comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum etilli uidebunt inquem pupugerunt : quod neconicere potius quam a perte de monstrareuideamur proferimꝰ eusdem
dnĩ certam manifestumq: sententiã qua ostendimus ipsam fuisse causam ut diceret. pat̃ non iudicat quem quam sedomne
iuditum dedit filio quia iudex forma filii hominis apparebit quae forma ñ ẽ patris sed filii. Necea filii inquaae qua¬
lis ẽpatri sed inquamin orẽ patre. ut sit iniuditio conspicuus boniset malis at om̃s honori ficent filium sicut honorificant¬
petrem : qui non honori ficat patrem nonhonori ficat filium: Quid ẽ enĩ honori ficare patrem nisi quod habeat filium:¬
comm̃datur. Crea tortibi comm̃datur. Omp̃s tibi cõm̃datur : Sp̃s quidam sũm aet̃nius inui sibilis in cõmutabilis
tibi comm̃datur: Cumuerotibi quia pat̃ est cõm̃datur : puhultibi aliud quam etfilius cõm̃detꝰ quia paterdici

Expanded text:
cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendimus ipsam fuisse causam, ut diceret: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dicPatrem. Qui non honorificat Patrem, non honorificat Filium. « Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filiumcommendatur creator tibi commendatur, omnipotens tibi commendatur, spiritus quidam summus, aeternus, invisibilis, incommutabilis tibi commendatur: cum vero tibi quia Pater est commendatur, nihil tibi aliud quam et Filius commendatur; quia Pater dici
Abbreviated transcription (Latin):
quo suult. sic et filius quos uult uiuificat : Nonenim alios pater alios filiu s uiuificat sed una potestas unã uiui ficatione
facit quae etiã potestas uno honore honoranda est : Et ideo consequenter subiunxit : Paterenĩ ñ iudicatquẽquã.
non honori ficat patrem : Pat̃ iũ iudicat quem quã quia patris ꝑsonã hominem non suscepit neciniuditio uidebit᷑:
Sed sola filii ꝑsona in ea forma quae iudicata ẽ iniuste et iuste iudicat uiuas ac mortuos : Necenĩ filiu s uidebit
iniuditio in eanatura quacon substantiali sẽ dõpatri sed in ea quacon substantiali sẽmatri et homo factus ẽ ita
intellegendũ ẽ : Pater noniudicat quem quã quiapatris ꝑsona hominem. sedon¬
atrem pemo uidebit iniuditio uiuorũ etmortuorum sed om̃s filium quia et filius hominis eũt possit et abimpiis uideri

Expanded text:
t Pater suscitat mortuos, et vivificat quos vult, sic et Filius quos vult vivificat. Non enim alios Pater, alios Filius vivificat; sed una potestas unam vivificationem t Pater suscitat mortuos, et vivificat quos vult, sic et Filius quos vult vivificat. Non enim alios Pater, alios Filius vivificat; sed una potestas unam vivificationem facit; quae etiam pnon honorificat Filium. Pater non judicat quemquam, quia Patris persona hominem non suscepit, nec in judicio videbitur: sed sola Filii persona, in ea forma quae judicata est injuste, et juste judicabit vivos ac mortuos. Nec enim Filius videbitur in judicio in ea natura qua consubstantialis est Deo Patri, sed in ea qua consubstantialis est matri, et homo factus est. Ita intelligendum est: Pater non judicat quemquam, sed omne judatrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri,
Abbreviated transcription (Latin):
opera sunt resurrectio mortuorũ quȩ erit in nouissi modiẽ quam istius languentis sanitas quixpĩ uerbosanatus ẽ
ex quo nataẽ huius occasio tota sermonis: Dicitenĩ ut uos miremini et hoc difficileẽ uidere quom otam quã temporalit̃
iuet̃ no aliqua de monstraret aet̃x pat̃ omnia scienti q̃: sunt apud pat
aret aet̃n pat̃ omnia scienti q̃ sunt apud patrẽ : q̃: sunt tam̃ illa maiora :. Hocenim
facileẽ Intellegere sicut enimpater inquit suscitat mortuo s ecuiui ficat sic et filius quos uult uiuificat : Maiora
ergo sunt opera mortuos suscitare quã languidossanare: Sed sicut suscitat pat̃ mortuo secuiui ficat sic et filius
quos uult uiui ficat : Alios ergopat̃ Alios filius non sed omnia ꝑ ipsum ipsositaq filius quoset pat
ficat et pater quos uult uiuificat et ipsos filius quos et pater: Acꝑ hoc eadeni patris ecfilii et potestas est
itas eadem quoq: uita etuiui ficatio mortuorum: Etideo dicit. sic

Expanded text:
opera sunt resurrectio mortuorum, quae erit in novissimo die, quam istius languentis sanitas, qui Christi verbo sanatus est, ex quo nata est hujus occasio tota sermonis. Dicit enim ut vos miremini; et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstraret aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Pataret aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. Quae sint tamen illo majora, hoc enim facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortuos, et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Majora ergo sunt opera mortuos suscitare quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Alios ergo Pater, alios Filius? Non, sed omnia ficat, et Pater quos vult vivificat: et ipsos Filius, quos et Pater: ac per hoc eadem Patris et Filii et potestas est et voluntas, » eadem quoque vita et vivificatio mortuorum. Et ideo dicit: Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
diligeredebemus eni habimuisdõ: et manea m̃ indõ: Et si sic qui sedi liguntidm̃ diligunt: Et haeo ÷ dileduo qua fit ds̃
omnia inomnib: Sequi& maiorem hano dilectionem nemo habet qua muta nin

Expanded text:
diligere debemus, ut habeamus Deum, et maneamus in Deo, et si sic qui se diligunt, Deum diligunt, et haec est dilectio, ut sit Deus diligere debemus, ut habeamus Deum, et maneamus in Deo, et si sic qui se diligunt, Deum diligunt, et haec est dilectio, ut sit Deus omnia in omnibus . Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut an
Abbreviated transcription (Latin):
uuddiemt infueneus des a licars bc quodinillo semꝑ fuit. cump scuit etp̃ destirauit pos: Coepiteẽ in nobis quando
uocauit posur Et hocgaudiũ merito prm̃ticimus quo etpos beati futuri sumus Allius ergo gaudiũ semper ꝑfeetumẽ¬
resingentiun : Hos ÷ p̃ceptũ meũ utdiligatis inuicem sicit dilȩ eiuos: Nam in superiorib dixit dumdilectionẽ p̃cipit
mandatum pouũ do Nododixt p̃ceptũ meũ: pouumdixit: Neinuetustaterirã ꝑ seueraemus Hicdictumẽ ineum ĩpiec
contoptendu putemus : R epetitio uero huius mandati: cõ m̃dotio ẽ quia sine caritite.: Nuallũ p̃ceptũdõ ẽ acceptabile
equa apłs ait ꝑ lenitudo legis ẽcanitas: ubiergo curta sẽ quidẽ quod pos sit de ẽo o. Nemodiligit qui p credit Ne modis
peat quidiligit : Et haectria spes fides et caritas inquib: chiristia pia religio consistit: Sedinaius hiscaritas. quia non
t diuli tuictis inurem ficaie godiloxiuos : At quit enim posclilexit x pspi si ut possimus regnarecum xpõ Ad hoonos

Expanded text:
udium igitur ejus de salute nostra, quod in illo semper fuit cum praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos. Et hoc gaudium merito nostrum dicimus, quo etresurgentium. Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Nam in superioribus dixit dum de dilectione praecepit, mandatum novum do, modo dixit, praeceptum meum. Novum dixit ne in vetustate nostra perseveremus, hic dictum est meum, ne contemnendum putemus, repetitio vero hujus mandati commendatio est. Quia sine charitate nullum praeceptum Deo est acceptabile, de qua Apostolus ait: Plenitudo legisperat qui diligit, et haec tria spes, fides, charitas, in quibus Christiana religio consistit; sed majus his est charitas, quia non t diligatis invicem, sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc nos
Abbreviated transcription (Latin):
saropruer̃  Spm̃ aut̃ sem peq oculis uidoro infideles pieq: animo ualebant crgnoseei eq Qillas ioinntidu s uisifia¬
tatedis cipulis apparuit seditaod eos uenire ita apud eos malut manere ut in ipsiseorum cordib gradis sina sibus doi
conseciaret. Hocẽ enim quod ait : Nos aut̃ cognoscetis eum quia apuduos nsa nopi cinuobis erits u dut suo¬
sibliter inhacuita manet cume lostis ii sibilit̃ utiq eisgritiã suae cognitionis ex hibet: Nonrelinqua uosortinos
uepias aduos: Nidebatur in fidolibus qui a mariens incruce itedns discipulon : unqueret o fuitos isediro uo farfunos
oi fanos quibus et pbuit seipsum uiuum postpassionem suam la mults itrgumntis ncuens es feros ffduri i te liquid
sipaionis suae ipsꝰ scĩ illis decelo catismata donauit u buipsumxpmn adeos uenis serbillus ambigt quiinseparbuemn
soue ce inretis putiram urtute e coperatio ne eẽ cognouit: Ad hiuc modicum et meiam mundũs nui crs pes ebtilams

Expanded text:
lis videre infideles, neque animo volebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait: « Vos autem cognoscetis eum, quia apudisibiliter in hac vita manet cum electis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quia moriens in cruce, ut Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadptionis suae. Spiritus sancti illis de coelo charismata donavit, ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtute et operatione esse cognovit. Adhuc modicum, et me jam mundus non videt,
Abbreviated transcription (Latin):
lim̃ secum in carne commorantem: Cum et mira culorum dulcedine etope p̃dicationis ne ppt̃ in fideliũ ꝑ sepistionenas unda
litari possint erigi etconfortari solebant rogabo dixit ꝓp̃t̃ humanitaten quidat cum patre ꝑdiuinnatem: utmaniet
uobis cum inaeqtium: In ae t̃umnamq manet cum scis quo set in hacuito semꝑ inuisibilit intus in lustribat et in fitita
od moneri plandãꝑ petuo spemsuae mnaestetas lntto ducit: Spm̃ ueritatis quemimunt non porest acciperequi an usdit
eum nesciteum: Mundum aut̃ appellat homines mundihuius amuridatos : Mundis engoreim accppre quia n uudit
lde undiales homines qua p̃habont inuisibilos cartatisoculos. Quibus solumodo sp̃s ses uideri patest etscir et sciendo
lntelleg : Vo sart sogroscetiseum qua a piduos manebit. et in uobis erit : Erit ut manet in ce ppto nensfurie soien

Expanded text:
Dominum secum in carne commorantem, cum et miraculorum dulcedine et ope praedicDominum secum in carne commorantem, cum et miraculorum dulcedine et ope praediclizari possent, erigi et confortari solebant: Rogabo, dixit, propter humanitatem, qui dat cum Patre per divinitatem, ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrabit, et in futuro ad contemplandam perpetuo spem suae majestatis introducet. Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere, quia non vidit eum, nec scit eum. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori datos. Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, quia non habent invisibiles charitatis oculos, quibus solummodo spiritus sanctus videri potest, et sciri et sciendo intelligi. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit et in vobis erit. Erit ut maneat in aeternum. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
utglorificetur in patre. et facitfilius in patre ut pater glorificetꝰ infilio qm̃unum sunt pat᷑ et filius: Sequit eni¬
Sidiligis mem̃andata mea seruate : et egoro gabo patrem : et alium spm̃ paraditum dabituobis: Qud ÷ quoddicit quod diligentib:
consolator int̃p̃tatur : et sp̃s scs recte paralitus uocatur quia corda fidelium ne int̃ huis sȩculi aduersa deficiant
cuelestis uitiedesideriis subleuat acreficit : Habebat itaq discipuli spm̃ sem̃ sed occulta quadam inspiratione ꝑquen
sicut dns ꝓmittebat : Habebant siquidem occulte : quem postita quadã manifesttio n
haditurierant: Idẽdum inigneis lipiguis uenit et sedit suꝑ eos ec linguis loqbantur manificantes dm̃: Rogabo patremmeu
etillium pardelitum dabituobis ostendens seipsum eẽ para drtum : Habebant aũt et prius para drtũ ipsum uidelic̃et¬

Expanded text:
, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio, quoniam unum sunt Pater et Filius. » Sequit, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio, quoniam unum sunt Pater et Filius. » Sequitis me, mandata mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis. Quid est quod dicit, quod diligentibus consolator interpretatur, et Spiritus sanctus recte Paraclitus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficit. » Habebant itaque discipuli Spiritum sanctum, sed occulta quadam inspiratione, per qmittebat. Habebant siquidem occulte, quem postea quadam manifestatione habituri erant: id est, dum in igneis linguis venit, et sedit super eos, et linguis loquebantur magnificantes Deum. Rogabo Patrem meum, et alium Paraclitum dabit vobis, ostendens seipsum esse Paraclitum. « Habebant aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent petentium: Ideodixit. Si quid petieritis me in nomine meo hoc faciã:. Qude in nominemeo: pisin nomine sast¬
uatoris si petieritis quaeadsalutem ꝑtinent uobis in nomine meo petieritis : Quando enim nos delectant mala et nonde¬
lestant boni : rogare potius debemꝰ dm̃ ut delectant bona quamut concedantur mala: Quier gocrdit ineum quodeũ qo pee¬
ignorantiã contiasa lutem suam petit non insom nes aluatoris petit quia saluator ei nonerit sicquis eius salutem in pedifecerit
donenim saluator quid melius quid nobis ꝓdest quam nos met ipsos. Ideo petendũ ẽ. ut fiatuoluntas euis in nobis contnuo
Nullo modo igitur si ne patrefilius facit: Nec filius sine patre faciergo pater infilio

Expanded text:
pertinent petentium: ideo dixit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, hoc faciam. Quid est, in nomine meo, nisi in nomine Salvpertinent petentium: ideo dixit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, hoc faciam. Quid est, in nomine meo, nisi in nomine Salvatoris? Si petieritis quae ad 599 salutem pertinent vobis, in nomine meo petieritis  Ms., petitis. « Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare potius debemus Deum, ut nos delectent bona, quam ut concedantur mala, ut delectent mala. Qui ergo credit in eum, quodcunque peignorantiam contra salutem suam petit, non in nomine Salvatoris petit: quia Salvator ei non erit, si quod ejus salutem impedit fecerit. Novit enim Salvator melius quid nobis prodest quam nosmetipsi. Ideo petendum est ut fiat voluntas ejus in nobis. » ContinuoNullo modo igitur sine Patre Filius facit, nec Filius sine Patre. Facit ergo Pater in Filio
Abbreviated transcription (Latin):
ec ẽ defectio potestitis. sed miseratio pietatis : Diues ergo qmabeo reces sit tristis non fecipiens uerbu salutis ne&i postolis igtꝰ
ꝑ discipulos magister bonus: Eccemaiora fecit p̃dicatus a credentibus quã locutus audientibus sed hoc ꝑ p̃dicatores:
N umquid om̃s quicredunt in eum p̃dicatores sunt ta mendicit qui credunt in eum opera facere maiora. In hoc opere fidei faciemus
salita snrãe No spipsum facere : quam uerba salitis p̃dicare quod ipse fpct sine nobis: Dum haec dixit : Sequitur quia ego
ad patrom uado : Et qͥ uodcumq petieritis in nominemeo hocfaciam: In his uerbis mugnam sp̃em ꝓ misit oitintibus
sic ergo ꝑrexit ad patrem ut non relinqueret indigentes sed ex audiret pecente sta mennonor

Expanded text:
nec est defectio potestatis, sed miseratio pietatis. Dives ergo, qui ab eo recessit tristis non recipiens verba salutis. Apostolis igitur nec est defectio potestatis, sed miseratio pietatis. Dives ergo, qui ab eo recessit tristis non recipiens verba salutis. Apostolis igitur per discipulos magister bonus. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus: » sed hoc per praedicatores. Nunquid omnes, qui credunt in eum, praedicatores sunt? Tamen dicit, qui credunt in eum, opera facere majora. « In hoc opere fidei facimus salutis nostrae nos per ipsum facere, quam verba salutis praedicare, quod ipse fecit sine nobis. Dum haec dixit, sequitur: Quia ego ad Patrem vado, et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. In his verbis magnam spem promisit orantibus. « Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes: » tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
in omnium gentium salutes quam xp̃taptumꝰ modo in salute iudeorum. et hoom paucissimis: Tamen utũq et ille
fecit et salitem aliquorum In udea ꝑsext salutem gentium ꝑ apostoloftnec solum ꝑ apostolos set et ꝑ alios quo curpro¬
ucitores: Vnde subiunxit etait. Quicredit inme opera q̃ ego facio. et ipse facit. et maiosra borum facit. Alomqui
maior sit magistro discipulus. ueld nõ seruus uel adoptatus uni genito. uel homodõ
facret: et ma ioro horim fociet: Continuo secutus adiunxit :÷ quia ego ad patrem uado. quod petietitis inno¬
minemeo hia ficum: Qudhet facit postait faciam tam qũ diceret monuobis ha in possbileudeatturt: Nomobis hocin
possible uderturꝰ Norenim peterit eẽ maiorine quic redit inme ⁊ Edeo maora non ꝑseficit : sed ꝑme quia in meoredt

Expanded text:
in omnium gentium salute, quam Christi tantummodo in salute Judaeorum, et hoc in paucissimis. Tamen utrumque et ille in omnium gentium salute, quam Christi tantummodo in salute Judaeorum, et hoc in paucissimis. Tamen utrumque et ille fecit, et salutem aliquorum in Judaea per sedicatores. Unde subjunxit, et ait: Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet . « Non quo major sit magistro discipulus, vel Domino servus, vel adoptatus unigenito, vel homo Deo:faciet, et majora horum faciet, continuo secutus adjunxit: Quia ego ad Patrem vado. Et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Qui dixit faciet, post ait faciam, tanquam diceret: Non vobis hoc impossibile videatur, non enpossibile videatur, non enim poterit esse major me, qui credit in me. Ideo majora non per se faciet, sed per me, quia in me credit:
Abbreviated transcription (Latin):
tlum sed non delumine : Isteuero ds̃dedõ lumen delumine : Denuiq ad iungit etait : Noncreditis quia ego in patre et pat̃
in meẽ : Aelio quin ppt̃opera ipsa credite : Antea solus philỹ ppus arguebatur: Nuno aut̃ p̃ibieum solum fuisse quiẽ¬
setarguendus ostenditur ꝓpt̃ opera ipsa inquit credite quia ego in patre etpat̃ in meẽ : Neq enim sise paratiessemꝰ¬
q eo facio et ipse faciet. et maigra horum faciet quia ego ad patrem uado: Non seextollat seruus suꝑ dñm anec
difipulus suꝑ magistrum: maioraquam ipse facit dixiteos eẽ. facturos sedsine illo ut insequentibus dixit. Quidpo¬
tuer̃ facere ÷ Sedq̃ sunttandem ista maiora anforto quod aegros ipsistran seuntibus aetiam eorum umbta sanabat

Expanded text:
 Deo, et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. » Denique adjungit, et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater  Deo, et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. » Denique adjungit, et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. « Antea solum Philippum arguebat, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus, ostenditur. Propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essem ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego ad Patrem vado? Non se extollat servus super dominum, nec discipulus super magistrum. Majora quam ipse facit dixit eos esse facturos, sed sine illo, ut in sequentibus dixit, quid potuerunt facere? Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus etiam eorum umbra sanabit?
Abbreviated transcription (Latin):
patrem et sufficit nobis ÷ Quasi aliqud meliuseet̃ pat̃ quã filius: incuiuseet̃ uisione sufficiens beatitudo: qua i uocẽ
et pattem in me ñ P hilippequiuidetme : uiditet patrem:. Qui me intellegit : utiq et patrem inme intellegit. Sedideo
pateem posse cupiebat : Et ideo nec filium seiebat quo melius aliquid ẽe credebat : Ad hũç sensum cotrigendum dictũ ẽ
quiuidetme uidec et patrem: Quo modo tudiois ostende nobis patrem : Video quo modotu pon alterum qͣ risudere
nos se Deinde ñad solum philippum sed adeos pluralit̃ loquitur: Uerbaq̃: ego loquoruobis. ameipsoñ loquora pat adẽ
in memanens facitopera : Quidẽ ameipsoñ loguor nisi ame ipsopon sũ quiloquor: Ei quippettibuit quod fac itꝰ doq uoe
ipsequi facit Rat̃ enim ds̃ pest dealiquo: Filus aut̃ ds̃ẽ quidem patri aequalis seddepatredõ: Ideo ille ds̃ sedũ dede

Expanded text:
Patrem, et sufficit nobis. Quasi aliquid melius esset Pater quam Filius, in cujus est visione sufficiens beatitudo. Quam vocem et Patrem in me. Philippe, qui videt me, videt et Patrem. Qui me intelligit, utique et Patrem meum intelligit. « Sed ideoPatrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium 598 sciebat, quo melius aliquid esse credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est: Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Video quomodo a te dictum: non alterum quaeris videre nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur: Verba, quae ego loquor vobis, a meipso non loquor. Pater autem in me manens ipse facit opera. » « Quid est, a meipso non loquor, nisi a meipso non sum, qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo: Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo; ideo ille Deus, sed non de
Abbreviated transcription (Latin):
admedicũ  Et quocũq: introibat inuitos ł inuillas aut inciuitates in plateis ponebanT infirmos etdep̃cabant᷑ eũ ut ł fimbriã

Expanded text:
ebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam ebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam
Abbreviated transcription (Latin):
pebant p̃ enim imellexer̃ depanib: Eratenimcor illoꝵ obcaecatũ : Dñs quidem et miraculopanũ qđ esset c̃ditor rerũ ostendit¬
ulando suꝑundas qđ haberettorpus ab omni peccatoꝵ grauidine liberũ ed
tudinẽ stupeban Nec dĩtam̃ in eo ueritatẽ diuine maiestatis cognoscereualebant Cũq egressieẽnt denaui c̃tinuo cogno¬
uer̃ eũ et ꝑcurrentes uniũsa regionẽ illã ceper̃ in grabaitisꝰ eos quise male habebant circũ ferre ubi audiebanteũ eẽ.
ognouer̃ et mrumore ñ facie łcertȩ ꝓsignoꝵ magnitudine quae patrabat in populis. etiam uultu plurimis notus erat Etuidequanta
fides sit hominũ terregenes areth ut non p̃sentiũ tantũ salute contentis int sed mitantadalias:¬

Expanded text:
pebant. Non enim intellexerant de panibus: erat enim cor illorum obcaecatum. Dominus quidem et pebant. Non enim intellexerant de panibus: erat enim cor illorum obcaecatum. Dominus quidem et ulando super undas, quod haberet corpus ab omni peccatorum gravedine liberum, edtudinem stupebant, necdmale habebant circumferre, ubi audiebant eum esse. Cognoverunt eum rumore, non facie: vel certe pro signorum magnitudine quae patrabat in populis, etiam plurimis vultu notus erat. Et vide quanta fides sit hominum terrae Genezareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittant ad alias
Abbreviated transcription (Latin):
Sepeeñĩ ia fideles Intribulationepositos suꝑnapietas deseruisse: iuisa est ut quasi labo rantes in mari discipłis p̃cerire ins
uolins seputarec᷑ : Vndeestillud ecełe marturii certamina desudantes: Quare me oblitus es quareme reppulisti quas
tristis in cedo dũ affligit memimnic: Dũ c̃ fringunt̃ omã os samea &c& Seddicant in imicit̾rentes ubiestes eoꝵ. qͥsi
paufragium fes sis minitantes apłis dicitipse ds eoꝵcũ transieris ꝑ aquas tecumero et flumina no perientte cũ ambulaueris in igneñ cõbureris¬
trepidientiũ etperiditantiũ subuentio est in cussũ cordib expelleretimorẽ sce
amoris mox uniuersa uitioꝵ et aduersantis mundi siuespirituũ malignoꝵ bella cõp̃ssa quiescunt
Et plus magis intrase stu¬

Expanded text:
saepe enim ita fideles in tribulatione positos superna pietas deseruisse visa est, ut quasi laborantes in mari discipulos praeterire Jesus saepe enim ita fideles in tribulatione positos superna pietas deseruisse visa est, ut quasi laborantes in mari discipulos praeterire Jesus voluisse putaretur. Unde est illud Ecclesiae martyrii certamina desudantis: Quare me oblitus es, quare me repulisti? et quare tristis incedo dum affligit me inimicus, dum confringuntur omnia ossa mea, etc. . Sed dicant inimici terrentes, ubi est Deus eorum? quasi naufragium fessis minitantes apostolis dicit ipse Deus eorum: Cum transieris per aquas, tecum ero, et flumina notrepidantium et periclitantium subventio est, incussum cordibus expellere timorem; seamoris, mox universa vitiorum et adversantis mundi, sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. Et plus magis intra se stu
Abbreviated transcription (Latin):
Ettũ pondere atq: onere torporaluintedere suꝑ aquas ñffusis pedib: Nã dionisius egregius int̃ ecclesiasticosscriptores
inopusculis dediuinis nominib: hocmodo loquit᷑ Ignoramus enĩ qualiter deuirgineis sanguinib: alialege p̃t̃ paturalẽ
ulit̃ ñ in fusispedib corporale ponđ habentib et mnag ale onus deambu¬
lib: corporale ponđ habentib: et inaꝑ ale onus de ambulabat᷑ in humidã etinstabilẽs ubsta
Quamo doaut̃ uolebatdñs eos p̃terire tã quã alienos. ad quos depericulo naufragu liberandos aduenerat. pisi
ut ad horã turhati et pauentes sed ẽ tinuo liberati ãplius ereptionis suaemiraculũ stuperent at maiores ereptorisuo erates
refforreñ Quia et in tempestatib: passionũ quaȩꝓ c̃stantia fidei a ꝑfidis ingerunt̃: Talis ñ nũ quã ꝓuisi odiuinttus ostend t̃

Expanded text:
et cum pondere atque onere corporali incedere super aquas non infusis pedibus. Nam Dionysius egregius inter ecclesiasticos scriptores, et cum pondere atque onere corporali incedere super aquas non infusis pedibus. Nam Dionysius egregius inter ecclesiasticos scriptores, in opusculis de divinis Nominibus hoc modo loquitur: Ignoramus enim qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem aliter non infusis pedibibus corporale pondus habentibus et materiale onus, deambulabat in humidam et instabilem substantiam. Quomodo autem volebat Dominus eos praeterire tanquam alienos, ad quos de periculo naufragii liberandos advenerat, nisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptioreferrent? Quia et in tempestatibus passionum, quae pro constantia fidei a perfidis ingeruntur, talis nonnunquam provisio divinitus ostenditur;
Abbreviated transcription (Latin):
suđ̃ considerat. pilergase aliud quã tenebras angustiarũ et aestus cernit hostiũ confligentiũ: Cũ uõ m̃tẽ ad suꝑnilum̃ p̃sidis
et ꝑpetuae donare tributionis erexerit : qs̃ int̃ umbras noctis repente exortũ luciferic̃spicit quidiem ꝓximũ nunti&. Lucifer
cũ plurimũ tres horas noctis idesttotam uigiliã matutinã illuminare ꝑ hibe
plenamliberatis fiduciã suaȩꝓtectionis attribuat sequit᷑ Et uoleba p̃terire eos atelliutuider̃ eũ suꝑmare ambulantẽ putauer̃
Ad huc haereticiputant phantasma fuissed ñm necuerã as fũpi
carnẽ deuirgine. Deniq theodorus pharanitanus quondã ep̃s: ita scripsit. Cor poraleponđ ñ habuis se scđm carnẽdñm :
sed absq pondere ettorpore suꝑmaredeambulasse Atẽtra fides catho

Expanded text:
suarum considerat, nil erga se aliud quam tenebras angustiarum et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, suarum considerat, nil erga se aliud quam tenebras angustiarum et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, et perpetuae dona retributionis erexerit, quasi inter umbras noctis repente exortum luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiat. Lucifer namque cum plurimum tres horas noctis, id est, totam vigiliam matutinam illuminare perhibeplenam liberatis fiduciam suae protectionis attribuat. Sequitur: Et volebat praeterire eos. At illi ut viderunt eum super mare ambulantem, putaverunt Adhuc haeretici putant phantasma fuisse Dominum, nec veram assumpsisse carnem de Virgine. Denique Theodorus Pharanitanus quondam episcopus, ita scripsit, corporale pondus non habuisse secundum carnem Dominum, sed absque pondere et corpore super mare deambulasse. At contra fides catho
Abbreviated transcription (Latin):
coronat Vn dehcquoq aptedr̃ quiauiditeos laborantes inremigando Videtquippedñs suos laborantes in mari : quã uis ipst¬
positus interra qr et si oram differreuidet̃ auxilium tribulatis impendere pihil ominus eos rcinribulationib deficiañ suaerespecu
or roborat. Etaliquando etiam mani festo adiutorio uictis aduersitatib quasi calcatis
Stationes etuigiliaemiliares
internahorarũ spatia diuidunt᷑ : Quando ergodic̃ quartauigilia noctis uenis seadeos dnm̃ostendit tota nocteperiditatos etextremono¬
ctis tempore eis auxilium p̃bitũ Laborab antergo toto noctis opac ȩtempore sed diluculo ap ꝓpinquante etluci fero solis dieiq exutis
tumida fretiterga cõprimit qr cũ praessuris obsita fragilitas humana pusillitatẽ uiriẽ

Expanded text:
rte dicitur: Quia vidit eos laborantes in remigando. Videt quippe Dominus laborantes in mari, quamvis ipsrte dicitur: Quia vidit eos laborantes in remigando. Videt quippe Dominus laborantes in mari, quamvis ipspositus in terra: quia etsi ad horam differre videatur auxilium tribulatis impendere, nihilominus eos ne in tribulationibus deficiant, suae respectu pietatis corroborat, et aliquando etiam manifesto adjutorio victis adversitatibus, quasi calcatisStationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos et extremo noctis tempore eis auxilium praebitum. Laborabant ergo toto noctis opacae tempore, sed diluculo appropinquante, et lucifero solis dieique exortum promittente, venit Dominus, et superambulans tumida freti terga comprimit: quia cum pressuris obsita fragilitas humana pusillitatem virium
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasipius obsecrat. Vis scire quã omã quaeuelit possit etaduocatus etiudex est In altero pietatis officiũ in altero insignȩ :
Vbi benedicit᷑ qr nauis erat in medio mari et ipsesolus interra : qr ñnũ quã ecła tantis gentiliũ praessuris fĩ solũ afflicta
sed & fȩdata est utsi fieriposset redemptoripsius eam ꝓrsus deseruisse ad tẽpus uideret᷑ : Vnde est illauoꝵ eiꝰ int̃undas ꝓiel¬
isq: temptationũ uerrentiũ dep̃ hensȩ atq: auxiliũ ꝓtectionis illius g¬
reces sistilonge dispicis in oportunitatib: intribulatione quaeparit᷑ uocẽ inimici ꝑsequentis ex ponit insequentib: pub
subiciens Dix̃ enĩ incordesuo oblitus estđs auertit faciem suã neuideat usq: infinem : Verũ illeñ obliuiscit᷑ orationẽ
pauperũ Neq: auercit faciem suã asperantib: inse quinpotius etcertantes cũ hostib: ut uincant adiuuat etuictores hae¬

Expanded text:
sed quasi pius obsecrat. uis scire quam omnia quae uelit possit? et aduocatus et iudex est. in altero pietatis officium, in altero insigne est Ubi bene dicitur quia navis erat in medio mari, et ipse solus in terra, quia nonnunquam Ecclesia tantis gentilium pressuris, non solum afflicta, sed et foedata est, ut si fieri posset, redemptor ipsius eam prorsus deseruisse ad tempus videretur. Unde est illa vox ejus inter undas procellasque tentationum verrentium, deprehensa, atqrecessisti longe? Despicis in opportunitatibus, in tribulatione . Quae pariter vocem inimici persequentis exponit, in sequentibus psalmi subjiciens: Dixit enim in corde suo, Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat usque in finem. Verum ille non obliviscitur orationem pauperum, neque avertit faciem suam a sperantibus in se: quin potius et certantes cum hostibus ut vincant adjuvat, et victores
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatis constat essenotatas. Lu cas uero qui non dicit in locũ desertũ quȩ estb ahsarda sed qui est bethisanda porest iifalior recehntellig
qr non ipsamcuitatem uoluerit inelligi. sed locum de sertum ipsius idestadeiꝰ confinia ꝓtinentẽ Narrataut̃ euange lista iohannes manducas
panẽ turbas iuxtatiberudem. etas cendemes nauim discipulos uenisse transmare incapharnaũ quae ambes ciuitates ingalilea
uixtastagnũ genesar& qđ aetiamuberiadis aciutiate tiberiade uocat᷑z Ettũ dimisis seteos : ab iit in montẽ orare:¬

Expanded text:
ius civitatis fines constat esse notatos. Lucas vero qui non dicit in locum desertum, quae est Bethsaida, sed qui est Bethsaida, potest, ni fallor, recte intelligi, ius civitatis fines constat esse notatos. Lucas vero qui non dicit in locum desertum, quae est Bethsaida, sed qui est Bethsaida, potest, ni fallor, recte intelligi, quia non ipsam civitatem voluerit intelligi, sed locum desertum ipsius, id est, ad ejus confinia pertinentem. Narrat autem evangelista Joannes manducasse panem turbas juxta Tiberiadem et ascendentes navem discipulos venisse trans mare Capharnaum, quae ambae sunt civitates in Galilaea, juxta stagnum Gennesareth, quod etiam Tiberiadis a civitate Tiberiade vocatur. Et dimissa turba ascendit in montem
Abbreviated transcription (Latin):
lemulcers łicetenim securiorẽ sepecorrũpitanimũ illic circũ spectũ semꝑredditetcautũ. Vnde dns uiam
nobis uitae quã sequam᷑ initians cũ hi qui uirtutes eiꝰ admirabant᷑ regẽ eũ facereuellent fugit in montẽ orare Cũ uõ
debant aut̃ dnm̃ discpłi trans fretũ ad bechsaidã q̃ est ingalileaciuitas andreae etpetri etphi lipri apłoꝵ ꝓpestagnũ
fiarũ ad bahsaidam. Cinuideat᷑ dice relucas qđ in locis b&hsaida fastum fuenit miraculũ illud memo rabile & refectio celiests: As
enim ad sumptis illis secessit seor sum in locũ desertũ qui est bec hsaida. Quod eđm cognouissen turbȩ secutȩs illũ &ecepit illos ccara quȩ
secunt᷑ usq: ad compl&am illam sacrȩ refestionis historiã nisi forte intellegamꝰ in eo qđ lucas ait In locũ desertũ quiẽ bahsaida non

Expanded text:
demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde Dominus viam demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde Dominus viam nobis vitae quam sequamur initians, cum ii qui virtutes ejus admirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare. Cum vero debant autem Dominum discipuli trans fretum ad Bethsaidam, quae est in Galilaea civitas Andreae et Petri et Philippi apostolorum, propans fretum ad Bethsaidam, cum videatur dicere Lucas, quod in locis Bethsaidae factum fuerit miraculum illud memorabile, et refectio coelestis. Ait enim: Assumpsequuntur, usque ad completam illam sacrae refectionis historiam. Nisi forte intelligamus in eo, quod Lucas ait, in locum desertum, qui est Bethsaida, non
Abbreviated transcription (Latin):
eum regẽ fugit iterũ in montẽ ipsesolus Vbinecessarium nobis uiuendimonstrat exemplũ. ut in bonis q̃ agimus
humana fauoris retributionẽ uitemus Neq nos operatio uirtutũ spiritaliũ ad c̃cupiscentiam reflectat tẽporalium
uoluptatũ Ñ pullis etenim c̃tigit utdũ mernũ uitȩ sublimioris. mirandiminorib: a claudabiles ex isterenT & iure
hon orandipitarent᷑. acceptis pecumiis siuep̃ diis In choata iustitiaerudim̃ta ꝑderent ectũ carnalib: sese in lecebris atq: aua¬
ritia in cauti corrũperenT Ipsis etiama quib: honorabant᷑ ꝓbonis denuo ꝓmalisactib: ñ solũ infastidiũ uerũ &etiã deuenirent
inodiuno Minusq: multo periculosũ est in hisquae recte agimus aduersantiũ nos imꝓbitate fatigari. quã honorantii

Expanded text:
eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitemus, neque nos operatio virtutum spiritualium ad concupiscentiam reflectat temporalium voluptatum. Nonnullis etenim contigit, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent in odium. Minusque multo periculosum est in his quae recte agimus, adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore
Abbreviated transcription (Latin):
foris quidem hominib despecti sedimius salutaris cibi reliquiss adalenda humilium corda comulati. Estatenĩ cophipis
uiliageri solere sed ipsecophinos panũ fragm̃tis impleũ qͥ infirma
Esantaut̃ quim anducauer̃ quinq milia uiroꝵ: q quinq: s̃ exterioris hominis sensus quinq: milia uiri dnm̃ secuti desi¬
gnant eos qui inseculari adhuc habitu posit exteriorib: quae possident beneuti nouer̃: Qui rectequinq: panib: alunt᷑¬
tales neces se est legalib: adhuc p̃ceptis institui Nam qui mundo ac
suos ascendere nauim ut p̃caederent eumtrans fretũ adbethsaidã dumipsedimitteret populũ & c&̃ Quare coegit
uim et ipsemox dimis sopopulo in montẽ oraturus habierit Io hannes manifeste declarat qͥ cõ¬
pleta refectione. illa caelestic̃tinuo subiecit Iħs ergo cum cognouissetq uenturieeñt ut raperent eũ etfacero

Expanded text:
foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirmaErant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Quia quinque sunt exterioris hominis sensus, quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari habitu adhuc positi exterioribus, quae possident, bene uti noverunt. Qui recte quinque panibus alunttales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad suos ascendere navem, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum, etc. Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent
Abbreviated transcription (Latin):
Sed necessaria est doctrina ueritatis qua e iub& eos qui pane uite
descendente decelo participare desiderant. crebo elemosinarũ lacrimarũ alioꝵq: iustitiae fructuũ lam̃to sua opera purgare ut casto

Expanded text:
Sed necessaria est doctrina veritatis, quae jubet eos qui cum pane vitae descedente de coelo participare desiderant , crebro eleemosynarum, lacrymarum, aliorumque justitiae fructuum lavamento sua opera purgare, ut casto
Abbreviated transcription (Latin):
onsuaetudiuis scripturarũ est ut opinionẽ multoꝵ sic narret historicus quomodo eo tempore abominib: credebat᷑ sicut loseph
ñussuae et artifex homicida tristitiam p̃ferebat in facie : cũ laetitiam haberet in m̃te : Scelus quȩ excusatiura¬
m̃to ut suboccasione pietatis impius fier&: qđ aut̃ subicit etꝓpt̃ si mulrecũ bentes : uultomis sceleris sui eẽ c̃soctes
ut in luxurioso impuroq: c̃ uiuio cruente aepulȩ deferrentur:¬
lȩ deferrentur: Et atuilitraput eiꝰ indisco : Et dedit illud puellȩ
et puella dedit matrisuae: Hoc iuxtã litterã factũ sit : Nosaut̃ usq: hodie cernimus in capite loha nnisꝓphaetȩ :

Expanded text:
onsuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Josephntis suae et artifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis, impius fieret. Quod autem subjicit: Et propter simul recumbentes, vult omnes sceleris sui esse consortes, ut in luxurioso impuroque convivio, cruentae epulae deferrentur. Et attulit caput ejus in disco, et dedit illud puellae, et puella dedit matri suae. Hoc juxta litteram factum sit, nos autem usque hodie cernimus in capite Joannis prophetae, J
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ pedestres eosp̃uenis sedicunt᷑ õstendit̃ qr nĩ maliã maris siue Iordinis
ripã nauigio ꝓuener̃ discpłi cundño : Sedtransitonaui aliquo freto autstagno ꝓximos eiꝰ demregionis locos adier: quo deti

Expanded text:
Dum pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis Dum pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis ripam navigio pervenerunt discipuli cum Do
Abbreviated transcription (Latin):
gentib: gratia fidei quac aut̃ necessitas fuerit concaedende requies discipulis : subsequent̃ ostendit̃ cũ dr̃ : Erantenĩ qui uepi¬
unt etrediȩbant multi : et necnianducandi spatiũ habebant Vbimagnate
discentium studio demonstrat᷑ Qua eutinã nrõ in aeuo reduceret. ut tantam inistris uerbi frequentia fideliũ insistatauditoꝵ: qu&
Nec liberũ eis curandicorporis spatium concaedat Nam quib: necessaria curandi corporis hora negat̃. quantominus in lecebris
anime siue carnis studendifacultas adest: Quinpotius a quib: uerbis uerbum fidei et saliare ministeriũ oportune importin
igit᷑. hoꝵ animus consequent̃ semꝑ adagenda et cogitanda caelestia
et locum petiere desercũ : Vt euangelistanãthe us aꝑte demonstrat & uiderunteum abeuntes. ẽt cognouer̃ multi. et pedestre¬

Expanded text:
gentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui venigentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui veniebant, et redibant multi, et nec manducandi spatium hdiscentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat. Nam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigitur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia et locum petiere desertum, ut evangelista Matthaeus aperte demonstrat. Et viderunt eos abeuntes, et cognoverunt multi, et pedestre
Abbreviated transcription (Latin):
serapis in honorẽ sc̃ĩ lohannis eẽ ẽ secratani. Lege xei astoriae ecdesusticae librũ Etonuenientes
łi ad iħm : ren intiauer̃ illi oma quae aegerant & docuerat Ñ solũ quȩ ipsi aegerant ettdocuerant a płi
dnõ renuntian : sed aetiã q̃ iohannestis indocendo occupatis sitpassus ł surłeidẽ iohannis eidi scpłi renuntiañ
matheus describit Vnde hoc qđ sequit᷑ et aitillis Vemte seor sũ indesertũ locũ etrequiescm pusillũ &c&̃ Nensolũ tantũ causa fact
requiaetionis ipsoꝵ sed etmestira e gratia significationis. qt uidelicet derelicta iudaea quaȩ ꝓphaeciaesibicaput p̃ credendo abstulera
sc̃i qui apud iuda eam ñ credentẽ et contradicentẽ aliquandiu graui tribulationũ sarcinap̃ mebant᷑ : requiem nanctis decollata

Expanded text:
Serapis in honorem sancti Joannis esse consecratam. Lege undecimum Historiae ecclesiasticae librum. Et convenientesSerapis in honorem sancti Joannis esse consecratam. Lege undecimum Historiae ecclesiasticae librum. Et convenientesi ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant. Non solum quae ipsi egerant, et docuerant, apostoli Domino renuntiant; sed etiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, vel sui, vel ejusdem Joannis ei discipuli renuntiant, sicut Matthaeus describit. Unde hoc quod sequitur: Et ait illis: Venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum, etc. Non solum causa facit requietionis ipsorum: sed et mysticae gratia significationis, quia videlicet derelicta Judaea, quae prophetiae sibi caput non credendo abstuleratncti, qui apud Judaeam non credentem, et contradicentem, aliquandiu gravi tribulationum sarcina premebantur, requiem nacti sunt de collata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphaeta eẽ. putabat᷑ dñs ꝓphaetarũ et xp̃sdifilius acunctis fidelib: estagnitus: Minutus ergocapite lohannes
crescere incipit iuciflua nobis suaedonanatiuitatis ex hibuit : Quoaudito discipulieius : uener̃ ettuler̃ corpus eiꝰ et posuer
Narrat los ephus uinctũ iohannẽ in castellũ machaerdnta abductũ ib
anis quisepul chrũ eꝰ ptasollicitudine frequentabat paganos inuasisse monum̃tũ ossadis ꝑsisse ꝑ cãpos &rursũ¬
o disꝑsisse ꝑ agras. af fuis setunctẽ poris ibidem deero solimis mona hos quimixti
ossec legentib: maximã eoꝵ partẽ c̃gregauerin et ad patrẽ suũ philippũ ierosolimã detuler sa tillemi strt
eabeato atanasio alexandriae ep̃o ibiq seruata uisq: ad ẽpara theophili ei dem urbis ep̃i. Quando iuhente theodosio
principe omagentiũ fana destructas : tunc expurgat& as ordib: i ẽplo serapis ilide ihlata et hoc silicã ꝓ aedicula

Expanded text:
phetarum, et Christus Dei filius a cunctis fidelibus est agnitus. Minutus ergo capite Joannes,crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. Quo audito, discipuli ejus venerunt, et tulerunt corpus ejus, et posuernarrat Josephus, vinctum Joannem in castellum Macherunta abductum, ibanis, qui sepulcrum ejus, pia sollicitudine frequentabant, paganos invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rursuo dispersisse per agros. Affuisse tunc temporis ibidem de Jerosolymis monachos, qui, mixtintibus maximam eorum partem congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Jerosolymam detulerunt. Et ille misit ea beato Athanasio Alexandriae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophili ejusdem urbis episcopi, quando, jubente Theodosio principe, omnia gentium fana destructa sunt. Tunc expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem illata, et basilicam pro aedicula
Abbreviated transcription (Latin):
etquattuor : scam trinitatem significat : Inttinaria pumero et omniũ creaturã ꝑfectionem : Inquat᷑¬
irio : ꝓpt̃ quattuor elem̃ta penalia et quattuor plagas mundi. e¬
elem̃ta penalia et quattuor ꝑlagas mundi et quattuor annitempora. quac omnia
exipso et ꝑ ipsum et in ipso creata sunt. Constast etgub̵nantur: Qm̃ in ipsouiuimus mouemur et sumus
redidit ipseet domus eiustota qua nuntiatus ẽei filius sanus : Ad solũ ergo sermonũ credider̃ plures sama
ritani ad illum aut̃ miraculũ soladomus illa credidit quares portendit inmultitudinem fidem genfum
et in paucitate fidem iudaeorum: Gentes uel solo sermone. idẽ p̃dicatione a postolica credidi

Expanded text:
et quatuor, sanctam Trinitatem significat. In trinario numero, et omnium creaturarum perfectionem, in quateet quatuor, sanctam Trinitatem significat. In trinario numero, et omnium creaturarum perfectionem, in quaternario propter quatuor elementa plenaria, et quatuor plagas mundi, malia, et quatuor plagas mundi, et quatuor anni tempora, quae omnia ex ipso, et per ipsum, et in ipso creata sunt , constant, et gubernantur; quoniam in ipso vivimus, movemur et sumus . Credidiritani, ad illud autem miraculum, sola domus illa credidit, quae res protendit in multitudinem fidem gentium, et in paucitate fidei Judaeorum. Gentes vero solo sermone, id est, praedicatione apostolica credider