comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propriũ sit ei̾us indicii an ad canisam extra acceisitũ.
nõ si est propriũ aut neganduẽ aur defendendũ aut
transferendum/ exetra hec in indicue fere nohil est de pre¬
cacio quidẽ que est sine ulla specie defensionis. rara
ad modũ et apud eoe solor̾ iudices qui nulla certa pro¬
nũciandi forma tenent. Quãꝙͣ ille quoq apud c.
esarem et triu̾amios pro diuersaꝵ parciũ hom̃b a¬
ciones eciam si precibus utunt᷑. adhibent tamẽ pa¬
trocima nisi hoc nõ fortissime defendẽtis est dicere quid
aliud egimꝰ Tubero. nisi ut qd hic põt nos nõ possemꝰ.
Quod si quando apud pͥncipẽ aliũ ne quoi utrũ
uelit liceat dicendũ erit. dignũ quide᷑ morte eu
pro quo loquem clemẽcia tamẽ seruãdũ esse. Uel
talem primũ om̃iu nõ erit res nobis cũ aduersario.
sed cum indice. Deinde forma deliberatine magis
materie quã indicialis utem. Inadebimꝰ eñm ut lau¬

Expanded text:
proprium sit eius iudicii an ad causam extra arcessitum. proprium sit eius iudicii an ad causam extra arcessitum. nam si est proprium, aut negandum aut defendendum aut transferendum; extra haec in iudiciis fere nihil est. deprecatio quidem, quae est sine ulla specie defensionis, rara admodum et apud eos solos indices, qui nulla certa pronuntiandi forma tenentur. quamquam illae quoque apud C. Caesarem et triumuiros pro diuersarum partium hominibus actiones, etiamsi precibus utuntur, adhibent tamen patrocinia; nisi hoc non fortissime defendentis est dicere, quid aliud egimus, Tubero, nisi ut, quod hic potest, nos possemus? quodsi quando apud principem aliumve, cui utrum velit liceat, dicendum erit, dignum quidem morte eum, pro quo loquemur, clementi tamen servandum esse vel talem, primum omnium non erit res nobis cum adversario sed cum iudice, deinde forma deliberativae magis materiae quam iudicialis utemur. suadebimus enim ut lau
Abbreviated transcription (Latin):
uarie quom accusatori satis sit plerũq̃ uerũ esse id quod
uiiecerir. patrouus neget defendat. tranfferat excuse
deprecetur molliet niiuet. auertat despiciat. derideat.
Quare inde recta fere. acq ut sic dixerim clamosa ẽ accio.
huic nulle flexus et artes desiderant᷑. tum accusacor pre¬
medicaie pleraq domo adfert patronꝰ eaã in opinans
frequenter occurrit accusator dat testem. Parronus ex
re ipsa refellit accusaror cruminũ undia et si falsa fit¬
materiã dicendi trahit de parricidio sacrlegio maies¬
tate que patrono tancũ neganda sunt. Ideoq accusa¬
cionib eciã mediocres in dicendo suffecerũt uonꝰ de¬
sor nemo iusi qui eloquẽtissimꝰ fuit quãꝙͣ ut quod
sentio semel funã tano est accusare quã deffendere
quãto facere quã sanare uuluera faciliꝰ. plurimũ
aute refert et qui profuerit aduersarius et quomodo
Primũ igicur intuẽdũ est id quoi responsini sumꝰ

Expanded text:
varie, cum accusatori satis sit plerumque, verum esse id, quod varie, cum accusatori satis sit plerumque, verum esse id, quod obiecerit, patronus neget, defendat, transferat, excuset, deprecetur, molliat, minuat, avertat, despiciat, derideat. Quare inde recta fere atque, ut sic dixerim, clamosa est actio; hinc mille flexus et artes desiderantur. tum accusator praemeditata pleraque domo adfert, patronus etiam inopinatis frequenter occurrit. accusator dat testem, patronus ex re ipsa refellit. accusator e criminum invidia, etsi falsa sitmateriam dicendi trahit, de parricidio, sacrilegio, maiestate; quae patrono tantum neganda sunt. ideoque accusationibus etiam mediocres in dicendo suffecerunt; bonus defensor nemo nisi qui eloquentissimus fuit. quanquam ut, quod sentio, semel finiam, tanto est accusare quam defendere, quanto facere quam sanare vulnera, facilius. plurimum autem refert, et quid proposuerit adversarius et quomodo. primum igitur intuendum est, id, cui responsuri sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
nrꝰq trequencer foregiũ certaniiũ pugnã iam
scola iutrouã speccer et ferne utalia. ac tueu stica. et
priceptor id moxenne exigat iuẽtũq preapus prolporie
nã in ad perora muence laude ducunt᷑. ira landari ĩ bor̃e
mallei. ñs illud mali est quod neccessaria plerũq̃
silent̾io traussemt. nec in dicendo uidet᷑ iurer bona utilitas
sed hec et i alio nobis tractata sunt opere. et in hoc sepe
repetenda. mic ad ordinẽ inceptũ rcuertarr¬
pare deffensoris. tota est posira in refuraciont
et que dicta sunt ex diuerso debeur irriq̃ dis¬
solui. Et hoc est propue quoi in cantis quartꝰ
assignar iocus. sed utriusq suuilie condicio est: neq utio
ex alus locis racio argumẽtoꝵ in hac parte peti põt quã ĩ
nõ sine causa tamẽ diftialius est semꝑ croditũ qd̾ cicero
saepe testatur deffendere quã acartare. Primũ qd est
res illa simplicior proponit̾ eñm unomodo hec dissoluit

Expanded text:
que frequenter forensium certaminum pugnam iam in schola victoriam spectet et ferire vitalia ac tueri sciat; et praeceptor id maxime exigat, inventum praecipue probet. nam , ut ad peiora iuvenes laude ducuntur, ita laudari in bonis malent. nunc illud male est, quod necessaria plerumque silentio transeunt, nec in dicendo videtur inter bona utilitas. Sed haec et in alio nobis tractata sunt opere et in hoc saepe repetenda. nunc ad ordinem inceptum. ret pars defensoris tota est posita in refutatione, et quae dicta sunt ex diverso debent utrinque dissolvi. et hoc est proprie, cui in causis quartus adsignatur locus. Sed utriusque similis condicio est. neque vero ex aliis locis ratio argumentorum in hac parte peti potest quam iNon sine causa tamen difficilius semper est creditum, quod Cicero saepe testatur, defendere quam accusare. primum , quod est res illa simplicior, proponitur enim uno modo, dissolvitur
Abbreviated transcription (Latin):
ab opere suo proiidẽcia ut debiliras iurer optima ĩuẽta
si. Nec id ferro speciosissum̃ fieri purabo quod si nas¬
ceretur mõstrũ erat libidinẽ iuner ip̃m esfemiãti sixꝰ
medaciũ. nũꝙͣ tamẽ hoc cõtingeret malis morib regnꝰ.
ui si qua precosa fecit. fecerit et bona. Qua prop̾ter
eloquẽtia licet hanc / ut sencio eĩm dicã libidinosam re¬
supiiã uoluptate audiroria probent: millã essẽ existi¬
mabo que ut mimimũ quidẽ in se indiciũ mascułim et
uncorupti ne dicã grais et sancti unu ostennet. An

Expanded text:
ab opere suo providentia, ut debilitas inter optima inventa ab opere suo providentia, ut debilitas inter optima inventa sit, nec id ferro speciosum fieri putabo, quod, si nasceretur, monstrum erat. libidinem iuvet ipsum effeminati sexus mendacium, numquam tamen hoc continget malis moribus regnum ut, si qua pretiosa fecit, fecerit et bona. quapropter eloquentiam, licet hanc ut sentio enim, dicam libidinosam resupina voluptate auditoria probent, nullam esse existimabo, quae ne minimum quidem in se indicium masculi et incorrupti, ne dicam gravis et sancti viri, ostentet. An
Abbreviated transcription (Latin):
potruce teste amico dicendũ sir. Et de om̃ĩb his omña
me quidẽ omes oscendisse confido. Plurimas tamen
quod eo diligẽtius faciendũ fuit. quia deslamaciones
quib ad pugnã foreusem uelut prepilatis excerceri so¬
iebamꝰ olim iam ab illa uera imagine orandi recesserm̃.
arq ad solam composire uoluptatẽ neruis carent. Nõ
alio mradius fidius uicio dicendũ quã quo mõcpioꝵ
egociatores forme pueꝵ iurilirate exciss renocinat
Nãut illi robur ac lacerros uarbãq ame omia et ali¬
qua que nacura proprie marib dedit parũ existimãt
decora. queq forcia si u̾ceret forent ut dua moliĩt. ira
nos habitũ ipsum orõius uirilem. et illã uimi strute
busteq dicendi tenera quadã eloquncõius cute op¬
rimꝰ. Et dum leuia tunt ac muda quãtũ ualeãt inhil
interesse arbitram. sed mihi naturã inturti nemo nõ
uir spado ne formosior erit. nec tã aduersa uuꝙͣ uidebit᷑

Expanded text:
potentes amicos dicendum sit; et de potentes amicos dicendum sit; et de me quidem omnes ostendisse confido, plurimas tamen. quod eo diligentius faciendum fuit, quia declamationes, quibus ad pugnam forensem velut praepilatis exerceri solebamus, olim iam ab illa vera imagine orandi recesserunt atque ad solam compositae voluptatem nervis carent, non alio medius fidius vitio dicentium, quam quo mancipiorum negotiatores formae puerorum virilitate excisa lenocinantur. nam ut illi robur ac lacertos barbamque ante omnia et alia, quae natura proprie maribus dedit, parum existimant decora, quaeque fortia, si liceret, forent ut dura molliunt, ita nos habitum ipsum orationis virilem et illam vim stricte robusteque dicendi tenera quadam elocutionis cute operimus et, dum levia sint ac nitida, quantum valeant, nihil interesse arbitramur. Sed mihi naturam intuenti nemo non vir spadone formosior erit, nec tam aversa unquam videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
rus quã nocentẽ quãdo si negociũ mocenti facit li berer
eum noxa qui admiserit. hinc et patres aduersue libos.
et aduerius suos quisq neccessarios auctoritate petut
quenitũ eciã potencissima aiguinẽta. primo ne ponẽda
suir loco. ur occupent animos. an fũmo ut inde deunit¬
tant. an partita pino sũmo qz urhomerica disposicõne
in medio suit infirina aut a muiuis crescant que prout
racio cause quouisq postulabit ordinabũt᷑ uno et ego
nseo excepto ne a potẽtissums ad ieuissuna decrescat
cio. Ego hec branter demõstrasse cõtentus na posu ut
locos ipõs et genera quã possim aꝑcissue ostenderem.
Quidã exeqͣuim sunt uerbosius quib placuit proposita
coꝵ coniũ materia quoq res modo dici posset ostr̃de
sed mihi suꝑuacuũ uidebat᷑. nã ex fere apparet quid in
irriã quid in auariciã quid in testr̃ inunicũ quid pro

Expanded text:
rus quam nocentem, quando, si negotium innocenti facit, liberet rus quam nocentem, quando, si negotium innocenti facit, liberet eum noxa qui admiserit. hinc et patres adversus liberos et adversus suos quisque necessarios auctoritatem petunt. quaesitum etiam, potentissima argumenta primone ponenda sint loco, ut occupent animos, an summo, ut inde dimittant, an partita primo summoque, quod Homerica dispositione in medio sint infirma, ut ab aliis crescant? quae prout ratio causae cuiusque postulabit, ordinabuntur, uno, ut ego censeo, excepto, ne a potentissimis ad levissima decrescat oratio. ego haec breviter demonstrasse contentus ita posui, ut locos ipsos et genera quam possem apertissime ostenderem. quidam exsecuti sunt verbosius, quibus placuit,proposita locorum communium materia, quo quaeque res modo dici posset, ostendere; sed mihi supervacuum videbatur. nam et fere apparet, quid in iniuriam, quid in avaritiam, quid in testem inimicum, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
fenbus atq anstoreles quidẽ potentissimũꝰ prirat ex eo
qui dicit si fir un oprĩms quod ut oꝑtimũ est ia lõge
quide sud sequi᷑ tauie uideri inde emm̃ illa nobilis scauri
defensio ⁊ uariue sucionensis ait emuiliũ scarrũ rer¬
quida᷑ fcasse iphiciatte dicitm. qui quom austophõtẽ
quod igitur inquid tu nõ fecisses ego feci Inmuẽdum
auie et quis sit apid qut̃ dicimꝰ. sed id quod illi maxit
pribabũt uideat᷑ ⁊cqunẽdum qua de re loquini suinꝰ et
proheun et suasorie preceptis altera ex affrrmacõne
prõbacio est. ego hoc feci tu mhi hoc dixisçi. et o facinꝰ
indignũ arq suuilia que nõdebent quidẽ deesse oracõm
ecsi deiunt multũ nocẽt nõ tamt̾ habenda funt inter
magna presidia quom hoc in eade cauia fieri ex nrͣq
parre sumilue̾ possit. Ille firiniores ex sua quoiq ꝑsona
probacõnes que credibilẽ racionẽ subieccã habtant.
uulucratut aut filio orbatus nõ fuerit alm᷑ accusatu¬

Expanded text:
fectibus. atque Aristoteles quidem potentissimum putat ex eo, qui dicit, si sit vir bonus; quod ut optimum est, ita longe quidem, sed sequitur tamen, videri. inde enim ilia nobilis Scauri defensio: Q. Varius Sucronensis ait Aemilium Scaurum requiddam fecisse Iphicrates dicitur, qui cum Aristophontem,  isque id negasset: quod igitur, inquit, tu non fecisses, ego feci? intuendum autem et qui sit apud quem dicimus, et id quod illi maxime probabile videatur requirendum; qua de re locuti sumus in prohoemii et suasoriae praeceptis. altera ex adfirmatione probatio est: ego hoc feci; Tu mihi hoc dixisti; et O facinus indignum! et similia; quae non debent quidem deesse orationi et, si desunt, multum nocent; non tamen habenda sunt inter magna praesidia, cum hoc in eadem causa fieri ex utraque parte similiter possit. illae firmiores ex sua cuique persona probationes, quae credibilem rationem subiectam habeant: ut vulneratus aut filio orbatus non fuerit alium accusatu
Abbreviated transcription (Latin):
in exitu inũgant᷑ uel fine clandant᷑. Nã quedam
et seurẽcius parua et eloquicione modica unrtus̾
hec sola cõmendat. Deniq quia quor uisit erut
ochemenrer. dulciter speciose. dictũ soluat et tu¬
bet. Abierir omñe uie. iocuditas. decor. soluit quedã
sua in oracore cicero nãq ncq me diuitie mouẽt
quib om̃es aftricanos. lellios. mului uenaluĩ mer¬
dos quo si ad illũ modũ perturbes uelut fracta. au
tiãsueisa tela proieceris idẽ corrigitq a grarcho com¬
posita diꝰ putat illũ decet nõs ac suiiꝰ ꝓbacione
contẽti quod in stribendo que se nobis soluciora obtu¬
lerũr componimꝰ. Quid eñm actinet eoꝵ exempla
querere. que sibi quisq eeperrr põt. illud notasse
satis ab eo quod pulchriora et sensu et eloquirtont
dissolucris. hoc oroẽm magis deformẽ fore. quia ne¬
gligẽtia collocacõius ip̃a uerborũ luce deprehendit᷑
Itaq ut conficeor pent ultimã oratorib artẽ cõpo

Expanded text:
gantur vel ut fine claudantur; nam quaedam et sententiis parva et elocutione modica virtus haec sola commendat. denique quod cuique visum erit vehementer, dulciter, speciose dictum, solvat et turbet: abierit omnis vis, iucunditas, decor. solvit quaedam sua ut Oratore Cicero: neque me divitiae movent quibus omnis Africanos et Laelios mulli venalicii merdos; quas si ad illum modum turbes, velut fracta aut transversa tela proieceris. idem corrigit quae a Graccho composita durius putat. illum decet; nos hac sumus probatione contenti, quod ut scribendo, quae se nobis solutiora obtulerunt, componimus. quid enim attinet eorum exempla quaerere, quae sibi quisque experiri potest? illud notasse satis habeo, quo pulchriora et sensu et elocutione dissolveris, hoc orationem magis deformem fore, quia negligentia collocationis ipsa verborum luce deprehenditur. itaque ut confiteor, paene ultimam oratoribus a
Abbreviated transcription (Latin):
ac reluctãtib tãtoq cõnexa est. et totis uiribus
fluie. fragosa acq intr̃impta melior oro. Quor
eigo uires ip̃a spacio solui putent. quãdo ree nec ulla
sine arte sans ualeat. et comitet᷑ semꝑ arcẽ decor an
nõ ea que omissa optuine est. hastã speciosissime
torrã feru uidemꝰ et arcu dirigẽtiũ tela. quo cerco
manꝰ ide̾ habitus ip̃e formosior iã in cercamint ar¬
moiũ aiq in omi palestra quid saris recte cauetar
ac petitur. quoi nõ artifex motus et certi quidam
pedes assint. Quare nchi in cõposicõne uelut am̃¬
tis quibdam nerius ue incedi et cõcitari sentencie
uident᷑. Ideoq etuditissimo quoiq persuasũ est ualt̾
ꝙ płimuĩ nõ ad delecta cõem modo. sed ad motũ quoq¬
qria u aure uelur quodã uestibulo statm ofendre de¬

Expanded text:
ac reluctantibus, tanto, quae connexa est et totis viribus ac reluctantibus, tanto, quae connexa est et totis viribus fluit, fragosa atque interrupta melior oratio. cur ergo vires ipsa specie solvi putent, quando res nec ulla sine arte satis valeat et comitetur semper artem decor? An non eam, quae missa optime est, hastam speciosissime contortam ferri videmus, et arcu dirigentium tela quo certior manus, hoc est habitus ipse formosior? iam ut certamine armorum atque ut omni palaestra quid satis recte cavetur ac petitur, cui non artifex motus et certi quidam pedes adsint? quare mihi compositione velut amentis quibusdam nervisve intendi et concitari sententiae videntur. ideoque eruditissimo cuique persuasum est, valere eam plurimum non ad delectationem modo sed ad motum quoqquod ut aure velut quodam vestibulo statim offendit; de
Abbreviated transcription (Latin):
exposicõne. argumẽtis piobare affectib cõmouere
stierũt. Cigo his om̃ib nõ sola composicõne carut¬
muut. quoꝵ si fieri nnhil meliꝰ licebat. in hõmib
quidẽ casas aut uestes peliuĩ teginina aut urbib nõ¬
tes ac siluas murari oportuit. que porro ars statim
tuit. quid nõ cultu mirescit. quor uires cohercemus
manu quor eas fodimꝰ. rubos arius excidiꝰ terra
et hoc generat. mãsuefacimꝰ aĩalia indoniita nas¬
intiur. Uerũ id est maxime nacurale quod fie
natiua optune parit᷑. forcius uero qd̾ in cõpositũ pã
esse. quã iuc̃tũ et bene collocatũ. Neque si pariu
pedes uim detrahũt reb ur sota deoꝵ. et callimacho¬
im. et quoꝵ in or̃one suili pene licẽcia lasciui
composicõmis est iuidicãdũ ceterũ quãto uehemẽcior
slmmnĩ cursus est prouo alueo. ac nllas moras
obucientes. quã inier obstãtia saxa fractis aquis

Expanded text:
expositione, argumentis probate, adfectibus commovere expositione, argumentis probate, adfectibus commovere scierunt. ergo his omnibus, non sola compositione caruerunt; quorum si fieri nihil melius licebat, ne domibus quidem casas aut vestibus pellium tegmina aut urbibus montes ac silvas mutari oportuit. quae porro ars statim fuit? quid non cultu mitescit? cur vites coercemus manu? cur eas fodimus? rubos arvis excidimus, terra et hos generat; mansuefacimus animalia, indomita nascuntur. verum id est maxime naturale, quod fieri natura optime patitur. fortius vero qui incompositum potest esse quam vinctum et bene collocatum? neque , si parvi pedes vim detrahunt rebus, ut Sotadeorum et Galliamborum et quorundam ut oratione simili paene licentia erum quanto vehementior fluminum cursus est prono alveo ac nullas moras obiiciente quam inter obstantia saxa fractis aquis
Abbreviated transcription (Latin):
e composicione nõ equidẽ post .n. tulliũ
str bere auderẽ quoi nescio an ulla pars
operis huiꝰ sit magis elaborata. insi et
eisdẽ etatis hoinẽs scriptis ad ip̃m eciã
niceris reprehendere id collocandi gemus ausl fuissent
et post eũ plures multa ad eãdem rẽ ꝑtinẽtia inc̃orie
tradidissent. itaq accedã in plerisq aceronis. atq in
his ero que mndubitata sunt. brenor in quibusdam
paulũ fortasse dissentiã. nã eciã quom iudiciũ ineũ
ostendero. suũ tanit᷑ legentib relinquã neq ig̾ro
quosdã esse qui curã oem cõpotitõnus excludãt. anq
illũ horuidũ sermonẽ ut forte fluxerit. modo magis
naturalẽ᷑ modo eciã magis iurilẽ esse cõtendant.
qui sit demũ nacinale esse dicut. qd̾ natura pͥmũ
orcũ est. et quale ante culcũ fuit tota hec are orãdi
subuerint᷑. neq eñn loqunti sũt ad hãc regulã et dili¬
eciã primi honnes nec prohemuis preparare. doce

Expanded text:
e compositione non equidem post M. Tullium scribere auderem cui nescio an ulla pars operis huius sit magis elaborata, nisi et eiusdem aetatis homines scriptis ad ipsum etiam litteris reprehendere id collocandi genus ausi fuissent, et post eum plures multa ad eandem rem pertinentia memoriae tradidissent. itaque accedam ut plerisque Ciceroni atque ut iis ero, quae indubitata sunt, brevior, ut quibusdam paulum fortasse dissentiam. nam etiam cum iudicium meum ostendero, suum tamen legentibus relinquam. neque ignoro quosdam esse, qui curam omnem compositionis excludant, atque illum horridum sermonem, ut forte fluxerit, modo magis naturalem, modo etiam magis virilem esse contendant. qui si id demum naturale esse dicunt, quod natura primum ortum est et quale ante cultum fuit, tota haec ars orandi subvertitur. neque enim locuti sunt ad hanc regulam et diligentiam primi homines, nec prooemiis praeparare, docere
Abbreviated transcription (Latin):
uires quoniiqz iumẽdum est. neqz ego ãnos
definiã quom demosthenẽ pueꝵ admodũ
acciones pupillares habusse maĩtestum
Iit caluus cestii polio multũ ance q̃storiã oẽs etatẽ
grauissima iudicia iusceperit precestatos egisse qͦsdã
sit traditũ. ceiar angustus duodecm nacꝰannos amã
pro rostris laudauit. Nodus mihi uidet᷑ qͥdã tenẽdꝰ.
ut neq propere destringat᷑ iatura frons: et qͥtqͥd
est illud ad huc acerbum proterat᷑. Nã inde et cõtẽptꝰ
Ioperis inascitui et fudamẽta iaciũt impudencie.
et qd est ubicũq perintios lͫͫ prenent unes fiducia
nec runsus disteredum ẽ tyrocimũ in senectutẽ. nã
quottidie metus crescit maiꝰq fit semꝑ qd ausuri su¬
nue. et dũ deliberamꝰ quãdo mnapiendũ sit: mapere
iam serũ est quare frunctũ studioꝵ niudẽ et ad huc
diulcẽ promi decet. dũ et uemia et spes ẽ. et paratus
fouor et audere nõ dedecet. si quid defit opeu supplet

Expanded text:
ires cuiusque sumendum est. neque ego annos definiam, cum Demosthenen puerum admodum actiones pupillares habuisse manifestum sit, Calvus, Caesar, Pollio multum ante quaestoriam omnes aetatem gravissima iudicia susceperint, praetextatos egisse quosdam sit traditum, Caesar Augustus duodecim natus annos aviam pro rostris laudaverit. modus mihi videtur quidam tenendus, ut neque praepropere destringatur immatura frons et, quidquid est illud adhuc acerbum, proferatur; nam inde et contemptus operis innascitur et fundamenta iaciuntur impudentiae et, quod est ubicunque perniciosissimum, praevenit vires fiducia. nec rursus differendum est tirocinium in senectutem; nam cotidie metus crescit, maiusque fit semper quod ausuri sumus et, dum deliberamus quando incipiendum sit, incipere iam serum est. quare fructum studiorum viridem et adhuc dulcem promi decet, dum et veniae spes est et paratus favor et audere non dedecet et, si quid desit operi, supplet
Abbreviated transcription (Latin):
maxime facili ac tauorabili causa uelim. Ut catuli fe
ratũ molliore preda sagniãt᷑. et nõ utiq ab hoc mitio cõti¬
mare operã et ingeno ad huc alendo callum inducere.
sed eciã stientẽ quid sit pugna et in quã rẽ studendum
nt reficiatq renonari. sic et tyrocum metũ dũ faciliꝰ
est audere trãssierit/ nec audẽdi taciliratẽ usq ad cõtẽp¬
tum operis addueerit. usus est. et hac rõne n tullius
et quom iã clarũ meruiset inter patronos qui tũ erãt
uomit᷑ in asiã nauigauit. se que et aliis sine dubio elo¬
quẽtie ac sapiẽcie magistris. sed p̾cipue tamẽ appollomio
molomi quẽ rome quoq audierat thodi rursus formã¬
dum ac nelut recoquẽdum dedit. tũ dignũ opere preciũ
uenit cũ mrei se congruũt praecepta et experimẽta.

Expanded text:
ipere quam maxime facili ac favorabili causa velim, ferarum ut ipere quam maxime facili ac favorabili causa velim, ferarum ut catuli molliore praeda saginantur, et non utique ab hoc initio continuare operam et ingenio adhuc alendo callum inducere, sed iam scientem, quid sit pugna, et in quam rem studendum sit, refici atque renovari. sic et tirocinii metum, dum facilius est audere, transient, nec audendi facilitate usque ad contemptum operis adduxerit. usus est hac ratione M. Tullius, et cum iam clarum meruisset inter patronos, qui tum erant, nomen, in Asiam navigavit seque et aliis sine dubio eloquentiae ac sapientiae magistris, sed praecipue tamen Apollonio Moloni, quem Romae quoque audierat, Rhodi rursus formandum ac velut recoquendum dedit. tum dignum operae pretium venit, cum inter se congruunt praecepta et experimenta.
Abbreviated transcription (Latin):
mare fluctuãtibus. litus eiectis. quecũ six et iugniti
acus annos hũe audiẽtiũ clamoribus dixerit defe¬
ruisse tpõre et añs liquata iã semor idẽ tarẽt᷑ et hercule
quãtũlibet secreta studia cõtulerut. est tane proprius
quidã sou ꝑfectus alia lux alia ueri discrimuns facies.
lusq si p᷑ares usus sine doctrina quã ania uium doct̾ue
ualet: sceoq nõmille sente in schola facti scupẽt nouita¬
te quom in iudicia uenerũt et oniã suis eecercitatõnb
simolia desiderant At illit et index tacet. et adueriarius
obstrepit. et in hil temere dictũ perit et si quid ipe tibi.
sũmas probandũ. et laboratã congestãq dieꝵ ac noctuũ
studio accionẽ a qua detiat. et omisso magna struꝵ flãdi
tumore. in quibusdã carisis loquẽdũ est quod illi disertr
mimine stiñt. Itaq nõ nullos repperias qui sibi eloquẽti¬
ores iudeant᷑. ꝙͣnt canias agant. Ceterũ illũ quẽ iuiuenẽ

Expanded text:
mare fluctuantibus, litus eiectis? quae cum sex et viginti natus annos summis audientium clamoribus dixerit, defervisse tempore et annis liquata iam senior idem fatetur. et hercule quantumlibet secreta studia contulerint, est tamen proprius quidam fori profectus, alia lux, alia veri discriminis facies, plusque, si separes, usus sine doctrina quam citra usum doctrina valet. ideoque nonnulli senes in schola facti stupent novitate, cum in iudicia venerunt, et omnia suis exercitationibus similia desiderant. at illic et iudex tacet et adversarius obstrepit et nihil temere dictum perit et, si quid tibi ipse sumas, probandum est, et laboratam congestamque dierum ac noctium studio actionem aqua deficit, et omisso magna semper flandi tumore in quibusdam causis loquendum est; quod illi diserti minime sciunt. itaque nonnullos reperias, qui sibi eloquentiores videantur, quam ut causas agant. ceterum illum, quem iuvenem
Abbreviated transcription (Latin):
re agitm appellat. quib id cõtineatur continẽtia quasi
frrinamẽta defensionis quib sublatis deferisio nulla sit.
At in parnciomibus oratorus firmamẽtũ qd opponitir
deffensiomi quia cõtinens quod pͥmũ sir ab accusatore dicaͬ.
racio. a reo. ex racionis et firmaurẽti qõne disceptacue
indicacionũ. Uerius igitur et breuius qui statũ et cõtuig
et indicacionẽ idem esse uoluerint. Cõtinens aurẽ id esse
quo sublaro lis esse non possit. Hoc mihi uident᷑ utrãq
cansam complexi. et quod horestes matiẽ et quoday¬
mestra accanenonẽ ocaderit Idẽ indicationẽ et statum
consentire semper existimarũt. Neq eñ aliud eorũ
racioni cõnemiens fuisset. ueꝵ hec affectara subtilitas
circa nonã reꝵ ambiaost laboret a nobis in hoc assu
solum ne paꝵ diligenter inquisisse de opere quod agressi
sumꝰ uiderem. simplicius aurẽ instituẽti nõ neccesse pa¬

Expanded text:
re agitur appellat; quibus id contineatur, continentia, quasi re agitur appellat; quibus id contineatur, continentia, quasi firmamenta defensionis, quibus sublatis defensio nulla sit; at in Partitionibus oratoriis firmamentum, quod opponitur defensioni, quia continens, quod primum sit, ab accusatore dicatur, ratio a reo, ex rationis et firmamenti quaestione disceptatio sit iudicationum. verius igitur et brevius ii, qui statum et continens et iudicationem idem esse voluerunt; continens autem id esse, quo sublato lis esse non possit. hoc mihi videntur utramque causam complexi, et quod Orestes matrem et quod Clytaemnestra Agamemnonem occiderit. iidem iudicationem et statum consentire semper existimarunt, neque enim aliud eorum rationi conveniens fuisset. verum haec adfectata subtilitas circa nomina rerum ambitiose laborat, a nobis in hoc assumpta solum, ne parum diligenter inquisisse de opere, quod aggressi sumus, videremur; simplicius autem instituenti non est necesse p
Abbreviated transcription (Latin):
lusuĩ tubunit̃ uimꝰ afferebar. iudicacio an in deuinatũ
an tubir a milire occidi opornent. Ald̾ius eciã status
questiõti alreuius iudicacõam purc̃t q̃stio qualitatis an
prt dodium nulo omadcui. indicacio cõietinalie. an cbos¬
dure insidias secerit ponuũt et illud sepe cansam ĩ aliquã
dem dimiti que nõ su propria qõme et de ea indicari ua
quib multũ dissennio. Nam et illa q̃stio omẽs qui pina
et insidiatus clodius sequit᷑ ut recte sir occisus quom uero
i aliquã rem missa cauia est recessum est a questione
que erar hic constituta q̃stio ubi indicacio est: paulũ
in hĩe secũ cicero eciam dissentit. Nã in ⁊hecoricis quẽ¬
admodum suꝑus dixi hermagorã est sequntꝰ in thopi¬
cis ex statu effeccã cõtenciõem louo ueroꝵ existimat.
idq trebacio qui iuuis erat consultus alludeus qua de

Expanded text:
ratio, quod is vim afferebat; iudicatio, an indemnatum, ratio, quod is vim afferebat; iudicatio, an indemnatum, an tribunum a milite occidi oportuerit. alterius etiam status quaestionem, alterius iudicationem putant. quaestio qualitatis, an recte Clodium Milo occiderit. iudicatio coniecturalis, an Clodius insidias fecerit. ponunt et illud, saepe causam in aliquam rem dimitti, quae non sit propria quaestionis, et de ea iudicati. A quibus multum dissentio. nam et illa quaestio, an omnes, qui paterna qualitatem? nam si est insidiatus Clodius, sequitur, ut recte sit occisus. cum vero in aliquam rem missa causa recessum est a quaestione, quae erat, et hic constituta quaestio, ubi iudicatio est. paulum in his secum etiam Cicero dissentit. nam in Rhetoricis quemadmodum supra dixi Hermagoran est secutus; in Topicis ex statu effectam contentionem κρινόμενον existimat, idque Trebatio, qui iuris erat consultus, adludens qua de
Abbreviated transcription (Latin):
non in omẽs controuersias cadit: nãq fuerit cans
faciendi ubi factũ negatur: aut ubi cansa tractetur
negant eodem loco esse iudicaciont̾. quo questioẽ idq
et in rhetorias cicero et in partiaoibus dict. Nam
in cõrectina est questio ex illo factũ non factũ an fctm
sit. Ibi ergo iudicacio ubi questio quia in cadẽ re p̾ma
questio et extrema disceptatio: at in qualitate macrẽ
orestes ocadit recte nõ recte an recte ocaderit questro
nec statim indicacio. Quando ergo illa parit ieũ
ocaderat sed nõ ideo tu macrẽ debiusti ocadere: an de¬
buerit hic indicacio firmamẽtũ ame̾ ip̃is ubis ponã
si uelu orestes dicere eiuimodi animũ matris sut ĩ
neus et familie urab eo perias liberi potissiumũ petere
debuerint. Utũt alii et talibus exemplis qui bona pa¬¬
terua comsapserit nee connionet᷑ in opera ꝓmblicd con¬
sumip sur Quiestio an qͥsquit cõsmpstrit prohubenduo sn.

Expanded text:
non in omnes controversias cadit. nam quae fuerit causa non in omnes controversias cadit. nam quae fuerit causa faciendi, ubi factum negatur? at ubi causa tractetur, negant eodem loco esse iudicationem quo quaestionem, idque et in Rhetoricis Cicero et in Partitionibus dicit. nam in coniectura est quaestio ex illo factum , non factum an factum sit. ibi ergo iudicatio, ubi quaestio, quia in eadem re prima quaestio et extrema disceptatio. at in qualitate, matrem Orestes occidit: recte, non recte, an recte occiderit, quaestio nec statim iudicatio. quando ergo? ilia patrem meum occiderat; sed non ideo tu matrem debuisti occidere; an debuerit, hic iudicatio. Firmamentum autem verbis ipsius ponam: si velit Orestes dicere eiusmodi anzimunm matris suae neris etfamiliae, ut ab ea poenas liberi potissimum sui petere debuerint. utuntur alii et talibus exemplis: qui bona paterna consumpserit, ne contionetur; in opera publica consumpsit; quaestio, an, quisquis consumpserit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
quale est occidit agamenonẽ lytemestra. quia ille
filiam conẽm inolanciat et captiuã pellice᷑ addu¬
cebar. Idẽ purant et sub una q̃stione esse płres qoñes.
Ut si orestes. et alterã afferar cãm matris necate
quod responsis sir impulius: quot auce̾ carisas faciẽdi
totidem iudicaciones. Nam et hec erir Iudicacio an
responsis parere debuerit. sed et una cana plures hab̾e
questiones et indicaciones ur ego arbitror potest ue ĩ
eo qui quom adulterã depreheusam ocadisset adulteꝵ
qui cum effugerat. postea in foro occidit: causa eun est
una adulcer fuit qõnes et indicacõnes an illo tẽpore.
unꝰ fit ad quẽ ieferũt᷑ omĩa ita idicacio maxime pro¬
pria de qua promĩciatur Aupor antẽ quod ut dixi
õtinẽs ali alii fumanẽtũ purãt: cicero fumissimã
argumẽtacioc̃m defensoris et potissimã adindicacoem
quibuidam id indet᷑ esse post quod inhil querit᷑ qͥbusdã
id quod adiudicatõem firiuissũ affertur: causti facti

Expanded text:
sci videtur, quale est: Occidit Agamemnonem Clytaemnestra, quia ille filiam communem immolaverat et captivam pellicem adducebat. iidem putant et sub una quaestione plures esse rationes, ut si Orestes et alteram adferat causam matris necatae, quod responsis sit impulsus; quot autem causas faciendi, totidem iudicationes; nam et haec erit iudicatio, an responsis parere debuerit. sed et una causa plures habere quaestiones et iudicationes ut ego arbitror potest, ut in eo, qui, cum adulteram deprehensam occidisset, adulterum, qui tum effugerat, postea in foro occidit. causa enim est una, adulter fuit; quaestiones et iudicationes, an illo tempore, unus sit, ad quem referuntur omnia, ita iudicatio maxime propria, de qua pronuntiatur. συνέχον autem quod, ut dixi, continens alii, firmamentum alii putant, Cicero firmissimam defensoris et adpositissimam ad iudicationem  quibusdam id videtur esse, post quod nihil quaeritur, quibusdam id quod ad iudicationem firmissimum adfertur. causa facti
Abbreviated transcription (Latin):
eodem quo sunt usi omẽe fere ex emplo: orestes matrem
occidit hoc constat: dicit se iuste frasse: status erit
qualiranie questio an iuste fecerit. racio quodclyt¬
matrẽ a filio ocadi: quidã diniserũt getior is ooccio a ut
esset alcera propter quã indiciũ cõstitutũ est ut occisa

Expanded text:
eodem, quo sunt usi omnes fere, exemplo? Orestes matrem eodem, quo sunt usi omnes fere, exemplo? Orestes matrem occidit, hoc constat; dicit se iuste fecisse: status erit qualitatis; quaestio, an iuste fecerit, ratio, quod Clytmatrem a filio occidi. quidam diviserunt αἴτιον et αἰτίαν ut esset altera, propter quam iudicium consti
Abbreviated transcription (Latin):
LS muret̃e inruẽdũ deiceps heriagore uide
quid sit questro: racio: inditacio cõtinte ue
Rur alii nocant firmame̾tũ. questro latius
mulligit᷑ omĩe de qua in utrãq ꝑtem uel in
płies dici aidibiluti potest. In indiciali auit̾ man̾a
duplicter acapienda est: altero modo quo dicius
mulras qõnes habere cõnionersiam : quo eciã miorce
omnres complectim: alcero quo significamꝰ sĩmã
illam in qua cauia uertitur. de hac mĩt loquor ex qua
nasatui status an factũ sic quid factũ sit an recte
factum sit has hermagoras. et appollodorus et alii
lurun scriptores proprie questiones uocãt Theodor
Ut dixi capira gencialia sicut illas mrorce. aut ex ill
pendentes specialia. Nã exqõnem ex questione nasci.
et speciem in sptaes dundi tõuenit. Hauc igit᷑ qõnem
oeluti puapalem uocant Ii dugor racio aute̾ est quo
id quod factũ esse constat: defendicun. Et quor nõ utamꝰ

Expanded text:
s inventis, intuendum deinceps Hermagorae videtur, quid sit quaestio, ratio, iudicatio, continens, vel, ut alii vocant, firmamentum. quaestio latius intelligitur omnis, de qua in utramque partem vel ines dici credibiliter potest. in iudiciali autem materia dupliciter accipienda est: altero modo, quo dicimus multas quaestiones habere controversiam, quo etiam minores omnes complectimur, altero, quo significamus summam illam, in qua causa vertitur; de hac nunc loquor, ex qua nascitur status, an factum sit, quid factum sit, an recte factum sit. has Hermagoras et Apollodorus et alii plurimi scriptores proprie quaestiones vocant, Theodorus, ut dixi, capita generalia, sicut illas minores aut ex illis pendentes specialia. nam et quaestionem ex quaestione nasci et speciem in species dividi convenit. hanc igitur quaestionem veluti principalem vocant ζήτημα. ratio autem est, qua id, quod factum esse constat, defenditur. et cur non utamur
Abbreviated transcription (Latin):
dian oporcet . que omña idem sunit. Mã et de eo questis est
quod in cõnonersiam ueniet et de eo iudicatur de quio q̃stro
ist ses non perpetuo iurendimꝰ in hoc aminũ et orpida¬
date landie ut cũq acquirẽde uel dicendi uoluxtare euaga¬
nimi quãdo uberior sempei oxtia caniam mau̾ia est quia
i concioneisia panca sunt. extra omĩa ethis dicit̾ de hie
qure accepimꝰ Alhie de quib uolumꝰ nec taniẽ hoc prea¬
piendum est ur q̃stionẽ cõtinẽs iudicacõcm inuenianus.¬
nõ id quidẽ facle est. quã ut mtueani᷑ semꝑ aut cerre si
digressi fuerimꝰ. saltem reapiam ꝰ ne plarisum astectãtib :
auna exadãt Iheodori schola ut dixi omĩa reffert ad capi¬
ta. hus plina inrellegñt᷑. unomõdo sũma questio item
ue stanis aliero cetereq ad sũmã referũt᷑ tercio propofitio
cum affiriatõnt: it dicimꝰ caput rei est apd̾ menãdrũ
erit capur sed id maiꝰ aut minꝰ. Et quomã que de his

Expanded text:
dicari oporteat; quae omnia idem sunt. nam et de eo quaestio est, quod in controversiam venit, et de eo iudicatur, de quo quaestio est. sed non perpetuo intendimus in haec animum et cupiditate laudis utcunque acquirendae vel dicendi voluptate evagamur, quando uberior semper extra causam materia est, quia in controversia pauca sunt, extra omnia, et hic dicitur de his, quae accepimus, illic, de quibus volumus. nec tam hoc praecipiendum est, ut qnam id quidem facile est, quam ut intueamur semper, aut certe si digressi fuerimus saltem respiciamus, ne plausum adfectantibus arma excidant. theodori schola, ut dixi, omnia refert ad capita. his plura intelliguntur: uno modo summa quaestio item ut status, altero ceterae quae ad summam referuntur, tertio propositio cum adfirmatione; ut dicimus, caput rei est, apud Menandrum erit caput; sed id maius aut minus. et quoniam, quae de his
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc aute̾ quã nos maceriã uocanius: idest res sub¬
iectaee quidã modo infuta medo non propriã ⁊hetorices
esse dixenit. eamq arcem cnrcũcuu̾tm uocanerunt
quod in om̃i macera diceret: cum quib nhi mimina
ongna est. Nam de oñi maceua dicere tam facent᷑
propriã habere materiã: quia inłuplicẽ habeat negat:

Expanded text:
hanc autem, quam nos materiam vocamus, id est res subhanc autem, quam nos materiam vocamus, id est res subiectas, quidam modo infinitam modo non propriam rhetorices esse dixerunt, eamque artem circumcurrentem vocaverunt, quod in omni materia diceret, cum quibus mihi minima pugna est. nam de omni materia dicere eam fatentur; propriam habere materiam, quia multiplicem habeat, negant.
Abbreviated transcription (Latin):
alem assignant. id est praginaticon. ego itq id sum
anctoribus matruã esst ⁊ hecoriecs indico omẽe rcs
qutañqͣ erad dicandiũ subieite fũt. Nam socratet apd
platonẽ dictie gorgie uidte᷑ nõ in uerbiẽ isse man̾em
ses in rebuis. et in phordio palam non in indicus modo
et condicionibus sed in rebus̾ cca prinaris ac donestiti
chetoricĩ essi demonstrat. Quo maĩfestum est hane
opimoni ipins platoniis fuisse. et ciccio quedã loco ma¬
teeiam iherorices uocat res que subiecte lũt er sed co¬
tus demũ purat esse subiectas alio uera de omibus
rebus orarou dicindũ ibiiat᷑. hs quidt̃ uerbis. Quã¬
ꝙͣ uis oraroris professioq ip̃a benedicendi hoc susciptre
ac polliceri uidcati ut om̃i de re quecuĩq̃ sit ꝓposua¬
tors que suue in horini uira quãdo quidẽ in ea u̾sat᷑
oraror arq ca est ei subicita mauries: onna quefita:¬
udita: lecta idisputata: tractata: agirata esse debet

Expanded text:
alem adsignant id est πραγματικόν. ego neque id sine alem adsignant id est πραγματικόν. ego neque id sine auctoribus materiam esse rhetorices iudico omnes res quaecunque ei ad dicendum subiectae erunt. nam Socrates apud Platonem dicere Gorgiae videtur, non in verbis esse materiam sed in rebus. et in Phaedro palam, non in iudiciis modo et contionibus, sed in rebus etiam privatis ac domesticis rhetoricen esse demonstrat. quo manifestum est hanc opinionem ipsius Platonis fuisse. et Cicero quodam loco materiam rhetorices vocat res, quae subiectae sint ei, sed certas demum putat esse subiectas. alio vero de omnibus rebus oratori dicendum arbitratur his quidem verbis: quanquam vis oratoris professioque ipsa bene dicendi hoc suscipere ac polliceri videtur, ut omni de re, quaecunque sit ptori, quae sunt in hominum vita, quandoquidem in ea versatur orator atque ea est ei subiecta materies, omnia quaesita, audita, lecta, disputata, tractata, agitata esse debent.
Abbreviated transcription (Latin):
tolerancia tamẽ dolorie. lande sua non carebit. Nulta
fiũt eadem sed alicer. sufficiant igitur hec quia de utile¬
Ale RlAMA ⁊hetorices quidam dixerunt esse
oracionem qua in sentẽtia poinit᷑ apud platonẽ
gorgias. que si ita accipitur ut sermo quaclĩq
de re compositus dicatur oracio nõ maceria.
sed opus est ut scatuarii statua. Nam et oracio efficitur
arte sicut et statua si non hac appellacõne uerba ipsa sigͥ¬
ficari putamꝰ inhil hec sine rerũ subseãcia faciũt. quidã
argumẽta persuadibilia que et ipsa in ꝓte siur operis
et arte fuã: ec maccria igenm quidã cuulos questionte
quoꝵ opimo nõ quolitaie. sed modo euauit. Ese tr̃m hec
marcua rherorices sed non sola. quidã quia u̾trs sit ⁊he¬
tonte. mareriã eius totã iutã uocant⁊ alii quia non
officiis et suo fuic inrelligũt᷑. Rhecoritẽ quoq dicunt
in una aliqua parit ponẽdam / aq locũ in echice negoti¬

Expanded text:
tolerantia tamen doloris laude sua non carebit. multa tolerantia tamen doloris laude sua non carebit. multa fiunt eadem sed aliter. sufficiant igitur haec, quia de utilimateriam rhetorices quidam dixerunt esse orationem, qua in sententia ponitur apud Platonem Gorgias. quae si ita accipitur, ut sermo quacunque de re compositus dicatur oratio, non materia sed opus est, ut statuarii statua; nam et oratio efficitur arte sicut statua. sin hac appellatione verba ipsa significari putamus, nihil haec sine rerum substantia faciunt. quidam argumenta persuasibilia; quae et ipsa in parte sunt operis et arte fiunt et materia egent. quidam civiles quaestiones; quorum opinio non qualitate sed modo erravit, est enim haec materia rhetorices sed non sola. quidam , quia virtus sit rhetorice, materiam eius totam vitam vocant. alii , quia noofficiis et suo fine intelliguntur, rhetoricen quoque dicunt in una aliqua parte ponendam, eique locum in ethice negoti
Abbreviated transcription (Latin):
aut in indiais si iustiait ignaiꝰ sir. Quid nõ fortitudint̃
postular res eadem: quoi sepe contͣ tubulcuras popube
uinas sepe quom periculosa potentium ofenia nõ nuꝙͣ
in indicio nuloniano inrer cucũtuia nulitũ arma dicẽdũ
sir ut si uirtus non est ne pertecta quidẽ esse possit oracio.
qd̾ si cam quoq est aminaliũ u̾tus qua prestat cetera uel
pleraq ut in leone impetus: in cquo uelocitas. homine
porro raciont arqz oracõne excellere cereris certũ est. Quor
nõ tam in eloguẽna ꝙͣ in racione u̾tutem euus esse creda¬
mus. recceq hoc apud ciceronẽ disserit crassus. est cñ
eloquẽtia una quedã de sumus uiitutib. et ip̃t ciciro sua
periona cum ad urutũ in epłis: tum alus eciam locis
utiuẽ eam appelle̾t. At proheniũ aliquãdo ac nauatõe
dicit malus homo etargumẽta fit ut inhil sit in his re¬
qunendũ Nam et iatio pugnabit acriter utis tamen
erit fortundo et tormẽta sue gemiini ferer malus fermis

Expanded text:
s? quid ? non fortitudinem postulat res eadem, cum saepe contra turbulentas populi minas, saepe cum periculosa potentium offensa, nonnunquam, ut iudicio Miloniano, inter circumfusa militum arma dicendum sit; ut, si virtus non est, ne perfecta quidem esse possit oratio. quodsi ea in quoque animalium est virtus, qua praestat cetera vel pleraque, ut in leone impetus, in equo velocitas, hominem porro ratione atque oratione excellere ceteris certum est: cur non tam in eloquentia quam in ratione virtutem eius esse credamus, recteque hoc apud Ciceronem dixerit Crassus: est enim eloquentia una quaedam de summis virtutibus, et ipse Cicero sua persona cum ad Brutum in epistulis, tum aliis etiam locis virtutem eam appellet? at prooemium aliquando ac narrationem dicet malus homo et argumenta, sic ut nihil sit in iis requirendum. nam et latro pugnabit acriter, virtus tamen erit fortitudo; et tormenta sine gemitu feret malus servus,
Abbreviated transcription (Latin):
rus interiogari pareretur qua quisqz de ie uellet. Iꝯer¬
magoras quoq dicendo materiã esse in causas et in
questionib ontes res subiectas erat complexus. sed gõnes
si negat ad ⁊hetoricen pertinere dissentit a nobit. slan
ad ĩhetoricen pertinet ab hoc quoq aduiuat᷑. Nihil est
eñ quod non in caniam. aut q̃stionẽ cadat Aristoteles
tres faciendo partes orõius: Indicialem deliberanuam
demõstratiua. pene et ipsi oratori subucit omĩã Nihil
eũ non in hec cadit. quesitũ a pancissiis et de ĩstrumẽ¬
to. et instrumentũ uoco. sinc quo formari materia: et¬
in id qd uelimꝰ efsici opus non possit. Uerũ hoc ego
non artem cicdo egere sed artisicẽ neq cũm stic᷑cia desi¬
derat instruẽtũ que potest ẽẽ cõsumata eciã si inhi
faciat. Sed ille arcifee ut celator celũ. et pictor penui¬
cilla. Itaq hec in eum locũ quo de oracore tractatini su¬

Expanded text:
riis interrogari pateretur, qua quisque de re vellet. Herriis interrogari pateretur, qua quisque de re vellet. Hermagoras quoque, dicendo materiam esse in causa et in quaestionibus, omnes res subiectas erat complexus. sed quaestiones si negat ad rhetoricen pertinere, dissentit a nobis; si autem ad rhetoricen pertinent, ab hoc quoque adiuvamur. nihil est enim, quod non in causam aut quaestionem cadat. Aristoteles tres faciendo partes orationis, iudicialem, deliberativam, demonstrativam, paene et ipse oratori subiecit omnia; nihil enim non in haec cadit. quaesitum a paucissimis et de instrumento est. instrumentum voco, sine quo formari materia in id quod velimus effici opus non possit. verum hoc ego non artem credo egere sed artifice. neque enim scientia desiderat instrumentum, quae potest esse consummata, etiamsi nihil faciat, sed ille artifex, ut caelator caelum et pictor penicilla. itaque haec in eum locum, quo de oratore dicturi su
Abbreviated transcription (Latin):
eut mrdicus ses faciet ut meditus. An huiꝰ modi res.
neq in laudem: neq in deliberacionẽ: nrq in indiciũ ue¬
nũt. Ergo quom de faciendo portu ostiensi deliberatum
est non debinit dicere sentẽciam orator, At qui opꝰ erat
rõm architectoꝵ. liuores et tumoree in corpore crudiratis
an uenem signa suit nõ tractat oraror. At est id ex racione
mediane circa meniias et imeros nõ cõuersabit᷑. dicaꝰ
has grometrie esse parces. equidem onñã credo fere posse casu
aliquo uenire in officiũ oratoris. quod si non accidet non
erũt ei subitcta: ita sic quoq recte diximꝰ maceriã ⁊heto¬
rices esse omnes res ad dicendum ei subiectas: quod qͥdẽ
probar eciam sermo conuus. Nam quom aliquid de
quo dicamus acapimꝰ positam nobis esse marcriã: frequẽ¬
ter eciam prefacione testam. Gorgias quidt̃ adeo ⁊he¬
tori de omibus putauit esse dicendum: ut se in audire¬

Expanded text:
erit medicus, sed faciet ut medicus. an huiusmodi res erit medicus, sed faciet ut medicus. an huiusmodi res neque in laudem neque in deliberationem neque in iudicium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi deliberatum est, non debuit sententiam dicere orator? atqui opus erat ratione architectorum. livores et tumores in corpore cruditatis an veneni signa sint, non tractat orator? at est id ex ratione medicinae. circa mensuras et numeros non versabitur? dicamus has geometriae esse partes. equidem omnia fere credo posse casu aliquo venire in officium oratoris; quod si non accidet, non erunt ei subiecta. ita sic quoque recte diximus, materiam rhetorices esse omnes res ad dicendum ei subiectas; quod quidem probat etiam sermo communis. nam cum aliquid, de quo dicamus, accepimus, positam nobis esse materiam frequenter etiam praefatione testamur. Gorgias quidem adeo rhetori de omnibus rebus putavit esse dicendum, ut se in audito
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sentẽcia. nems esse poterit om̃i lande cruuulatꝰ
oraror insi erit om̃iũ reꝑ magnaꝵ acq arciũ stiẽtiã
consequutꝰ. Sed nchi sanb es eius esse oratorẽ rer
de qua dicit nõ inscui neq c̃ oree carisas nouit. et
debet posse de om̃ib dicort de quib ergo diter de quib
dicit similut̃ de artibus quoq de quib dicendum crit
mierim discet. et de quib didient dicẽta. Quid eigo:
non faber aut de fabrica incliu̾e aut de musice nui¬
sicus. si neiaat oraroi quid sit de quo querat᷑. plant
melius Nam ee migacor iusticudmluteratusq de
cauia sua melius ꝙͣ orator qui nesciet quid int lice fit
sed accepta a nuifico: a fabio sicue a licigatore meliꝰ
oraror ꝙͣ ip̃e docuerit. Ueruĩ et faber quom de fubrica
et musicus quom de mutica si quid cõfiriacoe de fide¬
rauerit dicer nõ eut quidẽ orator. sed faciet illud qua
oiaror sicut quem uulnꝰ imperitus deligauit: non

Expanded text:
quidem sententia nemo esse poterit omni laude cumulatus quidem sententia nemo esse poterit omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus; sed mihi satis est eius esse oratorem rei de qua dicet non inscium. neque enim omnes causas novit, et debet posse de omnibus dicere. de quibus ergo dicet? de quibus didicit. similiter de artibus quoque, de quibus dicendum erit, interim discet; et de quibus didicerit dicet. quid ergo? non faber de fabrica melius aut de musice musicus? si nesciat orator, quid sit, de quo quaeratur, plane melius. nam et litigator rusticus illitteratusque de causa sua melius, quam orator, qui nesciet quid in lite sit; sed accepta a musico, a fabro, sicut a litigatore melius orator quam ipse qui docuerit. verum et faber, cum de fabrica, et musicus, cum de musica, si quid confirmationem desideraverit, dicet. non quidem erit orator, sed faciet illud quasi orator, sicut cum vulnus imperitus deligabit, non