comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a deo ułdatum uł ꝓmissũ
tum fu̾at apponetur custolia
ne amitt̾etur.⁊ ad illd̃ quod ꝓ¬
missum fu̾at uia aperiretur. ut
qreretur et inueniretͤ ꝓptẽa ad
bonum datum põita ẽ custodia
fceptum nature. et ad bonum ꝓ¬
missum aperta ẽ uia pc̃eptũ dis¬
cipline. duo ista pcepta data st̃
homini. pceptum ñture. ⁊ p̃cep¬
tum discipline. ieptum nͣtẽ
fuit qued intus aspiratumẽ per
nͣturam. preptum u̾o discipline
quod foris appositumẽ ad disci¬
plinam. intus per sensum. foris
per u̾bum. In hiis duob man¬
datis totum continetur. quicqͥ¬

Expanded text:
a Deo vel datum vel promissum tum fuerat apponeretur custodia ne amitteretur, et ad illud quod promissum fuerat aperiretur via ut quaereretur et inveniretur. Propterea ad bonum datum posita est custodia, praeceptum naturae; et ad bonum promissum aperta est via, praeceptum disciplinae. Duo ista praecepta data sunt homini: praeceptum naturae et praeceptum disciplinae. Praeceptum naturae fuit quod intus aspiratum est per naturam; praeceptum vero disciplinae quod foris appositum est ad disciplinam: intus per sensum, foris per verbum. In his duobus mandatis totum continetur quidqu
Abbreviated transcription (Latin):
Iam olim in balaam pullu lauit
qui cliuinato̾is pcio ꝓposito ad
maledicendum ppłm dei ꝑrex.
emersisse. alt̾ sub ꝓpħica. alt̾
sub aplica dectrina. primo gy¬
e̾si magr eẽ uendentiũ. Ueĩ¬
de symon autor uidetur emp¬
sectatores. si c̃ non sũt ĩ errore
dinsr ita ñ in dampnatione
discreti¬

Expanded text:
am olim in Balaam pullulavit, qui divinationis pretio proposito, ad maledicendum populum Dei perrexit; emersisse; alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Primus Giezi magister esse vendentium, deinde Simon videtur empsectatores, sicut non sunt in errore diversi, ita nec in damnatione di
Abbreviated transcription (Latin):
Aptismni forma iamolim in
diluo pcessit .u̾. infigura
saluandorũ octo anime ꝑ lignũ
saluate sunt. Similit̾ et ĩmari.
rubro. ubi aqua baptismu ⁊ ru¬
bor sanguinẽ p̃ferebat. Simłr
in aqͣ aspersionis. cui cims rufe
uitule miscebatur. que carniẽ xͥ
fig̾abat. que femineo sexu desig¬
natur ꝓpt̾ infirmitatẽ. rufa ꝓpt̾
Sangumnẽ.

Expanded text:
aptismi forma jam olim in diluvio praecessit, ubi in figura salvandorum octo animae per lignum salvatae sunt. Similiter et in mari Rubro, ubi aqua baptismum, et rubor sanguinem praeferebat. Similiter in aqua aspersionis cui cinis rufae vitulae miscebatur, quae carnem Christi figurabat, quae feminino sexu designatur propter infirmitatem, rufa propter sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq si potuissent sine fine uiu̾e
nec potuissent sine fine peccare.
ostendunt enim quia in pcc̃o sꝑ
uiuere cupiunt. qui nũquam de¬
sinunt peccare cumuiuunt. Ad
magnam ergo iusticiam udi¬
cautisꝑtinet ut nunꝙͣ careant
supplicio qui inuita hac nunꝙͣ¬

Expanded text:
iniqui, si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim, quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare, dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet, ut nunquam careant supplicio qui in hac
Abbreviated transcription (Latin):
quis cummr̃e sp̃uali fuit
fornicatus anathematis ut
ecitis ꝑcutitur iccibu. Similit̾
aũt et illum ꝑxuti ꝓmulgamus.
qui cum ea que de sacrofonte.
baptisinatis susceperit. aut cu
illa qͣm ante ep̃m tenu̾it cum sa¬
crocrismate fuerit imcta fornica¬
tionis ꝑpetrau̾it scelꝯ legittimã
tam̃ si hu̾it non cogatur dimit¬

Expanded text:
quis cum matre spirituali fuerit fornicatus anathematis, ut scitis, percutiatur ictibus: similiter autem et illum percutere promulgamus, qui cum ea quam de sacro fonte baptismatis susceperit aut cum illaquam ante episcopum tenuerit, cum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetravit scelus, legitimam tamen, si habuerit, non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
entior ut deus homo fi̾e̾t. ⁊ pro
homine mortalit᷑tez hoĩs ass¬
umeus ad spẽ sue inmortali¬
tatis hominẽ reformaretut
non diffidat iam homo se ad
bona illiꝯ posse ascendereꝙ̃ ad
suamala multanda uidet des¬
cendisse. ⁊ ut in dõ humauit¬
cationis hominib ostẽderet
ut in eo qd̾ passus ẽ uideant ꝙͥ
glificatꝰ ẽ ꝯsid̾e̾nt quid ab eo
debeant expectare ut ip̃e ⁊ uia
sit in exemplo ⁊ u̾itas in prom¬
isso. ⁊ uita in p̃mio

Expanded text:
Deus homo fieret, et pro homine mortalitatem hominis assumens ad spem suae immortalitatis hominem reformaret. Ut non diffidat jam homo se ad bona illius posse ascendere, quem ad sua mala toleranda videt descendisse; et ut in Deo humanitcationis hominibus. Ut in eo glorificatus est considerent quid ab eo debeant exspectare. Ut et ipse sit via in exemplo, et veritas in promisso, et vita in praemio
Abbreviated transcription (Latin):
malum iurauit.
Eriuriũ ẽ inmendacium
aacroscã attestato̾e ĩducta
confirmatũ. qui enin fliniurat:
peierat uł ꝑiurat. in quo primũ
malumẽ culpa mendacii. cumid
ad tuendam fł̾itatez testimõiu
ueritatis irreu̾ent̾ usipat᷑. Qui
uiderit alium sł̾m uirare uolẽtez
pticeps poc̃i efficitur si consen¬
tit et si non qͣntumpot̾ salua ue¬
ricc̃e ue malu ꝑficiat᷑ cõtlicẽdo
⁊ admonendo obsistit. ħaũt ẽ
debemꝯ ne forte uideauir pro

Expanded text:
male juravit. Perjurium est mendacium sacrosancta attestatione inducta confirmatum. Qui enim falsum jurat pejerat vel perjurat; in quo primum malum est culpa mendacii, cum id ad tuendam falsitatem testimonium veritatis irreverenter usurpatur. Qui viderit alium falsum jurare volentem, particeps peccati efficitur si consentit: et si non quantum potest salva veritate ne malum perficiatur contradicendo et admonendo obsistit. Hic autemdebemus, ne forte videamur nolle
Abbreviated transcription (Latin):
quedun .s. ad usum p̃iꝰ uite
neccͣia. in tantu ut ledatur. Si
eis non utatur. Quedam u̾o
noria quib si utitur leditur.
Alia autemmedia sunt. quibꝰ
utitur. ⁊ ñ uti sine lesione pos.
Nam quia uita ista infior su¬
perioris uite ymago ẽ. congru¬
uinerat in illis que ad hanc:
uitam fc̃a sunt eorum que ad
ꝯuperioremintam spectant do¬
cumentum hominiꝓponẽtur.
punt autemque perista foris
itemintus quetum salub̾i
⁊ neccͣia quibo sĩ lesione ca¬
rere non potꝰ. quał ẽ cognitõ
dei et cogͥtio sui. uͥtutes om̃s
que sanitatem anime opãt.
tnutrimentum pr̃ant. Sũt¬
nec ulut neccͣia opantur qua¬
lis ẽ cogͥtio rerũ extrinsecar̃.
et alia quedam hunõi.ad n¬
ecessaria gͦ et salubria pertinet
rõeptio. ad noria prohĩtio. ad
mecdia oc̃cessio

Expanded text:
usum ipsius vitae necessaria in tantum ut laedatur si non eis utatur. Quaedam vero noxia quibus si utitur laeditur. Alia autem media sunt, quibus uti et non uti sine laesione potest. Nam quia vita ista inferior superioris vitae imago est, congruum erat ut in illis quae ad hanc vitam facta sunt, eorum quae ad superiorem vitam spectant documentum homini proponeretur. Sunt autem quae per ista foris item intus quaedam salubria et necessaria, quibus sine laesione carere non potest, qualis est cognitio Dei et cognitio sui, et virtutes omnes quae ad sanitatem animae operantur, et nutrimentunec velut necessaria operantur, qualis est cognitio rerum extrinsecarum et alia quaedam hujusmodi. Ad necessaria ergo et salubria pertinet praeceptio; ad noxia prohibitio; ad media concessio
Abbreviated transcription (Latin):
hac mole quidagit subtilior
ne ꝑhinus tam excellentis
nature m̾itum non pot̾it effici
ut corrꝯ eiꝯ leuetur in celum. Et
otrena corpora non ualebunt. pͦ¬
dispoñtus ut secundum plato¬
nem cluobus mediis .i. aere ⁊ aq̃
gantur celiq obtineant ille sũ¬
milorum. hec au̾t inmiulut fũ¬
daminis miuidi.⁊ ido in celo nõ
pot̃ ẽẽ terra. cur ẽ ignis int̾ra.
sccund um hanc quippe ro̾emita
duo ista elementa inlocis ꝓpͥis¬
uoluit ut credantus naturamꝰ
corporum terrenorum aliqñ in¬
coruptibłem foãm celo cõuel¬
entem frãm uł futuram sic̾ nẽ
ignis corrptibilis hiis cõne¬
nit tertis. Nich̾ gͥ assert ex po¬
derib atq ordine elem̃toru
uinum ommpotenti dõ quo minꝰ
faciat corpora nr̃a talia ut ⁊̃ i
celo pꝯsinr habitare pecribant¬
quale sit futurũ

Expanded text:
hac mole quid agit subtilior hac mole quid agit subtilior huius tam excellentis naturae meritum non poterit effici, ut corpus eius leuetur in caelum, et • terrena corpora non ualebunt? dispositus ut secundum Platonem duobus mediis, id est aere et aqua, gantur, coeli quoque obtineant illa summi locum. Haec autem sunt velut fundamentum imi mundi, et ideo in coelo non potest esse terra. Cur est ignis in terra? Secundum hanc quippe rationem, ita ista duo elementa in locis pvolunt ut credamus naturam corporum terrenorum aliquando incorruptibilem, factam coelo convenientem futuram, sicut nunc ignis corruptibilis his convenit terris? Nihil asserunt ex ponderibus atque ordine elementorum, unde omnipotenti Deo, quomterra. Nunc uero non solum in terris, uerum etiam sub terris ita est, ut eum eructent uertices montium, praeter quod in
Abbreviated transcription (Latin):
norum ⁊ corporum sic̃ hon̾a gestã¬
do sentire consu eiuinus. quanto
maior ẽ qͣntitas tanto sit mior
⁊ grauitas tamen membrasue
carius leuiora portat animacum
in sanitate robrta sunt qm in lã¬
gore cummaera sunt et cum ali¬
is gestantibz onerosior sit et sal¬
uꝰ ⁊ ualidꝰ qͣm exiliret moribus
ip̃e tamenad suum corpo mouen¬
dum atq portand agiliorẽ cum
qͣm cum inpeste uł infame nim¬
ũs roboris tantunualet in habẽ¬
huccorruptibilib atq morta¬
libo non quantitatis põclus ꝯ
temperationis modo. Et quis
prente quam dicimꝰ sanitͣtẽ
⁊ inmortalitatem futuram. Non
pħi decorporum ponderib. Sic
aqua secunda. aer c̾ciꝰ. celu qͥn¬
tum ut suꝑ omnia sic amine
natura. Nam ⁊ aristotileo qͣr¬
tum corpo eam dixit eẽ.⁊ pło mil¬
lum. Si quintu eẽt certe supe¬
rꝯ ẽẽt cet̾is cumuero nullume̾
multomagis suꝑat omnia. Int̾¬
reno ergo quid facit corpore:i

Expanded text:
norum corporum, sicut onera gestannorum corporum, sicut onera gestando sentire consuevimus, quia quanto major est quantitas, tanto fit major et gravitas; tamen membra suae carnis leviora portat anima, cum in sanitate robusta sunt, quam in languore cum macra sunt, et cum aliis gestantibus et validus, quam exilis et morbidus; ipse tamen ad suum corpus movendum atque portandum agilior est, cum quam cum in peste vel fame minimum roboris. Tantum valet in habenhuc corruptibilibus adque mortalibus, non quantitatis pondus, sed temperationis modus. Et quis praesentem, quam dicimus sanitatem et immortalitatem futuram? Non philosophi de corporum ponderibus. Est aqua secunda, aer tertius, coelum quaum, ut super omnia sit animae natura. Nam et Aristoteles quintum corpus eam dixit esse et Plato nullum. Si quintum esset, certe superius esset ceteris; cum uero nullum est, multo magis superat omnia. In terreno ergo quid facit corpore? In
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ut terrena corpora nͣtura¬
le pondus uł int̾ra teneat. Uł cog¬
at adtr̃am.⁊ id̾o in celo eẽ nõ pos¬
sent. primi qui dem illi homines
in tr̾a erant memorosa atq fruc¬
tuosa que para dysi nomĩ obtinu
it. ⁊ deponderibꝰ elementorum sͦ
atone didicerunt duo corpora mͣ¬
rim̃ atq postrema duob medus
iuncta. atq Ae ꝑ hoc inquiunt:
qm̃ terra ab hinc suisum uꝰ ẽ pri¬
ma sccła aqua suꝑt̾ram. t̾cio aeri
suꝑ aquam. quartum suꝑ aerẽ
celum non pot̾ ẽẽ t̾renũ corpꝰ ĩ ce¬
lo. mom̃tis enim ꝓpriis ut ordĩez
suum teneant sua elementa libi¬
autur. Eoce qualib argum̃tis
onmpotentie dei humana contra¬
dicit infiriitas qͣmpꝯsidet ua¬
uitas. quid ergo faciunt in ae¬
re terrena tot corpora cum atra
sit aer t̾ciꝯ. Nisi forte qui ꝑ plu¬
marum ⁊ pennaꝵ leuitatez do¬
nauit auium terrens corporibus
ut portentur in aere in mortali¬
b fc̃ĩs corporib hominum ñ po¬
ualeant habitare. Nani cumtre¬

Expanded text:
quidam, ut terrena corpora naturale pondus vel in terra teneat vel cogat ad terram; et ideo in coelo esse non possunt. Primi quidem illi homines in terra erant nemorosa atque fructuosa quae paradisi nomen obtinuit, et de ponderibus elementorum sic atone didicerunt: mundi duo corpora maxima atque postrema duobus mediijuncta. Ac per hoc, inquiunt, quoniam terra ab hinc sursum versus est prima secunda aqua super terram, tertius aer super aquam, quartum super aerem coelum, Non potest esse terrenum corpus in coelo. Momentis enim propriis ut ordinem suum teneant sua elementa librantur. Ecce qualibus argumentis omnipotentiae Dei humana contradicit infirmitas quam possidet vanitas. Quid ergo faciunt in aere terrena tot corpora, cum a terra sit aer tertius? Nisi forte, qui per plumarum et pennarum leuitatem donauit auium terrenis corut portentur in aere, immortalibus factis corporibus hominum, non povaleant habitare? Nam cum terre
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia. auaricia. gula. Bue ĩ
obeclientiẽ. Una in p̾cepto nͣtẽ.
alta in p̃cepto discipline.⁊ hec
ommia quia in uno accu imple
ciis prima fuit superbia. Secũ¬
da auaricia. Terria gula. In sr̃¬
bia ⁊ auancia iobedientia fuit.
de pcepto nature. In gula sola
iobedientia fuit de p̃cepto dis¬
apline. Nusqͣm eium legitur
deus ꝓhibuisse hominine si¬
militudinem diuiuit᷑cis uel
scientiam boni ⁊ mali occupise¬
eret. Quia cũ mnordinate hoc
coeupiscens ꝯͣ irem suam fecit

Expanded text:
bia, avaritia, gula; duae in obedientiae: una in praecepto naturae, altera in praecepto disciplinae. Et haec omnia quia in uno actu sunt cur. In vitiis prima fuit superbia, secunda avaritia, tertia gula. In superbia et avaritia, inobedientia fuit de praecepto naturae; in gula sola, inobedientia fuit de praecepto disciplinae. Nusquam enim legitur Deus prohibuisse homini ne similitudinem divinitatis, vel scientiam boni et mali concupisceret. Quia tamen inordinate hoc concupiscens, contra suam rat
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis primarie ⁊ formam con
positõe. It a sp̃ualis ⁊ anglica ñ¬
tura. insua co̾ditione ꝑ sapicuti¬
ture formata fuit.⁊ tũ illamꝙͣ
postea per amorem ⁊conu̾siõez
adc̃atorem suumacceptura ert
formã non huit. s erat inform¬
is siue illa. formanda ab illa.

Expanded text:
ditionis primariae et formam confspecies, ita spiritualis et angelica natura in sua conditione secundformata fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem ad creatorem suum acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa formanda ab illa.
Abbreviated transcription (Latin):
inferioris ordinis n tumca da¬
tur iacinetina. neq superhume¬
rale. neq nõale. neq lamina
aurea quibꝯ soli utuntur põti¬
fices .i. summi aacerdotes. S
tam̃ poderis ⁊ mitra ⁊ zona qua
bissina. quia fungunt᷑ quide
sacerelocio. s non in illa digͥta¬
te qua fungunt᷑ sacerdecio. qui
ecco inlumentis decorantur.
que dimĩtis noui sac̾cdocii.

Expanded text:
inferioris ordinis, neque tunica dainferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur pontifices, id est summi sacerdotes; sed tantum poderis et mitra et zona qua  tunica byssina; quia funguntur quidem sacerdotio, sed non in illa dignitate qua funguntur sacerdotio qui octo indumentis decorantur. indumentis novi sacerdotii.
Abbreviated transcription (Latin):
capitipontificum iuitra. q̃ alioi
nomine cidaris uł tyara uorat.
qua quinq sensuumq in capi¬
ce sedem hñt regimen sig̾catur.
Muinsterergo bene su amuitaz
sime laina aurea superimpõit.
cui insculptumẽ nomen dmñ
quod in ebraice in effable uocãt.
ut ꝑ ħ significa̾tur dm̃ sic̃ cc̃lito¬
rem omniũ ita ⁊̃ ⁊ rectorẽ ẽẽ uiu¬
u̾sorum ⁊ ad honorem ⁊ głiam
ciꝯ reffend. quicquid a sacerdo¬
tilꝯ uł aministris sacris bene
fuit dispensatum. ħ gͥ indum̃ta
um ñ mittit. qui uoluntariũ
d̾o castitatis sac̾ficiũ offerre
debemꝰ. sic̃ scriptum ẽ. de u̾gily
p̃ceptum domini nõ habeo. ⁊ ip̃e
dominꝯ deuoluntariis eunu¬
chis lequens adiecit. Qui pot
capere capiat. ac si dic̾et femina¬
liby ego non uestio. nec cui qͣm
necͣcitate impono. Qui uult
e̾e sacerclos ip̃e se uestiat. et in¬
gressurꝯ ad anicta ad u̾ecun¬
da regenda uoluntarie muni¬
mentu castitatis assuĩt. No¬
tandum uero ꝙ aicerdotibꝰ

Expanded text:
iti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen significatur. Minister ergo bene vitam suam sime lamina aurea superimponitur, cui inscriptum est nomen Dei, quod Hebraice ineffabile vocatur. Ut per hoc significetur Deum sicut conditorem omnium ita etiam rectorem esse universorum; et ad honorem et gloriam ejus referendum quidquid a sacerdotibus et ministris sacris bene fuerit dispensatum. Haec igitur indumenta um non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
num. Oume autem ꝙ c̾atum ẽ
ex parte ẽ. ⁊ ex paite potẽs est et¬
ꝯapiens et liberum ex parte. qr
nec omnis effcũs potestatis ce¬
eature subicitur. nec om̃e cocul¬
cum sapientie manifestatur.
nec omins euentus el ectr̃em
ꝯequitur. aut uoluntati fam¬
ulatur.s secundum aliꝙͥ tĩ
possunt et sapiunt. solin ad ⁊¬

Expanded text:
num. Omne autem quod creatum est ex parte est, et ex parte potens et sapiens et liberum ex parte; quia nec omnis effectus potestati creaturae subjicitur, nec omne occultum sapientiae manifestatur, nec omnis eventus electionem sequitur. aut voluntati famulatur; sed secundum aliquid tantum possunt et sapiunt, secundum a
Abbreviated transcription (Latin):
ant.ꝙ in dissolubiles uel
simortales erant. equale om̃ibꝯ
erat. Ꝙ autemnatura potentes
erant. ꝙ eẽntia subtiles erant.
ꝙ inlłigentia sapientes erãt.
⁊ libertate uoluntatis promp¬
ciad utrimilibet et habiles. non
equale omuibz erat et tũ susfi¬
cienter erat istas distinctões in¬
nisibłes imusibilium ⁊ intlłi¬
giblium naturarum solus pon¬
derare potuit. ⁊ uinuscuinsq iñ¬
suram ⁊ modum ⁊t̾iminu sapĩa
sua comprehendere. Cuius po¬
tentia conditum erat totum. et
ꝓuidentia ordinatum. Nos u̾o
caligante melligentia tumide
incedimus ad illa ⁊ palpauius
sensu cogutionis infurie que
u̾tute non comprehendiuus.
que igitur uis ⁊ quanta poten¬
tia fu̾it inuisibiliũ eẽntiarum.
que ue sapia qualisq lib̾tas.¬
⁊ꝙͣ uihiis comũe om̃ib. ⁊ qͥd
singul ꝓp̾um uł singulare ac
differens datum sit. ualde ĩ ef¬
fable ẽ et a sensuhumano rem¬
ocum. Sola enim diuina pot¬
estas et sapientia diuina nec

Expanded text:
ant, quod indissolubiles vel immortales erant: aequales omnibus erant. Quod autem natura potentes erant, quod essentia subtiles erant, quod intelligentia sapientes erant, et libertate voluntatis prompti ad utrumlibet et habiles; non aequale omnibus erat, et tamen sufficienter erat. Istas discretiones invisibiles invisibilium et intelligibilium natura solus ponderare potuit et uniuscujusque mensuram et modum et terminum sapientia sua comprehendere, cujus potentia conditum erat totum, et providentia ordinatum. Nos vero caligante intelligentia timide incedimus ad illa, et palpamus sensu cognitionis infirmae quae virtute non comprehendimus. Quae igitur vis et quanta potentia fuerit invisibilium essentiarum; quaeve sapientia, qualisq his commune omnibus, et quid singulis proprium vel singulare ac differens datum sit; valde ineffabile est et a sensu humano remotum. Sola enim divina potestas et sapientia divina nec
Abbreviated transcription (Latin):
dissimlitu do passorum ⁊̃ in
similitudinem passionum. ⁊ liez
sub eodem torm̾to non ẽ idẽ uirtꝰ
⁊ uicium. Naisic̃ sub uno igne
aurum rutilat. palea fumͣt et sb
ea dem tribula stipłe comuiũt᷑
frumenta purgantur. nec id̾o eu
oleo amurea confunditur qr eo¬
dem p̃li pond̾e exprimitur. ita unͣ
eademq uis irruens bonos pr¬
obat purgat eliquat malos tũp¬
nat uastat extininat. Tantũ ĩt̾

Expanded text:
dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum, et licet sub eodem tormento non est idem uirtus et uitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat palea fumat, et sub eadem tribula stipulae comminuuntur frumenta purgantur, nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem praeli pondere exprimitur: ita una eademque uis inruens bonos probat purificat eliquat, malos damnat uastat exterminat. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
consobrina .i. auumculi ⁊ ma t̾te
ex duabo soionbꝯ uascuntur.
Quibꝯ ace̾scit patruus magnus.
amitta magna .i. aui paterui fr̃
et soror. auunculus magnus.:
mat̾tera mͣgna .i. auie tam pater¬
ne qͣmmaterne frater et soror.:
Quinto gradu uẽĩunt supra at
tauus atauia. Infra. abnepos

Expanded text:
consobrina, id est auunculi et materterae consobrina, id est auunculi et materterae ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae quam maternae frater et soror. Quinto gradu ueniunt supra quidem atauus atauia: infra adnepos
Abbreviated transcription (Latin):
superioris linea continentur pat̾¬
et mat̾. inferiꝯ filius ⁊ filia ꝗliͦ
nulle alie ꝑroe iunguntur. Se do̾
gradu continentur supetiori lin¬
ea. auus. auia. inferiꝰ nepos nepos
nepotis intransũso fr̃ eoror. que
qrẽ duplicantur. Auus emmet
auia tam ex patre quam ex mir̾e ac
cipiuntur. que ꝑõe sequentibus
quoq gradibꝯ simiłr pro suba e
earum que in quo gradu subsist
Iste pxcẽ in sccło graduideo dupli¬
nepotum sunt siũ ex filio suĩ ex
filia ꝓrreati. frater et soror etͤ trans¬
uerro ueniunt .i. aut afrater pa-¬
cris. aut frat̾ matris. qui aut pa¬
truus aut auũculus nominãt᷑.
Aui et ip̃i hocordine nominãt᷑.
Tercio gradu uẽĩunt supra ꝓauꝰ
⁊ ꝓania. Infra ꝓnepos ⁊ proneptis.
ex oblid̃ fratris sororisq filius
tris frater et soror. Quarto gr
aon ueniunt supra ab auus ab
aia. Infra abuepos abneptis.
ex obliquo fratris ⁊ sororis ne¬
pos neptis. patruel soror patrueł
.i. patrinfili ꝯ uł filia consobrinus

Expanded text:
superiori linea continentur pater mater, inferiori filius filia: quibus nullae aliae personae iunguntur. Secundo gradu continentur superiori linea auus auia, inferiori nepos neptis, transuersa frater soror. Quae personae duplicantur: auus enim et aucipiuntur. Quae personae, sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum quae in quo gradu subsistuIstae personae in secundo gradu ideo duplinepotum sunt sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est aut frater patris aut frater matris, qui aut patruus aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. Tertio gradu veniunt supra, proavus proavia: infra pronepos, proneptis: ex obliquo, fratris, sororisque filius, tadu veniunt supra abavus et abavia, infra abnepos et abneptis. Ex obliquo fratris et sororis nepos, neptis patruelisest patrui filius filia, consobrinus
Abbreviated transcription (Latin):
tem seq̃ntium iudubitant᷑ p̃¬
fimnis quod illa ⁊ uisibłia ⁊ sign̾
ta existunt. Id̾o sacrameta gr̃
primũ per benedẽonem uirtutẽ
in se sanctificationis suscipumt
ac deuide quai continent ĩ se
sanccificationem conferunt ut
sint ex sanctificatione saneti¬
ficantia.atq hoc ex sua sibiq
celitus indita sci̾ficatione con¬
fant ꝙ illa per hoc ex sola horũ
sigͣtõe conferre consueu̾ant. pas¬
sio namq saluatoris que prim¬
o loco sa cramenta gre ad effc̃m
salutis sanctificat inediantibꝰ
istis ⁊ illa pͥoris temporis sacra¬
menta sanctificabat ut cader
signa futurorũ uislis uenatist̃
et hiis qui affectum salutis in
istis ꝓcipuit¬

Expanded text:
tem sequentium indubitanter praeferimus, quod illa et visibilia, et signa ta existunt. Ideo sacramenta gratiae, primum per benedictionem virtutem in se sanctificationis suscipiunt, ac deinde quam continent in se sanctificationem conferunt, ut sint ex sanctificatione sanctificantia, atque haec ex sua sibique coelitus indita sanctificatione conferant, quod illa per haec ex sola horum significatione conferre consueverant. Passio namque Salvatoris quae primo loco sacramenta gratiae ad effectum salutis sanctificat, mediantibus istis etiam illa prioris temporis sacramenta sanctificabat, ut eadem signa futurorum in illis venerati sunt, et his qui effectum salutis in istis percipi
Abbreviated transcription (Latin):
einde sequebat᷑ ornatꝰ eoꝵ
et hoc tubꝰ itẽ seq̃ntib diebꝰ
cundo intribꝰ.aer inuolatilibꝯ.
et aqua in piscib ornam̃ta acce¬
pũt Sexro die qui fuir t̾ciꝯ ĩ tribꝰꝰ

Expanded text:
einde sequebatur ornatus eorum, et hoc tribus sequentibus item diebus cundus in tribus aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexto die qui fuit tertius in tr
Abbreviated transcription (Latin):
h̃s. Oculꝰ uero ionis qͣm diu lu¬
men euis nibilumẽ. iudiciĩ cer¬
tum habere non posꝰ. Quia qd̾ el
are ñ uidet discerint ambigue.
sentut in hiis que crulo carius
percipunt qͣminhiis que acie
mentis et sensu rõms attĩgũt.
Quia uͥ inuidendo ñ caligant i
iidieando non discrepant. hoõ
ergo qz celin carius hc mũduz
uidere pot et ea que mmundo st̃.
Item quia ceulum i̾is ex ꝑ¬
te habes. auimũ similit̾ ex par¬
te uidet. ⁊ ea que in aĩo sunt. qi
nero oculum contemplonis nõ
bt̃. deum in ea que in dõ sunt ui¬
derenon ualet. Fides ergo neccia
ẽ qua c̃clantur que non uidẽt᷑
et subsistant i nob̾ ꝑ fidem
queñdum p̾sentia nob̃ sunt ꝑ

Expanded text:
habet. Oculus vero rationis, quandiu luhabet. Oculus vero rationis, quandiu lumen ejus nubilum est, judicium certum habere t ambigue. consentiunt in his quae oculo carnis percipiunt quam in his quae acie mentis et sensu rationis attingunt, quia ubi in videndo non caligant, in judicando non discrepant. Homo ergo qui oculum carnis habet mundum videre potest et ea quae in mundo sunt. Item quia oculum rationis ex parte habet, animum similiter ex parte videt et ea quae in animo sunt. Quia vero oculum contemplationis non habet, Deum et quae in Deo sunt videre non valet. Fides ergo necessaria est qua credantur quae non videntur, et subsistant in nobis per fidem, quae nondum praesentia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cere po sumus ꝙ cogitare nõpos¬
sumo. Qd̾ nec cculus uidit. nͨ
auns audunt. qr sensu non
rcipitur. nec incor hominis as¬
cendit. quia cogitatione nõ cõ¬
prehendit᷑. Erant eium tria q̃¬
habens ex̃ se mundũ ⁊ intra se de¬
um ⁊ accepat oculum quo exͣ se
mundum uid̾et et ea que inmũ¬
doerant. ⁊ ħerat cculus carius.
Alium crulum acceperat quose¬
ip̃a uid̾e̾t et ea que innarts
erant. ħ ẽ oculus rõnis. Alum
rursum oculum acceꝑat quo ĩtͣ
se deum uideret et ea que in dõẽ
etant. ⁊ h est crulus contemplaci¬
ons. hos g̾ oculos qͣnidun aĩa
apertos et reuelatos habebat ela¬
re uidebat et recte discernebat.
postqͣm aũt ten ebre pcc̃i in illaz ĩ¬
trau̾unt. cculus quidem contẽp¬
lationis ẽ extinctus ut nicħ ii¬
deret. cculus u̾o rõns lĩpo effẽs¬
est. ut dubie uid̾et. solꝰ ille cel̾s
qui extictꝰ ñ fuit in sua clarita¬
ce permansit qui qͣm dui lumen
clarumht. Iudicium dubiumnĩ

Expanded text:
cere possumus quod cogitare non possumus. Quod nec oculus vidit, nec auris audivit, quia sensu non percipitur. Nec in cor hominis ascendit; quia cogitatione non comprehenditur. Erant enim tria quhabens extra se mundum, intra se Deum, et acceperat oculum quo extra se mundum videret et ea quae in mundo erant: et hic erat oculus carnis. Alium oculum acceperat quo seipsam videret et ea quae in ipsa erant, hic est oculus rationis. Alium rursum oculum acceperat quo intra se Deum videret et ea quae in Deo erant, et hic est oculus contemplationis. Hos igitur oculos quandiu anima apertos et revelatos habebat, clare videbat et recte discernebat; postquam autem tenebrae peccati in illam intraverunt, oculus quidem contemplationis exstinctus est, ut nihil videret; oculus autem rationis lippus effectus ut dubie videret.qui exterius fuit, in sua claritate permansit; qui, quandiu lumen clarum habet, judicium dubium non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m u̾unisit asserere ñ p̃sumũt
hii sunt estimantes aliisic alta
partem aꝓpbant. ut eiꝯ aꝓpbati¬
onem ⁊̃ in assertõez assumant.
hiisunt celentes. post ista gn̾a
cogiitionis illd̾ perfectiꝰ sequit᷑
cumres nõ ex auclitu solo s ꝑ su¬
am p̾sẽtiam notifica̾. ꝑfectiꝯ eĩ ag¬
noseunt qui ip̃anrez ut ẽ in sua
p̾sẽtia ꝯp̾hedunt hii sũt sciẽtes.
Primiergo negantes. Socli dubi¬
tantes. tr̃ii estimantes. Quarti cͦ¬
dentes. Quinti scientes. Ex hiis
ergo conici pot̾ quare fidemoer¬
titudinez appllauimus. qm̃ uͥ est
etiam quare ip̃am certitudine ꝙͣ
fidem applłauimꝰ supra opuuone
uł estimatõe ⁊ infra scĩam diximꝰ
ẽẽ constitutam. Quia nuiũ c̃
dere aliquid sicut minꝰ ẽ qͣm scire
ad m̾itũ plus eẽt qͣmiam uidere
neqͣqͣm insio subtrab̾et᷑. ut fides
meretur. nec dictum fuiss. Otĩ

Expanded text:
ipsum verum sit asserere non praesumunt: ipsum verum sit asserere non praesumunt: hi sunt opinantes. Alii sic alteram partem approbant, ut ejus approbationem etiam in assertionem assumant: hi sunt credentes. Post ista genera cognitionis illud perfectius sequitur cum res non ex auditu solo, sed per suam praesentiam notificatur. Perfectius enim agnoscunt qui ipsam rem ut est in sua praesentia comprehendunt, hi sunt scientes. Primi ergo sunt negantes, secundi dubitantes, tertii opinantes, quarti credentes, quinti scientes. Ex his ergo conjici potest quare fidem certitudinem appellamus, quoniam ubi t. Patet etiam quare ipsam certitudinem quam fidem appellamus supra opinionem vel aestimationem, et infra scientiam dicimus esse constedere sicut minus est quam scire;ad meritum plus esset quam vera videre, nequaquam visio subtraheretur ut fides mereretur. Nec dictum fuisset: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
mlitudinez ⁊ comparatõez trans¬
cenclunt qua similitudine argi¬
ui et comprobari posunt. nͥ quia
ex fide et deuotione p̾oe dentium
auccorum colliginus. qm̃ ad il¬
la que futura p̾licantur bonai
nequaqͣm sancti iusti om̃s ꝓeter¬
ne uite desi derio canta costantia
p̾sentem uitam despioerent si
non amplio aliquid ⁊ ultra nr̃ã
inelligentiam de illis uitate p̃¬
sensissent. Sicitͣq fides st̃n est.
rerum spandarum. quia peaz
numꝙͥ sit fides s quid faciat fi¬
des ostenditur. nec ea que de pre
diffinitur. Si quis plenam. ac
gn̾alem diffinitionẽ sicr sig¬
nare uolu̾it. dic̾e̾ pot̃ fidem ẽe
certitudinem animi qͣndã de
reb alyentib supra opinon
em ⁊isra scientiam constitu¬
tam. Sunt enim quidam qui
audita statĩ aĩo repłłunt et ꝯtͣ¬
dñt hiis que clicunt᷑ et hiist̾
negantes. Alii in hiis que au¬
diunt alt̾am qͣmq partem eli¬
gunt ad estimmatone. s ñ app¬
bant ad affirinatõe. Quanuns

Expanded text:
militudinem et comparationem transcendunt, qua similitudine argui et comprobari possunt? nisi quia ex fide et devotione praecedentium sanctorum colligimus, quoniam ad illa quae futura praedicantur bona inequaquam sancti et justi omnes pro aeternae vitae desiderio tanta constantia praesentem vitam despicerent, si non amplius aliquid et ultra nostram intelligentiam de illius veritate praesensissent. Sic itaque fides est substantia rerum sperandarum; quia per equid sit fides, sed quid faciat fides ostenditur; nec ea quae de praur fides diffinitur, si quis plenam ac generalem diffinitionem fidei signare voluerit dicere potest: « Fidem esse certitudinem quamdam animi de rebus absentibus, supra opinionem et infra scientiam constitutam. » Sunt enim quidam qui audita statim animo repellunt et contradicunt his quae dicuntur: et hi sunt negantes. Alii in iis quae audiunt alteram quamcunque partem eligunt ad existimationem, sed non approbant ad affirmationem. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
auꝙͥ dici uel cogitan non pot. di¬
ciomnino ⁊ cogitari uon pot̾. Ꝙͥ
ergo dices uł cogitabis cumid
qd deus ẽ dio̾e̾ uł cogitare uol¬
ueris. Si tr̾am oogitas. Si celu
cogitas. Si omnino que in celo
ẽ deus. Deniq si sp̃m cogitas
si aminam cogitas nõ ħ ẽ deus.
Scio uquis quia iñ hoc ẽ deus
tamen hoc ẽ simile deo ⁊ insimi¬
litudine sua deus demostrari pt.
uide qu̾o uł quale simle. Si spõ
demostrareulles et corpꝯ osten¬
deres. qualis simłitudo ħ eẽt.
⁊tamen plus longe est deus et
q̃mille quifecit ab eo qd̾ fecit.

Expanded text:
uid dici vel cogitari non potest, dici omnino et cogitari non potest. Quid ergo dices vel cogitabis, cum id quod Deus est dicere vel cogitare volueris: Si terram cogitas, si coelum cogitas, si omnia quae in coelo est Deus. Denique si spiritum cogitas, si animam cogitas: non est hoc Deus. Scio, inquis, quod hoc non est Deus, tamen hoc simile Deo est, et similitudine sua Deus demonstrari potest. Vide quale simile si spiritum demonstrare velles et corpus ostenderes, qualis similitudo haec esset, et tamen plus longe est Deus et quam ille qui fecit ab eo quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
spandarum .i. fu turoru bonoꝵ
que uentura sꝑantur a nob̾ et
pet accum nrm ñ dum prẽtiast᷑
Iam benfides in cordibꝰ urĩs sub¬
sistunt. et ip̃a fides eorum ĩno
b̾ ẽ subsistentia eorum. Cum el
res quelz apl̾ nos subsistant. uł
peractum qũ uidelicet p̾entes
sensu comprehenduncur. uł ꝑ

Expanded text:
sperandarum, id est futurorum bonorum, quae ventura sperantur a nobis, et per actum nondum praesentia, sunt jam per fidem in cordibus nostris subsistunt; et ipsa fides eorum in nobis subsistentia eorum est. Cum enim res quaelibet apud nos subsistant; vel per actum, quando videlicet praesentes sensu comprehenduntur, vel per
Abbreviated transcription (Latin):
ea que innob sunt sentiunt᷑
a nob̾ ut ẽ. gaudiũ. tristicia. ti¬
mor et amor que subsistunt in
nob̾ ⁊ sentiuntur a nob̃. Nlło
horum modorum inuisibłia dĩ
comp̃hendunt᷑ a nob̾ que celi so¬
lum possunt compreheudi oĩo
ñpꝯsunt. n eĩ accu presentia st̃
ut sensu comp̾hendantur. qr nꝰ
corporea sunt nec in corporibꝰ
sb̾sistuno. n insimilitu dine aliqͣ
ymagina błr ab animo compre¬
hendi posunt. quia loge omnez
similitudinem et corporum et
corꝑaliũ sue diuinitatis et pu
nobis. ⁊ sb̾sistentia eorum ẽ fidos
eorum. quia c̾liuuit᷑ quia sunt. s
non qualia sunt ꝯp̃hẽdũt᷑. gͦ d̃
c̾di pot̾ comprehendi oĩo ñ pot.
Dicis mͥ quid dicam. Quid ẽ
deus: Ego rendeo tͥ quia in di¬

Expanded text:
ea quae in nobis sunt sentiuntur a nobis, ut est gaudium, tristitia, timor et amor, quae subsistunt in nobis et sentiuntur a nobis: nullo horum modorum invisibilia Dei comprehenduntur a nobis quae credi solum possunt, comprehendi omnino non possunt. Neque enim actu praesentia sunt ut sensu comprehendantur, quia nec corpora sunt nec in corporalibus subsistunt. Neque in similitudine aliqua imaginabiliter ab animo comprehendi possent, quia longe omnem similitudinem et corporum et corporalium suae divinitatis et purnobis; et subsistentia eorum est fides eorum, qua creduntur quia sunt, sed non qualia sunt comprehenduntur. Ergo Deus credi potest, comprehendi omnino non potest. Dicis mihi: Quid dicam? Quid est Deus? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
andarum arguinentum nõ ap¬
parencium. Si ꝑ fidem ea quec̃¬
duntur fide sigͣta intlligimus sic̃
per unsionem ñnũꝙͣ non eam ꝙͣ
uidemꝯ s qd̾ uidemus accipim
conue̾ient̾ fides sub̾a rerũ sꝑan¬
darum dicitur quia fide ea que
u̾e ib̾sistunt bona sꝑantib ⁊ ex¬
pectantib illa uentura c̾cluntꝰ¬

Expanded text:
andarum, argumentum non apparentium . Si per fidem ea quae creduntur fide, significata intelligimus sicut per visionem nonnunquam non eam qua videmus, sed quod videmus accipimus convenienter fides substantia rerum sperandarum dicitur, quia fide ea quae vere subsistunt bona sperantibus et exspectantibus illa ventura credunt
Abbreviated transcription (Latin):
quin qͣntum ad cumulũ felicit᷑¬
tis et ꝑfectõe u̾itatis. plus ẽ pre¬
sentem uid̾e qͣm alyentem ocle. sic̃
est cercitudo recumalyentiũ supͣ
opimone ⁊ infra scĩam ꝯstituta.
senti contempłone nascitur cer¬
titudo abusiue fides appollatur¬
& illa aut que ꝓp̾e appllatur fi

Expanded text:
m ad cumulum felicitatis et perfectionem veritatis plus est praesentem videre quam absentem credere, sicut est certitudo rerum absentium supra opinionem et infra scientiam constituta.aesenti contemplatione nascitur certitudo, abusive fides appelletue illa autem quae proprie appellatur fid
Abbreviated transcription (Latin):
querit de quo studio uita
bimina si homo nõ reccasset
colenda et ercenda fuiss nõ ĩ cõ¬
uenient̃ dicitur pret̾ interna:
sp̃ualia: studia sapientie. ⁊ diui¬
ne contemplationis foris ⁊ mn
perre culturas. siue in arando si¬
meliꝯ. primum hominez non
ad laborem s ad dilectee excẽ¬
dum. ut et opo ẽẽt ad deleccͣto¬
nem et exemplum ad eruditi¬
onem. sic namiq extĩor lõ ex¬
cercendo erat ut ab ip̃o studio
ext̾ioris operis forma sum̾et᷑
studii uit̾ioris et in eo qd̃ foris
facet agnogre̾t quid s intus fa¬
ciendum eẽt. Nam ⁊ uitus g̃i¬
miliẽ queclam terra erat que
buũ quidem c̾ata erat. ⁊ tũ si be¬
ne excoleretur adhuc meli or ẽẽ
pot̾at que culta fructus bonos
dares. neglecta uero mala et n¬
oria germinaret ꝓferres.
si non peccass hõ

Expanded text:
quaeritur quo studio vita humana si homo non peccasset colenda et exercenda fuisset; non inconvenienter dicitur praeter interna et spiritualia studia sapientiae et divinae contemplationis, foris etiam in terra culturas sive in arando, simelius, primum homines non ad laborem, sed ad delectationem exercendum, ut et opus esset ad delectationem, et exemplum ad eruditionem. Sic namque exterior homo exercendus erat ab ipso studio exterioris operis, ut forma sumeretur studii interioris; et in eo quod foris faceret, agnosceret quid sibi intus faciendum esset. Nam et intus similiter quaedam terra erat quae bona quidem creata erat, et tamen si bene excoleretur adhuc melior esse poterat; quae culta fructus bonos daret, neglecta vero mala et noxia germina proferret. Si non peccasset ho
Abbreviated transcription (Latin):
etuilm ip̃m qd̃ futurũ e. qr si eter¬
unumeẽt. futurum ñ eẽt s precẽs.
⁊ non priꝯ pratum fuit qͣm futur¬
um fuit. s priꝯ p̾scitum fuit et
priꝯ futurum fuit. quĩ fiit. ⁊ añ¬
potuit ẽẽ secundum contingens
ut nonsiet hoc semper poruit eẽ
qͣui duu futurum fuit ut non fiet
qd̾ futurũ fuit qd̾ ẽẽ potuit. ⁊ h
spectabut ꝙ ẽẽ potuit. ⁊ futurũ ñ
fuit. ⁊ currebant simł ab et̾io duo.

Expanded text:
si aeternum esset, futurum non esset sed praesens. Et non prius praescitum fuit quam futurum fuit sed prius praescitum fuit, et prius futurum fuit quam fuit. Et antpotuit esse secundum contingens ut non fieret; et hoc semper potuit esse, quandiu futurum fuit ut non fierequod futurum fuit; quod esse potuit, ad spectabat quod esse potuit et futurum non f
Abbreviated transcription (Latin):
artificis ꝓuidentia. ne quid inde¬
ceus fiat. Nec illud ẽ conseq̾ns
ut ido diu̾sa staturasit reuiuiscẽ¬
tium singulorum quia fu̾at diu̾sa
uiuentium. aut mcri cum eadez:
macie. aut pingues cum eadem pĩ¬
guedine reuiuiseant. s si hoc ẽ in
consilio creatoris ut in effigie sua
cuiuscumq ꝓpͥetas et discermbilis
ꝯimilitudo seruetur. in cet̾is autẽ
corporis bonis equalia cuncta red¬
dantur ita medificabitur illa in
uno quoq mat̾ĩes. ut nec aliquid
ex eo pereat. ⁊ quod alicui defuerit
ille suppleat qui ⁊ de nichilo pot¬
uit quod uoluit operani. Si aũt ĩ
corporib resurgentium rõnabi¬
lis inequalitas erit sic̃ ẽ uocum ꝗ
bꝯ impletur eantꝰ. hoc siet cuiq de
mͣtia corporis sui qd̾ ⁊ hominẽ red¬
dat angłicis cetib ⁊ nich̾ in con¬
ueniens eorum ingerat sẽsibꝰ.
Indecorum quippe auquid non
erit. s quioquid futurũ ẽ hoc de¬
cebit. quia n futurumẽ sinon
decehit.

Expanded text:
artificis providentia ne quid indeartificis providentia ne quid indecens fiat. Nec illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerant diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujuscunque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit ipse suppleat, qui et de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sic est vocum in quibus impletur cantus: hoc fiet de materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebit.
Abbreviated transcription (Latin):
redite necesse sit. Alioquin si ca¬
pillis redit ꝙ tam crebra consura
detraxit. si ugnnb. ꝙ tociẽs dep̃s¬
sic exsectõ inmocłata ⁊ indecẽs cogi
⁊idõ resurrectionem carnis nõ
credentib oocurrit inforiitas.
S qĩad modimisi statua cuiꝰlib
uolubilis metalli aut in igne
liquesceret aut conteretur in pul¬
u̾em aut confundetur in massaz
⁊ eamulit artifex tursus ex illius
mat̾ie qͣntitate reparare nicħ ĩ¬
teree̾t ad eius integutt᷑ez que par¬
ticula mat̾ie cuicumq membro:
statue redd̾etur. diuntũ totum ex
quo costituta fuerat restituta re¬
sumĩet. Itaq deus mirabił atq
inesfabiliter artifex de toto quo
caro nr̃a constit̾at eam mira bli
⁊ inesfabli celeutate restituet.nz
aliquid attinebit ad eius rei ĩte¬
grt̾tem. Utrum eapilli ad capill¬
Ios redeant. an ungues ad ungu
es. an quiequid eorumpetierat
mutetur in carnem ⁊ in partes
alias corporisꝰ reuocetur curante

Expanded text:
redire necesse sit. Alioquin si caredire necesse sit. Alioquin si capillis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio; immoderata et indecens cogiideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed, quemadmodum si statua cujuslibet volubilis metalli, aut in igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam velit artifex rursus ex illius mensurae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem quae particula materiae cuique membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad es, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem et in partes alias corporis revocetur, curante
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Ita ⁊ cetera que singła qui¬
ꝙ partus. uł ampliꝯ. uł minus
aliquid habendo. quedam nin¬
ia deformtrͣe monstra dicunt
ad humane nature figuram re¬
surrectõe reuocabuntur. Itaut
s uigule anime singula sua cor¬
pora obtineant mulis coherenti
bo quib humanicorporis com¬
plebitur integritas. Nonpit do̾
terrena maties dequa mortaliũ
credatur caro. s in quem libet
pulu̾em cuiemue soluaturĩ qͥs¬
libet alitus aurasq diffugiat
stantiam uł in ip̃a elem̃ta u̾tat᷑
in quorumcq̃ animalium uel
mutetur. illi amie humane pu¬
ncco tp̃ris redit. qills primitus
alimentorum secretissimo sinu
quo dilapsa cadaua recesserũt
intemporis puncto redlenda ⁊
reintegranda promittitur. ip̃a¬
taq itaq tr̃ena matĩesq disce¬
dente amma sit cadau̾ non ita
arumrerum species formasq u̾¬
tuntur. quamuis ad corpo rede¬
ant unum dilapre sinis ad eafd̃
quoq temporis partes ut fu̾nt

Expanded text:
mus. Ita caetera quae singuli quimus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerenti quibus humani corporis complebitur integritas. Non perit Deo terrena materies de qua mortalium creatur caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, stantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium vel oque mutetur, illi animae puncto temporis redit, quae illa primitus,elementorum secretiquo dilapsa cadavera recesserunt in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur. Ipsa itaque terrena materies quae discedente anima fit cadaver; non ita arum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scrupulosis gẽt et qualia.
disputapot qõ utrum ab homi¬
ne inuenin posit ignoro qñ in¬
cipit homo inut̾o uinere. Utrum
sit quedam uita occulta que nõ¬
dum motib uiuentis appareat.
Namnegare uixisse puerperia qͥ
ꝓpt̾ea membratum excecatur et
eicuintur ex ut̾is p̃gnantium ne
mat̾ quo si mortua ibi relin¬
quantur cccidant ĩpudentia nim¬
ia uidentur. Ex quo aũt incip̃
romo inuere: ex illo utiq mori
ors illipotuit euenire. quo ad re¬
surrectionem non ꝑtineat mor¬
tuorum repperire non posum. Ne¬
q enim monstra que nascuntur
⁊uniunt qd̃lib ato moriantur
aut resurrectura uegabuntur:
aut uiciata resurrectura credẽda
sunt ac non pocio correcta em̃da¬
ta q natura. Absit emmut illu
binembrem quinuꝑ natꝰ ẽ in or¬
iente de quo frs dileccissimi qui
eum urderunt retulerunt. ⁊ bt̃s so
inquam ut unũ duplice homi¬
nem ac non pociꝯ duos homines
ꝙ futurum fuerat si gemim nas¬
cerentur resurrecturos existime

Expanded text:
rum resurgent et qualia. disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro. Quando incipit homo, in utero vivere utrum sit quaedam occulta vita, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matrem quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori ors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum reperire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt quamlibet cito moriantur, aut resurrectura neaut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, qui eum viderunt retulerunt, et beatus inquam, ut unum duplicem hominem, ac non potius duos homines, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resur
Abbreviated transcription (Latin):
que intus crant ꝓpͥa. ⁊ ꝓpriata est
tiuitas uera inoperibꝰ suis nec
potuit rõ hiis a dicere quicquam
que ꝑfc̃a erant. neq tollere a li¬
quid que cõstabant discreta.i
Sunt emintria ħ que omne rr̃a¬
sint parit. omnia ꝯsũmant᷑. hec st̃
potentia. scientia. ⁊ uoluntas. ex
quibus si tollas unum aliqd̾ ꝑ
fectõem inminus. Si cuncta pant̾
constituas. uich decẽ confitĩs. his
ergo ⁊ip̃e rerum conditor oꝑa su¬
a petfecit et constat ip̃e perfcũs.

Expanded text:
quae intus erant propria. Et probata est quae intus erant propria. Et probata est Trinitas vera in operibus suis; nec potuit ratio his adjicere quidquam quae perfecta erant, neque tollere aliquid quae constabant discreta. Sunt enim tria haec quae omne rationasint pariter omnia consummantur Haec sunt potentia, scientia et voluntas; ex quibus si tollas unum aliquod, perfectionem imminuis; si cuncta pariter constituas, nihil deesse confiteris. His ergo et ipse rerum conditor opera sua perfecit, et constat ipse perfectus,
Abbreviated transcription (Latin):
na de mncdico quod suumẽ ⁊ datũ
molicum ẽ. ad perfcm totum. tria
enim iueiit inse. ⁊ ex hiis t̾iuittez
de preheirdit queerat supra se. et ꝯ¬
testata ẽ illina tura foris sicut de u¬
nitate deitatis. ⁊ apparuerunt foris
signa t̾ͥmtatis. s non ymago. ut il
omnilitudine erant. Erat enim
potentia nitus ⁊ sapĩa ⁊ amor.⁊ hec
tria ymago erant potentiec̾atoris
et sapientie et amoris. quia ħ erãt
erant. quia hoc hic erat qd̾ ibi erͣt.
S qd̾ hic erat ymago erat. qd̾ ibi
erat u̾itas erat. foris aũi potentia
non erat. s signum tantum. uiz
sapientia s signum tantu. neq
amor uł bonitas. s ꝯiguum tm̃.¬
et ip̃a signa nec potentia erãt
nec sapientia nec amor. sicut i¬
tus s signa tantum potentie et
sapientie et amoris. Potentiecĩ
signum fuit retum inmensitas.
aapientie. et pulcritudo bonittis un¬
litas.⁊ non erant ip̃a signapotẽtia
uł sapientia uł bonitas s tantuz
signum horum attestantia hiis

Expanded text:
na de modico quod suum est, et datum modicum est ad perfectum totum. Tria enim invenit in se et ex his Trinitatem deprehendit quae erat supra se. Et contestata est illi natura foris, sicut de unitate deitatis. Et apparuerunt tria foris signa Trinitatis, sed non imago ut illarfecta similitudine erant. Erat enim potentia intus, et sapientia, et amor. Et tria haec imago erant potentiae Creatoris; et sapientiae, et amoris, quia hic erant  erant, et idem erant, quia hoc hic erat quod ibi erat. Sed quod hic erat imago erat, quod ibi erat veritas erat. Foris autem potentia non erat, sed signum tantum; neque sapientia sed signum tantum; neque amor vel bonitas, set ipsa signa, neque potentia erant neque sapientia neque amor sicut intus, sed signa tantum potentiae, sapientiae et amoris. Potentiae enim signum fuit rerum immensitas; sapientiae pulchritudo; bonitatis utilitas. Et non erant ipsa signa potentia vel sapientia, vel bonitas; sed tantum signa eorum attestantia, his