comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa uobis excitauerit unde iniuiste querimini.
quia uobis omnia ista ut uiberentur coegistis.
Nam ut longe pͣterita & multa ñ repetamus. sal¬
tem recentia facta nra cogitate. Marcus prbr¬
casphalianensis anemine coactus ꝓpͥa uoluntate
catholicus factus ẽ. Quare illum ur̃i ꝑsecuti
sunt. & pene occidissent nͥ di manus ꝑhomines
suꝑuementes molrntias eoꝵ comp̃ssisset: kesti¬
tutus uictoriantnsis ad catholicam nullo cogen¬
te se transtulit. Quare raptus ẽ de domo sua
cȩsus. in aqua uolutatus. buda uestitus. & ne¬
scio quot dies in captiuitate retentus ẽ: Npcli¬
bertani ꝓpͥe fortasse restitutus ẽ. nisi iam pe¬
ne ꝓptͣ ipsam causam ꝓculianus sibi exhibiti¬
onem uideret imminere. Alarcianus urgen¬
sis catholicam unitatem ꝓpͥa uoluntate dele¬
git. Quare subdiaconum eius cum ipse fugis¬
set ꝓpe usq admortem cesum clerici ur̃i obruiᷝ
erunt: Quorum domus ꝓsuo scelere euerse

Expanded text:
causa vobis hoc excitaverit. Unde injuste querimini, causa vobis hoc excitaverit. Unde injuste querimini, quia vobis omnia ista ut juberentur coegistis. Nam ut longe praeterita et multa non repetamus, saltem recentia facta vestra cogitate. Marcus prCasphalianensis a nemine coactus propria uoluntate catholicus factus est; qua re illum uestri persecuti sunt et paene occidissent, nisi dei manus per homines superuenientes uiolentias eorum compressisset. Restitutus Victorianensis ad catholicam nullo cogente se transtulit; qua re raptus est de domo sua, caesus, in aqua uolutatus, buda uestitus et nescio quot dies in captiuitate retentus est nec libertati propriae fortasse restitutus esset, nisi iam paene propter ipsam causam Proculianus sibi exhibitionem uideret imminere. Marcianus Urgensis catholicam unitatem propria uoluntate delegit: qua re subdiaconum eius, cum ipse fugisset, prope usque ad mortem caesum clerici uestri lapidibus obruerunt, quorum domus pro suo scelere euersae
Abbreviated transcription (Latin):
a plebibus nr̃is. quas docetis ut uobis credant. &
xp̃o ñ credant. llos enim eis dicitis ꝓptͣ tradito¬
res quos ñ ostenditis. remansisse ȩccłam xprin
sola affrica partis donati. Qđ ñ delege. ñ de pro¬
sed de corde ur̃o & de parentum ur̃oꝵ calummis
recitatis.. xp̃c autẽ dicit p̃dicari in nomine suo
penitentiã remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes.
manifeste uos ñ cominunicatis. & alios inur̃am
ꝑditionẽ trahentes liberari ñ uultis. Si autem
ideo uobis displicemus. quia ꝑimperatoꝵ uissi¬
ones adunitatẽ cogimini. hoc uosfecistis. qui
ubi eumꝙ uellemus p̃dicare ueritatẽ ut eã qͥsꝙ
securus audiret. ut uolens eligeret. numquã
ꝑmisistis ꝑiolentias & trores ur̃os. Nolite
stridere & ꝑturbare animas uras. Patient̃ si¬
fieri portst considerate qđ dicimus. a reco¬
lite facta cercicellionum ur̃oꝵ & clericoꝵ qui
duces eorum semꝑ fuerunt. & uidebitis qua

Expanded text:
a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et Christo non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa partis Donati, quod non de lege, non de prosed de corde uestro et de parentum uestrorum calumniis recitatis. Christus autem dicit praedicari in nomine suo paenitentiam manifestatae uos non communicatis et alios in uestram perditionem trahentes liberari non uultis. Si Si autem ideo uobis displicemus, quia per imperatorum iussiones ad unitatem cogimini, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uellemus praedicare ueritatem, ut eam quisque securus audiret, ut uolens eligeret, numquam permisistis per uiolentias et terrores uestros. nolite stridere fieri potest, considerate quod dicimus, et recolite facta Circumcellionum vestrorum, et clericorum qui duces eorum semper fuerunt, et videbitis quae
Abbreviated transcription (Latin):
cop̃s suum sanguinem fudit. quas ideo uul¬
tis ur̃as facere ne sint xp̃i. quamiuis eas sub
tius nomine possidere conemini. tam quam
si seruus furetur oues de grege domini sui.
&e quȩ cumq ea illis nata fuerint caracterem
domim sui eisinsigat. ne furtum eius possit
agnosci. Sic enim fecerunt maiores ur̃i Sepa¬
rauerunt ab ȩcłia xp̃i populos habentes xp̃i
cos baptizauerunt. Sed dñs & fures punit.
siñ se correaerint. & oues ab errore reuocat
ad gregem. nec in eis suum extͣminat caracte¬
rem. Dicitis nos traditores. ꝗd nec maiores
ur̃i inmaiores nr̃os potuerunt. nec uosinnos
ꝓbare ullomͦ poterits. Quia uobis uultis fa¬
ciamus. qui quando uobis dicimus ut causã
nr̃am &tur̃am patient᷑ audiatis. ñ nostis nisi
suꝑbire & insanire: Nam utiq ostenderemꝰ
uobis. quia illi potius traditores fuerunt. qͥ
cecilianum & socios eius quasi traditionis
crimine damnauerunt. Et dicitis recedite

Expanded text:
Christus suum sanguinem fudit, quas ideo uulChristus suum sanguinem fudit, quas ideo uultis uestras facere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci. sic enim fecerunt maiores uestri; separauerunt ab ecclesia Christi populos habentes baptieos baptizauerunt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi traditionis crimine damnauerunt. et dicitis \'recedite
Abbreviated transcription (Latin):
scendam ueritatem. & resipiscant de diaboli la¬
queis captiuati abipso in ipsius uoluntatem.
Si gͦ aliquia aspere diximus ñ ad amaritudinẽ
dissensionis. sed ad correptionẽ dilectionis ua¬
lere cognoscat. In columis uiuas in xxp̃o. dile¬
ctissime & honorabilis frat᷑. Explic̃ epłã for¬
catholicus. donatistis. Caritas xp̃i eui
ominem hominem quantum ad nram
ꝑtinet uoluntatẽ lucrari uolumus. tacere nob̾
ñ ꝑmitut. Si ꝓpterea nos odistis quia pacẽ uo¬
bis catholicam p̃dicamus. nos dño seruimus di
ptumẽ. Cum his qui oderunt pacem eram paci¬
ficus. cum loquebar eis impugnabant me gra¬
tis. efpterea manaauerunt nobis quidã prbri.
partis ur̃ȩ dicentes. Recedite aplebibus nr̃is.
si non uultis ut int̾ficiamus uos. Quanto ui¬
stus eisnos dicimus. immo uos ñ recedite. sed
accidite pacati ad plebes ñ nr̃as. sed illius cuiꝰ
om̃s sumus Aut si ñuultis & impacati estis.
uos potius recedite aplebibus recedite ꝓ quibꝰ

Expanded text:
m ueritatem et resipiscant de diaboli laqueis captiuati ab ipso in ipsius uoluntatem. si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis sed ad correptionem dilectionis ualere cognoscat. incolumis uiuas in Christo, dilectissime et honorabilis frater. aCATHOLICUS DONATISTIS. Caritas Christi, cui omnem hominem, quantum ad nostram pertinet uoluntatem, lucrari uolumus, tacere nobis non permittit. si propterea nos odistis, quia pacem uobis catholicam praedicamus, nos domino seruimus dicptum est: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar eis, debellabant me gratis. propterea mandauerunt nobis quidam presbyteri partis uestrae dicentes: \'Recedite a plebibus nostris, si non uultis, ut interficiamus uos.\' quanto iustius eis nos dicimus: Immo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut si non uultis et inpacati estis, uos potius recedite a plebibus, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝓhono unitatis tolerant. qđ ꝓbono ȩqͥ¬
tatis oderunt. Sihabent aures. audiant qͥd
sp̃c dicat eccłus. Sic enim in apocalypsi ioħis
legitur. Angelo inquit ecdit ephesi scribe.
stec dicit qui tenet uii. stellas indextera sua.
qui ambulat inmedio uii can delabroꝵ aureoꝵ.
Scio opera tua & laborem. & patientiam. & qr

Expanded text:
tur, pro bono unitatis tolerant, quod pro bono aequitur, pro bono unitatis tolerant, quod pro bono aequitatis oderunt. Si habent aures, audiant, quid spiritus dicat ecclesiis. sic enim in Apocalypsi Iohannis legitur: Angelo, inquit, ecclesiae Ephesi scribe: Haec dicit, qui tenet septem stellas in dextera sua, qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum: Sci
Abbreviated transcription (Latin):
ptizationis insaniam. ab hereditate xp̃i quȩ
De codicibus ñtantum nrĩs sedeniam eoꝵ recita¬
mus ȩccłi as quarum nomina hodie legunt. &¬
quibus hodie ñ communi cant. quȩ cum reci¬
tantur in conuenticulis eoꝵ. lectoribus suis
dicunt pax tecum. & cum ipsis plebibꝰ quibꝰ
illȩ luterȩ scriptȩ sunt pacem ñ habent. Et
ipsi nobis obiciunt uł falsa crimina mortuoꝵ
uł euam siuera tam̃ aliena. ñ intelligentes in
his quȩ nos eis ob̾cimus om̃s illos teneri. in his
uͦ que nobis obiciunt paleam ut ⁊i⁊ ama mes¬
sis dominicȩ rep̃hendi. ad frum̃ta autẽ erim
nͥ ꝑtinere. neq considerantes quia quibꝰ mali
placent inunitate ipsi communicant malis.
quibus autẽ displicent & eos em̃dare ñ possus
neq ante tempus messis audent ⁊ izana era¬
dicare. Ne simul eradicent & triticum. ñ fa¬
stis eoꝵ sed altari ap̃i communicant. ita ut
ñ solum ñ ab eis maculentur. sedetiam diui¬

Expanded text:
ptizationis insaniam, ab hereditate Christi, qptizationis insaniam, ab hereditate Christi, qde codicibus non tantum nostris sed etiam eorum recitamus ecclesias, quarum nomina hodie legunt et quibus hodie non communicant. quae cum recitantur in conuenticulis eorum, lectoribus suis dicunt: Tax tecum,\' et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non. habent. et ipsi nobis obiciunt uel falsa crimina mortuorum uel etiam si uera tamen aliena non intellegentes in his, quae nos eis obicimus, omnes illos teneri, in his uero, quae nobis obiciunt, paleam uel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere neque considerantes, quia, quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis, quibus autem displicent et eos emendare non possunt neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum, non factis eorum sed altari Christi communicant, ita ut non solum non ab eis maculentur, sed etiam diui
Abbreviated transcription (Latin):
here ceperant. fortasse indignati quianͣe
eos imitatus constantinus. ut iam statimatq
uelociter cccilianum damnaret absentem.
Qđ ubi cognouit ꝓuidus imperator. reliquos
ab officialibus custoditos fecit mediolanĩ
ꝑuenire. Quo cum etiam occilianus uenisset.
ipsum quoq sicut scripsit exhibuit. Cogni¬
taꝙ causa. qua diligentia. qua cautela. qua
ꝓusione. sicut euis indicant luterȩ cecilia¬
num innocentissimum illos imꝓbissimos
undicauit. Et adhuc baptiz ant extra excliam
& si possint rebapti zant ȩceliam. sacrificant
indissensione & scismate. & pacis nomine
populos salutant. quos apace salutis extͣmi¬
nant. Conscinditur unitas & piͣ. blasphema¬
tur hereditas xp̃i. & exsufflatur baptisma
xpͣi. &nolunt inse ista pordinarias huma¬
nas potestates flagellis tem poralibus em̃da¬
ri. ne inȩtͣnas penas ꝓtantis sacrilegus destnen¬
tur. Nlos eis obicimus furorem scismatis. reba¬

Expanded text:
here coeperant fortasse indignati, quia non est here coeperant fortasse indignati, quia non est eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. quod ubi cognouit prouidus imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanium peruenire. quo cum etiam Caecilianus uenisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit cognitaque causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos inprobissimos iudicauit. Et adhuc baptizant extra ecclesiam et, si possint, rebaptizant ecclesiam; sacrificant in dissensione et schismate et pacis nomine populos salutant, quos a pace salutis exterminant. conscinditur unitas Christi, blasphematur hereditas Christi, exsufflatur baptisma Christi et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. nos eis obicimus furorem schismatis, reba
Abbreviated transcription (Latin):
tantam impudentiam cohibere. Ntꝙ enim au¬
sus ẽ apianus imperator sic eoꝵ tumultuosas
& falla ces qurrelas suscipere. ut de iudicio
ep̃oꝵ qui rome sederant ipse iudicaret. sed ali¬
osut dixi epõs dedit. A quibus tam̃ illi ad ipsũ
rursum imperatorem ꝓuocare maluerunt.
Quamre illos quema amodum detestetur audi¬
sus. Aitutinam saltem ipsius uidicio insanis¬
simis animositatibus suis finem posuissent.
atꝙ ut eis ipse cessit ut de illa causa post ep̃os
uidicaret. a sci̾s antistitibus postea ueniam
petiturd̃s dumtam̃ illi qđ ulterus dicerent
ñ haberent. si cius sententiȩ ñ obtemptrarea
adquem ipsi ꝓuocauerunt. sic & ipsi aliquan¬
do cederent ueritati. lussit enimille ut ei par¬
tes adagendam causam romam occurrerent.
Quo cum cecilianus nescio qua causa ñ oocur¬
risset. int̃pellatus ab eis p̃cepit ut mediolam¬
um sequerentur. Tunc se aliqui eoꝵ subtra¬

Expanded text:
tantam inpudentiam cohibere. neque enim autantam inpudentiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imperator sic eorum tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, ipse iudicaret, sed alios, ut dixi, episcopos dedit. a quibus tamen illi ad ipsum rursum imperatorem prouocare maluerunt. qua in re illos quem ad modum detestetur, audistis. atque utinam saltem ipsius iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos iudicaret a sanctis antistitibus postea ueniam petiturus. dum tamen illi, quod ulterius dicerent, non haberent, si eius sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi prouocauerunt, sic et illi aliquando cederent ueritati! iussit enim ille, ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis praecepit, ut Mediolanium sequerentur. tunc se aliqui eorum subtra
Abbreviated transcription (Latin):
dici. Ecce putemus illos epõs qui rome uidi¬
carunt ñ bonos uidices fuisse. Restabat ad¬
huc plenarum eccłiȩ uniuersȩ concilium.
ubi etiam cum ipsis udicibus causa posset
agitari. ut simale uidicasse conuicti eeñt
corum sententiȩ soluerentur. Qđ utrum
fecerunt ꝓbent. Nos enim nẽe factum faci¬
le ꝓbamus. ex eo qd toius orbis ñeis commu¬
nicat. Aut si factum c̃. etiam ibi sunt uicti.
qđ ipsa corum separatio manifestat. Sed
tam̃ quid postea fecerint. imperatoris late¬
ris sufficientissime ostenditur. ludices em̃
eccłi asticostante auctoritatis ep̃os. quorum uidi¬
cio & ceciliam innocentia & eorum imꝓbitas
declarata ẽ. ñ apud collegas alios sed apud impe¬
ratorem accusare ausi sunt. qđ male iudica¬
rint. Dedit ille alud arelatense iudicium. ali¬
orum scilicet ep̃oꝵ. non quia iam necesse erat
sed eoꝵ ꝑuersitatibus cedens & omnimͦꝰ cupiens

Expanded text:
dici: \'Ecce putemus illos episcopos, qui Romae iudidici: \'Ecce putemus illos episcopos, qui Romae iudicarunt, non bonos iudices fuisse? restabat adhuc plenarium ecclesiae uniuersae concilium, ubi etiam cum ipsis iudicibus causa posset agitari, ut, si male iudicasse conuicti essent, eorum sententiae soluerentur. quod utrum fecerint, probent; nos enim non esse factum facile probamus ex eo, quod totus orbis non eis communicat; aut, si factum est, etiam ibi sunt uicti, quod ipsa eorum separatio manifestat. Sed tamen quid postea fecerint, imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. iudices enim ecclesiasticos tantae auctoritatis episcopos, quorum iudicio et Caeciliani innocentia et eorum inprobitas declarata est, non apud alios collegas sed apud imperatorem accusare ausi sunt, quod male iudicarint. dedit ille aliud Arelatense iudicium aliorum scilicet episcoporum, non quia iam necesse erat, sed eorum peruersitatibus cedens et omni modo cupiens
Abbreviated transcription (Latin):
onem orbis trarum. & ad eum a transmarinis
eocłus communicatorias litteras muti. ñ ad
illum quem ipsi scelerate ordinauerant pudu¬
it eos semꝑ tacere. quia posset eis obici cur pa¬
terentur ignaram ꝑtot gentes ȩccłiam comiu¬
nicare damnatis. & cur scipsi ab innocentis
orbis t̾rarum communione p̃ciderent. cum
tacendo sinerent ep̃o quem carthaginiensibus
ordinassent a toto orbe communicari. Ele¬
gerunt sicut dicitur ad duas agere causam.
cum ceciliano apud ȩccłias transmarinas. pa¬
rati ad utrumq ut si eum potussent quacũq
uersutia falsȩ criminationis ciuncere. sacia¬
rent plenissime cupiditatem suam. Si autẽ
ñ possent. in eadem quidem ꝑuersitate du¬
rarent. sediam tamen quasi haberent quod
dicerent. malos uidices se ce̾̃ ꝑpessos. Quȩ
uoꝙ ẽ omnium maloꝵ litigatoꝵ. cum fue¬
rint tuam manifestissima ueritate supera¬
ti. quasi ñ eis adhuc dici possit. & uerissime

Expanded text:
onem orbis terrarum et ad eum a transmarinis onem orbis terrarum et ad eum a transmarinis ecclesiis communicatorias litteras mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia posset eis obici, cur paterentur ignaram per tot gentes ecclesiam communicare damnatis et cur se ipsi ab innocentis orbis terrarum communione praeciderent, cum tacendo sinerent episcopo, quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari. elegerunt, sicut dicitur, ad duas agere causam cum Caeciliano apud ecclesias transmarinas parati ad utrumque. ut, si eum potuissent quacumque uersutia falsae criminationis euincere, satiarent plenissime cupiditatem. suam, si autem non possent, in eadem quidem peruersitate durarent, sed iam tamen quasi haberent, quod dicerent, malos iudices se esse perpessos, quae uox est omnium malorum litigatorum, cum fuerint etiam manifestissima ueritate superati, quasi non eis ad hoc dici possit et iustissime
Abbreviated transcription (Latin):
parte dissensionis alirnam incorruptum &
integrum exam̃ suȩ cause remanere: llbi
sinichil aduersarii agere uellent. ipsi se ab
orbis t̾rarum innocentissima communiont
p̃ciderent. Si autẽ illic eum accusare tem¬
ptassent. tunc sibi adeẽt. tunc innocentiã
suam aduersus eorum machinam̃ta defende¬
ret. sicut postea factum ẽẽ didicistis: cum ta¬
men illi nimis sero quesissent uidicium trans¬
marinum. iam scismatis rei. iam leuati alta¬
ris horrendo scelere maculati. Primo enim
facerent. si ueritate tenerentur. Sed falsis ru¬
moribus temporis diuturnitate firmatis. qua¬
si uetusta fama p̃uidicante adiudicium ueni¬
re uoluerunt. aut qd magis credendum ẽ
damnato prus sicut libuit ceciliano quasi
securi sibi uidebantur prefidentes numero suo.
nec audentes alibi commouere causam tã ma¬
lam. ubi nulla correptione operante posset
ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus
exxpti sunt cum occiliano ꝑmanere communi¬

Expanded text:
parte dissensionis alienam incorruptum et parte dissensionis alienam incorruptum et integrum examen suae causae remanere? ubi si nihil aduersarii agere uellent, ipsi se ab orbis terrarum innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam aduersus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis, cum tamen illi nimis sero quaesissent iudicium transmarinum iam schismatis rei, iam leuati altaris horrendo scelere maculati. primo enim facerent, si ueritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis diuturnitate firmatis quasi uetusta fama praeiudicante ad iudicium uenire uoluerunt aut, quod magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, Caeciliano quasi securi sibi uidebantur praefidentes numero suo nec audentes alibi commouere causam tam malam, ubi nulla corruptione operante posset ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus experti sunt cum Caeciliano permanere communi
Abbreviated transcription (Latin):
factant gesta apuã ⁊ enophilum consularem.
ubi nundinarius quidam diaconus siluano
cirtensi ep̃o quantum ipsis gestis intelligitur
litteras frustra conatus ec̃t̃. multa patefecit
iratus. & inuidicium publicum ꝓtulit. Inter
quȩ id quoq cominemoratum legitur. qđ lu¬
cillȩ pecunia corruptis ep̃is. in carthaginien¬
si eccłia in affricȩ capite altare contra altare
sed tempus ñ fuisse meministis. In erat etiam
ñnullus dolor animi detipo suꝑbiȩ ueniens.
qd ñ ipsi ordinauerant carchagini epm. Quibꝰ
om̃ibus rebus cum eos ñueros uidices sedini¬
micos atq corruptos cecilianus conuenisse
cognosceret. quando fieri posset ut uł ipse
uellet ut populus cui p̃sidebat ꝑmitteret.
ut relicta ȩccłia iret in domum priuatam.
ñ collegarum discutiendus examine. sed fa¬
ctionis cumeo & odus muliebribus trucidan¬
dus. cum sibi p̃sertim uideret apud ȩcdĩam
transmariam pruatis inimicitus & ab utraq

Expanded text:
extant gesta apud Zenophilum consularem, extant gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus a Siluano Cirtensi episcopo, quantum ipsis gestis intellegitur, iscoporum litteras frustra conatus esset, multa patefecit iratus et in iudicium publicum protulit. inter quae id quoque commemoratum legitur, quod Lucillae pecunia. corruptis episcopis in Carthaginiensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare sed tempus non fuisse meministis. inerat etiam nonnullus dolor animi de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus cum eos non ueros iudices sed inimieos atque corruptos Caecilianus conuenisse cognosceret, quando fieri posset, ut uel ipse uellet uel populus, cui praesidebat, permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum priuatam non collegarum discutiendus examine sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus, cum sibi praesertim uideret apud ecclesiam transmarinam priuatis inimicitiis et ab utraque
Abbreviated transcription (Latin):
samoueretur innocentiam suam facillime
ostenderet. ñ se illis omnino commuteret.
nec sic peregrinus ȩccłiȩ carthaginiensis subi¬
to ec̃t ep̃c ordinatus. & ignoraret quid ad
corrumpendos animos uł imꝓboꝵ uł impe¬
ritoꝵ posset tunc pecumiosissima mulier lu¬
cilla quedam quam ꝓ disciplina ȩccłiastica
corripiendo idem cum eẽt diaconus leserat.
łtiam hoc enim accesserat malum. ad illam ꝑfi¬
ciendam iniquitatẽ. Nam in illo concilio ubi
a confessis traditoribus absentes atꝙ in nocen¬
tes damnati sunt. pauci quidam erant qui
crunina sua infamatis aliis tegere cupiebant.
ut homines aueritatis inquisitione auerteren¬
tur falsis rumoribus auocati. Pauci gͦ erant
qui hoc negocium maxxime curabant. quam¬
iis in eis ect̃ maior auctoritas ꝓpt̾ ipsuis se¬
cundi socittatem qui es ⁊ pepercerat t̾ritus.
Cȩteri autem lucillȩ pecunia maxime aduer¬
sus cecilianum empti & instigati ꝑhibentur

Expanded text:
sa moueretur, innocentiam suam facillime sa moueretur, innocentiam suam facillime ostenderet? non se illis omnino committeret nec, si peregrinus ecclesiae Carthaginiensis subito esset episcopus ordinatus et ignoraret, quid ad eorrumpendos animos uel inproborum uel inperitorum posset tunc pecuniosissima mulier Lucilla quaedam, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem, cum esset diaconus. laeserat. etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam iniquitatem. nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis tegere cupiebant, ut homines a ueritatis inquisitione auerterentur falsis rumoribus auocati. pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamuis in eis esset maior auctoritas propter ipsius Secundi societatem, qui eis pepercerat territus. ceteri autem Lucillae pecunia maxime aduersus Caecilianum empti et instigati perhibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
perande optionem ceteris liberam fecit. pa¬
ratus communicatorias luteras mit̾tere
etiam his quos amaiorino ordinatos eẽ con¬
staret. itaut quibus cum ꝙ locis duo essent
ep̃i quos difsensio geminasset. eum confir¬
mari uellet qui fuisset ordinatus pͥor. alteri
autẽ eoꝵ plebs alia regenda ꝓuideretur. Oui¬
rum optimum. ofilium xp̃ianȩ pacis. & pa¬
trem ap̾iane plebis. Conferte nunc istã pau¬
citatem cum illa multitudine ep̃oꝵ. neꝙ nu¬
merum numero. sed pondus ponderi compa¬
rate. hic modestiam. inde temeritatem.
hinc uigilantiam. inde cęcitate᷑. stic nec
mansuetudo integritatẽ corrupit. nec inte¬
gritas mansuetudini repugnauit. Ibi autẽ
& furore timor tegebatur. & timore furor in¬
citabatur. Istienim conuenerant cognitione
uerorum criminum falsa respuere. illi falsoꝵ
damnatione uera celare. Illis ne se tandem
cecilianus audiendum iudicandum ꝙ commit¬
teret. cum haberet tales apud quos siei cau¬

Expanded text:
perandae optionem ceteris liberam fecit paperandae optionem ceteris liberam fecit paratus communicatorias litteras mittere etiam his, quos a Maiorino ordinatos esse constaret, ita ut, quibuscumque locis duo essent episcopi, quos dissensio geminasset, eum confirmari uellet, qui fuisset ordinatus prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o filium Christianae pacis et patrem Christianae plebis! conferte nunc istam paucitatem cum illa multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integritatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare. Illisne se tandem Caecilianus audiendum iudicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos, si ei cau
Abbreviated transcription (Latin):
bellus daretur. Post qđ factum quẽ ad modũ
sit rursus agitata cognitio. & quȩ ꝑsonȩ il¬
lum libellum dederint quoꝙ mͦ nichil in
cecilianum ꝓbari potuerit. quid dicam. cũ
& audieritis om̃a & quociens uolurritis lege¬
quȩ fuerint dicta meministis. Et tam̃ uiri
grauissimi ab infinitis questionibus catena
quadam inea plicabili sese nectectibus suũ
temperare arbitrium maluerunt. nequaꝗ
curantes quam multi essent illi ep̃i. aut un¬
de collecti quos uidebant tanta temertta¬
te cȩcatos ut in absentes & ñ int̾rogatos
collegas tam p̃cipites auderet ꝓferre sen¬
tentias. Et tam̃ qualis ipsius beati militi¬
adis ultima ẽ ꝓlata sententia. quam i no¬
cenf: quam integra. quam ꝓuida. atꝙ pa¬
cifica. quaneq collegas in quibus nichil con¬
stiterat de collegio suo ausus ẽ remouere.
& donato solo quem tocius mali pͥncipem
inuenerat maxime culpato. sanitatis recu¬

Expanded text:
bellus daretur. post quod factum quem ad modum bellus daretur. post quod factum quem ad modum sit rursus agitata cognitio et quae personae illum libellum dederint quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia et, quotiens uoluquae fuerint dicta meministis; et tamen viri gravissimi ab infinitis quaestionibus catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium maluerunt, nequaquam curantes quam multi essent illi episcopi, aut unde collecti, quos videbant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas, tam ptentias. et tamen qualis ipsius beati Melchiadis ultima est prolata sententia! quam innocens. quam integra, quam prouida atque pacifica! qua neque collegas, in quibus nihil constiterat, de collegio suo ausus est remouere et Donato solo, quem totius mali principem inuenerat, maxime culpato sanitatis recu
Abbreviated transcription (Latin):
tuam rursus cecilianum accusari uolebant.
Sed plane tales inuenerant uidices. quibus il¬
lam dem̃tiam ꝑsuaderent. Potestis enim ꝓ
ur̃a prudentia & illoꝵ ꝑuersitatem illic at¬
tendere. & uidicum grauitatẽ quẽ a dmodum
adextremum ꝑsuadere ñpossent. ut aplebe
partis marioni quȩ certam ꝑsonam ñ habeat
angtretur cecilianus. & requisiti ab eis essent
uł accusatores uł testes. uł quo quomͦ causȩ
neressarii. qui simul cum eis ex affrica uene¬
rant & eos p̃sentes fuisse atꝙ a donato subtra¬
Etos ee diccretur. ꝓmifit idem donatus qđ
eos ec̃t exhibiturus. Qd cum ñsemel sed sepi¬
us ꝓmisisset. ampliuis ad illud udicium acce¬
dere noluit. ubi iam erat tanta confessus. ut
nichil aliud deĩceps ñ accedendo nisi presens
damnari noluisse uideretur. cum tamen ea
quȩ damnanda ec̃nt eo p̃sente atq int̾rogato
manifestata furrint. Accessit aliud. ut aqͥbꝰ¬
dam aduersus cecilianum denuntiationis li¬

Expanded text:
etiam rursus accusari Caecilianum uolebant. etiam rursus accusari Caecilianum uolebant. sed plane tales inuenerant iudices, quibus illam dementiam persuaderent! Potestis enim pro uestra prudentia et illorum peruersitatem illic adtendere et iudicum grauitatem, quem ad modum ad extremum persuadere non possent., ut a plebe partis Maiorini, quae certam personam non habebat, argueretur Caecilianus et requisiti ab eis essent uel accusatores uel testes uel quoquo modo causae necessarii, qui simul cum eis ex Africa uenerant, et eos praesentes fuisse atque a Donato subtractos esse diceretur. promisit idem Donatus, quod eos esset exhi-biturus. quod cum non semel sed saepius promisisset, amplius ad illud iudicium accedere noluit, ubi iam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo nisi praesens damnari noluisse uideretur, cum tamen ea, quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. accessit aliud, ut a quibusdam aduersus Caecilianum denuntiationis li
Abbreviated transcription (Latin):
& considerate om̃a. Ulidete quanta cura pacis
atq unitatis obseruandȩ ut restituende cuncta
discussa sint. quẽadmodum accusatorũ ꝑsona
tractata. & quoꝵ dam eorum quibus maculis
imꝓbata sit. p̾sentiumꝙ uocibus liquido con¬
stiterit. nichil eos habuisse qđ incecilianum di¬
cerent. sed totam causam inplebem de parte
maiorini hoc ẽ seditiosam & ab eccłiȩ pace ali¬
enatam multitudinem transferre uoluisse.
ut ab ea uidelicet turba cecilianus accusaret᷑.
quam solis tumultuosis clamoribus nulla do¬
cum̃torum attestauone. nullo ueritatis exa¬
mine ad suam uoluntatem animos iudicum
detorquere posse arbitrabantur. nisi forte fu¬
nosa & poculo erroris atꝙ correptionis ebria
multitudo uera incecilianum crimina diceret.
stuit absentes & innocentes collegas taminsa¬
na temeritate damnarunt. Quali enun tur¬
be illi consenserant. ut aduersus innocentes
ñ int̾rogatos ꝓferrent sententias. a tali turba

Expanded text:
et considerate omnia. uidete, quanta cura pacis et considerate omnia. uidete, quanta cura pacis atque unitatis conseruandae uel restituendae cuncta discussa sint, quem ad modum accusatorum persona tractata et quorundam eorum quibus maculis inprobata sit praesentiumque uocibus liquido constiterit nihil eos habuisse, quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Maiorini, hoc est seditiosam et ab ecclesiae pace alienatam multitudinem transferre uoluisse, ut ab ea uidelicet turba Caecilianus accusaretur, quam solis tumultuosis clamoribus nulla documentorum adtestatione, nullo ueritatis examine ad suam uoluntatem animos iudicum detorquere posse arbitrabantur, nisi forte furiosa et poculo erroris atque corruptionis ebria multitudo uera in Caecilianum crimina diceret ustitit, absentes et innocentes collegas tam insana temeritate damnarunt. quali enim turbae illi consenserant, ut aduersus innocentes non interrogatos proferrent sententias, a tali turba
Abbreviated transcription (Latin):
endam cognitor agitaret : Quid enim erat illud
nolle sic queri. quam de crimine confiteri: Et
tam̃ illeipse ꝓ consub int̾ preconum t̾ribiles
uoces. & cruentas carnificum manus. numquã
collegam damnaret absentem. qui uidicio eius
se p̃sentare noluisset. cum haberet aliud quod
posset audiri. Aut si damnaret. certe etiam
ipsis scłaribus legibus penas iustas & debitas
lueret. Qd si gesta ꝓconsularia displicent.
eccłĩ asticis cedite. Omnia uobis ordine recitata
sunt. Anforte ñdebuit romanȩ eccłiȩ militi¬
ades ep̃c cum collegis transmarinis ep̃is illud
natum: Quid qđ nec ipse usur pauit: Roga¬
gatus quippe imperator uidices misit ep̃os. qui
eum eo sederent. & de tota illa causa qđ uistum
uideretur staturrent. Iec ꝓbamus do donati¬
starum p̃cibus. & uerbis ipsuis imperatoris..
Utraꝙ enim᷑ lecta meministis. & inspicindi ac
distribuendi licentiam nunc habetis. Legite

Expanded text:
endam cognitor agitaret? quid enim erat aliud endam cognitor agitaret? quid enim erat aliud nolle sic quaeri quam de crimine confiteri? et tamen ille ipse pro consule inter praeconum terribiles uoces et cruentas carnificum manus numquam collegam damnaret absentem, qui iudicio eius se praesentare noluisset, cum haberet aliud, quod posset audiri, aut si damnaret, certe etiam ipsis saecularibus legibus poenas iustas et debitas lueret. Quod si gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. omnia uobis ordine recitata sunt. an forte non debuit Romanae ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud natum? quid, quod nec ipse usurpauit? rogatus quippe imperator iudices misit episcopos, qui cum eo sederent et de tota illa causa, quod iustum uideretur, statuerent. hoc probamus et Donatistarum precibus et uerbis ipsius imperatoris; utraque enim uobis lecta meministis et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. legite
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enim quidam. Non debuit ep̃c ꝓconsulari
iudicio purgari. Quasi uͦ ipse sibi hoc compa¬
rauerit. ac ñimperator ita queri uisserit.
add cuius curam de qua rationem dõ redditu¬
rus ee res illa maime ꝑtinebat. Arbitrum
enim & uidicem causa traditionis & scismatis
illi eum fecerant. qui ad eum etiam precesmi
serant. ad quem postea ꝓuocauerunt. & tam̃
udicio enis adquiescere noluerunt. Itaꝙ si
culpandus ẽ quem uidex t̾renus absoluit. cum
ipse sibi hoc n poposcisset. quantomagis culpan¬
disunt qui t̾renum regem suȩ causȩ udicem
t̾e uoluerunt: Si autẽ criminis nẽ ꝓuocare
adimperatorẽ. ñẽ criminis audiri ab impera¬
tore. Ego nec abillo cui causam delegauerit
imperator. Quendã etiam suspensum eculeo
in causa felicis ep̃i amicus ille uoluit criminari.
ut quis etiam ungulis uexaretur. Nlumquid po¬
terat felix contradicere ne tanta diligentia uł
seueritate quereretur. cum eius causam inueni¬

Expanded text:
ait enim quidam. Non debuit episcopus proconsulari ait enim quidam. Non debuit episcopus proconsulari judicio purgari: quasi vero ipse sibi hoc comparaverit, ac non imperator ita quaeri jusserit, ad cujus curam, de qua rationem Deo redditurus esset, res illa maxime pertinebat. Arbitrum enim et judicem causae traditionis et schismatis illi eum feceranserant, ad quem postea prouocarunt et tamen iudicio eius adquiescere noluerunt. itaque si culpandus est, quem iudex terrenus absoluit, cum ipse sibi hoc non poposcisset, quanto magis culpandi sunt, qui terrenum regem suae causae iudicem esse uoluerunt! si autem criminis non est prouocare ad imperatorem, non est criminis audiri ab imperatore, ergo nec ab illo, cui causam delegauerit imperator. quendam etiam suspensum eculeo in causa Felicis episcopi amicus ille uoluit criminari, ut quis etiam ungulis uexaretur. numquid poterat Felix contradicere, ne tanta diligentia uel seueritate quaereretur, cum eius causam inueni
Abbreviated transcription (Latin):
runt.: Sedtam̃ isti qui licet absentum & ne¬
quaquam uidicium deserentium qr num quã
affuerunt & semꝑsibi cuneum illum suspe¬
Etum ẽẽ declarauerunt. tam̃ cognita crimina
damnasse dicunt. queso uos fr̃s mei quomͦco
gnouerunt: Respondetis. sescimus. quando
quidẽ ipsa cognitio millis gestis explicata ñẽ.
Sedego uobis ostendam. quomͦ cognouerunt.
Attendite causam felicis autumnitani. & pͥmo
legite quam uehem̾tiores in eum suerunt.
Sic g & ceteroꝵ causam nouerant. sicut huius
qui postea innocentissimus diligenti & t̾ribili
inquisitione ꝓbatus ẽ. Quanto itaꝙ uistius
&e tutius & citius innocentes cos existimare
debemus. quorum crimina abistis leuuis ac¬
cusata sunt. & partiore rep̾hensione damna¬
ta. quando ille inuentus ẽ innocens inquem
multo immanius seuierunt: Anforte sicut¬
quidam dixit. qđ quidem cum uobis diceret᷑
displicuit. sed tam̃ p̾termittendum non ẽ :

Expanded text:
runt! Sed tamen isti, qui licet absentium et nerunt! Sed tamen isti, qui licet absentium et nequaquam iudicium deserentium, quia numquam adfuerunt et semper sibi cuneum illum suspectum esse declarauerunt, tamen cognita crimina damnasse dicunt, quaeso uos, fratres mei, quo modo cognouerunt? respondetis: Nescimus, quando quidem ipsa cognitio in illis gestis explicata non est.\' sed ego uobis ostendam, quo modo cognouerunt. adtendite causam Felicis Aptungitani et primo legite, quam uehementiores in eum fuerunt. sic ergo et ceterorum causam nouerant, sicut huius, qui postea innocentissimus diligenti et terribili inquisitione probatus est. quanto itaque iustius et tutius et citius innocentes eos existimare debemus, quorum crimina ab istis leuius accusata sunt et parciore reprehensione damnata, quando ille inuentus est innocens, in quem multo immanius saeuiemnt! Anquidam dixit, quod quidem cum vobis diceretur displicuit, sed tamen praetermittendum non est;
Abbreviated transcription (Latin):
nare. quȩ in cognita nec donare potuissent :
s ed illic cognita dimissa sunt dd ne alia que¬
rerentur. Hic incognita damnata sunt ut
illa tegerentur. Sed dicet aliquis. Cognoue¬
runt. Qđ & si concedam. tram sic absentibꝰ
utiq parci oportebat. Neq enim iudicium
deseruerant. ubi numquam omnino consti¬
terant. Nec in illis solis ep̃is afris erat eccłia
ut om̃e iudicium ȩccłiasticum uitasse uide¬
rentur. qui se uidicio eorum p̾sentare nolu¬
issent. Milia quippe collegarum transmarina
restabant. ubi apparebat eosuidicare posse.
qui uidebantur a fros uł numidas collegas ha¬
bere suspectas. llbiẽ enim qđ scriptura cla¬
mat. antequam int̾roges ne uituperes quẽꝗͣ
&e cum unit̾rogaueris corripe uste : Si gͦ nec
uituperari nec corripi nisi int᷑rogatum sp̃c
sc̃s uoluit. quanto sceleratius ñuituperati aut
correpti sed omnino damnati sunt. qui de su¬
is criminibus nichil absentes int̾rogari potue¬

Expanded text:
nare, quae incognita nec donare potuissent! nare, quae incognita nec donare potuissent! sed illic cognita dimissa sunt deo, ne alia quaererentur; hic incognita damnata sunt, ut illa tegerentur. sed dicet aliquis: Cognouerunt. quod etsi concedam, etiam sic absentibus utique parci oportebat. neque enim iudicium deseruerant, ubi numquam omnino constiterant, nec in illis solis episcopis Afris erat ecclesia, ut omne iudicium ecclesiasticum uitasse uiderentur, qui se iudicio eorum praesentare noluissent. milia quippe collegarum transmarina restabant, ubi apparebat eos iudicari posse, qui uidebantur Afros uel Numidas collegas habere suspectos. ubi est enim, quod scriptura clamat: Antequam interroges, ne uituperes quemquam et, cum interrogaueris, corripe iuste? si ergo nec uituperari nec corripi nisi interrogatum spiritus sanctus uoluit, quanto sceleratius non uituperati aut correpti, sed omnino damnati sunt, qui de suis criminibus nihil absentes interrogari potue
Abbreviated transcription (Latin):
criminum suoꝵ hoc mͦ declinare. Alio quin
si firri posset ut quisq mala que ipse cominit¬
teret inalio uidicaret. ñ diceret quibusdã
paulus apłs. ꝓpterea in eaxcusabilis es ohomo
qui uidicas. In quo enim alium iudicas. te
ipsum condeminas. Fadem enim agis quȩ ui¬
dicas. Qđ illi omnino fecerunt. ut hec uerba
apostolica integre in eos apteq conueniant.
Non gͦ tunc secundus quando eorum crimina
do dimisit. paci unitatiq consuluit. Alioqͥn
magis hoc apud carthaginem ꝓuideret ne
scisia fieret. ubi nullus aderat cui confesso
crim̃ donare cogeretur. sed qđ erat facilli¬
mum tota conseruatio pacis cẽt. absentes
nolle damnare. Itaq inuiriam facerent in¬
nocentibus. etiam si eis ñ conuictis neꝙ confes¬
sis neq omnino p̃sentibus ignoscere uoluisseñ.
Ille quippe accipit ueniam. cuuis culpa certis¬
sima ẽ. Quanto gͦ immaniores & cęciores
fuerunt. qui ta se putauerunt posse dam¬

Expanded text:
criminum suorum hoc modo declinare. alioquin, criminum suorum hoc modo declinare. alioquin, si fieri non posset, ut quisque mala, quae ipse committeret, in alio iudicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, o homo, qui iudicas. in quo enim alium iudicas, temet ipsum condemnas; eadem enim agis, quae iudicas. quod illi omnino fecerunt, ut haec uerba apostolica integre in eos apteque conueniant. Non ergo tunc Secundus, quando eorum crimina deo dimisit, paci unitatique consuluit; alioquin magis hoc apud Carthaginem prouideret, ne schisma fieret, ubi nullus aderat, cui confesso crimen donare cogeretur, sed, quod erat facillimum, tota conseruatio pacis esset absentes nolle damnare. itaque iniuriam facerent innocentibus, etiam si eis non conuictis neque confessis neque omnino praesentibus ignoscere uoluissent. ille quippe accipit ueniam, cuius culpa certissima est. quanto ergo immaniores et caeciores fuerunt, qui ea se putauerunt posse dam
Abbreviated transcription (Latin):
tccłiasticos uidices diligentissima discus¬
sione purgarent. Itaꝙ consilium illud
ꝑuersum atq nefarium maxime ut cre¬
ditur traditorum fuit quibus confessis
secundus tigisitanus ignorauerat. ut qm de tra¬
ditione fama crebruerat. infamatis aliis ad se
euerterent suspicionem. Et cum homines ꝑaf
fricam totam credentes ep̃is falsa de innocen¬
tibus loquerentur qđ damnati eeñt apud
carthaginem traditores. tamquam in nebu¬
lam m̃dacissimi rioris ipsi qui uere tradi¬
derant latitarent. Alnde uidetis carissimi
fieri potuisse qđ ueri simile ñẽe quidã urm
dicebant. ut qui eẽnt tde sua traditione con¬
fessi. causamꝙ suam impetrauissent dõ dimit¬
ti. oportere. dem uidices damnatoresꝙ tam¬
quam traditoꝵ absentium postea consedissent.
alagis enim amplexi sunt occasionem quapos¬
sent alios falsa criminatione ꝑfundere. & c̃¬
uersas in tos lingu is hominum. in quisitionẽ

Expanded text:
ecclesiasticos iudices diligentissima discusecclesiasticos iudices diligentissima discussione purgarent. Itaque consilium illud peruersum atque nefarium maxime, ut creditur, traditorum fuit, quibus confessis Secundus Tigisitanus ignouerat, ut, quoniam de traditione fama crebruerat, infamatis aliis a se auerterent suspicionem et, cum homines per Africam totam credentes episcopis falsa de innocentibus loquerentur, quod damnati essent apud Carthaginem traditores, tamquam in nebula mendacissimi rumoris ipsi, qui uere tradiderant, latitarent. unde uidetis, carissimi, fieri potuisse, quod uerisimile non esse quidam uestrum dicebant, ut, qui essent de sua traditione confessi causamque suam impetrauissent deo dimitti oportere, idem iudices damnatoresque tamquam traditorum absentium postea consedissent. magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere et conuersas in eos linguas hominum inquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
consono rectoꝙ consilio quisquis infrenisob¬
temperare noluisset. quid eẽt facturus.
Aut quomͦ aliquem absentium collegarum
eẽt damnaturus. cum in potestate acta con¬
cilu ñ haberet contradicente pͥmate : Ad si
tanta & aduersus pͥmam sedem seditio na¬
sceretur. ut ñnulli damnare iam uellent
quos uolebat ille differri. quanto magisata¬
libus inquieta & impacata molientibus quã
a totius orbis communione dissentiretur:
S ed quia ñerant quȩ in cecilianum & ordina¬
tores euis transmarino uidicio ꝓbarentur.
ꝓpterea nec pͥrius quam in eum sententias
dicerent differre nolurrunt. nec postea
quam dicerunt ꝑseuerant᷑ id agere ut
eccłiȩ transmarinȩ in notitiam ꝑferretur.
quoꝵ traditorum in affrica damnatorum
communionem uitare deberent. quia si id
facere temptauissent. ad ee̾nt sibi cecili¬
anus & ceteri. & suam causam aduersus
fallaces criminatores. apud transmarinos

Expanded text:
sano rectoque consilio quisquis infrenis obsano rectoque consilio quisquis infrenis obtemperare noluisset, quid esset facturus aut quo modo aliquem absentium collegarum esset damnaturus, cum in potestate acta concilii non haberet contradicente primate? quod si tanta et aduersus primam sedem seditio nasceretur, ut nonnulli damnare iam uellent, quos uolebat ille differri, quanto melius a talibus inquieta et inpacata molientibus quam a totius orbis communione dissentiretur! sed quia non erant. quae in Caecilianum et ordinatores eius transmarino iudicio probarentur, propterea nec, priusquam in eum sententias dicerent, differre noluerunt nec, postea quam dixerunt. perseueranter id agere, ut ecclesiae transmarinae in notitiam perferretur, quorum traditorum in Africa damnatorum communionem uitare deberent, quia, si id facere temptauissent, adessent sibi Caecilianus et ceteri et suam causam aduersus fallaces criminatores apud transmarinos
Abbreviated transcription (Latin):
ctis respondeant. Qđd si ñfecerint. ibi etiã
corum prauitas & ꝑuersitas innotescet. mis¬
saꝙ tractoria suꝑ corum nomine ꝑ totumor¬
bem t̃rarum quacum ꝙ iam xp̃i eccłia dila¬
tata ẽ. ab om̃bus eccłuis corum communio
p̾cidetur. ne aliquis error in cathedra ȩccłiȩ
carthaginis oriatur. Tum demum securi epi¬
scopum alium plebi carthaginis ordinabimus
cum a tota ȩccłia isti fuerint separati. ne for¬
te cum alius modo fuerit ordinatus non ei
communiectur ab eccłia transmarina. qua
iste ab honore depositus ñ uidebitur quem
iam ordinatum fama celebrauit. & ad eum
commeare communicatorias luteras fecit. atq
ita magnum scandalum scismatis inunitate
xp̃i iam pacatis temporibus oriatur. dum pre¬
ꝓpere uolumus nr̃as p̾cipitare sententias. &
non contra cecilianum sed contra orbem ter¬
rarum qui ei ꝑ ignorantiam communicat al¬
tare alterum erigere audeamus. Nuc tam

Expanded text:
ctis respondeant. quod si non fecerint, ibi etiam ctis respondeant. quod si non fecerint, ibi etiam eorum prauitas et peruersitas innotescet missaque tractatoria super eorum nomine per totum orbem terrarum, quacumque iam Christi ecclesia dilatata est, ab omnibus ecclesiis eorum communio praecidetur, ne aliquis error in cathedra ecclesiae Carthaginis oriatur. tum demum securi episcopum alium plebi Carthaginis ordinabimus, cum a tota ecclesia isti fuerint separati, ne forte, cum alius modo fuerit ordinatus, non ei communicetur ab ecclesia transmarina, quia iste ab honore depositus non uidebitur, quem iam ordinatum fama celebrauit et ad eum commeare communicatorias litteras fecit, atque ita magnum scandalum schismatis in unitate Christi iam pacatis temporibus oriatur, dum praepropere uolumus nostras praecipitare sententias, et non contra Caecilianum sed contra orbem terrarum, qui ei per ignorantiam communicat, altare alterum erigere audeamus.\' Huic tam
Abbreviated transcription (Latin):
Tec res maxime sollicitare debuit secundum
qui tunc erat primus. si ꝓpterea concilium
regebat ut paci consuleret. Facile enim for¬
tassis rabida in absente mora placata uł fre¬
nata comprimeret si diceret. uidetis fr̃s
post tantam stragem ꝑsecutionis. miscdĩa
dĩ aprincipibus scłi pacem eẽ concessam.
rumpere &p̃ianam. quam iam pagamis nͥ
insequitur minimicus. Itaq aut istas om̃s
causas quas clades turbulentisfimi temporis
inflixit ȩccłie dõ uidici dimittamus. aut si
aliqui in uobis sunt qui certa istorum crimi¬
na ita nouerint. ut ea facile ualeant edoce¬
re. negantesꝙ coniuncere: & talibus commu¬
nicare formidant. ꝑgant ad fr̃s & collegas
nr̃os transmarinarum ȩccłiarum ep̃os. & ibi
prius de istorum factis & contumacia c̃que¬
rantur. qđ ad uidicium collegarum afroꝵ
male sibi conscii uenire noluerunt. aut in¬
de illis denuntietur ut ueniant. ibiꝙ obie¬

Expanded text:
Haec res maxime sollicitare debuit Secundum, Haec res maxime sollicitare debuit Secundum, qui tunc erat primas, si propterea concilium regebat, ut paci consuleret; facile enim fortassis rabida in absentem ora placata uel frenata comprimeret, si diceret: Videtis, fratres, post tantam stragem persecutionis misericordia dei a principibus saeculi pacem esse concessam; rumpere Christianam, quam iam paganus non insequitur inimicus. itaque aut istas omnes causas, quas clades turbulentissimi temporis inflixit ecclesiae, deo iudici dimittamus aut, si aliqui in uobis sunt, qui certa istorum crimina ita nouerint, ut ea facile ualeant edocere negantesque conuincere, et talibus communicare formidant, pergant ad fratres et collegas nostros transmarinarum ecclesiarum episcopos et ibi prius de istorum factis et contumacia conquerantur, quod ad iudicium collegarum Afrorum male sibi conscii uenire noluerunt, ut inde illis denuntietur, ut ueniant ibique obie