comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudib flentes: Qui cũ uell& priuatus abscedere : roga¬
tus ab augustis consul ꝓcessit: & in fascib positus.U.
milia seruorũ liberos ciuesq romanos fecit: Quib p̃dia
domosq donauit: cunctasq facultates suas. excepto
iurt filiarũ : distrahi acdonari pauperib iussit: acse
in hostensi urbe manenti sc̃o uiro cuidã hilarino
nomine sociauit: Cuius habitaculũ ampliari fecit.
adperegrinoꝵ susceptionẽ : quã ipse plurimis impen¬
debat: huic adhȩser̃ multi exseruis eius. quos liberos
fecerat: & deuulgata ẽ fama eius ꝑ totũ orbẽ: ita
ut aboriente & occidente uenie entes. uiderent
uirũ expatricio & consule: quierat amicissimus
augustoꝵ. Lauantẽ pedes: ponentẽ mensã : aquam
manib effundentẽ: languentib sollicite ministrantẽ :¬
& c&era ex hibentẽ sc̃ȩ seruitutis officia Hic pri
mus in hostensi ur. be instruxit eccłam: &¬
dictauit officia
clericoꝵ: huic se sc̃s
leuita laurentius reue lauit: adhortans eum

Expanded text:
audiis plenae. Qui cum vellet privatus abscedere, rogatus ab Augusto consul processit: et in fascibus positus, quinque millia servorum liberos civesque Romanos fecit. Quibus praedia domosque donavit: cunctasque facultates suas, excepto jure filiarum, distrahi ac donari pauperibus jussit. Et se in Ostiensi urbe manenti cuidam sancto viro, Hilarino nomine, sociavit. Cujus habitaculum ampliari fecit ad peregrinorum susceptionem, quam ipse plurimis impendebat. Huic adhaeserunt multi ex servis suis, quos liberos fecit. Et divulgata est fama ejus per totum orbem, ita ut ab Oriente et Occidente venientes, viderent virum ex patricio, ex consule, qui erat amicissimus Augusto, lavantem pedes, ponentem memsam, aquam manibus effundentem, languentibus sollicite ministrantem, et exhibentem cmus in Ostiensi urbe exstruxit eccditavit officia clericorum. Huic se sanctus Levita Laurentius revelavit, adhortans eum,
Abbreviated transcription (Latin):
cerent eos ad fanũ herculis : et sisacrificare noluis¬
sent: fortiter eos poenis affligerent: & accipientes¬
fanũ herculis : & cũ nulla possent eos ratione mouere:
sed ꝑxr̃i nomine optarent magis mori quã uiuere &li¬
extender̃ eos milites : & uirgis eos fortiter matauer̃:¬

Expanded text:
cerent eos ad fanum Herculis et si sacrificare nollent, fortiter eos poenis affligerent. Vent. Verum cum nulla possent eos ratione movere, sed pro Christi nomine optarent magis mori, extenderunt eos milites, et virgis fortiter mactaver
Abbreviated transcription (Latin):
enta despieiã Punc qunti anus agita ns caput : Iussit
cã incarcere tenebrosũ recpidicens adcã Fogta tetũ¬
a gathe apenite ut possis cuadere tormenta & satifi¬
respondit. Ominister satanȩ tu penite ut possis eua
sionꝰ quintianus iussit eã aspectib suis adstare. Siui & docit
Quid t ractasi ꝓ salute tuas scͥa agatha respondit.
Salusea xp̃s est. Quintianus dixit. Quousꝙ infelixx
ꝓtrabis intentione uana Denega iã xpm̃ &deosincipe
i& ligna &creatorẽ tuũ qui tefecit dm̃uiuũ adoras¬

Expanded text:
menta dispiciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecuagathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifirespondit . tu minister es| satanae. tu paensimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea christus est. Quintianus dixit quousque infilex| protrahis intencionem uanam. Denega christum et deos incipe|et ligna . et creatorem tuum qui te fecit . deum uer
Abbreviated transcription (Latin):
&tusis talis qualis ioius deustiuis extitit. Quntianus
bȩc audiensi ussit eã alapiscȩdi &̃ docit᷑ in iniuriã iudi¬
cisnolitemerarioore garrire. Sca agitha respondit
Dicistidcostuos esse quos uera diuinitas demonstrauit
Sitergotalis uxor tua utuenus & tuxtiotus ut&uos
possitis indeorũ uestrorũ numero conputari Qiunti¬
anus docit Appar&te hoc eligere ut uersa tormenta
Peata agacha respondit: Miror te uirũ prudentẽ adantã
stultitiã de uolutũ ut illos deos tuos dicas quorũ uitã ñ
cupias tuã coniugẽ  ł te initari & dica stib in iniuria
stautẽ exetraris eorũ consortia mecũsenti& dic etstã pes¬

Expanded text:
us extitit. Quintianus haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta . Agathe dixit miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas quorum uita non cupias tuam| coniugem esse uel imitare et dicas tibi iniuriam Si autem execraris eorum consortia m sentis. Dic ergo| tam pes
Abbreviated transcription (Latin):
ligno & lapidibuos fecit eẽ obnoxios Quintianus dixit:
Quic quid furioso ore latraueris penȩ poterunt uui¬
dicare: Dic tamen antequã ad tormenta uenias Ec ur
deorũ sca contenis  Sc̃a agatha respondit. Nolidicere
deorũ sed dic demonũ: Demonia enĩ sista. quorũ effgies ui
cramento conuertitis. Quorũ marmoreas & gypscas faci¬
cios quasi stulta incurre: aut quasi sapiens esto a nobilis
qđ tenatura dictauut Et sacrifica dũs omnipotentib: quos

Expanded text:
lignum et lapedibus uos faciat obnoxios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cur deorum sancta contem| nis. Agathe dixit noli dicere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facicios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipotentibus·quos|
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter cum beatissimo pio ep̃o ad altare dm̃ comme¬
morabat. Post annũ utro & diebus uiginti & octogrꝰ¬
tudine d&entus est nouatus: & absens erat a conspictu¬
beata uirginis praxedis: Pio auten ep̃o cogitante de
omnibus xp̃ianis una cum uirgine praxede. requint
nouatus uir dei : & dum auditũ fuiss& quia grnu¬
dine dainebatur.: contristati sumus omnes: Beata
praxedis: dixit ad patrẽ nr̃m sc̃m pium ep̃m: lubeit
cum orationibus nr̃is. saluabit eum dñs: Et facta
constititione: noctu una cumpio ep̃o & uirgine
dñi praxede : ꝑreximus ad uirum dĩ nouatum:
Hloc cum uidiss& uirdei nouatus omnes congrega¬
tos ad se uenisse. gratias cȩpit agere deo: quia me¬
ruit a sc̃o pio ppo & uirgine dñi una cum nra
diuotione uisitari : & fuimus indono eius dieb

Expanded text:
frequenter cum beatissimo Pio episcopo ad altare Domini commemorabat. Post annum vero et dies viginti octo, aegritudine detentus est idem Novatus, et absens erat a conspectu virginis Praxedis. Pio autem episcopo cogitante de omnibus Christianis una cum virgine, requiritur Novatus vir Dei. Et dum auditum fuisset, quia aegritudine detinebatur, contristati sumus omnes: beati Praxedis dixit ad patrem nostrum sanctum Pium: Jubeat cum orationibus vestris salvabitur. Et facta constitutione, nocte una cum Pio episcopo et virgine Domini perreximus ad virum Dei Novatum. Cumque audisset vir Dei Novatus, omnes congregatos ad se venisse gratias coepit agere Deo, quia meruit a sancto Pio episcopo et virgine Domini, una cum nostra devotione visitari. Et fuimus in domo ejus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc misit & uniuersos inde depone̾s: posuit munert an
oculos eorum: & gladios euagmatos: dicens: Qui uolue¬
atq ex hoc ordine cum essent amplius quã ducenti
uiri & septuaginta femina. exceptis paruulis
ex quibus omnibus neunus quidem potuit amore
uitat prȩsentis: ad sacrificii reuocari consensum.:
Cumq omnes uariis interfectionibus mareriũ gle¬
brassent: A nastasia ꝑmanus & pedes extensa: & li¬
gata adpa los fixos: cirta media eius ignis incensus est
matronam p̾fecti meruit. ut corpus tius tollera.
Quod accipiens exosculabatur : & a romatibus c̃diens:
atq dignis lintraminibus obuoluens. inta um¬
diarũ domus suae udecuit martirae sepeuit
atir expenso non paruȩ peccunȩ numero. basilicã ub
postea: quã basilica fabricata ẽ in domo appolłinȩ
sua dñs ad laudẽ nominis sui usꝙ infinẽ sȩculi

Expanded text:
Tunc misit et uniuersus | inde deponens posuit munera ante oculus eorum et gla| dius euagenatus dicens qui uoluee ex hoc ordine cum essent amplius| quam docenti uiri . et septuaginta feminae exceptis| paruolis ex quibus omnibus ne unus quidem potuit amore| uitae praesentis ad sacrificii reuocare consensum . cumque om| nes uariis interfectionibus martyrium celebrassent . Anas| tasia per manus et pedis extensa . et legata ad palus fixus| circa media eius ignis accensus est imatronam praefecti meruit ut cor| pus eius tolleret quod accipies exosculatur . et aromatibus| condiens adque dignis linteaminibus obuoluens in uiridario| domus suae ut decuit martyrem sepelliuit atque expensu| non paruae pecuniae nomero basilicam ubi est posteam| quam basilicam fabricata est in domo . appollonisua deus ad laudem nominis sui usque in fine seculi
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc diuulgatũ est antonio imperatori eo quod con¬
uentus fier& intitulo praxedis: misit. & tenuit mul¬
aliis iuginti & duobus: quos sine interrogatione
gladio puniri prȩcepit in eodem titulo Quorum
corpora noctu beata praxedis collegit: & sepeliuit
in erm&rio priscillȩ : sub die septimo Kalendas iunas .⁊¬

Expanded text:
tem divulgatum esset Antonino imperatori quod conventus fieret in titulo Praxedis, misit et tenuit aliis viginti duobus, quos sine interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, quorum corpora beata Pin coemeterio Priscillae, sub die septimo Kal. Junii.
Abbreviated transcription (Latin):
xedis & potentiana: omnem facultatem diuide¬
tes interse. coeperunt uendere omne patrus¬
nium : & erogare pauperibus : In codẽ ueroli
ubi titulum meo pater carum bonȩ recordatis¬
desideriũ earum enimio ardore fidit urguehat
ꝓpter familiã communẽ quȩ gentilis erat
Incodem titulo fontem baptism c̃strucren ap¬

Expanded text:
Praxedis et Pudentiana, omnem facultatem dividentes inter se, coeperunt vendere omne patrimonium et erogare pauperibus. In eodem vero loco ubi titulum meo nomini pater earum bonae recordatiodesiderio earum et nimio ardore fidei urgebantur, propter familiam communem, quae gentilis erat, in eodem titulo fontem baptismi construere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut post aliquantos annos ad constatiã constantini
angusti filiã hoc factũ  abhis quixiderant narra¬
ret:. Erat enĩ ipsa constatia regina uirgo & xualde¬
prudentissima sedita obsessa uulnerib. uta capite
sq adpedes nulla mẽbrorũ pars libera reman¬
sis& accepto autẽ consilio spe recuperande salutis

Expanded text:
est ut post aliquantos annos ad Constantiam est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis,
Abbreviated transcription (Latin):
Prefectus autem uidens tanta mirabilia dĩ obstipuit:
ager& et agnem contra suas sententias defensar& :
Vi cariũ adsedĩonẽ populi iudicẽ dereliquit: Ipse autẽ
tristis abscessit: qđ eã ñ potuit post resuscitationẽ fi lu
sui liberare: Tunc uicarius aspasius nomine iussit ignẽ
Quodcũ fuiss& impletum : statim induas partes dixisȩs
flãmȩ. Ethinc atq illinc seditiosos populos exurebat
ficuis reputantes dabant fremitus interse populi
beatissimã agnẽ simili veste fulgentẽ: & addextrã
Sedbeata agnes rogat scãs uirgines parũ gradũ
figere &stans parentib suis dixit:. Videte nemeta
quã mortuã lugeatis sed congaud&e mihi atq congratu¬
la mini quia cũ his omnib lucidas sedes accepi: & illi
sũ iuncta in cȩlisquẽ interris posita tota animi inten¬
tione dilexi : Et his dictis ꝑtransiit hȩc uisio & publi¬
ce abomnib qui viderant diuulgabat᷑ : Unde factũ

Expanded text:
Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditQuod cum fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebantficiis reputantes, dabant fremitus inter se populibeatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum
Abbreviated transcription (Latin):
magicis artibus ista gesisti : side precata fueris anglum ut
restituat mihi filium sanum. Cubeata agnes dixit: Lic&
fides restra hȩc imperare non mereatur apud dñm Tamcu
uniuersi fuisent egressi prosternensse in faciem plaña roga¬
recoepit dñm ut iuuenem suscitar&: Orante autem ill& appa¬
ruit angelus dñi quieleuauit eam flentem: & confortans
animum eius iuuuenem suscitauit: Qui egressus foras cõe¬
pit voce publica clamare & dicere: Vnus ds̃ inceloo & inter¬
ra & in mariqui est ds̃ xp̃ianoruns: Nam omnia templa uana
sunt: Du qui coluntur omnes. vani sunt: & penitus nec sibi pos¬
sunt nec aliis aliquͦd auxilium ex hibere : Adhanc uocem
omnes aruspices & templorum pontifices conturͣbantur
Etfit pereos uehementior quam fuerat seditio populo¬
rum. Atque omnes una uoce clamabant: Tolle mag am:
Tolle maleficam: quȩ &mentes mutat : & animos alienat. ⁊¬

Expanded text:
magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavimenti, rogare coepit Dominum, ut juvenem suscitaret. Orante autem illa, apparuit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana sunt: dii qui coluntur, omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat.
Abbreviated transcription (Latin):
rum ad theatrũ : &uaria uulgi furentis adclamatio:
Aii dicebant magam alii innocentẽ : alu sacrilegam
conclamabant: Prȩfectus autem audiens filium suum
interisse Cũ ingenti tumultu uenit ad theatrũ: & ingressus
locum in quo corpus filii eius iacebat exanime. cum ingenti
dam oͦre dicebat beatissimȩ virgini : Crudelissima omni¬
um feminarũ : ad filiũ meũ uoluisti apodixem artis tuȩ
magicȩ demonstrare : Etcumtalia atq: huiuscemodi uerba¬
multa repͣter& & causas mortis eius ab eauehementer in¬
peficere : ipse in eũ potestatem accepit : Quare aiae. om¬
honorem do quimisit angelum suum qui & induit me
hoc indumento misericordiȩ : & custo diuit corpus quod
ab ipsis cunabulis xp̃o consecratũ est & oblatum : uidentes
ergo splendorem eius angelicum adorabant omnes. & ab¬
scedebant in lesi: Hlic autem in pudens statim ut ingres¬
sus est seuire coepit & fremere. sumque manum suam

Expanded text:
rum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. rum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque alia hujuscemodi innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inm volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omhonorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
regrediebat: foras quã fuerat intus ingressus: Cũ hȩc a¬
gerentur: prȩfecti filius qui a uetor huius erat sceleris
uenit ad locũ cũ sodalib suis it ni: quasi insultaturus
puellȩ cũ quib libidinis suȩ se credebat ludibriũ exercere
cũnimia aut̃ ueneratione egressos: coepit inpotentes ar¬
guerẽ acuanos & molles & miseros iudicare: & in ridens eos:
Locit in quo uirgo orabat audenter ingressus ẽ: Etitidens
tantũ lumen circa eam: ñdedit honorẽ do. sed in̾ruens
in ipso luminei prius quã uel manu eam continger& cȩci¬
dit infaciẽ sũa: & p̃focatus adiabolo expirauit: Videntes
aut̃ socueius qđ moras intus innecter&: putabant ob¬
scenis eũ operib occupari Et ingrediens unus ex iuuenib
qui ei familiarior erat. uquasi congratular&ur insulta¬
tioni eius & mortũ eũ inueniens exclamauit uoct magna
dicens. Hissimi romani succurrite : magicis artib fta mere¬
irx p̃fecti filiũ interfecit: sit repente concursus populo¬

Expanded text:
egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: nti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s sibi sponsa & martyrẽ consecrauit: Parentes uero
eius nullã penitus tristitiã habentes cũ omni gaudio
abstulerunt corpus etis & posuerunt: illud in predio
suoñ longe aburbe inuia ꝗͣ dicitur nxmentana ⁊
Ubicũ omnis turba xp̃ianorũ concurrer& : insidias
a paganis ꝑpessi sunt: &uidens populũ infidełũ suꝑse¬
uenientẽ armatũ omnes fug erunt: Aliquan¬
ti tamen lapidim ictib lest euaserunt. Comeren¬

Expanded text:
Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supevenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti
Abbreviated transcription (Latin):
suũ eius coniuigio non nega Adhȩc beata ag
nes tale ferturꝰ iuueni dedisse Nesponsũ: Dudee
ame fomes peccati: nutrimentii facinoris. pa¬
bulũ mortis: Discede ame quia iã a
&infintos clamores ad cȩlos: Tune beata agnes expan¬
dens manus suasinmedio ignis his uerbis orationem fudit
impiorũ &spur citiafdiaboli inpolluto calle transiri ⁊
Eece & nunc ꝑspĩe tuũ scm̃ rore cȩlesti ꝑfusa focus iuxta¬
memoritur: flãma diuidit᷑: Et ardor incendi huius ad
eos aquib in me ministrabatur diffunditur: Benedico
te pater prȩdican de: quietiã interflãmas intrepidã
te totis uirib concupisco: Ecce adte uenio uiuũ &uerũ
omnis ignis extinctus est : ut nestep̃or quidẽ incendũ
rema ner& : Tunc aspasius urbis rernȩ uicarius populi
seditionẽ ñ ferens inguiturẽ crus gladium mergi prȩ¬
cepit : Atq hoc exituros eo sanguinis sui robore ꝑfusã

Expanded text:
suum eius coniugio non negaret. | Ad haec beata suum eius coniugio non negaret. | Ad haec beata nes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem fudit impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. Ecce me ignis, flamma dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum et verum omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam
Abbreviated transcription (Latin):
decres Puiemiꝰ festũ sacratissimȩ uirginis
crtbremꝰ. ꝓłinc psalmeresonant inde con¬
crepan
lectiones : H linc populorũ turbȩ le¬
r. bide sustentant᷑ pauperes api. Omnes
enĩ gratulemur in dño & adedificationem
Uirginũ qualit̃ passa sit agnes beatissima ad
memoriã reuocem. Tertio decimo &atis sue anno¬
mortẽ ꝓdidit &uttã inuenit: quia solũ uitę di¬
lexit auctorẽ: Infantia conputabat᷑ in anis
sederat senectus mentis inmensa. Corpore quidẽ
uuencula. sedant mocana Pulcra facie. sedpulchri¬
or fide. Du a scolis reuertit᷑: a prȩfecti urbis
filio adamatur Cuius parentes dũ requisiss& &
inueniss& : coepit offerre plurima & plura¬
ꝓmittere Deniq deculit secũ prȩtiosissima or¬
namenta quȩ ab eata agne veluti quȩda s ster
cora recusata: Vnde factũ ẽ. utiuuenis maiori
ꝑurguetur stimulo: & putans eã meliora accipe
Diuitias ddimus. posiessiodies Fabuilias atq om̃s¬
huius mundidelitias rexmittere si cor sensũ¬

Expanded text:
iem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laer, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. Tempore illo erat quamortem perdidit, et vitam invenit; quia solum vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computabatur in annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchri te. Dum ab scolis reuerteretur a praefectis urbis filio ada| matur. Cuius parantis ipse dum requisisset et inuenis| set . coepit offerre plurima et pluromittere. Denique detulerant secum pretiosissima ornamenta, quae a beata Agne veluti quaedam stcora recusauit. Vnde factum est| ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle diuicias .| domos . possessiones . atque omnes mundi thesauros repro| mittere . si consen
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uid&ur exerre Simpronius p̃fectus dix̃. Unũ¬
tibi eduob elige. aut cũ uirginib deȩ nr̃e saerifica
aut cũ mer&ricib scortaberis incontubernio lupa¬
nari. & longe erunt ate xp̃iani quite magicis ar¬
tib imbuerunt: uthanc calamitatẽ intrepido ani¬
mo teꝑferre posse confidas: Unde ut dixi aut sacrifica
deȩ uest e ad laudẽ generis tui: aut ad ignomiã nata¬
liũ tuorũ eris publice abiectionis scortũ: Tunc beata
agnes cũ ingenti constantia dixiͭ Siscires quis est deus
meus: non ista extuo ore ꝓferres Unde quia noui uir¬
tutẽ dñi mei iħu xp̃i secura contempno minas tuas.
Credens quod neq sacrificẽ idolis tuis neq polluar
soͣdib. alienis Mecũ enim habeo custodẽ corporis
uierangelũ dñi. Nam unigenitus dĩ filius quẽ ignoras

Expanded text:
tibi uidetur exerce.| Tunc simfronius iussit tibi uidetur exerce.| Tunc simfronius iussit tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras
Abbreviated transcription (Latin):
Si filiũ tuũ quã tus ini quo amore. uexatũ. Iam̃ uiuen¬
tem hominẽ recusaui. hominẽ utiq qui est rationis
capax. qui& auidite & uidere & palpare & ambulare
potest. & flore lucis huius cũbonis ꝑfrui. Siergo hunc
causa amoris xp̃i nulla possũ ratione respicere. Qu&¬
modo possũ idola muta & surda & sine sensu & sine
anima colere. & adinturiã sũmi dĩ ceruices meas ua
mantẽ idcirco differo: quia annos tuos infra sensũ as¬
picio. Noli ergo tem& ipsã ita despicere: ut motus de¬
orũ incurras. Beata agnes dixit. Noli infantiã corpo¬
ralẽ ita in me dispidere : ut putes me te uelle habere
ꝓpitiũ: Fides enĩ ñ in annis sed insensib geritur :
Et ds̃ omp̃s mentes magis cõprobat quã & ates: Deos
aut̃ tuos quorũ motus me incurrere ñuis ipsis
irasci ꝑmitte : ipsis loqui ipsi hoc mihi p̃cipiant:¬
uideo tendere quod imperare ñ poteris . quicquid

Expanded text:
Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen vivenSi filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanmantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci uideo tendere quod im| perare non poteris. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
bunalib: p̃cepit sisti : Et primũ quidẽ blandis ea
sermonb secretius ꝓuocat . dehinc terrorib: pulsit:
sed xp̃i uirgo nec blandim̃to seducitur. nec terrore
concutitur: sed eodẽ uultu eodẽ animo ꝑseuerat:
F terrentẽ pariter sicut blandientẽ animo deridebat
Nidens itaq sim ꝓnius p̃fectus : tantã inpuella con¬
stantiã : parentes eius aloquitꝰ. Eqͣuia erant nobiles
auim inferre ñpoterat. Titulũ eis xp̃ianitatis oppo¬
suit: Sequenti aut̃ dit agnem sibi p̃sentari iub&
&iterũ atq iterũ repeens replicari coepit deiuuenis
amore sermonẽn Cumq omnis sermo eius casio labo¬
re deficeres: sisti eã iterũ suis tribunalib iub&
Cui & dixit. Suꝑstitio xp̃i anorũ dequorũ te magicis
artib iactasinisi ait fuerit segregata:n poteris in sani¬
Vnde adueneranda deã uesta te ꝓperare necesse est:
ut siperseuerantia uirginitatis: plac& : eius die noctuq
sacrificuis uenerandis insistas. Ad hȩc beata agn es dixit.:

Expanded text:
 quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniperare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
nus fontem edificauit: Quẽ consecrauit scs marcet¬
tulit ornamenta. & anulo fudei suae subarrauit me.
Longe te nobilior & genere. & dignitatt Ornauit in esti¬
mabili dextro cerio dexterã mea. & collu meit cinxit᷑
lapidib pretiosis. Tradidit aurib meis in estimabiles
margaritas & circũ dedit me vernantib atq corus¬
cantib gemmis: Posuit signũ infacie mea: ut nullũ
prȩter ipsu aliṽ amatorẽ admittã. Induit me cx¬
clade auro texta: & in mensis monilib ornauit me
Ostendit mihi thesauros in comparabiles: quos mi hi
tero ad contumelia prioris amatoris ł aspicere a¬
LIU & illũ derelinquere. cu quo si ia caritate de¬
pacta. Cuius e generositas celsior possibilitas fur

Expanded text:
nus fontem aedificavit, quem consecravit beatus Marceltulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi stero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas cels
Abbreviated transcription (Latin):
adusus hominũ. autlapides ex quib plateȩ melius
briat sed incelis neq inere aut in aliquo metallo
sed in regno suꝑno consistit. Tuaũt & similes
tui nsi abistorũ cultura recesseritis: sinlis uos
poena concludit: Sic̃ enĩ illi inigne conflatis
ut funderentur. sic colentes eos ꝑp&uo incęͣdio conflabunt:
non utfundantur sed confundantur. & pereant in eternũ¬
duci subuoce prȩconia dicentis. Agnem sacrilegam uirgi¬
capillis eius gratia diuina concessit : ut melius eorũ fimbrĩs
uideretur quã uestib tecta: Ingressa autem tupitudinis
locũ angelũ illic dñi ita paratũ inuenit: uteã in menso

Expanded text:
ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae melius ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae melius bitat, sed in coelis: non in aere aut aliquo metallo, sed in regno superno consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed ut confundantur in aeternuduci sub voce praeconia dicentis: Agnem sacrilegam virgicapillis ejus gratia divina concessit, ut melius eorum fimbriis videretur quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum illic Domini praeparatum ita invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
s anguine baptizata : qͣ n ꝓdefensio ne iustitiȩ dũ con¬
fiteret dñm mortẽ tonstanter excepit : Eadẽ deniq
hora fit terrȩ motus xehementissimꝰ : &cũnimia ess&
çȩli serenitas tantȩ coruscationes tantaq fulgara & toni¬
trua extterunt Ut pars maxima insani populi expira¬
r& : Vnde factũ ẽ. Utnullus penitus exeo aduenien¬
tib ad sepulchra eorũ aliquas molestias excitar&:
nocte abstulerunt corpus sc̃ȩ̃ uirginis ȩmerentiane :
& sepelierunt illud in confinio agelli scȩ uirginis agnes ł
Agitur cũ parentes sc̃ȩ agnȩ assidius ꝑ noctationib ui¬
gilarent ad tumulũ eiuis. Nident in medio noctis silentio
exercitũ uirginũ: quȩ omines auro textis cxcladib indutę
cũ ingenti lũmine preͬribant: Interquas uident &iã¬
murus mihi ẽ inpenetrabilis & custosmihi ẽ. Nũ quã
dormiens & defensor mihi ẽ nũquã deficiens. Di
aut̃ tui autȩreis ex quib cucumȩ melius fiunt

Expanded text:
sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret.acerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiamurus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi melius fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo ẽ. Cuius pater feminã nescit. Cuius angeli
serui s̃. Cuius pulcritudinem sol &luna mirant᷑
uius odore reuivescunt mortui. Cuius tactu
confortantur infirmi. Cuius opes nũquã de fie
ipfi me tota deuotione conͣmitto: Quc̃cu a mauero
casta sũ: cũ tetiero munda su: cũ accepero uirgo
sũ. Nec deerunt post nuptias filii : Ubi partus
sine dolore sucedit: & fecunditas cotidiana cõmu¬
latur: Audiens hȩc insanus uenis amore capitur
cexo: & interangustias animi anhelo cruciatur spu
nter hȩc lecto ꝓsternit᷑: & ꝑ alta suspiria amor medicis
aperit᷑ Fiunt nota patri quȩ fuerant inuenta a me¬
dicis: & eadem paterna uoce quȩ fuerant ia dicta.
a filio ad p&itione uirginis reuoluunt᷑: Ab negat ag¬
nes beatissima: & se nullo pacto a serit prioris spon¬
inquirere qui ess& sponsus. decuius se agnes bea¬
tissima potestate iactar&.: Func extitit quida expa¬
rasitis eius qui dicer& hanc xp̃ianissimã esse ab in¬

Expanded text:
cit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes numquam deficiuipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter anInter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto asserit prioris sponinquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab in
Abbreviated transcription (Latin):
meriti miraculis claruerit suꝑfluo quȩ ritur: quod luce cla¬
rius consta: quod his qui uirtutũ signa suis meritis ualuit
aliis quoq xp̃o largiente ad quirere : si exegiss& opotu¬
nitas facilius poterat hȩc &iã ipse promereri: hȩc bre
uiter deuita uel actib beati gregorui dicta sint: T&e¬
rũ quã diu mundi huius orbita uoluitur: Iaudabile meri¬
tũ semꝑ accipit incrementũ: quia ipsius sine dubio glo¬
riȩ ad scribitur. Nel qđ anglorum ecclesia noua semꝑ so¬
bole fecundatur : uel quod illius doctrinis multi ꝑ pec
boni quiq eius suasionib in flãmati cȩlestem patriam
desideranter inquirunt: qui beatissimus pontifex post
quã sedem romanȩ & apostolicȩ ecclesiȩ annis tredeci
mensib sex & dieb decem gloriosissime. rexit: Ex hac
luce subtraetus atq ad ȩternã est regnilcȩlestis sedem
translatus: sepultus uero est in ecclȩsia beati p&ri aposto¬

Expanded text:
meriti miraculis claruerit, superfluo quaeritur, quod luce clameriti miraculis claruerit, superfluo quaeritur, quod luce clarius constat quod is qui virtutum signa suis meritis valuit, aliis quoque Christo largiente acquirere, si exegisset opportunitas, facilius poterat haec etiam ipse promereri. Sed neviter de vita vel actibus beati Gregorii dicta sint. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio glotiae ascribitur, vel quod Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatur, vel quod illius doctrinis per orbem unboni quique ipsius suasionibus inflammati, coelestem patriam desiquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex, et diebus decem, gloriosissime rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus est. Sepultus vero est in ecclesia beati Petri aposto
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce lingua brittaniȩ quȩ nihil aliud nouerat quam bari¬
barũ frendere. lam dudũ indiuinis laudibus hebrea cȩpit
uerba resonare : Ecce quondam tumidus iam substratus
sc̃orũ pedib seruit oceanus : Eiusque barbaros motus quos
terreni principes ferro nequiuerant hos prodiuina formi¬
dine sacerdotum ora simplicibus uerbis ligant &
quicateruas pugnantium infidelis nequaquam. me¬
tuer& siam nunc fidelis humilium linguas tim&:
Quiꝰ enm ꝑceptis cȩlestibus uerbis clarescentibus quoꝗ
muraculis uirtus eiditune cogntionis infunditurere
eius diuinitatis terrore. refrenaturi ut praue aguire
metuat: ac totis desiderus ad& eritatis gratiã uenire
concupiscat Qđ totũ ut fier& ita eidem beato gre¬
gorio gratia diuina concessit t merito abangdorũ
populis debeat a postolus appellari: Quia & si aliis
non est apostolus sedtamen illis est: nã signaculũ aposto

Expanded text:
Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barEcce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraea coepit verba sonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos per divinam formidinem sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem Divinitatis terrore refrenatur, ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam venire concupiscat. Quod totum ut fieret, ita eidem beato Gregorio gratia divina concessit, ut merito ab Anglorum populis debeat apostolus appellari: quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen illis est; nam signaculum apostol
Abbreviated transcription (Latin):
tificem romanȩ & apostolicȩ sedis.: Rogauit ut genti an¬
glorũ in brittaniam aliquos uerbi ministros ꝑ quos ad xp̃m
conuerteraur mitteret: asserens & seipsũ in hoc opus
dño cooperante ꝑficiendũ paratũ esse Si tamen eidem
a postolico papȩ hoc ut fier& placer&: Quod dũ ꝑficere
non possit: quia & sipontifex concedere illi quod p&ierat
uella: Non tamen ciues romani ut tam longe ab urbe sece¬
der& potiuere ꝑmittere: Mox ut ipse pontificatus offi
insulã seruos di mellitũ: augustinũ &xio hanñẽ cũ multis aliis
dm̃ timentib monachis: Qui intra breue temporis spatiũ re¬
factũ ẽ ut paucis cdabentib annis &iã c&eri insulȩ ipsius reges
cũbis qui eis erant subiecti ad xp̃i dñisidem accederent. De curs
gentis conuersione simul &m raculorum ꝓdigis quȩ ibidẽ
ficebant Ita beatus gregorius in libris moraliũ ꝑhb& dicens:

Expanded text:
tificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Antificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse, si tamen eidem aponon posset quia etsi pontifex concedere illi quod petierat voluit, non tamen cives Romani, ut tam longe ab Urbe secederet, potuerunt permittere, mox ut ipse pontificatus officinsulam servos Dei Mellitum, Augustinum et Joannem, cum multis allis Deum timentibus monachis; qui intra breve temporis spatium, refactum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri insulae ipsius reges, cum his qui eis erant subjecti, ad Christi Domini fidem accederent. De cujus gentis conversione simul et miraculorum prodigiis, quae ibidem fiebant, ita beatus Gregorius in libris Moralibus 10 perhibet , dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
in ĩdem insula xp̃iani essent : anpaganorũ errorib in¬
plicati dictũ est: quod essent pagani: at ille intimo ex
corde longe᷑ trahens suspiria : heu. prodolor inquid qđ
tã lucidi uultus homines t enebrarũ auctor possid& :
tantaq fronte spiti gratia mentem ab internis gaudiis
uacuã gestat Rursus ergo interro gauit. quod ess& uoca¬
bulũ gentis illius: Responsum ẽ quod angli uocarentur
at ille: bene inquid: nã & angelicã habent faciem : & tales
angelorũ incȩlis dec& esse coheredes Quod hab& inquitͥ
nomen ipsa prouincia de qua isti sunt allati Responsũ est :
quia deri uocarentur idest prouinciales: Atille. inquiđd.
deri deira eruti : & admisericordiã xp̃iuocati Rex ait
prouinciȩ illius quo modo uocatur: Responsũ est qđ elle
uocar&ur: atille. ad ludens ad nomen ait: laudem dĩ crea¬
toris illis in partib oport& cantari : accedensq ad pon¬

Expanded text:
iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus imiidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, et ad misericordiam Christi vocati. Rex, ait, provinciae illius quomodo vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pon
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ abinfantia creuit mecum miseratio. & deutero matris
egressa est mecum : Ad cuius pi&atis & iusticiȩ opꝰ ꝑtin&
qđ angelorũ gentem ꝑp̃dicatores quos illuc direxit
dentib antiqui hostis eripiens. &ernȩ libertatis fecit ẽẽ
participem: Et enĩ quia qui dõ nr̃o fideliter adher&. semꝑ
exeius largifluo munere ad potiora conscendet. dũ sc̃s
iste ardenti studio procolliendis particulatim fidelium
ta diuinitus hȩc occasio fuit: dũ die quadã aduenientib
nuper mercatorib: multa uenalia inforũ romȩ conlata
fuissent:. Nultiq ademendũ hinc inde confluerent: son¬
tigit et gregoriũ ante scilic& quam pontificale decus
ros uenales positos: lactei corporis ac uenusti uultus. capil¬
los quoq prȩcipui candoris habentes: quos cũ aspicer&.
in terrogauit ut aiunt dequa regione uel terra essent
allati: dictũ ꝙ est: quia debrittania insula: cuuis insulȩ
taliomnes decore niterent: Rursum interrogauit: utrũ

Expanded text:
ero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium ta divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam pontificale decus ros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ amor deuinxerat: it non solũ horũ quos prȩsen¬
tes habebat necessitatib oc currer&: sed in suꝑ longe
positis opem suȩ largitatis inpender&. adeo ut &iã
inmonte synai dĩ famulis constitutis quȩ que erant
oportuna transmitter& : Nã alii quidã pontifices con¬
strudndis ordinandisq: auro uel argento ec desus
uacabar
Etquiequid peccuniȩ habuere poterat seduus disꝑgeret
iob ueraciter dicere possit: benedictio peritur suꝑme
uemebat : & cor uiduȩ consolatus sum : lustitia indutus

Expanded text:
diae amor devicerat, ut non solum horum quos praesendiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, Job veraciter dicere posset: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus s
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ inter hȩc dũ sollicitus pensar&: quia scriptura teste.
omnis filius qui recipitur flagellatur. Quo malis presen¬
tibus durius de primeltur. eode ȩterna certius prȩsũp¬
tione respirabat : fatigabat᷑ prȩterea de ordinandis
urbis uigiliis ne ab hostibus caper&ur sollicitudi con¬
tinua :lrebant quoꝙ in cessanter eius animuni filiorũ
hinc inde discrimina nuntiata: sed tamen ille inter
tot & talia de prȩhensus in cõmoda num quã ocio indul¬
gebat: quin aut filiorũ utilitatib inseruir&. aut aliquid
dignũ ecclesiȩ scriber&: aut per contemplationis gratiã
cęli secretis inter esset: Deniq cũ de tota pene italia
langobardorũ gladios maeuentes plurimi undiꝙ adro¬
manã urbem confluerent. sollertem pro omnib: curã
gerebat. Vniuersis cũ uerbi pabulo corporis subsidia
ministrabat: Intan tũ nãq eius animũ misericor¬

Expanded text:
Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericor