comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si non uidens Et dissimulauit¬
ergo culpas & innotuit: quia
q contra peccantẽ tacuit . ꝙ. hoc
ip̃m tamen quia tacuerit dixit:
Non nulla autẽ uel aꝑtȩ cogni¬
ta maturȩ toleranda sunt: cũ
uidelies rerũ minimȩ oportu¬
nitas congruit ut aꝑtȩ corrigan¬
tur: Nam secła in maturȩ uul¬
uera deterius inferuescunt:
et niũ cũ temꝑe medicam̃ta
conueniant. constat peul du¬
bio quod medendi officium
amitrunt: Sed eum tempus
subditis ad correptionem queritur.

Expanded text:
si non videns. Et dissimulasi non videns. Et dissimulaergo culpas, et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
eterna supplicia subditos ꝑtralit.
grauit᷑ potuit. inmaturȩ p̾ueni¬
ens leuiget. aut bonȩ actioni
meritũ differendo ad deceriora
quoq est quod aliquando
subiectorũ uitia prudent᷑ dissi¬
mulanda sunt: sed quia dissimulan¬
tur indicanda. aliquando ꝙ aꝑta-
cognita mature toleranda. Aliquã¬
słs uero suptilit̾ ꝙ occulta ꝑscru¬
tanda: aliquando lenit̾ arguenda.
aliquando autem uehementer
increpanda :Non nulla quippe ut
diximus prudent dissimulanda
sunt: sed quia dissimulantur
andicanda. ut cũ delinquens ꝙ
dep̾hendi se cognoscit q ꝑpeti: has¬
quas in se tacitȩ tolerari conside¬
rat. augere culpas erubescat. seq¬
se iudice puniat. quẽ sibi apud
se rectoris patientia clementer ex¬
cusat: Qua scilica dissimulatio¬
ne bene uideã dñs corripit: cũ¬
ꝑ ꝓphetã dicit: Mentita es et m̃i
non es recordata. neq cogitasti in
corde tuo quia ego tacens ꝙ qua¬

Expanded text:
aeterna supplicia subditos pertrahataeterna supplicia subditos pertrahatgraviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et quas in se  Text. tacite. tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque judice puniat quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua videlicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripiens per Isaiam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et qua
Abbreviated transcription (Latin):
num sui nobis studio oceulta ma¬
nifesta dicens. Sicut et ego per
ouñia om̃ib placeo: Quitamen
Nursus ait: Sie adhuc hominib
placerem: xp̃i seruus ñ essem:
Placet gͦ paulus et non placet:
qui in eo quod placere appetit. non
se sed ꝑse hominib placere uerita¬
tem querit:
plerumq uitia uirtutes se esse
mentiuntur: Nam sepe sub parsi¬
mouie nomine se tenatia palliat:
contͣq se effusio sub appellatione
largitatis occultat: Sepe mordina¬
ta remissio pietas crecditur. ꝙ effre¬
nata ira spiritalis deli uirtus ex¬
istimatur. Sepe p̃cipitata actio
uelocitatis efficatia atq agendi.
tarditas. grauitatis consilium
putatur: Uncle necesse est ut rec¬
tor animarũ int tutes ae uitia ui¬
gilanti cura discernat: ne aut eor
tenacia occupet. et pareũ se ui¬
deri in dispensationib erultet:
aut eũ esfuse quid ꝑditur. largũ
se quasi miserando glouet᷑: aut
renuttendo qd̵ ferire debuit ad

Expanded text:
cum sui nobis studii occulta macum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem quaerit. plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
obsequium hunulitatis credunt:
Sed iuter hec necesse est. ut cura re¬
guninis tanti moderaminis arte
moderetur: quatinus subditorum
mens cum quȩdam recte sentire
potuerit: sic in nocis libertatem
ꝓdeat. ut libertas in suꝑbiam ñ
crumpat. ue dum fortasse in mo¬
deratius linguȩ eis libertas con¬
ceditur: uitȩ eis humilitas amitta¬
tur. dciendum quoq qd oporteat
ut rectores boni placere hominib
ipetant. sed ut suȩ estimationis
dulcedine ꝓximos in affectũ uerita¬
tis traant: non ut se amari deside¬
rent: sed ut dilectionem suã quasi
quaudã ruiam faciant. ꝑ quã corda
iudientu ad amqrẽ conditoris
introducant: Difficile quippe est
in quamlibe recta deninicians
p̃dicator qui ñ diligitir: libenter
aucaatur: Debet ergo qui p̃est ec
studere se diligi. quatinus possit
audiri: et tamen amorẽ suũ ꝓse
met ip̃o ñ querere. ne mueniat᷑
ei eui seruire ꝑ officũ cerintur:
sultare. Qd bene paulus insinia

Expanded text:
obsequium humilitatis credunt. obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, sultare. Quod bene Paulus insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
ralis manfuecudinis obliti. uirȩ
dominationis t̃rent: Quos recte ꝑ
ꝓphetã diuima uox merepat dices.
llos autẽ cum austeritate imꝑaba¬
tis eis: ꝙ cum potencia: Plus enĩ
suo actore diligentes. iactantes
erga subiectos erigunt: nec quid
agere debeant. sed quid ualeant
adcendunt: Nil de subsequenti
iudicio metuunt: inꝓpbe de tem¬
ꝑali potestate gloriant᷑. libet ut
lie ut̃ q ilicita faciant. subdi¬
nũ nemo contͣdicat. Qui ergo
cteros tacere: ip̃e sibimet testis
est quia plus ueritate se appetii
diligi. quã contͣ le ñ uult defen¬
di. Nemo quippe est qui ita ui¬
u̾at: ut aliquatenꝰ ñ delrqual
Ille ergo se ip̃o amplius ueritatẽ
desiderat amari: qui sibi a nul¬
lo uult contͣ ueritatem parq
hinc et enĩ petrus increpati ouẽ
pauli libent̾ accepit: hinc daui
sorreptionẽ subdici humilit̃ al¬
diuit: quia rectores boni dum pͥuato
diligere amore se uesciunt: libere pu¬
ricatis uerbũ a subditis

Expanded text:
ralis mansuetudinis obliti jure ralis mansuetudinis obliti jure dominationis terrent, quos recte per Prophetam divina vox increpat, dicens: « Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia , » plus se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et ec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uero errata subditorũ que
inerepare debuerat: adulatio¬
nib demulea: Unde bene ꝑ ꝓ
Ihetam dicit᷑ Ue his qui consu¬
unt puluillos sub om̃i eubito
nanis : q faciunt ceruicalia
sub capitę uniuersȩ exatis ad ea¬
piendas animas. Puluillos qͥppe
sub oñi cubito manus est po¬
nere: cadentes a sua rectitudi¬
ne animas. atq in huius mun
di delectatione recbuantes.
blanda adulatione refouẽre:
Quasi enĩ pulpallo cubitũ uel
ceriuealib eapud iacentis exei¬
pitur: eũ correptionis duricia
peccanti subtͣhitur. eiq molli¬
ties fauons exibetur: ut in erro¬
re mollit̾ iaceat. quẽ uulla asꝑitas
contͣdictionis pulsat: Sed hec recto¬
res qui sema ip̃os diligunt. his ꝓen
dubio exibent: a quib se noeẽri
posse in studio glȩ temꝑalis timent.
Naimn quos nil eontͣ se ualere conspi¬
ciunt: hos nimirũ asꝑitate semꝑ
rigidȩ inuectionis p̃munt. Hum¬
quã clement̾ admonent: sed pasto¬

Expanded text:
quam vero errata subditorum quae quam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum cpeccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat, sed haec rectores qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nihil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate semper rigidae invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pasto
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ꝑ moderatã. cordis intẽ¬
tio nou impedit᷑. capilli in ea¬
pite sacerdotis q seruant᷑ ut
cutẽ oꝑiant. et resecant᷑ ne
oculos elaudant:
uterq hec uecesse est ut rector
sollerter inuigilet: ne hune
cupido placendi hominib
pulset. ne cũ studiose int̾iora
penetrat: cũ ꝓuide extioia
subministrat. se magis a sub¬
ditis diligi. quã uerctatẽ que¬
rat. ue cum bonis actib fui¬
tus. a inundo uidet᷑ alienus.
hunc actori reddat extraneum amor
suus hostis namq redemptoris est:
qui ꝑ recta oꝑa quȩ facit. eius uiee
abeccłia amari concupiseit. Quia ad¬
ulterinȩ eogitacionis reus est. si pla¬
quẽ sponsus dona transmittit. Qui
nimirũ amoi ꝓprius eũ rectoris
mentem cȩꝑit. aliquando hanc
inordinatȩ ad mollitiem: aliquã¬
do uero ad asꝑitatem rapit. Ex
amore et enĩ suo mens rectoris
in mollitiem uercitur: quia cũ
peccantes subditos respieit. ne
erga hunc eorũ dilectio torpeat
corripere non p̾sumit:. Non nũ¬

Expanded text:
us per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si plaquem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
mpulsus: ȩccłiȩ oculos puluis
cȩcat. Quo contra recte huma¬
ni generis redemptor cum noi
auentris uoracitate compesceret
dicens. ad tendite autẽ uobis ut ñ
grauent᷑ eorda uestra in crapula
qr ebrietate: ilico adiunxit. Et¬

Expanded text:
impulsus Ecclesiae oculos pulvis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt: ip̃a det̾ius sua quiete
fatigautur. Uloluptatem nãq
cense nt: si actionib depͥmuntur
Laborem deputant: si in terrenis ne¬
gotus ñ laborant: Sicq fit: ut dum-
se urgeri mundanis tumultib gau¬
dent̃. interna quȩ docere alios debu¬
erant ignorent. Unde subiectorum
quoq ꝓcul dubio uita torpescit: qͥa
cum ꝓficere spiritaliterappetit. ii
exemplo eius qui sibi platus est:
quasi in obstaculo itineris offendit.
languente enim capite menbra in¬
cassum uigent: et in exploratio¬
ne hostium frustra exercitus ue¬
lociter sequitur. si ab tp̃o duce iti¬
neris erratur. Nulla subditorum
mentes erortacio sulleuat: eorũq
culpas increpatio nulla castigat.
quia dum ꝑ animarũ p̃sulẽ terre¬
ni exerceatur officiũ iudicis. a
gregis custodia uacat cura pasto¬
ris. et subiecti ueritatis lumen
adp̃hendere nequeunt. quia dũ
pastorum sensus terrena studia
occupant. uento temptacionis

Expanded text:
ti sunt, ipsa deterius sua quiete ti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
qs consolatio baeli que susten¬
ted̾ Sit itaq amoi set non
ẽmolliens: sit uigor sed non
exasꝑans. sit delus sed ñ inmo¬
derate seuiens: sit pietas sed nĩ
plusquam expediat pareens.
ut dum se in arte regimuus
iusticia elementiaq ꝑmiscet.
is qui p̃est corda subditorum
et terrendo demulceat. et ta¬
men ad terroris reuerentiam
deinulcendo eonstringat.
rum curam in ext̾iorum oecu¬
patione non minuens: ext̾ioꝵ
ꝓuidentiã in internonũ sol¬
licitudine non reluquens. ne¬
aut ext̾iorib deditus ab inti¬
mis corruat. aut solis int̾iorib
oceupatus. quȩ foris debet
ꝓximis non impendat Sepe
namq non nulli uelud obliti
qd̃ fratͥo animarũ causa p̾la¬
ti sunt: toto cordis adnun secu¬
larib curis inseruiunt. haseũ
ad sunt se agere exultant: ad
has etiam cum desunt dieb ac
noctib eogitacionis turbide estib
anhelant: Cumq ab his cessan¬
te forsitan oportuntate quie¬

Expanded text:
et consolatio baculi quae sustenet consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat. rum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relaut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quie
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝓuidendum. ne aut distrie¬
tio rigida: aut pieras sit remissa.
Nam sieut iam in libris moralib
diximus: diseiplina uel mised̾ia
multum destituitur. si una sine
altera teneatur. Sed erga subee¬
tossuos inesse rector edebet et uiste
consulens misedia: ꝙ piȩ seuiens
disciplina: hine namq est qd
docente ueritate ꝑ samaritar
studiũ semiunus in stabulĩ
cenda ergo est lenitas eũ seueri¬
tate: faciendum qd̾dam ex itͦq
temꝑamentũ. ut neq multa
asꝑitate exulcerentur subditi.
neq minia benignitate soluau¬
tur: Quod iuxta pauli uoceni
bene illa tabernacħ archa
significat. in qua cum tabu¬
lis uirga simul et manna est.
quia cum seripturȩ saere sci¬
entia in bonis rectoris pecrore
si est uirga districtionis eateet
maina dulcedirus. hine dda
ud ait: Uirga tua q baculus.
fiuuis: ip̃a me consolata sunt.
Iuga enm percitimur: bacło
sustentamur. Si ergo est dis¬
trictio uirge quȩ feriat: sit

Expanded text:
tione providendum, ne aut districtione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus icenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manid ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit
Abbreviated transcription (Latin):
uina uoce dieitur: honorasti fili¬
os tuos magis quã me. hinc pasto¬
res increpat ꝑꝓphetam dicens.
Qd fractum est non alligastił: et
qd̃ abiectum non reduxistis. Abie¬
tus enum reducitur: cum quisq
in culpa lapsus. ad statum iustici
ex pastoralis sollicitudinis ingore
reuocatur. fracturam uero ligan
astringit: eũm culpam disciplina
depͥmit. ne plaga usq ad int̾itum
defluat: si hane destrictionis seue¬
ritas non coartat. Sed sepe dete¬
rius frangitur: com fractura iica¬
te conligatur. ita ut grauus scis¬
suram sentiat: si hanc inmode¬
ratius ligam̃ta constringant. l¬
de necesse est ut eũ peccati uuln
in subditis corrigendo restrngii
magna se sollicitudine etiã dist¬
tio ipa moderetur. quatinus sie
iura discipline contͣ de linquen¬
tes exerceat: ut pietatis insceia
non amittat: Eurandũ quiis
est: ut rectorem subditis et matrẽ
pietas. et patrem exibeat disciplinra.
atq inter hec sollieta eireumpee¬

Expanded text:
vina ei voce dicitur: Honorasti filivina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspec
Abbreviated transcription (Latin):
uester minister.q qui uoluerit
inter uos pͥmus esse erit uester
seruus: sicut filius hominis ñ ue¬
nit ministrari sed ministrare.
hinc est quod seruũ ex suscepto re¬
gimine ȩlatũ: quȩ post supplicia
maneant. indicat dicens Quod si
direrit malus ille seruus in corde
suo: moiam facit dñs meus ueni¬
re. ꝙ ceꝑit ꝑcutere conseruos suos
mandũeet autẽ q bibat cũ ebri¬
is: ueniet dñs serui illuis indie
qua non sꝑat. q hora qua igno¬
rat : q diuidꝙ eum. partemq
eius ponet cum hẏpoeritis Int̾¬
hẏpocritas enim iure deputat᷑.
qui ex simulatione disciplinȩ. miste¬
rium regiminis uertit in usum domi¬
nationis Et tamen non nũquã gra¬
uius delinquitur. si inter ꝑuersos
plus ȩqualitas quã disciplia tene¬
atur Quia enim falsa pietate suꝑa¬
tus ferire heli delinquentes filios no¬
luit. apud districtum iudicem se¬
metip̃m cum filiis crudeli damp
natione ꝑcussit: hinc namq ei di¬

Expanded text:
i voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille servus in corde suo: moram facit dominus meus uenire: et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et • bibat cum ebriis: ueniet dominus serui illius in die qua non sperat et hora qua ignorat, et diuidet eum partemque eius ponet cum hypocritis: ihypocritas enim jure deputatur, qui ex similitudine disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur . Quia enim falsa pietate superatus Heli ferire delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cnatione percussit . Hinc namque di
Abbreviated transcription (Latin):
tis animus ad elationem potestatis
suȩ delectacione rapiatur. rectȩ
ꝑ quendã sapientem dicitur Ducẽ
te constituerunt noli extolli: set esto
i illis quasi unus ex illis hinc
etiam petrus ait Non dominan¬
tes in clero: sed formȩ facti gregi:
hinc ꝑ semetipãm ueritas ad altio¬
ra nos urtutũ merita ꝓuocans di¬
cit Scitis quia pͥncipes gentium
dominant᷑ eorum. ꝙ qui maiores
sunt potestatem erercent meos:
Non ita erit inter uos Sed quieũq

Expanded text:
tis animus ad elationem potestatis tis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, potestatem exercent in eos. Non ita erit i
Abbreviated transcription (Latin):
q in corde humilitas: ꝙ in oꝑe
disciplina. atq inter hȩc sollert̃
intuendum est: ne dum mino¬
deratius eustoditur. uirtus humi¬
litatis. soluantur ura regiminis.
et dum platus quisq plus se quã
decet deicit. subditorum uitam
instringere sub disciplinȩ uincło
non possit: Teneant ergo rectores
externis: quod ꝓ aliorum utilita¬
te suscipiunt. seruent interius.
quod desua estimatione ꝑtimes¬
cunt: Sed tamen quibdã signis
decenter erumpentib eos apud.
se esse humiles etiam subiecti de¬
p̃hendant: quatinus et in aucto¬
ritate eorũ qd̾ formident uide¬
ant: q de humilitate qd̾ imiten¬
tur agnoscant: Studeant gͥ sine
intermissione qui p̾sunt: ut eoꝵ
potencia quanto magna exte¬
rius cernitur: tanto apd cos in¬
ceruis depͥmatur. ne cogitacioẽ
uincat: ne in delectacionẽ fui animũ
rapiat. ne iam sub se mens eam re¬
gere non possit: cui se libidine do¬
minaute supponit: Ne enu p̃siden¬

Expanded text:
et in corde humilitas, et in opere et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesiden
Abbreviated transcription (Latin):
culpã quȩ corrigi debuisset in¬
uienit: ilieo magistrũ se esse re¬
oluit dicens Quid uultis in uir¬
q ueniã ad uos: Summus itaq
locus bene regit᷑: cum his qui
est uiciũ potius quã fratrib
uomiuatur Sed cum delinquẽ¬
tes subditos p̃positi corrigunt:
estat necesse est ut solliete ad¬
enlant quatinus ꝑ disciplinȩ
iebituma culpas quidem uire po¬
estatis feriant. sed ꝑ humilitatis
ussediam ȩquales se ip̃is fratrib
Iui corriguntur agnoscaut: quã¬
is plerumq etiam dignum est
eosdem quos eorrigimus. taci
nobis eo gitacione p̃feramus
Illorum naniq ꝑ nos uitia disciplinȩ
igore feruintur: in his uero quȩ
ip̃i cominatimus. ne uerbi quidẽ
ab aliquo inuectione laceramur
Tanto ergo apud dũm obligatio¬
res sum us: quauto apud homineᷤ
nultȩ peccamus Disciplina au¬
tem nr̃a subditos diuino uidicio
tanto liberiores reddit: quanto
hic eorum culpas sine uincdicta
non deserit: Seruanda itaq est

Expanded text:
rrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat necesse est ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur, agnoscant: quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus, tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est
Abbreviated transcription (Latin):
inseritur. et tãmen ꝑ condeseen¬
siouis uscera. Carnaliũ eubile
pserutatur: et quẽ subleuatus ad
sullimia erigit: hunc miseratus
ad secreta infirmantiũ oculũ men¬
tis flectit Celum comtemplatio¬
ne transcendit: nec tamen stratũ
carnalium solliertudine deseni
compage karitatis simmus simul
.x. infimis iunctus: et insemq ip̃o
uirtute sp̃s ad alta ualent̾ rapit᷑.
et pietacę in aliis equanuniter
infirmatur: hinc ꝙ enĩ dicit. Quiͦ
nfirmatur & ego non infirmor
Quis seaudalitatur et ego ñ uro:
hinc rursus ait factus sum pudẽ¬
is tamquã iuideus Quod uideli¬
cet exibebat non amittendo fi¬
dem: sed ertendo pietatem. ut
inse ꝑsonã fͣdelium trasfigurans
ex semetip̃o disceret qualit̃ aliis
misereri clebiusset. quatinus hoe
illis impenderet : quod sibi ip̃iũ

Expanded text:
inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul, et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter rapitur, et pietate in aliis aequanimiter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
Inde bene ꝑ moysen dicitur:
Uir qui fluxũ seminis patitur.
inmundus erit: In mente quippe
audientiũ semen secuture cogi¬
tacionis est. auditȩ qualitas lo¬
cutio nis: quia ddũ ꝑ aurẽ sermo
concipitur. cogitacio in mente
generatur. Unde et ab huiꝰ mun¬
di sapientib p̃dicator egregius:
seminiuerbius est appellatus:
Qui gͥ fluxũ seminis sustinet
inmundus asserit᷑ : quia multi¬
loquio subditus ex eo se inquinat.
qd si mordinatȩ ꝓmeret. ꝓlem
rectȩ cogitacionis edere in au¬
dientiũ corde potuisset: Iumq
incautus ꝑ loquacitatẽ defluit.
non ad usum generis. semen fũ¬

Expanded text:
Unde bene per Moysen dicitur: Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset; dumque incautus per loquacitatem diffluit, non ad usum generis, se
Abbreviated transcription (Latin):
conuinguntur. Quid enim ꝑ ma¬
lapunica. nisi fidei unitas desig¬
natur: Nam sieut q malopuni¬
co una exterius cortice multa int̾i¬
us grana muniuntur: sic innu¬
meros sẽẽ ȩccłie populos unitas
fidei contegit. quos intus diuersi¬
tas meritorũ tenet: Ne gͥ rector
incautus ad loquendũ ꝓruat:
hoc quod iam p̃misimus: ꝑsemet¬
habete sal in uobis: q pacẽ habe¬
te inter uos de sifigurate ꝑ hab¬
tum sacerdotis dicat Nala pũ¬
nica tintinnabulis iungite: ut
ꝑ om̃e qd̵ dicitis. unitatẽ fidei
cauta obseruatione teneatis:
Prouidendũ quoq est sollicita
intencione recborib ut abeis
non solum praua nullomodo com¬
mit tantur: sed ne recta quidem
nuniȩ & mordinate ꝓferantur.
Quia sepe dictorum uirtus ꝑditur.
cũ apud corda audientiũ loquaei¬
tatis importuna auiditate leuiga¬
tur. et auctorẽ suũ hec eadẽ loqua¬
eitas nniquinat: quȩ seruire audi¬
torib adusum ꝓuectus ignorat:

Expanded text:
conjunguntur . Quid enim per maconjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico, uno exterius cortice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetHabete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur inserta: Nestimenta et enĩ
sacerdotis. quid aliud quã recta
oꝑa debemus acciꝑe: Propheta
altestante qui ait: Sacerdotes
cui induantur iusticia: Nestim̃¬
tis itaq illius tintinabula inhe¬
rent : ut uitȩ uiã cũ linguȩ so¬
nitu ipsa quoq oꝑa sacer dotis
clament: Sed eũ rector se ad
loquendũ p̃parat. sub quanto
cautelȩ studio loquatur adcen¬
dat. ne si mordinate ad loquen¬
dum rapitur. erroris uulñe audi¬
entium corda feriantur. Et cum
forta sse sapiens uideri desiderat:
unitatis compagẽ insipient̃ absci¬
dat: hinc namq ueritas dieit: ha¬
bete sal in uobis: et paeẽ habete
inter uos Per sal quippe: uerbi
sapientia designatur. Qui gͥ loqui
sapient̾ nititur: magnoꝑe metu¬
at ne eius eloquio audientiũ uni¬
tas confundatur: hine paulusait.
Non plus saꝑe. quã oportet saꝑe:
sed saꝑe ad sobrietatem: huic in
sacerdotis ueste iuxta diuinã uo¬
cem: tintinnabulis mala piiniea

Expanded text:
tur inserta. Vestimenta etenim tur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste 18 juxta divinam vocem tintinnabulis mala punica
Abbreviated transcription (Latin):
conis qu: ppe officui suscipit.
quisquis ad sacerdotrũ accedit.
ut aute aduentũ iudieis qui
terribiliter sequit᷑ ip̃e sciliex
Lamando gradiatur Sacerdos
ergo si p̃dieationis est nescius.
quam clamoris uocem daturus¬
est preco mutus: hinc est enim
quod suꝑ pastores primos in lin¬
guarũ speciȩ sp̃s sc̃s insedit. qͥa
nimirũ quos repleuerit de se ꝓti¬
nus loquentes facit: hine moy¬
si p̃cipitur ut tabernaculũ sacer¬
dos ingrediens tintinnabulis am¬
biatur: ut uidelicet uoces p̃dica¬
tionis habeat. ne suꝑni specta¬
toris iudiciũ ex silentio offendat.
Scriptũ quippe est dudiatur
sonitus quando ingreditur et
e greditur sc̃uariũ in conspectu
dñi: et non moriatur Sacerdos
namq ingrediens uel egrediens
moritur. si de eo sonitus ñ audit᷑:
Quia iram contͣ se occulti iudicis
exigit: si sine p̃dicationis soni¬
tu incedit: Apte autẽ tintinna¬
bula uestimentis illius ddescribũ¬

Expanded text:
conis quippe officium suscipit, conis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium 511 accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nescius, quam clamoris est praeco mutus? Hinc est enim quod super Pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit ; quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens, tintinnabulis ambiatur , ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni spectatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Ut audiatur sonitus quando ingreditur et egreditur sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describun
Abbreviated transcription (Latin):
lelinquenti popło dicitur
Prophetȩ tui uiderunt tibi
falsa et stulta: nec aꝑiebant mni
quitatẽ tuam ut te ad penitenci¬
am ꝓuocarent: Prophetȩ quip
fugitiua esse p̃sentia indicãt.
que sit uentura manifestant
Quos diuinus sermo falsa uide¬
re redarguit: quia dũ corriꝑe
culpas metuunt in cassũ delin¬
quentib ꝓmissa securitate blã¬
diuntur. Qui iniquitatẽ pec¬
cantiũ nequaquã aꝑiunt : qui
ab increpationis uoce cõticeseĩr.
Clauis quippe aꝑtionis est ser¬
mo correptionis: quia inerepar¬
do culpam detegit. quã sepe
nescit ip̃e etiã qui ꝑpetraint
hinc paulus ait Ut potens
sit exortari in doctrina sana:
et eos qui contͣdicunt arguere
hinc ꝑ malachiam dicitur. la¬
bia sacerdotis custodient ĩeien¬
tiam: et legẽ requirant ex ore
eius: quia angłus dñi exereitu¬
um est: hiic ꝑesaiã dñs ad mo¬
net dicens: Cama ne cesses:si¬
cut tuba exalta uoeẽ tuã. Pre¬

Expanded text:
delinquenti populo dicitur: delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant nunc iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Prophetae quippfugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe amo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere . Hinc bia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam . Prae
Abbreviated transcription (Latin):
lencio: utilis in uerbo ne
aut tacendo ꝓferat. aut ꝓ¬
ferenda reticescat: Nam sicut
ineauta locutio u errorem ꝑtra¬
it: Ita indiscretum silentium
hos qui erudiri poterant mer¬
rorem derelĩquid: Sepe nãq
rectores inꝓudi humanam
amiitere gratiam formidan¬
tes: loqui libere recta ꝑtimes¬
cunt. et iuxta ueritatis uocẽ
nequaquã iam gregis custodi¬
e pastorunstudio sed mercen¬
uariorũ uice deseruiunt.
quia ueniente lupo fugiunt:
dum se sub silentio abscondũt.
nuiti non ualentes latrare.
hinc rursũ queritur dicene.
Non ascendistis ex aduerso
neq opposiustis murũ ꝓ do¬
mo ysrael: ut staretis in p̾lio
in die dñi. Ex aduerso quippe
di pocestatib contraire Et in
die dñi in plio stare est : pra¬
iuis decertantib ex iusticiȩ
amore resistere: Pascorz enun
recta timuisse dicere. quid ẽ
altud quã tacendo terga p̃bu¬
isse: Qui nimirũ si ꝓ grege se
obicit: mnurũ ꝓ domo ysrael
hostib oppoñit. hinc rursũ

Expanded text:
lentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui recta libere pertimescunt; et, juxta Veritatis vocem, nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. muti non valentes latrare. Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini. Ex adverso quippe di potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori etenim recta timuisse dicere, quid est aliud quam terga tacendo praebuisse? Qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursus
Abbreviated transcription (Latin):
dominis seruire. hinc paulus religia¬
sorum mentes a mundi consortio
contestando ae potius conuenien¬
do suspendit: dicens: Nemo mili¬
tans deo: implicat se negotus se¬
cularib. ut ei placeat eui se ꝓbaui
hinc ȩecliȩ rectorib et uacandi stu

Expanded text:
ognoscat. Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
et. xp̃o iłu qui iudicaturus est
inuos ac mortuos: ꝙ aduentũ
ip̃ius q regnũ eus. predica
uerbum. insta oportune. importune.
.bicturus importune p̃misit opor¬
tune: quia scilieet apud auditoris
mentẽ ip̃a sua uilitate se destruit.
si habere importimitatẽ nescit:¬
Sit rector singu¬
lis compassione qrrimus: p̃eunc¬
tis comtẽplatione suspensus. ut
et ꝑpietatis uiscera inse infirmi¬
tatẽ ceteroiũ transferat: et ꝑ
speculationis altitudinẽ semet¬
ip̃m quoq inuisibilia appetendi
transcendat. ne aut alta petens
ꝓximorũ infirma despiciat: aut
infirnus primorũ congruens
appetere alta de relinquat: huic
est namq qd̃ parilus imparadi¬
siun ducitur: eęliq tercii secreta
tumãtur. et tamen illã inuisibi¬
liũ comtemplatione suspensam
ad cubile carnaliũ mentis aciem
reuocat: atq in occultis sius qua¬
liter debeant conuersarz dispen¬
sat dicens Propt̃ fornicationem
autẽ unusquisq suã uxorẽ habe¬

Expanded text:
est vivos et mortuos per adventum ipsius et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus: importune, praemisit. opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportuSit rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut er pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habe
Abbreviated transcription (Latin):
quid eis obest si ad modicũ dure mori¬
antur: Et est fortasse ñ nunqͣm eorum
eulpa licet minima: quȩ in ead debeat
morte resecari Unde fit: ut reꝓbi po¬
testatẽ quidẽ cõntͣ uiuentes accipiant.
sed illis morientib hoc in eis grauius
iudicetur: qd contra bonos potestatẽ
suȩ erudelitatis acceꝑunt sicut isdẽ
carnifex qui eund̃ uen̾abilẽ diaeonẽ
iuiuentẽ ferire ꝑmissus est: gaudere
suꝑ mortuũ ꝑmissus ñ est Qd̾ sacraqͦd
testantur eloquiaam uir
dei contͣ samariã missus: quia ꝑ in¬
obedientiã comedit in itinere. hrnc
leo in eod̾ itinere occidit: Sed statim
ullie seriptũ est: quia stetit leo iurta
asimim. et ũ comedit leode cadauere.
Ex qua re colligitur: qd̾ peccatũ mobe¬
dienuȩ in ip̃a fuerit morte laxatum.
quia isdẽ leo quẽ iuuentẽ p̃sumpłit
occidere: contingere ñ p̃sumpsit ocei¬
sum: Qui enĩ occidendi ausum p̃buit
de occisi cadauere. comedendi licenti

Expanded text:
quid eis obest si ad modicum dure moriquid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicatur quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est; gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere co
Abbreviated transcription (Latin):
in quo silua inmensaȩ magnitudi.¬
nis stabat. Ibi captiuus quidam
sugiens in caua arbore latebat:
ubi uis ex langobardis ediacto gla-¬
dio p̃dictum uenerabilẽ occidit ui¬
rum: Cinus corpͦ s m terra cadente.
mons om̃is ꝓtinus et silua coneussa
est: ac si se ferre ñ posse pondus sc̃ita¬
tis eius diceret terra quȩ tremuisset:
Alnis quoq in marsorũ ꝓuin¬
tia uitȩ ualde uenerabilis diaconꝰ
fuit : quẽ inuentũ langobardi te¬
nuerunt. quorũ unus educto gladio
capud eius amputauit: Sed eum
corpus eius in terram caderet: ipse
qui hune capite truncauerat. imũ¬
dospũ correptus adpedes eius corru¬
it. et qd̾ amicum dei occiderit: mi
mico dei traditus ostendit Petuꝰ:
Quid est hoc queso te qd̾ om̃ps
deus sic ꝑmictit mori. quos tamen
post mortẽ euiꝰ seĩtatis fueruit non
scriptũ sit iustus quaeumq morte p̃¬
iusticia eius ñ auferet᷑ ab eo: electi qui
ꝓculdubio ad ꝑpetuam untã tendunt.

Expanded text:
in quo silva inmensae magnitudiin quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre non posse pondus sanctitatis eius diceret terra, quae tremuisset. 24. Alius quoque in Marsorum provincia vitae valde venerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et qmico Dei traditus ostendit. PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem cujus sanctitatis fuerint, non iptum sit: Justus quacunque morte pritia ejus non auferetur ab eo; electi qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
modiȩ postmodũ testes extiterũt
Sed has uoces spirituũ om̃ps deus
iccireo ꝑtingere uoluit ad aures
corporum: ut iuuentes quiq in
carne discerent: quia si deo serui¬
re stude aut: post carnem ueruis
uiuant: Quibdã religio¬
sis quoq iuris atcestantib adhue
in monasterio positus agnoui:
qd̾ hoc langobardorũ temꝑe uir¬
ta inhac ꝓuintia quȩ sura nomi¬
natur. quidã monasteri ĩ pater
uitȩ uenerabilis surnus nomine
fuerit: qui captiuis aduemneutib
atq a langobardorum dep̃datio¬
ne fugientib cuucta q  n monaffio
uidebatur habere largitus est:
Cumq in elemosinis uestimenta
sua acfrũm omĩa et cellariũ com¬
fũpsisset: quicqͥd habere in orto po¬
tuit erpendit. Expensis uero reb
om̃ib: langobardi ad eum subite
ueneriuit . eumq tenuerunt: et
aurum petere ceꝑunt: Quib cũ
ille dice ret se om̃imͦ nichil habere:
m ucmũ montẽ ab eis ductui est

Expanded text:
modiae postmodum testes extiterunt. modiae postmodum testes extiterunt. Sed has voces spirituum omnipotens Deus idcirco pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivant. 23. Quibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mo mortalium ferre potuisset:¬
Sed inter hec seiendũ est:
quia aliquando animȩ meritum
non  ip̃o suo egressu ostenditur.
post mortẽ uero certius declarat᷑
Unde et sc̃ĩ inqͣrcires ab infidelib
crudelia multa ꝑpessi sunt: qui
tamen ut p̃diximus ad ossa sua mor¬
tua signis cotidie et miracłis cla¬
rabilis ualentius qui post in hac
romana urbe mn sicut uosti meoq
monaft̾io pͣfuit: pͥus in ualeriaȩ
ꝓuncia suum monastĩum rexit:
Inquo dum langobardi seiuentes
uenissent: sicut eius narratione di¬
dici. duos eius monachos in ramis
untus arboris suspenderunt:. Qui
suspensi: eodẽ die defuncti sunt:
facto autẽ uesꝑe: utrorũq eorũ
sp̃s claris illic aꝑtisq uocib psalle¬
re ceꝑunt. ita ut ip̃i quoq qui eos
occiderant: cum uo ces psallenti¬
um audirent: nimium mirati
terrerent᷑ Quas uidelica uoces
captiui quoq om̃es qui illie a de¬
rant audierunt: atq eorũ psal¬

Expanded text:
mo mortalium ferre potuissetmo mortalium ferre potuissetSed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utrorumque eorum spiritus claris illic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psal