comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dctaua horribił uisio demoñ. ⁊ daconũ. ꝙͦ
igne scintillante uident. ⁊ miserabił ꝙͦ
lamor flentiũ ⁊ insultantium. Nona st̃
qͥa hic inigne ꝯcupiscentiar̃ exarser̃t.
ste ibi in igne ardebt̃. Quia uͦ frigo¬
re malitie hͥ rugiert. ĩte ibi penali
trigore stridebunt. Dicunt᷑ namq ig¬
ne exterius cancde ut ferrũ. in foi¬
nace. int̾iꝰ frig̾e̾ ut glaties in hieme.
ut d̾r. Transibt ab aqͥs niuiũ ad ca¬
ioiem nimiũ. Et qͥa inuidia ⁊ odium
hic eos ut u̾mes corrosert̃. mito eos ibi
ũmes mor debt̃. Quia aut̃ hic fetore
luxurie dulcit̾ delectabant᷑: iꝰte ibi
fetore ⁊ putͣdine atͦcit̾ cruciant᷑.
Ẽt qͥa hic disciplinã reciꝑe noluert̃. ⁊ cũ
homib flagellari non meruert̃: ideoi
ten ebris ibi obscurab unt᷑. ut dr. Inec̾
teri despexert. q̃ fac̾e non erubuert.
ideo om̃ib ibi nudi ⁊ aꝑti ꝑpetuo con¬
fundent᷑. Et qͥa hic bona iudẽ ⁊ au¬
dire declignabant᷑: iꝰte ibi t̾ribili ui¬

Expanded text:
ctava, horribilis visio daemonum et draconum quos igne scintillante vident, et miserabilis clamor flentium et insultantium. Nona, sunquia in igne concupiscentiarum hic exarserunt, juste ibi in igne ardebunt. Quia vero frigore malitiae hic riguerunt, juste ibi poenali frigore stridebunt. Dicuntur namque exterius igne candere, ut ferrum in fornace; interius frigere, ut glacies in hieme, ut dicitur: Transibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium . Et quia invidia et odium hic eos ut vermes corroserunt, merito eos ibi vermes mordebunt. Qui autem hic fetore luxuriae dulciter delectabantur, juste ibi fetore putrido atrociter cruciantur. Et quia hic disciplinam recipere noluerunt, et cum hominibus flagellari non meruerunt; ibi ideo tenebris ibi obscurabuntur, ut dicitur: «teri despexerunt, quae facere non erubuerunt; ideo omnibus ibi nudi et aperti perpetuo confundentur. Quia hic bona videre et audire dedignabantur; juste ibi terribili vi
Abbreviated transcription (Latin):
D Non orant ꝓeis:  Contͣ dm senciret.
sͥ pro dampnatis orarent. Ita enĩ deo uniti
sunt: qd̃ eis iudicia dĩ ꝑ omĩa placebt.
iti. ante aduentũ xͥ :  In suꝑiori. in lo¬
co qͥdã iuncto inferiori: inqͦ poterant
rerent supplicio. uidebant᷑ sibi eẽ qͦda
mͥ inferno. cũ ẽent separati a regno. Ia
aut̃ qͥ erant in inferiori. uidebat᷑ refri¬
geriii paradysi. Unde ⁊ diues rogabas
a lararo aque guctã lingue sue supse¬

Expanded text:
 pro eis?--M. Contra Deum sentirent, si pro damnatis orarent: ita enim Deo uniti sunt, quod eis judicia Dei per omnia placebunt; nt ante adventum Christi? In superiori, in loco quodam juncto inferiori, in quo poterant rerent supplicio, videbatur eis se esse in inferno, cum essent separati a regno; illis autem qui erant in inferiori, videbatur refrigerium paradisi: unde et dives rogabat a Lazaro gu
Abbreviated transcription (Latin):
semper in uicta. mors criminum.
uita uirtutum: quam fides conci¬
pit. ad quam spes currit: cui ꝓfec¬
tus omnium seruit. si ne qua nul¬
lus đo placuit. cum qua nec po¬
tuit aliquis peccare nec poterit.
hec est capitas uera germana per¬
fecta & omnino uia: que dueit
per se ambulantes ad patriam: quia
uenire quo tendit: ita sine caritati
que dicta est uia non ambulare
possunt homines sederrare. Inde

Expanded text:
semper invicta, mors criminum, semper invicta, mors criminum, vita virtutum. Quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit, sine qua nullus Deo placuit, cum qua nec potuit aliquis peccare nec poterit. Haec est charitas vera, germana, perfecta, et omnino via quae ducit per se ambulantes ad pullus quo tendit, ita sine caritate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines, sed errare. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
am porro caritas quam duab istis
id ẽ. fide. ac spe. maiorem dixit apłs:
quanto in quocũq maior ẽ: tanto me¬
lior ẽ in quo ẽ. ẜum enim querit᷑
utrum quisq sit homo bonus: ñ
queritur quid credat aut speret.
s quid amietz Nam qui rec̾te amẽt:
ꝓculdubio recte credit & sperat:
Qui uͦ non amat inaniter cretlit: etiã¬
si sunt uera que credit inanit̾ sꝑat.
etiam si ad ueram felicitatem doce¬
antur ꝑtinere que sperat: nisi hoc
credat ac speret. quod sibi petenti
donari possit ut amet Per caritat᷑e
igit᷑ bona omnia iustificantur que
credunt᷑ ac sperantur: quam excel¬
lentiorem uiam apostolus nuncupat
ad quam non pedum uia sed mo¬
rum est ascendendum, prosper¬
Uia caritas ẽ recta uolũtas
ab omnib terrenis acpre¬
sentib prorsus aduersa. iuncꝰta d̾o
insepara biliter & unita igni quodã
scĩ sp̃s: nulli uitio mutabilitatis
obnoria: supra omnia que carna¬
liter diliguntur excelsa. diuine
contaemplationis auida: in omnib

Expanded text:
am porro charitas, quam duabus istis, id est fide ac spe majorem dixit Apostolus, quanto in quocunque major est, tanto melior in quo est. Cum enim quaeritur utrum quisque homo bonus sit, non quaeritur quid credat aut speret, sed quid amet. Nam qui recte amat, procul dubio recte credit et sperat. Qui vero non amat, inaniter credit, etiamsi sunt vera quae credit; inaniter sperat, etiamsi ad veram felicitatem doceantur pertinere quae sperat: nisi hoc credat et speret quod sibi petenti donari possit, ut amet. Per charitatem igitur bona omnia justificantur quae creduntur ac sperantur. Quam excellentiorem viam Apostolus nuncupat: Ad quam non pedum via, sed morum, est ascendendum. Quia charitas est recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unita igni quodam sancti Spiritus, nullo vitio mutabilitatis obnoxia: supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, divinae contemplationis avida: in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
benigna est Non emulat᷑ non agit
perperam. non in flatur. non est
ambitiosa: non querit que sua sut
G iterum Omnia susfert. omnia cro¬
dit: omnia sperat: omnia sustinet¬
In eos autem in quib fuerit: omĩã
hec bona que habet in pertit: &
quid illis esse potest in hac uita
ꝑfectius qui tantis habundant ia¬
ritate in se regnante uirtutib qua¬
ꝓpter caritas hic quidem in p̾senti
necessaria est que nos separat a di¬
abolo. purificat a peccato: reconciliat
libus uirtutib quatuor duat᷑
aliquid primo indagatione ueritatis
scire oportet quid sit aut quare uretꝰ
dica tur que in tanto nominis p̾¬
cellit honoie. Ut nulla quam uis
uideantur recta sine uirtute d eo
fiant. acceptabilia prosper¬
irtus namq omnis scã res
est diuina in corporea ꝓrsus
atq mundissima: quam mentes
inquinate non inquinant. sed
ipsa inquinatas emaculat ẜuuis
partici patione firmantur infirma:
suscitantur mortua. sanantur in¬
firma corriguntur praua. reconci¬
lianti

Expanded text:
na est, non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa; non quaerit quae sua sunt. Et iterum: Omnia suffert, omnia sperat, omnia sustinet: eos autem in quibus fuerit, omnibus his bonis quae habet impertit. Et quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, charitate in se regnante, virtutibus? Quapropter charitas hic quidem in praesenti necessaria est, quae nos separat a diabolo, purificat a peccato, reconciliat liumvirtutibus quatuor dicatur aliquid, primo indagatione veritatis scire oportet quid sit, aut quare virtus dicatur, quae in tanto nominis praecellit honore, ut nulla, quamvis videantur recta, sine virtute, Deo fiant acceptabilia. Virtus namque omnis sancta res est, divina, incorporea prorsus, atque mundissima: quam mentes iniquitate non inquinant, sed ipsa inquinatos emaculat: cujus participatione firmantur infirma, suscitantur mortua, sanantur infirma, corriguntur prava, reconciliant
Abbreviated transcription (Latin):
in exodo legit᷑ conpositum: et
in nouo testamento a dño ueracit̾ declara¬
tum qui unctus est a patre oleo letitie
p̃̾consortib tus ci non ad mensuram
enim eccłia dicit. oleum esfusum est nom̃
tuum ideo adulescentule dilexerunt te:
uentum et enim eius reges solum modo
ungebant᷑ & sacerdotes: qui etiam xp̃i
uocabant᷑. P ost aduentum uͦ eus non iã
solum & sacerdotes: s om̃is hac unctione
consecrat᷑ eccłia. quia constat eam esse
regnum & sacerdocium & filios eius reges
& sacerdo tes B aptiratorum itaq capita
crismate liniuntur: & in regno & sacerdo¬
cio eccłie delibuti. & xp̃iani nominis pre¬
rogatiuam accpiant. et eiuis menbra qͥ¬

Expanded text:
in Exodo legitur compositum, et in Exodo legitur compositum, et in Novo Testamento a Domino veraciter declaratum, qui unctus est a Patre oleo laetitiae prae consortibus suis; cui non ad mensuram enim Ecclesia dicit: Oleum effusum est nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te ;ventum etenim ejus, reges solummodo ungebantur et sacerdotes, qui etiam Christi vocabantur: post adventum vero ejus, non jam solum reges et sacerdotes, sed omnis hac unctione consecratur Ecclesia, quia constat eam esse regnum et sacerdotium, et filios ejus reges et sacerdotes. Baptizatorum itaque capita chrismate liniuntur, ut in regno et sacerdotio Ecclesiae delibuti, et Christiani nominis praerogativam accipiant, et eju
Abbreviated transcription (Latin):
luiuone candidarum uestiũ indueretur
nitore: Moyses enim aaron & filios euis
prius aquis lauit. & post lineis induit
uestimentis: quia & nr̃ uerus moyses qͥ
ppłm de egyptia seruitute de gentilitatis
uidelicet errore liberat. qui ẽ mediator
d̃i & hominum: sui nos in enarrabilis
sacramenti unda purificat: & bonorum
oꝑum indumentis exornat: Euius fa¬
ues manifestatio udelicet diuinitatis
eius testimonio legis & ꝓpħarum in mõte
eccłie ut sol resplendet: & uestimenta eiꝰ
id ẽ scĩ om̃s efficunt᷑ siuit luna alba
uel sicut nix: Eui cum apocalipsi grãs
agamus: qui lauit nos a peccatis nr̃is
in sanguine suo. & fecit nr̃m regnum sa
cerdotes do & patri suo: cui ẽ gła in scła
scłorum: hoc etenim regnum & sacerdo¬
uum & inuisibili crismatis unguento
ꝑ ministerium sacerdotum: & inuisibili
sp̃s sc̃ĩ gr̃a a dño linitur
uius unguenti sairamentum¬
a moyse primũ iubente dño

Expanded text:
luvione, candidarum vestium indueretur luvione, candidarum vestium indueretur nitore. Moyses enim Aaron et filios ejus prius aquis lavit, et post linteis induit vestimentis, quia et noster verus Moyses, qui populum de Aegyptiaca servitute, de gentilitatis videlicet errore liberat, qui est mediator Dei et hominum, sui nos inenarrabilis sacramenti unda purificat, et bonorum operum indumentis exornat. Cujus facies, manifestatio videlicet divinitatis ejus, testimonio legis et prophetarum in monte Ecclesiae ut sol resplendet, et vestimenta ejus, id est sancti omnes, efficiuntur sicut lana alba, vel sicut nix. Cui cum Apocalypsi gratias agamus, qui lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, et fecit nos regnum et sacerdotes Deo Patri suo, cui est gloria in saecula saeculorum . Hoc etenim regnum et sacerdotium, et visibili chrismatis unguento per ministerium sacerdotum, et invisibili Spiritus sancti gratia a Domino liniturujus unguenti sacramentuma Moyse primum jubente Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tore induamur & celestiũ gaudiorum spe
confirmemur: decentissima ratione angłs
qui eius resurrectionẽ nuntiat in albis ues¬
tib sedere describit᷑. & qui eus reditum
apłis nuntiant in albis uestib apparent:
& nos albis uestib post baptismum indium᷑:
accepimus in regeneratione. seruantes &
nrãm innouationem & angelici splendoris
decorem: & dent᷑ nobis singulis stole albe
spes uidelicet & inmortalitatis et̾ne felici¬
tatis ut cum ꝓpħa duere possimus: Gau¬
dens gaudebo in dño. & exaltauit sp̃s m̃s
in do meo: quia induit me uestimento
salutis & indumento iusticie eircũdedit
me Ille uestimenta ista nos eustodire
fariat qui ea dedit ut de nobis dici possit:
quod in apocalipsi scriptum ẽ: Beatus
qui uigilat & custodit uestimenta sua
liua gͦ ominia in baptismi ratione redolet
misteriis. & exuberant sacramentis: opor¬
tunum erat ut nouus homo noua acceꝑat
uestimenta. & purgatus ueteris noxie con¬

Expanded text:
tore induamur, et coelestium gaudiorum spe tore induamur, et coelestium gaudiorum spe confirmemur, decentissima ratione angelus, qui ejus resurrectionem nuntiat, in albis vestibus sedere describitur, et qui ejus reditum apostolis nuntiant in albis vestibus apparent, et nos albis post baptismum induimur accepimus in regeneratione, servantes et nostram innovationem, et angelici splendoris decorem, et dentur nobis singulis stolae albae, spes videlicet immortalitatis et aeternae felicitatis, ut cum propheta dicere possimus: Gaudens gaudebo in Domino, et exsultavit spiritus meus in Deo meo. Quia induit me vestimento salutis, et indumentum justitiae circumdedit me . Ille vestimenta ista nos custodire faciat qui ea dedit, ut de nobis dici possit quod in Apocalypsi scriptum est: Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua . Quia ergo omnia in baptismi ratione redolent mysteriis, et exuberant sacramentis, opportunum erat ut novus homo nova acciperet vestimenta et purgatus veteris noxae col
Abbreviated transcription (Latin):
quam semel morit᷑: Pectata enim que post
baptismum conmittuntur: penitentie la¬
irimis elemosinis. & ceteris bonorũ oꝑum
exhibitionib non baptismatis iteratione
delentur: Pominito int̾ea corporis sepeli¬
endo mundissima linteamina & aroma¬
ta adhibent᷑: quia & his qui xp̃o conse¬
peliri desiderat: si iam etas ꝑmittit. quã¬
uis mortuus sit ꝑ originale percatum qd̵
adhuc portat. debet tamen bonorum
oꝑum exibitione flagrare. & mundis uesti
bus indu De quib ꝓpħa sacerdotes indui
orat cũ diit: Sacerdoces cui induantur
iustiuiam: Si gͦ antequam renascat᷑ et
originali peccato purget᷑ & xp̃o consepeli¬
atur &s aromatib debet flagrare & odorem
prestare & mundissimu̾s uestib indui. quã¬
tomagis renatus purgatus xp̃o conuiui¬
ficatus in nouitate uite ambulans. noua
creatura effectus & odoris flagrantia exube¬
rare &s candidorũ uestim̃torũ clarescere de
consurgimus bonorum oꝑum ni¬

Expanded text:
quam semel moritur. Peccata enim, quae post quam semel moritur. Peccata enim, quae post baptismum committuntur, poenitentiae lacrymis, eleemosynis, et caeteris bonorum operum exhibitionibus, non baptismatis iteratione delentur. Dominico interea corpori sepeliendo mundissima linteamina et aromata adhibentur, quia et is qui Christo consepeliri desiderat, si jam aetas permittit, quamvis mortuus sit per originale peccatum, quod adhuc portat, debet tamen honorum operum exhibitione flagrare, et mundis indui vestibus, de quibus propheta sacerdotes indui orat cum dicit: Sacerdotes tui induantur justitiam . Si ergo antequam renascatur, et originali peccato purgetur, et Christo consepeliatur, aromatibus debet fragrare, odorem praestare, et mundissimis vestibus indui, quanto magis renatus, purgatus, Christo convivificatus, in novitate vitae ambulans nova creatura effectus, et odoris fragrantia exuberare, et candidorum vestimentorum clarescere debconsurgimus, bonorum operum ni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis loquit᷑ contradicimus Sed & t̾rio
loco sp̃m erroris destrumus: qui inspi¬
rat pseudo pph̃as ut dicant hec dicit dñs¬
quos dñs non misit: Destruimus enim ħ
conculiamus si cuisepulti sumꝰ xp̃o: etiã¬
im illud quod ip̃e dicit: Ecie dedi uob̾
ptestatem calcandi suꝑ serpentes & scor¬
nones: & super omnẽ urtitẽ mimici
que sirgła ita sunt contrarie sc̃ẽ trinitati:
nt nox diei: ut tenebre luci. ut mendatiũ
ueritati: fõns quoq baptismi similitudi
fuisse legitur: quia quicũq in eo tum
tontis septem gradus tres in descensu tres¬
in noctes: & tres in ascensu. tres dies signi¬
ficare udent᷑ de quib suꝑius dictũ est:
eptimus uͦ qui & quartus: ille ẽ de quo
quidam ait: & aspectus quarti similis
ailio di: qui fornacem ignis extinguit:
qui ẽ stabilimentũ pedum fundam̃tum¬
plenitudo corporalit̾: Idurco aut̾e bapti¬
mus non iterat᷑: quia & xp̃s non amplius

Expanded text:
propriis loquitur, contradicimus. Spropriis loquitur, contradicimus. Sloco Spiritum erroris destruimus, qui inspirat pseudoprophetas ut dicant: « Haec dicit DomiDominus non misit, destruimus enim haec et conculcamus si consepulti sumus etiace dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . » Quae singula ita sunt contraria sanctae Trinitati, ut nox diei, ut tenebrae luci, ut mendacium veritati. Fons quoque baptismi similitudinfuisse legitur: quia quicunque in eo conmbulare debet. Cujus fontis septem gradus: tres in descensu, tres noctes, et tres in ascensu, tres dies significare videntur, de quibus superius dictum est. Septimus vero, qui et quartus, ille est de quo quidam ait: « Et aspectus quarti similis Filio Dei qui fornacem ignis exstinguit, qui est stabilimentum pedum, fundamentumnitatis corporaliter . Idcirco autem baptismus non iteratur, quia et Christus non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ. in xp̃o iħu in morte ip̃ius bapti¬
rati sumus: ẜon sepulti gͦ sumus: cum
illo ꝑ baptismum in morte: ut quem¬
admodũ resurrexit xp̃c a mortius per
gloriam patris. ita & nos in nouitate ui¬
te ambulemus: Morimur gͦ peccato:
quando abrenũtiamus diabolo & om̃ib
que eius sunt: ẜum sepeli mur.xp̃o:
cũ sub inuocatione sc̃e trinitatis sub tͥna
mersione in fonte lauacri quasi in
quoddam sepulchrũ descendimus: Con¬
surgimus cũ xp̃o: cũ exuti om̃ib peccatis
de fonte quasi de sepulchro egredimur.
s neq misteriũ triũ dierum ac noc̾tiũ
quib in sepulchro dñs fuisse legit᷑ pre¬
terit᷑: cũ in uoti scã trinitate que utiq
uera lux est in fontẽ descendimus: Lux
est enim pater: & in lumine eiꝰ quem
filius lumen uidemus sp̃m sc̃m: fau¬
mus autem & tres noctes cũ tenebrarũ
& ignorantie patri una cũ mendatio qd̵
ex eo natum ẽ & mendax ẽ sicutꝰ pater
eius: & cũ loquitur mendatium de suis

Expanded text:
sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti ergo sumus cum illo per baptismum in morte, ut quemadmodum resurrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . Morimur ergo peccato, quando abrenuntiamus diabolo et omnibus quae ejus sunt; consepelimur Christo, cum sub invocatione sanctae Trinitatis sub trina mersione, in fonte lavacri quasi in quodam sepulcrum descendimus; consurgimus Christo, cum exuti omnibus peccatis, de fonte quasi de sepulcro egredimur. Sed neque mysterium trium dierum ac noctium, quibus in sepulcro Dominus fuisse legitur, praeteritur, cum invocata sancta Trinitate, quae utique vera lux est, in fontem descendimus. Lux est enim Pater, et in lumine ejus, quia est Filius, lumen videmus Spiritum sanctum. Facimus autem et tres noctes, cum tenebrarum et ignorantiae patri, una cum mendacio, quod ex eo natum est, et mendax est sicut et pater ejus, et cum loquitur mendacium, de suis
Abbreviated transcription (Latin):
de celis: & scificatis aquis tribuit eis
ium purgationis: Inde homo ad imagi¬
nem reparatus sc̃e trinitatis ad quam
conditus fuerat expellit᷑: & quid uetus¬
fuerat in eas ꝑ peccatũ primi hominis in¬
trauerat: nouus ex eis ꝑ grãm egredit᷑
& spũ gr̾e in melius in mutatus longe
aliud quam fuerat esficit᷑ fedus enim
erat de formitate peccatorum: ibi reddit᷑
pulcher de albatione uirtutũ: Nulla¬
tenus itaq baptismi misteriũ ꝑfici
potest nisi sub inuocatione sc̃e tͥnitatis
quia & dñs ad apłos dixit:. Ite docete om̃s
gentes baptirantes eos in nomine patris

Expanded text:
de coelis et sanctificatis aquis tribuit eis de coelis et sanctificatis aquis tribuit eis vim purgationis. Inde homo ad imaginem reparatus sanctae Trinitatis, ad quam conditus fuerat expellitur, et qui vetus in eas per peccatum primi hominis intraverat, novus ex eis per Christi  gratiae in melius immutatus, longe aliud quam fuerat efficitur, foedus enim erat deformitate peccatorum, ibi redditur pulcher dealbatione virtutum. Nullatenus itaque baptismi mysterium perfici potest, nisi sub invocatione sanctae Trinitatis, quia et Dominus ad apostolos dixit: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris
Abbreviated transcription (Latin):
Ex osse ilormientis ꝓtoplausti mulier edi¬
ficata est: ex latere xp̃i in cruce dormien¬
tis eccłia formata est: Profluxerunt eñ
ex latere eius sanguis & aqua duo sc̃e
eccłie p̾cipua sacramenta: ut in altero
consetratio. in altero mundatio eidem
tribueret᷑ eccłie: Regenaramur namq
ex lauacro: consecremur & sanguine:
Unde & płs mare rubrum transiit: quia
baptismũ xp̃i sanguine consecrat᷑: Quia
ergo elementum aque in hoc mundo
omĩb elementis purgandi. uiuifuandi
recreandi. gr̾a aptius ẽ: non inmerito
ei baptismi dignitas confertur. quia &
regenerandorũ hominũ efficatiam. cũ
sp̃s di inmundi primordio suꝑ ud fere¬
bat᷑ concpiebat. & purgandorum cum
ex latere xp̃i ꝓflueret dignitatẽ capie¬
bat: Per hoc & enim uisibile elementũ
res isla inuisibilis signat᷑: ut sicut aqͦ
purgat᷑ ext̾uis corpus. ita latent̾ eius
Inuocato namq do: descendit sp̃s sẽs

Expanded text:
Ex osse dormientis protoplasti mulier aediEx osse dormientis protoplasti mulier aedificata est, ex latere Christi in cruce dormientis Ecclesia formata est. Profluxerunt enim ex ejus latere sanguis et aqua, duo sanctae Ecclesiae praecipua sacramenta, ut in altero consecratio, in altero mundatio eidem tribueretur Ecclesiae. Regeneramur namque ex lavacro, ut consecramur et sanguine. Unde et populus mare Rubrum transiit, quia baptismus Christi sanguine consecratur. Quia ergo elementum aquae in hoc mundo omnibus elementis purgandi, vivificandi, recreandi gratia aptius est, non immerito ei baptismi dignitas confertur, quia et regenerandorum hominum efficaciam, cum spiritus Dei in mundi primordio super id ferebatur, concipiebat, et purgandorum, cum ex latere Christi proflueret, dignitatem capiebat. Per hoc etenim visibile elementum res illa invisibilis signatur, ut sicut aqua purgatur exterius corpus, ita latenter ejusInvocato namque Deo descendit Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
abrenuntiat diabolo & pompis eius & om¬
nib oꝑib eius: alt̾am que se credere con¬
fitet᷑ in patrem & filiũ & sp̃m sc̾̃m: oportet
has inconuulse mentis intentione teneri.
& itt intemerate custodiri possint illus
semper adiutoriũ querere. qui baptis mi
sacramentum ad salut̃e generis humani
contulit: ẜuiꝰ misterium & in ueteri testa¬
mento per moysem prefiguratũ est: tum
populus & in nube & in mari baptiratus
est. & in nouo nobis ꝑ mediatorem d̃i & ho¬
minum aꝑtissime demonstratũ: Ip̃e enĩ
att: qm̃ nisi quis renatus fuerit ex aqua
& sp̃u sco. non poterit introire in regno
celorum & iohes de eo ait Ego baptiro in
aqua in penitentia: medius autem ur̃m
stat quem uos nescitis. ip̃e uos baptira¬
iut in spũ sio e igni Per hoc qͥ nasum̃
mundo. renascim᷑ dõ: e qui ꝑ peccatũ eramꝰ
filii irȩ ꝑ grãm efficim᷑ filii di hac enim
unctione & hoc lauacro: eccłia uegetatur.

Expanded text:
abrenuntiatur diabolo et pompis ejus, et omabrenuntiatur diabolo et pompis ejus, et omnibus operibus ejus, alteram qua se credere confitentur in Patrem et Filiuhas inconvulsae mentis intentione teneri, et ut intemerate custodiri possint, illius semper adjutorium quaerere, qui baptismi sacramentum ad salutem generis humani contulit, cujus mysterium et in Veteri Testamento per Moysem praefiguratum est, cum populus in nube et in mari baptizatus est, et in Novo nobis per mediatorem Dei et hominem apertissime demonstratum. Ipse enim ait, quoniam Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non poterit introire in regnum coelorum . Et Joannes de eo ait: Ego baptizo in aqua in poenitentia; medius autem vestrum stat, quem vos nescitis, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Per hoc qui nascimur mundo, renascimur Deo; et qui per peccatum eramus filii irae, per gratiam efficimur filii Dei. Hac enim tinctione et hoc lavacro Ecclesia vegetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inani exuit᷑ nudata peplo: Quamuis ergo
om̃e peccatum suꝑbia dici possit quia
quando quis petcat do qui peccare ꝓ hibu¬
it contraire uiddet᷑: aliud tam̃ ẽ desidiose
aliud malitiose aliud scient̾. aliud igno¬
mant᷑. aliuad negligent aliud arroganter
pettare: Quolibet autem modo quis peccet:
si penitere contenpuit in magnum se suꝑ¬
bie haratrum in mergit: De quo non nili
ꝑ confessionem percatorum suorum et eñ¬
idationem morum & salutaris penitentie
adminiculum: egredi potest. Iuob enu
obediens existit. et ea que ꝓhibita sunt
conmitait. aut conmissa penitere negligti:
Unde siue hi qui baptirandi sunt siue nos
qui baptismi sacramentum iam p̃cipimꝰ.
ante oculos ponere debemus pactum quod
eum ło inbaptismate fit: ubi abrenũtiat᷑
pactum tunc ieritum fit: si aut in fide qͥs
ꝑmanendio uitiis. aut a fide exorbitando
ydolorum cultib: aut heresum errorib sub
datur:
dentium ẽẽ duas. unam in quã

Expanded text:
inani Exuitur nudata peplo. Quamvis ergo inani Exuitur nudata peplo. Quamvis ergo omne peccatum superbia dici possit, quia quando quis peccat, Deo qui peccare prohibuit contraire videtur, aliud tamen est desidiose, aliud malitiose, aliud scienter, aliud ignoranter, aliud negligenter, aliud arroganter, peccare. Quolibet autem modo quis peccet, si poenitere contemnit, in magnum se superbiae baratrum immergit, de quo non nisi per confessionem peccatorum suorum, et emendationem morum, et salutaris poenitentiae adminiculum egredi potest. Duobus enim  ejus inobediens existit, et ea quae prohibita sunt committit, aut commissa poenitere negligit. Unde sive hi qui baptizandi sunt, sive nos qui baptismi sacramentum jam percepimus, ante oculos ponere debemus pactum, quod cum Deo in baptismate fit, ubi abrenuntiaturpactum tunc irritum fit, si aut in fide quis permanendo vitiis, aut a fide exhorbitando idolorum cultibus, aut haeresum erroribus subdatur. dentium esse duas, unam in qua
Abbreviated transcription (Latin):
infestat: non incongrue oꝑa sathane di¬
cere possumꝰ. Quib opponunt᷑ septẽ prin¬
cipales iurtutes: que oꝑa sunt ꝓcul du¬
bio salutaria: nec minus int̾ea pompis
eiꝰ abrenuntiat᷑ que utiq oꝑa sunt sathane.
s eo quasi discerni uidentur a ceteris ope¬
rib eius. quia in euis suꝑbia cuiꝰ ille aue¬
tor est. & que eũ deiecit quodam modo de¬
signat᷑ Pompe gͥ eius sunt. ambitio. arro¬
gantia. uana głoria. & cetera huiꝰtemodi.
que de fonte suꝑbie ꝓcedere dinoscũtur:
Pompam enim abitionem siue iactantiam
e hii similia intelligi debere ꝓpheticus ser¬
mo demonstrat: cum dicit: Ne qui opitu¬
lenti estis in syon & confiditis in monte
samarie: optimates capita ppłorum in¬
gredientes pompatice domum ifrł Sed
& clemens prudentius dissertissimus atꝙ
xp̃ianissimus poeta: in hac significatione
pomipam posuit in libro psicomachie uͥ
ait. Pompa ostentatrix uani splendoris.

Expanded text:
infestat, non incongrue opera Satanae diinfestat, non incongrue opera Satanae dicere possumus; quibus opponuntur septem principales virtutes, quae opera sunt procul dubio salutaria, nec minus interea pompis ejus abrenuntiatur, quae utique opera sunt Satanae, sed eo quasi discerni videntur a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus ille auctor est, et quae eum dejecit, quodammodo designatur. Pompae igitur ejus sunt ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae de fonte superbiae procedere dignoscuntur. Pompam enim, ambitionem sive jactantiam, et his similia, intelligi debere propheticus sermo demonstrat, cum dicit: « Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates, capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel . Sed et Clemens Prudentius, disertissimus atque Christianissimus poeta, in hac significatione pompam posuit in libro Psychomachia, ubi ait: Pompa ostentatrix vani splendoris
Abbreviated transcription (Latin):
non renuntiat omĩb que possidet non po
test meus esse discipłs. abrenũtiare tamen
semꝑ in eo sensu poni consueuit: quem su¬
ꝑius diximus: Abrenuntiare etenim se
fatet᷑ sathane & omĩb oꝑib eius. & omnib
pompis eius: quam abrenũtiationẽ recte
sũ. adueniat illius iugum qui dixit. Discite
a me quia mitis sum & humilis corde: et
inuenietis requiem animab ur̾is Iugum
enim meũ suaue ẽ: & onus meũ leue. Satha
nas enim qui & diabolus nũuupat᷑. a fidelib
abrenuntiat᷑. ut dño saluatori liberius serua¬
tur: quia uxta eiusdem dñi uocem. nemo
potest¬
brenuntiat᷑ etiam operib eius.
quia opera illius contraria sunt
oꝑib saluatoris: & quia ille armis suis
idẽ uitiis genus humanũ sibi subietit:
añs armis suis id ẽ uirtutib illũ debella¬
istius militia idẽ uirtutib accipimus
uitam et̾nam: Septem itaq principa¬
lia uitia quib diabolus genus humanũ

Expanded text:
non renuntiat omnibus quae pnon renuntiat omnibus quae ptest meus esse discipulus ; » abrenuntiare tamen semper in eo sensu poni consuevit, quem superius diximus. Abrenuntiare etenim se fatetur Satanae et omnibus operibus ejus et omnibus pompis ejus, quam abrenuntiationem recte sancti, adveniat illius jugum qui dixit: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim menae enim qui et diabolus nuncupatur a fidelibus abrenuntiatur, ut Domino salvatori liberius serviatur, quia juxta ejusdem Domini vocem: Nemo potesbrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contoperibus Salvatoris. Et quia ille armis suis, id est vitiis, genus humanum sibi subjecit, Dominus armis suis, id est virtutibus, illum debellaistius militia, id est virtutibus, accipimus vitam aeternam. Septem itaque principalia vitia, quibus diabolus genus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum: Et qm̃ in cordis nomine sepe mẽs
designat᷑. sicut ẽ illud in toto corde meo exqͥ¬
siui te: & in olei nomine intelligit᷑ unctio sũ
unctione utrimq munit᷑. id ẽ ant̾ius & postie
ut undiq mens xp̃iani & pinguedine sũ sp̃i
& oꝑib luminis atq miscdie exuberet:xi.
diabolo & operib eius dominationẽ
illiꝰ aspernet᷑. & ugum qd̵ se p̾mebat illius
olei unctione fatescat: & impleat᷑ illud prophe¬
tium con putrescet iugum a facie olei: Ab¬
renuntiare etenim poni solet ꝓ eo quod ẽ
sꝑnere reicere contradicere: siue aliud quid
quod hoc u̾bo in hoc sensu exprimi potest
Quamuis enim illius uerbi quod est nũtio sen¬
sus in promptu sit cũ sine p̃positione ꝓfert᷑
& accepta p̾positione int̾lum a sua significa¬
tione non longe recedat. ut ẽ illud narrabo
& renuntiabo: int̾dum uero in aliũ sensum
uertat᷑ ut ẽ illud Su gͦ omĩs ex uobis qui

Expanded text:
perfectum. Et quoniam in cordis nomine saepe mens perfectum. Et quoniam in cordis nomine saepe mens designatur, sicut est illud. In toto corde meo exquisivi te , et in olei nomine intelligitur unctio sanunctione utrimque munitur, id est anterior et posterior, et undique mens Christiani et pinguedine sanctiibus luminis atque misericordiae exuberet. XI.diabolo et operibus ejus, dominationem illius aspernetur, et jugum quod se premebat, illius olei unctione fatiscat, et impleatur illud propheticum: Computrescet jugum a facie olei . Abrenuntiare etenim poni solet pro eo quod est spernere, rejicere, contradicere, sive aliud quid quod hoc verbo in hoc sensu exprimi potest. Quamvis enim illius verbi quod est nuntio sensus in promptu sit, cum sine praepositione profertur, et accepta praepositione interdum a sua significatione non longe recedat, ut est illud: Narrabo et renuntiabo , interdum vero in alium sensum vertatur, ut est illud: Sic ergo omnis ex vobis qui
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ueram confitendi facultatẽ p̾beat:¬
& nares quib bonũ xp̃i odorem capiant
aꝑiat: Pectus enim illius qui baptirat᷑
refertũ semꝑ esse debet & diuini odoris
nectare: & sp̾itali unctione delibutum:x
sunt pectus de oleo & scapule
tangunt᷑: & illius olei sc̃i udelicet sp̃s
unctione liniti: De quo apls ait: Si uit
unctio eius docet nos de omnib ante &
retro muniti. id ẽ contra omĩa prospera
siue aduersa sint circũspecti. & celestiũ
animaliũ imitatione ante & retro ple¬
ni sunt oculis. idẽ in p̾teritũ & futurũ
respicientes salutis sue custodiam non
amitant. Tangit᷑ eis pectus: ut cũ dauid
dicere possint. & miscdia eius p̃ueniat
me: Tangunt᷑ scapule: ut iũ eodẽ duant
& mi scłia eiꝰ subsequat᷑ me: id ẽ ant̾iora
ut bene uelint. posteriora ne frustra uelit
Bene autẽ uelle & ꝑficere ab eo nobis dat᷑
a quo est omne datum optimũ & omne donui

Expanded text:
fidem veram confitendi facultatem praebeat, etfidem veram confitendi facultatem praebeat, et nares quibus bonum Christi odorem capiant aperiat. Pectus enim illius qui baptizatur refertum semper esse debet, et divini odoris nectare et spiritali unctione delibutum. Xsunt pectus de oleo et scapulae tanguntur, ut illius olei sancti videlicet spiritus unctione leniti, de quo Apostolus ait: Sicut unctio ejus docet nos de omnibus , ante et retro muniti, id est contra omnia prospera sive adversa sint circumspecti, et coelestium animalium imitatione ante et retro pleni sint oculis, id est, in praeteritum et futurum respicientes salutis suae custodiam non amittant. Tangitur eis pectus, ut cum David dicere possint: Et misericordia ejus praeveniat me . Tanguntur scapulae, ut cum eodem dicant: Et misericordia ejus subsequatur me . Id est anteriora, ut bene velint; posteriora, ne frustra velint. Bene autem velle et perficere ab eo nobis datur, a quo est omne datum optimum, et omne donum
Abbreviated transcription (Latin):
quis loquat᷑ in me dñs ds: & cũ ysaia
dñs dłs aperuit michi aurem ego autẽ
non contradico retrorsum non abii. ut
que sp̃italit̃ dicunt᷑ sp̃italit̾ audientes
adi spitalium oꝑum emolumenta per¬
ueniant: ẜũ itaq dñs in euaigłio dicit
qui habet aures audiendi audiat.
& ioħes in apocalipxi sua. qui habet aures
les s sp̃itales querunt᷑. & ꝑ auriũ nom̾
int̾ioris hominis auditus designat᷑: In
sacro et enim eloquio: plerumq ꝑ mẽbra
corporis sp̃itales anime uirtutes intelli¬
gunt᷑ Quia gͦ diuinitas hominem
adsumens quodam ex cõmistione dua¬
rum substantiarũ in una di filii ꝑsona
collirium fecit unde genus humanũ
qd̵̃ cecum a primis parentib natũ erat
in luminaret: non ab sputo aures tan¬
gunt᷑ & nares ut expuens linguam mu¬
ti tetigerat & sputo lutum fecerat & ocłos
ceci nati aꝑuerat. nunc ꝑ ministerium
sacerdotũ & auditũ & sp̃italem his qui bap¬
tirati sunt tribuat & recte loquendi idẽ

Expanded text:
uid loquatur in me Dominus Deus , et cum Isaia, Dominus Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico, retrorsum non abii ; ut quae spiritaliter dicuntur spiritaliter audientes, ad spiritalium operum emolumenta perveniant. Cum itaque Dominus in Evangelio dicit: Qui habet aures audiendi audiat , et Joannes in Apocalypsi sua: Qui habet aures les, sed spiritales quaeruntur, et per aurium nomen interioris hominis auditus designatur. In sacro etenim eloquio plerumque per membra corporis spiritales animae virtutes intelliguntur. Quia ergo divinitas hominem assumens, quoddam ex connexione duarum substantiarum in una Dei filii persona collyrium fecit, unde genus humanum quod caecum a primis parentibus natum erat illuminaret, non ab re sputo aures tanguntur et nares, ut qui expuens linguam muti tetigerat, et sputo lutum fecerat, et oculos caeci nati aperuerat, nunc per ministerium sacerdotum, et auditum spiritalem his qui baptizandi sunt tribuat, et recte loquendi, id est
Abbreviated transcription (Latin):
constituto in corde iudicio ad sit accu¬
satrix cogitatio: testis conscientia: sar¬
nifex timor: deide sanguis anime
confitentis ꝑ lacͥmas ꝓfluat. Postre¬
mo in conscientia sua se indignum
uidicet participatione corꝑis. si san¬
guinis ddñi: uerset᷑ ante oculos inia¬
qo futuri uidicis. ut cum alii accedt̃
ab altare di qd̾ ip̃e non accedit: cogi¬
cet quam sit contremi scenda penar
qua percipientib aliis uitã eternamn
nitentia. idcirco non satis adtente pre¬
figunt canones ꝓ uno quoq c̃mine.
s magis in arbitrio antistitis relui¬
quendũ statuunt: quia apud dñm
non tam ualet mensura temporis
quam doloris: nec abstinentia tantũ
ciborũ: s mortificatio potius uitioriun

Expanded text:
constituto in corde judicio, adsit accuconstituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor: deinde sanguis animae confitentis per lacrymas profluat. Postremo in conscientia sua se indignum judicet participatione corporis et sanguinis Domini. Versetur ante oculos imago futuri judicii, ut, cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda poena qua, percipientibus aliis vitam aeternam, nitentia idcirco non satis attente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio antistitis relinquendum statuunt: quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum, sed mortificatio potius vitiorum:
Abbreviated transcription (Latin):
& utilitatis uota ꝑ uersa. Sunt
& alia huiꝰcemodi peccata que fi¬
unt u̾borum offensionib & cogi¬
tationum: ia cobo dicente apostolo
In multis enim osfendimus om̃s
Oportet cotidie crebro q exoremus
ad dñm atq dicamus. dimitte nob
debita nostra nec in eo quod seqͥt᷑
mentiamur. sicut & nos dimittimnꝰ
debitorib nr̃is: Pro quib etiã sac̾¬
ficia elemosynarum & ieiuniorum
ꝓsuis uirib offerre non cesset.
Pͥro illis gͦ peccatis que legis deca¬
teri. neq masculorum concubitores
& cetera qm̃ qui talia agunt regnũ
di non possidebunt: illa actio peni¬
tentie subeunda est in qua maiorẽ
in se quisq seueritatem debeat ex¬
ercere ut a se ip̃o iudicatus non iu¬
dicetur a dño. que actio penitẽtie¬
cuinc erit ꝑfecta & acceptabilis: si as¬
cenderit homo adu̾sum se tribunl
mentis sue & constituerit se ante
faciem suam: nec hoc ei postea fiat
sicut conminat᷑ ds̃ peccatori. atꝙ ita

Expanded text:
et utilitatis vota perversa. Sunt et utilitatis vota perversa. Sunt et alia hujuscemodi peccata, quae fiunt verborum offensionibus, et cogitationum, Jacobo dicente apostolo: In multis enim offendimus omnes. Oportet quotidie crebroque exoremus ad Dominum, atque dicamus: Dimitte nobis debita nostra, nec in eo quod sequitur mentiamur: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: pro quibus etiam sacrificia eleemosynarum et jejuniorum pro viribus offerre non cesset. Pro illis ergo peccatis quae legis decateri, neque masculorum concubitores, etc., quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Illa actio poenitentiae subeunda est, in qua majorem in se quisque severitatem debeat exercere, ut a seipso judicatus, non judicetur a Domino: quae actio poenitentinc erit perfecta et acceptabilis, si ascenderit homo adversum se tribunal mentis suae, et constituerit se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat, sicut comminatur Deus peccatori, atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
pater noster qui es in celis & reliqͣ.
bi dicitur dimitte nobis debita nr̃a
quia ip̃a elemosina ẽ ueniam hõi
petenti ignoscere, Iude dñs ait.
Date elemosinam & omnia munda
sunt uobis. Multa itaq genera sunt
elemosinarũ: que cum facimus ad¬
cauit. Sunt autẽ quedam peccata
que putantur leuissima: nisi in
sc̃pturis demonstrarentur opinione
grauiora Qus enim dicentem fĩni
suo fatue reũ gehenne putaret nisi
ueritas diceret: aut quis estimar
quam magnum ẽẽ pectatum dies
obseruaret menses & annos & tẽx
sicut obseruant qui certis dieb s
ue mensib siue annis uolunt us
uolunt aliquid inchoare. nisi ap
diceret timeo uos ne sine causa
borauerim in uobisꝰ Quam multa
sunt alia peccata. siue in loquẽdi
de reb & negotiis alienis ad te
non ꝑtinent siue in uano cachine
siue in ipsis escis que ad necessiti¬
tem huius uite parant᷑ in quib
est auidior appetitus. siue in uẽ¬
dendis & emendis reb caritatis

Expanded text:
ter, qui es in coelis, et reliqua. Ubi dicitur: Dimitte nobis debita nostra; quia ipsa eleemosyna est, veniam homini petenti ignoscere. Unde Dominus ait: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis. Multa igitur genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus, adcavit. Sunt autem quaedam peccata quae putantur levissima, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Aut quis aestimaret quam magnum esse peccatum, dies observare, menses, et annos, et tempora, sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis, volunt vel nolunt aliquid inchoare, nisi Apostolus diceret: Timeo vos, ne sine causa laboraverim in vobis. Quam multa sunt alia peccata, sive in loquendo de rebus et negotiis alienis quae ad te non pertinet: sive in vano cachinno, sive in ipsis escis, quae ad necessitatem hujus vitae parantur, in quibus est avidior appetitus; sive in vendendis et emendis rebus: charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
D poicet igit ad penitentiam aliod eirt
darera aubitant᷑ penitentia abholere
perit pecata etiam si m ultimo spa
uite conmissa pentteat & yubliea
lamentatione peccata prodantur
quia ppositium ai quod slecreuis cal¬
ualua ꝑroierat tat in mobile. E ioeo
qara uoluntas eius non mictat Core

Expanded text:
ntiam accedere itanter credere poenitentia aboleri posse peccata, etiamsi in ultimo vitae spiritu commissa poeniteat: et publica lamentatione peccata prodantur, quia propositum Dei quo decrevit salvare quod perierat, stat immobile; et ideo quia voluntas ejus no
Abbreviated transcription (Latin):
Añi ihu: Tunc inponebant manus suꝑ ilos.
Oa ccupiebant spͥm sc̃m Seniq stciendum ẽ:
quia cecera baptismatis satramenta ꝑ sacer¬
coporum fidelib tradit᷑: Presbiteri uͦ lice
siit sacerdotes: pontificatus tamen apicem
non habent: hoc autem solis pontificib de¬
leri. ut uel signent uel paraclitum sp̾m
tradant: non solum consuetudo eccłiastica
demonstrat. uerũ etiam suꝑior illa lectio
aiꝰtuum apłorum: que asserit peteu m &
ioħ̾em esse directos qui iam baptiratis tra¬
derent sp̃m sc̃m: Nam presbiteris siue
absentib siue p̾sentib episcopis baptirare
& baptiratos crismate ungere licet: sed
quod ab episcopo fuerit consetratum. nes
tamen frontem ex eodem oleo signare: qd
solis debet᷑ episcopis cum tradant sp̃m
mis etiam gr̃e dicit᷑: ꝓpt̾ septenarii nũ
misterium in quo sũma ꝑfectio ĩtelligit᷑
ex toto primo inpari qui diuidi non pocest¬

Expanded text:
ni Jesu. Tunc imponebant manus super illos et accipiebant Spiritum sanctum. Denique sciendum est, quia sicut caetera baptismatis sacramenta per sacercoporum fidelibus traditur: presbyteri vero, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem solis pontificibus deberi, ut vel signent, vel paracletum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum etiam superior illa lectio Actuum Apostolorum, quae asserit Petrum et Joannem esse directos; qui jam baptizatis traderent Spiritum sanctum. Nam presbyteris, sive absentibus, sive praesentibus episcopis, baptizare et baptizatos chrismate ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum: non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis cum tradunt Spiritum mis etiam gratiae dicitur, propter septenarii numeri mysterium, in quo summa perfectio intelligitur. ex toto primo pari, qui dividi potest
Abbreviated transcription (Latin):
declaratus est in uoce. filius in corpore: sp̃s
sanctus in colunbe ostentione: Op̾clarũ
& admirabile sacramentum: quod de filiis
ire facit filios di. de ueterib nouos: de
fedis pulchros. in quo & regenaram᷑ et
purgam: & exemplũ mortis xp̃i imitam᷑.
Quo modo gͦ exemplũ imitem᷑: dicat apl̃.

Expanded text:
est in voce, Filius in corpore, Spiritus sanctus in columbae ostensione. O praeclarum et admirabile sacramentum, quod de filiis irae, facit filios Dei: de veteribus novos, de foedis pulchros, in quo et regeneramur et purgamur, et exemplum mortis Christi imitamur. Quomodo ergo hoc exemplum imitemur, dicat A
Abbreviated transcription (Latin):
& ut ille erat: ut quib erat anima una
& cor unũ in dño. & quos sc̃ĩ sp̾c afflatꝰ
uegetabat: unius etiam fidei confessio
exornaret: Nec enim dirimi in aliquo
uel poterant uel debebant: qui unius
fidei uinculo nectebant᷑: Pleriq int̾ ea
in symbolo & oratione dominita intelligi
uolunt: In altero enim fidei in altero
precum continet᷑ integritas: ut & in
duodecim uerbis duodecim apłorum
doctrina. & in septem pecitionib om̃e
contineat᷑ quicquid ad p̾sentis & future
totiꝰ doctrine uerbum dici possit adbre¬
uiatum. quia qd̵ prius lex & ppħe con¬
tinebant in latitudine preceptorum: ue¬
niens dñs ꝓnuntiauit & dixit: Uiliges
dñm tuum ex toto corde tuo & ex tota

Expanded text:
et utile erat, ut quibus erat anima una et utile erat, ut quibus erat anima una et cor unum in Domino, et quos sancti Spiritus afflatus vegetabat, unius etiam fidei confessio exornaret. Nec enim dirimi in aliquo vel poterant vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Plerique interea in Symbolo et oratione Dominica intelligi volunt. In altero enim fidei, in altero precum continetur integritas, ut et in duodecim verbis duodecim apostolorum doctrina, et in septem petitionibus omne contineatur quidquid ad praesentis et futurae totius doctrinae verbum dici possit abbreviatum, quia quod prius lex et prophetae continebant in latitudine praeceptorum. veniens Dominus pronuntiavit et dixit: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
enim dix̃ euultionẽ & destructionem
& dissipationem & disꝑsionẽ: & postea
subiecit edificationẽ & plantationem:
& ꝑ eundem ꝓpħam ait Sicut uigilaui
suꝑ eum ut euellerem & demolirer &
diffiparem & disꝑgerem & affligerem:
su iugilabo suꝑ eos ut edifuem & plan¬
tem: Et hoc ideo: quia post exorcizatio¬
nem & exsufflationem symboli seqͥt᷑
uel signum uel conlatio int̾ptat᷑
Inditiũ quia ꝑ id inditat᷑ fidei integͣͥtas.
signũ quod habeo bene retento & intelles¬
tũ fideles ab infidelib discernunt᷑: conla¬
tio quia in eo apłi omñẽ fidei integͥtatẽ
contulerunt Quod autem om̃s pari fid̾i
sinceritate corde retinebant. ore confessi
sunt: & singuli proprias sententias con¬
ferentes. symbolum id ẽ tocius fidei con¬
lacionẽ ediderunt: Hiscessuri enim ab
inuitem normam future p̾duationis in
conmune statuerunt: ne locatit᷑ ab inui¬
cem discedentes diuersũ aliquod uel dis¬
sonum p̃dicarent: Tetentissimũ namq

Expanded text:
ctionem, et dissipationem, et dispersionem, et postea subjecit aedificationem et plantationem, et per eumdem prophetam ait: Sicut vigilavi super eum, ut evellerem et demolirer et dissiparem et dispergerem et affligerem, sic vigilabo super eos, ut aedificem et plantem . Et hoc ideo quia post exorcizationem et exsufflationem, symboli sequituvel signum, vel collatio interpretatur. Indicium, quia per id indicatur fidei integritas; signum, quod eo bene retento et intellecto fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia in eo apostoli omnem fidei integritatem contulerunt. Quod autem omnes pari fidei sinceritate corde retinebant, ore confessi sunt, et singuli proprias sententias conferentes, symbolum, id est totius fidei collationem, ediderunt. Discessuri enim ab invicem normam futurae praedicationis in commune statuerunt, ne localiter ab invicem discedentes diversum aliquid vel dissonum praedicarent. Decentissimum namque
Abbreviated transcription (Latin):
a dñi. qͥ cũq dimiserit uxorẽ suã
excepta fornicationis causa. fecit eã
methari. Concubinas uͦ siue ante
nuptias siue pt nuptias habere ꝓ¬
hibemꝰ. qͥa omĩno inlicitũ. Nã qui
uxorẽ legitimã ducẽ cogitat. digñ:
ut u̾ginitatẽ usꝙ ad nuptias custo¬
diat. ⁊ p̾t nupcias nullam altam
tores ⁊ adulteros uidi cabit ds̃. Qcs
enĩ de uire comibĩ mulierib ñ hq
nec uiris omĩno licet. Nam qui an

Expanded text:
am Domini, Quicumque dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam moechari . Concubinas vero sive ante nuptias sive post nuptias habere prohibemus: quia omnino illicitum est. Nam qui uxorem legitimam ducere cogitat, dignum est ut virginitatem usque ad nuptias custodiat, et post nuptias nullam alteraatores et adulteros judicabit Deus . Quidquid enim de jure connubii mulieribus non licet, nec viris omnino lice