comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpore habitat om̃is plenitudo diuinitaus.
est & aliud qd int̃sit int̾ illud caput & cuꝰ libet
membri eacellentiam: Est plane qd singulari
quadam susceptione hominis illius una facta
ẽ ꝑsona cum uerbo. De nullo enim scoꝵ dicipo¬
tuit. aut potest aut poterit. uerbum caro fa¬
ctum ẽ. Nullus scoꝵ qualibet p̃stantia gr̃ȩ umi¬
geniti nom̃ accepit. ut qd ẽ ipsum di uerbum
ante scla. hoc simul cum assumpto hominedi¬
ceretur. Singulans ẽ g illa susccptio. nit cum
hominibus aliquibus scĩs quantaliber sapien¬
tia & sc̃itate p̾stantibus. ullomodo potest esse
communis. Ulbi diint gr̃ȩ saus ꝑfpicuum cla¬
rumꝙ docum̃tum ẽ. Quis enim tam sit sacri¬
legus. ut audrat assirmare aliquam posse animã
cto ꝑliberum arbitrium communit̃ om̃ibus o
naturalit̃ datum una sola anima meruissct. nͥ
hoc singularis gr̃a p̃stitisset : Quam fasẽ p̃dicare.

Expanded text:
corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro factum est, nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam cto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare,
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ habitautrit. idẽ p̃sigurantibus signis. Nam
illas om̃s obseruationts umbras futuroꝵ uocat.
euam ipso translato uocabulo. Summus enimds
sicut scriptum ẽ. ñ inmanufactis templis habi¬
tat. aut certe corporalit̾ dictumẽ. quia & in
xp̃oͥ corpore qđ assumpsit ea uirgine tã quam
intemplo habtiat ds̃. łtinc ẽ enim qđ iudeis si¬
gnum petentibus cum aixissit soluite tẽplum
hoc & intriduo resuscitabo illad. euangelista
quid hoc ect consequent̃ ea pontns ait. hoc aut̃
dicebat de templo corporis sui. Qud gͦ ẽ: llocci¬
ne int̃ẽe arbitramur int̃ caput & membra oȩte¬
ra. qd in quolibet quamius p̃cipuo membro ue¬
pore in est sensus singulis membris. sedñtantꝰ
quantus in capite. ubi ꝓrsus om̃is ẽ quinꝙ ꝑ¬
tuus. Ibi enim & uisus a auditus & olfactus.
& gustus &e tactus. incȩiteris autẽ solusẽ tactus.
An cuã preter heͦc qd taquam in templo in illo

Expanded text:
liter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam liter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus, sicut scriptum est, non in manu factis templis habitat — aut certe corporaliter dictum est, quia et in Christi corpore, quod assumsit ex uirgine, tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: soluite templum hoc, et in triduo resuscitabo illnd, euangelista quid hoc esset consequenter exponens ait: hoc autem dicebat de templo corporis sui. Quid ergo est? hocine interesse arbitramur inter caput et membra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro, uepore inest sensus singulis membris, sed non tantus, quantus in capite, ubi prorsus omnis est quinquepertitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus. in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo
Abbreviated transcription (Latin):
gregaret mnunum dictum ẽ. in inum spm̃ &
congregatio. tdificauo ẽ templi dĩ. Talem congre¬
gatonẽ. ñgeneratio carnalis scad qtnrratio sp̃ua
intemplissuis. & iom̃bus suul inunum con¬
grogatis tamquam intemplosuo. Qđ templum
quamdiu sicut arca noe. in hoc sclo fluctuat. sit
qđ inpsalmo scriptut̾. dñs diluiium inhabitat
Quamins & ꝓpt̃ multos in om̃ibus gentibꝰ popłos
fidelium. quos aquarum nomine apocalypsis
siꝗnificat. possit congruent̃ intellogi dñs dilu¬
uiuim inhabitat. Sequitur. Et sedebit dñsrca
inet̃num. utiꝙ iipso templo suo. iam inuita
habitans sea intemplo suo. cui ꝑgram benignus
ẽ & ꝓpituis. Capitur autẽ habitans ab alus am¬
plius. ab alus minus. De ipso uͦ capite nĩt apłs
ait. quia impso habitat om̃is plenitudo diuim¬
tatis corporalit̃. Non idro corporalit᷑ quia corpo
reus ẽds̃. sed aut uerbo translato ususẽ tãquã
intemplomanu facto. ñ corporalit᷑ sed umbrabi¬

Expanded text:
ngregangregacongregatio aedificatio est templi Dei. Talem congregationem non generatio carnalis, sed regeneratio spiritualin templis suis, et in omnibus simul in unum congregatis tamquam in templo suo. quod templum quamdiu sicut arca Noe in hoc saeculo fluctuat, fit, quod in psalmo scriptum est: Dominus diluuium inhabitat, quamuis et propter multos in omnibus gentibus populos fidelium, quos aquarum nomine Apocalypsis significat, possit congruenter intellegi \'dominus diluuium inhabitat\'. sequitur autem: Et sedebit dominus rex in aeternam. utique in ipso templo suo iam in uita habitans sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans ab aliis amplius ab aliis minus. De ipso uero capite nostro apostolus ait: Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo \'correus est deus, sed aut uerbo translato usus est, tamquam in templo manu facto non corporaliter, sed umbra
Abbreviated transcription (Latin):
gelos suos. Nam illa pͥusquam eoriret de uulua
sc̃ificatio ihtremie. quãquam ñnulli hoc inty¬
pum saluatoris accipiant qui regeneratione ñ
eguit. tam̃ etiam si dt ipso ꝓph̃a accipiatur. po¬
test & scđm p̃destinationim ñ inconuenienter
intellegi. sicut filios dĩ appellat euangłm ñdũ
regeneratos. ubi caiphas cum de dño dixisset.
feac anni illius ꝓpħ̃auit quia iħc moriturus erat
ꝓgtnte. Et ñtantum ꝓgente. sed & ut filios dĩ
qui trant disꝑsi congregaret munum. Filiosdĩ
appellauit utͥq p̃ter hebrtam gentem in oȩteris
etiam om̃ibus gentibus constitutos. ñ dum fide¬
elegerit nos ds̃ in xp̃o ante constitutionẽ mun¬
di: llla nͦ inunum congregatio. factiua eoserat
filios dĩ. Neꝙ tnini inunum dictum ẽ in aliquẽ.
corporalem locum cum detali uocatione gen¬
tium ꝓph̃a p̃dixerit. & adorabunt cum unus¬
quisꝙ de loco suo. om̃s insule gentim. Sedc̃¬

Expanded text:
tos angelos suos. Nam illa, priusquam exiret de uulna. tos angelos suos. Nam illa, priusquam exiret de uulna. sanctificatio Hieremiae, quamquam nonnulli hoc in typum saluatoris accipiant, qui regeneratione non eguit, tamen, etiam si de ipso propheta accipiatur, potest et secundum praedestinationem non inconuenienter intellegi, sicut filios dei appellat euangelium nondum regeneratos, ubi ia Iesus moriturus erat pro gente et non tantum pro gente, sed et ut filios dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. filios dei appellauit utique praeter Hebraeam gentem in ceteris etiam omnibus gentibus constitutos nondum fideelegerit nos deus in Christo ante constitutionem mundi? illa uero in unum congregatio factura eos erat filios dei. neque enim \'in unum\' dicturus est aliquem corporalem locum, cum de tali uocatione gentium propheta praedixerit: Et adorabunt eum unusquisque de loco suo omnes insulae gentium, sed \'co
Abbreviated transcription (Latin):
lignis. metallis. alit̃ uͦ reipsa utra. quȩ illis
significationibus sigurata est. Unde ar̃. Et
uos tamquã lapides uiui edificanim domus
sp̃ualis. Et inde itẽ scriptum ẽ. Nos enim tẽ¬
pla dĩ uiui sumiis. sieut ds̃ dicit. qm̃inh abi
tabo millis & inambulabo. &ero illoꝵ a s̃. &
ipsi crunt mͥ plebs. Nec mouere nos debet
aliquia uirtuns operatur. sicut ꝑillum qui innomi
nt xp̃i expellebat drmonia cum xp̃m nstqueret᷑.
quem ꝑmitti uissit ꝓꝑter multis utilem comm̃da¬
tionem nominis sui. Multos quoꝙ ait sibi innouis¬
sima die dicturos. in nomine tuo uirtutes multã
fecimus. Quibus utiq ñ responderet ñuos noui
si adtemplum dĩ qđ inbabitando beatificat ꝑ¬
tinerent. Corneluis euã centurio antequam re¬
generatione incorporaretur huic templo. missũ
ad se angłm uidet. auditq dicentẽ qđ exraudite
sint orationes eius. & elemosinȩ acceptȩ. Agit

Expanded text:
lignis, metallis, aliter uero re ipsa uera, quae illis lignis, metallis, aliter uero re ipsa uera, quae illis significationibus figurata est. unde dicitur: Et uos tamquam lapides uiui aedificamini domus spiritalis, et unde item scriptum est: Nos enim templa dei uiui sumtabo in illis et inambulabo et ero illorum deus et ipsi erunt mihi plebs\'. Nec monere nos debet. aliquid uirtutis operatur sicut per illum, qui in nomine Christi expellebat daemonia. cum Christum non sequeretur, quem permitti iussit propter multis utilem commendationem nominis sui. multos quoque ait sibi in nouissima die dicturos: In nomine tuo uirtutes multas fecimus, quibus utique non responderet: Non uos noui, si ad templum dei, quod inhabitando beatificat. pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se angelum uidit auditque dicentem, quod exauditae sint orationes eius et elemosynae acceptae. agit
Abbreviated transcription (Latin):
ceret eundem. nͥ & illoꝵ idem ipse er̃t sp̃c fidei.
Sicut autemilli quando idẽ sacram̃tum occul¬
tum trat credebant xp̃i incarnationem futu¬
ram. sic e nos credimus factam. Et a nobis aut̃
t abillis futurus ea pectur adiudicium eus
aduentus. Nonẽ enim aliua dĩ mysterium
nͥcep̃e. in quo oportet uiuuficari mortuos in
adam. quia sicut in adam om̃s moruintur.
sic & in xxp̃o om̃s uiunficabuntur. qut̃ admo¬
dum suptruis disseruimus. Quam obremds
qui ubiꝙ p̃sens ẽ & ubiq totus. ñ iom̃ibꝰ ha¬
bitat. sed intis tantum quos esficit beatissimũ
templum suum. uł bcatissima templa sua.
eruens cos apotestate tenebrarum. & tranffe¬
rens in regnum filii caritatis suç. ꝗđ incipit
a regeneratione. Alitͣ autt̃ ar̃ templum cius
insignificatione. cumsit ꝑmanus hominum
de rebus inanimis sicut tabernaculum lignis.
uelis. pellibus. atꝙ huius modi mobilibus. siẽ
ctiam ꝑsalomonẽ regem templum lapidibus.

Expanded text:
ceret \'eundem\'. nisi et illorum idem ipse esset spiritus fidei. sicut autem illi, quando idem sacramentum occultum erat, credebant Christi incarnationem futuram, sic et nos credimus factam. et a nobis autem et ab illis futurus expectatur ad iudicium eius aduentus; non est enim aliud dei my sterium nisi Christus, in quo oportet uiuificari mortuos in Adam. quia, sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, quem ad modum superius disseruimus. Quam ob rem deus. qui ubique praesens est et ubique totus, non in omnibus inhabitat sed in eis tantum, quos effecit beatissimum templum suum uel beatissima templa sua eruens eos a potestate tenebrarum et transferens in regnum filii caritatis suae, quod incipit a regeneratione. aliter autem dicitur templum eius in significatione, cum fit per manus hominum de rebus inanimis sicut tabernaculum lignis, uelis. pellibus atque huius modi mobilibus, sicut etiam per Salomonem regem templum lapidibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sedm quid dicatur intuendum. Nam sicut
unus homoc̃ anima rationalis & caro. sic¬
& unus xep̃c ẽ uerbum & homo. dinde qđ
aduerbum attinet. creator ẽ xp̃e. Omnia
enim ꝑipsum facta sunt. qđ uͦ adhominẽ
creatus ẽ x̃pc. Factus eͣenim ex semine da¬
ud scd̾m carnẽ. & insimilitudine hominũ
factus. ltem quia in homine duosunt. anima
& caro. scđd̾m ammam tristis fuit usq admor¬
tem. scdm carnem passusẽ mortẽ. Nec tam̃
cum filium dĩ ap̃m dicimus hominem se¬
dicimus. separamus dm̃. Sedm hominem
namq int̾ra erat ñ incelo ubi nunc ẽ. quando
dicebat. Nemo ascendit in cęlum nͥ qui descen¬
dit de cęlo filius hominis qui ẽ incelo. quam¬
uis scdm id qđ filius dĩ erat eẽt ineęlo. scđm
id uͦ qd filius hominis erat adhuc cet̃ intra
ñdumq ascendisset in celum. Similit̾ cum

Expanded text:
secundum quid dicatur, intuendum. nam sicut secundum quid dicatur, intuendum. nam sicut unus homo est anima rationalis et caro, sic unus Christus est uerbum et homo. proinde quod ad uerbum adtinet, creator est Christus, omnia enim per ipsum facta sunt; quod uero ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum factus. item quia in homine duo sunt, anima et caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem se hominis dicimus, separamus deum. secundum hominem namque in terra erat, non in caelo, ubi nunc est, quando dicebat: Nemo ascendit in caelum nisi, qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo, quamuis secundum id. quod filiuuod filius hominis erat, adhuc esset in terra, nondumque ascendisset in coelum. Similiter cum
Abbreviated transcription (Latin):
care paradisum cum fructu pomoꝵ. Est autt̃
sensus multo expeditior. & ab his om̃ibus am¬
biguitatibus liber. fiñ scd̾m id qđ homo erat
hodie mecum erisinpara diso. llomo quippe
xp̃c illo die sodđm carnem insepulchro. scđm
animam minferno suturus erat. as̃ uͦ idem
cet eniam in tenebris. quamuis eam tenebre
ñ comp̃hendant. Est uirtus & sapientia dr̃
de qua scriptum ẽ qđ attingat asint usq ad
finem fortit̾. & disponat om̃a suauit᷑. & at
tingat ubiꝙ ꝓpt̾ suam munditiam. & nichil
inquinatum in eam incurrat. Ubicumꝙ sit
gͦ paradisus. quisquis beatoꝵ ẽ ibi. cumillo
ibi ẽ qui ubiq ẽ. Cum enim sit xp̃c ds̃ & ho¬
mo. ds̃ utiq unde dicit ego & pater unum
sumus. homo autẽ unde dicit. pater maior
me c̃. idemq filius dĩ unigenitus apatre. &
filius hominis eax semine dauid scđm carnẽ.
utrumꝙ in illo obseruandum ẽ. cum loquit᷑
uł cum de illo seriptura loquitur. & quid

Expanded text:
care paradisum cum fructu pomorum. Est autem care paradisum cum fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat,Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futucet etiam in tenebris, quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suatingat ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrat . Ubicumque ergo sit paradisus, quisquis beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui ubique est. 8. Cum enim sit Christus Deus et homo; Deus utique unde dicit, Ego et Pater unum sumus ; homo autem unde dicit, Pater major me est — idemque filius dei unigenitus a patre et filius hominis ex semine Dauid secundum carnem, utrumque in illo obseruandum est, cum loquitur uel cum de illo scriptum loquitur, et, quid
Abbreviated transcription (Latin):
cubi seripturarum inferorum nom en positum
inurnitur in bono. Unde etiã queri solet. si ñ¬
nͥ penalia recte intelleguntur inserna. quomͦ
animam dñi xp̃i pir credamus fuisse in inferno.
Sedbene respondetur. ideo descendisse ut quibus
oportuit subueniret. Alnde beatus pcirus eum
dieit soluisse dolores inferni. in quibus impossi¬
bile erat teneri eum. Porro siutraꝙ regio & do¬
lentium & requiescentium idẽ & ubi diues ille
eremabatur a ubi pauper ille lȩtabatur. min
serno cẽcredenda ẽ. quis audrat dicere adnm
iłm ad penales inferni partes uenisse tantũ
mͦ. nec fuisse apud eos qui in abrahȩ sinu reqͥ¬
escunt: Ubi si fuit. ipsoc̃ intelligendus para¬
disus quẽ latronis animȩ illo dit dignatus est
polliceri. Quȩ suta sunt. generale para disi
nom̃ẽ. ubi felicit̃ uiuitur. Noꝙ enim quia pa¬
radisus t̃ appellatus tibi adam suit anit pecra¬
tum ꝓpĩta scriptura ꝓbibita ẽ etiã ecdiãm no¬

Expanded text:
cubi scripturarum inferorum nomen positum cubi scripturarum inferorum nomen positum inuenitur in bono. unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intelleguntur inferna, quo modo animam domini Christi pie credamus fuisse in inferno. sed bene respondetur ideo descendisse, ut, quibus oportuit, subueniret. unde beatus Petru eum dicit soluisse dolores inferni, in quibus inpossibile erat teneri eum. porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est et ubi diues ille torquebatur et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam uo
Abbreviated transcription (Latin):
haburrunt. qm̃ abunitate corporis xp̃i quino¬
bis uia factus ẽ & a templi dĩ societate ñ recesse¬
runt. Unde ñut recedant. regulam fidei pu¬
sillis magnisq communem in eccłia ꝑscutrant̃
tenent. & in quod ꝑuenerunt into ambulant.
donec cis ds rcuelet si quid alit̾ sapiunt. Cogi¬
tationes suas carnales ñ dogiatizant. quia
ñ obdurant contentiosis defensionibus in manen
do. sed quod ammͦ ambulando idẽ ꝓficiendo
desudant. intelligentiȩ ꝑspicuitatẽ impriran¬
tes ꝑsidei pictatem. Quȩ cum ita sint. duo ista
quȩ muno fuint homine nasca & renasci add
duos homines ꝑtinent. Ulnum ad illum pͥmum

Expanded text:
habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nohabuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque ctenent, et in quod pervenerunt in eo ambulant, donec eis Deus revelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant; quia non obdurant contentiosis defensido. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pietatem. Quae cum ita sint, duo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum
Abbreviated transcription (Latin):
multis. facilius effecerunt ut eum ñhaberent.
quam ut dus multis falsisue miscerent. Et
merito dr̃ habitare intis quos scđm ꝓpositum
uocatos uistisicandos glorificandosꝙ suscepit
etiam antequam incorporeã que ubiq totaẽ
ualeant euis nosse naturam. quantum nosci
ex parte ꝑspeculum & in eni gmate ab homine
in hac uita cum plurimum ꝓfccerit potest.
Sunt enim in quibus habitat multi tales quali¬
bus dicit apłs. ñ potui uobis loqui quasi spũali¬
bus sca quasi carnalibus. tamquã paruulisin
xp̃o lac uobis potum dedi n̾escam. Nondum enĩ
poteratis. sed nec adbuc quidem potestis. Nis qͥp¬
pe euam illud dicit. Nescitis quia templum
dĩ estis. & sp̃c dĩ habitat inuobis : hos tales
ttiam si antequã ꝑueniant ad spũaltm mentis
ȩratem ubt nͣlacte alantur sed solido cibo dies
une huius extremus inuenerit. ꝑsicitt intis
habitator illoꝵ quicquidꝰ intelligentiꝑ minus

Expanded text:
multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest. sunt enim, in quibus habitat, multi tales, qualibus dicit apostolus: Non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus tamquam paruulis inac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. his quippe etiam illud dicit: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hos tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus
Abbreviated transcription (Latin):
culam aut rugam. aut aliquid eiusmodi. tunc
utiq cum ꝑficietur inre. ubi nunc ꝓficiendo
ambulatur inspe. Nam qͦmͦ ẽ nunc ñ habens
maculam aut rugam aut aliquid cuismodi.
quȩ uł in om̃ibus adeam ꝑtinentibus homini¬
bus qui iam ratione ñitis utuntur & uolunta¬
tis arbitrio. mortalisq carnis sarcinã portant
uł certe qđ etiam ipsos contentiosos naccesse
ẽ fateri. multissuis membris ueraciter dicit.
dimitte nobis debita nr̃a : cum itaq ꝓficientes
in quibus mortalibus habitat dum dedie indi¬
em renouantur magis magisꝙ uistificet. exau¬
diat orantes. mundit confitentes. ut eahibe¬
at sibi templum immaculatum inȩternum.
merito dr̃ ñ habitare in eis qui cognoseentes
am̃ ñsicut dm̃ glorisicaurrunt ut gr̃as egtr̃.
Coltndo enim & scruirndo creaturȩ potiusꝗͣ
creatori. ñunius ueri dĩ templum se ẽe uolue¬
runt. atꝙ ita dum uolunt eum habere cum

Expanded text:
culam aut rugam aut aliquid eius modi tunc culam aut rugam aut aliquid eius modi tunc utique, cum perficietur in re, ubi nunc proficiendo ambulatur in spe. nam quo modo est nunc non habens maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quae uel in omnibus ad eam pertinentibus hominibus, qui iam ratione mentis utuntur et uoluntatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum
Abbreviated transcription (Latin):
intellegantur. Vnde ẽ & illud qđ dñs disci¬
doulis ait. Om̃a quȩ audiui a patre meo
nota feci uobis. Qđ usꝙ adeo scd̾m spem
dictum ẽ futuroꝵ. ut eis postmodum dicat.
Aulta habto nobis dicere. sed ñ potestis illa por¬
tare mͦ. Agit gͦ in quibus adhuc mortalibus
habitat ipsam edificationem habitaculi sui
quam ñ in ista sed in alta post hanc uitã ꝓficit.
quando absorbebitur mors inuictoriam. dice¬
turt illi. Albiẽ mors uictoria tua: Ubimors
aculeus tuus: Quid ẽ autem mortis aculeus.
nͥ peccatum : pt̃ qđ nunc etiam renati ea
aqua & spũ. om̃ibus ꝙ peccatis siue originis
ea. adam in quo om̃s peccauerunt. siue factoꝵ
dictoꝵ. cogitationum ꝙ nr̃arum in illius laua¬
cri mundatione deletis. tam̃ quia manemus
in hac uita humana quȩ temptatio ẽ suꝑ t̾ram.
merito dicimus. dimitte nobis debita nr̃a. Et
hanc orationem uniuersa dicit ȩccłia. quam
mundat saluator lauaero aquȩ in uerbo. ut
eam sibi eachibrat gloriosam ñ habentem ma¬

Expanded text:
et illud quod Dominus discipulis ait, Omnia quae audivi a Patre meo nota feci vobis : quod usque adeo secundum spem dictum est futurorum, ut eis postmodum dicat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Agit ergo in quibus mortalibus adhuc habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista, sed in alia post hanc vitam perficit, quando absorbebitur mors in victoriam diceturque illi: Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Quid est autem mortis aculeus,  peccatum? Propter quod nunc etiam renati ex aqua et spiritu omnibusque peccatis siue originis ex Adam, in quo omnes peccauerunt, siue factorum, dictorum cogitationumque nostra. rum in illius lauacri mundatione deletis tamen, quia mansimus in hac uita humana, quae temptatio est super terram, merito dicimus: Dimitte nobis debita nostra. et hanc orationem uniuersa dicit ecclesia. quam mundat saluator lauacro aquae in uerbo, ut eam sibi exhibeat gloriosam, non habentem ma
Abbreviated transcription (Latin):
solum gͦ illa quȩ appetuntur ut suauia. uerũ
etiamilla quȩ ut molesta uitantur. quando
alia sic sumimus ne capiamur. alia sic ferimus
ne frangamur. & scđ̃m p̃cepta duuna inom¬
nibus grãs agimus ei de quo dicimus. Bene
si fallacis ꝓsperitatis semꝑ hic tranquillitasar¬
rideat. anima humana portum illum uerȩ
certȩ ꝙ securitatis appeteret. domina insignis
& merito illustris. & p̾stantissima filia. Red¬
dens itaq debitum p̃stantiȩ tuȩ salutationis
obsequium. agensꝙ gr̃as qđ salutis ñrȩ religio¬
sissimam curam geris. posco tͥ adño futurȩ uitȩ
p̃mia. p̾sentisꝙ solatia. Omnium ur̃m in quoꝵ
cordibus ꝑfidem habitat xp̾c. me dilectioni ora¬
tiomiꝙ comĩndo. Et alia manu. Ds uerus &e ue¬
ra& ueracĩt consoletur cortuum. & ꝓtegat sa¬
lutem tuam domina insignis & menito illustris
ac pͥstantissima filia. Explicit epłã sc̃i

Expanded text:
solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne capiamur, alia sic ferimus, ne frangamur, et secundum praecepta diuina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedsi fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito inlustris et praestantissima filia. reddens itaque debitum praestantiae tuae salutationis obsequium agensque gratias, quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a domino futurae uitae praemia praesentisque solacia omniumque uestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus uerus et uerax ueraciter consoletur cor tuum et protegat salutem tuam, domina insignis ac merito inlustris ac praestantissima filia. CXXXII. DOMINO
Abbreviated transcription (Latin):
& merito illustri &e p̃stantissime fi¬
liȩ ꝓbȩ. augustiniis in dño salutem.
Est quidem ita ut dicis. qđ incorpore cor¬
ruptibili anima constituta tͣrena quadam conta¬
giont constringitur. & tali onere quod ammͦ
dep̃ssa curuatur. ut inimo multa quam insũ.¬
mo unum facilius concupiscat & cogitet. Nam
hoc etiam sca scriptura dicit. Corpus qđ corrũ¬
pitur aggrauat animam. & depͥmit t̾rena in¬
habitatio sensum multa cogitantem. Sedideo
utnit saluator nr qui mulierem illam ieuan¬
gelio ꝑ decem & octo annos curuam quȩ fortasse
hoc significabat uerbo salutis erexit. ut anima
xp̃iana ñ frustra audiat sursum cor. nec fru¬
stra respondeat se habere ad dnm̃. Qđ intuens
recte facis mala huius mundi tolerabilia duce¬
re spe futuri. Sic enim usu quodam bono con¬
uertuntur inbonum. dum ñ augent nr̃am con¬
cupiscentiam. sed exercent patientiam. De
qua re apłs ait. Scimus qm̃ diligentibus dm̃
om̃a cooperantur inbonum. Om̃a inquit. Non

Expanded text:
t merito illustri, et praestantissimae filiae PROBAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Est quidem ita, ut dicis, quod in corpore corruptibili anima constituta, terrena quadam contagione constringitur, et tati onere quodammodo depressa curvatur, ut in imo multa, quam in summo unum, facilius concupiscat et cogitet. Nam hoc etiam sancta Scriptura ita dicit: Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sed ideo venit Salvator noster, qui mulierem illam in Evangelio per decem et octo annos curvam, quae fortasse hoc signiChristiana non frustra audiat: sursum cor\', nec frustra respondeat se habere ad dominum. quod intuens recte facis mala huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostolus ait: Scimus, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. \'omnia\' inquit, non
Abbreviated transcription (Latin):
as amicitia nr̃a uera ac sempt̃tna erit. & ñso¬
lum inuicem nos sedeuam ipsi dño sociabit.
Qd ut fiat exchortor grauitatem & prudentĩã
tuam. ut iam etiam fidelium sacram̃ta pcipi¬
as. Decet enim ȩtatem. & congruit quantum cre¬
do moribus tius. Mem̃to quid m dixeris ꝓfe¬
aturo. comicum quidem de terentio recolis uer¬
sum. sedtam̃ aptissimum & utilissimum. Neͣ.
hic dies aliam uitam affert. alios mores postulat.
Qđ siueracit᷑ dicisti sicut dete dubitare ñ de¬
beo. iam ꝓfecto sic uis ut sis dignus baptismo
salutari. remissionem p̃teritoꝵ accipere pecca¬
dicat genus humanum. Te duce si quamanens
sceleris uestigia nr̃i. Irrita. ꝑpetua soluent for¬
midine t̾ras. Qđ ex cymeo idẽ sybillino car¬
mine se fassus ẽ transtulisse uirgilius. qm̃ for¬
tassis etiam illa uates aliquia de unico saluato¬
re in sp̃u audierat. qđ nicesse habuit confiteri.

Expanded text:
as, amicitia nostra uera ac sempiterna erit et non soas, amicitia nostra uera ac sempiterna erit et non solum inuicem nos sed etiam ipsi domino sociabit. Quod ut fiat, exhortor grauitatem et prudentiam tuam. ut iam etiam fidelium sacramenta percipias; decet enim aetatem et congruit, quantum credo. moribus tuis. memento, quid mihi dixeris profecturo comicum quidem de Terentio recolens uersum sed tamen aptissimum et utilissimum: Nunc hic dies aliam uitam adfert, alios mores postulat. quod si ueraciter dixisti. sicut de te dubitare non debeo. iam profecto sic uiuis, ut sis dignus baptismo salutari remissionem praeteritorum accipere peccadicat genus humanum: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. quod ex Cymaeo, id est ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Vergilius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid de unico saluatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem odit ammam suam. Cum gͦ odissem
animam meam. uerum amieum quomͦ habe¬
re poteram. eam optantẽ in quibus ipse me
ipsum patiebar inimicum.: Cum uͦ benigni¬
tas & gr̃a saluatoris nr̃i illuait mͥ. ñ scđm me¬
rita mea sed scđm ipsuis miscdĩam. tuabhac
alienus quomͦ ẽẽ posses amicus m̃s. quiunde
beatus eẽ possem penitus ignorabas. & ñ in
hoc me amabas in quo mipse iam fueram ut
mͥ amicum facere tandem aliquando digna¬
tur. Nunc enim nobis ẽ rerum humanarum
& diuinarum cum beniuolentia & caritate
qui duobus p̃ceptis euncta p̃conia diuina con¬
clusit dicens. Diliges dñm am̃ tuum ex totocor¬
de tuo & extota anima tua. & ex tota mente
tua. & diliges ꝓocimum tuum tamquã teipsum.
In his duobus p̃ceptis totalex pendet & ꝓpħȩ.
In illo pͥmo rerum diuinarum. in hoc scdõ rerũ
humanarum t̃ cum beniuolentia & caritate
consensio. łtec duo si mecum firmissime tene¬

Expanded text:
itatem, odit animam suam. cum ergo odissem itatem, odit animam suam. cum ergo odissem animam meam, uerum amicum quo modo habere poteram ea mihi optantem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? cum uero benignitas et gratia saluatoris nostri inluxit mihi non secundum merita mea sed secundum ipsius misericordiam. tu ab hac alienus quo modo esse poteras amicus meus, qui, unde beatus esse possem, penitus ignorabas et non in hoc me amabas, in quo mihi ipse iam fueram utc quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. nunc enim nobis est \'rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate qui duobus praeceptis cuncta praeconia diuina conclusit dicens: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. in illo primo rerum diuinarum. in hoc secundo rerum humanarum est cum beniuolentia et caritate consensio. haec duo si mecum firmissime tene
Abbreviated transcription (Latin):
humanarum plena ẽẽ possit ac uera. Necesse
ẽ enim. ut alit̾ quam oportet humana esti¬
met qui diuina contemnit. nec hominem re¬
cte diligere nouerit quisquis eum ñ diligit
qui homurem fecit. &inde ñdico nunc m ple¬
nus amicus es. quieras ea parte. sed quantũ
ratio indicat nec ex parte eras. quando nec
in rebus humanis mecum amicitiam ueram
tenebas. Rerum quippe diuinarum ex quibꝰ
recte humane pensantur socius mͥ ñdum eras.
siue quando nec ipse in eis eram. siue postea¬
quã ego eas ut cumq sapere cępi a quibꝰ tu
longe aberrabas. Nolo autt̃ succenseas nec
tibi uideatur absurdum. qđ illo tempore
cum inuana mundi huius estuarem. quamuis
me multum amare uidereris ñdum eras ami¬
cusm̃s. quando nec ipse mͥ amicus eram. sed
potius inimicus. diligebam quippe iniquita¬
tem. Et reuera. quia diuina sententia ẽ qua
scriptum ẽ in scĩs libris: qui autẽ diligit iniqͥ¬

Expanded text:
humanarum esse plena possit ac uera. necesse humanarum esse plena possit ac uera. necesse est enim, ut aliter, quam oportet, humana aestimet, qui diuina contemnit, nec hominem recte diligere nouerit, quisquis eum non diligit, qui hominem fecit. proinde non dico: \'Nunc mihi plenius amicus es, qui eras ex parte\', sed, quantum ratio indicat, nec ei parte eras, quando nec in rebus humanis mecum amicitiam ueram tenebas. rerum quippe diuinarum. ei quibus recte humana pensantur, socius mihi nondum eras, siue quando nec ipse in eis eram siue posteaquam ego eas utcumque sapere coepi, a quibus tu , longe abhorrebas. \'hNolo autem suscenseas nec tibi uideatur absurdum, quod illo tempore, cum in uana mundi huius aestuarem, quamuis me multum amare uidereris. nondum eras amicus meus, quando nec ipse mihi amicus eram sed potius inimicus. diligebam quippe iniquitatem et uera, quia diuina, sententia est. qua scriptum est in sanctis libris: Qui autem diligit iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
rum. quamuis cum beniuolentia & caritate
consensio. Et postea quam illa cupere destiti.
quidem ꝑseuerante beniuolentia saluum me
ẽẽ eupiebas salute mortali. & ea rerum ꝓspe¬
ritate felicem. quam mundus optare c̃sueuit.
Etiam sic itaꝙ aliquantum tͥ erat mecum rerũ
humanarum beniuolentia & cara consensio.
sunc eͦ quantum dete gaudeo quibus expli¬
cem uerbis. quando eum quẽ quoquomͦ ha¬
bui dui amicum. habeo iam uerum amicum:
accessit enim rerum etiam consensio diuinarũ.
qmͣ qui mecum temporalem uitã quondã io¬
cundissima benignitate duacisti. nunc spe
uite ȩĩnȩ mecum ẽẽ cȩpisti. Alodo uͦ ĩam de
rebus humanis int̃ nos nulla dissensio ẽ. qui
eas rerum diumarum cognitione pensamus.
ne plus eis tribuamus quam modus caram iu¬
stissime postulat. nec eas in aliquo contẽptu
um faciamus inuiriam. Ita fit ut inter quos
amicos nẽ rerum consensio diuinarum. nec

Expanded text:
rum\' quamuis cum beniuolentia et caritate rum\' quamuis cum beniuolentia et caritate consensio\'. Et posteaquam illa cupere destiti, tu quidem perseuerante beniuolentia saluum me esse cupiebas salute mortali et ea rei-um prosperitate felicem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu amicum, habeo iam uerum amicum? accessit enim rerum etiam consensio diuinarum. quoniam, qui mecum temporalem uitam quondam iucundissima benignitate duxisti, nunc in spe uitae aeternae mecum esse coepisti. modo- uero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum diuinarum cognitione pensamus. ne plus eis tribuamus. quam modus earum iustissime postulat, nec eas iniquo contemptu um faciamus iniuriam. ita fit, ut, inter quos amicos non est rerum consensio diuinarum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito suspiciendo & in
x p̃o dilectissimo ac desiderantis¬
simo frĩ martiano. augustinus in dño salutẽ.
Arripui uł potius obripui. quodammͦ furatus
sum memetipsum multis occupationibꝰ meis.
ut tͥ scriberem antihuissimo amico. quẽ tam¬
nͣ babebam quam diu in xp̃o ñ tenebam. Nosti
quippe ut definerit amicitiam romani ut
ait quidam maximus auctor tullius eloquu
Dixit enim & uerissime dixcit. Amicitia ẽ re¬
rum humanarum & duunarum cum beni¬
uolentia & caritate. consensio.: Tu autẽ caris¬
sime aliquando consentiebas inrebus huma¬
nis. cum eis more uulgi frui cuperem. & mͥ
adea capessenda quorum me peniret fauen¬
do uelificabas. immo uͦ uela cupiditatum me¬
arum cum cȩteris dilectoribus meis int̾ pre¬
cipuos aura laudis in flabas. Porro in rebus
adiuinis quarum nichil illo tempore nulla elu¬
xerat ueritas. utiꝙ in maiore illius definiti¬
onis parte nr̃a amicitia claudicabat. Frat enĩ
rerum tantumm humanarum ñ etiã diuina¬

Expanded text:
omino merito suscipiendo, et in Christo dilectissimo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Abripui, vel potius obripui, et quodammodo furatus sum memetipsum multis occupationibus meis, ut tibi scriberem antinon habebam, quam diu in Christo non tenebam. nosti quippe, ut definierit amicitiam \'Romani\', ut ait quidam, \'maximus auctor Tullius eloquii\'. dixit enim et uerissime dixit: \'Amicitia est rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate consensio\'. tu autem, mi carissime, aliquando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more uulgi frui cuperem, et milii ad ea capessenda, quorum me paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum cum ceteris tunc dilectoribus meis inter praecipuos aura laudis inflabas. porro in rebus diuinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat ueritas, utique in maiore illius definitionis parte nostra amicitia claudicabat: erat enim rerum tantum modo \'humanarum\' non etiam \'diuina
Abbreviated transcription (Latin):
dicis ñ illa ita gesta r̾e ut amenarrata sunt.
aut tu obliui one falleris. ĩrenim audeo dice¬
re m̃tiris. aut ego uł similit̃ fallor. ut m̃tior
Uides cͦ quam recte dicam ea quȩ dehis maxime
rebus geruntur. excipi atq conseribi oportere.
o quam tͥ quoꝙ hoc ipsum recte placuerat.
nisi post meridianus timor ante meridianũ
placitum frangeret. Audi gͦiam fidemmeã
credosic eloqui. ut nec eius offendam ueritatẽ
nec humanitatem tuam.
postea quam uenit plenitudo temporis opor¬
tunus additm salutis nr̃e formam serui acce¬
pit. multa de illo inscripturis scdđ̾m formam
dĩ dicuntur. multa sedm formam serui. Quoꝵ
exempli gr̃a duo quȩdam cominemoro. ut singu¬
la asingula referantur. Scđm formam di de
se ipse dixit. Ego a pat̾ unum sumus. Sedm̃
formam serui. qm pat̃ maior me ẽ. Qđ autẽ¬

Expanded text:
dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim audeo dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi postmeridianus timor antemeridianum placitum frangeret. Audi ergo iam fidem meamcredidi. sic loqui, ut nec eius offendam ueritatem nec humanitatem tuam.  Iesus Christus, postquam uenit plenitudo temporis, opportune ad diem salutis nostrae formam serui accepit, multa de illo in scripturis secundum formam dei dicuntur, multa secundum formam serui. quorum exempli gratia duo quaedam comla ad singula referantur. Secundum formam Dei de se ipse dixit, Ego et Pater unum sumus : Secundum formam servi, Quoniam Pater major me est .
Abbreviated transcription (Latin):
comm̃ꝯdauit qđ dioxit. Inuenis gͦ inscripturis
aliquid unum de diuersis naturissicut supra
ostendimus. sed additur uł subauditur quid
unum. sicut ex anima & corpore dieimius
unum animal. & una ꝑsona. & unus homo.
uł est uł sunt. Sine aliqua uͦ adiunctione dici
unum sunt si inueneris inscripturis. nͥ de lns
quȩ unius substantie sunt. iustissime flagita¬
bis ut aliud ꝓferamus. unde omousion demon¬
stremus. Sunt enim & alia multa. sedinterim
de hoc uno cogita deposito studio contenno¬
nis. ut habeas ꝓpitium dm̃. Non enim bonuni
hominis e̾ hominem uincere. sed bonum est ho¬
mini ut eum ueritas uincat uolentẽ. quia ma¬
lum ẽ homini ut cum ueritas uincat inuitum.
Nam ipsa uncat necesse eͣ. siur negautem siue
confitente᷑. Daueniam si quid liberius di xi.
ñ ad contuineliam tuã sed addefensionem meã.
ł resumpsi enim de grauitate & prudentiatua.
quia potes considerare. quantam in respon¬

Expanded text:
commendauit, quod dixit. Inuenis ergo in scripturis commendauit, quod dixit. Inuenis ergo in scripturis aliquid -unum de diuersis naturis. sicut supra ostendimus, sed additur uel subauditur quid unum. sicut ex anima et corpore dicimus unum animal et una persona et unus homo uel est uel sunt. sine aliqua uero adiunctione dici unum sunt\' si inueneris in scripturis nisi de his, qui unius substantiae sunt, iustissime flagitabis. ut alia proferamus, unde ὁμοούσιον demonstremus. sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita deposito studio contentionis, ut habeas propitium deum. non enim bonum hominis est hominem uincere, sed bonum est homini. ut eum ueritas uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitentem. da ueniam, si quid liberius dixi non ad contumeliam tuam sed ad defensionem meam. praesumpsi enim de grauitate et prudentia tua, quia potes considerare, quantam mihi respon
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Et ego claritatẽ quã dedistimichi dedieis.
ut sint unum sicut & nosunum sumus. ego
intis & tume. ut sint consummati iunum.
Uide quociens dioxit sint munum sicut &e nos
unum sumus. Nusquã tam̃ dixit. ipsi & nossi¬
mus unum. sed sicut ego & tu sumus unum sic
& ipsi innobis sint unum. Quia sicut elli erant
unius eusdẽ substantiȩ quos etiã unius parti¬
cipes uitȩ ȩi̾nȩ facere uolebat. ita de patre &
filio ꝓpt̾ea dictum ẽ unum sumus. quia uni
us euisdemq substantiȩ. &. ñ participes uͥte ẽt¬
nȩ. sedipsa principalit̃ uita ȩina. Et poterat
dicere scđ̃m formam serui & ipsi unum sumus.
tris & suam. &e unam illoꝵ uolebat ostendẽ.
Si autẽ dixcisset ut tu & ipsi unum sitissicut &
ego &e tuunum sumus. aut & tu & ego &. ipsi
unum simus. sicut ego & tu unum sumus. ne
monrͣm recusaret posse dici unum etiam di¬
uersas substantias. Nunc autem uides quã non
itasit quia ñita diocit. & sepe dicendo uehemter

Expanded text:
uam dedisti mihi, dedi illis, ut sint r unum, sicut nos unum sumus ego in eis et tu in me. ut sint consummati in unum. uide, quotiens dixit \'sint unum, sicut et nos unum sumus\'. nusquam tamen dixit ipsi et nos sumus unum\' sed \'sicut ego et tu sumus unum. sic et ipsi in nobis sint unum\', quia, sicut illi erant unius eiusdemque substantiae, quos etiam unius participationis uitae aeternae facere uolebat, ita de patre et filio propterea dictum est: Unum sumus. quia unius sunt eiusdemque substantiae et non participes uitae aeternae sed ipsa principaliter uita aeterna. et poterat dicere secundum formam serui ego et ipsi unum sumus\'tris et suam et unam illorum uolebat ostendere. si autem dixisset et tu et ipsi unum sitis, sicut et ego et tu unum sumus\' aut et tu et ego et ipsi unum simus. sicut et ego et tu unum sumus\', nemo nostrum recusaret posse dici \'unum sunt\' etiam diuersas substantias. nunc autem uides, quam non ita sit, quia non ita dixit et saepe .\'>-dicendo uehementer
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. quia sin̾fourant ut si contrariam sen¬
tentiã ꝓferant. etiam formidare poterunt
inimicum. Inepte quidẽ & stulte. sed. tamen
pleriꝙ homines ita sut. Noli gͦ attendere qͦm
uncatur augustinus. qualiscumq unus homo.
sed attende porius utrum uinei possit omorision.
non ipsum uerbum grecum qđ facile ẽ ni tel¬
ligentibus irridere. sedillud qđ scriptum est
ego & pat̾ unum sumus. & pat̾ sc̃e serua eos
innomine tuo quos dedistim̾. ut sint unum si
cut & nos. Item paulopost. Non ꝓhis autem
rogo tantum inquit. sed & ꝓ eis qui creditiri
sunt ꝑuerbum eoꝵ inme. ut om̃s ununsut
sicut tu pat̾ inme & egointe. ut & ipsi uin obis¬

Expanded text:
dicere, quia, si non foueant uel si contrariam sendicere, quia, si non foueant uel si contrariam sententiam proferant, etiam formidare poterunt inimicum inepte quidem et stulte. sed tamen plerique homines ita sunt. Noli ergo adtendere, quo modo uincatur Augustinus qualiscumque unus homo, sed adtende potius, utrum uinci possit όμοούσιον, non ipsum uerbum Graecum, quod facile est non intellegentibus inridere, sed illud, quod scriptum est: Ego et pater unum sumus et: Pater sancte, serua eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut scut et nos. Item paulo post: Non pro his autem rogo tantum, inquit, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in
Abbreviated transcription (Latin):
consequentibus p̃cum suarum. Nontͣ ñ hoc
tempore pͥnceps & ꝓpħa & dua. ñ holo causta
neꝙ oblatio naꝙ supplicationes. nrc locus ad
sacrificandum inconspectu tuo. & inuenire
cipiamur. sicut in holocaustomatibus arietũ
& tauroꝵ. & inmultitudine agnoꝵ pinguium.
sic fiat sacrificium nr̃m inconspectu tuo hodie.
ꝑficere subsequentes te. qmnerit confusio his
quunte confidunt. Et nunc sequimur in toto
corde. & timemus te. & querimus facie̾ tuam.
ne confundas nos. sed fae nobiscum sedm man

Expanded text:
consequentibus precum suarum: Non est in hoc consequentibus precum suarum: Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non holocausta, neque oblatio, neque supplicationes, nec locus ad sacrificandum in conspectu tuo, et invenire cipiamur. Sicut in holocaustomatibus arietum et taurorum et in multitudine agnorum pinguium sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie et perficere subsoquentes te, quoniam non erit confusio his, qui in te confidunt. et nunc sequimur in toto corde et timemus te et quaerimus faciem tuam. ne confundas nos, sed fac nobiscum se
Abbreviated transcription (Latin):
tate iactari. itaut om̃s ipibarbari tresnͥfallor
uł amplius fr̃s periculosissima egritudine labo¬
rarent. Quorummat̾ animaduertit puellam
dõ deditam. & credidit qđ eius orationibus sui
filii possent abuminentis iam mortis periculo
liberari. Petuut ut oraret ꝓcis. pollicens quod si
salui facti ceñt. eam suis parentibus redderent.
leunauit illa & orauit. & exaudita continuoẽ.
Ad hoc enim factum erat. quantum caitus docuit.
Ita illi tam repentino di beneficio salute ꝑcepta
mirantes & honorantes. qđ eorum mat̾ ꝓmise¬
etiam ipsas doceat talia dicere qualia supra me¬
sua fudit addm̃. Sic enim sunt illȩ int̾ra capti¬
uitatis suꝑ qͦmͦ erant illi inea t̾ra. ubi nec sacri¬
ficare more suo poterant dnõ. sicut nec iste
possunt uł ferre oblationem ad altare dĩ. uł in¬
uenire ibi sacerdotem ꝑquem offerant dõ. Do¬
net gͦ cis dñs. ut tidicant qđ azarias dixit. in

Expanded text:
tate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, tate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima aegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam deo deditam et credidit, quod eius orationibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent, eam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute percepta mirantes et honorantes, quod eorum mater promiseetiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra mesua fudit advitatis suae, quomodo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant Domino, sicut nec istae possunt, vel ferre oblationem ad altare Dei, vel invenire ibi sacerdotem per quem offerant Deo. Donet ergo eis Dominus ut ei dicant, quod Azarias dixit in