comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res eorum :⁊ natos: exerci¬
tum magnum ualde: ut
uenirent in terram iude :
ẜuenerunt usq ephron. Et
hec eruitas magna in in¬
gressu posita: munita ual¬
de & non erat declinare
ab ea at dextera uel sini¬
stra .. sed ꝑ mediã iter erat:
smncluserunt se qui erant
in enuitate: et obstruxerũt
portas lapictibus. Et misit
ad eos iudas: uerbis paci¬
ficis dicens. Transeamus
ꝑ terram ur̃am. ut eamuᷤ
in terrain nr̃am: et nemo
uobis nocebit: tantum¬
petibus transibimus. Et
nolebant eis aperire. Et
precepit iudas predicari
in castris: ut applicarent
unusquisq in quo erat
loco. Et applicuerunt se¬
uiri uirtutis: et oppug¬
nauit cruitatem illam
tota cdie ⁊ tota nocte. Et
tradita est erintas in ma¬
nu eius: et peremerunt.
omnem masculum in ore
glactii: et eradicauit eam:
Et accepit spolia ens: et
transiit ꝑ totam ciuita¬
tem suꝑ interfectos. Et
trans gressi sũt iordanem in
campo magno: contra fa¬
ciem bechsan & erat iudas
congregans extremos & ex¬

Expanded text:
natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantumpedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfectos et transgressi sunt Iordanem in campo magno contra Bethsan et erat Iudas congregans extremos et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ti essent: sed contempto
templo. ⁊ sacrificiis negle¬
ctis. festinarent partici¬
pes fieri palestre. & prebi-¬
tionis erus inustȩ: ꝙ in
exercitiis disci E patrios
quidem honores ꝓ ni¬
hilo habentes: grecas
glorias optimas arbitra¬
bantur. Quarum gratia.
periculosa eos contentio
habebat. Et eorum insti-¬
tuta ȩmulabantur: ac
ꝑ omnia his consimiles
esse cupiebant. quos ho¬
stes & peremptores ha

Expanded text:
ti essent, sed contempto ti essent, sed contempto templo et sacrificiis neglectis, festinarent participes fieri palestrae et praebitionis ejus injustae, et in exercitiis disci, et patrii quidem honoris nihil habentes, Graecas glorias optimas arbitrabantur . Quarum gratia periculosa eos contentio habebat, et eorum instituta aemulabantur, ac per omnia iis consimiles esse cupiebant, quos hostes et peremptores ha
Abbreviated transcription (Latin):
DI
nobilis appellabatur: am¬
biebat iason frater oniȩ
summum sacerdotiũ: adi-¬
to rege ꝓmittens ei argenti
talenta sexaginta ⁊ trecenta:
et ex redaitibus aliis talen¬
ta octoginta. Super hec ꝓ¬
mittebat & alia centum
qumquagiita: si ꝑotesta¬
ti eius concederetur gym¬
nasium ⁊ eph ebianisibi
constituere: et eos qui in
herosolimis erant anti-¬
ochenos scribere. Quod cũ
rex annuisset: & obtinus¬
set principatum: statim ab
gentilem ritum contribu¬
les suos tranfferre cȩpit:
Et amotis his quȩ huma¬
nitatis causa iudeis a regi¬
bus fuerant constituta. ꝑ
iohannem patrem eupole-¬
mi. qui apud romanoᷤ de
amicitia & societate func¬
tus est legatione. legitima
ciuium iura destituens:
praua instituta sancibat:
Etenim ausus est sub ipsa
nere. Erat autem hoc non¬
quoddam ⁊ ꝓfectus gen-¬
tilis & alienigene conuer-¬
sationis:. ꝓpter impũ ⁊ ñ
sacerdotis iasonis nefa-¬
rium & mauditum scȩluᷤ:
ita ut sacerdotes iam ñ
circa altaris officia decti¬

Expanded text:
i Nobilis appellabatur ambiebat Iason frater Oniae summum sacerdotium adito rege promittens ei argenti talenta sexaginta et trecenta et ex reditibus aliis talenta octoginta super haec promittebat et alia centum quinquaginta si potestati eius concederetur gymnasium et ephoebian sibi constituere et eos qui in Hierosolymis erant Antiochenos scribere quod cum rex agnovisset et obtinuisset principatum statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam civium iura destituens prava instituta sancibat Etenim ausus est sub ipsa nere. « Erat autem, inectus gentilis et alienigenae conversationis, propter impii et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus, ita ut sacerdotes jam non circa altaris officia dedi
Abbreviated transcription (Latin):
derunt gladio cum his qͥ
succensi sunt: fere octo
milia uirorum
t moint in de ion a¬
Ethas castra: et appli¬
cuit ea ascalonam: & exi¬
erunt de ciuitate obuiã
isti in magna gła Ereuer¬
sus est ionathas in ierłm
cum suis: habentib spo¬
lia multa. Et factum est
ut auctruit alexander rex
sermones istos: addidit
adhuc glificare ionathan:
Ꝙ misit ei fibulam auream:
sicuti est consuetudo da¬
ni cognatis regum. Et de¬
dit ei accaron ⁊ om̃s fines
t rex egypti congre¬
gauit exercitũ sicut
arenam quȩ est circa o¬
ram maris: & naues mul¬
tas: et querebat obtine¬
re regnum alexandri do¬
lo: et addere illud regno
suo. Et exiit in syriam u̾¬
bis pacificis: et aꝑiebant

Expanded text:
derunt gladio cum his qui succensi sunt fere octo milia virorum et movit inde Ionathas castra et adplicuit ea Ascalona et exierunt de civitate obviam illi in magna gloria et reversus est Ionathas in Hierusalem cum suis habentibus spolia multa et factum est ut audivit Alexander rex sermones istos addidit adhuc glorificare Ionathan et misit ei fibulam auream sicuti est consuetudo dari cognatis regum et dedit ei Accaron et omnes fines t rex Aegypti congregavit exercitum sicut harena quae est circa ora maris et naves multas et quaerebat obtinere regnum Alexandri dolo et addere illud regno suo et exiit in Syriam verbis pacificis et aperiebant
Abbreviated transcription (Latin):
non uindictam inimico¬
rum: Non est caput ne¬
quius super caput colu¬
bri: et non est ira super
rari leoni et draconi pla¬
cebit: quam habitare cũ
muliere nequam: Nequi¬
cia mulieris immutat fa¬
ciem eius. et obcȩcat  uul¬
tum suum tanquã ursus:
et quasi saccum ostendit
in medio proximorũ eius:
dicum: Breuis omnis ma¬
licia super in aliciam mu¬
lieris: sors peccatorum ca¬
det super illam: Ascensus
arenosus in pedibus uete¬
rani: sic mulier linguata
homini quieto: Ae respi
cias in mulieris speciem:
et non concupiscas mulie¬
rem in specie: Mulieris ira

Expanded text:
non vindictam inimicorum. Non est caput nequius super caput colubri: et non est ira super rari leoni et draconi placebit, quam habitare cum muliere nequam. Nequitia mulieris immutat faciem ejus: et obcaecat vultum suum tanquam ursus: et quasi saccum ostendit. In medio proximorum 243 indicum. Brevis omnis malitia super malitiam mulieris, sors peccatorum cadat super illam. Sicut ascensus arenosus in pedibus veterani, sic mulier linguata homini quieto. Muliecias in mulieris speciem, et non concupiscas mulierem: in specie mulieris ira
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uerbum super datum
bonum: Et utraq cum ho¬
mine iustificato: Stultus
acriter improperabit: et da¬
tus indisciplinati tabefacit
oculos: Ante iudicium pa¬
ra iustitiam tibi: et ante¬
quam loquaris disce: Ante
languorem adhibe medici¬
nam: et ante iudicium in¬
terroga te ipsum: et in cos¬
spectu dei inuenies propi¬
ciationem: Ante languorẽ
humilia te: et in tempore
infirmitatis ostende con¬
uersationẽ tuam: Non un¬
pediaris orare semper: et
non ueteris usq ad mortẽ
iustificari: qm̃ merces dei
manet in eternum: Ante
orationem prȩpara ani¬
mam tuam: et noli esse
quasi homo qui tentat
deum: Mementoirȩ in die
consummationis: et tempꝰ
retributionis in conuersa¬
tione facies: Memento pau

Expanded text:
ecce uerbum supra datum bonum? et utraque cum homine iustificato. stultus acriter inproperabit, et datus indisciplinati tabescere facit oculos. ante iudicium para iustitiam tibi et antequam loquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et ante iudicium interroga te ipsum, et in conspectu dei inuenies propitiationem. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatis ostende conuersationem tuam. non inpediaris orare semper et non ueteris usque ad mortem iustificari: quoniam merces dei manet in aetorationem praepara animam tuam et noli esse quasi homo qui temptat Deum memento irae in die consummationis et tempus retributionis in conversatione facies memento pau
Abbreviated transcription (Latin):
euncho:. hester quoq in¬
ter ceteras puellas ei tra¬
dita est: ut seruaretur in
numero feminarum. Quȩ
placuit ei & inuenit gram
in conspectu illius. ut acce¬
leraret mundum mulie¬
brem ⁊ traderet ei partes
suas: et septem puellas fye¬
ciosissimas de domo regis:
et tam ipsam qͣm pedisse¬
quas eius ornaret atq ex¬
coleret. Que noluit ei indi-¬
care populum & patriã suã¬
q. Mardocheus enĩ preceꝑat.
ut de hac re omnino reci-

Expanded text:
eunucho Hester quoque ineunucho Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret atque excoleret quae noluit indicare ei populum et patriam suam Mardocheus enim praeceperat ut de hac re omnino reti
Abbreviated transcription (Latin):
regi puellȩ uirgines ac spe¬
ciose: et mittantur qui
considerent per uniuer¬
sas prouincias puellas
spetiosas et uirgines. et
adducant eas ad ciuitatẽ
susan: et tradant in do
prepositus et custos mu¬
serum regiarum: et acci¬
pant mundum mulie¬
biem. et cetera ad usus ne¬
ussana: Et quȩcumq in¬
ter omnes oculis regis pla¬
uerit: ipsa regnet pro
iusthi: Placuit sermo regi:
t ita ut suggesserant ius
sit fieri: S¬
rat uir nideus in su¬
sar enuitate nocabulo
mardocheus: filius iair. fi¬
mam regem iuda nabu¬
chodonosor rex babiloni
transtulerat. Qui fuit nu¬
tricius filiȩ fratris sui edĩs¬
se. que altero nomine he-¬
ster uocabatur: et utrũq
parentem amiserat: pul¬
chra nimis ⁊ decora facie:
Mortiuisq patre eius ac
matre: mardocheus sibi
eam ad optauit in filiam :¬
sumq percrebuisset regis
impertum: et iuxta man-¬
datũ illius multe uirgi¬
nes pulchre ad ducerentur
susan:⁊ egeo traderentur

Expanded text:
regi puellae virgines ac speregi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines: et adducant eas ad civitatem Susan, et tradant  Al. praepositus et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria. Et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair fiiam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan et Aegaeo traderentur
Abbreviated transcription (Latin):
imperia maritorũ: Unde
regis iusta est indignatio
edictum a facie tua : et
scribatur iuxta legem per¬
sarum atq medorum¬
quam prȩteriri illicitum
est: ut nequaquam ultra
uasthi ingrediatur ad re¬
gem: sed regnum illius
altera quȩ melior illa est
accipiat: Et hoc in omne
quod latissimum est pro¬
uinciarum tuarum diuul¬
getur imperium: ut cunc¬
te uxores tam maiorũ quã
minorum. deferant mari¬
tis suis honorem:
lacuit consilium eius
regi et principibꝰ: Fe¬
citq rex iuxta consilium
mamuchan: et misit epi¬
stolas ad uniuersas proui¬
cias regni sui: ut quȩq
gens audire et legere pote¬
rat diuersis linguis et lit¬
teris. esse iuiros principes
ac maiores in domibꝰ suis:
et hoc per cunctos popu¬
los diuulgari:Caꝑ.ii.
is ita gestis: post quã
regis assueri deferbue¬
rat indignatio: recordatus
est uasthi: et quȩ fecisset
uel que passa esset: Oixe¬
runtq pueri regis: ac mi¬
nistri eius: Querantur

Expanded text:
imperia maritorum: unde imperia maritorum: unde regis justa est indignatio. edictum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorumquam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctae uxores tam majorum, quam minorum, deferant maritis suis honorem. Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac majores in domibus suis: et hoc per cunctos populos divulgari. Cap. II. His ita gestis, postquam regis Assueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae passa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur
Abbreviated transcription (Latin):
imperium quod per eu¬
nuchos mandauerat ue¬
nire contempsit:
nde iratus rex et ni¬
mio furore succensus:
interrogauit sapientes qͥ
ex more regio semꝑer ei
aderant. et illorũ faciebat
cuncta consilio. scientium
leges ac iura maiorum: e¬
rant autem primi et pro-¬
iximi charsena. et sethar.
et admatha. et tharsis. et
mares. et marsana. et ma-¬
muchã. septem duces per¬
sarum atq medorum. qui
uidebant faciem regis. et
primi post eum residere
soliti erant:cui sententiȩ
quȩ assueri regis imperiũ
quod per eunuchos man¬
dauerat facere noluisset:
esponditq¬
mamuchã: audiente
rege atq principibꝰ: Non
solum regem lesit regina
uasthi: sed et omnes prin¬
in cunctis prouinciis regis
assueri: Egredietur enim
sermo reginȩ ad omnes
mulieres: ut contemnant
uiros suos. et dicant: Rex
assuerus iussit ut regina
uasthi intraret ad eum:
et illa noluit: Atq hoc exẽ¬
plo omnes principũ con¬
iuges persarum atq me¬
dorum: paruipendent

Expanded text:
imperium, quod per euimperium, quod per eunuchos mandaverat, venire contempsit. Unde iratus rex, et nimio furore succensus, interrogavit sapientes, qui ex more regio semper ei aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges ac jura majorum erant autem primi et proximi, Charsena, et Sethar, et Admatha, et Tharsis, et Mares, et Marsana, et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem regis, et primi post eum residere soliti erant cui sententiae quae Assueri regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, facere noluisset. ResponditquMamuchan, audiente rege, atque principibus: Non solum regem laesit regina Vasthi, sed et omnes popin cunctis provinciis regis Assueri. Egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit. Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, parvipendent
Abbreviated transcription (Latin):
no et pario stratum lapide
dispositi erant: quod mi¬
ra uarietate pictura deco-¬
b. rabat: Bibebant autem
qui inuitati erant aureis
poculis: et aliis atq aliis
uasis q bi inferebantur:
llinum quoq ut magni¬
sicentia regia dignũ erat:
abundans et precipuum
ponebatur: Nec erat qui
nolentes cogeret ad biben¬
dum: sed sic rex statuerat.
preponens mensis singu¬
lus de principibus suis:
ut sumeret unusquisq
quod uellet: Lasthi quoq
regina fecit conuiuium fe¬
minarum: in palatio ubi
rex assuerus manere con¬
sueuerat: Itaq die septimo
cum rex esset hylarior. et
post nimiam potionẽ in
mauman. et bazata. et¬
harbona. et bagatha. et ab¬
gatha. et zethar. et char¬
chas. septem eunuchis qui
in conspectu eius ministra¬
bant: ut introducerent
reginam uasthi corã rege.
posito super caput eius
diademate: ut ostenderet
cunctis populis et princi¬
pibus illius pulchritudinẽ:
Erat erirt pulchra ualde:
Quȩ renuit: et ad regis

Expanded text:
no et Pario stratum lapide no et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant autem qui invitati erant, aureis poculis, et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur. Vinum quoque, ut magnificentia regia dignum erat, abundans, et praecipuum ponebatur. Nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, sed sicut rex statuerat, praeponens mensis singulos de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod vellet. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio, ubi rex Assuerus manere consueverat. Itaque die septimo, cum rex esset hilarior, et post nimiam potationem Mauman, et BazatArbona, et Bagatha, et Abgatha, et Zarath et Charchas, septem eunuchis, qui in conspectu ejus ministrabant, ut introducerent Vasthi reginam coram rege, posito super caput ejus diademate, ut ostenderet cunctis populis et principibus pulchritudinem illius: erat enim pulchra valde. Quae renuit, et ad regis
Abbreviated transcription (Latin):
qui regnauit ab india
usq ethyopiam super
centum uiginti septem
prouincias: quando se¬
dit in solio regni sui. su¬
sã ciuitas regni eius ex¬
ordium fuit: Tertio igitur
anno imperii sui fecit
grande conuiuium cunc¬
tis principibus et pueris
sius: fortissimis persarũ¬
et medorum inclitis. et
prefectis prouinciarum
coram se: ut ostenderet
diuitias gloriȩ regni sui
ac magnitudinem atq
iactantiam potentiȩ suȩ
multo tempore: centum
iudelicet et octoginta die
bus: Cumq implerentuꝵ
dies conuiuii. inuitauit
omnem populum qui in¬
uentus est susã a maxi¬
mo usq ad minimum:
et septem diebus iussit cõ-¬
uiuium prȩparari in ue¬
stibulo orti et nemoris. qͦd
regio cultu et manu con¬
situm erat: Et pendebant
ex omni parte tentoria
aerei coloris. et carp ãssi¬
ni.et iacinctini. sustenta¬
ta funibus byssinis atq
purpureis:qui eburneis
circulis inserti erant: et
columnis marmoreis ful¬
ciebantur: Lectuli quoq
aurei et argentei super
pauimentum smaragdi¬

Expanded text:
qui regnavit ab India usque Aethiopiam, super centum viginti septem provincias: quando sedit in solio regni sui, Susan civitas regni ejus exordium fuit. Tertio igitur anno imperii sui, fecit grande convivium cunctis principibus, et pueris suis, fortissimis Persaruet Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo tempore centum videlicet et octoginbus. Cumque implerentur dies convivii, invitavit omnem populum, qui inventus est Susis, a maximo usque ad minimum: et jussit septem diebus convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius: Non appelleriᷤᷤ susur¬
ro: et lingua tua capiaris
et confundaris: Super fu¬
rem enim est confusio et
penitentia: et deuotatio
pessima super bilinguem:
Susurratori autem odium
et inunicitia: et contume¬
lia: Iustifica pusillum: et
magnum similiter: Noli U.
fieri pro amico inimicus
proximo: Improperiũ
enun et contumeliã ma¬
lus hereditabit: et omnis
peccator inuidus et bilin

Expanded text:
ipsius. non appelleris susuripsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium et inlia. Justifica pusillum, et magnum similiter. VI. Noli fieri pro amico inimicus proximo: improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilin
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum et dicas. mise.¬
ratio dei magna est: mul.¬
titudinis peccatorũ meoiũ
miserebitur: Misericordia
enim et ira ab illo cito pro¬
ximãt: et in peccatores res¬
picit ira illius:
on tardes conuertia
dñm: et ne differas
de die in diem: Subito e¬
num ueniet ira illius: et
in tempore uindicte dis¬
perdet te: Noli anxius
esse in diuitiis iniustis:
Non enim proderunt i¬
bi: in die obductionis et
uindicte: Non uentiles
in omnemuentum: et
non eas in omnem uiant
sic enim peccator prolat᷑¬
in duplici lingua: Esto fir¬
mus in uia dei: et in ue¬
ritate sensus tui et scien¬
tia: et prosequatur te
uerbum pacis et iustitiȩ. Esto
mansuetus ad audiendum
uerbum᷑ ut intelligas: et
cum sapientia proferas res¬
ponsum uerum: Si est tibi
intellectus responde proxi¬
mo: sin autem. sit manus
tua super os tuum: ne ca¬
piaris in uerbo indiscipli¬
nato. et confundaris: Ho¬
nor et gloria in sermone
sensati: lingua uero ia¬
prudentis subuersio est

Expanded text:
peccatum, et dicas: Misepeccatum, et dicas: Miseratio Dei magna est, multitudinis peccatorum meorum miseribitur. Misericordia enim et ira ab illo cito proximant, et in peccatores respicit ira illius. non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est
Abbreviated transcription (Latin):
tua: et ne subicias te¬
homini propeccato: N oli
resistere contra faciem po¬
tentis: nec coneris contra
ictum fluuii: Ero iusticia
agonizare pro anima tua:
et usq ad mortem certa
pro iustitia: et deus ex¬
pugnabit prote inimicoᷤᷤ
tuos: Noli citatus esse in
lingua tua: et inutilis et
remissus in operibus tuis:
Noli esse sicut leo in domo
tua: euertens domesticos
tuos. et opprimens subiec¬
tos tibi: Non sit porrecta
manus tua ad accipiendũ:
et ad dandũ collecta: Cap.u.
oli attendere ad posses¬
siones iniquas:et ne
dixeris. est mi hi sufficiens
uita: Ni hil enim proderit:
in tempore uindicte et ob¬
ductionis: Ne sequaris
concupiscentiã cordis tur:
et ne dixeris. quomodo
potui: aut quis me subu¬
ciet propter facta mea:
Deus enim uindicans uin¬
dicabit: Ne dixeris. peccaur:
et quid accidit mi hi tristes
Altissimus enim est patienꝰ
redditor: De propitiatu pec.¬
catorum noli esse sine metir
neq adicias peccatũ super

Expanded text:
tua, et ne subjicias tetua, et ne subjicias tehomini pro peccato. Noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluvii. In justitia agonizare pro anima tua, et usque ad mortem certa pro justitia; et Deus expugnabit pro te inimicos tuos. Noli citatus esse in lingua tua, et inutilis et remissus in operibus tuis. Noli esse sicut leo in domo tua, evertens domesticos tuos, et opprimens subjectos tibi. Non sit porrecta manus tua ad capiendum, et ad dandum collecta. V. Noli attendere ad possessiones iniquas, et ne dixeris, Est mihi sufficiens vita. Nihil enim proderit in tempore vindictae et obductionis. Non sequaris concupiscentiam cordis, et ne dixeris, Quomodo potui? aut quis me subjiciet propter facta mea? Deus enim vindicans vindicabit. Et ne dixeris, Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propitiatu peccatorum nneque adjicias peccatum super
Abbreviated transcription (Latin):
suis: et credat animȩ il¬
lius: et firmabit illum:
et iter adducet directum
ad illum: et lȩtificabit eũ:
et denudabit absconsa sua
illi: et thesaurizat super
illum scientiam. et intel.¬
octum iusticiȩ: Si autem
oberrauerit derelinquet
eum: et tradet eum in
manus inimici sui:
Sili conserua tempus:
et deuita a malo: Pro
anima tua ne confunda¬
ris dicere uerum: Est enĩ
confusio ad duicens pecca¬
tum: et est confusio addu¬
cens gloriam et gratiam:
Ne accipias faciem aduer¬
sus faciem tuam: nec ad¬
uersus animam tuam
mendacium: Nen reuerea¬
ris proximũ tuum in ca¬
su suo: nec retineas uerbũ
in tempore salutis: Non abs¬
condas sapientiam tuain
in decore eius: In lingua e¬
nim agnoscitur sapientia
et sensus: et scientia et do¬
ctrina in uerbo sensati:
et firmamentũ in operibꝰ
iusticie: Non contradicas berbe¬
ueritatiᷤ ullo modo: et de
mendacio ineruditionis
tuȩ confundere: Non con¬
fundaris confiteri peccata

Expanded text:
illius, et credat animae ilillius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et laetificabit illum; et denudabit abscondita sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiae. Si autem oberraverit, derelinquet illum, et tradet eum in manus inimici sui. Fili, conserva tempus, et devita a malo. Pro anima tua non confundaris dicere verum. Est enim confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam et gratiam. Non accipias faciem adversus faciem tuam, nec adversus animam tuam mendacium. Non reverearis proximum tuum in casu suo, nec retineas verbum in tempore salutis. Non abscondas sapientiam tuam in decore ejus. In lingua enim agnoscitur sapientia et sensus, et scientia et doctrina in verbis veritatis, et firmamentum in operibus justitiae. Non contradicas veritati ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuae confundere. Non confundaris confiteri peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ra eum qui iniuriam pad.¬
tur de manu superbi: et
non acide feras in anima
tua.
n iudicando esto pupillis¬
misericors ut pater: et pil
uiro matri illorum: et enssi
uelut filius altissimi obeli¬
ens: et miserebitur tui ma¬
gis quam mater
apientia filiis sius uitã
inspirat: et suscipit
exquirentes se: et preilit
in uia iusticie: Et qͥ illam
diligit. diligit uitam: et
qui uigilatierĩt ad illam.
complectent᷑ placorẽ eius
Qui tenuerint illam uitã
hereditabunt: et quo in¬
troibit benedicet deus: Qͥ
seruint ei obsequentes
erunt sancto: et eos qui
diligunt illam diligit
deus: Qui audit illam iu¬
dicat gentes: et qui intu¬
etur illam. permanebit
confidens: Si crediderit ei
hereditabit illam: et e¬
runt in confirmatione
creature illius: Quoniã
in ten ⁊ tatione ambulat
cumeo: et in primis eligit
eum: Timorem et metum.
et probationẽ indicet
super illum: et cruciabit
illum in tribulatione doc¬
trine suȩ donec tentet
illum in cogitationibus

Expanded text:
ra eum qui injuriam patira eum qui injuriam patitur, de manu superbi; et non acide feras in anima tua. n judicando esto misericors, pupillis ut pater, et pro viro matri illorum; et eris velut filius Altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. Sapientia filiis suis vitam inspiravit, et suscipit inquirentes se et praeibit in via justitiae. Et qui illam diligit, diligit vitam; et qui vigilaverint ad illam, complectentur placorem ejus. Qui tenuerint illam, vitam haereditabunt, et quo introibit benedicet Deus. Qui serviunt ei, obsequentes erunt sancto; et eos qui diligunt illam, diligit Deus. Qui audit illam, judicat gentes; et qui intuetur illam, permanebit confidens. Si crediderit ei, haereditabit illam, et erunt in confirmatione creaturae illorum. Quoniam in tentatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam: Sapiens cor
et intelligibile abstinebit
se apeccatis: et in operibꝰ
iusticiȩ successus habebit
Ignem ardentem extin¬
guit aqua: et elemosina
resistit peccatis: Et deus
pro spector eius qui reddit
gratiam meminit in po¬
sterum: et in tempore ca
oculos tuos ne transuer
tas a paupere: Animam
esurientem ne despexeris:
et non exasperes pauperẽ
in inopia sua: Cor inopis
ne afflixeris: et non pro¬
trahas datum angustian¬
ti: Rogationem contribu¬
lati ne abicias: et ne auer¬
tas faciem tuam ab ege¬
no: Ab inope ne auertas
oculos propter iram: et
non relinquas querentibꝰ
tibi retro maledicere: Ma¬
ledicentis enim tibi in
amaritudine animȩ. exau¬
dietur precatio illius: et¬
exaudiet eum qui fecit illũ:
Congregationi pauperũ
affabilem te facito: et pres¬
bitero humilia animam
tuam: et magnato humi¬
lia caput tuum: Declina
pauperi sine tristicia aurẽ
tuam: et redde debitum
tuum: et responde pacifi¬
ca in mansuetudine: Libe¬

Expanded text:
sapientiam. sapiens cor sapientiam. sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae successus habebit. ignem ardentem extinguit aqua, et elemosyna resistit peccatis: et deus prospector eius qui reddit gratiam meminit in posterum, et in teoculos tuotas a paupere. animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua. cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti. rogationem cum tribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope non auferas oculos tuos propter iram et non relinquas quaerentibus tibi retro maledicere: maledicentis enim in amaritudine exaudietur precatio illius: exaudiet autem eum qui fecit illum. congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam et magnato humilia caput tuum. declina ptuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libe
Abbreviated transcription (Latin):
et ab humilibus honorat᷑.
Altiora te ne quesieris. et
fortiora te ne scrutatus fu¬
eris: sed quȩ precepit tibi
deus illa cogita semper:
et in pluribus operibus eiꝰ
ne fueris curiosus: Non est
enim tibi necessarium: ea
quȩ abscondita sunt uide¬
re oculis tuis: In superua¬
cuis rebus noli scrutari
multipliciter: et in pluri¬
bus operib eius non eris
curiosus: Plurima enim.
super sensum hominum
ostensa sunt tibi: Multos
enim supplantauit suspi¬
tio illorum: et in uanitate
detinuit sensus illorum:
Cor durum male habebit
in nouissimo: et qui amat
periculum in illo peribit:
Cor ingrediens duas uias
non habebit successus: et
prauus corde in illis scan¬
dalizabitur: Cor nequã
grauabitur in doloribus:
et peccator adiciet ad pec¬
candum: Synagoge su¬
perborum. non est sani¬
tas: Frutex enim pecca¬
ti radicabitur in illis: et
non intelligetur: Cor sapi¬
entis intelligitur in sapien¬
tia: et auris bona audiet
cum omni cõcupiscentia

Expanded text:
et ab humilibus honoratur. et ab humilibus honoratur. altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris: sed quae praecepit tibi deus, illa cogita semper: et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus. non est enim tibi necequae abscondita sunt videre oculis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona acum omni concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio illius in nouis¬
simo manet: benedictio
patris firmat domos fili¬
orum: maledictio autem
matris eradicat fundam̃¬
ta: Ne glorieris in contu¬
melia patris tui: non est
enim tibi gloria sed confi¬
sio: Gloria enim hominis
ex honore patris sui: et de¬
decus filii pater sine ho¬
nore: Fili suscipe senecta
patris tui: et nõ contrists
eum in uita illius: Et si
defecerit sensu. ueniã dli
et ne spernas eum in tua
uirtute: Elemosina enim
patris. non erit in obliui¬
one. Nam et pro peccato
matris restituetur tibi
bonum: et in iustitia e¬
dificabitur tibi: et in die
tribulationis commemo¬
rabitur tui: Sicut in sere¬
no glacies: soluentur tua
peccata: Quam male fa¬
mȩ est qui relinquit pa¬
trem: et est maledictus a
deo. qui exasperat matrẽ:
ili in mansuetue¬
dine opera tua perfice:
et super hominum glori¬
am diligeris: Q uanto ma¬
gus es humilia te in om¬
nibus: et coram deo inue¬
nies gratiam: Quoniam
magna potentia dei solius.

Expanded text:
benedictio illius in novisbenedictio illius in novissimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autem matris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: gloria enim hominis ex honore patris: et dedecus filiis pater sine honore. Fili suscipe senectam patris tui: et ne contristes eum in vita illius. Et si defecerit sensu: da veniam: et ne spernas eum in tua virtute. Elemosyna enim patris non erit in oblivione: nam pro peccato matris restituetur tibi bonum. Et in justitia edificabitur tibi: et in die tribulationis memorabitur tui. Sicut in sereno glacies solventur tua peccata me est qui relinquit patrem, et est maleddeo qui exasperat matrem. fili, in mansuetudine opera tua perfice, et super hominum gloriam diligeris. quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam: quoniam magna potentia dei solius
Abbreviated transcription (Latin):
illius: et patientiam ha¬
bebunt usq ad inspectio¬
nem illius: dicentes: Si pe¬
nitentiam non egerimus.
incidemus in manus dei:
et non in manus hominũ:
Secundum enim magnitu¬
dinem illius: sic et miseri¬
cordia ipsius cum ipso est:¬
ẜ ilii sapientiȩ ecclesia iusto¬
rum: et natio illorum obe¬
dientia et dilectio: Iudiciũ
patris audite filii diecti: et
sic facite ut salui sitis: Deus
enim honorauit patrem
in filiis: et iudiciũ matris
exquirẽs in filios: Q ui di¬
ligit deum exorabit pro
peccatis. et continebit se ab
illis: et in oratione dierũ
exaudietur: Et sicut qui
thesaurizat: ita et qui
honorificat matrẽ suam:
ui honorat¬
patrem iicundabitur in
patrem suum. uita uiues
longiore: et qui obedit.
patri. refrigerabit matre
Qui timet deum honorat
parentes: et quasi dñis
seruiet his qui se gen
uerunt. In opere et ser¬
mone. et E omni paci¬
entia honora patrem
tuum. ut superueniat
tibi benedictio a deo: et

Expanded text:
illius et patientiam haillius et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius dicentes: si paenitentiam non egerimus, incidemus in manus dei et non in manus hominum. Secundum enim magnitudinem illius, sic et misericordia ipsius cum ipso. III. Filii sapientiae, ecclesia justorum; et natio illorum, obedientia et dilectio iudicium patris audite filii dilecti et sic facite ut salvi sitis Deus enim honoravit patrem in filiis et iudicium matris exquirens in filios qui diligit Deum exorabit pro peccatis et continebit se ab illis in oratione dierum exaudietur et sicut qui thesaurizat ita et qui honorificat matrem suam qui honorapatrem iucundabitur in patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se geuerunt in opere et sermone et in omni sapientia. Fili: honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo: et
Abbreviated transcription (Latin):
uit in dño et confusus est:¬
s permansit in mandatis
eius et derelictus est: Aut
quis inuocauit illum: et
despexit eume Q uoniam
pius et misericors est dñs:
et remittet in tempore tri¬
bulationis peccata: et pro¬
tector est omnibus exqui¬
rentibus se in ueritate. Uȩ
duplici corde. et labiis sce
lestis: et manibus male¬
facientibus: et peccatori
terram ingredienti dua¬
bus uiis:
e dissolutis corde qui
non credunt deo: ideo
non protegentur ab eo:
Ue his qui perdiderunt su¬
stinentiam: qui derelique¬
runt. uias rectas: et deuer¬
terunt in uias prauas: Et
quid facient. cum inspice¬
re ceperit dñs: Qui ti¬
ment dñm non erunt
incredibiles uerbo illius:
et qui diligunt illum. con¬
seruabunt uiam illius: Ql
timent dñm inquirent
quȩ beneplacita sunt illi:
et qui diligunt eum reple¬
buntur lege ipsius:Q ui
timent dñm preparabũt
corda sua: et in conspectu
illius sanctificabunt ani¬
mas suas: Qui timent
dñm custodient mandata

Expanded text:
uit in domino et confusus est,uit in domino et confusus est, permansit in mandatis eius et derelictus est? et quis inuocauit despexit eum? Quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccata, et protector est omnibus exquirentibus se in veritate. Vae duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timent dominum, custodiunt mandata
Abbreviated transcription (Latin):
Tili accedens ad Cap. il¬
seruitutem dei. sta in
para animam tuam ad
tentationẽ: Deprime
cor tuum et sustine: ineli¬
na aurem tuam et suscipe
uerba intellectus: et ne
festines in tempore obalie¬
tionis: Sustine suftentat¬
nes dei: coniungere des
et sustine: ut crescat nins¬
uissimo uita tua: Omne
quod tibi applicitũ fuerit
accipe. et in dolore sustine.
probatur aurum et argen¬
tum: homines uero recep¬
tibiles in camino humilia¬
tionis: Crede deo et recupe¬
rabit te: et dirige uiam tuã.
et spera in eum: Serua timo¬
rem illius: et in illo uete¬
rasce:
etuentes deum. sustine¬
te misericordiam eius:
et non deflectatis ab illo ne
cadatis: Qui timetis dñm
credite illi: et non euacua¬
bitur merces uestra: Qui
timetis dñm sperate in ul¬
lum: et in oblectatione ue¬
niet uobis misericordia:
Qui timetis dñm diligite
ulum: et illuminabunt᷑
corda uestra: Respicite filii
nationes hominum: et
scitote quia nullus spera¬

Expanded text:
Fili, accedens ad Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in para animam tuam ad tentationem; et depricor tuum et sustine. declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem dei, coniungere deo et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe: et in dolore sustine eprobatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, sustinete misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis misericordia. qui timetis deum, diligite illum, et inluminabuntur corda uestra. respicite, filii, nationes hominum, et scitote: quis spera
Abbreviated transcription (Latin):
expellit peccatum: Nam
qui sine timore est: non
poterit iustificari: Iracun¬
dia enim animositatis il¬
lius: subuersio illius est:
Usq in tempus sustinebit
patiens: et postea redditio
iucunditatis: Bonus sen¬
sus usq in tempus abscon¬
det uerba illius: et labia
multorum enarrabunt
sensum illius: In thesauris
sapientiȩ significatio disci¬
plinȩ: execratio autem pec¬
catori. cultura dei:
ili concupiscens sapien¬
tiam conserua iusticiã:
et deus prebebit illam tibi
Sapientia enim et discipli¬
na timor domini: et quod
beneplacitum est illi fides
et mansuetudo: et adim.¬
plebit thesauros illius: Ne
sis incredibilis timori dñ:
et ne accesseris ad illũ dui¬
plici corde: Ne fueris hypo¬
crita in conspectu homi¬
num: et non scandaliteri¬
in labiis tius: Attende in illis
ne forte cadas. et adducas
et reuelet deus absconsa
tua: et in medio synagogi
elidat te: qm̃ accessisti ma¬
ligne ad dñm. et cor tuũ
plenum est dolo et fallacua:

Expanded text:
repellit peccatum: nam repellit peccatum: nam qui sine timore est, non poterit justificari. Iracundia enim animositatis illius, subversio illius est. Usque in tempus sustinebit patiens, et postea redditio jucunditatis. Bonus sensus usque ad tempus abscondet verba illius, et labia multorum enarrabunt sensum illius. In thesauris sapientiae, significatio disciplinae: execratio autem peccatori, cul Concupiscens sapientiam, serva justitiam; et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina timor Domini; et quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos. Non sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et adducas et revelet Deus abscondita tua, et in medio synagogae clidat te. Quoniam accessisti maligne ad Dominum, et cor tuum plenum est dolo et fallacia. II.:
Abbreviated transcription (Latin):
nedicetur: Dilectio dei. ho¬
norabilis sapientia: quibꝰ
autem apparuerit in uisu.
diligunt eam in uisione.
et in agnitione magnali¬
um suorum:
nitium sapientiȩ timor
dñi: et cum fidelibus in
uulua concreatus est: et
cum electis feminis gradi¬
tur. et cum iustis et fideli¬
bus agnoscitur: Timor do¬
mini. scientiȩ religiositas:
Religiositas custodiet et iu¬
stificabit cor: iucunditatem
atq gaudium dabit: Timen¬
ti deum bene erit: et in die
bus consummationis illiꝰ
benedicetur: Plenitudo sapi¬
entiȩ timere deum: et ple¬
nitudo a fructibus illius:
Omnem domum illius
implebit. a generationibꝰ.
et receptacula a thesauris
illius: Corona sapientiȩ
timor dñi: replens pacẽ
et salutis fructum: Et ui¬
dit: et dinumerauit eam:
ltraq autem sunt dona
tenentium se exaltat: Ra-¬
dix sapientie est timere
dñm: Rami enim illius
lon geui. In thesauris sa¬
pientiȩ intellectus. et sci¬
entiȩ religiositas: execra¬
tio autem peccatoribus
sapientia: Timor domini

Expanded text:
nedicetur. Dilectio Dei honorabilis sapientia; quibus autem apparuerit in visu, diligunt eam in visione, et in agnitione magnalium suorum. Initium sapientiae timor Domini; et cum fidelibus in vulva concreatus est, et cum electis feminis graditur, et cum justis et fidelibus agnoscitur. Timor Domini, scientiae religiositas. Religiositas custodiet, et justificabit cor, jucunditatem atque gaudium dabit. Timenti Dominum bene erit, et ibus consummationis illius benedicetur: plenitudo sapientiae timere Dominum, et plenitudo de fructibus ejus omnem domum illius implevit a generationibus, et receptacula de thesauris ejus: corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: et vidit et dinumeravit eam. Utraque autem sunt dona tenentium se exaltat. Radix sapientiae est, timere Deum: rami enim illius longaevi. In thesauris sapientiae, intellectus et scientiae religiositas; execratio autem peccatoribus, sapientia. Timor Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ uerbum dei m
excelsis: et ingressus illus
mandata ȩterna: Radis
sapientiȩ cui reuelata est.
et astutias illius quis ag¬
nouit: Disciplina sapien¬
tiȩ cui reuelata est et ma¬
nifestata: et multiplicatio¬
nem ingressus illius quis
intellexit: Lnus est altissi¬
mus creator omnipotens.
rex potens et metuendus
nimis: sedens super thro¬
num illius et dominans
deus: ipse creauit illam spi¬
ritu sancto: et uidit. et di¬
numerauit et mensus est:
et effudit illam super om
nia opera sua. et super
omnem carnem: Secun¬
dum datum suumꝰ prebuit¬
d illam diligentibus se: Ti¬
mor dñi gloria et gloriatio.
et leticia: et corona exulta¬
tionis: Timor dñi delecta¬
bit cor: et dabit lȩticiam et
gaudium in longitudinẽ

Expanded text:
sapientiae verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata aeterna. Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam in Spiritu sancto, et vidit, et dinumeravit, et mensus est. Et effudnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetitiam et gaudium in lon
Abbreviated transcription (Latin):
seras: qui erexit domos
nostras:Nemo natus est
in terra qualis enoch: nã
et ipse receptus est a terra:
t ioseph qui¬
natus est homo prin¬
ceps fratrum: firmamen¬
tum gentis: rector fratrũ:
stabilimentũ populi: et
ossa ipsius uisitata sunt:¬
et post mortem propheta

Expanded text:
seras qui erexit domos seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata suntet post mortem propheta
Abbreviated transcription (Latin):
et ezechiam.et iosiam:
omnes peccatũ commise¬
runt: Nam reliquerunt le¬
gem altissimi reges iudȩ:
et contempserunt timorẽ
dei : Oederunt enim reg¬
num suum aliis: et gloriã
suam alienȩ genti: Incende¬
runt electam sanctitatis
ciuitatem gentes: et deser¬
tas fecerunt uias eius in
manu ieremie:
Iam male tractauerunt
illum qui a uentre ma¬
tris consecratus est propha.
euertere et eruere et perde¬
re: et iterum edificare et
renouare:
ezechi el qui uidit conspe¬
ctum gloriȩ: quã oftendit
illi in curru cherubinz Nã
commemoratus est inimi¬
corum in ymbre: benefa¬
cere illis qui ostenderunt
rectas uias:¬
t duodecim propħarũ
ossa pullulent de loco
suo: Nam corroborauerũt
iacob: et redemerunt se in
fide uirtutis:
uomodo amplific.¬
mus zorobabel: Nam
et ipse quasi signum in
ficauerunt domum: et
exaltauerunt templum
sanctum dño: paratũ in
gloriã sempiternã:
t neemia memorie.¬
multi temporis: Q ui
erexit nobis muros euer¬
sos: et stare fecit portas et

Expanded text:
et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederunt enim regnum suum aliis et gloriam suam alienae genti incenderunt electam sanctitatis civitatem et desertas fecerunt vias ipsius in manu Hieremiae nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta evertere et eruere et perdere et iterum aedificare et renovare Ezechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in curru cherubin nam commemoratus est inimicorum in imbri et benefacere illis qui ostenderunt rectas viast duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo nam rogaverunt Iacob et redimerunt se in fide virtutis quomodo amplificmus Zorobabel? Nam et ipse quasi signum in ficaverunt domum, et exaltaverunt templum sanctum Domino paratum in gloriam sempiternam? Et Nehemiam in memorimulti temporis, qui erexit nobis muros eversos, et stare fe
Abbreviated transcription (Latin):
se fugere posse sententiã:
Et in tantum uesamȩ ꝓ¬
ruperitnt: ut eos qui cre-¬
dita sibi officia diligenter
obseruant: ⁊ita cuncta a¬
gunt. ut omnium laude
sint digni. mendatioritm
cuniculis conentur subu̾¬
tere: dum aures principũ
simplices :⁊ ex sua natura
alios estimantes. callida
fraude decipiunt. Quȩ res
et ex ueteribus ꝓbatur
historiis: et ex his quȩ ge¬
runtur cotidie: quomo¬
do malis quoritidam
suggestionibus regũ stu¬
dia deprauentur. Unde
est ꝓuidendum paci om¬
nium ꝓuintiarum. Nec
putare debetis si diuersa
iubeamus. ex antmi ñri
uentre leuitate: sed ꝓ qua-¬
litate & necessitate tempo¬
rum. ut rei publice poscit
utilitas ferre sententiam:¬
Et ut manifestius quod

Expanded text:
ntiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiamEt ut manifestius, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scito cui feceris: et en
gratia in bonis tuis multa
benefac iusto: et inuenis
retributionẽ magnã: Et
si non ab ipso: certe a dĩ
Non est enim ei bene qu
assiduus est in malis: et eli¬
mosinas non dante. Qnl
et altissimus odio habet pec¬
catores: et misertus est pe¬
nitentibus:Da misericordi:

Expanded text:
scito, cui benefeceris, et erit scito, cui benefeceris, et erit gratia in bonis Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso, certe a Domino. Non enim est ei bene qui assiduus est in malis, et eleemosynam non danti; quoniam et Altissimus habet peccatores odio, et misertus est poenitentibus. Da misericordi