comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos cõmemoramus. quemad¬
modũ alios quim pace requies¬
cunt. ut etiã pro eis oremus:
sed magi̾ut ipsi pro nobis: ut eo¬
rũ uestigiis adhereamus:. quia
impleuerunt ipsi caritatẽ:
qua dñs dixit esse non pos
se maiorẽ: Talia enim suis
frĩbus exhibuerunt: qualia
de dñi mensa pariter ac-¬
eq hoc ita dictum
sit quasi propterea
dño xp̃o pares esse possimꝰ:
si pro illo usq ad sangumẽ
martyriũ duxerimus: Ille
potestatẽ habint ponendi
animã suam: et iterum su¬
mendi eam: Nos autẽ. nec
quantũ uolumus unuimuᷤ.
et morimur etiam si nolu¬
mus: Ille moriens mox in se
occidit mortem: nos in enᷤ
morte liberamur a morte:
Illius caro non uidit corru¬
ptionem: nr̃a post corrup¬
tionem. in fine scł̃i per illum
induetur incorruptione:
Ille nobis non indiguit ut
nos saluos faceret:nos sine
Illo nichil possumuᷤ facere:
Ille se nobis prebuit palmi¬
tibus uitem: nos habere pre¬
ter illum non possumus ui¬

Expanded text:
eos commemoramus, quemadeos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter ace hoc ita dictum sit, quasi propterea Domino Christo pares esse possimus, si pro illo usque ad sanguinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis palmitibus praebuet vitem; nos habere praeter illum non possumus vi
Abbreviated transcription (Latin):
animã suam posuit: Nimirũ
hoc est: quod legitur in pro¬
uerbiis salomoms:Si sederis
cenare ad mensam potentis:
considerans intellige quȩ ap¬
ponuntur tibi: et sic mitte
manum tuam: sciens quia
talia te oportet preparare
mensa est potentis: ni¬
si unde sumitur corpus et
sanguis eius. qui animã su-¬
am posint pro nobis: Et
quid est ad eam sedere: ni¬
si humiliter accedere: Et
quid est considerare et in¬
telligere quȩ apponuntur
tibi: nisi digne tantã grãm
cogitare: Et quid est sic mit.¬
te manum tuam ut scias
quia talia oportet te pre¬
parare: nisi quod iam dixi.
quia sicut pro nobis xp̃s
animã suam posuit: sic et
nos debemus animas pro
fr̃ĩbus ponere: Sicut enm
est talia prȩparare: Hoc be¬
ati martyres ardenti dilec-¬
tione fecerunt: Quorũ si non
maniter memorias celebra¬
mus: atq in conuiuio quo
et ipsi saturati sunt ad men-¬
sam dñi accedimus: oportet
ut quemadmodũ ipsi. et nos
talia prȩparemus: Ideo quip¬
pe ad ipsam mensam non sic

Expanded text:
animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus qui animam suam posuit pro nobis? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi quod jam dixi, quia sicut pro nobis Christus animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere? Sicut enim est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur hostia:
dum sangins de calice ĩ ora
fidelium funditur: quid
aliud quam dinci corporis
in cruce ĩmolatio. eiusq
sanguinis de latere effusio
designatur: l¬
Pains et calix non qua¬
libet sed certa consecratõne
scitur. Proinde ꝙ ita sit
nobis. quãuis sit panis ⁊
calix: alimentũ est refectio
iis: Ante bñdictiõnẽ alia
species noĩatur: post bene
uerit hoc corpus: fiet ei re¬
missio peitatorum. Neg¬
ca distributione sp̃nalis
alimonie. hoc impertitur.
ohoc sumiture ut accipien¬
tes uirtutem celestis cibr
in carnem ip̃ius qui caro
nr̃a factus est transeam
Est cibus refectionis: ita
et sanguis potus, Sicut
emm caro xp̃i uere ẽ tibu̾.
est potus: Cirta hoc corpꝰ

Expanded text:
frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam dominici corporis in cruce immolatio eiusque sanguinis de latere effusio designatur? Panis et calix non qualibet, sed certa consecratione scitur. Proinde quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectioeodem. Ante benedictionem alia species nominatur, post benedanducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum. ca distributione spiritalis alimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius, qui caro nostra factus est, transeamus? Idem est cibus refectionis, est cibus sanguinis. Sicut enim caro Domini vere est cibus, est potus
Abbreviated transcription (Latin):
paratos mori: a quibus cum
illo formidabat occidi: hoc fe.¬
cit sp̃s sc̃s̃. tunc missus. ante
promissus: Ista dñs magua
atq miranda sua beneficia
preuidebat. quando dicebat.
et uiderunt et oderunt et
me et patrem meum: ut un¬
pleatur sermo qui in lege eo

Expanded text:
paratos mori, a quibus cum paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi. Hoc fecit Spiritus sanctus tunc missus, ante promissus. Ista Dominus magna atque miranda sua beneficia praevidebat, quando dicebat, « Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: ut adimpleatur sermo q
Abbreviated transcription (Latin):
monium quondam eius frigi.¬
dum pectus accendit: atq il¬
la prius trepida quȩ ueritatẽ
suppresserant ora reserauit:
ut cum omnes in quos uene¬
rat sp̃s sc̃s linguis omnium
gentium loquerentur. Iudeo¬
rum circumstantibꝰ turbis:
solus ad testimoniũ de xp̃o
perhibendũ pre cȩteris prom¬
ptius emicaret: eiusq inter¬
fectores de illius resurrectio¬
ne confunderet: Siquem de¬
lectat tam suauiter istud ta¬
le spectaculũ contueri: actus
apłorum legat: Ibi beatum
petrum quem doluerat negan¬
tem: stupeat predicantẽ. Ibi
linguam illam uideat ad fi¬
dutiam a diffidentia. et ad li¬
bertatem a seruitute transla¬
tam: tot linguas inimicorũ
conuertere ad xp̃i confessionẽ:
quarum non ualendo unã
ferre: uersa fuerat in negati¬
onem: Quid plura: Tantus
ta de ore prȩdicantis preciosis¬
sima ueritatis pondera proce.¬
debant: ut ingentis multitu.¬
dinis aduersarios interfecto¬
res xp̃i iudeos faceret pro illo

Expanded text:
monium quondam ejus frigimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid plura? Tantus ta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo
Abbreviated transcription (Latin):
testis prȩdicare quod nostiͦ.
Quod ut modo non facia¬
tis: illius plenitudo sp̃s non.¬
dum ad est uobis: Ille ergo
testimoniũ perhibebit de me:
bitis: Dabit enim fiduciam¬
uobis testimoniũ perhibendi.
tur uobis: Quȩ utiq petro
adhuc defuit: quando muli¬
eris ancillȩ interrogatione
perterritus. non potuit ue¬
rum testimoniũ perhibere. sed
contra suam pollicitationem.
timore magno compulsus
est ter negare: Timor autem
iste non est in caritate: sed
perfecta caritas foras mittit
enq ante passionem
dñi seruilis timor eius
interrogatus est a femina ser¬
uitutis: post resurrectionẽ
ab ipso principe libertatis: Et
ideo ibi turbabatur: hic tran¬
quillabatur: Ibi quem dilexe.¬
rat negabat: hic quem nega¬
uerat diligebat: Sed adhiic
etiam tunc amor ipse infirmuᷤ
fuerat et angustus: donec eũ
roboraret et dilataret sp̃s sc̃s:
Qui postquã illi est abundã.¬
tia gr̃e largioris infusus: sic
ad perhibendũ de. xp̃o testi.¬

Expanded text:
testis praedicare quod nostis: testis praedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, bitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium perhibendi ctur vobis . Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit  ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negaverat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testi
Abbreviated transcription (Latin):
cti: quandoquidẽ iiderunt
loquente petro. tam magnũ
atq diuinum testimoniũ per¬
hiberi de xp̃o: ut ille qui oc¬
cisus ab eis inter mortuos de¬
putabatur. resurrexisse et
uiuere probaretur: compun
cti corde. conuersi sunt: et tan¬
ti sanguinis tam impie et¬
tam immaniter fusi. indul¬¬
gentiam perceperunt: ipso re¬
dempti sanguine quem fude¬
runt: Ap̃i enim sanguis sic
in remissionẽ peccatorũ omni.¬
um fusus est: ut ipsum etiã
peccatum posset delere quo
fusus est: hoc ergo intuens
dñs. dicebat: odio habue¬
runt me gratis: Indecima¬
Dum autem uenerit pa
Graclitus: ille testimoni.¬
um perhibebit de me: Tai¬
quam diceret: Odio me ha¬
buerunt. et occiderunt ii.¬
dentes: sed tale de me para¬
clitus testimoniũ perhibe.¬
bit: ut eos faciat in me cre¬
dere non uidentes: Et uos
inquit testimoniũ perhibe¬
bitis: quia ab mitio mecum
estis: Perhibebit sp̃s sc̃s: per¬
hibebitis et uos: Qura enĩ
ab mitio mecum estis: po¬

Expanded text:
cti quandoquidem viderunt cti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille qui occisus ab eis inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compucti corde, conversi sunt, et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Dominus dicebat: Odio habuerunt me gratis. Cum autem venerit Spiritus Paracletus, ille testimonium perhibebit de me, tanquam diceret, Odio me habuerunt, et occiderunt videntes; sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non videntes. 2. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Perhibebit Spiritus sanctus, perhibebitis et vos. Quia enim ab initio mecum estis, po
Abbreviated transcription (Latin):
quenter ad iunxit: unde
modo disputare suscepimus:
Cum autem uenerit paradi¬
tus quem ego mittam uobis
a patre: spm ueritatis qui a
patre procedit: ille testimomi¬
um perhibebit de me: Et uos
testimonit̃ perhibebitis: quia
ab iitio mecum estis: Quib
hoc pertmet ad illud quod
aixerat. nunc autem et uide¬
runt et oderunt et me et par¬
trem meum: sed ut impleatur
sermo qui in lege eorum scrip
me gratis: An quia paraditis
quando uenit sp̃s ueritatis. eos
qui inderunt et oderunt. te¬
stimonio manifestiore conuicit:
Immo uero etiam aliquos ex
illis qui iniderunt et ad huc
oderant: ad fidem quȩ perdi.¬
lectionem operatur sui mani¬
festatione conuertit: Hoc ut¬
ita intelligamus: ita factum
esse recolimus: Uenit enĩ die
pentecostes sp̃s sc̃s. in centum
inginti homines congregatoᷤ.
in quibus et apłi omneᷤᷤ erant:
Qui illo adimpletr: cum lin¬
guis omnium gentum loque-¬
rentur: plures ex his qui ode¬
rant tanto miraculo stupefa¬

Expanded text:
quenter adjunxit, unde quenter adjunxit, unde modo disputare suscepimus: « Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. » Quid hoc pertinet ad illud quod dixerat. « Nunc autem et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: sed ut impleatur sermo qui in Lege eorum scrsupra ? An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit, imo vero etiam aliquos ex illis qui viderant, et adhuc oderant, ad fidem, quae per dilectionem operatur, sui manifestatione convertit? Hoc ut intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus et Apostoli omnes erant, qui illo adimpleti cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui oderant, tanto miraculo stupefa
Abbreviated transcription (Latin):
ominus iħs in
sermone quem
locutus est dis¬
cipulis suis post.
cenam proxi.¬
mus passioni: tanquam itu¬
rus et relicturus eos presentia
corporali: cum omnibus autẽ
suis usq in consummationẽ
scłi futurus prȩsentia spiritalrꝰ
exortatus est eos ad perferen¬
das persecutiones impiorum:
quos mundi nomine nuncu-¬
pauit: Ex quo tamen mundo
etiam ipsos discipulos elegis¬
se se ddixit: ut scirent se gr̃ã¬
dei esse quod sunt: suis autẽ
iitiis fuisse quod fuerunt: De¬
inde persecutores et suos et
ipsorum. iudeos euidenter ex¬
pressit: ut omino appareret
etiam ipsos mundi damnabi¬
lis appellatione condusos:
qui persecuntur scõs: Cumq
de illis diceret quod ignorarẽt
a quo missus est: et tamen
odissent et filium et patrem⁊
hoc est et qui missus est et
eum a quo missus est: de qui¬
bus omnibus in aliis sermoni¬
bus iam disseruimus: ad hoc
peruenit ubi ait: ut adimple.¬
atur sermo qui in lege eorum
scriptus est: quia odio habu.¬
einde tanquam conse.¬

Expanded text:
ominus Jesus in sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filium et Patrem, hoc est, et eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habueinde tanquam conse
Abbreviated transcription (Latin):
spm ueritatis qui a patre pro¬
cedit: ille testimoniũ perhi-¬
bebit de me: et uos testimo¬
nium perhibebitis: Ille quip¬
pe testimoniũ perhibens. et
testes fortissimos faciens: ab¬
stulit. xp̃i amicis timorẽ: et
inicorũ odium conuertit
in amorem:

Expanded text:
m veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
species uisibilis
lacramentum est gemĩe
rer: quia utramq rem si¬
gnificat: et utriusq rei
similitudinẽ gerit expres¬
sain: Nam sicut panis
pre ceteris cibis corpus re¬
ficit et sustentat: et uinũ
hominem letificat atq in¬
ebriat. sic caro xp̃i interio¬
rem hominem plus cet̾is
graciis spũaliter reficit
et saginatz Unde excellẽ
ter encharistia dicitur. id
est bodia gracier: quia in
hoc sacramento non modo
augnientũ uictutis est ⁊¬
gratie: sed ipse totus su¬
mitur qui est fons ⁊ ori¬
go totius gracie: Habet¬
etiam similitudinẽ cum
re mystica. que est unitaᷤ
fidelnm: quia sicut ex
multis granis conficitur
unus panis. et ex pluri¬
mis acmuis uinum in
onum confluit: sic ex
multis fideliumꝑsonis
unitas egclefiastica constat.
Unde apostolus. Uonus pa¬
ti sumus: Unus panis ⁊
eoꝙ sicut unus panis ex
multis grans. et unum
corpus ex multis mẽbris¬
componitur: sic ecclesia ex
multis fidelibus caritate
copulante conectitur, Lcu¬

Expanded text:
species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat. ter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius gratiaeetiam similitudinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apostolus, 1 Coti sumus unus panis et am, sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis mecomponitur, sic Ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
hilippus iste
est frater he¬
rodis: de quo
supra dixinuᷤ.
tetrarcha itu¬
reȩ et trachonitidis regio¬
nis: qui in honorem tybe¬
rii cęsaris cȩsaream philip¬
pi. quȩ nunc panias dicit᷑
appellauit: et est in pro.¬
uincia phenicis: imitatus
herodem patrem: qui in ho¬
norem augusti cȩsaris appel-¬
lauit cȩsaream. quȩ prius
turris stratonis uocabatur:
et ex nomine uliȩ iuliadã
trans iordanem exstruxit:
Iste locus est cęsaree philip.¬
prͥ ubi iordams ad radices
oritur liban: et habet du¬
os fontes: unum nomme
ion: et alterum dan: Qui
simul mixti: iordanis no¬
men efficiunt: Et interroga¬
bat discipulos suos: dicens:
Quem dicunt homines es¬
se filium hominis: Non
dixit quem me dicunt esse¬
homines: sed filium homi¬
nis: ne iactanter de se que¬
rere uideretur: Et nota:
quod ubicumq scriptum
est in ueteri testamento fi¬
li hommis: in hebreo posi¬
tum sit fili adam: Illud quo

Expanded text:
hilippus iste est frater Herodis, de quo jam supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine ejus filiae Lubiadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis oritur ad radices Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? Non dixit: Quem me dicunt homines esse, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam; illudqu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad compendiũ fidei ar¬
bitram᷑ satis suꝑq sufficere.
id qͦd in p̃senti loco ip̃se dñs
ꝓpria uoce deprompsit di-¬
cendo: Beati misericordes:
qͣm ipsis miserebitur deus:
diarũ. misericordes di¬
cit esse beatos: ostendens u¬
ꝓmereri non posse: nisi et
ipse misericors fuerit: Unde
et alio loco ait: Estote mi

Expanded text:
sed ad compendium fidei arbitramur 27 satis superque sufficere id, quod in praesenti loco ipse Dominus propria voce depromit, dicendo: Beati misericordes, quoniam ipsis miserebitur Deus. diarum misericordes dicit esse beatos, ostendens upromereri non posse nisi et ipse misericors fuerit. Unde et alio loco ait: Estote
Abbreviated transcription (Latin):
et de lugentibus loquit᷑: ñ
eos beatos appellans qui iã
dilecte alicuiꝰ coniugis orbi.
sed eos potius beatos esse sig.¬
nificat. qui iam ꝓpria com¬
missa peccata iuigi lacrima¬
rũ fletu expiare contendũt.
aut qui pio legis affectu ĩ.¬
iqͥtatem secłi ac peccantiũ
delicta lugere non desinũt:
his ergo tã sc̃e lugentibꝰ: ñ
ĩmerito a dño cõsolatio ex.¬
ultationis ẽtne ꝓmittit᷑. De
suũ iugi lacrimarũ fletu
rigauit dicendo: Lauabo ꝑ
singulas noctes lectũ meu̾:
lacmis meis stratũ meũ ri-¬
gabo: Et iterũ: fuerunt mͥ
lacͥme mee panes die ac no¬
de. dũ dicit᷑ mͥ cotrdie. ubi
est ds̃ tuus: Et iterũ: Quia
cinerẽ sic̃ panẽ manducabã.
et potũ meũ cum fletu tẽꝑa¬
bã: Et iterũ: sibabis nos pa

Expanded text:
hic de lugentibus loquitur: non eos beatos appellans, qui aut dilectae alicujus conjugis orbitased eos potius beatos esse significat, qui aut propria commissa peccata jugi lacrymarum fletu expiare contendunt, aut qui pro legis affectu iniquitatem saeculi ac peccantium delicta lugere non desinunt. His ergo tam sancte lugentibus non immerito a Domino consolatio exsultationis aeternae promittitur. Eam suum jugi lacrymarum fletu rigavit dicendo: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Et iterum: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus ? Et iterum: Quia cinerem sicut panem manducabam, et potum meum cum fletu temperabam . Et iterum: Cibabis nos
Abbreviated transcription (Latin):
pium luctũ sc̃oꝵ: Au¬
di dictũ de samuele ꝓpħa. qͦd
usq ao diẽ mortis sue luxe¬
rit regẽ saulem: hieremras
quoq cũ populi peccata de.¬
fleret:ita ait: Numina aqua.¬
rũ transierũt oculi mei: suꝑ
contritione plebis mee: Et ite¬
rum: Quis dabit capiti meo
aquã. et oculis meis fontẽ la¬
crimarũ: et plorabo plebem¬
meã die ac nocte: Daniel etĩa
graui luctu pro populi pec.¬
catis afficit᷑: secundũ quod
ipse testat᷑ dicens: Et eram
inqͥt lugens tribus ebdoma.¬
dibus dierĩ: panẽ non mã¬
ducans. et aquã non bibẽs.
Sc̃s quoq apłus quosdã co-¬
rintioꝵ luctu simili deflet
dicendo: Et ueniã ad uos ut
lugeã multos ex his qͥ ante
peccauerũt: et non egerunt
penitentiã in ĩmundicra qu¬
am gesserũt. fornicatione et
tũ. dñs ꝑpetui gaudii consola¬
tione cõpensat: scłm quod y.¬
saias retulit dicens: Dare his
qui lugent syon głam: pro ci¬
nere unctionẽ leticie: ꝓ sp̃u

Expanded text:
pium luctum sanctorum? Audi dictum de Samuele propheta, quia usque ad diem mortis ejus luxerit regem Saulem . Hieremias quoque cum populi peccata defleret, ita ait: Ut flumina aquarum transierunt oculi mei, super contritione plebis meae . Et iterum: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo hanc plebem die ac nocte ? Daniel etiam gravi luctu pro populi peccatis afficitur, secundum quod ipse testatur dicens: Et eram, inquit, 24 lugens tribus hebdomadis dierum, panem non manducans, et vinum non bibens . Sanctus quoque Apostolus quosdam Corinthiorum luctu simili deflet, dicendo: Et veniam ad vos, ut lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam in immunditia quam gesserunt, et fornicatione . tum Dominus perpetui gaudii consolatione compensat, secundum quod Isaias retulit, dicens: Date his qui lugent Sion, gloriam pro cinere: unctionem laetitiae lu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dñs mites beatos osten¬
dit: qui lenitatẽ mãsuetudi¬
nis dñice sequẽtes: beatȩ illiꝰ
t̾re hereditate ꝑpetua possessi¬
one fruent᷑: Maxime tam̃ de
t̾ra nr̃i corporis loquit᷑: in qͣ
sc̃i transfigurati in gła. scđm
nabũt: Deurde ait: Beati qui
esuriunt et sitiunt iusticiã.
qm̃ ipsi sat᷑abunt᷑: Non faci¬
li desiderio nec leui cupioi¬
tatis ardore expetendã a nob
esse iusticiã docuit: si qͥdem
hos beatos ẽẽ significet: qui
ad eam consequendã esuriẽ¬
di ac sitiendi modo. interni
desiderii cupiditatibꝰ in ardes¬
cant: Quia si eam unusqͥsq
nr̃m esurienti ac sitienti de¬
siderio cõcupiscat: non potest
aliud semꝑ quã iustitiã cogi¬
tare. iustitiã querere: qͥa esu¬
riens ac sitiens necesse est io
quod sitit atq esurit concu¬
erito ergo his taliter e¬
surientibꝰ ac sitientibꝰ:
qui panis cȩlestis et fons aq̃
uiue est: satietatẽ refectiõis

Expanded text:
ergo mites Dominus beatos ostenergo mites Dominus beatos ostendit, qui lenitatem mansuetudinis Dominicae sequentes, beatae illius terrae haereditate perpetua possessione fruentur. Maxime tamen de terra nostri corporis loquitur, in qua sancti transfigurati in gloriam, snabunt. V. Deinde ait: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Non facili desiderio, nec levi cupiditatis ardore expetendam a nobis esse justitiam docuit. Siquidem hos beatos esse significat, qui ad eam consequendam, esuriendi ac sitiendi modo, interni desiderii cupiditatibus inardescunt: quia si eam unusquisque nostrum esuriens ac sitiens desiderio concupiscat, non potest aliud semper, quam justitiam cogitare, justitiam quaerere: quia esuriens ac sitiens, necesse est, id quod sitit atque esurit, concugitur his taliter esurientibus ac sitientibus eum, qui panis coelestis ac fons aquae vivae est, satietatem refectionis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi possidebũt terram:
iuerse sunt gr̃e tercia łe
ꝓmissionũ diuinarũ: et
diuersi gradus meritoꝵ: Ait er¬
go: Beati mites: qm̃ ipsi pos.¬
sroebunt t̾ram: Mites sunt.
homines mansuetrchumiles
et modesti: in fide simplices:
et ad omnẽ iniurrã patiẽtes:
Qui p̃ceptis eugłicis institutr.
dñice mansuetucoinis imitã.¬
tur exẽplum: qui ait in euã¬
gelio: Discite ame: quia mi-¬
tis sum et humilis corde: De-¬
niq moyses iamdudũ idcirco
maximã gr̃am apud dñm ha¬
buit: quia mitis erat: Hoc e.¬
moyses mansuetus: pre om.¬
in psalmo ait: Mem̃to dñe
dauro: et om̃is mãsuetudinis
eiꝰ: huiꝰ modi ergo mites beato
osteroit: quibus non in p̃sen¬
ti uita. sed in futura possessio¬
ne. t̃̾re illiꝰ felicitatẽ ꝓmittit: de
qua dictũ legimꝰ in psalmo:
Mansueti aũt possioebũt ter¬
ram: et delectabunt᷑ in mul-¬
lomonẽ sp̃s sc̃s testat᷑ dicẽs:
Qm̃ recti habitabũt in t̾ra.
et sc̃i habitabũt in ea: Hos

Expanded text:
 possidebunt terram. Diversae sunt gratiae romissionum divinarum, quia diversi gradus meritorum. Ait ergo: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Mites sunt homines mansueti, humiles et modesti, in fide simplices, et ad omnem injuriam patientes, qui praeceptis evangelicis instituti, Dominicae mansuetudinis imitantur exemplum, qui ait in Evangelio: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Denique Moyses jam dudum idcirco maximam gratiam apud Deum habuit, quia mitis erat. Hoc eMoyses mansuetus prae omin Psalmo ait: Memento, Domine, David et omnis mansuetudinis ejus . Hujusmodi ergo mites beatos ostendit, 25 quibus non in praesenti vita, sed in futura possessionem terrae illius felicis repromisit, de qua dictum legimus in Psalmo: Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in mullomonem Spiritus sanctus testatur dicens: Quoniam recti habitabunt in terra, et sancti habitabunt in ea . Hos
Abbreviated transcription (Latin):
uelut cibi ac potus modo
ipse dñs per salomonẽ tes¬
tat᷑: dicens ex ꝑsona sapien.¬
tie: Qui me manducãt esu.
rient: et qui me bibũt ad-¬
huc sitient: Hanc ergo iusti.¬
tiã etiã nos semꝑ esurire ac
sitire debemus: ut saturari
beati qui esuriũt iustitiã.
gentũ desiderãt: qui diui-¬
tias uel honores seculi cõcu¬
piscũt: et qui nũquam t̾re.¬
nis opibꝰ uel carnis desideri.¬
is satiant᷑: Sed hi tales. non
beati sed infelices sũt: qͥa as
non spes ꝓmisse głȩ. sed dã.¬
nationis pena debet᷑: Dein.¬
oe ait: Beati misericordes:

Expanded text:
potus modo, ipse Dominus per Salomonem testatur, dicens ex persona Sapientiae: Qui me manducant, adhuc esurient: et qui me bibunt, adhuc sitient . Hanc ergo justitiam etiam nos semper esurire ac sitire debemus, ut saturari Beati qui esuriunt et sitiunt gentum desiderant, qui divitias vel honores saeculi concupiscunt, et qui numquam terrenis opibus vel carnis desideriis satiantur; ii tales, non beati, sed infelices sunt; quia eis, non spes promissae gloriae, sed damnationis poena debetur. VI. Deinde ait: Beati misericordes
Abbreviated transcription (Latin):
do: ut unusquisq etiam pa-¬
terfamilias agnoscat hoc no¬
mine paternũ affectum suȩ
familiȩ se debere pro.xp̃o:
et pro uita ȩterna suos om̃s
moneat: doceat: hortetur:
corripiat: impendat benuo¬
lentiam: exerceat disciplinã
Ita in domo sua eccłasticum
et quodam modo episcopale
implebit officiũ ministrans
xp̃o: ut in eternũ sit cum ip¬
so: Nam et illam maximam
passionis ministrationẽ: mul¬
ti ex ur̃o numero ministrart̃:
Multi non ep̃i. non cderici: iu¬
uenes et uirgines: semores
cum iunioribus: multi comu¬
gati et coniugatȩ: multi pa¬
tres matresq familias mini¬
strantes xp̃o: etiam animas
suas in eius martyrio posis¬
erunt: et honorificante pa-¬
tre. coronas gloriosissimas
receperunt

Expanded text:
do; ut unusquisque etiam pado; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enim erunt bona. qm̃
finis legis xp̃s ad iusticiã
omni credentr: minister est
xp̃i usq ad illud opus ma¬
gnȩ caritatis. quod est ani¬
mam suam pro frĩbus po¬
nere: hoc est enim et pro
xp̃o ponere: Quia et hoc pro¬
pter sua membra dicturus
est. cum pro istis fecisti: pro
me fecisti: De tali quippe ope¬
re etiam se ministrũ facere
et appellare dignatus est u¬
bi ait: sicut filius hominis
non uenit ministrari. seb mi-¬
nistrare: et animam suam
ponere pro multis: Hinc en¬
go est unusquisq minister
xp̃i: unde est minister et
honorificabit pater eius ho.¬
nore illo magno. ut sit cũ
filio eius: nec un quã defici¬
at felicitas eius: Cum ergꝰ
auditis frẽs dñm dicentẽ.
ubi ego sum illic et minister
meus erit: nolite tantum.¬
modo bonos epõs et clericos
cogitare: Etiam uos pro mo¬
do ur̃o ministrate. xp̃o bene
uiuendo: elemosinas facien¬
do: nomen doctrinãq eius
quibus potueritis prebican¬

Expanded text:
Tunc enim erunt bona; quoniam Tunc enim erunt bona; quoniam finis Legis Christus, ad justitiam omni credenti , minister est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc ego est unusquisque minister Christi unde est minister et honorificabit Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. Cum ergo audistis, fratres, Dominum dicentem: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, nolite tantummodo bonos ecogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedican
Abbreviated transcription (Latin):
rificabit eum pater meus.
qm̃ iudam talia ministrati¬
tem. reprobatũ potius quã
honoratũ uidemus: Vtquid
ergo alibi querimus quid
sit ministrare xp̃o: et non
potius in istis ipsis uerbis
agnoscimus: Cum enim di¬
xit siquis michi ministrat
me sequatur: hoc intelligi
uoluit: Acsi diceret: Siquis
me non sequitur: non mi¬
chi ministrat: Ministrant
hoc est enim me sequatur:
uias ambulet meas. non
suas: Sicut alibi scriptum
est: Qui se dicit in xp̃o ma¬
nere: debet sicut ille ambu¬
lauit. et ipse ambulãre:
ebet etiam si porrigit
esurienti panem: de
misccłia facere: non de iac¬
tantia:Non aliud ibi que¬
rere quam opus bonum:
nesciente sinistra qͥd faciat
dextera: id est ut alienetur
intentio cupiditatis. ab ope¬
re caritatis: Qui sic minis¬
trat. xp̃o ministrat. recteq
illi dicetur: cum uni ex mi¬
nimis meis fecisti: michi fe¬
cisti: Nec ea tantum quȩ
ad miscłiam pertinent cor¬
poralem. sed omĩa opera bo
na propter. xp̃m faciens:

Expanded text:
rificabit eum Pater meus: rificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant . Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Nec tantum ea quae ad misericordiam pertinent corpna propter Christum faciens.
Abbreviated transcription (Latin):
uid sit autem minis¬
trare xp̃o.cui operi
merces tanta propontur.¬
hoc potius debemus inqui¬
rere: Si enim hoc putaue.¬
rimus esse. xp̃o ministrare.
ea quȩ sunt corpori necessa¬
ria prȩparare: aut cenanti
cibum coquere uel appõne¬
re: uel poculũ dare potũq
miscere: fecerunt hoc illi qͥ
potuerunt eum in corpore
habere prȩsentẽ: sicut mar¬
tha et maria: quando et la¬
tarus unuis erat ex recum¬
bentibus: Sed eo modo . xp̃o
etiam iudas perditus mini¬
strauit: Nam et loculos ipse
habebat.: et quamuis ex eis
quȩ mittebantur sceleratissi¬
me furaretur: per illum ta.¬
men etiam necessaria para.¬
bantur: Hinc est illud: qͦd
cum ei diceret dñs quod
facis fac citius: arbitrati
sunt quidam quod eumius¬
serit propter diem festum
necessaria prȩparare: uelin¬
digentibus aliquid dare
Nullo modo igitur de hu¬
iuscemodi ministris diceret
dñs. ubi sum ego ibi erit et
minister meus: et siquis
michi ministrauerit hono¬

Expanded text:
Quid sit autem minisQuid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta prohoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare potumque miscere; fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit; nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus, Ubi sum ego, ibi erit et minister meus; et, Si quis mihi ministraverit, hono
Abbreviated transcription (Latin):
cto emori: quam offenso ii.¬
uere: Ibi oderit in hoc mun.¬
do animã suam: ut in uitã
eternam custodiat eam: Si
quis michi ministrat: me
sequatur. Quid est me se¬
quatur: nisi me imitetur.
Ap̃s enim pro nobis passus
quens exemplũ. ut sequa¬
mur uestigia eius: Ecce quod
dictum est: siquis michi mi¬
nistrat. me sequatur: Quo
fructu: qua mercede: quo
premio: Et ubi sum ego: illic
et minister meus erit: Gra¬
tis ametur: ẽt operis quo
ministratur illi: preciũ sit
esse cum illo: Ulbi enim bene
erit sine illo: Aut quando
male esse poterit cum illoe
chi ministrauerit: honorifi¬
cabit eum pater meus qui
est in celis: Quo honore: n¬
sut sit cum filio enis:
Quod enim superius at. ubi
ego sum illic et minister me¬
us erit: hoc intelligitur ex
posuisse cum dicit: honori¬
ficabit eum pater meus: Nã
quem maiorem honorẽ acci¬
pere poterit ad optatus:
quam ut sit ubi est unicis
non equalis factus diuini¬
tati sed consociatus ȩterm

Expanded text:
cto emori, quam offenso vivcto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus quens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo pret minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? hi ministraverit, honorificabit eum pater meus, qui est in coelis. Quo honore, nisi ut sit cum filio ejus? quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, hoc intelligposuisse, cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus; non aequalis factus divinitati, sed consociatus  Ms.,
Abbreviated transcription (Latin):
endo: ne perdant amando:
Sed uide ne tibi subrepat.
ut te ipsum uelis interime¬
re: sic intelligendo quod de¬
bes odisse in hoc mundo a-¬
nimam tuam: Hinc enim
leratiores homicide. fãmis
se donant.: aquis prefocant:
precipitio collidunt et pe-¬
reunt: hoc xp̃s non docu¬
it: immo etiam diabolo
prȩcipitiũ suggerenti respos¬
dit: Redi retro sathana:Scri¬
ptum est: Non temptabis
dnm̃ deum tuum: Petro au¬
tem dixit: significans qua
morte clarificaturus esset
deum: Cum esses iunior cin
gebas te: et ambulabas qͦ
uolebas: Cum autem senue¬
ris extendes manus tuas:
et alter te cinget: et feret
quo tu non uis: Ubi satis ex¬
pressit: non a se ipso sed ab
alio debere occidi: qui ue¬
um ergo causȩ articu¬
Slus uenerit. ut hec coi¬
ditio proponatur: aut fa¬
ciendum esse contra dei prȩ¬
ceptum. aut ex hac uitami¬
grandum: quorum duorum
homo cogatur alterum eli¬
gere: cõminante mortẽ per¬
secutore: ibi eligat deo dile¬

Expanded text:
endo, ne perdant amando. endo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim leratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deugebas te, et ibas quo volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui veum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dile
Abbreviated transcription (Latin):
erat granum
mortificandũ:
et multiplicã¬
dum: Mortificandũ infide¬
litate iudeorũ: multiplican¬
dum fide ppłorum: Iã uero
exortans ad passionis suȩ se¬
ctanda uestigia: qui amat
inquit anmam suam: per¬
det eam: Quod duobus mo¬
dis intelligi potest: Qui a¬
mat perdet: id est si amas
perde: Si cupis uitam tene¬
re in xp̃o: noli mortemtime¬
re pro xp̃o: Item alio mo¬
do: Qui amat animã suã:
perdet eam: Noli amare:
ne perdas: Noli amare in
hac uita: ne perdas in ȩter¬
na uita: Hoc autem quod
posterius dixi: magis ha¬
bere uidetur euangelicus
sensus: Sequitur enim: Et
qui odit animam suam in
hoc mundo: in uitam ȩter¬
nam custodit eam: Ergo qͦd
supradictũ est. qui amat
sub intelligit᷑ in hoc mundo:
odit utiq: in hoc mundo:
in uitam ȩternã ipse custodit:¬
agna et
mira sententia: quem¬
admodũ sit hominis in ani¬
mam suam amor ut pereat:
odium ne pereat: Si male
amaueris: tunc odisti: Si
bene oderis: tunc amasti:
felices qui oderunt custodi

Expanded text:
erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus: sequiqui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodiagna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt cust
Abbreviated transcription (Latin):
sins: hec dicebam uobis cũ
essem apud uos: quia opor¬
tebat impleri omnia quȩ scri¬
pta sunt in lege et propħis
et psalmis de me: Et tunc
aperuit illis sensum. ut intel¬
ligerent scripturas: et dixit
eis: Qm̃ sic scriptum est: et sic
oportebat xp̃m pati. et resur.¬
gere a mortiuis tercio die: Il ui
est ȩcclȩ cõmendatio: Et pre.¬
dicari in nomine eius peni¬
tentiam et remissionẽ pecca¬
torum: Et hoc ubi: Per om̃s
gentes: incipientibus ab ihe¬
rłm: hoc resurrectione glori¬
ficatus: Quid ascensione glo¬
rificandus: Quod audistis:
pleint: linguis omniũ gen¬
tium loquebantur: Unusqͥsq
homo loquens omnibus lin¬
guis. quid aliud significauit:
quam unitatẽ in omnibus
linguis: Hoc tenentes: in hoc
firmati. in hoc roborati in hoc
inconcussa caritate defixi:
laudemus pueri dnm: et di¬
camus allelina: Sed in una
parte: Et unde: et quousq:
Asolis ortu usq ad occasum:
laudate nomen dñi

Expanded text:
suis? « Haec dicebam vobis, cum adhuc suis? « Haec dicebam vobis, cum adhuc essem apud vos, quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Et tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. « Ubi est Ecclesiae commendatio? Et praedicari innomi ne ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Et hoc ubi? Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Hoc resurrectione glorificatus. Quid ascensione glorificandus? Quod audistis, plevit, linguis omnium gentium loquebantur. Unusquisque homo loquens omnibus linguis, quid aliud significavit, quam unitatem in omnibus linguis? Hoc tenentes, in hoc firmati, in hoc roborati, in hoc inconcussa charitate defixi, laudemus pueri Dominum, et dicamus alleluia. Sed in una parte? Et unde? et quo usque? A solis ortu usque ad occasum, laudate nomen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dic fr̃ĩ meo: Quid: Diuidat
mecum hereditatẽ . Et dñs: Dic
homo: Quare enim uis diui.¬
dere: nisi quia homo: Cũ em̃
dicit alius ego sum paulr: ali¬
us autem ego apollo: nonne
homies estis: Dic homo: As¬
me constituit diuisorem here¬
ditatis inter uos: Colligere
ueni: non diuidere: Id eo in¬
quit dico uobis: cauete ab om¬
ni cupiditate: Cupiditas enim
cupit diuidere: sicut caritas
colligere: Quid est autẽ caue¬
te ab omni cupiditate: nisi im¬
plemini caritate: Nos carita.¬
tem pro captu nr̃o habentes:
interpellamus dnin contra
frẽm sicut et ille contra frẽm:
sed non hac uoce. non hac po¬
stulatione: Ile enim dixit:
dñe dic frĩ meo diuidat mecũ
hereditatẽ: nos dicimus: dñe
dic frĩ meo: teneat mecum he
reditatem: Uidete ergo frẽs
quid marime diligatis: quib
fortiter teneatis: Glorificatus
dñs resurgendo. cõmendat
eccłam: glorificandus ascen
mendat eccłam: Resurgens
enim: quid dicit discipulis

Expanded text:
dic fratri meo. Quid? Dividat dic fratri meo. Quid? Dividat mecum haereditatem. Et Dominus: Dic, homo. Quare enim vis dividere, nisi quia homo? Cum enim dicit alius, Ego sum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis ? Dic, homo, quis constituit me divisorem haereditatis inter vos? Colligere veni, non dividere. Ideo, inquit, dico vobis, cavete ab omni cupiditate . Cupiditas enim cupit dividere, sicut charitas colligere. Quid est autem, Cavete ab omni cupiditate, nisi, Implemini charitate? Nos charitatem pro captu nostro habentes, interpellamus Dominum contra fratrem, sicut et ille contra fratrem: sed non hac voce, non hac postulatione. Ille enim dicit: Domine, dic fratri meo dividat mecum haereditatem. Nos dicimus: Domine, dic fratri meondata. Videte ergo, fratres, quid maxime diligatis, quid fortiter teneatis. Glorificatus Dominus resurgendo, commendat Ecclesiam: glorificandus ascendmendat Ecclesiam. Resurgens enim, quid dicit discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
non confundit: quia cari¬
tas dei diffusa est in coraus¬
tibi dabas: quid quasi de tulo
presumebas: Quid enim ha¬
bes. quod non accepisti: Ergo
unde nisi quod sequitur: per
spm̃ scm̃ qui datus est nobis:
Caritas ista non tenetur: nisi
in unitate ȩccłȩ: Non illam
habent diuisores: sicut dicit
apłs iudas: Hi sunt qui se ip¬
sos segregant: animales: spm̃
non habentes: Qui se ipsos se¬
gregant: Quare segregant:
Quia animales: sp̃m non ha¬
bentes: Ideo defiuunt: quia
soagulum non habent carita¬
tis: Ipsa caritate plena est gal¬
lina illa. propter pullos infir¬
emata: cum pullis humilians
ouocem suam: extendens alas
suas: Quotiens in quit uolui
colligere filios tuos: Colligere.
non diuidere: Quia habeo in.¬
quit alias oues: quȩ non st̾
de hoc ouili: Oportet me et
ipsas ad ducere: ut sit unus
grer et unus pastor: Merito
non audiuit frem̃ contra fra¬
trem interpellantẽ: et dicentẽ
Dñe. dic frĩ meo: diuidat mei¬
cum hereditatẽ: Dñe inquit.

Expanded text:
quia caritas dei diffusa est in cortibi dabas? quid quasi de tuo praesumebas? quid enim habes, quod non accepisti? ergo unde nisi, quod sequitur, per spiritum sanctum, qui datus est nobis? Cain unitate Ecclesiae. Non illam habent divisores: sicut dicit apostolus Judas, Hi sunt qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Qui se ipsos segregant: quare segregant? Quia animales, Spiritum non habentes. Ideo defluunt, quia coagulum non habent charitatis. Ipsa charitate plena est gallina illa propter pullos infirmata, cum pullis humilians vocem suam, extendens alas suas: Quoties, inquit, volui colligere filios tuos ? Colligere, non dividere. Quia habeo, inquit, alias oves, quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor . Merito non audivit fratrem contra fratrem interpellantem, et dicentem, Domine, dic fratri meo dividat mecum haereditatem. Domine, inquit,