comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lemus anuminib nuncupatum. quia pa¬
gani ibi idola constituebant. Sunt enmi
nemora. arbores maiores umbrose frondib.
lucem detrahens: tropoantifrasin: eo quod ñ
luceat. siue aluice quod ineo lucebant fuualia.
uel cerei ꝓpt̾ nemoꝵ tenebras. Saltus ẽ den¬
sitas arboꝵ alta. uocata hoc nomine qͦd exi¬
liat maltum: & sub lie conscendat. Aiuaria
secreta nemora. dicta qͦd ibi aues frequentant.
Recidiua arboꝵ suuit: quȩ aliis sectis repul¬
lulant. Alii recidiua acedendo dicunt. qͥa
post casum nascitui: Alii arecidendo & repul¬
lulando dixerunt. Ergo recidiuum: ubi mors
aut casus. Insitio dr. cum fissotrunco sur¬
culus fecundȩ arboris steril inserit᷑: aut ocu¬
loꝵ impositio. cum inciso cortice libro alie¬
ue arboris g̾onen miniccitur. Plantas & plan
de arborib. plantaria uͦ quȩ exseminib nata
sunt: & cum radicib a t̾ra ꝓpria tranffe¬
runtur. Cespites frutices sunt. quasi eus¬

Expanded text:
Nemus a numinibus nuncupatum, quia paNemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. lucem detrahens, per antiphrasin, eo quod non luceat, sive a luce quod in eo lucebant funalia, vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta vocata hoc nomine eo quod exsiliat in altum et in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunde arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cus
Abbreviated transcription (Latin):
rboꝵ nom̃ siue herbariun ab arrũui.
inflexum creditur. eo qͦd t̾rȩ firis ra-¬
dicib adherent. Utraq aut̃ ideo sibi pe¬
ne fimilia sunt. quia exuno alt̾m gignit᷑.
Nam dum sementẽ int̾ram ieceris. her¬
ba prius oritur. dehinc confota surgit
in arborem. & infra paruum tempus
qͣm herbam uideras arbustum suspicis.
Arbusta arbor nouella & tenera. inqua
insertio fieri pot̾. Et dicta arbusta: quas
arboris hasta. Alii arbustum locum inquo
arbores sunt nolunt acciꝑe. sicut salictũ¬
&esicut iirecta: ubi uirgulte nouelle &
uͦ ñ nisi fructifera. Genere aut̃ femimno ar¬
pores dicinus. poma uͦ neutro. Frutex breuis
ẽ appellatus. qͦd t̾ram fronde tegat: cuiꝰ pru¬
rale nom̃ frucecta. Arbor alta ẽ: silua uero
spissum nemꝰ & breue. Silua dicta. quasi
xilua: qͦd ibi ligna cedantur. Nam g̾ci ailoii
lignum dicunt. Multa enim latina nomi¬
ua. g̾cam plerumq ethimologiam recipiunt:

Expanded text:
Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis radicibus adhaerent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nigre. a bello colore ita dicte. sub albi tamen
musti. Gibum ẽ enim nigro candidoq colore.
Nam elbum: nec album nec ingrũ est. Terciꝰ
locus uitium quȩ sola fecunditate comm̃¬
dantur:. habundantia copiosa multuinq
uini fiuens uiticiomia: uuas grandes magis
qͣm muitas habet. nom̃ aut̃ inde hoc sumeis
quod multum uini fluat. Syriaca. uel quia
desyria allata. uel quia ingra ẽ. Muita e¬
nim genera uitium strat. quȩ tam̃ mutati¬
one loci & qualitatẽ & nom̃ amittunt. Ui¬
tib int̾cȩta magis ista conueniunt. ob la¬
queatio. pntatio. ꝓpaginatio. fossio. Ob
lacuis efficere. Hoc aliqui excodicare ap¬
pellant. Putare ẽ: uirgam ex uite suꝑua¬
cuam resecare. cuuis flagellis luxuriat.
putare enun cd̾ purgare. id ẽ amprtare.
Traducare: transducere. ꝓpagmare uͦ
fiagellum uitis t̾rȩ submersum sternere.
& quasi porro pangere. Hinc ꝓpagines a
ꝓpaginare & ꝓtendere dicte. Fodere uͦ est.
foueam facere. quasi fouere. De arborib.

Expanded text:
nigrae; ab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum enim est nigrum candidumque colore. Nam helvum, nec album, nec nigrum est. 27. Tertius locus vitium quae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens. 28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria allata, vel quia nigra est. 29. Multa am genera vitium sunt quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. Vitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblet velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arboribus .
Abbreviated transcription (Latin):
cutis uuas habet. nobilitate amineã sequitur
fecunditate p̃cedit. qͣm ꝓinde fecineam uo¬
cant. quod plus qͣm cętere feces afferat. Api¬
ane uinum dulce faciunt. quias nisi cito col¬
ligas pluuiis & uentis & maxime apib ĩfestant᷑ qͥ
dep̾datione a piane cognominate sunt.
Balanite a magnitu dine nom̃ sumpsest̃.
Balanm enim g̾ce. grande uocatur. Bicuri¬
ca a regione nom̃ sortita ẽ. turbines & plu¬
uias & calores fortissime sustinens: nec in
sam materiam & breuemi. & latum folium auit.¬
tens. enius fructum nͥ pͥmo tempore colligas.
aut ad t̾ram decidit: aut humore putrescit.
Inercicula nigra ẽ. qmͣ greci amaration uo¬
cant. boni uini & leuis: a quo & nom̃ traxit.
qͦd mers in temptandis neruis habeat᷑. qͣm

Expanded text:
cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in tam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis ner
Abbreviated transcription (Latin):
es & saporis iocunditas. Ex quib sunt p̾eq
duracene purpureȩ. dactihi. rodie. libicȩ.
cerauniȩ. stephanitȩ. tripedianȩ. unciariȩ
cidonie. Durabiles aut̃ ꝑ totam hiemem.
uenincule. & numisiane. Precoque uocate
quod cito maturescunt. & ante om̃s sole co¬
quantui. Has g̾ci lagios dicunt. qͦd currant
ad maturitatem uelocit̾ ueluti lepus. Pur¬
pureȩ a colore dicuntui. Unciarie a magni¬
tudine. dactili a longitudine. stephanite. a
rotrinditate. rodie & libice. a regionib muni¬
cupate sunt: ceraumȩ uͦ qͦd rubeant uelut
ignis. Genera aut̃ uuarum quȩ uino de¬
seruiunt plurima. ex quib amingͥa dicta.
quasi sine minio: id ẽ sine rubore. Album
enim uinum reddit. quȩ cum sit unius no¬
minis. ñ unam speciem tenet. Aminee duȩ
gemiȩ. ab eo dicte qͦd duplices uias mittum
Aminea lagana. quia plus omnib lanescit
lanrigine. Rubiliana dicta. quia euis. niis
mat̾ia rubet. fecinea. minuti acini & durȩ

Expanded text:
es et saporis iucunditas; ex quibus sunt praecoquae, es et saporis iucunditas; ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam munitur. Qui ideo alicub int̾ci¬
sus ẽ: ut & solem ad maturitatẽ fructus ad¬
mitat. & uibram faciat. & dictus pampi¬
nus. qͦd de palmite pendeat. Capriol dicti
qͦd capiant arbores. Sunt enim cuicinui siuie
uncinul quib se in nectere uites & suspende
solent arborib. quo ammniniculo freti palm¬
tes uentos ac turbines continere queant. ꝙ
sine lapsu ꝑ iculoꝵ fructus suos sustineant.
ac sese uagã ꝓceritate disfundant. Cormibi
sunt amili. qui prima queq ligant & coni¬
p̃hendiuit: ne longius laxati palmites uen¬
toꝵ flatib dissipentur. Une dicte qͦd intrin¬
secus huuiore fint plene suciq & pinguedi¬
nis. Nam humidum ẽ qͦd exteruis humorẽ
habet. uuidum qͦd interius. Acina botrus.
Racemus ẽ botrionis pars: & botrio grecumẽ
Suburbane uue quedam dĩ. quia fructus
earum ad escam uelnti pomum mnurbib
uenditui. Commendat enim eas & speci¬

Expanded text:
injuriam munitur. Qui ideo alicubi interciinjuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pampinus, quod de palmite pendeat. 11. Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo admites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae quod intrinsecus humoris sint plenae, sucique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet; uvidum quod interius. Acina. Botrus. Racemus est botryonis pars; et botryo Graecum est. Suburbanae uvae quaedam dicuntur quia fructus earum ad escam veluti pomum in urbibus venditur; conmendat enim eas et speci
Abbreviated transcription (Latin):
do dicebant. Sarm̃tum a serendo dictum.
idẽ quasi serimentum. Malleolus ẽ nouellꝰ
palmes in natus pͥoris anni flagello. cogno¬
minatus q obsimilitudinem rei. qͦd in ea
parte qua deciditur ex uet̾i sarm̃to ꝓmineus
utriuiq mallei speciem p̃bet. Spadones st̃
surculi fruge carentes exipsa appellatione qͦd
gittam rustici uocant nouissimam partẽ sur¬
culi. suie quia longuis recessit a matre & quasi ꝓ¬
siliit: seu quia acuininis tenuitate tel speci¬
em preferat. Sunummitates uitium & fruc¬
ticum flagella nuncupant᷑. eo qͦd flatu agiten¬
tentur. Palmes uitis mat̾ia inollis. qui ꝑ uo¬
uella brachia emssus fructum affert. Naui¬
& inde rustici partẽ uitis paluntem dicunt.
Palmes enim diriuatiuum nom̃ est: qͦd nonĩ
paragogum dr. quod apalina diriuet᷑. Pal¬
le ab eo qͦd ex se diriuatiuum faciat. Pampinꝰ
ẽ folium. cuius sub sidio fructus uitis a frigo¬
re uel ardore defenditui. atq ad u̾sus omnẽ

Expanded text:
do dicebant. Sarmentum a serendo id do dicebant. Sarmentum a serendo id est quasi serimentum. Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod gittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia lougius recessit a matre, et quasi prosilit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. 8. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. 9. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum affert. Nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim derivativum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palle, ab eo quod ex se derivatum faciat. 10. Pampinus est folium, cujus subsidio vitis a frigore, vel ardore defenditur, atque adversus omnem
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Medica. Uicia. herbum. pabuloꝵ optia
sunt. Medica dicta. quia a medis cranslata ẽ.
ing̾ciam. tempore quo eam xerses rex ꝑsarũ
inuasit. Hec simul seritur: & decem annis ꝑma¬
net: ita ut quat̾ uel sexies possit ꝑannum re¬
cidi. Uicia dicta. qͦd uix ad triplicem ꝑueniat.
fructum: cum alia legumina ꝓuentum habe.
minutum. Nam pis: dr̾ aurum. Hec incibo¬
Herbum. a greco trahit uocabulum. Hoc
enim illi orabum dicunt. qͦd dum sit quibꝰ dã
pecorib infestum: tauros tam̃ ꝑingues efficit.
tationem pͥmus noe instituit. rudi adhuc
scło. Apud g̾cos aut̃ estatinentorẽ uitis liberũ¬
patrem appellari. Uude & eum gentiles post
omnium nichil gratius florentis odore uitis.
Siquidem de flore earum sucus expressus.
poculi genus conficit. qͦd & uoluptati sit &¬
saluti. Labrusca ẽ uitis agrestis. quȩ iit̾rȩ
margurib nascitui. Unde & labrusca dicta
a labris & extremitatib t̾re. Codex dictus.
quasi caudex. sic enun uec̾es: & clodum ꝓr lau¬

Expanded text:
dit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina proventum habeanminutum. Nam pis aurum dicivum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit. tationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem constat inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post omnium nihil gratius florentis odore uitis, siquidem de flore earum sucus expressus poculi genus conficit, quod et uoluptati et t. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro clau
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Nani ubi ꝓpt̾ aquam aliam ue causã
matura satio onuissa ẽ: presidium ab hoc pe¬
titur. Alica g̾cum nom̃ ẽ. Alicastrum suuile
ẽ alicȩ. pondere & bonitate precipua. Ordei
natura frigida ẽ & humida. purgatorius succꝰ
palearuni. Ut de ordec cognoscas. ordeum ũ
frixum coque inaqua. & udebis defluen¬
tem succum copiosissimum. Si uͦ frixeris
ordeum refrigerabitur. & restringebat᷑. id:
si adusseris id quod inest humidum aut
purgatorium ꝑit. austeritate ignis. quod uͦ
remanserit erit frigidum c siccum. Ergo
cum uolueris refrigerare ut libet facias.
habeat. Horum tria genera. Primum exaticũ
uocatur: eo qͦd spica eius sex ordines habeat.
qͥd quidam canteruium appellant. qm̃ anima¬
Ia melius qͣm triticum pascit. & honitues sa¬
ubrius qm̃ ullum triticum. Alterũ disticũ
eo quod duos ordines habeat. Hoc pleriq ca¬
laticum uocant. Tercium trimense. quia
cum cogit necessitas uerno seminatui. & ce¬

Expanded text:
gitur; nam ubi propter aquam aliave causa gitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate praecipua. natura humida et frigida, et purgatorium sucus palearum. Hoc ut agnoscas, hordeum non frixum sic coque in aqua et uidebis defluentem sucum copiosissimum. De carnibus hordeum refrigerabit et restringit. Item si adusseris, it quod inest humidum aut purgatorium perit austeritate ignis, quod uero remanserit, erit frigidum et siccum. Cum ergo uolueris refrigerare quodlibet, facies habeat. Horum trexaticum, quia spice eius sex ordines habeant, quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et ce
Abbreviated transcription (Latin):
ouidius dicens. Prima ceres unco glebam di¬
mouit aratro. Prima dedit fruges alimentaq
mitia t̾ris. frumenta sunt ꝓprie quȩ aristes
habent. fruges aut̃ reliqua. fr̃uinenta uel
fruges a frumendo. hoc ẽ auescendo dicta.
Nam frumen dr summa pars gulȩ. Prmntiȩ
ꝓprie sunt quȩ frugib p̃cer punt᷑. Triticũ
uel atritura dictum. quod purissimum hor¬
reo recondatur. uel quia granum eiꝰ commno¬
litur & terit᷑. Far d̾r eo quod incio frange¬
retur: Apud antiquos enim molarum usus
uundum erat. s frumentum inpila missũ
frangebant: & hoc erat genꝰ molendi. Ada¬
quondam appellatum ab edendo. quia eo
pͥmo usi sunt homines. siue quia insac̾ficio
ipsius geni̾s panis ad aras offerebatur: un¬
de & ad orea sacrificia dicuntui. Silige genꝰ
tritici a sescto dictum. nam in pane species
eius p̃cipua ẽ. Tremense triticum id̾o nun¬
cupatum. quia satum post tresmenses colli¬

Expanded text:
Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam diOvidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fruges autem reliqua. Frumenta autem, vel fruges, a frumendo, hoc est, 312 a vescendo, dictae. nam frumen dicitur summa pars gulae. Primitiae proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, vel quia granum eius conmolitur et teritur. Far dicitur eo quod initio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoquondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colli
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui ꝑagros iacitur. & dictus fimus.
uocatur. eo quod suo nutrimento leta faci-¬
at germina. reddatq arria pinguia & fe¬
cunda. Occatio ẽ. ciim rustic satione facta
bobus dimissis grandes glebas cedunt. ac
ligoiab frangunt. Ꝙ dicta occatio. quasi ob¬
cecatio. qͦd oꝑiat semina. Occare gͥ ẽ: oꝑi¬
re t̾ram semina. uites. uel arbores. Rim¬
catio ẽ. a t̾ra herbas uellere. Nam rus:
t̾ra ẽ. Sulcus asole uocatꝰ. quod ꝓscissus
solem capiat. Ueractum dictum. quasi uere
actum. id ẽ uerno aratum. Proscissio est. ara¬
tio prima. cum adhuc durus ager ẽ. Satio
dicta. quasi seminis actio. quasi satoꝵ actso
Serere aut̾ uocatum. quia hoc sereno celo
gilianum. Nudiis ara. sere iidꝰ. Messis a
metendo. id ẽ arecedendo dicta. Seges aut̾
desemine dicta qͦd iacimus. suie a sectione.
uti frugib igrecia. & habere segetes.
translatis aliunde seminib. Huius inennuit

Expanded text:
est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina, reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est, cum rustici, satione facta, bobus dimissis, grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio, quasi obcaecatio, quod operiat semina: occare igitur est operire terra semina, vites, vel arbores. Runcatio est a terra herbas vellere: nam rus terra est: sulcus a sole vocatus, quod proscissus solem capiat. Veruactum dictum, quasi vere actum, id est, verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. dicta, quasi seminis actio, vel quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc coelo serenogilianum: Nudus ara, sere nudus. Messis a metendo, id est, recidendo, dicta. 7. Seges autem de semine dicta, quod jacimus, sive a sectione.  frugibus in Graecia, et habere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit
Abbreviated transcription (Latin):
agros fiinauit. Eiundem quidem sacui¬
num putauerunt. ut maiorẽ illi nobili¬
tatem facerent hoc nomine quo splendi¬
de sonaret: & dignitatẽ tituli compararet.
menta uel uina magno labore
queruntur. ab incolendo uocata. Diuitie
enini antiquoꝵ ui his duob erant. bene
pascere. & bene arare. Cultura agri. cinis.
aratio. in t̾missio. incensio stipularum. ster¬
coratio. occasio: runcatio: Ciuis ẽ incendi¬
un. ꝑ quod ager inutilem humorẽ ex su¬
dat. Aratio dicta. quia de ęxe pͥus t̾rȩ ciu¬
turam exercebant. anteqͣm ferri fuisset
usus reꝑtus. Dupplex aut̃ ẽ aratio. u̾nalis
& autumnalis. Int̾missio ẽ: quia alt̾nis an¬
nis uacuus ager uires recipit. Stercora¬
tio ẽ: letaminis asꝑsio. Stercus aut̾ uoca¬
tum. uel quia sternit᷑ mnagris. uel quia
extergi oporteat qͦd sordidum inciuitate
redundat. siue quod uerius ẽ abstercen:
qui & stercutius est dictus. Idem & fimꝰ

Expanded text:
agros firmavit. Eundem quidam Saturagros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civitate redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et fimus
Abbreviated transcription (Latin):
grecos primus hesyodꝰ
boetius humanis stu¬
diis contulit. deinde
democritus: magus
quoq carchaginensis
in uiguiti octo uolu¬
minib studium agri¬
cu lationis conscͥpsit.
Apud romanos aut̃ de agricultura primus
cato instituit. qͣm deinde marcus terentius
expoliuit. Mer uirgilius laude carminũ
exculit. Nec minus studium habuerunt
postmodum cornelius. celsus. & iulius. atqcꝰ.
emiliants. siue eo lomella iu signis orator:
qui totum corpꝰ disciplinȩ eiusdem complexꝰ
est. Primum ad aratrum boues iunxisse
ferunt quendam pͥuatum hominem. &
fulminatum nomine homogyrum. Qui¬
dam aut̃ osyrim dicuit esse artis huius
iuentorem. quidam triptolemum. Ec
hic questio ẽ: quomodo prima ceres ferro
ingrecia uertere t̾ram instituit. S ferro.
qualic̃q: ñ specialit̾ uouiere aut aratro.
Stercorandi agri rationem pͥmus indux̃
⁊uidam nomine stercutius mitalia. cuiꝰ
ara apico dedicata est rome. Hic plura in¬
strumenta agriculturȩ repperit. primusq

Expanded text:
Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque
Abbreviated transcription (Latin):
ullo qualitatis morsu. alia animoniaq. gi¬
tam ex distiatione collectam. ac remordente
tum ẽ ut oluia dicatur. Olea aut̃ ipsa ar¬
bor ẽ: fructus olua. sucꝰ oleum. Est aut̃
arbor pacis insignis. cuiꝰ fructus diu̾sis m¬
minib appellatui: Orcades oliue g̾ca ethi¬
mologia asimilitudine testiculoꝵ uocatȩ.
quos g̾ci orci uocant. Radiole. pro eo qͦd
oblonge sunt. in modum radioꝵ. Pauiȩ
a pauo in sula dict&: unde prius allate ft̾.
Licimie. eo quod optimum dent lumen.
Nam lich nis luinen ẽ. unde ꝙ lignum uonl
accepit. quia aptumẽ flaminis & lumini.
Sansia quam corrupte rustici ꝑusiã uocart.
uridi oleo & suaui apta: & dicta pausia qͦsd
paueatur idẽ tundatur. unde & paunũ¬
cum. Syria dicta. ꝓ eo qͦd desyria ẽ allata:
sine quia nigra est. Crustumia idem & uo¬
lemis dicta. eo qͦd uolam compleat magni¬
tudine. hoc ẽ mediam manum. unde & in¬
uolare dicimus. Quidani art̾ uolemum

Expanded text:
ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentemtum est ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo quod optimum dent lumen; nam λυχνίς lumen est. Unde et lignum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibus. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia quod paviatur, id est tundatur; unde et pavimentum. Syria dicta pro eo quod de Syria est adlata, sive quia nigra est. Crustumia idem et volemis dicta, eo quod volam conpleat magnitudine, hoc est mediam manum; unde et involare dicimus. Quidam autem volemum
Abbreviated transcription (Latin):
enini calamus canna dicitur. Cicitta aut̃
est quod ẽ int̾ cannarum nodos. dicta qͦd
lateat. In iudicis stagnnis nasci harundines
calamiq dicunt᷑. ex quoꝵ radicib exp̾ssi
suauissimum sucum bibunt. Uude & tiaro
ait. Intica ñ magnam in arborem crescit
harundo. illuis & lentis p̃mitur radicib hui¬
mor. dulcia cui nequeant suco concedere
mella. Sambucus mollis & ꝑuia arbor.
Ramius genꝰẽ rubi. qmͣ uulgo senticem
ursinam appellant. asꝑum nimiis & spino¬
sum. Sentix dicta. a situ qͦd ẽ t̾ra in¬
culta. in qua sentices spineq nascuntur.
maiores aut̃ ur̃i omnẽ arborem spinosam
ueprem dicebant. quod ui prendat. Ole¬
ast̾ dictus. quod sit foliis oliuȩ similibus.
s latiorib. arbor inculta atq siluestris:
amara atq infructuosa. Cui in sertus oliue
ramus iuim mutat radicis & uertit eam
in ꝓpriam qualitatẽ. Larrima oleastri ar¬
boris dupplex. Alia enim guiũ similat sine

Expanded text:
enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait 20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine
Abbreviated transcription (Latin):
les. Huius fructus oleum desudat. cortex
resinam quȩ inastix appellatur: cuius
plurima & melior inchio insula gignit᷑.
Therebintus arbor g̾cum nom̃ generans
resinam omnium resiiarum p̾stantiorẽ.
Buxꝰ grecum nomen ẽ: ex parte alatinis
corruptum. Nixos enim apud eos appella
tur. arbor semꝑ uirens. & lenitate mat̾iȩ
elementoꝵ apicib apta. Unde ꝙ scͥptura.
uulgo lorandrum uocatur. quod folus le¬
ri similis sit: flore ut rosa: arbor uenenat
int̾ficit eium animalia: & mecdetus serp¬
tium uexationes. Herbitum uocauert
pastores. eo qͦd uice herbe p̃beatur pecorus
ubi pascua desunt. Turbiscus. qͦd deii.
cespite eiꝰ multa uirgulta surgunt. quasi
turba. Scipa uocata. ꝓpt̾ quod ex ea stipo¬
tur tecta. Hunic & stipula ꝑ diminutiouen
Harundo dicta. qͦd cito arescat. Hanc uets
caunam uocaueruit. harũdiuem postea uu¬
ro dixit. Sciendum sane quod latinui
canuia deliugua hebrea sumpsit. apud eos

Expanded text:
les. Hujus fructus oleum desudat, cortex les. Hujus fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur, cujus plurima et melior in Chio insula gignitur. 52. Terebinthus arbor Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. 53. Buxus Graecum est nomen a corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura: d corrupte vulgo Lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ & salix. & tilium mollis materiȩ sunt. &¬
ad sculpturam apte. Uimen uocari. eo quod
ium habeat multam uiroris. Natura enmi
eiꝰ talis ẽ: ut etiam arefacta abluat᷑ & iures¬
cat. deinde excisa atq in humo fixa radicib
sese ipsa dimergat. Mirice quam latini tra-¬
mariciam uocant. ex amaritudine nomi¬
nata: gustus enun eiꝰ numis amarus ẽ. Hȩc
arbor insolitudine & saxosa humo nascit᷑.
ex qua etiam arbore maleficis artib miuistra
ri idẽ odia concitari dicuntur. Oortus a
mari dicta. eo qͦd inagis littorea arbor sit.
uude uirgilius. Littora miritetis letissima.
& amantẽ littora mirte. Hinc ẽ qͦd & ag̾cis
mirtene dicitur: Medicoꝵ aut̾ libri hac
arborẽ aptam scribunt. mulierum neces¬
sitatib plurimis. Lentiscꝰ. qͦd cuspis ipsuis
lentus sit & mollis. Nam lentum dicimus
quicquid flexibile ẽ. Vnde & lentũ im̃
& uites. Uirgilius. Ꝙ lente uites ꝓflexibi¬

Expanded text:
autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam arbore maleficis artibus μισήθρα, id est, odia concitari dicuntur. 50. Myrtus a mari dicta, eo quod magis littorea arbor sit. Unde et Virgilius: Littora myrtetis laetissima; et: Amantes littora myrtos. Hinc est, quod a Graecis μυρίνη dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. 51. Lentiscus, quod cuspis ipsius lenta sit, et mollis. Nam lentum dicimus quidquid flexibile est, unde et lentum vimen, et vites, Virgilius: Et lentae vites, pro flexibi
Abbreviated transcription (Latin):
nec facile extra undas uiuit. Hinc & tenera
& mollis. quia in humecto loco nutrit᷑. Ului
nom̃ accepit. qͦd uligmosis locis & humidis
Melius ꝓficit. Nam inmontams & asꝑis minꝰ¬
leta ẽ. Larex cui hoc nom̃ a castello lari cino
indicum ẽ. ex quatabule tegulis affire flam¬
mam repellunt. neq ex se carbonẽ ambuste ef¬
ficiunt. Populus dicta. qͦd ex eiꝰ calce multitu¬
do nascatui: cuius genꝰ dupplex ẽ. Nam alt̾a ẽ
alba. alt̾a nigra. Alba ant̾ ppłs dicta. quia folia
eiꝰ una parte sunt alba. alt̾a uirida. Hec gͦ bico¬
lor habens quasi noctis & dici notas: que tẽpo¬
ra ortu solis occasuq constant. Gen̾at etiam
fiuuium uel ut alii iemorant infinib syriȩ
Tilium dicunt uocatã. eo quod utilis sit ad usũ
telorum. initore & leuitate iaculandi. Est
habilis: cuius seminis hanc dicunt ẽẽ naturã
ut siquis illud in poculo hauserit. lib̾is careat.
S & feminas infecundas efficit. Populus

Expanded text:
nec facile extra undas vivit; haec est tenera nec facile extra undas vivit; haec est tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit, quod in uliginosis locis et humidis melius laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus
Abbreviated transcription (Latin):
hiuus arboris scriptura & nom̃ & formã dicens.
tium querentib responsa p̃cinere. arbor
multum annosa. sic̃ legitur de quereu mam¬
bre sub qua habitauit abraham. quȩ fertur
usq ad constantis regis imꝑium. ꝑ multa scła
ꝑdurasse. Huius fructus galla appellatui:
Ex quib uua agrestis onfa tites dicta. parua
forma. s firmo corpore atq nodoso. quȩ me¬
dicamiib & incaustis adhibetur: altera ba¬
lanis ienis ac leuis & numium ꝑsorata: lucer¬
narum tantũ usib necessaria. fraxinus uo¬
cari fertur. eo qͦd magis inasꝑa loca montana¬
q fraga nascatur: Hinc ꝑ diriuationẽ fraxiuꝰ
sicut a monte montanus: de quo ꝯiudius.
& fraxinus utilis hastis. Taxiis uenenata
arbor. & toxica uenena expͥmuntur. Erhac
reos aut̃ dicit parthicos. Acex lignum colorib
ipar. Robur aut̃ generalit̾ dicit᷑ ex omin
materia quicqͥd ẽ firmissinum. Aliiꝰ uocat᷑¬
qͦd aiatur amne. Pximo enim aque nascit᷑.

Expanded text:
hujus arboris Scriptura et nomen, et formam, dicens: hujus arboris Scriptura et nomen, et formam, dicens: tium quaerentibus praecinere; arbor multum annosa, sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Hujus fructus galla appellatur. E quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore, atque nodoso, quae medicaminibus et in caustis adhibetur. Altera βάλανος levis, ac lenis, ac nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. 39. Fraxinus vocari fertur, quod magis in asque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus. De quo Ovidius Metam. 10, 93: Et fraxinus utilis hastis. Taxus venenata arbor, unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac raeos autem dicit Parthicos. Acer coloribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Al alatur, proxima enim aquae nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rogum constituere solebant. ut odorẽ cada¬
uerum dum urerent᷑ opprimerent iocundi¬
dicta. siue qͦd ab amplo iangustũ fiuit¬
ut ignis: siue qͦd conceptum diu teneat ignim.
adeo ut si prune ex eius cinere fuerint oꝑte:
usq ad amium ꝑueniant. Piro enĩ apud g̾cos
ignis dr̃. Iuniperus alia parua. alia magna ẽ.
Ebenus inindia. ethiopia nascitur: qui cesus
durescit in lapidem. cuiꝰ lignum nigrumẽ. &
cortex leuis ut lauri. S indicum maculosum
ẽ. inparuulis distinctionib albis ac fulius.
ethiopicum uͦ qͦd p̃stantiꝰ accipitur in nullo
ẽ maculatum. s ẽ igrũ lene & corneũ. Est
aut̃ mareotica palus in india. unde ebentis
uenit. Lucatꝰ. Ebenus mareotica linquit.
Ebenus aut̃ crepundiis illigat᷑. ut infantũ
iusus nigra ñ t̾reant. Piatanꝰ a latitudine fo¬
lioꝵ dicta. uel quod ipsa arbor patula sit & aui¬
pla. Nam platos greci latum uocant. Ex pressit

Expanded text:
rogum constituere solebant, ut odorem cadarogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent jucundidicta sive quod ab amplo in angustum finitut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit icortex levis, ut lauri, sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis. Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est 336 maculatum, sed est nigrum, leve et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis illigatur, ut infantem visu nigra non terreant. 37. Platanus, a latitudine foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit, et ampla. Nam πλάτος Graeci latum vocant. Expressit
Abbreviated transcription (Latin):
arborib longe eat: & in excelsum ꝓmineat.
Cuius natura exꝑs ẽ t̾reni huuoris. ac ꝓinde
uesfiunt. Hanc qui quidam gallicum uocant
ꝓpt̾ candorẽ. Est aut̃ sine nodo. Cedrus qͣm
si similitudiuẽ respondent. lignum uͦ iocundi¬
locutus ẽ. Scilicet ꝓpt̾ durabilẽ ꝑpetuitatẽ
Undc & intemplis ꝓpt̾ diuturnitatẽ ex hoc
ligno lacuuaria fiunt. Huiius ligni resina
cecha d̾rr. que in conseruandis libris adeo est
ucilis. ut ꝑliniti ex ea nec tineas patiantur.
uec tempore consenescant. Nascitur in creta
africa. atq syria. Cypressus g̾ce dr. quod
caput eius a rotuditate inacumen erigitui
unde & conon uocatui: id ẽ alta rotunditas.
Niuc ꝙ fructus eiꝰ conus. quia rotunditas eiꝰ
talis ẽ ut conum imitetui: Unde & confere¬
cypressi dicunt᷑. Huus lignuni cedro pene
ꝓrimam habet uirtutẽ. Temploꝵ quoq tra¬
bib aptum impenetrabili soliditate nunqͣm
oneri cedit: si ea qu& in pͥncipio fuerit firmi¬

Expanded text:
arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde ves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus, quasi similitudinem respondent. Lignum vero iucundilocutus; scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur: unde ecyparissi dicuntur: hujus lignum cedro pene proximam habet virtutem, templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit: sed ea, qua in principio fuerit, firmi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ minus. Ilex ab electo uocata. Huius
enim arboris fructum homines primũ
ad uictum sͥ elegerunt. Unde & poeta.
Mortales primi ructabant gutture gla¬
dem. Prius enim qmͣ frumenti usus c̾e
antiqui homines glande uixerunt. Sude¬
ries arbor. ex qua ua lidissimus cortex neca¬
torius extrahitui. & ideo appellata sub eries
eo quod fructus euis sues edunt. Porcoꝵ enĩ
sunt alimenta ñ hominum. Ꝙ dicta suben¬
es quasi sub edies. fagus & esculus arbores
glandifere ideo uocate creduntui. qͦd eaꝵ
fructib olim hom ines uixer int. cibumq
sumꝑ ser int. escamq habuer int. Naui
esculus ab esca dicta. fagus uͦ agreco uocabu¬
lum traxit. fage aut̃ g̾ce comedere dicicus
Silicon quam latii corrupte siliquam uo¬
cant. Ideo a grecis tale nom̃ accepit: eo qͦd
ligui erus fructus sit dulcis. Uilo quippe
dicunt lignum. licon dulce. Huitis arboris
ponio sucus expressus. acacia agrecis dicit᷑.
Pistacia qͦd cortex pomi eius narch pistic

Expanded text:
t. 26. Ilex ab electo vocata. Hujus enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt, unde poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. 27. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus ejus sues edunt; porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et esculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod earum fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamque habuerunt. Nam esculus ab esca dicta; fagus vero a Graeco vocabulum traxit: φαγεῖν autem Graece comedere dicitur. Xyliglycon, quam Latini corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici
Abbreviated transcription (Latin):
go brachilem quasi brachialem dicunt. qͣm¬
uis nunc ñ brachioꝵ s renum sit cingulũ.
Subcinctorium aut̃ uocatum. qͦd ut dic¬
tum ẽ sub brachiis ductum alarum sinĩ¬
ambit. atq hunic inde subcingit. fascia ẽ
qua te gitur pectus & papille compͥmunt᷑.
atq crispanti cingulo angustius pectus ar¬
ctatur. & dicta fascia. qͦd inmodum fascicul
corpꝰ alliget. Hinc & fasciole. quib uulna
colligantur. Uitta dicta. qͦd ea pectus ligatur.
instar uitis ligatis. Linib ẽ qm̃ nos ornatu
rani dicunus. Fasciola ẽ. quȩ ambit extremita¬
tem uestium. aut ex filis aut ex auro contex¬
ta: assutaq extrinsecus inextrema parte
uestiment uel clamidis. De qua uirgilius¬

Expanded text:
go brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum esambit, atque hinc inde succingit. 6. Fascia est qua tegitur pectus et papillae comprimuntur, 480 atque crispante cingulo angustius pectus arctatur. Et dcorpus alliget. Hinc et fasciole quibus vulnera colligantur. Vitta dicta, quod ea pectus ligatur, instar vitis ligantis. Fasciola est qram dicimus, fasciola est que ambit extremitatem vestium, aut ex filis aut ex auro contexta assumptaque extrinsecus in extrema parte vestimenti vel clamidis; dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
militare ẽ: dictum quod ex eo signa dependent
addemonstrandã legionis miitaris summã.
idẽ sexmilium sexcentoꝵ. ex quo numiero &
ipsi consistunt. Unde & balteus dicitur: non
tantum qͦd cingit᷑: s etiam a quo arma depen¬
gulum minrupamus. Strophyum ẽ cuigulũ
aureum cum geinims. de quo dicit cuma. Stro¬
phyo lactanteᷤ cincta papiua. S prudentius nom̃
hoc genime strophio allegatus ẽ. Limus ẽ ein¬
ctus quẽ publice habebant serui. W dictus
limus. quia transu̾sas habet purpuras id ẽ¬
limas. Caltulum ẽ cingulum. a coacto loro di¬
ctum. fibula g̾cum ẽ: qm illi fiblin dicunt.
quod liget. Subfibulum. subligaculum. Re¬
dimiculum ẽ qͦd sub cinctorium siue brachile
nuncupannis. quod descendens ꝑ ceruicem
& a laterib colli diuisum. utrarũq alarui
sinus ambit. atq hinc inde sub cingit. ut
constringens latitudiuẽ uestiat corpꝰ. contra¬
hat. atq coniungendo componat. Huuc uul¬

Expanded text:
militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est, sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma depengulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis, de quo ait Cinna: Strophio lactentes cincta papillas. Et Prudentius: Nomen hoc gemmae strophio illiga tum est. 4. Limus est cinctus quem publici habebant servi. Et dictus limus, quia transversas habet purpuras, id elimas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vul
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ use sunt anulis nisi quos uirgun spori¬
sus mniserat. neq amplius qm binos anulos au¬
reos indigitis habere solebant. At nunc p̾ auro
nullum feminis leue ẽ atq imimine membrũ.
Int̾ genera anuloꝵ sunt ungulussamotratius
tinus. Ungulus ẽ geminatus. uocatusq hoc
nonune: quia sicut ungula carui. ita gem¬
ma anuls auro cingitur: Samotracius aureus.
quidem. s capitulo ferreo: aloco ita uocatus.
Tinius purus ẽ. pͥmum in bithinia fabricatus.
quam olinitiuam uocabant. Flaccus. Lugenti
mea uita nec ⁊ maragdos berillosq mͥ flacce
nec nitentes ꝑcandida margarita quero.
nec quos tinica lima ꝓpoliuit anulos: nec
raspios lapillos. de cingulis xxii.
unctus ẽ lata zona. & minus lata semi¬
cuctuim & utrisq minima ciugulũ.
Nam a cuicto ꝑdimimitionẽ cingulum no¬
minatum. Cincto autẽ iuue ues mnexercita¬
tione campestri uerecunda uelabant. unde
& campestre dicebatui: Balteum cingulum

Expanded text:
nae non usae anulis, nisi quos virgini sponae non usae anulis, nisi quos virgini sposus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine quia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro quidem, sed capitulo ferreo, a loco ita vocatus. 6. Thynnius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam 477 olim Thynnam vocabant. Flaccus: Lugente mea vita, nec smaragdos, berillosque mihi, Flacce, nec nitentes percandida margarita quaero. Nec quos Thynnica lima perpolivit annulos, neque jaspios lapillos. CAPUT XXXIII. De cingulis. 1. Cinctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque 478 minima cingulum. Nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatur. Cinctu autem juvenes in exercitatione campestri verecunda velabant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cingulum
Abbreviated transcription (Latin):
la uͦ quasi minora signa. Anulos homines pͥ¬
mum gestare ceꝑunt. quarto apollice digito.
eo qͦd uena quedam ad cor usq ꝑtingat: quam
notandam ornandamq aliquo insigni uetes
putauerunt. Apud romanos anuli depuilil¬
codabant᷑. & ñ sine discrimine. Nam ꝓdigni¬
tate p̃cipuis uiris geminati dabant᷑. cȩtis
solidi. Anulum aureum neq seruus neq
libertinus gestabat inpublico. s a nulo au¬
reo lib̾i utebantur. lib̾gmi argenteo. serui
ferreo: licet & multi honestissimi anulo fer¬
reo uterentur. Apud uet̾es ultra unum a¬
nulum uti. infame habitum uiro. Graccus
inueuum. Considerate quirites sinistram
eius. encuius auctoritatem sequumuii: qui
ꝓp̃t̾ mulierum cupiditatẽ ut mulier est
oratus. Crassus qui apud parthos periit
insenectute duos habuit anulos. causam p̾¬
ferens quod pecunia ei uumensa creuisset.
Multi etiam romanorum ꝓgrauitate anu¬
lum gestare iundigito abstinuerunt. Femi¬

Expanded text:
la vero quasi minora signa. Anulos homines prila vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Femi