comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abraham usq ad moysen fuerat. inqua abraham
ysaac. iacob. & ioseph. uices uigilandi custo diebant
qͦd instantes psalmi ꝓclamant. Saluũ me fac dñc
se pene solus deũ coluit. & totus mundus ydolate
deditus fuit. Us queqͦ dñe obliuisceris. ysaac inni¬
it. cui dñs bona tͥbuit. dũ xp̃i figurã in om̃ib pͥ¬
tulit. Dixit insipiens iacob ostendit. quẽ insipien
bit. ioseph demonstrat. qͥ sine macula est ingressus di
stmprũ recusabat. & oꝑatus est iusticiam. dũ ppłm a
ꝑiculo famis liberabat. Hii etiam qͣterni psalm. sib
ua gła patri claudunt᷑. qͥa hii uigiles in qͥtuor uͥtim¬
b splendentes tͥnitatem coluisse legunt᷑. Antiphona
melo die est laus ab eis exibita maiestati diuine.
etiam iste antiphone quedam iuigi lum cantilene¬

Expanded text:
Abraham usque ad Moysen fuerat, in qua Abraham, Isaac, Jacob et Joseph vices vigilandi custodiebant, qui instantes psalmi proclamant. Salvum me fac se pene solus Deum coluit, et totus mundus idololatriae deditus fuit. Usquequo, Domine, oblivisceris , Isaac innuit, cui Dominus bona tribuit, dum Christi figuram in omnibus praetulit. Dixit insipiens , Jacob ostendit, quem insipiens , quis habitabit , Joseph demonstratur; qui sine macula est ingressus, dum stuprum recusabat, et operatus est justitiam, dum populum a periculo famis liberavit. Hi etiam quaterni sub uno Gloria Patri clauduntur, quia hi vigiles quatuor virtutibus splendentes Trinitatem coluisse leguntur. Antiphona melodiae est laus ab eis exhibita majestati divinae. Sunt etiam istae antiphonae quaedam vigilum cantilen
Abbreviated transcription (Latin):
In matutinis laudib iã adlibertatẽ ꝑ penitentiã ten¬
dimꝰ. dũ cantamꝰ psalmũ miserere mei ds̃. ⁊ qͥa ꝑ pe¬
nitentiam de tenebris mortis ad lucem uite transit᷑.
Ideo in scd̃o psalmo ꝑ singłas ferias mane ꝯtinit᷑. Ut
inũba mea. mane astabit tͥ. ⁊ mane exaudies u̾ba ma
In uidica me ds̃. ẜmiite lucẽ tuã. In te decet hẏmuiꝰ en
tus matutini. ⁊ uesꝑe delectabis. In dñe refugiũ. manc
floreat. ⁊ mane repleti sumꝰ miscd̾ia tua. In dñe exaudi
auditam fac mͥ mane miscd̃iam tuã. In bonũ ẽ confi¬
caritatem remissio peccõꝵ tͥbuit᷑. t̾cuis p̃s de dilettiõ

Expanded text:
udibus jam ad libertatem per poenitentiam tendimus, dum cantamus: Miserere mei Deus. Et quia per poenitentiam de tenebris mortis ad lucem vitae transitur, ideo in secundo psalmo per singulas ferias mane concinitur, ut in Verba mea: Mane astabo, et mane exaudies vocem meam ; in: Judica me, Deus; Emitte lucem tuam ; in: Te decet hymnus, Deus; Exitus matutini, et vespere delectabis ; in: Domine, refugium; Mane floreat et Mane repleti sumus misericordia tua ; in: Domine, exaudi; Auditam fac mihi mane misericordiam tuam ; in: Bonum est confiCA
Abbreviated transcription (Latin):
lege nomen dñi tetragramaton. idẽ qͣtuor litt̾is
in frontem p̃ferebat inscriptum. Quatuor qͥppe
litt̾e illius nominis. qͥtuor cornua crucis p̃monstra¬
bant. sicut nc̃ pallium crucis modum rep̃sentat. Et
qͥa hec lamina aurea cũ forma crucis in fronte pon¬
titicis portabatur. ideo adhuc p̾ciosa crux frontib
xp̃ianorum crismate impssa portatua. De papa¬

Expanded text:
lege Dei nomen tetragrammaton, id est quatuor litteras lege Dei nomen tetragrammaton, id est quatuor litteras in fronte sua praeferebat inscriptum. Quatuor quippe litterae illius nominis quatuor cornua crucis praemonstrabant, sicut nunc pallium crucis modum repraesentat. Et quia haec lamina aurea cum forma crucis in fronte pontificis portabatur, ideo pretiosa crux frontibus Christianorum chrismate impressa portatur. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
passionem ppło p̃ferre demonstret. In duab qͥꝑpe line¬
is palii ante & retro est purpureũ sce crucis signacti¬
lium affigit᷑. sunt claui qͥb corpus xp̃i cruci confige¬
tur. Circlus quo pontifex circa collũ circumidat᷑. est
torques aureus qͥ legitime certantib in p̾mio dat̾. Ita¬
qi pallium monet pontificem ferre mortificati onem¬
iucior. cruces palli inmente & corpore xp̃i unitari
passionem. Due linec. itt sit duab legib ꝑ omĩa in¬
strictus. spinule. ut ꝑtimorem dei sit mundo crucifi¬
xus. circulus. ut si sic p̾esse studeat. torquem eorone
uite ꝑcipiat. & qͥa in pallio tanta latent inystia. icdo
portat᷑ int̾ xp̃i sacrificia. Unde etiam crux aute ar¬
chiep̃m portat᷑. qͣtinus xp̃m crucifixum sequi ad¬
moneat᷑. ut coronam głe adipiscat᷑. Pallium uͦ ꝓ au¬
rea lamina est institutũ. in qua sũmꝰ pontifex in

Expanded text:
passionem populo praeferre demonstret. In duabus quippe linepassionem populo praeferre demonstret. In duabus quippe lineis pallii ante et retro est purpureum sanctae crucis signaculium affigitur, sunt clavi, quibus corpus Christi cruci configitur. Circulus, quo pontifex circa collum circumdatur, est torques aureus, qui legitime certantibus in praemio datur. Itaque pallium monet pontificem ferre vitiorum mortificationem, cruces pallii, in mente et corpore Christi imitari passionem; duae lineae, ut si duabus legibus per omnia instructus; spinulae, ut per timorem Dei sit mundo crucifixus; circulus, ut sic praeesse studeat, ut torquem coronae vitae percipiat. Et quia in pallio tanta latent mysteria, ideo portatur inter Christi sacrificia. Unde etiam crux ante archiepiscopum portatur, quatenus Christum crucifixum sequi admoneatur, ut coronam gloriae adipiscatur. Pallium vero pro aurea lamina est institutum, in qua summus pontifex in
Abbreviated transcription (Latin):
y spcrulam etiam dilectio intelligit᷑. qua seueritas
uł lenttas pontificis complectitur. O portet enĩ ut
doctrina ep̃i ex utraq lege sic dilecdione copuletur.
uncta sunt rasili arte polite᷑. qͥa ista sunt om̃i sci¬
titi redimita. Os recuruat᷑. ut ppłs errans ꝑ doctri¬
nam ad dm retrahat᷑. Caput in sup̾mo ponit᷑. dũ
coni̾sis ad dm uita et̾na ꝓponit᷑. In extremo ferro¬
baculus induratur. dũ omĩs p̃dicatio ꝑ ultimum
uidicium terminat᷑. In curuatura est scriptũ. Cũ
iratus fueris miscd̃ie recordaberis. ne ob culpam
gregis na suꝑet mentem pastoris. s u̾bo & exem¬
plo reuocet peccantes ad miscłiam redemptoris.
n sperula est scriptum. homo. qͣtinꝰ se hominem
memoretur. & de potestate collata non eleuetur.
ixta ferrum est scriptum. p̃arce. ut subiectis in
disciplina parcat. qͥtinꝰ ipse a sũmo pastore grãm
nenat. Uncle & ferrũ debet esse pecusũ. qͥa¬
incicium sacerdotis ꝑ dementiam debet esse delibittõ:

Expanded text:
 sphaerulam enim dilectio intelligitur, qua severitas vel lenitas pontificis complectitur. Oportet enim ut doctrina episcopi ex utraque lege sic dilectione copuletur, cuncta sunt rasili arte polita; quia ista sunt omni sanctitate redimita. Os recurvatur, ut populus errans per doctrinam ad Dominum retrahatur. Caput in supremo ponitur, dum conversis vita aeterna proponitur. In extremo baculus ferro induratur, dum omnis praedicatio per ultimum judicium terminatur. In curvatura est scriptum: Dum iratus fueris, misericordiae recordaberis ; ne ob culpam gregis superet ita mentem pastoris, sed verbo et exemplo revocet peccantes ad misericordiam Redemptoris. In sphaerula est scriptum, homo quatenus se hominem memoretur, ut de potestate collata non elevetur. Juxta ferrum est scriptum Parce, ut subjectis in disciplina parcat, quatenus ipse a summo pastore gratiam inveniat, unde et ferrum debet esse retusum, quijudicium sacerdotis per clementiam debet esse delibutum. C
Abbreviated transcription (Latin):
mobi emendant᷑: potestas regiminis figuratua.
Iaculum ergo pontifices.De
portant. ut infirmos in fide ꝑ doctrmame¬
rigant uirgam baiulant. ut ꝑ potestatem inqͥe¬
tos corigant. Que uirga uł baculus est recur¬
uiis. ut aberrantes a grege docendo ad penitenti¬
am retrahat. in extremo eius acutus. ut rebelles
ercommunicando retrudat. hereticos uelut lupos
osse & ligno efficitur. cristallina uel deaurata spe¬
eula comungit᷑. in sup̾mo capite insignit᷑. in extͤ¬
mo ferro acuit᷑. ꝑ uaculum ut dictum est auctori¬
tasꝰ doctͥrine accipit᷑. qua grex dñicus a pastore re¬
ictur. & add pascua uite compellitur. ꝑdurũ os du¬
atia legis. ꝑ lignum mansuetudo euangłii infinu¬
itir. ꝑ gemam sperule diuinitas xp̃i. ꝑ sup̃mum ca¬
uit regnũ celoꝵ ꝑ extremii ferrum ultimnum iu¬
dirnim denotat᷑. E xos gͦ baculus excidit᷑. dũ ex du¬
nilege duritia peccantium repͥmitur. Ex liguo tor¬

Expanded text:
improbi emundantur, potestas regiminis figuratur. improbi emundantur, potestas regiminis figuratur. Baculum ergo pontifices portant, ut infirmos in fide per doctrinam erigant; virgam bajulant, ut per potestatem inquietos corrigant; quae virga vel baculus est recurvus, ut aberrantes a grege docendo ad poenitentiam trahat; in extremo est acutus, ut rebelles excommunicando retrudat, haereticos velut lupos osse et ligno efficitur, crystallina vel deaurata sphaerula conjunguntur, in supremo capite insignitur, in extremo ferro acuitur. Per baculum, ut dictum est, auctoritas doctrinae accipitur, qua grex Dominicus a pastore reficitur, et ad pascua vitae compellitur. Per durum os, duritia legis; per lignum, mansuetudo Evangelii insinuatur; per gemmam sphaerulae, divinitas Christi. Per supremum caput, regnum coelorum; per extremum ferrum, ultimum judicium denotatur. Ex osse ergo baculus inciditur, dum ex dura lege duritia peccantium reprimitur. Ex ligno tor
Abbreviated transcription (Latin):
qui & uͥga pastoralis. & cambucca & ferula. &
pedũ dicit᷑. Moyses qͥppe dii oues pauit: uͥgam mi
ni gestauit. Hanc ex p̾cepto dñ in egẏpto ꝑgens
setum portauit. Hostes signis ꝑ eam factis t̾runt.
qͥ uelut lupi oues dñi transgulabant. Gregem dñ
de egypto ꝑ mare rubrũ. hac uͥga edux̃. pastũ dede¬
lo potum de petͣ hac ꝓdux̃. ad t̾ram lac & mel flu¬
entem uelut ad pascua hac uͥga indux̃. Nichil an¬
tẽ aluid hec uͥga fuit: qͣm baculus pastoralis. cũ qͥ¬
pastor gregem ut puta pastor minauit. Hic baculusa¬
pud auctores pelũ uocat᷑. eoqͦd pedes animalium illb
retineant᷑. Ga enĩ lignũ recuruũ. qͦ pastores re¬
pepit. ut in p̾dicatione nichil preter u̾gam colle¬
fest. Et quia ep̃i pastores gregis dñici sunt. utł
moydes & apsi fuerunt. ideo baculum in custodia
saesium pͥferunt. ꝑ baculum quo infirmi susten¬
cut᷑. auctoritas doctrine designat᷑. ꝑu̾gam qua

Expanded text:
qui et virga pastoralis, et capuita, et ferula, et qui et virga pastoralis, et capuita, et ferula, et pedum dicitur. Moyses qnu gestavit. Hanc ex praecepto Domini in Aegyptum pergens secum portavit, hostis signis per eam factis terruit, qui velut lupi oves Domini transgulabant. Gregem Domini de Aegypto per mare Rubrum hac virga, eduxit; pastum de coelo, potum de petra hac produxit, ad terram lac et mel fluentem, velut ad pascua hac virga induxit. Nihil autem haec virga fuit, quam baculus pastoralis, cum quo gregem utputa pastor minavit. Hic baculus apud auctores pedum vocatur, eo quod pedes animalium illo retineantur. Est enim lignum recurvum, quo pastores reepit ut in praedicatione nihil praeter virgam tollerent . Et quia episcopi pastores gregis Dominici sunt, ut Moyses et apostoli fuerunt, ideo baculum in custodia praeferunt. Per baculum, quo infirmi sustentantur, auctoritas doctrinae designatur. Per virgam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
moli usus ex eugłio acceptiuis credit᷑. ubi sagni¬
ti uituli coninua. pͥma stola uestitur. anuli
insignit᷑. Olm solebant reges litt̾as cũ amulo sis¬
nare. cũ hoc soliti erant & nobiles qͥnq sponsas
subarrare. fertur qͦd ꝓmetheus qͥdam sapiensͥ
mum anulũ ferreumꝰ ob insigne amoris fecerit
& in co adamantem lapidem posuerit. qͥa indeli¬
cet sicut ferrum domat omĩa. ita amor iuincit ou̾
& sicut adamas est infrangibilis. ita amor est in su¬
ꝑabilis. Quem etiam in illo digito portari insi¬
tuit. in quo uenam cordis dep̃hendit. Unde ⁊ anu¬
laris nomen accepit. Post modũ uͦ aurei sunt ꝓfer¬
reis instituti. & gẽinis ꝓ adamante infigniti. qͥa sicut
aurum cuncta metalla p̾cellit: ita dilectio unu̾sa bo¬
na excellit. & sicut aurum gẽma decorat᷑. ita amor di¬
lectione ꝑornat᷑. Pontifex gͦ anulum portat. ut se
sponsum eccłiȩ agnoscat. ac ꝓ illa animam si necesse
fuerit sicut xp̃c ponat. mysteria script᷑e a ꝑfidis si¬

Expanded text:
ex Evangelio acceptus creditur, ubi saginati vituli conviva prima stola vestitur, annulo insignitur . Olim solebant reges litteras cum annulo signare; cum hoc soliti erant et nobiles quique sponsas subarrhare. Fertur quod Prometheus quidam sapiens primus annulum ferreum ob insigne amoris fecerit, et in eo adamantem lapidem posuerit; quia videlicet sicut ferrum domat omnia, ita amor vincit omnia; et sicut adamas est infrangibilis, ita amor est insuperabilis. Quem enim in illo digito portari constituit, in quo venam ut cordis deprehendit, unde et annularis nomen accepit. Postmodum vero aurei sunt pro ferreis instituti, et gemmis pro adamante insigniti; quia, sicut aurum cuncta metalla praecellit, ita dilectio universa bona excellit, et sicut aurum gemma decoratur, ita amor dilectione perornatur. Pontifex ergo annulum portat, ut se sponsum Ecclesiae agnoscat, ac pro illa animam, si necesse fuerit, sicut Christus, ponat. Mysteria Scripturae a perfidis si
Abbreviated transcription (Latin):
ut eccłiam a pagamis ꝓtegant. & clerũ ad serui¬
tium dłi exꝑ eliant. Und̾e & illoꝵ uestes sunt
sricte. qͣtmus expeliti reddant᷑ pugne. Sicut au¬
tem laicis non licet cl̾i̾ cale officium usurpare.
ta ñ debent clericalem uestem portare. St sicitt
dericis non licet nec contra paganos arma por¬
tire ita non debent laicas uestes pottare. De ueste
it dalmatica. Hec due uestes formam crucis p̾fe¬
rnt. qͥa monachi se uiciis & concupiscentiis cruci¬
fxerunt. ꝑ has etiam sex ale seraphin ex pͥmuntur.¬

Expanded text:
ganis protegant, et clerici se ad servitium Dei expediant. Unde et illorum vestes sunt strictae, quatenus expediti reddantur pugnae. Sicut autem non licet laicis clericale officium usurpare, ita non debent clericalem vestem ferre, et sicut clericis non licet nec contra paganos arma ferre, ita non debent laicas vestes portare. CAP. CCXXa formatur, ut dalmatica. Hae duae vestes formam crucis praeferunt, quia monachi se vitiis et concupiscentiis crucifigunt, per has enim sex alae Seraphim exp
Abbreviated transcription (Latin):
uestib senatores nsi sunt. exqͥb in ecclefrasticũ ulĩ
atadebet esse in elemosinis. & in bonis oꝑib larga.
Gs tia talaris. qͥa docet usq infinem ꝑseuerare ĩ
dons. Lingua hiuꝰ uestis est lingua elericalis. q
pñ sn uest clericali lingua format. qͥa tumcadiũ
inconsutilis sic formata tradit᷑. Diebi .xl. uł alio ꝯ¬

Expanded text:
etiam senatores usi sunt, ex quibus in ecclesiasticum usum etiam senatores usi sunt, ex quibus in ecclesiasticum usum vita debet esse in eleemosynis et bonis operibus larga. Est enim talaris, quia docet usque in finem perseverare in bonis. Lingua hujus vestis est lingua clericalis, qu In veste clericali lingua formatur, quia tunica Domini inconsutilis sic formata traditur, alae
Abbreviated transcription (Latin):
significat. qͥ toto desiderio cõtemplatiue in¬
te inhiant. & in dilectione feruentes. aliis celestia
p̃dicant. Qͥinterdum casulam exuunt. & se illa p¬
cingunt. qͥa illa que ore p̃dicant. exemplis bonox
oꝑum demonstrant. Unde diaconꝰ de choro exit.
casulam exuit. dupplicatam humõ imponit: in de¬
tro latere eam cingit. qͥa oportet p̾dicatores interdĩ
opus p̃dicationis. uł orationis. uł lectionis untt̃itt¬
tere. & ꝓximis in necessitate succurrẽ. Quasi dupͥd¬
catam casulam humeris imponit. dũ ob geminã di¬
lectionem laborem ꝓ fr̃ib subdit. In dextro cingit.
si ꝓ hoc tantum et̾na reqͥrit. Latus etiam denuda¬
tum: designat xp̃m ꝓ nobis unsln̾atum. Diaconꝰĩ
chorum redit. etiangłm legit. qͥa pꝰt qͣm p̾dicator
xp̃o in menbris suis ministrauerit: ad opꝰ p̾dicati¬
cũ magia. Subdiaconiis etiam casulam portat. qͥ
his nempe cantores in templo usi sunt. sicus̃
dauid & salomon constituerunt. Huiꝰcemodi etiam

Expanded text:
toto desiderio contemplativae vitae inhiant, et in dilectione ferventes aliis coelestia praedicant. Qui interdum casulam exuunt, et se illa praecingunt; quia illa, quae ore praedicant, exemplis bonorum operum demonstrant. Unde diaconus de choro exit, casulam exuit, duplicatam humero imponit, in dextro latere eam cingit; quia oportet praedicatores interdum opus praedicationis vel orationis vel lectionis intermittere, et proximis in necessitate succurrere. Quasi duplicatam casulam humeris imponit, dum ob geminam dilectionem laborem pro fratribus subit. In dextro cingit, si per hoc tantum aeterna requirit. Latus etiam denudatum designat Christum pro nobis vulneratum. Diaconus in chorum redit, Evangelium legit; quia, postquam praedicator Christo in membris suis ministraverit, ad opus praedicaticum Maria. Subdiaconus etiam casulam portat, quiHis nempe cantores in templo usi sunt, sicut David et Salomon instituerunt . Hujuscemodi vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
ris. infula pilleum dicit᷑. Oittra que caput ue¬
lat inquo sensus sunt locati. est custodia sen¬
suum ab illecebris mundi in mandatis dñi. ꝓ co
rona uite quã reꝑmisit diligentib se. Mittra eti
piscopus. Outra gͦ ex bisso facta multo labore
ad candorem ꝑducta caput pontificis circun¬
dat. dũ eccł̃ia baptismate mundata. labore bo¬
gła uidere anhelat. dũ uariis passionib eum
imitari ꝓ gle corona non dubitat. Caput quoq
pontificis mutra decorat᷑. dũ eccłia eius doctri¬
na illustrata. dignitati eiꝰ congratulatur. dũ
eum turba deri & ppłi comitatur. De cyrothecis.
lyrochecarum usus ab apłis est traditus. ꝑ manus
int̾dum ꝓpt̾ arrogantiam declinandam celanturi
terdum ꝓpt̾ edificationem ꝓximis manifestant᷑ E¬
rothece induunt᷑. cũ le hec implentur. Cauete ne
iusticiam ur̃am faciatis coram hominib ne iuideam

Expanded text:
ros infula pileum dicitur. Mitra quae caput veros infula pileum dicitur. Mitra quae caput velat, in quo sensus sunt locati, est custodia sensuum ab illecebris mundi in mandatis Domini, pro corona vitae, quam repromisit Deus diligentibus se. Mitra etiapiscopus. Mitra ergo ex bysso facta multo labore ad candorem perducta caput pontificis circumdat, dum Ecclesia baptismate mundata, labore bom in gloria videre anhelat, dum variis passionibus eum imitari pro gloriae corona non dubitat. Caput quoque pontificis mitra decoratur, dum Ecclesia ejus doctrina illustrata dignitati ejus congratulatur, dum eum turba cleri et populi comitatur. CAP. CCXV.Chirothecarum usus ab apostolis traditus est. Per manus interdum propter arrogantiam declinandam celantur; interdum propter aedificationem proximis manifestantur. Chirothecae induuntur, cum hoc impletur: Cavete ne justitiam vestram faciatis coram hominib
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat malũ. non gaudet suꝑ iinqͥtate. congaudet
aut̾ ueritati. omĩa suffert. omĩa credit. omĩa sꝑat
omĩa sustinet. caritas nũqͣm excidit. Sinistrũ latus
habet fimbrias. qͦd significat laboris erumpnas. qͥ¬
a actiua uita est sollicita. & turbat᷑ erga płima.
Dextrum latus non habet. qͥa contemplatiua uita
qͥeta manet. & regina a dextris stans nichil in se
rã. uniꝰ palmi mensura factum erat. Hnic doctri¬
na & ui̾tas. ac duodecim p̾ciosi lapides intexti. no¬
minaq filioꝵ ifrł̃ insculpta erant. & hec ponti¬
fex in pectore ob recordationẽ ppłi portabat. Hec
mis sũmis casulis in pectore affigit᷑. Monet pon¬
tificem ratione uigere. auro sapientie. iacinto spi¬
ritalis intelligentie. purpura pacientie in xp̃m
qui celum palmo mensurat tendere debere. doc¬
trina & ueritate radiare. gemmis uͥtutũ chorus¬
care. duodecim apłos sc̃itate imnitari. totius ppłi ĩ
sacrificio recordari.
su legis. Hec ex bisso conficit᷑. & thiara tyda¬

Expanded text:
te, congaudet autem veritati, omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet, charitas nunquam excidit. Sinistrum latus habet fimbrias quod significat laboris aerumnas, quia activa vita est sollicita, et turbatur erga plurima. Dextrum latus non habet, quia contemplativa vita quieta manet, et regina à dextris stans nihil in se  unius palmi mensura erat factum . Huic doctrina et veritas, ac duodecim pretiosi lapides contexti, nominaque filiorum Israel insculpta erant, et hoc pontifex in pectore ob recordationem populi portabat. Hoc t gemmis summis casulis in pectore affigitur. Monet autem pontificem ratione vigere, auro sapientiae, hyacintho spiritualis intelligentiae, purpura patientiae in Christum qui coelum palmo mensurat tendere debere, doctrina et veritate radiare, gemmis virtutum coruscare, duodecim apostolos sanctitate imitari, totius populi in sacrificio recordari. su legis. Haec ex bisso conficitur et tiara Yda
Abbreviated transcription (Latin):
talaris apud grecos poderis dicit᷑. ꝑ hanc ca¬
stitas desiguat᷑. qua tota uita sacerdotis decorat᷑. Hec
descendit usq ad talos. qͥa usq infinẽ uite debet
in castimoruã ꝑseuerare sacerdos. Capitiũ qͦ alba in¬
duit᷑. est ꝓfessio. qua castitas seruanda ꝓmutit᷑. Liu¬
gua que in capitio nunc uinectit᷑. nc̃ reuoluit᷑.
est potestas lingue sacerdotis que u̾e ligat peccan¬
tes. nic̃ soluit penitentes. Hit uestis in medio coan¬
gustar᷑. in extremno dilatat᷑. mulas in ꝯussuris
multiblicat᷑. quia castitas p̾ssuris quidẽ mundi choar¬
tat᷑. s in caritate dilatat᷑. multis uͥtutib multiplicat᷑
gressum impediat astringit᷑. mentis custodi an
ꝯtinentia accipit᷑. quia luxuria restringit᷑. ⁊ castitas
cohibet᷑. ne ad carnalia dilabat᷑. & gressus bonorum
oꝑum impeͤat᷑. ⁊ ipsa ꝯcupiscentia deuicta ad ris

Expanded text:
talaris, apud Graecos podis dicitur; per hanc catalaris, apud Graecos podis dicitur; per hanc castitas designatur, qua tota vita sacerdotis decoratur. Haec descendit usque ad talos, quia usque in finem vitae debet in castimonia perseverare sacerdos. Caputium quo alba induitur est professio, qua castitas servanda promittitur. Lingula, quae in caputio nunc innectitur, nunc resolvitur, est potestas linguae sacerdotalis, quae nunc ligat peccantes, nunc solvit poenitentes. Haec vestis in medio coangustatur, in extremo dilatatur, multis in commissuris multiplicatur; quia castitas pressuris quidem mundi coarctatur, sed in charitate dilatatur, multis virtutibus multiplicatur. gressum impediat astringitur mentis custodia vel conscientia accipitur, qua luxuria restringitur, et castitas cohibetur, ne ad carnalia dilabatur, et gressus bonorum operum impediatur, et ipsa concupiscentia de vita ad ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
sonet de ore ur̃o ꝓferauiꝰ. Hunieros qͥbtis ouera portã¬
tur. eo uelamꝰ. si lene ouus dñi patient̃ feramꝰ. Hoc
facimus. si ꝓ spe fut᷑orum laborem actiue uite subiniꝰ.
⁊ ꝓxinis in necessitate subuenimꝰ. ꝑ horas humeralis
fides ⁊ oꝑatio intelligunt᷑. que utrũq spei annectun¬
t᷑. Hec auit pectus inuicẽ copulant᷑. ⁊ una apparet.
⁊ alt̾a octultat᷑. quia ficdes ⁊ oꝑatio inuntũ copulant᷑
i fides quidẽ incorde occultat᷑. oꝑatio aut̃ ad edifica¬
tionẽ ꝓximorũ foris manfestat᷑. Una etiã hora latet.
alia apparet. qͥa actio nr̃a ꝓxints lucet. intentio uͦ
corã deo uitꝰ latet. Ad pectus humerale cingit᷑. quia spe
suꝑne pat̾e praua cogitatio a pectore sac̾dotis restrin¬
gitur. Due uitte que amictũ ad mãmillas p̾cingunt.
sunt tumor pene. ⁊ desidium uite. que spem celestrũ
pectora nr̃o impͥnuunt. Hec uestis ẽ candida. quia h
e hinc alba induit᷑. que in lege turcica linea ł

Expanded text:
o proferamus. Humeros, quibus onera portantur, eo velamus, si leve onus Domini patienter feramus. Hoc facimus, si pro spe futurorum laborem activae vitae subimus, et proximis in necessitate subvenimus. Per oras humeralis, fides et operatio intelliguntur, quae utrinque spei adnectuntur. Hae ante pectus invicem copulantur: et una apparet, et altera occultatur; quia fides et operatio in unum copulantur; et fides quidem in corde occultatur; operatio autem ad aedificationem proximorum foris manifestatur. Una enim ora latet, alia apparet; quia actio nostra proximis lucet, intentio vero coram Deo intus latet. Id pectus humerale cingitur, quia spe supernae patriae prava cogitatio a pectore sacerdotis restringitur. Duae vittae, quae amictum asunt timor poenae et desiderium vitae, quae spiritus coelestium pectori nostro imprimitur. Haec vestis est candida, quia ha.-- De alba. Dehinc alba induitur, quae in lege tunica linea vel
Abbreviated transcription (Latin):
nem indextrũ ꝯtemplatine porrigit᷑. Dem̃ ꝑcollua
indextrũ humerũ girat᷑. ⁊ a sinistro ñ leuat᷑. qui
pꝰtmodum obedientia ꝑ dilectionẽ dĩ in ꝯtempliu¬
homine anussa ꝑ uitulũ saginatũ occisums
cipit᷑. Seati qui hanc stolam a criminũ labe custi
mogenita dicebat᷑. Erat aut̃ uestis sacerdotals.
maiores natu c̃ bndictione patris ait iacob ab:
ac induebant. ⁊ uictunas dõ ut pontifices offer¬
bant. unde dr. Uende mͥ pͥmogenita tua. & iterin
Stola esau. Stola r muissa. Erat enĩ uestis candib
ꝑtiugens ad uestigia. s pꝰtqͣm cepit portati alba: m¬
tata ẽ. ut hodie cernit᷑ stola ubeingłiu¬
fusio peccoꝵ ꝯtegit᷑. Hoc dupplicat᷑. qͥa pͥmũ amim
sue misereri peccata deuitando. deiñ ꝓximo neca¬
ria inpendendo. cuilibet imꝑatu&: Casul
ponit᷑. ꝑ quã karitas intelligit᷑. que omib u¬
tutib eminentior credit᷑. Cafula qͣuasi paruacals
dicit᷑. quia sicut a casa totus homo tegit. ita

Expanded text:
dextrum contemplativae porrigitur, deinde per collum in dextrum humerum giratur, à sinistro non levatur, quia post modum obedientia per dilectionem Dei in contemplatiohomine amissa, per vitulum saginatum occisum recipitur. Beati qui hanc stolam à criminum labe custodprimogenita dicebantur. Erat autem vestis sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris, ut Jacob ab Isaac, induebant, et victimas Deo ut pontifices offerebant, unde dicitur: Vende mihi primogenita tua . Et iterum stola Esau. Stola dicitur missa: erat enim vestis candida pertingens ad vestigia, sed postquam coepit portari alba, mutata est, ut hodie cernitur, stola. CAP. CCVfusio peccatorum contegitur. Hoc duplicatur, quia primum animae suae misereri peccata devitando, deinde proximo necessaria impendendo cuilibet imperatur. CAP.ponitur, per quam charitas intelligitur, quae omnibus virtutibus eminentior creditur. Casula autem quasi parva casa dicitur, quia sicut à casa totus homo tegitur, it
Abbreviated transcription (Latin):
& oratione a celi uolucrib id ẽ demonibi ꝓtegere. Hec de¬
bet esse in consituilis. ut amĩca tunica. qͥa ficũi integettaᷤᷤ
& ĩmaculata designatur: qͥa pppillorum ⁊ uiduarũ
uisitatio & uite inmaculate custodia mandatur. Dal¬
pontifex rediniitꝰ esse debet. Idem tramites purpu¬
In maculatio ẜtinet ad dilectionem di. uisitatio fr̃m ad
dilectionem ꝓximi. ꝑ colorem coccineum opus misedie
acciptt᷑. qd ob geminam dilectionem uidius & pupillis
impendit᷑. fimbrie que de dalmatica ꝓcedunt. sunt
u̾ba & exempla p̃dicationis que de religione sancta¬
ꝓdeunt. Fimbrie aut̃ & retro pendent. qͥa mancdata diles¬
tionis in lege & in euangłio manent. In utͥsq lineis sunt
qͥndecum fimbrie atrinserus scilicet ante & retro dispo¬
site. qͥa in uet̾i testam̃to qͥndecim psalmi. quasi.xu.¬
psalmi gradus de uia caritatis exeunt. & in nouo si¬

Expanded text:
et oratione a coeli volucribus, id est a daemonibus protegere. Haec deet oratione a coeli volucribus, id est a daemonibus protegere. Haec debet esse inconsutilis ut Dominica tunica, quia fidei integritas et immaculata designatur, quia pupillorum et viduarum visitatio, et vitae immaculatae custodia mandatur. Dalpontifex redimitus esse debet. Idem tramites purpeimmaculatio pertinet ad dilectionem Dei; visitatio fratrum ad dilectionem proximi, per colorem coccineum opus misericordiae accipitur, quod ob geminam dilectionem viduis et pupillis impenditur. Fimbriae quae de dalmatica procedunt, sunt verba et exempla praedicatoris, quae de religione prodeunt. Fimbriae ante et retro pendent, quia mandata dilectionis in lege et Evangelio manent. In utrisque lineis sunt quindecim fimbriae altrinsecus, scilicet ante et retro dispositae, quia in Veteri Testamento quindecim psalmi quasi quindecim gradus de via charitatis exeunt, et in Novo si
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmĩ ẽ inuenta. Hec a dñi in confittili tunica
e apsoꝵ colobio ẽ mutuata. Colobium aut̃ erat cuculla¬
ta uestis. sime manibtis. sicut adhuc uidemꝰ in mona¬
ch orum cucullis. uł nautarũ tumcis. Eͦd colobiũa
sc̃o s. y luestro in dalmaticã ẽ uersum. & additis mani¬
cis infra sacrificium portari institutũ. Que ideo ad
missam a pontifice portatur. ubi passio xͥ celebrat᷑. qͥa in
modũ erucis formatur. Hec uestis ẽ candida. qͥa ͥca¬
ro de casta uͥgnne est genita. & pontificis uita debet
calitate ẽs̃ nitida. Hec habet formam crucis. qͥa xp̃c
ꝓ nobis fubiit suppliciũ crucis. & ꝓortifee debet se eru¬
citigere uitiis & concupiscentiis. Huiꝰ uestis manice.
funt nr̃e galline ale. Dei qͥpe sapientia pͥmos lsim¬
nes in paradyso uelit gallina mido oua fouebat.¬
ta deoet pontifex fideles sub alas ueteris & noue le¬
gis p̃dicandio congregare. & exemplis se suꝑ eos eepande

Expanded text:
primum est inventa. Haec à Domini inconsutili tunica primum est inventa. Haec à Domini inconsutili tunica et apostolorum colobio est mutuata. Colobium autem erat cucullata vestis sine manicis sicut adhuc videmus in monachorum cucullis, vel nautarum tunicis. Quod colobium a sancto Sylvestro in dalmaticam est versum; et additis manicis infra sacrificium portari instituta. Quae ideo ad missam a pontifice portatur, ubi passio Christi celebratur, quia in modum crucis formatur. Haec vestis est candida, quia Christi caro de casta virgine est genita; et pontificis vita debet castitate esse nitida. Haec habet formam crucis, quia Christus pro nobis subiit supplicium crucis, et pontifex debet se crucifigere vitiis et concupiscentiis. Hujus vestis manicae sunt nostrae gallinae alae. Omni quippe sententia primos homines in paradiso velut gallina ova Ita debet pontifex fideles sub alas veteris et novae legis praedicando congregare, et exemplis se super eos expandere,
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum ligunt in p̃clicationis oꝑa. Aibo corio intͥ¬
setus funt circũdata sandalia. qͥa p̃dicatoris conscien¬
ti coram deo debet cͥ puritate candida. Geirmsetꝰ
ui nigrum apparet. quia uita ipsuis corata homnuib hu¬
militate deiecta esse debet. Supior pars ꝑ quam pesut
itat. mnulais filis ẽ consuta. qͥa multis sententiis debet
p̃dicatis meatib infude fuꝑna. Lingua suꝑ pedẽ
est lingua predicatoris in plebem. Lmnea que a lane¬
gua uiq intinem descendit: et euanglica ꝑtecio que
mndcum tendit. Linee que ex ittraq parte ꝓcedunt:
sunt lex & ꝓpħia que euangłio testimonium ferintr
Ligatura et myst̾um xͥ incarnationis. que soluit ma¬
nu pͥdicatioms. Tapetia pedibus enis suͥbsirata calat.
ut trena despiere e celestia amare discat. Legis sacerdote
femoralia habebant. quib turpitudinem tegebant. Sc¬
cł̃iş sacerdotes sandalia portant. qͥa etiam aliis mundi

Expanded text:
qui eum eligunt in praedicationis opera. Albo corio Intrqui eum eligunt in praedicationis opera. Albo corio Intrinsecus sunt circumdata sandalia, quia praedicatoris conscientia coram Deo debet esse puritate candida. Extrinsecus vero nigrum apparet, quia vita ipsius coram hominibus humilitate dejecta esse debet. Superior pars, per quam pes intrat, multis filis est consuta, quia multis sententiis debet praedicationem mentibus infundere supernam. Lingua super pedem est, lingua praedicatoris in plebem. Linea quae a lingua usque in finem descendit, est evangelica perfectio, quae in Deum tendit. Lineae, quae ex utraque parte procedunt, sunt lex et prophetia, quae Evangelio testimonium ferunt. Ligatura est mysterium Christi Incarnationis, quae solvitur manu praedicationis. Tapetia pedibus ejus substrata calcat, ut terrena despicere, et coelestia amare discat; legis sacerdotes habebant femoralia, quibus turpitudinem tegebant; Ecclesiae sacerdotes sandalia portant, quia etiam aliis mundit
Abbreviated transcription (Latin):
piscopis eisdem uestib septẽ incduit. Nb
insuꝑ &e ałiis septem redimit᷑. scilicet. sandalis.
disimatica rationali mictra. cyrothecis. anulo. & baculo.
Smdala a sandice herba. uł a sandaraco colore dicunt᷑. qua
depragi ferunt᷑: Hec ab ip̃so dño uł ab apłis accepta crẽ¬
ant᷑ in quib p̾cdicasse tradunt᷑. Est aut̃ calciam̃ti in¬
asi quo partim pes tegit᷑. partim nudus cernit᷑. Etuan¬
sica uͦ p̃dicatio intelligitur. que partim auditorib a¬
tior animaliũ. qͥa apli & p̾dicatores p̾dicationẽ suam mu¬
meriunt scriptis. ꝓpharñ uidelicet li animalrum. ꝑ es sub¬
tis ad t̾ram solea huiꝰ calciam̃ti est tectus. desuꝑ muidius. qͥa
q ant᷑ ꝑ allegoriam denudari. Lingua sub calianeo sur¬
gt de albo corio: quia p̃dicator debet se separare a treno
negotio. & esse in nocens & sine dolo. Lingua inde sur¬
ges separata a corio: est illoꝵ lingua qui bonum testi¬
montum ferunt ep̃o. Lingua suꝑĩor est sp̃ualiũ fig̾a

Expanded text:
piscopus eisdem septem vestibus induitur, insuper et aliis septem redimitur, scilicet sandaliis, dalmatica, rationali, mitra, chirothecis, annulo, baculo. Sandalia a sandica herba vel a sandaraco dicuntur, quo depingi feruntur. Haec ab ipso Domino vel ab apostolis accepta creduntur, in quibus praedicasse traduntur. Est autem genus calceamenti incisi, quo partim pes tegitur, partim nudus cernitur. Evangelica vero praedicatio intelligitur, quae partim auditoribus atuorum animalium, quia, apostoli et doctores praedicationem suam munierunt scriptis prophetarum, videlicet Dei animalium. Pes subtus ad terram solea hujus calceamenti est tectus, desuper nudus, quia itualibus autem per allegoriam denudari. Lingua sub calcaneo surgit de albo corio, quia praedicator debet se separare à terreno negotio, et esse innocens, et sine dolo lingua; inde surgens separata à corio est illorum lingua, quia bonum testimonium fertur episcopo. Lingua superior est spiritualium lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
samisia aut̃ sacerdotis. duab linguis forma¬
tur. qͥa ei bma potestas tradit᷑. Una qͥppe
lingua. ligant peccantes. alia sol ui
uententes. De capa¬
apa uidetur a casula tracta. ꝑ hanc admo¬
nent᷑ derici in caritate ambulare. Hanc a
ic uerbo & exemplo demonstrare. que solet om̃s
portare. qͥa ñ contra homines s cont᷑ demones¬
demones debent uͥtutib pugnare. Sic apłi &¬
e nos ñ resistere s magis inuiriam pati docuer̾t:¬

Expanded text:
amisia autem sacerdotum duabus linguis formatur, quia eis bina potestas traditur. Una quippe lingua ligant peccantes, alia solvunt poenitentes. Cappa videtur a casula tracta. Per hanc admonentur clerici in charitate ambulare: hancque aliis verbo et exemplo demonstrare, quae solet omnes portare, quia non contra homines, sed contra daemones debent virtutibus pugnare, sicut Met nos non resistere, sed magis injurias pati docuer
Abbreviated transcription (Latin):
todia. Que debet baculo doctrine sustentare.
& uirga magisteris. ad pascua uite minare. Pbaclm
qͥppe do ctrma. ꝑ u̾gam accipit᷑ disciplina. Unde dr
Huiꝰ baculi flexunra. non ex albo s ex nigeo olle debe
ese. qͥa in ꝯmissa cura non debet mundi głam q̃¬
tere. Siimitas curuature debet ẽe sperica. qͥa cunc¬
ta eĩ disciplina debet esse deificanellis popliuor
sumpsit ex ordiũ. Nigredo uestis. s̃ ꝯteptus
amplexus uirilis. Uelum pudoris ẽ signum. ⁊ fu¬
turi honoris. In nuptiis qͥpꝑe puelle caput ⁊ faciẽ
pareait. & ꝑ hoc sͥ coronã uite repositam sciant.
cilia sũptũ uidet᷑. Que foris ueste splendebat. intꝰ
castitate fulgebat. & inde mundi concupiscentia
extrtit. a qua usus uiduarũ cepit. Hanc sub
lege iudich. ⁊ alie multe imitate sunt. sub gr̃a nͦ
ꝯtempserunt. Harum quoq niger habitus. ẽ mimn¬
onũse aut̃ que eundẽ habitũ gerunt. a ora¬
ria magilalena formam sumpserunt:

Expanded text:
irum debet baculo doctrinae sustentare, et virga magisterii ad pascua vitae minare. Per baculum quippe doctrina, per virgam accipitur disciplina. Unde dicsunt Psal. XXII. Hujus baculi flexura non ex albo, sed ex nigro debet esse, quia in commissa cura non debet mundi gloriam quaerere. Summitas curvaturae debet esse sphaerica, quia cuncta ejus disciplina debet esse deifica. CAP. CCXXXIX.-sumpsit exordium. Nigredo vestis est contemptus amplexus virilis. Velum est signum pudoris et futuri honoris. In nuptiis quippe caput et faciem pareant, et pro hoc coronam vitae sibi repositam sciant. cilia sumptum videtur, quae foris veste splendebat, intus castitate fulgebat, et tamen mundi concupiscentia , a qua usus vidualis coepit; hanc sub lege Judith et aliae multae imitatae sunt: sub gratia vdas nuptias contempserunt, harum quoque habitus est munConversae autem, quae eumdem habitum gerunt, a Maria Magdalena formam sumpserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& bona uoluntas generat᷑. Int̾ humeros dupplicat᷑. qͥa ꝑ
sam adu̾sa a ꝓxiinis & ab adu̾sariis smpportant᷑. U estis
Aa brachia eleuat᷑. dũ caritas bona oꝑatur. In dextro
brachio triplicatur. dũ in dilectione dei. monachis. de
letionem ꝑximi malis catholicis. seu iudeis. siue paga¬
ns nccessaria corporis p̾bent᷑. Cafula suꝑ dextrũ brachi¬
I seuat᷑. ut amici in des amentur: Suꝑ sinistrũ tripli¬
anir ut inimici ꝓpt̾ d̾m diligant᷑. huic in fupmo hu¬
maersle formsetus annectitur. quia spes caritatem semꝑ
d̃ etremu sacerdos fanonem in sinistro brachio
ponit. qui & mappula & sudariũ uocat᷑. ꝑ quẽ olĩ
snaor & narium sordes t̃gebant᷑. ꝑ hunc penitentia uitel¬
uiit. qͥd cotidiami excessus labes ext̾gitur. Hi cͥ sinistro ura¬
dio portat᷑. qͥa in p̾senti tempore tantum uita nr̃a pe¬
ntentia emundat᷑. His uestib sacerlos ornatꝰ ꝓcedit.
anfesionẽ facit. qͥa licet his uͥtutib fulgeat. dignĩ ẽ¬

Expanded text:
neratur. Inter humeros duplicatur, quia per illam adversa à proximis et ab adversariis, supportantur. Vestis ad brachia elevatur, dum charitas bona operatur. In dextro brachio triplicatur, dum in dilectione Dei monachis, clerlectionem proximi malis Catholicis seu Judaeis sive paganis necessaria corporis praebentur. Casula in dextrum brachium levatur, ut amici in Deo amentur; super sinistrum plicatur, ut inimici propter Dominum diligantur. Huic in supremo humerale forinsecus adnectitur, quia spes charitatem semper d extremum sacerdos favonem in sinistrum brachium ponit, qui et mappula et sudarium vocatur, per quod olim sudor et narium sordes extergebantur. Per hoc poenitentia intelligitur, quia quotidiani excessus labes extergitur. Hoc in sinistro brachio gestatur quia in praesenti tempore tantum vita nostra poenitentia emundatur. His vestibus sacerdos ornatus procedit, confessionem facit, quia licet his virtutibus fulgeat, dignum e
Abbreviated transcription (Latin):
bet exuere ⁊ nouĩ homine qͥ scd̃m d̾m  creatꝰ ẽ.
id est uͥtutes ⁊ bona oꝑa debet induere. Dem̃ pec¬
tit criues capitis. qͥa sacerdos debet ꝯponere
mores mentis. Aqua adluit inanꝰ. quia lacrimis¬
S
debet abluere carnales actus. Demn a sorde eas ext̾git.
quia transacta carnis oꝑa ꝑpenitentiam eũ ext̾gẽ¬
ꝯuenit. Sacerdotes quoꝙ legis sacrificat᷑i in labro
de speculis mulierũ facto: se lauabant. que ad ostiũ
tab̾natuli excubabant. Labrũ ex spetulis mulierũ
factũ. sacra scͥptura intelligit᷑. q̃ de ꝑspicua sc̃arum
animarũ uita ꝯscribit᷑. Hee ad ostiũ tab̾naculi excu¬
babant. quia iuigit̾ et̾num di habitadni uitende¬
bant. In hoc labro sacerdotos sacrificat᷑i debent se
lauare. scił uitam suã diligent̾ insacra script᷑a ꝯsid̾ã¬
re. exemplis scoꝵ patrũ a maculis purgare. ⁊ sic ad
inc humerale qͦd in lege ephot. apud nos anuc¬
tus dicit᷑. s imponit. ⁊ illo cap̃ ⁊ collũ atqi hu¬

Expanded text:
bet exuere, et novum hominem, qui secundum Deum creatus est, id est virtutes et bona opera, debet induere . Deinde pectit crines capitis, quia sacerdos debet componere mores mentis. Aqua abluit manus, quia lacrymis debet abluere carnales actus. Deinde a sorde eas extergit, quia transacta carnis opera per poenitentiam eum exteus. Sacerdotes quoque legis sacrificaturi in labro de speculis mulierum facto se lavabant, quae ad ostium tabernaculi excubabant. Labrum ex speculis mulierum factum sacra Scriptura intelligitur, quae de perspicua sanctarum animarum vita conscribitur. Hae ad ostium tabernaculi excubabant, quia jugiter aeternum Dei tabernaculum intendebant. In hoc labro sacerdotes sacrificaturi, debent se lavare, scilicet vitam suam diligenter in sacra Scriptura considerare, exemplis sanctorum a maculis purgare, et sic ad Hinc humerale, quod in lege Ephot , apud nos amictus dicitur, sibi imponit; et illo caput et collum et hu
Abbreviated transcription (Latin):
neti patrũ institutione seruantes. Est aut̃ lec¬
tio: non parua audientium edificatio. Unde
am & si cunc suꝑueniat quisꝙ cũ lectio celeb¬
tur: adoret tantũ dmꝰ & p̾signata fronte au¬
rem sollicite accõmodet. Patet tempꝰ orandi ẽ
onĩs oraniꝰ: patet cũ uoluerit aliqͥs orare pͥua¬
cim. Ootentu orationis ne ꝑdidis lectionem
quia non semꝑ eam qͥlibet paratã potest ha¬
ueres ei giancdi potestas in promptu sit. Nam¬
nec potest parua uancisci utilitate. ex lectio¬
nis auditu. Siquidẽ oratio ipsa fit pingru¬
o. du mens recenti lectione saginata. ꝑdi
uinarũ rerũ quas nꝑ audiunit imaginel e¬
rit Nam & maria soror marthe. que sedens ad
pedes iħu. sorore neglecta u̾bum intentuis audi¬
ebat. bonam partem sͥ elegisse dĩ uoce firma¬
tur. Ideo & diaconus elara uoce silentiũ ãmo¬
net: ut siue dũ psalit᷑ siue dũ lectio ꝓniuitia¬
tur. ab onũb unitas obseruet᷑: ut qͦd omib p̾di

Expanded text:
veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio. Unde Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebratur, adoret tantum Dominum, et, praesignata fronte, aurem sollicite accommodet. Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privatim; obtentu orationis ne perdideris lectionem: quia non semper eam quilibet paratam potest habere, cum orandi potestas in promptu sit, nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarum rerum, quas nuper audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur . Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut, sive dum psallitur, sive dum lectio pronuntiatur, ab o
Abbreviated transcription (Latin):
te uidisse se aut audisse uocẽ celestis exer¬
citꝰ. angłoꝵ. tanqͣm uocẽ aquarũ multa
dicentiũ alleluia. Ex qͦ nullus debet am¬
bigere: cũ hoc laudis mist̾ium digna fi¬
de & deuotione celebret᷑. angłis ẽẽ ꝯiunc¬
tum. Alleluia aut̃ sic̃ & amen de h ebrea
in aliã linguam neqͥcquã tͣnsferunt᷑. non
qͥa int̾pretari minime queant:. s sicut a¬
ꝓpt̾ sanctiorem auctoritatẽ. In affricanis
aut̃ paitibus ñ ont̃i tꝑ̃r. s tantũ dm̃icis die¬
b. ⁊ qͥnqͣginta pꝰt dñi resurrectionẽ alle¬
luia cantat᷑: ꝓ significatione fut᷑e resurrec

Expanded text:
te vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum, tanquam vocem aquarum multadicentium alleluia . Ex quo nullus debet ambigere, hoc laudis mysterium, si digna fide et devotione celebretur, angelis esse conjunctum. Alleluia autem, sicut et amen, de Hebraea in aliam linguam nequaquam transferuntur, non quia intepretari minime queant, sed, sicut a propter sanctiorem auctoritatem. In Africanis autem regionibus non omni tempore, sed tantum Dominicis diebus et quinquaginta post Dominicam resurrectionem, alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
cius ẽẽ in certa ẽ. ꝓpt̾ dissonantiã sermonis:
eandẽq alii barnabam conscͥpfisse. alii a cle¬
m̃te scͥptam fuisse suspicant᷑. Petrus scͥpsit
duas nominis sui epłas. que cathelice nomi¬
cobus suã scripsit epłãm: que & ipsa a non¬
nuillis eiꝰ eẽ negat᷑ s sub eiꝰ nomine ab alio dic
tantum pͥma a quibꝰdam eiꝰ et̃ asserit᷑ reliq̃
due ioħ̾is cuidam prb̃ri existimant᷑: cuiꝰ¬

Expanded text:
ejus esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 46. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nomicobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dicttantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
trariorũ. ac dem̾ ut sciamꝰ reu̾e̾ntiam illiꝰ
⁊ ꝓbeniꝰ pacientiã ipsius. morte t᷑pissima cõ¬
dempnemꝰ. eũ: collatione factͥa. ne nr̃i eis
ꝓ tam aꝑto sacrilegio derogarent. a ꝓpħi
de quo meminit in racharia. Qͥ liber apud
latrnos ꝓpt̾ eloquii similitudinẽ: Salomonis
titulo p̾notat᷑. Preterea iudith & tobiam. si¬
ue machabeoꝵ libros qui auct̾ores scͥpsert̃:
minime constat. Innouo aut̃ testam̃to. qͣtuor

Expanded text:
 Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum ; » collatione facta, ne nostri eis pro tam aperto sacrilegio derogarent, a prophde quo meminit Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith, et Tobiae, sive Machabaeorum libros qui auctores scripserunt, minime constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦd eccłiam intͦducẽ debeat. Hunc melchisedichi
officio p̃tulit. cuiꝰ sacerdotũ aliis in cõparabile fut
Pape aut̃ offm̃n ẽ missas ⁊ diuina officia ordinare.
nones ꝓ tempore ad utilitatẽ eccłiȩ ĩmutare. augi¬
stũ ꝯsecrare. pallia archiepĩs. pͥuilegia ep̃is. uł alis
religiosis dare. totam eccłiam ut xͦ gub̾nare. Ias
diaconos ab apłis ꝯstitutos p̃fert̃. De ꝯseciauo¬

Expanded text:
 Ecclesiam introducere debeat. Hunc Melchisedech in officio praetulit, cujus sacerdotium aliis incomparabile fuit. Papae autem officium est missas et divina officia ordinare, canones pro tempore ad utilitatem Ecclesiae immutare, Augustum consecrare et pallia archiepiscopis, privilegia episcopis vel aliis religiosis dare, totam Ecclesiam ut Christus gubernare. Itaque diaconos ab apostolis constitutos praeferunt . CA
Abbreviated transcription (Latin):
haberet᷑. ⁊ papa uocaret᷑. uis patͥarchatꝰ ad ꝯstantim¬
relicta lege dĩ paganos spurcis oꝑib imitarent᷑. iudi¬
cio di traditi sunt. in manib eoꝵ qͥdeletis xͥanis pos
seder̃t̃ loca eorũ. Uñ antyonus partͥarchatꝰ. ẽ ad ic
positꝰ. qͥa huic tiuitati pͥmũ marcꝰ euangłista p̾sedit¬
qͥ pꝰtea alexandrie p̾fuit. Quãqͣm qͥdam contendãt
qd cathaginensis ep̃c hac transiatione polleat. Hori
etia uniu̾salis nuncupat᷑ qͥa unuĩse etcłie pͥn¬
cipatur. Hic quoq apłicus nominat᷑. qͥa pͥncipis apb¬
rũ uice fungit᷑. Hic &̃ sũmꝰ pontifex appellat᷑. qͥa cup
mutat᷑. qͥa petͥ nom̃ in p̾latione eccłiȩ a xͦ mutadit

Expanded text:
haberetur, et papa vocaretur, jus patriarchatus ad Constantinstiani, relicta lege Dei, paganos spurcis operibus imitarentur, judicio Dei traditi sunt in manibus eorum qui, deletis Christianis, possiderunt loca eorum.positus, quia huic civitati primum Marcus evangelista praesedit, qui Alexandriae praefuit. Quanquam quidam contendant quod Carthaginiensis episcopus hac translatione polleat. Horum enim universalis nuncupatur, quia universae Ecclesiae principatur. Hic quoque apostolicus nuncupatur, quia principis apostolorum vice fungitur. Hic etiam summus pontifex appellatur, quia caput mutatur, quia Petri nomen in praelati
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum quoq ẽ qͦd symon magus ⁊ sui seqͣces
s capud radebant.⁊ ab aure usq ad aurem ꝑ
mediũ capud quasi plateam. unde ad huc uulgo
plata cłr faciebant. Et ꝑ capud celum. ꝑ uam ton¬
sure xocliatũ intelligi uolebant. quia se telestes as
serchant. Dr̃a aut̃ tonsura in lege expͥmit᷑. dũ co¬
ronula quatuor digitorũ suꝑ mensam coram al¬
tari. ⁊ desuꝑ minor coronula aurea fieri p̃cipit᷑. ꝑ
mensam qua ꝓpositio panũ ponebat᷑. nr̃m altare
accipit᷑. cui cotidie panis xͥ ĩponit᷑. Corona qͥtuor di¬
gitorũ ꝑ cͥculum cͥnium nr̃oꝵ. expͥmit᷑. suꝑior aute
coronula ꝑ platã figurabat᷑. De sacris uestibus.
ec strictim de nunistris eccłiȩ sint relata. nc̃
de sacris uestib suit pauea fubicienda. Uestes
itaq sacre a uetĩ lege sunt assumpte. Ido aut̃ mini¬

Expanded text:
ciendum vero quod Simon Magus et sui sequaces sicut caput radebant, et ab aure usque ad aurem per medium caput quasi plateam unde adhuc vulgo platta dicitur faciebant et per caput coelum, per viam tonsurae zodiacum intelligi volebant, quia stra autem tonsura in lege exprimitur, dum coronula quatuor digitorum, super mensam coram altari, et desuper minor coronula aurea fieri praecipitur; per mensam, quo propositio panum ponebatur , nostrum altare accipitur, cui quotidie panis Christi imponitur. Corona quatuor digitorum per circulum crinium nostrorum exprimitur; superior autem coronula per plaHaec strictim de ministris Ecclesiae sint relata, nunc de sacris vestibus sunt pauca subjicienda. Vestes itaque sacrae a veteri lege sunt assumptae. Ideo autem mini