comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
planitiȩ dñm libenter auscultant: ad
hunc quandoq in monte sedentem subli¬
miter ascendant : Nam quorum ad hiuc
edomandis instruendisq: cordibus in¬
sistit : hos quasi stans quisitus ost labo¬
rantis affatur: Quos uero longo stu¬
dii spiritadis gercitio promptos lam¬
iamq acdociles inuenit hurlibertate
acdignitate magistri: quasi qui&us sal¬
uator residens mrstica quȩq: desuꝑnis
intimat: Quȩ spiritalium differentia
profectuum in israhelitice plebir est
liabitu pulcherrimiis & prerra figu¬
ris ubiuulgu somne quibur lib& uestib:
utens : inquattuor angulis palliorum
hia cintinas sibi fimbrias est facere
prȩceptum: sacerdotes quatuor ha¬
bere uestes. totidem misticis coloribus.
nnira uari&ate distinetas: pontifices
& ea quȩ sacerdoter & alia quattuor
indumenti genera: colorum quidem
eorundem : sed sublimioris gratia dig¬
nitatis: & auro interlucente corusca
& patriarcharum atq: ipsius dñi nomi¬

Expanded text:
planitie Domino libenter auscultant, ad planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomi
Abbreviated transcription (Latin):
que resurrectionis gloria dedicatur
insinuat : It alucas perquattuor uirtu¬
tes amplectitur carelinales: Beati
enim pauperes: qui pertem perantiã
amundi refrenantur in lec ebris :
Peati esurientes. qui sua fanȩ commo¬
niti esurientibus esse miserendum.
& ipsi periustitiam miserentur ut ua¬
lent: Namelemosynam qua xpo
non nostra donamus sed suc reddi¬
mus iustitiam recte dicitestatur
pral mista quiait: dis persiti dedit
pauperibus iustitia eius man& in secu¬
lum seculi Iusticia est enim qua sua
cuique tribuimus : nemini quicquã
debentes nisiut inuicem diligamus
Patiquiꝑ prudentiam interbonum
dinoscentes & malum : occidua flere
& ade tenna norunt anbelare
Becci quiper fostrtialineni side om¬
nia uclent moleftitolertre
igitur quinecdum consummate uistutir
arcem conscendere ualent generdir
interim perfectionis sunt beatitudine
perfouendi : quatinus abonis paulatim
admeliora ꝓgressi : Dum consistentẽ in

Expanded text:
quae resurrectionis gloria dedicatur, quae resurrectionis gloria dedicatur, insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui, sua fame commoniti, esurientibus esse miserandum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemosynam qua Christo non nostra donamus, sed sua reddimus, justitiam recte dici testatur Psalmista, qui ait: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Justitia est enim qua sua cuique tribuimus, nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus, . Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectperfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum potest impleri: ut seuice
inter odia cordium̃ in ter ꝓbra linqua¬
rum interiprar ꝑsequentium manus.
equadi inmo l&ior adhuc corde
uerscur Non adhoc nostri similes
ualent sedeorum qui ibant geuu
acula falsi sustinuere ꝓph&ȩ : q̃uos
deridens aiebat: clamate uoce maiore
dr enimest baal & forsitan loquitur
cut indiuersorio est. aut in itanere
autceste dormit ut & cit&ur: quantã
dedere stragem: qui oc tingenti simul
& quinquaginta sunt interempti
Verum quia bahal & non xp̃r incausa
erat : Nec inrisi gaudebant. Nec occisi
palmam sed poenam meruere per¬
ennem: gecundum hȩc enim faciebañ
ꝓph&is patres eorum: Penȩ gemplo
adhortatur est : qui auera dicentes
solent ꝑ secutionem pati: nec tamen
ideo ꝓph&e antiquitimore per secutio¬
nis dueritatis prȩdicatione defece¬
runt : Notanclum sane quia sicut
matheur ꝑ octo quas posuit beatitudi¬
nes octauam spei nostrȩ ꝑfectionem.

Expanded text:
praeceptum potest impleri, ut, scilicet, praeceptum potest impleri, ut, scilicet, inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc, corde versetur. Non ad hoc nostri similes valent, sed eorum qui ibant gaudejacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore, deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octinginti simul et quinquaginta sunt interempti! Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes, solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines, octavam spei nostrae perfectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
tes seruare non trepidat: quia odi¬
ant lic& hominer corde nerando
dilectum xp̃o corlȩdere nequeune: fe¬
parent & synaegoga depellant: xp̃r
inuenit & confirmat: Ex probrent
nomen erucifixi : ipsecã mortuos sibi.
conresuscitat. & consedere facit in ce¬
lestibur &eiecerint nomenuesrum
tam quam malum propter piliũ ho¬
minis Nomen uestrum quod dicit:
nomen xp̃ianorum significat quad
agentibur iudeirq: sȩpissime quantũ
adipsos memoriȩ abrasum & abhio¬
minibus est eiectum: pullaiam gisten¬
te causa odii. nisi propter filium ho¬
minis : quia uidelica nomen xp̃i ore¬
dentes. suum uoluerint sacere cogno¬
men: atq ideo nominis summi ꝑsecu¬
torer: hominum non imnerto nomi¬
ne notantur. Seatiinquit eritis.
cum uos oderint homines: docens
eos ab hominib: insectandos. sed ul¬
trahomines esse beandos. Caud&e
milladie & gultecte ecce enimmer¬
cesuestra multa in celo: non hoc aquo¬
lib& patiente. sed ab eo qui supo no
tantum mercedis intuiti pacitur.

Expanded text:
tes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis. Nomen vestrum quod dicit, nomen Christianorum significat, quod a gentilibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter Filium hominis, quia, videlicet, nomen Christi credentes suum voluerint facere cognomen, atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces vestra multa est in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur
Abbreviated transcription (Latin):
benius tangat memoriam comunis
in firmitas ut illam rep̾hensionem
aut obiurgationem non odium sed
misericordia prȩcedat ut siue ad
correctionem eius ꝓpt̾ quem id fa¬
cimus. siue adꝑuersionem ualuerit
nam incertus est eitus nostamen
desimplicitate oculi nr̃i securisi¬
mus. Si autem cogitantes nos m&¬
ipsos inueniremus in eo uitio in quo
est ille quẽ reprehendere paraba¬
mus: non reprebendamus neque
obiurgemus sed tamen congemesca¬
mus & non illũ obtemperandũ nobis
sed ad poriter conando inuitemus:
Paro ergo & magna necessitate
obiurgationes adhibendȩ sunt.
itqcamen ut &iam in his ipsis non
nobis sed dõ ut seruia mus instemus
pse enim finis ut nihil duplici cor¬
ele faciamus: auserenter trobem
deoculo nr̃o inuidentiȩ uol malitiȩ
uel simulationis : ut iudeamus eicere
festucam deoculo fratris

Expanded text:
bemus, tangat memoriam communis bemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem aut obiurgatmisericordia praecedat. Ut sive ad correctionem ejus, propter quam id facimus, sive ad perversionem valuerit nam incertus est exitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus, neque objurgemus, sed tamen congemiscamus, et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo, et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt. Ita tamen, ut etiam in his ipsis, non nobis, sed Deo, ut serviamus, instemus; ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nuel simulationis, et uideamus eicere festucam de oculo fratris
Abbreviated transcription (Latin):
iirem & odium. Odium est enim ipoe
inuserata : quasi quȩ u&iustate ipsa
tantum acceperit: ut merito appel
l&ur trabes Nieri autẽ potert
ut si irescarir homini uelis &iam
corrigi si autem oderis lominem
non poces eũ uelle cornigere. &ideo
in pos sibiledicitur ut festucam frox¬
tris oculo demat: qui suo tra beges¬
tat moculo : Hẏpocrita eiceprinũ
trabem deoculotuo & tunc per spicies¬
ut educas festucam deoculo fraotristim
Idest primo abste &pelle odium & de¬
inceps poteris iameum quẽdligiseme¬
dare. Et est uere multũ cauendum &
molestum hy pocritarum id est simula
torum genus: quicum omnium uitio¬
rum accurationes odio & libore sur¬
cipiant &iam consultores uideri se
uolunt. Et ideo pie caute que uigi¬
landum ẽ ut cum aliquẽ repreben¬
dere uel obiurgare necessitas coege¬
rit . primo cogitemus utrũ talesit
uitium quod num quam habui mus uel
cogitemus & nos homines ẽẽ & habere
potiusse : si uero habuimus & non ha¬

Expanded text:
tat atque odium. Odium est enim ira tat atque odium. Odium est enim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum acletur trabes. Fieri autem potest ut si irascaris homini, velis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est sitorum genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si vero habuimus et modo non ha
Abbreviated transcription (Latin):
puli quipuri homines s̃ negulam ꝑsoc¬
tionis sequantur. Quid autẽ indes ses¬
tucam in oculo fratristui. trabeautẽ
que in oculo tuo est non consideres
Et hoc ad superiora res picit ubicacũ
a coeco duci. id est peccantẽ apeccatore
castigari ñ posse premonuit Multi
enim suꝑbia uel odio filarginia uel
auaritia uel alio quolib& crimine
prȩuenti leuia haco aut nulla iudican¬
tes. Acerrime corripiunt eos quos
subita uideritt iraturbatos oculũ
mentis a solito puritatis statu quasi
festuca inruente mutasse atq inmne¬
mores dominici p̾cepti quoait. mali¬
tecondemnare & non condemnabimi¬
ni magis amant uituperare &dam¬
nare quã emendare atq corrigere
Et quomodo poter dicere fratrituo
frocter sine eiciam pestucam deoculo
tuo. ipse inoculo tuo trabemnoniudes
Hac cum fraetre agis si uerbi graetia
quod irte ille peccauit: tuodio repre¬
hendis: Quantũ autẽ inter festucã

Expanded text:
puli, qui puri homines sunt, regulam perfecpuli, qui puri homines sunt, regulam perfectionis sequantur. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia, vel odio, philargyria, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, laevia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu, quasi festuca irruente, mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo: Frater, sine, ejiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem non videns? Haec cum fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam
Abbreviated transcription (Latin):
dico. qui parce seminat: parre &i met&
&̾ qui seminat in benedictionib debene¬
dictionib: & m&&. Potest aũ & deomni¬
b: quȩmente manui lingua gerimus
accipi : quia tu reddes singulis inquit.
secundũ opera eorũ. Dicebat aũ
illis & similitudinem : tum quidpo¬
test caecus caecũ ducere nonne ambo
in foueam cadent Sensus huiusce
sententiȩ pend& & superiorib: ubi
declanda elimosina. & iniuria demit¬
tenda p̾cipitur. Site inquit ir a con¬
trr uiolentũ. &contra petentẽ pilar¬
giria cȩcauerit: ruquid tuamente
uitiata uitium eius curane potoris :
aut ille solus qui iniuriã fecit &n
tu &iam qui ferre nesciebas neur
reno ducere curtebas adlumen
Nonest dis cipulus suꝑ magisirum
ꝑ fectus aũ omniferit : si sit sicut magiser
eius. Simagister quiutiq: quasi dr̃ po¬
tuit non suas ulture. miurias sedip¬
sos maluit in secutores patiendo redde¬
re mitiores Eandem necesse est disci¬

Expanded text:
dico, qui parce seminat, parce et metet. dico, qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Dicebat autem illis et similitudinem: Nunquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foveam cadent? Sensus hujusce sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna et injuria dimittenda praecipitur. Si te inquit ira contra violentum, et contra petentem philargyria, caecaverit, nunquid tua mente vitiata vitium ejus curare poteris? aut ille solus, qui injuriam fecit, et non tu etiam, qui ferre nesciebas, reus reno, ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum. Perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister, qui utique quasi Deus potuit, non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est disci
Abbreviated transcription (Latin):
uel cũ incertum est qualis futurus sit
quinunc uel malus uelbonus appar&
Dimittite & dimittemini. date & dabi¬
tur uobis. Dimitterenos iniurias : clare
bene ficia iub& ut & nobis peccata e mit¬
tantur. &uita doiur &erna. Qua senten¬
tia breui seclgimia : cunctaes latissime
deconuersando cuminimicis mandauerat
cõnp̃ hendo concludit. Mensurtẽ bona mre
confersam. & coagitatam. & suꝑ esfluen¬
tem dabunt insinum ur̃m: Huic simile
est quod alibi dicit : ut ipsirecipiant uos
in xerna tabernacula: Noneni ƿaupe¬
rer ipsi. se dxp̃rmercedẽ his qui elimosinã
fecere redditurus ẽ: Quam tamen in
sinum dare dicuntur. quia ꝓmerendȩ
illius occasionem dedẽre cum uelegen¬
ter misere uel in ꝓbe seuientes. fostiorũ
sunt & tolerati patientia & beficientia
sustentati. & adipsam aliquotiens fidẽ
dulci gractia ꝓuocati. E adem quipƿe
men sura qua mensi fueritis remiti&ur
uobis Et a postolus adeltmosinam co¬
rinthios hortans: int̾ aliadicit: Hoc aũ

Expanded text:
us, cum incertum est, qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite et dimittemini, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his qui eleemosynam facere, redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem debere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficientia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, inter alia dicit: Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
seuerant. sed & eos quiab in iusticia
resipiscunt adfilios promissio¬
nippos nere declar& iter sa¬
nis quiolim iudeorum dorn
implebat. hodie populo natio¬
num inluxit. eo quod & ipse popu¬
lus filius sit abrahȩ credendo
in eum dequodicit a postolur
si autem uos xp̃i ergo abrache
men estis & sicut alibi digi¬
quodipse abraham sit pł
cumcisionis non histar
abrbȩ : Venitenim filus m¬
nis querere & saluar qđ perae
ocest quod alibi dicit: nonueniuocare
ustos. sed peccatores : Nius sane magis¬
ter quimurmurantibus turbis
sua mnysteria non dedign&ur &ponere
adeo scilic& peccatorum pȩnitentiam
non esse respuendam : ut ipse dĩfilius
obłianc maxime quȩ sendemsit desti¬
natus adterras  quiut pi&atis suȩ
nobis dispensationem inculc&. sepis¬
sime sefilium hominis appellat
commendans sollicite nobis: quod
factus est benigne pronobis :¬

Expanded text:
erseverant, sed et eos qui ab injustitia erseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et sicut alibi dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tanAbrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perieoc est quod alibi dicit: « Non veni vocare justos, sed peccatores. Pius sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
primo hoc u  legem ꝓstidart
de inde quod sibi remanserit deb&da
pcuperibus: acsic &ipse quia sibi m
r&in&. omnia sua dis persit &datp¬
peribus iustitia eius man& in seculun
seculi : & hȩc est sapiens illa stultitia
quam ilesũcomoro. publicanus qua¬
si fructum uitȩ leger& : raptaui deli¬
c& reddere : propria relinquere
uisibilia contemnere proin uisibilib:
&i aminori desiderare seipsum ab¬
negare. & eius quinecdum uideatur
dñi uestigia sequi concupiscere
Aitibs adeum : qui hodiesalur do¬
mui hiuic factaest: eo quod & ipre
filiursit abrahȩ : pilius abrahȩ
dicitur zacheur:non quia de eiur
strrpe generatus. sed quia eius est
fidem imitatus : ut sicut abraham
tertom. cognationem. domumq
paternam obspem future here¬
ditatis dño iubente deseruit. Ita
& ille quithesaurum incȩlis ad qui¬
rer& bona sua pauperib partien¬
da relinquer&: & puldire dicit
&ipse : ut non solum eos qui iusti ꝑ¬

Expanded text:
primo haec juxta legem reddere, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abrahdicitur Zachaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi p
Abbreviated transcription (Latin):
te &cumuiderent omnes
murmuyebant dicentes quod
ad hominem peccatorem deuer¬
tirr&: Mani festum est ud ȩos
semper gentium odisse salute :
Ecriptum est enim: sequenti uero
rabbato pȩne uniuer saciuitts
conuenit audire uerbum dñi.
iudentes autem turbas iudȩi
repl&i sunt elo & contra dice¬
bant his quȩ apaulo dicebattur:
Et alibi fideles &iam fratres ad¬
uersus a postolorum principem
disceptabant dicenter quare
inerdisti aduiros prȩputium
habentes & mandu casticum illis:
Eins autem ⁊ acheus dixit ad
dñm: Ecce dimidium bonorũ
meorum dñe dopauperibur
Es quid aliquem de fraudaui.
renobuis druplum: aliis calũ
mantabbeur minem peccatorem
persistens non solumse e pecca¬
tore conuersum sed &i i inter
perfectos probat esse conuer¬
fatum: Dicente enimdño si
uis ꝑfectur esse uadeuende
omnia quȩ haber & da paupe¬
nbus: Quisquis ante conuersio¬
neinnocenter uxit : omnia
conuo sur potest dare pauperib:
porquidl ua fraude sustulle

Expanded text:
cum viderent omnes, murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi, fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zachaeus dixit ad Dominum: Ecce, dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem,persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit,
Abbreviated transcription (Latin):
rus &atis tropeum crucis xp̃i roma¬
nis arcibus inferebas : quote diuinis
beatus co apostolustuus. uaselectio¬
nis & specialis magister gentium paulus
occurrens: eodem cbi consociatur est
anihið. quo omnis in nocentia omnir
pudor omnis que libertas subneronis
labonebat imperio Quius furor pom
nium uitiorum inplammatus ecersũ
inlune eũ usque torentom suȩ precipi

Expanded text:
rus aetatis, tropaeum crucis Christi Romarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis . VI. Ad quam beatus coapostolus tuus, vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praec
Abbreviated transcription (Latin):
cillam: Numquid aut iudicio pilati.
aut sȩuitia iudeorũ minor est uel in
claudio potestas. uel innerone crudeliar
uincebat ergo materia formidiuo eus
amoris: nec estimabas terror. ceden¬
cioperes. diligendos: Huneaũ intrepide
caritatir affectum iamtunc ꝓfecto
conceperas : quando ꝓfessio tui amo¬
ris in dñm trinȩ in terrogationis est
solilata mysterio: nec aliud abhac
mentistuȩ intentione quȩ sicũ est : quã
ut pascendis eius quem diligeres ouib:
cibum quo ipse ertes opimatus impende¬
res: Augebant quoq: fiduciam tuam
tot signa miraculorũ. tot donacha¬
ris matum atque &perimenta uirtutũ
ampopulos qui& circumcisione credi¬
derent erudieras : Iam ant hio cenam
eclesiam ubi primũ xp̃iani nominis
dignitas est orta fundaueras : iampon¬
tum galatiam. cappa dociam atque
bithiniam legibus euangelicȩ prȩdi¬
cationis impleueras: Nec ut lubius de
ꝓuentu operis. autdẽspatiotuȩ igna¬

Expanded text:
cillam . Numquid aut judicio Pilati, cillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas pavenceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, Galatiam, Cappadociam, Asiam atque Bithyniam legibus 325 evangelicae praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae igna
Abbreviated transcription (Latin):
esmagnam sibi uidebatur suscepirre
rlegionem que nullam rer puente
falsitate. Unde quantus eret pelia¬
gelio mundum distributis sibi teperũ
pastib: surcepissent bea tissimur p&rus
princeps a postolici ordinis ad aremro¬
mani destinatur imperii: Ut lux ueri¬
tatis quȩ in omnium gentium reuelaba¬
tur salutẽ efficatiur se ab ipso capite
ꝑtotũ mund corpur effunder& Quius
autem nationis homines in hac tunc urbe
non essent. autquȩ usquã gentes ignore¬
rent. quod roma didicirs& Hic concul¬
candȩ philo sophiȩ opiniones. hic dirsol¬
uendȩ enrit terenȩ sapientiȩ uanitates
Hic confutandus dȩmonũ cultus hi com¬
nium sacrilegorũ impi&as destruenda
m&uir & consorte glorieuȩ paulo apor¬
tolo aliarum adhue ecclesi arum ordi¬
nationib: occupato. siluam istã fremen¬
tium bestiarũ & turbulentissimȩ ꝓfun¬
ditatis oceanum constantior quam eũ
supermare gradererer ingrede ris
nec mundi dominã times romam : qui
in caiphȩ domo & paueres sacerdotis an¬

Expanded text:
atur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diagelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda,metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis an
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus operi maxime congruebat.
ut multa regna uno confedencrentur
prȩdicatione generalis quos unius te¬
ner& regimen ciuitatis. Hȩc aũ ciui¬
tas ignorans suȩ ꝓuectionis auctorem:
cũ pene omnib: dominarur gentibus.¬

Expanded text:
divinitus operi maxime congruebat, divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominar
Abbreviated transcription (Latin):
heatiperi sedem caput orbis effecta
latiur p̃sideres relegione diuina quã
dominatione terrena: Quãuis enim
multis aueta uictoriis. ius imperii
tui tenir marique ꝓtuleris minus
tamenest quod tibi belicus labor sub¬
nipotens quimiseri cordiã suam hu¬
mano generinum quã negauit. om¬
nesque in commune mortales ad cog¬
nitionem suiabundantissimus semꝑ
beneficiis erudiuit: Nolunta riam
erentium cȩcitatem. & ꝓcliuem in de¬
teriorne quitiam. secreliore consilio
& altiore pi&ate miseratus est: mit¬
tendo uerbum suum aequale sibi atque
co&erium : quod caro factum ita diuinã
natunm. nature uniuit humanȩ uelli¬
us adinfima inclinatio. nostrefier& ad
summa prouectio: Utautẽ huius ine¬
naptebilis gratiȩ. ꝑ totũ mundũ diffun¬
der&ur effectus Nomanum regnum di¬
uina puidentia prȩparauit : Cuius adeos
limiter in crementa ꝑducta sunt : quib
cuncturũ undique gentium. uicina &
contigua ess& uniuessitas: Disposito enĩ

Expanded text:
beati Petri sedem caput orbis effecta, beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subomnipotens, qui misericordiam suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque
Abbreviated transcription (Latin):
cnium quidem scãrum
sollem nitatum dilectissimi.
totus mundus est particeps: & uniur
fidei pi&as &igit: ut quic quid pra
lute uniuersoru gestum recolitur
cominunib: ubiq gaudiis celebr&ur
Uerumtcanen hodierna festiuitas.
pr&er illam reuerentiam quam toto
tenirrũ orbe ꝓmeruit. speciali & ꝓ¬
pria nr̃e urbis &ultatione uenerten¬
da est : ut ubi precipuorum apostolo¬
rũ glorificatus est exitus ibu ndie
martrrueorum sit l&itiȩ princi¬
patus. Istienim sunt uiri. ꝑ quor
cibi e suangelium xp̃i romares¬
plenduit. &quȩ erti magistia erro¬
ris facta er discipula ueritatis
Istis̃ scĩ patrestui ueriquepastores.
quite regnis cȩlestib: inserendam
multo melius multoque felicius con¬
diderunt quam illiquorũ prima
studio moeniorum tuorum sunda¬
menta locata sunt. E quibus is qui
tibi nomendedit fraternatecȩdefeda¬
istisunt quite adhanc gloniam ꝓuge¬
runt : ut gens scã populus electus ci¬
uitas sacerdotalis & regia ꝑracrõe

Expanded text:
Omnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedaIsti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram
Abbreviated transcription (Latin):
quio a quo nobis adoraendȩ diuinitates
fides. & coepit & ꝑman&: Quid tento glo¬
riorius uiro qui fidem secr&aꝰ inscruta¬
bilis loquendo edȩdit: uiuendo docuit:
paciendo firmauit᷑ Vt aũ confessionir
huius. quanta ess& magnitudo salua¬
tor ostender&: ait ei : beaturer si mon

Expanded text:
quio, a quo nobis adorandae Divinitatis quio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet? Quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo Salvator ostenderet, ait ei: Beatus es, Simon
Abbreviated transcription (Latin):
uiuebant: Grateis & morilucrum
quiatadi hac morte uicam sibi mer¬
cabantur &ernam: erat eis morilu¬
crum quorum corruptioni in cor¬
ruptio succedebat & clamna presen¬
tium temporũ. Iucra ꝑp&ua sequȩ¬
bantur : Sediam necessarium caris¬
simi reor : ut ꝓprias eorũ speciales
que urtutes. pro ut ariditas linguaȩ
nostre ingenuque tenuitar patitur¬
omino ut miseri cors dr̃ annuit prolo¬
quenur. Hic itaque ille est perur
creclendi fundamenta constituit: nã
ꝑ contanti dño quirerse ab hominib:
dicer&ur res pondit: tuer xp̃r filiur
piternus tudñe hominib: naturesho¬
mo qui in cogitabili maiestate dr̃er
nenorra ad parsionem ueniens ime¬
parribilis ꝑmaner apud patrem, Quis
igitur umquam intantum hoc in conpre¬
hense dẽitatis arcanum. humani sensus
adtollere potuiss& optucũ. nisi abure
p&ri sedutaris huiurfidei ueritar
redi arr& : quis meritorũ eius gloriã.
quamuis magno equi perare porsit elo¬

Expanded text:
vivebant, Erat eis et mori lucrum, vivebant, Erat eis et mori lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. Sed jam necessarium, carissimi, arbitror, ut proprias eorumque speciales virtutes, prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est Petruscredendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus piternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es ne nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit elo
Abbreviated transcription (Latin):
latino sermone dicuntur missi : quiergo
honorent missor manifestũ est eosho¬
norere mittentem : qum̃ dignitas quȩ
defertur ministris: illi sine dubio cu¬
ius ministrisunt x hib&ur ut ait
ipse saluator ad discipulos suos: qui
uos audit meaudit & quiuos recipit
merecipit. Verebeata a postolorũ
merita in quib: se xp̃s & recipi prȩdi¬
cat & audiri: Reatinihil ominus &
illis quorum deuotio delata a postolis
recurrit in xp̃m Tenentes itaque
fratres tantȩ huius ꝓmissionis fi¬
dem. Desupplicis patrum nostrorũ
ꝓxp̃i confessione susceptis. fidelibus
gaudiis gultemus : qnm̃ quidemar¬
trrum morte l&atur masti resnon
dubitat cum xp̃o regnare postmor¬
tem NNos uero ecclesiarum omniũ
reuerentissimos patres. p&rumdico
& paulum pussimis studus honore¬
mus quibus xp̃i prȩstante gractia
factus est hodie de more natalis
quib: finis uitȩ uiuendi in itium dedit:
quibus ut ait apostolus paulus. uiuere
xp̃r erat & mori lucrum: Eretutiq

Expanded text:
Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit . Vere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat et audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, de suppliciis patrum nostrorum, pro Christi confessione susceptis, fidelibus gaudiis exsultemus: quoniam qui de martyrum morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus, Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait apostolus Paulus, vivere Christus erat, et mori lucrum. Erat utique
Abbreviated transcription (Latin):
Lorio sissimos xp̃ianȩ fidei
principes annuis sollemnitatib:
nentes fratres carissimi
ipsum dnm ac dm̃ nr̃m.
quihuius auctor est fidei: debita re¬
logione ueneramur: A postolinã q

Expanded text:
loriosissimos christianae fidei principes annuis solemnitatibus honorantes, fratres carissimi, ipsum Deum ac Dominum nostrum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namq
Abbreviated transcription (Latin):
turi urte hiuus ucciduȩ ꝑceptio fiero
pelicitatir &erne: Preciora ergo est
incons pectudñi morr scorumeius
nec ullo erudelitatis genere destnui po¬
test sacrto mento cruoir xp̃i funda¬
tarelegio: Nonminuitur ꝑsecutio¬
nib ecclesia sed augour. e semp
dominicur ager seg&e ditiono ꝑ¬
uestitur dum grona quȩ singula
cadunt multiplicata nascuisur:
Vnde duo ista prȩcla radiuini se¬
minis germina. in quantã sobolem
pullulariñ beatorũ marti rummilia
ꝓtestantur quȩ a posto licorum ȩmu¬
ambierunt : & quasi & multarum ho¬
nore gemmarum. conserto uno
presidio dilectissimi. diuinitus nõb
ad exemplum patientiȩ & confirmati¬
onem fidei prȩparacto uniuers aliter
quidem inomnium scorum comine¬
moratione l&andum est : sed inhorũ
excellentia patrum merito est & ul¬
tantius gloriandum quos gratia di
intantum apicem inter omnia ecle¬
siȩ membra prou&it : ut eos incorpore
cuicaput xpr est. quasi geminũ consti¬
tuerb lumen oculorum: Dequorum

Expanded text:
o fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundareligio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia martyrum protestantur; quae apostolicorum aemuambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno VII. De quo praesidio, dilectissimi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iam amplius diligit Timereenim
seruorum est: diligere filiorum
Timor sub necessitate est dilectio In
libertecte : Qui intimore seruie dõ
proptertimorem: Non uult ergo ds̃
uttimeatur ab hominibus quasi dñs
sed diligatur quetsi pacter : qui adoptio¬
nis spudonauit hominibus: Namsi con¬

Expanded text:
 diligit. Timere enim servorum est, diligere autem filiorum; timor sub necessitate est, dilectio in libertate. Qui in timore servit Deo, propter timorem. Non vult ergo Deus, ut timeatur ab hominibus quasi Dominus, sed ut diligatur quasi Pater, qui adoptionis spiritum donat hominibus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo cognoscitur uxcris plena
dilectio Uxor neminem deb& sapi¬
entiorem putare quam uirum suũ
& sisit alter sapientior tamen illa
sapientiorẽ esse alterum intellege¬
re non deb&: Uxor neminem for¬
tiorem deb& putore quam uirũ suũ¬
tellegere non deb& alterũ fostiorẽ :
Vxor neminem deb& formosiorem¬
Perfectum enim odium & ꝑfectus amor
rerum iudicium non cognascit : Vt¬
puret si ꝑfecte odies aliquem quedia cũ¬
que fuerint apud illum. omnatibi dis

Expanded text:
noscitur uxoris plena dilectio? Uxor neminem debet sapientiorem putare quam virum suum, etsi sit alter ssapientiorem esse intelligere non debet. uxor neminem fortiorem debet putare, quam virum suumintelligere non debet alterum fortiorem. uxor neminem debet putare formosioremperfectum enim odium et perfectus amor rerum iudicia non cognoscunt. nam si perfecte hodias aliquem, qualiacumque fuerint apud illum, omnia tibi mala
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apudeum placent tibi siue quȩ loqui¬
tur siue quȩ agit: & simala sunt tamen
tibi bona uidentur: Ergo &uxor siui¬
dens diquem dixerit. quam sapiens
uir utinam uirmeus tedis ess&. lam
amor ensminus hab& aliquid deper¬
fecto amore : siuidens aliquem dixerie
quam formonsus homo utinam uir me¬
us talis ess&. lamamor eus minus hab&
aliquid de ꝑfecto amore & ꝓqucnta par¬

Expanded text:
sunt apud eum tibi placent, sive que loquitur, sive que agit. nam etsi mala sint, tamen tibi bona esse videntur". tertio idens aliquem dixerit: quam sapiens vir, utinam vir meus talis esset! jam amor ejus minus habet aliquid de perfecto amore. Sic equam sapiens vir, utinam vir meus talis esset! jam amor ejus minus habet aliquid de perfecto amore. Sic et a
Abbreviated transcription (Latin):
quodam plius am& quam eum : Proquan
tt anima diligere dm̃ Idest certissimũ
animum hebere inueritte : & firmũ¬
osse infide: alius est enim amorcordis¬
& alius amoranimȩ : Amor cordis quo¬
dam modo carnedis est : ut &ici carnali¬

Expanded text:
quod amplius amet quam eum. Pro quantcorde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor cordis, alius animae. Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam carnali
Abbreviated transcription (Latin):
ratio quod uenerabilemhanc
pente costen diem nonminore
l&itia celebremus quam scm̃
pascha cureuimus : & quod eadẽ
deuotione huius sollemnitatis obser¬
.uantiam decurrimus sicut illius ob¬
sequia festiuitatis mpleuimus: Tunc
enim sicut modo fecimus ieiunauim
sabbato uigilias celebrtuimus one¬
tionib ꝑ noctanter institimus: unde
necesse e similis obseruantia similẽ
l&itiam subsȩquatur Est leitia pla¬
ne consimilis, tunc enĩ ab inperir
re sur gentẽ sus cepimas saluatorem
ieiuni paracliti desideramur au¬
uentum In omnib: enu dr̃ saluci pre¬
di huomanȩ Tuncenim nob x
resurgendum tastant saluator
apenuit modo nobis adregnandum
paralitur celestia neseraui ⁊ e
quim den quasi ꝓfeccum gradibur
tune demorte aduttã dedicimusr¬

Expanded text:
ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus
Abbreviated transcription (Latin):
adsinistramn uero constituentur
hȩdi tiecesse est ergo pastem ouiũ
primus agnus obtineat & secutur
mmaculato gragi locũ dix inmaculatus
anticip& sicut ait iohannis in apochalip¬
si dicens hi sunt quisecuntur agnũdiꝰ
quocũq uadit quise cũ mulierib: non
comquinauenunt: Nefert ergo ꝓ¬

Expanded text:
ad sinistram vero constituentur ad sinistram vero constituentur haedi. Necesse est ergo partem ovium primus agnus obtineat, et secuturo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
quiprius quã redir& adcelor ꝓmi¬
sit discipulis suis dicens. Cum autẽ
ascendero rogabo patremeum &
mitt& uobis alium paraoditũ qui
uobis cum sit ineernum sp̃m ueritatis
Vn de credendum est ad patre ꝑue¬
nisse xp̃m. Cumuidemus ad aposto¬
lor descendirre parcclitum, Creden¬
meo sede ad dex tera meam. Secur¬
dũ consu&iidinem nostreõ illi confes¬
sus orpestur qui aliquo opere ꝑfec¬
to. uictor adueniens honoris groa¬
lum superans resurrectione sua
inferna reseraens: tam quã ꝑfecto
opere. adcelos uictor ueniens : au¬
dit adõ patre. sede add& tent̃ mea
Nec mirum siunius sedis oppestur
filio consersus apatre: quiunius est
substantiȩ natura cum patre: Cur
autem addeterã filius ẽẽ dicatur.
moueat aliquem fortasse : lic& enĩ
dignitatis gredur nsit ubi plenitudo
diuinitatis est. tamen ideo add&xte¬
pcom sed& filius tiquo prȩferaotur
patri sedne inferior eẽ credatur
&ideo addextert̃ filius quia secun¬
dum euangelium add& tent̃ oues

Expanded text:
qui priusquam rediret ad coelos promisit discipulis suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Paracletum. Credenmeo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris gralum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram Filius, quia secundum evangelistam ad dexteram oves,
Abbreviated transcription (Latin):
phano prȩdicatur: primo omniũ
ds qui incorporalis est & inuisibilis¬
sedere aut stare quomodo potest:
Deinde aut quali subsellio sedeat
dr̃ qui infinitus est & immensus

Expanded text:
atur. Primo omnium Deus qui incorporalis est et invisibilsedere aut stare quomodo potest? Deinde autem quali subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ xp̃o filio thronisui offert sul¬
limem consersũ : & honoris gretia
ad dectera᷑ sui illũ gerna sede cons¬
tituit legimus aũ in actib aposto¬
lorum dicente beato stephanocũ
lapida r&ur aiudȩis ecceuideo cȩ¬
los aꝑtos & stantem dnm ihm̃ ad
dex te ramdi. Uideamus ergo quȩ¬

Expanded text:
Deo Christo Filio throni sui offert sublimem consessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum aeterna sede constituit. Legimus autem in Actibus apostolorum , dicente beato Stephano, cum lapidaretur a Judaeis: Ecce video coelos apertos, et stantem Dominum Jesum ad dexteram Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
prrt mupai liabstu &quiesumiliat a altabit̾
& & hac conclusione maniseste clar&. prȩce¬
dentem dñiser monem t pice intellegen¬
dum: Nequeenim mox omnis qui se coram
hominib: & altat humili abitur : aut quise
in conspectu hominum humiliat & altabi¬
tur ab eis sede contrario nonnumquam
quise uel mapice dignitatis: uel in aliaquȩ¬
lib& adquirenda gloria iubleuat. usque
infinem galtari noncessat : Similiter
& humilis quilib& acuerecundus in sua
qua contemtus est usq aduitȩ terminum
mediocritate ꝑseuerat: &ideo quia iux¬
ta ueritatis sententiam. omnisquise in¬
caute demeritis adleuat. humiliabitur
adño. & qui ꝓuide se debene factis humi¬
liat & altabitur abeo In eundem ꝓculdu¬
bio sensum. prȩmissur sermo redemp¬
toris. quo primus innuptiis accubitus
queri uetat congruit.

Expanded text:
altabitur. altabitur. Et ex hac conclusione manifeste claret, praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus in sua qua contentus est usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta Veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de bene factis humiliat, exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quaeri vetat, congruit.