comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmꝰ constare: dicentes. Ad uitoriũ nr̃m
in nomine dñi: qͥ fecit celũ q terr̃ã. In ma¬
than. ut donũ scĩ sp̃c accipientes: ñ simꝰ con¬
cupiscentes maloꝵs. sic̃ gentes. In iacob: ut
rectores tenebrarũ harum nr̃a fortitudine
supplantemꝰ. In ioseph. ut deficiente exteri¬
ore homine. interior augmentet᷑ de die in
diem. donec sp̃ualit̾ formet᷑ xp̃c in nob: et ꝑ
mariã. soẽ lumen fidei. diuina grã ducam᷑ ad
ineffabilem dĩ ommipotentis uisionẽ. Hucus¬
q albinus. ¶ In thara explorat xp̃c & pascit:
qͥa nouit dñs qͥ sunt eiꝰ: & eos in loco pascuȩ
collo cabit. In nachor. reqͥeuit in sepulchio: in
spe lucis immortalitatis. In seruch: fuit corrigia
ꝑfecte nodata: qͥa nemo sciuit ad plenũ mysten¬
um incarnationis. In ragau. pastor bonus: qui
dat animã ꝓ ouib suis. In phaleg: diutdit car¬
nales a sp̃ualib. In eber: transiit de morte ad

Expanded text:
tantummodo constare, dicentes: Adjutorium nostrum tantummodo constare, dicentes: Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram . In Mathan, ut donum sancti Spiritus accipientes, non simus concupiscentes malorum sicut gentes. In Jacob, ut rectores tenebrarum harum nostra fortitudine supplantemus. In Joseph, ut deficiente exteriori homine, interior augmentetur de die in diem, donec spiritualiter formetur Christus in nobis; et per Mariam id est, lumen fidei divina gratia ducamur ad ineffabilem Dei omnipotentis visionem. Huc usque Albinus. In Tharam, explorat Christus et pascit, quia novit Dominus qui sunt ejus , et, eos in loco pascuae collocabit . In Nachor, requievit in sepulcro in spe lucis immortalitatis. In Seruch, fuit corrigia perfecte nodata, quia nemo scivit ad plenum mysterium incarnationis. In Ragau, pastor bonus qui dat animam pro omnibus suis . In Phalog, dividit spirituales a carnalibus. In Heber, transiit de morte ad
Abbreviated transcription (Latin):
exechia. ut laudemus fortitudinẽ d̃ĩ pugnan¬
tem ꝓ nob̃: et ut ille confortet nos semꝑ flagi¬
temꝰ. In manasse. ut obliuiosi simus inuriaꝵ
attendamus. In ammon. ut stemꝰ in fide: in qua
possimꝰ tela ignea diabolicȩ fraudis extinguere:
In iosia. ut salitẽ dñi quã ille nob̃ prestare dig-¬
natus ẽ: tota uirtute ꝙ fortitudine consequam᷑:
tiones. In salathiel. ut unam peticionẽ peta
mus a dño: ut inhabitemꝰ in domo dñi om¬
nib dieb uitȩ nr̃e. In rorobabel. ut simꝰ ma¬
gistri ueritatis: ꝓhibentes magisteriũ here¬
ticor confusionis. In aburo. ut nob̃ sit ds̃
in patre: ꝙ nos illi in filiis. In eliachim. ut
resurgamꝰ a morte peccati: ut uiuamꝰ do in
spũ scõ. In azor: ut adiuuante deo. mimicos
nr̃ȩ salitis uincamꝰ. In sadoch: ut iustificari
meream᷑ ab eo qͥ iustificat impiũ. In achim.
ut frẽs xp̃i. matres & sorores simus in eo: ut fa-¬
ciamus eiꝰ uoluntatem. In eluro. ut nullum

Expanded text:
Ezechia, ut laudemus fortitudinem Domini pugnantis pro nobis; et ut ille nos confortet flagitemus. In Manasse, ut obliviosi simus injuriarin antea tendamus. In Amon, ut stemus in fide, in qua possimus omnia tela ignita diabolicae fraudis extinguere. In Josia, ut salutem Domini, quam ille nobis praestare dignatus est, tota virtute et fortitudine sequamur. tmus a Domino, ut inhabitemus in domo Domini omnibus diebus vitae nostrae . In Zorobabel, ut simus magistri veritatis, prohibentes magisterium haereticorum confusionis. In Abiud, ut nobis Deus sit in patre, et nos illi in filiis. In Eliachim, ut resurgamus a morte peccati, ut vivamus Deo in Spiritu sancto. In Azor, ut adjuvante Deo, inimicos nostrae salutis vincamus. In Sadoch, ut justificari mereamur ab eo qui justificat impium. In Achim, ut fratres Christi, matres et sorores simus in eo, ut faciamus ejus voluntatem . In Eliud, ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Tale ẽ hoc: ac si dicat. Accipe tͥ in coniugẽ ma s¬
riã sponsã tuam. Apparet angls iugilanti as¬
sumendo uisibile corpus: dormienti uͦ impri¬
mendo imaginationẽ. Ideo autẽ ioseph filiꝰ dicit᷑ Rã¬
dauid. ut maria qͦ de tͥbu dauid monstiaret᷑:
sic̃ scriptũ ẽ. Nemo copulet᷑ uxori: nͥ de tͥbu sua:
Qd̃ enim in ea natũ ẽ: de sp̃u sc̃õ ẽ. Hõc ẽ qͦd in
ea concipi ẽ: nasci uͦ ab ea ꝓdire in lucem. Pari

Expanded text:
Tale est hoc ac si dicat: Accipe tibi in conjugem Mariam sponsam tuam. Apparet angelus vigilanti, assumendo visibile corpus; dormienti vero, imprimendo imaginationem. Ideo autem Joseph filius dicitDavid, ut Maria quoque de tribu David monstretur, sicut scriptum est: Nemo copuletur uxori nisi de tribu sua . Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est. Hoc est, quod in ea, concipi est; nasci vero ab ea, prodire in lucem. Pari
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis implentes in latitudine spũaliũ bonoꝵ
gaudeamꝰ. In abia. ut frẽs simus habentes dm̃
patr̃e: ꝙ heredes simꝰ quidẽ dĩ÷ coheredes autẽ
xxp̃i. In asa. ut dirigamꝰ meditationẽ nr̃am a ui¬
ciis ad iurtittes: a terrenis ad celestia. In iosa¬
phat: ut recte iudicemꝰ omni ꝑsonȩ. In ioram.
ut quȩ sursũ fc̃ queramus: ut suꝑnũ sapiamꝰ
effectum in dño sublimes: ꝙ nr̃am in celis con¬
uersationẽ. In oria. ut confortem᷑ in dño: ꝙ in¬

Expanded text:
ritatis implentes, in latitudine spiritualium bonorum gaudeamus. In Abia, ut fratres simus habentes Deum patrem, et haeredes simus Dei, cohaeredes autem Christi . In Asa, ut dirigamus meditationem nostram a vitiis ad virtutes, a terrenis ad coelestia. In Josaphat, ut recte judicemus omni personae. In Joram, ut quae sursum sunt quaeramus ut supernum sapiamus effectum in Domino sublimes, et nostram in coelis conversationem. In Ozia, ut confortem
Abbreviated transcription (Latin):
pisse de sp̃u scõ: in bechleem peperisse: quoꝵ om¬
niũ testimonia in ꝓpħis legerat. Comparat gͦ uer¬
ba ꝓph̃arũ factis: q in omnib habet argumt̃ta
fidei. Si maria a pastorib didicit: discamꝰ & nos
a sacerdotib. Et reuersi sunt pastores głificantes
& laudantes dm̃. in omnib quȩ audierant & ui¬
derant sic̃ dictum ẽ ad illos. De his quȩ audierãt¬
ab angłis laudabant dm̃: de his quȩ iuderant
in bethleem glificabant eũ. S & magistͥ sp̃u¬
aliũ gregũ mͦ fideliũ castra lustrant. ꝓbitatis
exempla querendo: mͦ ad pastorale officiũ rede

Expanded text:
pisse, in Bethlehem peperisse, quorum omnium testimonia in prophetia legerat. Comparat ergo verba prophetarum factis, et in omnibus habet argumenta fidei. Si Maria a pastoribus didicit, discamus et nos a sacerdotibus. « Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderantab angelis laudabant Deum, et de his quae viderant in Bethlehem glorificabant eum. Sed et magistri spiritualium gregum modo fidelium castra lustrant, probitatis exempla quaerendo, modo ad pastorale officium rede
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dixit udeis. Quid cogitatis in cordib urĩs:
Qui p̾terita. futura. ꝙ p̾sentia agnoscit. In bo¬
or. robur uirtitis expͥmit᷑: sic̃ ait. Om̃na tͣham
ad meipsum. In raab: latitudo eccliȩ designa¬
In ruth: festinans ad salutẽ nram. In iesse incen¬
diũ: qͦd ait. Ignẽ ueni mittere in terrã᷑: ꝙ quib
uolo nͥ ut ardeat:  Et ioh̃s dicit. Ipse baptrabit¬
uos: sp̃u scõ & ignẽ. In dauid descoerabilis: qͥa
dictum ẽ. Spetiosus forma p̃ filiis hominum:
Item bellator fortis dum diabolũ uicit: & hu¬
miliauit calumpniatorẽ nr̃m. In salomone
pacificus: sic̃ ipse dixit. Pacem meã do uob: pacẽ
relinqͦ uob̃. Item apłs. Ipse ẽ pax nr̃a: q̃ fecit utͣs
unũ. In uria: lux mea di. In bethsabeȩ filiꝰ iura¬
menti: de quo dictum ẽ. Iurauit dñs ꝙ ñ peni¬
tebit cum. In roboam: iattudo fidelis ppł̃i. unoe
ob. Multi ab oriente & oceroente uenient: & re¬
cuibent cum abraham et ysaae. & iacob in reg.

Expanded text:
 dixit Judaeis: Quid cogitatis in cordibus vestris ; qui praeterita et futura, ut praesentia agnoscit. In Booz robur virtutis ejus exprimitur, ut ait: Omnia traham ad meipsum . In Raab latitudo imperiIn Ruth, festinans ad salutem nostram. In Jesse, incendium, quod ait: Ignem veni mittere in terram; et quid volo nisi ut ardeat? Et Joannes dicit: Ipse in Spiritu sancto et igne . In David, desiderabilis, quia dictum est: Speciosus forma prae filiis hominum . Item bellator fortis, dum diabolum devicit et humiliavit calumniatorem nostrum. In Salomone, pacificus, sicut ipse dixit: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Item Apostolus: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . In Uria, lux mea Dei. In Bersabee, filius juramenti, de quo dictum est: Juravit Dominus, et non poenitebit eum. . In Roboam, latitudo fidelis populi. Unde ait: Multi ab oriente et occidente, venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in
Abbreviated transcription (Latin):
seph autẽ ñ audebat attingere: quẽ sciebat
de se ñ cẽ generatũ. Quicũq es pauꝑ: accipe
consolationẽ. Ioseph & maria mat̾ dñi ñ ha¬
bent seruulum: ñ ancillam ÷ ñ iumentum:
ipsi ft̃ dñi. & famuli. Non audet pauꝑtas ti¬
mida int̾ diuites accedere: in diuersoriũ ua¬
ount. Nascit᷑ in stabulo: qͥ de stercore leuat mno-¬
pem. In stercore iob sedebat: ꝙ pꝰea coronatusest

Expanded text:
seph autem non audebat attingere, quem sciebat de se non esse generatum. Quicunque es pauper, accipe consolationem. Joseph et Maria mater Domini non habent servulum, non ancillam, non jumentum: ipsi sunt Domini et famuli. Non audet paupertas timida inter divites accedere, in diversorium vadunt; nascitur in stabulo, qui de stercore inopem levat . In stercore Job sedebat, et postea coronatus est
Abbreviated transcription (Latin):
operũ possideamus. In ysaac gaudiũ habeamꝰ:
ut apłs ait. Gaudete in dño semꝑ: iterum dico
gaudete. In iacob: ut supplantatores uicioꝵ nĩoꝵ
ci pede calcemus. In iuda. ut preueniamꝰ faciem
om̃ in confessione. & confiteam᷑ nomini eiꝰ: et
laudemꝰ eum in scła scłors: In phares. ut diuida
mͣ ab impiis: actusq nrõs ab eoꝵ societate secer¬
namꝰ. In zara. ut lucifer uerus oriat᷑ in cordibꝰ nrĩs:
& sol iusticiȩ ubiq splendeat in mentib nrĩs. In
thamar: ut cũ palma uictoriȩ pompas diaboli.
& concupiscentias mundi superemꝰ. In esrom. ut¬
sagictȩ simꝰ salutis dñi: ut de nob̃ possit dici. Sa¬
gittȩ potentis acutȩ: cũ carbonib desolatoriis:
In aram. ut electi dñi simꝰ: & genus electum. re¬
gale sacerdotiũ xp̃i. excelso merito simꝰ. In ami¬
onẽ corporis sui. In naason. ut mundanis augu¬
riis gentiũ derelictis: ꝓmissis diuinis fidem ad¬

Expanded text:
operum possideamus . In Isaac, gaudium habeamus, operum possideamus . In Isaac, gaudium habeamus, ut Apostolus ait: Gaudete in Domino semper, iterum dico, gaudete . In Jacob, ut supplantatores vitiorum nostci pede calcemus. In Juda, ut praeveniamus faciem Domini in confessione, et confiteamur nomini ejus, et laudemus eum in mur ab impiis, actusque nostros ab eorum societate secernamus. In Zara, ut lucifer oriatur in cordibus nostris, et sol justitiae ubique splendeat in mentibus nostris. In Thamar, ut cum palma victoriae, pompas diaboli et concupiscentias mundi superemus. In Esrom, sagittae simus salutis Domini, ut de nobis possit dici: Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . In Aram, ut electi Domini simus et genus electum, regale sacerdotium Christi excelso merito simus. In Amificatione corporis sui. In Naasson, ut mundanis auguriis gentium derelictis, promissis divinis fidem ad
Abbreviated transcription (Latin):
fiat̾ ms: ut ait. Siquis fecerit uoluntatẽ patris
mei qͥ in celis ẽ: ipse mĩs fiat̃ & soro. et mat̾ est:
In eluto ds̃ m̃s: hoc ex nr̃a infirmitate dixit ad
mecũ ẽ. In mathan donũ: qͥa ꝑ ipsũ pat̾ om̃ia
donauit. Et ipse ascendensin altum: dedit dona
hominib. In iacob supplantator antiqͥ hostis:
qͥ fidelib dedit potestatẽ ealcandi suꝑ serpentes
seph auctus. & augmentũ uitȩ eternȩ: ut ipse dix̃:
Ego ueni ut uitam habeant: ꝙ: abundantius
habeant. In scã autẽ & ꝑpetua uirgine maria.
de qua natus ẽ stella maris. roẽ. lux huiꝰ mundi:¬
quȩ illuminat omñe hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. Per istas enĩ mansiones ipse uenit in
mundũ: ut nos ꝑ istas ueniens in terr̃a eternȩ
ꝓmissionis introduceret: ¶ Moralit̾ qͦ interp̃ta¬
tiones nominũ patͥarcharũ: nr̃m designant ꝓfe¬
ctum. In abraham. ut patres simꝰ multaꝵ uirtu¬
tũ: & hereditatis iure multiplicationẽ bonorũ

Expanded text:
 Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est . In Eliud, Deus meus: hoc ex nostra infirmitate dixit ad mecum est . In Mathan, donum, quia per ipsum Pater omnia donavit . Et ipse ascendens in altum, dedit bona hominibus . In Jacob, supplantator antiqui hostis, qui fidelibus dedit potestatem calcandi serpentes vel, augmentum vitae aeternae, ut ipse dixit: Ego veni, ut vitam habeant, et abundantius habeant . In sancta autem et perpetua virgine Maria, de qua natus est, stella maris, et lux hujuquae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Per istas enim mansiones ipse venit in mundum, ut nos per istas veniens in terram aeternae promissionis introduceret. Moraliter quoque interpretationes nominum patriarcharum, nostrum designant profectum. In Abraham, ut patres simus multarum virtutum, et haereditatis jure multiplicationem bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad transmigrationẽ babylonis: generationes
qͣtuordecim. Et a transinigratione babilonis
usq ad xp̃m: generationes qͣtuordecim. In pͥma
quat̾dena ẽ abraham pͥmus: & dauid ultimꝰ:
In scda ẽ pͥmꝰ salomon: ieconias ultimꝰ. In ter¬
cia iechonias filius iechoniȩ pͥmꝰ. ꝙ iħe ulti¬
mus: qͥ uenit in mundũ ꝑ electos patres. et¬
ꝑ curumcisos. Nam electio in dauid: & circũ¬
cisio in abraham demonstiat᷑: Non mireris si
lucas a xp̃o usq ad dãuid plures successiones.
matħs pautiores posuerunt: hoc ẽ unꝰ qua¬
draginta duas. alter uiginti septem. Palias enĩ
ꝑsonas narrauit untis ꝗͣ alter: & potuit fieri
ut alii patres duitius uiuerent aliis. & tardiꝰ
generarent. Matħs descendendo expͥmit ap̃m
ad hanc mortalitatẽ descendisse: ut nos rege¬
ret. Lucas aut̃ẽ ascendendo tanqũa sacerdotẽ as¬
signans. narrat generationes a baptismo xp̃i

Expanded text:
Babylonis, generationes quatuordecim, et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. In prima quaterdena est Abraham primus, et David ultimus. In secunda est primus Salomon, Jechonias ultimus. In tertia Jechonias filius Jechoniae primus, et Jesus ultimus, qui venit in mundum per electos patres et circumcisos. Nam electio in David, et circumcisio in Abraham demonstratur. Non mireris si Lucas a Christo usque ad David plures successiones, Matthaeus pauciores posuerunt, hoc est, unus qradraginta duas, alter viginti septem. Per alias enim personas narravit unus quam alter, et potuit fieri ut alii patres diutius viverent aliis, et tardius generarent. Matthaeus descendendo exprimit Christum ad hanc mortalitatem descendisse, ut nos regeret. Lucas autem ascendendo tanquam sacerdotem assignans, narrat generationes a baptismo Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quaꝓpt̾ in generationib mathei significa¬
tͣ susceptio nr̃oꝵ peccatoꝵ a xp̃o: in generati¬
onib luce abolitio. Et ideo ille ascenoens nar¬
rat: iste descendens. Qd̾ enĩ dicit apls misit d̃s
filiũ suũ in similitudinẽ carnis peccati: pecca¬

Expanded text:
Quapropter in generationibus Matthaei, significatur susceptio nostrorum peccatorum a Christo; in generationibus Lucae abolitio. Et ideo ille ascendens narrat, iste descendens. Quod enim dicit Apostolus: Misit Deus Filium suum in similitudine carnis peccati , pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uigilantes ꝙ custodientes uigilias noctis
sup̃ gregẽ suũ. Et ecce angłs dñi stecit iuxta il¬
los: ꝙ claritas di circũfulsit illos. Nato dño
pastores uigilant gregẽq suũ custodiunt: ut
ostendat᷑ adẽẽ tempus qd̾ ipse olim ꝓmiserat
dicens. Ecce ego ipse requirã oues meas: & ui¬
sitabo eas. sic̃ uisitat pastor gregẽ suũ. ꝑ gre
gem ppłs. ꝑ noctem scłm: ꝑ pastores signifi¬
eant᷑ sacerdotes animab ꝑuigili cura ꝓui¬
suri. Angls eũ tanto lumine apparens. qͦd in to
dies autẽ appropinqͣuit. Et timuerunt timo¬
re magno. ꝙ dixit illis angłs. Nolite timere:
Ecce enĩ ȩuangłiro uob̃ gaudiũ magnũ qd̾¬

Expanded text:
tes vigilias noctis super gregem suum. Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos. » Nato Domino pastores vigilant, gregemque suum custodiunt ut ostendatur adesse tempus quod ipse olim promiserat dicens: « Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo gem populus, per noctem saeculum, per pastores significantur sacerdotes, animabus pervigili cura provisuri. Angelus cum tanto lumine apparens, quod in todies autem appropinquavit . Et timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus: Nolite timere. Ecce enim evangelizo vobis gaudium q
Abbreviated transcription (Latin):
In aburo pat̾ m̃s: qͥ dixit. Ego ꝙ pat̾ unũ sumꝰ:
ꝙ. qͥ ẽ pat̾ omniũ credentiũ oe caput. In eliachim
dm̃i resurrectio: qͥ dix̃. Q credit in me: ñ morietur
ingernũ. Et ego resuscitabo eũ: in nouissimo die:

Expanded text:
In Abiud, pater meus, qui dixit: Ego et pater unum sumus , In Abiud, pater meus, qui dixit: Ego et pater unum sumus , et qui est pater omnium credentium et caput. In Eliachim, Domini resurrectio qui ait: Qui credit in me, non morietur in aeternum . Et ego resuscitabo eum in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
In aa attollens: de qͦ ioħs. Ecce agnus di: ecce qui
tolit peccata mundi. In iosaphat uidex: qͥa ipse
uoicabit orbem t̾ie in ȩquitate. Et item. Pat̃ ñ
iudicat qũeqũa: s omne iudiciũ dedit filio. In
ioram excelsus: qͥa ipse ascendit celũ. In oria ro¬
bustus dñi: qͥa captiuã humani generis capti¬
uitatẽ liberauit: & in alta celoꝵ deduxit. In ioa¬
than ꝑfectus: sic̃ in euangłio dicit. Nos enim
decet implere omñe uisticiam. In achar app̾hen¬
dens: qͥa celũ palmo ponderauit: terĩã pugillo
conclusit. In erechia fortitudo dñi: qͥa ait. Con¬
fioite: qͥa ego uici mundũ. In manasse obliuiosus
miqͥtatis nr̃ȩ: sic̃ in ierechiel legit᷑. In qua die con¬
uersus fuerit peccator ab iniqͥtate sua: om̃s mi¬
qͥtates eiꝰ obliuioni tradent᷑. In amon fidelis:
qͥa ait. Petite: ce dabit᷑ uob̃. Item paulus. Ut mi¬
sericors fieret: et fioelis pontifex ad dm̃. In iosia.
& publicanorũ: ut eos ab ertore uiȩ suȩ reuocaret:

Expanded text:
cce Agnus Dei qui tollit peccata mundi . In Josaphat judex, quia ipse judicabit orbem terrae in aequitate . Et item: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . In Joram, excelsus, quia ipse ascendit in coelum . In Ozia, robustus Domini, quia captivam humani generis captivitatem liberavit, et in alta coelorum deduxit . In Joathan, perfectus, sicut in Evangelio dicit: Nos enim decet implere omnem justitiam . In Achaz, apprehendens, quia coelum palmo ponderavit, terram pugillo conclusit . In Ezechia, fortitudo Domini, qui ait: Confidite, quia ego vici mundum . In Manasse, obliviosus iniquitatis nostrae, sicut in Ezechiele legitur: In qua die conversus fuerit peccator ab iniquitate sua, omnes iniquitates ejus oblivioni tradentur . In Amon, fidelis, quia ait: Petite, et dabitur vobis . Item Paulus: Ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum . In Josia, et publicanorum, ut eos ab errore viae suae revocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistars. Mathan in qͥt ꝙ mathat diuersis
tẽporib de una uxore esta nomine singulos fi¬
lios ꝓcrearunt: qͥa mathan qͥ ꝑ salomonẽ descen¬
dit. uxorem eam pͥus acceperat: ꝙ relicto filio ia¬
cob. defunctus ẽ. Post cuiꝰ obitũ mathat qui ꝑ
nathan filiũ dauid genus duxit. cũ eẽt ex ead̃e
tͥbu eand̃e estam accepit uxorem: & ex ea genu¬
it filiũ nomine hely. Ergo iacob et helỹ. fue¬
runt uterini frẽs. Quoꝵ iacob ex mandato legis.
accepit uxorem frĩs sui hely sine liberis defun¬
cti: & ex ea genuit ioseph. Itaq ioseph scd̃m
legem dicit᷑ filiꝰ hely: scd̾m naturã filius ia cõb.

Expanded text:
evangelistarum: « Mathan, inquit, et Mathat, diversis temporibus de una uxore Esta nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan qui per Salomonem descendit, uxorem eam prius acceperat, et relicto filio Jacob, defunctus est. Post cujus obitum Mathat qui per Nathan filium David genus duxit, cum esset ex eadem tribu, eamdem Estam accepit uxorem, et ex ea genuit filium nomine Eli. Ergo Jacob et Eli fuerunt uterini fratres. Quorum Jacob ex mandato legis, accepit uxorem fratris sui Eli sine liberis defuncti, et ex ea genuit Joseph. Itaque Joseph secundum leg
Abbreviated transcription (Latin):
orũ inanes st̃: sic̃ legit᷑. Hiri sanguinũ & doli¬
si: ñ dimidiabit dies suos. Et audierunt ni¬
cĩ & cognati eiꝰ qͥa magnificauit dñs miscdiam
suã cũ illa: & congratula bant᷑ ei. In ortu uistr

Expanded text:
orum inanes sunt, sicut legitur: Viri sanguinum et doloorum inanes sunt, sicut legitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei. I
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ om̃ib gentib in xp̃o collata ẽ. Sem̃ abrahȩ
sp̃ũales significat: siue in circumcisione. siue in
p̾putio fidem habrahȩ sequittos. Hinc apłs ait
quam de iudeis post abia ham de fide incarna-¬
tionis dignatus ẽ reuelare: semini abrahȩ loquutꝰ
ẽ. Mansit autẽ maria cũ illa quasi mensib tͥb:
& reuersa ẽ in domũ suam. Tamdiu mansit do¬
nec uideret p̾cursoris natiuitatẽ. ꝓpt̾ qũa maxi¬
me uen̾at:& ut tanto tempore ȩlisabech & ioħis
cresceret ꝓfectus. Nam si in pͥmo aduentu mariȩ
sp̃u scõ suint repleti: multũ ẽ illis suꝑ additũ
tanta mora mansionisz un Elisabech
autẽ impletũ ẽ tempus pariendi: & peperit fili¬
um. Uerbũ impletionis tantũ solet accipi in
bonis: ut impleti st̃ dies mariȩ ut pareret: im¬
pleuit salomon edificare domũ: defunctus est
abraham plenus dierũ: cũ uenit plenitudo dẽ¬
poris. misit ds̃ filiũ suum. At contͣdies impi¬

Expanded text:
ibus gentibus in Christo collata est. Semen Abrahae spirituale, significat sive in circumcisione sive in praeputio fidem Abrahae secutos. Hinc Apostolus ait: quam de Judaeis, post Abraham de fide incarnationis dignatus est revelare, semini Abrahae locutus est. Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus, et reversa est in domum suam. BEDA. Tandiu mansit, donec videret praecursoris nativitatem propter quam maxime venerat, et ut tanto tempore Elisabeth et Joannis cresceret profectus. Nam si in primo adventu Mariae Spiritu sancto sunt repleti, multum est illis superadditum tanta mora mansionis. CAPUT IV. Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis tantum solet accipi in bonis: ut impleti sunt dies Mariae ut pareret implevit Salomon aedificare domum , defunctus est Abraham plenus dierum , cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . At contra dies impi
Abbreviated transcription (Latin):
latinosq confusum ẽ. Qd̃ apico nos dicit᷑ .R. ẽ e.
apid grecos: ꝙ qͦd apudo nos .x. dictt᷑. chi. apico
illos. Expedicius explanat hoc ieronimꝰ: in exor¬
dio dauielis contͣ porphiriũ. Ioachim inqͥt filius
iosiȩ: alio nomine appellatus ẽ eliachim. Cui sue¬
cessit in regnũ filiꝰ eiꝰ ioachim: cognom̃to iecho¬
nias. Nemo gͥ putet eunde in cdanielis pͥncipio
ẽẽ ioacim: qͥ in ierechielis exordio ioachim scri¬
bit᷑. Iste enĩ extremã sillabam habet cun: ille
chin. Et obhoc in ȩuangłio scd̃m matheũ una
uioet᷑ deẽe generatio: qͥa scd̃a thesserescedecas in
ioacun desinit filiũ iosiȩ: ꝙ tercia incipit a ioa¬
chim. filio ioacim. Augustinꝰ uͦ in libro de concor¬
dia euangłistars. ut sermonẽ ad allegoriã conuer¬
teret: dixit eundẽ ieconiã bis ẽẽ hic ntimeratũ:
Salathiel autẽ: genuit zorobabel. Torobabel
autẽ: geñ abiud. Aburd autẽ: geñ eliachim Eli

Expanded text:
sque confusum est. Quod apud nos dicitur K, est C, apud Graecos; et quod apud nos ch, dicitur chi apud illos. Expeditius explanat hoc Hieronymus in exordio Danielis contra Porphyrium: « Joacim, inquit, filius Josiae, alio nomine appellatus est Heliacim, cui successit in regnum filius ejus Joachin, cognomento Jechonias. Nemo igitur putet eumdem in Danielis principio esse Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin inscribitur. Iste enim extremam syllabam habet cim, ille chin. Et ob hoc in Evangelio secundum Matthaeum, una videtur deesse generatio; quia secunda tesseradecas in Joacim desinit filium Josiae, et tertia incipit a Joachin filio Joacim. » Augustinus vero in libro De concordia evangelistarum, ut sermonem ad allegoriam converteret, dixit « eumdem Jechoniam bis esse huic numeratum. » Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem g
Abbreviated transcription (Latin):
des nr̃i affectiones m̃tis sunt: quȩ si gr̃e nr̃i
illuminatoris concoroent. dirigunt᷑ in uiam
pacis. ioẽ. in oꝑa. quȩ sunt nob̃ ua ad celi pa¬
cem ꝑpetuam. Congrue pͥus illuminant᷑ corda ⁊
ꝙ pꝰea dirigunt᷑ in oꝑa pacis: dicente psalmi¬
sta. Inquire pacem: & ꝑsequere eam. Puer aũ
tudinis asꝑa petiit: ut o se et auditores su-¬
os ab illecebris mundi suspenderet. Assigna¬
ta p̾cursoris natiuitate qͥ pͥus nascit᷑. pͥtis p̾¬
dicat. pͥus morit᷑: apte subiungit᷑ saluatoris

Expanded text:
des nostri, affectiones mentis sunt: quae si gratiae des nostri, affectiones mentis sunt: quae si gratiae illuminatoris nostri concordent, diriguntur in viam pacis, id est, in opera quae sunt nobis via ad pacem coeli perpetuam. Congrue prius illuminantur corda, et postea diriguntur in opera pacis, dicente Psalmista: Inquire pacem et persequere eam . Puer auttudinis aspera petiit, ut et se et auditores suos ab illecebris mundi suspenderet. Assignata praecursoris nativitate, qui prius nascitur, prius praedicat, prius moritur, apte subjungitur Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in ea: ꝙ ipse fundauit eam altissimꝰ. Ad dan¬
dam scientiam salutis plebi esꝰ: in remissionẽ
peccatoꝵ eoꝵ. Desiderans comiendare nom̃
saluatoris: frequentat mentionẽ salutis. Et
ne carnalem ꝓmitti putares salutẽ: inqtͥ in
remissionẽ peccatoꝵ. Puiscera miscdiȩ dei
nr̃i: in quib uisitauit nos oriens ex alto. Pre¬
ibis ante faciem dñi ad danda scientiã salutis
carne oriens ex alto. ioẽ uerbũ patris. ortũ ue¬
rȩ lucis aꝑiens: de filiis tenebraꝵ & noctis. fili¬
os lucis faciens. Unde ꝙ sequit᷑. Illuminare his
qui in tenebris ꝙ in umbra mortis sedent: ad
dirigendos pedes nr̃os in uiam pacis. Nisitauit
ut illuminaret oriens. illumtnare his qͥ in tene¬
bris peccatoꝵ. & in umbra mortis. ro ẽ in ceci¬
tate ignorantiȩ depressi sunt: qͥa excludens
erroꝵ tenebras. infudit uerã cognitionis suȩ
lucemͭ q certũ iter patriȩ celestis aperuit. Pe¬

Expanded text:
est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. . Ad danest in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. . Ad dandam scientiam salutis plebis ejus, in remissionem peccatorum eorum. Desiderans commendare nomen Salvatoris frequentat mentionem salutis. Et ne carnalem promitti putaret salutem, inquit: in remissionem peccatorum. Per viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos oriens ex alto. Praeibis ante faciem Domini ad dandam scientiam salutis, carne oriens ex alto, id est, Verbum Patris, ortum verae lucis aperiens: de filiis tenebrarum et noctis, filios lucis faciens. Unde sequitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in re his, qui in tenebris peccatorum, et in umbra mortis, id est, in caecitate ignorantiae depressi sunt; quia excludens errorum tenebras, infudit veram cognitionis suae lucem, et certum iter patriae coelestis aperuit. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ppłors: dauid autẽ ꝓpͥetas generatioĩs
⁊ xp̃i scdm carnẽ. In scĩtate ꝙ iusticia cora ipso:
omnib dieb nrĩs. Sc̃itas ꝑtinet ad cultum
religionis: iusticia ad moderationẽ uidicii uł
uindictȩ. Ista coram dño sc̃: quando ñ querit᷑¬
⁊ alia qũa di retributio. Et tu puer ꝓpħa altis¬
simi uocaberis: p̃̾ibis enĩ ante faciem dñi para¬
re uias eiꝰ. Repente cũ de dño loqueret᷑. ad ꝓpħã
uerba conuertit: ut hoc beneficium qͦd ꝓpha
suturus erat. dñi eẽ designaret. Non mirũ si
alloquit᷑ infantẽ octo dierum: qͥa bene potu¬
it audire uotem patͥs. iam natus: qͥ salutatio¬
nẽ mariȩ audiuit adhuc in utero clausus:
Putandus ẽ qͦ zacharias ꝓpt̾ eos qͥ aderant in¬
struendos: futura filii munera quȩ ꝑ angłi
didicerat p̾dicare. mox ut loqui potuit. Altissi¬
mũ uocat quẽ ioħes p̾ibat: iuxta qͦd psalmi¬
sta ait. Mater syon dicet homo÷ & homo natꝰ

Expanded text:
generationis Christi secundum carnem. In sanctitate et justitia coram ipso omnibus diebus nostris. Sanctitas pertinet ad cultum religionis, justitia ad moderationem judicii vel vindictae. Ista coram Domino sunt, quando non quaeritur alia quam Dei retributio. Et tu, puer, propheta Altissimi vacaberis, praeibis enim ante faciem Domini paraejus. BEDA. Repente cum de Domino loqueretur, ad prophetam verba convertit, ut hoc beneficium quod propheta futurus erat, Domini esse designaret. Non mirum si alloquitur infantem octo dierum, quia bene potuit audire vocem patris jam natus, qui salutationem Mariae audivit adhuc in utero clausus. Putandus est quoque Zacharias propter eos qui aderant instruendos, futura filii munera quae per angelum didicerat, praedicare mox ut loqui potuit. Altissimum vocat, quem Joannes praeibat, juxta quod Psalmista ait: Mater Sion dicet homo, et homo natus
Abbreviated transcription (Latin):
regũ uolumine legit᷑ iorã fuisse patr̃ẽ ochoriȩ.
q ochoriam patĩe ioe. & ioam patrẽ amasiȩ: &
amasiam patir̃ fuisse arariȩ. qͥ appellatus ẽ etiã
orias. Uerũ qͥa miscuit se ioram generi impiis¬
fime ierabel. ducens filiam eiꝰ. tollunt᷑ tres re-¬
ges in medio: uł qͥa ꝓpositum erat euangłiste.
ponere tres thesseresce decades. ioẽ tres quat̾ilena¬
rios numeros: qͥ st̃ quad raginta duo. Orias aut̃:
genuit ioathan. Ioathan autẽ: geñ achar. Aehar
autẽ: geñ exechiam. Erechias autẽ: geñ manas¬

Expanded text:
egum volumine legitur, Joram fuisse patrem Ochoziae, et Ochoziam patrem Joae, et Joam patrem Amasiae, et Amasiam patrem fuisse Azariae, qui appellatus est etiam Ozias. Verum quia Joram se miscuit generi impiissimae Jezabel, ducens filiam ejus, tolluntur tres reges e medio: vel, quia propositum erat evangelistae ponere tres tesseradecades, id est, tres quaterdenarios numeros qui sunt quadraginta duo. Ozias autem genuit Joatham. Joatham autem genuit Achaz. Achaz autem genuit Ezechiam. Ezechias aute
Abbreviated transcription (Latin):
nominis eẽt: ut indicaret in xp̃o & in maria
iluro impleri ꝓpheticũ. Egrediet᷑ uurga de radi¬
ce tessẽ. & flos de radice eiꝰ ascenoet. Daueo regem
dicit : qͥa pͥmꝰ rex fuit de t̾bu iuda: ꝑ qũa ordo ge¬
nerationis decurrit. Dauid autẽ rex: genuit sa¬
lomonẽ ex ca quȩ fuit uriȩ. hoc ẽ ex bechsabee
quȩ ñ nominat᷑ hie: qͥa plus peccauit ceteris hic
nominatis. Cum enĩ eẽt uriȩ: miscuit se dauid
in aoutterio. Salomon autẽ: genuit roboam.
Roboam autẽ: genuit abiam. Abia autẽ: geñ
asa. Nsa autẽ: geñ iosaphat. Iosaphat autẽ:¬

Expanded text:
a illud impleri propheticum: Egredietur virga de radice Jessae, et flos de radice ejus ascendet . David regem dicit, quia primus rex fuit de tribu Juda, per quam ordo generationis decurrit. David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Hoc est, ex Bersabee, quae non nominatur hic, quia plus peccavit caeteris hic nominatis. Cum enim esset uxor Uriae, miscuit se David in adulterio. Salomon autem genuit Roboam. Roboam autem genuit Abiam. Abias autem genuit Asa. Asa autem genuit Josaphat.
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ. Ecce uirgo in utero habebit: & pariet fi¬
liũ. Et uocabunt nom̃ eiꝰ emmanuel: qͦd ẽ in-¬
terp̾tatũ nob̃cũ ds̃. Quasi diceret. In natura
niã ds ẽ: qͥa iste filiꝰ uirginis ds̃ & homo ẽ. Hoc
ipsũ qͦd ꝓpħa dicit ecce: admirantis ẽ. tanti my¬
sterii magnitudinẽ. Hoc autẽ totũ qͦd uirgo
ꝓpinquo suo desponsaret᷑. qͦd ioseph ꝑ angłm
doceret᷑. & cetera ita facta st̃: ut tam ꝑ ista qũa
ꝑ illa quȩ sequunt᷑ ꝓphetia impleret᷑. Exur-

Expanded text:
habebit, et pariet filium; et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, nobiscum Deus . Quasi diceret: In natura nostra Deus est, quia iste filius virginis Deus et homo est. Hoc ipsum quod propheta dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem. Hoc autem totum quod virgo propinquo suo desponsaretur, quod Joseph per angelum doceretur, etc., ita facta sunt ut tam per ista quam per illa quae sequ
Abbreviated transcription (Latin):
in eius p̾ceptis obseruandis. in agendis gr̃arũ
laudib impendit. Hoc autẽ ẽ in cythara & psal¬
terio: iuxta psalmistam psallere deo. Mariȩ aĩa
magnificat. toẽ. magnũ cogitat & laudat dnm̃:
uidelicoꝵ dm̃ patr̃e: ex quo om̃ia. Et exultauit sp̃c

Expanded text:
in ejus praeceptis observandis, in agendis gratiarum in ejus praeceptis observandis, in agendis gratiarum laudibus, impendit. Hoc autem est in cithara et psalterio , juxta Psalmistam psallere Deo. Mariae anima Magnificat, id est, magnum cogitat et laudat Dominum, videlicet Deum Patrem ex quo omnia. Et ex
Abbreviated transcription (Latin):
iactat se qͥa genuit ꝓpħam. Ꝙ beata quȩ cre¬
didit: qm̃ ꝑficient᷑ ea quȩ dicta sunt eia dño
Aꝑte indicat: qͥa uerba angli ad mariã. ꝑ sp̃m¬
scm̃ agnouit. Credioit uirgo: ꝙ inde fructum
consequita ẽ. Audita responsione ȩlisabeth.
qͣ beatam p̾dicauit: matr̃e dñi appellauit:. fi¬
de fortẽ laudauit: iam congruo tempore pa-¬
tefecit dona ꝑcepta. quȩ uirginalis pudor si¬
lentio tegebat. Et ait maria. Magnificat a¬
nima mea dũm. Et exultauit sp̃e m̃s: in do sa-¬
lutari meo. Sp̃c ipse ẽ anima: unde in passiõe
dicit᷑. Et inclinato capite: tradidit sp̃m. Inter¬
dum tam̃ accipit᷑ ꝓ rationalitate & excellentia a¬
nimȩ: ut ibi. Benedicite sp̃c ꝙ animȩ iustorũ
dño. Anima namq uiuimꝰ: sp̃u discernimus.
ꝙ intelligimꝰ. Alaria gͦ anima & sp̃u deuota
deo. totũ qͦd uiuit ꝙ sentit. totũ qͦd intelligit et
discernit: in di magnitudine contemplanda.

Expanded text:
jactat se quia genuit prophetam, Et beata quae crejactat se quia genuit prophetam, Et beata quae credidit, qAperte indicat, quia verba angeli ad Mariam per Spiritum agnovit. Credidit virgo, et inde fructum consecuta est. Audita responsione Elisabeth, qua beatam praedicavit, matrem Domini appellavit, fidem fortem laudavit, jam congruo tempore perfecit dona percepta, quae virginalis pudor silentio tegebat. Et ait Maria: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Spiritus ipse est anima; unde in Passione dicitur: Et, inclinato capite, emisit spiritum . Interdum tamen accipitur pro rationalitate et excellentia animae, ut ibi: Benedicite spiritus et animae justorum Domino . Anima namque vivimus, spiritu discernimus et intelligimus. Maria ergo anima et spiritu devota Deo, totum quod vivit et sentit, totum quod intelligit et discernit, in Dei magnitudine contemplanda,
Abbreviated transcription (Latin):
pletus. Et exelamauit uoce magna: & dixit. Be-¬
nedicta tu int̾ mulieres: & benedictus fructus
uent̾s tui. Qa magna cłi dona cognouit. ñ
tam clamosa ꝗͣ deuota exclamauit: quȩ sp̃u
scõ plena flagrabat. Intuendũ qͦo maria ead̾̃e
uoce benedictt᷑ ab ȩlisabeth. qua a gabriele:
ut angłis & hominib ueneranda. ꝙ cunctis
feminis p̾ferenda monstret᷑. fructus uentͥs eius
benedictus ẽ: sicut ait apłs. Qui ẽ inquit suꝑ
om̃iã cs̃ benedictus in scła. Et unde hoc mͣ: ut
ueniat mat̾ dñi mei ad me: helisabet ñ ꝑqui¬
rit hec quasi nescia: s miraculi nouitate ꝑcussa
Ecce enĩ ut facta ẽ uox salutationis tuȩ in au¬
rib meis: exultauit in gaudio infans in ute¬
ro meo. Intelligit ꝑ sp̃m quo repleta erat. quia
exultatio infantis. significet illiꝰ uenisse ma¬
tĩe. euiꝰ p̾cursor erat futurus: ꝙ coeo quȩ ante
erubescebat ꝙ se occultabat qͥa conceꝑat filiũ:

Expanded text:
pletus. Et exclamavit voce magna, et dixit: Bepletus. Et exclamavit voce magna, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Quia magna Dei dona cognovit, non tam clamosa quam devota exclamavit, quae Spiritu sancto plena flagrabat. Intuendum quod Maria eadem voce benedicitur ab Elisabeth, qua a Gabriele, ut angelis et hominibus veneranda, et cunctis feminis praeferenda monstretur. Fructus ventris ejus benedictus est, sicut ait Apostolus: Qui est, inquit, super omnia Deus Benedictus in saecula . Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Elisabeth non perquirit haec quasi nescia, sed miraculi novitate perculsa. Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intelligit per Spiritum quo repleta erat, quia exsultatio infantis significet illius venisse matrem, cujus praecursor erat futurus: et ideo quae ante erubescebat et se occultabat, quia conceperat filium,
Abbreviated transcription (Latin):
Exurgens autẽ maria in dieb illis: ab ut in
montana cũ festinatione in ciuitatẽ iuda. fẽ
stinat inuisere grauidã elisabech: de exemplo
leta. Qd̾ abit in montana in ciuitatẽ uida trib
mensib ibidem mansura: docet qͥa om̃is anuna
que uerbũ dĩ concipit. urtutũ statim acumi¬
na consendere debet. ꝙ eiuitatẽ uda .i. confes¬
sionis & laiois arcem penetrare: nt ualeat usq
ad pfetionẽ fidi. spei. & caritatis. qͣsi tͥb mensib
u ea cõmorari. Et intrauit in domũ ⁊ achariȩ.
& salittauit ȩlisabeth. Et factum ẽ ut audiuit
alatationẽ mariȩ elisabeth: exultauit infans
utero eiꝰ. Q repleca ẽ spu scõ elisabeth. Ma¬
na salutat elisabeth: ut humilitatẽ suã com¬
mendet. Uocem salutationis pͥor ȩlisabech au¬
dutt: s ioħs in utero pͥor gram̃ sensit. Illa na¬
tiux ordine audiuit: iste in utero exultauit:
Ila marie sensit aduentũ: iobs dñi conceptũ:
Mater repleta ẽ sp̃u scõ: s filius pͥus fuit re¬

Expanded text:
 illis, abiit in montana cum festinatione in civitatem Juda. BEDA. Festinat invisere gravidam Elisabeth de exemplo aeta. Quod abiit in montana in civitatem Juda, tribus mensibus ibidem mansura: docet, quia omnis anima quae Verbum Dei concipit, virtutum statim cacumina conscendere debet, et civitatem Juda, id est confessionis et laudis arcem penetrare, ut valeat usque ad perfectionem fidei, spei et charitatis, quasi tribus mensibus in ea commorari. Et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Et factum est ut audivit salutationem Mariae Elisabeth, exsultavit infans in utero ejus; et repleta est Spiritu sancto Elisabeth. Maria salutat Elisabeth, ut humilitatem suam commendet. Vocem salutationis Elisabeth  prior in utero gratiam sensit. Illa naturae ordine audivit, iste in utero exsultavit. Illa Mariae sensit adventum, Joannes Domini conceptum. Mater repleta est Spiritu sancto, sed filius prius fuit re
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. Iac̃ob autẽ genuit iud̃a ꝙ frẽs esꝰ. Abra¬
ham principiũ narrationis ẽ: ad quẽ fuit prin¬
cipiũ ꝓmissionis. Hysmael quidẽ & esau. frẽs¬
& ysaac et iacob. silencio p̾terit ȩuangłista: qͥa
ñ remanserunt in cultu unius dĩ. frẽs uͦ uide
digne commnemorant᷑: qm̃ patͥarchȩ fuertunt:
Iuoas autẽ: genuit phares & zaram de thamar:
In genealogia saluatoris ñ iuste s peceatricesͣ
feminȩ nominant᷑: ad insinuandũ uidelice.
qm̃ qͥ de femina formã uiri uoluit assumere.
ut uiros & feminas saluaret: de peccatricib lrͣ
dignatus ẽ nasci. ut peccata deleret. Nascitur
autẽ dñs de iustis & peccatorib: uixta qͦo mao¬
yses p̾ceꝑat agnũ immolandũ sumi deg̾ge.
ouiũ & caprarũ. Phares autẽ: genuit esrom.

Expanded text:
enuit Judam et fratres ejus. Abraham principium narrationis est, ad quem fuit principium promissionis. Ismael quidem et Esau fratres Isaac et Jacob, silentio praeterit evangelista, quia non remanserunt in cultu unius Dei. Fratres vero Judae digne commemorantur, quoniam patriarchae fuerunt. Judas autem genuit Phares et Zaram de Thamar. In genealogia Salvatoris non justae, sed peccatrices feminae nominantur, ad insinuandum videlicet, quoniam qui de femina formam viri voluit assumere, ut viros et feminas salvaret; de peccatricibus dignatus est nasci, ut peccata deleret Nascitur autem Dominus de justis et peccatoribus, juxta quod Moyses praeceperat agnum immolandum sumi de grege o
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ. Ac si diceret. Non tios hoc ei nom̃ um¬
ponimus: s a deo iam ẽ impositũ. Hoc enim
nom̃: ñ generis ẽ. s uatis. Et mirati st̃ de con¬
uenientia int̾ patĩẽ & matir̃e. Qui puerũ noie
patͥs. magis qũa ioħem uocandum decer nebãt:
eos figurant qͥ dño nouȩ gr̃e munera beclarante
cupierunt eum potius consueta ueteris sacerdo¬
cii edicta p̾dicare. Vnde bene zacharias me¬
moria dñi interp̾tatur: qͥa memoriã antiquę
obseruationis a dño date figurat. Pugillaris
appellat᷑ uel grafius uel tabella: quȩ pugno po¬
test includi. Aꝑtum ẽ autẽ ilico os eiꝰ ꝙ lingua
eiꝰ: & loquebat᷑ benedicens dm̃. Et factus est
timor suꝑ om̃s uicinos eoꝵ. Soluit fides lingũa¬
qũa incredulitas ligauerat. Anegoricȩ ioħis
celebrata natuuitas: gr̃ȩ ẽ. noui testamenti inco¬
ata sublimitas. Uocabulum ioħis hoc ẽ gr̃ȩ
di. mat̾ uerbis. pat̾ litteris intimant: qͥa lex et

Expanded text:
nomen ejus. Ac si diceret: Non nos hoc ei nomen imponimus, sed a Deo jam est impositum. Hoc enim nomen non generis est, sed vatis. Et mirati sunt de convenientia inter patrem et matrem. Qui puerum nomine patris magis quam Joannem vocandum decernebant, eos figurant, qui, Domino novae gratiae munera declarante, cupierunt eum potius consueta veteris sacerdotii edicta praedicare. Unde bene Zacharias memoria Domini interpretatur, quia memoriam antiquae observationis a Domino datae figurat. Pugillaris appellatur vel graphius vel tabella, quae pugno potest includi. Apertum est autem illico os ejus et lingua ejus, et loquebatur, benedicens Deum. Et factus est timor super omquam incredulitas ligaverat. Allegorice Joannis celebrata nativitas, gratiae est Novi Testamenti inchoata sublimitas. Vocabulum Joannis hoc est, gratiae Dei mater verbis, pater litteris intimant; quia lex et
Abbreviated transcription (Latin):
patres sus quiq factis. eiꝰ dispensationi testi¬
moniũ reddunt. Salutẽ ex inimicis nr̃is: ꝙ
de manu omniũ qͥ oderunt nos. Explanat
qͦd dixerat. erexit cornu salutis nob̃. ioẽ erex̃
nob̃ salutẽ ex inimicis nr̃is: idẽ de potestate
omniũ qͥ odert̃ nos. siue sinit inmundi sp̃e.

Expanded text:
patres suis quique factis ejus dispensationi testimonium reddunt. Salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium qui oderunt nos. Explanat quod dixerat, erexit cornu salutis nobis, id est, erexit nobis salutem ex inimicis nostris, id est, de potestate omnium qui oderun
Abbreviated transcription (Latin):
efferri suꝑ to qͦd ẽ: ut diabolus. Pater gͦ qͥ dixit.
in psalmo eructauit cor meũ uerbũ bonum:.
in brachio suo. sdẽ in mente cordis sui in qua &
operat᷑. ꝙ om̃ia cũ tranquillitate iudicat. poten¬
ter disꝑsit suꝑbos. Qa enĩ diunȩ mentis uerbũ
bonũ ẽ: abicit &. dampnat suꝑbiam quȩ untiũ
omniũ maloꝵ ẽ. Iheronimꝰ de essentia dĩ. Cor
d̃ĩ patͥs archanũ sapientiȩ eiꝰ mystice innuit⁊ ex
quo uerbũ eiꝰ. idest. filium suũ impassibilit̾ sine
initio genuit: ipso dicente ꝑ ꝓpham. E ructauit
cor meũ uerbũ bonum. Nel ita. In brachio dis¬
ꝑsit suꝑbos tam latentes ꝗͣ manifestos: q̃a cordis
sui m̃te. ioẽ. intellectu qͦ dm̃ uidere deberent. con¬
tra eũ elati fc̃. Deposuit potentes de sede: ꝙ exal

Expanded text:
efferri super id quod est, ut diabolus. Pater ergo qui dicit efferri super id quod est, ut diabolus. Pater ergo qui dicit in psalmo: Eructavit cor meum verbum bonum : in brachio suo, id est in mente cordis sui, in qua et operatur, et omnia cum tranquillitate judicat, potenter dispersit superbos. Quia enim divinae mentis Verbum bonum est, abjicit et damnat superbiam, quae initium omnium malorum est , Hieronymus de essentia Dei: « Cor Dei Patris, arcanum sapientiae ejus mystice innuit, ex quo Verbum ejus id est, Filium suum impassibiliter sine initio genuit, ipso dicente per Prophetam: Eructavit cor meum verbum bonum. Vel ita: In brachio dispersit superbos tam latentes quam manifestos, quia cordis sui mente, id est intellectu quo Deum videre deberent, contra eum elati sunt. Deposuit poten
Abbreviated transcription (Latin):
Respexit dñs intuitu sci sp̃c humiłe mariã: cũ
ipse sp̃e obumbrauit in ea. Dei enim respicere:
nominanda gratulat᷑. Decebat ut sicut ꝑ suꝑbi¬
am euȩ mors intrauit: ita ꝑ humilitatẽ mariȩ.
panderet᷑ introitus uitȩ. Qa fecit mͥ magna qui¬
potens ẽ ꝙ sem̃ nom̃ eius. Ideo magnificat am¬
ma mea dnm̃: qͥa mͥ magna facere dignatus est.
qͥ ex se ꝙ ñ ab alio podens ẽ. ioest ds pat̾: ꝙ scm̃
nom̃ eiꝰ. idẽ filius. qui nom̃ ẽ patris: nam ꝑ illum
ri potentia ꝙ sc̃itate. transcendit omnẽ creaturã:
Et miscdia eiꝰ in ꝓgenies ꝙ ꝓgenies. timentib
eum. A spetiali dono se conuertit ad generalia.
statũ humani generis describens: qd suꝑbi. qͥd
humiles mereant᷑: qͥd filii adȩ ꝑ libertatẽ arbi¬
trii: qͥd filii dĩ sint ꝑ grãm. Non mͥ solifecit
tentiam in brachio suo: disꝑsit suꝑbos mente
cordis sui. In brachio significat᷑ filius: ñ quod
tanqũa menbrũ corpori hereat: s quia ꝑ uer¬

Expanded text:
Respexit Dominus intuitu sancti Spiritus humilem Mariam, cum ipse Spiritus obumbravit in ea. Dei enim respicere, nominanda gratulatur. Dicebat ut, sicut per superbiam Evae mors intravit , ita per humilitatem Mariae panderetur introitus vitae. Quia fecit mt sanctum nomen ejus. Ideo magnificat anima mea Dominum, quia mihi magna facere dignatus est, qui ex se, non ab alio potens est, id est, Deus Pater, et sanctum nomen ejus, id est, Filius qui nomen est Patris: nam per illum ri potentia et sanctitate transcendit omnem creaturam. Et misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. A speciali dono se vertit ad generalia, statum humani generis describens. Quid superbi, quid humiles mereantur? Quid filii Adae per libertatem arbitrii, quid filii Dei sint per gratiam? Non mihi soli fecittentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui In brachio significatur Filius, non quod tanquam, membrum corpori haereat, sed quia Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ma altitudine claritatis paternȩ descendens
uuluȩ uirginalis aditum reserauit : ꝙ tõtus
mundi caliginẽ fulgida choruscatione repis.¬
sit. Intrat artifex mundi angustras uentris
humani: efficit᷑ grauida. mat̾ intacta. Cutũ¬
dat maria uirũ angło fidem dando: qͥa eua
ꝑdidit iurũ serpenti consentiendo. Gregorus
in epła illa: qͥa caritati nil longe ẽ. Non pͥus
in utero uirginis caro concepta ẽ. ꝙ pꝰmodũ
diuinitas uenit in carnẽ: s mox uerbũ ue¬
nt in utero. mox uerbũ seruata uirtite ppͥe
naturȩ factum ẽ caro. ꝙ ꝑfectus homo. idest
in ueritate carnis. et animȩ rationalis. Unde
unctus p̃participib dicit᷑: dono uidelica sp̃c
scĩ. Nam hoc ipsum de sp̃u sc̃õ & carne uirginiꝰ
concipi: a spũ scõ ungi fuit. Origenes. in ome¬
lia. si hoc uerbũ humanũ ꝙ corporale inmissĩ
aurib plurimoꝵ. ñ diuidit᷑ ꝑ singulos ut pare

Expanded text:
mma altitudine claritatis paternae descendens, mma altitudine claritatis paternae descendens, vulvae virginalis aditum reseravit, et totius mundi caliginem fulgida coruscatione repressit. Intrat mundi artifex angustias ventris humani, efficitur gravida mater intacta. Circumdat Maria virum, angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum, serpenti consentiendo. » Gregorius in epistola illa, Quia charitati nil longe est: « Non prius in utero virginis caro concepta est, et postmodum divinitas venit in carnem, sed mox Verbum venit in utero, mox Verbum servata virtute propriae naturae, factum est caro et perfectus homo, id est, in veritate carnis et animae rationalis. Unde unctus prae participibus dicitur , dono videlicet Spiritus sancti. Nam hoc ipsum de Spiritu sancto et carne Virginis concipi, a sancto Spiritu ungi fuit. » ORIGENES: « Si hoc Verbum humanum et corporale, immissum auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars