comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alii uero occulte credentes sed ꝓpt̃ phariseos non confitentes quos euangelista notauit cũmdixit dilexer
gloriam hominũ magis quam gloriam dĩ. Glonadĩ est publicae confiterixpm sicut martyres xp̃i
fecer̃ de quib a lio loco ipse dñsait. quime confessus fuerit corã hominib: confitebor & ego cum
corampatremeo qui confit&urx pm̃ in confessione laudis confitebitur. Id est lau̾ dabitur axp̃o corã
dõ patre hisita sehabentib & sua lam ꝓpinquante passione. Iñ sclam auit & dixit qui credit in mȩ
non credit inie sed in eum quimisit me. & quiuid&me uid& eum qui misitme . Iam dixerat quodã¬
loco mea doctrina non estmea sed eius quimisit in e. ubi intelleximus eum doc trinã suam dixisse
uerbum patris quod estipse & hoc significas sedicendo doctrina mea nonẽ mea sedeius qui memisit quod a seipso ipsi

Expanded text:
alii vero occulte credentes, sed propter Pharisaeos non confitentes, quos evangelista notavit cum dixit: Dilexerunt alii vero occulte credentes, sed propter Pharisaeos non confitentes, quos evangelista notavit cum dixit: Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Gloria Dei est publice confiteri Christum, sicut martyres sancti fecerunt: de quibus alio loco ipse Dominus ait: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo. Qui confitetur Christum confessione laudis, confitebitur, id est, laudabitur a Christo coram Deo Patre. His ita se habentibus, et sua jam propinquante passione. Jesus clamavit et dixit: Qui credit in me, non credit in loco: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Ubi intelleximus eum doctrinam suam dixisse Verbum Patris, quod est ipse; et hoc significasse dicendo: Doctrina mea non est mea, sed ejus qui me misit, quod a seipso ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam quos tamen in eum dixit credidisse qui in hoc ingressufidei si ꝓficerent a morem quoq: huma nae
gloriae ꝓficiendo superarent quem su perauerat a postolus dicens mihi aut̃ ab sit gloriari niii incruce
anĩ nr̃i inuxp̃i perquem mibi mundus crucifixusẽ & ego mundo ad hocenĩ & ipse d ñs crucem suã ubi eum
dem̃tia suꝑbae impieatis in risit in eorũ quinillũ crederent frontib fixit ubi est quodam modo sedes
uerecundiae ut de nomine eius fides non erubescat. & magis digloriã quam hominũ diligant: loquente
dño inũxp̃o apudiuda eos & tanta miraculoꝵ signa faciente quidd̃ credider̃ prae distinati inuitã & nã
quos &iam uocauit ouessuas . quidam uero non credider̃ nec poterant credere eo quod occulto nec
ta menin iusto iudiciodĩ fuerant excaecati. aliiueropalam credentes. & cumramis palmarum occurentes

Expanded text:
quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaverat Apostolus dicens: Mihi autem absit gloriari nisi in crucei Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum diligant. » « Loquente tanta miraculorum signa faciente, quidam crediderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas. Quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto, nec tamen injusto judicio Dei fuerant excaecati. Alii vero palam credentes, et cum ramis palmarum occurrentes,
Abbreviated transcription (Latin):
& intellegant corde quia & hic utiq: dictum ẽ ut non intellegant & ipsa enim conuersio degillius gratia
cui dicitur. dñe uirtutũ conuertenos ante forte & hos desuꝑnae medicinae miseri cordia fictũ : Intellegendũ¬
qm̃ ꝑuersae & suꝑbae uoluntates erant & iustitiam suam constituere uolebant. ab hoc desererent᷑
ut excaecarentur . ad hoc excae carentur ut offenderent in lapidem ofsensionis & implerentur facies ecr ũ
ignominia dtq ita bumilitati quaererent nomendm̃ & non sua qua inflatur suꝑbus sediustitia dĩ qua
iustifica tur impuis. hoc enim multis eorum ꝓficit in bonũ quide suo scelere conpuncti in xp̃m postea credider
multicre dider in eum sed ꝓpt̃phariseos non confitebantur ut desina goga non eicerentur dilexer̃
imgloriam hominũ magis quam gloriam dĩ uidetequem admodum notauerit euangelista & in ꝓbauerit

Expanded text:
et intelligant corde: quia et hic utique dictum est, ut non intelligant; et ipsa enim conversio de illius gratia est, et intelligant corde: quia et hic utique dictum est, ut non intelligant; et ipsa enim conversio de illius gratia est, cui dicitur: Deus virtutum converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae misericordia factum intelligendu perversae voluntatis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et non suam qjustificatur impius. Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti in Christum postea credidermulti crediderunt in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur, ut de synagoga non ejicerentur: dilexerunt enim gloriam hominum magis, quam gloriam Dei. « Videte quemadmodum notaverit evangelista et improbaverit
Abbreviated transcription (Latin):
inserutabilia funt iudicia eius & inuestigabiles uiaeipsius. Detalibus uero questionib: ueludeis dĩ¬
amonentem audiamus scripturã atq dicentẽ. Altiorate ne que sieris & pordeorate noꝵ soratlitus
fuaris serueniamus ergo inuiamfiddei hanc ꝑseuerantis sime teneamus ipsaꝑduet ao cubiculi
& pielipiuo eltis di cipubs imnudebat quandodicebat. multababes aobis die e relnoneoi eses lle
portare modo s Aimbu landis estiꝓ ficiendum est cres cendumẽ ut sint corda nrã capatua comũ rqru
quas iapore modo non poniumus : quadi nos ultimus dies ꝓficiertes inurnie uo ubidscemes ques
utignorantes di iustitiam & suam uolentes constituere sicut deillis dicita postalus iustitiae dĩ non eẽ suluecti
quia enim non exfide sed tam quam ex operib tumuer̃ ipso suotumore caecati offender̃ in lapidem offensionis

Expanded text:
inscrutabilia sunt judicia ejus et investigabiles inscrutabilia sunt judicia ejus et investigabiles admonentem audiamus Scripturam atque dicentem: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne perscrutatus fueris . Perveniamus ergo praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum, quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus, es constituere  Ms., vellent statuere, sicut de illis dicit Apostolus, justitiae Dei non essent subjecti . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt: ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offension
Abbreviated transcription (Latin):
sedc ausa quaerenda est cur ꝓphora dixiss & hoc dm̃ fecisse quã codon ante qu erte ĩpotue runus or ponemus
os p̃praram prae nuitiaut ille cui abi condifutura non possunt e banc excecationẽ uel induratione
itonabis uidicio facit sednumquã inuisto cumergo apostolus hanc ipsam dificillimã questionẽ
e ractara t ait : Num quid iniquitas est apud dm̃ absit. Siergo absit ut sit ini quitas apud dm̃. siue quando
adiuuat misericordit᷑ facit siue quando non adiuuat iuste facit. quia om̃a nontem eritate ie diudicio
facit. Porro suudicia scõꝵ iusta sunt quanto magis sc̃ificantis & iusti ficantiidĩ iusta ergo sedoceultas¬
Ideo cum questiones haiuis in medium uenerint: quare alius sic & alius sic iudic&uri quare ille dõ
deserenti ex eȩcatur i lledõ a diuuante inlumin&ur Non nobis iudicium deiudicio tanti iuidicis usur pemi
sed contremescentes ex clamemus cuma postolo. Oaltitudo diuitiarum sapientiae & suentiaedĩ qua

Expanded text:
Sed causa quaerenda est cur propheta dixisset hoc Deum fecisse: quam eo donante quantum poterimus, exponemus. eus, et per prophetam praenuntiavit ille, cui abscondi futura non possunt: et hanc excaecationem vel indurationem occulto nobis judicio facit, sed nunquam injusto. Cum ergo Apostolus hanc ipsam difficillimam quaestionem tractaret, ait: Nunquid iniquitas est apud Deum ? Absit. Si ergo absit ut sit iniquitas apud Deum, sive quando adjuvat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit; quia omnia non temeritate, sed justo judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantiIdeo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, et alius sic judicetur, quare ille Deo deserente excaecatur, ille Deo adjuvante illuminatur, non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
feciss& cora meis noncredebant in eum ut sermo isaiae ꝓph&ae impler& quem dait dne quiscredidit
audituinrõ & bradium dñi cuireuelatũ ẽ quis praritate posuit quia quod scĩ ꝓph&ae adõ audierunt
s populo predicauer̃ paucissi micre dider̃ . in eoquod ait brachium dñi cii re uelatum ẽ ubi satis ostendit
bra dium dnĩ ipsum d̃filium nuncupatũ. Non quod ds̃ pat̃ figura dec̃mine carnis humanae ei q filius
tumaua menbrum eoporis bereat sed quia om̃a peripsum facta sunt ꝗ dõ bra chiũ dni dictus ẽ sicutenĩ
cunonordiũ ꝓ quod operaris sicdĩ bradiũ dictumẽ eiusrerb ũ qui a ꝑ uerbũ oporatus ẽ mundũ
cure nimho mobrachium ut alsquid oper&ur extendit nisi quia non continuostt quo aditerit. Si au
uerbũ
quia cumomnia pipsum facta sunt dseratuerbũ quem euangelista uerbum nomna areo s eanud re uam polesa¬

Expanded text:
ophetae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro? Et brachium Domini cui revelatum est ? Quis, pro raritate posuit, quia quod sancti prophetae a Deo audierunt et populo praedicaverunt, paucissimi crediderunt. In eo quod ait, Brachium Domini cui revelatum est? « ubi satis ostendit brachium Domini, ipsum Dei Filium nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium per quod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus Verbum, quia per Verbum operatus est Deus mundum. Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur, extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem verbum: quia cum omnia per ipsum facta sunt, Deus erat Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
commonendi estis nrãe in firmati consuluit non suae potestati derogauit. Prae nuntiata dñs xp̃s passionesi
inenaltatione cruicis quod iudaei intellegentes questionem ꝓpostier̃ quomodo dicer& se eẽ moriturũ

Expanded text:
commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit. » Praenuntiata Dominus Christus passione sua commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit. » Praenuntiata Dominus Christus passione sua in exaltatione crucis quod Judaei intelligentes, quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
mana inde erenũ Crgo ambulate dumlucem haboris ut nonuos tenebrae conprȩbendant : Ambulate aicedito¬
In eomortis homlitate e qui am biullat in tenebris nes cit quo uadat ÷ Sic potestofsendere in lapide offensoni
t penrtumsandiu quod fuit dñs caecis iudaeis si cuit credentib: lapis quemreꝓbauer aedipcantes factu ist
in capit anguli hinc dedignatisunt credere in xp̃m qua eorum impi& as contempsit mortiũ derist occisum
& ipsa erat mors granimultiplicandi & exultatio trahentis postse om̃a. Dum lucem hab&is credite inlucẽ
un fililacis sitis cumaliquid ueri auditũ hab&is credite inueritate ut renas camini inueritate. Haeclocutꝰ ẽ¬
lñs & abuit & ab condit se abeis. Nomabeis quicre dere & diligere coeperant. no abcis quicum ramis palmar
& laudib: obuiamuenerant. Sed ab eis quiuidebant & inuidebant¬

Expanded text:
manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedit non negetis in eo mortis humilitatem. « Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat, » sed potest offendere in lapidem offensionis et petram scandali, quae fuit Dominus caecis Judaeis, sicut credentibus lapis, quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli. Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, irrisit occisum, et ipse erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia. « Dum lucem habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. » Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. « Haec locutus es, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant; non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant; sed ab eis qui videbant et invideban
Abbreviated transcription (Latin):
peccaueritis aduocatum habemus ad patrẽ ium̃xpm iustũ ipseẽ ꝓpitiatio peccatorũ nr̃oꝵ qui denimore

Expanded text:
peccaveritis, advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum, et ippeccaveritis, advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis numquid de cordib patri archarũ & ꝓph&carũ ueterumq iustorum non est eiectus foras
hominib pauussimis factum est : nunc in multis magnis populis lam futurum eẽ predictune
datus Id est illa habundantia gratiae spiritalis qua congregati linguis omnium loquerenttis. desic inlinguis
omniũ gentium futura prenuntiar&ur eclesia qua gratia spiritali populi congrega rentur qua longelateq
peciata dimitterentur & milia miliũ d ño reconciliarentur. quidergoait quis piam quia diabales decredentiũ
cordib eici&ur foras. Iamfdelium neminẽ temptat immo uerotemptare noniessat sed aliudẽ intrinsecus
regnare aliud forinsecus oppugnare. aliud ẽ uulne rare aliud ocidere sed si uulnerat ad est quiscinat quia
sicut pugnantib: dictum ẽ haec scribo uobis ut non pecc&is ita quiuulnerantur quod sequitur dudiunt &si

Expanded text:
aliquis: Numquid de cordibus patriarcharum et prophetarum veterumque justorum non est ejectus foras? aliquis: Numquid de cordibus patriarcharum et prophetarum veterumque justorum non est ejectus foras? hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque populis jam futurum esse praedictum datus, id est, illa abundantia gratiae spiritualis, qua congregati linguis omnium loquerentur, ac sic in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia: qua gratia spirituali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. Quid ergo, ait quispiam; quia diabolus e credentium cordibus ejicitur foras, jam fidelium neminem tentat? imo vero tentare non cessat; sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare. Aliud est vulnerare, aliud occidere. Sed si vulnerat, adest qui sanat, quia sicut pugnantibus dictum est: Haec scribo vobis, ut non peccetis , ita qui vulnerantur quod sequitur audiunt: Et si
Abbreviated transcription (Latin):
spũ fidelia menbra uegebantur hociocabat iudicium hanc discretionẽ hanc a suis redemptis diaboli
expulsionem deniq adtende quid dicat quasi quaeremus quide&̃ quod ait nunc iudicium ẽ mundi
secutus exposuit aitenim. Nunc princeps buius mundi eici&ur foras. dudiuimus qualo dixerit eẽ
iudicium Nonergo illuo quod infine uenturumẽ ubi uiui & mortui iudi candisunt aliis adsinistrã
aliis addextrã separatis sediudicum quod princeps huius mundi eic&ur foras. quomodo ergo
intuserat quo eum dixit eiciendum foras. Nunc inquit princeps huius mundi eici&ur foras. hoc
intellegendumẽ quod nunc fit non quod tantũ postfuturũ eẽ in nouissimo die prȩuidebat ergo
dñs quod scebat post passionem & glorificationẽ suam ꝑ uniuersum mundũ multos populos creditu
inquorum cordib diabolus intus erat. cui quando exfide renunti

Expanded text:
spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique, attende quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad sinistram, aliis ad dexteram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat? quo eum dixit ejiciendum foras? Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras, hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tantum post futurum esse in novissimo die praevidebat. Ergo Dominus, quod sciebat post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat, cui quando ex fide renunti
Abbreviated transcription (Latin):
turba dãt ergo quaestabat & audiebat dicebat tonitruũ factũ eẽ. aliidicebant angelus locutus ẽ
Respondit iũs & dixit. Non ꝓpt̃ me uox haecuenit sed ꝓpt̃ uos. hic ostendit illauoce non sibi indicatũ
quodiam scebat sed eis quib: indicari oportebat. Sicut aut illauax non ꝓpt̃ eum sed ꝓpt̃ illos diuinitate
facta est. Si canima eius non ꝓpt̃ eum sed ꝓpt̃ alios uoluntate turbata est. Nunc iudiciũ ẽ mundi
Non enim de futuro iudicio hoc dictũ eẽputamus quinsine mundi futurus est ubiboni & mali separant
a&erna diuisione sed deiudiuo qui cotidie in scã dĩ ecclesia sol& eẽ Possidebat ergo diabalus genus
humanũ & reos suppliciorũ tenebat crrographo peccatorũ dominabatur incordib: in fi deliũ
milia credentium adominatudi aboli liberantur xp̃i corpore copulantur & subtanto capite uno eius

Expanded text:
Turba ergo quae stabat et audiebat, dicebat toTurba ergo quae stabat et audiebat, dicebat toRespondit Jesus, et dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. Hic ostendit illa vice non sibi indicatum quod jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox non propter eum, sed propter illos divinitus facta est, sic anima ejus non propter eum, sed propter alios voluntate turbata est. Nunc judicium est mundi. Non enim de futuro judicio hoc dictum esse putamus, quod in fine mundi futurum est, ubi boni et mali separabuntur aeterna divisione, sed de judicio quod quotidie in sancta Dei Ecclesia solet esse. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos simpliciorum tenebat chirographo peccatorum, dominabatur in cordibus infidelium. millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim horo ab humanis in diuina dirigitur cum uoluntate humane uoluntas diuina praeponitut
Qudest aut dar ficatuum nom̃ nisi insua passione &resurrectione. quid ergo estalius nisi ut pat̃
darisic& filium quiclari ficat nom̃ suũ &iaminsimilib. passionib: seruorũ suorũ Venitergo uarde caelo¬
amortuis & ascendentẽ in caelũ . &aliter intellegipotest & darificauicum de uirgine natus ẽ. cum
decaelo indicemstellam a magis adoratus ẽ cuma sũs scõspũ plenis agnitus ẽ. cumdescendente spũ
specie columbae declaratus. cum uoce decaelo sonantẽ monstratus. cum in monte tranfiguratus. cum
miracula multa fecit. cum mułtos sanauit atq mundauit. cum de paucissimis panib tantã multitudinẽ
pauit cum uentis & fluctib imperauit cum mortuos suscitauit. Et iroum clarificabo cumre surgite
mortuis cam mors ei ultra non dominabitur cum ex altabitur suꝑ caelos ds̃ & suꝑ onnẽ terrã gloria eiꝰ

Expanded text:
enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, etiam in similibus 585 passionibus servorum suorum? Venit ergo vox de coeloascendentem in coelum. Et aliter intelligi potest: Et clarificavi, cum de virgine natus est , cum de coelo per indicem stellam a Magis adoratus est, cum a sanctis sancto Spiritu plenis agnitus est , cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus , cum in monte transfiguratus , cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit , cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit . Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis , cum mors ei ultra non dominabitur , cum exaltabitur super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
ouibus loquer&ur autcerte omnia hominũ genera siue in linguis hominib: siue in a&atib. omnib:
siue in gradib: honorũ omniũ siue in diuersitatib in geniorũ omnib siue in artium licitarũ & utiliũ
ꝓfessionib omnib & quicquid aliud dicipotest secundum innumerabiles differantias quib. int̾se
ꝑ sona peccata homines distant ad excelsissimis usq ad humillimos drege usq admendicũ
Om̃a in quit traham postme ut sit caput eorum & illa menbra eius sed si ex altatus in quit fuero
a terra hoc est cumex altatus fuero non enim dubitat futurum esse quodu¬
adillud quod superius ait . Si aut̃ mortuum fuerit granũ multũ fructũ adfert. Nam ex altationẽ
suam quid aliud dixit quam incruce passionẽ quod &ipse euangelista non tacuit subiunxenĩ¬

Expanded text:
ovibus loqueretur: aut certe, omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, ovibus loqueretur: aut certe, omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnium, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quodad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxi
Abbreviated transcription (Latin):
uel bonorũ hominũ uel malorũ. Si cergo dictũ ẽ princeps huius mundi Idest princeps malorũ hominũ qui
habitant inmundo. Appellatur &iam mundus inbonis quisimilit̃ tototerra rumorbe diffusis. inde
dicit a postolus dserat in xp̃o mundum reconcilians sibi hisunt ex quorũ cordib princeps mundi eiciq
om̃a trabam postie. quae om̃a nisi ex quibus ille eictus foras. Non aut̃ dixit om̃s sed om̃a. Nonenim omini
estfides nonitaq hoc aduniuersitatẽ hominũ r&ulit sed ad creaturȩ integritatẽ Id est sp̃m & animã
& corpus & illud quod intellegimus & illud quoduidemus & illud quod uisibiles & contratabiles sum
Quienim dixit capillus capitisurĩ non peribit. Om̃a trahit postse. autsi om̃a ipsi homines intellegendis
omnia prȩdistinata ads alutẽ possumus dicere ex quib: omnib. ait nihile ẽ periturũ cum supra desuis

Expanded text:
vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est, princeps hujus mundi, id est, princeps malorum hominum  vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est, princeps hujus mundi, id est, princeps malorum hominum  habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt, inde dicit Apostolus: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum cordibus princeps mundi ejicietur omnia traham post me. Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmusQuod enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit, omnia trahit post se. Aut, si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere, ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicimus dimitte nobis debito nr̃a nisiut uulnera nr̃a sanentur. & quid aliud peuimus cum dicimus
& ne nosinferas in temptationẽ nisiille quuinsi diatur uel certe extrinse cus nulla inrũ pat exparte nulla
nos fraude decipiat nullis nos subuertat machinis quando nonten& locum cordis ubi fides habitat eiectꝰ ẽ
foras sed nisi dñs custodierit ciuitatẽ inuanũ uigilat qui custo diteã, Nolite ergo deuobis ipsis presumere
si non uultis foras ciectum diabolũ inteo iterũ reuocare: Ab sit aut̃ ut diabolũ mundi principẽ Ita dictũ existamem
uteum caelo & terrae dominari posse credamus sed mundus appellatus in malis hominib qui to to t̃rarũ
orbe diffusi sunt sicut appellatur domus in his aquib: habitat᷑ secuindũ quod dicimus bona domus ẽ uel
mala domus ẽ Non quando reprehendimus sic laudamus aedificiũ pari&um atq tectorũ sed quando mori

Expanded text:
uid aliud petimus, cum dicimus: Et ne nos inferas in tentationem, nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude decipiat, nullis nos subvertat machinis? Quando non tenet locum cordis, ubi fides habitat, ejectus est foras. Sed, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat, qui custodit eam . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus. Sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto terrarum orbe diffusi sunt: sicut appellatur domus in his a quibus habitatur, secundum quod dicimus: Bona domus est, vel mala domus est; non quando reprehendimus, sive laudamus aedificium parietum atque tectorum; sed quando mores
Abbreviated transcription (Latin):
ergo omiles xpĩ quid de inde subiungat cum dixis s& nunc anima mea turbata ẽ. & quid dicam in quit
pat̃ salui ficame ex hac hora sed ꝓpterea ueni in hora hanc pat̃ clarificatuũ nom̃ docuitte quid cogites. docuit¬
quid dicas quem in uoces inquo speres ciuiusuo luntatem certã atq diuinã tuae uoluntati huma nae
infirmae quac̃p̃ponas. Nonideo tibi uideatur ex alto deficere quiat euult abimoꝑspicere Nam &¬
temptari dignatus est adiabulo d quoutiq: sinoll& non temptar&: & carespondit diabulo quae tu
in temptationib debeas respondere: &ille quidem temptatus est sed nonpericditatus ut docer&e¬
temptationis exire. sicut aũt hicdixit. Nuncanimamea turba est Ita&ian ibi dict tristis est
anima meta usq ad mortẽ & pat̃ s fieri potest transeat ame calixiste. hominis sus cepit in firmituate

Expanded text:
ergo, o miles Christi, quid deinde subjungat, cum dixisset: Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater salvifica me ex hac hora. Sed propterea veni in horam hanc: Pater, clarifica tuum nomen. Docuit te quid cogites, docid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae, infirmaeque proponas  Aug., praeponas. Non ideo tibi videatur ex alto deficere, quia te vult ab imo prospicere  e. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet, non tentaretur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere. tentationis exire. Sicut autem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transe
Abbreviated transcription (Latin):
ad nrãm rursus in firmitatẽ suum temperauit effectum & ait . Nuncanima mea turba est. Vnde turbato e
dñe inũ animatua numquid nonideo animã accepisti & hominẽ ꝑfectũ ut patererisineo Video te dñe nram
quid uoluisti. Nam paulo ante decedictũ ẽ ubi lazarum susctasti turbauit sem&ipsum. Nam his uerbis ab
in firmitate nr̃a rapuitnos ad firmitatẽ suã . Vox estenim fortitudinis dñi ubiait uenit hora ut clarific&
filius hominis Voxest infirmitatis nrãe dumait. nunc anima mea turba est. Odnẽ mediator ds̃ supra nos
homo ꝓpt̃nos agnosco misericordiamtua. Nam quodtu tantustuae caritatis uoluntate turbaris multos
Incorporetuo quisuae infirmitatis necessitate turbantur ne desperando pereant consolaris. ludi

Expanded text:
ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait: Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait: Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine Jesu, anima tua? Nunquid non ideo animam accepisti, et hominem perfectum, ut patereris in eo? Video te, Domus fuisti. Nam paulo ante de eo dictum est, ubi Lazarum suscitavit, turbavit semetipsum. Nam his verbis, ab infirmitate nostra rapuit nos ad infirmitatem suam. Vox est enim fortitudinis Domini, ubi ait: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Vox est infirmitatis nostrae, dum ait: « Nunc anima mea turbata est. » O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam. Nam quod tu tantus, tuae charitatis voluntate turbaris, multos in tuo corpore, qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant, consolaris. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
credens minister estxp̃s usque ad illudopus magne caritatis quod ẽ anunã suã ꝓfratrib. ponere hoc estenĩ¬
& ꝓrpõponere quia & hoc ꝓpt̃ sua menbra dicturusẽ cum ꝓistis fecistis ꝓme fecistis. Detale qui ppe opero
&iam seministrum facere & appellare dignatus ẽ ubi ait sicut filius hominis nonuenit ministrari
sed ministrare & animã suam ponere ꝓmultis. hincergo est unus quisq ministe rxp̃i unde ẽ & ministerxp̃s
sic ministrantem xp̃o honorificat pat̃ eius honore illo magno ut sit cumfilio eius necumquã deficiat fides eiꝰ
prȩdicando qui uerobeneuiuentes exhortatur ut ꝑmaneant in beneiuuendo ministratxpo. qui uero humilitꝰ
ammonenti se oboedit ministratxp̃o. &i quifidelit̃ in hocsaeculo ministratx põ felicit̃ infuturo saeculo regnat
cumxp̃o cum dñsuĩs prȩdixiss& in granos inapis passionem suã & suos hortar& ministros ut sequerent᷑ eu

Expanded text:
tiam omni credenti. Credens, minister est Christi, usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam ponere pro fratri ponere: quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis. De tali quippe opere etiam se ministrum facere, et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc ergo est unusquisque minister Christi, unde est et minister Christus. Sic ministrantem Christo honorificat Pater ejus, honore illopraedicando. Qui vero bene viventes exhortatur, ut permaneant in bene vivendo, ministrat Christo. Qui vero humiliter admonenti se obedit, ministrat Christo. Et qui feliciter in hoc saeculo ministrat Christo, feliciter in futuro, saeculo regnabit Cum Dominus Jesus praedixisset in grano sinapis passionem suam, et suos hortaretur ministros ut sequerentur eum,
Abbreviated transcription (Latin):
iudacis dediscretione int̃ baptis mũ xp̃i & baptismũ iohannis & dixerunt ei. Rabbi quierat tecũ
trans ior danem. ecce hic baptizat. & om̃s ueniunt ad eum. quasi in dignantes quod pluriores uenis¬
sent ad baptis mũxp̃i. Dixer̃ om̃s uenient adeũ & tedimitunt dumtuo baptis mobaptizatus ẽ ille
ad cuius baptismũ om̃s concurrunt sespondit & dix̃ non potest homo acuipere quicquã nisi ei fuera

Expanded text:
Judaeis de discretione inter baptismum Christi et baptismum Joannis, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum Judaeis de discretione inter baptismum Christi et baptismum Joannis, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, ecce hic baptizat et omnes veniunt ad eum. Quasi indignantes quod pluriores venissent ad baptismum Christi dixerunt: Omnes veniunt ad eum et te dimittunt, dum tuo baptismo baptizatus est ille, ad cujus baptismum omnes modo convenerunt. Respondit et dixit: Non potest homo accipere qui
Abbreviated transcription (Latin):
magnalic& praeditus gratia uel potestate contempner& baptizari. Ipse dñs non contempsitbap¬
tis mis acramentũ quamuis in illo nonẽ & quid mundar&ur in baptismo quinullũ h abuit peccatũ qđ
dimitter &ur in baptismilauacro. baptiratus est dñs a seruo neseruus dñi baptis mi contemnere&
Nondumenim missus fuerat in carcerem ioħs. Ideo hoc dixit euangelista ut intelle ger&ur haec mi
racula quae anteposuit primo anno doctrinae dñi nr̃i iñ uxp̃i quaģ in cipi ebat ab aptis mosuo acta et̃
cuius annigesta maxime alios intellexit eu angelis tastacere. Pacta estaut̃ quaestio ex discipulis
lohannis cumudeis depurificatione. Telantes uero discipulis iohannis magistrũ quia pluriore
audi ebant concurrere adbaptis mũ xp̃i. & praeferre iude os baptis moiohannis baptis mũxp̃i
Ita ut nouissime uentum ẽ adipsumiohannẽ ut soluer& questionẽ qua mhabuer disupuli illius cum

Expanded text:
magna licet praeditus gratia, vel potestate, contemneret baptizari. Ipse Dominus non contempsit baptismi sacramentum, quamvis in illo non esset quod mundaretur in baptismo, qui nullum habuit peccatum, quod dimitteretur in baptismi lavacro. Baptizatus est Dominus a servo, ne servus Domini baptismum contemneret. Nondum enim missus fuerat inracula, quae ante posuit, primo anno doctrinae Domini nostri Jesu Christi, quae incipiebat a baptismo suo, acta esse; cujus anni gesta, maxime alios intellexit evangelistas tacere. VERS. 25.-- Facta est autem quaestio ex discipulis Joannis cum Judaeis de purificatione. Zelantes vero discipuli Joannis magistrum, quia plures audiebant concurrere ad baptisma Christi, et praeferre Judaeos baptismo Joannis baptismum Christi, ita ut novissime ventum est ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qui me uid& dm̃ uid& quo modo unigenitus dixit qui me uid& uid& & patrẽ ego & pat̃ unũ sumꝰ¬

Expanded text:
Qui me videt? Deum videt? quomodo Unigenitus dixit: Qui me videt, videt et Patrem? Ego et Pater unum sumQui me videt? Deum videt? quomodo Unigenitus dixit: Qui me videt, videt et Patrem? Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
quo modononẽ ds̃. Sicale facti quod am modo ignes a lutari du efficiunt᷑ unde calefiunt non ẽ ds̃
Accedis adlum̃ inluminaris & int̃filiosdĩ numeraris. Si recedis alumine obscuraris & inte nebris computari
illud tam̃lum̃ nec accedit adse quia non recedit ase. Siergo uos deos faut sermodĩ quo modo nonẽ ds̃ uerbũ
pat̃ & egoinillo quomodo possunt dicere homines sienimbene cogite mus in dõ sumus & siben e uiuamus
ds̃ in nobis ẽ fideles particpantes eius gratiam inluminati abipso ih illo sumus &ipse in nobis. Sed nonsic
unigenitus filius ille in patre & pat̃ in illo tam quamae qualis in eo ciẽ aequalis. Deniq nosci liquando
possumus dicere indõ sumus & ds̃ in nobis. ego & ds̃unũ sumus nũ quid possumus dicere: Indõ es quia ds̃¬
te contin& ds̃ estinte quia templũ dĩ factus es. Sed nũ quid quia indõ essor ds̃ estinte. potes dicere

Expanded text:
quomodo non est Deus? Si calefacti quodam modo igne salutari, dii efficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? quomodo non est Deus? Si calefacti quodam modo igne salutari, dii efficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? Accedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris. Si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris. Illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus verbum Pater, et ego in illo. Quomodo possunt dicere hDeus in nobis est. Fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius. Ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo, cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere: In Deo sumus, et Deus in nobis. Ego et Deus unum sumus, nunquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus continet te. Deus est in te, quia templum Dei factus es. Sed nunquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
me lapidatis : et illi responder̃ de bono opere non lapidamuste sed deblas phemia quia tu homo cũsis
faciste ipsumdm̃. Ad illud hoc responderunt quod dixerat ego & pat̃ unum sumus. ecceiuda ei in¬
tellexer̃ quod arriani non intellegunt Ideo enimiratisunt qm̃ senser̃ non possedici ego & pat̃ unũ sumus
nis iubi ae qualitasẽ patris& filii. dñsaut̃ uid& qui drespondent prauis uid& eos nonferre splendorẽ
ego dixi duestis. Siillos dixit deos ad quos sermodĩ factus ẽ & non potest solui scriptura quemp̃at̃ sc̃ĩ cu
& misi tinmundum uos dicitis blasphemas quia dixi filius dĩ sum Si sermo dĩ factus ẽ ad homines
ut dicerentur dii ipsum uerbũ dĩ quod ẽ a pud dm̃ quo modo non ẽ : Si ꝑsermonẽ dĩfiant homines dii-
si participando fiuntdi unde participant non ẽ ds̃. si lumina inluminauidu sunt . lum̃ quo d inluminat

Expanded text:
me lapidatis? Et illi responderunt: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia, quia tu homo cum sis, me lapidatis? Et illi responderunt: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia, quia tu homo cum sis, facis te ipsum Deum. Ad illud hoc responderunt, quod dixerat: Ego et Pater unum sumus. Ecce Judaei intellexerunt quod Ariani non intelligunt. Ideo enim irati sunt, quoniam senserunt non posse dici, Ego et Pater unum sumus, nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. « Dominus autem vidit quid responderet pravis. Vidit eos non ferre splendorem « Ego dixi: Dii estis. » « Si illos dixit deos ad quos sermo Dei factus est, et non po misit in mundum, vos dicitis blasphemare, quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines, ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei, quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii; si parti
Abbreviated transcription (Latin):
nomune se pe detignare leagitur. Etambulabat uis in templo in porti cusculo monis Siergode filius
ambulare uoluit in templo inquocaro & sangus brutorum animaliũ¬
aram orations domũ ubi cernis ipsius aesanguinis facram̃ta cebebrantur uisitare gaudebnt Siꝑ
ticũ in quo rex quendam mortalis acterrenus quã uis potentis simus
ae sapentisimꝰ adorandũ stare solebat: quantomagis penetralia cordium nr̃oꝵ Iin uisire atq
celebianda conuenimus templum sit dñi & nonipsi qui in nomine dm̃i conuenimus multo ampliuus
inquit ir cum dederunt eum ludati s us umi de dorint itgt t ꝑtatomis gorus ta mipais i dume¬

Expanded text:
nomine saepe designari legitur. « Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. » Si ergo Dei Filius nomine saepe designari legitur. « Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. » Si ergo Dei Filius ambulare voluit in templo, in quo caro et sanguis brutorum animaliuram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus ac sapientissimus ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque celebranda convenimus templum sit Domini, et non ipsi qui in nomine Domini convenimus multo amplius inquit, circumdederunt eum Judaei.
Abbreviated transcription (Latin):
haba& imanit quiaeum auditis. istae fuerant demsissi me tenebrae. Alidicebant hae cuerba nons
aemonum hab&ris. Numqui a daemoniũ potest oculos cȩcorũ a parire : Sediamistorum oculi
ua papulis dĩex antiqua patrũ t adimone perannos singulos celebrare consueuerant Seano tanoui e
memorebneionse facta quando speualt̃ constitutũ oẽ legitur ut eadem dedicatio pom̃s annos den
nemoritumsollemnib renouar&urofficuis qua e &iam a tempususq domini catincarnationis
oiosrdatem fonsse i cut inodo cum leger&ur euangeliũ audiuimur quaeor icuim dedicatio salubri con¬
suoeudine In ecclei uis e pñ serudri moderno tempore dinoscitur: considerandie quare sallubri sera d raisse¬
noe ene nia bie mn teripo re stetaeẽ omnino ꝓpt̃ duritiã iudaeorum & infidelitate quaes rigost

Expanded text:
habet, et insanit; quid eum auditis? Istae fuerunt densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt habet, et insanit; quid eum auditis? Istae fuerunt densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis; numquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Jam istorum oculi quam populus Dei ex antiqua patrum traditione, per annos singulos celebrare consueverat. Sed notandum est o tempore hiemis est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis: quam etiam ad tempus usque Dominicae incarnationis observatam fuisse, sicut modo, cum legeretur evangelium, audivimus. Quae etiam dedicatio, salubri consuetudine, in Ecclesiis Christi reservari moderno tempore dinoscitur. Considerandum nobis est quare evangelispore facta esse. Omnino propter duritiam Judaeorum et infidelitatem, quae frigoris
Abbreviated transcription (Latin):
or p nodis posuit & quando uoluit posuit & quando uoluit sumpsit animã suam ponert ergo
cinimam mori est sicut a postalus p&rus dño dixit animã meai ꝓpt̃ teponam id ÷ ꝓp̃t̃temoriartarne
Caro posuit a nimã suã & ca roiterum sumpsit animã Non tam̃ potestate sua caro sed potestate in habicanti
uerbidui derbamuero dĩ numquã posuitanimã exeo quam sumpsiteã In unita teꝵsonaesibi sedacurne¬
anima posita est &iterumre sumpta ꝑ potestatem diuinitatis caro ergo ponit animã suã exspirand
Vide ip sum dñm incruce quiddix̃ sitio qui aderant tinxer̃ spongeã In ac&o alligauer̃ harundini

Expanded text:
ro nobis posuit, et quando voluit posuit, et quando voluit sumpsit animam suam. Ponere ergo animam, mori est. Sic et Apostolus Petrus Domino dixit: Animam meam propter te ponam ; id est, pro te moriar carne. Caro posuit animam suam, et caro iterum sumpsit animam; non tamen potestate sua caro, sed potestate inhabitantis Verbi Dei. Verbum vero Dei nunquam posuit animaanima posita est, et iterum resumpta per potestatem divinitatis. Caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce, quid dixit? Sitio . Qui aderant, tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini,
Abbreviated transcription (Latin):
coblã non sonlapm erie dert congregatisunt: Sesponattciuñ. Loquor uobis e pon ereditis ꝓprie
ospendet quis cõe dun dr ioquor uobis i destuerbũ dĩ coa& nõ patri quia opera quese facit
onnominepatris testi monumꝑ hibent quod est filusdi quugl orem soca uoficoiaem ac
sed eims quiist illum quidunat̃ gloria patris & pli sed hane fider corda hi fidelium aeuoere
ne quiuarunt : de quib ait seduos noncreditis causamq reddit cur noneredereert quroem ore
estisunouib: meis: ouessunt credendo oues s̃ pastorẽ sequendo Ouessuntiredeiopdoreouiim
contempnendo ouess ꝑ ostium in trando ouessunt exseundo & pascua bnue neci dronuo mod
en goistisdrcit no nestis exouib meis quiaui debat eos ad sempit nã sutur eis ꝑditans conona dcira
asseria sui sanguinis precio conparatos. Oues meae uorẽ mea audiu oe egocstno scoras et setunt

Expanded text:
Loquor vobis, et non creditis. Proprie ostendit quis esset, dum dixit: Loquor vobis, id est, Verbum Dei coaeternum patri, quia opera, quae facit in nomine Patris, testimonium perhibent quod est Filius Dei, qui gloriam suam non quaesivit, sed ejus qui misit illum quia una est gloria Patris et Filii; sed hanc nequiverunt, de quibus ait: « Sed vos non creditis. » Causamque reddit cur non crederent: « Quia non estis ex ovibus meis. » Oves sunt credendo, oves sunt pastorem sequendo, oves sunt Redemptorem non contemnendo, oves sunt per ostium intrando, oves sunt exeundo, et pascua inveniendo. Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternam futuros perditionem, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. « Oves meae vocem meam a
Abbreviated transcription (Latin):
nfic oninquirendo sed illi quem int̃ rogabant insidiando & calumniã instruenoo
dinbant uo  lt irinarent quo modo accusarenteũ Nolentes cum credere dm̃ seuhomine putã
tuntũ ueio dofuturum & regem coreris omnib: excelsiorẽ eẽ uenturum qua&iam dementia
sndustum repuz nans in licitũ sibiusorpar& imperiumo: Sedipsentie sis punignoum qua sicontra
stride i daerant: Ita responsumt ẽ perauit suũ ut & calumniatorum oraconcluc erle quiaa hsẽ
fidelib aptauoce pander& illienĩ de homine x põ quȩ rebant ipsecuit duunitatis suae quad

Expanded text:
i inquirendo, sed illi quem interrogabant, insidiando et calumniam instruendo dicebant, ut invenirent quomodo accusarent eum, nolentes eum credere Deum, sed hominem purum tantummodo futurum, et regem caeteris omnibus excelsiorem esse venturum. Qua etiam dementia Augustum repugnans, illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nosscribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus fidelibus aperta voce procederet; illi enim de homine Christo quaerebant; ipse autem divinitatis suae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quiuenit in nomine dñi. Notandum sane quod osanna uerbum hebraicũ copositum ẽ ex duob. corrupi¬
apudeosdem. osannauero int̃iectio ẽ deprecantis. quo modo apu
latinos int̃iectio est dolentis heu & intiectio ad mirantis pape. deniq inpsalmo ubi lax int̃ pretes¬
transtuler̃ odnẽ saluum mesac. in hobreo scriptum ẽ anna adondi. osanna quod int̃ pres nr̃t̃ bieronimꝰ
diligentius elucidans. Ita transtulit. obsecrodnẽ salua obsecro. Idem namq significat odnẽ ꝑ int̾iectionẽ
obsecrantis quod obsecro dnẽ peripsum uerbum obsecrantis. osanna itaq salua obsetro significat:¬
consumpta littera uł uocali quae uerbum prius t̃minat cum ꝑfecte dictur osi ꝑuirtutem litterae uocalis
aleph aqua uerbum sequens incipit anna quod metrici inuersib scandendis srnalrmphã uocant quã uisilli

Expanded text:
qui venit in nomine Domini. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupqui venit in nomine Domini. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupaeos dicitur. NA vero interjectio deprecantis, quomodo apud Latinos interjectio est dolentis heu, et interjectio admirantis, papae. Denique in Psalmo, ubi septuaginta intetranstulerunt, O Domine salvum me fac, in Hebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem namque significat: O Domine, per interjectionem obsecrantis: quod, obsecro, Domine, per ipsum consumpta littera vel vocali quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur hosi, per virtutem litterae vocalis aleph, a qua verbum sequens incipit anna; quod metrici in versibus scandendis synaloephen vocant, quamvis illi
Abbreviated transcription (Latin):
est rexiudacorũ incaelis est dñs angelorũ. Et inuenit uĩs a sellum & seditsuꝑeum : hiebreuit̃ dictumẽ. Nam quem
ad modum sit factum apud alios euan gelistas plenissime legitur. adhib&ur aut̃ huic facto ꝓph&icũ testimoniũ
ut apparer& quod magni prinpes iudaeorum eum non intelle gebant in quobm plebatur quaele gebant : Inueniter
int̃ s a sellũ & sedit suꝑ eum sicut scriptũ ẽ. Nolitimere filiasion eccerextuus uenio& sedens suꝑ pullũ asinȩ haec filia
sion cuidiuinitus istadicuntur in illi sera touib: quae uocẽ pastoris audiebant. In illa erat multitudine quȩ uiuentẽ¬
d ñm canta de uotione laudabat. tanto agmine deducͤat ei dictumẽ nolitimere illũ agnosce quia te laudat᷑¬
& noli trepidare cum soquitur quia ille sanguis fund&ur ꝑquemtuũ delictũ deleatur &uita sedimatur sed

Expanded text:
est Rex Judaeorum, in coelis est Dominus anest Rex Judaeorum, in coelis est Dominus anadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur. Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret, quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum « Sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion, ecce rex tuus venit tibi, sedens super pullum asinae. » Haec filia Sion, cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus, quae vocem pastoris audiebant: in illa erat multitudine, quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Dictum est, « Noli timere: » illum agnosce, qui a te laudatur, et noli trepidare cum loquitur, quia ille sanguis fundetur, per quem tuum delictum deleatur, et vita redimatur. Sed