comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orum. Ubertatis habundantiã: nõ ad
necessitatem carnis: sedadꝑu̾sitatem
intorsimus uoluptatis. Ipsa serena
blandimenta aeris: ad amorem nobis
seruire cogimus terrene delectationis
Iure igitur restat: ut simul nos omĩa
feriant: que simul omĩa iutiisnrĩs
male sub acta seruiebant. Ut quot
prius inmundo incolomes habuimꝰ
gaudia: tot de ip̃o post modum cogam᷑
sentire tormenta. Notandum uero:
re denuntiat. que nequaquã ordinẽ
temporum seruant: Que eñ ordi¬
nate ueniunt: signum nõ sunt. Sed
tempestates insigno sunt: que ip̃a qͦ
temporum statuta confundunt. Qd̃
nos quoq nuꝑ exꝑti sumus: quia esti¬
uum tempus omne. conu̾sum implu¬
uiis hyemalib uidimꝰ. Quia autẽ
conuincta hec non de iniusticia ferien¬
si sunt sed demerito mundi pacientis:
facta prauorum hominum p̾mittun¬
tur cumdicitiui. Sed ante hec omĩa:
incipient uobis manus suas inicere
&e ꝑsequentur. Et tradent uos ĩ sy¬

Expanded text:
orum; ubertatis abundantiam non ad orum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero re denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in sy
Abbreviated transcription (Latin):
lum ualeant sine fine nuntiare. S
cum tot signa ꝑturbationis dicta
sint: oportet ut eoꝵ considerationẽ
breuiter ꝑ singła ꝑstrinrgamꝰ. Q uia
necesse. ẽ. ut alia ecelo. alia eterna. alia
ab elementis. alia ab hominib paciam.
Ait enĩ. Surget gens contra gentem:
ecce ꝑturbatio hominum. Erunt terre
motus magni ꝑ loca: ecte respectus ire
desuꝑ. Erunt pestilentie: ecce meqͣli¬
fas cmrporum. Erit fames: ecte steri¬
litas terre. Terroresq de celo a̾ tẽpes¬
tates: etce ineqrialitas aeris. Q ura
ergo omnia consũmantla sunt: ante
consummationẽ omnia ꝑturbantur:
Et qui incunctis delinquimus ĩ cun¬
tis ferimur. Ut impleatur qd dicitur.
Pugnabit ꝓeo orbis terraꝵ: contra in¬
sensatos. Omnia namq que acdusũ
tuntur ultionis. Tranquillitatẽ qͥppe
humane pacis: adusum u̾timus ua¬
ne securitatis. Peregrinationẽ terre:
ꝓhabitatione dileximus patrie. Salu¬
tem corporum: redegimus inusũ uiti¬

Expanded text:
lum valeant sine fine nuntiare. Sed lum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum tuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum viti
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce oe enĩ dicit. Cum audieritis p̾lia
et seditiones: nolite terreri. Oportet
primum hec fieri: sed non dũ statim
finis. Pensanda sunt uerba redemp¬
toris nostri: ꝑ que nos altud interius.
aliud exterus passuros denuitiat. Bel.¬
la quippe adhostes ꝑtinent: sedicioes
ad cĩues. Ut ergo nos indicet interius
exterius q turbari: aliud nos fatetur
adhostib. aliud a fratrib ꝑ peti. Sed
his malis preuenientib. quia nõ sta¬
tim finis sequatur. adiungit. Surget
gens supͣ gentem. &r regnum aduersus
regnum: & terre motus magni erunt
ꝑloca. q pestilentie a̾ fames. terrores¬
q decelo. &̾ signa magni erunt. Uel
sic̃ inquib dam codicib inuenitur:
terroresq de celo tempestates. Atq pꝰ
subditur. Et signa magna erũt. Tl¬
tima tribulatio: multis tribulatid̃ib
preuenitur:&r ꝑcrebra malaq preue¬
niunt: indicantur mala ꝑpetuaq
subsequiuitur. Et ideo post bella
⁊ seditiones non statim finis: quia
multa debent mala precurre. ut ma¬

Expanded text:
dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni eruntpestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
ta se uirtute contra cum erigat: quẽ
contumelias fortiter ꝑtulisse conside¬
rat. Quem quia cõmouere inipsa
inuiriarum iaculatione ñ potuit̃
ab aꝑto certamine interim retedens.
insecreta cogitatione deceptionis tẽ¬
pus inquirit. Et qui publicũ bellõ
ꝑdidit: adechibendas occulte. insi

Expanded text:
ta se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insi
Abbreviated transcription (Latin):
poterunt resistere od contra dicere.
membris suis infirmantib dicat.
Nolite terreri. nolłfte ꝑtimescere.
uos ad certamen acceditis: sed ego
prelior. Uos uerla editis: sed ego
sum qui loquuor. Pequitur. Era¬
demini autẽ aparentib &e fratrib.

Expanded text:
ere et contradicere membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior. Vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Trademini autem a parentibus, et fratr
Abbreviated transcription (Latin):
Tuuero homo unanimis: dux meꝰ
&ͥ notus meus̾. qui simul metum
clulces capiebas ꝙỹbos: indomo
dei ambrlauimus cum consensu.
Et rursum. Homo pacis mee iniqͦ
sperabam: qui edebat panes meos
ampliauit adu̾sum me subplanta¬
tionem. Ac si detraditore suo aꝑtis
uotib dicat. Transgressionẽ euis:
tanto grauius ꝑtuli. quanto hanc
ab eo qui meus. cẽ. iudebatur sensi

Expanded text:
 dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus
Abbreviated transcription (Latin):
retribuit. quia nequaqm ualet : ꝓ¬
cul dubio ut prediximus paciens nõ
est: quia pacientia nõ inostensione
inquiritur sedincorde. Per ĩpacien¬
tie autẽ uitĩm ip̃a uirtutum nu¬
trix: doctruia dissipatur. Scriptũ
naniq est. Doctrina uiri: ꝑpacien¬
tiam noscitur. Canto gͦ quisq minꝰ
ostenditur doctus: quanto cõuincit᷑

Expanded text:
quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus o
Abbreviated transcription (Latin):
q euenire pacientib solet: ut eo
quidem temporũ quo aduersa paciun¬
tur. uel contumelias audiunt. iu illo
dolore pulsentur. Et sic patientiam
ichibeant: ut custodire etrã cordis
innocentiam curent. Sed cumpost
paululum. hec ipsa que ꝑtulerint ad
memoriam reuocant: igne uehemen¬
tissuni doloris instigantur. Argum̃

Expanded text:
solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instig
Abbreviated transcription (Latin):
obtendis omitte. Nullus miser ẽ: nisi qui mise¬
ri noluerit: quia necquisquã misereri desidans
poterit non habere quod tribuat. Nullus petentẽ¬
pauperem poterit ¶ manem reliuquere:
nisi qui ei noluerit cominodare. Non entin mise¬
ricordie definita sunt p̃cia: aut nisi quis multũ
dederit. acceptabile ẽẽ quod datur ñ poterit.
aut mopes tantum a quoꝗͣ ex poscunt. quantum
qui poscuntur dare ñ possunt: aut ex modico mntil¬
tum. aut de exiguo ylurimum dare quispiam
cogitur: cͥum libenter ex modico modicum attributũ
diuina pietas gratuletur:. Deniq uidua helyam¬

Expanded text:
t dictis. « Nullus miser, inquis, nisi qui misereri noluerit, quia neque quisquam misereri desiderans, poterit non habere quod tribuat. Nullus petentem poterit inanem relinquere, nisi qui ei noluerit commodare: non enim misericordiae definita sunt pretia; aut nisi quis multum dederit, acceptabile esse, quod datur, non poterit: aut inopes tantum a quoquam exposcunt, quantum qui poscuntur, dare non possunt; aut ex modico multum, aut de exiguo plurimum dare quispiam cogitur, cum libenter ex modico modicum attributum divina pietas gratuletur. » En dives pra
Abbreviated transcription (Latin):
habitum gerere: & secularem animum non ha¬
bere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat.
ut ex omni parte exui amundo ñ possuit: sie
debent ea quȩ mundi sunt tenere: lit tamen
eis nesciaut ex mentis fractione succumbere.
Hec ergo cogitate: & cum reliquere quȩ mun¬
di siuit non potestis. exteriora bene excertus agi¬
te: s ardenter interius ad et̾na festinate. Nichu
sit quod desiderium uestrȩ mentis retardet: nui¬
lius uos rei in hoc mundo delectatio implicet.
Si bonum diligitur: mens inbonis melioribus
idẽ iucelestib delectetur. Simatum metintiur:
mala animo ȩcerna proponantur: ucdum aluc
esse conspicit: & ampliris quod diligat. & ampli¬
us quod ꝑtimescatꝰ hic omnino non hereat
Adhȩc agenda habemus mediatorem nostrum:
uero amore fraglamus: qui uiuit & regnat
secuia seculorum Ameri.S

Expanded text:
habitum gerere, et saecularem animum non hahabitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hovero amore flagramus, qui vivit, et regnat saecula
Abbreviated transcription (Latin):
duci debiuss. eumq coniunx sua cum fletu ue¬
hementissimo requireret. dicens. quid faciam
quomodo te ad sepeliendum eicio. quȩ ostium
donius eius egredip̃minia tempestate non possiꝰ
tunc ille respondit. Noli mulier flere: quia mor
ut ego defunctus fuero. aeris serenitas redit. Cuiꝰ
ꝑtuius et uocẽ mors: & mortem serentas secuta
est. Cuus manus & pedes podagre humore turas¬
centes: & uersi inuulnerib fuerant: & ꝓftuent
saniȩ patebant. S cum corpis illius ex niore
adlauandum fuisset deductum: ita manꝰ pedesq
illius sani reꝑti sunt. acsi unqm uulneris meꝰ¬
conuigi uisum ẽ. ut quarto die in sepulchro illiꝰ
marmor mutari debuisset. Quod uidelicet mar¬
mor corpori eiꝰ suꝑpositum. dum fuisset ablatũ.
tanta exeius corpore fraglantia oderis emana¬
uit ac si exputrescenti carne illius ꝓuernib.
aromata ferbuissent. Hȩc gͥ dixi: ut euicino ex¬
emplo ostenderem posse non millos & secularem

Expanded text:
duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu veduci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris niconjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius at mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem
Abbreviated transcription (Latin):
et tamen liȩe eadem non sinit suȩ mrer̾iti domina¬
pi.itt subieda foris seruantꝰ & nunquã intentio¬
nem anini adalta tendentis frangant. Quic̃ꝙ
gͥ tales sunt: eis ꝓfecto t̾rena omuia. ñ ad defide¬
rium s adusum assunt: quia reb quident neces¬
sariis utuntur: s uichil cum peccato habere cupi¬
unt. Deipsis quoq reb habitis cotidre mercedes
querunt: & plus gandent bono oꝑe quã bona
possessione. Aene aliquib ista difficilia ẽẽ uide¬
antur: rem deꝑsona refero. quam multi ur̃m
nouerunt. Quam uidelicet rer ipse ante tri¬
theophanius comes fuit: uir miscd̾ie actib dedt̃.
bonis oꝑib intentus: hospitaliitati p̃cipue stu¬
deus. Exercendi comitatus auctib occupatus
agebat t̾rena&temporalia:. sed ut postͤ fine euis
claruit. magis exdebito quam exintentione. Nla
cum ꝓpinquante mortis eius tempore. grauissi¬
na aeris tempestas obsisteret: ne ad sepeliendũ

Expanded text:
et tamen haec eadem non sinit menti suae dominaet tamen haec eadem non sinit menti suae dominari: ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque igitur tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triTheophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum
Abbreviated transcription (Latin):
inunt᷑. tanquã ñ possidentes: et qui ut̾untur hoc
inundo. tanqͣm ñ utaut᷑  preterit enun figura
us mundi. Uxorem namq habet: s quasi ñ
habens: qui sic scit debita carnis ex soluere. nt
tam̃ ꝑeam mundo totamente non cogat᷑ in he¬
rere. Nam cum isdem rursum egregius p̃dica
dicat. qui habet urorem cogitat quȩ suit hiuus
nundiꝰ quo modo placeat uxori. ille uxorem hñs
qriasi nonhabet: qui sic studet placere comugi.
nit tam̃ non displiceat conditor. Flet quoq secꝰ
tanquam ñ fleat: qui sic temporalib dampnis
affligitur ut tam̃ de et̃nis lucris semꝑ auinum
consoletur Gaudet uͦ s tanquam ñ gaudeat. qui
sic de temporalib bonis hylarescit: ut tam̃ ppetua
timoris p̾mat. Emit aut̃. s quasi non possidens :
qui et adusum t̾rena p̃parat: & tam̃ carta cogita¬
cione p̃iudet quod hȩc citius retinquat. Mundo¬
quoq utiturꝰ s quasi non utatur: qui et necessatta
euncta erterius ad intȩ suȩ ininisterum redigit:

Expanded text:
unt tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen sempertimoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius requoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: absq nuło habitabitur ihicrusalem.
Dum enim angłs ad angłm dicit. curre et lo¬
quere: dubium non ẽ quia alius alium mittit
Minorauͦ sunt quȩ mittunt᷑: maiora quȩ iit¬
tunt. S hoc quoq deipsis agnunib quȩ nuttun¬
tur: certum tenemus: quia cum ad nos ueniunt
sic ext̾ius implent niist̾ium: ut tam̾ minquã
desint internus ꝑ contemplationẽ. Ꝙ mitcun¬
tur gͥ & asfistunt: quia & si circum scͥptus ẽ. an¬
gelicus sp̃s. summus tamͣ sp̃s ipse qui ds ẽ circũ¬
scriptus non ẽ. Angłi itaq ꝙ missi & aute ipsit
sunt: quia quolibet missi ueniant. iutra ipstun
currunt. Sciendum quoq ẽ. quia plerumq ip¬
si beatorum sp̃uum ordines. uicinorum sibi or¬
dinum uocabula sortiuntur. Thronos enim sci¬
licet sedes di. specialem beatorum spuͣum ordinẽ
diximus. & tam̃ ꝑpsalmistam dicit᷑. Qui sedes
suꝑ cherubin appare:: Quia uidelicet dum m¬

Expanded text:
dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum
Abbreviated transcription (Latin):
opitulari: quod ꝑ danihelem dicit᷑. Milia m¬
lium ministrabant ei: & decies milies centena
milia assistebant ei. Aliud ẽ namq munistrare:
aliud assistere. Qui ministrant do: Qui et ad
nos nunciando exeunt. Assistunt uͦ: qui sic con¬
templatione intima ꝑfruuntui: ut ad explen¬
da foras oꝑa minime mittantur: S quia in
quibꝰdam scͥpture locis quedam ꝑcherubin. quȩ¬
dam uͦ ꝑseraphin agi didicimus: utrum ꝑse hec
faciant. an ꝑsubiecta agmina agatur: quȩ sic̃
dicitur in eo quod amaiorib ueniunt. maiorum
uocabula sortintur: nos affirmare nolumus :¬
quod aꝑtis testimonus non approbamus. Hoc
tam̃ certissime scunus: quia act explendum
desuꝑnis mimst̾ium. alii sp̃s alios mitunt: ⁊a¬
charia scilicet ꝓpħa testante qui ait. Ecce angłs
qui loquebatur inie. egrediebatus: & alius
augls egrediebatur in occursum eius: & dixit
ad eum. Curre & loquere ad puerum istum

Expanded text:
opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia mopitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in se minora cognoscit. maiora aliis ñ inui¬
deat . quia & suꝑne ille distinctiones beatoꝵ
spiͣum ita sunt condite : ut aliȩ aliis sint pre¬
late. Fertur uͦ dionisius ariopagita antiquus
uidelicet & uenerabilis pat̾ dicere. quod exmilor¬
bus angłorum agminib foris ad explendum mi¬
nist̾ium. uel uisibilit̾ uel inuisibiliter mittuntur
scilicet quia adhumana solacia. aut angłi aut
archangłi ueniunt. Nam suꝑiora illa agmi¬
na ab intimis nunquam recedunt: qmͣ ea quȩ
p̃minent. usum exterioris ministerii nequaquã
habent. Cui rei illud uidetur ẽẽ contrarium.
quod ẏsaias dicit. Uolauit ad me unus desera¬
phni: et in manu eius calcultis quẽ forcipe du¬
ierat de altari. et tetigit os meum. S in hac
officium gerunt. Quia enim ut peccata locu¬
tionis incendat. de altari angłs carbonẽ portat:
seraphin uocatur quod incendium dicitur
Huic aut̃ sensui & illud credit᷑ in conienient

Expanded text:
vero in se minora cognoscit, aliis majora non invivero in se minora cognoscit, aliis majora non invideat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum . Sed 1608 officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt. &quos u̾bo tangunt: ardere ꝓtinus
indi amore faciunt. Quid gͦ istos nisi seraphu
et mentium oculos ad suꝑna illuminant. & cõ¬
pungendo infletib uiciorum rubiginẽ purgant.
Qui gͦ ita adamorem sui conditoris inflaminati
sunt. quo isti nisi unit̾ seraphin numerum. sortẽ
quente intror sus uos ad uosmet ipsos reducite:
secretorum ur̃oꝵ merita cogitationesq discuti¬
te. Uidete siquid iam bom uobiscum uitus agi¬
tis: indece si i numero horum agmmum bre
tionis inuenitis. Ue aut̃ ammȩ: quȩ in se de
his bonis quȩ emmerauimus minime aliquid
recognoscitꝰ eiq adhuc ne deterrus uuminet: si
et pͥuatam sedonis intelligitꝰ & nequaquã ge¬
mit. Quisquis gͦ talis ẽ fr̃s km̃i: gemendus est
ualde: quia non gemit. Pensemus gͥ accepta ele¬
ctorum munera: & mrtute qua possumus ad
amorem tantȩ sortis anhelemus. Qui in se do¬
norum gr̾aui mimme recognoscit. gemat: qui

Expanded text:
cendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus cendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim numerum sortem squente, introrsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae tionis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sat. Quid gͦ isti. nisi throni sui conditoris sunt.
uel quo nisi ad suꝑ narum sedium numeros as¬
scribuntur: Equos dum sc̃a eccłia regitiu: ple¬
rumq dequibꝰdam suis infirmis auctib etiam
electi iudicantur. & sunt non nulli qui tanta
di ac proxum dilectione pleni sunt: ut cheru¬
bin iure nominentur: Quia enim ut prefati
sumus. cherubin plenitudo scientiȩ dicitur:
et paulo dicente didicimus. quia plenitudole¬
gis caritas. omnes qui dĩ et ꝓximi caritate cęce¬
ris ampluis pleni sunt. meritorum suorum
sortem int̾ cherubin numeros ꝑceꝑunt. Et
sunt nominulli qui suꝑnȩ contemplationis fa¬
cib accensi. in solo conditoris sui desiderio anhe¬
lant: nil iam in hoc mundo cupiunt. solo et̾ui¬
tatis amore pascuntur: Terrena quȩque abi¬
ciit: cuncta temporalia mente transcendunt.
Amant et ardent: atq in ipso ardore suo requi¬
escunt. Amando ardent: loquendo & alios ac¬

Expanded text:
sat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? sat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios ac
Abbreviated transcription (Latin):
nisi int̾ potestatum celestiurri nuimerum sortiunt᷑:
Ꝙ sunt non nulli qui acceptis uirtutib etiam
electorum homurum merita transcendiuit:
cumq & bonis meliores sunt. electis quoq fr̾ib
pͥncipantur. Quo gͦ isti sortem suamꝰͥ uisi inter
pͥncipatuum nunieros acceꝑunt: & sunt non¬
miuii. qui sic insemet ipsis cunctis uiciis omnibꝰq
desideriis dominantur: ut ipso uire mundiciȩ
dii int̾ homines uocentur. Unde & ad moysen
cdicitur. Eet constitui te dm̃ pharaonis. Quo
ͦ istilnisi int̾ numeros dominantiũ currunt:
Et sunt nͣnulli qui dum sibimet ipsis uigilanti
cura dominantur: dum se sollicita intentione
discutiunt. diuino timori semꝑ inherentes.
hoc ininunere iuirtutis accipiunt: ut iudica¬
re recte et alios possuit. Quorum ꝓfecto m̃tib
dumn diuina contemplatio presto ẽ: ni his uelut
inthrono suo dr̃s pͣsidens aliorum facta exa¬
minat: et cuncta mirabilit̾ desua sede dispeu¬

Expanded text:
nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispen
Abbreviated transcription (Latin):
ascensura creditur multitudo homuium. qͣnta
homines qui ad celestem patriam rederint. ex eis
agminib aliquid illuc reuertentes imutentur.
Distincte namq conu̾sationes hominum. singu¬
lorum agminilm ordinib congruunt: & meoꝵ
sortem ꝑ conu̾sationis similitudinem deputan¬
tur. Nam sunt pleriq qui parua capiunt: s
tanien hec eadem parua pie fr̾ib amitinciare
non desistunt. Isti namq in angłorum minerũ
currunt. Et sunt non nulli qui diuinę largitatis
munere refecti. sccretorum celestium summa:
& caꝑe preualent & nunciare. Quo gͦ isti. iuisi
int̾ archangłorum numerum deputantur
Ꝙ sunt alii qui mira faciuut: signa ualenter
oꝑantur: Quo gͥ isti: nisi ad suꝑnarum uirtutũ
sortem & nuimerum congriunt: Et sunt non¬
nulli. qui etiam de obsessis corporib malignos
sp̃s fugant: eosq uirtute orationis. & ui accepte
potestatis eiciunt. Quo itaq isti meritum suum.

Expanded text:
ascensura creditur multitudo hominum, quanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta quoque homines, qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur; distinctae namque conversationes hominum, singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva cupiunt, sed tamen hec eadem parva pie annuntiarenon desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum
Abbreviated transcription (Latin):
bili ardent amore. Seraphin namq ardentes
uel incendentes uocantur: Quȩ quia ita dõ con¬
uncta sunt. ut int̾ hȩc & dmnͣ nuiui alii sp̃s uit̾sint:
tanto magis ardent: quanto hunc uicinius uident.
Quorum ꝓfecto flamma amorẽ: quia quo sub¬
tilius claritatẽ̾ diuinitatis cius aspiciuitꝰ eo ua¬
lidius in eius amore flaminascunt. S quid ꝓdest¬
nos de angłicis spiritib ista ꝑstringereꝰ si non stu¬
deannis hȩc etiam ad nr̃os ꝓuectus congrua con¬
sideratione diruiare: Quia enim suꝑna illa cuu¬
tas ex angłis et hominib constat. ad quam tanitũ
credimus humanum genus ascendere. quantos
illic contigit electos angłos remansisse. sicut scͥptũ
ẽ statuit terminos gentium. scđ̾m numerum
angłorum dĩ: debemnus et nos aliquid exulis distin¬
ctionib suꝑnorum ciuium adnsum nr̃ȩ conu̾sati¬
onis trahere: nosq ipsos ad incrementa uirtutũ
bonis studiis inflaminare. Quia enim tanta illic

Expanded text:
rabili ardent amore. Seraphim namque ardentes rabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia, quo subtilius claritatem divinitatis eius aspiciunt, eo valid<i>us in eius amore flammescunt. D VInos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat: ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse; sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei; debemctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic
Abbreviated transcription (Latin):
diunt. Nam pͥncipari ẽ pat̾ reliquos priorem ex¬
istere: dominar⁊ tͦ ẽ. etiam sub iectos quosq pos¬
sidere. Ea gͦ angłortim augmina quȩ potentia mi¬
ta p̃minent: ꝓ eo quod eis cet̾a ad obediendum sub¬
iecta sunt. dominationes uocantur. Throni quoq
nos latino eloquio sedes dicimꝰ: throni dĩ dicti
sunt. hiqui tanta diuinitatis gr̃a replentur:ꝰ ut
meis añs sedeat. & ꝑ eos sua tudicia decernat. Un¬
de et ꝑpsalmistam dicitur: Sedes suꝑ thronum:
qui udicas ȩquitatẽ. Cherubmn quoq plenitu¬
do scientiȩ dr̃. Et sublimiora illa agmina iccirco
cheruym uocata sunt: quia tanto ꝑfectiori scien
tia plena sunt:. quanto claritatem di uicinius con¬
templantu: nt sođ̾m creaturȩ modum eo plene
omnia sciant: quo uisioni conditoris sui ꝑmeri¬
tum dignitatis appropinquant. Seraphin etiã¬
uocantur illa scorum spirituum agmina: quȩ
ex singulari ꝓpinquitate conditoris sui nicomꝑa¬

Expanded text:
dunt. Nam principari est inter reliquos priorem exdunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoquenos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur: ut secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant quo visioni Conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphim vocantur illa sanctorum spirituum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incompa
Abbreviated transcription (Latin):
nunciandus erat: qui uirtutum dñs & potens
inp̃lio. ad debellandas potestates aerias ueni¬
quasi ꝑ officium curationis tetigit: cecitatis
eius tenebras tersit. Qui gͦ ad curamdum mit
titur: dignum uidelicet fuit. ut di medicina
uocaretur. S quia angłorum nomina int̾p̃¬
tando ꝑstrinximus: nunc suꝑ ẽ ut ipsa offici¬
orum uocabula breuiter exsequamur: uirtuteᷤᷤ
et eium uocantur ill nimirum sp̃s: ꝑquos
signa & miracula frequentius fiunt. Potesta¬
tes etiam uocant᷑: hi qui hoc potentius cȩteris in
suo ordine ꝑceꝑuntꝰ ut eorum ditiomi iurtutes ad¬
uerse subiecte suit. Quorum potestate refrenant᷑:
ne corda hominum tantum temptare p̃ualeant.
quantum uolunt. Principatus etiam uocantur:
qui ipsis quoq boñis angłorum spiritib p̃sunt.
Qui subiectis aliis dum queq funt agenda dispo¬
nunt: eis ad explenda diuina mysteria pͥncipant᷑.
Dominationes aut̃ uocanturꝰ qui etiam potesta¬
tes principatuum dissimilitudine alta transcen¬

Expanded text:
nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio ad debellandas potestates aerias veniquasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius tetitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcen
Abbreviated transcription (Latin):
mendatum sͥ deputat: quod ꝑcruciatum suum ad
heredem trausinttat. Nec de suo miser ꝑmittitur
tangere: quod post se futuro cogitur resernare. Qui
sollicitius seruat quam acquirit: molestius custodit
quam rapuit. Suspirat enim tugilans acquirendo:
suspirat dormiens reseruando. N ec uigilie lete. nec
somnus securus.: nec dies letus: nec nox quieta ẽ. Dis¬
currit. torquetur. & gemiit: & quasi illi proficiat qͦd
acqurit. sic augere desiderat. quod alii cum suo cru¬
ciatu relinquat: ut quale fuerit patrimonii pondꝰ
talis sollicitudinis habeatur & cumulus. S dicet

Expanded text:
mendatum sibi deputat, quod per cruciatum suum ad mendatum sibi deputat, quod per cruciatum suum ad haeredem transmittat, nec de suo miser permittitur tangere, quod post se futuro cogitur reservare: qui sollicitius servat quam acquirit, molestius custodit, quam rapuit; suspirat enim vigilans acquirendo, suspirat dormiens reservando. Huic nec vigiliae laetae, nec somnus securus, nec dies laeta, nec nox secura est; discurrit, torquetur, gemit, et quasi illi proficiat quod acquirit, sic augere desiderat, quod alii etiam ingrato cum suo cruciatu relinquat, ut quale fuerit patrimonii pondus, talis sollicitudinis habeatur et cumulus. » 32. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis. sic ẽ quasi qui uictimet filium in conspe¬
ctu patris sui. Ceterum ille uerus ẽ diues. qui in¬
dõ diues est: Qui miscdia opulens qͣm diuitus.
facultates suaᷤ cum pauꝑib diuidit.QQui tecuple¬
tem sedando magis qͣm habendo ostendit: Qui ad
hoc se memunit habere diuitias ut feneret᷑ deo.
paschat xp̃m uestiat dnmͣ.: Qui patrimonium
suum non ingrato heredi querat relinquere: sed
pauꝑes illud xp̃o desideret cominodare: Qui diui¬
tias celo magis qͣm munda cominendat: qui deside¬
rat potior esse oꝑe quam substantie suȩ facultate.
Qui thesauros suos ad suꝑna transimittit: qui ad hoc
uiuit ut oꝑetur: qui adhoc oꝑatur. ut inęt̾num uine¬
re mercatui:. Qui uiduarum casib flectitur. & pu¬
pillorum miseria commouetrur: q̃ui dolentium cau¬
sam suscipit. & arrogantiam suꝑborum addicit. Cete¬
rum habere nec facere. misereri posse nec uelle. com¬

Expanded text:
pauperis, sic est, quasi qui victimat filium in conspepauperis, sic est, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui  dives, qui misericordia opulens quam divitiis, facultates suas cum pauperibus dividit; qui locupletem se magis dando quam habendo ostendit; qui ad hoc se meminit habere divitias, ut feneretur Deo, pascat Christum, vestiat Dominum; qui patrimonium suum non ingrato quaerat haeredi relinquere, sed pauperes illud Christo desideret commendare; qui divitias coelo magis quam mundo commendat; qui desiderat potior opere esse, quam suae substantiae facultate; qui thesauros suos ad superna transmittit; qui ad hoc vivit, ut operetur; qui ad hoc operatur, ut in aeternum vivere mereatur; qui viduarum casibus flectitur, pupillorum miseria commovetur, dolentium causam suscipit, et arrogantiam superborum addicit uit, nec facere; misereri posse, nec velle . . . . Com
Abbreviated transcription (Latin):
buis longe lateq diffusis. in confinio alitm possid̾e
non patitur: dum t̾minos iungit: fines producitꝰ
calumpniatur pauꝑiꝰ. mediocrẽ p̃mit: uicinum
ercludit: & om̃s circum cica positos infestando ac
psequendo depellit. Qui non acquirit nisi alius
fleuerit: luera non condit. nisi alius gemuerit.
Cui solibonum ẽ. quod publicum malum ẽ: dum
aut fructus seruat. aut annonam captat. aut
inflat precia: aut fęnus exaggerat: dum acquiren¬
lucra. ꝑ nocendi exquirit ingenia. Potes ne talis
miscdĩe implere officia. cui pupillorum dulcis ẽ
gemitus. & uiduarum suauis ẽ fletusꝰ: dum p̃da
Qui diues ẽ archa non merito. possessione non
genere: nomine non dignitate. Potest ne miscdia
tangi. aut humanitate moueri: cuius auariciȩ
nec ꝓprium sufficit: nec modum imponit alienũ
tollit quod alii ꝑtineat. & esurientis pane. esurien¬
tem pascat: & nudum spoliis uestiat aliens: cũ
scͥptum sit. qui offert sacrificium ex substantia

Expanded text:
diffusis in confinio alium possidere non patitur, dum terminos jungit, fines producit, calumniatur pauperi, mediocrem premit, vicinum excludit, et omnes circumcirca positos infestando ac persequendo depellit, qui non acquirit, nisi alius fleverit, lucra non condit, nisi alius gemuerit: cui soli bonum est, quod publicum malum est, dum aut fructus servat, aut annonam captat, aut inflat prelucra, pernocendi exquirit ingenia. Potestne talis misericordiae implere officia, cui pupillorum dulcis est gemitus, et viduarum suavis est fletus, dum praeda qui dives est arca non merito; possessione, non genere; nomine, non dignitate? Potestne misericordia tangi aut humanitate moveri, cujus avaritiae nec proprium sufficit, nec modum imponit alienum?tollit, quod alii tribuat, et esurientis pane esurientem pascat, et nudum spoliis vestiat alienis, cum scriptum sit: Qui offert sacrificium ex substantia
Abbreviated transcription (Latin):
non habendi excusatione purgari: gratuita
miscdĩȩ indu̾ciuitur officia. ut ostendatur dnm
qui de substantia non potest misereri: ut iam con¬
stet ꝓqualitatib hominum miscłie ũ debere ces¬
sare̾ officia: ut oꝑantib possint p̃mia dispensa
ri celestia: ut cum ceꝑint misericordes expungi.
et steriles condem mari. et misericors quia mi¬
seratus ẽ gaudeat. & sterilis penas quas ñ sꝑauit

Expanded text:
non habendi excusatione purgari, gratuita misericordiae indicuntur officia, ut ostendatur Domiqui de substantia non potest misereri, ut jam constet pro qualitatibus hominum, misericordiae non debere offri coelestia; ut cum coeperint misericordes expungi, et steriles condemnari, et misericors quia misertus est, gaudeat, et sterilis poenas, quas non speravit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone sine nominib sciri ñ possintꝰ s cum ad uos
aliquid ministraturi ueniunt: apud nos etiam
nomen aministeriis trahunt. Michael namq
agitur: michael mitti ꝑhibetur:ꝰ ut exipso auctu
& nomine detur intelligi. quia nullus potest fa¬
cere: quod facere p̾̃ualet ds. Unde & ille auti¬
quus hostis qui esse dõ ꝑsuꝑbiam similis coneu¬
punt diceus. in celum ascendam suꝑ astra celi

Expanded text:
personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. 9. Michael namque, agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis, qui Deo esse per superbiam similis concupivit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli
Abbreviated transcription (Latin):
quod angłoꝵ uocabulum: nomen ẽ officii. non
naturȩ. Nam sc̃ĩ illi celestis patrie sp̃s. semper
quidem sunt sp̃s: s semꝑ uocari angłi nequa qͣm
posfuntꝰ. quia tunc solum sunt angłi. cum peos
aliqua uunciantur: Unde & ꝑ psalmistam dir.
Qui facit angłos suos sp̃s. Ac si patent̃ dicat. Qui¬
eos quos semꝑ habet sp̃s: etiam cum uoluerit
angłos factt. Hi aut̃ qui munua nunciant
angłi: qui uͦ summa nunciant. archangħ uo¬
cantur. Hinc ẽ enim quod atlnariam uirginẽ
ñ quilibet angłs. s Gabriel archangłs mittitur:
Ad hoc quippe mysterium suminum angłm ue¬
nire dignum fuerat: qui summum ommum
minciabat. Qui iccico etiam priuatis nominib
censentur: ut signetur ꝑ uocabula etiam inoꝑati¬
one quid ualeant. Neq enum in illa scã ciuitate.
quam uisione ormpotentis dĩ plena scientia ꝑfe¬
cit. iccirco ꝓpria nomina sortuintur: ne eorum

Expanded text:
quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur; unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si patentetiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum
Abbreviated transcription (Latin):
conditus: ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Cu signaculum fimilitu¬
dinis. pleniis sapientia: & ꝑfectus decoreꝰ:. indelitis
paradisi di fiusti. Quod notandum quod non ad
similitudinẽ dĩ factus. s signaculum similitudi¬
nis dicitui: ut quo ineo subtilior ẽ naturaꝰ eo in
illum imago dĩ similius in sinuetur expressa. Qu
in loco mox subditur. Omnis lapis preciosus
oꝑimentum tuum: sardẏuis. toparus. & iaspis
chrysolitus. onix. & berillus: saphirus. carbuncu¬
lus. & Smaragilus. Ecce nouem dixit nomina
lapidum: quia ꝓfecto nouem sunt ordines an¬
gelorum. Quib nimirum ordinib ille primus
angis ideo ornatus & oꝑtus extitit: quia dum cun¬
ctis agminib angłorum p̃latus ẽ: ex eorum cõ¬
paratione clarior fuit. S cur istos ꝑfistentium
angłorum choros enumerando ꝑstrinximus:
siñ eorum quoq mimsti̾a subtilit̾ exp̃mamus:
Greca et enim lingua: angłi nuncii: archangłi
uͦ sumini nuncii uocantui: Sciendum quoq

Expanded text:
um similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolythus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum praua mens si ñ prius ꝑtimorem eu̾tit᷑
ab assuetis uicus non emundatur: Cũsa gͦ domo
inuenitur dragina: quia cum ꝑturbatur consei¬
entia hominis: reꝑat᷑ in homine simuitudo cor¬
ditoris. N cum inuenerit. conuocat amicas et
uicinas dicens. Congratulanim michi: quia in

Expanded text:
nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Congra