comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tonis & nuncupationis ad fectui ut & prȩ
ceteris sit adoptatus & adoptiuis aliis ma¬
ior ipsesit filiis excellentius cunctis na¬
turis creatus creaturis i pseceteris prȩst&.
aiunt &iam quidam eorum di omni poten¬
tiam confitentis insimilitudinem eum
dĩ creatum ex nihilo ut cetera ineterni
illius creatoris sui imaginem constitis.¬
se uerbo uidelic& de nonex tantibus uissũ
esse subũ stere dõ potente similitudinem
lium audiuntab anterioribus ep̃s prae¬
dicatum ut id subtiliter perspeciẽ hereti¬
cȩopinionis infirment dicentis eos uerbi
huiꝰ significationẽ idẽ unius substanti¬
ae. quod grȩce homo usiondicitur: hoc
sensuu surpareatq eloquitam quã ipse
sit paterquiẽ filius ex in finitate uidelic&
sua protensus in uirgine : ex qua corpus
adsumens sibi in eo corpore quod ad sump¬
sit fili nom̃ ad diderit. & hae quidẽ
de homo usione eorũ falsitas prima ẽ se¬

Expanded text:
tionis et nuncupationis affectu, ut et prae tionis et nuncupationis affectu, ut et prae ca eteris sit adoptatus, et adoptivis aliis major ipse sit filiis, et excellentius cunctis naturis creatus, creaturis ipse caeteris praestet. Aiunt etiam quidam eorum Dei omnipotentiam confitentes, in similitudinem eum Dei creatum, et ex nihilo 73 ut caetera in aeterni illius Creatoris sui imaginem constitisse: verbo videlicet de non exstantibus jussum esse subsistere, Deo potente similitudinem lium esse audiunt ab anterioribus episcopis praedicatum, ut id subtiliter per speciem haereticae opinionis infirment: dicentes eos verbi hujus significationem, id est, unius substantiae, quod graece ὁμοούσιον dicitur, hoc sensu usurpare atque eloqui, tamquam ipse sit pater qui et filius, ex infinitate videlicet sua protensus in Virginem, ex qua corpus assumens, sibi in eo corpore, quod assumpsit, filii nomen addiderit. Et haec quidem de homousio eorum falsitas prima est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
en arrabile est ĩd significantiae alicuius
finem & modum pon hab&: & qđ spirita¬
le est id ad speciȩ̃ corporalium exemploq
diuer sum est tamen cum denaturis cȩ¬
lestib sermo ẽ ipsa illa quȩ sensumentiũ
continentur usu communs & naturae &
sermonis sunt eloquenda nonutiq dig
nitatidĩ congrua sed ingennnri in becil¬
litati necessaria rebus scilic& uerbisq
nostris ea quȩ & sentimus & intellegi¬
mus locuturi. atq haec sicut primo li¬
ex humanis conparationib. pro ferimus :
non secundumnaturas corporales dedõ
sentire credamus. nec passionibus nos¬
tris spiritalia comparare sed patius rerũ¬
ui sibilium speciem ad intellegentiam
non expatrenatum nequedm̃ exnatura
sed ex constitutione ẽẽ adeptionẽ scilic&
eius in nomine quia sicut plures dõ filu:
ita & hic filius sit dehinc libera litatẽ in
dignitate quia sicut du plures sunt ita &
hic dĩ si tandulgentior e tam̃ in eo & ad op¬

Expanded text:
enarrabile est, id signienarrabile est, id signifinem et modum non habet: et quod spiritale est, id a specie corporalium exemploque diversum est. Tamen 72 cum de naturis coelestibus sermo est, illa ipsa, quae sensu mentium continentur, usu communis et naturae et sermnitati Dei congrua: sed ingenii nostri imbecillitati necessaria, rebus scilicet verbisque nostris ea quae et sentimus et intelligimus locuturi. Atque haec sicut primo liex humanis comparationibus proferimus, non secundum naturas corsentire credamur, nec passionibus nostris spiritalia comparare, sed potius reruvisibilium speciem ad intelligentiam non ex Patre natum, neque Deum ex natura, sed ex constitutione esse; adoptionem scilicet ejus in nomine, quia sicut plures Deo filii, ita et hic filius sit; dehinc liberalitatem in dignitate, quia sicut dii plures sunt, ita et hic Deus sit: indulgentiore tamen in eo et adop
Abbreviated transcription (Latin):
Quam quã anterioribus libellis quo siam
pridem conscribsimus ab solute cognitum
existimemus fidem nos s& confessionem
patris & filui& sp̃s sancti ex euangeli¬
cis atq aposto licis institutis obtinere.
neq quicquã no hiscum hereticis posset
& metuabnegantib: tamen&iã his libel¬
lis quȩdam necessario fuerunt conprȩhen¬
dendaut om̃nib fallatiis eorũ &inpietati¬
b: editis ab solutio fier& cognitio ueritatis :¬
& primum cognoscendumẽ qua ed octri¬
nȩ eorum temeritassit. quodue in reli¬
giositatis periculum : dehinc & aduersum
fidem a postolicam cuinos congruimus
habeant sententiae quid uedicere contra
rio soleant quaue uerborũ ambiguitate
simplicitati audientiũ inludant: postre
moqua interprȩtationũ suarũ arteue¬
ritatẽ diuinorum dictorum uirtutẽ¬
que corrumpant. ponignoramus aut̃
ad resdiuinas explicandas neq hominũ
elocutionẽ neq naturȩ humanȩ conpa¬
rationem possesufficere: quod enimin¬

Expanded text:
Quamquam anterioribus libellis, quos jam pridem conscripsimus, absolute cognitum existimemus, fidem nos et confessionem Patris et Filii et Spiritus sancti ex evangelicis atque apostolicis institutis obtinere, neque quidquam nobis cum haereticis posse  ratione et metu abnegantibus: tamen etiam his libellis quaedam necessario fuerunt comprehendenda, ut omnibus fallaciis eorum et impietatibus editis, absolutior fieret cognitio veritatis. Et primum cognoscendum est, quae doctrinae eorum temeritas sit, quodve irreligiositas periculum: dehinc quid adversum fidem apostolicam, cui nos congruimus, habeant sententiae, quidve dicere soleant e contrario, quave verborum ambiguitate simplicitati audientium illudant: mo, qua interpretationum suarum arte veritatem divinorum dictorum virtutemque corrumpant. Non ignoramus autem, ad res divinas explicandas neque hominum elocutionem, neque naturae humanae comparationem posse sufficere. Quod enim in
Abbreviated transcription (Latin):
perapatris ipsaquȩ gerit ueritatem
testimonii huius ad firment qiđ infert᷑
hodiȩ calumniȩ ut adoptio nominis sit
utmendax ds̃ sit ut nominam ania sint.
testatus ẽ pater de filio operibus suis fi¬
luistestimonio sẽpatris exaquatcur non

Expanded text:
pera ipsa Patris, quae gerit, veritatem pera ipsa Patris, quae gerit, veritatem testimonii hujus affirment. Quid infertur hodie calumniae, ut adoptio nominis sit, ut mendax Deus sit, ut nomina inania sint? Testatus est Pater de Filio, operibus suis Filius testimonio se Patris exaequat: cur non
Abbreviated transcription (Latin):
miserit sequitur nãq & qui mistme
pat̃ ipsetestificatus ẽ demeneq uoce eus
audistis neq figurã enis uidstis. quȩ ro
quod testimoniũ patris deeo fuerite uol¬
ue euangelicauolumina & totum eorũ
opus recense datestimoniũ patris prȩ¬
terquã quod auditumẽ hic estfilus
meus dilectus in quo complacui &tues
filiusm̃s hoc iohannis lic& nonignaris
audiuit tamen addoctrinam nr̃am
paternȩ uocis testimonium mittitur
nec hoc sufficit io hannis quidem in deser¬
todignus acuoceẽ sed & apostolinon fue¬
runt huiꝰ testimoni auctoritate priuandi
eadẽ decaelo ad eo suox adẽ. sed accipiunt
plus iohanne io hannis enĩ iã ab utero
proph&ans non eguit hacuoce hunc au¬
dite : audiã plane nec quẽ quã prȩt̃
hunc audiã nisi eũ qui audieritut doce¬
r& sinullũ aliut patris defilio testimoni¬
ũ extat in libris quã qđ hic filius suus
sit testimoniihui hȩcueritas est uto¬

Expanded text:
miserit. Sequitur namque: Et qui misit me miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da testimonium Patris, praeter quam quod auditum est: Hic est filius meus dilectus, in quo complacui , et: Tu es filius meus . Hoc Joannes licet non ignarus audivit, tamen ad doctrinam nostram paternae vocis testimonium mittitur: nec hoc sufficit. Joannes quidem in deserto dignus hac voce est, sed et apostoli non fuerunt hujus testimonii auctoritate privandi. Eadem de coelo ad eos vox adest: sed accipiunt plus Joanne. Joannes enim jam ab utero prophetans non eguit hac voce: Hunc audite. Audiam plane: nec quemquam praeter hunc audiam, nisi eum qui audierit ut doceret. Si nullum aliud Patris de Filio testimonium exstat in libris, quam quod hic filius suus sit: testimonii hujus veritas est, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
tuam testificationẽ cognosciuł ꝑpatrȩ̃
filius uł perfiliũ pat̃ potuituox ecaelis
ẽ sermo &iam filii ẽ : tamignorabilis t̃
filius quam & pater om̃a ei tradita sunt
& in omnibus nibil intel legitur excerptũ
si potestas ex atquata ẽ si secretum cog¬
nitionis equaleẽ sina tura in nominib ẽ
quȩ roquomodo quod uocatur non sunt
quorum &ius in potestate & difficultas
in cognitione non differt : non fallit
itaq inuocabulis ds̃ nec seaut pat̃m̃titur
aut filuis & accipe quã in his fides nominũ
moniũ perhibent demeqm patermisit
ids̃ non nominis tantũ testimoniosed
&iã uirtutis doce& eẽ sefiliũ operaenĩ
eiꝰ quȩ facittestantur a patresemis sũ
quȩroquã rẽoperatestentur missum
nãq eẽ itaq & fili oboedientia & pat̃¬
na auctoritas docetur in missodũ al¬
terius opera ẽẽ non possunt quȩ facit
nisieius quimissus a patre sit sed o pera
nonsufficiunt incredibilibus ad testimo¬

Expanded text:
ificationem cognosci vel per Patrem Filius, vel per Filium Pater potuit. Vox e coelis est: sermo etiam Filii est. Tam ignorabilis est Filius, quam et Pater. Omnia ei tradita sunt: et in omnibus nihil intelligitur exceptum. Si potestas exaequata est, si secretum cognitionis aequale est, si natura in nominibus est: quaero quomodo quod vocantur non sunt, quorum et vis in potestate, et difficultas in cognitione non differt. Non fallit itaque in vocabulis Deus, nec se aut Pater mentitur, aut Filius: et accipe quam in his fides nominum monium perhibent de me, quia Pater misit Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis deꝓprietate generationis & qđ ab
eõe non creature in eo uirtutẽ nã om̃a
adõ peruirtutẽ creationis existunt sed
trẽnouit cũceteraeũ quȩ ab eo sunt ig¬
uentus sui tempus here ses inuaderet
continuo subiecit qm̃ ab eosum & ip¬
sememisit tenuit ordinem euan¬
gelicis acramenti natũ seprofessus
& missumut & quis eẽt &unde eĩt se¬
uindũ superiorẽ sententiã noscere¬
tur neq enim idipsum ẽ ab eosũ
& ipsememisit. sicuti nonidem ẽ
neq mescitis neq unde simnostis nũ¬
qiđ n om̃is homo incarnelic et natus

Expanded text:
ietate generationis: et quod ab eo est, non creaturae in eo virtutem nam omnia ad eo per virtutem creationis exsistunt, setrem novit, 154 cum caetera eum quae ab eo sunt igventus sui tempus haeresis invaderet, continuo subjecit: Quoniam ab eo sum, et ipse me misit. Tenuit ordinem evangelici sacramenti, natum se professus et missum: ut et quis esset, et unde esset, secundum superiorem sententiam nasceretur. Neque enim id ipsum est ab eo sum, et ipse me misit: sicuti non idem est neque me scitis, neque unde sim nostis. Numquid non omnis homo in carne licet natus
Abbreviated transcription (Latin):
sciebant adnuntiatũ amorsi & proph&is con¬
fessũ quoq anatanahel & difiliũ & regẽ
isrł obuirgato &iã philippocum de pa¬
cũq seapatremissũ frequentib dicnis
antedocuiss& tam̃cumiã prositentem
eũ audissent seadõ exisse hȩceorumres¬
ponsio fuit conexus enĩ hic sibi sermo ẽ
dicunt ergo discipuli eius nunc palã
loqueris & pro uerbiũ nullum dicisnunc
ergoscimus qui a nosti om̃a & nonha¬
bes necesseut aliquiste interrogetin hoc
credimus quia adõ existi. quȩ rogo
hȩc uerbihuius admiratio ẽ quod se
titi & ligandi acsoluendo incȩlo &int̃ra
sed ixit nunc primũ uosueruntellegen¬
tiã ad sequi protes tamini uideratis uti¬
q nuptiales aquas & easdem nuptiale
uinũ & naturȩ in natirã ueldemuta¬
tionẽ uel profectũ uł creationẽ quin¬
q. &iã panes incibũ tantȩ multitudi¬
nis fregeratis & satiatis omnib: inple¬
nitudinẽ .xii. cophinorũ fragm̃tapa¬
niũ creuerant & natu rȩparuitas

Expanded text:
t annuntiatum a Moyse et prophetis, confessum quoque a Nathanael et Dei filium et regem Israel , objurgato etiam Philippo, cum de Pacumque se a Patre missum frequentibus dictis ante docuisset : tamen cum profitentem eum audissent se a Deo exisse, haec eorum responsio fuit connexus enim hic sibi sermo est: Dicunt ei discipuli ejus, Nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc ergo scimus quia nosti omnia, et non habes necesse ut aliquis te interroget: in hoc credimus quia a Deo existi . Quae, rogo, haec verbi hujus admiratio est, quod se titi, et ligandi ac solvendi in coelo et in terra se dixit, nunc primum vos veri intelligentiam assequi protestamini? Videratis utique nuptiales aquas, et easdem nuptiale vinum, et naturae in naturam vel demutationem, vel profectum, vel creationem . Quinque etiam panes ad cibum tantae multitudinis fregeratis, et satiatis omnibus in plenitudinem duodecim cophinorum fragmenta panum creverant, et naturae parvitas
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis hostendat sic puscreatanis ẽ¬
uniuersa quoq quȩ creantura dõ sunt
& quomodo patre non uniuersa noue¬
runt cũ filius eũ id circoquia ab eo ẽ non
nesciat quod sicreatus potius quã natis
uidebitur in eo quod adõ ẽ. cum ab eo
cuncta sint quomodo noncũ ceteris pa¬
trẽ quȩ abeo sunt ignorat᷑ sinuero idar¬
co eiquia abeo sit eu nossesit propriũ quo¬
modo non hoc ei qđ ab eo ẽ erit propriũ.
scilic& ut uerus filius exnatura sit dĩ.
cũ id circo dm̃ solus nouerit quia solus

Expanded text:
nerationis ostendat. Si opus creationis enerationis ostendat. Si opus creationis euoque, quae creantur, a Deo sunt. Et quomodo Patrem non universa noverunt, cum Filius eum idcirco, quia ab eo est, non nesciat? Quod si creatus potius, quam natus, videbitur in eo quod a Deo est; cum a Deo cuncta sint, quomodo non cum caeteris Patrem quae ab eo sunt ignorat? Sin vero idcirco ei, quia ab eo sit, cum nosse sit proprium; quomodo non hoc ei, quod ab eo est, erit proprium? scilicet ut verus filius ex natura sit Dei; cum idcirco Deum solus nover
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur ẽẽ in eo id ẽ filiueritas quȩ
neq sc̃itatẽ meruit hoc nom̃ sicut plu¬
respost confessionẽ fideidĩ fili sunt pro¬
prietatis eni in hissignificatio nulla ẽ
nominisnãq: tantũ ut dõ dignum ẽ
indulta dignatio ẽ aliitẽ hic ẽ & hic
m̃s essec huncaudite in hoc ueritas est
natura ẽ fidesẽ. nec san equicquam
deseminus filius ac pat̃nȩ significati¬
onis propri&ate testat᷑ ut enĩ in eo qđ
ait pat̃. hic ẽ filius meus naturȩ de¬
monstratioẽ & in eo quod subiecit.
hunc audite. sacramenti & fideiob
quã eccelis uenit audio ẽ cioneũ ad sa¬
lutarem confessionis doctrinã ad mo¬
nemur audireita in eofilius & natiui¬
tatis ueritate docuit &aduentus dicens
neq mescitis neq unde simnostis nec
enĩ ameueni sed est uerax quimisit me
monouit & frequens hinc professio
filiẽ idcirio aut̃ solisibi tẽ cognitũdicit
quia ab eosit. quȩ roaut̃ utrũ id qđ
ab eo ẽ opus in eo creationis ad naturã ge¬

Expanded text:
videatur esse in eo, id est filii veritas quae neque sanctitate meruit hoc nomen, sicut plures post confessionem 153 fidei Dei filii sunt. Proprietatis enim in his significatio nulla est: nominis namque tantum, ut Deo dignum est, indulta dignatio est. Aliud est hic est, et hic meus est, et hunc audite: in hoc veritas est, natura est, fides de se minus Filius hac paternae significationis proprietate testatur. Ut enim in eo quod ait Pater, Hic est filius meus, naturae demonstratio est, et in eo quod subjecit, Hunc audite, sacramenti et fidei, ob quam e coelis venit, auditio est, cum eum ad salutarem confessionis doctrinam admonemur audire: ita in eo Filius et nativitatis veritatem docuit et adventus, dicens: Neque me scitis, neque unde sim nostis: nec enim a me veni, sed est verax qui misit me, mo novit, et frequens hinc professio Filii est . Idcirco autem soli sibi esse cognitum dicit, quia ab eo sit. Quaero autem utrum id, quod ab eo est, opus in eo creationis an naturam ge
Abbreviated transcription (Latin):
danunc uero quia hic sermonis nostrior¬
do institutus ẽ ut posi patris contestati¬
onẽ postfiliprofessionẽ fide quoque a¬
postolorũ deuero & secundũ natiuitatẽ
confitendo difilio doceremur
Videndũ ẽ. anin eo quod ait dñs exdõ ex¬
iui aliud ineo aliquid potius quãnaturã
intellexerint natiuitatis. posmultas

Expanded text:
da. Nunc vero quia hic sermonis nostri orda. Nunc vero quia hic sermonis nostri ordo institutus est, ut post Patris contestationem, post Filii professionem, fide quoque Apostolorum de vero et secundum nativitatem confitendo Dei filio doceremur; videndum est, an in eo quod ait Dominus, Ex Deo exivi, aliud in eo aliquid potius quam naturam intellexerint nativitatis. 33. Quid s
Abbreviated transcription (Latin):
insilentio ẽ professionis causã dictino¬
uitas exigit prositendi aut contestatio¬
nẽ intellegentiã ueritatis elicuit scie¬
bant quidem eũ om̃a ut dm̃ posse sed
nundũrationẽ nouitatis acceperant
& qui sciebanta dõmissũ exisse tam̃
adõ nesciebant inenarrabilẽ illã &
perfectam filinatiuitatẽ peruirtutẽ
dictiistius intellegentes nunc secũ sine
pro uerbiis prefitentur locutũ
tusdĩ exdõnascit᷑ neq perelem̃ta ori¬
nobis locus ẽ. ut tertionuncdoceamus
liscreditũ non exnuncupatione sed ex
natura neq ex adoptione sed exnatiuitate
quã quã enĩplures & maxime adhunc uni¬
genitide sedĩ extent professiones quib.
generationis suȩ ueritatẽ sine leuis al¬
timementiendȩ lic& calumniȩ occasi¬
onetes tetur tamen quianeq: legentiũ
honorandus ẽ sensus coaceruatis ad copi¬
amdictis & cumia non nulla de propri¬
&atenatiuitatis hostens a sint. cetera
om̃a alii serunt quȩ stionib reseruan¬

Expanded text:
entio est; professionis causam dicti novitas exegit, profitendi autem contestationem intelligentia veritatis elicuit. Sciebant quidem eum omnia ut Deum posse, sed nondum rationem nativitatis acceperant: et qui sciebant a Deo missum, exisse tamen a Deo nesciebant. Inenarrabilem illam et perfectam Filii nativitatem per virtutem dicti istius intelligentes, nunc secum sine proverbiis profitentur locutum.tus Deus ex Deo nascitur, neque per elementa orinobis locus est, ut tertio nunc doceamus lis creditum, non ex nuncupatione, sed ex natura; neque ex adoptione, sed ex nativitateQuamquam enim plures et maximae adhuc unigeniti de se Dei exstent professiones, quibus generationis suae veritatem sine levi saltem ementiendae licet calumniae occasione testetur: tamen 157 quia neque legentium onerandus est sensus coacervatis ad copiam dictis, et cum jam nonnulla de proprietate nativitatis ostensa sint, caetera omnia aliis erunt quaestionibus reservan
Abbreviated transcription (Latin):
ris in patreiudeamus quẽ proprietatis
ꝑfiliũ ad fibi nom̃ adiectȩ sint. ait.
om̃a mihitradita sunt a patre & nemo
nouit filiũ nisipat̃ neq patrẽ quis noũ
nisi filius & cui uoluerit filius reuelare.¬

Expanded text:
ris in Patre: videamus quae proprietates ris in Patre: videamus quae proprietates per Filium ad filii nomen adjectae sint. Ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis pat̃ nadecȩlis uox ẽ. hunc audite
audio pater gratia s ago tibiaudio dicitis
qui ablasphȩmaui qm dixifiliusdisũ:
si non credonominib: sinaturã uocabo¬
lis non tellego quid credendũ & intelle¬
gendum sit quȩro non mihi relinquit᷑
alia suspicatio auctoritas paterna decȩ¬
lo ẽ hic ẽ filius m̃s professio fidelis. ẽ.
domus patris mei & patermeus.
professio nominis salus ẽ. cum in terro¬
gatio fidem postulat dicens tucredis
infiliũ dĩ. proprietatis nomina secin¬
tur ubi meus ẽ. Tibi quȩro heretceũ¬
dealia prȩ sumptiosit ad imis patrifidẽ
filio professionẽ nominis. naturam .uim.
uerbis dĩ ad fers ne sint quod enuntiant
in pietatistuȩ solain pudentia ẽ ut m̃ti
sola simplex confessio naturȩ nomina
hostendat ut deqo dictũ ẽ hicẽ filius me¬
us & adquẽ dictum ẽ pa t̃ meus.
hoc sint quod nuacupantur: tam en ne
aut adoptionis infilio nom̃ sit aut hono¬

Expanded text:
tionis. Paterna de coelo vox est: Hunc audite tionis. Paterna de coelo vox est: Hunc audite . Audio: Pater, gratias ago tibi : audio, Dicitis quia blasphemavi, quoniam dixi, Filius Dei sum : si non credo nominibus, si naturam vocabulis non intelligo, qui credendum et intelligendum sit quaero. Non mihi relinquitur alia suspicio. Auctoritas paterna de coelo est: Hic est filius meus. Professio filii de se est : Domum patris mei, et Pater meus. Professio nominis salus est, cum interrogatio fidem postulat, dicens: Tu credis in filium Dei ? Proprietatis nomina sequuntur, ubi meus est. Tibi quaero, haeretice, unde alia praesumptio sit. Adimis Patri fidem, filio professionem, nominibus naturam: vim verbis Dei affers, ne sint quod enuntiant. Impietatis tusola simplex confessio naturae nomina ostendat, ut de quo dictum est: Hic est filius meus, et ad quem dictum est, Pater meus, hoc sint quod nuncupantur: tamen ne aut adoptionis in Filio nomen sit, aut hono
Abbreviated transcription (Latin):
nuncanimamea turbata est ualde.
uel &iam hoc dĩds̃ meus quareme
dereliquisti. & multa alia istiusmodi
dequib: suo or dineerit sermotam̃ in
hactã adsiduahumilitatis contestatione
in solentẽ eiimarguat quod sibi patrẽ
dm̃dicat cumait. om̃i s plantatio quã
non plantauit patermeus eradicabit᷑.
uel illut domum patris mei domũ ne
gotiationis. & ubicumq semper
patrẽ sibi dm̃ nominat tȩmerariȩ
prȩ sumptiones potius sit quã confiden¬
tis naturȩ quȩ conscianatiuitatis suȩ
teneat ueritatis nom̃ in patre humili¬
tatis igit᷑ professio frequens non hab&
hoc in solentiȩ uitiũ ut sibi alienaum¬
dic& & nonsua defendat & propriȩ
dõ coȩquanda prȩsumat ne paritȩ me¬
ritatȩ quapatrẽ nuncupat sequoq
filiũ profiteat᷑ dicens. nec enĩmisitds̃
filiũ suũ in hunc mundũ utiudic& mun¬
dũ sed ut saluus fiatmundus pereũ uł
iterũ tucre disinfilio dĩ. qiđ nim cagi
cupando tȩmerariȩ eũ arguimis prȩsũp¬

Expanded text:
Nunc anima mea turbata est valde ; vel etiam hoc: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? et multa alia istius modi, de quibus suo ordine erit sermo: tamen in hac tam assidua humilitatis contestatione insolentiae eum arguat, quod sibi patrem Deum dicat, cum ait: Omnis plantatio, quam non plantavit pater meus, eradicabitur ; vel illud: Domum patris mei domum fecistis negotiationis ; et ubicumque semper patrem sibi Deum nominat, temerariae praesumptionis potius sit, quam confidentis naturae, quae conscia nativitatis suae teneat veritatis nomen in patre. Humilitatis igitur professio frequens non habet hoc insolentiae vitium, ut sibi aliena vendicet, et non sua defendat, et proprie Deo coaequanda praesumat. Nec pari temeritate, qua patrem nuncupat, se quoque filium profiteatur dicens: Nec enim misit Deus filium suum in hunc mundum, ut judicet mundum, sed ut salvus fiat mundus per eum ; vel iterum: Tu credis in filium Dei ? Quid nunc agim 151 Deo nuncupando temerariae eum arguimus praesump
Abbreviated transcription (Latin):
dec eloẽ.. hic ẽ filius meusdilectus
in quo conplaciuhuncaudite. ponadcon¬
firmationẽ honoris claritas conspecta
satis fueratuocedesignat᷑ hic filius meus
est a posto ligloriam dĩ non fuerunt &
mortalesoculi hebetantur aduisum &
consternata ad metũ p&ri & ia cobi&
iohãnis fides concidit: adẽ. tam̃ auetorita¬
tis paternȩ professio & filius hic perꝓpri¬
etatẽ significantis hostenditur neq solũ
ueritas fili perhoc qđ & hic & meus ẽ
intimatur. sed additur hunc audite
testimonium quidẽ patris ec aelo est sed
testimoniũ fili confirmatur in terra nã
audiendus hostenditur & quam quã
ambiguitas perprofessionẽ paternã
non relinquatur tam̃ & filidese pro¬
fessio desecredenda decernitur & eo us¬
q ueritas in eofilidocetur ut patenȩ uo¬
cis confirmatio audiendã nobis pastul&
obsequellam. Igitur qua paternȩ
uolimtatis hȩc uox ẽ ut filius audiat᷑

Expanded text:
de coelo est: Hic est filius meus dilectus, de coelo est: Hic est filius meus dilectus, in quo complacui, hunc audite . Non ad confirmationem honoris claritas conspecta satis fuerat; voce designatur: Hic filius meus est. Apostoli gloriam Dei non ferunt, et mortales oculi hebetantur ad visum, et consternata ad metum Petri et Jacobi et Joannis fides concidit: adest tamen auctoritatis paternae professio, et filius hic per proprietatem significantis ostenditur. Neque solum veritas filii per hoc, quod et hic et meus est, intimatur; sed additur, Hunc audite. Testimonium quidem Patris e coelo est: sed testimonium 150 Filii confirmatur in terra, nam audiendus ostenditur. Et quamquam ambiguitas per professionem paternam non relinquatur, tamen et Filii de se professio credenda decernitur, et eo usque veritas in eo filii docetur, ut paternae vocis confirmatio audiendi a nobis postulet obsequelam. Igitur quia paternae voluntatis haec vox est, ut Filius audiatur;
Abbreviated transcription (Latin):
riuidetur alios quidem cognominatos
habeo infilios sed hic filius meus ẽ dona¬
uiadoptionis plurimis nom̃ sediste
mihi filius ẽ nequȩras alium neñ hunc
essecredas hunc ego tam quã dicito indi¬
ce ac uerbi significatione contingo qua
dico & meus ẽ & hic ẽ & filius ẽ
quid posthȩc intellegentiȩ poteritẽ e
nenon ẽẽ credatur: & hȩc quidẽ pat̃¬
nȩ uocis significatio ea fuit nequiad
implendã omnẽ iustitiã baptiandis
er̃t quid eẽt ignoraret᷑ quo ut quiad
sacram̃tũ salutis nr̃ȩ homocerneba¬
t̃ dĩuocedĩ filius nosceret᷑ & quia
infidei huius confessione credentium
essedmfiliũ uox ecȩlis rursum ab a¬
postolis iteratȩ huiussignificationis au¬
ditur utid firmius crederet᷑ adiutã qđ
non credidissemorseẽt : nãque cum
dñs in montema iestatis suȩ habitucons¬
tistiss& mor seatq helia adsistentib &
aduisionis acuocis fidẽ trib coluinis eccle¬
siarũ testib ad sumptis hȩc uox paterna

Expanded text:
ri videtur, alios quidem cognominatos ab eo in filios, sed hic Filius meus est, donavi adoptionis plurimis nomen, sed iste mihi Filius est: ne quaeras alium, ne non hunc esse credas; hunc ego tanquam digito indice ac verbi significatione contingo, qua dico, et meus est, et hic est, et Filius est. Quid post haec intelligentiae poterit esse, ut non esse credatur? Et haec quidem paternae vocis significatio ea fuit, ne qui ad implendam omnem justitiam baptizandus esset, quid esset ignoraretur: sed ut, qui ad sacramentum salutis nostrae homo cernebatur, Dei voce Dei Filius nosceretur. Et quia in fidei hujus confessione credentium esse Dei filium; vox e coelis rursum ab Apostolis iteratae hujus significationis auditur; ut id firmius crederetur ad vitam, quod non credidisse mors esset. Namque cum Dominus in monte majestatis suae habitu constitisset, Moyse atque Elia assistentibus, et ad visionis ac vocis fidem tribus columnis ecclesiarum testibus assumptis, haec vox paterna
Abbreviated transcription (Latin):
peridenĩ credunt qđ ado exut perqđ
eaquȩdĩ sunt potest atq agit non enĩ
naturã di a patreuenis sesed adõ exisse
consũmatdeniq hoc quod nunc primũ
audiunt confirmatur ad fidẽ nã cum
dñs utrumq dixis s& ego adõ exiiui&a
patreueni in hincmundũ nihil ad mi¬
rationis in eo habuerunt qđ frequent̃ au¬
dierant &a patreueni in huncmundũ.
responsio aut̃ eorũ fidẽ & intel legentiã
huius dicti contestata ẽ ego adõ exiui.
nã ad idtantũ responsumẽ cum dicunt
in hoccredimus qm̃ adõ existi neq
addunt &a patreuenis tunhumc mun

Expanded text:
. Per id enim credunt, quod a Deo exiit, per quod . Per id enim credunt, quod a Deo exiit, per quod ea quae Dei sunt potest atque agit. Non enim naturam Dei a Patre venisse, sed a Deo exisse consummat. Denique hoc, quod nunc primum audiunt, confirmatur ad fidem. Nam cum Dominus utrumque dixisset: Ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum ; nihil admirationis in eo habuerunt, quod frequenter audierant, et a Patre veni in hunc mundum. Responsio autem eorum, fidem et intelligentiam hujus dicti contestata est, Ego a Deo exivi. Nam ad id tantum responsum est, cum dicunt, In hoc credimus quoniam a Deo existi; neque a
Abbreviated transcription (Latin):
citus fuerat egressus & adhuc odorem
mortis in sensum nariũ spũ agente ip¬
seiamuiuus ad stiterat: taceo deceteris
magnarũ uirtutũ & diuinarumope¬
rationibnunc ergo primũ intellegitis
qui sithic missus ec aelis postquã audistis
depatreexiui & hoc uobis primũ iam
sinepro uerbio dictũ ẽ & pernaturȩ uir¬
tutẽ intellegitis uerũ eẽ quod adõ exiuit
cum uo luntatum nostrarũ cogitati¬
ones tatitus intuetur. cum denullis tã¬
quam ignarus interrogat cũ omnium
cognitor est perhȩc enĩ omnia quȩ iuir¬
tute acnaturadĩ agit adõ ex issecreden¬
ẽ a dõ missum eẽ intellexerunt nam
omni superiore sermone confitentẽ
missũ eẽ se frequenter audierant.
sed audientes adõ exissenaturã meo
dĩ exoperib cernentes natur ȩ ueritatẽ
perid qđ adõ exut recognoscut cum
dicunt. nunc ergo scimus quia nosti
om̃a & non habes necesfeutaliquiste in¬
terroget in hoc credimus quia ado existi

Expanded text:
citus fuerat egressus, et adhuc odorem citus fuerat egressus, et adhuc odorem mortis in sensum narium spiritu agente, ipse jam vivus adstiterat . Taceo de caeteris magnarum virtutum et divinarum operationibus. Nunc ergo primum intelligitis qui sit hic missus e coelis, postquam audistis: De Patre exivi? Et hoc vobis primum jam sine proverbio dictum est, et per naturae virtutem intelligitis verum esse quod a Deo exivit, cum voluntatum vestrarum cogitationes tacitus intuetur, cum de nullis tamquam ignarus interrogat, cum omnium cognitor est? Per haec enim omnia, quae virtute ac natura Dei agit, a Deo exisse credenest, a Deo missum esse intellexerunt; nam omni superiore sermone confitentem missum esse se frequenter audierant: sed audientes a Deo exisse, naturam in eo Dei ex operibus cernentes, naturae veritatem perid quod a Deo exiit recognoscunt, cum dicunt: Nunc ergo scimus, quia nosti omnia, et non habes necesse, ut aliquis te interroget: in hoc credimus quod a Deo existi
Abbreviated transcription (Latin):
sedĩ filiũ confitentes patrẽ sibidm̃ dice¬
rent non in probauit sedte merariã
uidȩ orũ usurpationẽ patrẽ sibi dm̃ p̃i¬
sumentiũ ꝑid qđ se non diligerent
obiurgat si ds pat̃ uest̃ eẽt diligeretis
utiq meego enĩ adõ exiui. omnib qui
qua ihmxp̃m dĩ filliũ confitemur con¬
fiteriaut̃ filiũ secđ gȩnerale scõrum
nom̃ quidhab& fidei ut dicamus unis
exfiliis ẽ sed nũ quid & ceteri in hac
creaturȩ suȩ infirmitate non inficunt
fessa prȩcellit cũ & secundũ filios fili
nonnatura sed nom̃ sit axp̃m perfidia
ista non diligit nec haec inpia profes¬
sio piȩ sibi ad sum& dm̃ patrẽ quia si
quia exiuit adõ exisse exdõ quid sitre¬
quirononutiq: dicipotest idipsũ adõ¬
solutas & incursũ daudorũ pedes alacres
& cȩcorum oculoscernentes & mortu¬
orum uitas reuertentes fetens laza¬
rus constiterat aduocem & a sepulchro
uocatus nullo inter uallo uocis & uitȩ

Expanded text:
se Dei filium confitentes patrem sibi Deum dicese Dei filium confitentes patrem sibi Deum dicerent, non improbavit; sed temerariam Judaeorum usurpationem, patrem sibi Deum praesumentium, per id quod se non diligerent, objurgat: Si Deus pater vester esset, diligeretis utique me; ego enim a Deo exivi. Omnibus, quibus Christum Dei filium confitemur. Confiteri autem filium secundum generale sanctorum nomen, quid habet fidei, ut dicamus, Unus ex filiis est? Sed numquid et caeteri in hac creaturae suae infirmitate non filii sunt? fessa praecellit, cum ei secundum filios, filii non natura, sed nomen sit? Christum perfidia ista non diligit, nec haec impia professio pie sibi assumit Deum patrem: quia si quia exisset ex Deo. Exisse ex Deo quid sit requiro. Non utique dici potest, id ipsum solutas, et in cursum claudorum pedes alacres, et caecorum oculos cernentes, et mortuorum vitas revertentes. Foetens Lazarus constiterat ad vocem, et e sepulcro vocatus, nullo intervallo vocis et vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
norar& discute in felix stultitia qiđ
illi iusit neq mescitis neq unde simnos¬
tis Om̃autiq exnihilo & usq ad eo exni¬
hilo ut &ĩ a unigenitũ dm̃ exnihilo sub¬
cunt nã qd unde sit ignorat᷑ natura ex¬
norat᷑ exnihilo ignorationẽ ei unde sit
non hab& ñ ex seẽ aut̃ illequi uenit
sed quimisit eũ ueraxẽ quẽ impunes¬
uuntiã ergo illequimi sit ipse ẽ. quimis¬
sis seignorat᷑ ab eo ergo quimis itẽ illequi
mis sus ẽ & ab eo e unde ẽẽnescit᷑ & ob
hoc qui sitipsenescitur dũignoratur
sit nescit nec filiũ confiretur quinegat
natũ nec natũ intellegit qui putabit
exnihilo exnihilo aut̃ usq ad eononẽ ut
impiiun de sit nescunt nescuut plane¬
nescumt quinatura nominia dimunt qui
nescientes non amant scire & audiant filũ
suentiȩ huiꝰ ignorationẽ ipsius inpus
exꝓbrantẽtũ cũ sibi patrẽcdm̃ uidȩid¬
si nominis ad sũptionẽ dĩ filius in his qui

Expanded text:
ignoraretur. Discute, infelix, stultitia quid ignoraretur. Discute, infelix, stultitia quid illud sit: Neque me scitis, neque unde sim nostis. Omnia utique ex nihilo, et usque adeo ex nihilo, ut etiam unigenitum Deum ex nihilo subciunt? Nam noratur ex nihilo, ignorationem ejus unde sit non habet. Non ex se est autem ille qui venit; sed qui misit eum verax est, quem impii nesciunt. Jam ergo ille qui misit, ipse est qui misisse ignoratur. Ab eo ergo, qui misit, est ille qui missus est: et ab eo est unde esse nescitur; et ob hoc qui sit ipse nescitur, dum ignoratur e Christus sit nescit; nec filium confitetur, qui negat natum; nec natum intelligit, qui putavit ex nihilo. Ex nihilo autem usque adeo non est, ut impii unde sit nesciannesciunt, qui naturam nomini adimunt, qui nescientes non 155 amant scire. Et audiant Filium scientiae hujus ignorationem impiis ex exprobrantem, tum cum sibi patrem Deum Judaei disi nominis assumptionem Dei filius in his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tafitaq eius & aduentus hostenditur cũ
ab solutissima significandȩ proprietatis
ueritate adõ ait exiuine ineo alia quã na¬
tiuitatis natura ẽẽ existimar&. cum ex¬
ir eadõ id est exnatiuitate subsistere qiđ
aliud quam ds̃ poss& & apatre inquidue¬
nim hunc mundũ utexitio illa adõnati¬
uit as significata eẽ intellegeretur ex pa¬
treapatre sein himc mundũ professus ẽ
adõ aduentũ cõmemor& apatre a patre enĩ
uenis se & exdõ exisse nonẽ significationis
eiꝰdem & quantũ inter.ẽ. nasci & ad eẽ
tantũ a seuterq sermo discerniturcũ
aliud sitadõ in substantiã natiuitatis ex¬
isse aliudẽ a patrein huncmudum
ad consummanda salutis nr̃ȩ sac ram̃¬
secundum sensũ cõmuni sopinionis ex
dõ ẽ & quomodo negatabhis uelseipsũ
ułimn de ipsesit scrrini sidunde ẽ adna¬
terȩ suȩ referr& auctorẽ quud crco
ignorabilis eẽt quia ipsedĩ ẽẽ filius ig

Expanded text:
tas itaque ejus et adventus ostenditur cum tas itaque ejus et adventus ostenditur cum absolutissima significandae proprietatis veritate. A Deo, ait, exivi; ne in eo alia quam nativitatis natura esse existimaretur; cum exire a Deo, id est, ex nativitate subsistere, quid aliud quam Deus posset? Et a Patre, inquit, veni in hunc mundum. Ut exitio illa a Deo nativitas significata esse intelligeretur ex Patre, a Patre se in hunc mundum professus est a Deo, adventum commemoret a Patre. A Patre enim venisse, et ex Deo exisse, non est significationis ejusdem: et quantum interest nasci, et adesse, tantum a se uterque sermo discernitur. Cum aliud sit a Deo in substantiam nativitatis exisse, aliud est a Patre in hunc mundum ad consummanda salutis nostrae sacramesecundum sensum communis opinionis ex Deo est? Et quomodo negat, ab his vel se ipsum, vel unde ipse sit sciri: nisi id unde est, ad naturae suae referret auctorem? qui idcirco ignorabilis esset, quia ipse esse filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sum ex dõ seexis se & ab eomissum eẽ
testatur sedcumabhis qui sibidm̃ patrẽ
dicerent id crco sediligendum ait.
qui a exeo exiss& causadilectionis excau¬
sadocuit ẽ ẽ nescendi exisse enĩ ad in¬
corporalis natiuitatis retulit nomen
quiareligio profitendi sibi patrẽ dm̃
exdilectione xp̃i quiqui ex eo genitus ẽ.
sit merenda: nãcũait qui meo dit& pa
trẽmeũ odit meũcũ ait cõmunionẽ
senon diligentẽ in pat̃ni nominis usur¬
pationecondem pnat quia qui seodito
deritpatrẽ nec in dm̃patrẽ sitreligiosus
quiñ diligat filiũ cũ diligendifilinona¬
lia causa sit quã qđ exdõ sit: exdõigit᷑
filius ẽ non aduentu s ed natiuitate &
dilectiom patrẽ hic erit om̃is filius ex eo
non dicã uob qm̃ egoro gabo patrẽ pro
uobis ipseenĩ pater amatuos quoniã
uos meamatis & creditis quoniam
ego adõ exiuii &apatreueni in hune
mundum. Car& aput patrem int̃¬
cessionis necessitate perfecta defiliofi¬

Expanded text:
sum ex Deo se exisse, et ab eo missum esse testatur. Sed cum ab iis, qui sibi Deum patrem dicerent, idcirco se diligendum ait, quia ex Deo exisset; causam dilectionis ex causa docuit esse nascendi. Exisse enim ad incorporalis nativitatis retulit nomen: quia religio profitendi sibi patrem Deum, ex dilectione Christi qui ex eo genitus est sit merenda. Nam cum ait: Qui me odit, et patrem meum odit : meum cum ait, communionem se non diligentem, in paterni nominis usurpatione condemnat: 156 quia qui se odit, oderit et Patrem; nec in Deum patrem sit religiosus, qui non diligat Filium; cum diligendi Filii non alia causa sit, quam quod ex Deo sit. Ex Deo igitur Filius est, non adventu, sed nativitate: et dilectio in Patrem hic erit omnis, si Filius ex eo niam ego rogabo Patrem pro vobis: ipse enim Pater amat vos, quoniam vos me amatis, et creditis quoniam ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum . Caret apud Patrem intercessionis necessitate perfecta de Filio fi
Abbreviated transcription (Latin):
se: Adfersnunc quis quis es hereticae
flexuo sae doctrinȩ tuae. ineuo lubiles
quaestiones : quȩ cum seno dissus ipli¬
gent innullo tamen agmine herendi
molestiam continebant: filius enim
hominis glorificat᷑ ã glorificat᷑ ineo dr̃e ds̃glo¬
rificatũ oum in homine glorificauit
in sese : non enim idipsum & glorificari
filiũ hominis quoo glorificari infilio
hominis dm̃ uel glorificans ip se¬
se glorificatum in homine dm̃ : loquere
hoc secundum impietatis tuae sensũ
uerbistius. quid uelis eẽ glorificari
infilio hominis. dm̃utiq aut x p̃m neces¬
se.ẽ eẽ quiglorificatur incarne aut
sipater ẽ : sacramentum unitatis ẽ : cũ
pater glorificetur infilio. aut x p̃m con¬
fitendo : dm̃ &iam inuitus loqueris aut
patremdõ intellegendo : naturam di

Expanded text:
se. Affer nunc quisquis es, haeretice, se. Affer nunc quisquis es, haeretice, flexuosae 290 doctrinae tuae inevolubiles quaestiones: quae cum se nodis suis illigent, in nullo tamen agmine haerendi molestiam continebunt. Filius enim hominis glorificatur, et glorificatur in eo Deus: et Deus glorificatum eum in homine glorificavit in sese. Non enim idipsum est glorificari filium hominis, quod et glorificari in filio hominis Deum, vel glorificare in sese glorificatum in homine Deum. Loquere hoc secundum impietatis tuae sensum verbis tuis, quid velis esse glorificari in filio hominis Deum. Utique aut Christum necesse est esse qui glorificatur in carne, aut Si Pater est, sacramentum unitatis est, cum Pater glorificetur in Filio. Aut Christum confitendo, Deum etiam invitus loqueris: aut Patrem Deum intelligendo, naturam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tertiũ subditur sid s̃ glorificatus ẽ ineo
& ds̃ honorificauiteũ inse: quo distud
rogo sacramenti misteriũ ẽ ds̃ in filio
hominis glorificat᷑o glorificatũ dm̃ glo¬
rificat insese infilio hominis dĩ gloriaẽ:
& gloriadĩ ingloria filihominis ds̃gio¬
rificat insese homo utiq: non ꝑ glorifica¬
tur ueq rursum quilnhomineglori¬
ficatur ds̃ lic& gloriam accipiat:
non tamep aliud ipse quamds̃ ẽ : aduero
cũ glorificato filio hominis glori ficans dm̃
dĩ glorific& in sese. inuenionaturȩ glo¬
riam ingloriam naturȩ nature glori¬
ficandis ad sumi : p̃enĩ seds̃ glorificat
seo glorificatũ in homine dm̃ glorifi¬
cans insese : quod aũt glorifi cansin
sese lic& non seglorific& tamer
ipnature suae gloriamnaturã glorificans
ad sumit : & cum glori ficans dm̃ ds̃
quia glorificatus in homine sit : glorifi¬
c& inse secumq glorificauit dm̃ inse lise¬
sedemonstrat cum eum glorific& in se¬

Expanded text:
tertio subditur: Si Deus glorificatus est in eo, tertio subditur: Si Deus glorificatus est in eo, et Deus glorificavit eum in se. Quod istud, rogo, sacramenti mysterium est? Deus in Filio hominis glorificato glorificatum Deum glorificat in sese. In Filio hominis gloria Dei est, et gloria Dei gloria Filii hominis. Deus glorificat in sese, homo utique non per se glorificatur. Neque rursum in homine glorificatur Deus, licet gloriam accipiat, non tamen aliud ipse, quam Deus est. At vero cum, glorificato Filio hominis, glorificans Deum, Deus glorificat in sese, invenio naturae gloriam in gloriam naturae, gloriam glorificantis assumi. Non enim se Deus glorificat, sed glorificatum in homine Deum, glorificat in sese. Quod autem glorificat in sese, licet non se glorificet, tamen in naturae suae gloriam naturam glorificans assumit. Et cum glorificans Deum Deus, quia glorificatus in homine sit, glorificet in sese; eum quem glorificavit Deum in se inesse demonstrat, cum eum glorificet in se
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid minus dignũ naturȩ suae
maiestate loqueretur & primã qui¬
dem dicti sui significationẽ : non ambi¬
guam existimo cũ ait: Nunchonori fi¬
catus ẽ filius hominis : Cloria enĩ omnis
ñ uerbo sed carni ad quirebatur. Id .ẽ p̃
natiuitatidĩ sednati hominis dispensationi :
hocuero quod sequit᷑ quid signific&
in terrogo & ds̃ honorifucatus ẽ ineo :
honorificatũ: enĩ ineo dm̃. audio & quid istiuco¬
sit. secundum intellegentiã tuã hereticae
ignora ds̃ in eohonorificatus ẽ. Infilioutiq
hominis : & quȩro anfilius hominis idẽ
sit & filiusdĩ & cum non aliud sit filius¬
hominis neq aliico sit filius dĩ. uerbũ enim
caro factũ ẽ : & cũ qui filius dĩ sit ipse&
hominis sit filius requiro quis ln hoc filio
hominis qui& filius dĩ ẽ glorificatus sit
dĩ qui ain filio hominis qui& filius dit ẽ glo¬
rificatus ds̃ ẽ : uideamus quid sit hoc quod

Expanded text:
ut aliquid minus dignum naturae suae ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est filius hominis. Gloria enim omnis non Verbo, sed carni acquirebatur: id est, non nativitati 289 Dei, sed nati hominis dispensationi. Hoc vero quod sequitur, quid significet interrogo, Et Deus honorificatus est in eo. Honorificatum enim insit secundum intelligentiam tuam, haeretice, ignoro. Deus in eo honorificatus est in Filio, utique hominis. Et quaero, an Filius hominis idem sit, et Filius Dei? Et cum non aliud sit hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum, qui Filius Dei, ipse et hominis sit Filius, requiro, quis in hoc Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus sit Deus? et quia in Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus est Deus, videamus quid sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
formã apud eũ ipsũ glorificanda erat incul
doctrinis confirmata uox dñi t̃ & hoc ipsũ¬
glorificandfilii apuo semetipsum dipatris
sacramentũ pulcherrima illa spersuae
gratulatione testatus ẽ tum cu luda
ad proditionẽ exeunte gaudio consum¬
mande suae dispensationis elatus haec
dixit: nunchonori ficatus ẽ filius homi¬
nis a ds honorificatis ẽ ueo sids̃ honorifuatusẽ ineo
a ds honorifica uiteũ ipse & ds̃ protinus hono
rificauit eum: quid limosi corporis gra¬
uis animȩ & sordente peccatis conscien¬
tia fraeti dȩcaenos aeq mentis usq ad
iudiciũ diuinȩ dese professionis inflamur
& arbitros nos naturȩ caelestis deputan¬
tes impis ad dm̃ calumniae nr̃e disputa¬
tionib: repugnamus quanta potuit enĩ
dñs uerborũ simplicitate euangelicã
fidem locutus ẽ : & in tantum ad intelle¬
gentiã nram sermonis aptauit : In quantũ
naturȩ nr̃e ferr& infirmitas : p̃ tamen

Expanded text:
forma, apud eum ipsum glorificanda erat, in cuforma, apud eum ipsum glorificanda erat, in cudoctrinis consignata vox Domini est: et hoc ipsuglorificandi Filii apud semetipsum Dei patris sacramentum pulcherrima illa spei suae gratulatione testatus est tum, cum Juda ad proditionem exeunte, gaudio consummandae suae dispensationis clatus haec dixit: Nunc honorificatus est filius hominis, et Deus honorificatus est in eo. Si Deus honorificatus est in eo, et Deus honorificarinit. lib. 9. Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conscientia foetidae, coenosaeque usque ad iudicium divinae de se promissionis inflamur? et arbitros nos naturae caelestis deputantes, impiis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate Evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
riam quam habebam a putte ȩ̃ẽ enĩ
apud te consistentem significat : habere
aũt a pud te naturȩ sacramentum doc& :
glorificauero apudtẽ ponidem ẽ quod
glorificame : nonenim seipsum glorifica¬
ritantũ it aut sibi aliquid sitproprium
gloriȩrogat. sed apud sem&ipsum patrẽ
glorificari se abeo prȩcatur : Vt enimlp
unita tesua maner& ut manserat. glo¬
rificaturus eum apud sepater erat : quia
gloriȩ suaeunitas ꝑ oboedientiã dispen¬
sationis excesserat scilic& ut ineanatura
ꝑglorificationẽ rursus ess&. inquasa cra¬
mento erat diuinȩ natiuitatis unitus es¬
s&. quae patri apud sem& ipsum glorifi¬
catus ut quod apud. eum aptehabebat
maner&: neq alienar& ab eoformȩ
dĩnaturam formȩ seruilis ad sumptiõ seo
a puo sem& ipsũ glorificar& formã serui.
utm aner& eẽ dĩ forma : quia qui indĩ
formam an serat idemerat inserui forma:
& cũ serui forma glorificanda ess& indĩ

Expanded text:
riam, quam habebam apud te. Esse enim riam, quam habebam apud te. Esse enim apud te, consistentem significat: habere autem apud te, naturae sacramentum docet. Glorifica vero me apud te, non idem est quod glorifica me. Non enim semetipsum glorificari tantum 288 ita, ut sibi aliquid sit proprium gloriae, rogat: sed apud semetipsum Patrem glorificari se ab eo precatur. Ut enim in unitate sua maneret ut manserat, glorificaturus eum apud se Pater erat; quia gloriae suae unitas per obedientiam dispensationis excesserat: scilicet ut in ea natura per glorificationem rursus esset, in qua sacramento erat divinae nativitatis unitus, essetque Patri apud semetipsum glorificatus: ut quod apud eum ante habebat maneret, neque alienaret ab eo formae Dei naturam, formae servilis assumptio; sed apud semetipsum glorificaret formam servi, ut maneret esse Dei forma: quia qui in Dei forma manserat, idem erat in servi forma. Et cum servi forma glorificanda esset in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit secundum dispensationis suȩ
oboedientiam. Egote clarificaui suꝑ
terram opus consummaui. quod de disti
mihiut facerem : postq ut meritũ
oboedientiae & sacramentum totius
dispensationis. intellegeremus adiecit :¬
& punc glorificametupater apud tem&s¬
ipsum gloriam quam habebam aptequã
saeculũ ess& apudte : Quimaner ex p̃m
inn aturadĩ denegat & inse parabilẽ eẽ
adq: in differentem a solodõ uero noncre¬
ditrespondeat quae huius p&sitionis sit
ratio & nunc glorificamecupater apud
teipsum: Quid enĩ causae . ẽ ut eũ pater
glorific& apue sem&i psum : aut quȩ
uerbi huius significatio ẽ quiuẽ signifi¬
cationis effectus ẽ : paternãq: p̃eg&
gloria nec se ex in anierat deformaglo¬
riȩ suae quomodo aũt apud sem& ipsũ
glorificaturus ẽ. filiũ & eagloria quã
habuit apud eum apte mundi constitutionẽ
seo a put eum habere . qui sensus ẽ pienĩait
gloriam quam habebam. ante quam sae¬
culum ess& cum essem aputdte: seo glo¬

Expanded text:
subjecit secundum dispensationis suae obedientiam, Ego te glorificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem . Post quae, ut meritum obedientiae et sacramentum totius dispensationis intelligeremus, adjecit, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum gloria quam habebamsaeculum esset, apud te . Qui manere Christum in natura Dei denegat, et inseparabilem esse atque indifferentem a solo Deo vero non credit; respondeat quae hujus petitionis sit ratio, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum. Quid enim causae est, ut eum Pater glorificet apud semetipsum? aut quae verbi hujus significatio est? quive significationis effectus est? Pater namque non eget gloria, nec se exinanierat de forma gloriae suae. Quomodo autem apud semetipsum glorificaturus est Filium, et ea gloria quam habuit apud eum ante mundi constitutionem? Sed apud eum habere qui sensus est? Non enim ait gloriam, quam habebam antequam saeculum esset, cum essem apud te; sed glo