comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& fide non ficta atq interse coniugu fida¬
& exhonesto amore soci&as. Concors mentis.
corporisq uigilia & mandati sine labore
custodia. non lassitudo fatigabat otiosum
Non somnus premebat inuitum sintanta
facilitate terrarũ & felicitate hominum
Absit ut suspicemur. non potuisse prolem
seri sine libidinis morbo: Sedeo uoluntatis
Nutu mouerentur membra illa quoc&era.
Et sine ardoris in lecebrosostimulo cum
tranquillitate animi &corporis nulla
corruptione integritatis infunder&ur
gremio maritus uxoris E Neq enim quia
experientia probari non potest ideocre¬
dendũ non est quando illas corporis pastes
non ager& turbidus calor. sed spontanea
potestas sicutopus e& adhiber&. Ita tunc
potuisse utero coniugis silua integritate.
feminei genitalis uirile seme inmitti sic̃
nunc potẽst eadem integritate salua exute¬
ro uirginis flirxus menstrui cruorisemit¬
tis Cadem quipre uia poss& illud iniciqua

Expanded text:
et fide non ficta, adque inter se coniugum fidaet fide non ficta, adque inter se coniugum fida ex honesto amore societas, concors mentis corporisque uigilia et mandati sine labore custodia. Non lassitudo fatigabat otiosum, non somnus premebat inuitum. In tanta facilitate rerum et felicitate hominum absit ut suspicemur non potuisse prolem seri sine libidinis morbo, sed eo uoluntatis nutu mouerentur membra illa quo cetera, et sine ardoris inlecebroso stimulo cum tranquillitate animi et corporis nulla corruptione integritatis infunderetur gremio maritus uxoris. Neque enim quia experientia probari non potest, ideo credendum non est, quando illas corporis partes non ageret turbidus calor, sed spontanea potestas, sicut opus esset, adhiberet, ita tunc potuisse utero coniugis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici,
Abbreviated transcription (Latin):
hab&ur: ceteris omnibus rebus excellentius
necesseẽ am&ur Qnm̃ propt̃ hanc amandũ
ẽ quicquid aliud amatur. Porrositantũ
uteam quisicamat. N ascernã uelit tune
igitur beataerit quando a&ernaerit: naf¬
iuebat itaq homo inparadiso sicut
uolebat. quam diuhoc uolebat quod
lta semꝑ iiuerehabens in potestate cibus ad:¬
erat neesurir&. potus uesitir& lignum
uitae. Ncillũ senecca dissoluer&: Nihil
corruptionis in corpore : ud excorpore ullas:
molestias. ullisis eiussensibis ingerebat.
nullus intrinsecus morbus. Nullusictus m&u¬
ebatur extrinsecus. Sũma incarnesanitas.
inanimotota tranquillitas. Sicut in paradi¬
so nullus aestus aut frigus. Ita ineius habita¬
tore pulla excupiditate uel timore accede¬
bat bone uoluntatis offensio. nihilomni¬
no triste nihilerat in aniter la&um: giudiũ
uerũ ꝑ p&uabatur exdõ. Inquẽ flagrabat
caritas de corde puro &conscientia bona

Expanded text:
habetur, ceteris omnibus rebus excellentius habetur, ceteris omnibus rebus excellentius necesse est ametur, quoniam propter hanc amandum est quidquid aliud amatur. Porro si tantum ut eam, qui sic amat, non aeternam uelit. Tunc igitur beata erit, quando aeterna erit. Vivebat itaque homo in paradiso, sicutuolebat, quamdiu hoc uolebat quod ita semper uiuere habens in potestate. Cibus aderat ne esuriret, potus ne sitiret, lignum uitae ne illum senecta dissolueret. Nihil corruptionis in corpore uel ex corpore ullas molestias ullis eius sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinsecus. Summa in carne sanitas, in animo tota tranquillitas. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, sic in eius habitatore nulla ex cupiditate uel timore accidebat bonae uoluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium uerum perpetuabatur ex Deo, in quem flagrabat caritas de corde puro et conscientia bona
Abbreviated transcription (Latin):
utuell& uiuer& beatũ seputar&. sed nec sic
uisibeatus ponuiuit utuult. Et nullus
beatis pisiiustus. sed &iam ipse iustus
Cinu& ut uult. pisi eo peruenerit
ubi mori falli offendi omnino non possit. Eiq: sit
cstũ ita semꝑ futurũ. hoc enim natura exp&it :
uec plene atq ꝑfecte beataerit. Nisi adepta utex¬
p&it  Nunc uero quis hominũ potest ut uult uiue¬
re. quando ipsũ uiuere non est in potestate. Viue¬
re enim uult. moricogitur. Quomodo ergouiuit
utuult. Quinonuunt quam diuuult. Quod
re. Etsiideo mori uellit nonquo nolit uiuere.
sedut postmostẽ mdius uiuat. Nondũ ergo ut¬
ut uult uiuit. sed cũ adid quod uult moriendo
puenerit  Verũcae uiuat utuult. qñm sibi
extorsit sibiq imperauit ponuelle quod
non potest. atq hocuelle quod potest sicut ait
terrentius. Qnm̃ non potest ĩo fieri quoduis
id uellis quod possis: Nũ ideo beatus est quia
pacienter miser est  Beataquippe uita si non
amatur. Non hab&ur. Porrosiamatur &¬

Expanded text:
ut uellet uiueret, beatum se putaret; sed nec sic nisi beatus non uiuit ut uult, et nullus beatus nisi iustus. Sed etiam ipse iustus non uiuet ut uult, nisi eo peruenerit, ubi mori falli offendi omnino non possit eique sit certum ita semper futurum. Hoc enim natura expetit, nec plene adque perfecte beata erit nisi adepta quod expetit. Nunc uero quis hominum potest ut uult uiuere, quando ipsum uiuere non est in potestate? Viuere enim uult, mori cogitur. Quo modo ergo uiuit ut uult, qui non uiuit quamdiu uult? Quod re? Et si ideo mori uelit, non quo nolit uiuere, sed ut post mortem melius uiuat: nondum ergo ut uult uiuit, sed cum ad id quod uult moriendo peruenerit. Verum ecce uiuat ut uult, quoniam sibi extorsit sibique imperauit non uelle quod non potest, adque hoc uelle quod potest, sicut ait Terentius: Quoniam non potest id fieri quod uis, Id uelis quod possis: num ideo beatus est, quia patienter miser est? Beata quippe uita si non amatur, non habetur. Porro si amatur
Abbreviated transcription (Latin):
eos abire precepi. Et detora ipsa
causa aliquanto diligentius.
cocperam disputare Cumec¬
ceme disputante uoce saliae de
memoria martyris nouegra¬
tulationis audiuntur: conuer¬
si sunt eoquime audiebant. coc¬
perintq concurrere Illaenĩ
ubi degradib descendit inquib
It& erat ad sc̃mmartrrem orare
perrexerat quaemox ut cancel¬
los at̾tigit. conlapsa similiter
uclut inꝰsomnum. sana surrex
Dumergorequireremus quid
factum fuerit. unde ille strepi¬
tus la&us exftiterit: ingressis
cumilla m̃basilicam ubi eram
adducentes eam sanam demar¬
trris loco. Tum uerotantus
abutroq sexu ad mirationis
clamor exhortus est: ut uox
continuata cum lacrimis non
uider&ur posse finiri. Perduo¬
taest adcum locum ubi paulo
ante st&erat tremens exulta¬
banteam similem fratricui
doluerant remansisse dissimi¬
lem. Et nondum fusas prae¬
cessuas proilla. iamtamen
pracuiam uoluntatem. tames¬
nto ex auditam ẽe cernebant

Expanded text:
eos abire praecepi, et de tota ipsa eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant.
Abbreviated transcription (Latin):
lecta sollem nia. Ubi autemuen¬
tumẽ. ad mei sermonis locum.
Dixipauca protempore & proil¬
liũs iocunditate la&itiae. Ma¬
gis enim eos inopere diuinoquan¬
damdĩ eloquentiam. non audire
sed considerare permisi. Nobis¬
cum homo prandit. & diligent̃
nobis omnem suae frater ne ma
ter nacque calamitatis indica¬
uit historiam: Sequenti itaq
die post sermonẽ redditum nar¬
rationiscius libellum merasti¬
num populo recitandum pro¬
misi Quod cum ex dominico
paschę dic tertio fier&. ingra¬
dib ex hedrę inqua desup̾erio¬
re loquebar loco. feci stare ambos
fratres. cum eorum leger&ur li¬
bellus intuebatur populus uni¬
uersus sexus utriusq unum stan¬
tem sinc deformimotu. alteram
membris omnib: contrementem
Et qui ipsum non uiderant: quid
in eo diuinae misericordiae fac¬
tum e& in ciussorore cernebant
Uidebant enim quidin illo gra¬
tu landum. quid proilla ess&
orandum Inter haec secitato
corum libello. de conspectupopłi

Expanded text:
lecta sollemnia. Ubi autem uenlecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut &iam ꝑ sonin umsolebant
Stupentib quiaderant atq ali¬
is pauentib. aliis dolentibus
cumcum qui damuellent erige¬
re. Nonnulli prohibuerunt¬
& potius exitum ex spectandũ
cẽ dixerunt. Etecce surrexit
etnontremebat. qũo sanatus
erat. et stabat incoldmis intuens
intuentes. Quis ergose tenuit
alaudibus dĩ Clamantium gra¬
tulantiumq uocib eccła usque¬
quaque compl& aest Indeadme
curritur ubi sedebam iamꝓcessu¬
rus Inruit alter quisq post alte¬
rum omnis posterior quasi nouũ
Quodalius prior dixerat nunti¬
antes meq gaudente. & apud
medõ gratias agente Ingredit᷑
etiam ipse cumplurib anclinat᷑
adgenuamea. erigitur ad oscu¬
lumm eum. procedimus ad popu¬
lum. plena erat eccła ꝑ sonabat
uocib gaudiorum dõ gratias.
dõ laudes. Nemine dacente
hinc atq inde clamantium.
Salutauipopulum. etrursus ea¬
dem feruentiore uoceclama¬
bant Facto tandem silentio.
scripturarum diuinarum sunt

Expanded text:
sicut etiam per somnum solebant. sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
abcis factam acertussime tulit.
tali pena sunt diuinitus coher¬
citi. ut horribiliter quaterent᷑
omnes. tremore membrorum.
Inqua foedissima specic oculos¬
rum suorum ciuium nonferentes
quaqua uersum. cuiq ire uisuẽ.
totopoene uagabantur. orbe
romano. Exhis &iam ad nos
uenerunt duo frater & soror.
paulus & palladia. multis aliis
locis miseria diffamante iam
cogniti. Uenerunt autem an¬
te pascha fermedies quindecim.
& mea memoriam glorio sissi¬
mistephani frequentabant
Orantes utiam sibi placar&ur
dĩ. & salutem pristinam redde¬
r& Etillic &quacumq ibant.
conuertebant inseciuitatis as¬
pectum. Nonnulliquicos. alibi
uiderant causamq tremoris eo¬
rum nouerant: aliis utcuiq po¬
terant indicabant. Uenit
ec pascha ipso diedominico ma¬
ne cumiam frequens. populus
praesens c& & lociscĩ cancellos
ubi martrrium erat. Ideiniu¬
uenis orans tener& repentepro¬
stratus est. & dormienti. similli¬
mus iacuit: Nontamen tremens

Expanded text:
ab eis factam acerbissime tulit, ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, n ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens,
Abbreviated transcription (Latin):
eodemdõ faciente ꝑ quos uult.
aquem ad modumuult. qui&il
la qua clegimus fecit: Sedista
u&c similit̾er innotescunt. neq
utnonex cidant animo quasi
larca memoriae crebra lectio¬
ne tunduntur. Tam &ubidili¬
gentia ẽ. quęnunc apudnos eẽ
coepit. ut libellicorum quibene¬
sica ꝑcipiunt recitentur in po¬
pulo: semel hoc audiunt quiad¬
sunt. plures quinon adsunt ut
necilli qui ad fucrunt postaliqt
dies quod audierunt inenter&i¬
neant. E tuixquisq repperiat᷑
illorum quici quemnon ad fuisse
cognouerit indic& quod audiuit
Unumest apud nos factum non
maus quamilla quaedixi. sed
camclarum atq in lustre mira¬
culum. ut nullumarbitrer esse
ipponiensium. quihoc uel nonui¬
derit uel didicerit: Nullum qui
obliuisci. ullaratione potuerit.
Decimqui dam fratres. quorũ
septem sunt mares. tres feminae
dec aesarca cappadociae. suorũ
ciuium nongnobiles. maledicto
matris. recenti patris corum obi¬
tu descitutas. quemiuriam sibi

Expanded text:
eodem Deo faciente per quos uult et eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit, indicet quod audiuit. Unum est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sicuterat comperiss& astrictã
crepuisse atq ex siluisse anulũ
suspicataẽ. Qui&iam ipse cum
integerrimus fuiss& inuentus
futurae salutis quodaminodo
pignus d&anto miraculo seac¬
cep̾isse praesumens atq illud
uinculum soluens si mulcum eo¬
dem anulo proiecit influmen
Noncredant hoc. qui&iam
los ostiis clausis ingressum fu¬
isse. Noncredunt Sed certe
quaerant. et siuerum inuene¬
rint illacredant. Clarissima
feminaẽ Nobiliter nata. nobi¬
liter nupta. carthagini habi¬
tat amplaciuitas. amplaꝑso¬
na rem quȩrentes. lateren lonsi¬
nit. Martrr certe ipse quo in¬
parante illa sanataest. infiliũ
permanentis uirginis credidit.
incum quiostiis clausis addisci¬
pulos ingressus est credidit
Postremo propter quod omnia
ista dicuntur anobis incum qui
ascendit incaclum cum carne in
quaresurrexerat credidit. Et
ideo ꝑcum tanta fiunt. quia pro
ista fide animamposuit. Iiunt
ergo &lamnunc multa miracula.

Expanded text:
sicut erat, conperisset adstrictam, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc, qui etialos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo inpetrante illa sanata est, in filium permanentis uirginis credidit: in eum, qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, credidit; postremo. propter quod omnia ista dicuntur a nobis, in eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula
Abbreviated transcription (Latin):
Nonfuit. Nam fortasse. nunc
eẽ iam coepit: cum enimnupes
illices semus p&roniam apud¬
mirabiliter ex magno atq diu
turno in quomedicorum adiu¬
toria cunctadefecerant languo¬
re sanataẽ. Hortatis umus uo¬
lente supradicto lociep̃o. ut li¬
bellum dar&. qui recitar&ur
inpopulo. &oboedientissime
paruit: in quoposuit &iam qđ
hic r&icere nonpossum Quam¬
uis ad eaquęhoc opus urgent. fes¬
tinare compellar. Aquod amiu¬
deo dixit sibi fuisse ꝑsuasum.
ut anũ lum capillado uinculo¬
inserr&. quo subomniueste ad
nudacorporis cinger&us quia¬
nulus haber& sub gemmala¬
pidem inrenib inuentum bo¬
uis: hoc alligata quasire medio
ad sci martrris liminauenie¬
bat Sedprofecta ac arthagi¬
nccumin confinio fluminis bagra¬
dȩ in sua possessione mansis¬
s& surgens ut iter ꝑager&
antepedes suos illumiacentẽ
anulum uidit. Et capillaciã
⁊onamqua fuerat alligatus
mirata temptauit. Quãcum
omnino suis nodis firmissimis

Expanded text:
non fuit; nam fortasse nunc non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petroniam, clarmirabiliter ex magno adque dturno, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est. Quam hortati sumus volente supradicto loci episcopo ut libellum daret qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam quod hic reticere non possum, quamvis ad ea quae hoc opus urgent festinare compellar. A quodam Judaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut annulum capillainsereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis,
Abbreviated transcription (Latin):
tasunt incolonia chalamensi
etimnr̃a plurimi conficiendis
libri. Nectam enomnia colligi
poterunt. sed tantum dequib
libellidatisunt. qui recitarent᷑
in populis Idnamq fieri uolui¬
nius. cumuiderimus antiquis
similia diuinarum signa uir¬
tutum &iamnr̃is temporibus
frequentari. et ea non debere
multorum notitiae deperire
Nondumest autem biennium.
ex quo apud ipponem regiuin
coepit esse istamemoria . Et
multis quod nobis certissimũ ẽ.
pondatis libellis dehis quemi¬
rabiliter facta sunt. illi ipsi qui
datisunt ad septuaginta ferme
Numerum ꝑuenerant᷑ quando
ista conscripsi. Chalame uero
ubi& ipsa memoria prius esse
coepit & crebrius dantur: in con¬
parabili multitudine superant
Urali&iam quaccolona uti¬
ceuicinaest multa praeclara
percundem martrrem factacog¬
nouimus. cuius ibi memoria
longe priusquã apud nos abe¬
piscopo euodio confttuta est
Sedlibellorum dandorum ibi
consu&udo nonest. uel potius

Expanded text:
ta sunt in colonia Calamensi ta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis similia diuinarum signa uii-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius
Abbreviated transcription (Latin):
tus est Cumq corpus iacer&
exanime. atq alugentib & la¬
mentantib ex sequiae para¬
rentur amicorum eius. quidam
inter aliorum consolantium uer¬
ba suggessit. ut cius dem mar¬
trris oleo corpus perunger&
apud nos uir tribunicus eleu¬
sinius suꝑ memoriam martr̃¬
rum qua e in suburbano eiusẽ.
a egritudine exanimatum po¬
suit infantulum filium. Et
post orationẽ quam multis cũ
lacrimis ibifudit: iuiuentem
leuauit: Quid faciam . Vrg&e
huius operis implenda promis¬
sio. ut non hic possimoninia cõ¬
memorare quaescio. Et pro¬
culdubio pleriq nr̃orum. cũ
haec legent : dolebunt mep̃ter¬
missis se tammnulta quaeutiq
mecum sciunt. Quos lamnunc
ut ignoscant rogo. & cogitent quã
prolixi laboris sit facere: qđ
me hic non facere suscepti ope¬
ris Necessitas cogit Sienim
miracula sanitatum ut alia
taceam. ea tantũ modo ue¬
lim scribere. quaeꝑhunc
martrrem. idest glorio sissi¬
mum & scm̃ stephanum fac¬

Expanded text:
tus est. Cumque corpus iaceret tus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perunguereaput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorare quae scio; et procul dubio plerique nostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa, quae utique mecum sciunt. Quos iam nunc, ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere. quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim miracula sanitatum, ut alia taceam, ea tantummodo uelim scribere, quae per hunc martyrem, id est gloriosissimum Stephanum, fac
Abbreviated transcription (Latin):
paruulum cuminarea luder&
exorbitantes boues qui uehicu¬
lum trahebant. rota obtriueruÑt.
Et confestim palpitauit exspi¬
rans Hunc mater abreptum ad
candem memoriam posuit: etnon
solum reuixit. uerum &iam in¬
laesus apparuit Sc̃imonialis
quaedam inuicina possessione
quaecasphaliana dicitur. cum
aegritu dine laborar&. acdes¬
peraretur : ad eandem memoriã
tumcacius allata est quacante¬
quam reuocar&ur. illa defunc¬
quidam srrus ad memoriamer¬
dem martrris orabat proae¬
grotante et periclitante filia
et quesecum uestem euis accule¬
rat. Cumecce pueri dedomocu¬
currerunt quici mortu amnun¬
darent: Sed cum orante illo ab
amicis cius exciperentur. prohi¬
buerunt cos illi dicere. Neppub¬
licum planger&. Quicumdo¬
mum redis s& iam suorum he¬
uilantib personant̾ẽ. & uestẽ
fili ae quamferebat suꝑcam
proieciss&. reddita est uitae.
Rursus ibidem apudnos apud¬
nof hirenci cuius dam collecta¬
rii filius. a egritudince xtinc¬

Expanded text:
paruulum, cum in area luderet, paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncquidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinc
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ Fecit hoc ingentigemitu
& fl&ii. & sinccritor ardente
pi&atis affectu. Deinde absce¬
dens. aliquiddealtari florum
quod occurrittulit eiq cum
iamnox e& ad caput posuit
Tum dormitum est & ecce ante
diluculum clamat. ut ad epĩn
currer&ur: quimecũ tunc for
te erat apud ipponem Cũer¬
go cumaudiss& absentẽ. ueni¬
represbitesos postulauit
Uencrunt credere sedixit
Admirantib atq gaudentib
omnibus: baptiratus est. Hoc
quam diu uixit. in ore habebat.
uerba beatissimi stephani quan¬
dolapidatusẽ aiudcis. ultima
fuisse Nescir&. Quachuic quoq
ultima fuerunt: Nam non mul¬
to post &iam ipse de functus est
Sanatisunt illic pereundemnar¬
trem &iampodagri duociues
&peregrinus unus: sed ciues omni
modo peregrinus autẽ perreue¬
lationẽ quidadhiber&. quan¬
do doler& audiuit. Et cum hoc
fecerit dolor. continuo conqui¬
escit. Aut usus nomenest fundi
ubieccła &inea memoria mar¬
risstephani: Pucrumquendã

Expanded text:
Christum. Fecit hoc ingenti gemitu Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu uixit, in ore habebat: uerba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam
Abbreviated transcription (Latin):
Nãde inceps eam in suo corpore
noninuenit Eucharius est
presbiter ex hispania. cala¬
mae habitat. u&ere morbo
calculi laborabat. Permemo¬
riam supradictimastrris quã
possidius illo aduexit ep̃s sal¬
uus factus est. Idemipse postea
morbo alio praeualescente
mortuus siciacebat: utciam
pollices ligarentur. Opitula¬
cione memiorati martyris cũ
dememoria cius reportata eer
et suꝑ iacentis corpus missa
ipsius presbiteri tunicasuscita¬
tusest Fuit ibi uir mordine
suo primarius nomine marcia¬
lis. euo iamgrauis & multum
ab horrensa religione xp̃iana
Habebat sane. fidelem̃ filiam
Etgenerum codem anno bapti¬
Tatum. Quicumeum aegro¬
tantem multis & magnis la¬
crimis rogarent ut fier& xp̃ia¬
nus. prorꝰsus abnuit. eosq asẽ
turbida indignatione sum ino¬
uit. Uisumẽ generoeius. utir&
ad memoriãscistephani. et ił¬
lic proco quantum poss& ora¬
r&. utds illidar& mentẽ bonã
quacredert. Non differr& in

Expanded text:
nam deinceps eam in suo corpore nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in
Abbreviated transcription (Latin):
induer&ur efficer& Sed coquus
concidens piscem: anulum aure¬
um inuentriculo eius inuenit
Moꝵq miseratione flexus et
religione perterritus. homini
cumꝰ reddidit dicens Eccequo
modo te uiginti martrres ues¬
tierunt
daquas tibilitanas ep̃o af¬
ferente praciecto martr¬
ris gloriosissimi stephani me¬
motiã. ueniebat magnae mul¬
titudinis concursus & occur¬
sus Ibi caccamulier. ut ad epm
portantem ducer&ur. orauit
flores quos ferebat dedit. Re¬
cepit oculis am̾mouit. protinꝰ
uidit Stupentib qui aderant
prac ibat exultans uiam car¬
pens. & uiaeducem ulterius
Non requirens. Memorati me¬
moriã martrris. quae positaẽ
incastello. sinitensi quod ippo¬
mensi coloniae uicinum ẽ eius¬
demloci lucillus ep̃s. populo p̃ce¬
dente atq sequente portabat
Fistula cuius molestia iam diu
laborauerat. & famili arissimi
su medici quieum secar& operi¬
ebatur manus illius. piae sarci¬
ne uexatione repente sanataẽ.

Expanded text:
indueretur efficeret. Sed coquus indueretur efficeret. Sed coquus concidens piscem anulum aureum in uentriculo eius inuenit moxque miseratione flexus et religione perterritus homini eum reddidit dicens: \'Ecce quo modo te uiginti martyres uestierunt/ Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est;
Abbreviated transcription (Latin):
Cui pro illaorans pres biter
instillauerat lacrimassuas.
mox ad aemonio fuissesana¬
tam. Scio &iam episcopum
semel pro adulescente quẽ non
uidit orasse. illumq ilico dae¬
monecaruisse: Eratquidam
senex florentius ipponensis
noster homo religiosus & pau¬
per. sartoris se arte pascebat.
Casulamꝑ diderat: & undesi¬
bi emer& Non habebat.Ad
uigina mnartrres quorũme¬
moriaẽ apud nos celeberrima
clarauoce. ut ueftis &us orauit
Audierunt eum adulescentes.
qui forte aderant inrisores.
cumq descendentemeagi¬
tantes prosequebantur. qua¬
si amartrribus quinqua¬
genos folles. unde uestimen¬
tum emer& ꝑ &iuissee Atille
tacitus ambulans eiectum
grandem piscem. palpitan¬
tem. uidit inlitore. eumq
illis fauentib atq ad iuuan¬
tib ad prehendit. Et cuidã
coquo cattoso pomine bene
christiano ad coquinam condi¬
tariam. indicans quid gestũsit
trecentis follib uendidit. lanã
conparare inde disponens. ut
uxorcius quomodo poss&ci qđ

Expanded text:
cui pro illa orans presbyter cui pro illa orans presbyter instillauerat lacrimas suas, mox a daemonio fuisse sanatam. Scio etiam episcopum semel pro adulescente, quem non uidit, orasse illumque ilico daemone caruisse. Erat quidam senex Florentius Hipponiensis noster, homo religiosus et pauper; sartoris se arte pascebat; casulam perdiderat et unde sibi emeret non habebat; ad uiginti martyres. quorum memoria est aput nos celeberrima, clara uoce ut uestiretur orauit. Audierunt eum adulescentes qui forte aderant inrisores eumque discedentem exagitantes prosequebantur: quasi a martyribus quinquagenos folles, unde uestimentum emeret, petiuisset. At ille tacitus ambulans eiectum grandem piscem palpitantem uidit in litore eumque illis fauentibus adque adiuuantibus adprehendit et cuidam coquo, Catoso nomine, bene Christiano, ad coquinam conditariam, . indicans quid gestum sit, trecentis follibus uendidit, lanam conparare inde disponens, ut uxor eius quo modo posset ei quo
Abbreviated transcription (Latin):
tremose exiturumẽe denunti¬
ans. membraeius singula no¬
minabi at. quae seamputa¬
turum exiens minabatur
Atq inter hȩc uerba discessit
ab homine: sed oculus cius in
max illam fusus tenui uenula
Ab interiore quasi radice pen¬
debat. totumq eius medium
quod nigellũ fuerat albicaue¬
rat O uoui so quiaderant.
concurrerunt autem & iam
alii uocib eius acciti & seomĩs
morationem proillo strauer̃
Quamuis cum sanamente. sra¬
regauderent  rur sus tamen
ꝓpͦter eius oculum contristati.
medicum querendumes se di¬
cebant. Ibi maritus sororiseius
quicum illo d&ulerat: Potens
est inquitds. scõrum orationib
quifugauit demonem lumen
reddere: tumsicut potuit ocu¬
lum lapsum atq pendentem
locosuo reuocatum ligauit ora¬
rio. Necnisi post septemdies.
putauit eẽ soluen dum: Quod
cum feciss&. sanissimum inue¬
nit Sanatisunt illic & alii
dequib: dicere longumest. Ippo¬
niensem quandam uirginem
scio cumse olco ꝑunxiss&.

Expanded text:
tremo se exiturum esse denuntitremo se exiturum esse denuntians membra eius singula nominabat, quae se amputaturum exiens minabatur, adque inter haec uerba discessit ab homine. Sed oculus eius in maxillam fusus tenui uenula ab interiore quasi radice pendebat, totumque eius medium, quod nigellum fuerat, albicauerat. Quo uiso qui aderant concurrerant autem etiam alii uocibus eius acciti et se omnes in orationem pro illo strauerant, quamuis eum sana mente stare gauderent, rursus tamen propter eius oculum contristati medicum quaerendum esse dicebant. Ibi maritus sororis eius, qui eum illo detulerat: Totens est, inquit, Deus sanctorum orationibus, qui fugauit daemonem, lumen reddere.\' Tum, sicut potuit, oculum lapsum adque pendentem loco suo reuocatum ligauit orario nec nisi post septem dies putauit esse soluendum. Quod cum fecisset, sanissimum inuenit. Sanati sunt illic et alii, de quibus dicere longum est. Hipponiensem quandam uirginem scio, cum se oleo perunxisset,
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis. ut illum adcum locũ
scm. noncunctanter afferrent
Quocum fuiss& allatus. ora¬
uit atq inde continuo pedib
suis saluus abscessit. Uictoria¬
nadicitur uilla. ab ipponere¬
gio Nonminus trigintamilib
abest Memoria martrrum
ibiest medio lanensium ꝓtasu
et gerua sii. Portatus ẽ coqui¬
dam adulescens: quicum die
medio tempore aestatis equũ
ab luer& influminis gurgite.
daemonemincurrit. Ibicũmiace¬
r& uel morti ꝓximus. uelsimilli¬
mus mortuo: aduespertinos
illuc hrinnos & orationes cũ an¬
callissuis. Et quibus dam sc̃i¬
monialib ex morxdomina pos¬
sessionis int̾rauit. atq hri¬
nos cantare coeperunt. Qua
uoce ille quasi percussus ex¬
cussus est. Et cumterribili
fremitu altare ad prehensũ
mouere non audens siue non
ualens tam quam eo fuerit
alligatus. aut affixus tene¬
batꝰ Et cum grandi heuilatu
parcisibi rogans confitebat᷑
ubi adulescentem. & quando
& quo modo inuaserit. Pofo¬

Expanded text:
bus suis, ut illum ad eum locum bus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde continuo pedibus suis saluus abscessit. Victoriana dicitur uilla, ab Hippone Regio minus triginta milibus abest. Memoria martyrum ibi est Mediolanensium Protasii et Geruasii. Portatus est eo quidam adulescens, qui cum die medio tempore aestatis equum ablueret in fluminis gurgite, daemonem incurrit. Ibi cum iaceret uel morti proximus uel simillimus mortuo, ad uespertinos illuc hymnos et orationes cum ancillis suis et quibusdam sanctimonialibus ex more domina possessionis intrauit adque hymnos cantare coeperunt. Qua uoce ille quasi percussus excussus est et cum terribili fremitu altare adprehensum mouere non audens siue non ualens, tamquam eo fuerit adligatus aut adfixus, tenebat et cum grandi eiulatu parci sibi rogans confitebatur, ubi adulescentem et quando et quo modo inuaserit. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteros. ut aliquis corum
illo ꝑger&. cuiusorationib
cedere̾nt Perrexit unus obtu¬
lit ibi sacrificiũm corporis xp̃i
orans quantum potuit. ut ces¬
sar& illauexatio: dõ protinus
miserante cessauit Acceperat
autem ab amicosuo. terrã scam
dehiero solrmis allatam ubi se¬
pultus xp̃s. dic tertio resurre¬
Xit. camq suspenderat in cubi¬
culosuo. Nequid mali & iam ip¬
se pater&ur. Ast ubidomus
cius ab illa infestatione purga¬
taest. quiddcillaterra fier&
cogitabat : quam diutius incu¬
biculo suo reuerentiaecausa ha¬
bere nolebat. Forte accidit
utego & collega tuncicus ep̃s
sinitensis eccłesie maximinus
inpro ximo essemus: utuenire¬
mus rogauit. &uenimus
Cumq nobis omniar&uliss&.
&iam hoc p&iuit ut infodere¬
tur alicubi. atq ibiorationũ
locus fier&. Vbi&iam xp̃iani
possent ad celebranda quaedĩ
sunt congregari: Non refaiti¬
mus factumest. Eratibuuue¬
nis paralrtcus rusticanus
Hocaudito: p&iuit aparenti¬

Expanded text:
presbyteros, ut aliquis eorum presbyteros, ut aliquis eorum illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi, orans quantum potuit, ut cessaret illa uexatio: Deo protinus miserante cessauit. Acceperat autem ab amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus Christus die tertio resurrexit, eamque suspenderat in cubiculo suo, ne quid mali etiam ipse pateretur. Ast ubi domus eius ab illa infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat, quam diutius in cubiculo suo reuerentiae causa habere nolebat. Forte accidit, ut ego et collega tunc meas, episcopus Sinitensis ecclesiae Maximinus, in proximo essemus; ut ueniremus rogauit, et uenimus. Cumque nobis omnia rettulisset. etiam hoc petiuit, ut infoderetur alicubi adque ibi orationum locus fieret, ubi etiam Christiani possent ad celebranda quae Dei sunt congregari. Non restitimus; factum est. Erat ibi iuuenis paralyticus rusticanus. Hoc audito petiuit a parenti
Abbreviated transcription (Latin):
lore quoultra solitum crucia¬
batur. uerum &iam podagra
caruisse. Necamplius cũdiu
postea uixiss&. pedes doluis¬
se quis nouit. Uos tamenno¬
uimus & paucissimi fratres. ad
quos id potuit ꝑ uenire. Ex
mimoquidam curubitanus.
Nonsolum aparalrsi. uerum
&iam ab informi ponderege¬
nitalium. cum baptizar&ur.
saluus effectus ẽ Et liberatus
utraq molestia tam quamma¬
linihil habuiss& incorpore.
defonce regenerationis ascen¬
dit Quis hoc pra&er cheru¬
binnouit. et praeter rarissi¬
mos aliquos quihocubicũq
audire potuerunt. Nosau¬
temcum hoc comperis semus iu¬
bente scõ ep̃o aurelio &iamut
uenir& carthaginem fecimus
quamuis atalib prius audicri¬
mus dequorum fide dubitare
non possem. Vir tribunicius.
hesperius apudnos est. hab&
interritorio fussalensi fundum.
tubedi appellatur. Vbicum
afflictione. animalium & ser¬
uorum suorum. domumsuam
spirituum malignorum uim
noxiam per paiꝰ comperis s&
Rogauit prõs meabsente

Expanded text:
lore, quo ultra solitum crucialore, quo ultra solitum cruciabatur, uerum etiam podagra caruisse nec amplius, cum diu postea uixisset, pedes doluisse quis nouit? Nos tamen nouimus et paucissimi fratres ad quos id potuit peruenire. Ex mimo quidam Curubitanus non solum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere genitalium, cum baptizaretur, saluus effectus est et liberatus utraque molestia, tamquam mali nihil habuisset in corpore, de fonte regenerationis adscendit. Quis hoc praeter Curubim nouit et praeter rarissimos aliquos, qui hoc ubicumque audire potuerunt? Nos autem cum hoc conperissemus, iubente sancto episcopo Aurelio etiam ut ueniret Carthaginem fecimus, quamuis a talibus prius audierimus, de quorum fide dubitare non possemus. Vir tribunicius Hesperius aput nos est; habet in territorio Fussalensi fundum Zubedi appellatur; ubi cum adflictione animalium et seruorum suorum domum suam spirituum malignorum uim noxiam perpeti conperisset, rogauit nostros me absente
Abbreviated transcription (Latin):
milla ꝑsona nonutiq obscu¬
ra factum tamingens mira¬
culum siclatereHinc eã
& ad monendã & paencob¬
iurgandam putaui. Quae
cu fmihire spondiss&. pon
seinde tacuis se quȩ siuiab
eis quasfortasse Tunc ma¬
tronas amicissimas sccumha¬
bebat utrum hoc antea scissent
taces. ut neistę audiant que
tibitanta familiaritate iun¬
guntus. Et quiabreuiter
ab ea quaesiuerã feci ut illis
audicntib mnultumq miran¬
tib & glorificantib dm̃ to¬
tumexordine quemad mo¬
dum̃gestum fucrit indica¬
r& Medicumquendam
podagrum. in cade murbe
s& nomen ad baptismum
& pridie quã baptizar&ur
in somnis apueriscirratis
quos intellegebar demones
baptizari codem anno prohi¬
bitus fuiss& eisq non optẽpe¬
rans & iam conculcantib pe¬
descius indolorem acerrimũ
qualemnum quam expertus ẽ¬
ex stitiss& magisq eos uincens
lauacro regenerationis. utuo¬
uerat abluiꝰ non distuliss&. in
baptismate ipso nonsolum do¬

Expanded text:
in illa persona non utique obscuin illa persona non utique obscura factum tam ingens miraculum sic latere, hinc eam et admonendam et paene obiurgandam putaui. Quae cum mihi respondisset non se inde tacuisse, quaesiui ab eis, quas forte tunc matronas amicissimas secum habebat, utrum hoc antea scissent.taces, ut nec istae audiant, quae tibi tanta familiaritate iunguntur. Et quia breuiter ab ea quaesiueram, feci ut, illis audientibus multumque mirantibus et glorificantibus Deum, totum ex ordine, quem ad modum gestum fuerit, indicaret. Medicum quendam podagrum in eadem urbe set nomen ad Baptismum, et pridie quam baptizaretur, in somnis a pueris nigris cirratis, quos intelligebat daemonesbaptizari eodem anno prohibitus fuisset eisque non obtemperans etiam conculcantibus pedes eius in dolorem acerrimum, qualem numquam expertus est, aestuasset, magisque eos uincens lauacro regenerationis, ut uouerat, ablui non distulisset, in baptismate ipso non solum do
Abbreviated transcription (Latin):
obseruanti ad baptisterium.
Quaccumq illi baptizata pri¬
mitus occurris s& signar& cilo¬
cum signo xp̃i fecitꝰ confeftim
sanitas consecutaest. Medicus
sane quieidixerat ut nihil cura¬
tionis adhiber&. sipaulo diu¬
tius uell& uiuere. Cuminspe¬
Uss& eã postea & sanissimã
comperiss& quamprius habe¬
ro illud malumtali inspectio¬
necognouerat. quac siuit ab ea
uehementer quid adhibuiss&
cupiens quantum intellegi da¬
tur nosse medicamentum. quo
ippocratis definitio uincer&ur
Cumq ab ea quid factũ e& au¬
diss&. uoce uelut contem¬
nentis &uultu. ita utillame¬
tuer& Nealiquod contume¬
liosum uerbum proferr& in
Xp̃m religios aurbanitate
respondisse fertur. Putabã
inquit magnum aliquid te
mihi fuisse dicturam: atq
illa iam exhorrescente. mox
addidit: Quid grande fecit
xp̃s. sanare cancrum. qui
qua triduanum mortuum
suscitauit Hocigitur cum
audissem & uehementer sto¬
macharer millaciuitate atq

Expanded text:
obseruanti ad baptisterium, obseruanti ad baptisterium, quaecumque illi baptizata primitus occurrisset. -signaret ei locum signo Christi. Fecit, confestim sanitas consecuta est. Medicus sane, qui ei dixerat ut nihil curationis adhiberet. si paulo diutius uellet uiuere, cum inspexisset eam postea et sanissimam conperisset, quam prius habere illud malum tali inspectione cognouerat, quaesiuit ab ea uehementer quid adhibuisset curationis, cupiens, quantum intellegi datur. nosse medicamentum, quo Hippocratis definitio uinceretur. Cumque ab ea quid factum esset audisset, uoce uelut contemnentis et uultu, ita ut illa metueret, ne aliquod contumeliosum uerbum proferret in Christum, religiosa urbanitate respondisse fertur: Tutabam, inquit, magnum aliquid te mihi fuisse dicturam.\' Adque illa iam exhorrescente, mox addidit: Quid grande fecit Christus sanare cancrum, qui quadriduanum mortuum suscitauit?\' Hoc ego cum audissem et uehementer stomacharer in illa ciuitate adque
Abbreviated transcription (Latin):
candumillum sinum armatis
atq intentus inquirit Scru¬
tatur oculis. diligitisq con¬
trectat: Iemptat deniq mo¬
dis omnib inuenit fir missi¬
mam cicatricem Iam illa
la&itia & laus atq gratiarũ
actio misericoridi & omnipo¬
tentidõ quae fusa ẽ orcomni¬
um lacrimantib gaudiis. Non
est committendam cis uerbis
cogit&ur potius quamdicat᷑
Ineadem carthagine innocen¬
ta religiosissima femina de
primariis ipsius ciuitatis in
nammilla cancrum habebat
Rem sicut medici dicunt. pul¬
lis medicamentis sanabilem.
Autergo praccidi sol& & acor¬
pore sc̃ parari membrum ubi
nascitur. Aut ut aliquanto
diutius homouiuat. Tamen
inde mortem quam lib&tas¬
dius ad futuram. secundũ ippo¬
cratis ut ferunt sententiã om¬
nisest omittenda curatio. Hoc
illa a perito medico. & suac
domui familiarissimo respon¬
sum acceperat. Et ad solum dm̃
seorando conuerterat.Ad mo¬
n&ur in somnis ad propinquan¬
te pascha. ut in parte feminarũ

Expanded text:
candum illum sinum armatus candum illum sinum armatus atque intentus inquirit. Scrutatur oculis, digitisque contrectat; tentat denique modis omnibus: invenit firmissimam cicatricem. Jam illa laetitia et laus atque gratiarum actio misericordi et omnipotenti Deo, quae fusa est ore omnium lacrymantibus gaudiis, non est committenda meis verbis: cogitetur potius, quam dicatur. 3. In eadem Carthagine Innocentia, religiosissima femina, de primariis ipsius civitatis, in mamilla cancrum habebat: rem, sicut medici dicunt, nullis medicamentis sanabilem. Aut ergo praecidi solet, et a corpore separari membrum ubi nascitur; aut, ut aliquanto homo diutius vivat, tamen inde morte quamlibet tardius adfutura, secundum Hippocratis, ut ferunt, sententiam omnis est omittenda curatio. Hoc illa a perito medico et suae domui familiarissimo acceperat et ad solum Deum se orando conuerterat. Admonetur in somnis propinquante Pascha, ut in parte feminarum
Abbreviated transcription (Latin):
singultib succutientib omnia
membracius. et poene in terclu¬
dentib spm. Quis ullis explic&
uerbis. utrum orarent ãlii. nec
inhaec eorum auerter&ur in¬
tentio nesciebam. Egotamen
prorfus. orare non poteram.
Hoctant o modo breuiter in cor¬
demcodixi. Dñe quas tuorũ
pracces ex audi. sihas nonex¬
audis. Nihil enimmihi uide¬
batur addiiamposse. nisi ut
expirar& orando. Surrexim
& accepta abepiscopo benedic¬
tione discessimus. roganteillo
ut mane adessent. illis ut ae¬
quo animo e& hortantib in¬
luxit dies quim& uebatur.
Ad erant seruidĩ: sicut se ad¬
futuros eẽ promiserant In¬
gressisunt medici parantur
dmnia quachora illa posce¬
bat tremenda ferramenta
proferuntur At conitissus¬
pensisq omnib eis autem
quorumerat auctoritas ma¬
ior defectum animieius con¬
solando erigentib. ad ma¬
nus secturi membra in lectu¬
lo componuntur. soluuntur
no diligamentorũ. Nudat᷑
locis inspicit medicus. & se¬

Expanded text:
singultibus subcutientibus omnia singultibus subcutientibus omnia membra eius et paene intercludentibus spiritum, quis ullis explicet uerbis? Utrum orarent alii nec in haec eorum auerteretur intentio, nesciebam. Ego tamen prorsus orare non poteram; hoc tantummodo breuiter in corde meo dixi: \'Domine, quas tuorum preces exaudis, si has non exaudis?\' Nihil enim mihi uidebatur addi iam posse, nisi ut exspiraret orando. Surreximus et accepta ab episcopo benedictione discessimus. rogante illo ut mane adessent, illis ut aequo animo esset hortantibus. Inluxit dies qui metuebatur, aderant serui Dei, sicut se adfuturos esse promiserant, ingreomnia quae hora illa poscebat, tremenda ferramenta proferuntur, attonitis suspensisque omnibus. Eis autem quorum erat major auctoritas, defectum animi ejus consolando erigentibus, ad manus secturi membra in lectulo componuntur, solvuntur nodi ligamentorum, nudatur locus, inspicit medicus, et se