comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut de u̾bo exhortationis quo
errantem corrigere uolebas: for¬
te pnitiosius errare: tu tamen
ꝑ tuo simplici et lucido corde. et
hic et infuturo lucis gr̃a dona¬
beris. Hec contra ypocrisim pha¬
riseorum sub dole signa querẽ¬
tium specialit dicta: nos iuxta
sensum moralem genalit insti¬
tuant.
Tcum loqueretur: rgaũ¬
illum quidam phariseus.
ut prand̾et apud se: et ingssus
recubuit. Consulte lucas non
ait. et cum hec loqueretur. s cũ
loqueretur: ut ostendat eum
non statim finitis que ꝓposue-¬
rat ũbis: s aliquaᷤ int̾positis:
apd̃ phariseum prandere roga¬
tum. Que autem sint illa ma-¬
cheus explicat: qui hoc dñi ter¬
minato ẜmone. quem tamen
partim breuius lucas partim:
plixius cominemorat. contin-¬
uo subiunxit. Adhuc eoloquẽ¬
te ad turbas: ecce mater eius
et fr̃s stabant foris querẽtes
loqui ei. Adhuc inquit eo loꝙ̃¬
te: ut intelligetes hec loquẽte
que suꝑius indicabat. S ⁊ mar¬

Expanded text:
aut de verbo exhortationis quo aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant Et cum loqueretur, rogaviillum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se, et ingressus recubuit. Consulte Lucas non ait, Et cum haec loqueretur, sed, Cum loqueretur, ut ostendat eum non statim finitis quae praeposuerat verbis, sed aliquot interpositis, apud Pharisaeum prandere rogatum. Quae autem sint illa Matthaeus explicat, qui hoc Domini terminato sermone, quem tamen partim brevius Luca, partim prolixius commemorat, continuo subjunxit: Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater ejus et fratres stabant foris, quaerentes loqui ei. Adhuc, inquit, eo loquente, ut intelligeres, haec loquente perius indicabat. Sed et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
Ide ergo ne lumen quod
inte est:tenebre sint. hoc
ẽ. ne ip̃a cordis intentio que
lumen ẽ anime. uiciorum ca¬
ligine fuscetur: sedula discre¬
tione ꝑpende. iuxta qd̾ alibi p̃¬
cipitur. Omni custodia serua
cor tuum: qm̃ ex ip̃o uita ꝓce¬
dit.
Iergo corpus tuum to¬
tum lucidum fuerit. nõ
habens aliquam partem te¬
nebrarim: etit lucidum totum:
et sicut lucerna fulgoris illumi¬
nabit te. Totum corpus nr̃m :
omnia oꝑa nr̃a dicit. quia et
apłs menibra nr̃a nũcupat q̃¬
dam oꝑa que imꝓbat: ⁊ mor¬
tificanda precipit dicens. Mor¬
tificate ergo membra ur̃a que
sunt suꝑ t̾ram: fornicationem.
immundiciam. libidinẽ. cet̾ãq
talia. Si igitur ip̃m bonum bo-¬
na intentione patraueris: non
habens in tua conscientia aliꝙͣ
partem tenebrose cogitationis:
etiam si contigerit aliquem ꝓxi¬
morum tua bona actione noce¬
ri. ũbi grã aut de peccunia quã
a te incligens et petens accepe¬
rat. facere uł pati aliquid mali.

Expanded text:
de ergo, ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio, quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta quod alibi praecipitur: Omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso vita procedit . ergo corpus tuum totum lucidum fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera, quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali,
Abbreviated transcription (Latin):
bens cum uirginitatis honore:
ne ͨ primam similem uisa ẽ. nec
habere sequentem.
Tille cdixit. Quin immo:
beati qui audiunt u̾bum
dei: et custodiunt illud. Pulch-¬
re saluator attestationi mulie¬
ris annuit. non eam tantum¬
modo que u̾bum dei corporałr
generare meruerat. s et om̃s
qui idem ũbum sp̃ualit̾ audi¬
tu sidei conciꝑe. et boni operis
custodia. uł in suo uł in ꝓximo¬
rum corde parere. et quasi ale¬
re. studuerint asseuerans esse
beatos: quia et cadem dei geni¬
trix. et inde quidem beata. qr
ubi incarnandi ministra est
facta temporalis. s inde multo
beatior. quia eiusdem sẽꝑ amã¬
di custos manebat eterna.
Qua sententia sapientes iude¬
orum elam ꝑcutit: qui u̾bum
del non audire et custodire. s
negare et blasphemare quete¬
bant.

Expanded text:
bens cum virginitatis honore, bens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dbeati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit. Non eam tantummodo, quae verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes, quidem verbum spiritualiter auditu fidei concipere, et boni operis custodia, vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
forte putanda ẽ uirgo semen¬
tiuam sue carnis materiam
nutriendo incarne dei filio sug
gere potuisse. incarnando aut̃
quasi maiori et in usitato mi¬
raculo. minime potuisse: S
huic opinioni obstat apłs:
dicens. quia misit deus filiũ
suum factum ex muliere. fac¬
tum sub lege. Neq enim au¬
diendi sunt. qui legendum
nõ de nichilo. nõ aliunde: sed
mat̾na traxit ex carne. Alioqͥn
nec uere filius hominis dicẽt᷑.
qui originem non habet ex
homine. Et nos igitur his ꝯͣ
euticen dictis. extollamus uo¬
cem cum ecc̃a catholica: cuius
hec mulier tỹpum gessit. Ex¬
tollamus et mentem de medi¬
o turbarum: dicamusq salua¬
tori: beatus uent̾ qui te por¬
tauit: et ubera que suxisti. ue¬
re enim beata parens. que sic̃
quidam ait. enixa ẽ puerpera.
tegem: qui celum t̾ramq tenet
ꝑ secła. cuius numen et eterno
complectens omnia giro impe¬
num sine fine manens. Que :
uentre beato. gaudia matris ha-¬

Expanded text:
forte putanda est virgo semenforte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus cem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris ha
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: ex tollens uocẽ
quedam mulier de turba dix̃
illi. Beatus uenter qui te por¬
tauit: et ubeta que suecisti. Ma¬
gne deuotionis et fidei hec mu¬
lier ostenditur: que sctibis et
phariseis dnm temptantibus
simul et blasphemantib. tan¬
ta eius incarnationem pre oĩb
sinceritate cognoscit: tanta fi¬
dutia confitetur. ut et ptͣentiũ
pcerum calumpniam: futurorũ
confundat hereticorum ꝑfidiã.
negabant: sic hetetici postea ne¬
ex humanis membris unigeni¬
to deo: sue carnis matĩam min¬
istrasse. uerum consubstancia¬
lemq matris filium hominis
fateri non debete dixerunt. S
si caro ũbi dei scłm carnẽ nas¬
centis. a carne uirginis matris
ꝓnuntiatur extranea: sine cau¬
sa uent̾ qui eum portass. ub̾a
que lactassent beatificantur.
Qua enim consequentia eius
lacte credatur nutritus: cuius
semine negatur ẽẽ conceptus.
cum ex unius eiustemq fon¬
tis origine scdm phisicos ut̃q
liquor emanare ꝓbetur: nisi:

Expanded text:
diceret, extollens vocem diceret, extollens vocem am mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Magnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. negabant, sic hex humanis membris unigenito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matris filium hominis, fateri non debere dixerunt. Sed si caro verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris onuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus, cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. ambulauit ꝑ gentium
solitudines. Que cum poea do¬
mino credilissent: ille non in¬
inuenit uacantem. scopis mũ¬
datam. Uacabat enim tẽplũ
iudeorum: et xp̃m hospitem:
non habebat dicentem. dimit¬
tetur uob̃ domus ur̃a deserta.
Quia igitur dei et angłorum
p̃sidia non habebant ⁊ et orna¬
ti erant suꝑfluis obseruatiõibꝰ
phariseorum. reu̾titur ad eos :¬
dẏabolus. et septenario sibi nu¬
mero demonum addito. habi¬
tat pristinam domum : et fi¬
unt postĩora illius ppłi peiora
prioribus. Multo enim mĩc
maiore demonum numero
ĩ egypto possessi fuerant ante
legis noticiam: quia aliud ẽ
uenturum non credete: aliud
eum non suscepisse qͥ uenetit.
Septenarium autẽ numerum
adiunctum dẏabolo. uł ꝓpt̃ sab¬
uirgam de radice iesse. et florẽ
qui de radice conscendit. septẽ
sp̃c uirtutum descendissce nar¬
rantur: ita et econtrario num̃ꝰ
iuciorum in dẏabolo consectatꝰ
Actum ẽ autem cũ hec¬

Expanded text:
Judaeis, ambulavit per gentium Judaeis, ambulavit per gentium solitudines. Quae cum postea Domino credidissent, ille non ininvenit vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judaeorum, et Christum hospitem non habebat, dicentem: Dimittetur vobis domus vestra deserta. Quia igitur Dei et angelorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum numero , quam in Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel propter sabvirgam de radice Jesse, et florem qui de radice conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est autem cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
seu mundana cupiditas arri¬
puerit: mox om̃ium ꝓsternet
in ima uiciorum. Unde recte
nequiores tunc in eum sp̃c
dicuntur ingressi. quia non
solum habebit illa septem ui¬
cia. que septem sp̃ualibus st̃
contraria uirtutibꝰ: s et per
hỹpoctisim ipas se uirtutes ħre
simulabit.
Tsunt nouissima hoĩs
illius: peiora prioribꝰ.
Melius quippe erat ei uiam ui¬
tatis non cognoscete: quã pot
agnitionem rectorsũ conũti.
Quod in iuda traditore. uel
symone mago ceterisq talibꝰ.
specialiter legimus impletũ.
Quo autem genaliter hec pa¬
rabola tendat: ipẽ sccłm mathe¬
um saluator exposuit. ubi ea
t̾minata. mox subdidit dices̃.¬
Sic erit et genatiomi huic pes¬
sime. Idest. quod de uno quolib
specialiter geri solere narraui.
ħ intoto gen̾aliter huius ppłi
gene fieri non desinit. In mũd
quippe sp̃c exiuit aiudeis: quã¬
do accepunt legem. Et ambu¬
lauit ꝑ loca arida querens sibi
requiem. expulsus uidelicet a

Expanded text:
seu mundana cupiditas arriseu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo autem generaliter haec parabola tendat, ipse secundum Matthaeum Salvator exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicenSic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota generaliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem. Et ambulavit per loca arida, quaerens sibi requiem. Expulsus videlicet a
Abbreviated transcription (Latin):
lus corde prauorum. gratam
sibi potest in uenire quietem.
Unde de illo dominus sub um¬
bra inquit dormit. insecteto
calami et locis hum̃tibꝰ. In:
umbra uidelicet. tenebrosas cõ¬
scientias. in calamo qui foras
nitidus. intus ẽ uacuus. simula¬
trices. in locis hum̃tib. lasciuas
mollesq mentes insinuans.
Icit. reũtar
in domum meã unde ex¬
iuii. Timendus ẽ iste uersiculꝰ.
non exponendus. ne culpa quã
innobis extinctam credebamꝰ.
ꝑ incuriam nos uacantes op¬
primat .
Tcum uenit: inuenit
scopis mundatam. Hoc
ẽ gra baptismatis apcc̃orum
labe castigatam: s nulla boni
opis in dustria cumulatam.
Unde bene matheus hanc do¬
mum uacantem scopis mun¬
datam atq ornatam dicit in¬
uentam: mundatã uidelicet:
uiciis pristinis ꝑ baptismum:
uacantem a bonis actib per
negligentiam: ornatam si
habitant ibi. Per septẽ malos
spc̃: uniũsa uicia designat.
Quenicumq enim pꝯt bap¬
tisma. siue prauitas heretica.

Expanded text:
lus corde pravorum gratam lus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde de illo Dominus: Sub umbra inquit dormit in secreto calami, et locis humentibus . In umbra, videlicet tenebrosas conscientias; in calamo, qui foris nitidus, intus est vacuus, simulatrices; in locis humentibus, lascivas mollesque mentes insinuans. Dicit: Revertar in domum meam unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Et cum venerit, invenit scopis mundatam, hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam, atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simt ingressi habitant ibi. Per septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat ydola: hic unius dei no¬
ticiam. Ille trahit ad uicia: hic
ad uitutem reuocat. Quomodo
ergo possunt habete cõcordiam
nter se. quorum oꝑa diuisa st̃:
Um in munclus
sp̃c̃ exierit ab homine:
dñm hec ad distinctionẽ suorũ
et sathane oꝑum ad iuxisse. ꝙ
scilicet ip̃e semꝑ polluta mun¬
dare : sathanas uo mundata :¬
grauioribus festinat contami¬
nare sordibus: tamen et de
heretico quolibet uł scismatico.
uł etiam malo catholico pot̃¬
non inconuenienter accipi. De
quo tempore baptismatis sp̃c ĩ
mundus. qui in eo prius habi¬
tauerat ad confessionem catho¬
lice fidei. ab tenuntiationemq
mundane conũsationis eiciat᷑.
locaq in aquosa ꝑ agetet: idest
corda fidelium. que a mollicie
fluxe cogitationis expurgata
sunt. callidus insidiator exp¬
loret. si quos ibi forte sue neqͥ¬
tie gressus figere possit. Sed
bene dicitur. querens requiem
et non in ueniens: quia castas
mentes effugiens. in solo dỹabo¬

Expanded text:
praedicat idola, hic unius Dei nopraedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Cum immundus Spiritus exierit de homine, ominum haec ad distinctionem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus, tamen et de haeretico quolibet, vel schismatico, vel etiam malo catholico, potenon inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immundus qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem et non inveniens, quia castas mentes effugiens, in solo diabo
Abbreviated transcription (Latin):
Iautem fortior
illo suꝑueniens uicerit
eum: uniũsa arma eius aufe¬
ret inquibus confidebat: et spo¬
lia eius distribuet. De se ipso
quippe loquitut. quod nõ cordi
fallax oꝑatione quẽ admodũ
calumpniabantur: s forciori po¬
tentia uictor. homines a demo¬
nio lib̾aret. Arma inquibus
male fortis ille confidebat: as¬
tucie doliq sunt sp̃uales ne
quitie. Spolia uo eius. ip̃i hoĩes
sunt ab eo decepti. quod ẽ in sig
ducens captiuitatem. dedit dona
hominibus: quosdam quidem
apłos. allos euangelistas. hos ꝓ¬
ph̾as. illos pastores ordinans. ⁊
doctores.
Uinon ẽ mecum aduet¬
sum me ẽ: et qui nõ col¬
ligit mecum spargit. Hõ putet
quisquam de hereticis dictum
et scismaticis. quamqͣm et ita
ex suꝑfluo possit intelligi: s ex
consequentib textuq fmonis
ad dyabolum reffectur: ⁊ quod
non possint oꝑa saluatoris. beel¬
zebub oꝑibus comparari. Ille
cupit animas hominum teñe
captiuas: dominus lib̾are. Ille

Expanded text:
i autem fortior i autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat, astutiae dolique sunt nequitiae iritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor Chrducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos prophetas, illos pastores ordinans et doctores . ui non est mecum, adversum me est. Et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius ẽ. et digitus eius spc̃
substantia ẽ. Non te scandali¬
zet membrorum ĩ equalitas:
cum edificet unitas corporis.
rum que in eo dantur unicuiq
ppria. siue hominum. siue ange¬
lorum. In nullis enim membris
nr̃is magis apparet particio: quã
incligitis. Quod autẽ dixit per¬
uenit in uos regnum dei: regnũ
dei nunc dicit quo dampnant᷑
impii. et afidelib de pcc̃is suis
penitentiam nunc agentibus
secernuntur.
Um fortis armatus custo¬
dit atrium suum: ĩpace
sunt ea que possidet. Fortem dy¬
abolum. atrium uo illius mũdũ.
qui in maligno positus ẽ appel¬
lat. In quo usq ad saluatoris ad¬
uentum: male paccats potieba¬
tur imꝑio: quia in cordibus ĩ¬
fidelium. sine ulla contradictio¬
ne quiescebat. Unde et alibi pͥn¬
ceps mundi uocatur: dicente
domino. Uenit enim prĩceps:
mundi: et inme nichil inueniet.
Et iterum. Nunc princeps mũ¬
di huius: eicietur foras. De q̃
et hic eiectione subiungitur.

Expanded text:
Dei Filius est, et digitus ejus Spiritus Dei Filius est, et digitus ejus Spiritus substantia est. Non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. rum quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, Pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. um fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Fortem, diabolum; atrium vero illius, mundum qui in maligno positus est appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium sine ulla contradictione quiescebat. Unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet . Et iterum: Nunc princeps mundi ejicietur foras , de qua et hic ejectione subjungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ignobilia et contẽptibilia
huius mundi: in quibus non
artificiosa malignitas. s sc̃a sĩ¬
plicitas mee uirtutis apparet:
ip̃i testes mei. uidices erunt ur̃i.
Aliter. filios iudeorum ex orcis¬
tas gentis illius ex more sig-¬
nificat. qui ad uocationem dei¬
eiciebant demones: et coartat
eos int̾rogatione prudenti. ut
confiteantur sp̃c scĩ ẽẽ opus.
Quod si expulsio inquit de¬
monum infiliis ur̃is. deo non
demonibus deputatur: quare
inme idem opꝰ non eandem:
habeat causam: Ergo ip̃i ur̃i
iudices erunt. non potestate.
s comparatione. dum ip̃i expul¬
sionem demonum d̾o assignãt:
uos beel zebub principi demo¬
morum.
Orro si indigito dei eicio
demonia: ꝓfecto ꝑuenit
in uos regnum dei. Iste ẽ digi¬
tus quẽ confitentur et magi qͥ
contra moysen et aaron signa
faciebant: dicentes. digittus:
dei ẽ iste. Quo et tabule lapi¬
dee sccipte sunt: inmonte sỹna.
Igitur si manus et brachium

Expanded text:
ipsi ignobilia et contemptibilia ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio inquit daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. orro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium
Abbreviated transcription (Latin):
iestas.
S
Iautem et sathanas inse¬
ipsum diuisus ẽ. quomͦ
stabit regnum ip̃ius: quia di¬
citis in beelzebub eicere me:
demonia. Hoc dicens: ex ip̃oꝵ
confessione uolebat intelligi.
quod meum non credendo in
regno dẏaboli eẽ delegissent.
quod utiq adũsum se cliuisu
stare non poss. Eligant ergo
pharisei. quod uoluerint. Si sa¬
chanas sathanam non potest:
autem potest. multomagis sͥ
pspiciant. et recedant de regno
eius: quod ad u̾sum se diuisum
stare non potest. Inquo autẽ
dominus xp̃c eiciat demones:
ne demoniorum principẽ exis¬
timent. attendant qd̃ sequitur.
Iautem ego
in beelzebub eicio demo¬
nia: filii ur̃i in quo eiciunt: Ido
ip̃i iudices ur̃i erunt. Dixit
hoc utiq de discipulis suis il¬
lius ppłi filiis: qui certe discip¬
uli dñi ihu xp̃i. bene sibi cõscii
fuerant nichil se malarum ar¬
cium a bono magistro didicis¬
se: ut in principe demoniorum
eicerent demones. Ideo inquit
ip̃i iudices ur̃ erunt. Ip̃i ĩquit.

Expanded text:
estas. Si autem et Satanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest e Si autem potest, multo magis sibi prospiciant et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Christus ejiciat daemones, ne daemoniorum principem existiment, attendant quod sequitur. i autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis, qui certe discipuli Domini Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo inquit ipsi judices erunt vestri, ipsi inquit
Abbreviated transcription (Latin):
intus sunt: et que foris sunt:
munda erunt. S ne istas ele¬
mosinas que fiunt de fructib
t̾re tespuisse uideretur:
Et autem inquit oportu¬
it facere. id est iudicium
et karitatem dei. Ut et nos uera
citer de nr̃a miseria iudicantes.
et dei karitatem quam donaũ
ip̃e diligentes. pie tecteq uiua¬
mus. iustum iudicium eius cõ¬
sitentes quo miseri effecti sumꝯ:
de quo dicit apłs. Iudicium qͥdẽ
ex imo in condempnationẽ. Et
magne karitati eius grãs agẽ¬
tes: de qua idem ip̃e dicit gre i
p̃dicator. C ommendat autem
suam karitatem deus in nob̾:
qm̃ cum adhuc pcc̃ores cẽmus.¬

Expanded text:
intus sunt, et quae foris sunt intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuisse videretur, ait: Haec autem, inquit, oportuit facere. Id est judicium et charitatem Dei, ut et nos veciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse diligentes, pie recteque vivamus justum judicium ejus confitentes quo miseri effecti sumus.  quod dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes , de qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores es
Abbreviated transcription (Latin):
tãqͣm te ip̃m. Cum ergo increpas¬
set eos quod for insecus se lauint.
intus autem rapina et iniquita¬
te pleni ẽent: ad monens quan¬
dam elemosinam quam sͥ homo
debet primitus dare. et interio¬
ra mundari: uerumptamen ĩ¬
quit quod suꝑ ẽ. date elemosi¬
nam. et ecce omnia munda sunt
uobis. Deinde ut ostenderet
quid ammonuiss: et quid ip̃i fa¬
cere non curarent. ne illum puta¬
rent eorum elemosinas ignora¬
re.
Ed ue uobis inquit pha¬
risei. Cãquam diceret.
Ego quidem commonui uos
elemosinam dandam. ꝑ quam.
uobis munda sunt omnia: sed
ue uob̾. Quia decimatis mẽtã.
et rutamn: et omne olus. Has eĩ
noui elemosinas uras: ne de.
illis me nunc uos ad monuisse
arbitremini.
E
Tp̃teritis iudicium et
karitatem dei:. qua ele¬
mosina possetis ab omni inqui¬
namento interlore mundari:
ut uobis munda ẽẽnt ⁊ corpora
que lauatis. Hoc est enim oĩa
et interiora scilicet et exteriora:
sicut alibi legitur. Mundate. q̃

Expanded text:
sicut teipsum . Cum ergo increpassicut teipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavarent, intus autem rapina et iniquitate pleni essent, admonens quamdam eleemosynam quam sibi homo debet primitus dare, et interiora mundare: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eleemosynas eorum ignorare, d vae vobis, inquit Pharisaeis, tanquam diceret: Ego quidem commonui vos ad eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia, sed vae vobis qui decimatis mentham, et rutam, et omne olus , has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me vos nunc admonuisse arbitremini, et praeteritis judicium et charitatem Dei. Qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda esent et corpora quae lavatis, hoc est enim omnia, et interiora scilicet et exterisicut alibi legitur: Mundate quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuuamur. ut dimittantur:
nob̾ nr̃a pcc̃a. S ea nichil ẽ ma¬
ius. qua ex corde dimittimus.
qd̾ innos quisq peccauit. An
ũo quod ait date elemosinam.
et ecce omnia munda sunt ub̃.
ita intellecturi sumus. ut pha¬
riseis non habentib fidem xp̃i.
etiam si non in eum credidetit.
nec renati fuint ex aqua ⁊ sp̃u
sc̃o. munda sint omnia: tantũ
si elemosinas dederint: Sicut
quidam eas dandas putant: cũ
sint inmundi omnes quos non
mundat fides xp̃i. de qua scriptũ
ẽ. mundans fide corda eorum. Et
tamen uerum ẽ. quod audierãt:
ordinate dare elemosinam: a se¬
ip̃o debet incipere. et eam sibi pri¬
mum dare. Est enim elemosmna
Miserere anime tue placẽs d̾o.
Propt̾ hoc tenascimur. ut deo pla¬
ceamus: cui merito displicet. qd̃
nascendo contraximus. Hec ẽ pri¬
ma elemosina quam nob̾ dedimꝰ:
qm̃ nos ipõs miseros ꝑ miserãtis
dei mĩam requisimus. Propt̃
quem dilectionis ordinem dic¬
tum ẽ: diliges ꝓximum tuum

Expanded text:
adjuvamur ut dimittantur adjuvamur ut dimittantur nobis nostra peccata, sed ea nihil est majus qua ex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. An vero quod ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis, ita intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sisi eleemosynas dederint, sicut quidam eas dandas putant cum sint immundi omnes, quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est: mundans fide corda eorum, et tamen verum est, quod audierant, ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna Miserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna quam nobis dedimus, quoniam nosipsos miseros per miserantis Dei misericordiam requisivimus. quem dilectionis ordinem dictum est: Diliges proximum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃am dicit. cui lucernam suppo¬
suit: quia infrontibus nr̃is fidẽ
sue incarnationis affixit: ut qͥ
ecc̃am fideliter ingredi uolue¬
rit: lumen u̾itatis palam que¬
ant intueri. Qua sententia iu¬
deorum quoq ꝓcetes codẽpn¬
at. qui signa querentes exte¬
rius: aptam lucis ianuam no¬
luetunt intrare credendo. De¬
niq precipit: nec oꝑa tantum¬
modo s et cogitationes. et ip̃as
etiam cordis intentiones mũ¬
dare. et castigare meminerint.
pus quippe dicit oꝑa que pa¬
lam cunctis apparent: oculuz
u̾o ip̃ãm mentis in tentionẽ
que opatur. et de cuius m̃ito
eadem oꝑa. lucis ante tenebra¬
tum sint oꝑa discernuntur:
sicut ip̃e consequent᷑ exposuit
dicens.
Ioculus tuus fuerit sim¬
plex: totum corp tuu
lucidum erit. Siautẽ nequam
fuerit: etiam corpꝰ tuum tene¬
brosium erit. Si inquit pura
rectaq intentione que potes
agere bona studuetis: lucis
ꝓfecto sunt oꝑa que facis: etiã¬

Expanded text:
Ecclesiam dicit, cui lucernam superpoEcclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint; pus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent, oculus vero ipsam mentis intentionem operatur, et de cujus merito eadem opera, lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
regina austri. fides ecc̃e p̾fertur
isrli. que non minus ꝑ peniten¬
tiam ꝑ acte insipientie. quam
ꝑ sapientie discendi industriã
domino conciliatur. Ex dua¬
bus quippe partibus unitas:
ecc̃e congregatur: eorum uide¬
licet qui peccare nesciunt: et
eorum qui peccare desistunt. Pe¬
nitentia enim delictum abolet:
saꝑientia cauet.
Emo lucernam accendit.
et in abscondito ponit: ne.¬
q sub modio. De se ip̃o dominꝯ
hec loquitur: ostendens et si supͣ
dixetit nullum genationi neꝙͣ
nisi signum ione ꝓpħe dandum.
nequaꝙͣ tamen lucis sue clari¬
tatem fidelib occultandam. Ip̃e
quippe lucetnam accendit: qͥ
testam humane nature flãma
sue diuinitatis impleuit. Quã
ꝓfecto lucernam nec credẽtib
abscondere. nec modio sub pon̾e.
hoc ẽ sub mensura legis ĩclude:
uł intra unius iudee gentis:
terminos uoluit cohibete.
Ed supra candelabrum¬
inquit: ut qui ingrediũ¬
tur lumen uideant. candelabrũ

Expanded text:
regina Austri, fides Ecclesiae praefertur regina Austri, fides Ecclesiae praefertur Israeli, quae non minus per poenitentiam peractae insipientiae, quam per sapientiae discendae industriam Domino conciliatur. Ex duabus quippe partibus unitas Ecclesiae congregatur, eorum videlicet qui peccare nesciunt, et eorum qui peccare desistunt. Poenitentia enim delictum abolet, sapientia cavet. Nemo lucernam accendit et in abscondito ponit, neque sub modio. De seipso Dominus haec loquitur, ostendens etsi supra dixerit nullum generationi nequam nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit. Quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabruminquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum
Abbreviated transcription (Latin):
rcepit. Que ideo iudeos ĩ iudici¬
o condempnabit: qm̃ ip̃a ab ul¬
timis t̾re finibus eũ quesiuit.
quem ꝑcepto dono sapientie:
cognouerat ẽẽ famosum. Illi u̾o
secum habentes eum qui non
aliunde sapiens. s ip̃e dei sapiẽ¬
tia et uirtus ẽ. non modo non
audire: s et blasphemare atq
insidiis agitare malebant.
Iri niniuite surgent in
iudicio cum generatõe
hac. et condempnabunt illam.
quia penitentiam egerunt ad
predicationem ione. Et ecce :¬
plusquam iona hic. Ionas pau¬
cis diebꝰ p̾dicauit: ego autem¬
tanto tempore. Ille assiriis gẽ¬
ti incredule: ego iudeis ppło del
Ille ꝑegrinis: ego ciuibus. Ille
uoce locutus simplici. nilq sig
na faciens. beel zebub calump¬
niam sustineͦ. Plus ergo est io¬
na hic: hoc ẽ in medio ut̃m p̃di¬
cans. Et ꝓptẽa eodem modo qͦ
regina austri. uiri quoq niniui¬
te genationem condempnabũt
iudeorum: hoc ẽ infidelitatis ar¬
guent. Aliter. Inniniuitis et

Expanded text:
perceperit. Quae ideo Judaeos in judiciperceperit. Quae ideo Judaeos in judicio condemnabit, quoniam ipsa ab ultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum. Illi vero secum habentes eum qui non aliunde sapiens, sed ipse Dei sapientia et virtus est, non modo non audire, sed blasphemare atque insidiis agitare malebant. Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione hac et condemnabunt illam, quia poenitentiam egerunt ad praedicationem Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signna faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. Et propterea eodem modo quo regina Austri, viri quoque Ninivitae generationem condemnabunt Judaeorum, hoc est infidelitatis arguent. Aliter: In Ninivitis et
Abbreviated transcription (Latin):
tis denuntiatur supplicium. et
temedium demonstratur: ita
re indulgentiam. si uelint agẽ
rationis huius: et condempna¬
bit illos. Condempnabit utiq¬
Inon potestate iudicii: s compa¬
ratione fc̃i melioris. Si autez
regina austri que electa ẽẽ non
dubitatur. surget in iudicio cũ
repbis: ostenditur una cunctoꝵ
bonorum scilicet malorumq:
resurrectio mortalium. Et hec
nõ iuxta fabulas iudeorũ mille
annis ante iuditium: s in ip̃o
ẽẽ futuro iuditio.
uia uenit a finibus t̾re¬
audire sapientiam salo¬
monis. Et ecce plusquã salo¬
mon hic. Hic in hoc loco nõ pro¬
nomen. s ad u̾bium loci signifi¬
cat: idest inp̃sentiarum int̾ uos
conu̾satur. qui in comparabiłr
ẽ salomone p̾stantior. R effert
autem scriptura. quomodo re-¬
gina sabba ꝑ tantas difficulta¬
tes gente sua et imꝑio derelic¬
tis uenerit in uideam sapientiã
audire salomonis. et ei multa
munera deferens: ab eo plura.

Expanded text:
t denuntiatur supplicium- . cium et t denuntiatur supplicium- . cium et remedium demonstratur. unde are indulgentiam, si uelint agere rationis hujus, et condemnabit illos. Condemnabit utiqunon potestate judicii, sed comparatione facti melioris. Si autem regina Austri, quae electa esse non dubitatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una cunctorum, bonorum scilicet malorumque ressurrectio mortalium, et haec non juxta fabulas Judaeorum mille annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia venit a finibus terraudire sapientiam Salomonis, et ecce plus Salomone hic.--Hic in hoc loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur, qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates gente sua et imperio derelictis venerit in Judaeam sapientiam audire Salomonis, et ei multa munera deferens ab eo plura
Abbreviated transcription (Latin):
ratio nequam ẽ. Signum q̃¬
rit: et signum non dabitur ei.
plici fuerat questione pulsatꝰ.
Quidam enun calumpniabã¬
tur eum in beelzebub eiecisse.
demonia: quibꝯ actenus est r¬
responsum. Et alii temptantes
signum de celo querebant ab
eo. quibus abhinc respondere
incipit. Non eis signum de celo
quod inligni erant uidete:
ũum de ꝓfundo infermi tribu¬
ens. quale ionas ꝓph̾a naufta¬
gus. cetoq sorbente uoratus.
S de abysso ac mortis fauce
lib̾atus: et accepit et declit sig¬
nuni. Uidelicet incarnationis
non diuinitatis: passionis nõ
glorificatio. Discipulis autẽ
suis signum de celo declit: qͥbꝯ
et̾ne beatitudinis głam. et p̾ꝯ
figuraliter in monte transfor¬
matur. et pꝯt ueraciter ĩcelum
subleuatus ostendit.
Am sicut ionas fuit signũ
niniuitis: ita erit et filius
hominis genationi isti. Osten¬
dit uideos instar niniuitarum
peccatis grauibus inuolutos:
et subũsioni si non penituerint
cẽ ꝓximos. Uerum sicut niniui¬

Expanded text:
ratio nequam est: signum quaerit, et signum non dabitur illi, plici fuerat quaestione pulsatus. Quidam enim calumniabatur eum in Beelzebub ejecisse daemonia, quibus hactenus est responsum. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo, quibus abhinc respondere incipit, non eis signum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas propheta naufragus, cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberatus, et accepit et dedit, signum videlicet incarnationis, non divinitatis, passionis, non glorificationis. Discipulis autem suis signum de coelo dedit, quibus aeternae beatitudinis gloriam et prius figuraliter in monte transformatus, et post veraciter in coelum sublevatus ostendit. Nam sicut Jonas fuit signum Ninivitis, ita erit et Filius hominis generationi isti. Ostendit Judaeos in modum Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni, si non poenituerint, esse proximos. Verum sicut Ninivi
Abbreviated transcription (Latin):
quid traditi loquantur. s inpaciẽ¬
tia sua possideãt aĩas suas. .ii.¬
Ircumdandam ab exerti
innibe cum potestate magna et
maiestate p̾dicit:
E spicͥe inquit quia appro¬
pinquat tedemptio ur̃a:
ab ebrictate quoq et curis huiꝰ
sute ꝓhibẽns uigilariclum p̃cepit
bet orandum: .iiii.

Expanded text:
quid traditi loquantur, sed in patientia sua possideant animas suas. Circumdandam ab exercitin nube cum potestate magna et majestate praedixit. Respicite, inquit, quia appropinquat redemptio vestra. Ab ebrietate quoque et curis hujus vitae prohibens, vigilandum praecipit et o
Abbreviated transcription (Latin):
indomum suam. Cam diu mã¬
sit maria: donec elisabeth partꝯ
tempore completo. p̃cursoris dñ
sui ꝓpt̾ quam maxime uenerat.
natiuitatem uideret. Dictum ẽ
aut supra. qd omnis anima cas¬
ta que spiritale ũbi desiderium
conceperit. alta mox necesse sit
exercitu celestis iuga subeat. et
quasi trium mensium dies ibi¬
dem demorata: quousq ꝑfecta
principalium uirtutum luce ta¬
dietur. ꝑseuerare non desistat.
Quos nimirum ꝑfectissimi ful¬
goris menses describens apłs:
ait. Nunc aũt manent: fides.
spes. kantas tria hec: maior ãt
his est karitas.
Lisabeth autẽ impletũ est
tempus pariendi: et peꝑit
filium. Uerbum impletionis.
scã scriptura in bonorum tantũ
ortu. uł obitu. uł actu ponere cõ¬
sueuit. quorum uitam. plenitu¬
dinem ꝑfectionis h̾re significat.
Deniq elisabeth impletum est
tempꝯ pariendi: impleti sunt:
dies marie ut pareret: impleuit
salomon edificare domum dñi:
defunctus abraham. uł alius as
patrum. senex et plenus dieru.

Expanded text:
in domum suam. Tandiu mansit Maria, donec Elisabeth partus tempore completo praecursoris Domini sui, propter quam maxime venerat, nativitatem videret. Dictum est autem supra, quod omnis anima casta quae spiritale verbi desiderium conceperit, alta mox necesse sit exercitii coelestis juga subeat, et quasi trium mensium dies ibidem demorata, quousque perfecta principalium virtutum luce radietur, perseverare non desistat. Quos nimirum perfectissimi fulgoris menses describens Apostolus ait: Nunc autem manent fides, spes, charitas, tria haec. Major autem his est charitas . Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu, vel habitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum.
Abbreviated transcription (Latin):
et ibunt ppłi multi: et dicent.
Uenite ascendamus ad mõtẽ
Tuicdit cluas naues stan
tes secus stagnum. Due
naues secus stagnum posite:
circuncisionem et pputium fi¬
gurant. Quas bene ih̾c uidisse
phibetur. quia in utroq ppło:
nouit dominus. qui sunt en:
eorumq cor afluctib scł̃i huiꝰ
ad future uite tranquillitate.
quasi ad soliditatẽ lutoris ui-¬
dendo. hoc ẽ misccłiter uisitãdo
prouehit.
Iscatores autẽ descenderãt:
et lauabant retͥia. Pisca
tores sunt ecc̃e doctores: qui
nos retͥe fidei comp̾hensos. et
de ꝓfundo adlumen elatos :.
quasi pisces littori. sic t̾re ui¬
uentium adue̾unt. Quasi eĩ
quedam ret̾ia piscantium st̃
complexe p̾dicantium dictio¬
nes: que cos quos ceperint in
fide non amittant. Unde et
retia: quasi retinentia sunt
uocata. S hec ret̾ia modo la¬
xantur in capturam: modo
lota plicantur: quia nõ om̃e
tempꝰ ẽ habile doctrine: sed
nunc exercenda lingua docto¬

Expanded text:
et ibunt populi multi, et dicent: et ibunt populi multi, et dicent: Venite et ascendamus ad montem Et vidit duas navetes secus stagnum. Duae naves secus stagnum positae circumcisionem et praeputium figurant: quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et latores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua docto
Abbreviated transcription (Latin):
diutius ab hominabiles appło
dei erant castris secreti: iam:
aliquando templo reddi. et
sacerdoti queant offerri. Illi
utiq cui dicitur. tu es sacerdos
in et̃num. auclientes ab apło:
templum enim dei scm̃ ẽ. qd̾
estis uos. Offerantq ꝓ emũ¬
datione sua. sicut p̾cepit mo¬
yses: idest exhibeant corpora
sua hostiam uiuentẽ. scãm.
deo placentem.
Er ambulabat autem
magis sermo de illo: et
conueniebant turbe multe. ut
aulirent eum et curarentur
ab infurmitatibus suis. Uniꝯ
ꝑfecta saluatio: multas ad-
clm̃ cogit turbas. Ut enĩ ip̃e
se exterius interiusq docẽt
ẽẽ sanatum: nequaquã ꝑcep¬
tum beneficium. uł ab ip̃o aqͦ
acceꝑat iussus tacet. quin põ¬
tius ut martͥus narrat. euã¬
geliste functus officio: mox
eg̃ssus cepit p̾dicare et diffama¬
re sermonem. ita ut iam nõ pos.¬
set manifeste niciuitatẽ ĩtrare¬
introire. sed foris in desertis lo

Expanded text:
diutius abominabiles a populi diutius abominabiles a populi Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; offerantque pro emundatione sua sicut praecepit Moyses, id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Perambulabat autem magis sermo de illo, et conveniebant turbae multae ut audirent eum, et curarentur ab infirmitatibus suis. Unius perfecta salvatio multas ad Dominum cogit turbas. Ut enim ipse se exterius interiusque doceret esse sanatum, nequaquam perceptum beneficium vel ab ipso a quo acceperat jussus tacet. Quin potius, ut Marcus narrat, evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non posset manifeste in civitatem introire, sed foris in deser
Abbreviated transcription (Latin):
monium illis: hoc ẽ. si deo cre¬
dant. si impietatis lepra disce¬
dat. Quod si quem mouet.⁊
quomiodo dominus mosaycum
uidetur approbare sactificium. cũ
id non receperit eccłia: memine¬
rit nõdum eẽ. cepisse sacrificium
scm̃ scõrum. quod corpꝰ eius ẽ.
Hondum enum obtulerat in
passione holocaustum suum.
Non autẽ oportebat offerre sig¬
nificantia sactificia. priusquã¬
illud quod significabatut con¬
firmatum eẽt: contestatione a¬
płorum p̃dicantium. et fide cre-¬
dentium ppłorum. Quia uero
typice iuriste poc̃is languidũ
genus designat humanum :
recte non solum lepsus. s et ple¬
nus lepra describitur. Omnes
enim poccauunt: et egent gla
dei. Illa scilicet. ut extenta ma¬
nu saluatoris. hoc ẽ incarnato
dei u̾bo humanamq contingẽ¬
tem naturam: ab etroris pͥsciꝰ
uarietate mundentur: possint¬
q cum aplis audire: iam uos
mundi estis ꝓpt̾ ẜmonem ꝙ̃
locutus sum uobis. Et qui:

Expanded text:
monium illis, hoc est, si Deo cremonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet, quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, meminerit nondum esse coepisse sacrificium sanctum sanctorum, quod corpus ejus est. Nondum enim obtulerat in passione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacillud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illam scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est, incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis ; et qui