comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur tibii: an infernum uult intellegi. quopest udi¬
cium p̃cipitabuntur impii: ubiiam ꝓpt̃ ꝓfundiores
tenebras nullã dilucem uidebunt: Cui aliquid consi¬
teantur i Nacm iste adhuc eleuatis oculis quãuis nami¬
ni prosundo interposito. potuit tamen uiderelala¬
rum in reqquie constitutum. Excuius conparatione.
ccd confessionem coactus est meritorũ suorum:
otest &icem illud intellegi. ut mortẽ uoc& peccatum
quod contemptacdĩ diuin alegecommittitur. ut acule¬
ummostis mortem appellemus: qđ mostem comparei
A culcus enim mortis peccatum in qua morte. hoc est
es se inmemoremdi. Legem eius & p̃ceptec contempr¬
re ut infernum dixerit cecitatem cenimi. quae pec¬
cantem. idest morientem excipit & inuoluit
Sicut non ꝓbauerunt in quit haberedm innotitiã
dedit illos ds inreꝓbum sensum. Ab istamorte & ab
isto inferno tutam se p̃bericnima de precaturdũ
molitur conuersionẽ addm. & sentit difficultates:

Expanded text:
tur tibi? an infernum vult intelligi, quo post juditur tibi? an infernum vult intelligi, quo post judicium praecipitabuntur impii, ubi jam propter profundiores tenebras nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur? Nam iste adhuc elevatis oculis, quamvis immani profundo interposito, potuit tamen videre Lazarum in requie constitutum, ex cujus comparatione ad confessionem coactus est meritorum suorum. Potest etiam illud intelligi, ut mortem vocet peccatum, quod contempta divina lege committitur: ut aculeum mortis mortem appellemus, quod mortem comparet; aculeus enim mortis, peccatum . In qua morte hoc est esse immemorem Dei, legem ejus et praecepta contemnere: ut infernum dixerit, caecitatem animi, quae peccantem, id est, morientem excipit et involvit; Sicut non probaverunt, inquit, habere Deum in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . Ab ista morte et ab isto inferno tutam se praeberi anima deprecatur, dum molitur conversionem ad Deum, et sentit difficultates.
Abbreviated transcription (Latin):
et spinas quasdam delacerantiũ desideriorũ in ipsa con¬
uersione pauentem: SALVVMME IN QUIT FAC PuO¬
IEAMISUIVIORDIAIUA. INtellegit non suoru̾me¬
ritorum esse quod sanatur quando quidem peccanti
& datũ preceptũ preereunti: iustadamnatio debebatur:
Sanameergo in quit non propt̃ meritũ meũ. sed ꝓpt̃
Intellegit quoque nunc esse
tempus con uersionis. quiacum istac uita transierit.
non restat nisi raributio meritorum. IIN TTVNO
MITEM QUIS CONPIIEUITURTIBI Confessus
in inferno illediues. dequo dns dicit: quila ⁊ cerum
uidit in requie: se autem intor mentis dolebat ur¬
que adeo confessus. ut &iammoneri suos uell& it
se apeccatis cohiberent : ꝓpterpoenas quas apid in¬
feros essenon creditur: Quãuis ergo frustraxon¬
fessus est tamen. merito sibi illa accȩdis se tormen¬
ta: quando &iam suos nemn hȩc inciderent doceriam¬
ebat. Quid ergo est. in in ferno autem quis confuli¬

Expanded text:
et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conet spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversione patientem. Salvum me fac, inquit, propter misericordiam tuam. Intelligit non suorumritorum esse quod sanatur, quandoquidem peccanti et datum praeceptum praetereunti, justa damnatio debebatur; sana me ergo, inquit, non propter meritum meum, sed propter Intelligit quoque nunc esse tempus conversionis, quia cum ista vita transierit, non restat nisi retributio meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Confessus est in inferno ille dives, de quo Dominus dicit, qui Lazarum vidit in requie, se autem in tormentis dolebat: usque adeo confessus, ut etiam moneri suos vellet ut se a peccatis cohiberent, propter poenas quas apud inferos esse non creditur . Quamvis ergo frustra, confessus est tamen sibi merito illa accidisse tormenta; quando etiam suos, ne in haec inciderent, doceri cupiebat. Quid ergo est, In inferno autem quis confitebi
Abbreviated transcription (Latin):
est. conuesteredne idest. fac me conuerti: cũm
tir&. Nam ꝑ fecta nr̃a conuersio paratũ inuensi
dm̃ sicut proph& a dicit : Icemquã diluculum paratum
nueniemus illum : qnm ut eum amitteremus: non eius
cebsentia quiubiq eedest sed nostra fecit auersio.
n hoc mundo erat inquit. & mundus ꝑ eũ factus est &
mundus eum non cognouit. Siergo in hoc mundo erat
& mundus eũ non cognouit: nostra inmunditia non fest
eius aspectum. Dum aute nos conuestimus: idest. mu¬
tatione u&eris uitȩres culpimus: sp̃m nr̃m durũ sen¬
timus & laborio sum: ad serenitatem & tranquilitatem.
diuinȩlucis. &ernarũ cupiditatum caligine r&orqueri
et intali difficultate dicimus. conuerteredñe: Id est
adiuuanos : ut ꝑficiatur in nob conuersio quae te para¬
tũ inuenit: & fruendumte prȩbentem dilectorib tuis:
t ideo postquã dixit. conuesteredñe. addidit erueani¬
mãmeam tãquã in hȩrentem ꝑplexitatibus huius seculi

Expanded text:
est, Convertere, Domine, idest, fac me converti. Sentitiret? Nam perfecta nostra conversio paratum invenit Deum, sicut Propheta dicit: Tanquam diluculum paratum inveniemus eum . Quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia qui ubique adest, sed nostra fecit aversio: In hoc mundo erat, inquit, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Si ergo in hoc mundo erat, et mundus eum non cognovit, nostra immunditia non fert ejus aspectum. Dum autem nos convertimus, id est, mutatione veteris vitae resculpimus spiritum nostrum, durum sentimus et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Et in tali difficultate dicimus, Convertere, Domine, id est, adjuva nos, ut perficiatur in nobis conversio, quae te paratum invenit, et fruendum te praebentem dilectoribus tuis. Et ideo postquam dixit, Convertere, Domine, addidit, et erue animam meam, tanquam inhaerentem perplexitatibus hujus saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
Emendintur autem: idest purgantur. qui huic fun¬
damento suꝑedificant ligna fenũ stipulam.
&rimentũ enim patientur: sed seliuerunt tãquã ꝑ
ignem: Quidergo iste orat: qui non uult inira dñi.
uel argui uel emendari quid nisi ut sancur
Ibienim sanitas est nec mors m&uenda est: necuren
dest. firmamentũ cenime mee uel fostitudo: hoc enim¬
ossa significant. Hicit ergo Anima fortitudine suã
es se turbatam: Cum ossa nominat. Nequeenim cre¬
dendum est qđ hacbeat ossa queuidemus incorpore.
Qua ꝓpter codex positionem ꝑtin& qđ subicitur:¬

Expanded text:
emendantur autem, id est purgantur, qui huic funemendantur autem, id est purgantur, qui huic fundamento superaedificant lignum, foenum, stipulam; detrimentum enim patientur, sed salvi erunt tanquam per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult in ira Domini vel argui vel emendari? Quid, nisi ut sanetur? ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, d est firmamentum animae vel foossa significant. Dicit ergo anima fortitudinem suam esse turbatam, cum ossa nominat: neque enim credendum est, quod habeat ossa quae videmus in corpore. Quapropter ad expositionem pertinet quod subjicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod est in primo uerbo hoc significat. quod or̃
qđ est in secundo uerbo. Sed cum lactini uellent &iã
ipsaduo uerba ponere : quae sitũ est quid ess& uicinũ
ire. & positus est furor. Id eouarie codices heebent
Nam in aluis prius inuenitur ira deindefuror. Ina¬
lus prius furor. deindeira : In aluis profurore indig¬
natio ponitur autbilis Sed quic quid illud est. mo¬
tus est ccrumi: ꝓuocans ced poenam in serendam
Huitamen motus Nontãquã ccnime tribuendus est de
quo dictum est: Iuautẽ dñe uirtutum cũtranquilli¬
tate iudicas. Quod autem tranquillum est. non est ꝑ¬
turbatum: Non ergo cadit indm iudicem ꝑturbatio.
sed quod in eius ministris fit quia ꝑleges eius fit: ira
eius dicitur. In qua ira non solum arguise non uult
ccuima quaenunc orat. sed nec corripi: idest emen¬
dari uel erudiri : Nam ingreco pedeuses positum
est idest erudias. Arguuntur autem indieiudicii
omnes: qui non habent fundamentũ quod est xp̃s

Expanded text:
primo versu, hoc significat quod ὀργή, quod est in secundo versu; sed cum Latini vellent etiam ipsi duo verba ponere, quaesitum est quid esset vicinum irae, et positum est furor. Ideo varie codices habent: nam in aliis prius invenitur ira, deinde furor; in aliis, prius furor, deinde ira; in aliis pro furore indignatio ponitur, aut bilis. Sed quidquid illud est, motus est animi provocans ad poenam inferendam: qui tamen motus, non tanquam animae Deo tribuendus est, de quo dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquilltate judicas ; quod autem tranquillum est, non est perturbatum. Non ergo cadit in Deum judicem perturbatio; sed quod in ejus ministris fit, quia per leges ejus fit, ira ejus dicitur. In qua ira, non solum argui se non vult anima quae nunc orat, sed nec corripi, id est emendari vel erudiri: nam in graeco παιδεύσῃς positum est, id est, erudias. Arguuntur autem in die judicii omnes qui non habent fundamentum quod est Christus:
Abbreviated transcription (Latin):
orsa appellacuit: corporis intellegerentur
EI TUNN USQUEQub. Quis non intellegat significare
cenimã luctantem cum morbis suis. diu autẽ dilatã amȩ¬
dico ut ei ꝑ suader &ur inquȩ mala sepeccando prex¬
pitauerit. quod enim facile sanatur: non multũ ci¬
u&ur. E.x difficultate autem sanationis: erit dili¬
gentior custodia receptȩ sanitatis. Non ergotum¬
quã crudelis ds estimandus est cuidicitur. Et tudͥne
us quequo sed tãquã bonus ꝑsuasor cnimae qͥd
mali sibi ipsi pepererit Nondum enĩtam ꝑfeca
orat hȩc anima ut ei dicipossit: adhucloquente
tedicam ei ecce adsum Smnul ut &iã illud agnoscr
quanta poena impiis prepar&ur: qui senolunt con¬
uer tere cddm, sitantam difficultatem conuesten¬
tes patiuntur. sicut alio loco seriptum est.
Si iustus uix sed uuserit. peccator &impius ubiceppa¬

Expanded text:
sa appellavit, corporis intelligerentur. Et tu, Domine, usquequo? quis non intelligat significari animam luctantem cum morbis suis, diu autem dilatam a medico, ut ei persuaderetur in quae mala se peccando praecipitaverit? Quod enim facile sanatur, non multum cavetur; ex difficultate autem sanationis, erit diligentior custodia receptae sanitatis. Non ergo tanquam crudelis Deus aestimandus est, cui dicitur: Et tu, Domine, usquequo? sed tanquam bonus persuasor animae, quid mali sibi ipsa pepererit; nondum enim tam perfecte orat haec anima, ut ei dici possit: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum . Simul ut etiam illud agnoscat, quanta poena impiis praeparatur, qui se nolunt convertere ad Deum, si tantam difficultatem convertentes patiuntur; sicut alio loco scriptum est: Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi pa
Abbreviated transcription (Latin):
g&ur. Adhuc enim hodiecantaimus neꝑdas cũimpi¬
is ceuimã mea et cum uiris sanguinũ uitem meccm
Quid enim est necum impiis ꝑdas: nesimul perdas.
Quaretim& nesimul ꝑdat: uideo enim dictũ dõ quia
modo simul nos pateris. quos pateris simul. Noli ꝑde¬
re simul. s: thoc hab& totus psclmus. quã uolobreui¬
orat sibi ut iudic&ur. Quid est iudicari qđ optat.
dis cernisc optat amalis: Alio loco euidenter dicit.
deipsoiudicio discr&ionis : Iudicamed ñe & discer ne
causimineã degentenon scã. Ostendit quid dixerit

Expanded text:
getur. Ad hoc enim hodie cantavimus, Ne perdas cum impigetur. Ad hoc enim hodie cantavimus, Ne perdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam. Quid enim est, Ne cum impiis perdas? Ne simul perdas. Quare timet ne simul perdat? Video enim dictum Deo, quia modo simul nos pateris, quos pateris simul, noli perdere simul. Et hoc habet totus psalmus, quem volo brevioptat sibi, ut judicetur. Quid est judicari quod optat? Discerni se optat a malis. Alio loco evidenter dicit de ipso judicio discretionis: Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non s
Abbreviated transcription (Latin):
cr&ionem granorũ: Ergo aliquando & ipsa grcenatt
sunt: quasi seiuneta cebinuicem & non setangentia
ut put& unus quis quecum proximo fecerit: quod so¬
lus sit: Hȩc cogitatio fr̃s heliaem temptauit tantũ u¬
rum: & dix̃ cedđm sicut &iam a postolus cõmemoa
Proph&as tuos occiderunt. altariatua suffoderum
Sed quiddicit illi responsum diuinum. Reliqui mib
septemmilia uirorum: qui non curuauerunt geniu
antebaal: Non dix̃ eihabes aliosduos. auttres. sim¬
lestibi Nolunquit putare te solum: aliiinquit. un
mus ut dicere coeperam. intendat mecum fraterna scĩ¬
tas uestra: Et ad sit misericordia dĩ incordib nostris
peo uid &e quiccdico: Quisquis madus est int̃rogans
conscientiã suam & mcle sibi renuntians: non arbitre¬
tur neminembonum esse. Quisquis bonus est. non ar¬
bitr&ur se solum bonũ esse & nontimeatbonus in cõ¬
mixtione malorum: quiccueni& tempus ut inde segre¬

Expanded text:
cretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita cretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejuncta ab invicem, et non se tangentia, ut putet unusquisque cum profecerit, quod solus sit. Haec cogitatio, fratres, Eliam tentavit, tantum virum ; et dixit ad Deum, sicut etiam Apostolus commemorat: Prophetas tuos occideSed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Non dixit ei: Habes alios duos aut tres similes tibi. Noli, inquit, putare te solum. Alia, inquit, smus, ut dicere coeperam. Intendat mecum fraterna Sanctitas Vestra, et adsit misericordia Dei in cordibus nostris, peto, videte quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; et non timeat bonus in commixtione malorum, quia veniet tempus ut inde segre
Abbreviated transcription (Latin):
sia necesseest patiatur maclos in ecclesia sednoneos
cognoscit quitalis est: Quã quã multimceli murmu¬
rent coduersus malos quomodo facilius unus sa¬
nus fest duos egrotos quã duo ȩgroti se in uicem sin¬
gulos. Itcc que hoc precipimus fris area est ecdesia
hunus temporis. sepe diximus sepedicimus & pa¬
leam hab& & frumentum : nemoquȩrat exire totam pco¬
leam: nisi temporeuentilationis. Nemo ante tempus uen¬
tilationis deserat areamꝰ qua sidum non uult patipecca¬
tores non pr&er aream inuentus prius ab auibus
colligactur : quã ingrediatur in horreum: Quomodo
autem hoc fr̃s dicamus. adtendite : Ercnacum coepe¬
rinttriturar e inter pedeas: lam senontangunt ita qui
si non senouerunt: quia intercedit poclea Et quicũq
longius codtendit aream pacleam solam putat: nisi dili¬
gentius intueatur : nisimanum porrigat: nisi sp̃u oris
Idest flatupurgante discernat: difficileꝑuenit ad dis¬

Expanded text:
sia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos sia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos cognoscit qui talis est; quanquam multi mali murmurent adversus malos, quomodo facilius unus sanus fert duos aegrotos, quam duo aegroti se invicem singulos. Itaque hoc praecipimus, fratres, Area est Ecclesia hujus temporis: saepe diximus, saepe dicimus, Et paleam habet et frumentum. Nemo quaerat exire totam paleam, nisi tempore ventilationis. Nemo ante tempus ventilationis deserat aream, quasi dum non vult pati peccatores: ne praeter aream inventus, prius ab avibus colligatur, quam ingrediatur in horreum. Quomodo autem hoc, fratres, dicamus attendite. Grana cum coeperint triturari, inter paleas jam se non tangunt; ita quasi se non noverunt, quia intercedit palea. Et quicumque longius attendit aream, paleam solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi spiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difficile pervenit ad dis
Abbreviated transcription (Latin):
manebit in &ernum: illi quod tempor aliter concedi¬
tur cito tollitur: floruit enim. ut flos feni: Omnis
autemcaro fenum Aruit fenum flos decidit: uerbum
autẽ dñi maen& in&eruum, Poneergodor sum ced id qđ
cadit & faciem cdillud qđ man&. Euigilantexpͥoiam
tem pestas illa non quati& cortuum non opplebunt
fluctus nauemtuã: quicc fidestua imperat uentis &
fluctibus & transi& periculum: ad hoc enim ꝑtin&
fr̃s totum quicquid dicit ac postolus deexuendo u&e¬
rem hominem: Irascimini & nolite peccare : solnon
occidat suꝑiracundiã uestrã Neque locum d&is dicc¬
bolo V&us ergodabat locum. nouus nondedit :
Qui furabatur iamnon fur&ur : V&us ergo fura¬
bectur : nouus non furiur. Ipschomo est unus ho¬
moest. Adam erat xp̃s sit: Uetus erat nouus sit
& cesera qua eibitam secuntur : Sed ꝓscelmũ uideam:
paulo diligentius: Quicum quisquȩ ꝓfecerit inecele¬

Expanded text:
manebit in aeternum. Illis quod temporaliter concedimanebit in aeternum. Illis quod temporaliter conceditur, cito tollitur. Floruit enim ut flos feni. Omnis enim caro fenum: aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt fluctus navim tuam: quia fides tua imperat ventis et fluctibus, et transiet periculum. Ad hoc enim pertinet, fratres, totum id quod dicit Apostolus, de exuendo veterem hominem. Irascimini, et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam vestram: neque locum detis diabolo: vetus ergo dabat locum, novus non det. Qui furabatur, jam non furetur : vetus ergo furabatur, novus non furetur. Ipse homo est, unus homo est: Adam erat, Christus sit: vetus erat, novus sit; et caetera quae ibi sequuntur. 5. Sed Psalmum videamus paulo diligentius, quia cum quisque profecerit in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
que est deihu obdormiuit: surgunt procelle stag¬
nihuius: Vides malos flerere bonos laborare :
Temptatio est fluctus est. Et dubitat anima tua
Odr̃ ipsaest iustitiatua utmali floreant. bonilabo¬
renti dicis dõ. ipsa est iustitiatua &ds tibi ipsa est
fidestua : Hec enim tibi promisi : adhocxp̃ianus
factuses ut in seculoisto floreres torqueris .
quiahic mali florent: qui cum diabolo postator¬
quebuntur : Sed unde hoc dicis unde fluctib
stacgni & tem pestats turbaris: quicodoriit iħs:
idest. quia fidestuce quacest deihu. sopitec est in
cordetuo. Quid facis ut libereris: excita ihm&
dic: magister perimus: Mouent enim incertao
stagniꝰ perimus: euigilabit illr idest redit ad tefides
tua et cdiuuante illo considerabis ianimatua.
quia ea quaedantur modomalis: noncum illis ꝑse¬
uerabunt: Aut enim uiuentes eos de serunt aut
amorientib deseruntur: tibi autẽ qđ ꝓmittitus

Expanded text:
quae est de Jesu, obdormivit. Surgunt procellae stagquae est de Jesu, obdormivit. Surgunt procellae stagni hujus, vides malos florere, bonos laborare; tentatio est, fructus est. Et dicit anima tua: O Deus, ipsa est justitia tua, ut mali floreant, boni laborent? Dicis Deo: Ipsa est justitia tua? Et Deus tibi: Ipsa est fides tua? Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus es, ut in saeculo isto floreres? torqueris, quia hic mali florent, qui cum diabolo postea torquebuntur? Sed unde hoc dicis? unde fluctibus stagni et tempestate turbaris? Quia dormit Jesus, id est, quia fides tua quae est de Jesu, sopita est in corde tuo. Quid facis ut libereris? Excita Jesum, et dic, Magister, perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te fides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deseruntur; tibi autem quod promittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut occidat suꝑiracundiãtuam. Id est deserat xp̃s
mentemtuã quia non uult xp̃s hecbitare cũ iracundia
tua. Uiditur enim quecsiipseate occidere : cutu abipso
occidees: Quia ira cum in u&erauerit fit odium cũ
factũ fuerit odium: iam homicid es. Omnis enim qui
odit fratrem homici da est : sicut dicit iohcennes apos¬
tolus Item ipsedicit : qui aomnes quio dit fratrẽ suĩ
itenebris man&. Et non mirum sulle in tenebris
meen& a quo occidit sol. Ad hoc fosteꝑtin& qđ au
difis &uiam in euangelio. Pereclitabatur naugium
instrgno Et dormiebat iħ s. N auigamus enim ꝑ qđ¬
dim staguum & uentus & ꝓcellȩ non de sunt temp¬
tationibus cotidianis huius scculi: ꝓpeobplet̾ m non¬
trũnauigium: Unde autẽ fit ĩ nisiquia dormit ihs:
Smon dormir& in teihs. tempestates istaes non pate¬
reris sed tranquillitatem haberes interius: Cum¬
uigilat tecum iħs quidem: aut dormit iħs. fides tuce

Expanded text:
tur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat Christus tur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat Christus mentem tuam; quia non vult habitare Christus cum iracundia tua. Videtur enim quasi ipse a te occidere, cum tu ab ipso occidas: quia ira cum inveteraverit, odium fit; cum factum fuerit odium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est , sicut dicit Joannes apostolus. Item ipse dicit, quia omnis qui odit fratrem suum, in tenebris manet : et non mirum si ille in tenebris manet, a quo ocdistis in Evangelio: Periclitabatur navigium in stagno, et dormiebat Jesus . Navigamus enim per quoddam stagnum, et ventus et procellae non desunt: tentationibus quotidianis hujus saeculi prope oppletur nostrum navigium. Unde autem fit, nisi quia dormit Jesus? Si non dormiret in te Jesus, tempestates istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, convigilante tecum Jesu. Quid est autem, dormit Jesus? Fides tua
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem menbra: Ira scimini & nolite peccare: Si ꝓp¬
terea irasceris seruotuo quia peccat: netuipse pec¬
ces irascer&ibi Sol non occidat suꝑ iracundiã ues¬
tram. Intellegitur quidem secundũ tempus fr̃s qrs
ex ipsa humana conditione & in firmitate mostelitas
quã postomus subrepit iraxp̃iceno. Non deb& dius¬
tencebre & fieri pridiane: Eiceillam decorde ante¬
quã occidat lux istec uisibilis Netedeserat lux illac in
uisibilis. Sed & aliter beneintellegitur: quia est nos
ter sol iustitiȩ ueritas xp̃s: non istesol quiadora¬
tur apaganis & manicheis. Et uidetur &iam apec¬
catoribus: Sed &ille alius: cuius ueritate naturahu
mena in lustratur cedquam gaudent angeli hominum
autẽm firmate acies cordis. & sitrepidant subraduir
eiuscedcum tamen contempleendum ꝑmandate pur¬
geentur. Cũ coeperit istesol in hominem habitare ꝑsi
dem nontantũ in teualeat iracundia quaeintena sci¬

Expanded text:
invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propinvicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum tempus, fratres; quia etsi ex ipsa humana conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, subrepit ira christiano, non debteneri et fieri pridiana. Ejice illam de corde antequam occidat lux ista vivisibilis. Sed ater sol justitiae veritas Christus, non iste sol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nasci
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes ꝓximisumus conditione terrene natiuitatis: & ali¬
ter fr̃s illa spe cȩlestis hereditatis: Proximũtuũ deber
putcreominẽ Et antequã sitxp̃ianus Nonenim nostiqd
sit apuddm̃. quomodo illum prȩscierit ds ignorans:
Aliquando quẽ in rides ador antelcpides: conuestitur &
cedorat dm̃ fostasse religiosius quamtu: quieum paulo
ante inͣ ridebas Sunt ergo ꝓximinostrilactentes in
his hominibus qui nondum sunt inecclesia: & sunt longe
a nobis latentes in ecclesia. Ideoq qui nonscimus futus¬
ra unum quemq: ꝓximũ habemus: non solum conditio¬
ne mostaclitatis humanae qua in hanc t̃rã eadem soste
deuenimus sed &iam speillius hereditatis : quu non
scimus quid futurum sit: quimodonihil est: Ergoat¬
tendite c&era: In induendo nouum hominem &gu¬
endo u&erem deponentes in quitmendaciũ. loquim¬
ni ueritatem unus quisq cũ ꝓximosuo: quia summus

Expanded text:
Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliOmnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliter fratres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putarsit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui modo nihil est. 3. Ergo attendite caetera in induendo novum hominem et exuendo veterem. Deponentes, inquit, mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus
Abbreviated transcription (Latin):
secutus est & ex posuit quidess& exuite u&erem ho¬
minẽ & mdiute nouum  &era enimlectionis ipnus
ad cundem intellectũ ꝑtinent : Aitquippe quas di¬
centi et quomod ome exuturus sum u&erem. aut
quomodo induturus nouo: An ipse testius homosum
depositurus u&erem hominẽ quẽ hecbui Et acceptu¬
rus nouum quẽ non hecbur ut treshomines intelle¬
guntui & sit in medio quideponit u&cremhomine
udecepit nouum neergo quis quã teclicar nalicogi¬
utione impeditus minus facer& quod iub&ur &
ponfaciens excusar& sed eobscuritatelectionis dic̃
neon sequentibus. Qua ꝓpt̃ deponentes mendaciũ
oquimini ueritatem: Et excehoc est deponereuae¬
reonbominẽ &m ducre nouum Qua ꝓpter deponen¬
esmendiciũ loquimini ueritatem unusquisq cunti¬
resuo quia sumus inuicem membra Neautẽquis quã
m &eum pagaenomendiciũ cum pximotuolociro
Proximustuus illeest: qui tecum natus est exccdam & eua

Expanded text:
secutus est, et exposuit quid esset exui veterem hosecutus est, et exposuit quid esset exui veterem hominem, et indui novum. Caetera enim lectionis ipsius ad eumdem intellectum pertinent. Ait quippe quasi dicenti: Et quomodo me exuturus sum veterem, aut quomodo induturus novum? An ipse tertius homo sum depositurus veterem hominem, quem habui, et accepturus novum, quem non habui; ut tres homines intelligantur, et sit in medio qui deponit veterem hominem, et accipit novum? ne ergo quisquam tali carnali cogitatione impeditus, minus faceret quod jubetur, et non faciens excusaret se de obscuritate lectionis, dicit in consequentibus: Quapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem. Et ecce hoc est deponere veterem hominem, et induere novum: Quapropter, deponentes mendacium, loquimini veritatem, unusquisque cum pret cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquere. Proximus tuus ille est, qui tecum natus est ex Adam et Eva.
Abbreviated transcription (Latin):
cum impus &cum uiris sanguinũ: quorum opera ini¬
quac sunt: DIXLERAEORŨ PLEXUISEMUNERIBUS
Et quod eis. ad optinendam salutem aeruã datum ess
ad accipienda huius sȩculimunera conuesterunt:
Existimantes questum essepi&cetem : ECUΛTCΙ
rcuici. Valcatmihicdꝑfectionem liberatimis tantã¬
meũ p̃tium sanguis dñimei: Et inpericulis huius ute¬
cũ mi seri cordiatua non deserat me: PESVO VSBIA
scĩtas ur̃a sicut est inquit ueritaes iniħu: deponere
uos secundum priorem conuersationẽ u&erem hon¬
nem: eum qui corrumpitur secundũ concupiscem
ccs deceptionis Renouamini autẽ spumentis ur̃e
Et induite nouum hominẽ. eum qui secundudm̃ crei¬
arbitrar&ur deponendam esse aliquã sub stas¬
tiam. quem eedmodum se expoliattonicam aut aliqud
forinsecus accipiendam. quomodo accepit aliquod uest¬
mentu quasi ponens unã tonicam & sumens alterat &
carnalis iste intellectus non ꝑmitter& homines agere
in se intus spiritaliter quod precipiebat a postolus

Expanded text:
cum impiis et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus: et quod eis ad obtinendam salutem aeternam datum est, ad accipienda hujus saeculi munera converterunt, existimantes quaestum esse pietatem . 11. re mei: valeat mihi ad perfectionem liberationis, tantum pretium sanguinis Domini mei; et in periculis hujus vitae, misericordia tua non deserat me. 12. vers. Sanctitas Vestra: Sicut est, inquit, veritas in Jesu, deponere vos secundum priorem conversationem veterem hominem, eum qui corrtias deceptionis. renouamini autem spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, eum qui secundum deum creaarbitraretur deponendam esse aliquam substantiam, quemadmodum se exspoliat tunica; aut aliquid forinsecus accipiendum, quomodo accipit aliquod vestimentum, quasi ponens unam tunicam et sumens alteram; et carnalis iste intellectus non permitteret homines agere in se intus spiritualiter quod praecipiebat Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: Quid mihi ꝑsuades utxp̃ianus simi ego fraude
axpͥiano passus sum et num quã feci. Fial sum mihi iu¬
rauitxp̃ianus & egonum quã. Et cum istredicunt : in p¬
diunt saluti ut nihil eis prosit. Non quidem qđ iã bo¬
nisunt. sed quod mediocriter mali: Quomodo enim
nihil ꝓdest aperireoculos.si sit quisque in tenebris
itocnihil prodest esse inluce siclausi sunt oculi:
ta pacganus quidem utdeillis potius loquamur uelut
bencuiuentibus. patentib oculis est intenebris q
non agnoscit lucem suã dñm. Xp̃ianus autẽ male ui¬
uens. in lucequidem est nonnisidi sedelausit oculos
Mocleuiuendo enim uiderenon uult eum: Incuius nomi¬
ne toem quã cȩcus est: in lumine constitutus PA PLICIT¬
TIPO XPILOGUITUR CUACCEOI AD FIDEM
IN LUMINAPIONEA ET SAUTARISMEUS QUEM
TIIBΟ Dñsmihi & notitiam sui & salutem da¬
bit quisme aufer& ei HNSPΚΟTECTOR UI

Expanded text:
dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravit christianus, et ego nunquam. Et cum ista dicunt, impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumine constitutus, nulla visioloquitur, cum accedit ad fidem. Dominus illuminatio mea et salutaris meus, quem timebo? Dominus mihi et notitiam sui et salutem dabit, quis me auferet ei? Dominus protector vitae
Abbreviated transcription (Latin):
PEUAUPEIN INNO CENTI UEA AMBULAVI REDIINEIE
MINE ETIISERE REMEI PESMEAISSEETIFANRECTISUNINE
Concussus sum quidem undique scandalis &tẽp
tectionib rep̃hendentium iudiciũ bumanȩ teme¬
ritatis. sed pesineus st&it in rectitudine. Quare
autẽ in rectitudiner quia superius dixerat. Et in dño
nedicam quasicestus de hominibus. sed tebenedicam in
operib meis: Hoc est enimbenedicer edñm in ecclesir
frs sic uiuere ut ꝑmores cuius que benedicatur dus
Ncem quibenedicit dño lingua: et factis moledicit uon
inecclesus benedicit dño. Iingua propeomnes bene¬
dicunt: sed non omnis factis. Quidam uocebenedi¬
cunt : quidam moribus : In quorũ autẽ morib non in¬
uenitur qđ audiunt: faciuntblaes phemaridm̃: ut il
qui nondum intrant in eclesiacm quã uis ament pec¬
cata sua ideonolint essechristicni: tament excusen
se ꝑmoclos utblaendiantur sibi seducentes seipsos &

Expanded text:
Ego autem in innocentia mea ambulavi, redime Ego autem in innocentia mea ambulavi, redime me, et miserere mei: pes meus stetit in rectitudine. Concussus sum quidem undique scandalis et tentationibus reprehendentium judicium humana temeritate: sed pes meus stetit in rectitudine. Quare autem in rectitudine? Quia superius dixerat: Et in Dominnedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et
Abbreviated transcription (Latin):
Illeautem contraquem prolato fuerit : & suaem effrin¬
ginon potest quia ten&ur iure forte: non ecclesi astico
sed principum seculi quitantũ detulerunt ecdesiae:
ut quic quid in ea iudicatũ fuerit dissol ui nom possit
Siergo effringinon potest: iccm non uult in tueri se
& cecosõlos dirigit iniudicem : detrahit quantũ potest
Placere illi uoluit inquit: diuiti fauit: aut aliquid ab
illo accepit. auttimuit illum offendere: Accusat
quasi accepta sint munera. Si autẽ pauꝑ hebuerit
contradiuitem & ꝓpaupere fuerit iudicatũ dicit
item diues accepit munera: Quę muneri apaupe¬
re: Uidit inquit pauperem & nerep̃hender&ur
qđ contra pauperem facer& oppressit iustitiam.
Et ꝓtulit contraueritatẽ sententiã: Cum ergone¬
cessesit ut hoc dicatur: uid&e non pos sedici abhis
quimunera non accipiunt nisicorã oculisdĩ. qui
solus uidit quis accipiat: & quis non accipiat:

Expanded text:
Ille autem contra quem prolata fuerit, et si jam effrinIlle autem contra quem prolata fuerit, et si jam effringi non potest, quia tenetur jure forte non ecclesiastico, sed principum saeculi, qui tantum detulerunt Ecclesiae, ut quidquid in ea judicatum fuerit, dissolvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat, et quis non accipiat:
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbi causa contingit. ut duo homines habeantcausa
apud seruum dĩ: nemonisisuam iustr̃o dicitcausa
Ncem siiniquam putarit. causam suã iudicem non que¬
rer&. Et ille seputat iustom causam habere et
ille: Ueniunt codiudicem : antequã ꝓferatur senten¬
tia ambodicunt. Amplectimur iudiciumtuum: que¬
nauero anathemasim. Ambo amant iudicem. an¬
tequã iudic&: Cũ enim dicta fuerit sententia con¬
traunũ erit: Et neuter eorum scit contraquẽ fu¬
tura est. Illeergo utrisque siplacere uoluerit.
accipit munus. lacudem hominum: sed accepto mu¬
ner eisto uid& e qđmunt amittat. Accepit qđ
sonat & transit: ꝑdit quod dicitur Et numquam
transit uerbum dĩ: semꝑ dicitur. num quãtran¬
sit. Uerbum hominis mox ut dictum fuerittran¬
sit: ten& in ania dimittit solida: Si autẽdo in¬
ueniatur ꝓlaturus est sententiã contraunum
consideratodo sub quo iudice illcem ꝓfert rem

Expanded text:
Verbi causa, contingit ut duo homines habeant causam Verbi causa, contingit ut duo homines habeant causam apud servum Dei; nemo nisi suam justam dicit causam; nam si iniquam putaret causam suam, judicem non quaereret. Et ille se putat justam causam habere, et ille. Veniunt ad judicem. Antequam proferatur sententia, ambo dicunt: Amplectimur judicium tuum; quinavero, anathema sim. Ambo amant judicem antequam judicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit contra quem futura est. Ille ergo si utrisque placere voluerit, accipit munus laudem hominum. Sed accepto munere isto, videte quod munus amittat. Accipit quod sonat, et transit: perdit quod dicitur, et nunquam transit. Verbum Dei semper dicitur, nunquam transit: verbum hominis mox ut dictum fuerit, transit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert.
Abbreviated transcription (Latin):
B IXIQuIPXTESSVVI: DEATEUA EORUM REPLETAESI MU¬
ueΚΙΚ. Munercnonsolum pecunia est non solũ aurũ
& argentum nonsolum &erna sunt neque omnes qui
accepit. Laculos habuit : ea quaemittebantur iudas
auferebat. Sed quid est accipere munera ꝓpt̃ munera
laudarehominem : adular ehominem: palpareblandi¬
endo iudicare contraueritatem : ꝓpt̃ ueritaetem mune¬
ra. Propter quae munera : non solum ꝓpt̃ aurum &
argentum. Et huius modi aliquid sed &iam ꝓpter
lccudem quiiudicat m cclemunus accepit : & munus
quod nihil inanius. Pectuit enim ille manus cedacci¬
piendum iudicium linguȩ aliene : Et ꝑ didit iudicium
conscientiae suae: Ergo inquorum manib iniquita¬
tessunt dextera corum repl&acest muneribus:
Vtiquecoram dõ, Et non possunt nisi dõ dicere tuscis.
non possunt nisullidicere : ne comꝑdas cum impus
ccnimam meã: Et cum uiris sanguinũ uitamm ecm
Qui solus potest uidere: quia non accipiunt munera

Expanded text:
bus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est mubus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus: munera non solum pecunia est, non solum aurum et argentum, non solum exenia sunt; neque omnes qui accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem propter munera. Propter quae munera? Non solum propter aurum et argentum et hujusmodi aliquid, sed etiam propter laudem qui judicat male, munus accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae suae. Ergo in quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus. Vnon possunt nisi illi dicere: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam; qui solus potest videre, quia non accipiunt munera.
Abbreviated transcription (Latin):
In quib ergo sichabitat dñs: ut & debonissuis ipseglori¬
fic&ur : ut non sibiue. lint tribuere & quasi ꝓpriũ uin¬
dicare qđ cbillo acceperunt: ipsi ꝑtinent coddecorem
domusdiꝰ nec discerni illos uell& scriptura: nisi quio
sunt quidam quidonum di habentquidem: Et nolunt in
dõ gloriari sed inse: Habent quidemdonum dĩ sed nec
ꝑtinent addecorem domusdi. Quienim ꝑtinent ad de¬
corem domusdi: in quib: hacbitat gloriadĩ ipsi sunt
locus habitationis glori&uae. In quib autẽ habitã
gloriadr̃ nisi qui sicgloriantur : ut non in se sed indño
gloriemur : Ergo quic dilexi decorem domustuae:
idest omnes quiibi sunt & gloricmtuã quȩrunt: sed
& non prȩsum psim homine & non consensiimpis. et
non introibo & non sedebo in congregationecorum
quia ita fui in ecclesiadi quid mihi raribuas: sequi¬
tur quae respondeamus: NECCÕꝵΡPAS CEIIPIIS AUIMÃ
MEX ET CUUIRISSANCUINŨ UITRMEA. IN QUORIIMANI¬

Expanded text:
In quibus ergo sic habitat Dominus, ut et de bonis suis ipse gloriIn quibus ergo sic habitat Dominus, ut et de bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi velint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos vellet Scriptura, nisi quia sunt quidam qui donum Dei habent quidem, et nolunt in Deo gloriari, sed in se: habent quidem donum Dei, sed non pertinent ad decorem domus Dei. Qui enim pertinent ad decorem domus Dei, in quibus habitat gloria Dei, ipsi sunt locus habitationis gloriae Dei. In quibus autem habitat gloria Dei, nisi qui sic gloriantur, ut non in se, sed in Domino glorientur? Ergo quia dilexi decorem domus tuae, id est, omnes qui ibi sunt et gloriam tuam quaerunt; sed et non praesumpsi in homine, et non consensi impiis, et non introibo, et non sedebo in congregatione eorum; quia ita fui in Ecclesia Dei, quid mihi retribues? Sequitur quid respondeamus: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris
Abbreviated transcription (Latin):
uenim cũ uideris homines inunum locum intrasse.
putas eiusdem meriti esse: ds̃ autẽ non feellitur
nolitimere : Iuiudicanteuento: discernis paleam
a frumento : Ventum uis flaretibi & tunones uen¬
rus esto bonus &iam in mediomelorum: Et dic quȩ as
sia est. Adhuchacb& malos. sed decor domusđi innobis
est in scis est. Ipsum decorem domustuae dilexi Vlo¬
cum haurtationis cloriȩ iuȩ. Quidesthoc & hoc di¬
cam : adillum sensum ꝑtin& sub obscurum aliquantum
A diuu& medñs: Et intentio cordis uestri ab codem dño ius¬
pirata. Quid ait: locum habitationis gloriae tuac:
Dixit prius decorem domustuae : Et ex ponit qui sit decor
domus dĩ. Locus inquit habitationis glorieuae.
Non sufficit dicere locus habitationis dĩ sed locus habi¬
tationis gloriȩdĩ. Quae est gloria dĩ : dequa paulo ante
dicebem: ut & qui fitbonus non in se sed indnoglori¬
&ur: Omnes enim peccauerunt: & egent gloriã dĩ:

Expanded text:
Tu enim cum videris homines in unum locum intrasse, Tu enim cum videris homines in unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli timere. Tu judicante vento discernis paleam a frumento: ventum vis flare tibi, et tu non es venrus esto bonus, etiam in medio malorum; et dic quae audsia est; adhuc habet malos, sed decor domus Dei in bonis est, in sanctis est: ipsum decorem domus tuae dilexi. Et locum habitationis gloriae tuae. Quid est hoc? Et hoc dicam, ad illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, Locus habitationis Dei, sed, Locus habitationis gloriae Dei. Quae est gloria Dei? De qua paulo ante dicebam, ut et qui fit bonus, non in se, sed in Domino glorietur . Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
gloriaris qua sinon acceperis: hoc enim ipsea pos¬
tolus dixit. aliolo cohominib suꝑbientib & uo
lentibus sibi tribuere quoddĩ est. & debono sic
gloriari quasidesuo. Hoc eis dicit Quid enim
hcebes quod non accepisti:. si autem accepisti. quid glo¬
riaris quasi non acceperis: quidedithumili aufert
superbo. Quia quidedit potest auferre. Ad hoc enĩ
ꝑtin& fr̃s. sitamen exposui quod uolui: Exposui au¬
tem quantum potui: et si non quantũ uolui: Ad hoc ꝑ¬
tin& qđ ait . lauabo in in nocentibi mcnus meas & circũ¬
dabo altcer &uũ dñe : ut audiam uocem lccudistuae:
dest ex ipsobonomec non deme p̃sumam sed d&e qui
dedisti: nelauda reuelim deme inme sed deteinte
deo sequitur: ut audiam uocem locudis: Ete nar¬
rem uniuersa mirabiliatua non mea sed tua
mentẽ positũ intermalos. rogaentẽ dõ: ut non conꝑ¬
datur cũ melis: quia non errat ds̃ iniudicando

Expanded text:
gloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Aposgloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad hoc pertinet quod ait, Lavabo in innocentibus manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua: non mea, sed tuamentem, positum inter malos, rogantem Deum ut non comperdatur cum malis, quia non errat Deus in judicando.
Abbreviated transcription (Latin):
minatus es: quia conuertistite alicubi quotu non
eras. Quid est aliud quod non eras: dr̃ lumen est
non enim tulum en eras: quia peccator eras Dicit
enĩ apostolus eis. quos uult audir euocem laudis
iuistis enim aliquando tenebre: nunc autem lux
Quidest fuistis aliquando tenebrȩ nisiu&eris hom¬
nis. Nunc autẽ lux non sine causa lux estis. qui fu¬
istis. iamdudum tenebre nisi quia inluminatiestis :
Noliteputare te ipsum esselucem: illccest lux quȩ
inluminat omnẽ hominem uenientẽ in hunc mun¬
dum: Iuautẽ ꝑteipsum: ꝑmalã uoluntatem ꝑccd
uersionẽ tuã tenebratus eras Modoluces: sed¬
i subieore statim ne suꝑbirent illiquib dictum est
nunc autelux: & coddit indño: Sic eniꝰ ait fuistis ali¬
quando tenebre nunc autẽ lux in dño: Ergo sip̃ter
dñm: nec lux: Si autẽ ideolux quia in dño. quid
habes quod non accepisti si autẽ accepisti: quid

Expanded text:
minatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non minatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliud quod tu non eras? Deus lumen est. Non enim tu lumen eras, quia peccator eras. Dicit enim Apostolus eis quos vult audire vocem laudis: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux . Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux: non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum tenebrae, nisi quia illuminati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; tu autem per teipsum, per malam voluntatem, per aversionem tuam tenebratus eras, modo luces. Sed subjecit statim, ne superbirent illi quibus dictum est, Nunc autem lux, et addidit, in Domino. Sic enim ait, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Ergo si praeter Dominum, nec lux: si autem ideo lux, quia in Domino; quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid
Abbreviated transcription (Latin):
niicauilixrua. Quid est audiam uocem lccudis: ut in¬
tellegem inquit: hoc est enim audirecoram dõ: Non
quomodo sonos istos quos multi audiunt & multinon au¬
diunt: quã multicednos audientes sunt. &ccddm surdi
sunt : quã multihabentes aures. non habent illas au
rgo quidest audireuoaem laudis dicam si potero
ccdiuuante misericordia dñi: orationib uestris : audi¬
reuocem laudis est. intellegereitus. Quia quic¬
quid inte maliest idepeccatis. tuũ est quicquidboni in
iustificationibus. dĩ est. Ita audi uocem locudis. ut ñ
telccudes &quandobonus es: Nccm laudando tebo¬
num fis meclus: honum enĩ tefecerat humilitaos
malumte faciat suꝑbia, Conuersus eras. ut mlu¬
mina reris. Et conuersion&ua factus luminosus
factus in lustratus conuersione: Sed quor nuquid
ccdte si ad te conuersus possis in luminceri: Nũ quã
posses tenebrari: quiatecum semꝑesses: Quare mnli¬

Expanded text:
mirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut inmirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad nos audientes sunt, et ad Deum surdi sunt! Quam multi habentes aures, non habent illas aur audiat ! Ergo quid est audire vocem laudis? Dicam si potero, adjuvante misericordia Domini, et orationibus vestris. Audire vocem laudis, est intelligere intus, quia quidquid in te mali est de peccatis, tuum est; quidquid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversione tua factus es luminosus, factus illustratus conversione. Sed quo? numquid ad te? Si ad te conversus posses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illu