comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impar attile occurreret. ad belli ascine¬
rat societatem. Conuenitur ex utraq par¬
te in campos gathalaunicos. qui centũ
metiri. feruntur. Attila itaq pͥmo un¬
petu mox ut gallias introgressus est. Gũ
tum ẽẽt inquirit aruspicem. si quid sͥ
de belli sorte uenturum prediceret. Qui
arte demonica exta pecudum ꝑscrutãs
attile in fausta denunciat. Hoc tam̃ qnͣtu¬
lumcunq solatium fore. quod summus
tila uero dum ħ de echii ĩtitu. cuius
mortem sitiebat denuntiari putaret.
non dubitauit uł cum suorũ ꝑditione bel¬
lum comittere. dum modo echium suis
motib fortiter obsistent̾e posset extingue¬
re. Committit itaq pugnam iam die in
uesꝑum deuergente. ut si suꝑaretur ab
hostib umminentis se noctis tenebris occu¬
leret. Conueniunt hinc ⁊ in de fortissime
nationes conseruntur acies. fit bellum a¬
cre nimis ⁊ ꝑtinax quale uix ulla narrat
hystoria. Nec antea p̃liandi ardore quieue¬

Expanded text:
inpar Attilae occurreret, ad belli adsciveinpar Attilae occurreret, ad belli adsciverat societatem. convenitur ex utraque parte in campos Catalaunicos, qui centum metiri, feruntur. Attila itaque primo impetu, mox ut Gallias introgressus est, Gundtum esset, inquirit aruspicem, si quid sibi de belli sorte venturum praediceret. qui arte daemoniaca exta pecudum perscrutans Attilae infausta denuntiat, hoc tamen quantulumcumque solacium fore, quod summus tila vero dum haec Aetii interitu, cuius mortem sitiebat, denuntiari putaret, non dubitavit vel cum suorum perditione bellum committere, dummodo Aetium suis motibus fortiter obsistentem possit extingvere. committit itaque pugnam iam in vesperum die vergente, ut, si superaretur ab hostibus, inminentis se noctis tenebris occuleret. conveniunt hinc et inde fortissimae nationes, conseruntur acies, fit bellum acre nimis et pertinax, quale vix ulla narratur historia. nec ante a proeliandi ardore quieve
Abbreviated transcription (Latin):
cia quam armorum fortitudine hostes
callebat. non sibi tutum fore. si gothi qui
intra gallias morabantur. romanis auxilio
iungerentur amicum se gothis simulans
aduersus romanos se asserit p̾liaturum.
gothos eoꝵ uidelicet hoste se pollicetur ar¬
ma moturum. Agebat itaꝙ hoc u̾suta bar¬
baries quatinus si posset sibi hos a societa¬
te diusdere. facilius utrosq singulari cer¬
tamine ꝓculcaret. Quas echius uersucias.
eus non minou acumine p̃uidens. legatos
ad theodericum qui eo temꝑe suꝑ gothos
apud tolasam regnabat dirigit. qui cũ
eo pacis federa sociarent. Annuit iuxtae
thii uotum romanoꝵ legatos theodericus
iuingitq cum eis non minus ꝓspiciens si¬
bi. firmissimum fedus ꝓ mitͥntq se parĩt
pugnaturum. fuere int̾ea romanis auxi¬
lio burgundiones. halani cum sangibano
rege suo. franci. saxones. riparioli briones.
sarmate. armoricani. lititiani. ac pene to¬
cius populi occidentis. quos om̃s echius. ne

Expanded text:
ilii astutia quam armorum fortitudine hostes ilii astutia quam armorum fortitudine hostes callebat, non sibi fore tutum, si Gothi, qui intra Gallias morabantur, Romanis auxilio iungerentur, amicum se Gothis simulans adversum Romanos se asserit proeliaturum RGothos, eorum videlicet hostes, se pollicetur arma moturum. agebat itaque hoc versuta barbaries, quatenus, si hos posset a societate dividere, facilius utrosque singulari certamine proculcaret. quas eius astutias Aetius non minori acumine praevidens legatos ad Theodoritum, qui eo tempore Gothis apud Tolosam regnabat, dirigit, qui cum eo pacis foedera sociarent. annuit iuxta Aetii votum Romanorum legatis Theodoritus iungitque cum eis non minus sibi prospiciens firmissimum foedus promittitque se pariter pugnaturum. fuere interea Romanis auxilio Burgundiones Alani cum Sangibano suo rege, Franci Saxones Riparioli Briones Sarmatae Armoriciani Liticiani ac paene totius populi Occidentis, quos omnes Aetius, ne
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum omnium metꝰ quib uulgatus e¬
rat. Namq suꝑb incessu huc atq illuc se¬
circumferens. ut elati potñtia ip̃o quoq
motu corporis appareret. Bellorũ quidem a¬
mator. sed ip̃e manu temꝑans consilio uali¬
dissimus. supplicantib exorabilis ꝓpituis
infide semel receptis. forma breuis lato
pectore. capite gnͣdiori. minutis ocłis rara
barba. canis asꝑsus. suno naso. teter colo¬
re originis sue signa restituens. Erant si¬
quidem eius subiecti dominio. rex ille ge
pidarum famosissimus ardaricus. Wala¬
mir etiam gothoꝵ regnator ip̃o cuiser¬
uiebat rege nobilior. fortissime nichilo
minus gentes. Marcomanni. sueni. Qua¬
di. preterea heruli. turgilingi siue rugi
cum ꝓpͥis regulis. alieq p̃ter hos barbare
nationes. mnaquilonis finib commoiã¬
tes. Hoium omnium atula suꝑb imꝑio.
qͣnqͣm uirium robore facile se adipisci
putaret quod cuꝑet. non minori tam̃ astu

Expanded text:
terrarum omnium metus, quo vulgatus eterrarum omnium metus, quo vulgatus erat. Namque superbus incessu huc se atque illuc circumferens, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret; bellorum quidem amator, sed manu temperans ipse, consilio validissimo, supplicantibus exorabilis, propitius in fidem semel receptis, forma brevis, lato pectore, capite grandiori, oculis minutis, barba rarus, canis aspersus, simus naso, teter colore, originis suae signa referens. Erant siqpidarum famosissimus Ardaricus, Walamir etiam Gothorum regnator, ipso cui tunc serviebat rege nobilior, fortissimae nihilo minus gentes Marcomanni Suevi Quadi, praeterea Eruli Turcilingi sive Rugi cum propriis regulis aliaeque praeter hos barbarae nationes aquilonis in finibus commanentes. horum omnium Attila superbus imperio quamquam virium robore facile se posse adipisci putaret, quod cuperet, non minori tamen cons
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita
O maruanus quadrage¬
simus octamis ab au-¬
gusto orientali aule p̃¬
ficitur imꝑator. Ceterum ualentiniani tem¬
ꝑa. huius uel suꝑioris imꝑatoris curciculis
ascribuntur. Igitur ualentinianus occiden
genserico Wandaloꝵ rege firmauit. certis¬
q spaciis affrica inter utrosq diuisa est.
Gensericus uero dum uerum successu tu¬
midꝰ etiam apud suos suꝑbiret ualida ad
uersus eam suorũ conspiratio facta est. Quoꝵ
molitionem detecta diuersis ab eo excrucia¬
ti int̾iere suppliciis. Horum siquidem fu¬
neribus non mrnus uiroꝵ amisit. qͣm si
exuꝑatus belli certamine fuisset. Interea
rex hunorum attila dum eum tr̃e bella
regnum intra pannoniam daciamq gere¬
ret. macedoniam. Misiamq ⁊ achaiam
utrasq etiam grecias immanissima rabie¬
ut dictum ẽ. deuastaret. bel lam suum ger¬
itaq fortissimarum gentium qͣs sibi sub¬
iugauerat p̃sidio. ad occidentale imꝑium
demoliendum animũ intñdit. Cuius ex

Expanded text:
o ab Urbe condita  Martianus quadragesimus octavus ab Augusto Orientali aulae praeficitur imperator. Caeterum Valentiniani tempora, hujus vel superioris imperatoris curriculis adscribuntur. Igitur Valentinianus occidui Genserico rege Vandalorum firmavit, certisque spatiis Africa inter utrosque divisa est. Gensericus vero, dum de rerum successu tumidus eversus eum suorum conspiratio facta est; quorum molitione detecta diversis ab eo excruciati periere suppliciis. horum si quidem funeribus non minus virium amisit, quam si exuperatus belli certamine fuisset. Interea rex Hunnorum Attila, dum cum fratre Bleba regnum intra Pannonias Daciamque gereret, Macedoniam Misiamque et Achaiam utrasque etiam Tracias inmanissima rabie devastaret, Blebam suum geritaque fortissimarum gentium, quas sibi subiugarat, praesidio ad occidentale demdemoliendum animum intendit imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
in suml bibisset. eruptione sanguinis
qui es denarib solitus fuerat effluere¬
suffocatus ⁊ exunctus est. Eãdem
deniq ap̃ constantinopolim nocte

Expanded text:
inus quiesceret, eruptione sanguinis, qui ei de naribus solitus erat efflueresuffocatus extinctus est. eadem denique apud Constantinopolim nocte
Abbreviated transcription (Latin):
quias. fame. peste desꝑatione formicline
terunt. Captumq ilico capitolium su̾erat. nisi
clamore anseris exitatus mallius restitisset.
Qui cum du eos obsiderent. ⁊ iam romam
fame laborarent fragm̃ta panum ꝓ lapidib
gallis iecerunt. Quamobrem accepto auro
cesserunt. Sed secutꝰ eos canullus ita cecidit.
ut ⁊ aurtm quod his datum fuerat ⁊ omĩa
que ceꝑant militaria signa reuocaret qͣm¬
uis eos pridem gͣuissime cecidisset. Ita tercio
triumphans urbem ingressus est. ⁊ appellat᷑
est sod̃s romulus. qͣi ⁊ ip̃e patrie conditor
Igitur dum idem galli capitolium obsiderẽt.
Gauis fabius flamen quirmał sollemni die
gabinatus. doiso suo sacra p̃ferens. ꝑ hostiũ.
tentoria. ad quirmalem montem contendit.
⁊ celebrato sacrificio rediit. Cura ħ tempora
philosophꝰ his fuisse temporibus ꝑhibetur.¬

Expanded text:
quias fame et peste, desperatione et formidine, quias fame et peste, desperatione et formidine, terunt. Captumque illico Capitolium fuerat, nisi clamore anseris excitatus Manlius restitisset. Qui cum diu eos obsiderent, et jam Romani fame laborarent, fragmenta panum pro lapidibus Galli projecerunt. Quamobrem, accepto auro x Urbe recesserunt, sed secutus eos Camillus ita cecidit, ut et aurum, quod his datum fuerat, et omnia quae ceperant militaria signa revocaret, quamvis pridem eos gravissime cecidisset. Ita tertio Camillus triumphans Urbem ingressus est, et appellatus est secundus Romulus, quasi et ipse patriae conditor. Igitur cum iidem Galli Capitolium obsiderent, C. Fabius Dorsuo flamen Quirinalis solemni die Gabinatus sacra perferens, per hostium tentoria ad Quirinalem montem contendit, et celebrato sacrificio rediit. Circa haec tempora philosophus his fuisse temporibus perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
obsiderent legatos romanorum qui tunc
tione ꝑ moti. elusini opꝑidi obfidione dimis¬
sa. totis uiribus romam contendũt. Hos ita
ruentes fabius consul com exerciti excepit.
nec tam obstitit. imo potuus ille hostilis
impetus romanos qͣi aridam segetem succidis.
straiit ⁊ transuit. Testatur hanc fabii cla¬
dem fluuius hallia sicut fabioꝵ cremera.
Non enim facile aliauis similem ruinam ro¬
mane militie recenserz. etiam si roma in¬
penetrant. trucidant᷑ rigentes simulacron
modo in suis sedib senatores. eosq ꝑ incen¬
dia domoꝵ crematos. lapsu eulminum
suorum sepeliunt uniuersos. Cumq iã
eis humane uires omnino resistere non
possent apollinem delphicum consul¬
uerunt. Respondit deos secum ⁊ candi-¬
das puellas gallis pugnaturas. Tunc in
alpes niuib oppressus Brenno cum oiũ
suo deletus est exercitu. Igitur reliqͣm ui¬
uentutem quam constat iux mille homi¬
num tunc fuisse inarce capitolini montis

Expanded text:
obsiderent, legatos Romanorum qui tunc obsiderent, legatos Romanorum qui tunc tione permoti, Clusini oppidi 141 obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita ruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit, immo potius hostilis ille impetus, quasi aridam segetem succidit, stravit et transiit. Testatur hanc Fabii cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. Non enim facile aliquis similem ruinam Romanae militiae recenseret, etiam si Roma inpenetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedibus senatores, eosque incendio domorum crematos lapsu culminum suorum sepeliunt universos. Cumque jam humanae vires eis omnino resistere non possent, Apollinem Delphicum consuluerunt. Respondit deos secum et candidas puellas Gallis pugnaturas. Tunc in Alpibus nivibus oppressus Brenno cum omni suo exercitu deletus est. Igitur reliquam juventutem, quam constat vix mille hominum tunc fuisse, in arce Capitolini montis
Abbreviated transcription (Latin):
agroium uillarumꝙ uastata est. Tunc eilã
athalante ciuitas locris ad herens terre.
contigua repentino maris impetu ab scisa
atq in insulam desolata est. Athesiensium
quoq cuntatem misera pestis inuasit. ddiu¬
ꝙ de populata ẽ Post .xx. annos idem ueiẽ¬
tam rebellauerunt. Dictator contra ip̃os
missus est furius camillus. qui primum eos
uicit acie. mox etiam ciuitatem diu obsidens
cuniculis clam cepit antiquissimam ttalie
atꝙ clicissimam. Inuentamꝙ ibi statuam
unonis monete: iussit romam tͣusferri.
Uis exmilitibus ꝑ iocum interrogaui.
simulacrum an uellet ire romam. Respondit.
uolo. Postea cepit ⁊ faliscos nonminus nobi¬
eam cãm expulsus est ciuitate. Sehine ir
ruptio gallorum ⁊ incendium ur̃bis in se¬
quitur. Cui cladi audeat quisqͣm si p̃ aliqs
sentis inuiria. Igitur galli senones duce
Gremio. exercitu copioso ⁊ robusto nimis
cum urbem clusim que nunc tuscia dicitur.

Expanded text:
agrorum, villarumque vastata est. Tunc etiam agrorum, villarumque vastata est. Tunc etiam Atlante civitas Locridis adhaerens terrae, continuo repentino maris impetu abscissa, atque in insulam desolata est. Atheniensium quoque civitatem misera pestis invasit, diuque depopulata est. Post XX annos iidem Veientani rebellaverunt. Dictator contra illos missus est Furius Camillus, qui primum eos vicit acie: mox etiam civitatem diu obsidens, cuniculis clam cepit, antiquissimam Italiae, atque ditissimam. Inventamque ibi statuam Junonis Monetae jussit Romam transferri. Unus autem e militibus per jocum interrogavit simulacrum an vellet ire Romam. Respondit: volo. Postea cepit et Faliscos non minus nobieam causam expulsus est ex civitate. Dehinc ruptio Gallorum, et incendium Urbis insequitur: cui cladi audeat quisquam, si potest,sentis injuria. Igitur Galli Senones, duce Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
larum oppidorumꝙ assiduis roma nunciis
fatigaretur. Deinde ita iugis ⁊ corrida sicri¬
tas fuit. inp̃sentis tunc futuriq anni spẽ
gignendis cerre fructib ab negarit. his¬
uerunt. marimoꝵ auxiliorum manu stipan
te. Insuꝑ auxilium his p̃stabant. ueientes
⁊ rex uerentum tolymuius. Que ambe ci¬
uitates tam uicine urbi sunt. ut fidene uel
riuit sehis ⁊ uulsci. d mamercosmilio dicta¬
tore. ⁊ lucio quinto cincinnato magistro
equitum uicti. etiam regem ꝑdiderinit.
fidene uyo capte ⁊ excise sunt. Tanta in
ip̃is fidenis erat malorum animorum ꝙẜ
dtentio. ut uł domesticas dades suꝑfusa
form secus bella obluterarent. uel post dap̃¬
na bellorum inducias relaxatas. diuerse
pestes crlo terra ꝙ excandescentes incessabe¬
si infestatione corrumꝑent. His demꝙ tẽpo¬
ribus granissimo terre motu concufsa. sicilia
insuꝑ exestuanitib echue montis ignibus fa¬
uillisꝙ calidis cum detͥmento płi morumn

Expanded text:
larum oppidorumque assiduis Roma nuntiis larum oppidorumque assiduis Roma nuntiis fatigaretur. Dehinc ita jugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futurique anni spem gignendis terra fructibtes, maximorum auxiliorum manu stirpant. auxilium his praestabant Veientes et rex Veientium Tolumnius, quae ambae civitates tam vicinae urbi sunt, ut Fidenae velrunt se his et Vulsci. sed Mam. Aemilio dictatore et L. Quintio Cincinnato magistro equitum victi, etiam regem perdiderunt. Fidenae captae, et excisae. Tanta in ipsis Fidenis erat malorum animorumque contentio, ut vel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent, vel post damna bellorum inducias relaxatas diversae pestes coelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. His denique temporibus gravissimo terraemotu concussa Sicilia insula, exaestuantibus Aetnae mortis ignibus, favillisque calidis, cum detrimento plurimo
Abbreviated transcription (Latin):
gione consulum. emicuit agmen tyrannor
Duabus tabulis legum ad decem pͥores ad di¬
ditis. agentes in solentissimo fastu płi-¬
ma. die quo deponere magistͣtus mos
erat cum isdem insignibus ꝓcesserunt.
Sed̾o anno ex his appius claudius uer¬
ginii cuiusdam qui honestrs iam stipen¬
clus otra latinos in monte algido mili¬
tabat. filiam uirginem nomine. uergi¬
niam stuprauit. Quam obrem ad actus
uirginius pater dolore libertatis & pudo¬
re dedecoris ꝓ tractam obseruitutem filiã
inconspectu populi pius parricida ꝓ stra¬
uit. Qua populus necessitatif atrocitate
ꝑ motus. ⁊ ꝑiculo libertatis ammonitus.
montem auentinum occupauit armatus
ne tueri libertatem arius destirit nisi post¬
qͣm a decem turis sublata est. ip̃iꝙ damp¬
nati sunt. Anno ab urbr condita trecentesi¬
mo xᷤᷤ. ꝑtotum fere aunum tam crebri tã¬
ꝙ etiam gͣues in itałia terre motus fuerũt.
ut de in mim̃is quassationibus ac rumis uil¬

Expanded text:
tione consulum emicuit agmen tyrannorum, tione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima. Et die quo deponere magistratus mos erat, cum iisdem insignibus processerunt. Secundo anno ex his Ap. Claudius Virginii cujusdam, qui honestis jam stipendiis contra Latinos in monte Algido militabat, filiam virginem nomine Virginiam stupravit. Quam ob rem adactus Virginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris, protractam ad servitutem filiam, in conspectu populi, pius parricida prostravit. Qua populus necessitatis atrocitate permotus, et periculo libertatis admonitus, montem Aventinum occupavit armatus, nec tueri armis libertatem destitit, nisi postquam a decemviris potestas ablata est, ipsique damnati sunt. Anno ab Urbe condita 315 per totum fere annum tam crebri tamque etiam graves in Italia terraemotus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis vil
Abbreviated transcription (Latin):
odita. dum legati ab athemensib ꝓpter so¬
lonis leges deferendas missi expectarentur.
arma romana faines pestilentiaꝙ compe¬
stuit. Ip̃o autem trecentesimo. ⁊ altero an¬
no ab urbe condita. imꝑium consulare ces¬
sauit. ⁊ pro duob consulib decem facti ft̃.
qui suminam potestatem haberent. ⁊ con¬
stituendarum legum atticarum gr̃a nu¬
mero decem uiri nominati sunt. Queres
magnam rei publice ꝑniciem inuexit. Nam
pͥmus ex decem uiris cedentib ceteris. solꝰ
appius cdlaudius sibi otinuanit imꝑium.
Statimq alioꝵ comuratio subsecuta est.
ut more dtempto. quo insigne imꝑii pe¬
nes unum. potestas aũ ꝯmunis erat. om̃s
omĩa ꝓpͥis libidinibus agitarent. Itaq ĩ ter
cetera que in solentissime cuncti p̃sumebãt.
repente singłi cum duodenis fascibus cet̾is¬
ꝙ imꝑatoriis in signib ꝓcesserunt. ⁊ nouo
imꝓbe ordinationis incepto. ablegata reli¬

Expanded text:
condita fuit, dum legati ab Atheniensibus propter Socondita fuit, dum legati ab Atheniensibus propter Solonis leges deferendas missi exspectantur, arma Romana fames, pestilentiaque compescuit. Ipso autem trecentesimo et altero anno ab Urbe condita imperium consulare cessavit, et pro duobus consulibus decem facti sunt, qui summam potestatem haberent constituendarum legum Atticarum gratia, qui a numero decemviri sunt nominati, quod magnam reip. perniciem invexit. Nam primus ex Decemviris, cedentibus caeteris, solus Ap. Claudius sibi continuavit imperium. Statimque aliorum conjuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum, potestas autem communis erat omnibus, omnia propriis libidinibus agitarent. Itaque inter caetera, quae insolentissime cuncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus, caeterisque imperatoriis insignibus processerunt. Et novo improbae ordinationis incoepto, allegata lega
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lii fuit. ut ip̃e quoq consul ualernus ibi fu¬
errat occisus. ⁊ indignam deseruis inctoriã
etiam sua morte fedint. Sequitur annus
in quo cum uicto exercitu consul obsessus ẽ.
Nam mintium consulem ogresso p̃lio a e
qui. uulsciq suꝑauerunt. ⁊ fugientem in
algido monte qui ab urbe duodecimo fer¬
me miliario ab est. fame ferroq cinxerunt.
Actum infeliciter foret. niquintus cinicinna¬
tus p̃cipiuis ille dictator artam obsidiaͦnem
opp̃sso hoste soluisset. Qui reꝑtus inrure
quatuor iugerunt agrum possidens mani¬
bus suis colebat. Is cum inoꝑe ⁊ arans eẽt
inuentus. sudore det̾so ab aratro accersitus.
ad fasces. rogam p̃textam accepit. Mox sũp-¬
co honore instructoq exercitu cesis hostib.
uictor effectus exercitum liberauit uigumq
boum equis imposuit. uictoriamq qͣi stiuam
tenens sb̃iugatos hostes p̃se primus egit.
Anno qui ꝓximus cercentesimo fuit aburbe

Expanded text:
praelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fupraelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam sua morte foedaverit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minutium cos. congressi praelio populi Equi Volscique superarunt, et fugientem in Algido monte, qui ab Urbe XII ferme milliario abest, fame ferroque cinxerunt: actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, arctatam obsidionem, oppresso hoste, solvisset. Qui repertus in rure, quatuor jugerum agrum possidens manibus suis colebat. Is cum in opere et arans esset inventus, sudore deterso, ab aratro accersitus ad fasces, togam praetextam accepit. Mox sumpto honore, instructoque exercitu, caesis hostibus victor effectus liberavit exercitum, jugumque boum equis imposuit, victoriamque quasi stivam tenens, subjugatos hostes prae se primus egit. Anno qui proximus trecentesimo ab Urbe
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad eunnciandam cladem reseruato. qui
ꝓpter etatem puerilem duci non potuerat
ad pugnam. Post ħ census est mnurbe habitꝰ.
gͦ post urbem conditam anno ducentesimo.¬
lxxxx. suspenso ad modicum bello gͣuis pe¬
stilentia que semper ibi raras inducias aut
factas intercepit. aut ut fierent coegit. ꝑuni¬
uersam ciuitatem incanduit uiolenter. ut
merito p̃cedente ꝓdigio celum ardere uisum
sit. qͣndo capud gentium tanto moiborum¬
igne flagrauit. Nam eo anno ebutum ⁊ ser¬
uilium ambos confules pestilentia consump¬
sit. militares copias plurima ex parte dfec̃.
multos nobiles p̃cipue plebem feda tabe dele¬
uit. quamuis iam etiam suꝑiore quarto
anno oborta lues eundem populum depopu¬
lata sit. Proximo dehinc anno. ciues exules
seruiq fugitiui. duce herbonio uiro sabino
inuaserunt incederuntq capitolium. Ubi
fortissime quidẽ ualerio consule ⁊ imꝑatore
obstitere uiniores s adeo atͦx. ⁊ gͣue discrim̃

Expanded text:
tum ad denuntiandam cladem reservato, qui tum ad denuntiandam cladem reservato, qui propter aetatem puerilem duci non poterat ad pugnam. Post haec census in Urbe habitus, ergo post Vrbem conditam anno CCLXL suspenso ad modicum bello grauis pestilentia, quae semper ibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito praecedente prodigio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto moigne flagravit. Nam eo anno Ebutium et Servilium ambos coss. pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles, praecipueque plebem, foeda tabe delevit, quamvis jam etiam superiore quarto anno oborta lues eumdem populum depopulata sit. Proximo dehinc anno cives exsules, servique fugitivi, duce Herdonio viro Sabino, Romam invaserunt, incenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem Valerio consule et imperatore obstitere juniores, sed adeo atrox et grave discrimen
Abbreviated transcription (Latin):
consule ⁊ fabio consulari. Marchus faburs
consul. oblatum sibi a senatu triumphum ac¬
ciꝑe recusauerit. eo qd̃ frater suus fortiter
faciens inilla p̃lii tempestate cecidisset. inqͥ¬
ens quia tantis rei plublice detmentis luctus
potius deberetur quam triumphꝰ. Gaio flauio
⁊ lutio uirginio consulib głosissima illa nu¬
mero ⁊ uirib fabiorum familia ueientanum
sortita certamen quantam rei publice oibitatẽ
occasu suo intulerit. in famibus usꝙ ad huc
uocabulis testes sunt fluuius cremera qͥ
ꝑdidit. ⁊ poita que misit. Nam eum sex¬
trecenti fabii uere clarissima romani status
lumina speciale sibi adu̾sus ueientes decer¬
ni bellum expetiuissent. ꝓmittentes senatui
⁊ ppło roinano ꝑ se omne certamen inplendũ.
Itaq ꝑ fecti sunt omẽs nobiles. ⁊ qui singłi
inagnorum exercituum duces esse deberent.
Dehinc inducti in insidias circũuentiq ab
hostibus om̃s ibidem sunt trucidati imno tan¬

Expanded text:
consule et Fabio consulari, M. Fabius consule et Fabio consulari, M. Fabius consul oblatum sibi a senatu triumphum suscipere recusarit, qfaciens in illa praelii tempestate cecidisset, inquiens: Quia tantis reip. detrimentis luctus potius debetur, quam triumphus. C. Fabio et L. Virginio coss. gloriosissima illa numero et viribus Fabiorum familia Veientanum sortita certamen, quantam reip. orbitatem occasu suo intulerit, infamibus usque adhuc vocabulis testes sunt fluvius Cremera, qui perdidit, et porta quae misit. Nam cum CCCVI Fabii vere clarissima Romani status lumina, speciale sibi adversus hostes Veientes decennii bellum expetivissent, promittentes senatui et populo per se omne certamen implendum, ita sunt profecti omnes nobiles, et qui singuli magnorum exercituum duces esse deberent. Dehinc deducti in insidias circumventique ab hostibus omnes ibidem trucidati sunt, uno tan
Abbreviated transcription (Latin):
nos sepe uicit. usq ad quintum miliariũ
urbis accessit oppugnaturus etiam patriam
suam legatis qui pacem petebant repucdliatis.
nisi ad eum mater ueturia ⁊ uxor uelunnia
ex urbe uenissent. quarum fiecu ⁊ p̃catione¬
suꝑatus. remouit exercitũ quem sub mouere
armis roma non poterat atꝙ: is socłs post tar¬
quinium fuit. qui dux contra patriam fuam
eẽt. In loco autem ubi orauerant. ara facta ẽ
rum abominam̃ta fames ⁊ pestilentia fesfam
urbem corripuere. Cessatum ẽ paulisꝑ a p̃liis.
cessatum tamen a moitib non est. Ueientes¬
⁊ ecrusci graues hostes adiunctis sibi finiti¬
morum coptis. mnbella surgentes. obuiis mar¬
co fabio ⁊ gneio Mallio consulib excipiuntur.
ubi post sacramentum iurationis. quo se
romani deuouerant. non nisi post uictonam
ad castra redituros adeo atrox certamen fuit.
⁊ uictis uictoribꝙ par fortuna: ut plurimo
exercitu amisso. occisis ꝙ inpugna mallio

Expanded text:
nos saepe vicit, usque ad quintum miliarium nos saepe vicit, usque ad quintum miliarium Vrbis accessit, oppugnaturus etiam pasuam, legatis, qui pacem petebant repudiatis, nisi ad eum mater Veturia et uxor Volumnia ex Urbe venissent. Quarum etiam precatione removit exercitum, quem submovere armis Roma non poterat. Atque hic secundus post Tarquinium fuit, qui dux contra patriam suam esset. In loco autem ubi oraverant, a marito suo rum abominamenta fames, et pesVrbem corripuere. Cessaum est paulisper a proeliis, cessatum tamen a mortibus non est. Veientes Etrusci graues hostes adiunctis sibi finitimorum copiis in bella surgentes obuiis M. Fabio et Cn. Manlio consulibus excipiuntur: ubi post sacramentum iurationis, quo se Romani deuouerant non nisi post uictoriam ad castra redituros, adeo atrox certamen fuit et uictis uictoribusque par forma, ut, amisso plurimo exercitu occisisque in pugna Manlio
Abbreviated transcription (Latin):
sar. sub dictature nomine ⁊ honore regnaue¬
rint. Dictator autem rome pͥmts fuit maichꝰ.
ualeris. magister equitum pͥmus. spurius
cassins. Sextodecimo anno pꝰ reges exactos
sequitur discessio plebis apatrib eum mar
co ualerio dictatore. delectum militum agẽ¬
te uariis ppłs strmulatus iniuriis. tanqł ase¬
natu ⁊ consulib p̃meretur. sacrum montem
insedit arnatus. Qua ꝑuitie qued atrocuis.
cum corpꝰ a capite desectum. ꝑditionem euus
ꝑ quod sprrabat meclitaretur. Munc ppł uibi
tbunos plebis qͣi ꝓpͥos iiclices ⁊ oefensores cira¬
ge ꝑsarum uidram uenit muros urbemq ue¬
stituit. Seq̃nti anni uulsci contra romanos
bellum p̃parauerunt. ⁊ iucti atie etiam. Co¬
dider̃t .xuiiͦi. anno postquam reges eieãti
erant. expulsus ex uibe quintus maraus¬
dux romanus qui couolos ceꝑat uulscoꝵ
ciuitatem. ad ip̃os uulscos contendit iratus.
⁊ auxilia contra romanos accepit. Ronia¬

Expanded text:
sar sub dictaturae nomine et honore imperavesar sub dictaturae nomine et honore imperaverint. Dictator autem Romae primus fuit M. Valerius; magister equitum primus Sp. Cassius. Sexto decimo anno post reges exactos, sequitur discessio plebis a patribus, cum, M. Valerio dictatore delectum militum agente, variis populus stimulatus injuriis, tanquam a senatu atque coss. premeretur, Sacrum montem insedit armatus. Qua pernicie, quid atrocius? cum corpus a capite defectum perditionem ejus per quod spirabat meditabatur. Tum populus sibi tribunos plebis quasi proprios judices et defensores creaPersarum rege, Judaeam venit, muros, urbemque restituit. Sequenti anno Volsci contra Romanos bellum praeparaverunt, et victi acie etiam Coabuerunt optimam. Anno 18 postquam reges ejecti erant, expulsus ab urbe Romanus dux Romanus, qui Coriolos ceperat, Volscorum civitatem, ad ipsos Volscos contendit iratus et auxilia contra Romanos accepit. Roma
Abbreviated transcription (Latin):
senuit. Quarto anno post reges exactos. sabim
collatis undiq copiis. magno apparatu belli io¬
mani tontendunt. Quo metu conff̾nati roma¬
ni. bellum parauerunt. Et de his triumphatũ
ẽ. Quinto anno post reges exactos. lucius ua¬
lerius ille bruti collega. ⁊ qͣter consul fatalit̃
mortuus ẽ adeo pauꝑ. ut collectis appło nũmis.
sumptum habuerit sepulture. quem mat̾ue
sicuti b̾tum ꝑ annum luxerunt. Nono anno
pꝰ reges exactos. cum gener tarquinii ad inuiriã
soceri uindicandam. ingentem collegisset exer¬
citum. noua rome dignitas est creata. que dic¬
tatura appellatur. maior qͣm consolatus. Cõdem
etiam anno magister eqiuitum factus est. qui
dictatori obsequeretur. Nec quicquam similius
potest dici quam diclatura antiqua. huic imꝑi¬
ali potestati. quam nunc tranquillitas ur̃a
ħ̾t. maxime cum augustꝰ quoq octouianus.
de quo postea dicemis. ⁊ ante eum gaius ce¬

Expanded text:
senuit. Quarto anno post reges exactos, Sabinisenuit. Quarto anno post reges exactos, Sabini undique corrasis copiis magno apparatu belli Romam contendunt; quo metu consternati Romani bellum paraverunt, et de his triumphatum est. Quinto anno post reges exactos P. Valerius ille Bruti collega, et quater Cos. fataliter mortuus est adeo pauper, ut collectis a populo nummis sumptum habuerit sepulturae. Quem matronae, sicuti Brutum, per annum luxerunt. Nono anno post reges exactos, cum gener Tarquinii ad injuriam soceri vindicandam ingentem collegisset exercitum, nova dignitas Romae creata est, quae Dictatura appellatur, major quam consulatus. Eodem anno etiam magister equitum factus est, qui dictatori obsequeretur. Nec quidquam similius potest dici quam dictatura antiqua huic imperiali potestati, quam nunc tranquillitas vestra habet, maxime cum Augustus quoque Octavius, de quo postea dicemus, et ante eum C. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ilico locutus ẽ. iͦur uenisset demiq dextram
que errauerat. igni qui mara erat. urencdam
suꝑposuit. uł uirgo clylia. que post exigu¬
um temꝑis interuallum. raptis uinculis.
aminirabili transmneati fluminis tyb̃is auda¬
seruituti recepto rege subiecti. eadem chyba
obses fuerat porsenne data. que uigiles fefel¬
lit. ⁊ concenso equo ꝑ tyb̃im romam intra-¬
uit. Statua equestͥs ei ex senatus consulto
data ẽ. Quadam die cum etrusci inurbem
romam irruerent ꝑ pontem subsilicium ty¬
b̃is. quidam oiatius codes. inpontis fronte
eis obstitit solus donec dissolutus pons ꝑ
ciues dirueretur ⁊ statim se cum armis in
tobim dedit. ac partter ⁊ hostium uictor
⁊ fiuminis. suꝑiecta etruscoꝵ tela uitauit. Ger¬
cio anuo post reges exactos. tarquimus cum
suscipi non posset inregnum. neꝙ ei porsenna qͥ
cum romanis pacem fecerat p̃staret auxiliũ
tusculum condidit. que ciuitas non longe

Expanded text:
sque illico, locutus est cur venisset, dextram denique, sque illico, locutus est cur venisset, dextram denique, quae erraverat, igni qui in ara erat urendam superposuit; vel virgo Cloelia, quae post exiguum temporis intervallum ruptis vinculis admirabili transmeatu Tiberis fluminis, audaservitutem recepto rege subjecti. Eadem Cloelia obses fuerat Porsennae data, quae vigiles fefellit, et conscenso equo per Tiberim Romam rediit. Statua ei equestris ex senatusconsulto data est. Quadam die cum Etrusci in urbem Romam irruerent per pontem sublicium Tiberis, quidam Horatius Cocles in pontis fronte eis obstitit solus, donec dissoluto ponte pars ejus dirueretur; et statim cum armis se in Tiberim dedit, ac pariter et hostium victor, et fluminis, superjecta Etruscorum tela vitavit. Tertio anno post reges exactos, Tarquinius, cum suscipi non posset in regnum, neque ei Porsenna, qui pacem cum Romanis fecerat, praestaret auxilium, Tusculum se contulit, quae civitas non longe
Abbreviated transcription (Latin):
taliter uictores recesserunt. Uno plus etrus¬
co cadente: Romanus uictor abiit. Brutum¬
romane matrone defensorem puclicitie sue
qͣi cõmunem patremꝑ annum luxerunt.
Ualerius publicola. spurium lucretium tri¬
cipitinum collegam sibi fecit lucretie patrẽ.
Quo morbo mortuo. it̃m horatium puluillũ¬
sibi collegam sumpsit. Ita roma pͥmo anno
quinq consules habuit. cum tarquinius
collatinus ꝓpt̃ nomen ex urbe cefsisset. Brut᷑
inp̃lio ꝑiisset spurius lucretius moibo mortu¬
us esset. Scd̃o quoq anno iterum tarqui¬
nius ut reciꝑetur in regnum bellum romanis
intulit auxilium ei ferente porsenna etrurie
rege tribq tontinuis annis trepidam urbe mn
terruit. concdusit obsedit. Et isi hostem. ua¬
lerius munus qui ad feriendum porsennam
ad eius castra atq tentorium descenderat. ⁊¬
sub regulum eius stipendia diuidentem. habi¬
tu purpurato. occidit regem arbitratus. captꝰ¬

Expanded text:
taliter victores recesserunt. Uno plus Etrustaliter victores recesserunt. Uno plus Etrusco cadente Romanus victor abiRomanae matronae defensorem pudicitiae suae quasi communem patrem per annum luxerunt. Valerius Publicola Sp. Lucretium Tricipitinum collegam sibi fecit Lucretiae patrem, quo morbo mortuo iterum Horatium Pulvillum collegam sibi sumpsit. ita primus annus quinque consules habuit, cum Tarquinius Conlatinus propter nomen urbe cessisset, Brutus in proelio perisset, Sp. Lucretius morbo mortuus esset. Secundo quoque anno iterum Tarquinius, ut reciperetur in regnum, bellum Rintulit, auxilium ei ferente Porsenna Etruriae rege, tribusque continuis annis trepidam urbem terruit, conclusit, obsedit; et nisi hostem, vel Mutius, qui ad feriendum Porsennam ad ejus castra atque tentorium descenderat, et subregulum ejus stipendia dividentem habitu purpurato occidit, regem arbitratus, captu
Abbreviated transcription (Latin):
lus esse uoluisset. alter eum. habeus potesta-¬
tem similem choerceret. Et placuit ne imꝑi-¬
um longius qͣm ꝑ annum haberent. ne ꝑdi-
uturnitatem potestatis in solentiores recdde¬
rentur: s ciuiles semꝑ essent. qui se post
annum scirent esse pͥuatos. fuerunt gͦ anno
pͥmo expulsis regibus consules. lutius umiꝰ.
brutus. qui maxime egerat ut traquiius
pelleretur. ⁊ tarquimus collatinus maritꝰ
lucretie. Sed atarquinio collationo statim
sublata est dignitas. Placuerat enim ne a¬
liquis in urbe remaneret qui tarquinius
uocaretur. Ergo accepto omi patrimonio suo
ex urbe nngrauit. ⁊ in loco ip̃ius factus est.
lutius ualerius publicolassul. Commouit
tamen bellum. urbi romane rex tarquinus.
qui erat expulsus. ⁊ collectis multis gentib¬
maxime truscorum. ⁊ uientum ut in regnũ
posset restitui dimicauit. In pͥma pugna
brutus consul. ⁊ arrunx tarquinii filius se¬
inuicem occiderunt. Romani tñ ex ea pugna

Expanded text:
lus esse voluisset, alter eum, habens potestalus esse voluisset, alter eum, habens potestatem similem, coerceret. Et placuit ne imperium longius quam annuum haberent, ne per diuturnitatem potestatis insolentiores redderentur, sed civiles semper essent, qui se post annum scirent esse privandos. Fuerunt ergo primo anno expulsis regibuBrutus, qui maxime egerat, ut Tarquinius pelleretur, et Tarquinius Conlatinus maritus Lucretiae. sed Tarquinio Conlatino statim sublata est dignitas. placuerat enim, ne quisquam in urbe remaneret, qui Tarquinius vocaretur. ergo accepto omni patrimonio suo ex urbe migravit et in loco ipsius factus est L. Valerius Publicola consul. commovit tamen bellum urbi Romae rex Tarquinius, qui fuerat expulsus et collectis multis gentibmaxime Etruscorum et Veientum, ut in regnum posset restitui, dimicavit. In prima pugna Brutus consul et Aruns Tarquinii filius invicem se occiderunt: Romani tamen ex ea pugna
Abbreviated transcription (Latin):
immersit. Pyopt̃ quam causam brutus pa-¬
rens ⁊ ip̃e tarquinii populum ꝯcitauit &
Barquinio ademit imꝑium. Mox exercitꝰ
rege oppugnabat. eum reliquit ueniens ꝙ
ad urbem rex. portis clausis exclusus
est ꝑ septem reges annis ducecentis. xliu
ad quintum decimum miliarium possi¬
derat. Garquinii sane temporbꝰ. castissi¬
ma Iudith holofernem ꝑ emit. His deuiq
temporib pẏtagoras philosophꝰ claruit.
qui samo oriunclus crotome deguit. no¬
uissime in metaponto obiit. ibiq sepiltꝰ
est. Sed romani quanta mala ꝑducentos.
ne ꝑtulerĩt. non solum unius regis expul¬
sio uerum etiam eiuratio regii nominis
fuisset inculpa ipsum solum oportuisset ex¬
pelli seruata regia dignitate meliorb Igit᷑
regibus urbe expulsis romani consulendũ
sibi. quam cuiꝗͣ. sue libertati dominandum
rati. consules creauerunt duos ꝓuno rege.
Quo hac de causa creati sunt. ut si unus ma¬

Expanded text:
immersit. Propter quam causam Brutus paimmersit. Propter quam causam Brutus parens etiam ipsius Tarquinii populum concitavit, et Tarquinio ademit imperium. Mox exercitusrege oppugnabat reliquit; veniensque ad Vrbem rex portis clausis exclusus est per septem reges annis ducentis quadragiad quintum decimum miliarium possideret. ma Iudith Holofernem peremit. || isdemque temporibus Pythagoras philosophus claruit, qui Samo oriundus Crotone decuit novissime Metapontum adiit ibique sepultus t. Sed Romani quanta mala per ducentone pertulerint, non solum unius regis expulsio, verum etiam ejuratio regii nominis fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli, servata regia dignitate melioribus. Igitur regibus Urbe propulsis, Romani consulendum sibi quam cuiquam suae lirati, consules creaverunt. Pro uno rege duo hac causa creati, ut si unus ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filie sue quam tarquinius habebat uxorẽ.
Eõdem terpore claudia quinta uirgo uestał̃.
crim̃ stup fecisse accusata est. At illa se pur¬
gare declignata humaniter. in uadum tyb̃is
inuasit imꝑnim. Quo temꝑe adrelaratio¬
nem cyri regis ꝑ sarum renersi sunt iero¬
solimam uidei ꝓlii. milia quadringenti.
Iste pͥmus ex cogitauit uiucla. taureas fu¬
niam euntibus non longe est ab urbe. icit.
suesso pometiam ꝙ sub egit. cum tuscis pac̃ẽ
fecit. ⁊ templum ioui in capitolio edificauit.
us eiꝰ sextus carquinnis. nocte armatus nobi¬
lissimam lucretiam. lucretii ticipitimi filiã
collatini uxorem ꝑuĩ stupͣsset. ea de inuiria
uim ꝙ quam oppressa ꝑtulerat. flens ac pudi¬
bunda conquesta ẽ. Golantibus illis ⁊ dicentibꝰ¬
non ꝑtinere ad inpudicitiam. illate molentie
crimen extͣneum. non enim animum honeste
impudica ex in se lucretie defendat exemplo.
ferrum quod ueste colebat subito uisceribus

Expanded text:
et filiae, quam Tarquinius habebat uxorem. et filiae, quam Tarquinius habebat uxorem. Eodem tempore Claudia quinta virgo vestalis ob crimen stupri accusata est. At illa sese purgare dedignata humaniter in vado Tiberis invasit imperium. Quo tempore ad relaxationem Cyri regis Persarum reversi sunt Jerusalem XLII millia quadringenti. Iste excogitavit primus vincula, taureas, funiam euntibus non longe ab Urbe est vicit: Suessamque, Pometiamque subegit. Cum Tuscis pacem fecit, ac templum Jovi in Capitolio aedificavit. us ejus Sextus Tarquinius nocte armatus nobilissimam Lucretiam Lucretii Tricipilini filiam, Collatini uxorem per vim stuprasset, ea de injuria vimque, quam oppressa pertulerat, flens ac pudibunda conquesta est. Solantibus illis non pertinere ad pudicitiam illatae violentiae crimen extraneum, non enim animum honestaea, inquit, impudica exin Lucretiae se defendet exemplo. Tum ferrum, quod veste celabat, subito visceribus
Abbreviated transcription (Latin):
Eo temꝑe ierłm. a nabugodonosor rege chal¬
deorũ subñsa est. Post hunc tullus fuscepit
imꝑium genitus ex nobili femina captino tñ
⁊ ancilla regnauit q annis .xxx.iiii. Hiue¬
intarquinii prisci regiaa donnienti xaput
ardere insum ẽ. Quod ꝓdigium dum tana¬
quil uxoi regis uidisset. eum inter liberose¬
ducatitt. sicꝙ ad regnum ꝑuenit. Quo regnã¬
te balchasar imꝑabat caldeis. sub quo dam¬
hel scripturam msticam inpariece legit t in¬
terp̃tatus ẽ. H quoꝙ sabmos subegit. ueren¬
tes p̃lio uictos nec domitos. Montes quiri¬
ualem uinimalem. Equilmum uibi aduuẽ.
fossas circa murum duxit. Primꝰ oĩum cen¬
sum ordinauit. qui aclhuc ꝑoibem terrarũ
incognitus erat. Sub eo roma omnib moen¬
sum delatis habuit capita octoginta inͣi.¬
milia enuuum romanoium cum his qui in
agͥs erant. Occisus ẽ scelere geueri sui tar¬
quinii suꝑbi. fiłii eius regis cui ip̃e successerat.

Expanded text:
Eo tempore Jerusalem a Nabuchodonosor rege ChalEo tempore Jerusalem a Nabuchodonosor rege Chaldaeorum subversa est. Post hunc Servius Tullius suscepit imperium, genitus ex nobili femina, captiva tamen et ancilla, regnavitque annos XXXIV. Huic Tarquinii Prisci gremio dormienti, caput ardere visum est. Quod prodigium cum Tanaquil uxor regis vidisset, eum inter liberos educavit, pro qua re ad regnum pervenit. Quo regnante Balthassar imperabat Chaldaeis, sub quo Daniel scripturam mysticam in pariete legit, et interpretatus est. Hic quoque Sabinos subegit, Veientes praelio victos, nec domitos fregit, montes Quirinalem, Viminalem, Esquilinum Urbi adjunxit, fossas circuti murum duxit: primus omnium censum ordinavit, qui adhuc per orbem terrarum incognitus erat. Sub eo Roma omnibus in censum delatis, habuit capita LXXXIV millia civium Romanorum cum his qui in agris erant. Occisus est scelere generi sui Tarquinii Superbi, filii ejus regis, cui ipse successerat,
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe iosias regnabat apd̃ hebreos. Contra
latmnos dimnicauit ⁊ uicit om̃s finitimos ⁊
potñtes tunc tuscie .xii. ppłos. in num̃is dci¬
dit oflictib. Auentinum montem ciitati
acdiecit. ⁊ ianculum atq hostiam ciuitatẽ
sup ͣ mare .xuͦi. miliario ab urbe roma ocli¬
dit .xxiiii. anno imꝑii morbo ꝑiit. hoc tñ
regnante rpidaurus est condita: que post¬
ea chyrachium ẽ nominata. Deinde regnum.
Priscus tarquimus accepit. Hic num̾um
sẽuatoꝵ cduplicauit. cicum rome edificauit.
ludos rͥomanos instituit. qui ad urãm me
moriam ꝑmanent. Uicit idem etiam Sabi¬
nos ⁊ non parum agrorum sublatum hisdem
romane urbis t̾ritorio uinxit pͥmusq triũ¬
phans romam intrauit. muros fecit ⁊ cloa¬
x. Dui. ꝑ ancifilios occisus est. regis eius cii
ip̃e successerat. Regnante tarquino Arion
mechimneus a delfino in tenarum dicitur
tͣnspoitatus. Tunc etiam massiba condita ẽ.

Expanded text:
tempore Josias regnabat apud Hebraeos. Hic contra tempore Josias regnabat apud Hebraeos. Hic contra Latinos dimicavit, et vicit omnes finitimos, et potentes tunc Tusciae XII populos innumeris concidens conflictibus. Aventinum montem civitati adjecit, et Janiculum. Hostiam civitatem supra mare XVI milliario ab urbe Roma condiditregnante Epidamnus est condita, quae postea Dyrachium est appellata. Deinde regnum Priscus Tarquinius accepit. Hic numerum senatorum duplicavit, Circum Romae aedificavit. Ludos Romanos instituit, qui ad nostram usque memoriam permanent. Vicit idem etiam Sabinos, et non parum agrorum sublatum idem Romae urbis territorio junxit, primusque triumphans Romam intravit. Muros fecit, et cloamo imperii anno per Anci filios occisus est, regis ejus, cui ipse successerat. Regnante Tarquinio Arion Methymnaeus a Delphino in Taenarum dicitur transportatus. Tunc etiam Massilia condita est.
Abbreviated transcription (Latin):
bani dicuntur ⁊ aburbe roma .xii. milia¬
ribus ab sunt. eosq uicit sexta congressio¬
ne. clade pessima. ueientes ⁊ fidenates. quoꝵ
alii sex miliaria absunt. aburbe. roma alii
xuiii. bello suꝑauit. Rursus pace difrupta
a romanis. ita eos deseruit ac decepit. ut in
medio feruoie certaminis cum exercitu suo
in ꝓximo colle osideret. Tunc ingeno usus
est rex romanus tullus hostiluis. ut dice¬
ret suo eum secessisse consilio. ob hoc ut
suoium animis. qui iam desꝑauerant
sꝑatione sub sidii. ⁊ albanis t̾ritis. uicit
fidenates. Metium uero suffecium curri¬
b alligatum. ꝓ animi infidelitate diuisit.
Hic urbem ampliauit acdiecto celio monte.
Cum .xxxii. annis regãsset fulmine ic
tus cum domo sua arsit. His temporib
bitantium cuutas est condita. e pausanio
rege spartanorum que postea d stantmopoł¬
ẽ appellata. Post hunc anchus martius. Nu¬
me exhilia nẽpos suscepit imꝑium. Quo etiã

Expanded text:
bani dicuntur, et qui ab urbe XII milliabani dicuntur, et qui ab urbe XII milliario sunt, intulit, eosque vicit sexta congressione, pessima clade. Veientes, et Fidenates, quorum alii sex milliaria ab urbe Roma absunt, alii XVIII, bello superavit. Rursus pace dirupta, a Romanis, ita eos deseruit ac decepit infidus, ut in medio certamine cum exercitu suo in proximo colle consideret. Tum ingenio usus est rex Romanus Tullus Hostilius, ut diceret suo eum secessisse consilio, ob hoc ut suorum animis, qui jamjam desperaverant, separatione subsidii, et Albanis territis, vicit Fidenates. Metium vero Suffetium curribus illigatum, pro animi infidelitate divisit. Hic Urbem ampliavit adjecto Coelio monte. Cum vero XXXII annis regtus cum domo sua arsit. || his temporibus Byzantium civitas est condita, || quae rege Spartanorum, quae postea Constantinopolis appellata est. Post hunc Ancus Martius Numae ex filia nepos, suscepit imperium, quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
atq obscena fames domi timerentur. si unqͣm
ne ictus nusqͣm s. comparusset anno
⁊ quirmi nomine consecratur. Demde ro
me ꝑquinos dies senatores imꝑauerunt. ⁊¬
his regnantib annus unus explecus est. Post¬
ea numa ponpilius rex creatus est. cum ap̃d̃¬
hebreos erechias regnaret. Qui bellum qui¬
uem nullum gessit. s nõ minus ciuitati
qͣm Romulus ꝓfuit. Nam ⁊ cultum dorũ
⁊ leges romanis moiesq constituit qui osue¬
tudine p̃lioꝵ iam latrones ac semibarbari
uidebantur. ⁊ annum descͥpsit in .xii. mẽ¬
ses. Pͥus sine aliqua supputatione confusũ
⁊ ĩfinita rome sacra ac templa constituit.
Morbo decessit .xliͦ. imꝑii anno. Regnan¬
te numa glaucus pͥmus ferri. inter se gluti¬
num excogitauit. Hinic successit tullus ho¬
stilius qui pͥmus romanoꝵ purpura ⁊ fas¬
cibus usus ẽ. Manasse ĩ iudea regnante.
hic bella reꝑauit siducia bene exercite iuuẽ¬

Expanded text:
atque obscena fames domi timerentur, si unquamatque obscena fames domi timerentur, si unquamne ictus nusquam comparuisset, anno et Quirini nomine || consecratus. deinde Romae per quinos dies senatores imperaverunt et his regnantibus annus unus completus est. postea Numa PoHebraeos Ezechias regnaret. Qui bellum quidem nullum gessit, sed non minus civitati quam Romulus profuit. Nam et cultus deorum, et leges Romanis moresque constituit, qui consuetudine praeliorum jam latrones, et semibarbari videbantur; et annum descripsit in decem menses prius sine aliqua supputatione confusum, et infinita Romae sacra ac templa constituit. Morbo decessit XLI imperii anno. Regnante Numa Glaucus primus ferri inter se glutinum excogitavit. Huic successit Tullus Hostilius, qui primus Romanorum purpura et fascibus usus est, Manasse in Judaea regnante. Hic bella reparavit, fiducia bene exercitae juven
Abbreviated transcription (Latin):
iani cum sabinis quoꝵ filias rapuerant ami¬
citias. adeo ut sabinoium rex. titustacius¬
senex. pariter regnaret cum somulo. quem
mox ut in societatem regni eins assumpsit.
occidit. ut sabini ⁊ romani unus ppłs effice
rentur. Quo temꝑe romani ad ofirmnandã
conuinctionem. nomina illoꝵ suis preponebãt
nominib. ⁊ inuioem sabinis romanorum. Et
ex illo consuetudo tenuit. ut nemo romanus
sit absq p̃nomine. Propt̃ hanc etiam societatẽ
cum sabinoium more romulus hastam longã
ferret que eorum lingua quiris appellabatur
Quirmus est dictus. Romani uero siue a curi¬
bus idest longis hastis siue aquirmo quirites
nominari ceperunt. Remus deniq a fabio duce
romuli fr̃is sui ensoem ut fertur uoluntate. ra¬
stro pastorali extinctus est. Causa autem int̾i¬
uirib agitatum cethinensium captum est. ac
dirutum oppidum. Assumptis semel armis
nunqͣ fuit quies: quippe quib egestas. turpis

Expanded text:
mani cum Sabinis, quorum filias rapuerant, amimani cum Sabinis, quorum filias rapuerant, amicitias adeo, ut Sabinosenex regnaret pariter cum Romulo, quem mox, ut in societatem regni ejus assumpsit, occidit; Sabini rentur. quo tempore Romani ad confirmandam coniunctionem nomina illorum praeponebant nominibus et invicem Sabinis Romanorum; et ex illo consuetudo tenuit, ut nemo Romanus sit absque praenomine. propter hanc etiam societatem, cum Sabinorum more Romulus hastam longam ferret, quae eorum lingua quiris appellatur, Quirinus est dietus. Romani vero sive a quiribus, id est hastis longis, sive a Quirino, Quirites nominari coeperunt. Remus denique a Fabio duce Romuli fratris sui, ejusdem, ut fertur, voluntate, rutro pastorali exstinctus est. Causa autem interid magnis viribus agitatum, Ceninensium captum ac dirutum oppidum: assumptis semel armis nunquam quies, quippe quibus egestas turpis