comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub ip̃o culparũ pondere patientia
płulis exercetur: Unde bene ꝑꝓphe¬
tam dicitur: Suꝑ dorsum meũ
fabricauerũt peccatores: In dor¬
sum quippe onera sustinemus.
Supͣ dorsũ gͥ sium fabricasse pee¬
catores querit᷑. ac si aꝑte dicat:
Quos corrigere nequeo: quasi suꝑ¬
impositũ onus porto: Non nulla
tanda: ut quibdã signił erum¬
pentib rector in subditorũ mente
om̃e qđ clausũ lacet inueniat.
q int̾ueniente eorreptionis arci¬
culo ex minimis matora cognos¬
cat. Unde recte ad exechielẽ dicitͦ
fili hominis fode parietem: Ubi
mox idem ꝓpheta subuinxit.
Et cũ ꝑfodissẽ parietẽ. apparuit
ostiũ unum. ꝙ dixit ad me:. In.¬
gredere ꝙ uide abhominationes
Et ingressus uidi: et ecce om̃is
similitudo repptiliũ q aniniali¬
um abominatio: ꝙ uinũsado
mus ifrael depicta erant in pa
riete. Per echechielẽ quippe pre¬
positorũ ꝑsona signatur.: ꝑ parie¬
tem uͦ duricia subditorũ Et qͥd

Expanded text:
sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla tanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, Et ingressus vidi: et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio: et universa idola domus Israel depicta erant iriete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ splendore fulgescant: De quib
aptȩ subditur Qui semꝑ erunt in
circulis: nec uinqͣm extraentur
abeis: quia nimirũ necesse est ut
qui ad officium p̃dicationis ex¬
cubant. a sacrȩ lectionis studio
ñ recedant. Ad hoc namq uectes
esse in circulis semꝑ iubent᷑: ut
cum portare archam necessitas
exigit. de intromittendis uectib
portandi tarditas nulla gene.¬
retur. quia uidelica cũ sp̃itale
aliquid a subditis pastor in qui¬
ritur. ignommiosũ ualde est
si tunc querat discere. cũ que¬
stionẽ debet euodare. Sedeir¬
culis uectes inhereant: ut doc¬
tores semꝑ in suis cordib eloqͥa
sacra meditantes. testamenti
archã sine leuent. si quiequid
necesse est ꝓtinus docent. Unde
bene pͥmus pastor ȩcchȩ pasto¬
res ceteros admonet dicens.
Parati semꝑ ad satisfactionem
om̃i poscenti uos rationẽ de ea
quȩ inuob est spe: Ac si aꝑte
dicat: Ut portandã archã nulla

Expanded text:
vitae splendore fulgescant. De quibus vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
angulos: faciesq uectes de lig¬
nis sethim et oꝑies auro. in¬
diicesq ꝑ eirculos qui funt
in eis: qui semꝑ erunt in cir¬
culis. nec unquã exthentur
ab eis: Quid ꝑ archam nisi
scã eccłia figuratur: Cui qua¬
tuor eirculi aurei ꝑ quatuor
angulos uibent᷑ adiungi: qͥa
i eo qd̵ ꝑ quatuor mundi
partes dilatata tenditur
ꝓculdubio quatuor sẽĩ eiuã¬
głii libris accinta p̃dicatur.
Uectesq de lignis sechim
fiunt: qui eisdẽ ad portandũ
circulis inseruntur: quia for¬
tes ꝑseuerantes q doctores ue¬
lud imputͥbilia ligna querẽ¬
di sunt. qui instructiom sa¬
erorũ uoluminũ semꝑ inhe¬
rentes. sc̃e ȩccħȩ unitatẽ de¬
mintient: et quasi intͦmilli
circulis archã portent Hec¬
tib quippe archã poct̾are
est: bonis doctorib sc̃am
ȩccłiam ad rudes infidelium men-¬
tes p̃dicando deduicere: Qui auro
quoq iubentur oꝑiri: ut cũ ser¬
mone aliis insonant. ip̃i etiam

Expanded text:
angulos, faciesque vectes de ligangulos, faciesque vectes de lignis sethim, et oducesque per circulos, qui sunt in eis: qui semper erunt in circulis, nec unquam abstrahentur ab eis . Quid per arcam, nisi sancta Ecclesia figuratur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis sp̃u afflatus: stucti¬
ose cotidiȩ sacri eloquii p̃eep¬
ta meditetur: ut in eo uum sol¬
licitudinis erga cȩlestẽ uitam
puidȩ circumspectionis quã
humanȩ cõuersationis usus in¬
desinent̾ destruit: duinȩ am¬
monitionis uerba restaurent.
Et qui ad uetustatẽ uitȩ ꝑ socie¬
fatem seculariũ ducitur.: ada¬
morẽ semꝑ sp̃italis patriȩ com¬
þũgcionis aspiratione renoue¬
tur Ualde namq int humana
uerba cordefluit Eumq in¬
lubitant̃ constet qd̾ ert̾nis
oecupationũ tumultib impul¬
ũ a semx ip̃o corruat. studere
ncessabilit̾ debet: ut ꝑ eru¬
litionis studiũ resurgat. hine
elt enĩ qͥd placui gregi diseipsm
paulus admonet dicens Dũ
uenio adtende lectioni: hinc
dauid ait Quomͦ dilexi legẽ
tuã dñe : totadie meditacio
mea est: hinc moysi dñs de
portanda archa p̾cepit dicẽs.
facies quatuor eireulos aurẽ¬
os quos pones ꝑ quatuor arche

Expanded text:
dilectionis spiritu afflatus, studidilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amico imus: quotiens ad i
cidimus : cum delinquentiũ
uitia pia intentione resecamꝰ.
Sed securis manũ fugit: eum
sese increp̾atio plus quã neces¬
se est in asꝑitatẽ ꝑtrahit. ferũ¬
q de manubrio ꝓsilit: cũ de
correptione sermo durior exce¬
dit: et amicũ ꝑeutit q occidss.
quia auditorẽ suũ ꝓlata inui¬
dia ab sp̃u dilectionis int̾ficit:
Correpti namq mens repen¬
te ad odiũ ꝓruit: si. hane in¬
moderata ierepatio plusquã
debuit addieit. Sed his qui in¬
caute lignũ ꝑcutit: et ꝓrimĩ
extinguit. ad tres necesse est ul¬
bes fugiat: ut una earũ desen¬
sus uiuat: quia si ad penitentiȩ
lamenta conũsis in uitate sacra¬
menti sub spe hile ꝙ caritate
absconditur: teus ꝑpetrati ho¬
micidis ñ tenetur: eũ q extĩe¬
ti. ꝓximus et eũ inuenerit ñ
occidit. quia eũ districtus uidex
uenerit qui sese nobis ꝑ nature
nostrȩ consortiũ iunxit. ab eo
Sed om̃e hoc rite a rectore
agitur: si suꝑnȩ formidinis ꝙ

Expanded text:
cum amico imus, quoties cum qucidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus cum invenerit, non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo Sed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetam et ciuitatẽ ponitur:
quia cũ nunc fortẽ delũ recto¬
res exibent. eundẽ delũ post¬
modũ int̾ se q auditores for
tem munitionẽ tenent: ne
tunc adiundictã destitũti sit̃.
si numc fuerint in correptio¬
ne dissoluti. Sed int̾ hec seien¬
dũ est : quia dũ ad increpati¬
onẽ se mens doctoris exasꝑ¬
at. difficile ualde est: ut ñ
aliquando et aliquid qd
dicere non debet erumpat.
Et plerumq contingit: ut
dũ culpa subditorũ. eũ mag.¬
na inuectione corripit᷑. ma¬
gistri lingua usq ad excessuᷤ
uerba ꝑtͥhatur: Cumq inere.¬
patio inmoderate accenditur.:
corda delinquentiũ in desꝑa¬
tione depͥmuntur: Unde ne¬
cesse est ut asꝑatus rector eũ
subditorũ mentẽ plus se quã
debuit ꝑcussisse considerat.
apud se semꝑ ad peiitentiã
recurrat: ut ꝑ lamenta ue¬
niam in compectu ueritatiᷤᷤ
obtineat. ex eo etiam qd̾ ꝑ deli
eius studiũ peccat Qd̃ figurate

Expanded text:
prophetam et civitatem ponitur, prophetam et civitatem ponitur, quia cum nunc fortem zelum doctores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et tem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate
Abbreviated transcription (Latin):
biles insidias p̾dicit: atq in gi¬
nũ aeuleos in hac uita nos un¬
diq eircumdantes et uirtutũ
murũ ꝑforantes innoteseit.
Sed cuncta hec lieet subtiliter
rector insinuet: nisi eont᷑ deli¬
cta singulorũ emulatiomis sp̃u
ferueat. nullã sibi in ꝑpetu¬
um absolutionẽ parat Unde
Et tu sume tibi sartaginem
ferrea: ꝙ pones eã murũ fer¬
serreũ inter te m int̾ enutatẽ:
Per sartaginẽ quippe frixira
mentis: ꝑ ferrũ uero increpa¬
tionis forcitudo signatur: Quid
uero acrius doctoris mentem
quem delus dei frigit ẽ xeruciat:
IInde paulus hunus sartaginiˢ.
urebatur frixura: eum dice¬
ret: Quis infirmatur et ego ñ
infirmorͦ Quis scandalitatur
q ego ñ uror: Et quia qͥsqͥs
zelo dei accendit᷑: ne damꝑna¬
ri ex negligentia debeat. forti
in ꝑpetuũ eustodia munitur:
recte dicitur: Pones eam mu
rum ferreum int̾ te et inter
ciuitatem: Sartago et enim
ferrea murus ferreus inter

Expanded text:
biles insidias praedicit. Atque arietbiles insidias praedicit. Atque arietnum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. UEt tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dirum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim ferrea murus ferreus inter
Abbreviated transcription (Latin):
quanta eam in huiꝰ uitȩ tẽꝑe
uitiorũ impugnos aduersitas
demonstrãt: Nam cũ unum¬
qd̾q peccatũ quomͦ ꝓficientib
insidiet᷑ ostenditur. quasi ob¬
sidio eirca ciuitatẽ iherusalẽ
noee p̃dicatoris ordinatur. Sed
quia non solũ debent. innotes¬
cere qualit̾ uicia inpugnent:
uerũ etiã quomͦ eustoditȩ nos
uirtutes roborent. recte subiuĩ¬
gitur. Et edificabis munitio¬
ues: Mintiones quippe sc̃s p̃¬
dicator edificat: quando
urtutes quib resistant uitus
lemonstrat. Et quia creseen¬
ba curtute plerumq bella. tẽp¬
t alciones augentur: recte adhue
aclditur: Et adportabis agge¬
rem: et dabis contra eã castra
et pones arietes in giro: Agge¬
rem namq comportat: quan¬
do pͣdicator quisq molem eres¬
centis temptacionis enuntiat.
Et contra iherusalẽ castra po¬
iit : quando recte inteneione
audientiĩ hostis callidi eireum¬
spectas et quasi in comp̃hensi¬

Expanded text:
quanta eam in hujus vitae tempore quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
nem ferream: inter te q int ei¬
uitatẽ. Cuius enĩ edechiel ppl¬
Ta nisi magistrorũ speciem te¬
net. cui dicitur sume tibi late¬
rem ꝙ pones eum eoram te. Et
describes in eo ciuitatẽ iherusa¬
lem: Sc̃i quippe doctores sibi
laterẽ sumunt: quando terre¬
nũ auditorũ cor ut doceant ad¬
p̾hendunt. Quem scilieo lati¬
rem coram se ponunt: quia o¬
ta illud mentis uite neione cuss¬
duuit: In quo et ciuitatẽ iherłm
iubentur describere: quia p̃dicã
do terrenis cordib eurant fũmo¬
ꝑe. quȩ sit suꝑnȩ paeis uisio de¬
monstrare Sed quia in cassũ
gła patriȩ celestis agnoscitur.
nisi ꝙ quanta hic inruant hos¬
tis callidi temptam̃ta noscan.¬
tur. apte sub iungitur. Et ordi.¬
nabis aduersus eam obsidio¬
nem. & edificabis munitiones
Sc̃ĩ quippe p̃dicatores obsidio¬
nem circa laterẽ in quo iheru¬
salẽ ciuitas descripta est ordi¬
uant: quando terrenȩ menti.
sediã suꝑnã pat̾am xequirenti.

Expanded text:
m ferreum inter te et inter civitatem. Cujus enim Ezechiel propheta nisi magistrorum speciem tenet? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur descrdo terrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti quippe praedicatores obsidionem circa laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti,
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicant᷑ tribulationes ut pu¬
sillanimis fiat et murmuret᷑. T uta¬
men si te occupauerit infirmitas
corꝑis: noli pusillanunis fieri. neq
moleste suscipias quia ipse dñe. ꝓte
cogitat de omib. Hum quid sine
ipso uiuis: Patienter ergo ferre

Expanded text:
multiplicantur tribulationes ut pumultiplicantur tribulationes ut pusillanimis fiat et murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillanimis fieri, neque moleste suscipias, quia ipse Dominus pro te cogitat de omnibus. Nunquid sine ipso vivis? Patienter ergo ferre
Abbreviated transcription (Latin):
si non sperata ad uenerit. Sapi¬
entis est contra om̃ia ad uersa
ante meditari: nec in uenire casus
debet quẽ non consilia euis p̃ue¬
niant. Hec causa est quod ab in¬
iustis solent affligi. ut seilicet
dum futura audiunt bona que
cupunt. patiantur etiã mala
presentia que ꝑ horrescunt: atq
ad felitiorem exitum dũ amor
ꝓuocat: crutiatus expellat. Dauit
psalmista ait. Tues michi refugi¬
um a pressura que circũdedit me:
exultatio mea redime me acircũ¬
dantibus me. Ecce quasi in nocte
pressurã nominat: et tamen libe¬
ratorẽ suũ inter angustias exul¬
tationẽ uocat. Foris quidẽ nox
erat in circũdatione p̃ssure: sed
intus carmina resonabant de
consolatione leticie. Electus qͥs¬
q dũ circrĩdari se p̃ssuris narrat.
et tamen dm̃ sibi exuitatione
nominat: ꝓcusl dubio quafi car¬
men innocte cantat. ut ad sub¬
sequentis uite diem felix ꝑue¬
niat. Dix̃ quidã senex. Siuene¬
rit homini tẽptatio. undiq enĩ

Expanded text:
si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeveniant. Haec causa est quod ab injustis justi sinuntur affigi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiunt, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescunt; atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. David Psalmista ait: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce quasi in nocte pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina resonabant de consolatione laetitiae. Electus quisque dum circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi exsultationem nominat, procul dubio quasi carmen in nocte cantat, ut ad subsequentis vitae diem felix perveniat. Dixit quidam senex: Si venerit homini tentatio undique enim
Abbreviated transcription (Latin):
solũ benignũ et piũ dilexerit re¬
demptorẽ. et castos ugiter et scõs
habuerit cogitatꝰ. Deatꝰ qui ab
omĩb pollutis cogitatioĩb fuerit
emundatꝰ. et non fuerit in mundi
istiꝰ actib implicatꝰ s ex integro
recordatꝰ fuerit indie illa tre¬
menda: et festinauerit lacrimar̃
fontib ablui. et amie sue uulne¬
ra ꝑcurare. Beatꝰ qui fuerit effẽc¬
tus: tãquã nubes ad ꝓferendam
pluruã lacrimarũ ꝑ quas possit
extinguere flammas om̃tum
uitioꝵ. Beatꝰ qui ãbulauerit in
iua mandatoꝵ cdnĩ. et in sc̃is ope¬
ribus uigiter conuersatꝰ in macła¬
tam seruauerit animã suã. Beatꝰ
qui inbonis oꝑibus cotidie ꝑscãm
creuerit disciplinã. habens in
dño spem certam. ut uideat eum
in claritate sia: et regnamtem
in gła. Beatꝰ qui meminerit pre¬
cepta dni: et mandata eius sollici¬
te custodierit. ut operet᷑ et uiuat
in eis. Beatꝰ qui posuerit custo¬
diam ori suo: et hostium circũ¬

Expanded text:
solum benignum, et pium dilexerit Redemptorem, et castos jugiter et sanctos habuerit cogitatus. Beatus qui ab omnibus pollutis cogitationibus fuerit emundatus, et non fuerit in mundi istius actibus implicatus: sed ex integro recordatus fuerit de die illa tremenda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui, et animae suae vulnera semper curare. Beatus qui fuerit effectus tanquam nubes, ad proferendam pluviam lacrymarum, per quas possit exstinguere flammas omnium vitiorum: Beatus qui ambulaverit in via mandatorum Domini , et in sanctis operibus jugiter conversatam servaverit animam suam. Beatus qui in bonis operibus quotidie per sanctam creverit disciplinam, habens in Domino spem certam, ut videat eum in claritate sua, et regno, et gloria. Beatus qui meminerit praecepti Domini et mandata ejus sollicite custodierit, ut operetur et vivat in eis. Beatus qui posuerit custodiam ori suo, et ostium circum
Abbreviated transcription (Latin):
cretiorib uentris. quia cum ęxt̾iuis ꝑcu¬
timur. ad peccatorũ nrõrum memouã
taciti afflictiq reuocamur. atq ante
oculos nr̃os cirnetaquȩ a nobis sunt ma¬
h grsta reducinnis: et ꝑ hoc qd̾ foras pa¬
tmrur magis intus quod fecimus dole¬
IIIUnde fit int̾ aꝑta uulnera corꝑis
omplius nos abluat plaga secreta uen
tris: quia sanat nequitias praui oꝑil
ecultũ irulnus doloris Ammonendi
sunt egri: quatimis patientiȩ uircu¬
tem seruent. ut incessantͣ quanta re¬
demiroi noster ab hiis quos creauerat.
ꝑtulit mala considerent: quod rot
obiecta comutiorũ ꝓpria sustinuit.
quod de manu antiqui hostis captiuio¬
rum cotidie animas rapiens: insultã¬
auocatione sua nos ab et̾nis supplieins lle¬
rãs tacttus flagella tolerauit: qd̾ inter
angłorũ choros ꝑhennes nobis hous¬

Expanded text:
cretioribus ventris, » quia cum exterius percucretioribus ventris, » quia cum exterius percutimur, ad peccatorem nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta, reducimus, et per hoc quod foris patimur magis intus quod fecimus dolemus, unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta vetris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultanadvocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: Sed huius eorreptionis donũ
ideir cobalaam non obtinuit: quia
ad maledicendũ ꝑgens uocem ñ men¬
tem mutauit: Admonendi sunt egri.
it considerent qͣnti sit muneris mo¬
lestia corporalis queq admissa pecca
plagis concusrmen. peniten e uuil¬
uera infligit uude scriptũ est. lruor
uilneris abstergit mala: q plage
inseeretiorib uẽtͥs Mala enĩ liuor
dolor uel eognitas uel ꝑpetratas ne¬
quitias di luit. Solet uero uentris
appellatione mens accipi: quia sicut uer¬
ter comsumit escas. ita mens ꝑtractando
exquoquit euras: Quia enĩ uent̃ mens
dicitur. ea sentencia docetur: qua serip¬
tum est: lucerna dñi spiracłm homaius
quȩ inuestigat om̃ia secreta uentris de
si diceret: Diumni afflatus illuminatio
cum in mente hominis uenerit. eã sibi¬
inx ip̃i illuminans: ostendit quȩ ante
aduentũ cogitaciones prauas & porta¬
re poterat & pensare nesciebat: lu ior gͦ
uulneris abstergit mala:  plagȩ inse¬

Expanded text:
ratur. Sed hujus correptionis donum ratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccatbus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor dolor vel cogitatas vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas, ita mens pertractando excoquit iras. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur, qua scriptum est: « Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris ; » ac si diceret: Divina afflatus illuminatio cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae anteportare poterat, et pensare nesciebat: « Livor ergo vulneris absterget mala, et plagae in se
Abbreviated transcription (Latin):
molestia corꝑalis. quȩ ad cognitio¬
nẽ sui mentẽ reuocat: et quã plerũq
salus abicit. infirinitatis memoria
reformat: ut animus qui extra se
in elatione ducitur cui sit conditio¬
ni subditus. ex ꝑcussa quã sustinet
carne memoretur: Quod recle ꝑba¬
laam si tam̃ uocẽ dĩ subsequi obe¬
diendo uoluisiet: in ip̃a eius itine¬
ris retardatione signatur Balaam
namq ꝑuenire ad ꝓpositũ tendit: sed
eius uatũ animal ein p̃sidet p̃pedit:
proͥibitione quippe in memorata
alina angłm uidet: quẽ humana
mens non iudet: quia plerumq ca¬
ri ꝑ molestias tarda flagello suo men¬
ti deum indieat. quẽ mens ip̃a carne
p̃sidens ñ uidebat: ita ut anxretatẽ
sp̃s ꝓficere in hoc mundo eupientis
uelud iter tendentes impediat. do¬
nec ei inuisibilẽ qui sibi ohiuat in¬
notoseat. Inde &. bene ꝑpetrũ di¬
uoe loquens ꝓhibint ꝓphetȩ insi¬
a subiugali muto eorripitur: quan¬
tenere debeat ab afflicta carne memo¬

Expanded text:
ia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immasina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum divoce loquens prophete insia subjugali muto corripitur, quantenere debeat ab afflicta carne memo
Abbreviated transcription (Latin):
rabił stephanus nomine ualerie ꝓuin¬
diaconi atq dispensatoris ȩccłiȩ cog¬
natione ꝓrimus: Qui quadã die de
itinere domũ regresfus: mancipio
ni diabole: discaltia me Ad cinis
uocem mox eeperunt se caligarũ eor¬
rigie in sũma uelocitate dissoluere:
ut aꝑte constaret qd en p̃e qui no¬
mminatus fuerat ad erthendas eãligaᷤ
diabolus obȩdisset Qd mor ut p̃s¬
bit̃ uidit: uehem̃t̾ expãiit. mag¬
misq uocib clamare cepit dicens.
Recede miser recede: ñ enĩtibi. sed
mancipio meo locutus sum: ad eu¬
ius uocẽ. ꝓtimis recessit: ꝙ ita ut in¬
uentȩ sunt: magna iã ex parte eor¬
colligi potest: antiquus hostis qui tam pͥs
est factis corporalib qͣm nimiis insidise
nr̃is eogitacionib insistat: Petuꝰ.
boriosum ualde atq t̾ribile est: contͥ
inunici insidias semꝑ intendere. q eõt¬
nuȩ qͣłi in acie stare: Gũ:ahor

Expanded text:
rabilis, Stephanus nomine, Valeriae provindiaconi atque dispensatoris Ecclesiae agnatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio ni, diabole, discalcea me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas diabolus caligas obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, et ita ut inventae sunt, magna jam ex parte colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. L
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Quomodo peregrinꝰ ille cũ
negligentior fuerit talẽ głam ha¬
buit. et hic cũ studiosus esset ni¬
chil huiꝰmodi meruit: E uenit ei¬
uox dicens. Hic studiosus eũ ue¬
Nit ut clormiret: aperuit ocłos su¬
os. et uidit parentes suos flentes.
et consolata est anima eiꝰ. Pereg̾¬
nus uero ille licet negligentior
fuit: nullũ tamen suoꝵ udit. et
llgemiscens fleuit: et dõ consola¬
tus est eum. Dicebant de abbate
sysoy: qm̃ indie dormitionis sue
cũ sederent circa eiĩ patres. splen¬
duit sicut sol faties eiꝰ. et dixit
ad eos. Ecce chorus ꝓpħarũ: et
angłi uenert᷑ accipere me. Et
rursum facta est faties eiꝰ sicut
sol: et timuert̃ om̃s. Dicit iteru̾
eis. Uiclete: ecce dñs uenit. dicers.
Afferte michi uas electiomis he¬
remi. ꝙ contimio: reddidit spm̃

Expanded text:
dixit: Quomodo peregrinus ille cum dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit, talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset, nihil hujusmodi meruit. Et venit vox dicens ei: Hic studiosus cum venit ut dormiret, aperuit oculos suos et vidit parentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero, ille licet negligentior fuit, nullum tamen suorum vidit, et ingemiscens flevit, et Deus consolatus est eum. Dicebant de abbate Sysois quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum patres, splenduit sicut sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce chorus prophetarum angeli venerunt accipere me. Et rursum facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dicit iterum eis: Videte, ecce Dominus venit dicens: Afferte mihi vas electionis eremi. Et continuo reddi
Abbreviated transcription (Latin):
uocati a sc̃o deo. inscĩficatione
cordis et corꝑis. Sc̃s̃ et enĩ d̃is. scõs inst
semꝑ habere ministros: sicut et iõe
in euuangłio ait. peis scifico me¬
ipsum: ut sint et ipsi sc̃ĩficati mue¬
ritate. Dixit quidam senex quia dio
fr̃s erant uicimi. unus peregrinis:
et unus in cola. Erat autẽ peregri¬
nus ille: modicũ negligentior. Ile
uero in cola: studiosus ualde. Conti¬
git autem: ut dormiret peregrinus
ille in pace. Senex aut̃ qui erat ui¬
cinus eoꝵ cũ esset preindus: uudit
multitudinem angłoꝵ deducentiũ
animã eiꝰ. Cũ uenisset ad celum ut
in traret: facta est questio de illa
anima. et uenit uox de suꝑ dicens.
Manifestũ est: quia modicũ ne¬
gligens fuit. sed ꝓpt̾ peregrinati¬
ouẽ eiꝰ: aperite ei. Et post hec dor¬
muit ille in cola: et uenit omĩs
cognatio ad eum. angłos uero ñ
iidit ille senex uenire. addedu¬
cendũ anima sllꝰ. Miratꝰ aut̃ senex.

Expanded text:
vocati a sancto Deo in sanctificationem vocati a sancto Deo in sanctificationem cordis et corporis. Sanctus etenim Deus sanctos vult semper habere ministros, sicut et idem in Evangelio ait: Pro eis sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate . Dixit quidam senex: Quia duo fratres erant vicini, unus peregrinus, et alter indigena. Erat autem peregrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: contigit autem ut dormiret peregrinus ille in pace. Senex autem qui erat vicinus eorum, cum esset providus, vidit multitudinem angelorum deducentium animam ejus. Cum ergo venisset ad coelum ut intraret, facta est quaestio de illa anima. Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum negligens fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus autem senex
Abbreviated transcription (Latin):
ocatio enĩ diuine pietatis: que
diuersis modis indiuersis eta¬
tibus et indiuersis fit tẽporibus.
non hominis merito. sed semꝑ gra¬
tis ab ipso solo pioq fit deo: sicut
apłs ait. Sine penitentia sunt
dona: et uocatio dei. Qui et ad
timotheum dicit. Qui liberauit
nos et uocauit nocatione sua scã:
non scd̾m opera nr̃a. sed scd̾m suũ¬
ꝓpositũ et grãm. Uocant᷑ enĩ ut
dictũ est multi diuersis modis:
quia alii tantũ corꝑe sani uocan¬
tur diuinitꝰ inspirati. alii autem
infirmitate carnis afflicti: alii
uero diuersis dampnis ueltribu¬
latiõibus uariis uocant᷑ oppressi.
Uocant᷑ et diuersis etatibus: quia
alii in infantia. alii in adolescentia
alii in uiuentute. alii uero insenee¬
⁊ ute. uł etiam in decrepita uocan¬
tur etate. Uocant᷑ et diuersis
tẽporibus: quia alii primo ma¬
ne. alii ora tercia. alii sexta.
alii nona: alii uero uocant᷑ un¬
decima. Quorũ omĩum nullus
in in munditia. sed om̃s sunt

Expanded text:
ocatio divinae pietatis quae diversis modis in diversis aetatibus et diversis fit temporibus non hominis merito, sed semper gratis ab ipso solo pioque fit Deo: sicut Apostolus ait: Sine poenitentia sunt dona, et vocatio Dei . Qui et ad Timotheum dicit: Qui liberavit nos et vocavit vocatione sua sancta, non secundum opera nostra, sed secundum propositum et gratiam . Vocantur enim, ut dictum est, diversis modis: quia alii tantum corpore sani vocantur, divinitus inspirati; alii autem infirmitate carnis afflicti; alii vero diversis damnis, vel tribulationibus variis oppressi. Vocantur et diversis aetatibus, quia alii in infantia, alii in adolescentia, alii in juventute, alii vero in senectute, vel etiam in decrepita aetate vocantur; et diversis horis diei, quia alii primo mane, alii hora tertia, alii hora sexta, alii nona, alii vero vocantur undecima. Quorum omnium nullus in immunditiam, sed omnes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ in miscd̃ia quia omp̃s est.
et miscd̾ia eiꝰ plena ẽ terra. Di¬
ues aut̃ d̾s dicit᷑ in miscd̃ia: qͥa
peccatores om̃s misericorditer
trahit ad penitentiam: et in
ea misericorditer concedit ꝑse¬
uerantiam. et diues dicitur.
ꝓrt̃ nimiam caritatem suã: quadi¬
lexit genus humanũ. In tantũ enĩ
nos dilexit omp̃s ds̃. ut filiũ suũ
morti traderet ꝓnobis: sic̃ scͥptũ ẽ.

Expanded text:
st et misericordia ejus plena est terra. Dives autem Deus dicitur in misericordia, quia peccatores omnes misericorditer trahit ad poenitentiam, et in ea misericorditer concedit perseverantiam. Et dives dicitur propter nimiam charitatem suam, qua dilexit genus humanum. In tantum enim nos dilexit omnipotens Deus, ut Filium suum morti traderet pro nobis, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
fructu eiꝰ senex detilit ad ec¬
clesiam: et dixit fratribus. Ac¬
cipite et manoncate obedientie
fructũ. Dicebat senex: quia
nichil sic querit ds̃ ab his qui
initiũ habent conuersatioĩs.
quom᷑ obedientie laborem. Qͥ¬
dam secularis renontiquit
scło: et uenit in monasterium. ad¬
ducens secũ filiũ sium paruulum. Quẽ abb̃s
tenens infantulum osculabat᷑ : et

Expanded text:
fructu ejus senex, detulit ad Ecfructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ageret iuitꝰ esset: quanto et abouo
a sans. auchori suo se subditũ humi¬
lus exibexet. Sc̃ptũ est enĩ. Meli¬
or est obedientia quã uictima. Obe
dientia quippe uictimis iure p̃po¬
nitꝰ : quia ꝑ uictimas aliena caro.
ꝑ obedientiã uero uoluntas ꝓpͥa
mactatur. Tanto igit᷑ quisq dm̃
citiꝰ placat: quanto ante euis
oculos repressa arbitrii sui suꝑ¬
bia. gladio p̾ceptise immolat.
Hinc abba basiliꝰ interrogatus
quomꝰ sibi in uicẽ fr̃s obedire de¬
berent: respondit. sicut serui
diũ. scd̃m qd̃ precepit dñs: quia
qui uult in uobis esse magnus
fiat om̃ium nouissimus et ser¬
uus. sicut fis̾us hoĩs non uenit
ministrari sed ministrare. Plan¬
tauit qͥdam senex lignũ aridum
in heremo: et uolens obedientiã
fr̃is probare dixit ei. Persingu¬
fructũ fatiat. Erat autẽ longe
ab eis aqua. ita ut uesꝑe perge¬
illud uiride factũ est. et fruc¬
tũ adtulit. Sumens autẽ ex

Expanded text:
ageret virtus esset, quanto et a bono ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori suo se subditum humilius exhiberet. Scriptum est enim, Melior est obedientia quadientia quippe uictimis iure preponitur, quia per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eioculos repressa arbitrii sui superbia, gladio praecepti se immolat. Hinc abbas Basilius interrogatus, quomodo sibi invicem fratres obedire deberent, respondit: Sicut servi Domini, secundum quod praecepit Dominus: Quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omnium novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probarefructum faciat. Erat vero longe ab eis aqua, ut a sero pergeilludtum attulit. Sumens autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti ipsa quãdiuinitꝰ ꝑcipit grã
funditꝰ ex mente separatur. Ab om̃i¬
potente dño obedientia usq ad mor¬
tẽ seruanda p̾cipit᷑. sic̃ ueritas ait.
Non possũ ego a me facere qͥcquam:
sed sic̃ audio uidico. Ip̃e sic̃ audiuit
iudicat : tuc etiam obedit patri.
cũ uidex huiꝰ uenerit scłi. He nob̾
usq ad presentis uite terminũ obe¬
dientia laboriosa appareat: redemp¬
tor nrͣ in dicat. qui hanc etiã cũ ui¬
dex uenerit seruat. Quid ergo mi¬
rum si peccator homo obedientie in
presentis uite breuitate subbicit se
quando hãc mediator dei ꝙ homi¬
nũ. & cũ obedientes remunerat
non relinquid. sciendũ est non¬
quam perobedientiam malũ fieri.
aliquando auttẽ debet ꝑ aha dieiã¬
ranti. Heq enĩ mala in paradiso
arbor extitit: quã ds̃ homini ne
conting̃et interdixit. Sed ut me¬
lus ꝑ obedientie hoc meritũ. homo
bene conditus cresceret: clignũ
fuerat ut hunc etiam a bono phibe¬
ret: quatenꝰ tanto uerius hoc qd̾

Expanded text:
senti ipsa quam divinitus percipit gloria, funditus ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanda praecipitur, sicut Veritas ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Ipse sicut audit, judicat. Tunc etiam obediet patri, cujus judex hujus venerit saeculi. Ne nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, qui hanc etiam cum judex venerit, servat. Quid ergo mirum, si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc mediator Dei et hominum etiam cum obedientes remunerat, non relinquit? Sciendum est, nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
spĩn iniusibiliũ exꝑim̃tĩ habentili
credere. Ham stultus puer est: si ma¬
toem ideo estinat de luce est. si ma¬
ne rrẽtea: ꝗuia p̃e nil alud quã
tenebiris carceris agiouit: petñis.

Expanded text:
invisibilium experimentum habentibus credere, quia stultus puer est, si matrem ideo aestimat de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
in me psonã suseeꝑo: ut eisdẽ in¬
fiorm antib ꝓdesse ꝓpͥnquuis qͣsiꝑ
eorũ inquisitionẽ pͥossim Srepo¬
e iisie Mt ur conde scenddentem
n infir pctati ꝓrimorũ equani¬
mit̃ ñ feram. eum paulus dicat
om̃ib om̃ia factussum ut om̃es fa¬
cerem saluos: Qd̃ ip̃e quoq dũ ex con¬
descensione caritatis egeris: inhaere
amplius uenerari debes. in qua morẽ

Expanded text:
ero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari debes, in qua more
Abbreviated transcription (Latin):
litas ostendit dicens In illa enim
sinis eunctorũ ad monet᷑ homini
et iuiuens cogrtat quid fitturus
sit: Rursũ illie scriptũ est letat
tuuenis: in adolescentia tua: l
paulo post subcdit᷑ ad olescentꝰ
enĩ ⁊ uoluptas. uana sunt: Qu
dũ hoc por modũ uanuĩ esse ñ¬
eno qi delectacionẽ prius catualtum
er pmens. euris post positis denui¬
at bonũesse manducare et bibere.
odi tiuem̃ postmodũ ex iudieĩ ratione
rephendit. eũ esse melius dieit oue¬
ad lomũ luctus qͣm ad domĩ coe¬
nenuiis et sieut letari debere niue¬
neui in adholeseentia sua qͣli erdẽ

Expanded text:
ilitas ostendit, dicens: In illa enim ilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enidum hoc postmodum vanum esse recut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ad domum luctus ire quam ad domum convivii: et sicut laetari debere juvenem in adolescentia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es parit̃ audiamus. ip̃e sibi testiꝰ
est: quia inse multorũ ꝑsonas susei¬
piens. quasi solus locutus ñ est: In¬
de et alia sunt quȩ in libro eodẽ
ꝑ inquisicionẽ mouent᷑. ãtq alia
quȩ ꝑ rationẽ satisfaciunt: Alia que
ex temptati ꝓfert auimi atq ad¬
hue hiuus mundi delectacionib de¬
diti: alia uͦ in quib ea quȩ rationis
sunt disserat. atq animũ a delee¬
tacione compescat: Ibi uãq ate
Ihoc itaq mͥuisũ est bonũ. ut ce¬
medat quis ⁊ hibat. ꝙ fruat᷑ lecicia
ex labore suo: et longe inferuis
iubnnigit: melius est ire ad de i
luctiuiͭ qͣm ad damũ conuiuri dͥi
enĩ bonũ est manducare et bibere
melius fuisse uidebat᷑ ad cdomũ eõ¬
uiuui ꝑgere. qͣm ad domũ lucꝰtu
Exqua re ostendit᷑: quia illud ex
infirmantiũ ꝑsona intulit. hoc uͦ
ex rationis diffmitione subuuss
Nam ip̃as. ꝓtinꝰ rationis causas edis¬
serit: ꝙ de ddomo luctus que sit in¬

Expanded text:
Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit ut
Abbreviated transcription (Latin):
nis liber in quo hec seripta sunt:¬
ꝓprie ȩcclesiastes appellatus. est:
Ecclesiastes autẽ ꝓpriȩ: concionator
dicit᷑ In contione uͦ sent eneia ꝓmi¬
tur: ꝑ qͣm tumultuosȩ turbe sedi¬
tio cõprimat᷑ Et cũ multi diuer¬
sa sentiunt: ꝑ contionantis rationẽ
ad unã sententiã ꝑducunt᷑. hic
gͥ liber iecirco contionator dicitur:
quia salomion in eo quasi tumul¬
tuantis turbȩ suscepit sensum. ut
ca ꝑ inquisitionẽ dicat: que for¬
tasse ꝑ tẽptacionẽ inperita mens
sentiat: Nam quot seutencias qͣ¬
si ꝑ inquisitionẽ mouet: qͣsi tot
in se ꝑionas diuersorũ suscepit.
Sed contionator uerax uelud
extensa mani om̃ium tumultꝰ
sedat: eosq ad unã sentenciam
reuocat. eupnm eiusdẽ libri ter¬
mino ait: fii iẽ loquendi: orues
parit̃ audiaimus Deum time: q
mandata eilis obserua. hoc est
enĩ. om̃is homo Sienĩ in libro
eod̾ ꝑ locut̃ n suã multorũ ꝑso¬
bat om̃es: Qui gͥ infine libri dieit

Expanded text:
nis liber, inquit, in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimitur. Et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae susceperit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionatorextensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum persoadmonebat? Qui igitur in fine libri dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uisps ꝓmalis siuis oꝑib postmor¬
tẽ sarnis ad inferos dedueti nec no
quia contionator uera a: illuder
destarione carnali intulit. ꝙ hoc
postmodũ ex sp̃ĩtali ueritate uer¬

Expanded text:
 pro malis suis operibus, post mortem carnis ad inferos deducti, nec inquia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate de
Abbreviated transcription (Latin):
ilb uerbis pͥmĩ indieat. quia
hie hominum uita ñ est. quã esse ali¬
bitestatur. habet gͦ hoc homo am¬
plius uuu̾tis: qd illa post mote in¬
inenuunt. hie uero tune inuere
mehoat: eũ ꝑ mortẽ carnis hane
lsibilẽ iutã eõsumat Nui etiam¬

Expanded text:
ibus verbis primum indicat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat.
Abbreviated transcription (Latin):
euet . m uherendo sp̃itui caro serae¬
ter inppetuum. quia ⁊ p̃e s̃s n¬
herendo carni seruat᷑ in deus spleta¬
mene aes nec in repbis int̃ supplieia
pses se deficit: quia semꝑ defciendo
hebsistit. ut qui sp̃ et carne iecra¬
uier:uit. semꝑ essentialit̃ uiuentes.
a. carne ꝙ sp̃ĩ sine fine moriautiur.

Expanded text:
rbeat, et inhaerendo spiritui, caro servetur in perpetuum: quia ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro non in reprobis inter supplicia perfecte deficit: quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu, sine fine moriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ esse audiat: sed quia ꝑ exꝑi¬
mentũ ñ nouit ueracit̾ esse difficlat.
ita in hac exilii siu cȩcitate homines¬
nati: dũ esse sumima et minsibilia
audiunt. diffidunt an uera sint:
quot ergo hunc sp̃itũ hereditatis

Expanded text:
quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quot ergo hunc Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute oꝑam damꝰ. De t̾ra mori¬
entiũ felicit̃ egressi sumꝰ: et in t̾ra
iuuentium feliciter ueniemꝰ. Et
ideo qui solebat maledicere benedi¬
cat: et qui solebat de trahere sẽꝑ
qd̾ bonũ ẽ ftudeat ꝓferre. Quiso¬
lebat iracũdiam in corde conser¬
uare: patientiã teneat. Qui res
alienas. solebat inuadere: de reb
ꝓpͥis studeat erogare. Qui in ne¬
gotio fraudẽ facere. et ꝑstateras
itł mensuras duplices. lucra iũ¬
di conquirere solebat ab om̃i frau¬
de et ab om̃i iniquitate. suũ ani¬
mũ ꝑpatientiam itł misericordiã
c̃tendat erogare. Hoc ergo agite
tirio quod in pace eccłe fit. a¬
possint. Habet enĩ et ꝑa x nr̃a:
martires suos. Nã sic̃ frequenter
suggessimꝰ iracũdiã mitigare:
libidinẽ fugere. rusticiã cuftodi¬
re: auaritiã contẽpnere

Expanded text:
tuti operam damus, de terra morientium feliciter egressi sumus, et in terram viventium feliciter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate suum animum per poenitentiam vel misericordiam contendat erigere. Hoc ergo agite,tyrio quod in pace Ecclesiae fit. possint. Habet enim et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
ad capitulum legant cotidie ma¬
tutinum: uolumus ut iste libel
ad eoꝵs capitulum. cotidie legat᷑ uesꝑ¬
tinum. E quia in eadem beati bene¬
dicti legimꝰ regła. ut quicqͥd in coamꝰ
bonũ a dõ illud ꝑfici instantissima

Expanded text:
ad capitulum legant quotidie maad capitulum legant quotidie matutinum: volumus ut iste libellus ad eorum capitulum quotidie legatur vespertinum. Et quia in eadem beati Benedicti legimus regula, ut quidquid inchoamus bonum a Deo illud perfici instantissima