comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inculta atq siluestris. amara atq
infruct uosa. cui insertꝰ olee ramꝰ
uim mutat radicis. et uertit eã
in propriã qualitatem Lacrima
oleastrȩ arboris duplex. Alia enĩ
gum̃ simulat sine ullo qualitatis
morsu. alia amoniaci guttã ex
clistillatione collectam ac remor¬
dentem. olea grete eleon dicit᷑ ex qͦ
in latinum tractum est ut olea
dicat᷑: Olea aũ ipsa arbor ÷ fructꝰ
olua. sucus. oleũ : Est aũ arbor pa-¬
cis insigne. cuius fructus diuersis
nominib appellat᷑ Orcades oli-¬
ne greca ethimologia a si militu
dine testiculorum uocate quos
greci horcos uocant Nadiole pro
eo qd̾ oblonge sunt in madum
radiorum: pasie a pafo insula dictȩ . uñ prnis ad¬
late sunt: Ii uciniȩ. eo quod optimum dent
lumen. Nam lichinus lumen est. unde et
lignum nomen sumpsit. quia aptum est
flaminis et luminib: Pausia quam corrup¬
te rustici pusiam uocant uiridioleo et snaui
apta: Et dicta pausia. quod paueatur .i.

Expanded text:
inculta atque silvestris, amara atque inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia astillatione collectam ac remordentem. 62. Oliva Graece ἔλαιος dicitur, ex quo in Latinum tractum est, ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est, fructus oliva, succus oleum. Est autem arbor pacis insigne, cujus fructus diversis nominibus appellatur. 63. Orchades, olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo quod optimum dent lumen; nam λυχνίς lumen est. Unde et lignum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia, quod paviatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
tecta: Hinc et stipula ꝑ diriuacio¬
nem. Arundo dicta qd̾ cita arescat.
Nanc ueteres cannã uocauerunt.
Arundinem postea uaͬro dixit sci¬
endũ sane quod latinum uocabu.¬
lum canna de lingua
hebrea sũpsit.
aput eos enĩ calamꝰ
catur. Cicuta aũ ÷
quod est
int̾ cannarum uo¬
dos. dicta
quod lateat. In indicis stagnis nasci¬
harundines. calamiq: dicunt᷑. ex qͦ¬
rum radicibus exp̃ssum suauissim ũ
sucum bibunt. unde et uarro are:
Indica non magnum in arbore crescit
arundo. Illius et lentis p̃mit᷑ radicibus
humor. Dulcia cui nequeant suco
comedere mella: Sambucus mollis
et peruia arbor. Nannus genus est
rubi. quam uulgo senticem ursinã
appellant. asperum nimis et spino-¬
sum. Sentix dicta a situ. qd̃ est t̾ra
inculta. in qua sentices. spineq nas-¬
cuntur: Maiores aũ nr̃i omnem ar.¬
borẽ spinosam ueprem dicebant. qd̃
ui p̃ndat: Oleast̃ dictus quod sit fo¬
liis olee similib s lacioribus. arbor

Expanded text:
tecta. Hinc et stipula per diminutiotecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus citur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nascrundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait 20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
lierum necessitatibus plurimis Li en-¬
tiscis quod cuspis ipsius lentus sit. Nã
lentum dicimus quidquid flexibile :
Unde et lentum uimen et uites Uir¬
gilius: Et lente uites ꝓflexibiles: Nuiꝰ
fructus oleum desudat᷑. cortex. resinã.
que mastix appellat᷑: cuius plurima
et melior in cio insula nascitur Te¬
rebintus grecum nom̃ arbor gene¬
rans resinam. omnium resinarũ
p̃stantiorem: Puxus grecũ nomen est
ex parte a latinis corruptũ. Pixos enĩ
appellat᷑ a grecis. arbor semꝑ uirens.
et lenitate materie elementorũ a-¬
picibus apta Unde et scriptura: Sri-
sit foliis lauri similibus. flore ut ro-¬
sa. arbor uenenata. Intersicit en ĩ
animalia. et medetur serpentiũ
uexaciones. Erbitum uocauerunt
pastores eoquod uice herbe p̃beat᷑
petoribus. ubi pascua desunt: Tur¬
biscus quodde uno cespite eius mul-¬
ta uirgulta surgunt quasi turba.
Scipa uocata pꝑqd̃ ex ea stipulent᷑

Expanded text:
lierum necessitatibus plurimis. 51. Lenlierum necessitatibus plurimis. 51. Lentiscus, quod cuspis ipsius lenta sit, et mollis. Nam lentum dicimus quidquid flexibile est, unde et lentum vimen, et vites, Virgilius: Et lentae vites, pro flexibiles. Hujus fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur, cujus plurima et melior in Chio insula rebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura Isai.ocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur
Abbreviated transcription (Latin):
cta quod celerit̾ saliat. hoc est uelacit̃
crescat. arbor lenta. uitibus habilis uin¬
ciendis: Cuius seminis hanc dicunt ẽẽ
naturam. ut siquis illud in poculo hau.¬
serit. liberis careat: s et feminas i¬
fecundas efficit  Populus aũ et saltx
et tilia mollis materie sunt. et ad
sculpturam aptȩ. Uimen uocari. eo qd̃
ium habeat multum uiroris. Natu¬
ra enim eius talis est. ut etiã si are¬
facta abluatur. uirescat. Deinde exci-¬
sa atq humo sixa radicibus sese ipsa
demergit. Mirice quam latini trama¬
riciã uocant ex amaritudine nomi-¬
nata: Gustus enĩ eius nimis amarꝰ:
Hec arbor in solitudie et saxo et hur¬
mo nascit᷑: Ex qua etiã arbore male¬
sicis artib
concitata
dicunt᷑: Mirtus a ma¬
ridicta
eo quod littorea ma¬
sit. Unde et ungiliꝰ.
Inttora mir tetis letissima: Et. aman.¬
tes littora mircos Hinc est quod et a
gretis mirtene dicunt᷑. Medicorum aũ
libri hanc arborem aptam dicunt mu-¬

Expanded text:
cta quod celeriter saliat, hoc est velociter cta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. Vimen vocari eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim eius talis est ut etiam arefacta abluatur, virescat, deinde excisa atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. Myrice, quam Latini tamaricum vocant, ex amaritudine nominata; gustus enim eius nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur; ex qua etiam arbore maleficis artibus concdicuntur. 50. Myrtus a mari dicta, eo quod magis littorea sit. Unde et Virgilius: Littora myrtetis laetissima; et: Amantes littora myrtos. Hinc est, quod a Graecis μυρίνη dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ex hac arcus parchi et alie gentes
facuint Unde et poeta stireos taxi
torquentur in arcus stireos aũ par
ma enm aque nascitur. nec facile extra un¬
das iuuit: hinc et tenera et mollis. quia ni
humecto loco nutrit᷑. Ulmus nomen acce¬
pit quod uliginosis locis et humidis me¬
lius prosicit. nam in mantanis et asperis
minus lȩxa est. Liarex. cui hoc nomen a
castello laricino inclitum est. ex qua tabu¬
le tegulis assixe flaminam repellaͣnt. neq
ex se carbonem ambuste essiciunt: Popu¬
lus dicta. quod ex eius calce multitudo
nascat᷑. Cunis genus duplex est Nam al-¬
tera est alba. altera ngra. Abba autẽ
populus dicta. quod folia euis una par¬
te sunt alba. altera uridia. Nec ergo bico¬
lor habens quasi diei et noctis notas. qͦ
tempore ortu solis occasuq constat. Ge¬
nerat etiam resinam cirra heridanum
fluuiũ uelut alii memorant in sinib
syrie Tiliam dicunt uocatam. eo qd̾

Expanded text:
tur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes tur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos taxi torquentur in arcus. Ityreos autem dima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cutera est alba, altera est nigra. Alba est populus dicta, quod folia ete sunt alba, altera viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa arbor patula sit et ampla. Nam pla¬
tos greci latum uocant. Exp̃ssit huins
arboris scriptura et nomen et farmã di-¬
cens. Quasi platanus dilatata sum in pla¬
teis est autem tenerrimis foliis ac mol
cernus. quod ea soliti erant dii gentium
querentibus responsa p̾canere. arbor mul¬
tũ annosa. sicut legit᷑ de querquu mam¬
bre sub qua habitauit abraham. quȩ
fertur usq ad constantini regis imperiũ
ꝑ multa secula ꝑdurasse. Huius fructꝰ
galla appellat᷑. ex quibus una a grecis
honfaticis dicta parua forma. s firmo
corpore. atq nodoso. que medicamini¬
bus et incaustis adhibet᷑. Altera balanis
lenis ac leuis et nimiũ ꝑforata lucerna¬
rum tantum usibus necessaria. fraxmnꝰ
nocari fert᷑. quod magis int̾ aspera loca
montanaq fraga nascat᷑ Hinc ꝑdiri¬
uacionem fraxinus. sicut a monte
nus utilis hastis. Taxus uenenosa ar¬
bor. unde et toxica uenena exprimun-¬

Expanded text:
ipsa arbor patula sit, et ampla. Nam πλάipsa arbor patula sit, et ampla. Nam πλάτος Graeci latum vocant. Expressit hujus arboris Scriptura et nomen, et formam, dicens: Quasi platanus dilatata sum juxta aquam in plateis. Est autem tenerrimis foliis, ac mollve quernus dicta, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus praecinere; arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte nus utilis hastis. Taxus venenata arbor, unde et toxica
Abbreviated transcription (Latin):
rogum constituere solebant. ut odorẽ
cadauerum dum urerent᷑ p̃merent
iocunditate odoris sui Iuniperus gre-¬
ce dicta siue quod ab amplo in angu-¬
stum finit ut ignis. siue quod conceptũ
dui teneat ignem. ad eo ut si prune ex
eius cinere suerint cooꝑte usq ad
annum ꝑueniant: Pira enĩ aput gre¬
cos ignis dicit᷑. Iuniperus aũ grece di¬
cta. alia parua. alia magna ÷ Ebenꝰ
in india et etiopia nascit᷑. que cȩsa
durescit in lapidem. cuius lignũ nigrum est.
et cortex euis ut lauri S indicum macu¬
losum est in paruulis distinctionib al-¬
bis ac suluis Ethiopicum uero quod
p̃stantius accipit᷑ in nullo est maculatũ¬
s est nigrum. lene et corneum Est aũ
mareotica palus in india. unde euenꝰ ue¬
nit: Lucanꝰ: euenus mareotica inquit:
Euenus aũ in crepundiis illigat᷑. ut in¬
fantem uisu nigra non t̾reant: platanꝰ¬
aũ a latitudine foliorum dicta. uł qd

Expanded text:
rogum constirogum consticadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatused est nigrum, leve et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis illigatur, ut infantem visu nigra non terreant. 37. Platanus, a latitudine foliorum dicta, vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
.i. arboris humor ardentis. cuius folia cipressi
similitudinem habent lignun uero io¬
cundi odoris est. et diu durans. nec a tmea
unquam ext̃minat᷑. de qua persius Et cedro
digna lacutus ÷ scł. ꝑꝑ durabilem perpetu¬
itatem Uñ et in templis ꝑꝑ diurturnita¬
tem ex hoc ligno lacuaria fuint: Iuius
ligni resina cedria dicit᷑. que uiconser-¬
uandis libris ad eo est utilis. ut ꝑliniti ex ea
nec tineas paciant᷑. nec tempore conse
nescant. Ilascitur in creta. africa. atq sy¬
ria: Cipressus grece dicit᷑. quod caput eiꝰ
a rotunditate in acumen erigitur. un
et fructus eius comim. quia rotunditaᷤᷤ
euis talis est. ut conum iitetur Uñ
et conifere cipressi dicunt᷑ huius lignũ
cedro pene proximam habet uirtutem
templorumq trabibus aptum. impe¬
necrabili soliditate. ñ quam oneri cedit.
s ea que in principio fuerat soliditate
ꝑdurat. Antiqui cipressi ramos prope

Expanded text:
όν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi όν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur, de quo Persius: Et cedro digna locutus, scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno laquearia fiunt. Hujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, ut perliti ex ea nec tineas patiantur, nnescant. Nascitur in Creta, Africa, atque Syria. 34. Cyparissus Graece dicitur, quod caput ejus a rotunditate in acumen erigitur, undet fructus ejus conus, quia rotunditas ejus talis est, ut conum imitetur. Unde et coniferae cyparissi dicuntur. Hujus lignum cedro pene proximam habet virtutem. Templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope
Abbreviated transcription (Latin):
cunt lignum. Ilicon dulce huius arbo¬
ris pomo succus ex pressus. a cacia a grecis
dicitur: Pistacia quod cortex pomi eius
nardi pistici odorẽ referat. Pinus arbor
picea. ab acumine foliorum uocata.
pinum enĩ antiqui acutum nomina.¬
bant. Pinũ aũ aliam pissin. aliam gre¬
ci peucen uocant. quam nos piceam di¬
cimus eo quod desudet picem: Nlam et
specie differunt In germaniȩ aũ insu¬
lis huius arboris lacrima electrũ gig
nit Gutta enĩ defluens rigare uł tẽ¬
pore in soliditatem durescit. et gẽmã
facit. de qualitate sua et nom̃ accipi¬
ens .i. sucimis. eo quod succus sit ar-¬
baris. Pinꝰ credit᷑ prodesse cunctis que
sub ea seruant᷑. sicut ficut nocere omnib¬
Abies dicta quad p̃ceteris arboribus eat¬
longe. et in excelsum promineat. cuius
natura expers est t̾ren humori ac proinde ha
Hanc quidam gallicam uocant. ꝑꝑ candorẽ
Est autẽ sine nodo: Cedrus quam grea ce

Expanded text:
cunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arbocunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum ruferat. Pinus arbor picea ad acumine foliorum vocata; pinnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum nit: gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit, et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est, succinum, eo quod succus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis, quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibAbies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habHanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. qui dum eiciunt᷑ quasi castran¬
tur: Hec arbor simul excisa suerit. tan.
abelecto uocata: huius enĩ arboris fruc¬
tum homines primum ad uictũ sibi ele-¬
gerunt. Unde et poeta. Mortales primi
ructabant qut ture glandem: Prius enĩ
quam frumenti usus esset. antiqui ho¬
mines glande uixerunt. Suberies arbor
ex qua ualidissimus cortex natatorius
extrahit᷑: et ideo appellata suberies . eo.
quod fructus enis sues eclunt: Porcorũ
enĩ alimenta sunt non hominũ: Et
dicta suberies. quasi subsedies: fagus et
esculus arbores glandiferȩ ideo uocate
dicunt᷑. quod harum fructibus olim ho-¬
mines uixerunt. cibumq sumserunt
escamq habuerint. Nam esculus ab esca
dicta: fagus uero a greco uocabulum
tralnt: fage aũ grece comotlere dicit᷑
xilicon. quam latini corrupte siliꝗͣ
uocant. et ideo a grecis tale uocabulum¬
sumpsit nom̃ accepit. eo quod ligni eiꝰ
fructus sit cdulcis. xilon quippe greti di¬

Expanded text:
ti sunt, qui dum ejiciuntur, 333 quasi castranti sunt, qui dum ejiciuntur, 333 quasi castrantur. Haec arbor, simul ut excisa fuerit, tanquab electo tum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et esculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod earum fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamque habuerunt. Nam esculus ab esca dicta; fagus vero a Graeco vocabulum traxit: φαγεῖν autem Graece comedere dicitur. Xyliglycon, quam Latini corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe di
Abbreviated transcription (Latin):
exsudet. rapiat et extinguat Iuces autẽ¬
autem generalit̾ dicuntur omnia poma te-
cta corio duriore. ut pineȩ nuces abellanȩ
glandes. castaneȩ. amigdalȩ: Hinc et nuclei
dicti. quod sint duro corio tecti at contͣ
poma omma mollia mala dicta . s cum ad¬
iectione terrarum in quibus antea nata st᷑.
ut ꝑsica. punica. maciana. cidonia. et cet̃:
Amiglala grecum nom̃. que latine nux
longa uocat᷑ Hanc alii nucidam uocant
quasi minorem micem. de qua uirgilius:
Cum se nux plurima siluis induet ĩ florẽ:
Cunctis enix arboribus prior se flore uercit.
et ad inferenda poma arbusta sequentia
p̃uehit: Abellane a bellano campanie
oppido ubi habundant cognamina te
sunt : Ne a grecis panticȩ appellantur
eo quad circa ponticum mare habundat̃.
Castaneam latini a greco appellant uoca.¬
bulo: Nanc enĩ greci castaneam uocant
eo quod fructus eius gemini in madum
testiculorum intra folliculum recondi.¬

Expanded text:
exsugat, rapiat, atque exstinguat. Nuces exsugat, rapiat, atque exstinguat. Nuces autem generaliter dicuntur omnia pomcta corio duriori, ut pineae, avellanae, juglandes, castaneae, amigdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma, omnia mollia, mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, etc. 23. Amygdala nomen Graecum est, quae Latine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua Virgilius: Cum se nux plurima silvis induet in florem. Cunctis enim arboribus prior se flore vestit, et ad ferenda poma arbusta sequentia praevenit. 24. Avellanae ab Avellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Hae a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundent. 25. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci κάστανον vocant, propter quod fructus ejus gemini in modum testiculorum intra folliculum recondi
Abbreviated transcription (Latin):
prisicuis appellata. eo quod parietes qnib
innascit᷑ carpit Crumpit enĩ et prodit
ex latebris quibus concepta est Alii ca-¬
prificum dictã putant. eo quod ficus
arbor eius remedio fecundet᷑ Monis a
grecis uocata. quam latini rubum ap¬
pellant. eo quod fructus enis uł urrgul
tum rubet Et enĩ morus siluestris fru¬
ctus afferens. quibus in deserta pastorũ
fames ac penuria confouet᷑ Nuius folia super¬
iactata serpenti fertur interimi : Si comorus
sicut morus Greca nomina sunt: dicta aũ
sicomorus. eoquod sit folium simile moro
Ninc latini celsam appellant ab altitudine
quia non est breuis ut morus Nux appella¬
ta. quod umbra uł stillicidium foliorum
euis proximis arboribus noceat: Hanc alio
nomine latim uiglandem uocant. quasi
ioius glandem. fuit enĩ hec arbor conse.¬
crata ioui. cuius pomum tantã uĩ hab
ut missum int̾ suspectos herbarũ uł sul
gorum cibos: quid quid in eis uirulentũ:

Expanded text:
prificus appellata eo quod parietes quibus prificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Huius folia superiactata serpenti, fertur interemi eum. Sycomorus, sicut et morus, Graeca nomina sunt. Dictus autem sycomorus eo quod sit folia similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; fuit enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum inter sugorum cibos quidquid in eis virulentum est,
Abbreviated transcription (Latin):
et a ciuitate cerasium appellauit. arbor
autem cerasus. pomũ cerasium dicitur.
Nec etiã et ante luculũ erat in italia s dir¬
ra. unde et cornus appellata est Est aũ
arbor apta hastilibus. unde uirgilius Bo¬
na bello cornus: sicus latine a fȩcunditate
uocat᷑. feracior est enim arboribus ceteris:
Nam ter quat̃q ꝑ singulos annoᷤᷤ generat
fructum. atq altero maturescente alt̃
aborit᷑. Itinc et caricȩ a copia nominatȩ
ficus egiptia fecundior fertur. cuius ligꝰ¬
num in aqua missum ilico mergit᷑. et cũ
in lio aliquandui iacuerit. demnele in
suꝑficiem sustollit᷑ uersa uice naturȩ
qñ madefactum debuit humoris pon.¬
dere residere Antea athletae sicis aleban
ad carnis usum qui farcior cibus est trans.¬
tulisset A senibus in cibo sepius sumpta
sicus rugas eorum fert᷑ distendere: tau¬
ros quoq feroͣssimos ad sici arborem con-¬
ligatoᷤᷤ mansuescere repente dicunt. Ca-¬

Expanded text:
et a civitate cerasium appellavit. Arbor et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergilius Georg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecunditate vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
pellata. quod ex trunco oleum deflu¬
at. in crassitudinem mellis. sapore sua-
ui: Pomelida sorbo similis. mediocris ar-¬
bor. et flore candidulo. dicta quod dulciᷤᷤ
sit eius fructus. et acuto sapore cõmixtꝰ:
Rec arbor etate durat exigua: Melosus ar-¬
bor in africa punica lingua uocata ex
qua profluit lentus sucus. qui a loco ã¬
moniacus uocatur. Mespila arbor spi¬
nosa fructu similitudine malorum: s
paulo breuiore: Unde et appellata. qd̃
Pirus uocata uidet᷑. quod in ignis pͥe¬
ciem deformata est: Nam hoc genus
pomi ab amplo incipit. et in angustũ
finit sicut ignis: Pyrus aũ arbor. fructꝰ eiꝰ pirũ
cuius multe species. ex quibus crustumia
pira sunt ex parte rubentia. ab oppido crustu¬
mo nominata: Poma piri uimentis impo¬
sita uel si pauca uehement onerosa esse di¬
cdunt᷑ Ceratus a ceraso urbe ponti uaata
Nam lũculus cum cerasum ciuitatem põ¬
ti deleuisset: hoc genus pomi inde aduexit.

Expanded text:
pellata, 330 quod ex trunco oleum deflupellata, 330 quod ex trunco oleum defluat in crassitudine meli. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit
Abbreviated transcription (Latin):
ac folia cedri odorem referant: Malũ
eis mimicum uenenis: Et hoc est
quod idem poeta intelligi uolurt.
cum tradat ex illa foueri animam.
Nec arbor omni pene tempore ple-¬
na est pomis. que inea partim ma¬
tura. partim a cerba. parcim in flore¬
adhuc sunt pofita. quod in ceteris ar-¬
boribus rarum est: Mella quã greti lo-¬
ton appellant. que uulga ꝑꝑ formã
et colorem faba firica dicitur Arbor÷
eñ magna fructum ferens comestibilẽ
maiorem pipere. gustu suauem. unde
et mella uocata est: Coquimella ꝗͣ
latim ob colorem prunũ uocant. alii a mul¬
titudine enixi fructus nixam appellant:
Cunis generis damascina melior aindamas¬
co oppido unde prius asportata est dicta
cuius solum pomum stomacũ mederi
probatur Ilam cetera noxia ꝑibentur:
Ner sola arbor gummi glutinosum et
compactuium distillat. quo et medici
et scriptores utunt᷑ Oleomella nascit᷑
in palmaria sirie cuitate. ex eo ita ap-¬

Expanded text:
ac folia cedri odorem referant. Malum ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, et 329 hoc est, quod idem poeta intelligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim acerba, partim matura, partim adhuc in flore sunt posita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syriaca dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, majorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. 10. Coccimela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores utuntur. 11. Elaeomeli nascitur in Palmyra Syriae civitate, ex eo ita ap
Abbreviated transcription (Latin):
cadicos uocant: Agrestium añ maloꝵ
flores greci balaustion appella uerunt :
Quorũ alii albi. alii purpurei. alii
rosei reperuint᷑. similes floribus mali
punci Negant medici mali pum¬
ei cibo corpora nr̃a nutriri . s eo suc o-¬
pinant᷑ utendum. ut medicare po.¬
cus non alere uideat᷑: Malum ꝑsi¬
cum. cui breuis ad modum uita con¬
cessa est. trium generum fert᷑ esse di¬
racenum. armeniacum. et persicũ:
Duracenim nuncupatum. eo quod
ponnuĩ eius in gusti a quorẽ referat:
ꝑsicum uocatum. quod eam arbarem
primus in egipto seuerit ꝑseus. a quo se
oriundos ptolomei ferebant Nec in
persida fructum generat in t̾fectoriũ:
Aput nos aũ iocundũ ac suauẽ. horũ
aliud p̃cocũ. aliud uocat᷑ estiuuũ. Me¬
dica arbor cuius nom̃ etiã mantua.¬
nis carminibus inclaruit. asportata
primũ a medis. unde et uoca bulum
sumpsit: Fanc greci cedromelã. lati.¬
ni cedriam uocant. quod eiis pomũ

Expanded text:
caducum vocant. Agrestium autem malorum caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat.  Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos PtolomPersida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
res nomina ex prouinciis uel ciuitatibus
gilius amantibus quid ex malo queri
soleat ostendit: Malus cidonia nomen
sum psit ab oppido quod est in insula
creta. de quo greri dicere solent. urbiũ
cretensium matrem cidonam. ex cuiꝰ
pomo cidoncum conficit᷑ sit quoq ex
ea et uinũ quo languentiũ desideria
fallunt᷑ Nam specie et gustu et odore
cinus libet uini ueteris imaginẽ rep̃sen¬
tat. Malomellus a dulcedine appellata
quod fructꝰ eiꝰ mellis dulcedinem hãt.
uel qd in melle seruet᷑ Unde et quidã:
Si tibi cicropio saturata ci donia melle
ponent᷑. dicas. hec malomella placent:
Malũ punicum dici. quod ex punica re-¬
gione sit genus eius allatum: Idem et
malum granatum. eo quod intro cor¬
ticis rotunditatem granorum contine.¬
at multitudinem: Arbor aũ malus¬
granata generis femiini. pomũ uͦ¬
neutri generis est Flores malorum a
grecis appellati sunt quintines latini

Expanded text:
res nomina ex provinciis vel civitatibus, res nomina ex provinciis vel civitatibus, gilius Ecl. 3, 64 amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oCreta, de qua dicere solent Graeci urbium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum, quo languentium desideria falluntur. Nam specie, et gustu, et odore cujuslibet vini veteris imaginem repraesentat. 5. Melimelum a dulcedine appellatum, quod fructus ejus mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur, unde et quidam: Si tibi Cecropio saturata Cydonia melle Ponentur dicas: haec melimela placent. 6. Malum Punicum dicitur, eo quod ex Punica regione sit genus ejus 328 translatum. Idem et malogranatum eo quod inter corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malogranata est generis feminini, pomum vero generis neutri. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινοι ; Latini
Abbreviated transcription (Latin):
tem: frequent̾ autem in egipto et siria:
fructus autem dactili digitorũ similitu¬
dine nuncupati: Sunt quorũ etiã et
nomina uariant᷑: Nam alii appellant᷑
palmule. similes miro balano: Alii the:¬
baici qui et nicolai: Alii nucales quos
greci cariatos uocant: Liaurꝰ a uerbo
laudis dicta: Nac enĩ cum laudib uicto¬
rum capita coronabant᷑ Aput antiqͦ
autem laudea nom inabatur: postea
.d. littera sublata. et subrogata R. dicta :
laurus. ut in auriculis. que in incio audi¬
cule dicte sunt: et medidies. qui nunc
meridies dicit᷑ Ianc arborem greci da¬
sidem uocant. eoquod nunquam deponat
uiriditatem. inde illa pocius uictores co-¬
ronant᷑. Sola quoq hec arbor fulmina:¬
ri uulgo minime creditur Maluis a gre¬
cis dicta quod sit fructus enis pomorum
omnium rotundissimus. unde et hec
sunt uera mala que uehem̃ter rotunda
sunt Mala matiana a loco uocata. uñ
prius aduecta sunt Nam multe arbo¬

Expanded text:
tem: frequenter autem in Aegypto et Syria, tem: frequenter autem in Aegypto et Syria, Fructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata unde prius advecta sunt. Nam multae arbo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. qd lum̃ det. hastula a tollendo ncu-¬
pata: fones est hastula. que ab arborib
excutit᷑ recicisione. aut hastula ambusta
aut ligno cauata nuncupata a fungis
nomine accepto qd̃ ita capiat ignem:
flãmã: Torris lignũ adustum. quẽ
uulgiis ticionẽ appellat. extractũ fo¬
co semiustum et extinctũ: Quisqui¬
he stipule inmixte surculis ac foliis
aridis: Sunt aũ purgam̃ta t̃iarum:
Caries putredo lignorũ dictum hoc no¬
nĩ qd̃ eueniat lignis uirtute caren¬
tibus.
DE PRolauis Nominbꝰ ar boRi¬
alma dicta quia manus uictricis
ornatus est. uel quod oppansis est
ramis in modum palme hominis. Est
enĩ arbor insigne uictorie. proceroq:
ac decoro uirgulto. edui turnsq ue¬
stita srondibus. ⁊ folia sua sine ulla
successione conseruans: Hanc gret foenicem
dicunt. quod du durat. ex nomine auis
illius arabie que multis annis uiuere ꝑ¬
hibetur. que dum in multis locis nascat᷑
non in omnibus fructus ꝑficit maturita¬

Expanded text:
dicitur, quod lumen det. Hastula a tollendo nuncupata. Fomes est hastula, quae ab arboribus excutitur recisione: aut hastulae ambustae, aut ligna cavata, a fungis nomine accepto: qflammam. Torris lignum adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nominibus arborPalma dicta, quia manus victricis ornatus est: vel quod oppansus est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturita
Abbreviated transcription (Latin):
quasque antiquiad distinctionem scripturarum carminibus & historiis ad¬
po: suerunt : Nota est figura propria in lit terae modumpo: sita ad de monstran¬
O damunã quam que uerbi sententiarumq: acuer suumrationem : Notae aũt uer¬
apponitur in his qua eo bmissa sunt ut in lucescant ꝑ eam notam quedeesse uidentur stella
cens ad ponitur in uerbis uel sententias suꝑ flueiteratis siue in hislocis ubilectio ali¬
qua falsitate nota est ut quasi sagitta iugul& suꝑuacua at que falsa confodiat
Sagitta enim grece obslus dr̃ :  obolus suꝑne ad punctus ponitur in hisdem. de
quibus dubitatur utrumtollideb& ant necne apponi: ÷ Limnicus id est uir¬
gula inter geminos punctor iacens obponitur in his locis quae sacrae scripture
inter pr&es eodẽ sensus ed diuersis sermonibus transtuilerunt : Y antigra phus
cumpunctu apponitur ubi intrans lationibus diuersus sensus hab&ur X :
asteris cuscumobo lohanc proprie aristarcus utebatur. in his uersibus qui non suo

Expanded text:
quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis adposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandam unamquamque verbi sententiarumque ac versuum rationem. Notae autem veradponitur in his quae omissa sunt, ut inlucescant per eam notam, quae deesse videntur. Stella cens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua fasagirra enim grece obelus dicitur. Obelus superne apunctatus, ponitur in iisdem de quibus dubitatur, utrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est gula inter geminos punctos jacens, 34 apponitur in iis locis quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus, transtulerunt. 6. Antigraphus   cum puncto apponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. 7. Asteriscus   cum obelo: hac proprie Aristarchus utebatur in iis versibus, qui non suo
Abbreviated transcription (Latin):
IMenses nom̃ est grecum delunȩ nomine tractũ. luncc enim megre¬
cosermone uocatur. unde dep̃ ebe os men ses legitimi non ex solis
cir culo sedex lunȩ cursu enumercentur. ꝙ est denouec ad nouccm. CCegip¬
cursum a ne error
hendin anucrius mensis dictus ccicno cui fuit agentilibus conse crãue
quialiimes & icenuecsit anniunde& bi frons idem iecnus pingitur ut in¬
troitus conmi& exitus demonstrenus Pebr̃ecnus nuncupatur costebrecid÷ plutone cueo meñe

Expanded text:
Mensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur, unde et apud Hebraeos menses 225 legitimi, non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, qui est de nova ad novam. 2. Aegypcursum, et ne error hendi. 3. Januarius mensis a Jano dictus, cui fuit a gentilibus consecratus, vel quia limen et janua sit anni. Unde, et bifrons idem Janus pingitur ut introitus anni et exitus demonstretur. 4. Februarius nuncupatur a Februo, id est, Plutone cui eo mense
Abbreviated transcription (Latin):
nũ iulu& agũs cȩ scerũ nuncupeetis̃: Nc̃psus quintilis &sextilis uoca bcent quintilis ꝗ quintusero
cemcrtio quẽ principẽ cennites taentur. eẽ romaeni sextilis si milites quia sextus: Septẽber no¬

Expanded text:
ilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September no
Abbreviated transcription (Latin):
qutta cadens. inde sit diminutuiu̾ ut di¬
camus stilla. Dum autem stat aut pend:
de tectis uł de arboribus quasi glutinosa
gutta est. dum ceciderit stilla est: Spu¬
ma est dicta ab eo quod spumatur. Sor¬
des enim sunt undarum. unde et mustũ
et ea que coquntur spuma purgantur.
Mincet sputum
DE FLU MINIBIS.

Expanded text:
utta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. De fluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
cata. Media nigra est a meclia illa fabu¬
losa inuenta. habet uenas aerei coloris.
sudorẽ reddit croci saporem uni Ue¬
gentana italica gemina ab his reꝑta. nigͣ
facie albis int̾micantibus notis. Barriptꝰ
nigra est cum sanguineis et albis notis.
Merome las nigra uena quemlibet colorẽ
secante ꝑ medios ueneris crines nigerri¬
mi nitoris continens in se speciem ru¬
si crinis: Trieruus ex africa nigra .s tres
sucos reddit. atra radice nigrum. e me dio
sanguineum. e sũmo croceum: Nionisia
nigra mixtis rubentibus notis ex aqua
trita uinum flagrat. et odore suo ebri¬
etati resistere putatur Pnttis nigra qͥ¬

Expanded text:
cata. Media nigra est, a Media illa fabucata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra q
Abbreviated transcription (Latin):
citur in ꝑside : Cimedia inuenitur ince.¬
rebro piscis eiusdem nominis. candicda
et oblonga p̃saga rerum. Nis feruntur
magi signa tranquillitatis aut tempesta¬
tis p̃uidere Belloculus albicans pupillã
cingit nigram e medio aureo fulgore
lucentem. et ꝑꝑ speciem assiriorum regi
belo dicatam. unde et appellata Ep̃i¬
melas dicitur cum in candila gẽma
suꝑne nigrescat color. unde et nom̃
habet. Ex hebenus speciosa et candida
qua aurifices aurum poluunt: De
A iuxta flum̃ eiuscdem nominis. po¬
stea pluranis in terris Est antem ni:¬
gra habens in medio circulos nigros et al-¬
bos iunctos ⁊ uariatos similes ematidi:
Magi sub situ earum si creclitur tempesta.¬
tes auertunt. flumina sistunt: Absictoᷤᷤ
nigra et ponderosa distincta uenis ruben¬
tibus: Hec excalefacta ignis septem dieb
calorem tenet. Aegiptilla nigra est radi¬
ce cerulea facie ex egipto ubi inuenit᷑ uo¬

Expanded text:
citur in Persida. Cinaedia invenitur in cecitur in Persida. Cinaedia invenitur in cerebro piscis eiusdem nominis, candida et oblonga. Praesagare his ferunt maris signa tranquillitatis vel tempestatis. Beli oculus albicans pupillam cingit nigram e medio aureo fulgore lucentem, et propter speciem Assyriorum regi Belo dicatam; unde et appellata. Epimelas dicitur quum in candida gemma superne nigricat color; unde et nomen habet. Exebenus speciosa et candida, qua aurifices aurum poliunt. De a iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tati ꝑ alienas pulcritudines nominis no.¬
minis. ad eo ut detoris p̃rogatiua uocabulo
facta sit Asterites cancdida est inclusam lu¬
cem continẽs ueluti stellam intꝰ ambulã¬
tem. redditq solis candentis radios. unde
⁊ nom̃ accepit Galactites lacteus est. qui
attritus reddit succũ albũ. ⁊ lactis saporẽ
feminis nutrientibus illigata fecundat ubera:
Infantũ quoq collo suspensa saliuam facere fert᷑:
In ore aũ liquescere.⁊ memoriam adimere :¬
Nttunt eã nilus et achelous amines: Sunt qͥ
smaragdum albis uenis cutumligatũ galac¬
titem uocant: Gelacias grandinis ⁊candorẽ
p̃fert et siguram: Et duricia quoq inuicta
ut adamans ⁊ in igne posita manere suũ
frigus. Solis genima candida est. traxit q:
nom̃ qd̃ ad speciem solis in orbem refulgen:¬
tis spargit radios: Se lenitis tanslucet can-¬
dido melleoq sulgore lune imaginem con¬
tinens. quem uixta cursum astri illius ꝑhi¬
bent in dies singulos minui atq augeri: Nas-¬

Expanded text:
tati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut decoris praerogativa vocabulo facta sit. Asterites cancem continens, veluti stellam 272 intus ambulantem, redditque solis candicantis radios, unde et nomen invenit. 4. Galactites lactea est, quae attrita reddit succum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus illigata fecundat ubera. Infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere, et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus, et Achelous amnes. Sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. 5. Chalazias grandinis et candorem praefert et figuram, duritie quoque invicta, ut adamas; etiam in ignes posita manere suum frigus. Solis gemma candida est, traxitque nomen quod ad speciem solis in orbem fulgentis spargit radios. Selenites translucet candido melleoque fulgore, imaginem continens lunae; quam iuxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui atque augeri. Nas
Abbreviated transcription (Latin):
uaedam aũt litterae in libris iuris uerborum
suo rum notae sunt
quos criptio caeleris breuiorque fiat. Scribe¬
batur enim uerbi gra¬
put ꝑ duo cappa iuncta calump iae causa ꝑ i&e iudex esto perd & im. dolummalum cu¬
ius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis inueniuntur : Has iuris notas no¬
uiciimperatores a codicibur legumabolendas sanxerunt quia multos perha eccallidi

Expanded text:
uaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi graput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', per I et E 'iudex esto', per D et M 'dolum malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi
Abbreviated transcription (Latin):
d qͦ ouidiꝰ: Curuis lud̃ meãder ĩ und̃. Tanꝰ suit
rex scitarũ pͥmꝰ. a qͦ taneꝰ fert᷑ fluuiꝰ ñ cu-¬
patꝰ. qͥ ex rifeiꝰ siluiꝰ ueniens dirimit euro¬
pã ab asia ĩt̾ duas parte mundi mediꝰ cur¬
rens. atq ĩ põtũ fluens. Inacꝰ achaiȩ ãniꝰ
manto mõte dimissꝰ: Padꝰ italie fluuiꝰ a
uigis alpiũ sus ex tͥb fontib orit᷑. ex qͥb¬

Expanded text:
der in undis. Tanus fuit rex Scytharum primus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis mantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus orit
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ alt̃ uocat᷑ ior. alt̃ uocat᷑. dan His
gͥ procul a se clistantibus in unum al-¬
ueum federatis iordanes deinceps ap¬
pellatur: Nascitur autẽ sub libano mõ-¬
te. ⁊ diuidit uideam et arabiam. qui ꝑ mł¬
tos circuitus uixta hericho in mare mor¬
tuum influit: Cusis caucaseis
tibus difsusus cum plurimiꝰ in exinum
se p̃cipitat mare. uñ et ñ cupatur: Gignus
aminis cilicie ex tauro monte progrediens
miram aquarum habens suauitatem.
et quia quidquid candidum est gentili
lingua eignum siri dicunt: Snde ⁊
amni huic nom̃ datũ. quia tum⁊ esta¬
te. quando niues soluuntur: Neliqͥs
anni temporibus tenuis est et quietꝰ
Ilas fluuius asie: Pactolus fluius asiȩ
harenas aureas trahens. de qͦ uirgilius:
re alit̾ crisotiã uocant: Ermꝰ fluuiꝰ asiȩ.
qui ⁊mirneoᷤᷤ secat cãpoᷤᷤ. et ipse fluctib au¬
reis et harenis plenꝰ. a qͦet ⁊ mirna uocatꝰ:

Expanded text:
quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est et quietus. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, harenas aureas trahens: de quo VergiliusAre aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est.