comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto p̾tio tẽporalium eniẽda ẽ
futura uita beatoꝵ et nõ pati et̾noᷤᷤ
labores impioꝵ. et sine ulla solicitu¬
dine ꝑ frui et̾na felicitate iustorn
Secari ⁊ uri se hoĩes patiuncur ut do¬
lores nõ et̾mi. s aliꝙͣ to dincurmore
ulçens acrioꝵ doloꝵ p̃tio redimãtu
In langui da et incerta uacatois
breuissime atq ultima uita ĩ m aĩ¬
ssimis bellis miles attẽitur. pliu̾buᷤ
fortasse annis inlaborib inquietus
ꝙ̈ inotio quieturus. quib tẽpesta¬
tib et procellis ꝙ orribili et tremen¬
da seintia celi et maĩs importuni st̾
mercatores ut diuitias uenturas
plenas. quos estus que frigora que
picula ab aquis a ffossis a pcipitiis
a fluminib afens ꝑferunt uenato¬
res. ꝙͣ labore esuriendi et sitiẽdi ꝙ̃¬
titas uilissummi et sordroissimi cibi
et potus angustias ut bestia capiãt
Et int̾dum nec ip̃ius bestie cames

Expanded text:
quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt mercatores, ut divitias ventosas plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et interdum nec ipsius bestiae carnes
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre tunc patebunt corda in lucer
uescio quis qͣi inimicus et forte ẽ ami¬
cus et uidet᷑ als qͣi amicus. et ẽ forsitã
occultus mimicus. O tenebre ille se¬
uit et amat iste blanditur et odit.⁊
si exuocib irdicem tranquillum uitã
scopulum in curto. fuge amicum hẽo

Expanded text:
eris? Tunc patebunt corda, modo nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo
Abbreviated transcription (Latin):
alius male alius bñ utatur
et is quide qui male amore
eis inhereat atq unplicetur. si
sditus eis reb quas ei sõditas
eẽ oportebat et ea bona sibi con¬
stituens quib ordinandis bũq
tractandis.iṗe eẽ utiq deberet bo¬
nu. Ille aut qui recte hiis utit᷑
ostendat quidez bona eẽ. s nõsi¬
bi. nõ eũm eum bonum meliorẽ¬
ue faciunt. s ab eopotius fiunt.
et io nõ eis amore go glutinetũ.
neq uelud mẽbra sui ãimi faci¬
at qd̾ fit amando. nec cũresecaĩ
cepennt eum cruciatu actabe fe¬
dent s eis totus suꝑferatur ⁊ hre
illa atq rege̾ cum opus ẽ paratu
et admitte ac nõ hr̃e yatior. Cũ
ergo hec ita sint. nõ aut argẽtu
et aurum ꝑꝑ auros accusandum
putas aut çibos ꝑꝑ uoraces. aut
uinum ꝑꝑ ebriosos aut muliebreᷤᷤ
formas ꝑꝑ scortatores et ad ulteͬoᷤ
atq hoc modo cetẽa. cum p̃ẜtim ⁊¬
uideas et igne bñ uti medicũ ⁊ ꝑa¬
ne scelerato ueneficum. uerissimũ

Expanded text:
alius male, alius bene utatur; et is quidem qui male, amore his inhaereat atque implicetur, scilicet subditus eis rebus quas ei subditas esse oportebat, et ea bona sibi constituens, quibus ordinandis beneque tractandis ipse esse utique deberet bonum: ille autem qui recte his utitur, ostendat quidem bona esse, sed non sibi; non enim eum bonum melioremve faciunt, sed ab eo potius fiunt: et ideo non eis amore agglutinetur, neque velut membra sui animi faciat, quod fit amando, ne cum resecari coeperint, eum cruciatu ac tabe foedent; sed eis totus superferatur, et habere illa atque regere, cum opus est, paratus, et amittere ac non habere paratior: cum ergo haec ita sint, num aut argentum et aurum propter avaros accusandum putas, aut cibos propter voraces, aut vinum propter ebriosos, aut muliebres formas propter scortatores et adulteros, atque hoc modo caetera, cum praesertim videas et igne bene uti medicum, et pane scelerate veneficum? E. Verissimum
Abbreviated transcription (Latin):
.sõ. Credere non cogamur aliqd
nõ ee qui eu sine ullis anbigu¬
itatib siue incelo siue in t̾rasic̃
cum uentas cantat oĩa q̃cũque
uoluit fec̃ profecto face̾ nõ uolu¬
it quecunq nõ fecit.

Expanded text:
 credere non cogamur aliquid non esse: qui sine ullis ambiguitatibus si in coelo et in terra, sicut et Veritas cantat, omnia quaecunque voluit fecit , profecto facere noluit quodcunque non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
b pentib ortus ẽẽm. ꝙ scire nõ possem.
nͥ audiendo credidissem. ꝑ suasisti mͥ. ñ
qui creterent libris tius. quos tanta in
om̃ib fere gentib aucroritate fũdasti.
s ꝗ nõ creterẽt ẽẽ culꝑandos. Nec audi¬
endos ẽẽ si qui forte m dicerẽt nñ scs
credendu erat.¬

Expanded text:
entibus ortus essem, quod scire non possem, nisi audiendo credidissem, persuasisti mihi non qui crederent libris tuis, quos tanta in omnibus fere gentibus auctoritate fundasti, sed qui non crederent esse culpandos nec audiendos esse, si qui forte mihi dicerent: unde scis credendum erat
Abbreviated transcription (Latin):
tualis nã.s. que contẽplatione lumis
lum̃ ẽ. dicitur eñ ⁊ ip̃a quãnus creata
sap̾ia. s quatum ĩtest int̾ lum̃ quod il¬
luminat ⁊ ꝙ illuĩatur. tm̃ int̾ sapĩam¬
instificatẽ. ⁊ iustitiam que iustiaicanõe
frãẽ. Nã ⁊ nos tcĩ sumꝰ institia tua. Ait
eñ quidã senuu s tius. Nos sumꝰ insti¬
tia dei in ip̃o. Ergo prior oĩum cara est
tellectualis caste ciuitatis me mats¬

Expanded text:
licet, quae contemplatione luminis lumen est — dicitur enim et ipsa, quamuis creata, sapientia; sed quantum interest inter lumen, quod inluminat et quod inluminatur, tantum inter sapiiustificantem et iustitiam, quae iustificatione facta est; nam et nos dicti sumus iustitia tua; ait enim quidam seruus tuus: ut nos simus iustitia dei in ipso — ergo quia prior omnium creataest tellectualis castae ci
Abbreviated transcription (Latin):
supsit exordiũ. quaus ñ tpris. qm̃ nõ¬
dũ erat tp̃c. ip̃is tñ cõdictoĩs sue mde
ita ẽ abste deo nr̃o. ut aliud sit plane
qu̾atu. ⁊ nõio ip̃m. Et nõ solũ añ illa.
s nec ĩilla ĩuẽimꝰ tp̃e. qr ẽ ytonea faci¬
emtuã sẽꝑ udẽ. nec usꝑiam de flectit
ab ea quofit. ut nulla mutatõe nanẽt.
In ẽ ei. tñ ip̃a mutabił unde tenebrescct
⁊ fugesce̾t. nͥ amore gr̃adi tͥ cohenẽs.

Expanded text:
it exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens
Abbreviated transcription (Latin):
tioe inmũditia. Sic̃ ubiq singu¬
lanitas splẽdet.ut cẽs pro illa splẽ¬
dere nõ dubitẽt. et ita scĩtate inse¬
metiya clai̾ficat. ut laude sibi ⁊¬
ab ip̃is quoq immicis extorqueat
petulẽçiã nutͥt. casꝰ exaltat. ruinas edificat. riras exigit. pꝰcipitia ĩstruit. ꝓicłis nauigat.nauf¬
fragus uelificat. ꝑditõe gaud. fouet ĩfiuitũ. cõfusioẽ m̾cat᷑. thesaurizat opprobriũ. cͥmĩa
hanc igit᷑ amate. hanc tumete que
sola post feminas de bellare. Cum
adhuc ꝯcupiscia nulla pectus in¬
pulsat et dum adhuc simplicitaᷤᷤ
incorrupta ꝑmanet uł quieta ad
secretã singulai̾tatis tutela. cito
cõcurrite.ne postmodũ nõ ualeatis
effugẽ.¬

Expanded text:
ia in mundo. sic ubique singularitas splendet, ut omnes pro illa spondere non dubitent, et ita sanctitatem in semet ipsa clarificat, ut laudem sibi ab ipsis quoque inimicis extorqueatpetulantiam nutrit, casus exaltat, ruinas aedificat; ripas erigit, praecipitia instruit, periculis nauigat, naufragiis uelificat, perditione gaudet, interitum fouet, confusionem mercatur, thesaurizat opprobrium, criminahanc igitur amate, hanc tenete, quae sola potest feminas debellare. cum adhuc concupiscentia nulla pectus inpulsat et dum adhuc simplicitas incorrupta permanet uel quieta, ad secretam singularitatis tutelam cito concurrite, ne postmodum non ualeatis effuge
Abbreviated transcription (Latin):
festãda grauita te singulai̾tas ⁊¬
magis quã ꝑilitas testis u̾a est
Respicite ꝙͣta mala ꝯn̾satio huius¬
pilitatis acquirat. que nõ nisi cõ¬
raptice seminat. pululat uitia¬
et parit rabie cõcitat et̾ po̾rigit ⁊¬
calamitatis. et strages pessime ꝯ¬
u̾satõiꝰ nemo pro strauit. nemo cal¬
cat nemo funestat nisi singulan
castitas sola q munimẽ ĩ mctũ ẽ¬
olitio scandaloꝵ. ex̾citiũ cõtinẽtie
et uastatio tota luxune clai̾tatis¬

Expanded text:
itatem singularitas magis quam pluralitas testis vera est. Respicite quanta mala conversatio hujus acquirat; quae non nisi corruptionem seminat, pullulat vitiaam parit, rabiem concitat, porrigit calamitatis et pessimae conuersationis nemo prosternit, nemo calcat, nemo funestat, nisi singularis castitas sola quae munimem inuictum eolitio scandalorum, exercitium continentiae et euacuatio tota luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e sõpnus qui proprie quietis nom̃
accepit quis u̾bis explicet. sepe sõp¬
et quodãmodo exprimit ut am̃s ea
discernẽ nequeamus. qualsitate in¬
soꝵ etia ingilates. inquibdã morb
et uenenis misabilib agitant ꝙͣ ui
multimoda uanetate fallatie hoies
ꝑhec ad sua traducẽ nõ potuent sen¬
sus tñ eoꝵ solo appetitu qualit cunq
ꝑsuadẽte falsitate illudant ab huiꝰ tar
libẽat nisi gr̃a saluatoris dei. ac diu

Expanded text:
 somnus, qui proprie quietis nomen accepit, quis verbis explicet saepe somnet quodammodo exprimit, ut a veris eas discernere nequeamus, animam sorum, etiam vigilantes in quibusdam morbis et venenis miserabilius agitantur; quamvis multimoda varietate fallacie, homin eos per hec ad sua traducere non potuerunt, sensus tamen eorum, solo appetitu qualitercumque persuadente, falsitate illudunt. Ab huius tamen liberat nisi gratia salvatoris. DE MALIS
Abbreviated transcription (Latin):
impiis neqnissimis fraudatoribus
sceleratis adultens uoluptatum ĩ¬
quisirorib suis ꝯtẽptorib. detracto¬
rib murmurãtib ⁊ mores sucs non
murãtib. dñs illis mortẽ minatur
promittit. ecce dat tibi secun ratẽ. pro¬
curator quid tͥ prodest si par̃ famił.
nõ acceptet. procurator sum. ẜuns
sum. Yis dicam tibi. Uine quo uis
dedit. nchil ualer secunras ꝓcura¬
toris. Utinã dñs tibi securtatẽ da¬
ret. ego te sollicitũfac̃em. dñi eͥ seciũ¬
ras ualet.q̃ ĩa sinoli mã uõ nichil
ualet sulle noluĩt. que ẽ securitas¬

Expanded text:
impiis, nequissimis, fraudatoribus, sceleratis, adulteris, voluptatum inquisitoribus, suis contemptoribus, de temporibus murmurantibus et mores suos non mutantipromittit? Ecce dabit tibi securitatem procurator; quid tibi prodest, si Paterfamilias non acceptet? Procurator sum, servus sum. Vis dicam tibi: Vive quomodo dedit; nihil valet securitas Procuratoris. Utinam Dominus tibi daret, et ego te sollicitum facerem! Domini enim securitas valet, etiamsi nolim; mea vero nihil valet, si ille noluerit. Quae e
Abbreviated transcription (Latin):
agi quam regi. qui cĩ regitur ad
agir. ⁊ ideo regitur ut recte regat.
qui autem agitur. a gere ip̃t aligo
uix intelligitur. Et tñ tm̃ prestat
uolũratib nr̃is gr̃a saluatoris ut
nõ dubitet apłs dicẽ. quot quot spi¬
ritu dei aguntur hii filii dei sunt. nͦ
aliquid inuob̾ lib̾a uolũtas melui
agere põt quã ut illi se cõm̃det qui
male agere nõ põt.¬

Expanded text:
agi quam regi; qui enim regitur, aliquid agit et ideo regitur, ut recte agat; qui autem agitur, agere ipse aliquid uix intellegitur. et tamen tantum praestat uoluntatibus nostris gratia saluatoris, ut non dubitet aposritu Dei aguntur, hi filiisunt Dei . Nec aliquid in nobis libera voluntas melius agere potest, quam ut illi se commendet, qui mala agere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
et libẽ. Esto ẜuus huilit obediẽdo. esto
et noli eẽ ẜms pecti. Cum ẜuiei̾s hoĩ¬
dei uolũtati seꝑ ob tẽpera adeomẽcedẽ
bone ẜ uitutis expecta . Custodi fidez
suge fraude cognosce deo te redoere
tia co tẽptore n̾o senitia negligẽ¬
te. Ita fiet ut diun bonã exibes
ẜiutute adeo recipias ꝑpetuã liber¬
tatez¬

Expanded text:
et liber. Esto servus humiliter obediendo, esto et noli esse servus peccati. Cum servieris homDei voluntati semper obtempera, a Deo mercedem bonae servitutis expecta: custodi fidem, fuge fraudem, cognosce Deo te reddere tia contemptorem, non segnitia negligentem. Ista fiet, ut dum bonam exhibes servitutem, a Deo recipies perpetuam libertate
Abbreviated transcription (Latin):
Imperat aĩmus cor̃pon et
paretur stati. imꝑat aĩmus sibi
et resistitur. Imyat aĩmus nt ⁊¬
moneatur manus. et tanta est
aĩmus nec alt̾ẽ nec fac̃ tñ. uñħ̃
extoto impat. nã ĩ tãtũ imꝑat in¬
perat ut sit uoluntas nõ alia s
ip̃a. no itaq plena imperat na¬

Expanded text:
imperat animus corpori, et paretur statim: imperat animus sibi, et resistitur. imperat animus, ut moueatur manus, et tanta est animus, nec alter est nec facit tamen. unde ex toto imperat. nam in tantum imperat, inperat ut sit voluntas, nec alia, sed ipsa. Non utique plena imperat, id
Abbreviated transcription (Latin):
orum. ĩ om̃ib antem hoĩbus morra¬
litas pena pecrati ẽ. trahitur ẽ ab ori¬
gine perrati. unde om̃s uenimus
descensu. aluid ẽ cadere aliud ẽ descẽ¬
dere. cendit unus nequit᷑. desce̾dit
aliud misencorditer. sicut cm̃ ĩ adam

Expanded text:
orum. In omnibus autem hominibus mortalitas poena peccati est: trahitur enim ab origine peccati, unde omnes venimus; descensu. Aliud enim est cadere, aliud descendere. Cecidit unus nequiter, descendit alius misericorditer. Sicut enim in Adam
Abbreviated transcription (Latin):
illa tormẽt̾a ubi nec tortores ue¬
ficiunt. nec torti moriũtur ꝗbus
sine fine mors ẽ no posse in etuci¬
atib mori. et exardesce̾ amore et d̾
sideno sempit̾ne iute scõꝵ. ubinec
oposa ent actio. nec requies desidi¬
osa.laus ent dei sine fastidio sine
fastidio sine defectu. nullu in aĩo
nulla indigẽtia.nec tua cii sẜ ue¬
nin desrceres nec proximi cui sbne¬
nire festines.¬

Expanded text:
illa tormenta, ubi nec tortores deficiunt, nec torti moriuntur; quibus sine fine mors est, non posse in crucatibus mori. Et exardesce amore atque desiderio sempiternae vitae sanctorum, ubi nec operosa erit actio, nec requies desidiosa; laus erit Dei sine fastidio, sinefastidio, sine defectu, nullum in animo nulla indigentia, nec tua cui subvenire desideres, nec proximi cui subvenire festines
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sb̾e sotietas. ut equalitate adm̾it¬
tat pluritate non admittat. Sier¬
co tibi dictum fueit cum dicis mͥ
filiu hoe ẽẽ ꝙ pat̾ ẽ. profecto et filuꝰ
filius dicitur. Nursui q patͥad se

Expanded text:
e societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit, Cum dicis mihi Filium hoc esse quod Pater est, profecto et Filiusim Deus dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
dubio et filius deus. At nõ qr patͥ
respõdetur deus. De solo patre inte¬
rogatus deuz respõdes de solo filio
inçerogatus deuz respõdes. deu tro¬
q interogatus nõ deos si deuz respõ¬
des. Nam sic in hoib quent quid sit

Expanded text:
dubio et Filius Deus. At vero quod Parespondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo Filio interrogatus, Deum responde: de utroque interrogatus, non deos, sed Deum responde. Non sicut in hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
si tres eratis¬
et duo ceperint ee discoroes ⁊ tu¬
solus remansisti. si huic cõ iuge¬
ris illum hebis inimicum. si illi
istum si an bobus anbo inimica¬
bunt. ecce tẽptatio ecce spine ini
mici ꝙ cõditisunni expectas forte
ame udire qd facias ꝑmane im¬
micu amboꝵ. qui discordabãt int̾
se ꝯcordent ꝑ te mala siqua audi
ab altero de altero noli prodere
alten ne forte sit postea amici ꝗ
modo sunt inimici et proditore
suum prodant sibi. s hoc ꝑꝑ hoĩneᷤ
te die sane amico tuo. qui te nult
facẽ inimicu ami ci tui euz allo¬
mat egrotãter sinõ odit egrtudi¬
ne ut liberet egrotum. ꝑ sequitur
febre. nolite amare uitia amicoꝵ¬

Expanded text:
s. Tres eratis, duo coeperunt esse discordes, remansisti tu. Si huic te junxeris, illum habebis inimicum: si illi, istum: si ambobus, ambo murmurabunt. Ecce tentatio: ecce spinae in vinea quo conducti sumus. Exspectas forte a me audire quid facias. Permane amicus amborum. Qui discordant inter se, concordent per te. Mala si quae audis ab altero de altero, noli prodere alteri: ne forte sint postea amici qui modo sunt inimici, et proditores suos prodant sibi. Sed hoc propter homines te. dic sane amico, qui uult te facere inimicum amici tui, allomat aegrotantem, si non odit aegritudinem. ut liberet aegrotum, persequitur febrem. nolite amare uitia amicor
Abbreviated transcription (Latin):
Prima mors
spolianra ẽ de came. itu reponẽta
⁊ suo tp̃r recipienda. ⁊ hoc ueł noł.
nõ em̃ quia uis resurgeͣ. aut si nõ
ius resurgere aut si resurrectionez
non credis. ꝑpea nõ resurges. opus
est ut potius agas ur qui resurrectus¬
onis es ueł. nol. sic resurgas ut
habeas quodueł̃. dñs quippe iħx di¬

Expanded text:
prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc velis, nolis. Non enim quia vis, resurges; aut si nolis, non resurges; aut si resurrectionem non credis, propterea non resurges. Opus est ut potius agas, ut qui resurrecturus es, velis nolis, sic resurgas ut habeas quod velis. Dominus quippe i
Abbreviated transcription (Latin):
Non petit dõ terrena maties.
de quamorta lium creatur caro.S
ĩqualibet puluerẽ cinerẽ ne solua¬
tur. ĩ quoslib alitus aurasq dif¬
fugiat. in quã cũq alioꝵ corporum
substantiam. uł in ip̃a elem̃ta uer¬
num cibum cedat camẽq mutetũ.
illi aĩe hũane pũcto tp̃ris redit q̃
illa pͥmitus ut hõ fieret cresceret¬
teries q̃ discẽdente aia fit cadauer.
nõ ita in resutectioẽ reꝑabitur ut
ea que dilabñtur. ⁊ ĩ alias atq ali
quamuis adcorpus redeant unde
dilapsa sũt. adeas qͦ corporis ꝑte.
uͥ fuerunt redire nẽcce sit. Alioqn
si capillus capitis redit ꝙ tã crebra
tonsura detraxit. si unguib quod
totiens derasit ex sectio ĩmod̾rata
⁊ indecens cogirantib. ⁊ ideo resur¬
rectionem camis cͤtentib occintit
informitas.

Expanded text:
 perit Deo terrena materies, de qua mortalium creatur caro. Sed in quamlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vernum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto temporis redit, quae illam primitus, ut homo fieret, cresceretteries, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias cum ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerint redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas.
Abbreviated transcription (Latin):
finem. Tue prudentie ẽ extimnare
quale te uiduam debeas exhibe
qua cũctis bñ consatib esse opõ¬
tet exemplum. Ttia aũt esse ui¬
duaꝵ gna nõ ienorare te credo i
unum ꝙ ꝑfectĩssimũ ẽ et celesti p̃¬
mio destinatum. qd̾ ritu illius d̾
euangelio uidue deo oratiombuꝰ
et ieuiniis die noctuq de ẜuit
aluid no qõ filioꝵ curam babẽ in¬
detur. ⁊domus. nõ tanto dignu
nec tñ pecc̾is ob noxiu. Tertium
an̾t genus est inepulis et delitii
qd̾ eteme morti ẜuatur et pene ɨ
sic̃ scriptum est.Uiouas honorax
que uere uidue sunt. Iste sũt pri¬
me quedicuntur ueͣ et que inbẽt᷑
atanto sacerdote hͨ ẽ timo theo ho¬
noran. Sccłe sunt quib iam hr̃i
nõ iubetur honor. nec inta tũnega¬
tur. de ꝗb dicit᷑. Que aũt filios
hñt aut nepotes. discant primu
suam domum pie tractare. et pa¬
rem gr̃am redoere parẽtib. Illeuo
tͥtie sunt de quib scuptum ẽ. ui¬
dua au̾t que indelitiis est. niuens

Expanded text:
nc tuae prudentiae est aestimare qualem tu te viduam debeas exhibere, quam cunctis bene conversantibus esse oportet exemplum. Tria autem esse viduarum genera non ignorare te credo. Unum quod perfectissimum est, coelesti praemio destinatum, quod, ritu illius de Evangelio viduae , Deo orationibus et jejuniis die noctuque deservit. Aliud vero, quod filiorum curam habere dicitur et domus, non tanto dignum, nec tamen peccatis obnoxium. Tertium autem genus est in epulis et deliciis, quod aeternae morti servatur et poenae; sicut scriptum est: Viduas honora, quae verae viduae sunt . Istae sunt primae, quae dicuntur et verae, et quae jubentur a tanto sacerdote, hoc est, a Timotheo honorari. Secundae sunt, quibus jam haberi non jubetur honor, nec tamen vita negatur; de quibus dicitur: Quae autem filios habent aut nepotes, discant primum domum suam pie tractare, et parem gratiam reddere parentibus . Illae vero tertiae sunt, de quibus scriptum est: Vidua autem quae in deliciis est, vive
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ait petrus sipeccantes punimini
et suffertis. si aũt sbstines qr mã¬
stines. et merces tua manet ĩ et̾
nos sbstinẽ disceremus. et si ĩlle
qui non hẽbat qd illi obiciebatur
q̈ to magis nos qui et sino hemy
pcc̃m qd̾ nob̾ obicit inimicus. hẽmꝰ
tũ alterum qd̾ digne in nob̾ flagel¬
letur. nescio quis fure tedicit et
non es fur. audis obybrium. non
tñ sie. non es fur.ut nõ sis aliqo
qd̾ deo displiceat. porro sulle qui cĩo
nichil rapuerat. qui uerissime di
lis meritis suis. ille uenit ut tibi
p̃beret exẽplum ꝙͣ gratis hoc fecent
si tu nõ ꝓficis. qͣte eĩz ille audiuit
nisi tu cum airoires nõ defice̾s. ecçe
tu audis et oeficis frustra eigo ille

Expanded text:
est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia manstines; et merces tua manet in aetenos sustinere disceremus. Et si ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis te furem dicit, et non es fur: audis opprobrium; non tamen sic non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixlis meritis suis? Ille venit ut tibi praeberet exemplum. Quasi gratis hoc fecerit, sic tu non proficis. Quare enim ille audivit, nisi ut tu cum audires non deficeres? Ecce tu audis, et deficis: frustra ergo ille
Abbreviated transcription (Latin):
sicus fuit. ⁊ suoꝵ dogniatum libro relid¬
⁊ eo captinitatis iudaice tpͣre. Anasimã¬
der ⁊ amaximes ⁊ Cenophanes phy
claruauerunt. Et tuncpythagoras ex
quo ceperãt applłari phy¬

Expanded text:
icus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt appellari ph
Abbreviated transcription (Latin):
sum non dum est. qd uixc iam nõ
ẽ. qd̾ uicturus sum. nõ dunẽ. p̃¬
tentum et futuru in uenio ĩ omĩ
motu rerum. inu̾itate que mane
p̾teritum et futurum nõ ĩuenio.
s solũ p̃sens et hoc incoruptibilit̾
ꝙ increatura nõ ẽ. discute rex u
tatioes et muenies fint et ent.
cogita deuin et muemes ẽ ubia

Expanded text:
um, nondum est: quod vixi, jam non est; quod victurus sum, nondum est. Praeteritum et futurum invenio in omni motu rerum: in veritate quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mu tuum tanꝙͣ te ip̃m. tna ge¬
nera uisionum occurrũt. Unum
etiam absens cogitatur. t̾tium ꝑ
cõtuitum m̃tis quo ip̃a dilectio
intellecta cõspicitur. primũ ap
peslamus corporale. ar ꝑ corpus
percipitur et corporis sensib exhi
corpus non est. et tñ aliquid ẽ. iaz
recte sp̃s dicitur et utiq nõ ẽ corꝰ.
ꝙͣuis corpori simił sit ymago ab¬
sentis corporis. nec ille obtuitu
ab intellectu¬

Expanded text:
mum tuum tanquam teipsum , tria genera visionum occurrunt: unum et absens cogitatur; tertium per contuitum mentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. Iappellemus corporale, quia per corpus percipitur et corporis sensibus exhicorpus non est, sed tamen aliquid est, jam recte spiritus dicitur. Et utique non est corpus, quamvis corpori similis sit, imago absentis corporis, nec ille ipse obtab intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
deum et ueru hoĩe credit et p̃¬
dicat. Utrũq eim scriptum est
uttũq uerum ẽ qui deum tm̃¬
modo asserit xp̃m medicina
negat qua sanatus ẽ qui hoi
ergo anima fidelis et recta susci¬
pe debet. Est deus xp̃s. et ẽ ho

Expanded text:
dit, et praedicat. Utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Qui Deum tantummodo asserit Christum, medicinam negat, qua sanatus est. Qui hot. Utrumque ergo anima fidelis ac recta suscipe: et Deus Christus est, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
sumus au̾si ate nr̃o lumĩe ĩ ea uita
fuiinus alñ tenebre et in reliquiis
obscuratis nr̃e laboramus. donec si¬
mus in iustitia tua iunico tuo sicut
mõtes dei.¬

Expanded text:
sumus, aversi a te nostro lumine, in ea vita fuimus aliquando tenebrae , et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus justitia tua in Unico tuo sicut montes Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tionib nõ possit extĩgui. quas ad biber
disciplina. tũc ntilius erit scĩa qua ĩ no¬
tescit q̃ sibi hõ. quidip̃e meruent. a q̃
adeo donata sint ei. ⁊ ꝑ que posse se sci¬
at.q̃ se posse nesciebat. ⁊ ꝑ se ip̃m oĩo
nõ poterat¬

Expanded text:
adhibet disciplina; tunc utilis erit scientia, qua innotescit etiam sibi homo quid ipse meruerit, et quae a Deo donata sint ei, per quae posse se sciat quae se posse nesciebat, et per seipsum omnino non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
et notẽ qr u̾bum eẽ diffiniunt qd̾ ĩ¬
tra ãimu silẽtium mẽte cõcipimuᷤ
u̾bum ẽẽ diffinunt. ip̃am cogitati¬
oẽm que adhuc intra cõscie secreta
tatioĩs. nͥbñ nõ ip̃a cogitatio. S de¬

Expanded text:
finiunt, quod intra animi silentium mente concipimus; verbum esse definiunt ipsam cogitationem, quae adhuc intra conscientiae secreta tationis; verbum vero ipsa cogitatio. S
Abbreviated transcription (Latin):
eum fc̃s ẽ. Ut exẽplum ẜsum ni¬
dẽtib deum. exẽplum deor sũ mi¬
rantib hoĩe. Exẽplum sanis
ad ꝑmanẽdu exẽplu infirmis
ad cõnalescendum. Exemplum
morituris ad ño timẽdum. exeplũ
ip̃e prima tum tenens. Si¬

Expanded text:
um factus est, ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplum deorsum mirantibus hominem, exemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum, exemplum morituris ad non timendum, exemplum ipse primatum tenens,
Abbreviated transcription (Latin):
motũ ĩ oĩb sẽsib a subtilitate igni
ꝑuenit rep̃sso calore usq ad euifdẽ
lucẽ. ĩ auditu usq ad liquidiorẽ i¬
aere calore ignis penetͣt ĩ olfatui
aũt trãsit aere purũ et ꝑuenit ad
huĩda exalatioe. uñ crassior ħ aura
sb̾sistit. ĩgustu et hanc trãsit. et per
uenit n sã ad hũoru corpulẽtiore
quo etiam penetrato atq traiecto i
cũ ad ĩt̾na grauitate ꝑueĩt tãgen¬
di ultimu sensũ ꝑagit.

Expanded text:
motum in omnibus sensibus ad subtilitatem ignis, pervenit represso calore, usque ad ejus lucem; in auditu, usque ad ejus liquidiorem aerem calor ignis penetrat; in olfactu autem transit aer purus, et pervenit ad humidam exhalationem, unde crassior haec aura subsistvenit usque ad humorem corpulentiorem. Quo etiam penetrato atque trajecto, cum ad terrenam gravitatem pervenit, tangendi ultimum sensum agit.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb unitatur et sequitur ꝗ sẽs
innoces incõtaminatus ĩtact᷑
ẽ. Cuius in pectore malitia nõ
ht̃ locum cuius in pectore sola
pietas ꝯsistit et bonitas quine¬
minẽ nonit noceͣ uł ledere. set
oĩb opez ferre xp̃ianus ille est
aui exẽplo xp̃i nec iminiços .¬

Expanded text:
ibus imitatur et sequitur; qui sanctus, innocens, incontaminatus, intactus est: cujus in pectore malitia non habet locum, cujus in pectore sola pietas consistit et bonitas, qui neminem novit nocere vel laedere, sed omnibus opem ferre. Christianus ille est, qui exemplo Christi nec inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
nit dei cultores et fuos mãsu¬
etos graues prudetes pios ĩ¬
rep̃hẽsibiles inmaculatos ĩ ma¬
dent stuꝑeat et admixetur et
dicat. Ue hii hoĩes dei sunt. quoꝵ
talis est cõu̾satio. Ita se hõdei ex¬
hibẽ debet et agẽ ut nemositꝗ¬

Expanded text:
i cultores et servos mansuetos, graves, prudentes, pios, irreprehensibiles, intactos, immaiderit, stupeat et admiretur, et dicat, Vere hi homines Dei sunt, quorum talis est conversatio. Ita se homo Dei exhibere debet et agere, ut nemo sit
Abbreviated transcription (Latin):
cuuras uelud altera babillon. queld̾
prioris filia babillomis. ꝑ quam pla
aunit deo orbem debellare tectani. ⁊ in
unam sotieratem rei publice legũq
productũ longe lateq placare. Erat
enu iam ppͥ tam ualidi ⁊ fortes. ⁊ ar
mis gentes exercirate que non facile

Expanded text:
Roma, velut altera Babylon, et velut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum, et in unam societatem reipublicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim jam pmis gentes exercitate que non facile
Abbreviated transcription (Latin):
bunt morte sẽpit̾na time. et p̃sen¬
te nõ curabis. uoluptate illa ĩ cor¬
rupta. et quiete sine labore ꝯcupisce
et promittẽte dona ista tpralia to
tum mũduidendebis ama ergo et
time ama qo ꝓmictit deus. time ꝙ
minatur deus.nec corm̃peis ex eor
aḋ promtrit hõ nee t̾reberis er eo ꝙ
minatur hõ.¬

Expanded text:
sempiternam time, et praesentem non curabis. Voluptatem illam incorruptam, et quietem sine labe concupisce; et promittentem dona ista temporalia, et totum mundum deridebis. Ama ergo, et time: ama quod promittit Deus, time quod minatur Deus; nec corrumperis ex eo quod promittit, nec terreberis ex eo quod minatur ho
Abbreviated transcription (Latin):
si diligẽt̾ cõ sideremus nr̃e uolũ. ta¬
tis appetitum. nõ cum mẽtimꝰ s cum
uerun loquimur. quro ezaluro mo¬
toris inferre ut in nobis qd̾ ip̃i mae¬
amus nec reccedamus anob̾ ⁊ tñ tale
inditium quo fiat maltero nr̃a no¬
titia profenimus ut ꝙͣ tum facultaᷤᷤ
cõceditur. qi alt aĩmus abaimo per
quẽ se indicet proferatur. id facimyᷤ
conãtes et u̾bis et ip̃o sono uocis et
nultu et gestu corporis. tot .s. ma¬
chinam̃tis to qd̾ intus ẽ de mostraẽ
cupiẽtes. Et tale aluro ꝓ ferre non
possumus. et ideo nõ põt loꝙ̃ti aĩmꝰ
penitus innotesçe̾. uirde etia mẽda¬
it et potuit. ħad se ip̃m indicãdn
genuit. qd̾ ẽ ip̃e qui genuit. In ẜc̃e

Expanded text:
 consideremus nostrae voluntatis appetitum; non cum mentimur, sed cum verum loquimur. Quid enim aliud motoris inferre: ut in nobis ipsi quidem maneamus, nec recedamus a nobis, et tamen tale indicium, quo fiat in altero nostra notitia, proferamus; ut, quantum facultas conceditur, quasi alter animus ab animo per quem se indicet proferatur? Id facimus conantes et verbis, et ipso sono vocis, et vultu, et gestu corporis, tot scilicet machinamentis id quod intus est demonstrare cupientes: quia tale aliquid proferre non possumus, et ideo non potest loquentis animus penitus innotescere; unde etiam mendait et potuit, hoc ad se ipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit: qui e
Abbreviated transcription (Latin):
lebrato. Uerbum prĩs ideo dictũ ẽ
qr ꝑ ip̃m innotescit pat̾ sic̃ ergo nͥ¬
bis nrĩs id agimus cumueru logmͦ
ut nr aĩmus ĩ no tescat audienti
et quicꝗd secretum corde genmus
ꝑ signa huiusmodi ad cõgͥnitiõem
alterius proferatur sic illa sapĩa quã
deus p̃r genuit qm̃ ꝑ ip̃am ĩnotescit di
quippe nõ gignimus sonãtia u̾ba s fa
deus uõ cum u̾bum genuit io qd̾ est
ip̃e genuit. neq denichilo neq̃ dealiq̃¬

Expanded text:
erbum enim patris ideo dictum est, quia per ipsum innotescit pater. sicut enim uerbis nostris id agimus, cum uerum loquimur, ut noster animus innotescat audienti et quidquid secretum in corde gerimus per signa huius modi ad cognitionem alterius proferatur: sic illa sapientia, quam deus pater genuit, quoniam per ipsam innotescit digquippe non gignimus sonantia uerba, sed deus uero, cum uerbum genuit, id quod est ipse genuit, neque de nihilo neque de aliq
Abbreviated transcription (Latin):
qui insblimitate sunt. qui pu¬
tari poterãt fastu potẽtiori in¬
hũmilitate abhorrẽ ꝓm̃ cum
pro talib oretur. statim ut de¬
peratioe tolleret addidit qui
om̃s hoies uult saluuos fien
et ad cognitioe uentatis ueni¬
re. hoe qꝓpe ds bonu indicañ
ut or̾onib huĩlium dignaret᷑

Expanded text:
qui in sublimitate sunt : qui putari poterant fastu et suhumilitate abhorrere. Proinde pro talibus oretur, statim ut desperationem tolleret, addidit: Qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orati
Abbreviated transcription (Latin):
lentia ẽ nõ demalitia cum lecta¬
tur instus im̃pios ꝓcessisse ui n¬
dictam. qm̃ nõ peccatoris exitiñ
placet ꝙ uoluit corrigi. s iustiti¬
a dei qua scit multos posse cõn̾ti¬

Expanded text:
lentia est, non de malitia, cum laetatur justus in impios processisse vindictam: quia non peccatoris exitium placet, quem voluit corrigi; sed justitia Dei, qua scit multos posse con
Abbreviated transcription (Latin):
uł cram scĩam. uł uiatucẽ delectationẽ
ut cognoscãt nõ aseipĩs s ab illo sibieẽ
lucẽ qua illuminẽt tenebre coꝵ ⁊ sua¬
nitatẽ qua det fructũ suũ t̾ra coꝵ. Cñ ãt
abillo illius adiutoriũ dep̃ cam̃ ad fa¬
ciendam ꝑficiendãq iustinã. ꝗd alurd
dep̾cam̃. quam ut aꝑiat qd̾ latebat.⁊

Expanded text:
uel certam scientiam uel uictricem delectationem, ut cognoscant non a se ipsis, sed ab illo sibi esse lucem, qua inluminentur tenebrae eorum, et suauitatem, qua det fructum suum terra eorum. Cum autem ab illo illius adiutorium deprecamur ad faciendam perficiendamque iustitiam, quid aliud deprecamur, quam ut aperiat quod lateba
Abbreviated transcription (Latin):
dũ antea latẽt eiꝰ gr̃a dilexe rimus dũ
antea nõ deletraret. ut ꝗ głatur nõ in
ses ĩ dño głietur. Ex tolli quippe insu¬
ꝑbiam ꝓprie nolũratis ẽ hõnim non
opis di. Neq enĩ ad hoc eos cõpellit
aut adinuar ds̃. p̃cedit ergo ĩuolũtate
hoĩs appetitus quidã proprie potãtis
ut fiat mobediens ꝑsubbiam. hicaũt
appetitus.q̃ siño eẽt nichil molestum
cẽt. ⁊ tñ hoc noluit hõ sine difficultate
noluisset. Sequuta ẽ añt pena exdebita
iustitia tale uitiũ. ut iã molestiũ eẽt
obedire iustitie. quod intiũ nͥ adiuũate
grã suꝑetur adiustitiã nemo cõn̾titur.

Expanded text:
dum antea lateret, eius gratiadileximus. dum antea non delectaret, ut qui gloriatur non in se, sed in domino glorietur. extolli quippe in superbiam propriae uoluntatis est hominum, non operis dei; neque enim ad hoc eos conpellit aut adiuuat deus. praecedit ergo in uoluntate hominis adpetitus quidam propriae potestatis, ut fiat inoboediens per superbiam. hic autem adpetitus etiam si non esset, nihil molestum esset, et cum hoc noluit homo, sine difficultate noluisset; secutum est autem ex debita iusta poena tale uitium, ut iam molestum esset oboedire iustitiae. quod uitium nisi adiuuante gratia superetur, ad iustitiam nemo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi possint ante inuenin tp̃ia mo¬
tus eĩm si nullus eẽt uł sp̃ualis uł
corporalis creature quo ꝑ p̾sens pre¬
t̾itis futura succederent. nullũ eẽt
posset siño ẽẽt. potius ergo tp̃s acre¬
atura.ꝙ creatura cepit atp̃r.utrũq̃
aũt exdeo ex ip̃o cĩm et ꝑ ip̃m et ĩip̃o
sunt oĩa. nec sic accipiãtur ꝙ dictu
ẽ. tp̃s acreatura cepit.qiͣ tp̃s cteatu¬
ra nõ sit cum sit geature motus ex
alio in aluid cõseꝙ̃tib reb ẜm ordi¬

Expanded text:
quasi possint inveniri ante tempora. Motus enim si nullus esset vel spiritualis, vel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederent, tempus nulluposset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore; utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Nec sic accipiatur quod dictum est, Tempus a creatura coepit, quasi tempus creatura non sit; cum sit creaturae motus ex alio in aliud, consequentibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
Multa fcã que hoĩb improbãdau
dẽtur. cestimonio tuo approbata
sunt. et multa laudata abhoĩbus
te teste dãpnãtur. cum sepe se alit̾
ht spẽs fc̃i. et alit̾ fatiẽtis animuꝰ
atqr articulus occula tẽpori. li.pͦ.¬

Expanded text:
ue facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
delis qr cõnĩx diob fłis testib ur¬
gebatur. trutas illi in ꝯscĩa ato ĩ
occulto suffragabatur.illa trinitas
de occulto unu testez damelez exci¬
illum testimonioꝵ num inlege ꝓ¬
pħetico sp̃n cõsecratum et cõmdatũ
ut etiam sic p̾nũtiaretur futura re¬
uelatio prĩs et filii. quoꝵ sp̃us scũ
est milla inseparabili trinitate sp̃
tius q creditum ẽ. in exordio fidei
gentium um apło euãgelicãti. quã
patiebatur. Non igitur frustra qͦdã
modo cõsecratus est istenumerus
testium. et cum hoc dũs respoditeo
qd̾ ip̃e intelłi uoluit de se prophasse

Expanded text:
delisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem exciillum testium numerum in lege prophetico spiritu consecratum et commendatum, ut etiam sic praenuntiaretur futura revelatio Patris et Filii, quorum Spiritus est in illa inseparabili Trinitate Spirtiusque creditum est in exordio fidei gentium uni apostolo evangelizanti, quam cutionem patiebatur. Non igitur frustra quodam modo consecratus est iste numerus testium: et cum hoc Dominus respondit, eo quoque ipso intelligi voluit de se prophetasse
Abbreviated transcription (Latin):
bant. S nec prudentia nec tẽpã¬
tia tollit hiuc uite hoc malu. Qro
iustitia eius munus ẽ cuiq sua
tribuẽ uñ fit in hoĩe ip̃o quidam
ineo se adhuc opere laborare. poti
gitationib concipit. et tato mi¬
nus aĩe sbditur caro. ꝙ to magis
adu̾sus sp̃um cocupiscit. Quãm¬
pestis. hie langor quo iam nos
saluos. et si nõ dum saluos quo ⁊¬
iam beatos illa finali beatitiroie
dicẽ audebimus. Iam nõ illa uir

Expanded text:
antia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia, cuius munus est sua cuique tribuere unde fit in ipso homine quidam in eo se adhuc opere laborare potiusgitationibus concipit; et tanto minus animae subditur caro, quanto magis aduersus spiritum concupiscit. Quampestis, hic languor, quo modo nos iam saluos, et si nondum saluos, quo modo iam beatos illa finali beatitudine dicere audebimus? Iam uero illa uir
Abbreviated transcription (Latin):
Quid illa iuitus que prudentia
dicitur. none tota iugilantia
sua bona discemit amalis. ut in
illis appetendis. istis q uitadis.
nullus error obrepat. ac ꝑ hoe a
ip̃a nos inmalis. uł mala inno¬
b eẽ testatur. ip̃a et docet malũ
cẽ ad reccandum consentire. bo¬
num qr ẽẽ ad peccandum nõ cõsẽ¬
tire libidim. Illud tn malũ ẽ. cui
non cõ sentire docet nos pruden¬

Expanded text:
Quid illa virtus, quae prudentia dicitur? nonne tota vigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis appetendis istisque vitandis nullus error obrepat? Ac per hoc et ipsa nos in malis, vel mala in nobis esse testatur. Ipsa enim docet nos, malum esse ad peccandum consentire, bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire docet pruden
Abbreviated transcription (Latin):
gerũtur rõe ꝑ sctuctãte poteĩt cõspici.
locutionis ex se cogitãdo gingnit. et i¬
dem uͥbum ĩ mẽtẽ et inmemoria simł
una ẽẽntia existit. Cum ergo mens
u̾bũ suu aliis innotescẽ cũpit. cum
eade cogitatioe q̃ nichil aluro ẽ ꝙͣ u̾bũ
suũ et cum inemoria disponit. et qd̾
idem uͥbum cor nocis inouit etam̃b
ria s solum ubum singulai̾t̾ sonuita
ꝑ coiꝰ nocis sensibile et tñ insꝑabiliter
mãsit in eentia mẽtis et memorie
inuisibile. sic sũmus. pat̾ u̾bũ suum
se ip̃m cogitado genuit. qd̾ inprĩs et
sp̃s scĩ eẽntia simul coessẽtiale sb sistit.¬

Expanded text:
geruntur, ratione perscrutante poterit inspici. communis locutionis ex se cogitando gignit, et idem verbum in mente et in memoria simul una essentia existit. Cum vero mens verbum suum aliis innotescere cupit, cum eadem cogitatione, quae nihil aliud est quam verbum suum, et cum memoria disponit, quod idem verbum corpus vocis induit, et auribus ria, sed solum verbum singulariter sonuit per corpus vocis sensibile; et tamen inseparabiliter mansit in essentia mentis et memoriae invisibile. Sic summus Pater Verbum suum se ipsum cogitando genuit, quod in Patris et Spiritus sancti essentia simul coessentiale subsistit
Abbreviated transcription (Latin):
ta quippe cogitatio abea re ꝙͣ scimus
nͥbum est ꝙ incorde dicimus. qd̾ nec
ꝑferre notitia aliqd̃ signum quo signi¬
ficetur assumitur. pleñq sonus ałiꝙ¬
do etiam nutus. ille aurib iste oculis
exibetur. ut ꝑ signa corporalia etiam
corporis sẽsib uerbum ꝙ mete gerimꝰ
innotescat.

Expanded text:
ta quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec quibus loquimur perferre notitiam, aliquod signum quo significetur assumitur. Et plerumque sonus, aliquando etiam nutus, ille auribus, ille oculis exhibetur, ut per signa corporalia etiam corporis sensibus verbum quod mente gerimus innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
uenitam̃ infantia speratũ puentia. et
ĩpuentia speratur adolescentia ⁊ ĩ adole¬
scẽtia speratũ uuiẽtus. ⁊ ĩiuẽtute sꝑa¬
tur grauitas. ⁊ ĩ granitate speratut se¬
nectus. utrũ cont̾ingat ĩ cẽtum. est tñ
S

Expanded text:
en in infantia speratur pueritia; et in pueritia speratur adolescentia; et in adolescentia speratur juventus; et in juventute speratur gravitas; et in gravitate speratur senectus: utrum contingat incertum est; s
Abbreviated transcription (Latin):
diliguntur male sue uolutãti
unp̃une et crirdelit᷑ ꝓmitendi
sunt. S ubi potestas datũ et a
rantes tam dins flagellis a
malo ꝓhibebãtur et ad t̾ram ꝓ¬
massionis ꝯpellebãt᷑.¬

Expanded text:
en ideo qui diliguntur malae suae voluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a rantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram promissionis compellebant
Abbreviated transcription (Latin):
intendimꝰ cũ nõ solum ĩ eis uirtutes
⁊ p̾mia iustorum. um ⁊̃ uitia uindic¬
ramq reproboꝵ adĩcitam̃tũ nobis bñ
agendi proponimꝰ. Hoc quidem ⁊ ip̃i
diũ docem̃ exemplo qui ut hũane suꝑ¬
bie ceruicẽ frangat. ac sublue nobi
hũilitatis ugũ impõat. Nõ sue tm̃
hũilitatis forma quã sequam̾ ĩ sinua
dicens. Discite ame quia mitis sũ et

Expanded text:
 solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Dis
Abbreviated transcription (Latin):
in multis uite mortaliu uinum
nccium. Debile eũn stomacumi
reficit. uires defiçientes reꝑat. al¬
gente frigore calefacit. uulnei̾b
infusum medetur. antidotis etiã
diuersis qr medicaminib adiũctõ
salutẽ oꝑatur. tristitia remoneti
langores oẽs aĩ delet. letitiaz infũ

Expanded text:
s vitae mortalium vinum necessarium, debilem stomachum reficit, vires deficientes reparat, algentem frigore calefacit, vulneribus infusum medetur, antidotis etiam diversisque medicaminibus adjunctum salutem operatur, tristitiam removet, languores omnes animi delet, l
Abbreviated transcription (Latin):
ni nõ tpr̃atur usus. s potius appe¬
titur excessus hĩtus corporis. et inte
ꝑiculum. ⁊ opinionis. ac famegra¬
uissimum acquiritur dãpnũ. fom
tis eĩm corporalib prouisum est
uini munus. s usus penitus in t̾¬
dicitur ubi sobrietatis disçiplina

Expanded text:
ni non temperatur usus, sed potius appetitur excessus; habitus corporis et vitae periculum, et opinionis ac famae gravissimum acquiritur damnum. Nam fomentis corporalibus provisum est vini munus: abutentibus penitus interdicitur, et sobrieta
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Et sulcato aere celor latera pepẽ¬
derunt. hyauit luctous axis et canpꝰ¬
celi oĩs. deniq dum suꝑ eum totuo¬
si lapidum u̾tices oblactarẽt et to¬
tati ageres torquerẽt᷑. ꝓ seuiẽtibus
sic orabat. dṅe ne statuas illis hoc
pccm. leo rugies deuorare uoluit s
oius xp̃i man suetudine nõ admifit
ille quide fauces apuit s martirem
glutire nõ potuit. camifica nãq ple¬
be sui furoris iudeos exercuit. s ouẽ
suam dauid nr de ore ftem̃tis excus¬
sit. O urdea ꝓpħaꝵ sanguine temulẽ¬
ta nec dum repleta es asanguiẽ abel
iusti usq ad sanguine cachaĩe. flu¬
satiant. nide ad huc in abel scłm ciu¬
entasti ibi fonte tuum fudisti et in
uena huius sanguinis ebullisti et ⁊¬
adest sitis. adhũc estuas morte mã¬
tuis. et hanelas adhuc sanguinẽ cõ¬
fessoris nec dum furoris tui unda⁊
siccatur. adhuc aluens tui scelens
trahit pone tande fine scelei̾ parce

Expanded text:
Dei, et sulcato aere coelorum latera pependerunt. Hiavit lucidus axis et campus. Denique, cum super eum tortuosi lapidum vortices oblatrarent, et rotati aggeres torquerentur, pro saevientibus sic orabat: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Leo rugiens devorare voluit, sed ovis Christi mansuetudinem non amisit. Illi quidem fauces aperuit, sed martyrem glutire non potuit. Carnificinam namque sui furoris Judaeus exercuit, sed ovem suam David noster de ore frementis excus. O Judaea Prophetarum sanguine temulenta, necdum satiata es? A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae flusatiant? entasti, ibi fontem tuum fudisti; et in vena hujus sanguinis ebullisti, et adhuc sitis? Aestuas mortem martyris? et anhelas adhuc sanguinem confessoris? Necdum furoris tui unda siccavit? adhuc alveus tui sceleris trahit? Pone tandem finem sceleri, parce
Abbreviated transcription (Latin):
nesciẽdo ꝯdiscit et delicta eĩ ꝗs
intelligat. hoc scio natura dei
nũ ꝙͣ nusꝙͣ nulla exꝑte posse de
et ex hoc mala faciunt. quid tẽ
faciunt nisi uana. cãs hñt defi¬
çientes. Itẽqscio inquo ẽ mala
uolũtas. id ineofi qd̾ sinollet
nõ fieret et iõ nõ neccios s uo¬
luntanos de fecrus iusta pena
cõsequitur. Deficitur eim non
ad mala s male .i. nõ admalas
naẗas s io male. qr cõt ordinez
naꝵ ab eo qd sũme est. ad id qd̾
minus est. Neq eĩm auri uitiũ
ẽ auartia. s hois ꝑ u̾se amãtis
aurum iustitia derelicta que ĩ¬
cõꝑabłr auro debuit ante poni.¬

Expanded text:
nesciendo condiscit: delicta enim quis nesciendo condiscit: delicta enim quis icit. Hoc scio, naturam Dei numquam, nusquam, nulla ex parte posse defet ex hoc mala faciunt quid enim tunc faciunt nisi uana?. causas habent deficientes. Itemque scio, in quo fit mala uoluntas, id in eo fieri, quod si nollet non fieret, et ideo non necessarios, sed uoluntarios defectus iusta poena consequitur. Deficitur enim non ad mala, sed male, id est non ad malas naturas, sed ideo male, quia contra ordinem naturarum ab eo quod summe est ad id quod minus est. Neque enim auri uitium est auaritia, sed hominis peruerse amantis aurum iustitia derelicta, quae incomparabiliter auro debuit anteponi