comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & qui gaudent tãquã ñ gau¬
dentes. & qͥ emunt tãquã ñ possi¬
dentes. & qui utuntur hoc mun¬
do tam quã ñ utantur. praeterit
enĩ figura huuis mundi. Uxorẽ
namꝙ habet. sed quasi non habens.
qui sic scit debita carnis ex soluere
ut tamen ꝑ eam mundo tota m̃¬
te non cogatur inherere. Nam
cum idẽ rursus egregius prȩdica¬
tor dicat qͥ habet uxorẽ cogitat
quae sunt mundi huius. quomͦ
placeat uxori. Ille autẽ habens¬
uxorẽ quasi non habet. qui sic
studet placere coniugi. ut tam̃
non displiceat conditori. Flet
quoq sed tãquã non fleat. qui
sic tẽporalib damnis affligitur.
ut tamen de aeternis lucris sem¬
ꝑ animũ consoletur. Gaudet
lero sed tãquã non gaudeat. qͥ
sic de temporalib bonis hilariscit.
ut tamen semper ꝑpetua tormen¬
ta consideret. & in hoc quod men¬
tẽ gaudio subleuat. hanc conti¬
nuo pondere ꝓuidi timoris pre¬
mat: łmit autẽ sed quasi non
possidens. qui & ad usum terrena

Expanded text:
ent tanquam non gaudentes, et qui emunt tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena
Abbreviated transcription (Latin):
prepediat. sed ipsa quoq quȩ ho¬
nesta in mundo agimus quasi st
quodã mentis latere tangamus
ut terrena quae libent sic nr̃o
corpori seriuant. quatinus cordi
minime obsistant. Non gͦ fr̃s aude¬
mus uobis dicere ut om̃a relinqua¬
tis. sed tamen si uultis om̃a & iam
retinendo relinquitis. si sie tempo¬
ralia geritis ut tamen tota mente
ad aeterna tendatis. Tempus bre¬

Expanded text:
praepediat, sed ipsa quoque quae hopraepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
inter haec fr̃s km̃i. nisi relinquere
debemus. curas mundi post pone¬
re. solis desiderus eternis inhiare:
Sed haec paueis data sunt Ad
monere uos uolo ut relinquatis om̃a
sed non presumo. Si ergo cuncta
mundi relinquere non potestis.
sic tenete quae huius mundi sunt
ut tamen ꝑ ea non teneamini
in mundo. ut terrena res posside¬
atur non possideat. ut sub men¬
tis urãe sit dominio quod habe¬
tis. ne si mens ur̃a terrenarũ re¬
rum amore uincitur. a reb sius
magis ipsa possideatur. Sit ergo
res temporalis in usu. aeterna i
desiderio. Sit res temporalis in
itinere. desideretur eterna in pe¬
uentione. Quasi ex latere respiel¬
atur. quicquid in hoc mundo
agitur Ante nos autẽ tendant
mentis oculi. dum tota intentis¬
ne illa conspiciunt ad quae ꝑus¬
niemus: Exstirpentur funditus
uicia. non solum ab actu operis
sed &iam a cogitatione cordis
eiulsa: Non uos uoluptas cariis
non sollicitudo curiositatis. non
estus ambitionis a dominica cȩa

Expanded text:
inter haec, fratres charissimi, nisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓphetas. uocat ꝑ apłos. uocat
cat plerũq ꝑ miracula. uocat
plerumq ꝑflagella. uocat aliquan¬
do per mundi huius ꝓspera. uocat
aliquando ꝑ aduersa. Nemo con¬
tẽpnat. ne dũ uocatus excusat.
cũ uoluerit intrare non ualeat
Audite quid sapientia ꝑsalomonẽ
dicit. Tunc inuocabunt me &
non exaudiam mane consurgent
& non inuenient me:. H inc est
qđ fatuȩ uirgines tarde uenien¬
tes clamant. dñe dñe aperi nobis
Sed iã tunc aditũ querentib dr¬

Expanded text:
ocat cat plerumque per miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis, sed jam tunc aditum quaerentibus d
Abbreviated transcription (Latin):
postquã amatores suos apprehen¬
dere non ualet ad amorẽ uiri pͥo¬
ris redit. quia plerũꝙ postquã
in hoc mundo ñ possumus optinere
quae uolumus. postquã in terrenis
desideriis de impossibilitate las¬
samur. tunc ad mentẽ dm̃ reduci¬
mus. tunc placere incipit qui dis¬
plicebat. & is cuius nobis amara
fuerant praecepta repente dulce¬
scit in memoria & peccatrix ani¬
ma quȩ adultera conata est esse
nec tamen aperto opere potuit.
decernit esse fidelis conuinx. Qui
gͦ huius mundi aduersitatib fra¬
cti ad dĩ amorẽ redeunt atꝙ a
presentis uite desideriis corrigunt᷑.
quid isti fr̃s km̃i nisi cõpelluntur
ut intrent. Sed ualde est tre¬
menda sententia quae ꝓtinus
sub infertur. Intenta hanc cordis
Caure ꝑcipite fr̃s & domini mei.
in quantũ peccatores fr̃s mei. in
quantum iusti domini mei. intenta
hanc aure percipite. ut tanto eam
minus sentiatis in examine. quanto
nunc audistis formidolosius in prȩ¬

Expanded text:
postquam amatores suos apprehenpostquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in prae
Abbreviated transcription (Latin):
dõ fuerat anima amatores suos se¬
quitur. quando mens quae iã ꝑ
fidẽ credidit adhuc se in mundis
spiritib in operatione substernit:.
mundi głam querit. carnali de¬
lectatione pascitur. exquisitis uo¬
luptatib nutritur. Sed plerũꝙ
Ecce ego sepiam uias tuas spinis
Uiȩ enim nr̃ae spinis septȩ sunt.
quando in hoc qđ male cupimus
dolorũ punctiones inuenimus
sepiam eas maceria. & semitas
suas non inueniet. Uiae enĩ nrãe
maceria sepiuntur. cũ desideriis
nr̃is dure in hoc mundo obiecti¬
ones resistunt. Et semitas nr̃as in¬
uenire non possumus. quia hoc
qđ male querimꝰ adipisci ꝓhibe¬
mur. Et sequetur amatores suos
sp̃s quib se in suis desiderus ani¬
ma subdidit ad desideriorũ suorum
effectum minime cõprehendit. Sed
de hac salubri aduersitate quanta
utilitas nascatur adiungit cũ sub¬
ad uirũ meum priorẽ. quia bene mͥ
erat tunc magis quã nunc. Postquã
gͦ uias suas septas spinis inuenit

Expanded text:
Deo fuerat anima, amatores suos seDeo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumqueEcce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria et semitas suas non inveniet. Viae enim nostrae maceria sepiuntur, cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus, adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, itus quibus se in suis desideriis anima subdidit, ad desideriorum suorum effectum minime apprehendit. Sed de hac salubri adversitate et difficultate quanta utilitas nascatur, adjungit, ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
uersis flatib ad deiectionis litto¬
ra reppellantur. Cumq frangi se¬
in desiderus sus aduersante
mundo conspiciunt. quid de se
auctori suo debeant cõmemoran¬
tur. ita ut ad eum erubescentes
redeant qͥ eũ suꝑbientes ꝓ mundi
amore deseruerant. Sepe nãꝙ
non nulli ad tẽporalẽ głam ꝓficere
uolentes aut longa egritudine
tabescunt aut affucti in uirus
coñcidunt aut ꝑcussi grauib da¬
nis affliguntur. & in mundi dole¬
re uident quia nihil confidere
de eius uoluptate debuerunt
seq ipsos in suis desiderus rep̃hen¬
dentes ad dm̃ corda conuertunt
De his quippe dñs ꝑ osee ꝓphetam
dicit. Ecce ego sepiam uias tuas
spinis & sepiam eas maceria & seml¬
tas suas non inueniet. & sequetus
amatores suos et non app̃hende
eos. queret &e non inueniet eos
& dicet. Uadam & reuertar ad
uirum meum pͥorem. quia bene mͥ
erat tunc magis nunc Uir unius¬
ꝑ fidem. Sed illa quae coniuncta

Expanded text:
versis flatibus ad dejectionis suae littoversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe Dominus per prophetam dicit: Ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet; et sequetur amateos: quaeret et non inveniet eos, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nufidem. Sed illa, quae conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciem dñi qm̃ uenit. Ligna
enĩ siluȩ gentes uocatę sunt. qͥa
in infidelitate sua torte & infru¬
ctuosȩ semꝑ fuerunt. Qui ergo ex
illo agresti usu conuersi sunt ad
cenã dominicã. quasi ex sepib ue
cantur & uenire contẽpnunt. alii¬
autẽ uocantur & ueniunt. alii
autẽ nequaquã dr̃ qͥa uocantur
sed cõpelluntur ut intrent. Vo¬
cantur & uenire contẽpnunt.
qͥ donũ quidẽ intellectus ꝑcipi¬
unt. sed eundẽ intellectũ operib
non secuntur. Uocantur & ueni¬
unt. qui acceptã intellectus grãm
operando ꝑficiunt. quidã uero
sic uocantur ut &iã cõpellant᷑
Nam sunt non nulli qͥ bona facien¬
da intellegunt. sed haec facere
desistunt. Uident quae agere
debeant. sed haec ex desiderio
eos in carnalib desideriis suis mun¬
di huius aduersitas feriat. apprẽ¬
hendere tẽporalẽ głam conentur
& nequeant. & dum ꝑ alta pelag
quasi ad grandiores curas huius
scłi nauigare ꝓponunt. semꝑ ad¬

Expanded text:
ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus vecantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi mentes seculariũ p̃dicando
superant. qui prius cũ secularib
in hoc mundo currere ñ ualebant
Sed decluctis ad cęnã pauperib
quid puer subiungit audiamus
Dñe factum ẽ ut imperasti. & ad¬
huc locus est. Multi tales ad cȩ¬
nam dominicã ex uidea collecti
sunt. Sed multitudo quae exis¬
rahelitico populo credidit. locũ
superni conuiiuii non impleuit
Intrauit iam frequentia iudeorũ
sed adhuc locus uacat in regno.
ubi suscipi debeat numerositas
gentium. Vnde & eidẽ seruo dr̃
Exi in uias & sepes. et cõpelle intra¬
re. ut impleatur domus mea
Cum de uicis & plateis ad cenam
quosdã dñs inuitat. illũ uideli¬
cet populũ designat qͥ tenere le¬
gẽ suburbana conuersatione no¬
uerat. Cum uͦ conuiuas suos col¬
ligi ex uiis & sepibus praccipit.
nimirũ agrestẽ populum colligere
idẽ gentilẽ querit. De cuius signi¬
ficatione ꝑ psalmistã dicit᷑. Tunc
exultabunt om̃a ligna siluarum

Expanded text:
ipsi mentes saecularium praedicando ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum
Abbreviated transcription (Latin):
etantur: Quasi enĩ populus lãb¬
ens predam facit. dum terrena di¬
ligentes. lucra de alienis damnis
exaggerant. Sed puer aegiptius
eger in ua relinquitur: quia pec¬
cator quisq dũ infirmari ab huiꝰ
mundi statu cęperit. mox sȩcula¬
rib mentib in despectũ uenit
uẽ tam̃ dauid inuenit. ciꝙ cibum
& potum prebet. quia manu for¬
tis dñs abiecta mundi ñ despicit.
et plerũq eos qui sequi mundũ
minime ualentes. quasi in uia re¬
manent ad amoris sui grãm con¬
uertit. eisq uerbi sui cibũ uel po¬
tum porrigit. & quasi duces sibi
in uia eligit dum suos &iã prȩ̨¬
dicatores facit:. Dũ enĩ xp̃m pec¬
catorũ cordib inferunt: quasi
dauid suꝑ hostes ducunt. Qui con¬
uiuantes amalechitas uelud dauid
gladio feriunt. quia suꝑbos quosꝙ
qui se in mundo despexerant dñi
uirtute ꝓsternunt. Puergͦ aegip¬
tius qui in uia remanserat. amale¬
chitas interficit. quia plerumꝙ

Expanded text:
ctantur. Quasi enim populus lambctantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
serat quando peccabat. & si non
esurisset insemet ipsum minime
redisset. quia postquã terrenis ił¬
bus indiguit. tunc cogitare es¬
pit quid de spiritalib amisit
Pauperes gͦ & debiles. cȩci & claud
uocantur & ueniunt. quia infir¬
mi quiq atq in hoc mundo de¬
specti plerũꝙ tanto celerius uoce
dñi audiunt. quanto & in hoc
mundo ñ habent ubi delectent᷑
Quod bene amalechitarũ puer ille
aegiptius designat. qͥ amalechi¬
tis prȩdantib atꝙ currentib ege
remansit in uia. fame sitiq asult
quẽ tamen dauid inuenit. ei
cibum potumꝙ prebuit. Qui ilico
con ualescens. dux dauid factus ẽ
Conuiuantes amalechitas repperit.
& cos qui se debilem reliquerant
cũ magna fortitudine ꝓstrauit
Amalechita quippe populus lamb¬
ens uocatur. Et quid ꝑ lamb en¬
tem populũ. nisi mentes sȩculari
um designatur.: Quae terrena
cuncta ambiendo quasi lamb¬
unt. dum solis temporalib dele¬

Expanded text:
serat quando peccabat. Et si non serat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegtis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum num designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus dele
Abbreviated transcription (Latin):
Sed notandũ nobis est quomodo
describantur qͥ ad cenã uocant᷑.
& ueniunt. pauperes. & debiles.
Debiles dicuntur. qͥ iudiciosuo a¬
pud semet ipsos infirmi sunt
Nam quasi pauperes & fortes sunt.
qui & positi in pauꝑtate suꝑbi¬
unt Cȩci uero sunt. qͥ nullum
ingenii lumen habent. Claudi
quoꝙ sunt. qͥ gressus rectos in ope¬
ratione non habent. Sed dũ mo¬
rum uicia in mẽbrorũ debilitate
signantur. ꝓfecto liquet quia
sicut illi peccatores fuerunt qui
quoq peccatores sunt qͥ inuitant᷑
& ueniunt. Sed peccatores suꝑbi
respuuntur: ut peccatores humi¬
les cligantur. Hos itaq eligit ds̃
quos despicit mundus. quia ple¬
rumq ipsa despectio hominẽ re¬
uocat ad semet ipsum. Is enĩ qͥ pa¬
trẽ reliquit & partẽ substantiae
quã ꝑcȩperat ꝓdige expendit.
postquã esurire cępit inse reuer¬
sus dixit. Quanti mercennarii
in domo patris mei habundant
panib Longe quippe ase disces¬

Expanded text:
. Sed notandum est quomodo . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantur, et veniunt, pauperes ac debiles. Pauperes et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se disces
Abbreviated transcription (Latin):
res iniusta. Ad cęnam gͦ aeterni
conuiii summus paterfamilias¬
uos inuitat. Sed dum alius aua¬
riciȩ. alius curiositati. alius uo¬
luptati est deditus. nimirum reꝓ¬
bi simul om̃s excusant. dum hunc
terrena cura occupat. illũ alieni
actus sagax cogitatio deuastat.
alterius & iam mentẽ uoluptas
carnalis inquinat. fastidiosus qͥsꝙ
ad aeterne uite epulas ñ festinat
Sequitur. Rcuersus seruus. nunciauit
haec domino suo Tunc iratus pat̾¬
familias. dixit seruo suo. Exi cito
in plateas & uicos ciuitatis. & pau¬
peres ac debiles. cȩcos & claudos in¬
troduc huc. Ecce qui terrenȩ sub¬
stantię plus iusto incubat. uenire
ad dominicã cęnã recusat. Qui la¬
bori curiositatis insudat. praepa¬
rata uitę alimenta fastidit. Qui
carnalib desiderus inseruit. spiri¬
talis conuiuii epulas respuit
Quia gͦ uenire suꝑbi renuunt. pau¬
peres eliguntur. Cur hoc: Quia
iuxta pauli uocẽ infirma mundi
elegit ds̃ ut confundat fortia

Expanded text:
res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voi carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias, dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia
Abbreviated transcription (Latin):
bia in actione. Et ecce hoc diui¬
dicat prauus quisq cũ audit. nec
Tamen ea quae diuidicat agere
desistit. Nam dum cuilib& ꝑuerse
agenti dicimus conuertere. dm̃
sEquere. mundũ relinque. ubi
bunc nisi ad dominicã cenã uo¬
camus
Sed cũ respondet ora
ꝓ me quia peccator sum. hoc facere
non possum. quid aliud agit nisi
& rogat & excusat. Dicens nãꝙ
peccator sum. humilitatẽ insinuat
Subiungens autẽ conuerti non pos¬
sum. suꝑbiam demonstrat Rogan¬
do igitur excusat. qui & humili¬
tatẽ suꝑducit in uoce. & suꝑbiã
exercet in actione. Alius autẽ
dixit. Uxorem duxi. & ideo non
possum uenire Quid ꝑ uxorem.
nisi uoluptas carnis accipitur:
Nam quãuis bonũ sit coniugium.
atq ad ꝓpagandam sobolem ꝓ¬
uidentia diuina constitutũ. non¬
nulli tamen non ꝑhoc fecundita¬
tẽ ꝓlis. sed desideria expetunt uo¬
luptatis. & id circo ꝑ rem iustam
significari potest non in congrue

Expanded text:
bia in actione. Et ecce haec dijubia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. Qui uidelicet corporales
sensus quia interna cõprehendere
nesciunt. sed sola exttriora cognos¬
cunt. & deserentes intima ea quae
ex teriora sunt tangunt. recte ꝑ
eos curiositas designatur. Quae dil
alienam uitam querit discutere
semꝑ sua intima nesciens. studet
exteriora cogitare. Graue namꝙ
curiositatis est uicium. Quae dum
cuius lib& mentẽ ad inuestigandã
uitam ꝓximi exterius ducit. semꝑ
ei sua intima abscondit ut aliena
sciens se nesciat: & curiosi animus
quanto peritus fuerit alieni me¬
riti. tanto fit ignarus sui Propt̾
hoc nãꝙ & de eisdẽ quinꝙ ugis
boum dr̃ eo ꝓbare illa. rogo te
habe me ęxcusatum Ipsa enĩ ex¬
cusantis uerba a uicii sui signifi¬
catione non discrepant dũ dicit
eo ꝓbare illa. quia uidelicet ali¬
quando ꝑtinere ꝓbatio ad curi¬
tis uerba ꝑmiscet dicens. rogo te
habe me ęxcusatum. Dum enĩ di¬
cit rogo & tamen uenire contep¬
nit. humilitas sonat in uoce. suꝑ¬

Expanded text:
nantur. Qui videlicet corporales nantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curitis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, super
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuium. & excusamul. Sed
ecce inter haec aestimare possumꝰ.
quid sibi corda nr̃a respondeant
Occultis enĩ fortasse sibi cogitatio¬
nib dicunt Excusare nolumus.
ad illud enim supernȩ refectionis con¬
uiuium & uocari & ꝑuenire gratu¬
lamur. Loquentes uobis talia men¬
tes urãe uerum dicunt. si non plus
terrena quã cȩlestia diligunt. si ñ
plus rebus corporalib quã spiritali¬
bus occupantur Unde hic quoq
ipsa excusantium causa subiungt᷑
cum ꝓtinus sub infertur. Primus
dixit illi. Cillam emi. & necesse ha¬
beo exire & iudere illã. Rogo te ha¬
be me excusatum. Quid ꝑ uillam.
nisi terrena substantia designatur
Exut gͦ uillam uidere. qui sola exte¬
riora cogitat ꝓpter substantiam
Alter dixit Iuga boum emi quinꝙ
& eo ꝓbare illa. rogo te habe me
excusatum. Quid in quinq iugis
boum. nisi quinq corporis sensus as¬
cipimus. Qui recte quoq uga us¬
cati sunt. quia in utroq sexii geml¬

Expanded text:
convivium, et excusamus. Sed convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu gemi
Abbreviated transcription (Latin):
inquiritis. Ecce ipsȩ carnales
epulȩ in spiritale uobis alim̃tũ
conuersȩ sunt. Ad abstergendum
namq mentis urãe fastidium in cęna
dĩ ille uobis singularis agnus oc
cisus est. Sed quid agimus. qͥ hoc
quod subiungitur ad huc fieri a
multis uidemus : Et ceperunt si¬
mul om̃s excusare Offert ds̃ quod
rogari debuit. non rogatus dare
uult quod uix sperari potuit. qͥa
dignaretur largiri postulatus
Contẽptorib uero paratas delicias
refectionis aeternę denuntiat. &
tamen simul om̃s excusant. Pona¬
mus ante oculos mentis minima.
ut possimus digne pensare maiora.
Si quispiam potens ad inuitandũ
quelibet pauperẽ mitteret. quid
fr̃s rogo. quid pauper ille fecisset.
nisi de eadẽ sua inuitatione gau¬
deret: responsum humile redde¬
ret. uestẽ mutaret. ire quã totius
festinaret. ne prior seꝰ potentis con¬
uiuium alter occurreret: N omo
ergo diues inuitat. & pauper occur¬
rere festinat. Ad dĩ inuitamur

Expanded text:
inquiritis. Ecce ipsae carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur
Abbreviated transcription (Latin):
diebus sumus & cum de ȩdifi¬
catione ur̃a uobis aliquid loquor.
hoc est quod ago. Seruus enĩ sum
summi patris familias. Cum uos
admoneo ad contẽptũ scłi. inui¬
tare uos uenio ad cęnã dĩ. Nemo
me ꝓpter me hoc in loco despiciat
Et si aduitandum nequaquam
dignus apparco. sed tamen mag̃¬
ne sunt delicię quas ꝓmitto
Sepe fr̃s mei solet euenire quod
dico. ut persona potens famulũ
habeat despectum. Cumꝙ ꝑ cũ
responsũ mandat. non despicit᷑
ꝑsona loquentis ferui. quia in¬
tentis domini. nec pensant qui
audiunt ꝑ quem. sed quid uel
a quo audiant. Ita ergo fis̃. ita
uos agite. Et si nos forsitan dig¬
ne despicitis. in mente tam̃ ur̃a
uocantis dñi reuerentiam seruate:
Coniuuȩ fieri summi patrisfamili¬
as libenter obedite. Corda ur̃a
discutite. atq ex eis mortale fas¬
tidium pellite. Ad repellendũ
ergo fastidium ur̃m iam parata
sunt om̃a. Sed si adhuc carna¬
les estis. fortasse ȩpulas carnales

Expanded text:
diebus sumus, et cum de aedifidiebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia setentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales
Abbreviated transcription (Latin):
Misit autẽ seruũ suũ hora cene dl¬
cere in uitatis ut uenirent. Quid
hora cenȩ. nisi finis est mundi.
In quo nimirx̃ nos sumus. sicut iã
dudũ paulus testatur dicens Nos
sumus in quos fines scłorum deue¬
nerunt Si ergo iam hora cenȩ
est cum uocamur. tanto minus
nos debemus excusare a coniuuio
di. quanto ꝓpinquasse iam cer¬
nimus finem scłi. Quo enĩ pensa¬
mus quia nihil est quod restat.
eo debemus ꝑtimescere ne tẽpus
grãe quod presto est pereat
deirco autẽ hoc coniuuiũ dĩ non
prandium sed cęna uocatur. quia
post prandium cęna restat. post
cȩnam uero conuiuiũ nullum
restat. Et quia aeternũ dĩ con¬
uiuium nobis in extremo praepa¬
rabitur: rectum fuit ut hoc ñ
prandium sed cęna uocaretur
ed quis ꝑ hunc seruum qui apa¬
trefamilias ad inuitandũ mitti¬
tur : nisi praedicatorũ ordo signa¬
tur. De quo uidelicet ordine
quãuis adhuc indigni existimꝰ.
quãuis peccatorum nr̃orũ ponde¬
rib grauamur. & nos tam̃ in istis

Expanded text:
Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis
Abbreviated transcription (Latin):
Certe in die tremenda examl¬
nis sui cum angelis. cum as¬
changelis. cum thronis et do¬
minationibus. cum principa¬
tibus ac potestatib appare¬
bit. Cȩlis ac terris ardenaib
cunctis udelicet elementis
in sui obsequu terrore cõme¬
tis. Hunc ergo tanti paus¬
ris iudicem ante oculos po
nite. hunc uenturũ timete
ut hunc cum uenerit non timi¬
di sed securi uideatis Timen¬
dus ergo est. ne timeatur
Terror eius. nos ad usum bonȩ
operationis exerceat Metus
illius. uitam nr̃am a prauitate
compescat. Michi fr̃s credite.
quia tanto tunc erimus securi
de eius sententia. quanto nunc
esse satagimus suspect acul¬
pa. Certe si aliquis ur̃m cum

Expanded text:
Certe in die tremendi examiCerte in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante ocnite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum
Abbreviated transcription (Latin):
sione fidei rȩꝓbat ac discordat.
Noc gͦ fr̃s km̃i tota intentione
pertimescite. hoc apud uos
sollicita mente cogitate
Ecce paschalia sollemnia agimꝰ.
sed ita uiuendum nobis est.
ut ꝑuenire ad ęterna festa
mereamur. Transeunt cunc¬
ta. quae temporaliter festiua
cȩlebrantur Curate qui his
sollẽnitatib inter estis. ne
ab ȩterna sollẽnitate separe¬
mini. Quid ꝓdest inter esse
festis hominum. si de esse contin¬
gat festis angelorum. Umbra
uenturȩ festiuitatis est. sollem¬
nitas presens. Idcirco hanc an¬
nue agimus: ut ad illam quę
non est annua sed continua ꝑ¬
ducamur Cum haec statut᷑o
tempore geritur: ad illius de¬
siderium memoria nr̃a refraga¬
tur. Frequentatione gͦ gaudis
temporalis ad eterna gaudia
mens incalescat & ferucat. ill
ex ueritate leticiȩ ꝑfruatur
in patria. quod de umbra gal¬
di meditatur in uia. llitam
nite. is qui mitis resurrexit
ex morte quam districtus in
udicio ueniat prȩuidete

Expanded text:
sione fidei reproba vita discordat.sione fidei reproba vita discordat.charissimi, tota intentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce Paschalia solemnia agimus; sed ita vivendum est nobis, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam nite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uidelicet genus ab ortu
ad finem defluit. & quasi aquȩ
more usq ad competentẽ ter¬
minum ex carnis liquore per¬
currit. Quid per iordanẽ. nisi
baptiz atorum forma designat᷑.
Quia enim in iordanis flumine
ipse auctor redemptionis nrãe
baptilari dignatus est. recte
iordanis nomine eorum multi¬
tudo exprimitur. qui intra
sacramentũ baptismatis tenent᷑
Antiquus ergo hostis generis hu¬
mani fluuium absorbuit. quia
a mundi origine usq ad redẽp¬
toris aduentum uix paucis
electis cuadentibus in uentrẽ
suȩ maliciȩ genus humanum
traxit. De quo recte dicitur
Ab sorbebit fluuium & non mi¬
rabitur: quia ꝓ magno non
habet cum infideles rapit
Sed graue est ualde quod sub¬
ditur. Et habet fiduciam qđ
influat iordanis in os eius.
quia postquã infideles quosꝙ
a mundi origine rapuit. ad¬
huc se posse suscipere & iam
fideles presumit. Nam ore
pestiferȩ persuasionis eos co¬
tidie deuorat. quos a confes¬

Expanded text:
Quod videlicet genus ab ortu Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse suscipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confes
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidisti me credidisti: Sed ali¬
ud uidit. aliud credidit
mortali quippe homine diuini¬
tas uideri non potuit. Nominẽ
lgitur uidit. & dm̃ confessus est
Ego credidit. qui considerando
llerum hominẽ hunc. dm̃ quem
lldere non poterat exclamauit
stificat ualde quod sequitur
eati qui non uiderunt & credi¬
derunt. Inqua nimirũ senten¬
a nos specialit̃ signati sumus.
Illi cum quem carne non uidi¬
nus mente retinemus. Hossigna¬
ti sumus. sed si fidem nr̃am ope¬
ribus sequimur. Ille & enĩ uere
credit . qui exercet operando
quod credit. Quo contra de his
qui fidem nominetenus retinent
paulus dicit. Confitentur se
nosse dm̃. factis autem negant
łł inc iacobus ait. Fidessine ope¬
ribus mortua est. hinc ad bea¬
tum iob de antiquo hoste ge¬
neris humani dñs dicit. Absor¬
bebit fluuium. & non mirabi¬
tur: & habet fiduciam quod
influat iordanis in os eius
Quis est enĩ ꝑ fluuium designa¬
tus : nisi humani generis fluxus:

Expanded text:
Quia vidisti me, credidisti? Sed aliQuia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus?
Abbreviated transcription (Latin):
tans dum in magistro suo uul¬
nera palparet carnis. in nobis
uulnera sanaret infidelitatis
Puis enim nobis infidelitas thonis¬
ad fidem quam fides cretdentiũ
mens omni dubitatione post¬
posita in fide solidatur. Sie
quippe discipulũ post resurres¬
tionẽ suam dubitare ꝑmisĩ
nec tamen indubitatione. sicis
ante natiuitatẽ suam habere
mariam sponsum uoluit. qui
tamen ad eus nuptias non ꝑ¬
uenit. Nlam ita factus est disa¬
pulus dubitans & palpans testis uerȩ
sesurrectionis. sicut sponsus matris
fuerat custos integerrimȩ uirgini¬
satis Palpauit autẽ. & exclamauit
ñs m̃s & ds̃ m̃s. Dicit ei iħs. Quia
uidisti me credidisti. Cum paulus¬
dicat apostolus est enim fides spe¬
pandarum substantia rerum argu¬
mentum non apparentũ. ꝓfecto
lquet quia fides illarum rerum
argumentum est quae apparere
non possunt. Quae & enĩ appa¬
rent. iam fidem non habent sed
agnitionẽ. Dum ergo uidit tho¬
mas. dum palpauit. cur ei dicit᷑

Expanded text:
tans, dum in magistro suo vultans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae iad fidem, quam fides credentium dmens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavitnus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
alia culpa mereatur. Pastor ergo
uel absoluere indiscrete timeat
uel ligare. Is autem qui sub ma¬
nu pastoris est ligari timeat uel
iniuste. nec pastoris sui uidiciũ
temere rep̃hendat. ne &si in¬
iuste ligatus est. ex ipsa tumidȩ
reprehensionis suꝑbia culpa quȩ
non erat fiat. Sed quia haec
breuiter ꝑ excessum diximus.
ad expositionis ordinẽ redeamꝰ
homas autẽ unus ex duodecĩ
qui dicitur didimus. non erat
cum eis quando uenit iħs
Iste unus discipulus defuit. reuer¬
sus quod gestum est audiuit.
audita credere renuit. Uenit
iterũ dñs & non credenti disci¬
pulo latus palpandum prebuit.
manus ostendit. & ostensa suorũ
km̃i. quid inter haec anĩ aduer¬
titis : Nunquid casu gestum
creditis. ut electus ille discipu¬
lus tunc de esset. post autẽ ueni¬
ens audiret. audiens dubitaret.
dubitans palparet. palpans crt¬
deret.Non hoc casu. sed diuna
dispensatione gestum est. Ega
clementia. ut discipulus dubi¬

Expanded text:
alia culpa mereatur. Pastor ergo alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando . Iste unus discipulus defuit: reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum tres charissimi, quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit clementia, ut discipulus dubi
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ reetitudinis in ipsa iam
cognoscitur confessione peccati
Unde & huic ipsi mortuo lalaro
nequaquam dicitur reuiuisce.
sed ueni foras Om̃is quippe pec
cator dum culpam suam intra
conscientiam abscondit. intror¬
sus latet. in suis penetral dib
occultatur: Sed mortuus uenit
foras. cum peccator nequicias
suas sponte confitetur. lalaro
ergo dicitur ueni foras. acsi aꝑte
culib& mortuo in culpa dice¬
retur. Cur reatum tuũ intra
conscientiam abscondis. Foras
iam ꝑ confessionẽ egredere.
mortuus. id est culpam suam
li. ut pasto es eccłae ei pęnam de¬
beant amouere quam meruit. qui
non erubuit confiteri qđ fecit
Haec de solutionis o: dine hreuiter
dixerim. ut sub magno modera
mine pastores ȩxcłȩ uel soluere
studeant uelligare Sed utrum
iuste an iniuste obliget pastor.
pastoris tamen sententia gregi
timenda est. ne is qui sub est &
cum iniuste forsitan ligatur ipsã
obligationis suȩ sententiam ex

Expanded text:
rationem rectitudinis in ipsa jam rationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe pecator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras, ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? foras jam per confessionem egredere, mortuus, id est culpam confili, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno modmine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex