enim
magnificauit. ministrossuos.
catur ex uno omner sint.
Qui &in alio loco credentib
duc&. principessuos. ut fa¬
:ciant quae prae ceptasunt. ꝑt
uocaui fortermeos. iniramea
exultanter ingloria mea lxx
giganter ueniunt implere
furorem meũ gaudenter si mul
et contumelias facientes. iux¬
ta hebraicum. haerent. supe¬
rioribus. quaedicuntur quod
ipse uocauerit fortes. & exal¬
tanter. ingloriasua. quiman¬
dauerat. scĩ ficatis suis por¬
ro iuxta lxx giganter ueni¬
enter ut impleant furorem
dñi. gaudenter in aliena
iniuria Adque li& antes
sinistrae. accipiendae contra¬
riaeq uirtutes. De quibus
inpsalmis legimur misit in
eor furorem iraesuae. Furo¬
rem &iram tribulationem.
in mirsi onem perangelor per¬
simos. Ex hir est et extermi¬
nator. in aegypto. qui postes
agni. litos sanguine non au¬

Expanded text:
ut magistri aperiant, et disut magistri aperiant, et discipuli ingrediantur. Ego mandavi sanctificatis meis. Pro quo LXX: Ego praecipiam, et ego adducam eos. Ipse enim sanctificat ministros suos, cantur, ex uno omnes sint. Qui et in alio loco credentibusducet principes suos, ut faciant quae praecepta sunt . Et vocavi fortes meos in ira mea: exsultantes in gloria mea. LXX: Gigantes veniunt implere furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes. Juxta Hebraicum haerent superioribus quae dicuntur, quod ipse vocaverit fortes suos, exsultantes in gloria sua qui mandaverat sanctificatis suis. Porro juxta LXX, gigantes venientes ut impleant furorem Domini, gaudentes in aliena injuria atque laetantes, sinistrae accipiendae sunt contrariaeque virtutes, de quibus et in psalmis legimus: Misit in eos furorem irae suae, furorem et iram et tribulationem, immissionem per Angelos pessimos . Ex his est et exterminator in Aegypto, qui postes agni litos sanguine non au
Abbreviated transcription (Latin):
oribus leuabit ipse qui ortus
est deradice ierre innationib:¬
s ut congregar& perditos irrł
Exaliate uocem leuate manũ
proquo lxx transtulerunt
consolamini manum. exal¬
tate uocem. qui desublimib:
loquitur. et praesentia
sibi breuia & transitura
contempnit. qui audit ab
eodem esaia suꝑmontem
Sexcelsũ Arcende qui euange¬
Slizcssion leua in fortitudine¬
s uocem tuã qui euanzelizas.
Shierusalem edeuat manum
qui potest cũ dauid dicere ele¬
uatio manuũ mearũ sacrificiũ
uerꝑtinũ. et qui in omni loco
leuat scũr manus ut non solum
leu& manur sed &ia consol&us
manu nedicat pauperi cras
ueniet accipe sedut paupe¬
riam eius & necersitatẽ praȩ¬
senti miseri cordia consol&
et ingrediantur portas duces
lex Aperite principer du¬
cereccdesiae. ingrediuntur por¬
tas misteriorumdĩ & scrip¬
turarum. sacramenta cogas¬
cunt habenterclauem scien¬
tiae ut aperiant eas creditis
sibi populis unde praecipitur

Expanded text:
oribus levabit ipse, qui ortus oribus levabit ipse, qui ortus est de radice Jesse in nationibus, ut congregaret perditos Israel. Exaltate vocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: Consolamini manum. Exaltat vocem qui de sublimibus loquitur, et praesentia quasi brevia, et transitoria contemnit. Qui audit ab eodem Isaia: Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem, elevat manum suam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; et qui in omni loco levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti misericordia consoletur. Et ingrediantur portas duces. LXX: Aperite principes. Duces Ecclesiae ingrediuntur portas mysteriorum Dei, et Scripturarum sacramenta cognoscunt, habentes clavem scientiae, ut aperiant eas creditis sibi populis. Unde praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
catorer dirperdat exeo ac de¬
inde praecipiã orbi terrarũ
Vniuersomala & impurpec¬
catasua ex quibus probatur
omnia quae dicuntur contra
babrlonem Admundihuius
confusionem. Et interitum
pertinere: Supermontem
caligosum siue campestre.
Leuatesignum ccposto lis.
praecipitur Et apostolicis.
uiris. Ac magistris ec clesiarũ
ut dicturi contrababrlonem
signum el euent domini cae
crucis non in humili loco &
inde mersis uallibus sed in
monte caligosum siue cam¬
pestre. quorum alterum
significat. Absconditae ec clesiae
sacramenta quae ut uider&
morses. et audier& uocem
dĩ intrauit tenebras. & caligi¬
nem posuit enim dr̃ tenebras
latibulum suũ. & nuber atca¬
ligo in circuitu eius. Alter doc&
sicnos ad excelsa ecclesiasticoꝵ
dogmatũ deberc conscendere
& iuxta apostalũ humilemur
atq dicamus. qui non sũ dignus.
uocari apostulus quia sũ per¬
secutus ecclesiam dĩ. qui & ipse
leuabat signum in monte cam¬

Expanded text:
catores disperdat ex eo. Ac decatores disperdat ex eo. Ac deinde: Praecipiam orbi terrarum universo mala, et impiis peccata sua. Ex quibus probatur, omnia quae dicuntur contra Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in humili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginem. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum: et nubes et caligo in circuitu ejus . Alterum docet, sic nos ad excelsa ecclesiasticorum dogmatum debere conscendere, ut juxta Apostolum Paulum humiliemur atque dicamus: Qui non sum dignus vocari Apostolus, quia sum persecutus Ecclesiam Dei . Qui et ipse elevavit signum in monte cam
Abbreviated transcription (Latin):
idit non carnis sed mentis oculis
lon quae hebraicae dicitur babrl
int̃p̃tatꝰ confusio. eo quod ibi
aedifictintiũ turrem sermo con¬
fususẽ spitalit̃ mundur iste
intellegitꝰ qui in maligno positus
ẽ & non solũ linguas sed opera
singulorũ menterq: confundit
huiur babrlonirrex c̃uirus
uabuchodonosor contradm̃ suꝑbi¬
ens quidicit incordesuo incadũ
Acendã suꝑ sidera caeli ponã soli¬
ũ meũ sedebo inmonte testamen¬
t in laterib: aquilonis. Acendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ erosimilis
altirsimo. Iste qui ostenditdño
uniuersa regnamundi & dix̃ ei
Haec omnia mihi traditas̃ et tibi
dabo sicadens adorauerisme
Deniq: in consequentib: nequa¬
quã contrababrlon ẽ sed contra
urbem terrarũ conminatio ẽ
Dñs sabaoth praecepit gentibel¬
licosirsimae. Vt ueniat det̃ra
longinqua a summitate cael
ut dir ꝑdam orbem terrarum
Et iterũ ecce dier uenit insana¬
bilis furoris et irae et ponat
orbem terrarũ derertũ. & pec¬

Expanded text:
idit non carnis, sed mentis oculis,lon, quae Hebraice dicitur BABEL , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Iste est qui ostendit Domino universa regna mundi, et dixit ei: Haec omnia mihi tradita sunt, et tibi dabo, si cadens adoraveris me . Denique in consequentibus nequaquam contra Babylonem, sed contra orbem terrarum comminatio est. Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furoris et irae, ut ponat orbem terrarum desertum, et pec
Abbreviated transcription (Latin):
escere faciam superbiam in¬
fide lium & adrogantiam
fortium humili abo hox et
ꝑdam in iuriã ini quorũ & in¬
iuriã suꝑborum humiliabo
Verbum hebratcũ cãton qđ
ꝑspicue adrogantiã. & suꝑ¬
bi am sonat teo dotio et hex¬

Expanded text:
infidelium: et arrogantiam fortium humiliabo. LXX: Et perdam injuriam iniquorum, et injuriam superborum humiliabo. Verbum Hebraicum GAON , quod perspicue arrogantiam et superbiam sonat, Theodotio et Se
Abbreviated transcription (Latin):
&omner manur fuerint
idum ad que contritum lu
tuncnri strophomatu
quas nor tortioner uentris.
int̃p̃tatisumus et dolorerte¬
neb unt eor similis dolorer partu¬
rientium perque ostenditur
torqueri propria conscientia
& fatier habere conbustar co
igne quem sibi succenderant.¬

Expanded text:
omnes manus fuerint idum atque contritum; tunc strophomata, quae nos torsiones ventris interpretati sumus, et dolores tenebunt eos, similes doloribus parturientium. Per quae ostenditur torqueri eos propria conscientia, et facies habere combustas eo igne, quem sibi succenderant
Abbreviated transcription (Latin):
tar porsimus. quosciuermi¬
serant aduersũ eũ qui pro¬
fecturerat. interra longinquã
ut sibi regnũ peterent. Vnde
ipseloquitꝰ ⁊neuangelio Ini¬
mi coraũt qui noluert̃ me
regnare suꝑse ad ducite hunc
& int̃ficite corãme. Tortioner
& dolorentenebunt quasi

Expanded text:
etari possumus, quos cives miserant adversum eum, qui profectus erat in terram longinquam, ut sibi regnum poteret . Unde ipse loquitur in Evangelio: Inimicos autem, qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite coram me. Torsiones et dolores teneb
Abbreviated transcription (Latin):
stellas ca&eras mane oriebatur:
Et suo uitio delucifero
uerper effectus est &ñ oriens
satelliter suos ut om̃r sua fraude decipe¬
r& : Istisunt falsi a postali operarui
mendacer : qui tranr figurantus
in aposto lorxp̃i : Quibono se¬
mini lolium suꝑ seminant:.
dormientibus eccleriarum ma¬
gistris &nolentibus aut neque¬
untibus eorum malitiae re¬
sistere: Iacob autem & irrł
cuiur misertus est que melegit
dñr Haec ad huc loquitur
Addiabulum siue utlxx
uolunt diabolo id est non
ad secundam personam sed de
tertia : Quidicebas incorde
tuo in caelum ascendam su¬
per sideradĩ ex altabo soliũm
meum sedebo in monte testa

Expanded text:
stellas caeteras mane oriebatur, stellas caeteras mane oriebatur, et suo vitio de Lucifero Vesper effectus est, et non oriens, satellites suos, ut omnes sua fraude deciperet. Isti sunt falsi Apostoli, operarii mendaces, qui transfigurantur in Apostolos Christi, qui bono semini lolium superseminant, dormientibus Ecclesiarum magistris, et nolentibus aut nequeuntibus eorum malitiae resistere. Jacob autem, et Israel cujus misertus est, et quem elegit Dominus, haec adhuc loquitur ad diabolum, sive ut LXX volunt, de diabolo, id est, non ad secundam personam, sed ad tertiam. Qui dicebas in corde tuo: in coelum ascendam, super sidera Dei exaltabo solium me
Abbreviated transcription (Latin):
enim morstua non est qui succi¬
datnos nequaquam enimerit
peccatum quod succidendũ est
quia stimulur mortir peccatũ
est Quomodo cecidisti decaelo
lucifer qui mane oriabaris
corruisti interra qui uulne¬
rabas genter q
quomodo caecidit de caelo
luci fer qui maneo ribatur.
contritur est interram
qui mittebat Ad omnergentes
Prolucifero qui he bracice
dicitur helil aquila transtu¬
lit ululante aurore filium
uere enim ululare debuit et
eiugare qui propter suꝑbiam
suam decaelo in terram prae¬
cipitatus est atq contritur
VUnde et saluator ad dircipu¬
los loquitur : Uid ebam satanan
quasi fulgor decaelo cadentem
Nonmodo uideo. sed prius ui¬
debamquando corruit.
Et si ille propter suꝑbi am de
tanta magitudine cecidit.
Vor quoque non deb&ir glori¬
ari quia uobir dae monia
subiectasunt sed quia no¬
mina ur̃ã scripta sunt in
caelo ⁊ Vt unde ille cecidit
persuꝑbiam Vor arcenda¬
tir perhumilitatem ⁊ iste est
princepr saeculi : qui in ter

Expanded text:
enim mortua, non est qui succienim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimulus mortis peccatum sit. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes. Pro Lucifero qui Hebraice dicitur ELIL , Aquila transtulit ululantem aurorae filium. Vere enim ululare debuit et ejulare, qui propter superbiam suam de coelo in terram praecipitatus est, atque contritus. Unde et Salvator ad discipulos loquitur: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Non modo video, sed prius videbam quando corruit. Et si ille propter superbiam de tanta magnitudine cecidit, vos quoque non debetis gloriari, quia vobis daemonia subjecta sunt: sed quia nomina vestra scripta sunt in coelo; ut unde ille cecidit per superbiam, vos ascendatis per humilitatem. Iste est princeps saeculi, qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
Detracta est ad inferos super¬
bia uel gloriatua & condit
cada uertuum  Qiue ut hxx
transtulerunt multa la&i¬
tiatua qua prius subiectis
tibi gentibus la&cbaris sub¬
terte stern&ur putrido
operimentum tuum erunt
uermer Haec requies dia¬
buli iste lectulus temptatoris
qui intantum erectus est super¬
biam ut &iam dnm auder&
temptare dicens hacc omnia
tibi dabo si procidens ad ora¬
uerirme  Putrido &tinea
& operimentum uermium
ud paene intellegantur ã & nae
quar propria gignit cons¬
cientia uel suppliciorum ma¬
teria quae ex propriis pecca¬
tis nascitur sicut enim quã¬
diu cadaueris materia est
et aliquir humor incadauere
uermer narcuntur exputredine
sic ex ipsa materia peccatorũ
supplicia gignuntur : Vn de
& apostulor paulus interfecta
morte Ad quam ꝑosee sermo
profeticur loquebatur : Ero
morstua Omorr. ero morsus
tuus inferne locutur adeam
Ubi est morr contentiotua Vbi
est morr stimu lustuui: Illa

Expanded text:
Detracta est ad inferos superDetracta est ad inferos superbia, vel gloria tua, et concidit cadaver tuum, sive ut LXX transtulerunt, multa laetitia tua, qua prius subjectis tibi gentibus laetabaris. Subter te sternetur putredo, et operimentum tuum erunt vermes. Haec requies diaboli, iste lectus tentatoris, qui in tantam erectus est superbiam, ut etiam Dominum auderet tentare dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Putredo et tinea, et operimentum vermium, vel poenae intelliguntur aeternae, quas propria gignit conscientia, vel suppliciorum materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quamdiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Unde et Apostolus Paulus interfecta morte, ad quam per Osee sermo propheticus loquebatur: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa