comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
septa quedam sꝑinosa p̃t̾itoꝵ malicia peccatoꝵ. quid lib̾alius ⁊ miscdtꝰ
facere potint. q̃seipsũ nob qua rediremꝰ substernere uoluit. nisi ut omnia dona¬
ret peccata conũsis. ⁊ gu̾it̾ fixa int̾dicta reditus nr̃i. ꝑ nob̃ crucifixus euelleret
Has gͥ claues dedit ȩccłiȩ suȩ. ut que solueret int̾ra soluta eent in cęlo. quȩ
ligaret int̾ra ligata eẽnt incȩlo. scilicet ut quisquis in ęccłia eiꝰ dimitti sibi
peccata ñ cred̾et. ñ ei dimitterent᷑. qͥsqͥs autẽ cred̾et. seq abhis correctꝰ au̾teret.
in eiꝰdẽ eccłe gremio constitutꝰ: eadẽ fide atq correctione sanaret᷑. Quisquis.
enĩ ñ credit dimitti s posse peccata: fit det̾ior desꝑando. quasi nichil illi melius
quedã mors ÷. uitȩ pͥoris moꝵq relictio. quȩ fit penitendo: sic etiã corꝑis mors ÷
amationis pͥstine resolutio. Et qͦmͦ animus post penitentiã qua pͥores mores

Expanded text:
a quaedam spinosa, praeteritorum malitia peccatorum; quid liberalius et misericordius facere potuit, qui seipsum nobis, qua rediremus, substernere voluit, nisi ut omnia donaret peccata conversis, et graviter fixa interdicta reditus nostri pro nobis crucifixus evelleretHas igitur claves dedit Ecclesiae suae, ut quae solveret in terra, soluta essent in coelo; quae ligaret in terra, ligata essent et in coelo : scilicet ut quisquis in Ecclesia ejus dimitti sibi peccata non crederet, non ei dimitterentur; quisquis autem crederet, seque ab his correctus averteret, in ejusdem Ecclesiae gremio constitutus, eadem fide atque correctione sanaretur. Quisquis enim non credit dimitti sibi posse peccata, fit deterior desperando, quasi nihil illi melius quaedam mors est, vitae prioris morumque relictio, quae fit poenitendo; sic etiam corporis mors est animationis pristinae resolutio: et quomodo animus post poenitentiam, qua priores mores
Abbreviated transcription (Latin):
mens. d adepita sapientiã: antequã ad ipisceret᷑. ñ erat sapiens ut ui derer
menentiã net fuit unqũã insipiens: nec eẽ umqm pocest. u uã siñ udereti
ninsomo doplena fiducia. uitã incõmutabilit̾ sapientẽ. cõmutabili uite
pilrg ands ⁊ a nimꝰ ut ⁊ ꝓspi cere illam lucem ualeat iamherere ⁊spertem duã
purgationẽ quasi ambulationẽ quandam ⁊ qͣsi narugationẽ a ina. tuom.bo

Expanded text:
depta sapientia; antequam adipisceretur, non erat sapiens. At vero ipsa sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse unquam potest: quam si non viderint, nullo modo plena fiducia vitam incommutabiliter sapientem commutabili vitae purgandus est animus, ut et perspicere illam lucem ualeat et inhaerere perspectae. quam purgationem quasi ambulationem quandam et quasi nauigationem ad patriam esse
Abbreviated transcription (Latin):
maius quatuor eque tuis. diuims .iiii. respondere. sacis hoc si stupes. si
paues. si ferues. si sustines. Stupenda plane sublimitas maiestatis. ꝑa¬
uenda abyssus iudicioꝵ. feruorẽ: exigit caritas. et̾nitas: ꝑseuerantã su¬
stinenoi. Qi stupet. nisi qͥ contẽplat᷑ dei głã : quis pauet. nisi qͥ serutantur

Expanded text:
mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda plane sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur
Abbreviated transcription (Latin):
Queris quomodo : Si sc̃s es: cõphendisti ⁊ nosti. Si ñcesto. ⁊ cuo exꝑunto sei¬
fecte affecta aĩa. ueluti qͥb dã ouob brachiis suis cõphendit. amplecfitur.
stringit. tenet. ⁊ait. Tenui eũ nec dimictã. Et cimor qͥdẽ sublumi. ⁊ ꝓ¬
fundai: amor laco longioꝙ respondet. Qd tã timendũ quã potestas cui ñ
potes resistere : quã sapi̾aͥ cui abscondi ñ potes: Poterat minꝰ cummeri ds.
alterutro carens. Nc̃ aũ ꝑfecte oportet cimeas illũ cui nec ocłs dee omĩa
uidens. nec manꝰ potens omĩa. Nuid icẽ tã amabile. quã amor ipse qͦ amaᷤᷤ.
ꝙ qͦ amaris e dmabiliorẽ tam̃ iunctas eternitas facit. que dũ ñ exeidit.
soras mictit timorẽ. Ama gͥ ꝑseueranter. & longaminiter: ⁊ habes lon¬
gicudinẽ. Dilata amorẽ tuũ usꝙ adimmicos: ⁊ latitudinẽ tenes. Esto ꝙ̃
inoñi sollicitudine timoratꝰ. & sublime ꝓfundũ ꝙ app̾hendisti. Aut si

Expanded text:
odo? Si sanctus es, comprehendisti, et nosti: si non; esto, et tuo experimento scir. His perfecte affecta anima, veluti quibusdam duobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et longanimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque apprehendisti. 31. Aut si
Abbreviated transcription (Latin):
pe actingens ubiq cui illisa omĩs prauitas: cõt̾itur nece̾e̾ ẽ. Qͥd in inhanc
omẽ cumidũ ł distortũ inpigat.& conquassetur.Ue uniu̾so qđ obliuiũ for¬
te offendi̾t: cedere uescia rectitudo. Nã & fortitudo ẽ. Ad inqͥs uoluncatib tã
contiariũ ⁊ adu̾sũ. quã semꝑ conari. imping̾e sẽꝑ.⁊ frustra: Ue opposicis

Expanded text:
pe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc pe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc omne tumidum, vel distortum impingat, et conquassetur? Vae universo, quod obvium forte offenderit cedere nescia rectitudo: nam et fortitudo est. Quid iniquis voluntatibus tam contrarium et adversum, quam semper conari, impingere semper, et frustra  al. frus
Abbreviated transcription (Latin):
creatã in uirgine. ⁊ ñ de uirgine sũptã. impie asserentes. Pulchre ꝓpħticꝰ
inqͥens uirga de radice iesse : ⁊ slos eiꝰ de radice ascendet. Dixisse pot̾at. ⁊ flos
de uirga. si maluit deradice. ut unde uirgã. inde florẽ duxisse originẽ de¬
monstraret. Inde gͥ sũpta caro. unde orta u̾go. nec noua inu̾ginẽ. Iꝓ
diit exindice. forte substomacharis. si ad huc ꝑgimꝰ quer̾e qͥd ds: tũ qͥato¬
qͥ frustra nũꝙͣ queri pot̾: nec cũ inueniri ñ ꝑot̾. Doceat te de hoc exꝑi¬
nẽ salus. Qd ad se. ipse nouit. Qͥd ÷ as̃: Uoluntas omp̾s.Beniuolentissi¬
ma uirtus lum̃ ecrnũ mẽmutaibus ntio. sũmna benatiudo cereans
uolentiã. moderans ad sapientiã. roborans ad u̾tutẽ. Uisitaus ad consolationẽ.
illuminans ad cognitionẽ. ꝓpetuans ad inmortalitatẽ. implens ad felitatẽ:

Expanded text:
creatam in Virgine, et non de Virgine sumptam, impie asserentes. Pulchre propheticreatam in Virgine, et non de Virgine sumptam, impie asserentes. Pulchre prophetiinquiens, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Dixisse poterat, Et flos de virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde virgam, inde florem duxisse originem demonstraret. Inde igitur sumpta caro, unde orta Virgo: nec nova in Virgine, quae prodiit ex radice. qui frustra nunquam quaeri potest, nec cum inveniri non potest. Doceat te de hoc experinem, salus: quod ad se, ipse novit. Quid est Deus? Voluntas omnipotens, benevolentissima virtus, lumen aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans volentiam, moderans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
rabili sacram̃to: iuxta numerũ satoꝵ mire ⁊ decentissime distinctionis
gradus. nouũ. antiquũ eternũ. Nouũ aĩam que de nichilo tẽ creata credit᷑.
cũ infusa. Antiquũ carnẽ. q̃ a pͥmo usq hominũidẽ exada. traducta cogno¬
scitur. Et̾nũ: uerbũ. qd ab ecerno patri coeternũ illigenitũ. indubitãta
ueritate asseritur. Et inhis triplex si diligenter ad uertas diuine potentie
genus. qđ factũ sit de nichilo aliquid. de uetusto nouũ. eternũ. beatũꝙ. de
mũ quidẽ. qd peccato redacti innichili. ꝓhoc quodã modo it̾ato creati sumꝰ.
ut simꝰ initiũ aliqd̃ creature eiꝰ. Deinde. qđ ex uetusta seruicuce inliber¬
catẽ filioꝵ dei translati. innonitate sp̃s ambulantes. Postremo̾ qđ de pote¬
state tenebrarũ uocati. ad regnũ claritatis eterne. in qͦ iã & consełe nos fe¬
cit in xp̃o. Alien sint a nobis. qͥ xͥ a nobis caruẽ alienare conant᷑. nouã

Expanded text:
rabili sacramento juxta numerum satorum, mirae et decentissimae distinctionis gradus, novum, antiquum, aeternum. Novum, animam, quae de nihilo tunc creata creditur, cum infusa: antiquum, carnem, quae a primo usque hominum, id est ex Adam, traducta cognoscitur: aeternum, verbum, quod ab aeterno Patre coaeternum illi genitum indubitata veritate asseritur. Et in his triplex, si diligenter advertas, divinae potentiae genus, quod factum sit de nihilo aliquid, de vetusto novum, aeternum mum quidem, quod peccato redacti in nihilum, per hoc quodammodo iterato creati sumus, ut simus initium aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alieni sint a nobis, qui Christi a nobis carnem alienare conantur, novam
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ.cui omẽ ad u̾sũ. ꝙ sibi ad u̾sari nec eẽ ẽ: ut sit sera querela. Ocustos hou̾ qͣre¬
posuisti me contiuriũ tͥ. & factus sũ mͥmet ipsi ꝗͣuis : Ita ÷ o eugeni. ñ pot̾ do̾ eẽ. cõ¬
trariũ qͥd. ⁊ sibi met coherere. s qͥ argua̾t᷑ adeo. arguetur ꝙ ase ipso. Non sane iam
tc̃ qd aut ueritatẽ dissimulet ratio. aut rationis intuitũ aĩa dedinet. ab rupta
menbris corꝑis. insese collecta. Q enĩ ualeat sopitis conclusisq in morte sensib ꝑ qͦs
utiꝙ curiosiꝰ exire. ⁊ a se ire solebat ineã que p̾terit mundi hꝰ figurã : Uides tur¬
pib nichil de eẽ. ad cõsusionẽ. cũ ꝓducent᷑ spectaculũ fieri deo. angłis. hoĩb. sibi
ipsis. Oquã male mali om̃s locuti st̾: utiq oppositi torrenti huic directe eqͥcatis.

Expanded text:
tus est, cui omne adversum tus est, cui omne adversum contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse contrarium quid, et sibimet cohaerere, sed qui arguetur a Deo, arguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis intuitum anima declinet, membris avulsa corporeis, et in sese collecta. Quo enim id valeat, sopitis conclusisque in morte sensibus, per quos utique curiosius exire, et a se ire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum fieri Deo, Angelis, hominibus, sibi ipsis? O quam male mali omnes locati sunt, utique oppositi torrenti huic directae aequitati
Abbreviated transcription (Latin):
ri.:⁊ ñ moriant᷑ ineternũ : qui dict montib cadite suꝑ nos. ⁊ collib oꝑite
nos. qͥd nͥ mortẽ mortis beneficioꝰ. aut finire. aut euadere uolt̾. Demiꝙ inuo¬
cabt̾ mortẽ ait. ⁊ ñ ueniet. Intuere id clarius. Constat in mortalẽ aĩam ẽe.
nec aliquando absꝙ sua memoria uiu̾e. ne ñ aĩam aliquando eẽ ꝯtingat.
caꝙ diciatite aĩa: durat ⁊ memoria. S qͣlis : seda fiagitiis. horrida facino¬
rib. uanitate tumida. contẽptu hispida & neglecta. Que pͥora traxisiett:
& non tͣnsierit̃. lrausiert̃ a manu sed nĩ amente. Qđ factũ est factũ ñ
ẽe. ñ pot̃. Proinde:: si face̾ int̃r fuuit. s fecisse insempiteruũ manet. llon transit
cũ tp̃r: qđ tepora transit. Ineternũ gͦ necce̾ ẽ. cruciet. qd ꝑperã te egisse inet̾nũ me¬
min̾is. Exꝑirierit hocꝰ u̾itatẽ uocis illiꝰ. arguã & statuã concia faciẽ tuã. Uñi loquu¬

Expanded text:
ri, ut non moriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos , qui nisi mortem mortis beneficio aut finire, aut evadere volunt? Denique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius. Constat immortalem animam esse, nec aliquando absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a manu, sed non a mente. Quod factum est, factum non esse non potest. Proinde etsi facere in tempore fuit, sed fecisse in sempiternum manet. Non transit cum tempore, quod tempora transit. In aeternum ergo necesse est cruciet, quod perperam te egisse in aeternum memineris. Experiri erit hoc veritatem vocis illius: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Dominus locu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ocłis habes. ita ordinati. ita sint ĩ formati. quatuuꝰ totiꝰ honestatis ⁊ ordinis ipsi
specłm. ipsi sint forma. Inueniant᷑ p̾cet̾is oportet expediti ad officia. idonei ad
saciam̃ta. Ad plebes erudiendas solliciti. circũspecti ad semet custodiendos in
oĩ castitate. Qd de popło loqͣr  Popłs romanꝰ ẽ. Nec breuiꝰ potui nec exp̃ssiꝰ tñ
aꝑire. decius parrochianis qͦd sentio ꝗd tã nocũ scłis. qͣm ꝓc̾uia ⁊ fastus roman
nescia. nͥ cũ ñ ualet resist̾e. En plaga tͥ incũbit. cura hec : dissimulare n̾licet.
Rides me forsitan. fore ĩcurabilẽ ꝑsuasus. Noli diffide̾.curã exig̾is. ñ curationẽ.
Ion ait plus omib ꝓfui. aut plus omib frucdificaui. u̾bũ insolens religiosissime
mercedẽ. ñ scđm ꝓuentũ. Et ob hocꝰ ĩlaborib pociꝰ ꝙͣ. ĩ ꝓfectib głandũ putaui
tuas expliciusti partes. Sane ĩcrem̃tũ uͥ uoluerit dabit dĩ. ñ tu. Ubi uoluerit.¬

Expanded text:
s tuae, ut quos prae oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus totius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur prae caeteris oportet expediti ad officia, idonei ad Sacramenta, ad plebes erudiendas solliciti; circumspecti ad sese custodiendos in omni castitate. Quid de populo loquar? Populus Romanus est. Nec brevius potui, nec expressius tamen aperire de tuis parochianis quod sentio. Quid tam notum saeculis, quam protervia nescia, nisi cum non valet resistere. En plaga: tibi incumbit cura haec, dissimulare non licet. Rides me forsitan, fore incurabilem persuasus. Noli diffidere; curam exegeris, non curationem. aboravi . Non ait, Plus omnibus profui, aut, Plus omnibus fructificavi, verbum insolens religiosissime laboribus pocius quam in profectibus gloriandum putavit. tuas explicuisti partes. Sane incrementum, ubi voluerit, dabit deus, non tu. Ubi fort
Abbreviated transcription (Latin):
Libet & nos exdamare cũ paulo. hoꝵ ut cũq intuentes indeo & cũ deo
simplicissimã uintatẽ. Osapientia potens. actingens ubiq fortit̾. opo¬
centia sapiens. disponens omia suatuter. Res una effectus multiplex.
oꝑationesq diu̾se. ꝙ illa una res ẽ. longitudo ꝓpter eternitatẽ. laticu¬
d̾o ꝓpcer caritatẽ. sublimitas ꝓpt̾ maiestatẽ. ꝓ funditas ꝓpter sapientiã.

Expanded text:
Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profundit
Abbreviated transcription (Latin):
quantã ⁊ longitudinẽ: Utinã sic uideas tantã eẽ. s ipsã. id eẽ unã qͦd al¬
terã. ñ minꝰ unã quã duas. nec plus duas quã unã. N eternicas: d̾s cari¬
cas ÷ longitudo. sine ꝓcensione. lacitudo asine distensione. In utroꝙ pariter
locales quidẽ excedit cẽꝑales angustias. sed libertate nature: non enormita¬
te substantie. Iali mͦ inmensus est. qͥ omĩa fecit inmensura. ⁊ quãuis ĩ¬
mensus : hic tam̃ modus ⁊ ipsuiᷤᷤ inmensitatis. Qd itẽ di : Sublimitas ⁊ ꝓ¬
fundũ. In alcero supra omĩa: in alcero intra omĩa. Liquet indeitate nus¬
quã claude equalitatẽ. stare eã undiq firmit᷑. cõstare unmobiliter sibi Sub¬
t᷑. paulo ad mirante ⁊ exclamante.O altitudo diuitiarũ sapientie
& scientie dei. quã inscrutabilia st̃ iudicia ciꝰ. & in uestigabiles uie eiꝰ.

Expanded text:
 longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod al longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. Subtur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius!
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ. Cõprehende dicit non cognosc̾e. ut ñ curiositate concenti. scientie to¬
ta cura frudui in hiemꝰ. Non ÷ incognitione fructus: s in cõp̾hensione. Ali¬
oqͥn scienti bonũ ⁊ ñ facienti. ut ait qͥdã. peccatũ est ei: ꝙ. paulus ipse alio¬
at terminũ. non magis loci:quã temporis. Est ꝙ latitudo. ꝓ ipsa qͥd : Ca
ritas. Quib & ista terminis angustetur indeo. qͥ nichil odit hoꝵ que fece¬
rit: Demq solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos ꝙ malos. ⁊ pliunit suꝑ iustos⁊ in¬
iustos. Ergo ⁊ inimicos indudit sinꝰ ille. Ne hoc quoq contentꝰ. euadit¬
in infinitũ. Omnẽ ñ mͦ asfectionẽ. s ⁊ cognitionẽ excedit: adiciente apło
⁊ dicente. Scire etiã suꝑ eminentẽ scientie caritatẽ xͥ. qͥd plus dicã :¬
Et̃na ẽ. Hisi qͦd hoc plꝰ forsitan ẽ. qͥa et̾nitas ÷. Uides tantã eẽ latitudinẽ.

Expanded text:
rofundum. Comprehendere dicit, non cognoscere, ut non curiositate contenti sciencie torofundum. Comprehendere dicit, non cognoscere, ut non curiositate contenti sciencie tota cura fructui inhiemus. Non in cognidone est fructus, sed in comprehensione. Alioquin: Scienti bonum at terminum, ritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Quid plus dicam? Aeterna est. Nisi quod hoc plus forsitan est, q
Abbreviated transcription (Latin):
salũ intorĩ uiđs dit᷑. Cũ iuĩ uidebimꝰ facie ad faciẽ: uidebimꝰ sicuti ÷. Nec enĩ iã tẽ
fragilis acies m̾tis nr̃e.quantũlibet uehement᷑ intendens aliqͣtenꝰ resiliet. dis¬
siliet ue ĩ sua pluralicatẽ. Colliget se magis adunabit. cõformabitꝙ unitati
illiꝰ ł potiꝰ unicati illi. ut una uni facies respondeat faciei. Nẽpe similes eieri¬
mꝰ qͥa uidebimꝰ eũ sicuti ÷. Beaca uisio. ad quã merito susprrabat: qui ait.
Ex qͥsiuit te facies mea: faciẽ cuã dñe reqͥra. ꝙ. qͥa ad huc inquerendo res:.
interĩ ascendamꝰ quadrigã istã. ut infirmi & inbecilles. indigentes tali uehi¬
culo. si forte ł sic app̾hendamꝰ. in qͦ app̾hendi sumꝰ. idẽ huiꝰ ipsius uehiculi ra¬
tionẽ. Nã hoc monitũ habemꝰ. ab ipso auriga  pͥmo currꝰ huiꝰ exhibitore.
ut studeamꝰ cõp̾hend̾e cũ omĩb scĩs. que sit longitudo. latitudo. sublimitas ⁊ ꝑ

Expanded text:
solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat faciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam merito suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Et quia adhuc in quaerendo res est, interim ascendamus quadrigam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si forte vel sic apprehendemus, in quo apprehensi sumus, id est, hujus ipsius vehiculi rationem. Nam hoc monitum habemus ab ipso auriga et primo currus hujus exhibitore, ut studeamus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissoꝵ. Que cũ sit meditatio eternicatis. si quidẽ que ꝓmittuntur
eterna st̃ ÷ longauitatẽ alit: & ꝑseuerantie dat uigorẽ. Futo iã facile ẽ. qͣ
meditatio ꝓmissoꝵ lacicudinẽ recordatio beneficioꝵ. sublimitatẽ contem¬
platio maiestatis. ꝓfundũ inspectio iudicioꝵ. Querendꝰ ad huc fuerat. qͥ
nec satis ad huc inuentus :. nec queri nimis pot̾. Ad orando forte quam
duspntando dignius querit᷑ : ⁊ inuenit᷑ faciliꝰ. Proinde is sic finis
libri: sed non finis querendi. Explic lipeR quin⁊U

Expanded text:
promissorum; que cum sit meditacio eternitatis – siquidem que promittuntur, promissorum; que cum sit meditacio eternitatis – siquidem que promittuntur, eterna sunt –, longanimitatem alit et perseveranter dat vigorem. Puto iam facile est 4or meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ reddit. dicente ad ño. qͥ ꝑseuerau̾it usq infinẽ. hic saluꝰ erie. Et nẽ ad¬
uerte in.iiͦi. istis contẽplationis species .iiiͦi. Prima ⁊ maxima concẽplaci¬
o ẽ ÷ ad miratio maiestatis. Hec requirit cor purgatũ. ut auitiis liberũ:
rulas. stupore ⁊ extasi sus pensũ teneat ad mirantẽ. Scda autẽ: necessaria ÷
huic. Est enĩ intuens iudicia dei. Quo sane pauido aspectudũ uehem̃tius
concutit intuentẽ. fugat utia. fundat uirtutes. in itiat ad sapientiã.
humilitatẽ seruat. Uirtutũ siquidẽ bonũ. qͣd dã stabile fundamentũ:
humilitas. Nẽpe si nutet illa. uirtutũ aggregatio.ñ nͥ runa ẽ. Tertia
contẽplacio: occupatur. ł potis otiatur circa memoriã beneficioꝵ.⁊ ne
dimutat ingracũ sollicitat memorantẽ ad amorẽ benefactoris. De talib
dicit ꝓpħaꝰ loquens ad dñm. Memoriã habundantie suauiatatis tue rruc¬
tabunt. Quarta. que retro st̃ obliuiscens : insola reqͥescit expectatione¬

Expanded text:
. Et nunc adverte in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis liberum, rulas stupore et ecstasi suspensum teneat admirantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memorantem ad amorem benefactoris. De talibus dicit propheta loquens ad Dominum: Memoriam abundantiae suavitatis suae eructabunt . Quarta quae retro sunt obli
Abbreviated transcription (Latin):
tellect̾ũ. Ubi malicie iunct̾a ÷ potentia. aliqͥd tibi supra hominẽ presum̃dũ.
Uultus cuus suꝑ facientes mala. limeat sp̃m ire tue. qͥ hoĩem ñ ueretur: gla¬
diũ ñ formidat. łimeat orationẽ. qͥ ammnonitionẽ contẽpsit. Cui irasceris
tu. dm̃ sibi iratũ ñ hoĩem putet. Qͥ te ñ audierit. auditurũ dm̃ ⁊ contra
se paueat. Qđ reliquũ ÷ de his qͣ supͣ te st̃ incu̾bit iã disputatio. Quã uno
libro deo adiuuante solu̾e spero. ⁊ me parit̾ ab solu̾e promissione mea
płimũ cñ habent actionis ad miextũ. dũ res aliqͦs ñ consid̾andas tantũ. sed
agendas docent. ł morient. At qͥ inmanib mͦ est. sola inconsidatione u̾saba¬
tur. Que enĩ supra st̃ id qͥdẽ iustat̾ actu non indigent. s inspectu. Nonẽ
o tua. quotiens ab illis reb ad ista desiecditur inferiora. ⁊ uisibilia. siui
intuenda ad noticiã. siue appetenda adusũ. siue ꝓofficio disponenda. ł¬

Expanded text:
. Vultus tuus super facientes mala. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem putet. Qui te non audierit, auditurum Deum, et contra se paveat. Quod reliquum est, de his quae supra te sunt, incumbit jam disputatio: quam uno liamen habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est o tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs qͦmͦ ħ possit eẽ: susficiat ei ten̾e. sic ẽẽ. Atq hoc ñ rationi ꝑ spicuũ: nec tam̃
opinioni ambiguũ: s fidei ꝑsuasũ. Sacramentũ hoc magnũ est.⁊ quidem
uenerandũ. ñ scrutandũ. Qͦmͦ płalitas inunitate. ⁊ hac unitate. aut ipsã in
plumlitate: Scrutari hoc temeritas est. credere puetas est nose iuita : tuta
eterna ẽ. Unde sioꝑc p̾ciũ cern̾e̾s o eugeni. ꝑcurrat nc̃ consid̾atio multa una.
qͦ eminencia hꝰ singłaris uniꝰ. fiat euidentior. Et unitas que collectiua pot̃ dici.
cũ u̾bi causa. multi lapides faciunt aceruũ unũ. Et ẽ unitas constitutiua cũ mui¬
ta m̃bra unũ corpꝰ ł multe partes unũ qđaꝵ totũ constituunt. Est ⁊ coniugatiua.
qͣ fit ut duo iã ñ duo sint. s una caro. Et ẽ natiua: qͣ aĩa ⁊ caro unꝰ nascit᷑ hõ. Et¬
ẽ unitas pocestatiua. qͣ hõ uirtutis ñ instabilis. ñ dissimilis. s unꝰ sibimet sẽꝑ

Expanded text:
quomodo hoc? Sufficiat ei tenere sic esse. Atque hoc non rationi perspicuum, nec tamen opinioni ambiguum, sed fidei persuasum. Sacramentum hoc magnum est, et quidem venerandum, non scrutandum. Quomodo pluralitas in unitate, et hac unitate, aut ipsa in pluralitate? Scrutari hoc temeritas est, credere pietas est; nosse vita, et vita aeterna est. Unde si operae pretium censes, o Eugeni, percurrat nunc consideratio multa Una, quo eminentia hujus singularis Unius fiat evidentior. Est unitas, quae collectiva potest dici, cum, verbi causa, multi lapides faciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabili
Abbreviated transcription (Latin):
molestior ocłs suo cuiꝰꝙ. Non ÷ aspectꝰ siue ĩcelo. siue int̾ra. quẽ tenebro sa con¬
sciencia suffug̾e̾ magis uelit. minꝰ possit. Non latent tenebre. ł se ipsas. Se ui¬
dent. q̃ aliud ñ uident. Oꝑa tenebiar̾ sequunt᷑ illas. nec ÷ qͦ se abscondat abillis.
ne intenebiris qͥdẽ. Hic ÷ u̾mis qͥ ñ morit̾. memoria p̾ceritoꝵ. Semel ĩiectus.
ł potiꝰ innatus ꝑpeccatũ. hesit firmit̾. neqͦꝙͣ deinceps a uellendus. Ne. ces¬
sat rodere conscientiã. eaq pastasesca utiq inconsũptibili. ꝑ petuat uitã. hor¬
reo u̾inẽ mordacẽ. ⁊ mortẽ uiuacẽ. Horreo incide ĩ manꝰ mortis uiuentis. ⁊ ui¬

Expanded text:
molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conmolestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia suffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec est quo se abscondant ris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem
Abbreviated transcription (Latin):
cas nddict̾a huic necessitati uolendi nolendiq ut adutrũlibet. iã sic̃ ñ nͥ ꝑu̾se.
ita ñ nͥ misere moueat᷑. Ineternũ ñ obtinebit qđ uult. & qd ñ uult ineternũ
uichilominꝰ sustinebit. Digne oĩno ut qͥ ad uichilũ afficit᷑ unꝙͣ qđ deceat. ad nichi
÷: ab sit ut dei. Dur̾ tͥ ẽ inqͥd: conctra stimulũ calcitrare. ħ ẽ ñ stimulo dur᷑. s calci¬
tranci. Est ꝙ turpiũ pena dĩ. lux ẽ enĩ. ẜ qͥd cã inuisũ. obscenis flagitiosisꝙ m̃tib
rofect̾o oĩs qͥ male agit. odit lucẽ.S dico. Nnnqͥt ñ poter̃t declinare: Minime oĩno.
ucet ubiꝙ. ⁊ si ñ omib. Deniꝙ intenebris lucet. ꝙ cenebre eã ñ cõphendert.
Uidet tenebras lux. cui ħ ÷ uidere qd luce̾. s ñ uicissim atenebris ipsa uidet᷑:
lentur. Nec mͦ aluce. & in luce uident᷑. Aqͦ ł aqͥb : ab omĩ uidente. ut p̾multitu¬
dine intuentiũ sit ꝯfusio multa. At nullꝰ de tanta numositate spectantiũ.

Expanded text:
se, ita non nisi misere moveatur? In aeternum non obtinebit quod vult; et quod non vult in aeternum nihilominus sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam quod deceat, ad nil est: absit ut Dei. Durum tibi est, inquit, contra stimulum calcitrare ; hoc est, non stimulo durum, sed calcitranti. Et est turpium poena Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosisque mentibus? Profecto omnis qui male agit, odit lucem . Sed dico: nunquid non poterunt declinare? Minime omnino. Lucet ubique, etsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur,lentur. Nec modo a luce: et in luce videntur. A quo, vel quibus? Ab omni vidente, ut pro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium
Abbreviated transcription (Latin):
est. Unꝰ d̾s signatus ÷ ꝓcaptu nr̃o.ñ ꝓsuo statu. diuisus hic ÷ ñ ille. Uoces diu̾se.
semice multe. s unũ ꝑ eas significat᷑. unꝰ querit᷑. Non diuisiones sub̾e inquat̾na¬
rio isto exp̃sse st̃. ñ dim̃siones quales incorꝑib intuem᷑. ñ distinio ꝑsonałiqͣlẽ
intrinitate adoramꝰ. ñ numerꝰ ꝓpͥetatũ. qualẽ ꝑ sonis ipsis me̾ ẽ fatemur. ⁊ si
ñ aliud aꝑsonis. dlioquim. hoc singłm hoꝵ ĩ d̾õ. qd̾ .iiii.simul. hoc .iiͦiͬ. ipsa qd

Expanded text:
. Divisus est hic, non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ filiũ. dicimꝰ sp̃m sc̃m: ñ tam̃ tres deos s unũ. Qͥd sibi uult iste. ut sic loquar
absq numo numerꝰ: Sitria: qmͦ ñ numerꝰ: Si unũ. uͥ numerꝰ: S habeo inquis
una substantia: tres ille ꝑsone. qͥs numerũ neget : Nã uere cres st̃. Qi numeret ta
m̃ e Nã uere unũ sc̃. Aut si tu io putas explicatu facile. dicendo tres. dicito qͥs nu¬
merasti: Haturas: Una ẽ. Essentias: Una ẽ. Substantias: Una ẽ. Deitates: Hna
÷. Non hec: s ꝑsonas numero inquis. Que ñ sint illa natura. una illa una
ẽẽntia. illa una substantia. illa una diuinitas : Catholicus es minime

Expanded text:
dicimus Spiritum sanctum; non tamen tres Deos, sed unum. Quid sibi vult iste ut sic loquar absque numero numerus? Si tria, quomodo non numerus? si unum, ubi numerus? Sed habeo, inquis, una substmen? Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explicatu id putas, dicendo tres, dicito quid numerasti? Naturas? Una est. Essentias? Una est. Substantias? Una est. Deitates? Una est. Non haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia, illa una divinitas? Catholicus es: minime
Abbreviated transcription (Latin):
exaltabitur as. Nonẽ formatꝰ ds: sorma:÷ Non ÷ affectus .as. affectio ẽ. Hon ẽ compositu

Expanded text:
exaltabitur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est affectus Deus: affectio est. Non est composiexaltabitur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est affectus Deus: affectio est. Non est composi
Abbreviated transcription (Latin):
ad unã Unũ quippe ⁊ ẜ ñ unitũ hon partib constat corpus. ñ afecto si fat
ut aĩa. ñ formis substat ut omẽ qđ factũ ÷. S neꝗ: forme. ut istis uisũ ẽ. Magna
laus uidelicet deo. ut se ab inforantate uendicet. forma una ẽe contentũ. hoc :
ualet. Annon pluris ÷ nullo egere. quã uno. Habere reuerentiã deo. ut qđ
pluris ẽ illis tribuas. Si cor tuũ usꝙ: huc ascende potuit. dm̃ tuũ infra qͦmͦ col¬
locabis: Ipse ͥ forma. ip̃se s̃ essentia ẽ. In hoc interĩ gridu suspicio illũ. ⁊ si alt̾ poti¬
&r appareret. ilũ potiꝰ darẽ. Nũqͥd uerendũ ne cogitatio tnsuolet ullũ : Quantũ cũꝙ
in altũ ꝓficiat. ultra ẽ. Infra qđ hõ cogitare possit: altissimũ quer̾e. ridiculũ e: sta¬
tuere. impiĩ. Uitia ñ crtia. querendus ẽ. Ascende ad huc si potes ad cor altius.: &

Expanded text:
ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat, ut omne quod factum est; sed neque formae, ut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informitate vindicet, forma una esse contentum. Hoc est valet. An non pluris est nullo indigere quam uno? Habe reverentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. Si cor tuum usque huc ascendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis? Ipse sibi forma, ipse sibi essentia est. In hoc interim gradu suspicio illum: et si alter potior appareret, illum potius darem. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus est. 17. Ascende adhuc, si potes, ad cor altius, et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitẽ melius. huimodi do tuo. Queris qͥd: Meta simplicitas. Uero iudicio. natura
simplex: multiplici ante fert᷑. Scio qđ ad hec respond̾e solent. Non multa inqui¬
unt. s unã cantũ diuinitatẽ: que oĩa illa st̾. do ut sit conferre asserimꝰ. Asseritis
gͦ. ⁊ siñ multiplicẽ. duplicẽ dm̃. ⁊ ñ ad merũ simplex ꝑ uenistis. neq ad io qͦ meliꝰ
cogitari ñ pot̾. Iã ñ ÷ simplex qd ł uni fuerit ob noriũ forme: quã nec uirgo ł
uni cognita uiro. Securꝰ loquor. ne is qͥdẽ qͥ ł duplex terit mis. Habeo enĩ meliorẽ.
sto qd̾ bc̾ numoso ⁊ multiplici añponã. s plane p̾ simplici sperno. Meus ds. ipse
catholice : tã ñ ht̃ hoc ⁊ illud. qua ñ hec. nilla ÷ qͥ est. ñ que ẽ. surꝰ. simplex. integer
ꝑfectus. constans sibi. nichil de tẽꝑib nichil de locis. nichil de reb trabens inse.
nichil ex se de ponens in eis. non habens qd ad numerũ diuidat. ñ que colligatc

Expanded text:
cogitem melius ejusmodi Deo tuo. Quaeris quid? Mera simplicitas. Vero judicio, natura simplex multiplici antefertur. Scio quod ad haec respondere solent. Non multa, inquiunt, sed unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, Deo ut sit conferre asserimus. Asseritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum; et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici anteponam: sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholice est. Tam non habet hoc et illud, quam non haec et illa. Est qui est, non quae est. Purus, simplex, integer, perfectus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat
Abbreviated transcription (Latin):
Negas dm̃ habere diumitatẽ : non. s qđ ht̃. hoc ÷. Hegas diuinitate dm̃ eẽ ⁊ Nlons
ñ alia quã que ipse ẽ. dut si tu aliã inuenisti. ad iuuet me trinitas ds. adu̾sus
illã toca me contumatia erigo. Quat̃nicas orbẽ disterminat. ñ signat ditatẽ. as
tͥnitas est. as triũ singła ꝑsonarũ. Si quartã diuinitatẽ adicere placet. interĩ¬
ego hanc que d̾s ñ ÷ ꝑsuasi mͥ minime ad orandã. Puto qđ ⁊ tu. Nẽpe dñm dm̃ tu¬
ũ adorabis. ⁊ illi soli seruies. Głosa uͦ diuinitasque sibi honorẽ ñ audeat arrogare
diuinũ. At meliꝰ quarcũ ħ oĩno respuimꝰ. quã sñ honore recipimꝰ. Multa dicun¬
t᷑ eẽ ind̾o. ⁊ qͥdẽ sane. catholiceq s multa unũ. Alioqͥn si diu̾sa putemꝰ. ñ qͣterni

Expanded text:
re divinitatem? Non, sed quod habet, hoc est. Negas divinitate Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placetuto quod et tu. Nempe Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Gloriosa vero divinitas, quae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus,
Abbreviated transcription (Latin):
stra philosophi mat̾iã quert̃. ñ eguit mat̾ia ds. Non ȩnĩ officinã quesiuit: ñ
artificẽ. Ipse ꝑse. in se oĩa fecit. Unde : De nichilo. Nã si ex nichilo. Nã si exaliqͥ fec̃:
illud ñ fecit: ac ꝑ hoc nec oĩa. Absit. ut de sua incorrupta incorruptililiq sub̾a
cã multa fec̾i̾t. ⁊ sibona: corruptibilia tam̃. Queris si ĩ ipso oĩa. ipse uͥ: Nich̾ m
inuenio qͥs capiat locus: queris uͥ ñ sit e Ne hoc qͥdẽ dixerĩ. qͥs sine deo locus &
n cõphensibilis : ds̃. s ñ parũ app̾hendisti si hoc tͥ de eo cõꝑtũ ÷ qđ nusquã sit. qͥ
ñ claudit᷑ loco: ⁊ nusꝙͣ ñ sit. qͥ ñ excluditur loco. Suo aũ illo sublimi. atꝙ incõp̃¬
hensibili mͦ. sic̾ oiã inipso. sic ipse in omib ÷. Demiꝙ sic̾ ait eu̾głista. inmundo
erat. auas uͦ uͥ erat. ancequã mundus fieret: ibi ẽ. Non ẽ. qđ queras ultrauͥ

Expanded text:
hi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non hi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod quaeras ultra ubi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsius ⁊ omĩũ eẽ. Qͥd ẽ ds : Principiũ ⁊ hoc ipse de se responsũ dedit. Mulco
inreb dicuntur prmcipium. s respectu postĩoꝵ. Auoquin. si ad aliquid pre¬
cedens respicias. ipsũ pociꝰ pͥncipiũ dabis. Quã obrẽ siqueras uerũ simpler
pͥncipiũ. inuenias oporcet qđ pͥncipiũ ñ habuerit. Ex quo umũsũ cepit. ꝓ
pit nichil. Nisi forte quis putauerit. qđ non erat. dare sibi potuisse ut eẽ.
inciperet. aut fuisse aliquio antequã eẽt. Quos utrũq qͥa ratio ñ consen¬
tit. constac nichal sibimet exticisse pͥncipiũ. Qã ĩ aliuo pͥncipiũ habuerit.
treris. In qͦ oĩa. ñ qͣsi in loco s qͣsi inuirtute. Ex qͦ oĩa. tanquã uno pͥncrpro
auctore omĩũ. ꝑquẽ oĩa. ne alt̾m inducat᷑ pͥncipiũ artifex. Inqͦ oĩa. ne tertũ
inducat᷑. locis. Ex qͦ oiã. ñ de qͦ. qͥa ñ ÷ mat̾ia as. Efficiens causa ÷ ñ mat̾ialis. fru

Expanded text:
 est, et omnium esse Quid est Deus? Principium: et hoc ipse de se responsum dedit . Multa in rebus dicuntur principia, sed respectu posteriorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipsum potius principium dabis. Quamobrem si quaeras verum simplexque principium, invenias oportet quod principium non habuerit. Ex quo universum coepit,pit nihil. Nisi forte quis putaverit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; aut fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia ratio non consentit, constat nihil sibimet extitisse principium. Quod vero aliud principium habuit, treris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. si sapientẽ. ł quicquid tale de deo dixeris: in hoc uerbo instaũtatur. qđ
est.ẽ. Nẽpe hoc ÷ ei eẽ. qđ hec oĩa eẽ. Si ⁊centũ talia addas. ñ recestisti ab ẽe.
Si ea dixeris: nichil addidisti. Si ñ dix̾is. nichil minuisti. lã si uidisti hoc.
tã singulare. tã sũmũ eẽ. nonne in cõꝑatione huiꝰ quicquid ħ ñ iꝰ uidicas
potiꝰ non esse quã eẽ ÷ Qͥd itẽ ds: Sine qͦ nichil ẽ. Iã nicħ eẽ. sine ipso.ꝙͣ nec¬

Expanded text:
tum, si sapientem, vel quidquid tale de Deo dixeris; in hoc verbo instauratur, quod tum, si sapientem, vel quidquid tale de Deo dixeris; in hoc verbo instauratur, quod est, Est. Nempe hoc est et esse, quod haec omnia esse. Si et centum talia addas, non recessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti: si non dixeris, nihil minuisti. Jam si vidisti hoc tam singulare, tam summum esse; nonne in comparatione hujus quidquid hoc non est, judicas potius non esse, quam esse? Quid item Deus? Sine quo nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
nntus ⁊ aspectus effugit. ẜ asfectus : Audi ipsũ. qͥd loquat᷑ hoĩb Sic̃ exaltatit᷑
celi a terra. sic exaltate st̃ uie mee auiis ur̃ĩs. ⁊ cogitationes mee acogitati
onib urĩs. dicimur amare.⁊ dĩ. dicimur nosse. ⁊ ꝯs. ⁊ multa inhunc mo¬
dũ. S ds amat. ut caritas. nouit. ut u̾itas. sẏd ut eqͥtas. dnãtur. ut maiestas.
regitut pͥncipiũ. tuetur. ut salus. o ꝑat̾. ut uirtus. reuelat. ut lux: assistit.
ut pietas. Que oi̾a faciunt ꝙ angłi: facimꝰ ⁊ nos. s longe inferiori mͦ. Hon
utiꝙ: bono qđ sumꝰ: sed quod participemus¬
UNc iã trinsi sp̃s istos. si forte cũ sponsa dicere possis ⁊ tu. Paululũ
cũ ꝑtransissẽ eos. in ueni quẽ diligit aĩa mea. Qͥs est: Non sane oc¬
Arrit melius quã qui ẽ. Hoc ipse de se uoluit responderi. hoc docuit
dicente moyse ad popłm. ipsoq iniungente. Qͥ ÷ misit me ad uos.
Merito qͥdẽ. nil cõpetentius eternicati que ds ẽ. Si bonũ. si magnũ. si bea¬

Expanded text:
nitus et aspectus effugit, et affectus? Audi ipsum quid loquatur hominibus. Sicut exaltantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae a viis vestris, et cog multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono quod sumunc jam transi spiritus istos, si forte cum sponsa dicere possis et tu: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quis est? Non sane occurrit melius, quam Qui est. Hoc ipse de se voluit responderi, hoc docuit, dicente Moyse ad populum, ipso quidem injungente: Qui est, misit me ad vos . Merito quidem. Nil competentius aeternitati, quae Deus est. Si bonum, si magnum, si bea
Abbreviated transcription (Latin):
rita.gradꝰ. ordines. ut cũꝙ a nobis conici. ẜ discerni queunt. Sed enĩ qđ
exauditu non ẽ.iã non ex fide. Nã fides exauditu. Itaꝙ opinando ista dp̃¬
rimus. do qͥd enĩ celestiũ noĩa in nocueit᷑. si ne opinari quidẽ salua fioc. at¬
quid licet. de reb quar̃ noĩa st̃ : Angłi. archangłi. uirtutes. pocestates. pͥncipat᷑.
dñaciones. cherubin. throni. ⁊ seraphin. ħ noĩa. Que significata eoꝵ : Ilulla ne in¬
ter illos sp̃s qͥ simplicit̾ angłi: ⁊ eos qͥ archangłi nun pantur: distantia : ꝗͥ ᷤ s gͦ¬

Expanded text:
rita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod rita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, quarum nomina sunt? Angeli, Archangeli, Virtutes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni, Cherubin, et Seraphin, haec nomina. Quae significata eorum? Nullane inter illos spiritus qui simpliciter Angeli, et eos qui Archangeli nuncupantur, distantia? 8.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ac totis crib memonitis uiis caute ⁊uigilant̾ uestigemꝰ inuestigabilia. qͣtenꝰ
tam̃ licet. ł magis quatenꝰ nobis dñabit᷑. Et pͥmo qͥdẽ ciues sp̾c. ẽẽ. illic potentes.
głosos. beatos. distinctos inꝑsonas. dispositos indignitates. ab initio stantes in or¬
dine suo. ꝑfectos ingenere suo. corꝑe. ethereos. immortalitate ꝑ petuos. in passi¬
biles: ñ creatos. sed factos. id ÷ gr̾a ñnatura. mente puros. affectu benignos. reli¬
gione pios. castimonia integros. unanimitate indiuiduos. pace sȩcuros. adeo
Unde siqͥs inter opinabilia magis id ponendũ censuerit. ñ contendo. Porro intel¬
iectu p̾ditos. ñ fide. non opinione. sed incellȩctu capimꝰ. qͥa ñ posst̃ huiꝰ exꝑtes.
⁊ dei simul participes eẽ. St̃̾ ⁊ noĩa quedã. nota nobis similit̾ exauditu. ꝑ
que harũ beatitudinũ ⁊̃ que ñ liquido mortaliũ ꝑcepit auditus. officia. me¬

Expanded text:
ra, ac totis tribus memoratis viis caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortalitate perpetuos, impassibiles non creatos, sed factos, id est gratia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos, pace securos, a Deo  sententia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia magis id ponendum censuerit, non contendo. Porro intellectu praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes esse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortalium percepit auditus, officia, me
Abbreviated transcription (Latin):
Consid̾a nũc utrũ prestantior sit panis angłoꝵ an caro xꝑi que utq corpꝰ: uite.
excussum ÷ ferrũ de securi. ⁊ stati mersum ÷. Rogauit heliseũ qͥ amiserat ferrũ Oisit ⁊̃
hesiseꝰ lignũ in aquã ⁊ ferrũ nacauit. Utiq ⁊ hoc p̃tir nat᷑am factum cognoscimꝰ. Grauio
ꝓpħice bñdictionis num̾amꝰ grãm: Qd si tantũ ualuit humana bñdictio uͭ naturam
sarramentum istud qdͣ accipis. xꝑi sermone conficit᷑. Qđ si cantum ualuit sermo
helie ut ignem de celo depon̾ec. nõ ualebit xꝑi sermo ut sp̃es mutet elementorũ :
mcaruationisq almam̾ muterii ueritate. Nũgͥd nat̾e usus p̃cessit. cũ iħe Añs ex
mein masceret Si oidine querim uiro mixta femina gen̾are consueuit. Liquet gͥ
qa pter nate oedine u̾gd genauit ⁊ hoc qđ conficim̃ corpꝰ ex ligine: Na h ouerisi¬

Expanded text:
Considera nunc utrum prestantior sit panis angelorum an caro Christi que utique corpus est uite. excussum est ferrum de securi, et statim mersum est. Rogavit Elisaeum, qui amiserat ferrum: misit etiam Elisaeus lignum in aquam, et ferrum natavit . Utique et hoc praeter naturam factum cognoscimus; gravior is gratiam numeramus. Quod si tantum ualuit humana benedictio ut naturam operantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut species mutet elementorum? incarnationisque astruamus mysterii ueritate. Nunquid nature usus precessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem querimus, uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Qui