comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinaepietats inditiũ ẽ qui a uidelicet cunctis ad seuenire quaerentibus. gratiã miseri cordiae cae lesti soccurrere con
sueuit. Etnequerendo errare possint lucẽ sui sp̃s a perirȩ currentib: Nã quo doculi ihũ dona sp̃s euis misticae desigrien
Testał in apocalipsi iohannes qui figuratelo quens deillo. Etuidiinquit agnũ stantem tã quã occisũ habentem:
corpua septem: et oculos septem qui sunt septem sps dĩ missi in ominẽ t̃ram: quad tep̃tans philippũ dns: Undeinqui
ememꝰ panes ut manducenthi: Prouida utiq dispensatione facit nonutipsequȩ non nouerat discat sedut philippͥ
tarditatẽ suae fidei quã magistro sciente ipsene scie bat tep̃tatis agnoscat : Et miraculo facto castigot. Neq: epũ dubi¬
tare debuerat p̃sente rerũ creatore qui educit panem detra et uinolaetificat cor hominis : Paucorũ denariorũ

Expanded text:
uine pietatis indicium est, quia scilicet cuine pietatis indicium est, quia scilicet csuevit, et ne quaerendo errare possint, lucem sui Spiritus aperire currentibus. Nam quod oculi Jesus dona Spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem : qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. Quod tentans Philippum Dominus, Unde, inquit, ememus panes, ut manducent hi? Provida utique dispensatione facit, non ut ipse quae non noverat discat, sed ut Philippus tarditatem suae fidei, quam magistro sciente ipse nesciebat, tentatus agnoscat, et miraculo facto castiget. Neque enim dubitare debuerat, praesente rerum creatore, qui educit panem de terra, et vino laetificat cor hominis , paucorum denariorum
Abbreviated transcription (Latin):
et i ab ebis thes aurũ eeueni sequere me : Cuius discretionẽ moderaminis non ꝑsesoluidus incarne docens ex hibuit
etupuno quod ꝑ uerbi suimi nistros exhibere p̃cessat : Ainde dehusdem subunius boniseriui ꝑsõnatesto
iuadaredebeant conseruis intempr triticimen suiã idẽ ꝓcaptu audientiũ oportunae et menserate uerbidapes
suggerere : Quoduero ꝓpinquante paschadñs turbas docet sanat etreficit: possumusita mĩ sticeint prȩtari
more conculcent et si necdũ anima. uel carpae ad suꝑra ualent ꝑti¬
Qucquid tam̃ carnales quasi altũ amplecti conspitiunt̃ cõparatione a et̃ porũ quasini hili despitiant luxta exemplũ
illius qui cidens impium suꝑ ex altatũ et eleuatũ suꝑ caedroslibani : Tran suttem poralia c̃tẽplando et quasi lam¬
÷̃ p̃iudebat qđ subleuas seoculos i hs et ueniente ad semuladudinẽ uidisse ꝑhibetur di¬

Expanded text:
 in coelo, et veni sequere me. Cujus discretionem moderaminis non solum per se Dominus in carne docens exhibuit, verum nunc quoque per verbi sui ministros exhibere non cessat. Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur, quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium opsuggerere . Quod vero propinquante Pascha Dominus turbas docet, et sanat, et reficit, possumus ita mystice interpretari, a, coelesti spe et amore conculcent; et si necdum anima vel carne ad superna valent quidquid tamen carnales quasi altum amplecti conspiciunt, comparatione aeternorum, quasi nihili despiciant, juxta exempla  Ms., exemplum illius, qui videns impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani, transiit temporalia, contemplando aeterna,  ‘Quod subleuasse oculos Ihesus et uenientem ad se multitudinem uidisse perhibetur di
Abbreviated transcription (Latin):
quando peum ad portum ꝑueniat tranquillitatis : Cũ ergo remigassent stadia .XXΥ. auc trigista. Crescunt fluctus augentur
tenebiae saeuiunt tẽpestates sed tam̃ pauis ambulabat qui ꝑ seuerauerit infinem huc saluus erit : Necipsistadiorũ pumer contẽp̃¬
nenđ eẽ uidetꝰ : Et quaredixis set euan gelista qua si stadii s uiginti quinq: auttriginta sufficeret dicere : Viginti quinq auttrig inta
uiginti quinq Quadratũ qͥnariũ : sed huic legi ante quã euangeliũ ueniret deerat ꝑ fectio: Perfectio at̃ in separiofumero cophendit
nsenarius numetꝰ ꝑ fectus ẽ et parcib: suis impletur. Idẽ unoduotres necaliep
Vtlex ꝑeuangelium adimpleatur ut fiant sexies quini triginta : Ad eo sergo qui implent legẽ uenit ihs et uenit quo modo calcans¬
is om̃s tumores inundi subpedib: habens om̃s celsitudines scłi p̃mens. Ettas¬
go sũ olitetimere. c̃fidite ego uicimundũ : Voluer̃ eũ accipere in naui agnoscentes ac gaudentes securifasti etstatim fugio

Expanded text:
quando per eum ad portum perveniat tranquillitatis. Cum ergo remigassent stadia viginti quinque aut triginta, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saeviunt tempestates; tamen navis ambulat. Qui perseveraverit in finem, hic salvus erit . Nec ipse stadiorum numerus contemnendus esse videtur; nam quare dixisset evangelista, Quasi stadiis viginti quinque aut triginta? sufficeviginti quinque, quadratum quinarium. Sed huic Legi antequam Evangelium veniret, deerat Nam senarius numerus perfectus est, et partibus suis impletur, id est 1, 2, 3, nec aliaeut lex per Evangelium adimpleatur, ut fiant sexies quini triginta. Ad eos ergo qui implent legem venit Jesus, et venit quomodo fluctus calcans, omnes tumores mundi sub pedibus habens, omnes celsitudines saeculi premens; et tago sum, nolite timere. Voluerunt ergo eum accipere in navim, agnoscentes ac gaudentes, securi facti. Et statim fuit
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus piauem turbantes tempestates uenti. Clamores sunt maledictoram indecaritas refriescit : Inde flustus iugentur turbat
pauisuento magrio. flante mare ex surgebat. tenebraecrescebant intellegentia minuebatur iniquitas augebatur rtum indiec
omiã pauis ibet ad trã ꝓperabat portum q̃ rebaet lta int̃ omiã teptam̃ torũ geneta eodesia ꝓficiebat laborat sedñ mergit x pm̃ expester¬

Expanded text:
fluctus navem turbantes, tempestates, et venti clamores sunt maledictorum: inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, turbatur fluctus navem turbantes, tempestates, et venti clamores sunt maledictorum: inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, turbatur navis. Vento magno flante mare exsurgebat, tenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, iniquitas augebatur. Tamen inter haec omnia navis ibat, ad terram properabat, portum quaerebat. Ita inter omnia tentamentorum genera Ecclesia proficiebat. Laborat, sed non mergitur. Christ
Abbreviated transcription (Latin):
pisiocdesia q̃ ꝑ secutionib: fatigatur. etforas. et intus foris apaganis aꝑta ꝑ secutione. Intus a fals is fratribus oc
quomodo uener̃ qui ꝑ stagnum fauigantes transier᷑. Et cum pauiga rent ad eum locum quo eosuenis se lamdixit re
pita lando exponit quid acciderit : Te nebre iam facte erant. et nonuenerit ad illosihs: Mec io te nebrae
quia li ep̃ uenerat tenebeneetiã fafieortant. E t pĩuenerat adillosi lis̃ quantum accidit finis mundi crescunt errores erebrescunit
torrares ereseit iniquitas crescit in fidelitas Lix depuq q uae curitas apudio hanne ipsum euange listũ setis aꝑtsq: inoistiatur
eret. Quiodit fratrem suum intenebrisẽ. Creberrime extinguitur : Refriꝰ¬
fiatrem suum intenebrisẽ. Creberrime extinguitur . Resrȩscente antee habun danitemiquitate ipni s

Expanded text:
nisi Ecclesia, quae persecutionibus fatigatur et foris et intus? Foris a paganis aperta persecutione: intus a falsis fratribus occnisi Ecclesia, quae persecutionibus fatigatur et foris et intus? Foris a paganis aperta persecutione: intus a falsis fratribus occquomodo venerunt, quia per stagnum navigantes transierunt. Et cum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux denique quae charitas apud Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratureret: Qui odit fratrem suum, in tenebris est , creberrime exstinguitur » refriin tenebris est , creberrime exstinguitur. Refrigescente charitate, abundante iniquitate, ipsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Loc ÷ uellerapere ecregem facere p̃uenire uelletem pꝰ eius quodipseapud se occultabat ut o portunae ꝓderet etoportupae
infine scłidecla saret : Quare aut̃ dictũ ẽ fugitnieq: enĩ si nollet teneretur sinollet raperetur qua si nollet necag¬
nosceretur. sed hac signi ficatiue factumẽ solus fugit neccarpalit̃ regnaret qua solus ascendit incaelum. Vnde
spirta lit̃ regnaret in scis sius Eugi in montem ipsesolus primogenit᷑ a mortius: Ascendens suꝑ om̃s caelos et inter¬
sic sur sum posito solo mn monte magno qui in trauit in intoriora ueliforis populo constituto. Sedudeam quid illo intra ue
caelostis altitudinis morante: Quid dis cipuli innauicula patiebantur . Quide pauicula quaȩ a fluctib iactabatur

Expanded text:
hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet et opportune hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet et opportune in fine saeculi declararet. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si nollet, nec agnosceretur. » Sed hoc significative factum est. Solus fugit, ne carnaliter regnaret, quia solus ascendit in coelum, unde spiritaliter regnaret in sanctis suis . « Fugit in montem ipse solus, primogenitus a mortuis, ascendens super omnes coelos, et intero populo. Sic rursus  Ms., sursum posito solo in monte magno, qui intravit in interiora veli, foris populo constituto. Sed videamus quid illo intra velum coelestis altitudinis morante, quid discipuli in navicula patiebantur? Quid est navicula quae a fluctibus jactabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lis suis et uideret turbas ad seuenientes descenderat demonte et circa inferio
pauit etas cendit : Quare aũt ascendit cum cognouis set qđ uellent eũ rapere etregẽ facere quid enim: rex nonerat qͥ timebat
fierirex: Eratomninonectalis rexqͥ ab hominib: fieret sedtalis qͥ hominib: regnum daret : Num quid forte ethic aliquid
Tocin illo factũ tacet nihilloquitur nihil significat: Anforte hoceratrapere eum p̃uenirȩ uelletem pꝰ regnieius. et enim
uenerat modo ñiã regnare quomodo regnaturus ẽ in eo quad dicimꝰ: Adueniat regnũtuũ sẽꝑ qdẽ ille cũ patre regnat scđm qđ ẽ filius dĩ¬
Quandoerit aꝑtaclaritas scõrũ eius postiuditium abeo factum. qđ iuditiũ supra ipsedixit quod filius hominis facturas sit
qđ uob paratum ẽ aboriginemundi : Discipuliaut̃ et turbae credentes in eũ putauer̃ illũ sic uenis seutiam regnaret

Expanded text:
e cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiorpavit, et ascendit. Quare autem ascendit cum cognovisset quod vellent eum rapere, et regem facere? Quid enim, non erat rex, qui timebat fieri rex? Erat omnino, nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid oc in illo factum tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo, non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnat secundum quod est Filius Dquando erit aperta claritas sanctorum ejus propter judicium ab eo factum, quod judicium supra ipse dixit quod Filius hominis facturus sit vobis paratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret:
Abbreviated transcription (Latin):
inuenis senteuin t᷑ bae. eccep̃sentat seturbis a quib: rapitimuerit. E t in montem fugerat omnino c̃furmat etin sinuat pobisiuui ferio
distaeẽ illa omnia ł tfacto in magnosa otam̃to utaliquid significarent: Ecceẽ ille qͥii montem fugerattiiius pneculip ts bis
lost̃ mnodo teneanit mador egefaciant : Eteũ inuenis senteũ ttansmare darr̃ei rabbiqua ndo bucuensti. Ille postinita
et sermo Nem infert utsi fieri potest qui pastisunt puiscantur. Etquorũ satiauit punibus uentre sctietsermo nib inrtem sedsicapuat etti
p̃capunt sum ait quode piunr uec fragñta pertant laquat᷑ egoetaudiamis : Responditilis ettixit a noñ disuc sasa dusnꝵ enda¬

Expanded text:
invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus se rapi timuerat, et in montem fugerat. Omnino confirmat et insinuat nobis in mysterio dicta esse illa omnia; et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce est ille qui in montem fugerat turbas: nonne cum ipsis Modo teneant, modo regem faciant. Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei, Rabbi, quando huc venisti? Ille post miraculi sacramentum, et sermonem infert: ut si fieri potest, qui pasti sunt, pascantur: et quorum satiavit panibus ventrem, satiet sermonibus mentem, sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, ne fragmenta pereant. Loquatur ergo, et audiamus. Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
ue o ceteris cõpararet᷑ hominib: Ideo dictũ ẽ. Vnxitte ds̃ ds̃ tuus oleo unex ult
exceptum habere hocẽ p̃partici pibustuis : Itaq polite inquid mecontep̃ nere quia filius hominis sum et quaerite a mecrbum norqui
perit sed qui ꝑ manet inuitã aet̃iã. Sic epũ filius hominissum : iatpũ si unꝰ ex uobis : Sic sum filius hominis. ut ds̃ pat̃ mesignaret:
Quidẽ signare ꝓpriũ aliquid mihidaret quo non confundere  cũ genere humano sed ꝑ meliberaturgenus humanum: Enidfeeie mꝰ

Expanded text:
dedit, ne caeteris compararetur hominibus, ideo dictum est: Unxitdedit, ne caeteris compararetur hominibus, ideo dictum est: Unxitexceptum habere; hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius hominis sum, et quaerite a me cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis: sic sum filius hominis, ut Pater Deus me signaret. Quid est, signaret? Proprium aliquid mihi daret, quo non confunderer cum genere humano, sed per me liberaretur genus humanum. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
net bemede pasient hereticorũ conuenticula q̃: ilim̃ ñ sincera fide q̃ rantq subdo localliditatis suaq rentes pĩq ihiust̃
estis: De illsueto q saturiti sunt. InaliodicitruangelioVgubbi quisiuirtt estus : ⁊ Dee surientib uero iut. epar̃
et iustitiae cagnitionedicitur: Beatiqdesuriunt et sic iunt iustitiã. ad quemoybũ coliortabatur eos insequenti moxx p
sermone dicens: Operamini fĩcibũ quiperit : sed qui ꝑ manet Inuitã aet̾nã: Calnalis oibus perit : spiritalisuero
sequestratus quadã gratia filius hominis exceptus anumero hominũ filius hominisẽ. Iste filius hominis et filiusdi ẽ:
stehomo: etiãd s̃ ẽ : Vndeetipsa ueritas q tunc loq bat᷑: ad iudaeos : etuncomnib: loquitur ꝑeuange lioae p̃dicatiapis uerba
reiporus sigiũ Idõponis sigriũ pc̃ fusa cumaliis apte ñ possit agnosci : Pat̃ ergo eum signauit : Quidẽ signiauit᷑ ꝓpriũ quidã illi

Expanded text:
a Tiberiade, nisi haereticorum conventicula, qui Jesum non sincera fide quaerunt, sub dolo calliditatis sua quaerentes, non quae estis. De illis vero qui saturati sunt, in alio dicit Evangelio: Vae vobis, qui saturati estis . De esurientibus vero vitae panem et justitiae cognitionem, dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ad quem cibum hortabatur eos insequenti mox Christus sermone dicens: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Carnalis cibus perit, spiritualis verosequestratus quadam gratia filius hominis, exceptus a numero hominum filius hominis est: iste filius hominis Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Unde et ipsa Veritas quae tunc loquebatur ad Judaeos, et nunc omnibus loquitur per evangelicae prei ponis signum, ideo ponis signum ne confusa cum aliis a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est signavit? proprium quiddam illi
Abbreviated transcription (Latin):
uderi Quod libet aliud quod non ẽ lumen SA cri lumen et seipsumostendit etq̃ oircase sunt: ita et xp̃s. et seipsũ

Expanded text:
videri quodlibet aliud quod non est lumen. videri quodlibet aliud quod non est lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
de metestimonium ꝑ hibeo uerũ ẽtestimoniũ meũ : quia scio undeueni et quouado : Patrem uolebat intelligi : patrigloriã
dabatfilius i aequalis glori ficat eum a quo ẽ missus : Quantum debet homo glorificare eum : a quo ẽ creatus : scio undeueni :¬
et quouado: histequi in p̃sentia uobis loqͥtur. habet quod nonde seruit : sed tam̃ uenit : Nonenim ueniendo indediscessi
suicr ediende posdere linquit: Quid mira mini ds̃ẽ: Non potest hoc fieri sed ab homine ÷ Non potest hoc fionabipso
nisiunigonitus filius qui ÷ in sinu patris ipsenarrauit: Non dixit fuit in sinupatris. Hicloq: batur et ibi se eẽ dicebat:
tostimonium luminis siue seo stendat si uealia : quia si ne lumine ñ potest uiderelumen et si nelumine ñ potest

Expanded text:
de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intede me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intedabat Filius; aequalis glorificabat eum, a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum, a quo est creatus? Scio unde veni et quo vado. « Iste, qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit; non enim veniendo inde discessit, aut rediendo nos dereliquit. Quid miramini? Deus est. Non potest hoc fieri, sed ab homine: non potest hoc fieri ab ipsnisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebattionem saeculi . Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia: quia sine lumine non potest videri lumen, et sine lumine non potest
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium quale pulli hominũ : Atenim In natos mulierũ ñ surrexit maior lohannebaptista : Hictam̃ quod nemo
eratmaior innatis mulierum : Dicitded nõ nr̃o ihũ xp̃o: Ego quidem baptito uos in aqua:. Qui aut̃ ponit postine fortior
ipsum lohannẽ fuisse. dñs ipsetestatur: Ille erat inquit lucerna ardensetducens : et uos noluistis adhorã exulta fe
in lumine eius: Responder̃ ergo iudaei : Tud etetestimonium dicis testimoniũ tuũ peuerum : Videamus quidaudiant
tes : Interim ista distantia distinguat aures m̃tesq prãs ecaudiamus quid iudaeis responderit dñs : Respondit ihset dic̃
eis : Etsiego demecestimoniũ ꝑhibeo uerum ẽ testimoniũ meum quia scio undeueni et quouado : Lumen : et aliã de monstrat :
et seipsum xp̃s seo stendit : et patrem seo stendit : Et deuida eis quide ẽt uenturum : Ergo ai dñs et uerum ait ÷ łtsiego

Expanded text:
testimonium, quale nulli hominum. Ait enim: In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen, quo nemo erat major in natis mulierum, dicit de Domino nostro Jesu: Ego quidem baptizo vos in aqua, qui autem venit post me, fortioripsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur. Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus. Responderunt ergo Judaei: Tu  vivere cupientes. Interim ista distantia distinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus. Respondit Jesus, et dixit eis: Etsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demo seipsum, Christus et se ostendit et Patrem ostendit, et de Judaeis quid esset venturum. Ergo ait Dominus, et verum ait: Etsi ego
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ inluminat omne hominẽ uenientẽ in hunc mundũ : Cuius ꝑ petuum splendorem humana fragilitas uideri ñ potuis set
uisi ne bae carnis tegeret᷑  ꝑquam quasi ꝑ qđdã lucidis simũ speculum diuini lumimsdaritas humanis iñtib: In notes¬
ceret : Quae fide purgandaẽ ut tantiluminis aspectiu digna efficiatur . Vnde secutus ait: Qui sequitur men abula
intenebris sed ha bebit lubtmuitae : Qui meis mado iussis et exemplis obsequitur ñtimebit Infuturo tenebrs dam¬
pationis sedlucem potius uitae ubipũ quã prorsus moriat habebit: Etaq fr̃s mei sequa mur xpm̃ lum̃ mundi ne
ambulemꝰ intenebris : Tenebremetuende sunt morum : noculorũ : Et sio culorũ ñexterio

Expanded text:
 illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret: quae fide purganda est, ut tanti luminis aspectu digna efficiatur. Unde secutus ait: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non timebit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, habebit. Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt, morum, non oculorum; et si oculorum, non exter
Abbreviated transcription (Latin):
Hic in regesta caecus : INominxti  Vidi tergo hominem caecum ñ utcumq: caecum : sed caecũ anatiuitate

Expanded text:
hic in re gesta caecus illuminatur. « Vidit ergo hominem caecum, non utcunque caecum, sed caecum a nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
ostea anmã tuã ꝓ meponere : Quid tantũ p̃sumis quid detesentis. quid eẽ ÷¬
credis audiquidsis : Am̃ am̃ dicotibi p̃can tabitgallus donec met̃ negabis : Eccequomodotibi cito. apparebit qui
nagnaloq ris. et teparuulum nescis qui mihi ꝓmittis mortemtuã t̃ negabis uitamtuã : N aintim̃ domortem curnistuae
mente in dabis animetuae : Quanta enimẽ uita confiteri xpm̃ tanta morsẽ uega rex pm̃: Hic ad monere oportet

Expanded text:
ostea animam tuam pro me ponere. « Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te ostea animam tuam pro me ponere. « Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi: Non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim est vita confiteri Christum, tanta mors est negare Christum. » Hinc admonere oportet
Abbreviated transcription (Latin):
quã distinguendo ad didit dñs. sicut dilexiuios : Cum dñs ilis̃ scam̃ dilectionem q seinuicem diligerent disoipulis cõm̃ daret:
icitei sũ monpetrus: Dnẽ quouadis: Si cutiq hocdixit magistro disoipulus et dñs seruo tam quams
Tamquã diceret ꝓpt̃ quod int̃rogas p̃ potes modo: Nonait : Non potes sed non potes mado dilationẽ intulit pĩ spemtulit
łteandem spem quam ñtulit sed potius dedit : Sequentiuo ce firmauit addendo atq dicendo: Seq̃: ris aut̃ postea¬
& es pondit petrus: Qua rẽp̃ possum sequi modo animã meã ꝓteponam : Quid inanimo eiuseẽ cu piditatis uidebat
Quiduiriũ p̃ uidebat uoluntatem suã lactabat infirmus sed iñ pendebat ualitudinem medicus : Iste ꝓmittebat ille p̃ noscebat
quine sciebut audebat : et qui p̃sciebat docebat : Respondit ilis animã tuã ꝓ me ponis : Quod ꝓmittis modo non potes
ciusẽ anima meo ꝓteponaemn ut possis postea anmã tuã ꝓ meponere: Quuid tantũ p̃sumis quid dete sentis.¬

Expanded text:
quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos, cum Dominus Jesus sanctam dilectionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquamTanquam diceret: Propter quod interrogas non potes modo. Non ait: Non potes; sed non potes modo: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit addendo atque dicendo: Sequeris autem postea. Respondit Petrus: Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esse cupiditatis videbat? Quid virium non videbat? Voluntatem suam jactabat infirmus, sed impendebat valetudinem medicus. Iste promittebat, ille praenoscebat. Qui nesciebat, audiebat; et qui praesciebat, docebat. Respondit Jesus: Animam tuam pro me pones. Quod promittis, modo non potes; prius est anima mea pro te ponenda, ut possis postea animam tuam pro me ponere; sicque resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
ad piscinam baptism ut in luminecur ut lum̃ uerũ agnoscat ut remis sionẽ peccattorũ accipiit ut exfilio irae

Expanded text:
ad piscinam baptismi, ut illuminetur, ut lumen verum agnoscat, ut remissionem peccatorum accipiat, ut ex filio irae ad piscinam baptismi, ut illuminetur, ut lumen verum agnoscat, ut remissionem peccatorum accipiat, ut ex filio irae
Abbreviated transcription (Latin):
iienimert pox ubi nemopos sit opetiri sed repipere quod operatus ẽ : Aliud ẽtem pͥoperationis aliud receptionis
inceco :̃ sed magnũmỹ sterium cõmdat᷑ iuhumanogenere : Ex spuit intrłm desaliua lutũ feoit quiubũ faro
noscttis pisienĩ ille fuis set missus ne monrm̃ fius set abiniquitate dimissus : Lauit ergooculos i neapiscina quae
int̃ peur mis sus: baptitatus ẽ in xpo Siergo quandoeũ inseipso quodã modobapti⁊ auit : Lunc inluminauit
quando inunxit. fortasse cuticuminum fecit : Patest quidem alit̃ atq alit anti sacram̃ti exponiitt perua¬
tractar ꝓfunditas. sed hoc sufficiat caritatiurãe: Vnguetur caticuminus id ÷ docetur ut credat᷑ in x pm̃ mittit᷑

Expanded text:
 consummationem saeculi. Ibi enim erit nox ubi nemo possit operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis:  consummationem saeculi. Ibi enim erit nox ubi nemo possit operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis: in caeco, sed magnum mysterium commendatur in humano genere. « Exspuit in terram, de saliva lutum fecit, quia Verbum caro noscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum fuisset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina, quae interpretatur missus, baptizatus est in Christo. Si ergo quando eum in se ipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit, quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atque aliter tanti sacramenti exponi et pertractari profunditas; sed hoc sufficiat charitati vestrae. Ungitur catechumenus, id est, docetur ut credat in Christum: mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
quimisitmedonec dies est : Venitȩnim pox quanemꝗ potest operi: Constat ex pressim aciffinitun duemcom¬
memoris se dnm̃ hoc loco seipsum Id ẽ lum̃ mundi: Quã diuin quit sum in hoc munds lum̃ sũ mundit Eraes ipsem
ascendens incelum Ecceego uobiscũ su omnib: diẽb: usq ad c̃ sũ mationem sȩculi : Quituno corporali p̃sentia fuitin
mundo : Nunc diuin a potentia p̃sensẽ ubiq: inmundo Audiuimus diem : audiamꝰ quaesit noxiste : Quidigitur
enista quando erit. quando nemo poterit operari. Noxista impior¬
finedicitur. Ite inignem aet̃iũ qui paratus ediabolo et angelieius : sed et nox dictaẽ  ignissaudiquia et nox et
p̃ueniat᷑ ubi nemoꝑossit opetiri. Modoẽ utoperet᷑ fides ꝑ dilectionem : et si modo operamur fucẽ dies hcexp̃se

Expanded text:
 opera ejus qui misit me, donec dies est? Venit enim nox quando nemo potest operari. » Constat expressum ac definitum diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi. « Quandiu, inquit, sum in hoc mundo, lumen sum mundi. » Ergo ipse ascendens in coelum: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi ? » qui tunc corporali praesentia fuit in mundo, nunc divina potentia praesens est ubique in mundo. Audivimus diem, audiamus quae sit nox ista. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista, quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorfine dicetur: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed et nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi, quia et nox est. praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem; et si modo operamur, hic est dies, hic e
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. sinullus homo sinepeccato. numquid parentes huiuscaeci sine peccato erant: Num quid ipse
sine potcato originalipatus erat. ł. uiuendo nihil addidecatꝰ. Siergo et parentes eius habuer̃ peccitum
etiste asi habut peeritum Quaredĩs dxit ueti hno percauit neq parenteseuss adrem respondit dequa int̃¬
rogitusest curtitus pascerot labebuat ẽ nim peccatum parentes eus sed nonsi psopeccatũ factunẽ utaue ous naseretur:
S ieres non pereto parentum fastunẽ uteecus pasceretur i Nuare cecus patisẽ  Audimagistriun doceitem q̃sne sredentẽ¬
nifestoumur o gemrs i m E lon solum quid in hoo tantũ modo cuecoaturus sim : sedutmanifeslet qui dince crtate
totius humanigeneris ꝑ meagensit
Beinde socitus adunxit. MLeo portet operario periens qui

Expanded text:
dixit? Si nullus homo sine peccato, nunquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Nunquid ipse sine peccato originali natus erat, vel vivendo nihil addiderat? Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit peccatum, quare Dominus dixit: Neque hic peccavit, neque parentesrrogatus est, cur caecus nasceretur? Habebant autem peccatum parentes ejus, sed non in ipso peccatum factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato parentum factum est ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem, quaerit credenteillo. » Non solum quid in hoc tantummodo caeco acturus sim, sed ut manifestetur quid in caecitate totius humani generis per me agendum sit. Deinde secutus adjunxit: « Me oportet operari opera ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dixeritinatri: quid mibi ꝓtabiẽ mulier nondum uenit horamea Hlanc itatq: horã p̃dixerit quiet anc pon¬
dum uenerat Inqua debetet agnoscia matre moriturus : Dequa fuerat mortalit̃ patus: Iunc ergo diuipa fac¬
turus ñ diuipitinis sedinfirmnatis: matrem uelut in cognitam redebat : Nuncꝰ aut humana iam pa¬
tiens ex qua fuerat factus homo : Affecta cõm̃dabat humano. :Lunc enĩ quimarã creauerat inno¬
piis inpendatur cura parentib tamquam lignum illud ubierant fixa m̃ bra morientis ȩtiam cathedia
fuerit magistra docentis : Ex ille hora accepit᷑ discipulus insuam. Desemet ips dioens sic qui ppe
cõmemorare solet quod eũ diligebat ils̃ quiutiq: om̃s seipsũ p̃ceteris et familiarius diligebat : tteo
ut inconuuuo supra pectus suũ discoberefaceret. Eredo atistius euaeigelu quad ꝑ eũ fuerat p̃dicatur as

Expanded text:
dixerit matri: « Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . » Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat in qua deberet agnosci a matre moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem velut incognitam reprehendebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendebat humano. Tunc enim, qui Mariam creaverat, innopraeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus, tanquam lignum illud, ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. « Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. » De semetipso dicens sic quippe commemorare solet, quod eum diligebat Jesus, qui utique omnes, seipsum prae caeteris familiarius diligebat, ita ut in convivio supra pectus suum residere faceret. Credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde sacram̃ ta et desiae manauer̃ sine quib: aduitã qͣ uera uitaẽ ñ intratur. Ille sanguis in remissionem fususi
salictare temperat poculum: Haer eelauacrũ prȩstat ee potum. hoc p̃puntiabat
quod uoe in latere archȩ ostium facere iussus ẽ qua intrarent animaliaq: no nerant diluluo peritura :

Expanded text:
unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus eunde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus est peccatorum; aqua illa salutare temperavit poculum: haec et lavacrum praestat et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est, qua intrarent animalia quae non erant diluvio peritura
Abbreviated transcription (Latin):
negetiabat nclipato capite tradidit spm̃. Quisitador init quando uoluerit sicut ilis mortuus ẽ quando ũoluit
ꝑagio portore p̃sciebat : Quando uoluit tradidit spm̃. Quaedeinde secuti sunt. euangelistaparrante uidea m̃
uda ei ergo inquid qm̃ parasceue erat ut remanerent incruce corpora sabbato erater¬
sabbatti. Rogauer̃ pilatum ut frangerent᷑ eorum crura:. Et collerent᷑. Noncrura tollerent᷑ sed huquib
ideo frangebantur ut morirent᷑ et auferent᷑ ex ligno nependentes incrucib: magnũ diem festum suudiuturpi
cruciatus horrore foedarent : Vener̃ ergomilites et primi quidem frangerentur crura ex alterius quieruci¬
fixusẽ cumeo Adilim aut̃ cũ uenis sent ut uider̃ eũ lam mortuum : Ñ freger̃ eius crura : Sedupus militum¬
latus ei ꝑcussit. aut uul nerauit : Aut quid aliud: sed a peruit ut illic quodã modo uitae hostium panderetur

Expanded text:
exspectabat, inclinato capite, tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Christus mortuus exspectabat, inclinato capite, tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Christus mortuus peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidit spiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora sabbato eratSabbati rogaverunt Pilatum ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur, ut morerentur et auferrentur ex ligno, ne pendentibus in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius qui crucifixus est cum eo. AdLatus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud; sed aperuit: ut illic quodammodo vitae ostium panderetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uisiliumilias sit seme tupsum fastis oboediens pattiusq admortemꝰ euids. Vtq sanguinis eius in peccatorum
peminnonem hioc ẽ in nr̃am mundationem p̃ fuis ser effusus nec moueat. Quomodos pongiamorieius potuer
ad mouere qui incricesuorat ex altatus at̃ra: Sicut enim apud alios euange listgs legitꝰ qđ hi c p̃t̃ miset
inanrurdi ne efactum ut ins pongiatalis potus adoruois sablamia leuarretun Perharundinemuȩ po
scriptura significatur qua eimplebatur hoc facto : Sicut enim liriguadicitu
sorum significans quelipigua ꝓmittitur : Sicarundo dici pote st lutẽta qͣ harundine scribitur sed significant¬
ussono suocis humaneusitatis sime dicimꝰ linguas. Seriptura uero harundinem diciuominus ẽ usitatũ eo
p̃dixerat. Deinde quia nihil remanserat quodantequã moriretur fieriad huc oportebaere
ramquam slle qui potestatem habebat ponendianimam. Et iterum suñ dieam ꝑastis ominib ꝙ ut ꝑagerent᷑¬

Expanded text:
factus obediens Patri usque ad mortem crucis, utique sanguis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostram mundationem non fuisset effusus. Nec moveat quomodo spongiam ori ejus potuerint admovere, qui in cruce fuerat exaltatus a terra. Sicut enim apud alios evangelistas legitur, quod hic praetermisit, in arundine est factum, 633 ut spongia talis potus ad crucis sublimia levaretur. Per arundinem vero Scriptura significabatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitusonum significans, qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera quae arundine scribitur. Sed significantius sonos vocis humanae usitatissime dicimus linguas, Scripturam vero arundinem dici, quo minus usitatum, eo dixerat? deinde, quia nihil remanserat, quod antequam moreretur, fieri adhuc oportebat. Tanquam ille, qui potestatem habebat ponendi animam, et iterum sumendi eam , peractis omnibus, quae ut peragerent
Abbreviated transcription (Latin):
ponmorietur inae t̃num: Quidẽhoc: Quic redit inme aetiam simortius fuerit. uiuet  Sicutlaxaras mortuus est
etiuust quia non ẽds̃ mortuorã sed uiuorũ : Deolimmnortius patribus hocẽ deabraham: deisaac. de ia cob. tale responsum
iudaeis dedit. Egosumds̃ abraham et ds̃ isa ac. et ds̃ iacob: Nonẽ ds̃ mortuorum seduuorum :. Om̃senim illiuiuunt¬
corporis. Ita fidesanimae iuitaẽ animae : Qui credit in meinquit aetiam simortuus fuerit incarne uiuetani ma
donec resurgat caro pumquam postea morituri : H oc ẽqui credit in melicet moriatur uiuet. et oninis qui uiuit incarne
et ereditinme et simoritur ad tempus ꝓpt̃ mortem carnis p̃ morietur inet̃nũ ꝓpt̃ uitam sp̃s. et in mortalitatẽ resur

Expanded text:
non morietur in aeternum. « Quid est hoc? Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: sicut Lazarus mortuus est, non morietur in aeternum. « Quid est hoc? Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: sicut Lazarus mortuus est, et vivit; quia non est Deus mortuorum, sed vivorum. De olim mortuis patribus, hoc est, de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit. Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac et Deus Jacob . Non est Deus mortuorum, sed vivorum : omnes enim illicorporis, ita fides animae vita est animae. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivet in anima, donec resurgat caro, nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet: et omnis qui vivit in carne, et credit in me, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut consolarentur eas de fratresuo: Martha ergo cognouit quia ihs uenit occurritilli: Maria aut̃ domisedeba¬
ixitergo martha adihm̃ : Onesi fuisses hic fraterm̃s nonfuis set mortiuis. sed etuino scio quiaq̃ ũ mpsreuat¬
ceris adõ dabittibids̃: Nondixit sed et modo rogotecisus cites fratrẽ meum : Vnde enim sciebat si frater eius
resurgeret uti lefuerat᷑ hoc tantum dixit . scioquia potes siuis facis. utrum aut̃ ut facias iudiciituẽ . Non prae¬
sũptionis meae. sed et nunc scioquiaq: cũq poposceris ado dabittibid s̃. Dicit illiihs resurget fratertuus : Dicitei
Diciterihs : Egosum resurrectio etuita : Dicis resurget fratertuus in nouissi modie : Uerum ẽ sed ꝑquem tuno
resurget potest et modo re surgere : I. Quia ego sum resurrectioetuita Ideo resurectio: quiauita: qui acredit in me

Expanded text:
ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut audivit quia Jesus venit, occurrit illi: Maria autem domiut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut audivit quia Jesus venit, occurrit illi: Maria autem domihic, frater meus non fuisset mortuus; sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit, Sed et modo rogo te ut resuscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile fuerit? Hoc tantum dixit, Scio quia potes, si vis facis: utrum enim facias, judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. 14. Dicit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio et vita. Dicis: Resurget frater meus in novissimo die; verum est: sed per quem tunc resurget, potest et modo resurgere, quia ego sum resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita: quia qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
significare mortuus quatriduanus quomodo enim in illo ceco intellegimꝰ quodã mođo humanũ genisit forte & ipo
mortuo multos intellecturi sumus: Diuersis enim modis unares significari potest: Homoquando pascitur
am cũ mortepascitur. quiadeadam peccatum trahit : Vndedicit apł̃s : Perunum hominẽ peccatũ intrauit inmundo
erpeccatũ mors. et ita in om̃s homines ꝑtransiit inquo om̃s peccauer̃:
demortẽ ꝓpagine : Deinde crescit. incipit accedere ad rationales acinos ut legem sapiat paturalem qua mom̃s
dicitur. furttimiis pati : utiq: nonuis. Eccelex in cordetuo quod nonuis patifacere noli et hanclegem transgrediar
nonme caberis ñ falsum testimonm dices: Honora patremtu ũ et matrẽ: Nonconcupisces remꝓximitui
homines euangłm Eccequartus dies mortis merito lamputet. Num qui detalib: neganda ẽ mrsteria absit
Aetiam adtales dns excitandos non de dignatur accedere: Multiaut̃ ex iudaeis uenerant ad mardã et mariam

Expanded text:
significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus: diversis enim modis una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit. Unde dicit Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: et ita in omnes homquod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam homilegitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur non moechaberis; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces rem proximi tui homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Numquid et talibus est neganda misericordia? Absit: etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. 13. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam,
Abbreviated transcription (Latin):
none et̃ mortuus: Ihs̃ ergo ut uiditeam plorantem. etiudaeos quicum illa erant plorantes fremuits pũ. et turbauit seipsum̃ dixit
ubi posuistis eum : Aliquid nobis in sinuauit᷑ frem̃dospũ et turbando seipsum : quis enim eum posset pisise ipsum turbare . Itaq primo
hic adtendite potestatem et sic in quirite significationẽ turbaris. Tunolens : turbatur xp̃s quia uoluit esuriuit Ihis uerumẽ quia uoluit
ormiuit ilisuetumẽ sed quia uoluit : Constristatus ẽ ihs̃ uerumẽ. sed quia uoluit : Mortuus ẽ
Nametanimo apłi uerbo inlustrataẽ animã pauli et anima petri uerbo inlustrataẽ: Aliorũ apłorũ ꝓphecarum uerbo in lustrate st̃

Expanded text:
non esset mortuus. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: non esset mortuus. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Aliquid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset nisi ipse  Ms., seipsum turbare? Itaque primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens, turbatur Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, quia voluit; dormivit Jesus, verum est, quia voluit; contriNam et anima apostoli verbo illustrata est; anima Pauli et anima Petri verbo illustrata est; aliorum apostolorum, sanct
Abbreviated transcription (Latin):
q diionuqistes etuocatte: Aduertendum aetiam quem ad modum euang ł st ñ dixeritubiuł quando uł quomodo mariã dñs uo cauerit
e hocinuerbis marthepotius intollogoretꝰ parrationis ueritate seruata. Iaut audurt sarere cuetuent adeum pdi ueneree ils u
ca sos liunsaistnt n dhposuio loco ubioccurrerit ei martha: Iudaei igit᷑ quierant cumilla indomo et consolabant᷑ ẽam cũ uidis sen
umqulacito sartexit ete xuit secita sunt eam dicentes quia uadit ad monum̃ tum it ploretibi: Quare hoo ꝑtinuit adeuange listã
martareutiudeamus qua eo ccasio feceritut plures ibi essent quando la zaru s resuscitatusẽ: Putantos enim iudaci ꝓpt̃ea illam
festinare utdoloris sui solatium lacrimis q̃ reret. socuti sunt eam uttam grandemira culum quatriduani mortu re surgentis. testos
purimosinueni ret: Maria ergo cumuenis secubierat ihs̃ uiden seum cetidit ad pedes eiuis etdi

Expanded text:
dest, et vocat te? Advertendum est etiam quemadmodum evangelista non dixerit, ubi vel quando vel quomodo Mariam Dominus vocaverit. Ut hoc in verbis Marthae potius intelligeretur, narrationis veritatem servat  Ms., veritate. Aug., breviam, cum vidissent Mariam, quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei, propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et di
Abbreviated transcription (Latin):
torporis abscondere. Et dicebat eis quocũq introieritis indomũ illicmanete donecex eatis inde: In matheo itascri¬
p̃tũ est Inquacũq: ciuitatẽ autcastellũ intraueritis interrogate quis in eadiguussit etibimanete donec ex eatis:
ꝑ domos etuio labilis hospitio iura amittere nec otiose scđm matthaeum domus quam ingrediant̃ apłi legenda decernitur
ut mutandi hos pitii neces situdinisq: uio lande causa ñ suppetat: Et quicumq: ñ receperiNTt uos Nec audierintuos &xeum¬

Expanded text:
torporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scritorporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scriptum est: In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manet domos, et inviolabilis hospitii jura amittere. Nec otiose secundum Matthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, nec audierint vos, exeu
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressius indui ꝓ hib& dicet & ne induerent᷑ duab: tunicis : qđ eos ad mon& nisi non duplicit̃ sed simplicit̃ ambularet.¬
alit̃ induab: tunicis uid & mihi duplox ostendere uestim̃tũ non quo n locis scuthiae glaciali niuerigentib imaquistunia
debeat eẽ contentꝰ. Sed quo intunica uestim̃tũ intelligamꝰ. Nealiuduestiti aliud nobis futurtͦ: timore seruemꝰ Allegoriee autꝰ¬
ꝑpert̃ honora scłi. Perpanem deliciae tẽporis. Per aes intonaoccultatio sapientiae designatur : Quieni s apientiae uerbũ hala
sed boc erogare ꝓximo neglegit quasi petumã inzonaclausa ten& : Et scriptum est Sapientia abscondita et thesaurus
ltus quae utilitas in utrisq: Nonergo pera apłis ñpanis ñaes in zona¬
Neq honerib: seculariũ negotioꝵ de primi req: desideriis carnalib: resolui Neq: cõmissũ sibi talentũ uerbi subotio debeclenti

Expanded text:
expressius indui prohibet dicens: et ne induerentur duabus tunicis, quid eos monet nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulareexpressius indui prohibet dicens: et ne induerentur duabus tunicis, quid eos monet nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulareas: in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum; non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus; sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne aliper peram, onera saeculi, per panem deliciae temporales, per aes in zona occultatio sapientiae designatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in zona clausam tenet: et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque ? Non ergo apostolis pera, nonneque oneribus saecularium negotiorum deprimi, neque desideriis carnalibus resolvi, neque commissum sibi talentum verbi, sub otio debet lenti
Abbreviated transcription (Latin):
dientiae culpaẽ : Cũ aut̃ postas datur lic & cuiquae non uti & tã quã desuo iurecedere hoc ergo &dinans dñs qđ eũ ordinasse
dicit a postolus his qui eu angeliũ ad nuntiant de euangelio uiuere. Illa a postolis loquebat᷑ ut securi non possiderent ne que
portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. Ideo posuit nec uirgã ostendens a fidelib: suis om̃a deberiministris
no ergo potestatem uirgȩ nomine significauit cũdixit. Nequid tollerent
eoꝵ priteream qua eã indutꝰ. Alsã portandã puterit sollicit᷑ neopus esset : ex illa potestute poss& accipere᷑. Pro indemertꝰ
daliis ł soleis aliquid hoc calciam̃tũ mysti cȩ signi ficationis haberead mon& ut pesneq tectus sit
neo nuđ adt̃ nem Id÷ nec occultetur euangelium nect̃ renis cõmodis innitat᷑. Et qđ non portari ł haberiduas tunicas sed

Expanded text:
dientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet unicuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet unicuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dicit Apostolus, his qui evangelium annuntiant, de evangelio vivere , illa apostolis loquebatur, ut securi non possideportarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris loqueretur. hanc ergo potestatem uirgae nomine significauit, cum dixit, ne quid tollerent eorum praeter eam quam esset indutus, aliam portandam pdaliis uel soleis aliquid hoc calciamentum mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est nec occultetur euangelium nec terrenis commodis innitatur. et quod non portari uel haberi duas tunicas, sed