comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undus iste omnibus
fidelibus querentibus
patriam: sic ẽ quomodo
fuit herenius ppło isrł.
Frrabant quide adhue
& patriam querebant:
s duce do̾ errare uon
poterant. uia illis futt
iussio dĩ. Nam ibi per
quadraginta annos
errueriuit. paucissimis mansionib conficitur
iti psum: & notum ẽ omnib. Tardabaittur
quia erercebantui: non quia deserebant᷑. Quoo
ledis ꝓmittit ds. in effabilis aulcedo ẽ. & bonũ &¬
lait scriptura dicit: & sepe commemorantibus¬
nisi uere foris. Ad eo ut noueritis quia ad facta
retulit: & omins sp̃s ait qui soluit apm in carne
uenisse: ñ ex dõ. Soluere. factis intelligitur:. Quid
audiuit: nec in cor hominis ascendre. Laborib
aut̃ temporalib exercemur: temptationibus
uitȩ p̃sentis erudimur. S si nouuultis in ista
heremo siti mori: bibite caritatem. Fons ẽ quem
uoluit dñs hic ponere. ne deficianius in uia: &
habundantius eum bibͤ musꝰ cum ad patriam
uenerimus. Modo enuangłium lectum est.

Expanded text:
undus iste omnibus fidelibus quaerentibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe nisi vere foris. Adeo ut noveritis, quia ad facta retulit, « et omnis spiritus, » ait, « qui solvit Jesum in carne venisse, non est ex Deo . » Solvere factis intelligitur quidaudivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est;
Abbreviated transcription (Latin):
in dilectione spm sc̃m e̾ẽ. Ipse ẽ enim sp̃s sc̃s: quem
non possunt acciꝑe mali. Ipse ẽ ille fons de quo dic̃
scͥptura: fons aquȩ tuȩ sit tibi ꝓprius. & nemo alieuꝰ
communicet tibi. Omnes enim qui ñ diligunt
dm̃: alieni sunc antixp̃i sunt. & quamuis intrent
basilicas. ñ possunt numerari int̾ filios di: ñ ad illo ꝑt¬
& sangirnis diũ: & malus potest. Nã de talib dictãc̃:
qͥ matiducat & bibit in digne : uuliciũ sͥ manducat & bibi

Expanded text:
iritum sanctum esse. Ipse est enim Spiritus sanctus, quem non possunt accipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertet sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bi
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum. dequib dr. ut seductores & ueraces. Qua¬
re seductores: Quia docent hominem despicere
quod habet: & sꝑare quod non habet. Quȩ ocuilis
apposita sunt. au̾sis & clausis sensib p̃terire: &
quȩ ab oculis remota sunt in explebilib deside¬

Expanded text:
credere. Ut seductores et veraces. Quare seductores? Quia docent hominem despicere quod habet, et sperare quod non habet: quae oculis exposita sunt, aversis et exclausis sensibus, praeterire: et quae ab oculis remota sunt, inexplebilibus deside
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ xp̃i. quid apłis ꝓfuerit aduentus sp̃s
scĩ. ipse dñs ẽ qui hoc eiudenter exponit. Quȩ dico
inquit uob̾: non potestis ea portare modo. Cum aut̾
uenerit ille sp̃s ueritatis: ipse uos docebit omnem
ueritatem. Uides quia cum sp̃s sc̃s infunditur: cor
fidele ad prudentiã & constantiam dilatatur
taq ante descensionẽ sp̃s sc̃i usq ad negationem
apłi deterrentur: post uisitacionẽ eius ciero. usq
tiȩ spiritalis illuminamur. edificamur: erudi¬
mur. instruimur: consummaniur: ut illam sc̾ĩ
sp̃s uocem audire possimus. Intellectum dabo tͥ:
& instruam te inuia qua gradieris. De spũ sc̃o acce¬
pimus ut spũales efficiantur: quia animalis homo
non ꝑcipit ea quȩ suut sp̾s sc̃i.D. spũ sco accipiuiꝰ¬
ut sapiamus int̾ bonum malumiq discernere: iusta
diligere. in iusta respuere: ut malitiȩ ac suꝑbie re¬
pugnemus: ut luxuriȩ ac diu̾sis illecebris. & fedis

Expanded text:
resurrectionem Christi, quid apostolis profuerit adventus Spiritus resurrectionem Christi, quid apostolis profuerit adventus Spiritus sancti, ipse Dominus eis evidenter exponit. Quae dico, inquit, vobis, non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, ipse docebit vos omnem veritatem . Vides, quia cum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et constantiam dilatatur? Itaque ante descensionem Spiritus sancti, usque ad negationem, apostoli deterrentur: post visitationem vero ejus usque tiae spiritualis illuminamur, aedificamur, erudimur, instruimur, consummamur, ut illam sancti Spiritus vocem audire possimus: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris . De Spiritu sancto accipimus, ut spirituales efficiamur, quia animalis homo non percipit ea quae sunt Spiut sapiamus inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solator
& tutor ẽ. Ideo dicit sermo durinus. Nisi dñs custo¬
dierit ciuitatẽ: in uanum uigilant qui custodiunt
eam. Ergo sp̃s sc̃s qui suꝑ aquas baptismi salu¬
tifero descendit illapsu: in fonte plenitudinem
tribuit ad in nocentiamꝰ in confirmatione augm̃¬
tum prestat ad głam: quia in hoc mundo tota ȩta¬
te uicturis int̾ uisibiles hostes & ꝑicula gradien¬
dumẽ. In baptismo regenamnur ad uitam: post
baptismum confirmamur ad pugnam. Inbaptis¬
mo abluiniur: ptꝰ baptismum roboramtir. CAc sic¬
ontinuo trausituris sufficiunt regen̾ationis be¬
esicia: uicturis aut̃ necessaria sunt confirmationis
rilia. Regeneratio ꝑse saluat. mox in pace beati
cłi recipiendos: confirinatio armat & instruit. ad
agones mundi huius. & prelia reseruandos. Qui
aut̃ pt᷑ baptismum cum acquisita in uocentia im¬
maculatus ꝑuenit ad mortem: confirmatur morte:
quia iam non pocest peccare p̾t mortem. Hic si for¬
te illud etiam requirere uelimus. ptꝰ passionem et

Expanded text:
solator et tutor est. Ideo dicit sermo divinus: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Ergo Spiritus sanctus, qui super aquas baptismi salutifero descendit illapsu, in fonte plenitudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam. Et quia in hoc mundo tota aetate victuris, inter invisibiles hostes et pericula gradiendum est, in baptismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam: in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. At si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos: confirmatio autem armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos. Qui autem post baptismum cum acquisita innocentia immaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte, quia non potest peccare post mortem. Hic, si forte illud etiam requirere velimus, post passionem et
Abbreviated transcription (Latin):
triumphum residens ad dexteram patris: hodier¬
na die discipulis dona largitus ẽ: Non auri talenta
cȩtas grãs apłi etiam linguis uariis loquerentur
hoc est ut hebreȩ nationis homo xp̃i głam roma¬
nȩ facundiȩ eloquentia ꝑtonaret: & redemptio¬
nem genis humani. peregrine aures. quia aiuidea
p̃dicari lingua non caꝑent.: ꝓpria loqueta cognos¬
cerent. Ominis lingua in p̃dicatione xp̃i resol¬
uitur: ut maiestatẽ eius omnis loquela faceat᷑
sicut ait sc̃s dauid. Non suut loquele neq ser¬
mones: quorum non audiant᷑ uoces eorum. Ne
imremini aut̃: quod ad dext̾am patris residere
diximus fuium. Addexteram enini residet: non
quia iaior patre. s ne muior esse credatur: sic̃
heretici blasphemare consueuerunt. Sicu
enim diuuntas. honorifice gradum nescit. ita
scã scͥptura nouit obuiare blasphemus.

Expanded text:
triumphum residens ad dexteram Patris hodiertriumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor esse credatur; sicut haeretici blasphemare consueverunt; sicut enim Divinitas honorificentiae gradum nescit, ita Scriptura sancta novit obviare blasphemiis.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ in ꝓpħa. Ascendens in altum captiuam
durit captiuitatemꝰ dedit dona hominibus.
Quȩ sententia utiq sic intelligitur. eo quos
captiuitatẽ hominis quem sͥ diabolus captiua¬
berat illi erudiendo sibi dñs captiuarit: & ipsã
siciti ait captiuitacem captam ad celorum alta
sustulenit. Utͣiq gͥ capiuitas uno uocabulo
tiuam duxit captiuitatẽ. Quani bene triumphũ
diũi ꝓpħa describit. Solebat sicut dicunt regum
truimphantium currus captiuoꝵ pompa pro¬
cedere. Ecce dnm euntem ad celos. ñ precedit. s
comitatur glosa captiuitas. Non ante uehiculũ
ducitur: s ipsa euehit saluatorem. Quodam eni
mysterio dum filius dĩ filium hominis sustollie
ad celuin: ipsa captiuitas portatur & portat. Quco
aut̃ ait. dedit dona hominib: hoc uictoris in signe
est. Post triumphum enim uictor semꝑ dona lar¬
gitur: & ꝓprio regno residens. seruuloꝵ gaudia
numeratur. Sic & xp̃s dñs uicior diaboli. post

Expanded text:
tum est in propheta: Ascendens in altum captivam tum est in propheta: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo tivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere: ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia muneratur. Sic Christus Dominus diabolicum post
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit gͦ adpatrem dnĩs Meminit sc̃itas ura
quod aquilȩ illi de psalt̾io. cuius in nouatã
iuuentutem legiinus. comparauerim salua¬
corem. Est enim similitudo ñ parua. Sicut
enima quila humilia deserit. alta petit: celo¬
rum uicina conscendit: ⁊ta & saluator humi¬
lia inferni deseruit: paradysi altiora petiit. &e¬
lorum fastigia penetrauit. Ꝙ sicut aquila re¬
lictis terrenis sordib sublime uolans. purio¬
ris aeris salubritate ꝑfrintir: ita & dñs t̾renoꝵ
fecem deserens peccatorum. in scĩs suis uolitanis
purioris uitȩ simplicitate letatur Pomnia g̃
aquilȩ comparatio conuenit saluatori. S quid
facinus quod aquila frequent̾ p̃dam diripit
tollit frequent̾ alienim : Nec in hoc tamen
dissimilis ẽ saluator. Predam enim quodam mͦ
cib portauit ad celum. & auene dominationis
idẽ diabolice potestatis seruum decaptiuitate
erutum. dixit ad altiora captiuum: sicut sc̃ͥp¬

Expanded text:
Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra quod aquilae 189 illi de psalterio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate laetatur. Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam frequenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodocibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum de captivitate erutum, duxit ad altiora captivum, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
insegetemꝰ uinea pubescit in pamitem. Sigͥ
cumi florescit xp̃i caro. omnia florib uestiunt᷑:
necesse ẽ ut cum idem fructum affert. etiam
uuiu̾sa fructificent sicut ipse ait dominus.
lisi granumi frum̃ti cadens in t̾ram mortuum
fuerit: inipsum manet. Cum aut̃ mortuum
fuerit: iuitum fructum affert. Refloruit ꝙͥ
dñs cum resurrexit etumulo: fructificat cũ
ascendit incelum. Fos est cum de nferiorib
t̾rȩ ggniturꝰ fructus ẽ cum altissima sede re¬
conditurꝰ Granim ẽ sicut ipse ait: cum solus
crucem paticur. fructus ẽ cum plurima apło¬
rum credulitate circumndatur: Is enim post̾
resurrectione quadraginta dieb cum discipłis
conu̾satus: tota illos sapientia maturitatis e¬
docuit: & ad bonam frugem eos onini discipli¬
narumi fecunditate conuercit. Deuide ascen¬
dit a̾celum: ad patrẽ scilicet fructum carnis
ꝑferens in discipulis iusticie semina derelinques.

Expanded text:
in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, sicut ait idem Dominus: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sede reconditur. Granum est, sicut ipse ait, cum solus crucem patitur, fructus est, cum plurima apostolorum credulitate circumdatur. His enim post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis conversatus, tota illos sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae semina derelinquens.
Abbreviated transcription (Latin):
on incommnode ante dͥi¬
es complures. sicut reti¬
netis fr̃s p̃dicatio nr̃a
processit: inqua descͥp¬
simus. quod caro dñi
rediuiuo ueluti nitore
floris detumulo ger¬
minarit. quem tumu¬
lum situm mortulo
enuangłista testatus.
nde non incongrue ꝓsecuti fumis. Conue¬
mens enim erat ut flos p̃ciosior mortulo gig¬
neretur. & bonȩ frugis commendatum solo se¬
men. intra septa domestica. & amena uirentia.¬
in salutem ommum pullularet. Xp̃ĩ enim re¬
surrectia cunctortm ẽ redemptio ppłorum
Ergo mnortulo saluator rediuiuum corpra as¬
sumit: & int̾ florentes arbores. & candoxtia lilia
carne iam mortua ressorescit: E  a gminat
desepulchro: ut germinantia & nitentia cuneda
reparet. Sic enim ptꝰ hyemalis rigoris frigidam
quodammodo sepuituram pullulare elementa
omnia festinarunt: ut resurgente dño & ipsa
consurgerent. Nam utiq exresiurrectione xp̃i.
aer salubrior ẽ. solca hidior t̾ra fecundior. Ey
eo surculus uirescit. infruticem. herba crescit

Expanded text:
on incommode ante dies complures, sicut retinetis, fratres, praedicatio nostra processit, in qua descripsimus quod caro Domini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum situm in hortulo evangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit
Abbreviated transcription (Latin):
negligere salutaria: pro nichilo reputare ꝑpetua:
Cupiditatẽ cominendat dequa dicitur: radix om¬
num malorum ẽ cupiditas. Quȩ in pͥmis hoc ma¬
lum habet: quod dum ingerit transitoria. abscon¬
dit ȩt̾na: & dum aforis posita conspicit: intra se
latentia ũ introspicit. & qͥum aliena querit. sec¬
tatorem suum. semet ipsum reddit alienum.

Expanded text:
negligere salutaria, pro nihilo reputare perpetua? Cupiditatem commendat, de qua dicit: « Radix omnium malorum est cupiditas. » Quae in primis hoc malum habet, quod dum ingerit transitoria, abscondit aeterna; et dum a foris posita conspicit intra se latentia non introspicit, et dum aliena quaerit, sectatori suo semetipsum alienum
Abbreviated transcription (Latin):
possit: forte cogitet sibi aliquis. Quuid michi ꝓdest
mus. si pt̾ fontem adiectione noui geueris inaige¬
mus. Non ita dilectissim atcendat caritas ura.
Sicut exegit militaris ordo. ut cui imꝑator quem¬
cumq in militum receꝑit numerum. non soltun
signat receptum. s etiam armis competentib in¬
struit pugnatorem: ita inbaptizato benedictio ali
municio est. Dedisti iniliti arna militiȩ. da &
ad uimenta mlitiȩ. Nunquid ꝓdest si quisqͣ
parentum magnam paruulo conferat faculta¬
temꝰ susi ꝓ uidere studeat & tutorem: Ita para¬
Ichytus regeneratoꝵ iunxpõ. custos & consolitor

Expanded text:
possit, forte cogitat sibi aliquis: quid mihi prodest mus, si post fontem adjectione novi generis indigemus. Non ita dilectissimi. Attendat charitas vestra. Sicut exigit militaris ordo, ut cum imperator, quemcumque in militum receperit numerum, non solum signet receptum, sed etiam armis competentibus instruat pugnaturum: ita in baptizato benedictio illa munitio est. Dedisti militem, da ei adjumentum militiae. Numquid prodest, si quisquam parentum magnam pupillo conferat facultatem, nisi providere studeat et tutorem? Itaque Paracletus regeneratis in Christo, custos et consolator
Abbreviated transcription (Latin):
Milis dieb dicit diĩs. effundam despũ meo. suꝑ
omneni caruem. Ad u̾tamiis suuimȩ diuitias
bonitatis. Quod in confirmandis neophitis mamis
impositio tribuit singulis. Hoc tunc scĩsp̃s descen¬
sio ui credentium ppłos donauit umu̾sis. S quia
dixinius quod mantis impositio & confirmatio ei¬

Expanded text:
is, dicit Dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem . Advertamus summas divitias bonitatis Dei. Quod in confirmandis neophytis manus impositio tribuit singulis, hoc tunc Spiritus sancti descensio in credentium populos donavit universis. Sed quia diximus, quod manus impositio
Abbreviated transcription (Latin):
tua ẽ. Suadet gͦ mollissinus suauitatib peccatis.
uiciis & flaminus nucrire carnẽ: cibi et uini intẽ¬
perantia animam p̃mere. ac uitã sp̃s int̾cludere:
& contra se hosti suo de se gladium ministrare.
Ecce quid suadet scħ sapientia: Ut qui boni facti
sunt. mali e̾ẽ maluit: & ꝑ errorem mentis fieri eti¬
am studeant peccatores: ꝙ nͣ cogitent illam t̾ri¬
bilem dĩ uocem. cum exurent᷑ peccatores sicut

Expanded text:
 Suadet ergo mollissimis suavitatibus, peccatis et vitiis et flammis nutrire carnem, cibi et vini intemperantia animam premere, ac vitam spiritus intercludere, et contra se hosti suo de se gladium ministrare Ecce quod suadet saeculi sapientia, ut qui boni facti sunt, mali esse malint, et per errorem mentis fieri etiam studeant peccatores, et non cogitent illam terribilem Dei vocem, cum exurentur peccatores sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ab otita sit temporum uecustate. an ipsi ñ scrip¬
seruit: incertum habeo. Michi uixta priorẽ
int̾pretationem hoc uidet᷑: quod de iniquo
mam mona debeamus nob̾ amicos facere: ñ quos¬
libet pauꝑes. s eos qui nos possint reciꝑe in do¬
mos suas. & mȩt̾na tabernacula. ut cum eis par¬
ua p̃ buerimus. recipiamus ab eis magna: et
dantes aliena. nr̃a suscipiamus: & seminemus.
in benedictione. ut metamus benedictionem
Qui enun parce seimnauerit: parce et metec.

Expanded text:
abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripabolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet.
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum: qui tritico mandatoꝵ. di nutritus
erat. et debebat ei centenarium numerum:
& coegit ut decentum octoginta faceret: id est
crederet ni dm̃ resurrectionem. quȩ octaui diei
nu pero continetur: & de octo completus decadis:
ut de sabbato transiret ad pͥmam sabbati. Ob
hanc causam a dño p̃dicatur. quod bene fecerit:
& ꝓsalute sua inȩruangłu clementiã de legis
austeritate mutatus sit. Quod siquesieris quare
uocetur uiuicus iniquitatis: in lege quȩ dei est
imiquus erat uilicus: qui bene quidem offere¬
bat. h non bene diundebat: credens in patreni. s
filium ꝑsequrus. habens dm̃ onimpotentem: s.
sp̃m sc̃m negans. Prudentior itaq fuit ꝓarilus
apłs intrans gressione legis. filiis quondam lucis:
ꝑ did̾unt. Ambrosius mediolanensis ep̃s. quid
de hoc loco senserit: in commentariis eius legere
poteris. Origenis et didimi. in hanc parabola
explanationem inuenire ñ potui. Et utrum

Expanded text:
Judaeorum, qui tritico mandatorum Dei nutritus Judaeorum, qui tritico mandatorum Dei nutritus erat, et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum, octoginta faceret, id est crederet in Domini resurrectione, quae octavae diei numero continetur, et de octo completur decadibus: ut de sabbato Legis transiret ad primam sabbati. Ob hanc causam a Domino praedicatur, quod bene fecerit; et pro salute sua in Evangelii clementiam de Legis austeritate mutatus sit. Quod si quaesieris, quare vocetur villicus iniquitatis, in Lege, quae Dei est; iniquus erat villicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene dividebat; credens in Patrem, sed Filium persequens; habens Deum omnipotentem, sed Spiritum Sanctum negans. Prudentior itaque fuit Paulus Apostolus in transgressione Legis filiis quondam lucis, perdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Mendicare erubesco: ut qui doctor fueram iude
orum. cogar agentib & a discipulo anania. salutiᷤ
& fidei mendicare doctrinam. Faciam igitur qͦd
michi utise ee̾ intelligo: ut pt quam ꝓiectus fuero
aiullicatione meaꝰ recipiant me ap̃iani indo¬
mos suas. Cepitq eis qui prius uersabant᷑ iulege.
& sic inxp̃o crediderant. ut arbitrarent᷑ se in lege
iustificandos dicere legem abolitam ꝓpħas p̾terisse:
& quȩ antea plucro fuerant. reputari instercora.
Uocauit itaq duos depluriiis debitorib. Primũ
qui debebat centum cados oler: eos uidelicet qui
fuerant exgentib congregatiꝰ & magna in di¬
gebant miscđia dĩ. Et decentenaro numero
genarium. qui ꝓprie penitentium ẽ. iuxta
iubeleum. & illam in ęuuangłio parabolam: in
quã alteri quingenti. alteri quinquaginta de¬
nard̃ dimituntur Scd̾m aut̃ uocauit ppłm

Expanded text:
mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iurius. fodere non ualeo. omnia enim mandata mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iurius. fodere non ualeo. omnia enim mandata orum, cogar a gentibus et a discipulo Anania, salutis ac fidei mendicare doctrinam. Faciam igitur quod mihi utile esse intelligo: ut postquam projectus fuero de villicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. Coepitque eos qui prius versabantur in Lege, et sic in Christum crediderant, ut arbitrarentur se in Lege justificandos, docere Legem abolitam, Prophetias praeterisse, et quae antea pro lucro fuerant, reputari in stercora . Vocavit itaque duos de pluribus debitoribus. Primum, qui debebat centum balos olei, eos videlicet qui fuerant ex gentibus congregati, et magna indigebant misericordia Dei; et de centenario numero genarium, qui proprie poenitentium est, juxta jubilaeum, et illam in Evangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. Secundum autem vocavit populum
Abbreviated transcription (Latin):
quis credet uobis: Unde corripit auariciam: &
dicit eum qui amat pecuniam. dñi amare non
posse. Igitui et apłis siuelint anare din. e̾ẽ pecu¬
nias contempnendas. Unde scribe & phariseiqͥ
eraut auari. adu̾sum se dictam intelligentes pa¬
rabolam: subsannabant eum: carnalia & certe p̃
sentia. spiritalib ac fisturis et quasi incertis p̃ponẽ¬
unum opus dicta compiugens. ingenu sui nobis
monimenta dimisit: hȩc suꝑ hauc ꝑabolam in suis
ẽditius. Huius dispensator paulus. qui ad pedes
gamalielis sacras litteras didicit: legem di susceꝑat
dispensandam. Qui cum cepisset credentes i xp̃o
ꝑsequi. ligare. occidere. & omnem dñi sui substã
quid me ꝑsequeris: Durum ẽ tͥ contra stimulũ
calcitrare. Dixitq incorde suo. Quid faciam qͥ a¬
inagist̾ fui et uillicus: cogor eẽ discipulus et oꝑa¬
rius: Fodere non ualeo. Oinma enim mandata
iegis quȩ terre incubabant. cerno destruct̾a: &
legem & ꝓpħas usq ad ioħem baptistam eẽ fiuitõ.

Expanded text:
is credere poterit ?\' unde corripit auaritiam et dicit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponenunum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis , quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gdispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Daudiens: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Dixitque in corde suo: Quid faciam? Magister fui et villicus, nunc cogor esse discipulus et orius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos.
Abbreviated transcription (Latin):
mammona: ut cum defeceritis recipiant uos
inȩt̾na tab̾nacula. Qui fidelis ẽ in paruo: et
in multis fidelis ẽ. Qui inminimo iniquus est.
& in maiore iniquus ẽ. Sigͦ in iniquo mapimo¬
na fideles non fiustis: quod urm ẽ quis credet¬

Expanded text:
mamona, ut, quando defecerit, recipiant uos mamona, ut, quando defecerit, recipiant uos in aeterna tabernacula. qui fidelis est in paruo, et in multis fidelis est et, qui in minimo iniquus est, et in multis iniquus erit. si ergo in iniquo mamona fideles non fuistis, quod uerum est, quis
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ esti qui non gub̾ nationẽ uille. s dispensa¬
tionem uniu̾sȩ domus. tullio int̾pretante sig¬
nificat. Iste gͥ dispensator accusatus ẽ. ad dñm:
quod dissiparet substautiam eiꝰ. Quo uocato
bis. Qui dixit insemet ipso. Quid faciã quia
dñs nĩs atifert a me uillicationem: Fodere nĩ
ualeo: mendicare erubesco. Scio quid faciam:
ut quando sublata fuerit a me dispensatio. sus¬
cipiant nie indomo suas. Uocauitq singuloꝰ
qͥebicoꝵ dũi su. & c̾ixit primo. Quantum de¬
bes dño meo: Qui dixit ei. Centum cados olci.
Ait illi. Accipe cauitionẽ tuam: & sedens eito
quinquaguita. Deinde adalium locutus est.
Tu autẽ quantum debes: At ille respondit. Cen¬
tum choros tricici. Dicit ei. Tolle cautionem
tuam: & scribe octoginta. & laudauit dñs ui¬
licum siue dispensatorem iniquitatis : quod
prudent̾ fecerit: quia filii scħ huuis pruden¬
tiores sunt filiis lucis. ingeneratione sua. Fo

Expanded text:
liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensaliber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato s dispensare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faut quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. Vocavit itaque singulos debitores domini sui, et dixit primo: Quantum debes Domino meo? Qui dixit ei: Centum batos olei. Ait illi: Tolle cautionem tuam, et sedens cito, scribe quinquaginta. Deinde ad alium locutus est: Tu autem quantum debes? At ille respondit: Centum coros tritici. Dixitque ei: Tolle cautionem tuam, et scribe octoginta. Et laudavit Dominus villicum, sive dispensatorem iniquitatis, quod prudenter fecerit: quia filii saeculi hujus prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua. Et
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ad patrem susceptus ẽ ab eo. Frat quoq¬
minori inuidens senior. patris uoce corripitur:
Has tres parabolas contra phariseos & scribas
locurus ẽ: qui nolebant reciꝑe ẜenitntiam
peccatorum. & puplicanorum salutẽ. Dicebat
parabolam sicut pͥus adscribas & phariseos:
qua parabola ad clementiam discipulos hor¬
taretur. & aliis uerbis diceret. Dinrtite & di¬
mitet᷑ uobis: & in oratione domunca. libera
fronce poscatis. dinitte nobis debita nr̃a sic̃
& nos dimittimus debitorib nr̃is. Quȩ est tͦ
parabola dñi ad clementiam discipulos ꝓuo¬
cantis: Homo quidam erat diues: qui habebat
uillicum. siue dispensatorem. Hoc aut̃ ychono¬
mos significat. Uillicus ꝓprie uillȩ gub̾nator
ẽ: unde & auilla uillicus nomen accepit. Ycho¬
nomos aut̃ tam pecuniȩ quam frugum: et
omnium quȩ dñs possidet. dispensator ẽ: uir¬
de et ychorromicus xenofontis pulcherrimꝰ

Expanded text:
reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoqreuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, ntus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus
Abbreviated transcription (Latin):
uis sit uullicus iniquita¬
tis qui dũi uoce laudat᷑.
cuius cum uellem scire
rationem. & dequo fon¬
te ꝓcesserit. reuolui uo¬
lumen ȩuaugłicum
& int̾cȩtera repperi. qͦd
appropinquantib saluatori puplicanis & pecca¬
torib ut audirent eum: murmurabant pha¬
risei & scribe dicentes. Quare hic peccatores
suscipit. & comedit cum eis: Qui locutus est
eis parabolam centum ouium. et unius ꝑdite
quȩ inuenta humeris pastdris reportata est
et cur esset ꝓposita statim intulit. Dico uobis.
quod ita gaudium erit incelo. suꝑ unopeccato¬
re penitentiam agente: quam suꝑ nonaginta
nouem ustis: qui non habent opus penttentia.
Aliam quoq parabolam decem dragnarum et
fine compleuit. Sic dico uob̃ gaudium erit corã
angłis dĩ: suꝑ uno peccatore penitentiam agente.
Terciani quoq parabolam ꝓpostut hominis: ha¬
bentis duos filios. & diuidentis int̾eos substan¬
tiam. Cumq minor facultatib ꝑditis egere
cepisset. & comedere siliqtias porcorum cibuni:

Expanded text:
ui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum unifine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis ẽ in minuno. hoc ẽ incarnalibꝰ & iiul¬
tis fidelis erit. idẽ in spnalib. Qui aut̃ in paruo¬
miquus. E  non det fr̃ib ad utendum. quod
adeo ꝓomnib ẽ creatum: iste & inspirita li pecu¬
nia diuidenda. iniquus erit: ut non ꝓ necessitate
carnales diuitias quȩ labinitur non bene dis¬
pensetis: ueras et̾nasq diuitias doctrine d qͥs
det uob̾: E si inhis quȩ aliene sunt. alienum

Expanded text:
fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et mulfidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, m\', inquit, \'carnales diuitias, quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quis dabit uobis: Nemo seruus potest duob
dominis seruire. Aut. enim unum odio ha¬
bebit. & alterum diliget: aut unum audiet.
& alterum contempnet. Non potestis dõ ser¬
iure & mammone. Audiebant aut̃ hȩc omnia
ꝑharisei. qui erant auari: & deridebant illum
Totum huius parabole textum posui: ut non
bola certas nitamur inuenire ꝑsonas. S inter¬
pretemuream quasi ꝑabolam. hoc ẽ similitudine᷑.
sator iniquȩ maminone dñi uoce laudatur. qͦd
prudent̃ egerit: quanto magis xp̃s qui nulltĩ
dampnum sustinere potest. & ꝓnus ẽ ad cleñ¬
tiam. laudabit discipulos suos: si in eos qui cred
ti sibi sunt miscricordes fuerunt:: Demq post
tiȩ nimcupantur: quod de iniquitate colle¬
cte sunit. Si gͦ miquitas bene dispensata uertũ
inusticiam: quanto magis sermo diuius.
in quo nuua ẽ iniquitas. qui apłis creditus
ẽ. si bene feierit dispensatus. dispensatores suoᷤ
leuabit incelum: Quamobrem sequitur. qui

Expanded text:
dabit vobis? Nemo potest duobus dominis servire. Aut enim unum odio habet: et alterum diliget: aut unum adherebit et alterum contemnet. Non potestis Deo servire et mammone. Audiebant autem omnia pharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non n parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, sator iniqui mammonae Domini voce laudatur quod prudenter fecerit: quanto magis Christus qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabit discipucrediti sunt, misericordes fuerint! denique post tiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus, in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem uenit ad homines: eandem caritatem
in notuit. uestem eͥẽ nuptialem. Omnis gͦ u r̃m
qui in eccłia positus dõ credidit: iam admptias
nitrauitꝰ s cum nuiptiali ueste non uenit: si ca-¬
ritatis gr̾am non custodit. & ecce fr̃s siquis ad
carnales nuptias ẽe̾t. inuitatus. uestem mutua¬
ret: cum gauderet sponso & sponsȩ. exipso sui
habitus decore ostenderetꝰ. int̾ gaudentes &
festa celebrantes despectis uestib apparere eru¬
besceret: nos ad d̾i nuptias uenimus. & cordis ues¬
tem mutare dissimulanius. Congaudent angłi.
cum ad celtim assumuntur electi. Qua gͦ mente
hec spũalia festa conspicimus: qui nuptialem
uestem id ẽ caritatẽ. quȩ sola nos speciosos ex hi¬
beat. non habemus: Sciendum xͦ ẽ quia ficut in
duob preceptis. suꝑiore uidelicet & infen¬
ore. uestis texitur: ita induob preceptis¬
caritas habetur: indilectione scilicet dĩ. & dilectio¬

Expanded text:
ritatem venit ad homines, eamdem charitatem ritatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiore, charitas habetur, in dilectione scilicet Dei et dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
horreis: & grandes acerui palearum qui ignib
tu rex nigrediens rep̃hendat. Cum magno enĩ
cordis timore pensandum ẽ: quod protins sus¬
ditur: Intrauit aut̃ rex ut uideret disctmben¬
tes: & uidit ibi hominem non uestitum ueste
uestem putamus: Si enim uestem nuptialẽ
baptisma uel fidem dicimus. quis sine fide &¬
baptismate has miptias intrauit: Eo enimip¬
so foris ẽ.: quo nec diun credit. Quid gͦ debemus in¬
telligere nuptialem uesteminisi caritatẽ: Intra¬
uit enim adnuptias. s cum nuptiali ueste non m¬
trat: qui in sc̃a eccłia assistens. fidem ht̃. s carita¬
tem non habet. Recte enum caritas nuptialis uestis
uocatur: qtua hanc inse conditor nr habuit. Aũ
ad sociande sibi eccłiȩ nuptias uenit. Sola quippe
dilectione dĩ actum eͣ: ut eius unigenitus mentẽ
sibi electoꝵ hominum uniret. Unde & paulꝰ
dicit. Sic enim dilexit d̾s mundum: ut filium
suum unigenitum daret pronobis. Quigͦ ꝑ ca¬

Expanded text:
horreis, et grandes acervi palearum qui ignibushorreis, et grandes acervi palearum qui ignibustu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste er nuptialem vestem putamus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per cha
Abbreviated transcription (Latin):
lia: suꝑius uero aues et homines habu¬
isse credenda est. Ibi lata extitit: ubi bestias ha
buit: ibi angusta. ubi homines seruauit: quia
nimirum scã eccłia incarnalib ampla ẽ: inspi-¬
ritualib angusta. Ubi enim bestiales hominum
mores tolerat: illic latius sinum laxat. Ubi aut̃
eos habet qui spirituali ratione suffulti sunt: illic
quidem ad sumnium ducitur. s tamen qͥa
pauci sunt angustatur: Lata quippe uia ẽ quȩ
ducit ad ꝑditionem: & multi sunt qui uadunt ꝑ
eam: & angusta quȩ ducit ad uitam: & pauci ft̃
qui inuemunt eam. Eo aut̃ usq archa angusta¬
tur insuminis: quousq ad mensuram unius cu¬
biti ꝑdiicatur: quia insc̃ã eccł̃ia quanto sanctio
& sine alterus cõ paratione natus est
sc̃s: qui iusta psalmi ste uocem factus ẽ sicut
passer in edificio. Tanto gͦ magis mali tolerandi
sunt: quanto & amplius habuudant. quia et in
areȩ tritura. paucasunt grana quȩ seruantur

Expanded text:
lia, superius vero aves et homines habulia, superius vero aves et homines habuisse crebuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet, qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur. Sed tamen quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctioret sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur
Abbreviated transcription (Latin):
głificat dicens. Et iustum loth opp̃ssum a nefau-¬
dorum in iusta conuersatione eruit. Aspectu e¬
nini et auditu iustus erat: habitans apud eos
qui de die indiem animam iustam miquis
uitam et laudat & roborat dicens. In medio na¬
tionis prauȩ & ꝑu̾se: int̾ quos lucetis sicut lu¬
minaria nimundo: uerbum uitȩ continentes.
Hinc iohes ꝑgami ecclie attestatui. dicens. Scio
ubi habitas. ubi sedes ẽ sathanȩ: & tenes nomen
meum: & non negasti fidem meam. Ecce fr̾s
bonus non fuit: quem malorum prauitas non pro¬
bauit. Ut enim ita loquar ferrum nr̃e anime ne¬
qua quam ꝑducitur ad subtilitatẽ acuminis: si
hoc non eraserit aliene lima prauitatis. Terrere
aut̃ uos non debet quod ineccłia & multi mali
& pauci sunt boni: quia archa mnundis diliririi
quȩ huius eccłie typumgesset. & ampla in infe-¬
riorib. & angusta insuꝑiorib fuit: quȩ insum¬
mitate etiam aduinius mensuram cubiti ex¬
creuit. Inferius quippe quadrupedia et repti¬

Expanded text:
i sunt ponens et iustum Loth oppressum a nefandorum iniuria conversatione eruit aspectu enim et auditu iustus erat habitans apud eos qui diem de die animam iustam iniquis vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Ecce, frabonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque repti
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius ex more mortuorum ad lauandum
esset nudatum: longe orationis usu. incubitis
& genib eius camelorum more inuenta ẽ ob¬
durata cutis excreuisse. & quid uiuens eius
sp̃s semꝑ egerit: caro mortua testabatur. Hec
aut̃ gesta sunt ante dominici natalis diem. Quo
transacto. mox emilianc sorori suȩ ꝑ uisionem
nocturnȩ uisionis apparuit dicens. Ueni. ut qͥt
natale dominicum sine te feci: scm̃ theophania
iam tecum faciam. Cin illa protimis de sororis
suȩ gordiane salute sollicita respondit Et si
sola uenio:. sororem nram gordianam cui di¬
mitto: Cui sicut asserebat cristis uultu it̾m
dixit. Ueni gordiana. etenim soror nr̃a inter
laicas deputata est. Quam uisionem mox mo¬
lestia corporis ẽ secuta: atq ita ut dictum fuerat
ante dominice apparitionis diem. eadem mo¬
lestia ingrauescente defuncta ẽ. Gordiana aut̃
mox ut solam manfisse se repperit: eiꝰ prauitas
ex creuit: et qu

Expanded text:
corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et q
Abbreviated transcription (Latin):
nero nocte huic tarsille amite nee que int̾ soro¬
res suas uirtute continuȩ orationis. afflictionis
studiosȩ. abstinentiȩ singularis. grauitate nm
uenerabilis in honore & culmine sc̃itatis exere¬
uerat. sicut ipsa narrauit ꝑuisionẽ attauus
meus felix huius romane eccłie antistes appariit.
eiq mansionem ꝑpetuȩ claritatis ostendit diti
ueni. quia in hac te lucis mansione suscipio. Ene
subsequenti mox febre correpta: addiem ꝑuenit
extremum: & sicut nobilib feminis uirisq mo¬
rieutib multi conueniunt. qui eorum proximoᷤᷤ
consolentur: eadem hora exitus eius multium
ac femine ens lec̾tulum circumsteteruntꝰ int̾
quas mat̾ mea affuit. cum subito sursum illa res¬
piciens. ĩm uenientem uidit: & cum magna
animadũsione cepit circum stantib clamare di¬
cens. Recedite. recedite. iħs uenit. Cumq ui
eum initenderet quem uidebat: illa sc̃a anma¬
ret. illic auctorem suauitatis uenisse. Cumq

Expanded text:
vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorovero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut ipsa narravit, per visionem atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, ret illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque