comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sieuan¬
geliũ mathei inspicimus. pat& pro fecto hanc doc¬
trinã dñi ad mare eadẽ diequa superiorem indomoce¬
lebrx tã esse sermonẽ: Terminato nãq eosermonẽ: sub.¬
iuxit c̃tinuo matħe dicens. In illodie exiens dedomo sede¬
bat secus marei & congregatȩ sunt ad eũ turbȩmultȩ: & ceterae :
Nonsolũ aut̃ facta & uerbum dñi : ueru&iã it inera acloca
in quib uistutes operat᷑ & p̃dicat caȩlestib: sunt plaena sacram̃¬
tis: post sermonẽ quippe indomo habitũ ubine fanda blas¬
phȩmia demoniũ habere dictus est : egrediens docebatadma¬
re ut ostender& serelicta obculpã ꝑfidiae iudȩa ad gentes
saluandas esse transiturũ: gentiliumnãq: suꝑba & icre¬
dula diucorda merito tumidis amaris quȩ fluctib: maris assimilant᷑
Domũ uero dñi ꝑfidem fuisse iudeã quis nesciat : sed relicta domo in qua
blas phemias ꝑpessus est impiorũ coepitdocere ad mare : quia dere¬
licta obincredulitate msinagoga ad colligendampera posto los

Expanded text:
Si Evangelium Matthaei inspicimus, patet profecto hanc doctrinam Domini ad mare eadem die qua superiorem in domo celebratum esse sermonem. Terminato namque eo sermone, subjunxit continuo Matthaeus dicens: In illo die exiens de domo, sedebat secus mare, et congregatae sunt ad eum turbae multae, etc. . Non soluin quibus virtutes operatur et praedicabat, coelestibus sunt plena sacramentis. Post sermonem quippe in domo habitum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est, egrediens docebat ad mare, ut ostenderet se, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et incredula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum vero Domini per fidem fuisse Judaeam, quis nesciat? Sed relicta domo, in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare. Quia derelicta ob incredulitatem synagoga ad colligendam per apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ collecta igniciemas se ac denuo dis ꝑsisse ꝑ agros
ađ fuis se tunc temporis ibĩdẽ dehierusolimis monachas
qui mixti paganis ossalegentib: maximã eorũ partẽ
congregauerunt & ad patrem suũ philippã hierd̃so¬
ly mã decullerunt at ille miserit eabeato athanasio
alexandriae epis copo ibiq seruata usq ad tẽporatheo¬
phili eius dem urbis ep̃i quando iubente theo dosio
principe omniagentiũ fana destructas̃: tunc expur
gato a sordib templo serapis ibidem inlata & basi¬
licã pedicula sepapis in honorem sci iohannis ẽẽ con¬
secratam: lege undecimũ historiaȩ ecclae siasticȩ librum:
Et conuenierites aposto li adihor penuntia

Expanded text:
sum collecta igne cremasse, ac denuo dispersisse per agros. sum collecta igne cremasse, ac denuo dispersisse per agros. Affuisse vero tunc temporis ibidem de Hierosolymis monachos, qui misti paganis ossa legentibus maximam eorum partem congregaverint, et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerint. At ille miserit ea beato Athanasio Alexandriae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophili ejusdem urbis episcopi, quando jubente Theodosio principe omnia gentium fgato a sordibus templo Serapis, ibidem illata, et basilicam pro aedicula Serapis in honorem sancti Joannis esse consecratam. Lege undecimum Historiae ecclesiasticae librum. Et convenientes apostoli ad Jesum, renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
ioħanes ex altatus est in cruce dñs: quia sicut idem iohant¬
Nes at illũ opor tebat crescere: iohannẽ autẽ munui:
illũ qui proph&a aestimabatur xp̃m cognosci & eũ
& p̃cursorem decebat intelligi: qđ ipsum quoq distinc̃io ne
tẽporis quo uterq: illorũ natus ẽ satis aperte signatũ est
Quia io ħans quidem quẽ oportebat minui cũ diurnũ lum̃
decrescere incipit natus est : dñs autẽ quiueralux mun¬
diest eo anni tẽpore quo dies crescere incipit: lucĩ flua nobis
Suae clona natiuitatis exibuit:
uinctũ iohannẽ in castellũ macheonta abductũ. ibiq
truncatũ. Narrat historia ecclesiastica sepultũ eũ inse¬
baste urbe palestinȩ quae quondã samaria dicta ẽ :
at tẽpora iuliani principis inuidentes xp̃ianis quise¬
pulcrũ eius pia sollicitudine frequentabant paganos
inuasisse monumentũ. ossadispersisse percãpos &rur¬

Expanded text:
Joannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia sicut idem JoanJoannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia sicut idem Joannes ait, illum oportebat crescere, Joannem autem minui; illum autem qui Propheta aestimabatur, Christum cognosci, et euophetam, et praecursorem decebat intelligi, quod ipsum quoque distinctione temporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est: qui Joannes quidem quem oportebat minui, cum diurnum lumen decrescere incipit natus est, Dominus autem qui vera lux mundi est, eo anni tempore, quo dies crescere incipit, luciflua nobis ona nativitatis exhibuit; vinctum Joannem in castellum Macherunta abductum, ibique truncatum. Narrat et Historia ecclesiastica sepultum eum in Sebaste urbe Palestinae, quae quondam Samaria dicta est; at tempore Juliani principis invidentes Christianis, qui sepulcrum ejus, pia sollicitudine frequentabant, paganos invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rur
Abbreviated transcription (Latin):
batur : Si cut iohseph ab ipsa quoq: maria appellatur pat iha :
ita & nunc hero des dicitur contris tatus. quia hoc dis cũ bentes
putabant : Dis simulator enĩ mentis suae & artifex homicida
tristiciã p̃ferebat in facie. cũ letitiã haberet inmente: Sce¬
lusq excusat iuramento : ut sub ocasio nepi&atis impius fiert
Qđ autẽ subicit & propter simul recũ bentes: uult om̃s
Sceleris sui eẽ consortes. ut in luxurioso impuroq conuiuio
cruentȩ xpulae defferrentur :
Et adtulit caput eiꝰ
INDiS eo. & dedit il Lud puel lȩ : & puella dedit
Matri sux. Hoc iuxta litterã factũ sit: nos autẽ usqu&
minorationẽ famae illius qua xp̃s apopulo credebatur
insinuat: Sicut exaltat io incruce dñi saluatoris pro¬
fectũ designabat fidei. qua ipsequi prius a turbis pro¬
ph&a ẽẽ putabatur dñs proph&arum & xp̃s đi filius
Acuntis fidelib ẽ agnitus: Minutus ergo capite

Expanded text:
batur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, batur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis, impius fieret. Quod autem subjicit: Et propter simul recumbentes, vult omnes sceleris sui esse consortes, ut in luxurioso impuroque convivio, cruentae epulae deferrentur. Et attulit caput ejus in disco, et dedit illud puellae, et puella dedit matri suae. Hoc juxta litteraminorationem famae illius, qua Christus a populo credebatuinsinuat, sicut exaltatio in cruce Domini salvatoris profectum designabat fidei, qua ipse qui prius a turbis Propheta esse putabatur Dominus Prophetarum et Christus Dei filius a cunctis fidelibus est agnitus. Minutus ergo capite
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuitus & nolens propt̃ iura mentum homicidiũ
fecerit: quia ad hoc forte iuroeuit. ut future occasio¬
Ni machinas preparar&: Alio quinsi obius iurandũ
fecis se sedicit. si patris. simatris postulas s& interi¬
tũ. facturus fuerat an non: q̃uod inse ergo repudia¬
turus fuit : contemnere debuit & in ꝓpheta
quae cũ exis S&: dixit matrisuae: quid p&a & illa
dixit: capud iohan baptistȩ & cetepa
erodias timens neherodes aliquando resipis cer& uł philippo
froctri amicus fier&. adq inlicitȩ nuptiae repudio solle¬
rentur: mon& filiã : ut in ipso statim c̃uiuio caput iohannis
postul&: digno operi saltacionis dignũ sanguinis p̃miũ
Et contris tatus ẽfex propter ius iufandũ & propt̃
Suimul recũ Bentes Noluiseã contristani: sed mis¬
Sospi eulatore precaepit aðperri caput eius indisco:
ETC Consutudinis scripturarum est : ut opinionẽ multorũ
Sicnarr& historicus. quo modo eotem pore ab omnib: crede¬

Expanded text:
quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? Quod in se ergo repudiaturus fuit, contemnere debuit et in propheta. Quae cum exisset, dixit matri suae: Quid petam? Et illa dixit: Caput Joannis Baptistae, etc. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet, digno opere saltationis, dignum sanguinis praemium! Et contristatus est rex, propter jusjurandum, et propter simul recumbentes noluit eam contristari, sed misso spiculatore praecepit afferri caput ejus in disco, etc. Consuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus crede
Abbreviated transcription (Latin):
do & caste agendo sepius in memoriã reuocare: quã diẽ
natiuitatis luxuriando celabraere: homo enĩ ad labo¬
rem nas citur inmundo: & electi adrequiem ꝑ mortẽ
Troenseunt emundo:
Cũ que intro is Sed̃pilia ipsius heꝑodiadis & sal¬

Expanded text:
do, et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem do, et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo , et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset filia ipsius Herodiadis, et sal
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias fecerint. & ñ licead froctre uiuente germano
illius axorẽ ducere : malens perȩclitari apud regẽ. quam
ꝓpt̃ ad ulacionẽ ẽẽ inmemor praeceptorũ di
et cũ dies oportunus accidis sed. heno des nata¬
lis sui cenã pecit principib: & tIBUNIs & pri
uis galile&: et cet̾: Soli mortalium hero des& pha¬
rao leguntur diem natalis sui gaudiis festiuis celebrasse:
Sed ut̃q rex infausto auspicio festiuitatẽ suã sanguine fedaut :
Verbum herodes tanto ma iope impietate quanto Sc̃m
& innocentẽ doctorẽ ueritatis &p̃ conẽ uitȩ ac regni cxeles¬
tis hoccidit. & hoc ꝓuoto acpetitione saltatpicis: Neq
eũ caput occisi ante conuĩuas inferre puduit: Nam
pharao niltalis uaesanixȩ cõmisselegitur : sed tantum pec¬
cantẽ sibi eunuchũ uita priuari iubens: quo longius
auerȩ cultu religionis aberat. eo leuius in uio lati¬
one suae festiuitatis deliquit: At tamen exutriusq exem¬
plo probatur utilius eẽ nobis diem mortis future timen¬

Expanded text:
nuptias fecerint, et non liceat fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. Et cum dies opportunus accidisset, Herodes natalis sui caenam fecit principibus, etc. mis Galilaeae. Soli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit; verum Herodes tanto majore impietate quanto sanctum  innocentem doctorem veritatis, et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque eum caput occisi ante convivas inferre puduit. Nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberrat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timen
Abbreviated transcription (Latin):
P&rus hocfecit utiohannes euangelista declarat Eodẽ nimirũ men¬
tis ardore quoc& era fecerat: Sciebat enĩ quo modo fine espuniebat

Expanded text:
Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat, eodem nimirum mentis ardore quo caetera fecerat. Sciebat enim quomodo Phinees punie
Abbreviated transcription (Latin):
orbem nationes in fide scaẽ trinitatis ecclȩsia messent in¬
gressurae : in quo &iã sacramento ita quondã filii israhel circa
tabernaculũ castra m&ebant᷑ : ut ex om̃i parte ꝑ quadrum ternȩ
trib: manerent : Quia primitiua nimirũ eccła quȩ erat in iu¬
dea undiq ꝑcircuitũ suicredentib toto orbenationib spirit᷑a¬
ladõ castra erat infide & confessione scaẽ trinitatis fixuru:
ost quamne fandos sp̃s seprȩdicare
phibuit: elegit scos qui& inmundos sp̃s eicerent &psimunde
euangeliũ mente ac lingua predicarent : quib: &iam cacenes
Infirmitates curoendi necñ & mor tuos suscitandiut matheus
euangelista scribit contulit facultataẽ : ut ꝓmis soru celes¬
tium magnitudini ad testaretur & iã magnitudo factortefidẽ¬
q: uerbis dar& uirtus ostensa & noua facerent qui noua
praedicarent: unde nunc quoq cum fidelium numerositar

Expanded text:
orbem nationes in fide sanctae Trinitatis Ecclesiam essent inorbem nationes in fide sanctae Trinitatis Ecclesiam essent ingressurae. In quo etiam sacramento ita quondam filii Israel circa tabernaculum castra metabantur, ut ex omni parte quadrum, ternae tribus manerent. Quia primitiva nimirum Ecclesia, quae erat in Judaea, undique per circuitum sui credentibus, toto orbe nationibus, spiritualia Deo castra erat in fide et confessione sanctae Trinitatis fixura. ostquam nefandos spiritus se praedicare prohibuit, elegit sanctos, qui et immundos spiritus ejicerent, et ipsi munda Evangelium mente ac lingua praedicarent. Quibus etiam caeteras infirmitates curandi, nec non et mortuos suscitandi ut Matthaeus evangelista scribit contulit facultatem, ut promissorum coelestium magnitudini, attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ quia ascendens imontẽ dñs uocauit ad se quos uoluit ipse :
Nonenĩ illorũ electionis acstudii sed diuinȩ eratdignationis &
ꝯratie: ut ina postolatũ uocarent᷑: Vnde & eis alibidicit :
Nonuos me elegistis sedego elegiuos: Fecitq ut essent duo decim
cũ illo cest utiq gratia misteri : ut uidelic& mundi salutem
quã uerbo praedicarent suo quoq: numero cõmendarent : Ter
& eñ quaterni xii. faciunt : & ter quaterni ad p̃dicandũ sunt
missi a postoli : ut ꝑ uniuersas quadrati orbis plagas baptirarent
gentes in nomine patris & filii & sp̃s sc̃i : unde & deciuitate
scã hierusalem descendente decȩlo adõ scriptũ est : quia erant
ei aboriente postȩ tres & aba quilone portȩ tres : & ab austro postȩ
tres & aboc casu portȩtres : ubifiguraliter ostende quiã praȩdi¬
cantib: apostolis a postolorum que suc cessoribus cunctȩ per

Expanded text:
dicitur, quia ascendens in montem Dominus, vocavit ad se quos voluit ipse. dicitur, quia ascendens in montem Dominus, vocavit ad se quos voluit ipse. Non enim illorum electionis ac studii, sed divinae erat dignationis et gratiae, ut in apostolatum vocarentur. Unde et eis alibi dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Modo autem fratres, cumcum illo. Certi utique gratia mysterii, ut videlicet mundi salutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent. Ter etenim quaterni duodecim faciunt. Et ter quaterni ad praedicandum sunt missi apostoli, ut per universas quadrati orbis plagas baptizarent gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti. Unde et de civitate sancta Jerusalem descendente de coelo a Deo, screi ab oriente portae tres, et ab aquilone portae tres, et ab austro portae tres, et ab occasu portae tres . Ubi figuraliter ostendebatur, quia praedicantibus apostolis, apostolorumque successoribus, cunctae per
Abbreviated transcription (Latin):
dicandum euangelium regni caelestis: meritoper sublimita¬
temloci in quo electi sunt ammonere uoluit eos nonin in¬
fimis desideruis animũ dissoluere sed ad supernadesideran¬
da & querenda semper erigere debere : Sic &iam legem
daturꝰ priori suo populo inmonte apparuit : demonte
quae agenda essent intonuit : uerũ quia necdũ erat tẽpus
ut dicer&᷑ paenitenciã agite ad ꝓpinquabit eni regnũ celo¬
rum. sed tantũ dicebat᷑ honora patremtuũ & matrem
utsis longeuus suꝑterrã quãdñs dstuus dabittibi quã uis hȩc
ea dẽ uerbatypicẽ regnũ nobis &nũ quodest interrauiuen¬
tiuam ꝑͥmittant nequaquã populus loquenti in monte dnõ agp¬
pinqͥua reualuit sed de inferiorib quȩ dicerent᷑ audiuit qua
nec dũ mente capaci ad intellȩgenda mrsteria quae dicebant᷑
ascendere nouerat. solusq morses quia legem spirit᷑aliter audire
didiceraz montis in quo eratds̃ uesticẽ conscendit: beneautẽ

Expanded text:
dicandum evangelium regni coelestis, merito per sublimitatem loci in quo electi sunt, admonere voluit eos, non in infimis desideriis animum dissolvere, sed ad superna desideranda et quaerenda semper erigere debere. Sic etiam legem daturus priori populo suo, in monte apparuit, de monte quae agenda essent innotuit. Verum quia necdum erat tempus ut diceretur: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum , sed tantum dicebatur: Honora patrem tuum et matrem, ut sis longaevus super terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi . Quamvis haec eadem verba typice regnum nobis aeternum quod est in terra viventium, promittant, nequaquam populus loquenti in monte Domino appropinquare valuit, de inferioribus quae dicerentur audivit, quia necdum mente capaci ad intelligenda mysteria quae dicebantur ascendere noverat; solusque Moyses, quia legem spiritualiter audire didicerat, montis in quo erat Dominus, verticem conscendit . Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
splien dentia candida uimis uelut uix
Trans figuratus saluator non substantiam uaerȩ carnis amisit
sedgloriam futurȩ uel suae uel nraẽ resurrectionis ostendit :
Quiqualis tunc apostolis apparuit : talis pꝰiudicium cunctis appa¬
rebit electis: Namin ipso tempore iudicandi & bonis simul & malis
informa serui uidebitur: Ut uidelic& impi quem spreuerȩ
iudei quẽ negauere milites quem crucifixere pilatus berodes¬
que quẽ iudicauere queant agnoscere iudicẽ : uestimenta aut̃
ta dño interris consistente dispecta aliorum quesimilia uide¬
bantur. sed ipso montem p&ente nouo candore refulgent
quia nunc quidem filidĩ sumꝰ sed nondum apparuit quiderimus:
Scimꝰ enĩ quia cũ apparuerit similes eierimus uidebimꝰ enim eum
sicut est : undebene deeisdem uestimentis subditur:
qualia publo superterrã non potegt candidatacere
Namquia ille bocloco intellegendus est fullo quem paenitens
psalmistu p̃catur amplius laueme abmiusticia mea & adelicto

Expanded text:
splendentia candida nimis velut nix. Transfiguratus Salvator non substantiam verae carnis amisit, sed gloriam futurae vel suae vel nostrae resurrectionis ostendit. Qui qualis tunc apostolis apparuit, talis post judicium cunctis apparebit electis. Nam ipso tempore judicandi et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnoscere judicem. Vestimenta autem cet vestimenta, Domino in terris consistente, despecta aliorumque similia videbantur; sed ipso montem petente, novo candore refulgent, quia nunc, quidem filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus. Scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus. Videbimus enim eum sicut est . Unde bene de eisdem vestimentis subditur: Qualia fullo super terram non potest candida facere. Nam quia ille hoc loco intelligendus est fullo, quem poenitens Psalmista precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto
Abbreviated transcription (Latin):
est quasi iampisces num quam ess& capturus: nã & post
resurrectionem dnĩ legimus esse piscatos : dictum estergo
qđ deinceps capturus ess& homines non ditum est qđiam
noness& capturus pisces.i
unde datur locus intelligi eos ad
capturam piscium exmore reme asse : ut postea fier&
quod matheus & marcus narrant . quando eos binos uocauit
non sub ductis ad terram nauib: tam quam cura redeundi
seditũ eum secuti sunt : tam quam uocantem ac iuben¬
tem ut sequerentur:¬

Expanded text:
est, quasi iam pisces numquam esset capturus; nam et post est, quasi iam pisces numquam esset capturus; nam et post resurrectionem domini legimus eos esse piscatos. dictum est ergo, quod deinceps capturus esset homines; non dictum est, quod iam non esset capturus pisces. unde datur locus intellegere eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Mattheus et Marcus narrant, quando eos binos uocauit non subductis ad terram nauibus tamquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tamquam uocantem ac iubentem, ut sequerentur
Abbreviated transcription (Latin):
res hominum &c Isti primi uocati sunt. ut dnm̃
sequerentur: piscatores & in litterati mittuntur ad prȩ¬
dicandum: nefides credentium non inuistut &dĩ sedelo¬
quentiẽ adq: doctrina putar&ur: Quaeriautẽ potest
quo modo bbͥnis uocauerit denauiculis piscatores:
Primo p&rum &andream. deindes gressus paululum alios
duos filios ⁊ȩbȩdei sicut narrant matheus & marcus : cum
lucas dicat ambas eorum nauiculas impl&as magna illa
capturie piscium. socios que p&ri commemor& la cobum
& iohannem filios zebedei uocatos ad ad uiuandum cũ r&iu
plena extrahere non possent. simulq: miratos tantam
multitu dinem piscium quae capta erat & eum p&ro tantũ
dixisse. nolitimere ex hoc iam hominis eris capiens. simul
eum tamen subductis ad terram nauibus secutos fuisse:
Vnde intelligendum est hoc primo esse factum quodlucas
insinuat : nectunc eos ad nõ uocatos sed tantum p&ro fuisse¬
prȩdictum qđ homines ess& capturus: quod nonita dictũ

Expanded text:
et Andream, etc. Isti primi vocati sunt, ut Dominum sequerentur. Piscatores et illitterati mittuntur ad praedicandum, ne fides credentium non in virtute Dei, sed eloquentia atque doctrina putaretur. Quaeri autem potest quomodo binos vocaverit de naviculis piscatores: primo Petrum et Andream, deinde progressus paululum alios duos filios Zebedaei, sicut narrant Matthaeus et Marcus, cum Lucas dicat ambas eorum naviculas impletas magna illa captura piscium, sociosque Petri commemoret Jacobum et Joannem filios Zebedaei vocatos ad adjuvandum, cum retia plena extrahere non possent, simulque miratos tantam multitudinem piscium quae capta erat, et eum Petro tantum dixisse: Noli timere, ex hoc jam homines eris capiens , simul eum tamen subductis ad terram navibus secutos fuisse. Unde et intelligendum est hoc primo esse factum quod Lucas insinuat, nec tunc eos a praedictum, quod homines esset capturus. quod non ita dictum
Abbreviated transcription (Latin):
& dõbonũ desiderium intrare ad cor nonsinunt. quasi aditum flatus
uitalis necant: Cui iusto iudicio contingit. ut quantum
circa reliqua concupiscit: tantum longe absit ab illo
pauperum spũ desiderio quocupiunt dissolui & esse cumxp̃o:
q uinpotius tim& miser qđ reuera euenturũ estei dissolui abhac

Expanded text:
Et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus Et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Cui justo judicio contingit ut quantum circa reliqua concupiscit, tantum longe absit ab illo pauperum spiritu ac desiderio, quo cupiunt dissolvi, et esse cum Christo . Quin potius timet miser quod revera eventurum est ei, dissolvi ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
erumnȩ in quił scłi & deceptio diuitiarum: quecumq enim supuacu¬
as diuitiarum decipit appecitus necesse est mox curarum aerũna
continuarum comitans siue &iam percurrens affligat: Quidenĩ
erum nosius illis quiquanto plurababent tanto plus egent
aminꝰ sibi ipsis habere uident᷑ iuxta qđ po&arum quidamfilar¬
gr̃ris inludens ait: Crescit a mornummi quantũ ipsa pecunia
drescit Quantoq feliciores non solum app&itu uerarũ diuitiarũ
uerũ &iam ipso contemtu falsarum quise esseueraciter fatent᷑ tã¬
Pracepit enĩ scriptura: concupiscens sapientiam. serua mandata
&ds̃ pb&illam tibi : & terũ dicit : beatus uir quit im& dnm̃ in manda¬
tis ei cupi&nimis: Cui contra quineg lecta sapientia  mandatis quae
dñi contemptis circa reliqua concupiscens aberrat. nec frutum
accipere sapientiae nec ad gaudium potest uerȩ beatitud inis at¬
tingere : Suffocant enĩ huiꝰ modi concupiscentiae uerbum
quia inportunis cogitationib suis gutturmentis strangulant:

Expanded text:
erumnae inquit, saeculi, et deceptio divitiarum. Quemcunque enim supervacuus divitiarum decipit appetitus, necesse est mox curarum aerumna continuarum comitans, sive etiam praecurrens, affligat. Quid enim aerumnosius illis, qui quanto plus habent, tanto plus egent, et minus sibi ipsis habere videntur? Juxta quod poetarum quidam philargyris illudens ait: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Quantoque feliciores non solum appetitu verarum divitiarum, verum etiam ipso contemptu falsarum, qui se esse veraciter fatentur tanPraecipit enim Scriptura: Concupiscens sapientiam, serva mandata illam tibi. Et iterum dicit: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupit nimis . Cui contra, qui, neglecta sapientia mandatisque Domini contemptis, circa reliqua concupiscens aberrat, nec fructum accipere sapientiae, nec ad gaudium potest verae beatitudinis attingere. Suffocant enim hujusmodi concupiscentiae verbum, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant.
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ ueniens dñs calumniã iudeoꝵ
quam sibi pẽrsidamente parauerant arguit eos quia legis praecepta praua
interpretatione uio larbit estimando insabbato &iã abonis operib:
feriandum: culex amalis abstinere iubeat dicens : om̃e opus seruile
non faci&is in eo idest peccatum: Omis enĩqui facit pec catum
seruus est peccati: quo p̃cepto & iam futuriscłi formã in presen¬
tibus adumbrat. ubi illi quiꝑsex huꝰi seculi &ates bonũ fecerunt
inseptima qui&ae malorũ tantũ modo non aut̃ & bonorũ sunt ferias
habituri : Nam & sisecularia opera conquiescant : non otiosos tam̃
bonioperis actus est indi laude quiescerȩ :¬
animam galua
acepe anperdere o

Expanded text:
eveniens Dominus calumniam Judaeorum quam sibi perfida mente paraverant, arguit eos quia legis praecepta prava interpretatione violarent, aestimando in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex a malis abstinere jubeat dicens: Omne opus servile non facietis in eo, id est peccatum. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati. Quo praecepto etiam futuri saeculi formam in praesentibus adumbrat: ubi illi qui per sex hujus saeculi aetates bona fecerunt, in septima aetate malorum tantummodo, non autem et bonorum sunt ferias habituri. Nam etsi saecularia opera conquiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in Dei laudibus quiescere. Animam salvam facere, an perdere
Abbreviated transcription (Latin):
omoquimanũ habat aridam humanũ genus indicat in fitum¬
ditate bonioperis arefactũ sed dni miseratione curatũ. Cui
decteraquaȩ in primo parente dũ u&itȩ arboris poma decerpe¬
r& aruerat predemptoris gratiam dũ in sonte smanus incrucis
arbone tender& bonorũ operũ sucis est restitutu saluti.
& bene in sinagoga manus erat arida quia ubi scientiae donum
maius. ibigrauius est mnȩxcus abilis noxe periculum
uiadestrationẽ sabbati quã in discipulis arguebant ꝓbabili
madoster a usauerat exemplo nunc ipsũ ob seruan do magistrũ
calimar uolunt ũtsi s abbito cur&etrans grossionis si coreaot

Expanded text:
omo qui manum habet aridam, humanum genus indicat in fecunditate boni operis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet aruerat, per Redemptoris gratiam dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum succis est restituta saluti. Et bene in synagoga manus erat arida, quia ubi scientiae donum majus, ibi gravius est inexcusabilis noxae periculumQuia destructionem Sabbati quam in discipulis arguebant, probabili magister excusaverat exemplo, nunc ipsum observando magistrum calumniari volunt, ut si sabbato curet, transgressionis: si non curet,
Abbreviated transcription (Latin):
troieruNT in praetorium ut non contaminarent᷑ sed man ducareñ
pascha: Quodideo fecere quia & pascȩ dies ina rimis panibus est cele¬
brari praeceptus  & nos quasi pascha per p&cuum facientesseper
& hoc muldo transire prace cipimur : Uno quippedie agno immola¬
to aduesperam septem & & dine dies se quuntur azimorum . quia
xp̃s iħs semel pronodis in plenitu dine temporum passusi in carne
pertotum nobis huius scł̃i tempus quia septem dieb: agitur inaxi¬
mis sinceritatis & ueritatis procecipit esse iuuendum. omnĩque sẽ ꝑnisu
nos desideria terrena quasi egypti retina cula fugere &euelut amun¬
dana conuersatione secretam sallitudinẽ iter ã mon& subine uir

Expanded text:
troierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent troierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha . Quod ideo fecere, quia et Paschae dies in Azymis panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Uno quippe die agno immolato ad vesperam, septem ex ordine dies sequuntur Azymorum, quia Christus Jesus semel pro nobis in plenitudine temporum passus, in carne per totum nobis hujus saeculi tempus, quod septem diebus agitur, in azymis sinceritatis et veritatis praecepit enos desideria terrena, quasi Aegypti retinacula fugere, et velut a mundana conversatione secreta solitudine iter admonet subire vir
Abbreviated transcription (Latin):
pasehȩ sciens ibs̃ quiauenit eiꝰ hora ut transeat e hoc mundo ad pa¬
trẽ: ubimanifeste declarat ideo sollem nitas huidiem ꝑlegem
mysticaȩ transitũ esse uocatũ: quod a gnusdĩ quipec cata mundi
toller& mneo dehoc mundo siue ipse transiturꝰ siue nos salubri transitu
quasi deegyptia ess& seruitute ducturꝰ: hocsane iuxta u&eris
instru menti scripturam int̾pascha &arima distat: quod pascha
ipse solusdies appellatur in quo agnꝰ occidebatur adues peram:
Hocest quasta decimat luna primimensis : Quinta decima aut̃
luna quando egressũ est deȩgipto succedebat festiuitas azimorũ
que septẽ dieb idest usq adiugesimũ primum diem eius dem men¬
sis adues peram est statuta sollaemnitas : Verũ euangelista
in differenter & diematimorũ ꝓpascha. & ꝓdieb: arimorũ pascha
ponere solent : Dicit enimmarcus : Erat autem pascha Ra dima post

Expanded text:
Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad PaPaschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Ubi manifemystice transitum esse vocatum, quod agnus Dei qui peccata mundi tolleret, in eo de hoc mundo sive ipse transiturus, sive nos salubri transitu quasi de Aegyptia esset servitute ducturus. Hoc sane juxta Veteris Instrumenti Scripturam inter Pascha et Azyma distat, quod Pascha ipse solus dies appellatur in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quarta decima luna primi mensis. Quinta decima autem luna, quando egressum est de Aegypto, succedebat festivitas Azymorum, quae septem diebus, id est, usque ad vigesimum primum diem ejusdem mensis, ad vesperam est statuta solemnitas . Verum evangelistae indifferenter et diem Azymorum pro Pascha, et pro diebus Azymorum Pascha ponere solent. Dicit enim Marcus: Erat autem Pascha et Azyma post
Abbreviated transcription (Latin):
Non apostoli tantũ & successore se&ũ recto resnimirũ ecclesiae
sed& om̃s uigilare praecipimur : Uniuersi ianuas cordiũ nostro¬
rũ ne hostis antiquus mala suggerendo inͣrũ pat instauter seruare
iubemur : Nenos dormientes dñs ueniens inueniat sedulo singuli
praȩcauere debemꝰ : unusquisq: enĩ ꝓser& d& rationẽ dõ :
Uigilat aut̃ quiadas pectũ ueriluminis m̃tis oculos apestos ten&:
Viglat quiseruat operando qđ credidit: uigilat quia sẽtor poris
a neglegentiae tenebras repellit: hinc & enĩ paulus dicit :
eiugiliteiusti & nolite peccare : hinc rursus aithora est iamnos
Pascha quod hebra icedicitur phasa ñonapassione ut pleriq: arbi¬
trant᷑ seda transitu nominatur eo qđ exterminator uidens sangui¬
nẽ in forib is rabelitarũ ꝑtransierit nec ꝑcusserit eos. uel ipse dñs
p̃bens auxiliũ populo suode suꝑ ambulartt Cuiꝰ sacram̃tũ uoca¬
buli s ublimus xxponens euan gelista iołnsait: antediẽ aut̃ festũ

Expanded text:
Non apostoli tantum et successores eorum, rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. Universi januas cordium nostrorum, ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur. Ne nos dormientes Dominus veniens inveniat, sedulo singuli praecavere debemus. Unusquisque enim pro se reddet rationem Deo. Vigilat autem, qui ad aspectum veri luminisVigilat, qui servat operando quod credit. Vigilat, qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nost biduum. Pascha, quod Hebraice dicitur phase, non a passione ut plerique arbitrantur, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum, pertransierit, nec percusserit eos, vel ipse Dominus praebens auxilium populo suo, desuper ambulaverit. Cujus sacramentum vocabuli sublimius exponens evangelista Joannes ait: Ante diem autem festum
Abbreviated transcription (Latin):
ueciecenerent &rcecicemn: dierbant aũt: onin
fier& inpiopulo
QuidebueranT pascha uicino parcere uictumas leuigire tẽpliparie¬
tespauimenta uesere uasa mundare & secundũritũ legis puri¬
ficuri uresu aguidi nifierent : congregant᷑ ineuntes consilium quomo¬
do c caidaa dñimnontimentes seditionẽ ue sim pl&̧ sermno d monstnt
sca uentes neauxilio populi desu is manibus dollere turo de monfar¬
turus moratur in bd hania indomo oboedientiae  Quae quonda
fuit symonis leprosi: Nonquia lex prosũs illo tẽpore permaner&
sed quiante leprosus posita a saluatore mundatus est nomine
pristino permanente ut uistus canuntis appareat. Nã & in
cata logo apostolorum sum pristino uitio & offtao matheus publi¬
canus appellatur : quiceste publicanus essẽ desierat: Quidam
symonem lep sum uolunt intellegere partem populi quic̃redide¬
rit dño & abe o curata sit: Simon quo que ipse oboe diens dicit᷑. R

Expanded text:
et occiderent. Dicebant autem, Non in et in populo. Qui debuerant Pascha vicino parare victimas, levigare templi parietes, pavimenta verrere, vasa mundare, et secundum ritum legis purificari, ut esu agni digni fierent, congregantur ineuntes consilium quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. Eine redempturus, moratur in Bethania, in domo obedientiae, quae quondam fuit Simonis leprosi. Non quod leprosus illo tempore permaneret, sed qui ante leprosus postea a Salvatore mundatus epristino permanente, ut virtus curantis appareat. Nam in catalogo apostolorum cum pristino vitio et officio Matthaeus publicanus appellatur, qui certe publicanus esse desierat. Quidam Simonem leprosum volunt intelligere partem populi qui crediderat Domino, et ab eo curata sit. Simon quoque ipse obediens dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lopũ oscelcatin. Dñs quidem & inmiraculo panum
qđ essee conditor rerum ostendit. & in ambulando suꝑ un¬
das qđ haber& corpus ab omni peccatorum grauidine liberũ
edocuit. & inpla cando uentos undarũq rabiem sedando
qđ elbmentis domina retur monstra uit : Sed carnales adhuc disci¬
puli necdũ hunc dm̃ esse cognoscunt: & quidem uirtutũ magnitu¬
dinẽ stupebant: neda tam̃ in eo ueritatẽ diuinȩ maiestatis cognos¬
cȩre ualebant:
Cũq egnes Siegsent denaui. conei¬
nuousogno uerunti eũ & percurentes UNI¬
us quise atale habes ant cixcũ fȩrre usi
audi bantreũ es se Cognouerunt eũ rumore n faciae:
Uelcerte ꝓ signorum magnitudine qua patrabat in populis.
& iã uultu plurimis notus erat: & uide quanta fides sit ho¬
minũ trȩgenne saroch: ut ñ p̃sentiũ tantũ salute contenti
sint. sed mit tant: ad alias ꝑcircuitũ ciuitates. quo omnes
currant ad medicũ:
Et qb cũq Intro iBat inuicos

Expanded text:
lorum obcaecatum. Dominus quidem et in miraculo panum, quod esset conditor rerum, ostendit: et in ambulando super undas, quod haberet corpus ab omni peccatorum gravedine liberum, edocuit: et in placando ventos, undarumque rabiem sedando, quod elementis dominaretur, monstravit. Sed cardinales adhuc discipuli, necdum hunc Deum esse cognoscunt. Et quidem virtutum magnitudinem stupebant: necdum tamen in eo veritatem divinae majestatis cognoscere valebant. Cum egressi essent de navi, continuo cognoverunt eum: Et percurrentes uniale habebant circumferre, ubi audiebant eum esse. Cognoverunt eum rumore, non facie: vel certe pro signorum magnitudine quae patrabat in populis, etiam plurimis vultu notus erat. Et vide quanta fides sit hominum terrae Genezareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittant ad alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad medicum. Et quocunque introibat in vicos
Abbreviated transcription (Latin):
onuoluntatis ista confessio est. quam prȩmium sequitur
consitendi sed ne cessitatis extortio qua̧ cogit inuitos : & uelut
siserui fugitiui postmultum temporis dnm suum uideant
nihil aliud nisi de uerberibus de praecantur sic & demones
cernentes dnm̃ interris repente uersaria adiudicandos seue¬
nisse credebant: praesentico saluatoris : torment a funt demonũ :¬

Expanded text:
on voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio quae cogit invitos. Et velut si servi fugitivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ inuidia diabolimors intrauit
in orbem terrarum.ldeo contra ipsum mostis auctorem
primo debuit medicina salutis operari:
pentina neultra uirus sparger& obcludi deinde famina
quȩ prima seducta est a carnalis concupiscentiaȩ febrecurari:
Percio uir quimale suadentis dicta coniugis audiuit aberro¬
ris sui lȩpra mundari : ut ipse ess& ordo restaurationis in dño
quierat & casus in proto plaustis:
& dis cer̃ peris eum
sp̃s incundus & exeliam ane uocomacri exiun

Expanded text:
m invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina, ne ultra virus spargeret, occludi; deinde femina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir, qui male suadentis dicta conjugis audivit, ab erroris sui lepra mundari, ut ipse esset ordo restaurationis in Domino, qui erat et casus in protoplastis: Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magno exi
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis eaquae parentib offerenda s̃ dõ uouerae uoluerit
quiuerus ẽ pat̃. oblatio dñi p̃ponatur parentum mune¬
rib. Vel certe ipsiparentes qua dõ consecrata s. nesa¬
crilegu crimen incurrerent declinantes. egestate con¬
ficiae bantur: adq ita fiaebat ut oblatio liberorũ suboc¬
casione templi &dĩ insacerdo tum lucracaeder&: haec
pessima phariseorũ consuetudo detali occasione ueniae¬
bat multos habentes obligatos aere aligeno & nolentes sibi cre¬
ditũ reddere deligebant sacerdo tes. ut ex acta pecunia minis¬
teriis templi & eorũ usib deserui&: potest autem & hunc breuit̃
habere sensum mun qđ exme ẽ tibi proderit: cõpellitis inquit
filios ut dicant parentib: suis qđ cũq donũ oblaturus erã dõ
intuos consumo cibos tibiq ꝓdest Opat̃ & mat̾: ut illiti¬
mentes accipere qđ deo uidebant mancipatũ in opem magis

Expanded text:
ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit, qui verus est pater, oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata sunt, ne sacrilegii crimen incurrerent declinantes, egestate conficiebantur. Atque ita fiebat ut oblatio liberorum, sub occasione templi et Dei, in sacerdotum lucra cederet. Haec pessima Pharisaeorum consuetu o de tali occasione veniebat; multos habentes obligatos aere alieno, et nolentes sibi creditum reddere, deligebant sacerdotes, ut exacta pecunia ministeriis templi et eorum usibus deserviret. Potest autem et hunc breviter habere sensum. Munus quod ex me est, tibi proderit. Compellitis, inquit, filios ut dicant parentibus suis: Quodcunque donum oblaturus eram Deo in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater et mater, ut illi timentes accipere, quod Deo videbant mancipatum, inopem magis
Abbreviated transcription (Latin):
patue tuũ & matxẽ tuã & quimale dixerit po¬
tri aut matri. Morte moriatur. Honor inscrip¬
turis non tantũ in salutationib: & of ficiis diftrendis: quantũ inae¬
Itͣ mosina acmunerũ conlatione sentitur: honera inquit apst̃ łusui¬
duas queuere uiduȩ s: hic honor donũ intellegitur: & in alio loco:
prȩsbiteri duplici honores honorandi maximae qui laborant in uer¬
bo & doctrinadñi: & perhoc mandatũ iubemur boui trituranti
os non cłudere : ut dignus sit operarius mercedȩ sua: Uos
autem dicitis Sidixerit homo patri dt matri.
puerit. & ultra ñdiont titis eũ quic quao
Fac& re patrisuo aut matri: et c̃ Precaeperat
dñs uel in becillitates uel aetates uel penurias parentum
Considerans. ut fili i horaraent &iã inuitaȩ necessariis mi¬
nistrandis paraentes suos: han᷑pro uidentis simã di legem
uolentes scribae pharisaeiq sub uertara. ut impiaetatem
sub nominae piaetatis inducxerent: Docuerunt pessimosfilios

Expanded text:
patrem tuum et matrem tuam. Et qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. Honor in Scripturis non tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum in eleemosyna ac munerum collatione sentitur. Honora inquit Apostolus viduas quae vere viduae sunt . Hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore sunt honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Domini . Et per hoc mandatum jubemur, bovi trituranti os non claudere, ut dignus sit operarius mercede sua . Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri aut matri, fuerit. Et ultra non dimittitis eum quidquam facere patri suo aut matri, etc. Praeceperat Dominus vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent etiam in vitae necessariis minivolentes scribae Pharisaeique subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios,
Abbreviated transcription (Latin):
Friplicem obcausam saluator ab ioharinie accepit baptisiũ i
Iprimo citquia homonatus erat homñẽ iustitia & humilitate
Legis impler& : Secundo ut baptis matesuo iohannis baptis ma
Conpbare Tercio ut iordanis a quã sc̃ĩ ficans per des censionẽ
columbae dp̃s sc̃i uilaua crocredentiũ monstrorre aduentun :

Expanded text:
riplicem ob causam Salvator a Joanne accepit baptismum. Primo, ut, quia homo natus erat, omnem justitiam et humilitatem legis impleret. Secundo, ut baptismate suo Joannis baptisma comprobaret. Tertio, ut Jordanis aquam sanctificans, per descensionem columbae Spiritus sancti in lavacro credentium monstraret adventum.
Abbreviated transcription (Latin):
miae criminetenent᷑: quia ꝓpriae princ ipes iudeoeũ & quiq
Similes inuidiae peste cor rupti maiaestatẽ blas phem ant. sine
mauerit in spm̃ scm̃ uel uerbũ dixerit contrae spm scm̃ non
habere remisionẽ neq: in hoc scło neq: infuturo dat᷑ intellȩ¬
gi quas dã culpas in hoc scło quas dã uero in futuro lax ari :
Qđ enĩ deuno negat᷑: consequens intellectus pat& quia
dequib dã c̃cedit᷑: sed tam̃ hoc deminimis paruisq pecca¬
tis fieri posse creclendũ est. sicut est assiduus otiosus
Sermo immoderactus risus uel peccatũ curȩ rei familia¬
ris q̃ uix sine culpa uel ab ipsis agitur quiculpã qualit̃
declinari debeat sciunt: aut in ñ gracuib culpis errore
ignorantiȩ : quȩ cuncta &ĩa post mortẽ gracuant: si ad¬
huc in acuita positis minimȩ fuerigit relaxata: hoc tam̃
Sciendũ est: quia illic saltim deminimis nil quiq pur¬
gationis obtinebit : nisi bonis hoc actib in hac adhuc
uita positus ut illic obtineat promere atur

Expanded text:
miae crimine tenentur. Quapropter principes Judaeorum, et quique similis invidiae peste corrupti, majestatem blasphemant, sine ritum sanctum, vel verbum dixerit contra Spiritum sanctum, non habere remissionem neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen hoc de minimis parvisque peccatis fieri posse credendum est, ssermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa, vel ab ipsis agitur, qui culpam, qualiter declinari debeant, sciunt. Aut etiam in gravibus culpis errore ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis, minime fuerint relaxata. Hoc tamen sciendum est, quod illic saltem de minimis, nil quisquam purgationis obtinebit, nisi hic bonis actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
n hac lectione ubiar chisy nagogus saluare filiã parit suã:
sed pergente addomũ eius dño prȩoccupata emorrousa mulier
prȩipit sanitatẽ. acdeinde filia archisina gogi adoptatã ꝑ ue¬
nit sanitatẽ immo demorte reuocata ẽ aduitã : salusostendit᷑
generis humani : quae dño in carneueniente ita dispensataẽ ut
primo aliqui ex isrł ad fidẽ uenirent. dde inde plenitudo gentiũ
intrar& acsic om̃is isrł saluus fier& : Quisergo arc hisynago¬
gusiste quia d chñm ꝓfiliarogaturus aduenit melius quã ipsemor¬
ses intellegitur  undebene uirus id est inlumi nons sue uͥ¬
luminatusuiocat᷑: qui accepit uierba uitȩ darenobis ophec

Expanded text:
n hac lectione, ubi archisynagogus salvare filiam suam petit, sed pergente ad domum ejus Domino, praeoccupat haemorrhoissa mulier, et praeripit sanitatem; ac deinde filia archisynagogi ad optatam pervenit sanitatem, imo de morte revocata est ad vitam, salus ostenditur generis humani: quae Domino in carne veniente ita dispensata est, ut primo aliqui ex Israel ad fidem venerint, deinde plenitudo gentium intraret, ac sic omnis Israel salvus fieret. Quis ergo archisynagogus iste, qui ad Dominum pro filia rogaturus advenit, melius quam ipse Moses intelligitur? Unde bene Jairus, id est illuminans sive illuminatus, voca
Abbreviated transcription (Latin):
in montem : sed ebat ibi : & accesserunt adeum turbȩ multȩ habentes
secum mutos laudos caȩcos debiles & alios multos : & piecerunt eos
ad pedes eiꝰ &curauit eos: Turba ergo triduo dnm̃ ꝓpt̃ sanationem
infirmorum suorum sustin&. cumelecti quiq: fide scaẽ trinitatis lucidi
dñõ prosuis suorum quȩ peccatis animȩ uidelic& languorib: ꝑ seueranti
instantia supplicant : Item turba triduo dmm sustin& quando
multitudo fidelium peccata quȩ perp& rauit perpenitentiam dedi¬
nans ad dnm semopere in locutione ađq in cogitatione conuestit:
Quos dimttere ieuinos in domum suam dñs nonuult nedeficiant inuia:
quia udelie & conuer si peratores in p̃sentis uitȩ uia deficiunt : sunsua
constientia sine dotrinȩ scẽ pabulo dimittanturnc ergo
lassentur huius pere grinationis itinere : pascendi sunt᷑
sacra ammonitione : Valde autem pensanda est pia sententia
quae processit exore ueritatis. quadicitur:
quidam eruen exeis delorige uenta uid¬

Expanded text:
e habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos . Turba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans ad Dominum se in opere, in locutione atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sancta admonitione. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim ex eis de longe veneru
Abbreviated transcription (Latin):
cordis occulta caouto ostendit sedm̃ qui potest
cordis occulta cognoscere & quodam modo tacens
tur : Eadem maicstate & pocentia qua cogita¬
tiones urãs intueor. possum & hominibus delicta
dimittere : ex uobis intelligite quid para rcus conse¬
quatur
auccot silius dicene paralatie

Expanded text:
cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere. Et quodam modo tacens tur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere paralytico: