comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc esse qđ nc̃ dicat᷑ iudas testis
sermonũ dĩ & adstipulator ac uin¬
dex descendit cũ dõ in mare. & int̾
scõs fuit fidelissimus. ut uerbis iuben¬
tis credideri ͭ dĩ. Hoc illi dicunt.
Nos cepte explanationis sequamur
ordinẽ. qđ circũ dederit effraim re¬
gia trib & domus isrł. popłs qui
tribui regie seruiebat. & circũ dede¬
rit eũ in negatione siue in mendatio.
dũ dm̃ negant. & idola confitent᷑.
Iudas autẽ hoc ẽ due trib que habebant
tẽplũ. legẽ. ꝓpħas & seruabant p̃cepta
legalia. erant testes gradientesq cũ
dõ & cũ scis fideles. Scõs possumus di¬
cere uel angłos uel patriarchas ac ꝓpħas.
& ceteros qui dĩ imperio seruiebant.
Ad cõparationẽ enĩ illius tẽporis quo
hec dicebantur. aberrante penitꝰ effraĩ.
& decepto in idolorũ cultu ifrł. solus
fortis esse cũ forti. Rad enĩ & descensi¬
onẽ & fortitudinẽ significat . Ero quo

Expanded text:
et hoc esse quod nunc dicatur: Judas testis et hoc esse quod nunc dicatur: Judas testis sermonum Dei, et astipulator ac vindex descendit cum Deo in mare, et inter sanctos fuit fidelissimus, ut verbis jubentis crederet Dei. Hoc illi dicunt. Nos coeptae explanationis sequamur ordinem, quod circumdederit Ephraim regia tribus et domus Israel, populus qui tribui regiae serviebat, et circumdederit eum in negatione sive mendacio, dum Dominum negant, et idola confitentur. Judas autem, hoc est, duae tribus, quae habebant Templum, Legem, Prophetas, et servabant praecepta 133 legalia, erant testes, gradientesque cum Deo et cum sanctis fideles. Sanctos possumus dicere vel angelos, vel patriarchas ac prophetas, et caeteros qui Dei imperio serviebant. Ad comparationem enim illius temporis quo haec dicebantur, aberrante penitus Ephraim, et decepto in idolorum cultu Israel, solus fortis esse cum forte: RAD   enim et descensionem et fortitudinem significat: pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
b suis. de quib fuerant errore seducti.
Aegiptũ id ẽ mẽsraim tribulationẽ in¬
t̃pretari & angustias nouimus. assirios
quoq dirigentes siue ut melius arbi¬
tramur arguentes. Ab his ergo libe¬
rant᷑ heretici. cũ habitare cęperint in
domib suis. & malis parentib dixerint.
relinquet᷑ uobis domus ur̃a deserta.
ircũdedit me in negatione sua ef
autẽ testis descendit cũ dõ & cũ scis
ircũdedit me in mendatio effraim:
& in impietate domus isrł & iudã.
Nunc cognouit eos ds̃. & popłs sc̃s
uocabit᷑ dĩ. Tradunt hebrei huiusce¬
modi fabulã. In exitu israhelis ex egip¬
to quando ex alia parte mons. ex
alia rubrũ mare. & ex alia pharaonis cin¬
gebat᷑ exercitu. & inclusus popłs tene¬
bat᷑. ceteris tribub desperantib salut ẽ.
& aut reũti in egiptũ aut bellare cupi¬
entib. solus iuda fidelit̾ ingressus est
mare. Unde & regnũ meruit accipere:

Expanded text:
bus suis, de quibus fuerant errore seducti. bus suis, de quibus fuerant errore seducti. Aegyptum, id est, MESRAIM   tribulationem interpretari, et angustiam novimus: Assyrios quoque, dirigentes, sive, ut melius arbitramus, arguentes. Ab his ergo liberabuntur haeretici, cum habitare coeperint in domibus suis, et malis parentibus dixerint: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Circumdedit me in negatione sua Vuautem testis descendit cum Deo et cum sanctis ircumdedit me in mendacio Ephraim: et in impietate domus Israel et Juda: nunc cognovit eos Deus: et populus sanctus vocabitur Dei. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam: In exitu Israel ex Aegypto, quando ex alia parte mons, ex alia Rubrum mare, et ex alia Pharaonis cingebat exercitus, et inclusus populus tenebatur, caeteris tribubus desperantibus salutem, et aut reverti in Aegyptum, aut bellare cupientibus, solus Juda fideliter ingressus est mare, unde et regnum meruit accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Natura leonũ esse dicit᷑. ut
cũ infremuerint & rugierint. õm̃a
animantia contremiscant. & fixo
gradu se mouere ñ possint. Tantus
pauor ẽ: tanta formido. Itaq dñs
cũ instar leonis rugierit & intonue¬
rit. ac dederit uocẽ suã: cuncte a¬
ues & uniu̾sa uolatilia ꝑhorrescent.¬
& ibunt ad nidos idest ad domos suas.
in quib dñs habitabit cũ eis. Dic amus
& alit̾. Cũ uerus leo infremuerit :
om̃e dogma ꝑuersũ os suũ aperire n
poterit. quiq ante ab eo capti fue¬
rant. rugitu leonis soluti & cõmina¬
tione terribili. sequent᷑ dñm dm̃ suũ.
Tunc timebunt illũ filii maris siue
a quarũ. qui in a maritudine & fal-¬
sis hereticorũ aquis fuerant ꝓcreati.
& assuptis pennis uolabunt quasi a¬
ues ex egipto. & quasi colũba de t̾ra
assiriorũ & dicent. qͥs dabit mͥ pen¬
nas sicut colube & uolabo & reqͥescam.
ut qui apud hereticos laborauerant re¬
quiescant in eccła. & habitent in domi¬

Expanded text:
tur. Natura leonum esse dicitur: ut tur. Natura leonum esse dicitur: ut cum infremuerint et rugierint, omnia animantia contremiscant, et fixo gradu se movere non possint: tantus pavor est et tanta formido. Itaque et Dominus cum instar leonis rugierit, et intonuerit, ac dederit vocem suam, cunctae aves et universa volatilia perhorrescent: et ibunt ad nidos, id est, ad domos suas in quibus Dominus habitabit cum eis. Dicamus et aliter: Cum verus leo infremuerit, omne dogma perversum os suum aperire non poterit: quique ante ab eo capti fuerant, rugitu leonis soluti et comminatione terribili, sequentur Dominum Deum suum. Tunc timebunt filii maris, sive aquarum, qui in amaritudine et salsis haereticorum aquis fuerant procreati; et assumptis pennis, volabunt quasi aves ex Aegypto, et quasi columba de terra Assyriorum, et dicent: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? ut qui apud haereticos laboraverant, requiescant in Ecclesia, et habitent in domi
Abbreviated transcription (Latin):
ño ꝓspera pollicente. popłs conuer¬
tet᷑ ad eũ. & abulabit post dñm.
quia dñs rugiet quasi leo. De quo &
amos propħa cõmemorat. Dñs de si¬
on rugiet. & de hierłm dabit uocẽ
suã. Rugit aut̃ quando dicit. sicut
adama ponã te. ut seboim. Cũq il¬
le rugierit : tc̃ formidabunt filii
maris. siue aquarũ. ut lxx transtu¬
legat᷑ m̃aim. aquas significat. Si
meiam: de mari intelligit᷑. Hȩc hebrei
ad aduentũ xp̃i referunt. que spe-¬
rant esse uenturũ. Nos ĩa transacta
conuincimus: quia de egipto & de¬
assiriis hoc ẽ & ab oriente & occiden¬
te. ab aquilone & meridie uenerunt
& cotidie ueniunt. qui discũbant cũ
abrahã & isaac & iacob. Filios aut̃ ma¬
ris siue a quarũ eos possumꝰ appellare.
qui sagena dñi cõprehensi sunt: &
abstracti de mari huius scłi. Cũq
capti fuerint de morte: in uitã col¬
locabunt᷑ in domib suis. quȩ horrea
uocat euangłm. in quib electa &
a paleis separata frumenta condun-¬

Expanded text:
ospera pollicente, populus convertetur ad eum: et ambulabit post Dominum; quia Dominus rugiet quasi leo. De quo et Amos propheta commemorat: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam . Rugiet autem quando dicit: sicut Adama, ponam te ut Seboim. Cumque ille rugierit, tunc formidabunt filii maris, sive aquarum, ut LXX transtulegatur MAIM, aquas significat: si MEJAM, de mari intelligitur. Haec Hebraei ad adventum Christi referunt, quem sperant esse venturum. Nos jam transacta conAssyriis, hoc est, ab Oriente et Occidente, et ab Aquilone et a Meridie venerunt, et quotidie veniunt qui discumbant cum Abraham, Isaac et Jacob . Filios autem maris, sive aquarum, eos possumus appellare, qui sagena Domini comprehensi sunt, et abstracti de mari hujus saeculi . Cumque capti fuerint de morte ad vitam, collocabuntur in domibus suis: quae horrea vocat Evangelium , in quibus electa et a paleis separata frumenta condun
Abbreviated transcription (Latin):
popłm respondisse. & esse sensũ. Quia
peccata nr̃a fecisti nob̾. sed imitar is
clementiã tuã. & nr̃a delicta ñ pu¬
nis. & polliceris te scm atq clem̃tẽ
in nr̃i medio uersaturũ: idcirco &
ego malorũ hominũ ñ ingrediar ci¬
uitatẽ. nec ero de numero peccatorũ.
sed ambulabo post dñm dm̃ meum.
hebrei aut̃ ex ꝑsona dĩ ita edissert̃.
N on te derelinquã. ñ ibo ad aliam
gentẽ. nec ingrediar alterã ciuitatẽ.
ost dñm abulabunt. quasi leo ru¬

Expanded text:
populum respondisse, et esse sensum: Quia populum respondisse, et esse sensum: Quia peccata nostra fecisti nobis; sed imitaris clementiam tuam, et nostra delicta non punis, et polliceris te sanctum et clementem in nostri medio versaturum; idcirco et ego malorum hominum non ingrediar civitatem: nec ero de numero peccatorum; sed ambulabo post Dominum Deum meum. Hebraei autem ex persona Dei ita edisserunt. 131 Non te derelinquam: non ibo ad aliam gentem: nec ingrediar alteram civitatem. Post Dominum ambulabunt: quasi leo ru
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. nequa quã adame & seboim que
inferiores sunt sed sodome & gomor¬
re que maiorũ criminũ esse dicunt᷑.
cruciatib subiacebunt.
d hereticos quoq deceptũq ab eiꝰ¬
ant salutis. Rursũq clem̃tissimus
pat̾ dicit se suã mutare sententiã.
& penitere qđ talia sit locutꝰ. ut
tentiã ꝓuocet. Non faciã inquit in
furore meo. ñ disꝑdã effraim. Quan-¬
tũ inquit in me est. quantũ ego cu¬
pio si errorẽ ueritate correxerit. si
me magis amauerit quã principes he-¬
reseos. ds enĩ ego sũ & non homo.
lapsis manũ porrigã. errantes ad sa-¬
lutẽ uocabo. Et quia sc̃s sũ: ꝓpt̾ea
ñ ingrediar ciuitatẽ. conciliabula &
urbes hereticorũ. F oras ex euntes de
urbib suis libent᷑ recipio. in ciuitates¬
eorũ ñ ingrediar. Hoc qđ dixit non
ingrediar ciuitatẽ. & iuxta lxx sequi¬
tur post dñm ambulabo. quidã sic
int̾pretati sunt ut dicerent dñ o

Expanded text:
nentur, nequaquam Adamae et Seboim, quae nentur, nequaquam Adamae et Seboim, quae inferiores sunt; sed Sodomae et Gomorrhae, quae majorum criminum esse dicuntur, cruciatibus subjacebunt. Ad haereticos quoque deceptuant salutis. Rursumque clementissimus Pater dicit se mutare suam sententiam, et poenitere quod talia sit locutus, utrsionem provocet. Non faciam inquit in furore meo, non disperdam Ephraim, quantum, inquit, in me est, quantum ego cupio, si errorem veritate correxerit, si me magis amaverit quam principes haereseos. Deus enim ego sum, et non homo: lapsis manum porrigam, errantes ad salutem vocabo; et quia sanctus sum, propterea non ingrediar civitatum conciliabula et urbes haereticorum: foras exeuntes de urbibus suis libenteorum non ingrediar. Hoc quod dixit, non ingrediar civitatem, et juxta LXX sequitur: post Dominum ambulabo, quidam sic interpretati sunt, ut dicerent Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. saluare correptos. Possumꝰ & alit̃ di¬
cere. Quia primꝰ cai parricida ex-¬
truxit ciuitatẽ in nomine filui sui e¬
noch: in huiuscemodi urbẽ dñs ñ ingre¬
dit᷑ que scelere & sanguine ac parri¬
cidio fabricata ẽ. Sin aut̃ uoluerimꝰ
legere. quomodo dabo te effraim ꝓtegã
te isrł: sic intelligendũ ẽ. Quid t̾
faciã: Nũ ꝓtectione dignꝰ es qͥ tanta
fecisti: Notandũ quoq qđ ubi c̃tra
iudã dicit᷑ id ẽ popłm di. ñ ad ama
ponit᷑ & seboim. sed sodoma & go¬
morra. Legimꝰ enĩ in isaia: Audite
rit excutientib eis puluerẽ pedũ suorũ.
dicit᷑ de ea qđ in die iudicii tolerabilius
sit t̾re sodomorũ & gomorre qua ciui¬
tati illi. Et ad hierłm ꝓphetalis sermo
dirigit᷑ Iustificata ẽ sodoma ex te.
Dat̃ gͦ nob̵ suspicio qđ sodoma &
gomorra principes fuerint in pecca¬
to & adama & seboim earũ exempla
sectate ͤ sint : & qđ potentes potenter
uoluntatẽ dñi sui & ñ facit eã. pla¬

Expanded text:
are correctos. Possumus et aliter dicere: quia primus Cain parricida exstruxit civitatem in nomine filii sui Enoch, in hujuscemodi urbem Dominus non ingreditur, quae ex scelere et sanguine et parricidio fabricata est. Sin autem voluerimus legere, quomodo dabo te, Ephraim, protegam te, Israel? Sic intelligendum est: Quid tibi faciam? num protectione dignus es, qui tanta fecisti? Notandum quoque quod ubi contra Judam dicitur, id est, populum Dei, non Adama ponitur et Seboim, sed Sodoma et Gomorrha. Legimus enim in Isaia: Audite rit, excutientibus eis pulverem pedum suorum, dicitur de ea, quod in die judicii tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhae, quam civitati illi . Et ad Jerusalem prophetalis sermo dirigitur: Justificata est Sodoma ex te . Datur ergo nobis suspicio, quod Sodoma et Gomorrha principes fuerint in peccato, et Adama et Seboim earum exempla sectatae sint, quod potentes potenter voluntatem Domini sui, et non facit ea
Abbreviated transcription (Latin):
meo auxilio denudabo: Quid tͥ faciã:
Qua te arte corripiã. Quo potero
sanare medicamine: Sicut adama
& seboim ponã te que duȩ sunt qͥnq
urbiũ sic̃ in genesi legimus sodoma
& gomorra. adama & seboim & ba¬
le que ẽ segor: & siro sermone ⁊oa¬
ra dicit᷑. Ponã te itaq & uertã in
solitudinẽ & delebo usq ad cineres
ac fauillas. sicut deleui ad ama &
seboim. Cũq durã immo crudelẽ
sententiã ꝓtulisset : rursũ parentis
affectu miscđa uincit᷑. & austeritatẽ
iudicis pietate mitigat patris. Dicit
conturbata ẽ penitudo mea. Statĩ
ut locutꝰ sũ me effraim & isrł sicut
adama & seboim positurũ. mea cõmo¬
ta sunt uiscera. Penituit me meũ quon¬
dã popłm delere in ꝑpetuũ. Idcirco ñ
faciã scđm furorẽ iracundie mee. nec de
mea clementia cõmutabor. ut disꝑdã
effraim. Non enĩ ꝑcutio ut ꝑdã in ꝑ¬
petuũ. sed ut emendẽ. Crudelitas mẽa.
penitentie & pietatis occasio ẽ. Ds

Expanded text:
meo auxilio denudabo? quid tibi faciam? qua te arte corripiam? quo potero sanare medicamine? Sicut Adama et Seboim ponam te, quae duae sunt quinque urbium, sicut in Genesi legimus: Sodoma et Gomorrha, Adama, et Seboim et Bale, quae est Segor, et Syro sermone Zoara dicitur. Ponam itaque et vertam te in solitudinem, et delebo usque ad cineres ac favillas, sicut delevi Adama et Seboim. Cumque duram, immo crudelem sententiam protulisset, rursum parentis affectu misericordia vincitur, et austeritatem judicii pietate mitigat patris. Dicit conturbata est poenitudo mea. Statim ut locutus sum, me Ephraim et Israel sicut Adama Seboimque positurum, mea commota sunt viscera. Poenituit me meum quondam populum delere in perpetuum: idcirco non faciam secundum furorem iracundiae meae, nec de mea clementia commutabor, ut disperdam Ephraim: non enim percutio ut perdam in perpetuum; sed ut emendem. Crudelitas mea poenitentiae et pietatis occasio est: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uxta tropologiã quoq Iu̾sus ẽ¬
uelle dñm & hereticos saluari & ec¬
clesiasticos peecatores. & om̃es suo
uoc abulo nuncupari. Qui autẽ uere sc̃s
ẽ : non circũdat dm̃ in mendatio sed
inueritate. psalmista dicente. Potens es
dñe. & ueritas tua in circuitu tuo.
ffraim pascit uentũ. & sequit᷑ estũ.
Tota die mendatiũ & uastitatẽ mul¬
tiplicat. & fedus cũ assirus iniuit &
oleũ in egiptũ ferebat. Septuaginta.
estũ tota die. uana & in ania multiplica¬
uit. & testamentũ cũ assiriis pepigit.
& oleũ in egiptũ mercabat᷑.
acra narrat historia manaem re
gẽ isrł pace facta cũ assirio ab egip¬
tiis auxiliũ postulasse. & p ascere uen¬

Expanded text:
uxta tropologiam quoque,velle Deum et haereticos salvari, et ecclesiasticos peccatores, et omnes suo vocabulo nuncupari. Qui autem vere sanctus est, non circumdat Deum in mendacio, sed in veritate, Psalmista dicente: Potens es, Domine: et veritas tua in circuitu tuo ffraim pascit ventum et sequitur estum. Tota die mendatium et vastitatem multiplicat, et fedus cum Assyriis iniit et oleum in Egyptum ferebat. Quarta aestum: tota die inania et vana multiplicavit, et testamentum cum Assyriis pepigit, et oleum in Aegypto mercabatur. Sacra narrat higem Israel, pace facta cum Assur, ab Aegyptiis auxilium postulasse. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
uel octaon hoc ẽ scutũ. quo te ante ꝓ¬
texerã. Et hic sensus magis conuenit
dño cõminanti. Qđ igitur dicit hoc
ẽ. Qm̃ noluert̃ conuerti & assur fac¬
tus ẽ rex eorũ deuorabitq gladius &
urbes & principes & popłm. & impone¬
tur eis iugũ qđ ñ auferet᷑ ab eis. & ui

Expanded text:
e ὅπλον, hoc est, scutum, quo te ante protexeram: et hic sensus magis convenit Domino comminanti. Quod igitur dicit, hoc est: quoniam noluerunt converti, et Assur factus est rex eorum, devorabit gladius et urbes et 129 principes et populum, et imponetur eis jugum, quod non auferet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qđ pulcrũ in eccłia fuit suis erro¬
rib manciparunt. Hereticus qͦscũq
deceperit & sua fecerit ad orare simu¬
lacra filios iuda & filios ierłm̃ uendit
grecis siue gentilib & eos de xp̃ianis
ethuicos facit. ut extermin& de finib
suis in qͥb in xp̃o fuerant ꝓcreati. & ne-
quaquã in iudea & in ueritatis confessi¬
one sed in gentiũ errore uersentur.
Quȩ omĩa & ad diẽ iudici referre possumꝰ
ñ discrepante uindicta. lic& in tẽpore
a suꝑiorib discrepare uideant᷑. Pro gali¬
lea in hebreo scriptũ ẽ galiloth qđ a qͥla

Expanded text:
omne quod pulchrum in Ecclesia fuit, suis erroribus manciparunt. Haereticus quoscumque deceperit, et sua fecerit adorare simulacra, filios Juda et filios Jerusalem vendit Graecis, sive gentilibus, et eos de Christianis ethnicos facit: ut exterminet de finibus suis, in quibus in Christo fuerant procreati, et 210 nequaquam in Judaea, et veritatis confessione, sed in gentium errore versentur. Quae omnia et ad diem judicii referre possumus, non discrepante vindicta: licet in tempore a superioribus discrepare videantur. Pro Galilaea in Hebraeo scriptum est, GALILOTH  , q
Abbreviated transcription (Latin):
solidũ cibũ capere nequeunt. & ad huc lac¬
te nutriuntur infantiȩ. Istȩ autẽ preg¬
nantes de gala ad sunt. qđ interp̃tatur
tramslatio siue transmigratio testimonii.
Migrauert̃ enĩ de eccłia ad heresi. & te¬
stimonia dĩ quȩ prius acceperant ad alios
terminos transtulert̃. Sed emitta& dñs
ignẽ in domũ azahel quã ipsi uocant azahel
id est uisionẽ dĩ. ignẽ qui ligna in eissti
ne eos frustra ꝓposuisse uideam᷑. Ader int̾

Expanded text:
solidum cibum capere nequeunt, et adhuc lacte nutriuntur infantiae. Istae autem praegnantes de Galaad sunt, quod interpretatur translatio, sive transmigratio testimonii. Migraverunt enim de Ecclesia in haeresim, et testimonia Dei quae prius acceperant, ad alienos terminos transtulerunt. Sed mittet Dominus ignem in domum Azael, quam ipsi vocant AZAEL  , id est, visionem Dei: ignem qui ligna in eis stine eos frustra proposuisse videamur: Ader int
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝓpt̾ ecce ego uoluã subt̃ uos sicut
uoluitur plaustrũ plenũ stipulȩ. & pe¬
ribit fuga a cursore & fortis ñ optine¬
bit fortitudinẽ suã. & pugnator non
saluabit animã suã & sagittarius non
sustinebit. & ueloa pedib saluari non po-¬
terit. & eques ñ saluabit animam suam.¬
& nudus fugi& in die illa dicit dñs.
e uobis prestante beneficia & educen¬
te uos de terra egipti & interficiente
ante faciẽ ur̃am amorreũ ut posside¬
retis terrã eiꝰ & suscitante de filiis ur̃is
ꝓphetas. & de iuuenib ur̃is nazareos.
uos in ebriabatis nazareos meos uino &

Expanded text:
Quapropter ecce ego volvam subter vos sicut Quapropter ecce ego volvam subter vos sicut volvitur plaustrum plenum stipula, et peribit fuga a cursore, et fortis non obtinebit fortitudinem suam, et pugnator non salvabit animam suam, et sagittarius non sustinebit, et velox pedibus salvari non poterit, et eques non salvabit animam suamdus fugiet in die illa, dicit Dominus. Me vobis praestante beneficia, et educente vos de terra Aegypti, et interficiente ante faciem vestram Amorrhaeum, ut possideretis terram ejus, et suscitante de filiis vestris prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos, vos inebriabatis Nazaraeos meos vino
Abbreviated transcription (Latin):
dant capita & irriti sint om̃s dies conse¬
crationis & laboris eoꝵ. Qđ si hec ñ faci¬
unt. neq possunt more iudaicoꝵ cauponũ.
angelii gr̃ȩ legis necessitatẽ. ebrietatem
illã intelligant qua curis seculi mebriat᷑
& obruit᷑ animȩ uigor. & illos ꝓphetis
mandare dicentes ne ꝓphetetis. qͥ liuore
suꝑati ꝓhibent eruditos uiros doctrinȩ
ꝓferre sermonẽ. & dicente dño uade & dic
populo huic. illi e contrario inhibent ne
loquaris in nomine dñi. maxime si ille qͥ
doceat non turpi lucro głȩ atq iactantiȩ.
sed utilitati legentiũ audientiũq ꝓuideat.
cce ego stridebo subt̾ uos sicut strid&
plaustrũ onustũ feno. & peribit fuga a
ueloce & fortis ñ optinebit uirtutẽ suam.
& robustꝰ ñ saluabit animã suã. & tenenᷤ
arcũ non stabit. & uelox pedib suis non
saluabitur. Q ascensor equi non salua-¬
bit animã suã. & robustꝰ corde inter
fortes nud fugi& in die illa dic̃ dñs. Laoc.¬

Expanded text:
dant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponumvangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur animae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem set robustus non salvabit animam suam; et tenens arcum non stabit, et velox pedibus suis non salvabitur, et ascensor equi non salvabit animam suam; et robustus corde inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit Dominus. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
& confundamꝰ linguas eoꝵ. ne audiat u¬
nusquisq uocẽ ꝓximi sui. Prodest quippe
concordiã. & cũ satanas aduersũ satha¬
nan diuisus fuerit. tunc demũ omne
regnũ illius destruet᷑. & qđ frequent̃¬
sol&e in magnis exxercitib euenire ut inter¬
fecto tiranno satellites eiꝰ regnũ int̾ se
diuidant contra seq consurgant. & inte¬
stinũ int̾ eos bellũ sit. hoc & in consũma
mundi fioe quando hierłm maceriȩ fue¬
rint ȩdificatȩ & babilon corruerit. as¬
siruq & tirii de flumine & de mari &
de montib id ẽ. uniuersȩ int̾ se pugnabt̃
demonũ nationes. & dissipato regno il¬
flectet᷑ cȩlestiũ & terrestriũ & infernoꝵ.
& uniuersa lingua confitebit᷑ quia dñs
ihc̃ in gła ẽ dĩ pꝰatris. Ut autẽ sciatis fi¬
nẽ huius seditionis ꝓfectũ e̾e̾ uirtutũ:
erit tunc terra babiloniȩ in dissipatione
cũ om̃ib habitatoribus suis. & nequaquã

Expanded text:
et confundamus linguas eorum, ne audiat uet confundamus linguas eorum, ne audiat unusquisque vocem proximi sui , prodest quippe as adversus Satanam divisus fuerit, tunc demum omne regnum illius destruetur . Et quod frequenter in magnis exercitibus evenire solet, ut interfecto tyranno, satellites ejus regnum inter se dividant, contra seque consurgant, et intestinum inter eos bellum sit: hoc et in consummatione mundi fiet, quando Jerusalem maceriae fuerint aedificatae, et Babylon corruerit, Assyriique, et Tyrii de flumine, et de mari, et de montibus, id est, universae inter se pugnabunt daemonum nationes, et dissipato regno ilflectetur, coelestium, et terrestrium, et infernorum, et universa lingua confitebitur, quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . Ut autem sciatis finem hujus seditionis profectum esse virtutum, erit tunc terra Babylonia in dissipationem cum omnibus habitatoribus suis, et nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ubi ẽ ds̃ tuus. existunans hierłm
post uulnera ñ posse sanari. & respicient
eã oculi nr̃i. & erit in conculcationem
ut lutũ platearũ. Ꝙ quia om̃is pena¬
rũ finis bonoꝵ exordiũ ẽ. & dolor
ꝓficit ad sanitatẽ. de luto illius lateres
fient. & erit formatio laterũ litura
eiꝰ. Ꝙ in die illa ueteres abici& errores.
ciuitatesq illius quȩ male munitȩ fue¬
rant uenient in conclusionẽ siue in diui¬
sionẽ. & diuident᷑ ab assirus. De tiro quoq
qđ int̃pretat᷑ Ginooẽ idẽ angustia. con¬
surgent aliȩ fortitudines. & erit sedi.¬
tio usq ad eos qͥ seculi huiꝰ reumate de¬
lectant᷑. & libi dines generant in homi¬
nib. & de mari usq ad mare. & de monte
usq ad montẽ inuicẽ bella consurgent.
ut amaritudo pugn& contra a maritu¬
dinẽ. & erigens se humilianda sublimi¬
tas contra aliã dimica& altitudinẽ. &
tunc uere cõpleat᷑. Uenite descendamꝰ

Expanded text:
ad nos: Ubi est Deus tuus; aestimans Jerusalem ad nos: Ubi est Deus tuus; aestimans Jerusalem post vulnera non posse sanari. Et respicient eam oculi nostri, et erit in conculcationem, ut lutum platearum. Et quia omnis poenarum finis bonorum exordium est, et dolor proficit ad sanitatem, de luto illius lateres fient, et erit formatio laterum litura ejus. Et in die illa veteres abjiciet errores, civitatesque illius, quae male munitae fuerant, venient in conclusionem, sive in divisionem, et dividentur ab Assyriis; de Tyro quoque, quae interpretatur συνοχὴ, id est, angustia, consurgent aliae fortitudines, et erit seditio usque ad eos qui saeculi hujus rheumate delectantur, et libidines generant in hominibus. Et de mari usque 526 ad mare, et de monte usque ad montem invicem bella consurgent, ut amaritudo pugnet contra amaritudinem, et erigens se humilianda sublimitas, contra aliam dimicet altitudinem, et tunc vere compleatur: Venite, descendamus
Abbreviated transcription (Latin):
irã dĩ uidere se dicit. xp̃i sibi reꝓiitit
aspectũ. & hec dũ taxat de penitentib
Cȩterũ multo melius ẽ ñ habere uulnera
& medico ñ egere. Curatio ñ beatitudo
sanatoꝵ ẽ. sed solatiũ post dolorẽ Igit̾
qui curatꝰ ẽ caueat ne iterũ pecc&. &
rursũ ei aliqͥd deterius fiat. Legimꝰ in
leuitico si tamen oculis aꝑtis legimꝰ. &
uelamen qđ in lege positũ ẽ interioris
oculi ñ excludit intuitũ. in ulcere &
cicatrice cõbusturȩ leprã solere gene¬
rari & mutare colorẽ pili. & ad priorẽ
deformitatẽ cicatricis nouellã acce¬
dere feditatẽ. Hoc ꝓpterea. nequis se¬
curꝰ de penitentia eoqđ post peccatũ
possit dicere irã dñi sustinebo qm̃
peccaui ei. donet iustific& causa meã.
ƿecc& & cauterio indigeat. & sanatus
iterũ uulneret᷑. Cũ autẽ eduxerit nos
dñs in lucẽ & uiderimꝰ iustitiã eiꝰ. tc̃
uidebit inimica nr̃a babilon. & operi¬
et᷑ confusione quȩ prius loquebatur

Expanded text:
romittit aspectum. Et haec dumtaxat de poenitentibus. Caeterum multo melius est non habere vulnera, et medico non egere. Curatio, non beatitudo sanatorum est, sed solatium post dolorem. Igitur qui curatus est, caveat, ne iterum peccet, et rursum ei aliquid deterius fiat. Legimus in Levitico , si tamen oculis apertis legimus, et velamen quod in Lege positum est, interioris oculi non excludit intuitum, in vibice et cicatrice combusturae lepram solere generari, et mutare colorem pili, et ad priorem deformationem cicatricis novellam accedere foeditatem. Hoc propterea, ne quis securus de poenitentia, eo quod post peccatum possit dicere: Iram Dei sustinebo, quoniam peccavi ei, donec justificet causam meam, peccet et cauterio indigeat, et sanatus iterum vulneretur. Cum autem eduxerit nos Dominus in lucem, et viderimus justitiam ejus, tunc videbit inimica nostra Babylon, et operietur confusione, quae prius loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens ñ uidet᷑ e̾ẽ gaudii sed meroris. &
postea fructũ pacificũ iustitiȩ redd&
his qͥ ꝑ eã fuerint eruditi. Sentiens igit᷑
anima se peccasse & habere uulnera
peccatoꝵ & in mortuis carnib uiuere: &
indigere cauterio. constanter dicit ad
mecdicũ. Ure carnes meas. reseca uulnera¬
hellebori potione restringe. Mei uitii fuit
ut uulnerarer. mei doloris sit ut tormen¬
ta sustineã. & postea sanitatẽ recipiam.
Uerusq medicus iã sospiti atq securȩ os¬
tendit causã medicaminis. & recte se doc&
fecisse qd fecit. Deniq post cruciatꝰ atque
supplicia educta de tenebris exteriorib
anima. & reddito nouissimo quadrante
dicit. Ui debo iustitiã eiꝰ & loquar. iusti¬
ficata sunt iudicia tua ds̃. Si autẽ xp̃c

Expanded text:
sens, non videtur esse gaudii, sed moeroris, et postea fructum pacificum justitiae reddet his, qui per eam fuerint eruditi. Sentiens igitur anima se peccasse, et habere vulnera peccatorum, et in mortuis carnibus vivere, et indigere cauterio, constanter dicit ad medicum: Ure carnes meas, reseca vulnerahellebori potione constringe. Mei vitii fuit, ut vulnerarer: mei doloris sit, ut tot tormenta sustineam, ut postea 525 sanitatem recipiam. Verusque medicus jam sospiti atque securae ostendit causam medicaminis, et recte se docet fecisse quod fecit. Denique post cruciatus atque supplicia, educta de tenebris exterioribus anima, et reddito novissimo quadrante, dicit: Videbo justitiam ejus, et loquar: Justificata sunt judicia tua, Deus. Si autem C
Abbreviated transcription (Latin):
naioꝑxian non de tiro ut lxxx. sed mu¬
nitionẽ & ambitũ muratȩ urbis trans¬
tulerunt. Hoc iuxcta hebraicũ. & uota
carnei isrł & popłi concisionis quasi ex
suꝑfluo otiosus sermo p̃luserit.
locis uł difficillimis desudemꝰ. Uidetur
mͥ om̃is anima ierłm in qua ȩdificatũ
fuit tẽplũ dñi & uisio pacis & notitia
scripturarũ & postea superata a pecca
tis ducta ẽ in captiuitatẽ tormentisq
tradita dicere contra babilonẽ id ẽ confu¬
sionẽ hunis mundi. & aduersus contra¬
riã fortitudinẽ quȩ huic mundo presid&.
Noli insultare mͥ inimica mea. quia cecidi.
resurgã. Dñs enĩ alleuat elisos & loquit᷑
ꝑ ꝓphetã. numquid qui cad& ñ resurg&.

Expanded text:
 non de Tyro, ut LXX, sed munitionem et ambitum muratae urbis transtulerunt. Hoc juxta Hebraicum, et vota carnei 524 Israel et populi concisionis, quasi ex superfluo otiosus sermo praeluseritlocis vel difficillimis desudemus. Videtur mihi omnis anima Jerusalem, in qua aedificatum fuit templum Domini, et visio pacis, et notitia Scripttis, ducta est in captivitatem, tormentisque tradita, dicere contra Babylonem, id est, confusionem hujus mundi, et adversum contrariam fortitudinem quae huic mundo praesidet, Noli insultare mihi, inimica mea, quia cecidi et resurgam: Dominus enim allevat elisos , et loquitur per prophetam, Numquid qui cadit, non resurget
Abbreviated transcription (Latin):
nebris. &. Dñs illuminatio mea & salus
mea. quẽ timebo : Ꝙ loquar ad eũ & dicã.
Lucerna pedib meis uerbũ tuũ dñe. & lu¬
men semitis meis. Ipse quippe mͥ precepit
in tenebris huius sȩculi constituto. Sint
lũbi ur̃i prȩcincti. & lucernȩ ardentes in

Expanded text:
Et: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo ; et loquar ad eum, et dicam: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Ipse quippe mihi praecepit in tenebris hujus saeculi constituto: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ calumniã facitis egenis & confrin-¬
gitis pauperes. quȩ dicitis dominis ur̃is
afferte & bibemus. Iurauit dñs ds̃ in sc̃o
suo. quia ecce dies uenient suꝑ uos & leua-¬
bunt uos in contis. & reliquias ur̃as in

Expanded text:
quę calumniam facitis egenis et confringitis pauperes, quę dicitis dominis uestris: Afferte, et bibemus. Iurauit Dominus in sancto suo, quia ecce dies uenient super uos, et leuabunt uos in contis, et reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
dextro. Hi autẽ dies pro annis suþ putabun
uitate longissima de primentur.: ita ut
uincti & immobiles de altero in alterũ
latus se uersare non possint. Si illa &
cȩtera his similia quȩ in scripturis scĩs
legimus facta non potuerint approbare.
sed aliud quid significare contenderint:
ergo & meretrix ista mulier & illa ad¬
ultera quȩ aut propħȩ iungebantur
aut seruantur a propłia. non turpem
coniunc tionem sed sacramenta in di-¬
cant futurorum. Et erit numerus
filiorũ isrł quasi harena maris quae
sine mensura est. & non numerabit᷑.
Et erit in loco ubi dicitur eis. non po¬
pulus meus uos. dicetur eis. filii dĩ ui¬
uentis. Ꝙ̾ congregabuntur filii iuda
& filii isrł pariter. & ponent sibimet
caput unum. & ascendent de terra:
t erit numerus filioꝵ isrł sicut hare¬
na maris quȩ non mensurabitur. nee
numerari potest. Et erit in loco ubi
dictum est eis. non popłs meus uos.
uocabuntur filii dĩ uuentis. Q con¬

Expanded text:
dextro. Hi autem dies pro annis supputantur dextro. Hi autem dies pro annis supputantur vitate longissima detinentur, ita ut vincti et immobiles, de altero in alterum latus se versare non possint. Si illa et caetera his similia, quae in Scripturis sanctis legimus, facta non potuerit approbare, sed aliud quid significare contenderit: ergo et meretrix ista mulier, et alia adultera mulier, quae aut prophetae jungebantur, aut servabantur a propheta, non turpem stupri conjunctionem, sed sacramenta indicant futurorum. Et erit numerus filiorum Israhel quasi harena maris quae sine mensura est et non numerabitur et erit in loco ubi dicetur eis non populus meus vos dicetur eis filii Dei viventis et congregabuntur filii Iuda et filii Israhel pariter et ponent sibimecaput unum, et ascendent de terra: t erit numerus filiorum Israel sicut arena maris, quae non mensurabitur, nec numerari potest. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non populus meus vos: vocabuntur filii Dei viventis. Et con
Abbreviated transcription (Latin):
contentiosus interpres noluerit reci¬
pere ista quȩ diximus. sed meretricẽ
nomine gomer filiam debelaim.
primum & tertium masculos. scđam
quȩ media est feminam. in tellexerit
procreasse hoc uolens scripturam so¬
nare quod legitur. respondeat quomͦ
in ⁊ͥerechiel illud exponat ubi iubetur
a dño portare iniquitates domus isrł.
id est decem tribuum. & trecentis no.¬
naginta diebus in uno latere sinistro
dormire perpetuo. licet inseptuagin
ta. centum & nonaginta scripti sint.¬
& dormire ita ut numquã euigilet.
nec mutet latus. ni forte sopore
satiatus paululum aperuerit ocu¬
los ad sumendum sordidissimum
cibum sub einericii panis qui de fru¬
mento & hordeo & faba & lente ce
milio coctus sit in humano stercore.
Hoc enĩ rerum natura non patit᷑:
ut quisquam hominum per tre-¬
centos & nonaginta dies in uno sẽꝑ
latere dormiat. Et rursum inquit
suscipies iniquitates domus iudã.
& dieb quadraginta dormes in latere

Expanded text:
contentiosus interpres noluerit recicontentiosus interpres noluerit recipere ista, quae diximus, sed meretricem nomine Gomer filiam Deblaim, primum, et tertium masculos, secundam, quae media est, feminam intellexerit procreasse, hoc volens Scriptura sonare quod legitur, respondeat quomodo in Ezechiel illud exponat, ubi jubetur a Domino portare iniquitates domus Israel, id est, decem tribuum, et trecentis nonaginta diebus in uno latere sinistro dormire perpetuo, licet in LXX centum et nonaginta scripti sunt, et dormire ita ut numquam evigilet, nec mutet latus, nisi forte sopore satiatus paúlulum aperuerit oculos ad sumendum sordidissimum cibum subcinericii panis, qui de frumento, et hordeo, et taba, et lente, et milio coctus sit in humano stercore. Hoc enim rerum natura non patitur, ut quisquam hominum per trecentos nonaginta dies in uno semper latere dormiat. Et rursus, inquit: Suscipies iniquitates domus Juda, et diebus quadraginta dormies in latere
Abbreviated transcription (Latin):
dentihus. ȩccła. dĩ sui uirtute supera¬
rit. Et ablactauit eam quȩ erat
absq miscłia. Et concepit & pepe¬
rit filium & dixit. Uoca nomen
eius non populus meus. quia uos
non populus meus: & ego ñ ero ur̃.¬
eptuaginta similiter. Qui uocabat᷑
q dĩ ductus in captiuitatẽ. quia
dñi miscdiam non habebat. ñequã¬
quam ablactatus dicitur. seo ablac¬
tata. Niri enim robur amiserat.
Qui ablactatur. recedit amatre.
Parentis lacte non uescitur. alim̃tiᷤ
sustentatur externis. Ita & ifrł proiectꝰ
a dño. & captiuitatis circuidatus an¬
gustus: atq in babylone cibis sustentatꝰ
in mundis. uocatur non popłs dĩ. & ȩt̃¬
na gentis aliene feritur sententia. ut
perpetuum. Quod recte in telligere
possumus & in om̃i popło iudȩorum.
qui propter offensam seminis dĩ capti¬
uitati traditus regnum perdit & pro¬
uintiam. appellatur q non popłs dĩ.
& in persona hereticorũ. Si quis autẽ

Expanded text:
dentibus, Ecclesia Dei sui virtute superadentibus, Ecclesia Dei sui virtute superarit. -- Et ablactavit eam quae erat absque misericordia: et concepit, et peperit filium, et dixit: Voca nomen ejus, Non populus meus: quia vos non populus meus; et ego non ero vester. LXX similiter. Qui vocabatur que Dei, ductus in captivitatem, quia Domini misericordiam non habebat, nequaquam ablactatus dicitur, 10 sed ablactata: viri enim jam robur amiserat. Qui ablactatur, recedit a matre, parentis lacte non vescitur, alimentis sustentatur externis. Ita et Israel projectus a Domino, et captivitatis circumdatus angustiis, atque in Babylone cibis sustentatus immundis, vocatur non populus Dei, et aeterna gentis alienae feritur sententia, ut perpetuum. Quod recte intelligere possumus, et in omni populo Judaeorum, qui propter offensam seminis Dei captivitati traditus, regnum perdidit, et provinciam, appellaturque non populus Dei: et in persona haereticorum. Si quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
ta captiuitas. Domui autẽ uida mi¬
scđiam pollicetur. & dicit quod eos
saluet in dño dõ suo uel in seipso qui
loquitur: uel pater saluet in filio.
nixta illud quod scriptum est pluit dĩs
rib non in arcu & gladio & bello & in
equitum multitudine. sed in suo robo¬
re: quando misit angłm & percussit
de exercitu sennacherib regis assyrioꝵ
una nocte centum octoginta quinq
milia. luxta tẏpum dicimus eos qui
propter sanguinem seminis dĩ uocan¬
tur absq miscđia & dicere ausi sunt.
sanguis eius super nos & suꝑ filios nr̃os.
huc usq seruire romanis: domũ autẽ
iuda eos udelicet ex iudȩis qui dnm
sunt confessi. non in exercitus forti-¬
tudine. sed in euangłica p̾dicatione
saluatos. Quod in isrł & iuda tam
uxta historiam quam uixta tẏpum
inter pretati sumus. referamus ad he-¬
reticorũ conciliabula. & ad ȩccłam
dñi saluatoris: quod illis absq mise¬
ricordia de relictis regnumq per-¬

Expanded text:
ta captivitas. Domui autem Juda mita captivitas. Domui autem Juda misericordiam pollicetur, et dicit, quia eos salvet in Domino Deo suo, vel in seipso qui loquitur: vel Pater salvet in Filio, juxta illud quod scriptum est: Pluit Domirib, non in arcu et gladio et bello et in equitum multitudine, sed in suo robore, quando misit Angelum, et percussit de exercitu Sennacherib regis Assyriorum una nocte centum octoginta quinque millia . Juxta typum dicimus, eos qui propter sanguinem seminis Dei vocantur Absque misericordia, et dicere ausi sunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , hucusque servire Romanis. Domum autem Juda, eos videlicet ex Judaeis, qui Dominum sunt confessi, non in exercitus fortitudine, sed in Evangelii praedicatione salvatos. Quod in Israel et Juda tam juxta historiam, quam juxta typum, interpretati sumus, referamus ad haereticorum conciliabula, et ad Ecclesiam Domini Salvatoris, quod, illis absque misericordia derelictis, regnumque per
Abbreviated transcription (Latin):
& bello & in equis & in equitibus. Lͣx.
t concepit ad huc & peperit filiam.
&e dixit ei. Uoca nomen eius absq mise¬
ricordia. quia nequaquã addam ultra
misereri domui ifrł sed aduersans ad¬
uersabor eis. Filiorũ autẽ uida misere¬
bor & saluabo eos in dño dõ suo: & non
saluabo illos in arcu & gladio. neq in
bello. neq in equis. neq in equitibus.
ost quam contritus atq confractus est¬
arcus isrł in ualle ierrahel & regnum
decem tribuum destitutum. ita ut duce¬
rentur in captiuitatem: ne quaquã iam
ierrahel id est semen dĩ. nec masculini
sexus filius nascitur sed filia. id est femi¬
na fragilis sexus. & quȩ uictorũ pateat
contumeliȩ. & uocatur absq misericordia.
Id circo enim ducta captiua est: quia mi¬
sccłiam dĩ non habuit. Et consideranda
dñi in dignatio. quod nequa quã domui
ifrahel se dicat ultra misereri. sed eos de
memoria sua aeterna obluuione dele-¬
re: quia usq hodie persarum regibus
seruiunt.

Expanded text:
n bello, et in equis, et in equitibus. LXX: Et concepit adhuc, et peperit filiam, et dixit ei: Voca nomen ejus, Absque misericordia; quia nequaquam addam ultra misereri domui Israel: sed adversans adversabor eis: filiorum autem Juda miserebor, et salvabo eos in Domino Deo suo: et non salvabo eos in areu, neque in gladio, neque in bello, 9 neque in equis, neque in equitibus. Postquam contritus est atque confractus arcus Israel, in valle Jezrael, et regnum decem tribuum destitutum, ita ut ducerentur in captivitatem, nequaquam jam Jezrael, id est, semen Dei, nec masculini sexus filius nascitur: sed filia, id est, femina fragilis sexus, et quae victorum pateat contumeliae, et vocatur Absque misericordia. Idcirco enim captiva ducta est, quia misericordiam Dei non habuit. Et consideranda Domini indignatio. Quod nequaquam domui Israel se dicat misereri ultra, sed eos de memoria sua aeterna oblivione delere; quia usque hodie Persarum regibus serviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus seriptum est. filui effraim in¬
tendentes & mittentes arcum conuersi st̃
in die belli: confringentur in ualle semi¬
nis dĩ. de quo humilia & terrena senser̃t.
t concepit ad huc & peperit filiam. &
dixit ei. Uoca nomen eius absq miscđia.¬

Expanded text:
de quibus scriptum, est: Filii Ephraim inde quibus scriptum, est: Filii Ephraim intendentes, et mittentes arcum, conversi sunt in die belli , confringetur in valle seminis Dei, de quo humilia et terrena senserunt. Et concepit adhuc, et peperit filiam, et dixit ei: Voca nomen ejus, Absque miseri
Abbreviated transcription (Latin):
appellatȩ sunt ephraini. & interdum
propter ioseph qui fuit pater ephraim
uocantur ioseph. non numquam samaria.
quȩ & ipsa altera urbs fuit metropoliᷤᷤ
decem tribuum. quȩ postea ab augusto
cesare appellata est augusta id est se¬
baste. in qua ossa iohannis baptistȩ con¬
dita sunt. Post diuisionem ergo duarũ
& decem tribuum. ob maximam partẽ
multitudinis quȩ iheroboam secuta est
nomen pristinum isrł remansit in decẽ
tribubus: & propter tribum uida quae
regnauit in iherusalem. aliȩ duȩ tribus
appellatae sunt uidas. Simulq & typi
ueritas explicatur. Quomodo eñĩ ꝓpt̃
uaticinium compleretur. sic propter
sanguinen ueri iez rahel hoc est seminis
dĩ regnum destructum est iudȩorum.
In om̃ib quidem prophetis seo precipue
in osee decem tribus referuntur ad he¬
reticos. quorũ maxima multitudo est:
duȩ autẽ tribus quȩ appellantur iudã.
ȩxcłae personam possident. quȩ sub dauid

Expanded text:
appellatae sunt Ephraim. Interdum appellatae sunt Ephraim. Interdum propter Joseph, qui fuit pater Ephraim, vocatur Joseph: nonnumquam Samaria, quae et ipsa altera urbs fuit metropolis decem tribuum, quae postea ab Augusto Caesare appellata est, Augusta, id est, Σεβαστὴ, in qua ossa Joannis Baptistae condita sunt. Post divisionem ergo duarum et decem tribuum, ob maximam partem multitudinis quae Jeroboam secuta est, nomen pristinum Israel remansit in decem tribubus. Et propter tribum Juda, quae regnavit in Jerusalem, aliae quae tribus appellatae sunt Judas: simulque typi veritas explicatur. Quomodo enim proptevaticinium compleretur: sic propter sanguinem veri Jezrael, hoc est, seminis Dei, regnum destructrum est Judaeorum. In omnibus quidem prophetis, sed praecipue in Osee, decem tribus referuntur ad haereticos, quorum multitudo maxima est: duae autem tribus quae appellantur Juda, Ecclesiae personam possident, quae sub stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
iudã. Sed hoc miħi uidetur non uitio
septuaginta interpretum sed scrip¬
torum in oleuisse imperitia. qui igno¬
rantes iheu quod magis tritũ erat.
scripserunt iudam. Typus autẽ semi¬
nis dĩ & ultio sanguinis eius refertur
ad dnĩ passionem. propter quam &
domus iuida & regnum uniuersi isrł
dicitur subuertendũ. Q in illa die
conteram arcum isrł in ualle ierrahel.
Septuaginta similiter. Quando ultꝰ
fuero sanguinem ierrahel suꝑ domũ
iheu. & regnum isrł assyrio uincente de¬
leuero: tunc in illa die & illo tempore
conteram omne robur erercituf i frahel
in ualle ierrahel. Supra diximꝰ ierrahel
quȩ nunc uixta maximianapolim est
fuisse metropolim regni samariȩ. ꝓpt̃
quam sunt campi latissimi & uallis nimiȩ
uastitatis. quȩ plusquam decem milib
tenditur passibus. In hac cõmisso cer-¬
tamine ab assyrus cesus est isrł id est
decem tribus quȩ ob iheroboam de tribu
effraim qui primus scisma fecit in popło

Expanded text:
Juda: sed hoc mihi videtur non vitio Juda: sed hoc mihi videtur non vitio Septuaginta interpretum, sed scriptorum inolevisse imperitia, qui ignorantes Jehu: quod magis tritum erat, scripserunt Juda. Typus autem seminis Dei, et ultio sanguinis ejus refertur ad Domini passionem, propter quam et domus Juda et regnum universi Israel dicitur subvertendum. Et in illa die conteram arcum Israel in valle Jezrael. LXX similiter. Quando ultus fuero sanguinem Jezrael super domum Jehu, et regnum Israel, Assyrio vincente, delevero, tunc illa die, et in illo tempore conteram omne robur exercitus Israel in valle Jezrael. Supra diximus Jezraelem, quae nunc juxta Maximianopolim est, fuisse metropolim 8 regni Samariae prope quam sunt campi latissimi, et vallis nimiae vastitatis, quae plus quam decem millium tenditur passibus. In hoc commisso certamine, ab Assyriis caesus est Israel, id est, decem tribus, quae ob Jeroboam de tribu Ephraim, qui primus schisma fecit in populo,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eius dicitur subuertendũ. sub euiꝰ
pronepote iheroboam prophetare cȩpit
osee. Quo mortuo. filius eius racharias
successit in regnum. quem serto mense
imperii sui occidit sellum de alia stirpe
generatus. Quam ob causam nunc dicit᷑.
ad huc modicum & uisitabo sanguinẽ
ierrahel id est occisionem populi mei.
super domum iheu regiam. quę eo tem¬
pore prȩerat ifraheli. Nec mirum si
domus sub uertatur iheu: cum etiam
regnum domus isrł hoc est decẽ tribuũ
post non multos annos omnino delendũ¬
sit. Aracharia enim filio iheroboam
cuius attauus fuit iheu usq ad nonum
annum osee sub quo decem tribus duc¬
tȩ sunt in captiuitatem : subputant᷑
anni quadraginta nouem. Occisoq
racharia qui fuit ultimus de stirpe iheu.
statim reges assẏrii cȩperunt ruben
& gad. & dimidiam tribum manasse
quȩ erat transiordanem. & de inde mul
ad extremum om̃s reliquas tribus.
Pro iheu in ęditione uulgata legitur

Expanded text:
quoque ejus dicitur subvertendum: sub cujus quoque ejus dicitur subvertendum: sub cujus pronepote Jeroboam prophetare coepit Osee: quo mortuo, filius ejus Zacharias successit in regnum; quem sexto mense imperii sui occidit Sellum de alia stirpe generatum . Quam ob causam nunc dicitur: Adhuc modicum, et visitabo sanguinem Jezrael, id est, occisionem populi mei, super domum Jehu regiam, quae eo tempore praeerat Israel. Nec mirum si domus Jehu subvertatur, cum etiam regnum domus Israel, hoc est, decem tribuum post non multos annos omnino sit delendum. A Zacharia enim filio Jeroboam, cujus atavus fuit Jehu, usque ad nonum annum Osee, sub quo decem tribus ductae sunt in captivitatem, supputantur anni quadraginta et novem. Occisoque Zacharia, qui fuit ultimus de stirpe Jehu, statim reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad et dimidiam tribum Manasse, quae erant trans Jordanem; et deinde multad extremum omnes reliquas tribus. Pro Jehu in Editione Vulgata legitur
Abbreviated transcription (Latin):
perfecta. Alii toratos. id est loricas
significari putant. Sunt qui mensu¬
ram siue amaritudinem suspicent᷑.
Quod recte dicerent. si gĩmel litterã
non haberet. De belaim. palata id est¬
in palestina per magna copia est.
& quã isaias propheta ulceri erechiȩs
regis iubetur apponere. Est autem
massa pinguium caricarũ. quas in
morem laterum figurantes ut diu
illesȩ permaneant. caleant atq con¬
pingunt. Igitur & gomer consũma¬
ta in fornicatione atq perfecta
filia uoluptatis quȩ fruentib suauis
uidetur & dulcis. in typo dñi salua¬
toris ab osee uxor accipitur. & prius
ex ea dĩ filius generatur. id est ier¬
rahel. Est autẽ ciuitas metropolis
decem tribuum. in qua interfectus
est nabutha: ob cuius sanguinẽ sus¬
citatur iheu qui deleui domum
ahab & ierabel. Uerum quia & ipse
iheu ultor sanguinis iusti in gressus
est per uias iheroboam filii nabath
qui for nicari fecit isrł. & constituit¬
uitulos aureos in dan & bethel. regnũ

Expanded text:
perfecta: alii θώρακας, id est, loricas, significari putant. Sunt qui mensuram, sive amaritudinem suspicentur, qui  Al. quod recte dicerent, si GIMEL litteram non haberet. Debelaim παλάτας sin Palaestina permagna copia est, et quas Isaias propheta ulceri Ezechiae regis jubet apponi . Est autem massa pinguium caricarum, quas in morem laterum figurantes, ut diu illaesae permaneant, calcant atque compingunt. Igitur et Israel consummata in fornicatione atque perfecta filia voluptatis, quae fruentibus suavis videtur et dulcis, in typo Domini Salvatoris 7 ab Osee uxor accipitur: et primus ex ea Dei filius generatur, id est, Jezrael; est autem civitas metropolis decem tribuum, in qua interfectus est Naboth  Al. Nabutha, ob cujus sanguinem suscitatur Jehu, qui delevit domum Achab et Jezabel. Verum quia et ipse Jehu, ultor sanguinis justi, ingressus est per vias Jeroboam filii Nabath, qui fornicari fecit Israel, et constituitvitulos aureos in Dan et in Bethel , regnum