comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant requirac. uelsiquima¬
tuniores sunc : Extra sacros
ordines. et ueniatante
corpus sci appollenaris&
t acco eius sepulcro iur&.
quac consu ecudo ante
iohannis epis copitempo¬
rafuerit. Quia sicut scis
isdemiur multum prae¬
sumtor extitio. Et mulca
sibi persuperbi am cona¬
baturc arrogare : et quic¬
quid a fidelioribus iuris&
grauibus iuratum fueriose¬
cundum indiculum qui su¬
peradnexus est. hocuolum
inea demecdesia conserua¬
ri: sed uidenene glegenter
agas. nequis fidem tua
aut deuotionem in hac
causa corrum pat: Te¬
lum enim tuum scio: Age
sollicit&e itatamen ut pre¬
dicta eclesia contraius¬
titiam non grauetur. sed
usus qui anio hannisepis¬
copitempora extititei con¬
seruetur. Personas autem
nondua suel tresadsatisfa¬
ciendum tibi sed quantas
antiquiores et grauiores
inueneris require. ut neq
quoduscis fuit : antiquior
eidem ecclesiae denege¬
mus neque quodnouo
ausc ad petitum est con¬
cedamus. sed omnia age
blande etdulciter: utet

Expanded text:
rant, requirat, vel si qui marant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurquae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit, quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbiam conabatur arrogare. 838 Et quidquid a fidelibus viris et gravibus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est hoc volumus in eadem Ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem tuam aut devotionem tuam in hac causa corrumpat, zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta Ecclesia contra justitiam non gravetur, sed usus qui ante Joannis episcopi tempora exstitit ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris require, ut neque quod usus fuit antiquior eidem Ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
m domnus andeas.
crebromi hi imminet.
deusu pallu sccundum
antiquam consuctu¬
dinĩt in rauennatiec¬
desi a restituendo. &
sciens quiaio hannes ep̃s
mihi scripsi erit quod
inlaetanis sollemnibus
consuetudo fuit. eiusdẽ
ecdesiae ep̃s utipallio.
huius ecclesiae diaconus
ad eodatus. cum me pro
eadem causa fortiter
rogareiure iurando
satis fecit. qui aquater
inanno. uti inl& aniis
pallio eiusdem lociep̃i
so lebant Praedictus
domnus and reasi nepis¬
tolis suis dicit. qui aprae¬
ter in quad rage simaom
ni tempore. sauennas
ep̃s in letaniis palli oute¬
batur. Etipsa sasserit
litanias sollem nes quas
non eru bescit dicereco¬
tidianas. Vnd comni no
miratussum: sed tua expe¬
rientia nullius persona
nullius uerba conside¬
ret: solum ditimore met
reci tudinem anteo culos
habe et seniores perso¬
nas eiusdem ccclesiae.
carchidiaconem quem
non suspicor proalte¬
rius honore periurare.
Ctalios anquiores quimn
sacrisordinibus. ante io¬
hannis: ep̃i tempora fue¬

Expanded text:
 domnus Andreas, crebro mihi imminet de usu pallii secundum antiquam consuetudinem in Ravennati Ecclesia restituendo. Et scis quia Joannes episcopus mihi scripserit quod in litaniis solemnibus consuetudo fuit ejusdem Ecclesiae episcopos uti pallio. Hujus Ecclesiae diaconus Adeodatus, cum me pro eadem causa fortiter rogaret, jurejurando satisfecit quia quater in anno uti in litaniis pallio ejusdem loci episcopi solebant. Praedictus autem domnus Andreas in epistolis suis dicit quia, praeter Quadragesimam, omni tempore Ravennas episcopus in litaniis pallio utebatur. Et ipsas asserit litanias solemnes, quas non erubescit dicere quotidianas. Unde omnino miratus sum. Sed tua experientia nullius personam, nullius verba consideret; solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat et seniores personas, et ejusdem Ecclesiae archidiaconum, quem non suspicor pro alterius honore perjurare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fue
Abbreviated transcription (Latin):
militum subiugauit ei
omni potens ds̃ imperiũ
peresarum : nũ quid non so¬
le lacrimȩ illius auditaes¬
ut et eo ordine quem ipse
nesciuit. eius imperioper¬
sarum imperium subdidit :
Val demihi durum uidet᷑.
.ut ab eius seruitiomilites
non solum militibus. sed
etiam sacerdotibus conces¬
sit: Num quid si intentio
seruandarum rerum est
non poterant ea ipsa mo¬
nasteria quae milites
suscepissent. alienas res
red dere. atque ad conuersi¬
onem homines tantũ modo
habere haec qui ami¬
hi ualdedolent. ei dem
domno suggessi: Sed
uestra gloria oportuno
tem pore secrete sugges¬
sionem meam ei offerat:
Nolo eam ares ponsalimeo
publicedari. qui auos qui
ei familiarius seruitis.
loqui ei apertius & libe¬
rius potestis. quae pro
eius sunt anima: qmin
multis est occupatus. &
uix eius animus inuenit᷑
acuris maioribus uacuus:
tuquidem gloriose fili.
pro xp̃o loquere: si auditus
fueris. lucrum est
animae prae dicti domi
ni et tuae Siuero audi¬

Expanded text:
militum subjugavit ei militum subjugavit ei omnipotens Deus imperium Persarum? Nunquid non solae lacrymae illius auditae sunt, et eo ordine quem ipse nescivit, ejus imperio Persarum imperium subdidit? Valde autem mihi durum videtur ut ab ejus servitio milites non solum militibus, sed etiam sacerdotibus concessit. Nunquid si intentio est servandarum rerum, non poterant ea ipsa monasteria, quae milites suscepissent, alienas res reddere atque ad conversionem homines tantummodo habere? Haec quia mihi valde dolent, eidem domino suggessi. Sed vestra gloria opportuno tempore secrete suggestionem meam ei offerat. Nolo eam a responsali meo publice dari, quia vos qui ei familiarius servitis, loqui ei liberius et apertius potestis quae pro ejus sunt anima, quoniam in multis est occupatus, et vix animus ejus invenitur a curis majoribus vacuus. Tu quidem, gloriose fili, pro Christo loquere. Si auditus fueris, lucrum est animae praedicti domini tui, et tuae. Si vero audi
Abbreviated transcription (Latin):
uanta bona om ni po¬
tentis dĩ. & sere nis si¬
mi domini mei impera¬
toris habe ami lingua
mea non sufficit exple¬
re. Proquibus donis.
quid est meum retribu¬
ere. nisi eorum uestigia
pure amare peccatis
autem meis facientibus.
ex quorum suggestione
uel consilio nescio. trans¬
acto anno talem in re¬
publica sua legem pro¬
tulit. ut quis quis eum¬
pure amat flere ue¬
hem enter debeat. ad
quam legem tunc res¬
pondere non potui quia¬
e grotus fui: modo autẽ.
eidem domno aliqua sug¬
ges si: precepit enimait
nullus qui actionem pub¬
li camegit. nullus qui
optio uel manu signatus.
uel inter milites fuit
habitus. ei in monas terio
conuertiliceat. nisi for¬
te similitia eius fuerit
expleta: quam legem.
primum sicut indicunt
quileges ueteres noue¬
runt ulianus protulit:
de quo scimus omnes
quantum dõ aduersus
fuit: quod si ideo sere¬
nis simus dominus noster
fecit. qui a fortas se mul¬
timilites conuertebant᷑
& exercitus decrescebat
Num quid peruirtutem

Expanded text:
uanta bona omnipotentis Dei et serenissimi domini mei imperatoris habeam, lingua mea non sufficit explere. Pro quibus bonis quid est meum retribuere, nisi eorum vestigia pure amare? Peccatis autem meis facientibus, ex quorum suggestione vel consilio nescio, transacto anno, talem in republica sua legem protulit, ut quisquis eumpure amat, flere vehementer debeat. Ad quam legem tunc respondere non potui, quia aegrotus fui. Modo autem eidem domino aliqua suggessi. Praecipit enim ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui optio, vel manu signatus, 678 vel inter milites fuit habitus, ei in monasterio converti liceat, nisi forte si militia ejus fuerit expleta. Quam legem primum, sicut ii dicunt qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo scimus omnes quantum Deo adversus fuerit. Quod si ideo serenissimus dominus noster fecit, quia forte multi milites convertebantur, et exercitus decrescebat, nunquid per virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃nitatis ur̃e diu
iã probata deuotio.
Itanto nos cõpellit
pro uobis caute pro¬
uidere: quanto uos as¬
truit audito nr̃ȩ
eccłȩ dñi stu diose
concurrere: Cognoui
quosdã insicilia in su¬
la si mulantes se sedis
riis aliisq rebus affli¬
gere: nec essario duxi¬
mus eorum falla ciae
scriptis prę̧sentib ob¬
uiare. Ideoq frater¬
nitatẽ uram. cari¬
tate  deb& salutantes.
magno pere commone¬
mus: Ut nullo modo ta¬
libus de inceps apud uos
locus subripiendi rema¬
neat sed & quisquis ille
reuera sedis nr̃ae fue¬
rit notarius uel defen¬
sor. nisi nr̃ae ad uos spe¬
cialiter uel rectoris nr̃i
patrimonii scripta detu¬
lerit. nullis ꝑ nomen
eccłe nr̃e potia¬
tur angariis. nec aliqua
uobis ab eo grauamina im¬
poni permitatis. sed suis
utilitatib i ter suum
uit expensis. nec quẽ¬
quã ab eo in illis locis
patiamini molestari:
Haec & enĩ que nr̃is api¬
cibus pro ur̃a uestro¬
rũ que qui &e in hibu¬
isse cognoscimus. sic

Expanded text:
Fraternitatis vestrae diu jam probata devotio tanto nos compellit pro vobis caute providere, quanto vos astruit, audito nostrae Ecclesiae damno, studiose concurrere. Cognovimus quosdam in Sicilia insula, simulantes se sedis riis aliisque rebus affligere, necessarioque duximus eorum fallaciae scriptis praesentibus obviare. Ideoque fraternitatem vestram charitate debita salutantes, magnopere commonemus, ut nullo modo talibus deinceps apud vos locus subripiendi remaneat; sed quisquis ille est, si revera sedis nostrae fuerit notarius vel defensor, nisi nostra ad vos specialiter vel rectoris nostri patrimonii scripta detulerit, nullis per nomen Ecclesiae nostrae potiatur angariis; nec aliqua vobis ab eo gravamina imponi permittatis, sed suis utilitatibus iter suum nat expensis. Nec quemquam ab eo in locis istis patiamini molestari. Haec etenim quae nostris apicibus pro vestra vestrorumque quiete inhibuisse cognoscimur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
cipis districta fecimus
sacramenta prae bere: et
ideo post quam nobis uto.¬
portuit satis factum est.
dilectionem tuam prae¬
ui dimus modis ornibus
ab soluendum. atque ad
cuam te ecclesi am in eo¬
quo uidelicet fuisti loco
et ordine. per omni a sta¬
cuimus reme are. et
nullamte a quo quam
contra dictionem uel inqui¬
etudinem dehis quae ad
nos per lata fuerant sus¬
tinere. Ammonentes
ut itate de cetero cautum
sollicitum que debes ex¬
hibere: quatenus et offi¬
cio tuo moribus et actio¬
ne responderet. omnis
contrate pęnitus aduer¬
sac opinionis dicendi sub¬
tra hatur oc casio: meñ

Expanded text:
cipis districta fecimus cipis districta fecimus sacramenta praebere. Et ideo postquam nobis, ut oportuit, satisfactum est, dilectionem tuam praevidimus modis omnibus absolvendam, atque ad tuam te Ecclesiam, in eo videlicet quo fuisti loco et ordine, per omnia statuimus remeare, et nullam te a quoquam contradictionem vel inquietudinem de his quae ad nos perlata fuerant sustinere: admonentes ut ita te de caetero cautum sollicitumque debeas exhibere, quatenus et officio tuo moribus et actione respondeas ut omnis contra te penitus adversae opinionis dicendi subtrahatur occasio. Mense
Abbreviated transcription (Latin):
a posto lorum principe.
dis positione xp̃o placita
reuocen cur: Sciat autẽ
quis quis adnos ep̃s scu
religio sus uenerit. nul¬
lum se prae iudicium uel
in iufaiciã sus tinere:
sedita interius cognita
uericate. quae redemp¬
torinos ero placuerint
or dinari: quatnus
ex ipsa nos cra dis pensati¬
one dño suffra gante.
cunetis appare &t. non
nos pro prio o dio con¬
tra aliquem. sed dĩ zelo.
et et clesi astici or dinis
li bramine commo ueri:¬
Dicut uera cicer aduer¬
sus religi osos dicta cri¬
mina digna sunt ultione
plectenda. Ita ab illatis
sunt nihil hominus absol¬
uendi Quando nullus
cos cul pae reatus adstrin¬
git: quia igitur aliqua
nobis detefuerant nun¬
tiata. quae officiitui
pro positum non leuiter
macularent. Curaeno¬
bis fuit ea diu acsuptili
inuestigatione requirere:
et qm̃ nil quod tibi noce¬
re inuenimus. nequa de
his quae dicta fuerant
suspiore maneret ⁊ &d
plenissimam tesacis faol
beati petri aplorum prin¬

Expanded text:
apostolorum principe, apostolorum principe, dispositione Christo placita revocentur. Sciat autem quisquis ad nos episcopus vel religiosus venerit, nullum se praejudicium vel injustitiam sustinere; sed ita interius cognita veritate, quae Redemptori nostro placuerint ordinari; quatenus ex ipsa nostra dispensatino suffragante, cunctis appareat non nos proprio odio contra aliquem, sed Dei zelo et ecclesiastici ordinis libramine commoveriSicut veraciter adversus religiosos dicta crimina digna sunt ultione plectenda, ita ab illatis sunt nihilominus absolvendi, quando nullus eos culpae reatus astringit. Quia igitur aliqua nobis de te fuerant nuntiata, quae officii tui propositum non leviter macularent, curae nobis fuit ea diu ac subtili investigatione perquirere. Et quoniam nil quod tibi noceret invenimus, ne qua de his quae dicta fuerant suspicio remaneret, ad plenissimam te satisfactibeati Petri apostolorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
nos tris ut huc ueniret¬
est episto lis accersitus:
Quem etiam prauostudio
differentem. curae nobis
fuit sub inter dictione
communi onis. i teratis
epis tolis ammonere.¬
ut adnos prosui purifica
raret: Sed elegit ex¬
communi catione suc cum¬
bere : quam obedientiam
exhbere : Vn de con¬
tigit. ut per uer sae
in sua alios secum quod¬
dici ne fas est per diti
nequitia cogno ui mus
dis sentire. Deniq.
ut nec ei communi ces.
nec nominis ipsi us facias
inter sacra missarum
sollemtia mentionem.
ut animae tuar uel serote
ab eo discor dasse pro ficiat.
scriptis ceprae sentibus ad¬
horcamurQuatenus ad
nos mora submota uienire non
differas: sed et alios tecum
quos tamen pocueris epõs
ceterosq. religiosos fesa¬
nes adducere. ut causa sup¬
cilius examinaca. et
uestra si res exegerit con¬
grue decenterq.. debe¬
at abso lutio prouenire
et hi qui in pec caco. eius¬
dem teme rica te con lap¬
si sunt. adui am salutis
auxili ante beato petro

Expanded text:
nostris ut huc venirnostris ut huc veniret epistolis est accersitus. Quem etiam pravo studio differentem curae nobis fuit sub interdictione communionis iteratis epistolis admonere,ut ad nos pro sui purificatraret; sed elegit excommunicationi succumbere, quam obedientiam exhibere. Unde contingit ut perversae in sua alios secum, quoddici nefas est, perditionequitia cognovimus dissentire, denique ut nec ei communices, nec nominis ipsius facias inter sacra missarum solemnia mentionem, ut animae tuae vel sero te ab eo discordasse 864 proficiat, scriptis te praesentibus adhortamur; quatenus ad nos mora submota venire non differas, sed et alios tecum, quos tamen potueris, episcopos caeterosque religiosos festines adducere: ut causa subtilius examinata, et vestra, si res exegerit, congrue decenterque debeat absolutio provenite, et hi qui in peccato ejusdem temeritatis collapsi sunt ad viam salutis, auxiliante beato Petro
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad cuius libet con¬
uersationis meritũ.
laicae personae ads¬
pira re prę sumant. et
tu pe riculum ordinis
tui quod ab sit incurras
GREGO RIUS SABI¬
NIANO EPO IA DERII¬
Sidispensationis ecclesiasticae
regulam: Et antiqua e
coñsue tudinis or dinem.
sollicita studuisses conside¬
ratione pensare : nec
tibi aliqua in licitae pre¬
sumptionis culpa subri¬
peret. nec alii. oc casione
tui. pec cati discrimen
discur rerent: Itaq.
cognouis sete non est
am biguum: quiadum
adnos quae dam maximo
per uenis sent. quȩ sacer¬
dotii pro uectum non le¬
urcer impedirent. nos¬
trum in eius per sona non
fuisse consensum: nec
prius nos eum uoluisse
ad hoc quodnitebatur
accedere. quam digna
dehis quae dicta erant
sacis factio pro ueniret:
quod cum seruare et tu
omnimodo debuisses:
actum magis est . ut ante¬
dictus maximus cecae
mentis auiditate epacum
arripiens. ad suam te
in caute uoluntatem¬
contranos trum uecitum
inclina ret: Sed neuel

Expanded text:
ne ad hoc cujuslibet conne ad hoc cujuslibet conversationis vel meriti laicae personae aspirare praesumant, et tu periculum ordinis tui, quod absit, incurrasGregorius Sabiniano episcopo JadertiSi dispensationis ecclesiasticae regulam, et antiquae consuetudinis ordinem sollicita studuisses consideratione pensare, nec tibi aliqua illicitae praesumptionis culpa subriperet, nec alii occasione tui peccati discrimen incurrerent. Itaque cognovisse te non est ambiguum quia dum ad nos quaedam de Maximo pervenissent quae sacerdotii provectum non leviter impedirent, nostrum in ejus persona non fuisse consensum, nec prius eum nos voluisse ad hoc quod nitebatur accedere quam digna de his quae dicta erant satisfactio proveniret. Quod cum servare et tu omnino debuisses, actum magis est ut antedictus Maximus, caecae mentis aviditate episcopatum arripiens, ad suam te incaute voluntatemcontra nostrum vetitum inclinaret. Sed ne vel
Abbreviated transcription (Latin):
CIREGORIUS AGNEL¬
LO EPO DETER RACINA¬
bi tum bacaude ancis¬
titis. di recta re latio
pate fecit: qua prop¬
cer ui si tatio nis des¬
ti tu tae aec elesiaefra¬
ter nitati tuae operam
sollem niter delegamus.
quamitate conuenit
ex hi bere ut ni hil de
pro uectio nibus cle ri¬
corum. reditu ornatu.
minis teriis que. uel
quic quid illud est in
pa trimonio e ius dem
a quo quam prȩsumatur:
ec clesiam monere fes¬
tinet. Ut remoto stu¬
dio uno e o demque con¬
sensu.talem si bi prae¬
nullatenus res puatur
Qui dum fuerit postu la¬
tus. cum sollem pnitate
decreti omnium sub¬
scriptio nibus robora¬
ti. et di lectionis tuae
ces timonio lit terarum
ad nos sa crandus oc¬
cur rat Com monen¬
tes aetiam fra ternita¬
tem tuam. ut nullum
de altera e ligi permit¬
tatis ecclesia. nisi forte
inter clericos ipsius
ci ui tatis in qua uisi¬
tationis im pendisof¬
ficium . nullus ad epis¬
copa tum dignus quod
e ueni re non credimus
potutrit in ueniri:
Pro ui surus ante omnia.

Expanded text:
regorius Agnello episcopo Terracinbitum Bacaudae antistitis directa relatio patefecit. Quapropter visitationis destitutae 755 Ecclesiae fraternitati tuae operam solemniter delegamus: quam ita te convenit exhibere, ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque, vel quidquid illud est in patrimonio ejusdem a quoquam praesumatur Ecclesiatines, ut remoto privato studio, uno eodemque consensu talem sibi praenullaQui dum fuerit 863 postulatus, eum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et dilectionis tuae testimonio litterarum, ad nos sacrandus occurrat: commonentes etiam fraternitatem tuam ut nullum de altera eligi permittatis Ecclesia, nisi forte inter clericos ipsius civitatis in qua visitationis impendis officium nullus ad episcopatum dignus, quod evenire non credimus, potuerit inveniri. Provisurus ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt dnm in infernũ
descendisse. et omnibus
post mortem e ti amibi¬
dem se nunti asse. ut con¬
fiten tes ibidem sal ua¬
rentur. Cum hoc sit
contrarium dicente
propheta dauid. in infer¬
no autem quis confite¬
bi curtibi: et a poscolus:
quot quot si nelegepec¬
cauerunt. sine lege pe¬
ribunt Cuius uerbis
beatus quoque augus¬
tinus in eo libro concor¬
dat quem deheresibus scrip¬
sit: haec itaque omnia
per tractantes: Nihil
allud teneatis nisi quod
uera fides per catholi¬
cam a ec clesiam docet
Quia descendens ad infe¬
ros dũs illos solum¬
modo ali inferni claustris
eripuit. quos uiuentes in
carne persuam gratiam.
in fide et bona o peratione
saluauit: quodenim
per euange lium dicit.
Cum ex altatus fuero
omnia traham adme ip¬
sum omnia ui delicet
electa. nam trahi ad
dm̃ post mortem non
potuit. qui se adõ male
ui uendo se para uit
Omni potens ds sua uos
protectione custodiat.
Vt ubi cum que estis. et
in anima & in corpore.

Expanded text:
qui dicunt Dominum in infernum qui dicunt Dominum in infernum descendisse, et omnibus post mortem jam ididem se nuntiasse, ut confitentes ibidem salvarentur; cum hoc sit contrarium dicenti prophetae David: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Et Apostolo: Quotquot sine lege peccaverunt, sine lege peribunt. » Cujus verbis beatus quoque Augustinus in eo libro concordat, quem de haeresibus scripsit. Haec itaque omnia pertractantes, nihil aliud teneatis nisi quod vera fides per catholicam Ecclesiam docet: quia descendens ad inferos Dominus illos solummodo ab inferni claustris eripuit quos viventes in carne per suam gratiam in fide et bona operatione servavit. Quod enim per Evangelium dicit: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, omnia videlicet electa. Nam trahi ad Deum post mortem non potuit, qui se a Deo male vivendo separavit. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, ut ubicunque estis, et in anima et in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerunt: Constat
autem quia post in car¬
nationem dñi nullus
& iam exhis saluari po¬
cese. qui fidem illius te¬
nent. et uitam fidei non
habent. Quia scrip¬
tum esc: Con fitentur
senosse dm̃. faccis autẽ
negant: & iohannes
Ait: qui dicie quia
non cuscodit. mendae
est. Iacobus quo que
fracer dñi scribit dicens:
fides sine operibus
mortua est. Sier go
fideles nunc si nebonis
operibus non saluantur
et infideles acreprobi
si ne bona actione dño
ad inferos descendena
saluati sunt: melior
illorum sors fuit. qui
in carnationem dñi mi¬
nime uiderunt: quam
hi qui post in carnationis
eius msscerium nati
sunt: quod quantum
fatuitatis sit dicere
uel sentire. ipse dñs
tescatur discipulis di¬
cens Multi reges acpro¬
phete cupierunt uiderequȩ
ui detis et non uiderunt
Sed ne di lectionem ues¬
tram in mea disputati¬
one in morer : quid de
hac reheresi philarter
in libro quem de heresi¬
bus scripsit dixerit.
agnos cat. Cuius haec
uerba sunt: Sunt heretici

Expanded text:
tenuerunt. Constat tenuerunt. Constat autem quia post incarnationem Domini nullus etiam ex his salvari potest, qui fidem illius tenent, et vitam fidei non habent, quia scriptum est: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Et Joannes ait: Qui dicit quia non custodit, mendax est. Jacobus quoque frater Domini scribit, dicens: Fides 862 sine operibus mortua est. Si ergo fideles nunc sine bonis operibus non salvantur, et infideles ac reprobi sine bona actione Domino ad inferos descendente salvati sunt, melior illorum sors fuit, qui incarnationem Domini minime viderunt, quam horum qui post incarnationis ejus mysterium nati sunt. Quod quantae fatuitatis sit dicere vel sentire, ipse Dominus testatur discipulis, dicens: Multi reges et prophetae cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Sed ne dilectionem vestram in mea disputatione immorer, quid de hac haeresi Philaster in libro quem de haeresibus scripsit dixerit cognoscat. Cujus haec verba sunt: « Sunt haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
emor bonitatis urãe
atque caricatis. me¬
met ipsum ualde rep̃¬
hendo. quod uos adreme¬
andumcitius relax aui:
Sed quia semel ac secun¬
do importune mihi de
rela xatione uestra uos in¬
sistentes uidi. perpendi
ne graue esset siuesera
a pud nos dilectio mo¬
ra retur: pose quam
uero cognoui uos prop¬
ter hiemis tempus cam
longo tempore icinere
rgusn sisse. faccor
uclus deͥ missos esse
uos dolui: Si enim iter
propositum uestra di¬
leccio peragere non
ualebat Melius fu¬
erat ue a pud me morã
quam extra me face¬
ret. Practerea pose
discessum ues trum.
di lectis simis filiis meis
dia conibus narrantibus
agnoui. quod di lectio
ues tra dixis set omni¬
potentem dñm salua¬
torem nos trum ih me
x p̃m. ad in feros descen¬
dentem om̃nes qui il
rentur saluas seat que
a poenis debitis liberas¬
se De quare uolo. ut
a liter sentiat: des¬
cendens quippe ad in¬
feros solos per suam
graciam liberauit.
qui eum et uentu rumesse
crediderunt. & prae¬
cepta eius uiuen do

Expanded text:
emor bonitatis vestrae atque charitatis, memetipsum valde reprehendo, quod vos ad remeandum citius relaxavi; sed quia semel ac secundo importune mihi de relaxatione vestra vos insistentes vidi perpendi ne grave esset si vestra apud nos dilectio moraretur. Postquam vero cognovi vos propter hiemis tempus tam longo tempore in itinere remansisse, fateor, citius dimissos esse vos dolui. Si enim iter propositum vestra dilectio peragere non valebat, melius fuerat ut apud me moram quam extra me faceret. Praeterea post discessum vestrum, dilectissimis filiis meis diaconis narrantibus, agnovi quod dilectio vestra dixisset omnipotentem Dominum salvatorem nostrum Jesum Christum ad inferos descendentem, omnes qui ill Deum, salvasse, atque a poenis debitis liberasse. De qua re volo ut aliter sentiat. Descendens quippe ad inferos, solos illos per suam gratiam liberavit, qui eum et venturum esse crediderunt, et praecepta ejus vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
Id circoenim hoc illefecit.
ut audiretur domnus
imperator. & ille in sua
uanitate confirmatus
es seuideretur. aut non
ame audiretur. & eius
animus contrame irri¬
taretur. Sed nos rectam
uiam tenemus : Nihil
inhaccausa aliud nisi
omnipotentem dñm
metuentes. un de tua
dilectio innullo trepi¬
d&: omnia quae in hoc
sȩculo uid& alta esse.
contraueritatem pro
uerita te despiciat: In
omni potentis dĩ gra¬
tia. atque beatipetri
uocem uerita tis recolat
dicentis: maior est
quiin uobis est quam
qui in mundo. & in hac
causa quic quid agendũ
est cum summa auctori¬
tate agat. Post quam
enim defendi abinimi co¬
rum gladiis nullomo¬
do possumus: Post quam
pro amore rei publicae
argentum. aurum. man¬
cipia uestes per didimus.
nimis ignominio sum est.
ut pereos &iam fidem
perdamus: in isto enim
scel esto uocabulo con¬
sentire. nihil est aliud.
quam fidem perdere
unde sicut tibi lamtrans¬
actis epistolis scripsi.
num quam cumeo pro¬
cedere prae sumas.¬

Expanded text:
Idcirco enim hoc ille fecit Idcirco enim hoc ille fecit ut audiretur domnus imperator, et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur, aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nihil in hac causa aliud nisi omnipotentem Dominum metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro veritate despiciat, in omnipotentis Dei gratia, atque beati PetriVocem Veritatis recolat, dicentis: Major est qui in vobis est, quam qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicorum gladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestes perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, nunquam cum eo procedere praesumas
Abbreviated transcription (Latin):
uiri reuerentis simi
iohannis ep̃i constantino¬
politani duas epistolas
facere nolui sed una bre¬
uiter facta est quȩ utrũq
habere uideretur admix¬
tum. Id est & rectitu dinẽ
& blandimentum: tua
Itaque dilectio eam
epistolam quam nuncdi¬
rexi propter uotatem
Imperatoris dare stude¬
at. Nam de sub sequenti
talis alia transmittitur.
dequa eius superbia non
l&etur. Ad hoc enim usq
peruenit. ut sub occasio
pene per omnem uer
Sed spero in omnipo tentem
dm̃. quia hy pocrisin illius
superna ma iestas soluit
Miror autem quo dilectio¬
nem tuam fallere potuit.
ut per mitte res domno
Imperatoriper sua deri.
quatenus ad me sua scrip¬
tade hacc ausa trans mit¬
ter&. in quibus ammone¬
ret ut cumeo pacem ha¬
bere debuissem: qui si
iustitiam tenere uult.
illum debuit ammone¬
re. ut se a superbo uoca¬
bulo compescer& ⁊ fepđo¬
tinus inter nos pax fuerat.
Tamen qua caliditate a
praedicto fratre nr̃o
ichanne factum sit. sus pi¬
cor minime pensasti

Expanded text:
viri reverendissimi viri reverendissimi Joannis episcopi Constantinopolitani duas epistolas facere nolui. Sed una breviter facta est, quae utrumque habere videretur admistum, id est et rectitudinem, et blandimentum. Tua itaque dilectio eam epistolam, quam nunc direxi, propter voluntatem imperatoris dare studeat. Nam de subsequenti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasionpene per omnem versSed spero in omnipotentem Deum quia hypocrisim illius superna majestas solvet. Miror autem quomodo dilectionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi quatenus ad me sua scripta de hac causa transmitteret, in quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem. Qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua id calliditate a praedicto fratre nostro Joanne factum sit, suspicor, minime pensasti.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. quod si non audi¬
erit eos. dic ecclesiae. Saũt
ecclesiã non audierit. sit
tibi sicut & hnicus & pub¬
licanus. Ego itaque per
res ponsales meos semel
& bis uerbis humilibus hoc
quod in tota ecdesia pec¬
catur : corripere studui.
non omisi: si in mea cor¬
reptione despicior res¬
tatut eclesiae debcam
adhibere: hacc ita que
dicens. om̃ps ds̃ frater¬
nitati uestrae indicet
quanto circauos amore
constringor quantũq¬
in hac causa non contrauos
sed prouobis lugeo: inqua
tamen. preceptis euuan¬
gelicis. institutionibus
canonum. utili tatibus
fratrum personam
praeponere non possum:
nec eius quem multum
amo: scripta autem scĩta¬
tis uestrae dulcissi ma
at que suauissima decau¬
sa pres biterorum ioħanis
& athanasii suscepi de
quo uobis in subsequenti¬
bus dño adiuuante res¬
pondeo : quia sub tantis
tribulationibus circum¬
fusis barbarorum gla¬
diis praemor. ut ñ dico
multa tractare. sed mihi
respirare uix liceat.
GREGORIUS SAUINIA¬
Ie causa fratris nostri

Expanded text:
audierit eos, dic Ecclesiae. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. 746 Ego itaque per responsales meos semel et bis verbis humilibus hoc quod in tota Ecclesia peccatur, corripere studui, non omisi. Sed si in mea correptione despicior, restat ut Ecclesiam debeam adhibere. Haec itaque dicens, omnipotens Deus fraternitati vestrae indicet quanto circa vos amore constringor, quantumqin hac causa non contra vos, sed pro vobis lugeo. In qua tamen praeceptis evangelicis, institutionibus canonum, utilitatibus fratrum personam praeponere non possum, nec ejus quem multum amo. Scripta autem sanctitatis vestrae dulcissima atque suavissima de causa presbyterorum Joannis et Athanasii suscepi, de qua vobis in subsequentibus Domino adjuvante respondebo, quia sub tantis tribulationibus circumfusus barbarorum gladiis premor, ut non dico multa tractare, sed mihi respirare vix liceat.Gregorius Sabiniae causa fratris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
elationis uocabu lo ecclesia
scinditur. fratrum omniũ
corda ad scandalum prouo¬
cantur: Num quid nã men¬
te excedit quodueritas
dicit. quiscanda liz auerit
unum depusillis istis quimn
me credunt. ex pedit ei
ut sus penda tui mola asi¬
nar.a collo eius & deni¬
gatur in pro fundũ ma¬
ris: Scrip tum uero est:
caritas nonquȩrit quae
sua sunt: ec ceura fra ter¬
nitas. sibi arrogat &
aliena. Rursum scriptũ
est honore inui cemprȩ¬
uemientes: tu eum cona¬
ris omnibus tollere.
quem tibi in licite de¬
sideras singulariter
usur pare: ubiest fra¬
ter carissime quodscrip¬
tum estcꝑacem habece
cum omnibus & scimonia.
Sine qua nemo uidebit
dm̃: ubi est quod scriptũ ẽ:
Beati pacifici qm̃ ipsi filiidĩ
uocabuntur: Conside rare
uos conuenit . nequa radix
amaritudinis sursũ germi¬
nans impediat. & ꝑ illã co in¬
quinent᷑ multi. qđ tamen
si considerare neglegimus.
contratantae elationis tumo¬
rẽ iudicia suꝑna uigilabuN

Expanded text:
elationis vocabulo Ecclesia elationis vocabulo Ecclesia scinditur, fratrum omnium corda ad scandalum provocantur. Nunquidnam mente excidit quod Veritas dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris ? Scriptum vero est: Charitas non quaerit quae sua sunt. Ecce vestra fraternitas sibi arrogat etiam aliena. Rursus scriptum est: Honore invicem praevenientes. Et tu conaris eum omnibus tollere, quem tibi illicite desideras singulariter usurpare. Ubi est, frater charissime, quod scriptum est: Pacem habete cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum ? Ubi est quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ? Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi. Quod tamen si considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tocelerius eua nescit
Pensemus quid nos prae¬
cepta ammoneat redẽp¬
toris nr̃idicentis
Beati pau peres sp̃u. quia
ipsorum est regnumcae¬
lorum Hinc & iam ꝑ
prophetã dicit: super
quẽ requiescit sp̃sm̃s nisi
superhumilem & qui&ũ.
& trementem sermones
meos: Certecum dñs
adhumilitatisui amad¬
huc infirmantia discipu¬
lorum corda reducer&
nimus: qua in reaperte
cognoscitur. qm̃ illeue¬
raciter sub limis est qui in
suiscogitationib: humili¬
at᷑: Formi demus ergom
illorũnumero ad scribiqui
prima s insynagogiscathedras
quaerunt & salutationes
inforo. & uocai ab homi¬
nibus rabbi: quo contra dis
estis. Et patrem nolite
uo care uobis superterram
unusest enim pater uer̃
Quidergo frater carissimȩ
in illoter ribiliex ami ne
uenientis iudi cues dic¬
turus: qui non solum pat̃.
sed & iam genera lis pater
inmundo uocariapp&is.
Caue atur igitur malorũ
praua suggestio. fugiatur
omnis instigatio scanda
nit. Ecce ex hocnefando

Expanded text:
to celerius evanescit. to celerius evanescit. Pensemus quid nos praecepta admoneant Redemptoris nostri, dicentis: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Hinc etiam per prophetam dicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos ? Certe cum Dominus ad humilitatis viam adhuc infirmantia discipulorum corda reduceretnimus. Qua in re aperte cognoscitur quoniam ille veraciter sublimis est, qui in suis cogitationibus humiliatur. Formidemus ergo in illorum numero ascribi, qui primas in synagogis cathedras quaerunt, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi. Quod contra discestis. Et Patrem nolite vocare vobis super terram, unus est enim Pater vester. Quid ergo, frater charissime, in illo terribili examine venientis judicii dicturus es, qui non solum pater, sed etiam generalis pater in mundo vocari appetis? Caveatur ergo malorum prava suggestio, fugiatur omnis instigatio scandalnit. Ecce ex hoc nefando
Abbreviated transcription (Latin):
bus sociabant: uehementis¬
si me perhorrescens. excla¬
mauit dicens: num quid
paulus pro uobis cru¬
cifixus est. aut inno¬
mine paulibapti zati estis.:
iuscepimus & tameo su¬
perbiam hostis ipsiusimi¬
tamur : Eccenouimus
creatorem nr̃m desuae
celsi tudinis culmine.
ut humano generidar&
glori am descendis se
& nos dein fimis creatide
fratrum minoratione
gloriamur. humili auit
seusque adnr̃m pulue¬
rem ds̃. & incaelo os
suum ponit . & super ter¬
rã lingua pertransit
puluis humanus. & non
erubescit. nonmetuit
ex tolli. homo putredo
& filius hominis uermis
R educamus ad animam
frater carissime. hoc
quod per sapientissimũ
salomonẽ dicitur. An¬
te tonitrum praeibit co¬
ruscatio. & anteruinam
ex altabiturcor: ubi edi¬
uerso subiungitur: an¬
tẽgloriam humiliatur: hu¬
miliemur igitur in men¬
te. siconamur adsolidam
Quenire cel situ dinem. ne¬
qua quam perclationis
fumumo culicordis obscu¬
rentur : qui quanto
magis excre uerit. tan¬

Expanded text:
bus sociabant, vehementisbus sociabant, vehementissime perhorrescens exclamavit, dicens: Nunquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? suscepimus, et tamen superbiam hostis ipsius imitamur? Ecce novimus Creatorem nostrum de suae celsitudinis culmine, ut humano generi daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit extolli homo 745 putredo, et filius hominis vermis. Reducamus ad animum frater charissime, hoc quod per sapientissimum Salomonem dicitur: Ante tonitruum praeibit coruscatio, et ante ruinam exaltabitur cor. Ubi e diverso subjungitur: Ante gloriam humiliabitur. Humiliemur ergo in mente, si ad solidam conamur venire celsitudinem. Nequaquam per elationis fumum oculi cordis obscurentur, qui quanto magis excreverit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad hoc ad ep̃atus gradũ
constitutus est: ut aliorũ
animas. adhumilitatem
reducat. quod ille qui ue¬
ritatem docet. alios semet¬
ipsum docere. nec me
quo que de precantẽ
consensit. Perpende
rogo qui in hac praesũp¬
tione temeraria. pax to¬
tius turbatur ecclesiae.
et gratiae contra dicitur
communiter omnibus
ef fusae: in qua nimirum
ipse tantum crescere
poteris. quantum poene
temet ipsum de creueris.
tantum que maior effi¬
ceris. quantumte asuper¬
bi et stulti uocabuli usur¬
patione restringis. acque
intantum proficis. quan¬
tum tibi non studueris
derogandis fratribus
arrogare. humilitatem
ergo frater carissi me
totis uis ceribus dilige.
perquam cunctorum fra¬
trum concordia & scãẽ
uni uersalis ec clesiae
unidas ualeat custo diri:
Certe paulus apłs cum
au diret quos dam di¬
cere ego sum pauli
ego apollo ego uero cȩ¬
phae. hanc dela eratio¬
nem corporis dominici.
perquam membra eius
aliis quo dammodo secapiti¬

Expanded text:
qui ad hoc in episcopatus gradu qui ad hoc in episcopatus gradu constitutus est, ut aliorum animas ad humilitatem reducat: quod ille qui veritatem docet alios, semetipsum docere nec me quoque deprecante, consensit. Perpende, rogo, quia in hac praesumptione temeraria pax totius turbatur Ecclesiae, et gratiae contradicitur communiter omnibus effusae. In qua nimirum ipse tantum crescere poteris, quantum penes temetipsum decreveris. Tantoque major efficeris, quanto te a superbi et stulti vocabuli usurpatione restringis. Atque in tantum proficis, in quantum tibi non studueris derogando fratribus arrogare. Humilitatem ergo, frater charissime, totis visceribus dilige, per quam cunctorum fratrum concordia, et sanctae universalis Ecclesiae unitas valeat custodiri. Certe Paulus apostolus cum audiret quosdam dicere: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego vero Cephae, hanc dilacerationem corporis Domini, per quam membra ejus aliis quodammodo se capiti
Abbreviated transcription (Latin):
indignus ego ad ecclesiae
regimen adductussum. &
ante peralios responsales
meos. & nunc percommu¬
nem filium sabini anum dia¬
conem. alloqui fraternita¬
tem uestram. ut atalise
praesumptione cõpesceret.
non equidem scripto: sed
nudo sermone curaui:
et si emen dari nolles eum
mis sarum sollemnia cum
fraternita te uestra cęle¬
brare prohibui: ut scita¬
tem uestram prius sub qua¬
dam uere cundiae reueren¬
tia pulsarem. quatenus
si emendari nefandus ac
profanus tumor uerecun¬
de non posset: Tunc adea
debuissent quae sunt dis¬
tricta atque canonica per¬
ueniri: et quia rese canda
palpanda sunt. Rogo:
de precor. et quanta possũ
dulce dine exposco. ut fra¬
ternitas uestra cunctis
sibi adulantibus. at que
erroris nomen deferen¬
tibus contradicat: ne
stulto ac superbo uocabu¬
lo appellari consentiat:
uere enim flens dico. atque
ex intimo uiscerum dolo¬
re. peccatis meis reputo.
quod ille meus frater
nuncus que adhumilitatẽ
reduci non ua luit.

Expanded text:
indignus ego ad Ecclesiae indignus ego ad Ecclesiae regimen adductus sum, et ante per alios responsales meos, et nunc per communem filium Sabinianum diaconum alloqui fraternitatem vestram ut a tali se praesumptione compesceret, non equidem scripto, sed nudo sermone curavi. Et si emendare nolles, eum missarum solemnia cum fraternitate vestra celebrare prohibui, ut sanctitatem vestram prius sub quadam verecundiae reverentia pulsarem, quatenus si emendari nefandus ac profanus tumor verecunde non posset, tunc ad ea debuisset quae sunt districta atque canonica perveniri. Et quia resecanda palpanda sunt, rogo, deprecor, et quanta possum dulcedine exposco, ut fraternitas vestra cunctis sibi adulantibus atque erroris nomen deferentibus contradicat, nec stulto ac superbo vocabulo appellari consentiat. Vere enim flens dico, atque ex intimo viscerum dolore peccatis meis deputo, quod ille meus frater nuncusque ad humilitatem reduci non valuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cem atque concor diam
inuenerit: recolit. Sed
quo ausu. quoue tumore
nescio. nouum sibi conata
est nomen arripere: un¬
de omnium fratrum cor¬
da potuis sent adscandalũ
peruenire: qua in re ue¬
hementer ammiror. quia
ne ad epis copatum uenire
potuisses. fugis se uelle te
memini. quem tamen ad¬
eptum. exercere deside¬
ras. acsi ad eum ambiti¬
oso desiderio cu curris¬
ses: qui enim indignũ te
esse fatebaris. ut ep̃s dici
debuisses : ad hoc quandoq
perductus es. ut despectis
fratribus. ep̃s appetas
solus uocari: & quidem
hac dere. scãe memoriae
de cessoris mei pelagiigra¬
uia ad sc̃i tatem uestram
scripta trans missa sunt.
inquibus synodi qua eapud
uos defratris quondã & con¬
sacer dotis nostri gregorii
causa congregata est. prop¬
ter nefandum elationis
uo ca bulum acta dissoluere.
et archi diaconem quem
iuxta morem aduestigia
dominorum transmiserat.
mis sarum uobiscum sollem¬
nia celebrare prohibuit.
Post eius uero obitum. cum

Expanded text:
cem atque concordiam cem atque concordiam invenerit recolit. Sed quo ausu, quove tumore nescio, novum sibi cunata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse velle te memini. Quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac si ad eum ambitioso desiderio cucurrisses. Qui enim indignum te esse fatebaris ut episcopus dici debuisses, ad hoc quandoque perductus es, ut, despectis fratribus, episcopus appetas solus vocari. Et quidem hac de re sanctae memoriae decessoris mei Pelagii gravia ad sanctitatem vestram scripta transmissa sunt. In quibus synodi, quae apud vos de fratris quondam et coepiscopi nostri Gregorii causa congregata est, propter nefandum elationis vocabulum, acta dissolvit, et archidiaconum, quem juxta morem ad 742 vestigia dominorum transmiserat, missarum vobiscum solemnia celebrare prohibuit. Post ejus vero obitum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uestrae beati tudinis men¬
tem.omni consolatione
repleat. & indignum me
ali quando ab his quae pa¬
tior malis. quiescere pro
uestra inter cessione con¬
CEdaT. AMEN: Cratia:
qua eui delicet uerba de
scriptis uris accepta: Idcir¬
co inme is epistolis pono.
ut de scõ ignatio uestra
beatitudo cognoscat. quia
non solum uester est. sed
etiam noster. Sicut enim
magis trum eius apostolo¬
rum principem habemus
communem. Ita quo que
eiusdem principis discipu¬
lum. nullus nostrum habet
priuatum. Bene dictionẽ
autem uestram qua debu¬
imus mente suscepimus.
bene redolentem. bene
sapientem. & omni poten¬
ti dõ gratias agimus. quia
& odora sunt et sapora
quae agitis. quae dicitis. quae
datis. Debita igitur ur̃a
di camus pariter. dicamus
omnies. Cloria in excelsis
do. & in terra pax homi¬
nibus bonȩ uoluntatis
GREGORIUS IOHAH
EPOCONS TAHTINO POL¬
o tempore quo frater¬
Iuitas uestra insacerdo¬
tali honore pro uecta est.
quantam ec clesiarum pa¬

Expanded text:
vestrae beatitudinis menvestrae beatitudinis mentem omni consolatione repleat, et indignum me aliquando ab his quae patior malis quiescere pro vestra intercessione concedat. Amen. Gratia. Quae videlicet verba de scriptis vestris accepta idcirco in meis epistolis pono, ut de sancto Ignatio vestra beatitudo cognoscat, quia non solum vester est, sed etiam noster. Sicut enim magistrum ejus apostolorum principem habemus communem, ita quoque ejusdem principis discipulum nullus nostrum habeat privatum. Benedictionem autem vestram qua debuimus mente suscepimus, bene redolentem, bene sapientem. Et omnipotenti Deo gratias agimus, quia et odora sunt et sapora quae agitis, quae dicitis, quae datis. De vita igitur vestra dicamus pariter, dicamus omnes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatisGregorius Joanni episcopo Constantinopolo tempore quo fraternitas vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam Ecclesiarum pa
Abbreviated transcription (Latin):
Sed re cor demur labo¬
res praece dentium. & du¬
ra nonerunt quae toleramꝰ.
Permultas enim tribula¬
tiones. oportetnos intrare
in regnum dĩ. Et supͣ modũ
grauatisumus. supra uir
etiam uiuere. Sed & ipsi
in nobis responsum mor¬
tis habuimus. ut nonsim
fidentes in nobis. Et tamen
non sunt condignȩ passi¬
ones huius temporis. ad
reue labitur in uobis: quo¬
modoigitur sine labore
transire possumus aestum
huius sȩculi infirmae nos¬
oues. in quo grauiter sudas¬
se nouimus et arietes
quantas uero in hac terra
tribulationes delangobar¬
dorum gladiis. de iniquita¬
tibus iudicum. de insolen¬
tia atque inportunita te
causarum de cura subiec¬
torum. demolestia etiam
corporis patior. explere
nec calamo neclingua suf¬
ficio. De quibus & si qua
breuiter possum loqui.
dubito ne ur̃ȩ scĩssimę
caritati: Dum desuis tribula¬
tionibus affligitur. etiã
meas auge am. Sed om¬
nipotens ds. & suae lar¬
gitate pietatis. scĩs si mae

Expanded text:
Sed recordemur laboSed recordemur labores praecedentium, et dura non erunt quae toleramus. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Et supra modum gravati sumus, supra etiam etiam vivere. Sed et ipsi in nobis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in nobis. Et tamen non sunt condignae passiones hujus temporis ad revelabitur in nobis. Quomodo igitur sine labore transire possumus aestum hujus saeculi, nos infirmae oves, in quo graviter sudasse novimus et arietes? Quantas vero in hac terra tribulationes de Langobardorum gladiis, de iniquitatibus judicum, de insolentia atque importunitate causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam corporis patior, explere nec calamo nec lingua sufficio. De quibus et si qua breviter possum loqui, dubito, ne vestrae sanctissimae charitati, dum de suis tribulationibus affligitur, etiam meas augeam. Sed omnipotens Deus, et suae largitate pietatis sanctissimae
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis subiacent con¬
gaudemus. Suscepł ue¬
ro epistolas dulcissimae
mihi atque suauis si mae
sc̃i tatis uestrae. ipsum
ut di cam laborem sudan¬
tes. Et quidem scio quod
post illa qui etis culmina.
in quibus secreta celestia.
cordis tangebas manu.
ualde graue sit exteri¬
ora tolerare. Sed memen¬
to. quia qui apłicam sedem
regis. et dolorẽ citius tem¬
peras. qm̃ omnibus omĩa
factus es : In libris regum
sicut perfecta uestra
scitas nouit. quidam de¬
scribitur. quia utraq
manu. pro dex tera ute¬
batur. In quare ego de
dulcissimo atq: sc̃is simo
dedum patrono domno
meo anas tasio dubius non
sum. quia dum terrena
opera ad caelestem uti¬
litatem pertrahit : In usu
dextrȩ uertit sinistram.
ut celestis intentio. opus
suum ui delicet dextra
per agat. & cura tempora¬
lium. dũ adiustitiae utili¬
tatem ducitur. ad fortitu¬
dinem dexteraes inistra per¬
mu taetur. Et qui demesse
sine graui labore actedio.
ne qua quam possunt.

Expanded text:
qui vobis subjacent conqui vobis subjacent congaudemus. Suscepi vero epistolas dulcissimae mihi atque suavissimae sanctitatis vestrae, ipsum, ut ita dicam, laborem sudantes. Et quidem scio quod post illa quietis culmina, in quibus secreta coelestia cordis tangebas manu, grave valde sit exteriora tolerare. Sed memento quia apostolicam sedem regis, et dolorem citius temperas, quoniam omnibus omnia factus es. In libris Regum, sicut perfecta vestra sanctitas novit, quidam describitur qui utraque manu pro dextera utebatur. In qua re ego de dulcissimo atque sanctissimo dudum patrono domno meo 765 Anastasio dubius non sum, quia dum terrena opera ad coelestem utilitatem pertrahit, in usum dextrae vertit sinistram, ut et coelestis intentio opus suum videlicet dextra peragat, et cura temporalium dum ad justitiae utilitatem ducitur, ad fortitudinem dextrae sinistra permutetur. Et quidem haec esse sine gravi labore et taedio nequaquam possunt.