comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se rogantiu eqͥs peticionib aquiesc̾e ⁊
iusta đoꝙ placita desid̾ia ut affectum
ꝓmoueant᷑ annuere. Pñ rogante nos
uenerabili cassinensis cenobi abbate
desidio roboramꝰ ꝑ huiꝰ ꝑceptionis decrety.
scẽ eccłiȩ dĩ cassinensis cenobii p̃ decessores nr̃os
liceat ei possid̾e om̃s res qͣs act̾enꝰ iuste. lega¬
cipia aldiones. cartulatos. ofertos seruos.
⁊ ancillas. tras ⁊ uineas. cũ silius montibꝰ
planicieb aqͥs.⁊ aqͣrũ dlscursib atq piscaris

Expanded text:
se rogantium equis petitionibus adquiescere, et iusta Deoque placita desideria ut ad effectum promoveantur annuere. Unde rogante nos venerabili Cassinensis cenobii abbate Desiderio, roboramus per huius preceptionis decretum sancte Dei ecclesie Cassinensis cenobii que predecessores nosliceat ei possidere omnes res, quas hactenus iuste legacipia, aldionos, cartulanos, offertos, servos et ancillas, terras, vineas cum silvis, montibus, planiciebus, aq
Abbreviated transcription (Latin):
Iec hnc respectũ. tũ rei. tũ ꝑsonȩ deferes. hic
aut̃ ꝑ sonis gn̾a lit̃ attͥbuas diuitt̃ altũ
ꝯfidntẽ inducas. pauꝑem humilem. me̾
mine
His gͦ considatis. pͥmo salutatioẽm
exre. erꝑsona. exintentione mođ abis qͤsic
ent oportunior si abhisnon discerit longin¬
qͥor Posesalut atioẽm erordiũ ubis. post

Expanded text:
Nec hic respectum tum rei tum personae deseres, hic Nec hic respectum tum rei tum personae deseres, hic autem in personis generaliter attribuas, divitem altum confidentem inducas, pauperem humilem maestmine. His igitur consideratis, primo salutationem ex re, ex persona, ex intentione moderaberis, quae sic erit oportunior, si ab his non discesserit longinquior. 6. Post salutationem exordium inibis, post
Abbreviated transcription (Latin):
ł fortune sit. Alt̾a man c̃sid̾atio. anm
iustã rẽ. ł istã an ingentẽ ł modicam
erigat Tetiũ ẽ ut q̃ intentione qͣrat senptor
examinet. dico suꝑbe ł humilit̃. dure ꝑle
nit̃.minis ł blandiciis. iusticia ł amiciciȩ
sublimit᷑ humił son⁊ humilit̾. amicȩ ami¬
cus. hostis hostilit̃. ꝓseqͣtur. Si sapiens sa¬
pienti. ꝓfunda sit locutio. dulcis. apta ẽ¬
positio. seuera. iusta. uttilis ex secutio. Si
sapiens i diote ł medioeri. u̾ba scđm uires
accipiemiᷤ tẽꝑalis. Alit̃ p̃latũ. alit̃ indu
sata ꝗͣ. intentionẽ. Siustã rẽ erigas. fiđ̾n¬
tiꝰ loqͣris appelles legẽ. obicies. iudicẽ đm
temeritatis ultorẽ nme̾ moneas. ⁊ ħ scđ̾m¬
ꝑsonã es intn̾tioem ꝓmoueas. Suniustã
partẽ habes artificiosiᷤᷤ u̾biᷤ opꝰ ẽ. Sic decet̾is
siquis suꝑbe. dure cogitet alta. in modata
ꝓfundi. leuiꝰ iustał amicabił intñtio dul¬
cia. ñ timida. familiaria pon̾ et instilo.

Expanded text:
sideratio an iustam rem vel iniustam, an ingentem vel modicam exigat. Tertium est ut qua intentione quaerat scriptor examinet, dico superbe vel humiliter, dure vel leniter, minis, blandiciis, iusticia vel amiciciasublimiter sonet, humilis humiliter, amice amicus, hostis hostiliter prosequatur. Si sapiens sapienti profunda sit locutio, dulcis et apta compositio, severa, iusta, utilis exsecutio. Si sapiens idiotae vel mediocri, verba secundum vires accipientis temperabis. Aliter praelatum, aliter inducsata quam intentione. Si iustam rem exigas, fidentius loquaris, appelles legem, obiicias iudicem, deum temeritatis ultorem timere moneas. Et sonam et intentionem promoneas. Si iniustam partem habes, artificiosis verbis opus est. Sic de ceteris. Si quis superbe, dure cogitet, alta non moderata profundet. Levis iusta et amicabilis intentio, dulcia non timida familiaria ponet in stilo.
Abbreviated transcription (Latin):
andientis. ħ cũ aliis c̃ueniunt. tũ p̃cipue
b̃uibꝰ nouũ ornatr̃. nouũ decꝰ pariunt. Ꝙ
qͥde scientiã. ꝙ multi ut pote necessariã.
utiłe. honestã desiđ ant. qͥbꝰ uis deregam
indiciis. lectoriᷤ in seruiam cõmodis. I¬

Expanded text:
 cum aliis conveniunt tum praecipue brevibus novum ornatum, novum decus pariunt. Quam quidem scientiam quia multi utpote necessariam, utilem, honestam desiderant, quibusvis detegamus indiciis, lectorum inserviamus commodis.
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. qͥ qđ erecto gͣait᷑ t̾mite. si pͥmũ partẽ
nrãm roboremꝰ. post adu̾sariĩ debilitemꝰ.
Notandu tam̃ ẽ. colorẽ ubiq ñ currere. s
oũ ẽ inmanibꝰ sententia. cũ ł fiunt ꝑ fieri
possunt obiecta. Seqͥt᷑ ẽło. quires has

Expanded text:
entatio, quae quidem recto graditur tramite si primum parte entatio, quae quidem recto graditur tramite si primum parte nostram roboremus, post adversarii debilitemus. Notandum tamen est hunc colorem ubique non currere, sed cum est in manibus sententia cui vel fieri pos
Abbreviated transcription (Latin):
malib seponit. qđ bona tã anime ꝙ corpo¬
ris dun dndo seiung̃. qđ hec uera. hȩc falsa
hec flura. hȩc manentia. ꝓbare ẽtendis.
studiũ cõm̃dat. c̃m̃ dandꝰ attentiõem gene¬
rat. Sibniuołntiã parere uolueris. eade
illa ꝙͣ atm̃tioni c̃ueniunt. obseruabis. Ad¬
des aliqͣndo meriti tui ⁊inemoratiõẽ. int̃¬
đu erhortationis colorẽ. Hinc seł erentiꝰ ce¬
lebrat. opꝰ suũ decorat. simul ex hortans.
⁊meritũ suũ ꝯmemorans. Facite inꝗd
eqͦ animo assitis. si nũꝙ auare statiu p̃a¬
um artimex. eũq questũ estimaui mari
mũ. uris seruite cõmodis. Docilitas
restat. acuiꝰ t̾mite ñ deuiat. si qͥs instrue¬
tioni uacat. buitatẽ spondet. obseuritatẽ
remouet Parrationi ꝙͦ c̃uenti ut facun¬
die cõmatur radiis. pede currat biufats
tmite dirigat᷑ aptitudinis. Qlit̃ aut̃ facun
diałburtans in adnt᷑ enĩ dissid̾e ꝯueniant.
suo loco post etplicabimꝰ. Suꝑẽ argum¬

Expanded text:
malibus seponit, quod bona tam animi quam corporis dividendo seiungit. Quod haec vera, haec falsa, haec fluxa, haec manentia probare contendit, studium commendat, commendando attentionem generat. Si benivolentiam parere volueris, eadem illa quae attentioni conveniunt, observabis. Addes aliquando meriti tui commemorationem, interdum exhortationis colorem. Hinc se Terentius celebrat, opus suum decorat, simul exhortans et meritum suum commemorans: Facite, inquit, aequo animo assitis. Si numquam avare statui precium arti meae Eumque quaestum aestimavi maximum . . . vestris servire commodis. Docilitas restat a cuius tramite non deviat, si quis instructioni vacat, brevitatem spondet, obscuritatem removet. 2. Narationi quoque convenit ut facundiae comatur radiis, pede currat brevitatis, tramite dirigatur aptitudinis. Qualiter autem facunitas - videntur enim dissidere - conveniant, suo loco post explicabimus. 3. Superest argum
Abbreviated transcription (Latin):
nauimꝰ. Decinꝰ eoloribꝰ. quia sup̃ qͦđa distu¬
limꝰ. dilata dic̾e ꝓmisimꝰ ꝓmissũ solu̾e
festinemꝰ. Colores eiꝰ dico quibꝰ capit᷑ beni¬
uołntia. docilitas. nttentio. Ateniũ gͣ
lectorẽ reddẽ siuolueris. uera. honesta.
utilia pollicearis. Nasi falsa. t᷑pia. ñ ꝓfut᷑a.
ꝓposucris. socorđẽ. surđu auditorẽ. uix q̃
anditorẽ feceriᷤᷤ. qͥnimmo cõtẽptorẽ łimpbu

Expanded text:
navimus. De cuius coloribus quia supra quaedam distulimus, dilata dicere promisimus, promissum solvere festinemus. Colores autem eius dico quibus capitur benevolentia, docilitas, attentio. Attentum ergo lectorem reddere si volueris, vera, honesta, utilia pollicearis. Nam si falsa, turpia, non profutura proposueris socordem surdum auditorem vix etiam auditorem feceris, quinim
Abbreviated transcription (Latin):
indiget ꝯsid̾ationis. ut qͣlitatẽ. notes oꝑis.
Nisi enĩ qͣlitatẽ hẏstone iudices. ꝓpͥetatẽ
stili nescies. Scimꝰ aut̃ tͦsspẽs eẽ hystoriȩ
Res enĩ aut qͣndes ut p̃lia. ⁊ diuina. t̃
sit insingłis ut mͦ rei mođu stili coaptos:
Qa̾si rẽ inprimis ꝑspicaett̃ ex aminaueri:¬
nent riuuli. Nãsi modẽ rei uñ agisnes

Expanded text:
indiget considerationis, ut qualitatem notes operis. indiget considerationis, ut qualitatem notes operis. Nisi enim qualitatem historiae iudices, proprietatem stili nescies. Scimus autem tres species esse historiae, res enim aut grandes ut praelia vel divina, vel sit in singulis, ut modo rei modum stili coaptet. Quod si rem in primis perspicaciter examinaverinent rivuli? Num si modum rei unde agis nes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mitit᷑. uñ lum̃ qͥda seqñtibꝰ parit᷑. Nãc di¬
eñ di speciẽ Salustiꝰ tã incatilinario. ꝙͣ in
iugurtino ex seqͥt᷑. Principiis gͦ om̃ib gene¬
rale p̃ceptũ demꝰ In pͥmis uni formĩpe¬
de currat hystoria tã pͥmis ꝙͣ extremisꝰ
cinãt media. Abruptũ uitabis tͣnsitũ. nil
diu̾sis panniculis obgant mes consu¬
tũ. Detbat enĩ hẏstoriã qui ab inceptisse
sũmouit. qͥ sinceritatẽ oꝑis qͣsi qͥbꝰ đa ĩfĩ
maculis. Qdenĩ aliud ꝙͣ lep̃m direris. eũ
hystoriã simplicẽ desid̾ans ductũ. ut port
corpꝰm̃broꝵ suꝑfluis appositiõĩ bꝰ asꝑgit᷑
sordet. uiciat᷑. Currat gͦ sententia in his m̃¬
bnꝰ ꝯtenta. nec alienȩ c̃pitulatioĩs fȩditas
laceret. ꝗͣ decor ĩ se pentꝰ illustrarẽ suffi¬
ciat. Inse nãq hẏstoria gerit. ut manente
ĩtegͥtate sui suffient᷑ possis eã extendẽ.
Qͣ resimplicitatẽ noli deserere. Pmis gͥł
to. inutiliũ abiciat᷑. ꝯsutio. Nec minoris

Expanded text:
mittitur unde lumen quoddam sequentibus paratur. Hanc dicendi speciem Salustius tam in Catilinario quam in Iugurtino exsequitur. 5. Principiis igitur omnibus generale praeceptum demus: in primis uniformi pede currat historia tam primis quam extremis concinant media, abruptum vitabis transitum, nil diversis panniculis obgannies consutum. Deturpat enim historiam qui ab inceptis se submovit, qui sinceritatem operis quasi quibusdam inficit maculis. Quid enim aliud quam lepra dixeris, cum historiam simplicem desiderans ductum utpote corpus membrorum superfluis appositionibus aspergitur, sordetur, viciatur. Currat ergo sententia suis membris contenta, nec alienae copulationis foeditas laceret, quam decor in se penitus illustrare sufficiet. In se namque historia gerit, ut manente integritate sui sufficienter possis eam extendere. Quare simplicitatem noli deserere. Primis igto, inutilium abiciatur consutio. Nec minoris
Abbreviated transcription (Latin):
st enĩ hẏstoria ꝗͦ in pͥncipio sui se meltꝰ
suggerit. ẽ q̃ mediũ duenienti penit qͥa
medus incip̃rẽ laude dignã rẽ uenustam.¬
s arte labore tractanda di gent. Oportet
enĩ in pͥmis uchem̃ti ꝯsid̾atioẽ ꝑ pendẽ.
ut ñ in de scriptor incipiat. unde obscuri¬
tatẽ suc̃ mati e inferat. immo unde qͣsi
qͣnd̾a lucẽ infundat. Necesse ẽ gͣ locõ eligẽ.
u̾ auditorẽ adintelleotẽ cito possit applica¬
re uͥ qͣsi rachel b̾sit historie. pͥmoq teneat
incapite ul inq̃m media ueluti pͥncipalit.
pͥma lectores rapiant. oma ꝗͣsi qđa in spe¬
culo p̾luceant. Nec minorẽ cauteła eͥxpetit.
ut ea ꝗͦ ad p̃sens distuleris. loco suo decent
aptaueris. Reseruanda enĩ pleraq censeo. ñ
tam̃ ut om̃ino pꝰ cõp̾mas nec ut qͦuis mͦ ceu
qͦ đa disseras. dilata cautiꝰ suo loco disponas.
Neu bͥsint ex ẽpla. Hlac arte yirgiliꝰ emicat.
Terentiꝰ redundat. Est ⁊aliud dieñ digñs

Expanded text:
i se melius suggerit, est quae medium convenientius ponit. Qui a mediis incipit, rem laude dignam, rem venustam arte laboreque tractandam digerit. Oportet enim in primis vehementi consideratione perpendere, ut non inde scriptor incipiat unde obscuritatem suae materiae inferat, immo unde quasi quandam lucem infundat. Necesse est ergo locum eligere ubi auditorem ad intellectum cito possis applicare, ubi quasi nihil desit historiae, primoque teneatur in capite, ubi inquam media veluti principaliter prima lectores rapiant, omnia quasi quodam in speculo praelucent. 3. Nec minorem cautelam expetit, ut ea quae ad praesens distuleris, suo loco decenter aptaveris. Reservanda enim pleraque censeo, non tamen ut omnino post comprimas, nec ut quovis modo ceu quaedam differas, dilata cautius suo loco disponas. Net desint exempla, hac arte Virgilius emicat, Terentius redundat. 4. Est aliud dicendi genus
Abbreviated transcription (Latin):
q ex seqͣntib p̾missa pariant. ut m̃tẽ p̃libando
auditoris historie fut̾e pͣparent. Si it alienũ
pͥncipiũ fuit. idẽ ẽ acsi lapidẽ porrigas cui
aurũ ꝓmiseris. Notandũ tñ q obiectionib ta¬
eitis inipsit sepe respondet᷑ in icio. Hoc qͦq nec
studio minori tenendu noueriᷤᷤ ẽẽ. Sicinten¬
tionẽ suã ꝓemii scriptor dirigat. ut atten¬
tũ. b eniuołu. boeiłe. lectoris animũ reddat.
Qđ siclux ꝗ decor ẽ oꝑis. ut ocłs ẽ capitis.
Deqͥb colorib qͥapꝰ. latiꝰ explicabit᷑. in p̃seni¬
in hystoria succingi.S ꝙ debuitate pꝰmodo¬

Expanded text:
ariantur, ut mentem praelibando auctores historiae futurae premoneant. Si enim alienum principium fuerit, idem est ac si lapidem porrigas cui aurum promiseris. Notandum tamen quod in obiectionibus tacitis in ipso saepe respondetur inicio, hoc quoque nec studio minori tenendum noveris esse. Sic intentionem, proemii scriptor dirigat, ut attentum, benivolum, docilem lectoris animum reddat. Quod sic lux et decor est operis, ut oculus capitis. Dein historia succingi. Sed quia etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
łoqndi cuariatũ ornat. Fi̾t aut̃ cũĩ anima¬
ris sermo sensus artburt. Sub hae sp̃e diepiꝰ
sum accõmodat. ł inc & usus obtinꝰ. Si totiens
ħ it̾assẽ lapidi. lapis intellig̾et. ad tenendũ tã
durũ. tã tardũ cor ñgereret. Tullius incatilina¬
rio. Si mecũ patͥa mea qͣ uita mea mͥ multodul¬
cior loqͦret᷑ holunt aũ cũ metafora. hanc eandẽ
ec̃ spẽm. qͦ licet afinis uidat᷑ differre tam̃ palã ẽ.
Metafora multimode đr. ħ simplicit᷑ effert᷑. ut
sermo sensus attͥbuat᷑ ñ habentibꝰ. Qm̃ aut̃ d̾ b̾ui¬

Expanded text:
loquendi tum variat tum ornat. Fit autem, cum inanimatis sermo, sensus attribuitur. Sub hac specie dicimus sum accomodat. >> Hinc etiam usus obtinet: << Si tociens haec iterasses lapidi, lapis intelligeret, ad tenendum tam durum tam tardum cor non gereret. >> Tullius in Catilinario: Si mecum patria, quae vita mea mihi multo dulcior... loqueretur. Volunt autem cum metaphora hanc eandem esse speciem, quae licet affinis videatur differre tamen palam est. Metaphora multimode dicitur, haec simpliciter effertur, ut sermo sensus attribuatur non habentibus. 7. Quoniam au
Abbreviated transcription (Latin):
honestũ. sac̃suosq tͥcõmendat troia penates
pos cape flatoꝵ comites. his menia quere. Suc¬
cedit possibile. Magna ꝑerrato statues que de¬
mꝙ ponto. Idẽ sic. Dissimulare etiã sperasti
ꝑfide tantũ posse nefas tacitꝰq mea ðecede t̾ra.
Eece in honestũ seqͥt᷑ in utile. Nec te nramor:
nec te data dextera quonda. Nec morit᷑a tenet
crudeli fuñe dido. Inpossibile. Quin &̃ hiberno
moliris sid̾e classẽ. Et mediis ꝓꝑas aqͥlonibꝰ ire
ꝑaltũ. Idẽ. In sequere italiã uentis. pete regna
ꝑundas. Et hic quidẽ honestꝰ color ẽ. cũ qͦdã
coactꝰ concedis c̃cedendo erĩutili uetare
uidis. Notandũ uͦ qđ honesto ł inhonesto¬
sẽpius. in possibili raro roborat᷑ dissuasio. laus
⁊ uituꝑatio seqͥt᷑. Que decent᷑ ornau̾is. sidi¬
ligentiꝰ seruanda tenueris. Uis laudis tͥasi¬
biꝰmet expet̃. Expẽt ĩꝙͣ ut exp̃t̾itis ex p̃sentibꝰ

Expanded text:
honestum: Sacra suosque tibi commendat Troia penates; honestum: Sacra suosque tibi commendat Troia penates; Hos cape fatorum comites, his menia quaere, Succedit possibile: Magna pererrato statues que denique ponto. Idem sic: Dissimulare etiam sperasti perfide tantum Posse nefas tacitusque mea decedere terra? Ecce inhonestum. Sequitur inutile: Nec te noster amor nec te data dextera quondam Nec moritura tenet crudeli funere Dido? Impossibile: Quin etian hiberno moliris sidere classem, Et mediis properas aquilonibus ire per altum. Idem post: Insequere Italiam ventis, pete regna per undas. Et hic quidem honestus color est, cum quaedam coactus concedis, concedendo ex inutili vetare videris. Notandum saepius, impossibili raro roboratur dissuasio. 4. Laus et vituperatio sequitur, quae decenter ornaveris si diligencius servanda tenueris. Vis laudis tria sibimet expetit. Expetit inquam ut ex praeteritis, ex praesentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tentaᷤ paratu. Et quesitoꝵ t̾ra pelagoq ciboꝵ. Aã
biciosa fames. & laute gła mͣse. Discite quã paruo
liceat ꝓauc̾e uitã. ẜ quantũ nat᷑a petat. Nãgurgite
Uirgłs sic. Qd non mortalia pectora cogis. aurisac̃
fames. Terum ne ꝓducta exẽpla generent te¬
aiũ. ad reliq̃ dirigamꝰ tnsitoriũ. Erempla reli¬
quoꝵ si queras. copiose seripoꝵ sugg̾et autoritas.
Sepe qͦ scriptis incidit. suasiodissuasio. lausui¬
tuꝑatio. ꝗbꝰ quidẽ si decus ornam̃ti qͥris appo¬
nere. si artĩficio si modi subtilitatẽ ꝑgisde¬
corare. ħ nullatenꝰ nescias. nullatenꝰ pͣtas.
uocas. cõm̃des. extollas. M entio qͥdẽ honesta¬
tis expetenti qͦllib suũ desiđdiũ inicit. Siuti¬
le memorans asciscas. oleũ caminad addis.
Desid̾ium enĩ iã exhonesto conceptũ. utilitas
ĩignẽ subleuat. Ipsa ꝑsuasio nullo careb robo¬
re.si duo t̾ciũ comitet᷑ possibile. Dissuasio sua

Expanded text:
ttbitiosa fames et laute gloria mense / discite quam parvo liceat producere vitam / et quantum natura petat, eic: . . . Quid non mortalia pectora cogis Auri sacra fames?. . . Verum ne producta exempla generent taedium, ad reliqua dirigamus transitum. Exempla reliquorum si quaeras, copiose scriptorum suggeret auctoritas. 3. Saepe quoque scriptis incidit suasio, dissuasio, laus, vituperatio. Quibus quidem si decus ornamenti quaeris apponere, si artificio, si modi subtilitate pergis decorare, hoc nullatenus nescias, nullatenus praetevocas commendes, extollas. Mencio quidem honestatis expetenti quidlibet suum desiderium inicit. Si utile memorans asciscas, oleum camino addas. Desiderium enim iam ex honesto conceptum, utilitas in ignem sublevat. Ipsa persuasio nullo carebit robore, si duo tercium comitetur possibile. Dissuasio suas
Abbreviated transcription (Latin):
bonos. c̃silio stabiliat. ĩ adu̾sis confirmet. in ꝓsꝑis eqͣ¬
nimitatẽ ꝯsolidet. tem̾arios arguat. iratos c̃pͥmat.
fortes c̃m̃det. timidos ex ꝓbret. mediã parcitatẽ.
iusticiã g̃tã pacẽ amet. sęquat᷑. c̃ꝓbet. auaricie
łlururie tabẽ. ĩ iusticiã. ł ipsius belli ferocitatẽ
oðrit. fugiat. c̃dẽnet. suꝑbis occurrat. miseris c̃des¬
cendat. Postremo uirtutẽ amet. extollat. celebret.
uicia nimis abhorreat. de pͥmat. reꝓbet. H iscolo
hostes. Necti met fatales ad mou̾̃isante philippi
Tessalia ꝑ irure tua. nil ꝓficis. istic cesaris intentꝰ
Non pudet hoc cesar soli tͥ bella plac̾e. Lã manibꝰ
aãnata suis. hos aut̃ pigebit sanguiniꝰ his ferrig̃ue
iuserit ipse ꝑ om̃e fasꝙ nefasꝙ rues. lassare ꝯdisc̾e
sine armis. łosse pati. liceat scełis tͥponere finẽ.
Seue ꝗd in sequeris. ꝗd iã nolentibꝰ ĩstas : Bellum

Expanded text:
bonos consilio stabiliat, in adversis confirmet, in prosperis equbonos consilio stabiliat, in adversis confirmet, in prosperis equanimitatem consolidet, temerarios arguat, iratos comprimat, fortes commendet, timidos exprobret, mediam parcitatem iusticiam gratam, pacem amet, sequatur, comprobet, avariciae vel luxuriae tabem, iniusticiam vel ipsius belli ferocitatem oderit, fugiat, condempnet, superbis occurrat, miseris condescendat. Postremo virtutem amet, extollat, celebret, vicia nimis abhorreat, deprimat, reprobet. Hos colhostes, Nec tibi fatales admoveris ante Philippos Thessalia periture tua. Nil proficis istic Caesaris intentusNon pudet, o, Caesar soli tibi bella placere Iam manibus dampnata suis? hos ante pigebit Sanguinis? his ferri grave ius erit? ipse per omne Fasque nefasque rues, lassare et disce sine armis Posse pati, liceat sceleris tibi ponere finem Seve, quid insequeris? quid iam nolentibus instas? Bellum t
Abbreviated transcription (Latin):
dãnet. utilibꝰ insuot. At senẽ lucri ĩ siciente.
parcũ. timidũ. gelidũ. difficelẽ. querulũ. sui
laudatorẽ. minoꝵ ad hibeas iudicẽ. Hoc suũ
ẽtatis in his discrte modab̾is. Neq oͦnescias habi¬
tũ heret enĩ quibꝰ liby rebus. Aliã mat̾na. aliã
ponas ancillã. alit herũ. alit̾ seruũ. alit̃ agelli
alit̃ reponas cultorẽ m̃cimonu. Neq ũ eodem
qͣ ꝓpͥetatibꝰ disc̾tũ. Thebanũ mecenensẽ ñ penitꝰ
iudices eunđe. Nec miles inꝑator parasitꝰ phi¬
losphus eiðe racione ẽsentient. fur: pirata hostis.
tenar ñ c̃uenient. Postremꝗ notes. ꝗͥs gd. ubi. Qndo¬
tione. du dlitaꝵ p̃cepto t̾ctaret᷑ egimꝰ. ꝗͥre suffi¬
cient̃ qͣntũ ad onomopeiã dictũcensemꝰ.
Nec minoris eget c̃sid̾ationis. ut stilus his qͣsi
qͥbusdã depingat᷑ flosculis. Cũ sic se qͣndoq senten¬
cia tułit. cũ hoꝵm̃tio facta fuer̃. bonisscriptos faueat

Expanded text:
dampnet, utilibus insudet. At senem lucri inficientem, parcum, timidum, gelidum, difficilem, querulum, sui laudatorem, minorum adhibeas iudicem. Hoc suum aetatis in his discrete moderaberis. Neque vero nescias habitum, haeret enim quibuslibet rebus. Aliter matronam, aliter ponas ancillam, aliter herum, aliter servum, aliter agelli, aliter reponas cultorem mercimonii. Neque vero eodem etatibus discretum. Thebanum, Micenensem non penitus iudices eundem, nec miles, imperator, parasitus, philosophus eadem oratione consencient, fur pirata, hostis tenax non convenient. Postremo notes quis, quid, ubi, qulitterarum praecepto tractaretur egimus. Quare sufficienter quantum ad ethopeian dictum censemus. 2. Nec minoris eget considerationis ut stilus his quasi quibusdam depingatur flosculis, cum sic se quandoque sententia tulerit, cum horum mencio facta fuerit, bonis scriptor faveat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetates asciscat. infansiã g̃diens. ludo iã
gaudat. parib hereat. irã tem̾e colligat. te¬
mere ponat mut abilitatẽ suã. etatẽ non de¬
serat. At uiridis ephebus iãlibcanes. equos
girosamet. sublimcupidũ cupite reiꝓdi¬
fum. in constantẽ tardũ. utilitatis ꝓuisorẽ.

Expanded text:
etates asciscat. Infans iam gradiens ludo iam gaudeat, paribus haereat, iram temere colligat, temere ponat, mutatibilitatem suam, aetatem nec deserat. At viridis ephebus, iamlibet canes, equos, giros amet, sublimem, cupidum, cupide rei prodigum, inconstantem, tardum, utilitatis provisorem,
Abbreviated transcription (Latin):
seruandũ ẽ ĩꝗͣ .i. ut qđ alt̾ celebrat. alter
sinegare non potͣ attenuando. dpͣuando
suppͥmat. Nirgłs sic cantando. tu illũ ñ qͣ
tͥ fistula cera. iuncta fuit. Ulires aiacẽ. Tu
tantũ telis. tu ui in pellente furoris. Ast
ope c̃silli sẽꝑ tutissimꝰ egi. Estima te uriratio

Expanded text:
servandum est inquam ut quod alter celebrat, alter si negare non potest, attenuando, depravando supprimat. Virgilius sic: Cantando tu illum? Numquam tibi fistula cera Iuncta fuit? . . . Ulixes in Aiace: Tu tantum telis, tu vi impellente furoris, Ast ope consilii semper tutissimus egi, Aestima te viri ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tis studio peceare pauitas obscuritats iuiciũ
incurras. Sienĩ arte cares. despicis. Nã ñrẽtuã
iudicau̾is intelletũ necessario. ꝗ aliud exhis
s non minꝰ ambiriosa ꝓtelatio ł multiplicitas.
Sepe qͥdẽ quadã elatione tħimꝰ. qͣdã facundie
iactantia rapim᷑ ut uerbis ł sententus nimio
ductu c̃iunctis licet minime suꝑfliusrẽꝓten¬
damꝰ. Sicꝙ fit ut qd̾ illuminare paras exipsa uer¬
bor multiplicitate qͥbꝰdã tenebris iuoluas. qͦ
clare subbuitate dicens ambiguitate ẽ fundas.
Tenenda ẽ gͦ b uitas. s ut fugiat᷑ obscuritas. Ponenda s̃
necessaria. s ut uitet᷑ ceca multiplicitas. Nanc
aũt dieo multiplicitatẽ. Amore totiꝰ pat̾e digiu.
pul chritudinis excellentia sublimatũ heredẽ
hab̾e. Uides ut rẽ meã stultã multiplicitate obseu
r̃fẽc. De fancundia uͦ possũ id qͥdẽ qd res habet
S uenĩ suꝑfluis ebullit. nugas seqͣt in moranẽ

Expanded text:
tis studio peccare pavitas, obscuritatis vicium tis studio peccare pavitas, obscuritatis vicium incurras. Si enim arte cares, desipis; nam si rem tuam viduaveris intellectu necessario, quid aliud eris sed non minus ambiciosa proletatio vel multiplicitas. Saepe quidem quadam elatione trahimur, quadam facundiae iactantia rapimur, ut verbis vel sententiis nimio ductu coniunctis, licet minime superfluis rem protendamus. Sicque fit ut quod illuminare paras, ex ipsa verborum multiplicitate quibusdam tenebris involvas; quod clare sub brevitate diceres, ambiguitate confundas. Tenenda est ergo brevitas, sed ut fugiatur obscuritas; ponenda sunt necessaria, sed ut vitetur caeca multiplicitas. Hanc autem dico multiplicitatem: << Amore totius patriae dignum; pulcritudinis excellentia sublimatum heredem habere >>. Vides ut rem meam stulta multiplicitate confugiamus. De facundia vero possum id quidem quod res habet Si enim superfluis ebullit, nugas sequitur, immoran
Abbreviated transcription (Latin):
tenenda. libranda ꝑpenðnda ẽ sũ moꝑe. Breui¬
tas ĩꝗͣ qͦ ⁊uire̾s sententiis sugg̾it. ⁊ decꝰq qͣda at¬
tͥbuit. qͤ atͥentionẽ lectoris sumministrat. capa¬
citatẽ gen̾at. doctͥnã celebrat. Dedecorat enĩstilũ
suꝑfluitas. uires decꝰ oꝑis. attentionẽ capatitatẽ
lectori derogat. qͣ tediũ ⁊ qͣndã qͣsi gen̾at nau¬
siã animis. S de hac sufficient̃ dictũ. Breuita¬
tis gͦ suminũ assit iomĩbꝰ studiũ hanc medi¬
teris. ꝓbes. exerceas. seqͣris. ꝙd enĩ uiuat ĩeptis
distħi. nugas seqͥ. extͣneis inmorari. Sic hiuus
ures ñ ignorabis. si he omĩno uti qͣndã uuln̾y
put᷑ dne recid̾is. S cauendũ sũ moꝑe ẽ nedũ
ferro morbũ rimat᷑ dert᷑. ninus ducat᷑ ad uitalia.
Cauendũ inꝗͣ ne dũ ĩ eptã nugaornam̃ta
extͣnea resecas. qͤdã necessaria ĩcaute subtͣhas
rus. Sunt gͦarte dirigenda tũ sermo. tũ c̃scien¬
tia. nedũ lupũ uitas. leonẽ in cidas. dũ ĩbuita¬

Expanded text:
tenenda, libranda, perpendenda est summopere; brevitas inquam quae et vires sententiis suggerit, et decus quoddam attribuit, quae attentionem lectori subministrat, capacitatem generat, doctrinam celebrat. Dedecorat enim stilum superfluitas, vires, decus operi, attentionem, capacitatem lectori derogat, quin taedium et quandam quasi generat nauseam animis. Sed de hac sufficienter dictum est. Brevitatis ergo summum assit in omnibus studium, hanc mediteris, probes, exerceas, sequeris. Quid enim iuvat ineptis distrahi, nugas sequi, extraneis immorari? Sic huius vires non ignorabis, si haec omnino uti quandam vulnerum putredinem recideris. Sed cavendum est summopere ne dum ferro morbum rimatur destra, nimis ducatur ad vitalia; cavendum est inquam ne dum inepta nugarum ornamenta extranea resecas, quaedam necessaria incaute subtrahas.riis. Sunt ergo arte dirigenda tum sermo tum sententia, ne dum lupum vitas, leonem incidas, dum in brevita
Abbreviated transcription (Latin):
moremini qdgͣue est mee etati longeuo
iã elucidandã. sic enĩ fit nũꝗͣopꝰ solidũ nec
Scorũ. si eiꝰ artifex occulo uisibili ⁊ ĩuisibili
gulares ⁊ lat̾aleᷤ. ⁊ mediastinos lapillos cũ
cem̃to ⁊ necessarias trabes etiãꝙ sipanicies
fu̾it ĩopinate partis p̃dicte mat̾iei ł ipsa
planicie deficiente ł suꝑhabundante. sic
om̃is scriptor manans multim᷑da u̾bos¬
tate nullã habebit ualentiã edendi script᷑ã
qͥ miscuit utile dulci sipͥus ꝙͣ. scribe conet᷑¬
uestiganda ꝗͣ. aliqͥd scrib̾e ꝓmsusa u̾bositate
nitamini. aliud. N. ĩ sublimi aliudĩmedioc.
aliud ĩtenui cauendũ ẽ.Nãĩ sublimi tͥa sĩ

Expanded text:
moremur, quod grave est mee etati longevo ia elucidandam. Sicut enim fit numquam opus solidum nec decorum, si eius artifex oculo visibili et invisibili gulares ac laterales, et mediastinos lapillos cum cemento, et necessarias trabes, etiamque si planities fuerit inopinate parte predicte materiei, vel ipsa planitie deficiente vel superhabundante, sic omnis scriptor manans etiam multimoda verbositate nullam habebit valentiam edendi scripturamqui miscuit utile dulci», si, priusquam scribere conetinvestigandam, quam aliquid scribere promptula verbositate nitamini. Aliud enim in sublimi, aliud in mediocri, aliud in tenui cavendum est. Nam in sublimi tria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
maiori mittit᷑ sublimis uocat᷑. Qͣ uͦeqͣli mediocri¬
tatiõe non uni formit̃ ponũt᷑ ꝑ sonẽ. Nãĩ
G. apłi uice pͣposito ac merito reu̾entissimo
.I. abas sc̃i Benedicti. sospitate̾ ꝑpetuã.It̃ .l.
archimandrite doctissimo. om̃miũ suior¬
dinis fossori fulgentiuᷤmo .al. Utusꝙ sube

Expanded text:
maiori mittitur sublimis vocatur, que vero equali mediocritatione non uniformiter ponuntur persone. Nam in G. apostoli vice posito ac merito reverentissimo I. abbas sancti Benedicti sospitatem perpetuam”. Item: “I. archimandrite doctissimo omniumque sui ordinis phosforo fulgentissimo Al.utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
łqͣ ut ĩtnͣde. Si ĩ aligͦu̾boĩ accu̾satiuũ e tͣns¬
iri. ñ e dubrõ gi ĩfinitiuus cũ c̃iunetiõe
Coniunetiuus solus absꝙ ĩfinitiuo post¬
panit᷑ ut cupio leg̾e. sedeo aũ leg̾e non
Qm̃ dilectissimĩ fr̃s blandis ⁊ assiduis p̃¬
cib me sollicitastis qͣtenꝰ epłas ha̾modo.¬
u quod accidntia ĩ sublimi quot ue ĩ me¬
diocͥ. et quot ĩminori epła. exponendo
paucis expedirẽ. Et qͥa caritas om̃iauent̃

Expanded text:
Si ab aliquo verbo in accusativum est transiri, non est dubium quin infinitivus vel cum coniunctione Coniunctivus solus absque infinitivo postponitur, ut: “cupio legere”; “sedeo” autem “legere” non tissimi fratres, blandis et assiduis precibus me sollicitavistis, quatenus epistolares modos, quot accidentiain sublimi, quotve in mediocri et quot in minori epistola exponendo, paucis expedirem, et quia caritas omnia vincit,
Abbreviated transcription (Latin):
impie qͣrũ nesciunt p̃t humanum san¬
Nea es sunt posit᷑e ł distinctiones qͥd
gci thesis uocant. Distinetio Subdistins
Mca̾ia distinetio ¶: Distinctio uͥfinit᷑ plena sen¬
tententia. huiꝰ punctũ ad sũmã littã ponimꝰ

Expanded text:
impiae, quarum nesciunt, praeter humanum santres sunt positurae uel distinctiones quas θέσεις Graeci uocant, distinctio, subdistinctio, media. distinctio est, ubi finitur plena sententia: huius punctum ad summam litteram poni
Abbreviated transcription (Latin):
mirithmi pͥoe porcio m̃briuniꝰcuiꝰ  eroc¬
to sillabi c̃stat diccione t̃minata ⁊ ꝓducta
penultima accentũ. Postĩor uͦporcio ex sep¬
teniꝰ ꝑman sillab̾ penultima accentũ cor¬
repta ut ħẽ. Quando ueñ gͦ sacͥplenitudotẽ¬
septemꝰ sillab̾ penultima accentu cor
repta. fiunt tam̃ ñ nulli rithini dcapen¬
te sillaba ea c̃sidacione ui pͥo̾ pars m̃bri
⁊ posterior accentu corripiat᷑: hiqͥerꝰ mͦi

Expanded text:
smodi rithmis prior portio membri uniuscuiusque ex octo sillabis constat, dictione terminata et producta penultima accentu; posterior vero portio ex septenis permanet sillabis, penultima accentu correpta, ut hoc est: «Quando venit ergo sacri plenitudo temapente sillris» Fiunt tamen nonnulli rithmi decapente sillaba ea consideratione, ut prior pars membri et posterior accentu corripiatur, et hi
Abbreviated transcription (Latin):
teqͣtio amoris. parᷤsecant ĩ frust᷑ respicienꝰ
adcollationẽ. N ũꝗͣ duaꝵ diu̾saꝵ orationũ
fiet copulatio sine qͥ nomine ł participio
ł c̃iunctione ut martinꝰ leq̃ qͥ scribit. ł leg̃
⁊scribit ł legens scribit. Et uͥcũꝙ substan¬
tuiũ ponit᷑ ĩbi passiuũ ĩtelligi pot̃. Ut

Expanded text:
tegratio amoris», «pars secant in frusta», respiciens ad collectionem. Numquam duarum diversarum orationum fiet copulatio sine ‘qui’ nomine, vel participio, vel coniunctione, ut “Martinus legit, qui scribit”, vel “legit scribit”, vel “legens scribit”. Et ubicumque substantivum ponitur, ibi passiva intelligi possunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ⁊ clara Hancsinecesse fuert. çerta rõ
q̃m argam̃tioem dixi c̃firmabit. Seqͥtur
Sclusio ad memoriã rẽpͥncipałe reducen.
ꝯeande claudens. Neu exempliꝰ induc̃ẽ
nut uitio res ꝓpositas. hic uiđndã ꝓpono
Nitam᷑ cũ nr̃isdũ auctorõ erempli ꝓponat᷑
historia cuiꝰ sit suma. altum ꝗ socioꝵ sese re¬
cuꝑatĩoẽ amiciciȩ gͣrere. Amico qͦnͨ obtabile

Expanded text:
fuerit et clara. Hanc si necesse fuerit certa ratio quam argumentationem dixi confirmabit. Sequitur conclusio ad memoriam rem principalem reducens, et eandem claudens. Neu exemplis vidua nutet ratio, res propositas hic videndas propono. Nitamur tum nostris tum auctorum exemplis. Proponatur historia cuius sit summa, alterum quidem sociorum sese recuperationem amiciciae quaerere: << Amico quod optabile
Abbreviated transcription (Latin):
succinr̾. narrationẽ ẽteruit. argum̃tionẽ ap¬
tauit. dclusionẽ subiecit. Notand̾utam̃ ẽ
ubiq ut supͣ dirimꝰ. ubiꝙ: talia non occurrere.
Aliqñ enĩ uetat ꝑsonarr̃ qͣlitas. aliqñ rei festi¬
nantia. ł utilitas. Et ĩ supͣ diens qͥ de mirtũ
sbłu nominam ͦ in his uͦ simplicẽ appellams.¬
tino longe marima uirtus fuit. Q rẽ certo¬
t scio gaudio fuisse. Nob̃ obmerita suacarus ẽ.
dignũ te. atꝙ auo suo manssa. Iđe auctor
incatilinario. Quissim ereo quẽ ad temisi onos¬
ces. Fac cogites in qͣnta miseriasis. ⁊ meminis
auriliũ petas ab om̃ibꝰ etiã ab infimis. Ha

Expanded text:
succinxit, narrationem contexit, argumentationem aptavit, conclusionem subiecit. Notandum tamen est ut supra diximus, ubique talia non occurrere Aliquando enim vetat personarum qualitas, aliquando rei festinancia vel vilitas. Et in supradictis quidem mixtum stilus nominamus, in his vero simplicem appellamtino longe maxima virtus fuit, quam rem tibi certo scio gaudio esse. Nobis ob merita sua carus estdignum te atque avo suo Masinissa. Idem auctor in Catilinario: Quis sim ex eo quem ad te misi cognosces. Fac cogites, in quanta miseria sis, et memineauxilium petas ab omnibus etiam ab infirmis. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. qͥppe qͦ nec ĩ c̃moda ꝓuiđdntie clipeo
repellere noũ. nec cõmoda. qͣdec cautela
nr̃m uitio inputa nat᷑e. Peccaui fateor. pec¬
casse erubesco. lesi fid̾e uuln̾ aui caritatẽ.
s error ĩ fecit. penitñtiȩ lam̃tũ diluit
Si enĩ ego solus peccarẽ soli peccanti mini¬
me. parci ł ipsecenserẽ. Humanũ ẽ peccare.
extra hominẽ ẽ peccata corrigentẽ ꝙͣ qͣm
ðanare. Si crimina ñ sequeret᷑ uenia. ut

Expanded text:
ratio, quippe quae nec incommoda providenciae clipeo repellere novit, nec commoda qua decet cautela nostrum vicio inputa naturae. Peccavi, fateor, peccasse erubesco, lesi fidem, vulneravi caritatem, sed quod error infecit, penitenciae lamentum diluit. Si enim ego solus peccarem, soli peccanti minime parci vel ipse censerem. Humanum est peccare, extra hominem est peccata corrigendo nequaquam dampnare. Si crimina non sequeretur venia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalibꝰ animis: leuibꝰ ⁊ anxiis m̃tibꝰ brutiꝰ
ex obnaxiiꝰ corpibꝰ. dissimilibꝰ moribꝰ. Similibꝰ
erroibꝰ ꝑuicaci audatia sp̃e ꝑtin᷑acr casso
labore Fortuna caduca. Singillatĩ morta¬
les. euncti tñ uniu̾so gñe ꝑpetui. Uicissi
sufficienda ꝓle mutabiles. uolueri tẽpe.
tarda sapientia. cita morte. qͤrula uita. Om̃ĩ E
locũ tenent. H omines ĩsimũ. Demones medip̃.
Nã doꝵ sedes ĩcelo. hominũ ĩta. Demonũ ĩ aere
sic̃ eis diu̾sa dignitas ẽ locoꝵ. ita ⁊ͣ nat᷑arum.
Aind dii s̃ hominib ðmonibꝰq: potiore.. H omi¬
nes uͦ infra dõso ðmones ꝯstituti st̃. ut elem̃¬
nendi. ita hominib qͥbꝰ suꝑiꝰ habita̾t p̃ferendi

Expanded text:
bris, leuibus et anxiis mentibus, brutis et obnoxiis corporibus, dissimillimis moribus, similibus erroribus, peruicaci audacia, pertinaci spe, casso labore, fortuna caduca, singillatim mortales, cunctim tamen uniuerso genere perpetui, uicissim sufficienda prole mutabiles, uolucri tempore, tarda sapientia, cita morte, querula uita, telocum tenent, homines infimum, demones medium. Nam deorum sedes in celo est, hominum in terra, demonum in aere; sicut eis diversa dignitas est locorum, ita  dii sunt hominibus daemonibusque potiores; homines vero infra deos et daemones constituti sunt, ut elemenendi, ita hominibus, quibus superius, praeferendi
Abbreviated transcription (Latin):
mses. Incipe done puer. Ce hie stilus egereber
e honestus. Neꝙ minꝰ inmo magis antalo
nitet correctio Qđ coloris genꝰ bascenae
nẽpe ut curent᷑. hoc recte . siñ. immo aliud.
Nis gͦ mis duobꝰ correctio ꝑficit᷑. Neq uͦ
moderationiꝰ ĩ memor fueris ꝗͥppe qͦ scriptis.
qͣndã qͣsi lucẽ in fundit. Nec rebꝰ parc̃. ħ
rerũ feritatẽ. qͣsi leñ. aliena sepe uocabu¬
la reddit qͦ dãmͦ ꝓpͥa. Quedã hinc subiei¬
amꝰ exẽpla. Horatius. Nr̃i ꝓaui plautinoᷤ
⁊num̾os & laudau̾e sales. nimiũq patient̃
utrũꝙ Ne dicã stulte mirari. Fnt aut̃ aliqñ¬

Expanded text:
ses. Incipe, parve puer . . . Et hic stilus; et creber et honestus. 6. Neque minus immo magis in stilo nitet correctio. Quod coloris genus vel ascendere ictum puta Nempe ut curentur haec recte? Simo. Immo aliud. His ergo modis duobus correctio perficitur. 7. Neque vero moderationis immemor fueris, quippe quae scriptis quasi quandam lucem infundit, nec rebus parcit, haec rerum feritatem quasi lenit, aliena saepe vocabula reddit quodammodo propria. Quaedam hinc subiciamus exempla. Horatius: At nostri proavi Plautinos et numeros et Laudavere soles nimium pacienter utrumque, Ne dicam stulte, mirari. . . 8. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
maria c̃strata eẽ.Quisaut̃ nesciat eragge¬
rare rationẽ. cuiꝰ ẽ Apene eadẽ ĩferre᷑
seruato tam̃ pͥus rei dignioris ponđe Ci
cibꝰ lectoris pascit᷑ animꝰ. onerantm̃tẽ.
qͣ crebrã gerere solent similitudinẽ. Neqͥ
ehec sola seruet᷑ uarietas. assit ̃ stilo laus ⁊
rep̃̾hensio. Exclame: mirando stupeas. doleas.
gaudas ĩcitando. repm̃do ꝯsolando. exer¬
Sendo c̃petent̃ orationi subseruias. hameꝰ
hodris sicq ꝗͣtiꝰ uicibꝰ historiã dcore lecto¬
habitũ orationis ĩꝑsona fig̾e. Imitat᷑ it .af¬

Expanded text:
ria contrata esse? 2. Quis autem nesciat exaggerationem? Cuius est pene eadem iterare servato tamen, prius, rei dignioris pondere? vicibus lectoris pascitur animus, onerant mentem quae crebram gerere solent similitudinem. Neque vero haec sola servetur varietas, assit etiam stilo laus, reprehensio, exclames mirando, stupeas, doleas, gaudeas incitando, reprimendo consolando, execrando competenter orationi subservias. Hoc ames, hoc oderis, sicque gratis vicibus historiam decores, lectohabitum orationis in persona fingere. Imitatur enim af
Abbreviated transcription (Latin):
tiones s̾iuẽ ꝯsentiant. nil absonũ oblaͬrent
sibilent ex pedite ꝓferri possunt. seiuicẽ
ament. Neꝙ N. austera. ĩusitata ł barbara
diligis. mollibꝰ usitatis. latinis ut̃e u̾bis
Arcem tenet in serie. qͥsquis abili iuncta
decꝰ p̃ciũ ut u̾bis acquirat. u̾ba qͣsi nimio
iã usu uilia bene serendo reddit noua redati
p̃ciosa. Ad qđ iplendũ fugias ĩcursus uocalĩ
p̃cipue tam̃ earunde qͦ qͣsi q̃ndã lntegerun

Expanded text:
icem consenciant, nil absonum oblatrent, sibilent, expedite proferri possint, se invicem amen. Neque enim austera, inusitata vel barbara diliges, mollibus, usitatis, latinis utere vocabulis. Arcem tenet in serie quisquis ex habili a iunctura, decus praecium verbis acquirit; verba quasi nimio iam usu vilia bene serendo reddit nova, reddit preciosa. Ad quod implendum fugias incursus vocalium, praecipue tamen earundem quae quasi quandam lite
Abbreviated transcription (Latin):
parietes angularis uice lapidis ligant ꝯunũt
S qͦniã hec doctͥna puerilis ẽẽ uidt᷑. qm̃ sepiꝰ¬
cida u̾boꝵ serie ꝓseqͥt᷑. Q qͥdẽ si caute sonore
nere iuuat. bene currentia mulcet᷑ auditꝰ.
arridet auris ut dure. horride. ł ut ita dicã
anserina uoce strideant. ledit᷑ auditꝰ. leditͣ
animꝰ. ut̃ꝙͥ qͣsi qͦdã tedio refug̃ affectꝰ. Nonne
si dulcit̃ canora sͥ c̃sonet eitbara. totꝰ inpelłis.
totus mulc̾is. & ut ita dicã. totꝰ tͥ faues. in p¬
sis melodus tͥconplaces . Lic enĩ iã sit ex

Expanded text:
parietes angularis vice lapidis ligant et uniunt. Sed quoniam haec doctrina puerilis esse videtur; quonicida verborum serie prosequar? Quae quidem si caute sonore verba iuvat bene currentia, mulcetur auditus, arridet animus, at si dure, horride vel ut ita dicam anserina voce strideant, laeditur auditus, laeditur animus. Uterque quasi quodam taedio refugit affectus. Nonne si dulciter canora sibi consonet cithara, totus impelleris, totus mulceris, et ut ita dicam totus tibi faves, in ipsis melodiis tibi complaces? Licet enim iam sit ex
Abbreviated transcription (Latin):
extͣneis. ñ facundũ ĩmo uerbosũ .ĩmo ẽpilatorẽ
ec̃ dixerĩ. Necessariis gͥ insistat. insudethereat.
ita tam̃ utrẽ suã ꝯpetenti ꝓductiõe ñtimeat.
aliqͣndo ꝓtende. ⁊ c̃petentiꝰ uariare obscurã
cõꝑationẽ ł similitudinẽ dixerĩ. Quoꝵ gͥdẽ
nitor opꝰ uariat. opꝰ in lustrat. alioꝵ obseura
patefac̃. alt̾ũ excollectiõe similiũ resaꝑit.
Dat strages. sparsosꝙ̃ recollig̃ ignes. Noc no
tandũ est inconparatione. ñ sẽꝑ omnibꝰ omnia
ꝯgruere .S qũo haꝵ erempla longe patent
ꝯlate. sufficiat pauca dixisse. De Nafferiesi
tantũ hoc addimꝰ eotam̃ uti. ubi qͣdaᷤ it mino
aut om̃is expositio ut luceat clariꝰ exposit .o.
s d his hactenꝰ. Oportet aũt ñ mediocrit᷑ ꝑ¬
penđde ut c̃iunctionũ iũ notes rim̾is inspic̃ia¬

Expanded text:
extraneis, non facundum, immo verbosum, immo compilatorem esse dixerim. Necessariis igitur insistat, insudet, haereat ita tamen, ut rem suam competenti productione non timeat aliquando protendere, competentius variare, obscuram comparationem, vel similitudinem dixerim? Quorum quidem nitor opus variat opus illustrat, alterum obscura patefacit, alterum ex collatione similium res aperit. Dat stragem sparsosque recolligit ignes. Hoc quoque notandum est, in comparatione non semper omnibus omnia congruere. Sed quoniam harum exempla longe patent et late, sufficiat pauca dixisse. De epexegesi tamen hoc addimus, eo tantum uti, ubi quaedam minorautem omnis expositio ut luceat clarius exposito; sed de his hactenus. 9. Oportet autem non mediocriter perpendere ut coniunctionum vim notes, rim
Abbreviated transcription (Latin):
uõ gͥ has. uͭ. epłe partes ostitiumꝰ. ne forte cuilibet
Delusio enĩ ꝗ finalis parsẽ. sepenumo ñ adhibetur
ł qr c̾ta ẽ utilitas. ł incõmoditas negotii. qͣ supͣ dietũ
fũit ł q in aluis partibꝰ epła ꝓlira fu̾it. atq ob id tedios
epłe. ꝓliritas d̾uitat᷑. Integratñ & recte formata.
exreliqͥs.iiiͦi. manet epła. Tacet᷑ erebͦ peticio. cũ nichħ
intendit pet̾e animꝰ dirigñtis. ꝑfecta tñ ertͥbus
reliqͥs manet epła. Uerũ tam̃ si narro ñ ponatur.
ex reliqͥs duabꝰ nicħ integrẽ remaneb̾. Initiũ aut̃
si apͥncipio salut̾o tollat᷑. exreligͥs qͣtuor integͣ epła
remaneb̾. Fit enĩ qñq ut qͣndo aliqͥs dedignationẽ¬

Expanded text:
ue epistole partes constituimus, ne forte cuilibet Conclusio enim, que finalis pars est, sepe numero non adhibetur, uel quia certa est utilitas uel inconmoditas negotii quod supra dictum fuerit, uel quia in aliis partibus epistola prolixa fuerit atque ob id tediose epistole prolixitas deuitatur. integra tamen et recte formata ex reliquis quatuor manet epistola. Tacetur crebro peticio, cum nichil intendit petere animus dirigentis. perfecta tamen ex tribus reliquis manet epistola. Uerumtamen si narratio non ponatur, ex reliquis duabus nichil integrum remanebit. Initium autem si a principio salutatio tollatur, ex reliquis quatuor integra epistola remanebit. fit enim quandoque, ut quando aliquis dedignatione
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝯstitutionẽ ueniamꝰ. Adcuiꝰ tñ euidentiam̃
pͥs osid̾andu ẽ in oĩ dictaminũ gn̾e. trescẽdis¬
tinctiones. qͣs utiq ⁊ ro̾ ꝓbat. & bñ legentis
iudiciũ. Quaꝵ uid̃ł pͥma uocat᷑ suspensiua.
ał ostans. t̃cia finitiua. Suspensiua si qͥ de ea
& adhuc aliud audire p̃stolat᷑. Sẽ semꝑ acuto
accentu ꝓnuncianda. Dstans uͦ ea đr q̃ ad sensus¬
qͥd̾e ꝑ fectionẽ nullo indiget. s dictantis aĩs
aliud intend̾ suꝑ add̾e Finitiuã aũ eã d̾nis
qͣ finit᷑ orõ. & ipsa dictantis intentio. Quaꝵ qͥ¬
dẽ oiũ ħ u̾su reꝑit᷑ exempło. Licẽt suũ sit iusti¬
ciȩ sua cuiq tͥbuere. ipsa tñ amat iꝰsticia. sub
mod̾atione tͣctari. & corde ꝯtͥtis miscđiȩ so¬
latiũ inpendi. Nc epłȩ ostitutionẽ ñ ult̾ius

Expanded text:
eius constitutionem ueniamus. Ad cuius tamen euidentiam eius constitutionem ueniamus. Ad cuius tamen euidentiam prius considerandum est, in omni dictaminum genere tres esse distinctiones , quas utique et ratio probat et bene legentis iudicium. Quarum uidelicet prima uocatur suspensiua, alia constans, tercia finitiua. Suspensiua siquidem ea et adhuc aliud audire prestolatur. et est semper acuto accentu pronuncianda. Constans uero ea dicitunullo indiget, set dictantis animus aliud intendit superaddere. Finitiuam autem eam dicimus, qua finitur oratio et ipsa dictantis intentio. Quarum quidem omnium hoc uersu reperitur exemplum. licet suum sit iusticie , sua cuique tribuere , ipsa tamen amat iusticia sub moderatione tractari, et corde contritis misericordie solatium inpendi. Nunc epistole constitutionem non ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
simpler peticio. ł simplicẽ narronẽ multiplex
petieio comitat᷑. ł simplicit̃ utͣq ł multiplicit᷑
staturt᷑. Cũ aũ peticio multipler multiplicem
seqͥt᷑ narronẽ. si singła peticionis m̃bra dsingłiᷤ
narr̾onis m̃bͥs opendeat̃. possunt utiq int̾mir¬
te tͣctari hoc modo. Pars narrationis.
upi qiaꝰ in ꝓpatulo ꝙ etis qͥbꝰ da in diciis fid̾e
tͥbiumꝰ. Rogeriũ apulie tẏrannum otͣb̾ne¬
uentiũ arma mouisse. & qͣs d̾a iã castroꝵ for¬
tissimas munitiões ad sui c̾taminis p̃sidium
occnpasse. Pars Petic̃ Unde siqͥde
fidelitatẽ tuã ex poscimus. ut ei ꝓuiribꝰ armatꝰ
ut hꝰrei u̾itate cõꝑta ł eos ad nr̃e fidelitatis
ostantiã reuoces. ł sicut ꝑfidos. & romani
hostes imꝑii eos iudices. corripias ⁊ expugnes.
Et sic inuniu̾sis similibꝰ qͣntũ lib⁊ ꝓgredi due¬
nient̃ liceb. Uł positis oĩb m̃b̾s narronis. oĩa
peticionis m̃bra otinent᷑ ponant᷑. ut dictantis

Expanded text:
simplex peticio, uel simplicem narrationem multiplex peticio comitatur, uel simpliciter utraque uel multipliciter statuitur. Cum autem peticio multiplex multiplicem sequitur narrationem, si singula peticionis membra de singulis narrationis membris dependeant, possunt utique intermixte tractari, hoc modo: pars narrationis: audiuimus in propatulo, et certis quibusdam indiciis fidem tribuimus, Rogerium Apulie tyrannum contra Beneuentum arma mouisse, et quasdam iam castrorum fortissimas munitiones ad sui certaminis presidium occupasse. pars peticionis: unde siquidem fidelitatem tuam exposcimus, ut ei pro uiribus armatus us rei ueritate conperta uel eos ad nostre fdelitatis constantiam reuoces, uel sicut perfidos et romani hostes imperii eos iudices corripias et expugnes. Et sic in uniuersis similibus quantumlibet progredi conuenienter licebit. uel positis omnibus membris narrationis omnia peticionis membra continenter ponantur, ut dictantis
Abbreviated transcription (Latin):
dfut᷑o dequoꝵ siqͥde t̃ctatibꝰ ꝯgruasatis suo loco
aut p̃ceptiua. aut cõminatiua. aut ex hortati¬
ua aut Hortoria. aut Ammonitoria. aut
dsolatoria. aut sorreptoria. aut siqͥđe abso¬
luta. Dep̃catiua pencio ẽ cũ aliꝗ fieri ł non
fieri p̃cibꝰ flagitamꝰ Hac minores freqñt̃ utunt᷑
Pecceeriua cũ p̃ceptis. Coniminatiua cũ
cõminationib aliꝗͥfieri ł ñ fieri petimꝰ. Cõmi¬
natio uͦ ẽ alicuiꝰ penȩ nor̃ata positio. Ueluti eõ
eꝓcmittit subdito suo. subpęna officii sui. ali
loꝵ ł capitis. ł utiq dert᷑ p̃cidende. & similia.
Ix horͣtoria peticio ẽ cũ exhortando Ammo¬
nitoria eũ ammonendo Consultoria cũ con¬
sulendoCorreptoria cũ aliꝗͥ corripiendo a liꝗͥ
pler.ał multipler. sic̃ innarratione digessim.¬

Expanded text:
futuro. de quorum siquidem tractatibus congrua satis suo loco aut preceptiua, aut conminatiua, aut exhortatiua, aut hortoria, aut ammonitoria, aut consultoria, aut correptoria, aut siquidem absoluta. Deprecatiua peticio est, cum aliquid fieri uel non fieri precibus flagitamus. hac minores frequenter utuntur. Preceptiua, cum preceptis; conminatiua, cum conminationibus aliquid fieri uel non fieri petimus. conminatio 'uero est alicuius pene nominata positio, ueluti cum episcopus mittit subdito suo sub pena officii sui aliqulorum uel capitis uel utique dextre precidende, et similia. Exhortatoria peticio est, cum exhortando ; ammonitoria, cum ammonendo; consultoria, cum consulendo; correptoria, cum corripiendo aliquidplex, alia multiplex, sicut in narratione digessim
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ & plꝰꝙͣ.ꝑ. ĩ finit̾i mutet᷑ & subeo marime nar̾ro
tota osistit. Cũ tñ aliis u̾bis indiguerit. ogrue adhi¬
beant᷑ adħc mođu. Urẽ piȩ pat̃ pietati notifico. me
diuin a comitante potentiã. iã duđu roma redisse.
& ibide oĩa mea uota sati ꝓsꝑe ꝑfecisse. & c̾. Doet̾na
ũ uͦ fit narr̾o o̾ fut᷑o. tͦ sołu indiget u̾biᷤᷤ fut᷑i tp̃is.
siue indict̃i siue subiunct̾i modi. sũ ⁊̃ narr̾onẽ ꝑp̃
sens subiunct̾m ꝓferimꝰ eã qͥd̾ẽ sołu qͦ fit bfut̾o aꝑte
notamꝰ ħ mͦ. Cũ ad pietatẽ ur̃am me ꝯ̾ferã. qͦ ⁊ uissistis
fiblit̃ ad ducã. scio qͥde uos negotiis meis. honestissi¬
me ꝓuisurũ. Cuiꝰ siqͥd̾e narrõnis tetatus. ꝑsertĩ ꝑfu
uent᷑um. ⁊ uniu̾sa qͦmͥ usseritis. nec minꝰ m̃te. qͣm
a odũ tñ narrõnis gne̾ participiis p̃t̾iti ꝑfecti & plꝗͣ¬

Expanded text:
fectum infinitiui mutetur. et sub eo maxime narratio tota consistit. cum tamen aliis uerbis indiguerit, congrue adhibeantur ad hunc modum: uestre, pie pater , pietati notifico, me diuina comitante potentia iam dudum Roma redisse et ibidem omnia mea uota satis prospere perfecisse, et cetera. Cum uero fit narratio de futuro, tunc solum indiget uerbis futuri temporis siue indicatiui siue subiunctiui modi, cum etiam narrationem per presens subiunctiuum proferimus, earn quidem solum que fit de futuro apeoc modo : cum ad pielatem uestram me conferam, et que iussistis fideliter adducam , scio quidem uos negotiis meis honestissime prouisurum. cuius siquidem narrationis tractatus presertim per uenturum et uniuersa que mihi iusseritis nee minus mente quam amen narrationis genere participiis preteriti perfecti et pl