comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affinitate c̃iunctus ẽ. Cunq pꝰ proeliũ reũ teret᷑
herusalẽ : occurrit ei heu filius anani uidens.
&ait ad eum. Impio p̃bes auxiliũ. & hisqͥodert̃
dñm amicitia uingeris. & ic circo irã quidem
dñi merebaris sed bona opera inuenia sutintẽ
eo qđ ab stuleris lucos det̃ra iuda. & p̃para ueris
cortuũ ut requi reres dñm. Ac neputemꝰ p̃teri¬
tas iustitias hoc peccato & increpatione ꝓphetica
si se deletas postea de ocͥoria stirpis eius scriptũ¬
C̃inuenerit eũ hieu latentẽ insamaria. ad¬
Qũq occiderit. Et sepelierunt inquit illũ
eoqđ eẽt filius iosaphat: qui quȩ sierat dñm in
toto corde suo. De ezechia scriptũ ẽ fecit rectũ
moculis dm̃. iuxta omia quȩ fecerat dd pat̾ eiꝰ
Iste abstulit excelsa. & contriuit statuas. & mncenditlucũ
contriuitq serpentẽ aeneũ quẽ fecerat moyses &
iterum: In dño do isrł confisus ẽ. & pꝰipsũ non fuit

Expanded text:
affinitate conjunctus est. Cumque post praelium reverteretur Jerusalem, occurrit ei Jeu filius Anani videns, et ait ad eum: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris. Et idcirco iram Domini quidem merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda, et praeparaveris cor tuum, ut requireres Dominum . Ac ne putemus praeteritas justitias hoc peccato et increpatione prophetica fuisse deletas, postea de Ochozia stirpis  Al. stinvenerit eum Jeu latentem in Samaria, adductumque occiderit: Et sepelierunt, inquit, eum, eo quod esset filius Josaphat, qui quaesierat Dominum in toto corde suo . De Ezechia scriptum est: Fecit rectum in oculis Domini juxta omnia quae fecerat David pater ejus. Iste abstulit excelsa, et contrivit statuas, et incendit lucum, contrivitque serpentem aeneum, quem fecerat Moyses . Et iterum, In Domino Deo Israel confisus est, et post
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores ad poenitentiã simplicit᷑ accipiunt uixta
illũ sensum. ñ indigent sani medico : sedhi qͥ male
habentse. Alii uͦ int̾ p̃tant coactius. ñ ueni uocare
iustos nullus enĩ ad ꝑfectũ iustus ẽ sed exaliqua
parte peccator : sed peccatores quib munđ resert᷑ẽ

Expanded text:
peccatores ad poenitentiam , simpliciter accipiunt, juxta peccatores ad poenitentiam , simpliciter accipiunt, juxta illum sensum: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent . Alii vero interpretantur coactius. Non veni vocare justos , nullus enim ad perfectum justus est, sed ex aliqua parte peccator; sed peccatores, quibus mundus refertus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ faciat Responde quȩso ubi sunt facilia mandata :
Nolite in quit solliciti ẽẽ decrastino. crastinꝰ enĩ diessol¬
licitꝰ erit ꝓsẽ Sufficit diei malitia sua. Uos de crastino
ñ cogitatis & instar auiũ p̃sentiũ contenti estis quoꝵ
epłȩ hiblinȩ uolitant trans flumina aethiopiȩ. ut
int̃simias & pauos nouo de ophir salomoni donamit¬
tant᷑ Nis audire facilitatẽ preceptoꝵ dĩ : Ausculta
qđ dicit᷑. Quã arta & angusta uia ẽ quȩ ducit aduitã.
& pauci sunt qͥ in ueniunteam: Non dixit qͥ gradiunt᷑
ꝑ eã. hoc enĩ uł difficillimumẽ : sed qui inueniunt
Pauci enĩ inueniunt. & multo pauciores in grediunt᷑
ꝑeã. Filius inquit hominis ñ hab& ubi capuđ reclina.
Qui dieit inisaia. suscipite lassum & hȩc ẽ requies mea.
si ñ hab& ubi caput reclin&. & in qͦ requiescat dicens
in alio loco. suꝑ quẽ requiescã nisi suꝑhumilẽ & qui¬
etũ & trementẽ uerba: ubi ẽ mandatoꝵ facilitas:¬

Expanded text:
 --Responde, quaeso, ubi sunt facilia mandata? Nolite, inquit, solliciti esse de crastino. Crastinus enim dies sollicitus erit pro se. Sufficit diei malitia sua . Vos de crastino non cogitatis, et instar avium praesentibus contenti? quorum Epistolae biblinae volitant trans flumina Aethiopiae, 755 ut inter simias et pavos, nova de Ophir Salomoni dona mittantur. Vis audire facilitatem praeceptorum Dei? ausculta quod dicitur: Quam arcta via et angusta est, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam ! Non dixit, qui gradiuntur per eam: hoc enim difficillimum est, sed qui inveniunt eam. Pauci enim inveniunt, et multo pauciores ingrediuntur per eam. Filius, inquit, hominis non habet ubi caput suum reclinet , qui dicit in Isaia, Suscipite lassum, et haec est requies mea . Si non habet ubi caput suum reclinet, et quo requiescat, dicens in alio loco: Super quem requiescam nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea : ubi est mandatorum facilitas
Abbreviated transcription (Latin):
d& fr̃ in mortẽ. pat̾ filium. c̃ surgent filii contra
parentes& int̃ ficient eos. & eritis in quit odio cunc¬
tis hominib ꝓpt̃ nomen meũ. Et quia facilia uis¬
serat. & sciebat ea facile posse compleri ꝓpterea
ut rei facilitatẽ ostender&. copulauit dicens. Qui

Expanded text:
r in mortem, et pater filium, consurgentque filii contra parentes, et interficient eos. Et eritis, inquit, odio cunctis hominibus propter nomen meum . Et quia facilia jusserat, et sciebat facile ea posse compleri, propterea, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sermonũ in uoluere cupiunt ueritatem¬
Plantati in domo dñi. iusti sunt in aecđã c̃firmati
sed hi ñ in p̃sentiarũ sed in futuro in atrus dñi flo¬
rebuntt̃ certa & secura possessio Misericors
& miserator dñs. lon ganimis & multȩ miserations¬
Tantas audis miscđas. & in tua audes uirtute con¬
fidere : Confiteant᷑ tibi dnẽ omĩa operatua Side
cunctisoꝑib dĩ & homines sunt : gͦ om̃s homines
sua peccata fateant᷑. Legimꝰ insamuele dictum
desalomone Ipse aedificabit domũ nomini meo
& firmabo sedẽ regni eiꝰ usq insempit̃num go
ero ei in patrẽ. & ipse erit mͥ in filium. & iterũ

Expanded text:
involvere cupiunt veritatem. Plantati in domo Domini, justi sunt, in Ecclesia confirmati. Sed hi non in praesentiarum, sed in futuro in atriis Domini florebunt, ubi est certa et secura possessio. Misericors et miserator Dominus, longanimis et multae miseration. Tantas audis misericordias, et in tua audes virtute confidere? Confiteantur tibi, Domine, omnia opera tua . Si de cunctis operibus Dei et homines sunt, ergo omnes homines sua peccata confiteantur. Legimus in Samuele dictum de Salomone: Ipse aedificabit domum nomini meo, et firmabo regnum ejus usque in sempiternum. Ego ero ei in patrem, et ipse er
Abbreviated transcription (Latin):
in quit pacẽ mittere sed gladiũ. Ueni diuidere
hominẽ contra patrẽ suum. & filiã contra matrẽ.
& nurũ contra socrũ. Et ne omia ꝑcurrendo lon¬
giorẽ sententiã facere: uno cuncta sermone cõ¬
p̾hendit dicens. inimici hominis domestici eius
cunq posuiss&. qui amat patrẽ aut matrẽ super
me nonẽ me dign. & qui amat filiũ aut filide
suꝑ mẽ ñ est me dignꝰ: ob facilitatẽ p̃ceptorum
intulit. & qui ñ tollit crucẽ suam & sequit᷑me:
non ẽ me dignꝰ Cruxxp̃i facilis ẽ. nudũ p̾xpm̃ ꝑ¬

Expanded text:
eni dividere hominem contra patrem suum, et filiam contra matrem, et nurum contra socrum . Et ne omnia percurrendo, longiorem sententiam faceret, uno cuncta sermone comprehendit, dicens: Inimici hominis, domestici ejus . Cumque posuisset: Qui amat patrem aut matrem supra me, non est me dignus: et qui amat filium aut filiam supra me, non est me dignus , ob facilitatem praeceptorum intulit: Et qui non tollit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus . Crux Christi facilis est; nudum post
Abbreviated transcription (Latin):
dere aurũ neq argentũ neq pecuniã in Zonis uris.
ñ perã inuia. ñ panẽ. neq duas tunicas. neq caltia¬
m̃ta: neq uirgam. Hȩc inquies p̃cepta apłica sunt
Et certe apłs Petrus caligas habuisse narrat᷑. dicente.
duas aut̃ tunicas ut de cęteris taceã: puto qđ & ego &
tũ possideam. si tam̃ amplius ñ habemꝰ: Hec dico &

Expanded text:
ecuniam in zonis vestris, non peram in via, non panem, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam . Haec, inquies, praecepta Apostolica sunt. Et certe Petrus Apostolus caligas habuisse narratur, dicente Duas autem tunicas, ut de caeteris taceam, puto quod et ego et tu possideamus, si tamen amplius non habemus. Haec dico,
Abbreviated transcription (Latin):
seribebat int̾ra eoꝵ ui delic& qui accusabant &
om̃ium peccata mortaliũ. scđm qđ scriptũ ẽ in ꝓ¬
pheta Relinquentes aut̃ suꝑ t̾ram scribant᷑ Tand¬
q caput cleuans. dix̃cis. Qui sine peccato ẽ urm
primꝰ mitat suꝑ eã lapidẽ. Hoc qđ dicit᷑ sine pe

Expanded text:
scribebat in terra : eorum videlicet qui accusabant, et scribebat in terra : eorum videlicet qui accusabant, et omnium peccata mortalium, secundum quod scriptum est in Propheta: Relinquentes autem te, in terra scribentur . Tandem caput elevans dixit eis: Qui sine peccato est vestrum, primus mitt
Abbreviated transcription (Latin):
rioloqueris. possũ sine peccato eẽ si uoluero Ille
nihil ex sẽ potest facere ut hominis indicet ueri¬
tatẽ. tũ potes om̃ĩa peccatauitare: ut adhuc in
corpore c̃stitut᷑ Autio eoũ eẽ tẽ doceas. Negat
frib ac ꝓpin quis ire sẽ ad scenophegiã. & postea
scriptumẽ. Vt aut̃ a scender̃ fr̃s eiꝰ : tunc & ipse ascen¬
dit ad sollemnitatẽ. ñ manifeste: sed quasi in abscõ dne
Iturũ sẽ negauit. & fecit qđ pͥus negauit. Latrat por¬
firius in c̃stantiȩ ac mutationis accusat. nesciens oma
scandala ad carnẽ ẽẽ referenda Moyses inquit dedt
uob legẽ. & nemo ex uob̾ facit legẽ utiꝙ possibilem
& tam̃ qđ erat possibile nemo compleuerat Neq enꝰ
culpa imperantis ẽ : sed fragilitas audientis. ut om̃s
muliere quȩ accusata ẽ apud dñm. Accusabant
aut̃ & uehem̃ ter urgebant scribȩ & pharisei iuxta
legẽ eã lapidare cupientes at iħe inclinꝰ digito

Expanded text:
rio loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille rio loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille nihil potest ex se facere, ut hominis indicet veritatem. Tu potes omnia peccata vitare, ut adhuc in corpore constitutus ἀντίθεον esse te doceas. Negat fratribus et propinquis ire se ad scenopegiam; et postea scriptum est: Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad solemnitatem, non manifeste, sed quasi in abscondito . Iturum se negavit, et fecit quod prius negaverat. Latrat Porphyrius, inconstantiae ac mutationis 762 accusat, nesciens omnia scandala ad carnem esse referenda. Moyses, inquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem, utique possibilem, et tamen quod erat possibile, nemo impleverat, neque enim culpa imperantis est, sed fragilitas audientis, ut omnismuliere, quae accusata est apud Dominum. Accusabant autem et vehementer urgebant Scribae et Pharisaei, juxta legem eam lapidare cupientes. At Jesus inclinans, digito
Abbreviated transcription (Latin):
ego aut̃ rogaui ꝓtẽ : ut ñ deficiat fides tua. Et
certe uixta uos in apłi erat positũ potestate si uo¬
luiss& ut ñ deficerae fides eiꝰ qua utiq deficiente:
peccatũ sub ingredit᷑. In quibꝰdã exemplaribus
tã grecis quã latinis inuenit. scribente luca Appa¬
ruit aut̃ illi angłs decȩlo c̃fortans eũ. haud dubiũ
quin dñm saluatorẽ & factꝰ in agonia: ꝓlixius
orabat factusq sudor eiꝰ sic̃ guitȩ sanguinis decur¬
rentis interrã saluator in passione ab angło c̃for¬
tat᷑ ecritobolus meus ñ indig& auxilio di. habens
liberi arbitri potestatẽ. Et ta uehem̃t̃ orabat ut
erat in passione fusurꝰ : Quid inquit dormitis : Sur¬
gite & orate. ne intretis intẽptationẽ: Debuit iuxta
uos dicere Qiđ dormitis : Surgite & resistite. libũ
potestate : nullius alterius indigetis auxilio. Si
exꝑsona hominis hoc dici qui assumptẽ : tũ ẽc̃tra¬

Expanded text:
Ego autem rEgo autem ri erat positum potestate, si voluisset, ut non deficeret fides ejus, qua utique deficiente, peccatum subingreditur. In quibusdam exemplaribus tam Graecis quam Latinis invenitur, scribente Luca: Apparuit illi Angelus de coelo confortans eum , haud dubium quin Dominum Salvatorem. Et factus in agonia 761 prolixius orabat, factusque est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus meus non indiget auxilio Dei, habens liberi arbitrii potestatem: et tam vehementer orabat, uterat in passione fusurus. Quid, inquit, dormitis? surgite et orate, ne intretis in tentationem . Debuit juxta vos dicere: Quid dormitis? surgite et resistite, liberua Domino potestate, nullius alterius indigetis auxilio. Si ex persona hominis haec dici qui assumptus est. Tu e contra
Abbreviated transcription (Latin):
sed implurimis. Arbitror qđ & in aliqͦ offendisse
Qui respondit eis. si haberetis sidẽ quasi granum
sinapis qđ utiq minimũ ẽ om̃ium seminũ. & cri¬
tobolus meus fidei nob montib in tumescit :¬
Et quis potest saluus eẽ : Audiunt ad ño Quȩ im¬
possibilia sunt apud omines possibilia s̃apudđm
Sunt gͦ aliqua quȩ apud homines impossibilia sunt:¬
& certa ea ee possibilia ex eo ostendit᷑: qđ apudđm
possibilia sunt Sit gͦ & apud dm̃ possibile homini
sit uelit donare impeccantiã ñ ipsius merito sed
sua clem̃tia & apud homines nequaꝗ possibile libi
arhitrii potestate qđ nutu donantes accipit᷑. Non
maior eẽt sed in ipso necessuatis & passionis articulo
scribit᷑ deeis Faclaẽ aut̃ & c̃tentio int̃ illos. qͥs eoꝵ
maioreẽt. Optimũ reuera tempꝰ instante cruce
de dignitate c̃tendere. Symon inquit symon. ecce
satanas expetiuit uos ut cribar& quasi truicum.

Expanded text:
sed in pluribus. Arbitror quod in aliquo offendisse sed in pluribus. Arbitror quod in aliquo offendisse s fidem. Qui respondit eis: Si habueritis fidem, quasi granum sinapis , quod utique minimum est omnium seminum; et Critobulus meus fidei nobis montibus intumescitEt quis potest salvus esse? Audiunt a Domino: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia apud Deum sunt . Ergo aliqua, quae apud homines impossibilia sunt, certe ea esse possibilia ex eo ostenditur, quod apud Deum possibilia sunt. Sit ergo et apud Deum possibile, homini, si velit, donare impeccantiam, non ipsius merito, sed sua clementia, et apud homines nequaquam possibile liberi arbitrii potestate, quod nutu donantis accipitur. Nonmajor esset, sed in ipso necessitatis et passionis articulo scribitur de eis: Facta est contentio inter illos, quis illorum major esset . Optimum revera tempus instante cruce de dignitate contendere. Simon, inquit, Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum.
Abbreviated transcription (Latin):
maior eẽt. & em̃dant᷑ doctrina saluatoris: dũminimꝰ
maior agnoscit᷑. & humilitas sublimitate mutatur
Non recipit aburbe samaritanoꝵ. qr facies eiꝰ erat euntis¬
in iherusalẽ : lacobꝰ & iohannes uere filii tonitrui &
Teli ardore feruentes. finees & heliȩ ignẽ decȩlo de¬
ducere cupiunt: & corripiunt᷑ adño. qui utiq non
corriperent᷑ : si absq errore uolussent. Ibant cum
meus eẽ discipłs. & qͥ ñ portat crucẽ suã & sequit᷑ me.
non potest meusẽẽ discipłs Et in hoc loco temerarus
facilia enĩ sunt mandata eiꝰ. qͥ merent᷑ audire ad ño
saluatore. uosestis qͥ ustos ẽẽ uos dicitis corã homi
excelsumẽ: ab hominabile ẽ corã dõ Impossibile
inquit ẽ: ut scandala ñueniant. Puto qđ peccatum
scandalũ sit. qđ ꝑscandalũ uenit. Nisi fallor enim
CRAAOΝ & ckAnAAA OÑ apud grecos ex offensione
& ruina nom̃ accepit ꝓpterea in multis offendimꝰ
om̃s Fac ut ñ corruero. certe defendi: & ñ in uno.

Expanded text:
r  Al. emendatur doctrina Salvatoris, dum minimus major agnoscitur, et humilitas sublimitate mutatur. Non recipitur ab urbe Samaritanorum, quia facies ejus erat euntis Jerusalem. Jacobus et Joannes vere filii tonitrui, et zeli ardore ferventes Phinees et Eliae ignem de coelo deducere cupiunt, et corripiuntur a Domino: qui utique non corriperentur, si absque errore talia voluissent. Ibant cum meus esse discipulus . Et, Qui non portat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus . Et in hoc loco temerarius facilia enim sunt mandata ejus? Qui merentur audire a Domino Salvatore: Vos estis qui justos vos esse dicitis coram hominexcelsum est, abominabile est coram Deo . Impossibile est, inquit, ut scandala non veniant . Puto quod peccatum scandalum sit, quod per scandalum venit. Nisi fallor enim, σκῶλον et σκάνδαλον apud Graecos ex offensione et ruina nomen accepit. Propterea in multis offendimus omnes . Fac ut non corruerim, certe offendi, et non in uno,
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ hoclacerata ẽ lex & ñꝑuenit us ad sinẽ iudiciũ qr
impius p̃ualet aduersꝰ iustũ ꝓpt̃ea egredit᷑ iudiciũ ꝑuersũ
Proquo se ipse rep̃ hendens qđ ꝑignorantiã sit locutꝰ scripsit
scripsit lubrũ poenitudinis. & uoluit idlugere qđ peccatũ
ñhab&. In hie rechihelis extrema parte ubi pȩdificium
ꝓpeccato om̃iũ. in quo ꝑ errorẽ aut ignorantiã peccauer̃
alia plurima quȩ nẽ istius tẽporis uniuersa replicare. scriptũ ẽ
Frat aut̃ ibi locus ad occidentẽ. Dix̃q adme. Iste ẽ locꝰ ubi co¬
quere debent sacerdotes hostiã ꝓpeccato & ꝑignorantia

Expanded text:
 pervenit usque ad finem judicium: quia impius praevalet adversus justum, propterea egreditur judicium perversum . Pro quo se ipse reprehendens quod per ignorantiam sit locutus, scribit  scribit librum poenitudinis, et inaniter voluit id lugere, quod peccatum non habet. In Ezechiel extrema parte, ubi per aedificium catis omnium, in quo per errorem, aut ignorantiam peccaverunt. alia plurima, quae non est istius temporis replicare, scriptum est: Erat autem ibi locus ad occidentem, dixitque ad me: Iste est locus, ubi coquere debent Sacerdotes hostiam pro peccato et pro ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
& scobebã spiritũ meũ. & dixi nunc coepi hȩc ẽ
mutatio dexterȩ excelsi listi uaxẽ: qui post
meditationẽ in somnii & c̃scientiȩ crucis ad
extremũ ait. Nunc coepi uł poenitentiã agere.
uł scientiȩ lim̃ intrare & hȩc ipsa debonis ad
seunt ad uirtutes. Asagitta uolante ꝑdiem
ã negotio ꝑ ambulante in tenebris. quis nr̃m
poterit liberari : Ecce enĩ peccatores inten¬
derunt arcum ut sagittent in obscuro rec¬
toscorde Nolunt prauos uulnerare sed rec
ros. Sagitta ꝑ diẽ uolitatꝑ hereticos in scãrũ
intellegentia scripturarũ. negotiũ in tenebns¬

Expanded text:
et scopebam spiritum meum. Et dixi nunc coepi, haec est et scopebam spiritum meum. Et dixi nunc coepi, haec est mutatio dexterae excelsi . Justi vox est, qui post meditationem somnii, et conscientiae cruces, ad extremum ait: Nunc coepi, vel poenitentiam agere, vel scientiae limen intrare, 766 et haec ipsa de bonis ad seunt ad virtutes. A sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris , quis nostrum poterit liberari? Ecce enim peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscuro rectos corde . Nolunt pravos vulnerare, sed rectos corde. Sagitta per diem volitat, per haereticos in sanctarum intelligentia Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
mea bonum: in gemiscunt dicentes. Renes mei reple¬
ti sunt illusionib & non ẽ sanitas in carne mea.
Breues enĩ posuit dies nr̃os. & substantia nr̃a quasi
nihil inc̃spectu eiꝰ. Omĩa uanitas. om̃is homouiuens
omnia uanitas. Incerto enim statu fluctuat. &
dum ñtimet. in sereno patit᷑ tẽ pestatẽ Cumenĩ
eẽt in honore ñ intellex̃. comparatꝰ ẽ iumentis
insipientib : & similis factusẽ illis. Pro nihilo in¬
quit saluos facies eos. haud dubiũ qum iustos:
qui ñ ꝓprio merito. sed dĩ saluant᷑ clementia.
Et delicta mea ad tẽ non sunt abscondita. Hoc ex
ꝑsona xp̃i dicit᷑. Si ille qui peccatũ non fecit nec
dolus inuentꝰ ẽ in ore ei ꝓ nobis doluit & nr̃a
peccata portauit. quanto magis nos debemus
nr̃a uitia c̃fiteri: Renur inquit c̃solari animã
mea c̃siderantis delicta quȩ fecerã : Recordatꝰ
sum dĩ & lȩtatꝰ sum : cogitans mẽ illius clem̃tia
c̃seruandum : Nocte cũ corde meo meditabar

Expanded text:
mea bonum , ingemiscunt dicentes, Renes mei impleti sunt illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Breves enim posuit dies nostros, et substantia nostra quasi nihilum in conspectu ejus. Universa vanitas omnis homo vivens omnia vanitas. Incerto enim statu fluctuat, et dum non timet, in sereno patitur tempestatem. Cum enim esset in honore, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Pro nihilo, inquit, salvos faciet eos , haud dubium quin justos, qui non proprio merito, sed Dei salvantur clementia. Et delicta mea a te non sunt abscondita . Hoc ex persona Christi dicitur. Si ille qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, pro nobis doluit, et peccata nostra portavit, quanto magis nos debemus nostra vitia confiteri? Renuit, inquit, consolari anima mea , considerans delicta quae feceram. Recordatus sum Dei, et laetatus sum , cogitans me illius clementia conservandum. Nocte cum corde meo meditabar,
Abbreviated transcription (Latin):
faciet & educet quasi lucẽ istitiam tuã & iu¬
diciũ tuũ quasi meridiẽ salus enĩ uistorũ
a dño. qr non ẽ sanatio in carne eoꝵ a facie
irȩ eiꝰ. & cotidie iuxta apłm qͥ dixerat
ñ enim habitat in carne

Expanded text:
cet quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tamquam meridiem . Salus enim justorum a Domino , quia non est sanatio in carne eorum a facie irae ejus. Et quotidie juxta Apostolum qui dixerat: Non enim habitat in carne
Abbreviated transcription (Latin):
certo statu. quȩ grece Ite piꝙ epia Dicitimus cae
moriturȩ. siue ut in hebraico hab& moriuȩ. de m¬
liunt᷑ atq corrũpunt suauitatẽ olei Quis mortalꝰ
aliquo errore ñ capit᷑ : Quem hereticoꝵ & falsora
dogmatũ uenena ñ maculant: Tempus inquite
ut incipiat iudiciũ dedomo dĩ si aut̃ pͥmum a nab̵.
quis finis eorũ qͥ non credunt eugło : Et si iustus¬

Expanded text:
certo statu , quae Graece περιφέρεια dicitur. Muscae certo statu , quae Graece περιφέρεια dicitur. Muscae moriturae, sive, ut in Hebraico habetur, mortuae, demoliuntur atque corrumpunt suavitatem olei. Quis mortalium aliquo errore non capitur? quem haereticorum et falsorum dogmatum venena non maculant? Tempus, inquit, est ut incipiat judicium a domo Dei. Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt E
Abbreviated transcription (Latin):
octauo psalmo: Os̃ tii scis insi pientiã meam. sed fata
dĩ. sapientius ẽ hominib: In accłaste qͦq scriptumq
In multitudine sapientiȩ : multitudo scientiȩ. & qr
addit scientiã : addit dolorẽ. intellegens qđ ꝑse¬
tione careat. & ex eo qđ nouit: quanta ñ noueri
Et odio in quit habui uitã. qm̃ malumẽ suꝑ me
opꝰ qđ operor suꝑ terrã. Omĩa enĩ uanitas. &p
sumptio sp̃s Nemoscit qđ futurũ sit: qr sicut eli
quis annuntiabit ei : sunt iusti ad quos ꝓueni
quasi opus impioꝵ. & sunt impii ad quos ꝑueni
solius dĩẽ. & quos putanꝰi iustos. sepe peccatore s ii¬
ueniunt᷑ & quos ẽ contrario peccatores: apuddi
scientiã iusti sunt. Quantũ cunq laboraueritho
ut in qͥrat. ñ reperi&. & si dixerit sapiens nossese
inuenire ñ poterit Om̃ium enĩ unus occursuse
cordaq filioꝵ hominũ repleta sunt malitia & in¬

Expanded text:
octavo Psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam: sed fatuum octavo Psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam: sed fatuum Dei, sapientius est hominibus . In Ecclesiaste quoque scriptum est: In multitudine sapientiae, multitudo scientiae: et qui addit scientiam, addit dolorem : intelligens quod perfectione careat, et ex eo quod novit, quanta non noverit. Et odio, inquit, habui vitam, quoniam malum est opus quod operor super terram. Omnia enim vanitas, et praesumptio spiritus. Nemo scit quid futurum sit, quia sicuti est, quis annuntiabit ei? Sunt justi ad quos pervenit quasi opus impiorum. Et sunt impii, ad quos pervesolius Dei est, et quos putamus justos, saepe peccatores inveniuntur, et quos e contrario peccatores, apud Dei scientiam justi sunt. Quamtumcumque laboraverit homo, ut inquirat, non reperiet. Et si dixerit sapiens nosse se, invenire non poterit. Omnium enim unus occursus est, cordaque filiorum hominum repleta sunt malitia, et in
Abbreviated transcription (Latin):
sed irã uiri posuit. Ira enĩ di iusta ẽ: ira enĩ uiri
de t᷑batam̃te ꝓcedit. Vnde & in psalmo dicit᷑
Irascimini. & nolite peccare: Qui uersiculusque sensur
habeat apłs docet. sol ñ occidat suꝑ iracundiã uram
ut peccatũ omĩnosit uł leuit̃ irasci. iustitia aut̃ iram
celeri penitu dine mitigare Unde & ꝓotioso sermo
reddituri sumꝰ rationẽ in die iudicii. Et in eodẽ euqs
legimꝰ Qui irascit᷑ fratri sine causa reuserit uidici
lic& in plerisq antiquis codicib sine causa additũ sit
ut scilic& ne cũ causa qͥdem debeamꝰ irasci quis hama
potest dicere. qđ ira quȩ absq iustitia ẽ. in sempit̃nes
careat: Et iterũ: Neglorieris in crastinũ. nescis enim
qid adueniens pariat dies: unde scriptumẽ. Ne beañ
dicas quẽpiã ante mortẽ. Quã diuenĩ uiuimꝰ in certa¬
mine sumꝰ. & quã diu incertamine: nulla ẽ certa uie¬
toria. quȩ &iã a pło fortissime proelianti in futuro

Expanded text:
: ira autem viri de perturbata mente procedit. Unde et in Psalmo dicitur: Irascimini, et nolite peccare : qui versiculus quem sensum habeat, Apostolus docet: Sol non occidat super iracundiam vestram ; ut peccatum omnino sit vel leviter irasci: justitia autem, iram celeri poenitudine mitigare. Unde pro otioso verbo reddituri sumus rationem in die judicii. Et in eodem Evangelio legimus: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio . Licet in plerisque codicibus antiquis, sine causa, additum non sit, ut scilicet ne cum causa quidem debeamus irasci. Quis hominum poterit dicere, quod ira, quae absque justitia est, in sempiternum vitio careat? Et iterum: Ne glorieris in crastinum, nescis enim quid adveniens pariat dies . Unde scriptum est: Ne beatum dixeris quempiam ante mortem. Quamdiu enim vivimus, in certamine sumus, et quamdiu in certamine, nulla est certa victoria, quae etiam Apostolo fortissime praelianti in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ illud oꝑam : quomͦ dicitis posse hominẽ sine
peccato ẽẽ si uelit.: Ecce apłs om̃sq credentes qđ
uolunt implere ñ possunt. Caritas operit multi¬
tudinẽ peccatoꝵ. ñ tantũ prȩteritoꝵ: quã prȩsen¬
tiũ. neultra dĩ in nos caritate peccemus: Quã obrem

Expanded text:
mus, illud operamur: quomodo dicitis, Posse hominem sine mus, illud operamur: quomodo dicitis, Posse hominem sine peccato esse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque credentes, quod volunt, implere non possunt. Charitas operit multitudinem peccatorum , non tam praeteritorum quam praesentium, ne ul
Abbreviated transcription (Latin):
& duȩ futurȩ. duȩ bono & duȩ maloꝵ. aegritudo
risq dicat᷑. alterũ boni. & alterũ mali: Excedimꝰq
m̃suram sigaudeamꝰ suꝑ his quȩ ñ debemꝰ. diuitiis.
potentia. honoribꝰ. inimicoꝵ infelicitate uł mor¬
tb aut ẽ contrario p̃sentiũ maloꝵ dolore cruciam᷑
quorũ. qđ apłs fieri ꝓhib&: & rursũ sicupiamꝰ ea
quȩ arbi tramꝰ bona. hereditates. honores ꝓsperi
putamꝰ adũsa. quib ad ꝑfectũ carere iuxta stoicos
aenonẽ uidelic&e & crisippũ possibile. iuxta peri¬
pateticos aut̃ & difficile & impossibile ẽ: Cui sen¬
tentiȩ. om̃is scripturȩ sc̃ę consentit auctoritas.
Vnde & iosephus machabeoꝵ scriptor istoriȩ frangi
& regi posse dix̃ ꝑ turbationes animi ñ eradicari.
tationib referti sunt. Pugnat enĩ iuxta apłm ad¬
uersũ nos fragilitas corporis. & spũ alia nequitiȩ
incȩlestibꝰ manifesta sunt dicentẽ oꝑa carnis &
lumꝰ ipsa faciamꝰ: siñ qđ uolumꝰ facimꝰ. sed qđ nolu¬

Expanded text:
. Aegritudo, risque dicatur: alterum mali, alterum boni. Excedimusque mensuram, si gaudeamus super his, quae non debemus, divitiis, potentia, honoribus; inimicorum infelicitate, vel mortibus: aut e contrario praesentium malorum dolore cruciemur, quod Apostolus fieri prohibet; et rursum si cupiamus ea quae arbitramur bona, haereditates, honores, prospeputamus adversa; quibus ad perfectum carere juxta Stoicos, Zenonem videlicet, et Chrysippum, possibile est: juxta Peripateticos autem et difficile et impossibile est: cui sententiae omnis scripturae sanctae consentit auctoritas. Unde et Josephus Machabaeorum scriptor historiae, frangi et regi posse dixit perturbationes animi, non eradicari, etationibus referti sunt. Pugnant enim, juxta Apostolum, adversum nos fragilitas corporis, et spiritalia nequitiae in coelestibus . Manilumus, illa faciamus. Si non quod volumus, facimus, sed quod nolu
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. & orabat dicens: Pat̃ si possibileẽ. Curq̃so
sententiã ambigentis ex ꝓmit. qͥ in alio loco dixerat.
quȩ apud homines impossibilia: apud dm̃ possibilia
infine eugłii eiꝰ scribit᷑. Postea cũ accubuissent un
iniqͥtatis & incredulitatis sub satana eẽ. qui ñsinit
ꝑimmundos spiritꝰ uerã dĩ app̃hendi uirtutem
ccirco iam nunc reuela iustitiã tuam. Cuisic̃ tra¬
dicitis: illud certe renuere ñ audebitis. munđ in
ausussit. & uictꝰ atq c̃fusus recesserit usq ad tempꝰ
utiq passionis. Ille temptat᷑. & successor iouiniam
aud& loqui eos qui plena fidebaptis ina c̃secuti sunt
ñ posse temptari. immo aliis uerbis posse hominẽ bap¬
titatũ.: si uoluerit nequaꝗ ultra peccare. Tacharia siustꝰ
audit ab angło. qr ñ credidisti uerbis meis. Pat̃ lunatici.
de apłis loquit Rogaui discipłos tuos ut eicerent eum
idẽ doemonẽ. & ñ potuerunt. Et ipsi discipłi int̃rogant
saluatorẽ. Quare ñ potuim eicere illũ : Et audierunt

Expanded text:
t orabat dicens: Pater, si possibile est . Cur, quaeso, sententiam ambigenter exprimebat, qui in alio loco dixerat, Quae apud homines impossibilia, apud Deum possibilia in fine ejus Evangelii scribitur: Postea cum accubuissent undiniquitatis et incredulitatis substantia est, quae non sinit per immundos spiritus veram Dei apprehendi virtutem: idcirco jam nunc revela justitiam tuam . Cui si contradicitis, illud certe renuere non audebitis: Mundus iausus sit, et victus atque confusus recesserit, usque ad tempus, utique passionis. Ille tentatur, et successor Joviniani audet loqui: Eos qui plena fide baptisma consecuti sunt, non posse tentari; immo aliis verbis: Posse hominem baptizatum, si noluerit, nequaquam ultra peccare. Zacharias justus audit ab Angelo: Quia non credidisti verbis meis, eris de Apostolis loquitur: Rogavi discipulos tuos, ut ejicerent eum, id est daemonem, et non potuerunt . Et ipsi discipuli interrogant Salvatorem: Quare non potuimus ejicere illum? Et audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
endi uł ñ faciendi semel dederat arbitru potesta¬
tem. Sequit᷑: Tem pora in quit ignorantiȩ despi¬
tiendis: nunc p̃cepit hominib om̃s ubiq poeni¬
tentiã agere Significant̃ p̃terita in lege tẽpora
tempora ignorantiȩ de monstrauit. Rursũ ait
eniam ad uos dõ uolente: Cur int̃ posuit uolun¬
tatẽ dĩ. si habebat sui arbitrii potestatẽ : Iacob
a płs si quis ait seruauerit totam legẽ. offenderit
aut̃ in uno: factꝰ ẽ om̃ium reus. Quis nr̃m innullo
aliquando peccauit: Si aut̃ peccauit qđ negare
ñ potest. & ꝑ unũ peccatũ omniũ reus ẽ peccatoꝵ¬
ñ peccat iste ꝑfectus ẽ uir si aliquando in ser¬
mone peccasti. ubiẽ apud tẽ p̃sumpta ꝑfectio
maxi me cũ sequat᷑ linguã aut̃ nullus potest
hominũ domare in c̃tinens malũ. plena ueneni
mortiferi : Rogo tẽ : ut mihi respondeas Si lingua
in c̃tinens malum ẽ & plena ueneni mortiferi. &¬

Expanded text:
endi, vel non faciendi semel dederat liberi arbitrii potestatem. 18. Sequitur: Tempora, inquit, ignorantiae respiciens Deus, nunc praecepit hominibus 764 ubique poenitentiam agere . Significanter praeterita in Lege tempora, tempora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatem? Jacobus Apostolus: Si quis, ait, servaverit totam legem, offenderit autem in uno, reus est omnium factus . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit quod negari non potest et per unum peccatum, omnium est reus peccatonon peccavit, hic perfectus est vir . Si aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi . Rogo te ut mihi respondeas, si lingua incontinens est malum, et plena veneni mortiferi,
Abbreviated transcription (Latin):
addam: Ecce iob nr̃ uere immaculatꝰ. & iustus & sine.
quȩrela & abstinens sẽ ab om̃i malo. quali fine iustitiȩ
coronat᷑ ut miscđȩ dĩ indigeat. Hoc ẽ illud qđ in pro¬
uerbis legimꝰ Quis głabit᷑ castũ se habere cor. aut qͥs
confid& mundũ se ẽẽ ã peccatis: Fac qđ & hic ñ ꝓ¬
impossibili. sed ꝓ difficili dixerit: Tolle gͦ sententiã.
& de eugło. iugũ enĩ meum sua ue ẽ. & onus meũ
leue: facile reuinceris leuia eũ eugłii dixisse man¬

Expanded text:
addam . Ecce Job noster vir immaculatus et justus, et sine addam . Ecce Job noster vir immaculatus et justus, et sine querela, et abstinens se ab omni malo, quali fine justitiae coronatur, ut misericordia Dei indigeat? Hoc est illud, quod in Proverbiis legimus: Quis gloriabitur castum se habere cor? Aut quis confidet se mundum esseimpossibili, sed pro difficili dixerit. Tolle ergo sententiam, et de Evangelio: Jugum meum suave est, et onus meum leve ; facillime revinceris
Abbreviated transcription (Latin):
illius Qđ si dixeris ꝓ nom̃. quis. ñ ꝓ impossibili sed interdum
ꝓ difficili accipere : respondebo tibi Et ubi ẽ illud qđ temere
ptulisti. facilia eẽ dĩ mandata. & ea facile eẽ compleri di¬
cente scriptura. uir in laboribꝰ laborat sibi. & uim facit
ꝑditionisuȩ. ut opp̃ssa & subiugata & moriente carne
uiuat in eo spiritꝰ : Ridiculãꝙ illã expositionẽ de mo¬
stenis ur̃i non dixisse. iob. quis erit munđ a peccato. sed
quis erit mund ã sorde p̃tereo. qua ꝓbare conatur
sordes panno. significari in infantia. non uitia peccatoꝵ.
Aut certe si ñ sic intellegit: dicite uos qid sentiat: Tam
enĩ in uolutꝰ dictor ẽ. & nimio uerborũ spalore cooꝑtꝰ:
ut suspitionẽ magis quã intellegentiã lectori p̃beat
Adextremũ infertꝰ Ego aut̃ ad hȩc qiđ responde bo:
Manũ ponam suꝑ os meũ semel locutussũ. in scdõ non

Expanded text:
illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum pro difficili accipi, respondebo tibi: Et ubi est illud, quod temere protulisti, Facilia Dei esse mandata, et ea facile posse compleri? dicente Scriptura: Vir in dolore laborat sibi, et vim facit perditioni suae , ut oppressa et subjugata et moriente carne, vivat in eo spiritus. Ridiculamque illam expositionem Demosthenis vestri, non dixisse Job: Quis erit mundus a peccato; sed quis erit mundus a sorde, praetereo, qua probare conatur, sordes pannorum significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic intelligit, dicite vos quid sentiat. Tam enim involutus dictor est, et nimio verborum squalore coopertus, ut suspicionem magis quam intelligentiam lectori praebeat. Ad extremum infert: Ego autem ad haec quid respondebo? Manum meam ponam super os meum, semel locutus sum, in secundo non
Abbreviated transcription (Latin):
teas equib: & nos de eodẽ lutosumus : Qđsi asserueris hoc
dici exꝑsona eliphar themanitȩ : intellege ñ ab eo dici sed
abillo qui subꝑsona angeli inuisione & inreuelatione loquit᷑
eisententias dĩ Sed esto ut loquat᷑ eliphaz qđ ꝑspicue an¬
gelus loquit᷑. Nunꝗd ñ hoc ex ꝑsona ꝓprie iobdicit᷑ Tẽptatio
ẽuita hominis suꝑ terrã. & si ego peccaui ꝗd possũ facere.
& quare oblitꝰ es nec fecisti iniquitatis meȩ obliuionem.
sed iudicio eiꝰ indigebo: Etrursũ. Quiasũ impius. curfrustra
laboro : Si lotus fuero niue & mundus mundis manibus
satis me sorde tinxisti: Si peccauero custo diesme : ab ini¬
quitate aut̃ me ñ facies in nocentẽ. Et si impie egero ueh
mihi. & si fuero iustus ñ potero respirare. plenus enĩ sũ igno¬
miniȩ Et iterũ Quis enĩ erit mundus a sorde : neunus qdẽ
etiã si unius diei fuerit uita eiꝰ suꝑ terrã & numerabiles m̃ses

Expanded text:
teas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc teas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc dici ex persona Eliphas Themanitae, intellige non ab eo dici; sed ab illo, qui sub persona Angeli in visione et revelatione loquitur ei sententias Dei. Sed esto ut loquatur Eliphas, quod perspicue Angelus loquitur, numquid non hoc ex persona Job proprie dicitur: Tentatio est vita hominis super terram ? Et: Si ego peccavi, quid possum facere ? Et: Quare oblitus es, nec fecisti iniquitatis meae oblivionem, sed judicio ejus indigebo . 746 Et rursum: Quia sum impius, cur frustra laboro? Si lotus fuero nive, et mundis manibus, satis me sorde tinxisti. Si peccavero, custodies me. Ab iniquitate autem me non facies innocentem . Et: Si impie egero, vae mihi . Et: Si fuero justus, non potero respirare. Plenus enim ego sum ignominiae . Et iterum: Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram, et numerabiles menses
Abbreviated transcription (Latin):
a uulua. errauer̃ exutero locutist̃ falsa : ułstatim ut nati st̃
sub iacuere peccato insimilitudinẽ p̃uaricationis adã quiẽ
forma futuri. uł certe statim ut deutero uirginali natꝰ ẽ xp̃c.
heretici errauer̃ ñ intellegentes mysteriũ natiuitatis eius:
magisq ad specialẽ natiuitatẽ saluatoris quã ad omiũ ho¬
minũ referri potest hoc qđ dr̃ qui aperit uuluã sc̃suocabit᷑
dño Solus enĩ xp̃c clausas portas uuluȩ uirginalis a peruit.
quȩ tam̃ clausȩ iugit̃ ꝑmanser̃. Hȩc ẽ porta orientalis clausa
ꝑ quã solus pontifex ingredit᷑ & egredit᷑. & nihilominus
semꝑclausa ẽ. Illud qͦq qđ in uolumine iobscriptũ. Nunꝗd
mundus erit homo corã dõ. aut in oꝑib suis in rep̃hensibilis
uir si aduersũ famulossuos ñ credit & ẽt᷑ angłos suos p̃uum
ꝗd repperit : quanto magis in his qui habitant᷑ domos lu¬

Expanded text:
a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa . Vel statim ut nati sunt, a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa . Vel statim ut nati sunt, subjacuere peccato in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri; vel certe statim ut de utero virginali natus est Christus, ; omnes haeretici erraverunt, non intelligentes mysterium nativitatis ejus. Magisque ad specialem nativitatem Salvatoris, quam ad omnium hominum reterri potest hoc quod dicitur, Qui, aperit vulvam, sanctus vocabitur Domino . Solus enim Christus clausas portas vulvae virginatis aperuit, quae tamen clausae jugiter permanserunt. Haec est porta orientalis clausa, per quam solus Pontifex ingreditur et egreditur, et nihilominus semper clausa est. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit, et contra Angelos pravum quid reperit; quanto magis in his, qui habitant domos lu
Abbreviated transcription (Latin):
deliquisset. maxime cũ scriptura testet᷑. ẽ iustus qͥ perit in iu¬
stitia sua: & alibi. iuste qđ iustũ ẽ sec taberis neopinione bo¬
nitatis aiustitia declinemꝰ recordantes saulis & agag
econtendere uidear. & indiuersũ absq m̃sura funẽ trahere
saltẽ hoc mͥ concedes iustos inscripturis plurimos appellari
onsolũ plurimos sed & in numerabiles .C. Si innumerabiles
iustist̃ & hoc negari ñ potest. ꝗd mali locutꝰ sũ posse hominẽ
aũt omi no peccato ñ assentior. Et enĩ absꝙ uitio qđ grece dr̃¬
ANANCAΡTΗTON soli do cõpetit. Omĩsq creatura peccato
ñ ad singulos sed ad om̃s in cõmune ꝑtineant: In tricesi mo
primo psalmo scriptũ ẽ . Dixi ꝓnuntiabo aduersũ me
iniquitatẽ i eã dño. & tu dimisisti impietatẽ cordis mei
Statimq sequit᷑. Prohac. hoc ẽ impietate siue iniquitate.
one sc̃s appellat᷑: luxta illũ uidelic& modũ qui & in alio
loco scribit᷑ septies cad& iustus & resurg&: & iustus accusa

Expanded text:
set, maxime cum Scriptura testetur: Est justus, qui perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum est sectaberis , ne opinione veritatis a justitia declinemus, recordantes Saulis et Agagcontendere videar, et in diversum absque mensura funem trahere, saltem hoc mihi concede, justos in Scripturis plurimos appellarion solum plurimos, sed et innumerabiles. CRIT. Si innumerabiles justi sunt, et hoc negari non potest; quid mali locutus sum, posse hominem autem omnino peccato, non assentior. Etenim absque vitio, quod graece dnim soli Deo competit, omnisque creatura peccato non ad singulos, sed ad omnes in commune pertineant. In tricesimo primo psalmo scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu dimisisti impietatem cordis mei. Statimque sequitur: Pro hac, hoc est, impietate, sive iniquitate one sanctus appellatur? Juxta illum videlicet modum, qui et in alio loco scribitur: Se
Abbreviated transcription (Latin):
rantiã ñ hab& re peccatũ. & frustra offe̾ri uic¬
timas perrore qđ peccati ñ habeat conscientiam.
Neq enĩ in lege ratio querit᷑. sed auctoritas. Idem
in eadẽ scribit epła. lrauiri. iustitiã dĩ ñ oꝑat᷑
Et quis nr̃m ira carere potest de qua scriptũ est.

Expanded text:
re  Al. habet peccatum; et frustra offerri victimas pro errore, quod peccati non habet conscientiam. Neque enim in lege ratio quaeritur, sed auctoritas. Idem in eadem dicit Epistola: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et quis nostrum carere potest ira, de qua scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
sui om̃ium c̃scientiã declinar&. Quȩris causas. cur
latere ñ potuerit. Cogita assumpti hominis ueritatẽ.
& omi carebis scandalo Si filius di aliqiđ in carne
& ꝓpt̃ carnem ñ potuisse narrat᷑: nos qͥ toti carnei
sumꝰ & cottidie spiritꝰ oꝑib repugnamꝰ c̃tra apłi
sententiã quȩ uolumꝰ cuncta faciemꝰ : Petrus apłs
alterũ moẏsi. tertiũ heliae: nesciens qiđ loquat᷑
timore ꝑterritꝰ. & nos pẏtagoricȩ philo sophi ae
ructamꝰ suꝑbiam: De die & hora c̃summationis ul¬
umȩ & angłos cęloꝵ & filiũ ignorare respondit. &
uos plenã scientiã pollicemini : Carnis infirmitas dõ

Expanded text:
suo omnium conscientiam declinaret? Quaeris causas, cur suo omnium conscientiam declinaret? Quaeris causas, cur latere non potuerit? Cogita assumpti hominis veritatem, et omni carebis scandalo. Si Filius Dei aliquid in carne et propter carnem non potuisse narratur, nos qui toti carnei sumus, et quotidie spiritus operibus repugnamus, contra Apostoli sententiam quae volumus cuncta faciemus? Petrus apostalterum Moysi, tertium Eliae, nesciens quid loquitur timore perterritus: et nos Pythagoricae philosophiae ructamus superbiam? De die et hora consummationis ultimae et Angelos coelorum, et Filium ignorare respondit, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã temperat. pat̾ si possibileẽ. uerũ tamen
ñ sicut ego uolo sed sic̃tũ. & critobolꝰ meus ad duco
suꝑcilio loquit. potest homo sine peccato ẽẽ siuelit
Apłi audiunt. sic ñ potuistis una hora uigilare. non
dix̃ noluistis: sed ñ potuistis. Apłi unahora uigilar
ñ possunt. somno meroris & carnis fragilitate supe¬
rati: & tũ potes longo tempore omiã simulpeccad
suꝑare : Marcꝰ euglista scribit de dño Et ñ po¬
terat ibi ne unã quidem facere uirtutẽ. nisi pau¬
cis aegrotantib manꝰ imponens. sanauit eos. & an¬
mirabat᷑ ꝓpt̃ in fidelitatẽ eoꝵ. Dñs dicit᷑ ñ potuisse
in nadareh ne unã qͥdem facere uirtutẽ & in fide¬
litatis alȩnȩ stupore nein&: & uos potestis om̃e qdđ
uultis : Deniq in c̃sequentib scribit᷑. Abiit in fines
tyri & sydonis. & ingressus domũ neminẽ uolebat
scire. & latere ñ potuit. Uere utiq cupiebat latere.
Et qđ cupiebat. quare facere ñ potuit: Ut aduentus

Expanded text:
mperat: Pater, si possibile est; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu : et Critobulus meus adducto supercilio loquitur, Potest homo sine peccato esse si velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Non dixit, noluistis, sed, non potuistis. Apostoli una hora vigilare non possunt, somno, moerore et carnis fragilitate superati, et tu potes longo tempore omnia simul peccata superare? Marcus Evangelista scribit de Domino: Et non poterat ibi ne unam quidem facere virtutem, nisi paucis aegrotantibus manus imponens, sanavit 758 eos, et admirabatur propter incredulitatem eorum . Dominus dicitur non potuisse in Nazareth ne unam quidem facere virtutem, et infidelitatis alienae stupore retinetur: et vos potestis omne quod vultis. Denique in consequentibus scribitur: Abiit in fines Tyri et Sidonis, et ingressus domum, neminem volebat scire, et latere non potuit . Vere utique cupiebat latere, et quod cupiebat, quare facere non poterat, ut in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
superatus beneficiis ex cocto frigore caritatis in imicꝰ eẽ
desistat. Addis p̃terea regnũ cęloꝵ etiã intestam̃to ue¬
teri reꝓmitti: ponisq testimonia de a pocriphis. cum
ꝑspicuũ sit regnũ cȩloꝵ primũ in eugłio p̃dicari ꝑ iohan¬
nẽ baptistã & apłos. & dñm saluatorẽ. Lege euangelia.

Expanded text:
superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse desistat. 31. teri repromitti : ponisque testimonia de apocryphis, cum perspicuum sit, regnum coelorum primum in Evangelio praedicari per Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
timq oppressus grauissimo lethargo. ponis acdicis ini¬
mico nunquã eẽ credendũ : qđ sibi eẽ contrariũ etiã
contineri: Non animaduertens quo sensu insuis locis
dicta sint. Prȩceptũ ẽ mihi ut diligã in imicos. & orem
ꝓꝑsecutorib: Nunquid iussũ ẽ ut ita diligã qͣsi ꝓximos
& consanguineos & amicos ut int̾ ȩmulũ & necessariũ
nulla distantia sit : Si inimicos diligo quasi ꝓximos:
amicis quid amplius exhibebo: Aut si hoc dixeras. illud
tacere debueras. ne contraria sibi in eodẽ loco dicere
uidereris. In imico nunꝗ eẽ credendũ. Sed qͦmͦ diligat᷑
inimicꝰ & lex doc&: Ium̃tũ aduersarii siceciderit sub¬
leuandũ. Et apłs. Si esurierit in imic tuus ciba illũ. si
si tierit da illi potũ: Hec enĩ faciens: carbones ignis con¬
gregabis suꝑ caput eiꝰ ñ in maledictũ & c̃dẽnationẽ ut
pleriq estimant : sed incorreptionẽ & poenitudinẽ ut

Expanded text:
timque oppressus gravissimo lethargo ponis ac dicis, « Initimque oppressus gravissimo lethargo ponis ac dicis, « Inimico nunquam esse credendum; » quod sibi esse contrarium, etiam contineri, non animadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, sed in correctionem et poenitudinem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amittat. Nonne nobis satis ẽ patient̃ ꝑdere qđ habemꝰ
nisi uiolento atq raptori agamus grãs. & tũ cunctis be¬
nedictionib ꝓsequam᷑ : Doc& euangłm ei qui nobiscũ
uelit iudicio contendere. & ꝑlites ac iurgia auferre
tunicã: etiã palliũ eẽ cedendũ. Nũ p̃cepit ut agamus
ris in hac sententia sit: sed qđ ubiq hr ꝑbolicos medi¬
ocria transeas & magna secteris. Vnde adungis głam
uestiũ & ornamentoꝵ do eẽ contrariã quȩ st̃ rogo ini¬
micitiȩ contra đm si tunicã habuero mundiorẽ. si ep̃s.
tone sacrificioꝵ candida ueste ꝓcesserit : Cauete cle¬
rici cauete monachi uiduȩ & uirgines. periclitamini.
nisi sordidas uos atꝙ pannosas uulgus aspexerit. Taceo
de hominib scłi. quib aperte bellũ indicit᷑ & in imicitia
contra dm̃: si p̃tiosis atq nitentib utant᷑ exuuiis.¬
Audiamꝰ & cetera. Inimicos ut ꝓximos diligendos. Sta¬

Expanded text:
amittat . Nonne nobis satis est, patienter perdere quod habemus, amittat . Nonne nobis satis est, patienter perdere quod habemus, nisi violento atque raptori agamus gratias, et eum cunctis benedictionibus prosequamur? Docet Evangelium ei, qui nobiscum velit judicio contendere, et per lites ac jurgia auferre tunicam, etiam pallium esse concedendum: non praecipit, ut agamus ris in hac sententia sit, sed quod ubique ὑπερβολικῶς mediocria transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorem, si episcotione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantAudiamus et caetera. « Inimicos ut proximos diligendos: » sta