comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultores parricidiis inquinant. orbitatibus mactant hu¬
manis sensibus spyliant: Quid potest eẽ his hominibus
sancta: aut quid in profanis locis faciant. qui inter a¬
ras deoꝵ summa scelera committunt: Pescennius festꝰ
in libris historian per satyram refert carthaginenses sa¬
turno humanas hostias solitos ĩmolare. et eum uicti es¬
sent ab agathocle rege siculoꝵ. iratum sibi deum putaius¬
se. Itaq ut diligentius piaculum soluerent ducentos
nobilium filios ĩmolasse. tantum religio potuit suadere
maloꝵ. quae peperit saepe scelerosa atq impia facta. Cui
ergo dementissimi homines illo sacrificio consulebant. cũ
tantam partem ciuitatis occiderent. quantam fortasse
ne agathocles quidem uictor occiderat: Ab isto genere
sacroꝵ non minoris insaniae uidicanda sunt. publica illa
sacra. quoꝵ alia sunt matris in quibus homines suisi¬
psis uirilibus litant. Amputato enim sexu. nec uiros

Expanded text:
cultores parricidiis inquinant. orbitatibus mactant, hucultores parricidiis inquinant. orbitatibus mactant, humanis sensibus spoliant? quid potest esse his hominibus sancti? aut quid in profanis locis faciant qui inter aras deorum summa scelera committunt? Pescennius Festus in libris historiarum per saturam refert Karthaginienses Saturno humanas hostias solitos immolare et cum uicti essent ab Agathocle rege Siculorum, iratum sibi deum putauisse; itaque ut diligentius piaculum soluerent, ducentos nobilium filios immolasse. tantum religio potuit suadere malorum. quae peperit saepe scelerosa atque inpia facta. cui ergo dementissimi homines illo sacrificio consulebant, cum tantam partem ciuitatis occiderent, quantam fortasse ne Agathocles quidem uictor occiderat? ab isto genere sacrorum non minoris insaniae iudicanda sunt publica illa sacra, quorum alia sunt Matris, in quibus homines suis ipsi uirilibus litant — amputato enim sexu nec uiros
Abbreviated transcription (Latin):
ueris hominibus imagines iacerentur ex scirpo. ut oui¬
dius in fastis docet. Donec in haec uenit tirynthius⁊
arua quotannis Tristia leucadio saera peracta modo.
Illum stramineos in aquam misisse quirites. Herculis
eocemplo corpora falsa iace. Haec sacra uestales uirgi¬
nes faciunt. ut ait idem. Tum quoq priscoꝵ uirgo si¬
mulachra uiroꝵ Mittere roboreos scirpea ponte solet
Nam de infantibus qui eidem saturno imolabantur pro¬
pter odium iouis quid dicam non inuenio. tam barbaros
tam immanes fuisse homines. ut paricidium suum idẽ
tetrum atq ececrabile humano generi facinus sacrifici¬
um uocarent. cum teneras atq innocentes animas quae
maxime ẽ atas parentibus dulcior. sine ullo respectu
exetinguerent. immanitatemq omnium bestiaꝵ. quae
tamen foetus suos amant. feritate superarent. o demẽ¬
tiam insanabilem. Quid illis isti du facere amplius
possent si ẽẽnt iratissimi ꝗͣ faciunt propiti cum suos

Expanded text:
ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouiueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis docet: donec in haec uenit Tirynthius arua, quotannis tristia Leucadio sacra peracta modo. illum stramineos in aquam misisse Quirites, Herculis exemplo corpora falsa iaci. haec sacra Vestales uirgines faciunt, ut ait idem: tum quoque priscorum uirgo simulacra uirorum mittere roboreo scirpea ponte solet. nam de infantibus qui eidem Saturno immolabantur propter odium Iouis quid dicam non inuenio. tam barbaros, tam immanes fuisse homines, ut parricidium suum id est taetrum atque exsecrabile humano generi facinus sacrificium uocarent, cum teneras atque innocentes animas, quae maxime est aetas parentibus dulcior, sine ullo respectu pietatis extinguerent immauitatemque omnium bestiarum, quae tamen fetus suos amant, feritate superarent! o dementiam insanabilem! quid illis isti dii facere amplius possent, si essent iratissimi, quam faciunt propitii, cum suos
Abbreviated transcription (Latin):
tales du praestare hominibus possunt. quoꝵ poenis pro¬
pitiantur: Sed de barbaris non ẽ adeo mirandum qͦꝵ
religio cum moribus congruit. Nostri uero ꝗ semper
mansuetudinis et humanitatis sibi gloriam uindica¬
uerunt. nonne sacrilegiis his sacris immaniores re¬
peniuntur: hi enim potius scelerati sunt habendi.
qui cum sint. liberalium disciplinaꝵ studiis expoliti.
ab humanitate desciscunt. ꝗͣ qui rudes et imperiti ad
mala facinora bonoꝵ ignoratione labuntur. Apparet
tamen antiquum eẽ hunc imolandoꝵ hominum ritũ
Si quidem saturnus in latio eodem genere sacrifien cultꝰ
ẽ. non quidem ut homo ad aram imolaretur. sed uti
in tyberim de ponte mulbio mitteretur. quod ex re¬
sponso quodam factitatum uarro auctor est. Cuius re
uidetur ambiguum et fax illi et homo iaci solet. Ue¬
rum id genus sacrificii ab hercule cum ex hispania re¬
diret. dicitur eẽ sublatum ritu tamen ꝑmanente ut ꝓ

Expanded text:
tales dii praestare hominibus possunt, quorum poenis protales dii praestare hominibus possunt, quorum poenis propitiantur? sed de barbaris non est adeo mirandum, quorum religio cum moribus congruit: nostri uero qui semper mansuetudinis et humanitatis sibi gloriam uindicauerunt, nonne sacrilegis his sacris immaniores reperiuntur? ii enim potius scelerati sunt habendi, qui cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti, ab humanitate desciscunt, quam qui rudes et inperiti ad mala facinora bonorum ignoratione labuntur. apparet tamen antieum esse hunc immolandorum hominum ritum, siquidem Saturnus in Latio eodem genere sacrificii cultus est, non quidem ut homo ad aram immolaretur, sed ut in Tiberim de ponte Muluio mitteretur. quod ex responso quodam factitatum Varro auctor est: cuius resuidetur ambiguum, et fax illi et homo iaci solet. uerum id genus sacrificii ab Hercule, cum ex Hispania rediret, dicitur esse sublatum, ritu tamen permanente ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
pitolio supra ipsum terminum foramen est in tecto
relictum. ut quia non cesserat. libero caelo frueretur
quo ne ipsi quidem fruebantur qui lapidem frui
putauerunt. Et huic ergo publice supplicatur qͣsi
custodi finium deo. qui non tantum lapis sed etiã
stipes interdum est. Quid de his dicas qui colunt ta¬
lia nisi ipsos potissimum lapides ac stipites eẽ. Di¬
ximus de dus ipsis qui coluntur. nunc de sacris ac
mysterus eoꝵ pauca dicenda sunt. Apud cyprios at̃¬
humanam hostiam ioui teuerus ĩmolauit idq sacri¬
ficium posteris tradidit. quod ẽ nuper adriano imꝑã¬
te sublatum. Erat lex apud tauros inhumanam &
feram gentem uti dyanae hospites imolarentur. et id
sacrificium multis temporibus celebratum ẽ. Galli ae
sum tentantem humano cruore placabant. Ne latini
quidem huius ĩmanitatis expertes fuerunt. Siꝗdem
latialis iupiter etiam nunc sanguine colitur humano.
Quid ab his boni precantur qui sacrificant. aut quid

Expanded text:
pitolio supra ipsum Terminum foramen est in tecto pitolio supra ipsum Terminum foramen est in tecto relictum, ut quia non cesserat, libero caelo frueretur: quo ne ipsi quidem fruebantur qui lapidem frui putauerunt.. et. huic ergo publice supplicatur quasi custodi finium deo, qui non tantum lapis, sed etiam stipes interdum est. quid de ns dicas qui colunt talia nisi ipsos potissimum lapides ac stipites esse? Diximus de diis ipsis qui coluntur: nunc de sacris ac mysteriis eorum pauca dicenda sunt. aput Cyprios humanam hostiam Ioui Teucrus immolauit idque sacrificium posteris tradidit; quod est nuper Hadriano imperante sublatum. erat. lex aput Tauros inhumanam et feram gentem, ut Dianae hospites immolarentur, et id sacrificium multis temporibus celebratum est. Galli Esum atque Teutaten humano cruore placabant. ne Latini quidem huius immanitatis expertes fuerunt, siquidem Latiaris Iuppiter etiamnunc sanguine colitur humano. quid ab his boni precantur qui sic sacrificant? aut quid
Abbreviated transcription (Latin):
et stercutus qui stercorandi agri rationem primus indu¬
xit. Et tutinus. in cuius sinu pudendo nubentes prae¬
sident. ut illoꝵ pudicitiam prior deus delibasse uidea¬
tur: et mille alia portenta ut iam uaniores qui haec
colenda susceperint. ꝗͣ aegyptios eẽ dicamus qui mon¬
struosa et ridicula quaedam simulachra uenerantur. et
haec tamen habent aliquam imaginem. Quid qui la¬
pidem colunt informem ac rudem cui nomen est ter¬
minus: Hic est quem pro ioue saturnus dicitur deuo¬
rasse. nec ĩmerito illi honos tribuitur. Nam cum tar¬
quinius capitolium facere uellet.atq: in eo loco mul¬
toꝵ deoꝵ sacella essent. consuluit eos per auguria u¬
trum ioui cederent. et cedentibus caeteris solus terminꝰ
mansit. Unde illum poeta capitolii immobile saxum
uocat. Iam ex hoc ipso ꝗͣ magnus iupiter inuenitur
cui non cessit lapis. ea fortasse fiducia quod illum
de paternis faucibus liberauerat. Facto itaq ca

Expanded text:
et Stercutus, qui stercorandi agri rationem primus induet Stercutus, qui stercorandi agri rationem primus induxit, et Tutinus, in cuius sinu pudendo nubentes praesident, ut illarum pudicitiam prior deus delibasse uideatur, et mille alia portenta, ut iam uaniores qui haec colenda susceperint quam Aegyptios esse dicamus, qui monstruosa et ridicula quaedam simulacra uenerantur. et haec tamen habent aliquam imaginem. quid qui lapidem colunt informem ac rudem cui nomen est Terminus? hic est quem pro Ioue Saturnus dicitur deuorasse nec inmerito illi honos tribuitur. nam cum Tarquinius Capitolium facere uellet atque in eo loco multorum deorum sacella essent, consuluit eos per auguria utrum Ioui cederent, et cedentibus ceteris solus Terminus mvocat. Jam ex hoc ipso quam magnus Jupiter invenitur, cui non cessit lapis, ea fortasse fiducia, quod illum de paternis faucibus liberaverat. Facto itaque Ca
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur armatam uenerem consecrasse ꝗͣ caluam. Fo¬
dem tempore ioui quoq pistori ara posita ẽ. quod eos
in quiete moniusset ut ex omni frumento quod hebant
panem facerent. et in hostium castra iactarent. eoq fa¬
cto soluta eẽt obsidio. desperantibus gallis inopia subi¬
gi posse romanos. Quae ista religionum denisio est: Si
eaꝵ defensor eẽm ꝗd tam grauiter queri possem ꝗͣ de¬
or nomen in tantum uenisse contemptum ut turpis¬
simis nominibus ludibrio habeatur: Quis non rideat
fornacem deam uel potius doctos uiros celebrandis for¬
nacalibus operari : Quis cum audiat deam mutam
tenere risum queat: Hanc ẽẽ dicunt ex qua sint lares
nati. et ipsam laram nominant uel larundam. Quid
praestare colenti potest quae loqui non potest. Colatur
et caeca. quae herculi fecit iudicium de furto boue diui¬
nitatem consecuta. quia prodidit fratrem. Et cumna
quae infantes tuetur in cunis ac fascinum summouet.

Expanded text:
uidetur armatam Venerem consecrasse quam caluam. eouidetur armatam Venerem consecrasse quam caluam. eodem tempore Ioui quoque Pistori ara posita est, quod eos in quiete monuisset, ut ex omni frumento quod habebant panem facerent et in hostium castra iactarent: eoque facto soluta esset obsidio desperantibus Gallis inopia subigi posse Romanos. quae ista religionum derisio est? si earum defensor essem, quid tam grauiter queri possem quam deorum numen in tantum uenisse contemptum, ut turpissimis nominibus ludibrio habeatur? quis non rideat Fornacem deam uel ; potius doctos uiros celebrandis Fornacalibus operari? quis cum audiat deam Mutam, tenere risum queat? hanc esse dicunt ex qua sint Lares nati et ipsam Laram nominant uel Larundam. quid praestare colenti potest quae loqui non potest? colitur et Jaca, quae Herculi fecit indicium de turto boum, diuinitatem consecuta quia prodidit fratrem, et Cunina, quae infantes tuetur in cunis ac fascinum submouet,
Abbreviated transcription (Latin):
uae consecrarunt. Non igitur intelligunt ꝗͣ uanae sĩt
religiones uel ex eo ipso quod eas his ineptus cauillãt᷑.
Alacedaemonus fortasse didicerant deos sibi ex euentis
fingere. qui cum messenios obsiderent. et illi furtim de¬
ceptis obsessoribus egressi ad diripiendam lacedaemonẽ
concurrissent. a spartanis mulieribus fusi fugatique
sunt. Cognitis autem dolis hostium lacedaemonii se¬
quebantur. his armatae mulieres obuiam longius
exierunt. quae cum uiros suos cernerent parare se ad
pugnam. quod putarent messenios eẽ corpora sua nu¬
dauerunt. At illi uxoribus cognitis et aspectu in li¬
bidinem concitati sicuti erant armati. permiati sunt
utiq promiscue. Nec enim uacabat discernere. sic
iuuenes ab usdem antea missi cum uirginibus ex ꝗ¬
bus sunt parthenii nati. Propter huius facti memo¬
riam aedem ueneri armatae simulachrum posuerunt.
quod tametsi ex causa turpi uenit. tamen honestius

Expanded text:
uae consecrarunt. non igitur intellegunt, quam uanae sint uae consecrarunt. non igitur intellegunt, quam uanae sint religiones uel ex eo ipso, quod eas his ineptiis cauillantur. a Lacedaemoniis fortasse didicerant deos sibi ex euentis fingere. qui cum Messenios obsiderent et illi furtim deceptis obsessoribus egressi ad diripiendam Lacedaemonem cucurrissent, a Spartanis mulieribus fusi fugatique sunt. cognitis autem dolis hostium Lacedaemonii sequebantur. his armatae mulieres obuiam longius exierunt. quae cum uiros suos cernerent parare se ad pugnam, quod putarent Messenios esse, corpora sua nudauerunt. at illi uxoribus cognitis et aspectu in libidinem concitati, sicuti erant armati permixti sunt, utique promisce — nec enim uacabat discernere — sicut iuuenes ab isdem antea missi cum uirginibus, ex quibus sunt Partheniae nati. propter huius facti memoriam aedem Veneri Armatae simulacrumque posuerunt: quod tametsi ex causa turpi uenit, tamen honestius
Abbreviated transcription (Latin):
falsas consecrationes sequitur quod necesse ẽ. Qui
en̾im uirtutes sic colunt. idest qui umbras et imagiẽs
uirtutum consectantur. ea ipsa quae uera sunt tenere
non possunt. Itaq nulla in quoꝗͣ uirtus ẽ uitus ubi¬
q dominantibus. nulla fides omnia pro se quoque
rapiente. nulla pietas. nec consanguineis nec parẽtibꝰ
parcente auaritia et cupiditate in uenena et in ferrũ
ruente. nulla pax. nulla concordia publice bellis seuiẽ¬
tibus. priuatis uero inimicicus usq ad sanguinem fu¬
rentibus. nulla pudicitia libidinibus effrenatis omnẽ
sexum et omnes corporis partes contaminantibus. Nͥ
tamen desinunt ea colere quae fugiunt et oderunt.⁊
Colunt enim thure ac summis digitis quae sensibus in¬
timis colere debuerunt. qui error omnis ex illius pri¬
cipalis ac summi boni ignoratione descendit. Urbe
a gallis oceupata obsessi in capitolio romani cum ex¬
mulierum capillis tormenta fecissent aedem ueneri cal¬

Expanded text:
falsas consecrationes sequitur, quod necesse est. Qui falsas consecrationes sequitur, quod necesse est. Qui enim virtutes sic colunt, id est qui umbras atque imagines virtutum consectantur, ea ipsa, quae vera sunt, tenere non possunt. Itaque nulla in quoquam virtus est, vitiis ubique dominantibus; nulla fides, omnia pro se unoquoque rapiente; nulla pietas, nec consanguineis nec parentibus parcente avaritia, et cupiditate in venena et in ferrum ruente; nulla pax, nulla concordia, publice bellis saevientibus, privatim vero inimicitiis usque ad sanguinem furentibus; nulla pudicitia, libidinibus effrenatis omnem sexum et omnes corporis partes contaminantibus: nec tamen desinunt ea colere, quae fugiunt et oderunt. Colunt enim thure ac summis digitis, quae sensibus intimis horrere debuerunt: qui error omnis ex illius principalis ac summi boni ignoratione descendit. Urbe a Gallis ocmulierum capillis tormenta fecissent, aedem Veneri Cal
Abbreviated transcription (Latin):
mine non possunt.Si enim colenda sunt. in homine
ipso sint necesse ẽ. Si autem sint extra hominem. ꝗd
opus ẽ ea colere quibus careas: Uirtus enim colenda
ẽ. non imago uirtutis. et colenda ẽ non sacrificio aliqͦ
aut thure. aut precatione solenni sed uoluntate sola
atq proposito. Nam quid ẽ aliud colere uirtutem nͥ¬
omnia comprehendere animo atq: tenere. Quod unꝰ
quisque simulac coepit uelle consequitur. Hie folꝰ
uirtutis ẽ cultus. Nam religio ac ueneratio nulla
alia nisi unius dei tenenda ẽ. Quid igitur opus est o
uir sapientissime. superuacus extructionibus loca oc¬
cupare. quae possint humanis usibus cedere: quid sa¬
cerdotes constituere uana et insensibilia culturos: ꝗd
imolare uictimas: quid tantos sumptus uel fingẽdis
uel colendis imaginibus impendere: Firmius et incor¬
ruptius templum ẽ pectus humanum. Hoc potius orne¬
tur. hoc ueris illis nominibus impleatur. Has ergo

Expanded text:
mine non possunt. si enim colenda sunt, in homine mine non possunt. si enim colenda sunt, in homine ipso sint necesse est. si autem sint extra hominem, quid opus est ea colere quibus careas? uirtus enim colenda est, non imago uirtutis, et colenda est non sacrificio aliquo aut ture aut precatione sollemni, sed uoluntate sola atque proposito. nam quid est aliut colere uirtutem nisi eam conprehendere animo ac tenere? quod unus quisque simulac coepit uelle, consequitur. hic solus uirtutis est cultus: nam religio ac ueneratio nulla alia nisi unius dei tenenda est. quid igitur opus est, o uir sapientissime, superuacuis extructionibus loca occupare quae possint humanis usibus cedere? quid sacerdotes constituere uana et insenimmolare victimas? quid tantos sumptus vel fingendis, vel colendis imaginibus impendere? Firmius et incorruptius templum est pectus humanum: hoc potius ornetur, hoc veris illis nominibus impleatur. Has ergo
Abbreviated transcription (Latin):
portere non uitia consecrari. Quod si recipis o.M tul¬
li non uides fore ut irrumpant uitia cum uirtutibus.
quia mala bonis adhaerent. et in animis hominum potẽ¬
tiora sunt. Quae si uetas consecrari. respondebit tibi
eadem illa graecia. se alios deos colere ut prosint. alios
ne noceant. Haec enim semper ẽ excusatio eoꝵ ꝗ ma¬
la sua pro dus habent ut romani rubiginem ac febrẽ.
Si ergo uitia consecranda non sunt in quo tibi assentior.
ne uirtutes quidem. Non enim per se sapiunt aut sen¬
tiunt. neq intra parietes aut ediculas luto factas. sed
intra pectus collocandae sunt. et interius comprehendẽ¬
dae ne sint falfae si extra hominem fuerint collocatae.
Itaq praeclaram illam legem tuam derideo. quam ponis
his uerbis. Ast illa propter quae datur homini ascen¬
sus in caelum mentem uirtutem. pietatem. fidem. eaꝵ¬
q laudum delubra sunt.At quin haec separari ab ho¬

Expanded text:
portere, non uitia consecrari. quod si recipis, o Marce Tulportere, non uitia consecrari. quod si recipis, o Marce Tulli, non uides fore ut inrumpant uitia cum uirtutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora sunt? quae si uetas consecrari, respondebit tibi eadem illa Graecia se alios deos colere ut prosint, alios uero ne noceant. haec enim semper excusatio est eorum qui mala sua pro diis habent, ut Romani robiginem ac febrem. si ergo uitia consecranda non sunt, in quo tibi adsentior, ne uirtutes quidem. non enim per se sapiunt aut sentiunt neque intra parietes aut aediculas luto factas, sed intra pectus collocandae sunt et interius conprehendendae, ne sint falsae, si extra hominem fuerint collocatae. itaque praeclaram illam legem tuam derideo quam ponis his uerbis: ast olla, propter quae datur homini ascensus in caelum, Mentem Virtutem Pietatem Fidem: earumque laudum delubra sunto. atquin haec separari ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
os senatus collocauit. quam profecto si habuisset eiusmo¬
di sacra nunꝗͣ suscepisset. Magnum cicero audaxque
consilium suscepisse graeciam dicit. quod cupidinum et
amoꝵ simulachra in gymnasus consecrasset. Adulatus
est uidelicet attico. et irrisit hominem familiarem. Nõ
enim illud magnum aut omnino consilium dicendũ
fuit. sed impudicoꝵ hominum perdita et deplorata
nequitia. qui liberos suos quos erudire ad honesta de¬
berent. prostituerunt libidini iuiuentutis. a quibus fla¬
gitioꝵ deos et in illis potissimum locis ubi nuda cor
pora corruptoꝵ luminibus patent. et in illa coli aetate.
uoluerunt quae simplex et improuida prius in retiri. &
in laqueos potest cadere ꝗͣ cauere. Quid mirum si ab
hac gente uniuersa flagitia manarunt. apud quam
uitia ipsa religiosa sunt. eaq non modo non uitantur.
uerumetiam coluntur. Et ideo huic sententiae. tanꝗͣ
graecos prudentia uinceret. adiecit. uirtutes enim o¬

Expanded text:
os collocavit senatus: quam profecto si habuisset, ejusmoos collocavit senatus: quam profecto si habuisset, ejusmodi sacra nunquam suscepisset. Magnum Cicero audaxque consilium suscepisse Graeciam dicit, quod Cupidinum et Amorum simulacra in gymnasiis consecrasset; adulatus est videlicet Attico, et irrisit hominem familiarem. Non enim illud magnum, aut omnino consilium dicendum fuit, sed impudicorum hominum perdita et deplorata nequitia, qui liberos suos, quos erudire ad honesta deberent, prostituerunt libidini juventutis; a quibus flagitiorum deos, et in illis potipora corruptorum luminibus patent, et in illa coli aetate uoluerunt, quae simplex et inprouida prius inretiri et in laqueos potest cadere quam cauere. quid mirum si ab hac gente uniuersa flagitia manarunt, aput quam uitia ipsa religiosa sunt eaque non modo non uitantur, uerum etiam coluntur? et ideo huic sententiae, tamquam Graecos prudentia uinceret, adiecit: uirtutes enim o
Abbreviated transcription (Latin):
neste quidem ista dicuntur sed inhoneste turpiterque
creduntur. nec debent cum ueritas quaeritur huiusmo¬
di nos uelamenta decipere. Celebrantur ergo illi ludi
cum omni lasciuia conuenienter memoriae meretricis.
Nam praeter uerboꝵ licentiam quibus obscenitas omĩs
effunditur. exuuntur etiam uestibus populo flagitante
meretrices. quae tunc mimaꝵ funguntur officio et in
conspectu populi. usq ad satietatem impudicoꝵ lumi¬
num cum pudendis moribus detinentur. Cloacine
simulachrum in cloaca maxima repertum tatius con¬
secrauit. et quia cuius eẽt effigies ignorabat. ex loco
illi noinen imposuit. Pauorem palloremq tullus ho¬
stilius figurauit et coluit. Quid de hoc dicam nisi di¬
gnum fuisse qui semper deos suos sicut optari solet.
praesentes haberet: Ab hoc illud. M. marcelli de consecra¬
tione honoris atq uirtutis honestate nominum differt.
re congruit. Eadem uanitate mentem quoq inter de-¬

Expanded text:
neste quidem ista dicuntur; sed inhoneste turpiterque neste quidem ista dicuntur; sed inhoneste turpiterque creduntur. Nec debent cum veritas quaeritur hujusmodi nos velamenta decipere. Celebrantur ergo illi ludi cum omni lascivia, convenienter memoriae meretricis. Nam praeter verborum licentiam, quibus obscoenitas omnis effunditur, exuuntur etiam vestibus populo flagitante meretrices, quae tunc mimarum funguntur officio, et in conspectu populi usque ad satietatem impudicorum luminum cum pudendis motibus detinentur. Cloacinae simulacrum in cloaca maxima repertum Tatius consecravit, et quia cujus esset effigies ignorabat, ex loco illi nomen imposuit. Pavorem, Palloremque Tullus Hostilius figuravit et coluit. Quid de hoc dicam, nisi dignum fuisse, qui semper deos suos sicut optari solet praesentes haberet? Ab hoc illud M. Marcelli de consecratione Honoris atque Virtutis, honestate nominum differt, re congruit. Eadem vanitate Mentem quoque inter de
Abbreviated transcription (Latin):
festus dicatus ẽ et larentinalia constituta. Nec hanc
solam romani meretricem colunt sed faulam quoq quã
herculis scortum fuisse uerrius scribit. Iam quantai¬
sta immortalitas putanda ẽ. quam etiam meretrices
assequuntur. Hlora cum magnas opes ex arte meretri¬
cia quaesiuisset. populum scripsit haeredem certamq
pecuniam reliquit. cuius ex annuo foenore sius nata¬
lis dies celebraretur edinone ludoꝵ quos appellant
floralia. quod quia senatui flagitiosum uidebatur ab
ipso nomine argumentum sumi placuit. ut pudendae
rei quaedam dignitas adderetur. deam finxerunt esse
quae floribus praesit. eamq oportere placari ut fruges
cum arboribus aut uitibus bene prospereq florescerẽt
Fum colorem secutus in fastis poeta non ignobilem nỹ¬
pham fuisse narrauit. quae sit chloris uocitata eamq
⁊ephyro nuptam quasi dotis loco id accepisse mune¬
ris a marito. ut haberet omnium floꝵ potestatem. Ho¬

Expanded text:
festus dicatus est, et Larentinalia constituta. Nec hanc festus dicatus est, et Larentinalia constituta. Nec hanc solam Romani meretricem colunt, sed Faulam quoque, quam Herculis scortum fuisse Verrius scribit. Jam quanta ista immortalitas putanda est quam etiam meretrices assequuntur? Flora, cum magnas opes ex arte meretricia quaesivisset, populum scripsit haeredem, certamque pecuniam reliquit, cujus ex annuo foenore suus natalis dies celebraretur editione ludorum, quos appelant Floralia. Quod quia senatui flagitiosum videbatur, ab ipso nomine argumentum sumi placuit, ut pudendae rei quaedam dignitas adderetur. Deam finxerunt esse, quae floribus praesit, eamque oportere placari, ut fruges cum arboribus aut vitibus bene prospereque florescerent. Eum colorem secutus in Fastis poeta, non ignobilem nympham fuisse narravit, quae sit Chloris vocitata, eamque Zephyro nuptam, quasi dotis loco id accepisse muneris a marito, ut haberet omnium florum potestatem. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
bus intelligi datur non potuisse ullo pacto fieri deos ꝗa
ne homines quidem probi fuerunt. eaq in uita sua ges¬
serunt. quae mortem pariunt sempiternam Uenio nẽ
ad proprias romanoꝵ religiones. quoniam de cõmuni¬
bus dixi. Romuli nutrix lupa honoribus ẽ affecta
diuinis. et ferrem si animal ipsum fuisset. euius figurã
gerit. Sed auctor est liuius tarentinae ẽẽ simulachrum
et quidem non corporis sed mentis ac moꝵ. Fuit enim
faustuli uocor et propter uulgati corporis uilitatẽ lu¬
pa inter pastores. idest meretria nuncupata ẽ. Unde
etiam lupanar dicitur. Exemplum scilicet atheniensi¬
um in ea figuranda romani secuti sunt. apud quos ⁊¬
meretrix quaedam nomine leena cum tyramnum ocei¬
disset. quia nefas erat simulachrum constitui meret᷑cis
in templo. animalis effigiem posuerunt. cuius nomen
gerebat. Itaq ut illi monumentum ex nomine. sic isti
Ea professione fecerunt. Huius nominis etiam dies

Expanded text:
bus intellegi datur non potuisse ullo pacto fieri deos, quia bus intellegi datur non potuisse ullo pacto fieri deos, quia ne homines quidem probi fuerunt eaque in uita sua gesserunt quae mortem pariunt sempiternam. Venio nunc ad proprias Romanorum religiones, quoniam de communibus dixi. Romuli nutrix Lupa honoribus est adfecta diuinis, et ferrem, si animal ipsum, cuius figuram gerit. sed auctor est Liuius Larentinae esse simulacrum et quidem non corporis, sed mentis ac morum. fuit enim Faustuli uxor et propter uulgati corporis uilitatem lupa inter paetiam lupanar dicitur. Exemplum scilicet Atheniensium in ea figuranda Romani secuti sunt; apud quos meretrix quaedam nomine Leaena, cum tyrannum occidisset, quia nefas erat simulacrum constitui meretricis in templo, animalis effigiem posuerunt, cujus nomen gerebat. Itaque ut illi monimentum ex nomine, sic isti ex professione fecerunt. Hujus nomini etiam dies
Abbreviated transcription (Latin):
erit. neq fieri potest. quoniam si honos idem tribui¬
tur alus. ipse omnino non colitur: cuius religio est il¬
lum eẽ unum ac solum deum credere. Clamat sũmꝰ
poeta eos omnes qui inuentas uitam excoluere ꝑ artes
apud inferos eẽ. ipsumq illum repertorem medicinae talis
et artis ad stigias undas flumine eẽ detrusum ut intelliga¬
mus quantum ualeat pater omnipotens. qui etiam deos ful¬
mĩbuᷤᷤ extinguat. Sed homines ingeniosi hanc secum habe¬
bant fortasse rationem. quia deus fulminari non potest. ap¬
paret non ẽẽ factum. Immo uero quia factum ẽ. apparet
hominem fuisse non deum. Mendacium enim poetaꝵ nõ
in facto. sed in nomine metuebant enim malum si contra
publicam persuasionem faterentur quod erat uerii. Quod¬
si hoc constat inter ipsos ex hominibus deos factos. cur
ergo non credunt poetis si quando illoꝵ fugas et uulnera
et mortes et bella et adulteria describunt. Quibus de re¬

Expanded text:
erit, neque fieri potest, quoniam si honos idem tribuierit, neque fieri potest, quoniam si honos idem tribuitur aliis, ipse omnino non colitur, cuius religio est illum esse unum ac solum deum credere. clamat summus poeta eos omnes qui inuentas uitam excoluere per artes aput inferos esse ipsumque illum repertorem medicinae talis et artis ad Stygias undas fulmine detrusum, ut intellegamus quantum ualeat pater omnipotens, qui etiam deos fulminibus exstinguat. sed homines ingeniosi hanc secum habebant fortasse rationem: quia deus fulminari non potest, apparet non esse factum. immo uero quia factum est, apparet hominem fuisse, non deum. mendacium poetarum non in facto est, sed in nomine: metuebant enim malum, si contra publicam persuasionem faterentur quod erat uerum. quodsi hoc constat inter ipsos, ex hominibus deos factos, cur ergo non credunt poetis, si quando illorum fugas et uulnera et mortes et bella et adulteria describunt? quibus de re
Abbreviated transcription (Latin):
habetur: An quia isti diuites uasa samia contemnunt:
Sunt et aliae artes quaꝵ repertores humanae uitae plu¬
rimum profuerunt. Cur non et illis artributa sunt tẽ¬
pla Sed nimirum minerua est quae omnes repperit
ideoq illi opifices supplicant. Ergo ab his sordibus mi¬
nerua ascendit in caelum. En uero cur quisꝗͣ derelinqͣt
eum. qui terram cum animantibus caelum cum astris
et luminibus exorsus ẽ. ut eam ueneretur: quae telam
docuit ordiri: Quid ille qui uulnera in corporibus sa¬
nare docuit: num potest eẽ praestantior ꝗͣ qui corpora
ipsa formauit. sentiendi ac uiuendi rationem dedit:
herbas deniq ipsas et caetera quibus medendi ars cõ¬
stat excogitauit atq protulit: At enim dicet aliquis
et huic summo qui fecit omnia. et illis qui partim ꝓ¬
fuerunt suam uenerationem eẽ tribuendam. Primum
nec factum ẽ unꝗͣ ut qui hos coluit etiam deum colu¬

Expanded text:
habetur? an quia isti diuites uasa Samia contemnunt? habetur? an quia isti diuites uasa Samia contemnunt? sunt et aliae artes quarum repertores humanae uitae plurimum profuerunt: cur non et illis adtributa sunt templa? sed nimirum Minerua est quae omnes repperit, ideoque illi opifices supplicant. ergo ab his sordibus Minerua ascendit in caelum. est uero cur quisquam derelinquat eum qui terram cum animantibus, caelum cum astris et luminibus exorsus est, ut eam ueneretur quae telam docuit ordiri. quid ille qui uulnera in corporibus sanare docuit? num potest esse praestantior quam qui corpora ipsa formauit, sentiendi ac uiuendi rationem dedit, herbas denique ipsas et cetera quibus medendi ars constat excogitauit ac protulit? At enim dicet aliquis et huic summo qui fecit omnia et illis qui partim profuerunt suam uenerationem esse tribuendam. primum nec factum est umquam ut qui hos coluit, etiam deum colu
Abbreviated transcription (Latin):
irrumpent. ut habere hostem possint quem sceleratiꝰ
deleant ꝗͣ lacessierint. Nunc ad reliqua pergamus
Nomen deoꝵ ciereri ac libero traditio munerum fecit.
Possum diuinis docere litteris uinum atq fruges
ante progeniem caeli atq saturni fuisse in usu homi¬
num. Sed ab his sane inuenta eẽ fingamus. Nũ pot̃
plus aut minus uideri collegisse fruges hisq fractis
panem facere docuisse. aut uuas de uitibus lectas
expressisse. uinumq fecisse. ꝗͣ fruges ipsas aut uites
generasse ac protulisse de terra: Reliquerit haec sane
deus humanis ingenis eruenda. tamen fieri non pot
quin ipsius sint omnia. qui et. sapientiam tribuit hoi
ut inueniret. et. illa ipsa quae possent inueniri primꝰ¬
inuenit. Artes quoq: inuentoribus suis ĩmortalita¬
tem peperisse dicuntur. ut aesculapio medicina. uulcaõ
fabrica. Colamus igitur et illos qui fullonicam sutrinã¬
ue docuerunt. Cur autem figulinae repertori honos nõ

Expanded text:
inrumpent, ut habere hostem possint, quem non sceleratius inrumpent, ut habere hostem possint, quem non sceleratius deleant quam lacessierint. Nunc ad reliqua pergamus. nomen deorum Cereri ac Libero traditio munerum fecit. possum diuinis docere litteris uinum atque fruges ante progeniem Caeli atque Saturni fuisse in usu hominum, sed ab his sane inuenta esse fingamus. num potest plus aut maius uideri collegisse fruges iisque fractis panem facere docuisse aut uuas de uitibus lectas expressisse uinumque fecisse quam fruges ipsas aut uites generasse ac protulisse de terra? reliquerit haec sane deus humanis ingeniis eruenda, tamen fieri non potest quin ipsius sint omnia, qui et sapientiam tribuit homini ut inueniret et illa ipsa quae possent inueniri. artes quoque inuentoribus suis inmortalitatem peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Volcano fabrica. colamus igitur et illos qui fullonicam sutrinamue docuerunt. cur autem figulinae repertori honos non
Abbreviated transcription (Latin):
En uero inquit africane. nam et herculi eadem ista
porta patuit. tanꝗͣ ipse plane cum id fieret. ianitor
fuerit in caelo. Equidem statuere non possum dolẽ¬
dumne potius an ridendum putem. cum uideam
graues et doctos. et ut sibi uidentur sapientes uiros
in tam miserandis errorum fluctibus uolutari. Si
haec ẽ uirtus quae nos ĩmortales facit. mori quidẽ
malim ꝗͣ excitio eẽ ꝗͣplurimis. Si autem ĩmortali¬
tas parari non potest nisi per sangunem. quid fiet
si omnes in concordiam consenserint: quod certe fie¬
ri non potest si pernicioso et impio furore proiecto in¬
nocentes ẽẽ ac iusti uelint. Num iginur nemo erit cae¬
lo dignus: num peribit uirtus. quia hominibus in
homines seuire non dabitur: Sed isti qui euersiones
urbium populoꝵq summam gloriam computant.
otium publicum non ferent rapient. seuient. et in¬
uirus insolenter illatis. humanae societatis foedus

Expanded text:
est uero inquit Africane: nam et Herculi eadem ista est uero inquit Africane: nam et Herculi eadem ista porta patuit; tamquam ipse plane, cum id fieret, ianitor fuerit in caelo. equidem statuere non possum dolendumne potius an ridendum putem, cum uideam graues et doctos et ut sibi uidentur sapientes uiros in tam miserandis errorum fluctibus uolutari. si haec est uirtus quae nos inmortales facit, mori equidem malim quam exitio esse quam plurimis. si aliter inmortalitas parari non potest nisi per sanguinem, quid fiet, si omnes in concordiam consenserint? quod certe fieri poterit, si pernicioso et impio furore proiecto innocentes esse ac iusti uelint. num igitur nemo erit caelo dignus? num peribit uirtus, quia hominibus in homines saeuire non dabitur? sed isti qui euersiones urbium populorumque summam gloriam conputant, otium publicum non ferent, rapient saeuient et iniuriis insolenter inlatis humanae societatis foedus
Abbreviated transcription (Latin):
cidare aut subucere seruituti: uidelicet quo plures ho¬
mines afflixerint. spoliarint. occiderint eo se nobiliores
et clariores putant. et inanis gloriae specie capti scele¬
ribus suis nomen uirtutis imponunt. lam mallem
ut a feraꝵ cedibus deos sibi fingerent. ꝗͣ ĩmortalita¬
tem tam eruentam probarent. Siquis unum hoĩem
iugulauerit pro contaminato ac nefario habetur. nec
ad terrenum hoc domicilium deoꝵ admitti eum fas pu¬
tant. Ille autem qui infinita hominum milia trucida¬
rit. cruore campos inundauerit. flumina infecerit. nõ
modo in templum. sed etiam in caęlum admittitur. A¬
pud ennium sie loquitur africanus. Si fas cedendo
porta patet. scilicet quia magnam partem generis
humani eoctinocit ac perdidit. O in quantis tenebris
africane uersatus es. uel potius o poeta qui per ce¬
des et sanguinem patere hominibus ascensum in cae¬
lum putaueris. Cui uanitati enam cicero assensit.

Expanded text:
cidare aut subicere seruituti. uidelicet quo plures hocidare aut subicere seruituti. uidelicet quo plures homines adflixerint spoliarint occiderint, eo se nobiliores et clariores putant et inanis gloriae specie capti sceleribus suis nomen uirtutis inponunt. iam mallem ut a ferarum caedibus deos sibi fingerent quam inmortalitatem tam cruentam probarent. si quis unum hominem iugulauerit, pro contaminato ac nefario habetur nec ad terrenum hoc domicilium deorum admitti eum fas putant. ille autem qui infinita hominum milia trucidarit, cruore campos inundauerit, flumina infecerit, non modo in templum, sed etiam in caelum admittitur. aput Ennium sic loquitur Africanus: 25 si fas endo porta patet, scilicet quia magnam partem generis humani extinxit ac perdidit. o in quantis tenebris, Africane, uersatus cs uel potius o poeta, qui per caedes et sanguinem patere hominibus ascensum in caelum putaueris! cui uanitati etiam Cicero adsensit.
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipsa senectute minuantur et corruant: Itaque
idem ille cum deformari ulceribus thoros suos cerne
ret. nec sanari se uoluit. nec senem fieri nequando se
ioso minor aut deformior uideretur. Hunc ergo quo
uiuum se ipse combuserat. ascendisse in caelum putaue¬
runt. eaq ipsa quae stultissime admirati sunt. simula¬
chris et imaginibus exxpressa et consecrata posuerunt
ut in perpetuum uanitatis illoꝵ monimenta ꝑstarẽt
qui ob necem bestiaꝵ deos fieri credidissent. Sed
haec fortasse graecoꝵ culpa sit. qui res leuissimas pro
maximis semper habuerunt. Quid nostri num sapi¬
entiores. qui athleticam quidem uirtutem contemnũt
quia nihil obest. sed regiam quia late solet nocere. sic
admirantur ut fortes ac bellicosos duces in deoꝵ coe¬
tu locari arbitrentur. nec esse ullam aliam ad ĩmorta¬
litatem uiam ꝗͣ exercitus ducere. aliena uastare. dele¬
re urbes. oppida excindere liberos populos aut tru¬

Expanded text:
vel ipsa senectute minuantur et corruant? Itaque vel ipsa senectute minuantur et corruant? Itaque idem ille, cum deformari ulceribus toros suos cret, nec sanari se uoluit nec senem fieri, ne quando se ipso minor aut deformior uideretur. hunc a rogo quo uiuum se ipse combusserat escendisse in caelum putauerunt eaque ipsa quae stultissime sunt admirati simulacris et imaginibus expressa et consecrata posuerunt, ut in perpetuum uanitatis illorum monumenta perstarent qui ob necem bestiarum deos fieri credidissent. sed haec fortasse Graecorum culpa sit, qui res leuissimas pro maximis semper habuerunt. quid nostri? num sapientiores? qui athleticam quidem uirtutem contemnunt, quia nihil obest, sed regiam, quia late solet nocere, sic admirantur, ut fortes ac bellicosos duces in deorum coetu locari arbitrentur; nec esse ullam aliam ad inmortalitatem uiam quam exercitus ducere, aliena uastare, delere urbes, oppida excindere, liberos populos aut tru
Abbreviated transcription (Latin):
morem minime uirginalem. Erat plane cur tantum
laborem pro tam fideli iuuene susciperet qui amanti
sunt etiam ii qui deos ex hominibus eẽ factos non tã¬
tum fatentur. sed ut eos laudent etiam gloriantur.
aut uirtutis gratia ut herculem aut numerum. ut ce¬
rerem ac liberum aut artium repertaꝵ ut. esculapiũ.
aut mineruam. Haec uero ꝗͣ inepta sint ꝗͣq non digna
propter quae homines in expiabili scelere se contaminẽt
hostesq deo uero fiant quo contempta mortuoꝵ saera
suscipiunt ex singulis rebus ostendam. Uirtutem esse di¬
cunt quae hominem tollat in caelum. non illam de qua
philosophi disserunt quae posita est in bonis animi. ẜ
hanc corporalem. quae dicitur fortitudo. Quae quoniã
pracipua in hercule fuit. immortalitatem meruissȩ credi¬
tur. Quis tam stulte ineptus ẽ ut corporis uires diuinũ
uel etiam humanum bonum iudicet cum sint et maio¬
res pecudibus attributae. et uno morbo saepe frangantur

Expanded text:
morem minime virginalem? Erat plane cur tantum morem minime virginalem? Erat plane cur tantum laborem pro tam fideli juvene susciperet, qui amanti sunt etiam ii, qui deos ex hominibus esse factos, non tantum fatentur, sed ut eos laudent etiam gloriantur, aut virtutis gratia, ut Herculem; aut munerum, ut Cererem ac Liberum; aut artium repertarum, ut Aesculapium ac Minervam. Haec vero quam inepta sint, quamque non digna propter quae homines inexpiabili se scelere contaminent, hostesque Deo vero fiant, quo contempto, mortuorum sacra suscipiunt, ex singulis rebus ostendam. Virtutem esse dicunt, quae hominem tollat in coelum: non illam, de qua philosophi disserunt, quae posita est in bonis animi; sed hanc corporalem, quae dicitur fortitudo: quae quoniam praecipua in Hercule fuit, immortalitatem meruisse creditur. Quis tam stulte ineptus est, ut corporis vires divinum vel etiam humanum bonum judicet; cum sint et majores pecudibus attributae, et uno morbo saepe frangantur,
Abbreviated transcription (Latin):
fendere: Tum in illa colluctatione uulcanum in ter¬
ram profudisse aiunt semen. inde sit ericthonius natꝰ
pos idest ex certamine atq humo. Cur igitur uirgo eũ
puerum cum dracone conclusum et obsignatum tribꝰ
uirginibus ceropidis cõmendauit: Euidens ut opi¬
nor incestum. quod nullo modo possit colorari. Alte¬
ra cum pene amatorem suum perdidisset. qui erat tur¬
batis distractus equis. praestantissimum medicũ aeseu¬
lapium curando iuiueni aduocauit. eumq sanatum se¬
cretis alma recondit sedibus. et nymphae egeriae nemo¬
riq relegat solus ubi et silius italis ignobilis aeuum exi¬
geret. uersoq ubi nomine uiribius esset. Quid sibi uult
haec tam diligens.tam solicita curatio: quid secretae se¬
des: quid relegatio uel tam longe. uel ad mulierem uł
in solitudinem: Quid deinde nominis cõmutatio: Po¬
stremo quid equoꝵ tam ꝑtinax abhominatio: Quid
significant haec omnia. nisi conscientiam stupri et a¬

Expanded text:
fendere. Tum in illa colluctatione Vulcanum in terfendere. Tum in illa colluctatione Vulcanum in terram profudisse aiunt semen, unde sit Erichthonius natus; νὸς, id est, ex certamine atque humo. Cur igitur virgo eum puerum cum dracone conclusum et obsignatum tribus virginibus Cecropidis commendavit? evidens, ut opinor, incestum, quod nullo modo possit colorari. Altera cum pene amatorem suum perdidisset, qui erat Turbatis distractus equis, praestantissimum medicum Asclepium curando juveni advocavit; eumque sanatum: Secretis alma recondit Sedibus, et nymphae Egeriae, nemorique relegat: Solus ubi in silvis Italis ignobilis aevum Exigeret, versoque ubi nomine Virbius esset. Quid sibi vult haec tam diligens, tam sollicita curatio? quid secretae sedes? quid relegatio vel tam longe, vel ad mulierem, vel in solitudinem? quid deinde nominis commutatio? Postremo, quid equorum tam pertinax abominatio? quid significant haec omnia, nisi conscientiam stupri, et a
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. qui enam tum puer ab apro ictus occisus est.
ouae prima. ut in historia sacra continetur. artem
mererriciam instituit. auctorq mulieribus in cypro i¬
fuit ut uulgo corpore quaestum facerent. quod idcir¬
co imperauit. ne sola praeter alias mulieres impudi¬
ca et uiroꝵ appetens uideretur. Etiam ne habet haec
aliquid numinis. cuius plura numerantur adulteria
ꝗͣ partus: Sed ne illȩ quidem uirgines illibatam ca¬
stitatem seruare potuerunt. Unde enim putemus e¬
ricthonium eẽ natum: An ex terra. ut poete uideri
uolunt. At res ipsa clamat. Nam cum uulcanꝰ diis
arma fecisset. eiq iupiter optionem dedisset praemii
quod uellet postulandi iurassetq ut solebat. per infer¬
nam paludem. se nibil negaturum. tum faber claudus
mineruae. nuptias postulauit. Hic iupiter opt max
tanta religione constrictus abnuere non potuit. mi¬
neruam tamen monuit. repugnare. pudiciciamq de¬

Expanded text:
potuit, quod etiamtum puer ab apro ictus occisus est. potuit, quod etiamtum puer ab apro ictus occisus est. quae prima, ut in Historia Sacra continetur, artem meretriciam instituit auctorque mulieribus in Cypro fuit, uti uulgato corpore quaestum facerent: quod idcirco imperauit, ne sola praeter alias mulieres inpudica et uirorum adpetens uideretur. etiamne haec habet aliquid numinis, cuius plura numerantur adulteria quam partus? sed ne illae quidem uirgines inlibatam castitatem seruare potuerunt. unde enim putemus Erichthonium esse natum? an ex terra, ut poetae uideri uolunt? at res ipsa clamat. nam cum Vulcanus diis arma fecisset eique Iuppiter optionem dedisset praemii quod uellet postulandi iurassetqnam paludem se nihil negaturum, tum faber claudus Minervae nuptias postulavit. Hic Jupiter Opt. Max. tanta religione constrictus abnuere non potuit: Minervam tamen monuit repugnare, pudicitiamque de
Abbreviated transcription (Latin):
deum mater et amauit. formosum adolescentem et.
eundem cum pellice deprehensum exectis uirilibus
semiuirum reddidit. et ideo nunc sacra eius a gal¬
lis sacerdotibus celebrantur. Iuno pellices acerrime
persecuta est quia parere non potuit ipsa ex fratre.
Insulam samum scribit uarro prius parthenium no¬
minatam. quod ibi iuno adoleuerit. ibiq etiã ioui
nupserit. Itaq nobilissimum et antiquissimum tem¬
plum eius ẽ sami et simulachrum in habitu nubẽtis
figuratum. et saera eius anniuersaria nuptiaꝵ ritu
celebrantur. Si ergo adoleuit. si fuit. uirgo primo.
postea mulier hominem fuisse qui non intelligit pe¬
cudem se fatetur. Quid loquar obscenitatẽ ueneris
omnium libidinibus prostitutae. non deoꝵ tantum.
sed et hominum: Haec enim ex famoso martis stu¬
pro genuit. armoniam. ex mercurio hermaphroditu
qui est natus androginus. ex ioue cupidinem ex an¬
chisa aeneam ex bute ericem. ex adone nullum ꝗꝗ¬

Expanded text:
Deum Mater et amauit formosum adulescentem et Deum Mater et amauit formosum adulescentem et eundem cum paelice deprehensum exsectis uirilibus semiuirum reddidit et ideo nunc sacra eius a Gallis sacerdotibus celebrantur. Iuno paelices acerrime persecuta est, quia parere ipsa non potuit ex fratre. insulam Samum scribit Varro prius Partheniam nominatam, quod ibi Iuno adoleuerit ibique etiam Ioui nupserit. itaque nobilissimum et antiquissimum templum eius est Sami et simulacrum in habitu nubentis figuratum et sacra eius anniuersaria nuptiarum ritu celebrantur. si ergo adoleuit, si fuit uirgo primo, postea mulier, hominem fuisse qui non intellegit, pecudem se fatetur. quid loquar obsceuitatem Veneris omnium libidinibus prostitutae non deorum tantum, sed et hominum? haec enim ex famoso Martis stupro genuit Harmoniam, ex Mercurio Hermaphroditum, qui est natus androgynus, ex Ioue Cupidinem, ex Anchise Aenean, ex Bute Erycem; ex Adonio quidem nullum
Abbreviated transcription (Latin):
bus erroribusq turbulentis implicatos eẽ homines q̃¬
ritur. Nam totus liber tertius de natura deoꝵ oms
funditus religiones euertit ac delet. Quid ergo a
nobis expectatur amplius: Num eloquentia suꝑare
possimus ciceronem: Minime id quidem. sed fidu¬
cia illi defuit ignoranti ueritatem. quod ipse simpli¬
citer in eodem opere confitetur. Ait enim facilius
posse se dicere quid non sit. ꝗͣ quid sit. hoc est falsa
se intelligere uera nescire. Clarum ẽ igitur homiẽs
fuisse illos qui du putantur et eoꝵ memoriam post
mortem consecratam. Ideo et aetates diuersae sunt.
et certae imagines singuloꝵ. quod in eo habitu et ae¬
tate singuloꝵ simulachra configurata sunt. in qua
quẽq mors deprehendit. Consideremus si placet e¬
rumnas infoelicium deoꝵ. Isis filium perdidit. Ce¬
res filiam expulsam et per orbem terrie iactatam.
Latona uix insulam paruam in qua pareret inuenit

Expanded text:
bus erroribusque turbulentis implicatos esse homines quebus erroribusque turbulentis implicatos esse homines queritur. nam totus liber tertius de natura deorum omnes funditus religiones euertit ac delet. quid ergo a nobis expectatur amplius? num eloquentia superare possumus Ciceronem? minime id quidem, sed fiducia illi defuit ignoranti ueritatem, quod ipse simpliciter in eodem opere confitetur. ait enim facilius posse se dicere quid non sit quam quid sit, hoc est falsa se intellegere, uera nescire. clarum est igitur homines fuisse illos qui dii putantur et eorum memoriam post mortem consecratam. ideo et aetates diuersae sunt et certae imagines singulorum, quod in eo habitu et aetate simulacra eorum configurata sunt, in qua quemque mors deprehendit. consideremus si placet aerumnas infelicium deorum. Isis filium perdidit, Ceres filiam, expulsa et per orbem terrae iactata Latona uix insulam paruam in qua pareret inuenit.