comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuenient eũ. De clinauit ab illis.
quia dñm reliquerunt: quia filios
alienos genuerunt sibi. Hunc deuo¬
rabit eos rubigo & cleros eoꝵ. Non
solũ ifrł & epħraim ibunt cũ gre¬
gib & armentis ad dñm requiren¬
dũ. sed etiam uidas de quo supra
scriptũ est. ruet etiã iudas cũ eis.
hoc habentes om̃e certamen ut quẽ
p̃uaricationib offenderant. hostus
placare nitantur: & non inuenient
quẽ requirunt. quia a recedentib
& ipse discessit. presertim cũ &
alibi loquatur. num quio mandu¬
cabo carnes tauroꝵ. aut sanguinẽ
hircoꝵ bibã. Ꝙ iterũ. Non susci¬
piam de domo tua uitulos. neq
de gregib tuis hircos. Et in isaia.
Holocaustũ arietũ & ad ipem agnoꝵ.
& sanguinẽ hircoꝵ atq taurorũ
nolo. Preuaricati sunt enĩ in dño.
quia fornicantes cũ idolis. ñ dõ filioᷤ
tant hoc significari quod in etra
multo post tẽpore dicitur. qͣndo
uxores alienigenas assũpserunt
creantes ex eis liberos. & postea¬

Expanded text:
invenient eum, declinavit ab illis, quia Dominum reliquerunt: quia filios alienos genuerunt sibi, nunc devorabit eos rubigo, et cleros eorum. Non solum Israel et Ephraim ibunt cum gregibus et armentis ad Dominum requirendum, sed etiam Judas, de quo supra scriptum est: Ruet etiam Judas cum eis, hoc habentes omnes certamen, ut quem praevaricationibus offenderant, hostiis placare nitantur; et non invenient quem requirunt, quia a recedentibus et ipse discessit. Praesertim cum et alibi loquatur: Numquid manducabo carnes taurorum aut sanguinem hircorum bibam? Et iterum: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Et in Isaia: Holocausta arietum, et adipem agnorum, et sanguinem hircorum atque taurorum nolo . Praevaricati sunt enim in Domino; quia fornicantes cum idolis, non Deo filiostant hoc significari quod in Esdra multo post tempore dicitur, quando uxores alienigenas assumpserunt, creantes ex eis liberos, et post
Abbreviated transcription (Latin):
quoq qui uidetur esse in domo
dĩ. & in ȩccła non mente sed cor¬
pore cõmoratur. & eandẽ habet
cũ hereticis in errore sententiã.
frustra nom̃ ȩccłasticũ reꝓmit.¬
tit : quia & ipse cũ hereticis pu¬
niendus est. Manifesta trans¬
currimus. ut in obscuriorib im¬
moremur. In gregib suis & in arm̃tiᷤᷤ
suis uadent ad querendũ dñm. & .ni
muenient. Ablatus est ab eis. in dño

Expanded text:
quoque qui videtur esse in domo quoque qui videtur esse in domo Dei, et in Ecclesia, non mente 50 sed corpore commoratur: et eamdem habet cum haereticis in errore sententiam; frustra nomen ecclesiasticum repromittit, quia et ipse cum haereticis puniendus est. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. In gregibus suis et in armentis suis vadent ad quaerendum Dominum, et non invenient: ablatus est ab eis: in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ininquitatib sius: in firmabit᷑ etiã
iudas cũ eis. Uerbũ gaon lxx & sym¬
aquila & the odotio suꝑbiã. Quicqͥd
igitur fecit isrł uel suꝑbe agens con¬
tra dm̃ uel ^ i iuriã creatoris idola
uenerans .i espondebit in facie eius
ut non habeatur impunitus. sed
humilietur eiꝰ contumelia. & popłs
& reges in iniquitate sua pariter
corruant siue infirm̃tur. ut qui
fortes erant in scelere. infirmi ad
dñm redire cogantur. Q hoc non
solũ eueniet israheli & ephraii
id est decẽ tribub & regib earum.
ut ducantur in captiuitatẽ: seo
etiã udas id est duȩ trib quȩ reg¬
nabant in iherłm sequentur ues¬
tigia captiuorũ ut quoꝵ imitant᷑
scelera. imitentur & pęnã. Heretici
matrẽ habent iniquitatis suę suꝑ¬
biam. dũ sẽꝑ altiora se scire iacti¬
tant. & in ȩccłȩ contumeliã de¬
ba chantur. Sed infirmabitur
arrogantia eoꝵ. & popłs ac ma¬
gistri pariter corruent. Iudas

Expanded text:
in iniquitatibus suis, infirmabitur etiam in iniquitatibus suis, infirmabitur etiam Judas cum eis. Verbum GAON   SAquila et Theodotion superbiam. Quidquid igitur fecit Israel, vel superbe agens contra Dominum, vel in injuriam Creatoris idola venerans, respondebit in facie ejus ut non abeat impunitus, sed humilietur ejus contumelia, et populus et reges in iniquitate sua pariter corruant, sive infirmentur, ut qui fortes erant in scelere, infirmi ad Dominum redire cogantur. Et hoc non solum eveniet Israeli et Ephraim, id est, decem tribubus et regibus earum, ut ducantur in captivitatem; sed etiam Judas, id est, duae tribus quae regnabant in Jerusalem, sequentur vestigia captivorum, ut quorum imitantur scelera, imitentur et poenam. Haeretici matrem habent iniquitatis suae superbiam, dum semper altiora scire se jactitant, et in Ecclesiae contumeliam debacchantur. Sed infirmabitur arrogantia eorum et populus ac magistri pariter corruent: Judas
Abbreviated transcription (Latin):
re. & uolens secutus est popłs.¬
e parẽq impietatẽ pari studio
cõpleuerunt. Deniq non reuer¬
tentur ad dñm. quia quod uolu
erunt in uenerunt : & spiritus for¬
nicationis qui iuxta apłm oꝑat᷑
in filuis diffidentiȩ. possidet eorũ
corda captiua. Et id circo illo reg¬
nante dnm nescierunt. immo
obliti sunt creatoris sui. Unde
eius notitia digni sint : sed quo ni¬
hil eũ lateat eorũ quȩ occulte fa¬
ciunt. quorũ alii deceperunt. alii
sunt decepti. Nec dabunt cogi¬
tationes suas ut agant peniten-¬
tiam. qui sẽꝑ in ꝑditionẽ ꝓfici.¬
unt. Sp̃s eñĩ fornicationis quo
fornicati sunt in ȩccła & auero
matrimonio recesserunt. uer¬
satur in medio eoꝵ: & ideo dñm
non cognouerunt Et responde¬
bit arrogantia ifrł in facie eius.
& ifrł & ephraun ruent ininiqͥ¬
tate sua. ruet etiã uidas cũ eis
t humiliabit᷑ in uiria isrł infacie
eius. & isrł & ephraim infirmabunt᷑

Expanded text:
re, et volens secutus est populure, et volens secutus est populus, paremque impietatem pari studio compleverunt . Denique non revertentur ad Dominum, quia qerant, invenerunt, et spiritus fornicationis, qui juxta apostolum operatur in filiis diffidentiae, possidet eorum corda captiva, et idcirco illo regnante, Dominum nescierunt, immo obliti sunt Creatoris sui . Undeejus notitia digni sint, sed quia nihil eum lateat eorum quae occulte faciunt, quorum alii deceperunt, alii sunt decepti. Nec dabunt cogitationes suas ut agant poenitentiam, qui semper in perditione proficiunt. Spiritus enim fornicationis quo fornicati sunt in Ecclesia, et a vero matrimonio recesserunt, versatur in medio eorum: ideo Dominum non cognoverunt. Et respondebit arrogantia Israel in facie ejus, et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, ruet etiam Juda cum eis. LXX: Et humiliabitur injuria Israel in faciem ejus: et Israel et Ephraim infirmabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
oñin non cognouerunt.atrͣ.¬
t ego enĩ magist̾ ui: ego cogno.¬
ui ephraim: & ifrł non recessit
ame. Quia nc̃ fornicatus ẽ ephraĩ.
cõmaculatus est isrł. Non dede.¬
runt cogitationes suas. ut reuer¬
tantur ad dñm dm̃ suũ. quia sp̃s
fornicationis est in eis. dñm aũt
non cognouerunt. O sacerdotes
& reges qui meũ popłm decepistis.
& tu popule qui deceptus es tam
grauiter deliquistis. ut non solũ
occidereͥtis uictimas. seo in pro¬
fundũ eas miseritis inferni: nolite
arbitrari magnitudine sceleris
uos ame penitus recessisse. Ego sum
magister ũr immo eruditor. qui e¬
mendare cupiã non punire: & sal¬
uare non perdere. Ego inquit scio
ephraim. id est iheroboam. ã quo
seductus est popłs. & om̃s reges qͥ
eũ & dignitate & scelere sunt secu¬
ti. Et isrł non est absconditus ame.
id est decẽ tribuũ popłs: quia for¬
nicante rege contaminatus ẽ ifrł.
Rex primo cȩpit adĩ cultu forni¬
cari uitulos aureos cupiens ad ora¬

Expanded text:
num non cognoverunt. LXX: Ego enim magister vester: ego cognovi Ephraim, et Israel non recessit a me, quia nunc fornicatus est Ephraim, commaculatus est Israel: non dederunt cogitationes suas ut reverterentur ad Dominum Deum suum, quia spiritus fornicationis est in eis: Dominum autem non cognoverunt. O sacerdotes et reges, qui meum populum decepistis; et tu, popule, qui deceptus es, tam graviter deliquistis, ut non solum occideritis victimas, sed et in profundum eas miseritis inferni: nolite arbitrari magnitudine sceleris vos a me penitus recessisse. Ego sum magister vester, immo eruditor, qui emendare cupiam, non punire; et salvare, non perdere. Ego, inquit, scio Ephraim, id est, Jeroboam, a quo seductus est populus, et omnes reges qui eum et dignitate et scelere sunt secuti, et Israel non est absconditus a me, id est, decem tribuum populus, quia fornicante rege, contaminatus est Israel. Rex primo 49 cepit a Dei cultu fornicari, vitulos aureos cupiens adora
Abbreviated transcription (Latin):
ubertatẽ & frugifera dogmata
ꝓmittit & semel
amicus
est dęmonum. di mitte eũ¬
atq contẽpne : p̃sertim cũ sacri¬
ficia eoꝵ a tius sint sacrificiis se¬
parata. Hoc est enĩ quod dicit.
separatũ est conuiuium eorum.
Semel fornicati sunt: & princi¬
pes eoꝵ in felicẽ popłm decepert̃.
& ꝓ dĩ cultu imbuerunt eos ido.¬
diaboli sp̃s in alis suis qui circũ¬
feruntur om̃i uento doctrinȩ.
& stabili in ȩceła pede ꝑmanere non
possunt. Qui uere in suis sacrificus
confundentur : quia panis eoꝵ paniᷤ
luctus est. Quodq dicit᷑ ꝓuocaũ
chananeos. eodẽ sensu referri po¬
test & ad hereticos. quod tã spurca
pleriq hereticoꝵ & nefanda con¬
finxerint. habeantq immunda
sacrificia ut idolatria inferior sit.
Uel certe quia chananeus in terp̃¬
tatur negotiator siue mẽtabolos
id est trans lator: om̃s qui domum
patris faciunt domũ negotiationis.
& lucra quęrunt de populis & eccłȩ
ueritatẽ transferunt. in mendaciũ.

Expanded text:
ubertatem, et frugifera dogmata promittit, et semel amicus est daemonum, dimitte euatque contemne: praesertim cum sacrificia eorum a tuis sint sacrificiis separata. Hoc est enim quod dicit separatum est convivium eorum, semel fornicati sunt, et principes eorum infelicem populum deceperunt; et pro Dei cultu imbuerunt eos ignodiaboli spiritus in alis suis, qui circumferuntur omni vento doctrinae; et stabili in Ecclesia pede permanere non possunt. Qui vere in suis sacrificiis confundentur, quia panis eorum panis luctus est. 47 Quodque dicitur, provocavit Chananaeos, eodem sensu referri potest ad haereticos, quod tam spurca plerique haereticorum et nefanda confinxerint, habeantque immunda sacrificia, ut idololatria inferior sit. Vel certe quia Chananaeus interpretatur, negotiator, sive μετάβολος, id est, translator, omnes qui domum Patris faciunt domum negotiationis , et lucra quaerunt de populis, et Ecclesiae veritatem transferunt in mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
principes intelligimus. Ipsi qͦq
principes accusantur. quod quasi
laqueus cȩperint popłm. & positi
speculatores in ȩccła. eos duxerint
in errorẽ. & in monte thabor ex¬
celso atq pulcherrimo qui inter¬
pretatur ueniens lumen. in sicdiaᷤᷤ
posuerint. ut deceptos quosq per¬
traherent in ꝓfundũ. & immola¬
rent dȩmonib & in barathrũ uic¬
timas de clinarent : ne aliquando
resipiscerent. ne domũ dĩ ȩccłam
suspirarent. Quidã thabor int̾¬
pretari putant lacũ id est cister-¬
nam. & p̾senti sensui conuenire:
quod heretici foderint lacũ. & iii¬
ciderint in foueam quã fecerunt.
t ego eruditor om̃iũ eoꝵ. Ego scio
ephraim: & isrł non est absconditꝰ
ame. Quia nunc fornicatus est
ephraim. contaminatus est isrł.
non dabunt cogitationes suas ut

Expanded text:
principes intelligimus. Ipsi quoque principes intelligimus. Ipsi quoque principes accusantur, quod quasi laqueus, ceperint populum, et positi speculatores in Ecclesia, eos duxerint in errorem. Et in monte Thabor excelso atque pulcherrimo, qui interpretatur veniens lumen, insidias posuerunt, ut deceptos quosque pertraherent in profundum, et immolarent daemonibus, et in barathrum victimas declinarent, ne aliquando resipiscerent, ne domum Dei Ecclesiam suspirarent. Quidam Thabor interpretari putant lacum, id est, cisternam, et praesenti sensui convenire, quod haeretici foderint lacum, et inciderint in foveam quam fecerunt . Et ego eruditor omnium eorum, et ego scio Ephraim, et Israel non est absconditus a me: quia nunc fornicatus est Ephraim, contaminatus est Israel: non da
Abbreviated transcription (Latin):
cipes quã uenatores appellandi. Expan¬
ditis eñĩ rete suꝑ montẽ thabor: quẽ
septuaginta itabiriũ transtulerunt.
hanc habentes consuetudinẽ ut hebrea
nomina greco sermone declinent. sicut
edom. hoc est esau & seyr. sẽꝑ idumeã
interp̃tantur. Est autẽ thabor mons
ingalilea situs in cãpestrib. rotund
atq sublimis: & ex om̃i parte finit᷑
ȩqualiter. De hoc monte & in psalmo
legimꝰ. Thabor & hermon in nomi¬
ne tuo exultabunt. Hẽ montẽ &
in ihe remia septuaginta itabiri¬
um transtulerunt. in quo aues
laqueis capi solent. Q uictimas
inquit declinastis in ꝓfundum
ut nullus ageret pęnitentiã. nec
occisus eleuaret caput. Prohibu¬
erunt reges & sacerdotes ire po-¬
płm ad templũ iherusalẽ: id cir¬
co inꝓfundũ uictimas declinasse¬
‸ dicuntur. luxta tropologiã accu¬
satur popłs ne se alienũ arbitret᷑
acrimine si inductus sit ã regib
& sacerdotib : quos hereticorũ

Expanded text:
cipes, quam venatores appellandi. Expancipes, quam venatores appellandi. Expanditis enim rete super montem Thabor, quem Septuaginta Ἰταβύριον transtulerunt , hanc habentes consuetudinem, ut Hebraea nomina Graeco sermone declinent, sicut Edom, hoc est, Esau, et Seir, semper Idumaeam interpretantur. Est autem Thabor mons in Galilaea, situs in campestribus, rotundus atque sublimis, et ex omni parte finitur aequaliter. De hoc monte et in psalmo legimus: Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt . Hunc montem et in Jeremia 48 Septuaginta Itabyrium transtulerunt, in quo aves laqueis capi solent. Et victimas, inquit, declinastis in profundum , ut nullus ageret poenitentiam, nec occisus elevaret caput. Prohibuerunt et reges, et sacerdotes ire populum ad templum Jerusalem: idcirco in profundum victimas declinasse dicuntur. Juxta tropologiam, accusatur populus ne se alienum arbitretur a crimine, si inductus sit a regibus et a sacerdotibus, quos haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
fundũxrͣ. Audite hȩc sacerdotes
& attendit̾e domꝰ isrł. & domus regiᷤᷤ
aurib ꝑcipite. Ad uos enĩ est iu¬
dicium: quia laqueus facti estis.
speculationi. & sicut rete expansũ
suꝑ it habiriũ. quod qui capiunt
uenationẽ confinxerunt. Sacerd oteᷤᷤ
decẽ tribuũ ad udiciũ uocantur
& reges. non quo sacerdotes sint de
tribu leui : sed quo sacerdotes uocent᷑
a popło. Unde & sacerdotes bahal
& ꝓpħȩ quadringenti quinqua¬
ginta quos interfecit helias & post¬
ea hieu filius nansi p̃sente ionadab
filio rechab: appellati sunt sacer¬
dotes. Sed & isrł id est popls uocatur ad
uidiciũ & nullus excipitur. ut & sacerdo¬
tes & popłs & reges qui induxerant po¬
płm & constituerant sacerdotes. simul
audiant quid fecerint. & cur t᷑ardant᷑
inimicis. Speculatores inquit uospo¬
sui & principes in pło. & mercelso dig¬
nitatis culmie constitui uos: ut popłm
regeretis errantẽ. Uos autẽ facti estis
laquens. & non tam speculatores & pͥn-¬

Expanded text:
Audite haec, sacerdotes, et attendite domus Israel, et domus regis, auribus percipite, ad vos enim est judicium, quia laqueus facti estis speculationi, et sicut rete expansum super Itabyrium, quod qui capiunt, venationem confixerunt. Sacerdotes decem tribuum ad judicium vocantur, et reges, non quod sacerdotes sint de tribu Levi, sed quod sacerdotes vocentur a populo. Unde et sacerdotes Baal, et prophetae quadringenti quinquaginta quos interfecit Elias , et postea Jehu filius Namsi , praesente Jonadab filio Rechab, appellati sunt sacerdotes; sed et Israel, id est, populus, vocatur ad judicium, et nullus excipitur, ut et sacerdotes et populus et reges, qui induxerant populum, et constituerant sacerdotes, simul audiant quid fecerint, et cur tradantur inimicis. Speculatores, inquit, vos posui, et principes in populo, et in excelso dignitatis culmine constitui, ut populum regeretis errantem. Vos autem facti estis laqueus, et non tam speculatores et prin
Abbreviated transcription (Latin):
ar eocori. Legimꝰ in ꝓuerbus. Si malus
fueris. solus hauries mala. Quȩ qͥ habitat
in lachis idẽ. in itinere pessimo. ueni&
usq ad testimoniũ eochaustionis suȩ. qd̵
ex hauri& atq ebib& iuxta operũ suoꝵ
mensurã. Nel certe ita distinguendũ.
referat᷑. & sit ordo ac sensus. Adducã
heredes tibi de ȩcclesia quȩ habitas lachis
qͥa de hereditate dñi & tu eris. cũ hau¬
seris & receperis quȩ mereris. Obsecro
in capituli fine lectorẽ ne necessitatem
uoluntatẽ put&. & expositionẽ ꝓlixã
uerbositatẽ existim&. magisq miret᷑
in locis tã asperis me aliqͥd inuenire.

Expanded text:
 αὐτῶν. Legimus in Proverbiis: Si malus fueris, solus hauries mala . Quae igitur habitat in Lachis, id est, in itinere pessimo, veniet usque ad testimonium exhaustionis suae, quod exhauriet atque ebibet juxta operum suorum mensuram. Vel certe ita distinguendum, referatur, et sit ordo ac sensus: Adducam haeredes tibi de Ecclesia, quae habitas Lachis, quia de haereditate Domini et tu eris, cum hauseris, et receperis quae mereris. Obsecro in capituli fine lectorem, ne necessitatem, voluntatem putet, et expositionem prolixam, verbositatem existimet, magisque miretur in l
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut uir ecclesiasticus possit dicere ñ igno¬
ramꝰ eiꝰ astutias. derelinquent terminos
edom & dimittent eũ. & usq ad terminoᷤᷤ
eccłȩ transinigrantes: ꝓferent doctrinas
pessimas. Tunc illudent & resistent ma
quȩ didicerant. Preualebuntꝰ contra eũ.
ñ panẽ eucharistiȩ sed panẽ luctꝰ & pa¬
nẽ subcineriũ qͥ non uersatur: ꝓponent
questiones de scripturis & tendent insi¬
dias idumeo atq terreno. & in om̃ib car¬
neo p̃ceptori. hereses enĩ ad galathas
inter carnis opera numeratas legimꝰ.
& tc ostendst᷑ ñ e̾eᷤ prudentiã in edom.
ũ quid ñ in die illa dicit dñs ꝑdã sapi-¬
entes ex idumea. & prudentiã de mon¬
te esau : & timebt̃ fortes tui a meridie.

Expanded text:
ita ut vir Ecclesiasticus possit dicere: Non enim ignoita ut vir Ecclesiasticus possit dicere: Non enim ignoramus ejus astutias , derelinquent terminos Edom, et dimittent eum, et usque ad terminos Ecclesiae transmigrantes, proferent doctrinas pessimas. Tunc illudent 372 et resistenquae didicerant: praevalebunt contra eum,  panem Eucharistiae, sed panem luctus, et panem subcinericium qui non reversatur, proponent quaestiones de Scripturis, tendent insidias Idumaeo atque terreno, et in omnibus carneo praeceptori haereses enim ad Galatas inter carnis opera numeratas legimus , et tunc ostendetur non esse prudentia in Edom. Numquid non in die illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et
Abbreviated transcription (Latin):
Iscrutatꝰ ẽ esau & cõprehensa sunt abs¬
condita eiꝰ usq ad terminos. distingunt.
ut sit sensus. Abscondita tua atq se¬
creta usq ad terminos reuelata sunt.
Nob̃̾ autẽ melius uidet᷑ ut cũ posteriorib
copulet᷑. Ueniente gͦ nabugo donosor de
qͦ in ieremia contra idumeã dr̃ ecce
quasi leo ascend& de suꝑbia iordanis ad
pulcritu dinẽ robustã. qͥa subito cur¬
rere eũ faciã ad illã. ac deinde ecce qͣsi
aqͥla ascend& & uolabit. expand& alas
suas suꝑ bosrã & erit corfortiũ idumeȩ
in die illa quasi cor mulieris parturi¬
entis. oñs qͥ ante erant federati edom
& in p̃sidio urbis suꝑbissimȩ fuerant.
reliquert̃ eũ. & iuncti hostib contra in
sidias tetenderunt. p̾ualuert̃q aduersus
eũ. Ꝙ tunc indicatũ ẽ. quia nulla in
edom essae sapientia. dũ sperat in his
qui aduersaru demonstrati sunt.
lit̃. Cũ abscondita esau & quasi sacra¬
menta magnifica quib prius populi
fuerant irretiti ꝓlata fuerint in mediũ.

Expanded text:
scrutatus est Esau, et comprehensa sunt abscondita ejus, ad terminos usque distinguunt: ut sit sensus, abscondita tua atque secreta usque ad terminos revelata sunt. Nobis autem melius videtur, ut cum posterioribus copuletur. Veniente ergo Nabuchodonosor de quo in Jeremia contra Idumaeam dicitur: Ecce quasi leo ascendet de superbia Jordanis ad pulchritudinem robustam, quia subito currere eum faciam ad illam : Ac deinde: Ecce quasi aquila ascendet et volabit, et expandet alas suas super Bosram, et erit cor fortium Idumaeae in die illa, quasi cor mulieris parturientis , omnes qui ante erant foederati Edom, et in praesidio urbis superbissimae fuerant, reliquerunt eum, et juncti hostibus contra eum insidias tetenderunt: praevalueruntque adversus eum, et tunc indicatum est, quia nulla in Edom esset sapientia: dum sperat in his qui adversarii demonstrati sunt. Aliter: Cum abscondita Esau, et quasi sacramenta magnifica, quibus prius populi fuerant irretiti, prolata fuerint in medium,
Abbreviated transcription (Latin):
fusio & dices. confusio uultꝰ mei operuit
me: ac peribis ñ ad breue tẽpus. sed in ȩter¬
nũ. Eterno enĩ quantũ inte fuit uulnere
frẽm ꝑcussisti. Sed & hȩc erit causa cruci¬
atꝰ. Nã quando alieni deuastabant exer¬
citũ iacob & ingrediebant᷑ ꝑ portas eius
in pacificã qͦndã ierłm mittebantq sortes.
ut eiꝰ sibi spolia diuiderent : tu unꝰ eras ex
to peiores ꝑsecutores iudeos & hereticos
in oep̃ianos fieri quã ethnicos. Possumus

Expanded text:
fusio, et dices: Confusio vultus mei operuit fusio, et dices: Confusio vultus mei operuit me : ac peribis, non ad breve tempus, sed in aeternum. Aeterno enim quantum in te fuit fratrem vulnere percussisti. Sed et haec erit causa cruciatus: nam quando alieni devastabant exercitum Jacob et ingrediebantur per portas ejus 374 in pacificam quondam Jerusalem, mittebantque sortes, ut ejus sibi spolia dividerent, tu unus eras ex to pejores persecutores Judaeos et haereticos in Christianos fieri, quam ethnicos. Possumus
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter int̾fectionẽ & impietatem
aduersus frẽm tuũ iacob. operi& te
confusio. & aufereris in ȩternũ. E& die
qua restitisti contra. in die cũ caperent
alienigenȩ fortitudinẽ eius. & alieni ingres¬
sortẽ. & uos eratis quasi unus ex eis.
dcirco interibit uir de monte esau & peri-¬
bit sapientia de idumea. & prudentia
de monte esau: qͥa int̾fecisti germanum.
& inique egisti contra fr̃ẽm tuũ iacob:
quando chaldeis babilonusq uastantib
ierłm & obsidentib ciuitatẽ & ingredi¬
entib portas eiꝰ mittentibq sortẽ in
diuisione predarũ tueoꝵ socius eras. &
in hostiũ numero uersabaris. Aliter.
uncta quȩ supra scripta sunt patieris
bedom cruente. terrene. crudelis: quia
falsa mortiferaq doctrina & aduersũ
dm̃ impietate loquente occidisti fr̃em
tuũ iacob. Legimꝰ in salomone. Sunt qͥ
loqunt᷑ & interficiunt gladio. & in alio
loco. Uenenũ aspidũ sub labiis eoꝵ. &.
Lingua eoꝵ gladius acutꝰ. Oꝑioe gͦ te con¬

Expanded text:
ropter interfectionem et impietatem adversum fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et aufereris in aeternum. Ex die qua restitisti contra, in die ut caperent alienigenae fotitudinem ejus, et alieni ingresserunt sortem; et vos eratis quasi unus ex eis. Idcirco interibit vir de monte Esau, et peribit sapientia de Idumaea, et prudentia de monte Esau, quia interfecisti germanum, et inique egisti contra fratrem tuum Jacob: quando Chaldaeis, Babyloniisque vastantibus Jerusalem, et obsidentibus civitatem, et ingredientibus portas ejus, mittentibusque sortem, in divisione praedarum, tu eorum socius eras, et in hostium numero versabaris. Aliter: Cuncta quae supra scripta sunt patieris, o Edom cruente, terrene, crudelis: quia falsa mortiferaque doctrina, et adversum Dominum impietatem loquente, occidisti fratrem tuum Jacob. Legimus in Salomone: Sunt qui loquuntur et interficiunt gladio . Et in alio loco: Venenum aspidum sub labiis eorum . Et, Lingua eorum gladius acutus . Operiet ergo te con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ciuitate & prudent̃ dare consiliũ solitꝰ
liter. Postquã hi qͥ prius decep Ierat¬
ti erant conuersi fuerint ad eccłam.
tunc ipso dño dimicante peribunt sapi¬
entes idumeę qui carnalia & terrena
sapiebant. & auferet᷑ prudentia de
monte esau quȩ eleuabat᷑ contra sci¬
entiã dĩ. & qui prius ꝓ esau & idumea
dialectica arte pugnabant. & erant in
presidiis theman. qđ interp̃tat᷑ consũ¬
matio. desinent pugnare ꝓ magistris
pͥorib. Siue qͥ ante lumen sibi scientiȩ
ꝓmittebant. & putabant se ẽẽ in me¬
ridie: timebt̃ & formidabt̃. ecclesia¬
stico uiro obtinente sophismata eorũ.
intantũ ut nullus resideat. qͥ possit uł
regis consilio uł pugnatoris uirib ꝓ he¬
reticoꝵ suꝑbia & falso dognate dimicare.

Expanded text:
pro civitate, et prudenter dare consilium solitus erat. pro civitate, et prudenter dare consilium solitus erat. Aliter: Postquam hi qui prius decepti erant, conversi fuerint ad Ecclesiam: tunc ipso Domino dimicante, peribunt sapientes Idumaeae, qui carnalia et terrena sapiebant, et auferetur prudentia de monte Esau, quae elevabatur 373 contra scientiam Dei. Et qui prius pro Esau, et Idumaea dialectica arte pugnabant, et erant in praesidiis Theman, quod interpretatur consummatio, desinent pugnare pro magistris prioribus. Sive qui ante lumen sibi scientiae promittebant, et putabant se ese in meridie, timebunt et formidabunt, ecclesiastico viro obtinente sophismata eorum: intantum ut nullus resideat qui possit, vel regis consilio, vel pugnatoribus viris, pro haereticorum superbia et falso dogmate dimicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Ndie illa dic̃ dñs ꝑdã sapientes ex idu-¬
mea. & intelligentiã de monte esau.
& pauebunt pugnatores tui de theman.
ut auferatur homo de monte esau.
uoi hostis fines tuos possederit. & om̃s
uiri federis tui illuserint tibi & prȩua¬
luerint contrate : tunc ꝑibit sapientia
de idumea. & calliditas eiꝰ stultitia de¬
monstrabit᷑. Prudentiã qͦq ipse dñs au¬
ferde de monte esau id .ẽ. de monte seir.
uł quia urbs idumea in monte sita ẽ uł
quia om̃is illa regio quȩ ad austrũ uer-¬
gens confinis ẽ heremo. preruptis mon¬
tib edita sit. Unde & dr̃. Pauebt̃ pug¬
natores tui de theman. qđ nos int̾preta¬
ti sumꝰ meridiẽ. Quomꝰ autẽ supͣ dixerã
esau trib nominib appellatũ. ita &
plaga regni eius quȩ ad austrũ uergit
trib uocabulis appellat᷑. darum. the¬
man. nageb. Quȩ omĩa iuxta iez echiel
austrũ. africũ meridiẽq significant.
Postquã uͦ timuerint fortes regni eius
ribit uir de monte esau qͥ & pugnare

Expanded text:
illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumaea, et intelligentiam de monte Esau. Et pavebunt pugnatores tui de Theman, ut auferatur homo de monte Esau. Cum hostis fines tuos possederit, et omnes viri foederis tui illuserint tibi, et praevaluerint contra te: tunc peribit sapientia de Idumaea et calliditas ejus stultitia demonstrabitur. Prudentiam quoque ipse Dominus auferet de monte Esau, id est, de montibus Seir, vel quia urbs Idumaea in monte sita est, vel quia omnis illa regio quae ad Austrum vergens confinis est eremo, praeruptis in montibus edita sit. Unde et dicitur: Pavebunt pugnatores tui de Theman, quod nos interpretati sumus, meridiem. Quomodo autem supra dixeram, Esau tribus nominibus appellatum: ita et plaga regni ejus, quae ad Austrum vergit, tribus vocabulis appellatur, Darom, Theman, Nageb  , quae omnia juxta Ezechiel, Austrum, Africum, Meridiemque significant. Postquam vero timuerint fortes regni ejus,ribit vir de monte Esau, qui et pugnare
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta sua. sed ligant ea iuocta al¬
tare & pretendunt ea peccatis suis. ut
bibant uinũ de calũpnia siue dãpnatoꝵ.
qui ex eo qđ egressi sunt de ecdesia dãp¬
nati sunt. Hoc uinũ ẽ sodomoꝵ furoris
draconũ & aspidũ. Qđ qͥ biberit. sanari
non potest. Bibunt autẽ uinũ ñ in domo
dĩ ubi tẽplũ est & ierłm. sed in domo
dĩ sui. quẽ sibi artifici sermone finxer̃t.
go autẽ exterminaui amorreũ a
facie eoꝵ. cuiꝰ altitudo cedroꝵ altitudo
eiꝰ. & fortis ipse quasi quertus. & contri¬
ui fructũ eiꝰ desuꝑ. & radices eiꝰ subter.
Ego sũ qui ascendere uos feci de terra¬
egipti. & eduxi uos in deserto quadra¬
ginta annis. ut possideretis terrã amor¬
rei. & suscitaui de filiis ur̃is in ꝓphetas.
& de iuuenib ur̃is natareos.

Expanded text:
vestimenta sua; sed ligant ea juxta alvestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum est et Jerusalem; sed in domo ei sui, quem sibi artifici sermone finxerunt. Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum qui ascendere Aegypti, et duxi vos in deserto quadraginta annis, ut possideretis terram Amorrhaei. Et suscitavi de filiis vestris in Prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ seru& in euangelio. iste cũ patre
in greditur ad puellã & cõmittit stu¬
prũ. & uiolat nomen dĩ. Unde qͥ dicunt
non nocere uideis post aduentũ xp̃i si
ita credant in dm̃ ut legis quoq precep¬
ta custodant. patrẽ & filiũ una forni¬
catione contaminant. Sed & uestimenta
sua ligantes funib uelamina faciunt
iuxta altare. pretendentes fidẽ axp̃i. Quot¬
quot enĩ in xp̃o baptizati sunt. xp̃m in¬
duerunt. Ꝙ uestimenta sua quȩ pecca¬
toꝵ funib ligauerunt. opponunt oculis
uidentiũ. ne eoꝵ cernantur flagitia.
ut qui altare respicit. stuprũ non sus¬
picet᷑ hoc faciunt om̃s heretici. sub
xp̃iano nomine fornicantes: & errorib
suis atq mendaciis obtendentes testimo¬
nia scripturarũ. Unde & apłi uestimen¬
tis suis strauerunt pullũ asinȩ. ut mol¬
lius seder& dñs. & ex lege ac ꝓphetis
stratã calcara& uiã. E contrario heretici
non substernunt uestigiis saluatoris

Expanded text:
Legem servet in Evangelio, iste cum patre Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus, velamina faciunt juxta altare, praetendentes fidem Christi. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt , et vestimenta sua, quae peccatorum funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret viam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ra cęli ponã nidũ meũ. ero similis al¬
tissimo. Unde suꝑbis hereticis resistit¬
ds̃. humilib autẽ ecclesiasticis dat gr̃am.
filius quoq & pat̾ introierunt ad unam
puellã. ut uiolarent atq polluerent no-¬
men sc̃m dĩ. Patrẽ nr̃m esse popłm iude¬
oꝵ sepe legimꝰ. dicente apło. Nolo enĩ uos
fuerunt. & rłꝗ. & in alio loco. Interroga
patres tuos & annuntiabunt tibi. seni¬
ores tuos & dicent tibi. Ꝙ rursũ. Propa¬
trib tuis nati sunt tibi filii. Unde
& ecclesia gentiũ loquitur. filii matͥs
meȩ pugnauerunt contra me. Nos igit᷑
filii sumꝰ. & pat̾ popłs iudeoꝵ. Peccamus
& scelus cõmittimꝰ. quando ad obser¬
uationẽ sabbati. circũcisionis in iuriã.
cerimonias legis abolitas. cũ parente
nr̃o ingredimur. Quib dicit apł̃s. Ecce
ego paulus dico uobis. quia si circũci¬
damini xp̃c uobis nihil ꝓdest. & iterũ.
Qui in lege iustificantur. a gr̃a dĩ exci¬
derunt. Qui ita ingredit᷑ ecclesiã ut

Expanded text:
ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haereticis Deus resistit: humilibus autem Ecclesiasticis dat gratiam . Filius quoque et pater introierunt ad unam puellam, ut violarent atque polluerent nomen sanctum Dei. Patrem nostrum esse populum Judaeorum, saepe legimus, dicente Paulo: Nolo vos et in mari . Et in alio loco: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi: seniores tuos, et dicent tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Et iterum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pheticũ sermonẽ dirigi. qui uendunt
uirũ scm̃ iustũq sed & pauperẽ pro
pecunia. Hir pauꝑ & iustꝰ ille ẽ ecclesi¬
asticus qui ñ hab& scientiã scripturarũ.
sed simplicitate contentꝰ facit mandata
quȩ iussa sunt. de qͦ scriptũ ẽ. Pauꝑ non
sustin& cõminationẽ. Q ad galathas.
Tantũ ut pauperũ memores essemus
hȩc omĩa heretici ꝓdiu̾iis faciunt. &
ꝓ calciamentis qͥb calcant puluerẽ terrȩ
Quia enĩ non possunt nudis pedib stare
suꝑ terrã sc̃am sicut stetit moyses. & ihc
filius naue. unde & apłi nudis pedibus
iubent᷑ incedere. nequid mortis habeant
& pelliũ. que referunt᷑ ad carnes. ideo
ꝑcutiunt in capite pauperes. & saluator
discipłis p̃cipit. ut si forte qm̃ ad huc uer¬
sabantur in terra mortale qͥd in eoꝵ ope¬
ribus adhesiss&. excuterent puluerẽ de
pedib suis. ꝑcutiunt autẽ heretici capita
pauperũ. quã quã hoc in hebraico non le

Expanded text:
 qui vendunt virum sanctum justumque, sed pauperem, pro pecunia. Vir pauper et justus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, mortale quid in eorum operibus adhaesisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem haeretici capita pauperum, quamquam hoc in Hebraico 243 non le
Abbreviated transcription (Latin):
fano dĩ sui ut quos putabant deos turpi¬
tudine ac stupris polluerent. Hȩc lo¬
quntur & sic edisserunt. qui simplicẽ
sequitur historiam.
os autẽ qͥ & in oseȩ docuimꝰ sub nomine
nraelis & samariȩ & effraim & filioꝵ¬

Expanded text:
fano dei sui, ut quos putabant deos, turpifano dei sui, ut quos putabant deos, turpitudine ac stupris polluerent. Haec loquuntur, et sic edisserunt, qui simplicem sequuntur historiam. Nos autem, qui in Osee docuimus, sub nomine Israelis, et Samariae, et Ephraim, et filio
Abbreviated transcription (Latin):
bit ad corinthios. Om̃ino audit᷑ int̾ uos
ita ut uaxorẽ patris habeat aliquis. &
uos inflati estis & non potius luxistis.
ut tolleret᷑ de medio ur̃m qͥ hoc opus fe¬
cit. Crebro euenit ut pat̾ filii sui uxorẽ¬
id est socer polluat nurũ. quoꝵ in lege
utrũq ꝓhibetur. Turpitudinẽ patris
tui non reuelabis. & turpitudinẽ nurus
tuȩ ñ discooperies. Hab& itaq & littera
utilitatẽ maximã si seruet᷑. & qͥa ome
flagitiũ si terminos pudoris excesserit.
neratis accubuerunt decẽ trib iuxta omẽ
altare. Qđ ita interp̾tant᷑ hebrei. Suꝑ
uestimentis eoꝵ qui ad idola ire nolebant
& quȩ ui exctorserant. epulantes in idolio
dormiunt uel in qͥb fornicant᷑ iuxta
altare funib tenderent & facerent ra¬
Rapetas mata id est uelamina. quo forni¬
cantes in tẽplo nullus poss& aspicere. &¬
ebrietati ac libidini seruientes etiã ipsũ
uinũ qđ bibebant non de ꝓprio labore sed
de calũnis emerent. & hoc faciebant in

Expanded text:
bit ad Corinthios: Omnino auditur in vobisita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege utrumque prohibetur: Turpitudinem patris tui non revelabis, et turpitudinem nurus tuae non discooperies . Habet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, si terminum pudoris excesserit, neratis 242 accubuere decem tribus juxta omne altare, quod ita interpretantur Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi extorserant epulantes in idolio,dormiunt, vel in quibus fornicantur, juxta altare funibus extenderent, et facerent παραπετάσματα, id est velamina, quo fornicantes in Templo nullus aspicere posset: et ebrietati et libidini servientes etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de calumniis emerent: et hoc faciebant in
Abbreviated transcription (Latin):
sio ueritatis. & in eo arguit᷑ qđ legem
dĩ contẽpserit & eius mandata ñ fecerit.
& unusquisq ad orans uitia sua atque
peccata. dm̃ ceperit habere a quo uictꝰ
est. dicente petro apło. Aquo enĩ quis
superat᷑. huiꝰ & seruus ẽ. Auarus aurũ.
gulosus uentrẽ. libi dinosus pęnem &
beel phegor colit. Lasciua mulier quȩ
cũ sit in delicus uiuens mortua ẽ. ado¬
rat uenerias uoluptates. Unde mittit
dñs ignẽ in uidã. & deuorabit edes pes

Expanded text:
o  Al. in eo arguitur, quod legem Dei contempserit, et ejus mandata non fecerit, et unusquisque adorans vitia sua atque peccata, Deum coeperit habere a quo victus est, dicente Petro apostolo: A quo enim quis superatur, hujus et servus est . Avarus aurum, gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devorabit aede
Abbreviated transcription (Latin):
gio & tẽplũ & cerimoniȩ. qͥ acceperat
legẽ & precepta & iudicia & testimo¬
nia atq mandata. suꝑ quoꝵ differen¬
tia in octauo decimo psalmo & in cen¬
tesimo octauo decimo plenius dispu
tatur increpat᷑ a dño atq conuincit᷑.
& digna supplicia recepturꝰ ẽ quare
abiecerit legẽ eius. & mandata illius
non custodierit. Quȩ quia abiecit. &
contẽpsit ordinẽ & uiã. deceperunt eũ
idola sua. Non enĩ poterat ante ab idolis
decipi inis. legẽ dñ repulisce. & man¬
data illius ñ feciss&. Hec sunt idola post
quȩ abierunt patres eoꝵ in egipto. egip¬
tu bouis simulacra fingentes. & adoran¬
tes beelphegor & colentes astaroth &
baalim. Unde dñs cõminat᷑ etiã in iudã
se ignẽ esse missurũ. qui deuor& edes &
fundamenta ierlm̃. non illius in qua

Expanded text:
gio et templum et caeremoniae, qui acceperat gio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et judicia, et testimonia, atque mandata super quorum differentia in decimo octavo psalmo, et in centesimo decimo octavo plenius disatque convincitur, et digna supplicia recepturus est, quare abjecerit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim poterat ante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata illius non fecisset. Haec sunt idola post quae abierunt patres eorum in Aegypto, Aegyptii bovis simulacra fingentes, et adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et Baalim. Unde Dominus comminatur etiam in Judam se ignem esse missurum, qui devoret aedes, et fundamenta Jerusalem: non ill
Abbreviated transcription (Latin):
quia repulerunt legẽ dñi. & precepta
illius ñ custodierunt. & decepti sunt
secuti sunt patres eoꝵ & mittã ignẽ
in uidã. & deuorabit fundamenta ierłm.
eteris supra urbib gentibq damasco.
gazȩ & azoto. ascaloni. accaroni. &
reliquis oppidis palestinoꝵ. tiro qͦq &
idumeȩ & filiis ãmon & moab. ñ expro¬
brat qđ legẽ dñi abiecerint. & illius man¬
data contẽpserint. Non enĩ habuert̃
scriptã legẽ sed naturalẽ. Unde dicit
eos uiolasse uiscera ꝓpria & uiscera
miscłiȩ. & contriuisse in plaustris fer¬
reis pregnantes galaad & transtulisse
captiuitatẽ salomonis siue ꝑfectã &
conclusisse in idumea. nec esse recor¬
datos federis patrũ suoꝵ & ꝑsecutos
esse in gladio fr̃em suũ. & in tantã non
dico crudelitatẽ sed rabiẽ ꝓrupisse.
ut incenderent ossa regis idumeȩ.
& non paterent᷑ mortẽ fore extremũ¬
omniũ maloꝵ. Iudas autẽ in quo illo
tẽpore quo hȩc dicebantur erat dĩ reli-¬

Expanded text:
quia repulerunt legem Domini, et praecepta illius non custodierunt, et decepti sunt secuti sunt patres eorum: et emittam ignem in Juda, et devorabit fundamenta Jerusalem. Caeteris supradictis urbibus, gentibusque Damasco et Azoto, Ascaloni, Gazae, Accaron, et reliquis oppidis Palaestinorum, Tyro quoque et Idumaeae, et filiis Ammon et Moab non exprobrat quod legem Dei abjecerint, et illius mandata contempserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. Unde dicit eos violasse viscera propria et viscera misericordiae, et contrivisse in plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis Idumaeae, et non paterentur mortem esse omnium extremum malorum. Judas autem, in quo illo tempore, quo haec dicebantur, erat Dei reli
Abbreviated transcription (Latin):
pedes ꝑ quos ambul&. aures quib au¬
diat. os quo loquatur. dentes quib ci¬
bos conterat. Qui legit introisse iudã
ad thamar meretricẽ & ex ea duoᷤ
filios ꝓcreasse. si turpitudinẽ sequa¬
tur litterȩ & non ascendat ad derorẽ
regis idumeȩ. Qui putat osee accepis¬
se uxorẽ fornicariã & nichil plus sen-¬
tit in dicto quã uerbis simplicib con¬
tinetur. ossa cõburit regis idumee.
Ꝙ id circo mitto& ignẽ dñs in moab qui
interp̃tatur ex patre eoqđ natꝰ quidẽ
sit ea dõ. sed eũ reliquerit. & deuorabit
ciuitatẽ siue oppida eius qđ interp̃ta¬
tur carioth. unde & cariathiarim in
lingua nr̃a uertitur uilla siluarũ. Q ñ
aliter moriet᷑ moab nisi in clamore &
sonitu. & ululatu & clangore bucinȩ.
ut excelsis sensib oppͥmatur. qͥ in sc̃is li¬
bris clangorib bucinȩ cõparant᷑. Tunc
& iudices & principes & om̃s qui presunt
terrenis oꝑib destruit sermo diuinus.

Expanded text:
pedes, per quos ambulet: aures, quibus aupedes, per quos ambulet: aures, quibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem regis Idumaeae. Qui putat Osee accepisse uxorem fornicariam , et nihil plus sentit in dicto, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in sanctis libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et principes, et omnes qui praesunt terrenis operibus, destruit sermo divinus,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicũq consiliũ. urbib pariter ducibq¬
I sub uersis.
uomͦ autẽ ñ oportor
transferre captiuitatẽ ꝑfectã siue
salomonis & concludere eã in idumea.
ut de excelsis atq celestib humiles
faciat atq terrenos. qđ gaza & tirus
fecisse memorant᷑ : sic ossa regis idumeȩ
cõburere ñ debemꝰ. & in cinerẽ fauillasq
dissoluere. Iudei transferunt intelligen¬
tiã spũ alẽ in carnes idumeas. sensũq
regiũ i qͥ uersatur in littera & est
solidissimus atq firmissimꝰ genealogiis
quibdã & traditionib suꝑfluis ener¬
uant. atq cõminuunt. & in puluerẽ
redigunt. & non solũ illi hoc faciunt.
sed om̃s heretici qͥ uolt̃ immodũ humanȩ
similitudinis sedere dm̃ in solio excel-¬
so & eleuato. & pedes ponere suꝑ terrã
ne scilic& pendeant. habere nasũ qͦ
odoret᷑ odorẽ bonȩ fłaglantiȩ. ocu¬
los quib uideat. manus ꝑ quas operet᷑.

Expanded text:
judicumque consilium, urbibus pariter ducibusqujudicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportet transferre captivitatem perfectam, sive Salomonis, et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, genealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes haeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere super terram, ne scilicet pendeant: habere nasum, quo odoretur odorem bonae fragrantiae: oculos, quibus videat: manus, per quas operetur:
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ filii ãmon sed & moab de loth
semine ꝓcreatꝰ ẽ. qͥ fr̃is abraã filius fuit.
& ut ostendat se dĩ omniũ dnm̃. &
cunctas animas ad suũ qui earũ conditor
ẽ imperiũ ꝑtinere. regis quoq idumeoꝵ
in iuriã uindicat. immo scelus qđ in eũ
a moabitis ꝑpetratũ est. ut ossa eiꝰ usq
ad cinerẽ concremarent. & seuitiã suã
ac rabiẽ nec in morte finirent. Tradunt
hebrei ossa regis idumeȩ iã sepulti. qͥcũ
iorã rege isrł & iosaphat rege iuda ascen¬
derat aduersũ moab in ultionẽ doloris
a moabitis. postea conuulsa atq succen¬
sa. Ob hantͣ inquiunt causã ds̃ missurũ
se esse dicit ignẽ in moab uł metropolĩ
moabitarũ. a quo tota ẽ appellata pro
men ẽ ciuitatis. lic& septuaginta urbiũ
eius interp̃tati sint id ẽ moab. peritu¬
rũq in sonitu & ululatu uincentis exer¬
citus. quoꝵ hebraice alterũ dr̃ saori.
Cũq perierit moab. uanũ erit principũ

Expanded text:
b de Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, a qua tota est appellata 238 men est civitatis: licet Septuaginta urbium ejus interpretati sint, id est Moab: periturumque in sonitu et in ululatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAOCumque perierit Moab; vanum erit principum
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ om̃ium ñ solũ iudȩ & ierłm sed uni¬
uersarũ gentiũ habere curã. & iuxta
aplm eos qui sine lege peccauerunt pe¬
rire sine lege. & qui in lege commise¬
re delicta. lege dñi iudicari.
ec dic̃ dñs. Suꝑ trib scelerib &ͥ super

Expanded text:
n solum Judae et Israel, sed universarum gentium habere curam, et juxta Apostolum, eos qui sine lege peccaverunt, perire sine lege, et qui in lege commisere delicta, lege Domini judicari . Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
eleuant᷑ suꝑbiã ut nolint cũ humilibus
ambulare. & ne parũ putaret᷑ hoc
facinus. filius & pat̾ ad unã ingressi
sunt puellã. ut nom̃ dni sc̃m̃ uiolarent.
Quicquid gͦ fit turpiter ad dĩ refertur
in iuriã. qui dicit. ꝑ uos nomen meũ blas¬

Expanded text:
elevantur superbiam, ut nolint cum hominibus ambulare. Et ne parvum videretur hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei sanctum violarent. Quidquid ergo fit turpiter, ad Dei refertur injuriam qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝑmanentes dilatare cupiunt ter¬
minos suos. & nomen głȩ in posteris mit¬
tere.. Itaq dñs cõminatur se muros
Rabbȩ id.ẽ multitu dinis in die ululatus
& belli. cõmotionis & turbinis incensu¬
rũ & regẽ eoꝵ auctorẽ scismatis ire cap-¬
tiuũ. & principes ȩccłiȩ iugo colla sub

Expanded text:
fidei permanentes, dilatare cupiunt terfidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla sub