comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce de montibus multitudo
descendit: Cui ille respondit:
Umbras montium uides qua¬
si hominum capita: et hoc er¬
rore deciperis: Rursumq ga-¬
al ait: Ecce populus de umbi¬
lico terrȩ descendit: et unus
cineus uenit per uiam quȩ
respicit quercum: Cui dixit
rebul: Ubi est nunc os tuum
quo loquebaris: quis est abi¬
melech. ut seruiamus ei: Non¬
ne iste est populus quem despi¬
ciebas: E gredere. et pugna cõ¬
tra eum: A biit ergo gaal expec¬
tante sichimorum populo: et
pugnauit contra abimelech
Qui persecutus est eum fugi¬
entem: et in urbem compulit:
Cecideruntq ex parte eius plu¬
runi: usq ad portam ciuitatis:
Et abimelech sedit in rumã:
Tebul autem gaal et sõcios eiꝰ
expulit de urbe: nec in ea pas¬
H. sus est commorari: Sequenti
ergo die: egressus est populus
in campum: Quod cum nun¬
ciatum esset abimelech: tulit
exercitum suum: et diuisit in
tres turmas: tendens insidias
in agris: Ulidensq quod egre¬

Expanded text:
Ecce de montibus multitudo Ecce de montibus multitudo descendit. Cui ille respondit: Umbras montium vides quasi hominum capita, et hoc errore deciperis. Rursusque Gaal ait: Ecce populus de umbilico terrae descendit, et unus cuneus venit per viam quae respicit quercum. Cui dixit Zebul: Ubi est nunc os tuum, quo loquebaris: Quis est Abimelech ut serviamus ei? Nonne iste est populus, quem despiciebas? Egredere et pugna contra eum. Abiit ergo Gaal, spectante Sichimorum populo, et pugnavit contra Abimelech, qui persecutus est eum fugientem, et in urbem compulit; cecideruntque ex parte ejus plurimi, usque ad portam civitatis: et Abimelech sedit in Ruma: Zebul autem, Gaal et socios ejus expulit de urbe, nec in ea passus est commorari. Sequenti ergo die egressus est populus in campum. Quod cum nuntiatum esset Abimelech, tulit exercitum suum, et divisit in tres turmas, tendens insidias in agris. Vidensque quod egre
Abbreviated transcription (Latin):
per uiros emor patris sichẽ:
Cur igitur seruimus ei: Uti¬
nam daret aliquis populum
istum sub manu mea: ut au¬
ferrem de medio abimelech:
Uictumq est abimelech: Con¬
grega exercitus multitudinẽ:
et ueni: Zebul enim prin¬
ceps ciuitatis. auditis sermo¬
nibus gaal filii obed iratus
est ualde: et misit clam ad a¬
bimelech nuncios. dicens: Et¬
ce gaal filius obed uenit in
sichuam cum fratribus suis:
et oppignant aduersum te
ciuitatem: Surge itaq nocte
cum populo qui tecum est: et
latita in agro: Et primo ma¬
ne oriente sole: irrue super
ciuitatem: Illo autem egredi¬
ente aduersum te cum popło
suo: fac ei quod potueris. Bur¬
rexit itaq abimelechcum om¬
ni exercitui suo nocte: et tecen¬
dit insidias uixta sichimam.
in quatuor locis: E gressusq
est gaal filius obed: et stent
in introitu portȩ ciuitatis: Sur¬
rexit autem abimelech et om¬
nis exercitus cum eo: de insi¬
diarum loco: Cumq uidisset
populum gaal: dixit ad rebul

Expanded text:
per viros Emor patris Sichem? per viros Emor patris Sichem? Cur igitur serviemus ei? utinam daret aliquis populum istum sub manu mea, ut auferrem de medio Abimelech. Dictumque est Abimelech: Congrega exercitus multitudinem, et veni. Zebul enim princeps civitatis, auditis sermonibus Gaal filii Obed, iratus est valde, et misit clam ad Abimelech nuntios, dicens: Ecce Gaal filius Obed venit in Sichimam cum fratribus suis, et oppugnat adversum te civitatem. Surge itaque nocte cum populo qui tecum est, et latita in agro, et primo mane, oriente sole, irrue super civitatem. Illo autem egrediente adversum te cum populo suo, fac ei quod potueris. Surrexit itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte, et tetendit insidias juxta Sichimam in quatuor locis. Egressusque est Gaal filius Obed, et stetit in introitu portae civitatis. Surrexit autem Abimelech, et omnis exercitus cum eo de insidiarum loco. Cumque vidisset populum Gaal, dixit ad Zebul:
Abbreviated transcription (Latin):
Tra el: tribus annis: Misituy
deus spiritum pessimum: inter
abimelech et habitatores sichẽ.
Qui cȩperunt eum detestari:
et scelus interfectionis septua¬
ginta filiorum Ierobaal. et ef¬
fusionem sanguinis eorũ con¬
ferre in abimelech fratrẽ suĩt
et in cȩteros sichimorum prin¬
cipes. qui eum adiuuerant:
Posueruntq insidias aduer¬
sus eum: in montium summi¬
tate: Et dum illius prestola¬
beintur aduentum. exercebant
latrocinia: agentes prȩdas de
pretereuntibus: Nunciatũq
est abimelech: Uenit autem
gaal filius obed cum fratribuᷤ
suis: et transiuit in sichimam:
Ad cuius aduentum erecti ha-¬
bitatores sichem. egressi sunt
in agros: uastantes uineas. u¬
uasq calcantes: Et factis can¬
tantium choris. ingressi sunt
fanum dei sui: et inter epu¬
las et pocula maledicebant
abimelech: clamante gaal fi
et quȩ est sichem. ut seruiamꝰ
ei: Nunquid non est filius ge¬
robaal: Et constituit princi¬
pem zebul seruum suum: su¬

Expanded text:
rael tribus annis. Misitque rael tribus annis. Misitque Dominus spiritum pessimum inter Abimelech et habitatores Sichem, qui coeperunt eum detestari, et scelus interfectionis septuaginta filiorum Jerobaal, et effusionem sanguinis eorum conferre in Abimelech fratrem suum, et in caeteros Sichimorum principes, qui eum adjuverant. Posueruntque insidias adversus eum in montium summitate, et dum illius praestolarentur adventum, exercebant latrocinia, agentes praedas de praetereuntibus. Nuntiatumque est Abimelech. Venit autem Gaal filius Ebed cum fratribus suis, et transivit in Sichimam. Ad cujus adventum erecti habitatores Sichem, egressi sunt in agros, vastantes vineas, uvasque calcantes, et factis cantantium choris, ingressi sunt fanum dei sui, et inter epulas et pocula maledicebant Abimelech. Et dicit Gaal filet quae est Sichem, ut serviamus ei? numquid non est filius Jerobaal, et constituit principem Zebul servum suum su
Abbreviated transcription (Latin):
dros libani: Nunc igitur si re¬
cte et absq peccato constituisiᷤ
super uos regem abimelech. et
bene egistis cum Ierobaal et
cum domo eius: et reddidistis
uicem beneficiis eius qui pug¬
nauit pro uobis. et animam
suam dedit periculis ut erue¬
ret uos de manu madian: qͥ
nunc surrexistis contra domũ
patris mei. et interfecistis filioᷤᷤ
euis septuaginta uiros super
unum lapidem. et constituistiᷤ
regem abimelech filiũ ancillȩ
eius super habitatores sichem:
eo quod frater uester sit: si er¬
go recte et absq uicio egistis cũ
Ierobaal et domo eius: hodie
letamini in abimelech: et ille
lȩcetur in uobis: Sin autem ꝑ¬
uerse: egrediatur ignis ex eo:
et consumat habitatores sichẽ
et oppidum mello: Egrediat᷑s:
ignis de uiris sichem. et de op¬
pido mello: et deuoret abime¬
lech: Quȩ cum dixisset: fugit
et abiit in bera. habitauitq ibi:¬
ob metũ abimelech fratris sui. Reg¬
nauit itaq abi melech super is¬

Expanded text:
dros Libani nunc igitur si redros Libani nunc igitur si recte et absque peccato constituistis super vos regem Abbene egistis cum Jerobaal, et cum domo ejus, et reddidistis vicem beneficiis ejus, qui pugnavit pro vobis, et animam suam dedit periculis, ut erueret vos de manu Madian, qui nunc surrexistis contra domum patris mei, et interfecistis filios ejus septuaginta viros super unum lapidem, et constituistis regem Abimelech filium ancillae ejus super habitatores Sichem, eo quod frater vester sit: si ergo recte et absque vitio egistis cum Jerobaal, et domo ejus, hodie laetemini in Abimelech, et ille laetetur in vobis. Sin autem perverse, egrediatur ignis ex eo, et consumat habitatores Sichem, et oppidum Mello, egrediaturque ignis de viris Sichem, et de oppido Mello, et devoret Abimelech. Quae cum dixisset, fugit et abiit in Bera: habitavitque ibi metu Abimelech fratris sui. Regnavit itaque Abimelech super Is
Abbreviated transcription (Latin):
lech: iuxta quercum quȩ sta
zim: Eleuataq uoce: clama¬
uit et dixit: Audite me uiri
Ierunt ligna: ut ungerent sũ¬
per se regem: Dixeruntq oli¬
ue: Impera nobis: Quȩ res¬
pondit: Nunquid possum de¬
serere pinguedinem meã qua
et dii utuntur et homines: et
uenire ut inter ligna promo¬
uear: Dixeruntq ligna ad ar .C.¬
borem ficum: Teni. et super
nos regnum accipe: Quȩ res¬
pondit eis: Nunquid possum
deserere dulcedinem meam.
fructusq suauissimos: et ire
ut inter cȩtera ligna pro mo
uear: Locuta sunt quoq lig¬
na ad uitem: Ueni: et impera
nobis: Quȩ respondit: Nun¬
quid possum deserere uinum
meum quod lȩtificat deum et
homines: et inter ligna cȩce¬
ra commoueri: Dicerunto
omnia ligna ad ramnũ: Uenr:
et impera super nos: Quȩ res¬
pondit eis: Si uere me regem
uobis constitiutis: uenite et
sub mea umbra requiescite. Sin
autem non uultis: egrediatur
ignis de ramno. et deuoret cẽ¬

Expanded text:
lech, juxta quercum quae stablech, juxta quercum quae stabzim, elevataque voce clamavit, et dixit: Audite me, viri Ierunt ligna, ut ungerent super se regem: dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Numquid possum deserere pinguedinem meam, qua et dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad arborem ficum; Veni, et super nos regnum accipe. Quae respondit eis: Numquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna promovear locuta sunt quoque ligna ad vitem veni et impera nobis quae respondit numquid possum deserere vinum meum quod laetificat Deum et homines et inter ligna cetera commoveri dixeruntque omnia ligna ad ramnum veni et impera super nos quae respondit eis si vere me regem vobis constituitis venite et sub mea umbra requiescite sin autem non vultis egrediatur ignis de ramno et devoret ce
Abbreviated transcription (Latin):
sichem ad fratres matris suȩ:
et locutus est ad eos et ad om
nem cognationem domus pa¬
tris matris suȩ: dicens: Loqui¬
mini ad omnes uiros sichem:
Quid uobis est melius: ut
dominentur uestri septuagin¬
ta uiri omnes filii Ierobaal.
an ut dominetur uobis unus
uir: Simulq considerate.
quia os uestrum et caro urã
sum: Locutiq sunt fratres ma-¬
tris eius de eo ad omnes uiros
sichem unuiersos sermones
istos: et inclinauerunt cor
corum post abimelech: dicen¬
tes. frater noster est: Oede¬
runtq illi septuaginta pon¬
d̾a argenti: de fano baalbe¬
rith: Q ui conduxit sibi ex
eo uiros inopes et uagos: se¬
cutiq sunt eum: Et uenit
in domum patris sui  ephra.
et occidit fratres suos filios
Serobaal septuaginta uiros: su¬
per lapidem unum: Reman¬
sitq ioathamfilius Ierobaal
minimus: et absconditus est :
Congregati sunt omnes uiri
sichem: et uniuerse familiȩ
urbis mello: Abieruntq et
constituerunt regem abime¬

Expanded text:
Sychem ad fratres matris suae Sychem ad fratres matris suae et locutunem cognationem domus patris matris suae, dicens: Loquimini ad omnes viros Sichem: Quid vobis est melius, ut dominentur vestri septuaginta viri omnes filii Jerobaal, an ut dominetur vobis unus vir? simulque considerate, quia os vestrum et caro vestra sum. Locutique sunt fratres matris ejus de eo ad omnes viros Sichem universos sermones istos, et inclinaverunt cor eorum post Abimelec, dicentes: Frater noster est. Dederuntque illi septuaginta pondo argenti de fano Baal-Berith. Qui conduxit sibi ex eo viros inopes et vagos, secutique sunt eum. Et venit in domum patris sui in Ephra, et occidit fratres suos filios Jerobaal septuaginta viros, super lapidem unum, remansitque Joatham filius Jerobaal minimus, et absconditus est. Congregati sunt autem omnes viri Sichem, et universae familiae urbis Mello: abieruntque et constituerunt regem Abime
Abbreviated transcription (Latin):
est gedeoni et omni domui
eus in ruinam: humiliatus
est autem madian coram filis
isra el. nec potuerunt ultra
eleuare ceruices: sed quieuit
terra per quadraginta annos.
quibus prefuit gedeon:
ioas: et habitauit in do¬
mo sua: habuitq septuagin¬
ta filios qui egressi sunt de fe¬
more euis: eo quod plures ha¬
beret uxores: Concubina
autem illius quam habebat
in sichem. genuit ei filium: no¬
mine abimelech: Mortuusq
est gedeon filuis ioas in senec¬
tute bona: et sepultus in se¬
pulchro ioas patris sui in ephra:
de familia ezri: Postquam au¬
tem mortuus est gedeon. auer¬
si sunt filii ifra el: et fornicati
sunt m baalim: Percusse¬
runtq cum baal fedus. ut es¬
set eis in deum: nec recordati
sunt dñi dei sui qui eruit
eos de manibus omnium ini¬
micorum suorum per circui
tum: nec fecerunt misericor¬
diam cum domo Ierobaal ge¬
deon: uxta omnia bona quȩ
.d.fecerat isra eli: Abiit autem
abimelech filius Ierobaal in

Expanded text:
est Gedeoni et omni domui est Gedeoni et omni domui ejus in ruinam. Humiliatus est autem Madian coram filiis Israel, nec potuerunt ultra elevare cervices, sed quievit terra per quadraginta annos, quibus praefuit Gedeon. Joas, et habitavit in domo sua: habuitque septuaginta filios, qui egressi sunt de femore ejus, eo quod plures haberet uxores. Concubina autem illius, quam habebat in Sichem, genuit ei filium nomine Abimelech. Mortuusque est Gedeon filius Joas in senectute bona, et sepultus in sepulcro Joas patris sui in Ephra de familia Ezri. T. V. Postquam autem mortuus est Gedeon, aversi sunt filii Israel, et fornicati sunt cum Baalim. Percusseruntque cum Baal foedus, ut esset eis in deum, nec recordati sunt Domini Dei sui, qui eruit eos de manibus omnium inimicorum suorum per citum nec fecerunt misericordiam cum domo Hierobbaal Gedeon iuxta omnia bona quae fecerat Israheli abiit autem Abimelech filius Hierobbaal in
Abbreviated transcription (Latin):
bee et salmana: Et tulit or¬
namenta ac bullas: quibus
colla regalium camelorum de¬
corari solent: Direruntq om¬
nes uiri isra el ad gedeon: Do¬
minare nostri tu et filius tuuiᷤ.
et filius filii tui: quia liberasti
nos de manu madian: Quibꝰ
ille ait: Non dominabor ur̃r:
nec dominabitur. in uos filiuᷤᷤ
meus: sed dominabitur uo¬
bis dñs deas: Dixitq ad eos:
Unam peticionem postulo
a uobis: Date mi hi inaures
ex preda uestra: Inaures enĩ
aureas. isma elitȩ habere cõ¬
sueuerant: Qui responderũt:
Libentissime dabimus: Ex¬
pandentesq super terram
pallium: proiecerunt in eo
inaures de preda: Et fuit
pondus postulatarũ mnauriũ
mille septingenti auri sicli:
absq ornamentis et monili¬
bus et ueste purpurea quibꝰ
madian reges uti soliti erant:
et prȩter torques aureas came¬
lorum: Recitq ex eo gedeon e¬
phod: et posuit illud in ciuita¬
te sua ephra: Fornicatusq est
omnis isra el in eo: Et factũ

Expanded text:
bee et Selmana: et tulit orbee et Selmana: et tulit ornamenta ac bullas, quibus colla regalium camelorum decorari solent. Dixeruntque omnes viri Israel ad Gedeon: Dominare nostri tu, et filius tuus, et filius filii tui: quia liberasti nos de manu Madian. Quibus ille ait: Non dominabor vestri, neque dominabitur in vos filius meus, sed dominabitur vobis Dominus. Dixitque ad eos: Unam petitionem postulo a vobis: Date mihi inaures ex praeda vestra. Inaures enim aureas Ismaelitae habere consueverant. Qui responderunt: Libentissime dabimus. Expandentesque super terram pallium, projecerunt in eo inaures de praeda, et fuit pondus postulatarum inaurium, mille septingenti auri sicli, absque ornamentis, et monilibus, et veste purpurea, quibus Madian reges uti soliti erant, et praeter torques aureas camelorum. Fecitque ex eo Gedeon ephod, et posuit illud in civitate sua Ephra. Fornicatusque est omnis Israel in eo, et factum
Abbreviated transcription (Latin):
ad so coth: et dixit eis: En
⁊ebee et salmana super quibꝰ
exprobrastis mi hi dicentes.
forsitan manus zebee et sal¬
mana in manibus tuis sunt:
et idcirco postulas ut demus
iuris qui lassi sunt et defece¬
runt panes: Tulit ergo senio¬
res ciuitatis. et spinas deserti
ac tribulos: et contriuit cum
eis atq comminuit uiros so¬
coth: Turrim quoq phanuel
subuertit: occisis habitatoribꝰ
ciuitatis: Oixitq ad rebee et b.¬
salmana: Quales fuerunt
uiri: quos occidistis in tha¬
bor: Qui responderunt: Si¬
miles tui: et unus ex eis quasi
filius regis: O uibus ille respondit
Fratres mei fuerunt: filii ma¬
tris meȩ: Tuit dñs. si ser¬
uassetis eos. non uos occiderẽ:
dixitq iether: primogentto
suo: Surge: et interfice eos:
Qui non edtuxit gladium:
Timebat enim: quia ad hue¬
puer erat: Dixeruntq ⁊ebee
et salmana: Tu surge. et ir¬
rue in nos: quia iuxta etatẽ¬
et robur est hominis: Surre¬
xit gedeon: et interfecit ⁊e¬

Expanded text:
ad Soccoth, et dixit eis: En ad Soccoth, et dixit eis: En Zebee et Salmana, super quibus exprobrastis mihi, dicentes: Forsitan manus Zebee et Salmana in manibus tuis sunt? et idcirco postulas ut demus viris, qui lassi sunt et defecerunt, panes. Tulit ergo seniores civitatis et spinas deserti ac tribulos, et contrivit cum eis, atque comminuit viros Soccoth. Turrim quoque Phanuel subvertit, occisis habitatoribus civitatis. Dixitque ad Zebee et Salmana: Quales fuerunt viri, quos occidistis in Thabor? Qui responderunt: Similes tui, et unus ex eis quasi filius regis. Quibus ille ait: Fratres mei fuerunt, filii matris meae. Vivit Dominus, si servassetis eos, non vos occiderem. Dixitque Jether primogenito suo: Surge, et interfice eos. Qui non eduxit gladium: timebat enim, quia adhupuer erat. Dixeruntque Zebee et Salmana. Tu surge, et irrue in nos: quia juxta aetatem robur est hominis. Surrexitque Gedeon, et interfecit Ze
Abbreviated transcription (Latin):
bulisq deserti. Et inde cõscen¬
A. dens: uenit ad phanuel. Lo¬
cutusq est ad uiros eius loci
similia: Cui et illi responderũt:
sicut responderant uiri so coth
Dixit itaq et eis: Cum reuer¬
sus fuero uictor in pace: destru¬
am turrim hanc: ⁊ebee autẽ
et salmana. requiescebant cũ
omni exercitu suo: Quindecĩ
serant ex omnibus turmis ori¬
entalium populorum: cesis
centum uiginti milibus bella¬
torum et educentiũ gladium:
Ascendensq gedeon per uiam
corum qui in tabernaculis mo¬
rabantur. ad orientalem partẽ
nobe et iecbaa: percussit castra
hostium qui securi erant. et
ni hil aduersi suspicabantur:
Fugeruntq zebee et salmana:
Quos persequens gedeon com¬
prehendit: turbato omni exer¬
citu corum: Reuertensq de
bello ante solis ortum. appre¬
hendit puerum de uiris so-¬
coth: interrogauitq eum no¬
mina principum et seniorũ
soc oth: et descripsit septira¬
ginta septem uiros: Uenitq

Expanded text:
bulisque deserti. Et inde conscenbulisque deserti. Et inde conscendens, venit in Phanuel: locutusque est ad viros ejus loci similia. Cui illi responderunt, sicut responderant viri Soccoth. Dixit itaque et eis: Cum reversus fuero victor in pace, destruam turrem hanc. Zebee autem et Salmana requiescebant cum omni exercitu suo. Quindecim serant ex omnibus turmis orientalium populorum, caesis centum viginti millibus bellatorum et educentium gladium. Ascendensque Gedeon per viam eorum qui in tabernaculis morabantur, ad orientalem partem Nobe et Jegbaa, percussit castra hostium, qui securi erant, et nihil adversi suspicabantur. Fugeruntque Zebee et Salmana, quos persequens Gedeon comprehendit, turbato omni exercitu eorum. Revertensque de bello ante solis ortum, apprehendit puerum de viris Soccoth: interrogavitque eum nomina priSoccoth, et descripsit septuaginta et septem viros. Venitque
Abbreviated transcription (Latin):
ad pugnam pergeres contra
madianc Iurgantes fortiter:
et prope uim inferentes: Q. ui
bus ille respondit: Quid enĩ
tale facere potui: quale uos fe¬
cistis: Nonne melior est race¬
mus effraim. uindemiis abie¬
zer: In manus uestras tradi¬
dit dñs principes madian: o¬
reb et zeb Quid tale facere
potui: quale uos fecistis: Q qd
cum locutus esset: requieuit
spiritus eorum. quo tumebant
contra eum: Cumq uenisset
gedeon ad iordanem: transiuit
eum cum trecentis uiris qui
secum erant: et pre lassitudi¬
ne. fugientes persequi non po¬
terant. Oixitq ad uiros so¬
coth: Date obsetro panes po¬
pulo qui mecum est. quia ual¬
de defecerunt: ut possimus
persequi zebee et salmana re¬
ges madian: Responderunt
principes so coth: forsitan
palmȩ manuum rebee et sal¬
mana in manu tua sunt: et
idcirco postulas ut demus exer¬
citui tuo panes: Quibus ille¬
ille ait: Cum ergo tradiderit
dñs zebee et salmana in ma¬
carnes uestras cum spinis tri¬

Expanded text:
ad pugnam pergeres contra ad pugnam pergeres contra Madian iurgantes fet prope vim inferentes. C. XXX. Quibus ille respondit: Quid enim tale facere potui, quale vos fecistis? Nonne melior est racemus Ephraim, vindemiis Abiezer? In manus vestras tradidit Dominus principes Madian, Oreb et Zeb: quid tale facere potui, quale vos fecistis? Quod cum locutus esset, requievit spiritus eorum, quo tumebant contra eum. Cumque venisset Gedeon ad Jordanem, transivit eum cum trecentis viris, qui secum erant, et prae lassitudine, fugientes persequi non poterant. Dixitque ad viros Soccoth: Date, obsecro, panes populo, qui mecum est, quia valde defecerunt, ut possimus persequi Zebee et Salmana, reges Madian. Responderunt principes Soccoth: Forsitan palmae manuum Zebee et Salmana in manu tua sunt, et idcirco postulas ut demus exercitui tuo panes. Quibus ille ait: Cum ergo tradiderit Dominus Zebee et Salmana in macarnes vestras cum spinis tri
Abbreviated transcription (Latin):
lampadas: et dextris sonãtes¬
tubas: Clamaueruntq gladius
domini et gedeonis: stantes
singuli in loco suo. per circuitũ
itaq castra turbata sunt. et uo¬
ciferantes ululantesq fugerũt:
et ni hilominus insistebant
trecenti uiri. biicinis personan
usq bethseca. et crepidinem
abelmeula in fabbath: Concla¬
mantes autem uiri isra el de
nept᷑ali et aser et omni ma¬
nasse: persequebãtur madian:
Misitq gedeon nuncios in om¬
nem montem effraim: dicens:
Descendite in occursum madi
an: et occupate aquas usq
H. bethbera. atq iordanemi Cla¬
mauitq omnis effraim: et prȩ¬
occupauit aquas atq iordanẽ:
usq bethbera: Apprehensosq
duos uiros madian oreb et
zeb. interfecit: orebin petra
oreb: ⁊ eb uero in torculari ⁊eb
Et persecuiti sunt madian: ca
pita oreb et zeb portantes ad
gedeon transfiuenta iordanis:
Prxeruntq ad eũ uiri effraim:
Quid est hoc quod facere uo¬
luisti: ut non uocares nos cum

Expanded text:
lampadas, et dextris sonanteslampadas, et dextris sonantestubas, clamaveruntque: Gladius Domini et Gedeonis, stantes singuli in loco suo per circuitum itaque castra turbata sunt, et vociferantes, ululantesque fugerunt, et nihilominus insistebant trecenti viri buccinis personantusque ad Beth-Seta, et crepidinem Abel-Meula in Tebbath. Conclamantes autem viri Israel de Nephthali, et Aser, et omni Manasse, persequebantur Madian. Misitque Gedeon nuntios in omnem montem Ephraim, dicens; Descean, et occupate aquas usque in Bethbera atque Jordanem. Clamavitque omnis Ephraim, et praeoccupavit aquas atque Jordanem usque in Bethbera. Apprehensosque duos viros Madian, Oreb et Zeb, interfecit Oreb in petra Oreb, Zeb vero in torculari Zeb. Et persecuti sunt Madian, cpita Oreb et Zeb portantes ad Gedeon trans fluenta Iordanis dixeruntque ad eum viri Ephraim quid est hoc quod facere voluisti ut non nos vocares cum
Abbreviated transcription (Latin):
et terrȩ funditus coequauit:
Respondit is cui loquebatur:
Non est hoc alud: nisi glã diꝰ
madian: et omnia castra eus:
Cumq audisset gedeon somni¬
um. et interpretationẽ eius: ad¬
orauit: Et reuersus ad castra is¬
ra el: ait: Surgite: Tradidit
enum dñs in manus nostras:
castra madian: Oiuisitq trecen¬
tos uiros intres partes: et de¬
dit tubas in manibus coium.
lagenasq uacuas ac lampadas
in medio lagenarum: et dixit
ad eos: Quod me facere uideri¬
tis: hoc facite: Ingrediar partẽ
castrorum: et quod fecero secta¬
mini: Q.uando personuerit
tuba in manu mea: uos quoq
per castrorum circuitum clan¬
gite: et conclamate dño et ge¬
deoni Ingressusq est gedeon et
trecenti uiri qui erant cum eo in
partem castrorum. incipientibꝰ
uigiliis noctis mediȩ: et custo¬
dibus suscitatis cȩperunt buicri¬
nis clangere: et complodere in¬
castrorum in tribus personarẽt
locis. et hydrias confregissent:
tenuerunt sinistris manibus

Expanded text:
et terrae funditus coaequavit. et terrae funditus coaequavit. Respondit is, cui loquebatur: Non est hoc alMadian et omnia castra ejus. Cumque audisset Gedeon somnium, et interpretationem ejus, adoravit, et reversus ad castra Israel, ait: Surgite, tradidit enim Dominus in manus nostras castra Madian. Divisitque trecentos viros in tres partes, et dedit tubas in manibus eorum, lagenasque vacuas ac lampadas in medio lagenarum. Et dixit ad eos: Quod me facere videritis, hoc facite: ingrediar partem castrorum, et quod fecero sectamini. Quando personuerit tuba in manu mea, vos quoque per castrorum circuitum clangite et conclamate, Domino et Gedeoni. Ingressusque Gedeon, et trecenti viri qui erant cum eo, in partem castrorum, incipientibus vigiliis noctis mediae, et custodibus suscitatis, coeperunt buccinis clangere, et complodere inue per gyrum castrorum in tribus personarent locis, et hydrias confregissent, tenuerunt sinistris manibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse cum trecentis uiris
se certamini dedit: Castra au¬
tem madian erant subter in
ualle: Eadem nocte dixit dñs
ad eum: Surge. et descende in
castra: quia tradidi eos in ma-¬
nu tua: Sin autem solus ire for¬
midas: descendat tecum phara
puer tuus: Et cum audieris
quid loquantur: tunc confor¬
tabuntur manus tuȩ: et secu¬
rior ad hostium castra descen¬
T. des: Descendit ergo ipse et
phara puer eius in partem ca¬
strorum: ubi erant armatorũ
uigiliȩ: Madian autem et a¬
malec et omnes orientales
populi. fuisi iacebant in ualle:
ut locustarum multitudo: Ca¬
meli quoq innumerabiles e¬
rant: sicut arena quȩ iacet in
litore maris: Cumq uenisset
gedeon. narrabat aliquis sõm¬
nium proximo suo: et in hunc
modum referebat quod uide¬
rat: Uidi sõmnium: et uide¬
batur mi hi quasi subcinericiꝰ
panis ex ordeo uolui: et in ma¬
dian castra descendere: Cumq
peruenisset ad tabernaculum:
percussit illud atq subuertit:

Expanded text:
et ipse cum trecentis viris et ipse cum trecentis viris se certamini dedit. Castra autem Madian ervalle. Eadem nocte dixit Dominus ad eum: Surge, et descende in castra: quia tradidi eos in manu tua: sin autem solus ire formidas, descendat tecum Phara puer tuus. Et cum audieris quid loquantur, tunc confortabuntur manus tuae, et securior ad hostium castra descendes. Descendit ergo ipse, et Phara puer ejus in partem castrorum, ubi erant armatorum vigiliae. Madian autem et Amalec, et omnes orientales populi, fusi jacebant in valle, ut locustarum densitudo: cameli quoque innumerabiles erant, sicut arena, quae jacet in littore maris. Cumque venisset Gedeon, narrabat aliquis somnium proximo suo: et in hunc modum referebat quod viderat: Vidi somnium, et videbatur mihi quasi subceniricius panis ex hordeo volvi, et in Madian castra descendere: cumque pervenisset ad tabernaculum, percussit illud, atque subvertit,
Abbreviated transcription (Latin):
midolosus et timidus est: re¬
uertatur: Recesseruntq de
monte galaad. et reuersi sunt
ex populo uginti et duo mil¬
lia uirorum: et tantũ decem
pulus multus est: Duc eos ad
aquas: et ibi probabo illos:Et
de quo dixero tibi ut tecum ua¬
dat: ipse pergat: Quem ire
prohibuero: tꝑfe reuertatur:
sumq descendisset populus
ad aquas: dixit dñs ad gedeoꝵ
Qui lingua lambuerint aquas.
sicut solent canes lambere: se¬
parabis eos seorsum: Qui autẽ
curuatis genibus biberint: in
altera parte erunt: Fuit itaci
nuimerus eorum qui manu ad
os proi̾ciente aquas lambuerãt:
trecenti uiri: Omnis autem re¬
liqua multitudo: fiexo poplite
biberat: Et ait dñs ad ged eon
In trecentis uiris qui lambue¬
runt aquas. liberabo uos: et
tradam madian in manu tua
Omnis autem reliqua multi¬
tudo: reuertatur in locũ suũ:
ESumptis itaq pro numero ci¬
bariis et tubis. omnem reli¬
quam multitudinem abire
precepit ad tabernacula sua:

Expanded text:
midolosus et timidus est, remidolosus et timidus est, revertatur. Recesseruntque de monte Galaad, et reversi sunt de populo viginti duo millia virorum, et tantum decem pulus multus est, duc eos ad aquas, et ibi probabo illos, et de quo dixero tibi ut tecum vadat, ipse pergat: quem ire prohibuero, ipse revertatur. Cumque descendisset populus ad aquas, dixit Dominus ad Gedeon: Qui lingua lambuerint aquas, sicut solent canes lambere, separabis eos seorsum: qui autem curvatis genibus biberint, in altera parte erunt. Fuit itaque numerus eorum qui manu ad os projiciente aquas lambuerant, trecenti viri: omnis autem reliqua multitudo flexo poplite biberat. Et ait Dominus ad Gedeon: In trecentis viris qui lambuerint aquas, liberabo vos, et tradam Madian in manu tua: omnis autem reliqua multitudo revertatur in locum suum. Sumptis itaque pro numero cibariis et tubis, omnem reliquam multitudinem abire praecepit ad tabernacula sua,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus es: ponam uellus hoc¬
lanȩ inarea: Si ros in solo uel¬
lere fuerit: et in omni terra
siccitas: sciam quod per ma¬
num meam sicut locutus es
liberabis isra el: Ractiunq est
ita: Et de nocte consurgens:
expresso uellere. concam rore
compleuit: Dixitq rursus ad
dñm: Ne irascatur furor tuus
contra me: si adhuc semel te¬
ritauero. signum querens in
uellere: Oro ut solum uellus
siccum sit: et omnis terra rore
madens: Fẽcitq dñs nocte illa
ut postulauerat: et fuit sicci¬
tas in solo uellere. et ros in
qui est et gedeon de nocte con¬
surgens. et omnis populus cũ
eo: uenit ad fontem qui uocat᷑
aracd: Erant autem castra ma¬
dian inualle: ad septemtriona¬
lem plagam collis excelsi: Dixitis
dñs ad gedeon: Multus tecum
est populus: Nec tradetur ma¬
dian iRi manus eius: ne glori¬
etur contra me isra el. et dicat:
meis uiribus liberatus sum: Lo¬
quere ad populum: et cunctis
audientibus predica: Qui for¬

Expanded text:
locutus es, ponam hoc vellus locutus es, ponam hoc vellus lanae in area: si ros in solo vellere fuerit, et in omni terra siccitas, sciam quod per manum meam, sicut locutus es, liberabis Israel. Factumque est ita. Et de nocte consurgens, expresso vellere, concham rore complevit. Dixitque rursus ad Deum: Ne irascatur furor tuus contra me, si adhuc semel tentavero, signum quaerens in vellere. Oro, ut solum vellus siccum sit, et omnis terra rore madens. Fecitque Deus nocte illa ut postulaverat, et fuit siccitas in solo vellere, et ros in qui et Gedeon, de nocte consurgens, et omnis populus cum eo, venit ad fontem qui vocatur Harod. Erant autem castra Madian in valle ad septentrionalem plagam collis excelsi. Dixitque Dominus ad Gedeon: multus tecum est populus, nec tradetur Madian in manus ejus, ne glorietur contra me Israel, et dicat: Meis viribus liberatus sum. Loquere ad populum, et cunctis audientibus praedica: Qui for
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat: dixeruntq adinuicẽ:
Quis hoc fecit: Cumq perqui¬
rerent auctorem facti: dictum
est: Gedeon filius ioas: fecit
dhec omnia: Et dixerunt ad
ioas: Prodiic filium tuum ut
mortatur: quia destruxit arã
baal: et succidit nemus: Qui¬
bus ille respondit: Nunquid
ultores estis baal. ut pugnetis
pro eo: Qui aduersarius eius
est: moriatur ante quam lux
crastina ueniat: Si deus est:
uindicet se de eo qui suffodit
aram eius: Et ex illo die uocatꝰ
est gedeon ferobaal: eo quod
dixisset ioas. ulciscatur se de¬
Igitur omnis madian et ama¬
lec et orientales populi congre¬
gati sunt simul: et transeuntiᷤᷤ
iordanem. castra metati sunt
in ualle ietra el. Spiritus autẽ
dñi induit gedeon: Qui clan¬
gens bucina: conuocauit do¬
mum abiezer: ut se sequeret᷑:
Misitq nuncios in uniuersũ
manassen: qui et ipse secutus
est eum: Et alios nun cios in
aser. et zabulon. et nephthali:
qui occurrerunt ei. Oixitq ge

Expanded text:
tum erat. Dixeruntque ad invicem: tum erat. Dixeruntque ad invicem: Quis hoc fecit? Cumque perquirerent auctorem facti, dictum est: Gedeon, filius Joas, fecit haec omnia. Et dixerunt ad Joas: Produc filium tuum, ut moriatur: quia destruxit aram Baal, et succidit nemus. Quibus ille respondit: Numquid ultores estis Baal, ut pugnetis pro eo? qui adversarius est ejus, moriatur antequam lux crastina veniat: si Deus est, vindicet se de eo, qui suffodit aram ejus. Et illo die vocatus est Gedeon, Jerobaal eo quod dixisset Joas: Ulciscatur se BaIgitur omnis Madian, et Amalec, et orientales populi congregati sunt simul, et transeuntes Jordanem, castrametati sunt in valle Jezrael. Spiritus autem Domini induit Gedeon, qui clangens buccina convocavit domum Abiezer, ut se sequeretur. Misitque nuntios in universum Manassen, qui et ipse secutus est eum, et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nepthali, qui occurrerunt ei. C. XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
gelum dñi facie ad faciem: Oi¬
xitq ei dñs: Pax tecum: Ne ti¬
meas: Non morieris: S difica¬
uit ergo ibi gedeon altare dño:
uocauitq ulud dñi pax: usq
in presentem diem: Cum ad¬
huc esset in ephra quȩ est
familiȩ etri: nocte illa dixit
dñs ad eum: Tolle taurum pa¬
tris tui. et alterum taurum an¬
norum septem: destruesq arã
baal quȩ est patris tui: et ne¬
mus quod curra aram est succi¬
de: et edificabis altare dño deo
tuo in summitate petrȩ huius.
super quam sacrificium ante
posiusti: Tollesq taurum secun¬
dum: et offeres holocaustum su¬
per lignorum struem quae. de¬
S nemore succideris: Assumptis i¬
gitur gedeon decem uiris de ser
patris sui et homines ciuutatis¬
illius: per diem facere noluit:
sed omnia nocte compleuit:
Cumq surrexissent uiri oppidi
eus mane. uiderunt destructã
aram baal. lucumq succisum:
et taurum alterum impositum
super altare quod tunc ȩdifica¬

Expanded text:
gelum Domini facie ad faciem digelum Domini facie ad faciem dixitque ei Dominus pax tecum ne timeas non morieris aedificavit ergo ibi Gedeon altare Domino vocavitque illud Domini pax usque in praesentem diem cum adhfamiliae Ezri, nocte illa dixit Dominus ad eum: Tolle taurum patris tui, et alterum taurum annorum septem, destruesque aram Baal, quae est patris tui, et nemus, quod circa aram est, succide: et aedificabis altare Domino Deo tuo in summitate petrae hujus, super quam sacrificium ante posuisti: Tollesque taurum secundum, et offeres holocaustum super lignorum struem, quae de nemore succideris. Assumptis igitur Gedeon decem viris de servpatris sui, et homines illius civitatis, per diem facere noluit, sed omnia nocte complevit. Cumque surrexissent viri oppidi ejus mane, viderunt destructam aram Baal, lucumque succisum, et taurum alterum impositum super altare, quod tunc aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
domo patris mei: Dixitq ei
dñs: Sgo ero tecum: et percũ¬
ties madian quasi unum uirũ
Et ille. si inueni inquit grãm
coram te: da mi hi signũ quod
tu sis qui loqueris ad me: Nec
recedas hinc donec reuertaꝵ
ad te: portans sacrificium. et
offerens tibi: Qui respondit:
Ego prestolabor aduentũ tuũ
Ingressus est itaq gedeon et coi¬
xit hedum: et de farinȩ modio
arimos panes: Carnesq po¬
nens in canistro et ius carniũ
mittens in ollam: tulit omĩa
sub quercu.: et obtulit er. Cu
dixit angelus dñi: Tolle carnes
et panes arimos: et pone su¬
per petram illam: et ius desu¬
Eper funde: Cumq fecisset ita:
extendit angelus dñi summi¬
tatem uirge quam tenebat in
manu: et tetigit carnes et ari¬
mos panes: Ascenditq ignis
de petra: et carnes arimosq¬
panes consumpsit: Angelus
autem dñi. euanuit ex oculis
eius: Uidensq gedeon quod
esset angelus dñi: ait: N eu
mi hi dñe deus: quia uidi an¬

Expanded text:
domo patris mei. Dixitque ad eum domo patris mei. Dixitque ad eum Dominus: Ego ero tecum: et percuties Madian quasi unum virum. Et ille: Si inveni, inquit, gratiam coram te, da mihi signum quod tu sis qui loquaris ad me. Ne recedas hinc, donec revertar ad te, portans sacrificium, et offerens tibi. Qui respondit: Ego praestolabor adventum tuum. Ingressus est itaque Gedeon et coxit haedum, et de farinae modio azymos panes: carnesque ponens in canistro, et jus carnium mittens in ollam, tulit omsub quercum et obtulit ei cui dixit angelus Domini tolle carnes et panes azymos et pone super petram illam et ius desuper funde cumque fecisset ita extendit angelus Domini summitatem virgae quam tenebat in manu et tetigit carnes et azymos panes ascenditque ignis de petra et carnes azymosque consumpsit angelus autem Domini evanuit ex oculis eius vidensque Gedeon quod esset angelus Domini ait heu mihi Domine Deus quia vidi an
Abbreviated transcription (Latin):
troitum uestrum: et tradidi
uobis terram eorum: Et dixi
Ego dñs deus uester: Ne time¬
atis deos ãmorre̾orum: in quo¬
rum terra habitatis: Et nolu¬
istis audire uocem meam: Vle b¬
nit autem angelus domini.
et sedit sub quercu quȩ erat
in effra: et pertinebat ad ioas
patrem familiȩ ezri: Cumq
gedeon filius eiuis exciteret
atq purgaret frumenta in tor¬
culari. ut fugeret madian: ap
paruit ei et ait: Dñs tecum:
uirorum fortissime: Dixitq ei
gedeon: Obsecro dñe mi. si do¬
minus nobiscum est.cur ap¬
prehenderunt nos hȩc omnia:
Ubi sunt mirabilia euis que
narrauerunt patres nostri atq
dixerunt: de egypto ediixit
nos dñs: Nunc autem dereli¬
quit nos: et tradidit in ma¬
nus madian: Respexitq ad
eum dñs: et ait: Tade in hac
fortituidine tua: et liberabis
isra el de manu madian:
Scito quod misertm te: Q. ui
respondens: ait: Obsecro dñe¬
mi. in quo liberabo isra el: Ee¬
ce familia mea infirma est in
manasse: et ego minimus in

Expanded text:
troitum vestrum, et tradidi vobis terram eorum. Et dixi: Ego Dominus Deus vester, ne timeatis deos Amorrhaeorum, in quorum terra habitatis. Et noluistis audire vocem meam. Venit autem angelus Domini, et sedit sub quercu, quae erat in Ephra et pertinebat ad Joas patrem familiae Ezri. Cumque Gedeon filius ejus excuteret atque purgaret frumenta in torculparuit ei et ait: Dominus tecum, virorum fortissime. Dixitque ei Gedeon: Obsecro, Domine, si Dominus nobiscum est, cur apprehenubi sunt mirabilia ejus, quae narraverunt patres nostri, atque dixerunt: De Aegypto eduxit nos Dominus? Nunc autem dereliquit nos, et tradidit in manibus Madian. Respexitque ad eum Dominus, et ait: Vade in hac fortitudine tua, et liberabis Israel de manu Madian: scito quod miserim te. Qui respondens ait: Obsecro, Domine, in quo liberabo Israel? ecce familia mea infirma est in Manasse, et ego minimus in
Abbreviated transcription (Latin):
sciebant dubiis protulere
sententiis. Nos post passio¬
nem et resurrectionẽ eius.
non tam prophetiã quam
hystoriam scribimus. Ali¬
ter enim audita: aliter ui¬
sa narrantur. Q uod meliuᷤˢ
intelligimus: melius et ꝓ¬
ferimus. Audi igitur ȩmu¬
le: obtrectator ausculta.
Non dainno: non repre¬
hendo septuaginta. sed
confidenter cunctis illis a¬
postolos prȩfero. Per istor
os mi. hi xp̃s sonat: quos
ante propħas inter spirita¬
lia carismata positos lego:
in quibus ultimum pene
gradum interpretes tenent.
Quid liuore torqueris:
Quid imperitorum animoᷤᷤ
contra me concitas: Sicu¬
bi fibi in translatione uide
or errare: interroga hebre¬
os: diuersarum urbium
magistros consule. Quod
illi habent de xp̃o: tui co¬
dices non habent. Aliud
est si contra se postea ab
apostolis usurpata testimo

Expanded text:
sciebant, dubiis protulere sciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confidenter cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi Christus sonat, quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimo
Abbreviated transcription (Latin):
scõ: aut aliter interpretati
sunt. aut omnino tacuerũt:
ut et regi satisfacerent: et
arcanum fidei non uulga¬
rent. Et nescio quis auctor
primus septuaginta cellu¬
las alexandriȩ mendatio
suo extruixerit: quibus di¬
uisi eadem scriptitarint :
sephus ni. hil tale retule¬
rint: sed in una basilica
congregatos contulisse scri¬
bant: non prophetasse: A¬
liud est enim uatem: aliud est¬
esse interpretem: Ibi spiri¬
tus uentura prȩdicit: hic
eruditio et uerborum co¬
pia. ea quȩ intelligit trans¬
fert: nisi forte putandus
est tiillius economicon xe¬
nofontis. et platonis protã¬
goram. et demosthenis pro
Cthesiphonte afflatus rhe orati¬
Torico sp̃u transtulisse: aut
aliter de cisdem libris per
septuaginta interpretes. ali
li tacuerunt. hi scriptum
esse mentiti sint. Quid igit᷑
Damnamus ueteres: Mi¬
nime. Sed post priorũ stu¬
dia: in domo dñi quod poᷤ¬
sumus laboramus. Illi
interpretati sunt ante ad¬
uentum xp̃i: et quod ne¬

Expanded text:
sancto, aut aliter interpretati sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt; ut et regi satisfacerent et arcanum fidei non vulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarent, csephus, nihil tale retulerint: sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud esse interpretem. Ibi Spiritus ventura praedicit: hic eruditio et verborum copia, ea quae intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rhetorico spiritu transtulisse. Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, alitli tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
meum: et quoniam naza¬
reus uocabitur: et uide¬
bunt in quem compun¬
xerunt: et flumina de
uentre eius fluent aquȩ
uiuȩ: etͣ nec oculus uidit.
nec auris audiuit: nec in
cor hominis ascenderunt:
quȩ preparauit deus dili¬
gentibus se. Et multa alia
desiderant. In terrogemus
ergo eos: ubi hȩc scripta sint.
Et cum dicere non potuerĩt:
de libris hebraicis profera¬
mus. Primum testimoniũ
est in osee: scđm in e saia.
tercium in zacharia. quar¬
tum in prouerbiis: quintũ
eque in esaia. Quod multi
ignorantes. apocriphorum
deliramenta sectantur: et
hiberas nenias libris auten¬
ticis prȩferunt. Causas erro¬
ris non est meum expone¬
re. Iudei prudenti factum
dicunt esse consilio: ne ꝓto¬
lomeus unius dei cultor. e¬
tiam apud hebrȩos dupli¬
cem diuinitatem deprehen¬
deret. Quod maxime idcir¬
co faciebãt: quia in plato¬
nis dogma cadere uideba¬
tur. Deniq ubicumq sacra¬
tum aliquid scriptura testa¬
tur de patre et filio et sp̃u

Expanded text:
meum ; et: Quoniam Nazameum ; et: Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et: Videbunt in quem compunxerunt ; et: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; et: Quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se ; et multa alia desiderant. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
EENIL ME
desideratas accepi epł̃as:
qui quodam presagio fu¬
turorum cum dant ele sor¬
titus est nomen: obsecrantis
ut translatum in latinam
linguam de hebreo sermo¬
ne pentatheucum. nr̃orum
auribus traderem. Periculo¬
sum opus certe: obtrectato¬
rum meorum latratibus pa¬
tens: qui me asserunt in
septuaginta interpretũ su¬
gillationem noua pro ue¬
teribus cudere: ita ingeniũ
quasiuinum probantes: cũ
ego sepissime testatus sim.
me pro u̾ili portione in ta¬
bernaculõ dei offerre quȩ
possim: nec opes alterius
aliorum paupertate
fedari. Quod ut auderem.
origenis me studium pro¬
uocauit: qui editioni an-¬
tiquȩ translationem theo¬
docionis miscuit: asterisco
dum aut illuscescere facit
quȩ minus ante fuerant:
aut suꝑflua queq iugu¬
lat et confodit. Maxime
quȩ euangłistarũ et apo¬
stolorum auctoritas promul¬
gauit: in quibus multa de
ueteri testamento legimus:
quȩ in nr̃is codicibus non
habentur. Ut est illiro.
Ex egypto uocaui filium

Expanded text:
erii mei desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evangelistarum et apostolorum auctoritas promulgavit: in quibus multa de veteri Testamento legimus, quae in nostris codicibus non habentur; ut est illud. Ex Aegypto vocavi filium
Abbreviated transcription (Latin):
et mauia: el genuit mat̾u¬
sa el: et matu. sahel genuit
lamech. Qui accepit uxores¬
duas. Nomen uni ada: et
nomen alteri sella. Genuit¬
q ada iabel. Qui fuit pater
habitantium in tentoriis:
atq pastorum. Et nomen
fratris eius iubal. Ipse fuit
pater canentum cythara
et organo. Sella quoq
genuit thubalcain. Q ui
fuit malleator et faber: in

Expanded text:
et Maviael genuit Mathuet Maviael genuit Mathusael, et 144 Mathusael genuit Lamech. Qui accepit duas uxores, nomen uni Ada, et nomen alteri Sella. Genuitque Ada Jabel, qui fuit pater habitantium in tentoriis, atque pastorum. Et nomen fratris ejus Jubal: ipse fuit pater canentium cithara et organo. Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et faber in
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq ad eum. Quid feci¬
sti Uox sanguinis fratris
tui clamat ad me de terra.
Nunc ergo maledictus eris
super terram. quȩ aperuit
os suum: et suscepit sangui¬
nem fratris tui de manu
tua.Cum operatus fueris
eam: non dabit tibi fructͦ
suos. Uagus et profugus
eris super terram. Dixitty
cain ad dñm. Mlaior est
iniquitas mea: quam ut
ueniam merear. E cce eici¬
es me hodie a facie terrȩ:
et a facie tua abscondar:
et ero uagus et profugus
in terra. Omnis igitur qui
inuenerit me: occidet me.
Dixitq ei dñs. Nequaquã
ita fiet: sed omnis qui oc¬
ciderit cain: septuplũ pu¬
nietur. Posuit : q dñs in
cain signum: ut non eum in¬
terficeret omnis qui inue
nisset eum. E gressusq cain
a facie dñi. habitauit in ter¬
plag: am ȩden. Cognouit.
autem cain uxorem suam:
quȩ concepit. et peperit
henoch. Et edificauit ciuita¬
tem: uocauitq nomen eius
ex nomine filii suiꝰ enoch.
Porroꝰ enoch genuit irad:
et irad genuit mauia: el:

Expanded text:
Dixitque ad eum: Quid feciDixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad Nunc ergo maledictus eris super terram, quae aperuit os suum et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua: Cum operatus fueris eam, non dabit fructus suos: vagus et profugus eris super terram. Dixitque Cain ad Dominum: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear. Ecce ejicies me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in terra: omnis igitur, qui invenerit me occidet me. Dixitque ei Dominus: Nequaquam ita fiet, sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit profugplagam Eden. Cognovit autem Cain uxorem suam, quae concepit, et peperit Henoch: et aedificavit civitatem, et vocavit nomen ejus ex nomine filii sui Henoch. Porro Henoch genuit Irad, et Irad genuit Maviael,