comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
macineis demlibristuis & infidecua em̃ daricupiã
non tacebo. Primum ẽ quo danimã ñ itauis adõ eõfac¬
tam uteam e nihilo fecerit sed ex semetipso ubi nom pu¬
tas cẽ consequens utnaturaesitdĩ quia ꝓfecto quã
sitim piũ & ipsecognoscis Quaim pi&ateut carcas
it aopost& ut dicas animae auctorem dm̃ ut abillo
facta sit ñ deillo. Quod enĩ deillo ẽsicutuni genitus
filius eius dẽnatur aecuius & illeẽ. Vt aũt̃ anima
eius dẽnatura eñ sit cuius estille facta ẽ quidẽ ab illo
sed nondeillo autergodicunde aut faceredemhilo
Quidẽ quod dicis cã pasticulã eẽ quandã alitus nature
dĩnũ quidnã ipsum halitũ natura edĩcuius alitus. e
ista pasticula negaseius dẽ cuius ds̃ ẽ eẽnaturae sine¬
ga sergod enihilo &istum alitũ fecit ds̃ cuius alitus ani¬
mãuis cẽpasticulã autsi non demhilo dicunc deillum

Expanded text:
me in eisdem libris tuis et in fide tua emendari cupiam me in eisdem libris tuis et in fide tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod \'animam non ita uis a deo esse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem cuius deus est esse naturae? si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non de nihilo, dic unde illum
Abbreviated transcription (Latin):
uit malignissimus sp̃s Eiuis quippes iLlaqualib& tibi
fraude ꝑsuas aquaesiam monimus piahumilitate
& catholi capacecor rexeris errores. fuis seiudicabunt᷑
Sstudiosissimeinuenis emenda repotius qũa in eiusre¬
manere cupientis. Si aut̃ procistibi &iã contentio¬
nẽ quod ab sit ꝑsua serit ꝑuicacẽiãtã quã berctica dog¬
matacũ suo necesseerit autoredã nari cura scilic&
pastorali & medicin aliprius quã ꝓ in cautum uulgus
serpant dira contagia cũ dilectionis non ueritate
sed nomines a lubris neglegitur disciplina Sique¬
ris quen a illas poteris quidẽ legere mea scripta ad fr̃s
nr̃o srenatũ dĩ seruũ & pres biterũ p&rum ad quẽ
tueadem ipsade quibagimus scribendagistimate
eius ut asseris uoluntati poenitentis optẽperans
Dabunten ĩ tibiut legas ꝓculdubio si uolueris & inge¬
rent &iã non petenti. Verũ tam̃ &iã hicquãem axi¬

Expanded text:
uit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi uit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis emendari potius quam in eis remanere cupientis. si autem pro eis tibi etiam contentionem - quod absit.! — persuaserit peruicacem, iam tamquam heretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatum dei senium et presbyterum Petrum, ad quem tu eadem ipsa, de quibus agimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemperans. dabunt enim tibi ut legas procul dubio, si uolueris, et ingerent etiam non petenti. uerum tamen etiam hic quae maxi
Abbreviated transcription (Latin):
terribiliter scriptũ sit quod sp̃s sc̃s disciplinae fu¬
gi & fictum. Si aũtueracit̃ cõmunicans ñ tecatholicũ
fingis Quid ad huchereticũ mortuũ sicdiligis ut tius
uelis teiactaread huc nomine neuisiam ñ teneri ser¬
rore. Nolumus teb aberetale cõnomentũ tãquãsis
hereticim ostui monumentũ. Nolumus talẽtitulum
baberclibrũ tuum qualẽsal sũee diceremus suneius
sepulcrolegeremus nonenĩ uincentium uictorẽ sc̃im
eẽseduictũ & utinã fructuos aesicutte uinciuolumus
ueritate. Ad stute aut̃ putaris & calid ac cũ librostuos
quod credicupis illo tibir euel antedictatos appelles
uincentuuictoris. Non tã uincentiũ teqũ a illũ uocari
uoluis seuictor ẽu lud tibi reuelando quaes criberes uicis¬
s & errorem. Vt quidtibi ista fili esto potius uerus non
ꝓdesseuincentius in quẽtead sefallendum trans figura¬

Expanded text:
terribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus disciplinae futerribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus disciplinae fugiet fictum. si autem ueraciter communicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reuelando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigura
Abbreviated transcription (Latin):
sasrationesq: adtin& ipsedictar&. Quod siuerũ
ẽiã teilla dicere potus senon miro. Quaesi patien¬
ter auscultes ãmonitionis mncae & eos libros catho¬
lica mente consideres atque ꝑ tractes tedixis se
ꝓculdubio poenitebit. Illequi pͥequis esicut eũ pro¬
dita psłtrans figurat in angelũ lucis in euntibi
trans figuratus ẽ quẽtu fuis scuł eõtãqũ alucis
angelum credis. & eo quidẽmodo minus ad
decipiendos catholicosual& quando senon in
lucis angelos sed her&icostransfigurat sedte
ab eo falluã catholicũ nollẽ cruci&ter gotedidi¬
cissequaeuera s̃ quanto magis l&atus fuerat
setibi persuasissequaefals a sunt. Vt aut̃ non diligas
intu ecaris ammoneo quoduti quaeillenonẽ sc̃s & iustus
si tuhereticoꝵ donatistarũ uel rogatistarũ laqueos
cando catholicis interisti. profecto enĩ catholicum
fingis si animo illod qđer atille quã e diligis & nosti quã

Expanded text:
sas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum sas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes ammonitioni meae et eos libros cathlica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam
Abbreviated transcription (Latin):
tius uictor ab eis quite nouerant uel fofteaderant
requisissem audiuite fuissa lon atistã uł potiufro¬
gatistã Nuꝑ aũt cõmunicas secatbolicae. etcũgau¬
derẽtantũ quantũ debis solemus quos ab illo er¬
roreliberatos cẽco ꝓ noscimus immouero &iam
multo amplius quod in genuũ tuũ quode lectabar
in literistuis uidebã non remansis se apud a duer¬
sarios ueritatis. additũ ẽ a referentibus quod
meint̃ illa gaudia contristar &. Ideote cognomi¬
nare uoluis seuincentiũ qđ rogastis uccessorem
quiboc nomineappellatus ẽ. Adhuc tã quã mag¬
nũ & scm̃ uirũ animo teneas & obbocillius nomen
tuũ uolueris eẽ cognom̃. Nec de fuer̃ quidicerent
&iã hocate fuis seiaetatũ qđ ipse tibi nescio quaui¬
sioneapparuerit. at qua ead hos conficiendos li¬
bros de quibustecum agereistonro opusculo institui
sia diuuerit uteatibi scribenda quantũ ad resip¬

Expanded text:
tius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant tius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem, audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus, immo uero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litteris tuis, uidebam non remansisse apud aduersarios ueritatis, additum est a referentibus, quod me inter illa gaudia contristaret, ideo te cognominari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquam magnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc illius nomen tuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ip
Abbreviated transcription (Latin):
uod mihi ad tescribendum puta uiho cprius cogitaes
filidilectissi meuitor uolosi te comtẽnerenequaquã
ad mecontẽ nere fuis sefacturũ. Necideota m̃ humilita¬
tenrã si cabutaris utꝓpt̃ eate existimes ad ꝓbatum quiacer¬
nis non fuis se contẽptũ non enĩ sequendũ sed corrigen¬
dumtediligo. Et qm̃ nec corrigipossedes pero nolomi
sereris me com tẽpnereñ possequẽ diligo Sienĩ teante¬
quã nobis cõmunicaris diligeredebui utessescatholi¬
cus quantomagis &i ã cõmuni cantẽ diligerod ebeone
sis nouus hereticus & ut sistalis catholicus cui rosiste¬
renullus possithereticus. quantũ enimappar &
eedonis ingenii quaei am tibi largitu s ẽds̃ ꝓfecto sapi¬
ens eris si tenon essec redideris atq: ut sis ab illo qui fa¬
cit sapientes piesu ppliciter instant̃q poposceris & ma¬
iueris erron enon decipi qu aerrantium laudibis
honorari. prius mein libristus titulistui nomi¬
nis protesollicitũ red didit. Cũ enĩ qui s eet̃ uincen¬

Expanded text:
uod mihi ad te scribendum putaui, hoc prius cogites, fili dilectissime Victor, uolo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes adprobatum, quia cernis non fuisse contemtum; non enim sequendum, sed corrigendum te diligo. et quoniam nec corrigi posse despero, nolo mireris me contemnere non posse quem diligo. si enim te, antequam nobis eommunieares, diligere debui, ut esses catholicus, quanto magis te iam communicantem diligere debeo, nc sis nonus hereticus et ut sis talis catholicus, cui resistere nullus possit hereticus! quantum enim adparet ex donis ingenii, quae iam tibi largitus est detis, profecto sapiens eris, si te non esse credideris, atque ut sis ab illo qui facit sapientes pie, subpliciter instanterque poposceris et malueris errore non decipi quam errantium laudibus honorari. Prius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum enim quis esset Vincen
Abbreviated transcription (Latin):
nem priscam & ꝑ eandem carnem renascit ꝑ quam
meruenrt in quinari. Quintũ quod anima meru¬
erit eẽpeccatrix ante omnepeccatũ. Sextũ infan¬
tes antequam baptitentur mostẽ preuentos ꝑ ue

Expanded text:
nem priscam et per eandem carnem renasci, per quam nem priscam et per eandem carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; quintum, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\'; sextum \'infantes antequam baptizentur morte
Abbreviated transcription (Latin):
dis perando friges cere. Vti nã tua scripta cũ legerepossẽ
&õ loquendo potius quã scribendo quȩ sinT em̃ dendamons¬
cinatione quã litteris quȩ sis cribenda ẽ& multis uolum inb:
indiger&. Verũ ista capitula quȩ cesto &iã numero c̃p̃ hen¬
dere uolũ instanter ã moneo necurrigere differas & eapror¬
sus afide & p̃dication&ua facia saliena ut quanta t᷑ facultas ẽ
disputanti munere dĩ utaris utiliter adȩdificationẽ ñ ad des¬
tructionẽ sane salubrisq: doctrinȩ Sunt autemista de
quibus ut potui iã dissenu sedbreuit̃ eare p& endo ꝑ currã¬
Vn ũ est quod anima non exnihilo sed deseipso dm̃ fecisse¬
dixisti. alterũ ꝑ infinitũ tempus atqueita sẽꝑ dm̃ ani¬
mas daresicut semꝑ ẽ ipsequidat. Testiũ animã me¬
ritũ aliquod ꝑ didisse ꝑ carnem quodhabuerit ante
carnem. Quastũ animã ꝑ carnem repa ntrehabitudi¬

Expanded text:
desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monscinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uoluminibus indigeret. uerum ista capitalia, quae certo etiam numero conprehendere uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurramunum est, quod \'anima» dixisti. Alterum, « Per infinitum tempus, atque ita semper Deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat. » Tertium, « Animam mericarnem\'; quartum \'animam per carnem reparare habitudi
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatiq: eẽiuditii nolle a dtramitẽ rationis inflectinisi adderes citus
quidem quã tardius facit. Tanta tibi uid& seueritate rulpan¬
dus ut merito in ꝓbi iuditu obstinatiq dicat᷑. Audiergoteipsũ
tuq potis simũ & max ime elocutus fructib utere utcitiuste
adrationis tramitẽ grauita tem̃tis inflectas quã temdeminꝰ
eruditoparũq: consulte lubrico ȩtatis aduerteras Ninis
longũ ẽ om̃ a q̃intiuis libris uel patius inteipsouolo em̃ dari
ꝑtractareatq: discutere & saltẽ breuẽ tibides ingulis cari¬
gendis reddere rationem nec idiota m̃tec̃tẽnas & arbitreris
ingeniũ &eloqͥũtuũ paruieẽ pendendũ necscãr scripturarũ
mentoriã inte paruã eẽ cognoui. sed eruditio minorẽ quã
tantȩ indoli laboriq c̃gruebat. Ita qmecam plius quã opor¬
t& tibi tribuendo uanes cereuolo nocrursus trabiciendo ac

Expanded text:
obstinatique esse judicii, nolle ad tramitem rationis inflecti, » nisi adderes « citius: obstinatique esse judicii, nolle ad tramitem rationis inflecti, » nisi adderes « citius: facit; quandoquidem qui tardius facit, tanta tibi videatur severitate culpandus, ut merito improbi judicii obstinatique dicatur. Audi ergo te ipsum, tuque potissimum et maxime eloquii tui fructibus utere, ut citius te ad rationis tramitem gravitate mentis inflectas, quam te inde minus erudite parumque consulte lubrico aetatis averteras. 21. Nimis longum est, omnia quae in tuis libris, vel potius in te ipso volo emendari, pertractare atque discutere, et saltem brevem tibi de singulis corrigendis reddere ratingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scripturarum memoriam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ñ tueri simꝓbalis d&egat᷑ & sit tibicordiꝓpriodã natoiuditio
cit̃ ista dixisse ut d&ua indole ñ solũ ingenios auerũ &iã cautapta
modesta gaudeatcatholica ecdesia ñ de c̃tentios a ꝑtinatia
her&ica ex ardescat insania : Nunc ẽ ut ostendosquanta
posthecbona uerba qu&ua cõmemorauis inceritate pecto¬
ris dixeris qđ c̃unuo subiecisti Nã utestinquis optimi p̃positi
laudandiq: c̃silii facile adueriora trans ducore itaut in ꝓbi
obstinatiq: uiditu ẽ nollecitius ad tramitẽ rationis inflecti¬
Estoigit᷑ optimi ꝓpositi laudandiq: c̃silu& facile aduerioratrans¬
ducerenecsis in pbi obstinatiq iuditii ut nolis citius ad iramite
rationis inflecti. Sienĩ hȩ diberaliter elocutus es siñ in labus
ista sonusti sedintus & germanitus incordesensisti hituȩ correctio¬
nis tanto bono &iã mora sodisti. Parũ quip p&ibi fuit dicere in ꝓbi

Expanded text:
tiam non tueri, si inprobabilis detiam non tueri, si inprobabilis deciter ista dixisse, ut de tua indole non solum ingeniosa, uerum etiam cauta, pia, modesta gaudeat catholica ecclesia, non de contentiosa pertinacia heretica exardescat insania. nunc est, ut ostendas quanta post haec bona uerba quae tua commemoraui sinceritate pectoris dixeris, quod continuo subiecisti: nam ut est, inquis, optimi propositi laudandique consilii facile ad ueriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle» . Esto igitur optimi propositi laudandique consilii, et facile ad veriora transducere: nec sis improbi obstinatique judicii, ut nolis citius ad tramitem rationis inflecti. Si enim haec liberaliter elocutus es, si non in labiis ista sonuisti, sed intus et germanitus in corde sensisti; in tuae correctionis tanto bono etiam moras odisti. Parum quippe tibi fuit dicere, « improbi
Abbreviated transcription (Latin):
tis as sensũ modo misericodiȩ p̃soniȩ q: diuina e& offectum
amplific& & affectũ : Hȩc uerbatua subitec fiteris c̃sentiredi¬
centi qͥbdã ñ baptizatis sic tẽ porari ae conlatũ õe paradi sũ
Utsuꝑsitillis in rosurrectione p̃miũ regnicȩlat. Contrasententia
principalẽ qͣ constitutũ ẽ ñ intraturũ in illud regnũ qͥ ñ renatus
pelagius necillosi nebaptismo in regnũ ꝙe lau credidit intraturos
quos ñ crediditreos. Tuaut̃ &originalis peccatireos paruulos
confiteris & tam̃ eos sine la uacro regenerationis absoluis s&
in para disũmittis & postea &iã regnũ cȩloꝵ intrareꝑmittis.
Hȩc &huius modi si& alia forsitan intuis libris attentiore totiosior
inuenire potueris sineulla dilatione iã corrigẽ. Sianimũ catho¬
licũ geris idẽ siue raciter p̃locutus s dicets. qđ tͥ ipse credulus
ñ sis caꝓbare posse quȩ dixeris & qđ sẽꝑ studeas & iã ꝓpriã sonten¬

Expanded text:
m, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba tua sunt. ubi te confiteris consentire dicenti quibusdam non baptizatis sic temporarie conlatum esse paradisum, ut supersit illis in resurrectione praemium regni caelorum, contra sententiam principalem, qua constitutum est non intraturum in illud regnum, qui non renatens uiolare Pelagius nec illos sine baptismo in regnum caelorum credidit intraturos, quos non credidit reos; tu autem et originalis peccati reos paruulos confiteris et tamen eos sine lauacro regenerationis absoluis et in paradisum mittis et postea etiam in regnum caelorum intrare permittis. Haec atque huiusmodi, si et alia forsitan in tuis libris adtentior et otiosior inuenire potueris, sine ulla dilatione iam corrige, si animum catholicum geris, id est si ueraciter praelocutus es dicens, \'quod tibi ipse credulus non sis ca probari posse quae dixeris et quod semper studeas etiam propriam senten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentes ad regnũ dĩ Nitam̃ ad regnũ cȩloe⁊ ubiexcellentius
&beatus ẽ regnũ dĩ itafieri atnecaliq: domosdĩ pastes atq
mansiones a regnodĩ nefariae separentur. & tam̃ ñ om̃s
tatis ds̃ dare uoluerit in regnodĩ sint quãuis in regnocȩloꝵ
qͥbaptizatit̃ i st̃ ẽẽ nom possint. Ho cquidicunt uidentur
q̃dẽ dicero sibi aliquit qui as cripturas neglegenter adtenduni
& quomodo regnũ dicatur. Vndeo ramꝰdicentes aduenia tregnũ
tuum ñ intellegunt : Regnũ di dr̃ ubi cũ illo fidelis familia
eiꝰ beatȩ & sẽpit̃nȩ tota regnabit. Nã secundũ potestatẽ
quȩ illis suꝑ om̃a ẽ &iã nunc utiq regnat. Quidergo
qđ oramꝰ ut ueniat nisi uicũ illo regnare meream᷑ subeius
enĩ regnũ celoꝵ dĩ munerib: honorari aliud regnũdĩ legibus
coerceri. Vtaut̃ tibi manifestissime a ppareat ñ ẽẽ regnũ cȩloꝵ

Expanded text:
pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius et beatius est regnum Dei: ita fieri, ut nec aliquae domus Dei partes atque mansiones a regno Dei nefarie separentur; et tamen non omnes zatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in regno caelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. Hoc qui dicunt uidentur quidem sibi aliquid dicere, quia scripturas neglegenter adtendunt et quomodo regnum dei dicatur, unde oramus dicentes: adueniat regnum tuum, non intellegunt. regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod oramus, ut ueniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? sub eiusenim regni dei muneribus honorari, aliud regni dei legibus coerceri. ut autem tibi manifestissime appareat non esse regnum caelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ agit sicut hoctestimoniũ ipse posuisti multȩ mansioness̃
apud patrẽ meũ. Qđ sita dixiss& ñalibi cẽ ñ intellegende quã
in domo patris eiꝰ : Sed a ꝑteait. in domo patris mei mansiones¬
multȩs. Quis itaq: audeat aliq̃s pastes domꝰdi separareareg¬
nodi uitũ regestre ñ tantũ in domosua Nec tantũ in patriasua
sed longelateq: &iã trans mare regnare inueniant᷑. Rex qͥfe¬
citeȩlũ & t̾ram nec in tota domꝰ sua regnaredicat᷑ sed fostedicas
omnia quidem ꝑtinere addiregnũ quia regnatincȩlis reg¬
natinterris in abrsis in paradiso in inferno. Vbi enĩ ñ regnat
cuius ubiq: sũma potestas ẽ. sed aliud ẽẽ regnũ cȩloꝵ quo fas ñest
accedorenisi lauacro regenerationis ablutos. Propt̃ dominicã
uerã fixãq: sentiã. Aliud ẽẽ aut̃regnũ terrarũ uelaliarũ
creaturȩ pastiũ ubi possuNT ẽẽ aliq: mansiones domꝰ dĩquẽuis

Expanded text:
Non enim ait, sicut hoc testimonium ipse posuisti, Multae mansiones sunt Non enim ait, sicut hoc testimonium ipse posuisti, Multae mansiones sunt apud Patrem meum; quod si ita dixisset, non alibi essent intelligendae quam in domo Patris emultae sunt. quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia regnat in caelis, regnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partium, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit temporalonga. siuis cẽ catholicus hocenĩ adillosomnino
ñ ꝑtin& sed adeos potius qͥb aptizati & pieui uentes diuñ ꝑ mittentes
hicuiuere ñ annis sed sapientiȩ gratia õsũmat. Iste uero error
qͦputatur hoode paruulis ante quã baptizentur morientib ̃e
dictũ ipsi sac roscõ lauacro intolerabilẽ facitiniuriã siparuilis
qͥba ptzatus rapi poterat p̃p̃te a prius rapit᷑nem alitia mut& illius
intellectũ autnefictio decipiat animã eiꝰ qͣ si in eodẽ baptismo
hec ẽẽ malitia credat᷑ & fictio q in peius mut& & decipiatur si ñ
anterapiatur. Deinde qm̃ placitaerat dõ animaeiꝰ properaũ
demedio iniqͥtatis illũ educere itaut nec paululũ remorar&
ut qđ in eo prȩdistinarat impler& sed c̃trasuã p̃destinationẽ
faceremaluit tã quã festinans neqđ ciplacuerat inñbaptizato
ext̃minar&ur in baptismo. Tã quã moriturusin fansibierat
quo currendũ ẽ necũ illo pereat. Quis ergo hȩc uerba scripta

Expanded text:
tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec eante rapiatur. Deinde quoniam placita erat Deo anima ejus, properavit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat, impleret: sed contra suam praedestinationem facere maluit tanquam festinans, ne quod ei placuerat in non baptizato, exterminaretur in Baptismo: tanquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. Quis ergo haec verba scripta
Abbreviated transcription (Latin):
nemeliursit eam credere ut superius dixerã. nec
longã nec latã nec altam : sic̃ mihi deiustitia
concesseras: : facile as sentirer. nisimeplur contur¬
bar& quorułi sum pacto tantorũ spatiorũ ima-¬
gines innumerabiler nulla sua. & longitudine.
hoc fostas se quantum lic& : si prius diligenter dir¬
re cogitare longitudinem qͣadhuc nullã latitudi¬
aonẽ . as sumserit᷑: Nihil possum tale cogitare : si
enĩ filum arancae in animo constituero. quonihil
exilius solemus uidere : occurritmihi &iã in eota¬
m̃. & longitudo ꝓse. & latitudo & altitudo : que

Expanded text:
ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirem, nisi me plus conturbaret, quo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitudine, nveniemus hoc fortasse quantum licet, si prius diligenter disre cogitare longitudinem, quae adhuc nullam latitudinem assumpserit. E. Nihil possum tale cogitare: si enim filum araneae in animo constituero, quo nihil exilius solemus videre; occurrit mihi etiam in eo tamen et longitudo per se, et latitudo, et altitudo: qu
Abbreviated transcription (Latin):
pusc̃ eius. tãmagnae in caposr̃ ex primiim agi¬
des ut & urbes & latitudo terrarũ. & quaeq alia
ingentia apud sepossit imaginari : Volo enĩcogi¬
tes paulo diligentius. quanta & quã multa memo¬
ria nr̃a contineat : q̃ utiq anima continentur: qui
ergo fundus ẽ. quisinus q̃ in m̃ sitas. quapornthȩc
capere : cũ & cãtantã quantũ corpus .c̃ superior
ratio docuis seuideat᷑ : Non inuenio quid respon-¬
deam : nec satir explicare possum quantũ meis¬
ta moueant : & multum incipre derideo. qui su¬
periorirationi. tãcito consenserã ut ex isto cor¬
poris modo quanta sit anima terminarem : Non
ergo lamtibi aliquid taleuid&. qualisuentus ẽ:
Nullo modo : nã &iã si aeriste cuius quasi fluctum
uentũ eẽꝓbabilit̃ credit᷑. uniuersum istũ mundũ por¬
sitimplere: In numerabiles tales tantos quemundor
secũ anima imaginari potest : quas imagines. quo
spatio contineat. suspicari ñ possum: Vid eergo

Expanded text:
st ejus, tam magnae in ea possunt exprimi imagiet urbes, et latitudo terrarum, et quaeque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, quanta et quam multa memoria nostra contineat, quae utique anima continentur. Qui ergo fundus est, qui sinus, quae immensitas quae possit haec capere, cum et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corporis modo quanta sit anima terminarem. A. Non ergo jam tibi tale aliquid videtur, qualis ventus est? E. Nullo modo: nam etiamsi aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Iãuero &iãpuerorũ infantiũ c̃secrationes quantũ ꝓsint
obscuris sima quaestioẽ : ñ nihil tam̃ ꝓdesse credendũẽ. In¬
ueni& hocranocum quaeri opostuerit: quan quã & alia
multa iamdiu quaerendgabi potius aliquando quã cog¬
noscenda ꝓtulerim : qđ fi& utilis sime siducepi&ate requi¬
rant᷑: quae cũita sint : quis ẽ qui iustȩ stomacetur qđ agendo

Expanded text:
amvero etiam puerorum infantium consecrationes quantum prosint, obscurissima quaestio est, nonnihil tamen prodesse credendum est. Inveniet hoc ratio, cum quaeri oportuerit: quanquam et alia multa jamdiu quaerenda tibi potius aliquando, quam cognoscenda protulerim. Quod fiet utilissime, si duce pietate requirantur. 81. Quae cum ita sint, quis est qui juste stomachetur, quod agendo
Abbreviated transcription (Latin):
seamꝰ: AD Mihi uero satis ꝑsuasũ ẽ maiores uires ñ ex
eo ẽe qđ anima creuerit: nã ut alia omittã quae abste
subtilit̃ dicta s̃ insania & morbo corporis anim̃a cresce¬
re cũ ipsũ corpͥminuat᷑. Neipsequidẽ fren&icus dixe¬
rit : cui uires multo ampliores quã sano eẽ solent ne¬
monescit : Vnde mibi maxime uid& inneruis c̃ẽ om̃e qđ¬
ꝓ miramꝰ : cũ p̃t̃ spẽ uires in quopiã repperiunt᷑ : quare oro
aggredere iam illud ubitotũ intendo : curanima si ñ tano¬
ti spatii magnitudine hab& quanticorpus ẽ curubiq:

Expanded text:
 E. Mihi vero satis persuasum est, majores vires non ex eo esse quod anima creverit: nam, ut alia omittam quae abs te subtiliter dicta sunt, insania et morbo corporis animam crescere, cum ipsum corpus minuatur, ne ipse quidem phreneticus dixerit, cui vires multo ampliores, quam sano esse solent, nemo nescit. Unde mihi maxime videtur in nervis esse omne quod miramur, cum praeter spem vires in quopiam reperiuntur: quare, oro, aggredere jam illud cui totus intendo: cur anima, si non tanti spatii magnitudinem habet quanti corpus est, ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
quo aliena conp̃bondit. non enim solus homaẽ anim al
mortale sed &iam quacuis bestue: Hac igitur
hominis definitio ꝑficis ol& : cum ad didir morta¬
li rationale : Nam homo ẽ anim al rationale mos¬
tale : Atq ut omnis bomo animalrationalen
mortale ẽ.: Ita omne animal rationale homo ẽ:

Expanded text:
quo aliena comprehendit; non enim solus homo est animal mortale, sed etiam quaevis bestia. Haec igitur hominis definitio perfici solet, cum additur mortali rationale: nam homo est animal mortale rationale; atque ut omnis homo animal rationale mortale est, ita omne animal
Abbreviated transcription (Latin):
tres ibi aquid minimȩ omnium E quaerursũ¬
To Et quod sunt infigura utraq: Aõ Totidem
scilic& exo  quae in media latera ducuntur :

Expanded text:
tres ibi. A. Quid? minimae omnium quae rursum, et quot sunt in figura utraque? E. Totidem, scilicet eae quae in media latera ducuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Habentenm ferae sensum. non habent scientiam :
quicquid autem non lateatiscit᷑. &omne quod scit.
ad scientiam pro fecto ꝑtin&: dequbs omnib: iam
mihitecum conuenit autigitur nonaẽ. uerd̾ sensũ
c̃ẽ pasnonem corporis non la tentem : aut eo carentber

Expanded text:
Habent enim ferae sensum, nec habent scientiam: quidquid autem non latet, scitur; et omne quod scitur, ad scientiam profecto pertinet. De quibus omnibus jam mihi tecum convenit. Aut igitur non est verum, sensum esse passionem corporis non latentem animam; aut eo carent be
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ consentiã : Nã oculos meos ibi sentire ubinon s̃ ne
in somnis quidẽ dicere auderẽ : ÑC Videigitur ubi
obdormieris : quid enĩ tibitandẽ laber&ur in cautius
si out paulo ante uigilares : AD Enim uero idipsum
c& qđ mededisse paeniteat: nisi foste illud. qđ oculi

Expanded text:
e consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, si ut paulo ante vigilares? E. Enimvero idipsum  satis, quod me dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod oculi
Abbreviated transcription (Latin):
quam dr̃ fȩcerit animum. habere illum
cestam substantiam : que neq terrena.
neq ignecc. neq aerea sit neque humida
Nisi foste arbi trandum est. dm̃ terrae dedis¬
se ut nihil aliud sit quam terra: & non dedis-¬
se animo ut nihilaliud quam animus sit :
Siautem definiritibi animum uis. &ideo
quȩris quidsic einitie animi facile res¬
pondeo : Nammihi uid&ur esse substantia

Expanded text:
quam Deus fecerit animum, habere illum quam Deus fecerit animum, habere illum certam substantiam, quae neque terrena, neque ignea, neque aeria sit, neque humida: nisi forte arbitrandum est Deum terrae dedisse ut nihil aliud sit quam terra, et non dedisse animo ut nihil aliud quam animus sit. Si autem definiri tibi animum vis, et ideo quaeris quid sit animus; facile respondeo. Nam mihi videtur esse substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Omnin oumquam : non enim suNT ista corporea
NG̃ Adquio si corporea corporeis oculis miraqua¬
dam rerum cognatione cernuntur: opost& ani-¬
mum quo uidemus illa incorporalia. corporeũ
corpusue non eẽ: antualiter existimus
ADa geiam concedo corpus eẽ animum. uel quic¬
quam corporeum: quid est tandem dicmihi:
V Vede interim utrum confectum sit. carere
illũ e omniilla quantitate dequanunc quãstio ẽ :
nam quid sit animus oblitum te eẽ miror pri¬
ore internos questione discussum: meminis¬
tienim te quaessissae primitus. unde ess&:
quod duobus modis a nobis tractatum esse
memini : uno quoquasi deregione eius quae¬
situm est : altero. utrum nam exterra
ueligne. ł alio quopiam istorum elemen¬
torum esse  uel ex omnibus. uel ex aliquibus
horum : in qua questione constitit internos.
non magis hoc que rendum este quam desit
terra uelsiquid aliud elementorum sin-¬
gulorum : intellegendum ẽ enim quam¬

Expanded text:
Omnino nunquam. Non enim sunt ista corporea. Omnino nunquam. Non enim sunt ista corporea. A. Atqui si corporea corporeis oculis mira quadam rerum cognatione cernuntur; oportet animum quo videmus illa incorporalia, corporeum corpusve non esse. An tu aliter existimas? E. Age, jam concedo corpus non esse animum vel quidquam corporeum; quid est tandem, dic mihi? A. Vide interim utrum confectum sit carere illum illa omni quantitate, de qua nunc quaestio est: nam quid sit animus, oblitum te esse miror priore inter nos quaestione discussum. Meministi enim te quaesisse primitus, unde esset: quod duobus modis a nobis tractatum esse memini, uno, quo quasi de regione ejus quaesitum est; altero, utrumnam ex terra, vel igne, vel alio quopiam istorum elementorum esset, vel ex omnibus, vel ex aliquibus horum. In qua quaestione constitit inter nos, non magis hoc quaerendum esse quam unde sit terra, vel si quod aliud elementorum singulorum. Intelligendum est enim quan
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo quamuis it a sit conlocata ad Vid &ur mihi
altitudo eẽ facta &. Recordaris neobsecro quem¬
ad modum altitudinem difinieramus
AD Recordor plane : me&iam sic respondissepud&:
nam &iam hoc modo quasi erectalatitudo sectionẽ
ꝑlongum deorsum uersus non admittit :
Quare nulla in ea possunt interior a cogitari : quam¬
uis medium & extrema cogitentur : secundum aut̃
superiorem de monstrationem altitudinis. quam
fȩcisti ut recordarer nulla omnino est altitudo
Iubinihil intus cogitari potest: NG̃ Aectedicis
& sicte omnino meminisse cupiebam: Quam obrẽ
illud iamuolo respondecis: utrum falscira uerum
ante ponas X Iam hincdubitare. incredibilis
dementi& eẽ : XT̃ Dicergo quesote. num quid¬
nam uera linea est. q  per longum secari potest:
aut uerum signum quod ullomodo secaripotest :
aut uero latitudo qͣ cum ͤ recta est ut diximus
sectionẽ ꝑ longum deorsum uersus ammittit.
corporeis: ueltale punctum ł talem lineam
uel talem latitudinem uidisti.

Expanded text:
latitudo, quamvis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo esse facta. A. Recordarisne, obsecro, quemadmodum altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla in ea possunt interiora cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis dementia est. A. Dic ergo, quaeso te, numquidnam vera linea est, quae per longum secari potest; aut verum signum quod ullo modo secari potest; aut vera latitudo, quae cum erecta est, ut diximus, sectionem per longum deorsum versus admittit? corporeis, vel tale punctum, vel talem lineam, vel talem latitudinem vidisti? E.
Abbreviated transcription (Latin):
in itiũ confiliũ fuisse. ut quorũ animas exuetito reatus
obstrinxerat sacrificiorũ oblatiore parar&. Ista istudicit
quasi pro incircũ cisis illa oblata legerit sacrificia sicut
haco nr̃a pronon baptizatis censuit offerenda Cir¬
cum cisio quippefuit illius temporis sacramentũ
qđ p̃sigurabat nr̃i temporo baptismũ Vcrũ tam̃
iste in sui conparatione qualis posterius apparuit
collerabilius ad hucerrat. Nam uelut penituerit
cũ non quod debuit penitere id ẽ. quod ausus fuerit
as sercre non baptitatis relaxari origenali peccatũ atq
indulgentiã dariomniũ peccatorũ ut in parad isum
hoc ẽ locũtantȩ fdicitatis mittantur & beatis man¬
siones in domo patris habere mereantur. Sedillud
cũ potius paenituerit qđ eis minoris beatitudinis
extra regnũ cadorũ concesserit sedes ad iunxit
atq ait aut si forte quis piã reluctetur latronis
animae łdinocratis interiintem pora rie conlatũ

Expanded text:
initum fuisse consilium, ut quorum animas ex uetito reatus initum fuisse consilium, ut quorum animas ex uetito reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet. ita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrificia, sicut haec nostra pro non baptizatis censuit offerenda. circumcisio quippe fuit illius temporis sacramentum, quod praefigurabat nostri temporis baptismum. Verum tamen iste in sui comparatione qualis posterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit eum — non quod debuit paenitere, id est quod ausus fuerit asserere non baptizatis relaxari originale peccatum atque indulgentiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si forte quispiam reluctetur latronis animae uel Dinocratis interim temporarie conlatum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat habere doctorẽ. Vt sacrificiũ corporis xp̃i
Rem quippe tã nouã atq adisciplina eccles astica
& regula ueritatis alienã cũ librissuis audir&
inserere: non ait puto non ait existimo non ait
arbitror non ait saltẽ suggero uł dico sed censeo¬
Vt scilic& si offenderemur nouitate scu ꝑ uersitate
sententiae terreremur auctoritate censurae
Videris tufrater quo modo sustinere possir istũdocen¬
tã. Catholitamen qui sanũ sapiunt sacerdotes
quibus & teo port& adiungi absit ut ad quies cant¬
istũ audire recensentem quã potius optant resipis centem
acdolentẽ & quod ista senserit immouero &iã scrip¬
serit correctionẽ saluberrima penitentẽ sed hoc inquid
exemplo machabeorũ inp̃lio cadentiũ astruo faciendũ
Quicũ furtĩ deinter dictis auferrent atq in ipso cer¬
tamine cecidissent asacerdotib: ait inuenimur hoc

Expanded text:
fuerat habere doctorem, ut sacrificium corporis Christi fuerat habere doctorem, ut sacrificium corporis Christi rem quippe tam nouam atque a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimo\', non ait \'arbitror\', non ait saltem \'suggero\' uel \'dico\', sed \'censeo\',ut scilicet, si offenderemur nouitate seu peruersitate sententiae, terreremur auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescantistum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atque in ipso certamine cecidissent, a sacerdotibus, ait, inuenimus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dnm crucifixus sperauit indnm̃ &iã crucifixum
& defratre sane ꝑ p&uae dinocrate argumen tatus
qđ &iam non baptitatis daripos sit indulgentia
peccatorũ & seder aliqua beatorũ. Quia siquis quã
cuition credere nefas c& huic indicauerit qđ non fuerint
baptizati. Dequibus tamen id eo libro quẽ scripsi ad fra¬
trẽ nostrũ renatũ plenius quid mihi uider&ur exposui
qđ tua dilectio poterit nos ses inonsp̃ueris legere
Nam ille p&enti poterit denegare Aestuat tamen
iste atq horrendis suffocatur angustus. Attentius
enim fortas se quãtu quid maledicat attendit p̃ter
xp̃i scilic&. baptismũ solui in paruulis origenali peccatũ
Deniq: ut aliquatenus in accausa ułsero ad ecclesi ae
sacramenta confugiat. prohis sane inquit oblationes
assiduas & offerenda iugiter scõrũ censco sacrificia
sacerdotũ. Habeto istũ siplac& &iã concensorẽ si parũ

Expanded text:
dominum crucifixus sperauit in dominum etiam crucifixum, dominum crucifixus sperauit in dominum etiam crucifixum, et de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicauerit quod non fuerint baptizati. de quibus tamen in eo libro, quem scripsi ad fratrem nostrum Renatum, plenius quid mihi uideretur exposui. quod tua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; nam ille petenti non poterit denegare. Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter Christi scilicet baptismum solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta confugiat: pro his sane, inquit, oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. habeto istum, si placet, etiam censorem, si parum
Abbreviated transcription (Latin):
separare cadorũ ut &iam non baptizatis habundent
loca sempiternae slicitatis. Nec uid& cũistadicit
ita st̃nolle baptizati cuius piã paruuli mansionẽ cadorũ
regno separare ut ipsam dĩ patris domũ ul aliquas
partes eius indeseparare nontimeat. Neq em̃ dñs is in u¬
niuersitate creaturae uł inqua lib& uniuersitatis par¬
tȩ sed in domo patris mei dixit mansiones multes
Quomodo ergo erit indĩ patrir domo non bapti zatus
cũ dm̃ patrem habere non possint nisi renatus. non
sit in gratus do quicũ dignatus ẽ ad dona distarũ
ł rogatistarũ diuersione liberare ut ipsã domum
dĩ patris quaerat diuidere & aliquã cius partem
extra regnũ cadorũ ponere ubi non baptizati ualeant
habitare & quo pacto ipseregnũ cadorũ scintraturũ
cẽ p̃sumit dequo regno inquanta uult partedomũ
ipsius regis excludit Sed delatrone illo qui iuxta

Expanded text:
separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde separare non timeat; neque enim dominus Iesus in uniuersitate creaturae uel in qualibet uniuersitatis parte, sed: indomo patris mei, dixit, multae mansiones sunt. quomodo ergo erit in dei patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eius partem extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius regis excludit? sed de latrone illo, qui iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
renascantur. inxp̃o occiduo p̃uenire uelut aliqua
uis fortunae. seu fati. siue cuius lib& rei non ꝑmittat
dm̃ qđ p̃destinauit implere. Et quomodo illos rapit
quia placuerunt illi ancos ipse p̃destinat. baptizari
& ipse p̃ distinauit non sinit fieri. sed adtende quid ad¬
huc audeat cuidis plic& intanta hunis profunditate
quaestionis cautior quã scientior nr̃a cunctatio. du¬
simdicere inquit istos ꝑuenire posse ad originalium
indulgentiã peccatorũ non tam̃ ut caelestae inducant᷑
in regnũ sicut latroni confesso quidẽ sed non bapti zato
dñs non calorũ regnũ tribuit sed paradisum. Cumutiq
iam maner& quin on renatus fuerit exaqua & spũscõ
non in trabit in regnũ caelorũ. Praccipue qua mul¬
tas ẽẽ mansiones apud patrẽ suũ dñs profitetur
in quibus designantur merita multa & diuersa
mansorũ uthic nonbaptizatus ꝑducatur adueniã bap¬

Expanded text:
renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam maneret: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum, praecipue quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus profitetur, in quibus designantur merita multa et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, bap
Abbreviated transcription (Latin):
animã etus ꝓpter hoc ꝓperauit. demedio iniquitatis
illũ educere placita enimeratdõ anima eius & consum¬
matus in breui repleuit tempora longa. Quis istum
dedignetur habere doctorẽ ergone paruuli quos ple¬
rũq uolunt homines baptizari &dumcurritur
ante moriuntur sir& radarentur in ista paululũ uita
ut baptizati continuo morerentur malitia mutar&
intellectũ corũ & fictio deciper& animã eorũ. &nehoc
in ipso ergo baptis mate mutarent᷑ inpeius & fictio
cũ recitar& iste p̃sumpsit & d&ua maxime atquẽ scrip¬
sit ut cui recitatos libros tradidit ut creditur suis ẽẽ
confider& de nonbaptizatis infantib cẽ scriptũ qđ deom¬
niũ scõrũ in mutaris a&atib: scriptũ ẽ. Cũ quib: maleactũ
stulti arbitrantur sid eacuita celeriter raptifuerint. Nec
ad annos quos homines promagnodiuino muneresibi
&xoptant ꝑuenire potuerint Quale ẽ autẽ dicere
infantes p̃distinatos baptistõ uitat p̃sentis antequã

Expanded text:
medio iniquitatis illum educere: placita enim Deo erat anima ejus; et, Consummatus in brevi, replevit tempora longa » . Quis istum dedignetur habere doctorem? Ergone parvuli, quos plerumque volunt homines baptizari, et dum curritur, ante moriuntur, si retardarentur in ista paululum vita, ut baptizati continuo morerentur, malitia mutaret intellectum eorum et fictio deciperet animam eorum et, ne hoc in ipso ergo baptismate mutarentur in peius et fictcum recitaret, iste praesumpsit et de tua maxime, ad quem scripsit et cui recitatos libros tradidit, ut credituros nos esse confideret de non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male actum stulti arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere sibi exoptant, peruenire potuerint. quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam