comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toch. ubi nuntiꝰ dix̃ ei. karolus comes
flandrensis tͥ dilectissimꝰ nefanda ꝓdi-¬
tione occisus ẽ aꝓcerib suis in templo
ap̃ bruge. Rex aũ francoꝵ dedit flan¬
driam Will̃o nepoti ⁊ hosti tuo. Qu iam
ualde roboratus diũsis cruciatib
om̃s ꝓditores karoli multauit. Suꝑ
his gͥ rex angariatus: ꝯciliũ tenuit
ad Rogationes ap̃ londoniã ⁊ wilłmus

Expanded text:
toc, ubi nuntius dixit ei: Carolus comes toc, ubi nuntius dixit ei: Carolus comes Flandrensis tibi dilectissimus nefanda proditione occisus est a proceribus suis in templo apud Bruge. Rex autem Francorum dedit Flandriam Willermo nepoti et hosti tuo. Qui jam valde roboratus, diversis cruciatibus omnes proditores Karoli multavit. Super his igitur rex angariatus, consilium tenuit ad rogationes apud Lundoniam; et Willermus
Abbreviated transcription (Latin):
iurstanꝰ eboracensis archiep̃s. ⁊ alexan¬
der lincoliensis ep̃s. De cuiꝰ laudabil mu¬
nificentia ⁊ inext̾minabil fama: sic
qͥdam dixit heroice.
plendor alexandͥ ñ tam renitescit honore.
Q uam ꝑeũ renitescit honor flos nãq uiroꝵ.
Dando tenere putans thesauros cogiti honoris.
Q t gratis dare festinans. ne danda rogͥetur.
Q uod ñ dum dedit ñ dum se credit habere.
O decus omorũ directio quo ueniente.
Qerta fides hylaris elem̃tia. oauta potestas
L eue iuigũ doctna placens. correctio dulcis
Lib̃tasq decens uene. pudorq facetus.
L incolie gens magna priꝰ nunc maxima sẽꝑ
Iaus ⁊ iste du sit uob̃ tutor honoris.
t̾en moratꝰ ẽ in normannia. Et ꝯfirma¬
tis pactis cum francie pͥncipib qͣlia
regem uictoriosissime decebat: circa
festũ scĩ michaeł rediit in angliam.
Adduxit siqͥdem secum filiã suã imꝑa¬
tricem. tanto uiro ut p̃dictũ ẽ uiduatã.
In qͣdragesima ⁊ pascha fuit ap̃ Wdes¬

Expanded text:
pus, et Alexander Lincolniensis episcopus; de cujus laudabili munificentia et inexterminabili fama sic quidam dixit heroice: Splendor Alexandri non tam renitescit honore, Quam per eum renitescit honor, flos namque virorum. Dando tenere putans thesauros cogit honoris, Et gratis dare festinans, ne danda rogentur. Quod nondum dederit, nondum se credit habere. O decus, o morum directio! quo veniente Certa fides, hilaris clementia, cauta potestas, Lene jugum, doctrina placens, correctio dulcis, Libertasque decens, venere, pudorque facetus. Lincoliae gens magna prius, nunc maxima semper, Talis et iste diu sit nobis tutor honoris. ten moratus est in Normannia, et confirmatis pactis cum Franciae principibus, qualia regem victoriosissimum decebat, circa festum Sancti Michaelis rediit in Angliam; adduxit siquidem secum filiam imperatricem, tanto viro, ut praedictum est, viduatam. In Quadragesima et Pascha fuit apud Wodes
Abbreviated transcription (Latin):
nansi ꝑ ep̃atus ⁊ abbacias ñ sine mag¬
ins mnunib: ad natiuitatẽ scẽ marie ce¬
lebrauit ⁊ cilium sollẽpne ap̃ londoniã
S qr moyses dei secretarius in hẏstoria
scã. parentũ ⁊̃ suoꝵ ut uirtutes scͥpsit
ita ⁊ uicia: scił facinꝰ loth. scelus ruben.
ꝓditionẽ sẏmeon ⁊ leui. inhumanitatẽ
tr̃m̃ poseph: uos quoq uerã hẏstorie legẽ
debonis ⁊ malis sequi dignum ẽ. Qd̃ si ali¬
cui romano uł p̃lato displicuerit:tace¬
at tam̃ ne iohem remensẽ sequi uelle
uideatur. Cum gͥ in ꝯcilio seuerissue
de uxorib sacerdotũ tͣctasset: dicens
sũmũ scelus eẽ. a latere meretͥcis ad cor¬
pus xp̃i ꝯficiendum surg̾e: cum eadem
die corpꝰ xp̃i confecisset cum metrice pt᷑
uesꝑam int̾ceptuẽ. Res aꝑtissima nega¬
ri ñ potuit celari ñ potuit. Sũmꝰ honor uͥq
habitus in sũmũ dedetꝰ ũsum ẽ. Repeda¬
uit gͥ in sua dei udicio ꝯfusus ⁊ ingloriꝰ.
Codem anno obiit henricꝰ imꝑatorgener

Expanded text:
sine magnis muneribus ad Nativitatem Sanctae Mariae celebravit concilium solemne apud Londoniam. Sed quia Moyses, Dei secretarius, in Historia sancta parentum etiam suorum ut virtutes scripsit et vitia, scilicet facinus Lot, scelus Ruben, proditionem Simeon et Levi, inhumanitatem fratrum Joseph; nos quoque veram historiae legem de bonis et malis sequi dignum est. Quod si alicui Romano vel praelato displicuerit, taceat tamen, ne Joannem Cremensem sequi velle videatur. Cum igitur in concilio severissime de uxoribus sacerdotum tractasset, dicens summum scelus esse a latere meretricis ad corpus Christi conficiendum surgere; cum eadem die corpus Christi confecisset cum meretrice post vesperam interceptus est. Res apertissima negari non potuit, celari non decuit. Summus honor ubique habitus in summum dedecus versus est. Repedavit igitur in sua Dei judicio confusus et inglorius. Eodem anno obiit Henricus imperator gener
Abbreviated transcription (Latin):
⁊alus Gifłs albericus ⁊ lamb̃tus fuge¬
rant latent ad portũ symeonis. Suasio¬
ne au eoium om̃is el assis uictuaria cũ
es afugit. Nr̃ uͦ cum castellanorum
ciebns incursus ꝑferre ñ possent: mu¬
tum uiter se ⁊ illos ꝯstrux̾unt. Spes gͥ
creuit paganis. ⁊ fames xp̃ianis. Nãꝙ

Expanded text:
us, et Albericus, et Lambertus fugeus, et Albericus, et Lambertus fugerunt latenter ad portum S. Simeonis, suasione autem eorum omnis classis victuaria cum eis aufugit. Nostri vero, cum castellanorum crebros incursus perferre non possent, murum inter se et illos construxerunt: spes igitur crevit paganis, et fam
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Crectisitaq uexillis suꝑ turres.
franci portis fractis in urbẽ irruerunt.
Turcoꝵ uͦ alii repugnantes occisi sinit.
alii extra urbem fugerunt. Quidã aũ cas¬
tellũ suꝑius optinuert̃. Cassianꝰ uͦ dñs
urbis fugiens: a surianis comp̃bensus
ẽ ⁊ caput eiꝰ buiamundo delatũ. Sic an¬
tiochia .iii. nonas uinii capta ẽ. Curbe¬
ran pͥnceps militie soldani ꝑsie ⁊ rex
damaschi ⁊ rex ierłm adduxert̃ secũ
ad sidendos francos: turchos. arabes.sa
nam:. Igit᷑ obsid̾unt urbẽ. Curbaran gͥ
partem militie sue imposuit in supe¬
riori castello qui die nocteq contͣ nrõs
pugnabant. Cet̾iuͦ obsidebant ardẽ
ne alimenta intrarent. Tercia qͥdem
die egressi st̃ filii dei contͣ filios diabo¬
li. Quib bello parato putabant se pos¬
se resistere. S tanta fuit uis ⁊ nume¬
rus infideliũ: quod nr̃i reit᷑re ur¬
bem coacti sunt. multis hostiũ armis
multis oppresione ad intitum pee moxtins.

Expanded text:
didit. Erectis itaque vexillis super turres, didit. Erectis itaque vexillis super turres, Franci, portis fractis, in urbem irruerunt. Turcorum vero alii repugnantes occisi sunt, alii extra urbem fugerunt, quidam autem castellum superius obtinuerunt. Cassianus vero dominus urbis fugiens, a Surianis comprehensus est, et caput ejus Buamundo delatum. Sic Antiochia III Nonas Junii capta est. Curbaran, princeps militiae soldani Persiae, et rex Damasci, et rex Jerusalem adduxerunt secum, ad obsidendos Francos, Turcos, Arabes, Sanam? Hi igitur obsederunt urbem. Curbaran igitur partem militiae suae posuit in superiori castello, quae die nocteque contra nos pugnabat. Caeteri vero obsidebant urbem ne alimenta intrarent. Tertia quidem die egressi sunt filii Dei, contra filios diaboli. Quibus bello parato putabant se posse resistere, sed tanta fuit vis et numerus infidelium, quod nostri reintrare urbem coacti sunt, multis hostium armis, multis oppressione ad introitum portae mortuis.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Fr̃anci gͥ bis sauciati ⁊ in irã
compulsi: in campo añ portas ur¬
bis statuunt t̾ribilit caftroꝵ acies
ordinatas. Pagani ñ segnit̾ acieb
dispositis nr̃os inuadunt. At xp̃ia¬
ni signum crucis acclamantes tam
acrit̾ in pͥma inuasione hostes ꝑcus¬
serunt ⁊ ꝓpulerunt: ut statĩ fuge
darentur. Uenientesq ad angustũ
pontẽ. uł gladiiscesi sunt: uł flumi¬
ne subm̃si sunt. Pauci nãq ꝑ pontẽ
euadere pot̾ant. Unda fluminis san¬
guine rubens ⁊ aucta torrebat. Itaq
.xii. amiralii ibidem cesi fc̃. Deditq
dominꝰ uictoriam clarissimã popło
suo. S in crastino eum ciues suos mor¬
tuos sepelissent: nr̃i diffodientes eos
p̃dictũ ante portam custodiens: spem
uictualium eis eripuit. Pirrꝰ gͥ qui¬
dam amiraliꝰ de gente turcoꝵ. sepeꝑ
uocatus in amiciciã abuiamundo:
p̃uidensq suos ꝑituros. tres turris
que sui urris erant buiamundo red¬

Expanded text:
runt. Franci igitur bis sauciati et in iram runt. Franci igitur bis sauciati et in iram compulsi, in campo ante portas urbis statuunt terribiliter castrorum acies ordinatas. Pagani non segniter aciebus dispositis nostros invadunt; at Christiani signum crucis acclamantes, tam acriter in prima invasione hostes percusserunt et propulerunt, ut statim fugae darentur. Venientesque ad angustum pontem, vel gladiis caesi sunt, vel flumine submersi sunt. Pauci namque per pontem evadere poterant. Unda fluminis sanguine rubens et aucta torrebat. Itaque XII amiralii ibidem caesi sunt, deditque Dominus victoriam clarissimam populo suo. Sed in crastino cum cives suos mortuos sepelissent, nostri diffodientes eos,praedictum ante portam custodiens, spem victualium eis eripuit. Pirrhus igitur quidam amiralius, de gente Turcorum saepe provocatus in amicitiam a Buamundo, praevidensque suos perituros, tres turres, quae sui juris erant, Buamundo red
Abbreviated transcription (Latin):
to: unanimit̾ inuadt̃ hostes. Dux
gͥ normannoꝵ gladio cap̃ ciuꝰdam &
deutes.⁊ collũ ⁊ humeros usꝙ ĩpec¬
dora diffidit. Dux uͦ godefridꝰ quen¬
dam mediũ secauit. Cum gͥ pars
terre ceoidisset: partem domini fore¬
bat equus int̾ paganos pugnantes.
Quo monstro ꝑt̾riti simul cuncti fu¬
gientes. in iram dampnationisabie¬
runt. Capita gͥ multoꝵ delata sũt
ad antiochiam cum gaudio. fãctũ ẽ
hoc bellum inchoante qͣdragesima.
uenerant interea multi de gente amu¬
ralii babylonis inantiochiã. Cũq
nr̃i ꝯstruerent castrũ ante portam
ubi pons ẽ ⁊ mahumeria. Raimun¬
dusq ⁊ buiamundꝰ iussent ad por¬
tum sc̃i sẏmeonis ꝓ uictualib:
ex̾citus ciuitatis ꝓcessit audacit̃
ad p̃lium. Irruenͣtesq nrĩs misert̃
eos in fugam multisq occisis usq
intemptoria fugauert̃. Erastind
uadentes: mille ex suisoccidunt.
Duces uͦ fugientes: ad nr̃os ad uola¬

Expanded text:
to, unanimiter invadunt hostes. Dux to, unanimiter invadunt hostes. Dux igitur Normannorum gladio caput cujusdam, et dentes, et collum et humeros usque in pectora diffidit. Dux vero Godefridus quemdam medium secavit. Cum igitur terrae cecidisset, partem domini ferebat equus inter paganos pugnantes, quo monstro perterriti simul cuncti fugientes in iram damnationis abierunt. Capita igitur multorum delata sunt ad Antiochiam cum gaudio, factum autem est hoc bellum inchoante Quadragesima. Venerant interea multi de gente amiralii Babylonis in Antiochiam. Cumque nostri construerent castrum ante portam, ubi pons est et mahumeria; Raimundusque et Buamundus ivissent ad portum Sancti Simeonis pro victualibus, exercitus civitatis processit audacter ad praelium, irruentesque nostris miserunt eos in fugam, multisque occisis usque in tentoria fugaverunt. Crastina vadentes, mille ex suis occiderunt. Duces vero fugientes ad nostros advola
Abbreviated transcription (Latin):
mirabił ex̃citus paganoꝵ ultͣ pontẽ
ferreũ ap̃ castellũ arech. Dimitten
ad bellũ. ⁊ sex aciẽs equitũ parauert̃.
Prinã ducebat dux inuictus normã¬
norũ. Scd̾am: dux Godefridꝰ aleman¬
noꝵ. Terciã: Raimundꝰ consul egre¬
gius. Quartã: Rob̾tus flandrie decꝰ.
Quintã: nobilissimꝰ podiensis ep̃s. Sex¬
tã: que maxima erat cũ tancredo
buiamundꝰ. Dũ gͦ fortissime collidũ¬
tur hostib clamor resonabat ad celũ.
ymbres teloꝵ obnubilabant diem.
Unꝰquisq ꝑcutiebat ⁊ ꝑcutiebatur.
Dostqͣm uenit maxuma uis parthoꝵ
que retro erat: nr̃os tam acrit̾ inua¬
cuneũ suũ adhric intactũ: mediis
ĩmisit hostib. Lunc Rob̃tus filiꝰ ge¬
rardi miles optimꝰ ⁊ signi fer eiꝰ qͣsi
leo int̾ agmina gregũ: sic ꝓruit int̾
agmina turcoꝵ. Et semꝑ lingue ue¬
xilli eiꝰ uolitabant suꝑ capita cur¬
corũ. Qd̾ uidentes alii animo recuꝑa¬

Expanded text:
mirabilis exercitus paganorum ultra pontem mirabilis exercitus paganorum ultra pontem ferreum, apud castellum Areth. Dimittentad bellum; et sex acies equitum paraverunt. Primam ducebat dux invictus Normannorum; secundam dux Godefridus Alemannorum; tertiam Raimundus consul egregius; quartam Robertus Flandriae decus; quintam nobilissimus Podiensis episcopus; sextam, quae maxima erat, cum Tancredo Buamundus. Dum ergo fortissime colliduntur hostibus, clamor resonabat ad coelum, imbres telorum obnubilabant diem, unusquisque percutiebat et percutiebatur. Postquam venit maxima vis Parthorum, quae retro erat, nostros tam acriter invacuneum suum adhuc intactum mediis immisit hostibus. Tunc Robertus filius Girardi miles optimus, et signifer ejus, quasi leo inter agmina gregum, sic proruit inter agmina Turcorum; et semper linguae vexilli ejus volitabant super capita Turcorum. Quod videntes alii animo recupera
Abbreviated transcription (Latin):
dit eis. Inde uenert̃ ad pontẽ ferreũ.
Sostea antiochiã que cap̃ ẽ syrie obse¬
buiamundꝰ qd̃ turchieẽnt incastro
ꝯgregati qd̃ uocatur areg: iuit cũ
exercitu suo pugnatũ ꝯtra eos. Mul¬
tosq cum paucis deo uolente ꝓstrauit.
Alultosq añ portã urbis decollandos
ut ciues amaricaret adduxit. Natali
uͦ axp̃ianis in eadem obsessione cele¬
brato: ẜuiamundꝰ ⁊ comes tlandrie
cum .xx. milib bellatoꝵ in t̾rami sara¬
cenoꝵ ꝑrex̾unt. Congregati aũ erãt
multi ab ierłm ⁊ damasco ⁊ alef ⁊ aliiᷤ
regnis ad succurrendũ antiochie.
Quib irruentes unamimit̾ nr̃i alioᷤ
in tugã miserunt. alios occid̾unt.
Reũtentesq duces p̃dicti spolis ma¬
ximis debito tͥumpho a nr̃is suscepti
sunt. Interea urbe inclausi obsiden¬
tib acerrime rebellabant. Uexillife¬
rũq podiensis ep̃i ⁊ multos alios mor¬
ti decłunt. In februario uͦ ⁊ gregatꝰ ẽ

Expanded text:
dit eis. Inde pervenerunt ad pontem ferreum. dit eis. Inde pervenerunt ad pontem ferreum. Postea Antiochiam, quae caput est Syriae, obseBuamundus, quod Turci essent in castro congregati, quod vocatur Areg, ivit cum exercitu suo pugnatum contra eos, multosque cum paucis Deo volente prostravit, multosque ante portam urbis decollandos, ut cives amaricaret, adduxit. Natali vero a Christianis in eadem obsessione celebrato, Buamundus et comes Flandriae cum viginti millibus bellatorum, in terram Saracenorum perrexerunt. Congregati autem erant multi a Jerusalem et Damasco, et Alep, et aliis regnis ad succurrendum Antiochiae; quibus irruentes unanimiter nostri alios in fugam verterunt, alios occiderunt. Revertentesque duces praedicti cum spoliis maximis, debito triumpho a nostris suscepti sunt. Interea urbe inclusi obsidentibus acerrime rebellabant; vexilliferumque Podiensis episcopi, et multos alios morti dederunt. In Februario vero congregatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Aciem uͦ stepħi Rob̃tus ualidissimꝰ sul
flandrie cũ suis. S aciem Godefridi
te cum ex̃citu inuictissimo apparuit.
Pugnantes gͥ pagani dum tot hostes
ex insꝑato ꝓspiciunt: qͣi celũ ruituũ
suꝑ eos eẽt᷑: animis delieuert̃ ⁊ fuge
indulserunt cũ soli manno duce suo.
xpͥiami aũ uictoria licet dẽpnosac
spoliis innumis potiti sunt pͥmo die
iulii poro franci ⁊tinuantes ꝓpositũ
antiochie petende: uenert̃ ad erachiã.
Inde ad tharsũ que subdita ẽ baloumo
minfico comiti. Athena uͦ ⁊ mamistra
subdite sunt tancredo uiro fortissimo.
Dux aũ nobilissimus normannoꝵ de¬
dit qͣndam cuuitatẽ turcoꝵ symeoni.
Raumundꝰ uͭ ⁊ sul magnus ⁊ biuamũ¬
dus lux beil dedunt aliã cuutatẽ pe¬
tro de alpib. Inde ꝑuenert̃ xp̃iani
usq ad coxan que ciuitas subdita ẽ
eis. Onceps aũ qͥdam petrus de rosa
cepit rusam ⁊ płima castra. Gens uͦ

Expanded text:
aciem vero Stephani Robertus validissimus consul aciem vero Stephani Robertus validissimus consul Flandriae cum suis. Sed aciem Godefridi te cum exercitu invictissimo apparuit. Pugnantes igitur pagani dum tot hostes ex insperato prospiciunt, quasi coelum ruiturum super eos esset animis deliquerunt et fugae indulserunt cum Solimanno duce suo. Christiani autem victoria licet damnosa et spoliis innumeris potiti sunt primo die Julii. Porro Franci continuantes propositum Antiochiae petendae venerunt ad Erachiam. Inde ad Tarsum, quae subdita est Baldwino mirifico comiti. Athena vero et Manustra subditae sunt Tancredo viro fortissimo. Dux autem nobilissimus Normannorum dedit quamdam civitatem Turcorum, Simeoni. Raimundus vero consul magnus et Buamundus lux belli dederunt aliam civitatem, Petro de Alpibus. Inde pervenerunt Christiani usque ad Coxan, quae civitas subdita est eis. Princeps autem quidam Petrus de Rosa, cepit Rusam et plurima castra. Gens ver
Abbreviated transcription (Latin):
mi qiͣ flãma diuidua. Tc̃ duo pͥnci¬
pes nr̃oꝵ cesi st̃ dum arabũ qͣnto plu¬
res ceduntur: tanto plures ingruũt.
tnͣsfigit: lancea regis eiꝰ tͣnsfigit᷑. Go¬
defridꝰ qͦq de monte scabioso dũ cap̃ arab̃
amputat: sagitta parthi corpꝰ ꝑforatur
lorica calefacta iam ñ resistente. Dondꝰ ⁊
numerũ hostiũ iam franci ultͣ ꝑferre
neqͥbant. cum eẽ ex adũso silua uexilloꝵ
alt̾ius ex̾citus apparuit. Cum aũ bellũ
durass usq in horam nonã innumeri
ex pͥmo ex̾citu occisi st̃. nulłꝰq eoꝵ ena¬
sisset nͥ alius cetus suꝑuenisset. Nec qͦꝙ̃
postea tempore pagani tam sedulo pug¬
nauere. Ex̃citus aũ suꝑueniens p̾ma
Godefridi acies ꝓcedebat. Ad dextͥam cuiꝰ
ut̃q balduinꝰ aciem dirigebet. Ad siniᷤ¬
tram uͦ consul ftephanꝰ ⁊usurardus de
nulsione. Aciem qͥdem baldumni delon¬
ge sequebatur Raimundꝰ consulcũ suis

Expanded text:
mi quasi flamma dividua. Tunc duo princimi quasi flamma dividua. Tunc duo principes nostrorum caesi sunt, dum Arabum quanto plures caeduntur tanto plures ingruunt. transfixit, lancea ejusdem regis transfigitur. Godefridus quoque de Monte Scabioso dum caput Arabis amputat, sagitta Parthi corpus perforatur, lorica calefacta jam non resistente. Pondus et numerum hostium jam Franci ultra perferre nequibant, cum ecce ex adverso silva vexillorum alterius exercitus apparuit. Cum autem bellum durasset usque in horam IX innumeri in primo exercitu occisi sunt, nullusque eorum evasisset nisi alius caetus supervenisset. Nec quoquam postea tempore pagani tam sedulo pugnaverunt. Exercitus autem supervenientis prima Godefridi acies procedebat, ad dextram cujus uterque Baldwinus aciem dirigebat. Ad sinistram vero consul Stephanus et Usewardus de Nulsione. Aciem quidem Baldwini a longe sequebatur Raimundus consul cum suis,
Abbreviated transcription (Latin):
cinarũ clangorẽ. ⁊ ictus taburtiorũ:
calcarib ñ obtemꝑabant. Nr̃ates qͦ
tanto stridore ꝑculsi: quo eẽnt ignora¬
bant. Dum gͦ iam fugam xp̃icole uł
meditarentur uł inciꝑent: occur¬
Irit Robtus dux normannie elaman.
Quo milites quo fugitis: Equi eoꝵ
uelociores nr̃is sunt. fuga ñ ẽ p̃sidio.
hic potiꝰ moriendũ ẽ. Alecũ sentite.
me seqͥmini. Dix̾at.⁊ in q̃ndam pa¬
ganorum regem lancee direxit aciẽ.
que lignũ ⁊ es ⁊ corpꝰ eque diffidit. Stra
credus impiger. ⁊ buiamundꝰ belli-¬
ger ⁊ Ricardus de pͥncipatu. ⁊ Rob̾tꝰ
de ausa dux.⁊ miles fortissimꝰ: ñ seg¬
nius indulgent ictib. Redit anintꝰ
nr̃is. Pugna ꝯmittitur gͣuissima ⁊ hor¬
rende ꝓlixa. Cum ecce hugo magnꝰ. ⁊ an¬
selmꝰ de ribemunt. cũ .c. tm militib aliũ
p̃uolantes ex̃citum: defessos paganos
recentes findt̃. Erat nãq hugoniꝰ lan¬
cea qͣi fulmen aduolans. Gladiꝰ ansel¬

Expanded text:
cinarum clangorem, et ictus taburciorum, cinarum clangorem, et ictus taburciorum, calcaribus non obtemperabant. Nostrates quoque tanto stridore perculsi, quid esset ignorabant. Dum igitur jam fugam Christicolae vel meditarentur, vel inciperent, occurrit Robertus dux Normanniae clamans: Quo milites? Quo fugitis? Equi eorum velociores nostris sunt; fuga non est praesidio: hic potius moriendum est, mecum sentite, me sequimini. Dixerat et in quemdam paganorum regem lanceae direxit aciem, quae lignum et aes et corpus aeque diffidit, stravcredus impiger et Buamundus belliger et Richardus de Principatu et Robertus de Ansa, dux et miles fortissimus, non segnius indulgent ictibus. Redit animus nostris, pugna committitur gravissima, et horrende prolixa, cum ecce Hugo magnus, et Anselmus de praevolantes exercitum defessos paganos recentes findunt. Erat namque Hugonis lancea quasi fulmen advolans; gladius Ansel
Abbreviated transcription (Latin):
que fundis in urbẽ ꝓiecta: ñ modi¬
cum ꝯtuserunt inhabitantib tre¬
urbẽ reddunt. Nr̃i uͦ scdm qd̵ pepi
fuissent: iter ad antiochiã diri¬
gunt. Contigit aũ qd̃ die t̾cia in
duo duuidetur excitus. In uno qͥdem
pͥncipes erant. dux normannoꝵ Rob̃¬
tus. Siuamundꝰ. Ricardꝰ de pͥncipatu.
Tancredꝰ. esprardꝰ de puisat. Acardꝰ de
monte merloi. ⁊ plures alii. Hos gcir
cunded̾unt parthoꝵ qui mͦ turci uocan¬
tur ⁊ ꝑsarũ. ⁊ publicanoꝵ. ⁊ medorũ.
⁊ cilicientiũ. ⁊ sarracenoꝵ ⁊ anglanoꝵ¬
.ccc.lx. m. extra arabes quoꝵ ñ exat nu.¬
merus. Mitcitur gͦ numerus a p̾dictiᷤᷤ
pͥncipib ad alium ex̾citum. Int̾im uͦ
bellum geritur horrendũ. Dum nãq
turci ⁊ ꝑse ⁊ medi. mortẽ ĩmittunt sa¬
gittis: cilicientes uͦ ⁊ angulani telis.
Saraceni qͥdem ⁊ arabes lanceis. s &
publicani clauis ferratis & gladiis:
eoꝵ insolitũ ñ ferentes clamorẽ. ⁊ buc¬

Expanded text:
quae fundis in urbem projecta non modiquae fundis in urbem projecta non modicum contulerunt inhabitantibus treurbem rfuissent, iter ad Antiochiam dirigunt, contigit autem quod die tertia in duo divideretur exercitus. In uno quidem principes erant, dux Normannorum Robertus, Buamundus, Richardus de Principatu, Tancredus, Everardus de Puisat; Achardus de Monte Merloy, et plures alii. Hos igitur circumdederunt Parthorum, qui modo Turci vocantur, et Persarum, et Publicanorum, et Medorum, et Ciliciensiumillia, extra Arabes, quorum non erat numerus. Mittitur ergo nuntius a praedictis principibus ad alium exercitum. Interim vero bellum geritur horrendum. Dum namque Turci, et Persae, et Medi mortem immittunt sagittis, Cilicienses vero et Angulani telis, Sarraceni quidem et Arabes lanceis, sed Publicani clavis ferratis et gladiis; eorum insolitum non ferentes clamorem et buc
Abbreviated transcription (Latin):
francie. flandrie. elaue. sayonie.ale¬
mannie. Italie. Grecie. ⁊ regionũ mul¬
tarũ. Non plustrauert̃ radii solares
apͥma sui creatione tantã tam p̾elarã
militiã. tam uerandã tam numerosã
turbã. tot ⁊ tam bellicosos duces. Ces¬
set troia. Sessent tebe duces ⁊ pͥncipes
destructionis sue. ut excusent᷑ noĩare.
hic affuert̃ electissimi om̃iũ tempoꝵ
filii sulgentes occidentis. om̃s signo
crutis insigniͣ. om̃s in regnis suis reli¬
quoꝵ fortissimi. Gin die ascensionis
dñi lituis undiq ꝯcinentil urbs ag¬
gressa ẽ. Replet̃ celũ clamorib. Ni¬
grescie aer sagittis. Mugit t̾ra ꝓpul¬
sib. Resonant aque stridorib. Ueni
silia. Cum ecce turcoꝵ ex̾citꝰ acie ter¬
ribilis ordinata ex australi regione
uexillis erectis apparuit. Quib con
Dum gͥ nr̃i uehement̃ irruunt in
illos: horrore insꝑato lique facti dũo
iubente dissoluuntur. Magna qͥdem
pars fugientiũ capitib minorata ẽ.

Expanded text:
Franciae, Flandriae, Daciae, Saxoniae, Alemanniae, Italiae, Graeciae et regionum multarum. Non perlustraverunt radii solares a prima sui creatione tantam, tam praeclaram militiam, tam verendam, tam numerosam turbam, tot et tam bellicosos duces. Cesset Troia, cessent Thebae duces et principes destructionis suae, ut excusentur, nominare. Hic adfuerunt electissimi omnium temporum filii fulgentes Occidentis, omnes crucis signo insigniti, omnes in regnis suis reliquorum fortissimi. Igitur in die Ascensionis Domini lituis undique concinentibus urbs aggressa est. Repletur coelum clamoribus, nigrescit aer sagittis, mugit terra propulsibus, resonant aquae stridoribus, venitsilia. Cum ecce Turcorum exercitus acie terribilis ordinata, ex australi regione, vexillis erectis, apparuit. Quibus conDum igitur nostri vehementer irruunt in illos, horrere insperato liquefacti, Domino jubente, dissolvuntur. Magna quidem pars fugientium capitibus minorata est;
Abbreviated transcription (Latin):
lexi gͥ ap̃ corstantinopolim im¬
ꝑante: cuncti p̃dicti ꝓceres ꝯsen¬
su imꝑatoris siue nolentis suie obedi¬
entis ibidem ꝯgregatisunt. ꝑtͣnseun¬
tesq mare stͥctissimũ qd̃ olim helles¬
pontiacũ nc̃ brachium scĩ Georgii uo¬
catur niceã urbẽ que cap̾ ẽ Romanie
obsed̾unt. Ad portã gͥ orientalẽ ꝯsed̾at
dux normannie Rob̃tꝰ. Iuxta quẽ con¬
sul flandrie. Ad portam borealẽ dux
buiamundus. Iuxta quẽ tancredũs.
Ad occidentalẽ. dux Godefridꝰ. Iuxta

Expanded text:
Alexi igitur apud Constantinopolim imAlexi igitur apud Constantinopolim imperante cuncti praedicti proceres consensu imperatoris sive volentis, sive obedientis ibidem congregati sunt, pertranseuntesque mare strictissimum, quod olim Hellespontiacum nunc brachium S. Georgii vocatur, Niceam urbem, quae caput est Romaniae, obsederunt. Ad portam igitur orientalem consederat dux Normanniae Robertus, juxta quem consul Flandriae; ad portam borealem dux Buamundus, juxta quem Tancredus; ad occidentalem dux Godefridus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
uise sunt de celo cad̃em ita spisse qd
numerari ñ pot̾ant.
motio ierosolimitana. p̃dicatio¬
ne urban pape. Rob̾tus gͥ dux nor¬
manmie illuc ꝓficistens posurt nor¬
manniã in uadimoniũ fr̃i suo Willo
Iuit aũ cum eo Rob̾tus dux flandrie
⁊ eustaciꝰ consulbulonie. Iuerunt ⁊
ex alia parce dux sodefridꝰ ⁊ consul
de monte. baldei inꝰ ⁊ aliꝰ balde somiꝰ
reges ierłm futuri. Iuert̃q ex t̾cia par¬
podiensis. Quis aũ taceat hugonẽ mag¬
dũ ⁊ nepotem eiꝰ tancredũ: Hoc ẽ mi¬
racłm domini magnũ temporib nrĩs
factum scłis om̃ib inauditũ. Et tam
diu̾se gentes tot fortissimi ꝓceres relic¬
tis possessionib splendidis uxorib ⁊
filiis om̃s una m̃te loca innotissima
morte spreta petierint. Ob cuiꝰ rei mag¬
nitudinẽ digrediendi ueniã a lectore
postulo. Nec enĩ si uoluero tam mi¬
randa dei magnalia tacere uł coactꝰ
pot̾o. cum nec absit causa normannoꝵ
ducis occasio.

Expanded text:
visae sunt de coelo cadere, ita spissae, quod visae sunt de coelo cadere, ita spissae, quod numerari non poterant. motio Jerosolymitana praedicatione Urbani papae. Robertus igitur dux Normanniae illuc proficiscens posuit Normanniam in Vadimonium fratri suo regi autem cum eo Robertus dux Flandriae, et Eustachius consul Boloniae. Iverunt et ex alia parte dux Godefridus, et consul de monte Baldewinus, et alius Baldewinus reges Jerusalem futuri. Iverunt quoque ex tertia par episcopus Podiensis. Quis autem taceat Hugonem magdum, et nepotem ejus Tancredum? Hoc est miraculum Domini magnum temporibus nostris factum, saeculis omnibus inauditum, ut tam diversae gentes, tot fortissimi proceres, relictis possessionibus splendidis, uxoribus et filiis, omnes una mente loca ignotissima, morte spreta, petierint; ob cujus rei magnitudinem digrediendi veniam a lectore postulo. Nec enim si voluero tam miranda Dei magnalia tacere vel coactus potero, cum nec absit causa, Normannorum ducis occasio.
Abbreviated transcription (Latin):
Posthecobsedit consulẽ ad bebanburs
deret: parauit añ illũ castellũ aliso
quod appellauit i aluesun. In quo
partẽ relinquens ex̾citus recessit.
Quadã uͦ nocte cũ consul recessiss
abebanburh secutꝰ ẽ eũ regat exer¬
citus usq in tinemuthã. Ubi cum se de¬
positus. G redditum ẽ regi castrũ be.¬
banburh. fauctores uͦ ꝯsulis male
pacati sunt. Nam Will̃mꝰ de ou ocłis
priuatꝰ ẽ. Odo ꝯsul campanie cet̃iq
complures exhereditati Et. Eodem
anno rex impiger uexilla direxie
in Maliam. Causa aũ hec ẽ. Anno
p̾t̾ito multos francoꝵ occiderant:
⁊ ꝑcerum sirmitates confregerant.
⁊ ferro ⁊ rgne finitimos inuaserant.
Anno ⁊̃ p̾senti castellũ mugimen
strauerant. ⁊ in habitantes necaue¬
rant. Rex gͥ ꝑtͣnsiens om̃s fines
¶alie cũ in diũsoriis montiũ ⁊ sil¬
uarũ eos ꝑsequi ñ posset: parũ uł
nicħ ꝓficiens reu̾sus ẽ. Eo tp̃r ftelle

Expanded text:
Post haec obsedit consulem ad Babanburh Post haec obsedit consulem ad Babanburh deret, paravit ante illud castellum aliud, quod appellavit Malveisin; in quo partem relinquens exercitus recessit. Quadam vero nocte cum consul recessisset a Babanburh, secutus est eum regalis exercitus usque in Tinemuthan: ubi cum se depositus. Ergo redditum est regi castrum Bebamburch; fautores vero consulis male pacati sunt. Nam Willielmus de Du oculis privatus est; Odo consul Campaniae, caeterique complures exhaeredati sunt. Eodem anno rex impiger vexilla direxit in Walliam, causa autem haec est. Anno praeterito multos Francorum occiderant, et procerum firmitates confregerant, et ferro et igne finitimos invaserant. Anno etiam praesenti castellum Mungumerie straverant, et inhabitantes necaverant; rex igitur pertransiens omnes fines Walliae cum in diversoriis montium et silvarum eos persequi non posset, parum vel nihil proficiens, reversus est. Eo tempore stellae
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenirent in normanniã. Cũ aũ
eos domũ remiit. Dux uͦ Rob̃tꝰ addu¬
xte philippũ regem francoꝵ secũ. &
ex̃citũ copiosũ uce obsid̾ent regẽ silłm
apd̾ .o. Ingenio aũ ⁊ peccunia regis
Wilłm rex francoꝵ reu̾sus ẽ. ⁊ sic
totus ex̾citus peccume tenebͥs obnu¬
bilatuᷤᷤ euanuit. Rex uͦ wills man¬
dauit henrico frĩ suo qui erat apud
danfrunt ut eẽt in natal conttͣ eum
in anglia. henricꝰ gͦ in natali fuit
ap̃ londoniam. Rex uͦ ap̃ syithsand
unde appulit dorob̾niam. Anno uͦ se¬
quenti misit henricũ fr̃em suũ in
normanniã cũ peccunia multa
ut eam loco regis diutinis inuasio¬
nib expugnaret. Cum aũ Rob̃tꝰ
consul nordhumbre in suꝑbiã elatꝰ
qr regem scothoꝵ strauerat curiã
regis adire repudiaret. ꝓmouit
rex ex̾citum innordhumbre. Sta¬
timq in qͣdam firmitate que uoca¬
tur nouũ castellũ om̃s meliores con¬
sulis ꝓceres cepit. Inde uͦ castellum

Expanded text:
ut venirent in Normanniam; cum autem ut venirent in Normanniam; cum autem eos domum remisit. Dux vero Robertus adduxit Philippum regem Francorum secum, et exercitum copiosum; ut obsiderent al. Ou. Ingenio autem et pecunia regis Willielmi rex Francorum reversus est, et sic totus exercitus pecuniae tenebris obnubilatus evanuit. Rex vero Willielmus mandavit Henrico fratri suo, qui erat apud Damfrunt, ut esset in Natali contra eum in Anglia. Henricus ergo in Natali fuit apud Londoniam; rex vero apud Withsand; unde appulit Doroberniam. Anno vero sequenti misit Henricum fratrem suum in Normanniam cum pecunia multa, ut eam loco regis diutinis invasionibus expugnaret. Cum autem Robertus consul Nordhumbrae in superbiam elatus, quia regem Scotorum straverat, curiam regis adire repudiaret; promovit rex exercitum in Nordhumbre: statimque in quadam firmitate, quae vocatur Novum castellum, omnes meliores consules et proceres cepit. Inde vero castellum
Abbreviated transcription (Latin):
dus filius suus heres siuiueret eiꝰ. Quod
ut audiit margarita regina dupplicio¬
ne anxiata ẽ in animo usq ad mortẽ.
ꝑgensq ad eccłiam confessionẽ ⁊ com¬
munionẽ recepit.⁊ dño p̃cib se com¬
mendans animã reddidit. Scoti uͦ ele
obses incuria regis Wlłi auxilio eius¬
uem regis suꝑueniens patruũ suum
fugauit ⁊ susceptꝰ ẽ in regẽ. Anno uͦ
sequenti consilio eiꝰdem duuenal sco¬
ti regem suũ dunecan insidiantes oc-¬
cid̾unt.
Inior Will̃s .uii. anno regni sui ꝓuo¬
catus afr̃e suo qd iusiurandũ ñ serua¬
ret: tnffretauit in normanniã. Cum
gͦ fr̃s simul uenissent: uratores oẽm
culpam regi imposuert̃. Rex uͦ ferus
ea negligens ⁊ iracunde discedens
castellum bures inuasit ⁊ceꝑit. El¬
contra dux astellum argences cep̃
⁊ ineo consulẽ regis nomine rogerũ
pictauensẽ. ⁊ cũ eo. d.cc. milites ⁊ post¬
ea castrũ hulmetũ fecit int̾im rex̾
sũ moueri .xx.m̾. peditũ anglicorũ

Expanded text:
dus filius suus haeres si viveret ejus. Quod ut audivit Margareta regina, duplici contritione anxiata est in anima usque ad mortem: pergensque ad ecclesiam confessionem et communionem recepit, et Domino precibus se commendans animam reddidit. Scoti vero elobses in curia regis Willielmi, auxilio ejusdem regis superveniens avunculum suum fugavit, et susceptus est in regem. Anno vero sequenti consilio ejusdem Duneval Scoti regem suum Dunecan insidiantes occiderunt. Junior Willielmus VII anno regni sui, provocatus a fratre suo, quod jusjurandum non servasset, transfretavit in Normanniam. Cum ergo fratres simul venissent juratores omnem culpam regi imposuerunt; rex vero ferus ea negligens, et iracunde discedens castellum Bures invasit, et cepit. Econtra dux castellum Argentes cepit, et in eo consulem regis nomine Rogerum Pictavensem et cum eo DCC milites, et postea castrum Hulme. Fecit interim rex summoneri XXM peditum Anglicorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Rob̃tus. Ab occidẽtedux Godefridus ⁊
tancredus. A meridie scił in monte
syon comes reiundus. Sepegͥ ur¬
bem assilientes erexerunt castrum
ligneũ altissimũ. Contͣ qd̾ cũ turres
lapideas pagani construxissent turrĩ
ligneam nr̃i dissoluert. ⁊ in alia par¬
te urbis que ĩmunita erat erex̾unt.
Inde gͥ urbẽ oppͥmentes ⁊ sc̃alis mu¬
ros ascendentes: urbem ceꝑunt et
multos de temꝑlo domini rebellante
occid̾unt. ⁊ ciuitatẽ sc̃am abĩmun¬
dis nationib filii dei mundauert̃.
diauit: offensus ẽ meum os noc ꝓspm aio

Expanded text:
Robertus, ab occidente dux Godefridus et Robertus, ab occidente dux Godefridus et Tancredus, a meridie scilicet in monte Sion comes Raimundus. Saepe igitur urbem assilientes erexerunt castrum ligneum altissimum, contra quod cum turres lapideas pagani construxissent, turrim ligneam nostri dissolverunt, et in alia parte urbis, quae immunita erat, erexerunt. Inde igitur urbem opprimentes et scalis muros ascendentes urbem ceperunt, et multos in templo Domini rebellantes occiderunt, et civitatem sanctam ab immundis nationibus filii Dei mundaverunt.diavit, offensus est in eum Deus, nec pro
Abbreviated transcription (Latin):
norum frustra coquerent:⁊comede¬
rent. S .xiiii. die ianuarii euntes ce¬
ꝑunt duo castra bonis om̃ib referta.
Dostea uͦ urbẽ que uocatur ⁊ephalia.
Inde castrũ opulentissimũ in ualle
desẽ. Mediante uͦ februario obsed̾unt
tu. Int̾ea pars ex̃citus cepit tortosam
ciuitatẽ ⁊ urbem maracleã. Amirauꝰ uͥ
gibel pacem fecit cum ex̃citu. Poftea an
urbẽ tͥpolim multitudinẽ cuuiũ int̾fece¬
runt ita qd̃ aqule om̃s urbis ⁊ etiã cister¬
bisantia.⁊xu. equos p̃tiosos ut discede.¬
rent atͥpol ⁊ a castro arche qd̃ suum
erat. franci gͥ tͣnseuntes ꝑ castrũ be¬
thelon applicuert̃ in die ascensionis
dñi ad urbem iuxta mare q̃ dr̃ barut.
Inde ad sagiitam. Inde ad surh. Inde
ad acham. Inde ad cayphas. Indẽ ad
cesareã ad pentecosten. Inde ad uicũ
scĩ Georgii. Iñ ad ierłm ⁊ obsedunt eã
.uiII. Id̾ ionii. A septentͥone dux elestis¬
simus normannoꝵ. Ab oriente consul

Expanded text:
norum frusta coquerent et comedenorum frusta coquerent et comederent. Sed de XIV die Januarii exeuntes ceperunt duo castra bonis omnibus referta. Postea vero urbem quae vocatur Zaphaila: inde castrum opulentissimum in valle Desem. Mediante vero Februario obsederuntitu. Interea pars exercitus cepit Tortosam civitatem et urbem Maracleam. Amiralius vero Gibel fecit pacem cum exercitu. Postea ante urbem Tripolim multitudinem civium interfecerunt, ita quod omnes aquae urbis et etiam cisterBisantia, et XV equos pretiosos, ut discederent a Tripoli et a castro Arche, quod suum erat. Franci igitur transeuntes per castrum Betelon applicuerunt in die Ascensionis Domini ad urbem juxta mare, quae dicitur Barat, inde ad Sagittam, inde ad Surh, inde in Acram, inde ad Caiphas, inde ad Caesaream in Pentecosten, inde ad vicum Sancti Georgii, inde ad Hierusalem, et obsederunt eam VIII Idus Junii, a septentrione dux electissimus Normannorum, ab oriente consul
Abbreviated transcription (Latin):
illo usq ad kł nouẽbris. Int̾ea qͥdã
ꝓcerum cui nom̃ reimundꝰ piletus
excitũ congregans cepit castrũ cui
nomĩ talamania. Inde uenit ad ur¬
bem cui nom̃ marra. que plena erat
saracenis qui uen̾ant ab alef. Prel¬
antes gͦ barbari contͣ nrõs: pͥmitꝰ fu¬
gere coacti sunt. infine tam̃ uicert̃.
Et magna francoꝵ occisio facta ẽ ibi.
Mense nouẽbri ꝯgregati sunt duces
⁊ ex̾citus xp̃ianoꝵ ad capescendũ
uiam ierłm. Quarto uͦ die ante octo¬
brem uenerunt ad marrã ⁊ assilie¬
runt eam. ⁊ turci. lignea suꝑ .iiii.
rotas ducta. ⁊ aliis ingeniis debella.¬
uerunt eam .xͦi. die decembris. Ala¬
nentes gͥ inurbe illa innatali: mora¬
ti sunt ibi ꝑ unũ mensẽ ⁊ .iiiiͬ. dies.
Quia iter ierosolimitanũ impedi¬
tum erat ꝓdiscordia que erͣat buia
mundũ ⁊ Reniundũ causa antiochie
possidende. Ibi tanta fames xp̃ianos
inuasit: quod de cadauerib paga¬

Expanded text:
illo usque ad Kalendas Novembris. Interea quidam illo usque ad Kalendas Novembris. Interea quidam procerum, cui nomen Raimundus Piletus exercitum congregans cepit castrum, cui nomen Talamannia. Inde venit ad urbem, cui nomen Marra, quae plena erat Saracenis, qui venerant ab Alep: praeliantes ergo barbari contra nostros primitus fugere coacti sunt, in fine tamen vicerunt et magna Francorum occisio facta est ibi. Mense Novembri congregati sunt duces et exercitus Christianorum ad capessendam viam Jerusalem. Quarto vero die ante Octobrem, venerunt ad Marram, et assiliverunt eam, et turri lignea super quatuor rotas ducta et aliis ingeniis debellaverunt eam, XI die Decembris. Manentes igitur in urbe illa in Natali, morati sunt ibi per unum mensem et quatuor dies, quia iter Hierosolymitanum impedtum erat pro discordia, quae erat inter Buamundum et Raimundum causa Antiochiae possidendae. Ibi tanta fames invasit Christianos, quod de cadaveribus paga
Abbreviated transcription (Latin):
bellum. Orimã aciem ducebat hugo
magnꝰ ⁊ consul flandrensis. Scd̾am:
dux Godefridꝰ ⁊ balduinꝰ. Terciã: Ro¬
bertus fortis normannꝰ. Quartã: po
sit in custodia ciuitatis. Qntã: duce¬
bat tancredꝰ cum Ricardo pͥncipe. Sex¬
tam: buiamundꝰ cum ꝯsule de russi¬
nole. Egressi uͦ septimã statuerunt
uestib induti: suꝑ muros urbis ym¬
nos deo rcinabant. Ip̃m itaq uid̾unt
ex̾citum celestẽ equis albis ⁊ phebeis
armis. Quoꝵ ductores erant Georgius.
mercuriꝰ. ⁊ demetriꝰ. Curbaran uͦ nũꝙͣ
letior quã tempore illo dispositis tur¬
mis innumeris fec̃ fenũ copiosum
ex adu̾so monte accendi. ut nr̃i fumo
⁊ p̃cipites fug̾unt. Insecuti st̃ eos xpia¬
ni cede magna. Et tanta nũqͣm spo¬
lia in aliquo belloꝵ captĩ sunt. his
uisis amiraliꝰ qui castellũ suꝑiꝰ custo¬
diebat: reddidit illud xp̃ianis ⁊xp̃ia
nus effectus ẽ. Hoc bellũ dñs egit in
uigilia petͥ ⁊ pauli ⁊ exaltatum est

Expanded text:
bellum. Primam aciem ducebat Hugo Magnus et consul Flandrensis, secundam dux Godefridus et Baldwinus, tertiam Robertus fortis Normannus, quartam Poderat in custodia civitatis; quintam ducebat Tancredus cum Richardo principe, sextam Buamundus cum consule de Rusinole. Egressi vero VII statuerunt vestibus induti super muros urbis hymnos Deo concinebant. Ipsi itaque viderunt exercitum coelestem equis albis et phoebeis armis, quorum ductores erant Georgius Mercurius, et Demetrius. Curbaran vero nunquam laetior quam tempore illo dispositis turmis innumeris fecit foenum copiosum ex adverso monte accendi, ut nostri fumet praecipites fugerunt. Insecuti sunt eos Christiani caede magna et tanta nunquam spolia in aliquo bellorum capta sunt. His visis, amiralius, qui castellum superius custodiebat reddidit illud Christianus effectus est. Hoc bellum egit Dominus in Vigilia Petri et Pauli, et exaltatum est
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ consul cenomannie qui eam subhen¬
rioo rege cenebat: uita pͥuatꝰ ẽ. At con
regem henricũ. hoc in anno apparuit
quedã cometa more insolito. Cũq ab ori-¬
ente insurgens in firmam̃tũ ascendis¬
set regredi uidebatur. Eodem anno hi¬
cholaus pat̾̃ illius qui hanc scͥpsit
hẏstoriam mortis legib ꝯcessit. ⁊ sepul¬
tus ẽ ap̃ lincoliã. De quo dictũ est.
Stella cadit cleri. splendor marcet nicholai.
Scella cadens eleri.splendeat ar ce dei.
hoc id̾o scͥptor suo inseruit oꝑi ut apud
om̃s legentes mutuũ laboris optineat
quatinꝰ pietatis affectu dic̾e dignent᷑.
Anima eiꝰ requiescat in pace am̃.
enricus anno .xi. regni sui ꝑgẽs

Expanded text:
vero consul Cenomanie, qui eam sub Henvero consul Cenomanie, qui eam sub Henrico rege tenebat, vita privatus est. At consregem Henricum. cometa quidam more insolito. Cum namque ab oriente insurgens in firmamentum ascendisset, regredi videbatur. Eodem anno Nicolaus pater illius, qui hanc scripsit historiam, mortis legibus concessit, et sepultus est apud Lincoliam. De quo dictum est: Stella cadit cleri, splendor marcet Nicolai, Stella cadens cleri splendeat arce Dei. Hoc ideo scriptor operi suo inseruit, ut apud omnes legentes mutuum laboris obtineat, quatenus pietatis affectu dicere dignentur: Anima ejus requiescat in pace! Amen. Henric
Abbreviated transcription (Latin):
inceptor londoniensie̾ eccł̃ie ⁊ edgarus
rex scotie. cui succ̃ alexander fr̃ suus
concessu regis hentici.
enrieus . uiii. annio regni sui cũ
decessisset phylrꝑpꝰ rex francorũ
tͣnsut in normanniã ꝯtra lodouicũ fi¬
lum philippi regẽ nouũ francie
Uerram ꝓmouens maximã. Anno
eodem Girardo archiep̃o ehoracenside¬
functo thomas pꝰea fuct̃. Tempestate
sequentis anni missi st̃ abhenrroo
in dñi sui ꝯiugium postulantes. Le¬
nens gͥ curiã suam ap̃ londoniam
quã nũqͣm spłẽoidĩorẽ tenuerat. sacͦ¬
cepit legatis ad pentecosten. Obierat
phus in qͣdragesima. Anno gͥ seq̃ut
data ẽ filia reg̾ imꝑatori ut breui dicã
sicut decuit. Rex itaq cepit ab una¬
quaꝙ hida anglie .iii. soł. Eodem an¬
no cum rex curiã suã tenuiss ad pen¬
tecosten ap̃ nouã Winleshores quã
ip̃e edificau̾at: exhereditauit eos qͥ
ei nocuerant. Scilicet philippũ ebranse.
⁊ Gilłm malet. ⁊ willm bamard. helyaᷤ

Expanded text:
inceptor Londoniensis ecclesie, et Edgarus rex Scotie, cui successit Alexander fconcessu regis Henrici. Henricus VIII anno regni sui, cum decessisset Philippus, rex Francorum, transiit in Normanniam contra Ludovicum filium Philippi regem novum Franciae werram promovens maximam. Anno eodem Gerardo archiepiscopo Eboracensi defuncto, Thomas postea successit. Tempestate sequentis anni missi sunt ab Henrico in domini sui conjugium postulantes. Tenens igitur curiam suam apud Londoniam, quam nunquam splendidiorem tenuerat, sacrcepit legatis ad Pentecosten, obierat phus, in Quadragesima. Anno igitur sequenti data est filia regis imperatori ut breviter dicam, sicut decuit. Rex itaque cepit ab unaquaque hida Angliae tres solidos. Eodem anno cum rex curiam suam tenuisset ad Pentecosten apud novam Winleshores, quam ipse edificaverat, exhereditavit eos qui ei nocuerant, scilicet Philippum de Branse, et Willermum Malet, et Willermum Bainard. Helias
Abbreviated transcription (Latin):
ouũ .ii. soł. uuã nucẽ .i. denario. Pre¬
terea folia arboꝵ ⁊ cardui cocta come¬
debant. Sicca ĩ coria equoꝵ &e asinoꝵ
decoquebant ⁊ uorabant. Stephanus
gͥ comes muliebͥter aufugiens: obuia¬
uit imꝑatori. Cui francos om̃s iam ꝑ¬
ditos nͥuntians: flentẽ fecit reu̾ti.
Spes gͥ nulla popło dei iam remanse¬
ret cum fame uicti nec arma lã ferre
possent. Apparuit aũ ignis de celo
⁊ cecidit int̾ ex̾citum turcoꝵ. Seruo
aũ suo apparuit dñs inuisione. Dix̃¬
ꝙ d̾s. hec dices filiis occidentis. Ego
niceã ciuitatẽ uob̃ tradidi ⁊ omnia
bella exterorũ ⁊ ciuitatẽ fortissimã
antiochie. Quam cũ leti ⁊incolumes
possid̾etis: oꝑati estis cum mulierib
xp̃ianis ⁊ pãganis uñ fetor ascendit
in celũ. Eorrurns uir dĩ adpedes eiꝰ
ait. Dñe subueni in oppressione tan¬
ta. Dixieq dñs. Subueni: ⁊ subueni¬
am. Dic popło meo. Reu̾timini ad
me ⁊ ego aduos.⁊ infra .u. dies uob̃

Expanded text:
obus solidis, unam nucem uno denario. Praeterea folia arborum et cardui cocta comedebant, sic etiam coria equorum et asinorum decoquebant et vorabant. Stephanus igitur comes muliebriter aufugiens obviavit imperatori, cui Francos omnes jam perditos nuntians flentem fecit reverti. Spes igitur nulla populo Dei jam remanserat, cum fame victi nec arma jam ferre possent. Apparuit autem ignis de coelo et cecidit inter exercitum Turcorum. Servo autem suo apparuit Dominus in visione, dixitque Deus: Haec dices filiis Occidentis: Ego Nicaeam civitatem vobis tradidi, et omnia bella exterorum, et civitatem fortissimam Antiochiae, quam cum laeti et incolumes possideretis, operati estis cum mulieribus Christianis et paganis unde fetor ascendit in coelum; corruens vir Dei ad pedes ejus ait: Domine, subveni in oppressione tanta, dixitque Dominus: Subveni et subveniam. Dic populo meo: Revertimini ad me, et ego ad vos, et infra quinque dies, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
renior affatu dulcior. Pmisit quoq
rex se pͣuas leges em̃daturũ ⁊ indomo
colie ⁊ ꝓuintia lindisse archie p̃o eidẽ sub¬
iacere debuissent. Nec potuit causa ter¬
minaridonec Rob̃tus .u. ñ. regi ꝓ lib̾tate
eccłie sue ꝑepig̾it. Quo regi qͥdem symo¬

Expanded text:
renior, affatu dulcior. Promisit quoque renior, affatu dulcior. Promisit quoque rex se pravas leges emendaturum, et in domo colniae, et provincia Lindisse archiepiscopo eidem subjacere debuissent. Nec potuit causa terminari, donec Robertus 5,000 lib. regi pro libertate ecclesiae suae pepigerit; quod regi quidem Simo
Abbreviated transcription (Latin):
ducis. Int̾ea melcolin rex scotoꝵ p̃da¬
tum ueniens in angliã ualidissime
uexauit eam. Uenienͣs gͥ rex in angliã
rex ⁊ cum eo Rob̾tus fr̃ suus: direxe¬
runt acies in scochiã. Itaq melcolin
nimio t̾rore ꝑstͥctus: homo regis effec¬
tus ẽ. ⁊ uiramento fidelitatis ei sub¬
iectus. Rob̃tus aũ dux cum fr̃ẽ suo
diu ꝑendinans cũ plus ficti amoris
quam uen circa eum reppisset tͣnffre¬
tauit ad ꝓpͥa. Succedente anno rex
reedificauit ciuitatẽ carleos. ⁊ ex
australib anglie partib illuc ha¬
bitatores tͣnsmisit. Remigiꝰ uͭ p̃sul¬
turus eẽt: una ante hoc die languore
correptus exprrauit.
Unior Wilłmꝰ in quadragesima infir¬
matus ẽ ap̃ gloueceastre .ui. anno reg¬
ni sui. Deditq archiep̃atum cantua¬
rie anselmo abb̃i uiro sc̃õ ⁊ ueniabili.
Rob̾to qͦq cognom̃to bloet cancella¬
rio suo dedit ep̃atum lincolie. Qbio¬
ñ erat alter forma uenustior. m̃te se.¬

Expanded text:
ducis. Interea Melcolm rex Scotorum praedaducis. Interea Melcolm rex Scotorum praedatum veniens in Angliam, validissime vexavit eam. Venientes igitur in Angliam rex et cum eo Robertus frater suus, direxerunt acies in Scotiam. Itaque Melcolm nimio timore perstrictus homo regis effectus est, et juramento fidelitatis ei subjectus. Robertus autem dux cum fratre suo diu perendinans cum plus ficti amoris quam veri circa eum reperisset, transfretavit ad propria. Succedente anno rex reaedificavit Carleol, et ex australibus Angliae partibus illuc habitatores transmisit. Remigiusturus esset, uno die ante hoc languore correptus exspiravit. Junior Willielmus in Quadragesima infirmatus est apud Gloveceastre VI anno regni sui deditque archiepiscopatum Cantuariae Anselmo abbati viro sancto, et venerabili: Roberto quoque cognomento Bloet cancellario suo dedit episcopatum Lincolniae, quo non erat alter forma venustior, mente se
Abbreviated transcription (Latin):
cia ipsiꝰ ep̃m regisq ministros cepert̃
⁊ incarc̾em retruxert̃. Quib rexau¬
ditis roueceastriã obsedit donec firmi¬
tas reddita ẽ ei ⁊ ep̃s odo ñ rediturꝰ mare
tͣnsiit. mittens qͦq rex ex̾citũ dunelne
obsedit urbem donec reddita ẽ ei. Ep̃s uͦ
tribuit. Lamfrancꝰ archiep̃s doctor
luculentꝰ cłicoꝵ ⁊ paẽ dulcissimꝰ mo¬
nachoꝵ a reb tͣnsitoriis anno seqͥn¬
te tͣnfiit. Quo in anno t̾remotꝰ fuit
terribilis.
Onior Wilłs anno t̃cio regni smul¬
cisci paratꝰ iniuirias quas ei fr̃ suus
ingesserat. munerib datis: adquisuit
sͥ castellũ sc̃i walerici ⁊ albemarle.
Qui milites suos mittens: p̃dari ⁊ cõbu¬
urere t̾ram suã cepit. Anno uͦ seq̃nti
rex sequens eos ꝯcordiam cũ fr̃e suo fec̃.
adiuuaret eum ad omĩa que pat̾ suus
habuerat ꝯquirenda. Statuert̃ etiã si
quis eoꝵ moreret᷑ pͥor alt̾o sine filio qd̃
alter fieret heres illius. Hoc pac̾tũ iu

Expanded text:
cia ipsius episcopum regisque ministros ceperunt, cia ipsius episcopum regisque ministros ceperunt, et in carcerem retruserunt. Quibus rex auditis Rovecestriam obsedit, donec firmitas reddita est; et episcopus Odo non rediturus mare transiit. Mittens quoque rex exercitum Dunelmiae obsedit urbem, donec reddita est ei. Episcoptribuit. Lanfrancus archiepiscopus doctor luculentus clericorum, et pater dulcissimus monachorum, a rebus transitoriis anno sequente transiit, quo in anno terraemotus fuit terribilis. Junior Willielmus anno III regni sui ulcisci paratus injurias, quas ei frater suus ingesserat, muneribus datis, acquisivit sibi castellum S. Walerici et Albemarle, qui milites suos mittens, praedari et comburere terram fraternam coepit. Anno vero sequenti rex ipse sequens eos concordiam cum fratre suo fecit, adjuvaret eum ad omnia, quae pater suus habuerat, conquirenda. Statuerunt etiam, si quis eorum moreretur prior altero sine filio, quod alter fieret haeres illius. Hoc pactum jura