comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duab intelligere possumꝰ hereses q eccle¬
euangłio. & de eisde scͥpturis farinã tere¬
re preceptoꝵ dĩ. Et cũ unũ nominis xp̃i¬
am ꝓpositũ habeant: ñ eandẽ mercedem
recipient. Lex autẽ uelut inferioris molȩ
saxũ tarcda & grauis apio solos iudeos lace¬
ret: nͥ uolubilitas euangelii tanquã suꝑio¬
ris mole suꝑposita fuisset. Hoc enĩ lex oꝑ¬
abat᷑ sine ȩuangłio: qͦd uno saxo fieri potest
Confringere poterat ñ ꝓdesse: sic̃ ait apłs. Lex¬

Expanded text:
lligere possumus haereses et EccleEvangelio, et de eisdem Scripturis farinam terere praeceptorum Dei. Et cum unum nominis Christiani propositum habeant, non eamdem mercedem recipient. Lex autem velut inferioris molae saxum tarda et gravis apud solos Judaeos jaceret, nisi volubilitas Evangelii tanquam superioris molae superposita fuisset. Hoc enim lex operabatur sine Evangelio, quod uno saxo fieri potest. Confringere poterat, non prodesse, sicut ait Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ reꝓbos ut aduena morat᷑: iuxta interp̃¬
tationẽ nominis. loth eorũ flagitia decli-¬
nans. Exeiutte loth sodoma ꝑibit: qͥa in
consũmatione scłi mali mitent᷑ in caminũ
ignis. Ille ignis qͥ de celo cadet ñ erit eoꝵ ꝑ
petua pena: s longe acrior. M eexlyui. Rexlui¬

Expanded text:
inter reprobos ut advena moratur, juxta interpretationem nominis Lot, eorum flagitia declinans. Exeunte Lot, Sodoma peribit, quia in consummatione saeculi mali mittentur in caminum ignis. Ille ignis qui de coelo cadet, non erit eorum perpetua poena, sed longe acrior. M. 248II R
Abbreviated transcription (Latin):
tempus sit. Omni tempore opꝰ ẽ uigilia
m̃tis ante mortẽ corporis: ut in p̃sentia sũmi
iudicis securi consistamꝰ. Hȩc enĩ erit nr̃a be¬
atitudo. Non dixit nescimꝰ s nescitis: qͥa hõ
uł anglłs. nec sͥ nec alii seit diem udicũ. ẜ filiꝰ
in patre scit. qmͣuis aliis uesciat .i. nullũ nes¬
cire faciat: tit semꝑ solliciti uigilemꝰ. Pater
autẽ solus scire dicit᷑. qͥa solus factt filiuil
scire. Nota ẽ hȩc regula loquendi: ut ibi.
Temptat uos ds̃: ut sciat .i. scire faciat. si di¬
ligitis eũ. Sic gͦ planũ ẽ qͦd sequit᷑. mcelx.

Expanded text:
AUGUST. Omni tempore opus est vigilia mentis ante mortem corporis, ut in praesentia summi judicis securi consistamus. Haec enim erit nostra beatitudo. Non dixit, nescimus, sed nescitis, quia homo vel angelus nec sibi nec alii scit diem judicii, sed Filius in Patre sibi scit, quamvis aliis nesciat, id est, nullum scire faciat, ut semper solliciti vigilemus. Pater autem solus scire dicitur, quia solus facit Filium scire. Nota est haec regula loquendi, ut ibi: Tentat vos Deus, ut sciat, id est, scire faciat, si diligitis eum . Sic ergo planum est quod sequitur. M.
Abbreviated transcription (Latin):
in celũ eleuatũ: reliqͥt domũ suã. toẽ. eccł̃iam.
Serius suis dedit potestatẽ cuiꝰq oꝑis:. id est
fidelib octo talenta scd̃m matħm. & decem
mnas scd̾m lucã. Ianitori qͥ ducit in domũ
celi p̾cepit uigilare: ei scił qui p̾dicat. cui
dicct᷑. Si ñ annuntiaueris iniquo iniqͥtatẽ
suã: sanguinẽ eiꝰ de manu tua requir̃a Rclo.

Expanded text:
tum, reliquit domum suam, id est, Ecclesiam. Servis suis dedit potestatem cujusque operis, id est, fidelibus octo talenta secundum Matthaeum, et decem mnas secundum Lucam. Janitori qui ducit in domum coeli, praecipit vigilare, ei scilicet qui praedicat, cui dicitur: Si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̾ea głam suꝑnȩ maiestatis dota m̃te
uolatu transgrediens in solis radiũ ocł̃os
ne forte serpens accedere. &. pullos aut
q cogitatus suos ab antiqui serpentis ir¬
ruptione defendit ꝑ fidem & dilectionẽ
ap̃i qͥ ẽ lapis p̃cisus de monte: et qͥ strauit

Expanded text:
riam supernae majestatis tota mente volatu transgrediens, in ipsum solis radium oculos ne forte serpens accedere, vel pullos aut et cogitatus suos ab antiqui serpentis irruptione defendit, per fidem et dilectionem Christi, qui est lapis praecisus de monte , et qui stravit
Abbreviated transcription (Latin):
spetie ait. Uiderunt eam hostes: & derisẽt
sabb̃a eiꝰ. Nec puto alia genã ẽẽ hominũ
qͥb constat ȩccłia: quã ista tͥa habentia bi¬
nas differentias ꝓpt̾ assũptionẽ & relictio¬
nẽ. Unde & ierechiel ꝓpħa tres uiros lib̾atos
uidit. noe. daniel. & iõb: in quib uideliꝙe
tͥb p̾dicatores. continentes. atq coniuga¬
ti. signati sunt. Nam noe archã in undis
rexit: atq ideo figurã rectoꝵ tenuit. Dam¬
el etiã in aula regia abstinentiȩ deditꝰ fu¬
it: & iecirco uitã continentiũ signauit.

Expanded text:
specie, ait: Viderunt eam hostes, et deriserunt specie, ait: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Nec puto alia esse genera hominum, quibus constat Ecclesia, quam ista tria habentia binas differentias, propter assumptionem et relictionem. Unde et Ezechiel propheta tres viros liberatos vidit, Noe, Daniel et Job , in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes atque conjugati, signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit , atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel etiam in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium significavit.
Abbreviated transcription (Latin):
la pars assumet᷑. quȩ conubia tantũ ꝓpter
amorẽ genĩs exercuerit terrenãq substan-¬
tiam ob acqͥrenda celestia dispensauerit: ꝙ
illa relinquet᷑ quȩ coniugiis ob illecebras
carnis seriuierit: derrena uero siqua eccłiȩ uł
panꝑib obtulerit. ideo faciet: ut qͣsi serui¬
. Duo in lecto
uno: unꝰ assumet᷑: & alter relinquet᷑. ꝑ du¬
os in lecto significat illos qͥ ociũ & quiedẽ
diligunt: neq negociĩs scłarib. neq nego¬
ciis ęccłiasticis occupati. Non de duob ho¬
minib dictũ ẽ: s de duob generib affectis¬
nũ. Qͥ enĩ ꝓpt̾ dm̃ continentiȩ studuent.¬
ut sine sollicitudine uiuens cogitet qͦ di
st̃ assumet᷑ obuiam. xp̃o in aera. qͥ uͦ uel
humanȩ laudis amore.: uł alia qualibet
uicioꝵ corruptione. statũ monasticȩ iute
qͦ unbutꝰ ẽ neglexerit: relinquet᷑. Uñ iher¬
mias descͥbens lapsũ animȩ ociosȩ sub uides

Expanded text:
la pars assumetur, quae connubia propter la pars assumetur, quae connubia propter amorem tantum generis exercuerit, terrenamque substantiam ob acquirenda coelestia dispensaverit, et illa relinquetur, quae conjugiis ob illecebras carnis servierit; terrena vero, si qua Ecclesiae vel pauperibus obtulerit, ideo faciet, ut quasi ser. Duo in lecto uno, unus assumetur, et alter relinquetur. Per duos in lecto, significat illos qui otium et quietem diligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati. Non de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studueDei sunt, assumetur obviam Christo in aera; qui vero humanae laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae quo imbutus est, neglexerit, relinquetur. Unde Jeremias, describens lapsum animae otiosae sub Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ in uob̃. Euangłm tanqũa suꝑior mola
om̃s aduenientes suscipit: & ueluti ꝑ qͣsd̾a
cau̾nulas p̾ceptorũ ad interiora transinittt:
ut ibi hinc inde duors testam̃toꝵ saluta¬
rib mandatis gentilitatis asꝑitate mollita
ꝓducat om̃e qͦo purũ ẽ. Harũ oꝑatione
intimis cogitationib medullã mundi cordi ᷤ
elicit: uelut similaguĩe dõ offerens. sic̃ ait
dauid. Sacrificiũ deo sp̃c contribulatus. Hãc
testam̃toꝵs similituduĩe arbitior erechiełe
ꝑstruxisse: cũ ddixit rotã in medio rotȩ esse
connexã. Altter. Molentes appellat eos qͥ
in plebib constitut. regiuit᷑ a doctorib. se¬
cularia agentes. Qs & femindos nomine
significauit: qͥa consilus ꝑtcoꝵ regi eos ex¬
pedit: & molentes dixit ꝓpt̾ tẽporaliũ ne¬
gotioꝵ eutuitũ. In unũ molentes dix̃: inqnͣ¬
tũ de suis negotiis p̃bent usib eccłiȩ. Ex
se qͣsi farinã ꝓiciunt: qͥa inqͥeto corde minu¬
tissimas cogitationes gignunt. De quib il¬

Expanded text:
ior mola, omnes advenientes suscipit, et veluti per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit, ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Harum operatione em, ex intimis cogitationibus medullam mundi cordis elicit, velut similaginem Deo offerens, sicut ait David: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Hanc Testamentorum similitudinem arbitror Ezechielem perstrinxisse, cum dixit rotam in medio rotae esse connexam. BEDA. Aliter: Molentes appellat eos, qui in plebibus constituti, reguntur a doctoribus saecularia agentes. Quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis peritorum regi eos expedit; et molentes dixit, propter saecularium negotiorum circuitum. In unum molentes dixit, in quantum de suis negotiis praebent usibus Ecclesiae. Ex se quasi farinam projiciunt, quia in quieto corde minutissimas cogitationes gignunt. De quibus il
Abbreviated transcription (Latin):
linquendi. unũ dixit: alterũ subintelligen¬
dũ reliqͥt. De reꝓbis enĩ tacuit: qͥ cũ diabo¬
lo dampnandi fẽ. Aquilȩ & uultures tns ln¬
marina dicunt᷑ sentire cadauera: ibiq con¬
gregari. Qnͣtomagis mnułtitudo credenti¬
u̾ festinabit ad lum̃ totiꝰ mundi. qnͣdo
ueniet cũ intelligibilib nubib filiꝰ hõsͥ
q iudebit eũ om̃is oculus: Nel ꝑ corpus
qd significantiꝰ iceret᷑ cadauer eo qͦd mor¬
te cadat: passionẽ xp̃i intellige. Aquilȩ
gͥ fc̃ electi qͥ eiꝰ passionẽ humilit̾ unitan¬
do. tanqͣ de carne eiꝰ satiant᷑: quoꝵ ꝑ re
surrectionẽ renonabtt᷑ ut aquilȩ uuent᷑.¬

Expanded text:
lligendum reliquit. De reprobis enim tacuit, qui cum diabolo damnandi sunt. Aquilae et vultures transmarina dicuntur sentire cadavera, ibique congregari. Quanto magis multitudo credentium festinabit ad lumen totius mundi, quando veniet cum intelligibilibus nubibus Filius hominis, et videbit eum omnis oculus? Vel per corpus quod significantius dicitur cadaver, eo quod morte cadat, passionem Christi intellige. Aquilae igitur sunt electi, qui passionem ejus humiliter imitando, tanquam de carne ejus satiantur, quorum per resurrectionem renovabitur ut aquilae juvent
Abbreviated transcription (Latin):
ut fides credentiũ comꝓbet᷑. Ait enĩ. Qnͣdo
dixerint pax & securitas tunc repentinꝰ eiᷤ su¬
ꝑueniet interitus. Noe archã edificat: cum
dñs eccł̃iam de uiris fidelib. qͣsi lignis leiu¬
gatis adunando construit. Qũa ꝑfecte con¬
summat̾a ingredit᷑. cũ hauc in die iudicii
p̃sentia suȩ uisionis ecernꝰ habitator illusicͣ.
S cũ archa edificat᷑ iniqͥ luxuriant᷑. cũ uͦ
intrat᷑ intereunt: qͥa qͥ scĩs hic certantib in¬
sultant. eis illic coronatis ȩt̾na dãpnatione

Expanded text:
ut fides credentium comprobetur. Ait enim: Quando dixerint, pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Noe arcam aedificat, cum Dominus Ecclesiam de viris fidelibus quasi lignis legatis adunando construit. Quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, cum vero intratur, intereunt: quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coronatis aeterna damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
In tecto ẽ. qͥ excedens animo carnalia. sp̃ualit̃
uiuit in domate: qͦ diaboli iacula ñ ꝑueniũt.
Nullatenꝰ gͦ descendat p̾sertun iudicio immi¬
nente. in domũ pͥstinȩ conu̾sationis: ne repe¬
tat ea quȩ reliquerat mundi carnis ue desi¬
deria. Ipsa eñĩ caro qua degimꝰ uel mundus
in qua qͥ oꝑatur ñ respiciat scłaria. In agro
etiã spualiũ scͥpturars. serere debemꝰ ñ que¬
rentes quȩ retro st̃: neq tollentes alterã tum¬
cam qũa apłi habere ꝓhibent᷑ cex.
emores estote uxoris loth. uxor loth. si¬
gnificat eos qͥ in tribulatione retͦ respi¬
ciunt: ꝙ a spe diuinȩ ꝓmissionis se au̾tunt.
Et ioeo statua salis facta ẽ: ut aomonendo
homines ne hoc faciant. tanqũa condiat
consũmatione uł sic̃ lucas ait in illa no¬
cte filior tenebraꝵ qͥ dicent pax & securi¬
tas: inuenient᷑ duȩ differentiȩ p̾dicatorũ
in eccliȩ ministerio tanꝗͣ in agro d̃ĩ ope¬
rantium. Unde quid̃a agricola dix̃: di agri¬

Expanded text:
arnalia, spiritualiter vivit in dogmate, quo diaboli jacula non perveniunt. Nullatenus ergo descendat, praesertim judicio imminente, in domum pristinae conversationis, ne repetat ea quae reliquerat mundi carnisve desideria. Ipsa enim caro qua degimus, vel mundus in qua qui operatur, non respiciat saecularia. In agro etiam spiritualium Scripturarum serere debemus non quaerentes quae retro sunt, neque tollentes alteram tunicam emores estote. Uxor Loth significat illos qui in tribulatione retro respiciunt, et se a spe divinae promissionis avertunt, et ideo statua homines ne hoc faciant tanquam condiat consummatione, vel sicut Lucas ait, in illa nocte filiorum tenebrarum, qui dicent, pax et securitas, invenientur duae differentiae praedicatorum, in Ecclesiae ministerio tanquam in agro Dei operantium. Unde quidam agricola dixit: Dei agri
Abbreviated transcription (Latin):
dies illa. Tanquã laqueus enĩ suꝑueniet in
om̃s qͥ sedent suꝑ faciem om̃is t̾re. Si medi¬
eus uob̃ diceret attendite ne qͥs de illiꝰ herbȩ
suco auidius sumat. qͥa mox moriet᷑. nonne
mort̾ẽ uttaretis:Nunc iubet saluator custo¬
diam animaꝵ & corpor: et ñ curatis. Maior

Expanded text:
Tanquam laqueus enim superveniet in omnes qui sedent super faciem omnis terrae. Si medicus diceret vobis, attendite ne quis de illius herbae succo avidus sumat, quia mox morietur, nonne mortem vitaretis? Nunc jubet Salvator custodiam animarum et corporum, et non curatis. Major
Abbreviated transcription (Latin):
sauri sapientiȩ &e scientiȩ abscõditi in salua-¬
tore: qͥa nob̃ scire ñ expedit. Unde ait. Non
ẽ urm nosse tẽpora uł mom̃ta: quȩ pat̾ posu¬
it in sua potestate. Hinc ostendit᷑ qͦd ipse sci¬
at:. s ñ expediat apłis nosse ut semꝑ incerti
scit ideo hoc dixit: qͥa in patre. & filiꝰ scit.
qͦd ẽ eccł̃ia. Hinc ieronimꝰ in minori breuia¬
manitas filii ̃i dixit in euangl̃io se ignorare
fiñe huiꝰ mundi. Gregoriꝰ in registro: eulo¬
gio patͥarchȩ. Nouit unigenitꝰ dĩ horã uidi¬
cii. s ñ ex natura humanttatis:¬

Expanded text:
sauri sapientiae absconditi in Salvatore, quia nobis non expedit scire . Unde ait: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate . Hinc ostenditur quod ipse sciat, sed non expediat apostolis nosse, ut semper incerti scit, ideo hoc dixit, quia in Patre et Filius hoc scit. d est Ecclesia. » Hinc Hieronymus in minori Breviamanitas Filii dixit in Evangelio se ignorare finem hujus mundi. » Gregorius in registro Eulogio patriarchae: « Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cendit: ultra aexis ȩtherisq confinia ꝑuenis¬
se credenda ẽ. Qͦ cumq autẽ ꝑuenire potuit:
eo ignis iudicii ꝑueniet. Itaq celũ & t̾ra ꝑeã
quã nunc habent imaguĩe transibunt: ꝙ
ꝑ essentiam sine fine manebunt. Unde ecclia¬
stes. Generatio p̃terit. & generatio aduenit:
ribunt: idẽ. ueritas qͣ expͥmunt manet ingtntĩ¬

Expanded text:
cendit, ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est . Quocunque autem pervenire potuit, eo ignis judicii perveniet. Itaque coelum et terra per eam quam nunc habent imaginem, transibunt; et per essentiam sine fine manebunt. Unde Ecclesiastes: Generatio praeterit, et generatio advenit, ribunt, id est veritas, quam exprimunt, manet in aet
Abbreviated transcription (Latin):
as sisciret uigilaret illa hora quȩ
ruga. Nesciente patrefamilias fur domũ
ꝑfodit: qͥa dũ a sui custodia sp̃c dormit. im¬
ꝓ uisa mors carnis habitacłm irrumpit:
& animã ad suppliciũ trahit. furi autẽ
resisteret si animo uigilaret: qͥa ei peniten¬
do occurreret ne impenttens periret. Ue¬
teres codices habent ꝑfodiri ñ ꝑfodi: ut
quida corrigunt .l. Ait aittẽ ei petrus.
Oñe. ad nos dicis hanc parabolãtan ad õs:
.R. Quod autẽ uob̃ dico: omnib dico iugi¬

Expanded text:
as, si sciret, vigilaret illa hora quae ruga. Nesciente patrefamilias, fur domum perfodit; quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors carnis habitaculum irrumpit, et animam ad supplicium trahit. Furi autem resisteret, si animo vigilaret; quia ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Veteres codices habent perfodiri, non perfodi, ut quidam corrigunt. L. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an ad omnes? R. Quod autem vobis dico omnib
Abbreviated transcription (Latin):
et isrł arbor fici diu sterilis fructũ reddet᷑. ui¬
xta illud beati iob. Lignũ habet spem si
precisũ fuerit. rursũ enĩ uirescit: & rami eiꝰ
pullulant. Qͦa uͥ factum uideris: estatem
uere lucis eẽ in ꝓximo ñ ambigas. Prius¬
etiã om̃s arbores ꝓducent ex se fructũ: qua
ppłi omniũ nationũ scđ̃m supͣ scͥptas ꝓphias
recipient ȩũgl̃m: anteꝗͣ ueniat dies extiem
discrimiins. In qua unaqueq arbor mani¬
festabit qͦd intꝰ habuerit aridũ ad combu¬
rendũ: aut uircoe ao plantandũ cũ ligno
uitȩ: cuiꝰ folia erunt in salutẽ gentiũ. sden
uerba quib dicet᷑. Uenite benedicti patͥs ne
m en dico uob. qͥa ñ p̾teribit hȩc generadoe:.

Expanded text:
et Israel, arbor fici diu sterilis fructum reddet, juet Israel, arbor fici diu sterilis fructum reddet, juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursus enim virescit, et rami ejus pullulant . Quod ubi factum videris, aestatem verae lucis esse in proximo non ambigas. Priusetiam omnes arbores producent ex se fructum, quia populi omnium nationum secundum supradictas prophetias recipient Evangelium, antequam veniat dies extremi discriminis. In qua unaquaeque arbor manifestabit, quod intus habuerit aridum ad comburendum, aut viride ad plantandum, cum ligno vitae cujus folia erunt in salutem gentium, id est, verba de quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei . Amen dico vobis, quia non pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ & om̃s arbores cũ ꝓducunt iam ex se fructũ:
scitis qͥa ꝓpe ẽ estas. Ita et uos cũ uiderttis ħ
⁊ oĩa fieri: scitote qͥa ꝓpe ẽ in ianus. Sicut ex
fructu arborũ uicina estas cognoscit᷑: ita ex
ruina mundi ꝓpe ẽẽ agnoscit᷑ regnũ dei.
Ex his uerb̃ ostendit᷑: qͥa fructus mundi ru¬
ina ẽ. Ad hoc enĩ crescit ut cadat: ad hoc ger¬
minat. ut quȩ germinauit cladib consu-¬
mat. B̾ene aut̾e regnũ dĩ estati cõparat:
qͥa tunc meroris nubila transibt̃: ꝙ dies
uitȩ fulgescet ȩt̾m solis claritate. Iuxta pͥ¬
orem supradictarũ sententiaꝵ:. ita det̾minan-¬
do excipies. Cũ uideritis hȩc omĩa fieri sub¬
audis quȩ dicta sunt de tẽpore ꝑsequitio¬
nis antixp̃i. scitote qͥa ꝓpe ẽ consũmatio scłi.¬
Mystice ꝑ ficũ intelligit᷑ synagoga dãpna¬
ta: qnͣdo xp̃c in ea ñ tnuenit fructũ iusticiȩ
qũe quesuut. Cum aut̃ẽ fidei lucem recipi-¬

Expanded text:
omnes arbores cum producunt jam ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas, ita et vos, cum videritis haec omnia fieri, scitote quia prope est in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, quae germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparat, quia tunc moeroris nubila transibunt, et dies vitae fulgescet aeterni solis claritate. Juxta priorem supradictarum sententiarum, ita determinando excipies: Cum videritis haec omnia fieri, subaudis quae dicta sunt de tempore persecutionis Antichristi, scitote quia prope est consummatio saecuMystice, per ficum intelligitur Synagoga damnata, quando Christus in ea non invenit fructum justitiae quem quaesivit. Cum autem fidei lucem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
noluit bibere. Qd̃ ait marcus ñ accepit: ita
intelligit᷑. Non accepit ut biberet: sicut ma¬
tħs testat᷑ dicens. Et cum gustasset noluit
Tunc impletum ẽ illud. Et dederunt in escã
meã fel: & in siti mea potauerunt me aceto.
Cum gustasset noluit bibere: qͥa gustauit
ꝓ nobis amaritudiñe mortis: s die tercia
resurrexit: & resurgendo morte reiecit. Dicũt
quidã locũ caluariȩ ẽẽ in quo sepultus ẽ ad̾a
& ideo sic appellatum. qͥa alibisit conditũ
res ppłi: nec tam̃ uera. Extra tirbem enĩ loca
sunt in quib trucabant᷑ capita dampnatoꝵ:
& inde loca caluariȩ. idẽ decollators diceban¬
t᷑. Proppt̾ea aut̾e ibi crucifixus ẽ dñs: ut uͥ pͥus
erat area dampnatoꝵ. ibi erigerent᷑ uexilla
martyrũ. Adam uͦ sepultum iuxta hebron:
in iħu filii naue uolumine uicesimo pͥmo
capitulo legunus. Lecexxxx. Iħe autẽ
dicebat. Pater dimitte illis: ñ enĩ sciunt qͥd
sequutorib suis uire sacerdotis dñs int̾cedit:

Expanded text:
UST. Quod ait Marcus, non accepit, ita intelligitur: Non accepit ut biberet, sicut Matthaeus testatur, dicens: Et cum gustasset, noluitTunc impletum est illud: Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Cum gustasset, noluit bibere, quia gustavit pro nobis amaritudinem mortis, sed tertia die resurrexit, et resurgendo mortem rejecit. Dicunt quidam locum Calvariae esse, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum, quia alibi sit conditumres populi, nec tamen vera. Extra urbem enim loca sunt, in quibus truncabantur capita damnatorum, et inde loca Calvariae, id est, decollatorum dicebantur. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrum. Adam vero sepultum juxta Hebron, in Jesu filii Navae volumine vicesimo primo capitulo legimus L. 320X Jesus autem dicebat: Pater, dimitte illis: Non enim sciunt quid persecutoribus suis jure sacerdotis Dominus intercedit,
Abbreviated transcription (Latin):
aitte ab im elech a saule cũ uiris domꝰ sue qͥ erant
de genere sacerdotali octoginta quinq: fugit a¬
biathar ad daud. eomes factus exili eiꝰ. Postea uͦ
rignante dauio. sũmi sacerdocii gradũ accepit:
maioris excellentiȩ factus qũa pater suus: & id̾o
oignus cuiꝰ dñs mentionẽ faceret ut marcus re¬
fert qͣsi sũmi sacerdotis. etiã patre uiuente: Mcxu¬

Expanded text:
autem Abimelech a Saule cum viris domus suae, qui erant autem Abimelech a Saule cum viris domus suae, qui erant de genere sacerdotali, octoginta quinque, fugit Abiathar ad David, comes factus exsilii ejus. Postea vero, regnante David, summi sacerdotii gradum accepit, majoris excellentiae factus, quam pater suus, et ideo dignus cujus Dominus mentionem faceret, ut Marcus refert, quasi summi sacerdotis, etiam patre vivente. E
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̃ ñ reprehendit᷑. s legis uterq mandat̃
ꝓbabili excusatione transgressi ft̃. & fames il
Panes ꝓpositionis ante sabbatum coct mnaie
sabb̃i offerebant᷑: & suꝑ sacram mensã poncͥbea¬
t᷑. sex hinc & sex inde ad alterutros conuersi.
duab pateris aureis suꝑpositos thure plenis
que ꝑmanebant usq ad aluco sabb̃m. Et
tinc ꝓ ilis ali ponebant &s ali facerãotib erbie¬
beba cl ls thute ineenso i igne sacio in q̃ bolo¬
hebita fiebant: aliud thus suꝑ allos auodecum
panes ad iciebat᷑. Qua hora suꝑueniens dauid.
panesq consecratos accipiens. ostendit figuiate
Pcerdotilem eybũ ad usũ fransiturũ eẽ ppsoꝵ:
sse qͥo dm̃is uttã sacerdotałe debemꝰ imitari:
inla ceradociũ sem̃ offerentes nosmet ipsos deo hosti¬
as sp̃uales. abiathar autẽ filiꝰ achimelech uel
at quidã codices habent. abimelech aderat cũ
pati li. adauito panes petiit &e accepit. Occiso

Expanded text:
a vobis non reprehenditur, sed Legis uterque mandatum a vobis non reprehenditur, sed Legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in Panes propositionis ante Sabbatum cocti, mane Sabbati offerebantur, et super sacram mensam ponebantur, sex hinc, et sex inde, ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, quae permanebant usque ad aliud Sabbatum. Et tunc pro illis alii ponebantur, et illi sacerdotibus exhibebantur, et thure accenso in igne sacro, in quo holocausta fiebant, aliud thus super duodecim alios panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, sive quod omnes vitam sacerdotalem debemus imitain sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spirituales. Abiathar autem filius Achimelech, vel, ut quidam codices habent, Abimelech, aderat cum patre, ubi David panes petiit et accepit. Occiso
Abbreviated transcription (Latin):
euanglistȩ narrant dño obiecta fuisse. ds
illi. siue discipuł eiꝰ. siue utrisq dicta sinit: C
qͣsi ad magistrũ ꝑtinebat responsio. In qua
nouȩ gr̃ȩ munere designat. ocium legis ei
opus: arguens doctores legis nescire legem:
De frugũ quidẽ uastatione nulla fit quefti
qͥa licet ꝑ legem de uinea uel fruge uicini el¬
⁊re. s ñ falcem mittere uł foras eicere. Et
erant. qͦmͦ intrauit in domũ dĩ & panes ꝑ¬
positionis sumpsit et manducauit. & denit
his qͥ cum eo erant᷑: qͦs ñ licebat manducat
nͥ solis sacerdotib  Dauid fugiens saulẽ
uenit in nobam: ꝙ ab achunelech sacerdote
ret: dedit ei consecratos. quib soli sacerdotes
& leuite uesci debebant. Hoc tantũ int̾rogni
si pueri sui a mulierib mundi eeñt ab heri
ꝙ nudius tertius. Non enĩ dubitauit saliti
hominũ ẽẽ hostiam deo placãbilem: sccd̃m
Qd̃ ẽ dicere. Magis uolo de famis ꝑiculo ha¬
minẽ liberare: quã deo sacrificiũ offerre. Ser¬

Expanded text:
evangelistae narrant Domino objecta fuisse. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive utrisque dicta sint, ad eum quasi ad magistrum pertinebat responsio, in qua novae gratiae munere designat, otium legis esse gratiae opus, arguens doctores legis nescire legem De frugum quidem vastatione nulla fit quaestio, quia licet per legem de vinea vel fruge vicini edere, sed non falcem mittere vel foras ejicere. Et erant, quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit et manducavit, et dedit his qui cum eo erant, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus? David, fugiens Saulem, venit in Nobam, et ab Achimelech sacerdote ret, dedit ei consecratos, quibus soli sacerdotes et levitae vesci debebant: hoc tamen interrogans, si pueri sui a mulieribus mundi essent ab heri et nudiustertius . Non enim dubitavit, salutem hominum esse hostiam Deo placabilem, secundum Quod est dicere: Magis volo de famis periculo hominem liberare, quam Deo sacrificium offerre. Sen
Abbreviated transcription (Latin):
parente extensa ad uecitũ pomĩi: s dñi misera-¬
tione restitutũ ẽ saluti ꝑ manꝰ innocentes ex¬
tensas in cruce. Bene in synagoga manꝰ erat
arida: qͥa uͥ maus donũ scientiȩ ibi transgres
fusse cementariꝰ. querttans uictũ manib: et
iudeoꝵ manus eui sp̃ualis edificii cura cõmis¬
sa fuit arida erat. usq ad aduentũ saluatoris:
pꝰea autẽ reddita ẽ dextera in apłis credentib.
Obseruabant autẽ scͥbȩ & pharisei si in sabb̃o
curaret: ut inuenirent accusare illũ. Quia dis¬
cipulos ꝓbabiliter excusauerat. ipsũ obseruant ut
si in sabbato curet transgressionis: si ñ curet erti
delitatis aut imbecillitatis eũ arguanto n pse
uͦ sciebat cogitationes eoꝵ: & ait homĩni qui¬

Expanded text:
parente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseraparente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseratione restitutum est saluti, per manus innocentes extensas in cruce. Bene in Synagoga manus erat arida; quia ubi majus donum scientiae, ibi transgressfuisse caementarius, quaeritans victum manibus, et Judaeorum manus, cui spiritalis aedificii cura commissa fuit, arida erat usque ad adventum Salvatoris, postea autem reddita est dextra in apostolis credentibus. Observabant autem Scribae et Pharisaei, si in Sabbato curaret, ut invenirent accusare illum. Quia discipulos probabiliter excusaverat, ipsum observabant, ut si in Sdelitatis aut imbecillitatis arguant. Ipse vero sciebat cogitationes eorum, etc. Hoc est qu
Abbreviated transcription (Latin):
ior ẽhic. Sabbatũ uiolabant sacerdotes occi¬
dendo fauros: ciecumcidendo pueros. Hie ñ ꝓ
nomen. s aduerbiũ loci legendũ ẽ: quasi dicat:
Ego dñs tẽpli qui sũ hic sũ maior tẽplo. id est
melior: & ideo si figurale templũ potuit defen¬
dere sacerdotes sͥ sertuentes: eur sp̃uale ñ potest
defendere discipulos sͥ credentes: Raxxu. m cxui¬
N.  homo ꝓpt̾ sabb̃m. Ideo maior cura ẽ adbi¬
benda saluti hominũ: quã custodiȩ sabbati
Sic enĩ mandatũ ẽ sabb̃m custodiri: ut si necessi¬
tas eẽt ñ fieret reus qͥ solueret. Sabb̃o circũcidi
iericho septẽ dieb cũ exercitu circũiuit: ꝙ ma
discipulis esurientib qͦd licitũ ñ erat in lege: ne¬
actum ẽ aittẽ ꝙ in alio sabb̃o. ut intraret in
synagogã: et doceret. Et erat ibi homo: et
le sabb̃m. s etiã ꝓpt̾ celebriorẽ ppłi conuentũ
homo manũ habens aridam humanũ genꝰ
indicat. in bono oꝑ̃e arefactum. ꝓ manu in pͥmo

Expanded text:
IERON. Sabbatum violabant sacerdotes, occidendo tauros, circumcidendo pueros; hic non pro nomen, sed adverbium loci legendum est, quasi dicat: Ego Dominus templi qui sum hic, sum major templo, id est melior, et ideo si figurale templum potuit defendere sacerdotes sibi servientes, cur spirituale non potest defendere discipulos sibi credentes? R. non homo propter Sabbatum. Ideo major cura est abhibenda saluti hominum, quam custodiae Sabbati. Sic enim mandatum est Sabbatum custodiri, ut si necessitas esset, non fieret reus qui solveret. Sabbato circumcidi Hiericho septem diebus cum exercitu circuivit. Et Macant. Unde discipulis esurientibus, quod licitum non erat in lege, neFactum est autem in alio Sabbato, ut intraret in Synagogam et doceret. Et erat ibi homo, et le Sabbatum, sed etiam propter celebriorem populi conventum. Homo manum habens aridam, humanum genus indicat in bono opere arefactum, pro manu in primo
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmꝰ dñe. infusa ẽ. Ad hoc etiã interrogat
ut ao ad orationẽ excitet: qͥa uult hoc a no¬
bis pet: qͦo p̾noscit a se concedi. Uel iccuto
requirit: ut credamus ñ nͥ confitentẽ posse
saluari. Misertus autẽ eoꝵ iħe tetigit ocu¬
los eor: & confestim uiderunt & secuti ft̃
eũ magnificantes dñm: & om̃is plebs ut

Expanded text:
e, infusa est. Ad hoc etiam interrogat, ut cor ad orationem excitet, quia vult a nobis hoc peti quod praenoscit a se concedi; vel idcirco requirit ut credamus non nisi confitentem posse salvari. « Misertus autem eorum Jesus tetigit oculos eorum, et confestim viderunt, et secuti sunt eum, magnificantes Do
Abbreviated transcription (Latin):
a diabolo erant: nec sua uirtute euadere pote¬
rant. Nam sic̃ nauis fracto gub̃naculo illuc du¬
cit᷑. qͦ tempestas impellit: sic homo diuinȩ gr̃e
auxilio ꝑdito ꝑ peccatũ: ñ qͦd uult agit. s qͦd
diabolus. Et sicut pͥmũ in potestate ppłi ẽ facẽ
sͥ regẽ quẽ uult. factum autẽ de regno repellere
iam ñ ẽ in potestate eiꝰ: ꝙ ita uoluntas ppłi in
necessitatẽ conuertit᷑: sic homo pͥusqũa peccet.
liberũ habet arbitriũ utrũ uelit ẽẽ sub regno-
diaboli. Cum autẽ peccando ei subiugat᷑: ñ
potest de potestate eiꝰ exire. qͥa uoluntas eius¬
conu̾sa ẽ in necessitatẽ. Hoc ẽ qͦd peceatores.
lent dicere. Uellemꝰ eẽ scĩ s ñ possumꝰ. N

Expanded text:
a diabolo erant, nec sua virtute evadere potea diabolo erant, nec sua virtute evadere poterant. Nam, sicut navis fracto gubernaculo illuc ducitur quo tempestas impellit, sic homo divinae gratiae auxilio perdito per peccatum, non quod vult agit, sed quod diabolus. Et sicut primum in potestate populi est facere sibi regem quem vult, factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et ita voluntas populi in necessitatem convertitur. Sic homo, priusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit esse sub regno diaboli. Cum autem peccando ei subjugatur non potest de potestate ejus exire, quia voluntas esconversa in necessitatem. Hoc est quod peccatores solent d
Abbreviated transcription (Latin):
iħc misit duos discipulos. dicens eis. Ite in castel¬
lũ qͦd contͣ uos ẽ: et statim inuenietis asinam
alligatã. ꝙ pullũ eiꝰ cũ ea alligatũ: cui nemo
unqũa hominũ sedit. Soluite illũ: et adduci¬
de eũ mͥ. Et siqͥs uob̃ aliqͥd dixerit: dicite ei qͥa
fessionis portabat tẏpũ: qͥa domus bucce in¬
terp̾tat᷑. Pulchre gͦ refert᷑ situs in monte oliue¬
t. cũ sit olei natura lucis ministra. &. laboꝵ
dolorũq solamen: qͥa confitentes pecrata sua
xp̃o adherent: qͥ nos unctione spũali & scientiȩ
luce refouet. Ne autẽ abscon deret᷑ enutas supͭ
montẽ huncposita: mittit discipulos in castellũ
qͦd contͣ eos ẽ: ut ꝑ illos totiꝰ cõtra positi orbis
munitiones penetret. Asina et pullus iudei
fc̃ & gentes: ꝓpter quasda similitudines. Est
enĩ hoc animal inmundũ ꝙ p̃ ceteris ium̾tis
stultũ ꝙ infirmũ: et ignobile. & oneriferum
Sic fuerunt homines ante xp̃m. Ligati etiã

Expanded text:
s eis: Ite in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum ejus cum ea alligatum, cui nemo unquam hominum sedit. Solvite illum, et adducite eum mihi. Et si quis vobis aliquid dixerit, dicite ei, quifessionis portabat typum; quia domus buccae interpretatur. Pulchre ergo refertur situs in monte Oliveti, cum sit olei, natura lucis ministra, et laborum dolorumque solamen, quia confitentes peccata sua, Christo adhaerent, qui nos unctione spirituali et scientiae luce refovet. Ne autem absconderetur civitas supra montem hunc posita, mittit discipulos in castellum quod contra eos est, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penetret. CRYSO. Asina et pullus, Judaei sunt et gentes, propter quasdam similitudines. Est enim hoc animal immundum, et prae caeteris jumentis stultum et infirmum et ignobile et oneriferum. Sic fuerunt homines ante Christum. Ligati etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dare ñ recuset insinuat. Ait iħe ad eum.
Qͥa hodie salus huic domui facta ẽ: eo qͦd
& ipse filiꝰ sit abrabȩ. Filius abrahȩ dicit᷑.
ñ de eius stirpe generatus: s eiꝰ fid̾e unitatꝰ.
Salus quȩ olim fuit uideoꝵ: hodie illuxit
ppło nationũ credenti in dñm. Uñ apłs. Si¬

Expanded text:
dare non recuset insinuat. « Ait Jesus ad eum: dare non recuset insinuat. « Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. » Filius Abrahae dicitur, non de ejus stirpe generatus, sed ejus fidem imitatus. Salus quae olim fuit Judaeorum hodie illuxit populo nationum credenti in Dominum. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirtute dĩ. Et cũ uiderent õs murni¬
rabant dicentes: qͥa ad hominẽ peccatoie
diuertisset. Manifestũ ẽ iudeos semꝑ genti¬
um odisse uel ñ intellexisse salutẽ: unde en
fideles frẽs dixerunt aduersus apłors pnci¬
þem. Quare introisti ad uiros p̃pucium
habentes: ꝙ manducasti cũ illis: S̾ tans
autẽ ⁊ acheus: dixit ad dnm̃. Ecce dimidiũ
bonoꝵ meor domine do pauꝑib: & siq̃a
aliquẽ defraudaui. reddo quadruplũ. Tache
us stans hoc ẽ in fide quã ceꝑat ꝑsistens:
stendit se eẽ omnino conuersũ ad dum.
Ideo si quẽ aliqͥd defraudauit redoit qͣ dru¬
plum: qͥa in antiqͥs eccłie statutis decretũ
ẽ. ut qͥ aliena inuadit ñ exeat impunitu.
s cũ multiplicatione om̃ia restituat. In le¬
gib qͦ scl̃i cautũ habet᷑: ut qͥ rem subript
alienã. in quadrupłu ei restituat cui subri¬
pit. Uͥ autẽ ⁊acheus dimidiũ suoꝵ se pau¬
ꝑib erogaturũ facile spondec: ut etiã totũ

Expanded text:
ex virtute Dei . » « Et cum viderent omnes murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. » Manifestum est Judaeos semper gentium odisse vel non intellexisse salutem. Unde etiam fideles fratres dixerunt adversus populorum principem: « Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis? . » « Stans autem Zachaeus dixit ad Jesum: Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus; et si quid aliquem defraudus stans, hoc est in fide quam acceperat persistens, ostendit se esse omnino conversum ad Dominum. Ideo si quem aliquid defraudavit, reddit quadruplum, quia in antiquis Ecclesiae statutis decretum est ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. In legibus quoque saeculi cautum habetur, ut qui rem subripit alienam, in quadruplum ei restituat cui subripuit. Ubi autem Zachaeus dimidium suorum se pauperibus erogaturum facile spondet, ut etiam totum
Abbreviated transcription (Latin):
auiditate suscipiunt: s oꝑa ñ faciunt. Unde
sequit᷑. Et in plateis nris dociusti. Scͥptu¬
ra sacra cyb ẽ in locis obscuriorib: qͥa expo¬
nendo qͣsi frangit᷑ & glutit᷑. Potus uͦ ẽ. in ap¬
tiorib: qͥa ita sorbet᷑ ut inuenit᷑. Et dicet
uob̃. Descio uos unde sitis. Discedite a me om̃s
oꝑarii iniqͥtatis. Ibi erit fletus & stridor den
tiũ. Non legaliũ festuutatũ epulatio adu¬
uat quẽ fidei pietas ñ cõmendat: ñ scientia
scͥpturarũ dõ notũ facit: qũe oꝑum unqͥtas
obtutib eiꝰ indignũ ostendit: Lelxxu. mlxo
um iuderitis abraham. & ysaac. &. iacob.
& om̃s ꝓpħas intrare in regnũ dĩ. uos aut̃
expelli foras: ꝙ uenient ab oriente. & occi¬
dente. et aqͥlone. & austro. et acumbent in

Expanded text:
aviditate suscipiunt, sed opera non faciunt, unde aviditate suscipiunt, sed opera non faciunt, unde sequitur, et in plateis nostris docuisti. Scriptura sacra cibus est in locis obscurioribus, quia exponendo quasi frangitur et glutitur. Potus vero est in apertioribus, quia ita sorbetur ut invenitur. Et dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Discedite a me omnes operarii iniquitatis. Ibi eratio adjuvat, quem fidei pietas non commendat; non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas obtutibus ejus indignum ostendit. L. 172V M. 65 Cum videritis Abraham et Isaac et Jacob et omnes prophetas intrare in regnum Dei, vos autem expelli foras, et venient ab oriente et occidente et aquilone et austro, et
Abbreviated transcription (Latin):
gustam porta: qͥa multi dico uob̃ querunt
Um autẽ int᷑uerit pat̾familias ꝙ clause¬
eit ostium: et incipietis foris stare:. et
pulsare ostiũ dicentes. Dñe aꝑi nob̃. Et res¬
pondens dicet uob̃. Nescio uos unde sitis.
Non nouit lux tenebras .i. ñ aspicit: qͥa si
aspiceret tenebrȩ ñ eeñt. Pat̾samilias ẽ xp̃c:
qͥ ubiq totus ẽ ex diuinitate. Inttis gͦ ẽ illis
qͦs in celest patria letificat: s qͣsi foris ẽ ad¬
huc eis qͦs in hac ꝑegrinatione certantes oc¬
cultꝰ adiuuat. Intrabit autẽ cũ totã eccl̃iam
ao sui contemplationẽ ꝑducet: claudet ostiũ
cũ reꝓbis dollet locũ penitentiȩ. Q foris stan¬
cipientes dicere. Manducauimꝰ corãte & bibimꝰ:
&e in plateis nostris dociusti. Hoc simpliciter
potest intelligi de iudeis mysteria fidei sper¬
nentib & arbitrantib se placere dño. si uic¬
timas ad templũ deferant: & ibi coram dño
epulent᷑. ꝓpharũ lectioni attendentes: ꝙ nes

Expanded text:
i dico vobis quaerunt Cum autem intraverit paterfamilias, et clauserit ostium, et incipietis foras stare et pulsare ostium, dicentes: Domine, aperi nobis. Et respondens, dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Non novit lux tenebras, id est non aspicit, quia si aspiceret, tenebrae non essent. Paterfamilias est Christus, qui ubique totus est ex divinitate. Intus ergo est illis, quos in coelesti patria laetificat, sed quasi foris est adhuc eis, quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit autem, cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet, claudet ostium, cum reprobis tollet locum poenitentiae. Qui foris stancipietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Hoc simpliciter potest intelligi de Judaeis, mysteria fidei spernentibus, et arbitrantibus se placere Domino, si victimas ad templum deferant, et ibi coram Domino epulentur, prophetarum lectioni attendentes, et nes
Abbreviated transcription (Latin):
seder uixta uiam: dũ incipte credere in ipsũ
qͥ dicit ego sũ uia. Mendicat dũ rogat. Unde
sequit᷑: ꝙ clamabat. Qͥ iħm uenientẽ p̾cedũt
et increpant. tumultũ carnaliũ uicioꝵ desi¬
gnant: quȩ cogitationes nr̃as dissipant: et
uoces cordis in oratione ꝑturbant. ne ih̃c cor
illuminare accedat. Sepe occurrunt cordi
fantasmata peccatoꝵ quȩ fecimꝰ. ꝙ turbãt
animũ: s tunc ardentiꝰ clamori oratioĩs insi¬
stendũ ẽ. Quando fantasmata occurrunt aliqͣ¬
tenus iħm tnͣsire sentimꝰ: cũ uͦ orationi uehem̃¬

Expanded text:
sedet juxta viam, dum incipit credere in ipsum sedet juxta viam, dum incipit credere in ipsum qui dicit: « Ego sum via . » Mendicat dum rogat. Unde sequitur: « Et clamabat. » Qui Jesum venientem praecedunt et increpant, tumultum carnalium vitiorum designavit qui cogitationes nostras dissipant, et voces cordis in oratione perturbant, ne Jesus cor illuminare accedat. Saepe occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus et turbant animum, sed tunc ardentius clamori orationis insistendum est. Unde phantasmata occurrunt, aliquatenus Jesum transire sentimus; cum vero orationi veheme
Abbreviated transcription (Latin):
& iudeis et gentib eternȩ diuinitatis. ꝙ as¬
sũptȩ humanitatis archana patefecit. Qd̃
marcus unũ illiuntuatũ scͥbit: ad gentiũ
salutẽ specialit̾ respicit. quarũ cecitas notis¬
sima erat. Matħ̾s recte duos dicit illuminatoᷤᷤ¬
sc̾bens hebreis: screbat enĩ noticiã dĩ ꝑuentu¬
rã ad gentes. Unde ettam asinã & pullũ re¬
fert simul ad ductos dño: cũ ceteri tres enan¬
głiste solumm᷑ mentionẽ faciant asini. ut¬
pote scͥbentes eccliȩ gentiũ. Uocat dñs scđm
marcũ cecũ clamantẽ ad se: cũ ppło gentiũ
scientiã ueritatis desiderariti. ꝑ scõs p̾dica
tores uerbũ fudei cõmittit: qͥ dict̃ eũ ꝓpħa.
Accedite ad eũ & illuminamini. Et iterũ:
cultates ꝙ retinacula mundi. Animȩ quior
Dũ conditor ñr appropinquat iericho. cecus
ad lum̃ redit: qͥa dũ diuiitas defectum
nr̃e carnis suscepit: humanũ genꝰ eternȩ
claritatis lum̃ qͥd amiserat iecepit. Cecus

Expanded text:
 Judaeis et gentibus aeternae divinitatis et assumptae humanitatis arcana patefecit. Quod Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem specialiter respicit, quarum caecitas notissima erat. Matscribens Hebraeis, sciebat enim notitiam Dei perventuram ad gentes. Unde etiam asinam et pullum refert simul adductos Domino , cum caeteri tres evangelistae solummodo mentionem faciunt asini, utpote scribentes Ecclesiae gentium. Vocat Dominus secundum Marcum caecum clamantem ad se, cum populo gentium, scientiam veritatis destores verbum fidei committit, qui dicunt cum Propheta: Accedite ad eum, et illuminamini . Et iterum:cultates et retinacula mundi. Animaequior, Dum Conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit; quia dum divinitas defectumit. humanum genus aeternae claritatis lumen quod amiserat recepit. Caecus
Abbreviated transcription (Latin):
lium de sỹnagoga. quȩ itigũ legis traxe¬
rat: bene refert᷑ pullus fuisse asmȩ subui
siqͥd errat in simplicitate errat & ñ in asꝑi¬
tate: ita homines qͥ credidert̃ in xp̃m ex utͦq
ppło ante xp̃m. ñ in malicia. s in ignoranti¬
a peccauerunt: Ae u. Hec non cogno¬

Expanded text:
lium de Synagoga, quae jugum legis traxelium de Synagoga, quae jugum legis traxerat, bene refertur pullus fuisse filius asinaquid errat, in simplicitate errat, et non in asperitate, ita homines qui crediderunt in Christum ex utroque populo ante Christum, non in malitia, sed in ignorantia peccaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rex tius uenit tͥ mansuetꝰ: sedens suꝑ pullũ
asinȩ subuigalis. Hoc in ꝓpħa ⁊acharia scͥp¬
tum ẽ: a cuiꝰ sententia matħs & ioħes mini¬
me recediuit. & si uerba ponant diuersa.
Et qͥa ipsa ẽ iherłm quȩ syon: filiam syon
dicit bonos. in illo ceco ppło. Dicite ei p̾dica¬
tores ne timeat: s exultans agnoseat regẽ
suũ m̃tes regentẽ. et ad regnũ celor ꝑducen¬
tem: ne cũ reybis dicat. Non habemꝰ regem
nͥ cesarẽ. Mansuetꝰ uenit ñ sedens in curru
aureo. purpura fulgens. nec suꝑ equũ discor¬
diȩ amator̃ẽ: s suꝑ bestiam pacis amicam
Scd̾m litterã in paruo itinere suꝑ utrumq
animal ñ uidetͣ sedisse dñs: s magis cõpe¬
tit ut pullo usus sit ad sedendũ. asina du¬
cła libera. Mystice aut̃ẽ suꝑ itteũq popłm
sub dñio eiꝰ humiliatũ sedit: petro et
paulo missis ad eos. Ꝙa gͦ lasciuius & in¬
domitꝰ gentilis ppłs credidit exemplo fide¬

Expanded text:
rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super pullum rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super pullum asinae subjugalis. » Hoc in propheta Zacharia scriptum est, a cujus sententia Matthaeus et Joannes minime recedunt, etsi verba ponant diversa. Et quia ipsa est Hierusalem, quae Sion filiam Sion dicit bonos in illo caeco populo. Dicite ei, praedicatores, ne timeat, sed exsultans agnoscat regem suum, mentes regentem, et ad regnum coelorum perducentem, ne cum reprobis dicat: « Non habemus regem nisi Caesarem . » Mansuetus venit non sedens in curru aureo purpura fulgens, nec super equum discordiae amatorem, sed super bestiam pacis amicam. Secundum litteram in parvo itinere utrumque animal non videtur sedisse Dominus, sed magis competit ut pullo usus sit ad sedendum, asina ducta libera. Mystice autem super populum sub dominio ejus humiliatum sedit, Petro et Paulo missis ad eos. Quia ergo lascivus et indomitus gentilis populus credidit exemplo fide
Abbreviated transcription (Latin):
aiti. et inienttũ. Iamnua ẽ ipse qͥ att. Ego
qͥ ostiũ ouiũ: ꝑ me siqͥ̃s iitroierit saluabi
o pascua inueniet. His pascius ppl̃s genti¬
im carebat: dum extͣ ianuam in buuo liga¬
nuiua fidei uiam tenebat. s dubios calles
etoneus sequebat᷑. In bino stabat: qͥa in
uhtite arbttrii int̾ mortẽ & uitã dubitabat.
Mistos quippe dnos habebat: qͥa ꝑ multa
doginata uariis raptatꝰ exrorib qͦt uiciis de¬
scuebat tot demones eũ possidebant. Sed
anatũ sͥ uendicare ñ poterant qͦs duos fece
ut ñ natura s culpa: & ideo cũ dñs dr̃. unus
agnoscit᷑. Nam ꝙ multi dii &e multi dñi:
cueralit᷑ tam̃ unus ds & unus dñs. Qui gͦ
ii soluendo pullo contradixerunt. audito
hus defenderunt: donec miracuł attestanti¬
b dĩ uirtꝰ emicuit. Sic gͦ liber credentiũ ppls
regnet peccatũ in lasciua carne. s iusticia ⁊ pax.
Noc autẽ factum ẽ: ut impleret᷑ qͦd dictũ ẽ.¬
ꝑ ꝓpħam dicentẽ. Dicite filiȩ syon. Ecce

Expanded text:
t inventum. Janua est ipse qui ait: Ego sum ostium ovium, per me si quis introierit, salvabitur et pascua inveniet . His pascuis populus gentium carebat, dum extra januam in bivio ligan unam fidei viam tenebat, sed dubios calles erroneus sequebatur. In bivio stabat, qui in libertate arbitrii, inter mortem et vitam dubitabat. Multos quippe dominos habebat, quia per multa dogmata variis raptatus erroribus, quot vitiis deserviebat, tot daemones eum possidebant. Sed dominatum sibi vindicare non poterant, q unus agnoscitur: nam et si multi dii et multi domini, generaliter tamen unus Deus et unus Dominus. Qui ergo in solvendo pullo contradixerunt, audito bras defenderunt, donec miraculis attestantibus Dei virtus emicuit. Sic ergo liber credentium populus regnet peccatum in lasciva carne, sed justitia et pax Hoc autem am dicentem: Dicite filiae Sion: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
& duob uectib archam diũi portent: ꝙ int̾
duo cherubin dñm co gnoscant. spũ ꝙ m̃te
psallentes. Soluite inquit ꝑ doctriiã et ꝑ
miracula. Ac si diceret᷑. Quecũq solueritis
in t̾ra: erunt soluta in celis. Aliem alligant
ut possideant: xp̃c soluit ut teneat. Confestĩ
dimittet eos dñs udelic&ꝵ qͥ iure creationis
desiderat: ut om̃is ereatura suo seruicio man¬
cipet᷑. Primo homines uocant᷑ ꝑ doctrũã et
miracula apłoꝵ. demde dimittit eos dñs
in arbitrio suo. ut uel in fide qͣ uocati sunt
remaneant. uel in antiqͣs consuecudines
sumus dĩ ẽ: qͦd autẽ digne inuocatione ui¬
uimꝰ. nrm parit̾ et dei ẽ. Et hoc ẽ qͦd ait: di

Expanded text:
et duobus vectibus arcam Domini portent, et inter et duobus vectibus arcam Domini portent, et inter duo cherubim Dominum agnoscant; spiritu et mente psallentes: « Solvite, inquit, per doctrinam et per miracula. » Ac si diceret: « Quaecunque solveritis in terra erunt soluta et in coelis . » Alieni alligant ut possideant; Christus solvit ut teneat. « Confestim dimittet eos Dominus, » videlicet qui jure creationis desiderat ut omnis creatura suo servitio mancipetur. Primo homines vocantur per doctrinam et miracula apostolorum, deinde dimittit eos Dominus in arbitrio suo, ut vel in fide qua vocati sunt remaneant, vel in antiquas consuetudines sumus Dei est. Quod autem digne invocatione vivimus, nimirum pariter et Dei est. Et hoc est quod