comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enumerat. eamq quasi p̃ceteris p̃ pollentẽ intumore
cogitationis exaltat. Vnde agitur ut ante uisti iudi¬
cis oculos foura mentis sit memoria uirtutis. quia re¬
miniscendo qđ gessit dũ se apud se erigit. apud humi¬
litatis auctorẽ cadit. Hlinc nãq suꝑbienti animȩ dicit᷑.
Quo pulchrior es descende & dormi cũ in circũtisis. Ac
si aꝑte diceretur Quia ex uirtutũ decore te eleuas.
ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hlinc sub
hierłm specie uirtute superbiens anima reꝓbatur cũ
dicitur Perfecta eras indecore meo quẽ posuerã super
te dicit dñs. & habens fiduciã in pulchritudine tua.
fornicata es innomine tuo. Fiducia quippe sue pul¬
chritudinis animus attollitur. cũ de uirtutũ merits
larta apud st sccuritate gloriatur Sed per eandem
fiduciam ad fornicationẽ ducitur. quia dũ interceptã men¬
tem cogitationis sue decipiunt. hanc maligni sp̃s ꝑ innu¬

Expanded text:
enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt punienda denuntient. & antequã uerba eochor¬
tationis insonent. om̃e ꝗđ locuturi sunt operibus cła
ed quia sepe dũ p̃dicatio modis LXIIII met̾s¬
congruentibus ubertim funditur. apud semttipsũ de
ostensione sui occulta lȩtitia loquentis animus subleuatur.
magna cura necesse est ut timoris laceratione se morde¬
at. ne ipse qui aliorum uulnera medendo ad salutẽ reuo¬
catper neglegentiam sus salutis intumescat. ne paimos
curando se deserat. ne alios erigens cadat. Nã quib dã
sepe magnitudo uirtutis. occasio ꝑditionis fuit. ut cũ
de confidentia uiriũ in ordinate securi sunt. ꝑ neglegen¬
tiam in opinate morerentur Uirtus nãq cũ uitus rem¬
titur. quadã delectatione cius sibi metipsi animus blan¬
ditur. sitq ut bene agentis mens metũ sue circũ specti¬
onis abiciat. atq insui confidentia secura requiescat.
Cui iã torpenti seductor callidus omẽ quod benegessit

Expanded text:
um punienda sunt denuntient; et antequam verba exhorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus claed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit
Abbreviated transcription (Latin):
ed inter hȩc adca quȩ iam superius diximus caritatis
studio retorquemur. ut p̃dicator quisq plus actibus quã
uocibus in sonet. & bene uiuendo uestigia sequacibus im¬
primat. ut potius agendo qua loquendo quo gradian¬
tur ostendat. quia & gallus iste que ꝓ exprimenila bo¬
ni p̃dicatoris specie in locutione sua dñs assumit cũ
iam edere cantus parat prius alas excutit. & semetip¬
sum feriens uigilantiorem reddit. quia nimirũ neces¬
se ẽ ut hi qui uerba sc̃e p̃dicationis mouent prius stu¬
dio bone actionis eiuigilent. ne insemetipsis torpentes
opere. alios excitent inuoce. Prius se ꝑ sublimia fac¬
ta excuciant. & tunc demũ ad beneuiuendũ alios sol¬
licitos reddant. Prius cogitationũ alis stmetipsos feri¬
ant. & quicquid inse in utiliter torpet. sollicita inuesti¬
gatione dep̃hendant. districta animaduersione corri¬
gant. & tunc demũ aliorũ uitã loquendo cõponant:
Prius punire ꝓpria fletibus curent. & tunc quȩ aliorũ¬

Expanded text:
ed inter haec ad ea quae jam superius diximus, charitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia sequacibus imprimat potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae alior
Abbreviated transcription (Latin):
ardinȩ qͦq rusticos mitissimus rector Grtooaius in errore uetusta¬
tis adeo ꝑmanere condoluit. ut ianuariũ caralitanũ episcopum pro
neglegentuis increpando int̃ cętera scribat. Accidit aliud ualde lugen¬
dum. qͥa ipsos rusticos qͦs habet eccła nunc usq in infidelitate rema¬
nere neglegentia fr̃nitatis u̾r̃e ꝑmisit. Et qͥd uos ad moneo. ut ad dm̃
extraneos adducatis. qͥ ur̃os corrigere ab infidelitate neglegitis. &
libet ep̃i in sardinia insula paganum rusticum inuenire poteuero : in eodem
ep̃o fortiter xindicabo. Iam uͦ si rusticus tantȩ fuerit ꝑfidiȩ et obstinationiꝰ
inuentus. ut ad dm̃ uenire minime consentiat. tante pensionis onere:
grauandus ẽ : ut ipsa exactionis suȩ pęna cõpellatur ad rectitudinẽ fes

Expanded text:
ardiniae quoque rusticos mitissimus rector Gregorius in errore vetustatis adeo permanere condoluit, ut Januarium Caralitanum episcopum pro negligentiis increpando, inter caetera scribat: « Accidit aliud valde lugendum, quia ipsos rusticos, quos habet Ecclesia nunc usque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut ad Dominum extraneos adducatis, qui vestros ab infidelitate negligitis corjuslibet episcopi in Sardinia insula paganum rusticum invenire potuero, in eodem episcopo fortiter vindicabo. Jam vero si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, ut ad Dominum venire minime consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem fest
Abbreviated transcription (Latin):
secare. Celauit paululũ quẽ quesiuit. sed ꝑcussit repente quẽ
tenuit Pigrius eñi fortasse incideret. si ab ipso sermonis exor¬
dio aꝑte culpã ferire uoluissẽt. sed p̃missa similitudine eam
qua occultabat exacuit increpationẽ. Ad egrum medicus

Expanded text:
secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus
Abbreviated transcription (Latin):
nrãe tranquillitate reuocitur Aliquando aut̃ cũ huus
seti potentes arguuntur. prius ꝑ quasdã similitudines ut¬
luit il alieno negotio requirendi sunt. & cũ rectã sententia
quasi in alitrũ ꝓͥtulerint. tunc modis congruentibus de ꝓ¬
pno reatu striendi sunt. ut mens temporali potentia tumi¬
da contra corripientẽ nequaqua se trigat que suo sibi udi¬
cio superbiȩ ceruicẽ calcat. & innulla sui defensione se ex¬
erctat quã sententia ꝓpru oris ligat Hinc ẽ enĩ qd nathas
ꝓpheta arguert regem uenerat. & quasi de causa paupe¬
ris contra diuitẽ uidiciũ querebat. ut prius rex sententiã
diceret & rtatũ suũ postmodũ audiret. quatinus nequa¬
qua ustuiat contradictret quã in se ipse ꝓtulisset. Vlir itaq
scs & peccatorẽ considerans & regẽ. miro ordine audacẽ reũ
prius ꝑ confessionẽ ligare studuit. & post modũ ꝑ inuectionẽ.

Expanded text:
nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tlationt̃ feriat quanto eã nec in lata paupertas inclinat &¬
tanto lenius humilẽ diuitt̃ mulctat quanto tũ nec habundan¬
tia qui subleuat exaltat: Non nũquã tam̃ & iã superbus di¬
ues exhortationis blandimento placandus c̃. qui a pltrũq
lura uulnera ꝑ lenia fomenta mollescunt. & furor in sanorũ
sipt ad salutem medico blandiente reducitur: Sũq cis in
dulcedine condescenditur. languor insam &e mitigatur. Ncis
em neglegenter intuendũ ẽ. qđ cũ saulem sp̃s adutrsus in¬
uaderet. ad p̃hensa dauid cythara eius uesaniã sedabat¬
Quid enĩ ꝑ saulem. nisi elatio potentiũ: Et quid ꝑdaiuid capri¬
mitur. nisi humilis uita sc̃orum. Cũ ergo saul ab inmũdo
spũ arripitur. dauid canente cius utsania temperatur. quia
cu sensus potentium ꝑ elationẽ in furorẽ uertitur. dignũ
ẽ ut ad salutẽ mentis quasi dulcedine cythare locutionis

Expanded text:
elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David citharaQuid enim per Saulem, nisi elatio potentium? et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
sed precipe. quia & si impedenda ẽ pietas infirmitati.
honor tam̃ ñ debetur elationi. Talibus ergo rectũ ꝗđ
dicitur tanto rectius iubetur. quanto & in rebus transito¬
rus altitudine cogitationis intumescunt. De his in euan¬
gło dñs dicit. Vlat uobis diuitibus. quia habetis conso¬
lationẽ uram. Quia eñi quȩ sunt aeterna gaudia nesci¬
unt. ex presentis uite habundantia consolantur: Offeren¬
da est ergo eis consolatio quoᷤ caminus paupertatis ex co¬
quit. atq illis inferendus c̃ timor quos consolatio gła
temporalis exctollit ut & illi discant quia diuitias quas
ñ conspieint possident: & isti cognoscant quia eas quas
conspiciunt tentre nequaqu̾a possunt. Plerũq tam̃ ꝑsona¬
rũ ordinẽ ꝑmutat qualitas morũ ut sit diues humilis
sit pauper clatus. Un de mooc p̃dicanuis lingua cũ audi¬
entis debet uita cõponi. ut tanto districtius in paupere¬

Expanded text:
sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere
Abbreviated transcription (Latin):
quanta possumus breuitate pandamus :¬
liter igitur ammonendi sunt uiri. atq aliter femint.
quia illis grauia. istis uero sunt iniungenda leuiora ut
illos magna exerceant. istas aut̃ lenia demulcendo cõ
rũq seutritas ammonitionis ad ꝑfectũ dirigit. istos uͦ
ad meliora opera dep̃catio blanda cõponitꝰ Scriptum
quippe ẽ. Seniorem ne increpaueris. sed obsecra ut patrẽ¬
liter in opes. atq aliter locupletes. Iilis nãq offerre conso¬
lationis solatiũ contra tribulatione. istis uero inferre metũ
contra elationẽ debemus. In opi quippe a dño dicitur per
ge post blandiens dicit. Paupercula tempestate conuul¬
sa. Rursũq hanc consolatur dicens. Hegi te in camino
paupertatis. At contra paulus discipulo de diuitibus dic̃
Diuiitibus huius scł̃i p̃cipe non superbe sapere. neq sperare
inincerto diuitiarum suarũ. Ubi notandũ ualde ẽ ꝗđ
humilitatis doctor memoriã diuitũ faciens. ñ ait roga.

Expanded text:
quanta possumus brevitate, pandamus. Aliter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendo convrumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patreliter inopes, atque aliter locupletes: illis namque conferre consolationis solatium contra tribulationem; istis vero inferre metum contra elationem dge post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga,
Abbreviated transcription (Latin):
docendo impendere. si uiuendo nescit aequanimiter alie¬
na mala tolerare Pir hoc quoq in patienuȩ uitiũ plerũq
mente arrogantie culpa transfigit. quia dũ despici in
mundo hoc quisq ñ patitur. hona siqua sibi occulta st̃
ostentare conatur. Atq sic ꝑ inpatientiã usq ad arrogan¬
tiã dducitur. quia dũ ferit. aespectioñeñ potest dete¬
gendo semetipsũ in ostentationeiglonat᷑. Ande scriptũ
est. Mdior est patiens arroganterquia idelicet eligit
patiens quelibet mala perpen quã ꝑ ostentationis uinũ¬

Expanded text:
docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliedocendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vi
Abbreviated transcription (Latin):
prtunt ininutatũ abrupta rapiuntur. quia uidelurt
iuenit impellit surorquo ñ trahit aesida quia ui dedite
comota uelut nes ciens linde post dolcat scuno. Decn¬
il̃ quoꝙ in patientibis quia du motionis uoi piuasu¬
precipites quedam urlut alienati ꝑ agunt: Illix mala sua post¬
quã fuerint ꝑ petrata cognoseunt. Qui dũ ꝑturbationi suȩ
minime obsistunt &iam siqua a se tranquilla mente fueraꝗ.
bene gesta confundunt. Et in ꝓinso impulsu destruunt quic¬
quid forsitan diu labore. piudo construxerunt. Ipsa nãq
quȩ mater ẽ om̃ui custosq uirtutũ. ꝑ in patientiae uinum
uirtus caritatis amittitur. Scriptum quippe ẽ. Caritas pa¬
tiens est. Igitur cũ minime ẽ patiens. caritas ñ ẽ: Per hoc¬
quoq in patientiȩ uitium. ipsa uirtutũ nutrix doetrina
dissipatur. Scriptũ nãq ẽ. Doctrina uiri. ꝑ patientiã nos¬
citur. Tanto ergo quisq minus ostenditur doctus. quanto
minus conuincitur patiens. Neq enĩ potest ueraciteribona

Expanded text:
appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsaecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunbene gesta, confundunt, et improviso impulsu destruunt quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum per impatientiae vitium virtus charitatis amittitur. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime patiens est, charitas non est, de quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. & siqua abeis in ordinate gesta sunt. ñ iã tanqu̾a
ꝑ petrata corripimus: sed quasi ad huc ne perpetrari de¬
heant ꝓhibemus. ut & illa quȩ ad ꝓbamus in latus fa¬
uor augeat. & contra ea que rep̾hendimus magis apud
pusillanimes exhortatio uerecunda conuales cat. Vnde¬
idẽ paulus cũ thẽsalonicenses in accepta p̃dicatione ptr¬
durantes. quasi de uicino mundi termino quadã cognos¬
osorret pusilanumitate turbatos prius in eis que sorua
soisrei bnudãt. e caute moneno postmodũ qut intirna¬

Expanded text:
ramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam ramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut illa quae approbamus illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde Paulus, cum Thessalonicenses, in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ se inuicẽ uideret in flatos ut alius apollo. alius
pauli. alius cephȩ. alius xp̃i se eẽ diceret. incestus culpam
in medium deduxit que apud eos & perpetrata fuerat. &
incorrepta remanebat dicens. Auditur inter uos fornica¬
tio. & talis fornicatio qualis nec inter gentes. ita ut uxo¬
rem patris quis habeat Et uos inflati estis. & ñ magis luc¬
tũ habuistis. ut tollerctur de medio ur̃m qui hoc opus fcẽ
Ac si aꝑte dicat. Quid uos ꝑ ꝓteruiã huius. uel illius dici¬
tis. qui ꝑ dissolutionem neglegentie nullius uos eẽ mon¬
stratis. At contra pusillanimes aptius ad iter beneagẽ¬
di reducimus. si quedã illorũ bona ex latere requiramꝰ.
ut dnintis alia reprehendendo corripimus. alia am¬
plectendo lauatmus. quatinus corũ teneritudinẽ laus
audia nutriat. qua culpa inerepata castigat. Perũq au¬
tẽ utilius apud illos ꝓficimuss i & eorũ bene gesta memo¬

Expanded text:
adversum se invicem videret inflatos, ut alius Pauli, alius Apollo, alius adversum se invicem videret inflatos, ut alius Pauli, alius Apollo, alius Cephae, alius Christi esse se diceret , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos
Abbreviated transcription (Latin):
ait ut & illorum culpas increpatio dura detegeret . & ho¬
rũ neglegentiã sermo mollior releuaret. U&X¬
liter ad monendi sunt ꝓterui. atq aliter pusillanimes.
siir ñ dũ ualde dese p̃sumunt e& ꝓbrando cettros dedis¬
nantur. usti aut̃ dũ nimis infirmitatis suȩ sunt conscu
plaruq in desperationt̃ cadunt. Illi singularit᷑ suma isti¬
manti ceneta quȩ agunt. isti despecta uehemint̃ putant
esst que faciunt. & idcirco in desperatione franguntur. Sub¬
tiliter itaq ab arguente discutienda sunt opera ꝓteruo¬
rũ: ut in quo sibi placent ostendantur quia dõ displicens.
Tunc enĩ ꝓteruos melius corrigimus. cũ ea que benegessisse
se credunt male acta monstramus. ut unde ad epta
cunt. cõpendiosius ad correptionẽ ueniunt si alteruis culpe
manifestioris & ex latere requisite imꝓperio confunduntur.
ut eoc eo quod defendere nequeunt cognoscant se tenere im¬
ꝓbe quod defendunt. Vnde cũ ꝓterur paulus corinthios

Expanded text:
dit, ut et illorum culpas increpatio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaret. Simliter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii, plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt, male acta monstramus; ut unde adepta cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris ex latere requisitae improperio confunduntur; ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad monendi sunt in pudentes. atq alit utrecundi.
Illos nãq ab inpudentiat uitio ñ nisi increpatio dura
cõpescit: istos aut̃ plerũq ad melius ex hortatio modes¬
ta cõponit. Illi se delinquere nesciunt. nisi &iã a plurib
increpentur. Istis plerũq ad conuersionẽ sufficit ꝗđ eis
doctor mala sua saltem leniter ad memoriã reducit. Illos
melius corrigit qui inurhendo rep̃hendit Istis aut̃ maior
ꝓftctus adducitur. si hoc qđ incis rtphenditur quasi ex latero
tangatur Impudentẽ quippe iudeorũ plebẽ dñs aꝑte inerc¬
pano. ait: Erons mulieris meretricis facta ẽ tibi. noluisti eni¬
bescere: Et rursũ uerecund antẽ refouit dicens . Confusions
ad olescentie tue obliuisceris. & ob ꝓbrii uiduitatis tue ñ re¬
conrtlaberis. quia dominabitur. tui qui fecit tt Impudent
quions delinquentes galathas aꝑte paulus increpat diceas
O in sensati galathe. quis uos fascinauit. Et rursũ. Sic stul¬

Expanded text:
liter admonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stul
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositio eiꝰ. et ossa tabescent. Ubi enĩ senatus. ubi iam populus.
contabuerunt ossa. consumptȩ st̃ carnes. Om̃is in ea seculariũ dig̃¬
nitatũ ordo extincꝰ tus ẽ. excocta ẽ uniuersa cõpositio eiꝰ. Et tam̃
ipsos nos paucos qͥ remansimꝰ. adhuc cotidie gladii. ad huc cotidie.
innumerȩ. tribulationes p̃munt. Dicat᷑ gͦ. Pone quoq eam suꝑ
prunas uacuã. quia senatus deest. populus interiit. et tamen in
paueis qͥ st̃. dolores et gemitus multiplicant᷑. Iam gͦ uacua ardet
xoma. Quid autẽ ista de hominib dicimus. cum rumis crebrescentib ipsa qͦq

Expanded text:
compositio, et ossa tabescent. Pone compositio, et ossa tabescent. Pone Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est universa compositio ejus, et tamen ipsos nos paucos qui remansimus, adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur: jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum ruinis crebrescentibus ipsa q
Abbreviated transcription (Latin):
cat et liquefiat ȩs eius. Tunc enĩ nobis olla posita ẽ. cum hȩc ẽ ciuitas
c̃stituta. Tunc in ea aqua missa ẽ et frusta eiꝰ congesta s̃t̃. quando
adeã undiq poplĩ c̃fluebant. qͥuelut aqua calens actionib mundi
feruescerent. et quasi frusta carniũ in ipso suo feruore liquarent᷑. De
qua bene dicit᷑. Efferbuit coctio eiꝰ. et decocta st̃ ossa illius in me¬
dio eiꝰ. quia pus qͥdem in ea uehement̃ incaluit ac tio glẽ secularis:
sed postmodũ ipsa gl̃a cum suis sequacib defecit. Per ossa et enĩ po¬
tentes scl̃i. ꝑ carnes uͦ popł̃i designant᷑. quia sicut carnes ossib por¬
tantur. ita ꝑ potentes sȩculi infirmitas regit᷑ populoꝵ. Sed ecce iã
de. illa om̃s huiꝰ seculi potentes ablati st̃. Ossa gͦ excocta sunt. quia¬
ecce popłi defecerunt. Carnes eiꝰ liquefacte st̃. Dicat᷑ itaq congere
ossa quȩ igne succendam. Consument᷑ carnes. et coquetur uniuersa

Expanded text:
cat et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc enim in ea aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia prius quidem in ea vehementer incaluit actio gloriae saecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur: quia sicut carnes ossibus portantur, ita per potentes saeculi, infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt: ossa ergo excocta sunt. Ecce populi defecerunt: carnes ejus 164 liquefactae sunt. Dicatur ergo: Congere ossa quae igne succendam, consumentur carnes, et concoquetur universa
Abbreviated transcription (Latin):
recꝰtitudini sotiatur. Unde etiã de beato iob scriptum ẽ. Erat
uir simplex et rectus. Et heatus paulus apls ammonet dicens.
Estote simplices in malo. et prudentes in bono. Et ꝑsemet ipsã
ueritas in euangło ammonet dicens. Estote prudentes sicut
serpentes. et simplices sicut. columbe: et̃ ualde inutile indi¬
cans. si aut̃ simplicitatis prudentia. aut prudentiȩ simpli¬
citas desit. Ut gͦ seruos suos ad cuncta eruditos efficeret.
t̾e eos et simplices sicut columbas. et prudentes ut serpentes uoluit.
nissimis dominorũ iussionib ab ariulfi stultitia deceptus. ñ
ad cunc tam prudentiã simplex denuntior. constat ꝓculdubio
quia fatuus appellor. Quod ita ẽẽ. ego quoq ipse confiteor.
lam si hoc ur̃a pietas taceat. cause clamant. Ego enĩ si fatuus
ñ fuissem. adista toleranda queque inter langobardoꝵ gladõ
hoc in loco patior. minime uenissem. In ea autẽ re quam de

Expanded text:
rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes esse voluit, nissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior, minime venissem. In ea autem re quam de
Abbreviated transcription (Latin):
loci angustiã pꝰpuli se turba compͥmeret: qͥdam ex his qͥ eatra sacra-¬
rium stabant. porcum subito int̃ suos pede̾ huc illucq discurrere. sen¬
serunt. Quem dum unus qͥsq sentiret. et iuxta se stantib indicaret.
idem porcus ȩccłȩ. ianuas petiit. et om̃s ꝑ quos transiit in admiratio¬
nem conuertit : sed uideri nil potuit. quam uis sentiri potuisset. Quod
iecirco diuina pietas ostendit. ut cunctis patesceret. qͥa ueniente. cum
reliqͥis sc̃orum GREGORIO. de loco eodem inmundus habitator exir&:¬

Expanded text:
loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacraloci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator exir
Abbreviated transcription (Latin):
charticiũ prȩgrandẽ uolumen. in qͦ cõmunis sexus cunctarũ ȩtatum.
ac ꝓfessionum nomina. tam &omȩ qͣm ꝑ suburbanaᷤ. uicinasue ciuita¬
tes nec ñ longinqͣs maritimȩ urbes degentiũ. cum suis cognominibus.
temporib et remunerationib expressius continent᷑. Quorum summam
ne uidelicet fastiditus transiliam: ego transferre diffugio. Itaq lecto¬
ris mei oculum. ad illius uenerandi scrinii plenitudinẽ cuiꝰ ipse pene
in cunctis auctoritatẽ papa largiente sequutuᷤ sum retransmitto.
Aeterea cum arrianorũ¬
basilica in regione urbis huiꝰ quȩ subura dicitur clausa usq ad GRE¬
GORII pontificatus tempora remansisset: placuit ei ut in fide catho¬
lica introductis illic beati sebastiani. et sc̃ȩ agathȩ martyrũ reliqͥrs
laudes canendo ꝑueniens. basilicam p̃fatam ingressus ẽ. Cumq ueni¬
rabilis pontifea iam missarũ sollempnia cȩlebraret. ac ꝓpt eiusdẽ

Expanded text:
chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicet fastiditus transiliar, ego transferre diffugio, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sum, transmitto. 31. Praeterea cum Arianorubasilica in regione urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in fide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis,laudes canendo perveniens, basilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
&e luna & stellis adhuc aꝑte minime uidimꝰ sed qa & hȩc no
longe s̃ ex ipsa iã aeris immutatione colligim. quãuis pͥus
italia gentili gladio ferienda traderet᷑. i gneas in celo a
tẽ. Confusio autͣ maris & fluctuũ necdũ noua exorta ẽ. se
cũ multaliã prenunciata cõpleta sint. dubiũ ñ ẽ. qđ sequas
&ĩa pauca que restant. quia sequenciũ rerũ certitudo.i
cautele studiũ ur̃e mentes euigilent. ne securitate tor¬

Expanded text:
et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo aantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est, sed cum multa jam praenuetiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ terro iudicii uirtutib cõmotis ostendit᷑ leuate
capita. id e exhilarate corda qͥa di finit᷑ mundus
puura cȩenĩ saera sepe capint ꝓ m̃te ponit᷑ qa sic̃ capite
regumꝰ m̃bra ita cogitationes m̃te disponunt᷑: Capita
uasleuare ẽ.m̃tes nras ad gaudia patriȩ celistis prige¬
re. Qui gͦ diñ diligt̃. ex mundi fine gaudere atq hyla¬
rescere ubent. quia uidł eũ quẽ amant. mox inueniut᷑
dũ transit is quẽ ñ amauer̃t. Absit enĩ ut fidelis quisq
qͥdm̃ uidere desiderat de mundi ꝑcussionib: lugeit. quẽ
finiri eisdẽ suis ꝑcuissionib: ñ ignorat. scriptũ namas cẽ¬
tedt̃. & eã ꝑ oꝑationẽ diligĩ. E a mundi enĩ distructione
iugere eorũ ẽ. qui radices cordis eiꝰ amore plantauert̃. qͥ

Expanded text:
et terror judicii commotis virtutibus ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus ptura sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicuti capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Capita itaque levare est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque exhilarescere jubentur, quia eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque eset eam per operationem diligunt. Ex mundi destructione luger
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã p̃fatis sũ. quȩ utrasq discipulas suas ĩfiliarũ. loco
nutriebat. uocabat dicens. Mat᷑ ueni. mat᷑ ueni. Que mox cũ
alia eiꝰ discipula surrex̃. si c̃ utrisq referentib et multis res
eadẽ claruat. Et ego quoq in eodẽ tpre agnoui. Cũ ciria
noctis mediũ lecfulo iacentis adsisterent. subito celitꝰ lux
emissa. om̃e illiꝰ cellule spaciũ impleuit. et splendor tant:
claritatis emicuit. ut corda affistenciũ ĩ estimabili pauoro
pstringeret atq ut pꝰ ipse referebatit. om̃e in e corpꝰ ob¬
ruesceret : et subtto ĩstupure remanerent. Cȩpꝰ nãq qͣsi¬

Expanded text:
tam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco tam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfatus sũ romuli. aliã quã p̾dixi ꝯdiscipulã suã magnis
uite meritis ante. ibat. Erat qͥppe mirȩ pacienrie. sume
nesestimant. ad huc ĩ ocuł sũm opificis alind ĩꝑfectionis
habent. Sic̃ sepe inꝑiti homines. nec dum ꝑfecta sculpta
sigilla ꝯspicimꝰ. etiã qͥͣsi ꝑfecta laudamꝰ. que adhuc arti¬
fia ꝯfiderat es limat. laudari iã audit. et tam̃ iã tinde¬
re meliorando ñ desut. Hec quã p̃diximꝰ romula ea
quã gͣco uocabulo medici parah sin uocant. molestiacor¬
porali ꝑcussa ẽ. multisq annis in lectulo decubans. pene
om̃i iacebat mbror officio destituta. nec tam̃ eadẽ eius
m̃tẽ ad inparienciã flagella ꝑduxerant: nã ipsa ei detri¬
m̃ta m̃bro facta fuerunt in crenita uirtutii. qͥa tanto sul¬
liritiꝰ adusũ oracionis suecrescebat. qͣnto et aliud qͥdlibet
agere nequaquã ualebat. Nocte qͥ quadã. eandẽ redẽp¬

Expanded text:
praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae ectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑ gͦ cũ rephensibił ceriut᷑. corripi debet. et despici non
deber. siuͦ rep̃hensionis nihil habet. uenerari sũoꝑe sicut
int̃cessor debet . S. ec ce multos cernimꝰ. qͥ ciũ sint meriti nes¬
cimus. Om̃s gͥ uenerandi st̃. tantoq necesse. ẽ. ut om̃ub te
speciosus nouit. Eodẽ tempore qͦ monasterũ petuit. anꝰ
quedã redẽpta nomine inscimoniali habitu ꝯstitiita. ĩ urbe
utara beate marie semꝑ uirginis eccłam manebat. Nec
illiꝰ erundins discipula fuerat. quȩ magnis uirturib
pollens. suꝑ p̃nestinos montes uitã heremiticã duxisse
ferebatur. Huic aut̃ redẽpte: duȩ in eodẽ. habitu disci¬
pule adherebant. una nomine romula. et altã quȩ nc̃ adhi
sup ẽ. quã quidẽ fptecee scio s nomine nescio Tres itaq
he ĩ uno habttaculo cõmorantes. morũ quidẽ diuicus
plenã s tam̃ reb paupereꝰ uitã ducebant. Hec aut̃ de qua

Expanded text:
Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam
Abbreviated transcription (Latin):
tune se pauꝑes offert̃. nẽ rogant nos. qͥ tr̃ ꝓ nob̃ intcessores
ueniant. Certe nos om̃ino rogare debłmꝰ. et tañt reganĩ
indentes qđ negare. ñ debentꝰ. qđ petim: quando patroni
st̃ qͥ petunt. Nolite gͦ miscdĩȩ tẽpora ꝑdẽ. nolite accepta
remedia disfimulare. ante supliciũ cogitate desuplicio.: uo
sũ qͦs libet in hoc mundo abiectos aspicitis. etiã si qͣ rep̃hen¬
sibilia eor. eẽ uideant᷑. nolite despicere. qͥa fortasse qͦs morũ
infirmitas uulnerat. inedicina pauꝑtatis curat. Quorũ si qua
st talia qͣ debeant uire rep̃hendi. hec si uultis adusũ ur̃ȩ in
merced flectitis. ut exipsis eor uicus cunuilent᷑ uob̾ ĩere¬
ñita pietatis. quatenꝰ panẽ parit᷑ detis. et u̾bũ. panẽ refectio¬
nis cũ uerbo correptionis. ut duo a uob̃ alint̾ta ꝑcipiat. qui
unũ querebat. dũ exterius cibo. et interiꝰ saciat᷑ eloquio.

Expanded text:
tune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores tune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectioniunum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dari decimas p̃cepit. redẽptor uͦ nirͣ ab his qͥ ꝑfectio¬
ne secunt᷑: omã dimitti iubet. Illa peccata carius iesecat.
redẽptor uͦ nr̃ in licitas cogitaciones dãpnat. Si gͦ moy¬
sen et ꝓphetas ñ audint. neq: siqͥs ex moriius surrexerit
rredent ei. qͥa hi qͥ leuiora legis p̃cepta ĩplere neglegunt.
saluardris nr̃i mandatis altiorib obedire qͣnͣdo ⁊ ualesit᷑:
et nimirũ ꝯstat. qͥa riũ implere dicta remiuunt. ei ꝓculdu¬
bio credere recusant. hec nos de ipsa rei geste ꝯsideraci¬
one dixisse sufficiat. s uos fr̃s km̃i et requie lalari et
penã diunis cognoscentes. sollerter agite. culparũ urarũ
int̾cessores querite. atq aduocatos uob̃ indie indicu pau¬
peres ꝓcurate. Multos et eni lazaros ncͣ habet isante ianuas
ur̃as iacent. atq hs indigent. que uob̃iã sanatis. coitidie
dem̃sa cadt̃. Serba cotuidie sacrȩ lectionis debent nos instru¬
uenimꝰ cotidie lazaros. et si ñ querimꝰ. cermmꝰ. Ecce ĩpor¬

Expanded text:
enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie devenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce impor
Abbreviated transcription (Latin):
lazari purgaũ ugnis iopiȩ. et bona diuitis remuneratit
felitas transeuntis uite. Illũ panꝑtas afflix̃. et tersit. istũ
habundancia remunerauit. et reppulit. Qui cũq gͦ bene
inhoc sclo habetis. cũ uos bona egisse recolitis. ualde de¬
int ipsis ptimesctte. ne ꝯcessa nob ꝓsperitas. eorũdẽ re¬
muneraciostt bonorũ. Et cũ quoslibet pauꝑes ñ nulli re
p̃hensibilia ppetrare ꝯ sincius. nolite despicere. nolite de¬
sperare. qͥa fortosse qđ suꝑfluuias tenuissi me. pͥuitatis in¬
quinat. samnus pauptati s purgat: de uob omino ꝑtinus¬
eite. qͥd ñnulla etiã male acta ꝙspera uita secina g̃. De ist
nͦ sollicite pensate. qͥa eor. nitã magistra pauꝑtas cruciat:

Expanded text:
purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quos superfluitas tenuissimae pravitatis inquinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnino pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est; de illis vero sollicite p
Abbreviated transcription (Latin):
noluit ei etiã qui surrex̃ exmortuis. eredẽ ꝯtẽpsit. Cũq
moy si uba sp̃italit᷑ intellegere ⁊tẽpsit. ad eũ de quo
dagandis allegoriȩ mistus succincte transcurrisse suf¬
ficiat. nc̃ adintuendã laciꝰ rei geste inoralitatẽ. animꝰ
recurrat. Homo qͥdã erat diues qͥ induebat᷑ purpura etbys¬
so. et epulabat᷑ cottidie splendide. Et erat qͥdã m̃dicus.¬

Expanded text:
ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo dagandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam m
Abbreviated transcription (Latin):
Recedite recedite. iħc uenit. Cũq intenderet quẽ idebat.
scã illa anima carne soluta ẽ̾ tantaq subito flagranria
miri odoris aspsaẽ. ut ipsa quoq suauitas cunctis ostenderet
illic auctorẽ suauitatis uenisse. Cũq corpꝰ eiꝰ. exmore mortuoe.
adlauandũ fuisset nudatũ. longo oracionis usu ĩ cubitis eiꝰ.
et genib camelorũ more. ĩuenta ẽ obdurata cutis eocere
Nec aut̃ gesta sunt. ante dñici natał diẽ. Quo tͥnsacto. mox
Et si sola uenio. sorore᷑ nram gordianã eui dimitto : cui sic̾
asserebat. tristiuultu iterũ dix̃. Ueni. gordiana et enĩ soror.
nr̃a int̾ laicas deputata ẽ. Quã uisionẽ mox molestia cor¬
poris secuta e᷑. atq ita ut dictũ ẽ. ante dñice apparicionis
diẽ. eadẽ molestia ingͣuescente. defuncta ẽ. Gordiana aut̃
mox ut soła remansisse se reꝑit. eiꝰ prauitas excreũ. Nam
ꝑmansert᷑. Quia uiata d̾nicã uocẽ.multi sunt uocati pauei

Expanded text:
ue in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excreviHaec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; permanserunt; quia, juxta Dominicam vocem, multi vocati, pauci
Abbreviated transcription (Latin):
N uerbis sacri eloquii fr̃s lemi. prius seruanda ẽ ueritas hys¬
torie et pꝰmodũ requirenda ẽ spĩtalis intelligentia allegoriȩ:
tũnc naniq allegoriȩ. fructus suauit᷑ cãpitur. cũ prius per
istoriã ueritatis radices solidant᷑. S qͥa ñnũquã allegoria¬
fudẽ edificat et istoriamor alitatẽ. nos qͥ auctore dõ iamfi¬
delib loqͥmur. ñ abre credimꝰ. si ipsũ loquendi ordine᷑ post¬
ponamus. quaturus qui fidẽ iã firniã tenetis. priꝰde allego¬
ria aliquid breuit audire debeatis. et qđ uob demor ali¬
tate bystoriȩ ualde e necessariũ. hoc inexposicionis nr̃e
ordine seruet᷑ extremũ. qͥa ea plerũq solent meliis recoli

Expanded text:
n verbis sacri eloquii, fratres charissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radicemoralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extrem