comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosius retib casibq scrupeas tupeᷤᷤ
atq opacandis habilia lustris clusor sta¬
tarus nemora circumuenis. acpudorsi
quis: temꝑas cursib aꝑtis quatere cãpos.
⁊ in sidiari lepusculis clabionensib quos nͭ
ẽ tantiraro teinsectante suꝑandos scopulis
palani ductis inquietari. nisi forsitandum
tͥ ac patri nr̃ aposlinaris int̾uenit rectius
fiet ut exerceantur. Exceptis iocis: fac sciã
tandem: qiuidte quid domum cuca. S ecce
dum iam epłam que dui garrit claudere
optarẽ subitꝰ a santonis nuntiꝰ. Cum quo
lum tui obtentu aliquid horarum sermo¬
urant̃ extrahimꝰ: constant̃ asseuerauerit
sueiios classicum in classe cecinisse attin.
ter officia nẽ naute mͦ militis. littorib oce¬
am curuis merrare contra saxoñ pãdos
mopatoles. quoꝵ quot renuges uidetis
totidem te cernere putes archipitatas: ita
simulom̃s imꝑant parent docent dliscũt

Expanded text:
fructuosius retibus cassibusque scrupeas rupes, fructuosius retibus cassibusque scrupeas rupes, atque opacandis habilia lustris clusor statarius nemora circumvenis; ac pudor si quis, temperas cursibus apertis quatere campos, et insidiari lepusculis Olarionensibus; quos nec est tanti raro te insectante superandos, copulis palam ductis inquietari; nisi fortisan dum tibi ac patri noster Apollinaris intervenit, rectius fiet ut exerceantur. Exceptis jocis, fac sciam tandem, quid te, quid domum circa. Sed ecce dum jam epistolam quae diu garrit, claudere optarem, subitus a Santonis nuntius: cum quo dum tui obtentu aliquid horarum sermocinanter extrahimus, constanter asseveravit, nuper 223 vos classicum in classe cecinisse, atque inter officia nunc nautae, modo militis, littoribus Oceani curvis inerrare contra Saxonum pandos myoparones, quorum quot remiges videris, totidem te cernere putes archipiratas; ita simul omnes imperant, parent, docent, discunt
Abbreviated transcription (Latin):
satis dictum. Tununcint̃ ista quid rerum:
Quas m ad uicem nosse ñ maiꝰ cordi. uenariᷤ:
Eaificas: Rusticatis ne: EAd boꝵ aliquid
unũ an singula uitissim anparit̾ ⁊ cunctĩ:
S de uitrui uino. siue columella seualter¬
utrũ ambosue sectere decentissime facis.
potes enĩ utrumq more quo qui optimo.
idẽ ut cultor aliquis epͥmis architectusq
Cet̾um ut tͥ de uenatoris officio quã mini¬
mum blandiaris: maxime iniungo slam¬
q aptos frustra in uenabula uocas: quos
canib misericordissimis quib abundaᷤ
⁊ quidem solus mouere potius qͣm cõmoue¬
re consuesti. Esto. sit in cdulgentia dignum
qd̃ reformident catuliti bestiis appropin¬
quare t̾ribilib corpulentisq illud igno¬
ro quomͦ excuses. quod cap̃ras potissimũ
parit̾ ⁊ daminas in fugam ꝓnos: lacentibꝰ
anius pectorib erectis. passib raris. cre¬
bris latratib ꝓseruntur. Quaꝑꝑ de relitͦ

Expanded text:
satis dictum. Tu nunc inter ista quid rerum? satis dictum. Tu nunc inter ista quid rerum? quas mihi ad vicem nosse non 222 minus cordi. Venaris? aedificas? rusticarisne? An horum aliquid unum, an singula vicissim, an pariter cuncta? Sed de Vitruvio, sive Columella, seu alterutrum ambosve sectere, decentissime facis: potes enim utrumque more quo qui optimo, id est, te cultor aliquis e primis architectusque. Caeterum ut tibi de venatoris officio quam minimum blandiaris maxime injungo. Namque apros frustra in venabula vocas, quos canibus misericordissimis quibus abundas, et quidem solus, movere potiusquam commovere consuesti. Esto, sit indulgentia dignum, quod reformidant catuli tui bestiis appropinquare terribilibus corpulentisque: illud ignoro quomodo excuses, quod capreas pecus simum, pariter et damas in fugam pronos, jacentibus animis, pectoribus erectis, passibus raris, crebris latratibus prosequuntur. Quapropter de reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
mus quem loquim orator indidit ꝓsecu¬
tionib. edidit tribunalib. ꝓdidit ꝑtib.
addidit titulis. frequente conuentu rato
sedente. pautis sententiis. multis laudibꝰ.
preter ista ꝑ allas uices doctrinam illius
quo more citius homo liscitur mobserua¬
tus inspexi: tunc cũq regit ꝓuincias fasci¬
b mcetiano regeretur p̾fecͥtura consilio.
Quid multa: Nil quod ñ meum uellem. nil
qd̾ ammnibater audiui. Propt̃ que om̃ia bo¬
na in uiro sita: letor ad puncta censoris oĩ¬
ur uoce concelebrati. Granlit̾ enim sua
mutrãuis de me opinionẽ: sententia ua¬
let. Que siueram comꝑumus tantum mͥ
ẽ fauens seturitati. quantũ fieret adũsa
formilim. De cetero fixum apd̾ me stat
constitutũq ꝓut rem exẽẽ cognouero uł
silentio meliora laxare uel stringere fre¬
na gatritui. Namq si supradicti confirmor
assensu: athenis loquatior. siminꝰ: amiclis
ip̃is tatiturnior ero. S de sodalideq me.

Expanded text:
mus quem loquimur, orator indidit prosecumus quem loquimur, orator indidit prosecutionibus, edidit tribunalibus, prodidit partibus, addidit titulis, frequente conventu, raro sedente, paucis sententiis, multis laudibus. Praeter ista, per alias vices doctrinam illius quo more citius homo discitur inobservatus inspexi, tunc cum, quae regit provincias fascibus, Nicetiano regeretur praefectura consilio. Quid multa? Nil quod non meum vellem, nil quod non admirarer, audivi. Propter quae omnia bona in viro sita, laetor ad puncta censoris omnium voce concelebrati. Granditer enim sua in utramvis de me opinionem sententia valet: quae, si vera comperimus, tantum mihi est favens securitati, quantum fieret adversa formidini. De caetero fixum apud me stat constitutumque; prout rem ex asse cognovero, vel silentio me lora laxare, vel stringere frena garritui. Namque si supradicti confirmor assensu, Athenis loquacior; si minus, Amyclis ipsis traciturnior ero. Sed de sodali deque me
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝑacta nec breuis sportula datiꝙ fasti:
acclamatum ẽ ab om̃i gallie cetu primori¬
baduocatoꝵ ut festiuitate p̃uentas horaꝰ
ante lucanas q̃ liem serum cum silentio pre¬
stolarent congrua meritoꝵ fascium lande
honestarert. Nlicetium ꝓtinus circũspexere
conspecti. Qui ñ sensum singulatimq s
tumultuatim petitus ⁊ cunctun cũ quodã
prologo pudoris uultum modeste demiss
irrubuit atq ob hocillimaximũ sophos ñ
eloquentia priusqͣm ueretundia dedit. Di¬
xit disposite grauit ardent̃ magna acͥmo¬
mia. maiore facunclia maxima discipli¬
na. ⁊ illam sarranis ebriam sucis. inter
crepitantia segm̃ta paliatã plus picta
or̃one plus aurea conuenustauit. Per ip̃m
fere tempꝰ ut decẽ uiralit̾ loquar lex de p̾scri¬
ptione tricennii fuerat ꝓquiritata: cuius
ꝑemptoriis abolita rubricis lis om̃is. in
sextum tracta quinq uenniũ terminaba¬
tur. Hanc intra gallias ante nescitam pͥ-¬

Expanded text:
brevi peracta nec brevis sportula, datique fasti, brevi peracta nec brevis sportula, datique fasti, acclamatum est ab omni Galliae coetu primoribus advocatorum, ut festivitate praeventas horas antelucanas, quae diem serum cum silentio praestolarentur, congrua meritorum fascium laude honestarent. Nicetium protinus circumspexere conspecti: qui non sensim singulatimque, sed tumultuatim petitus et cunctim, cum quodam prologo pudoris vultum modeste demissus irrubuit. Atque ob hoc illi maximum sophos non eloquentia prius 221 quam verecundia dedit. Dixit disposite, graviter, ardenter, magna acrimonia, majore facundia, maxima disciplina; et illam Sarranis ebriam succis inter crepitantia segmenta palmatam plus picta oratione, plus aurea convenustavit. Per ipsum fere tempus, ut decemviraliter loquar, lex de praescriptione tricennii fuerat proquiritata: cujus peremptoriis abolita rubricis lis omnis in sextum tracta quinquennium terminabatur. Hanc intra Gallias ante nescitam pri
Abbreviated transcription (Latin):
ctamaioꝵ si mertissimus. quis quoq ad
uerba ñ infantissimꝰ erit: Namq urtutes
attium istarum scłis potius priscis scłoꝵ
rector ingenuit q̃ per etatem muntli iam
senescentis lassatis ueluti seminib emecdiel¬
late. parum aliquid in hoc tp̃r in quib cũq
le ostentant. Huius tñego. ⁊ sistucłioꝵs
om̃ium caput ẽ litt̾arumq qui ꝑsonam sꝑ
excolui uereor sententiã: supra quam ueri¬
tas habet. affectii ponderatione platam.
Neq ob hoc ininficias ierim me sepeluculẽ¬
tis eiꝰ actionib astitisse. quarũ me ⁊ siredd̾e
ꝑ ex puero cum pater m̃s prefectus p̃to¬
rio gallicanis tribunalib presideret. sub
cuius udelicet magistratu consul asteruiᷤᷤ
anni sui fores uotiuũtrabeatus aꝑuerat: ad¬
herebam selle curiali. ⁊ siñlatens generosita¬
tis ꝑ ordinem: certe ñ sedens ꝑetatem. nuxtꝰ¬
q turme censualium penulatoꝵ: consuli ꝑ

Expanded text:
cta majorum, non inertissimus, quis quoque ad cta majorum, non inertissimus, quis quoque ad verba non infantissimus erit? Namque 220 virtutes artium istarum saeculis potius priscis saeculorum rector ingenuit; quae per aetatem mundi jam senescentis, lassatis veluti seminibus, emedullatae, parum aliquid hoc tempore in quibuscunquele ostentant. Hujus tamen ego, et si studiorum omnium caput est litterarumque, qui personam semper excolui, vereor sententiam, supra quam veritas habet, affectu ponderatiore prolatam. Neque ob hoc inficias ierim, me saepe luculentis ejus actionibus astitisse. Quarum me et si mutuper ex puero, cum pater meus praefectus praetorio Gallicanis tribunalibus praesideret: sub cujus videlicet magistratu, consul Asterius anni sui fores votivum trabeatus aperuerat. Adhaerebam sellae curuli, et si non latens per ordinem, certe non sedens per aetatem: mixtusque turmae censualium penulatorum, proxime
Abbreviated transcription (Latin):
aium cesarẽ dictatorẽ quo fer̃t nul¬
lum tẽ militarẽ ducaliꝰ ãministrasse.
ĩꝑsonauniꝰ eiꝰdemii tꝑ̃r suo pͥncipis uiti ca¬
strensis oratorieq scientie cura certaũit:
ferme gła equi pari. idem tũ ñqͣm se satis du¬
xit inutrĩq artis arce eompositũ prĩquam
ir̃ialpiiatis testimonio ceterismortalib aũ¬
fetretur. Quod mͥ quoꝙ si parua magnis com¬
ponere licet sccłm modulum meũ qͣmqͣm dis¬
simislimo sinulit̾ accessit. Que suꝑ cunctos te
lis. merito sslustris. ⁊ hominũ patrie nr̃e pͥ¬
dentia ꝑitiaq uxta maximꝰ: p̃conio quan¬
tum comperi immenso p̃sentis opusculi
uolumina extollit insuꝑ prelicans quod
płimos iuuenum nec senũ paucos. uario ge¬
nere lictandimilitandiq quippe ad huc euo
uiris ip̃e sim suꝑgressus. Equidem in quan¬
tum fierip̾ter lactantiam potest gaudeo p̃
stantissimi uiri auctoritate sicertus ẽ amo¬
re si fallitur. Licet quis ꝓuocatus nunc ad fa¬

Expanded text:
AIUM Caesarem dictatorem, quo ferunt nullum rem militarem ducalius administrasse, in persona unius eiusdemque tempore suo principis viri castrensis oratoriaeque scientiae cura certaverit ferme gloria aequipari, idem tamen numquam se satis duxit in utriusque artis arce compositum, priusquam vestri Arpinatis testimonio ceteris mortalibus anteferretur. quod mihi quoque, si parva magnis componere licet, secundum modulum meum quamquam dissimillimo similiter accessit. quae super cunctos te lis, merito illustris, et hominum patriae nostrae prudentia peritiaque juxta maximus, praeconio, quantum comperi, immenso praesentis opusculi volumina extollit; insuper praedicans quod plurimos juvenum nec senum paucos, vario genere dictandi militandique, quippe adhuc aevo viridis, ipse sim supergressus. Equidem in quantum fieri praeter jactantiam potest, gaudeo de praestantissimi viri auctoritate, si certus est; amore, si fallitur: licet quis provocatus nunc ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
qd spectabilitatis honorẽ quem militie
sudore detersis iusta deputauit antiqui¬
tas. p̃sentitͥ auctoritate ꝯferimus ut la¬
boristui tandem finitas excubias remu¬
neratione comitiue pͥmi ort̾inis iam se¬
curus intelligas. Et qr gr̃am principis dig¬
natas nuda ñ asserit. nec beneficium dicipo¬
test qd nulla utilitate sentitur priuilegia
quoq q̃ tribui scole tue ex pͥncipib diua¬
lia constitita uoluerunt simili munificẽ¬
tia condonamꝰ. Nec quicqͣm in his debesme.¬
tuere q̃ forsitan nouella usurpatiõe tẽp¬
tantur. Abom̃ gͣ dampno onerbi eplodoi.¬
dis iuste muniuit antiqilũ. S qͣmquã
futuris tam̃ uotis spem maximam polli¬
cemuꝵ S qm̃ angusta sunt benefitia q̃
nĩ etiam de futuris aliquid pollicentur.
aderit ꝓuidentia principalis ut quos dig¬
nos fauore nr̃o credimꝰ. eos quoq maiore
honore cumulemꝰ. Uerum qi celari ñ de¬
cet. regium bonum impetrata p̃sentia ad

Expanded text:
quod spectabilitatis honorem, quem militiae quod spectabilitatis honorem, quem militiae sudore detersis iusta deputavit antiquitas, praesenti tibi auctoritate conferimus, ut laboris tui tandem finitas excubias remuneratione comitivae primi ordinis iam securus intellegas. Et quia gratiam principis dignitas nuda non asserit nec beneficium dici potest quod nulla utilitate sentitur, privilegia quoque, quae tribui scholae tuae exprincipibus divalia constituta voluerunt, simili munificentia condonamus. nec quicquam in his debes metuere, quae forsitan novella usurpatione temptantur. ab omni ergo damno oneribusque sordidis ius te munivit antiquum. Sed quamquam futuris tamen votis spem maximam pollicemur. sed quoniam angusta sunt beneficia, quae non etiam de futuris aliquid pollicentur, aderit providentia principalis, ut, quos dignos favore nostro credimus, eos quoque maiore honore cumulemus. verum quia celari non decet regium bonum, impetrata praesentia ad
Abbreviated transcription (Latin):
uistis laborib compensatio meritoꝵ.
qr exprobrata militia creditur. si inremii¬
nerata transitur. Athletam popłis palma
designat ẽẽ uictorem. sudores bellicos cunca
corona testatir. Expectant equos etiã p̃mi¬
a sua ⁊ tanta iusticie uis ẽ ut nec illis tartliꝰ
detur laboris p̃cium qui sentire si pot̾ant
denegatum. Quod sita ẽ dignum ẽ hooho¬
mini reddere qui ꝑ honesta cognoscitur ob¬
sequia placuisse. Pertot enĩ actionum lu¬
bricos casuis. fixum tenuisti militie ꝓba¬
te uestigium. Et quod raro inseruiente
ꝓuenit ꝑmittatio iudicsi nunquã circa
te uariauit affectum. Nec erat alienunte
udicil qiuisquã inuidus. cum etiam deces¬
soꝵ suoꝵ orclinationib redderet ad uersus
Placere si quidem meriusti cunctis cũsem
ꝑdsligenda custodis. silentiũ in secretis.
fecerunt cũ preberes officia nulli tuam
oꝑam uendicabas. uocabulum principis
nulla sorde maculasti seruans tlignitatẽ
nominis exercitatione untutis. Hinc est

Expanded text:
ustis laboribus compensatio praemiorum, quia exprobrata militia creditur quae irremunerata transitur. Athletam populis palma designat esse victorem. Sudores bellicos civica corona testatur. Exspectant etiam equos praemia sua et tanta iustitiae vis est, ut nec illis tardius detur laboris pretium, qui sentire non poterant denegatum. Quod si ita est, dignum est hoc homini reddere, qui per honesta cognoscitur obsequia placuisse. per tot enim actionum lubricos casus fixum tenuisti militiae probatae vestigium et, quod raro in serviente provenit, permutatio iudicum numquam circa te variavit affectum. nec erat alieni in te iudicii quisquam invidus, cum etiam decessorum suorum ordinationibus redderetur adversus. placere siquidem meruisti cunctis, cum semper diligenda custodis, silentium in secretis, fecerunt, cum multis praeberes officia, nulli tuam operam venditabas. Vocabulum principis nulla sorde maculasti, servans dignitatem nominis exercitatione virtutis. hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
i quo sine periculo questuose fluctuant
insegetib uuide: qd̃ industrius quisq qͦ
plus frequentat. hoc mninꝰ naufragat.
iatorib molle fructuosum aratoribꝰ.
uenatorib uoluptuosum. Quod: mon¬
tium cingunt dorsa pastuis. lateraui¬
netis. frena ullis. Saxosa castellis. o¬
paca lustris. aꝑta culturis. concaua fon¬
tib abtuptafluirinib Quod deneꝑ
huiꝰmodiẽ ut semel uisum aduenis mł¬
tis: patrie obluuonẽ sepe ꝑsuadeat. Taceo
ciuitatẽ ip̃am tui semꝑ sic amantissimã.
ut soli nobilium contubermo p̃ferre nil
debeas. cui tu manu imecta felicit̃ raptꝰ
inserebare: sicq om̃s presentie ur̃e uolu¬
ptas. qd̾ tñ nullum satias cepit. Iam qͥd
istic de re familiari tua dicam cuiꝰ hic sta¬
tus ẽ ut tuam expensam hoc sit facilius
toleratura qd̃ crebrius: slam dñs agri¬
cola si larem hic foueat. sicut facit sum¬
ptum: qd̃ auget ⁊ reditum. Hec unus
tͥ om̃ium ciuũ certe bonoꝵ uoto. trape¬

Expanded text:
in quo sine periculo quaestuosae fluctuant in quo sine periculo quaestuosae fluctuant in segetibus undae: quod industrius quisque quo plus 118 frequentat, hoc minus naufragat: viatoribus molle, fructuosum aratoribus, venatoribus voluptuosum; quod montium cingunt dorsa pascuis, latera vinetis, terrena villis, saxosa castellis, opaca lustris, aperta culturis, concava fontibus abrupta fluminibus; quod denique huiusmodi est, ut semel visum advenis multis patriae oblivionem saepe persuadeat. taceo civitatem ipsam tui semper sic amantissimam, ut soli 1 nobilium contubernio praeferre nil debeas, cui tu manu iniecta feliciter raptus inserebare; sicque omnes praesentiae vestrae voluptas, quod tamen nullum satias cepit, iam quid istic de re familiari tua dicam, cuius hic status est, ut tuam expensam hoc sit facinus tolera-tura, quo crebrius? nam dominus agricola, si larem hic foveat, sic facit sumptum quod auget et 2 reditum. haec unus tibi omnium civium, certe bonorum, voto pe
Abbreviated transcription (Latin):
mnum altricem. nunc uelut hosticum so¬
lum effugias: Hic in cunabula tua fo¬
uimus. hic uagientis infantie lactenti¬
a membra formaiumꝰ hic ciulcarũ baiu¬
labare pondus uluarum. hinc auus frõ¬
to. blandus tͥ sͥ seuerus: qui exemplo
ẽẽ potuisset his quo habemus nos in ex¬
emplo. Hinc auia auspicia que tͥpost
tue matris orbata decessum: dependit
una curã cluarum. S ⁊ mat̾tera tuai
huic. Et hinc fuit sanctior scĩs frontina
uirginib quã uerebat᷑ mater: pat̃ uene¬
rabat᷑. Summe abstinentie puella sum¬
mi rigoris acfider ingentis: sic dm̃ timẽs
ut ab hominib metueret᷑. Hic te imbuen¬
dum liberalib cliscipluus grãmaticire.¬
thoris q stuclia florentia monitu certã¬
te fouerunt. Unde tu ñ tam mecliocrit᷑
institutꝰ existis. ut tͥñliceat aruernos uel
ꝑꝑ litt̃as sĩ amare. Taceo t̃ritorii peculia¬
rem iocunditatẽ taceo illud equor agroꝵ

Expanded text:
mum altricem nunc velut hosticum somum altricem nunc velut hosticum solum fugias? Hic incunabula tua fovimus; hic vagientis infantiae lactentia membra formavimus; hic civicarum bajulabare pondus ulnarum. Hinc avus Fronto blandus tibi, sibi severus, qui exemplo esse potuisset his quos habemus nos in exemplo; hinc avia Auspicia, quae tibi post tuae matris orbata decessum, dependit una curam duarum. Sed et matertera tua hinc, et hinc fuit sanctior sanctis Frontina virginibus, quam verebatur mater, pater venerabatur, summae abstinentiae puella, summi rigoris ac fidei ingentis, sic Deum timens, ut ab hominibus timeretur. Hic te imbuendum liberalibus disciplinis, grammatici, rhetorisque studia florentia monitu certante foverunt: unde tu non tam mediocriter institutus existis, ut tibi liceat Arvernos vel propter litteras non amare. Taceo territorii peculiarem jocunditatem; taceo illud aequor agrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
in genere monstrando. partis
pat̾ne p̾rogatiua: s tam̃ multum ẽ
quod debemus ⁊ matrib. Nonenĩano¬
bis aliquid exilius fas honerati quod
pondera illarũ: qͣm qd̃ istoꝵ semina
sumꝰ. S originis nr̃e definiende ma¬
tera uel ratio: sit penes phisicos. Nlos
unde hec ip̃a p̾misimus. ꝑsequamur.
Heduus pater tͥ. mat̾ aruerna ẽ. Primus
sic habitus archas.: qd̾ parit̃⁊ sannis.
inmez entium monere potusset ut
pegrinus arma etrulcoꝵ iumixtus:
matre sabella: partem quoq patrie inide
traxisset. Ecce habes magnũ maximo
auctore docum̃tum qd̵ patrie pars compu¬
tanda sit ⁊ regio mat̃na: nͥ portas ⁊ cũ ab
historia ñ recedunt m̃tiri existimabis.
Igit᷑ aruerni si portionẽ tui saltim inicis¬
sim iure sͥ uendicant patient̃ ad mitte
q̃tuomam desiderantũ. qui tͥ ꝑ unus
oris mei officiũ ñ unius pectoris ꝓfu¬
dere secretũ quos palam ⁊ coram dicere
puta. Quidinte mantantũ ingrate com¬
misimus. ut ꝑ tot annos quondam hu¬

Expanded text:
in genere monstrando partis paternae praerogativa, sed tamen multum est, quod debemus et matribus. non enim a nobis aliquid exilius fas honorari quod pondera illarum quam quod istorum semina sumus. sed originis nostrae definiendae materia vel ratio sit penes physicos: nos, unde haec ipsa praemisimus, persequamur. Haeduus pater tibi, mater Arverna est. primis sic habitus Arcas quod pariter et Samnis, in Mezentium movere potuisset ut regrinus arma Etruscorum, ni mixtus matre Sabella partem quoque patriae inde traxisset. ecce habes magnum maximo auctore documentum, quod patriae pars computanda sit et regio materna, nisi poetas et cum ab historia Igitur Arverni si portionem tui saltim vicissim jure sibi vindicant, patienter admitte querimoniam desiderantum; qui tibi per unius oris mei officium, non unius pectoris profudere secretum. Quos palam et coram dicere puta: Quid in te mali tantum, ingrate, commisimus, ut per tot annos quondam hu
Abbreviated transcription (Latin):
debet impetliri. ne quod salubrĩt con¬
stat eẽ dispositum ꝑ tardlitatis uiciũ uicur¬
rat obstaculum. Et ideo ante distribuenda
sunt abma quã possut flagitabe necessitas.
ut cum tempꝰ exegerit paratiores adimꝑa¬
ta suffictant Ars eñi bellantdi siũ preludit᷑.
cũ fuerit necessaria ñi habetur. Purde illu¬
stris sublimitas tua salonitanis militibꝰ
aut ciup se expediendi facultas obtulerit.
ꝓnr̃a uissione abma necessarla ꝓcurabit.
qr fida rei publice salus ẽ defensor armatus.
Discat miles in ocio. quod ꝑficere possit ĩ bel¬
lo animos subito ad arma ñ erigunt nisi qͥ
se ad ip̃aidoneos p̃missa exertitatione con¬
ficlunt Gestiunt uituli certamina que un¬
pleant etate robusta. catuli in nouellis ue¬
nationib luclunt fõcos ip̃os comprehendere
uirgultis teneris inchoamus. Cet̾umsi to¬
bora primis scintillis adhibeas. igniculsi
opprinis quẽ fouere contentlis. Sic animi
hominũ nisi prius lemĩt fuerint inbuti. ad

Expanded text:
debet impediri, ne, quod salubriter constat esse dispositum, per tarditatis vitium incurrat obstaculum. et ideo ante distribuenda sunt arma quam possit flagitare necessitas, ut, cum tempus exegerit, paratiores ad imperata sufficiant. ars enim bellandi, si non praeluditur, cum fuerit necessaria, non habetur. proinde illustris sublimitas tua Salonitanis militibus, ut cuique se expediendi facultas obtulerit, pro nostra iussione arma necessaria procurabit, quia fida rei publicae salus est defensor armatus. discat miles in otio, quod perficere possit in bello. animos subito ad arma non erigunt nisi qui se ad ipsa idoneos praemissa exercitatione confidunt. gestiunt vituli certamina, quae impleant aetate robusta: catuli in novellis venationibus ludunt. focos ipsos comprehendere virgultis teneris inchoamus: ceterum si robora primis scintillis adhibeas, igniculum opprimis, quem fovere contendis. sic animi hominum, nisi prius leniter fuerint imbuti, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ictorius patrius ur̃ urut egregiꝰ
sic undecũq doctissimus: cũ cetera
potent̾ tum potentissime condidit ũsus.
Michi quoq semꝑ aparuo cura fint musa¬
rum. Nunc uos parenti uenitis heredes: ꝙͣ
iure tam merito. Ilicet ego porte ꝑximus
fio ꝑfessione uos semine. Ergo iustissimũ
ẽ ut die frto sic quisq nr̃m succedat: ut
iungitur. Ideoq patrimonia tenete: date
carmina. uale:
Gai sollu apollinaris.
sidonii epłarũ liber .uꝰ. explicit. Inci

Expanded text:
ICTORIUS patruus vester, vir, ut egregius, sic undecumque doctissimus, cum cetera potenter, tum potentissime condidit versus, mihi quoque semper a parvo cura Musarum; nunc vos parenti venitis heredes, quam iure, tam merito: ilicet ego poetae proximus fio professione, vos semine, ergo iustissimum est, ut diem functo sic quisque nostrum succedat, ut iungitur. ideoque patrimonia tenete, date carmina. valete. GAI SOLLII APOLLINARIS SIDONII EPISTULARUM LIBER SEXTUS. I.
Abbreviated transcription (Latin):
enum ẽ illo ꝑsententiã boni cuiꝰq genero siꝰ
quisquis ingenii corꝑis. opum iunctã
in hoc coustans oꝑam exercet ut maioribꝰ
suis ante ponatur. Quod suꝑest dm̃posco
transcendant. Et quic̃q ñ sustinet te dili¬
gere ꝓuectum medullitus estuantes a se¬
met ipͥso liuoris ꝓprii semꝑ etigat penas.
Cumq nullas inte habuerit umquam
m̃ie causas: habeat inuidie. Si quidem i̾te
sub iusto principe iacet qui se ꝑ minimus
iuuit ⁊ patrimonio plutimus. Uale

Expanded text:
enim est illo per sententiam boni cuiusque generosius, enim est illo per sententiam boni cuiusque generosius, quisquis ingenii corporis opum iunctam in hoc constans operam exercet, ut maioribus suis anteponatur. quod superest, deum posco, transcendant et qui- i cumque non sustinet 2 diligere provectum, medullitus aestuantes a semet ipso livoris proprii semper exigat | poenas, cumque nullas in te habuerit umquam, misericordiae causas, habeat invidiae; siquidem; iuste sub iusto principe iacet qui, per se minimus vivit et -patrimonio plurimus, vale.
Abbreviated transcription (Latin):
dicas gentiũ abscondunt. quisepes
de molib facultatum congregatarũ. deq cõ¬
gestis iam ngrescentis argenti striubus
blandiebantur ubietiã illoꝵ p̃rogatiua ẽ
qui contraindolem iunioꝵ solaoccasione p̃¬
cedentis etatis intumescebant. Ubi sunt
illi quoꝵ affinitas nullo iudicio maiore co¬
gnostitur quã simultate: Nempe cũ pri¬
mum bonis actib locus. ⁊ ad trutinã
iudicii printipalis appensa tandem nõ
numinoꝵ libras moꝵ remansere illiqui
suꝑbissime opinabant᷑ solo se censuesse
censendos. quiꝙ sic uitus ut diuitiis in¬
cubantes. uolunt uanitatis uideti alienã.
surrexisse ꝑsonam cur noluit cupiditatiᷤ
notari suam creuisse substantiam. In qͣ
tam̃ detrahendi palestra exercitati tam¬
qͣmꝑ oleum sic ꝑ uifusa emulationum
uenena macerant᷑. Tu u̾mnt hec macte
qui prefecture titulis amplicatus. licet
hactenus e ꝓsapia illustris computarere.
petullariter᷑ nicho segnius elaborasti ut a
te głosius posteri tui numerarent. Nichil

Expanded text:
dicas, gentium abscondunt qui saepe sibi de molibus facultatum congregatarum deque congestis iam nigrescentis argenti struibus blandiebantur? ubi etiam illorum praerogativa, qui contra indolem iuniorum sola occasione praecedentis aetatis intumescebant? ubi sunt illi, quorum affinitas nullo indicio maiore cognoscitur quam simultate? nempe, cum primum bonis actibus locus et ad trutinam iudicii principalis appensa tandem non nummorum libra sed morum, remansere illi, qui superbissime opinabantur solo se censu esse censendos quique sic vitiis ut divitiis incubantes volunt vanitatis videri alienam surrexisse personam, cum nolint cupiditatis notari suam crevisse substantiam, in qua tamen detrahendi palaestra exercitati tamquam per oleum sic per infusa aemulationum venena macerantur. Tu vero inter haec macte, qui praefecturae titulis ampliatus, licet hactenus e prosapia inlustri 1 computarere, pecu- liariter nihilo segnius elaborasti, ut a te gloriosius posteri tui numerarentur. nil
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m iuris nos decorare nobilib ut
⁊ illoꝵ expleatur uotum ⁊ obsequũ nr̃ma
ornent merita ꝑsonariam. ꝓuide magnitu¬
alinẽtuam ad conspectus nr̃os quo tibi
si ambigimus ẽẽ gratissimos. hiis oracilis
euocamus ut qui longa nobiscum etate uer¬
sacus es p̾sentie nr̃e culcedine capiaris festi¬
nat enĩ ad principem qui uel solum potest
uidere ꝓpitium. slam cuilibet habere nr̃a
ꝑꝑ ñ tardamus desideriũ cuius optamus as¬
pectum uenire tegaudentẽ credimꝰ quem
alacriter sustinemus:¬

Expanded text:
rum viris nos decorare nobilibus, ut et illorum expleatur votum et obsequium nostrum ornent merita personarum. proinde magnitudinem tuam ad conspectus nostros, quos tibi non ambigimus esse gratissimos, his oraculis evocamus, ut qui longa nobiscum aetate versatus es, praesentiae nostrae dulcedine capiaris. festinat enim ad principem, qui vel solum potest videre propitium: nam cui licet habere nostra n tardamus desiderium, cujus optamus aspectum. Venire te gaudentem credimus, quem alacriter sustinemus
Abbreviated transcription (Latin):
mplectenda sunt muña q̃ probantur
om̃imodlis expetita. q̃ ñ ẽ abiestum
quod pot̾ explere desideriũ Nam ꝑquaslibet p̃¬
ciosas res ad illud tantũ tenditur. ut cupien¬
tis animꝰ expleat᷑. Quaꝑꝑ salutantes gr̃a con¬
sueta ꝑharum portitores illũ ⁊ illsi oblecta¬
menta p̃sentie ur̃e horologia cũ suis disposito¬
rib crecdidimꝰ destinanda. Unũ in quo huma¬
na sollertia uidet᷑ colligi qd̾totius celinoscit᷑
spacia ꝑuagari. Aliud ubi solis meatꝰ sine so¬
le agnoscit᷑ ⁊ aquis guttantib horarũ spacra
t̃minantur Habetote inisra pattia quod
lib sius. horarũ aptissime mom̃ta constituat.
Ordo uite confusus agit᷑. si talis cdilcretio sub
s̃tate nescit᷑. Deluarum quippe ritus ẽ ex uen¬
tris esurie horas sentire ⁊ ñ hab̾ecertum qd̃
constat humanis usib contributum:¬

Expanded text:
mplectenda sunt munera quae probantur omnimodis expetita: quando non est abiectum, quod potest explere desiderium. nam per quaslibet pretiosas res ad illud tantum tenditur, ut cupientis animus expleatur. quapropter salutantes gratia consueta per harum portitores illum et illum oblectamenta prudentiae vestrae, horologia cum suis dispositoribus credidimus destinanda: unum, in quo humana sollertia videtur colligi, quod totius caeli noscitur spatia pervagari: aliud, ubi solis meatus sine sole cognoscitur et aquis guttantibus horarum spatia terminantur. Habetote in vestra patria, quod tibus suis, horarum aptissime momenta constituat. Ordo vitae confusus agitur, si talis discretio sub veritate nescitur. beluarum quippe ritus est ex ventris esurie horas sentire et non habere certum, quod constat humanis usibus contributum
Abbreviated transcription (Latin):
cturam. qui habuisti de multoꝵ afflictione le¬
ticiam. S ut tuos quoq gemitus consolem.
illos tͥtantum modo uindica. quos lex pieta¬
tis gr̃a si relaxat. ne cum trutulentis parce¬
ret asperrima facinora leuigaret. Solua¬
mur ergo cuncta secularib actib impli¬
cati patitur om̃is homo periculo sos nexꝰ.
quos festinet euadere. Claustra reos dimi¬
ttant nos uincula imꝓbe cogitationis
absoluant:¬

Expanded text:
cturam, qui habuisti de multorum afflictione laecturam, qui habuisti de multorum afflictione laetitiam. Sed ut tuos quoque gemitus consolemur, illos tibi tantummodo vindica, quos lex pietatis gratia non relaxat: ne cum truculentis parceret, asperrima facinora levigaret. Solvamus ergo cuncta, saecularibus actibus implicati. Patitur omnis homo periculosos nexus, quos festinet evadere. Claustra reos dimittant, nos vincula improbae cogitationis absolvant
Abbreviated transcription (Latin):
ceum carcerem ceꝑit introire. moxut se ad
exitium suum inu̾itatum fuisse cognosũt
in caudam labitur paulatim se abangꝰto
surducens. Quem si alter eiusclem geñs
cognouerit irretitum extrema eł mordicꝰ
trahit. ut qui sͥ captus ñ potest subuenre.
alterius solatio ꝓbetur euadere. Sic ⁊ sauri
argutum pistum genus aueloritate nonĩati.
cum se in insiclias nexuosas impilerint quasi
quib dam funib equabiliter illigati. totisn¬
sib trahentes retrorsum socios: conantur li¬
berare captiuum. Plura sunt: si talia ꝑqui¬
rantur. Omĩa enim q̃ possunt hr̃e contra¬
ria. facilis casus assumeret. si curam salutiᷤ
ꝓprie sihaberent.Ad teclaustroꝵ magister
uerba reuocemus. Patere penale secretari¬
um tuũ innocenter ẽẽ secretum. Torqueriᷤ
quidem qd̃ nullus affligitur a cominunibꝰ
gaudiis mestus exciꝑis. dum tibi soli non
parcitur uenia generali lunde inuidie com¬
parandus. Sustine de om̃ium setutitateia¬

Expanded text:
ceum carcerem coeperit introire, mox ut ad se ceum carcerem coeperit introire, mox ut ad se exitium suum invitatum fuisse cognoverit, in caudam labitur, paulatim se ab angusto subducens. Quem si alter ejusdem generis cognoverit irretitum, extrema ejus mordicus trahit; ut qui sibi captus non potest subvenire, alterius solatio probetur evadere. Sic et sauri argutum piscium genus, a velocitate nominati, cum se in insidias nexuosas impulerint, quasi quibusdam funibus aequabiliter illigati, totis nisibus trahentes retrorsum, socios conantur liberare captivos. Plura sunt, si talia perquirantur. Omnia enim quae possunt habere contraria, facilis casus absumeret, si curam salutis propriae non haberent. Ad te claustrorum magistrum verba revocemus. Patere poenale secretarium tuum innocenter esse secretum. Torqueris quidem, quod nullus affligitur; a communibus gaudiis moestus exciperis, dum tibi soli non parcitur venia generali, lividae invidiae comparandus. Sustine de omnium securitate ja
Abbreviated transcription (Latin):
state qui didicistis suꝑstites mori. Cognos¬
cite quam beneficialis sit bona conuersa¬
tio. Altera contulit teterrumum carcerem.
heo nouit splenlidam tribuere lib̾tatem.
Ista prestabit ut uelis iuuere. illa dedit ut
eligeres lam ꝑire. Si leges astringunt ul¬
terus noz nullus incluchit. Secreta paues¬
cite ad forum sine trepidatione uenite. Illa
iuste refugitis:. ꝑ que tristicia ꝑtrilistis. Mi¬
rentur uos liberos: qui uiderunt reos. Odis¬
se debetis: quod uos tradidit neci. Pecora ip̃a
uitare norunt: que selesisse cognoscunt. Itine¬
bailla sĩ repetunt ubiin foueam corruerũt.
Tenaces la queos auis capta declinat. herentẽ
iuscum alis suspecta sĩ insidet Pisceus lipus
harenis se mollib ut plumbatilim insidiaᷤ
euadat immergit cuius ut suꝑducta retia
eius tergum frustra diraseriit. alacerin¬
undans exilit ⁊ uitati ꝑiculi gauclia. libera¬
tus agnoscit. Scarus esca ꝑlectus. cum uin¬

Expanded text:
state, qui didicistis superstites mori. cognosstate, qui didicistis superstites mori. cognoscite quam beneficialis sit bona conversatio: altera contulit teterrimum carcerem, haec novit splendidam tribuere libertatem: ista praestabit ut velis vivere, illa dedit ut eligeres iam perire. si leges astringunt, ulterius vos nullus includit. secreta pavescite: ad forum sine trepidatione venite. Illa iuste refugitis, per quae tristia pertulistis. mirentur vos liberos, qui viderunt reos. odisse debetis quod vos tradidit neci. pecora ipsa vitare norunt, quae se laesisse cognoscunt: itinera illa non repetunt, ubi in foveam corruerunt. tenaces laqueos avis cauta declinat, haerentem viscum ales suspecta non insidet. pisceus lupus harenis se mollibus, ut plumbati lini insidias evadat, immergit: cuius ut superducta retia eius tergum frustra diraseriundas exsilit, et vitati periculi gaudia liberatus agnoscit. Scarus esca pellectus, cum jun
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ñ unum torm̃tian sustinet reus qͥ
antequam incurrat netis exitus. a superis
ꝓbatur abstisus. Primũ pedorille collega
clthenarum ab hominabili merore discru¬
tiat auditum alienigemitus. ⁊ lamẽta
conturbant gustum. ieiuni longa debi¬
litant. tactum pondera p̃mentia defati¬
gant lumunra luitins tenebris obtula.
torpescunt slonẽunum clausis exitium
Multifaria morte ꝑunitur. qui carceris
squalore torquetur. Nuno gͥ reos de auerno
tuo uicturos emitte redeant ad suꝑos qui
ex magna parte inferos ꝑtulerunt atria
tua uacuitatib impleantur. Locus ille ꝑ¬
hennium lacrimarum: quondam tristes
incolas perdat. Non sunt inde qui leti sunt
qui tunc ꝓfecto habebit gr̃am. si desertus
appareat᷑. Exite inclusi uicina semꝑ morte
passuri nisi quod ad huc poteratis occidi.
S nos qui nulla debetis ambitione iam
decipi. delicta relin quite cum cathenis ddie¬
tum beneficiis absoluti. Uiiuite nunc hone¬

Expanded text:
in quo non unum tormentum sustinet reus, qui in quo non unum tormentum sustinet reus, qui antequam incurrat necis exitus, a supernis probatur abscissus. Primum pedor ille, collega catenarum, abominabili moerore discruciat; auditum alieni gemitus et lamenta conturbant; gustum jejunia longa debilitant; tactum pondera prementia defatgant; lumina diutinis tenebris obtusa torpescunt. Non est unum clausis exitium; multifaria morte perimitur, qui carceris squalore torquetur. Nunc ergo reos de Averno tuo 187 victuros emitte; redeant ad superos, qui ex magna parte inferos pertulerunt; atria tua vacuitatibus impleantur. Locus ille perennium lacrymarum quondam tristes incolas perdat. Non sunt inde qui laeti sunt; qui tunc profecto habebit gratiam, si desertus appareat. Exite, inclusi, vicina mortepassuri, nisi quod adhue poteratis occidi. Sed vos, qui nulla debetis ambitione iam decipi, delicta derelinquite cum catenis, dierum beneficiis absoluti. vivite nunc hone
Abbreviated transcription (Latin):
camus: Pietas ẽ quiregit ⁊ celos. Osi tecum
cluderetur reatus: ⁊ parcendo fieret ut par¬
ce tolleretur. S ꝓuidentissime tantares sa¬
cris solum temꝑib uidetur ẽẽ concessa: nt
gratius mundus acciꝑet. unde ꝑ rerum no¬
uitate gauderet. Quaꝑꝑ abstine noxiam li¬
ctor securin: cui licet impune facere qd̃ in ali¬
is cognosceris unclicare. Ama paulisꝑ ferrũ
splendidum: ñ cruentum. Cathenas tuas la¬
crims madidas felicior rubigo suscipiat. ¶¬
lud potius beconde quod solebat includere.
Aulitoria feralium uocum meliore sorte mu¬
tescant. sit reuera nom̃ custodis sine mortib
alienis. Quid semꝑ inferis laboras: Aliqũ
⁊ suꝑis milita. Ociu tͥ clemens actus indi¬
cit Qui iusticie mexorabili extubat. neccẽe
ẽ ut eum pietas beigna discingat. Et idõ
cella gemituum. tristitie domus. apud suꝑ¬
os plutonis hospitiura. locus ꝑpetua noc̃te
cecatus. tandem infusione lutis albescat.

Expanded text:
camus? pietas est, quae regit et caelos. o si tecum camus? pietas est, quae regit et caelos. o si tecum cluderetur reatus, et parcendo fieret ut parcere tolleretur. Sed providentissime tanta res sacris solum temporibus videtur esse concessa, ut gratius mundus acciperet, unde pro rerum novitate gauderet. quapropter abstine noxiam, lictor, securem, cui licet impune facere quod in aliis cognosceris vindicare: ama paulisper ferrum splendidum, non cruentum. catenas tuas lacrimis madidas felicior rubigo suscipiat: illud potius reconde, quod solebat includere. auditoria feralium vocum meliore sorte mutescant. sic re vera nomen custodis sine mortibus alienis. quid semper inferis laboras? aliquando et superis milita. otium tibi clemens actus indicit. qui iustitiae inexorabili excubat necesse est, ut eum pietas benigna discingat. Et ideo cella gemituum, tristitiae domus, apud superos Plutonis hospitium, locus perpetua nocte caecatus, tandem infusione luci
Abbreviated transcription (Latin):
iuditis dicatum uideatur ẽẽ iustinie. ⁊ to¬
tius anni orbitam equitatis iubeaisi ambula¬
re uestigiis: his tñdieb indomicilium pieta¬
tis iure deflectimus. ut ad redemptorẽ om̃iũ
remissionis itinere ꝑuenire possuus. Ex
hac enun uirtute suauissimos fructus legi¬
mus ⁊ temittendo aliis nob̾ partinus. Nam
qui pitulose usti sumul sab securtatesep̃
ignoscinus. Quaꝑꝑpenas abdicimus torm̃¬
ta damnamus. ⁊ tunc uere iudices sumꝰ. Mac¬
te incdulgentia: q̃ solius ⁊ presules. Tupat᷑¬
na humani generis tu afflictis reb metlica
singłacis: quis tuo ñ egeat munere cum sit
peccare comimune.: Ab uniuersis necessario
peteris: qñ sub te spes uite sumitur. q̃ sub ui¬
sticia ñ habetur. Nam clum trib aliis soro¬
rib celesti gr̃aꝑfruaris. ⁊ amabili ample¬
xatione nectamini: om̃s tͥ quamius ⁊ ip̃e
turtutes sint honorabilit̾ ceclunt qñ te hu¬
mano generi salutiferam ẽẽ cognoscunt.
S quid tantum de t̾rena conuersatione di¬

Expanded text:
iudicis dicatum videatur esse iustitiae et totius anni orbitam aequitatis iubeamur ambulare vestigiis, his tamen diebus in domicilium pietatis iure deflectimus, ut ad redemptorem omnium remissionis itinere pervenire possimus. ex hac enim virtute suavissimos fructus legimus et remittendo aliis nobis parcimus. nam qui periculose iusti sumus, sub securitate semper ignoscimus. quapropter poenas abdicimus, tormenta damnamus et tunc vere iudices sumus. Macte, indulgentia, quae solvis et praesules. tu patrona humani generis, tu afflictis rebus medica singularis. quis tuo non egeat munere, cum sit peccare commune? ab universis necessario peteris, quando sub te spes vitae sumitur, quae sub iustitia non habetur. nam dum cum tribus aliis sororibus caelesti gratia perfruaris et amabili amplexatione nectamini, omnes tibi, quamvis et ipsae virtutes sint, honorabiliter cedunt, quando te humano generi salutiferam esse cognoscunt. sed quid tantum de terrena conversatione di
Abbreviated transcription (Latin):
assistas. ñ ulterius descendemꝰ iinfernũ
uiuentes nec ꝑ carnaliũ uitioꝵ incentiua
flamiati. ad altare diũ ignem diutiꝰ ac¬
cendemꝰ alienum. Quia qͣmqͣm nos ut pote
beos głie libra si respicit satis tñ suꝑtr gau¬
debimus si p̾catu tuo leuare ualeamꝰ int̾ĩo¬
ris homnis nr̃i ⁊ siñ integrũ ad remune¬
bationẽ certe uel cicatricatũ pectus ad ue¬
niam. Memoruri eẽ dignare dñe papa.
Sid̾ dño pape praginatio suo

Expanded text:
assistas, non ulterius descendemus in infernum assistas, non ulterius descendemus in infernum viventes nec per carnalium vitiorum incentiva flammati ad altare domini ignem diutius accendemus alienum; quia quamquam nos utpote reos gloriae libra non respicit, satis tamen superque gaudebimus, si precatu tuo levare valeamus interioris hominis nostri etsi non integrum ad remunerationem, certe vel cicatricatum pectus ad veniam. memor nostri esse dignare, domine papa. SIDONIUS DOMINO PAPAE PRAGMATIO S
Abbreviated transcription (Latin):
nuis ulcera. cligitis exhortationis contre¬
ctare ñ piguit. Tibi auaricie ũ fuit pasc̾e
mouitis animã fragilitate ieuinã: ⁊ dea¬
potheca dilectionis altissime sectande no¬
bis humilitate ꝓpinare mñsuram. S ora
ut qñq resipiscam quantũ mea depͥmat
oneris impositi massa ceruices facinoꝵ cõ¬
tinuatione. Miser eo necessitatis accessi.
ut is ꝓ peccato ppłi nunc orare compellau.
ꝓ quo popłs in nocentũ uix debet impetrare
si supolicet: sam quis bene medelameger
imꝑtiat. Quis febriens arroganti tractu
pulsum distinguat uicolumẽ Quis de¬
sertor scientia rermilitaris iure laudaũit:
Quis esculentus abstremiũ competent̃¬
arguerit. Indignissimꝰ mortalium neces¬
se habeo dicere qd̵ facere detrecto ⁊ ad m̃a
ip̃e uerba dampnabilis cũ imꝑem que nõ
impleo. idẽ in me cotidie cogor dictare sen¬
tentiam. S si tuint̾ me ⁊ illum cui cũ cru¬
iunior mage quã minor moyses int̾cessor

Expanded text:
mis ulcera digitis exhortationis contremis ulcera digitis exhortationis contrectare non piguit; tibi avaritiae non fuit pascere monitis animam fragilitate ieiunam et de apotheca dilectionis altissimae sectandae nobis humilitatis propinare mensuram. sed ora, ut quandoque resipiscam, quantum 1 meas deprimat oneris impositi massa cervices.2 facinorum continuatione miser eo necessitatis accessi, ut is pro peccato populi nunc orare compellar, pro quo populus innocentum vix debet impetrare si supplicet. nam quis bene medelam aeger impertiat? quis febriens arroganti tactu pulsum distinguat incolumem? quis desertor scientiam rei militaris iure laudaverit? quis esculentus abstemium competentarguerit? Indignissimus mortalium necesse habeo dicere quod facere detrecto: et ad mea ipse verba damnabilis, cum imperem quae non impleo, idem in me quotidie cogor dictare sententiam. sed si tu inter me et illum, cui concruiunior mage quam minor Moyses, intercessor
Abbreviated transcription (Latin):
colligii. cũ ingrauitatis ur̃e comꝑationẽ
ip̃a etiam grandeuoꝵ corda puerescant.
cum post desudatas nulitie lirinensis ex¬
cubias. ⁊ in apłica sede nouẽ iam decursa
quinquennia utrusq scõꝵ ordius quem¬
dam te conclamatissimũpruni pilarem
sp̃italia castra uenerentub tunichominꝰ
astatoꝵ aute signatoꝵ q paulisꝑ contuber¬
nio sequestratus. ultimos calones tuos
lixas q ñ despicis ⁊ ad extimos traharioꝵ
qui ꝑ incipientiã suam adhuc ad carius
sarcinas sedent. crucis du portate uexil¬
la circum fers. ac manũ lingne porrigis
in conscĩa uulneratis: Nosti ut apparet ex
aduersa acie sautiatos dux uẽt̾ane collig̃e
⁊ ꝑitissimus cubicem ad xp̃m apeccatis
receptui canere ⁊ eugłici pastoris exemplo¬
ñ amplius letaris siꝑmaneant saui: quã
si ñ remaneant desꝑati. Tegͦ norma moꝵ.
te columna uirtutum. te siblauliri reis
licet uera qr sc̃ã dulcedo. despicatissum uer¬

Expanded text:
collegii, cum in gravitatis vestrae comparationem collegii, cum in gravitatis vestrae comparationem ipsa etiam grandaevorum corda puerascant, cum post desudatas militiae Lirinensis excubias et in apostolica sede novem iam decursa quinquennia utriusque sanctorum ordinis quendam te conclamatissimum primipilarem spiritalia castra venerentur, tu nihilominus hastatorum antesignanorumque paulisper contubernio seque-stratus ultimos calones tuos lixasque non despicis et ad extimos trahariorum, qui per insipientiam suam adhuc ad carnis sarcinas sedent, crucis diu portatae vexilla circumfers ac manum linguae porrigis in conscientia vulneratis? nosti, ut apparet, ex adversa acie sauciatos, dux veterane, colligere et peritissimus tubicen ad Christum a peccatis receptui canere; et euangelici pastoris exemplo non amplius laetaris, si permaneant sani, quam si non remaneant desperati. te ergo, norma morum, te, columna virtutum, te, si blandiri reis licet, vera, quia sancta, dulcedo, despicatissimi ver
Abbreviated transcription (Latin):
specula caritatis. nec de in¬
feriori ierłm tota eccłie dĩ
nr̃imembra suꝑ inspicis. dignus qui om̃s
consoleris infirmos. quiꝙ merito ab om̃i¬
b consularis. Et quid nc̃ ego clignũ digna¬
tioni hiuc putris ⁊ fetida reatu t̾ra respori¬
deam: Colloquii salutaris tui ⁊ indigentiã
patiens ⁊ timorẽ recordatione uite plecti¬
bilis adductor: ut clamem tͥ qd̾ dixit dno
tuus ille collega. Exiame: qr homo peccõr
sum dñe. S si istetimor ñ temꝑetur affec¬
tu uereor ne gerasenoꝵ destituar exem¬
plo: ⁊ discedas a finib meis. Quinpotuiꝰ¬
illido qud mn condutibilius ẽ coͣmaleꝓsimei
te ꝓposita conditione constringam: sit aiam
tͥ.Si uis potes memundare. Qua ille sentẽ¬
tia ñ plus dexp̃o quid peteret prodidit. quã
quid crederet publicauit. Ergo necum sis
ꝓcul ambiguo primꝰ om̃ium toto qua pat̃
orbe pontificum. cũ prerogatiue tue subiti¬
atur cũ censure tue attremat etiam turba

Expanded text:
specula caritatis, nec de inferiori Hierusalem, tota Ecclesiae Dei nostri membra superinspicis; dignus qui omnes consoleris infirmos, quique merito ab omnibus consularis. Et quid nunc ego dignum dignationi 156 huic putris et fetida reatu terra respondeam? Colloquii salutaris tui, et indigentiam patiens et timorem, recordatione vitae plectibilis adducor, ut clamem tibi, quod dixit Domino tuus ille collega: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . Sed si iste timor non temperetur affectu, vereor ne Gerasenorum destituar exemplo, discedas a finibus meis. Quin potiillud, quod mihi conducibilius est, colleprosi mei te proposita condicione constringam, ut aiam tibi: si vis, potes me mundare, qua ille sententia non plus de Christo quid peteret prodidit, quam quid crederet publicavit, ergone cum sis procul ambiguo primus omnium toto, qua patet, orbe pontificum, cum praerogativae subiciatur, cum censurae tuae adtremat etiam turba
Abbreviated transcription (Latin):
ondubuunẽ adutilitatem rei publi¬
ce cursus custodiam ꝑtinere ꝑ quem
nr̃is ordinationib celerrimꝰ prestat effectus.
Et ideo uelut necessarie reimaior adhibende
cautela ẽ ut qui ad continuos excursus con¬
stituti sunt turpimacie si tabescant ne ieuina
tenuitas laborib p̃uenta succumbat ⁊ inci¬
piat iter effici morosum qd̃ ad celeritatẽ cons¬
tat ẽẽ inuentũ. Quaꝑꝑ deuotio ur̃a presenti
iussione cõmonita t̾rarum spacia q̃ ueredis
antea licuerunt mutationib suis a possessore
undicata restituat ut nec illisparuo spacio ĩ
licantur dampna ⁊ istis recuꝑata sufficiant:¬

Expanded text:
on dubium est ad utilitatem rei publicae cursus custodiam pertinere, per quem nostris ordinationibus celerrimus praestatur effectus. et ideo velut necessariae rei maior adhibenda cautela est, ut qui ad continuos excursus constituti sunt, turpi macie non tabescant, ne ieiuna tenuitas laboribus praeventa succumbat et incipiat iter effici morosum, quod ad celeritatem constat inventum. Quapropter devotio vestra praesenti iussione commonita terrarum santea licuerant mutationibus suis, a possessore vindicata restituat; ut nec illis parvo spatio inducantur  ms. indicantur damna, et istis recuperata sufficiant
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i temꝑis disciplirã ut qui publicis
ittilitatib seruunt suꝑ fuis onerisb ñ gra¬
uentur. Nec dignum ẽ ut cuꝰquam ledat in¬
iuaia nr̃is morib ordurata. Quaꝑꝑfiguli¬
nis regia uobis auctoritate concessis. oꝑam
onant̃ impendite nec uereamini nos ad ali¬
as tradstiones posse traduci. a quib inuinc¬
ta p̃sentia uix credimꝰ explicari. Cessauit gͦ
circa uos imꝓboꝵ nefanda p̃sumptio. ⁊ obs¬
curis dolis effectum nr̃a tollit auctoritas. In
cassum eni oc̃it cui se clementia principalis
obiecerit:¬

Expanded text:
ri temporis disciplinam, ut qui publicis utilitatibus serviunt, superfluis oneribus non graventur. Nec dignum est ut cujusquam laedat invidia nostris moribus ordinata. Quapropter figulinis Regia vobis auctoritate concessis operam navanter impendite; nec vereamini ad alias actiones posse traduci, a quibus iniuncta praesentia vix credimus explicari. cessabit ergo circa vos improborum nefanda praesumptio et obscuris dolis effectum nostra tollit auctoritas. in cassum enim odit, cui se clementia principalis obiecerit