comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didic. talentũ ꝙ acceperat. tm̃ qr nõ ampliꝰ adquisiuit. ligatis ma¬
nibꝰ et pedibus ꝓhici uissit in tenebras exteriores. ubi eet ei fletus
et stridor dentium. et qui hoĩem nõ hentem uestem nuptialem
de cõuio suo tollit. et słr alligatũ sili supplicio punit. Et qͥ ueni¬
entibꝯ ad se et pulsantib et dicentib dnẽ aperi nb̾. respondet
nõ uos noui. tm̃ qr oleum secum ꝙ ĩfunderent suis lampadibꝰ
nõ tulerunt. et qui ꝓp̃t unũ contumeliosu u̾bũ. mittit in gehẽ¬
nam. Et qui pro temporali cibo non accepto. igne dapnat et̾no.
aspera colligat. ac sic h̃oies utrarũq lrr̃aruq imperitos axpisto
tanꝙͣ seuo et cruteli conetur aduertere. et ad dñm ꝓphetaru miseri¬
cordem mitemq conuitere: none et huc ip̃i qui hoc facit ueteri¬
testamento ꝙ ab hõie similiter sacrilego posset fien nouo ipurꝰ atq
ĩpius apparebit: Qui autem recte colit deu: et ꝓfecto utriusq testa¬

Expanded text:
quia non amplius acquisivit, ligatis manibus et pedibus projici jussit in tenebras exteriores, ubi esset ei fletus et stridor dentium : et qui hominem non habentem vestem nuptialem de convivio suo tollit, et similiter alligatum simili supplicio punit : et qui venientibus ad se, et pulsantibus, et dicentibus, Domine, aperi nobis; respondet, Non vos novi; tantum quia oleum secum, quod infunderent suis lampadibus, non tulerunt : et qui propter unum contumeliosum verbum mittit in gehennam : et qui pro temporali cibo non accepto, igne damnat aeternoaspera colligat; ac sic homines utrarumque Litterarum imperitos a Christo tanquam saevo et crudeli conetur avertere, et ad Deum Prophetarum misericordem mitemque convertere; nonne et huic ipsi qui hoc facit Veteriento, quod ab homine similiter sacrilego posset fieri Novo, impurus atque impius apparebit? Qui autem recte colit Deum, et profecto utriusque Testa
Abbreviated transcription (Latin):
tra aliq uerũ qr et si fantur corporis sensꝰ cõtra uͥum tñ facie. qͥ dicit
aliquid ita esse uł nõ ita qđ ei nec mens nec sensꝰ nͨ opinatio sua fides¬
ue renũciat. ytr̃ gͦ non sibi obsit qui hoc mͦ alt̾i prodest an illa cõpen¬
cessario trahuntur que multu conturbent. Si eni queratur
qͥd obsit hõi copiis superauis redũdanti si d uinuneus milibꝰ frum̃toꝵ¬

Expanded text:
tra aliquod uerum, quia etsi falluntur corporis sensus, contra uerum tamen facit, qui dicit tra aliquod uerum, quia etsi falluntur corporis sensus, contra uerum tamen facit, qui dicit aliquid ita esse uel non ita, quod ei nec mens nec sensus nec opinatio sua fidesue renuntiat. utrum ergo non sibi obsit, qui hoc modo alteri prodest, an illa conpentis concessis necessario trahuntur quae multum conturbant. si enim quaeratur, quid obsit homini copiis superfluis redundanti, si de innumeris milibus frumento
Abbreviated transcription (Latin):
eis ut iudicent fĩ potuisse quod dr̃. et fide h̾eant hõi que nõ debent
temere existimare m̾tiẽtem. Quid eĩ michi obest si creda patrem
auũ alicuius uirũ bonũ fuisse: etiam si nõ fuit :
sas militando peruenisse & si a roma nũqua recessit : Ip̃is aũt mẽ¬
qr sic deserunt ueritatem ut fallacia letantur: istis qr se malut. place̾
quã uerũ. Istis generbꝰ sũ ulla dubitatõe dãpnatis: seqͥ genus mẽ¬
dacii tanꝙ̃ gradati ad meliora surgentibꝰ quod beniuolis et bonis
uulgo tribui sol cũ ille qui mẽtitur nõ solu alteri non obest alic̾
s etia ꝓdest alicui. De isto gen̾e est tota contentio utrũ ne sibi obsit qͥ
sic prodest alteri ut faciat contra u̾itatẽ. Aut si ueritas illa sola dicẽ da
est que ip̃as mẽtes intimo atq ĩ cõmutabili luĩe illustrat: facit c̾te con¬

Expanded text:
eis, ut iudicent fieri potuisse quod dicitur et fidem habeant homini, quem non debent eis, ut iudicent fieri potuisse quod dicitur et fidem habeant homini, quem non debent temere existimare mentientem. quid enim obest, si credo patrem aut auum alicuius uirum bonum fuisse, etiamsi non fuit, aut usque ad Persas militando peruenisse, etiamsi a Roma numquam recessit? ipsis autem menserunt ueritatem, ut fallacia laetentuquam uerum. Istis generibus sine ulla dubitatione damnatis sequitur genus mendacii tamquam gradatim ad meliora surgentibus, quod beniuolis et bonis uulgo tribui solet, cum ille, qui mentitur, non solum alteri non obest, sed etiam prodest alicui. de isto genere est tota contentio, utrumne sibi obsit, qui sic prodest alteri, ut faciat contra ueritatem. aut si ueritas illa sola dicenda est, quae ipsas mentes intimo atque incommutabili lumine inlustrat, facit certe con
Abbreviated transcription (Latin):
tñ prosunt et obsunt eis ip̃is qui gratis mẽtuitur. Ip̃i enĩ ꝓprie me¬
daces dicendi sunt. Int̾ est enĩ inter mentiente atq mendacẽ. Nã
mẽtiens est etiã qui m̾titur inuitus. Mendax u̾o amat m̾tui atq
place̾ hõinibus non ut alicui faciant iniuria uł inferant cõtume¬
liaz. Iam eni supra hoc genus remouimꝰ: s ut suaues sint ĩ sermo¬
nibus sius. Isti ab illo gen̾e in quo m̾daces posuimꝰ hoc differunt
ꝙ illos mẽtiri delectat gaudẽtes de ip̃a fallacia istis aut placere lib
de suaui loquio qͥ tñ ueris malent place. sꝙ qñ nõ facile inuenuit
uera que grata suit audientibus: mẽtiti eligunt potiꝰ quã tate̾re
difficile est tñ. ut isti totam narratõem falsa aln̾ suscipiant. sa:
plerũq ueris falsa cõterunt ubi suauitas eos deserit. hec aũt duo ge¬
nera mẽdatioꝵ nõ obsunt credentibꝰ qr nicħ de doctrina religionis ue¬
ritatisq fallũtur aut de ullo cõmodo uł utilitate sua. Suffic̾ eni

Expanded text:
n prosunt et obsunt eis ipsis, qui gratis mentiuntur. ipsi enim proprie mendaces dicendi sunt. interest enim inter mentientem atque mendacem. nam mentiens est etiam qui mentitur inuitus; mendax uero amat mentiri atndacio uolunt placere hominibus, non ut alicui faciant iniuriam uel inferant contumeliam — iam enim supra hoc genus remouimus — sed ut suaues sint in sermonibus suis. isti ab illo genere, in quo mendaces posuimus, hoc differunt, quod illos mentiri delectat gaudentes de ipsa fallacia, istis autem placere libet de suauiloquio, qui tamen ueris mallent placere, sed quando non facile inueniunt uera, quae grata sint audientibus, mentiri eligunt potius quam tacere. difficile est tamen, ut isti totam narrationem falsam aliquando suscipiant; sed plerumque ueris falsa contexunt, ubi suauitas eos deserit. haec autem duo genera mendaciorum non obsunt credentibus, quia nihil de doctrina religionis ueritatisque falluntur aut de ullo commodo uel utilitate sua. sufficit enim
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ qm̃ ex ip̃o et per ipm et in ip̃o sunt oĩa. unꝰ quippe deus:
ũ creari iusserit: Cogitent qui carnalit̾ sapiunt quibꝰ alii u̾b̾
zusserit pater unico u̾bo. formant enĩ sibi in phantasmate cord̾ sui.¬

Expanded text:
est enim; quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; unus quippe Deus est enim; quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; unus quippe Deus o creari jusserit? Cogitent qui carnaliter sapiunt, quibus aliis verbis jusserit Pater unico Verbo. Formant enim sibi in phantasmate cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
etatis abruto audebunt ire p̾cipites ut dicant & unigenitũ fili¬
um a patre ex nichilo cõstitutum. Querant per quẽ factus sit a pa¬
tre ex nichilo filius. Non enĩ per se ip̃m fieri potuit tãqua iã esset
anteꝙ̃ fieret ut esset ip̃e per quẽ fieret rdẽ ip̃e. Et quid opus erat
eum fieri qui iam erat : au quomꝰ fiebat ut ẽẽt qui iam erat
quis est ip̃e alius cum oia pet ip̃m ip̃m facta sint: Si autẽ a patre
per neminẽ factus ẽ: quomͦ per neminẽ aliquid a patre ftm̃ est
tor erat cõstitutus et õĩum futuroꝵ ĩ natura hns precienciam
et in faciendo in oĩbus expectans patris sui uissionẽ. Ip̃e uolũ¬
tate patris descendit de celo et uenit in hunc mũdũ sicut ip̃e
ait. Neq enĩ a me ip̃o ueni. set ille me misit. ⁊ lellem isti ut di¬
c̾ent utru duos constituant creatores. Quod si nõ audent unus

Expanded text:
etatis abrupto audebunt ire praecipites, ut dicant et unigenitum Filietatis abrupto audebunt ire praecipites, ut dicant et unigenitum Filium a Patre ex nihilo constitutum; quaerant per quem factus sit a Patre ex nihilo Filius. Non enim per seipsum fieri potuit, tanquam jam esset antequam fieret, ut esset ipse per quem fieret idem ipse. Et quid opus erat eum fieri qui jam erat? aut quomodo fiebat ut esset, qui jam erat quis est ipse alius, cum omnia per ipsum facta sint? Si autem a Patre per neminem factus est; quomodo per neminem aliquid a Patre factum est, tor erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem; ipse voluntate Patris descendit de coelo, et venit in hunc mundum sicut ipse ait: « Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit » . Vellem isti ut dicerent, utrum duos constituant creatores. Quod si non audent: unus
Abbreviated transcription (Latin):
genuerit quis potest dicere: Set ut nouerint ꝙͣ in ania loqntur
&̃ ip̃i intrõgandi sunt utrũ deus pater uolens an nolens sit de
Non enĩ audebut̃ dicere nolle esse deum. Si gͦ responderint ꝙ
uolens sit deus eo mͦ ilł inferenda est uanitas sua qua dici por
prior illo esse uoluntas eius. Quoͥd dr̃ stultius:¬
⁊ inde dcũt eũ uoluntate et p̾cepto patris celestia &. trẽstria
uisibilia et e iuisibilia corpora et sp̃s̃ ex nulł extantibꝰ ut eẽnt
sua uirtute fecisse. Ubi abeis querimꝰ utrũ et ip̃e a patre ex nulł
extantibus factus sit hoc est ex nichilo. Quod si dicere nõ audebt̃
gͦ deus est de deo nõ ex nichilo factus a deo. Que res indicat. unã
et eandẽ patris filiiq naturã Nisi enĩ hõ pecus. auis. piscis. possint
eiustem nature gignere filios et deus nõ potuit. Si aut tanto ĩpi¬

Expanded text:
genuerit, quis potest dicere? Sed ut noverint quam inania loquantur, genuerit, quis potest dicere? Sed ut noverint quam inania loquantur, etiam ipsi interrogandi sunt, utrum Deus Pater volens an nolens sit Deus. Non enim audebunt eum dicere, nolle se esse Deum. Si ergo responderint quod volens sit Deus, eo modo illis inferenda est vanitas sua, qua dici potest prior illo esse voluntas ejus: quo quid dicitur stultiusinde dicunt eum voluntate et praecepto Patris, coelestia et terrestria, visibilia et invisibilia, corpora et spiritus, ex nullis exstantibus, ut essent, sua virtute fecisse. Ubi ab eis quaerimus, utrum et ipse a Patre ex nullis exstantibus factus sit, hoc est, ex nihilo. Quod si dicere non audebunt; ergo Deus est de Deo, non ex nihilo factus a Deo. Quae res indicat unam et eamdem Patris Filiique naturam. Neque enim homo, pecus, avis, piscis, possunt ejusdem naturae gignere filios, et Deus non potuit. Si autem tanto impi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Et quo mͦ erat ante oĩa scła filius aute quẽ fuit tẽpus. qͦ sine
illo erat pater: Porro si ante oĩa tempora filius erat. nõ enĩ aliter
intelligendũ est in pͥncipio erat u̾bũ et oĩa per ip̃m facta sunt qr &
tẽpus sine aliquibus creature motibꝰ nõ potest esse. et ideo per il¬
lum facta confitemur et tempora per quẽ facta sunt oĩa: ꝓcul du¬
bio coheternꝰ est patri filius. S uoluntate patris dicũt constitutũ¬
nolentes dicere dm̃ deo equalẽ genitũ atq cohet̾nũ. Nusꝙ̃ aut̃
legunt uolũtate patris filiũ añ omĩa secula cõstitutũ. S hoc ꝓpt̃ea
dñt ut prior illo uideatur uoluntas patris qua eũ cõstitutũ uo¬
lunt. et argumentatio eoꝵ talis esse sol. Intrõgant enĩ utrũ pr̃
filiũ uolens an nolens genuerit. ut si responsu fuerit ꝙ uolẽs
genuerit: dicant prior est gͦ uoluntas patris. Quod autẽ nolens

Expanded text:
fuit. Et quomodo erat ante omnia saecula Filius, ante quem fuit tempus quo sine fuit. Et quomodo erat ante omnia saecula Filius, ante quem fuit tempus quo sine illo erat Pater? Porro, si ante omnia tempora Filius erat non enim aliter intelligendum est, In principio erat Verbum; et, Omnia per ipsum facta sunt ; quia et tempus sine aliquibus creaturae motibus non potest esse, et ideo per illum facta confitemur et tempora, per quem facta sunt omnia, procul dubio coaeternus est Patri Filius. Sed voluntate Patris dicunt constitutu coaeternum. Nusquam autem legunt voluntate Patris Filium ante omnia saecula constitutum. Sed hoc propterea dicunt, ut prior illo videatur voluntas Patris, qua eum constitutum volunt. Et argumentatio eorum talis esse solet: interrogant enim utrum Pater Filium volens an nolens genuerit; ut si responsum fuerit quod volens genuerit, dicant, Prior est ergo voluntas Patris. Quod autem nolens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ dnm nrm ihum xpistu fatentur qͥdẽ deũ. s deum
uerũ et cum patre unũ deũ nolunt fateri duos nobis
inducunt deos diuerse disparisq nature. uñ ueru
alterum nõ nͥum: contra illud ꝙ scriptũ est. audi isrł: diis de tuus
deus unus est. hoc enim si de patre dcm̃ uolunt intelłi: sequitur eos
ut xp̃s non sit dnĩs deus noster. Si autem de filio: pater nõ erit do¬
minus deus noster. si u̾o de ambobus ꝓfecto pater & filiꝰ unus est
dnis deus noster. Ac per hoc illud ꝙ in eũgłio scriptũ est: ut cognoscãt
te unũ uerũ deu et quẽ misisti ih̃m xpistum. hoc eum di
piendui est. ut te et que misisti zh̃m xpistũ cognoscant unũ uerum
tem cum dicunt ap̃m uoluntate dei & patris sui aute oĩa scla cõsti¬
tutum: cogũtur confiteri filiũ patri esse cohet̾nũ. si enĩ aliq̃n pat̾
sine filio fuit erat aute filiũ aliq tempꝰ quo pater sine illo solus

Expanded text:
um nostrum Jesum Christum fatentur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Pater et Filius unus est Dominus Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum ; hoc eum dixisse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum vita aeterna . 2. Item cum dicunt Christum voluntate Dei et Patris sui ante omnia saecula constitutum, coguntur confiteri Filium Patri esse coaeternum. Si enim aliquando Pater sine Filio fuit, erat ante Filium aliquod tempus, quo Pater sine illo solus
Abbreviated transcription (Latin):
est et agnus q̃ĩ octisus hns cornua .uii. Ibi equi aliaq aĩalia sicut
oportuit figurata. Ibi postremo et stelle ceciderũt & celum plicatu
ẽ ut liber. Nec tñ tunc cõcidit mundus. Ista itaq oĩa si sapienter
accipimꝰ quãuis dicamꝰ uisa ueracia non tam uera dicimꝰ corporͣ
Prolixioris aũt̃ semonis ẽ de isto gen̾e sili̾tudinũ corporalu
ligentissima disputatio utrũ et angeli seu boni seu mali sic ap¬
pareant qͣn ĩ specie hominũ uel quorlibet corporũ apparẽt an ha¬
beant aliqua uera corpora et ĩ iporum potiꝰ uentate uideantur

Expanded text:
est et agnus quasi occisus habens cornua septem; ibi equi aliaque animalia, sicut est et agnus quasi occisus habens cornua septem; ibi equi aliaque animalia, sicut oportuit, figurata; ibi postremo et stellae ceciderunt et caelum plicitum est ut liber; nec tamen tunc concidit mundus. ista itaque omnia si sapienter accipimus, quamuis dicamus uisa ueracia, non tamen uera dicimus corpora. Prolixioris autem sermonis est de isto genere similitudinum corporalium diligentissima disputatio, utrum et angeli, seu boni seu mali, sic appareant, quando specie hominum uel quorumlibet corporum apparent, an habeant aliqua uera corpora et in ipsorum potius ueritate uideantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uideris.In sõnis enim tibi uelut corporeus appareb̾. Neq id cor¬
pus tuũ set aĩa tua nec uerũ corpus set sili̾tudo corporis erit. Ia¬
cebit eni corpus tuũ. ambulabit ip̃a. Silebit linga corporis tui lo¬
quetur illa. Clausi erunt occłi tui uidebit illa. Et utiq uiuẽcia iace¬
bunt tui corporis m̾bra nõ mortua. aAc per hoc nõdũ extractata ẽ uelt
de uagina sua gelata illa forma sicut putas aĩe tue & inea tñ tota
atq integra cemitur siłitudo carnis tue. Ex hoc gene sili̾tudinum
corporaliũ que nõ corpora sic̃ corpora apparent sunt oĩa que scõs li¬
bros legens in ꝓpheticis &̃ uisionibꝰ non intelligis quibꝰ sigͥcantur
ea que geruntur in tẽporibꝰ uł p̾senti. uel p̾terito. uł futuro. Falle¬
ris autẽ in eis nõ qr sunt ip̃a fallacia. Set qr non ea sicut accipiend̃
sunt accipis. Uibi enĩ uise sunt aĩe martiriuĩ in ead̾ reuelatõe uisus

Expanded text:
quod uideris. in somnis enim tibi uelut corporeus apparebis; neque id corquod uideris. in somnis enim tibi uelut corporeus apparebis; neque id corpus tuum, sed anima tua, nec uerum corpus sed similitudo corporis erit. iacebit enim corpus tuum, ambulabit ipsa; silebit lingua corporis tui, loquetur illa; clausi erunt oculi tui, uidebit illa; et utique uiuentia iacebunt tui corporis membra, non mortua. ac per hoc nondum extracta est uelut de uagina sua gelata illa forma, sicut putas, animae tuae et in ea tamen tota atque integra cernitur similitudo carnis tuae. ex hoc genere similitudinum corporalium, quae non corpora sicut corpora apparent, sunt omnia quae sanctos libros legens in propheticis etiam uisionibus non intellegis, quibus significantur ea quae geruntur in temporibus, uel praesenti uel praeterito ucl futuro. falleris autem in eis, non quia sunt ipsa fallacia, sed quia non ea sicut accipienda sunt accipis. ubi enim uisae sunt animae martyrum, in eadem reuelatione uisus
Abbreviated transcription (Latin):
qui castrantur. Et tamen cũ eis adimatur et opꝰ et motus: nõ adymi¬
tur sexus figura qͣntulacũq masculinoꝵ manẽte mẽbroꝵ. Nemo
ũꝙ̃ masculũ negauit eunuchũ. Quid quod ap̃te aĩe etia eunucho¬
ru testes integros hent et si cuiꝙͣ genitalia ꝓrsus tota tollãtur. to¬
ta ĩ eius aĩa scdm opinionẽ tua et oĩno integra permanebunt:
Nouit enĩ se subtrahere sicut dic̾ cum ea pars carnis ceperit exec̃¬
ii ut ea forma q̃ inde supta est qñ illud unde supta est amputatur
nõ pereat. Set quãuis infusa gelau̾it motu tñ celerrimo rapiatur
et interiꝰ recondatur ut salua seruetur. Et tñ nõ sit masculus ap̃
ĩ feros masculinorũ genitaliũ secũ auferens totũ qui cũ illa ĩ cor¬
pore nõ heret masculus fuit ppt̃ eoꝵ solũ locum. falsa sunt ħ fili.
si nõ uis ut sit in aia sexus: nõ sit et corpꝰ. Nõ oĩs sili̾tudo corporis
corpus est. Dormi et uidebis. Set cũ euigila u̾s: uigilant̾ discerne

Expanded text:
qui castrantur et tamen, cum eis adimatur et motus et opus, non adimitur sexus figura quantulacumque masculinorum manente membrorum. nemo umquam masculum negauit eunuchum: quid quod apud te animae etiam eunuchorum testes integros habent et, si cuiquam genitalia prorsus tota tollantur, tota in eius anima secundum opinionem tuam et omnino integra permanebunt ? nouit enim se subtrahere, sicut dicis, cum ea pars carnis coeperit exsecari, ut ea forma, quae inde sumpta est, quando illud unde sumpta est amputatur, non pereat, sed quamuis infusa gelauerit, motu tamen celerrimo rapiatur et interius recondatur, ut salua seruetur, et tamen non sit masculus apud inferos masculinorum genitalium secum afferens totum, qui cum illa in corpore non haberet, masculus fuit propter eorum solum locum. falsa sunt haec, fili; si non uis ut sit in anima sexus, non sit et corpus. Non omnis similitudo corporis corpus est. dormi, et uidebis; sed cum euigilaueris, uigilanter discerne
Abbreviated transcription (Latin):
sterius apparuit tolerabiliꝰ adhuc errat. Nã uelut penituerit
relarani originale pct̃m atq indulgentia dari oĩu peccatoꝵ
ut in paradisu hoc est locu tante felicitatis mutantur & bea¬
tas mansiones in domo patus here mereant᷑ s illud eũ potius
penituerit ꝙ eis minoris beatitudinis extra regnũ celoꝵ cõcesse¬
ni sedes: adiu̾xit atq ait. Aut si forte quispiã reluctetur latͦ¬
nis aĩe uel dinocratis interi temporane collatũ paradisu nã
supereẽ ilł adhuc in resurtione pͥmiũ regni celoꝵ: q̃nꝙͣ sẽtẽcia

Expanded text:
sterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit sterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit relaxari originale peccatum atque indulgentiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si forte quispiam reluctetur latronis animae uel Dinocratis interim temporarie conlatum paradisum — nam su
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tam noua atq a disciplina eccͣstica & a regula u̾itatis
alienam cũ libris siuis auderet ĩserere: nõ ait puto nõ ait existi¬
ritate censure. Uideris tu frater quomͦ sustine possis istũ docẽte
Catholici tñ qui sanũ sapiunt sac̾dotes quibꝰ et te oportec adiũ¬
gi. absit ut adquiescant istũ audire centẽtem ꝙ̃ potiꝰ obtant resi¬
piscẽtem ac dolentẽ et ꝙ ista senserit ymo uͦ etia scripserit torrͤ¬
tõe saluberrima penitentem. Set hoc inqͥt exͦ machabeoꝵ ĩ p̾lio
cadenciu astruo faciendũ. Q̾ cũ furti de interdcĩs aufferrent at¬
cioꝵ oblatio repararet. Ita istuc die: quasi ꝓincͥtũsis illa oblata le¬
geric sacrificla sic̃ hec nr̃a pro non babtrzatis ceusuit offerẽda
Circũcisio quippe fuit illius tẽporis sacranitu ꝙ p̾figurabat nr̃i
temporis babtism̃. Uerũptam̾ iste ĩ sui comparatione qͣlis po¬

Expanded text:
quippe tam nouam atque a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis quippe tam nouam atque a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimur auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atciorum oblatio repararet. ita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrificia, sicut haec nostra pro non baptizatis censuit offerenda. circumcisio quippe fuit illius temporis sacramentum, quod praefigurabat nostri temporis baptismum. Verum tamen iste in sui comparatione qualis po
Abbreviated transcription (Latin):
non babtizatis dari possit indulgẽcia pcc̃oꝵ & sedes aliqͣ beatoꝵ
quasi quisꝙͣ cui nõ credere uephas ẽẽt huic ĩdicauerit ꝙͣ fuerine.
habtrati de quibꝰ tñ in eolibro quẽ scripsi ad frem nrm renatũ
pleniꝰ quid mͥ uideretur exposui ꝙ tua dilc̃tio poter nosse si no¬
spreueris legere na ille petẽti nõ poterit denegare: estuat tam̃
iste atq orrendis suffocatur angustiis. Atentiꝰ enĩ fortasse quã
tu quid mali dicat attẽdit. preter xp̃i scilicet babtismũ solui ui
paruuł originale peccatũ. Deniq ut aliqͣtenus in hac causa ut
sero ad ecclie sacram̃ta cõfugiat: prohis sane ĩquid oblatões assi¬
as et offerẽda iugiter scõꝵ tenseo sacrificia sac
istũ siplacet ꝙ censorẽ si parũ fuerat h̾ere doctorẽ ut sacͥficium
corporis ꝓpisti ꝙ̃ pro hiis offeras qͥ xp̃o nõ sunt ĩcorporati. Rem

Expanded text:
non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicaunatum, plenius quid mihi videretur exposui : quod tua Dilectio poterit nosse, si nospreveris legere; nam ille petenti non poterit denegare. CAPUT XI. 15. Aestuat tamen iste, atque horrendis suffocatur angustiis. Attentius enim fortasse quam tu quid mali dicat attendit, praeter Christi scilicet Baptismum solvi in parvulis originale peccatum. Denique, ut aliquatenus in hac causa vel sero ad Ecclesiae Sacramenta confugiat, « Pro his sane, » inquit, « oblationes assiduas, et offerenda jugiter sanctorum censeo sacrificia sacistum, si placet, etiam censorem, si parum fuerat habere doctorem, ut sacrificium corporis Christi etiam pro his offeras, qui Christo non sunt incorporati. rem
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic nõ babtizatus perducatur ad ueniã. babtrzatus ad palma
a regno separare celoꝵ ut etiã nõ babtizatis hundent loca sẽpit̾¬
ne felicitatis: Nec uid cũ ista dicit ita se nolle babtrzati cuipia
pariuili inansionẽ celoꝵ regno separare ut ip̃a dei patris domũ
uel aliq̃s partes eius inde separare nõ timeat. Neq enĩ dñs in
tris domo non babtrzatus cum deũ patrẽ h̾e̾re nõ possit nͥ renatꝰ:
Non sit ingratus deo qui eũ dignatus dẽ a donaͤstarum uel
rogatistaru diuisione liberare ut ip̃a dom̃ dei patris querat
diuidere & aliquã eius partẽ extra regnũ celoꝵ pon̾e ubi nõ bab¬
tizatiꝰ uehant ħitare. et quo pacto ip̃e regnũ celoꝵ se intraturum
esse presumit de quo regno in qͣnta uult parte dom̃ ip̃ius regis
excludit: Set de latrone illo qui iuxͣ dñm crucifixus sperauit ĩ

Expanded text:
ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, baptizatus ad palmam, ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, baptizatus ad palmam, uae sunt apud patrem, a regno separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde separare non timeat; neque enim dominustris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eius partem extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius regis excludit? sed de latrone illo, qui iuxta dominum crucifixus sperauit in
Abbreviated transcription (Latin):
potuerint. Quale est aut̃ dicere infantes predestinatos babtismo
uite p̾sentis ante ꝙͣ renascantur in xͦ occiduo preueniri uelut ali¬
qua ius fortune seu fati siue cuiulibet rei nõ ꝑmilit deum ꝙ p̾desti¬
nauit im plere : Et quomͦ ip̃e illos rapit qr placuer ei: An eos ip̃e
p̾destinat implere babtizari. et ip̃e ꝙ predestinauit nõ sinit fieri:
ade quid adhuc audeat cui displicet in tanta hu
te questionis cautior qua sciẽtior nr̃ã cunctatio. Ausu dic̾e̾ inqͥt
istos ꝑuenire posse ad originaliũ indulg̾tiam peccatoꝵ nõ tñ ut
celeste inducantur in regnũ. Sicut latroni confesso quidẽ s nõ
babtizato diis nõ celoꝵ regnu tribuit s paradisũ cũ utiq iam
manet qui nõ renatꝰ fuerit ex aqua et sp̃u scõ nõ uitrabit᷑ regnũ
celoꝵ precipue qr multas esse mansiones ap̃ patrẽ suũ dñs ꝓfi¬
tetur. In quibꝰ designantur merita multa et diu̾sa mansorum

Expanded text:
potuerint. quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam maneret: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum, praecipue quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus profitetur, in quibus designantur merita multa et diuersa mansorum,
Abbreviated transcription (Latin):
talitate percepta: Nam si ita ut manũ dei patris nõ scdin liuia¬
m̾ta corporis que in deo non sunt. Set scđm effectiua uirtutẽ
sapienter & fideliter cogitemꝰ quid intelligimꝰ nisi ip̃m unige¬
nitũ per quẽ facta sunt oĩa: De quo etiã ꝓpheta dixit. et brachi¬
um diii cui reuelatum ẽ: Quomͦ aũt filius audit patrẽ: Quomꝰ
dnĩr a patre multa u̾ba unico filio: Qͦ modo transeunter loq̃ ei
q̃m stabiliter loquit᷑. Quomͦ aliquid tẽporałr ei dic̃: in qͦsibi cohe¬
terno iam erant oĩa. q̃ congruis quibqͦ tẽporalibꝰ dicit. Quis hec
audeat q̃rere quis ualeat inuẽire: Et tñ dixit diis dño meo. sede

Expanded text:
talitate percepta? Nam si ita ut manum Dei Patris, non secundum lineatalitate percepta? Nam si ita ut manum Dei Patris, non secundum lineamenta corporis quae in Deo non sunt, sed secundum effectivam virtutem sapienter et fideliter cogitemus, quid intelligemus, nisi ipsum Unigenitum per quem facta sunt omnia? De quo etiam propheta dixit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Quomodo autem Filius audit Patrem? quomodo dicuntur a Patre multa verba unico Verbo? quomodo transeunter loquitur ei quem stabiliter loquitur? quomodo aliquid temporaliter ei dicit in quo sibi coaeterno jam erant omnia quae congruis quibusque temporibus dicit? Quis haec audeat quaerere? quis valeat invenire? Et tamen, Dixit Dominus Domino meo, Sed
Abbreviated transcription (Latin):
t ei et iudiciũ facere qr filiꝰ hominis ẽ. Non gͦ qr i¬
Euod nõ ita dr̃ tanꝙ̃ eam sͥ et ip̃e nõ dederit. Idẽ nature ĩ se humͣne
nõ dedent potestatem illa que ĩ eo natura diuina ẽ. absit hoc crede¬
R ͦ modo eĩ aliquid facet pater nisi per unigenitũ filiũ.Nec sine spĩ¬
scõ qr i separabilia sunt opera trinitatis. ac per hoc quod potesta¬
tem filio dedit qm̃ filius h̃ois est: per eũdem ip̃m ip̃i dedit qm fi¬
lius dei est. Omĩa enĩ per ip̃m facta sunt. et sine ip̃o fcm est
ut deus qr de patre ẽ deus. ꝓpe namq deus ẽ de deo. pater autẽ
am. et ideo sedit ad dexterã patris.T̃.anꝙͣ paterna uissione nõ &
sua ro faceret potestate hoc quidẽ nisi sp̃ualiter acceptũ fuerit:
filio pater ad sinistrã erit. Q̾d est aut patris dextera nisi et̾na
illa in effabilisq felicitas quo peruenit filius h̾ois & carns ĩmor¬

Expanded text:
dedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis est . Non ergo quodedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis est . Non ergo quoQuod non ita dicitur, tanquam eam sibi et ipse non dederit, id est, naturae in se humanae non dederit potestatem illa quae in eo natura divina est: absit hoc credere. Quomodo enim aliquid faceret Pater, nisi per unigenitum Filium? Nec sine Spircto, quia inseparabilia sunt opera Trinitatis. Ac per hoc quod potestatem Filio dedit quoniam Filius hominis est, per eumdem ipsum ipsi dedit quoniam Filius Dei est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum estut Deus; quia de Patre est Deus. Ipse namque Deus est de Deo: Pater autem am, » et ideo sedit ad dexteram Patris: tanquam paterna jussione, non etiam sua id fecerit potestate. Hoc quidem nisi spiritualiter acceptum fuerit, Filio Pater ad sinistram erit. Quid est autem Patris dextera, nisi aeterna illa ineffabilisque felicitas, quo pervenit Filius hominis etiam carnis immor
Abbreviated transcription (Latin):
ho. qua natura maior ẽ pater. Cuius etiam nõ solũ pat̾ uerũ et dñs
ẽ. Nam inde est et illud ꝓpheticum. Dñs dixit ad me filius ms es tu
Ibi est quippe ĩferior substancia qͣ pater maior sit: et serui forma cui
diis sit. hec aut̃ forma humauitatis eius quã manes forma diuini¬
tatis accepit ut ĩ silitudine hoĩnum fieret & h̃itu inueĩretur ut ho
in iudicio qͦ apparebit qui uiuos et mortuos iudicabit. Ideo dcm est
te patre q nõ urdicabit quẽꝙ set oe iudiciũ dedit filio. formã nãq
in xp̃o filii hõis tuc ab eo iudicandi uidebut impii. De quibꝰ dcm ẽ
Tudebunt in quẽ confixer. Dei uero forma in eadẽ ip̃o xp̃o qua eq̃l
est patri utiq nõ uidebut. und̃ ꝓphia precessit. Tollatur ĩpius ut n̾
deu uidebunt. deniq hoc apertissime testatur ubi dicit. potestatem

Expanded text:
homo, qua natura major est Pater, cujus etiam non solum Pater, verum et Dominus homo, qua natura major est Pater, cujus etiam non solum Pater, verum et Dominus est. Nam inde est et illud propheticum: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Ibi est quippe inferior substantia qua Pater major sit, et servi forma cui Dominus sit. Haec autem forma humanitatis ejus, quam manente forma divinitatis accepit, ut in similitudinem hominum fieret et habitu inveniretur ut homo , in judicio quoque apparebit, quo vivos et mortuos judicabit. Ideo dictum est de Patre, quod non judicabit quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Formam namque in Christo Filii hominis tunc ab eo judicandi videbunt impii, de quibus dictum est, Videbunt in quem confixerunt . Dei vero formam in eodem ipso Christo, qua aequalis est Patri, utique non videbunt. Unde prophetia praecessit, Tollatur impius, ut noDeum videbunt . Denique hoc apertissime testatur, ubi dicit, Potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
in tuba dei descendet de celo. his qui uolũtate et p̾cepto patris ueniet.
uolũtate et p̾cepto prĩs iudicaturꝰ est totũ mũdũ in eqͥtate ẽ reddit̾us
singulis scđm fidem et opera sua sic ip̃e ait. pater iudicat neminem
S õẽ iudiciũ filio dedit. Itẽ. sicuti audio urdico. et iudiciũ meũ uerũ¬
Q uia nõ quero uoluntatẽ meã set uolũtatẽ eius qͥ me misit. unde
et iiudicando patris p̾sentiam pponit et suam diuina diguitatem
et potestatem scdam postponit dicens. Ueuite benedcĩ patris mei
gͥ iustus iudex est filius. Iudicantis u̾o honor et auctoritas. patͥs
inperiales leges. Sicuti sp̃s scĩ officiosa aduocatio et cõsolatio unige¬
niti dei iusti iudicis est dignitas:.
amq superius respondimꝰ etiã adu̾sus ista siłr ualẽt quod enĩ
uolũtati et p̾cepto patris obediens ẽ filius: nec in oĩbus demosttͣ
diuersam imparẽq natura patris p̾cipientis et filii obediẽtis. huc ac

Expanded text:
veniet, voluntate et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, « Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit » : item, « Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit » . Unde et in judicando Patris praesentiam praeponit, et suam divinem dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: « Venite, benedicti Patris mei » . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, Patris imperiales leges; sicut et Spiritus sancti officiosa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judicis est dignitas. Jam quae superius respondimus, etiam adversus ista similiter valent. Quod enim voluntati et praecepto Patris obediens est Filius, nec in hominibus demonstrat diversam imparemque naturam, patris praecipientis, et filii obedientis. Huc acc
Abbreviated transcription (Latin):
carne completu est efficaciter suo tpr.in qͣ carne ascend in celũ qͥ de
celo nõ recessit &̾ cum in descẽdit et ii qua sedet ad dexterã patͥs
statem qr in iussu dictus ẽ descẽsurꝰ. Set q̃rend̾ est ab eis iussu cꝰ
eterno suo u̾bo ut descendat de celo. si quidẽ ip̃a dei iussio q̃ fiet
ĩ tempore suo iã erat an oĩa tempora in ip̃o dei uerbo. Ꝙ si filius
dei per hoc quod filius hois est descendit de celo: gͦ per hoc ꝙ u̾bũ
est per ip̃m iubetur ut descendatur de celo.Nam si nõ per ip̃m
pater iubet: nõ g̾ pater per suũ uerbĩ uerbum iubet. aut aliud

Expanded text:
 est suo tempore. In qua carne ascendit in coelum, qui de coelo non recessit etiam cum inde descendit; et in qua sedet ad dexteram Patris statem, quia in jussu dictus est descensurus. Sed quaerendum est ab eis, jussu cujus. at Pater aeterno suo Verbo ut descendat de coelo. Siquidem ipsa Dei jussio quae fiet in tempore suo, jam erat ante omnia tempora in ipso Dei Verbo. Quod si Filius Dei per hoc quod filius hominis est, descendit de coelo; ergo per hoc quod Verbum est, per ipsum jubetur ut descendat de coelo. Nam si non per ipsum Pater jubet, non ergo Pater per suum Verbum jubet: aut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
neri c̾ta nõ possunt: licet gͥ uel difsertori ac disputatori atq p̾dicatori
rerũ et̾narum uł narratori aut p̾nuntiatori reru temporaliũ ad edi¬
ficanda pietatem atq religionẽ pertinẽtiũ occultare ĩ tempore qͥcꝙͣ
occultandu uidetur. m̾tiri aũt nũꝙ̃ licet. gͦ nec occultare m̾tiendo hoc
ter ꝙ uidendũ est remouẽda esse &̃ oĩa mendatia q̃ aliꝙ̃ ledunc. ĩ uiste
qr nulli est ĩuiria uel leuior inferenda ut ab alio grauior repellatur
Nec illa sunt admittenda mndatia: que q̃uis non obsint alteri. nulli

Expanded text:
neri certa non possunt. licet igitur uel dissertori ac disputatori atque praedicatori neri certa non possunt. licet igitur uel dissertori ac disputatori atque praedicatori rerum aeternarum uel narratori aut pronuntiatori rerum temporalium ad aedificandam religionem atque pietatem pertinentium occultare in tempore quidquid occutiam uidendum est remouenda esse etiam omnia mendacia, quae aliquem laedunt iniuste, quia nulli est iniuria uel leuior inferenda, ut ab alio grauior repellatur. nec illa sunt admittenda mendacia, quae quamuis non obsint alteri, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
magna q̃stio est. et nescio utru facile reperiatur: quomͦ iustũ sit uolẽtis
famã falso stupri crimine maculari qua ip̃o stupro corpꝰ inuiti. S tñ
si talis obtio ꝓponeretur ei qui thurficare ydoł quã muliebria ꝑpeti ma¬
luit ut si illud uell euitare famã xp̃i aliquo m̾datio uiolaret:: insanis¬
simus ess si faceret. plus etiã dico qr ĩsanus esset si a liene libidinis
ande cã ne id in eo fieret ꝙ. nulla sua libidine pateti
nã religionis enũtiãtur. cum illa docetur & discit᷑ omĩa penitꝰ men¬
dacia remouẽda sunt. Nec ulla oĩno cã in ueĩri posse credatur cur ĩ
rebus talibꝰ mentiẽdũ sit: qñ nec ideo ĩ ea doctrina mentiend̾ est ut
ad eã ip̃a quisq facilius perducatur. fracta enĩ ut leuit̾ diminuta
auctoritate u̾itatis: oĩa dubia remanebut̃. Que nͥ uera credãtur: te¬

Expanded text:
magna quaestio est. et nescio, utrum facile reperiatur, quomodo iustum sit uolentis magna quaestio est. et nescio, utrum facile reperiatur, quomodo iustum sit uolentis famam falso stupri crimine maculari quam ipso stupro corpus inuiti. Sed tamen si talis optio proponeretur ei, qui turificare idolis quam muliebria perpeti maluit, ut, si illud uellet euitare, famam Christi aliquo mendacio uiolaret, insanissimus esset, si faceret. plus etiam dico, quia insanus esset, si alienae libidinis euitandae causa, ne id in eo fieret, quod nulla sua libidine pateretae propter doctrinam religionis enuntiantur, cum illa docetur et discitur, omnia penitus mendacia remouenda sunt; nec ulla omnino causa inueniri posse credatur, cur in rebus talibus mentiendum sit, quando nec ideo in ea doctrina mentiendum est, ut ad eam ipsam quisque facilius perducatur. fracta enim uel leuiter diminuta auctoritate ueritatis omnia dubia remanebunt: quae nisi uera credantur, te
Abbreviated transcription (Latin):
mendatio possit possit lat̾e ꝙ alteriꝰ famã ledat eius ĩmundicia fło crimi¬
ne ad quã pacienda ille queritur tãquã si dicatur q̃renti noĩto aliqͦ ca¬
sto uiro atq ab huiꝰ modi flagiciis alieno. uade ad illũ & ip̃e tibi ꝓcurabꝰ
q̃ libentiꝰ utaris. nouit enĩ tales & diligit atq ita iste ab eo quẽ quere¬
bat poss au̾ti nescio utrũ alt̾ius fama mendacio iuolanda sit ne alt̾i
corpus aliena libidine iuoletur. Et oĩno nũꝙͣ ꝓ alio mẽciend̾ est eo
mendatio ꝙ alterũ ledat & si leuiꝰ leditur qua ille nisi ita m̾tireris
lederetur. Quia nec panis alienꝰ in uita qͣuis ualentiori aufe̾ndus ẽ
uͥ alatur ĩfirmior. nͨ inocens ĩuitus uirgis cedendꝰ est ne aliꝰ occidatur
plane si uelint fiat qr nec leduntur cũ ita uolunt. s utrũ etia uolẽtis
fama fło stupri crimine ledenda sit ut ab alt̾ius corpore stuprũ au̾tat᷑

Expanded text:
mendacio possit latere, quod alterius famam laedat eius inmunditiae falso crimine, ad quam patiendam ille quaeritur — tamquam si dicatur quaerenti nominato aliquo casto uiro atque ab huius modi flagitiis alieno: uade ad illum, et ipse tibi procurabit, quo libentius utaris, nouit enim tales et diligit, atque ita iste ab eo, quem quaerebat, posset auerti — nescio utrum alterius fama mendacio uiolanda sit, ne alterius corpus aliena libidine uioletur. et omnino numquam pro aliquo mentiendum est eo mendacio, quod alterum laedat, etsi leuius laeditur, quam ille, nisi ita mentireris, laederetur, quia nec panis alienus inuito, quamuis ualentiori, auferendus est, ut alatur infirmior, nec innocens inuitus uirgis caedendus est, ne alius occidatur. plane, si uelint, fiat, quia nec laeduntur, cum ita uolunt. Sed utrum etiam uolentis fama falso stupri crimine laedenda sit, ut ab alterius corpore stuprum auertatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sbr osculatus didiscisse te ꝙ ignorabas grãs egeus. ubi quidem
nõ imꝓbo humilitatẽ tua ymo uero etia laudo ꝙ honorasti docto¬
rem tuum nec hõiem s ip̃a que tibi per illĩ loqui dignata est ue¬
ritatẽ. si tñ potueris demostrare quid per illũ ueritatis acceperis
Nellem itaq rescriptis tus quid te docuerit me doces. Absit enĩ
ut erubesca a presbr̃o disc̾e̾.si alaico tunõ erubuisti p̾dicanda ꝙ
imitanda humilitate si uera didiscisti. Poide fr̃ dilc̾tissime
quid ab eo didisceris nosse cupio. Ut si ia ro sciebã gͣtuler ꝓte.
si autẽ nesciebam: discã ꝓte. Ita ne tu ignorabas duo queda
mea et utrũq ad natura hõis pertine ut totus ħosit sp̃s et aĩa
et corpus. s aliqñ duo ista sit noĩe aĩe nũcupari quale ẽ illud¬

Expanded text:
esbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem esbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignorabas duo quaedammeam - et utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed al
Abbreviated transcription (Latin):
Omino diłctissimo frĩ et cõp̾sbr̃o petro. augustinus
ep̃s in diio salutẽ. peruen̾unt ad me duolibri iũcẽ¬
tu uictoris quos ad tuã scitatẽ scripsit mittẽte mͥ
eos fre nr̃o renato hoie quidẽ layco s ꝓsua fide et
eoꝵ quos dilig̃ prudẽter religioseq sollicito. Ꝙͥbus
lectis uidi ħoiem ĩ sermone quidẽ nõ solu usq ad sufficiẽciam
uerũ et usq ad redidantia ꝓfluentẽ s in rebꝰ de qͥbꝰ loqͥ uolu¬
it nõdum sicut oportet ĩstłictũ. Quod si ei fuer dño donãte colla¬
tum: poterit esse utił pluribꝰ. ht enĩ nõ minimũ facultatis q̃
possit explicare atq ornare que sentit si pͥus det oꝑã recta sentire
Ualde quippe sunt noxia praua diserta qr hõĩbus minꝰ eruditis
eo ꝙ diserta sunt uidentur & uera. Quomꝰ aut̃ eostem libros ip̃e
acceperis nescio. yeruptamẽ si uerũ est ꝙ audiui: dicens eis reci¬
tatis ita exiluisse leticia ut caput. iuuenis illius senex & laici p̾¬

Expanded text:
omino dilectissimo fratri et eompresbytero Petro Augustinus episcopus in domino salutem. Peruenerunt ad me duo libri Vincentii Victoris, quos ad tuam sanctitatem scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit prudenter religioseque sollicito. quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino donante conlatum, poterit esse utilis pluribus. habet enim non minimum facultatis, qua possit explicare atque ornare quae sentit, si prius det operam recta sentire. ualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. quomodo autem eosdem libros ipse acceperis nescio; uerum tamen, si uerum est quod audiui, diceris eis recitatis ita exiluisse laetitia, ut caput iuuenis illius senex et laici pr
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuero plurima oñdam. Istu aut̃ librũ quẽ ad te potiꝰ qui
cura et fidei nr̃e et existimatõis mee ut uerꝰ catholicꝰ et bonꝰ

Expanded text:
non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus cat
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ de hac re c̾tissima testimonia et hac sentẽtia sua
no solũ me nõ uetante uerũ etia fauẽte et grãs agẽte defendat
Si aut̃ nõ ĩuenuit certissimam de bac re auctoritate diuinorũ
eloquioꝵ et aliꝙͥ illoꝵ q̃ tuor perin opia dice̾ cõpellunt᷑: cohibe¬
ant se ne per ip̃az inopiaz etiaz paruuloꝵ aiãs nõ here origina¬
le peccatũ scdm pelagiana heresem olim dampnabilẽ nuper¬
rimeq dãpnata. dicere cõpellant̾. Melius est enĩ homini fa¬
teri se nescire ꝙ nescit ꝙ̃ in heresim uel dap̃nata incurrere ⁊
noua condere dũ temere aud defensare ꝙ nescit:
lia huiꝰ hoĩs falsa et absurda in qͥbꝰ nõ tam periculose uerũ
camẽ a tramite ueritatis exorbitat qm̃ młta sunt ⁊ ad ip̃m
et si diis uoluerit aliꝙͥ de libris uolo scribe ibi forsitan oia uł si oia

Expanded text:
scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuieloquiorum, et aliquid illorum quatuor per inopiam dicere compelluntur; cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam parvulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ad regnũ celoꝵ posse etiã peruenire et alia multa absurda.
Que oia colligere atq in isto libro digerere longũ ui sũ est. ab sit
gͦ aĩarũ ꝓpago si falsa est a talibus refellatur et animar̃ noua¬
ru insufflatio siuera est a talibus defendatut..
uamobrem quitũq uolunt defendere ꝙ dicuntur aĩe no¬
ue nascentibꝰ insuffiari non de parentibꝰ trabi: aliquid
illoꝵ .iiii. que supra cõme morauicaueant oi moclo hoc est ne
dicant a deo fieri s aias peccatrices per alienu originale pc̃or
ne dicant paruulos qui sine babtismo exierint peruenire pos¬
soluto. Ne dicant. animas peccasse alicubi ante caruẽ et hoc me¬
rito ĩ crnẽ peccatricẽ fuisse detruscis. Ne dicant pcc̃a que ĩeis
ĩuenta nõ sunt qr p̾scita sunt merito fuisse punita cũ ad eã uitã
ubi ea cõmiterent permisse nõ fuerint. peruenire. Nich̾ gͦ istor

Expanded text:
ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire possoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo is