comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ non apparuiss&. nisun
de illicentũ & nouẽ. quicũistis
undecim centũ &uigintierant.
Quandosimul congregati.
omnes. nisiexillis dequib: dic¬
tũ ÷. multi crediderunt ineũ
onergo ꝓcis tunc saluator
illo tuncerant. & ꝓalus quiꝑ
uerbũ eorũ in eũ noniã credi¬
derant. sed fuerant creditu¬
ri stiautẽ nec cũ illo tunc
erant. & incũiã ante credide¬
rant: Omitto dicere desi me¬
one sene quimfantulũ credi¬
dit. Deanna ꝓphoassa. de
⁊. acharia & elisab&h quieũ
ꝓph&auerunt antequã deuir¬
gine nascerouir. defilioeorũ
i ohanne praecur sore eius ami¬
co sponsi. quieũ & in sc̃ospũ
agnouit & absentẽ pradicauit.
& alus agnoscendũ cũ praesens
ess& ostendit. Hos omitto
qm̃ responderipotest orandũ
ꝓtalib mortuis non fuis se
quicũmagnis suis meritis.
hinc abierant. & receptiqui¬
esc ebant. Hocenim & dean¬
tiquis iustis. similit̃ respondet
Quis enĩ eorũ adãnatione. to¬

Expanded text:
nem non apparuisset I Cornem non apparuisset I Corde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum et viginti erant, quando simul congregati pomnes, nisi ex illis de quibus dictum est, Multi crediderunt in eum? Non ergo pro eis tunc orillo tunc erant, et pro aliis qui per verbum eorum in eum non jam crediderant, sed fuerant credituri. Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia et Elisabeth, qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur ; de filio eorum Joanne praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum cum praesens esset osquoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant, hoc enim de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione to
Abbreviated transcription (Latin):
nisi diligenter scrute mi
in eadem oratione uerbacii
Sienimpeis prius oraunt
sicutiam ostendinꝵ quicuill
potest dicinonoras se ꝓilli
quineq tuncerant cũ illo
quando ista dicebat. NEq
ꝑ uerbũ eorũ postea. sedino
tamen ante credide rant
Nũ quidenm cũillo tuncera
nathanahelũquidio¬
sephille abarimathia u
quẽ iam discipulũ cius fuis
iste ipse io hannes euangeli¬
ta testatͥ  Nũquid maris
mater eius. &aliȩ feminias
quas ciuis discipulas ineuan¬
gelio iã tũ fuisse didicinius
Nũquid cũ illo tunccrant eb
quib sepedicit idemiobani e
euangelista. multicredide¬
runt ineũ . Nã undeerat
multitudo illa. Eorũ quicũ
ramis partim pracedebant.
partim sequebant̾ insidentẽ
iumento. dicentes benedic¬
tus quiuenit innomine dñi
et cũcis pueri dequib ipseait
fuisse pradictũ. Exoreinsan¬
tiũ & lactantiũ ꝑfecistilaudẽ
nde quingenti fratres.
Quib simul postre surrectio¬

Expanded text:
nisi diligenter scrutemur nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicuti jam ostendimus, qui cum illo potest dici non orasse pro illis, qui neque tunc erant cum illo, quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum tamen ante crediderant. Nunquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Nunquid Joseph ille ab Arimathia, qui quem jam discipulum ejus fuisse iste ipse Joannes evangelista testatur ? Numquid Maria mater ejus, et aliae feminae, quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus? Numquid cum illo tunc erant de quibus saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait fuisse praedictum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratres, quibus simul post resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rogotantũ. Idest
ꝓdiscipulis quicũ illo tunc
erant. sed & peis inquit
quicrediturist̃ ꝑuerb ũ
eorũ inme: ubiomnes suos
intellegiuoluit: Non solũ
quituncerant in carne.
scd&uiã qui futurierant.
uot quot enim posttea redi¬
derunt ineũ. ꝑ uerbũa pos¬
tolorũ sine dibio credider t̃:
etdonecueniat creditur ist.
psisenim dixerat: et uos tes¬
timoniũ ꝑhib&is qr abinitio
mecũ estis: & ꝑ hos euangeliũ
ministratũ ÷. & antequã
scriber&ur : &utiq quis¬
quis inxp̃m credit: euan¬
ꝗelio credit. Nonitaq hi
tantũ intellegendi sunt
quos ait in secredituros. ꝑ
carne uiuerent apostolos
audierunt sed & post obi¬
tũ eorũ. & nos longe posi
illo tunc fuerunt. qđ ab illo
audierunt c&eris pradica¬
runt Atq: it a uerbũ corũ
ut &iã nos crederemꝵ ad nos
ecclesia: & ꝓuenturu: ad poste¬
ros quicũq ubicũq ineum
postea creditur isum. Potes
itaq: uideriihs̃ in hacoratiem
nonoras se ꝓquib dõ suis

Expanded text:
 rogo tantum. « Id est, pro discipulis, qui cum illo tunc erant. Sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum eos qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, et per vos Evangelium ministratum est, etiam antequam scriberetur. Et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per carne viverent, apostolos audiebant, sed et post obitum eorum, et nos longe post illo tunc fuerunt quod ab illo audierunt caeteris praedicaverunt; atque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos Ecclesia, et perventurum est ad posteros, quicunque ubicunque in eum postea credituri sunt. Potest itaque videri Jesus in hac oratione, non orasse pro quibusdam suis,
Abbreviated transcription (Latin):
una ꝑsona facta ÷ uerbũ & homo
uncergo scĩficauit se in se.
sicut mihi ꝓfuit in me quia
homosũ sine ipsis. &ego sci¬
fico meipsũ. hoc ÷ ipsos in me
tãquã meipsũ scĩfico ego
qm̃ inme &iã ipsisunt ego.

Expanded text:
una persona facta est Verbum et homo. una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis, et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me, tanquam meipsum, sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ uisicos imncipso sc̃ifico
cũ& ipsisint ego Qm̃dequi¬
pus docente apostolo atq dicen¬
te desemine abrahe: siautẽ
uos xp̃iergo abrahe semen
estis : cũ diis s& superius non
dicit & seminib tãquã inmul¬
tis. sed tãquã muno & semini
abrahȩ hoc exp̃s. quid aliud
dictu : quibidictũ e ergo abra¬
he semenestis. risi ergo xp̃s
estis : Inde ÷ qđ alio lo coidem
ipse apostolus ait ÷ nuncgau¬
deo in passionib: ꝓuobuis: & ad¬
impleo ea quadesunt pressu¬
rarũxp̃i incarnemea. Non
dixit praes surarũ mearum
oportebat. Niã ipse pras su¬
ras eius ꝓsua portione adim¬
plebat: qđ u t hoc &aã lococer¬
tũsit. Adtende sequentia:
remus hoccũ dixisse qđ eos
scĩficar&. Ipse mox addidit:
ut sint &ipsi scĩficati inueritate
uodquid ÷ aliud. quã in me
secundũ id qđ ueritas÷ uerbũ¬
illud in principiods. Inquo&
ipse filius hominis scificatus ÷
abintio creationis suȩ quando
uerbum factus : caro. Quia

Expanded text:
ipsum, nisi: Eos in meipso sanctifico? cum et ipsi sint ego, quoniam de quipus, docente Apostolo, atque dicente de semine Abrahae: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis , cum dixisset superius: Non dicit: Et seminibus, tanquam in multis, sed, tanquam in uno: Et semini s, quid aliud dictum est, quibus dictum est: Ergo Abrahae semen estis, nisi: Ergo Christi estis? Inde est quod alio loco idem ipse Apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Non dixit pressurarum mearum, oportebat, etiam ipse pressuras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. remus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me, secundum id quod veritas eprincipio, Deus, in quo et ipse Filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Immo ipsũ idexposuis sedocium
rgo & qr nondũ abierathic ad¬
huc erat. Et qr mox fuerat
abiturus. hic quodã modo
iã nonerat. Quod sit autem
hoc gaudiũ dequoait. utha
beant gaudiũ meũ impl&um
insemaipsis. Ia fuperius ex¬
pressũ ÷ ubiait. In sint unũ
sicut &nos hoc gaudiũ suum
Id ÷ asc in eis conlatũ in eis dicit
implendũ ꝓpt̃ qđ selocutum
dix̃ inmundo. Hec ÷ pacilla & bea¬

Expanded text:
imo ipsum id exposuisse docuimus. imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium beant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait, ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum in eis dicit implendum propter quod locutum se dixit in mundo. Haec est pa
Abbreviated transcription (Latin):
loquit. ꝑsonas cũ distingue¬
re: Non separare naturas.
Quando ergo seruabat dis¬
cipulos suos filius pras entia
corporali. Non exƿectabat
pat̃ adcus todiendũ succede¬
re filio disceddenti. sedeos.
ambo seruabant potentia
spiritali Et quando ab eis
abstulit filius prasentiam
corporalem: Tenuit cũpatre
custodiã spiritalẽ : Quia&
custodiendos quando filius
hamo accepit. custodiȩ pat̃nxe
non cos abstulit. & cũpater
filio cus todiendos dedit
Non dedit sineipso cuidedit.
eddedit homini filio non sine
do Eode ipso utiq filio.
equitꝰ ergofilius. etdicit.
uos de distimihi custodiui
et ne mohis perut nisi filius
ꝑditionis. ut scriptura ĩpleat
ilius ꝑditionis dictus ÷ traditor
maxime prophacatur.
Nunc autẽ inquit ad teuenio
Et hacloquor inmundo utha¬
beant gaudiũmeũ impl&ũ
in sem& ipsis. Ecce inmun¬
do loqui sedicit qui paulo ane
dixerat. Iã non sũ inmundo
đcur dixerit ibi exposuimus

Expanded text:
loquitur, personas eum distingueloquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem. Quia et custodiendos quando Filius homo accepit, custodiae paternae non eos abstulit: et cum Pater Filio custodiendos dedit, non dedit sine ipso cui dedit; sed dedit homini Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio. 7. Sequitur ergo Filius, et dicit: Quos dedisti mihi, custodivi: et nemo ex his periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Filius maxime prophetatur. Nunc autem ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. « Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat, Jam non sum in mundo: quod cur dixerit, ibi exposuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
gim autẽ dm̃ in eoqđunũ sun
& ipse & illequerogat: edest
adhuc in consequentib locus
ubi de hacre diligentius dis¬
nutandũ ÷ hicautẽ sequitur.
ũ es sem cũeis. Egoserua¬
bãeos in nomine tuo. Ne inqͣit
ueniente adte. seruacos in
nomin&uo : In quocos quan¬
do cũ eis erã & ipse seruabam.
nnomine patris seruabat
discipulos suos silids homo
cũeis huma presentia confti¬
tutus. sed&iã pat̾ in nomine
silu seruabat. quos innomi¬
ne filii p&entes exaudiebat.
is quippe idem filius dixe¬
rat: A menamendico uobis
siquid p&ieritis patrẽ in nomi¬
ne meo dabituobis. Neque
hoctã carnaliter debemus acci¬
pere uelut uicis simnos. ser¬
uent pat̃ & filius. Amborũ in
nolus custodiendis. alternante
custodia:. quasi succedat alius.
quando disces serit alius. Simul
leuat nisi descendat ad nos
sicut uerbũ caro factũ descen¬
dit ut leuar&. Nonc ecidit
ut iacer&.idescendentẽ
cognouimus cũleuante surga¬
mus: Et intellegam: cũita

Expanded text:
gimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquitveniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos, quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul levat, nisi descendat ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
bũeorũmine. Sedrestat nob
adistã questionẽ adhuc sol¬
uendã beatus apostolus. Et
latro ille crudelis inscele¬
re: fidelis incruce
Paulus quippe apostolus
non ab hominib neq ꝑho

Expanded text:
bum eorum in me. 4. Sed restat nobis ad istam quaestionem adhuc solvendam beatus Apostolus, et latro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe apostolus non ab hominibus, neque per
Abbreviated transcription (Latin):
iate.ic enim seruant exma¬
lo: ꝗđ superius orauit ut fier&
uaeri autẽ potest quomodo
demundo iãnonerant. siscĩfi¬
cati inueritate nonduerant.
Vtsuãerant. cur poscat u sint:
nquia & scĩficatiineadem ꝓfi¬
ciunt scitate: fiuntq scĩores:
eq hoc sine adiutorio gratix
di sedillo eorũ scificante ꝓuectũ.
qui scĩ ficauit inceptũ : unde &
apostolus dicit. Quinuobis
opus bonũ capit. perfici&

Expanded text:
tate. Sic enim servantur ex matate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant, cur poscat ut sint. An quia et sanctificati in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores; neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante provectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde et Apostolus dicit: Qui in vobis opus bonum coepi
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ &orans ꝓdiscipulis suis
dicit: egodedicis sermo¬
nẽ tuũ. & mundus odio eos ha¬
buit: Nondũ idexꝑtifueram
passiomib: suis qua illos postea
sunt secuta. sed more suo dica
ista uerbis pr&eriti tẽporis
futura pranumtians.  cinde
causã subiciens cur eos oderit
mundus. qr non sunt inquit
demundo. sicut &egononsũ
demundo. Hoceis regenera¬
tione conlatũ ÷: Nã generatio¬
ne demundoerant: ꝓpt qđiam
eis dixerat e gouos demimid o clos¬
onatũ ÷ ergocis ut sicut ipse.
nec ipsiessent demundo. Eos
ipseliberante demundo. pse
autẽ demundo nũquã fuit.
Quia &iã secundu formã serui
de spuscõ ipse natus ÷ de quo
illi renati. Aam siꝓpterea illi
on rogo inquit ut tollas eos
demundo: sedut ser ues eos
exmalo: Adhucenim neces¬
sariũ habebant quã uis iãnon
essent demundo eẽ tamen
inmundo: Rep&it candem
sententiã: Demundo inquit
non sunt: sicut &egononsum
demundo scificacos inueri¬

Expanded text:
trem, et orans pro discipulis suis, dicit: Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos oderit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est: nam generatione de mundo erant, propter quod jam eis dixerat, Ego vos de mundo elegDonatum est ergo eis ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit: quia etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi ritu sancto. 2. Non rogo, inquit, ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam: De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veri
Abbreviated transcription (Latin):
ficant᷑ imxp̃o. quiueraciter dix̃
ego suuna &ueritas & uita
Itẽ quando ait ueritas libe¬
rabituos Paulo post expo¬
nens quiddixerit: siuos inqͣit
filius liberauerit. tunc uere
liberieritis: ut ostender&
hoc superius dixis seueritatẽ
qđ post modũ filiũ. Quider¬
go aliud & hoclocodixit scĩ¬
ficacos inueritate. nisi scĩ¬
ficacos inme Deniq sequi¬
tur: & hocaꝑtius insinuare
nondesinit.er motuus
inquit ueritas ÷. Quid aliud
dix̃ quã ego ueritas sũ

Expanded text:
isto, qui veraciter dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Item quando ait: Veritas liberabit vos , paulo post exponens quid dixerit: Si vos, inquit, Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Ut ostenderet hoc prius dixisse Veritatem, quod postmodum Filium. Quid ergo aliud et hoc loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi: Sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit. Sermo tuus, inquit, veritas est. Quid aliud dixit quam: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. ngrecoautẽ sincul¬
est. Scĩficat itaq pater in
ueritate. Id ÷ in uerbo suo
inunigenito suo. suos here¬
des eiusq coheredes ed
nunc adhuc deapostolis lo¬
quitꝰ am secutus adiun¬
git: sicut memi sisti inmun¬
dũ. et egomisieos inmundũ
uos misit nisi a posto los suos ÷
Nã ccipsũ nomen apostolo
mis sos significat in latino.
isit ergo dr̃ filiũ suũ non
incarne peccati sed insimi¬
litudine carnis peccati.
Et misit filidscius eos quas
natos incar ne peccati
sc̃ĩficauit alabe peccati.

Expanded text:
o. In graeco autem sine ulest. Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in Unigenito suo, suos haeredes ejusque cohaeredes. 4. Sed nunc adhuc de Apostolis loquitur; nam secutus adjungit, Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi Apostolos suos? Nam et ipsum nomen Apostoloril nisi missos significat in latino. Misit ergo Deus Filium suum non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
ea uerba dederit. quibus
uerbis homopoterit expli¬
care ⁊ sacilior sane ques¬
tio uid&ur. si secundũ id
qđ filius ÷ hominis accepis se
a patre illa uerba credatꝰ: quã¬
quã natus exuirgine. quando
& quomodo eadidicer it quis e¬
id qđ ÷ depatregenitus patriq
coa&ernus. Accepis se aƿatre
ista uerba cogitat᷑: Nihilibitẽpo¬
ris cogit&ur: Quasi prius fue¬
rit quiea non habuerit Atque
ut haber& qua non habebret
acceperit. Qm̃ quicquid dspat̃
dofilio dedit: gignendo dedit:
taenim dedit filio pat̃ sinequi¬
b filius cẽ nonposs&: sicutei
dedit ess&.am quomodo
aliter uerbo uerbadar & aliqua
Inquo ineffcbilit̃ dix̃omnia

Expanded text:
ea verba dederit, quibus ea verba dederit, quibus verbis homo poterit explicare? Facilior sane quaestio videtur, si secundum id quod Filius est hominis accepisse a Patre illa verba credatur, quanquam natus ex Virgine, quando et quomodo ea didicerit, quis eid quod est de Patre genitus, Patrique coaeternus, accepisse a patre ista verba cogitetur, nihil ibi temporis cogitetur, quasi prius fuerit qui ea non habuerit, atque ut haberet quae non haberet acceperit, quoniam quidquid Deus Pater Deo Filio dedit, gignendo dedit. Ita enim dedit Filio Pater, sine quibus Filius esse non posset, sicut ei dedit ut esset. Nam quomodo aliter verbo verba daret aliqua, in quo ineffabiliter dixit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: modocreditis. Uenit
hora & iamuenit. ut disꝑga¬
mini unusquisq in ꝓpria &
me solũ relinquatis: sedcre¬
diderunt uere. id÷ quomo¬
docredendu÷. Inconcusse
firme: stabilit̃. fortiter:
noniã inꝓpria redituri &
xp̃mrelicturi. Adhucergo
discipuli nonerant tales qua¬
lescosdicit. uerbis preeriti
temporis quasuam essent
pranuntians: quales futuri
essent accepto scilic& spuscõ
quieos sicut ꝓmis sue docer&
omnia. Quẽ prius quã acci¬
perent. quomodo seruauer̃i
eius sermonẽ. qđ de illis
quasi fecerint dixit: quan¬
doprimus corũ ter cũ nega¬
uit. cũ exorecius audiss&
quid futurũ eẽt homini.
quieũ corã hominib nega¬
uiss&: Deditergoeis
uerba sicut dix̃ quaȩ dedit ei
pater. sedquando illa non
foris maurib sedintus in
cordib spiritalit̃ accsperunt.
Tunc uere acceperunt
quiatuncuere cognouert
Uere autẽ cognouerunt
Qui auere crediderunt.
psiautẽ filio quomodopaĩ

Expanded text:
dixit: Modo creditis, venit dixit: Modo creditis, venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis, sed crediderunt vere, quomodo credendum est, inconcusse, firme, stabiliter, fortiter, non jam in propria redituri, et Christum relicturi. Adhuc ergo discipuli non erant tales, quales eos dicit verbis praeteriti temporis, quasi jam essent, praenuntians quales futuri essent, accepto scilicet Spiritu sancto, qui eos, sicut promissum est, doceret omnia: quem priusquam acciperent, quomodo servaverunt ejus sermonem quod de illis quasi fecerint dixit, quando primus eorum ter eum negavit, cum ex ore ejus audisset quid futurum esset homini qui eum coram hominibus negavisset? Dedit ergo eis verba, sicut dicit, quae dedit ei Pater. Sed quando illa non foris in auribus, sed intus in cordibus spiritualiter acceperunt, tunc vere acceperunt, quia tunc vere cognoverunt. Vere autem cognoverunt, quia vere crediderunt. Ipsi autem Filio quomodo Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncaute homo idem ipse fili¬
us accepiteos quinonerant
rat ipsius. Sequit᷑ acdicit:
& sermonẽ tuu seruauerur̃
Nunc cognouerunt quiaoma
quae de distimihi abstesunt.
Id ÷ cognouerunt qr abiste su
Simulenim pat̃ dedit omnio
Cũ genuit quihaber& ommia
Quia uerba inquit qua dedis¬
timihi dedieis. Mipsiacccpe¬
runt. id est. Intellexcruris
atq tenuerunt. Tuncenim
uerbũ accipitꝰ: quandomen¬
te ꝑcipitur . t cognouerur
inquit. uere quia ate exii
etcrediderunt quiatume mi¬
sisti. Et hic subaudiendũ est
uere. Quodenim drxit cogno¬
uerunt uere. exponereuolu¬
it adiungendo. &crediderunt:
Hocitaq crediderunt uere.
quod cognouerunt uere.
misisti. Cũergodixis s& cog¬
nouerunt uere: Nequis quã
putar & istã cognitionẽ tãquã
ꝑspeciem factã non ꝑfidem.
exponendo addidit & credide¬
runt. Vt sub audiamus uere:
N intellegamus hocdictũ eẽ
cognouerunt uere. qđ ÷ cre¬
diderunt uere: non comodo
que significauit paulo antecũ

Expanded text:
Nunc autem homo idem ipse FiliNunc autem homo idem ipse Filius arat ipsius. Sequitur ac dicit: Et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt, id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit, qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis; et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere: quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: misisti. Cum ergo dixisset, cognoverunt vere, ne quisquam putaret istam cognitionem jam per speciem factam, non per fidem; exponendo addidit, et crediderunt, ut subaudiamus vere, et intelligamus hoc dictum esse, cognoverunt vere, quod est crediderunt vere: non eo modo quem sig
Abbreviated transcription (Latin):
tocrator omnitenens. nisi
tantundem ualere sentiren.
& ernus omnitenens qđ rĩ
simul habuerit conernus
omnitenens. Quoditaqait
& mihi eos dedisti. hominẽ
se accepis se hancpotestatẽ
semꝑ homo fuit. Quã obre
cũ patripotius tribuis se ui¬
deatꝰ ut abillo eos acceperit.
Omexipso ÷ quicquid ÷ de
quo est. &ia ipsesibi eos dedit
locodicit tuierant & mihi
cos dedisti. Ia superius ei sdẽ
discipulis dixerat. E gouos
demundo elegi. Conteratͥ
hic cogitatio carnalis atque¬
dispereat demundo sibiapa¬
tredicit filius datos homines
quibi aliolocodicit. Egouos de¬
demundo elegit cũ patre. Idem
ipse homo filius. de mundocos
accepit apatre. onenim
pater illos filio dedis sec nisi
elegis s&r : Ac ꝑ hoc filius sicut
non inde separauit patrem
quando dix. egouos demun¬
doelegi. qm̃ simul coselegit
& pat: sic non inde separaũ
& sequando dieit. ⁊ iuierant.
Quia & ipsius filu parit̃erant.

Expanded text:
τοκράτωρ omnitenens, nisi τοκράτωρ omnitenens, nisi tantumdem valere sentirent. aeternus omnitenens, quod non simul habuerit coaeternus omnitenens? Quod itaque ait, Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem semper homo fuit. Quamobrem, cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit quoniam ex ipso est quidquid est de quo est; etiam ipse sibi eos dedit,loco dicit, Tui erant, et mihi eos dedisti, jam superius eisdem discipulis dixerat, Ego vos de mundo elegi . Conteratur hic cogitatio carnalis, atqudispereat. De mundo sibi a Patre dicit Filius datos homines quibus alio loco dicit, Ego vos elede mundo elegit cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre: non enim Pater illos Filio dedisset, nisi elegisset. Ac per hoc Filius sicut non inde separavit Patrem, quando dixit, Ego vos de mundo elegi, quoniam simul eos elegit et Pater: sic non inde separavit et se, quando dixit, Tui erant, quia et ipsius Filii pariter erant.
Abbreviated transcription (Latin):
rant unigeniti filueius.t
haliit aliquando pat̾ aliquid.
sinefilio Absit. Verũtam̃
habuit aliquid aliquando disi
lius. qđ nondũ habuit idemipse
homofilius. quia nondũcrat
homo factus exmatre. quando
tamen habebat uniuersa cũratre.
Quaꝓpt̃ qud dix tiuerant.
Non se inde separauit dyfilius
sine quo uihilumquã pat̾ habuit
sed sol&ei tribuere omne qđ
potest. Aquoest ipse qui potest
A quoenimhab& ut sit. abillo¬
hab& ut possit. Et simul utrũ¬
q semꝑhabuit. Quianũquã
fuit & nonpotunt. Quocirca
quic quid potuit pat̃. semꝑcũ
illo filius potuit: qm ille qui
nũquã fuit. & non potuit.
Nũquã sine patrefuit. Nũquã
sinc illo pat̃ fuit. Ac ꝑ hoc sicut
pat̃ a&ernus omni potens.
Ita filius coxeriꝵ ominipotens
tsiommi poteros. utiq omintenens.
denimpotius uerbũ ȩuerbo
interpraamur. si ꝓprieuo¬
lumus dicere. qđ a grecis dicitꝰ
sic inter pr&arent᷑ ut omni¬
potens dicerent. Cũsit pan¬

Expanded text:
rant unigeniti Filii ejus? et rant unigeniti Filii ejus? et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit; veruntamen habuit aliquando aliquid Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius, quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre; quapropter dixit Tui erant. Non se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habhabet ut possit; et simul utrumque semper habuit, quia nunquam fuit et non potuit. Quocirca quidquid potuit Pater, semper cum illo Filius potuit; quoniam ille qui nunquam fuit et non potuit, nunquam sine Patre fuit, nunquam sine illo Pater fuit. Ac per hoc sicut Pater aeternus omnipotens, ita Filius coaeternus omnipotens; et si omnipotens, utique omnitenens. Id enim potius verbum e verbo interpretamur, si proprie volumus dicere, quod a Graecis dicitur sic interpretarentur, ut omnipotens dicerent, cum sit παν
Abbreviated transcription (Latin):
tũ omnib Nunc manifestauit
cis quos deditcipat̃ ipse demundo.
edquomodo manifestauit.
sinondũuenit hora dequa supe¬
rius dixerat qđ uenir & hora.
cũ iã nonin ꝓuerbus in quit lo¬
quar uob: sed palã depatremeo
adnuntiabo uobis Inuero
adnuntiatio manifesta putabit
in ꝑuerbus Curergo dictũ ÷
inꝓuerbus non ÷ palã : Quod
autẽ non puerbus occultat᷑ sed uer¬
bis manifestat᷑: ꝓcul dubio palã
dicitur. Quomodo ergomani¬
festauit qđ nondũ palã dixit
roinde sicintellegendũ est
ꝓtẽpore futuso pracritũ posi¬
tũ. quẽ ammodũ illud. om¬
nia qua audiui a patrenico nota
uobis feci qđ nondu fecerat
scdlo quebat quasi feciss&.
qđim mobiliter eẽ prafixũscie¬
bat̃ ut facer&. Quid ÷ autẽ quos
dediscimuli demundo Dictũ
est enim deillis qđ nones sent de
mundo: sedhoccis regeneratio
prestitit. Nongeneratio.
& mihicos de disti Analiquan¬
do erant patris. quandonon e¬

Expanded text:
tum omnibus, nunc manifestavit tum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit, quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non e
Abbreviated transcription (Latin):
nouerant di nomen cũ essent udei
tubi ÷ qđlegitꝰ. Notus iniudȩa
dr inisrl magnũ nomen eius:
Ergomani sestaui nom̃ tuũ ho¬
minib istis quos de distimahide
mundo quime audiunt haecdi¬
centẽ : Nomillud nom̃tuũ que
uocaris dr̃ sed illud quo uocaris
pat̃ incus: qđ nom̃ mani festa¬
ri sine ipsius silumanifestaticre
nomposs&. Nã qđ ds̃ dicit̃ uni¬
uersa creaturȩ. &iã ominib
gentib antequã in eincrede¬
rent. nonominimodo eẽ po¬
tuit hocnom̃ ignotũ. Hȩcesi
enimis uerȩ diumatis: utcre¬
ature rationali. iã ratione
utenti Non omnno acpeni¬
tus posrt abscondi. Ixcep¬
tis eium paucis inquili: naturi
nimiũ deprauata ÷ Vmuer¬
sũ genus humanũ dm̃muno
huius fataur auctorẽ. In hoc
ergo qđ fecit hinc mundum
cxlũ terrãq conspicuũ. &an¬
tequã imbuerent᷑ inside xp̃i
notus omnib gentib dr̃. in
hoc autẽ qđ non÷ miurus suis¬
& cũdus falsis colendur notis
mundi hõnom̃ eius prius occul¬

Expanded text:
Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem: non illud nomen tuum quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus; quod nomen manifestari sine ipsius Filii manifestatione non posset. Nam quod Deus dicitur universae creaturae, etiam omnibus gentibus antequam in Christum crederent, non omni modo esse potuit hoc nomen ignotum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti, non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis in quibus natura nimium depravata est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur auctorem. In hoc ergo quod fecit hunc mundum coelo terraque conspicuum, et antequam imbuerentur in fide Christi, notus omnibus gentibus Deus. In hoc autem quod non est injuriis suis cum diis falsis colendus, notus mundi , hoc nomen ejus prius occul
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ rclinquens nob exemplũ
ut sequamur uestigia eius.
Nisiquia consumas se dicit.
Qđ se consumatur ũeẽ certis¬
sime nouit: sicut longe ante
in ꝓph&ia pra&erititẽporis
usus est uerbis quando post
annos plurimos futurũ fue¬
rat qđ dicebat. ꝥoderunt
inquit manus meas & pedes:
dinumer auerunt om̃a ossa
mea. Nonait fodient & di¬
numerabunt: Et in hoc ipso
euangelio. Omnia in quit
quae audiui a patremeo. nota
adhuc multa habeo uobis
dicere. sed non potestis illa
portare modo. Quienim
certis & inmutabilib causis
omnia futura pradestinauit
quid factur us÷ fecit.am¬

Expanded text:
emplum, ut sequamur vestigia ejus : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo . Qui enim certis et immutabilibus causis omnia futura praedestinavit, quidquid facturus est fecit
Abbreviated transcription (Latin):
quantotius abituro. & maxi¬
me hoc demorituris sol& dici
uãquã & ipsedñs tãquam
praeuidens quidlecturos moui¬
re poss&. Adiecit. goadte
uenio: sic exponens quodã mo¬
do curdixerit. Iã non sũmmmus¬
do. Cõmendat er go patrieos
quos corporali absentia relic¬
cos in nomine tuo quos dedis¬
timihi.empe sicut homo
dm̃ rogat ꝓdiscipulis suis
quos accepit ado.edecd
tende qđ sequit᷑: Vt sit in qui
unũ sicut & nos. Non ait
sumus nos sedait: utsint
unũ sicut & nos Ipsiutiq
innatura sua sintunũ sicut¬
& nos innostraunũ sumus:
uod ꝓcul dulno uerũ nondi¬
cer&. nisi secundũ hocdice¬
r & qđ eius demnatur aedsest¬

Expanded text:
quantocius abituro? Et maxiquantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in mundo. Commendat ergo Patri eos quos corporali absentia releos in nomine tuo, quos dedisti mihi. Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Sed attende quod sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait:sumus nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos. Ipsi utique in natura sua sint unum, sicut et nos in nostra unum sumus. Quod procul dubio verum non diceret, nisi Deus hoc diceret, quod ejusdem naturae De
Abbreviated transcription (Latin):
qualo quebatꝰ adtendas utriq
adhuc inmundoerant. & ipse
scilic&. &illi dequib hocdice¬
bat. Nonenim secundũ ꝓuec¬
tũ cordis &uita id accipere
pos sum ueldebem. ut illi
ꝓpterea eẽ adhuc dicantꝰ in¬
mundo sapiendo diuinapo¬
sitũ ÷ Sic enim unũ uerbum
qđ nosita intellegere omnino
nonsinat qui anonait &non
i suimmundo. sediã non sũ
inmundo. ꝑ hoc ostendens
fuis sese inmundo: lã nonẽe:
mus aliquando mundana
sapusse. & ab hocerrore
liberatũ. iam illoc rĩsapere.
uistam: impio sensuse in¬
duerit ⁊ estatigit ut se¬
dopriuserat: Inmundo se
dixerit. iãnoneẽ ꝓfecto prȩ¬
sentia corporali: A mundo
scilic& absentiã suã iãcito
facturã. illorũ autẽ tardi¬
us ꝑ hoc ostendens. qđ seiam
non hicesse. Illos autẽ hices se
dixit: cũ& ipsehic: & illia dhuc
essent.ic enim ÷ locutus
homo congruens hominib
ut mõs loquendi sese hab& ini¬
manus usus. An non cotidie
dicimus iãnon: hic dealiquo

Expanded text:
qua loquebatur attendas, utrique qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantmundo, sapiendo divina. Positum est hic enim verbum unum, quod nos ita intelligere omnino non sinat: quia non ait, Et non sum in mundo; sed, Jam non sum in mundo: per hoc ostendens fuisse se in mundo, jam non esse. mus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut sedo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse; profecto praesentia corporali, a mundo scilicet absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius, per hoc ostendens, quod se non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
meo accipi& & ad nuntiabit uobis
Dchis dix̃ qua ad ipsã patris ꝑti¬
nent diuinitatẽ. In quib illi :
aequalis. om̃a qua hab& habendo
rat accepturus qđ ait demeo
accipi&: sedutiq depatre dequo
ꝓcedit sp̃s. de quo ÷ natus & filius.
Et clarificatus inquit in eis.
Nunc suã darificationẽ tãquã
facta sit dicit. Cũ adhuc ess&
futura superius autẽ apatre
poscebat ut fier&. Sedutrũ
ipsa sit clarificatio dequadi¬
xerat. & nunc darificame
tupat̃ apudte m&ipsũ dari¬
tate quã habui prius quã mim¬
duscẽt apudte utiq requi¬
rendũ ÷ienima pudte
quomodoineis Ancũ hoc
ipsũ innotescitineis. Acꝑip¬
sos omnib: quicredunteis
testib suisos sumus
plane sic intellegere dixis se
dnm̃ deapostolis qđ clarifica¬
tus sit in eis. Dicendo enimẽe
iã factũ. ostenditiã fiis se prę¬
destinatũ. &certũ haberiuoluit
qđ es s&c futurũ. Et iã inquit
non sũ inmundo. &huninun¬
dosunt. Sihoram ꝓrsus illã

Expanded text:
o accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendo.rat accepturus quod ait, de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius autem a Patre poscebat ut fieret. Sed utrum ipsa sit clarificatio de qua dixerat: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset, apud te, utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum hoc ipsum innotescit eis, ac per ipsos omnibus qui credunt eis testibus suis, possumus plane sic intelligere dixisse Dominum de Apostolis quod clarificatus sit in eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam
Abbreviated transcription (Latin):
Illudenim dictũ ÷ dehis ominb
creaturis quȩ in fracreaturã
scõm rationalem sunt
quaeutiq subduntꝰ ecclesiae
Inquaumuersa ecdesia & illiduo
intellegunt᷑ filu maior & minor
cũ omnib: angelis scĩs quib eri¬
mus acquales in regnoxp̃i&di
&iã ipsacreatura rationalis
quȩ nonnisiado subdit᷑. ut ei
quȩ infra illã sunt cuncta sub¬
dantur. Hacergo cu sit dipa¬
tris. Non simuleẽt & filii tusi
patrieẽt acqualis. Deipsa
quippe agebat cũ dicer&: non
ꝓmundorogo sed ꝓhis quos
dedistimihi: quiatui sunt:
Et mea om̃a tua sunt & tuamea:
ec fas: ut scidequib hac locu¬
tus ÷ cuius quã sint. Nisicius¬
a quo creati& scificati sunt
Aꝑ hoc & om̃a qua ipsorũ sunt
Necesse ÷ uteius sint cuius & ipsi
sunt. Er gocũ & patris & filii
sunt. aequales eos eẽ demons¬
trant. quorũ aequalitersun
quer&ur. omnia qua hab& pat̃¬

Expanded text:
Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor, cum omnibus Angelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christietiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis: de ipsa quippe agebat, cum diceret, Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisia quo creati et sanctificati sunt. Ac per hoc omnia quae ipsorum sunt necesse est ut ejus sint cujus et ipsi sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales eos esse demonstrat, quorum aequaliter sunt. loqueretur: Omnia quae hab
Abbreviated transcription (Latin):
procis quicrediturisunt per
uerb ũ corũmine. Ubimani¬
festius ostenditꝰ qđ non deom
nib ad eũꝑtinentib superius
loquer&ur. abcolo coubiait.
manifestaui nom̃tuũ homi¬
nib quos dedistimihi: sed de
his tantũ quieũ cũ illa dicer&
audiebant. Ab ipso itaqueora¬
tionis eius exordio. ubi subleua¬
tis oculis incalũdixit. Pater
uenithora clarifica filiũtuũ
ut filius tuus clarific& te.
usq adillud qđ paulo postait.
& nunc das ificame tupater
apudtem& ipsu claritate
quã habui prius quã mundus
ess& apudte. omnes suos
uolebat intellegi. quib notũ
faciendo patrẽ clarificateum
ũ enim dixiss& ut filius tuus
clarific&te: moxquẽ ammo¬
dũ id fier& demonstrauit di¬
cens: sicut dedistici potestatẽ
omnis carnis: ut omne qđ de¬
distici d&cis uitã acernam:
Hacc ÷ autẽ uita&erna. ut cog

Expanded text:
pro his qui credituri sunt per pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestiusnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait: Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi, sed de his tantum qui cum eum illa diceret audiebant. Ab ipso itaque orationis ejus exordio, ubi, sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, usqEt nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritate quam habui antequam mundus esset, apud te, omnes suos volebat intelligi, quibus notum faciendo Patrem, clarificat eum. Cum enim dixisset: Ut Filius tuus clarificet te, mox quemadmodum id fieret demonstravit, dicens: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita a
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. solusperut: Heinde sub¬
iungit. Nunc autẽ ad teuenio:
nde manifestũ ÷ eũ de corpo¬
rali suadixisse praesentia: cũ
essem cũcis. ego seruabameos
uelutiiã cũ eis ea pras entia
noness&. omodo enim sig¬
nificare uoluit ascensionẽ suã
moxfuturã. dequadixit.
Nunc autẽ ad teuenio. Iturus
utiqraddexterã patris. unde
uenturus aduiuos & mortuos
udicandos. praesentia ait¬
idemcorporcli secundu fidȩi
regulã sanãq doctrinam
ã prasentia spiritali cũ eis
erat utiq futurus. post ascen¬
sionẽ suã. & cũ tota ecdesia
sua in hoc mundo: usq in
consumationẽ saculi. on
itaq recte intellegunturi
dsquib dixerit cũ es sem cũcis
egoser uabã illos: nisihi quos
in secredentes seruare iãcoe¬
perat praes entia corporali.
& quos relicturus fuerat ab¬
sentia corporali. ut eoscũpa¬
tre seruar& praesentia spi¬
ritali: Postuero adiungit
& c&eros suos ubidicit : non
ꝓhis autẽ rogotantũ: sed &

Expanded text:
rum solus ille periit. Deinde subrum solus ille periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia: Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo modo enim significare voluit ascensionem suam mox futuram, de qua dixit: Nunc autem ad te venio, iturus utique ad dexteram Patris, unde venturus est vivos et mortuos judicare, praesentia itidem corporali secundum fidei regulam sanamque doctrinam; nam praesentia spirituali cum eis erat utique futurus post ascensionem suam, et cum tota Ecclesia sua in hoc mundo usque in consummationem saeculi. Unde non itaque recte intelliguntur quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo fecis se sedicens. quod
erat sine ulla dubitatione fac¬
turus. Seddchis quuã erant
discipulieius. non deomnibus
quimillũ fuerant credituri
eũ dixisse qđ dixit. manifes¬
taui nom̃tuũ hominib quos
de distimihi demundo. eaquȩ
sequuntꝰ credibilius ẽẽ demon
Adiumit: tiuerant & mihieos
dedisti. Et sermonẽ tuum
seruauerunt: Nunc cogno¬
uerunt quia omnia quaede¬
distimihi abste sunt. quiauer¬
ba quae de distimihi dedieis &
ipsi acceperunt: & cognoue¬
runt uerequiate exii
&crediderunt crtumemi¬
sisti. uãquã & hecomina
dicipotuerunt specie ꝑfect
cũ adhut essent futura:
sedut dehis solis quostun
habebat discipulis. hoci
loquimtellegat᷑ illudin aps
urg& qđ paulo postait. cũes¬
sem cueis ego seruabãcos
Innomin&uo qosde distimihi
custodiui. & nemo ex hisperut
nisi filius ꝑditionis ut scriptu¬
ra impleatꝰ: iudã significans
quit radiditeũ. Existo quippe
duo denario numero apostolo¬

Expanded text:
et ideo fecisse se dicens, quod et ideo fecisse se dicens, quod erat sine ulla dubitatione facturus. Sed de his qui jam erant discipuli ejus, non de omnibus qui in illum fuerant credituri, eum dixisse quod dixit: Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, ea quae sequuntur credimundo; tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt; quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia dici potuerunt spe jam perfecta, cum adhuc essent futura: sed ut de his solis quos tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget quod paulo post ait, Cum essem cum eis, ego sededisti mihi, custodivi; et nemo ex iis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judam significans, qui tradidit eum. Ex isto quippe duodenario numero apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
mentuũ hominib quos de¬
distimihi demundo. Qđsi
dehas ⁊ antũdicit discipulis cũ
quib caenauit. &ad quos ante¬
quã orare inciper& tammul¬
ta locutiss: Nonꝑtin& hoc
adillã clarificationẽ. siue
ut alia interpreatisunt glo¬
rificationẽ dequa superius
loquebat̾. quafilius clarificat
uel glorificat patrẽ. Quanta
est enmuelqualis gloria du¬
odecim. uelundecim potius.
in notuis se mortalib t Siau¬
tẽ qđait. manifestauinom̃
tuũ hominib: quos de distimi¬
hi demundo. om̃s intellegi
uoluit. &iã qui in cũ fuerant
credituri Adcius magnam
quae futura erat exomnib
ista clarificatio quafilius clari¬
ficat patrẽ: cũcius nomen
notũ facit ominb gentibus
& tãmultis generationib
hominũ. Et tale⁊ hoc
qđait. manifestaui nom̃tuũ
hominib: quos dedistimihi
demundo: qualcillud quod
paulo ante dixerat. egote
clarificaui suꝑterrã ꝓtem¬
pore futur o & illic & hic pree¬
ritũ ponens. sicut quiscir &
praedestinatũ eẽ ut id fier&

Expanded text:
en tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo. Quod si de his tantum dicit discipulis cum quibus coenavit, et ad quos antequam orare inciperet, tam multa locutus est; non pertinet hoc ad illam clarificationem, sive ut alii interpretati sunt, glorificationem, de qua superius loquebatur, qua Filius clarificat vel glorificat Patrem. Quanta est enim vel qualis gloria, duodecim vel undecim potius innotuisse mortalibus? Si autem quod ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, omnes intelligi voluit, etiam qui in eum fuerant credituri, ad ejus magnam quae futura erat ex omnibuista clarificatio qua Filius clarificat Patrem, cum ejus nomen notum facit omnibus gentibus, et tam multis generationibus hominum. Et tale est hoc quod ait, Manifestavi novem tuuhominibus, quos dedisti mihi de mundo, quale illud quod paulo ante dixerat: Ego te clarificavi super terram; pro tempore futuro, et illic et hic praeteritum ponens, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
dns̃ loquer&ur ad patrem
modo intellegi quiuiuunt. se¬
cundũ concupiscentiã mundi
& non sunt inea sorte gratiae
ut abillo eligantꝰ & mundo
Nonitaq ꝓmundo sed phuis
quos ei pat̃ dedit rogare sedicit.
Perhocenim qđeos illipater
iãdedit factũ ÷ ut non ꝑtineã
adeũmundu proquononr¬
gat. Deinde subiungit: quia
tui sunt. A eq enimquia patu¬
eos filio dedit amisit ipse qđ de¬
dit: cũ adhuc filius sequatur
acdicat: & meaomnia tua sum
& tuamea Vbi satis app̃ar &
quomodo unigeniti filisint
omnia quȩ sunt patris. perho

Expanded text:
s loqueretur ad Patrem,modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit, rogare se dicit: per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. 2. Deinde subjungit, Quia tui sunt. Neque enim quia Pateos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc