comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
futurae beatitudis & iam inprȩsenti fi
deles maneat: subsequenter insinuat
dicens. Et ecce ego uobiscum sum omnib
diebus usq ad consummationẽ saeculi.
Libet autem conferre huic testimonio
quod marcus ait. Et dñs quidem post¬
quam locutus est eis: assumptus est
in caelum. & sedit adextris diꝰ. Quia
enim ipse ds̃ & homo est: assumptus .xuii.¬
est in caelum humanitate quam de
terra susceperat. man& cum sc̃is inter¬
ra diuinitate qua terram pariter
implet & caelum. man& autem om̃ib
diebus usq ad consummationem scłi:
Ex quo intelligitur quod usq ad finẽ
saeculi non desunt futuri in mundo:
qui diuina mansione & in habitatio¬
ne sint digni. Nec dubitandum eos
post huius saeculi certamina manere
cum xp̃o in regno: qui insaeculo cer¬
tantes xp̃m in sui cordis hospicio me¬
ruerunt habere mansorem. Notan¬
dum interea quod prȩsens ubiq diui¬
na maiestas aliter electis suis. aliter

Expanded text:
futurae beatitudinis etiam in praesenti fidfuturae beatitudinis etiam in praesenti fidelibus  Al., fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quam de terra susceperat; manet cum sanctis in terra divinitate, qua terram pariter implet et coelum: manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea quod praesens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
docentes eos seruare omnia quȩcumq
mandaui uobis. Rectissimus autem
ordo prȩdicandi & modernis quoq
praedicatoribus ȩcclesiae diligentissime
sect andus. ut primo quidem doceatur
auditor. deinde fidei sacramentis imbu¬
atur. deinde seruandis dñi mandatis
extempore liberius instruatur. quia
neq in doctus quisq & ignarus xp̃iane
fidei potest eiusdem fidei sacram̃tis ablui.
neq lauachro baptismi apeccatis emun¬
dari sufficit. si non post baptisma stu-¬
deat quisq bonis operibus insistere.
rius ergo docere gentes idest scientia
ueritatis instruere ac sic baptizare prae¬
cepit: quia & sine fide inpossibile est
placere dõ. & nisi quis renatus fuerit
ex aqua & sp̃u sco non potest introire
in regnum dĩ. Ad extremum uero sub¬
iungit. docentes eos seruare omnia quȩ¬
cumq mandaui uobis: quia sicut corpꝰ
sine spũ mortuum est. ita & fides sine
operibus mortua est. Quanta autem
merces pie conuersationis. quale pignus

Expanded text:
docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Ad extremum vero subjungit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam plus offender&. quam inpetra¬
ret. Dolet enim citius mereri indulgentiã.
qui uerecundius deprecatur. In omni ign᷑
culpa ante flendum est: sic prȩcandum.
cimus iam hoc exemplo quemadmodum
nr̃a peccata curemus. Cece nichil nobis
apłs nocuit quod negauit : & plurimum
profluit quod emendauit. Deniq imi-¬
temur eum dicentem alibi. Cum enim
tertio interrogaretur adño. symon a¬
mas me: respondit tertio. Dnẽ. tuscis
quia diligote. Ait dñs. Pasce ouesmeas.
Et hoc tertio. Quod quidem dictum ad
compensationem prioris proficit erroris.
Qui enim dñm tertio negauerat: tertio con¬
fitetur. Et quotiens culpam delinquen¬
do contraxerat: totiens gratiam diligen¬
do conquirit. idete ergo quantum
fletus profuerit petro. Antequam fler&
lapsus est: postea quam fleuit esectus ẽ
N qui ante lacrimas praeuaricator extitit.
post lacrimas pastor adsumptus est: &
alios regendos accepit. qui prius se ipse

Expanded text:
dentiam plus offenderet quam impetradentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse
Abbreviated transcription (Latin):
let excusari . & quod defendi non potest
ablui potest. Lauat enim lacrima delic¬
tum: quod uoce pudor est confiteri:
Lacrimȩ ergo uerecundiae consulunt pa¬
riter & saluti. Nec erubescunt inpeten¬
do. & impetrant in rogando. Lacrimae ui
in quam tacite quodammodo prȩces suNt.
Ieniam non postulant et merentur. causa
non dicunt & misericordiam consequunt᷑.
nisi quod utiliores lacrimarum preces
st quã sermonũ. quia sermo in precando forte
fallit. lacrima omnino non fallit. Sermo
enim inter dum non totum profert ne¬
gotium: lacrima semper totum prodit
affectum. Et ideo petrus iam non utitur
sermone quo fefellerat. quo peccauerat.
quo fidem omiserat: ne perid ei non cre¬
datur ad confitendum. quo usus fuerat
ad negandum. Ac per hoc mauult &
causam suam flere quam dicere & quod
uoce negauerat. lacrimis confiteri. Inue uiii¬
nio autem & aliud cur tacuerit petrus.
Letam cito ueniae postulatio per inpu¬

Expanded text:
let excusari, et quod defendi non potest, let excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impu
Abbreviated transcription (Latin):
enim apostolo quam protoplasto subue¬
nitur. Hunc & enim ds̃ aduesperum re¬
quirit errantem: illum dñs pullorum
cantu denegantem. Adam reus facti
nudus erubuit: petrus conscius dicti cor¬
rectus ingẽmuit. Ille tamquam depre¬
hensus festinat adlatebras: hic tamquã
emendatus prorumpit ad lacrimas.
Uelut latenti enim & edanti se a diuini¬
tate adac dicitur. adam ubi es: non qđ
adam conspectum dñi latere potuerit.
sed quod peccatrici conscientiae nullus
locus tũus uel certus sit. dum metuit
de prehendi. Respexit dñs petrum: et ui¬
apertis oculis eius emendauit errorem.
Recte oculis emendat: quia scriptum est.
Oculi dñi super iustos. & aures eius inpre-¬
ces eorum. Ergo petrus prorupit ad la¬
crimas: nichil uoce precatur. Inuenio
enim quod fleuerit: non inuenio quid
dixerit. Lacrimas eius lego. satisfactio¬
nem non lego. Recte plane petrus fleuit
& tacuit: quia quod defleri solet non so¬

Expanded text:
enim apostolo, quam protoplasto subveenim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominus Petrum, et apertis oculis ejus emendavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non so
Abbreviated transcription (Latin):
quod adsimilitudinem euae
petrum ostiaria mulier quoq
deceperit. & sicut adam femina circum¬
scripsit: ita & apłm femina circum uene¬
rit. Vsitatus enim ad decipiendum sexuᷤ
est. Fraudis suae uasculum in ostiaria dia¬
bolus recognouit. Fideles uiros non nisi
permulierem obpugnare consueuit. Ibi
adam per euam superat: hic petrum uin¬
cit perostiariam fuit enim sicut legimꝰ
in paradyso deliciarum diabolus. nec de¬
fuit sicut intelligimus in prȩtorio iudȩoꝵs.
Ibi imminebat satanas serpens. hic iudas
coluber perurgebat. Est ergo eadẽ
similitudo deceptionis in petro quae in
adam fuit. qm̃ eadem est & similitudo
mandati. Accepit enim adnõ uterq
mandatum: adam ne tanger&. & apłs
ne negaret. Ille ne lignum scientiae prȩ¬
sumer&: hic ne crucem sapientiae prae¬
terir&. Sed transgrediens uterq praecep¬
tum: pari modo delinquunt. Sustat
ille quod non licet: loquitur iste quod
non decet. Etamen facilior negatio
petri: quam adae prȩuaricatio. Citius

Expanded text:
quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius
Abbreviated transcription (Latin):
proficiscente iħu de hiericho & discipłis
eius et plurima multitudine : filiuᷤ timei
bartimeus caecus sedebat iuxta uiam

Expanded text:
proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas. Altera die stabularius dena¬
rios quoꝵ prętio uulneratum curaret
accepit: quia sp̃s sc̃s adueniens docuit
erogaueris. ego cum rediero reddam tibi.
Super erogat stabularius quod in duob
denariis non accepit. cum dicit apłs. De
uirginibus prȩceptum dñi non habeo. con¬
silium autem do ltemq Et dñs ordina¬
uit his qui euangelium annuntiant
de euangelio uiuere. sed non usi sumus
hac potestate. ne quem urm̃ grauaremꝰ
Cui rediens quod promiserat debitum
reddet. quia ueniens in iudicio dñs dicet.
Quia suꝑ pauca fuisti fidelis. super multa
to constituam. Intra ingaudium dñi tui

Expanded text:
Scripturas. Altera die stabularius denaScripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit ererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus, cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicium Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te cons
Abbreviated transcription (Latin):
sitam reportauit ad gregem: Itaq impo¬
ni iumento est: in ipsam in carnationem
xp̃i credere eiusq mẏsteriis initiari. simul
& ab hostis in cursione tutari. Stabulum
autem est ęccłia pręsens. ubi reficiuntur
uiatores de peregrinatione hac in aeter¬
nam patriam redeuntes. Et bene ium̾to
impositum duxit instabulum: quia ne¬
mo nisi baptizetur. nisi corpori xp̃i ad¬
unatus ȩccłam intrabit. E altera die
protulit duos denarios. & dedit stabula¬
rio: et ait. Curam illius habe. Altera
dies est post dñi resurrectionem. Nam
& ante quidẽ suiꝑ euangelii grãm in lumi¬
nare uenerat hos qui intenebris & um
bra mortis sedebant. sed potior resurre¬
ctione cęlebrata ꝑpetuȩ lucis splendor
effulsit. Duo denarii sunt duo testam̃ta.
in quibus ȩterni regis nr̃i imago conti¬
netur. finis enim legis xp̃c. Qui altera
die prolati dantur stabulario: quia tẽ
aperuit illis sensum. ut intelligerent

Expanded text:
sitam reportavit ad gregem. Itaque impositam reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento est in ipsam incarnationem Christi credere ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores de peregrinatione hac, in aeternam patriam redeuntes, et pene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit: Et altera die protulit duos denarios et dedit stabulario et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem, nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat hos qui in tenebris et in umbra mortis sedebant, sed potior resurrectione celebrata perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni regis nomen et imago continetur. Finis enim legis est Christus, qui altera die prolati dantur stabulario, quia tunc aperuit illis sensum ut intelligerent
Abbreviated transcription (Latin):
pręsentis iter arripuit. & uenit secus eum
qui uulneribus tabescebat inflictis: idest
insimilitudinem hominum factus & habi¬
tu inuentus ut homo compassionis nrãe
susceptione finitimus et misericordiae
factus est collatione uicinus. Et appropi¬
ans alligauit uulnera eius. infundens ole¬
um & uinum. Peccata quae in hominib
inuenit redarguendo cohibuit: spem
ueniȩ pęnitentibus. terrorem pęnȩ pec¬
cantibus in cutiens. Alligat enim uulne¬
ra dum precipit Penitentiam agite:
Infundit oleum dum addit Appropin¬
quauit enim regnum cȩlorum: Infundit
& uinum dum dicit. Omnis arbor quȩ
non facit fructum bonum excidetur.
& in ignem mittetur. Et imponens ilũ
iniumentum suum duxit instabulum.
& curam eius egit. Iumentum eius est
caro. in qua ad nos uenire dignatus est
In qua saucium imposuit: quia peccata
nr̃a portauit in corpore suo in ligno.
et iuxta aliam parabolam inuentam
quae errauerat ouem humeris suis impo

Expanded text:
praesentis iter arripuit, et venit secus eum praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae factus est consolatione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est. In quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris
Abbreviated transcription (Latin):
bescit et miseria deficit. mortuus idem lep¬
feroq est uulnere foedatus: Accidit aitẽ
ut sacerdos quidam descenderet eadem
uia. & uiso illo prȩteriuit. Similiter e
leuita cum esset secus locum & uideret
eum. transiit. Sacerdos & leuita qui uiso
saucio transierunt. sacerdotium & mini¬
sterium ueteris testamenti est: ubi per
legis decreta mundi languentis uulnera
monstrari tantum non autem curari po¬
terant. quia impossibile erat ut apłs ar
sanguine uitulorum & agnorum &hẏr¬
corum auferri peccata. Samaritanus
autem quidam iter faciens uenit secus eũ.
& uidens eum misericordia motus est.
Samaritanus qui interpretatur custos dñm
significat : cui rectissime propheta nehos
latrones possit incurrere supplicat. custo¬
dime inquiens alaqueo quem statuerunt
michi. & a scandalis operantium iniqui¬
tatem. Qui propter nos homines & ꝓpter
nram salutem descendens de cęlo uitȩ

Expanded text:
bescit, et miseria deficit, mortuus idem, letbescit, et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae
Abbreviated transcription (Latin):
intus intumesceret. foris temptatus tam
facile non caderet. Uera est enim satis
sententia quae dicit. Ante ruinam ex al¬
tabitur cor. Qui &iam despoliauerunt
eum. gła uidelicet immortalitatis & in no¬
centię ueste priuauerunt. Hȩc est enim
prima stola. qua iuxta aliam parabolam
luxuriosus filius perpęnitentiam rediens
ornatur. & qua protoplasti amissa cogno¬
uerunt. esse se nudos: tunicasq pellicias
naturae mortalitatis induti sunt. Et pla¬
gis impositis abierunt semiuiuo relicto:
Plage peccata sunt: quibus naturae hu¬
manȩ integritatem uiolando seminariũ
quoddam ut ita dicam augendę mortis
fessis indidere uisceribus. Abierunt autẽ.
non ab insidiis aliquãtenus cessando: sed
carumdem insidiarum fraudes occultando.
Demiuiuum reliquerunt: quia beatitudi¬
ne uitȩ immortalis exuere sed non sensũ
rationis ab olere ualuerunt. Ex qua enim
parte sapere & cognoscere dm̃ potest. ii¬
uus est homo: ex qua uero peccatis conta¬

Expanded text:
intus intumesceret, foris tentatus tam intus intumesceret, foris tentatus tam facile non recederet. Vera est enim satis sententia quae dicit: Ante ruinam exaltabitur cor. Qui etiam dispoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalitatis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo. Ex qua vero peccatis conta
Abbreviated transcription (Latin):
Cui profecto dnis ita responsũ suũ temperauit.
ut omnem qui misericordiam faceret
cuilibet proximum doceret: & tamen
hȩc eadem parabola specialiter ipsum dĩ
filium qui nobis per humanitatom ꝓximꝰ
fieri dignatus est designaret. Neq enĩ
ita praximum quem sicut nos diligere
iubemur super xp̃o interpretari debemꝰ.
ut moralia mutuę fraternitatis instituta
sub allegoriȩ regulis ex tenuare & aufer¬
re conemur. Suscipiens autem iħc dixit.
Homo quidam descendebat abhierusalem
in hiericho Homo iste adam in telligitur
in genere humano. hierłm ciuitas pacis
illa cȩlestis: acuius beatitudine lapsus in
hanc mortalem miserãq uitam deuenit.
Quam bene hiericho quae luna in terp̃¬
tatur significat. uariis uidelicet defectu¬
um laboribus erroribusq semper incer¬
tam. Et incidit in latrones. Latrones dia¬
bolum & angelos eius intellige. in quos
quia descendebat incidit. Nam nisi prius

Expanded text:
Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut et omnem qui misericordiam faceret, cuilibet proximum doceret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit; quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis videlicet defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit: nam nisi prius
Abbreviated transcription (Latin):
scripta ꝓponenti dicit. recte respondisti.
fac hoc & uiues: deinde post inductam pa¬
rabolam respondenti illum fuisse ꝓximũ
uulnerato qui fecit misericordiam in illũ
adiecit uade & tu fac similiter id est tali
miscdĩȩ studio ꝓximum tuum necesse ha¬
bentem diligere & sustentare memento.
apertissime de clarans solam ẽẽ dilectionem.
et ipsam non uerbotenus ostentatam sed
operis ex ecutione probatam. quae perpe¬
tuam ducat aduitam. Ille autem uolens
iustificare seipsum dixit adiħm. Et quis
est meus proximus : Quanta in anis gloriȩ
dementia. Legisperitus obuulgi fauorem
captandum quo sapienter respondisse iac¬
taretur primum se legis fatetur ignorare
mandatum. uere iuxta saluatoris sententĩã
sapiens & prudens in lege: sed quia non hu¬
miliari cum paruulis xp̃i sed se ipsum iusti¬
ficare desiderat. heatos oculos columbarũ
in nocentiȩ lactȩ lotarum. quibus xp̃i ar¬
chana uidere possit accipere recusat.

Expanded text:
scripta proponenti dicit: Recte respondisti: scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis ficare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia temptationum suarum motibus non
consentiendo sub cumbere. sed regendo prȩ¬
esse nouerunt. Et ecce quidam legisperitꝰ
surrexit. temptans eum & dicens. Magi¬
ster. quid faciendo uitam aeternam possi¬
debo: Legisperitus qui de uita ȩterna
dñm temptans in terrogat occasionem ut
reor temptandi de ipsis dñi sermonibus sũp¬
sit ubi ait. gaudete autem quod nomina
ura scripta sunt in cęlis: sed ipsa sua temp¬
tatione declarat quam uera sit illa dñi
confessio qua patri loquitur. quod abscon¬
disti haec asapientibus & prudentibus. et
reuelasti ea paruulis. At ille dixit adeum.
In lege quid scriptum est: Quomodo legis:
Iue respondens dixit. Diliges dnm diñ tuõ¬
UIIII. ex toto corde tuo. & extota anima tua. &
ex omnibus uiribus tuis. & ex omnimente
tua : & proximum tuum sicut te ipsum.
Dum legisperito respondet. perfectum no¬¬
bis saluator iter uitȩ cȩlestis ostendit. Cui
primo de dilectione dĩ & proximi legis

Expanded text:
qui tentationum suarum motibus non qui tentationum suarum motibus non consentiendo succubuere, sed regendo promoverunt: Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diliges Dominucorde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis
Abbreviated transcription (Latin):
on oculi scribarum & phari¬
seorum qui corpus tantum
dñi uidere sed illi beati ocu¬
li qui eius possunt cognos¬
cere sacramenta. de quib
dicitur. & reuelasti ea paruulis. Beati
oculi paruulorum. quibus & se & patrẽ
filius reuelare dignatur. Dico enim uobis
quod multi ꝓphetar & reges uoluerunt uide¬
re que uidetis & ũ uiderut. & audire que audi¬
tis & ñ audierunt. Abraham exultauit
ut uideret diem xp̃i. & uidit & gauisus
est. lsaias quoq et michas et multi alii ꝓ¬
phetȩ uiderunt głam dñi. qui et ꝓpterea
uidentes appellati sunt. Sed hi omnes alona¬
ge aspicientes & salutantes ꝑspeculum et
in enigmate uiderunt. Apł̃i autem inp̃¬
sentiarum habentes dnm conuescentesq
ei. & quȩq uoluissent in terrogando discen¬
tes. nequaquam per angłos aut uarias ui¬
sionum species opus habebant doceri.
Quos uero lucas multos prophetaᷤ & reges
dicit. matheus apertius prophetas & iustos
appellat. Ipsi sunt enim magni reges.

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus Domini tantum videre, sed illi beati sunt oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta. De quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et Patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt. Abraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est. Isaias quoque, Michaeas et multi alii prophetae viderunt gloriam Domini, qui et propterea videntes sunt appellati. Sed hi omnes, a longe aspicientes et salutantes, per speculum et in aenigmate viderunt; apostoli autem impraesentiarum habentes Dominum convescentesque ei, et quaeque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat: ipsi sunt enim reges magni
Abbreviated transcription (Latin):
luxta litteram manifesta est dni senten¬
tia nullum nobis amplius quam qui
misereatur esse proximum: si hierosoli¬
mitȩ ciui non sacerdos. non leuita ex
eadem gente immo in eadem urbe nati
et nutriti. sed externȩ gentis accola quia
magis misertus est factus est ꝓximus.
Sacratiore autem in tellectu qm̃ nemo
magis est ꝓximus quam qui uulnera
nr̃a curauit : diligamus eum quasi dnm̃
Nichil enim tam ꝓximum quam caput
membris. Diligamus & iam eum qui imi¬
ipsũ diligere manifestes: quic quid ualeᷤ
in eiꝰ uel corporali uł sp̃uali necessi-¬
tate sub leuanda deuotus operare:¬

Expanded text:
uxta litteram manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, sed Hierosolymiti civi non sacerdos, non levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus, quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominnihil enim tam proximum, quam caput membris, diligamus etiam eum qui imiipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spirituali necessitate sublevanda devotus operare
Abbreviated transcription (Latin):
cordis munditiam quaerer& dicens cor
mundum crea in me ds̃. continuo subiun¬
xit. spm rectum in noua inuiscerib meis:
qͥa si non interiora nr̃a sp̃s dñi rectus im¬
pleuerit.cor in nobis mundum unde sit
non habet. Cum operis boni profectum
concupiscens dixiss&. dnẽ adte confugi.
doce me facere uoluntatem tuam : statim
quo hunc ordine consequi deber& osten¬
dit cum subdidit. Sp̃s tuus bonus deduca.
me inuiam rectam. Cuius uestigiis iuxta
modulum nr̃m fratres dilectissimi adhe-¬
rentes. petamus dm̃ patrem ut sp̃s sui grã
nos inuiam rectȩ fidei quae perdilectio¬
nem operatur inducat. & ut optata mere-¬
amur optinere : taliter uiuere studeamꝰ. .xxuiii.
ne tanto patre simus indigni. quinpoti-¬
us mysterium regenerationis quo inbap-¬
tismate filii dĩ sumus effecti illibato sẽꝑ
corpore pariter & mente seruemus
Certum namq est: quia si summi patris
mandata sectamur. remunerabit nos he¬

Expanded text:
cordis munditiam quaereret dicens: Cor cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova in visceribus meis , quia si non interiora nostra Spiritus Domini rectus impleverit, cor in nobis mundum unde sit non habet. Cum in operibus bonis profectum concupiscens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiis juxta modulum nostrum, fratres charissimi, adhaerentes, petamus Deum Patrem, ut Spiritus sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illibato semper corpore pariter et mente servemus. Certum namque est, quasi summi Patris mandata sectamur, remunerabit nos hae
Abbreviated transcription (Latin):
nemo bonus nisi unus ds: cum tamen
participatione eiusdem diuinae bonita¬
tis rationalis creatura bona fieri posse
cognoscitur. Unde & dñs pia promissi¬
one testatur. quia pater de caelo dabit
spm bonum petentibus se: ut profecto
ostendat. quia qui exse ipsis mali sunt.
per acceptam sp̃s gratiam boni possunt
effici. Spm̃ bonum petentibus dandum
apatre pollicetur. quia siue fidem. spem.
caritatem. siue alia quaelibet bona cae¬
lestia desideramus adipisci: non aliter
nobis haec quam proscĩ sp̃s dono tribu¬
untur. Hinc est enim quod idem sp̃s
inisaia sp̃c sapientiae & intellectus. sps
consilii & fortitudinis. sp̃s scientiae et
pietatis. sp̃s timoris dñĩ. et in alio loco
sp̃s dilectionis & pacis. sp̃s gratiae & pre¬
cum nominat᷑: quia nimirum quicquid
boni ueraciter habemus. quicquid bene
agimus. hoc eodem spũ largiente perci¬
pimus. Quod intelligens propheta cũ

Expanded text:
Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem bonitatis divinae rationabilis creatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desideramus adipisci, non aliter nobis haec quam per sancti Spiritus donum tribuuntur. Hinc est enim quod idem Spiritus in Isaia Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, Spiritus timoris Domini, et in alio loco Spiritus dilectionis et pacis, Spiritus gratiae et precum nominatur, quia nimirum quidquid boni veraciter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem eius: audit nos. Sed & ipse
dñs certam nobis fiduciam dat impetran-¬
di quae recte petimus: cum subiungit
Si ergo uos cum sitis mali nostis bona data
dare filiis ur̃is. quantomagis pater uester
de caelo dabit spm̃ bonum petentibus se:
Malos autem uocat discipulos. qui utiq qͦn¬
ni erant: quia nimirum nemo est qui
in hac uita acunctis ualeat inmunis esse
delictis. salomone affirmante qui ait. qͥa
non est homo iustus interra qui faciat
bonum & non peccet. Unde prouide¬
dñs qui grauibus peccantium reatibus
grauiora pęnitendi medicamenta demon¬
strat: ipse cotidianos electorum erratus qͥ
uerho maxime uel cogitatu contingunt
cotidianis orationum studis docet debere
curari. quos inter alia sic orare praecepit.
ẜt dimitte nobis debita nr̃a sieut & noᷤ
dimittimus debitoribus nr̃is. Uel certe
malos appellat discipulos. quia in com¬
paratione diuinae bonitatis omnis ere¬
atura mala esse probatur dicente d̃no.

Expanded text:
voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, quanni erant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
nos infidelitatis sinat interire uenenis.
ure enim nomine serpentis uirus infi-¬
delitatis quod per ipsum generi humano
aspersum est exprimitur. cum dicitur:
Aut si piscem petit. numquid propisce ser¬
pentem dabit illi: Non est timendum.
tempnere possimus a dnõ postulemus:
ille auditum auertat. ac nos desperatio¬
ne futurorum retro respicere idest ea
quae relinquimus patiatur labentis sae¬
culi commoda uirulenta requirere. Recꝰ¬
te namq inmutatio boni propositi noci-¬
ua & concupiscentiae carnalis repetitio
ueneno scorpionis quod retro idest in
cauda gestat comparatur. cum dicitur.
Aut si petierit ouum. numquid porrig&¬
purae caritatis. sincerȩ fidei. certȩ spei
tribuat: ut duritiam odiorum. perfidiȩ
uirꝰ. aculeũ nob desperationiꝰ qͥ ad cadũca re¬
trahere solet auferat. & absq ulla dubie¬
tatȩ quod petimus accipiemus: Ait
enim ueridica uoce iohannes apostolus.
quia quaecumq petierimus secundum

Expanded text:
nos infidelitatis sinat interire venenis. nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum ntemnere possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porrigepurae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes apostolus, quia quodcunque petierimus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Haec igitur sunt fratres kmĩ
bona quae principaliter a dnõ petere.
haec iustitia regni dĩ quam ante omnia
quaerere debemus. fides uidelicet. spes &
caritas : quia sicut scriptum est ustus ex
fide uiuit. sperantes autem in dñõ mise¬
ricordia circumdabit. &. plenitudo legis
est dilectio. Omnis enim lex in uno ser-¬
mone impletur. Diliges proximum
tuum sicut te ipsum. Ꝙ iterum. Dilec-¬
tio proximi malum non operatur
on est autem metuendum ne si gratiam
dilectionis ad nõ pia deuotione quaeramũs.
si intimo ex corde dicamus. panem nrm
cotidianum da nobis hodie: ille cor nrm̃
rigore odiorum constringi permittat.
Hunc & enim rigorem perduritiam lapi-¬
dis insinuat cum dicit. Quis autem ex
uobis patrem petit panem: Numquidꝰ
lapidem dabit illi: Non est formidandũ.
ne si fortitudinem fidei contra hostis an¬
tiqui temptamenta praecemur toto ex
corde dicentes. dnẽ auge nobis fidem: ille

Expanded text:
tamus . Haec igitur sunt, fratres charissimi, tamus . Haec igitur sunt, fratres charissimi, bona quae principaliter a Deo petere, haec justitia regni quam ante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide vivit . Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit , et: Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat nutritur. inuisibilium prȩmioꝵ
intuitu quaeq ualet bona operatur
memor illius apostolici. quia quae ui¬
dentur temporalia sunt quae autem
non uidentur aeterna sunt. Possumus
et hoc dicere quia piscis in eo fidei tẏpũ
teneat. quod sicut ille crebris maris
fluctibus tunditur nec perimitur. ita
fides firma quantis libet aduersantis
mundi prȩssuris impugnetur in con-¬
uulsa persistat. immo etiam decertami-¬
ne gloriosior ex istat: adiuuante illo qͥ
missis ad praedicanda eiusdem fidei dona
discipulis ait. In mundo pręssuram habe-¬
bitis. sed confidite: ego uici mundum.
orro per ouum spei nraẽ certitudo figu¬
ratur: quia inouo nondum fȩtus cerni-¬
tur. sed futurae auis foctus speratur.
Et fideles quiq nec dum in prȩsenti suꝑnae
patriae gloriam quam credunt intuen-¬
tur : sed futuram sperando prestolant᷑.
Unde dicit apostolus Si autem quod non
uidemus speramus: per patientiam expec¬

Expanded text:
deficiat nutritur, invisibilium praemiorum deficiat nutritur, invisibilium praemiorum intuitu quaeque valet bona operatur, memor illius apostolici quia ea quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicut illecebris  F., inquietis maris fluctibus tunditur, nec perimitur, ita fides firma, quantislibet adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles quique nondum in praesenti supernae patriae gloriam, quam credunt, intuentur, sed futuram sperando praestolantur. Unde dicit Apostolus: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspec
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ita ut montes transferret. & si di-¬
stribuer& omnes facultates suas incyboᷤᷤ
pauperum. & si traderet corpus suĩut
arder&. caritatem autem non haber&.
nichil illi prodesset. Caritas autem¬
uera est: qua et dnm ex toto corde.
tota anima. tota uirtute. & ꝓximũ
tamquam nos ipsos diligere ꝓr ecipi¬
mur. Hec tantum proximis & amiciᷤ.
uerum & iam inimicis perfectus quisq
beneficium dilectionis impendere deb&:
dnõ dicente. Diligite inimicos urõs.
bene facite his qui oderunt uos. Orate
propersequentibus & calumniantibus
uos: ut sitis filii patris ur̃i qui incaelis
est. Inpisce autem. fides non ficta ex¬
primitur. Quomodo enim piscis sub
tegumento aquarum nascitur. uiuit
& alitur: sic & fides quae in dm̃ est quae
alterius uitae gaudia perlamenta prȩ-¬
sentia fletusq requirit inuisibiliter
in corde gignitur. inuisibili gratia sp̃s
per aquam baptismatis consecratur. in¬
uisibili auxilio diuinae protectionis ne

Expanded text:
fidem, ita ut montes transferret, et si difidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum, ita ut arderet, charitatem autem non haberet, nihil illi prodest . Charitas vera est, qua et Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam nos diligere praecipimur. Nec tantum proximis et amicis, verum etiam inimicis perfectus quisque beneficium dilectionis impendere debet, Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, invisibiliter in corde gignitur, invisibili gratia Spiritus per aquam baptismatis consecratur, invisibili auxilio divinae protectionis ne
Abbreviated transcription (Latin):
cem: Num quid propisce serpentem
dabit illi: Aut si petierit ouum. num¬
quid porriget illi scorpionem: Aperta
& enim est comparatio haec & cunctis
audientibus ad intelligendum facillima.
quia si homo quilib& mortalis ac fragi¬
lis & peccati adhuc carne grauatus pe¬
tentibus se filiis quos diligit quae hab&
bona quamuis terrena & fragilia dare
non denegat: multomagis pater caelestiᷤ
petitoribus suis suo timore & amore prȩ¬
ditis non defectiua in caelis bona largit᷑.¬
Sed iuxta tẏpicam intelligentiam paniᷤᷤ
dilectionem significat. quia sicut ille
principalis est cybusita ut sine eo m̃sa
in ops esse uideatur: ita haec principalis
est uirtus ita ut sine illa uirtutes relique
spiritales uirtutes esse nequeant. quia
nimirum quic quid boni agitur inso¬
la dilectione perficitur Unde dicit
apostolus. quia si linguis hominum lo¬
queretur & angelorum. & si haberet
prophetiam & nosset mysteria omnia
et omnem scientiam. & si haberet omnẽ

Expanded text:
cem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. Juxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scientiam, et si habuerit omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ qui in caelis est dimittat uobis pec¬
cata ur̃a. Unde & de talibus apte pro-¬
pheta subiungit. Uoluntatem timen¬
tium se faciet: & orationes eorum exau¬
diet. & saluos faciet eos. Illi itaq inueri¬
tate dnm̃ inuocant: qui eum timere
comprobantur. Horum ipse cum cla-¬
mauerint orationes ex audit. horum
cum ad se suspirauerint pia desideria
perficit. hos cum de hac uita transierint
ad salutem sustollit aeternam. At contra
sunt qui dnm sed non inueritate inuo¬
cant. Quos redarguens iacobus ait leti¬
tis & non accipitis. eoquod male petatis.
Male namq petunt. qui perseuerantes
inpeccatis pro eisdem peccatis quae ipsi
minime dimittunt ut sibi a dnõ di¬
mittantur impudenter exorant
Quales ipse per isaiam reprobat dicens.
Scum extender itis manis u es arr¬

Expanded text:
vester, qui in coelis est, dimittat vobis pecvester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra ; unde de talibus apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Illi itaque in veritate Dominum invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestr
Abbreviated transcription (Latin):
donator erigit: omnis in quiens qui pẽ¬
tit accipit. & qui quaerit inuenit: et
pulsanti aperietur. Non ergo dubitan¬
dum quod petentes accipimus. quaeren¬
tes inuenimus: pulsantibus nobis ape¬
rietur. quia nimirum fallere non po¬
tuit ueritasquȩ promisit. Sed hoc est
uigilantius intuendum: quia non om̃s
qui coram hominibus orare uidentur
in conspectu interni arbitri petere
uel quaerere uel caelestis regni aditũ
pulsare probantur. Neq enim propħa
diceret. prope est dñs omnibus in uo¬
cantibus eum inueritate : si non aliqͦs
tate: qui in hoc quod orando dicunt.
uiuendo non contra dicunt. Inuocant
dñm inueritate: qui suas ei preces ob¬
laturi primo uissa illius implere sata¬
gunt. qui dicturi ei in oratione et di-¬
mitte nobis debita nr̃ã sicut & nosdimit¬
timus debitoribus nrĩs. illud eius man¬
datum impleuerunt quo dicit. Et cũ
stabitis ad orandum. remittite siquid
habetis aduersus aliquem: ut & pater

Expanded text:
donator erigit, Omnis, inquiens, qui pedonator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate , si non aliquostate, qui in hoc quod orando dicunt vivendo non contradicunt; invocant Dominum in veritate, qui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum impleverunt quod dicit: Et cum stabitis ad orandum, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater