comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aqua perditos ueligni perituros dicit. Non alios quatur bulentum huncaerem
quiterrae proximus est accipere debemus. a quo uolucres caeli quod in eo uolitant
cognominantur. Nonenim aherei aut siderei caeliigni consumendi sunt
sicut necaqua consumpti sunt
Bene dixit que ds̃ noe & filus eius & dixit adeos. Crescite & multiplicamini &
implete terram & terror uester actremorsit supercuncta animalia terrae & su¬
peromnes uolucres caeli cum uniuersis quae mouentur superterram. Omnespisces

Expanded text:
aqua perditos vel igni perituros dicit, non alios quam turbulentum hunc aerem aqua perditos vel igni perituros dicit, non alios quam turbulentum hunc aerem qui terrae proximus est accipere debemus, a quo volucres coeli quod in eo volitent, cognominantur. Non enim aetherei aut siderei coeli igne consumendi sunt, sicut nec aqua consumpti sunt. Benedixitque Deus Noe et filiis ejus et dixit ad eos: Crescite, et multiplicamini, et implete terram, et terror vester ac tremor sit super cuncta animantia terrae, et super omnes volucres coeli cum universis quae moventur super terram. Omnes pisces
Abbreviated transcription (Latin):
reatus grauati. hanc inlucem uenimus a quibus non nisi gratia dĩ perihm̃ xp̃m
liberamur Nonigitur inquit ultra percutiam omnem animantem sicut feci
Sedhaec promissio pietatis quousque pertingat subdendo manifestat cũ dicitur.
Cunctis diebus terrae sementis & messis. frigus & ȩstus. aestas & hiemps nox & dies
non requi escent. Cum enim dixiss& cunctis diebus mox ad didit terrae ut intel¬
legeres cunctis diebus quibus terra modernum habitura e sẽ statum securos homi¬
nes ab impetu uniuersalis diluuiesse debere. nec tamen de futurum tempus
quando cessante aclabentium rerum uicissitudine quae annuatim geritur orbis
uni uersus cum animantibus sitigne periturus. Petro ad testante qui ait : quiã
caelierant prius & terra deaqua. & peraquam consistens dĩ uerbo perquae: ille tunc
mundus aqua inundatur periit. Caeli autem qui nunc sunt & terra eodem uer¬
bore positi sunt ignire seruata indiem iudicii. Vbi notandum qui a caelos quos uel

Expanded text:
reatus gravati hanc in lucem venimus; a quibus omnibus non nisi gratia Dei per Jesum Christum liberamur. Non igitur, inquit, ultra percutiam omnem animantem sicut feci; sed haec promissio pietatis quo usque pertingat subdendo manifestat cum dicit: Cunctis diebus terrae sementis et messis, frigus et aestus, aestas et hiems, nox et dies, non requiescent. Cum enim dixisset cunctis diebus, mox addidit terrae, ut intelligeres cunctis diebus quibus terra modernum habitura est statum securos homines ab impetu universalis diluvii esse debere; nec tamen defuturum tempus quando, cessante hac labentium rerum vicissitudine quae annuatim geritur, orbis universus cum animantibus sit igne periturus, Petro attestante, qui ait: Quia coeli erant prius, et terra, de aqua et per aquam consistens Dei verbo, per quae ille tunc mundus aqua inundatus periit. Coeli autem qui nunc sunt, et terra, eodem verbo repositi sunt igni reservati in diem judicii . Ubi notandum quia coelos quos vel
Abbreviated transcription (Latin):
sterram: & homononerat quio peraretur terram: sed sons ascendebat eterra: In ri¬
gans uniuersam super ficiem terrae
Quis enim non uideat quod haec dici non po¬
terant deprima creatione terrae quando erat adhuc in anis & uacua & tenebrae
super faciem abyssi : Numquid opus erat depluuia non descendente Interra nar¬
rari eo tempore. quo necipsa ad huc accipere pluuia necaerdarepoterat eo quod
loca utrisque adhuc aquae cuncta implerent: sed nec fons ascendere de terra ad in¬
rigandam eam potuit. quam diu tota tegebatur abrsso. Vn denifallor restat
intellegi. quod nomine diei supra cum dicitur in die quocre auit dñs ds̃ terram &
alum dicoierde lempussit intimatum illud sex dierum primorum: In quo

Expanded text:
terram, et homo non erat qui operaretur terram, sed fons ascendebat e terra irriterram, et homo non erat qui operaretur terram, sed fons ascendebat e terra irrigans universam superficiem terrae. Quis enim non videat quod haec dici non poterant de prima creatione terrae, quando erat adhuc inanis et vacua, et tenebrae super faciem abyssi? Nunquid opus erat de pluvia non descendente in terra narrari eo tempore, quo nec ipsa adhuc accipere pluviam, nec aer dare poterat, eo quod loca utriusque adhuc aquae cuncta complerent? Sed nec fons ascendere de terra ad irrigandam eam potuit, quandiu tota tegebatur abysso; unde, ni fallor, restat intelligi quod nomine diei supra cum dicitur: In die quo creavit Dominus Deus terram et coelum, etc., tempus sit intimatum illud sex dierum primorum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
iste per sex dies factus &ornatus est : possumus intellegere quid nunc apertius scriptura
uoluerit explicare : quo modo supradixerit quia protulit terra herbam uirentem
& afferentem semen iuxtagenus suum lignumque faciens fructum.
Non enim sic
in primordio rerum haec terra produxit quomodonunc ubi inrigatio fuerit aqua¬
rum disponente dõ terra ultra fructificat. sed mira biliori prorsus opere conditoris
tunc antequam aliqui fructus exterra crescendo orirentur autgerminarent: campi
repenteomnes & colles herbis erant & arboribus cooperti habentibus congruam altitu¬
dinem staturȩ diffusionem ramorũ opacitatem foliorum copiam fructuum.
quam non paulatim exterra oriendo uel terminando & accessu incrementorum
proficiendo. sed subito ex illa existendo acceperunt. Nam & hunc magis sensum : sub¬
siuncta quoque uidentur uerba uiuare quibus dicitur. Non enim pluerat dñs ds̃ suꝑ

Expanded text:
iste per sex dies factus et ornatus est, possumus intelligere quia nunc apertius Scriptura iste per sex dies factus et ornatus est, possumus intelligere quia nunc apertius Scriptura voluerit explicare quo modo supra dixerit quia protulit terra herbam virentem et afferentem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum. Non enim sic in primordio rerum haec terra produxit quomodo nunc ubi irrigatio adfuerit aquarum, disponente Deo, terra ultro fructificat; sed mirabiliore prorsus opere Conditoris tunc antequam aliqui fructus ex terra crescendo orirentur, aut germinarent, campi repente, montes et colles, herbis erant et arboribus cooperti, habentibus congruam altitudinem staturae, diffusionem ramorum, opacitatem foliorum, copiam fructuum, quam non paulatim ex terra oriendo vel germinando, et accessu incrementorum proficiendo, sed subito ex illa existendo acceperunt. Nam et hunc magis sensum subjuncta quoque videntur verba juvare, quibus dicitur: Non enim pluerat Dominus Deus super
Abbreviated transcription (Latin):
nalem simul condita latebant: quae post mõdum ex his opere creatoris nonsimul
erant producenda : Ideoque si hoc dicimus. ad eundem reuoluitur memorata
questio finem: ut appellationem diei prosignificationũ temporis positam intelle¬
gamus  illius uidelic& quo haec ds̃ in principio simulcuncta creauit
Indie inquit quocre auitdñs ds̃ terram & caelum & omne uirgultum agri ante quam
oriretur interra omnem que herbam regionis priusquam germinar&. Quod si in
die quem dicit tempus intellegimus illud de signatum quando ante omnem huius
saeculidiem facta sunt omniasimul facilis pat& sensus quod & herba & arbor. omnis
in ipsius terrae substantia sit causaliter facta : prius quam usibiliter orirentur
dutgerminarent exterra : : Sinautem appellationem diei ut consequentius
arbitramur prosignificatione positam accipiamus temporis illius in quomundus

Expanded text:
nalem simul condita latebant, quae postmodum ex his opere Creatoris non simul nalem simul condita latebant, quae postmodum ex his opere Creatoris non simul erant producenda; ideoque si hoc dicimus, ad eumdem revolvitur memorata questio finem, ut appellationem diei pro significatione temporis positam intelligamus, illius videlicet, quo haec Deus in principio simul cuncta creavit: In die, inquit, quo creavit Dominus Deus terram et coelum et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis priusquam germinaret. Quod si in die quem dicit, tempus intelligimus illud designatum, quando ante omnem hujus saeculi diem facta sunt omnia simul, facilis patet sensus quod et herba et arbor omnis in ipsius terrae substantia sit causaliter facta priusquam visibiliter orirentur aut germinarent ex terra. Sin autem appellationem diei, ut consequentius arbitramur, pro significatione positam accipiamus temporis illius in quo mundus
Abbreviated transcription (Latin):
& terraest sẽparata ab aquis atque
arboribus & herbis consita. sed more sibi solito. scripturadiem protempore posuit¬
quo modo & apostolus cum ait: Eccenunc dies salutis. Non unum specialiterdiem
sed totum significat tempus hoc quod in presenti uita pro aeterna salute laboramus
& propheta non deuno specialiterdie. sed deplurimotempore diuinae gratiae
dicit. Indie illa audient surdi uerba librieius. Caeterum difficile intellectuest
quomodo in huncdiem fecerit ds̃ caelum & terram & omne uirgultum agri omnemq
herbam regionis : Nisi forte dixerimus quod inmateria informipariter omnis crea¬
tura sit facta. iuxta quod scriptum est: Qui uiuit in acernum creauit omnia simul
Sed hocutique ante omnem diem huius saeculifecit. cum in principio caelum crea¬
uit & terram: Quando & si terra erat in anis & uacua & tenebrae super abrssum:
in ipsius tantum terrae & abyssi idest aquarum natura : quasi per substantiam semi¬

Expanded text:
 terra est separata ab aquis, atque arboribus et herbis consita; sed more sibi solito Scriptura diem pro tempore posuquomodo et Apostolus, cum ait: Ecce nunc dies salutis , non unum specialiter diem, sed totum significat tempus hoc quo in praesenti vita pro aeterna salute laboramus. Et propheta non de uno specialiter die, sed de plurimo tempore divinae gratiae dicit: In die illa audient surdi verba libri hujus . Caeterum difficile intellectu est quomodo in hoc die fecerit Deus coelum et terram et omne virgultum agri, omnemque herbam regionis, nisi forte dixerimus quod in materia informi pariter omnis creatura sit facta, juxta hoc quod scriptum est: Qui vivit in aeternum creavit omnia simul , sed hoc utique ante omnem diem hujus saeculi fecit, cum in principio coelum creavit et terram, quando et si terra erat inanis et vacua, et tenebrae erant super abyssum, in ipsius tamen terrae et abyssi, id est, aquarum natura quasi per substantiam semi
Abbreviated transcription (Latin):
parihonore et gloria habitis cȩlestia praemia largiatur nec ẽ discretio
duit et prolibero & seruo seruiuit : ut omnibus credentibus inse de qua¬
le donumbonorum caelestium largiatur : Nec prȩfertura pudillã
qui s ecundum carnem nobiliorsit : Quicũq enim fidem dñi promere¬
tur. nullis maculis carnalis natiuitatis offuscatur : Nam hoc
itaq futurum &iam ꝑ prophetam significatur dicente dño erit in
diebus nouissimis effundam despũ meo superomnem carnem

Expanded text:
pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Non est enim discretio: pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Non est enim discretio: duit, et pro libero et pro servo servivit, ut omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per prophetam significatur, dicente Domino: Erit in diebus novissimis, effundam de spiritu meo super omnem carnem
Abbreviated transcription (Latin):
auiditatem dicitur. exmulta enim fame uerbidĩ & inedia uenit
rapax quia et ipse uo lenter diripit regnũdĩ: hic autem mane
comedit prȩdam : mane : illud tempus creditur. quole gemacce¬
pit. Tunc enim mundo primaquedam inluminatio scientiaed ataẽ :
comed& autẽ mane : quialegem quammane accepit. edit
adhuc & meditatur. lic& sequens legem iustitiae in legem fidei non
ꝑ uenerit: aduesperam aut̃ diuid& spolia. Vespera est illud tem¬
pus nouissimum quo conuertetur : Tunc ergo diuidet aescam. Tunc
intelleg& diuidendã esselitterã abspũ eccunc cognosc& quia littera
pit in leges piritalia a corpora libus diuidere & separare. Ideo dicitur
aduesperã diuidere ȩscam quod tota die in lege meditans ante non
fecit : Quȩritur aut̃ deia cob curom̃s quos deliberis et deancillis genuit :
a equales honores filios ethȩredes constituerit nisiut ostender& quod

Expanded text:
aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei, et inedia venit aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei, et inedia venit rapax, quia et ipsi violenter diripiunt regnum Dei: Hic autem mane comedit praedam; mane illud tempus creditur, quo Legem accepit. Tunc enim mundo prima quidem illuminatio scientiae data est; comedit autem mane quia Legem, quam mane accepit, edit, adhuc meditatur, licet sequens legem justitiae in legem fidei non pervenerit; ad vesperam autem dividet spolia . Vespera est illud tempus novissimum quo convertetur. Tunc ergo dividet escam; tunc intelliget dividendam esse litteram a spiritu, et tunc cognoscet quia littera pit in lege spiritalia a corporalibus dividere et separare, ideo dicitur, ad vesperam dividet escam, quod tota die in lege meditans ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequales honore filios et haeredes constituerit? Nisi ut ostenderet qu
Abbreviated transcription (Latin):
spolia. quib: dictis paulus apłs designatur Debeniam instirpȩꝓgeni¬
tus quimanerapuit prȩdã id ẽ in primordiis fideles quos potuit deuas¬
tauit: Vespere autẽ spolia diuidit quafideles post modũ factus sacra
eloquia audientibus discretione mirificadis pensauit: Legimus quen¬
dã exdoctorib adurbẽ hierus alẽ ea quaedebeniamin scripta sunt referentẽ
Beniamin inquit filius doloris int̃p̃tat᷑. hic sorte hereditatis eũ locũ
accepit . in quo terrena ẽhierusalem quae nunc propt̃ incredulitatẽ ab¬
iecta ẽ atq repulsa : haeceñi infiliis suis sub ꝑsona beniaminde signatur :
Namsicut beniamin ultimã consequitur benedictionẽ : Ita et ldempo¬
pulus ultimus est saluandus postea quam plenitudogentiũ introierit :
Dicit enĩ beniamin lupus rapax. Lupusscilic& quia ipsepopulus effu¬
dit sanguinẽ proph&arũ atq iustorũ. Rapax autem propter

Expanded text:
spolia. Quibus dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenispolia. Quibus dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus; qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles, quos potuit, devastavit. Vespere autem spolia divisit, quia fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus, discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem Jerusalem ea quae de Benjamin scriBenjamin, inquit, filius doloris interpretatur. Hic sorte haereditatis eum locum accepit, in quo terrena est Jerusalem, quae nunc propter incredulitatem abjecta est atque repulsa; haec enim in filiis suis sub persona Benjamin designatur. Nam sicut Benjamin ultimam consequitur benedictionem, ita et idem populus ultimus est salvandus, posteaquam plenitudo gentium introisset . Dicitur enim Benjamin lupus rapax. Lupus scilicet, quia ipse populus effudit sanguinem prophetarum atque justorum; rapax autem, propter
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ conualuit bene dictio omni potentis patris infilium. Ita ut
einullus scõrum aequȩtur donec ueniat desi derium collium
aeternorum. Colles isti sc̃ĩ sunt : quixp̃i aduentũ prophetantes
magno cum desiderio incarnationem eius expectauerunt. De quib dñs
dicit quia multi iusti & prophetaecupierunt uidere quae uidetis
Hiergo scĩ dicti sunt colles propt̃ excellentiam scĩtatis qui &ĩã aeter
niuocantur. quiauitã consequuntur aeternam. Nec intereunt
cum mundo: sed essecreduntur a eterni: fiant in capite iosephom̃s
scilic& istae bene dictiones suꝑ caput xp̃i ponuntur. quas in carna¬
tus accepit . & suꝑ uerticem nazarei. dequoscriptum est. qm̃naza¬
reus uocabitur. hoc est sc̃s dĩ interfratressuos. qui a lpse est caput om̃i¬
um eminens uni uersorũ scõrũ quos &iã & frsuocatimpsalmis: XuI.
Beniamin lupus rapax. mane comed& prȩdam & uesperediuid&

Expanded text:
tarum convaluit benedictio omnipotentis Patris in Filio, ita ut tarum convaluit benedictio omnipotentis Patris in Filio, ita ut ei nullus sanctorum aequetur. Donec veniret desiderium collium aeternorum. Colles isti sancti sunt qui, Christi adventum prophetantes, magno cum desiderio incarnationem ejus exspectaverunt; de quibus Dominus dicit: Quia multi justi et prophetae cupierunt videre quae videtis . Hi ergo sancti dicti sni vocantur, quia vitam consequuntur aeternam, nec intereunt cum mundo, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capite Joseph: omnes scilicet istae benedictiones super caput Christi ponuntur, quas incarnatus accepit: et super verticem Nazaraei, de quo scriptum est, Quoniam Nazaraeus vocabitur , hoc est, sanctus Dei. Inter fratres suos, quia ipse est caput omnium eminens universorum sanctorum, quos et fratres vocat in Psalmis. Sequitur: Benjamin, lupus rapax, man
Abbreviated transcription (Latin):
tuus: Quis adiuuit filium nisi solus ds̃ pater : quidixitia cobpuerms
lide super benedictionibus abr̃ssi iacentis deorsum: Vniuersa
ab yssi iacentis deorsum. u t omnibus angelis & hominibus domina retur :
Benedictionibus uberum idẽ siueduorum testamentorum. quorum
altero nuntiatus est altero demonstratus: si ue benedictionibus
uberum mariae. quaeuere benedicta erant. qui a is demsacra
uirgodñõ potũ lactis inmulsit: Vnde & illa mulier in euangelioait.
Beatus uenterꝗteportauit & uberaquȩ suxisti: Benedictionibus uberũ
te formarẽ in utero nouite. et antequã exires deuulua scĩ ficauite :
Benedictiones patristui confortatȩ sunt benedictionibus patrũtuo¬
rũ : Benedictiones inquit patristui caelestis. quaed atȩ sunt tibia sũ¬
mocae li& abỹssi: confortatȩ sunt idẽ praeualuerunt benedictionib
patrum tuorũ : Vltra enĩomnes cõrũ meritũ patriarcharum siue prophe¬

Expanded text:
tuus. Quis tuus. Quis li desuper, benedictionibus abyssi jacentis deorsum. Universa er benedictionem abyssi jacentis deorsum, ut omnibus angelis et hominibus dominaretur. Benedictionibus uberum, id est, sive duorum testamentorum, quorum altero est nuntiatus, altero demonstratus; sive benedictionibus uberum Mariae, quae vere benedicta erant, quia iisdem sancta Virgo Domino potum lactis immulsit. Unde et illa mulier in Evangelio ait: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Benedictionibus uberum te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sBenedictiones patris tuis confortatae sunt benedictionibus patrum tuorum. Benedictiones, inquit, Patris tui coelestis, quae datae sunt tibi a summo coeli et abyssi, confortatae sunt, id est praevaluerunt, benedictionibus patrum tuorum. Ultra omne enim sanctorum meritum patriarcharum sive prophe
Abbreviated transcription (Latin):
sponsũ ꝑ contẽplationẽ aspiciant et osculo caritatis illicopulentur atq
adhȩreant : Sed obiurgati sunt eum quando falsis testimoniis calũ¬
niantes scm̃ dñi opprimeresi nago gȩpopuli tempta uerunt :
inuideruntilli habentes iacula. nequeenimquisquã in ioseph con¬
iecit sagittas : uel aliquid uulneri stelum: sed hoc specialitor
uenit in xp̃o : Seditinfortia arcus eius : Xp̃s enim arcũ suũ & arma
pugnandi posuit indõ qui fortis est propugnator. cuiusiuir tute concidit᷑
omis nequitia ꝑfidorũ. et dissoluta sunt uincula brachiorum eius
quibus frseum uinctum ad pilatum duxerunt. uelquibus eum suspen¬
sum lignocruci fixerunt rescissa sunt enim ꝑmanusdi omni potentidĩ ia cob
hoc est ꝑmanu s omni potentis diia cob: excuius ore ipsex p̃s bonus pastor
egressus est lapis & firmitascredentiũ in isrł : Ds̃ patristu erit adiutor

Expanded text:
sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur, et sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur, et adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes, Sanctum Domini opprimere Synagogae populi tentaverunt. Invideruntque illi, habentes jacula; neque enim quisque in 356 Joseph conjecit sagittam, vel aliquod vulneris telum; sed hoc specialiter evenit in Christo. 55. Sedet in forti arcus ejus. Christus enim arcum suum et arma pugnandi posuit in Deo, qui fomnis nequitia perfidorum. Et dissoluta sunt vincula brachiorum ejus, quibus fratres eum vinctum ad Pilatum duxerunt, vel quibus eum suspensum in ligno crucifixerunt. Rescissa sunt enim per manum omnipotentis Jacob, hoc est, per manum omnipotentis Dei Jacob, ex cujus femore ipse Dominus bonus pastor egressus est, lapis et firmitas credentium in Israel. Deus patris tui erit adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
menta saeculi huius. sicque excelsa et sublimia meditantes. dant
eloquia pulchritudinis. id .ẽ. praedicant cunctis gentibus doctrinã
dñi saluatoris xi filius autem crescensioseph: Hlaec proph&ia
post passionem dñi paternae uocis imaginem tenuit.
quaredeunte in caelum: postuictoriam xp̃ĩ pateralloquitur
dicens Filius ad crescens ioseph: filius ad crescensutiq ingentibus
Quia cum ob incredulitatẽ synago gepopulum reliquiss& innume¬
ram sibi plebem eccłȩ exomnibus gentibus ampliauit. quod ecdauid
cecinitdicens : Reminiscentur et conuertentur ad dnm̃ uniuersi
fines terrae : filius ad crescens et decorusas pectu: Omsenim superat
illius pulchritudo : luxta quod et delpso inpsalmis canitur: speciosusferma
praefiliis hominũ : Filiaedis currerunt supermurũ. idẽ gentes uel
ecdesiae quae crediderant in xpm̃ : Haec superso liditatem fidei

Expanded text:
menta saeculi hujus, sicque excelsa ac sublimia meditantes, dant menta saeculi hujus, sicque excelsa ac sublimia meditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris. Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post passionem Domini paternae vocis imaginem praetulit, quia redeuntem in coelum post victoriam Christum Pater alloquitur dicens: Filius accrescens Joseph, filius accrescens, utique in gentibus; qui cum ob incredulitatem Synagogae populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus gentibus ampliavit. Quod et David cecinit dicens: Reminiscentur et convertentur ad Dominum, universi fines terrae . Filius accrescens et decorus aspectu. Omneillius pulchritudo, juxta quod in Psalmis et de ipso canitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Filiae discurrerunt super murum, id est, gentes, vel Ecclesiae, quae crediderunt in Christum. 54. Haec super soliditatem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
pinguis factus ese caro scilic& eius quȩ est scã scõrũ. quamsiquis man¬
ducauerit non morietur in aeternũ : Iste&iam preb& deliiassapi¬
entiae regibus id ẽ qui sensus proprios beneregent quidomi¬
nan turuitiorum suorum. qui castigant corpora sua et inseruitu¬
te subiciunt: Neptalim quod interpr&at᷑ dilatatio a postolos
et praedicatores scos significat quorum do ctrina in latitu¬
dine totius mundidiffusaest : Ex hacenim tribu fuerunt a postoli
qui sunt principes ecclesi arum & duces et principes zabu lon
et principes neptalim qui sine dubio ad personam referuntur
apostolorum : Ipsi sunt fili i excussorum. id est prophetarum. qui
in manu potentis dĩ positi & tam quam sagitȩ excussae perue¬
neruntus que ad finesterrae : Vn de etbenehicneptalim ceruus
emissus scribitur. Quianimirum a postoli siue praedicatores ue¬
loci saltu ex ilientes. inmorteceruorum transcendunt impedi¬

Expanded text:
pinguis factus est, caro scilicet ejus, quae est esca sanctorum, quam si quis manpinguis factus est, caro scilicet ejus, quae est esca sanctorum, quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum . Ita etiam praebet delicias sapientiae regibus, id est qui sensus proprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudine totius mundi effusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum et duces, principes Zabulon, et principes Nephthalim , qui sine dubio ad personam referuntur apostolorum. Ipsi sunt, filii excussorum , id est filii prophetarum, qui in manu potentis Dei positi, tanquam sagittae excussae pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hinc Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli sive praedicatores veloci saltu exsilientes in morem cervorum transcendunt implica
Abbreviated transcription (Latin):
ens ut interficiat eumgladio orissui : Vnde & bene idemgath latrunculus
interprȩtat᷑ : eo quod posterior id est secus pedes quasi latrunculus rapido
atq: in prouiso aduentuexiliat contraa pertam antixp̃i obpugnationẽ
tatis. demonstrat a pertemor̃ses proph&iam patriarchȩ huiusspecia
literpertinere ad xpm̃: sic enim benedictus inquit inłatitudinegathquasi
leo requieuit coepitq brachium et uerticẽ &ui dit principatũ suũ : Agnos¬
cantitaq quis requi euerit sicut leonisi xpr̃ insepulchrosuo : Quisconfre¬
gerit uerticem bradnaq potentũ nisi redẽptornr̃ quihumiliauit
uirtutem & superbiam excelsorum. quis uidit principatũ suũ. Nisi
ille cuidatus est principatus et honor et regnum : A serpinguis
panis eius prȩbebit delicias regibus : A sercuuis nomen signi ficat
tiae qui propternos pauperfactus est cumdiuesess& cuius panis

Expanded text:
ens, ut interficiat eum gladio oris sui. 45. Unde et bene idem Gad latrunculus ens, ut interficiat eum gladio oris sui. 45. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat contra apertam Antichristi oppugnationem. tatis. Demliter pertinere ad Christum; sic enim: Benedictus, inquit, in latitudine Gad, quasi leo requievit, cepitque brachium et verticem, et vidit principatucant itaque, quis requieverit sicut leo, nisi Christus in sepulcro suo: quis confregerit verticem brachiaque potentum, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsorum. Quis vidit principatum suum, nisi ille cui datus est principatus, et honor, et regnum? Aser pinguis panis ejus, et praebet delicias regibus. Aser, cujus nomen significat dtiae. Qui propter nos pauper factus est, cum dives esset. Cujus panis
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus mundi : quir& ro caderedicitur & non infaciem: sicut saulus
cecidis sememorat᷑ : In facie enĩ cadereest. In hacuita suas unũquemq
culpas agnoscere easq penitendo deflere : Retro uero qđ non ui¬
detur cadere est : ex hacuita repente discedere. et ad quȩ supplicia
ducitur ignorare : Et quia iudȩa erroris suila queis capta : ꝓxpoanti
susest dicens salutare tuũ expecta bodnẽ : Idẽ non sicut infideles antixp̃m
ꝑ sonam dñi exprimit qui in primo aduentu humilitatis suae
ante aduentũ antixp̃i prȩliandusoccurrit : Accinctus gladio uerbi sui¬
circa femur potentissime quo inimicos diuisit : idestfilium a patrefiliam
ama trenurum a socru. iuxta quod legitur in euangelio: non ueni pacẽ
dni nr̃i inscđo regno eius ostenditur : quiacum uenerit antixp̃s łtem
occurr& retrorsum : Idest posteius uestigia xps̃ celeri aduentu ꝓgredi¬

Expanded text:
tatibus mundi; qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus tatibus mundi; qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero, quo non videtur, cadere est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur, ignorare. 42. Et quia Judaea, erroris sui laqueis capta, pro Christsus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles Antichristum, personam Domini exprimit, qui in primo adventu humilitatis suae ante adventum Antichristi praeliaturus occurrit. Accinctus gladio verbi sucirca femur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre, nurum a socru, juxta quod legitur in Evangelio: Non veni pacem Domini nostri in secundo regno ejus ostenditur, quia cum venerit Antichristus, idem occurret retrorsum, id est, post ejus vestigia Christus celeri adventu progredi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis quis aut̃ nesciatsemitã angusti orem eẽ quãuiã : fitergo
coluber inuia : quia in p̃sentis uitȩ latitudinẽ eosam bulareꝓuocat:
quib: quasi partendo blanditur: Sed inuia mord&: quia eos quibus li¬
bertatem tribuit: erroris sui ueneno consumit : fit iterũ cerastes
insemita : quia quos fideles repperit & sese ad caelestis prȩceptiangus¬
ta itinera constringentes non solũ nequitia callide ꝑ suasionis impecit
sed &iam terrore potestatis premit : Et in ꝑsecutionis angore post
beneficia ficte dulcedinis exert& cornua potestatis : Quo in loco equus
hunc mundũ insinuat qui ꝑ elationẽ suã incursu labentium tẽpo¬
rum spumat : Et quia antixp̃s extrema mundi ad prehendere
nititur cerastes iste equi ungulas mordere ꝑhibetur.: Vngulam
quippe equi mordereest extremascłi feriendo constringere: ut cadat
ascensor eius retro : Ascensore qui est quis quis extollitur in digni

Expanded text:
potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur: sed in via mordet, quia eos quibus libin semita , quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat, et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur. Cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur, ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis exto
Abbreviated transcription (Latin):
tertia resurrexie. Ideoq ait. saluta retuum expectabo dnẽ sicut
ꝑdauiddicit. Non derelinques animã meã in infernũ : hȩc quidã
ita exponunt : alii uero hanc ꝓphetiam ad antix pm̃ transferunt :
Detribuenimdan uenireanti xpm̃ ferunt. proeo quod in hoc loco
dan ec coluber asseritur. & mordens : Vnde &non in merito dum
is raheliticus populus terras in castrorum partitione suscipe¬
ret . primus danadaquilonẽ castra mecatus est : Illum scilic&
significans qui incordesuo dixerat: sed ebo inmontẽ inlateribus¬
ero altissimo : De quo & ꝑ prophetam dicitur : ad anauditus est
fremitus equorũ eius : qui non solũ coluber sed &iã cerastes uocatur
cerata enim grece cornua dicuntur : Serpens que hiccornutus esse
ꝑhibetur perquem digne aduentus antixp̃ĩ asseritur : quia contra
uitã fideliũ morsu pestiferȩ praedicationi s armabitur &iã cornib:

Expanded text:
tertia resurrexit, ideoque ait: Salutare tuum exspectabo, Domine. Sicuttertia resurrexit, ideoque ait: Salutare tuum exspectabo, Domine. SicutDavid dicit: Non derelinques animam meam in inferno Haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito, dum Israeliticus populus terram in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad aquilonem castra metatus est, illum scilicet significans qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte ero Altissimo. 38. De quo per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerata enim Graece cornua dicuntur; serpensque hic cornutus esse rhibetur, per quem digne Antichristus asseritur, quia contra vitam fidelium cum morsu pestiferae praedicationis armabitur etiam cornibus
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩorũ ethȩreticorum procellas: quȩ circum feruntur omni
uento doctrinȩ : Quorũ & situnditur fluctibusari tamen ipsa fluc
tibus non frangitur. necullis hȩresium tempestatibus ciedit Neculli
uento scis matum commota sub cumbit : pertendit autem usq ad
sidonem. hocestusq ad gentes peruenit : Legitur &iam in euangelio
inde assumptos eẽ aliquos apłorũ & in ipsis locis dnm̃ s. epedocu¬
isse : Sicut scriptum est : Terra tabulon et terraneptalim. iua
maristrans iorda nemgalile aegentium. populus qui sedebat in
tenebris uiditlucem magnam : Daniudi cabit populum suũ sicut
aliatrib: isrł : fiat dan coluber inuia. cerastes insemita &c&era :
Dicunt antix pm per haec uerba prȩdicideis tatribu futurũ : alii de
dnm̃ cum carne suscepta designare uolunt : Retrorsũ autem cade¬
re ut interram reuerte recur unde sumptus est: sed quõ die

Expanded text:
Judaeorum et haereticorum procellas, quae circumferuntur omni Judaeorum et haereticorum procellas, quae circumferuntur omni vento doctrina , quorum etsi tunditur fluctibus, tus, et non frangitur, nec ullis haeresium tempestatibus cadit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evangelio inde assumptos esse aliquos apostolorum, et in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Dan judicabit populum suum sicut et alia tribus in Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, dicunt Antichristum per haec verba praedici de ista tribu futurum; alii de quum Dominum cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur unde sumptus est. Sed quoniam die
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsto lato mundi fine requiescere . Nihilque de his que nunc
uersantur in medio quaerere : sedultima desiderare : & fortis
asinus requiem aeternam obtimam uidit : cumsimplex genti¬
litas. id circose adrobur bonio periserigit : quia ad aeternȩ uitȩ
patriamtendit : Vnde &iam et ponit humerum suum adpor¬
tandum quiadum ad promissam requiem ꝑ uenire desiderat :
cunctamandatorum liber terportat : Vnde& factus est tributis
seruiens. hoc estregi & x põsuo fideidona operum que bonorum
munera offerens. Zabulon inlitore habitabit. et instatione
nauium : Tabulon qui inter praetaturhabitaculũ fortitudi¬
nis ecłam significat fortissimam ad omnẽ tolerantiã passionis :
haec inlitore maris habitat & instatione nauiũ ut credentib: sitrefugiũ
et periclitantibus demonstr& fidei portum : haec contra omnes turbi¬
nesscłi immobile& in concussa firmitate solidata : expectat naufragiũ

Expanded text:
praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem et terram optimam vidit, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Unde etiam apponit humerum suum ad portandum, quia dum ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum onera libenter portat. Unde et factus est tributis serviens, hoc est regi et Christo suo fidei bona operumque bonorum munera offerens. navium . Zabulon interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata exspectat naufragium
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos poculo lactis alebat : Cuiusquidem candidiores lacteeffec¬
tisunt doctore secclesiae : quia fortem & ualidum uerbicibum man¬
ducabuntatq distribuent. De quibus dicit apostolus inepistola
adhȩbreos. perfectorum autem est soliduscibus: Etbenecandi¬
diores lacte dentes eius dicit. Omne senim quiperfecti sunt & qui
scripturarum cibos explanantes. subtilem &minutum intellectum
qui spiritalis dicitur. eccłȩ corpori subministrant : candidiẽe debent
et puriatq ab omni macula liberi : Isa carasinus fortis : Isa car
quod interpretatur merces : refertur ad populum gentium :
quem dñs sanguinis sui praetio est mertatus. Hicisa carasinus for¬
tis scribitur : quia prius gentilis populusqua sibrutũ & luxori¬
osum animalerat nulla queratione subsistens : Nunc uero fortis
gelicȩ perferens : Hic accubans interminos : uidit requiem quod
ess& bona & terra quodoptima : interminos namq accubareest:

Expanded text:
parvulos poculo lactis alebat. Cujus quidem candidiores effecparvulos poculo lactis alebat. Cujus quidem candidiores effecti sunt praedicatores Ecclesiae, quia fortem et validum verbi cibum mandunt atque distribuunt; de quibus dicit Apostolus in Epistola ad Hebraeos: Perfectorum autem est solidus cibus . Et bene candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et minutum intellqui spiritualis dicitur, Ecclesiae corpori, subministrant, candidi esse debent et puri, atque ab omni macula liberi. Issachar asinus fortis. Issachar, quod interpretatur merces, refertur ad populum gentium, quem Dominus sanguinis sui pretio est mercatus. Hic Issachar, asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum et luxuriosum animal erat, nullaque ratione subsistens. Nunc vero fortis gelicae perferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima. Inter terminos namque accubare est
Abbreviated transcription (Latin):
catorem : Et in sanguin euuae pallium suum: palliũ gentes sunt
quas corporisuo coniunxit sicut scriptum est : uiuo egodicit dns̃:
Nisi hos omnes induam sicut uestimentum : hos quippex p̃s in san¬
guine uuae mundauit : quando sicut botrus in ligno crucis pependit :
Tuncenim ex latereeius sanguis et aqua profluxit : sed aqua nos
abluit . sanguineredemit : Pulchriore soculieiu s uino: Oculi xp̃i
apłi sunt et euange listae. qui scientiae lumen uniuerso corpori
ecdesiae praestant : Hipulchriores uino probantur : quia eorum
doctrina aus teritatem uiniueteris exuberat. id est priscȩlegis tra¬
ditionẽ : Euangelica enim praecepta longedariora sunt quam ue teris
testamentimandata : &dentes lacte candidiores : Dentes praedi¬
catores sunt scĩ qui praecidunt aberroribus homines et eos quasi
comedentes in xpĩ corpore transferunt : Nomine a utem lactis
doctrina legis significatur : quae carnalem populum tamquam

Expanded text:
catorum. Et in sanguine uvae pallium suum. Pallium gentes sunt, catorum. Et in sanguine uvae pallium suum. Pallium gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scriptum est: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum . Hos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed aqua nos abluit, sanguis nos redemit. Pulchriores oculi ejus vino. Oculi Christi apostoli sunt et evangelistae, qui scientiae lumen universo corpori Ecclesiae praestant. Hi pulchriores vino probantur, quia eorum doctrina austeritatem veteris vini exsuperat, id est, priscae legis traditionem. Evangelica enim praecepta longe clariora sunt quam Veteris Testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores. Dentes, praedicatores sunt sancti, qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comedendo in Christi corpore transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonuenis sexpm̃. Ergo de cribuiuda usque hodie iuda eorum per¬
man& regnum : Itaq nonde fuit rex depopulo iuda donec
uenir& cui repositum est : Sed quia non solum iudaeis profuit
quimitten duserat : Ideo sequitur ecdpseerit expectatiogentiũ:
Alligans pullum suum aduineam: pullus suus ex gentibus populus
cui adhucnum quam fuerat onus legis impositum: hunc copula¬
uit aduineam apostolorum qui exiuda eissunt: Nam uiniea
dñi sabaoth: domus estisrł: Et aduitem ofilimia sinam suam
ipsedixit egosum uitisuera : Adhancergo uitem alligata sinã suã :
cui super sed et ecclesia exnationibus congregata. hanc lttique
aduitem corporis sui alligauit uinculo caritatis et disciplinae euan¬
respĩ : Aliinam que hancasinam synagogam interprȩtantur
uino stolam suam : siue carnem suam insanguine passionis siues cam̃
ecclesiam in illo uino qui promultis effunditur inremissionem pec¬

Expanded text:
non venisse Christum, ergo de tribu Juda usque hodie Judaeorum pernon venisse Christum, ergo de tribu Juda usque hodie Judaeorum permanet regnum, ita ut non defuit rex de populo Judaeorum, donec veniret cui repositum est. Sed non solum Judaeis profuit qui mittealligans ad vineam pullum suum. Pullus suus ex gentibus, populus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum: hunc copulavit ad vineam apostolorum, qui ex Judaeis sunt. 24. Nam vinea Domini Sabaoth domus est Israel . Et ad vitem, o fili mi, asinam suam. Ipse dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc vero vitem alligat asinam suam, cui supersedet, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavit vinculo charitatis, et disciplinae evanristi. Alii namque hanc asinam, synagogam interpretantur, vino stolam suam, sive carnem suam in sanguine passionis; sive sanctam Ecclesiam illo vino qui pro multis effunditur in remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
chri iacens somnum mortis Impleuit: Beneergoxp̃s ut leo requi¬
euit : qui non solũ mortis a cerbitatem nontimuit : sed &iã
in ipsa morte mortis imperium uicit : beneidem iterum ut
catulus leonis quia die tertiore surrexit : Vnde & sic adiungit᷑
deresurrectione eius: Quis suscita biteum : hoc est quia
nullus hominum nisilpse iuxta quodidem decorporesuo dixit :
Soluite hoctemplum & intriduo suscitabo illud: Nondefici& prin¬
ceps depopulo iuda : nec dux defemoribus eius donecueni& quimit¬
tendus est & ipseerit expectatio gentium : hic lo cus inanifescissime
ad iudam refertur : Tam diuenim fuit ex semine eius apud iudȩos
intemerata successio regni : donecxp̃s adredemptionem mundi ex¬
uirginenasceretur : Probant hoc historia e iudae orum quibus osten¬
ditur primum alienigenam regem ingente iudaeorum fuis se
herodem quo temporex psnatus ese :. Quodsi putant iudȩi

Expanded text:
cri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus ut leo requicri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus ut leo requievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertia resurrexit. Unde et sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscitabit eum? hoc est quia nullus hominum nisi ipse, juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur. Tam diu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum alienigenam regem in gente Judaeorum fuisse Herodem, quo tempore Christus natus est: quod si putant Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
ti inaltum captiuam duxisti captiuitatem : Requiescens accubuisti
ut leo: Manifestissi me in passionex ps̃ recubuit. quando inicli¬
nato capite tradidit spm̃: siue quando insepulchro securus
uelud quodam corporis somno quie uit: Sed quare utleo et uelut
catulus leonis : In somno enim suo leo fuit : quia non necessitate sed po¬
testate hoc ipsum impleuit. iuxta quod et ipsedixerat: potestatẽ habeo
ponendianimã meã et nemo eam toll&ame. sedego eampono:
quoduero ad didit etut catulus leonis. inde enim mortuus unde
et natus : fisici autem decatulo leonis scribunt . quod cumnatus fue¬
rit : tribus diebus & tribus noctibus dormit : Tunc de inde patris fre¬
mitu uł rugitu. uelutitreme factus cubilis locus suscitare dicitur
catulũ dormientem : Quod ualde conuenienter depassionis morte
aptatur inxp̃o : qui tribus diebus ectribus noctibus incubile sepul¬

Expanded text:
ti in altum, captivam duxisti captivitatem . 17. Requiescens accubuisti, ti in altum, captivam duxisti captivitatem . 17. Requiescens accubuisti, ut leo. Manifestissime in passione Christus recubuit, quando, inclinato capite, tradidit spiritum, sive quando in sepulcro securus, velut quodam corporis somno, quievit. Sed quare, ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed ego eam pono . 18. Quod vero addidit, et ut catulus leonis, inde enim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu, vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. 19. Quod valde convenienter de passiaptatur in Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepul
Abbreviated transcription (Latin):
patria templo que sub uerso: per or bemterrae incredulum genus
udam uerus confessor exprimitur xp̃s. qui ex eius tribu scđm
carnem est genitus : Ipsum laudant fratressui a postoli scilic&
et oms cohȩredeseius qui ꝑ adoptionẽ. filii dõ patrieffecti sunt &
xp̃ifratres ꝑ gratiam : quorum ipseest dñs pernaturã: Manus
tuae inceruicibus in imicorum tuorum: Isdemenim manibus
atq eodem crucistropheo & suo texit. & inimicos aduersarios
potesta tecurauit : Iuxta quod et pater promittit eidicens: sede
addexteram meam donecponam inimicostuos scabellum pedum
tuorum: Ad orabunt tefilii patristui. qum̃multi exfiliis ia cob
ad oranteum perelectionem gratiae saluificati : Catulus leonis
iuda quo nascendo paruulus factus est sicut scriptum est̃. paruu¬
crucem captiuos populos redemisti: Et quos illeleo contrarius
inuaserat : tumoriens eripuisti: Deniq rediens ab inferis : ascendis¬

Expanded text:
patria temploque subverso, per orbepatria temploque subverso, per orbeJudam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum laudant fratres sui, apostoli scilicet, et omnes cohaeredes ejus, qui per adoptionem filii Deo Patri effecti sunt, et Christi fratres per gratiam, quorum ipse est Dominus per naturam. 15. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum. Iisdem enim manibus atque eodem crucis trophaeo et suos texit, et inimicos, et adversarias potestates curvavit, juxta quod Pater promittit ei, dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . 349 16. Adorabunt te filii patris tui. Quoniam multi ex filiis Jacob adorant eum per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda. Quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est: Parvucrucem, captivos populos redemisti. Et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendis
Abbreviated transcription (Latin):
turi erant iudȩi : Sequitur : quia in furore suo occiderunt uirum idest
xpm̃: Iuxta quod esaias ait. lla eanimae lpsorum : quia cogitatio
eorum consilium malum aduersum sedicentes. alligemus iustũ
quia in utilis est nobis : Et indolore suo suffoderunt murum : quan¬
dolancea confoderunt illud spiritale & fortissimum propugna¬
culũ : quicustodit isrł: Maledictus furor eorum qui a pertinax.¬
utique ad tantũ facinus perpetrandum: quando furore accensi et ira:
non esamicus cesaris : It indignatio eorum quiadura : dumbaraban latro¬
nem peterent . & principem uitae crucifigendum postularent : Diuidam
eos inia cob: et dispergam illos in isrł : Hicduo nominantur diuisio & dis¬
persio : Idcirco quia non nulli exipsis dño crediderunt : quidam
in infi delitate permanserunt : Diuisi enim dicuntur. hi qui ab
eis separantur : & ueniunt adfidem : Dispersi autem hi quorum

Expanded text:
turi erant Judaei. Sequitur: Quia in furore suo occiderunt virum, id est, turi erant Judaei. Sequitur: Quia in furore suo occiderunt virum, id est, Christum, juxta quod Isaias ait: Vae animae ipsorum , quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis, et indo lancea confoderunt illum spiritalem et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. Maledictus furor eorum, quia pertinaxutique ad tantum scelus perpetrandum, quando, furore accensi et ira, non es amicus Caesaris . Et indignatio eorum quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel . Hic duo nominantur, divisio et dispersio. Idcirco, quia nonnulli ex ipsis Deo crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt. Divisi enim dicuntur hi qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem. Dispersi autem hi quorum