comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talium superari posse pricsumebit: Neq enim frustrabeato iob dictũ est. qui a non est potestas
suꝑterram quac compireturei : qui factus est ut nullum timeret: Quictusq ad terminum
saetuli praesentis cũꝑiudeos gentiles ethereticos eedesiam turbat: quasi armigero Nequam
priereente stans aduer su sistahelis agmini lamat Neemitandum sihunc omnes istahdite
timentes fugunt. Quomodo enim si non dñs ad sit contra archangdũ caro pign& sedutcaro con¬
tricarentem carnem sp̃m p̃ualeat: primods̃ eundem. latens in carne triumph&. De quotyposubiun¬
gitur. DAUIO AUTEM ERAT FILIUS UIMI IFRATNEI DEQUO SUPRADICTṼEST DIBITLITAI
iudi cuierat nomenisai qui habebat octo filios et eratuir indiebussaul senex etgrandeuus int̾uiros
de antiquo illo hebreorũ populo. qui multas iustitie fruges credendo ꝓtulit. carnem sumere

Expanded text:
talium superari posse praesumebat. Neque enim frustra beato Job dictum est: Quia non est potestas talium superari posse praesumebat. Neque enim frustra beato Job dictum est: Quia non est potestas super terram, quae comparetur ei, qui factus est ut nullum timeret ; qui et usque ad terminum saeculi praesentis, eum per Judaeos, gentiles, et haereticos Ecclesiam turbat, quasi armigero nequam praecedente, stans adversus Israelis agmina clamat. Nec mirandum si hunc omnes Israelitae timentes fugiant. Quomodo enim, si non Dominus adsit, contra archangelum caro pugnet? Sed ut caro contra carentem carne spiritum praevaleat, primo Deus contra eumdem latens in carne triumphet. De quo typice subjunis David autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Iuda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros  antiquo illo Hebraeorum populo, qui multas justitiae fruges credendo protulit, carnem sumere
Abbreviated transcription (Latin):
teleeorũ nonsunt inuestimenta quacanimã calefaciant. quia sicut i saiasait Telas arineę
texuerunt: Et sicut inpsalmo centesimo quad ragesimo testio. Qui proprie aduersus golian
scribitur uictor eiusdem goliẽ psalmistatestatur. Quorum os locutũ est uanitatẽ etdexte¬
ricorum. dextera iniquitatis. ETARMIGERFIUS ANTECIDEBATEUM. Egredien¬
tem contra istahel goliatharmiger antecedit: cũ decipere fidedes Nitentem diabolum. &iamarmis
iniquitatis imbuta praccedunt et adiuuant exempla reproborum. STANS CLAMABAT ADUER
sum phalangis istihel et dicdut eis. Quare uenistis ad prodium: Nũquid ego Nonsumphilisteus.
et uos scruisiul: cligite ex uobis uirum. et descendat ad ingulare cestamen et cetera
Suipbi aest hostis antiqui : quascusq ad incarnationem passionemq dñi saluatoris anullo mor¬

Expanded text:
telae eorum non sunt in vestimento, quae animam calefaciant; quia, sicut dixit Esaias, Telas araneae telae eorum non sunt in vestimento, quae animam calefaciant; quia, sicut dixit Esaias, Telas araneae texuerunt . Et sicut in psalmo centesimo quadragesimo tertio, qui proprie adversus Goliath scribitur, victor ejusdem Goliath Psalmista testatur: Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis . Et armiger ejus antecedebat eum. Egredientem contra Israel Goliath armiger antecedit, cum decipere fideles nitentem diabolum, etiam arma iniquitatis induta praecedunt et adjuvant exempla reproborum. sus phalanges 694 Israel, et diceret: « Quare venistis parati in praelium? nunquid ego non sum Philisthaeus, et vos servi Saul? eligite ex vobis virum et descendat ad singulare certamen , et Superbia est hostis antiqui, quare usque ad incarnationem passionemque Domini Salvatoris a nullo mor
Abbreviated transcription (Latin):
nere tutamur. hastiautem uelgladio etiam aduersariũ ferire solemus. Vnde non in conueni¬
enter eaquae munimini sunt bellantibus arma cũphilistcus gestat. illas nimirũ ꝑsonas ud
loquelas indicant. quib improbi quiq sua scelera tegunt. Cauero quibus ad uersarius ud nera¬
ri consueuit. illos acque uel sermones uel homines signant. ꝑquos etiam bonorũ uistus lacerata
turb&ur. De quibus recte subiungitur. HASTILE AUTEHASTEEIUS ERAT QUASILICIATO
corum quos aduersus ecdesiam diabolus ad cestamen ꝓfest. quasi ad texendũ iustitie et sc̃ĩtatis
indumentũ. oculis insipientiũ uidetur aptissimũ. Ipsũ autẽ acumen dicendi. Nonaliquid
ultra mundihuius quisex a&atibus ꝑstat terminos intueri aedicere nouit. Quicũ tanti sint
ingenii ut possint aestimare saeculum. creatorem tameneius inuenire nesciunt Sedreuera

Expanded text:
nere tutamur: hasta autem vel gladio etiam adversarium ferire solemus. Unde non inconveninere tutamur: hasta autem vel gladio etiam adversarium ferire solemus. Unde non inconvenienter ea quae munimini sunt bellantibus arma, cum Philisthaeus gestat, illas nimirum personas vel loquelas indicant, quibus improbi quique sua scelera tegunt; ea vero quibus adversarius vulnerari consuevit, illos sermones vel homines signant, per quos etiam bonorum virtus lacerata turbetur. De quibus recte subjungitur: Hastile autem hastae ejus, etc. us Ecclesiam diabolus ad certamen profert, quasi ad texendum justitiae et sanctitatis indumentum, oculis insipientium videtur aptissimum. Ipsum autem acumen dicendi non aliquid ultra mundi hujus, qui sex aetatibus perstat terminos intueri ac dicere novit. Qui cum tanti sint ingenii, ut possint aestimare saeculum, Creatorem tamen ejus invenire nesciunt. Sed revera
Abbreviated transcription (Latin):
inuerbũ malũ ad excusindus excusitiones in peccatis T̃git cũ latus omne mentis humanae
contrispicula ueritatis obsepit. Quaecuntȩ species defensionũ exaere facta ꝑhibentur. met allo uide¬
licet ceteris amplius canoro.q uasiue opera pefanda seu dogma ꝑuersum. Non inuictȩ ueritatis agn¬
ta ratione sed faibulosa dulcedine consueuit eloquentiȩ defendere saccularis. Et bene pondus
loriceeius quinq miliũ siclorum aerisdicitur. quia ꝑsuauitatẽ malȩ sua se locutionis. Nonut
ipse pollicetur suorũ sensus omnes militum abhostis inruptione ꝓtegit. sed e contrario sensus
eorum omnes quiquinq sunt notissimi abaccipiendo uerbo ueritatis. qui siluentur obludit:
Hasta autem dextetĩ armat. cũ etiam ꝑquosdam acutioris ingeniiuiros. ecclesiȩ fidem turbare
ueletiam expugnare satagit. Casside namq lorica uel dypeo. etceteris huius modi. nos auul¬

Expanded text:
in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis. Tegit, cum latus omne mentis humanae in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis. Tegit, cum latus omne mentis humanae contra spicula veritatis obsepit. Quae cunctae species defensionum ex aere factae perhibentur, metallo videlicet caeteris amplius canoro; quia sive opera nefanda, seu dogma perversum, non invictae veritatis agnita ratione, sed fabulosa dulcedine consuevit eloquentiae defendere saecularis. Et bene pondus loricae ejus quinque millia siclorum aeris dicitur; quia per suavitatem malesuadae locutionis, non ut ipse pollicetur, suorum sensus omnes militum ab hostis irruptione protegit; sed e contrario sensus eorum omnes, qui quinque sunt notissimi, ab accipiendo verbo veritatis, quo salventur, obcludit. Hasta autem dexteram armat, cum etiam per quosdam cautioris ingenii viros Ecclesiae fidem turbare, vel etiam expugnare satagit. Casside namque, lorica vel clypeo, et caeteris hujusmodi, nos a vul
Abbreviated transcription (Latin):
exhib&. hocdiabolus falso pollicetur: casura goliath alatudo mensure dominice similis asse¬
ueritur. Cuius etiam ciuitasgeth. quieint᷑p̃tatur torcũlar. aptissime prauorũ multitudinẽ
diaboli uidelicet ciuitatẽ adbonorũ in hoc sȩculo tormenta semꝑ exercitam monstrat: Sane pes¬
q sidorumaeris. Silorica hamata quaesit inquiris. lege in uirgilio. loricam consestam
hamis auroq trilicem. ETOCRIAS ATREAS NABEBAT INCAUAIDVS ITCLIPIUS ATATUS IEGE¬
but umcros eius. Cassis lorica drpeus etocree: diuersa sunt argumentoiũ ud arumentan¬
tiũ genera. quibus contradñm rebellans diabolus. uelsui metipsius capitis uiddic& iniquorũ
omniũ ud corporis sui miserrimi stultitiam defendere conatur : Tegitqum caput peci
cũ seetium damnatus dm̃ dicere etcredi nonmetuit. Tegit et corpus. cũdeclinat corpriuorum

Expanded text:
exhibet, hoc diabolus falso pollicetur. Casura Goliath altitudo, mensurae dominicae similis asseexhibet, hoc diabolus falso pollicetur. Casura Goliath altitudo, mensurae dominicae similis asseveratur. Cujus etiam civitas Geth, quae interpretatur torcular, aptissime pravorum multitudinem, diaboli videlicet civitatem, ad bonorum in saeculo tormenta semper exercitatam, monstrat. Sane nes etc. Si lorica hamata quae sit inquiris, lege in Virgilio, Loricam consertam hamis, auroque trilicem. Et ocreas aereas habebat in cruribus, etc. Cassis, lorica, clypeus, et ocreae, diversa sunt argumentorum vel argumentantium genera, quibus contra Dominum rebellans diabolus, vel suimetipsius capitis, videlicet iniquorum omnium, vel corporis sui miserrimi stultitiam defensare conatur. Tegit enim caput peccati, cum se etiam damnatus Deum dicere et credi non metuit. Tegit et corpus cum declinat cor pravorum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiendo tfansmigrauit adinferos. Quod si trans migrantem actiua significatione cũ quialios
trins migret id est deloco ad locum trans ferat intellegere uoluerimus. illd̃ Nomen referendũẽ.
quiacunctossuos sequaces deterra reꝓmissionis ad terram ꝑdinationis. deuita transmigrare sata¬
git in mortem. Quibene sex cubitos et palmũ altus scribitur. quiaquise altissimo similẽ gloria¬
tur. et ꝑfecta se opera et finem beatum ꝑphilosophossuos praedicare ꝓmittit: Sexnamq dic¬
bus fecitds̃mundũ. septimo requieuit: et mortalibus ꝑlegem sex dies operationis. septimũ qui¬
&is statuit. Deniq hie zechid inmanu uiri ciuitatẽ nouã metidis calamũ uidit sexcubitorũ
& pulmo quia dñs inclectissuis ꝑfectionẽ operis quasi sexcubitos maitur & spem quidis &̃ ne
quae in futuro ꝑfici&ur. quasi pastem septimi contemplatur. Quiergo quod d ñs ueraciter

Expanded text:
superbiendo transmigravit ad inferos. Quod si transmigrantem activa significatione eum qui alios superbiendo transmigravit ad inferos. Quod si transmigrantem activa significatione eum qui alios transmigret, id est, de loco ad locum transferat, intelligere voluerimus, illo nomen referendum est; quia cunctos suos sequaces de terra repromissionis ad terram perditionis, de vita transmigrare satagit in mortem. Qui bene sex cubitos et palmum altus scribitur, quia qui se Altissimo similem gloriatur, et perfecta se opera et finem beatum per philosophos suos praedicare promittit. Sex namque diebus fecit Deus mundum, septimo requievit; et mortalibus per legem sex dies operationis, septimum quietis statuit. Denique Ezechiel in manu viri civitatem novam metientis, calamum vidit sex cubitorum et palmo; quia Dominus in electis suis perfectionem operis, quasi sex cubitos metitur; et spem quietis aeternae, quae in futuro perficietur, quasi partem septimi contemplatur. Quia ergo quod Dominus veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
homines quam angelos figurant uno eidemq diaboli regnomilitantes. ETEGRESSVS IST UIR
Uir iste potabilis diabolus est: quicotidie decastris philistum id est de cordibus impiorum
adreb&dlandum dõ purads egrediens. pios lacessire nondesistit. Et recte goliath idest reudatus.
siuc trans migrans appellatur: Diutius enim mortalibus tectus. quasi frustri saulem ec uirosisrł
terrdut. frustra prauorũ mentibus quasi castris philistum se fortissimũ iactabat.: Sediammo
do ꝑueridauid industriã reuelatus est eis quidicere possunt. Non enim ignorimus cogitatio¬
nescius : diumiscrorũ corda suꝑbus inhabitans. lam modo transmigratus est ꝑeundem minu fostem.
idest dñm saluatorem quiait : Nunc iudicium est mundi. punc princeps mundihuius cici&ur
foras Vel ceste trinsinigrans non in congrue uocatur. quiadeangelica beatitudine quondam

Expanded text:
homines, quam angelos figurant, uno eidemque diaboli regno militantes. Et egressus est vir homines, quam angelos figurant, uno eidemque diaboli regno militantes. Et egressus est vir ir iste notabilis, diabolus est, qui quotidie de castris Philisthiim, id est de cordibus impiorum ad rebellandum Deo paratus egrediens, pios lacessere non desistit. Et recte Goliath, id revelatus sive transmigrans appellatur. Diutius enim mortalibus tectus quasi frustra Saulem et viros Israel terrebat; frustra pravorum mentibus quasi castris Philisthiim se fortissimum jactabat; sed jam modo per pueri David industriam revelatus est eis, qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Diu miserorum corda superbus inhabitans jam modo transmigratus est per eumdem manu fortem, id est Dominum Salvatorem, qui ait: Nunc judicium est mundi, nunc princeps mundi hujus ejicitur foras . Vel certe transmigrans non incongrue vocatur, quia de angelica beatitudine quondam
Abbreviated transcription (Latin):
moreclati ad exemplum illius primisuꝑbi. dequo in a pocalypsi iohannis scriptum est
łttamquam mons magnus igne ardens missus est inmare: Stat ermiles iustitiȩ nonsuis
fidens armis sed eius auxilio sublimis quidicit Non potest ciuitas abscondi suꝑ montem
posita : uallisq erat int̃̾cos: locus utrisq cestandi. Ipsa est uita temporalis inquabonis malisq
int̃se dimicantibus arbor uitȩ media dignosiuuat. et reficit improbos damnat eteicit: quã
& ipsam uitam mundi communem: et iusti in xp̃m sũmũ uidelicet montem sperando mente¬
simul sedula transeunt dicentes. Nr̃a autem conuersatio incęlis est Et reprobi ꝑdiabolum
tumendo dispecta ꝓximorũ soci&ate transcendunt. Cui contra fideles ammon& a postolus
dicens Non alta sapientes sedhumilibus consentientes: philistum naomq ꝑuersos pminus

Expanded text:
more elati, ad exemplum illius primi superbi, de quo in Apocalypsi Joannis scriptum est: more elati, ad exemplum illius primi superbi, de quo in Apocalypsi Joannis scriptum est: Et tanquam mons magnus igne ardens, missus est in mare . Stat et miles justitiae, non suis fidens armis, sed ejus auxilio sublimis, qui dicit: Non potest civitas abscondi super montem posita . Vallisque erat inter eos; locus utrisque certandi ipsa est vita temporalis, in qua bonis malisque inter se dimicantibus, arbor vitae media dignos juvat et reficit, improbos damnat et ejicit; quam et ipsam vitam mundi communem, et justi in Christum summum videlicet montem sperando, mente sedula transeunt, dicentes: Nostra autem conversatio in coelis est . Et reprobi per diabolum tumendo, despecta proximorum societate transcendunt. Contra quod fideles admonet Apostolus, dicens: Non alta sapientes, sed humilibus consentientes . Philisthiim namque perversos non minus
Abbreviated transcription (Latin):
abstedñe : ascensus in corde cius disposuit in conualle lacrimarũ. in locũquem disposuistieis. Quia
uidelicet auxiliantedño. ꝑlacrimas humilitatis. ad locum usq regnicelestis ascenditur. Potest
terebinthus etim ipsumuite lignum quod est inparadiso. hocest coxernadõ patrisapientia Non
in conuenienter accipi: quod ut nos donorũ suorũ ramis obumbraret. immo & decontialle lacri¬
marum in locum quem disposuit Nobis erigeret. Atq odorem suac notitiȩ sublimius aꝑturum
aduidendum dm̃ deorum exaltaret insion. prius ipsam lacrimarum conuallem. secundo de ter
ra aduit: unde eadem ipsa sapientia: quaelignd̃ uiteest. amplectentibus eam loquitur inecclesia sti¬
co Ego quoq quasi terebinthus expandi ramosmeos & ramimei odoris et gratiȩ. ET PRILIS¬

Expanded text:
abs te, Domine; ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum, in loco quem disposuisti eis . Quia abs te, Domine; ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum, in loco quem disposuisti eis . Quia videlicet, auxiliante Domino, per lacrymas humilitatis ad locum usque regni coelestis ascenditur. Potest terebinthus etiam ipsum vitae lignum, quod est in paradiso, hoc est coaeterna Deo Patri sapientia non inconvenienter accipi; quod ut nos donorum suorum ramis obumbraret, imo et de convalle lacrymarum, in locum quem disposuit nobis, erigeret; atque odorem suae notitiae sublimius aperturum, ad videndum nos Deum deorum exaltaret in Sion, prius ipsam lacrymarum convallem, secundo de terra nasciturum adiit. Unde eadem ipsa sapientia, quae lignum vitae est amplectentibus eam, loquitur in Ecclesiastico: Ego quoque quasi terebinthus expandi ramos meos, et rami mei odoris et gratiae . Et Philis
Abbreviated transcription (Latin):
uistutis moenia celsa subire : Sed interhac insidias tendentes iude cuius erant . id est piorũ confes¬
sioni destruentes camoliuntur eripere: ipsi potius infinibus sanguinum positi. id est electis
quibusq uulnera prauę suggestionis semꝑ infligere quaerentes: At contra uiri istahel inual¬
leterebinthi aciem adpugnandum contra philistum dirigunt: cum fostes quiq in ecclesia
doemonũ temptationibus lesiti: praesidium uerȩ humilitatis arripiunt. quac aptissime
uillis terebinthi uocatur. Terebinthus est enim arbor lacrimam resine praestantissimam
manans. quae industria medicinali dissoluta quaeq coniungit: et scissa conglutin&. Talis est
humilis aeclacrimosa conuersatio scõrum quacuitiorum fluxa restringens quasi dissoluta
animȩ membra continendo restaurat. Dequa ualle psalmista. Beatus inquituir cuius est auxilũ

Expanded text:
virtutis moenia celsa subire. Sed inter haec insidias tendentes Judae, ejus enim, id est piorum confesvirtutis moenia celsa subire. Sed inter haec insidias tendentes Judae, ejus enim, id est piorum confessioni, destruentes ea moliuntur eripere. Ipsi potius in finibus sanguinum positi, id est electis quibusque vulnera pravae suggestionis semper infligere quaerentes. At contra viri Israel in valle Terebinthi aciem ad pugnandum contra Philisthiim dirigunt, cum fortes quique in Ecclesia daemonum tentationibus lacessiti, praesidium verae humilitatis arripiunt. Quae aptissime vallis Terebinthi vocatur. Terebinthus enim est arbor, lacrymam resinae praestantissimam manans quae industria medici dissoluta, quaeque conjungit, et scissa conglutinat. Talis est nimirum humilis ac lacrymosa conversatio sanctorum, quae vitiorum fluxa restringens, dissoluta animae membra continendo restaurat. De qua valle Psalmista: Beatus, inquit, vir, cujus est auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
cum uxta disꝑtitam suae fiequitię qualitatem alii sp̃sire. alii Nequitie alii inuidiȩ alii
supbie. aliicquodoxiȩ. alii luxoruc. alii gastrimargiȩ. Alii discordiae alii filargirie
telis clectos sternere tempt int qui hoc uniuersi laborant. ut humilitatẽdõ deuotȩ confessi¬
onis et laudis. quam ipsi suꝑbiendo amiserunt etiam hominibus improbitollant
Ipsaesterum fundamentũ illud nobile. inquadomus uistutũ fideiq constructa. Nullo
tem pestiui turbidinis cadere porut impulsu A& anturq castri int soccho et azecainfinib
domim: Hocest inter humilitatem & fostitudinem infinibus sanguinum.: cũtota pefindi cestami¬
nis intentione satagunt. fidelibus uel fortitudinem operis ul inter opera fortia custodiam hu¬
militatis adimere: Neq enim ipsicumsint suꝑbissimi et infirmi. possunt humilitatis aut

Expanded text:
cum juxta dispertitam suae nequitiae qualitatem, alii spiritus irae, alii invidiae, alii cum juxta dispertitam suae nequitiae qualitatem, alii spiritus irae, alii invidiae, alii superbiae, alii cenodoxiae, alii luxuriae, alii gastrimargiae, alii discordiae, alii phylargiriae telis electos sternere tentant. Quia haec universa laborant, ut humilitatem Deo devotae confessionis et laudis, quam ipsi superbiendo amiserunt, etiam hominibus improbis tollant. Ipsa est enim fundamentum illud nobile, in quo domus virtutum fideique constructa, nullo tempestatis turbinis cadere novit impulsu. Metanturque castra inter Socho et Azeca in finibus Domim, hoc est inter humilitatem et fortitudinem, in finibus sanguinum, cum tota nefandi certaminis intentione satagunt fidelibus, vel fortitudinem operis, vel inter opera fortia custodiam humilitatis adimere. Neque enim ipsi, cum sint superbissimi et infirmi, possunt humilitatis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Haec lectio mistice docet diutinas crebrasq antiqui hostis contra humanũ genus insidias
sola xp̃i in carnati potentia. simuletpatientia deuictas. Shilistum ergo contrarias potestates
isrł autem populũ fideliũ Nonsolũ merito actionis. sed et nominis denuntiat᷑ sc̃ĩficatione
israhel namq est uir uideredm̃ siueuir autmens. uidensdm̃dicitur. Ẽ tbeatimundo corde
qm̃ ipsidm̃ uidebunt. Shilistum ruina duplex int̃p̃tatur. Etangeli uelhomines mali
prius inpeccati labem. & post inignis a&erni poenam corruunt. Congregantes autem phi¬
listuim agmina sua in prodium conueniunt in soccho iudȩ idest in humilitate laudationis. siue
confessionis : cum maligni sp̃s imaniter contra ecdesiam uenientes diuersiscam tempta¬
mentis uitiorum quatiunt Nonenim unum. sed plura contra istahel agmina ducunt

Expanded text:
Haec lectio mystice docet diutinas crebrasque antiqui hostis contra humanum genus insidias, Haec lectio mystice docet diutinas crebrasque antiqui hostis contra humanum genus insidias, sola Christi incarnati potentia simul et patientia devictas. Philisthiim ergo contrarias potestates, Israel autem populum fidelium, uno solum merito actionis, sed et nominis significatione denuntiat. Israel namque est videre Deum, sive vir aut mens videns Deum dicitur: Et beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Philisthiim ruina duplex interpretatur. Et angeli vel homines mali prius in peccata labentes, et post in ignis aeterni poenam corruunt. Congregantes autem Philisthiim agmina sua in praelium, conveniunt in Socho Judae, id est humilitate laudationis sive confessionis, cum maligni spiritus unanimiter contra Ecclesiam venientes, diversis eam tentamentis vitiorum quatiunt. Non enim unum, sed plura contra Israel agmina ducunt;
Abbreviated transcription (Latin):
resonantem. tantȩ potuisse uistutis quae sp̃s pelleret inmundos. Sed figura scẽcrucis etipsaquac
canebatur. passio dominica iam tunc diaboli refringebat audaciam. sicut etegypti uastator
angelus Non propter sanguinis inforibus positi uistutem. sed quia idem sanguinis dominici¬
sanguinis typus fuit. locus quoq medii liminis suꝑliminaris. etutriusq postis. qua in¬
unctus erat. ipsam salutiferȩ crucis figuram exprimebat: domus ebreoũ quas signatas
uidit in lesas transiit diuino praemonstrante consilio. uenturũ eum in carne. qui suo nos
ACMINASUA IN PADELIUM CONUENERUNT INSOCNO IUDE. ET CASTRAMETATISUNT
inter socho etazeca infinibus domim: Porro suil etuiri israhel congregati. uenerunt inual¬
le terebinthi : et direxerunt aciem ad pugnandũ contraphilistum eccetera usq adidquod¬

Expanded text:
resonantem, tantae potuisse virtutis existere, quae spiritus pelleret immundos: sed figura sanctae crucis, et ipsa quae resonantem, tantae potuisse virtutis existere, quae spiritus pelleret immundos: sed figura sanctae crucis, et ipsa quae canebatur passio dominica, jam tunc diaboli refringebat audaciam; sicut et Aegypti vastator angelus, non propter sanguinis in foribus positi virtutem , sed quia idem sanguis typus fuit: locus quoque medii liminis superliminaris, et utriusque postis, qua inunctus erat, ipsam salutiferae crucis figuram exprimebat. Domus Hebraeorum, quas signatas vidit, illaesas transiit, divino praemonstrante consilio, venturum eum in carne, qui suo nos agmina sua in praelium, conveneruntque in Socho Judae: et castrametati sunt inter Socho, et Azeca in finibus Domim. Porro Saul, et viri Israel congregati venerunt in valle terebinthi, et direxerunt acies ad bellandum contra Philisthiim. Et Phi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. Utitur enimds̃ etiam milis spiritibus ad probationem quorundam ud
dam pnationem ud correctionem ud etiam in bonis conseruationem: Ad plutionerut
quidem sicut beatũ iob dñs ꝑsatan temptando ꝓbauit Addam pnatione uero sicut
ahab regem pticcedentiũ causa scelerum dño ꝑmittente sp̃s mendax utbello perist in
decepit Ad correctionem autem. sicuttradit apostolus. pęccantem incorintho satans
Nemagnitudine reuclationũ extolleretur. Angelum sitanȩ quicũ colafizaret accepit. Iosephus
autem ipantiquitatum historia. locihuius ita meminit. Saul uero quãtdam passiones exdo¬
monia repente comprehenderunt. Suffocationesei etangustias inferentes. Et paulo post.
Iusserunt inquit. utcumcum doemonia inuaderent. et turbarent. suꝑ caput eius stanspsil¬
lereo ehrmnos ediceret: Neq enuim putandum est. citharam illam quãuis dulcissime

Expanded text:
voluntatem. Utitur enim Deus etiam malis spiritibus ad probationem quorumdam, vel voluntatem. Utitur enim Deus etiam malis spiritibus ad probationem quorumdam, vel damnationem, vel correctionem, vel etiam in bonis conservationem. Ad probationem quidem, sicut beatum Job Dominus per Satan tentando probavit: ad damnationem vero, sicut Achab regem praecedentium causa scelerum Domino permittente, spiritus mendax, ut bello periret, decepit ad correctionem autem, sicut tradit Apostolus peccantem in Corintho Satanaene magnitudine revelationum extolleretur, angelum Satanae, qui eum colaphizaret, accepit . Josephus in Antiquitatum historia, loci illius ita meminit: « Saul vero quaedam passiones et daemonia repente comprehenderunt, suffocationes ei et angustias inferentes; » et paulo post: « Jusserunt, inquit, ut cum eum daemonia invaderent et turbarent, super caput ejus stans psalleret, et hymnos ediceret. » Neque enim putandum est, citharam illam, quamvis dulcissime
Abbreviated transcription (Latin):
solum fidelibus. sedet nobis congruit. Oportet enim ut quandocũq mentem nrim aliqu
temptatio maligni sp̃s arripiens. a tranquillitate suistatus auesterit: quisquis ad est fra¬
trũ spiritaliũ dominice nobis passionis. humilitatem ad memoriã reuocet. Sedulapios ex¬
hortatione contestans. quiqui in nocens &iustus sponte ꝓnobis sustinuit gucis suppliciũ ex¬
emplum ꝓfecto reliquit: ut sequentes uestigia eius innocenter in prosperis. patienteragam
in aduersis: ltaenim fiet. ut allocutione fraterna. quisi citturizantis diuid manu refocillati
leuius habeamus. Dauid quippe semꝑ redemptonem nrm. sed aliquando inse. aliquando
insuis membris significat ac recedente diri sp̃s instinctu. mox sc̃isp̃s gritianos inluminatu¬
ra succedit. Quod siquem mouet quare idem sp̃s etdĩ apelletur et malus. sciatillum dii
quidem dictum propt̃ iustissimã cius ꝑmissionẽ malũ uero propt̃ ipsius sp̃s nequis sim

Expanded text:
solum fidelibus, sed et nobis congruit. Oportet enim ut quandocunque mentem nostram aliqua tentatio maligni spiritus arripiens, a tranquillitate sui status averterit, quisquis adest fratrum spiritualium, dominicae nobis passionis humilitatem ad memoriam revocet, sedula nos exhortatione contestans; quia qui innocens et justus sponte pro nobis sustinuit crucis supplicium, exemplum profecto reliquit, ut sequentes vestigia ejus, innocenter in prosperis, patienter agamus in adversis. Ita enim fiet, ut allocutione fraterna quasi citharizantis David manu refocillati levius habeamus. David quippe semper Redemptorem nostrum, sed aliquando in se, aliquando in suis membris significat: ac recedente diri spiritus instinctu, mox sancti spiritus gratia nos illuminatura succedat. Quod si quem movet, quare idem Spiritus et Dei appelletur, et malus; sciat illum Dei quidem dictum propter justissimam ejus permissionem, malum vero propter ipsius Spiritus nequissimam
Abbreviated transcription (Latin):
Inhaclectione recapitulatis ab exordio xp̃i incarnati mysteriis. Natiuitas eius. uistutes. doctrina
passio resurrectio & ascensio incaelos. Nec non & fides sequentiũ eũ. simul & ꝑfidia dementiaq
atq interitus ꝑsequentiũ tẏpico sermone describitur. Moto namq ab inmundis spiritib bello
temptationũ: egressus est desinu patris ad publicum nrm manu fortis propugnator humani
generis. ille uidelic& quiait: EXiui apatre &ueni inmundũ . Iterum relinquo mundũ & uado
ad patrem. Et de quo pslmista subfigura solis. hoc ipsum aliis uerbis edisserins dicit. Asũmo
calo egressio eius. & occursus eius usq ad sũmũ eius. Qui omnem tempoririae suae actionis
aciem contra nefandorũ temptamenta dirigens. a seducendis eos statim uexandisq: mostalibus.
magna ex puste cohibuuit Fugibantq &usꝙ hodie fugiunt afaciecius. qui a ubicũq agnoseit᷑
iuuantis graitaxp̃i. pelitur in de continuo diaboli piequtia fll porroCund psliebat onmons

Expanded text:
In hac lectione recapitulatis ab exordio Christi incarnati mysteriis, nativitas ejus, virtutes, doctrina, passio, resurrectio, et ascensio in coelos, nec non et fides sequentium eum, simul et perfidia dementiaque atque interitus persequentium, typico sermone describitur. Moto namque ab immundis spiritibus bello tentationum, egressus est de sinu Patris ad publicum nostrum manufortis propugnator humani generis, ille videlicet, qui ait: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Et de quo Psalmista sub figura solis hoc ipsum aliis verbis edisserens, dicit: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Qui omnem temporariae suae actionis aciem contra nefandorum tentamenta dirigens, a seducendis eos statim, vexandisque mortalibus magna ex parte cohibuit; fugiebantque, et usque hodie fugiunt a facie ejus; quia ubicunque agnoscitur juvantis gratia Christi, pellitur inde continuo diaboli nequitia fallentis. Et factus
Abbreviated transcription (Latin):
eum sicut fuerat heri & nudus testius . Loquitur ionathap boni dedauid ad saul & iuditur. cũ
euanglirantes dexp̃o apostoli catecitant iudȩos sibi fidem accõmodantes: Introducit autẽcun¬
dem. cũ &iam baptizantes eosdem xp̃icarne & singuine reficiunt. Xxp̃i praeceptis instituunt. Xp̃i
amore roborant. F it uero. antecum. sicut fuerat heri & nudus testius. Cum cadem illum fide spe
& caritate susceperint huius aeui auditores. qua susceperant. & illiqui exipso populo eũ incarne
uidentes dm̃ cognouerunt. uelquieum in carneuenturũ a saeculo sperabant. MOTUMEST

Expanded text:
 Saul, etc. Loquitur Jonathan bona de David ad Saul, et auditur, cum  Saul, etc. Loquitur Jonathan bona de David ad Saul, et auditur, cum evangelizantes de Christo apostoli catechizant Judaeos, sibi fidem accommodantes. Introducit autem eumdem, cum etiam baptizantes eosdem Christi carne et sanguine reficiunt, Christi praeceptis instituunt, Christi amore roborant. Fit vero ante eum sicut fuerat heri et nudiustertius cum eadem illum fide, et spe, et charitate susceperint hujus aevi auditores, qua susceperant et illi qui ex ipso populo eum in carne videntes, Deum cognoverunt, vel qui eum in carne venturum a saeculo sperabant. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ mostem destrueret eũ qui habebat mostis imperiũ idest diabolũ. &liberaret cos quiptotam
uitam ob noxii erant scruituti Viderunt multi exuro numero resurrectionis cius gloriam.
& ascensionis in caclos. & la&atisunt. QUAREERGO PECCAS INSANGVINE IN NOXIO¬
deccdesia tollere. quisolus mostaliũ uiuere potuit absq culpa. QUODCŨ AUDISSET SAUL
rũ uocem praedicantiũ apostolorũ. placatus est abira priscifuroris. & ueri fidei ad firmatio¬
ne testatus. quianũquã exterminari potest ecclesia xpĩdemedio. Nũquã eius perire memoria.
qui est ante saecula & man& in a&ernũ. Haec dicebat populus idem in his qui spiritaliũ quos
ionathan & nomine &meritis signat uocem audiere doctorum. in quibuscũq enĩ haec ñ dice¬
bit illis dequib scriptũ est. Et auribus grauit̃ audierunt. Et alibi Etquissurdis pisi ad
quẽ nuntios meos misi: ETINIRODUXIT IONATHAN DAUID ADSAUP. ET FUITANTI

Expanded text:
t eum qui habebat mortis imperium, id est diabolum; et liberaret eos qui per totam vitam obnoxii erant servituti. Viderunt multi ex nostro numero resurrectionis ejus gloriam, et ascensionis in coelos, et laetati sunt . Quare ergo peccas in sanguine innoxde Ecclesia tollere, qui solus mortalium vivere potuit absque culpa? Quod cum audisset Saul, orum vocem praedicantium apostolorum, placatus est ab ira prisci furoris; et vera fidei affirmatione testatus, quia nunquam exterminari potest Ecclesia Christi de medio, nunquam ejus perire memoria, qui est ante saecula, et manet in aeternum. Haec dicebat populus idem in his qui spiritualium, quos Jonathan et meritis signat, vocem audiere doctorum. In quibuscunque enim haec non dicebat, illi sunt de quibus scriptum est: Et auribus graviter audierunt . Et alibi: Et quis surdus, nisi ad quem nuntios meos misi? Et introduxit Jonathan David ad Saul, etc. Loqui
Abbreviated transcription (Latin):
buscius. Donecueniat quimittendus est. Quod codem ordine potest dedño int̃p̃tari.
quia non se ipse dignũ negauerit quiplebem regali ꝑlegiseruditionem prosapia genera¬
tam unanimae sibi pacis etcaritatis foedere coniungeret. dequosuus pracco ꝑsonaret.
qui habet sponsam sponsus est. Sed ad cius fidem uenturis quaerendũ signauerit. qui sipse
sit. quae uita eius. quac cognatio patriscius inisrł. atq. hinc cognoscendũ. quia ipse immo solis
ipsesit dignus quiecdesiam sibi fideliũ sponsi iure copulet. Ipse autem est. Dequo seribit iohan¬
nes. In principio erat uerbum. & uerbum erat apudđm̃ &dserat uerbum. Et cetera usque
adid quod ait. Et uerbum caro factumest &habitauit innobis: Etuidimus gloriã eius qua

Expanded text:
bus ejus, donec veniat qui mittendus est . Quod eodem ordine potest de Domino interpretari, bus ejus, donec veniat qui mittendus est . Quod eodem ordine potest de Domino interpretari, quia non se dignum negaverit, qui plebem regali per legis eruditionem prosapia generatam, unanimae sibi pacis et charitatis foedere conjungeret, de quo suus praeco personaret: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed et ad ejus fidem venturis quaerendum signaverit, quis ipse sit, quae vita ejus, quae cognatio patris ejus in Israel; atque hinc cognoscendum, quia ipse, imo solus ipse dignus sit, qui Ecclesiam sibi fidelium jure sponsi copulet. Ipse autem est de quo scribit Joannes: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , et caetera, usque ad id quod ait: Et Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
Lic& dari tributum caesari. ANNOꝵ dibimus: Hacc autem dicebant priesentibus herodis
ministris. utsi tributũ dari uetaret. Illiscum punientib ipsi a morteius uiderent᷑ in munes
RIT AUTEMDAUIDAOSAUL. QUISECOSŨAUT QUATISTUITAMTA AUT COGNATIO¬
patrismei inistahel ut fiam generregis Nonse fatetur indignũ qui fiat generregis
sedeidem regi cognoscendũ recordandũq proponit quis ipfesit quacuitacius. quac cognatio
patriscius inisrł. atq hinc coniciendũ. siciussit dignus accipere filiam. Ipse autẽ est manu
fortis actu. & desiderabilis aspectu. uita illius oues patrissui pascere. et proharũ cura leonib
ursisq perimendis occurrere. Sed et progentis suae salute contra armatũ aere acferro
gigantem egrediendo. animã suã periculo dare. Cognatio patriscius in isrł Illa cui
idem isrł benedicens ait int̃cetera. Nondefici&. princeps exiuda Neq dux defemori¬

Expanded text:
Licet dari tributum Caesari, an non dabimus ? Haec autem dicebant, praesentibus Herodis Licet dari tributum Caesari, an non dabimus ? Haec autem dicebant, praesentibus Herodis ministris, ut si tributum dari vetaret, illis eum punientibus, ipsi a morte ejus viderentur immunes. Ait autem David ad Saul: Quisaul: Quis ego sum? etc. Non se fatetur indignum qui fiat gener regis, sed eidem regi cognoscendum recordandumque proponit, quis ipse sit, quae vita ejus, quae cognatio patris ejus in Israel; atque hinc conjiciendum, si ejus sit dignus accipere filiam. Ipse autem est manu fortis actu, et desiderabilis aspectu vita illius, oves patris sui pascere, et pro harum cura leonibus ursisque perimendis occurrere, sed et pro gentis suae salute contra armatum aere et ferro gigantem egrediendo animam suam periculo dare. Cognatio patris ejus in Israel illa, cui idem Israel benedicens ait inter caetera: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femori
Abbreviated transcription (Latin):
di gratia frequenti quaestione pulsarent: Non autem illi sedalteri dataest. cuidem
doctores rabbi abhominibus uocari quaerentes adse audiendos. potius quos potuere
cogebunt. Minor autem filia quaediligendo dauid dari promeruit: illa est nimirum
iudaicę postio plebis. quaeex paucitate &contemtu abiectior. dnm saluatorem. quam
scribas & legis peritos sequi diligere &audire maluit: Audiens abillo: Nolite timere
pus illus grex. quia complacuit patriuestro dare uobis regnum. Dixerunt igitur
pharisei et ceteri principes iudaeorũ xp̃o. Ecce maiorem subditę nobis synagogie partem
tibi ad docendũ credimus. tantũ modo uide ut fostis animo existens. prodieris uerbo pro
libestate populi cuilegem di seruare et illisoli seruire pracceptumest. Scimusenim quia
ueraxes & non curas quẽquam. Nec enim uides infaciem hominis. sed inueritate uiã dñido ces

Expanded text:
di gratia, frequenti quaestione pulsarent. Non autem illi, sed alteri data est, cum iidem di gratia, frequenti quaestione pulsarent. Non autem illi, sed alteri data est, cum iidem doctores Rabbi ab hominibus vocari quaerentes, ad se audiendos potius quos potuere cogebant. Minor autem filia, quae diligendo David dari promeruit, illa est nimirum Judaicae portio plebis, quae et paucitate et contemptu abjectior, Dominum Salvatorem, quam scribas et legisperitos sequi, diligere et audire maluit, audiens ab illo: Noli timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Dixerunt igitur Pharisaei et caeteri principes Judaeorum Christo: Ecce majorem subditae nobis Synagogae partem tibi ad docendum credimus, tantummodo vide, ut fortis animo existens, praelieris verbo pro libertate populi, cui legem Dei servare, et illi soli servire praeceptum est. Scimus enim quia verax es, et non curas quemquam; nec enim vides personam hominis, sed in veritate viam Domini doces.
Abbreviated transcription (Latin):
mea maior merob ipsam dabotibi uxorem. TANTU MODO ESTO UIRFOATIS IIP
lare bella dñi: Saul autem reputabat dicens Nonsit manusmea in eo. Sed sit sup illu
culũ xp̃itrpum ten& duas filias saulis intelleximus plebes. quae xp̃ifide et dilectione
adsulutem progenitac gemina idest corporis &mentis sint castigatione ꝑfecte uelceste maio¬
rem synigogam minorem designare ecclesiam Hoc autem loco quiamutato rerũ circũstan¬
designat Recte maior filia quacdauid promissa nonautem reddita est. illam populi
clusdem pustem significat: quaenumero et potentia maior. Quasi iungenda manu
fosti et desiderabili sponso promissa est Cumipsius pastis praccessores id est scribe. sacer¬
dotes. pharisei et seniores plebis. ad eius audientiam confluerent. eum magistrũbonum
uocarent: nec solum sed etquasi magistrum singulariterdoctum. siuediscendi scu temptan¬

Expanded text:
mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et proeliare bella Domini Saul autem reputabat dicens non sit manus mea in eo sed sit super illum culum, Christi typum tenet, duas filias Saulis intelleximus plebes, quae Christi fide et dilectione ad salutem progenitae gemina, id est corporis et mentis, sint castigatione perfectae; vel certe majorem Synagogam, minorem designare Ecclesiam. Hoc autem loco, quia mutato rerum circumstannat Judaeorum. Recte major filia, quae David promissa, non autem reddita est, illam populi ejusdem partem significat, quae numero et potentia major, quasi jungenda manu forti et desiderabili sponso promissa est, cum ipsius partis praecessores, id est, scribae, sacerdotes, Pharisaei et seniores plebis ad ejus audientiam confluerent, eum magistrum bonum vocarent, nec solum, sed et quasi magistrum singulariter doctum, sive discendi, seu tentan
Abbreviated transcription (Latin):
do x poinintenter anq eur psequentem aliquando fidclibus eues quna sam sidia fcele
comor ins ien stencen cuisdem paisten praemonstrat ltem goliath quidiaboli trpum
gestat. modo hunc inipso omniũ impiorũ capite modo in membris eins uieinis undelic etper¬
fidis udes hereticis etfalsis fratrib exprimit ex quibus t unen membris saluator pessino
cups trextisł salubriter ponnulla sua membra facere dignatus est. Quiccunta exemplis
protur inaioris estoperis quamhuic loco conueniat DiXITAUTIA SAUL ADOAVO
factusq est saul inimicus dauid cunctis diebus: H acclectio figurate desgnat maiori
luct paste srnagogac phariscos minori xp̃m diligente commotos inuidia procetes pegnilas
illius quae sisse causam quatraderent illum principatui et potestati priesidis atipsũmulas
et ex corundem gentilium numero ad fidem uocatis Nolentibus licet iudȩorum primatib
ccdesiam sibi deuidȩa nuptiis copulasse caclestibus. Dixitergo saul ad dauid. Cece filia

Expanded text:
o invidentem atque eum persequentem, aliquando fidelibus suis minas, insidias, caedes, et mortes inferentem, ejusdem partem praemonstrat. Item Goliath, qui diaboli typum gestat, modo hunc in ipso omnium impiorum capite, modo in membris ejus, paganis videlicet, perfidis Judaeis, haereticis, et falsis fratribus exprimit. Ex quibus tamen membris Salvator pessimo capiti excisa salubriter nonnulla sua membra facere dignatus est. Quae cuncta exemplis probare majoris est operis quam huic loco conveniat. CAPUT IV. Majorem Factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. Haec lectio figurate designat, majore licet parte Synagogae Pharisaeos, minore Christum diligente, commotos invidia proceres, regni illius quaesisse causam, qua traderent illum principatui et potestati praesidis. At ipsum multis, et ex eorumdem gentilium numero ad fidem vocatis, nolentibus, licet Judaeorum primatibus, Ecclesiam sibi de Judaea nuptiis copulare coelestibus. Dixit ergo Saul ad David: Ecce filia
Abbreviated transcription (Latin):
qrie ꝑfidorum: quun medio sinagogiesuae adursus dnm spũ inmundo commoti pno saetita
uerbua quae nonintellexerc uesanoore decantarent. Dñ sautem adredendam corum miti¬
gandamq malitiam patientiac passionisq suac papostolos cotidiana instantia replicabat
exemplum. ꝑsallebut enimeis manusua. cumꝑ eximiũ suicorporis opeririũ dicebut cestis¬
sine ergo seuat oinis domus istahd quia edhñmeum et xp̃mds fecit. hunc ihm̃ queuo serua

Expanded text:
que perfidorum, qui medio Synagogae suae adversus Dominum spiritu immundo commoti, prophetiae que perfidorum, qui medio Synagogae suae adversus Dominum spiritu immundo commoti, prophetiae verba, quae non intellexere, vesano ore decantarent. Dominus autem ad sedandam eorum mitigandamque malitiam, patientiae passionisque suae per apostolos quotidiana instantia replicabat exemplum. Psallebat enim eis manu sua, cum per eximium sui corporis operarium dicebat: Certissime ergo sciat omnis domus Israel quia et Dominum e
Abbreviated transcription (Latin):
umbris figurisq seruire: Ihm uero suuimueritatis etuitȩ mundo lumen adtulis se mihi p
legem bona terrie qua diuturna eẽ Nequeant promissa illum ꝑcuangelii sui gratiam adũm
suis fidelibus cadestis regni gudia donare. Omnib ergo cestatim neglecto altaris
et hostiarum ritu ad dogmatis huius audientiam confluentibus : Quidei superest nisi
solum quod non etiam mihi regni culmen a demsit eoquod christiani & sinumero nos su¬
perantes uoria sint omnes &incognita nobis humilitate ac paupestate deiecti. Nouncc¬
tisergo ocuilis saul aspiciebut dauid ex dicilla & deinceps: Nonrecto sensu accipiebat
populus udeorum uerba euangelii. ex cotempore quo in uidie facibus accensustius docto¬
res uel auditores coepit odio habere timendo uidelicex Negloria succ lei sUTIsCTVsIlius
magis porbem fama fidesq regnaret: POSTDITA ASTI ALTR IASIT SPSDI

Expanded text:
umbris figurisque servire: Jesum vero suum veritatis et vitae mundo lumen attulisse: mihi per umbris figurisque servire: Jesum vero suum veritatis et vitae mundo lumen attulisse: mihi per legem bona terrae, quae diuturna esse nequeant, promissa; illum per Evangelii sui gratiam, aeterna suis fidelibus coelestis regni gaudia donare. Omnibus ergo certatim, neglecto altaris et hostiarum ritu, ad dogmatis hujus audientiam confluentibus, quid ei superest, nisi solum quod non etiam mihi regni culmen ademit? eo quod Christiani, etsi numero nos superantes, nova sint omnes et incognita nobis humilitate ac paupertate dejecti. Non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David, etc. Non recto sensu accipiebat populus Judaeorum verba Evangelii, ex eo tempore quo invidiae facibus accensus, ejus doctores vel auditores coepit odio habere, timendo videlicet, ne gloria suae legis subtracta, illius magis per orbem fama fidesque regnaret. Post diem autem alteram invasit spi
Abbreviated transcription (Latin):
futuros ẽẽ credentes Notandum &iam quod sauli quidem occurrisse mulieres: sed in laudes
dauid uocem extulisse dicuntur: Quia pie credentium xp̃o animae palam legis aemulatori
populo quid deumbra legis ipsius quid deeuangelica luceeẽt sentiendum dicbant. quatenus
huncquoq praedicando aduiam gratiae &ueritatis accederent. possumus ethocdicere quod
reuerso ad caelos cumcarne inmortali dño xp̃o. Egresse obuiam sunt angelicae cohostes
deuniuersis quaecumq et qualescumq: ille sunt suꝑnorũ agminũ sedibus. ęcuictorem loeti
acuitae nobis largitorem. socia debite laudis exultatione susceperint: PRATUS EST
AUTEMI SAUL NIMIS ITDISPLICUIT INOCULISIIUS ISTESERMO DIXIT QUE DIDERVNT DAUIO
decem milia &mihidederunt mille. Quidei super est nisi solum regnum Iratusest
populus qui in lege gloriabatur aduersus gratiȩ praccones. & displicuit ei sermo qui cuange¬

Expanded text:
futuros esse credentes. Notandum etiam quod Sauli quidem occurrisse mulieres, sed in laudes futuros esse credentes. Notandum etiam quod Sauli quidem occurrisse mulieres, sed in laudes David vocem extulisse dicuntur; quia pie credentium Christo animae palam legis aemulatori populo, quid de umbra legis ipsius, quid de evangelica luce esset sentiendum, dicebant, quatenus hunc quoque praedicando ad viam gratiae et veritatis accirent. Possumus et hoc dicere quod reverso ad coelos cum carne immortali Domino Christo, egressae obviam angelicae cohortes de universis, quaecunque et qualescunque illae sunt, supernorum agminum sedibus, et victorem hostis ac vitae nobis largitorem socia debita laudis exsultatione susceperint. Iratus est autem Saul nimis et displicuit in oculis eius iste sermo dixitque dederunt David decem milia et mihi dederunt mille quid ei superest nisi solum regnum non rectpopulus, qui in lege gloriabatur adversus gratiae praecones, et displicuit ei sermo qui, Evange
Abbreviated transcription (Latin):
mancipantes. alacri anteomnia fide quasi trium phali carmine declarant. quia legis quidẽ
institutio opera iustitiae iubendo. Nonparuam dchostili exercitu stragem dederit. Nonpaucas
eidem animarum prȩdas eripuerit: Sed in comparabili uistute xp̃i gratia uitae caclestis denari¬
um tribuendo. ipsa setium portas mortis fortis uictor deruerit. it aut suos ꝑcepta uitae acter¬
nitate morti insultaturos acdicturos asseueret. Vbi est mors contentiotua: ubiest mors sti¬
mulustuus et notandum quod non uniuerse mulieres is rahd sed deuniuersis urbib isrł
egressac sunt mulieres non enim omnium est fides. sed deomnib: tamen ꝑsonis. condicionibus.
locis et a&atibus qui fidem suscipiunt. eliguntur abeo quidixit: Si exaltatus fuero aterra
omnia traham adme neq ibi dixit omnes sed omnia: Vt significaret exomni genere hominum

Expanded text:
mancipantes, alacri ante omnia fide, quasi triumphali carmine declarant; quia legis quidem mancipantes, alacri ante omnia fide, quasi triumphali carmine declarant; quia legis quidem institutio opera justitiae jubendo, non parvam de hostili exercitu stragem dederit, non paucas eidem animarum praedas eripuerit: sed incomparabili virtute Christi gratia, vitae coelestis denarium tribuendo, ipsas etiam portas mortis victor diruerit; ita ut suos percepta vitae aeternitate morti insultaturos, ac dicturos asseveret: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Et notandum quod non universae mulieres Israel, sed de universis urbibus Israel egressae sunt mulieres. Non enim omnium est fides, sed de omnibus tamen personis, conditionibus, locis et aetatibus, qui fidem suscipiunt, eliguntur ab eo qui dixit: Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . Neque ibi dixit, omnes, sed omnia; ut significaret, ex omni genere hominum