comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nterpres cłi qd̾̃ inter partes me¬
dius sit duar linguarum dũ
transfert uł qui inter deum
nem aquila. triam ⁊ quartam
theodotion ⁊ simacꝰ ecliderunt.
ambo uidei ꝓseliti. Quintauͦ
auctor non apparet. ⁊ ob hocsi¬
ne nomine interptis. qͥnta ecli¬
tio uuncupatur. Preterea sex¬
tam ⁊ septimam editione orige¬
nes. miro labore repperit ⁊ cum
ceteris editionib supradictis

Expanded text:
nterpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476 dum transfert. Sed et qui inter Deum,nem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti; quintam auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus
Abbreviated transcription (Latin):
animi exprimit. ut cum cłi ab
exultante. uah. adolente heu ab
irascente. he. atimente hen Que
uoces quarsicumq lingnay ppͥe
sunt. Nec in aliam linguam fa-¬
cile tranfferuntur.

Expanded text:
animi exprimit, sicut cum dicitur ab exsultante vah! a dolente, heu! ab irascente hem! a timente hei! Quae voces quarumcunque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ob filius zare debosra rex idu¬
mortiuis est successor. bale filii
inueniamꝰ incronicis colligimꝰ
ob librum quidam moysen serrp¬
sisse arbitrantur alii unũ exp¬
phetis. non nullip̾m iob post¬

Expanded text:
ob filius Zarae de Bosra rex Idupost Esau, successor Balach filii inueniamus in Chronicis, colligimus ob librum quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii autem unum ex prophetis, nonnulli vero ips
Abbreviated transcription (Latin):
siologica in sec constat. Inhumo¬
tib ut calidum. frigidumn sic¬
cum. humidũ. Inuiitutib nt
animalis incerebro. uitalis in
corde nucribilis icorpore. In
elementus ut ignis. aqua. tet¬
ra. aer. Inmembris ut homo¬

Expanded text:
siologica, in VI constat. In humoribus, ut sunt calidum, frigidum, siccum, humidum. In virtutibus, ut est animalis in cerebro, vitalis in corde, nutribilis in corpore. In elementis, ut ignis, aqua, terrea, aer. In membris, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
Smaragdus uirens nimium
dat lumen. oleaginũ est fides.
integerrima ad omne bonum
patula que nunquã scit defice¬
re a pietatis opere.

Expanded text:
Smaragdus virens nimium, Dat lumen oleaginum: Est fides integerrima, Ad omne bonum patula, Quae nusquam scit deficere A pietatis opere.
Abbreviated transcription (Latin):
uartadecima sampnium int̾
campaniã ⁊ mare adriaticũ
apuliamq apiscaria incipienᷤ
habetur. In hac sunt ciuitates
theate. ausidenna ysauria. anti-¬
quitate consumpta. sampniũ

Expanded text:
Quarta decima Samnium, intra Campaniam, et mare Adriaticum, Apuliamque a Piscaria incipiens habetur. In hac sunt urbes, Theate, Aufidena, Hisernia, et antiquitate consumpta Samnium,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoa que aiam alia uocabatur¬
muluis frater eius uestalem
uirginem fecerat hanc uolunt
mulum. Hoc modo stuprum
tuerit. qd̃ hoc genus bestie mar

Expanded text:
etiam Ilia uocabaturmuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt isto modo stuprum triuerit. Hoc enim genus bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
quid purum acleue est rapia¬
tur. Quod uͦ graue siue terre¬
num relinquitur.
Mare magnum est qd̾ ab occasu
ex occeano fluit. ⁊ in meridiem
uergit. deinde ad septentrionẽ
tendit. Quod inde magnum
appellatur. quia cetera maria
incomꝑatione eiꝰ minora sunt.
Istud est ⁊ medi terraneum. qd̃
ꝑ mediam t̾ram usꝙ ad orien¬
tẽ ꝓfunditur euroꝑam ⁊ assy¬
am. affricamq disterminans.
mus. Post hec tyrrenus qͣui
italiam tangit. quem greci yo¬
nium itali inferum uocant.
Inde sicitlus qui a sicilia usꝙ ad
cretam uadit. Inde cretitus qui
in pamphiliam ⁊ egyptum pe¬
tendit. Inde ellespontus. qui in
septemtrionem se torquens ar¬
fractib magnus uyxta grecia
⁊ illiricum in angustias septẽ
stadioꝵ stringitur. quo xerse
ponte nauib facto. ingretiam
commeaint. ibi est abidos. Inde
diffusus equore patenti rirs
stringitur. ⁊ facit ꝓpontidem.
qui mox inquingentos pass
atergo meotions palidis he¬

Expanded text:
quod purum ac leue est sibi rapit, quod graue atque terrenum relinquit, Mare Magnum est quod ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. mus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox in quingentos passus a tergo Maeotidis paludi
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Ex quo nomine multe
possunt significationes osten¬
di Nos uͦ amentis turbata sa¬
nitate. Sub cuius dominio cor¬
pus agens sanum dici mini-¬
me potest

Expanded text:
verunt, ex quo nomine multae possunt significationes ostendi. nos autem a mentis turbata sanitate, cuius sub dominio corpus agens sanum dici minime potest
Abbreviated transcription (Latin):
Otulli disti si ne quia ees caliorum
togmina eculiant ne inesdentia
muirie offensione ledant sure
quia occultum lumen habent.
i. seccetum. uł interpositum.
Hi inter omnes sensus uicuo
omne mentis est. iudicium Un-¬
paret uel hilaritas
Oculi infacie concauis forami¬
nib inclusi sunt a quo foratu
frons nominata est. Iem quo

Expanded text:
i vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulant, ne qua incidentis iuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniomne mentis indicium eso vel hilaritas autem in facie concauis foraminibus inclusi sunt, a quo foratu frons nominata est. Idem quo
Abbreviated transcription (Latin):
medicina dei ubitumq entmi
curandi ⁊ medendi opus neces¬
sarrtm est. hic archangls a deo
mutitur.

Expanded text:
medicina Dei; ubicunque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
magister ck̾. quia sermo ani¬
mos audientium fallit. Uit¬
gam tenet qua serpens .i. ure¬
nena diuidit. Nam diffiden

Expanded text:
magister, quia sermo sepe audientium animos fallit. Virgam tenet, qua serpentum uenena diuidit, quia discordes
Abbreviated transcription (Latin):
elasgi dicti. quia cum uelis
passis uerno tempe adirenis¬
se italiam uisi sunt ut aues.
primo enim uarro italiam a¬
pulisse cõmemorat. Greciue

Expanded text:
elasgi nominati quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primos enim eos Varro Italiam appulisse commemorat. Graeci v
Abbreviated transcription (Latin):
similia pecorib. tamen subtu¬
ra humana non sunt ut certu.
dame. onagri ⁊ cetera. S neq
bestie sunt ut leones neq u¬
menta ⁊ it usus hominum u¬
uare possuit.

Expanded text:
similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt, ut cervi, damae, onagri, etc. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque jumenta, ut usus hominum juvare possint.
Abbreviated transcription (Latin):
q inuenies arborum nominib
inquib arbores feminino genere.
fruitus uł ligna neutro ꝓferunt᷑.
ut bixus. arbor. hoc buxum lig¬
nũ. ad determinationẽ uero regn¬
larum gn̾is p̃mittamꝰ om̃ia ꝓpria
mulieꝵ feminina ẽẽ cuiusꝙ sint
terminationis. p̃ter desinentia en
um. que scdm formam neutra sũt
ut glicerium. ꝓpͥa uero uiroꝵ mas¬
culina sunt. preter eliconionc⁊ ba.¬
sion. que neutra sunt scd̃m usum
Numeroꝵ quoq nõia indeclinabi¬
lia sunt. ⁊ om̃is generis a quatuor

Expanded text:
 inuenies arborum nominibus, in quibus arbores feminino genere, fructus uel ligna neutro proferuntur, ut "hec buxus", arbor, "hoc buxum", lignum. 12 Ad determinationem uero regularum generis, premittamus omnia propria mulierum feminina esse, cuiuscumque sint terminationis, preter desinentia in um, que secundum formam neutra sunt, ut "Glicerium". 13 Propria uero uirorum masculina sunt, preter "Eliconion" et "Basion", que neutra sunt secundum usum. 14 Numerorum quoque nomina indeclinabilia sunt et omnis generis, a "quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
Origeniani heretici. ab origene
auctore ecorti sunt. dicentes
in mundi pͥncipio dicunt pet¬
casse ⁊ ꝓ diuersitate peccatoꝵ
acelis usq ad terras diuersa
corpora quasi uincula meru¬
isse. e aꝙ causa mudũ ft̃m fuisse.¬

Expanded text:
Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum e coelis usque ad terram diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque de causa factum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ceo tibi nocere tibi. nocendi tibi
est tibi. nocitum tibi ꝓficio. noci¬
tu tibi gaudet. ꝓ innecendotibi¬
⁊ cetera. similiter dignandi pre¬

Expanded text:
cendi tibi causa facio, nocendo tibi est, nocitum tibi propero, nocitu tibi gaudet pro in nocendo tibi. similiter alia: dignandi prae
Abbreviated transcription (Latin):
suauium ab eccł̃ia frequenta.¬
tur. quo faciluis animi ad cõ-¬
punctionem flectantur. Pri¬
mitiua autẽ ecclia ita psal¬
lebat. ut modico flexii uocis
faceret resonare. psallentem.
ita ut ꝓnuntianti incinior
eẽt quam canenti.

Expanded text:
suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ura antiqui in cultos agroᷤ
dicebãt .i. siluas ⁊ pascua agr
uͦ qui colebat᷑. Nam rus est quo
mel. lac. uł pecus haberi potest.
unde ⁊ rustici nominantier.
hec agrestium pͥma ⁊ otiosa
felicitas. predia agri.¬

Expanded text:
ura veteres incultos agros dicebant, id est, sylvas et pascua, agrum vero qui colebatur. Nam rus est, quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest. Unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. 8. Seges ag
Abbreviated transcription (Latin):
eum lugentib aplis misit.
postquam ab eorum occilis̃.
ipse in celum ascendit Altꝰ
datur sermo sapientie. ab ip̃o
sacra scriptura inspirata est.

Expanded text:
eum lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendit. datur sermo sapientiae; ab ipso sancta Scriptura inspirata est.
Abbreviated transcription (Latin):
na que sole ubi locuntur. nec semper
egent casib ut prandeo. ceno. curro.
ambulo. In tercia uͦ ꝑsona passiũ
inuenitur ad ceteras res ut arat᷑
terra. in seritur arbos bibitur uinũ.
unde etiam participia p̃cerita hñt.
ut decursum epotatum aratum.
Hoc igitur modo neutra actiuia.
ab act̾iuis discernuntur. Neutra
quoq passina casib raro iũgun¬
tur. s figurate ut ardebat alexiti
ꝓ amabat. Sunt tñ quinq uerba
que ꝓprie uerba neutra passina
dicuntur. qr p̾terita passiua hñt.
ut gaudeo gauisus sum. audeo au¬
sus sum. fio fĩs sum. fido fisus sũ.
soleo solitus sum. Neutra gͦ diti

Expanded text:
na, que sole sibi loquuntur, nec semper na, que sole sibi loquuntur, nec semper egent casibus, ut "prandeo", "ceno", "curro", "ambulo". 18 In tercia uero persona passiuum inuenitur ad ceteras res, ut "aratur terra", "inseritur arbos", "bibitur uinum"; unde etiam participia preterita habent, ut "decursum", "epotatum", "aratum". 19 Hoc igitur modo neutra actiua ab actiuis discernuntur. 20 Neutra quoque passiua casibus raro iunguntur, sed figurate, ut "ardebat Alexin", pro "amabat". 21 Sunt tamen V uerba que proprie neutra passiua dicuntur, quia preterita passiua habent, ut "gaudeo, gauisus sum", "audeo, ausus sum", "fio, factus sum", "fido, fisus sum", "soleo, solitus sum". 22 Neutra ergo dici
Abbreviated transcription (Latin):
eutra uero generale nõie sint
que in o. desmentia sicut acte¬
ua ñõ faciunt ex se passina qmui
uarias hñt sigcationes. Quedam
eñĩ exhiis uim hñt actiuiam ut
facio te. calefacio te. officio tibi.¬
Quedam neutra uł que net nos
in alium. nec alium in nos aliqͥd
agere significant ut spiro uiuo.
ambulo. ꝑgo. ferueo. sedeo. ditesco.
hec ꝓpͥe neutra uł absoluta dicũt᷑
quia ño egent ullis casib. licet fi¬
gurate possint iungi. suis nõib
genen. alia enim aguint᷑ in R̾ iẜi
ut uiuo. sedeo. Alia extrinsecus
ut facio. manduco. Similit᷑ quedã
paciuintur intrinsecus ut gaudeo.
ferueo. Quedam extrinsecus ut exu-¬
lo. uento. Que igiur in semetip̃ts
agunt. uł pacurntur casus asciscũt¬
ut uapulo ate. facio ate. hec autẽ
qmͣuis habeant significationem.
actiuam ut ꝑ curro forum. prandeo
piscem passinam tam̃ non habent.
quia non transit eoꝵ actus ad ratio¬
nale ammal qd̃ est sola causa. qua
re passiua fiant in prima ⁊ scd̾a ꝑso¬

Expanded text:
eutra enim generali nomine sunt que in o desinentia, sicut actiua, non faciunt ex se passiua, quamuis uarias habeant significationes. 13 Quedam enim ex his uim habent actiuam, ut "facio te", "calefacio teQuedam neutra uel que nec nos in alium nec alium in nos aliquid agere significant, ut "spiro", "uiuo", "ambulo", "pergo", "ferueo", "sedeo", "ditesco"; hec proprie neutra uel absoluta dicuntur, quia non egent ullis casibus, licet figurate possint iungi suis nominibus, genera: alia enim agunt in seipsis, ut "uino", "sedeo", alia extrinsecus, ut "facio", "manduco"; similiter quedam patiuntur intrinsecus, ut "gaudeo", "ferueo", quedam extrinsecus, ut "exsulo", "ueneo". 16 Que igitur in semetipsis agunt uel paut "uapulo a te", "facio te". 17 Hec autem quamuis habeant significationem actiuam ut "percurro forum", "prandeo piscem", passiuam tamen non habent, quia non transit eorum actus ad rationale animal, quod est sola causa qua re passiua fiant, in prima et secunda perso
Abbreviated transcription (Latin):
Inoite ⁊ tritone heretici a theodo¬
sianis. exorti sunt. ex qͥbꝰ gnoite
abignorantia dicti. quia ꝑu̾¬
sitati aqua exorti sunt id adi¬
tiunt quia xp̃i diuinitas ag

Expanded text:
noitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ig
Abbreviated transcription (Latin):
hii duas naturas duoq pͥnci¬
pia boni ⁊ mali inter se bellan¬
tia fingunt. xp̃m non de uirgi¬
ne natum. s corpꝰ habuisse phan¬
tasticum credunt. Blasphemãt

Expanded text:
hei duas naturas duoque principia boni et mali inter se bellantia fingunt. Christum non de uirgine natum, sed corpus habuisse fantasmaticum credunt. Blasphemant
Abbreviated transcription (Latin):
umpho duci concedendo ecer¬
titum uidicare solitum erat.
scdo senatum. tercio ppłm.
Erat autẽ mos romanis. ut
triumphantes quadrigis uehe¬
rentur. oc illo qͦ soliti sũt prioreᷤ
duces. hoc habitu bella mire.
Quicumq in conflictu uicis¬
s palma aurea coronabatur.
quia palma stimulum habet.
qui uero sine conflictu fugi

Expanded text:
umpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugie
Abbreviated transcription (Latin):
Hatura dicta ab eo qd̾ aliquid¬
nasci faciat. Gignendi enim
⁊ fatiendi potens est. Hanc qͥ¬
dam dlm esse dlycerunt a quo
om̃ia creata sunt.¬

Expanded text:
atura dicta ab eo quod nasci aliquid faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lior qͣm saphirus. in natura secd
mystice ⁊ ip̃e ualde inuenitur spe
ciosus. Est enim fortissime natu¬
re adeo ut omnium sculpentiũ
argumentis resistit. unde signi¬
am idem lapis similicudinem

Expanded text:
lior quam sapphirus in natura, sed in mysticis sensibus valde invenitur et ipse pretiosus. Est enim fortissimae naturae, adeo ut omnium sculpentium argumentis resistat: atque ideo signique idem lapis similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
comphendi uidentur. abnegati¬
ua nichil nullus. nemo. alius. ¶
Relatuium est qd̾ refertur ad pre¬
missum. ut qd̾ ambo. talis qd̃ est
similitudinis. ¶ Recdlitiumẽ
adsingłos uł ad plures habet re¬
lationem pariter distributes. ut
no ꝑimitationem ft̃m estut ti¬
tinnabulum turtur. Generale
est qd̾ inspeties diuidi potest ut
anual. ¶ Speciale est qd̃ aspecie
ut unus duo absolutum est. qd̾
ꝑse intelligitur ut deus ratio. Tem¬
porale est qd̾ tempꝰ ostendit ut mẽ¬
sis annꝰ. Locale est qd̃ locum ut
ꝓpinquuꝰ longini quus Heespe¬
ties om̃s fere cõmimes sunt. tam
pͥmiturs qͣm deriuatus ꝓprie
autẽ deriuatiuoꝵ sunt hec̃. Patro¬
nomitũ possessinũ. Comꝑatuũ
Suꝑlatiusi. Dimrnutuiũ. Deno¬
minatm̃. uerbale ⁊ aduerbiale.
participiale. Que tasii generali
nõie denominatiua dñr De patro¬

Expanded text:
comprehendi uidentur abnegatiua: "nichil", "nullus", "nemo", "alius". 21 Relatiuum est quod refertur ad premissum, ut "quod", "ambo", "talis", quod est similitudinis. 22 Redditiuum est ad singulos uel ad plures habet relationem partier distributos, ut no per imitationem factum est, ut "tintinnabulum", "turtur". 26 Generale est quod in species diuidi potest, ut "animal". 27 Speciale est quod a genere ut "unus", "duo". 29 Absolutum est quod per se intelligitur, ut "deus", "ratio". 30 Temporale est quod tempus ostendit, ut "mensis", "annus". 31 Locale est quod locum, ut "propinquus", "longinquus". 32 He species omnes fere communes sunt tam primitiuis, quam deriuatiuis. 33 Proprie autem deriuatiuorum sunt he: patronomicum, possessiuum, comparatiuum, superlatiuum, diminutiuum, denominatiuum, uerbale, aduerbiale, participiale; que tamen generali nomine denominatiua dicuntur. 1.2 DE PATR
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietatẽ sigtant. Appeslatuiorũ
uero multe sunt species. Quaꝵ q̃¬
dam cõmunes inueniuntur cum
ꝓprius que sunt he Corpalent ho¬
mo. terentius. Incorꝑale ut uuitꝰ.
patientia iob. Omonimum idest
multoꝵ diuersorum unũ nomen
ut nepos ⁊ pyrrꝰ. Sinonimũ i ml
ta unus nomina. ut ensis. gladiꝰ
mucro. Publuis. corneluis. scipio
affricanus. Alie uero species fere¬
omnes in appellatuus inuenum¬
tur. Sunt autẽ he. Adiectutum
est qd̾ ꝓpriis uł appellatiuis adici¬
tur ⁊ significat laudem. uł uitupe¬
rationem. uł medium. uł accidenꝰ
iustus. magnus. niger curius.
proprium est adiectuioꝵ posse cõ¬
ꝑari egentq adiectione aliorum
nominũ ⁊ sirmuntur. a qualitate
uł qnͣtitate animi uł corꝑis. uel
extrinsetus accidentiũ. ut prtidens.
tu illius ad qd̾ d̾r. ꝓferri ño potest
ut pater seruus. ¶Quasi ad ali
rens. non tamen in rp̃o nomine

Expanded text:
proprietatem significant. 10 Appellatiuorum proprietatem significant. 10 Appellatiuorum uero multe sunt species; quarum quedam communes inueniuntur cum propriis, que sunt he: corporale, ut "homo", "Terentius", incorporale, ut "uirtus", "patientia Iob", omonimum, id est multorum diuersorum unum nomen, ut "nepos" et "Pirrhus", sinonimum, id est multa unius nomina, ut "ensis", "gladius", "mucro", "Publius", "Cornelius", "Scipio", "Africanus". 11Alie uero fere omnes species in appellatiuis inueniuntur; sunt autem he. 12 Adiectiuum est quod propriis uel appellatiuis adicitur et significat laudem uel uituperationem uel medium uel accidens, "iniustus", "magnus", "niger coruus". 13 Proprium est adiectiuorum posse comparari egentque adiectione aliorum nominum et sumuntur a qualitate uel quantitate animi uel corporis uel exstrinsecus accidentium, ut "prudens", tu illius ad quod dicitur proferri non potest, ut "pater", "seruus". 15Quasi ad aliqrens, non tamen in ipso nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uł quccotitatẽ acuit qualita¬
tem generalem seri sꝑtialem uł
adiectiuam. Generalem ut animal
corpus. uirtus. specialem ut homo
tricubitum albedo. adiectuiam ut
magnus alb. Adiectiua autẽ dicta
sunt qd̾ aliis appellatiuis aut ꝓpͥis
que substantiam significant adict
solent. ad eoꝵ manifestandam qͣn¬
titatẽ uł qualitatem. que augeri
consumptione. Ut bonum animal
magnꝰ homo. sapiens. gramatitꝰ.
magriis homerus. ꝑpeiorum igit¬
quatuor sunt species. p̃nomen. no¬
men. cognomen. agnomen. Pre¬
nomen est qd̾ cansa differentie p¬
ponicur iam posito nomini ut pu¬
bliuis. Nomen uero qd̃ suum est¬
cuuisq ut paulus ꝓpritim. Cog¬
nom̃e ⁊ tognationis commnie.
ut scipio. Agnomen est qd̃ abali¬
quo eueritu imponitur ut affrica¬
nus qui affricam deuitit. Notan.¬
dum uero qd̾ ꝓpria nomina ipsa
etiam cognomiina. qͣmuis indiner¬
sis inueniantur. nuntqũa tamẽ
si sola noce. Nam insingłis suam

Expanded text:
tiam uel quantitatem, aut qualitatiam uel quantitatem, aut qualitatem generalem uel specialem uel adiectiuam: generalem, ut "animal", "corpus", "uirtus"; specialem, ut "homo", "tricubitum", "albedo"; adiectiuam, ut "magnus", "albus". 3 Adiectiua autem dicta sunt, quod aliis appellatiuis uel propriis, que substantiam significant, adici solent ad eorum manifestandam quantitatem uel qualitatem, que augeri consumptione, ut "bonum animal", "magnus homo", "sapiens grammaticus", "magnus Homerus". 4 Propriorum igitur IV sunt species: prenomen, nomen, cognomen, agnomen. 5 Prenomen est quod causa differentie preponitur iam posito nomini, ut "Publius". 6 Nomen uero quod est suum cuiusque, ut "Paulus" proprium. 7 Cognomen est cognationis commune, ut "Scipio". 8 Agnomen est quod ab aliquo euentu imponitur, ut "Africanus" "qui Africam deuicit". 9 Notandum quod propria nomina, ipsa etiam cognomina, quamuis in diuersis inueniantur, numquam tamen si sola uoce; nam in singulis suam
Abbreviated transcription (Latin):
sine eo ꝑfectam significatione habe
re Propͥum est spositionis casualibꝰ
frn ꝑ appositionẽ p̃poni. ꝓroprum
est coninuctionis casuales dictiones
uerba seu aduerbia comungere ꝓ
prium est interiectionis motũ ani¬
mi uł affectum sine certo accentu
significare ut pape ⁊ si non addan.¬
tur subauditur miror. De nomine.
omen est pars orationis que uni¬
gruꝙ subiectorum corpoꝵ seu
rerum commnunẽ uł ꝓpriam qua¬
litatem distribuit. ut homo. uirgi¬
lrus. ars. arichinentica. nichomachi
Dicitur autẽ nomen uł a greco. on¬
Cma. dicto anemei .i. atribuiende
uił quasi notamẽ. Accidunt igit᷑
ꝓprioꝵ nominirm quam appellati
noꝵ sunt cõmunes. ut uiluus mõs¬
ro ⁊ appellatiuũ hoc inter est. quod
ꝓprium naturaliter uniꝰcuilq
priuatam substantiam. ⁊ qualita.¬
tem sig̃c. Numquã commune n¬
si sola uoce. appellatuiũ uero na¬
tiruluter signaificat multoꝵ subst̾ã¬

Expanded text:
sine eo perfectam significationem habere. sine eo perfectam significationem habere. 12 Proprium est prepositionis casualibus tantum per appositionem preponi. 13 Proprium est coniunctionis casuales dictiones, uerba, seu aduerbia coniungere. 14 Proprium est interiectionis motum animi uel affectum uerbi sine certo accentu significare, ut "pape"; et si non addatur, subauditur "miror". DE NOMINE 1 Nomen est pars orationis que unicuique subiectorum corporum seu rerum communem uel propriam qualitatem distribuit, ut "homo"/"Virgilius", "ars"/"arithmetica Nicomachi". 2 Dicitur autem nomen uel a Greco ONOMA, dicto a NEMEIN, id est a "tribuendo", uel quasi "notamen". 3 Accidunt igitur propriorum quam appellatiuorum nominum sunt communes, ut "Iulusro et appellatiuum hoc interest, quod proprium naturaliter uniuscuiusque priuatam substantiam et qualitatem significat, numquam commune, nisi sola uoce; appellatiuum uero naturaliter significat multorum substan
Abbreviated transcription (Latin):
dit sillabe. qui ab una incipiens.
ad totum sensum minima. Ora¬
tio est ordinatio dictionum con¬
gruam sententiam ꝑfectamq de¬
monstrans. Que diffinitio gene¬
ralis est orationis .i. que iuspecies
uł partes aiiditur. Dicitur cam̃
oratio liber rethoricus. uł una dit¬
tio cum plenam sententia oscen¬
dit ut uerba imꝑatiua ⁊ responsi¬
ua. Quid est summũ bonum:
Deus. lege Partes igitur oratio¬
nis quot sunt ex suis ꝓp̾etatib bre¬
uicer colligamus. Nam quidam
duas fecerunt nomen ⁊ uerbum.
Alias sincategoremata appellabãt
i. consignificantia quidam .u. alii
plures. ꝓpͥum nominis est substan¬
um est uerbi actionem siue passio¬
nem. Siue utrumq cñ modis et
temꝑib ⁊ formis sine casu signifi¬
care. Proprium est particrpis habe¬
re significationem uerbi. cum acui¬
dentib nominis. proprium est ꝓ¬
nominis. ꝓ aliquo ꝓprio nomine po¬
ni ⁊ certas significare ꝑsonas propͥ¬
um est aduerbii cum uerbo pomi nͨ

Expanded text:
dit sillabe, quia ab una incipiens, ad totum sensum minima. 2 Oratio est ordinatio dictionum congruam sententiam perfectamque demonstrans. 3 Que diffinitio generalis est orationis, id est, que in species uel partes diuiditur. 4 Dicitur tamen oratio liber rethoricus, uel una dictio cum plenam sententiam ostendit, ut uerba imperatiua et responsiua: "quid est summum bonum? - Deus", "lege!". 5 Partes igitur orationis quot sunt, ex suis proprietatibus breuiter colligamus. 6 Nam quidam duas fecerunt, nomen et uerbum alias sincathegoremata appellabant, id est consignificantia, quidam V, alii plures. 7 Proprium nominis est substanium est uerbi actionem, siue passionem, siue utrumque cum modis et temporibus et formis sine casu significare. 9 Proprium est participii habere significationem uerbi cum accidentibus nominis. 10 Proprium est pronominis pro aliquo proprio nomine poni et certas significare personas. 11 Proprium est aduerbii cum uerbo poni, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ca qd̃ sit aperta celo uł soli uel
tura qui dictus est affer.
ffrica incipit a finib egypti ꝑ¬
gens uixta meridiem ꝑ ethio¬
piam usq athlantem montẽ
a septeitrionali uero parte
mecliterraneo mari conunc¬
gadithano freto finitur. ame

Expanded text:
quod sit aperta celo et soli, et hura, qui vocatus est Affer.3. Incipit autem a finibus Aegypti, pergens juxta Meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem. A Septentrionali vero parte, Mediterraneo mari conjuncGaditano freto finitur, habe
Abbreviated transcription (Latin):
Muria coclea est maris aictado
atumine i asꝑitate. que alto
nomine conchiluim nontinia¬
tur. ꝓpt̃ qd̃ circumcisa ferro
latrimas purpurei coloris
emutit. ex quib purpura tin¬
gitur. ⁊ inde ostrum. quia hec

Expanded text:
us, conclea est maris, dicta ab acumine et asperitate. Quae alio nomine conchilium nominatur, propter quod circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tingitur. Et inde ostrum appe
Abbreviated transcription (Latin):
Listrimos est. cum plures sensus
breuiter expeditos inunum lo¬
cum coaceruat. ⁊ tum quadam
festinatione decurrit ut cicerorẽ¬
publicam queritans. uicamꝙ lo

Expanded text:
itrochasmus, cum plures sensus breviter expeditos in unum locum coacervat, et cum quadam festinatione decurrit, ut Cicero: Rempublicam, Quirites, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
niceam uocant. nos coctinum
repta a lacedemoniis ad celan
tur. ne contemplanti adu̾sa-¬
rio animꝰ augesceret. Hanc
sub consulib romani usi sũt
milites. unde etiam rusanti uo¬
cabantur. Solebant etiam pred

Expanded text:
niceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedaemoniis ad celandlneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hac sub consulibus Romani usi sunt milites, unde etiam russati vocabantur. Solebant etiam pridie
Abbreviated transcription (Latin):
Secula generationib constant
⁊ inde dicta qd sequantur. Ab¬
euntib enim aliis alia succe¬
dunt. Hunc quidam ditunt

Expanded text:
ecula generationibus constant, et inde saecula, quod sequantur. Abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam qu
Abbreviated transcription (Latin):
riam tenuit pͥncipatum. Unde
fuit iob. scd̃m qd̃ scriptum est.
uir erat interra hus. nomine
iob. Scd̾s. ul. a quo armeni. fer¬
ciis ieter a quo carmeni. siue
carie. Quartus mees. a quo sũt
hii qui uocantur moenes. Ce¬

Expanded text:
riam tenuit principatum, unde fuit Job secundum quod scriptum est: Vir erat in terra Hus nomine Job; secundus Ul, a quo Armenii; tertius Gether, a quo Acarnanii, seu Curiae; quartus Mes, a quo sunt ii qui vocantur Moeones.
Abbreviated transcription (Latin):
ignauia. iusticie iniuisticia ue¬
rum etiam illa que ꝓpinqua
uidentur ⁊ finittima eẽ absũt
autẽ longissime. Qd̃ genus
fidentie contrariti est diffidentia.
⁊ ea re uitium est auclatia. nõ
contrarium. s appositum ẽ ⁊
ꝓpinquum ⁊tamen initiũ est.
Sic unicuiq uͥtuti finitm̃ uiciũ
reꝑietur. aut certo iam nomine
appellatum. ut audatia que
fidentie ꝑtinatia que ꝑserieran¬
tie finitima est. suꝑsticio que
religioni ꝓpinqua est. aut sine
ullo certo nomine. Que om̃ia
uti contraria rerum bonariũ
in reb uitandis reponentur
Uirtus est consentiens cum rati-¬
one ⁊ ꝑpetua constantia. Huic¬
nichil addi potest. quo magis

Expanded text:
stitiae iniustitia, verum etiam illa, quae propinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissume; quod genus fidentiae contrarium est diffidentia et ea re vitium est; audacia non contrarium, sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae re- ligioni propinqua est, aut sine ullo certo nomine. quae omnia item uti contraria rerum bonarum in re- bus vitandis reponenturvirtus est consentiens cum ratione et perpetua constantia; nihil huc addi potest, quo magis
Abbreviated transcription (Latin):
regitur clementia ꝑ qͣm animi
temere in odium a licuiꝰ illecti.
concitatiq comitate retinent᷑
Modestia ꝑ qua pudor honestꝰ
claram ⁊ stabilem comparat
auctoritatẽ. ¶ Hec autẽ om̃ia

Expanded text:
regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat auctoritatem. 2. Atque haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mutauerat. In hiis ⁊ rn cansi
interponitur ad sꝑandos in
comediis uł tragediis ꝑiodos.
quotiens trophe ⁊ antistrophus
infertur. auersa cum obelo ad
ea ponitur que ad aliqͥd respi

Expanded text:
mutaverat. In his et nostri ea usi interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur quae ad aliquid respi
Abbreviated transcription (Latin):
plenis ⁊ iecoris uulnera quasi
ex conturbato sanguine uident᷑
esse contreta. Iixta eos autẽ qui
dephisicis disputant. uolun¬
tas uenerie. concupiscentie con¬
ne. Inpulmonib uero aerem

Expanded text:
et iecoris uiscera quasi ex conturbato sanguine uidentur esse concreta, iuxta eos autem qui de fisicis disputant. Voluptates ueneriae concupiscentiae conitiae. In pulmonibus uero aerem
Abbreviated transcription (Latin):
actualis. In spectiua dutidit᷑
in naturalem. doctrinalem. di
uinam. actualis diuiditur
gressi uisibilia de diuinis aliqdm̃¬
d̾i ubi uniuscuiꝰq rei natura
discutitir. qd̾ nichil generat᷑
inuita. s unumqd̾ꝙ hisusi¬
b deputatur. in quib̾acreato¬
re defimitum est nisi uolunta¬
turas ex alliqua parte ꝓfundis¬
sima qualitate disserimus.

Expanded text:
actualis. Inspectiva dividitur in naturalem, doctrinalem et iam. Actualis dividitur ergressi visibilia, de divinis aliqdicitur, ubi uniuscuiusque rei natura discutitur, quia nihil generatur in vita: sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a creatore definitum est, nisi fortturas ex aliqua parte, profundissima qualitate disserimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tannie spatio terrare angusti¬
priores hiberiam ⁊ cantabricũ
occeanum intendunt. unde ⁊
hybernia dicta.
nulla angui̾s. auis rara apis
nulla.¬

Expanded text:
a, spatio terrarum angustipriores Hiberiam et Cantabricum Oceanum intendunt, unde et Hibernia dicta: nulla anguis, avis rara, apis nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Paralisiꝰest dissolutio mẽbroꝵ.¬
os inuenies linguam eorum
inunam partem que parali-¬
syn patitur albidiorem ẽẽ tñc
cliam partem teneat. nomen
accepit. Si enim om̃s partes
teneat. apoplexiam indicabis.

Expanded text:
Paralysis est dissolutio membroos, invenies linguam in una parte que paralysim patitur, albidiorem esse; diam partem teneat, nomen habet; si enim omnes partes teneat, apoplexiam iudicabis.
Abbreviated transcription (Latin):
in coluerunt gorgones. femi¬
nea alti ꝑnicitate hyrsuto ⁊
aspero corpore ⁊ ex hiis insule
cognominace. Distant autẽ
acontinenti terra. biduu naui-¬
gatione.

Expanded text:
incoluerunt Gorgones, feminae alitum pernicitate, hirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Cutulus est figura plana que
sub una linea continetur.
ad quam ex uno puncto qd̃
intra ipsam est om̃s querec
bi sunt.

Expanded text:
culus est figura plana, quae sub una linea continetur, ad quam ex uno puncto qui intra ipsam est, omnes quae bi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Percunctationi. multa responde¬
ti solent. ueluti quid hoc aut
illud sut respondeantur diu̾¬
sa ⁊ uaria. Interrogatiomi au-¬
tem non multa. ueluti dictum¬

Expanded text:
percontationem multa responderi soleant, ueluti: quid est hoc aut illud?, ut respondeantur diuersa uel uaria. Ad interrogationem autem non multa responduntu
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. in quo die scd̾m le
figitram annus iubileus in
testamento ueteri gessit. qui
mine iterum ꝑ futuram rex¬
des sequitur sillaba. que par¬
tes terminat orationis. ut sẽ¬

Expanded text:
ue, in quo die secundum legius figuram annus iubileus in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repdes sequitur praesyllaba, quae partem terminat orationis, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
niquitas ad mentis acerbita.¬
tem refertur. Pectatum uero
ad ꝓlapsionem corꝑis p̃cedit
catum. s grauior iniquitas¬
est. tamquam. materia. Item¬

Expanded text:
niquitas ad mentis acerbitatem refertur, peccatum uero ad prolapsionem corporis. Praecedit uitur. Sed grauior iniquitas, tamquam materia
Abbreviated transcription (Latin):
contendit ostendere hoc modo.
Oportet atullio consule neca¬
ri catilinam. cum ascipione
grachus fuerit interfectus. s

Expanded text:
ontendit ostendere, hoc modo: Oportet a Tullio consule necari Catilinam, cum a Scipione Gracchus fuerit interemptus;
Abbreviated transcription (Latin):
die dñco ꝓuenerit Alio die
dominico pascha ꝑtrahunt.
Oteti pͥmi mensis liman ab
octauo idus maꝵꝵ. usq incectio
scd̾m pascha celebrant. Huiꝰmo¬
di ergo dissensio int̾ utrasq

Expanded text:
inico pervenerit, in alio die Dominico pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martii usque in diem sanctum pascha celebrant. Hujusmodi ergo dissensio inter utrosq
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃c sc̃s ideo p̃dicatur dens. quia ee
refertur spirans. ⁊ spirans utiq
sit sp̃c. Nam ⁊ hoc nomen qd̃ sp̃c¬
fertur ad aliqͥd. s scd̾m id qd̃ ale¬
quam naturam significat.

Expanded text:
. Quare refertur spirans. Et spirans utique spiritus sit. Nam et hoc nomen, quod spirrefertur ad aliquid, sed secundum id quod aliquam naturam significat.
Abbreviated transcription (Latin):
incapite syre sita ab oriente
armeniam tangit ab occasu
asiam minorem. ab aquilone
mare cymericũ ⁊ temisyrios
campes quos habuere amaro¬
nes. a meridie uero taurum
montẽ euti subiacet cilicia ⁊
ysauria uso ad cilitiurm simũ
qui spectat contra insulam
ꝙ̇prum.

Expanded text:
in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat contra insulam Cyprum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iutifer dictus qd̾ inter omnia sy¬
dera plus lucem ferat. estautem
una ex planetis que ꝓprie uibar

Expanded text:
ucifer dictus eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus ex planetis. Hic proprie et iubar
Abbreviated transcription (Latin):
Effine est. quotiens in eodem sensn
no inimicꝰ non fuit: Quando
aut non accusauit aliquẽ. aut
uerberauie aut predidit.:

Expanded text:
Efon† est, quotiens in eodem sensu no inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbia sicut origo est omniũ
criminum. ita ruina cunctaꝵ
dio mentem ꝓpeccato ꝓsternit.
aut nouissime de uirtutib
deicit. Unde omnium peccatoꝵ
est maxima. quia tam ꝑuir¬
tutes quam ꝑ uitia humanã
mentem exterminat.¬

Expanded text:
Superbia sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarudio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit. Inde et omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat
Abbreviated transcription (Latin):
Ee quo fluctus elidit. hocua¬
le tractari potest. Modo eñ
noneat modo ut designet
modo ut uituperet aut laudet.
Ut moneat nobilitas est turtu¬
tis modoꝵ apud posteros sarci¬
na. ut designet apec est corports.
ut laudet adolescentia est flos
etatis. Ut iuituperet dinitie sũt
breuis uite longum mnaticum.

Expanded text:
est, qua fluctus eludit'. Hoc varie tractari potest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt brevis vitae longum viaticum
Abbreviated transcription (Latin):
phoan nos ꝑ differentiã
isis Striptores uero artium
deadem ⁊ de altero nominant.
itaumi queritur quid inteisit
int̾regem ⁊ tyrannũ ad iecta
anfrentia quid uterꝙ sit de

Expanded text:
Hanc nos per differentiam dicimus, scriptores vero artium de eodem et de altero nominant. Vt cum quaeritur ‘quid inter regem sit et tyrannum’, adiecta differentia quid uterque sit de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uident. alie sensuales sicut q̃
quinq sensib insunt. Alie
motuales que ꝑ nertios fluunt.¬
re. aut flect̾ere possunt. Natu¬
re uͦ uirtntes paciuntur indro.
in nutribilem ⁊ uitalem. Nu¬
tribilis in quatuor. una que
trahit altera que tenet. tercia
que digerit. quarta que impel¬
lit. Uitalis uirtus h̃t subiacen¬

Expanded text:
 vident. Alie sensuales, ut que quandoque sensibus insunt. Alie morales, que per nervos fluuntre, aut extendere possunt. Nature animi virtutes partiuntur in duo; in nutribilem et vitalem. Nutribilis in IV. Una que trahit, altera que tenet, tertia que digerit, quarta que impellit. Vitalis virtus habet subiacen
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo. ⁊ umqͣm hoc differit̃.
qd̃ aliquis alicui ⁊ aliquando
absolute ꝓferuntur. ut aliqur̃
pendet ex infinito om̃ium nu¬
mero. Necesse est enim ullus
Omuem intelligere ⁊ cunctos

Expanded text:
aliquando et umquam hoc interest, quod aliquis et alicubi et aliquando absolute proferuntur, ut aliquis pendet ex infinito omnium numero. necesse est enim ullus omnium intellegere et cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
pulentia ab ope dicta. Quam
si discutias inuenies eam tene¬
re modum. Nam quomodo opi¬
tulatur qd̵ nimium est. cum
incõmodius sit sepeqm pariĩ:

Expanded text:
pulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, cum incommodius sit saepe quam parum?
Abbreviated transcription (Latin):
entib. Hic enumn ante alios celi
causas ⁊ uim reꝵ naturalium
dum plato inseptem definitio¬
nes distribuit .i. arichineticam.
geometricam. musicam. astro¬

Expanded text:
entibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium dum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astro
Abbreviated transcription (Latin):
habens has ꝓuintias lỹbiã
cyrenensem pẽtapolĩ tripolĩ
brirantiũ cartaginẽ numi-¬
diam mauritamã. sitfesem
mauritamam tingitaniã.
⁊circa solis ardorem ethiopi

Expanded text:
habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidiam, Mauretaniam Sitifensem, Mauretaniam Tingitanam, et circa solis ardorem Aethiopi
Abbreviated transcription (Latin):
tumdem pene significat. ꝑso¬
namq finitam recipit. ideo
pene. quia substantiam tan¬
tum significat. si tam en ⁊ qua¬
litatẽ quomͦ nomen. Bene igi
tis ꝑsonis separant a ꝓ nomi¬

Expanded text:
tundem paene significat personamque recipit. ideo autem paene quia substantiam tantum significat non tamen etiam qualitatem quomodo nomen. bene igitsonis finitis separant a pronomi
Abbreviated transcription (Latin):
uice nõis ponitur. ne fastidiũ
fatiat nomen ip̃m dũ iterat᷑.
Nam cumdicimꝰ uirgilius
scripfit bucolica addimꝰ ꝓno¬
men. ip̃e scripsit georgica.
tum inducit.

Expanded text:
ice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica';tum inducit.
Abbreviated transcription (Latin):
mor inhyans habere qd̃
amatur. cupiditas est. eo
accid̾it ut sentiatur tristitia.
Proinde mala sunt ista si ma¬
lus est amor. bona si bonus.

Expanded text:
o inhians habere quod amatur, cupiditas est; id acciderit sentiens, tristitia est. Proinde mala sunt ista, si malus amor est; bona, si bonus.
Abbreviated transcription (Latin):
p od quid quale sit. id qued
atib pollet. ⁊ cognitione rerũ.
aut quod agere debet eligit. aut
antmaduersione quod inutile
sit contempnit. Hiis enim qua
que adhibita crrcuitione dictoꝵ

Expanded text:
ndo quid quale sit, id quod artibus pollet, et cognitione rerum: aut quae agere debeat eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit; his enim qualquae adhibita circuitione dictoru
Abbreviated transcription (Latin):
lis que ꝓprie ⁊ uere dr definitio.
ut est homo est animal. ratio¬
nale mortale. sensus discipli¬
neq capax. Hec enim defini-¬
tio ꝑ species ⁊ differentias des¬
cendens uenit ad ꝓprium. ⁊ de¬
signat plenissime quid sit
homo.
cupatur. Quam notione com¬
muni ño ꝓprio nõie possumꝰ
appellare. hec isto modo semꝑ
efficitur. homo est qd̃ rationa¬
li conceptione ⁊ecertitio p̃est
animalib cunctis. Non enĩ
dycit quid est homo. s quidas
quasi quodam signo innotit¬
am deuecato. Inista enmit
reliquis neticia rei ꝓferturs

Expanded text:
lis, quae proprie et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. ncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non
Abbreviated transcription (Latin):
sit alb liquor. Leutos enĩ
greti album dicunt. cuiꝰ natu¬
ra ex sanguine ꝓcreatur. Nam
post partum si quid sangni¬
nis nondum fuerit nutrimen¬
to consumptum. naturali mea¬
tu fluit in mammas. ⁊ eaꝵ uir¬
tute albescens. lactis accipit
qualitatem.

Expanded text:
sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Splen. dictꝰa supplemento excon-¬
traria parte iecoris. ne uacua
existeret. quẽ quidam etiam ricꝰ
causa fict̾um estimant. Nam
splene ridemus felle irascimur

Expanded text:
Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam semꝑ inuerbo in uerbo intel¬
ligitur ille. Ego si addas nõiatm̃
huius ꝓnominis inse recurrentis.
erunt duo nõiatiui qd̃ eẽ non potest
ubi actio ⁊ passio ostenditur. s nõia¬
tuiis eobliquꝰ. Numqm̃ autẽ ab¬
solute ponitur sui quom alia que
nõĩatos hñt ut ego loquor. tuloque¬
ris . is. loquitur. de quo dixi. Nõia¬
tuius enim ꝑ se positus tnͣsitionẽ¬
sig̃cat. Sid̾s modus eoꝵ est qui in.
ius t̾minant gretos ⁊ abiesta. its.
faciunt dat̾m. ut ille illius. illi aste
om̃s casus singłares absq illis qͣĩ
S. desinunt quib antiqui addebat.
ce huisce. hisce. hosce. qmuis ⁊ reli

Expanded text:
nam semper in uerbo intelligitur "ille"; ergo, si addas nominatiuum huius pronominis in se recurrentis, erunt duo nominatiui, quod esse non potest ubi actio et passio ostenditur, sed nominatiuus et obliquus. 62 Numquam autem absolute ponitur "sui" quomodo alia que nominatiuos habent, ut "ego loquor", "tu loqueris", "is loquitur", de quo dixi; nominatiuus enim per se positus transitioneSecundus modus eorum est, que in ius terminant genitiuos et abiecta us faciunt datiuum, ut "ille, illius, illi", "iste, omnes casus singulares absque illis que in s desinunt, quibus antiqui addebant "ce", "huiusce", "hisce", "hosce", quamuis et reli
Abbreviated transcription (Latin):
Miles dictus. quia mille ante in
unus est ex mille electus. Ro¬
mulus primꝰ ex ppło intlites
sumpsit ⁊ appellauit.
Miles aut ordinariꝰ dr. aut extra¬

Expanded text:
Miles dictus, quia mille erant ante unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit, et appellavit. Miles, aut ordinarius dicitur, aut extra
Abbreviated transcription (Latin):
Cauterium dc̃m quasi canturiũ
qd̃ urat ⁊ ꝓuida sit in eum se¬
ueraq cautio. ut dum uedetur
ciuĩ sit auaritia refrenetur. Qd̾
interdum ꝓ signo interdum
ꝓcura ad hibetur. ut ius morbi
ignis ardore siccetur. Inde cau¬

Expanded text:
Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicilia a sicano rege sicania dicta
est. Deinde a situlo itali fr̃e sici-
lia. Prius autẽ trinacria dicta
latine triquadra d̾r. quasi in
tres quadras diisa. Hec ab
italia exiguo mari discreta est.
affricum mare ꝓspectans. terris
uentisq ⁊ sulphure plena. un
de ibi echne montis extant incẽ¬
dia. Inciiꝰ freto scilla est ⁊ carib¬
dis. quib naiugia aut extor¬
absorbentur. aut colliduntur.
fuit atit quondam patria cielo¬
pum. ⁊ post nutrix tyrannorũ.¬

Expanded text:
Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata est: deinde a Siculo, Itali flia. Prius autem Trinacria dicta Latine triquetra dicitur, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia exiguo fretu discreta, Africum mare prospectans, terris ventisque et sulphure plena; unde et ibi Aethnae montis extant incendia. In cuius fretu Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbuntur aut conliduntur. Fuit autem quondam patria Cyclopum, et postea nutrix tyrannoru
Abbreviated transcription (Latin):
S tisma ascissura animoꝵ icta.
Codem uero enim culcu ⁊ ritu
credit ut ceteri. Solo congrega¬
tionis delectatur discidio.
sis fidei recta sentiunt s ex torte
mente quib libet contentionibꝰ
pacis cõmunione dirupta afra¬
terno consortio seꝑantur

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. sis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separantur
Abbreviated transcription (Latin):
Scithia sicut gothia. amagog filio
iaphech. fertur cognominata.
Cuius terra olim ingens aborien
occeanum usq ad germanie fi¬
nes porrigebatur.

Expanded text:
Scythia, sicut et Gothia a Magog, filio Japhet, fertur cognominata: cujus terra olim ingens fuit. NaOceanum usque Germaniae fines porrigebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
munia. ut hic ⁊ hec pͥnceps mu¬
burs. Alia uero si sunt monosilla¬
ba feminina ut ars. fors. gens. stip̾.
puls. sors. scrobs. stirps. que uero
etiam masculina sunt. Excipum¬
tur. mons. fons. pons. deus. mars.
Ultra sillabam mascũlina sunt
ut quadras. triens. dodrans. ifens.
ariuis. manceps. calibs. adeps. for¬
ceps. que duo ⁊ feminina sunt an¬
tiquitus. Excipitur hiemps. co¬
hors. In ans feminina sunt frauᷤ.
laus. In aes. hic praes. predis. aer.
aeris. In eus greca sunt. ut tdeus.
Omnia nomina fluiuoꝵ mastu¬
nentia inum. que neutra. Nomi¬
na fructus arboꝵ neutra sunt p̃¬
ter nox. ficus. castanea De nuimero.

Expanded text:
communia, ut "hic" et "hec princeps", "mucommunia, ut "hic" et "hec princeps", "muTiburs". 89 Alia uero, si sunt monosillaba feminina sunt, ut "ars", "fors", "gens", "stips", "puls", "sors", "scrobs", "stirps" que duo etiam masculina sunt; excipiuntur "mons", "fons", "pons", "dens", "Mars". 90 Vltra sillabam, masculina sunt, ut "quadrans", "triens", "dodrans", "Vfens", "Aruns", "manceps", "calibs", "adeps", "forceps" que duo et feminina sunt antique; excipitur "hiems", "cohors". 91 In aus feminina sunt, "fraus", "laus". 92 In aes, "hic praes, predis", "aes, aeris". 93 In eus Greca sunt, ut "Tideus". 94 Omnia nomina fluuiorum mascunentia in um, que sunt neutra. 95 Nomina fructus arborum neutra sunt, preter "nux", "ficus", "castanea". 3. DE NVMERO