comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su̾bolem pullularint: beatorũ mar
tyrum milia ꝓtestantur: que apłi¬
torum emula triumphorũ urbem
b populis ambierunt. Et quasi
exmultarum honore gemimarũ:
cõserto uno diademate coronarũt.
nĩtus nobis adexemplum patien¬
tie ce confirmationẽ fidei prepa¬
rato: uiniu̾saliter quidem monũ
uniscõrum cõmemoratione letan¬
dum. ẽ: sed inhorum excellentia
patrum merito. ẽ. exultantius glo-¬
riandum quos grã dei intantum
apicem inter omnia eccłiae mẽbra
puexit: ut eos incorpore cui caput
xp̃c est: quasi geminum consti¬
tueret lumen oculorum. Deqͦꝵ
meritis atq uirtutib q̃ omnẽ
loquendi suꝑant facultatẽ: nichil
diuersum: nichil debemus senti¬
re discretum: quia illos oe electio
pares: te labor similes: & finis: fe.¬
Loriosissimos li:¬
xp̃iane ficlei principes:
annuis sollempnitatib
cdei: debita religione ueneramur.
Apłinamq latino sermone dicũ¬
tur missi. Qui ergo honorant

Expanded text:
sobolem pullularint, beatorum millia sobolem pullularint, beatorum millia martyrum protestantur; quae apostolicorum aemula triumphorum, urbem tilantibus populis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. nitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis feloriosissimos christianae fidei principes annuis solemnitatibus us auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant
Abbreviated transcription (Latin):
postolus tuus uas electionis ⁊ spe-¬
ciaus magistergentium paulus
occurrens odemtibi consociatus
est ango. quo omnis innocenti¬
a. omnis pudor: omĩsq libertas.
subneronis laborabat imꝑio. Cu¬
ius furor ꝓ omniũ uitiorum ĩflã¬
matis excessu: inhunc eũ usq
torrentem sue precipitauit insanie:
utprimus nomini xp̃iane: atroci¬
tatem generalis ꝑsecutionis ĩferret:
quasi ꝑsc̃orum neces grã cdei poss
extingui. Cuius hoc ip̃m erat ixi¬
maximum luctum: ut cũtempiys
uite huius occiduȩ ꝑceptio fieret
felicitaris eterne. Netiosa ergo est
inconspectu dñi mors sc̃orum eiꝰ.
nec ullo credilitatis genere destrui
potest: sacramento crucis xp̃r: fũ¬
data religio. Non minuitur ꝑer¬
secutionib eccł̃ia: sed augetur. Et
semꝑ cdominicus ager segete adl.¬
cior euertitur: dum grana que sin¬
gula cadiunt: multiplicata nascũ¬
tur. Uncde duo ista precdara diui.¬
ni. seminis germina: inquantam

Expanded text:
postolus tuus, vas electionis , et spepostolus tuus, vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam
Abbreviated transcription (Latin):
aut iudicio pylati. aut seiitia iu¬
deorum minor. ẽ. uel inclaudio po¬
testas: uel innirone crudelitas:
Uincebat ergo materiam formi¬
dinis: uis amoris. Nec estimabas¬
diligendos. Sunc autẽ intrepide
caritatis affectum: iam tunc ꝓ¬
fecto conceꝑas. quando ꝓfessiotui
amoris indñm trine interrogatio¬
nis. ẽ. solidata mysterio: nec aliud
ab hac mentis tue intentione questã
est: quam ut pascendistius quem
diligeres. ouib ꝙ̃bum quo ip̃e eras
opimatus impenderes. Augebant
quoꝙ ficluciam tuam tot signa mi¬
raculorum tot dona charismatum:
atꝙ exꝑimenta uirtutũ. Iam popu¬
los qui excircumcisione crediderant:
erucdieras. Iam anthiochenã eccłiam
ubiprimum xp̃ĩani nominis digni¬
tas est orta fundaueras. Iampontũ.
niam legib eiuuangłice predicatio¬
nis impleueras: nec ut cdubius de
ꝓuentu oꝑis aut despatio tue gna¬
tus ccans: tropheum crucis xp̃i
bomanis arcib inferebas: quote

Expanded text:
aut judicio Pilati, aut saevitia Juaut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabasdiligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, niam legibus 325 evangelicae praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te
Abbreviated transcription (Latin):
um loquutione linguarum: ĩbu¬
endum euuangło mundum: dis¬
tributis sibi t̾rarum partib susce¬
pissent: betissimus pͥetrus pͥnceps
aplici ordinis: ad arcem romani¬
distinatur imꝑii ut lux ueritatis
que in omnĩum gentium reuelaba¬
tur salutẽ: efficatius seab ip̃o capi¬
te. ꝑ totum mundi corpus effun¬
deret. Cuius autẽ nationis homĩ¬
nes inhac tunc urbe non essent:
aut que usquã gentes ignorarent:
qd̃ roma didicisset: Hic colluctã.¬
tes phylosophie opiniones: hic
dissoluende erant terrene sapientie
uanitates. hic confutandus demo¬
num cultus. hic omniũ sacrificioꝵ
impietas distruenda. ubi diligen
apłe uenire nõ metuis: &e cõsorte
glorie tue paulo apło. aliarũ adhͦ
eccł̃iarum ordinationib occupato:
siluam istam fregftium bestiaꝵꝵ.
& turbulentissime ꝓfunditatis
oceanum: constantior quam cum
suꝑ mare gradteris: ingrederis.
Nec mundi dominamtimes ro¬
mam: qui incayphe domo expaue¬
ras sacerdotis ancillam. Nũquid

Expanded text:
um locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romaniestinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentapostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ beneficiis erudiuit. Uolunta¬
riam errantium cecitatem. oe procli¬
uem indeteriora. nequitiam secretio¬
re consilio & altiore pietate misertꝰ
est mittendo uerbum suum equale
siatq coeternum qd̵ caro factum
ita diuinam naturam nature uni¬
uit humane. ut illius adinfima in¬
clinatio: nr̃a fieret adsũma ꝓfectio
Ut autẽ huius innenarrabilis gr̃e:
ꝑ totum mundum diffuderetur ef¬
fectus romanũ regnum dĩuina pro¬
uidentia preparauit. cuius adeos li¬
mites incrementa ꝑducta sunt: quib
cunctarum undiq gentium. uicina
oe contigua. ẽẽt. uniuersitas. Dispo¬
sito eñ diuinitus oꝑi maxime con¬
gruebat ut multa regna unocon¬
federarentur imꝑio as. cito peruios
haberet populos predicatione gene¬
rali: quos unius teneret regimen
ciuitatis. Hec autẽ ciuitas ignor̃aᷤ
sue ꝓuectionis auctorem. cũ pene
omnib dominaretur gentib: om¬
nium gentium seruiebat erroribus
Et magnam sibi uidebatur susce¬
pisse religionẽ: quia nullã respue¬

Expanded text:
er beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respue
Abbreviated transcription (Latin):
optatus dies beate aoue¬
nerabilis semꝑ iurginis
marie. Ideo cum summa exultati¬
one gaudeat uniuersa terra tan¬
te. uirginis illustrata excessu. Hec
est enĩ flos campi dequa ortum est
pretiosum lllium conuallium: per
cuius partum mutatur natura
plastorum. qua deletur &e culpa.
Drecisum.ẽ. in eaillud eue inferi¬
łititatis elogium qua dicit. Intris¬
ticia paries filios: quia ista inleti¬
cia dnm parturiuit. Eua enuĩ lixxit
ista exultauit. Rua lacrimas ecli¬
didit maria gaudium inuenire
portauit. Quia illa pectatorem.
istaedidit innocentẽ. Nirgo quip¬
pe genuit. quia uirgo concepit. In¬
uolata peperit quia inconceptu libi¬
do non fuit. Utrobiq miracula.
⁊ sine corruptione grauda. Et ĩpar¬
tu uirgo puerpera. Aue inquit an
głs adeam. Oratia plena. dñs te
benedictionẽ mutatur marie. aue
gratia plena dñs detum. Cecũ dñs
incorde: tecum inuentre. tecum ĩ

Expanded text:
optatus dies beatae ac venerabilis semper Virginis Mariae: ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Praecisum est in ea illud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. Descendit angelus ad eam, gratia plena, Dominus tecbenedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum i
Abbreviated transcription (Latin):
phete futura precinebãt: ipse primꝰ
om̃ium iam facta descripserit. ⁊ cre¬
dentib legenda transmiserit. Qd̃
iudelicet euuangłium: adedi firan¬
dam fidem eccł̃ie primitiue: que ex
hebreorum maxime populo collec¬
ta. ẽ: hebrco sermone composuit.
Dilatata autẽ ꝑ orbem eccl̃ia: et
grecis acbarbaris ineusdem fidei
unitatẽ confluentib: curauerũt
presules fidelium. ut iddem etiã

Expanded text:
phetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesules fidelium, ut idem etia
Abbreviated transcription (Latin):
to de eorum styrpe ꝓ diret talis suc¬
cessio: que fierit ce: priscis ecatibus
& sub sequentib exemplũ totius
bonitatis. Felix ce p̃ettatrix patrib
felicior qui tante ꝓlis meruit uo¬
citari patrator. Feux etiã: qui
nõ plures sed qui unam ꝓmeruit
susciꝑe natam. que unicum conci¬
peret ce ꝓfeͬret dei filium. Ner enĩ
erant futuri unice matris dñi
prouisores ce educatores egregiĩ.
Uere beata cẽ omĩ ueneratione ha¬
benda: & quodam sacro puilegio
predicanda mater huiꝰ sc̃e. que omĩ

Expanded text:
to de eorum stirpe prodiret talis sucto de eorum stirpe prodiret talis successio, quae fieret et priscis aetatibus et subsequentibus exemplum totius bonitatis. Felix, et prae caeteris patribus felicior, qui tantae prolis meruit vocitari patrator. Felix etiam qui non plures, sed unam promeruit suscipere natam, quae unicum conciperet et proferret Dei Filium. Nec enim erant futuri unicae matris Domini provisores et educatores egregii. Vere beata et omni veneratione habenda, et quodam privilegio sacro praedicanda, mater hujus sanctae, quae om
Abbreviated transcription (Latin):
ad nichil aliud extitit: nisi ut
fieret eius sc̃a pudicicia douꝰ ⁊ suscq¬
tio filii altissimi. Adquid enĩ aliud:
Rrgone huiꝰ castitas aut ante par¬
tum. uel post dignum pignus ge¬
nitum. fedata. ẽ. aliquo contagio:
Hant enĩ nulla grauitas aut effe¬
ta successio filioꝵ fregit: ut solec
eis contingere que humanã sobo.¬
lem mat̾nis egerunt uiscerib. Felix
non culpa sed sc̃a coniugalis socie¬
tas: que tale ac tantum speciale
q singulare decus ꝓfudit ĩ orbẽ
de concesso nuptiau contubernio.
Deniq in huius conceptione neces-¬
saria: aut dubium est qd̃ utrũq
parentẽ uiuificus ce ardens sp̃c sin¬
gulari munere repleuerit. qd̾ ꝙ cb
eis sc̃oꝵ angłorum custodia seu
uisitatio num qͣm affuerit. Me¬
rito siquidem huiꝰ sc̃e uirginis
multum a deo laudandi ct extollen.¬
di sunt scĩssimi ꝓcreatores. qui in
cunctis institiõnib tantos ac ta¬
les se prestiterunt. ut nõ inmeri¬

Expanded text:
ad nihil exstitit, nisi ut ad nihil exstitit, nisi ut fieret ejus sancta pudicitia domus et susceptio Filii Altissimi. Ad quid enim aliud? ergone hujus castitas aut ante partum, vel post dignum pignus genitum, foedata est aliquo contagio? Hanc enim nulla gravitas aut effeta successio filiorum fregit, ut solet eis contingere quae humanam sobolem maternis egerunt visceribus. Felix enim culpa, sed sancta conjugalis societas, quae tale ac tantum specialeque vel singulare decus profudit in orbe, de concesso nuptiali contubernio. Denique in hujus conceptione necessaria haud dubium est quin utrumque parentem vivificus et ardens Spiritus singulari munere repleverit, quodque ab eis sanctorum angelorum custodia seu visitatio nunquam abfuerit. Merito si quidem hujus sanctae Virginis multum adeo laudandi sunt et extollendi sanctissimi procreatores, qui in cunctis institutionibus tantos ac tales se praestiterunt, ut non immeri
Abbreviated transcription (Latin):
sed tantum. ẽ. excellentior quantũ
constat eã omĩb hominib p̾feren¬
dam. cuius hodie p̾lucida recitant᷑
natiuitas m̃itia. Ad cuius ergo
magnificentiam collaudandam.
& głam p̾ferendam: tanta uale¬
ant exuberare preconiã qͣntum
illi congruit que cunctas suꝑ excel¬
lit inpreminendo creaturas. eciã ⁊¬
anglicam dignitatẽ. Et ubi usꝙ̃
inueniri poterat locus qui infra
se concluderet maiestatem coequa¬
lem patri. auctorem om̃ĩum rerũ.
nisi uterus marie antescła prescitꝰ:
In hunc siquidem: tota deitas eũ
humanitate uersata. ẽ. Et qui in qͦ¬
equalitate cuncta disponebat ceie¬
stia et t̾restria. inuuginea p̾angꝰ¬
ta septa. uenturam ce ꝓmissam p̾¬
ꝑabat carnis sue redemptionẽ. felix
taus partus ce ortus: de cuiꝰ substã¬
tia assumpta. ẽ. talis uirgo que tol¬
leret uet̾nas parentum offensas.
ceᷤ reuelaret concussum orbem qui
subseuo duri erat hostis dominio.
Quius itaq partus ut censemus

Expanded text:
sed tantum est excellentior, quantum constat eam omnibus hominibus praeferendam, cujus hodie praelucida recitantur nativitatis initia. Ad cujus ergo magnificentiam collaudandam, et gloriam perferendam, tanta valeant exuberare praeconia, quantum illi congruit, quae cunctas superexcellit in praeeminendo creaturas, et angelicam dignitatem. Et ubi usquam inveniri poterat locus, qui infra se concluderet majestatem coaequalem Patri, auctorem omnium rerum, nisi uterus Mariae ante saecula praescitus? in hunc siquidem tota divinitas cum humanitate versata est. Et qui in coaequalitate cuncta disponebat coelestia, et terrestria, in virginea perangusta septa venturam et promissam praeparabat carnis suae redemptionem. Felix talis partus et ortus, de cujus substantia assumpta est talis virgo, quae tolleret veternas parentum offensas, et relevaret concussum orbem qui sub saevo duri erat hostis dominio. Cujus itaque partus, ut censemus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i seuisse odio: sed amore pat̾ne
legis innocent̾ errassẽ. De quo quid
ego potissimum dicam: cum fidelis

Expanded text:
i saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
hec desunt: ab omni potente d̾o pe¬
tenda sunt. Sed meminisse conti¬
nue debemus: qd̾ exmandato eiꝰdẽ
nr̃i redemptoris accipimus. Que¬
rite primum regnum dei &ꝰ iustĩ¬
ciam eius: & hec omnia adicient᷑
uobis. Et hec utiq ab ihu petere
non. ẽ. errare: si tam̃ non nimie pe¬
tantur. Sed adhuc qd̃ est grauius:
alius postulat mortem inimici:
eumq quem gladio non potest:
maledicit: iam demorte illius re¬
us tenctur. Iubet autem d̾s ut di

Expanded text:
ec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest pmaledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut di
Abbreviated transcription (Latin):
gesserat antistes. Nocte uero cõsti¬
tuti leiunii supprema: angłs dñi
michael ep̃o sepontino. ꝑuisionem
uobis opus hanc quã ego edificaui
dedicare basilicam. Ipse enĩ qui cõ¬
cdidi. etiam dedicaui. Uos tantũ

Expanded text:
gesserat antistes. Nocte vero instituti ieiunii supprema angelus Domini Michael episcopo Sepontino per visionem , 'opus hanc quam ego edificavi dedicare basylicam. Ipse enim qui condidi etiam dedicavi. Vos tantu
Abbreviated transcription (Latin):
ri fuit: adinferni claustra descen¬
dere ꝓpectatis suis. supplicia et̾na
tolerare. Cui ꝑmediatoris aduen¬
tum nouũ aliquid accessit: ut
si hic recte studeat in nere: colorũ
ualeat regna penerare. Et homo
interra editur: si acorruptibili ui¬
ta moriatur: incelo collocandus¬
esset. Et uetus itaq. ẽ: ut ꝓculpa
humanum genus. inet̾na pena ĩ¬
terrat: cẽ nouũ ut conuersus ĩ reg¬
no uiuat. Quod ergo iconclusio¬
ne locutionis sue diĩs subdiclit:
hoc. ẽ. utiꝙ quod premisit. Prius
enĩ regni similitudine: thesaurũ
inuentum ac bonam margaritã
ꝓtulit: post modum uero i ferni
penas de maloꝵ combustione enar-¬
rauit: atq inconclusione subum¬
git: ideo doctus scriba in regno celo¬
rum similis.ẽ. patrifamilias: ꝓfe¬
renti de thesauro suo nouo ⁊ uetera.
Ac si aꝑte diceretur. Ille in sc̃a eccła
doctus predicator. ẽ: q̃ui &ꝰ noua scit
proferre de suauitate regni: cr̾ uetus¬
ta dicere de terrore supplicii. Ut

Expanded text:
laustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut
Abbreviated transcription (Latin):
generationẽ xp̃i cõmendabat qua
descendit ad nos. Ileo quando natus
est xp̃e cepit eepet numerare descen¬
dendo. Lucas autẽ quia tunc cepit
numerare quando baptizatus est
xp̃c ibi est initium ascensionis. Iste
ascendendo numerare cepit: nume¬
rands cepit: numerando autẽ cõ¬
pleuit generationes septuaginta¬
⁊ septem. Aquo numerabat: Inten¬
dite a quo exorsus. ẽ. numerare. A
ap̃o usq ad ip̃m adam. qui primus
peccauit. ⁊ nos cum pectati obliga¬
tione generauit. ꝑuenit usq ad adã:
⁊ numerantur generationes septua¬
ginta septem. Hoc est axp̃o usꝙ ad
adam quas diximus septuaginta
septem: ⁊ ab adam usꝙ ad xp̃m
septugita septem. Si ergo nulla
generatio preter missa est: nulla cul¬
pa pret̾itur ubi nõ debeat ignosci.
Nam ideo ip̃uis septuaginta sep¬
tem generationes enumerauit. que
numerum dñs inpeccatorum remis¬
sionem cõmmendauit. qͣm a baptismo
cepit numerare. ubi omĩa peccata sol

Expanded text:
generationem Christi commendabat, qua generationem Christi commendabat, qua descendit ad nos; ideo quando natus est Christus, coepit numerare descendendo. Lucas autem quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus; ibi est initium ascensionis: iste ascendendo numerare coepit, numerando autem complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat? Intendite a quo. Exorsus est numerare a Christo usque ad ipsum Adam, qui primus peccavit, et nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuaginta septem. Si ergo nulla generatio praetermissa est, nulla culpa praeteritur, ubi non debeat ignosci. Nam ideo ipsius septuaginta septem generationes enumeravit, quem numerum Dominus in peccatorum remissione commendavit; quoniam a baptismo coepit enumerare, ubi omnia peccata solv
Abbreviated transcription (Latin):
motib. nescio utrum dormiamus
sine talento. Ft̃ge eotidie petimus.
coficdie diuimas aũts orando pril¬
samus. cotidie nos ꝓstermus. ⁊ di¬
cĩmus dimitte nobis debita nr̃a. sĩc
⁊ nos dimittimus debitorib nostris
Que debita tua: Omnia an ali¬
quã partẽ: Respondebis omnia.
dic ergo ⁊ tu debitori tuo. Hanc
ergo regulam ponis. hanc conditio¬
nem loqueris. hoc pacto ⁊ placito
quando oras. cõmemoras ut dicas.
dimite nobis sic̃ & nos dimittimus
clebitorib nostris. Quid igitaur er¬
gouuit septuagies septies: Andi¬
difratres magnum myst̾ium. ammi¬
rabile sacramentũ. Quando dominꝰ
baptizatus est lucas euuangelista sc̃s
ibi commemorat generationes eiꝰ. quo
ordine quaserie. quo stegmate ad
illam generationẽ uentum fuerit qͣ
natus est xp̃e. ¶atheus cepit ababra¬
ham ⁊ uenit usꝙ ad ioseph descen¬
dendo. Lucas autẽ ascendendo cepit
numerare. Quare ille descendendo.
ille ascendendo: Q uia matheus

Expanded text:
motibus; nescio utrum dormiamus motibus; nescio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commemoras, ut dicas, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus debitoribgo vult septuagies septies? Audite, fratres, magnum mysterium, admirabile sacramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo stemmate ad illam generationem ventum fuerit, qua natus est Christus . Matthaeus coepit ab Abraham, et venit usque ad Joseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, ille ascendendo? Quia Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
q ignouit cr̾ ultra negauit: pone
⁊ tu limitem ⁊ ulterius noli ignose̾e.
uit. noli subducere miscd̃iam. s
posse illius nuimeri solutionẽ. Nõ
dñs apcit: cum omnino nulla cul¬
pa sit. quam non debeas ignosc̃e. Le.¬
ce ille ipse secuus cuius debiti inuen¬
tus est debitor: decem milia talen¬
torum debebat. Puto enĩ quia de¬
cem milia talentorum ut parum
sit: decem milia peccatorum sunt.
Nolo enim dicere unum talentũ:
quod omĩa pettata concludat.
Seruus autẽ ille quantũ ei debe¬
bat: Centum denarios debebat.
Iam plus est quam septuagies sep.
centum plus sunt quã septuagin.¬
ta septem: sed centum denerii for¬
te nulle asses sunt. Sed quid adde
cem milia talentorum: Ac ꝑhoc
om̃s culpas que innos cõmittunt᷑.
parati simus ignoscere: si nobis desi
deramus ignosci. Si enĩ considere¬
mus pectata nr̃a ⁊ numeremꝰ quid
facto. quid oculo. quid aure. quid
cogitatione. quid innumerabilib

Expanded text:
que ignovit, et ultra negavit; pone que ignovit, et ultra negavit; pone et tu limitem, et ulterius noli ignoscere.vit; noli subducere misericordiam, sed posce illius numeri solutionem. Non septies dixit: cum omnino nulla culpa sit, quam non debeas ignoscere. Ecce ille ipse servus, cujus debentis inventus est debitor, decem millia talentorum debebat. Puto enim, quia decem millia talentorum, ut parum sit, decem millia peccatorum sunt. Nolo enim dicere unum talentum, quod omnia peccata concludat. Servus autem ille quantum ei debebat? Centum denarios debebat. Jam plus non est quam septuagies septicentum plus sunt quam septuaginta septem; sed centum denarii forte mille cem talentorum? At per hoc omnes culpas, quae in nos committuntur parati simus ignoscere, si nobis desderamus ignosci. Si enim consideremus peccata nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
gies septies. Iam tn enumera quo¬
tiens urte pecrauerit frater tuus.
gesimam ⁊ octauam culpam ut
molire uindictam. Ita ne uerũ
est qd̃ dicit. &r uere ita se res habet.
ut si pectau̾it septuagies septies ig¬
noscas. si autẽ peccauerit septuagits
octies. iamliceat tibi non ignoscere:
Audeo audeo dlicere: ut ce septua.¬
nosce. Et si centies peccauerit: ig¬
nosce. Et quid dicam tociens & to¬
ciens: Omuino quotiens pectaue.¬
rit: ignosce. Ergo ego ausus sum
suꝑgredi modũ dm̃ ma: Ille in
septugesimo a septimo numero: ig.¬
noscendi limitem fixit. Hunc ex.¬
go limitem transilire p̾sumam: Ñ
est uerum. non sum ausus plus ali¬
quid. Ip̃m dñm meũ audiui lo¬
quentem in apło suo: ubi inodus
⁊ numeruo prefixus non est. Ait aũ.
Donantes nobismet ipsis si quis ad.¬
uersus aliquam habet querelam: sic̃
deus inxp̃o donauit nobis. Audis¬
tis formam. Si septuagies septespec.¬
cata tibi donauit xp̃c. si ad hucus¬

Expanded text:
gies septies. Jam tu enumera quogies septies. Jam tu enumera quoties in te peccaverit frater tuus; gesimam octavam culpam, ut molire viest quod dicit, et vere ita se res habet, ut si peccaverit septuagies septies, ignoscas; si autem peccaverit septuagies octies, jam liceat tibi non ignoscere? Audeo, audeo dicere, ut et si septuanosce. Et si centies peccaverit, ignosce. Et quid dicam toties et toties? Omnino quoties peccaverit, ignosce. Ergo ego ausus sum supergredi modum Domini mei? Ille in septuagesimo et septimo numero ignoscendi limitem fixit: hunc ego limitem transilire praesumam? Non est verum, non sum ausus plus aliquid. Ipsum Dominum meum audivi loquentem in Apostolo suo, ubi modus et numerus praefixus non est. Ait enim: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut Deus in Christo donavit vobis . Audistis formam. Si septuagies septies peccata tibi donavit Christus, si huc us
Abbreviated transcription (Latin):
Dimitate ce climittetur uobis.
date oe dabitur uob̾. Dimitate
et dimittetur uobis adignoscen¬
dum ꝑtinet: date ⁊ dabitur uo¬
bis: ad prestandum beneficium
ꝑtinet. Quod de ignocendo ⁊ tu
uis tibi ignosci pectas: ⁊ habes ali¬
um cui tu possis ignosdere. Bͥurs̃
qd̃ ꝑtinet adtribuendum bene¬
ficium petit te mendicus: ⁊ tu es
dei mendicus. Omnes enuĩ quan¬
do oramus: mẽdici dei sumꝰ. Ante
ianuam magni patris familias
stamus: yͥmmo ⁊ iam ꝓst̾nmur:
supplices ingemiscimus. aliquid
uolentes acciꝑe. ⁊ ip̃m aliquid ip̃e
deus est. Quid a tepent m̃dic̃:
Panem. Et tu quid a deo nisi
tis ignoscite. Remittite. ce renuit¬
setur uobis. Acrꝑe ultis: date ⁊
dabitur uob̾. Sal quid in hac aꝑta
preceptione mouere possit: audite.
inremissionem uͥ uenia petitur. et
abignocente debetur: hoc potest mo¬
uere qd̃ ⁊ petrum mouit. Quoti¬
ens debeo inquit ignoscere: suffic̃
usq sepnies: Non sufficit ait dñs.
Non dico septies: sed usq septua¬

Expanded text:
Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, aliquid volentes accipere; et ipsum aliquid, ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deotis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, et dabitur vobis. praeceptione movere possit, audite. In remissione ubi venia petitur, et ab ignoscente debetur, hoc potest movere, quod et Petrum movit. Quoties debeo, inquit, igusque septies? Non sufficit, ait Dominus: non dico septies, sed usque septua
Abbreviated transcription (Latin):
homo debitor est dex ct̃ debitorem ha¬
bet fratrum suũ. Quis est enĩ qui
non sit debitor dei. nisi inquo nullꝰ¬
percauit: Putas nequisquã ingen̾e
humano repperiri potest. qui nont
ipse maliquo peccato obstrictus sit
fratri suo: Debitorem gͥ omnis
homo habens. tam̃ ceꝰ ipse debitor¬
est: ideo deus iustus constituit tibi
regulam indebitore tuo. quã faciet

Expanded text:
 Debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim, qui non sit debitor Dei? nisi in quo nullpeccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlabore patientie: bona speranda st
sequentis uite. Ut tunc premiũ nr̃i
laboris incipiat: quando omĩslam
labor funditus cessat. Unde et ꝑ
psalmistam dicitur. Non infinem
obluuo erit pauꝑum pacientia par¬
ꝑum non pibit infinem. Quasi eñ¬
perisse pauentia pauꝑum dernitur.
cum nil ꝓilla inhac iuita humili¬
b recompensatur. Dedpacientia
pauꝑum infinem non perit. quiatẽ

Expanded text:
pro labore patientiae bona speranda sunt pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enperisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
it. ce. tamen coronam pacientie. quã
inmente tenuit. megressione ꝑcepit.
Probamus cotidie uerum. ẽe: quod
ante nos dictum. ẽ. Quia sc̃a eccla e.
lectorum florib plena: habet inpace
lilia. inbello rosas. Sciendum pret̾ea
.ẽ. qd̾ trib modis uirtus patientie exer¬
ceri solet. Alia namq sunt que adeo:
alia que abantiquo aduersario:
alia que aproximo sustinemus: Aꝓx¬
imo namq ꝑsecutiones. dampna et
contumelias: ab antiquo aduersario
temptamenta: adeo autẽ flagella
tolleramus. Sed in omnib trib his
modis: iugilanti oculo semetipsam
clebet mens circumspicere. Ne con¬
tra mala ꝓximi ꝑtrahatur adretri¬
butionem mali: ne contra temitam̃¬
ta aduersarii se ducatur ad delectati¬
onẽ uel consensum delicti: ne cõtra
flagella oppificis adexcessum proru¬
at murmurationis. Perfecte enim
ter flagella dei compescitur amur¬
muratione. Nec hec agentes recribui
nobis presentia bona requiramꝰ. Nã

Expanded text:
it, et tamen coronam patientiae quam it, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim ter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus timor ꝑculit. ut nullus egre¬
diente illa sc̃a anima: illic stare po¬
tuisset. Et hi ergo qui uiderant. et
hii qui omnino nichil uiderant: u¬
no omnes timore ꝑculsi os territi fu¬
gerunt. nullusꝙ illic assistere illo
moriente potuit. Pensate igit᷑ fr̃s:¬
omp̃s deus qualiter terreat. quando
districtus iudex uenturus. ẽ: si sic
adsistentes terruit. quando gratus
remunerans. uenit. Aut qualiter
timeri potest cum uideri potuerit: si
sic mentes presentium strauit. ꝙꝰ qͣn¬
do uideri non potuit. Eece fratres km̃i
seruata illa ce ineccłiastica pace paci.¬
entia adquantum hunc retributioĩs
culmen euexit. quid huic suus con¬
ditor intus dedit dequo nobis tantã
glãm in die eius exitus ceꝰ foris ĩno-¬
fuit: Quib hune credamus nisi
scĩs martyrib sociatũ quẽ adtes¬
tantib corpore is quoq oculis abe¬
atis spiritib constat esse susceptũ:
Nullo iste gladio ꝑcussus occubu¬

Expanded text:
ntissimus timor perculit, ut nullus, egrentissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, frotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres charissimi, servata illa in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubu
Abbreviated transcription (Latin):
singularis cr suꝑ sunt multi: quul¬
lum nouerunt. eiusq uel uitam uel
obitum narrant. Erat autẽ. huius
lingua rustica: sed docta uita. Hic
ꝓamore celestis patrie: cuncta dispex¬
erat. Possidere aliquid inhoc mun¬
do fugiebat: tu multus dcuitabat
hominum. crebris ao ꝓlixiorib orati¬
onib intentus erat. Uirtus tamen
patientie in eo uehementer excreuerat:
ita ut eum sibi amicum crederet qui
sibi molestie aliqui mnrogasset. Red¬
debat contumeliis grãs. Si qđ imp¬
sa sua inopia dampnum fuiss ĩla¬
tum: hoc maximum lucrum putalnt.
Omnes suos aduersarios: nil aliud
quam adiutores estimabat. Hunc
cum dies mortis egredi de corpore ur-¬
geret: conuenerunt multi ut tam
sc̃e anime de hoc nundo recedenti:
suas animas commendarent. Cũꝙ
tirca lectum illius hii qui cumuene¬
rant om̃s adsisterent:alii corporeis
oculis ingredientes angłos uiderũt.
sed dicere aliquid nullo modo potue¬
runt: alii omnino nichil uiderũt:
sed omnes qui aderant. ita uehem̃¬

Expanded text:
singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita veheme
Abbreviated transcription (Latin):
nisi dolorem passionis accipimus:
De quo alias dicit. Pater si fieri potest
transeat ame calixiste. Tebedei filii
id.ẽ. iacob &e iohannes: non uterq
ꝑ martyrium occubuit. ⁊ tamen
quod uterq calicem biberet audiuit.
Iohannes namq nequaquã ꝑ mar¬
tyrium uitam finiuit: sed tamen
martyr extrat. quia passionẽ quã
non suscepit incorpore: seruauit ĩ
mente. Et nos ergo hoc exemplosi-¬
sipacientiam ueraciter in anĩmo cus-¬
todimus. Non abre arbitror fratres

Expanded text:
nisi dolorem passionis accipimus? nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sisi patientiam veraciter in animo custodimus. Non abs re arbitror, fra
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑturbationib custoditur: Sed quia
natalem martẏris hoderna die coli¬
mus fratres mei: nequaquã nos. a
uirtute eius pacientie extimare extra¬
neos debemus. Si enĩ adiuuante
nos dño uirtutem pacientie seruare
contenqlimus: & inpace eccłie uiuimꝰ
oꝰ tamen martyrii palmam tenemꝰ.
Nuo quippe sunt martyrii genera.
Quum inmente: aliuid ĩmente simul
& actione. Itaꝙ. eẽ. martyres possimꝰ̃
etiam sinullo ferro ꝑcutientiũ tru¬
cidemur. Mori quippe aꝑsequente:
inartyrium inaꝑto oꝑe est. Ferre ue¬
ro contumelias odientem diligere:
maraẏrium. ẽ. inocculta cogitatione.
Nam quia duo sint martyrii gene¬
ra. unum in occlilto oꝑe. aliud ĩpub¬
lico testatur ueritasq ⁊ebedei filios
requirit dicens. Potestis bibere calicẽ
quẽ ego bibituruis sum: Cui cum ꝓti¬
nus responderent: possumus illico do¬
muiꝰ respondit dicens. Calicẽ quidẽ
meum bibetis. Quid enĩ ꝑcalicem.

Expanded text:
in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem,
Abbreviated transcription (Latin):
dias exardescit. Quietis namq iã
tempore: adiuctoris animũ redit: ⁊
uel dampna rerum. uel iniurriarũ
lacula: ad memoriam reducit. Cunc¬
taq que sibi illata sunt uehementer
exaggerans: fuisse intolerabilia osten¬
dit. Et quiescentis animum tanto
furore conturlat: ut plerumq uir
pariens. illa se equanimit̾ tolerasse
etiam post uictoriam captĩiuis erubes¬
cat. Deque non reddidisse cõtumelias
doleat: & deteriora reꝑendere. si octa¬
sio prebeatur querat. Quib ergois¬
ti sunt similes. nisi his qui ꝑfortttu¬
cdinem incampo uictores sunt. sed per
negligentiam post modum intra ur¬
bis claustra capiuntur: Quib is¬
ti sunt similes. nisihis quos inruens
grauis langor. auita non subtͣhit:
sed leniter ueniens. recidiua febris oc¬
cidit: Ille ergo ueratiter pacientiã
seruat.: de ad tempus aliena mala si¬
ne dolore tolerat. Et cadem retractãs
ꝑtulisse sed alia exultat: nebonum.
pacientie quiens tempore ꝑeat. quod

Expanded text:
dias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nam hoc loco nõ ait si exaltatꝰ fue¬
to a t̾ra filius hominis:sed suꝑius
dixerat quando nuntiati sunt gen-¬
tiles illi qui eum uidere cupiebãt.
uenit hora ut glorificetur filius
hominis. Hoc itaꝙ istiamimore
Nas audiuimus ex lege. quia xp̃c
manet mnet̾num. Et quomodotu dicis
op ortet exaltari filium hominis.:¬
num. Simanet inet̾num quomͦ
exaltabitur at̾ra. id.ẽ. quom̃ cru¬
cis passione mouetur: Hoc enĩ
eum dixisse intelligebant: quod
facere cogitalunt. Non ergo eis
u̾borum istoꝵ obscuritatẽ auꝑuit
infusa sapientia: sedstimulata
conscientia. Oyxit gͦ eis iħc. Ad¬
huc modicum lumen: inuobis.ẽ.
Hinc. ẽ. qd̾ intelligitis: quia xp̃c¬
te dum lucem habͤtis: ut nonte¬
nebre uos comp̾hendant. Ambu¬
late: accedite. dotum intelligite.
inet̾num. & sanguinem fusuꝑe
quo redimat q ascensurum in
sublimia quoꝑducat. Tenebre
autẽ uos comprehendant: si eom
crediderins: xp̃i et̾nitatem. ut ne
getis meo mortis humilitatẽ. Et

Expanded text:
Nam hoc loco non ait: si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed sicut superius dixerat, quando nuntiati sunt gentiles illi, qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo reNos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum: et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filiumnum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra? Id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est, quod intelligitis  te dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. » Ambulate, accedite, totum intelligite, in aeternum, et sanguinem fusurum, quo redimat, et ascensurum in sublimia, quo perducat. Tenebrae autem non comprehendant, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut non negetis in eo mortis humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quid drachone atrocius: Ne hoc
quidem iuxta mulierem malam.
q linguosam conferri potest. Nã
& leo q dracho in malo inferiores
sunt. Cestificatus huic sermoni
meo: sapientissimus salomon cdi¬
cens. Cohabitari leoni & drachoni
melus. ẽ: quam cum muliere ma¬
la ce̾ linguosa. &ꝰ ne putes sapien¬
ex ip̃is reb disce manifestius. Da¬
nihelem leones inlacu reuti sunt.
Iustum uero illum naboth. detabel
interfecit. Cetus ionam inuentre
custodiuit. Dalila autẽ saison
capite deformatum alienigenis
tradidit. Orachones a aspides.
muerunt. Herodias uero eidẽ ca¬
put abscidit. ce tanti uiri mortẽ
inpretium saltationis accepit.

Expanded text:
quid dracone atrocius? Nec hoc quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in malo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. Et ne putes propex his rebus disce manifestius: Danielem leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem Samsonem, novacula raso capite deformatum, alienigenis tradidit. Dracones et aspides emuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri mortem in pretium saltationis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
quid agam unde sermo.¬
nis exordium faciam:
Quid dicãm nel ut taccam: Non
enĩ ego tantum instupore mentis
factus sum: sed ce omnes qui audi¬
erunt euuangłii uocem: mirant᷑
mecum uel iohĩs constantiam: uel
herodis leuitatem. uel impiarum
mulierum fermã dem̾tiam. Quid
enĩ audiuimus: Herodes ĩquit
apprehensum iohannẽ posuit in
custodiam. Quam obrem: ꝓpter
herodiadem uxorem philippi frĩs
sui. Et rep̾hendam forsitan leuitatẽ
lem maliciã: Equidem existimo
nullã. e̾ẽ. in hoc mundo bestiã com¬
parabilem mulieri male. Sed nũc
michi demala muliere sermo ͬ nõ
debona &e honesta. Honenĩ mul¬
tas bonas ce honestas & ordinatas:
inomẽ opus bonun prõptas. qua¬
rum me uitam commemorare o¬
portet. adedificationẽ audienti¬
um &e ad amorem bonoꝵ excitan¬
dum mentib singuloꝵ. Nulla er¬
go in hoc mundo bestiã similis . ẽ.
mulieri male. Quid inter qua¬
drupedia animaua leone seuuis: s
nichil adhanc. Aut inserpentibus

Expanded text:
quid agam? Unde sermonis exordium faciam? Quid dicam, vel quid taceam? Non enim ego tantum in stuporem mentis factus sum solus, sed et omnes qui audierunt Evangelii vocem, et mirantur mecum vel Joannis constantiam, vel Herodis nequitiam, vel impiarum mulierum ferinam levitatem. Quid enim audivimus? Herodes, inquit, apprehensum Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem lem malitiam? Et quidem ego existimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mihi mala muliere sermo est, non de bona et honesta. Novi enim multas bonas et honestas et ornatas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingat adpauꝑes xp̃i. Familia ur̃a:
innocentie tripudiet disciplina. Absit¬
ebrietas: liycus absistat. fugetur ef¬
fusio: saltatritum pestis. lenocͥnia
cantorum. uoluptatum fomenta. uen¬
tris honera. naufragium mentis. cũ
herodiadis conuiuio abscidantur ot
presens gaudium ux̃m adleticiam
tis auditor intelligit: quanta sit gła
martyris. quando miseriam ꝑ se¬
cutoris audierit. Terumptamen
nos conuenit scire: quia iohannes
demorte sua natus. ẽ: oe de natali

Expanded text:
pertingat ad pauperes, familia vestra pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina, luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam tis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali