comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simarum urbium principes occidere. bonaq eoꝵ
publicare animo intenderat. Cumq mille sexcẽ¬
tos iam ita interfecisset ephesii exemplum ue¬
rentes excluso p̃sidio eiꝰ portam obiecerunt. Si¬
militer smirnei sardi colophoni. tranliamq fe¬
cerunt. ꝑturbatꝰ mitridates uissit cum sylla de
pace agi. Interim eo temꝑe sylla etiam deudanos
sordiscos dalmates ⁊ mesos partim iuicit. alios
infidem accepit. Sed cum legati amitridate qͥ
pacem petebant uenissent. non aliter se daturũ
hylla esse respondit. nisi rex relictis quas occupa¬
uerat ciuitatibus ad regnum suum rediret.
Dostea tamen ad collo quium ambo uenerunt.
Dax inter eos ordinata ẽ ut sylla ad cuule bel¬
lum festinans. a tergo metum non haberet. Igitͣ
marius ⁊ cinma dum sylla masia ⁊ achaia mi¬
tridatem uicit. ad profligandam uniuersam rẽ
yublicam exercitum sibi inquatuor partes cliui¬
serunt. Tres si quidem legiones mario date sũt.

Expanded text:
simarum urbium principes occidere, bonaque eorum simarum urbium principes occidere, bonaque eorum publicare animo intenderat. Cumque jam mille sexcentos ita interfecisset, Ephesii exemplum verentes, excluso praesidio ejus, portam objecerunt. Similiter Smyrnaei, Sardii, Colophonii, Trallianique fecerunt. Perturbatus Mithridates jussit cum Sylla de pace agi. Interim eo tempore Sylla etiam Dardanos, Scordiscos, Dalmatas, et Moesos, partim vicit, partim in fidem recepit. Sed cum legati a rege Mithridate, qui pacem petebant, venissent, non aliter se daturum Sylla esse respondit, nisi rex, relictis his quas occupaverat civitatibus, ad regnum suum rediisset. Postea tamen ad colloquium ambo venerunt: pax inter eos ordinata est, ut Sylla ad bellum civile festinans a tergo periculum non haberet. Igitur Marius et Cinna, dum Sylla decertans in Asia Mithridatem vicit, ad prpublicam, exercitum sibi in quatuor partes diviserunt. Tres siq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ triginta milib equitum ac peditum ꝑ quẽ
etiam athene ⁊ reliqua grecia occupata ẽ. Sylla
cui post consulatum mitridaticum bellum ob¬
uenerat archelaum apud pyreum atheniensi-¬
um portum septemplici muro cõmunitum diu
obsedit ip̃am atheniensium uibem ui cepit.
Postea iusto p̃lio cum archelao conflixit. Cen¬
tum decem milia de ex̃citu archelai cesa. iux
decem milia suꝑfuisse referuntur. cum ex syl¬
mines interficerentur. Comꝑta clade mitrida¬
tes lectissima septuagiita milia militum ar¬
chelao in subsidium misit ex asia. scd̾o plio qͥn
decim milia ex his interfecta sunt. ibiq duoge¬
nes archelai filius trucidatus ẽ. Tercio p̃lio om̃s
copie quas archelaus habebat extincte sunt.
Nam uiginti milia militum eiꝰ in paludem pul¬
sa. cum sylle fidem implorarẽt insaciabili uicto¬
ris ira interfecta sunt totidemq alia influmen
coacta ac necata reliqui miserorum passim truci¬
datisunt. Porro autem mitridates in asia nobilis¬

Expanded text:
 triginta millibus equitum ac peditum, per quem etiam Athenae et reliqua Graecia occupata est. Sylla, cui post consulatum Mithridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Piraeum Atheniensium portum septemplici muro communitum diu obsedit, ipsam Atheniensium urbem vi cepit. Postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum decem millia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Ex Sylmines interficiuntur. Comperta clade Mithridates lectissima septuaginta millia militum Archelao in subsidium misit ex Asia. Secundo praelio quinquaginta millia ex his interfecta sunt, ibique Diogenes Archelai filius trucidatus est. Tertio bello omnes copiae, quas Archelaus habebat, exstinctae sunt. Nam viginti millia militum ejus in paludem pulsa, cum Syllae fidem implorarent, insatiabili victoris ira interfecta sunt, totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. Porro autem Mithridates in Asia nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
nichomedem amicum popisli romani bithinia
uoluit expellere senatiuq mandauit. bellum se
ei propt in urias quas passus fuerat illaturum.
Asenatu responsum ẽ mitridati si id faceret qd̃ bel¬
lum aromanis ⁊ ip̃e pateretur. Quare iratus cap¬
padociam statim. occupauit. ⁊ ex ea ariobarzanen
regem amicum popłi romani fugauit. Mox eti¬
am bithiniam inuasit. ⁊ paflagoniam pulfis
ex eis regibus amicis populi romani philemene
⁊ nichomede. Inde ephesum contendit. ⁊ ꝑ omnẽ
asiam litteras misit. ut ubicumq inuenti eent
ciues romani uno die occiderentur. factumꝙ ẽ.
Nlam octoginta milia ciuium romanorum per
omue regnũ suum moram tium sub imo die
interfacta sunt. Quis meror plurimarum pro¬
uinciarum. quis gemitus pariter occidendorum
atq occidentium fuerit. cum singłi quiq aut ꝓ¬
dere in nocentes. hospites ⁊ amicos. aut ip̃i peri¬
clitari pena hospitum cogerentur. Interea etiam

Expanded text:
Nicomeden, amicum populi Romani, Bithynia Nicomeden, amicum populi Romani, Bithynia voluit expellere senatuique mandavit bellum se ei propter iniurias, quas passus fuerat, inlaturum. A senatu responsum Mithridati est, si id faceret, quod bellum a Romanis et ipse pateretur. Quare iratus Cappadociam statim occupavit et ex ea Ariobarzanen, regem et amicum populi Romani, fugavit. Mox etiam Bithyniam invasit et Paphlagoniam pulsis ex ea regibet Nicomede. Inde in Ephesum contendit, et per omnem Asiam litteras misit, ut ubicunque inventi essent cives Romani, uno die occiderentur. Quod et factum est. Nam octoginta millia civium Romanorum per omne regnum morantium sub una die interfecta sunt. Quis moeror plurimarum provinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerat, cum singuli quique, aut prodere innocentes hospites, et amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur? Interea etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dñta sit id dũ cũ eo syllane cohortes irrupissent.
magna suorum cede difsugit. Ibi tunc sulptnꝰ
marii collega seruo suo ꝓdente ꝓstratus est.
Seruum uero ip̃m qd̃ hostem ꝓdiderat ma¬
numitti. qd̃ uero dominum prodiderat. saxo
tarpeio deici consules decreuerunt. Marnis
fugiens cum ꝑ sequentium instantia circum¬
septus esset. in minturnensium paludibus
sese abdidit. e quib in feliciter luto oblitus
ignominioseq ꝓtractus turpi autem spectacu¬
lo minturnas deductꝰ contrusus ꝙ in carcerem.
ꝑcussoiem ad se missum solo uultu extruit.
Demde elapsus euinculis in africam trauffugit.
sollicitatoq ex utica filio ubi is in custodia conser¬
uabatur. continuo romam regressus. comelio cinne
consuli societate scelerum conuinctus ẽ. Igitur ma¬
rius ad asiam ꝓfectus est. Mitridates qui ponti
rex erat. atq armeniam minorem ⁊ totum ponti¬
cum mare incircuitu cuni bosforo tenebat. pͥmo

Expanded text:
sit. sed cum eo Sullanae cohortes inruissent, sit. sed cum eo Sullanae cohortes inruissent, magna suorum caede diffugit. ibi tunc Sulpicius Marii collega seruo suo prodente prostratus est; seruum uero ipsum, quod hostem indicauerat, manumitti, quod uero dominum prodiderat, saxo Tarpeio deici consules decreuerunt. Marins fugiens cum persequentum instantia circumsaeptus esset, in Minturnensium paludibus sese abdidit; e quibus infeliciter luto oblitus ignominioseque protraetus, turpi autem spectaculo Minturnas deductus contrususque in carcerem percussorem ad se missum solo uultu exterruit. deinde lapsus e uinculis in Africam transfugit sollicitatoq observabatur, continuo Romam regressus est, Cinnaeque consuli societate scelerum conjunctus est;  ad Asiam profectus est. Mithridates enim, qui Ponti rex erat atque Armeniam minorem et totum Ponticum mare in circuitu cum Bosphoro tenebat, primum
Abbreviated transcription (Latin):
sus cunctos macedonie fines de populatus ẽ.
Tandemq agaio sentio p̃tore superatꝰ. redire in
regnum ẽ. coactꝰ. Anno ab urbe condita sexcẽ¬
bello qd ꝑ continuos quinq annos gestum ẽ.
eodem anno inttͥdaticum causam bello cuuli
Gains marius sexies consul dedit. Nam cum
silla consul contra mitridatem gesturus bel¬
lum qui asiam ⁊ acharam occupauerat. mit¬
teretur. isq cum ex̃citum in campania paulisq
teneret. ut belli socialis de quo diximus qd̃ in
ut ad bellum mitridaticum mitteretur roga¬
uit. Quo sylla cognito impatiens reuera uiue¬
nis. intemperataq ira ꝑcitus cum quatuor
urbem. ubi gratidium marii legatum. qͣi pͥ¬
mam uictimam belli cunlis occidit. Mox ur¬
bem cum exercitu irrupit. faces ad inflan¬
mandam urbem poposcit. omnib metu ab¬
ditis ꝑ sacram uiam cito agmine in forum
uenit. Marius cum ꝑmouere nobilitatem
pugnare ausus tamen incapitolium conces¬

Expanded text:
sus, cunctos fines Macedoniae depopulatus est, sus, cunctos fines Macedoniae depopulatus est, tandemque a C. Sentio praetore superatus redire in regnum suum coactus est. Anno ab Urbe conditbello, quod per quinque annos gestum est, eodem anno etiam Mithridaticum, causam bello civili C. Marius sexies consul dedit. nam cum Sulla consul contra Mithridatem gesturus bellum, qui Asiam et Achaiam occupaverat, mitteretur, isque exercitum in Campania paulisper teneret, ut belli socialis, de quo diximus, qse ad bellum Mithridaticum mitteretur. Quo Sylla cognitio impatiens revera, et pertinax, intemperataque ira percitus, cum quatuor , ibi Gratidium Marii legatum quasi primam victimam belli civilis occidit. Mox Urbem cum exercitu irrupit, fasces ad inflammandam Urbem poposcit, omnibditis, per Sacram uiam cito agmine in forum uenit. Marius cum permouere nobilitatem, repugnare ausus, tandem in Capitolium conces
Abbreviated transcription (Latin):
reliquos liberos quidem sed nudos egentesq
ab ire p̾cepit. Et cum dehac preda opitula¬
tionem aliqͣm in usum stipendii publici se¬
natus fore sꝑaret. nichil tñ pompeius ex ea
egenti erario contulit. Nãq eodem temꝑe
cum penitus exhaustum publicum esset
erarium ⁊ ad stipendium frumenti dees¬
set expensa loca publica que in circuitu
capitolii pontificibus augurib. decem ui¬
ris ⁊ flaminib inpossessionem tradita e
ficiens pecume modꝰ qui ad tempꝰ inopie
subsidio esset acceptus est. Equidem in si¬
nus tunc ip̃ius ciuitatis eu̾sarũ omnium¬
adigente in opra precipuas suas partes auctio¬
nabatur. Quamo brem consideret tunc tem¬
miseras faciebat ip̃a miserior nichil relin quens.
nichil habebat ⁊ stimulo domestice famis ad cõ-¬
tinuationem bellice in quietudinis trudebatur.
hisdem nichilominus tempouib rex sothimus
cum magnis thracum auxiliis greciam ingͥs¬

Expanded text:
reliquos liberos quidem, sed nudos et egentes, reliquos liberos quidem, sed nudos et egentes, abire praecepit: et cum de hac praeda opitulationem aliquam in usum stipendii publici senatus fore speraret, nihil tamen Pompeius ex ea egenti aerario contulit. Namque eodem tempore, cum penitus exhaustum esset aerarium, et ad stipendium frumenti deesset expensa, loca publica quae in circuitu Capitolii pontificibus, auguribus, decemviris et flaminibus in possessioficiens pecuniae modus, qui ad tempus inopiae subsidio esset, acceptus est. Et quidem tunc in sinum ipsius civitatis eversarum omniumadigente inopia praecipuas suas partes auctionabatur. Quam ob rem consideret tunc temmiseras faciebat, ipsa miserior, nihil relinquens, nihil habebat, et stimulo domesticae famis ad continuationem bellicae inquietudinis trudebatur. Iisdem temporibus rex Sothimus cum magnis Thracum auxiliis Graeciam ingres
Abbreviated transcription (Latin):
tasset. lapidib occisłis est. Sylla consul
ciuilem cruorem non nisi hostili sangui¬
ne expiari posse testatus est. Cuiꝰ rei con¬
scientia motus exercitus. ita pugnam ad¬
orfus ẽ. ut sibi quisq ꝑ eundum uideret.
nisi ucisset. Deceni: octo milia samnitum
licum ducem ⁊ magnum ip̃ius ppłm ꝑse¬
cutꝰ occidit. poitius cato consul copias
marianas hñs. cum aliqnta strenue ges¬
sisset. głatꝰ ẽ gauim marium non plura
fecisse. Et obhoc cum ad lacum fucmum
contra marsos bellum gereret a filio gaiz
li ꝓstratus ẽ. Gauns gabinus legatus in ex¬
pugnatione hostilium castroium interfectꝰ
ẽ. Maurucini uestiniq sulpicio legato p̃o¬
peii persequente uastati sunt. Pompeiꝰ ⁊ ob¬
sedius italici ducesab eodem. sulpicio apud
flumen theanum horribili prelio oppressi ⁊
occisi sunt. Pompeiꝰ asculum ciuitatem in¬
gressus. p̃fectos centuriones. cunctosq pͥn¬
cipes eoium urgis cecidit. securiꝑcus sit.
seruos cunctam q p̃dam sub hasta uendidit.

Expanded text:
tasset, lapidibus occisus est. Sulla consul ciuilem cruorem non nisi hostili sanguine expiari posse testatus est: cuius rei conscientia permotus exercitus ita pugnam adortus est, ut sibi unusquisque pereundum uideret nisi uicisset. decem et octo milia Samnitiumlicum ducem, et magnum ipsius populum persecutus occidit. Porcius Cato consul, Marianas copias habens, cum aliquanta strenue gessisset, gloriatus est, C. Marium non majora fecisse: et ob hoc cum ad lacum Fucinum contra Marsos bellum gereret, a filio C. Mprostratus est. C. Gabinius legatus in expugnatione hostilium castrorum interfectus est. Marrucini Vestinique, Sulpicio 340 legato Pompeii persequente, vastati sunt. Pompaedius et Obsidius, Italici imperatores, ab eodem Sulpicio apud flumen Theanum horribili praelio oppressi et occisi sunt. Pompeius Asculum ingressus, praefectos, centuriones, cunctosque principes eorum virgis cecidit, securique percussit, servos praedamque omnem sub hasta vendidit,
Abbreviated transcription (Latin):
sti ⁊ modeste filio maior domus efficitur.
b̃unc franci danielem quendam cłicum
post abiectionem tonsure in regno stabili¬
unt. atq hilꝑicum nominant. Cont᷑ qͣm
karolus pugnam miit. atq in fugam uictor
compulit. ac deinde coloniam ueniens regẽ
no mortuus est. Tandem chilꝑicus rex ⁊ ra
regalibus fugit in aquitaniam. quem post¬
modum eudo cum multis munerib karo¬
lo reddit. Quo non plus quinq annis reg̃¬
nante franci theodicum dagob̾ti iunioris
filium regem suꝑ se statuunt. Quo tempore¬
harolus maior domus ⁊ austrasiorum pͥn¬

Expanded text:
sti et modesti filio, major domus efficitur. Tunc Franci Danihelem quendam clericum post abjectionem tonsure in regno stabiliunt, eumque Chilpericum nominant; contra quem Karolus pugnavit atque in fugam victor compulit; ac deinde Coloniam veniens, thesano mortuus est. Tandem Chilpericus rex, quregalibus fugit; quem postmodum idem Eudo cum multis muneribus Karolo reddidit. Quo non plus quam 5 annis regquinque. Franci Theodericum, Dagoberti junioris filium, regem super se constituunt. Carolus major domus et Austrasiorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
parantur misit pipinus utgardum uintur¬
gensem ep̃m ⁊ fulradum capellanum siuim¬
ad zacariam tunc temporis pontificem ro-¬
manum. ut interrogarent eum si ita ma¬
nere deberent reges francoium cum pene¬
Is am nullius potestatis ẽẽnt solo regio no¬
mine contẽpti. Quib tacarias pontifex respõ¬
sum dedit regem potius illum debete uoca¬
ri qui rem plublicam regeret. Reu̾sus lega¬
tis abiecto hilderico qui tunc regni nomen
tificis electum pipinum sibi in regem consti¬
tuunt franci. hildericus uero tonsoratus ⁊
in monastium missus est.
ox pipinus rex francorum factus: bel¬
lum insaxoniam mouit. In quo chil¬
degar ep̃c a saxonib occisus est. in castro qͥ
dicitur uuinberg. Uictor pipinus ꝑuenit.
usq ad locum qui hrune dicitur. Inde reu̾¬
sus nunciatur ei qd̃ gripho frater ens dum
italiam intrare uellet ap̃ moriuenna occi¬
sus esset. Cuius mortem licet patrie perfi
ouf doluit.

Expanded text:
parantur, misit Pippinus Utgardum Wisburparantur, misit Pippinus Utgardum Wisburgensem episcopum et Fulradum capellanum suumad Zachariam tunc temporis pontificem Romanum, ut interrogarent eum, si ita manere deberent reges Francorum cum pene nullius potestatis essent, jam solo regio nomine contenti. Quibus Zacharias pontifex responsum dedit, regem potius illum debere vocari qui rempublicam regeret. Reversis legatis, abjectoque Childerico qui tunc regium nomentificis electum Pippinum regem sibi constituunt: Childericus tonsuratus, et in monasterium missus est. ox Pippinus, rex Francorum factus, bellum in Saxoniam movit: in quo Childegarius episcopus a Saxonibus occisus est in castro quod dicitur Witbergh. Victor Pippinus pervenit usque ad locum qui Rhime dicitur: inde reversus nuntiatur ei quod Grifo frater ejus dum Italiam intrare vellet, apud Morivennam occisus esset, cujus mortem licet perfidi patriae adeo doluit.
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum benedictum in cassino monte ꝑ¬
ueniens:. monachis sociatus est. Gripho
ante faciem pipini ducis fugit in saxonam.
prpinus ꝑtoringiam iter arripiens introiuit
in saxoniam. ꝑuenitq ad fluuium missa i
loco qui dicitur schangi. Groͥpho adtungẽs
secum saxonum multitudinem suꝑ fluim̃
oacrho in loco qui dicitur horaim. illuc eum
pipinus insecutus ẽ. S gripho arripiens fu
bi subiugauit. Thassilonem atq hiltrudem
captos subdidit. Siuiumger ei ad auxilit̃
uenit. hoc audiens pipinus iter post eum
arripiens captum griphonem secum ad¬
ouxit. simulq cum lanfrido atq suumge¬
ro. Tassilonem uero inducatum baiiarion
posuit. eiq ꝑ bñficium bainariam commi¬
sit. Oriphoni quoꝙ inpartib austrasie duo¬
decim comitatus dedit. Inde post gripho fu¬
giens uulfario hunaldi filio aquitanorunt
ducȩ se comunxit ibiq ambo contra pipi¬
num rebellionem parant. Interim dum copie

Expanded text:
sanctum Benedictum in Cassino monte psanctum Benedictum in Cassino monte perveniens, monachis sociatus est. Grifo ante faciem Pippini ducis fugit in Saxoniam. Pippinus per Thoringiam iter arripiens, introivit in Saxoniam, pervenitque ad fluvium Missaha in loco qui dicitur Scaamgi. Grifo adjungens secum Saxonum multitudinem, super fluvium Oacrum in loco qui dicitur Horahim, illuc quoque eum est Pippinus insecutus. Sed Grifo arripiens fugbi subjugavit: Tassilonem atque Iltrudem captos subdidit. Swidger ad auxilium ei venit. Hoc audiens Pippinus, iter post eum arripiens, captum Grifonem secum adduxit, simul cum Lanfrido atque Swidger: Tassilonem vero in ducatum Bajovariorum posuit, eique per beneficium Bajovariam commisit, Grifoni quoque in partibus Austriae duodecim comitatus dedit: inde post Grifo fugiens Waifario Hunoldi filio Aquitanorum duci se conjunxit, ibique ambo contra Pippinum rebellionem parant. Interim dum copiae
Abbreviated transcription (Latin):
lomanno ⁊ pipino fratre eius.
hild̾icus in francorum regno substitu¬
itur. Constantini imꝑatoris anno.
xx Uii. karlomagnus ⁊ pipinus contra hu¬
naldum ducem aquitame exercitum mo¬
uent ceꝑunt ꝙ castrum qd̃ uocatur lucas.
In ip̃o itmere positi diuiserunt sibi regnũ
francorum: in loco qui dicitur uetus pictauis
Eodem anno karlomagnꝰ alemanniam ua¬
stauit. Karlomagnus ⁊ pipinus meunt pug¬
nam cum odilone duce baiuariorum. Eodẽ
anno karlomagnus cum saxonib conflic¬
lum habuit. cepitꝙ castrum qd̃ dicitur
he securo. ⁊ theo. net non saxonam placi¬
tando sibi conquisiuit. Anno in caruatio
quenti anno nullam fecerunt expeditio¬
nem eo qd̾ karlomannus dispositum habe¬
parauit iter suum. Parauit q se pipinus
ofrater eius hononfice ad obsequium illius.
um romam abiit. ibiq se totondit. atꝙ
monast̾ium inmonte sorapte in ueneratio¬
ne sc̃i siluestri construxit. ibiq sub mona¬
stico habitu aliquo temꝑe iuxit. Inde ad

Expanded text:
us. Childericus in regno Francorum substituitur. 727 Constantinus imperator, annos viginti sex. Carlomannus et Pippinus contra Hunaldum ducem Aquitanorum exercitum movent, coeperuntque castrum, quod vocatur Lucas: in ipso itinere positi diviserunt sibi regnum Francorum, in loco qui dicitur Vetus Pictavus. Eodem anno Carlomannus Alamanniam vastavit. Carlomannus et Pippinus ineunt pugnam cum Odilone duce Bajovariorum. Eodem anno Carlomannus cum Saxonibus conflictum habuit: cepitque castrum quod dicitur Hocseoburg, et Theotecnun Saxonem placitando sibi conquisivit, anno Incarnationiquenti anno nullam fecerunt expeditionem, eo quod Carlomannus dispositum habeparavit iter suum, paravitque se frater ejus Pippinus honorifice ad obsequium illius, um Romam abit, ibique se totondit, atque monasterium in monte Sareptae in veneratione sancti Silvestri construxit, ibique sub monastico habitu aliquo tempore vixit. Inde ad
Abbreviated transcription (Latin):
multarum animarum salute uenisti.
Scimus certe ⁊ omnino fatemur nos in¬
dignos esse tua p̃sentia. quia mutiles
oꝑarii sumus. ⁊ non ambulauimus in
mandatis tuis iuxta ꝓmissionem nr̃am¬
mus. ⁊ flagellis nos tue paternitatis ultro
subst̾nimus tantum ne dimittas clientulos
tuos. qui huc ꝓpter tuam p̃sentiam congre¬
gati sumus. Suscipe q̃s lacrimas nr̃as. ⁊
commane nobcum in loco isto. quem dudũ
tibi dignamt̃. elegisti. Si autẽ mole pecca¬
toium nr̃oꝵ ex acerbatus nob̾cum rema¬
nere nolueris: notum tibi sit quia quocũ¬
ꝙ: ire decreu̾is. nos deuotissimos duiatores
habeb̾. Non nos terrebunt ꝑicula flumi¬
num. aut iuga montium. uel iuolentia
tempestatum. nec nos poterit impedire¬
aliqua creatura a paternitate tua. Erede
nimia lacrimarum inundatione. Et cum
iam in his singultib ⁊ lacrimis totum ex¬
pendissent triduum: ecce memorati ep̃i
ad sunt. ⁊ mandata regis implere conant᷑.

Expanded text:
multarum animarum venisti salute; multarum animarum venisti salute; scimus certe et omnino fatemur, nos indignos esse tua presentia, quia inutiles operarii sumus, et non ambulavimus in mandatis tuis juxta professionem net flagellis nos tuae paternitatis ultro substernimus, tantum ne dimittas clientulos tuos, qui huc propter tuam presentiam congregati sumus; suscipe quaesumus lacrimas nostras, et commane nobiscum in loco isto, quem dudum tibi dignanter elegisti; si autem mole peccatorum nostrorum exacerbatus nobiscum remanere nolueris, notum sit tibi, quia quocumque ire decreveris, nos devotissimos conviatores habebis: non nos terrebunt pericula fluminum aut juga montium vel violentia tempestatum, nec nos poterit aliqua creatura a paternitate impedire tunimia lacrimarum inundatione. Et cum jam in his singultibus et lacrimis totum expendissent triduum, ecce memorati episcopi adsunt, et mandata regis implere conantur,
Abbreviated transcription (Latin):
iuste oꝑati fueritis ut ad suum sc̃issim uiri
corpꝰ referatur tumulum ex quo clam abla
mescere debeat coram deo. dum creditur
quia ad optinendum hoc ipsius suffragan¬
tib orationib ⁊ uoluntate p̃fati religiosi d̾i
uam epłam karlomannus rex ep̃is
gallie coiam fr̃e suo pipino rege in
magno conuentu populi p̃sentauit. Tunc
pius pͥnceps hec audiens remigium rotho¬
potestatiue direxit. ut maxima cura par¬
tem nõ modicam corporis sc̃ĩ bñdicti cafsi¬
niensib monachis redderent. partemq lo¬
ci solatio reseruarent. ꝑ tractans p̾dendi cõ¬
silio. ut nec fr̃em constritaret: nec tamen
regnum francorum tanto honore priuaret.
u qm̃ non est sapientia neq consilium ꝯ¬
tra d̾m: biduo ante statutum aduentum
ep̃oꝵ: res floriacensib innotuit fr̃ib. Tunc
fr̃s triduanum ieuinium celebrantes his
nr̃a post deum: ne derelinquas nos
orphanos. qui hune non nr̃is meritis s ꝓ

Expanded text:
juste operati fueritis, ut ad suum sanctissimi viri juste operati fueritis, ut ad suum sanctissimi viri corpus referatur tumulum, ex quo clam ablatmescere debeat coram Deo; dum creditur, quia ad obtinendum hoc, ipsius suffragantibus orationibus et voluntate, praefati religiosi Dei Quam epistolam Karlomannus rex populis Galliae coram fratre suo Pipino rege in magno conventu cleri presentavit. Tunc pius princeps haec audiens, Remigium Rothopotestative direxit, ut maximam partem cura non modica corporis sancti Benedicti Cassinensibus monachis redderent partemque loci salario reservarent; pertractans prudenti consilio, ut nec fratrem contristaret nec tamen regnum Francorum tanto honore privaret. Sed quoniam non est sapientia neque consilium contra Deum, biduo ante statutum adventum episcoporum res Floriacensibus innotuit fratribus. Tunc fratres triduanum jejunium celebrantes, his es nostra post Deum, ne derelinquas nos orphanos, qui huc non nostris meritis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sos dei seruos monachos concordie ⁊ pacis ser¬
mones inter eum ⁊ griphonem fratrem eius ex¬
pedire nos mittere. ⁊ ut nos hec ipsa ad monẽ¬
do dirigamus. excellentie iam dicti pipini ñi
ut ad pacis concordiam redeant nobis ꝑpter
ueum pacificis mecdatoribus uerum ẽtiam
ꝓ corpore beati bũdicti quod furtim ablatũ
est a suo sepulchro ut ei restituatur.In hoc o
Sare hortamur dilectionem ac sc̃itatem urã
ut pͥmum omium frat ad fratrem pacis iu¬
re inunum redeat. ⁊ confundatur iniquitas.
e medio eortim. karitas uero uob̃ p̃dicantib
⁊ munstnͣtib exub̾et inter eos. Deinde ⁊ p̃fati
beati benedicti corpꝰ uixta petitionem seruo¬
rum dei sublimitas dilecti filii nr̃i pipini
ur̃a cooꝑante scĩtate indubitanter ad ꝓpͥũ
referat locum. ut ⁊ iam dicti serui deiꝰ de
suo sibi gaudeant restituto patre uosq ꝑhen¬
nem habeatis mercedem ⁊ laudem ꝓ eo qd̃

Expanded text:
sos Dei servos monachos concordiae et pacis sersos Dei servos monachos concordiae et pacis sermones inter eum ac Grifonem fratrem ejus expedire nos mittere; ut et nos haec ipsa admonendo, dirigamus excellentiae jam dicti Pippini filii nostri, ut ad pacis concordiam redeant, vobis propter Deum pacificis mediatoribus. Verum etiam pro corpore B. Benedicti, quod furtive ablatum est a suo sepulcro, ut ei restituatur. In hoc pdare hortamur dilectionem ac sanctitatem vestram, ut primum omnium frater ad fratrem pacis jure in unum redeat, et confundatur iniquitas e medio eorum; charitas vero Dei vobis praedicantibus et ministrantibus exuberet inter eos. Deinde et praefati B. Benedicti corpus juxta petitionem servorum Dei, sublimitas filii dilecti nostri Pippini vestra cooperante sanctitate indubitanter ad proprium remittat locum; ut et jam dicti servi Dei de suo gaudeant sibi restituto Patre, vosque perennem habeatis mercedem et laudem, pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea uero monachi cenobii cassiniensis auc¬
tore karlomanno cuiꝰ supra meminimus ro¬
mam uenerunt. rogantes zachariam roma-¬
num pontificem ut litteras pipino regi franco
rum dirigeret. quatinꝰ beatissimi corpꝰ benedic¬
ti qd̾ floriacenses monachi furtim sibi uendica¬
uerant auito restituat loco. Quib romanus
pontifex annuens: ꝑ eundem karlomannum
ep̃is francie studuit scribere dicens. Zachari¬
apłorum beati petri residens omnib ep̃is ac
presbiteris eccł̃ie francoꝵ salutem dic̃. Egregiꝰ
apłs dicit. Diligentib deum omĩa cooꝑantur
ibonum. Et iterum idem ip̃e dum tempus
habemus: oꝑemur bonum ad omnes. Et item
scriptura. Quam speciosi pedes eunͣgłizantium
pacem. eungłirantium bona. In notuerunt no¬
bis religiosus abbas ⁊ prb̃r cassimi monasteriĩ
beati benedicti ⁊ harlomannus deo amabilis
monachus g̃manus filiuf nr̃i pipini excellen¬
tissimi regis francorum. ꝑ hos p̃sentes religio¬

Expanded text:
nterea vero monachi coenobii Cassinensis auctoritate Karlomanni, cujus supra meminimus, Romam venerunt, rogantes Zachariam magnum pontificem, ut litteras Pipino Francorum regi dirigeret, quatinus beatissimi corpus Benedicti, quod Floriacenses monachi furtim sibi vendicaverant, avito restituat loco. Quibus Romanus pontifex annuens, per eundem Karolomannum episcopis Franciae studuit scribere, dicens: Zachariac presbyteris Ecclesiae Francorum salutem dicit. Egregius Apostolus ait: Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Et iterum idem ipse: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes . Et item Scriptura: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Innotuerunt nobis religiosus abbas et presbyter Cassini monasterii B. Benedicti, et Carlomannus Deo amabilis monachus, germanus filii nostri Pippini excellentissimi majorisdomus, per hos praesentes religio
Abbreviated transcription (Latin):
facta inforo diuitraiani sectione distraxit
uxor iam ac suam sericam. ⁊ auream uestẽ
multa ornamenta geminarum. ac per duos
continuos menses uenditio habita ẽ. mltũ
auri redattũs post uictoriam tamen emp¬
toribus p̾cia restituit. qui reddere comꝑa¬
ta noluerunt. Molestus nulli fuit. qui
maluit semel empta retinere. hic medi

Expanded text:
facta in foro Trajani diu sectione, distraxit, facta in foro Trajani diu sectione, distraxit, uxoriam ac suam sericam et auream vestem, multa ornamenta gemmarum, ac per duos continuos menses venditio habita est multumque auri redactum. post victoriam tamen emptoribus pretia restituit, qui reddere comparata voluerunt; molestus nulli fuit qui, maluit semel empta retinere. Hic pe
Abbreviated transcription (Latin):
circumuẽtus q ab hostib pp̃t aquarum pe¬
nuriam. p̃sentius sitis quam hostis ꝑ iculũ
sustineret. ad inuocationem nominis xp̃i.
qͣm subito magna fidei constantia quidam
milites effusi inp̃ces palam fecerunt. tan¬
ta uis pluiie effusa ẽ. ut romanos quidem
largissime acsine inuiria refecerunt. barba¬
ros autẽ crebris fulminum iclib ꝑterritos
p̃sertim cum płimi illoꝵ occiderentur in fu¬
gam coegerit. Quorum terga romani usꝙ
ad internitionem cedentes głosissimam uitͥ¬
touam ⁊ omnib pene antiquorũ titulis p̃¬
ferendam rudi paruoq militum numero.
s potentissimo xp̃i auxilio reportarunt.
Igitur multis milib hominum interfectis.
ac pannoniis seruitio liberatis rome rur¬
sus cs̃ cominodo antonino filio suo quem
cesarem fecerat triumphaiit. Ad huius bel¬
li sumptum cum exhausto erario largitio¬
nes quas militib impenderet. nullas habe
aliquid uellet instrumentum regis cultus

Expanded text:
circumventusque ab hostibus propter aquarum pecircumventusque ab hostibus propter aquarum penuriam praesentium, sitis magis quam hostis periculum sustineret, ad invocationem nominis Christi, quam subito magna fidei constantia, quidam milites effusi in preces palam fecerunt, tanta vis pluviae effusa est, ut Romanos quidem largissime ac sine injuria refecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fugam coegerit. Quorum terga Romani usque ad internecionem caedentes, gloriosissimam victoriam, et omnibus pene antiquorum titulis pferendam, rudi parvoque militum numero, sed potentissimo Christi auxilio, reportarunt. Igitur multa millia hominum interfecta; ac Pannoniis servitio liberatis, Romae rursus cum Commodo Antonino filio suo, quem Caesarem fecerat, triumphavit. Ad hujus belli sumptum, cum, aerario exhausto, largitiones, quas militibus impenderet, nullas haberus aliquid vellet, instrumentum regii cultus,
Abbreviated transcription (Latin):
ud ue quod hominib incognitum gignit rec¬
tox consiliis tanqͣm medicine remediis leni¬
antur. hic ꝑmisit uiris clariorib ut conunua
eodem cultu quo ip̃e ⁊ similib ministris exhi¬
berent. his in dieb parthici belli ꝑsecutiones
xp̃ianoium qͣrta iam post neronem uice agi
martyrio coronati sunt. Sellum ⁊ ip̃e unum
gessit. marcomannicum. s quantum nlła
memoria fuit. adeo ut punicis conferat᷑.
slam eo graunis est factum qd uniu̾si exer¬
citus romani ꝑierant. Sub ħ enim tantus
pestilentie casus fuit. ut post uictoriam ꝑ
sicam. rome ac ꝑ italiam ꝑuincias q maxi¬
mas hominum pars. militum fere õs. copie
languore defecerunt. Ingenti gͦ labore ⁊ mo¬
deratione cum apd̃ carnuncium iugi trien¬
nio ꝑseuerasset. bellum marcomannicũ
confecit. Quod cum his qͣdi. Wandali. Sar¬
mate. sueui. atq omnis pene germania. ⁊
inquadorumusq fines ꝓgressus exercitus.

Expanded text:
quid hominibus incognitum gignit, recquid hominibus incognitum gignit, rectorum consiliis tanquam medicinae remediis, leniatur. Hic permisit viris clarioribus ut convivia eodem cultu quo ipse et similibus ministris exhiberent. His in diebus Parthici belli persecutionem Christianorum quarta jam post Neronem vice agi martyrio coronati sint. Bellum unum ipse gessit Marcomannicum, sed quantum nulla memoria fuit, adeo ut Punicis conferatur. Nam eo gravius est factum, quod universi exercitus Romani perierant. Sub hoc tantus casus pestilentiae ersicam Romae ac per Italiam provinciasque maximas hominum pars, militum omnes fere copiae languore defecerint. Ingenti ergo labore et moderatione, cum apud Carnuntum iugi triennio perseverasset, bellum Marcomannicum confecit, quod cum his Qmatae, Suevi atque omnis pene Germania, et in Quadorum usque fines progressus exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
sophiam ꝑ apollium calendonem ad scientiã
gͥrarum litterarum ꝑ cherronessum pluthar¬
chi nepotem. latinas aũ eum litt̾as fronto o¬
rator nobilissimus dociit. Hic cũ om̃ib rome
equo iure egit. ad nullam insolentiam elatꝰ
tias ingenti benignitate ⁊ moderatione trac¬
tauit. Enga romanos eo pͥncipe res felicit᷑
geste sunt. Iste uircutũ omniũ celestiq in¬
genii extitit. erumnisq publicis qͣi defen¬
sor obiectus est. Et enim nisi ad illa tẽꝑa natꝰ
rẽt. ꝑfecto qͣi umo lapsu ruissent omĩa status
romani. Quippe armis quies nusquam erat.
ꝑquam omnam ouentem illiricum italiam¬
q bella eruebant. terremotus non sine inter¬
ritu ciuitatum inundationes fluminum. lues
crebre locustarum facies agris infeste. Pr sus
ut ꝑpe nichil quo summis angorib atteri
mortales solent. dici seu cogitari queat. qd̃ ñ
illo imꝑante seuierit. credo diuinitus attri¬
butum. ut dum mundi lex seu natura ali¬

Expanded text:
sophiam per Apollonium Calcedonem, ad scientiam sophiam per Apollonium Calcedonem, ad scientiam litterarum Graecarum per Chaeronensem Plutarchi nepotem, Latinas autem eum litteras Fronto orator nobilissimus docuit. hic cum omnibus Romae aequo iure egit, ad nullam insolentiam elatusae. provincias ingenti benignitate moderatione tractavit. contra Germanos eo principe res feliciter gestae sunt. Iste virtutum omnium coelestisque ingenii exstitit, aerumnisque publicis quasi defensor objectus est. Etenim nisi ad illa tempora natus esset, profecto quasi uno lapsu ruissent omnia status Romani. Quippe armis quies nunquam erat; perque omnem Orientem, Illyricum Italiamque bella fluebant. Terraemotus, non sine interitu civitatum, inundationes fluminum, lues crebrae, locustarum acies in agris infestae, prorsus ut prope nihil quo summis angoribus atteri mortales solent dici seu cogitari queat quod non illo imperante saevierit. Credo divinitus attributum, ut dum mundi lex, seu natura, ali
Abbreviated transcription (Latin):
chie ⁊ circa armeniam agens mubta ꝑdis
ces suos ingentia patrauit. Seleutiam all¬
rie urbem nobilissimam suꝑ hydaspenlu¬
utum sitam cum quadrĩgentis milibi be¬
minim cepit. parchicum triumphumis¬
uexit. Obist tamen iuenetia interatanũ
Carminum maxime tragicoꝵ stuclio sus
ingenii asꝑi atq lasciui reuerentia talĩi
fr̃is nichil unqͣm atrox ausus. Ssi obisset i¬
Post eum marcͥ antoninus uerus rem¬
cam solus tenuit. quem mirari facilius quis¬
quam qͣm landare possit. A pr̃icipio uite
tranquillissimus adeo ut ab infancia quo¬
q uultum nec ex gaudio. nec ex merore mu¬
taierit. Philosophie deditus stoice. ip̃e etiã
non solum uite morib. s etiam eruditione
philosophus. tante ammirationes adhuc ui
uenis. ut eum successorem parau̾it. adrianꝰ
relinquere. adoptato tam̃ antonino pio. ge¬
nerumq ei idcirco ẽẽ uoluerit. ut hoc ordine
aclimꝑium ꝑueniret. Institutus ẽ. ad philo¬

Expanded text:
chiae et circa Armeniam agens, multa per chiae et circa Armeniam agens, multa per duces suos ingentia patravit. Seleuciam Assyriae urbem nobilissimam, super Hydaspen fluvium sitam cum quadringentis millibus hominum cepit. Parthicum triumphum revexit. Obiit tamen in Venetia inter Altinucarminum maxime tragicorum studiosus, ingenii asperi, atque lascivi, reverentia tamen fratris nihil unquam atrox ausus. Cumque obiisset uPost eum Marcus Antoninus Verus remp. solus tenuit, quem mirari facilius quisquam quam laudare possit: a principio vitae tranquillissimus, adeo ut ab infantia quoque vultum nec ex gaudio, nec ex moerore putaverit, philosophiae deditus Stoicae. Ipse etiam non solum vitae moribus, sed etiam eruditione phiuvenis, ut eum successorem paraverit Hadrianus relinquere, adoptato tamen Antonino Pio generum ei idcirco esse voluerit, ut hoc ordine ad imperium perveniret. Institutus est ad philo
Abbreviated transcription (Latin):
enis templa sacerdotes atq alia infinita de
creta sunt. Usq eo autẽ mitis fuit. ut cu
inopie frumentarie suspitionem lapidi¬
bus aplebe romana ꝑftringeretur. malue¬
rit ratione exposita placare qͣm ulcisoi
uerus sextusdecimus ab augusto imꝑium
adeptus est. Is haud dubie nobilissimus qͥ¬
materna a solentino rege penderet.Et eues
lutius antoninus seuerꝰ. Guncos pͥmum
romana respublica dnob equo iire imꝑi¬
um amministn̾tib paruit. cum usꝙ ab
id singulos semꝑ habuerit angustos. hys
genere inter se conuucti fuerunt ⁊ affimn¬
tate. Nam uerus marcus. antoninus ge
ner. antonii pii fuit ꝑ uxorẽ galeam.
faustinã iumiorem consobnam suam. hii
bellum contra uologesum regem parchoꝵ
gesserunt. qui post uictoriam traiani priĩ
rebellauerat ⁊ graui cruptione armemai
cappadociam siriamꝙ uastabat. lucuis leus
rusanins antoninus ad id bellum ꝓ fecuis.
Qui cdum a thenis sacrificaret ignis in cebal
occidente in orientem ferri iuisus ẽ. Qui antis¬

Expanded text:
em templa sacerdotes atque infinita alia decreta sunt. Usque eo autem mitis fuit, ut, cum ob inopiae frumentariae suspicionem lapidibus a plebe Romana perstringeretur, maluerit rationVerus, sextusdecimus ab Augusto, Imperium Verus, haud dubie nobilissimus, qumaterna a Solentino rege penderet, et cum eo L. Annius Antoninus Verus. Tumque primum Romana res publica duobus aequo iure imperium administrantibus paruit, cum usque ad eum singulos semper habuisset Augustos. Hi et genere inter se coniuncti fuerunt et adfinitate. Nam Verus Annius ner Antonini Pii fuit, per uxorem Galeriam Faustinam minorem consobrinam suam. Hi bellum contra Vologesum regem Parthorum gesserunt, qui post victoriam Trajani primum rebellaverat, et gravi eruptione Armeniam, Cappadociam, Syriamque vastabat. L. Verus Antonius Antoninus ad id bellum profectus est. Qui dum Athenis sacrificaret, ignis in coelo ab Occidente in Orientem ferri visus est. Qui, Antio
Abbreviated transcription (Latin):
pene ip̃ius. qͣm obiecit existat O posita epbe¬
si publice comienti asie. ꝑ idem tempus
rome agnoscitur. Arrianu̾s philosopus
nicorecdiensis p̾toi. nec non ⁊ maximus
tyrnis. apollonius stoicus calcedonitis. basi¬
lides citopolitanus. Isti etiam magrsti ueris¬
simi cesaris extiterunt. Igitur antominus
apsꝰ lorias uilla ꝓp̾a milib passuum ab ui
be duodecĩ febre paucoꝵ dierum. iute an

Expanded text:
poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephepoenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in conventu Asiae. Per idem tempus Romae agnoscitur Arianus philosophus Nicomediensis praetor, necnon et Maximus Tyrius, Apollonius Stoicus, Chalcedonius, Basilides, Citopolitanus. Isti etiam magistri verissimi Caesaris extitere. Igitur Antonius apud Lorias villa propria, millibus passuum duodecim ab Urbe, febri paucorum dieru
Abbreviated transcription (Latin):
rebus adillosũ inuidiam cõmunes calus el¬
fertis. In quoilli quidem maiorem fiduciam
aceipiunt apud deum. uos autẽ i oĩtẽpe
quo de talibus ignoratis. ceteros quidem deos
negligitis. cultum uero unmortalis dei. que
xp̃iani colunt expellitis. ⁊ de turbatis usꝙ
ad mortem cultores illius obseruantie ꝑse¬
quentes. Suꝑ quib płimi ex ꝓuitiis uidi¬
ces etiam uenerabili pr̃i nr̃o scripserant. E¬
bus rescriptum est ab eo ut nichil omnino¬
molestie huuscemodi hominibꝰ generarẽt
nisi forte arguerentur aliquid aclusus roma¬
ni regni statĩ moliri. s̃ et mͥ ip̃i de his qͣm¬
płimi retulerunt quib ergo paternã secut᷑
sententĩa pari moderatione rescripsi. Quod
sequis ꝑsistit huiusormodi hominib absꝙ
ullo crimine negotia mouere ille quidem
qui delatus ꝓ ħ crmmme fuerit absoluat᷑.
etiam si ꝓbetur id ẽẽ. qd̾ ei obicitur xp̃ia¬
nus. Is autẽ qui crimen obtendit. reus

Expanded text:
rebus ad illorum invidiam communes casus transrebus ad illorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros quidem deos negligitis, cultum vero immortalis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae persequentes: super quibus plurimi ex provinciis judices etiam venerabili patri nostro scripserant. Quibus rescriptum ab eo, ut nihil molestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse, quod ei objicitur, Christianus. Is autem qui crimen obtendit, reus
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Pius ꝓp̃t dementiam dictus est.
huius tẽporib iustinus philophꝰ. librum
ꝑ xp̃iana religione ꝯpositum eidem an¬
tonino tradidit. benignumq eum ex¬
ga xp̃ianos homines fecit. Qui ñ longe
post suscitata ꝑsecutione ⁊ crescente scͥp¬
sit uniuersis plebib asie epłam in hec uer¬
ba. Ego quidem non ambigo ip̃is diis cure
ẽẽ ne quis noxius lateat. Młto enum ma¬
gis ip̃is conuenit punire eos qui sibi im¬
molare nolunt qͣm nob̃. S uos confirma¬
tis eoꝵ quos ꝑsequimini sententiã qͣm
de uob̃ habent dicentes uos impios ⁊ siue do
esse. unde ⁊ optabilius hñt animã ponere
ꝑdeo suo. ⁊ mortẽ libenter amplecti quami
uobis acquiescere ⁊ ĩ ur̃e religionis iura
concedere. Se motib autẽ terre. quiul facli
sunt. uł etiam uunc fiunt. ab surdum nõ
erit merorem. ur̃am tusta consolatione Eo¬
lari qͣm quidem comꝑi quod in huicomedi¬

Expanded text:
reliquit. Pius propter clementiam dictus est. reliquit. Pius propter clementiam dictus est. Hujus temporibus Justinus philosophus librum pro Christiana religione compositum eidem Antonino tradidit, benignumque eum erga Christianos homines fecit. Qui non longe post suscitante se persecutione, et crescente, scripsit universis plebibus Asiae epistolam in his verbis: « Ego quidem non ambigo, etiam ipsis diis curae esse, ne qui noxius lateat; multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius habent animam ponere pro Deo suo, et mortem libenter amplecti, quam vobis acquiescere, et in vestrae reliconcedere. 26 De motibus autem terre qui olim facti sunt vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit merorem vestrum iusta commonitione solari, quoniam quidem comperi quod in huiusm
Abbreviated transcription (Latin):
tres auctoritate sola rex̾rit. adeo tremen
uum magis qͣm dominũ imꝑatorẽ ue repu¬
tarent om̃sq in morẽ celestem propitium
optantes de controu̾siis ĩ se iidicem poscerẽt.
Cui etiam indi. bethri. hircani legatos mi¬
sere iusticia tanti imꝑatons comꝑta. qͣm or¬
nabat uultu serie pulchro. ꝓ cerus membra
decenter ualidus. Priusqͣm salutandꝰ ꝑ diret
degistans panis aliqͣntũ. ne frigescẽte cireum
interoiperetur. eoq actiu publicoꝵ mini¬
me fufficeret. quẽ in credibil diligentia
adspeciem optimi patrisfalias ex sequeba¬
tui. Appetentia głe carens ⁊ ostentatione.
adeo mansuetꝰ. ut instantib patrib ad
eos qui contra eũ contra ierant per sequen¬
dos comp̃sserit questionem dicens ꝓ fecto
necesse nõ esse scełis in memet ip̃m cupidos
ꝑtinatius indagari. nͥ plures reꝑirentur.
qͣntis odio eẽt ut intelligeretur. Hic añ im¬
ꝑrum dirissimus fuit. opes quidem suas
stipendiis militũ. ⁊ cura amicos liberalita

Expanded text:
 auctoritate rexerit, adeo trementnum, magis quam dominum imperatoremve, reputarent, omnesque in morem coelestium propitium optantes, de controversiis inter se judicem poscerent. Quin etiam Indi, Bactri, Hircani legatos misere, justitia tanti imperatoris comperta, quam ornabat vultu serie pulchro, procerus membra, decenter validus; priusquam salutandus prodiret, degustans panis aliquantum, ne frigescente circum interciperetur, eoque actui publicorum minime sufficeret, quem incredibili diligentia ad speciem optimi patrisfamilias exsequebatur, appetentia gloriae carens, et ostentatione, adeo mansuetus, ut instantibus Patribus ad eos qui contra eum conjurarant, persequendos compresserit quaestionem, profecto sciens necesse non esse sceleris in semetipsum cupidos pertinacius indagari, quia si plures reperirentur, quantis odio esset intelligeretur. Hic ante imperium ditissimus fuit; omnes quidem opes suas stipendiis militum et circa amicos liberaliter
Abbreviated transcription (Latin):
lum conuenerunt. Illis igitur inter se confli¬
gentib theodeb̾tus lesum cernens exercitũ
suum. in fugam dilabitur. ⁊ coloniam ciui¬
tatem ingressus est. Theodericus autẽ totã
uit. Populus itaq regionis illis eiꝰ se ditioni¬
bus subdunt dicentes. Parce nobis piissime
rex: iam enim subditi sumus tibi. Noli am
plius nos oppͥm̾e̾. At ille ait. Aut adducite
tes michi afferte. si uultis ut uob̃ parcam. Illi
ei alia ꝓaliis mentientes dixerunt. Sic mandat¬
frater tuus. Redde thesaurum pr̃is tui quẽ
cum eis in palatium thesauri sui ingressus ẽ.
Cumq marcha thesauroꝵ ornamenta requi¬
reret: unus ex eis euaginato gladio a retro
eum inceruice ꝑcussit. ⁊ amputauit cap̃ eius.
subtulerunt ꝙ illud ꝑ murum ciuitatis colo¬
q sacramenta ab ip̃is francoꝵ sublimib ac¬
cepisset. inbasilica scĩ Gereonis mr̃is: iusum
fuit ei qd̃ ꝑeussus fuisset in latere dolose.
At ille ait. Obseruate ostia nescio quis de

Expanded text:
lum convenerunt. Illis inter se valde confligentibus, Theudebertus laesum cernens exercitum suum, in fugam dilabitur, et Coloniam civitatem ingressus est. Theudericus autem terramvit. Populus itaque regionis illius ejus se ditionibus subdunt, dicentes: Parce nobis, piissime rex. Jam enim subditi sumus tibi: noli nos plius delere populum'. Et ille dixit: 'Aut adducite ius mihi adferte, si vultis, ut vobis parcam'. Illi a pro aliis mentientesfrater tuus: Redde thesaurum patris tui, quem cum eis in palatium thesauri sui ingressus est. Cumque in arca thesaurorum ornamenta requireret, unus ex eis abstracto gladio a retro eum in cervicem percussit, et amputavit caput ejus. Sustuleruntque eum per murum civitatis Colo Cumque sacramenta ab ipsis Francorum sublimibus accepisset in basilica sancti Gereonis martyris, visum fuit ei quod percussus fuisset in latere dolose. At ille ait: Observate ostia, nescio quis de
Abbreviated transcription (Latin):
derico nepoti suo ministrabat dicens. Cur
neggligis ⁊ non requiris thesaurum pr̃is tui
ac regnum eiꝰ de manu theodeb̾ti cum certis¬
sime scias non esse frẽm tuum. quia filiꝰs ẽ¬
meretricis. concubine patris tui. ⁊ in ad ułtio
fuit natus: Cum autem audisset hec theo¬

Expanded text:
derico regi nepoti suo subministrabat, dicens: Cur negligis et non requiris thesaurum patris tui ac regnum ejus de manu Theudoberti? cum certissime scias eum non esse fratrem tuum, quia filius meretricis est, concubinae patris tui, et in adulterio fuit natus. Cum haec audisset Theu
Abbreviated transcription (Latin):
cus uero inburgundia. Eso tempore mortua est
q rex burgundie erat pulch ⁊ strenuus ⁊ calli¬
ous nimis. Qui ꝑ consilium auie sue brũhil¬
dis exercitum maximum ex burgundia con-¬
gregans contra lotharium patruelem suum
uenit. Quod lotharius audiens commoto frã¬
corum exercitu. contra eum festinus ꝑrexit.
pulo: ut ip̃e alueus de hominum cadauerib
repletus a qua ip̃a penitus currere non ualeret
populum ipsum. Lotharius autẽ rex lesum¬
cernens exercitum suum infugam dilapsus
ingressus. ex inde parisius uenit. Deodicus¬

Expanded text:
cus vero in Burgundia. Eo etiam tempore mortua est ro rex Burgundiae erat pulcher et strenuus atque callidus nimis. Qui per consilium aviae suae Brunhildae hostem maximum ex Burgundia congregans, contra Chlotharium patruelem suum direxit. Chlotharius haec audiens, commoto Francorum exercitu, contra eum festinus perrexitpulo, ut ipse alveus de hominum cadaveribus repletus, aqua ipsa penitus currere non valeret populum illum. Chlotharius autem rex cernens laesum exercitum suum, in fugam dilapsus,ingressus, exinde Parisius urbem pe
Abbreviated transcription (Latin):
nato gladio. uoluit eam tnͣsuerberare. Illa
manus ministrorum crudelium ei direxit.
Qui nesciens hunc dolum ueneni ebibit il¬
lud. Ac deinde deficiens iniquum efflauit
is regibus mortius burgundiones ⁊
austrasii cum francis pace facta. lo¬
tharium filium hilꝑici. regem ĩ totis tribus
regnis in mo narebiam sr̃ se statuerunt. Rex
gͥ lotarns commoto exercitu in burgundi¬
dĩ. cur tanta mala ꝑpetrare p̃ualuisti ut tã
agere non dubitasti. Tunc adunato ag¬
mine francorũ ⁊ burgundionum. cune
melum leuata. ⁊ ꝑtotum exercitum de¬
rum alligata. dissipatis membris obiit.
reuersus est.

Expanded text:
tro voluit eam transverberare. Illa manus ministrorum crudelium ei transmisit. Qui statim nesciens hunc dolum venenum bibit; ac deinde deficiens iniquum fudit  Ais regibus mortuis, Burgundiones, et Austrasii, cum Francis pace facta, Chlotarium regem in totis tribus regnis in monarcham super se stabilierunt. Rex quoque Chlotarius commoto exercitu in BurgundiDomini, cur tanta mala perpetrare invaluisti, ut tamagere non dubitasti? Tunc adunato agmine Francorum et Burgundionum, cunctmelo levata, toto exercitu rum pedibus ligata, dissipatis membris obiit. reversus est.