comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & geminos transiens idẽ significant. sed iam capitib geminoꝵ
circulũ astiuũ tangere uidet᷑. & ꝑ cancrũ & leonẽ transsiens & uir¬
ginẽ xestatẽ efficit & rursus a uirginis extrema parte transire
ad xqui noctialẽ circulũ ꝑspicit᷑. In libra aut̃ &qui noctiũ conficit
& Autũnũ significare incipit. Ab hoc signo transiens ad scorpiũ
& sagitariũ Deinde ꝓtinus incurrit hiẽmalẽ circulũ & a capri¬
corno aquario piscib hiemẽ transigit. Itaq ostendit᷑ ñ ꝑtres ipsos
circulos currere. sed ꝑ zodia contransiens adros ꝑuenire. Sed qm̃¬
de his rebus dixunꝰ : nunc terrae positionẽ definiemꝰ. &. mare quib
regione collocata om̃ib partib & quali dissidens interuallo. cen¬
terra Oceanus aũt regione circũ ductionis sperae ꝓfusus ꝓpe to¬
tius orbis alluit fines itaq & signa occidentia in eũ decidere

Expanded text:
rum, et Geminos transiens, idem significat; sed jam capitibus Geminorum rum, et Geminos transiens, idem significat; sed jam capitibus Geminorum circulum aestivum tangere videtur. Et per Cancrum et Leonem tra siens et Virginem, aestatem efficit. Et rursus a Virginis extrema parte transire ad aequinoctialem circulum perspicitur. In Libra autem aequinoctium conficit, et autumnum significare incipit. Ab hoc signo transiens ad Scorpionem et Sagittarium; deinde protinus incurrit in hiemalem circulum, et Capricorno, Aquario, Piscibus hiemem transigit. Itaque ostenditur non per tres ipsos circulos currere, sed zodiacum transiens ad eos pervenire. ItemDe partibus terrae. 1. Nunc terrae positionem definiemus, et mare quibus regione collocata, omnibus partibus coeli aequali dissidens intervallo cent. Oceanus autem regione circumductionis sphaerae profusus, prope totius orbis alluit fines. Itaque et siderum signa occidentia in eum cadere
Abbreviated transcription (Latin):
rata parte uoluerunt significare quanto magis a polo disc̃e¬
ret᷑. hoc minorẽ numerũ parciũ sumerent. in circulis metiendis. quo neces¬
se erat his maiorẽ circulũ diffinire. Quod etiã ex ipsa spera lic&. intel¬
legere. Quantomagis. Apolo discedes. hoc maiores circulos fieri os hac
re minore numerũ duci. ut pares eoꝵ uideant᷑ effectus Et si non in
&aix. partes unũ quodq henusperiũ diuidat᷑. sed in alias quot lib&
finitiones tam̃ eo ratio ꝑuenit eiꝰ ac si .xxxx. partes fecissaei Lodia¬
cus circulus tribus his subiectus de quib sup̃ diocimꝰ. Ex quadã parte
contigit aestiuũ circulũ & hiemalẽ. & quinoctialẽ aũt diuidit. Itaq
solꝑ rodiacũ circulũ neq extra eũ transsiens necessario cũ signis lns quib:
in nixus iter conficere uidet᷑ ꝑuenit ad eos quos su pradiaeim orbes &
ita .iiͦii. tẽpora diffinit. Nã ab ariete incipiens uer ostendit. &. tau¬

Expanded text:
rata parte voluerunt significare, ut quanto magis a polo discederetur, hoc minorem numerum partium sumerent in circulis metiendis, quo necesse his erat majorem circulum definire. Quod etiam ex ipsa sphaera licet intelligere, quanto magis a polo discedes, hoc majores circulos fieri, et hac re minorem duci numerum, ut pares eorum videantur effectus; et si non in XXX partes unumquodque hemisphaerium dividatur, sed in alias quodlibet finitiones, tamen eo ratio pervenit ejus, ac si triginta partes fecisset. Zodiacus circulus tribus his subjectus, de quibus supra diximus, ex quadam parte contingit aestivum et hiemalem, aequinoctialem autem medilum currens, neque extra eum transiens, necessario cum signis his, quibus innixus iter conficere videtur, pervenit ad eos quos supra diximus orbes, et ita quatuor tempora definit. Nam ab Ariete incipiens, ver ostendit, et Tau
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur S: ut ad ꝓpositũ reuertam̃ : Apollo lira accepta dicitur
orphea docusse & postquã ipse citarã inuenerit illi lirã c̃tes¬
sisse Non nulli etiã dixxer̃ cũ ꝓserpina ad iudiciũ iouis uenis se
cui earũ ad onĩ conceder&. Quibus calliopen ab ioue datã uidicẽ.
quȩ musa orphei ẽ mat̃ itaq: udicasse uti dimidiã partẽ anni
earũ una queq possi deret. Uenere autẽ in dignatã qđ ñsibi ꝓpriũ
concessis s& ob iecisse omnibus. que in tracia essent mulieribus ut
orphea amore inducte. ita sibi quȩq appeterent. ut mẽbra eius
discerperent : Cuius caput in mare de monte perlatũ fluctibus in in¬
sulã lesbũ ẽ reiectũ quod ab his sublatum & sepulture ẽ mandatũ
Pro qͦ beneficio ad musicã artẽ in geniofissi eni existimant᷑ esse Lira au
a musis ut ante diximus inter astra constituta ẽ. Non nulli aiunt quod

Expanded text:
uceo ad propositum rediens ait: «Apollo lyram acceptam dicitur Orphea docuisse, et postquam ipse citharam invenerit, illi lyram concessisse. Nonnulli etiam dixerunt Venerem cum Proserpina ad iudicium Iovis venisse, cui earum Hadonim concederet; quibus Caliopen a Iove datam iudicem, que Musa Orphi est mater, itaque iudicasse uti dimidiam partem anni unaqueque ipsarum possideret; Venerem autem indignatam quod non sibi proprium concessisset, obiecisse omnibus que in Thracia mulieribus ut Orphea amore inducte ita sibi queque appeterent quod membra eius discerperent. Cuius caput in mare de monte perlatum in insulam Lesbum est reiectum; quod ab his sublatum et sepulture mandatum est. Pro quo beneficio ad musicam artem ingeniosissimi existimantur esse. Lyra autem a Musis inter astra constituta
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. quorũ orpheus apollinẽ maxime laudaret. luppiter
autẽ filio beneficiũ concessit. Alii autẽ dicunt mercuriũ cũ primũ
lirã feciss& : in cilleno monte archa diȩ septẽ cordas instituisse ea
ad lantidũ numero quod maia una ex illarũ numero esset quȩ
merturu ẽ mater. Deinde postea cũ apollinis ab egissa boues
de p̃hensus ẽ ab eo quo sibi facilius ignosceret petenti a pollo ut di¬

Expanded text:
voluntate, quod Orpheus Apollinem maxime laudaret, Iupiter voluntate, quod Orpheus Apollinem maxime laudaret, Iupiter vero filio beneficium concessisset. Alii autem dicunt Mercurium, cum primum lyram fecisset in Cylleno monte Archadie, septem cordas instituisse ad Athlantidum numerum, quod Maia una ex illarum numero esset, que Mercurii est mater. Deinde postea cum Apollinis boves abegisset, deprehensus ab eo, quo sibi facilius ignosceret, petenti Apoll
Abbreviated transcription (Latin):
Lduiter sidea constituta ẽ hac ut erasthothenes ait de causa
quod micio a mercurio facta de testudinȩ orpheo est tradita qui
calliopes & eagri filius eius rei maxime studiosus. Itaq: exis¬
timat᷑ suo artificio feras etiã ad se audiendũ allicuis se. qͥ querens
uxoris euridices mortẽ. ad inferos descendisse existimatur. & ibi
deorũ progeniẽ suo carmine laudasse preter liberũ patrem
hunc enĩ obliuione ductus preter misit . ut eneus in sacrisicio dianã
Postea dr̃ orpheus ut cõplures dixerunt. in olimpomonte qͥ mace¬
doniã diuidit atracia. sed ut erast hothenes ait. in pancha eo sedens
cũ cantu delectaret᷑ dr̃ ei liber obiecisse bacas. que corpus eius dis¬
cerperent inter fecti. Sed alii dicunt quod incia liberi sit specu¬
latus id ei accidisse. AAusas autẽ collecta membra sepulture man¬
dasse & lirã quo maxime potuerant bene ficio. illius memorie
causa sigurã tam stellis inter sidera constituis se. apollinis. & iouis

Expanded text:
ter astra constituta est hac, uti Eratostenes ait, de causa, quod initio a Mercurio facta de testudine Orpheo est tradita, qui Caliopes et Oeagri filius, eius rei maxime studiosus fuit. Itaque existimatur suo artificio feras etiam ad se audiendum allicuisse. Qui querens uxoris Euridicis mortem ad inferos descendisse existimatur, et ibi deorum progeniem suo carmine laudasse, preter Liberum patrem. Hunc enim oblivione ductus pretermisit, sicut Oeneus in sacrificio Dyanam. Postea igitur Orpheus, ut complures dixerunt, in Olympo monte, qui Macedoniam dividit a Thracia, sed, ut Eratostenes ait, in Pangeo sedens, cum cantu delectaretur, dicitur ei Liber Bachas obiecisse que corpus eius discerperent interfecti. Sed alii dicunt, quod initia Liberi sit speculatus, id ei accidisse; Musas autem collecta membra sepulture mandasse, et lyram quo maximo potuerant beneficio illius memorie causa figuratam stellis inter sidera constituisse Apollinis et Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ligurũ fines quos conatos ab eo pecus abducero manus c̃tulisse & com
plures eorũ sagittis c̃fioxis se Sed postquã tela hertulem de fecerint
multitudine barbarorũ & in opia armorũ defessũ se in geniculasse
multis iã uulnerib acceptis. Iouẽ autẽ misertũ filii curasse ut circũ
eũ magna lapidũ copia eẽt quibus hercules defendisset & hostes
fugass& ltaq iouẽ similitudine pugnantis int̃ sidera constitis se

Expanded text:
per Ligurum fines, quos conatos ab eo abducere pecus manus contulisse et quam plures eorum confecisse sagittis. Sed postquam Herculi tela defecerint, multitudine barbarorum et inopia armorum defessum se ingeniculasse multis iam vulneribus acceptis. Iovem autem misertum filli curasse ut circa eum magna lapidum copia esset, quibus se» Hercules defendit hostesque fugavit. «Itaque Iovem similitudinem pugnantis inter s
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicitur aurea mala hesperidũ custo disse & ab hercule in¬
terfectus ab iunone inter sidera collocatus. quod illius opera her¬
se ferentẽ aurea mala cũ ramis. quȩ uinonẽ ad miratã petisse.
a terra. ut in suis sereret hortis. qui erant usq ad athlante montẽ
cuius filiȩ cũ sepius de arboribus mala decerperent : uno dicitur
dici Non nulli etiã dixer̃ hunc dra conẽ agi gantibus mineruȩ obiectũ
esse cũ eos oppugnar& mineruã autẽ arreptũ draconẽ contortum
ad sidera iecisse & ad ipsũ axẽ celi fixcisse. Itaq ad huc eũ implicato
corpore uideri: ut nuꝑ ad sidera ꝑ latũ¬

Expanded text:
 dicitur aurea Hesperidum mala custodisse et, ab Hercule interfectus, a Iunone inter sidera collocatus fuisse. se ferentem aurea mala cum ramis; inde Iunonem ammiratam petisse a Terra, ut in suis hortis sereret, qui erant usque ad Athalantem montem. Cuius filiae dum saepius de arboribus mala decerperent, Iuno dicitur Nonnulli tamen dicunt hunc draconem a Gigantibus Minervae obiectum esse cum eos oppugnaret; Minervam vero arreptum draconem contortum ad sidera iecisse et ad ipsum caeli axem fixisse; itaque adhuc ipsum implicato corpore videri, ut nuper ad sidera perlatu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ea diuidit᷑ trifarie. Equib una pars europa. altera affrica.
tertia asia uocatur. Curopã igit᷑ ab affrica diuidit mare. ab eox¬
tremis occeam finib & herculis colũnis. Asiã aũt & libiã cũ
& gypto disterminat osnili fluminis qđ canopicon appellat᷑.
Asiam ab ruropa tanais diuidit. bifaria se conficiens in paludẽ.

Expanded text:
errae dividitur trifariam, e quibus una pars Europa, altera Asia, tertia Africa vocatur. Europam igitur ab Africa dividit mare ab extremis oceani finibus, et Herculi columnis. Asiam autem, et Libyam cum Aegypto disterminat ostium Nili fluvii, quod Canopicum appellatur. Asiam ab Europa Tanais dividit bifariam se conjiciens in paludem,
Abbreviated transcription (Latin):
erit uerã eẽ. om̃is homo uistus ẽ. Possunt enĩ eẽ. sed ñ om̃s. Et eodẽ mͦ
denegatiua. Nãsi particularis negatiua uera fuerit. ut ẽ. quidã ho
monẽ iustus ñ necesse erit uniuersalẽ. nullus homo uistus ẽ uerã
eẽ. Potest enĩ fieri ut quidã iustisint. Ergo dicimus in sub alternis
ꝓpositionib si uniuersales uere sint. ueras necesse ẽ eẽ particulares.
sed ñ conuerti. Nã si particulares uerȩ fuerint. ñ necesse ẽ eẽ ueras¬
&iã uniuersales. Particulares uero ad uni uersales contrariã conuer¬
sionẽ habent. Nã ut superius siun uersalesuere essent. uere es¬

Expanded text:
homo justus est. Possunt enim esse non omnes. Et eodem modo de negativa. Nam si particularis negativa vera fuerit, ut est, quidam homo non est justus, non necesse erit universalem, nullus homo justus est, veram esse. Potest enim fieri ut quidam justi sint. Ergo dicamus in subalternis propositionibus si universales verae sint, veras esse necesse est particulares, sed non convertietiam universales esse. Particulares vero ad universales contrariam conversionem habent. Nam, ut superius, si universales verae essent, e
Abbreviated transcription (Latin):
insub alternis. siuniuersales uere fuerint uerȩ &iã particulares
sed ñ conuertitur. It̃ si particulares false fuerint. falsȩ erunt &.
am uniuersales. sed ñ conuertitur. Contrarie uero simul uerȩ eẽ
nũ quã possunt. Potest aut̃ fieri ut alias utreq falsȩ sint alias una
falsa. alias uera. Utreq false sunt ut siquis dicat omis homo gram¬
maticus ẽ. falsa ẽ. Nã non om̃is. Similiter nulliis homo gr̾amaticus

Expanded text:
in subalternis. Si universales verae fuerint, verae erunt etiam particulares. in subalternis. Si universales verae fuerint, verae erunt etiam particulares. Sed non convertiam universales, sed non convertitur, contrariae vero simul esse verae nunquam possunt. Potest autem fieri ut alias utraeque falsae sint, alias una vera, altera falsa. Utraeque falsae sunt, ut si quis dicat, omnis homo grammaticus est, falsa est, nam non omnis; et nullus homo grammaticus
Abbreviated transcription (Latin):
ustus ẽ falsa ẽ: uera ẽ . nullus homo iustus ẽ. Siuera ẽ nullus homo iust
ẽ. falsa ẽ om̃is homo uistus ẽ. Palsa igitur particularis. falsa erit uniuer¬
salis. Itẽ negatiua. Sincgatiua particularis falsa fuerit quȩ ẽ. quidam
homo iustus e falsa erit &iã nullus homo uistus ẽ. Nãsi falsũ ẽ qui a
quidã homo iustus e. uera ẽ quia omis homo iustus ẽ. Siuera ẽ heo fal
sa ẽ. nullis homo uistus ẽ. Palsa igitur particularis. falsa erit &nã ui¬
uersalis. Sed ñ conuertuntur ita. ut si uni uersales falsȩ sint. falsas eẽ¬
necesse sit particulares. Nãsi uniuersalȩs om̃is homo ustus ẽ falsa fu¬
erit. ñ necesse ẽ particularẽ quidã homo uistus ẽ falsã eẽ. Potest enĩ
fieri. ut si omis homo uistus ñ fuerit. sit quidã uistus. Et itẽ siuni¬
uersalis negatiua . nullus homo uistus ẽ falsa fuerit: ñ necesse erit
quidã homo ñ ẽ uistus. falsã eẽ. Nãsi falsa ẽ nullus homo iustus ẽ i

Expanded text:
iustus est. Si vera est nullus homo iustus est, falsa est omnis homo iustus est. Falsa igitur particulari, falsa erit universalis. Item si negativa particularis falsa fuerit, quae est, quidam homo iustus non est, falsa erit etiam, nullus homo iustus est. Nam si falsum est quia quidsa est nullus homo justus est; falsa igitur particulari, falsa erit etiam universalis. Sed non convertitur, ut si universales falsae sint, falsas necesse sit esse particulares: nam si universalis, omnis homo justus est falsa fuerit, non necesse est particularem, quidam homo iustus est, falsam esse. Potest enim fieri ut si omnis homo iustus non fuerit, sit quidam iustus, et item si universalis negativa, nullus homo iustus est, falsa fuerit, non necesse erit quidam homo non est iustus falsam esse. Nam si falsa est nullus homo iustus est,
Abbreviated transcription (Latin):
falsuqͣ sit explicemus. Igitur earũ quȩ sub alterne sunt si fuerit
uera inuuersalis affirmatio. uera erit particularis affirmatio.Si
enĩ om̃is homo iustus ẽ uđraẽ. ueraerit &iã & que dicit. aliqui ho¬
moiustusẽ. Nãsi omuĩs homo uistus ẽ & quidã. Et codẽ modo negati
ue sub alterne: suiniuersalis negatiua uera fuerit.erit &iã uera
Naucatua particularis. ut sinullus homo iustus ẽ uera fuerit.
&iã uera quidã homo uistus ñ ẽ. Nãsi nullus iustus ẽ. nec quidã Con¬

Expanded text:
falsumque sunt, explicemus. Igitur earum quae subalternae sunt, si fuerit falsumque sunt, explicemus. Igitur earum quae subalternae sunt, si fuerit vera universalis affirmatio, vera erit particularis affirmatio. Si enim omnis homo iustus est, vera est, vera erit etiam quae dicit, Aliquis homo iustus est. Nam si omnis homo vae subalternae: nam si universalis negativa vera fuerit, erit etiam vera negativa particularis, ut si nullus homo justus est vera fuerit, etiam erit vera, quidam homo justus non est. Nam si nullus homo justus est nec quida
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ. unã ad quantitatẽ ut quȩ uniuersalis affirmatiua ẽ habeat
differentiã ad quantitatẽ quod uniuersalis ẽ. & aliã ad qualitatem
quod affirmatiua ẽ : & eodẽ modo e&ere ꝓpositiones binas habeant
differentias. unã scđm qualitatẽ. alit scđm quantitatẽ : sub alterne
que sunt. una tantũ differentia distant quantitatis. quod hȩc par¬
ticularis. illa uniuersalis ẽ. Nã qualitatis differentiã nullã reti¬
na. Utreq enĩ affirmatiue sunt. uel negatiue. Ille uero alie idẽ¬
contrarie & sub contrariȩ. adqualitatẽ. quod illa affirmatiua. illa
negatiua ẽ. Nã ad quantitatẽ nihil differunt. utreq enĩ contrarie
uniuersales. utreq sub contrarie particulares sunt. Ille aut̃ quȩ c̃¬
tra iacentes dicuntur. utrisq differentus differunt. nã & illa uniuer¬
salis affirmatio ẽ hȩc particularis negatio & illa uniuersalis negatio
ẽ. hec particularis affirmatio. Nunc qm̃ que qualitate uel quan

Expanded text:
litatem, alteram ad quantitatem, ut quae universalis, affirmativa est. habeat differentiam ad quantitatem quod universalis est, et aliam ad qualitatem quod affirmativa est; eodem modo caeterae propositiones binas habeant differentias, unam secundum qualitatem, alteram secundum quantitatem. Subalternae quae sunt, una tantum differentia distant quantitatis, quod haec particularis, illa universalis est. Nam qualitatis differentiam nullam retinent. Vtraeque enim affirmativae sunt. Illacontrariae et subcontrariae ad qualitatem, quod illa affirmativa, illa negativa est, nam ad quantitatem nihil differunt. Utraeque enim contrariae universales, utraeque subcontrariae particulares sunt, illae autem quae contrajacentes dicuntur utrisque differentiis differunt. Nam et illa universalis affirmatio est, haec particularis negatio, et illa universalis negatio est, haec particularis affirmatio. Nunc quoniam quae secundum quali
Abbreviated transcription (Latin):
ticular̃ affirmatiua ut st̃ om̃is homo uist̾ ẽ qͥdã homo uistꝰ ñe. nullus homo
uist̃ ẽ & qͥdã homo uistꝰ ẽ & st̃ ut hoc mͦ definiri possint. C̃trariȩ st̃ quȩ u¬
niũ salit̃ & idẽ idẽ hȩc affirmat hȩc negat. Subc̃trariȩ st̃ quȩ particularit̃ eͦdẽ
idẽ hȩc affirmat hȩc negat. Sub alt̃nȩ st̃ quȩ idẽ idẽ affirmat ł negat. hȩc par¬
ticularit̃ . Ina uniũsalit̃. c̃tra iacentes st̃ quando eidẽ eandẽ rẽhȩc negat. hȩc

Expanded text:
s homo justus est, quidam homo justus non est, nullus homo justus est, quidam homo justus est, et sunt ut hoc modo diffiniri possint. Contrariae sunt quae universaliter eidem idem haec affirmat, haec negat. Subcontrariae sunt quae particulariter eidem idem haec affirmat, haec negat. Subalternae sunt quae eidem idem affirmant vel negant, haec particulariter, illa universaliter. Contrajacentes s
Abbreviated transcription (Latin):
AbNA Quiben libri huiꝰ apud peripateticã sestĩ ꝓbit̃ auctoritas
Hic nãq apistoteles simpliciũ ꝓpositionũ naturã diligenter eaminat. sedet
suppleuimꝰ Et qͣntũ simplices quidẽ intellect᷑ sententiarĩ oritio breuis obscue
cõplecat᷑ poitũ hac huiꝰ operis tracatione digissimꝰ Vd ũ altius acumen esideri¬
tonis exposcit sede series edicionis expedia : Nsunc anietuitũ lector e spet&
quantũ pedetemptĩ minutatĩq scđm orationis ordinẽ textũq sermonis id qđ
angustia brouititis lat& intelligat. Et priusquȩ sit hui operis intentio de most

Expanded text:
agna quidem libri hujus apud Peripateticam sectam probatur auctoritas. Hic namque Aristoteles simplicium propositionum naturam diligenter examinat, sed ejus supplevimus, et quantum simplices quidem intellectus sententiarum oratio brevis obscuraque complectitur, tantum hac operis hujus tractatione digressimus. Quod vero altius acumen considerationis exposcit, secundae series editionis expediet. Nunc a me tantum lector exspectet quantum pedetentim minutatimque secundum orationis ordinem textumque sermonis id quod angustia brevitatis latet intelligat. Et prius quae sit hujus operis intentio brevit
Abbreviated transcription (Latin):
uectum est. iustum prȩdicatum. In secunda iustum sub iectum.
bonum prȩdicatum. Nunc ergo qm̃ aliȩ ad eundem ordinem ali¬
e uero participantes ad commutacionem suns prius dicemus de his
matiuȩ & aliȩ negatiuȩ aliȩ uniũ sales aliȩ particulares. aliȩ in defi¬
nitȩ Quȩ st̃ exhĩs quȩ qͣlitate differunt. tresquȩ quantitate. E st̃
quȩ qͣlitate differt̃ affirmatiua & negatiua. Ad quantitatẽ uero quȩ
differant st̃ uniũ salis. particularis & in definita. In affirmatiuis enĩ
& negatiuis qͣle qͥđ sit aut non sit ostendit᷑. In uniũ sali& particulari¬
& in indefinita deomĩũ. ł nulloꝵ ł ñ nulloꝵ quantitate monstratuꝵ.

Expanded text:
iectum est, iustum praedicatum, in secunda iustum subiectum est, iectum est, iustum praedicatum, in secunda iustum subiectum est, bonum praedicatum. Nunc ergo quoniam aliae ad eumdem ordinem, aliae ad ordinis commutationem sunt, prius dicemus de his negativae, aliae universales, aliae particulares, aliae indefinitae, duae sunt ex his quae qualitate differunt, tres quae quantitate. Et sunt quae qualitate differunt affirmativa et negativa; ad quantitatem quae vero differunt, sunt universalis, particularis et indefinita. In affirmativis enim et negativis quale quid sit aut non sit ostenditur. In universali particulari et indefinita de omnium vel nullorum vel nonnullorum quantitate monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
&e hic est modus secundus altero termino partici pantium: Tertius
uero modus est quociens in utrisq propositionibus communis termi¬
nus sub iectus est ut si dicas uirtus bonũ est. Uirtus iusticia est. In
utrisq enim & adbonum & ad iusticiam uiitus subiectã est Sun
ergo participantes ad alterum terminũ his tribus modis. Aut
cum in una communis terminus prȩdicatur. in alia sub iectus est.
aut cum unus terminus inutrisꝙ prȩdicatur. uel cum in utris ꝙ
sub iectus est. Earum uero quȩ ad utrosq participant terminos.
uel affirmatiuȩ. uel negatiuȩ. uel uniuersaliter. uel particulari¬
ter. Uni uersaliter ut om̃is uoluptas bonũ. nulla uoluptas bonũ.
Et rursus particulariter. Quȩdam uoluptas bonum. quȩdã uolup¬
tas non bonũ. Ad ordinis uero commutacionem suNt quotiens
qui in alia subiectus est terminus. in alia prȩdicatur. ut omnebo¬
num uistum. & omne iustum bonum. Nam in priore bonum sub¬

Expanded text:
 hic secundus modus altero termino participantium. Tertius vero modus est, quoties in utrisque propositionibus communis terminus subjectus est, ut si dicas, virtus bonum est, virtus justum est. In utrisque enim ad justum et ad bonum virtus subjectum est. Sunt igitur participantes alterum terminum his tribus modis, aut cum in una communis terminus praedicatur, in illa subjectus est; aut cum in utrisque praedicatur; aut cum in utrisque subjectus est. Earum vero quae ad utrosque participant terminos l aliter, vel particulariter, omnis voluptas bonum est, nulla voluptas bonum est; et rursus particulariter, quaedam voluptas bonum est, quaedam voluptas bonum non est. Ad ordinis vero commutationem sunt quoties qui in altera subiectus est terminus, in alia praedicatur, ut omne bonum iustum est, et omne iustum bonum. Nam in priore bonum sub
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ natura st̃ significatiuȩ uocib separaret᷑. Cũ tẽpore uͦ ut ab nomine diuide¬
ret᷑. Presens aliqsđ significare ut aũbi casib disuingeret᷑: finitã uͦ ut ab infi¬
nitis dis terminaret᷑. Restatꝰ nc̃ qđ sit oratio dicere. Hȩc enĩ ex nomine & ũ¬
bo cõponi uidet᷑. S pͥus utrũ nom̃ & ũbũ solȩ partes orationis sint considere
ꝓpositionib: cõponit᷑ syllogis moꝵ ratiotitubabit. Nãsi ea qͦ sint generet̃¬
mini nescient᷑ totũ ignorabit᷑. Nom̃ & ũbũ duȩ solȩ partes st̃ putandȩ cȩ¬
terȩ enĩ ñ partes. ẜ orationis supplem̃ta st̃. Ut enĩ qͣdrigarũ frena ł lorañ
iunctiones ⁊ p̃positiones & alia huiꝰm ñ partes orationis st̃ ẜ quȩdã colliga¬
m̃ta Participiũ uͦ qđ uocat᷑ ũbi loco ponet᷑ qm̃ tẽporis demonstratiuũ est

Expanded text:
a sunt significativae vocibus separetur: cum tempore, ut a nomine divideretur; praesens aliquid significare, ut a verbi casibus disiungeretur; finita, ut ab infinitis disterminaretur. Restat ergo nunc quid sit oratio dicere. Haec enim ex nomine et verbo componi videtur: sed prius utrum nomen et verbum solae partes orationis sint considerempropositionibus componitur syllogismorum ratio titubabit. Nam si ex quo sint genere termini nesciatur, totum ignorabitur. Nomen et verbum duae solae partes sunt putandae, caeterae enim non paniunctiones et praepositiones et alia huiusmodi non partes orationis sunt, sed quaedam colligamenta. Participium vero quod vocatur, verbi loco ponetur, quoniam temporis demonstrativum est.
Abbreviated transcription (Latin):
furmationẽ ⁊ in negationẽ. Affirmatio ẽ enunciatio alicuiꝰ ad aliqͥđ. Nega¬
tio enuntiatio alicuiꝰ ab aliqͦ : Est affirmatio ut puta plato philo fophusẽ. ne¬
gatio platophylosophus ñ ẽ. Affirmatio enĩ ad platonẽ aliquẽ philo sophiã
phũ t nuntiatiua rõ gͥ orationũ aliȩ st̃ simplices aliȩ ñ simplices. Sim
negant ut nullus homo animal ẽ. Particulares uͦquȩ aliquẽ affirmantꝰ aliquem
negant. ut aliqͥ homo animal ẽ aliqͥ homo animal ñ est. Indefinitȩ uͦ quȩ neq uni¬
plex propositio induas partes in subutt̃ & p̃tͦicatũ. ut homo animalẽ. homo
sub iectũ ẽ animal uͦ dehomine p̃dicat᷑ & ẽ p̃dicatiuũ. Hȩ aut̃ partes termni
nominant᷑ quos definimus sic Termini st̃ partes simplicis ꝓpositionis in qͥb: diui¬
dit̃᷑ principalit̃ ꝓpositio. Est enĩ simplicis. ꝓpositionis uniũ salis scda diuisio ut
sit in ꝓͣpositione: Om̃is homo animalẽ. Oñs homo unus terminꝰ aliustͥminꝰ sit¬

Expanded text:
gationem. Affirmatio est enuntiatio alicuius ad aliquid. Negatio est enuntiatio alicuius ab aliquo. Et est affirmatio, ut puta Plato philosophus est. Negatio, Plato philosophus non est. Affirmatio enim ad Platonem philosophiam enuntiat phum. Enuntiativarum igitur orationum aliae sunt simplices, aliae non simplices. Simpnegant, ut nullus homo animal est; particulares vero quae aliquem affirmant vel aliquem negant, ut aliquis homo animal est, aliquis homo animal non est; indefinitae vero quae neque uniicatum, ut homo animal est, homo subiectum est, animal vero de homine praedicatur; hae autem partes termini nominantur. Quos diffinimus sic: Termini sunt partes simplicis propositionis in quibus dividitur principaliter propositio. Est enim simplicis propositionis universalis secunda divisio, ut sit in propositione, omnis homo animal est, omnis homo unus terminus, alius vero,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ utoodermino participart trib modis Utroꝙ u duob: Ostendamꝰ ergo exẽ¬
plis qͣ modo alterutro trib: modis participant. Cõmunis enĩ terminus ẽ cũ
in una sub iectus sit in altã p̃dic&᷑. Ut ẽ om̃is homo animal & omẽ animal
animatũ. In priore enĩ propositione animal p̃dicat᷑ ad hominẽ. In posterio¬
re predicatur ad animal animatũ & sit aninal subiectũ. & est hic primꝰ
modõs dehis quȩ alterutro termino participant. Setundus uero modus est
in quo in utrisꝙ communis terminus prȩdicatua. Ut siquis dicat. Om̃is
nit candida᷑: Om̃is margari ta candida. Et enim inprima & scdã ꝓpositione
candida predicatur. In prima ad niuem. In secunda ad margari tã¬

Expanded text:
termino participant tribus modis, utroque vero duobus. Ostendamus ergo exemplis quomodo altero tribus modis participant. Communis enim terminus est, cum in una subiectus sit, in altera praedicatus, ut est omnis homo animal est, et omne animal animatum. In priore enim propositione animal praedicatur ad hominem, in posteriore praedicatur ad animal animatum, et fit animal subiectum. Et est hic primus modus de eis quae altero termino participant. Secundus vero modus est in quo in utrisque communis terminus praedicatur, ut si quis dicat, omnis nix candida, et omnis margarita candida. Etenim in prima et secunda propositione candida praedicatur, in prima ad nivem, in secunda ad margarita
Abbreviated transcription (Latin):
tera negatiua & sit affirmatiua uniũ salis om̃is homo ustus ẽ. & con¬
tra ipsã uniũ salis negatiua. nullus homo iustus ẽ. Itẽ sub his ponant᷑
particularis affirmatio & particu laris negatio ita ut sub uniũ sali
affirmatiua ponat᷑ particularis affirmatio & sub uniũ sali negatiua
ponatur particularis negatiua. & sit particularis affirmatiua qui

Expanded text:
universalis, omnis homo iustus est et contra ipsam universalis negativa, nullus homo iustus est. Item sub his ponantur particularis affirmatio et particularis negatio, ita ut sub universali affirmativa ponatur particularis affirmativa, et sub universali negativa ponatur particularis
Abbreviated transcription (Latin):
introductionis mͦ aliqͣ in ͤas restractatione dispͥosita ꝑ qͥramus. S siqͥ
ad hoc opus legendũ accesserint. ab his petĩtũ sit. neĩ his quȩ nũ ꝗ atti¬
gerint statim audeat iudicare. neusiꝗͥd ĩ puerilib disciplinis accepe¬
rint. id sacro scm̃ iudicent. quandoqͥdẽ res teneris aurib cõmodatas.
statim obstrepant. sed ratione c̃sulta ꝗd ipsi opinent᷑ ꝗd uenos ponim
ueriore m̃tis acumine & subtiliore ꝑtractata ratione diidicent. Et
limus degustent. blando forte sapore subtilitatis eliciti: quã uis in¬
frenes & indomiti certatores sint. ueterũ uiroꝵ in expugnalib auc¬
desud abunt. Itaꝙ hȩc huiꝰ ꝓ oͤmii lex erit. ut forũ nrm̃ nemo ñ intellec¬
turus. & obid culpaturus in spiciat. S ne ꝓoemiis nihil afferentib tẽ¬
pus terat᷑. in choandũ nobẽ. illo prius depulsoperculo. nea qͦ quã sten¬

Expanded text:
introductionis modo aliqua in eas res tractatione disposita perquiramus. Sed si qui introductionis modo aliqua in eas res tractatione disposita perquiramus. Sed si qui ad hoc opus legendum accesserint, ab his petitum sit ne in his quae nunquam attigerint statim audeant iudicare; neve si quid in puerilibus disciplinis acceperint, id sacrosanctum iudicent, quando quidem res teneris auribus accommodatas statim obstrepant, sed, ratione consulta, quid ipsi opinentur, quidve nos ponimus, veriore mentis acumine et subtiliore pertractata ratione diiudicent. Et limus, degustent blando fortasse sapore subtilitatis eliciti, quamvis infrenis et indomiti creatores sint, tamen veterum virorum inexpugnabilibus aucdesudabit. Itaque haec huius prooemii lex erit, ut forum nostrum nemo non intellecturus, et ob id culpaturus inspiciat. Sed ne prooemiis nihil afferentibus tempus teratur, inchoandum nobis est illo prius depulso periculo, ne a quoquam ster
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ om̃a cõparatȩ uniũ salib obtinebunt᷑. quȩ in superiori descrip
ꝓpositi utilitatẽ & sibi ipse exemplo earũ quas superius ꝓposurmus eas¬
ulta grai ueteres posterissuis c̃sultissimis reliquere tractiͣtib: In qͥb:
pͥus quã ad res densa caligantes obscuritate uenirent. quadã qͣsi intri
liorꝙ doctrina. hin ꝑ ea quȩ illirIΡΟΛΟΓΟMΕNAuocant: Nos p̃di¬
cata ł p̃dicenda possumus dicere ad intellegentiã ꝓmptior uia muni¬
t᷑. Hanc gͥ. ꝓuidentiã non exosus. statui ego qͦq in res obscurissimas.
aliquẽ quodã mͦ pontẽ ponere. medioeriter quidꝙ delibans. ita ut
siꝗͥd breuius dictũ sit id nos dilatatione ad intellegentiã porrigamus.
Siꝗͥd suo more aristotiles nominũ uerboꝵ uemutatione turbaũ. nos in¬
tellegentiȩ seruientes ad consuetũ uocabulũ reducamꝰ. Siꝗd uͦ ut ad
doctos scribens summã tantũ tangens designatione monstraũ. Nos id

Expanded text:
eadem omnia comparatae universalibus obtinebunt quae in superiore descriptpropositi affert utilitatem, et sibi ipse exemplo earum quas superius proposuimus easulta Graeci veteres posteris suis in consultissimis reliquere tractatibus, in quibus priusquam ad res densa caligantes obscuritate venirent, quasi quadam intelliorque doctrina, hinc per ea quae illi προλεγόμενα vocant, nos praedicta vel praedicenda possumus dicere, ad intelligentiam promptior via munitur. Hanc igitur providentiam non exosus, statui ego quoque in res obscurissimas aliquem quodammodo pontem ponere, mediocriter quidque delibans, ita ut si quid brevius dictum sit, id nos dilatione ad intelligentiam porrigamus; si quid suo more Aristoteles nominum verborumque mutatione turbavit, nos intelligentiae servientes ad consuetum vocabulum reducamus; si quid vero ut ad doctos scribens summa tantum tangens designatione monstravit, nos id
Abbreviated transcription (Latin):
cabit᷑ ueritatẽ uni. alteri diuida falsitatẽ. simul tam̃ falsas e̾ẽ ñ uenit.
Itẽ descriptio subponat᷑. quȩ ꝓpore parte sim plicib collocatis eas quȩ
conũ so ordine subiectũ cũ negatione ꝓponunt c̃traria fronte c̃stituãt.

Expanded text:
cabitur, veritatem uni, alteri dividet falsitatem, simul tamen falsas esse non evenit. cabitur, veritatem uni, alteri dividet falsitatem, simul tamen falsas esse non evenit. Item descriptio supponatur quae priore parte simplicibus collocatis, eas quae converso ordine subiectum cum negatione proponunt contraria fronte constituat.
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Innegationib: uͦ uniũ salib: siqͥdẽ eadẽ sub iccto p̃dicent᷑ quȩ a sub¬
iecto ualeant segregari. siue illa maiora sint. ut iusticia homine. si¬
ue mi norã ut deeo dẽ homine gram maticus. utrisq ad erit falsa senten¬
tia. Quic qͥđ uͦ reliquoꝵ fuerit p̃dicatũ : uniuerũ alterĩ facia adee
m̃datiũ. Nũ quã uͦ in his c̃cors ueritas inuenit᷑. In particularib: uͦ a f
firmationib si qͥdẽ ea p̃dicent᷑. quȩ cũ separari possint tũ uel maio¬
ra st̃ ut iustus homine: ł minora ut grãmaticus homine cõmunis
affirmationes ueritas obtinebit. Alia uͦ quȩlib& p̃dicatio unã uerã
b uͦ parti cularib hic modusẽ. ut siue ea quȩ ad e̾x ñ possunt. ut
lapis homini. siue quȩ possunt ac poterunt segregari. cũ tam̃ aliud
eoꝵ mauis sit ut iusticia homine. aliud munus ut grammaticus.
homine predicentur. ueritas utrisꝙ constabit. Quic qͥđ uͦ absꝙ his p̃di¬

Expanded text:
bit. In negationibus vero universalibus siquidem ea de subjecto praedicentur quae a subjecto valeant segregari, sive illa majora sint, ut justitia homine, sive minora ut eodem homine grammaticus, utrisque aderit falsa sententia. Quidquid vero reliquorum fuerit praedicatum uni verum, alteri faciet adesse mendacium. Nunqufirmationibus siquidem ea praedicentur, quae cum separari possint, tum vel maiora sunt, ut iustus homine, vel minora, ut grammaticus homine, communis affirmationes veritas obtinebit. Alia vero quaelibet praedicatio unam veram, bus vero particularibus hic modus est, ut sive ea quae adesse non possunt, ut lapis homini, sive quae possunt ac poterunt segregari, cum tamen eorum aliud maius sit, ut iustitia homine, aliud minus, ut grammaticus homine, praedicentur, veritas utrisque constabit. Quidquid vero absque his praedi
Abbreviated transcription (Latin):
siea de sub iecto p̃dicent. quȩ ab eo nũ quã ualeant amoueri. siue illud
mauissit ut animal homine. siue ȩqͣle ut risibile homini. seu tale qͦđ
sub iecto nullo modo possit contingere. ut lapis homini. una ueritatẽ
ꝑsonat. altera falsitatẽ. At si ꝗd absꝙ his p̃dicat᷑ utrasq falsitas obtine¬
bit. Communi aut̃ ꝓpositionũ ueritati locus e̾e non poterit. At in nega¬
tionib: siqͥdem uniũ salia & maiora p̃dicent᷑ seu ea quȩ relinquere᷑
sub icctũ nequeant ut animal hominẽ seu quȩ̨ possint ut iusticia
hominẽ. utris falsitas inherebit. Alia uͦ quȩlib& p̃dica m̃ta unã
uerã fatiunt alterã falsã. itaut cõmunis utrȩꝙ ueritatis ñ posst᷑
iecto p̃dicent᷑ quȩ ł nũꝗ a sub iecti cuinctione discedant ut ani¬
malab homine ł &iã segregent᷑ ut iusticia ab homine respondebit:

Expanded text:
ntur quae ab eo nunquam valeant amoveri, sive illud maius sit, ut animal homine, seu aequale, ut risibile homini, seu tale quod subiecto nullo modo possit obtingere, ut lapis homini, uni veritatem dispartient, alteri falsitatem. At si quod absque his praedicabitur, utrasque falsitas obtinebit, communi autem propositionum veritati locus esse non poterit. At in negationibus quidem universalia et maiora praedicentur, seu ea quae relinquere subiectum nequeant, ut animal hominem, seu quae possint, ut iustitia hominem, utrisque falsitas inhaerebit. Alia quaelibet praedicamenta unam veram faciunt, alteram falsam, ita ut communis utraeque veritatis non possint iecto praedicentur quae vel nunquam subiecti coniunctione discedant, ut animal homine, vel etiam segregentur, ut iustitia ab homine, respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
in angustissima diuisione .u. Int̃rogatiua ut putasne anima im mortałȩst
Imperatiua ut accipe codicẽ: optatiua ł dep̃catiua ut faciat dđs: uocati¬
ua ut ad estołs. enunciatio᷑ ut socrates ãbulat. ẜ in illis quatu&. nulla¬

Expanded text:
in angustissima divisione quinque. Interrogativa, ut putasne anima immortalis est? in angustissima divisione quinque. Interrogativa, ut putasne anima immortalis est? Imperativa, ut accipe codicem. Optativa vel deprecativa, ut faciat Deus. Vocativa, ut adesto Deus. Enuntiativa, ut Socrates ambulat:
Abbreviated transcription (Latin):
designatiua ad placitũ ciũ partes aliqđ eatra significent. ut dictio ñ affirma¬
tio. & ẽ orationi cõmune cũ nomine & ũbo qđ uax ẽ & de signatiua & ad plat̾itũ.
& ũbũ ͤ. shȩc ad placitũ. Oratiogͥ ad placitũ ẽ. Termini uͦ orationis adialecticis
partiũ orationis fiat. neqͥs orationẽ usꝙ ad syllabas nominũ tẽpt&e ł ũb re¬
partes extra signi ficant. ũbi & nominis partes nilextra de signant. Estaut̃
dictio unius simplitis uocabuli nuncu patio. ł simplex affirmatio. atꝙ ideo
dictũ est orationis partes significare ut dictionẽ .i. ut simplicẽ uocabuli
nuncupationẽ. In oratione enĩ socrates ãbulat. utraꝓ extra significant
tantũ quantũ simplex uocabuli nuncupatio de signare queat. Quomͦ aut̃ i
affirmatio simplex ñ signific&. in cõm̃tario imperi hermenias explicui.
Q đ aut̃ sit affirmatio ⁊ negatio paulo post explicabimꝰ. St̃ uͦ socties orationis

Expanded text:
irmatio. Et est orationi commune cum nomine et verbo quod vox est, et designativa, et ad placitum. s sunt nomen et verbum. Sed haec ad placitum, oratio igitur ad placitum est. Termini vero orationis a dialecticis partium orationis fiat, ne quis orationem usque ad syllabas nominum vel verborpartes extra significant, verbi et nominis partes nihil extra designant. Est autem dictio unius simplex vocabuli nuncupatio, vel simplex affirmatio. Atque ideo dictum est orationis partes significare ut dictionem, id est ut simplicis vocabuli nuncupationem. In oratione enim, Socrates ambulat, utraque extra signifitantum quantum simplex vocabuli nuncupatio designare queat. Quomodo autem ut affirmatio simplex non significet, in commentario Perihermenias explicui. Quid autem sit affirmatio et negatio paulo post explicabimus. Sunt vero species orationis
Abbreviated transcription (Latin):
nihil significant. Inciceronis enĩ nomine: ulla eatra pars designatiua ẽ. neqꝙ
extra ñ significat. In nomine enĩ magist᷑. magis & ter c̃significat᷑ qͦđ ẽ magist᷑.
Sublatũ ter ł magis ñ erit alicuiꝰ significatio nisitͥ hoc alu nom̃dare placurenit.
Permenias libri aristotȩlis satisdictũ & maioreiꝰ reitractatus ẽ quã ut nc̃¬
Hoc enĩ significat᷑ qͥdẽ qđ dã & scđm placitũ. ap̾posita enĩ ẽ.ẜ dubiũ ẽ cui sub¬
dipossit. Nomini enĩ ñ potest. omẽ enĩ nom̃ signif aliqͥđ definctũ. ñ homo aut̃
qđ definitũ ẽ perimit. Dratio uͦ dici ñ potest. om̃isenĩ ratio ex nominib con

Expanded text:
ro minime. In Ciceronis enim nomine nulla extra pars designativa est, nequro minime. In Ciceronis enim nomine nulla extra pars designativa est, nequextra non significat. In nomine enim magister, magis et ter consignificant, quia est magister. Sublatum vero ter et magis non erit alicujus significatio, nisi tibi hoc alii nomen dare placuerit. περὶ Ἑρμηνείας Aristotelis satis dictum est, et maior eius rei tractatus est quam ut nuhoc enim significat quiddam et secundum placitum, impositum est enim, sed dubium est cui subdi possit, nomini enim non potest, omne enim nomen significat aliquid definitum, non homo autem quod definitum est perimit; oratio
Abbreviated transcription (Latin):
bello tractat̾ꝰ habebitur. Et qm̃ ꝓpositionis partes st̃ nom̃ & ũbũ. pars
aut̃ ab eo tuiꝰ pars ẽ pͥor ẽ: denomine & ũbo quȩ pͥma st̃ disputacio pͥma¬
diffitͥio agenere trahit᷑ ut si de finias hominẽ animal dicasid ẽ genꝰ. Post
nihil significant ut st̃ syllabȩ. Nom̃ uͦ designat id cuiꝰ nom̃ ẽ Ad platͣitũ
uͦ qđ nullũ nom̃ aliqđ ꝑse signific&. ẜ ad ponentis placitũ. Idenĩ una quȩ¬
ꝙ resdicit᷑ qđ ei placuit qͥprimꝰ nom̃ illud in p̃ssit. St̃ enĩ uoces naturalit᷑
signi ficantes ut canũ latratus. irascanũ significat. Et alia eiꝰ quȩdã uox
blandim̃ta ẜ ñ st̃ nomina qr ñ st̃ ad plat̾itũ significantes ẜnatura: sine
nomina sine tẽpore st̃ uerba cum tẽpore st̃ uoces. Cuiꝰ uͦ nulla pars extra
de signatiua est. qđ oratio ẽ & ipsa uax &e designatiua: & scđm placitũ &ȩ
aliqͦtiens sine tẽporeẽ. Sorationis partes significant. Nominũ uͦ parcͥes:¬

Expanded text:
bello tractatus habebitur. Et quoniam propositionis partes sunt nomen et verbum, pars autem ab eo cuius pars est prior est, de nomine et verbo, qudiffinitio a genere sumitur, ut si diffinias hominem prius animal dicas, quod est genus. Post nihil significant, ut sunt syllabae. Nomen vero, designat id cuius est nomen. Ad placitum vero, quia nullum nomen aliquid per se significat, sed ad ponentis placitum. Illud enim unaquaeque res dicitur quod ei placuit qui primus rei nomen illud impressit. Sunt enim voces naturaliter significantes, ut canum latratus iras canum significat, et alia eius quaedam vox blandimenta; sed non sunt nomina, quia non sunt ad placitum significantes, sed natura. Sine nomina sine tempore sunt, verba cum tempore. Cuius nulla pars extra designativa est: nomen ab oratione dialiquoties sine tempore est, sed orationis partes significant, nominum ve
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃ p̃dicando dis iungimꝰ negatio ẽ. ut homo lapis ñẽ lipidẽ enĩ ab hõe disuu rrumꝰ
Quare recta afi mationis & negitionis facta es ł diffinitio Qñaut̃¬
e enuncunre a qđ ẽ  eẽ .a qđ ũ ẽ eẽ &. qđ est eẽ a qđ ñ ẽ ñeẽ aianca er que
sunt extra p̃sens tepͥli a. similit᷑ om̃e c̃tinge qđ qͥs affirmiueit negarere qđ
qͥs negauerit affirmare. quare manifestum est quonas om̃i t asfamationie
negatio opposeta. g om̃i negationi affiriatio. Et sit hocetradictio astifinat uosuee¬
tio opposite Nunc diuidit enunciationes. uel quȩ delis fieri possunt

Expanded text:
aliquo praedicando disjungimus, negatio est, ut homo lapis non est, lapidem enim ab homine disjungimus. Quare recta affirmationis et negationis facta est diffinitio. DE SUe sunt extra praesens tempora, similiter omne contingit quod quis affirmaverit, negare, et quod quis negaverit, affirmare; quare manifestum est quoniam omni affirmationi est negatio opposita, et omni negationi affirmatio. Et sit hoc contradictio, affirmatio et negatio oppositae. Nunc dividit enuntiationes, vel quae de his possun
Abbreviated transcription (Latin):
guitas quolibet eorũ soluitur: non tamenita duuidendaẽ
onũs uocũ significatio tanquã genus. Ingenere om̃s specues
enumerantur. in ambiguitate uero tante sufficiunt quan¬
te ad eũ sermonẽ possint esse utiles quẽ alterutra nectit
oratio Ae de uocis quidẽ significatione. sufficienter est¬
dictũ : Est aut̃ a de generis totiusq diuisione ꝓpositũ

Expanded text:
guitas quolibet eorum modo solvitur. Non tamen ita dividenda est guitas quolibet eorum modo solvitur. Non tamen ita dividenda est omnis vocum significatio tanquam generis. In genere enim omnes species enumerantur. In ambiguitate vero tantae sufficiunt, quantae ad eum sermonem possunt esse utiles quem alterutra nectit oratio. Ac de vocis quidem divisione sufficienter dictum est. Est autem et de generis totiusque divisione propositu
Abbreviated transcription (Latin):
articrdi ut eudico cannaromanorũ sanguine sorduit. & ca¬
lanũ demonstrat & fluuiũ. Sed diuidimussic. Articulo qui¬
dẽ ut dicamus. hic canna sanguine romanorũ sorduit. uel
genere ut canna romanorũ sanguine plenus fuit uel ca¬
si uel numero. In illo enĩ singularis tantũ est. in illo plura¬
lis. Et de aliis quidẽ eodẽ modo. Sunit aut̃ alia scđm accentũ.
alia scđm orto graphiã. Et scđm accentũ quidẽ . ut põne.
one & querela. Et hȩc rursus uel scđm ipsã orto graphiã diui¬
duntur uel scđm actione & passionẽ quod qugnor ab in qui¬
sitione passiuũ est: queror aut aquerela agentis est. Ambi¬
guarũ uero orationũ facienda est diuisio. aut ꝑ adiectionẽ.
aut ꝑ diminutionẽ. aut ꝑ diuisionẽ. aut ꝑ aliquã transmu¬
tationẽ ut cũ dicitur audio troianos uicisse grecos ita di
camus audio quod greci uicerint troianos: Hec enĩ ambi¬

Expanded text:
articuli, ut cum dico ''Canna Romanorum sanguine sorduit'' et caarticuli, ut cum dico ''Canna Romanorum sanguine sorduit'' et calamum demonstrat et fluuium, sed diuidimus sic: articulo quidem, ut dicamus ''hic Canna Romanorum sanguine sorduit''; uel genere, ut ''Canna Romanorum sanguine plenus fuit''; uel casu uel numero, in illo enim singularis tantum est, in illo pluralis, et de aliis quidem eodem modo. Sunt autem alia secundum accentum, alia secundum orthographiam, et secundum accentum qone et querela. Et haec rursus uel secundum ipsam orthographiam diuiduntur uel secundum actionem et passionem, quod ''quaeror'' ab inquisitione passiuum est, ''queror'' autem a querela agentis est. Ambiguarum uero orationum facienda est diuisio aut per adiectionem aut per diminutionem aut per diuisionem aut per aliquam transmutationem, ut cum dicamus, Audio quod Graeci vicerint Trojanos. Haec enim ambi
Abbreviated transcription (Latin):
diudend&᷑ & possibilia & inposfibilia: quotiens aduerita¬
tẽ sola possibilia dicenda in possibilia relinquenda sunt
Qm̃ ergo plures sunt species plura significantiũ uocũ. dicen¬
dũ est quod alit in particulis multiplicitatis significatiort̃ habett
alie intota dratione Et eoꝵ quȩ in particula babent parsipsa
equi uoca dr̃ tota uero ipsa oratio scđm ȩ qui uocationĩ multi¬
plee: Illa uero que in oratione tota significationis multiplici¬
tatẽ retinet. ut supra dictũ est ambigua nuncupatur. Dundun¬
tur aut̃ significationes equi uocorũ uel scđm ȩquinocationiẽ
orationũ aut disfinitione. ut cũ dico homo uiuit. intellegitur
& uerus intellegitur & pictus. Diuiditur aut̃ hoc modo Ani¬
mal rationale mortale uiuit. quod uerũ est. animalis rationa¬
lis mortalis simi latio uiuit quod falsũ est. Diuiditur qualiba
adiectione quȩ terminet uel generis uel casus uel alicuuls

Expanded text:
diuidenda et possibilia et impossibilia, quotiens ad ueritadiuidenda et possibilia et impossibilia, quotiens ad ueritatem sola possibilia dicenda, impossibilia relinquenda sunt. Quoniam ergo plures sunt species plura significantium uocum, dicendum est quod aliae in particula multiplicitatem significationis habent, alidicitur. Tota vero ipsa oratio secundum aequivocationem multiest. Illa vero quae in oratione tota significationis multiplitatem retinet ut supra dictum est ambigua nuncupatur. Dividuntur autem significationes aequivocorum vel secundum aequivocationem orationum aut diffinitione, ut cum et uerus et pictus; diuiditur autem hoc modo: ''animal rationale mortale uiuit'', quod uerum est, ''animalis rationalis mortalis simulatio uiuit'', quod falsum est. Diuiditur qualibet adiectione quae terminet, uel generis uel casus uel alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa quidẽ nulla qualitate dicuntur. sed quod bonã rẽ faciunt.
id circobona dnr̃ Oportet aut̃ maxime exercere hanc artẽ
ut ipse aristo teles ait contra sophisticas in portunitates. Sie¬
nĩ nulla subiecta sit res quã significat. uox designifi catiua
esse non dicitur: sinuero una ressit quã significat. uox dicit᷑
simplex. Quod si plures. multiplex & multa significans. Di¬
uidendã igitur hec sunt. ne in aliquo sillogisino capiamur
S inuero amphibola oratio idẽ ambigna est. euenit ut aliquo¬
tiens utroq: modo possibilia sine quȩ significantur. ut id qđ
superus dixi. Potuit enĩ fueri ut grea uincerent troianos.
& grecos trorani superarent. Sunt uero alia quȩ in possibi¬
lia sunt. ut  dico hominẽ comedere panẽ. significat quidẽ
quod honio panẽ cõmedat. rursus quod panis hominẽ. Sed
hoc inpossibile est. Ergo quotiens ad contentionẽ uenitur

Expanded text:
ipsa quidem nulla qualitate dicuntur sed quod bonam rem faciunt ipsa quidem nulla qualitate dicuntur sed quod bonam rem faciunt idcirco bona dicuntur. Oportet autem maxime exercere hanc artem, ut ipse Aristoteles ait, contra sophisticas importunitates, si enim nulla subiecta sit res quam significat uox, designatiua esse non dicitur, sin uero una res sit quam significat uox, dicitur simplex, quod si plures, multiplex et multa significans. Diuidenda igitur haec sunt ne in aliquo syllogismo capiamur. Sin uero amphibola oratio id est ambigua est, euenit ut aliquotiens utroque modo possibilia sint quae significantur, ut id quod superius dixi; potuit enim fieri ut Graeci uincerent Troianos et Graecos Troiani superarent. Sunt uero alia quae impossibilia sunt, ut cum dico hominem comedere panem, significat quidem quod homo panem comedat, rursus quod panis hominem, sed hoc impossibile est. Ergo quoties ad contentionem uenitur