comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homincm. uideo aliam legeni in m̾bris meis. re¬
pugnantem legi m̃tis mee: ⁊ captiuũ me ducen¬
tem in lege peccati. que ÷ in m̃bris meis. Capti¬
uũ: s ex carne. Captinũ: s ex parte. Nam mẽs
repugnat: ⁊ ꝯdelectatur legi dei. Sic enim intel¬
lig̾e debemus: si de sc ipso apłs loqͥtur. Iamgͦ
si mens non ꝯsentit pec̃co : titillanti. sugg̾en¬
ti. blandicnti. si mens non ꝯsentit q̃m habet
alias int̾us delectationes suas. delectationibus
carnis nulla ex parte ꝯfe̾ndas. si gͦ non ꝯsentit
est inte: Nũqͥd illud qd̾ mortuũ est. non ꝑtinet
adte: Adhuc ÷ tͥ ꝯtentio q uid etiam inde sꝑan¬
dũ est: Miser ego homo. ⁊ sinon in m̃te: tñ
in carne miser homo. Hon enim in m̃te homo:
⁊ in carne non homo. Quis enim ũgͣ. carnem
suam odio hũit: Miser ego homo. qͥs me lib̾abit
de corꝑe morcis huiꝰ: Qͥd ÷ hoc fũs: Quasi carere
nult corꝑe. Sd festinas: Si tñ ibi est intentio cua
corꝑe mortis: dies adueniens ultimus ꝓculdu

Expanded text:
 in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti; si mens non consentit, quoniam habet alias interius delectationes suas, delectationibus carnis ex nulla parte conferendas: si ergo non consentit, est in te? Numquid illud quod mortuum est, non pertinet ad te? Adhuc tibi est contentio. Quid etiam inde sum.--Miser ego homo: etsi non in mente, tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam odio habuit ? Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio tua, corpore mortis dies adveniens ultimus procul
Abbreviated transcription (Latin):
quia clecorꝑe mortis huiꝰ lib̾abis: Responlet aibi
apłs. si sensum eius capimus. immo quia dno ad¬
uinante sine dubio cepimus. Respondet tͥ apłs ⁊
dicit. Scio quid loquar. Paganos dicis libari aco¬
ꝑt moetis huius. qͥ a ueniet dies ulumus uitehꝰ.
⁊ soluendos ad tempiis a corꝑe mortis huiꝰ. ueniz¬

Expanded text:
quia de corpore mortis hujus liberaberis? Respondet tibi Apostolus, si sensum ejus cepimus, imo quia Domino adjuvante, sine dubio cepimus; respondet tibi Apostolus, et dicit: Scio quid loquar. Paganos dicis liberari a corpore mortis hujus, quia veniet dies ultimus vitae hujus, et solventur ad tempus a corpore mortis hujus. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
consentiente: tumultuatur caro. Indo inqͥd
sꝑabo. non timebo quid faciat mͥ caro. Sicut uͦ
aliena. ĩta nec mea. lui gͦ in se hec agit. nicħ fa¬
cit: Multum facit. Magnũ ẽ qͦd facit. s tñ ñ ꝑfi¬
cit. Quid ÷ enim ꝑficere. Ubi est morscontentio
tua. Ergo uelle adiacet mͥ: ꝑ ficere aũt bonũ non.
Non eñi qͦd uolo facio bonum: s qͦd nolo malũ hoc
ago. Et repetit. Si aũt qͦd nolo ego hoc facio. id ẽ
concupisco.: iam non ego oꝑor illud. s id quod
mme habitat peccatum. Inuenio gͦ legeni. mͥ
uolenti facere bonum. Bonam inuenio legem.
Bonũ ÷ lex. bonũ aliqͥd ÷ lex. unde probo: Iuia im¬
plere uolo. Inuenio gͦ legem. mͥ uolenti facere bo¬
nũ. qm̃ mͥ malũ adiacet. ⁊ hoc mͥ. Non enĩ caro ñ
mea: aut de alia substantia caro. aut de alio pͥn¬
cipio caro. aut anima ȩxdo. ⁊ caro degente tenebͣ¬
rũ. Absic. langor repugnat sanitati. Semiuunis

Expanded text:
consentiente, tumultuatur caro. In Deo, inquit, consentiente, tumultuatur caro. In Deo, inquit, sperabo; non timebo quid faciat mihi caro. Sicut nec aliena, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? Ubi est, mors, contentio tua? Ergo, Velle adNon enim quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Et repetit, Si autem quod nolo ego, hoc facio, id est, concupisco; jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum. Bonum invenio legem; bonum est lex, bonum aliquid est lex. Unde probo? Quia implere volo. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum; quoniam mihi malum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente tenebrarum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus
Abbreviated transcription (Latin):
caro captiua. Non ego oꝑor illud. s id quod
inme habitat peccatum. Scio enim qͥd non
habitat inme: hoc ẽ incarne mea bonum.
uelle enim ad iacet mͥ ꝑ ficere autem bonum ñ¬
Non ad iacet ꝑ ficere: acliacet uelle. Perficere nõ
adiacet. Non dixit facere: s ꝑ ficere. Non enĩ
nichil facis. Rebellat concupiscentia. ⁊ non
con sentis. Delectat uxor aliena. ⁊ non annu¬
is. Mentem auertis: in secretarium m̃tis in¬
tras. Uide foris strepentem concupiscentiam
ꝓfer aduersus sententiam muncdans consci¬
entiam. Noli inquis. non facio. Puta quia de¬
lectat. Non facio. habeo cui condelector. Conde¬
lector cnim legi dei: scdm interiorem homi¬
nem. Puid tu de carne tua tumultuaris:
tumultuose suggeris. ⁊ eas quasi guarru¬
la mͥ narras. Nirrauerunt mͥ iniusti delecta¬
tiones. Inde est ⁊ ista concupiscentia. Harrat
mͥ delectationes. s non sicut lextua dñe. Con¬
delector. enini legi dei: non de me s de gr̃a
di. Tu concupiscentia in carne tumultuaris:

Expanded text:
 iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non adjacet. Adjacet velle, perficere non adjacet. Non dixit, facere; sed, perficere. Non enim nihil facis. Rebellat concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam, profers adversus eam sententiam, mundans conscientiam. Nolo, inquis, non facio. Puta quia delectat, non facio, habeo cui condelecter. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quid tu de carne tua tumultuaris? tumultuose suggeris, et eas quasi garrula mihi narras? Narraverunt mihi injusti delectationes. Inde est et ista concupiscentia. Narrat mihi delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Condelector enim legi Dei: non de me, sed de gratia Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris,
Abbreviated transcription (Latin):
quid: Nolo non ꝯcupisc̾e: ⁊ ꝯcupisco. lex quid
dixit : Non ꝯcupisces. Homo legem audiuit:
uitium agnouit. Bellum indixit: captiuita¬
tem muenit. S forte aliqͥs homo: non apłs.
Q uid gͦ dicimus fr̃s mei: Hon habebat ullã
ꝯcupiscentiam apłs in carne sua quã hab̾e
nollet: cui tñ existenti. titillanti. sugg̾enti sol¬
licitanti. estuanti. tẽptãti. non ꝯsentiret:
Dico caritati ur̃e. Si credid̾imus apłm nullã
prorsus habuisse infirmitatem ꝯcupiscen¬
tie cui reluctaretur. multũ de illo credimꝰ
atq utinam ita sic. Non enim nos inuide̾
Am̃i auctio ipsum apłm ꝯfitentem nõdũ eũ
ad tamtã ꝑfectionem iustitie ꝑuenisse qͣntã¬
tione ubi ait. in resurrectione mortuoꝵ ne¬
ꝙ: nubent. neq uxores ducent. non enim
apłs angłi iustitiam ⁊ ꝑfectionem nõdum
non aucho: nimiũ laudantem non curo. Die
te ipso loqueris. Nam uͥ cdixisti ñ qd̾ uolo ago.
s qd̾ odi illud facio: existunt qui dicunt. qd̾

Expanded text:
quid? Volo non concupiscere, et concupisco. Lex quid dixit? Non concupisces. Homo Legem audivit, vitium agnovit: bellum indixit, captivitatem invenit. Sed forte aliquis homo, non Apostolus. Quid ergo dicimus, fratres mei? Non habebat ullam concupiscentiam Apostolus in carne sua, quam habere nollet; cui tamen existenti, titillanti, suggerenti, sollicitanti, aestuanti, tentanti non consentiret? Dico Charitati vestrae, si crediderimus Apostolum nullam prorsus habuisse infirmitatem concupiscentiae cui reluctaretur, multum credimus de illo: atque utinam ita sit. Non enim invidere nos io ipsum Apostolum confitentem, nondum eum ad tantam perfectionem justitiae pervenisse, quantione, ubi ait: In resurrectione mortuorum neque nubent, neque uxores ducent; non enim apostolus angeli justitiam et perfectionem nondum non audio, nimium laudantem non curo. Dic te ipso loqueris. Nam ubi dixisti, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio; existunt qui dicant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nus &ds aquo factus est homo. Igitur ipse
ego ego ipse niente seruio legi dei: carne
Non quod uolo agço. quia concupisco ⁊ nolo.
Non qͥd uolo ago. s. qͦd ocli illud facio. suid
odi: Concupiscere. Odi concupiscere. ⁊ t̃
ago illud carne non mente. Quod odi: ilid̾
o legi qm̃ bona ẽ. Con sentires legi. si qͦa
uellet faceres. Si facis quod lex odit: qͣmͦ
consencis legi. Prorsus si qͦs nolo hoc facio.

Expanded text:
nus Deus, a quo factus est homo. Igitur ipse nus Deus, a quo factus est homo. Igitur ipse ego, ego ipse, mente servio legi Dei, carne non quod volo ago: quia concupisco, et nolo, non quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Quid odi? Concupiscere. Odi concupiscere, et tamen ago illud carne, non mente: Quod odi, illud o Legi, quoniam bona est? Consentires legi, si quod vellet faceres: facis quod lex odit, quomodo consentis legi? Prorsus, Si quod nolo, hoc facio;
Abbreviated transcription (Latin):
Rcce erat ⁊ non ÷. Ubi ÷ mors contentio tuaͤ
t̾cce mortis contentio. ñ quod uolo ago. łcce
mortis contẽptio. Scimus quia lex spũalis
est: ego aũt carnalis sum. Si ergo de se ip̃o
apłs. dicit. si dico non con firmo. Si apłs
dicit. scimus quia lex spũalis ẽ. ego aũt
carnalis sum mente enim spũalis. corꝑe
carnalis. qñ totus spũalis: Cum seminat᷑
corpꝰ animale: resurgit corpus spũale. Mo¬
do gͦ qñ feruet mortis contentio. nonqͦd uo¬
lo ago. expart spũalis. exparte carnalis.
łx parte meliore sp̃ualis.: ex parte intĩore carna¬
lis. Aahuc ꝯfligo: nondũ uici. Magnũ mͥ ÷:
non mci. Non qđ uolo ago: s qͦd odi illo̾ faci¬
o. Quid tacis: Concupisco. Et si ꝯcupiscentie
non ꝯsentio. ⁊ si pꝰt ꝯcupiscentias meas nõ eo:
t̃i adhue cõcupisco. Et utiꝙ etiam in ipsa par¬
in carne.S quid: Igicur ipse ego: quia e¬
go in inte. ego in carne. Non enim due na¬
ture contrarie s cxutroq iꝰ homo. quia u¬

Expanded text:
rat, et non est. Ubi est, mors, contentio tua? Ecce mortis contentio: Non quod volo ago. Ecce mortis contentio: Scimus quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. Si ergo Apopso dicit; si dico, non confirmo: si Apostolus dicit, Scimus quia lex spiritualis est, ego autem carnalis sum: mente enim spiritualis, corpore carnalis: quando totus spiritualis? Cum, Seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale . Modo ergo quando fervet mortis contentio, non quod volo ago: ex parte spiritualis, ex parte carnalis; ex parte meliore spiritualis, ex parte inferiore carnalis. Adhuc confligo, nondum vici: magnum mihi est non vinci. Non quod volo, hoc ago; quod odi, illud facio. Quid facis? Concupisco. Etsi concupiscentiae non consentio, etsi post concupiscentias meas non eo; tamen adhuc concupisco: et utique etiam in ipsa parin carne. Sed quid? Igitur ipse ego: quia ego in mente, ego in carne. Non enim duae naturae contrariae, sed ex utraque unus homo: quia u
Abbreviated transcription (Latin):
nalis sum uenũdatus sub pec̃co. Qd̾ enim
oꝑor ignoro. Non enim qd̾ uolo hoc ago: s
qd̾ odi illud facio. Queritur hoc loco magna
diligentia quis intelligatur: utrum ipse apłs
qui loquebatur: an alĩ aliquẽ inse tnͣs fi¬
gͣauit: quem tang̾et in se: sic̃ bixit qͦdam
loco. ħec autem om̃ia tñsfigͣaui n me. &¬
apollo ꝓpt̾ uos: ut in nobis discatis. Si gͦ apłs
loquitur qͦd nemo dubitat. ⁊ cũ dicit. non qd̾
uolo ago. s qd̾ odi illud facio. Non de altero
s de ipso dicit. quid sumus intellecturi fr̃s m̃i:
auarus: Quis autẽ nr̃m audeat se tali induc̾e
blasphemia. ut de apło hoc sentiat: Forte gͦ aliꝰ
est aliquis. Forte tues aut ille est: aut ego sũ.
Sigͦ aliqͥs nr̃m est ip̃m quasi de ipso audiamꝰ:
⁊ non irati corrigamus nos. Si autem ipse ẽ:
forte enim ⁊ ipse est: non sic intelligamꝰ qd̾
dixi ñ qd̾ uolo ago. s qd̾ odi illud facio: tamꝙͣ
uellet ẽẽ castus ⁊ ẽẽt adult̾. aut uellet ẽe mi¬

Expanded text:
 venumdatus sub peccato. Quod enim operor, ignoro. Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Quaeritur hoc loco magna diligentia quis intelligatur, utrum ipse Apostolus qui loquebatur; an alium aliquem in se transfiguravit, quem tangeret in se, sicut dixit quodam loco: Haec autem omnia transfiguravi in me eApollo propter vos, ut in nobis discatis . Si ergo Apostolus loquitur quod nemo dubitat, et cum dicit, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio, non de altero, sed de se ipso dicit: quid sumus intellecturi, fratres mei? avarus? Quis autem nostrum audeat se induere tali blasphemia, ut de Apostolo hoc sentiat? Forte ergo alius est aliquis: forte tu es, aut tu es, aut ille est, aut ego sum. Si ergo aliquis nostrum est, ipsum quasi de ipso audiamus, et non irati nos corrigamus. Si autem ipse est, forte enim et ipse est; non sic intelligamus quod dixit, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio, tanquam vellet esse castus, et esse adulter; aut vellet esset mi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnatio ẽ. Ne putares hoc postea fut᷑um. idõ addidit
mune sostea illua expecta. ut nec concupiscentia sit in
te cont᷑ qͣm contencias. cũ qͣ confligas. cui ñ consenti¬
as qũa frenes ⁊ domes. Post expecta. quia nec ipsa erit.
Si enĩ qͦd nobiscũ contendit ex mortali corꝑe. etiã pꝰ ea
erit. ũ⁊ mors contentio tua falsum erit. suid gͦ pꝰ ea fu¬
tum sit sciamus. Tunc enĩ fiec sermo qͥ scͥptꝰ: Absorta

Expanded text:
emnatio est. Ne putares hoc postea futurum, ideo addidit, nunc. Postea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te, contra quam contendas, cum qua confligas, cui non consentias, quam frenes et domes: post exspecta, quia nec ipsa erit. Si enim quod nobiscum contendit ex mortali corpore etiam postea erit; Ubi est, mors, contentio tua? falsum erit. Quid ergo postea futurum sit, sciamus. Tunc enim fiet sermo qui scriptus est, Absorpta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutare tuum cla nobis. Impletum est deside¬
rium senis. muncli ipsuis senactute uergente.
Ipse ad senem hominem uenit. qui mundum uece¬
rem inuenit. Ergo si mundum ueterem inuenit:
audiat mundus. Cantate cdomino canticum no¬
uum cantate domino omĩs terra. Destruatur
cantium. Cantate dño. benedicite nomini eius.
filium depatre : salutare eius. An nuntiate exgen¬
tibus głam eius. inomĩb pͦpłis mirabilia eius.
ꝑ cce qͦmͦ domus edificatur pꝰ captiuitatem. Terri
fecit. qm̃ celi enarrant głam dei. Non sunt loq̃¬
le neq sermones. qͦrum non aucdiantur uocese¬
orum. In om̃en terram ex siuit sonus eoꝵ: quia

Expanded text:
et salutare tuum da nobis. Impletum est desideet salutare tuum da nobis. Impletum est desiderium senis, mundi ipsius senectute vergente. Ipse ad senem hominem venit, qui mundum veterem invenit. Ergo si mundum veterem invenit, audiat mundus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra Destruatur cantium. Cantate Domino, benedicite nomen ejus. Filium de Patre, salutare ejus. Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Ecce quomodo domus aedificatur post captivitatem. Terribfecit. Quoniam coeli enarrant gloriam Dei. Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exivit sonus eorum : quia
Abbreviated transcription (Latin):
salutare tuum da nobis domine. Up̃m tuum cũ
in hac carne uiuimus: uideamus. Uideamus in
carne: qui nos lib̾et in carne. ueniat caro: mun¬
dans carnem. Paciatur caro: ⁊ redimat aniniã ⁊
carnem. Et salutare tuum da nobis dũe. In hoc
desicłio. erat sc̃s ille senex symeon. In hoc inqͣm
desicdio erat senex ille sc̃s: ⁊ dedeo bene meritus
symeon. Sine dubio ⁊ ipse dicebat. Ostende nob̾¬
dñe miseccłiam tuã ⁊ salutare cuum danobis¬
domine. In hoc desicłio insalutarib p̃cibus res¬
ponsum accepit: quia non gustaret mortem nͥ
ille ibat. S donec ueniret ille: ille ire nolebat.Iã
sencctus matura excludebat: s sincera pietas de¬
tinebat. A tubi uenit: atubi natus ÷. atubi eũ
portari matris manib uidit. ⁊ diuinam infan¬
tiam senectus agnouit: accepit eum inmanꝰ
suas ⁊ dixit. Nũc dimictis dñe seruum tuum
inpace: quia uicłunt occuli mei salutare tuũ.
Ecc unde dicebat. Ostende nobis dñe misecd̾iã tuã.

Expanded text:
Salutare tuum da nobis: Christum tuum cum in hac carne vivimus, videamus. Videamus in carne, qui nos liberet a carne: veniat caro mundans carnem; patiatur caro, et redimat animam et carnem. Et salutare tuum, Domine, da nobis. In hoc desiderio erat ille sanctus senex Simeon: in hoc, inquam, desiderio erat senex ille sanctus et de Deo bene meritus Simeon; sine dubio et ipse dicebat, Ostende nobicordiam tuam, et salutare tuum da nobis. In hoc desiderio in talibus precibus responsum accepit, quia non gustaret mortem, niille ibat: sed donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Ecce unde dicebat, Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ factum est mors : Absit. Non enim mors:
s peccatũ mors. Q uid gͦ ex occasione manda¬
ti᷑ S peccatum: ut appareat peccatũ latebat
enim: q̃n mortuũ dicebatur. ꝑ bonũ mͥ oꝑa¬
tum ẽ mortem: ut addita p̃uaricatione:
fiat supͣ modũ peccator. aut peccatũ ꝑ man¬
datum: quia p̃uaricatio peccato ñ add̾e̾tur. si
catio. Quid gͦ: ¶ͥd dubitamus. ad hoc datam
ẽe legem. ut iueniret se homo: Enͣdo enĩ
d̾s non phibebat a malo: latebat se homo.
Uires suas languidas ñ inuenit: nͥ qͣndo legẽ
ꝓhibitio accepit. Inuenit gͦ se in malis. Inue¬
nit se. Q ͦ fugit se: Qscũq enum fugͥit se. scqͥt᷑
se. Et quid ei ꝓdest d̾ se inuento scientia. qͤm san¬

Expanded text:
Non enim lex mors, sed peccatum mors. Quid ergo ex occasione mandati? Sed peccatum ut appareat peccatum - latebat enim quando mortuum dicebatur: per bonum mihi operatum est mortem; ut, addita praevaricatione, fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum; quia praevaricatio peccato non adderetur, sicatio . Quid ergo? Quid dubitamus ad hoc datam esse Legem, ut inveniret se homo? Quando enim Deus non prohibebat a malo, latebat se homo: vires suas languidas non invenit, nisi quando legem prohibitionis accepit. Invenit ergo se, in malis invenit se. Quo fugit se? Quocumque enim fugerit se, sequitur se. Et quid ei prodest de se invento scientia, quam sau
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. Illam lectionem seqͥtur: que
hodie recitata est. Adhuc ille u̾satur
dificilis. ⁊ ꝑicłosus locus. quem uobis in adiutorio
dm̃ dei nr̃i. qͣntum me religioso apud eum adiu¬
uatis affectu. ꝓuirib quas iub̾e dignatur. expon̾e¬
⁊ ex nodare suscepimus. Pacientiam mͥ p̃beat cari¬
tas ur̃a: ut si habeo ꝓpt̾ obscuritatem rerũ diffici¬
lem disputationem. habeam saltim facilẽ uocem.
Si enim fit utrũꝙ difficile multum laboratur.ꝙ
utinam non sine causa laboretur. Ut auteni ꝓsit
labor ñr. si paciens auditus ur̃. Quia legem non
culpat apłs: hest̾na die audientibus qͣntũ existi¬
mo satisfecimis. Ibi qͥppe ait. Quid gͦ dicimꝰ: lex
peccatũ est᷑ absit. S peccatum non cognoui: nisi
ꝑlegem. Hani ꝯcupiscentiam nesciebam: nͥ lex

Expanded text:
audistis: illam lectio sequitur quae hodie recitata est. Adhuc versatur ille difficilis et periculosus locus, quem vobis in adjutorio Domini nostri, quantum me religioso apud eum adjuvatis affectu, pro viribus quas dare dignatur, exponere et enodare suscepimus. Patientiam mihi praebeat Charitas vestra, ut si habeo propter obscuritatem rerum difficilem disputationem, saltem habeam facilem vocem. Si enim utrumque sit difficile, multum laboratur: et utinam non sine causa laboretur. Ut autem prosit labor noster, sit patiens auditus vester. Quia Legem non culpat Apostolus, hesterno die audientibus, quantum existimo, satisfecimus. Ibi quippe ait: Quid ergo dicemus? Lex peccatum est. Absit. Sed peccatum non cognovi, nisi per legem. Nam concupiscentiam nes
Abbreviated transcription (Latin):
cepta: peccatum ꝑmandatũ Catum est ĩ
me omnem ꝯcupiscentiam. Sine lege enĩ
peccatum mortuum ÷: i. latet. non apparet.
Ego alicem uiuebam aliq̃n sine lege. Adueni¬
ente aut̃ mandato: peccatũ reuixit. Ego auc̃
mortuus sum. et inuentũ est mͥ mandatum
qd̾ erat inuitam. Quid enim tam ꝑtinens ad
uitam qͣm non ꝯcupisces. hoc c̃ẽ in mortem.
Peccatũ eium occasione accepta ꝑ mandatũ
fefellit me: et ꝑ illud occidit. Concupiscenti¬
am namq t̾ruit: non excuixit. Terruit:
non opp̃ssit fecit timorem pene: non amo¬
rem iusticie. Itaꝙ inquit lex sancta: ⁊ man

Expanded text:
catam per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Sine lege enim peccatum mortuum est; id est latet, non apparet. Ego autem vivebam aliquando sine lege: adveniente autem mandato, peccatum revixit. Ego autem mortuus sum, et inventum est mihi mandatum quod erat in vitam quid enim tam pertinens ad vitam, quam, Non concupisces?, hoc esse in mortem. Peccatum enim occasione accepta per mandatum fefellit me, et per illud occidit: concupiscentiam terruit, non exstinxit; terruit, non oppressit; fecit timorem poenae, non amorem justitiae. Itaque, inquit, lex quidem san
Abbreviated transcription (Latin):
tate sp̃c. & non inuetustate lit̾e: quasi uͥꝙ uidet᷑
legem accnsare. atq culpare. Uidit hoc ⁊ ipse.
Uidit. sensit se non intelligi: ⁊ cõtra obcͤitatem u̾box
suorũ. cogitationes hominum cõmoueri. Sensit
sequitur Q uid gͦ adicimus: lex peccatum ÷: Adsit.
U no uerbo legem absoluit: legis accusatorem dãp
chee: ⁊ dicebas mn cum legem rep̃hend̾es. Ec̃ce audi

Expanded text:
et non in vetustate litterae, quasi utique videtur Legem accusare atque culpare. Vidit hoc et ipse, vidit, sensit se non intelligi, et contra obscuritatem verborum suorum cogitationes hominum commoveri: sensit sequitur. Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Absit. Uno verbo Legem absolvit, Legis accusatorem damnachaee, et dicebas mihi, cum Legem reprehenderes, Ecce Audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtractemus. Uide ho homo. a uerte si uerum ÷ qͦd
dico. ħabes ne corpus. Habes carnem: habeo inquis.
Nam unde est. unde inloco sum. unde deloco moucor:
hos loqñtis uideo. nͥ ꝑ occłos carnis. habes constat. nec
diu satagendum ÷. dere manifesta. uide aliqͥt aliut.
uide qͥd oꝑatur ꝑ carnem. Audis cnuĩ aure. s non ab
aure audis. Alius ÷ intus qui audit ꝑ aurẽ. Uides ꝑoe
culum. ipsum intuere. an domum agnouisti. habi¬
tatorem neglexisti. Nunqͥt nam uidet occłs ꝑse ipsũ.
Non ne alius ÷. qui uidet ꝑ occłm: Non dico non uidet
ocełs mortui deqͦ constat corꝑe habitatorem absces¬
sisse. s occłs de re alia cogitantis. ñ uidet faciem p̃sen¬
tis. Respice gͦ interiorem homin̾ẽ tuum. Ibi enĩ magis
aliqͣ similitudo querenda ÷ qͦrumdã tͥum seꝑatim de

Expanded text:
acta. Vide, o homo, adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locuos loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per oculum? Non dico, Non videt oculus mortui, de quo constat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re alia cogitantis, non videt faciem praesentis. Respice ergo interiorem hominem tuum. Ibi enim magis aliqua similitudo quaerenda est quorumdam trium separatim
Abbreviated transcription (Latin):
morti. Nunc gͦ cuacuati sumus a lege mortis: inqͦ
detinebamur. ita ut seruiamus in nouitate sp̃e.
⁊ non inuetustate lit̾e: Iactabas te: clamabas.
dicebas. Audi. lege: uide. Ista dix̾as. ⁊ iam u̾so
tergo ire cupiebas. Eipecta. Audiuite: audi me
Immo nec egote. nec tu me: s ambo audiamus¬

Expanded text:
sumus a Lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae. Jactabas te, clamabas, dicebas, Audi, lege, vide: ista dixeras, et jam verso tergo ire cupiebas. Exspecta, audivi te, audi me: imo nec ego te, nec tu me; sed ambo simu
Abbreviated transcription (Latin):
Nani cõcupiscentiant inqͥt nesciebam: nͥ lȩx di¬
c̾et non concupisces. Occasione gͥ accepta.
peccatũ ꝑ mandatum fefellit me: ꝑ illud
U̾ enim lex inꝑat: fides sperat. Clama. ad dm̃
tuũ adiuuet te. Don remaneas sub lic̾a reu̾:
s. sp̃u suo aduuet te d̾s. nec tͥ similis sit su¬
ꝑbus uidens. Cum enim acculeus mortis c̃ẽt
peceatum uirtus autem peccati lex: quid ag̾et
munana intirmitas. iii qua fatigabatur uolũ¬
tas: belle inquit adiacet mͥ. ꝑfic̃e autem bonũ
non inuemo. Qͥd gͥ ag̾et: Eece aculeus mortis
peccatum: ecce uixtus peccati lex. S lex sub¬
intrauit: ut habundaret delictum. Si enum
tia. d ꝯcliisit scͥptura om̃ia sub peccato.
Q modo conelusit: Ne uagareris. ne p̃cipita¬
reris: ne nig̾eris. Cancellos tͥ fecit lex: ut ñ
inueniendo qua exires ad gr̃am conuolares.
Sed con elusit scͥptura omĩa subpeccato: ut ꝑro¬
missio. Luid ꝓmittit quod facit ꝓmittit. non
quod tu facis. Si tu factures ẽẽs: prenuntia¬

Expanded text:
iebam, nisi Lex diceret, Non concupisces. Occasione igitur accepta, peccatum per mandatum fefellit me, et per illud Quod enim lex imperat, fides sperat. Clama ad Deum tuum, adjuvet te. Non remaneas sub littera reus, sed Spiritu suo te adjuvet Deus: ne tibi similis sit superbus Judaeus. Cum enim aculeus mortis esset peccatum, virtus autem peccati lex; quid ageret humana infirmitas, in qua fatigabatur voluntas? Velle, inquit, adjacet mihi; perficere autum bonum non invenio . Quid ergo ageret? Ecce aculeus mortis peccatum, ecce virtus peccati lex. Sed lex subintravit, ut abundaret delictum. Si enim tia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato. Quomodo conclusit? Ne vagareris, ne praecipitareris, ne mergereris; cancellos tibi fecit lex, ut non inveniendo qua exires, ad gratiam convolares. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio. Qui promittit, quod facit promittit, non quod tu facis. Si tu facturus esses, praenuntia
Abbreviated transcription (Latin):
sel homo. łx clama in angustiis. Suis me lib̾abit
decorꝑe mortis huius. ubi lex in menbus meis re¬
pugnat legi mentis niee : Conclelector legi dei:
seccłm interiorem hominẽ. Quis me lib̾abit de
corꝑe mortis huius. di hoc ficdeliter si humiliter
dicis. uerissime respondetur. Gr̃a dĩ ꝑiħm xp̃m

Expanded text:
set homo. Exclama in angustiis, Quis me liberabit set homo. Exclama in angustiis, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ubi lex in membris meis repugnat legi mentis meae. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Si hoc fideliter, si humiliter dicis; verissime respondetur, Gratia Dei per
Abbreviated transcription (Latin):
non acceꝑis: frgo quia acculeus mortis ẽ pee¬
catum. uirtus aut̾ peccati lex. ⁊ hoc debona
ꝓuidentia dei. ut concludentur homines.
subpeccato. ⁊ quererent ad uitorem quererent
hic cum lixiss. acculeus aũt mortis peccatũ.
uirtus aũt peccati lex. quid times. quid
tem do. qui dedit nobis uictoriam ꝑ iħm
rare pugnans contra concupiscentiam carniꝰ.
sp̃i ambula. sp̃m in uoca: donum dei que¬
re. R si lexͣ menbris repugnat legis mentis
tue. er parte in feriori id ÷ a carne. captiuũ
te tenet sub lege peccati. ⁊ hoc emenclabit᷑
⁊ hoc transiet in uira nictorie. tu tantum
clana. ti tantũ in uocã. Sportet̾ semꝑ ora¬
re. ⁊ aeficere. Inuoca omnino. inuoca aci¬
tua ego sum. Cum g̃ lox ciłnis repugnare
ceperit legi mentis. ⁊ captiuum te ducere. in
legem peccati que est in menbris tuis. orando
dic. con fitencdo die. Miser ego homo. Quid enĩ
aliud ẽ homo: Quid ÷ homo. nisi qͦd memores
÷ homo. quia nisi filius hominis ueniss peris¬

Expanded text:
non accepisti ? Ergo quia aculeus mortis est peccatum, virtus autem peccati lex; et hoc de bona providentia Dei, ut concluderentur homines sub peccato, et quaererent adjutorem, quaererent hic cum dixisset, Aculeus autem mortis peccatum, virtus autem peccati lex: quid times? quid laboras? quid tem Deo, qui dedit nobis victoriam per rare pugnans contra concupiscentias carnis, spiritu ambula, spiritum invoca, donum Dei quaere. Et si lex in membris repugnat legi mentis tuae ex parte inferiori, id est, a carne, captivum te tenet sub lege peccati: et hoc emendabitur, et hoc transiet in jura victoriae. Tu tantum clama, tu tantum invoca. Oportet semper orare, et non deficere . Invoca omnino, invoca adjtuae, Salus tua ego sum . Cum ergo lex carnis repugnare coeperit legi mentis, et captivum te ducere in lege peccati, quae est in membris tuis: orando dic, confitendo dic, Miser ego homo. Quid enim aliud est homo? Quid est homo, nisi quod memor es  homo: quia nisi venisset Filius hominis, periis
Abbreviated transcription (Latin):
tunc et̃ ipse dicebat. ⁊ tu dñe usꝙ qͦ: S nũquid
quia differebat inde non aderaat. ⁊ falsum erat
adhuc te loquente dicam ecce adsum: Qͥd enĩ:
Medicus qͣndo dac qͦd desidas ad est. qͣndo sccat.
non adest Nonne sub medier ferram̃to clamaᷤᷤ
ut parcat : Et quia magis ad est: magis secat.
Deniꝙ ut scias quia ad erat: uidete quid ter
roganti respondit. Dixit inquit mͥ. Sufficit
tͥ gr̃a mea: nam uirtus in infirmitate ꝑficit᷑.
Ego inquit noui medicus optimus. ego in qͥt
noui in quẽ tumorem ꝑgat: qd̾ uolo sanare.
Qͥ esce: adhibeam qd̾ scio. Suffic̃ tͥ gr̃a mea: non
tͥ sufficit uolũtas tua. ħce erant utiq u̾ba ẽ¬
tantis ⁊ in c̾tamine ꝑiclitantis. ⁊ diuinũ ꝯri¬
liũ postulantis. Triũphantis autem uerba que¬
erunt. berba certantis dum domiis edificatur.
uerba triumpbantis cum domus in ultimo e¬
dificatur. Ubi est cõntentio tua. Ubi ÷ mors accu¬

Expanded text:
tunc et ipse dicebat, Et tu, Domine, usquequo? Sed numquid tunc et ipse dicebat, Et tu, Domine, usquequo? Sed numquid quia differebat, ideo non aderat, et falsum erat, Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum? Quid enim? medicus quando dat quod desideras, adest; quando secat, non adest? Nonne sub medici ferramento clamas ut parcat; et quia magis adest, magis secat? Denique ut scias quia aderat, videte quid ter roganti responderit. Dixit, inquit, mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ego, inquit, novi: medicus optimus, Ego, inquit, novi in quem tumorem pergat quod volo sanare. Quiesce, adhibeam quod scio. Sufficit tibi gratia mea: non tibi sufficit voluntas tua. Haec erant utique verba certantis, et in certamine periclitantis, et divinum auxilium postulantis. CAPUerunt? Verba certantis, dum domus aedificatur: verba triumphantis, cum domus in ultimo dedicatur. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, acu
Abbreviated transcription (Latin):
bat: In magnitudine inqͥt reuelationũ mearum
ne excollar. Quis dicit ne extollar: O terroi. Otremor.¬
Qͥs dicit ne extollar: Tum tanta eius u̾ba sunt recõdẽ¬
tia clationem: cõcupiscentia tumorem. et dicit ne ex¬
tollar: Parum ÷: qͥa dicit ne excollar. Uidete medica¬
mentum: qd̾ sibi dicit appositum. Ne excollar inqͥt.
datus ÷ mͥ stimulus carnis meȩ angłs sathane. O
uenenum qd̾ non curatur nͥ ueneno: Datus ⁊ mͥ stimu¬
lus carnis mȩȩ angłs satchane qui me colafiret. Capd̃
cedebatur: ne caput extolleretur.  antidotũ quasi
quoa de serpente conficitur. ⁊ ꝓpt̾ea thiriacũ
nuncupatur. Serpens enim ille ꝑsuꝑbiam
ꝑsnasit. Gustate quia sicud dii. Suꝑbie ꝑsua¬
sio ista ÷. Unde cecidit: inde deiecit. Merito
Propter qd̾ ter dñm rogaui ut aufẽrret eum a me.
Ubi ẽ adhuc te loquente. dicam ecce adsum: ꝓp¬
t̃ qͦd non semei s ic̾um ⁊ t̾cio dñm rogaui. Hõne

Expanded text:
bat. In magnitudine, inquit, revelationum mearum bat. In magnitudine, inquit, revelationum mearum ne exQuis dicit, Ne extollar? Cum tanta ejus verba sint retundentia elationem, compescentia tumorem, et dicit, Ne extollar? Parum est quia dicit. Ne extollar: videte medicamentum quod sibi dicit appositum. Ne extollar, inquit, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae. O venenum, quod non curatur nisi veneno! Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Caput caedebatur, ne caput extolleretur. O antidotum, quod quasi de serpente conficitur, et propterea theriacum nuncupatur! Serpens enim ille superbiam uasit. Gustate, et eritis sicut dii : superbiae persuasio ista est. Unde cecidit, inde dejecit. Merito Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferret eum a me. Ubi est, Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum? Propter quod, non semel, sed iterum et tertio Dominum rogavi. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. ut opus earum ꝑficͥatis. Si non tͥ in totum
ceditur: noli ⁊ tu ced̾e. Pruis equetur prigna:. ut sit¬
Credamus. sꝑemus: amemus. Erit aliq̃ñ uictoria inde¬
dicatione domus: que domus edificatur pꝰt captiuita¬
tem. Nouissima enim iniica d estruetur mois: cũ
corruptibile hoc induerit in corrupcionẽ: ⁊ mor¬
tale hoc induerit in mortalitatem. Pre meditami¬
ni u̾ba triũphantiũ. ubi ÷ mors cõtentio tua : Trm̃¬
phantium ista uox ÷: non pugnãtium. Pugnãti¬
um autem uox est: miserere mei dñe q̃m infir¬
queqͦ Qͥd ÷ usꝙ qͦ: Eusq ꝓbes: quia ego subuenio.
te loquente dicam ecce adsum. S d̾s ⁊ cũ differt ad¬
est: ⁊ qd̾ differt adẽ ⁊ diffe̾ndo ad est. Neꝙ idesͦ non¬
ad est: qͥa ꝓpe cum implet uoluntatem suam ꝑfectam
non implet uanitatem suam. Non enim fr̃s mei apło¬
paulo ñ aderat. qui cũ c̾taret ne extolleretur time¬

Expanded text:
volunt, ut opus earum perficiatis. Si non tibi in totum volunt, ut opus earum perficiatis. Si non tibi in totum ceditur, noli et tu cedere. Prius aequetur pugna, ut credamus, speremus, amemus, erit aliquando victoria, in dedicatione domus, quae modo aedificatur post captivitatem. Novissima enim inimica destruetur mors, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem. Praemeditamini verba triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua ? Triumphantium ista vox est, non pugnantium. Pugnantium autem vox est, Miserere mei Domine, quoniam infirquequo? Quousque probes quia ego subvenio. te loquente dicam. Ecce adsum : sed Deus et cum differt adest, et quod differt adest, et differendo adest; ne praeproperam cum implet voluntatem, perfectam non impleat sanitatem. Paulo non aderat, qui cum certaret, ne extolleretur, time
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino muille sint cõcupiscentie malarũ ⁊ illicita¬
rum delectationum. Luis sc̃s non hec nelit: S
non efficit. Quã diu hic uiuetur: hoc non implet᷑
carnem. ħ ec enim inuicem adu̾sant᷑: ut non ea
que uultis faciatis. ut nulle sint ꝓrsus in nobis
rerum illicitarum cõcupiscentie. Qͥd gͦ restat:
cupiscentias carnis ꝯsumatis: cõcupiscentias car¬
nis ne ꝑficiatis. Consum̾e qͥdem illas atq finire
⁊ penitus extirpare om̃imͦ uelle debetis: s quã¬
dui sunt in uobis. ⁊ est alia lex in menbris ur̃is re¬
pugnans legi mentis ur̃e. ꝯcupiscentias carnis ne
ꝑfẽc̾itis. Qd enim uultis: Ut om̃ino non sint cõcu¬
piscentie carnis. Non uosꝑmittunt implere qd̾
uultis: nolite eas ꝑmitt̾e implere qd̾ uolunt. Qͥd
uultiss bt om̃ino non sine. Set sunt. Caro cõcupiᷤ¬
cit adu̾sus sp̃m: concupiscat sp̃s adu̾sus carnem.
Ut non ea que uultis faciatis .i. ut non sint inuobiᷤ
ipse concupiscentie carnis. nec ipse faciant qd̾

Expanded text:
omnino nullae sint concupiscentiae malarum et illicitarum delectationum. Quis sanctus non haec velit? Sed non efficit: quamdiu hic vivitur, hoc non impletur. carnem. Haec enim invicem adversantur; ut ea quae vultis facere, ut nullae sint in vobis prorsus rerum illicitarum concupiscentiae, non possitis. cupiscentias carnis consumatis, concupiscentias carnis ne perficiatis. Consumere quidem illas atque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus adversus carnem. Ut non ea quae vultis faciatis, id est, ut non sint in vobis ipsae concupiscentiae carnis; nec ipsae faciant quod
Abbreviated transcription (Latin):
fecit gr̃a: bbi habimdauit peccatũ: suꝑha¬
bundauit gr̃a. Uenit dñs. totũ qd̾ de ad am
tͣnsti. totum qd̾ tius pͣuis morib addidisti
totũ dimisit: totũ deleuit. Grationem docu¬
it: gr̃am ꝓmisit c̾tamen in dixit. laboranti
subuenit: uictorem coronauit. Itaq inqͥt a¬
pss: iex quidem sc̃a ⁊ mandatũ scm. ⁊ iustũ
⁊ bonũ. ¶d gͦ uonum est mͥ factum est mors:¬

Expanded text:
t peccatum, superabundavit gratia . Venit Dominus: totum quod de Adam traxisti, totum quod tuis pravis moribus addidisti, totum dimisit, totum delevit; orationem docuit, gratiam promisit; certamen indixit, laboranti subvenit, victorem coronavit, Itaque, inquit Apostolus, Lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bonum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ÷ peccatum: continuo subumexit. Uͥ¬
tus autem peccati: lex. Qind⁊ uͥtus peccati
lex: Non iubendo mala. uł mala ꝓhibendo:
immouͦ mala ꝓhibendo. ⁊ bona iubendo. lͥr¬
tus autem peccati: lex. Qa sub intͣuit inqͥt lex:

Expanded text:
mortis est peccatum; continuo subjunxit, Vimortis est peccatum; continuo subjunxit, Virtus autem peccati lex ? Quid est, Virtus peccati lex? Non mala jubendo, vel bona prohibendo: imo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virtus autem peccati lex
Abbreviated transcription (Latin):
flet. Dermo qui scriptus est. absorta est mors in
uictoria. Ubi est contentio tua. Ubi ⁊ mois aculeꝰ
tuus: Tunc net ut nusqͣm ũt aculeus mortis: nũ
Mereatur inte humilitas. ut tunc inte fiat: ne su¬
ꝑbia non ꝑmitat ut uł cunc in te fiat. T unc fiet.
debita nr̃a. Dic om̃ino dũ pugnas. Dic uerũ dici ex
animo dic. Si dix̾imus quia peccatũ non habemuᷤᷤ.
nos ipsos seducimus. Tu tͥ oiabolus eris. Nos ipsos
siducimus: ⁊ uericas in nobis non est. Non cnĩ
uerum dicimis. dicendo nos ħab̾e peccatũ.
cũ hic non simis sine peccato. Dicamus gͦ u̾i¬
tatem: ut aliqͥndo innemamus securitatem. Sit
ueritas inpugna: ut ad qͥratur securitas in
uictoria. Tunc fiet. Ubi est mors aculeus tuus
A culeus eim mortis: est peccatũ. S de lege
tum. Bonum est tibi ut sp̾c te uiuificet: ne
lit̾a occidat. bolo ut uelis: s non sufficit ut
nuiante. lit̾a iubens: Ibi dixit. Cum dictum
÷ ubi ÷ mors acculens tuns. aculeus autem

Expanded text:
ta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Tunc fiet ut nusquam sit aculeus mortis, nusqMereatur in te humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Mdebita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Non enim verum dicimus, dicendo nos non habere peccatum; cum hic non simus sine peccato. Dicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitas in victoria. Tunc fiet, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peccatum. CAPUT X. tum. Bonum est tibi ut Spiritus te vivificet, ne littera occidat. Volo ut velis; sed non sufficit ut juvante littera jubens? Ibi dixit. Cum dictum est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem
Abbreviated transcription (Latin):
num celor sani ꝑuenerimus. Interim in stabulo li¬
benter curemur. non ad huc languidi desanitate
głemur: ne nicħ aliut suꝑbiendo faciamus: nisi
ut nũꝗͣ curando sauemur. Benedic anima mea do¬
minum. Dic anime tue dic. Ad huc uita es. ad huc
carnem fragilem portas. ad huc corpꝰ qͦd corrunpit᷑
aggrauat animam: ad huc post integͥtatem remis¬
sionis accepisti remedium orationis. Ad huc utiq
dicis. donec sanentur languores tui: dimitte nob̾
debita nostra. Dic gͦ a nime tue. humilis ual¬
lis non rectus collis. dic anime tue. Benedie a¬
numa mea dũm: ⁊ noli obliuisci om̃s retͥbutiõs
eius. Quas retͥbutiones: Dic enumera: grãs age.
Quas retͥbuciones. Qui ꝓpicius fit om̃ib iiqͥta¬
tibus tuis. hoc factum ÷ inbaptismo. Quid fit
modo: Qui sanat om̃s langores tuos. Hoc fit mͦ.
Agnosco: s qu̾adiu hic sum. corpus qͦd corrũpit᷑
aggrauat animam. Dic gͦ et quod sequitur.

Expanded text:
num coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo linum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut nunquam curando sanemur. CAPUT VII. minum. Dic animae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in opi. saucieq nature. uerum ẽ. Magnas arbitru
liberi iures homo cum cõderet᷑ accepit: s peccando
amisit. In mortem lapsus ÷. infirmus factus ẽ: ala¬
tͦnib semiuiuus inuia relictus :. In ium̃tũ suũ
leuauit̃ eum tnsiens samaricanus: qͦd interp̃tat᷑
custos. ad stabulum adhuc ꝑducit᷑. Iuid excollit᷑:
ad huc curatur. S sufficit mͥ inquit: qͦd inbaptismo
accepi remissionem omĩum peccator. Nunqͥd qͥa
deleta ẽ iniqͥtas. finita est infirmitas. Accepi inqͥd
remissiouem omĩum peccator. Prorsus uerũ ẽ. Dele¬
ta sunt cuncta peccata: in sacͣmento baptismatis.
Cuncta prorsus. dicta. facta. cogitata. Ciuicta deleta
sunt. S hoc ẽ. qͦd infusum ÷ inuia: oleum ⁊ uinum.
neribus suis. Iam utiq errori eius indultũ fuit:
⁊ tñ sanatur. langor in stabulo. Stabulum si agnos¬
citis: eccła est. Stabulum tͦnquia uiuendo tnͣsiuimꝰ.
domus erit unde nũqͣm migrabimus. cum ad reg¬

Expanded text:
inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hoc est quod infusum est in via, oleum et vinum. neribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s simul dicamus qͦd nobiscum tenetis. hoc dñs
dicit. Apprehendite disciplinam exultate. s cũ tremo¬
re: ut semꝑ humiles teneatis qͦd accepistis. neqͣndo
irascatur dominus. Utiq suꝑbis sibi qͦd habent tri¬
buentibus. non illi aqͦ habent grãs agentib. Neqͣndo
irascatur dñs. ⁊ ꝑeatis deuia iusta. Nũquia adirit
neqñ irascatur dominus. ⁊ non ueniatiad uiam
cat aduiam iustam. aut non uos ad mittat aduiã
iustam. Iam in illa ambulatis. Holite suꝑbire: ne
etiam de illa ꝑeacis. Et ꝑeatis inqͥt de uia iusta. sũ
grarserit in breui ira eiꝰ suꝑ uos: non in longum.
ĩbi ubi suꝑbis: qͥuod acceꝑas ꝑdis. His t̾ritus homo qͣi
eo. Non in se: s ineo. Grã salui facti sumus. ñ exno¬
sepe dicit. iter̃ hoc ⁊ tercium hoc: &. ꝓpe nunꝗͣ loqͥt᷑.
nͥ quando hoc dicit. Utinam ñ sine causa dicam.
Sunt enim homines ingͣti gr̃e. multũ tͥbuentes

Expanded text:
tis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus tis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod habent tribuentibus, non illi a quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascat ad viam justam, aut non vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quaseo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nosaepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes
Abbreviated transcription (Latin):
quia illud qͦ habunclabam de tuo erat. Ostendisti
mͥ unde peterem: cui tͥbucram quod acceperim. cui
gr̃as agere deberem. ad quem currerem. sitiens unde
implerer. ⁊ qͦ impletus cẽm adqũe custodirẽ. For¬
titudinẽ eni meã ad te custodiã. Quo te largitore ĩ¬
plear: te seruatore non ꝑdam. fortitudinẽ meam
adie custodiã. Hoc ut ostencłes mͥ. auertisti fatiem
tuam. ⁊ factus sum cõturbatus. Conturbatus qͥa
siccatus: siccatus quia exaltatus. Dic gͦ siccus ⁊ ari¬
dus: ut rursus implearis. Anima mea uelut terra
te dño intimore ⁊ exultate ei cũ tremore. Sic ⁊ apłs.
Cum timore ⁊ tremore ur̃am ipsor salutem oꝑamini.
Ts ÷ enĩ qui oꝑatur inuobis. Ergo. exultate cũ cre¬
more. neqnͣdo irascatur dñs. Uideo quia clamando
p̃uenitis. Quid enim dicturꝰ sim scitis: quia clamã¬
do p̃uenitis. Et hoc unde habetis. nͥ quia docuit ad
quem ciedendo uenistis: Hoc gͦ dicit. Audite qͦd nostiͤ.

Expanded text:
mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatore non perdam. Fortitudinem meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra cum tremore. Sic et Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis;
Abbreviated transcription (Latin):
alta siccantur. Gr̃ã: pluuia ÷ Quid gͦ: Miraris
si d̾s suꝑbis resistit. humilib aũt dat grãm. Idõ
cũ timore ⁊ tremore : id ÷ cum bumilitate. Noli al¬
tum saꝑe : s time: Time ut implearis. noli altũ
iustam. Opus erat ut discerem. opus erat ut per
uoctrinam legis scirem quid agerem. habeo libe¬
rum uoluntatis arbitrium. Uiis me auia ista
separabit: Si legas diligenter. inuenies quendã
tatem quod dederat abstulisse: illum uͦ subito in¬
opem remansisse. ⁊ misecdiã dei recordatione con¬
fessum dixisse. Ego diri inhabundantia mea: ñ
mouebor inet̾num. Ego dixi in habundantia mea.
S ego dixi: homo dixi. Omĩs homo mendar. Ego dixi.
Ergo ego dixi: in habundantia mea. Tanta erat ba¬
bundantia. ut hoc dicere auderem: non mouebor
in et̾num. Quid deinde : Dñe in uoluntate tua. p̃s¬
tisti cdecori meo uirtutem. Auertisti aũt fatiem tuã
ame ⁊ factus sum conturbatus. Ostendisti mͥ inqͥt

Expanded text:
alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum istam: opus erat ut discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam tatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit,