comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ex fide luctati st̃. ⁊ ñ ex pacto ad ostentationẽ ut
offerrent ipsi fecerunt. hos placuit honorem qͥdẽ
sedis ꝓpͥe retinẽ. offerre aut̃ illis ⁊ sermonẽ ad po¬
pulũ facẽ. aut aliqͥb sac̃dotalib officus fungi nõ
liceat. Diacones similit̃ qͥ ĩmolauert̃. pꝰea uõ iterũ
reluctati sunt. alias qͥdẽ honores habere oportet.
cessare aut̃ debent ab om̃i sacͦ minist̾io. ita ut nec
panẽ nec calicẽ offerant. nec ꝓnuntient. nͥ forte¬
aliqͥ ep̃i ꝯscii laboris eoꝵ. humilitatis. ⁊ mansuetu¬
dinis uolu̾int eis aliqͥd ampliꝰ tͥbuere. ł ad hib̾e. pe
tibus. sustinẽ torm̃ta. aut in custodia trusi ꝓclama¬
uert̃ se xp̃ianos ẽẽ:⁊ eo usq astricti st̃. ut manꝰ eoꝵ
cõp̃hendentes uiolent̃ attraberent.: ⁊ funestis sacͥ¬
ficuis ad mouerent. ut aliqͥd polluti cibi ꝑnecessi¬
humilitate uitȩ ꝯfitentes. hos uelut extra deli¬
ctum ꝯstitutos. a cõmunioĩs gr̃a ñ ꝓhib̃i decerni¬

Expanded text:
si ex fide luctati sunt, et non ex compacto ad ostentationem ut caperentur ipsi fecerunt, hos placuit honorem quidem sedis propriae retinere, offerre autem illis et sermonem ad populum facere, aut aliquibus sacerdotatibus officiis fungi non liceat. § 1. Diaconi similiter, qui immolaverunt, postea vero iterum reluctati sunt, alias quidem honorem habere oportet; cessare autem debent ab omni sacro ministerio, ita ut nec panem, nec calicem offerant, nec evangelium pri sint laboris eorum et humilitatis et mansuetudinis, et voluerint eis aliquid amplius tribuere vel adimere. Pentibus sustinuere tormenta, aut in custodiam trusi proclamaverunt se Christianos esse, et eo usque astricti sunt, ut manus eorum comprehendentes violenter attraherent, et funestis sacrificiis admoverent, aut aliquid polluti cibi per necessihumilitate vitae: hos, velut extra delictum constitutos, a communionis gratia non vetari
Abbreviated transcription (Latin):
lis gr̃ȩ ꝯsolatione tributt᷑. nunquã questib
ł quib libet p̃muis uenundari penit᷑ debet.
dicente dño. qd̃ gratis accepistis gratis date:
Et idõ quicũq deinceꝑs in eccłastico ordine
ꝯstitutus. aut ꝓ baptitandis ꝯsignandisꝙ fi¬
quelibet ł p̃mia. nͥ uoluntarie oblata ꝓhuiꝰ.¬
modi ambitione susceꝑit. equidẽ si sciente
loci ep̃o tale quicquã a subditis ꝑpetratũ fue
rit. idem ep̃s duob m̃sib ex cõmunicationi
subiaceat. ꝓ eo qd̃ in scientia mala ꝯtex̃. ⁊ corre¬
ctionẽ necessariam ñ ad quisiuit. Si aũ suoꝵ

Expanded text:
lis gratiae collatione tribuitur, nunquam quaestu, vel quibuslibet praemiis venundari penitus debet, dicente Domino: Quod gratis accepistis, gratis date . Et ideo quicunque deinceps in ecclesiastico ordine constitutus, aut pro baptizandis consignandisque fiquaelibet vel praemia, nisi voluntarie oblata pro hujusmodi 133 ambitione susceperit. Equidem si sciente loci erit, idem episcopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat pro eo quod scita mala contexit et correptionem ne
Abbreviated transcription (Latin):
m̃siũ ex cõmunicatione plectat᷑. Si diaconꝰ.iii.
subdiaconꝰ u̾o̾ ł cłicus. his cupiditatib seruieis
cõpetenti pena ⁊ debita ex cõmunicatione ple¬
a sac̃dotib exigant᷑ ꝓbalsamo.ꝙ. in c̾smate po

Expanded text:
sium excommunicatione plectatur; si diaconus, trium; subdiaconus vero vel clericus his cupiditatibus serviens et competenti poena, et debita excommunicatione plea sacerdotibus exigatur pro balsamo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipꝰquã dĩ uicȩ sr̃ cap̃s̾ hõem imposũit alicuiꝰ
leuitatis instinctu. ł distrietiõis religiõis obtentu.
ex eodem claustro audeat sine patris totiꝰ ꝯgregatiõis
ꝑmissione recedẽ. discedentes uero nullus abbatum.
ł ep̃oꝵ. ⁊ nullus monachoꝵ sine cõmuni littãꝵ cau

Expanded text:
quam Dei vice supra caput sibi hominem imposuerit, alicujus levitatis instinctu vel districtioris religionis obtentu ex eodem claustro audeat sine patris et totius congregationis permissione recedere. Discedentem vero nullus abbatum vel episcoporum, nullus monachorum sine communi literarum caut
Abbreviated transcription (Latin):
pitulũ non de eo intelligendum ẽ qui uno ꝑapo¬
stasiã ordinato a cardinalib ⁊ religiosis cłicis apłi¬
cȩ sedi intronitat᷑. etiã si ille apostaticꝰ ita cathedrã
beati petri uiolent̃ tenuerit. ut canonica electio
intra urbem fieri ñ ualeat. Unde nicholaus. p̃p̃.¬

Expanded text:
um non de eo intelligendum est, qui uno per apostasiam ordinato a Cardinalibus et religiosis clericis apostolicae sedi inthronizatur, etiamsi ille apostaticus ita cathedram B. Petri violenter tenuerit, ut canonica electio intra Urbem fieri non valeat. Unde Nicolaus Pap
Abbreviated transcription (Latin):
nas leges publice ñ admittunt. his in pugnandi
alt̾m nos licentiã submouemꝰ ⁊ nullatenꝰ accusa-¬
ut supͣ patuit in ea causa. ubi de accusatione mino¬
rum adu̾sus maiores disputatum ẽ. Itẽ cũ mai¬
ores scientia ⁊ morib. a minorib accusari ꝓhiben¬
tur. ñ ȩqͣles ab ȩqualib. ł minores a maiorib ab
huiꝰ accusatione ñ st̃ hui ꝓhibendi. cũ ħeticus ca¬
ed hoc an generalit̃ acci¬

Expanded text:
nas leges publicae non admittunt, his inpugnandi alterum et nos licentiam submouemus. quaero a uut supra patuit in ea causa, ubi de accusatione minorum adversus majores disputatum est. C. ores scientia et moribus a minoribus accusari prohibeantur, non aequales ab aequalibus, vel minores a majoribus, ab hujus ergo accusatione non sunt hi probibendi, quum haereticus caed hoc an generaliter acci
Abbreviated transcription (Latin):
care. discussis ꝙ obiectionib. quȩ ipsis prb̃is in¬
pingunt᷑. si ꝯuinci potuerint a sacerdotali remo¬
ueant᷑ offõ. Quia qui scĩ ñ st̃ sc̃ã attractare ñ pos-¬
sunt. atq alieni efficiant᷑ a minist̾ĩo. qd̾ uiuendo
illicite polluerunt. Itẽ
ordine deponendꝰ. ep̃i ꝓuidentia loci pęnitentiȩ

Expanded text:
cari; discussisque obiectionibus, quae ipsis presbiteris inpinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sancti non sunt, sancta tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministillicite polluerunt. C. VII. ordine deposito episcopi providentia locus poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
ditu quã de oblatione fideliũ ꝓut cuiꝰ libet eccłȩ
facultas admittit. sicut dudũ rationabilit̃ ẽ dec̾tũ
ouenit fieri portiones. Quaꝵ una sit pontificis. al¬
tera cłicoꝵ. t̾cia pauꝑũ. Quarta fabricis ẽ applican¬
da. de qͥbꝰ sic̃ sac̃dotis int̾erit integͣm ministris eccłȩ
memoratã dependere quantitatẽ. sic cłicꝰ ult̃ dele

Expanded text:
 quam de oblationibus fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit sicut dudum est rationaliter decretum convenit fieri portiones. Quarum una sit pontificis, altera clericorum, tertia pauperum, quarta fabricis est applicanda. De quibus sicut sacerdotis intererit, integram ministris ecclesiae memoratam dependere quanti
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ p̃rogata. locoꝵ doceat restauratio sc̃oꝵ mani¬
festa Quia nefas ẽ si sacͥs ȩdib destitutis. in lucrũ
suum p̃sul impendia his sacͥs ȩdib deputata ꝯuer-¬
tat. Ipsam nicħlominꝰ ascriptã pauꝑib portionem.
quãquã diuinis ronib disspensasse monstraturꝰ
ẽẽ uideat᷑. tñ uxta ꝙ scriptũ ẽ ut uideant᷑ opera

Expanded text:
citer praerogatam locorum doceat instauratio sanctorum manifesta: quia nefas est, si sacris aedibus destitutis, in lucrum suum praesul impendia his designata  al. deputata convertat. Ipsam nihilominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera
Abbreviated transcription (Latin):
Beatꝰ enĩ ioħs eugłista duob iuuenib quos pęnitue¬
iat oĩa sua ꝓ xp̃o reliqͥsse. ⁊ pauꝑib erogasse. aurũ
⁊ geminas reddidit. ut cuncta quȩ uendid̾ant sͥ
redimerent. S obicit᷑. Beatꝰ ioħs ñ oblata reodidit
erant. Similit̾ si abbas ł ep̃s aliqͥd habu̾it q̃ in eccła¬
sticis facultatib ñdũ st̃ adnumãta. exẽplo bĩ ioħis
det illa recedenti. oblata uero eccłȩ retineat. Seq̃r

Expanded text:
Beatus enim Joannes evangelista duobus juvenibus, quos poenituerat omnia sua pro Christo reliquisse, et pauperibus erogasse, aurum et gemmas reddidit, ut cuncta, quae vendiderant, sibi redimerent. Sed objicitur: B. Joannes non oblata reddidit, erant. Similiter si abbas vel episcopus aliqua habuerit, quae in ecclesiasticis facultatibus nondum sunt annumerata, exemplo B. Joannis det illa recedenti, oblata vero ecclesiae retineat. § 2
Abbreviated transcription (Latin):
catholicȩ manꝰ impositio cũ satis factione. in
medicinȩ pęnitentia. S damnationẽ simoni¬
acoꝵ ⁊ eoꝵ qui eis ꝯsenserunt legimꝰ medici¬
nã u̾o̾ autenticã ex hac ħesi nominatĩ ñ legi¬
mus. nisi qd̾̃ sic̃ usurpatũ ẽ innouatianis.
ł donatistis minorib utiq ħeticis. ñ canoni¬
ce s exintuitu pietatis. ita ⁊̃ ex his posse fieri
ce se absciderint ab eccła curent᷑. Qua uo̾ parte

Expanded text:
impositio cum satisfactione et medicina poenitentiae: sed damnationem simoniacorum et eorum, qui eis consenserunt, legimus, medicinam vero authenticam ex hac haeresi nominatim non legimus, nisi quod, sicut usurpatum est in Novatianis vel Donatistis, minoribus utique haereticis, non canonice, sed ex intuitu pietatis, ita etiam ex his posse fieri te se absciderint ab ecclesia, curentur, qua vero parte
Abbreviated transcription (Latin):
tos iũ passos atꝙ inuitos attractatos. repu¬
gnantes ꝙ ab ħeticis ordinatos. s huiꝰmodi ali¬
quis si pꝰtalem ordinationẽ ñ int̾fuit. cũ illi
ꝯficerent sacram̃ta si cõmunioĩ eoꝵ participa¬
tus ñ ẽ. si statim discedentib ił pessimo con-¬
ciliabulo eoꝵ ab renuntiauit. ⁊ ad eccłam redi¬
it. iste tał pot̾ hab̾e colorẽ aliquẽ excusatiõis.
Cȩt̾m qui pꝰ mensẽ. aut amplius redier̃. cũ se
ꝯfiderent ab ħeticis ordinatos. certe qͥ nicħ ab
eis acceꝑunt: rei sunt usurꝑatȩ dignitatis:¬

Expanded text:
tos vim passos, atque invitos attractos, repgnantesque ab haereticis ordinatos; sed hujusmodi aliquis, si post ordinationem talem non interfuit, quum illi conficerent sacramenta, si communioni eorum participtus non est, si statim discedentibus illis pessimo conciliabulo eorum abrenunciavit et ad ecclesiam rediit, iste talis potest habere colorem aliquem excusationis. Ceterum, qui post mensem aut amplius redierunt, quum se considerarent ab haereticis ordinatos, quamvis nihil ab eis acceperunt, rei sunt usurpatae dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sus sc̃ptũ ẽ. Ipse ȩdificabat parietẽ. illi aut̃ lini¬
ebant eũ. Parietis qͥppe noĩe peccati duricia de¬
signat᷑. Edificare gͦ parietẽ ẽ. ꝯtra se quẽpiã obsta¬
cula peccati ꝯstruere. S parietẽ liniunt qͥ pec¬
cata ꝑpetͣntib adulant᷑. ut qd̾ illi ꝑu̾se agentes
edificant. ipsi adulantes quasi nitidũ reddãt.
dicare bona de malis recusat dic̃s. Absit a me.
ut iustos uos iudicẽ. donec deficiã ñ recedam
ab innocentia mea.
inc etiã in ꝯcilio cartagi

Expanded text:
 scriptum est: Ipse aedificabat parietem, et illi liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem, est contra se quempiam obstacula peccati construere; sed parietem liniunt qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedi ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me, ut justos vos judicem; donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
quatenꝰ eccłȩ quoꝵcũq monachoꝵ in singulis
parrochiis site. ep̃oꝵ ut decet diuinitꝰ subdant᷑
regimini. eisq debita obsequia exhibeant.
um eccłaꝵ ꝑ monachos fieri. qͣs ioħs p̃p̃ eis ꝯcessit.
S illud ioħis. pp̃. intelligendũ ẽ de ilł capelł quȩ

Expanded text:
quatenus ecclesiae quorumcunque monachorum in singulis parochiis sitae episcoporum, ut decet, divinitus subdantur regimini, eisque debita obsequia exhibeant. um ecclesiarum per monachos fieri, quas Joannes Papa eis concessit. Sed illud Joannis Papae intelligendum est de illis capellis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurationẽ ad ministranda eleg̾it. aut si testimõio
ẏconomi gub̃nandã ñ credidit. uere ut ꝯtemptor
canonũ ⁊ fraudator eccłasticarũ reꝵ. ñ solũ a xp̃o de
reb pauꝑũ udicabit᷑ reus. s ĩ ꝯcilio manebit ob¬

Expanded text:
ministrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gubernandam crediderit, vere ut contemtor canonum et fraudator ecclesiasticarum rerum non solum Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam concilio manebit ob
Abbreviated transcription (Latin):
ona actione didicimꝰ. quos dã ex nr̃o col nomi.¬
legio ꝯtͣ mores eccłasticos laicos hab̾e in reb diui-¬
nis ꝯstitutos yconomos. oł inde parit̃ tractantes
eligimꝰ. ut unꝰ quisꝙ nr̃m scd̃m calcedonensiũ pa¬
trũ edicta. ex ꝓp̾o clero yconomũ sͥ ꝯstituat. Inde
udicare. In uno enĩ eodẽq offõ. ñ debet dispar
eẽ ꝓfessio. Qd̃ ⁊̃ in lege diuina ꝓhibet᷑ dicente mo¬
yse. Non arab̃ in boue simł ⁊ asino .i. homines diũ¬¬
sȩ ꝓfessionis in uno officio simł ñ sociab̾. uñ opor¬
tet nos ⁊ diuinis libris ⁊ sc̃oꝵ patrũ obȩdire p̃cep

Expanded text:
ona actione didicimus, quosdam ex nostro collegio contra mores ecclesiasticos laicos habere in rebus divinis constitutos oeconomos. Proinde, pariter tractantes eligimus, ut unusquisque nostrum secundum Chalcedonensium Patrum decreta ex proprio clero oeconomum sibi constituat. Indececclesia judicare. In uno enim eodemque officio non debet dispar esse professio. Quod etiam in lege divina prohibetur, dicente Moyse: Non arabis in bove simul et asino, id est: homines diversae professionis in officio uno non sociabis. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
uo ausu q̃ temĩtate rescb̃ ad rauennã te ꝑare ꝓficisci cũ
canones euident̃ p̃cipiant nullũ oĩo pontificũ. nͥ no¬
no. Absq metropolitani ꝯsilio ł ꝯꝓuincialiũ ep̃oꝵ ad

Expanded text:
uo ausu, qua temeritate rescribis, Ravennam te parare proficisci, quum canones evidenter praecipiant nullum omnino pontificum, nisi no. Absque metropolitani consilio vel provincialium ep
Abbreviated transcription (Latin):
eligunt uitã digni s̃ ꝯuenienti honore. Eos uõ
riis s̃ placet nob̃ ep̃o ẽẽ subditos: ⁊ quieti oꝑã da¬
re. atq obseruare ieuinia ⁊ or̃ones. in locis in qͥb¬
semel se dõ uouĩnt ꝑmanentes. neq cõmunicare
eccłasticas. neq scłares aliquas attrectare actiões
relinquentes ꝓpͥa monastia. nͥ forte iubeant᷑ ꝓpt̾
urgentes necessitates ab ipsiꝰ ciuitatis ep̃o. ⁊ nemi¬
nẽ seruoꝵ suscipi in monast̾iũ ut sit cũ eis mona¬

Expanded text:
eligunt vitam digni sunt convenienti honore. Et infrariis sunt, placet nobis episcopo esse subjectos, et quieti operam dare, atque observare jejunia et orationessese devoverint permanentes, et neque communicare, ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones, relinquentes propria monasteria; nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo: et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis mona
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ putanda elemosina quȩ ex p̃cio simoniȩ e¬
rogat᷑ pauꝑibꝰ Uulnerato pastore medicina ñ
adhibet᷑ curandis ouib de infecta radice non¬
ꝓducit᷑ fructus maior ĩ calamitas infuturo
metuit᷑. de tã sinistro pͥncipio qͣ felix exitus
sꝑatur : Hinc etiã aug̃ ait

Expanded text:
nec sit putanda eleemosyna, quae ex pretio simoniae enec sit putanda eleemosyna, quae ex pretio simoniae erogatur pauperibus, vulnerato pastore medicina non adhibeatur curandis ovibus, de infecta radice fructus non producatur, major etiam calamitas in futuro metuatur, de tam sinistro principio quis felix exitus speratur? Hinc etiam August
Abbreviated transcription (Latin):
ertur simoniaca ħesis quȩ pͥma ccͣ dĩ eccłam
diabolica supplantatione subrepsit. ⁊ in ipso
ortu suo zelo apłicȩ ultionis ꝑcussa. atꝙ damna¬
ta ẽ in regni ur̃i finib dñari. cũ in sac̃dotib fi¬
des sit eligenda cũ uita. Si enĩ uita deest. fides
meritum ñ ht̃. beato iacobo attestante qͥ ait. Fi
des sine oꝑib mortua ẽ: quȩ enĩ oꝑa ẽẽ ualeant
sac̃dotis. qui honorem tanti sacram̃ti ꝯuincit᷑
culpa quoꝵ magis int̾cessionib uiuari debue¬
rat p̾grauat᷑. Si enĩ is dignus sac̾dotio credit᷑.
cui ñ actionis m̃ita s p̃mioꝵ copia suffragat᷑.
restat ut nicħ sͥ defendat in eccłasticis honorib
grauitas. nichil sͥ defendat industria. s totũ
quis curandis ouib adhibet medicinã : Aut
quomͦ ppłm orationis clipeo tueatur. qͥ iaculis
hostiũ sese feriendũ exponit: aut qualẽ fruc
cunt᷑. qui dĩ in se magis iracundiã ꝓuocant.
quã ꝑsemet ipsos placare debuerant. ¶Cum

Expanded text:
ertur Simoniaca haeresis quae prima contra Dei ecclesiam diabolica supplantatione subrepsit, et in ipso ortu suo zelo apostolicae ultionis percussa, atque damnata est in regni vestri finibus dominari, cum in sacerdotio fides sit eligenda cum vita. Si enim vita deest, fides meritum non hdes sine operibus mortua est'. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur culpa quorum magis intercessionibus juvari debuerat praegravatur. Si enim dignus is sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat, ut nihil sibi in ecclesiasticis honoribus gravitas, nihil defendat industria, sed totum quis curandis ovibus adhibeat medicinam? aut quomodo populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum exponit? aut qualem de secuntur, qui Dei in se magis iracundiam provocant, quam per semetipsos placare debuerant. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atu ħeditaria successione acquisiuit. sed̾ai auctori¬
tatẽ canonicã cui uult ꝯferat.⁊ qͥ cqͥd de eis uult faci¬
at Postquã aut̃ ep̃e factus ẽ quas ẽq res de facultati¬
bus eccłȩ aut suo aut alter iꝰ noĩe ꝯparauit. decreui¬
mꝰ ut ñ in ꝓpinquoꝵ suoꝵ s eccłȩ cu p̃est iura deue¬
niants O¬
niant¶ De reb uͦ eccłasticis testari licet ep̃o sitm

Expanded text:
editaria successione acquisivit, secundum auctoritatem canonicam cui vult conferat et quicquid de eis vult faciat. Postquam autem episcopus factus est, quascumque res de facultatibus ecclesie aut suo aut alterius nomine comparaverit, decrevimus ut non in propinquorum suorum, sed ecclesie cui preest iura deveniant. ratian. De rebus vero ecclesiasticis testari licet episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥdem qui ex coĩcatꝰ ẽ. maioris sac̃dotis auctoritate ad
sũ fũit. ut ꝗ in iuste fec̾it. ip̃e iuste patiat᷑. Et hinc¬
dicens: Cassatis pͥus atꝙ ad nichilũ redactis p̃dictȩ
sententiȩ tuȩ decretis. ex beati petͥ apłi auctoritate de¬
tanti excesso ueniã cũ sũma pęnitentia ac lac̾mis ex¬
orare. Ꝙ si hanc sententiã nr̃a te cognouĩmꝰ̾ ñ ĩplesse
remissiꝰ ñ iã tantũ iniusticiãs contumatiã fr̃nitatiᷤᷤ
tuȩ cognoscas. iuuante dño seu̾iꝰ puniendã. qr nemo¬

Expanded text:
ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad sum fuerit, ut quod iniuste fecit ipse iuste patiatur. XIdicens: « Cassatis prius, atque ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri aposttanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniendam. Et item
Abbreviated transcription (Latin):
liũ demonstrat de cresconio. ii si ꝯuentꝰ respic̾e detͣ¬
ctau̾it. suo ꝯtemptu: sua ĩ ꝯtumacia faciente auctori¬
tate iudiciaria iã ꝓtinꝰ excludat᷑. It̃. beatꝰ gg̃ de sen¬
tentia in ꝯtumacẽ sc̃bens ad maximũ p̃sũptorem¬
ħ qͥb accusaris. ⁊ cognosc̾e ⁊ finire scd̃m canonica
instituta. xͦ reuelante pꝰsimꝰ. Ita aũ fac. ut aduenien¬
dũ ampliꝰ iã moras ñ ingeras. nec mag̃ ipsa te ab¬

Expanded text:
lium demonstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detractaverit. suo contemtu et sua contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Item B. Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum p, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum ampli
Abbreviated transcription (Latin):
met audact assum̾ẽ. non ꝯficiendi crismatis.
non ꝯ signationis pontificał adhibendȩ sibimet
sedando semel ꝯcessum legit᷑. illud aut̃ leonis
et gelasii usu approbante p̃ualuit. nisi forte
ubi aliquoꝵ ꝯsuetudo hoc admittit. in absentia
ep̃i extrema necessitate cogente ex ꝯcessione gg
uero leonis. p̃p̃. et gelasii in eo casu intelligitur. cũ
oleo uero scĩficato ꝑmittit᷑ eis ungere infirmos.
eodẽ oleo ungere infirmos: ł si pęnitentib huiꝰ¬
modi unctio sit ꝯcedenda.
e his ita scribit
innocentiꝰ p̃p̃¬

Expanded text:
met audacter assumere, non conficiendi chrismatis, non consignationis pontificalis adhibendae sibimet sedando semel concessum legitur. Illud autem Leonis Papae et Gelasii usu approbante praevaluit, nisi forte ubi aliquorum consuetudo hoc admisit, ut in absentia episcopi extrema necessitate cogente ex concessione Gvero Leonis et Gelasii in eo casu intelligatur, quum Oleo vero sanctificato permittitur eis ungere infirmos. eodem oleo ungere infirmos? vel si impoenitentibus hujusmodi unctio sit concedenda? De his vero ita scribit Innocentius Pap
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotio p̃uid̃at. in loco in quo iudicau̾it eligi
potit ⁊ ordinari. Itẽ ex ꝯcił agathensi. Siñ testimo¬
nio abbatis. ad elicatꝰ offm̃ monachi non eligantur.

Expanded text:
erdotio praevideat, in loco, quo judicaverit, eligi poterit et ordinari. C. XXXIII. Sine testimonio abbatis ad clericatus officium monachi non eligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ter dede:rint. Te uero¬
securũ facere exhis  qͥb ñ debes
instare. Om̃s cõit̃ e laborent: Qd̃ si forte a semet¬
ipsis b laici ñ intelligunt. ꝑdiacones edocendi suñ.
ut tͥ soliꝰ eccłȩ sollicitudines relinquant. Exhis¬

Expanded text:
ter dederint; te verosecurum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diacones edocendi sunt, et tibi solius Ecclesiae sollicitudines relinquantur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ ẽ ꝯueniendꝰ. Sic̃ enĩ eccłasticaꝵ legũ eccła¬
sticus iudex ẽ ad ministrator. ita ⁊ ciuiliũ ñ nͥ ciuił
debet ẽẽ executor. Sic̃ enĩ ille solus ht ius int̃pre¬
tandi canones. qͥ ht̃ potestatẽ ꝯdendi eos: ita ille
solus ciuiliũ legũ debet ẽẽ int̾pres. qͥ eis ius ⁊ aue¬
toritatẽ imꝑtit. In criminali uͦ causa ñ nͥ añ ep̃m¬

Expanded text:
judicem conveniendus est. Sicut enim ecclesiasticarum legum ecclsticus judex est administrator, ita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In criminali vero causa non nisi ante ep
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã ꝓ ꝯsuł in cipͥanũ. aliud ẽ sella t̃rena.
allud tͥbunal cȩleste. ab inferiore accipis senten
di intus innocentiã tuam. uͥ nemo oppͥmit causã
tuã. Preualebit inte falsum testimoniũ. s apd̃
homines. Numquid apd̃ dm̃ ualebit. uͥ cã tua di
tua non erit. Int̾ iustũ iudicẽ ⁊ ꝯscientiã tuam.
noli timẽ nͥ causam tuam: Itẽ gg̃ p̃p.¬
.Non ho-¬
minum linguas s conscientias curare debemus.

Expanded text:
sententiam proconsul in Cyprianum, alia est sella terrena, aliud tribunal coelorum. Ab inferiore accepit sententdi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevalebit in te falsum testimonium, sed apud homines. Numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dictua non erit. Inter justum judicem et conscientiam tuam noli timere nisi causam tuam. C.Non hominum linguas, sed conscientias curare debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
quentes ad alios ꝯcurrunt ep̃os. ⁊ ignorante ꝓpͥo
ep̃o in alienis ꝯstituunt᷑ eccłiis. uͥ ꝯtingit eos sine
sui examinatione ꝑman̾e. p̃cipimꝰ amͦ ut nullus
om̃ino cłicoꝵ in quocũꝙ gradu sit. licentiã habeat
sine dimissoriis litt̾is sui ep̃i in altera ꝯstitui eccła.
Qui uͦ hoc amͦ ñ obseruau̾it. ad opprobriũ eiꝰ qͥ eũ or¬
dinauĩt deponat᷑. tã ip̃ quã qui eũ sine ratione sus¬

Expanded text:
quentes, ad alios concurrunt episcopos, et ignorante episcopo proprio in alienis constituuntur ecclesiis, ubi contingit, eos sine sui examinatione permanere, praecipimus amodo, ut nullus clericorum omnino, in quocunque gradu sit, licentiam habeat sine dimissoriis literis sui episcopi in altera constitui ecclesia. Qui vero hoc amodo non observaverit, ad opprobrium ejus, qui ordinaverit eum, deponatur tam ipse, quam qui eum sine ratione sus
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ẽ. ut siue pbri siue diacõi. siue subdia cõi
aut cuiꝰ libet ordinis cłici qͥ se correctos uderi uolt᷑
atq catholicã fidẽ ꝗͣ pͥdẽ amiserant rursꝰ reu̾ti
ambiunt. priꝰ errores suos ⁊ ipsos auetores erro¬
sio. nec ullũ menbrũ taliũ possit societate uiola
etiã illã canonũ ꝯstitutionẽ p̃cipimꝰ custodiri. ut
in magno habeant beneficio si ad empta sͥ omni
spe ꝓmotionis in quo inueniunt᷑ ordine stabili¬
tate ꝑpetua maneant. si tñ iterata unctione non

Expanded text:
subdiaconi, aut cujuslibet ordinis clerici, qui se correctos videri volunt, atque ad catholicam fidem quam pridem amiserant, rursum reverti ambiunt, prius errores suos et ipsos auctores errosio, nec ullum membrum talium possit societate violaretiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut in magno habeant beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in quo inveniuntur ordine stabilitate perpetua maneant, si tamen iterata tinctione non
Abbreviated transcription (Latin):
re iudiciũ. quisqͥs hoc uiolau̾it institutũ. ł qui
ñ remouerit eum quẽ ex eiꝰ cetu ã ministerium
cłicale obrepsisse cognouit. ¶P

Expanded text:
udicium quisquis hoc violaverit institutum, vel qui non removerit eum, quem ex ejus coetu ad ministerium clericale obrepsisse cognoverit. G
Abbreviated transcription (Latin):
siue bonis ⁊ iustis de suo ppło ł de sua plebe hominib
fuĩt. ne in cͥmine aut p̃dicta suspiciõe remaneat. cũ
pliꝰ. si suo ep̃o uisũ fu̾it. aut necesse ẽẽ ꝓpt̾ tumul-¬
tũ eccłȩ reddat. Siquis aut̃ scire desidat qͣles testes
ad accusationẽ sac̃dotũ recipi debeant. ⁊ qͥd de accu¬
maguntino.
Candentis ferri &e feruentis aquȩ iudi

Expanded text:
sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine, aut in praedicta suspicione remaneat, cum plius, si suo episcopo visum fuerit aut, necesse propter tumultum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quicquid de accuMoguntino: C. XX. Candentis ferri et ferventis aquae judi
Abbreviated transcription (Latin):
dotum. nec ñ etiã nr̃oꝵ ep̃oꝵ omniũq cȩteroꝵ sacer¬
dotũ ac leuitaꝵ auctoritate. ⁊ consensu atq reliquoꝵ
fidelium. ⁊ cunctoꝵ ꝯsiliarioꝵ nr̃oꝵ ꝯsultu diffinitũ
est. uos om̃s utriꝰꝙ ordinis ministros scire uolumus.
Statitũ ẽ aut̃ ratione ⁊ necessitate auctoritate p̃di¬
cta et ꝯsultu omniũ. ut quotiensẽꝙ cinq sac̃doti eͥmen
imponit᷑. si ipse accusator tał fiu̾it ut recipi debeat
quia qͣles ad accusationẽ sac̃dotũ admitti debeant
in canonib plenit̃ exp̃ssum est. si aut̃ ut dictũ ẽ ille
accusator qͥ canonice ẽ recipiendꝰ eũ cũ legitimo uiro
rũ numero. ⁊ bonoꝵ testium approbare in conspe¬
ctu ep̃oꝵ poterit. tc̃ canonice diuidicet᷑. ⁊ si culpabi¬
lis uictus fũt canonice damnet᷑. Si uero eũ supͣseri¬
pto p̃textu approbare accusator ipse minime pot̾it.
aut incredibilis suo ep̃o. aut reliqͥs suis ꝯsaẽdotibus

Expanded text:
sacerdotum ac levitarum auctoritate et consensu, atque reliquorum fidelium et conciliorum nostrorum consultu diffinitum est, vos omnes utriusque ordinis ministros scire volumus. Statutum est namque, ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu omnium, ut quotiescunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant in canonibus pleniter expressum est, si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice recipiendus est, eum cum legitimo numero verorum et bonorum testium approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetur. Si vero cum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime potuerit, et haut incredibilis suo e
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ dm̃ genitoris ur̃i pipini siue pͥscis tp̃rib asc̃is
patrib ⁊ reliquis bonȩ fidei. & deuotionis hominib
sepissime uentilatum fuerit. nos tam̃ plenit et ali-¬
quid indefinitũ reꝑire minine quiuimꝰ. Nr̃is quip¬
ceteris eccłastice dianitatis ministris ur̃is in re¬
seu in aliis deo degentib nob̾ꝙ una cum eis agentib.
sepissime ꝓpt̃ multas ⁊ nimias reclamationes. quȩ ex
hoc ad nos de diu̾sis partib uener̃. uentilatũ ẽ. S qͣli¬
ter ꝯsultu dñi ⁊ patris nr̃i leonis apłici cȩt̾oꝵq roma-¬

Expanded text:
riae domni genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sanctis Patribus et reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definitum reperire minime quivimus. Nostris quipcaeteris ecclesiasticae dignitatis ministris, vestris in reseu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt ventilatum est, sed qualiter consultum domini et Patris nostri Leonis apostolici caetero
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ oportuit ꝑuener̃. Siquidẽ hunc ipsum pͣm.¬
mum. se ad barbaroꝵ basilicã ꝯferentẽ. seq bonas
causas hab̾e iactantem. egredi sub hac ꝯditione p̃¬
cipimꝰ. ut si actus suos fidelit̾ ⁊ rationabilit̾ alle¬
garet. nicħ cirea eum ꝓrsus aspum fiexi durũꝙ
paterem᷑. Alioquin si contͣ fidẽ iutilitatẽ dñicã ue¬
nisse ꝓbat᷑. ipse sͥmet imputet atꝙ ordinationi
grue subiaceat. qͥ suꝑueniente filio nr̃o uiro spec¬

Expanded text:
sic oportuit pervenerunt: siquidem hunc ipsum primum se ad barbarorum basilicam conferentem, seque bonas causas habere jactantem egredi sub hac conditione praecepimus, ut si actus suos fideliter et rationabiliter allegaret, nihil contra eum prorsus asperum fieri, durumque pateremur; alioquin si contra fidem et utilitatem dominicam venisse probaretur, ipse sibimet imputaret, atque ordinationi congruae subjaceret. Q
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nantiũ. me inunitate sic̃ dixi eccłȩ. ad quã
dõ ꝓpitiosũ reu̾sus. ⁊ in cõmunionẽ romani
pontificis semꝑ ⁊ sine dubio ꝑman̾e̾. Qd̃ si qd̾
absit ab hac me unitate aliqua excusatione
ł argum̃to diuisero ꝑiurii reatũ incurrens.
matis habeã infut᷑o scło portionẽ: hanc aũ ꝯfes¬
sionis ⁊ ꝓmissionis meȩ cartulã .n. meo notario

Expanded text:
d quam, Deo propicio, sum reversus, et communione Romani pontificis semper et sine dubio permanere. Quodsi, quod absit, ab hac me unitate aliqua excusatione vel argumento divisero, periurii reatum incurrens amatis habeam in futuro seculo portionem. Huic confessionis promissionisque meae cartulae pro
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens cordis ocłs nubib erroris obductꝰ suꝑ¬
ne illustrationis lumine fit serenꝰ magna cau¬
tela nitendũ ẽ. ne latent̃ auctor scismatis irru
diutina mecũ de lib̾atione ꝑtractans. ꝓna ⁊ spon¬
tanea uoluntate ad unitatẽ sedis apłicȩ diuina
gr̃a duce reu̾sus sũ. ne ñ pura m̃te. s simulate re¬
uersus existimer. spondeo sub ordinis mei casu.
⁊ anathematis obligatioẽ. atq ꝓmitto tͥ .n. ⁊ ꝑte

Expanded text:
uoties cordis oculus nube erroris obductus supernae illustrationis lumine fit serenus, magna cautela nitendum est, ne latenter auctor schismatis irruat, diutina mecum cogitatione pertractans, prona et spontanea voluntate ad unitatem sedis apostolicae divina gratia duce reversus sum, et ne non pura mente, sed simulata reversus existimer, spondeo sub ordinis mei casu et anathematis obligatione, atque promitto tibi e
Abbreviated transcription (Latin):
nienda. Pot̃ tñ illũ aug̃ de potestate baptitandi intel-¬
ligi. ñ ligandi. ⁊ soluendi ł cȩtera sac̃m̃ta ministrandi.
Baptisia nãꝙ siue ab ħetico siue ⁊̃ laico ministratũ
fũit. dũ mͦ in unitatẽ catholicȩ fidei accipiat᷑. nec ca¬
rebit effectii. alia uero sacͣm̃ta. ut sacͥ corporis ⁊ sangͥ-¬

Expanded text:
tamen illud Augustini de potestate baptizandi intelligi, non ligandi, aut solvendi, vel cetera sacramenta ministrandi. Baptisma namque sive ab haeretico, sive a laico ministratum fuerit, dummodo in unitate catholicae fidei accipiatur, non carebit effectu. Alia vero sac
Abbreviated transcription (Latin):
tholico ñ sac̾dote ministrent᷑ ł nullũ ł letalẽ habebt̃
effectũ. Uñ ⁊ ab oĩb fidelib nullatenꝰ s̃ recipienda
mo positꝰ ĩ ab ħetico pęnitentiã acciꝑe ualet.

Expanded text:
n sacerdote ministrentur, vel nullum, vel lethalem habebunt effectum. Unde et ab omnibus fidelibus nullatenus sunt recipienda. mo positus etiam ab haeretico poenitentiam accipere valet.
Abbreviated transcription (Latin):
dus. ⁊ anathematitauit. ⁊ ut de cȩt̾o nec ꝓ or-¬
dinatione. nec ꝓcrismate. ł ꝓ baptismo. ł ꝓ
balsamo. nec ꝓ sepultura. ł ꝓ cõmunione qͥc¬
quã exigant᷑. statuit. s gratis dona xp̃i gratu-¬
ita dispensatione donent᷑. Item ex ꝯcilio cabi

Expanded text:
dus et anathematizavit, et ut de cetero nec pro ordinatione, nec pro chrismate, vel baptismo, vel pro balsamo, nec pro sepultura, vel communione quidquam exigatur, statuit; sed gratis dona Christi gratuita dispensatione donentur. C. CVI. Non
Abbreviated transcription (Latin):
res admonast̾iũ tradider̃. ⁊ in eccła cȩpit canere
⁊ legẽ. nec uxorem ducẽ. nec monast̾iũ deserere.
poterit. s si discesserit reducat᷑. Si tonsurã dimi¬
serit rursũ tondeatur si uxorẽ usurpauit dimittẽ
sito discedẽ ꝗ pat̾na deuotione in puerilib annis
susceꝑunt. Sed obicit᷑ illud leonis p̃p.¬

Expanded text:
res ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit: sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere posito discedere, quod paterna devotione in puerilibus annis susceperunt. Sed objicitur illud Leonis Pap
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ possit eẽ inuitꝰ. s tum̃do ꝗ ñ uult pati. ⁊ relinqͥt
ĩpedientẽ aĩositatẽ. ł ignoratã cõpellit᷑ cognosc̾e uĩta¬
ẽẽ cogendũ. ũbo eẽ agend̾. disputatiõe pugͣndũ ra¬
none uincendũ. ne fictos catholicos habẽ qͦs aꝑtos
s demonstrantiũ suꝑabat᷑ exẽplis. Nã pͥmo opponebat᷑¬
mͥ ciuitas mea q̃ cũ tota eẽt in partes donatiadunitatẽ
catholicã legũ ĩꝑialiũ timore ꝯu̾sa ẽ ꝗͣ nc̃ uidemꝰ ita¬

Expanded text:
t pati vel relinquit impedientem animositatem, vel ignoratam compellitur cognoscere veritaesse cogendum, uerbo esse agendum, disputatione pugnandum, ratione uincendum, ne fictos catholicos haberemus, quos sed demonstrantium superabatur exemplis. nam primo mihi opponebatur ciuitas mea, quae cum tota esset in parte Donati, ad unitatem catholicam legum imperialium timore conuersa est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ si inuitꝰ eugłizo dispensatio mͥ credita ẽ. Siaũ uolẽs
ħago. mercedẽ habeo ap̃ dm̃ It cũ galathis scb̾et lega¬
lia ñ ẽẽ tenenda. ait. Si sp̃u ducimini. ñ estis sublege.
Ex qͦ apparet eũ qͥ sublege ẽ .i. qͥ timore pene ñ amore
iusticiȩ seruit. ñ duci sp̃u sc̃o. Si aũ sp̃u ñ ducit᷑. dõ pla¬

Expanded text:
ero, dispensatio mihi credita est. Si autem volens hoc ago, mercedem habeo apud Deum. Item, quum Galatis scriberet, legalia non esse tenenda, ait: Si Spiritu ducimini, non estis sub lege. Ex quo apparet eum, qui sub lege est, id est qui timore poenae, non amore justitiae servit, non duci Spiritu sancto. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ ostendens. quomͦ ad ipsã habitationẽ ꝑuenians
subdit. In dulcedine tua ꝗͣ tu parasti pauꝑi: dulcedinẽ
uocans suauitatẽ boni oꝑis. Quã bonũ fit ñ timore pe-¬
ne s delectatione iusticiȩ. Cũ gͦ siñ hac dulcedine ani¬
malia in heditate ñ habitent. patet ꝗ nemo nͥ inuti¬
lit̃ ad bonũ cogͥ solo timore. Q c̃q enĩ adbonũ cogͥ solo
timore ñ amore ducit᷑. Non gͦ s̃ mali cogendi ad bonũ.
his ita respondet᷑. Si bonũ ad ꝙ mali cogunt᷑ semꝑ in¬
uiti tołarent. ⁊ nũꝗͣ uoluntarii seruirent inutilit̾ coge¬
rent᷑ ad illud. S qr humanȩ naturȩ ẽ.⁊ ea q̃ in dissue¬
tudinẽ ducunt᷑ abhorrtre ⁊ ꝯsueta magna custodia¬
diligere. flagelł tribulationũ. mali s cohibendi amalo
⁊ ꝓuocandi ad bonum ut dũ timore pęnȩ malũ indis¬
suetudinẽ ducit᷑. abhorreat᷑. bonũ uͦ ex ꝯsuetudine dul¬
cescat. Uñ aug̃ in psalmo. cͦ.xxͦ.uii. Cũ ꝑ timorẽ gehenne

Expanded text:
ditate ostendens, quomodo ad ipsam habitationem perveniant, subdit: In dulcedine tua, quam tu praeparasti pauperi Deus, dulcedinem vocans suavitatem boni operis, qua bonum fit non timore poenae, sed delectatione justitiae. Quum ergo sine hac dulcedine animalia in hereditate non habitent, patet, quod nemo, nisi inutiliter, ad bonum cogitur solo timore. Quicunque enim ad bonum cogitur, solo timore, non amore ducitur: non ergo sunt mali cogendi ad bonum. §. 5. His ita respondetur: Si bonum, ad quod mali coguntur, semper inviti tolerarent, et nunquam voluntarii servirent, inutiliter cogerentur ad illud. Sed quia humanae naturae est et ea, quae in desuetudinem ducuntur, abhorrere et consueta magna custodidiligere, flagellis tribulationum mali sunt cohibendi a malo, et provocandi ad bonum, ut, dum timore poenae malum in desuetudinem ducitur, abhorreatur, bonum vero ex consuetudine dulcescat. Unde Augustinus in Psal. 127: Quum per timorem gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥ intͣ.xxx. annũ ȩtatis s̃ digni in minorib ꝑ
gradꝰ singłos crescentes tp̃r ꝓmoueant᷑ ordinibus.
⁊ sic addiaconatꝰ ł pb̃rii insignia maturȩ etatis ꝯ secͣ¬
tiõe ꝑueniant. nec saltu ad ep̃atꝰ culm̃ ascendant.
nͥ in his eandẽ quȩ singłis dignitatib suꝑiꝰ p̃fiximꝰ¬

Expanded text:
tricesimum annum ae atis sunt digni in minoribus per gradus singulos crescentes promoveantur ordinibus, et sic ad diaconatus vel presbyterii insignia maturae aetatis consecratione perveniant, nec saltu ad episcopatus culmen ascendant, nisi in his eadem, quae singulis dignitatibus superius praefixim
Abbreviated transcription (Latin):
nocet ei de quo temẽ iudicat᷑. ei aũt qui ten̾e iu¬
dicat. ipsa temeritas necẽe ẽ ut noceat. Idem
ad clerũ yponiensem:
uid obest homini ꝙ ex illa tabula sententia.

Expanded text:
nocet ei, de quo temere iudicatur; ei autem, qui temere iudicat, ipsa temeritas necesse est ut noceat. Item ad clerum Ypponensium: Quid obest homini, quod ex illa tabula non
Abbreviated transcription (Latin):
tit aliquis ut uir fortis petat premiũ autue.¬
ut sacrarũ uirginum nuptias. nulli petẽ liceat. aut
punit. ut quicedẽ fecerit: capite plectat᷑. E ius enĩ
p̃mio aut pęna. uita n o at᷑ humana aut diuina¬
constitutionis legum ẽ. humanã cohercere auda¬
tiam.⁊ nocendi facultatẽ refrenare. sic̃ in eodem
acte sunt aut̃ leges. ut eaꝵ metu huma cte.¬
na coherceat᷑ audacia. tutaq sit int̾ imꝓbos in

Expanded text:
tit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut veut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. Facte sunconstitutionis legum est humanam coercere audaciam et nocendi facultatem refrenare, sicut in eod. actae sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione legũ. maxime qualitas ꝯstituendarũ ẽ
obseruanda. ut contineant in se honestatẽ. iui¬
sticiã. possibilitatẽ. ꝯuenientiã. ⁊ cȩtera q̃ in eodẽ
rit aut̃ lex honesta. iusta possibilis scd̃m na. eẽ¬
turã. scd̃m ꝯsuetudinẽ patriȩ. loco. tp̃riq ꝯueni¬
ens. necessaria utilis. Manifesta qͦ nealiꝗd ꝑobscu

Expanded text:
onstitutione legum maxime qualitas constituendarum est observanda, ut contineant in se honestatem, justitiam, possibilitatem, convenientiam, cetera, quae in eod. rit autem lex honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ihũit. si quidem de causa pecuniaria. ad eat pris
ep̃m cuiꝰ iudicio cłieꝰ suppositꝰ ẽ. Ille aut̃ sine dam¬
no ⁊ dilatione. ꝯpetentem finẽ liti impositurus ẽ
Si aut̃ nolũit ep̃s litem dirimẽ. tẽ ad ciuiles iudices
disceptatio causȩ ꝓueniat. Ubi aut̃ dirimẽ ep̃c u
ult. sine scriptura om̃a ꝓcedant. ⁊ diffinitiua sen¬
li causa litigium emerserit: tẽ competentes int̾
ita tñ ut disceptatio litis duoꝵ m̃siũ spaciũ ñ ex¬
cedat. alitis ꝯtestatione numerandũ. Non autẽ
alit̾ puniat᷑ clicus. nisi obnoxiꝰ reꝑtꝰ. sac̃dotio nudatꝰ
fu̾it ab ep̃o suo. ł cłicatꝰ honore. Si aut̃ cͥm̃ eccłasti¬

Expanded text:
buerit, si quidem de causa pecuniaria, adeat prius episcopum, cuius iudicio clericus suppositus est. Ille enim sine damno, sine dilatione competentem finem Sin autem noluerit episcopus litem dirimere, tunc ad civilem judicem disceptatio causae perveniat. Ubi autem episcopus causam dirimere vult, sine scriptura omnia procedant, et diffinitiva senli causita tamen, ut disceptatio litis duorum mensium spatium non excedat a litis contestatione numerandum. Non aliter autem puniatur clericus, nisi obnoxius repertus sacerdotio nudatus fuerit ab episcopo suo vel clericatus honore. Sin autem crimen ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ aliꝰ fiat. Neq siquid boni oꝑis hãs: io ad de¬
formationem alt̾iꝰ. ⁊ uituꝑationẽ exerceas. Non
defendas imꝓbũ. ⁊ scã in digno cõmittenda ñ ar¬
bitreris. neq it̾̃m arguas. ⁊ impugnes cuiꝰ erim̃

Expanded text:
 alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen
Abbreviated transcription (Latin):
ui q̃ dĩ st̃ sapiunt.a dõ sapiunt᷑. ⁊ qͥ ea q̃ dĩ st̃ nesci¬
unt. a deo nesciuntur. paulo attestante qͥ ait.
Siquis ignorat ignorabitur. Idẽ qͥcũꝙ stultus ẽ
in culpa. sapiens erit inpena. Itẽ aug̃. Non
qͥ aliquid nescit. s qͥ putat se scire qd̾ nescit. erra

Expanded text:
uae Dei sunt, sapiunt, a Domino sapiuntur, et qui ea, quae Dei sunt, nesciunt a Deo nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: Si quis ignorat, ignorabitur. Idem. Quicunque stultus est in culpa, erit sapiens in poena. C. XI. Non qui aliquid nescit, sed qui putat se scire quod nescit, erra
Abbreviated transcription (Latin):
publica iudicia exercent indictandis sententus
nullatenus leuitate. aut furore ducti sint p̃cipi¬
tes. s causis priꝰ diligent̃ uentilatis. cũ res quȩ
ignorabatur plenit̾ ad noticiã uenerit. tc̃ diui-¬
na ⁊ humana lex soluat᷑. ⁊ scd̃m qd̾ ibi ꝯstitutum
ẽ remota ꝑsonaꝵ acceptione diffinitiua ꝓferat᷑
sententia hinc ẽ qd̾ moyses querelas ppłi semꝑ
ad dñm tab̾naculũ ingressus referebat. ⁊ iuxta
ꝙ dñs imꝑabat iudicia ꝓponebat: Nimirũ nos
instituens. ut ñ ex corde nr̃o. s exp̃cepto diuino.
condemnationis ł iustificatiõis sententiã ꝓfera¬

Expanded text:
publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites; sed causis prius diligenter ventilatis, cum res quae ignorabatur pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex revolvatur, et secundum quod ibi constitutum est, remota personarum acceptione, definitiva proferatur sententia. Hinc est quod Moyses querelas populi semper ad Dominum, tabernaculum ingressus, referebat, et juxta quod Dominus imperabat, judicia proponebat; nimirum nos instituens ut non ex corde nostro, sed ex oraculo divino, condemnationis vel justificationis sententiam profera
Abbreviated transcription (Latin):
bet sine certa ⁊ manifesta peceati eã. cõmunio¬
ne p̾uet cccłastica. Sub anatheina aut̃ sine ꝯscien¬
orteses
ȩt̃na mortis est damnatio. ⁊ ñ nͥ ꝓ mortali debet ĩ¬
poni cͥmine.⁊ ilł quialit̃ ñ potu̾int corrigi. Item

Expanded text:
bet sine certa et non manifesta peccati causa communione privet ecclesiastica. Sub anathemate autem sine conscienoritas, eterne mortis damnatio et non nisi pro mortali debet imponi crimine et illis qui aliter non potuerunt corrigi. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ex caritate alioꝵ cͥmina deferre. ut quos secreta amo¬
nitione corrrigere ñ possumꝰ ꝯuictos uidicis sent̃n¬
tia corripiat. atq aliud insidiando falsa obicere ł
insultando uera facile ex ꝓbrare. Illud aut̃ carita¬
bit eos: Et infra. Qͥ qd̾ nouit loquit᷑. uidex iusticiȩ
est. qͥ aut̃ m̃tit᷑. testis fraudulentꝰ ẽ. Item. labium
u̾itatis firmum erit ĩꝑpetuũ. qͥ aut̃ testis ẽ repenti¬
nus. ꝯcinnat lingua mendacium. Itẽ qͥ custodit
os suum custodit animã suam. qͥ aut̃ in ꝯsiderate

Expanded text:
ex charitate aliorum crimina deferre, ut quos secreta admonitione corrigere non possumus, convictos iudicis sententia corripiat. Atque aliud insidiando falsa obiicere, vel insultando vera facile exprobrare. Illud vero charitabit eos. Et infra: Qui quod novit loquitur, judex justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Item: Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Item c. 13: Qui custodit os suum, custod
Abbreviated transcription (Latin):
i aliqñ humana infirmitate pedes nr̃i in aliqͦd
pecc̃m mouent᷑ insurgunt linguȩ iniqͥssimoꝵ. &
inimicoꝵ cum fuisset miserendũ. irrident impii.
let. puniendus est: Unde adrianꝰ p̃p̃ ait. Puniat᷑

Expanded text:
Si aliquando humana infirmitate pedes nostri in aliquod peccatum moventur, insurgunt linguae iniquissimorum inimicorum; quum fuisset miserendum, irrident impii, let, puniendus est. Unde Hadrianus Papa ait in
Abbreviated transcription (Latin):
sponte ꝯfitent᷑ Et ideo replicanda ẽ sollicite
ueritas. quã sponte ꝓlatam in illis uox hab̃e ñ
pot̃. Hanc diu̾sis cruciatib e latebris s̃s religi¬
osus tortor exig̾e debet. ut dũ penis corpora subi¬
ciunt᷑ quȩ gesta s̃ fidelit̃ ⁊ ueracit̾ exquirantur.¬

Expanded text:
e veritas, quam sponte prolata in illis vox habere non potest. Hanc diversis cruciatibus e latebris suis religiosus tortor exigere debet, ut dum poenis corpora subjiciuntur, quae gesta sunt fideliter et veraciter exquirantur.
Abbreviated transcription (Latin):
catiois remediũ oportet consugere ¶Itẽ si plures
iudices dati fuerint. ⁊ unꝰ tm̃ ex his ꝓnuntiasse ꝓponi¬
tur. ñ uidet᷑ appellandi necessitas fuisse. cũ sententia
firmitatẽ uire ñ teneat. Item cũ ẽta ratione ⁊ fine
modũ multã irrogau̾it. ꝙ contra ius gestũ uidetur
firmitatẽ ñ tenet. ⁊ sine appellatione pot̃ rescindi.
Uenales quoq sententias quȩ in mercede a corrup¬

Expanded text:
cationis remedium oportet confugere. Item si plures iudices dati fuerint et unus tantum ex his pronunciasse proponitur, non videtur appellandi necessitas fuisse cum sententia firmitatem iuris non teneat. Item quod citra ius gelegis modum mulctam irrogaverint, quod contra jus gestum videtur firmitatem non tenet, et sine appellatione potest rescindi. § 9. Venales quoque sententias, quae in mercedem a corrup
Abbreviated transcription (Latin):
serit: aliꝰ anuꝰ indulget᷑ quo transacto lite ñ ꝯpleta ra-¬
ta manet sententia. ¶ Appellatiõe cessante: Cũ
unꝰ m̃sis fr̃ ẽ ex bienniõ licet uictori ingredi ut reꝰ
querat᷑. quo siue inuento siue ñ suas afferat alle¬
gationes ut uł ꝯfirmet᷑ ł rescutdat᷑ sententia. om̃i
casu absente in expensas ꝯdẽnando. Neut᷑ ħ curante¬

Expanded text:
serit, alius annus indulgeatur, quo transacto lite non completa rata manet sententia. § 1. Appellatore cessante, quum unus mensis superest ex biennio, licet victori ingredi ut reus quaeratur, quo sive invento sive non, suas afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis condemnando secun
Abbreviated transcription (Latin):
Seo lis q̃ sperat᷑ in ꝯsistoriũ pͥncipis inferri. absꝙ
dãno more manet in tacta donec ipse faciat eã intͦ.
honoriꝰ statuisse legunt᷑.
iquis libellos appellatorios ingesserit. sciat se
hab̾e licentiã arbitriũ cõmutandi ⁊ suos libel¬
los recuꝑandi ne iuste plenitudinis humanitas

Expanded text:
Sed lis, quae speratur in consistorium principis inferri, absque damno morae manet intacta, donec ipse faciat eam introdHonorius statuisse leguntur: Si quis libellos appellatorios ingesserit, sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenitudinis humanitas
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs elericoꝵ detectus fuit usuras acciꝑe. pla¬
ep̃o. Nec ĩplicari errore nec cupiditate uiolari.
saẽdotẽ oportet.

Expanded text:
is clericorum detectus fuerit usuras accipere, pla. Nec implicari errore, nec cupiditate violari sacerdotem oportet.