comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
đ qͥdã fr̃ de falsis se capitulis accusatũ. neq aliquid or¬
dinabilit̃ factũ. s iniuste se asserit condẽpuatũ: diligent̃ que¬
rendũ ẽ pͥmo si iudiciũ ordinabilit̾ pͥmũ ẽ habitũ. si alii accu.¬
satores. alii testes fuer̃. dem̃ causarũ qualitas. si digna exlio
ł depo̾ne fuit.si co p̃sente subiure iurando contͣ eũ testimo¬
niũ dictũ ẽ. si scriptis actũ ẽ. si ipse licentiã respondonac
defendendi se habuit. S ⁊ de ꝑsonis accusantiũ ac testi¬
ficantiũ subtilit̾ querendũ ÷ cͥuiꝰ conditionis. cuiꝰ ue opini
onis. ⁊ ne in opes sint. ne forte aliquas ꝯtͣ p̃fatũ pastorẽ
in imicitias habuissent. utrũ testimoniũ ex auditu dixe¬
rint. aut certe specialit̾ se scire testati st̃. si scriptis iudica

Expanded text:
 frater de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio  fuit, aut si eo presente sub iureiurando contra eum testimonium dictum est, seu scriptis actum est, vel ipse licentiam respondendi et defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum, cuius conditionis cuiusve oponis, et ne inopes sint, ne forte aliquas contra praefatum pastorem inimicitias habuissent, utrum testimonium ex auditu dixerint, aut certe specialiter se scire testati sunt, si scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
abianꝰ pp̃. oĩb fidelib. Statuimꝰ eos ad accusationẽ ñ
recipi. qui sunt suspecti. aut qui heri ⁊ nudiꝰ tc̃iꝰ ł dudũ
fuer̃ inimici. qm̃ suspecti facti sunt. ⁊ qͥ ñ sunt bone conũ¬
sationis. ł quoꝵ uita ÷ accusabilis. aut dubii in recta fide.
Similit̾ quoꝵ fides. uita. ⁊ lib̾tas nescitur. ł qͥ in famie ma¬
culis sunt asꝑsi. aut scełib irretiti. Neq eos saceidotes de¬
be aut posse accusare. qͥ rite sacdotes fieri ñ possunt. neq

Expanded text:
FABIANUS papa, omnibus fidelibus. Statuimus eos ad accusationem non recipi qui sunt suspecti, aut qui heri, aut nudiustertius vel dudum fuerunt inimici, quoniam suspecti facti sunt, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae maculis aspersi sunt, aut sceleribus irretiti. Noque eos sacerdotes debere aut posse accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ullus seruus. nullus lib̾tus. nullus infidus. nullus cri¬
minib irretitus. nullus calũpniator. nullus qͥ inimi¬
citiis studet. nullus qͥ frequent̃ litigat. ⁊ ad accusandũ uel
detͣhendũ ẽ facilis. nulla in famis ꝑsona. ł om̃s quos ad ae¬
cusandũ publica crimina ⁊ leges publice ñ admittunt.

Expanded text:
ullus servus , nullus libertus, nullus infidus, nullus criminibus irretitus, nullus calumniator, nullus qui inimicitiis studet, nullus qui frequenter litigat , et ad accusandum vel detrahendum est facilis, nulla infamis persona, vel omnes, quos ad accusanda crimina publica leges publicae non admittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
crime delictum: quod uoce pudor ẽ ꝯfitĩ. Et uenie fletus
consulunt. ⁊ uereconoie. Lacrime sine horrore culpam lo¬
quuntur. Lacrime crimen sine offensione uerecondie ꝯfiten¬
tur. lacrime ueniam ñ postulant: ⁊ merent᷑. Sermo beati ma¬

Expanded text:
crimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus crimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus consulunt et uerecundiae. lacrimae sine horrore culpam loquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant et merentur. inueni
Abbreviated transcription (Latin):
exitu percipiant. Exconcilio coletano.
e uiris ordinatis quoꝵ occulta pecẽa sunt. nec manifeste
ab aliquo argui possunt. si salubrit̃ compuneti pro
ac si se ueniam peccatoꝵ ad ño ꝑ cepturos ⁊ gradum reten¬
turos confidant. SSidorus.
llud aũt qd canonum censura pꝰ .uii. annos remeare penitẽ¬
tem sacerdotem instatum pristinum p̃cipit. ñ expletione
propͥi arbitrii. s potiꝰ exsententia diuini uiditii sanxerunt.¬
Nam legitur de maria sorore aaron ⁊ moysi ꝓpħissa dũ
obtrectationis adu̾sus eos incurrisset delict̾um. ilico stigna¬
te lepre ꝑcussa ẽ. Cũq petisset moyses ut emundaretur. p̃¬
ligitur sacerdotis. que dii suꝑbie dedita. sordidissimis cor¬
ruptionum maculis maculatur. moret᷑ extͣ castra ui. diebꝰ¬
etriis fleuit ⁊ doluit. qr errauit ut homo. Non inuenio
quid dixit. inuenio qd fleuerit. Lacrimas petͥ lego. satis¬
fact̾ionem ñ lego. S qd defenoi ñ pot̃. ablui pot̾. Lauant la¬

Expanded text:
t occulta. Ex concilio Toletano. De viris ordinatis, quorum occulta peccata sunt, nec manifeste ab aliquo argui possunt; si salubriter compuncti proac si se veniam peccatorum a Domino percepturos, et gradum se retenturos confidant. CAP. 161. at. Canonum censura post septem annos remeare poenitentem sacerdotem in statum pristinum praecepit, non expletione proprii arbitrii, sed potius ex sententia divini judiNam legitur quod Maria soror Moysi prophetissa, dum obtrectationis adversus Moysen incurrisset delictum, illico stigmate leprae perfusa est; cumque peteret Moyses ut emundaretur, prligitur sacerdotis, quae dum superbiae dedita, sordidissimis corruptionum contagiis maculatur, extra castra septem diebet fleuit, quia errauit ut homo. non inuenio quid dixerit, inuenio quod fleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; sed quod non potest ablui potest. lauent la
Abbreviated transcription (Latin):
ecreta satisfactione solui mortalia crimina ñ negamus. sed
uite correctionem. ⁊ uigi imnio ꝑpetuo luctu. miserante oeo
ita dunitaxat. ut tͣria ꝓhis q̃ penitet. agat. Augͥ¬
sionem egĩt. inaicetur ei remedium canonicum quod su¬
bire oebuisset. si eiꝰ facinꝰ publicatũ fuisset. uerum qr latet cõ¬
missum. det᷑ ei a sacerdote osilium. ut saluti anime sue ꝑ
occultam penitentiam ꝓficiat. ħ ẽ ut ueracit̃ ex corde se gͣ¬
uiter deliquisse ꝯfiteatur. ⁊ ꝑ ieiunia. ⁊ elemosinas. ugiliasq
aiq sacras orõnes cũ lacrimis se pͣgare ꝯtendat. ⁊ sic se ad spẽ

Expanded text:
e satisfactione solvi mortalia crimina non negamus, mutvitae correctionem et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his quae poenitet agat. Quotsionem egerit, indicetur ei remedium canonicum quod subire debuisset si ejus facinus publicatum fuisset. Verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae pro occulta poenitentia proficiat, hoc est ut veraciter ex corde se graviter deliquisse confiteatur, et per jejunia et eleemosynas, vigiliasque ac sacras orationes cum lacrym
Abbreviated transcription (Latin):
gatis nisi ex ꝯsensu pari etate iam plena eam dare ñ audeat.
lienum ẽ a ꝯsuetudine eccłiastica. ut qui in pb̾ rali honore
aut diaconii gͣdu fuin̾t osecrati. hi ꝓ erimine aliquo suo
ꝑ manus impositionem remedium accipiant penitendi.
Qđ sine dubio ex apłica tͣditione descendit. sedm qd scriptũ
ẽ. Sacerdos si peccauit. qͥs orabit ꝓ illo. Uñ de h̾mooi lapso
ad ꝓmerendam miscdiam dĩ priuata ẽ expetenda secessio.¬

Expanded text:
gatis nisi ex consensu partium et aetate jam plena eam dare non audeat. Alienum est a consuetudine ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut diaconii fuerint gradu consecrati, ii pro crimine aliquo suo, per manus impositionem remedium accipiant poenitendi: quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei, privata est expetenda secessio
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. ⁊ .o.p.i.ii.s. in hac aut̃ sententia illa debet ẽẽ discre¬
tio. ut cotidiana leui.aq peccã alterutrum coequalibꝰ ꝯfitea¬
mur. eoꝵq cotidiana cradamus orõne saluari. Porro gͣuio¬
ris lepre inmunditiam iuxta legem sacerdoti pandamus.
atq ad eiꝰ arbitrium qualit̾. ⁊ qnͣto tp̃r iusserit: purificare

Expanded text:
ut salvemini. In qua sententia illa debet esse discretio, ut cotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus contiteamur eorumque cotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae inmunditiam iuxta legem sacerdoti pandamus atque ad eius arbitrium, qualiter et quanto tempore iusserit, purificare
Abbreviated transcription (Latin):
i puela sita in puerili etate in domo patris. illo nesciente
se iuramento ꝯstrinxit. ⁊ si pat̾ statum ut audierit otͣdixerit.
uota eiꝰ ⁊ iuramenta irrita erunt. ⁊ facilius emendabitua.
satis fieri posse. si uiraueris de ipsa re quam putat ce cõmisis¬
se. ac fecisse te ꝗͣ forsitan ñ fecisti. ne remaneat in eo mala suspi¬
do: si uiraueris tu ñ sic peccas. quomodo ille qui te ꝓuocauit.
Item. Si ab illosuocatus fui̾s. ab ipsius malo erit quod iurat. ñ a
tuo. Item. Ille homo qui alium ꝓuocat adiuiationem. ⁊ scit
eum falsum iurare. uincit homicidam. quia homicida corpꝰ
occisurus ẽ. ille animam immo duas animas. ⁊ eiꝰ quẽ iurare

Expanded text:
i puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente e juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt, et fsatisfieri posse, si juraveris, de ipsa re quam putas te commisisse, ac fecisse, quam forsitan non fecisti, ne remaneat in eo loco mala suspicio, si juraveris, tu non sic peccas quomodo ille qui te provocaverit. Item: Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a ohannis: Ille qui hominem provocat ad iurationem et scit eum falsum iuraturum esse, vincit homicidam quia homicida corpus occisurus est, ille animam, immo duas animas et eius quem iurare
Abbreviated transcription (Latin):
icut unum ẽ baptisma. ita una ẽ penitantia. que tamen
publice agr̃. Nam cotidie nos debet penitere peccĩ. Seo
tiam seruauer̃. quã qui ogrue eger̃ penitentiam. Anqͥsꝙͣ
illam penitentiam putat. uͥ acquirende ambitio dignita¬
tis. ribi ium effusio. ubi ipsĩ copule ꝯiugalis usus Renun¬
tiandũ ẽ scło. sõno ipsi nunꝰ indulgendũ quã natura pos¬
tulat. Int̃pellandũ ẽ suspiriis. seq̃strandũ oronibꝰ uiuendũ
ita. ut uitali huic moriam᷑ usui. seipsũ hõ¬

Expanded text:
icut unum baptisma, ita una poenitentia, quae tamen publice agitur; nam quotidiani nos debet poenitere peccati: sedtiam servaverint, quam qui congrue egerint poenitentiam. An quisquam illam poenitentiam putat, ubi acquirendae ambitio dignitatis, ubi vini 437 effusio, ubi ipsius copulae conjugalis usus? Renuntiandum saeculo est: somno ipsi minus indulgendum, quam natura postulat; interpellandus esst ita, ut vitali huic moriatur usui, seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
indultũ. ea dunctaxat rõne. ut si is qui penitentie ñ ẽ legibus
deditus. añ ab hac uita discesserit. quã ex ꝯsensii ad ꝯtinentiã
eoꝵs uñ fuit regssus: suꝑstici ñ liceat denuo ad uxorios tͣnssire
amplexis. Si aut̃ illiꝰ uita extitit᷑ suꝑstes. qui ñ accepit bñdi¬
atur uxoris. Qđ de utroq sexi parimodo a nob̃ manifestumẽ
decreuisse. Ita uideł ut in his om̃ibꝰ sacerdotis ordinatio expec¬
tetur. ut iuxta quod etatẽ aptã ꝓspexit ꝯtinentie absoluti¬
onis uł distrinctionis tribuat legẽ Ex ac̃ drelat̾. ep̃. xxii.

Expanded text:
indultum, ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non est legibus indultum, ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non est legibus deditus ante ab hac vita discesserit quam ex consensu ad continentiam eorum fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus: sin autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benediatur uxoris: quod de utroque sexu pari modo a nobis manifestum est decrevisse, ita videlicet ut in his omnibus sacerdotis ordinatio exspectetur, ut juxta quod aetatem actam prospexerit, continentiae, absolutionis vel districtionis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
post penitentie actionem redire ad scłarem militiã.
Uñ ñ ẽ lib̾a laqueis diaboli. qui se militie mundane uolu.¬
captiuitatis ꝑicło penitentiã gessit. ⁊ pꝰea timens lapsum in¬
continentie iunenilis copulam uxoris eligit. ne crimen form¬
cationis incurre̾t : rem uidetur fecisse uenialem. si p̃t̃ mngem
nullam om̃ino cognouit. In quo tñ ñ regłam ostituimus. s qͥd
sit tolerabilius estimamus. Nam scdm ueram cognicionem ni¬
chħmagis ei ꝯgruit qui penitentia gessit. quã castitas ꝑseue¬
qui metate adolescentie positꝰ. dũ mortis formidat casũ
ꝑuenerit ad penitentie remedium. si ꝯiugatus forte fuit̾ in¬
continens. ne p̾ea adultũ incurrat lapsum. redeat ad pristinũ
coniugium. quousq possit adipisci temꝑis maturitate ꝯtinen¬
tie statũ. Qđ nos sic̃ oc uiris ita ⁊ de feminis eqͦmͦ censemꝰ. ñ ꝗ¬
ħ gnalit̾ ⁊ legitime p̃ceptuĩ: s ꝯstat a nob̃ ꝓ humana fragilitate

Expanded text:
militans Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se militia mundana volucaptivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenilis, copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem, nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius hil magis ei congruit, qui poenitentiam gessit, quam castitas persevequi in aetate adolescentiae positus, dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium quousque possit adipisci temporis maturitate continentiae statum. Quod nos sicut de viris ita de feminis aequo modo censemus, aliter et legitime praeceptum, sed constat a nobis pro humana fragilitate
Abbreviated transcription (Latin):
e his uero ñ in ꝯgrue dilectio tua apłicã sedem crediditꝙ
sulendam qui acta penitentia tanquã canes ac sues ad
uomitus p̾stinos ⁊ uolutab redeuntes.⁊ militie eigulum⁊
ludicras uoluptates. ⁊ noua ꝯnigia. ⁊ in hibiitos appetiuere ꝯcu¬
bitus. quoꝵ professam in continentiã gna̾ti pꝰ absolutionem filu
ꝓdiderunt. De quibꝰ quia iã suffugium ñ hñt penitendi. Addu¬
ximꝰ decernendũ. ut sola int̾ eccłiam fidelibꝰ orõne uingantur.
⁊ ipsi in se sua errata castigent. ⁊ aliis exemplum tribuant.
qͣtenꝰ ab obsessis cupioitatibꝰ retrahant᷑. Quibꝰ tñ qm̃ carnali
fragilitate ceciderunt. uiatico munẽ cũ ad dñm ceꝑint pro¬
ficisci ꝑ cõmunionis gr̃am uolumꝰ subueniri. Quã formam ⁊
circa mulieres. que se pꝰ penitentiã talib pollutionibus de
enitentes temꝑe quo penitentiam petunt. impositionẽ
manuum ⁊ cilicium suꝑ capita a sac̃dote sic̃ ubiq ostitu¬

Expanded text:
e his vero non incongrue dilectio tua apostolicam sedem credidit consulendam, qui, acta poenitentia, tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos et ad volutabra redeuntes , et militiae cingulum, et lubricas voluptates, et nova conjugia, et inhibitos denuo appetivere concubitus, quorum professam incontinentiam, generati post absolutionem filii prodidere. De quibus etiam, quia suffugium non habent poenitendi, id duximus decernendum, ut sola intra Ecclesiam fidelibus oratione jungantur et ipsi in se sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscenis cupiditatibus retrahantur. Quibus tamen, quia carnali fragilitate cecidere, viatico munere, cum ad Deum coeperint proficisci, per communionis gratiam volumus subveniri. Quam formam, et circa mulieres, quae se post poenitentiam taliPoenitentes, tempore quo poenitentiam petunt, impositionem manuum et 135 cilicium super capita a sacerdote, sicut ubique constitu
Abbreviated transcription (Latin):
mendatii qͦd peccatum ñ sit putaui̾t. decipiet seipsũ curpit̃. cum
honestũ se deceptorem arbitratur aliors. Ex ꝯcilio Toletano. uni
mẽ q in pacis federa uenit. tc̃ solidiꝰ subsistit. cum ep̃.ii.¬
iuramenti ħ int̃positio. roborat. S zom̃e quod animos ami¬
coꝵ ꝯciliat cunc fideliꝰ durat. cum eos sacramenti uincula ligant.
Om̃e enim quod testis astipulat᷑. ueriꝰ ostat. cum adiectio iura¬
tionis ꝯfirmat. Qđ ⁊ sitestis deficiat. innocentis fidem sola us¬

Expanded text:
mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, decipiet se ipsum turpiter, cum mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, decipiet se ipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbitratur aliorum. CLXXXII. EX LI in pacis foedera venit, tunc solidius subsistit, cum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne quod animos amicorum conciliat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne enim quod testis astipulatur, verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat. Quod et si testis deficiat, innocentis fidem sola juris
Abbreviated transcription (Latin):
genere ꝓꝑ mendatii libidinem. que ꝑseipsam uiciosa ẽ. Non est
hominibꝰ enuntianda ẽ. quantominus mendatium qͦd ꝑscipsũ
nere. neq enim recte ⁊̃ testimonii ut̃tas. ꝓcuiꝰq temporali cõmodo
ac salute eoꝵ corrumpitur. Ad sempiternam uͦ salutem nullꝰ
ducendus ẽ opitulante menoatio. Neq sextͥo genere mentien¬
dum est. ñ enm cuius quam cõmoditas. aut salus temꝑalis
ꝑficiende fidei p̃ferenda ẽ. nec se quisquam in recte factis nr̃is
tam male monetur. ut fiat ⁊̃ animo detͬior longeq ã pietate
remotior. Nec octauo gn̾e mentiendũ ẽ. quia ⁊ in bonis casti
tas animi. prudentia corporis ⁊ in malis id qͦd ipsi facimus eo
quod fieri sinimus maus ẽ. In his. aũt octo gnibꝰ canto quisq¬
minus peccat cum mentitur. quanto emergit ad octauum. tanto
amplius: qͣnto mergit ad pͥmum. Quisquis aut̃ ẽẽ aliqͦd genus

Expanded text:
genere propter mendacii libidinem quae per seipsam vitiosa est. Non est genere propter mendacii libidinem quae per seipsam vitiosa est. Non est hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium est quod per nere. Neque enim recte testimonii veritas pro cujus temporali commodo ac salute corrumpitur! Ad sempiternam vero salutem nullus deducendus est opitulante mendacio. Neque septimo genere mentiendum est; non enim cujusque commoditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. tas animi pudicitia corporis et in malis id quod ipsi facimus eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisqminus peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum; tanto amplius, quanto emergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ tale ẽ ut ⁊ nulli ꝓsit ⁊ obsit alicui. Terciũ quod ita ꝓdẽ
alii. ut obsit alti. quamiuis ñ ad̾munditiã obsit corporalem.
Quartum sola mentiendi fallendiq libidine. q mirum m̃¬
datium. Quintum q̃ fit placendi cupiditate de suauiloqͥo.
his om̃ibus penitus euitatis. atq reiectis. sequitur. alicuius¬
sextum genus qͦd nulli obẽ ⁊ ꝓdest alicui. uelud si quispiam
pecuniam alicuius iniuste tollendam sciens uͥ sit nescire se m̃
tiatur. Septimum q ⁊ nulli obest ⁊ ꝓdest alicui. ut si nolens
hominem ad mortem quesitum ꝓdere mentiatur. Octauum
ẽ genus mendatii qͦd ⁊ nulli obest. ⁊ ad hoc ꝓdest ut ab inmun¬
ditia corꝑali aliquem tueatur. Non gͥ mentiendum est in
doctrina pietatis. quia magnum scelus ⁊ primum genus¬
est detestal ilis mendatii. N ẽ mentiendũ t̾cio genere. quia nul
li cum att̾iꝰ iniuria ꝯsulendum ẽ. Non ẽ mentiendum quarto

Expanded text:
quod tale est, ut et nulli prosit et obsit alicui. tertium, quod ita prodest quod tale est, ut et nulli prosit et obsit alicui. tertium, quod ita prodest alteri, ut obsit alteri, quamuis non ad inmunditiam obsit corporalem. quartum, quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste ttiatur. Septimum quod et nulli obest et prodest alicui: velut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur. Octavum est genus mendacii, quod et nulli obest, et ad hoc prodest ut ab immunditia corporali aliquem tueatur. Non est igitur mentiendum in doctrina pietatis, quia magnum scelus est, et primum genus detestabilis mendacii. Non est mentiendum secli cum alterius injuria consulendum est. Non est mentiendum in quarto
Abbreviated transcription (Latin):
aut quia luna fertur. uł ꝓficiscar ut ꝓspera cedant. qr
Non plantabo uineam in ħ anno quia bissextus ẽ. Non aũ
quisquã sapiens arbitrat᷑ obseruatores tempoꝵ rep̃hen¬
dendos. qui dicunt ñ ꝓficiscar hodie quia tempestas exortaẽ.
aut ñ nauigẽ quia hiberne sunt reliquie. aut tempꝰ ẽ semi¬
nandi. quia imbrib autumnalib t̾ra saciata ẽ. uł si qui¬
forte alir natͣales effectus cirea motũ aeris ⁊ humoris ad
uarianoas cempoꝵ qͣlitates in syderum ordinatissima con-¬
uersione notati sunt. Ex libro pontificali.¬
aschalis ñ post multũ tempus ab officio archidiaconatus
ꝑꝑ aliquas incantationes ⁊ luculos quos colebat. uł sortes
quas cum aliis respectoribus tractabat. dĩ beatiq ãpłoꝵ pͥn
retrusus. Post quinquenuium p̃ cordis duricia impenitens
Rimum ẽ capitale mendatium longeq fugiendum. quod
fit in doctrina religionis. ad qd mendatium nulla conditi

Expanded text:
aut quia luna sic fertur; vel: Proficiscar ut prospera cedant, quiNon plantabo vineam in hoc anno, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitratur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut: Non navigem, quia hybernae sunt reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribforte alii naturales effectus circa motus aeris et humoris ad uariandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conuersione notati sunt, de quibus dicPaschalis non post multum tempus ab officio archidiaconatus propter aliquas incantationes et luculos quos colebat, vel sordes  forte, sortes quas cum aliis respectoribus tractabat, Dei beatique Petri aposretrusus. Post quinquennium prae cordis duritia impoenitens andum capitale mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis: ad quod mendacium nulla condicio
Abbreviated transcription (Latin):
insirmꝰ pͥꝰ eũ tondeat. aut incinere ⁊ cilicio habitũ mutare fa¬
ciat. sic penitentiam ei tͣdat. Siuͦ mulier. ñ accipiat peniten
laicis ⁊ feminis tribuendo desidiose pententiam. ao lam̃tan¬
da rursus facinora pꝰ acceptã penitñtiã relabunt᷑. Ex ꝯcilio tole
utriꝰq sexus. sub noĩe penitentis habitu religioso sunt ꝯũ
sumentes. ad io qd relinquerant redier̃ aut redierint. ab ep̃o ei¬
uitatis incuiꝰ t̾ritorio sunt su̾sati scomphensi rursus legib
penitentie in monastiis sudantur inuiti. Qđ si face̾ ꝓꝑ alique
potestatis uigorem difficile fui̾t. tc̃ sic̃ pͥscoꝵ canon̾um statu¬
erunt decreta. quousq ad dimissum ordinem reu̾tantur. ex¬
post oxcõmunicationem ut int̾dictũ eũ ipsis cõmunicauint.
Sacerooᷤ aũt ad quem ꝑtine̾ noscuntur. si eos quolibet mu¬
nere. uł fauore. aut negligentia ao monere noluerit. att aut
reu̾tentes suscipiat. aut tempnentes de eccłia reiciat. simili

Expanded text:
infirmus prius eum tondeat, aut in cinere et cilicio habitum mutare faciat, et sic poenitentiam ei tradat. Si vero mulier fuerit, nonlaicis cum feminis tribuendo desidiose poenitentiam, ad lamentanda rursus facinora post acceptam poenitentiam relabuntur. XIII. Inoleutriusque sexus sub nomine poenitentiae in habitu religioso sunt conva sumentes, ad id quod reliquerant redierunt aut redierint, ab episcopo civitatis, in cujus territorio sunt conversi, comprehensi, rursus legibus poenitentiae in monasteriis subdantur inviti: quod si facere propter aliquem potestatis vigorem difficile fuerit, tunc sicut priscorum canonum statuerunt decreta, quousque ad dimissum ordinem revertantur expost commonitionem vel interdictum cum ipsis communicaverint. Sacerdos autem ad quem pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore 405 aut negligentia admonere noluerit, ut aut revertentes suscipiat aut contemnentes de Ecclesia rejiciat, simili
Abbreviated transcription (Latin):
suam penitentie ꝯfessione sanauit. Sic niniuite ⁊ alii mułti
pacã ofessi sunt. ⁊ penitentiã egerunt. qui displicuerunt.
sibi quales fuer̃. ⁊ qͣles ꝑ dm̃ facti sunt illiplacuerunt. ltem¬
st aut̃ penitentia medicamentum uulneris. spes salutis
ꝑ quã peccatores saluantur. ꝑ quã d̃s ad misericordiam
peuocatur. q̃ ñ tpre pensatur. s ꝓfunditate luctus ⁊ lacͥmanuĩ.
Benitentia aut̃ ñ m̃sium ac tempoꝵ cursu pensatu&. s pena
qua anima cruciatuꝵ. ⁊ mortificat᷑ caro. Augꝰ. in libꝰ de diffi¬
ñ admittere. ⁊ admissa deflere. Satisfactio penitentie est.
cusas peccatoꝵ excludere. nec earũ suggestionibꝰ aditum

Expanded text:
tiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, per quam ad misericordiamprovocatur: quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poadmittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum
Abbreviated transcription (Latin):
i qui altario deseruiunt si subito flendã heroensi cap̃.u.
fragilitate corruerint. ⁊ dño respiciente digne penitu¬
q erint
ita ut mortificato corpore eorde cordis ꝯtriti sacrificium. dõ of¬
ferant: maneat inpotestate pontificis. uł ueracit̾ afflictos ñ diu
suspendẽ. ł desidiosos ꝓlixiore tempore ab eccłie corpore seg̃gare.
ita tñ. uit sic officioꝵ suoꝵ loca recipiant. ne possint ad altio¬

Expanded text:
i qui altario Domini deserviunt, si subito flenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Domino offerant; maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixione tempore ab Ecclesiae corpore segregare. Ita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, nec possint ad altio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ⁊ oremꝰ ꝓ inuicem: t̾i saluem᷑im. Confessio itaq que soli
dõ fit. que iustoꝵ ẽ: purgat peccã. Ea uͦ que sacerdoti fit.
docet qualit̃ purgent᷑ peccã. Ds namq salutis. ⁊ salntis au¬
ceor. ⁊ lagitor. plerumq hanc p̃bet sue potentie inuisibili
ammiinustratione. plerumq medicor oꝑatione. Deda suꝑ epłan.

Expanded text:
invicem ut salvemur. Confessio itaque quae Deo soli fit, quod justorum est, peccata purgat: ea vero quae sacerdoti fit, docet qualiter ipsa purgentur peccata. Deus namque salutis et sanitatis auctor, et largitor, plerumque hanc praebet suae potentiae invisibili administratione, plerumque medicorum operatione. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
essimam siquidem ⁊ depopłatricem ⁊ horrendam incen
stilis uastitas om̃s alias dep̃dationes exfuꝑat. Que quantum
popło oi fit dampnosa. qͣntũq detͥmentũ animabꝰ corꝑibus
inferat: nullus ignorat. Assurgendum e gͥ ⁊ omĩmoois laboran
dii. ut tanta clades tantaq ꝑnicies ꝓsalute popłi eradicetur. ⁊
siue ꝓ odio siue ꝓuindicta ignes apposuerit: uł apponi fecit. aut

Expanded text:
essimam siquidem et depopulatricem, et horrendam incendessimam siquidem et depopulatricem, et horrendam incendstilis vastitas, omnes alias depraedationes exsuperat: quae quantum populo Dei sit damnosa, quantumque detrimentum animabus et corporibus inferat, nullus ignorat. Assurgendum est igitur, et omnimodis laborandum, ut tanta clades, tantaque pernicies, pro salute populi eradicetur et siue pro odio siue pro uindicta ignes apposuerit uel apponi fecerit aut
Abbreviated transcription (Latin):
statuta. hoc idem ep̃oꝵ iudicio place̾t. si extoto sedm potesta¬
tem ipsoꝵ posset diffiniri. idẽ ut canonica ferirentur sentñ¬
tia hi uideł qui timorem dñi pꝰ ponentes. in ministros suos
grassari p̾sunierent. Qđ si pietati illiꝰ cõplacẽt. iuxta capitu
nie quantitatẽ int̾posuit ꝓ ꝯsolatione scẽ eccłie. ut p̃fate res
ꝑpecuniam ab imꝑatorib sacerdotibus ad defensionem oces¬
sam. ⁊ ꝑpenitentiam det̾minarent᷑ ep̃oꝵ iudicio. si pietas illiꝰ
collaudare uoluit. sic definiri eis cõplacet. Si quis subdiaco¬
animi ñ p̃ire: ut qͣsi ancilla iusticie pꝰ tergum ueniat. ⁊ non
laciua ante faciem ꝓrumpat. Aliqnͣdo uero ostendenda est
⁊ ñ exhibenda: aliqͣndo exhibenda ẽ.s numquã sequenda. Qnͣ
enĩ inexecutione iusticie pacata mente uascimur: iracundiã
⁊ ñ sequimur. ⁊ exhibemus.

Expanded text:
statuta, hoc idem episcoporum judicio placeret, si ex toto secundum potestastatuta, hoc idem episcoporum judicio placeret, si ex toto secundum potestatem eorum posset definiri, id est, ut canonica ferirentur sententia, hi videlicet, qui timorem Domini postponentes, in ministros suos grassare praesumerent. Quod si vero pietati ejus complaceret, juxta capitulniae quantitatem interposuit, pro consolatione sanctae Ecclesiae, ut praefatae res per pecuniam ab imperatoribus sacerdotibus ad defensionem concessam, et per poenitentiam determinarentur episcoporum judicio, si pietas illius collaudare voluerit, sic definiri eis complaceret. Si quis subdiacoanimi, non praeire, ut quasi ancilla justitiae post tergum veniat, et non lasciva ante faciem prorumpat. Aliquando vero ostendenda est, et non exhibenda; aliquando exhibenda est, sed nunquam sequenda. Quando enim in exsecutione justitiae placata mente irascimur, iracundiam et non sequimur, et exhibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
on nulli hñt uĩtatem in labus. ⁊ in corde ñ hñt. alio. i
tanquã si aliquis dolose ostendat uiã sciens in ea ẽẽ la¬
trones ⁊ dicat. si hac ieris a latronib tutus eris. ⁊ ꝯtingat
ut uere ibi ñ inueniant᷑ latrones. uerũ ille loqutꝰ ẽ. s non
in corde suo. Aliuo enĩ putabat. ⁊ nesciens uerum dixit.
Ergo parum ẽ uerum loqui. nisi etiam ita sit in corde.¬
Nocilio aput theodonis uillam ubi int̾ fuer̃ .xxxii. Exc.d¬
ep̃i aistolfus magunciensis archiep̃e cũ sius suffraganeis. hecti
treuerensis. archiepẽ cũ suis suffraganeis. ebo remensis archiep̃e
sacerdotes dñi bachantium ⁊ ꝓpt factũ qđ muuasconia no¬
uit̃ accidãt de ep̃o ioħe in honeste ⁊ in audite mordridato. de¬
cretũ ẽ. ut cõmuni osensu ⁊ humili deuotione suplicarent
auribus pͥncipis si sue pietati cõplaceret. ut calumpnia in¬
xp̃i sac̃dotes ꝑacta. iuxta sẏnodalica de t̾minaretur pleuit̃

Expanded text:
onnulli habent veritatem in labiis, et in corde non habent, tanquam si quis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat: Si hac ieris, securus eris a latronibus, et contingat ut vere non inveniantur latrones. Verum ille locutus est, sed non in corde suo. Aliud enim putabat, et nesciens verum dixit. Ergo parum est verum loqui, nisi etiam in cordencilio apud Theodonis villam, ubi interfuerunt XXXII episcopi, Histolphus Moguntiensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, Hetti Treverensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, Ebo Remensis archiepiscopus sacerdotes Domini bachantium, et propter factum quod in Wasconia noviter accidit de episcopo Iohanne inhoneste et inaudite mordridato, decretum est ut communi consensu et humili devotione supplicarent auribus pChristi sacerdotes peracta, juxta synodalica determinaretur pleniter
Abbreviated transcription (Latin):
um omĩa ꝯcilia canonũ que recipiunt᷑ sint a sac̃dotib
legenda. ⁊ intelligenda. ⁊ ꝑ ea sit eis uiuendum ⁊ p̃dican¬
dum. Necessarium duximus. ut ea que ad fidem ꝑtinens
⁊ubi de ertirpandis uitus. ⁊ plantandis uirtutibꝰ scribitur. hec
ab eis crebro legant᷑. ⁊ bñ intelligantur. ⁊ in popło p̃dicentur
enitentibꝰ exemplum iob primꝰ exhibuit. qñ pꝰ funera ł yn
Nagella adhuc cũ redargutione dorꝰ. p.xxx.
ĩ incilicio ⁊ cinere lamenta penituoinis sumpsit dic̃s. Icci¬
co ago penitentiã in fauilla ⁊ cinẽ. Post ħ nobis dauid peni¬
tentie magistium p̃buit. quando gͣui uulnere lapsus.¬

Expanded text:
ur omnia concilia canonum qui recipiuntur sint a sacerdotibus legenda et intelligenda, et per ea sit eis vivendum et praedicandum; necessarium duximus, ut ea quae ad fidem pertinent, et ubi de exstirpandis vitiis et plantandis virtutibus scribitur, hoc ab eis crebro legatur, et bene intelligatur, ut in populo praediceturenitentibus exemplum Job primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione, etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere. Post hunc David nobis poenitentiae magisterium praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
scunt inpetendo.⁊ inpetrant in rogando. Lacrime inquam
tacite quodammodo p̃ces sunt. ueniã ñ postulant: ⁊ meren¬
intdum ñ totum ꝓfert negocium. lacrima semꝑ totũ ꝓdit
asfectum. Et iõ petrus iam ñ utitur sermone quo fefelle¬
rat. quo peccauat. quo fidem omiserat. ne ꝑ id ei ñ credat᷑
ad ꝯfitendum. quo usus fuerat ad negandum .ẜ. ifnuciꝰ in¬

Expanded text:
quod recte postulant in rogando. 14. Lacrymae, inquam, tacite quodammodo procedunt, veniam postulant 405 et mereninterdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac
Abbreviated transcription (Latin):
habeo in xp̃o iħu dño nr̃o. quan g̃ca exemplaria manifestis¬
simam urationem ẽẽ coniincunt: Quantũ gͦ in ipso est
ñ iurat apłs. ñ enĩ appetit iurationem cupiditate. aut de¬
lectatione uirandi. Ampliꝰ est enĩ. quam. ẽ.ẽ. non. non. ⁊ io̾
amalo ẽ. s infirmitatis aut incredulitatis eoꝵ. qui ñ alit̃
nnouo testamento dictũ ẽ ne om̃ino iuremus
ẽ.s qr peierare in mane peccatũ ẽ. a quo nos longe eẽ uoluit.
qui om̃imodo ne iuremus cõmonuit. Item. Quamiuis dictũ¬
ne ab alio uirationem accipiamus. Augustinꝰ de sermone dñi

Expanded text:
esu Domino nostro ? quam graeca exemplaria manifestissimam jurationem esse convincunt. Quantum ergo in ipso est, non jurat Apostolus: non enim appetit jurationem cupiditate aut delectatione jurandi. Amplius est enim quam, Est, est; Non, non; et ideo a malo est , sed infirmitatis aut incredulitatis eorum qui non aliter nouo testamento dictum est, ne omnino iuremus.est, sed quia periurare immane peccatum est, a quo nos longe esse uoluit, qui omni modo ne iuremus ne ab alio jurationem accipiamus. CAP. 5. - Quod li
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dicenduĩ ẽ. tanquam u̾bi gr̃a. si cui gladius cõm̃detur.
⁊ ꝓmittat se rediturum. cũ ille qui cõmendauit poposcerit. ⁊¬
si forte gladium suũ poposcerit furens. manifestũ ẽ ñ eẽ redden¬
diini. ne uł se occidat uł alios. donec ei sanitas restituatur. hoc
iõ ñ ht̃ duplex cor. qr ille cui cõmendatꝰ ẽ gladiꝰ. cũ ꝓmictebat se
redditurum poscenti. ñ cogitabat furentẽ posse repete̾. Manife¬
stum ẽ ñ eẽ culpandũ aliqnͣdo uerum tacẽ. falsũ uͦ dr̃e ñ inue

Expanded text:
quidem dicendum est; tanquam, verbi gratia, si cui gladius commendetur et promittit se redditurum, cum ille qui commendavit poposcerit; si forte gladium suum poposcerit furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec sanitas ei restituatur. Homo ideo non habet duplex cor, quia ille cui commendatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando verum tacere, falsu
Abbreviated transcription (Latin):
nedum sumptus queritur. p̃da grassecur. Itẽ. Oñs ipse dix̃.
reddite que sunt dĩ deo. ⁊ que sunt cesaris cesari. Igit᷑
q̃ cesar p̃cipit ferendum ẽ. quod imꝑium dic̃. tolerandũ
c̃. S fit intolerabile. dũ illud p̃da exactionis accumulat
ltem. Int̾rogauerunt ioħem milites. dicentes. Quid facie¬
mus nos : Ait ilł. Neminem ꝯcuciatis neq calumpnia
tis. s contenti estote stipendiis ur̃is. Sic aũt cognoscere
se debet omis homo qui militat. Non enĩ tm̃ de hismi¬
litantib scriptura loquitur. qui armata milicia deci¬
nentur. s quisquis milicie sue cingulo utitur digni¬
tatis sue miles ascribitur. atq iõ ħ sententia pot̾ dici.
uerbigratia. militib profectorib cunctisq rectoribus. Qui¬
cumq sibi stipendia publice decreta ꝯsequitur. si amplius
querit tanquã calumpniator ⁊ concussor. ioħis senter¬
iquis ariolos. aruspices uł incantatores obseruaut̃t.
anathema sit. aut ⁊̃ filast̾iis usus fuit anathema

Expanded text:
ssetur. Item Dominus ipse dixit: Reddite quae sunt Dei Deo, et quae sunt Caesaris Caesari . Igitur quod Caesar praecipit, ferendum est, quod imperat, tolerandum est; sed fit intolerabile, dum praedam exactores accumulant. Item interrogaverunt milites Joannem dicentes: Quid faciemus nos? Ait illis: Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris’. Hic iam cognoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur, qui armata milicia detinentur, sed quisquis milicię suę cingulo utitur, dignitatis suę miles ascribitur. Atque ideo hec sententia potest dici, verbi gratia militibus et protectoribus cunctisque rectoribus, et quicunque stipendia sibi publice data consequitur, si amplius querit, tanquam calumpniator et concussor Iohannis sentenquis ariolos, aruspices vel incantatores observaverit, anathema sit; aut si quis etiam phiquis ariolos, aruspices vel incantatores observaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit gͣuiꝰ. pure rõnis acumine uestigeniꝰ. & enĩ dũ peierare com¬
pellitimur. creatorem quidem offendimꝰ. s nos om̃imͦ macu¬
lamus. Cũ uͦ noxia ꝓmissa complemꝰ.⁊ dĩ iussa suꝑbe con¬
tempnimus ⁊ ꝓximis impia crudelitate nocemꝰ. ⁊ nos ipsos
crudeliori mortis gladio trucidamꝰ. Illic enĩ duplici culpa¬

Expanded text:
sit gravius pio rationis acumine vestigemus; etenim dum perjurare compellimur, creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo maculamus; cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contemnimus et proximis impia crudelitate nocemus, et nos ipsos crudeliori mortis gladio trucidamus: illic enim duplici culpa
Abbreviated transcription (Latin):
retrus qui thabitam mortuam suscitauit. ananiam ⁊ saphi¬
ram mentientes morti in crepando tͣdidit. Heq enĩ orasse in
eoꝵ extinctione legitur. s solum modo culpam qͣm ꝑpetraue¬
reddidit orando. Iołis¬
Reterea deuotionis tue studium exhortamur. ut otra marinos
latrunculos qui sub p̃textu tui nominis in xp̃icolas debachan¬
tur. tanito uehementiꝰ accendaris. qͣnto illoꝵ pͥuitate famam tui
nõis obfuscatam fuisse cognoscis qm̃ licet credi possit. qͣ te nolente
illi nauigantib insidientur. quia ate comprimi posse dñr. nͥ eos
compescueris innoxius ñ habi̾s. Scriptũ quippe ẽ. Qui crimina
cũ pot̾ emendare ñ corrigit: ipse cõmittit. Iheroͣiã ad riparim¬
egi siromastem phinees. austeritatem heliȩ. zelum symonis cha¬
nanei. petri seu̾itatem ananiam ⁊ saphiram trucidantem. pau¬
li ꝯstantiam. qui elimam magnum. uiis dñi refistentem et̃na
seuitate dampnauit. Nonẽ crudelitas: ꝓ deo pietas. Uñ ⁊ in lege

Expanded text:
etrus qui Thabitam mortuam orando suscitavit, Ananiam et Saphiram mentientes, morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetravereddidit orando. eterea devotionis tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos, qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis, quoniam licet credi possit quod, te nolente, insidientur, tamen quia a te comprimi posse dicuntur, nisi eos compresseris, innoxius non haberis. Scriptum quippe est: Qui crimina, cum potest emendare non corrigit, ipse committit. CCCXXXIX. AD Renim seiromasten Phinees , austeritatem Eliae , zelum Simonis Chananaei, Petri severitatem Ananiam et Sapphiram trucidantis , Paulique constantiam, qui Elymam magum viis Domini resistentem, aeterna caecitate damnavit . NON EST crudelitas, pro Deo pietas. Unde et in Leg
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peccet qui ꝑ falsos deos sibi uirare fecit. quia ille qui eiiu¬
rat falsos ocos colit. Cui questioni possunt illa testimonia suf¬
fragan. que ipse cõmemorasti de laban. ⁊ abimelech. si tam̃
abimelech ꝑ deos suos iurauit. sicut laban ꝑ dm̃ socoth uel
ialiquid forte incautiꝰ nos iurasse ꝯtigerit. quod obser¬
uatum peiorem uergat in exitum illud com filio salu¬
briori mutanoum nouĩmus. ac mag̃ instante necessitate
pcierandum nobis. quam ꝑfecto iuramento in alud erm̃i¬

Expanded text:
non peccet qui per falsos deos sibi jurari fecit: quia ille qui ei junon peccet qui per falsos deos sibi jurari fecit: quia ille qui ei jurat falsos deos colit. Cui quaestioni possunt illa testimonia suffragari quae ipse commemorasti de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech per deos suos juravit, sicut Laban per Deum aliquid forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandum noverimus, ac magis, instante necessitate, periurandum nobis est, quam perfecto iuramento in aliud cri
Abbreviated transcription (Latin):
ltem. fece dico caritati ur̃e. ⁊ qui ꝑ lapidem falsum uirat:
ynurꝰ ẽ. Uñ ħ dico quia multi ⁊ in ħ falluntur. ⁊ putant
falsũ ñ puto. Scm̃ putat. cui uiras. Non enĩ qnͣ iuras. tibi
Siderare pͥꝰ utrum si quispiam ꝑ dõs falsos uirauit se fidẽ
seruaturum. ⁊ eã ñ seruauit. ñ tibi uideatur bis peccasse:
Si enĩ tali uiratione ꝓmissã seruaret fidem. iõ tñ peccasse
indicaretur. quia ꝑ tales deos iurauit. Allud aut̃ nemo
peccauit. Ac ꝑ ħ qui utitur fide illiꝰ quem ꝯstat uirasse ꝑ
peccato illiꝰ se sociat. quo ꝑ demonia uirauit. s bono eiꝰ pacto
quo fidem seruauit. Neq hic eam fidem dico seruari qua fide
les uocantur. qui baptizantur in xp̃o. Illa enĩ longe ẽ alia
longeq discreta. a fide humanoꝵ placitorũ atq pactoꝵ. Ue¬
rumptamen sine ulla dubitatione minꝰ malum ẽ ꝑ deos falsos
mag̃ scm̃ ẽ. tantomag̃ ẽ penale ꝑiuriũ. Alia q̃stio est. utrum

Expanded text:
t ecce dico charitati vestrae, et qui per lapidem falsum jurat, perjurus est. Unde hoc dico? quia multi et in hoc falluntur, et putant sanctum non puto. Sanctum putas cui juras, non enim quando juras, tibi s considerare, utrum si quispiam per Deos falsos juraverit se fidem servaturum, et eam non servaverit, non tibi videatur bis peccasse? Si enim tali juratione promissam servaret fidem, ideo tantum peccasse judicaretur, quia per tales Deos juravit. Illud autem nemo peccavit, ac per peccato illius se sociat, quo per demonia iuravit, sed pacto bono eius quo fidem servavit. Si les uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum magis sanctum est, tanto magis est poenale perjurium. Alia ergo quaestio est, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ negauit. si eũ fidelem eẽ sciunt. cum .xii. ingenius se
purgent. Si aut̃ dep̃nsus fui̾t infurto aut ꝑuirio. aut falso te¬
stimonio. adiuramentũ ñ admittat᷑. sic̃ qui ingenuus ñ est:
feruenti aqua uł candenti ferro se p̾get. Capitularis lib̾ pͥmus
pꝰ hec. nec ad sac̃mentum accedat. nec in sua causa uel in alteriꝰ

Expanded text:
it: si eum fidelem esse sciunt, cum duodecim ingenuis se expurget. Si antea deprehensus fuerit in furto, aut perjurio, aut falso testimonio, ad juramentum non admittatur, sed sicut qui ingenuus non est, ferventi aqua, aut candenti ferro se expurget. CAP. 20.-- Ut tesposthaec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam seipsum. ut quem potuerit hominem uł bene¬
ficiĩ consolatione. uł informatione doctrine. uel discipline co¬
tend ñ sunt s ubi potestas datur ⁊ãmalo ꝓhibendi ⁊ ad bo¬
num cogendi. Nam si uoluntas mala. semꝑ sente ꝑmittenda est u¬
bertati. qͣre isrłitici recusantes ⁊ murmurantes tã duris flagel¬
lis a malo ꝓhibebantur. ⁊ ad terram cõppellebantur ꝓmissionis:
Si uoluntas mala ꝑmittenda ẽ libertati. qͣre paulus ñ ẽ ꝑmissus
uti pessima uolũtate qua ꝑsequebatur eccłiam. S ꝓstͣtus ẽ ut ex¬
cecaretur. excecatus ut mutaretur. mutatꝰ ut mitteret᷑. missus
ut qͣlia fecerat inerrore. talia ꝓui̾tate pateretur. Si uoluntas
mala semꝑ sue ꝓmittenda ẽ lib̾tati. Quare monetur pat̾ in
scripturis scis filiũ durũ ñ solum uerbis corriꝑe. s ⁊̃ lat̾a eiꝰ ton¬
dere. ut ad bonam disciplinam cogatur. ⁊ a dño diligatua lobs
⁊ reputatũ ẽ ei ad iusticiam. Abraham uͦñ homicida. solum

Expanded text:
tamquam se ipsum, ut quem potuerit hominem uel beneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cotendi non sunt, sed ubi potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebantur promissionis?  suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima uoluntate, qua persequebatur ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus m est ei ad justitiam. Abraham vero non homicida solum,
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqua gͣuiore culpiã ꝯuict̾i fuin̾t. qͣ eos a ministerio
neceẽ sit reuꝰoiĩ ñ cis manꝰ tanquã penitentibus. uł tanꝗͣ.
fidelibus laicis imponatur. Syritius pp̃.¬
llud qͦ nos par fuit ꝓuidẽ. ut sic̃ penitutia agere cuiquam
nulli tanquã liceat laico honorem dicatus adipisci. qr qͣuil
sint om̃iũ peccatoꝵ ꝯtagione mmundati. nulla tñ debent
gerendoꝵ sacrificioꝵ instrumenta susciꝑe. qui dudum

Expanded text:
in aliqua graviore culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis imponatur, neque llud quoque nos par fuit providere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam nulli umquam laico liceat honorem clericatus adipisci: quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum
Abbreviated transcription (Latin):
dixtt. Herodes obseruaunit sacramentum. ⁊ ꝑitt. Pecruos nẽo
nnum peccatium bonꝰ os indulget siquis ex toto corde peni
Scriptum ẽ. iuramentuni mendax ne diligatis. Qua de causa nr̃n
iuramentum mendax dissoluitur. qͣsi nullam hñs uirtutem an¬
iusurandi sacramento. ⁊ cum ipsi cognouint ꝓmittendũ
non fuisse. tñ sacramenti ꝯtemplatione faciunt qͦd spopondint
Sic̃ de herode supͣscripsimus. qui saltatrici p̃mium turpiter¬
ꝓmisit. crudeliter soluit. Turpe qͦd regnum ꝓ saltatione ꝓmit¬
iurauerat. q euiratꝰ int̾ saltantiũ choros ꝓmiserat. Infertua
disco ꝓpħe caput. ⁊ hoc estimatum ẽ ẽẽ fidi. q amiticie fuit. ł¬
inimicitie. Item. Non semꝑ ꝓromissa omĩa soluenda sunt. de¬
niq ipse dñs frequent̃ suam mutat sententiam. sicut scriptã

Expanded text:
it: Petrus vero enim peccatum Deus indulget, si quis ex toto corde poeniScriptum est: Juramentum mendax ne diligatis . Qua de causa nostrum juramentum mendax dissolvatur, quasi nullam habens virtutemisjurandi sacramento, et quum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt, sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici ppromisit, crudeliter solvit . Turpe quod regnum pro saltatione promitjuraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei esse, quod amicitiae fuit. Item. Non semper promissa omnia solvenda sunt. Denique ipse Dominus frequenter suam mutat sententiam, sicut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. nulla manifesta scelera ꝯfitentes s tmͣ peccato¬
res se p̃dicantes. hꝰmodi si reualuerint possunt ⁊̃ ꝑ moꝵ pro¬
bitatem ad gͣdus eccłi asticos ꝑuenire qui uͦ ita penitentiã
accipiunt. ut aliqd mortale peccatũ ꝑpetrasse publice fateant᷑.
ao clerũ uł honores eccłiasticos ꝑuenire nullatenꝰ possunt.
qͥ a se ꝯfessione ꝓͥa notauerunt Excanonib apłoͣꝵ.¬

Expanded text:
a scelera confitentes, sed tantum se peccatores esse praedicantes, hujusmodi si revelaverint, possunt etiam per morum probitatem ad gradus ecclesiasticos pervenire. Qui vero ita poenitentiam accipiunt, ut aliquod mortale peccatum perpetrasse publice fateantur, ad clerum vel honores ecclesiasticos pervenire nullatenus poterunt, quia se confessione propria notaverunt