comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minus denullo b: termino p̃dicatur. & bigitur demulo
a termino p̃dicabit᷑. Sed A de om̃ic termino p̃dicatur.
Fit igitur prime figure scđs modus ex uni uersali negatiua
& uniuersali affirmatiua. uniuersalẽ colligens negatiuã
ut sit conclusio. Denullo igitur .c. termino b p̃dicatur
His igitur conuersionib: om̃is scđe formȩ & terciȩ figi¬
rȩ syllogismus. conolusioq colligit᷑ & ꝓbatur. Atq ideo¬
qm̃ ex se ipsis non sunt ꝓbati. nisi ex superiorib cõꝓbent᷑
id ẽ prime figurȩ modis. qui cũq in scđa uel tercia figura
uiuentus fuerit. imꝑfectus uocabitur syllogis mus:
Secundus modus uero scđe figure est quotiens ex uni uersali
affirmatione & uni uersali negatione cõmutatis ordinib
uniuersalis rursus negatiua concludit᷑. Si enĩ a terminus in
om̃ib termino fuerit. & denullo e termino p̃dicet᷑ .b. termi

Expanded text:
 de nullo A termino praedicabitur, sed A terminus de omni C termino praedicabitur. Fit igitur primae figurae secundus modus ex universali negativa et universali affirmativa universalem colligens negativam, ut sit conclusio. De nullo igitur C termino B praedicabitur. His igitur conversionibus omnis secundae et tertiae figurae syllogismus conclusioqquoniam ex seipsis non sunt probati nisi ex superioribus comprobentur, id est, primae figurae modis, quicunque in secunda vel tertia figura inventus fuerit, imperfectus vocatur syllogismus. Secundus vero modus secundae figurae est quoties ex universali affirmativa et universali negativa commutatis ordinibus universalibus rursus negativa concluditur. Si enim a terminus in omni b termino fuerit, et de nullo c termino praedicetur, b term
Abbreviated transcription (Latin):
igitur malũ iustũ non ẽ. Hȩc uero cõplexio atq ordo ꝓposi¬
tionũ ꝑ conuersionẽ non potest apꝓbari. Qeneralis enĩ af¬
firmatiua sibi ipsa conuerti ñ potest. Monstratur igitur
iste syllogisinus exprima figura ñ ꝑ conuersionẽ sed ꝑ im¬
possibilitarẽ qm̃ si particularis conclusio negatiua in hoc
syllogis mo non concludit᷑ aliquid inc̃ ueniens impossibile¬
q: continget. Sed hȩc impossibilitas ꝓ primã figurã demons¬
trabit᷑ Dico enĩ qm̃ si a terminis de omi .b. termino p̃dice¬
t᷑. & in aliqͦ .C. termino ñsit talẽ colligi conclusionẽ ut .b.
terminus de aliqͦ .c. t̃mino ñ p̃dicet᷑. Nãsi hoç falsũ ẽ huo¬

Expanded text:
ordo propositionum per conversionem non potest approbari. Generalis enim affirmativa sibi ipsi converti non potest. Monstratur igitur iste syllogismus ex prima figura non per conversionem, sed per impossibilitatem, quoniam si particularis conclusio negativa in hoc syllogismo non concluditur, aliquod inconveniens impossibileque contingit. Sed haec impossibilitas per primam figuram demonstrabitur. Dico enim quoniam si A terminus de omni B termino praedicetur, et in aliquo C termino non sit, talem colligi conclusionem, ut B terminus de aliquo C termino non praedicetur. Nam si hoc falsum est, hu
Abbreviated transcription (Latin):
de quodãb terminob: uero terminus denullo e termino p̃di¬
cetur. non potest quidẽ dici qm̃ a terminus de quodã e termi¬
nouio u p̃dicabit᷑. Curaut non possit: hoc quoq: in resolutor¬
is diximus. Sed qm̃ uni uersalis negatio conuerti potest dice¬
tius qruuterminus de nullob: termino p̃dicatur .& .b. termi¬
nus de quodã a p̃dicatur: Cigitur terminuis de quodã a non
sest quodess igir iustu malũ non estu et. quoddã iustu bonũ¬
est: quodda igiur iustu malũ non est.
x peditis igitur nouẽ primȩ figure modis. ad secunde figu¬
re clos quatuor ueniamus. Illud tamen constat qđ quem¬
ad mnodũ in prima figura ꝑ nonẽ sipra descriptos modose
affirmatio uniuersalis & negatio uniuersalis & affirmatio
tui in scđa figura ufti mationẽ neq generalẽ neq parti¬
cularẽ posse colligi. sed tantũ uel particulariter uel uniuer¬
saliter solas colligi negatiuas. Est aut scđȩ figure modus p¬
ius bie quociens exum uersali negatione xiini uersaliaf¬

Expanded text:
dicetur, non potest quidem dici quoniam A terminus de quodam C termino non praedicabitur. Cur autem non possit, hoc quoque in resolutoriis diximus; sed quoniam universalis negatio converti potest, dicetur quoniam C terminus de nullo B termino praedicatur, et B terminus de quodam A praedicatur; C igitur terminus de quodam A non est. Nuest. Quoddam igitur iustum malum non est. Expeditis, igitur novem primae figurae modis ad secundae figurae quatuor modos veniamus. Illud tantum constet, quod quemadmodum in prima figura per novem supradictos modos et affirmatio univetur, in secunda figura affirmativam neque generalem neque particularem posse colligi, sed tantum vel particulariter, vel universaliter solas colligi negativas. Est autem secundae figurae primus modus hic, quoties ex universali negatione, et universali af
Abbreviated transcription (Latin):
quib auxiliis. in at tributis negotio ponit. quid & cur dicens con¬
tinentia cũ ipso negotio cur in causa constituens. quid uero secans
inquattuor partes insummã facti ut parentis occisio. ante factũ
ut concitus rapuit gladiũ. dũ fit. uehement̃ ꝑcussit. post factũ.
mabdito sepeliuit. Quȩ om̃a cũ sint facta. tamen qm̃ ad gestum
negotiũ de quo quęritur ꝑtinent. non sunt ea facta quȩ in attribr
sonam informantia fidẽ ei negotio prestant de quo uersatur in¬
tentio. Hȩc uero facta quȩ continentia sunt cũ ipso negotio. ad
ipsũ negotiũ de quoquęritur ꝑtinent. Postremas uero quattuo

Expanded text:
quibus auxiliis, in attributis negotio ponit. Quid et cur dicens, conquibus auxiliis, in attributis negotio ponit. Quid et cur dicens, continentia cum ipso negotio in causa constituens. Quid vero secans in quatuor partes: in summam facti, ut parentis occisio; ante factum, ut concitus rapuit gladium; dum fit, vehementer percussit; post factum, in abdito sepelivit. Quae omnia cum sint, tamen quoniam ad gestum negotium de quo quaeritur pertinent, non sunt ea facta quae in attributersonam informantia, fidem ei negotio praestant de quo versatur intentio: haec vero facta quae continentia sunt cum ipso negotio, ad ipsum negotium de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ conuenientes substantiã questionis efficiunt. Nisi enĩ sit quifecerit
& quod fecerit causaq cur fecerit. uel locus uel tẽpus quo fecerit. mo¬
dus &iã facultasq si desint causa negotiũ honstabit. Hascircũstan¬
tias ingemina cicero partitur. ut eã quȩ ẽ. quis. circũstantiã in attri¬
butis ꝑsone ponat. sex uero que reliquȩ sunt inattributis negotii ẽ¬
stituat. Et primã quidẽ ex circũ stantus quȩ ẽquis quã ꝑsone atir¬
buit. secat inundecĩ partes. Nomen ut uerres natura ut barbar
uictu. ut amicus nobiliũ. fortuna. ut diues studiũ. ut geo m&ra
casus ut exul. affectio ut amans. habitus ut sapiens consiliũ. ut¬
immoage care pater ceruici imponere nr̃e. facta & orationes. ea
quȩ extra illud factũ dictũq sunt quod nunc inidiciũ uocatur.
Reliquas uero cir cũ stantias quȩ sunt. quid. cur. quando. ubi. quomͦ.

Expanded text:
quae convenientes substantiam quaestionis efficiunt. Nisi enim sit qui fecerit, quae convenientes substantiam quaestionis efficiunt. Nisi enim sit qui fecerit, et quod fecerit, causaque cur fecerit, vel locus tempusque quo fecerit, modus etiam facultasque si desint, causa negotiumque non stabit. Has circumstantias in gemina Cicero partitur, ut eam, quae est quis circumstantiam in attributis personae ponat; sex vero quae reliquae sunt, in attributis negotio constituat. Et primam quidem ex circumstantiis, quae est quis, quam personae attribuit, secat in undecim victus, ut amicus nobilium; persona, ut dives; studium, ut geometra; casus, ut exsul; affectio, ut amans; habitus, ut sapiens; consilium, imo age, care pater, cervici imponere nostrae; facta, ut orationes hae quae extra illud factum dictumque sunt quod nunc in judicium vocatur. 2. Reliquas vero circumstantias, quae sunt quid, cur, quando, ubi, quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
rã quoq suã simul infert. Et docebit igitur ac ꝑsuadebit in omĩ con¬
stitutione sed hȩc ꝑse uenire non poterunt. nisi sit is qui hec moueat
uelut artifex atq architectus. Hic aut̃ ẽ orator qui cũ ad causã ac¬
cesserit. faciet officiũ suũ. Bene igitur dic& inomĩ genere causarũ.
& in omi constitutione orator faciet &iã finẽ. tũ ut benedixerit in om¬
ni constitutione tũ ut ꝑsuaserit. Desingulis igitur nunc quidẽ in
cõmune tractauimus de uno quoq uero separatĩ post sierit cõmo
dũ disseremus. INCIP IT LOCORUM RETHORICORUM
uocatur. negotiũ factũ dictũ ue ꝑsone ꝓpter quod inuidiciũ uoca¬
tur. Persona & negotiũ suggerere argumenta ñ possunt. Deipsis enĩ
questio ẽ. Paciunt᷑ aut fidem negotio ea quȩ sunt ꝑsonis ac negotus
attributa Persona quoq facis negotio fidẽ sed non ineo quod ꝑsona ẽ sed in co
quod exattributis ꝑsone quandã suscipit qualitatẽ. Circũstantiȩ sunt

Expanded text:
 simul infert. Et docebit igitur ac persuadebit in omni constitutione. Sed haec per se venire non poterunt, nisi sit is qui haec moveat, velut artifex atque architectus. Hic autem est orator, qui cum ad causam accesserit, faciet officium suum. Bene igitur dicet in omni genere causarum, et in omni constitutione. Orator faciet etiam finem, tum ut bene dixerit in omni constitutione, tum ut persuaserit. De singulis igitur nunc quidem in commune tractavimus: de unoquoDistinctio locorum rhetoricorum ocatur; negotium, factum dictumve personae, propter quod in judicium vocatur persona: et negotium suggerere argumenta non possunt; de ipsis enim quaestio est. Faciunt autem fidem negotio ea quae sunt personis ac negotiis attributa. Persona quoque facit negotio fidem; sed non in eo quod persona est, sed in eo quod ex attributis personae quamdam suscipit qualitatem. Circumstantiae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ris affirmatio & negatio uerã uniuersaliũ sentenciã consecuntur.
t si uniuersales false sint. ñ necesse ẽ particulares uniuersaliũ con¬
sensũ p̃bere mendatio uelut in his uniuersalib quȩ ꝓponunt. om¬
ne hominẽ ẽẽ iustũ. uel nullũ hominẽ eẽ iustũ. quȩ cũ unasit af¬
firmatio. altera uero negatio. utreq sunt falsȩ. sed easdẽ parti¬
culariũ falsitas non ex necessitate consequitur. Nã & quendã cẽ¬
hominẽ iustũ. quȩ particularis ẽ affirmatio. & quendã non eẽ¬

Expanded text:
r. At si universales falsae sint, non necesse est particulares universalium consensu praebere mendacium, velut in his universalibus quae proponunt omnem hominem esse justum, vel nullum hominem esse justum, quae cum una sit affirmatio, altera negatio, utraeque sunt falsae; sed eas particularium falsitas non ex necessitate consequitur, nam et quemdam hominem esse justum, quae particularis est affirmatio, ve
Abbreviated transcription (Latin):
salis negationis falsa. particularis affirmationis uera sententia est.
lta inhis que uel adeẽ subiesto uel ab eẽ contingunt uniuersales
falsitati coniunctȩ sunt. particulares obtinent ueritatẽ. At sita¬
les termini sint. qui separari atq a subiecto diuidi nequeant. siue
illa sit uniuersalis. siue sit particalaris. herebit semꝑ in affirmati

Expanded text:
aris affirmationis vera sententia est; ita in his quae vel adesse subjecto, vel abesse contingant, universales falsitati conjunctae sunt, particulares obtinent veritatem. At si tales termini sint, qui separari atque a subjecto dividi nequeant, sive illa sit universalis, sive particularis, haerebit semper aff
Abbreviated transcription (Latin):
quã negationẽ. Negatio uero omis ueri uel falsaẽ. Qui a ut̃ dicit ñ ho¬
mo neq ueritatẽ enuntiat. neq mendaciũ. Preterea ab omĩ negatio¬
ne siquis negatiuũ seumgat ad uerbiũ. affirmatio relinquetur.
Ab ea aũt uõce que ẽ ñ homo siquis auferat id quodẽ ad uerbiũ nega¬
tiuũ. homo relinquetur. quod nondũ ẽ affirmatio. Quo circa ñ
homo uax: negatio eẽ non potest. Nilul aut̃ aliud eẽ uideretur. si
essa oratio. Concdudendũ est negationẽ iunctã cũ nomine oratio¬
ne eẽ non posse. Quodsi neq uerbũ ẽ neq oratio: nihil restat aliud¬

Expanded text:
quam negationem. Negatio autem omnis vera vel falsa est. Qui autem dicit non hoquam negationem. Negatio autem omnis vera vel falsa est. Qui autem dicit non homo, neque veritatem nuntiat, neque mendacium. Praeterea ab omni negatione si quis negativum seiungat adverbium, affirmatio relinquetur; ab ea autem voce quae est non homo, si quis aufert id quod est negativum adverbium, homo relinquetur, quod nondum est affirmatio. Quocirca si non homo haec vox negatio esse non potest, nihil autem aliud esse videretur si esset oratio, concludendum est negationem iunctam cum nomine orationem esse non posse. Nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Sine tẽpore. quȩ res eã uocẽ quȩ dicit. non homo. separat acse¬
uingit a uerbo & cuius partes nihil extra significent ne oratio eẽ
uideatur. Non homo enĩ uox iuincta ẽ ex negatiua particula & ho¬
mine. quȩ in eodẽ nomine separate nihil designant. Significat.
enĩ non homo uel equũ uel canẽ uel quicquid ut dictũ ẽ homo ñ
fuerit. sed ñ quȩ ẽ negatio. neq hominis. neq equi. neq ulliris substan¬
tiȩ significationẽ ten&. Itẽ. homo neq equũ. neq canẽ. nec quic quid
homo non fuerit siguificare potest. Quocirca in ea uoce quȩ ẽ non hosi¬
mo partes nihil separate : significant eius rei quã tota uocis cõpͣositio
designabat. Atq: id eo ne inoratione quidẽ poni potest. Siquis enĩ uocẽ¬
cã que ẽ non homo orationẽ eẽ contendat. nihil aliud eã eẽ fatebimur

Expanded text:
sit. Sine tempore, quae res eam vocem quae dicit non homo separat ac sesit. Sine tempore, quae res eam vocem quae dicit non homo separat ac seiungit a verbo, cuius partes nihil extra significant, ne oratio esse videatur. Non homo enim vox seiuncta est ex negativa particula et homine, quae in eodem nomine separata nihil designant, significat enim non homo, vel equum, vel canem, vel quidquid ut dictum est non homo non fuerit. Sed quae est negativa, neque hominis, neque equi, neque ullius substantiae significationem tenet. Item homo neque canem, neque quidquid homo non fuerit, significare potest, quocirca in ea voce quae est non homo partes nihil separatae significant eius rei quam tota vocis compositio designabat. Atque ideo nec in oratione quidem poni potest. Si quis enim eam vocem quae est non homo orationem concedat, nihil aliud eam esse fatebitur
Abbreviated transcription (Latin):
mã nominis copulauerint & considerantur ut partesium pro¬
priç significationis amittere Sed de his in cõmentario perierme
mas libri aristotelis satis dictũ & maior eius rei tractatus est.
quã ut nunc totus ualeat expediri. Seđ qm̃ sunt quȩdã uoces
quȩ & designatiue sunt. & scđm placitũ & si ne tẽpore quarũq
partes nihil extra significant neq tamen ꝓprictatẽ nominis naturãq
conseruent. discernende prius sunt additisq: differentus a nomine
segregande ut quȩ sit uis nominis cuidenter appareat. Ad iecta enim
semꝑ negatio nomini. uocẽ dubiã facit. quȩ neq uerbo. neq: orationi.
& si interius consideratũ fit. neq nomini possit ad necti . ut siquis di¬
cat non homo uox ẽ significatiua. designat enĩ quic quid homo non
fuerit. Scđm placitũ. easenĩ partes habent quas ad significationẽ.
uel negationẽ. uel scđm hominis placitũ uocabulo ponentis assũp¬

Expanded text:
mam nominis copulaverint, eo considerantur ut partes vim promam nominis copulaverint, eo considerantur ut partes vim propriae significationis amittere. Sed de his in commentario libri περὶ Ἑρμηνείας Aristotelis satis dictum est, et maior eius rei tractatus est quam ut nunc totus valeat expediri. Sed quoniam sunt quaedam voces quae et designativae sunt et secundum placitum, et sine tempore, quarumque partes nihil extra significant, neque tamen proprietates nominis naturamque observent, discernendae prius sunt, additisque differentiis a nomine segregandae, ut quae sit vis nominis evidenter appareat. Adiecta enim semper negatio nomini, vocem dubiam facit, quae neque verbo neque orationi, etsi interius consideratum sit, neque nomini possit annecti, ut si quis dicat, non homo, vox est significativa. Designat enim quidquid homo non fuerit, secundum placitum. Eas enim omnino partes habet quas ad significationem vel negationis vel hominis placitum vocabula ponentis assump
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. quod enĩ uincta consignificant. iđ diuisa atq seposita non
designant. Iuncta aut̃ magis &ter doctoris significationẽ tenebant
Separata igitur. omnẽ significationẽ amittunt doctoris Sed nequis
suꝑius  posito calũpnietur exemplo. nec magister cõpositũ nom̃
negabit. cuius partes sunt uiratq fortis siquid ineo quod ẽ iuirfor¬
tis significare dicantur. noniã nominis partes sed ipsa sunt nomi¬
na & uirfortis noncrit nomen sed potius oratio que duorũ nomi¬
nũ collata significatione conuingitur quod uir fortis unius ac¬
centus intentione ꝓbata nonẽ oratio. sed nomen cuius partes no¬
mina eẽ non poterunt. At si nomina ñ sunt. cũ neq naturales
effectus. neq ut uerba significent. omĩno nibil designant. Qua¬
re concludendũ ẽ cũ que lib& uoces ꝓpriã significationẽ tenent
non partes nominũ. sed ipsa eẽ nomina. Cũ uero se inunuis for¬

Expanded text:
nomina. Quod enim coniuncta significant, id divisa atque seposita non nomina. Quod enim coniuncta significant, id divisa atque seposita non designant. Iuncta autem 'magis' et 'ter' doctoris significationem tenebant, separata igitur omnem significationem doctoris amittunt. Sed ne quis superius posito calumnietur exemplo, nec magister compositum nomennegabit, cuius partes vir atque fortis quod in eo quod est vir fortis significare dicantur, non iam nominis partes, sed ipsa sunt nomina, nec vir fortis unius erit nomen, sed potius oratio, quae duorum nominum collata significatione convincitur, quod vir fortis cum unius accentus intentione prolatum non est oratio, sed nomen, cuius partes nomina esse non poterunt, ac si nomina non sunt, cum neque naturales affectus neque actus, ut verba significent, omnino non nihil designant. Quare concludendum est, cum quaelibet voces propriam significationem tenent, non partes nominum, sed ipsa esse nomina, cum vero unius for
Abbreviated transcription (Latin):
at. significare aliquid separatȩ partes uidentur. sed in eodẽ nomine qđ ex utrisq¬
cũ c&eris encõpositũ ẽ separate nihil designant. ut si dicã magister par¬
tes huius nominis sunt. magis. atq ter. que supte extrinsecus. & a nomi¬
nis parte separate. significatione non carent. Utraq enĩ ad uerbiali¬
ter signficant quantitatẽ. Sedcũ magister quod ẽ cõpositũ nomen
alicuius artis peritũ doctorẽq signific&. magis. neq partẽ doctoris.
neq totũ doctorẽ poterit designare. Codẽ quoq modo ter. neq into¬
idest rem illã que magistri uocabulo subiecta ẽ nulla ratione desig¬
nent. Cõpositorũ ergo nomunũ paris nihil eius rei. quã in unũ con¬
uenienter uocabulũ designabant. disuincte. distracteq significant
Alias uero significare possunt sed tunc non partes nominis sed ipsa sun

Expanded text:
at, significare aliquid separatae partes videntur; sed in eodem nomine quod ex utrisqat, significare aliquid separatae partes videntur; sed in eodem nomine quod ex utrisque compositum est, separatae nihil designant, ut si dicam magister, partes eius nominis sunt 'magis' atque 'ter', quae sumpta exstrinsecus et a nominis parte separatae significatione non carent, utraque enim adverbialiter significat quantitatem; sed cum magister quod est compositum nomen alicuius artis peritum doctoremque significet, 'magis' neque partem doctoris, neque totum doctorem poterit designare. Eodem quoque modo 'ter', neque in toid est, rem illam quae magistri vocabulo subiecta est nulla ratione designat. Compositorum ergo nominum partes nihil eius rei quam in unum convenientes vocabulum designabant disiunctae distractaeque significant; alia vero significare possunt, sed tunc non partes nominis, sed ipsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tratus iras canũ significat. & alia eius uex blagdimenta gemitus & de¬
signant dolorẽ scđ ñ sunt nomina. quia ñ designant scđm placitũ. sed
significantis suntꝰ natura. Sinc tẽpore uero quod & uerba uacessunt &¬
significatiue & scđm placitum. sed distant a nominib quod nomina
quidẽ sine tr̃pore illa uero sunt cũ tẽpore. Cuius uero nulla pars
significatiua c̃ separata: nomen ab oratione disungit. Que uex est
& designatiua. & scđm placitũ. & aliquotiens sine tẽpore . ut hic uer¬
sus. nerini gala thea thimo mihi dulcior hible. sed orationis partes
separate atota oratione designant. nominũ uero nihiił extra signi¬
ficant. Atq in illis quidẽ nominib quȩ figure sunt simplicis. nibil
partes nominũ significare manifestũ ẽ : ut in eo quodẽ cicero nulla
pars separata designat. neq: ei neq: ce. neq ro. Ac si nomen cõpositũ fi. Ducõpists¬

Expanded text:
tratus, iras canum significat, et alia eius quaedam vox blandimenta; gemitus etiam detratus, iras canum significat, et alia eius quaedam vox blandimenta; gemitus etiam designant dolorem, sed non sunt nomina, quia non designant secundum placitum, sed secundum naturam. Sine tempore vero, quod et verba voces sunt significativae et secundum placitum, sed distant a nominibus, quia nomina quidem sine tempore sunt, verba vero cum tempore. Cuius nulla pars significativa m placitum et aliquoties sine tempore, ut hic versus: Nerine Galathea thymo mihi dulcior Hyblae. Sed orationis partes, separatae a tota oratione, designant: nominum vero nihil extra designat, atque in illis quidem nominibus quae figurae sunt simplicis nihil pars omnino significare manifestum est, ut in eo quod est Cicero, nulla pars separata designat neque 'ci', neque 'ce', neque 'ro'. At si nomen compositum fi
Abbreviated transcription (Latin):
Que diffinitio. paulo enodatius explicanda ẽ :. Nomen enĩ uocẽ eẽ dixi¬
mius. qm̃ uox nominũ genus est. Om̃e aũt genus. desua specie p̃dicat᷑.
om̃isq: quidẽ diffinitio agenere sumitur. utsi diffinias hominẽ pri¬
us animal dicas: quod ẽ genus. post uero differentias ungas que sunt
rationale mortale. Ita igitur nos quoq in nominis diffinitione uoce
quidẽ ut genis sumimus. c&era aut uociquasi differentias aggregamꝰ:
ueliit qđ nomen designatiua uox dr̃. Sunt enĩ uoces quȩ niliil desig¬
nant ut sillabȩ nomenuero designatiua uox ẽ.qm̃ nomen design̾at
semꝑ id cuius nomenẽ: Seđm placitũ uero ad uinctũ ẽ. quod nullũ
nomen natura significat. sed scđ̾m placitũ ponentis constituentisq
uocabulũ. Illudenĩ unaquȩq res dr̃. quod ei placuit. qui prius nomen
impressit. Alias cnĩ sunt uoces natu raliter significantes. ut canũlsaa¬

Expanded text:
quae diffinitio paulo enodatius explicanda est. Nomen enim vocem esse diciquae diffinitio paulo enodatius explicanda est. Nomen enim vocem esse dicimus, quoniam vox nominum genus est; omne autem genus de sua specie praedicatur, omnisque diffinitio a genere sumitur, ut si diffinias hominem prius animal dicas, quod est genus. Post vero differentias iungas quae sunt rationale et mortale. Ita igitur nos quoque in nominis diffinitione vocem quidem ut genus sumimus, caetera autem voci quasi differentias aggregamus, velut quod nomen designativa vox dicitur. Sunt enim voces quae nihil designant, ut syllabae, nomen vero designativa vox est, quoniam nomen designat id semper cuius nomen est. Secundum placitum vero adiunctum est, quoniam nullum nomen natura significat, sed secundum placitum ponentis constituentisque voluntatem. Illud enim unaquaeque res dicitur quod ei placuit qui primus rei nomen impressit. Aliae enim sunt voces naturaliter significantes, ut canum la
Abbreviated transcription (Latin):
quã uertere quȩ uulgatis semel studus imbiberunt: nemo expetit ut
priora condẽpnent. sed ut his maiora quȩdã asstruant. atq auctiora
conuingant. Nonẽ enĩ una atq: eadẽ diuersarũ ratio disciplinarũ
cũ sit dĩuersissimis disciplinis una atq eadẽ subiecta materies. Aliter
enĩ dequalib& orationis parte grãmatico. aliter dialectico disseren¬
dũ ẽ. Nec eodẽ modo lineã. uel suꝑficiem mathematicus ac phisicustrac¬
tant. Quo fit ut altera alterã non impediat disciplina. sed multarũ con¬
sideratione coniuncta. fiat uera nature atq ex om̃ĩb explicata cognitio
primior est de nomine & uerbo quȩ prima sunt. disputatio prima po¬
natur. dehinc de ꝓpositione atq ad ultimũ desyllogismorũ conexio¬
ne tractabitur. Dł nomine. o men est uox sianificatiua
scđm placitũ sine tẽpore. cuius nulla pars significatiua ẽ separata.

Expanded text:
quam vertere quae vulgatis semel studiis imbiberunt, nemo expetit ut quam vertere quae vulgatis semel studiis imbiberunt, nemo expetit ut priora condemnent, sed ut maiora quaedam construant atque altiora coniungant. Non enim una atque eadem diversarum ratio disciplinarum, cum sit diversissimis disciplinis una atque eadem substantia materies. Aliter enim de qualibet orationis parte grammatico, aliter dialectico disserendum est, nec eodem modo lineam vel superficiem mathematicus ac physicus tractant. Quo fit ut altera alteram non impediat disciplina, sed multorum consideratione coniuncta fiat vera naturae atque ex omnibus explicata cognitio.prior est; de nomine et verbo, quae prima sunt, disputatio prima ponatur, dehinc de propositione ad ultimum de syllogismorum connexione tractabitur. Nomen est vox significativa secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars significativa est separata;
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinarũ rudis adhuc & nondũ firmus acceperit. id amplexandũ
atq &iã colendũ putet. Alia enĩ teneris atq imbuendis ad huc auribus
accõmodata sunt. alia firmis ac robustiorib doctrina mentib reseruantur.
Quare siquid est quod discrepabit. nec statĩ obstrepat. sed ratione consulta.
quid ipse sentiat . quid nos afferanius ueriore mentis acumine & subtiliore
consideratione diuidic&. Itananꝰq eueniet. ut quȩ in priore statĩ studen¬
di aditu didicerant. ꝑspecta penitus ac pocius dep̃hensa contẽpnarit. : si¬
Ac si iã sue quisq scientiȩ defensor eẽ cupidus malit. habent enĩ hoc quo¬
q uitu homines quos cõprehendit discendi uetus. ac longa segnities. ut
ab arreptis semel opinionib non recedant. ne in seneetute discendoni¬
hil usq inseneetutẽ didicisse uideantur: si nquã malunt uindicare

Expanded text:
disciplinarum rudis adhuc et nondum firmus acceperit, id amplexandum disciplinarum rudis adhuc et nondum firmus acceperit, id amplexandum atque etiam colendum putet; alia enim teneris atque imbuendis adhuc auribus accommodata, alia firmis ac robustioribus doctrina mentibus, reservatur. Quare si quid est quod discrepet, ne statim obstrepat, sed ratione consulta, quid ipse sentiat quid nos afferamus, veriore mentis acumine et subtiliore consideratione diiudicet. Idem namque eveniet, ut quae in primo statim studendi aditu didicerunt, perspecta penitus ac potius deprehensa contemnant. At si iam quisque suae scientiae defensor esse cupidus malit habent hoc quoque vitii homines quos comprehendit discendi vetus ac longa segnities, ut at arreptis semel opinionibus non recedant, ne in senectute discendo, nihil usque in senectutem didicisse videantur, si, inquam, malunt vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
Ilta oetenes ꝑhilosoΡnIΛΕ OUCES POSTERIOROSIUPUIS
contulerunt. in quib prius quã ad res ꝓfunda mersas caligine ꝑ ueni¬
rent quadã quasi intellegentiȩ luctatione p̃luderent. huic insti¬
tutionũ breuior cõpendii facilitate doctrina. Hinc ꝑ ea quȩ illi ꝓlo¬
gomena uocant ad intellegentiã ꝓmtior uia munitur. Huinsigi¬
tur emulus ꝓuidentie. statiu obscui arũ aditus doctrinarũ p̃misse
institutionis luce reserare. p̃sentẽq operã syllogismis quoꝵ conexioni¬
b om̃is ratio continetur ad dicere. modũq eũ custodire dicendi. ut
facilitati atq intellegentiȩ seruientes. astringamus a ueterib dicta
latius. Enuntiata breuius porrigamus. Obscurata in ꝓprii nouitate
sermonis: consueti uocabuli ꝓprietate pandamus. Sed qui ad hoc
opus lector accedit. ab eo primitus petitũ uelim. nem his quȩ nunquã
alias attigerit. statim audeat udicare. neue siquid in ludo pueriliũ

Expanded text:
lta veteres philosophiae duces posteriorum studiis contulerunt, in quibus priusquam ad res profunda mersas caligine pervenirent quadam quasi intelligentiae luctatione praeluderent: hinc institutionum brevior compendii facilitate doctrina, hinc per ea quae illi προλεγόμενα vocant, ad intelligentiam promptior via munitur. Huius igitur aemulus providentiae statui obscurarum aditus doctrinarum praemissae institutionis luce reserare, et praesentem operam syllogismis quorum connexionibus omnis ratio continetur, addicere, modumque eum custodire dicendi, ut facilitati atque intelligentiae servientes, astringamus a veteribus dicta latius, enuntiata brevius porrigamus, obscurata improprii novitate sermonis consueti vocabuli proprietate pandamus. Sed qui ad hoc opus lector accedit, ab eo primitus petitum velimus ne in his quae nunquam alias attigerit statim audeat iudicare, neve si quid in ludo puerilium
Abbreviated transcription (Latin):
habent om̃s uero partes causã ipsã iđ ciuilẽ questionẽ abspeci¬
eb uicissim uendicara totã. eomodo quo uox uno tẽꝑore ad plu¬
rimorũ auros ꝑuenit . cũ suis integra partib: uđ elementis:
Nã codẽ tẽpore tota causa ad diuersas species cũ sius partib: tran¬
sit. Sed cũ species in materiã uenerint. iđ in ciuilẽ questio nẽ & eã

Expanded text:
causam, id est civilem quaestionem, a speciebus vicissim vindicari totam eo modo, quo vox uno tempore ad plurimorum aures pervenit cum suis integra partibus, id est elementis, nam eodem tempore tota causa ad diversas species cum suis partibus transit. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
arũ igitur affirmatio atq negatio uniuersalis qualitate quidẽ dis¬
crepant. sed quantitate concordant. Nã quod hȩc quidẽ affirmatiua
ẽ. illa uero negatiua : sunt inqualitate diuerse. quod uero utraq u¬
nuersalis ẽ. quantitate conueniunt. Harũ igitur uel utrasq fal¬
sas uel unã uerã alterã falsã repperire possibile ẽ. utreq enĩ simul
uere non queunt inueniri. Nã in p̃posita descriptione. affirmatio
que ẽ. om̃ĩs homo iuistus est. & negatio que ẽ nullus homo ustus est.
cũ utreq sint uniuersales. neutra tamen uera ẽ. Atsisit affirma¬
tio omis homo animal ẽ. eaq uni uersalit̃ denegeturita nullus
homo animal ẽ. uel ita om̃is homo lapis ẽ. nullus homo lapisẽ. unã
uerã alterã falsã eẽ necesse ẽ. atq ideo quotiensea p̃dicant᷑ quȩ¬

Expanded text:
Harum igitur affirmatio atque negatio universalis qualitate quidem discrepant, sed quantitate concordant; nam quod haec quidem affirmatio est, illa vero negativa est, sunt in qualitate diversae, quia vero utraque universalis est, quantitate conveniunt. Harum igitur vel utrasque falsas, vel unam veram, alteram falsam recipere possibile est, utraeque autem simrmatio quae est, omnis homo iustus est, et negatio quae est, nullus homo iustus est, cum utraeque sint universales, neutra tamen est vera. At si sit affirmatio, omnis homo animal est, atque universaliter denegetur ita, nullus homo animal est, vel ita, omnis homo lapis est, nullus homo lapis est, unam veram, alteram falsam e
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab inflexione primi nascitur sit scđm. neq idem primũ ac secun¬
dũ eẽ possit. manifestũ ẽ casus nominũ ñ idem eẽ quod nomina. Id cir
pellant primũ uero rectũ ac nominatiuũ. quod hic locũ principẽ
insignificatione possederit. Facienda ẽ igitur nominis plena neq ul¬
nans. cũ est uerbo conuineta faciens enuntiationẽ. Separat igitur no¬
men. uox quidẽ ab in articulatis. at in animalib sonis. Designatiua ue¬
ro auocib:. mihił siglaficantib. Scđm placitũ uero auocib aliquid
natima significantib sine tẽpore. auerbo quod asignificatione cr̃po
ris non recedit. cuius nulla pars separata significat aliquid. ab ora¬
tione cuius quẽ ad modã partes extra signi¬
ficent. paulo
posterius disserã aliquid definitũ designans

Expanded text:
quod ab inflexione primi nascitur sit secundum, neque idem primum ac secunquod ab inflexione primi nascitur sit secundum, neque idem primum ac secundum esse possit, manifestum est casus nominum non idem esse quod nomina: idcircomatici, primum vero rectum ac nominativum quod hic locum principem in significatione possederit. Facienda est igitur nominis plena neque ulnans, cum est verbo coniuncta faciens enuntiationem. Separat igitur nomen vox quidem ab articulis atque inanimatis sonis; designativa vero a vocibus quae nihil significant; secundum placitum a vocibus aliquid natura significantinon recedit, cuius nulla pars separata significat, ab oratione, cuius quemadmodum partes extra significent, paulo posterius disseram; aliquid definitum designans
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ speciales ut maiestatis uel repetundarũ. Indiuiduȩ uero ut cor¬
nelii maiestatis uel uerris repetundarũ cadunt. sub deliberata¬
uĩ uero quȩ cũq cause consultationẽ babent iut sispecialit̃ acci¬
pias debello uel pace si uero indiuidut ut debello prrriuel pace

Expanded text:
idem speciales, ut majestatis vel repetundarum, individuae vero, ut Coridem speciales, ut majestatis vel repetundarum, individuae vero, ut Cornelii majestatis, vel Verris repetundarum. Cadunt sub deliberativum vero quaecunque causae consultationem habent, ut si specialiter accipias de bello vel pace
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ facile considerari potest. Uixq ẽ anã ut auditu anĩ ad uertique¬
at nedũ sit sacile reptum ciuius quidẽ rei errorẽ diuisa desingnlis
dispitatio p̃ceptorũ ereat deuno quoq enĩ p̃cipiunt nihil decomiu¬
ni laborantes quã partẽ doctrine uacuam. ut possumus aggrediem
ice musigitur degenere artis a specieb. partib instrumento. instru¬
mentiq partib opereana.officioq actoris & fine Quo circa quid
in cõmunes peculandũ ẽ hinc disserendi sumamus ex ordiũ Reclo¬
tres iudiciale denionstratiuũ deliberatiuũ. Et genus quidẽ ideẽ
quod diximus patet. Species aut̃ id circo sunt quas superius enume¬
rauimus qm̃ in his totar& horica ẽ. Inte gra enim uis est raehorice
uiuidiciali genere causarũ integra inde monstratiuo ueldelibera¬
tiuo Sed hec genera sunt causarũ. Om̃s enĩ cause uel speciales uel
indiuidue sub horũ unũ triũ generũ cadunt ut sub iudiciali qͣ¬

Expanded text:
ti queat, nedum sit facile repertu. Cujus quidem rei errorem divisa de singulis disputatio praeceptorum creat: de unoquoque enim praecipiunt, nihil de communi laborantes. Quam partem doctrinae vacuam, ut possumus, aggrediamur. Dicemus igitur de genere artis, et de speciebus, partibus, instrumento, instrumentique partibus, opere etiam, officioque auctoris, et fine. Quocirca quid in commune speculandum est, hinc disserendi sumamus exordium. 2. Rhetoes, judiciale, demonstrativum, deliberativum. Et genus quidem id esse quod diximus, patet. Species autem idcirco sunt quas superius enumeravimus, quoniam in his tota rhetorica est. Integra enim vis est rhetoricae in judiciali genere causarum; integra in demonstrativo vel deliberativo. Sed haec genera sunt causarum; omnes enim causae vel speciales vel individuae sub horum unum trium generum cadunt: ut sub judiciale qu
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione firmata nonsit principalis sed accidens. atq inuno nego¬
tio tot ueniant controuersie quot sunt constitutiones. sed quot con¬
trouersiȩ. tot cause. Et licet eas unũ contineat negotiũ. cause tamen
imꝑmixte sibi uariant᷑. ut qui uiuenẽ delupanari ex euntẽ uidit. pau¬
lopost de codẽ loco uxorẽ suã uidit egressã. Accusat uiuenẽ adulterii.
Hic unũ negotiũ hoc quod uertitur est. cause aut̃ due una coniectura¬
lis si neget se fecisse alteraᷤs finitiua. sunlupanari concubitũ ñ dicat pos
se adulteriũ putari. Sed neq neganti pars ẽ eiusdẽ controuersiȩ coniec

Expanded text:
in uno negotio tot eveniant controversiae quot sunt constitutiones, sed quot controversiae tot causae. Et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermistae sibimet variantur: ut qui iuvenem de lupanari exeuntem vidit, paulo post de eodem loco uxorem suam vidit egressam, accusat iuvenem adulterii: hic unum negotium, hoc quod vertitur est, causae autem duae: una coniecturalis, si neget se fecisse; altera diffinitiva, si in lupanari concubitum dicat non posse adulterium put
Abbreviated transcription (Latin):
tionis partib: ad ministrabunt᷑. Partes aut̃ rethorice qm̃ partessunt
facultatis. ipse quoq sunt facultates. Quocirca ipsẽ quoq orationis
partib quasi instrumentis utentur in partẽ. atq ut his operentur
nihil agat orator. Codẽq modo & reliquȩ fere partes instrum̃tu
nisi habeant om̃s orationis partes. frustra sunt. Huius aut̃ faculta
tis effector orator ẽ cuius ẽ officiũ dicere apposite ad ꝑsuasionẽ.
finis tũ in ipso tũ in altero. In ipso quidẽ ut benedixisse. iđ dixisse ap¬
posite ad ꝑsuasionẽ in altero uero ꝑ suasisse. Neq enĩ siqua impedi¬
ant oratorẽ quominus ꝑsuadeat facto officio finis non est consecut:
sedis quidẽ qui officio fuit contiguus & cognatus consequit᷑ facto of¬
ficio isuero qui extraẽ sepe ñ consequitur. neq tamen rethoricam
ex quidẽ tta sunt mixta ut rethorica insit specieb speciesestimmandi
uero insint causis. causarũ uero partes status eẽ dicuntur. dequib: hoc

Expanded text:
sunt facultatis, ipsae quoque sunt facultates. Quocirca ipsae quoque orationis partibus quasi instrumentis utentur in partem, atque ut his operentur, nihil agit orator. Eodem quoque modo et reliquae fere partes instrumenti nisi habeant omnes rhetotis effector orator est, cujus est officium dicere apposite ad persuasionem. 8. Finis tum in ipso, tum in altero. In ipso quidem, ut bene dixisse, id est dixisse apposite ad persuasionem; in altero vero, persuasisse. Neque enim si qua impediant oratorem quominus persuadeat, facto officio, finis non est consecutus. Sed is qui officio quidem fuit contiguus et cognatus, consequitur, facto officio; is vero qui extra est, saepe non consequitur. Neque tamen rhetoricam  quidem ita sunt mixta, ut rhetorica insit speciebus, species vero insint rhetoricae. Causarum autem partes status esse dicuntur, de quibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ta causa ad diuersasspecies cũ sius partib transit. Sed cũ species in ma¬
teriã uenerit. iđ inciuilẽ questionẽ. & eã cũ suis obtinuerit partib
inferunt secũ &iã ipsã r&horicȩ facultatẽ. Quare &iã r&horicȩ par¬
tes Insingulis ergo constitutionib erunt r& horicȩ partes. sed illata
materia r& horica infert secũ instrumentũ suũ. Infert igitur secũ
orationẽ & hex ꝓprias partes eritq: inconstitutionib: exordiuĩ & nar

Expanded text:
cum suis partibus transit. 13. Sed cum species in materiam venerint, id est in civilem quaestionem, et eam cum suis obtinuerint partibus, inferunt secum etiam ipsam rhetoricae facultatem: quare etiam rhetoricae partes. In singulis ergo constitutionibus erunt rhetoricae partes. Sed illata materia rhetorica infert secum instrumentum suum. Infert igitur secum orationem, et haec proprias partes: eritque i
Abbreviated transcription (Latin):
modo quib: auxiliis. ingestione negotu quȩ ẽ scđa pars attribu¬
torũ negotiis. & cã quidem circũ stantiã quȩ ẽ. quando. diuidit
intẽpus ut nocte fecit & in occasionẽ. ut cunctis domnientib.
Ibi uero ex cireũ stantus. locũ dicit. ut incubi eulo fecit. Quomo¬
douero excir cũ stantiis. modũ ut clam fecit. Quib auxilus excir¬
cũstantus. facultatẽ appellat. ut cũ multo exercitu. Sed neid qđ
dictũ ẽ. dũ fit. idẽ putitur eẽ ei quod ẽ ingestione negotu. hȩo

Expanded text:
e est secunda pars attributorum negotiis. Et eam quidem circumstantiam, quae est quando, dividit in tempus, ut nocte fecit; et in occasionem, ut cunctis dormientibus. Ubi vero ex circumstantiis locum dicit, ut in cubiculo fecit. Quomodo vero, ex circumstantiis modum, ut clam fecit. Quibus auxiliis, ex circumstantiis facultatem appellat, ut cum multo exercitu. 3. Sed ne id quod dictum est du
Abbreviated transcription (Latin):
cies tres. iudiciale. de monstratiuũ. deliberatiuũ. materia aut̃ ciuilise
questio quȩ dr̃ cansa. Partes huuis materie constitutiones r& horice par¬
tes. inuentio. dispositio. elocutio memoria. actio. instrumentũ. oratio
nstrumenti partes exordiũ. narratio. partitio. confirmatio. rep̃hen¬
sio ꝑoratio Opera docere & mouere, actor, orator Officiũ huuis be

Expanded text:
nstrativa, deliberativa. Materia autem civilis quaestio, quae dicitur causa. Partes hujus materiae constitutiones. Rhetoricae partes, inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio. Instrumentum, oratio. Instrumenti partes, exordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. Op
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ que cuilib& facto adherentia sunt. atq id nullo modo dere¬
linquaut ꝰ quadã ratione subiecta sunt ipsi quod gestũ ẽ negotio.
Itẽ ea quȩ sunt ingestione negotii sine his quȩ sunt continentia cũ
upsangotio leẽ possunt. Potest enĩ & locus & tepus & occasio & modus¬
÷ & facultas facti cuius lib& intellegi. & ã sine mofaciat quod illolo
co uel tẽpore uel occasione uel medo uel facultate fieri possa. Itaq
eaque sunt ingestione negotii. sine his quȩ sunt continentia cũ ip¬
sonegouio eẽ possunt . Illa tiero sine his et non possunt factũ enĩ p̃

Expanded text:
dictum est aeque cuilibet facto adhaerentia sunt, atque id nullo modo derelinquant, quia quadam relatione subiecta sunt ipsi quod gestum est, negotio. Item ea quae sunt in gestione negotii sine his quae sunt continentia cum ipso negotio esse possunt. Potest enim et locus, et tempus, et occasio, et modus, et facultas facti cuiuslibet intelligi, etiamsi nemo faciat, quod illo in loco, vel tempore, vel occasione, vel modo, vel facultate fieri posset. Itaque ea, quae sunt in gestione negotii sine his quae continentia cum ipso negotio esse po
Abbreviated transcription (Latin):
tio quidã homo ustus ẽ. hane aduersa respiciat. sitq uniuersali ne¬
gatiue subposita particularis negatio quidã homo uistus non est.
Uniuersalis affirmatio ueshet Vniuirsalis negatio

Expanded text:
tio, quidam homo iustus est, hanc adversa fronte respiciat, sitque universali netio, quidam homo iustus est, hanc adversa fronte respiciat, sitque universali negativae supposita particularis negatio, quidam homo iustus non est. Vniversalis affir
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. Inquantitate cũ uniuersalitatẽ ꝓnunciant. uel particularitatẽ.¬
uel indefinite. uel singularit᷑ ꝓferunt᷑. Inqualitate uero. cũ hȩ quidem
affirmatiue sunt. ille uero negatiuȩ. Siigitur duas differentias quȩ¬
mixtȩ sint cũ utrisq octo differentie erunt que simul qualitatem
quantitatẽq contineant. Sunt aũt mixtȩ hȩ. affirmatio uniuer¬
salis. negatio uniuersalis. affirmatio particularis. negatio particula¬
ris. affirmatio indefinita. negatio in definita. affirmatio singula¬
ris. negatio singularis. quarũ quidẽ indefinitas singularesq paulu¬
lũ segregemus & de uniuersalib: ac particularib disseremus. Descri¬
batur ergo uniuersalis primũ affirmatio. om̃is hono ustus ẽ cuius
aduersũ teneat locũ negatiua ꝓpositio uniuersalis. nullus homois¬
tus ẽ. Itẽ sub uni uersali affirmatione ponatur particularis affirma¬

Expanded text:
dimus; in quantitate cum universaliter pronuntiat F. prdimus; in quantitate cum universaliter pronuntiat F. prvel indefinite, vel singulariter proferuntur, in qualitate vero cum hae quidem affirmativae sunt, illae vero negativae. Si igitur duas affirmativas cum utrisque octo differentiae, quae simul qualitatem quantitatemque contineant. Sunt autem mixtae hae, affirmatio universalis, negatio universalis, affirmatio particularis, negatio particularis, affirmatio indefinita, negatio indefinita, affirmatio singularis, negatio singularis. Quarum quidem indefinitas singularesque segregemus, et de universalibus ac particularibus disseramus. Describatur ergo universalis primum affirmatio, omnis homo iustus est, cuius adversum tenet locum negativa propositio universalis, nullus homo iustus est, item sub universali affirmatione ponatur particularis affirma
Abbreviated transcription (Latin):
tio terminorũ triplicẽ recipit modũ. cũ negatio. uel p̃dicato
titipant trib modis. uel cũ inuna ꝓpositione qui p̃dicat ĩnalte¬
ra subiectus est. uel cũ idem uiutrisq p̃dicat᷑. uelcũ idem inu¬
trisq subiectus ẽ. Et qm̃ om̃iũ sibi met conuenientiũ ꝓpositionũ
ordinatissimã fecimus diuisionẽ. nunc desingulis quibq trac¬
temus. Ac primũ deea ꝓpositionũ conuenientiai. quȩ cũ in¬
utrisq partitipet terminis. partitipandi tamen ordinẽ ser¬
uat. eaẽ huus modi. Om̃is hamo sapiensẽ. nullus lomosapiensẽ
Utraq enĩ ꝓpositio hominẽ subieit. & p̃dicat sapientẽ. & cũ u¬
troq termino congruant. sunt tam̃ diuerse qm̃ hȩc affirma¬
tio est illa negatio & hoc quidẽ exemipli grã dictũ sit . plenuis
uero fut detali partitipatione tractatus hoc modo. Cunctarũ simpliciũ

Expanded text:
tio terminorum triplicem recipit modum, cum negatio vel praedicatotio terminorum triplicem recipit modum, cum negatio vel praedicatoticipant et tribus modis, vel cum in una propositione quod praedicatur in altera subiectum est, vel cum idem in utrisque praedicatur, vel cum idem in utrisque subiectus est. Et quoniam omnium sibimet convenientium propositionum ordinatissimam fecimus divisionem, nunc de singulis quibusque tractemus, ac primum de ea propositionum convenientia, quae cum utrisque participet terminis, participandi tamen ordinem servent, ea est huiusmodi, omnis homo sapiens est, nullus homo sapiens est. Vtraque enim propositio hominem subiicit, et praedicat sapientiam, et cum utroque termino congruant, sunt tamen diversae, quoniam haec affirmatio est, illa negatio. Et hoc quidem exempli gratia dictum sit, plenius vero fiet de tali participatione tractatus hoc modo. Cunctarum simplicium
Abbreviated transcription (Latin):
cant quantitatẽ. Propositionũ ergo simpliciũ. alie sunt quę
sibi nulla parte conueniunt. ut plato philosophus ẽ. & uirtus
bona ẽ. Utraq enĩ aliud quiddã de alio p̃dicant. neo habent ali¬
quid in ꝓponendi ratione cõmune Illa enĩ platonẽ philoso¬
plu dicit. illa uirtutẽ bonã cẽ ꝓnuntiat. Alie uero sunt quę
aliqua terminorũ partitipatione uinguntur. Id aut̃ duob
fieri modis potest. Aut enĩ utroq partitipant termno. aut
plici modo uel si simplices terminos iuitrisq constituas. uelsi
ꝑ oppositionẽ fiat partitipatio terminorũ quod trib: neq:
amplius continga modis Nã uel p̃dicato uel subiecto uelutris¬
q terminis negatio copulatur. Ordinis &iã cõmutatione
conueniunt duobus modis. aut enĩ ꝑ simplicẽ terminorũ dic¬
tionẽ aut ꝑ eorũ dẽ terminorũ oppositionẽ. Hec quoq opposi¬

Expanded text:
tatem significant. Propositionum vero simplicium aliae sunt quae tatem significant. Propositionum vero simplicium aliae sunt quae in nulla parte conveniunt, ut Plato philosophus est, et virtus bona est; utraque enim aliud quiddam de alio praedicatur, nec habent aliquid in proponendi ratione commune. Illa enim Platonem philosophum dicit, illa virtutem bonam esse pronuntiat. Aliae vero sunt quae aliqua terminorum participatione iunguntur. Id autem duobus fieri modis potest, aut enim ordine eodem, aut plici modo, si vel simplices terminos in utrisque constituas, vel si per oppositionem fiat participatio terminorum: quod tribus neque amplius continget modis, nam vel praedicato, vel subiecto, vel utrisque terminis negatio copulatur. Ordinis etiam commutatione conveniunt duobus modis, aut enim per simplicem terminorum praedicationem, aut per eorumdem terminorum oppositionem. Haec quoque opposi