comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinci. Discite salcare sclm: menien¬
tote fide  in dño. Et simotus . ẽ. pes
tuus: si titubas. si aliqua nõ suꝑas:
si mergi incipis. dic dñe ꝑeo. libera
me. dic ꝑeo. ne ꝑeas. Solus enĩ amor¬
te carnis liberat te qui mortiuis. ẽ.

Expanded text:
inci. Disce calcare saeculum: memento fidere in Christo. Et si motus est pes tuus, si titubas, si aliqua non superas, si mergi incipis, dic: Domine, pereo, libera me. Dic, Pereo; ne pereas. Solus enim a morte carnis liberat te, qui mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
aque frigide totoanimo porriganꝰ.
frigide inquit aque non caude. Ne
& incalida pauꝑtatis penuria . &.¬
lignorum occasio quereretur. T̃a¬
le quid &̃ apłs ut ante iam dyximꝰ:
adgalathas precepit communice
tis qui catherazatur. ei qui se cathe¬
zrtat iomnib bonis. Et discipu¬
los admagistroꝵ refrigeria cohor¬
tatur. Quia poterat quilibet op¬
tendere pauꝑtatẽ &e p̾ceptum elu¬
dere: priusquam ille ꝓponat im¬
minentem soluit questionẽ dicens:
nolite errare deus non irridetur. Qͤ
enĩ seminauerit homo hec ⁊ mnecet.
Et. ẽ. sensus. frustra causaris ĩ opiã:
cum alius habeat conscientia. Ne
putes fallere cohortantẽ. Sed scito
qd̾ quantũ cumq seminaueris:
tantum ⁊ messurussit᷑. Item o¬

Expanded text:
aquae frigidae toto animo porrigamus. aquae frigidae toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida, paupertatis et penuriae lignorum occasio quaereretur. Tale quid et Apostolus ut ante jam diximus ad Galatas praecepit: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum et messurus sis. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓclitorem debemus reciꝑe. & uus ali¬
monia ministrare: Hoc dñs ante
precurrans. dicit non ꝑsonas suscipi¬
endas. ec̃. sed nomina. Et mercedem
non ꝑdere suscipientis: licit ĩ dignus
fuerit qui susceptus sit. Et quicũꝙ
potum dederit uni exminsmis istis
caucem aque frigide tauta innoĩe
discipicn: amendico nobis nõ ꝑdit
mercedem suam. Legimus iuꝓpħa
suoꝵ quas iustas pretendant occasi¬
onis. ut qd̃ uoluntate delinquũt.
uideantur necessitate peccare. Oñs
serutator cordis ⁊ reuum: futurã
cogitationes insingulis contuetur.
Duxerat qui recipit uos me recip̃:
sed hoc preceptum multi pseudo¬
ꝓphete c̾ falsi predicatores poterãt
impedire: mendicatus. ẽ. huic scã¬
dalo dicens: qui recipit iustum
innominȩ uisti mercedem iuisti
accipiet.. Rursus potalius cau¬
sari. cẽ dicere pauꝑtate ¶ dibeqͣt. fe.¬
nuitas me retinet: uthospitaleͥs. ẽt.
non possim. Et hanc exrrsatioitem
leuissimo precepto diluit: ut calicẽ

Expanded text:
itorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit, non personas suscipiendas esse, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem
Abbreviated transcription (Latin):
ducare: ce nichil contra pettata pre.¬
dicaudo agere. Audiamus quidbea.¬
ti iob uoce dicitur. Si aduersũ me
terra mea clamat. &r cum ip̃a sulci
euis deflent. si fructus eius comedi
absꝙ pectunia. Cerra cẽ enĩ cõtra
possessorem clamat: quando contͣ
pastorem suũ iuste eccłia murmu.¬
rat. Cuius etiam sulci deflent: si
corda audientium que ap̾cedentib
sunt patrib predicationis uoce et
iugore inuectionis exarata uident
auquid qd̾ lugeant deuita pastoris.
Cuius iuidelicet terre fructus posses¬
sor bonus. sine pecciunia nõ man.¬
ducat: quia discretus pastor prero¬
gat talentum uerbi. ne ad damp¬
nationẽ suam deeccłia stipẽndium
sumat alimenti. Tunc enĩ det̾ra nr̃a
cum peccunia fructus comedimus.
quando sumentes eccłiastica subsidia

Expanded text:
ducare, et nihil contra peccata praeducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
etcłia minime ĩpreditatione labora.¬
mus. Pensenins cuiꝰ dampnatiõĩs
sit. sint labore hic ꝑciꝑe mercedem
laboris. Etce. ex oblatione fidelium
uiuimus: sed quid ꝓanimab fide¬
nec tamen contra peccata eadem:
uel orationis studio. uel p̾dicationis
ut dignum est insudamus. nix ꝓ
culpasua quem piam aꝑta uoce
reprehendimus. Et adhuc quodẽ.
grauius: aliquando siꝑsona ĩ hoc
mundo potens sit. eius forsitan⁊ er.¬
rata laudantur. nesi ad uersetur ꝑ
iracundiam. minus subtrabat qd̾
impendebat. Sed debemus sine cessa¬
tione meminisse. quid de quib dã
mei comedunt. Cur autẽ peccata
popłi comedere dicuntur: nisi quia
peccata delĩquentiũ fonent. ne tem¬
poraliastipendia amitant: Sid et
nos qui ex oblationib. Fidelium ui¬
uimus. quas illi ꝓsuis pectans obtu¬
lerunt. Si comedimus a tacemus:
eoꝵ ꝓcul dubio peccata manduca.¬
mus. Pensemus ergo cuiꝰ apud dñ
sit criminis peccatoꝵ pretĩum man¬

Expanded text:
Ecclesia minime in praedicatione laboraEcclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidenec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehegravius, aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan acta laudamus, ne si adversetur per iracundiam, munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam mei comedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Peneum criminis peccatorum pretium man
Abbreviated transcription (Latin):
inresurrectione. remunerat. Merces
itaq que inpresenti recipitur. hocin
nobis debet agere. ut adsequentem
mercedem robustius tendatur. Uerꝰ
ergo quisꝙ predicator. nonideo p̾dica.¬
re debet. ut in hoc tempore mercedem
recipiat sed ideo mertedem recipereut
preduare subsistat. Q iusquis nãꝙ ideo
predicat: ut hicuel laudis uel munetis
mertedem recipiat : cterna ꝓculdubio
merrede se priuat. Quis quis uero
uel ea que dicit: ideo plactre homini¬
b appent. ut dumplacet qd̾ dicitur.
ꝑeadem d̾icta non ip̃e sed dñs amet̾.
uelidcirto terrena stipendia ĩ predican¬
ont consequitur. ne apredicationis uo
ce ꝑindigentiam lassetur. Huit pro¬
cuidubio ad recipiendam mercedem.
nichil obsistat in patria: quia sump.¬
tus sumpsitĩnua. Sed quid nos:
sumus. Quid opastores agimus. qui
ce merced̾e consequimur. o̾ tamen
operarĩ nequaquam sumus. Erulus
quippe sc̃e eccłie. instipendio cotidi¬
ano ꝑcipimus: sed tamen ꝓettrna

Expanded text:
in resurrectione remunerat. Merces in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos sum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tor sine fructu non erit. quia ad cũ
ce autẽ quiperam cc̾ sacculum por¬
tare prohibuit: sumptus ⁊ aumen¬
ta ex eadem prdicatione concedit. Nã
sequitur. In eadem domo manete:e¬
dentes ce bibentes que apud illos sũt.
Oignus est enĩ oꝑarius mercede sua.
Si pax nr̃a recipitur: dignum est
ut ineadem domo maneamꝰ edentes
c bibentes que apud illos sunt. Ut
abeis terrenastipendia consequam᷑:
quib p̾mia patrie celestis offerimus.
Unde etiam paulus hec ip̃a ꝓmini¬
mo suscipiens: dicit. Si nos uobis
spiritalia seminauimꝰ: magnum
est si ur̃a carnalia metamus. Et
notandum qd̃ subditur. dignus est
operarius mercede sua: quia iam
demercede sunt oꝑis. ip̃a alimenta
sustentationis. ut hic merces dela¬
bore predicationis in chetur. que il¬
lic deueritatis usione ꝑficitur. Qua
inre considerandum nobis est quod
uni nẽ oꝑi due mercedes debentur.
unamura altera inpatria. Una que
nos inlabore sustentat. alia que nos

Expanded text:
tor sine fructu non erit, quia ad eum tor sine fructu non erit, quia ad eum ce autem qui peram et sacculum portare prohibuit sumptus et alimenta ex eadem praedicatione 1499 concedit. Nam subditur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
itatem suam exalienis prauitatib
tuentur. Quia enĩ alios talia fecis¬
se considerant. se hec facere licenter
putant: hi qui aliud faciũnt. nisi
pedes suos ex mortuorum animali¬
um mun re pellib conantur:
Omnis uero qui salutat in uia:
ex occasione salutat itineris. nõ stu¬
dio optande eius dẽ salutis. Qui gͥ
non amore et̾ne patrie. sed premiorum
ambitu salutem audientib predicat:
quasi initinere salutat. Qiuia ex hocca¬
sione ce non exintentione salutͦ ͬͤ au¬
dientib exoptat. Sequitur. Inquãcũ¬
q domũ intraueritis: primumdici¬
te. Pax huic domui. Et subi fuerit
filius pacis: requiescit suꝑ illã pax
uĩa. Sin autẽ: aduos reuertetur.
Pax que abore predicatoris offercur.
aut requiescit indomo siin ea filius
pacis fuerit. aut adeundem p̾dicato¬
rem reu̾titur. Quia ant erit quisq
predestinatus aduitam: & celestẽ uer¬
bum sequiquitur. qd audit. aut si
nullus audire noluerit. ip̃e predica¬

Expanded text:
itatem suam ex alienis pravitatibus itatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedica
Abbreviated transcription (Latin):
occupatur adtemporalia: minus
aliis ꝓuideat et̾ua. Cui etiam ꝑuiã
neminem salutare conceditur. ut sub
quanta festinatione iter predicatiõis
ꝑgere deb̾at ostendatur. Que siquis
uerla etiam ꝑ allegoriam uelit ingelli¬
gi. insactulo pecunia clausa. ẽ. Pecu¬
nia uero clausa . ẽ. sapientia occulta.
Qui gͥ sapientie uerbum habet sed
hoc erogare ꝓximo neglegit: quasi
pecuniam insacculo ligatam tenet.
Unde scriptum est. Sapientia abscõ¬
dita. & thesaurus occultus. queuti.¬
litas inutrisq: Quid uero ꝑpe¬
ram. nisi onera scł̃i: Et quid hoc
loco ꝑcalciamenta. nisi mortuorum
oꝑa exempla signantur.: Qui gͦ
officium predicationis suscipit. dig.¬
num non est. ut onus secularium
negotiorum poͬtet. Nedum hoc opꝰ
colla deprimit: ad predicanda celes¬
tia nõ adsurgat. Nec debet stultoꝵ
oꝑum exempla conspicere: ne sua
oꝑa quasi ex mortius pellib credat
munͥxe. Sunt enĩ multi: qui praui¬

Expanded text:
occupatur ad temporalia, minus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui prav
Abbreviated transcription (Latin):
muttimur. ut sensum seruantes ĩ¬
nocĩtie morsum malicie nõ habea¬
mus. Qui eñ locum predicatioĩs
suscipit: mala inferre non debet sed
tolerare. Ut ex ipsa sua mansuetu¬
dine iram seuientium mitiget. et
peccatorum uulnera in alũs ipse
afflioͣnib uulneratꝰ sanet. Quẽ ⁊
si quando zelus rectitudinis ex¬
git. ut erga: subiectas seuiãt fu¬
ror ip̃e de amore sit nõ decrudelita¬
te. Quatinus cr̾ iura discipline
foras exhibeat: et intus paterna
pietate diligat. qd̃ foris quasiin¬
sequendo castigat. Qd̃ tunt bene
rectorechibet: cum se ip̃e diligere
mundi sunt appeat. cum terrene
cupiditatis honerib ue quaqͣm
mentis colla supponit. Uncde et
subditur. Hollite portare sacculum.
neq peram. neq calciamenta: ⁊ nẽ¬
mĩnem ꝑuiam salutauerits. Predica¬
tori enĩ tanta debet. ec. indeofiducia: uit
presentis uite sumptus quanuus nõ
prouideat tamen sibi hos non de esse
certissime sciat. Nedum mens eius

Expanded text:
mittimur, ut, sensum servantes inmittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus
Abbreviated transcription (Latin):
actib plebs exasꝑat: nõ est digna
cui exhortato ueritatis fiat. Ex
cuius gͦ uitio predicatoris sermo
subtrahatur: non facile agnosetar.
Quia uero pastoris tamurnitas
aliquando sibi semꝑ autẽ sub iectis
noceat. Extissime scitur. Sedutinã
si adpredicationis uiraitem non suf.¬
ficimus: loci nr̃i offiçium innocen¬
tia uite te neamus. Nam subdit᷑.
Etre ego nuttouos: sic̃ agnos inter
lupos. Multi autẽ cum regũninis¬
curam suscipiunt. ad lacerandos sub¬
ditos inardescunt. Terrorem potesta¬
tis exigunt: ce quib ꝓdesse debue.¬
rant nocent. Et quia caritatis uis.¬
cera non habent dñi iudere appetũt.
patres se esse minime recognoscunt:
Humilitatis locum inelatione dña¬
tionisꝰ immutant. & si quando ex¬
truisecus blandiuntur intrinsecus
seuiunt. Dequib alias u̾itas dic̃.
Ueniẽnt aduos inuestim̃tis ouiũ:
intrinsecus autẽ sunt lupirapaces.
Contra que omnia considerandũ
nobis.ẽ. quia sic̃ agni inter lupos

Expanded text:
actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regcuram suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent; et quibus prodesse debuerant, nocent: et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant; et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos
Abbreviated transcription (Latin):
Qiua ce. si sunt qui bona audiant:
desunt quidicant. Ette mundus
sacerdotib plenus. ẽ: sed tamen in
messe dei irarus uasde inuenitur oꝑ¬
ator. Quia officium quidem sacer¬
dotale suscepimus. sed opus sacerdo¬
tii non implemus. Sed pensate fr̃es
minum meiais: ut maictat oꝑarios
in messem suam. Uos ꝓnobis peti¬
te ut digna uobis oꝑari ualeamus.
Ne abexortatione lingua torpeat.
ne postquã predicationis locũ sus.¬
cepimus apud iustum uidicem nr̃a
nos taciturnitas addicat. Sepe enim
ꝓsua nequitia. predicantiũ lingua
restringitur. Sepe uero exsubiectoꝵ
culpa agitur: ut eis qui presunt
predicationis sermo subtrahatur.
Ex sua quippe nequitia predican¬
tium lingua restringitur: sicut
psalmista ait. Peccatori autẽ dixit
deus. quare tu enarras iusticias me¬
as: ce rursum ex uitio subiettorũ
uox predicantium ꝓhibetur. sic

Expanded text:
ia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, fratrminum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedic
Abbreviated transcription (Latin):
talenta geminantur. Sed is qui unũ
talentum acceꝑat: abiens fodit u̾ra
cẽ abscondit peccuniam diũ sui. Ca¬
lentum int̾ra absconde. ẽ: acceptum
ingenium incerrenis actib implicare.
Lutrum spiritale non querere: cor a
terrenis cogitationib numquam le-¬
uare. Sunt namq non nulli: qui
donum intelligentie ꝑceperunt. sed
tamen sola que carnis sunt sapiũt.
sunt ut famala bene autẽ fatere nes¬
ciunt. Ded dñs qui talenta contulit:
rationẽ positurus redit: quia is qui
nunc piespiritalia dona tribuit: dis¬
cte inuiditio merita exquiret. Quid
geminata talenta retulit: a dño lauda¬
tur. atꝙ adet̾nam remunerationẽ in¬

Expanded text:
talenta geminantur. Sed is qui unum talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondeingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. sunt, ut faciant mala ; bene autem facere nesciunt. 78 Sed dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit; quia is qui nunc pie spiritualia bona tribuit, districte in judicio merita exquirit. Quidqgeminata talenta retulit, a domino laudatur atque ad aeternam remunerationem p
Abbreviated transcription (Latin):
miti: Duob uero intellectus et̃ oꝑa¬
tio designatur. Unius autẽ lalenti
nomine: intellectus tantummꝰ desig¬
natur:. Sed is quiquinq salenta acce¬
perat alia quinque lucratus. Quia
sunt non nulli qui crꝰ sunterna ac
mystica penetrare nestiunt: ꝓintenti¬
one tamen suꝑns patrie: docent rec¬
ta quos possunt de ip̃is exteriorib
que acceperunt. Oum que se acar¬
nis petulantia. a terrenaꝵ rerũ am-¬
bitu: atꝙ auisibilium uoluptate cus¬
todiunt: ab hus etiam. allos ãmo¬
nendo compescunt. Et sunt nõ nul¬
li qui quasi. duob talentis ditati:
intellectum. atq oꝑationẽ ꝑcipiũt.
Subtiliaᷤ enterrenis intalligũt mi¬
ra iexteriorib oꝑantur. Cumq
intelligendo cs oꝑando aliis predi¬
cant: quasi dupplcatum denegotio
lucrum reportant. Bene autẽ alia qͥn¬
ꝙ uel alia duo inlucrum uenisse re¬
fertur. Quia clum utriq sexui p̾¬
dicatio impenditur: quasi accepta

Expanded text:
mitur. Duobus vero intellectus et operamitur. Duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite considerare nos admo¬
net: uenos qui plus ceteris in hoc mun¬
do accipisse aliquid cernimur. ab au¬
ctore mundi. grauius indeiuĩdicemur.
Cum eñ augentur dona: rationes etĩa
crescunt donorum. Canto ergo. c̾ẽ. hu¬
milior atq ad seruendũ prumptior
quisq debet exmune: quanto se obli¬
gatiorem esse conspicit. uureddenda ra¬
tione. Ecce homo qui ꝑegre ꝓficiscit᷑:
seruos suos uocat. eisq ad negotium
talenta partitur. Post multũ uero
temporis: positurus rationẽ reuerti
locus proprius t̾ra est. Que quasi.
ꝑegrina ducitur: dum ꝑ redemptor
nr̃m. incelo collocatur. Sed homo is¬
te ꝑegre proficiscens: seruis bona sua
tradidit: quia fidelib suis spiritalia
dona concessit. Et uniquidem quin¬
q talenta: alii uero duo. aliĩ uero.
commisit unum. Quinq ce. enĩ
sunt corporis sensus: iuidelicet uisus.¬
auditus. gustus. odoratus. ct tactus.
Quinq igitur talentis: donũ qͥnq
sensuũ: Id est exteriorum scientia. expri¬

Expanded text:
sollicite considerare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitlocus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus,auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque ergo talentis donum quinque sensuum, id est exteriorum scientia, expri
Abbreviated transcription (Latin):
b oratis. Ecce alius inoratione que¬
rit uxorem: alius petit iullam. aliꝰ
postulat uestem: alius darisibi de¬
precaturalimentum. Et quidem cũ

Expanded text:
 oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cu
Abbreviated transcription (Latin):
tracturum. nisi ex quib
ille eicietur foras: non autẽ dyeit
om̃s: sed omĩa. Non enĩ omĩũ ẽ.
fides. Non itaꝙ hoc adiuuũsitatẽ
hominum retulit. sed ad creature ĩ

Expanded text:
trahit, nisi ex quibus diabolus ejicitur foras? Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae i
Abbreviated transcription (Latin):
Ande cum ea semꝑ singularum
uirtutum pudicitia comes inre¬
mota mansit: quia omnino pu¬
dor incliuidius uirginitati esse
debet: sine quo recte castitas uera
seruari non potest. Numquam
igitur beata maria sine pudore
sucustode ꝓcessit. Et ideo siplacaeꝰ
ceat cẽ opus uirtuts: cuius uita
omĩum disciplina. ẽ ciiꝰ mores ĩsti¬

Expanded text:
nde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo si placet ceat et opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina, cujus mores insti
Abbreviated transcription (Latin):
frigerium. Transiebat ꝑignẽ ce a¬
quam beatus laurentius: cũ hinc
eum mortifera mundi flamina
torreret: hinc celestis inrigui uita

Expanded text:
frigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vita
Abbreviated transcription (Latin):
res uolo: sed qd̃ relinquam nõ ha-¬
beo. Multa fratres relinquitis:
sidesideriis terrenis renuntiatis.
Exteriora enĩ nr̃a dño: quãlibet
parua sufficiuint. Cor ꝑamq: ae̾ ñ
substantiam pensat. Nec ꝑpendit
quantum ineius sacrifitio: sed cẽ
exquanto ꝓferatur. Nam si ext̾ie¬
rem substantiam: ꝑ pendamus iice
scĩ negotiatores nr̃i ꝑpetuã ange¬
lorum uitam: datis retib ⁊ naui
mertan sunt. Extimationẽ quippe
pretĩnon habet. Sed tam̃ regnu̾m
di tanti ualet: quantum habes.
Ualuit namq ⁊acheo. dimidiũ
substantie: quia dimidium aliud
acdhoc qd̾ iniuste abstulit. restituen¬
idum inquadruplum resecuanit.
Ualuit perro & andree: cimissis
retib &e. naui. Ualuit uidue: du¬
ob minutis. Ualuit alterr calix
aque frigide. Regnum itaq dei
ut diximus: tanti ualet quantum
habes. Pensate igitur fratres:
quidulius cum emitur. ẜq qͥd
sarius cum possiditur: Og uo for¬
tasse nee taux aque frigide suppe¬

Expanded text:
res volo, sed quod relinquam non hares volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppe
Abbreviated transcription (Latin):
uult hoc sponte deserere. qd̾ coticlie
ꝑdit inuita. Quid ergo fratres
kim̃i. quid intius iudicio dicturi
sumus. qui ab amore presentis scli.
nec preceptis flectimur. nec u̾beri¬
b em̃damur: Sed fortasse aliqͥs
tacitis secum cogitationib dicat.
Aduocem dñicam uterq iste pis¬
cator. quid aut quantum dimisit.
qui pene nichil habuit : Sedhac
potius debemus quam censum.
Multum reliquit: qui sibi nichil
re.  tinuit. Multum reliqͥd:
qͥ nit quamlibet parum. totum de¬
seruit. Certe nos ce habita cum
amore possidemus: ea que mini¬
me babemus. ex desidecio queri¬
mus. Multum ergo petrus ⁊ an¬
qdreas dimisit: quando ut̾q etiam
desideria habendi dereiquit. ¶tul-¬
tum dimisit: qui tum re possessa.
etiam concupiscentiis renuntiauit.
Asequentib ergotanta dimissa st.
quanta a non sequentib concupis¬
ci potuerunt. Nemo igitur etiam
cum quosdam conspicit multa re¬
liquisse: apud semet ip̃m dicat.
Imitari huius mundi contempto¬

Expanded text:
c sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator quid aut qui pene nihil habuit? Sed hac potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contempto
Abbreviated transcription (Latin):
fratres km̃i. quia ad
unius uissionis uocẽ
petrus & andreas relictis retibus
secuti sunt redemptorem. Nulla
uero hunc facere adhuc miracla
uiderant: Nichil abeo depremio et̾¬
ne retributionis audierant. & tam̃
adunum dm̃ preceptum. hoc quod
possidere uidebantur obliti sunt Qnͣ¬
ta nos euis miracula iudimus. quot
flagellis affligimur quantis mi¬
narum asꝑitatib deterremur:
⁊ tam̃ uocantem sequi contemp¬
nuus. Incelo iam sedet: quide
conu̾sione nos ammonet. Iam
iugo fidei collagentium subdidit:
iam mundi głam strauit. iã ruĩ¬
nie euis crebrescentib districti sui
indicii diem ꝓpinquantẽ denunti¬

Expanded text:
charissimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquante
Abbreviated transcription (Latin):
ut quo precesserit dilectionis thesau¬
rus: illuc etram cogitationis scquat
affectus. Ideo uertias ait. Elbi eñĩ
thesaurus ũr est ibi cc̃ corur̃m erit.
Ut cego incelis thesauritemus: ce¬
lestia diligamus. Uis nosse ubi
thesauritas: attende qđ amas. Uis
nosse qł amas: attende quid cogi¬
tes. Ita fiat ut thesaurum tuum
extoto amore cognoscas: c amorẽ
tuum indicium tue cogitationis ĩ¬
telligas. Ostendens autẽ clñs qͦmͦ
incelis thesantitare possimus ait.

Expanded text:
ut quo praecesserit dilectionis thesauut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait
Abbreviated transcription (Latin):
tit facultas. Perfectus possideat
primum uirtutis locum: imꝑfec¬
tus saltim ꝑueniat adscłm. Effi¬
ciatur ille głose dignus:sit iste
laudabiliter largus. Sit ille sc̃e
pauꝑtatis ardentissimus amator:
sit iste sc̃orum pauꝑum piissimꝰ
consolator. Habeat iste apud dm̃
patronos pauꝑes: quos ille segau¬
det uirtutis habere consortes. Sit
ille talis qui cum dño uidicaturꝰ
sedeat. sit iste talis qui ad dexte¬
ram udicantis assistat. Sit ille
talis qui eterna tabenacula ꝑpe¬
tuo iure possideat: sit iste falis
quẽ ille recipiat. Ammonet enĩ
nos dñs dicens. Facite uobis
amicos demammona iniquĩta¬
tis qui nos recipiant inet̾na ta¬
bernacula. Hoc ergo fratres neces¬
sarium. ẽ. omĩb nobis: ut ĩbonis
oꝑib nemo sit segnis nemosterił:
nemo presentium dilectione futura
contempnat. Nemo et̾na dispici¬
ens: sola temporalia ꝑu̾sus aspiciat.
Nemo spiritalib corporalia prefe¬

Expanded text:
tit facultas. Perfectus possideat tit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praefe
Abbreviated transcription (Latin):
potest omnino contempnere: Ab¬
sit hoc fratres ab omnib xp̃ianis.
auertat hoc deus afidelib siuis:
apłs enĩ ueraciter dicit quia neq
auari. neq rapaces. regnũ d̃ipos¬
sidebunt. Manifestum. ẽ. autẽ qͥa
om̃s qui a regno alienabuntur: in
eterno igne cum diabolo: eiusq an¬
głis dampnabuntur. Pro inde di¬
lectissimi. si non om̃s possunt. imple¬
re qđ dñs ait uendite que possidens:
illud tamen qd̾ adietit cdicens date ele
mosinam: omĩb. ẽ. possibile. si ad sit
bona uoluntas. Omnib facile:
si non aclsit dira cupiditas. Omĩb
salubre: si ferueat caritas. Cunctis
ergo debet. ẽẽ. commune: ut omnib
donetur eterna felicitas. Qui ergo
tantam uirtutẽ accepit a dño ut
omnia que inmundo sunt celestis
regni amore contempnat: que habe
uendat cꝰ egenis expendat. Qui
uero tante uirtutis non dum.ẽ: de
his que habet. inquantum habet ele-¬
mosynam faciat. Cantum operit᷑
bona uoluntas: quantum subpe¬

Expanded text:
potest omnino contemnere? Abpotest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis , illud tamen quod adjecit dicens, Date elem, omnibus est possibile, si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppe
Abbreviated transcription (Latin):
fratres timeamus actus nr̃os: obecli¬
ens xp̃o uendat que possidet. cẽ ele-¬
mosinam det. ut deterra cor adcelũ
leuet. ut auariciam calcet. ut aclper¬
fectionis culmen tota mentis inten¬
tione festinet. Ut non sit sollicit᷑
que sunt mundi: sed que sunt clñ.
Ut mundum sibi crucifixum ha¬
beat: seque mundo crucifixum exi¬
beat. At sit omnino pauper in
seculo: & dines inxp̃o. Quis ig¬
norat boni huius magnĩtudinem:
Uidemus autẽ non omib uidenda¬
rum rerum suarũ. ẽẽ. uirtutẽ. Unꝰ¬
quisq enĩ proprium habet donũ
sic. Ecce hoc tam magnum bonũ
impleri pauci possunt multi nõ
possunt. Numquid quia paucis
donatur ista ꝑfectio propt̾ea debẽt
.e̾e̾. pessimi. qͥuicumꝙ inbono nõ¬
dum possunt. ẽẽ. ꝑfecti: Num¬
quid propterea xpĩanus debet ui¬
tio rapacitatis insistere: quia forte ñ¬
dum potest om̃s res suas pauꝑib
erogare: aut ideo debet aliena con¬
cupiscere. quia propria nec dum

Expanded text:
fratres, timeamus actus nostros. Obedifratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum
Abbreviated transcription (Latin):
precepto nos compluit adiutorio colit.
Dum compluit aufert a nob̾ igno¬
rantie siccitatem. Dum colit. bene
uiuendi condonat ubertatẽ. Dum
pluit. t̾ram nr̃i cordis inrigat: cum
uero colit de ip̃a terra spinas a tribu¬
las mundane cupiditatis extẏrpat.
Debemus itaq fecundari celestib
pluuiis: debemus congrua fructifi¬
tatione manib suꝑni respond̾e cul¬
toris. Et si non possunt omnes arbo¬
res equales fructus afferre: nulla ta¬
men debet inagro dominico sterilis
ꝑmanere. Multum metuenda nob̃
est fratres illa sententia cõminantis
qua dicitur. Omnis atbor que nõ
facit fructum bonum excidetur cuꝰ
inigne mittetur. Qd̃ si sterelitas
inignem mittitur. rapacitas quid
meretur aut quid recipiet qui ali¬
enum tulecit. si semꝑ ardebit qui
desuo non dederit: ce siiudicium si¬
ne misccłia erit illi qui non fecerit
miscãiam. quale udicium erit illi qͥ
fecerit a rapinam: Luneamꝰ ergo

Expanded text:
praecepto nos compluit, adjutorio colit. praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
Allum credentes in illo sꝑantes: illũ
p̾omnib & inomnib diligentes.
qui se ip̃m nobis & alimentũ p̾stat
qne deficiamus inuia. &. premium
seruat. ut gaudeamus inpatria.
¶ Ep̃c est enim alimentum nostrum:
siple sacietas ceꝰ exultatio quiescenti¬
sum beatorum. Ad ipsam itaq tri¬
itici mensuram: ꝑtinet ⁊ qͥd dñs alt.
Uidete que possideas ce date elemo¬
sinam: facite uobis sattulos qui non
ueterescunt thesaurum nõ deficientẽ
incelis. quo fur non appropiat. neq
cde commodum ce maxime. xp̃ianis
omnib appetendum: ut unusqͥsq
deficere non delectetur inpeius sead
omnes ꝓficere studeamus in melius.
Arbores sumus fratres inagro dñico
constitue: deus. ẽ. autẽ nr̃ agricola.
ille nos compluit. ille colit ip̃e fecun¬
cditatem donat. ip̃e fructificandi gra¬
tiam subministrat. Pluiua dii .ẽ. sex¬
mo sc̃e predicationis: cultura del . ẽ.
infusio gratie spiritalis. Deus igitur

Expanded text:
illum credentes, in illo sperantes, illum illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim alimentum nostrum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobiveterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque m, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
satores esse ostendens ait. Oportit enĩ
ep̃m. sine crimine. ce. sic̃ dei dispen¬
isatorem. Serui ergo patris familias
isumus. dispensatores sumus dñi:
imensuram triaci quã uobis eroge¬
lmus accepimus. Que uero sit ista
lmensura tritici si queramus ipsam
quoq nobis beatiis paulus apłs os
Itendit dicens. Unicuiq sic̃ deus di¬
iuisit mensuram fidei. Quam ergo
anensuram fidei paulus appeslat.
At agnoscamus non aluid. eẽ. spiri¬
stale triticum: quam xp̃ĩane fider
nienerabile satra mentum. Suiꝰ¬
stritici mensurã: Et uob̃ innomine
dm̃ damus quotiens illuminati do¬
no gratie spiritalis. scđm regulam
uere fidei disputamus. Et eandem
itritici mensuram ꝑ dominicos dis.¬
ꝙpensatores accipitis: tũ cotidie ꝑdei
famulos uerbum ueritatis auditis.
De ip̃a nunc ergo tritici mensura
Noquimur: ex ipsa sic̃ deus diuidit
uniuersi pascamur. Inde alimen¬
sta bone uite sumamus: utadecer¬
qna uite p̾mia ꝑuenire possimus In

Expanded text:
que dispensatores esse ostendens, ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergomensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
paulus: ministri ꝑ quos credidis.¬
tis: & unicuiq sicut dñs dedit.
Ego plantaui apollo rigauit. et
hoc ergo siut unicuiq dñs dedit.
Non itaq desuo. Iam uero quod se¬
quitur. sed deus incrementũ dedit:
non ꝑillos. sed ꝑse ip̃m facit. Exte¬
dit hoc humanam humilitatẽ. exce¬
dit angłicam sublimitatẽ: nec om¬
nino ꝑtinit. nisi adgricolã trinita¬
tem. Iamuos mundi estis. Mun¬
discilicet atq mundandi. Neq e¬
nim nisi mundi essent: fructum
ferre potuissent. Et tamen omnẽ
qui fert fructum purgat a grico¬
la ut fructum plus afferat. Fert
fructum quia mundus. ẽ: atq ut
plus afferat purgatur adhuc. Qͥd
enĩ est in hac uita sic mundus: ut
non sit magis magisꝙ mundandꝰ
ubi sidicerimus quia peccatũ ñ
habemus: nos ip̃os se ducimus
⁊ ueritas innobis non. ẽ: Si autẽ
delis. ẽ. &e uistus qui dimittet no¬
bis pettata: & mundet nos aboĩ
imquitate. Mundet itaq mun¬

Expanded text:
Paulus? Ministri per quos credidisPaulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis delis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mun
Abbreviated transcription (Latin):
Omnem palmitem in pe nõ ferentẽ
fructum: tollet eum. Et omnẽ qui
fert fructum. purgabit eum: ut
fructum plus afferat. Numquid
autẽ quod ait ego & pater unũ sumꝰ: ⁊ ir̃e
agricola est. Nec talis: quales sũt:
qui extrinsetus oꝑando exhibent
ministerium: sed talis ut det etiã
intrinsecus incrementũ. Nam
neq qui plantat. ẽ. aliquid. neq
qui rigat: sed qui incrementum
dat deus. Et utiq deus. ẽ. xp̃c. qͥa
deus erat uerbum. Unde & ipse
ce pater unum sunt. Et si uerbũ
caro factum. ẽ. quod nõ erat: ma
net qd̾ erat. Deniq cum de patre
fructum continuo etiam se ipsum
mundatorem p aliistum ostendẽs
iam uos inquit mundi estis propt̾
sermonem. quem locutus sũ uobis.
Ecce & ipse mundator. ẽ. palmitũ:
quod.ẽ. agricole nõ uitis officium.
qui etiam palmites operarios suos
fecit. Nam ce. si nondant increm̃¬
tum: impendunt tamen aliquid
adiumentum. Sed non de suo: qͥa
Audi etiam ipsos confitentes. qͥd
autem. ẽ. apollo: quid autem

Expanded text:
em in me non ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Numquid autem id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Nec talis quales sunt, qui extrinsecus operando exhibent minisintrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Et utique Deus est Christus; quia Deus erat Verbum: unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo, quiae Ibidem, 5. Audi etiam ipsos confitentes. Quid autem est Apollo? Quid autem