comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solũ familiare ꝯ tubniũ honestatis & utilitatis. s eadẽ qͦ ꝙ utilitaᷤᷤ
quȩ honestas. ldo & ille qͥ regnũ cȩlor uolebat om̃ib aꝑire ñ qͣd
sibi utile quȩrebat s qͦđ om̃ioꝰ Unde ordo qͥdã nob̃ & gradus fa¬
uendus ẽ etiã abhis usitatis & cõmunibꝰ ad ea quȩ st̃ p̃cellentia
ut expluribꝰ utilitatis colligamꝰ ꝓfectũ. Ac pͥmũ nouer imiꝰ ni¬
Schiltam utile quã diligi nichiltã in utile quã ñamari. Nam
odio haberi exitiale acnimis capitale arbitror. Itaꝙ idagamꝰ
ut om̃i sedulitate cõmiñdemꝰ existimationẽ opinionẽ ꝙ nr̃am.
ic pͥniũ placidetate mentis & animi benignitate influamꝰ in
affectũ hominũ. Popularis enĩ & grata ẽ om̃ib bonitas nichilq
qͦd tam facile illabat᷑ humanis sensibꝰ. Ea si mansue tudine moꝵ
ac facilitate cũ moderatione p̃cepti & affabilitate ser monis ue¬
borũ onere patienti qͦq sermonũ uice modestiȩq adiuuet᷑

Expanded text:
tis, sed eadem quoque utilitas, quae honestas. Ideo et ille qui regnum coelorum volebat omnibus aperire, non quod sibi utile quaerebat, sed quod omnibus. Unde ordo quidam nobis et gradus faciendus est, etiam ab his usitatis et communibus ad ea quae sunt praecellentia; ut ex pluribus utilitatis colligamus profectum. 29. Ac primum noverimus nihil tam utile, quam diligi: nihil tam inutile, quam non amari; nam odio haberi exitiale ac nimis capitale arbitror. Itaque id agamus, ut omni sedulitate commendemus existimationem opinionemque nostram, ac primum placiditate mentis et animi benignitate influamus in affectum hominum. Popularis enim et grata est omnibus bonitas, nihilque quod tam facile illabatur humanis sensibus. Ea si mansuetudine morum ac facilitate, tum moderatione praecepti, et affabilitate sermonis, verborum honore, patienti quoque sermonum vice, modestiaeque adjuvetur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationis in pressisse uirtutẽ redẽptionis munere. Tale aurũ sc̃s martyn
laurentiꝰ dño seruauit a qͦ cũ quęrerent᷑ thesauri ęccłȩ ꝓmisit se demon
straturũ. Sequenti die pauꝑes ouxit in t̾rogatus ubi eẽnt thesauriqͥ
ꝓmiserat ostendit pauꝑesdicens: Hi st̃ thesauri eccłe. & uere thesaurii¬

Expanded text:
operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Lastraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
tas portat hostis : Nonne dicturus ẽ dñs cur passus esinopes fame emor
Ucerte habebas aurũ. ministrasses alimoniã. Cur tot captiui deductius
cõmercio st̃ nec redẽpti ab hoste occisi st̃ ᷑ Meliꝰ fuerat ut uasa uiuen¬
tiũ seruares quã metalloꝵ. His ñ posset responsũ referri Qͥd enĩ dicere
sangͥnis agnoscit᷑ cũ inutroꝙ uiderit redẽ ptionẽ ut calix ab hoste rs¬
uorũ ab eccłã redimunt᷑ dicat᷑ hos xp̃c redemit Ecce aurũ qͦđ ꝓbari
potest. ecce aurũ utile ecce aurũ xp̃i qd a morte liberat. ecce aurũ
qͦ redimit᷑ pudicicia. seruat᷑ castitas. Hosgͦ malui uob̃ liberos tͣdere q
aurũ reseruare. Hic numerus captiuoꝵ. hic ordo p̃stantior ẽ. quã specu
poculoꝵ. Huic muneri ꝓficere debuit aurũ redẽptoris. ut redimeret ꝑiol¬
tantes. agnosce infusũ auro sangͥnẽ .x ñ solũ irrutilasse uerũ etiã diuinę

Expanded text:
ta asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? ta asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares quam metalorum. Hiis non posset responsum refferri”. Quid Ei dices? sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem, ut calix ab hoste rivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ius ẽ enĩ ꝓmiscdĩa causas p̃stare uł inuidiã ꝑpeti. quã p̃tendere. inclem̃tiã.
nos aliq̃ndo ĩ inuidiã incidamꝰ. quos cũ fregerimꝰ uasa mystica ut captirio
limeremꝰ qđ arrianis displicere pot̾at: nec tam factũ displicere quã ut
umo redimit᷑ a morte femina ab impuritatibꝰ barbaroꝵ quȩ gͣluores
orte st̃ ad olescentuli atꝙ pueruli ut infantes ab idoloꝵ ꝯtagiss qͥbꝰ morti
enii inqͥnabant᷑. Quã causã nos e si ñ sine ratione aliqua gessimꝰ tam̃ita
pumas cño quã aurũ seruaremꝰ Qui enĩ sine auro misit apłos. & ȩcclas
Esine auro ꝯgregauit durũ eccłã habet ñ ut seruet s ut eroget. ut subueniat
Iin necessitatibꝰ. Qd opus ẽ custodire qͦd nichil adiuuat: An ignoramꝰ qͣntũ a¬
ri atꝙ argenti de tẽplo dñi assirii sustulerint: Nonne meliꝰ conflant s¬
dotes ꝓpt̾ alimoniã pauꝑum si alia subsidia desint quã sacrilegus ꝯtamins¬

Expanded text:
isericordia causas praestare, vel invidiam perpeti, quam praetendere inclementiam; ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam uquod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesia habet ; non ut servet, sed ut eroget, et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus contamina
Abbreviated transcription (Latin):
giturus ut hydria farinȩ ꝑtͥenniũ & sex m̃ses ñ deficeret & coti¬
dianos usus olei uas uiduȩ in opi sufficeret ac ministraret. Alerito
ibi uolebat petrꝰ eẽ ubi istos uidebat. merito in monte cũ xp̃oĩ¬

Expanded text:
giturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotigiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficeret ac ministraret . Merito ibi volebat Petrus esse, ubi istos videbat . Merito in monte cum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sio ꝑ uoluptatẽ corporis aut cõmodoꝵ. gr̃am De qͥb pulchre apłs
bait. Quȩ mͥlucra fuert̃. hȩc duxi ꝓpt̾ xp̃m de tͥmenta ẽẽ. & addidit
Propt̃ quẽ om̃a damna dixi & estimo stercora. ut xp̃o lucri faciã.
Deniꝙ moyses damnũ suũ credidit thesauros egyptioꝵ & oppro
nec postea pauꝑ cũ egeret alim̃to. nͥ forte tẽ alicui minꝰ beatuᷤᷤ
uideret᷑ fiusse cũ indeserto cotidiana alimonia sibi & ppłõ suo
deforet & qͦd sũmi boni ac beatitudinis nemo negare audeat
manna ei hoc ẽ panis angłoꝵ ministrabat᷑ e cȩlo Car nes qͦq co¬
tidiana pliuia totiꝰ plebis ȩpulis redundabant. Heliȩ qͦꝙ sc̃o
rebat᷑ Itaꝙ diurno coruoꝵ obsequio. mane panis. caro ad
me: immo eo magis beatus qr erat dõ diues. Aliis enĩ ẽẽ quã sibi di¬
uitẽ p̃stat ut iste erat qͥ tẽpore famis cibũ a uidua petebat lar¬

Expanded text:
sio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. De quibus pulchre Apossio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. De quibus pulchre Aposmenta esse . Et addidit: Propter quem omnia damna duxi, et aestimo ut stercora, ut Christum lucrifaciam . 13. Denique Moyses damnum suum credidit thesauros esse Aegyptiorum,nec postea pauper cum egeret alimento; nisi forte tunc alicui minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat . 14. Eliae quoquerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad me. Immo eo magis beatus, quia erat Deo dives. Aliis enim quam sibi divitem esse praestat, ut iste erat, qui tempore famis cibum a vidua petebat, lar
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus cõpͥmit & cohercet ipsa sibi domesticis opib abundans
uł ad ꝯscientiã uł ad gr̃am. Neq enĩ parũ beatus moyses eũ egyp¬
tioꝵ uallatus ppłis & mari clausus ꝑfluctus sibi & ppło patrũ
pedestrẽ uiã piis meritis inuenisset. Qnͣdo aut̃ fortior quã tẽ
cũ extremis circũuentus ꝑiculis ñ desperabat salutẽ s exige¬
bat triũphũ. ¶Qd aaron qͣndo se beatiorẽ credidit quã it̃ qndo
medius stetit int̾ uiuos ac mor tuos. & obiectu sui statuit
mortẽ. ne ad uiuoꝵ tͣnsiret agmina a cadauerib mortuoꝵ. Qđ
de puero daniel loqͣr. qͥ tã sapiens erat ut int̃ leones fame exasꝑa¬
ut posset epulari. nec uereret᷑ ne ad pastũ exemplo sui feras ꝓuoca¬
ret Est gͦ & indolore uirtus quȩ sibi bone suauitatẽ ȩxibeat ꝯsci¬
entiȩ. & ideo indicio ẽ qđ ñ minuat dolor uirtutis uoluptatẽ Sic̃ gͦ
nulla uirtuti decessio beatitudi nis ꝑdolorẽ ita etiã nulla acces¬

Expanded text:
abundans, vel ad conscientiam, vel ad gratiam. Neque enim parum beatus Moyses, cum Aegyptiorum vallatus populis, et mari clausus, per fluctus sibi et populo patrum pedestrem viam piis meritis invenisset . Quando autem fortior, quam tunc cum extremis circumventus periculis non desperabat salutem, sed exigebat triumphum? 11. Quid Aaron, quando se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit inter vivos ac mortuos, et objectu sui statuit mortem, ne ad vivorum transiret agmina a cadaveribus mortuorum ? Quid de puero Daniele loquar, qui tam sapiens erat, ut inter leones fame exasperaut posset epulari, nec vereretur, ne ad pastum exemplo sui feras prorgo et in dolore virtus, quae sibi bonae suavitatem exhibeat conscientiae; et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla acces
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħico. Declina cor meũ in testimonia tua & ñ in auariciã. ne
utilitatis sonꝰ excitet pecuniȩ cupiditatẽ. Deniꝙ aliqͥ habed
declina cor meũ intestimonia tua & ñ ad utilitatẽ hoc ẽ illã
quȩstuũ nundinas aucupantẽ utilitatẽ illã usuhominũ
ad pecuniȩ studia in flexam ac deriuatã. Uulgo enĩ hoc solũ
dicunt utile. qͦd questuosũ. Nos aut̃ de ea tractamꝰ utilitate
quȩ damnis quȩrit᷑ ut xp̃m lucreniꝰ. cuiꝰ questus ẽ pietas
cũ sufficientia. Alagnus ꝓfecto questus qͦ pietatẽ ad qͥrimꝰ
quȩ ap̃ dm̃ diues est ñ caducis facultatibꝰ s muneribꝰ et̃¬
utilitas alia corporalis alia pietatis. sic̃ diuisit apłs. Corpora¬
lis enĩ exercitatio ad modicũ inqͥt utilis ẽ pietasaut̃ ad om̃a¬
ẽ utilis. Qd aut̃ tam bonestũ quã integritas. qͥd tã decorũ

Expanded text:
prophetico: Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam ; ne prophetico: Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam ; ne utilitatis sonus excitet pecuniae cupiditatem. Denique aliqui habent: Declina cor meum in testimonia tua, et non ad utilitatem; hoc est, illam quaestuum nundinas aucupantem utilitatem, illam usu hominum ad pecuniae studia inflexam ac derivatam. Vulgo enim hoc solum dicunt utile, quod quaestuosum: nos autem de ea tractamus utilitate, quae damnis quaeritur; ut Christum lucremur, cujus quaestus est pietas cum sufficientia . Magnus profecto quaestus, quo pietatem acquirimus, quae apud Deum dives est, non caducis facultatibus, sed muneribus aete Est igitur utilitas alia corporalis, alia pietatis, sicut divisit Apostolus: Corporalis enim exercitatio ad modicum, inquit, utilis est: pietas autem ad omnia utilis est . Quid autem tam honestum, quam i
Abbreviated transcription (Latin):
quebat᷑ hic gͦ dicit licet peccare s ñ decet ln potestate st̃¬
peccata. s ñ sunt honesta. Luxuriari ꝓmptũ. s ñ iustũ. Non enĩ
ut seruiamꝰ xp̃o qͥ nos redemit᷑ id̾o iusti qͥ ꝓ eiꝰ nomine se morti
obtulert̃ inuisti qͥ declinauert̃ de qͥbꝰ dicit. quȩ utilitas insangͥne
cet hoc possit etiã ad auariciã hominũ impioꝵ diruiari. quȩ ꝑ¬
fidiȩ uicina ẽ: sic̃ in uida ꝓditore legimꝰ qͥ auarciȩ studio xpe¬
uerbis definiuit aplũs dicens. Hoc aut̃ ad utilitatẽ ur̃am dico.
ñ ut laqueũ initiã uob̃. s ad id qͦd honestũ ẽ. Liquet gͥ qͦd hone¬
stũ ẽ utile eẽ & qͦd utile uistũ. & qđ iustũ utile Neꝙ enĩ mͥad
mercatores lucri cupidine auaros s ad filios sermo ẽ. & ser¬
mo de officiis quȩ uob̃ qͦs elegi ĩ ministeriũ dñi inculcare ge¬
stio atq infundere ut ea quȩ mentibꝰ ac moribꝰ ur̃is usuato
institutione in olita atq imp̃ssa st̃. etiã sermone ac discipli

Expanded text:
quebatur. Hoc ergo dicit: Licet peccare, sed non decet. In potestate peccata, sed non sunt honesta. Luxuriari promptum, sed non justum. Non enim ut serviamus Christo qui nos redemit; ideo justi, qui pro ejus nomine morti se obtulerunt: injusti qui declinaverunt, de quibus dicit: Quae utilitas insanguine cet hoc possit etiam ad avaritiam hominum impiorum derivari, quae perfidiae vicina est; sicut in Juda proditore legimus, qui avaritiae studio et peverbis definivit Apostolus dicens: Hoc autem ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum injiciam vobis, sed ad id quod honestum est . Liquet stum: et quod utile justum; et quod justum, utile. Neque enim mihi ad mercatores lucri cupidine avaros, sed ad filios sermo est, et sermo de Officiis, quae vobis quos elegi in ministerium Domini, inculcare gestio atque infundere; ut ea quae mentibus ac moribus vestris usu atque institutione inolita atque 77 impressa sunt, etiam sermone ac disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
genitalis arui uocẽ eruit qr mat̾nus parturit affectus qͥelegͥe¬
rat filiũ suũ uł ap̃ alienã uiuere quã in c̾spectu matris necarĩ
uipientiȩ gͥ fuit latentes distinguere ꝯscientias. & ȩxoccultiseruere
ueritatẽ e uelut qͣdã machera ita sp̃e gladio penet᷑re ñ solũ uti sed
etr̃ animȩ & mentis uiscera: iusticiȩ qͦꝙ ut quȩ siũ necauerat alienũ¬

Expanded text:
i vocem eruit; quia maternus patuit affectus, qui eligeret filium suum vel apud alienam vivere, quam in conspectu matris necari. 47. Sapientiae igitur fuit latentes distinguere conscientias, ex occultis eruere veritatem; et velut quadam machaera, ita spiritus gladio penetrare non solum uteri, sed etiam animae
Abbreviated transcription (Latin):
Non s filiꝰ m̃s ẽ hic qͥuiuit. filiꝰ aut̃ tuus qͥ mortuus ẽ. & hecerat
ꝯtentio. Cũ gͥ utraꝙ filiũ sibi uendicaret suꝑstitẽ de functũ aut̃ sui
negaret. tc̃ rex uissit afferri macherã. & infantẽ duidi & singula ᷤᷤ
partes dare singulis. dimidiã uni . & dimidiã altĩ. Exclamat mu¬
lier quȩ uero erat affectu ꝑscita. Neq̃quã dñe infantẽ diuidas
det᷑ potius illi & uiuat & ñ int̾ficias eũ At illa resp̃dit alt̾a. Neq
m̃s nec huiꝰ sit infans. diuidite eũ. Et statuit rex dari infantẽ
ei mulieri quȩ dixerat nolite int̾ficere eũ. qr mota st̃ inqͥt ius¬

Expanded text:
at contentio, cum utraque filium sibi vindicarent superstitem: defunctum autem suum negarent. Tunc rex jussit afferri machaeram, et infantem dividi, ac singulas partes dari singulis: dimidiam uni, et dimidiam alteri. Exclamabat mulier quae vero erat affectu percita: Nequaquam, domine, infantem dividas: detur potius illi, et vivat, et non interficias eum. At illa respondit altera: Neque meus, neque hujus sit infans, dividite eum. Et statuit rex dari infantem ei mulieri quae dixerat: Nolite interficere eum, sed date eum illi mul
Abbreviated transcription (Latin):
cit etiã prudentia ut nulla erroris suspicio sit Promptius tam̃ nos
gẽẽ prudentia. Qđ etiã in nr̃is inueniꝰ. Dicit enĩ dd. lustus miseret᷑
&e fenerat. Qđ feneret iustus alibi dicit. locundus uir qͥ miseret᷑ & fe¬
nerat disponet sermones suos inuidicio. Ipsũ illud nobile salomonis u¬
diciũ. ñ ne sapientiȩ plenũ ac usticiȩ ẽ: Itaꝙ spectemꝰ illud suta ẽ.
Duȩ inqͥt mulieres in ꝯspectu regis salomonis stetert᷑. & dix̃una adeũ.
nec ulla alia nob̾cũ femina nͥ nos sole & mortuus ẽ filiꝰ eiꝰ hac nocte
& obdormiuit suꝑ eũ. & surrexit media nocte & accepit filiũ meũ
de sinu meo. & collocauit eũ in suo. & filiũ suũ mortuũ posuit ĩsi

Expanded text:
cit etiam prudentia, ut nulla erroris suspicio sit. Promptius tamen nos cit etiam prudentia, ut nulla erroris suspicio sit. Promptius tamen nos esse prudentia. Quod etiam in nostris invenimus; dicit enim David: Justus miseretur et fenerat . Quid feneret justus, alibi dicit: Jucundus vir qui miseretur et fenerat, disponet sermones suos in judicio . 44. Ipsum illud nobile Salomonis judicium nonne sapientiae plenum ac justitiae est? Itaque spectemus illud si ita est. Duae, inquit mulieres in conspectu regis Salomonis steterunt, et dixit una ad nec ulla alia nobiscum femina, nisi nos solae: et mortuus est filius ejus hac nocte, ut obdormivit super eum: et surrexit media nocte, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit eum in gremio suo, et filium suum mortuum posuit in si
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñputet plus sapere quã ipse sapiat qͥ quęrit ꝯsiliũ Necesse ẽ gͥ
ut p̃stantior sit a qͦ ꝯ⁊siliũ petit᷑ quã ille ẽ qͥ petit Qa enĩ ꝯsulas hominẽ quẽ
ñarbitreris posse meliꝰ aliqͥd reꝑire quã ipse intellegis. Qđ si eũ inue¬
neris qͥ uiuacitate ingenii m̃tis uigore atq auctoritate p̃stet &acce¬
dat eo ut exemplo & usu paratior sit p̃sentia soluat ꝑieula. ꝓspici¬
at fitta. denuntiet imminentia. argum̃tũ expediat remediũ ferat
intẽpore paratus sit ñ solũ ad ꝯsulendũ s etiã ad subueniendũ. huic ita fi¬
des habet᷑ ut dicat qͥ ꝯsiliũ petit & si mala mͥeuenerint. ꝑ illũ sustineo
Nuiꝰ modi gͥ uiro salutẽ nr̃am & existimationẽ. ꝯmittimꝰ. qͥ sit ut sup̃di¬
imus iustus & prudens. facit enĩ iusticia ut nulliꝰ sit fraudis metus fa¬

Expanded text:
quem non putet plus sapere, quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur quem non putet plus sapere, quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petitur, quam ille est qui petit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire, quam ipse intelligis? 42. Quod si eum inveneris qui vivacitate ingenii, mentis vigore atque auctoritate praestet, et accedat eo ut exemplo et usu paratior sit, praesentia solvat pericula, prospiciat futura, denuntiet imminentia, argumentum expediat, remedium ferat in tempore, paratus sit non solum ad consulendum, sed etiam ad subveniendum; huic ita fides habetur, ut dicat qui consilium petit: Et si mala mihi evenerint per illum, sustineo. Hujusmodi igitur viro salutem nostram et existimationem committimus, qui sit, ut supra diximus, justus et prudens. Facit enim justitia, ut nullus sit fraudis metus: fa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ & diligi a subiectis quã timeri maluit Eunor enĩ tẽporalis tuta¬
miis seruãt excubias nescit diut᷑nitatis custodiã. Itaꝙubi timor de¬
cesserit audacia obripit. qm̃ fidẽ ñ tinor cogit s affectus eribet łri
ma gͦ ad cõmendationẽ nr̃i ẽ caritas. Bonũ ẽ gͦ testimoniũ habere de plu¬
rimoꝵ dilectione hinc nascit᷑ fides. ut cõmitt̾e se tuo affectui ñ reuere¬
ant᷑ etiã alieni quẽ plurib carũ aduerterint Similit̃ etiã ꝑfidẽ ao ca¬
ritatẽ ꝑuenit᷑ ut qͥ uni aut duobꝰ p̃stiterit fidẽ tanquã influat in ani¬
plurimũ oꝑant᷑ caritas & fides. & t̾ciũ hoc sihabeas qd inte aminirati¬
one dignũ pleriꝙ existiment. & iure honorandũ putent. & qr ꝯsilioꝵ
usus maxime xiliat homines idõ prudentia & iusticia ĩ uinoqͦq
de siderat᷑ & ea expectat᷑ a pluribꝰ ut in qͦ ea sint illi deferat᷑ fides qͦs
possit utile: ꝯsiliũ ac fidele desiderantidare. Qs enĩ ei se cõmutat᷑

Expanded text:
omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima ergo ad commendationem nostri est charitas. Bonum est ergo testimonium habere de plurimorum dilectione. Hinc nascitur 80 fides, ut committere se tuo affectui non vereantur etiam alieni, quem pluribus charum adverterint. Similiter etiam per fidem ad charitatem pervenitur; ut qui uni aut duobus praestiterit fidem, tamquam influat in aniplurimum operantur, charitas et fides; et tertium hoc, si habeas quod in te admiratione dignum plerique existiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum usus maxime conciliat homines, ideo prudentia et justitia in unoquoque desideratur, et ea exspectantur a pluribus; ut in quo ea sint, illi deferatur fides, quod possit utile consilium ac fidele desideranti dare. Quis enim ei se committat,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ammodũ in pͥmodiximꝰ qr int̾ honestũ & decorũ est
queda distinctio.quȩ magis intellegi quã explicari possit.
sic et cũ utile tractamꝰ ꝯsiderandũ uidet᷑ qͥd utilius. Ytilitat.
aut̃ ñ pecuniarii lucri ȩstimatione subducimuᷤᷤ s adqͥsĩti¬
one pietatis sic̃ apłs ait Pietas aut̃ ad om̃a utilis est. ꝓmissi¬

Expanded text:
in primo diximus quia inter honestum et decorum est quaedam distinctio, quae magis intelligi quam explicari possit: sic et cum utile tractamus, considerandum videtur quid utilius. 23. Utilitatem autem non pecuniarii lucri aestimatione subducimus, sed acquisitione pietatis; sicut Apostolus ait: Pietas autem ad omnia utilis est, promissi
Abbreviated transcription (Latin):
penȩ accedere hȩc quȩ gͣuia aduim doloris ferunt᷑ cȩcitatẽ
exiliũ famẽ strupũ filiȩ. amissionẽ liberoꝵ Esneget beatũ ysaac qͥ ñ
iudelut ĩ senectute. & beatitudines sius benedictionibꝰ ferebat:
Anñ beatus iacob qͥ ꝓfugus pat̾adomo. mercennarius pastor. eri¬
liũ sustinuit filiȩ pudicitiã ingemuit ẽẽ temeratã famẽ ꝑtulit
Nongͦ beati. quoꝵ fide ds̃ accipit testimoniũ cũ dicit᷑ ds̃ abraham.
Qo ysaac. dõ iacob. IMisera ẽ seruitus s ñ miser ioseph. immo plane
beatus cũ dñȩ libidines in seruitute positus coherceret Qa de
scõ dd̾ loqͣr qͥ t̾riũ filioꝵ deplorauit obitũ. & qͦđ hisddurius incestũ
filiȩ: Quomꝰ ñbeatus. de cuiꝰ successione beatitudinis auctor exor¬
tus est qͥ plurimos fecit beatos: Beati enĩ qͥ ñ udert̃ & credidert̃
Fuert̃ & ipsi insensu humilitatis. s eualuert̃ &e infirmitate fortẽ

Expanded text:
Pone accidere haec quae gravia ad vim doloris feruntur, caecitatem, Pone accidere haec quae gravia ad vim doloris feruntur, caecitatem, exsilium, famem, stuprum filiae, amissionem liberorum. Quis neget beatum Isaac, qui non videbat in senectute, et beatitudines suis benedictionibus conferebat ? Annon beatus Jacob qui profugus patria domo, mercenarius pastor exsilium sustinuit, filiae pudicitiam ingemuit esse temeratam, famem pertulit ? Non ergo beati quorum fide Deus accipit testimonium, cum dicitur: Deus Ahrabam, Deus Isaac, Deus Jacob ? Misera est servitus, sed non miser Joseph; immo plane beatus, cum dominae libidines in servitute positus coerceret Quid de sancto David loquar, qui trium filiorum deploravit obitum , et quod his durius, incestum filiae ? Quomodo non beatus, de cujus successionne beatitudinis auctor exortus est, qui plurimos fecit beatos? Beati enim qui non viderunt et crediderunt . Fuerunt et ipsi in sensu infirmitatis, sed evaluerunt de infirmitate fortes.
Abbreviated transcription (Latin):
bona. s etiã dispendio st̃ Inde enĩ beatus nabothe tiã cũ lapida¬
ret᷑ adiuite qr pauꝑ & infirmꝰ aduersus opes regias soloerat
affectu & religione diues. ut pecunia regali ñ cõmutaret pat̾.¬
nȩ uineȩ hereditatẽ eoꝙ ꝑf̾ectus. qr sangͥne ꝓpͥo defenderet
iura maioꝵ suoꝵ: inde qͦꝙ miser achab suo iudicio. qr pauꝑem ne¬
cari fecerat ut eiꝰ possideret uineã Certũ ẽ solũ & sũmũbonũ eẽ
uirtutẽ. eãq abundare solã ad utȩ fructũ beatȩ nec ext̃nis
aut corporis bonis. s uirtute sola uitã p̃stare beatã. ꝑ quã
gili impossibilẽ uitã beatã put̾ant in qͦ necesse ẽ angi dolore.
deplorare egrescere. quasi uͦ ego incorporis exultatione dicã
uitã beatã ꝯsistere & ñ in altitudine sapientiȩ suauitate con¬
scientiȩ uirtutis sublimitate. Non enĩ in passione ẽẽ s uicto¬
rẽ eẽ passionis beatũ ẽ nec frangi tẽporalis motu doloris.

Expanded text:
 sed etiam dispendio sunt. 17. Inde enim beatus Nabuthe etiam cum lapidaretur a divite , quia pauper et infirmus adversus opes regias, solo erat affectu et religione dives, ut pecunia regali non commutaret paternae vineae haereditatem: eoque perfectus, quia sanguine proprio defenderet jura majorum suorum. Inde quoque miser Achab etiam suo judicio, quia pauperem necari fecerat; ut ejus possideret vineam. 18. Certum est solum et summum bonum esse virtutem, eamque abundare solam ad vitae fructum beatae: nec externis aut corporis bonis, sed virtute sola vitam praestari beatam, per quam gili, impossibilem vitam beatam putent, in quo necesse est angi, dolere, deplorare, aegrescere: quasi vero ego in corporconscientiae, virtutis sublimitate. Non enim in passione esse, sed victorem esse passionis beatum est, nec frangi temporalis motu doloris. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
post eũ dyodorus ita int̾pretati st̃. ut alt̾ ad uoluptatẽ alt̾ ad
uacuitatẽ doloris ꝯsortiũ honestatis adiungerent. qͦd sine ea
ñ possit eẽ beata uita .Tenon stoicus solũ & sũmũ bonũ qͦd hone¬
stũ est Aristotiles aut̃ uł theofrastus & cet̾i peripatetici ĩ iur¬
tute hoc ẽ qͥdẽ honestate uitã beatã eẽ s cõpleri eiꝰ beatitudinẽ
etiã corporis atꝙ ex t̃nis bonis asseruert̃ Script᷑a aut̃ diina¬

Expanded text:
alter ad vacuitatem doloris, consortium honestatis adjungerent, quod sine ea non possit esse beata vita. Zenon Stoicus solum et summum bonum quod honestum est: Aristoteles autem vel Theophrastus et caeteri peripatetici in virtute quidem, hoc est honestate vitam beatam esse, sed compleri ejus beatitudinem etiam corporis at
Abbreviated transcription (Latin):
iisset in qͥbꝰ magis ꝓbatus ẽ Esto tam̃ fuisse in illis aliqͥd acerbi¬
nubibꝰ neꝙ terrã fȩcundã qr aliqͥb locis ieiuna glarea ẽ aut le¬
taᷤ segetes qr interdũ mixtã solent habere sterilẽ auenã: simi¬
lit̾ puta beatȩ ẽẽ ꝯscientiȩ int̾pellari aliqͦ aceruo doloris Nlon¬
ne totis manipulis uitȩ beatȩ siqͥd forte accidit aduersi atꝙ
amaritudinis. tanquã sterilis auena abscondit᷑ aut tãquã
lolii amaritudo frum̃ti suauitate obducit᷑. Pĩam ad ꝓposita

Expanded text:
is probatus est ? 21. Esto tamen fuisse in illis aliquid acerbinubibus: neque terram fecundam, quia aliquibus locis jejuna glarea est: aut laetas segetes, quia intermixtam solent habere sterilem avenam. Similiter puta beatae messem conscientiae interpellari aliquo acerbo doloris. Nonne totius manipulis vitae beatae, si quid forte accidit adversi atque amaritudinis, tamquam sterilis avena absconditur, aut tamquam lolii amaritudo frumenti suavitate obducitur? Sed jam ad proposita
Abbreviated transcription (Latin):
paitradinẽ uite et̃nȩ supius aduertim Restit qͣ ut sp̃reeto
patrocinio uoluptatis aut doloris metli quor altum qͣsi in¬
fractũ & molliculũ alt̾um qͣsi euiratũ & infirmũ despuit ĩpsi
doloribꝰ uitã beatã eminere. demonstret. qͦd facile doceri potest
cũ legerimꝰ beati estis cũ uob̃ maledicent & ꝑsequent᷑ & dicent
om̃e malũ aduersũ uos mentientes ꝓpt̾ uisticiã. gaudete & ex¬

Expanded text:
atitudinem vitae aeternae superius advertimus . Restat igitur ut spreto patrocinio voluptatis, aut doloris metu quorum alterum quasi infractum et molliculum, alterum quasi eviratum et infirmum despuit, in ipsis doloribus vitam beatam eminere demonstret. Quod facile doceri potest, cum legerimus: Beati estis, cum vobis maledicent, et persequentur, et dicent omne malum adversus vos
Abbreviated transcription (Latin):
des qr fundam̃tũ ẽ bonũ babent & bona facta qr uir iustus & dicte
ꝗ& rebꝰ ꝓbat᷑ Nã si excitatus sit insermonibꝰ & desidiosus inopibꝰ
prudentiã suã factis repellit & gͣuius ẽ scire qͥd facias nec fecisse
qͦd faciendũ cognoueris. Cont᷑ qͦꝙ strenuũ eẽ in oꝑibꝰ affectui¬
fidũ. ita ẽ ac si iutioso fundam̃to pulchra culminũ ueliseleuare
fastigia qͦ plus struxeris plus corruit qr sine munim̃to fidei
bona oꝑa ñ possunt manere. Infida statio inportu nauẽ ꝑforat
& harenosũ solũ cito cȩdit nec potest impositȩ ȩdificationis su¬
stinere onera. Ibi gͦ plenitudo p̃mi i ubi uirtutũ ꝑfectio. & queda in
factis atꝙ dictis equalitas sobrietatis. Et qm̃ sola rerũ scientia ex¬
plosa ẽ uł qͣsi inanis scdm phylosophiȩ disputationes siꝑfluasuł
qͣsi semi ꝑfecta sententia. ⁊sideremꝰ quã enodẽ &e eo scptadiuina
absoluat sententiã de qꝰ tam multiplices & implicatas atq ⁊ fu

Expanded text:
des, quia fundamentum est bonum: habent et bona facta, quia vir justus et dictis et rebus probatur. Nam si exercitatus sit in sermonibus, et desidiosus in operibus, prudentiam suam factis refellit: et gravius est scire quid facias, nec fecisse quod faciendum cognoveris. Contra quoque strenuum esse in operibus, affectu infidum, ita est ac si vitioso fundamento pulchra culminum velis elevare fastigia: quo plus exstruxeris, plus corruit; quia sine munimento fidei bona opera non possunt manere. Infida statio in portu navem perforat, et arenosum solum cito cedit, nec potest impositae aedificationis sustinere onera. Ibi ergo plenitudo praemii, ubi virtutum perfectio, et quaedam in factis atque dictis aequalitas sobrietatis. CAPUT III. Peplosa est, vel quasi inanis secundum Philosophiae disputationes superfluas, vel quasi semiperfecta sententia; consideremus quam enodem de eo divina scriptura absolvat sententiam, de quo tam multiplices et implicata
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ audiret᷑ ꝑ osscĩ daũ utrũꝙ aꝑte uideat᷑ exp̃ssũ. Scptũ est
enĩ Beatus quẽ tu eridieris dñe. & de lege tua docueris eũ. habemꝰ
xalibi. Beatus uir qͥ timet dñm. in mandatis eiꝰ cupiet nimis.
Docuimꝰ de cognitione cuiꝰ p̃miũ ȩt̾nitatis fructũ eẽ memora¬
uit. adiciens ipha qͥa indomo huiꝰ tim̃tis dñm. uł eruditi inlege¬

Expanded text:
ideatur expressum. Scriptum est enim: Beatus quem tu erudieris, Domine; et de lege tua docueris eum . Habemus et alibi: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupiet nimis . Docuimus de cognitione, cujus praemium aeternitatis fructum esse memoravit, adjiciens Propheta, quia in domo hujus tim
Abbreviated transcription (Latin):
uł mĩam facere uł ieuiniũ deferre ĩ abscondito. ut mercedẽ ui¬
dearis a solo do tuo quęrere: ñ etiã ab hominibꝰ. Nã qͥ ab hominibꝰ
quęrit habet mercedẽ suã.qͥ aut̃ ado habet uitã ȩ t̾nã. quã p̃stare
ñ potest nͥ auctor ȩ t̾nitatis sic̃ illud ẽ. am̃dicotͥ hodie mecũ eris

Expanded text:
iam facere, 71 vel jejunium deferre in abscondito; ut mercedem viiam facere, 71 vel jejunium deferre in abscondito; ut mercedem videaris a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. Nam qui ab hominibus quaerit, habet mercedem suam: qui autem a Deo, habet vitam aeternam: quam praestare non potest nisi auctor aeternitatis, sicut illud
Abbreviated transcription (Latin):
lat uitã eternã. Tantus enim
splendor honestatis ẽ ut uitã
beatã efficiant tranqͥllitas con¬
scientiȩ & securitas in nocentiȩ
Et ideo sic̃ ex ortus sollune globũ
& cȩt̾a stellarũ abscondit̃ lumi¬
na. ita fulgor honestatis ubi uero
obumbrat. Beata plane quȩ ñ alienis estimat᷑ uidiciis. s dome.¬
sticis ꝑcipit᷑ sensibꝰ. tanquã sui uidex Neꝙ enĩ populares opi¬
niones ꝓ mercede aliqͣ reqͥrit neꝙ ꝓ supplicio pauet ltaq qͦ
minꝰ sẽquit᷑ głam. eo magis suꝑ eã eminet. Nã qͥ głam reqͥrt̃
his merces p̃sentiũ umbra futuroꝵ ẽ quȩ impediat uitã ȩt̾nã.
qm̃ in eugło scriptũ est Am̃ dicouob̃ ꝑcepert̃ mercedẽ suã. De
his scilicet qͥ uelut tuba canente uulgare liberalitatẽ suã quã
faciunt. circa pauꝑes gestiunt similit̾ x de ieuinio qͦd ostenta¬
tionis causa faciunt habent inqͥt mercedẽ suã. honestatis gͥ ẽ¬

Expanded text:
lat vitam aeternam. Tantus enim splendor honestatus est, ut vitam beatam efficiant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero obumbrat. 2. Beata plane, quae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super eam eminet. Nam qui gloriam requirunt, his ea merces praesentium, umbra futurorum est, quae impediat vitam aeternam; quod in Evangelio scriptum est: Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam ; de his scilicet qui velut tuba canente, vulgare liberalitatem suam quam faciunt circa pauperes, gestiunt. Similiter et de jejunio quod ostentationis causa faciunt: Habent, inquit, mercedem suam. 3. Honestatis
Abbreviated transcription (Latin):
omi potens ds̃ in noxiã cõmendo animã. tibi hostiã offero meã.
dapempitius ac serenus frat num munus. sacrificiũ sacerdoris.
hȩce ei iã liba p̃muto. In hoc adte pignore uenio. nec pe¬
cuniȩ sed uitȩ pignore. ne me diutius residere facias
tanti foenoris debitorẽ: Non mediocrisẽfrat̾ni amoris
Iusura. nec uilis naturę sors: quã cumulant increm̃ta
uirtutis. possẽ ferre. sicito cogar exsoluere.

Expanded text:
omnipotens Deus, innoxiam commendo animam, tibi hostiam meam offero: cape propitius ac serenus fraternum munus, 1136 sacrificium sacerdotis. Haec mei jam libamina praemitto, in hoc ad te pignore venio, non pecuniae, sed vitae pignore; ne me diutius residere facias tanti fenoris debitorem. Non mediocris est fraterni amoris usura, nec vilis naturae sors, quam cumulant incrementa virtutis. Possum ferre, si cito cogar exsolvere.
Abbreviated transcription (Latin):
tue agnolant qui. ã tui amoris amplexib
o uita benedicta quod de te indubitunt af¬
firmo: quit quisquis in amoril tui desiderio
perleuerare studuerit ipse quide habitator
est tiuis. sed eius habitator est deus. Hialꝯ
illi suis temporib seruit atq illue eum ten¬
dere undę ͤ deiectus est genut. Uictor itaq
demonu. socius effict᷑ angeloꝵ. exiil minidi
heres: partdis. ab negator sui sec̾tor est xpi
Et qui nuc per eius uestigia graditur. porac¬
usq ad finem uite prodiuino amore tenu¬
erit. de habitaculo atruis egressus ad he¬
dificatam in effabilem ꝑueniet. domũ sci¬

Expanded text:
audis agnoscunt, qui in tui amoris amplexibuaudis agnoscunt, qui in tui amoris amplexibuo vita benedicta, quod de te indubitanter affirmo: quia quisquis in amoris tui desiderio perseverare studuerit, ipse quidem habitator est tuus, sed ejus inhabitator est Deus. Diabolus illi suis tentationibus servit, atque illuc eum tendere, unde ipse dejectus est, gemit. Victor itaque daemonum, socius efficitur angelorum; exul mundi, haeres est paradisi; abnegator sui, sectator est Christi. Et qui nunc per ejus vestigia graditur, peracusque ad finem vitae suae pro divino amore tenuerit, de habitaculo carnis egressus, ad aedificationem ineffabilem perveniet, domu
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ uelut temtoria ordinatit castror. qͣsi
turres syon. etquasi propugnatula ierusa
uersa gerantur officia. dum iudelicet hic plal¬
libur illic oratur in illa scribitar. in aliis ueo
uatriis manuũ operib insudatur. Quis non
at. quib dicitur Qua pulcra taber naculabua
iacob et temtoria tuca ilrael. ut ualles nemo¬
rose et orti iuxta fluuios irrigui ut taber
naula que fixit dñs quasi tedri prope aqͣs.
Et quid ampluis de te dicam: D uitrt heremi
lestiu tura celestiũ senatoru. Odor tuus
cunctor aromatum fragrantia superat
Sapor tuus super distillantes fauos. super
omia melled guttur illuminati cordis odul¬
cat. atq ideo quiarud dicilur de te. dugui
nis liugua exprimere suffiat quid de te sui
inuisibiliter sentit et quod tu sapis interiori
gustu atiiue medulla cordis nũqua plene
explicuit corporale orgitnu uatis illi te noue:¬
runt qui ide te diliguat Illi prȩcõnuia laudil¬

Expanded text:
horum, velut tentoria ordinata castrorum, quasi horum, velut tentoria ordinata castrorum, quasi tures Sion, et quasi propugnacula Jerusalversa gerantur officia, dum videlicet hic psallitur, illic oratur, in alia scribitur, in aliis vero variis manuum operibus insudatur; quis non . XXIIII: ‘Quam pulchra tabernacula tua Iacob et tentoria tua Israel, ut ualles nemorose, ut horti iuxta fluuios irrnacula, quae fixit Deus, quasi cedri prope aquas? » Et quid amplius de te dicam, o vita eremiticlestium, curia spiritualium senatorum! Odor tuus cunctorum aromatum fragrantiam superat, sapor tuus super distillantes favos, super omnia mella guttur illuminati cordis obdulcat: atque ideo quidquid est, quod de te dinus exprimere sufficit, quod de te spiritus invisibiliter sentit, et quod tu sapis in interiori gustu, atque in medulla cordis, nunquam pene explicuit corporale organum vocis. Illi te noverunt, qui te diligunt: illi praeconia tuae l
Abbreviated transcription (Latin):
reprimat. quod obliquum est dirigat. quod
defor me componat. Tu nuptialis es thala¬
mus in quo sancti spũs donu tribuitur. et
celesti sponso felix anima federatur. Recti
diligunt te . etiiui te sugiũt ueritatis luce
priuati quo gressus ponere debeant uõ a¬
dearis in cortice. sed inagnum est quod in¬
triusecus latet cm peruentũ fuerit ad sua¬
utatem medulle Oheremꝰ inũdi perse¬
quentis effrgium. labortuliũ quies. in ere¬
tiũ consolatio. abellu solis refrigeriu. pec¬
candi repudiũ. libertus auinaꝵ. Te dauid
petiit cum mũdi mala perferret cũ timi¬
di et tenebrosĩ tardis tediu sullineret. Ec¬
ce inquod elongaui fugiens et mansi insolitudiȩ
et quid amplius memore quãdo quide salua
torem ergo se tuu etia mũdus agnoscat: uñ
predicatuꝵ et miracula factuꝵ suscepiste se
deum nõ ignorat. Ohereinus terribile ina¬
lugnis spiritib habitaculũ. ubi celle mano.¬

Expanded text:
reprimat; quod obliquum est, dirigat; quod reprimat; quod obliquum est, dirigat; quod deforme, componat. Tu nuptialis es thalamus, in quo sancti Spiritus arrha tribuitur, et coelesti Sponso felix anima foederatur. Recti diligunt te, et qui te fugiunt, veritatis luce privati, quo gressus ponere debeant, non adearis in cortice, sed magnum est, quod intrinsecus latet, cum perventum fuerit ad suavitatem medullae. O eremus mundi persequentis effugium, laborantium quies, moerentium consolatio, ab aestu saeculi refrigerium, peccandi repudium, libertas animarum! Te David petiit, cum mundi mala perferret; et cum timidi et tenebrosi cordis taedium sustineret: « Ecce, inquit, elongavi fugiens, et mansi in solitudine . » Et quid alios torem ergo se tibi mundus agnoscat, unde praedicaturum, ac miracula facturum suscepisse se Deum non ignorat. O eremus terribile malignis spiritibus habitaculum! ubi cellae monac
Abbreviated transcription (Latin):
degulosis sobrios. decrudelib pios deira¬
amdis mites. de odiosis reildis indiuina
caritate feruẽtes. Iu otiose ligue frenũ
tu luxuriosis tenib nitide castitatis cin
gulim. Tu facis ut leues quiq ad graui¬
tatem redeant: ne iocosis surrilitatibus
pareant ut uaniloqui se sub dilcreta sile¬
lii consura constringãt. Iu ieuinioꝵ ae
ugiliaꝵ nutrix. tu patiẽtie custos. tu purissie
simplicitatis magistra ac omĩno finudulete
duplicitatis ignara. Tu fatis ut uagos quosq
cristi cathena coherceat ut indisciplinati mo¬
rib a sua se prauitate compestat. Tu facis ut¬
dem quadrum construendis uidelicet celestis
rũ se uersaitilem prebeat. sed fisus semper in
scẽ religionis grauitate consistat Tu hoii¬
nes a semetipĩs ex traneos reddis uasa uitioꝵ
florere uirtutib facis. Tu namq es speculu¬
auimaꝵ ubi se mens humana perspicaatꝰ
intuens quod minus est impleat. et supfluu

Expanded text:
de gulosis sobrios, de crudelibus pios, de irade gulosis sobrios, de crudelibus pios, de iracundis mites, de odiosis reddis in fraterna charitate ferventes! Tu otiosae linguae frenum, tu luxuriosis renibus nitidae castitatis adhibes cingulum. Tu facis ut leves quique ad gravitatem redeant, ut jocosi scurrilitatibus parcant, ut vaniloqui se sub districta silentii censura constringant. Tu jejuniorum ac vigiliarum nutrix, tu patientiae custos, tu purissimae simplicitatis magistra, ac omnino fraudulentae duplicitatis ignara. Tu facis ut vagos quosque Christi catena coerceat, ut indisciplinati moribus a sua se pravitate compescant. Tu dem quadrum, construendis videlicet coelestisrum se versatilem praebeat, sed fixus semper in sanctae religionis gravitate persistat. Tu homines a semetipsis extraneos reddis, et vasa vitiorum florere virtutibus facis. Tu nigra, seanimarum, ubi se mens humana perspicaciter intuens, quod minus est, impleat; quod superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
ab huꝰ uite turbida uex atõnie sepulcru
sed celestis uite pandis introitum: Te portum
tranquillitatis in uẽĩunt. qui naufragiũ inũ¬
di influctib euadunt. Te potentis medici con¬
cdaue decer nũt. qui uulnerati in prelio hosti.¬
les manꝯ esfugiunt. Mox enĩ ut tui culminis
uibre perfecto corde succedut. om̃is saucia¬
te anime liuor. omĩs certe interioris honĩs
plaiga curatur. Te ieremias aspex erat cum
dicebat. Bonũ est postolari cum silentio sołu¬
tare dei. Bonũ est uiro cũ portauei̾t iugim¬
domĩ ab adoleicentia sua. Sedelut solitarius¬
et tacebit quia leuabit se supra se. habita¬
tor enĩ tuuis se eleuat iupra se qui a dermi
pendit. Amũdi se actõnib segregat. atque
riis pennas librat. Cunq illum qui est supͣ
omnia conspicere latagit lemetipiũ quoq
homo cũ reliqua mundane uallis deiectõ¬
ne transcendit. O cella spirituale prorse
habitatulũ que de superbis fatis humiles.

Expanded text:
ab hujus vitae turbida vexatione sepulcrum, ab hujus vitae turbida vexatione sepulcrum, sed coelestis vitae pandis introitum. Te portum tranquillitatis inveniunt, qui naufragium mundani fluctus evadunt. Te potentis medici conclave decernunt, qui vulnerati in praelio hostiles manus effugiunt. Mox enim ut in tui culminis umbram perfecto corde seceditur, omnis sauciatae animae livor, omnis certe interioris hominis plaga curatur. Te Jeremias aspexerat, cum dicebat: « Bonum est praestolari cum silentio salutare Domini. Bonum est viro, cum portaverit jugum ab adolet tacebit, quia levabit se super se . » Habitator etenim tuus elevat se super se, quia Deum pendit, a mundi se actionibus segregat, atque se rii pennis librat; cumque illum, qui est super omnia, conspicere satagit, semetipsum quoque homo cum reliqua mundanae vallis dejectione transcendit. O cella spirituale prorsus habitaculum, quae de superbis humiles,
Abbreviated transcription (Latin):
cedũt ad suũ finem patulatim ulud parili tumm
siderib t̃inalione decurrũt. Iste sue seruitutis
ex hibet ministeruũ. Illa delegatum sibi ex se-¬
aumtur officiu Iste psallendo intrrasetus ad
lucem tendit in accessibilem. illa sibi iniutem
sucteido eius exteriorib oculis usibilem re¬
paret diem. et dum utraq ad suũ finem di¬
uerso tramite properant seruo dei et ipsa elemẽta
Cella siquide testis est quanto diuini amõis
igne cur ferueat et utcu perfcẽ deuotõ:¬
nis iuistautia quis dei faciem querat. Incel¬
ditur et ꝑ cõpuctõnis fletum lacrimaru
ĩ undantiũ ymbrib irrigatur ubi et si
ex tarneis oculis lacrime nõ erumpãt. ipã
tã amaritudo cordis alacrimari frueti¬
b nõ elongat᷑ quia quod ex ramo extexi¬
oris acadentie nõ colligitur. in ip̃a hu¬
si mens sit flebilis. etiã si iugiter flere
nõ possit. Cella est ergastulum ubi pre¬
duite sepulture prope modũ emula es
que inꝑucto mortuos suscipis et ꝑ affla¬

Expanded text:
cedunt, ad suum finem paulatim velut parili cum sideribus conviatione decurrunt. Iste suae servitutis exhibet ministerium; illae delegatum sibi exsequuntur officium: iste psallendo intrinsecus ad lucem tendit inaccessibilem, illae sibi invicem succedendo, ejus exterioribus oculis visibilem reparant diem. Et dum utraque ad suum finem diverso tramite properant, servo Dei quodammodo et ipsa elementa Cella siquidem testis est, quando divini amoris igne cor ferveat: et utrum perfectae devotionis instantia quis Dei faciem quaerat. Noviunditur, et per compunctionis fletum lacrymarum inundantium imbribus irrigatur: ubi et si ex carneis oculis lacrymae non erumpant, ipsa tamen amaritudo cordis a lacrymarum fluctibus non elongat; quia quod ex ramo exterioris incidentiae non colligitur, in ipsa huur. Sufficit enim si mens sit flebilis, etiamsi jugiter flere non possit. Cella est ergastulum, ubi preDominicae sepulturae propemodum aemula, quae in peccato mortuos suscipis, et per affla
Abbreviated transcription (Latin):
tuos uersetur ultima dies. Cum eiũ diluculo
ẜrexeris ue aduesperũ confidas te uenire.
Et cum in lectulo posueris membra adquies¬
cendum. noli cõsiolere delucis aduentu et fa¬
cillime poteris refrenari ab omĩb uiis. Sem¬
per cor tuũ promissa celestia mede̾tur: ut ip̃a. te¬
te semꝑ adurtutis uias prouocent

Expanded text:
nostros versetur ultimus dies, et cum diluculo surrexerimus, ne ad vesperam nos confidamus pervenire; et cum in lectulo membra deueris, noli confidere de lucis adventu, ut facilius te possis refrenare ab omnibus vitiis. Semper cor tuum promissa coelestia meditetur, ut ipsa te ad virtutis viam provocent
Abbreviated transcription (Latin):
lucrũ afferant nobis fletus ac latrime. et
quantã pnibiem p̃paret risus et iocus¶qui
gẽtes. etqui nuc letant᷑ flere eos dicit ĩ no¬
uissimo. Non ergo te oblectet puerilis iocus ul
risus. sed lectõnu spiritaliu iocus et canti
Nõ te soluãt in risu uerba in ani .a. seil ꝓfe
spectachũ uitã tua tuosq ꝯponas actus
Perfectus enĩ ille dignoscit᷑ non qui ĩ etate.
sed qui insensu ꝑfectus est. nam senilis tibi
et dauid cũ puer eẽt et perfcaĩ tor haberet.
rãt ptestriteri qui susãnam uiolare conati st:
quos damel adhuc puerulꝯ detecto eoꝵ. scele
sus ierosoliam apuulis collaudat᷑. et aseni¬
toꝵ annoꝵ et fuerit uifructuosa abscidit᷑.
Si aũt nouella fu̾it et fertilis colitur ut młtõ
ampliorẽ proferat fructu / ꝑ fectoꝵ aut̃ uiror¬

Expanded text:
ucrum afferant fletus et lacrymae, et quantam perniciem praebeat risus ac jocus. Qui gentes; et qui nunc laetantur, flere eos dicit in novissimo. Non te ergo delectet puerilis jocus vel risus, sed lectionum spiritualium cantus. Non te solvant in risum verba inania, sed proferspectaculum vitam tuam moresque componas. Perfectus enim ille dicitur, non qui in aetate, sed qui in sensu perfectus est; non enim tibi et David cum puer esset, et perfectum cor haberet in rant presbyteri qui Susannam violare conati sunt, quos Daniel adhuc parvulus detecto eorum scelere sus Jerosolymam a parvulis collaudatltorum annorum fuerit infructuosa, exciditur: si autem fuerit novella et fertilis, colitur, ut magis ampliorem proferat fructum. Ideo has si
Abbreviated transcription (Latin):
tius. Taliĩ uiroꝵ queso ne dimiltas ꝯsortia u
eoꝵ monitõnib mens tua erigat᷑ adcelum.
et Rluxam sclĩ glam pro nichilo possis de¬
spicere. et u̾tutes anime hauriat lens ꝯ tui.
euta uiros quos erga mãdata dei uideis
negligẽtes. qui mortui sũt u̾tutib et ui¬
dent᷑ uiuere passionib ¶qui letant᷑ inpros¬
peris uoluptatib et gaudio carẽt diuino
uł cum eis sermocionari assidue. nisi uale¬
as solũmodo eos ab erroris itiuere reuocare:
leteꝵ si nõ uales. deuita ut publicũ hostem
Sepe enĩ punã ouem morbidã. polluit᷑ totꝰ

Expanded text:
s. Talium virorum, quaeso, ne devites consortia; ut eorum monitionibus mens tua erigatur ad coelum, et fluxam saeculi gloriam pro nihilo possis despicere, et virtutes animae hauriant sensus tui. ta viros quos erga mandata Dei vides negligentes, qui mortui sunt virtutibus et videntur vivere passionibus, quia laetantur in propriis voluntatibus et gaudio carent divino.xtio, nec velis cum eis sermocinari assidue, nisi poteris solummodo ab erroris itinere revocare eos: caeterum si non vales, devita ut publicum hostem: saepe enim per unam ovem morbidam grex t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnoꝵ. Illic siquidem suꝑni gines ad collara
humana cõueniũt. ubi noi lingue cartus
uerba cõcinũt. quã sine uotis strepitu facũ¬
da mẽtiũ archana petescũt. Cella siquidẽ
bui deus. Qsͦuam pulcras terum speties colate
frater incella cõstilutꝰ. nacturnas ꝑ agit
psalmoduas et quasi prodiuinis castris mili¬
tares custudit excubias. Contemplat᷑ ĩcelo
tursus sideꝵ. de currit et ꝑ os eius ordo plal¬
moꝵ Et sicut precedẽtes et sub sequẽtes spl

Expanded text:
idem superni cives ad colloquia humana conveniunt, ubi non tam linguae carnis verba componunt, quam sine vocis strepitu fecunda mentium arcana patescunt. Cella namque ibus Deus. O quam pulchra rerum species, cum frater in cellula constitutus nocturnas peragit psalmodias, et quasi pro divinis castris militares custodit excubias: contemplatur in coelo cursus siderum, decurrit etiam per os ejus ordo psalmorum. Et sicut praecedentes ac subsequ