comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃henditur.Sinaut multũ.⁊ ut intp̃tatꝰ ẽ siminacꝰ. contra
opinionẽ. Lxx. anni sunt: quicqͥd supra fu̾it: morbĩ ⁊ infir¬
mitate transigit᷑. que ẽ socia senectutis: caligantib ocłis. dolẽ¬
tib uł cadentib durissimis prius dentib : q plenius diumnꝰ
ermo ineccłaste describit. Quando ueniunt dies malitie.
⁊ inquib dicimꝰ ñ ẽ nob uoluntaᷤᷤ. quando obseuratur sol.¬
iluna. ⁊ stelle.⁊ conuertunt᷑ nube ᷤᷤ pꝰ pluuiã. indie qua mo¬
uebunt᷑ custodes domus. ⁊ subituntur uiri uirtutis. cessantq
molenteᷤᷤ qr pauce facte sunt.⁊obscurantꝰ que uident in ft¬
raminib. ⁊ claudunt᷑ ianue inforo in infirmitate uocis
molientiᷤᷤ : ⁊ exinge aduocẽ auis ⁊ humiliantur omnes filie
cantici : ⁊ ꝗͥ abalto aspicient. ⁊ pauore ᷤᷤ inua.⁊ florebit ainic¬
dalii.⁊incrassabitur locusta⁊ scindet᷑ iparis. qm abiit
homo indomo et̾nitatis sue. ⁊ guabunt inforo qui plangut

Expanded text:
comprehenditur. sin autem multum et, ut interpretatus est Symmachus, c o ntra opinionem, octoginta anni sunt; quicquid supra fuerit, morbis et infirmitate transigitur, quae est socia senectutis, caligantibus oculis, dolentibus uel cadentibus durissimis prius dentibus, quod I plenius diuinus sermo in Ecclesiaste describit: quando ueniunt dies malitiae et in quibus dicimus: non est nobis uoluntas; quando obscuratur solluna et stellae et conuertuntur nubes post pluuiam; in die, qua mouebuntur custodes domus et subuertuntur uiri uirtutis cessantque molentes, quia paucae factae sunt, et obscurantur, quae uident in foraminibus, et clauduntur ianuae in foro in infirmitate uocis molentis et exurget ad uocem auis et humiliantur omnes filiae cantici et quidem ab alto aspicient et pauor in uia et florebit amygdalum et incrassabitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in domo aeternitatis suae et gyrabunt in foro, qui plangunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fontes aquaꝵ.priusꝗͣ monteᷤᷤ firmarent᷑. ante om̃s colleᷤ gene¬
tauit me. Nullũ aut debet uerbũ creationis mouere. cũ
inhebra nonsit creatio: que dr̃. bara. s possessio. Ita enim
scriptũ ẽ⁊ adonas. canañ.bresith. dercho. Qđ in lingua nr̃a
expͥmit᷑ dñs possedit me inttuĩ uiaꝵ suaꝵ. Int̾possessionem
aut̃ ⁊ creationẽ : multa diu̾sitas ẽ. Possessio significat. qͥ sẽꝑ

Expanded text:
fontes aquarum, priusquam montes firmarentur, ante 1054 omnes colles generavit me . Nullum autem debet verbum creationis movere, cum in Hebraeo non sit creatio quae dicitur BARA; sed possessio. Ita enim scriptum est: ADONAI CANANI BRESITH DERCHO, quod in lingua nostra exprimitur: Dominus possedit me initio viarum suarum. Inter possessionem autem et creationem multa diversitas est. Possessio significat, quod semper
Abbreviated transcription (Latin):
suã ꝑsingła oꝑa grãm ñ negaie. Ne lib̾taᷤᷤ arbitrii redund& adĩui¬
riã conditoriᷤᷤ : ⁊ ad eius contumatiã. Qui ideo liber condin¬
tis ẽ: ut absq deo nicħ ẽẽ nou̾it. Qđ aũt dic̃ ingeneratiõeigen̾ati¬
mẽ: omnia significat tempora. ⁊ ante legẽ ⁊ inlege̾.⁊ in eua
glii gr̃a.Uñ ⁊ apłs dicit. Gra salui facti estis ꝑfidẽ.⁊ hoc
non exuob̾.s ex dei dono: & omnes epłȩ eius insalutationiᷤᷤ
pͥncipio. ñ prius pacẽ habent ⁊ sic grãm: sante grãm. ⁊ sic
pacẽ. Ut donatis nob̾ peccatis nr̃is. pacẽ dñi consequamui
Anteꝗͣ montes nascerentur. ⁊ parturiret᷑ t̾ra ⁊ orb̾. ascło ⁊usq¬

Expanded text:
 singula opera gratiam non negaret, ne libertas arbitrii redundet ad iniuriam conditoris et ad eius contumaciam, qui ideo liber conditus est, ut absque deo nihil esse se nouerit. quod autem dicit: i n generatione et generatione, omnia significat tempora et ante legem et in lege et in eua apostolus dicit: gratia salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed ex dei dono, et omnes epistulae eius in salutationis principio non prius pacem habent et sic gratiam, sed ante gratiam et sic pacem, ut donatis nobis peccatis nostris pacem domini consequamur. Antequam montes nascerentur et p arturiretur terra et orbis
Abbreviated transcription (Latin):
psalmoᷤᷤ. aboctogesimo nono cuiꝰ pͥncipiũ e. dñe refugiũ factus es
nob̾: usq ad nonagesimũ nonũ: qui inscribit᷑ psalmꝰ inconfessione.
Qđ aũt impleriꝰq codicib nonagesimꝰ octauus habet titulũ psalmꝰ
dauid. in ebiaico nontinet᷑. Hanc habente scriptura sc̃a consuetu¬
dinẽ. ut omnes psalmi qui cuius sint tituloᷤᷤ non habent: his depu¬
tent᷑ quoꝵ inpriorib psalmiᷤᷤ nomina continent᷑. Quaituor autẽ.
psalmi sunt: qui habent orationis titulũ. Sextus decimꝰ qui in scribt᷑
oratio dauid.⁊ incipit exaudi ds̃ iusticiã meam: ⁊ octogesimꝰ qͥni
similit̃ oratio dauid: ⁊ octogesimꝰ nonꝰ qͥnunc inmanib ẽ. dñe te

Expanded text:
psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d omine, refugium factus es psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d omine, refugium factus es nobis, usque ad nonagesimum nonum, qui inscribitur: psalmus in confessione. quod autem in plerisque codicibus nonagesimus octauus habet titulum: psalmus Dauid, in Hebraico non tenetur hanc habente scriptura sancta consuetudinem, ut omnes psalmi, qui, cuius sint, titulos non habent, his deputentur, quorum in prioribus psalmis nomina continentur. Quattuor autem psalmi sunt, qui habent \'orationis\' titulum: sextus decimus, qui inscribitur: oratio Dauid et incipit: exaudi, deus, iustitiam meam, et octogesimus quintus similiter: oratio Dauid et octogesimus nonus, qui nunc in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
endat ignis decelo: ⁊ comedat te: & quinquaginta uiroᷤ tuoᷤ. adti¬
idẽ apłs instruit: uolo aut̃ uoᷤᷤ scire: qͥ omniᷤᷤ uiri caput: xp̃ssit.
Capud autẽ mulieris. uir. caput uͦ xp̃i deus. Iste uirẽ. quicapud
uelare nondebet. cum sit imago dei ⁊ gła: ⁊ cotidie orans loqur
N os aũt omnes reuelata facie głam dñi cõtemplanteᷤᷤ. in eandẽ ima¬
niamꝰ omnes inuirũ ꝑfectũ. in mensutã etatiᷤ plentud iniᷤᷤ.xp̃i siue
gͥ uiri sius hominiᷤᷤ appellatio sc̃o uito competit ⁊ ei qui uidit dm̃
facie ad faciem. ⁊ salua facta ẽ anima eius. Ciuusorecreature mũ¬
di eoꝵ dum taxat que uisibilia sunt conditionẽ hominiᷤᷤ. ⁊ omniᷤᷤ
retro hystorie didicimus u̾itatẽ: qͥ non solũ nob̾ quinq reliquid li¬
broᷤᷤ. genesim. exodũ. leuiticũ. numer̃.⁊ deuĩo nomiũ: sundecĩ qͦq

Expanded text:
cendat ignis de caelo et comedat te et quinquaginta uiros tuos. ad Ticendat ignis de caelo et comedat te et quinquaginta uiros tuos. ad Tistruit: us o 10 autem uos scire, quod omnis uiri caput Christus sit, caput autem mulieris uir, caput uero Christi deus. iste uir est, qui caput uelare non debet, cum sit imago et gloria dei, et cotidie orans loquitur: nos autem omnes reuelata facie gloriam domini contemplantes in eandem imactum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. siue igitur uiri siue hominis appellatio sancto uiro competit et ei, qui uidit deum facie ad faciem et salua facta est anima eius, cuius ore creaturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem hominis et omnis retro historiae didicimus ueritatem, qui non solum nobis quinque reliquit libros, Genesim, Exodum, Leuiticum, Numeros et Deuteronomium, sed undecim quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ extioriᷤᷤ qͦq hominis nob inuicẽ ẽ facta cognitio ⁊⁊ pꝰsalutati.¬
nẽ dulcesq complexus. quib sibi amicicia copulatur. ut ꝓbes
uerũ eẽ qͥ audierã: statĩ ame postulaᷤᷤ. ut difficillimũ psalmum.
qui apud grecoᷤᷤ ⁊ latinoᷤᷤ octogesimus ⁊ nonus inscribitur tͥ edisse¬
rã: Non cõposita orationẽ uerbaꝵ. plausuq populari. qͥ sol& im q̃¬
pitoꝵ aures deciꝑe atq palpare: s oratione simplici ⁊ eccłastici eloqͥi
ueritate. Ut scilicet int̾p̃tatio nr̃a non alio int̃pte indigeat: quod
plerisq nimiũ disertiᷤᷤ accid̾e solet. ut maior sit intelligentie o¬
ficultaᷤ in eoꝵ explanationib ꝗͣ ihiꝰ que explanare conantur sag¬
sicłi recordabor. Dñs dab̾ ubũ euangłizantib uirtute multa. Ac pͥmũ
sciendũ. qͥ psalmi istiꝰ uixta hebreum titulus sit: oratio moysi iuri
h omo dei rex uocat te. Cui ille respondit. Sihomo dei ego sum. des¬

Expanded text:
 exterioris quoque hominis nobis inuicem est facta cognitio et post salutationem dulcesque complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes uerum esse, quod audieram, statim a me postulas, ut difficillimum pqui apud Graecos et Latinos octogesimus nonus inscribitur, tibi edisseram, non composita verborum oratione plausuque populari, qui solet imperitorum aures decipere atque palpare; sed oratione simplici, et Ecclesiastici eloquii veritate: ut scilicet interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut major sit intelligentiae difficultas in eorum explanationibus, quam in his quae explanare conantur. Agsiculi recordabor: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. Ac primo sciendum, quod psalmi istius iuxta Hebraicum titulus sit: or atio Moysi, uirhomo dei, rex uocat te. cui ille respondit: s i homo dei ego sum, des
Abbreviated transcription (Latin):
oris tatio. Inscripturis aũt scĩs difficile orationẽ uixta hunc
sensum legimis: s eam que adp̃ces ⁊ obsecrationes ꝑtinet.
Aiunt hebrei uno psalmoꝵ uolumine: quinq libroᷤᷤ contineri.
pͥmo usq ad quadragesimũ: ⁊ aquadragesimo pͥmo usq ad septu¬
agesimũ pͥmũ: ⁊ a septuagesimo scđo usq ad octogesimũ octaũti.
iaboctogesimo nono qui quarti libri iniciũ ẽ.⁊ quẽ nunc
disserimiᷤᷤ. usq ad centesimũ quintũ. Inquoꝵ om̃iũ fine.
sexto usq ad finẽ instarduodecĩ ꝓpħaꝵ. qui ⁊ ipsi cumꝓpͥoᷤ li¬
belloᷤ edidint. unis uoluminiᷤᷤ noẽ continent᷑. Ilud autem ꝗͥ

Expanded text:
oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc sensum legimus, sed eam, quae ad preces et obsecrationes pertinet. aiunt Hebraei uno psalmorum uolumine quinque libros contineri : a primo usque ad quadragesimum et a quadragesimo primo usque ad septuagesimum primum et a septuagesimo secundo usque ad octogesimum octauum et ab octogesimo nono, qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad centesimum quintum — in quorum omnium fine sexto usque ad finem instar duodecim prophetarum, qui et ipsi, cum proprios libellos ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑquẽ dñs legẽ dedit.cuiꝰ ore audiuimꝰ loquentẽ dm̃: Faciamus
hominẽ adimaginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am. statimq infertꝰ᷑: i fecit
ds hominẽ adimaginẽ dei fecit eum. masculũ ⁊ femina fecit illo
abinitio conditioniᷤᷤ hominiᷤᷤ usq ad mortẽ ⁊ refurrectione oia.
explicat. quał creatus sit. quanto uiuat tẽpore. quid agat in scło
quẽ fructũ uite habeat: Propt̾ quid laboret. quo ite contendat.
ꝙ q̃m ipse qͥ hec seribit homo ẽ: subꝑsona sua de omni generis
humani conditione testatur. Sunt aut qui hunc psalmũ suie
rationẽ adisrłiticum ppłm referant. quomͦ insolitudine offen¬
derit dm̃. atq concidit. ⁊ñ meruit t̾ram reꝓmissioniᷤᷤ intrare.
& que patrib ingressi sunt filii. & rursũ placatũ expectent dm̃.
q inxp̃i compleatur aduentu. Oratio iuxta gramaticos. oĩs
sermo loquentiũ ẽ. Cuius ⁊ himologiã sic expͥmunt. Oratioẽ

Expanded text:
quem dominus legem dedit, cuius ore audiuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, statimque infertur: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum; masculum et feminam fecit illos, ab initio conditionis hominis usque ad mortem et resurrectionem omnia explicat, qualis creatus sit, quanto uiuat tempore, quid agat in saeculo, quem fructum uitae habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniam ipse, qui haec scribit, homo est, sub persona sua de omni generis humani condicione testatur. sunt autem, qui hunc psalmum siue orationem ad Israheliticum populum referant: quomodo in solitudine offenderit deum atque conciderit et non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus ingressi sunt filii — et rursum placatum expectent deum, quod in Christi conpleatur aduentu. \'Oratio\' iuxta grammaticos omnis sermo loquentium est, cuius etymologian sic exprimunt: \'oratio est
Abbreviated transcription (Latin):
fitã debonis mala. qͣm demalis bona. falsoꝵ ora concelebrant.
scĩ pbri eusebii. nedubito qͥ me publice p̃dicetis. s tacitum
ũre pridentie iudiciũ ꝑtimesco. Itaq obsecro ut magis memi¬
neritis mei.idignũ uĩa laude faciatis. Qd pͥmus ad officium
incuria mamicos. s de ignorantia.Sienĩ scissẽ. poccupassem ser¬
monetiuĩ. Intp̃tatio uidicii salomonis suꝑ uirgio duaꝵ muli¬
humane nature uidicarit affectu. Unde ⁊ admirat᷑ ẽ a ꝑtimuit
illum omnis isrł. Qđ scilicet eũ manifesta non fugerent. qͥ tan
prudent abscondita dep̃hendisset. Quantũ adtipicoᷤ ꝑtineti inteł¬
lectus : aicente apło. hec omnia infigeia contingeliant. allia.

Expanded text:
tam de bonis mala quam de malis bona falso rumore concelebrant. ore sancti presbyteri Eusebii nec dubito, quin me publice praedicetis, sed tacitum uestrae prudentiae iudicium pertimesco. itaque obsecro, ut magis memineritis mei et dignum uestra laude faciatis. quod primus ad officium incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum. Interpretatio iudicii Salomonis super iurgio duarum mulihumanae naturae iudicarit affectu. unde et admiratus est et pertimuit illum omnis Israhel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. quantum ad typicos pertinet intellectus dicente apostolo: haec omnia in figura contingebant illis,
Abbreviated transcription (Latin):
le uexat᷑ ademonio. Recte enĩ apellabo aĩam tuã.filiã eiꝰ am̃e que sexꝰ nescit
diu̾sitatẽ. quia te quasi paruulũ atq lastantẽ.⁊ nec dũ ualentẽ sum̾e solidoᷤ
ciboᷤᷤ. uuitat ad lac infantie. ⁊ nutricis tͥ alim̃ta de monstrat. ut possis dic̾e
cum ꝓpħa. Frraui sic̃ ouis que ꝑiit quere seruum tuũ. qm̃ mandata tua
non sũ oblitus. Iero NI M I Ds trib uirtutibus. Lxxi¬

Expanded text:
le uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit le uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: erraui sicut ouis perdita; quaere seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis mala. ⁊ feroces ostiũ uultus. ⁊ ꝓuincie tuę infinita naufragia. te¬
neto tabulã penitennie.: ⁊mem̃to conserue tuę que tua cotidie suspirat
salutẽ. Tu u̾aris inpatria. immo non patria quia patriã ꝑdidisti. Ista ꝓte
in locis uenerabilib resurractionis ⁊ crucis qͥcunabuloꝵ dñi saluatoris.
in quib paruulꝰ uagiit. tui nominis recordatur. teq adse orationib trait.
ut si non tuo merito. saltĩ huiꝰ salueris fide. Iacebit quõdã paraliticus
inlectulo. ⁊ sic erat cinͤtis artb dissolutus. ut nec pedes adingrediendũ.
nec manꝰ mouete poss ad p̃candũ. ⁊ tam̃ ꝓfert᷑ abaliis. ⁊ restituit᷑ pꝰristine sani¬
tat. ut portaret lectulum quidudũ alectulo portabat᷑. zite gͣ absentẽ corpo¬
re. p̃sentẽ fidem offert conserua tua saluatori. ⁊ dic̃ cũ cananea filia mea ma¬

Expanded text:
tis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia tetis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, quae tuam cottidie suspirat nec desperat salutem. tu uagaris in patria, immo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus in lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati, ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur. et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea ma
Abbreviated transcription (Latin):
illa aut̃ audisse adũo cum moyse. Tu uͦ hic sta mecũ. ⁊ dixisse de dño.
statuit supͣ petrã pedes meoᷤᷤ. tuã domũ que fundam̃ta fidei solida ñ
habebat. postea diaboli turbine concidisse. Porro illuis ꝑstare indño.
⁊ imminẽs capitiuitas separaret. subuiris uirandi testificatione pollicitũ.
ut ad scã transeuntẽ loca. ł statĩ ł postea sequer̃is.⁊ saluares animã tuam.
quã uisꝰ fuerasᷤ neglegentia ꝑdidisse. Redde gͥ q p̃sente dño spopondisti In¬
certa ẽ uita mortaliũ. ne ante capiaris. ꝗͣ tuiã inipleas sponsionẽ. Immitate
eã ꝗͣ docere debueriᷤᷤ. ꝓpudor. fragilior sexus iuncit słm.⁊ robustior suꝑat᷑
ascło. T antidux femina facta ẽ.⁊ ñ sequeris eã. incuuis salutẽ caudidat᷑
esfide Qusdsi te rei familiaris touent reliquie. ut scilic& mortes
amicoꝵ ⁊ ciuiũ uideas. ⁊ ruinas urbium atq ullaꝵ. salt̃ int̾ captiuita¬

Expanded text:
Illam autem audisse a Domino cum Moyse, Tu vero hic sta mecum ; et dixisse de Domino: Statuit supra petram pedes meos . Tuam, domum, quae fundamenta 899 fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domet inminens captiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidisse. redde igitur, quod praesente domino spopondisti. incerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuita
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ ꝑuenire non posse. Quã obrẽ orandus ẽ dñs. ne in exordio
fidei crescentis etatis. oriatur hiems. transiit abiit fibi. Neotio
torpeamus. S iminente naufragio: suscitemꝰ dormientem

Expanded text:
aetatem peruenire non posse. quam ob rem orandus est dominus, ne in exordio aetatem peruenire non posse. quam ob rem orandus est dominus, ne in exordio fidei et crescentis aetatis oriatur hiems, de qua scriptum est: hiems transiit, abiit sibi, ne otio torpeamus, sed inminente naufragio suscitemus dormientem
Abbreviated transcription (Latin):
undesertis locis fugientes late non patitur. & obseruatio sabbati
aut puaricatiores ficit si fugiant: aut hostium gladiis subiace:
sisalbati otuum ⁊ p̃copta seruai̾unt. Nosaũt audientes. dñin
saluatorẽ ut qui iniudea sunt adinontana confugiant: ipsi qͦ
ołos leuamus ad montes dequib scriptum ẽ. leuaui ocłoᷤ ineo s
ad montes. unde ueniet auxiliũ michi. & in alioloco. ł undam̃

Expanded text:
in desertis locis fugientes latere non patitur et obseruatio sabbati in desertis locis fugientes latere non patitur et obseruatio sabbati aut praeuaricatores facit, si fugiant, aut hostium gladiis subiacere, si sabbati otium et praecepta seruauerint. nos autem audientes dominum saluatorem, ut, qui in Iudaea sunt, ad montana confugiant, ipsi quoque oculos leuamus ad montes, de quibus scriptum est: leuaui oculos meos ad montes, unde ueniet auxilium mihi, et in alio loco: fu
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ex suꝑiorib pendere manifestũ ẽ. Cum enĩ euangłiũ xp̃i cunc¬
tis gentib fu̾it p̃dicatũ. ⁊ uen̾it consumatio. uiderintq ab hom¬
nationẽ desolationis que dicta ẽ ad anihele ꝓpħa stantem in loco sc̃o.
tunc p̃cipitur his qui inuidea sunt ut fugiant admontes. & qui utec¬
to nondescendant tollere aliquid dedomo sua. & qui in agro: nereuer¬
tantur auferre tunicã suam. Dequib incomentariis eiusdem mathe
plenius diximus. statimq coniungit᷑. Ue p̃gnantib ⁊ nutrientib
in illis dieb. Inquib dieb. Quando ab hominatio desolationis stet̾it
bium: quando ꝑsecutionis magnitudo compellit fugere ⁊ graue
ut̃i. paruuiliq lactantes: fugam retardant. Licet quidã titi ⁊ ueꝰ¬
pasiani aduersum uideos ⁊ p̃cipuę iħrłm obsidionẽ pugnamq sig¬
nificari ueluit. Hiemẽ quoq isabbatum sic interp̃tantur. ⁊ ne eo
tempore fugere compellantur. quando duritia frigoris. inagrio

Expanded text:
 ex superioribus pendere manifestum est. cum enim euangelium Christi cunctis gentibus fuerit praedicatum et uenerit consummatio uiderintque a bominationem desolationis, quae dicta est a Danihele propheta, stantem in loco sancto, tunc praecipitur his, qui in Judaea sunt, ut fugiant in montes, et, qui in tecto, ne descendant tollere aliquid de domo sua, et, qui in \'agro, ne reuertantur auferre tunicam suam. de quibus in commentariis eiusdem Matthei plenius diximus. statimque coniungitur: uae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. in quibus diebus? quando abominatio desolationis steteritbium est, quando persecutionis magnitudo conpellit fugere et graues uteri paruulique lactantes fugam retardant, licet quidam Titi et Uespasiani aduersus Iudaeos et praecipue Hierusalem obsidionem pugnamque significari uelint. hiemem quoque et sabbatum sic interpretantur, ne eo tempore fugere conpellantur, quando duritia frigoris in agris et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpli siu. & non potest ciuitas latere suꝑ montes posita. Etdiscul¬
tianius nos. pelle litere midisq pedib cum mox se ascendentes¬
in montes sina: dicimus transiens iudebo uisionem hanc magnã
ut possimus intellegere p̃gnantes animas que desemine doctri¬
fusa. suas imagines membraq suscipiant: ita sensus ratione
conceptꝰ. nisi in oꝑa ꝓrumꝑit: adhuc uentre retinenir. Mcito
abortio pit : cum uiderit ab hominationẽ desolationis. stantẽ
mecda ⁊ satanã tansfigniari in angłm lucis. & de istuismodi
piulus fetibus laquit᷑. Filioli mei quos itum parturio: donec

Expanded text:
 montem posita, et discalciamus nos pellem litterae nudisque pedibus cum Moyse ascendentes montem Sina dicimus: transiens uidebo uisionem hanc magnam, ut possimus intellegere praegnantes animas, quae de semine doctrifusa suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc uentre retinetur et cito abortio perit, cum uiderit abominationem desolationis stantem in ecclesia et satanan transfigurari in angelum lucis et de istius modi P
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sedires dolorẽ orbitati. ꝗͣ euutaᷤᷤ uniu̾sa sediret. s ad triũphũ martiriᷤᷤ exultarioᷤ q̃ sc̃ssimã¬

Expanded text:
non sentires dolorem orbitatis, quem ciuitas uniuersa senon sentires dolorem orbitatis, quem ciuitas uniuersa se
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. sit nom̃ dñi beuedictũ. Tu. ut parcissime dicã. iã multoꝵ officia ꝓpinqͦre. ⁊ ẽsolan.¬
tes auicõ. tuoꝵ exeqͥa ꝓsecutꝰ es. ꝑdidit ille simul os diuitia. ⁊ suceededib sͥ maloꝵ nuncis.
ad sigłaᷤ plagaᷤ feriebat᷑ ĩmnobił. c̃plenᷤ illud in se d sapiede p̃coniũ. si fractꝰ illabat᷑ orb̃ in paui¬
dũ ferierł. rutȩ. Tibi maior pars substadiȩ delicta ẽ. ⁊ tantũ tẽptariᷤ. qͣddũ ferre potes. Nec¬
dũ enĩ eũ ꝑuenisti g̃dũ. ut totiᷤ aduersũ te cuneiᷤᷤ dimicet᷑. Diues qͦndã dñs. ⁊ ditior pat̃ subito
famulũ meũ iob qr ñ ẽ qͥsꝗ̃ simił ill suꝑ t̃ra. ho innocenᷤᷤ uerax. dĩ cultor. abstinenᷤ se ab oĩ malo.¬

Expanded text:
factum est. sit nomen domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum et consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior patfamulum meum Job:
Abbreviated transcription (Latin):
puellaꝵ: pulchre censeo. inebdomada scđa uisitatione ad benedicẽda
congregationẽ conuenias .s non solus. uerumigeruli linguis telacerantib
macerent. aliena eium cupiunt uicini discute uitã ñ suam. Propt̾ea dig¬
ne accipe nr̃m p̃cepta uerboꝵ: ⁊ monita humilitatis que fr̃no affectu ca¬
amo imꝑante exp̃ssimus dulcit̾ lege. Iam uͦ ut rep̃hensibilis dtuni abaris
nonsit sacerdoᷤ : pauca dereliquo apłi testimoniis quantũ dñs donat expo¬
nam. Sufficit suꝑioris canse que dicta st̃. Uerumne aliquid ininus intel¬
egens ad ep̃os sentiat. apłmi fuisse locutũ quid dediaconib adtimoteum
p̃ceptum sit : quid depb̃ris adtitum: cõmemorari delectat. S p̃t̾eundũ
non ẽ suꝑiori explanare sententiã. Unuis uxoris uirũ ⁊ noua ⁊ uetus pre¬
eptio sacerdotẽ censuit eligendũ. Quia digamos adiministĩũ pleriq ep̃i

Expanded text:
puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat. Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam. Unius uxoris virum et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum. Quia digamos ad ministerium plerique epi
Abbreviated transcription (Latin):
corporalit frequentiornatu. Nonuestis tenera cdericũ fac̃ sacerdotem
s casta mñtis intentio. Hec enim deuotione honoris inte custodiat. ho¬
nore quidẽ głosus boni oꝑis fama conseruat. Sacerdotes quippe decet
Sig̾ generis gr̃a iudicas. easdẽ nullo pacto dimittere. memento thamar
naołi conuersatio. carnis non facile tollitur delectatio. Deduob rium
q unus desiderat si loqui non pot̾ uł temptatut. Remocio igitur uiri
castitatis conloquat arma. Construit inmeliorib castra arma pudo¬
nondiscedere. siliceret. Tecla post temptationẽ passionis. annochiã
apaulo ꝓhibet᷑ parit ꝑgere.Nemo miles: cum uxore ꝑgit adbellũ
N on imudeo castitati. Si tibi cum castitas uirginib longeua dilectio.
unc iubono meritũ conlocabis ⁊ fama meliorabis. S congragatione

Expanded text:
corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decet,Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Th: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudopostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussio. Nociuũi que genus femina. cum ꝓxunat. Stipula incendit ig¬
nẽ. famigero igne ꝑcutt femina conscientiã parit̃ habitantis. Exu¬
ritq fundam̃ta montiũ. Ego iudico sicum uiris femine habitent: iusca¬
riũ non deerit dbłs. Exeis aucupatꝰ ẽ abinitio peccatũ. Ferreas m̃tez
libido domat. Si alligauit quis ignẽ insinũ suũ uestim̃ta eius non con¬
burentꝰ. autꝰquis ambulauerit suꝑ carbones ignis pedessuos non combu¬
ret. Michi crede. non pot̾ toto corde habetare cumdño quifeminaꝵ
accessibus. copulat᷑. s dicis qui ambulat inquit simplicit̾ ambulat
confident̃. Bene autẽ arguite: sed oꝓtetͭ testimoniũ bonum habe abhis
dentib te locũ ipse te detrahentiũ morsibus tradidisti. Siagapetaꝵ
consortio non dimiseris benignus es. Gaudeo pudicꝰ falsũ ẽ sipudiciciã¬
non queris Temuniã qm bene uideris conuersantẽ mentẽ dilige non

Expanded text:
percussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit igpercussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminae habitent, viscarium non deerit diaboli, qui ex eis aucupatus est ab initio peccatum. Ferreas mentes libido domat: si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes suos non comburet? Mihi crede, non potest toto corde habitare cum Domino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicit: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his dentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non
Abbreviated transcription (Latin):
ibent clericos. Quid tibi reuera cum feminis qui adaltare ᷤ cum dño fab¬
laris. Tecuncti inpublico te inagro rustici aratores acuinitores cotidie
grauit̃ lacerabunt si contra dispositũ fidĩ. cum feminis habitare con¬
tendis. & quia ut arbitioi concupiscis inrep̾beusibilis uiuemri. testimo¬
nio bono mnunire. Numquid incoro apłoꝵ femine ad fuer̃. Proibe uirgineᷤᷤ
tecũ comorari qui degenere tuo non sunt. Diligis es. ext̃isis ordina: fre
quent̃ insita. iunctus obsequio dericoꝵ. Ne cum secretalit̾ ac solus in¬
res. lex te non ꝓibet habitare cum conserua. Cum uxorẽ ti consensu
hoc habeat unius uxoriᷤᷤ uirũ ad honorẽ clericatus eligendũ. T̃ eu̾ ñ ita
salutaria p̃cepta constringunt. alit̃ congugati : alit̃ iurgines adolescent᷑
eccłasticũ subire ministii onus. Feminaꝵ cum clericis: nullo pacto con¬
iuncta p̾cipitur conuersatio. Ianua dbłi. Uia unquitatis. Scorpioniᷤ

Expanded text:
ibet clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino famularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si, contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis; et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono muni te. Nunquid in choro apostolorum feminae adfuerunt? Prohibe virgines tecum commorari, quae de genere tuo non squenter visita junctus obsequio clericorum, ne dum secretalitres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu  Epistola praeceptum hoc habeat: Unius uxoris virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis
Abbreviated transcription (Latin):
sum manum meam ore meo que ẽ. iniquitas maxima .⁊ ne
gatio contra dm̃ altissimũ. Ꝙ hebrei uixta lingue sue ꝓpͥeta¬
tem: deosculationẽ ꝓueneratione ponunt sid transtuli q
ipsi intellegunt: quoꝵ u̾bũ ẽ. Bat autẽ apud illoᷤᷤ diu̾sa sig¬
nificat. Dicitur enĩ ⁊ filius columbe.⁊ bartolomeus filius

Expanded text:
am ore meo, quae iniquitas maxima est, et negatio contra Deum altissimum , et Hebraei juxta linguae suae proprietatem, deosculationem pro veneratione ponunt, id transtuli, quod ipsi intelligunt, quorum verbum est. BAR autem apud illos diversa significat. Dicitur enim et filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ee uiᷤᷤ non iuderi abeto curam: non rei familiariᷤᷤ. cui renun¬
ciando hocẽẽ cepisti. s apinle tue. Sordes uestiũ. candide m̃tis
udicia sint. Uiliᷤ tunca. contẽptũ scłi ꝓbet. Ita dum taxat.

Expanded text:
esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renunesse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
Q uoꝵ dedecꝰ i ꝓpatulo ẽ. subnominib pietatis querentiũ suspec
ta consortia. Noui ego quasdã iã maturioris etatis. plerasq ge¬
nueris lib̾tins adolescentib delectari. ⁊ filio ᷤᷤ querere spuales:
paulatĩq pudore suꝑato ꝑfecta matrũ nomina erumꝑe. in licen¬
tiam maritalẽ. alii sorores uirgines deserunt. ⁊ ext̃nis uiduis
copulantur. Sunt que oderũt suo ᷤ. ut ñ suoꝵ palpentur affectu.
Q uarũ in patientia uidex animi nullã recipit excusationẽ.
⁊ cassa pudicicie uelam̃ta. quasi araneaꝵ fila difrumpit. Uidea ᷤᷤ¬
in nullaᷤᷤ accinctiᷤᷤ renib pulla tunica. barba ꝓlixa. amulieril
non posse discede: Subeod manere tecto. simul mire coniuiua:
ligioniᷤᷤ inuicio sit : Quin ĩmo confusio gentiliũ. cum ea uiden
ealiis displicere que hominib boniᷤᷤ non placent. Tu uͦ simonacꝰ

Expanded text:
quoquo iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ligionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus
Abbreviated transcription (Latin):
maledicta congerere. qui ⁊ si isdẽ teneatur criminib certe in
mes melior ẽ. qͦ sua ei mala ñ pliceant. Audio religiosã habe
te matrẽ. multoꝵ anuoꝵ iuduiam: Quȩ tealuid et erudiuit
infantẽ. ⁊ pꝰstudia galliaꝵ que ueluti ftorentissima sunt misit ro-¬
mã : Non parrens sumptib.⁊ abscentiã filii spe fustinens futuroꝵ: ut
ułtatẽ gallici. nitoremq sermonis grauitaᷤᷤ romana condiret. ne
calcarib inte s freniᷤᷤ uteret᷑. Qd ⁊ udissertissimis uiris grocile
gimus. quiasianũ tumorẽ atticosiccabant sale: ⁊ luxurianteᷤᷤ flagel¬
lis.umea falcibus ieprimebunt: ut eloquentie torqularia. non uer¬
boꝵ pampiuiᷤᷤ. sed sensuũ quasi uuaꝵ exp̃ssionib redundarent
hanc tu suscipe ut parentẽ. ama ut nutricẽ. ueneraret̾ ut scam.
x ec ałioꝵ immuteriᷤ exemplũ. qui reliqu̾t snaᷤᷤ ⁊ alienaᷤᷤ appetũt:

Expanded text:
maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, quae erudivit infantem et post studia Galliarum, quae vel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis gravitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis viris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabat sale et luxuriantes flagellis vineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae toreularia non verborum pampinis, sed sensuum quasi uvarum expressionibus redundarent. Hanc tu suscipe ut parentem, ama ut nutricem, venerare ut sanetam. Nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾t auaritia quor sum ista. Perspicuũ ẽ si negotiatore ᷤᷤscłi
tanta sustinent. ut  adͥcertaᷤᷤ ꝑueniant ꝑiturãq diuitiaᷤᷤ. ⁊ ser¬
uent cũ anime discrimine. que cũ multis ꝑicłiᷤᷤ quesierunt
quid xp̃i negotiatori faciendũ ẽ. qui uenditis omnib querit p̃¬
ciosissimã margariam. qui totis substantie opibus emit
agrum.inqͦ reꝑiet thesaurũ : quẽ nec fur effodere. nec latri
possit auferre. Scio me offensurũ ẽẽ ꝗͣ plurimo ᷤᷤ : qui gene¬
ralẽ diuiciis difpntationẽ insuã referant contumeliã.⁊dum
nͥ mascuntur. suam idicent conscientiã multoq peiꝰ dese.
quam deme iuidicat. Ego enĩ neminẽ nominabo.nec uet̾is
comeoi licentia Cetaᷤ ꝑsonas eligã atq p̃stringuã. Prudentiᷤ
uirtẽ. ac prudentũ fenti naꝵ dissimulare immo eiñdare
ꝙ in se intelligant. ⁊ in dignari sibi magis ꝗͣ mͥ: Nec unmonitorẽ

Expanded text:
habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliammihi irascuntur, suam indicant conscientiam multoque peius de se quam de me iudicant. Ego enim neminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem
Abbreviated transcription (Latin):
ercitu : Multiᷤᷤ difficultatib ac ꝑicliᷤᷤ. adurbẽ maximã ꝑuenuit.
U troq ltitore gentes uage. immobelue habitant ferocissime.
Semꝑ solliciti. semꝑ armati. tociꝰ anni ueunt cibaria. latentib
saxisuadisq durissimis plena sunt omnia. Ita ut speculator ⁊
aoctor infũma mali arbori sedeat. unde regende ⁊ circum¬
flectende nauisdictata p̃dicat. Felixcursus ẽ. si post sex m̃¬
ses supradicte urb portum teneãt. aquose uicipiat aꝑire
oceanus. ꝑ quem uix anno ꝑpetuo adindiã ꝑuenitur. ⁊ adgan¬
gẽ fluuiũ que physon scã scriptura cognominat. qui cireuit
omnẽ teram euilat. ⁊ multa genera pigm̃toꝵ deparadisi đr
fonte deuehere. Ibi nascitur carbunculuᷤᷤ. ⁊xmarigdi ⁊⁊ mar
M ontesq aurei quo ᷤ adire ꝓpt̾ draconeᷤᷤ ⁊ grifa. ⁊ imm̃soꝵ corpoꝵ mõ¬
tra. hominib imposũbile ẽ. Ut ostendatur nob̾ qualeᷤ custodes

Expanded text:
ercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. ercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. utroque litore gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et marmontesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra hominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes
Abbreviated transcription (Latin):
głioꝵ quadrangulo q̃ decelo descendit adt̾ras. docetur ⁊ dic̃ omneᷤᷤ
homines posse saluari. Rursumq q uiderat inspetie candidissu
linteaminis insuꝑna transfertur. ⁊ credentiũ turbã det̾riᷤᷤ in ce¬
lum rapit. Ut pollicitatio dñi compleretur. Beati mundo cor¬
de. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Totũ qd app̾hensa manu insinuare tibi
cupio.ꝗ quasi doctus nauta pꝰ multa naufragia rudem cogor
instruere uectatorẽ. Illud ẽ. ut in quo littorẽ pudicicie pirata
sit noueriᷤ. ubi caribdiᷤᷤ ⁊ radixomniũ maloꝵ auaritia. ubi scil¬
lei obtrectatoꝵ canes dequib apłs loquitur: Nemordenteᷤᷤ inui¬
cem mutuo cõsũmamini. Quomͦ in media tranquillitate securi .li¬
bicis intdũ uitioꝵ syrcibus obruamur: Quid uenenatoꝵ animã¬
tiũ desertum huuis scłi nutriat: nauigantes rubrũ mare. in
quo obtandum nob̾ ẽ ut uerꝰ pharaho ciun suo mergatur ex¬

Expanded text:
geliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes geliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: ne mordentes inuicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
animaꝵ solum pinguescere. Hec dicimꝰ. ut prima te fili rusti¬
fronte doceamuᷤᷤ magna cepisse. excelsa sectari.⁊ adolescentie immo
pubertatis incentiua calcantẽ: ꝑfecte quidẽ etatis gradũ scandes¬
cere. s lubricum it̃ ẽẽ ꝑ quod ingredieriᷤ: Nec tantum sequi głam
uictoriã. quantũ ignominiã pꝰ ruinã. non mͥ nunc ꝑuirtutum
prata ducenduᷤ est ruuliiᷤᷤ. nec laborandũ ut ostendã tibi uarioꝵ
puleritudinẽ floꝵ: Quid inse lilia habeant puritatiꝰ: quid rosaꝵ
uereciindia possideat. quid uiole purpura ꝓmittati in regno.
iud rutlantium spondeat pictuta geminaꝵ. Namenim ꝓpi¬
tio dño siuã tenes: Iam intectũ atq solariũ cum petro apło con¬
scendisti. qui esuriens in uide t or i nelii. saturatur fide : i famẽ
incredulitatiᷤᷤ coꝵ gentiũ conuersione restinguit. atq inuase euai¬

Expanded text:
animaanimafronte doceamus, magna cepisse, et excelsa sectari; et adolescentiae, imo pubertatis incentiva calcantem, perfectae quidem aetatis gradum scandere: sed lubricum iter esse, per quod ingrederis; NEC TANTUM SEQUI gloriae post victoriam, quantum ignominiae post ruinam. 2. Non mihi nunc per virtutum prata ducendus est rivulus: nec laborandum, ut ostendam tibi variorum pulchritudinem florum: quid in se lilia habeant puritatis, quid rosa uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euan
Abbreviated transcription (Latin):
ichil ẽ xp̃iano felicius oui ꝓmiitunt᷑ regnaceloꝵ. Nicħ labor¬
osiũ qui cotidie deuita ꝑiclitat᷑. Nicħsfortiꝰ. qui uincit diabolum.
Uichil imbecilliꝰ. quicarne suꝑat᷑. Utriusq rei exempla sunt plu¬
rima. Latro credidit in cruce. ⁊ statim meruit audire. am̃ dico
ꝓditioniᷤᷤ tͣrtaꝵ labitur: Q nec familiaritate conͤuii.nec intinctio¬
ne bucelle. nec oscłi gr̃a fraudatur: Ne quasi hominẽ tradat. quem
filium dei nouerat. Quid samaritana uilius. non solum ipsa cre
didit. ⁊pꝰ sex uiroᷤᷤ unũ inueiit dñm : M essiamq cognouit ad font̃
quem intemplo uideoꝵ ppłs ignorabat. S auctor fit multoꝵ sa¬
lutis. iapłiᷤᷤ ementib ciboᷤᷤ esurientẽ refȩcit. lassumq sustentat.
Q uid salomone sapientiꝰ : ⁊ tam̃ infatuat᷑ amorib feminaꝵ. Boñ ẽ
ras ꝓicitur: Intantumq ꝑdit nominis dignitatẽ. ut nẽ inster¬
chiliuio quidẽ utile sit. qͦ solent credentiũ arua condiri. ⁊sterile

Expanded text:
ihil Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro crproditionis tartarum labitur et nec familiaritate convivii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem fididit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est ras proicitur in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ rep̃hensionis ate mee ꝑalioᷤ scripta delata sunt: Cur habet italia qͥ
tu non scripsisti:. qua iatione poscis ut rescribã adea que scripsisse te
denegas.:Nec tã ebes sũ. ut sidiu̾sa senseriᷤᷤ me lesũ putẽ. S si mea com¬
minꝰ dicta rep̃hendaᷤᷤ uationẽ scrͥptoꝵ expetaᷤ. ⁊ que scripserim em̃¬
ane dilig̾e cupio: Nec qͥcꝗͣ unnã mente retinere. q distet alabiis. Non enim
conuenit ut abadolescentia usq ad hanc etatẽ in monastiolo cum sc̃is fi
quem antecepi amare. quam nosse: qͥ me pͥmꝰ. adamiciciaᷤ ꝓuocauit. quem

Expanded text:
 modo mihi reprehensionis a te meae per alios scripta delata sunt? cur habet Italia, quod  modo mihi reprehensionis a te meae per alios scripta delata sunt? cur habet Italia, quod tu non scripsisti? qua ratione poscis, ut rescribam ad ea, quae scripsisse te denegas? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, me laesum putem. sminus dicta reprehendas et rationem scriptorum expetas et, quae scripserim, emestianae diligere cupio, nec quidquam in mea mente retinere. quod distet a labiis. Non enim convenit, ut ab adolescentia usque ad hanc aetatem in monasteriolo cum sanctis Fratribus quem ante cepi amare quam nosse; qui me prior ad amicitias provocavit; quem
Abbreviated transcription (Latin):
tanus.⁊ tuas ⁊ alioꝵ debeo laudare uictoriaᷤᷤ: Non ipse rursus effeto corpa
rie qd aniubalẽ uiuenilũ ĩ sultantẽ. quntꝰ maximus pacientia sua firege¬
rit omnia fert etaᷤᷤ. animũ quoq sepe ogo longd̾ᷤ cantando ptierũ me mi¬
nime condere soleᷤᷤ. Nunc oblita mͥ tot carmina. uox quoq meri iam fug
⁊ ut magis descripturiᷤᷤ scis loquar. berzellai galaͣitide ᷤ regis da beneficiꝰa
omnesq delitiaᷤᷤ uiueni delegas filio. ostendit senectutẽ hec appetere nõ
debere. nec oblata susciꝑe. Qd aũt utraᷤᷤ te aduersus me librũ non co¬
scripsisse. neq iomã misisse quem ñ scripseriᷤᷤ.s si fixte aliq̃ uitus scriptiᷤᷤ
reꝑiant᷑ que aieo sensu discrepent. non meate lesum s ate scͥptũ qͥ tibi
rectũ uidebat᷑. queso ut ine pacient audiaᷤᷤ. Nonscripsistilibrũ ⁊ qͦmͦ

Expanded text:
teranus et tuas et aliorum debeo laudare uictorias, non ipse rursus effeto corporteranus et tuas et aliorum debeo laudare uictorias, non ipse rursus effeto corporriae, quod Hannibalem iuueniliter exultantem Quintus Maximus patientia sua fregerit. Omnia fert aetas, animum quoque. saepe ego longos cantando puerum memini me condere soles. nunc oblita mihi tot carmina; uox quoque Moerim iam fugit. et, ut magis de scripturis sanctis loquar, Berzelli ille Galaadites regis Dauid beneficia omnesque delicias iuueni delegans filio ostendit senectutem haec appetere non debere nec oblata suscipere. Quod autem iuras te aduersum me librum non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, sed si forte aliqua in tuis scriptis reperiantur, quae a meo sensu discrepent. non me a te laesum, sed a te scriptum, quod tibi rectum uidebatur, quaeso, ut me patienter audias. non scripsisti librum. et quo
Abbreviated transcription (Latin):
nolui. quia tuã liqͥdo epłam non credebã. Nec ut uulgi deqͥbusdã ꝓuerbiũ ẽ
litũ melle gladiũ. De inde illud cauebã. ne ep̃o cõmunioniᷤᷤ mee uiderer
ꝓcacit respondere.⁊ aliq̃ inrep̃hendentiᷤᷤ epła rep̃hendere: P resertĩ cum¬
quedã in illa heretica uidicarẽ ad extremũ ne tu uire expostulares ⁊ dic̾es
quid enĩ:epłam meã uideraᷤᷤ: ⁊ uote tͥ manus insubscriptione signa dep̃¬
henderaᷤᷤ: ut tã facile amicũ lederes. ⁊ altiꝰ malitiã. iumeã uertereᷤᷤ con¬
tumeliã : igit᷑ ut antea iã scripsi. aut mite eandẽ epłam tua sub scͥpi
manu. aut̃ senẽ latitantẽ incellula lacessere desine.Siͤaũt tuã uis
uel exerc̾e uel ostendẽ doctrinã. quere uiueneᷤᷤ idissertoᷤ ⁊ nobileᷤᷤ. quoꝵ¬
tacione sc̃aꝵ scripturaꝵ uigũ cum ep̃o duc̾e. Ego condã mile ᷤᷤ. nunc ue¬

Expanded text:
nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, pica judicarem. 3. Ad extremum, ne tu jure exspostulares, et diceres: Quid enim? Epistolam meam videras, et notae tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes, et alterius malitiam in meam verteres contumeliam? Igitur ut ante jam scripsi, aut mitte eamdem epistolam, tua subscriptam manu, aut senem latitantem in cellula lacessere desine. Sin autem tuam vis vel exercere, vel ostentare doctrinam, quaere juvenes et disertos et nobiles, quotatione sanctarum scripturarum iugum cum episcopo ducere. ego quondam miles nunc ue