comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendens quippe in altum. captiuam dux̃ capti¬
uitatem: quia corruptionem nr̃am uircuce suȩ
incorruptionis absorbuit. Dedit uͦ dona homi¬
nib: quia misso de suꝑ spũ. alii sermonẽ sapien¬
tiȩ. alii sermonẽ scientiȩ:. alii gr̃am uirtutum.
alii gr̾a̾m curationum: alii genera linguarum:
alii int̾pretationẽ sermonum. tribuit. Dedit¬
gͦ dona honunib. De hac ascensionis gła: etiãm
abaccue ait. Eleuatus ẽ sol: & luna stecit inor¬
dine suo. Quis etum solis nomine nisi domins:
& quȩ lune nomine. nisi eccłia designatur:
quod occulte cretłidit. Eleuatus ẽ gͦ sol. & luna
stetit iuordine suo: quia cum dñs celum petuit: scã
eus ecclesia in auͤtoritatem predicationis excreuit.
Hinic eusdẽ eccłiȩ uoce ꝑsalomonẽ dicitur: E cce
iste uenit saliens inmontib: & transsiliens colles.
Considerauit namq tantorum oꝑum culiuuia:
& ait. Ecce iste uenit salieus inmontib. Ueniendo
quippe ad redemptionẽ nr̃aui: quosdam ut ita dixe¬

Expanded text:
Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia misso desuper Spiritu alii sermonem scientiae, alii sermonem sapientiae, alii operationem virtutem, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit. Deditgo dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur? quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixe
Abbreviated transcription (Latin):
quod ante baptisrun spoponditꝰ certus iin
su ficdels e gaudent Si ere quod prrensit
mitime seruatit. ad gxercenda praua oꝑa. ad
concupiscendas iundi pompas dilapsus ẽ: uide¬
amus si iam scit plangere quod errauit. Apud
misericordem namq uidicem nec ille fallax ha¬
bebitur. qui ad ueritatẽ reuertitur etiam ptꝰ qm
mentitur: quia omp̃s ds dum libent̾ nr̃am pe¬
nitentiam susciptes ipse suo iudiciꝰ hoc quod er¬

Expanded text:
ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod er
Abbreviated transcription (Latin):
post patica uidentib illis eleuatus ẽ: & nuibes
suscepit enm ab ocuiis eoꝵ. Notate uerba: sig¬
nate myst̾i̾a. Conuescens eleuatus ẽ. Comedx
& ascendit: ut uidelicet ꝑeffect̾um comestioris
ueritas patesceret carnis. Marcus uͦ priuic tau
celum dñs ascend̾et. eum de cordis atq infĩbdita¬
tis duritia increpesse discipulos memorasa
in re quid considerandumẽ. insi quod ic cireo do¬
minus tunc discipulos increpauit. cum corpori¬
lit̃ reliquit. ut uerba qu recedens diceret. in cor¬
de audienturn artius impressa remauerent

Expanded text:
post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusquam 1569 coelum Dominus ascendat, eum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium
Abbreviated transcription (Latin):
ris. dignis dilectissum exultemus ganduis: & pia
grarum actione letemiur: Hodie enimũ solum
paradẏsi possessores firmati sumus: s etiam celoꝵ
in xp̃o suꝑna penetrauimus ampliora ad epti ꝑ
in effabiem ap̃i grãm: quam ꝑdiaboli amiserani
inuidiamꝰ. Nam quos uirulentus mnnicus pͥmi
habitacuili felicitate deiecit: eos sibi concorporatos
dĩ filius ad patris dexterami collocauit: qui inuit¬

Expanded text:
ris; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia ris; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collocavit. » VI
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem dñi & ascensionem eiꝰ exactum ẽ. hoc
ꝓuidentia dĩ curouit. hoc docuit: hoc suoꝵ &
re agnosceretur resuscitatus: qui uere ent & na¬
tus. & passus. & mortura. Unde bratissum apħ
om̃sq discipiui qui & de exmi crueis fuerant
trepidi. & deside resurrectiorns ambigni. ita st̃
te sublimia non solum nulla afficerent᷑ tristicia:
s etiam magno gaudio replerent᷑. Qre uera
magna & inesfabilis erat causa gaudendi: eũ¬
in conspectu sc̃ȩ muliitudinis supra omnium
erea turarum celestium dignitatẽ. humam ge¬
neris nature conscenderet: suꝑgressura angeli¬
cos ordines & ultra archartgłoꝵ mulii fudines
eleuanda: nec ullis sublimitatib modum suȩ ꝓtie¬
ctionis habitura: nisi ȩt̃n patris recepta consessu
illuis gie sociaretur inthrono: cuius nature co pi¬
abatur infilio. Quia gͥ ocp̃i ascensic. nr̃a ꝓuectio
ẽ. & quos p̃cessit gła capitis eospes uocatur & corpo¬

Expanded text:
rectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc rectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et hristus vere agnosceretur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt te sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et inein conspectu sanctae multitudinis supra omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s: & beato petro apło supra ceteros. p̾t regni
claues ouilis dominici eura mandatur: In his die¬
bus duob discipulis tercius inuia dominus co¬
mes iungitui: & ad omnem nr̃ȩ ambiguitatis
caliginem det̾gendam: pauentium ac trepidan¬
tium tarditas increpatur. Flaminam fidei illu¬
minata corda concipuint: & qu lȩ erant tepidaiͥ
reserante scͥptura dño efficiuntur ardentia.
Infractione quoq panis. conuescentium aꝑiun¬
tur obtutus: multo felicuis horum oculis pate¬
factis. quib naturȩ sue manifestata ẽ glificatio.
quam illorum generis nr̃i principum: quib
p̃uaricationis suȩ c̃ ingesta confusio. Int̾ hȩc
darguit cogtationes aueritate disegadas. Inge¬
rit aubitantium oculis. manentia manib sins
& podib crucis signa. & ut diligentius ꝑ tracte¬
tur uiuitat: quia ad sananda infidelium cor¬
dium mulnera. clatiorum & lancee erant ser¬
uata uestigia: ut nͣ dubia side s constantissima
scientia teneretur. eam nacuiram. indei pacris

Expanded text:
s; et beato apostolo Petro supra caeteros, post regni claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. III. darguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris
Abbreviated transcription (Latin):
rum dĩ templum iudai¬
ca impietate resolutum.
diuina intriduo poten¬
tia suscitauit. quadrage¬
narius hodie dilectissimi.
scoͣrum dierum expletus ẽ numerus: sacra¬
tissima ordinatione dispositus. & ad utilitatẽ
nr̃eͣ eruditionis impensusꝰ ut dum a dño in
hoc spacium mora presentie corporalis exten¬
ditur: fides resurrectionis documentis neces¬
sariis nu niretur: Mors enim xp̃i mulco¬
rum discipulorum corda turbauerat: & de
supplicio crucis. & de missione sp̃s. de exami¬
mati corporis sepultura. grauatis mesticudi¬
ne mentib: quidam diffidentie torpor obrep¬
serat. Nam cum scẽ mulieres. sicut enuangłi¬
ca patefecit hẏstoria. reuolutum a mominũto
lapidem. sepulchrum corpore uacuum. & tu¬
uentis dñi testes angło̾s nunciarent: uerba ea¬
rum apłis alusq discipulis deliramentis sims¬
lia uidebantur. Quam utiq hesitationent hu¬
mana infirmitate nutantem. nequaquã ꝑ mi¬
sisset sp̃s ueritatis predicatorum suorum in e̾̃e̾

Expanded text:
rum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse
Abbreviated transcription (Latin):
tio: illis dubitantib ꝑ mul¬
ta argumenga monstrata
est. Qux dura nos legentes agnoscimũs: quid s ĩ¬
ud quam de illorum dubitatione solidamur
Minus enim michi maria magialene presti¬
tit que eitius credidit: quam t̾homas quiliu
dubitauit Ille et enim dubitando urlnerũ
cicatrices fesigit: & de nr̃o pectore dubietatis

Expanded text:
o illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubitationis
Abbreviated transcription (Latin):
rum: qui negant ẽẽ resur¬
rectionem. Due erant hen¬
ses inudeis: una phariseor
& altera saduceorum. Pha¬
risei traditionum & obser¬
uationum quas illi deu¬
teres uocant. iusticiam ẜ̾¬
ferebant: unde & diuisi
uocabantur apopulo. Saducei aut̃ qui nñ¬
pretantur iusti: & ipsi uindicabant sibi qͦd
nonerant. Priorib & corporis & amnine restir¬
rectionem credentib confitentib q angłos

Expanded text:
rum, qui negant esse resurrectionem, etc. Duae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum, Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuteroses vocant, justitiam proferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui interpretantur justi et ipsi vendicabant sibi quod non erant. Prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus confitentibusque angelos
Abbreviated transcription (Latin):
mimus proculpa sumit. Ueritatis autem uoce
attestante didicimus: quia seruus quidecem mila
talenta debebat. cum penitentiam ageret: abso¬
lutionem debiti a dĩo accepit. S quia cum¬
seruo suo centum sibi denarios debenti debitũ
non dimisit: & hoc est iussus exigiꝰ quod ei fuerat
iam dimissum. Ex quib indelicet dictis constat.
quia si hoc quod innobis delinquitur excorde
non dimittimus: & illud rursus a nobis exigitur
gaudebamus. Igitur dum ꝑ indulti temporif
spacium licet. dum uidex sustinet. dum conu̾¬
sationem nr̃am is qui culpas examinat. expe¬
ctat: conflemus in lacrimis duritiam mentis:

Expanded text:
munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nem ficte pacis euertit dicens. Si ñ remiseritis unꝰ¬
quisq fratri suo: de cordibus uestris.
ed inter hȩc sciendum ẽ
quia ille recte delicti sui¬
uenam postulat: qui pͥ¬
us hoc quod in eo delinqui¬
tur relaxat. Mimus enĩ
non accipitur: nisi ante
discordia ab animo repel¬
latur: dicente ueritate.
Si offers munus tuum
ad altare. & recoedatus fue¬
ris quia frater tuus habet aliquid adu̾sum te : re¬
linque ibi munus tuũm ante altare. & uade pricis
reconciliari fratri tuo: & tunc ueniens offeres
munus tuum. Qua ire pensandum ẽ. cum om¬
nis culpa munere soluatur: quam grauis
culpa discordieꝰ pro qua nec munus accipitur:
Debemus itaq ad primum quamuis longe po¬
sicuoi. longeq disiunctum mente ire: ei animũ
subdere. humilitate illum ac benitiolentia pla¬
care: ut scilicet conditor nr̃ dum tale placitũ
nr̃e mentis aspexeritꝰ. nos a peccato soluat : quia

Expanded text:
nem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis ununem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Equia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens / offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ecio quosdam. istum qui debebat decem milia ta¬
lentorum: diabolum int̾pretariꝰ Cuius uxorem
& filios uenundatos ꝑseuerante illo in malicia:
insipientiam & malas cogitationes intelligi uo¬
lunt. Sicut enim iusti uxor dicit᷑ sapientia: sic et¬
rxorem inusti & peccatoris appellari stulticiam
S quomodo ei dimittat dñs. decem milia talenta.
ꝙ ille nob̾ conseruis sius centum denarios ñdim¬
serit: nec eccłiastice int̾pretationis ẽ: nec apru¬
dentib uiris recipiende. Sic et pat̾ mens celestis
faciet uobis: sinon remiseritis unus quisq fr̃i
suo de cordib urĩs. Formidolosa sententia. si uix¬
ta nostram mentem scientia dei flectitur atq
mutatur:i si partia fratrib non dimittinnis.
magna nob̾ a dõ non dimittentur: Et quia po¬
test unusquisq dicere. nichil habeo contra eum.
ipse nouit: habet dm̃ iudicem: non michi cure est
quid uelit agere: ego ignoui ei. Confirmat sen¬
tentiam suam dominus: & omnem simulatio¬

Expanded text:
cio quosdam istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non mihi curae est, quid velit agere, ego ignovi ei; confirmat sententiam suam, et omnem simulatio
Abbreviated transcription (Latin):
sernionem suum parabolas uingere: ut quod ꝑ¬
ꝑsimilitudiuem exempli teneat᷑. Precipitur itaq
petro sub comparatione regis dñi et serui. qui de¬
bitor decem milium talentoruma dño rogans
ueniam impetrauerat: ut ipse quoq dimnteret
conseruis suis minora peccantib. Si enim ille rex
& dñs seruo debitori decem milia talentorum tam
facile dimisit. quantomagis serui conseruis suis
debent minora dimittere : Quod ut manifestius
fiat: dicamus sub exemplo. Siqui ur̃m commnise¬
rint ad ult̾ium. homicidium. sacrilegium. ma¬
iora crimina. decem milia talentorum roganti¬
bus dimittuntur: si et ipsi dimittant maiora pec¬
cantib. Si autem obfactam contumeliam simus
implacabiles: & ꝓpt̾ amarius uerbum ꝓpetes habe¬
amus discordiasꝰ nonne nobis udemur recte redi¬
grndi in carceremꝰ & stib exemplo oꝑis nr̃i hoc age¬
re. ut maiorum nob̾ delictorum uenia ñ relaxet᷑:¬

Expanded text:
sermonem suum parabolas jungunt, ut quod  similitudine exempli teneatur. Littera Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxet
Abbreviated transcription (Latin):
forte difficile ẽ: & laboriosum muttis simul hosti¬
bus ꝑ diuersos errores occurrere. Querendum ẽ
gͦ compendium belli: & auctor litis requirendus
ut cum illis nobis sit pugna quo processit iuita
Non enim dubie legiones armis instructas pote¬
ris uincere: si tyrannium potueris obtinere Totã
aut causam bessi fumus. qui autor ẽ pͥugne¬

Expanded text:
forte difficile est, et laboriosum multis simul hostiforte difficile est, et laboriosum multis simul hostibus per diversos errores occurrere. Quaerendum est ergo compendium belli, et auctor litis requirendus; ut cum illo nobis sit pugna, a quo processit injuria. Non enim dubie legiones armis instructas poteris vincere. si tyrannum potueris obtinere. Totam autem causam belli finivit, qui auctorem pugn
Abbreviated transcription (Latin):
simi unusquisq ur̃m illa pecunie qualitate con¬
tentuis: quȩ gr̾am salutis acquirat: non quȩ causã
dampnationis accendat. Castigeinus itaq pͥmq
loco cupiditatem: si uolumis ut omnium uicio¬
rum uncamus errorem. Nemo appetat aliena.
et non ẽ qui iumiciarum laboret inuidia. Ne¬
mo impetat consortium: et nullum ẽ deꝑuafio¬
ne certamen. Sit unusquisq contentus ꝓpria
et nulla ẽ de occupata possessione cansatio. Con¬
tenne aurum: & paratum euanescit homicidi¬
um. Nec parricidalia odia seruntur:. si cu¬
piditatis oculus castigetur: Non ẽ in quo heres eru¬
bescat: si quis ad mediocritatem partionis suȩ con¬
tentus accedat. Non sit qui pecuniȩ auginentũ
querat: & ueminem culpa ꝓditionis accusat. Si
non requiras lucrum: nullum patieris intempes¬
tate naufragium. Et cum agelli tui ociostis se¬
creta custodis: alienum periculum securus as¬
picies. Uitare ista dilectissum ꝑsingulos gradus

Expanded text:
simi, unusquisque vestrum illa pecuniae qualitate consimi, unusquisque vestrum illa pecuniae qualitate contentus, quae gratiam salutis acquirat, non quae causam damnationis accendat. Castigemus itaque primo loco cupiditatem, si volumus ut omnium vitiorum vincamus errorem. Nemo appetat aliena, et non est qui inimicitiarum laboret invidia; nemo impetat consortium, et nullum est de pervasione certamen. Sit unusquisque contentus propria, et nulla est de occupata possessione causatio. Contemne aurum, et paratum evanescit homicidium; nec parricidalia odia seruntur, si cupiditatis oculus castigetur. Non est in quo haeres erubescat, si quis ad mediocritatem portionis suae contentus accedat. Non sit qui pecuniae augmentum quaerat, et neminem culpa proditionis accusat. Si non requiras lucrum, nullum patieris in tempestate naufragium; et cum agelli tui otiosus secreta custodis, alienum periculum securus aspicies. Vitare ista, dilectissimi, per singulos gradus
Abbreviated transcription (Latin):
statu sit cu piditatis culpa: cum in dampnationẽ
uenerit precium proditionis. Nam & apłs petrꝰ
dicit: pecunia tia tecum sit inꝑditionẽ. forte sit
aliquis destultis & auaris: quis ibi dehac sententia
blandiatur & preferat quod auditꝰ. secum fuam
pecuuiam inigraturam. Nichil uotis istius ex
hac parte subtrahimus: uentura quidem tecum
est. non ut putas ad ornamentum corporis. s adte¬
stimonium falsitatis. Non tamen ad illos ẽ ratio
quos miscdia comitatur: alia illos manet causa
quos pecunia sua circa pauꝑes expensanda. dño
larga erogatione commendat.: diia illos quos recm¬
ditȩ ꝑscelus facultatis accusant. Istis denq ad¬
niimeratur adsupplicium: illis uero paratur ad
regniun: ita dño dicente. Uente filii. possidetȩ me
cum paratum uobis a constitutione mundi. F furup
& dedistis michi manducare: sitiui et dedistis michi
bibere nudus eram & uestistis me. Sit gͦ dilectis¬

Expanded text:
statu sit culpa cupiditatis, cum in damnationem statu sit culpa cupiditatis, cum in damnationem venerit pretium proditionis. Nam et apostolus Petrus dicit: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Forte sit aliquis de stultis et avaris qui sibi de hac sententia blandiatur, et praeferat quod audit secum suam pecuniam migraturam. Nihil votis istius ex hac parte subtrahimus. Ventura quidem tecum est, non ut putas ad ornamentum corporis, sed ad testimonium falsitatis. Non tamen ad illos est ratio, quos misericordia comitatur. Alia illos manet causa, quos pecunia sua circa pauperes expensanda Domino larga erogatione commendat, alia illos quos reconditae per scelus facultates accusant. Istis denique annumeratur ad supplicium, illis vero paratur ad regnum, ita Domino dicente: Venite, filii, possidete mecum regnum paratum vobis a constitutione mundi. Esur dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; nudus eram, et vestistis me . 10. Sit ergo, dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
cretum pectoris oblatȩ pecuniȩ pondus irruperit:
Nichil clausum constat: quod auro argentoq non
pateat: nihil occultum quod non pecunia uida¬
gante sit cognitum. Unde periculose illis con¬
scientie fides creditur: quib cupiditas dominat᷑.
Haberet profecto integritas t̾otum secretum. si ui
aliena domo proditrix pecunia non haberet in¬
gresslim. Radixomniũ niedorum ẽ cupiditas
feceule dñs ac saluator nr̃. exitum uoluntariȩ
passionis. uicio alienȩ cupiditatisimpleuit. Legs¬
inis dampnationeni redemptoris nr̾i triginta ar¬
genteis comparatam. S sicut uidistis proditionc̃
excupiditate uenire: ita debetis agnoscere damp¬
nationem ex ꝓditione descendere. Proditus quidẽ
ductus ad supplicium. s proditor currit adlaque¬
um. Ecce quod fructus habet cupiditas: pecuina
dampnationis. ad comparationẽ sepulture reposit
hoc ẽ funerib depitata. Intelligite ergo i quo

Expanded text:
cretum pectoris oblatae pecuniae pondus irruperit? cretum pectoris oblatae pecuniae pondus irruperit? Nihil clausum constat, quod auro argentoque non pateat; nihil occultum, quod non pecunia indagante sit cognitum. Unde periculose illis conscientiae fides creditur, quibus cupiditas dominatur. Haberet profecto integritas totum secretum, si in aliena domo proditrix pecunia non haberet ingressum. Radix omnium malorum est cupiditas. Ecce ille Dominus ac Salvator noster exitum voluntariae Passionis vitio alienae cupiditatis implevit. Legimus damnationem Redemptoris nostri triginta argenteis comparatam. Sed sicut vidistis proditionem ex cupiditate venire, ita debetis agnoscere damnationem ex proditione descendere. Proditus quidem ductus ad supplicium, sed proditor currit ad laqueum. Ecce quid fructus habet cupiditas: pecunia damnationis ad comparationem sepulturae reposita, hoc est funeribus deputata. Intelligite ergo, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ginitas. sub paruo auri pondere prostituta. fidem
integritatis amisit. Tanta ẽ apud aliquantos eu¬
piditas: ut uenalis pudor precium feditatis inue¬
niat. Nam ita ad corruptionem corporis pecunia
studiose pensatur: quasi dignum aliquid compa¬
retur. Infelix profecto ẽ qui plus cupiditati con¬
fulit: quam pudori. Dampnasse ẽ promisse here¬
ditatis grãm: integritatis fecisse iacturam. Ui dete
sub uno crimmine quam dissimile cominertium
cupiditatis. Hic pecuniam dedit ut corruptionẽ
emeret: illa pudorem ꝑdidit. ut peciiam com¬
pararet. Nichil enim sine cupiditate agitur: quo¬
tenscumq peccatur. Nam si remotieas ornam̃to¬
rum cultũ: millum patieris in corporis contami¬
natione naufragium. Cesset deniq auri defideri¬
um. & nec coniugalis fides perit: nec uirginalis in¬
tegritas erubescit. Radix ominum malorum est
auaritia. Hic proditionis arguitur: ille delator
aliem criminis accusatur. Quis dubitet quod de¬

Expanded text:
ginitas sub parvo auri pondere prostituta fidem ginitas sub parvo auri pondere prostituta fidem integritatis amisit. Tanta est apud aliquantos cupiditas, ut venalis pudor pretium foeditatis inveniat. Nam ita ad corruptionem corporis pecunia studiose pensatur, quasi dignum aliquid comparetur. Infelix profecto est, qui plus cupiditati consulit quam pudori. Damnasse est promissae haereditatis gratiam, integritatis fecisse jacturam. Videte sub uno crimine quam dissimile commercium cupiditatis. Hic pecuniam dedit, ut corruptionem emeret; illa pudorem perdidit, ut pecuniam compararet. Nihil enim sine cupiditate agitur, quotiescumque peccatur. Nam si removeas ornamentorum cultum, nullum patieris in corporis contaminatione naufragium. Cesset denique auri desiderium, et nec conjugalis fides perit, nec virginalis integritas erubescit. 9. Radix omnium malorum est avaritia. Hic proditionis arguitur, ille delator alieni criminis accusatur. Quis dubitet quod se
Abbreviated transcription (Latin):
cum scrupeis rupib naufragum corpus illiditur
& tumentia aquis inembra ignotis littorib pe¬
lagi unda iactatur:: Nunquam se profecto nau¬
ta nauigio credidiss: nisi nauigandi desideriũ
negotiandi cupiditas incitasset. fertur demiq
homo uudis uoto qua druplicande pecuniȩ: por¬
tatur aurum. ut reportaretur cum falitate ꝑ¬
uirium. Nunquam enim negotium sine fraude
agitur: ubi ad hoc solum uiluis emitur: ut cariis
distrahatur: In qua etiam re si uotis homintm
nauigatio quieta successerit: non sine naufragio ẽ
cum int̾ uendentem & ementem miquis aut
ponderib aut mensuris. quis aut oꝑatur aut
patitur. Quare isti non cogitant illam sententiã
quȩ dicitꝰ sicut mensus fueris metietur tibi: Fru¬
bescimus illa dicere dilectissimi: quȩ luxuria agen¬
te differiuitur: cui descendit excupiditate com¬
mertium. Frequent̾ igitur coniugalis pudor pecu¬
niȩ taxatione uilescit: & dium contannnata uirꝰ¬

Expanded text:
cum scrupeis rupibus naufragum corpus illiditur, cum scrupeis rupibus naufragum corpus illiditur, et tumentia aquis membra ignotis littoribus pelagi unda jactantur? Numquam se profecto nauta navigio credidisset, nisi navigandi desiderium negotiandi cupiditas incitasset. Fertur denique homo undis voto quadruplicandae pecuniae, portatur aurum ut reportetur cum falsitate perjurium. Numquam enim negotium sine fraude agitur, ubi ad hoc solum vilius emitur, ut charius distrahatur. In qua re etiam si votis hominum 29 navigatio quieta successerit, non sine naufragio est, cum inter vendentem et ementem iniquis aut ponderibus, aut mensuris, quis aut operatur aut patitur. Quare isti non cogitant illam sententiam quae dicit: Sicut mensus fueris, metietur tibi ? 8. Erubescimus illa dicere, dilectissimi, quae luxuria agente deferuntur cui descendit ex cupiditate commercium. Frequenter igitur conjugalis pudor pecuniae taxatione vilescit, et diu incontaminata vir
Abbreviated transcription (Latin):
resideat. furti culpa: ad alium transit ꝑuatio¬
nis inuidia. Ita dum augmentum facultatũ
queritur: etiam bene acquisita laceratur: Sic
fit ut aliquotiens descendat excupiditate fal¬
sitas: & exfalsitate pauꝑtas. Radix omiuum
malorum ẽ cupiditas. Unde ẽ quod indenius
int̾ se frequenter armatas. stare legiones: Quid
ant̾ aliud eͣ nisi quod ant ille aliena oculpare
queriti aut ille occupata custodit: Iude des¬
cendit quod aligotiẽns denuperii postate
contenditur: ⁊ deprimatus aiubitione certat᷑¬
Omnia profecto ui pace consisterent: si homiinẽ
imꝑandi cupiditas non teneret. Radix omniũ
malorum eͣ auaritia. Requiramus cuius sit ii¬
ciuui quod tenuit. cabulato hominis uita comi¬
titur: & dubiis casib pelagi incerta temptant᷑
Nonue cupiditati ascribendum ẽ. cum suꝑueni¬
ente ꝓcella. altum mare nauticus clamor incu¬
sat: Norne adcupiditatis recurrit inuidiam

Expanded text:
resideat furti culpa, ad alium transit pervasioresideat furti culpa, ad alium transit pervasionis invidia. Ita dum augmentum facultatum quaeritur, etiam bene acquisita lacerantur. Sic fit ut aliquoties descendat ex cupiditate falsitas, et ex falsitate paupertas. Radix omnium malorum est cupiditas. Unde est quod videmus inter se frequenter armatas stare legiones? Quid autem aliud est, nisi quod aut ille aliena occupare quaerit, aut ille occupata custodit? Inde descendit quod aliquoties de imperii potestate contenditur, et de primatus ambitione certatOmnia profecto in pace consisterent, si hominem imperandi cupiditas non removeret. 7. Radix omnium malorum est avaritia. Requiramus cujus sit vitium quod tenui tabulato hominis vita committitur, et dubiis casibus pelagi incerta tentantur. Nonne cupiditati ascribendum est, cum superveniente procella altum mare nauticus clamor incusat? Nonne ad cupiditatis recurrit invidiam,
Abbreviated transcription (Latin):
non potest: quantis modis cupiditas seuiat.
Ecce ubi testamentum profertur: statim defal¬
sitate cogitatur. Queritur quis mutum audie¬
rit loquentem: quis mortuum heredes nouerit
or dinantem. Nec difficile ẽ quod penis ẽ. ciuqͣm
inuenire ꝑsonas: aut scelere comunctas: aut
p̃cio comparatas. Imitatur hic infelix: sub scͥp¬
tionem inamis aliene. Ita scͥptura quam testa¬
tur non instituit cupiditas: calamo sepius repe¬
rente componit. Radix omnun malorum ẽ
cupiditas. Hic ad confirmandam fraudem. ar¬
mat ꝑ iuirio falsitatem: Ille alienis litib corrup¬
tum non nunquam pectus opponit. Ita subum¬
us cupiditatis uiciofacultas & acquiritur &
laceratur: ubi ẽ quod dicit scͥptura. falsus tes¬
tis non erit impunitus: Cui hoc imputandũ
putamnus: quod int̾ illos quod audimus aliquo¬
tiens criminib interfuisse. etiam in nocentes
merimen uocantur: uenit enim frequent̾
inquestione suspicio: & cum apud alterum

Expanded text:
non potest quantis modis cupiditas saeviat. non potest quantis modis cupiditas saeviat. Ecce ubi testamentum profertur, statim de falsitate cogitatur. Quaeritur quis mutum audierit loquentem, quis mortuum haeredes noverit ordinantem. Nec difficile est, quod pejus est, cuiquam invenire personas, aut scelere conjunctas, aut pretio comparatas. Imitatur hic infelix subscriptionem manus alienae. Ita scripturam quam testator non instituit, cupiditas calamo saepius repetente componit. 6. Radix omnium malorum est cupiditas. Hic ad confirmandam fraudem armat perjurio falsitatem, ille alienis litibus corruptum nonnumquam pectus opponit. Ita sub unius cupiditatis vitio facultas et acquiritur, et laceratur. Ubi est quod dicit Scriptura: Falsus testis non erit impunitus ? Cui hoc imputandum putamus, quod inter illos quos audimus aliquoties criminibus interfuisse, etiam innocentes in crimen vocantur? Venit enim frequenter in quaestione suspicio; et cum apud alterum
Abbreviated transcription (Latin):
sa debitȩ hereditatis uerum ẽ. S quamqͣm legiti¬
inus heressit: non tamen sine cupiditatis uicio
successionis uota componit. Uellet deniq unicꝰ
esse si posset: modo de patris morte cogitatꝰ. modo
de fris uita suspirat. Non ẽ hoc sine grandi scelere
impietatis. Nam quisq hominum parentiuȩ
mortis expectatione animam pascit: parricidali
crimine inhereditate succedit. In quo loco cupi¬
ditatis impulsu. nutriunt᷑ int̾ cõheredes odia:
nec dum funus efferturꝰ. etiam testamenti fides
iuris inrt̾pretatione uacuatur: Alt̾ desubscrip¬
tione patris disputat: alt̾ defratis ꝑsona des¬
perat. Hic astruit scͥpturan nonstare testibus:
ille assignat testamentum non conuenire tempo¬
rib. Ita uacillat p̃dium in collisione causarum:
& quod acquisiuit auaritia parentum. ꝑdit
cupiditas filiorum. Audite scͥpturam dicentẽ:
Ne concupiscas rem proximi tui. E numerari

Expanded text:
sa debitae haereditatis. Verum est: sed quamquam legitisa debitae haereditatis. Verum est: sed quamquam legitimus haeres sit, non tamen sine cupiditatis vitio successionis vota componit. Vellet denique unicus esse, si posset; modo de patris morte cogitat, modo de fratris vita suspirat. Non est hoc sine grandi scelere impietatis. Nam quisque hominum parentivae mortis exspectatione animam pascit, parricidali crimine in haereditate succedit. In quo loco cupiditatis impulsu nutriuntur inter cohaeredes odia. Necdum funus effertur, et jam testamenti fides juris interpretatione vacuatur. Alter de subscriptione patris disputat, alter de fratris persona desperat. Hic astruit scripturam non stare testibus, ille assignat testamentum non convenire temporibus. Ita vacillat praedium in collisione causarum; et quod acquisivit avaritia parentum, perdit cupiditas filiorum. Audite Scripturam dicentem: Ne concupiscas rem proximi tui . Enumerari
Abbreviated transcription (Latin):
potestate transfusa: testimonium tamen tui scele¬
ris seruatura. In quo loco cogitandus ẽ semꝑ ille
ꝓpheticus sermo. Ue ill qui uingit uillam ad
uillam. S dicis. Lego parentib filiis thesaurira¬
re debere. Ex hac ipsa sententia potes agnoscere:
quid profecerit pietas tua. Ecce adalium trause¬
unt diuitiarum tuarum ormmenta: & tecum
remanet ꝑsirasionis iuidia. Apud alium facul¬
tatum tuarum pompa redit: et tecum pena mi¬
grauit. Stultitiȩ genus ẽ aliis fecisse lucrum: &
sibi parasse supplicium. Nam ita dicit apostolus.
Esti ueblunt diuites fieri: ieidunt ĩtẽptati¬
onem ⁊ laqueu̾ diaboli. S nec longo ĩfual¬
lo celestis sententia. distuitionis sue erexit pote¬
statem. Nam quodam modo ꝑgradus ad ultionem
quandam preteritorum actuum: uiciorum. incre¬
menta succendunt. Deniq hic parricidali am¬
mo aut patrisuitam increpat: aut matris mortẽ
expectat. Tueatur illum forte ab hoc crimine: cau¬

Expanded text:
potestatem transfusa, testimonium tamen tui scelepotestatem transfusa, testimonium tamen tui sceleris servatura. In quo loco cogitandus semper ille propheticus sermo: Vae illi qui jungit villam ad villam . Sed dicis, Lego parentes filiis thesaurizare debere . Ex hac ipsa sententia potes agnoscere quid profecerit pietas tua. Ecce ad alium transeunt divitiarum tuarum ornamenta, et tecum remanet persuasionis invidia. Apud alium facultatum tuarum pompa resedit, et tecum poena migravit. Stultitiae genus est, aliis fecisse lucrum, et sibi parasse supplicium. Nam ita dicit Apostolus: Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et laqueum diaboli . 5. Sed nec longo intervallo coelestis sententia districtionis suae exserit potestatem. Nam quodam modo per gradus ad ultionem quamdam praeteritorum actuum vitiorum incrementa succedunt. Denique hic parricidali animo aut patris vitam increpat, aut matris mortem exspectat. Tueatur illum forte ab hoc crimine cau
Abbreviated transcription (Latin):
lucrum. pectus oppontur alienum. Aninrat᷑
uino furor conductus: & effusus sanguis fit pre¬
cium possessionis. Aperitur postinodum legib
forum: & dum ultionis locus queritur: conge¬
minatur homicidrum. Uidemus etiam frequen¬
ter acies cupiditate componi: dum aut hic uult
uideri diciorꝰ aut ille erubescit esse pauperior.
Quib int̾ se emulantib periclitatar. interim
uicina possessione consortium: dum querte quis
primus inuadat. & cogitat ut immune posside¬
at. Ita sit ut dum cupiditas querit augnentũ:
patrinorium uacillet alienum. Quare non co¬
gitant isti illam sententiam quȩ dicit: stulte
hac nocte requiretur: ate anima tua. hȩc quȩ
parasti cuius erunt: Et uere nichil ẽ stultius
querere dubia: & acquirere peritura. Quid
enim presunt homini opes. quȩ ad hoc solum
congregantur ut pereant: Certe te moriente re¬
manet cespis auaritia propagatus: t relinqui¬
tur ampliata possessio & quamiuas sit in alterius

Expanded text:
lucrum pectus opponitur alienum. Animatur lucrum pectus opponitur alienum. Animatur vino furor conductus, et effusus sanguis fit pretium possessionis. Aperitur postmodum legibus forum; et dum ultionis locus quaeritur, congeminatur homicidium. Videmus etiam frequenter acies cupiditate componi, dum aut hic vult videri ditior, aut ille erubescit esse pauperior. Quibus inter se aemulantibus periclitatur interim vicina possessione consortium, dum quaerit quis primus invadat, et cogitat ut immune possideat. Ita fit ut dum cupiditas quaerit augmentum, patrimonium vacillet alienum. 4. Quare non cogitant isti illam sententiam, quae dicit: Stulte, hac nocte requiretur a te anima tua; haec quae parasti cujus erunt ? Et vere nihil est stultius quaerere dubia et acquirere peritura. Quid enim prosunt homini opes, quae ad hoc solum congregantur ut pereant? Certe te moriente remanet cespes avaritia propagatus: relinquitur ampliata possessio; et quamvis sit in alterius
Abbreviated transcription (Latin):
ere: ut
cum ipse uelit loqui. alium nolit audire. S hec
quamuis suit ꝑ se grauia: constat illecebris cupi¬
ditatib amimari. Cesset deniq diuitiarum
pompa: & notani facile inuenies. qui suꝑbiȩ la¬
boret inuidia. Radix omnium malorum ẽ cu¬
piditas. Curramus ꝑ singula siuidetur: & i¬
uenietis quantis in alis pullulet. uicium cupidi¬
tatis. Ecce armatur uicinitas frequent̾ adlitẽ
Unde ẽ. nisi quod hic forte terminos transcende¬
re. & cespitem iuris alieni cogitat occupare:
Quare non occurrit oculis illa sententia: ne
transeatis terminos quos posuerunt patres
ur̃i: Ecce fit primum in hoc loco deꝓprieta¬
te contentio: & dum suam quisq cupidita¬
tem uerbis fouet: stimulum litis accendit. Ciẽ¬
cit post modum decontentiõecausatio: atq uti¬
nam hoc solum sufficeret cupiditati. Illud gra¬
uius ẽ: quod dum nemo uult inchoate calum¬
niȩ facere iacturam: ꝑuenitur ad rexam. Ar¬
mantur serui: incitantur ꝓpinqui. ꝙ malteriꝰ

Expanded text:
ere, ut cum ipse velit loqui, alium nolit audire. Sed haec quamvis sint per se gravia, constat illecebris cupiditatis animari. Cessat denique divitiarum pompa, et non tam facile invenies, qui superbiae laboret invidia. 3. Radix omnium malorum est cupiditas. Curramus per singula, si videtur, et invenietis quantis malis pullulet vitium cupiditatis. Ecce armatur vicinitas frequenter ad litem: unde est, nisi quod hic forte terminos transcendere, et cespitem juris alieni cogitat occupare? Quare non occurit oculis illa sententia: Ne transeatis terminos quos posuerunt patres vestri ? Ecce fit primum in hoc loco de proprietate contentio: et dum suam quisque cupiditatem verbis fovet, stimulum litis accendit. Crescit postmodum de contentione causatio: atque utinam hoc solum sufficeret cupiditati! Illud gravius est, quod dum nemo vult inchoatae calumniae facere jacturam, pervenitur ad rixam. Armantur servi, incitantur propinqui, et in alterius
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ pugne
suꝑauit. Instruamus gͦ uirtutum acies: aduersus
paratas scelerum legiones. S ante omnia ad u̾sus
ipsam quȩ caput belli ẽ. hoc ẽ cupiditatem fide
auxiliante pugnennis. ita non difficilis erit de
illa quam diximus uicioꝵ labe uictoria. matre

Expanded text:
em pugnae superavit. Instruamus ergo virtutum acies adversus paratas scelerum legiones. Sed ante omnia adversus ipsam quae caput belli est, hoc est cupiditatem, fide auxiliante pugnemus. Ita non difficilis erit de illa quam diximus vitiorum labe victoria, matre
Abbreviated transcription (Latin):
malorum ẽ cupiditas. Et uere dilectissum ni
respiciamus adsinguia. quib ab inicio iitam
suam harendistudio conditio hu  mana pro¬
stiturt: nichii ẽ malorum quod non cu¬
piditas. aut concipiat aut parturiat. aut̃
pascat. aut nutriat. Ex hoc enim fomito uide¬
mus pulluuare odiorum causas: hinc ueniregi¬
minim pugnas. hinc frat̾nas acies instrii. hinc
arncitiarim federa dissipari. Neino gͦ singu¬
lis infirmitatib ꝓprii doloris crimen assignet.
Uam cum omñia uicia constent nominib sins:
pendet tam̃ scelerib alienis. Uidemus gͥ suꝑbã
lespositum subito forte respicias: alium iudicas
esse quam fuerit: ita elatum u̾dis in cedere. &e
tumenti aspectu aspicias ad celum couttm por¬
tare: ac pauꝑtatis beneficio diu clausum iter
lingne uerborumm munire ponderib: atq
intantum fastidiosioris uerba disponere: nt
cum ipse uel

Expanded text:
malorum est cupiditas. Et vere, dilectissimi, si malorum est cupiditas. Et vere, dilectissimi, si respiciamus ad singula quibus ab initio vitam suam habendi studio conditio humana prostituit, nihil est malorum, quod non cupiditas aut concipiat, aut parturiat, aut pascat, 28 aut nutriat. Ex hoc enim fomite videmus pullulare odiorum causas, hinc evenire criminum pugnas, hinc fraternas acies instrui, hinc amicitiarum foedera dissipari. Nemo ergo singulis infirmitatibus proprii doloris crimen assignet. Nam cum omnia vitia constent nominibus suis, pendent tamen sceleribus alienis. Videmus igitur superbiam les positum subito forte respicias, alium judicas esse quam fuerit, ita elatum verbis incedere, et tumenti aspectu aspicias ad coelum collum portare, ac paupertatis beneficio diu clausum iter linguae verborum munire ponderibus; atque in tantum fastidiosi oris verba disponere, ut cum ipse vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sserunt dilectissumt aue¬
tores omnium curationit.
diu̾sis dolorib in ediciuȩ
beneficia diuersa compe¬
tere: & singulis infirmita¬
tib singula queq. benesi¬
cium peculiare prestares
ita ut doceant tumenta
uoeltus ẽ pocuuis idagari frigida corporunte fer¬
uentie pasci salidiora frigidiorib temperr er
ulaui epłani ad thimotheum factam recensentis.
mscenietis sub uuo medicaminie. &s uinius uuliis
resecatione. inultas ualitudines posse cirari. Qs
arit isbd uulmis sit inquo infirmitates auiere
conueniunt: & mortiferos dolores operantier
ometniu malorum.: ẽ cupiditas. Quam quidat
appetentes errauerunt a fide: & inseruerant se
dolorib inultis. Tractandumẽ gͦ dilectissins
quo opere. qtio labore. debeat tanta c̾minnum
niciorum causas debetis agnoscere: & singuia
quȩq unde descendant. quo uadant. quia de¬
formitatis. quid doloris exhibeant. diligenter
inquirere. Maruna enim spes est recupande
salutis. fontem nosse languoris. R adur ommnum

Expanded text:
sserunt, dilectissimi, auctores omnium curationum diversis doloribus medicinae beneficia diversa competere, et singulis infirmitatibus singula quaeque beneficium peculiare praestare; ita ut doceant tumentia melius esse poculis indagari, frigida corporum ferventibus pasci, calidiora frigidioribus temperari.illam Epistolam ad Timotheum factam recenseatis, invenietis sub uno medicamine, et unius vulneris resecatione multas valetudines posse curari. Quod autem istud vulnus sit, in quo infirmitates diversae conveniunt et mortiferos dolores operantur, omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Tractandum est ergo, dilectissimi, quo opere, quo labore debeat tanta criminum um omnium vitiorum causas debetis agnoscere, et singula quaeque unde descendant, quo vadant, quid deformitatis, quid doloris exhibeant, diligenter inquirere. Maxima enim spes est recuperandae salutis, fontem nosse languoris. 2. Radix omnium
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: lux orta ẽ eis. Letemur. gͦ in hac die que
et uiuos circum fulget. & mortuos uuificat: &
uenturos illuminatꝰ. sicut ait beatus euuangł̃ibi
Erat lux uera: quȩ illuminat omuẽ hominem
uenientem uihunc mundum. Itẽ unde supra

Expanded text:
mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾utrum ista dicunt᷑: neq scđm accidens. quia
& quod dicitur pat̾ & quod dicitur filius. eter¬
num atq in cominutabile ẽ eis. Quamuis aliꝰ
patris & filii: quia hoc ñ scd̾ni substantiã añr
s scdm relatuum. Quod tam̃ relatiuum ñ est
accidens: quia ñ est mutabile. Cum itaq tantꝰ.
solus ẽ pat̾. uel solus filitis. uel solus sp̃s sc̃s. quan¬

Expanded text:
alterutrum ista dicuntur; neque secundum accidens, quia alterutrum ista dicuntur; neque secundum accidens, quia et quod dicitur Pater, et quod dicitur Filius, aeternum atque incommutabile est eis. CAPUT X Patrem  Al., relationem; quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. Cum itaque tantus solus est Pater, vel solus Filius, vel solus Spiritus sanctus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ut insuꝑiorib diximus. Quamuis enim dicat᷑
pat̾ ad filium: & filius ad patrẽ. scdm ad aliqͥdꝰ
ũ ẽ tamen accidens patri patrẽ e̾ẽ: uel filio fi¬
lium e̾ẽ: quia & ille semꝑ pater. & ille semꝑ fuius:
quia et̾nitas & in cominutabilitas. negat acciden¬
tis alicuius in do stabilitatẽ: quia om̃e accidens
scđni tempꝰ uel esse uel ñ ee̾ potest: uel ñ pocuit.
uel etiam poterit: quia pat̾ nunquã non pater.
& filius nunquam ñ filius. Nec cepit unquam
pat̾ esse pater: nec filius ẽẽ filius. Quod si aliqͣndo
cepisset. pacer. pat̾ ẽẽ. uel filius filius c̾e̾: uel desine¬
ret ẽẽ quod eratꝰ. scdni accidens diceret᷑ pat̾ uel
filius. Siuͦ quod dicitur pat̾ ad seipsum dice¬
retur ñ ad filium: & quod dicit᷑ filius ad seipsũ
lius ñ dicitur filius. nisi ex eo quod habet patrẽ:
ñ scđui substantiam ut dictum ẽ inpriorib. qͥa
non quisq eorum adseipsum. s ad inuicẽ atq

Expanded text:
in superioribus diximus. Quamvis enim dicatur Pater ad Filium, et Filius ad Patrem secundum ad aliquid, non est tamen accidens Patri Patrem esse, vel Filio Filium esse, quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; quia aeternitas et incommutabilitas negat accidentis alicujus in Deo instabilitatem; quia omne accidens secundum tempus vel esse, vel non esse potest, vel potuit, vel etiam poterit; quia Pater nunquam non Pater, et Filius nunquam non Filius; nec coepit unquam Pater esse Pater, nec Filius esse Filius. Quod si aliquando coepisset Pater Pater esse, vel Filius Filius esse, vel desineret esse quod erat, secundum accidens diceretur Pater, vel Filius. Si vero quod dicitur Pater ad seipsum diceretur, non ad Filium, et quod dicitur Filius ad seipsum lius non dicitur Filius, nisi ex eo quod habet Patrem; non secundum substantiam, ut dictum est in prioribus, quia non quisque eorum ad seipsum, sed ad invicem, atque