comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inundatio aquaꝵ. impetus tẽptatõnum.
tiuttunt᷑. foris remanent. q insibilib ĩ here¬
unt.⁊ neqͣqi ad int̾iorem quietẽ reũtunt᷑.
dum foris influctuatr̃e tẽporaliũ delectantir.
rannũ oliue qr ꝑegerũt opꝰ mĩe

Expanded text:
Et inundatio aquarum, impetus tentationum. mittuntur, foris remanent: quia visibilibus inhaerent, nequaquam ad interiorem quietem revertuntur; dum foris in fluctuatione temporalium delectantur. ramum olivae, quia peregerunt opus mise
Abbreviated transcription (Latin):
xꝰ. fons. lignũ. qr fructu uitt nos satiat.
si illud custodimꝰ exꝑimͣ bonũ. ꝙ si tͣnsgre¬
dim᷑ malum. paradysus itaꝙ ecͣc. uoluptas.
erra de qua primus homo factus est
sigͣat uirginem. de qua scds homo
atus est. Uirgo t̾ra. birgo maria. sͨ de t̾ra
diuina oꝑatõe factũ est corꝰ humanũ. Sͦ¬
de uigiõ diuina opatõe u̾bũ dei coeditui
incrrnatum. sũ macisla fuit cor. Ade surapt̃
Sni. fia ebdomade. Adam obdormunt. Ut de cofa
gine eꝰ redim̾et᷑ eccͣ. atam sponsus. ⁊ eua
doaam facta sponsa.xꝰ sponsus. ⁊ sponsa ab
pp̃o redempta est ecc᷑. Adam debuit ꝑreẽs et

Expanded text:
 fons. Lignum, quia fructu vitae nos satiat; si illud custodimus, experimur bonum; et si transgredimur, malum. Paradisus itaque Ecclesia, voluptas primi hominis. Terra, de qua primus homo factus est, significat Virginem, de qua secundus homo natus est. Virgo terra, virgo Maria. Sicut de terra, divina oine, divina operatione Verbum creditur incarnatum. Sine macula fuit corpus Adae sumptum sexta feria hebdomadae. Adam obdormivit ut de costaguine ejus redimeretur Ecclesia. Adam sponsus et Eva de ipso facta sponsa, Christus sponsus et sponsa ab ipso redempta Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
Singulares inrxue sũt singłe aĩe que bñ le¬
iugant᷑. dũ per p̾dicatoẽm cortex et enortui¬
tates uitioꝵ et pcc̃oꝵ ab eis r̃esecant᷑. et
sibi ꝯunigunt᷑ dũ per grãm ĩ ututate fidei
qͣs ex diu̾sis siluis .i. ex diũisis gentib ⁊ lingiis

Expanded text:
Singulae virgae sunt singulae animae. Quae bene levigantur, dum per praedicationem cortex, et enormitas vitiorum, et peccatorum ab eis resecantur. Et sibi conjunguntur, dum per gratiam in unitatem fidei, quasi ex diversis silvis, id est ex diversis genti
Abbreviated transcription (Latin):
stelle fideles. ẜ piscas significant malos. qr
in loco in quo creati sut manent. Uolucs
sigͣnt bonos. qr ad sr̃iorem mansionem as¬
cendũt. Sic mali et in culpa rematient.
ĩ qua sũt nati. et boni ꝑ grãm ascendunt
ad głam ad quam renani sũt. mali perinas
hñt pcc̃oꝵ. boni pennas uirtutũ. boni lau¬
des. diuinas modulatis uotib cantant. mali
in quoꝵ ore non est spetiosa laus ꝯtiscescũt.

Expanded text:
s et avibus. Pisces significant malos, quia in loco ubi creati sunt permanent. Volucres significant bonos, quia ad superiorem mansionem ascendunt. Sic mali et in culpa remanent in qua sunt nati; et boni per gratiam ascendunt ad gloriam, ad quam sunt renati. Mali pennas habent peccatorum, boni pennas virtutum. Boni laudes divinas modulatis vocibus cantant; mali, in quorum ore non est speciosa laus , conticescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ĩ mulierẽ t̾mitiat᷑ q̃ signat molli¬
ciom q reprodoꝵ uita finit᷑ in mellitie in¬
cioꝵ. filii dei acceperũt filias homirũ. et¬
pleuũ ꝙ qui per baptismũ sũt renatu ⁊ eleti
boꝵ ex hiuiꝰ ꝯiugic nati sunt sigantas suꝑ
tuam. et mali qui ꝑ iuxuriam erigunt᷑ ix
elect. filis caym reprobi. filii hominũ deles¬
tationes carnaliũ. Copła cõtugis inhonestus
usuis scl̃i. gigantes t̾re sr̃bia uttede enes nõe¬
nꝯraa cus ad adam. qui cepit ĩuocare
mo inen dñi. desigͣat eos qui perfecti
lut in fide sce̾ trmitatis. Enoch uuꝰ ad adam
coraim deo exprunt eos qui per bonam accio¬
pem conplent decalogum legis. de areb

Expanded text:
minum in mulierem terminatur, quae designat mollitiem, quia reproborum vita finitur mollitie vitiorum. Filii Dei acceperunt filias hominum. Plerumque enim qui per baptismum sunt renati, et elecborum. Ex hoc conjugio nati sunt gigantes super terram; et mali per luxuriam foedanelecti, filii Cain reprobi. Filiae hominum delectationes carnalium, copula conjugum inhonestus usus saecularium, gigantes terrae superbia vitae. Enos tertius ab Adam, qui coepit invocare nomen Domini, designat eos qui perfecti sunt in fide sanctae Trinitatis. Henoch septimus ab Adam,coram Deo, exprimit eos qui per bonam actionem complent decalogum legis. CAP. XII
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ adam euam regit. Sic sp̃e deberi
reg̾e carnem. q sic̃ aram per euam debuit
pomũ delectatoẽm t̾r̾enoꝵ. Quem admodũ
xi. serpens euam pomo decepit. Sic dẏabolus
insensatam carnem t̾rena delectatõe illexit¬
⁊ seduxit. et sic̃ eua eduxit adam ad esum
peti. ⁊ sit ut̾q de paradyso .i. de statu bomi
sui eieit᷑ qr ⁊ aĩa affligit᷑ per malam ꝯscien

Expanded text:
Sicut enim Adam regit Evam, sic spiritus debet regere carnem suam. Et sicut Adam per Evam debuit pomum delectationem terrenorum. Quemadmodum enim serpens Evam pomo decepit, sic diabolus insensatam carnem terrena delectatione illexit et seduxit. Et sicut Eva Adam duxit ad esum peccati, et sic uterque de paradiso, id est statu boni sui ejicit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nũꝙͣ ꝑsecutio opptimit. Cubitus in qͦ ꝯsum¬
inata est arclia tꝰ est qui est caput eccłie. Archa
deorsum lata erati qr multi : sũt uocati. sursũ
stricta q pauti sũt electi. Deorsum lata qr mł̾ti
sũt subietti. Sursum stricta q panci ꝯtẽplatiuii¬

Expanded text:
nonnunquam persecutio opprimit. Cubitus, in quo consummata est arca, Christus est, qui est caput Ecclesiae. Arca deorsum lata erat, quia multi sunt vocati; sursum stricta, quia pauci electi. Deorsum lata, quia multi subjecti; sursum stricta, quia perp
Abbreviated transcription (Latin):
nit assicluis auc uilib ut lib clictis acigã. Et
ldõ ne aut ego licencia pie iuitatõnis abu¬
t̾er loꝙ̃do. aut nr̃o magis desid̾io obsist̾em
recicendo libellum hunc nulla sophismatũ
capacib fidenter aurib obtuli recitand̾. Qũe
tius nu̾st̾us astantẽs hu̾c cõuenit leg̾e in¬
dellig̃e ⁊ deu̾e. siculus aut libelli est formła
uitẽ honeste. Quẽ ide̾co tali uolui uocabłõ
S ea mag̾ cõmon et sine diuinaꝵ scͥp¬
duraꝵ p̾cẽptis naturaliciũ humane ĩ celli¬
gencie lege q̃ a laicis recte honesteq uuẽ¬
uatuor uirtutũ speĩes mulcoꝵ sapiẽ¬

Expanded text:
aut assiduis aut vilibus, ut libet, dictis adjungam. Et ideo ne aut ego licentia piae invitationis abuterer loquendo, aut vestro magis desiderio obsisterem reticendo, libellum hunc nulla sophismatum capacibus fidenter auribus obtuli recitandum. Quemministeriis tuis astantes haec convenit legere, intelligere et tenere. Titulus autem libelli est: Formula vitae honestae; quem idcirco tali volui vocabulo sed ea magis commonet, quae et sine divinarum Scripturarum praeceptis, naturali tantum humanae intelligentiae lege etiam a laicis recte honesteque vivenuatuor virtutum species multorum sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ex dies designant laborem bomi operis.
yͣm. quietem exprimit et̾ae beatitudĩs
ui. namq dieb opus sirum perfecit deus et
de uł ad om̃i oꝑe requieit. Sic et nos ĩ pre
tionis hec de oꝑe cõditõĩs mistice dissiumus
et requiescamꝰ ab oꝑe qd̾ patuauimus. de at¬

Expanded text:
dies significant laborem boni operis; septima quietem exprimit aeternae beatitudinis. Sex namque diebus opus suum perfecit Deus, et die septima ab omni opere requievit. Sic et nos in praetionis. Haec de opere conditionis mystice disseruimus, ut requiescamus ab opere, quod patravimus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
lucumq sapientie uel sciennie
studet duime fructum loqu¬
nionis ꝓprio niagis exꝑunento
possidet honeste occupationis sollertiam medi
informat᷑ ad exemplim sc̃e ĩinitatioĩs. Instrit᷑
ne dissoluat᷑ in prosꝑis. ⁊ sumut recordatoẽm de
paet̾ito. cautelam de futuro quisqͥs aurem sacre
scripte̾ cibo pasci renuit uitam aĩe suc perde̾
quam postulasti partem quasi quoddam fculũ
dĩe tue paratum ut in ipõ spu̾alit̾ incͣsseris
et discretioĩs artium quoꝵdam alioꝵ ortum
cinsum et occasum om̃ium regnoꝵ ab ĩtõ usꝙ
ad nos disposuimus in sequentib profundas
subiacentis cursum. prius de uet̾i testamento
de inde de nouo in quantum presenti bremati
suffice̾ uidet᷑ elucidabinus. Inuenes in hac
parte libelli multa inbecillitate tui sensus nec

Expanded text:
uicunque sapientiae, sive scientiae studet divinae, fructum lectionis proprio magis experimento,onum possidet honestae occupationis, solertiam meditinformatur ad exemplum sanctae imitationis; instruitur ne dissolvatur in prosperis, et sumit recordationem de praeterito, cautelamque de futuro. Quisquis autem sacrae Scripturae cibo pasci renuit, vitam animae suae perdere quas postulasti, partem, quasi quoddam ferculum animae tuae paratum: ut in ipso spiritualiter incrasseris, et discretionis artium, et quarumdam aliorum, ortum, cursum et occasum omnium regnorum ab initio usque ad nos disposuimus. In sequentibus, profundas s historiae cursum, prius de Veteri Testamento, deinde de Novo, in quantum praesenti brevitati sufficere videtur, elucidabimus. Invenies in hac parte libelli multa juxta imbecillitatem mei sensus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
N principio creauit deus celum ⁊ tram. Celũ
spũs. t̾ia corpus. qr sic̃ celum t̾ra sublunius
⁊ solidiꝰ. Sͤ eocellentior ⁊ dignior corꝑe spũs.
mundus inprima confusione sua est homo. ĩ
imqͥtate sua. sic̃ .xx. inundo primordiali non
ineuat lux aut futurus ordo. sic homini
subiecto unquitati nec lux lucet ꝑ ꝯgͥtoẽm¬
⁊ deus qͣiͣ in media ꝯfusione lucem primariam
c̾at. qñ pcc̾orem du̾sis celerib ꝯfusum lucis ui¬
tune discretionis illustrat. ut qͥd ẽe debeat
cognoscat. ⁊ ad noticim recte uidendi seinet¬
ipm disponat. sigͣat lux itaq prunaria pet̾i¬

Expanded text:
elum et terram . Coelum spiritus, terra corpus; quia sicut coelum terra sublimius et solidius, sic excellentior est et dignior corpore spiritus. Mundus in prima confusione, est homo in iniquitate sua. Sicut enim mundo primordiali confuso non inierat lux aut futurus ordo, sic homini subjecto iniquitati, nec lux lucet pe Deus quasi in media confusione lucem primariam creat, quando peccatorem diversis sceleribus confusum lucis intimae radiis illustrat, ut quid esse debeat agnoscat, et ad notitiam recte vivendi semetipsum disponat. Significat itaque lux primaria, pe
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Si sofocles ĩ ꝯuiuiꝯ id̾ dixiss uista caru¬
isset responsione. De hac u̾boꝵ u̾e cõdiai
u̾ba decent iraplenia minay. ludencem las¬
crua. seu̾um sena uictu. format enĩ nat᷑a
priꝰ nos uit᷑ ad emne̾ formis. mei habitũt.
iuiuat aut impellit. ad i̾ram aut adi.
huniũ. M̾ore augͣui deducit ⁊ angit. pꝰt
effert animi morus ꝯ int̾p̾te lũigua. Si
dicentis enint sortinis absona dei. Romãi
collent equites peditesꝵ qr cachunũ Inte¬
rit młtũ danus ueloqͣtur au herax. Ma¬
turꝰ ne senex. an adhuc florẽte uiuẽ¬
ta. feraidꝰan matrona potens au sedula¬
mitrix. M̾ cator ne uagꝰ cultor ue iuirẽ tise
agelli. Quarcũ officiũ traclitdit c̾ licit

Expanded text:
tes. Si Sophocles in convivio id dixisset justa caruisset reprehensione. » De hac verborum verecundia verba decent, iratum plena minarum; Ludentem lasciva, severum seria dictu. Format enim natura prius nos intus ad omnem Fortunarum habitum, juvat aut impellit ad iram Aut ad humum moerore gravi deducit et angit: Post effert animi motus interprete lingua. Si dicentis erunt fortunis absona dicta Romani tollent equites peditesque cachinnum. intererit multum, Davusne loquatur an heros, maturusne senex an adhuc florente iuventa fervidnutrix; Mercatorne vagus cultorne virentis agelli. Quartum vero officium tradit ubi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
et uirtutes aquaꝵ inf̾ioꝵ congregatõ. ui
tioꝵ choibitõ. productõ germiũ. exhibitõ
bonoꝵ oꝑum. luminariũ conditõ. ꝑfc̃a
ueritatis aguitio. pisces. bona actio. uolu¬
cres ꝯtemplatiuos. Aĩalium creatõ. sensiñ
corporalium reintegratõ. Ade formatio.
Iusti perfectio. Adam in paradyso. Iustus ĩ

Expanded text:
um cohibitio. Productio graminum, exhibitio bonorum operum. Luminarium conditio, perfecta veritatis cognitio. Pisces, bona actio. Volucres, contemplatio. Animalium creatio, sensuum corporalium redintegratio. Adae formatio, justi perfectio. Adam in paradiso, justus in
Abbreviated transcription (Latin):
puniendi. Que sũt tñ aque iste ĩmũdi
fornicarii ꝯcubinarii. Incestuosi. adult̾i.
fatue. et quicũq a deo sũt separati. nec ꝑ
gr̾am ĩꝑiꝰ iustificati. Ut pagan. Iudei. et¬
falsi xp̃iani. Isti ꝯgregabunt᷑ in locũ unũ.
.i. in inf̾num. qui locus ignis. ubi non¬
stellas singulos fideles. ꝑ solem xp̃m. qr¬
sol ꝑfectus est in se. nec inuitat ᷑ ᷤ. sic xꝰ quia
ĩmensus est nõ potest augeri. et qr et̃tiuis¬
eccłia. qr sic̃ luna ꝑ durrna increm̃ta ad
plenitudiẽm ducitur. Sic sc̃e eccłie. corꝰ in
embris sis. q̃ per grãm sibi succedunt.
appõitis. ꝯsu̾tirat᷑. et sic̃ luna a sole fuscipit

Expanded text:
mundi, fornicatores, concubinarii, incestuosi, adulteri, fatue : et quicunque a Deo sunt separati, nec per gratiam ipsius justificati, ut Pagani, Judaei, falsi Christiani. Isti congregabuntur in locum unum, id est, in infernum: qui est locus in tenstellas singulos fideles. Per solem Chrsol perfectus est in se, nec mutatur. Sic Christus, quia immensus est, non potest augeri. Per luquia sicut luna per diuturna incrementa ad plenitudinem ducitur, sic sanctae Ecclesiae corpus membris ejus, quae per gratiam sibi succedunt, appositis, consummatur. Et sicut luna a sole suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
Icõtinentia deinde huc tͥminis seast̾n¬
Leat. cauo ne ꝑcꝰ sic ne suspiciafe et
tanide manũ subcͣhas. ne in minimis
ꝑ speculã pouas. nam tał ⁊ tã ca̾eisa pu
debit uitegtas. hac linea gͦ mediocͥtatis
contuiẽciã obĩdiabis. uͭ uec uoluptati de¬
ditꝰ ꝓdigus aut luxiosas appareas uͨ aua¬

Expanded text:
Continentia deinde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis et tam circugo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec ava
Abbreviated transcription (Latin):
ab stiẽcia mali alieni. Abhus ergo ĩcipe
ut nõ auferas et ao maiora ꝓueh̾e. ut etã
alus ablata restituas raptoresq ip̃as ne
aluc tim̾di sint cohibe ⁊ castiga. Ex nlła
uocis ambiguitate ꝯtrou̾sia nectas. s cari
tatẽ aĩ speculare. Ilichil intersit an affir¬
deus non innocetur tñ ñ ĩnocanti testis ẽ¬

Expanded text:
abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firDeus invocetur, et non invocanti testis es
Abbreviated transcription (Latin):
lant significant dtemplationem celestium
ꝑ quam ab infinus ad sr̃iora subleuantur:
dĩalia significant sensus iri corporis. eo qt̾ ip̃a
participant humanis sensib. qi .xi. aĩalia
in nob̾ creant᷑. cum sensus corporis per
uanitatera priꝰ corrupti ꝑ diuinam grãm

Expanded text:
lant, significant contemplationem coelestium, lant, significant contemplationem coelestium, per quam ab infimis ad sAnimalia significant sensus nostri corporis, eo quod ipsa participant humanis sensibus. Quasi enim animalia in nobis creantur, cum sensu corporis prius per vanitatem corrupti, per divi
Abbreviated transcription (Latin):
naniq qr petitꝰ ini prescimi uita de nͨ himane
penetͣlib euacuari uł elintanar elumnari nõ
possunt pp̃ eoꝵ fomites originalit̾ uob̾ insitos
totum effluant totum occupent et corrum¬
pant sensus nrõs. ab inquisito̾e ueritatis af¬
fectus nrõs. Ab exc̾citatõe uirtutis membra
nr̃a. ab exibitõe bom oꝑis inpediant. Sicut.It.
aquis t̾ra occupata non potuit g̾minare. sic¬
nos uitiis implicati nec sensib u̾itatem ĩqui¬
rere nec affactib uirtutes ex̾cere nec meuibͥs
bona oꝑa ualemus erhibere. aquis gͥ ĩ um̃
congregats aer calẽscit et clarescit. ꝙ t̾raa
caro fructificat per bonam actõem. aditio
luminariũ sigat perfectã illumiuatoẽm
nebulosa ignorantie cecitate se posita per¬
u̾itatis iuspoctoẽm. et potest sol signficare
creata᷑m sum admniam quamꝙ fidelem aĩam
pisces qui laborant in ito .i. in aquis sollici¬
tudinem accioras bone designant que uite la¬
bentis fructib agit᷑. bolucies que ad alta uo¬

Expanded text:
e humanae penetralibus evacuari vel eliminari non possunt propter eorum fomites naturaliter nobis insitos,totum effluant, totum occupent, et corrumpant, et sensus nostros ab inquisitione veritatis, affectus nostros ab exercitatione virtutis, membra nostra ab exhibitione boni operis impediant. Sicut enim terra aquis occupata non potuit gnos vitiis occupati nec sensibus veritatem inquirere, nec affectibus virtutes exercere, nec membris bona opera valemus exhibere. Aquis igitur in unum congregatis, aer calescit, et terra caro fructificat per bonam actionem. Conditio luminarium significat perfectam illuminationem, nebulosa ignorantiae caecitate seposita, veritatis inspectione. Et potest sol significare creaturam, sive ad unamquamque fidelem animam. Pisces, qui laborant in imo, id est in aquis, sollicitudinem actionis bonae designant, quae vitae labentis fluctibus agitur. Volucres, quae ad alta vo
Abbreviated transcription (Latin):
N priucipio creauit deus celum et tram.
Celum designat sũma. Terra yma. Celum
inuisibilia. Terra uisibilla. Celum angłos t̾ra
spĩalia. Terra corporalia. Celum angłos sub¬
qr res c̾tas sua soliditate precedit. ⁊ quedam

Expanded text:
n principio creavit Deus coelum et terram. Coelum designat summa, terra ima; coelum invisibilia, terra visibilia; coelum angelos, terra alia, terra corporalia; coelum angelos subquia res caeteras sua soliditate, et quadam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o u curios scuicator uec acbus rep̃hensor. s¬
sũ expiabratioẽ cerrector ita ut ad monitõnẽ¬
seniꝑ hyl uitate p̾ueniat et errori facile ueniã
cuiꝰ rei te sciẽtiã hẽre. nec ignotũ sit nͦ mole¬
stum. om̃s tͥ paies facier su̾foriores suꝑbiẽdo
non cõtempnas. suꝑlores recte uiuẽdo ũ tune¬
as ĩ reddenda officiositate n uegligẽs nͨ exacto
paucis familiatic om̾ib equus. Seu̾ior esta uich¬
siue cultor clem̾tie. seuicie detestator fame
dum aliqͥb surrepũt. opositissiius. ad ir̃a
tardꝰ ad miscd̾iam prouptꝰ. In adu̾sis firmꝰ

Expanded text:
neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sesine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam cujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, nas. In reddenda officiositate neque exactor, neque nepaucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto judictiae cultor, clemens ultor, saevitiae detestator. Famae dum aliquibus subrepunt, eppositissimus. Ad iram tardus, ad misericordium pronus: in adversis firmus,
Abbreviated transcription (Latin):
conditõĩs ninoris dignitate. qr celo corruptib¬
Celum sigͣat prelatos. ꝑfectos. contemplatiuoᷤ.
Terra aũt sigit subditos. inꝑfectos. actiuos.
prelati namq perfc̃i ꝯtemplatiui sũ auitorita¬
te in mr̾is sñ differentia dignitatis. sñ merito
iurtutis. subiectis. iuperfectis. Actuus. st̾ suꝑio¬
res. subiecti non inperfecti. actii prelatis.
ꝑfectis ꝯtemplataus. inferiores. Celum gͥ an¬
geli. t̾ra homines. Celum prelati. tra subietti.

Expanded text:
conditionis minori dignitate, quia coelo corruptibicoelum significat praelatos, perfectos, contemplativos. Terra autem significat subditos, imperfectos, activos. Praelati namque, perfecti, contemplativi, sive auctoritate muneris, sive differentia dignitatis, sive merito virtutis, subjectis, imperfectis, activis sunt superiores. Subjecti vero, imperfecti, activi praelatis, perfectis, contemplativis inferiores. Coelum igitur angeli, terra homines: coelum praelati, terra su
Abbreviated transcription (Latin):
iuit. Quisqͥs gͦ prudẽciã seqũ desid̾as tunc ꝑ
rationẽ recte uiuer: Si omĩa prius estimes
et ꝓpenses et dignitatẽ reb nõ exopimõe
iulcoꝵ s ex eãꝑ nat᷑a cõsticuas. Nam scire
debes qd̾ sunt q̃ uident᷑ bona eõ et sunt¬

Expanded text:
ia. Quisquis prudentiam sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videantur esse bona et n
Abbreviated transcription (Latin):
est. Uitã in ꝑegͥnatione agentib hec eueiut
ut iuulta ħ̾eant hospicia pauca anncicias
trans currunt. Non prodest cibus uec corꝑi
accetlit qui statiͣ sĩcptus emictitur. Pichil eq̃
s.initat᷑e impedit ꝙͣ reinedioꝵ e̾bra mutatõ¬

Expanded text:
est. Vitam in peregrinatione agentibus hoc evenit, ut multa habeant hospitia, paucas amicitias. transcurrunt. Non prodest cibus, nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur. Nihil aeque sanitatem impedit, quam remedior
Abbreviated transcription (Latin):
ordine. ⁊ longe tã infiora ꝑfectõe. s in aliis
ordiuibꝰ rerum iniuenit᷑. Alia p̾cedunt. Alia
sequnt᷑ qr p̾cedunt minora. succedũt ma
uandos. Aque infi̾ores malos dapuandos.
De aquis ferioribꝰ dictũ est. Bñd̾ aque q̃¬

Expanded text:
longe tamen inferiora perfectione; sed in aliis ordinibus rerum invenitur quod alia praecedunt, et alia sequuntur: praecedunt minora, succedunt majvandos; aquae inferiores, malos damnandos. De aquis superioribus dictum est: Benedicite
Abbreviated transcription (Latin):
siũ ꝯtẽplat᷑ s̃ recedat au̾o. Sernio qͦ cuut
ñ sit manis. s añ snadeat añ moutat aute
qͣ immod̾ata uituꝑatõ. Illa siquidẽ adula¬
tõne ita malignitate saspecta est. testuolũ
u̾itati ũ amicie reddas. Cũ cõsid̾atione ꝓmute
pleniꝰ ꝙͣ promisis pra. Si prudens est aninitit
tuus tribus qr̾ib dispenretur p̾sencia ordina
futura p̾uide p̾cerita recordare. Nam qui de
p̾t̾ito uͦ cogitat ꝑdit uitam. Qui defuturo ũ¬
p̾meclitatur: in omĩa incautas ucidit ꝓpo
ne animo tuo ⁊ mala futura ⁊ bona ut su
stin̾e illa possis: ista mod̾an. Nam sẽꝑ ĩ actu

Expanded text:
 recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari.
Abbreviated transcription (Latin):
actionum ꝙͣ sonoꝵ coucent᷑. Itaq ut infidib
musicoꝵ aures uł minima senciũt. sic nos
sis aut̃ cautractis suꝑcilus ex mesticia et hy¬
laritate ex risu ex locutõe exꝯtẽtõe uucis uł ib̾¬
musioue ⁊ ox cet̾is simłib facile iudicabinius
qͥd eoꝵ apte fiaꝵ quid ue ab offo discͤpet. Nuoĩ
et ip̃i fit enĩ uescio quo mͦ ut mag̃ ĩ alus cͥna¬
nuit siquid dełiquit᷑ ꝙͣ in nob̾. Uñ paeta
Cum tua ꝑrudeas ocłis mala luppꝰ ĩ uinclis:
ꝑtis uir amator honestatis crebrum et assi¬
duũ adhibeat usum. Sere eiũ om̃ium mora¬
luĩ doctoꝵ elegantiora u̾ba. hec angusta ꝑ¬
ticła comp̾hendit. Unde hic ea facilius pot̾is¬

Expanded text:
actionum quam sonorum concentus est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures vel minima sentiunt, sic nos, sis aut contractis superciliis, ex moestitia, ex hilaritate, ex visu, ex locutione, ex contentione vocis, ex submissione et ex caeteris similibus facile judicabimus, quid eorum apte fiat, quidve ab officio discrepet. Quo in et ipsi. Fit enim nescio quomodo, ut magis in aliis cernamus, si quid delideas oculis mala lippus inunctis eptis vir amator honestatis crebrum et assiduum adhibeat usum. Fere enim omnium moralium doctorum elegantiora verba haec angusta particula comprehendit; unde hic fa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣ est honesta sp̾es in aꝑto posuit. ꝑtes au̾t
ad neccessitat̃e nr̃e nature datas idõ abdidit
quia deformem aspectumt habit᷑e eraut
hauc diligentẽ sabricam nature imuacaẽ
hũana u̾eꝯdia. Qd̾ enĩ natura occultauit
u eap usut.sius nominib aplłant. uicio¬

Expanded text:
in qua est honesta species, in aperto posuit; partes autem ad necessitatem naturae datas ideo abdidit, quia deformem aspectum habiturae erant. Hanc diligentem fabricam naturae imitata est verecundia. Quod enim natura occultavit,ue ea
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ quocier̾ utilitatis speciẽ p̾fert curpi¬
eiũ qũ id qd̾ honestũ est mutile uidetur. ad
hunc tam̃e finẽ recluci. ut exea iꝑ ⁊iũ uoniax¬
uecis destinass.is qui morti additus erat cã¬
clisponẽdi. suis reb paucos dies postulauit
Int̾im fideuissor fc̾s est alter illiꝰ sistendi hac
contlitione. ut si ille nõ recliret ssti moriẽ du̾
eẽt. Cũ u̾o ad diem se recopisses: adiuirat᷑ coꝵ
fidem tẏmunꝰ petiuit ab eis ut eũ ĩ amnciciam

Expanded text:
, quoties utilitatis speciem praefert turpienim quando id quod honestum est, inutile videtur, ad hunc tamen finem reduci ut ex eo innecis destinavisset et is, qui morti addictus esset, padisponendi super suis rebus paucos dies postulasset interim vades factus est alter, causa illius sistendi hac conditione, esset ipsi. Qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus petivit, ut se ad amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit. Medicuia dxchitectura houeste st̃
hic quoꝵ ordini ꝯueniuĩt. m̾eat᷑a si tenius est
sordida putauda es. Siu̾o magna ⁊ cupiosa
urulta uudiq apportans multis su̾ uanita¬
te inꝑcieus ũ est ad mod̾ uituꝑanda. Agͥcult᷑a
nichil meluis. nichil ub̾ius. uichil hõmine
lium pac̾na iura bob ex̃cet suis solut᷑ oi fenore

Expanded text:
. Medicina, architectura, honestae sunt his quorum ordini conveniunt. Mercatura si tenuis est, sordida putanda est; sin magna, copiosa et multa, undique apportans, multis sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda. Agricultura nil melius, nil uberius, nil homine lium  Paterna rura bobus exercet suis, Solutus omni fenore
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾pare. Gunilis iatio est et utilis ⁊ honesti
Cñ eñ id̾ sint mini̾o ꝯd hoc qd̾ aliquid sit utile
exgitur qd̾ fiuctũ ħ̾eat. ad hoc uͦ qd̾ sit honestũ
requiritur ut sua dignitate uos alliciat. Cũ
u̾o unum ⁊ id̾ suit: sequitur ulłius rei utilẽ
ẽẽ unsũ qui auͥtutib cliscrepet Idcͥco oĩpnlła

Expanded text:
discrepare. Similis ratio est utilis et honesti; cum enim idem sint numero, ad hoc ut aliquid sit utile exigitur, quod fructum habeat, ad hoc vero ut honestum, requiritur ut sua dignitate nos alliciat. Cum igitur unum et idem sint, sequitur nullius rei utilem esse usum, qui a virtutibus discrepet. Idcirco nulla
Abbreviated transcription (Latin):
au se scientes scełare contamuient In ipã qͥdẽ
delib̾atione facinus eib etiam si ad id ñ ꝑuen̾it᷑
Ergo delib̾anda omio non sunt. Inquib est pt̃¬
tiupis delib̾atio. atq exonũ delib̾atione celãdi
spes remouenda est. Satis en̾i nob̾ ꝑsuasum
cieud̾. Ion en̾i utile potest ẽẽ fc̃n cot uieus ĩ qͥua¬
tũ. Et siuir sapiens anułũ h̾eaꝵ esficatie huiꝰ¬

Expanded text:
t, an scientes se scelere polluant in ipsa quidem dubitatione facinus inest, etsi ad id non pervenerint. Ergo deliberanda omnino non sunt, in quibus turpis est deliberatio, atque ex omni deliberatione celandi spes removenda est. Satis enim persuasum nobciendum. Non enim utile potest esse factum, tot vitiis inquinatum. Etsi vir sapiens annulum habeat hu
Abbreviated transcription (Latin):
as sepuis uentis agitatur iugens pmus et col¬
le miauiore casu decidũt turres. fruuitq sũ¬
m̃os fulgum montes. fortuna seuo lecane¬
gotio. Iudum uisolentẽ. lud̾e ꝑtiuax tr̃asinit¬
tit incertas honores. Nunc mͥ oc̃ alui beniena
iaudo manentem. Si sceleres qͣtit penuas leũs¬
noq dedit ⁊ mea uͥtute me inuolluo ꝓbã¬

Expanded text:
aepius ventis agitatur ingens Pinus: et celsae graviore casu Decidunt turres: feriuntque summos Fulmina montes . . . Fortuna saevo laeta negotio et Ludum insolentem ludere pertinax Transmutat incertos honores, Nunc mihi nunc alii benigna. Laudo manentem: si celeres quatit Pennas, resigno quae dedit, et meo Virtute me in
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmꝰ tn̾ ht̃ ancipitem cogitandi curam. u¬
Dat pona laudata fides eimi sustinet illos: qͦs
foreuna p̾mit fatis acrede deisq. Et cole felices
nuusos fuge sid̾a terra ut distant et flãma
marci sicutile recto. sceptioꝵ iuis tocaꝑit si
pend̾e urfta ĩcipit. eu̾citq arter respetꝰ
houosti. Ailidas scesum et que regna uiisatui

Expanded text:
abet ancipitem cogitandi curam, uDat poenas laudata fides, cum sustinet illos, Quos Fortuna premit. Fatis accede deisque, Et iste felices, miseros fuge; sidera terra Ut distant, ut flamma mari sic utile recto. Sceptrorum vis tota perit si perdere justa Incipit: evertitque arces respectus honesti. Libertas scelerum est, quae re
Abbreviated transcription (Latin):
Fostinat eũ decere uelox. floscułꝰ. ang̾te mise¬
q breuissima ite. portõ d̾. lubim᷑ dũ sta ũgũẽ.¬
ta puellas pascimus obrepit ñ ĩcellecta senẽaꝰ¬
lud.ꝑdiclit aria. loc uͥtutis deseruit. qui sẽ¬
qui natus moriẽrq fefellit. S dic̃ anatꝰ hñ¬

Expanded text:
festinat enim decurrere velox flosculus angustae miseraeque brevissima vitae portio; dum bibimus, dum serta unguenta puellas poscimus, obrepit non intellecta seneIUS: Perdidit arma, locum virtutis deseruit, qui Semqui natus moriensque fefellit Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nem sese probas siniulare. S̾unt en̾ multi ũ
officium siꝙ studia multitudnus ad suas uti¬
laudis defunctũ ꝑempnẽ facit. Qui se me
lite lacus ambit. Qui quos t̾ret plus ip̃e me
dente carboue sibi adurebat capillos. alexã¬
der fenis ex epulis in cubicłm ueniẽs. ad uxo¬
rem p̾mitebat stipatores suos qui scrata¬
suisse. Nã sepe spes in probissimas omplectũ¬
tur ĩ sꝑata asecuti. onisq det̾iores sumͣ licẽ¬
et ciuel aqueata circu̾tecta uolantes scqͣ nõ
gininor morcalib addita cura est spes uͥ lõ
patons p̃̾coniũ. adhanc ob hoc spectat hũma
intencio. quia absq ea nr̃a uirtꝰ ñ ultis iguo¬
tescit iux ills̾. paululũ sepłte distat niħ̾cie de¬
laca irtus. p̃tea ut ꝑhibent de mnagins malora¬

Expanded text:
nem sese probos simulavere. » Sunt enim multi non officium sit studia multitudinis ad suas utilaudis defunctum perennem facit. Qui se melite latus ambit: qui quos terret ipse plus medente carbone sibi adurebat capillos, Alexander Cheraeus ex epulis in cubiculum veniens ad uxorem praemittebat stipatores suos qui scrutaesse; nam saepe spes improbissimas amplectuntur insperata assecuti. TERENTIUS: Deteriores omnecur et laqueata circum Tecta volantes. Et quos non gravior mortalibus addita cura est Spes ubi lonpatens praeconium. Ad hanc ideo spectat humana intentio, quia absque ea nostra virtus non multis innotescit. HORATIUS: Paulum sepultae distat inertiae Celata virtus. P
Abbreviated transcription (Latin):
est appetitus. grauior est enĩ casꝰ altitud̾is
subiecta potentia uagne nuudie. M̃git lõda
sub ponde lapsus. Iuse magna tuuut. lecas
hiuic nimina rebus crescendi posuere mod̾
ofacies dare sũma deos. ead̾q tucri. Dificales

Expanded text:
s subjecta potentia magnae Invidiae, mergit longa sub pondere lapsus . . . In se magna ruunt, laetis hunc numina rebus Crescendi posuere modum . . . O faciles dare summa deos, eademque tueri Difficiles
Abbreviated transcription (Latin):
emo. a ciuꝰ rei nimio desid̾io huic eñis reuoca¬
uite tẽꝑa du suꝑir iociroo quid scit fut᷑um
eris fuge qͥere. prudens: futuri tpu̾c eritum
saligiosa nocto pͥmit d̾s. riaetq simortał ult̃
fas trepid it. qd̾ ad est meu̾to cõpone equus¬

Expanded text:
emo 56. A cujus rei desiderio his causis revocasummae Tempora dii superi? Quid sit futurum cras, fuge quaerere Prudens futuri temporis exitum Caliginosa nocte premit deus; Ridetque si mortalis ultra Fas trepidat; quod adest memento Co
Abbreviated transcription (Latin):
Nlõ miuimo saur diccrimĩe duRort refert
Quo gestu lepores et quo gallina secat᷑
ꝑuo contempta paratu et q̾sicas t̾m pelago¬
q ciboꝵ. Ambitiosa famer. et lante gła
mense. Niscite ꝙ ꝑuo lireat ꝓduc̾e uttam

Expanded text:
Nec minimo sane discrimine refert. Quo gestu lepores et quo gallina secetur. parvo contenta paratu, Et quaesitorum terra pelagoque ciborum Ambitiosa fames, et tantae gloria mensae, Discite quam parvo liceat producere vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
prĩe. t̾cia ꝑentib. ueliqͣ deinceps graditĩ
accenus ꝑs honestanis de utili¬
confecta est: hoc du̾t qd̾ nori agimus ad
cõmioda fortune quidam distrbursĩt. aninũ uͣ bo¬
na ĩ scie̾cias ⁊ uircutos dis ꝑcunt᷑. de quib ꝯcẽ¬
tos de honesto disseiumꝰ. corꝑis bora siuit
ut pulcͥtudo. nobłicas uelocitas robur.magin¬
tudo ualitudo que sepe plus niꝯmodi ꝙͣ fructꝰ

Expanded text:
patriae, ertia parentibus, reliqua deinceps gradatim. » Hactenus pars honestatis confecta est, hoc autem quod nunc agimus, ad in bona fortunae quidam distribuunt. Animi bona in scientias et virtutes disperguntur, de quibus agentes de honesto disseruimus. Corporis vero bona sunt pulchritudo, nobilitas, velocitas, robur, magnitudo, valetudo, quae saepe plus incommodi afferunt
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nec tua defleas. uel aliena murens.Si cõti¬
uenciã diligis: tuipia fugito añꝙͣ accedant
turpitudinẽ crede. ⁊ u̾bis qͦ abstieto cͣpib¬
q licẽcia eoꝵ impudenciã nuit. Sernones ini¬
les magis ꝙͣ facetas ⁊ affabiles ama rectas pociꝰ
ꝙͣ obsecondantes. Miscelis int̾dum serus iocos
s tẽꝑatos et sine cletnurento dignitatis ac u̾e¬
canlie. Nlam rep̾hensibilis eit tisus si ĩmodu¬
tus. si puilit̾ esfusus si muliebrit̾ fractꝰ. Odi¬

Expanded text:
nt angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; turpitudinem crede. A verbis q licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odi
Abbreviated transcription (Latin):
sit̾i̾ sapiencie insaciablit̾ p̃ocłi uihyare. eaq
manãt flucuta requirere. et obhoc humłi¬
tatẽ in eam tuis semꝑ lict̾is anmou̾i. ut dis¬
nationi tue crebro aliqͥd ꝑ epubolã scͥbens. ant
consolatiouis aut exortatonis alicuiꝰ et siq̃tiao:¬

Expanded text:
e insatiabiliter poculis inhiare, eaque te manant, fluenta requirere. Et ob hoc humilitatem meam tuis saepius litteris admones, ut Dignationi tuae crebro aliquid per epistolam scribens aut consolationis aut exhortationis alicujus, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ctant qͥ tums iare currunt. It̃ alib. Quo te¬
ueam nodo iuitãcẽ ꝓchea uultꝰ᷑. Ex hoc ui¬
cio oritur qd̾ uemo sua sorte contentus iu¬
uat s laudet diu̾sa seꝙ̃tes. Uũ id̾ pocta di¬
eit. optat eprchia bos pig̾ obtat arare caballꝰ
Quã scit ut̾q libens censebo ex̾ceat artẽ de
qui clicebat. Gaudet paciẽcia diris. Le¬
Impacientia sortẽ exac̾babit: ꝙͣ muitaren

Expanded text:
 trans mare currunt . . . Quo teneam nodo mutantem Protea vultus. Ex hoc uno oritur quod nemo sua sorte contentus vivat, sed laudet diversa sequentes; unde HORATIUS: Optat ephippia bos piger, optat arare caballus. Quam scit uterque, libens, censebo, exerceat artem. Mequi dicit LUCANUS: Gaudet patientia duris. Laimpatientia sortem exacerbabis cum mutare n
Abbreviated transcription (Latin):
dipem crnisduxisset. clebilitai et incerire
tocum corptis neccesse ẽẽ .Ita ẽ ⁊ ĩ humana
societate. Sã sic̃ ꝯcessũ eit ut quisq malit sibi
ut alion spolus nras facultates augeamꝰ. S si¬
turam pro om̾ib si fĩ poss labores et uolesti¬
as susciꝑe. ꝙͣ uu̾e sine molestus in iaximis
uoluptatib. p̃ce̾a qui alt̾m uiolat. ut ip̃e ali¬

Expanded text:
interire totum corpus necesse esset. Ita et in humana societate. Nam sicut concessum est ut quisque malit sibi ut aliorum spoliis nostras facultates augeamus. Sed situram pro omnibus si fieri posset, labores et molestias suscipere, quam vivere sine molestiis in magnis voluptatibus. P
Abbreviated transcription (Latin):
uitardacõnib adeo molli gressir utamur
ut ponpauim fercuł similes ẽẽ indeamur
ut infestin a tõnib ne suscipiamus nimi¬
as scełitates. Que cũ funt hauelitus. mo¬
uetur uultus niutat᷑. ora torq̃ntur. Exqͥb
signi ficatõ fit u̾ adc̃e constanciam. Mocus
aut̃ animoꝵ duplex est. sogitatõ ratõis ⁊
appetitus uoluptatis. sogitato̾ u̾o ĩoxqͥrẽdo
cousilio ex̾cetur. appetitus impellit ad
tus rationi cuisunt subiecti loge nature
ũ mͦ auimi ꝑturbaut᷑. s ⁊̃ corpora. licet
oraipa cernere iratorum eoy qui aut me¬
tu conmoti sunt aut nimia uolintate
gestiunt. Quoꝵ ominium uultus ueces
motꝰ statꝰ muitantur. Naui ire ilimiłs ac
censũ palpitat. corpus tremit. ligua se
p̾pedit. facres iguescit. exaspenintur odi¬
et neqͣq recognoscuntur noti. Unde illd̾¬
poete. dep̾hendat onimi corm̃ta latẽtis ĩ egͦ
corꝑe. Uep̾hendas ⁊ gaudia sumit utiũq
uide ħ̾itimi faciet. ex quib incelligit᷑ appeci¬

Expanded text:
tardationibus adeo molli egressu utamur, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus non suscipiamus nimias celeritates; quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex quibus significatur animorum duplices sunt; cogitatio rationis et appetitus. Voluntatis cogitatio in vero exquirendo exercetur, appetitus impellit ad non parent rationi, cui sunt subjecti lege naturae, non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet ora ipsa cernere iratorum, aut eorum, qui metu commoti sunt, aut voluptate gestiunt; quorum omnium vultus, voces, motus, status mutantur. » Nam irae flammis cor accensum palpitat, corpus fremit, lingua se protendit, facies ignescit, oculi exasperantur et non recognoscuntur noti, unde JUVENALIS: Deprendas animi tormenta latentis in aegro Corpore, deprendas et gaudia, sumit utrumque Inde habitum facies. Ex quibus intelligitur omne
Abbreviated transcription (Latin):
ueccessitas nos decrinx̾it. ad ea q̃ nostr ĩgenĩ
sĩ erunt. omis cum adhibenda est ut ea s
ñ decore: saltẽ indecore faciamus. sloc tũ euur̾¬
d̾ est ut bona que nobis deca non sunt alseqͣm¬
eta pandit huc uͥbis. Redd̾e qui uoces iã seit
puer et pede c̾to signat humu̾ gestit parib
collud̾e. et unm colligit et pouit tem̾e ⁊ mut¬
tatur iioras. lub̾bĩs nueius tandemi custode
remoto: gaudes equis canib q oa pues ⁊ apͥci
gramine campi. Cereꝰ iruiciuĩ flecti monitoub
asꝑ. Utilium tardꝰ prouisor prodigꝰ eris Sublimis
cupidꝰq ⁊ amata relitq̃re ꝑuix. Conti̾sis stucdus
etas auiniꝰq uirilis. Quent opes ⁊ anncicias
inseruit honori. Conmisisse couet qd̾ mox nui
uti .ul. qd̾ res om̃s tude selideq ministrat
Dilator spe longus mnespers aiudꝰq futuri

Expanded text:
ecessitas nos detruserit ad ea, quae nostri ingenii non erunt; omnis cura adhibenda est, ut ea, si non decore, saltem parum indecore faciamus, nec tam enitendum est ut bona, quae nobis non sunt e pandit HORATIUS: Reddere qui voces jam scit puer et pede certo Signat humum, gestit paribus colludere, et iram Colligit ac ponit temere, et mutatur in horas. Imberbis juvenis, tandem custode remoto, Gaudet ebuis canibusque et aprici gramine campi, Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, Utilium tardus provisor, prodigus aeris Sublimis, cupidusque et amata relinquere pernix. Conversis studiis aetas animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inserviuti: Vel quod res omnes gelide timideque ministrat, Dilator, spe longus, iners avidusque futuri,
Abbreviated transcription (Latin):
constancia .s. ex instabłos. Sunt eiũ qui peb¬
contraris sibi parum constent uolupta¬
tes seuissime ꝯtẽpnant. in dolore surt
molliores glãm negligant. frangãt᷑ ĩ famia
ugnat sentencia mecum. Quod pecut sꝑuit

Expanded text:
Sunt enim qui rebcontrariis parum sibi constent: voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores: gloriam negligant, frangantur infamia ugnat sententia secum: Quod petiit, spernit;
Abbreviated transcription (Latin):
diuuiuentib ut reno uata semꝑ clade domꝰ uił¬
tis in luctib. inq ꝑpetuo mae merore ⁊ iuoͣ
na prior. Quisꝙͣ ne scd̾is tindere se fatis audot
cui me malo fortana suł duxit. ut ulłi alii c̾de
luxime. s morte mag̾ metuẽ da seuectus. Nt̃

Expanded text:
diu uiuentibus ut renouata semper clade domus multis in luctibus inque perpetuo maerore et nigra na prior. Quisquamne secundis Tradere se fatis audet,cui me malo fortuna subducit ut nulli alii certe Luxuriae, sed mor
Abbreviated transcription (Latin):
tis cultura potentis amici Exꝑtꝰ uetuez
tu dũ tua uauis ĩ alto ẽ hoc caue ne mutata
retrorsum teferat aura. Qd̾unt ylat̾e cͥstes
aristemq iocosi. Sedat᷑ socłes aꝑiłem gͣiut̾t¬
Quauũq remissi. potores bibłi media de
nocte. fałm. od̾uut porrecta uegantẽ pocłi¬

Expanded text:
ertis cultura potentis amici: Expertus metuit; tu, dum tua navis in alto est Hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura. Oderunt hilarem tristes, tristemque jocosi; Sedatum celeres; agilem gnavumque remissi. Potores bibuli media de nocte Falerni Oderunt porrecta negantem poc
Abbreviated transcription (Latin):
suetudiuẽ. Illi en̾i leuit̾ egrocautes leuit̾ cͣet
grauiorib aũ morbis ancipites curationes adhi¬
be cognutur. Quare intranquillos tẽpestatẽ
adtisam optare deũtis est. Subuenire aũt
tempestati ꝙͣ uis ratione: sapientis est ẜoq
magis: si plus adipiscare it explicata boni

Expanded text:
emur: illi enim leviter aegrotantes leviter curant, gravioribus autem morbis ancipites curationes adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, sapientis, eoque magis si plus adipiscaris, re explicata, boni,
Abbreviated transcription (Latin):
enperancia eit dmĩum ro̾nis iulibidiũ
et in alios motus pliamas importanos
hec quideni iurt᷑ tocuis uite humane ornat᷑
est onĩium ꝑturbationu̾ sedatio. hanc uir
qd̾ꝯ infiuidis acescit. Suꝑne uoluptates
nocet empta dolore uoluptas. fẽꝑ auat̾es
Imꝑat hũio frenis hunc tu conpesde eathe¬
abistiuencia. honestas mod̾antia. parcitas sobͥ¬
etas pudicicia. Modestia est. culiũ ⁊ motũ

Expanded text:
emperantia est dominium rationis in libidinem et in alios motus importunos. Haec quidem virtus totius vitae ornatus est, omniumque perturbationum sedatio. Hanc suad infundis, acescit. Sperne voluptates: nocet empta dolore voluptas. Semper avarusImperat: hunc frenis, hunc tu compesce cateabstinentia, honestas, moderantia, parcitas, sobrietas, pudicitia. Modestia est, cultum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
dere uul neribus tu iacenei manũ porri¬
ge salutarem pe ecclesia tua aliqua sui
corporis portiore uastetur. pegrex tuuis
detrimentum sustineat. ne de familia tu&
damno in imicus exultet. pe renatũ la¬
uacro salutari mors seđa possideat. Tibi
ergo dñe supplices preces. tibi Fe CIU
cordis effundimus tuparce confitenti
Ut sic in hac mortalitate peccata sua te
ad iuuante defleat. qualiter intremendi
iudicii die sententiam damnationis ater¬
ne euadat. Et nesciat quod terret intę¬
nebris quod stridec inflammis. atq ab
erroris uia ad iter reuersus iustitue. pe¬
quaquam ultra uul neribus saucietur

Expanded text:
dere vulneribus; tu jacenti manum porrige salutarem, nec ecclesia tua aliqua sui corporis portione vastetur; ne grex tuus detrimentum sustineat, ne de familiae tuae damno inimicus exultet, nec renatum lavacro salutari mors secunda possideat. Tibi ego Domine, supplices preces, tibi fletum cordis effundimus; tu parce confitenti, ut sic in hac mortalitate peccata sua te adjuvante defleat, qualiter in tremendi judicii die sententiam aeternae damnationis evadat, et nesciat, quod terret in tenebris, quod stridet in flammis; atque ab erroris via ad iter reversis justitiae nequaquam ultra vulneribus saucietur
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃s ds̃ qui unigenitum suum hodiernadie in
ad sumpta carne intẽplo uoluit presentari. be¬
nedictionis suae uos munere fultos. bonis ope¬
ribus faciat exor nari AMEN
tquieũ ut legẽ ad impleret ministrũ uoluit effici
legis. m̃tes ur̃as instruat legissuae spiritalib: docum̃tis. ñ
Quo ei et pro tur turibus castitatis seu caritatis
munera offerre ualeatis. et propullis colum¬
barum sp̃s scĩ donis exuberetis. AMIN

Expanded text:
otens Deus, qui Unigenitum suum hodierna die in assumpta carne in templo voluit praesentari, benedictionis suae vos munere fultos, bonis operibus faciat exornari. Amen. Et qui eum, ut legem adimpleret, ministrum voluit effici legis, mentes vestras instruat legis suae spiritalibus documentis. Amen. Quo ei et pro turturibus, castitatis et charitatis munera offerre valeatis; et pro pullis columbarum, Spiritus sancti donis exuberetis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Et iustũ est aequũ et salutare. Nos tibi semꝑ
et ubiq gr̃as agere. Dñe sc̃ae pater omp̃s aeter neds̃
Quia nr̃i saluatoris hodie lux uera ꝓcessit. quȩ clara
nobis om̃ia et intellectu manifestauit et uisu
& ideo cũ angłis et archangelis. cũ thronis et dominationib:
Cũq om̃imilitia celestis exercitꝰ ymnũ gloriȩ tuae cañ¬

Expanded text:
et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: quia nostri Salvatoris hodie lux vera processit, quae clara nobis omnia et intellectu manifestavit, et visu. Et ideo cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cumque omni militia c
Abbreviated transcription (Latin):
intentionem. qui hanc sac ratissimã diem natiuitate
filii sui fecit ẽẽ sollemnem.AM
t qui eum qui panis est ange lorũ in prȩsepi eccłȩ
cibum fecit ẽẽ fidelium animaliũ. ipse uos et in prȩ¬
senti scło degustare faciat aetͣnoꝵ dulcedinẽ gaudioꝵ
et infuturo ꝑducat ad sacietatẽ &etͣnoꝵ p̃mioꝵ¬

Expanded text:
intentionem, qui hanc sacratissimam diem nativitate Filii sui fecit esse solemnem. Amen. Et qui eum, qui panis est angelorum, in praesepi Ecclesiae cibum fecit esse fidelium animalium, ipse vos et in praesenti saeculo degustare faciat aeternorum dulcedinem gaudiorum, et in futuro perducat ad satietatem  al., so
Abbreviated transcription (Latin):
Uir tute scĩ sp̃s dñe munera nr̃a continge. ut
qđ sollemnitate presenti tuo nomini dedicant
et intellegibile nobis faciat et aeternũ. ꝑdđ.¬
pietatem tuã suppliciter petimus. nt sp̃s
minis in radiatione ꝑ lustrec. Ut in eo quiga¬
tiarũ largitor est recta sapiamus. et de ens
consolatione in ꝑpetuũ gaudeam. ꝑquẽ. ADCOy¬
nr̃a purgent᷑. ut munerib tuis possimus sem
ueat sp̃ssẽs affectꝰ et spiritalia nob dona

Expanded text:
iritus sancti, Domine, munera nostra continge, ut quod solemnitate praesenti tuo nomini dedicavit, et intelligibile nobis faciat et aeternum. liciter petimus, ut Spiritus minis irradiatione perlustret, ut in eo qui gratiarum largitor est recta sapiamus, et de ejus consolatione in perpetuum gaudeamus. stra purgentur, ut muneribus tuis possimus sempveat Spiritus affectus, et spiritalia nobis dona
Abbreviated transcription (Latin):
Pusq &t̾ne ds̃. Et maiestatẽ tuã supplicit̃
exorare ut sp̃s para lẏtꝰ ad nos ueniat. et nos
inhabitando templũ suae maiestatis efficiat
Adcũ ungenito tuo filio clem̃ti respectuse ꝑ
digneris inuisere: et tu& in habitationis ful¬
de precantes. ut quae inturoͬme moratione nas
facere prȩcepisti. largierte sco spu in nr̃a ꝓ¬

Expanded text:
s, aeterne Deus: et Majestatem tuam suppliciter exorare, ut Spiritus paracletus adveniat, et nos, inhabitando, templum suae Majestatis efficiat; quod cum Unigenito Filio tuo clementi respectu semper digneris invisere, et tuae inhabitationis fuldeprecantes, ut quae in tui commemorationem nos facere praecepisti, largiente sancto Spir
Abbreviated transcription (Latin):
para clyti sp̃s aduentũ mentes ur̃as ie iunui obser¬
uantia pręparatis. e p̃sentẽ diẽ sollem nibus
laudibus honoratis. AMEN.
Instar modo renatorũ infantiũ talẽ in nocentiã
habeatis. ut tẽplũ sc̃isp̃s ipso tribuente ẽẽ possitsa
habitaturꝰ infundat. et ꝑ acto prȩsentis uicȩ cur¬
culo uos ad cęlestia regna ꝑducat. AMIN
Quod ipse prestare dignetur. ADCOMEIIN

Expanded text:
paracliti Spiritus adventum mentes vestras jejunii observantia praeparatis, et praesentem diem solemnibus laudibus honoratis. Amen. Instar modo renatorum infantium talem innocentiam habeatis, ut templum sancti Spiritus ipso tribuente esse possitis.habitaturus infundat, et peracto praesentis vitae curriculo vos ad coelestia dona perducat. Amen. Quod ipse praes
Abbreviated transcription (Latin):
Ds qui per beatȩ mariae uirginis BENEDICT¬
partũ genus humanum dignatus est redime re:
suauos digne tur benedictione lucupletare. A¬
ꝑ iusque semper et ubique patrocinia sentiatis.
ex cuius intemerato utero: auctorem urtae
suscipere meruistis.A MEN
talium gaudiorum et eternorum prȩmiorũ
uobi scum munera reportetis. AMEN

Expanded text:
 qui per beatae Mariae virginis partum genus humanum dignatus es redimere, sua vos dignetur benedictione locupletare. Amen. Ejus semper et ubique patrocinia sentiatis, ex cujus intemerato utero auctorem vitaesuscipere meruistis. Amen.tualium gaudiorum et aeternorum praemiorum vobiscum munera reportetis. Amen.