comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illos. descenderuntq clan¬
gentes tubis. et ululantes
post ipsos: Et qm̃ assyrii
non adunati in fugam
ibant precipites. filii. isrł̃
uno agmine persequentes:
debilitabant omnes quo ᷤᷤ
inuenire. potussent: Mi¬
sitq orias nuncios per om¬
nes ciuitates et regiones
isra hel: Omnis itaq regio
omnisq urbs: electam iu¬
iiiii uentutem misit armatã
post eos: Et persecuti sunt
eos in ore gladii: quousq
peruenirent ad extremi-¬
tatem finium suorum: Re¬
liqui autem qui erant in
bethuilia. ingressi sunt ca¬
stra assyriorum: et predã
quam fugientes assyrii reli¬
querant abstulerunt: et
onustati sunt ualde: Hi
uero qui uictores reuersi
sunt ad bethuliam omnia
quȩ erant illorũ abstulerĩt
secum: ita ut non esset nu¬
merus in pecoribus: fn iu¬
mentis: et ra uniuiersis
mobilibus eorum: ita ut
a minimo usq ad magnũ
omnes diuites fierent de
predationibus eorũ
oachum autem summus
pontifex de ierusalem ue¬

Expanded text:
illos descenderunt clanillos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremtatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstonustati sunt valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis, et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de praedationibus eorum. Joacim autem, summus pontifex, de Jerusalem ve
Abbreviated transcription (Latin):
cessit proximans ad corti¬
nam: Et eleuans eam. ui¬
densq cadauer absq capi¬
te holofernis in suo sangui¬
ne tabefactum iacere super
terram: exclamauit uoce
magna cum fietu: et scidit
uestimenta sua: Et ingres¬
sus tabernaculum iudith
non inuenit eam: Et exi¬
huit foras ad populum: et
dixit: Una mulier hebrea.
fecit confusionẽ in domo
regis nabuchodonosor: E c¬
ce enim holofernes iacet
in terra: et caput ipsius
non est in illo: Quod cũ
audissent principes uirtu¬
tis assyriorum. sciderunt
omnes uestimenta sua: et
intolerabilis timor et tremor
cecidit super eos: et turbati
sunt animi eorum ualde:
St factus est clamor incõ-
citus decollatum holofernẽ
audisset: fugit mens et
consilium ab eis: Et solo
tremore et metu agitati.
fuge presidium sumunt:
ita ut nullus loqueretur
cum proximo suo:sed in¬
clinato capite relictis om¬
hebreos. quos armatos
uenire super se audierant:
sugientes per uias campo¬
rum et semitas collium:
identes itaq
filii ifra el fugientes

Expanded text:
cessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere supeterram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad populum, et dixit: Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incompacitus decollatum Holofernem audisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loquerecum proximo suo sed inclinato capite relictis omaeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
donorum inclinet te: De
nes robustos fortitudine:
Ne protrahas noctem: ut
ascendant populi pro eis:
Esaue ne declines ad iniqͥ¬
tatem: hanc enim cepisti
deus excelsus in fortitudi¬
ne sua: et nullus ei similiᷤᷤ
in legis latoribus: Quis
poterit scrutari uias eius:
tus es iniquitatẽ: Memen¬
toquod ignores opus eiꝰ.
uincens scientiam nostrã:
numerus annorum eius
mestimabilis: Qui aufert
stellas pluuiȩ et effundit
mbres ad instar gurgitũ
hui de nubibus fluunt:
quȩ pretexunt cuncta de-¬
super: Si uoluerit exten¬
dere nubes quasi tentoriũ
suum. et fulgurare lumi

Expanded text:
donorum inclinet te. Depnes robustos fortitudine. Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Cave ne declines ad iniquitatem: hanc enim coepistiDeus excelsus in fortitudine sua et nullus ei similis in legislatoribus. Quis poterit scrutari viam  Al. tus es iniquitatem? Memento quod ignores opus ejus, vincens scientiam nostram: numerus annorum ejus inaestimabilis. Qui aufert stillas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Qui de nubibus fluunt, quae praetexunt cuncta desuper. Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, Et fulgurare
Abbreviated transcription (Latin):
uit propiciationẽ suam in
illis: et oftendit illis uiã
equitatis: Miseratio homi¬
nis circa proximum suum:
misericordia autẽ dei super
omnem carnem: Qui mi¬
sericordiam habet. erudit¬
et docet quasi pastor grege
suum: Misereatur excipins
doctrinã miserationis: et
qui festinant in uidicis elz
ili in bonis ne
des querelam: et omnl
dato non des tristitiã uerbi
mali: Nonne ardorem refri¬
gerabit ros: Sic et uerbum
melius quam datũ: Nonne

Expanded text:
vit propitiationem suam in vit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc arguetur: burtutẽ
altitudinis celi ipse conspi¬
cit: et omnes homines ter¬
ra et cinis: Qui uiuit in e¬
ternum: creauit omnia
simul: Oeus solus iustifica¬
bitur: et manet inuictus
rex in ȩternum: Quis suf¬
fici t enarrare opera illuᷤ:
Quis enim inuestigabit
magnalia eius: Uirtutem
autem magnitudinis eius
quis enunciabit: Et quis
adiciet enarrare misericor¬
diam eius: Non est minil¬
ere neq adicere: nec est in¬
uenire magnalia dei: Cũ
consummauerit homo tũc
incipiet: et cum quieuerit
operabitur: Q uid est homo:
aut. quȩ gratia illius: Et
quid bonum: aut quid ne¬
quam illius: sumerus die
rum hominum. ut multũ
centum anni: quasi guttȩ
aquȩ maris deputatus eft:
et sicut calculus arenȩ. fie
exigui anni in die eui: Sro¬
pter hoc patiens est deus
in illis: et effundit super eoᷤ
misericordiam suam: Uidit
presumptionẽ cordis illorũ
qm̃ mala est: et cognouit
subuersionẽ illorum qm̃
nequam est. Ideo adimple¬

Expanded text:
et hoc arguitur virtutem et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes homines terra et cinis qui vivit in aeternum creavit omnia simul Deus solus iustificabitur et manet invictus rex in aeternum quis sufficit enarrare opera illius quis enim investigabit magnalia eius virtutem autem magnitudinis eius quis enuntiabit et quis adiciet enarrare misericordiam eius non est minuere neque adicere nec est invenire magnalia Dei cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid homo et quae gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius numerum hominum ut multum centum anni, quasi gutta aquae maris deputati sunt. Et sicut calculus arenae, sic exigui anni in die aevi propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super eos misericordiam suam vidit praesumptionem cordis illorum quoniam mala est et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est ideo adimple
Abbreviated transcription (Latin):
partes terre: Penitentibus
autem dedit uiam iusticie:
et confirmauit deficientes
sustinere: et destinauit illis
sortem ueritatis
onuertere add nm̃. et
relinque peccata tua:
precare ante faciem dñi. et
minue offendicula: Reuer
tere ad dñm. et auertere
ab inuistitia tua. et nimis
odito execrationẽ: et cog¬
nosce iustitias et iudicia
dei: et sta in sorte proposi¬
tionis et orationis altissimidei.
In partes uade seculi sancti:
cum uiuis et dantibus con¬
fessionem deo:
on demoreris in errore
impiorum: Ante mor¬
tem confitere:a mortuo
quasi nichil perit. Confessio.
sõfite beris uiuens: uiuus et sa¬
nus confiteberis. et laudabiᷤᷤ
deum: et gloriaberis in
miserationibus illius: Q uã¬
magna misericordia dei. et
propiciatio illius: conuer¬
tentibus ad se: Nec enim
omnia possunt esse in honti¬
nibus: qm̃ non est unmor¬
talis filius hominis: et in
uanitate malitiȩ placuerũt:
Quid lucidius sole: Et hic
deficiet: Aut quid nequius
excogitauit caro et sanguis

Expanded text:
partes terrae. paenitentibus autem dedit uiam iustitiae et confirmauit deficientes sustinere et destinauit illis sortem ueritatis. conuertere ad deum et relinque peccata tua: precare ante faciem et minue offendiculum. refers te ad deum et auertere ab iniustodito execrationem, et cognosce justitias et judicia Dei, et sta in sorte propositionis, et orationis Altissimi Dei. In partes vade saeculi sancti, cum vivis et dantibus confessionem Deo. Non demoreris in errore impiorum, ante mortem confitere. A mortuo, quasi nihil, perit confessio. Confiteberis vivens, vivus et sanus confiteberis, et laudabis Deum et gloriaberis in miserationibus illius quamagna misericordia Dei et propitiatio illius convertentibus ad se nec enim omnia possunt esse in hominibus quoniam non est inmortalis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
bus moyses: cuius me¬
moria in benedictione est:
Similem illum fecit in glo¬
ria sanctorum: et magni¬
ficauit i timore inimico¬
rum: et in uerbis suis mon¬
stra placauit: Glorificauit
illum in conspectu regum:
et iussit illi coram populo
suo: et oftendit illi glorrã
suam: In fide et lenitate ip¬
sius sanctum fecit illum:
et elegit illum de omni
carne: Audiuit enim eum
et uocem ipsius: et indu¬
xit illum in nubem: et de¬
dit illi cor ad precepta: et¬
legem uitȩ et disciplinȩ:
docere iacob testamentum.
et iudicia sua isra elz
xcelsum fecit aaron fra¬
trem eius. et similem
sibi: de tribu leui Statuit
ei testamentũ ȩternum:
et dedit illi sacerdotium
gentis: et beatificauit illũ
in gloria: et circumcinxit

Expanded text:
bus Moyses, cujus memoria in benedictione est. Similem illum fecit in gloria sanctorum, et magnificavit eum in timore inimicorum et in verbis suis monstra placavit glorificavit illum in conspectu regum et iussit illi coram populo suo et ostendit illi gloriam suam in fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum et elegit illum de omni carne audivit eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disciplinae docere Iacob testamentum et iudicia sua Israhel excelsum fecit Aaron fratrem eius et similem sibi de tribu Levi statuit ei testamentum aeternum et dedit illi sacerdotium gentis et beatificavit illum in gloria et circumcinxit
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit: Fratres mei pre¬
terierunt me: sicut tor¬
rens qui raptim transit in
conuallibus: Qui timent
pruinam: irruet super eoᷤ
nix: Tempore quo fuerint
dissipati peribunt: et ut
bulabunt in uacuum: et
peribunt: Considerate. se h.
Confusi sunt: quia spera-
ti sunt: Nunc uenistis: et
modo uidentes plagam
meam timetis: Nunquid
dixi afferte mi hi. et de
substantia uestra donate
mi hi: uel liberate me de
manibus hostis: et de
manu robustorum eruite
mec Docete me: et ego
tacebo: Et si quid forte ig¬
noraui: instruite me: Qua¬
re detraxistis sermonibus
ueritatis: cum e uobis nul¬
lus sit qui possit arguere:

Expanded text:
relinquit. Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Qui timent pruinam, irruet super eos nix, tempore, quo fuerint dissipati, peribunt: et ut bulabunt in vacuum, et peribunt. Considerate semitasConfusi sunt, quia speraveti sunt. Nunc venistis: et modo videntes plagam meam, timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? Vel, Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit
Abbreviated transcription (Latin):
tio: propter hoc non dere¬
linquar: Uenter meus cõ¬
turbatus est querendo illã:
propterea possidebo bonã
possessionem: Dedit enim
mi hi dñs linguam merce¬
dem meam: et in ipsa lau¬
dabo eum: Appropiate ad
me indocti: et congregate¬
uos in domum disciplinȩ:
Quid adhuc retardatis: et
quid dicitis in his: Animȩ
uestrȩ sitiunt uehementer:
Aperui os meum: et locu¬
tus sum: Comparate uobis
sine argento sapientiam:
et collum uestrum subitite

Expanded text:
tio propter hoc non deretio propter hoc non derelinquar venter meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum ame, indocti, et congregamini in domum disciplinae. Quid adhuc retardatis? et quid adhuc dicitis in his? animae vestrae sitiunt vehementer. Aperui os meum, et locutus sum: Comparate vobis sine argento sapientiam, et collum vestrum subjicite
Abbreviated transcription (Latin):
ne adiutorio: laudabo no¬
men tuum assidue: et col¬
laudabo illud in confessione:¬
et exaudita est oratio mea
Liberasti me de perditione:
et eripuisti me de tempo¬
re iniquo: Propterea con¬
sitebor. et laudem dica m
tibi: et benedicam nomini
dñi. cum adhuc iunnior
sum: prius quã oberrem
Q uessui sapientiam palã
in oratione mea: Ante tem¬
pus postulabam pro illa:
et usq in nouissimis inqui¬
quam precora uua: Leta¬
tum est cor meum in ea:
ambulauit pes meus iter
rectum: a iuuentute mea
inuestigabam eam: Incli-¬
naui modice aurem meã:
et excepi illam: Multam
inueni in me ipso sapienti¬
am: et multum profeci
in ea : Danti mi hi sapien¬
tiam. dabo gloriam: Con¬
siliatus sum enim ut face¬
rem illam: zelatus sum bo¬
num et non confundar:
Collocata est anima mea in
illa: et in faciendo eam cõ¬
firmatus sum: Manus me¬
as extendi in altum: et in¬
iris ipientia eius luxit ani¬
ma mea: Direxi ad illam:
et inagnitione inueni eã:
Possedi cum ipsa cor ab ini¬

Expanded text:
 laudabo nomen tuum adsidue et conlaudabo illum in confessione exaudita est oratio mea liberasti me de perditione et eripuisti me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunsum, priusquam errarem,  quaesivi sapientiam palam in oratione mea. Ante tempus postulabam pro illa,  et usque in novissimo inquiquam praecox uva, Laetatum est cor meum in ea.  Ambulavit pes meus iter rectum, A juventute mea investigabam illam.  Inclinavi modice aurem meam, et excepi illam. Multam inveni mihimetipsi sapientiam,  multum profeci in ea. Danti mihi sapientiam, dabo gloriam.  Consiliatus sum enim ut facerem illam zelatus sum bonum et non confundor conluctata est anima mea in illa et in faciendo eam confirmatus sum manus meas extendi in altum et insapientia eius luxi animam meam direxi ad illam et in agnitione inveni eam possedi cum ipsis cor ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
gelio coruseante. iudeus
aquila. et simmachus ac
theodotio Nudaizantes
heretici sunt recepti. qui
multa mysteria saluatoris
subdola interpretatione ce¬
larunt: et tamen in exaplo-¬
is habentur apud ȩcclesi¬
as et explanantur ab ȩcele-¬
siasticis uiris: quantoma¬
omissa repetere. depraua¬
ta corrigere. et sacramenta
ecclesiȩ puro et fideli ape¬
rire sermone:uel a fastidi¬
osis uel a malignis lecton¬
bus non debeo reprobarie
habeant qui uolunt ue¬
teres libros uel in membia.¬
nis purpureis auro argel¬
toq descriptos: uel uncia¬
libus ut uulgo arunt lit¬
teris onera magis exaiãta
quam codices: dum moda
mi hi meisq permittant
pauperes habere scedulas
et non tam pulchros codi¬
ces quam emendatos: Llth¬
autẽ editio. et septuaginta iue¬
ta grecos. et mea iuxta he¬
breos: in latinum meo la¬
bore transiata est: Eligat
unusquisq quod uult: et
studiosum me magis quã
maluolum probet:¬

Expanded text:
gelio coruscante, Judaeus gelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in Ἑξαπλοῖς, habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto maomissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet
Abbreviated transcription (Latin):
gis quam simplex lector in¬
telligunt: A supradicto autẽ
uersu usq ad finem libri.
paruum cõma quod rema¬
net: prosa oratione conte¬
xxitur: Q uod sicui uidetur
incredulum. metra scilicet
esse apud hebreos: et in mo¬
rem nostri flacci. greciq pin¬
dari. et alcei. et saffo:uel psal¬
terium. uel lamentationes
ieremie.uel omnia ferme
scripturarũ cantica com¬
prehendi: legat phi lonẽ:
iosephum: origenem: cesa¬
riensem eusebium: et eo¬
rum testimonio me uerũ
dicere comprobabit: Audi¬
ant qua propter canes mei
idcirco me in hoc uolumi¬
ne laborasse: non ut inter¬
pretationem antiquam re¬
prehenderẽ: sed ut ea quȩ
in illa aut obscura sunt
aut omissa. aut certe scrip¬
torum uicio deprauata:
manifestiora nostra inter¬
pretatione fierent. qui et
parte didicimus: et in la¬
tino pene ab ipsis cunabu¬
lis inter grãmaticos et re¬
thores et phylosophos de¬
triti sumus: Q uod si apud
grecos post septuaginta e¬
ditionem.iam xp̃i euan¬

Expanded text:
gis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent: qui et parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evan
Abbreviated transcription (Latin):
mendacia: Cor prauum
dabit tristitiam: et homo
peritus resistet illi: Om¬
nem masculum excipiet
mulier:et est filia melior
filia: Species mulieris ex¬
hylarat faciem uiri sui:
et super omnem concupi¬
centiam hominis super¬
ducit desiderium: Si est
lingua curationis. et mi¬
tigationis. et misericor¬
diȩ:non est uir illius se¬
cundum filios hominũ:
Qui possidet mulierem¬
bonam. inchoat possessi¬
onem: adiutorium secun¬
dum illum est. et colum¬
na ut requies: Ubi non
est sepes diripietur posses¬
sio: et ubi non est mulier
ingemiscit egens:Cui cre¬
dit qui non habet nidũ:
et deflectens ubicumq
obscurauerit. quasi suc¬
cinctus latro exiliens de
ciuitate in ciuitatẽ: XXXUII.¬
mnis amieus dicit:
et ego amicitiam co¬
pulaui: sed est amicus so¬
lo nomine amicus: Non¬
ne tristicia inest usq ad
mortem: Sodalis autẽ
et amicus. ad inimicitiã¬
conuertentur: O presum¬
ptio nequissima: unde

Expanded text:
mendacia cor pravum mendacia cor pravum dabit tristitiam et homo peritus resistet illi omnem masculum excipiet mulier et est filia melior filiae species mulieris exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium si est lingua curationis et mitigationis misericordiae non est vir illius contra filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem mnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiaconvertentur o praesumptio nequissima unde
Abbreviated transcription (Latin):
tuam inueniant perdi¬
tionem:Contere caput
principum inimicorum:
dicentium non est alius
preter nos: Congrega
omnes tribus iacob: et
cognoscant quia non est
deus nisi tu. ut enarrent
magnalia tua: et hereb¬
tabis eos sicut ab initio
Miserere plebi tuȩ supes
quam inuocatum est no¬
men tuum: et isra el
quem coȩquasti primo
genito tuo: Miserere el¬
uitati sanctificationis ne
ierusalem: qiuitati reqei
tue: Reple syon inenar¬
rabilibus uerbis tuis: et
gloria tua populum tuũ:
da testimoniũ. quia ab ini¬
tio creature tuȩ sunt: et
suscita precationes quas
locuti sunt in nomine tuo
prophete priores: Da mer¬
cedem sustinentibus te.
orationem seruorum tu¬
orum: Secundum bene¬
dictionem aaron da po¬
pulo tuo: et dirige nos
in uia iusticiȩ: et sciant
omnes qui inhabitant
terram. quia tu es deus
conspector seculorũ: Om¬
nem escam manducabit
uenter: et est cibus cibo
melior: ẜauces contin¬
gunt cibum ferre: et
cor insensatum uerba

Expanded text:
tuam inveniant perdituam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua et hereditabis eos sicut ab initio miserere plebi tuae super quam invocatum est nomen tuum et Israhel quem cgenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus virtutibus tuis: et gloria tua populum tuum. Da testimonium quia ab initio creature tue sunt: et suscita precationes quas locuti sunt in nomine tuo prophete priores. Da mercedem sustinentibus te uorationes servorum tuorum. Secundum benedictionem Haaron da populo tuo: et dirige nos in viam iustitie. Ut sciant omnes qui inhabitant terram: quia tu es Deus conspector seculorum. nem escam manducabit venter et est cibus cibo melior fauces contingit cibum ferae et cor sensatum verba
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus secundum¬
actus suos. et secundum
opera ade: et secundum
presumptionẽ illius: Do¬
nec iudicet iudicium ple¬
bis suȩ: et oblectabit iustoᷤᷤ
misericordia sua XXXUI¬
peciosa misericordia¬
dei in tempore tribu-¬
lationis: quasi nubes plu¬
uiȩ in tempore siccitatis:
Miserere nostri deus om
mitte timorem tuum su-
per gentes quȩ non ex¬
quisierunt te:ut cognos¬
cant quia non est deus
nalia tua: Alleua manũ
tuam super gentes alie¬
nas: ut uideant potentiã
tuam: Sicut enim in con¬
spectu eorum sanctificatus
es in nobis: sic in conspec¬
tu nostro magnificaberis
in illis. ut cognoscant te
sicut et nos cognouimus:
qm̃ non est deus prȩter
te domine. In noua sig¬
na: et immiita mirabilia:
Glorifica manum: et bra¬
chium dextrum: Excita
furorem: et effunde iram:
Ex tolle aduersarium: et
affuge inimicũ: Festina
tempus. et memento fi¬
nis:ut enarrent mira¬
bilia tua: In ira flaminȩ
deuoretur qui saluatur
et qui pessimant pleberi

Expanded text:
hominibus secundumhominibus secundumactus suos et secundum opera Adae et secundum praesumptionem illius donec iudicet iudicium plebis suae et oblectabit iustos misericordia sua speciosa misericordiaDei in tempore tribulationis quasi nubes pluviae in tempore siccitatis miserere nostri Deumitte timoper gentes quae non exquisierunt te, ut cognoscant quia non est alius Deus nalia tua. Alleba manum tuam super gentes alienas: ut videant potentiam tuam. Sicut enim in conspectu eorum sanctificatus es in nobis, sic in conspectu nostro magnificaberis in illis: ut cognoscant te sicut et nos cognobimus quoniam non est Deus praeter te Domine innova signa et inmuta mirabilia glorifica manum et brachium dextrum excita furorem et effunde iram extolle adversarium et adflige inimicum festina tempus et memento finis ut enarrent mirabilia tua in ira flammae devoretur qui salvatur et qui pessimant plebem
Abbreviated transcription (Latin):
illa: et noli respicere sacri-¬
ficium iniustum: qm̃ do¬
minus uidex est: et noz
est apud illum gloria per¬
sonȩ: Non accipiet domi¬
nus personam in paupe¬
rem: et precationẽ lesi
exaudiet: Non despiciet
preces pupilli: nec uidu.¬
am si effundat loquelã
gemitus: Nonne lac̾rime
iuiduȩ ad maxillam des¬
cendunt: et exclamatio
eius super educentẽ eas:
Amaxilla enim ascendũt
usq ad celum: et dominuᷤ
exauditor non delectabit
in illis: Qui adorat deũ
in oblectatione suscipiet᷑.
et deprecatio illius usq
ad nubes  propinqua¬
tt.
ratio humiliantis se
nubes penetrabit:
et donec propinquet
non consolabitur: et nos
discedet donec aspiciat al¬
tissimus: Et dñs non elon¬
gabit. sed iuidicabit iusto ᷤ.
et faciet iudicium: et for¬
tissimus non habebit in
illis pacientiam: ut con¬
tribulet dorsum ipsorũ:
et gentibus reddet uin¬
dictam. donec tollat ple¬
nitudinem superborum:
et sceptra iniquorũ con¬
tribulet : Donec reddat

Expanded text:
illa. Et noli inspicere sacriilla. Et noli inspicere sacrificium injustum, quoniam Dominus judex est, et non est apud illum gloria personae. Non accipiet Dominus personam in pauperem, et precationem laesi exaudiet. Non despiciet preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis. Qui adorat Deum, in oblectatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquat. ratio humiliantis se nubes penetrabit; et donec propinquet, non consolabitur. Et non discedet, donec aspiciat Altissimus: et Dominus non elongabit, sed judicabit injustos, et faciet judicium, et fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum et gentibus reddet vindictam donec tollat plenitudinem superborum et sceptra iniquorum contribulet donec reddat
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicat orationẽ
Sacrificium salutare est
atcendere mandatis. et
discedere ab omni iniqͥ¬
tate: et propiciatio litare
sacrificium super iniusti¬
cias: et deprecatio propec¬
catis. recedere ab iniustita
Retribuit gratiam quiof¬
fert similaginẽ: et qui fi¬
cit misericordiam offert
sacrificium: Beneplacitũ
est dño: recedere ab inqͥ
tate: Non apparebis ante
conspectum dei uacuus:
Nec enim omnia proptr
mandatũ dñi fiunt: Ob¬
latio iusti impinguat.
altare: et odor suauitatis
est in conspectu altissimi:
Sacrificium iusti acceptũ
est: et memoriam eius nõ
obliuiscetur dñs: Bono
animo gloriam redde dõ:
et non minuas primitiaᷤ
manuum tuarum: In om¬
ni dato hylarem fac uultũ
tuum: et in exultatione
sanctifica decimas tuas:
Da altissimo secundum
datum eius. et in bono o¬
culo adinuentionẽ facito
manuum tuarum: qm̃
dñs retribuens est: et sep¬
tes tantum reddet tibi:
Noli offerre munera pra¬
ua: non enim suscipiet

Expanded text:
multiplicat orationem. multiplicat orationem. Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate: et propitiatio, litare sacrificium super injustitias; et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. Retribuit gratiam, qui offert similaginem; et qui facit misericordiam, offert sacrificium. Beneplacitum tio recedere ab iniustitia   non apparebis ante conspectum Dei vacuus haec enim omnia propter mandatum Domini fiunt oblatio iusti inpinguat altare et odor suavitatis est in conspectu Altissimi sacrificium iusti acceptum est et memoriam eius non oblanimo gloriam redde deo, et non minuas primitias manuum tuarum. in omni dato hilarem fac uultum tuum, et in exultatione sanctifica decimas tuas. da altissimo secundum datum eius, et in bono oculo ad inuentionem facito manuum tuarum: quoniam dominus retribuens est et septies tantum reddet tibi. noli offerre munera praua: non enim susc
Abbreviated transcription (Latin):
inmolantis ex iniquo ob¬
latio est maculata: et nõ
sunt beneplacite subsan¬
nationes iniustorũ:. Dñs
solus sustinentibus se: in
uia ueritatis et iusticiȩ:
Dona iniquorum non
probat altissimus: nec res¬
picit in oblationes ini¬
quorum: nec in multitu¬
dine sacrificiorum eorum
propiciabitur peccatis: Q
offert sacrificium ex sub¬
stantia pauperũ: quasi
qui uictimat filium in
conspectu patris sui: Pa¬
nis egentium uita paupe¬
ris est: qui defraudat illũ.
homo sanguinis est: Qui
aufert panem in suoore:
quasi qui occidit proximũ
suum: Qui effundit san¬
guinem. et qui fraudem
facit merce mario: fratres
sunt: Unus edificans et
unus destruens: quid pro¬
dest illis nisi labor: Unus¬
orans et unus maledicenᷤ.
cuius uocem exaudiet dõe
Qui baptizatur a mortuo
et iterum tangit illum:
quid proficit lauatio illiꝰ:
Sic homo qui ieuinat in
peccatis suis. et iterum ea¬
dem faciens: quid proficit
humiliando se: Orationẽ
illius quis exaudiet
ui conseruat uerbũ:

Expanded text:
immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis. qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui uictimet filiumconspectu patris sui. Panis indigentium, vita pauperis est; qui defraudat illum, homo sanguinum est. Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. Unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? Unusorans, et unus maledicens, cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficiet lavatio illius? Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem fachumiliando se? Orationem illius quis audiet? Qui conservat legem,
Abbreviated transcription (Latin):
te illam de sanctis celis tu
cum laboret: ut sciam qͥd
acceptum sit apudte.: Scit
enim illa omnia et intel¬
ligit: et deducet me in o¬
peribus meis sobrie. et cu¬
stodiet me in sua potenti
et erunt accepta opera
mea: et disponam popu¬
lum tuum iuste: et er
dignus sedium patris ma
Quis enim hominum po
terit scire consilium deis
aut quis poterit cogital
quid uelit deus: Cogitatio¬
nes enim mortaliũ timi¬
dȩ: et incerte prouidentiȩ
nostrȩ:Corpus enim quod
corrumpitur aggrauat
terrena inhabitatio sen
sum multa cogitantem:
Et difficile estimamus quȩ
in terra sunt. et quȩ in pro¬
spectu sunt inuenimus cũ
labore: quȩ in cȩlis sunt¬
atttero quis in uestigabit:
Sensum autem tuum qͥs
sciet. nisi tu dederis sapien¬
tiam: et miseris spiritum
sanctum tuum de altissi¬
mis: Et si correctȩ s int
semite eorum qui interris¬
sunt: et quȩ tibi placent.
didicer int homines
am per sapientiam
sanati sunt. quicumq
placuerunt tibi domine

Expanded text:
te illam de sanctis caelis tuite illam de sanctis caelis tuicum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enterit scire consilium Dei? aut quis poterit cogitare quid velit Deus? Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Corpus enim quod corrumpitur, aterrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem. Et difficile aestimamus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt invenimus cum labore. Quae autem in coelis sunt quis investigabit? Sensum autem tuum quis sciet, nisi tu dederis sapientiam, et miseris Spiritum sanctum tuum de altissimis; et si correctae sint semitae eorum qui sunt in terris, et quae tibi placent didicerint homines Per sapientiam sanati sunt quicunque tibi placuerunt, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ex totis precordiis
eus patrum meorum
et dñe misericordie qͥ
fecisti omnia uerbo tuo.
et sapientia tua constitui¬
sti hominem: ut dominare¬
tur creaturȩ titȩ quȩ a te
facta est. ut disponat or
bem terrarum in ȩquitate
et iusticia: et in directione
cordis iudicium iuidicet:
da mi hi sedium tuarum
assistricem sapientiam: et
noli me reprobare a pue¬
ris tius: qm̃ ego seruus tuus
Homo infirmus et exigui
temporis: et minor ad in
tellectum uidicii et legum:
Et si quis erit consũmatus
inter filios hominum. si
abfuerit ab illo sapientia
tua: in ni hilum compu¬
gisti regem populo tuo.
et iudicem filiorum tuorũ¬
et filiarum: et dixisti edi¬
ficare templum in monte
sancto tuo. et in ciuitate
habitationis tuȩ altare.
similitudinẽ tabernacull
sancti tui quod prȩparasti
ab initio: et tecũ sapientia
tua quȩ nouit opera tua.
quȩ et affuit tunc cumoi¬
bem terrarum faceres: et
sciebat quid placitũ esset
oculis tius. et quid direc¬
tum in preceptis tuis:Mu¬

Expanded text:
dixi ex totis praecordiis eus patrum meorum, et Domine misericordiae, qui fecisti omnia verbo tuo, et sapientia tua constituisti hominem, ut dominaretur creaturae, quae a te facbem terrarum in aequitate et justitia, et in directione cordis judicium judicet: Da mihi sedium tuarum assistricem Sapientiam, et noli me reprobare a pueris tuis, quoniam servus tuus homo infirmus et exigui tetellectum iudicii et legum et sinter filios hominum, si abfuerit ab illo sapientia tua, in nihilum compugisti regem populo tuo, et judicem filiorum tuoret filiarum; et dixisti me aedificare templum in monte sancto tuo, et in civitate habitationis tuae altare, similitudinem tabernaculi sancti tui, quod praeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et scieoculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mit
Abbreviated transcription (Latin):
in azotum: & prelium cõ¬
miserunt & reliquit apol¬
lomus in castris mille eqͥ¬
tes post eos occulte. Et cog¬
nouit ionathas q̃m suii
insidiȩ post se: et eircura¬
ierunt castra etus amane
usq ad uesꝑam. Populus
autem stabat: sicut prece¬
pͣt ionathas. E laboraue¬
runt equi eorum: et eie¬
cit sẏmon exercitum suũ:
et commisit contra legio¬
nem. Equites enĩ fatigati
erant: et contriti sunt ab
eo:⁊ fugerunt: & qui disꝑ¬
si sunt ꝑ campum. fuge¬
runt in azotum: et intra-¬
uerunt in bethdagon ydõ¬
lum suum: ut se liberareis:
Et succendit ionathas a¬
zotum:⁊ ciuitates quȩ eran
in circuitu eius: ꝙ& accepit
spolia eorum E templum
dagon ⁊ eos omnes qui
fugerunt in iltud. succen

Expanded text:
in Azotum et proelium commiserunt et reliquit Apollonius in castris mille equites post eos occulte et cognovit Ionathas quoniam sunt insidiae post se et circuierunt castra eius a mane usque ad vesperam populus autem stabat sicut praecepit Ionathas et laboraverunt equi eorum et eiecit Simon exercitum suum et commisit contra legionem equites enim fatigati erant et contriti sunt ab eo et fugerunt et qui dispersi sunt in campum fugerunt in Azotum et intraverunt in Bethdagon idolum suum ut se liberarent et succendit Ionathas Azotum et civitates quae erant in circuitu eius et accepit spolia eorum et templum Dagon et eos qui f
Abbreviated transcription (Latin):
riperet eos ab impio ni¬
canore: qui eos prius ꝗͣ
comrainus uentret uen¬
diderat. Si non ꝓpter eos:
ꝓpter testamentum quod
erat ad patres eoꝵ: & ꝓpter
inuocationem sc̃i ⁊magni¬
fici nominis eiꝰ suꝑ ipsos:
onuocatis

Expanded text:
riperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos onvocatis
Abbreviated transcription (Latin):
pientia salomonis inscribit᷑:
quorum priorem hebraicũ
reperi: non ȩcclesiasticũ ut
apud latinos sed parabolas
prenotatum: Cui iuncti e¬
rant ȩcclesiastes et canticum
canticorum: ut similitiroi¬
nem salomonis non solum
librorum numero. sed et ma-
teriarũ genere coequaret:
Secundus apud hebreos nus¬
quam est. quia et ipse stilus
grecam eloquentiã redolet:
et non nulli scriptorum ue¬
terum hunc uidei filonis
affirmant: Sicut ergo iu¬
dith. et tobi. et machabeorũ
libros legit quidem ȩcclesia.
sed inter canonicas scriptu¬
ras non recipit: sic et hec duo
uolumina legat ad ȩdifica¬
tionem plebis: non ad aue¬
toritatem ecclesiasticorum
dognatum confirmandã:
Sicui sane septuaginta in¬
terpretum magis edicio plã-¬
cet: habet eam a nobis olim
emendatam: Neq enim sic
noua cudimus: ut uetera
destruamus: Et tamen cũ
diligentissime legerit: sciat
magis nostra intelligi. quȩ
non in tercium uas transfu-¬

Expanded text:
pientia Salomonis inscribitur. pientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfu
Abbreviated transcription (Latin):
et heliodo¬
ro episcopis:
ieronimus¬
Iungat epistola: quos iun¬
git sacerdotiũ: Immo car¬
ta non diuidat: quos xp̃i¬
amor nectit: Commentari¬
os in osee.amos.zachariam.
malachiamq poscitis: Seri¬
psissem: si licuisset pre uali¬
tudine: Mittitis solacia sum¬
ptuum: notarios nostros
et librarios sustentatis: ut
uobis potissimum nostrũ
desudet ingenium: Et ecce
ex latere frequens turba di¬
uersa poscentium: quasi aut
equum sit me uobis esuri-¬
entibus aliis laborare:aut
in ratione dati et accepti
ciuquam preter uos obno¬
xius sim: Itaq longa egro¬
ne penitus hoc anno reti¬
cerem. et apud uos mutus
essem: tridui hoc opus ue¬
terpretationẽ uidelicet triũ
salomonis uoluminũ: Mas¬
loth. quod hebrei parabola ᷤ:
uulgata edicio prouerbia
uocat: Coeleth. quod grece
ecclesiasten:latine concio¬
natorem possumus dicere:
Sirasirim: quod in nostra
lingua uertitur cantica can-¬
ticorum: Fertur et panare¬
tos iesu filii syrach liber: et

Expanded text:
et Heliodoro episcopis Hieronymuungat epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrone penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus noterpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, MASLOTH  , quas Hebraei Parabolas, Vulgata autem editio Proverbia vocat: COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concionatorem possumus dicere: SIR ASSIRIM  , quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum. Fertur et πανάρετος Jesu filii Sirach liber, et
Abbreviated transcription (Latin):
magnus. et fidelis in con¬
spectu dei: In diebus ipsius
retro rediit sol: et addidit re¬
gi uitam: Spiritu magno
uidit ultima: et consolatus
est lugentes syon usq in
sempiternũ: et ostendit fu-¬
tura et abscondita. ante quã
emoria iosie in compo¬
sitionem odoris facta:
opus pigmentarii: In om¬
ni ore quasi mel indulcabi¬
tur eius memoria: et ut
musica in conuiuio uini:
Ipse est directus duinitus
in penitentiã gentis. et tulit
abominationes impietatis:
et gubernauit ad dñm cor
ipsius: et in diebus peccato

Expanded text:
magnus et fidelis in conmagnus et fidelis in conspectu Dei in diebus ipsius retro rediit sol et addidit regi vitam spiritu magno vidit ultima et obsecratus est lugentes in Sion usque in sempiternum ostendit futura et abscondita antequam emoria Iosiae in conpositione odoris facti opus pigmentarii in omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria et ut musica in convivio vini ipse est directus divinitus in paenitentia gentis et tulit abominationes impietatis et gubernavit ad Dominum cor ipsius in diebus peccato
Abbreviated transcription (Latin):
nem terram: Et relicta est
gens per pauca: et prin¬
ceps indomo dauid: Qui¬
dam ipsorum fecerunt
quod placeret deo: alii
autem multa cõmiserunt
ꝑeccata:
rechias muniuit ci¬
uitatem suam. et indu¬
xit in mediũ eius aquan
et fodit ferro rupem: et
edificauit ad aquam pute¬
um: In diebus ipsius ascen¬
dit sennacherib. et misit
rapsacen: et sustulit manĩ
suam contra illos: et extu¬
lit manum suam in syon
et superbus factus est po¬
tentia sua: Tunc mota siñ
corda et manus ipsorum
et doluerunt quasi partu¬
rientes mulieres: et inuo¬
cauerunt deum misericos¬
dem: et patentes manus
extulerunt ad cȩlum: et
sanctus dñs deus audiut
cito uocem ipsorũ: Non est
commemoratus peccatorũ
illorum: neq dedit. illos
inimicis suis: sed purgauit.
illos in manu ysaiȩ sancti
prophete: Subiecit castra
assyriorum: et contriuit
illos angelus dei: Nam fecit.
ezechias quod placuit deo:
et fortiter iuit in uia da¬
iud patris sui: quam man¬
dauit illi ysaias propheta

Expanded text:
nem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccata Ezechias munivit civitatem suam et induxit in medium ipsius aquam et fodit ferro rupem et aedificavit ad aquam puteum in diebus ipsius ascendit Sennacherim et misit Rapsacen et sustulit manum suam contra illos et extulit manum suam in Sion et superbus factus est potentia sua tunc mota sunt corda et manus ipsorum et doluerunt quasi parturientes mulieres et invocaverunt Dominum misericordem et patentes manus extulerunt ad caelum et sanctus Dominus Deus audivit cito vocem ipsorum non est commemoratus peccatorum illorum neque dedit illos inimicis suis sed purgavit illos in manu Esaiae sancti prophetae subiecit castra Assyriorum et conteruit illos angelus Dei nam fecit Ezechias quod placuit Deo et fortiter ivit in via David patris sui quam mandavit illi Esaias propheta
Abbreviated transcription (Latin):
pondebit: Precordia fatui
quasi rota carri: et quasi
axis uersatilis. cogitatus
illius: Equus emissarius.
sicut᷑ amicus subsannator:
sub omni supra sedente hin¬
nit: Quare dies diem supe¬
rat. et iterum lux lucem:
et annus annum a sole:
Adñi scientia separati sunt:
facto sole. et preceptum cu¬
stodiente: Et immutauit
tempora. et dies festos ipso¬
rum.:Et in illis dies festos
cele brauerunt adhoram:
Ex ipsis exaltauit et mag¬
nificauit deus: et ex ipsis
posuit in numero dierũ:
et homines omnes de solo
et ex terra unde creatus est
adam: In multitudine dis

Expanded text:
pondebit praecordia fatui pondebit praecordia fatui quasi rota carri et quasi axis versatilis cogitatus illius equus admissarius sicut amicus subsannator sub omni suprasedenti hinnit quare dies diem superat et iterum lux lucem et annus annum a sole a Domini scientia separati sunt facto sole et praeceptum custodiente et inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine dis
Abbreviated transcription (Latin):
suam inueniet compara¬
tionem: Cur consilii. non
disperdet intelligentiam:
Alienus et superbus non
pertimescit tmorem. etiã
postquam fecit cum eo si¬
ne consilio: et suis insecta
tionibus arguetur.
ili sine consilio ni hil
facias: et post factum
non penitebis. In uiam
ruinȩ non eas: et non
offendas in lapides: Ne
credas te uie laboriose: ne
ponas anime tuȩ scanda¬
lum: et a filiis tuis caue.
et a domesticis tuis atten¬
de: In omni opere crede
ex fide animȩ tuȩ: hec est
enim conseruatio manda¬
torum: Qui credit deoat
tendit mandatis: et qui
confidunt in illo non mi¬
norabuntur: Cap.Xxxiii
imenti dñm non os¬
icurrent mala: sed it
ten: tatione deus illun
conseruabit. et liberabit a
malis: Sapiens non odit
mandata et iusticias: et
non illidetur quasi in pro¬
cella nauis: homo sensat
credit legi dei: et lex fide¬
lis illi: Q.ui interrogationẽ
manifestat parabit uer¬
bum: et sic deprecatus ex¬
audietur: et conseruabit
disciplinam: et tunc res¬

Expanded text:
suam inveniet comparationem. Vir consilii non disperdet intelligenalienus et superbus non pertimescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine cotionibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis in via ruinae non eas et non offendes in lapides ne credas te viae laboriosae ne ponas animae tuae scandalum et a filiis tuis cave et a domesticis tuis adtende in omni opere crede ex fide animae tuae haec est enim conservatio mandatorum qui ctendet mandatis; et qui confidit in illo, non minorabitur. XXXIII. Timenti Dominum non occurrent mala: sed in temptatione deus illum conseruabit et liberabit a malis. sapiens non odit mandata et iustitias, et non inludetur quasi in procella navis homo sensatus credit legi Dei et lex illi fidelis qui interrogationem manifestat parabit verbum et sic deprecatus exaudietur et conservabit disciplinam et tunc res
Abbreviated transcription (Latin):
hortabatur populum per
totam uiam: donee uent¬
re nt in terram iuda E as¬
cenderunt in montem sy¬
on cum leticia et gaudio.
et obtulerunt holocausta:
quod nemo ex eis cecidis¬
set. donec reuerterentur
t in diebus quib erat
iudas ⁊ ionathas in t̾¬
ra galaad & symon frater
eius in galilea contra faci¬
em ꝑtole maidis: audiuit
iosephus zacharie filtus.
et azarias princeps uirtu¬
tis res bene gestas ⁊ prelia
quȩ facta sunt: et dixit.
faciamus ⁊ ipsi nobis no¬
men: et eamus pugnare
aduersum gentes quȩ in
cireuitu nr̃o sunt & prece¬
pit his qui erant in exer¬
citu suo: et abierunt iam.¬
niam. Et exiuit gorgias
de ciuitate & uiri ens: ob¬
itiam illi in pugnam. Et
fugati sunt iosephus et
azarias: usq in fines iudee:
Ececiderunt illa cie de ppłõ
ifrł̃: ad duo milla uiri. Et
facta est fuga magna iN
populo: quia non audie¬
runt iudam & fratres erus:.
existimantes se fortiter fac¬
turos. Ipsi autem non erais
de semme uirorum illoꝵ:¬

Expanded text:
hortabatur populum per hortabatur populum per totam viam donec venerunt in terram Iuda et ascenderunt in montem Sion cum laetitia et gaudio et obtulerunt holocausta quod nemo ex eis cecidisset donec reverterentur t in diebus quibus erat Iudas et Ionathas in terra Galaad et Simeon frater eius in Galilea contra faciem Ptolomaidis audivit Iosepphus Zacchariae filius et Azarias princeps virtutis res bene gestas et proelia quae facta sunt et dixit faciamus et ipsi nobis nomen et eamus pugnare adversum gentes quae in circuitu nostro sunt et praecepit his qui erant in exercitu suo et abierunt Iamniam et exivit Gorgias de civitate et viri eius obviam illi in pugnam et fugati sunt Iosepphus et Azarias usque in fines Iudae et ceciderunt illa die de populo Israhel ad duo milia viri et facta est fuga magna in populo quia non audierunt Iudam et fratres eius existimantes se fortiter facturos ipsi autem non erant de semine virorum illo