comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que die noctuq gessit: coniremescit
ooꝰ querit ea fugere: induciasq pe¬
tere dicens. Date michi uel unius
hore spacium: tunc quasi simul lo¬
nos egisti: tua oꝑa sumus. Nonte de¬
serimus sed tecum semꝑ errnuuis.
tecumq ꝑgemus adiudicium.
Sec quedem peccatoris amma agit
que cum horrendo timor separatur
acorpore: & ꝑgit plena peccatis.
qrꝰ ingenti confusione depressa. Iusti
uero anima cum separatur a corꝑe
non tunet net expauescit: sed magis
cum gaudio egreditur: q cum exiul¬
tatione ꝑgit addm deducentib se
angłis scĩs. Illa ergohoram modo fra¬
tres timete: ne. tunc timeatis. Illam¬
nunc precauete: ut securi tunc. e̾ẽ.
possitis. Mementote iugiter: quia
inmedio laqueorum diaboli ãbulatis.
Et ideo semꝑ parati estote: ut quando
dñi preceptum missum fuerit ab om̃i
labe peccati adrequixem transire pos¬
sitis. Nec arbitramini uos diu ĩ hoc
mundo mansuros quia nimirũ pro¬

Expanded text:
quae die noctuque gessit, contremiscit, quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit ea fugere, induciasque petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi simul lonos egisti, tua opera sumus, nec te deseremus, sed tecum semper erimus, tecumque pergemus ad judicium. Haec quidem peccatoris anima agit, quae cum horrendo timore separatur a corpore, et pergit plena peccatis, et ingenti confusione depressa. Justi vero anima cum separatur a corpore, non timet, nec expavescit; sed magis cum gaudio egreditur, et cum exsultatione pergit ad Deum, deducentibus se Angelis sanctis. Illam ergo horam modo, fratres, timete, ne tunc timeatis illamnunc praecavete, ut securi tunc esse possitis. Mementote jugiter quia in medio laqueorum diaboli ambulatis, et ideo semper parati estote, ut quando Domini praeceptum missum fuerit, liberi ad omni labe peccati ad requiem transire possitis. Nec arbitramini vos diu in hoc mundo mansuros; quia nimirum pro
Abbreviated transcription (Latin):
uos eritis. Ista omni fratres sollici¬
ta consideratione pensate: ꝙ hec
considerantes expauescite. Oiem
mortis semꝑ ante oculos ponite ad̃
emendationem quantũ potestis
festinate. Nolite negligere qđ uos
pius dñs percantes sustinet qͥa quan¬
to diutius. spectat ut emendetis.
tanto grauius uindicalt si neglexe¬
ritis. Si forte putatis qđ finis nrm¬
di tardius ueniat: uel suũ unusqͥsꝙ
consideret finem. Etce dum libenterac
iocundissime moratur homoĩmun¬
do: multaꝙ inlongo tempore dis¬
ponit agenda repente rapitur ĩmor¬
tem. Et etͤimprouisn afferturacor.¬
pore. Seã ille beatus est:qui antea
semꝑ horam illam habuerit ante
oculos: &e festinauerit in illa hora
mortis paratus inueniri: ut possit
tanti metus terrorem euacdere. Qđ̃
si uultis scire cũ magno metu km̃i:
acorpore. Ueniunt enim angeli
adsumere eam ut ꝑducant illam
ante tribunal metuendi uidicis. Et
tunt illa memorans oꝑa sua mala

Expanded text:
vos eritis. Ista omnia, fratres, sollicivos eritis. Ista omnia, fratres, sollicita consideratione pensate, et haec considerantes expavescite; diem mortis ante oculos semper ponite; ad emendationem quantum potestis festinate; nolite negligere quod pius vos Dominus peccantes sustinet, quia quanto diutius expectat ut emendetis, tanto gravius vindicabit si neglexeritis. Si forte putatis quod finis mundi tardius veniat, vel suum unusquisque consideret finem; ecce dum libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, multaque in longo tempore disponit agenda, repente rapitur in mortem, et ex improviso aufertur a corpore; sed ille beatus est qui antea semper horam illam habuerit ante oculos, et festinaverit in illa hora mortis paratus inveniri, ut possit tanti metus terrorem evadere. Quod si vultis scire cum magno metu, charia corpore, veniunt enim angeli eam assumere, ut perducant illam ante tribunal metuendi Judicis, et tunc illa memorans opera sua mala
Abbreviated transcription (Latin):
nitus. Et dauid aq dñm. ꝑcdes ĩqͥt
om̃s qui locuntur mendatiũ. Un
cle apłs. Seponentes inquit men¬
datium: loquimini ueritatẽ unus¬
quisq cum fratre suo. Inhac ergo
uita posia ifa agite: ut cumhinc
ceperit deuorari insepulero: anima¬
ornata bonis oꝑib cum sc̃is om̃ib
letetur incelo. Retrabat uos incelis
oꝑib uel peccatorum interitus eor.
quas iam p̾misistis attendite calami¬
tates. Considerate dliuitum sepul¬
chra: uel eorum qui ante paruo
tempore uobiscum erant quid fue¬
runt &ꝰ quid sunt: uel quid eis d̃i¬
ltie. et cupiditas seculi profuit.
Fece nichil ex eis. nisi soli cineres re¬
manserunt. Quia si loqui possent
hec uobis ꝓculdubio dicerent. Ut¬
quid infe̾lices tantum ꝓseculi cupi¬
elicate discurritis: ut qui quos uiti¬
is cẽ criminib repletis: Considerate
ossa nr̃a or uel sic uobis horreat cu¬
piditas. uel miseria ur̃a. Qđ uos
estis nos fuimus: quod nos sumꝰ

Expanded text:
nitus . Et David ad Dominum, Perdes, inquit, nitus . Et David ad Dominum, Perdes, inquit, omnes qui loquuntur mendacium . Et Apostolus, Deponentes, inquit, mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo . 21. In hac ergo vita positi ita agite, ut cum hinc coeperit devorari in sepulornata bonis operibus cum sanctis omnibus laetetur in coelo. Retrahat vos a malis operibus vel peccatorum interitus; eorum quos jam praemisistis attendite calamitates; considerate divitum sepulcra; vel eorum qui ante parvo tempore vobiscum erant, quid fuerunt, et quid sunt, vel quid eis divitiae et cupiditas saeculi profuit: ecce nihil ex eis nisi soli cineres remanserunt, quia si loqui possent, haec vobis procul dubio dicerent: Utquid infelices tantum pro saeculi cupiditate discurritis? utquid vos vitiis et criminibus repletis? considerate ossa nostra, et vel sic vobis horreat cupiditas vel miseria vestra; quod vos estis, nos fuimus; quod nos sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
habent retribuere tibi. Retribuetur
enim tibi inresurrectione iustorũ.
Nec enĩ iustumͤ ut inpopło xp̃iano
qui uno precio redempti sunt. &. uni
dño seruiunt. alii distensis epulis̾
uentrib cr̾. ebrii incedant. alii famis
periculo deficrant. Prorsus peccatũ . ẽ:
ut ur̃a suꝑflua atĩneis deuorent᷑. et
antur. Quare non consideratis quia
pari conditione inhoc mundo uenis¬
tis: uniqͣne dño serui estis simili et¬
am exitu demundo migrabitis. Et
si benc agits: adunam beatitudi¬
nem uenietis. Aut quare pauper
uobiscum non accipiat ꝙybum: qui
uobis cum accepturus est consortiũ
angłorum: Quart non accipiat ił
ueterem tunicam: qui parit̾ accep¬
turus est immortalitatis stolam:
Hec fratres considerantes ita pau¬
perum curam gerite: ut uberrimã
ꝓ his retributionẽ incelis capiatis. sllẽ¬
datium semꝑ fugite: qui nõ mini¬
mum crunen est scriptura dicente.
Osates qđ mentitur occidit a ni¬
mam: ꝙ testis falsus nõ erit ĩ pu.¬

Expanded text:
 retribuant; retribuetur enim tibi in resurrectione justorum . Nec enim justum est, ut in populo christiano, qui uno pretio sunt redempti, et uni Domino serviunt, alii distentis epulis ventribus et ebrii incedant, alii famis periculo deficiant. Prorsus peccatum est, ut nostra superflua a tineis devorentur, et antur. Quare non consideratis, quia pari conditione in hunc mundum venistis, uniusque Domini servi estis, simili etiam exitu de mundo migrabitis; et si bene agitis, ad unam beatitudinem venietis? At quare pauper vobiscum non accipiat cibum, qui vobiscum accepturus est consortium Angelorum? Quare non accipiat vel veterem tunicam, qui pariter accepturus est immortalitatis stolam? Haec, fratres, considerantes, ita pauperum curam gerite, ut uberrimam pro his retributionem in coelis accipiatis. Mendacium semper fugite, quia non minimum crimen est, Scriptura dicente, Os quod mentitur, occidit animam . Et, Testis falsus non erit impu
Abbreviated transcription (Latin):
dico. non ut creaturam dei malam
adseram suit iudicem. ẽẽ. dampnan¬
dam: sed ut uos sobriores cautiores q
reclam immo ce̾ admoneo ut nullam
dei creaturam dicatis malam: qͥad̃s
cuncta ualde bona creauit. Nã que¬
cumq nobis mala. ẽẽ. uidentur aut
nocent: nr̃o uitio non sua natura no¬
bis mala existunt. Ideoq fratres solũ
diabolum qui suꝑbiendo fastus est.
malus detestantes: tantorum bonoꝵ
creatorẽ dñm glorificate. Cauece semꝑ
iuam latam que ducit adinteritum:
apprehendite angustam ꝑ quam rep¬
perietur eterna latiudo. Pauperes
os ꝑegrinos ad conuiuium reuoca¬
te: dnmꝰ que dehac precipientẽ at¬
tendite. Cum facis inquit prandi¬

Expanded text:
dico non creaturam Dei malam dico non creaturam Dei malam asseram, aut judicem esse damnandam, sed ut vos sobriores cautioresque reddam. Imo et admoneo, ut nullam Dei creaturam dicatis malam; quia Deus cuncta valde bona creavit . Nam quaecumque nobis mala esse videntur aut nocent; nostro vitio, non sua natura, nobis mala existunt. Ideoque, fratres, solum diabolum, qui superbiendo factus est malus, detestantes, tantorum bonorum creatorem Dominum glorificate. Cavete semper viam latam, quae ducit ad interitum: apprehendite angustam, per quam reperitur aeterna latitudo. Pauperes et peregrinos ad convivium revocate, Dominumque de hac re praecipientem attendite: Cum facis, inquit, prandi
Abbreviated transcription (Latin):
qui pauꝑiores estis inseculo: nolite
ob hoc contristari. Quia si bene agi¬
tis ditiores eritis incelo. Deniq ca¬
uete nequis turpem sermonem ex ore
ripite inquietos. consolamini pu-¬
sillamines. pacientes estote adom̃s.
Et omiuis sermo malus exore ur̃oñ
ꝓcedit. timentes illud qd scriptũ
est. Peruertunt mores bonos collo
semet ipsum redarguit dicens. Ca¬
uete ne grauentur corda ur̃a: in
crapula et ebrietate. Et apłs ꝓhibet
dicens. Holite in ebriari umo ĩ quo
est luxuria. Procul dubio em̃ qui
plus manducat aut bibit quam ex¬
pedit. uobis cr peccatum incurrit ⁊
seruare saturitatẽ non ualet. Quia
cum uenter aut uͤnl̾ nimie fuerint
sacietate replete: ilico necesse ẽ it li¬
bido inmembris cius generetur. Un¬
de ⁊ alias scriptum. ẽ. Uinum po¬
tatum multum. amaritudo. ẽ. ani¬
me: &r ruina multiplicans ĩpruden¬
ti offensionem. minuens usrtutem.
&ꝰ fatiens uulnera. Et hec quidẽ

Expanded text:
qui pauperiores estis in saeculo, nolite qui pauperiores estis in saeculo, nolite ob hoc contristari, quia si bene agitis, ditiores eritis in coelo. Denique cavete ne quis turpem sermonem ex ore ripite inquietos, consolamini pusillanimes, patientes estote ad omnes ; et omnis sermo malus ex ore vestro non procedat, timentes illud quod scriptum est: Pervertunt mores bonos, collosemetipsum redarguit: dicens: Cavete ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate ; et Apostolus prohibet dicens: Nolite, inebriari vino, in quo est luxuria . Procul dubio enim qui plus manducat aut bibit quam expedit, et peccatum incurrit, et servare saturitatem non valet; quia cum venter aut venae nimia fuerint satietate repletae, illico necesse est ut libido in membris ejus generetur. Unde et alias scriptum est: Vinum potatum multum, amaritudo est animae et ruina, multiplicans imprudenti offensionem, minuens virtutem, et faciens vulnera . Et hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxios cernitis: nullatenꝰ desꝑate.
Tantum facite incordde pactũ cũ do:
rit iam amplius non peccetis: sed
fiducialiter ueniam sperate. Quia
dñs sinum pietatis sue assidue pa¬
tefecit cr omnes ad serecipere ꝑpe
nitentiam querit. Nam ce si adul¬
ter quis. aut meretrix. aut fur aut
ebriosus. aut mendax uł enã filioꝵ
necator fuerit tantum decetero pe¬
nitens caueat oc indulgebit illi
altissimus publicanum deeuuan¬
gelio &e latronem: nec nõ c mere¬
tricem: sed & paulum sumite al exem¬
plum qui desemet ip̃o dicit. Prius
fiu blasphemꝰ er ꝑsecutor. c̾ contume¬
liosus sed misccłiam dei consecutꝰ sum
quia ignorans feri inincredulitate.
Et uos ergo si quid forte ignorant̃
admnisistis: reparate uos queso dũ
licet ꝑpenitentiam. Confitemini dño
intotis precordiis ur̃is: qm̃ bonus est.
Boleat uos non egisse qđ bonũ est.
Et qui penicet: ita peniteat. ut ul¬
terius iam lugenda non cõmittat. Et

Expanded text:
obnoxios cernitis, nullatenus desperate, obnoxios cernitis, nullatenus desperate, tantum facite in corde pactum cum Deo, ut jam amplius non peccetis; sed fiducialiter veniam sperate, quia Dominus sinum pietatis suae assidue patefacit, et omnes ad se recipere per poenitentiam quaerit: nam et si adulter quis, aut meretrix, aut fur, aut ebriosus, aut mendax, vel etiam filiorum necator fuerit, tantum de caetero poenitens caveat, et indulgebit illi Altissimus. Publicanum de Evangelio, et latronem, necnon et meretricem, sed et Paulum sumite ad exemplum, qui de semetipso dicit: Prius fui blasphemus, et persecutor, et contameliosus; sed misericordiam Dei consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Et vos ergo si quid forte ignoranter admisistis, reparate vos, quaeso, dum licet, per poenitentiam; confitemini Domino in totis praecordiis vestris, quoniam bonus est; doleat vos non egisse quod bonum est: et qui poenitet, ita poeniteat ut ulterius jam lugenda non committat; et
Abbreviated transcription (Latin):
aiũs: ⁊ saluieritis. Per iohel qͦq
urãm: ae diuinis oraculis ꝓlata st̃.
Uigilate ergo sollicite: quia quan¬
to ꝓximius finem muncli diabolus
conspicit: tanto crudelius contra
xp̃ianos seuit. Ut quia secitodãp¬
nandum cognoscit: plus sibi socios
inpenam multiplicet cum quib
utiq sine fine crucietur: Cauete gͦ
aitentius: & iugiter cum dei timo¬
re conuersemini. scientes quia unꝰ¬
quis q nr̃m angłm dei habet: qui
obseruet iugiter que egerit. It siqui¬
dem bene agit: gaudium sc̃o ange¬
lo sibi adherenti gignit. Siuero ma¬
la opera exercet: angłm sanctũ a se
repellit. & malignum demonem
hec me loquente introrsus ad uos
redite: conscientias ur̃as discutite:
si dignas mentes angelici consortii
gerits preuidete. Et si uos bonos ac
dignos deo conspicitis demeritis ue¬
stris: numquam suꝑba mente pre¬
sumatis: sed magis decetero cũ hu¬
militate sauete. Si uero peccatis uos

Expanded text:
Dominus, et salvi eritis . Per Joel quoque Dominus, et salvi eritis . Per Joel quoque vestram ex divinis oraculis prolata sunt. Vigilate ergo sollicite, quia quanto proximum finem mundi diabolus conspicit, tanto crudelius contra Christianos saevit, ut quia se cito damnandum cognoscit, plus sibi socios in poenam multiplicet, cum quibus utique sine fine crucietur. Cavete ergo attentius, et jugiter cum Dei timore conversamini, scientes quia unusquisque vestrum angelum Dei habet qui observet jugiter quae egerit, et si quidem bene agit, gaudium sancto angelo sibi adhaerenti gignit; si vero mala opera exercet, angelum sanctum a se repellit, et malignum daemonem issimi, haec me loquente, introrsus ad vos redite, conscientias vestras discutite, si dignas mentes angelici consortii geritis praevidete, et si vos bonos ac dignos Deo conspicitis, de meritis vestris nunquam superba mente praesumatis, sed magis de caetero cum humilitate cavete. Si vero peccatis vos
Abbreviated transcription (Latin):
ebriosi. neq maledici. neq rapaces.
cupiditatem coercens dicit. Eadic¬
enim omniũ malorum cupidlitasest.
Prgo fr̃s abicite cupiditatem: sec¬
tamini caritatem: deponite impie¬
tatem. subportate inuicem cũ hu¬
militate. Illud omnimodis p̾cauen¬
tes qđ apłs adromanos scribens in¬
fert. Renclabitur inquiens ua cdei
de celo: suꝑ ominem impietatẽ ⁊ iu.¬
sticiam hominum. Nec ñ ⁊illud.
qđ uoce ueritatis in euangłio cõmi¬
natur. Qui faciunt inquit iniqͥ¬
tatẽ: mittentur in camino ignis.
ibi erit fletus &e̾ stridor dentiũ. Cõ¬
siderate igitur quã seuus: quamq
timendus sit ignis ille. Et qui mo¬
suffert mignem mitere: timeat ibi
uel ab illa pena liberari: desistatis
iam amplius pectare: clñm ꝓpphe
timini recedentes abiniquitatib
urĩs & sanabo uos. Et iterum. No¬
lo inquit mortem impii: sedut re¬
uertatur & uiuat. Et ꝑ ysaiã cla¬
mat dicens. Quando conuersus
ingemueris: tunc saluus eris. Et
iterum. Reuertimini ad me dic̃

Expanded text:
fures, neque maledici, neque rapaces . cupiditatem coercens dicit, Radix omnium malorum est cupiditas . Ergo, fratres, abjicite cupiditatem, sectamini charitatem, deponite impietatem, supportate invicem cum humilitate, illud omnimodis praecaventes quod Apostolus ad Romanos scribens infert, Revelabitur, inquiens, ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum . Necnon et illud quod voce Veritatis in Evangelio comminatur: Qui faciunt, inquit, iniquitatem, mittentur in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium . Considerate igitur quam saevus quamque tremendus sit ille ignis: et qui motum in ignem mittere, timeat ibi vel ab illa poena liberari, desistatis jam amplius peccare: et Dominum timini recedentes ab iniquitatibus vestris, et sanabo vos . Et iterum: Nolo, inquit, mortem impii, sed ut revertatur et vivat . Et per Isaiam clamat, dicens: Quando conversus ingemueris, tunc salvus eris . Et iterum: Revertimini ad me, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ille eicietur foras: non autẽ dyeit
om̃s: sed omĩa. Non enĩ omĩũ ẽ.
fides. Non itaꝙ hoc adiuuũsitatẽ
hominum retulit. sed ad creature ĩ

Expanded text:
ille ejicitur foras? Non autem dixit, omnes, sed, omnia: non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae i
Abbreviated transcription (Latin):
la est paganorum: iuppiter. hercu¬
les q lapideus: circa quos cecis oclis
frequenti errore circum eunt. Cecos
inquam dixerim. eoꝵ oculos qui
putant se udere quod non uident
Aspicientes enĩ saxum: dm̃ seui¬
dere confidunt. At tamen qui
molam uoluit: consumandi ali¬
quando finem oꝑis habet : exeundi¬
spem gerit laboris. Qui uero mo¬
la asinaria adcollum suspenditur.
portat lapidem: qui portare debue¬
rat uigum dñi. Asinus ergo admolã:
ceciis allapidem: gentilis adsaxum.
qui adorat eum quem non uidet: nec
agnoscit. Deus enĩ non inmanuftĩs
habitat: nec inmetallo aut saxo
cognoscitur. Hic ergo gentilis po¬
pulus cum ꝑsecutionem xp̃iano ĩ¬
tulerit: hac pena plectitur: ut
cum sua satrilega mola. uidicandi
seculi fluctib dernergatur.

Expanded text:
la est paganorum Jupiter, Hercula est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeunspem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Christiano intulerit, hac poena plectitur, ut cum sua sacrilega mola judicandi saeculi fluctibus demergatur.
Abbreviated transcription (Latin):
creta sit: aut quid sibi uelit ꝓpsa
sententia. Puto enim illam aliqd
mysterium continere. Quasi uero
non sufficeret in mare homini demer¬
gendo: saxum quale cumq ñ mag¬
num. aut inorme: sed mole asina¬
rie lapis ci religetur adcollũ: ut cũ
ꝑituro homine ꝑeat res usui necessa¬
ria. Sed puto hoc magis. ẽẽ. qd̃ ĩscrip¬
turis asini figura: popłs gentiliũ
nuncupatur. Qui clausis oculis
circa ignorantie molam erroris sui
gyro ꝑtrahit: ce̾ sine ulla cursus di¬
rectione. uestigiis inse sepe redeunti¬
b: inuitus usui laborat alieno. Nõ¬
ne enĩ tibi udetur molam asinariã
ininperitie sue labore uersatur: Na¬
ture quidem iunculis alligatus: ut
uerbum dei molat: dm̃ celi querat:
sed oꝑte mentis cecitate subfusus:
uultum animi trigere ad dm̃: cordis
oculos leuare non possit ad celũ. Sed
qm̃ mola asinaria saxum. ẽẽ. cõstat:
iudeamus si cẽ paganorum talis est
mola. Calis est plane. Darea enĩ mo.¬

Expanded text:
creta sit, aut quid sibi velit ipsa creta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam asinariam 288 in imperitiae suae labore versatur? naturae quidem vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mo
Abbreviated transcription (Latin):
tas mentes : nuditas ip̃a uestita. Si¬
cut enĩ apud nequam homines: tͣ¬
pis cogitatio aconcupiscentia ues¬
tib non arcetur: ita apud scõs ui¬
ros honesta simplicitas: acd concu¬
piscendum: nuditate nõ trahitur
Sed sicut uitiosis adcorruptelam
nuda sunt omĩa: ita religiosis ad
sastimoniam oꝑta sunt unuersa.
Quid autẽ ait euuangłica lectio:
qui scandallz auerit unum depu¬
sillis istis. qui in me credunt: expe¬
dit ei ut suspendatur mola asina¬
ria incollo eius: q mergatur inꝑ
fundum maris. Pusillos hic: nõ
etate puieros: sed malicia paruuloᷤ
dicit. Sic apłsait. Malicia par¬
uuli estote: ut sensib ꝑfecti sitis.
Qui sunt isti: nisi clerici ydonei.¬
se monachi religiosi. uel laicr: Qͥs¬
ꝙ iguur his in reuerens aut cõtu.¬
meliosus extiterit: hac belauna
pena plectecur. ut informi saxo re¬
ligato illi adcollum precipitetur
inmare. Sed iudeamus curscan¬
dalitantib xp̃ianos: ista pena de¬

Expanded text:
tas mentes nuditas ipsa vestita. Sitas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena de
Abbreviated transcription (Latin):
celo. ẽ ut quãuis iustus: qmuis
sc̃s. aurum uel diuitias possidẽs:
non possit esse ꝑfectus. Talem e¬
nim uoluit ad olescentem illum
dñs ad paradysum redire: quat
adam fuerat deparadysi subli-¬
mitate deiectus. Nudus enĩ adã:
incola paradysi fuit. Deniq post
peccatum nuditatem suam uidens:
foliis fici nuda contexit. Prius enĩ
quam petcaret: honestatis erat co¬
lore uestitus. Atq ideo nuditatem
inhonestam: non natura ĩstituit:
sed delicti reatus inuenit. Nam et
sc̃i angłi insplendidissimo habitu
constituti: numquid tunicis oꝑi¬
untur ce. palliis: Sed cum sit in il¬
lis natiuitatis sue nuda substantia:
uestiti uidentur. ẽẽ. qd̃ sc̃i sunt. Dic̃
igitur &̃ adam custodiens hones¬
tatis angłice dignitatem: erat qui¬
dem nudus mundanis uestib. sed
inmortalitatis erat spͥendore uesti¬
tus. Nichil prauum respiciebant
eus occuli: non cor eius turpe ali¬
quid cogitabat. Erat apud hones¬

Expanded text:
coelo est, ut, quamvis justus, quamvis coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud hones
Abbreviated transcription (Latin):
tursuꝑbia: diuitiis. prefectura:
sed humilitate. pauꝑie. lenitate.
Arta cnĩ & angusta uia. ẽ que
ducit ad regnum. Qiuisquis gͦ
honorib inflatus fuerit: at auri
theauri dilãtus : tamquã honus¬
tum ce̾ impeditum animal: per
angustum regni iter transire non
potecit. Simul etiam ut se estimat
ꝑuenise: sarcinam enis erigna
porta non capiens: reꝑtussa limi¬
ne. retrorsum redire cõgetur. Lam
enĩ angusta.ẽ. diuiti porta celes¬
tis: quã est camelo acus foram̃
sum atq deforme: exigua cauer¬
na peterire non patitur: ita cẽ di¬
uĩtem auarum atq mendacem:
arta celi ianua minime intrare
ꝑmittit. Nam ideo nudi inscło
nascimur: nudi etiam accedimꝰ
ctꝰ expediti ad celi ianuam ꝓpere¬
mus. Quam autẽ incongruũ
ce absurdum. ẽ: ut quẽ nudũ
mater genuit. nudũ suscipit ec¬
clesia: diues intrare uelut ince¬
lum: Propterea ad olescenti
illi diuiti: in euuangłlo asalua¬
Asq adeo enĩ nuda uirtus apta

Expanded text:
tur superbia, divitiis, praefectura, tur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramensum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nascimur, nudi etiam ad lavacre, et expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvaadeo enim nuda virtus apta
Abbreviated transcription (Latin):
militate seoporteat preuenire. Ait e¬
nim dñs ꝑcunctantib discipulis
quis eorum inregno celoꝵ maior
esset futurus. statuto coram om̃ib
puerulo quicumq inquit humĩ¬
li auerit se sic̃ puer iste: hic maior¬
iste: erit in regno celorum. Unde
intelligimus: quod humilitate ꝑ¬
uenitur ad regnum: simplicita¬
te penetratur celum. Quisquis
ergo cupit diuinitatis terrenetenere
fastigia: humilitatis yma sectetur:
Quicumq nult fratrem p̾uenire
regnando: prius illũ preueniat ob-¬
sequendo. Sicut ait apłs. Hono¬
re inuicem preuenientes. Uincat
eum offich̃s: ut posscit uincere sc̃ĩ¬
tate. Si enim te non lesit frĩs obse.¬
quium: meretur ut diligas. Qd̃
si forsitan lesit: magis obsequium
meretur ut uincas. Hec enĩ nr̃e
xp̃ianitatis summa. ẽ: ut aman¬
tib uicissitudinem: leclentib paci¬
entiam rependamus. Qui gͦ fue¬
rit patientior adiniuriam: poten¬
tior constituetur in regno. Non
enim ad imꝑium celorum: ꝑuens¬

Expanded text:
litate se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum perveni
Abbreviated transcription (Latin):
actione formident: om̃s insola
dinina misecłia gancdeant. nullus
desins itirib presumat. Est qui
ꝑfiuat siduciam nram. ille scilitt
qui inse dignatus est assumere na-¬

Expanded text:
actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere na
Abbreviated transcription (Latin):
Domine dñe aꝑi nobis. At illere¬
spondens ait. Amen dico uobis:
nescio uos: Ibi iam adño non potest
mereri qd petit: qui hic noluit au¬
dire qđ uissit. Quia qui tempꝰ
congrue penitentie peedit: frustra
ante regni ianuam cum precibus

Expanded text:
Domine, aperi nobis. At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit, qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus
Abbreviated transcription (Latin):
euellitur. Cunc regni ianua lugẽ
nitentia: sed fructuosa nõ erit. qr
nequaquã tunc ueniam inuenit.
qui modo aptum uenie tempus ꝑ¬
dit. Hinc os enĩ paulus dicit. Ecce
nuno tempus acceptabile ecce nũc
dies salutis. Hic propħa ait. Que¬
rite dominũ dum inueniri potest

Expanded text:
evelletur. Tunc regni janua lugentevelletur. Tunc regni janua lugentnitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
ego mouebo: non solum terrã. sed
etiam celum. Adeuius examen
om̃e humanũ genus deducitur.
Cui aduindictã mali. ⁊ remunera¬
tionẽ q bonoꝵ: angłi. archangłi:
throni. principatus: ce dñationes
terror erit. quando iam inpena reme
um hominum: angłoꝵ q erubesce¬
re: Qui pauor enni quem &e tran-¬
quillum mens humana capere non
ualet. etiam iratum uidete. Qmͣ
lies tenebraꝵ & caliginis. Dies ne¬
bule: & turbinis. Dies tubeq clan¬
diem iudicii suꝑ corda reꝓborum
qua asꝑitate ꝓpheta iudit amares¬
cerer quem tot appellationib nõ ua¬
let explicare. Quanta uero tunt e¬
rit electorum leticia quide eius meren-¬
conspectu uident & elementa cõtre¬
mescere. & cum eosimul adnuptias
incrare: Qui or̾ insponsi nuptias
gaudent. or. tamen ip̃isunt sponsa:
quia in illo et̾ni regni thalamo: ui¬
sioni nr̃e deus coniungitur: que
scilicet uisio. numqͣm iam imꝑpe¬
tuum ab amaris sui amplexibus

Expanded text:
ego movebo non solum terram, sed ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examen omne humanum genus deducitur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes terror erit, quando jam in poenum hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clandiem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merenconspectu vident et elementa omnia contremiscere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo visioni nostrae Deus conjungitur. Quae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus
Abbreviated transcription (Latin):
subdunt. Ite potius aduendentes. ce
emite uobis. Uendicores quippe
olei: adulatores sunt. Quienim
accepta qualibet gr̃ã uanis suis lau¬
dib nitorem gloriȩ offerunt: quasi
oleum uendunt. De quo ꝓfecto olro
psalmista ait. Oleum autẽ peccato¬
ris non ipinguet caput meũ. Pͥn¬
cipale cs enĩ nr̃m: caput.ẽ. Appel¬
latione autẽ capitis ea que principa¬
tur corpori mens uocatur. Inpi¬
guat ergo caput oleum peccatoris:
cum de mulcet mentem fauor adu¬
lantis. Sed clum irent emere uenit
testis. ẽ. Que autem parate erant
intrauerunt cum eo adnuptias:
& clausa .ẜ. ianua. Osi sapere ĩ cor¬
dispalato quis possit quid ammira¬
tionis habet qd̃ dicitur. uenit spon¬
sus. Quid dulcedinis intrauerunt
cum eo adnuptias. Quid amari¬
tudinis oe clausa. ẽ ianua. Uenit
quippe ille: quiaduentu suo elem̃¬
ta concutit. incuius conspectu. celũ
ce terra contremescit. Unde etiã
ꝑpropham dicit. Adhuc semel et

Expanded text:
subdunt: Ite potius ad vendentes, et subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qaccepta qualibet gratia vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt, de quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum peccatoris non icipale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa ccum terra contremiscit: unde et per prophetam dicitur: Adhuc semel, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scriptum. ẽ. Oies dm̃ sĩc fur
innocte: ita ueniet. Tunt om̃s uir¬
gines surgunt: quia ce electi ce rep¬
bi : asompno sue mortis excitantur.
Lampades ornant: quia sua secum
oꝑa numerant: ꝓquib et̾nam reci¬
pere beatitudinẽ expectant. Sed
lampades fatuarum uirginum ex¬
tinguntur: quia earum oꝑa que
clara hominib apparuerant: ĩ ad¬
uentu iudicis intus obscurant᷑. Et
adeo retributionẽ non inueniunt:
quia ꝓ eis receperunt abhominib:
laudes quas amauerunt. Quid . ẽ.
autem qd tunc aprudentib oleum
petunt. nisi qd̃ inaduentu uidicis
cum se intus uacuas inuenerint.
testimonium foris querunt: Ne
insua fiducia decepte: proximis di¬
cant. Quia nos quasi sine opere
repelli conspicitis: dicite de nr̃is oꝑ¬
ib quid uidistis. Sed prudentes
urgines respondent dicentes. Ne
forte non sufficiat or nobis. In illo e¬
ip̃i imonium unius cuiꝰꝙ uix suf¬
sit. Quanto minus ce̾ sibi & ꝓxi¬
mo: Albi cs ꝓtinus ꝑ increpationẽ

Expanded text:
ur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo eimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem
Abbreviated transcription (Latin):
miliaritatis.ẽ. causa qđ diu. alii
mansit: sed etiam tanti uatisi
ꝓfectus. Nam si primo ingressu
tantus ꝓcessus excrat. ut adsaluta¬
tionẽ marie exultaret infans inu¬
tero repleretur spũ scõ mat̾ ĩ fan¬
tis. quantũ putamus usutanti tẽ¬
poris: sce marie addidisse pre¬
sentiam. Mansit autẽ maria cũ
illam̃sib trib. Ungebatur itaꝙ:
ceꝰ quasi boniis athleta exercebatur
inutero matris ꝓpħa. Amplissime
einĩ uirtus eius incertamine paralut᷑.
Deniq tamdiu mansit maxia: qͣm¬
dui elisabeth pariendi tempꝰimple¬
ret. Quod si diligent̾ aduertas: in¬
uenies hoc nusquã positum. nisi ĩ
generatione iustoꝵ. Deniq imple¬
tisunt dies ut pareret mania: im¬
pletum. ẽ. tempus iit pareret elisabech
impletum ẽ uite tempus: cum sc̃i
uiri exhocuite curriculo demigra¬
rent. Penitudinẽ iusti iuta habet:
inanes autẽ sunt. dies impiorum.

Expanded text:
miliaritatis est causa quod diu miliaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinis eius quadam participati¬
ono sublimior sit: ut illam ymagiñe
splendido bonoꝵ colore factoꝵ qua¬
dam emulatione istutis in seuide¬
atur exprimere. ¶Magnificat aiã
anima marse dnm. ce exultat sp̃c
euis indeo: Eo qd̾ & anima ⁊ sp̃u
patri filioq deuota: iinum dm̃
omnia: ꝓueneretur affectu. Ma
plenior. Hec otiosum uidetur: qd̃
ct̃ añite iohm̃ elisabeth ꝓphetat:
ce maria ante dñi generationem.
Serpuns etũ iam temptam̃ta salu¬
tis humane. TIam sic̃ peccatum
ãmulierib cepit: ita etiam bona
amulierib inchoantur. Ut femi¬
ne quoq muliehria oꝑa deponẽtes.
infirmitati uenuntunt. Et anima
que non habet sexum: ut maria
que nescit errorem: religioso ĩmi¬
tetur studio rastũatẽ. Mansit
autẽ maria cũt illas mensib tril:
qeͥ reuersa . ẽ. iñdomũ suam. Bene
inducitur sc̃a maria ceꝰ exhibuis.¬
se officiũm: ce mysticum nume¬
tum custodisse. Dlon em̃sola fa¬

Expanded text:
nitudi nis eius quadam participatinitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuotaomnia, pio veneretur affectu. 28.plenior. Nec otiosum videtur quod et ante Joannem Elizabeth prophetat, et Maria ante Domini generationem; serpunt enim jam tentamenta salutis humanae. Nam sicut peccatum a mulieribus coepit: ita etiam bona a mulieribus inchoantur; ut feminae quoque muliebria opera deponentes, infirmitati renuntient: et anima quae non habet sexum, ut Maria quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola fa
Abbreviated transcription (Latin):
credidisse. Et ideo fructum fider
consetutam. Beata. inquit que cre¬
didisti. Sed cꝰ uos bẽati qui audi¬
tis: & creditis. Qaerumq enim
crediderit anima: qr concipit. &̾ ge¬
nerat cdei uerbum. &e oꝑa euis ag¬
nostit. Sit insingulis marie anũ¬
ina ut magnificet dñm. Sit insin¬
gulis sp̃c marier ut exultet indeo.
Si scdm carnem una materẽ. xp̃c
dei uerbum: si tam̃ inmaculata
ce. imilinis auitiis: indemerato
castimoniani pudore custodiat. Ñ¬
Quecumꝙ igͥitur talis t̃ potuent
anima magnificat dnm: sic̃anima.
marie magnificauit dnm̃: cc̃ erub¬
tauit sp̃s euis in deo salutari. Mllag¬
nificatur enĩ dñs. sic̃ aꝰ alibi legimꝰ.
magnificate dnm metum. Nõ quo
dño aliquit humana noce possit
acdũingie sed quia magnificatur
in nobis. Imago enĩ dei xp̃c ẽ: et̃ ido
siquit iustum religiosumq fecerit
anima illa: ymaginẽ dei adtuꝰ est
similitudinẽ treata magnisicat. Et
ideo lum magnificat eam: mag¬

Expanded text:
credidisse et ideo fructum fidei credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in deo, si secundum carnem una mater est Chri accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, mag
Abbreviated transcription (Latin):
radice iesse &e flos. deradice ascen¬
det. Badix enĩ est familia iudeoꝵ
lurga maria. Elos marie xp̃c: qui
ueluta bone ardoris feructus: nr̃e iur̃¬
tutis ꝓcessu minc floret: nũc fructi¬
ficat innobis: nũc redi uiua corꝑis
resutrectione reparatur. Et unde hoc
michi ut ueniat mater dñi mei ad
me: Non quasi ignorans. dicit.
tum sui pignoris salutetur: sed quasi
nõ humani hoc merta: sed clĩuine
gr̃e munus. ẽẽ cognoscat: ita dicit.
Unde hoc michie Hos. ẽ quantũ
bonum michi accidit: ut mat̾ dñi
mei ueniat admi: Noncognosco
meum. unde hoc michi: qu a iusti¬
cia: quib factis: ꝓ quib meritis:
non usitata hec officia feminarum
sunt: ut ueniat mat̾ dñ mei ad
me: Miraculum sentior cognosco
mysterium: mat̾ dñi uerbo feca
deo plena. ẽ Ecce etũ ut facta ẽ. uox
salutationis tue mautib meis: ex.¬
ultauit gaudio infans inutero
meo. Et beata que credidisti. Ui¬
des non dubitasse mariam: sed

Expanded text:
radice Iessae et flos ex radice ascenradice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi ignorans dicit — tum sui pignoris salutetur — sed quasi non humani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed
Abbreviated transcription (Latin):
repleta quam filius. sed cum filius
esset repletus sp̃u scõ. repleuit ⁊ ma¬
trem. Exultauit iohannes: exulta¬
uit os marie sp̃c: exultante iohannie:
repletur elisabech mariam tam̃ nõ
repleri sp̃u: sed sp̃m eus exultare cog¬
noscimus. Incomprehensibilis enim:
incomp̾hensibilit̾ oꝑabatur ĩ matre.
Et illa post conceptum repletur:
ista ante conceptum: Benedicta tu
inter mulieres: & benecdictꝰ feuctus
uentris tui. Et ũnde hoc michiut
ueniat mater dñi mei adme: No¬
uit sermonem suũ sp̃c sc̃s. nec um¬
quam obliuiscuur. Et ꝓphetia non
solum rerum completur miracłis:
sed etiam ꝓprietate uerboꝵ. Quis
est uentris iste fructus iisiile de
quo dictum. ẽ: ecce hereditas dñifi
lii mertes fructus uentris. Here
ditas namq dñi illisunt: quimer¬
ces sunt fructus illiuse. qui demarie
uentre ꝓtessit. Ip̃s frustus uentris:
est flos radicis. Dequo benẽ ꝓpħã.¬
uit ysaias dicens. Exiet uirg᷑a de

Expanded text:
repleta quam filius, sed cum filius repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prophetia non solum rerum conpletur miraculis, sed etiam proprietate uerborum. quis est iste fructus nisi ille de quo dictum est: ecce hereditas domini fili, mercis fructus uentris? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex
Abbreviated transcription (Latin):
sitmagistra humilitatis: inqua est
professio castitatis. Est causa pietatis:
est etiam norma. doctrine. Contu¬
tendum. ẽ. enĩ: quia suꝑior uenit ad
inferiorem: ut inferior adiuuetur.
tismum iohannis: dñs uenit ad bap¬
tismum. Cito quoq aduentꝰ marieꝰ.
&e p̾sentie dominice beneficia. decla-¬
rantur: Simul enĩ utaudiuit salu¬
tationen marie elisabeth: exultauit
infans inutero eius cr̾ repleta. ẽ. sp̃ũ
scõ. Uide distinctionẽ: singulorumꝙ
uerborum ꝓprietates. Uocem prior¬
a ꝯ elisabeth audiuit: sed iohannes
prior grãm sensit. Illa nature or¬
dine audiuit: iste exultauit ratione
mysterii. Illa marie: iste dñi sensit
aduentum. femina mulieris o pignꝰ
pignoris. Iste grãm loquuntur.: illi
intus oꝑantur. Pietatisq myst̾ium
mat̾nis ad oriuntur ꝓuectib: duppli¬
ciħ̃ remiraculo ꝓphetant matres spi¬
ritu paruulorum. Exultauit ĩ fans:
repleta est mater. Non prius mater

Expanded text:
sit magistra humilitatis, in qua est sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, tismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantibz debeans exhibere &e cos¬
natis. Maria que ante sola ininti¬
mis penetralib uersabatur: ñ aipub¬
lico uurginitatis pudor: nõ astudio
asperitas montĩ: non abofficio ꝓ¬
lixitas itineris retardauit. Inmon¬
tana uirgo cum festinatiõne: uirgo
officiimemor. iniurie inmemor: af¬
fectu ingente non sexu relicta ꝑuexit
domo. Discite uirgines: non cireum¬
u̾sari ꝑalienas edes: nõ demorari in
plateis: non auquos inpublico mis¬
cere sermones. Maria indomo sera.
festina inpublico: mansit apiso cog¬
natam suam trib mensib. Et enĩqͥ
propter officium uenerat: inherebat
officio. Mansit m̾̃sib trib: nõ quo
domus eadelectaret aliena: sedquia
frequentius iuderi inpublico displi¬
cebat. Diclicistis uirgines. pudorem
marie: cliscite humilitatẽ. Uenit
propinqua adpximam iunior adse¬
niorem: nec solum uenit: sed etiam
prior salutauit. Decet enĩ ut quan.¬
to castior uirgo: tanto humilor sit.
Nouerit deferre honorem seniorib:

Expanded text:
praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
Extollamus ã mentem demedio
turbarum. dicamusq saluatori.
Beatus uenter qui te portauit:
ce ubera que suxisti. Uere enĩ
beata parens. que sic̃ quidã ait.¬

Expanded text:
Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Vere enim beata parens, quae, sicut quidam ait