comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ranc cũ iuderet iħc. uocauit ad se & ait illi. Mulier: dimissa
es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manũ. et confestĩ ȩrecta
est. Nocauit et ereait. quia illuminauit. et adiunt. Hocat s
non erigit. quando quidẽ ꝑ grãm eius illuminamur: sed exci¬
gentib nr̃is meritis. ad iuuari non possumus. Plerũq enĩ uide¬
mus quȩ agenda sunt. s hec ope ñ implemꝰ. iitiniur. et in¬
firmamur: m̃tis uidiciũ rectitudinẽ ꝯspicit. s adhanc opis
fortitudo succumbit: quia nimirũ iam pena ẽ depeccatis
ut exdono quidẽ possit honũ conspici. sed tam̃ ab eo quod
aspicitur contingat ꝑmeritũ repelli. Nsitata et eñĩ culpa
obligat mente ut nequaquã surgere possit a dreclitudiñt
conatur. et labitur. quia ubi sponte du ꝑstitit: ibi et cum
noluerit coacta cadit. Bene dehar nr̃a in curuarione. extẏ po
humani generis ꝑpsalmistã dr̃: In curuatus sum et humilia¬

Expanded text:
Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissHanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimisssuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humilia
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ signat. Seato enĩ die homo factus ẽ attr eode secti
die oꝑa dñi cuncta ꝑfecta st̃. Senariꝰ aut̃ numerꝰ ĩtrigonũ
cluctꝰ. decẽ et octo facit. Qa gͦ homo qͥ sexto die factus est¬
oꝑa ꝑfecta habere noluit. s ante legẽ. sub lege atq in exor.¬
dio inchoantis graciȩ ĩ firmꝰ eastitit : decẽ et octo annis mu¬
lier curua fuit. Et erat inclinata: nec om̃ino poterat sur sũ
respicere. Oiñis peccator t̾rena cogitans. cȩlestia ñ querens.
sursũ respicere non ualet . quia dũ desideria inferiona setͥ.
am̃tis suȩ rectutudine curuat᷑. et hoc seꝑ̃ uidet: qđ sine
cessatione cogitat. Ad corda urã Km̃i fr̃s redite. qͥd horis¬
aliꝰ depecunius. aliꝰ dep̃diorũ ambitu cogitat. Cunctahec
ĩimo st᷑. et quando mens talib implicatur: abstatu suȩ rec¬
titudinis flertit᷑. Et quia ad cȩleste desideriũ non assurgit
quasi mulier mclinata sursũ respicere. nequaquã potest. Seqtꝰ

Expanded text:
t , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad corda vestra, fratres charisalius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ paruã mertu elluã religiosis quibu̾dã semorib narrantib
agnoiumꝰ. Gorthorũ tempore matrona quȩda fuit ualde
resiguosa quȩ adhorũ martyrũ ȩccłam crebro ueniebat. Quada¬
aut᷑ die. dũ eaemore adorandũ uenisset egrediens duosstantes
sub ꝑegrino habitu monachos inuenit. pegͥnos credidit dari
eis aliquid elemosine p̃cepit. s pͥusquã eiꝰ erogator eis ad largi¬
gendã elemosinã ꝓpinquisset. adstiterunt ucinius. et dixert᷑.
sunos mͦ uisttas. noste ĩdie iudici reqͥremꝰ. et qͥdqd possumus
pͥstabimꝰ tͥ. Quo dicto. abocuł eiꝰ ablan stͫ. Territa illa adorancłu
redit seseq lacͥmis ꝓlixiꝰ effudit. et facta ẽ pꝰ hoc tanto ĩstancior
ĩprece. quarto cercior deꝓmissione. Si aut̃ iuxeta pauli uocẽ
fides sperandarũ ẽ sub stancia rerũ. argum̃tũ ñ apparentũ.

Expanded text:
n parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fide
Abbreviated transcription (Latin):
quia cõprehensum petrus negauit intͣra. quẽ suspensũ
latro confessus ẽ incruce. S uir iste tante᷑ formidiruis. quał¬
ꝓpt̾ aduentũ spc̾ existat audiamus. fit cimuentus magistra¬
tus. atq seniorũ. cesis denuntiatur apłis ne ĩ nomine iħu
loqui debeant. Fetrus magna auctoritate. respondit. Ob¬
edire oportet dõ magis quã hominibus. Et rursum. Si iustũ
ẽ in conspectu di uosꝰ potiꝰ audire quã dm. iudicare
ñ enĩ possumꝰ quȩ uidimꝰ & audiuimꝰ ñ loqui. Et illi

Expanded text:
quia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Spost adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidim
Abbreviated transcription (Latin):
uri ex aminis quã eũ districto uidice. habetis patronos facite.
hos indiẽ tanti t᷑roris illiꝰ. defensores adhibete. Gerte si apd¬
udirẽ quendã magnũ causa que libet ur̃a eẽt die orastino
uentilanda totꝰ hodierñ dies ĩcogitatione. ducet᷑. patronũ
ura fratnttas quereret. magnis pcib ageret. ut apd tantũ
undice᷑ sibi defensor ueniret. Ecce district uidex iħe uenturus ẽ.
tanti illiꝰ anglce. archangło q cͣcilix t̾ror adhibet᷑. In illo con¬
uentu causa urã discutitur. et tam̃ nos patronos mͦ nꝰ queri inꝰ
qͣstc̃ defensores habeamꝰ. Ad st̃ defensores nr̃i scĩ marty̧ res ro¬
gari uolt̃. atq ut ita dixerĩ. quęrt̃. ut querant᷑. Nos gͦ adiu¬
tores ur̃e. oracionis queritȩ. hos ꝓtectores urĩ reatꝰ ĩuenite.
qa ne puniri peccatores debeanit. rogari uult et ipse qͥuidi¬
cat. Snde et tã longo tẽpore cõminatur irã: eo tamen
nullomꝰ neglegentes reddat. sic peccata nra ꝑturbent. ut mens

Expanded text:
vestri examinis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hoquia, ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen nullo modo neglegentes reddat; sic peccata nostra perturbent, ut mens
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quis quis eũ adelum ascendisse ñ credidit. dehac
sollepnitate ꝓpsalmistã dr̃. Fleuata ẽ magnificencia tua
suꝑ celos. De hac rursusait. Ascendit ds iniubilacione.
et dñs inuoce tubȩ. de hac iterũ dicit. Ascendens in altũ
captiuã duxit captiuitatẽ dedit dona hominibus. Ascen¬
dens quippe in altũ. captiuã dux̃ captiuitatẽ. quia cor¬
ruprionẽ nrãm. uirtute suȩ in corruptionis abs orbuit.
Dedit uͦ dona hominib: quia misso desuꝑ spũ. alii sermo¬
nẽ sapienciȩ. alii sermonẽ scienciȩ. alii grãm uirtutũ
alui grãm ouracionã. alii genera linguarũ. alu tͣterp

Expanded text:
vit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac vit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera
Abbreviated transcription (Latin):
malbis uestib ascendente. aut̃ dño. in albis uestib appa¬
rent: nisi quod magna tunc sollẽpnitas angelis factaẽ.
cũ celũ ds̃ homo penetrauit : qͥaͥ nascente dño uidebat᷑
diuinitas humiliata. ascendente uero dño humanitas
ex altata. albȩ et enĩ uestes e& altarioni magis ẽ griuint
quam humilia cioni. In a sũptione gͦ eius angli in albis
uestibus uideri debuerunt. qui a qui iͣnatiuitate sua appa¬
ruit deus humilis. iascensione sua ostensus eͣ homo sub
clampnacionis nr̃ȩ.mutata eͣ sentencia corrupeionis
nr̃ȩ. Illa eñi natura cui dictũ ẽ terraes. et int̾rã ibis.¬
hodie incełu iuit. ꝓhar ipsa nãq carnis nr̃ȩ sub leuario
ne ꝑfigurã beatus iob dnm̃ auẽ uocat. Quia eñi ascen¬
sionis mysteriũ uideã non intelligere ꝓspexit. deinfi¬
Semitã ignorauit auis. auis enĩ recte appellatus ẽ dñs. quia
corpus carneũ ad ȩthera librauit. Ciuiꝰ auissemitã ignora¬

Expanded text:
in albis vestibus, ascendente autem Domino in albis vestibus angeli apparent, nisi quod magna tunc solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo subdamnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enhodie in coelum ivit. Pro hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infiSemitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignora
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓbationẽ fidei uox suffficit ꝓfessumis. quã defendit auerẽ¬
cundia ꝓfessio generalitatis. Est aut ubi se quisq in t̾roget.
in inconfessione axpñ seueracit᷑ ꝓbet. si non iã nom̃ eiꝰ erubescit: siplenȩ
uirtute m̃tis hnmanũ pudorẽ subdidit. Certe enĩ psecutionis tempore
irubes e cere poterant fideles substantus nudari. dedignita
deici. uerberibus affligi. Pacis aut tempore. quia
hec anr̃is ꝑsecutienib desunt. ẽ aliua ubi ostendam᷑ nob̾. Herẽmur
sẽpe a pocimis cdespici. dedignam̃ imurias uerbi tolerare. si contingad
fortasse cũ ꝓximo erubescunꝰ priores satiffacere. Cor quippe
carnale dum huus uitȩ glam quęrit. humilitate᷑ respuis. et ple¬
rũq ipse homo qui irascit᷑. discordanti sibi retonciliari ap̃petet
sed ire adsatis faciendũ pͥor erubescit. Pensemꝰ facta ueritatis: ut
uideamus quo iaceant nr̃ȩ prauitatis actiones. Siem̃ mebra fũ¬

Expanded text:
bationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Et tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plene virtuti mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles substantiis denudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore, quia a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra sum
Abbreviated transcription (Latin):
scõe martẏrũ corpora c̃sistimꝰ. fr̃s mei. Nũ ꝗd isti carnẽ suam
ĩ morte᷑ darent. nͥ eis cercissime. cͣstitisset eẽ uitã ꝓ qua mori
debiussent : Et erce qͥa ita credidert᷑ miracuł coruscant ad
extincta nãq eo corpora uiuentes egri ueniunt. et sanantur.
ꝑiuri ueniunt. et demonio uexant᷑. Demoniari uenunt. et
liberant᷑. Quomͦ gͦ uiuunt illic. ubi uiuunt. si ĩtor iniracalis

Expanded text:
res mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa trͣ solũ sunt angłi. cũ ꝑ eos aliqua nuntiant᷑. Unde et ꝑpsalmistã
dr̃. Qui fac̃ angłos suos spc̃. Acsi patent᷑ dicat. Quieos qͦs sẽꝑ habet
sp̃c. o iã cũ uoluerit angłos fac̾. Niaut̃ qui minima nuntiant.
angeli: qui uͦ sũma annuciant. archangłi uocant᷑ Hinc enĩ qd̃ ad
mariã uirgint᷑. ñ quilibet angłs s gabriel archangłs mutitur.¬

Expanded text:
quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos, quos semper habet, spiritus, etiam, cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginem non quilibet ang
Abbreviated transcription (Latin):
amus inuoce. et tanto dĩ factẽ adiusticiȩ defensumẽ negligimꝰ.
quanto humanas faries conttra iusticiã uerẽmur. Sed hiue quoq
uulneri congruũ sub iungit᷑ meclicam̃tũ. cũ dñs dicit. Quime
apud se homines dicunt. Nos iã dm̃ et sermones euis n erubcscinꝰ.
quia aperta eum uoce ꝓfitem᷑. Quib ego respondeo. qđ ĩ hac
plebe xpi̾ana sunt ñ nulli. qui xp̃m ideo confitentur. quia

Expanded text:
amus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, amus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
se auit᷑ pdat. et detrimentũ sui faciat: Cũ pserutio ab adũsarus
deest ualde uigilantius. cor custodiendũ est Nã paris tempore
quia licet quelibet uiuere. libet etiã ambire. Quȩ ꝓfecto auariria bene cõ¬
pescitur. si ipse status ambientis. sollicite consideretur: Nam cur
instat adcolligendũ: quando stare ñ potest ipse qui colligit:
Cursum gͦ sĩ quisq consideret. et cognoseet sibi pinse sufficere
parua quȩ habet. sed fortasse netuit. ne in hunis uite itinere
sup̃tus desit. Longa nr̃a desideria. increpat utt a breuis. Incas
sum multa portantur. cum iuxta ẽ quo pͥgitur: Plerũꝙ autẽ
et auaririã uncimus. sed adhuc obstat. quodiuas rertiudinis
minori tenemus custodia pfectionis. Nam sepe labentia cuncta
despicimus. sed tam̃ adhuc humane uerecundiȩ usu p̃pedimur
ut rectitudinẽ quã seruamus inmente. nondũ ex primere uale¬

Expanded text:
se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non poteCursum ergo suum quisque consideret et cognoscet sibi sufficere parva, quae habet. Sed fortasse metuit, ne in huius vitę itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevisum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere vale
Abbreviated transcription (Latin):
auculpas incaute remittimus ñ iam ꝑcaritate᷑ compati
sed pnegegentiã condescendisse uideam̃. Seqͥt᷑. Qui uolue
suã ꝓpt̃me. saluã faciet eã. Sic dr fideli: qͥ uoluerit aiumã
suã salua facere. ꝑdet eã. et qui ꝑdiderit animã suam
ꝓpt᷑ me . saluã eam faciet. acsi agricolȩ dicatur. frumtũ si
seruas ꝑdis : siseminas renouas. Qnis enĩ nesciat qđ frum̃tum
cum in semine mittitur. perit aboculis. interra deficit: sedunde
putrescit inpuluere : inde uiridescit inrenouatione. Quia uero
scã eccłã aliud tempus habet ꝑsecutionis. atq aliud paris. redẽp¬
tornrͣ ipsa eius tempora distinguit inp̃ceptis. Nã in psecutio
nis tempore ponenda est anima : pacis aut̃ tempore. eaque am¬
plius dominari posfunt. frangenda sunt desideria t̃rena. Vnde
et nune dr̃. Quidenĩ ꝓficit homim. si lueretur uniũ sum mundũ

Expanded text:
dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, sed per negligentiam condescendisse videamur». Nota quod Hely li: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam opter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam pnis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt, frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
portat. Aliena quippe onera in angͥria portantur. quando
puanitatis sturlu aliquid gcritur. Ergo qui ꝑsimoniẽ designant᷑.
nisi abstmentes et arrogantes. quiꝑ abstinentiã quidẽ. carnẽ
asficuint sed fructũ abstinentiȩ interius non requirurt:
rucẽ g dñ inangaria simon portat. qͥa cũ adopus bonum
exbona uoluntate ñ ducit᷑. remuisti sine fructu peccator
operatur. Nnde ide simon crucẽ portat. s ñmorit᷑: quia ab¬
stmentes & arrogantes ꝑ abstinenciã corpꝰ afficiunt. sedper
deruĩ uane głe mundo uuiunt. sompassionẽ uͦ anima plerũt
latenter obsidet pietas falsa. ut hane non nũquã usq ad
condescendu uicus ꝓtrahat. cũ adculpas qͥsq ñ debeat con¬
pastione exercere .s: xclũ. Compassio qui ꝓpe homini et recli¬
tudo uicus debetur. ut inuno eodẽq homine. et diligamus
bonũ quod factus est. ex psequamur mala que fecit. Mr

Expanded text:
portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est et persequamur mala que fecit, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
qualit᷑ utroq mͦ paulus crucẽ suã tulerat qͥ dicebat
Castigo corpꝰmeũ et in seruitute᷑ redigo. neforte alus
pͣdicans. ipsȩ repbus efficiar. Ecce inafflictione corp
frmor : quis scandalizatur. et ego non uror : ꝑfectus quippe
p̃dicator. ut excempłũ daret abstinentiȩ quã portabat inpec¬
pore. et quia inse trahebat. dampna infirmitatis altene crucẽ
portabat incorde. Sed quia ipsis urcutibus quȩdã uicia uox¬
tasunt : dicentdũ nob̃ ẽ quod uitiũ abstinentiã carnis. et quod
obsideat cõpassionẽ m̃tis. E uicino nãq abstinentiã carnis nͣ¬
mĩqua uana gloria ob̾sidet. quia dĩ tenintas incorpore. dũ
palsos innuultu respicitur: iurtus patefacta laudatur. et tan¬
pase telerius foras fundit. quanto adhumanos otulos per
ostensum pallorẽ eaut. Et plerũq fit. ut qđ causadi agi re¬
ditir ꝓ solis humanis fauorib agatur. Quod bene fymon ile
significat. qui inuentus initinere crucẽ dm̃cam inangariam

Expanded text:
ulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corpfirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed in praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589
Abbreviated transcription (Latin):
adeũ qͥ suꝑ ipsũ e̾ ñ ad ꝓpinquat. nec ualet adpͣhendere
qđ ultra scipsũ ẽ. si nescierit mactare qđ ẽ. Sic olerum
plantȩ transponunt᷑ ut ꝓficiant. atq ut ita dixeri ȩradi¬
cant᷑ ut crescant. Sic rerũ semina interrȩ ammiatione
deficiunt. ut in reparacione sui generis uberuis assurgan
Inde enĩ uident᷑ ꝑdidisse qđ erant. inde accipiunt hoc

Expanded text:
 ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓgenie tranquillitas indiuturna pare. et tam̃ cũ inse¬
ipso floreret. iam in eorũ cordib mundus aruerat. Ecre ĩa
inseipso mundus aruit. et adhuc in nr̃is cordib: floret. Ubiq¬
amaritudinib replemͣ. et tam̃ cexa m̃te carnalis c̃cupiscen¬
oiȩ ipsas euis amaritudines amamꝰ. fugientẽ sequim᷑. labenti
inheremus. et quia labente᷑ retinere ñ possimꝰ. cũ ipso labimꝰ
quẽ cadentẽ tenemus. Aliquando nos mundus retraxit adõ.
Nc̃ tantis plagis plenus ẽ. ut ipse nos iani mundus mitat
addm. Pensate gͦ quã nulla sunt quȩ tẽporalit currt᷑. finis
temporaliũ ostend it. quã nehil sit qđ transire possit. Ca¬
sus rerũ indicat. quia res transiens. et tt̃ ꝓpe nihil fuit : cũ
sate. inetͣnitatis aniore cor. figite. ut dũ terrena culmina
adipisci contẽpnitis. ꝑueniatis ad głam quã ꝑfidẽ tenetis

Expanded text:
in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in sein propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus floresciamaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit cum stsate, in aeternitatis amore cor figite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tenetis
Abbreviated transcription (Latin):
quanto huminib in alto. et humilitas cordis nr̃i tanto apd̃
dm̃ inaltoẽ. quanto hominib inimo. despiciamꝰ gͦsiquid
bonigerimus. nulla nos nr̃a inflet operacio. ñ rerũ ab undan
cia. non gła extollat. Si quib libet
tenciã ꝓtulit. c̃siliũ illius subiungit. Nã quasi quereremꝰ
qͥd ipse adhec faceret. adiunxit. Numiliatu ꝰ sũ et liberaũ
me. Nec gͦ cogitate fr̃s. hec tota intenrione pensate: no¬
lite in ꝓximis ur̃is mundi huꝰ bona uenerari: hoc ꝓpt̃ đm
honouate in hominib qͥb tam̃ cõmissi ñ estis. qł facti stͣ
adimaginẽ dĩ. Qđ tõ in pximis uere seruatis. si apd uosinet¬
ipsos priꝰ ĩ corde detumescitis. Nã qͥ fe admc ꝓreb trans¬
itorus extollit. nescit inpximo uenerari qđ maneat. No¬
lite gͦ inuosmetipsis pensare qđ habetis. s qͥd estis. Ecce mun¬
florentẽ mundũ mentis despectu calcauerunt. Erat tunc
uita longa. salus continua. opulencia inreb fecunditas

Expanded text:
quanto hominibus in alto, et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet tentiam protulit, consilium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed qflorentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ operacionis etiã impedim̃tũ p̃stat cęxeris. Quia
qui cumq subipso sunt. ex emplo prauitatis illius quasi
umbra ꝑuersitatis eiꝰ pͣmunt᷑. Stã de suꝑ arbor infructu¬
osa. et subtꝰ t̾ra sterilis latet. Infructuosȩ arboris desuꝑ
umbra densatur: solis radius ad terrã descendere negnaqũ
ꝑmittitur. qa dũ subierti quilibet patroni ꝑu̾si ꝑu̾sa
eaempla conspiciunt. ipsi quoq infructuosi remanente
ueritatis lumine priuantur: et p̃ssi umbra calorẽ solis
ñ accipiunt. qa inde remanent adõ frigidi. unde in ho
sclõ male ꝓteguntur. S de hoc ꝑu̾so quolibet potente.
peneiã requisicio dõ ñ est. Postquã enĩ se ꝑdidit. quę¬
rendũ sołumꝰ ẽ. cur et alios p̃mit. Unde bene rius derꝰ¬
cultori uinee dñs dic̃. It quid eciã terrã occupat :
lerrã quappe occupat. qͥ m̃tes alienas grauat. Terras

Expanded text:
 operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia  operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiendo docuit. uenit pꝰ legẽ ꝑ grãm : qaͥ pietatis suȩ prȩ¬
senciã eahbendo monitrauit. S tam̃ intrib annis fructũ
se ñ inuenisse ꝯqueritur : quia quorũcła prauoꝵ. m̃tes nec
inspirata lex. naturalis corrigit : nec pͣcepta erudiunt:
neo incarnacionis eiꝰ miracula conuertunt. Qd uͦ ꝑcultorẽ
mirũ dñice iunee curã gerunt. Nuiꝰ enĩ uinee pͥmus
cultor petrus apłs eaestitit. hunc nos incligni sequamur:
inquantũ ꝓeruditione ur̃a. docendo . dep̃cando. incre¬
pando. laboramꝰ. S cũ magno iã timore audiendũ est.
quod cultori uinee de infructuosa arbore dr̃. Suc¬
cide eã. ut qͥd etiã terrã occupat : Unꝰqͥsq iuxta modũ
suũ inquantũ locũ uite presentis tenet. si fructũ bonȩ
oꝑacionis ñ ea hibet. uelut infructuosa arbor terram
ocupat. quia ĩ eo loco in qͦ ipse ẽ. et aliis oꝑandi occasionẽ
negat.. S in hoc scło potens quilibet. si fructũ ñ habet.¬

Expanded text:
ocuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem mirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet
Abbreviated transcription (Latin):
ritas temperata : tanto erga se debet fieri nr̃a uifirmitas
accensa. Quatuor itatr ꝓposicunũ expleta racione. addona
eiusdẽ spc̃ contẽplanda transeamus. deisto qͥppe spũ spriptũ

Expanded text:
ritas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas ritas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nib pbuit. noluit peccatores perire: sed colligere. Prius
uoluit mansuete corrigere. ut haberet quos p̾modũ in
iudicio saluaret. Incolumba ergo apparere supeũ de¬
pulos inigne debuit spc̃ sos̃ demonstrari. ut hii qui erant
simpliciter. homines. atq uleo peccatores eos contra se¬
metipsos spiritalis feruor accenderet. et peccata qͥl
punirent. Nec ipsi quippe eeꝰ poterant sine peccato
qui adherebant cȩlesti magisterio: ioħe attestante. qui
ait. Sidixerimus quia peccatũ non habemus. nos ipsosse
durimus. et ueritas in nob̃ non ẽ. Inigne gͦ uenit in homi¬
nib incolumba uͦ apparuit indño. quia peccata nr̃a quȩ
pie. dñs ꝑmansuetudine̾ tollerat. nos ꝑzelum rectitudinis
debem̾ caute conspicere: et ardore peniten cie semꝑ cremare.
Igitur ꝑ colũbam spc in redẽptore monstratus ẽ. pignẽ
uero in hominib: quia quanto nob̃ nr̃i udicis factaẽ seue¬

Expanded text:
nibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius nibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum depulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibpunirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non hducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est seve
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus. Ecce prucdentiã serpentis audiuimꝰ̃ nimc defĩpli¬
citate colũbȩ: moneamur S. malicia paruuli estote. Henc
debeato iob dr̃. Erat uir. simplex et rectus. Que ẽ autem
rectitudo sine simplicitate. aut que ẽ simplicitas sine
rectitudine : quia gͦ et rectitudinẽ docet iste spc̾ et sim¬
plicitatẽ. et inigne monstrari debuit. et in coluba. quatinꝰ
omẽ cor qđ eius gracia tangitur: et mansuetudinis leni¬
tate tranquillum. et ⁊ eloiusticie accensirfiat. Adex¬
tremũ uero quȩrendũ ẽ cur in ipso redẽmptore nr̃o medi¬
atore dĩ et hominũ ꝑcolũbam apparuit. Indiscipulis
uero ꝑignẽ. Certe unigenitus filius udex ẽ generis hu¬
mani. S quis eiꝰ iustiriã ferret. sipͥus quã nos ꝑmansuetu¬
dinẽ colligeret. culpas nr̃as ꝑxelum. rectitudims exxami
nare uoliusset : homo gͦ ꝓhominib factus. initẽ se homi¬

Expanded text:
sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplisensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem nare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se homi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑmoysen dr̃. Inclextera eius ignealea. Sinistra quippe
repbi. qui adsinistrã ponendi sunt. Pextera aut̃ dĩ appel¬
lantur. electi. Indextera gͦ dĩ lex ignea ẽ. quia electi
mandata cęlestia nequaquã frigido corde audiunt. sed
adhec amoris intum facibus in ardescunt. Sermo ad aurẽ
ducitur: et mens eius sibimet irata ex intne dulcedinis
ẽ. quia om̃s quos repleuerit. simplices. et ardentes facit.
Simplices puritate: ardentes emulacione. Neq enuim
placeret dõ. aut simplicitas sine zelo. aut zelus sine sim¬
plicitate. Hinc ipsa ueritas dic̃. Estote prudentes sic̃ serpen¬
tes. et simplices sic̃ colũbe. Qua inrẽ notancdũ ẽ. qđ discipu¬
los suos nec derolũba. sine serpente: nec deserpente. sine colu¬
ba uoluit dñs ammonere. quatinus et colũbȩ simplicitatẽ
astutia serpentis accenderet. et serpentis asturiã colũbe
simplicttas tẽperaret. Hinc paulus ait. Noltte: effici pueri

Expanded text:
per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis est, quia omnes quos repleverit, simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici
Abbreviated transcription (Latin):
quia iã spc sc̃ĩ linguã habet. Helcerte in lingius igneis
apparuit spc̃ quia om̃s quos repleuerit ardentes parit᷑
et loquentes facit. Tinguas igneas doctores habent.
qͥa dũ cłm̃ amando p̃dicant. corda audienciũ inflani¬
mant. Nã ociosus sermo docentis ẽ.si p̃bere ñ ualet.
ĩcendiũ amoris. Noc doctrine incendĩ. ab ipso ueritatis
ore c̃cepert᷑ qͥ dicebant. Nonne cor nrm̃ ardens erat
in nobis cũ loqueretur nob̵ inuia. et aperiret nob̵ scrip¬
turas : ex audito quippe sermone ĩ ardescit animus:
torporis frigus recedit. fit mens insuꝑno desiderio arxia.
a concupiscentus terrenis aliena. Amor uerus qui habet̃
repleuerit. infletib cruciat: sed dũ tali ardore cruciatur.
ipsis suis cruciatib pascitur: Audire eilibet pͣcepta celestia.
et qt᷑ mandatis istruit᷑. qͣsi tot facib t̃flammat᷑: et quẽ tor¬
pebat pͥus pdesideria. ardet pꝰmodũ ꝑuerba. Unde bene

Expanded text:
quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc dt, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
lgnẽ ueni mittere interrã. et ꝗͥd uolo nͥ ut ardeat:
Terra eñ uocata st̃ corda t᷑rena. quȩ dũ semꝑ infimas
inse cogitationes cͣgerunt. amalignis spĩtib ꝯculcant᷑
S ignẽ dñs int̾rã misit. cũ afflatu spc̃ sc̃s̃ carnaliũ
pͥus uoluntatib frigidũ relinquit c̾rupiscencias pͣ¬
sentes scłi: et incendit᷑ aclamorẽ cłĩ. Bene ergoĩigne
ãparuit spcͣ sc̃s. qͥ ab om̃i corde qđ replet. torporẽ
frigoris excutit. et hoc ĩ desiderio sue et̾nitatis
accendit. Inigneis aut̃ lingius monstratus est. quia isdẽ
spr̃ coet̾nus est. filio. et habet cognacionẽ maximã ligua
cũ ũbo. Herbũ qppe patris ẽ filius. et quia una e᷑ spͣo.
et ũbi substancia. isdẽ spc̾ monstrari debuit in lingua
ł certe qa ꝑ linguã ꝓcedit uerbũ. In linguis igneis appa¬
uni genitũ filiũ confitetur. et notꝓre di uerbũ ñ ualet:

Expanded text:
Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? » Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper infirmas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram misit, cum afflatu sancti Spiritus pravis voluptatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et ardet per amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, qui ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum Verbo. Verbum quippe Patris est Filius; et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe, quia per linguam procedit verbum, in linguis appaunigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
templationẽ tante festiuitatis animũ tranfferamus. Sed
quia cũ lectione eugłica nob̃ ẽ etiã actiuĩ apłoe. lectiore¬
citata. ex cagͦ aliquid inusum nr̃e contẽplacionis trahamus.
apparuit. om̃iumq linguarũ scientiã delit. Quid scilicet
ta om̃iũ gentiũ erat uoce locutura : qui uͦ contra dm tur¬
rim ȩdificare conati sunt. cõmunionẽ unuis linguȩ ꝑ¬
cliderunt. in his aut̃ qui dnm humilit᷑ metuebant. lin¬
gue om̃s unite sunt. Hic gͦ humilitas erudicionẽ meruit.
simul et linguis Cur aliquando in cołuba. aliquando
specie. et suꝑ discipulos inigne: ita ut neq suꝑ dñm ue¬
niret ngne: neq suꝑ discipulos monstraret᷑ in colũba:
ꝑquatiuos itaq hec quȩ pͣposuimꝰ soluendo redeamꝰ
Patrinãqi et filio coet̾nus spc̃ ĩigne minstrat᷑: qa incor¬
poreus et in effabilis. atir. inuisibilis ignis c̾ ds. attestante
paulo. ds̃ nr̃ ignis cͣsumens ẽ. ds quippe unis đr qͥa

Expanded text:
festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet ta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrem aedificare conati sunt, communionem unius linguae perdiderunt: in his autem qui Deum humiliter metuebant, linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando specie, et super discipulos in igne: ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus et ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo; Deus noster ignis consumens est . Deus quippe i
Abbreviated transcription (Latin):
ximo qđ exhibeat dõ. ut ꝑfecte mereatur gaudere ĩ dño
cũ ꝓacmio. Tunc ad illã suꝑnȩ frequentiȩ lȩticiã ꝑuenimꝰ
de qua nuni spc̃ scĩ pignus accipimꝰ. adistũ fuiẽ toto amo¬
re tendamus. in quosine fine lȩtabimur: Ibi suꝑnorũ
cuuũ societas scã. ibi sollempnitas certa. ibi requi es se¬
cura. ibi pax uera quȩ nob̾iam ñ relinquit᷑. s datur .P.¬

Expanded text:
roximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere roximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur p
Abbreviated transcription (Latin):
quia tensi ineius radiis oculi reuerberant᷑. sed sole illustra¬
tos montes aspicimus. et qa iã sol ortus ẽ udemꝰ. Qͥa ꝗͦ solẽ
iusticie in se ipso uidẽ ñ possumꝰ. illustratos montes clarita¬
te illius uideamus. scõs udelicet apłos. qͥ uirtutib enncan
miraculis coruscant. quos natisolis claritas ꝑfudit. et cũ
inse ipso sit inuisibilis. ꝑeos nob̃ quasi pillustratos montes.
se usibiłẽ pͣbuit. Uirtus enĩ diuinitatis in se quasi sol ĩceloe
uirtꝰ diuinitatis in hominib sol in terra. Sołe iͦ iusticiȩ
intueam᷑ in terra. quẽ uidere ñ possumꝰ incelo. ut dum
illũ quandoq oculos et incełũ leuemus. S. inoffenso pede
it᷑ nrm̃ in t̾ra agit᷑. si ds et ꝓximꝰ integram̃te diligatur.
Neq enĩ ds̃ uere sine ꝓximo. nec ꝓxim̃ uere diligit᷑ sine
amus ad amorẽ illuis. qui suꝑ nos ẽ. Meclitetur. mens in ꝑ¬

Expanded text:
quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustraquia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine amus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in p
Abbreviated transcription (Latin):
dirat fortasse carnali cogitari one apcłse aliquis. Quomͦ
diligere ualeo. tuẽ ignoro: Nec et nos coneedimus. quia
mens insibilibus intenta. indere nescit inuisibilẽ. Nulla eni
nͥ insibilia cogitat. eaq etrũ non agit. imagines eorum¬
introrsus trahit. dumq inimiagimb corporeis iacet. surgere
adincorporea ñ ualet. Unde fit. ut tanto dererius creatorẽ
nesciat. quanto incogitacione sua. familiarĩ corpoream
creaturam portat. S rum dm uidere ñ possumus. habemꝰ
aliquid quod agamuis. Vnde it̾fiat quo ad eũ nr̃e in¬
telligentie oculus ueniat. serte quẽ inse uidere nullo
mͦ ualemus. hunc inseruis suis uidere iampossumus.
Quos dũ mira t̃spicimꝰ agere. certũ nobis est ineorũ
mentib đm habitare. inre aut̃ incorporea. areb
corponilib usum trahamus. Nemo et enĩ nr̃m orientẽ
clare solem insperam illius intendendo ualet conspicere.

Expanded text:
dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Nenit sp̃c et in ore eos ꝑdiuersitatẽ linguarum
docuit. inm̃te autem ex anc toritate roborauit. Coeperunt
et maliena xpmͣ loqui. quaide illo prius et insua lingua
loqui metuebant. In flanim atũ et eiũ cor. despeait torm̃ta
corporis que ante metuebat. Hicit uim carnalis formidinis
p̃amore conditoris. et qua prius suis aduersariis subcumbe¬
bant formicline. p̃erant eis iam auctoritate. Qui gͦ intantȩ
eos celsitudinis culmiine ereait. quid aliud dixerim. nisi qđ
mentes terrenorum hominum cȩłũ fecit: Pensate frs dilec¬
tissimi p̾ incarnacionẽ unigeniti filii. qualis sit hodierna
sollempnitas deaduentu spc̃ scĩ. Sicut enĩ illa. sic quoq et
hec ẽ honorabilis. In illa quippe ds inse ꝑmanens. semetipsũ¬
creauit hominẽ. in ista uero homines uementẽ desup suscepert᷑
dm̃. Inilla deus naturalit̃ factus ẽ homo. inista homines per

Expanded text:
bant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum bant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homine