comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidebiut res propiiques qꝙ sił nam angulis nisualis sit
ent maior q si lincę trahaentar rectę ab oculo sine fractio.¬
ne ad extrnitates ni. et sulo maion angulo. et fanen ima.¬
go minor est re ipsa. siuero ocalus sit in subhilioni medio.
et concauitas sit uertus oculu. et centrum densiono corpo
or. sed angalus ent minor. et imago minor. si uero ocu-¬
lus sit in dension medio. et concauitas sil uergus ouilu et
conus sit inter centum con iaui corpons. et rem. tuue res ui¬
debitar ultra locum suum ne motius̃. et sub minon angulo
et imago ent maior. si uero centrum corpons contaui sit
infer oulum. et rem uigam cętens conditionibus renanenti¬
bus adhui res uisa uidebitur remohus. et sulo angulo ma-¬
ion. et imago ent maior. si aut conuexitas corpono sit uer¬
sus oiulum ent similitir ⁊ modio. nam duobũo si olulus
sit in subtilion. et duobus si ouilus sit in grassigii. si igi
quo res est sit uersus oiulun tuni potrot res iusa esse inter.

Expanded text:
videbitur res propinquius quam sit. Nam angulus visualis sic erit major, quam si lineae rectae trahantur ab oculo sine fractione ad extremitates rei, et sub majori angulo, et tamen imago minor est re ipsa. Si vero oculus sit in subtiliori medio et concavitas sit versus oculum, et centrum densioris fig.or. Sed angulus erit minor, et imago minor. Si vero oculus sit in densiori medio, et concavitas versus oculum, et oculus sit inter centrum concavi corporis et rem, tum res videbitur ultra locum suum remotius, et sub minori angulo, et imago erit major. Si vero centrum corporis concavi sit inter oculum et rem visam, caeteris conditionibus remanentibus, adhuc res visa videbitur remotius et sub angulo majori, et imago erit major. Si autem convexitas corporis sit versus oculum, erit similiter quatuor modis: nam duobus, si oculus sit in subtiliori medio, et duobus, si oculus sit in grossiori. Si figquo res est sit versus oculum, tunc potest res visa esse inter
Abbreviated transcription (Latin):
nia. funt est nagna diuencitas. nam uel concauitas corho
no uersus oiulum. uel conuexitas si concauitas tunc est t
inter ientrum medii. et sem uisam aut inter oiulum. et it ui¬
sam. et non fiat hu uis đ cento medii dentiono. ued subti¬
ligno. quia iden est centrum utriusqq. et concauitas uhiusꝗs
est uersus oculum. quia iden est eentua sphęnii contineno
et contenti. Ponan etgo primo omnes istos modos. deinde
exemplificabo in figuns: nam sit oportet fen ꝑlanoni sra¬
trus in figuno quę his ponuntur secundun ordinen arnculor

Expanded text:
rica, tunc est magna diversitas. Nam vel concavitas corporis rica, tunc est magna diversitas. Nam vel concavitas corporis est versus oculum vel convexitas. Si concavitas tunc est quatuor inter centrum medii et rem visam, aut centrum inter oculum et rem visam. Et non fiat hic vis de centro medii densioris vel subtilioris, quia idem est centrum utriusque, et concavitas utriusque est versus oculum, quia idem est centrum sphaerici continentis et contenti. Ponam ergo primo omnes istos modos, deinde exemplificabo in figuris; nam sic oportet fieri prru
Abbreviated transcription (Latin):
uel huiurmodi alia perzpicua func res apparet lorge ma
ior qͥo sif. nam uidetur sub maion angulo. et saho pro.¬
pin quius. qͥq si medi esset unifome. cuius demoncha.¬
tio patet i har figura. nam f. uisibile uidetur in d. ut
radius uisibilis. ad concuriunt ium catheto fh. et si¬
militerq. apparebit in e ubiae. radius uiribilis con-¬
iurnt cum q. in catheto. et idco fota res gf. apparbit
in loco el propinquus oculo. et uidebitur sub maion argulo
qo si corpao unun esset. non sub aggulo. o abͭ uide¬
birtur per hȩe duo iorpora. sed sub anqulo gaf. uidebitit
ꝑ unun medium sine frachione.
si uero oculus sit in dension medio. et res uisa in subtilion tre
quilo uidebitir. tum quia renosius apparebit nam o. uidebitir
in hit. in r ultra rm uisam. itaq or. apparbit in fh. nan ra¬
diuo uisualio ab. coniunt in rħ. cum catheto . he. et radius¬
res tota sub anqulo .a abo. propter fractionem. et sine fractio¬

Expanded text:
um, et hujusmodi alia perspicua, tunc res apparet longe fig. um, et hujusmodi alia perspicua, tunc res apparet longe fig. major quam sit: nam videtur sub majori angulo, et satis propinquius quam si medium esset uniforme. Cujus demonstratio patet in figura ista. Nam f visibile videbitur in d, ubi radius visualis a d concurrit cum catheto f h; et similiter g apparebit in c, ubi a c radius visualis concurrit cum g m catheto, et ideo tota res g f apparebit in loco c d propinquius oculo, et videbitur sub majori angulo, quam si corpus unum esset. Nam sub angulo o a p videbitur per haec duo corpora, sed sub angulo g a f videretur per unum medium sine fractione. Si vero oculus sit in densiori medio, et res visa in subtiliori, tugulo videbitur, tum quia remotius apparebit. Nam o videbitur in h, et f in k ultra rem visam, ita quod o f apparebit in k h: nam radius visualis a b concures tota sub d a b angulo propter fractionem; et sine fractio
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinis interponatur. ut festura parua stans contra oui¬
lum. et intra ipsum. et aliquod. et iusibile impediet transi.¬
tum speuei alicuius partis eius augctuam. et tunc radii le¬
dinantis catent seꝑ concam ab uña ie. quia prefer unam
perpendiulanm quę iadent. nisi esset obitrulan cadent
infinite declinantes. ut nuni uisun est. et ileo uilebitur
solum ꝑ radios fraitos. et non per rctos. ut patit ꝑ expen¬
entiam si quis tencat inter oculum et aliam rem pestuca.
uel acum. et preuiput ad candelan potrst hoc expenni.¬
Duendun uero ꝙ uisio ꝑ prachionen est in concursu ra¬
dii uisualis cum catbeto. siuuit dictum est đ reflexione
sed hoi potist esse modis uariis. et mi rabilibus. quattnus
nis. et conuaxio acuidit huiuo diuercitas. et secundu
hoc quod oculus est in medio subtilion. uel dertiori
et res uisa est e contrano siue oiulus ett in perspicuo
subtilioui. et inter oulum. et rem uigam sit mediun den.¬
siuo. ut aqua planę superfiuei. uel en stallum. uel uiha¬

Expanded text:
latitudinis interponitur; ut festuca parva stans contra oculum inter ipsum et aliquod visibile impediet transitum speciei alicujus partis ejus directum. Et tunc radii declinantes cadent super corneam ab illa re; quia praeter unam perpendicularem quae caderet nisi esset obstaculum, cadunt infinitae declinantes, ut nunc visum est. Et ideo videbitur solum per radios fractos et non per rectos, ut patet per experientiam, si quis teneat inter oculum suum et aliquam rem festucam vel acum; et praecipue ad candelam potest hoc experiendum vero quod visio per fractionem est in concursu radii visualis cum catheto, sicut dictum est de reflexione. Sed hoc potest esse modis variis et mirabilibus. Quatenus vis et convexis accidit hujusmodi diversitas. Et secundum hoc quod oculus est in medio subtiliori vel densiori, et res visa e contra. Si vero oculus sit in perspicuo subtiliori et inter oculum et rem visam sit medium densius, ut aqua planae superficiei vel crystallus, vel vitr
Abbreviated transcription (Latin):
dilur conus pyramidis. et fit curta prramio et demuinta¬
ta. Possunt aut malta uiden pretir ea a quibeus uenit
hec prramis. sed non ꝑ radios nflegos suꝑ oculũ. quia
tuni niedunt ab eo. et ideo perpractos nam suꝑ. ac an¬
dialio funi .pn. radius uenit a it uisibili exha prami
neq ingreditur faramen uicę. aut si iugredeitur nõ unte
ad qlaualem. sed fransiret ultra usq ad latus oculi sicat
ad l panctun. ergo lum uirtes uisiua non sit nici ingla.¬
uali non uidebitur ꝑ radium pl sed quia somta est den.¬
nor aił et prra diuo non iadit perpenduulanter suꝑ
comcam. licet̃ cadet intra ppraniden antiq perhanst̃as
comeam oportit ꝙ prargatur in igrasta eiuo similiter
si a puncto extra prraniden mdialen cadat radius cu¬
ser concaa. et exhra pyramiden uisualin ut ꝗ ut ꝗd¬
non ibit in I. sel frargetur in i. puacto in superfiue comee

Expanded text:
io conus pyramidis, et fit curta pyramis et detruncata. Possunt autem multa videri praeter ea a quibus venit haec pyramis; sed non per radios reflexos super oculum, quia tunc recederent ab eo; et ideo per fractos. Nam sit a c andialis, tunc p n radius venit a re nec ingreditur foramen uveae, aut si ingrederetur non iret ad glacialem, sed transiret ultra usque ad latus oculi, sicut ad l punctum. fig. Ergo, cum virtus visiva non sit nisi in glaciali, non videbitur p per radium p l; sed quia cornea est densior aere, et p n radius non cadit perpendiculariter super corneam, licet cadat infra pyramidem antequam venit ad corneam, oportet quod frangatur in ingressu ejus. Similiter si a puncto extra pyramidem radialem cadat radius super corneam, et extra pyramidem visualem, ut q d, non ibit in s, sed frangetur in d puncto in
Abbreviated transcription (Latin):
nante prmahi ad suferfiuen comeę. et quę libet caꝵ pur
qttar et cadet in foranen ut ueniat in aliquen punctun
qlaualio sicut patet in radio pb nam nonr uidit in e sa
Fangitur in bo iuncto coincę inter incessua teitum qui
est be et perpenduularem. que est bo. ut uadat insi
punctum glaualis et sio est de infinitis. et non nultun

Expanded text:
nantes protrahi ad superficiem corneae, et quaelibet illarum frangetur et cadet in foramen, ut veniat ad aliquem punctum glacialis, sicut patet in radio p b; nam non vadit in c, sed frangitur in b puncto corneae inter incessum rectum qui est b c, et perpendicularem quae est b o, ut vadat in f pun
Abbreviated transcription (Latin):
manifestato quomolo fat uisio per liatas reitas. et reflexes
hoc Y manitestardum est quo modo fiet ꝑ fractis. et liuet
istid sit difficilia predicho tança ian habenuo magnam
dispositionen ad sciendun prȩdicta. eoq in maltio conuenit
hu iun illis. et in partrilla guo est de uiso recto dicham.

Expanded text:
fiat per lineas rectas et reflexas, nunc tertio manifestandum est, quomodo fiat per fractas. Et licet istud sit difficilius praedictis, tamen jam habemus magnam dispositionem ad sciendum per praedicta, eo quod in multis convenit hoc cum illis, ut in parte illa quae est de vis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicar A casu Iutis secundum angulos uanata ad no¬
tum stille. et ideo uidetur proiicent tadio secndum di.¬
uera loia. et sunfillare. si enim maginenur rotam cuius
centrum esset cenfreem mundi. et circun ferentiaͣ esset cȩ̃
non apparent mouen prope circunfercitiam proptir distan.¬
ham uigis uidenhir samen sensibilitir mouen cirça centi
est nobie motis suintillasionis: quem promisi in prȩiedenti
ꝙ speculo posito in uase habense aquam. ium iuplex ap¬
pareas ibi imago una ent solis. alia ent alisuus stellȩ
egiotintio prope solem. sed stella fixa este non potest quia
sol euastãt ean. Neq est aliquea de plancho. quonium pla¬
nete aliquaro distant mims aliquario Ilus. sea imggi

Expanded text:
ndum angulos variatos ad motum stellae, et ideo videtur projicere radios secundum diversa loca et scintillare. Si enim imaginaremur rotam, cujus centrum esset centrum mundi, et circumferentia esset coelumnon apparerent moveri prope circumferentiam propter distantiam visus, {viderentur} tamen sensibiliter moveri circa centruest novus modus scintillationis {quem} promisi in praecedentibpud perspectivos, quod speculo posito in vase habente aquam, cum duplex appareat ibi imago, una erit solis, alia erit alicujus stellae existentis prope solem. Sed stella fixa esse non potest quia sol occultat eas, nec est aliquis de planetis, quoniam planetae dista
Abbreviated transcription (Latin):
appant sed est duplex imago solis. uel luuę a el cardele de
aupliu speue  rflexa. nan superfiues aquę est spbe ᵈ. et ob
illa st una mago. et alia aͥ speulo. et estinatir ꝙ ista
quę ab apea fit maior est. et sensibilior quoniam̃ ralusꝗ
Faut aliguam imaginen multum debilitatir ꝑꝑr hor q p̃¬
tio frangitur ad nperficiem aeno. sed nflegio. et fractio
mustur debilitant speuem. ut non possit᷑ suffiuentir repre.¬
sentare nem. et ideo est imago ita debilier. et minor: et mi
idto speuilum habet unde reupiat imagnem et reddit Aqua
aut pcoptir sui ranitatim habet mino q natura speuili et
chionibus dicendun est ꝙ debilitatio. quȩ auidit ꝑ eas no
taut maiorin imagmen q ab aqua. sed minõrenigo he¬
nt si speiali esset in siuo extra aquan. estimatur utro
a nulgo ꝙ omnino uerum sit ꝙ in speulo fracto appartat
tot imtgines quot qut partes practe. sed non est ita nici
quando partes fract reupiunt diuertun sifum siuero pti

Expanded text:
vel lunae vel candelae de duplici speculo reflexa. Nam superficies aquae est specularis, et ab illa fit una imago et alia a speculo. Et aestimatur quod illa quae ab aqua fit major est et sensibilior, quoniam radius qui facit aliam imaginem multum debilitatur proptio frangitur ad superficiem aeris. Sed reflexio et fractio multum debilitant speciem, ut non possit sufficienter repraesentare rem; et ideo est imago illa debilior et minor et minideo speculum habet unde recipiat imaginem et reddat. Nam aqua propter sui raritatem haactionibus; dicendum est quod debilitatio quae accidit per eas non facit minorem imaginem quam ab aqua, sed minorem quam fieret si speculum esset in sicco extra aquam. Aestimatur vero a vulgo quod omnino verum sit quod in speculo fracto apparent tot imagines quot sunt partes fractae. Sed non est ita nisi quando partes fractae non recipiunt eundem situm sed di
Abbreviated transcription (Latin):
pentenam nibil appant eoꝵ. quę sunt in semidianemo i qo
est. si uero uisibile aliquod uidetir in cenho uiden non po¬
frit reflexionen. ciuo enin species non reflectitur nisi sus
se De numero imaginam suendun est ꝙ quando ita situalir
oculus. uł a quahuor partibuo speuili fat reflexio fomȩ eus¬
dem rei. et in diuersio louis fuent con cursus sprgulog radio¬
y cum catheto e enint magines. quando a habus hes
quanio a duobusduę. quando ab uno una ut subhlisrie
demon shrahar libro quinto parte secunda. et nota q onnes
et quot sunt tales puncti sub eodem situ. et respectu etusde
ocuili tot imggmes simul emat. si tamen talii in diuercis
lous con curint cum perpendiulan. et distantia sensibili
quando enia puncti remotio uisi maior fuent ab uno qꝗ abalio
enint loia pmagine diuerzsa respecta uhiusgo oiuli sea¬

Expanded text:
peripheriam, nihil apparet eorum quae sunt in semidiametro in qua peripheriam, nihil apparet eorum quae sunt in semidiametro in qua est. Si autem visibile aliquod ponatur in centro, videri non potest reflexione, ejus enim species non reflectitur nisi supra se. De numero imaginum sciendum, quod quando ita situatur oculus, ut a quatuor partibus speculi fiat reflexio formae ejusdem rei, et in diversis locis fuerit concursus singulorum radiorum cum catheto quatuor erunt imagines, quando a tribus tres, quando a duobus duae, quando ab uno una, ut subtilissime declaratur libro quinto parte secunda. Et nota quod omneet quot sunt tales puncti sub eodem situ et respectu ejusdem oculi, tot imagines simul apparent; si tamen radii in diversis locis concurrant cum perpendiculari distantia sensibili. Quando enim remotio puncti visi major fuerit ab uno oculo quam ab alio, erunt loca imaginum diversa respectu utrius
Abbreviated transcription (Latin):
ipro cento uisuo. aliquando reho oulum. quę omnia pattrtit
i fiqura scripta sunt. Nam fima t. reflecsitur ab e. ada
per.ea. radim ęquidistantem perpendilalan . ed. et apparet
in e. et m. neflechitur ab n. ada et concurnit cun ꝑpendi.¬
iulan in .lR re flectitur a puacto e ad oculum a et appa¬
nt mn b. et q. cadit inq. et reflectitur in .a. coniurutaut
catur ad oulu Nasq uen concunit. ae tilius um iatheto
aucto a punto 3. per s. nisi in ipso centto unde ibi apparet.
et in his aut onnibrs diuersitatibus apͥpantione nusq iom.¬
prebenditur uentas imnaqnio nisi iun loius eius fuent̃ ulha
spetulum. Unde ea quę appanat in cento ocuili. autretro¬
caput apparent non certifuata. uisus enim non est natus
appitbender uerticationem fornat. nisi sicut opposite. sun
autem gculis est in cento speieli concaui. ipse igitur fanti
appant. nulla enim fonna nflectitur in centrum. nisi quȩ egr
sed est reflexio in partem oppositam. si aut ponahur in sra

Expanded text:
o centro visus, aliquando retro oculum. Quae omnia patent in figura subscripta. Nam forma {t} reflectitur ab e ad a per e a radium aequidistantem perpendiculari t d, et apparet in e; et m reflectitur ab n ad a, et concurrit cum perpendiculari m l; et k reflectitur a puncto c ad oculum a, et apparet in s; et q cadit in g, et reflectitur in a, concurrit autctitur ad oculum. Nusquam vero concurrit a e radius cum catheto ducto a puncto z per d, nisi in ipso centro oculi, unde ibi apparet z. In his autem omnibus diversitatibus apparitionum nusquam apprehenditur veritas imaginis nisi cum ejus locus fuerit ultra specaput apparent non certificata. Visus enim non est natus apprehendere verticationem formarum, nisi sibi sint oppositae. Cum autem oculus est in centro speculi concavi, ipse sibi tantum apparet: nulla enim {forma} reflectitur in centrum nisi quae egredsed est reflexio in partem oppositam. Si vero ponatur infra
Abbreviated transcription (Latin):
ginabiliter superficien speuli. et aliquando non i curtu
illo. sed in solo radio uisibili. qui potrst equidistar iafhe.¬
to. ut in speulo concano. sicut ex̃ponetut. Et quando ion:¬
curiit cum catheto. func uariatur eius concurtus miltis
modis. nam aliquando ietro caput toncurtunt aliquando
in ouilo. aliguando in supertue aliguando in speculo
aliquando ultra speculu. et hoi diuersimode nan cõtigrit
q tansum ulha apparet res quantu ipsa diofat a
ipeulo aliquendo et hȩe diuerites aui dit seundia luer¬

Expanded text:
a re super speculum. Et aliquando non in concursu illo, sed in solo radio visuali, quia potest aequidistare catheto, ut in speculo concavo, sicut exponetur. Et quando concurrit cum catheto tunc variatur ejus concursus multis modis. Nam aliquando retro caput concurrunt, aliquando in oculo, aliquando in superficie speculi, aliquando in speculo, aliquando ultra speculum, et hoc diversimode. Nam contingit quod tantum ultra appareat res, quantum ipsa distat a speculo aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
cta aliquando euerzta. Item ita manifistum est ꝙ in bis nihil
apparet. nisi cum fallauia. In speuilis tameñ coniauis liutę
recte quandoq apparent recte quardaso conuerȩ. ut probatur¬

Expanded text:
ecta, aliquando eversa; et ita manifestum est quod in his nihil ecta, aliquando eversa; et ita manifestum est quod in his nihil apparet nisi cum fallacia. In speculis tamen concavis lineae rectae quandoque apparent rectae, quandoque convexae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
xio a transuerso colunnę et funi est mago turpisnna. et
brruissima Aliquando ueno sit reflexio a situ medio. et hor
aut magis appropiquando long̃itudini. aut latitudini. et su
in imagmnibus ent. In prramidalibus uero exhra polihio aui¬
duit suꝑ iisdem err̃otes qui suat in conuexio. quia idolum
minus est re uisa. et tecta apparent iurua. et diuersifi¬
catur in his reflexio. sicut in colunnaribus. Quia aut fit
nflexio a longitudine prramidis. aut latibudine. aut medio
molo. Itenn in his farma apparet prramidaᵈ gnalitir eni
tomę iaperficici speculi. In bis cha quanto ies megis hishat
a speulo. tant eo iudetur minor. et quanto appropinquat fa.
iphęntis concauis. Auidit enia in hio decestio i quantitate
suut in alii. quia quandoqo maior quandogo minor quandogs
ꝙ huue numerum impostibile. est excedere. Itrm inhis ap¬
pant partium mordinatio: strm̃m res aliquando apparet en¬

Expanded text:
xio a transverso columnae, et tunc est imago turpissima et xio a transverso columnae, et tunc est imago turpissima et brevissima. Aliquando vero fit reflexio a situ medio, et hoc aut magis appropinquando longitudini aut latitudini, et sic in imaginibus erit. In pyramidalibus vero extra politis accidunt similiter iidem errores qui in convexis, quia idolum minus est re visa, et recta apparent curva, et diversificatur in his reflexio sicut in columnaribus, quia aut fit reflexio a longitudine pyramidis, aut latitudine, aut medio modo. Iterum in his forma apparet pyramidalis. Generaliter enim formae superficiei speculi. In his etiam quanto res magis distat a speculo, tanto videtur minor, et quanto magis appropinquasphaericis concavis: accidit enim in his deceptio in quantitate sicut in alic numerum impossibile est excedere. Item in his apparet partium inordinatio, quia res aliquando apparet er
Abbreviated transcription (Latin):
demons tratio mathenahia diffusior est qo sit opus. Iten nota¬
dum q in speculio conuexio minot est distantia idoli a sscuo
q iti nisę. cum tamen in plamo sit egualios. cuues causa est
quia in conuexio citius conturnt radius iuin catheto. qꝯ in
planis. ut pasit inquirenti. In columnaribus extra iolitio ie
auidit emar qui est in conuexis sphęntis. et pluris. In hio.
enim res uisa longe apparet minor qꝗ in connexio: uusca
patet consideraati diuersitatem huiua. et illus superfiuei In
his igitur maxima apparent ninima. et tecta multo curuiora
q in conuexis. sed notandum ꝙin his aliquanto sit refsexio
a longitudine columnę. ut uin linea nisa equidistat longite
dini lines colanne. Et tune est reflexio siul a planis hol
xotito ꝙ quia linea. a qua sit reflexio habet latitidiuem ai.
paret linea uisa aliquantilin curua. Aliquando fit refle¬

Expanded text:
demonstratio mathematica diffusior est quam sit nunc opus. Iterum notademonstratio mathematica diffusior est quam sit nunc opus. Iterum notandum, quod in speculis convexis minor est distantia idoli a speculo quam rei visae, cum tamen in planis sit aequalis: cujus causa est, quia in convexis citius concurrit radius cum catheto quam in planis, ut patet inquirenti. In columnaribus extra politis idem error accidit qui in convexis sphaericis, et plures. In his enim res visa longe apparet minor quam in convexis. Cujus causa patet consideranti diversitatem hujus et illius superficiei. In his ergo maxima apparent minima, et recta multo curviora quam in convexis. Sed notandum quod in his aliquando fit reflexio a longitudine columnae, ut cum linea visa aequidistat lineae longitudinis columnae, et tunc est reflexio sicut a planis, hoc excepto, quod quia linea, a qua fit reflexio, habet latitudinem, et apparet linea visa aliquantulum curva, aliquando fit refle
Abbreviated transcription (Latin):
extra politis se cundun iudicium uisus apparet res in soncur¬
su radi uisualis cum linca ducta a ne in cenhum ipher
speiuli. et sic intellige in colannan. et prranidali. omnes
aut enores. qui sunt in planio atidunt cum conuexio. et plu:¬
paret quia est minor latitudo superficiei sseculi. a qua ir¬
Hlectuntur radũ ad oclum concurrentes qq in speculio pla:¬
nis. Radii enim reflexi a conuexo magio disgregantur qr¬
a plano. Representatiõ idoli sequitur conditionen reuer¬
berationio superficiei. In hio igitut speculis iene nibil ap.
sicut in re. In istis enin rectę appareat curia. Cum enin refse¬
xio iit az superfiuen conuexam exhenitates tdiot exheno.
r cunmagio distant a ientro ouli Qzexhenitatis radii me¬
dip. et quod auidit in uertiatione iudicatit messe in R¬
nosime tanea contingit recta apparere recta. quando i. nisus
est in superficie. in qua sunt linea uisa. et pentrum sphete. iuus

Expanded text:
extra politis secundum judicium visus apparet res in concurextra politis secundum judicium visus apparet res in concursu radii visualis cum linea ducta a re in centrum sphaerae, speculi. Et sic intellige in columnari et pyramidali. Omnes autem errores qui sunt in planis, accidunt et in convexis, et plurparet ideo, quia minor est latitudo superficiei speculi a qua reflectuntur radii ad oculum concurrentes quam in speculis planis; radii enim reflexi a convexo magis disgregantur qesentatio autem idoli sequitur conditionem reverberantis superficiei. In his ergo speculis pene nihil appais est in speculo sicut in re. In istis recta apparent curva; cum enim reflexio sit ad superficiem convexam radquam extremitates radii medii, et quod accidit in verticatione judicatur inesse rei. Rarissime tamen contingit recta apparere recta, quando scilicet visus fuerit in superficie in qua sunt linea visa et centrum sphaerae. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
xionis sunt ępudles. engo o. etq. ȩquabuntir. cum engo e. et
anguli mianguli e et qd. esuaatur te argulio tuanguli
att uel fca et litis intenacens est commune usrigo i an.¬
qulo ut patie ꝑ 20. primi Euclidis mangulos istos trani
omnibus. nt ergo ab. et bd. latera emnt ȩgualia. quia uisus
estinat ren esse tantun ultra speculun in continuum. et dirte.¬
tum. quantum est citra in speulio slanio. et ꝑ hoi. et supenus.
dicta eliditur enor nultos qui crelebant s̃peuem iri secundi
uentatem esse ibi. et diffundere se ꝑ medium speiuli. et apparer
ibi sed non est speues iusibilio. ul dictam est nec igreditur
sperulum. quatenas pat uisio ꝑ huius ingrssum. sea solu hra:¬
sit ꝑ superfiuem speculi usq ad tirminum reflexionio udigad
partin oppositam ad ȩqualitatem axquloꝵ in udentię. et refle¬
xionis. un de non potest loius imagmio esse in coniunctione
fem ibiden. sed propter appareatian tactim. In sphentis aut

Expanded text:
tur. Cum ergo e et g anguli trianguli e g d aequantur f et c angulis trianguli a c f, et latus interjacens est commune utrique triangulo, patet per xxvi primi Euclidis triangulos istos aequari in omnibus. Ergo a b et b d latera erunt aequalia. Quare visus aestimat rem esse tantum ultra speculum in continuum et directum quantum est citra, in speculis planis. Et per hoc et superius dicta eliditur error multorum, qui credebant speciem rei secundum veritatem esse ibi, et diffundere se per medium speculi et apparere ibi. Sed non est ibi species visibilis, ut dictum est, nec ingreditur speculum quatenus fiat visio per hujusmodi ingressum, sed solum transit per superficiem speculi usque ad terminum reflexionis in parte opposita ad aequalitatem angulorum incidentiae et reflexioejus ibi, sed propter apparentiam tantum. Et in sphaericis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Potrit uero uisio infirmor. et ebnoꝵ aliter estimati s per
uisum tectum. nam spes eot sunt in aer anteeos. et quĩa
uimis nisiua est debilis ides stasim terminasur. et sit.spae
eausam ibi datam. Quando uero ocalus aspiuit can¬
dilam dimittis palpebras uidet candelan proiiter radias
in moden pyramidis radio sę. cuias lonus ent in cangela
et disperrio tadior ualde sersibilio sit uertis oiulen
suiuo causa ess.ꝙ. tadĩ ian delę cadunt euꝑ raperalia.¬
et pili illi suint polisi habentis rafionem specali. proyse : q̃t
h ieflexio ab cis in oculan. et hot quendo fu indinahis
ouilus possit reuper radias reetos ad ęqualtati angulor
mudentię. et ideo non in quocunq sitr ciliot his auuidit
sed in determinato. quando ueñ homo aspiuit aliquoa
splendidum. et politum. ut iruiem đ electo suꝑ campanile
uel aliquan turrm uidebit huius corpus ualde suntillar
quanto radii solis. uel lunȩ cadunt suꝑ illun. et reflechi.

Expanded text:
Potest vero visio infirmorum et ebriorum aliter aestimari, scilicet per visum rectum. Nam species eorum sunt in aere ante eos, et quia virtus visiva est debilis ideo statim terminatur et fit speciecausam ibi datam. Quando vero oculus aspicit candelam et demittit palpebras, videt candelam projicere radios in modum pyramidis radiosae cujus conus est in candela, et dispersio radiorum valde sensibilis fit versus oculum. Cujus causa est, quod radii candelae cadunt superhabentes rationem speculi, propter quod fit reflexio ab eis in oculum, quando sic inclinantur ut oculus possit recipere radios reflexos ad aequalitatem angulorum incidentiae. Et ideo non in quocunque situ ciliorum hoc accidit, sed in determinato. Quando vero homo aspicit aliquid splendidum et politum, ut crucem de electro super campanile vel turrim altam, videbit hujusmodi corpus valde scintillare, qua
Abbreviated transcription (Latin):
magis raram. et multislian usq deficiat sine reflexione. q¬
si dicatir quod ouuilus gotho inuenit uapores in aer et̃ par¬
hansit. non tanen se uidet propter elongationea spei. et ꝓpe
defectum plenę politure non .n. habent saperficuie: politason¬
nino et rrçi. Diotantia tamen impedit maxime. siuit
si ad nian leuian ꝑonerttir speulun magnan. udad
celandan uel ad tartian quantuncunq magrim easet no

Expanded text:
magis raram, et ideo multiplicatur magis raram, et ideo multiplicatur si dicatur quod oculus fortis invenit vapores in aere et partransit. Nec tamen se videt propter elongationem speculi, et propter defectum plenae politurae: non enim habent superficies politas omnino et regulares. Distantia tamen impedit maxime, sicut si ad unam leucam poneretur speculum magnum, vel ad duas vel tres, quantumcunq
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aer sit prope eos densus aliquantulum quod in ebiiio
potest esse propter humiditates uaþor humidor resolu¬
tog. et in infirmis smiliter ꝓpr uãpotes qui unt pro.¬
pe eos resolutos es morbo. Uñ de mali et setidi uãpo¬
reo sunt prope tos in aer. quibus aer infiutit pnscilis
el densatar ut possit ess eͣpeculi in parte sua prose
ille. quod non fieret in aliqua partea eno se notio¬
no. et oimiliter aer prope seram̃ dengatit uaponbus
n solusis a trra et aqua. et ideo ex utraq cansa dencitatis po¬
trst aer propinquis haber uicem speculi. et ileo ꝓꝑ hane difor¬
mifaten in partibuo aeno auiditq una pars halet uice spe¬
cret et alia non rspecta ouilo ebnasoꝵ. et infirmor. se s ou¬
lus forho aspiciers in aqua muenit eam unifornis dencita.¬
fio. et similiter a longe i ophera cęli et non muenit ibi par.¬
fin magio lensaa. quę ucen speuer pocit habes imo senper

Expanded text:
nisi aer sit prope eos densus aliquantulum, quod in ebriis nisi aer sit prope eos densus aliquantulum, quod in ebriis potest esse propter humiditates vaporum vini resolutorum, et in infirmis similiter propter vapores semper prope eos resolutos ex morbo. Unde mali et foetidi vapores sunt semper prope eos in aere, quibus aer inficitur prope eos et densatur, ut possit esse vice speculi in parte sua prope illos, quod non fieret in alia parte aeris remotiori. Et similiter aer prope terram densatur vaporibus resolutis a terra et aqua; et ideo ex utraque causa densitatis potest aer propinquus habere vicem speculi. Et ideo propter hanc difformitatem in partibus aeris accidit quod una pars habet vicem speculi et alia non, respectu oculorum ebriosorum et infirmorum. Sed oculus fortis aspiciens in aqua invenit eam uniformis densitatis. Et similiter a longe in sphaera coeli; et non invenit ibi partem magis densam quae vicem speculi possit habere, immo semper
Abbreviated transcription (Latin):
debiles. et ilto lcet aer sit parum spiouo potrost tosistir
Seuci. et re flectir in uisum. et ideo coran se ipsis pre spes
m aeit. et reddit adoculos. et ad fosum sorpus undẽ uĩ¬
dent se. sicut uidentes in speculo. et lni solum fit uisio
per speciem oculi. et non ꝑ spem rei nisę. nisi quia oulus
cum toto homine ui denar et speues ouli reflectitur aa oes
partis antenono corpons. et uidetur hoño ambular an¬
te se. quia lous imaginio est ante hominen in concursa
indi uirialio cum catheto. Quod aut solum fiat hȩc ui.¬
sio ꝑ speriem ouili manifestun est. quia species alia
citius debilitantur q altenuz partes ouili. quia oculus
tenenorem. et imbcullionn habet substanham. sidila¬
tur tuae ꝑ radii uisuales cum deficiunt nensus celu in
iosset nflecti et similiter in asua irosunia. et func ho¬
mo uident se. quando aspicert longe. uel aquan profu¬
ian. qued non est uerum. Dicendum ꝙ non aludis hoc

Expanded text:
debiles, et ideo aer licet parum spissus potest resistere speciei et reflectere in visum, et ideo coram se ipsis fit species in aere et redit ad oculos, et ad totum corpus. Unde vident se sicut viderent in speculo. Et hic solum fit visio per speciem oculi, et non per speciem rei visae, nisi quia oculus cum toto homine videtur, et species oculi reflectitur ad omnes partes anteriores corporis, et videtur homo ante se, quia locus imaginis est ante hominem in concursu radii visualis cum catheto. Quod autem solum fiat haec visio per speciem oculi manifestum est, quia species aliarum cies visus magis et citius debilitatur quam alterius partis oculi, quia oculus tenuiorem et imbecilliorem habet substantiam. Si dicatur tunc quod radii visuales, cum deficiunt versus coelum in rius, possent reflecti, et similiter in aqua profunda, et tunc homo videret se quando aspicit a longe illam aquam profundam, quod non est verum; dicendum, quod non accidit hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. et ha quia puachus reflerinio diuisibilis est et tatione
uniuo medietasie appatti dicuit ulha speuili fatione altenus
ciba. ul patebit. sea quia una est forma. et consinua appant
coniurmat cathetuas. et radius uniuezlitor aphant res
in eoꝵ concurzsa. et hoi diuersinode iuxta situm ets di.

Expanded text:
est, et ratione unius medietatis apparere deberet ultra speculum, ratione alterius citra, ut patebit. Sed quia una est forma et continua, apparet concurrunt cathetus et radius visualis, apparet res in eorum concursu, et hoc diversimode jux
Abbreviated transcription (Latin):
culun planum. et d Sit uisibile. et sit e. ocalus. et sint ab
tur. et ab et ad. et anguli contenti infra latera synt ȩquales.
anguli se se respicientes sunt ẽquales. silicetq. et f. quod
est propositun. si igitur iragguli sunt ęquales patit proposi.¬
tun. si aut unus sit maioer alio adhue anguli in cidentię et
refloxionis sunt ibem. et non mutantur. ut patet in alia fi.¬
auctor libni de speculis supponit triangulas es sesimiles
et ideo proportio ent ęb. et ab. sicut de. et c. et ideo ꝙ. et f¬
si anguli sunt eguales. et ꝑ hoc iatet đ conuexis speculis
et concauis. nan a. et lo Fatiunt equales angulos cũm spe.¬
cuo plano. quod est d et e Sed anguli concidentię sunt
equales. ergo illis separatis ab angulis constitutio n spe¬
culo plano erunt residui anguli scilicet F. ctq. equales q̃đl
les quod est propositi. sie fit de moio in libro đ spetulis
peues uidetur. siut nultio modis docet Albaçen in libro t

Expanded text:
culum planum, et d sit visibile, et e sit oculus, et sint a b antur ad a d et a b, et anguli contenti infra latera sunt fig. aequales, anguli sese respicientes sint aequales, scilicet g et f, quod est propositum. Si ergo trianguli sunt aequales, patet propositum. Si autem unus sit major alio, adhuc anguli incidentiae et reflexionis sunt idem, et non mutantur, ut patauctor libri de Speculis supponit triangulos esse similes, et ideo proportio erit a b et c b, sicut et d a et e c, et ideo g et f anguli sunt aequales. Et per hoc patet de convexis speculis et concavis. Nam a et b faciunt aequales angulos cum speculo plano, quod est d c, sed anguli contingentiae sunt aequales. Ergo illis separatis ab angulis constitutis cum speculo plano, erunt residui anguli scilicet f et g aequales, quodles, quod est propositum. Sic fit demonstratio in libro de Speculis,pecies videtur, sicut multis modis docet Alhazen in quarto libro.
Abbreviated transcription (Latin):
causa est quonio longitido intrnperata est quę̧ partis inpar¬
tionales toti proportigni etia sensibili abscondit uisui. Etcu
su ent occultatio partil sennuu per ceptiui anguli in quos iadil
non sentiuntur. luet sint fotali angulo pñones. Undeu dis¬
currint axio suꝑ renuisi abscondintut lineę ex ea. et partrs
malte. unde ninot effictur sotalio apparentia. et chia propter
male sensibile paruitaten nnn beue orduabitur specie in par¬
te sensibili menbn sentieitio. et ideo non bene iudiiabitir que¬

Expanded text:
erata est, quae partes proportionales toti in proportione etiam sensibili abscondit visui; et cum fuerit occultatio partium sensui perceptibilium, anguli in quos cadunt non sentiuntur, licet sint totali angulo proportionales. Unde cum discurrerit axis super rem visam, absconduntur lineae ex ea et partes multae, unde minor efficitur totalis apparentia. Et etiam propter male sensibilem parvitatem anguli non bene ordinabitur species in parte sensibili membri sentientis, et ideo non bene judicabitur qu
Abbreviated transcription (Latin):
fiter fient maior scintillatio. et uehementior dicendu ꝙ si.
cut splendor debilis. neqꝗ superfluus. neq ꝙ diminitũo requi¬
ntur ad suntillationen. ut supenus dictum est. et siuut dis.¬
tantia certa simibr. Nam intaati possuat stellę distate
ꝓ non scintillarent. siuut tam patuuͥ lumen aliquę habent ꝙ
non suntillant. Sie potist dici đ mota medii. nan ad siutil.¬
lationem suffuit motus aeno. qui est ꝑ mõtun cęli. et uapo¬
nim. qui continue in eo inuenitur. et hoc est deferminatum
simtillationi Stellaꝵ itaꝙ maur non requintur nesq mi¬
nor sufficit. si ctiam diatur ꝙ speues multipluat se seca¬
aun uias nctas in eoden mẽdio neqꝗ rcedit. a uertilatio¬
ue nita propter moti medii. quia noa uanetir incessns
eus noi per fractione et reflexionen. quę non auiduit i no

Expanded text:
fieret major scintillatio et vehementior; dicendum est, quod sicut splendor debitus, nec superfluus nec diminutus, requiritur ad scintillationem, ut superius dictum est; et sicut distantia certa similiter: nam tantum possent stellae distare quod non scintillarent, sicut tam parvum lumen aliqua habent quod non scintillant; sic potest dici de motu medii. Nam ad scintillationem sufficit motus aeris qui est per motum coeli et vaporum, qui continue in eo invenitur; et hic determinatus est scintillationi stellarum, ita quod major non requiritur, nec minor sufficit. Si etiam dicatur, quod species multiplicat se secundum vias rectas in eodem medio, nec recedit a verticatione recta propter motum medii, quia non variatur incessus ejus nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
niam aut ea quę sunt dicta de partibus aninę. et compositione
ouuili. et de iniessu speciei in tunicis. et humonbus oculiusqꝗad
neriun comninen. et de tripliui nodo eggnoscendi sensibila ꝑ
speuem omnino. ut panes. et huiu q' densa. uł in parte. ut aqua
et uihan. et instalus. nan onnino densum. inquentu deuri ẽ
riflectins speuem. sed non quia Si uiolentia speciei inmo ꝓ qpes
sunit occasionen a denso inpediente harsitum eius. it ꝑ alia
uiam se mullipluet ei possibilẽ. Et duplex est densan as perm
et politen partes uero aspen cotpons non habent con formitaten
admuicen. et ideo quęlibet faut suan propne ie flexione. et
propter hoc dissipant totam speuem. nec potrst intgra ed ouili
perenir. et ides non potest fien sensibedis reflexio. nec rpre.¬
sentatio rei uidendę. sed ꝓay equelititem. et le uitatra superfiuiti
copono politi ut in poltio onnes fartes concordant in una qua¬
sionem ꝙ et redit sseo ntygra. sengibilis uoq ad ocle. et sit uisio

Expanded text:
niam autem ea quae sunt dicta de partibus animae et compositione oculi, et de incessu speciei in tunicis et humoribus oculi usque ad nervum communem, et de triplici modo cognoscendi sensibilia pspeciem omnino ut paries et hujusmodi densa, vel in parte ut aqua et vitrum et crystallus. Nam omne densum in quantum densum reflectit speciem, sed non quia fiat viosumit occasionem a denso impediente transitum ejus ut per aliam viam se multiplicet ei possibilem. Et duplex est densum; asperum et politum. Partes vero asperi corporis non habent conformitatem ad invicem, et ideo quaelibet facit suam propriam reflexionem. Et propter hoc dissipant totam speciem, nec potest integra ad oculum pervenire, et ideo non potest fieri sensibilis reflexio nec repraesentatio rei videndae. Sed propter aequalitatem et laevitatem superficiei corporis politi, ut in speculis, omnes partes concordant in unam actionem, et redit species integra et sensibilis usque ad oculum et fit visio
Abbreviated transcription (Latin):
diudus ꝑ syllo sitmua manifestum est. Pani notrs per
ut ĩpsun periunat fugit. quod non faceret. nisi penipent ba.¬
culun nitar situ suum respecti iptiuoni. et ei appio piuquat᷑
similiter quando bruti ut canio uel cattus. uel lupus. uel
aliug tenet animal. aliquod qui lun preda quie sut de¬

Expanded text:
per ut ipsum percutiat, fugit; quod non faceret nisi perciperet baculum mutare situm suum respectu ipsius rei et ei appropinquari. Similiter, quando brutum, ut canis vel catus vel lupus vel aliud, tenet animal aliquod quo cibetur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
res igitur. nec locus maginis apparet in lolo ni. sel in nlio
causas pridictas. sed in planis appartio de firmirabir incr¬
su radii uisualis cum catheto tantum .s. ulhra speculam. quo.¬
niam pes uisa distat a speculo quod repentur in aliis spela¬
lus . ad. cathetis od radus iisualis. diloq alo equatur ip¬
si ab. sed ꝗba. est distantia i maginis a superfiue speculi
et ab. est distantia ni ab eadem superfuuie specili ergo tan

Expanded text:
arent in loco rei, sed in radio causas dictas. Sed in planis apparitio determinatur in concursu radii visualis cum catheto, tantum scilicet ultra speculum, quantum res visa distat a speculo; quod non reperitur in aliis speculus, a d cathetus, o d radius visualis. Dico quod d b aequatur ipsi a b. Sed b d est distantia imaginis rei a superficie speculi, et a b est distantia rei ab eadem superficie s
Abbreviated transcription (Latin):
itlos. et ignio. et acns. et ides uisno no rtupit in aliquo lolo duer¬
sitatin incomparationio lucio istor. et ideo non fit aliaᵈ impressio
distinete appantionio ꝑ luces cadentes ab alis stellio qe a stis¬
lis gulaxis propter quod pbilo sophi non fatiunt mentiont đ aliqua
alia inpressione. que sit pura luse qg đ illa. que galaxia uocat.
Et ni patis ꝙ gulaxia non iosist aparet in ophere aens uehh

Expanded text:
ignis et aeris; et ideo visus non percipit in aliquo {loco} diversitatem incorporationis lucis istarum. Et ideo non fit aliqua impressio distincta apparitionis per luces cadentes ab aliis stellis quam a stellis galaxiae, propter quod philosophi non faciunt mentionem de aliqua alia impressione, quae sit pura lux, quam de illa quae galaxia vocatur. Et sic patet, quod galaxia non potest apparere in sphaera aeris nec
Abbreviated transcription (Latin):
in ielo. siut in eis. et ideo non compatantur himores idti in.¬
tir suntillationes. sel cum longior orbis saturni sit equalio
rnotionis ul stellis fixio. tuni satunus. quaulo est in tua
longion latitudine scintillabit prptir distritia situt stille
fixe hoc aut non uidemad. et potest dili ꝓ iua spisitido
saturni sit 2ꝯrs. miliana: ut patit ex prius demonshatio
in hio. quę ai arithmehia tacta sunt pr̃o pinquiot nobis ẽ
ꝑ huismodi quantitatem. qꝗ stillę fixę. et ideo distantia eus
non est tanta. Pnterea lux intenca. et bene seribitis exisi¬
tur in un uila ad hoc quod suintillet eoꝓuldetur uroiscer ia.¬
cula lucio. Unde Auemis diit ꝙ sol habet illan motun des
dictun est sapra plisq ali planetę propter fulgerem sui luminio
et si dicatar ꝙ non omnes stillę fixę scintillant cun tamen
plus distant q planete duendun est ꝙ illę. quę maiores sut
et plus babent de lanine suntilant abudantias qo alis stellȩ

Expanded text:
in coelo sicut in eis; et ideo non computantur tremores isti inter scintillationes. Sed cum longior orbis Saturni sit aequalis remotionis cum stellis fixis, tunc Saturnus quando est in sua longiori longitudine scintillabit propter distantiam, sicut stellae fixae: hoc autem non videmus. Et potest dici, quod cum spissitudo Saturni sit {29,250} milliaria, ut patet ex prius declaratis in his quae de arithmetica tacta sunt, propinquior nobis est per hujusmodi quantitatem quam stellae fixae, et ideo distantia ejus non tanta. Praeterea lux intensa et bene sensibilis exigitur in re visa ad hoc quod scintillet, eo quod videtur projicere jacula lucis; unde Averroes dicit, quod sol habet illum motum, de quo dictum est superius, plusquam alii planetae, propter fulgorem sui luminis. Et si dicatur quod non omnes stellae fixae scintillant, cum tamen plus distent quam planetae; dicendum est quod illae quae majores sunt et plus habent de lumine scint
Abbreviated transcription (Latin):
oportit syllo sisman arctan in proposito. nan proiuldabio ni¬
binta perapiant distantias reꝵ. et notun et quietim luet̃¬
lut de aliis sensibuo contunibus non sit ita ses ł argeenẽ:¬
to oportet cor sdetarͥ ꝙ dispasitio axgenti in figura et di¬
Mactro condusionis non pertinene. nisi ad anina rationale

Expanded text:
proposito. Nam proculdubio nubruta percipiant distantiam rerum et motum et quietem, licet de aliis sensibilibus communibus non sit ita. Sed de argumento oportet considerare quod dispositio argumenti in figura et distinctio conclusionis a
Abbreviated transcription (Latin):
quilur ꝙ cometa nor sit ꝑ reflexionen lauo solans a rapir.¬
fue Stillę. secndimꝙ muli pasuerunt cona quan trabit io.¬
meta nihil aliud esse. q lux itflexa a supertiue stilli
ad nos. uel quod lumen uẽniens adnos a cometa sit lux so¬
lis nuerberata ad superficie gliiuius stillę. sed hoc falsum
est nam tunc in uidendo comam uidernis solen quod fas¬
sum est. Et cum iris nibil aliua sit q inago solio refle¬
xa a nubetonda. ut omnes estimat et certum est. silut
probatut infenuo in scicatia expenmentali. tunc enim inui-¬
dendo nubem uidenus solen. et nibil aliud. quod tanen ui.¬
detur absurdum. cum uisuo ęstimet se uider colorim et ar¬
cum coloratum. sed in sole. nec est talis figura. nec sunt fa-
les colores ibi. sed đhoi certificabitur postenus semnone
latior. Et cum his sciendamᵈꝙ res non apparet uilui per
nflegionem in loso suo. quia uisuo est assuetus uider per
lincas nectas. et res in extrimitatibuo eaz. et ideo no per

Expanded text:
a non fit per reflexionem lucis solaris a superficie stellae, secundum quod multi posuerunt comam quam trahit cometa nihil aliud esse quam lux solis reflexa a superficie stellae ad nos, vel quod lumen veniens ad nos a cometa sit lux solis reverberata a superficie alicujus stellae. Sed hoc falsum est. Nam tunc in videndo cometam videremus solem, quod falsum est. Et cum iris nihil aliud sit quam imago solis reflexa a nube rorida, ut omnes aestimant et certum est, sicut probatur inferius in Scientia Experimentali, tunc in videndo nubem videremus solem, et nihil aliud; quod tamen videtur absurdum, cum visus aestimet se videre colores et arcum coloratum. Sed in sole nec est talis figura, nec sunt ibi tales colores. Sed de hoc certificabitur posterius sermone latiori. Et cum his sciendum est, quod res non apparet visui per reflexionem in loco suo, quia visus est assuetus videre per lineas re
Abbreviated transcription (Latin):
milantat. Et sic est de infinitio. in quibus bnita animalia.
iegitant multa ꝑ ordinem ꝓrspecti unius rei. quan intradit
at si arguerent apua se qnen  ex prenissis. sed discusa suę
cognilionis non disponent in modo. et in figura. neqo ex dedi¬
beratione distiaguunt ultima a pnnio. neqq perpiunt
se huius discursum facer. quia ezx solo instmcti natutali

Expanded text:
milantur. Et sic est de infinitis, in quibus bruta animalia cogitant multa per ordinem respectu unius rei quam intendunt, ac si arguerent apud se conclusionem ex praemissis. Sed decursum suae cogitationis non disponunt in modo et figura, nec ex deliberatione distinguunt ultima a primis. Nec percipiunt se
Abbreviated transcription (Latin):
lut de alis sensibuo comcunibus non sil ita. selł argaenẽ¬
to oportet cor iderarͥ ꝙ digpasitio axg enh in figura. et di
ctu naturę.quę plurima assimilantur psio ꝙ etiam unum
minibus. et multa ordinar ad hoc. ut sequant uindicta
et ideo colligunt unu. quod intendunt ex multio. uide¬
mus enim araneas ordinare telas. et non quo sunqq nodo sed
ꝑ uarias texturas q to mehiras. et mascę muoluantur de fa¬
cili. et lapus deuorat terra. ut sit pondero sũs quando capas

Expanded text:
aliis sensibilibus communibus non sit ita. Sed de argumento oportet considerare quod dispositio argumenti in figura et distctu naturae, quae plura assimilantur praemissis, minibus, et multa ordinare ad hoc ut sequantur vindictam, et ideo colligunt unum quod intendunt ex multis. Videmus etiam araneas ordinare telam, et non quocunque modo, sed per varias texturas geometricas, ut muscae involvantur de facili. Et l