comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamur in dño ut ꝓpositum ur̃m cus¬
todiatis ⁊ usq in fint̃ ꝑseu̾etis ac si qͥ
oꝑa ur̃a mater eccͣa desidauit nec electi¬
one auida suscipiatis. nec blandiẽte
desidia respnatis. s miti corde obtem¬
peretis deo cũ mansuetudine portãtes
cum qͥ uos regit. qui dirigit mites ĩ
iudicio qͥ docet mansuetos uias suas

Expanded text:
tamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas
Abbreviated transcription (Latin):
nachus fu̾it qui uen̾abłis uite m̾ito: sa¬
cerdocio dignus p̾uideatur ⁊ abbas sub
cuius imꝑio regi xp̃o militat illũ fie¬
ri pb̃rm petierit ab ep̃o d eligi ⁊ ĩ loco
quo iudicau̾it ordinari. oĩa que ad

Expanded text:
nachus fuerit, qui venerabilis vitae merito sacerdotio dignus videatur, et abbas, sub cujus imperio regi Christo militat, illum fieri presbyterum petierit, ab episcopo debet eligi, et in loco, quo judicaverit, ordinari, omnia, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcha dixit. herodes obseruauit iu¬
dulget. si quis ex toto corde peniteat. Sc̃a
synodus dixit. Sic docet sc̃a scͥptura. Itẽ
tum mendax ne diligatis. Qua de caui
sa uiramentũ nr̃m mendax dissolua¬

Expanded text:
patriarcha dixit: « Herodes servavit judulget, si quis ex toto corde poeniteat. » Sancta synodus dixit: « Sic docet nos sancta Scriptura. » Item ntum mendax non diligatis. » Qua de causa nostrum juramentum mendax dissolvi
Abbreviated transcription (Latin):
romana ecc̃a que semper ĩmacłata ꝑ
mansit dño ꝓuidente ⁊ beato apło pe¬
tro opem ferente in futuro manebit si¬
ne ulla ħeticoꝵ insultatione atq fir¬
ma ⁊ ĩmobilis oĩ tempore persistet. It̃¬

Expanded text:
Romana ecclesia, quae semper immacculata mansit et Domino jubente et beato Petro opem ferente in futuro manebit, sine ulla hereticorum insultatione firma et immobilis omni tempore persistet.
Abbreviated transcription (Latin):
miles. dñs qr p̾cepit. miles qr plus do¬
minũ qͣm aĩam suam dilexit. si lib̾ est
qͣdraginta dies in parie ⁊ aqua peniteat
⁊ septẽ seq̃ntes annos. Si seruus eiusdẽ tres
qͣdragesimas ⁊ legittimas ferias penite

Expanded text:
minus, quia praecepit; miles, quia plus dominum quam animam dilexit. Si liber est, quadraginta dies in pane et aqua poeniteat, et septem sequentes annos; si servus ejusdem, tres quadragesimas et legitimas ferias poenite
Abbreviated transcription (Latin):
ter extat mucrone succisũ. nos quoz huic
uuln̾i canceroso ignitũ qd̾ suꝑest adhuc
tate qdlibet p̾mium decectus fu̾it opuulis¬
se ex eodẽ temꝑe se nou̾it anathatis oppro¬
brio ꝯdẽpnatũ atq a ꝑticipatione corpis
⁊ sanginis xͥ alienũ ex quo illum ꝯstat
exetrabile xp̃o perpetrasse flagicium. Qd̃
hunc ordinẽ munerũ fu̾it datione lu¬
cratus ⁊ suscepto honoris gradu pͥuet᷑
sui amissione młctentur. Si u̾o laiti: ꝑ¬

Expanded text:
ter exstat mucrone succisum, nos quoque huic vulneri canceroso quod superest adhuc tate quodlibet praemium detectus fuerit obtulisse, ex eodem tempore se noverit anathematis opprobrio condemnatum, atque a participatione Chris sanguinis alienum, ex quo illum constat exsecrabile Christo perpetrasse flagitium. Quodhunc ordinem munerum fuerit datione lucratus, et suscepti honoris gradu privetus amissione multentur, si vero laici,
Abbreviated transcription (Latin):
satorem aut defensorẽ uel q̃mlibet qui
subiectus est regule ꝓ turpissimi sui lu¬
cri emodo. Is cui hoc attemptari ꝓba¬
tũ fu̾it ꝓprii gradus periculo subiacebit
⁊ qui ordinatus est nichil ex hac ordĩa¬
tione uł ꝓratione q̃ est per negotiatio¬
nem fc̃a: ꝓficiat. s sic alienus a dignita¬
te uel sollicitudine qͣm pecuniis acqͥsi¬
uit. Si qͥs u̾o medrator tam turpib ⁊

Expanded text:
satorem, aut defensorem vel quemlibet ex his qui subjectus est regulae pro sui turpissimi lucri commodo: is cui hoc probatum fuerit, proprii gradus periculo subjacebit, et qui ordinatus est nihil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiationem facta perficiat; sed sit alienus a dignitate vel sollicitudine quam pecuniis acquisivit. Si quis vero mediator tam turpibus et
Abbreviated transcription (Latin):
obseruanda sunt si uxor ⁊sensum
adhibere uolu̾it. cet̾m sñ eius ꝯsen¬
su nec c̃a or̃onis ꝯtinencia serua¬
ri debet. Tnde aug̾. in libro de adul¬
terinis ruigiis. s¬
Postolus nec ad ti¬
nisi ex ꝯsensu uoluit cõui pos¬
ges carnali inuitẽ fraudari debito.
uolo. nolo iam uxorem. ñ pot̃ no¬
lente uxore. qd̃ eĩ tu ius illa ñ nult
nunqͥd per ꝯtinenciam tuam debet
illa fieri forncaria. Si alii nupse¬
rit te uiuo adult̾a erit ñ uult tali
scĩficatione perfecta deus tibi ñ cõ¬
putabit si ñ qd̃ tibitum est exigis
s reddis qd̃ delrtur uxori. Itẽ ale

Expanded text:
servanda sunt, si uxor consensum adhibere voluerit; ceterum sine ejus consensu nec causa orationis continentia servari debet. Unde Augustinus in lib. I, de adulterinis conjugiis, postolus nec ad tenisi ex consensu voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. olo, nolo jam uxorem: Non potes. Quid, si tu vis, et illa non vult? numquid per continentiam tuam debet illa fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod debet exigis, sed reddis quod debetur uxori. Time
Abbreviated transcription (Latin):
uefc̃m anxie q̃sisse monachũ fieri
⁊ a tua uxore minis ⁊ t̾roribz cam
occidendi ad hoc liũam extorsisse et
sic te monachicam uestem sñ abe
sumpsisse. ⁊ monasteriũ petiisse pꝰt¬
ea u̾o cum sanus es fẽs ees tue uxo
remeasse ⁊ post multos dies quoꝵ¬

Expanded text:
um, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxorremeasse et post multos dies quo
Abbreviated transcription (Latin):
centem. Tradidi huiusmodi hominẽ¬
sathane in interitum carnus ut sp̃c
saluus fiat neq illud euͣngelicum ĩpłe¬
student ut si uiderint peccantem pri¬
mo secrete ꝯueniant. post ⁊̃ ouobus
serit ⁊ post ecc̃e correctionẽ non fuerit¬
emendatus de ecc̃a expulsum uelut gẽ¬
tilem habeant ac publicanũ ⁊ dum
pargunt uniu̾se eccłie moliuntiur
interitum. Que ista bonitas. qute ista
miscd̃ia est uni parcere ⁊ om̃s indis¬
trimen adducere. Polluitur enim ex
uno prcore populus sicut ex una oue¬
morbida uniu̾sus grex inficitur. Sic
⁊̃ uno uel fornicante uł aliud qd̃cũq
scelus cõmittente plebs uniu̾sa pol¬

Expanded text:
centem: Tradidi hujusmodi hominem in interitum carnis; ut spiritus salvus fiat . Neque illud evangelicum student, ut si viderint peccantem primo secrete conveniant; post etiam duobus serit, et post Ecclesiae correptioneemendatus, de ecclesia expulsum velut gentilem habeant ac publicanum; et dum uni parcunt, universae ecclesiae moliuntur interitum. Quae ista bonitas, quae ista misericordia, uni parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno pecmorbida grex universus inficitur, sic etiam uno vel fornicante, vel aliud quodcunque sceleris committente, plebs universa pol
Abbreviated transcription (Latin):
te ira super omnem populum uenit.
hoc qũo accidit quando sacerdotes qui
ppło presunt erga delinqñtes beniuo
li uideri uolunt et uerentes peccanti¬
ñ linguas ne forte de eis male loquã¬
tur ⁊ sac̾dotalis seuerttatis ĩmemoreᷤᷤ
nolunt complere qd̃ scriptum est. n
Peccantem coram omnib argue ut
ceceri metum habeant. et iterum. An¬
ferte malum de uobismet ip̃is nec
zelo dei succensi imitantur apłm di¬

Expanded text:
te ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nPeccantem coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant; et iterum: Auferte malum ex vobis ipsis. Nec zelo Dei succensi imitantur Ap
Abbreviated transcription (Latin):
suma dulcedine caritatis amplectendo a.
illiꝰ ciuitatis ep̃o .y. illius ecc̃e p̾sul. perpe¬
chia ur̃a instructus ⁊ deconsus ꝑuitatẽ
nr̃am rogauit qͣtirius illi ꝯmendaticraᷤ
lr̃as scriberemus quib ur̃e celsitudini
ꝯm̃datus sub tuitione ur̃i regiminis de
dedimus per qͣs ⁊ ip̃i ꝯcedimus ut sub
ur̃o magistio diuine seruituti ĩsistens
sue deseruiat utilitati ⁊ nob̃ ln̾am tri¬
biumus. ut si dignũ cũ iudicau̾itis ad
sacros ordinu̾s ꝓmoueatis. rm̃datum gͦ
eũ cure ur̃e suscipite ⁊ nr̃is ex ꝑtib ab¬
solutũ in ur̃arũ ouiũ nu̾o custodite.
Quas lr̃as ut uigore u̾itatis firmate
indubitant a nobis suscipiant᷑ litteris
grecis ut canonica docet auictas confir

Expanded text:
summa dulcedine caritatis amplectendo A., illius civitatis episcopo, Y., illius ecclesiae praesul, perpechia instructus ac detonsus, parvitatem nostram rogavit, quatenus illi commendatitias litteras conscriberemus, quibus vestrae celsitudini commendatus, sub tuitione vestri regiminis degdedimus: per quas et ipsi concedimus, ut sub vestro magisterio divinae servituti insistens, suae deserviat utilitati, et vobis licentiam tribuimus, ut si dmoveatis. Commendatum ergo eum curae vestrae suscipite, et nostris ex partibus absolutum in vestrarum ovium numero custodite. Quas litteras, ut vigore veritatis firmatae indubitanter a vobis suscipiantur, litteris Graecis, ut canonica docet auctoritas, confir
Abbreviated transcription (Latin):
in quo om̃s peccau̾nt spũali supplicio
puniamus. Etenĩ clasuani filius et si
ubi ꝑticeps ip̃e ñ suit ad cũ ñ ꝑtin̾e qͥs
ambigit. Quid dicam de riuge: Qiͥd de
tot aĩab untũse familie. uñ si una a¬
nima per istã scũitatẽ qͣ tota domus ista
anathatirata ẽ. sñ bap̃mate de corꝑe exe¬
undo perierit: ĩnum̾abiliũ mors corpoꝵ
si de ecc̃a hoies innocentes uiolent̾ abst̃
rõnem. utinã ⁊ nobis rescribendo presteᷤᷤ

Expanded text:
inale peccatum, spirituali supplicio puniamus. Etenim Classiciani filius, etsi ubi particeps ipse non fuit, ad eum non pertinere quis ambigit? Quid dicam de conjuge? quid de tot animabus in universa familia? unde si una anima per istam severitatem qua tanathemata est, sine baptismate de corpore exeundo perierit, innumerabilium mors corporum, si de ecclesia homines innocentes uiolenter abstrrationem, utinam et nobis rescribendo praestes,
Abbreviated transcription (Latin):
uales muenire hec au̾t dixi si filius nr̃¬
⁊̃ classianus aliqͥd admisit. qd̃ tibi an¬
athemate plectendũ iustissime uideret᷑.
¶Et ergo ex hac auctoritate euidentis¬
sime monstratur illicite excõicatur quiᷤ
ꝑ pc̃o alt̾ius nec aliqͣ rõne nitũtur qui
pro pcc̃o unius in totã familiã suĩam
ferũt crcõicationis. Illicita aũt excõica¬
tio notatũ ñ ledit s excõrcante. Wñ gͥg̾.
scribit magno ep̃o medyolanensi. Illice¬

Expanded text:
aleas invenire? Haec autem dixi, etiamsi filius noster Classicianus aliquid admisit, quod tibi anathemate plectendum justissime videretur. II. Pars. Gratian. Ut ergo ex hac auctoritate evidentissime monstratur, illicite excommunicatur quis pro peccato alterius, neque aliqua ratione nituntur qui pro peccato unius in totam familiam sententiam ferunt excommunicationis. Illicita autem excommunicatio notatum non laedit, sed excommunicantem. Unde Gregorius scribit Magno, Mediolanensi Epi
Abbreviated transcription (Latin):
certis rõnib uł scͥpturarũ testĩonus
exploratam nos docere dign̾is quomͦ
recte anathatizatur ꝓ pcc̃o pr̃is filius
aut ꝓ mariti uxor. aut ꝓ dñi seruus
res dei cũ suis om̃ib qui eiusdẽ impie¬
tatis ꝑticipes funt pariter int̾fectoi. ẽ ũc
ritualis aũt pena qͣ fit qd̃ scͥptum est.
Qdcũq ligauerit sr̃ tram erit ligatu
spondeam ñ inuenio. Nunqͣm facere
hoc ausus sũ de quoꝵdam facinorib

Expanded text:
certis rationibus uel scripturarum testimoniis exploratam, nos quoque docere digneris, quo modo recte anathemetur pro patris peccato filius aut pro mariti uxor aut pro domini seruus res dei cum suis omnibus, qui eiusdem impietatis participes non fuerunt, pariter interfectos. tunc ritalis autem poena, qua fit, quod scriptum est: Quae ligaueritis in terra, erunt ligata spondeam, non inuenio, numquam hoc facere ausus sum, cum de quorundam facinoribus
Abbreviated transcription (Latin):
sacro uelamine sunt tecte tñ in
ꝓposito u̾ginali semper se ꝓmise¬
sio earũ adeo tenebatur. Nam si
inter hõies solent bone fidei ⁊tractͥ
nlła rõne dissolui: qͣntomagis: sra¬
ista pollicitatio qͣm cũ deo pepigit.
solui sñ uindicta ñ debet. Nam si
apłs illas que a ꝓposito iuduitatiꝰ
discesserunt dixerat hr̃e dãpnatio¬
nem. qr p̾mam fidẽ irritam fecer̃t

Expanded text:
sacro velamine sunt tectae, tamen in proposito virginali semper vivesio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit. Nam si Apostolus illas, quae a proposito viduitatis discesserunt, dixerat habere damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u ñ corpore uidit ⁊ audiuit sic̃ ip̃e
dicit statim inqͥt fui in sp̃u ⁊ paulus nõ
audet se dr̃e ratum in corpore. Omib ita¬
q publice annũciandũ est qd̃ qui talia
ram aut in melius aut indet̾uis ĩmuta¬
ri aut tͣnsformari in aliam sp̃ẽm uł ĩ a
liam siłitudinẽ nͥ ab ip̃o creatore qui oĩa
fecit ⁊ per quẽ oĩa fc̃a sunt ꝓculdubio ĩ¬
niuntur qui int̾no liuore ꝑmoti: ĩper¬
niciem suoꝵ iimicoꝵ altare sacris uesti¬
b exiuint. aut lugubri ueste accingunt.¬

Expanded text:
n in corpore vidit et audivit, sicut ipse dixit: Statim, inquit, fui in spiritu ; et Paulus non audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quia talia ram in melius aut in deterius immutari aut transformari, aut in aliam speciem vel similitudinem nisi ab ipso Creatore qui omnia fecerat et per quem omnia facta sunt, procul dubio inniuntur, qui interno livore permoti, in perniciem suorum inimicorum altare sacris vestibus exuunt et lugubri veste accingun
Abbreviated transcription (Latin):
studeant ut ꝑutiosã ⁊ a zabulo in¬
uentã sortilegam ⁊ magicã artem ex
prochiis suis penitus eradicent. Et si
aliquem uirũ aut mulierẽ huiꝰ scełis
sectatorem ĩueniunt turpiter dehones¬
tatũ: de ꝓrochiis suis deiciant. Ait enim
apłs hereticũ hoĩem post pͥmam ⁊ ẜam
correctionẽ de uita. sciens qr subu̾sus ẽ.
qui eiusmodi est. Subu̾si sunt ⁊ a dyabo
lo captiui tenentur: qͥ relicto creatore
suo dẏaboli suffragia q̃runt. ⁊ ideo a
rodiade ⁊ innu̾a młtitudine młierum
equitare suꝑ qͣsdam bestias ⁊ multa ter¬
rarũ spacia in tempeste noctis silentio
ptͣnsite eiusq iussionib obedire ueld̃
dñe ⁊ certis noctib ad eius seruicium
euocari. s utinam hee sole ĩ perfidia:
sua ꝑissent. ⁊ ñ młtos secũ ad infideli¬
tatis int̾itum pertraxissent. nam ⁊ in¬
nũa multitudine hac falsa opĩone de¬
cepta hec u̾a eẽ credunt ⁊ credendo a rec¬
ta fide deuiant ⁊errore paganoꝵ ĩuol¬

Expanded text:
studeant, ut pernitiosam et a Zabulo inventam, sortilegam et magicam artem ex parochiis suis penitus eradicent. Et si aliquem virum aut mulierem huiusmodi sceleris sectatorem inveniunt, turpiter dehonestatum de parochiis suis eiiciant. Ait enim apostolus: Hereticum hominem post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui hulo captivi tenentur qui relicto creatore suo diaboli suffragia quaerunt, et ideo a rodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias et multa terrarum spatia intempeste noctis silentio pertransire, eius iussionibus obedire velut domine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum invol
Abbreviated transcription (Latin):
mentem cuiꝰq młieris ceꝑit ⁊ hanc ꝑ
infidelitatẽ sibi subiugauerit illico tͣns¬
format se in diu̾sar ꝑsonarũ sp̃es at¬
q siłitudines ⁊ mentẽ qͣm captiuam
tenet in sompnis deludens modo leta
modo tristia. modo incognitas ꝑsonaᷤᷤ
ostendens: per deuia queq deducit. Et
cũ solus sp̃c hoc patitur infidelis hoc
ñ in aĩo s incorpe euenire opinatur.

Expanded text:
mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per quedam devia deducit et cum solus spiritus hoc patitur infidelis, hoc non in animo, sed in corpore evenire opinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tium tradiderũt ⁊ ĩ ecca cepit can̾e ⁊ leg̾e.
nec uxorẽ duc̾e nec monasteriũ desere̾ po¬
terit. s si discesserit reducatur si tonsu¬
ram dimiserit. rursus tondeat᷑. Si uico¬
rem usurpau̾it dimitte ꝯpellatur. Ex¬
penitenciali theodori De eodem¬
Atans ꝓ infante pot dari monast̾io ꝙͣ¬
uis aliter uocatus sit tñ meliꝰ est uotum
solu̾e. ¶ Similit̾ ⁊ pecora eqͣli p̾cio si ncc̃e
ẽ: sunt redimenda. ¶ Ex hiis auctoritan

Expanded text:
rium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit; sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. Poenitentiali Theodori. « Infans pro infante potest dari in monasterio, quamvis alter vocatus sit. Tamen melius est votum solvere. Similiter et pecora aequali pretio si necesse est sunt redimenda. » II
Abbreviated transcription (Latin):
in eadẽ die ab oĩb fidelib exceptis hii
quib ꝓ grauib cͥminib inhibitũ ẽ.
ꝑcipienda sit: eccastitus usus demon¬
strat. cũ ⁊̃ penitentes eadem die ad
ꝑcipienda corꝑis ⁊ sanguinis dñici
sacramenta reconcilient. Item ex¬
qui a cõtone sacram̃ti ꝓ luxuria se

Expanded text:
in eadem die ab omnibus fidelibus exceptis iis, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est percipienda sit, ecclesiasticus usus demonstrat, quum etiam poenitentes eadem die ad percipienda corporis et sanguinis dominici sacramenta reconcilientur. qui a communione sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tue de donato ⁊ fr̃e euis ⁊ qͥd iende¬
endis in xp̃o seruimus nicħ mͥ aliud
melius si fc̃ĩ fu̾int det̾iores. Et enĩ ip
sis facilius iapsus ⁊ ordimi clicoꝵ fit in¬
dignissima iniuria: si desertores mon¬
asterioꝵ ad miliciã cłicat᷑ eligãt᷑ cũ ex
hiis qͥ in mõast̾io ꝑmanẽt ñ nisi ꝓba
tores at meliores ĩ cłm assumere sole¬
amus ñ forte sicut uulgares dicũt ma¬
bonus symphoniacus ẽ ita idem ipui
uulgares de nob̃ iocabuntur dñtes. ma¬
lus monachus bonus cl̾icus ẽ. nimuis
dolendus ẽ. si ad tam ruinosã suꝑbiã
monachos subrigimus ⁊ tam graui
rũ numero sumus. cũ aliq̃n ⁊ bonus
monachus uix bonũ clicũ faciat. si
ad sit ei sufficiens ꝯtinencia ⁊ tñ desit
instructio nccia aut ꝑsone regłaris ĩ¬
tegritas. S de istis credo qd̾ arbitrata si
bitudo qd̾ nr̃a uolũtate ut suis pociuꝰ
aregionalib utiles ẽent si de monast̾ĩ¬
o recessissent. s fłm ẽ. sponte abierũt

Expanded text:
ae de Donato et fratre eius et, quid respondeendis in Christo seruimus, nihil mihi aliud melius, si facti fuerint deteriores. et ipsis enim facilis lapsus et ordini clericorum fit indignissima iniuria, si desertores monasteriorum ad militiam clericatus eliguntur, cum ex his, qui in monasterio permanent, non tatiores atque meliores in clerum assumere soleamus, nisi forte sicut vulgares dicunt mabonus symphoniacus est, ita idem ipsi vulgares de nobis jocabuntur dicentes: Malus monachus, bonus clericus est. Nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos subrigimus surrigamus,orum numero sumus, cum aliquando etiam bonus monachus vix bonum clericum faciat; si adsit ei sufficiens continentia, et tamen desit instructio necessaria, aut personae regularis integritas. Sed de istis credo quod arbitrata sit beatitudo tua, nostra voluntate, ut suis potius corregionalibus utiles essent de monasterio recessisse; sed falsum est. Sponte abierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝯsensu albatis sui sũt ordinati le-¬
gittime potestatẽ suã exeqͥ ualẽt. Illd
u̾o gregorii nemo pot̃ obsequiis eccͣa¬
sticis desernire. ⁊ c̃. de illis intlłigendũ
ẽ qui in nũo cardinaliũ uel ep̃oꝵ or
dinati monasterii sui dispensationẽ

Expanded text:
u sui abbatis sunt ordinati, legitime potestatem suam exsequi valent. Illud vero Gregorii: Nemo potest obsequiis ecclesiasticis deservire, etc., de illis intelligendum est, qui, in numero cardinalium vel episcoporum ordinati, monasterii sui dis
Abbreviated transcription (Latin):
laret: falsas u̾o excusatõnes admitt̾et.
Si quis aũt ab accusatione citra abo¬
litionem destit̾it punitur abolitio pͥ¬
uatim a p̾sidib postulari: ac ĩpecrari
solet. Item ⁊̃ ꝓ tbunali ñ de plano. nͨ
p̾ses hanc cognitõem alt̾i demandare
potest. Si plura cͥmina idem eidem in
Alioqͥn ꝓut qͥd emiserit eiꝰ nõie senatꝰ¬
ꝯsulti penam pacietur. ⁊ infra .t. eodem.
Destitisse eũ accipimus qui totũ ani¬
mum agendi deposuit. Non qui distu¬
lit accusatõem s qui permissu imꝑa¬
toris ab accusatione cesticit ĩpunitus
est. ¶Abolitio aũt penã remittit. ĩfa¬
miam ñ tollit. U nde ĩꝑatores ualẽ¬

Expanded text:
laret, falsas vero rei excusationes admitteret. § 7. Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet; item pro tribunali, non de plano, nec praeses hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem inalioqui, prout quid admiserit, ejus nomine senatusconsulti poenam patietur. Et titulo eodem: Destitisse eum accipimus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem, sed qui permissu imperatoris ab accusatione destitit, impunitus est. § 8. Abolitio enim poenam remittit, infamiam non tollit. Unde Imppp. Valen
Abbreviated transcription (Latin):
ditur eo modo eam rectissime dimit¬
ti: si uiro suo dicat ñ ero uxor tua. nͥ
mͥ de latrocinio diuicias ꝯgreges. aut
nͥ solita lenocinia quib nr̃am dom̃
aliud uł facinorosũ aut flagitiosũ
in uiro nou̾at: quo delectata uel li
eĩ ille cui uxor ħ dixit: si u̾aciter eg̾it

Expanded text:
dunt eo modo illam rectissime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum aliud vel facinorosum vel flagitiosum in viro noverat, quo delectata vel libenim ille, cui uxor haec dicit, si veraciter egit
Abbreviated transcription (Latin):
cos qͥ donũ dei em̾e nitũtur dãpnat.
Item. In templo uendentes sũt qͥ hoc
largiuntur. Iusticiam eĩ uend̾e est hãc
ꝓ premii acceptione seruare. Ementes
debitam fac̾e ⁊tempnũt: dato patͦnis
p̾cio emitur pcc̃m. Itẽ beda

Expanded text:
 donum emere nituntur, dampnat. Item: In templo vendentes sunt, qui holargiuntur; iusticiam autem vendere est hanc pro premii accepcione servare. Ementes debitam facere contempnunt, dato patronis precio emunt peccatum. Item pra
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es qd̾ ẽẽnt aliqui ep̃i ⁊ abbates qͥ
decimas ñ sin̾ent dari ad eccͣam. ubi
bates de agris ⁊ uineis q̃ ad suũ ⁊ fra¬
raptirantur. ⁊ uͥ per totum anni cir¬
culũ missas audiunt. Itẽ paschał¬
.iiͦ. De ꝓpͥis laborib monachi et ca¬
nonici detimas minime solu̾e cogat᷑

Expanded text:
res, quod essent aliqui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dari ad ecclesiam, ubates de agris et vineis, quae ad suum vel fraeorum baptizantur, et ubi per totum anni circulum missas audiunt. C. XLVII. De propriis laboribus monachi et canonici decimas minime solvere coga
Abbreviated transcription (Latin):
dam dicimentur nulla ratione ra¬
bum stabit in ore duoꝵ uł triũ tes¬
tium. Item cũ ylerdensi ꝯcilio dicat᷑¬
omĩs ꝯtrou̾sia que de ecͣcasticis reb
fit: ẜm diuinã legẽ sub duob uel
trib testib t̾minetur. dño dicente
Non unus stet ⁊t aliũ: s in ore du¬
orũ uel tͥum testiũ stet om̃e uetbũ

Expanded text:
dam dirimuntur, nulla ratione rabum stabit in ore duorum vel trium testium; item quum in Herdensi concilio, ctroversia, quae de ecclesiasticis rebus fit, secundum divinam legem sub duobus vel tribus testibus terminetur, Domino dicente: Non unus stet contra alium , sed in ore duorum vel trium testium stet omne verbum: »
Abbreviated transcription (Latin):
cere ⁊ adħere alteri pretendentẽ ⁊san¬
guinitatis occ̃onem. uñ apłica ane¬
toritate interdicendo mandamus tͥ:
ut hanc qͣm nunc hes uxorẽ: nlłatenꝰ
p̾sumas dimitt̾e. uł aliam duc̃e doñ
apud coep̃oꝵ religiosoꝵ ꝯciliũ causã
bis sicut maritus suã ꝯiugem debet

Expanded text:
erere alteri, praetendentem consanguinitatis occasionem. Unde apostolica auctoritate interdicendo mandamus tibi, ut hanc, quam nunc habes uxorem, nullatenus praesumas dimittere, vel aliam ducere, donec episcoporum religiosorum concilium causam is, sicut per rectum maritus suam debet
Abbreviated transcription (Latin):
cupidi. ñ hẽo pc̃cm si suũ ab illis abs¬
tulero ⁊ pauꝑib dedero. Uñ cĩ illi nil bo¬
ni agunt mercedẽ hr̃e pot̾o. S h̾modi¬
cogitatio ei dyabolica calliditate sug-¬
gerit᷑. Nam si totũ tribuat pmꝑib ⁊
qd̾ abstulerit: addit pocius pc̃cm ꝙͣ mĩ
saluatur. si eos quoꝵ fuit inuenire nõ

Expanded text:
cupidi; non habebo peccatum, si suum illis abstulero, et pauperibus dedero. Unde enim illi nihil boni agunt, mercedem habere potero, si egocogitatio ex diaboli calliditate suggeritur. Nam etiam si totum tribuat pauperibus, quod abstulerit, addit potius peccata quam salvatur. Si eos, quorum fuit, invenire non
Abbreviated transcription (Latin):
tantus ille ac talis moyses ñ ꝑmittit᷑
iudicio suo de eligendo ppłi pͥncipe ł de
ꝯstituendo succesore. quis erit qͥ audeat
uł ex plebe que sepe cl amorib ad gr̃am
aut precio fortasse excita mou̾i solet. uł
ex ip̃is ⁊ sac̾dotib quis erit qͥ se ydoneũ
ad hoc iudicet nͥ hoc si cui oranti ⁊ pe¬
tenti a dño reueletur: Sic̃ ⁊ d̾s dicit
ad moysen. ad sume ad temet ip̃m ihe¬
sũ filium naue hõiem qͥ h̃t sp̃m dei
in semet ip̃o. ⁊ ĩpones manus tuas sr̃
eum. ⁊ statuas eũ corã eleazaro sacer¬

Expanded text:
tantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat, vel ex plebe, quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad pretium fortasse excitatis moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spiritum Dei in semetipso, et impones manus tuas super eum, et statues eum coram Eleazaro sacer
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. demonstrat. pars comesta:
ambulans adhuc sr̃ terram. pars in
altari: usq ad finẽ misse remanens
corpus in sepulcto. qr usq ad finẽ scl̃i
corpora sc̃oꝵ in sepulchris erunt. Itẽ

Expanded text:
 resurrexit, demonstrat; pars comesta, corpus ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem misscorpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. » Item
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ capax ẽẽ ñ potest euidenter datur
intelligi nlłi potest bap̃m pcca ĩputari
siue sit adultus sine ĩpubes nͥ rõnis sit
capax. uñ ⁊̃ debrutis aĩalib eadem rõ
ab augustino in eodẽ libro redditur qͣ¬

Expanded text:
potest, evidenter datur intelligi, nulli post baptismum peccata imputari, sive sit adultus sive impubes, nisi rationis sit capax. Unde etiam de brutis animalibus eadem ratio ab Augustino in eodem lib. c. 3, redditur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ea q̃ ilł percurbantib fiint ulłi ĩpu¬
tantur ad penã. S obicitur de lamech qͥ
cũ cecꝰ ẽẽt caym ĩt̾fecit nec eũ excusauit
cecitatis infirmitas. uñ dictum est. Sep¬
tuplũ ultio dabitur de caym. de lamech
u̾o septuagies seꝑties. Sed cecitas igno
q̃ ĩputantur. q̃dã uero q̃ minime. Cetꝰ
namq si debitũ sue uxoris secredens re¬
ddere alienã polluit: non ẽ. reus adułt̾ii.
Si aũt ludo uł excitatõe uiriũ uł uena¬
tione iaculum nuttens aliquẽ ꝑimat
micidii reus hẽtur. Mens u̾o aliena¬
ta furore cũ sui compos ñ sit eoꝵ que
admittit reatũ ñ ꝯtrahit qr faculta¬
tẽ delib̾andi ñ habuit. uñ pupillo et
furioso hõi in maleficiis subuenitur.

Expanded text:
e illis perturbantibus fiunt, nulli imputantur ad poenam. § 2. Sed objicitur de Lamech, qui, quum caecus esset, Cain interfecit, nec eum excuvavit caecitatis infimitas. Unde dictum est: Septuplum ultio dabitur de Cain; de Lamech vero septuagies septies. Sed caecitas igno imputantur, quaedam vero minime. Caecus namque, si debitum suae uxori se credens reddere alienam polluit, non est reus adulterii. Si autem ludo, vel exercitatione virium, vel venatione jaculum mittens aliquem perimat, micidii reus habetur. Mens vero alienata furore, quum sui compos non sit, eorum, quae admittit, reatum non contrahit, quia facultatem deliberandi non habuit. Unde pupillo et furio
Abbreviated transcription (Latin):
puta furiosus ⁊ ĩpubes qͥ doli capax ñ
est. nãq hii pati iniuriã solent: nõ fa¬
cere. Cum eĩ iniuria ex affectu mentis
ꝯsistat ꝯseq̃ns erit dr̃e. hos siue pulsẽt
siue ꝯuicium dicant: iniuriã fecisse ñ
uideri. Itaq pati quis iniuriã ⁊ si non
senciat potest fac̾e nemo u̾o nͥ qͥ scit se
iniuriã fac̾e: ⁊̃ si nesciat cui faciat
Quare si qͥs per iocũ aliũ ꝓcuciat aut
du certat: iniuriarũ ñ tenetur. Si quis
hõiem lib̃um occid̾rt dũ putat seruum
suũ in ea cã ẽ: ne iniuriarũ teneatur.
¶Et itaq ex p̾missis apparet siie ex
langor nature qui carnis ꝯcupĩa appel-¬
latur q̃ uerius anime infirmitas dici
potest. s ideo carnis infirmitas dr̃ qr ac¬
cidit aĩe ex eiuncte carnuis corruptõne
Porro alia ẽ. infirmitas q̃ propͥe crͣmns
dr̃ qua elem̃toꝵ seu humoꝵ ꝯcordia tͣ¬
bata caro ip̃a afficitur ⁊ tandẽ ip̃a dissol¬
uitur. Siłr animi ĩfirmi ĩfirmitas du¬

Expanded text:
puta furiosus et inpubes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri. Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. Si quis hominem liberum ceciderit, dum putat seruum suum, in ea causa est, ne iniuriarum teneatur.ed languor naturae, qui carnis concupiscentia appellatur, quae verius animae infirmitas dici potest, sed ideo carnis infirmitas dicitur, quia accidit animae ex corruptae carnis conjunctione. Porro alia est infirmitas, quae proprie carnis dicitur, qua elementorum seu humorum concordia turbata ipsa caro afficitur, et tandem dissolvitur. § 1. Similiter animi infirmitas du
Abbreviated transcription (Latin):
aliis. Ideo ⁊̃ in iudiciis istus modi uo¬
luntarios reos ñ ex ncc̃itate ꝯpulsos
culpa ꝯstͥngit pena ꝯdempnat. Neq
si per furorẽ aliquis ĩnocentẽ ꝑimat
obuoxius morti est. qͥn ⁊ ip̃ius diuine
legis oracło. si quis ꝑ ĩpudenciam ĩ¬
tulerit necẽ accipit ĩpunitatis spem¬
⁊ refugi facultatẽ ut possit euad̾e. Hoc
gͥ de eo qd̃ ꝓpͥe malũ uidet᷑: dcm sit.

Expanded text:
ae diei . In Judiciis istiusmodi voluntarios reos non ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evadere. Hoc igitur de eo quod proprie malum videtur, dictum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec pignorentur. ⁊ perpetuo seruent᷑
in hiis reb ĩmobilib q̃ ab ĩpiali do¬
domo predc̃is locis aplicantur. In cẽce¬
uere ualet ne quid ĩmobile alienet᷑
uł distrahatur. Ea gestis hitis corã

Expanded text:
 pignorentur. Et hoc perpetuo servetur in his rebus immobilibus, quae ab imperiali domo praedictis locis applicantur. In cetevere valet, ne quid immobile alienetur vel distrahatur, ea, gestis habitis coram
Abbreviated transcription (Latin):
ctus creditor sibi reputet tam ĩ sortẽ
qͣm in usuras usq ad qͣrtam centesi
apud eũ a quo ordinatur. hĩtis absq
dispendio gestis iuret maiore parte ibi
lem publice sit notũ. ut plus offe̾nti
detur p̾cio modis oĩb ꝓ debito dando.
aliter eĩ res emptori ñ ꝯceditur ⁊ hoc
inscribatur nicħ ẽẽ fcm̃ in ea re ad
dãpnũ diuine domꝰ. Emptore non ĩ¬
uento: res extimata districte credito¬
ri detur insolutu addita in precio de¬

Expanded text:
ctus creditor sibi reputet tam in sortem quam in usuras usque ad quartam centesimapud cum, a quo ordinatur, habitis absque dispendio gestis juret, majore parte ibidlem esse publice notum sit, ut plus offerenti detur, pretio modis omnibus pro debito dando. Aliter enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse factum in ea re ad damnum divinae domus. Emtore vero non invento, res aestimata districte creditori detur in solutum, addita in pretio u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtis ibidẽ seruienciũ. Sit tñ ea res n¬
mediocris int̾ cet̾as inspecta eiꝰ qͣlitate
⁊ qͣntitate ⁊ hone. Et is creditor hic ĩ¬
telligatur: qui qd̃ credidit ꝓbat in
itilitates religiose domus ꝓcessisse.
Sit̃ aũt alienatio rerũ eccasticarũ
uit̾dicit᷑ ita ꝓhibet᷑ neqͣ st̾ilis ei decur
Le alienatur gestis ut sup̃ ⁊ficiendis.
uł equali si res publica hoc exposcit pͣ
gmatica forma super hoc ꝓcedente. ¶t
referuntur. Perpetua quoz emphyte¬
osis in hiis feb permittitur si res ĩ eoꝵ
geritur presencia quib hoc assignatur
lege iurantib hiis quoꝵ int̾est ex eo cõ¬
tractu nich ad lesionẽ diuine domꝰ effi¬
ci solito redditu ip̃ius rei q̃ fuit cum di¬
uino uiri dedicaretur ⁊ ñ in minuen¬
do. nͥ in sextã partem aut si ob cladem
diminuta fu̾it: tũc ꝯstante nũc pensi¬
one in emphiteosĩ decur. Qd̃ si res p̾ci¬
osa quidẽ est parũ tñ aut nich prestet
pensionis res subtilit̾ extimanda ẽ. uc¬

Expanded text:
s ibidem servientium. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras, inspecta ipsius qualitate, et quantitate, et onere. Et is creditor hic intelligatur, qui quod credidit probat in utilitatem divinae domus processisse. § 2. Sicut autem alienatio rerum ecclesiae interdicitur, ita prohibetur, ne qua sterilis ei detur le alienatur gestis ut supra conficiendis, liori vel aequali, si respublica hoc exposcit, et pragmatica forma super hoc praecedente. . Perpetua quoque emphyteusis in his permittitur rebus, si res in eorum geratur praesentia, quibus hoc adsignatur lege, jurantibus his quorum interest, ex eo contractu nihil ad laesionem divinae domus effici, solito reditu ipsius rei, qui fuit, quum divino juri dedicaretur, non minuendo nisi in sextam partem, aut si ob cladem deminuta fuerit, tunc pro constante nunc pensione in emphyteusim detur. Quod si res pretiosa quidem est, parum tamen aut nihil praestat pensionum, res subtilit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc elegerit ineat yconomus atq cõ¬
scribat per que ⁊ tempus int qd̃ hoc
qd̃ p̾stari placu̾it statuatur ⁊ mani¬
festũ sit qd̃ quisq acceꝑit ad inuicẽ
huiꝰ bñficii gr̃a p̾stando quidẽ eccͣasti¬
ti p̾dii ꝓ temꝑe ususfructũ post sta¬
tutũ aũt tempus ⁊ placitũ. ip̃oꝵ red¬
dituũ ꝓpͥetate ad ius ⁊ dñium eccͣa-¬
ꝯuen̾it. Is qui possõnem ecc̃asticam
⁊ cet̾oꝵ reddituũ usũfructũ hñdi gr̃a¬
qͣm alt̾ius tante qͣnͣtitatis qͣnte acce¬
perit redditus: tũ ipoꝵ p̾dioꝵ dñio et
reb ĩ mobłib eoꝵq colonis ⁊ manci¬
piis ecc̃e derelinqͣt. Nisi eĩ hac ⁊ditõe
pacta inita fu̾int ea quo dec̃nimus

Expanded text:
hoc elegerit ineat oeconomus atque conscribat, per quae et tempus, intra quod hoc praestari placuerit, statuatur et manifestum sit, quid quacumque acceperit ad vicem huius beneficii gratia, praestando quidem ecclesiastici praedii pro tempore usu fructu, post statutum autem tempus et placitum temporum redituum proprietate ad ius et dominium ecclesconvenerit, is, qui possessionem ecclesiasticam et certorum redituum usum fructum habendi gre quantitatis, quantae acceperat reditus, cum ipso praediorum dominio et rebus immobilibus eorumque colonis et mancipiis ecclesiae derelinquat. Nisi enim hac condicione pacta inita fuerint, ea quoque decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
pensio minuat᷑ in t̾ciã ꝑtem ab ea q̃¬
exstantib adhuc hĩtatõib colligeba¬
tur aut pͥus eo reedificante ex additis
illic per estĩatõem pensionis medietas
det᷑ religiose domui. Qui u̾o res iam¬
siã pͥore casu abucio empliytcoris pͥstauda ÷ pensiõ¬

Expanded text:
pensio diminuatur in tertiam partem ab ea, quae stantibus adhuc aedificiis colligebatur, aut, prius eo reaedificante, ex additis illis per aestimationem pensionibus medietas detur religiosae domui. Nam priore casu ab initio emphyteusis praestanda est pensio
Abbreviated transcription (Latin):
dictas ñ gratuito alienatõis titulo
citͣ formã legis accipit: rem quidẽ cũ
oĩ incremento medii temꝑis restituat
statim soluat: qd̃ soluturus ẽẽt. si iu
das actões eẽ: hmodi acceptori. Itẽ¬
ecc̃e ꝓspexerit expedire ut cuiqͣm desi¬
deranti certarũ possessionũ atq pre¬

Expanded text:
dictas non gratuito alienationis titulo citra formam legis accepit rem quidem cum omni incremento medii temporis restituat: statim solvat quod soluturus esset uesse actiones hujusmodi acceptori. Iecclesiae prospexerit expedire, ut desideranti cuiquam certarum possessionum atque prae
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ est ut ab extͣneis iudicentur:
qui cõꝓiunciales ⁊ a se electos debent
ca firmanius auctoritate ⁊ ꝑeg̾na
iudicia submouemus. uñ ⁊ dñs mẽ¬
tionem faciens de loth: ꝑ moysen lo¬
quitur dicens. Ingressus es quidẽ ĩ¬
quit ut aduena. nunqͥd ut iudices:¬

Expanded text:
dignum est, ut ab exteris judicentur, qui comprovinciales et a se electos debent ca firmamus auctoritate, et peregrina judicia submovemus. Unde et Dominus mentionem faciens Lot, per Moysem loquitur dicens: Ingressus es quidem, inquiunt, ut advena, nunquid ut judices
Abbreviated transcription (Latin):
renoca quẽ irreligiosissime rapuisti
oblatio u̾o domus tue a cłicis ne susci
tñ legittime ꝯponat qd̃ iniq fecit. It
licissimo sereno ⁊ tymotheo ep̃is. Ab e

Expanded text:
revoca, quem ut irreligiosissimus rapuisti. Oblatio vero domus tuae a clericis ne susciptamen legitime componat quod inique fecerit. Item licissimo, Sereno et Timotheo Episcopis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Qui ⁊̃ in p̾cipiciũ suos m̾gunt
auditores qͥb ñ salutaria que corrigãt
s q̃ illos delectant erronea p̾dicant de qͥb
apte subditur. hii sunt fontes sñ aqua ⁊
nebule turbinib exagitate. quib caligo

Expanded text:
uid, nisi in praecipitium suos mergunt auditores, quibus non salutaria, quae corrigant, sed quae illos delectent erronea praedicant? De quibus bene subditur: Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ se inclinau̾it. sicut qn digito
scribebat in t̾ra ⁊ de montib freq̃nter
descend̾et. in quos ascendebat ut uł ꝑ¬
respicere ⁊ libere poss doc̃e. inclinatio
gͥ uł descensio hũilitatẽ sigͥficat qͣ sp̃u¬
ales ñ nunꝙͣ carnalib ꝯdescendũt. ⁊

Expanded text:
tor noster se inclinaverit, sicut quando digito scribebat in terra; et de montibus frequenter descenderit, in quos ascendebat, vel ut perrespicere et libere posset docere. Inclinatio vel descensio humilitatem significat, qua spirituales nonnunquam car
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e mĩam delinq̃ntib. Cui per salo
illud moysi intlłigitur. Per moysẽ
uxorem duxit: cum quilz p̾dicator pcc̃o¬
rem sͥ copulat. ut ex ea sobolẽ bonoꝵ
oꝑum deo gign̾e ualeat. Hant copulã
dũ maria .i. subditi rep̾hendũt lepͣ pcc̃i
ĩficĩtur. uł ꝓ mariam: synagoga in¬
telligitur: que in moysen .i. inxp̃m¬

Expanded text:
cordiam delinquentibus. Cui per Salomillud Moysis intelligitur. Per Moysen uxorem duxit, quum quilibet praedicator peccatorem sibi copulat, ut ex eo sobolem bonorum operum Deo gignere valeat. Hanc copulam dum Maria, id est subditi, reprehendunt, lepra peccati inficiuntur. Vel per Mariam synagoga intelligitur, quae in Moysen, i
Abbreviated transcription (Latin):
p̾lati. per oram. subditi. Per inclinati¬
onẽ arche. casus intlłigitur prelatoꝵ.
ꝑ̾ illũ qui manũ adhibuit: intlłigũ¬
tur rep̾hendentes uł accusantes uitam
si int̾emit. Hiis ita rendetur. Uerũ¬

Expanded text:
ur, per Ozam subditi, per inclinationem arcae casus intelligitur praelatorum, per illum qui manum adhibuit, intelliguntur reprehendentes vel accusantes vitam si intereunt.
Abbreviated transcription (Latin):
e dãpnantur qͥ suoꝵ doctoꝵ uł p̾posi¬
torũ culpã ꝓdunt. Ceu cham qͥ pris
Hac eĩ aucte subditi ñ ꝓhibent᷑ ab
accusatõe. s a ꝓditione. Aliuid est enĩ
ꝓdere: aliud accusare. Prodit: qui nõ
ꝓbanda defert. Accusat: qͥ reo p̾sente
crimen iudici offert ꝓbaturus qd̾ in¬
tendit. Cham solus uidit pudenda pa¬
tris. ⁊ ideo per eũ intlłigũtur. qui cũ so¬
li sint ꝯscii tͥminũ suoꝵ p̾latoꝵ: atq
ideo accusare eos ñ possũt uitã tñ eoꝵ
infamando: aliis ridendam offerunt

Expanded text:
e damnantur qui suorum doctorum vel praepositorum culpam produnt, ceu Cham qui patrisHac enim auctoritate subditi non prohibentur ab accusatione, sed a proditione. Aliud est enim prodere, aliud accusare. Prodit qui non probanda defert: accusat qui reo praesente crimen judici offert, probaturus quod intendit. Cham solus vidit pudenda patris, et ideo per eum intelliguntur, qui, quum soli sint conscii criminum suorum praelatorum, atque ideo accusare non possunt, vitam tamen eorum infamando aliis ridendam offerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eo est obseruanda. cũ culpa senioris suo¬
exẽplo ñ trahit ad int̾itum corda iunio
attende petrũ ⁊ iudã ꝯsidera. stephanũ
suscipe. Nicholaum respice. Non facie
eccͣastica dignitas xͥanũ. Cornelius cen-¬
turio adhuc ethuicus dono sp̃c sc̃ĩ mũ¬

Expanded text:
egula observanda est; cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda iuniorAttendis Petrum, sed Judam considera. Stephanum suspicis, sed et Nicolaum respice. Non facit ecclesiastica dignitas Christianum. Cornelius centurio adhuc eth
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui dicit pax uobiscũ: płmq ñ colũ¬
cũ omĩs ꝑsona cͥminaliter peccans alt̾e¬
tur. ⁊ ut ita dicam capite minor legib¬
censeatur. Qui eĩ facit pcc̃m seruus ẽ
pc̃ci tam ĩ pena qͣm inculpã. U n augꝰ.¬

Expanded text:
et qui dicit: Pax vobiscum, plerumque non columquum omnis persona criminaliter peccans alteretur, et ut ita dicam legibus capite minor censeatur. Qui enim facit peccatum servus est peccati tam in poena quam in culpa. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
ne tep̾hendant misericordẽ xpassionẽ
foras in opus ꝓducunt. S in p̾cisione
clamidis: ñ significatur nͥ rephensio
pc̃ci Per clamidẽ eĩ regni potestas ĩtel
ligitur. hanc p̾cidit: qͥ p̾latũ snĩa dã¬
pnatõis ferit ꝙ nlłi sb̾ditoꝵ licet. fc̃a
snña a subditis ferienda ñ sunt. Hunt
ẽ. enĩ qd̾ Ieronimꝰ ait suꝑ marcũ. De
pontifice: qui scidit uestim̃ta sua. S̾cis
uiders uł ꝑ dauid significant᷑ qui ne

Expanded text:
ne reprehendant misericordem compassionem foras in opus producunt. Sed in praecisione chlamydis non significatur nisi reprehensio peccati. Per chlamydem enim regni potegitur. Hanc praecidit, qui praelatum sententia damnationis ferit quod nulli subditorum licet. Facta a damnationis, a subditis ferienda non sunt. Hinc est, quod Hieronymus ait super Marcum de pontifice, qui scidit vestimenta sua. Scissudaeis. Vel per David significantur, qui, ne
Abbreviated transcription (Latin):
traditiones gentiliũ ⁊ obseruare uł co¬
lere elementa aut lunc aut stellarũ cur-¬
sus aut inanem signoꝵ fallaciam pro
domo facienda ul ꝓpter segetes uł arbo¬
res plantandas uł ziugia socianda. Scͥp
aut in opere omĩa in nõie dñi ñri ih̾u xͥ¬
herbarum que medicinales sunt: aliqͣs
obseruatões uł incantationes liceat at¬
tendere. nͥ tm̃ cum symbolo diuino aut
or̃one dñica ut tm̃n deus creator oĩm et
dũs honoretur. Si quis aũt paganorũ
ꝯsuctudinem seq̃ns diuinos ⁊ sortilegoᷤ
in domũ suam introdux̾it: qͣi ut ma¬
lũ foras mittant aut maleficia ĩueni-¬
ant: uł lustrationes paganoꝵ faciant
quo xp̃ianis ñ liceat in suis lanificiis
uanitatẽ obseruare: s deũ inuocent ad¬
iutorẽ qui eis sapĩam texendi donauit¬
officiis dediti magi uł incantatores ñ fi

Expanded text:
traditiones gentilium, et observare vel colere elementa, aut lunae aut stellarum cursum, aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda, vel propter segetes, vel arbores plantandas, vel conjugia socianda. Scripaut in opere, omnia in nomine Domini herbarum, quae medicinales sunt, aliquas observationes aut incantationes liceat attendere, nisi tantum cum symbolo divino, aut oratione dominica, ut tantum Deus creator omnium et Dominus honoretur. § 2. Si quis autem, paganorum consuetudinem sequens, divinos et sortilegos in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant, aut maleficia inveniant, vel lustrationes paganorum facianquoque Christianis non liceat in suis lanificiis vanitatem observare, sed Deum invocent adjutorem, qui eis sapientiam texendi donaviofficiis dediti magi vel incantatores non fi
Abbreviated transcription (Latin):
hii qͥ monast̾ia ⁊ loca deodicata ⁊ ec¬
clesias infringunt ⁊ deposita ł alia
quelibet exinde subtrahunt dãpnũ
nouies ꝯponant ⁊ emunitatem tri¬
pliciter ⁊ uelut sacrilegi canonice sẽ¬
Nisi canonice iudicatũ ep̃m qͥ ꝯpre¬

Expanded text:
Si qui monasteria, et loca Deo dedicata, et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quaelibet exinde abstrahunt, damnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonicae senNisi canonice judicatum episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
albatib siue ꝑsonis ad qͣs q̃rimo¬
ma sacrilegii iuste ꝑtinuerit tͥgin¬
ta libras exammati argenti puris¬
simi ꝯponat. sacrilegiũ ꝯmittitur.
Si quis infreg̾it eccam uł tͥginta ec¬
uel aufẽndo seu qͥ miuriã uł ablati¬
oncin rerũ intulerit: cl̾icis arma ñ
sunt intra ambitũ muroꝵ castelloꝵ
ñ ponuntur in hac triginta passuũ
obseruatione. Similiter sacrilegiũ
ꝯmittitur aufendo sacrũ de sacro. uel
ñ sacrũ de sacro. uł sacrũ de ñ sacro. ¶dẽ
Iquis domũ dei uiolau̾it ⁊ Se eodẽ.
aliqͣ sñ lñia illius cui ꝯmissa ẽẽ di¬
noscitur inde abstulerit uł eccͣasticiᷤᷤ
personis iniuiriã fec̾it donec ĩ ruentu
ãmonitus legittime sat̾fauiat sciat
se cõione fore pͥuatũ. Si u̾o pꝰt ẜam¬

Expanded text:
abbatibus, sive personis, ad quas querimonia sacrilegii juste pertinuerit, triginta libras examinati argenti purissimi componat. § 1. Sacrilegium committitur, si quis infregerit ecclesiam, vel triginta ecvel auferendo; seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit clericis arma nonsunt intra ambitum murorum castellorum, non ponuntur in hac triginta passuum observatione. § 2. Similiter sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Idem: § 3. quis domum Dei violaverit et aliqua sine licentia illius, cui commissa esse dignoscitur, inde abstulerit, vel in ecclesiasticis personis injuriam fecerit, donec in conventu admonitus legitime satisfaciat, sciat se communione fore privatum. Si vero post
Abbreviated transcription (Latin):
delse meruerunt. Estei quidã uiuendi
modus nec tam bonus ut ñ requirat
ista post mortẽ. nec tam maluᷤ: ut ei i¬
bono ut ħ ñ requirat. ⁊ ẽ. rursus talis
releuari quippiã uł grauari. Et post¬

Expanded text:
desse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei bono, vt hæc non requirat. Et est rursus talis releuari quispiam vel grauari. No
Abbreviated transcription (Latin):
cellens ẽ electio ut ħ que in
aliis m̃bris ecce uacant a culpa: in cedit¬
illis tñ heantur illicita. Cum eĩ exͣ cleri¬
coꝵ ordinẽ ꝯstitutis nuptiarũ societa¬
ti ⁊ ꝓcceatõi filioꝵ stude sit lib̾um ad
exhitendã tñ perfecte ꝯtinẽcie puritatẽ
nec subdyaconib carnale conubium
quidẽ rceditur ut ⁊̃ qui hñt sint tan¬
gulares uł innupti. Qd̃ si in hoc ordĩe
qui captus extat a capite dignũ ẽ custo¬
seruandũ est ne aut leuitico aut pb̃ra
li honore aut ep̃ali excellencia quisquã
ydoneus existimetur qui se a uoluptate
luxurie nec dũ refrenasse detegitur.

Expanded text:
cellens est electio, ut haec, quae in aliis membris ecclesiae vacant a culpa, in illis tamen habeantur illicita. Nam quum extra clericorum ordinem constitutis nuptiarum societati et procreationi filiorum studere sit liberum, ad exhibendam tamen perfectae continentiae puritatem, nec subdiaconibus carnale connubium conceditur, ut qui habent sint tangulares. Quod si in hoc ordine, qui quartus a capite est, dignum est custoservandli honore, aut episcopali excellentia quisque idoneus aestimetur, qui se a voluptate uxoria, necdum frenasse detegitur?