comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
g& pane dilectionis : Decuius dilectione ea parte quȩ ad proxi¬
mum pertin& subsequenter adiungit :
msouitiustus animas iumentorum suorum:. Id est miser&ur &
conpatitur hebitudini ac fragilitati ꝓximorum sibi cõmissorum:
iscera autem impiorum crudelia. Qui non solum non conpa¬
tiuntur subditis. sed &iam iuxta hoc quod dñs ait percutiunt
pueros & ancillas dicentes: moram facit dominus meus uenire :
Qui operatur terramsuam saturabitur panibus. quiautem secta¬
tur otium stultissimus est: Quiexer c& animam suam spirita¬
libus studiis & nunc uirtutibus &nunc dapibus saturabitur prae¬
miorum : qui autem prosalute animȩ suae laborare detractat.
tunc inter sultos reprobabitur. tamet sinunc ueldiuina uel huma¬
na sapientia gloriosus uidetur : Desiderium impii moni mentum
est pessimorum : Desiderat impius praecedentes malos imitari.
& de illorum uita atque actibus loqui: uel certe desiderium
impii moninent imest pessimorum : quia oame desiderium eius

Expanded text:
 pane dilectionis, de cujus dilectionis ea parte, quae ad proximum pertinet subsequenter adjungit. Novit justus animas jumentorum suorum. Id est, miseret et compatitur hebetudini ac fragilitati proximorum sibi commissorum. Viscera autem impiorum crudelia. Qui non solum non compatiuntur subditis, sed etiam juxta hoc quod Dominus ait: Percutiunt pueros et ancillas dicentes, Moram facit dominus meus venire . Qui operatur terram suam, saturabitur panibus; qui autem sectatur otium, stultissimus est. Qui exercet animam suam spiritalibus studiis, et nunc virtutum et tunc dapibus saturabitur praemiorum: qui autem pro salute animae suae laborare detrectat, tunc inter stultos reputabitur, tametsi nunc vel divina vel mundana sapientia gloriosus videtur. Desiderium impii munimentum est pessimorum. Desiderat impius praecedentes malos imitari, et de illorum vita atque actibus loqui, vel certe desiderium impii munimentum est pessimorum, quia omne desiderium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
paci auxilium praestas: Quidiligit cordis munditiam. propter
cgratiam labiorum suorum habebit amicum regem :
Quimundo corde recta praedicat. inter illos annumerabitur.
dequibus eidem regi & conditori saeculorum proph&a dicebat :
mihi autemnimis honorificati sunt amicitui ds̃: Nam siquis
gratiam labiorum recta praedicando praemonstrat:. cordis
autemmunditiam custo dire chssimulat. Nequaquam talis a &er¬
niregis amicitia frui posse putandus est:
Oculidñi custodiunt scientiam & supplantantur uerba iniqui:
Superna inspectio custodit semper in ecclesia scientiam ueritatis
quam docuit. uerba autem hereticorum immo omnis sermo
pi&ati &iustitiae contrarius quiadño regente non seruatur.
cumsuo auctore subuertitur: Dicit piger: leo foris. inmedio
platearum occidendus sum: Dicit suepe inanimo suo is qui ad
agendabona opera piger est. ad confitendam fidem quam cor¬
de ten& timidus : Non audeo fidem quam noui foras prositeri.

Expanded text:
paci auxilium praestas. Qui diligit cordis munditiam, propter paci auxilium praestas. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Qui mundo corde recta praedicat inter illos annude quibus eidem Regi et Conditori saeculorum propheta dicebat: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Nam si quis gratiam labiorum recta praeautem munditiam custodire dissimulat, nequaquam talis aeterni regis amicitia frui posse putandus est. Oculi Domini custodiunt scientiam, et supplantantur verba iniqui. Superna inspectio custodit semper in Ecclesia scientiam veritatis quam docuit, verba autem haereticorum, immo omnis sermo pietati et justitiae contrarius, quia Domino regente non servatur, cum suo auctore subvertitur. Dicit piger: Leo foris, in medio platearum occidendus sum. Dicit saepe in animo suo is, qui ad agenda bona opera piger est, ad confitendam fidem, quam corde tenet, timidus: Non audeo fidem, quam novi, foras profiteri,
Abbreviated transcription (Latin):
int est latro cinia ex ercere. homines seruitio praenere tormentis
laniare morte per imere. bouem uiduae propignore auferre.
ipsam de aduersario ciompossit uindicare nonuelle : talis &enim
merio iurga irosuace consimmuibitur: quia sicut dis aet ominis
qui aceperite gladium. gladioperibit: Id est guliniaste mnalion
sueiuiusts i p̃sase uitia sibim& interitum consciscunt: uerumi quia
dicerat dempio. sequitur etontra de pio:
Qui pronus est inmiseri cordiam benedic&ur. depanibus enim
suis dedit pauperi: Huic simile est illud iudicis eiusdem. quimi¬
sericordes ab impiis descernens ait: uenite benedictipttrs mei
possid&e paratum uobis regnum a constitutionemundi : quia
esuriui & dediftis mihi manducare : &c&era Possunt autem
panes qui piuperidantur non solum alimentd carnalis sed &iã
doctrinae spiritalis qua anima recreatur intellegi:
& contumeliae : Cice hereticum quem corrigere non potes de
ecclesia & cum illi libertatem praedicandi abstuleris. catholicȩ

Expanded text:
t est latrocinia exercere, homines servitio premere, tormentis laniare, morte perimere, bovem viduae pro pignore auferre, ipsam de adversario, cum possit, vindicare non velle. Talis etenim merito virga irae suae consummabitur; quia, sicut Dominus ait, Omnis qui acceperit gladium, gladio peribit , id est, qui injuste in alios saeviunt, ipsa saevitia sibimet interitum consciscunt. Verum quia dixerat de impio, sequitur e contrario de pio:-- Qui pronus est ad misericsuis dedit pauperi. Huic simile est illud judicis ejusdem, qui misericordes ab impiis discernens ait: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi: quia esurivi, et dedistis mihi manducare, etc. Possunt autem panes qui pauperi dantur, non solum alimenti carnalis, sed etiam doctrinae spiritalis, qua anima recreatur, intelligi.et contumeliae. Ejice haereticum, quem corrigere non potes, de Ecclesia; et cum illi libertatem praedicandi abstuleris, catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt tam saeui fuerunt. ut ipsis dae monibus crudeliores esse
uiderentur . quod coluber diabolum saepe insinu& & in primi
hominis trans gressione probatum est. &cumuirsapiens aiebat. quas:
a facie colubri fuge peccaitum: Nauis quoque quod leuitatem design&
eorum quicircum feruntur omniuento doctrinae. demonstrat pro¬
ph&a quiait. et caldȩos innauibussuis gloriantes. hoc est inmun¬
dos sp̃s defragilitate atque instabilitatementis humanȩ sese extol¬
lentes. & deillius ruina quasi uictores la&antes: sicut ergo illa tã
callida sunt̃ ut inueniri nequeant. sic adulis cens quiuiam ueritatis
deserit difficile cogitatu est quose peromnes horas inquot cogita¬
menta uecors uexamente declin&.

Expanded text:
secuti sunt, tam saevi fuerunt, ut ipsis daemonibus crudeliores esse secuti sunt, tam saevi fuerunt, ut ipsis daemonibus crudeliores esse viderentur. Quod coluber diabolum saepe insinuet, et in primi hominis transgressione probatum est, et cum vir sapiens aiebat, quasi a facie colubri fuge peccatum . Navis quoque, quod levitatem designet eorum qui circumferuntur omni vento doctrinae, demonstrat propheta qui ait: Et Chaldaeos in navibus suis gloriantes , hoc est, immundos spiritus de fragilitate atque instabilitate mentis humanae sese extollentes, et de illius ruina quasi victores laetantes. Sicut ergo illa tam callida sunt ut inveniri nequeant, sic adolescens, qui viam veritatis deseruit, difficile cogitatu est, quo se per omnes horas, in quot cogitamenta, vecors vaga mente declin
Abbreviated transcription (Latin):
Triasunt difficiliamihi & quartum quod penitus ignoro uiam
aquilae incaelo. uiam colubri super terram. uiam nauis inme¬
diomari. &uiam uiri in aduliscentiasua
Quantum adhitoriam ita est ut scriptum est. Sed quia perpara¬
bolas loquitur. uia aquilae incuelo difficile inuenitur. hoc est subtilitas
in imici qua circa caelestium uirorum corda uolitat. magno cum labore
de prehenditur similiter &uia colibri super terram. idest astutiȩ
hostis uenenati. quibus insidiar  desin& eis quos in p&ra fidei fun¬
ditos esse conspicit. Nec non cliuanauis inmediomari. hoc est uia
iniquitatis quaeper amaras saeculi huius undas inmundorum spi¬
rituum flatibus agitatas tanta subtilitate discurrit: ut ueluix
uel nullatenus eius possit iter deprehendi Nam quod aquila malig¬
num hostem signific& testatur proph&a quiait uelociores fue¬
runt per secutores nostri aquilis cueli. id est homines quinos per¬

Expanded text:
Tria sunt difficilia mihi, et quartum quod penitus ignoro: viam Tria sunt difficilia mihi, et quartum quod penitus ignoro: viam aquilae in coelo, viam colubri super terram, viam navis in medio maris, et viam viri in adolescentia sua. Quantum ad historiam ita est ut scriptum est, sed quia per parabolas loquitur, via aquilae in coelo difficile invenitur, hoc est, subtilitas inimici, qua circa coelestium virorum corda volitat magno cum labore deprehenditur. Similiter et via colubri super terram, id est, astutiae hostis venenati quibus insidiari non desinit eis, quos in petra fidei fundatos esse conspicit, nec non et via navis, in medio mari, hoc est, via iniquitatis quae per amaras saeculi hujus undas, immundorum spirituum flatibus agitatas, tanta subtilitate discurrit, ut vel vix vel nullatenus ejus possit iter deprehendi. Nam quod aquila malignum hostem significet testatur propheta, qui ait: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli , id est, homines qui nos per
Abbreviated transcription (Latin):
desinat. sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt. infinito ardo¬
sre conburat. Oculum qui subsannat patrem & des picit partum
matrissuae effodiant corui de correntibus & comedant illum filu
aquilȩ. Peruersi dum diuina iudicia reprȩhendunt sub sannat
patrem & qui lib& heretici dumpraedicationem scũe ecclesiae de¬
ridendo contempnunt . partum matris despiciunt. quia deipsa
ex eunt qui contra ipsam loquuntur. Ex nobis exierunt inquit.
sed nonerant ex nobis quorum intentionem dum praedicatores
catholici descripturarum diuinarum fluentis procedentes in cre¬
pando reuincunt. quasi oculum nefandum corui detorrentibus
effodiunt & silii aquilae comedunt. Corui &enim uocantur doc¬
tores scĩ quia perhumilitatis gratiam peccati inse nigredinem con¬
fitentur filii autem aquilae . quia pergratiam eius sunt renati
quiin habitu ad sumptȩ humanitatis. ad caelestia trans uolauit
VNde &alibi filii sponsi appellantur

Expanded text:
desinat, sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt infinito ardodesinat, sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt infinito ardore comburat. Oculum qui subsannat patrem et despicit partum matris suae, effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae. Perversi dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem; et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae deridendo contemnunt, partum matris despiciunt, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsum loquuntur. Ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis. Quorum intentionem dum praedicatores catholici de Scripturarum divinarum fluentis procedentes increpando revincunt, quasi oculum nefandum corvi de torrentibus effodiunt. Et filii aquilae comedunt. Corvi etenim vocantur doctores sancti, quia per humilitatis gratiam peccati in se nigredinem confitentur; filii autem aquilae, quia per gratiam ejus sunt renati, qui in habitu assumptae humanitatis ad coelestia transvolavit: unde et alibi filii sponsi appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
s subiugare contendit. Sangui sugae duae sunt filiue.dicentes
s adfer adfer. Sangui suga est diabolus. quisiti peccandi ac peccata
suadendi incessanter accenditur : huic duae sunt filiae. quia duae
specialiter humani generis in lecebrae hunc antiqui hostis imitin¬
tur ardorem: luxuria uidelic& & filargiria Nam & luxuriae quo
liberius frena laxantur eo noxius delectatur: Et sicit quidam ait
po&arum. crescit amornummi quantum ipsa pecunia crescit
Tria sunt insaturabilia & quartum quod nondicit sufficit Infernus
s &os uuluae. & terra quaenon satiatur aqua. ignis uero nondicit sufficit
In fernus numquam redundat mere trix similiter uicina eius corpus
non satiatur diliciis. & auarus numquam dicit sufficit: quidam in¬
fernum inter pr&abantur di abolum qui in satiabilissit deseductio¬
ne humana os uuluae & terram quae non sati&ur aqua ut supra
ignem quinon dicit sufficit incendium gebennae quod numquã

Expanded text:
 subjugare contendit.-- Sa subjugare contendit.-- Sa: Affer, affer . Sanguisuga est diabolus, qui siti peccandi ad peccata suadendo incessanter accenditur. Huic duae sunt filiae, quia duae specialiter humani generis illecebrae hunc antiqui hostis imitantes ardorem, luxuria videlicet et philargyria. Nam et luxuriae quo liberius frena laxantur, eo noxius delectatur, et sicut quidam ait poetarum , Crescit amor nummi quantum ipsa pecunTria sunt insaturabilia, et quartum quod non dicit: Sufficit. Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua, ignis vero non dicit: Sufficit. Infernus nunquam redundat: meretrix similiter vicina ejus, corpus non satiatur deliciis; et avarus nunquam dicit, Sufficit. Quidam infernum interpretantur diabolum, qui insaturabilis sit de seductione humana; os vulvae et terram quae non satiatur aqua, ut supra; ignem qui non dicit, Sufficit, incendium gehennae, quod nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
& hereticorum iudueorum ergo generatio patrisuo maledixit
illiuidelic& quiait. filius meus primogenitus israhel. quando filium eẽl
uenientem in carne negauit . Et matrisuae nombenedixit synagogȩ¬
uidelic& cuius fidei pristinae quam in patribus acproph&is dexp̃o
habuerat detraxit. Nouatianorum generatio munda sibi uid&ur
dicens se paenitentia opus non habere. & tamen non potest munda
esse a sordibus peccatorum. quae fontẽ paenitentiae peccantibus
ueniam negando praecludit. Item generatio arriorum excelsos habo
oculos & palpebras superdm̃ erectas. inquirens quid fuit antea.
& quia fuit tempus quando non fuit filius uel quae est sps̃ scĩpotestas
aequalis in aequalis: Item generatio quae prodentibus gladios
hab&. illa est congregatio prauorum quae suam perfidiam &uam
aliis intimare satagit: & sicut corporasolent gladiis sterni. ita ani¬
mas audientium ueneno prauae allocutionis mortiperp&uae¬

Expanded text:
et haereticorum, Judaeorum ergo generatio patri suo maledixit, et haereticorum, Judaeorum ergo generatio patri suo maledixit, illi videlicet qui ait: Filius meus primogenitus Israel, quando filium ejus venientem in carne negavit, et matri suae novidelicet, cujus fidei pristinae, quam a patribus ac prophetis de Christo habuerat, detraxit. Novatianorum generatio munda sibi videtur, dicens: Poenitentia opus non habere. Et tamen non potest munda esse a sordibus peccatorum, quae fontem poenitentiae peccantibus veniam negando, praecludit. Item generatio Arrianorum excelsos habet oculos, et palpebras supra Deum erectas, inquirens, qui fuit antea; et quia fuit tempus quando non fuit Filius, vel quae sancti Spiritus potestas, aequalis an inaequalis. Item generatio, quae pro dentibus gladios habet, illa est congregatio pravorum, quae perfidiam etiam aliis intimare satagit; et sicut corpora solent gladiis sterni, ita animas audientium veneno pravae allocutionis, morti perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
nuat: est inquiens generatio nefandorum que & sibona quae lib&
agit perditꝰ in eohaec quod honorem parentibus non defert:
Ceneratio quae sibimanda uid &ur. & tamen non est lota sordibus
suis. De hac generatione loquitur psalmista. qm̃ ds̃ dissipat ossa
hominum sibi placentium
Generatio cuius excelsi sunt oculi. & palpebrae eius in alta subrectae
Huius consortium generationis uitabat psalmista. cumdicebat.
Dñe non est ex altatum cormeum. neque elatisunt oculimei. &c&era
Generatio quae prodentibus gladios hab& & conmandit molaribus suis
Dehac psalmista filii hominum dentes eorum arma & sagittae
& lingua eorum machera acuta.
t comedat in opes deterra . & pauperes ex hominibus
Adhoc linguam armant persecutores ecclesiae . ut in nocentes xp̃i
& humiles trucident quod si diligentius considerare uolueris. inue¬
nies has generationes congregationes esse nequissimas iudacorum

Expanded text:
nuat. Est, inquiens, generatio nefandorum, quae etsi bona quaelibet nuat. Est, inquiens, generatio nefandorum, quae etsi bona quaelibet agit, perdit. Haec in eo quod honorem parentibus non defert. Generatio quae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. De hac generatione loquitur Psalmista, Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Hujus consortium generationis vitabat Psalmista cum dicebat: Domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei Generatio quae pro dentibus gladios habet, et commandit molaribus suis. De hac Psalmista: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae: et linguae eorum, machaera acuta. Ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus. Ad hoc linguam armant persecutores Ecclesiae ut innocentes Christi et humiles trucident. Quod si diligenter considerare volueris, invenies has generationes congregationes esse nequissimas Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
& ee x omnđm ambiguitate superfluae in anitatis ignita
Non addas quicquam uerbis illius. & arguaris iiueniarisq mendax
Non corrumpas eloquia scãrum scripturarum. quod quidam hereti¬
ci nehis conuincerentur fecisse nos cuntur
Quo rogauite ne deneges mihi antequam moriar: Uanitatem & uer¬
bamendacia longe facame. mendicitatem & diuitias nedederis mihi.
tribue tantum uictuimeo necessaria. & c&era
Haec adhucuir cumquo est ds̃. sermonis eius igne radiatus ad ipsum
dnm conuersa uoce profatur. obsecrans neuanitatem saeculi uquam
uel uerba mendacia ueritati caelestium praeponat scripturarum.
necrursum uel copia uel inopia transeuntium rerum. in obliuionem
decidat a&ernorum. Ceneratio quae patrisuo maledicit & matri suȩ
non benedicit. Cum superius puritatem sibi uitȩ adño dari p&er&.
conuertens subito intuitum ad contemplandam prauorum nequitiam
quantis haec sit inuolutamiseris quam longe aueritate dist& insi¬

Expanded text:
 extra omnem ambiguitatem superfluae inanitatis ignita. Non addas quidquam verbis illis, et arguaris, inveniarisque mendax. Ne corrumpas eloquia sanctarum Scripturarum, quod quidam haeretici, ne his convincerentur, fecisse noscuntur. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar. Vanitatem et verba mendacia longe fac a me. Mendacitatem et divitias ne dederis mihi, tribue tantum victui meo necessaria, etc. Haec adhuc vir cum quo est Deus, sermonis ejus igne radiatus, ad ipsum Dominum conversa voce profatur, obsecrans ne vanitatem saeculi nunquam vel verba mendacia veritati coelestium praeponat Scripturarum, nec rursum vel copia vel inopia transeuntium rerum in oblivionem decidat aeternorum. Generatio quae patri suo maledicit, et matri suae non benedicit. Cum superius puritatem sibi vitae a Domino dari peteret convertens subito intuitum ad contemplandam pravorum nequitiam quantis haec sit involuta miseriis, quam longe a veritatis distet, insi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationibus confidit. bonus esse nequit : Nam quia gratiam
superni adiutoris p&ere non curat. merito in impia actione perdurat
Mulier diligens corona uiro suo & putredo in ossibus eius: quae
confusione res dignas gerit : Pat& litterȩ sensus quiamulierbona

Expanded text:
cogitationibus suis confidit bonus esse nequit. Nam qui gratiam cogitationibus suis confidit bonus esse nequit. Nam qui gratiam superni adjutoris petere non curat, merito impia actione perdurat. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit. Pater litterae sensus, quia mulier bona
Abbreviated transcription (Latin):
đi lecti tanita in hacuita recẽperunt aduersa quid contristaris
site quitam longe in fra illorum uestigia iaces temptans ad mo¬
dicum ad flictio tangit : t quidem te & sumpium dicere lam
ere derenon debes peccitorem tamen te esse idest aliqua hob ero
peccita parua siue magna: aperta siue occulta infituri nonde¬
bes imimo confiteri debes: nete ipse seducas. & ueritas itte oise
non possit : siergoiust interra receperunt abel martrriũ &
iob ex empla patientiae quanto magis impii antiochus atque bero¬
des & peccatores in euangelio paralitici. qui nonnisi dimissis pri¬
mopeccatis curari adño potuerunt.: Notandum quod hanc sententiã
p&rus in epistola iuxta antiquam trans lationem posuit dicens:
bus suis: impie agit : horum uersiculorum conexio talis est 
quibonus est non confidit cogitationibus suis: sed dñi gratiam
quaerit. acperillam accipit ut pie uiuere possit : qui autem

Expanded text:
Dei electi, tanta in hac vita receperunt adversa, quid contristaris, Dei electi, tanta in hac vita receperunt adversa, quid contristaris, si te qui tam longe infra illorum vestigia jaces, tentans ad modicum afflictio tangit? Et quidem te etsi impium dicere aut credere non debes, peccatorem tamen te esse, id est, aliqua habere peccata, parva sive magna, aperta sive occulta, inficiari non debes, imo confiteri debes, ne te ipse seducas et veritas in te esse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemplar patientiae, quanto magis impii Antiochus atque Herodes et peccatores in Evangelio, paralytici, qui non nisi dimissis primo peccatis curari a Domino potuerunt. Notandum quod hanc sententiam Petrus in Epistola, juxta antiquam translationem, posuit dicens:bus suis, impie agit. Horum versiculorum connexio talis est, qui bonus est non confidit cogitationibus suis, sed Domini gratiam quaerit, ac per illam accipit, ut pie vivere possit, qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
Merces iustiiuisio est xp̃i: ipse namque est sapientia dequa dictum
est : lignum uitae est amplectentibus eam : Et in apocalypsi qui
uicerit inquit dabo ei edere deligno uitae quod est in para drso dĩ
mes : ethunc fructum modo iusti exspectant quam diu sicut prae¬
dictum est quasi uirens folium germinant:
Et qui suscipit animas sapiens est : Quia nimirumn curam prodño
suscipit : ut eas scilic& uel errantes doceat uel maestas sol&ur. uel
egentes temporalibus bonis sustent& uel penitentes adremedia
salutis protrabat uel pastore destitutas guberri& quo una secum
plures a ddĩm perducat: quimquam ita animas suscipit. sapiens est:
quia nimirum suuae animae perhaec unde sub limius cundnĩo regn&
procurat : Si iustus interra recipit quantomagis impius & pecca¬
tor ÷si scimar tyres tanta passi sunt iustẽ quanta piuas eos ma¬
nore tormenta quullos ad fligebant iniuste: suob & tobias ceteriq

Expanded text:
Merces justi, visio est Christi. Ipse namque est sapientia, de qua dictum Merces justi, visio est Christi. Ipse namque est sapientia, de qua dictum est, Lignum vitae est amplevicerit, inquit, dabo ei edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei . Et hunc fructum modo justi exspectant, quandiu, sicut praedictum est, quasi virens folium germinant. Et qui suscipit animas sapiens est. Qui animarum curam pro Domino suscipit. Ut eas scilicet vel errantes doceat, vel moestas soletur, vel agentes temporalibus bonis sustentet, vel renitentes ad remedia salutis protrahat, vel pastore destitutas gubernet, quo una secum plures ad Dominum perducat, qui, inquam, ita animas suscipit, sapiens est, quia nimirum suae animae per haec unde sublimius cum Domino regnet procurat. Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator? Si sancti martyres tanta passi sunt, justi, quanta putas eos manere tormenta, qui illos affligebant injusti, si Job et Tobias caeterique
Abbreviated transcription (Latin):
consurg& in tempore resurrectionis : quinuncbona quaesbitem¬
pore operationis iqui autem mala quaedicat siue agat modo
solens inquirit tunc eorum pondere neadaltiora regni per¬
cueniat retardatur : Qui confidit indiuitiis suis corru& iusti
autem quasi uirens folium germinabunt:
Qui praesentibus bonis inhians futura noncogitat nutriri uris diuitus
in nouissimo carebit : quiautem spe futurorum praemiorambona fa¬
ciunt in praesenti. iuste quod sperant accipiunt: uirens quippe in
bore folium fructus quos nondum ostendere hab&. signa
acuirtutum gratia proficere non cessant :¬
sorui& sapienti : Quimentem suam tum ultibus cogitatum noxiorũ
conturbari non metuit: h anc utique malignorum spirituum flatibus
quibus obruatur aperit : et quistultus est sapientem persequitur:
perhoc ei &iam dominando seruit. quia patientiam eius praemendo
probatiorem reddit : ut se uidelic& damnato ille brauium proquo
certabat accipiat : sructus iusti lignum uitae

Expanded text:
consurgit, in tempore resurrectionis, qui nunc bona quaerit in tempore operationis, qui autem mala quae dicat sive agat, modo solers inquirit, tunc eorum pondere ad altiora regni perveniat retardatur. Qui confidet in divitiis suis corruet, justi autem quasi virens folium germinabunt. Qui praesentibus bonis inhians, futura non cogitat, utrisque in novissimo carebit: qui autem spe futurorum praemiorum bona faciunt in praesenti, juste quae sperant accipiunt. Virens quippe in arbore folium fructus quos nondum ostendere habet, signaac virtutum gratia proficere non cessant,serviet sapienti. Qui mentem suam tumultibus cogitatuum noxiorum conturbari non metuit, hanc utique malignorum spirituum flatibus, quibus obruatur, aperit. Et qui stultus sapientem persequitur, per hoc ei etiam dominando servit, quia patientiam ejus premendo, probatiorem reddit, ut se videlicet damnato, ille bravium, pro quo certabat, accipiat.-- Fructus justi, lignum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
missum pasce ne tibi lac aestite nouum perrigorem desit. sed tibi
sempertiusq sufficiat id est tam sedulo doctrinae insta. ut &iam
quondam paenitentes ad officium docendi prouehas: quatinus per illos¬
qui pridem profȩditate uitiorum ad sinistram iudicis uidebantur
esso ponendi modorationabile & sine dolo lac uerbi paruulis sensu
ministr& fit autem lac caprarum aduictum ancillis. quando hi
quinondum amore perfecto sed adhuctimore seruili dnõ deserui¬
unt per exemplum uel uerba eorum quiper paenitentiam salui
facti sunt uiui ficis uerbi ȩpulis reficiuntur. atque ut admaior a
uirtutum proficiunt incrementa iuuantur: quidam hoc quod
dictum est aperta sunt prata. & apparuerunt herbae uirentes.
& collectu sunt fena de montibus: agni aduestimentum tuum &

Expanded text:
missum pasce, ne tibi lac aestate novum, ne frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat, id est tam sedulo doctrinae insta ut etiam quondam poenitentes ad officium docendi provehas, quatqui pridem pro foeditate vitiorum ad sinistram judicis videbantur esse ponendi, modo rationabile, et sine dolo lac verbi parvulis sensu ministretur. Fit autem lac caprarum ad victum ancillis, quando hi qui nondum amore perfecto, sed adhuc timore servili Domino deserviunt per exemplum; vel verba eorum qui per poenitentiam salvi facti sunt, vivificis verbi epulis reficiuntur, atque ut ad majora virtutum proficiant incrementa, uniantur. Quidam hoc quod dictum est, Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus: agni ad vestimentum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
admuicem pacis & dilectionis exemplã pertinent :
HICnum uitae est his qui ad prehenderint eam: & qui tenuerit eã
beatus : Sicut inmedio paradysi lignum uitae positum morses
&in futuro praesenti beatificatur as pectu:
Vsapientia fundauit terram. stabiliuit cuelos prudentia:
Ds̃ pater perfilium omnia condidit: Trpice autem fundauit
terram sapientia cum peripsum scam ecclesiam infidei soliditate
locauit: Stabiliuit cuelos prudentia cumper eundem sublimia
praedicatorum corda in lustrauit:
pientia illius eruperunt abrssi. Quando indiebus noe
rupti sunt omnes fontes abissi magnae. uelcum cotidiano procur¬
su fontes & flumina de abrsso perterrarĩuenas emanant :
aliter : sapientia erumpunt abyssi. cum largiente xp̃i gratia pro

Expanded text:
ad invicem pacis et dilectionis exempla pertinent. ad invicem pacis et dilectionis exempla pertinent. Lignum vitae est his qui apprehenderunt eam, et qui tenuerit eam beatus. Sicut in medio paradisi lignum vitae positum Moyses et in futuro praesenti beatificatur aspectu. Dominus sapientia fundavit terram, stabilivit coelos prudentia. Deus Pater per Filium omnia condidit. Typice autem fundavit terram sapientia, cum per ipsum sanctam Ecclesiam in fidei soliditate locavit. Stabilivit coelos prudentia, cum per eumdem sublimia praedicatorum corda illustravit. Sapientia illius eruperunt abyssi. Quando in diebus Noe rapti sunt omnes fontes abyssi magnae et cum quotidiano procursu fontes et flumina de abysso per terrae venas emanant. Aliter sapientia erumpunt abyssi, cum largiente Christi gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
LOX gitudo dierum indextera eius. insinistraillius diuitiae
ugloria : uisionisuae diuinitatis electos inperp&ua luce con¬
donat. & eosdem in praesentiuita in carnationissu ȩsa cramentis
&charis matibus in lustrat ac roborit : dat his quicbse conparandã
sua omnia uendunt centuplum in hot impore & insaeculo uentu¬
rouitam a&ernam : Sequitur in hocloco iuxta antiquam trans latio¬
nem quod nostri codices non habent : abore eius proficiscitur iusti¬
tia legem autem &imisericordiam in lingua partat: quod ideo
ad notandum credidi quia uersiculi illi. in opusculis patrum
saepe positi inueniuntur : VIAE eius uiae pulchrae. &¬
omnes semitae illius pacificae:
Actiones eius & doctrinae quae in euangelus continentur pul¬
chrae sunt quia diuinae. ac puri hominis modum longe transgri¬
sae : & omnia iussa eius adpacem ducunt u&ernam: Omnia quae
in carne gessit ad reconciliandos dõ mortales. ad pacificandum
cum angelis genus humanum ad demonstranda suis seruandae

Expanded text:
Longitudo dierum in dextera ejus, in sinistra illius divitiae et gloria. Visione suae divinitatis electos in perpetua luce condonat, et eosdem in praesenti vita incarnationis suae sacramentis et charismatibus illustrat ac roborat. Dat eis, qui ob se comparandam sua omnia vendunt, centuplum in hoc tempore, et in saeculo venturo vitam aeternam. Sequitur in hoc loco juxta antiquam translationem, quod nostri codices non habent. Ab ore ejus proficiscitur justitia, legem autem et misericordiam in lingua portat. Quod ideo annotandum credidi, quia versiculi illi in opusculis Patrum saepe positi inveniuntur. Viae ejus viae pulchrae omnes semitae illius pacificae. Actiones ejus et doctrinae quae in Evangeliis continentur, pulchrae sunt, quia divinae ac puri hominis modum longe transgressae, et omnia jussa ejus ad pacem ducunt aeternam. Omnia quae in ea re gessit ad reconciliandos Deo mortales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : sed hunc reprobi tunc iratum. iusti uident placidum:
Et clementia eius quasi imber serotinus : Serotinus imber
in iudaea iammaturis messibus usque hodie uenire consueuit:
ubi dñs & mnatutinam pliuuiam promittit dicens per proph& am : da¬
bo uobis pluuiam matutinam & serotinam terrae: pluuiergo matuti¬
naest siue temporanea ut a libinominatur quando prima credendi
in xp̃m semina suscipimus : pluuia uero serotina quando maturis
uirtutum frugibus ablati dehacuita in dominico horreo recondi¬
mur: Et certe dementia retis imbriserotino conparatur quia

Expanded text:
Dei . Sed hunc reprobi, tunc iratum, justi vident placidum. Dei . Sed hunc reprobi, tunc iratum, justi vident placidum. Et clementia ejus quasi imber serotinus. Serotinus imber in Judaea jam maturis messibus usque hodie venire consuevit. Ubi Dominus et matutinam pluviam promittit dicens per prophetam: Dabo vobis pluviam matutinam et serotinam terrae . Pluvia ergo matutina est, sive temporanea, ut alibi nominatur, quando prima credendi in Christum semina suscepimus, pluvia vero serotina, quando maturis virtutum frugibus ablati de hac vita in Dominico horreo recondimur; et recte clementia regis imbri serotino comparatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura dixit. quem peruersum acpessimum futurum esse praeuidit:
sed dolus inquit in manueius dirig&ur quia scilic& fraudes & scelera
quaedis posuit ad effectum quem proposuit nullo retardante ꝑduxit:
quibus tamen peractis ipse in c&ernum ut meruerat perut :
Indignatioregis nuntu mortis : Nuntu mortis sunt angeli satanȩ
id est heretici &uani philos ophi: immo omnes quiea uerbanuntiart
proximis unde a morte rapiantur u&erna : quiquo amplius auc¬
torimortis seruiunt eo grauius uitȩ largitorem offendunt : Nec
tamentalibus iter paenitentiae praecluditur : Nam subditur:
Et uir sapiens placabit eum: Potest enim resipiscendo dñm placare.
quem contigit eum stulte loquendo offendisse:
In hil ritate uultus regis uita : Quicumque hilarem xp̃i uultum
uidere merentur his in a&ernum cum illo uiuere dabitur :
alioquin indie iudicii sicut scriptum est uidebit omnis caro salutare

Expanded text:
Scriptura dicit, quem perversum ac pessimum futurum esse praevidit; Scriptura dicit, quem perversum ac pessimum futurum esse praevidit; sed dolus, inquit, in manu ejus dirigetur, quia scilicet fraudes et scelera quae disposuit ad effectum quem proposuit, nullo retardante, perduxit, quibus tamen peractis, ipse in aeternum, ut meruerat, periit. Indignatio regis, nuntii mortis. Nuntii mortis sunt angeli Satanae, id est, haeretici et vani philosophi, imo omnes qui ea verba nuntiant proximis unde a morte rapiantur aeterna; qui quo amplius auctori mortis serviunt, eo gravius vitae largitorem offendunt: nec tamen talibus iter poenitentiae praecluditur, nam subditur: Et vir sapiens placabit eum. Potest enim resipiscendo Dominum placare, quem contigit eum stulte loquendo offendisse. In hilaritate vultus regis, vita. Quicunque hilarem Christi vultum videre merentur, his in aeternum cum illo vivere dabitur. Alioquin in die judicii, sicut scriptum est: Videbit omnis caro salutare
Abbreviated transcription (Latin):
lapides uiui super aedificamini domus spĩtales : Nullus igitur
abinitio saeculi sua uirtute electus & cuelesti aedificio aptus est :
sed eius potius opere qui omnia inpondere & mensura & numero
constituens uni cuique sicut uoluit mensuram fide & gratiarum
distribuit:  oluntas regum labia iusta Reges dieit scõs quiuitus
principaliter imperare & uirtutibus animȩ quasi obsequentium coni¬
tum cune is stipari consuerunt : Dequalibus dñs multi inquit pro¬
ph& ac & reges cupierunt uidere qua euos uid&is & non uiderunt :
Alioquin reges terreni multum suepe labia iusta de testantur ut
herodes iohannem. propter quod eum & capite puniuit :
Quirecta loquitur dirig&ur : Vt uidelic& rectis operum gressibus
aduitam pertingat a &ernam : At contra:uir linguosus non dirigeur
superterram : nec repugnat huic sententiae quod deantio chodicitur :
& dolus in manueius dirig&ur : Non enim hominem illum dirigendum

Expanded text:
lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Nullus igitur ab initio saeculi sua virtute electus et coelesti aedificio aptus est, sed ejus potius opere, qui omnia in pondere et mensura et numero constituens unicuique sicut voluit mensuram fidei et gratiarum distribuit. Voluntas regum labia justa. Reges autem sanctos, qui vitiis principaliter imperare et virtutibus animae quasi obsequentium comitum cuneis stipari consueverunt. De qualibus Dominus ait: Multi, inquit, prophetae et reges cupierunt videre quae vos vidistis, et non viderunt . Alioquin reges terreni multum saepe labia justa detestantur, ut Herodes Joannis, propter quod eum et capite punivit. Qui recta loquitur, dirigetur. Ut videlicet rectis operum gressibus, ad vitam pertingat aeternam. At contra vir linguosus non dirigetur super terram, nec repugnat huic sententiae, quod de Antiocho dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur. Non enim hominem illum dirigendum
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ dĩ in omĩb obseruat: Ipsa est pͥrincipiũ
uistosq uirtutũ. scriptura dicente. Timor dnĩ
principiũ sapientiȩ. Et iterũ. Qui ti&e dm̃ nichil
neꝗgligit: Hinc est enĩ qđ beatus iob&. in ꝓsperitate
uirtitib in cõparabilt̃ floruit. & in ad¬
tibꝰ insuperabilis hosti ꝑmansit. qͥa uerariter ditere
potuit. Sẽꝑ enĩ grasi tumentes super me fluctꝰ timuidõr
colaiꝰ sii tẽpore conuersat qm̃ ardentes uirtutũ lãpa¬
das uenienti ad uiditiũ suo sponso offert: iure ab eolai.

Expanded text:
timorem Dei in omnibus servat. Timor est enim principium custosque virtutum, Scriptura dicente: Timor Domini principium sapientiae . Et iterum: Qui timet Deum nihil negligit ; hinc est enim, quod ideo beatus Job et in prosperitate virtutibus incomparabiliter floruit, et in adtibus insuperabilis hosti permansit. Quia veraciter dicere potuit, semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deuincolatus sui tempore conservatur, quoniam ardentes virtutum lampadas veni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eiũ uerba uiri illius de qͦ dictũ est uir eius &.¬
ludabit eã idẽ dnĩ & saluatoris nr̃i. qͥ angels in fine
ꝯ̃repturus est ut eccła  post huiꝰ uitȩ certamenstrua ra¬
tionẽ afflictionẽ terrestriũac celestis regni gaudia in¬
trodicant. ac uite ĩmort̾alis sibi sotiã aggregent uxta
illud euuangelicũ triticũ autẽ congregate in horreũ m eũ

Expanded text:
llius, de quo dictum est: Vir ejus laudabit eam, id est, Domini et Salvatoris nostri, qui angelis in fine praecepturus est, ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post tritionem, afflictionem terrestrium, ad coelestis regni gaudia introducant, ac vitae immortalis sibi sociam aggregent, juxta illud Evangelicum: Triticum autem congregate in horreum meum
Abbreviated transcription (Latin):
Potest autem ita distingui : ut quia ueteris testamenti scriptura
trpiae prolata est dicatur deca: A qua profunda uerba exore uiru
quia dñs & a postoli palam utriusque testamenti sacramenta mun¬
do reserebant : Adiungatur deillis : & torrens redundans fons sapi¬
entiae : Quimollis & dissolutus est in operesuo frater est sua
opera dissipantis : Quia quico eptabona districtenon ex sequitur.
dissolutione neglegentiae manum distruentis imitatur:
Substantia diuitis urbs roboris eius & quasi murus ualidus circum¬
dans eu : Non terrena substantia semper defendere potest : immo
plerique propter diuitias sunt capti uel occisi: unde & ecclesi astes
ait : diuitiae conseruatȩ inmalum dominis ui. pereunt enim in af¬
flictione pessima : melius ergo intellegitur substantiam laudare
uirtutum : quibus quicumque abundat quasi muro in expugnabili
cunctas hostium arc& insidias: Quiprius respond& quam audiat

Expanded text:
Potest autem et ita distingui, ut quia Veteris Testamenti Scriptura Potest autem et ita distingui, ut quia Veteris Testamenti Scriptura typice prolata est, dicatur de ea aqua profunda verba ex ore viri, quia Dominus et apostoli palam utriusque Testamenti sacramenta mundo reserabant. Adjungatur de illis et torrens redundans fons sapientiae. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Quia qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Substantia divitis urbs roboris est, et quasi murus validus circumdans eam. Non terrena substantia semper defendere potest, imo plerique propter divitias sunt capti vel occisi: Unde et Ecclesiastes ait: Divitiae conservatae in malum Domini sui, pereunt enim in afflictione pessima . Melius ergo intelligitur substantiam laudare virtutum, quibus quicunque abundat, quasi muro impugnabili cunctas hostium arcet insidias. Qui prius respondet quam audiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ab impiis uel ipsa a&erna sunt morte consumptii
Impius cum in pro fundum uenerit peccatorum contempnit.
sed sequitur eum ignominia & obprobrium I Quilomgis pecoraerunre¬
nebris inuolutus semel deluce disperat iam ex disperatione paspm
sibipecundi frena relaxat: sodtalis obprobrium fitura e dati psia¬
tons nulla ratione cuadit quem ab usu siue iniquitatis nulla diui¬
ns timoris memoria cohibuit: qua profundi uerba exore aune
& correns redundans fons sipientiae : Uerba sapientium a quae
comparantur quia & lauantmentes audientium &inrigont neuel
peccito rum sorde deformes remaneant uel doc trinae caclestis in¬
apia tabes cant: & quasi nociua ariditate deficiant: et quia eadem
doctorum uerba fidelium quaedam mrsticalatent & occulta quae
sollertiore conprehendantur industria qua edam uero a perta
&cunctis audientibus facilia adintellegendum profluunt: recte
haec & aquam profundam & torrentem dicit esse redundantem

Expanded text:
ab impiis vel ipsa etiam sunt morte consumpti. CAPUT XXVIII. Impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit, sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Qui longis peccatorum tenebris involutus semel, de luce desperat, jam ex desperatione passim sibi peccandi frena relaxat. Sed talis opprobrium futurae damnationis nulla ratione evadit, quem ab usu suae iniquitatis nulla divini timoris memoria cohibuit. Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae. Verba sapientium aquae comparantur, quia lavant mentes audientium, et irrigant. Ne vel peccatorum sorde deformes remaneant, vel doctrinae coelestis inopia tabescant, et quasi nociva ariditate deficiant. Et quia eadem doctorum verba fidelium quaedam mystica latent, et occulta, quae solertiore comprehendantur industria, quaedam vero aperta et cunctis audientibus facilia ad intelligendum profluunt, recte haec et aquam profundam et torrentem dicit esse redundantem.
Abbreviated transcription (Latin):
citatesua. quam diues torquens labia insiens :
melior est simplex auditor uerbidĩ sica quae intellegere inscriptuaris
potuit operando perfecit. quam eruditus quisque siin illis quae
acute intellexit adheresim praedicandam labia retor qu&:
binon est scientia animȩ non est bonum. & qui festinu sẽpedibus
offendit : Animȩ quidem humanȩ scientia uitȩ cȩlestis est ne¬
cessaria : quia nimirum sine hacbeata inperp&uum esse non potest:
attamen qui effrenatis sensibus ment plus app&it sapere
quam dec& plerumque offensionem hereticȩ stultitiae temera¬
rus tractatibus incurrit: quod in primis humani generis parenti¬
bus mistice sigatum est: quidum appetitu scientiae maioris
uetitum contingere properabant. A statu beatitudinis in qua
conditi sunt deuiantes inpoenam miseriae & mortalitatis incide¬
srunt. Stultitia hominis subplantat gressus eius. & contra
dm̃ feru& animosuo: Stultorum moris est ut cũ peccando

Expanded text:
citate sua, quam dives torquens labia insipiens. Melior est simplex auditor verbi Dei, si ea quae intelligere in Scripturis potuit, operando perficit, quam eruditus quisque si in illis quae acute intellexit ad haeresin praedicandam labia retorquet. Ubi non est scientia animae, non est bonum; et qui festinus est pedibus offendit. Animae quidem humanae scientia vitae coelestis est necessaria, quia nimirum sine hac beata in perpetuum esse non potest. Attamen qui effrenatis sensibus mentis plus appetit sapere quam decet, plerumque offensionem haereticae stultitiae temerariis tractatibus incurrit, quod in primis humani generis parentibus mystice signatum est, qui dum appetitu scientiae majoris vetitum contingere properabant, a statu beatitudinis in qua conditi sunt, deviantes in poenam miseriae et mortalitatis inciderunt. Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo. Stultorum moris est et cum peccando
Abbreviated transcription (Latin):
udieorum scilic& &gentium fraterna sibi ixp̃o caritate consentit
unorum atholidae eedesiae ciuitatem construit: & siet uec tes
urbu os ortas mumunt : ita dognata utrius que testamenti eaeles as
per orbemnꝰ quae unam catholicam faciunt ab infidelium incursione
defendunt: Cum obsecrationibus loquetur pauper. & diues esfabi¬
tur rigide : Humiles spu humiliter dnm̃ adorant &euangelicus
ille publicanus superbi suamerita iactant ut pharisaeus:
Vir amabilis ad soci & atem magis amicus erit quam frater
Credens ex gentibus populus magis amatus c̃a dño quam iudaicus sine fine
perdurans : inquo secundum carnem natus est: potest & dea postolis
exiudȩa natis intellegi. quia magis amarent credentes ex gentibus

Expanded text:
Judaeorum scilicet et gentium, fraterna sibi in Christo charitate consentit, Judaeorum scilicet et gentium, fraterna sibi in Christo charitate consentit, unam jam catholicae Ecclesiae civitatem construit; et sicut vectes urbium portas muniunt, ita dogmata utriusque Testamenti Ecclesias per orbem, quae unam catholicam faciant, ab infidelium incursione defendunt. Cum obsecrationibus loquetur pauper, et dives effabitur rigide. Humiles spiritu humiliter Dominum adorant: ut evangelicus ille publicanus; superbi sua merita jactant, ut pharisaeus. Vir amabilis ad societatem magis amicus erit quam frater. Credens ex gentibus populus magis amatus est a Domino, quam Judaicus sine fide perdurans, in quo secundum carnem natus est. Potest et de apostolis ex Judaeis natis intelligi, quia magis amarint credentes ex gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ulurimas orbis nationes perfidei & dilectionis suae priesentiã
uemurat ne solum ꝓopulos sed ipsos &iam rerum dominos concupis centus
renuntiare acsilibenter obtemperare facer&:
Lustus prior est accus or sui uenit umicus eius & in uestigabit eum:
Ornis quiuere iustus est ubi peccantium errata conspicit. primo
adse ipsum ocidum considerationis inflectit : dumque suam fragib¬
tatem sollicitus accus auerit. sic demum ad corripiendos alios lin¬
gua benignus exerit: Sedille qui suis fidelibus dicere dignatus est
uos autem dxiamicos quia quȩ cumque audiui apatremeo nota feci
uobis uenit incor eius perpriesentiam diuinȩ contemplatimis :
& quin hoc sit mnundum a sorde iniquitatis a gnoscicaeius humiltatem
digna mercede remunerat : Trater quiadiuuitur afratre quasi qiue¬
tas firma. &iudicua quasi uectes urbium: Cum populus aterque

Expanded text:
ad plurimas orbis nationes per fidei et dilectionis suae praesentiam ad plurimas orbis nationes per fidei et dilectionis suae praesentiam veniret: nec solum populos, sed ipsos etiam rerum dominos concupiscentiis renuntiare ac sibi libenter obtemperare faceret. Justus prior est accusator sui. Venit amicus ejus, et investigabit eum. Omnis qui vere justus est, ubi peccantium errata conspicit, primo ad seipsum oculum considerationis inflectit, dumque suam fragilitatem sollicitus accusaverit, sic demum ad corripiendos alios linguam benignus exerit, sed ille qui suis fidelibus dicere dignatus est: Vos autem dixi amicos, quia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Venit in cor ejus per praesentiam divinae contemplationis: Et quam hoc sit mundum a sorde iniquitatis agnoscit, ejusque humilitatem digna mercede remunerat. Frater qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma: et judicia, quasi vectes urbium. Cum populus uterque,
Abbreviated transcription (Latin):
Eoasse uutait sõĩ quidemn prompius est cao actem in firma
petosti asdoquolibae suro scõ acapi quicornis iibe cill atm nentemp¬
tadonibus cedat mentis fortitudine susti iot
ior̃a cero ad irascendum facilem quis poterit sustinere ÷¬
Q uia quia diras cendum facilis est nec se ipse potest suftiner e
to ntanatus saepe dicat ea quae post modum placidus qui dixerit
poninumau e plerumque an dixerit ignor& : cuius tamen uesona
nonium auariper sapientium modestim facillime susser tsona
dt que ortncipore sopitur : Vonum hominis dilitat uiam eius
Qante principes spatium ei facit : Donum caritatis siue aliarim
uirtiram quas adño fideles accipiunt dilatat uiam actionis
eonuriodure quomags gratia sp̃s intus replentur eolatius soris
benorun operum gressus multiplicant: atque intermagos acclesie
rectones infuturo culmen sortiuntur honoris: Alter : donum
spiitale saluatoris quod mundo ad tubit dilatauit uiam ei us quo¬

Expanded text:
ait: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Potest de quolibet sancto viro accipi, qui carnis imbecillitatem, ne in tentationibus cedat, mentis fortitudine sustentat. Spiritum vero ad irascendum factem quis poterit sustinere? Qui ad irascendum facilis est nec seipsum potest sustinere, ita ut iratus saepe dicat ea quae, postmodum placidus, quia dixerit poeniteat, et plerumque an dixerit ignoret, cujus tamen vesania nonnunquam per sapientium modestiam facillime suffertur, atque ex tempore sopitur. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Donum charitatis sive aliarum virtutum, quas a Domino fideles accipiunt, dilatat viam actionis eorum, quia quo magis gratia Spiritus intus replentur, eo latius foris bonorum operum gressus multiplicant, atque inter magnos Ecclesiae rectores in futuro culmen sortiuntur honoris. Aliter, donum spiritale Salvatoris, quod mundo attulit, dilatavit viam ejus, quo