comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab anno mortis eius usq ad id tempꝰ quo pthielas
rex egipti scͥpturas ꝓpħicas agente hebreoꝵ de p
poposcit⁊ ĩ septuaginta uiros hebreos qui eti s
linguam nouerant int̾p̾tandas habendasq i

Expanded text:
ab anno mortis eius usque ad id tempus, quo Ptolomaeus ab anno mortis eius usque ad id tempus, quo Ptolomaeus rex Aegypti scripturas propheticas gentis Hebraeorum de Iudaea poposcit et per septuaginta uiros Hebraeos, qui etiam Graecam linguam nouerant, interpretandas habendasq
Abbreviated transcription (Latin):
itaq causa ẽ eur istos cet̾is p̾feramus. quia cip
alii philosophi ingenia sua studiaq contriuer.
inquirendis rerum causis. ⁊ qui nam ȩẽt modua
discendi atq uiuendi. isti dõ cognito reꝑer̃ uͥ q¬
causa constituta uniu̾sitatis. ⁊ lux ꝑcipiendȩ u¬
tatis. ⁊ fons bibende felicitatis. Siuȩ gͦ isti plaa¬
nici siuȩ quicumq alii. Quarumlibet gentium
losophi de dõ ista sentiunt. nb̃cũ sentiunt. S dni
platonicis magis agere placuit hanc causam. qu
dicerunt. atq in nr̃m eloquium. trans ferendo
liores clarioresq fecerunt. Mirant᷑ aut̃ quidã i¬
de dõ. ista sensisse. quȩ młtum congruere ueri
nr̃e religionis agnoscunt. Uñ ñ nulli putaua
gissȩ. quoꝵ quidem opinionẽ. in quibdam libis
m̃is posui. S diligent̾ supputata tempoꝵ ratis
quȩ cronica historia continetur. platonẽ uidicat
natũ fuisse. Qui cum octoginta ⁊ unum uimss

Expanded text:
itaque causa est cur istos caeteris praeferamus; quia cum itaque causa est cur istos caeteris praeferamus; quia cum alii philosophi ingenia sua studiaque cin requirendis rerum causis, et quinam esset modus discendi adque uiuendi, isti Deo cognito reppererucausa constitutae uniuersitatis et lux percipiendae ueritatis et fons bibendae felicitatis. Siue ergo isti Platonici siue quicumque alii quarumlibet gentium philosophi de Deo ista sentiunt, nobiscum sentiunt. Sed ideo cum Platonicis magis agere placuit hanc causam, quidicerunt, atque in nostrum eloquium transferendo nobiliores clarioresque fecerunt. CAPUT XI.-- de Deo ista sensisse, quae multum congruere veritati nostrae religionis agnoscunt. Unde nonnulli putaverunt eum, gisse: quorum quidem opinionem in quibusdam libris meis posui. Sed diligenter supputata temporum ratio, quae chronica historia conatum fuisse; qui cum octoginta et unum uixisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibił dĩ in similitudinẽ imaginis corruptibił
hominis. ⁊ uolucrũ. ⁊ quadrupedum.⁊ serpentiũ.
ubi ⁊ romanos. ⁊ grecos. ⁊ egiptios. qui de sapientiȩ
nomine gloriati sunt fec̃ intelligi. S de ħ cum istiᷤ
pꝰ modĩ disputabimus. In quo aut̃ nb̃ ꝯsentiunt
de uno dõ huius uniu̾sitatis auctore. qui ñ solum
suꝑ omĩa corpora ẽ incorporeꝰ. uerũ ȩtia suꝑ onĩs aĩaᷤ
eos cet̾is añ ponimꝰ. nec si litt̾as eoꝵ xͥanꝰ ignorans
u̾b̾ quȩ ñ didic̃ in disputationȩ ñ utatur uł naturalẽ
latinȩ uł phisicã grecȩ appellet eã partẽ in qͣ de na¬
turȩ inqͥsitionȩ tractatur.⁊ rationalẽ siuę logicam
ethicam in qua de moribꝰ agitur bonoꝵq finibꝰ
appetendis. maloꝵq uitandis. ideo nescit ab unoĩ
dõ atq optimo ⁊ naturã nob̾ eẽ. qua facti ad euis
imaginem sumus. ⁊ doctrinam qua eum nosse no¬
uerimus. ⁊ gr̃am qua illi coherendo bĩ simus. ha

Expanded text:
imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ubi et Romanos, et Graecos, et Aegyptios, qui de sapientiae nomine gloriati sunt, fecit intelligi. Sed de hoc cum istis postmodum disputabimus. In quo autem nobis consentiunt de uno Deo hujus universitatis auctore, qui non solum super omnia corpora est incorporeus, verum etiam super omnes animas anus ignorans, verbis quae non didicit in disputatione non utitur, ut vel naturalem latine, vel physicam graece appellet eam partem in qua de inquisitione naturae tractatur, et rationalem sive logicam,t moralem vel ethicam, in qua de moribus agitur bonorumque finibus appetendis malorumque vitandis, ideo nescit ab uno vero Deo atque optimo, et naturam nobis esse, qua facti ad ejus imaginem sumus, et doctrinam, qua eum nosque noverimus, et gratiam, qua illi cohaerendo beati simus. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sibilem. intelligibilẽ uite. Prom intelligibilem specie
sensibili p̾tuler̃. Sensibilia dicimus quȩ uisu. tache
corpris sentiri queunt. intelligibilia quȩ conspeci
mentis intelligi. Nulla ẽ enim pulcͥtudo corpr̃ał. sus
in statu corpris sic̃ ẽ figura. siue in motu sic̃ ẽ cantiba
de qua ñ animus iudicet. Qd̃ ꝓfecto ñ posset. uisi m¬
lior in illo eẽt hec spẽs sine tĩmore molis sine strepit
uocis. sine spacio uł loci. uł tp̃ris. S ibi quoq mł
mutabił eẽt. nõ alius alio melus de speciȩ sensibill
iudicaret. melius ingemosior qͣm tardior. melus¬
ꝑitior qͣm imꝑitior. meluis exercitacior qͣm minus
eccercitatꝰ.⁊ idẽ ipse unus cum ꝓfic. meliꝰ utiq posse
citur. Cum gͥ in eorum conspectu ⁊ corpꝰ ⁊ ams mas
minisq speciosa eent. si aut̃ omni sp̃ȩ carere possas¬
omnino nulla g̃ent. uiderunt eẽ aliquid uͥ pͥma s
iin comutabilis. ⁊ idõ nec comparabił. atq ibi ec̃ terũ

Expanded text:
nsibilem, intelligibilem vite; proinde intelligibilem speciem sensibili pretulerunt. Sensibilia dicimus, que usu tactuque corporis sentiri queunt. Intelligibilia, que conspectu mentis intelligi. Nulla est enim pulchritudo corporis, sive in statu corporis, sicut est figura; sive in motu, sicut est in cantilena, de qua non animus iudicet quod profecto non posset, nisi melior in illo esset hec species, sine tumore molis, sine strepitu vocis, sine spatio, vel loci vel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili iudicaret; melius ingeniosior qperitior quam inperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse unus, cum proficit, melius utique postea citur. Cum igitur in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent, si automnino nulla essent, viderunt esse aliquid ubi prima esset et incommutabilis , et ideo nec comparabilis: atque ibi esse rerum
Abbreviated transcription (Latin):
posse nisi ab illo qui uere ẽ. quia in cõmutabiter
ẽ. ac ꝑħ siuȩ uniu̾si mundi corpꝰ figuras. qualita¬
tes ordinatumq motum.⁊ elementa disposita aigi
usq ad t̾ram.⁊ quecũq corpr̃a in eis sunt. siuȩ omi
intelligit. quał ẽ in angłis. nisi ab illo eẽ ñ posse
qui simplicit̾ ẽ qr nõ aliud illi ẽ eẽ. aliud uiu̾e. qͣs
possit eẽ nõ uiuens: nec aliud illi ẽ uiu̾e. aliud in¬

Expanded text:
osse nisi ab illo, qui uere est, quia incommutabiliter est. Ac per hoc siue uniuersi mundi corpus figuras qualitates ordinatumque motum et elementa disposita a caelo usque ad terram et quaecumque corpora in eis sunt, siue omnemintellegit, qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui simpliciter est; quia non aliud illi est esse, aliud uiuere, quasi possit esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
porei bãm fac̃. hos philosophos platonicos appellato ᷤᷤ
a platone doctore uocabulo diriuato. nullus qui
hȩc uł tenuit audiuit ignorat. De ħ gͥ platone quȩ
necessaria p̾senti queltioni excistimo. breuit̾ attingã
pͥus illos cominemorans qui eum in eodem gen̾e lit¬
terarum tp̃re p̾cesserunt. Quantũ enĩ attinet ad lit
teras g̾cas. quȩ lingua int̾ cet̾as gentium elarior ha¬
betur. duo philopophoꝵ gen̾a tradunt᷑. unũ italicũ.
ex ea parte italie quȩ quondã magna grecia nc̃u¬
pata ẽ. alt̾um ionicum. in eis t̾ris ubi ⁊ nc̃ grecia
nominat᷑. Italicum genus auctorẽ habuit pitagorã
saniũ. a quo etiam fer̃ ipsum philosophie nomen
exortum. Nam cum antea sapientes appellarent᷑.
quomͦ quodã laudabilis uite aliis p̾stare uidebant᷑.
iste int̾rogatꝰ quid ꝓfit̾ert᷑ philosophum se eẽ res¬

Expanded text:
porei beatam facit. Hos philosophos Platonicos appellatos porei beatam facit. Hos philosophos Platonicos appellatos a Platone doctore uocabulo deriuato nullus, qui haec uel tenuiter audiuit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae necessaria praesenti quaestioni existimo, breuiter adtingam, prius illos commemorans, qui eum in eodem genere litterarum tempore praecesserunt. CAPUT II. teras graecas, quae lingua inter caeteras gentium clarior habetur, duo philosophorum genera traduntur; unum Italicum, ex ea parte Italiae, quae quondam magna Graecia nuncupata est; alterum Ionicum, in eis terris, ubi et nunc Graecia nominatur. Italicum genus auctorem habuit Pythagoram Samium, a quo etiam ferunt ipsum philosophiae nomen exortum. Nam cum antea Sapientes appellarentur, qui modo quodam laudabilis vitae aliis praestare videbantur; iste interrogatus, quid profit
Abbreviated transcription (Latin):
refarteare suscepi. sed eas tantum quȩ ad theologia
ꝑtinent quo uerbo g̾eo significari intelligimus
de auuntate rationem siue sermonem. Nlec eas
ominum. sed corum tantum quidunq ⁊ eẽ dauu¬
ututem ⁊ humana curare consentiant. non tamꝰ
suficere uinus in commuitabilis at cultumoad iuti
adipiscendam etiam pꝰ mortem bãm. sed multos ab
illo sane uno conditos atq institutos ob eam cau¬
sam colendos putant. hii iam etiam uaronis opi¬
mionem u̾itatis ꝓpinqͥt ante transcendunt. siquidẽ
ille totam theologiam naturalem usq ad mundũ
istum uel am̃am eiꝰ exetende potuit. isti u̾o supra
omẽ anĩȩ naturam confitent᷑ dm̃. qui ñ solum mun¬
dum istum uisibilẽ qui sepe cęli t̾rȩ nominȩ nuncu¬
patur. s etiam omnẽ omĩno animam fecerit. ⁊ qui
rationalẽ ⁊ intellectualẽ euius geñis anima humana
ẽ participatione sui luminis in cominutabił ⁊ incor¬

Expanded text:
refutare suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian refutare suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian pertinent, quo uerbo Graeco significari intellegimus de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse diuinitatem et humana curare consentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad uitam adipiscendam etiam post mortem beatam, sed multos ab illo sane uno conditos adque institutos ob eam causam colendos putant. Hi iam etiam Varronis opinionem ueritatis propinquitate transcendunt; si quidem ille totam theologian naturalem usque ad mundum istum uel animam eius extendere potuit, isti uero supra omnem animae naturam confitentur Deum, qui non solum mundum istum uisibilem. qui saepe caeli et terrae nomine nuncupatur, sed etiam omnem omnino animam fecerit, et qui rationalem et intellectualem. cuius generis anima humana est, participatione sui luminis incommutabilis et incor
Abbreviated transcription (Latin):
CIORE NOBIS
opus es
animo. multo qͣm
erat insuꝑiorum solu¬
tione questionum.⁊
explicatione librorum.
De theologia quippe qͣm naturalẽ uocant non cum
uel theatrica uł urbana. quaꝵ alt̾a iactat dõꝵ cͥ¬
mina alt̾a indicat dõꝵ desid̾ia cͥminosiora. ac ꝑħ
malignoꝵ potiꝰ demonum qͣm dõꝵ. s cum philoso¬
phis ẽ habenda collatio. Quoꝵ ipsum nom̃ si latine¬
int̾p̃cetur amorem sapientie ꝓfitetur. Porro si sapĩa¬
d̃s ẽ ꝑ quem facta sunt omĩa. sic̃ diuna auctoritã
ĩutasq monstrauit. uerꝰ philosophꝰ ẽ amator dĩ.
S quia res ipsa cuius hoc nomen ẽ non ẽ hominibꝰ
quiboc nomine głiant᷑. neq enim continuo uere sa¬
pientie sunt amatores. quicumq appellant᷑ philo¬
sopbi. ꝓfecto ex om̃ĩbꝰ quoꝵ sententias litceris
noste potiuimus. eligendi sunt cum quibꝰ non in¬
onoie questios ista tractetur. Nleq enim hoc ope
orrts omnium philos ophorum uanas opiniones

Expanded text:
iore nobis opus est animo multo quam erat in superiorum solutione quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem uocant, non cum hoc est uel theatrica uel urbana; quarum altera iactitat deorum crimina, altera indicat deorum desideria criminosiora ac per hoc malignorum potius daemonum quam deorum, sed cum philosophis einterpretemur, amorem sapientiae profitetur. Porro si sapiquem facta sunt omnia, sicut diuina auctoritas ueritasque monstrauit, uerus philosophus est amator Dei. Sed quia res ipsa, cuius hoc nomen est, non est in omnibus, qui hoc nomine gloriantur neque enim continuo uerae sapientiae sunt amatores quicumque appellantur philosophi: profecto ex omnibus, quorum sententias ex litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista tractetur. Neque enim hoc opere omnes omnium philosophorum uanas opiniones
Abbreviated transcription (Latin):
lu̾unt. Iuid gͦ plura : Non eẽ sp̃s istos colendos ꝑꝑ
uitam bãm quȩ post mortem futura ẽ. nullꝰ medio¬
erit̾ prudens ambigit. S fortasse dicturi sunt dõs
qͥdem eẽ om̃s bonos. ⁊ demones aut̃ alios malos. alioᷤᷤ
qualȩ sit. iam in uolumine sequenti uidendum ẽ:¬

Expanded text:
luerunt. Quid ergo plura? Non esse spiritus istos colendos propter luerunt. Quid ergo plura? Non esse spiritus istos colendos propter uitam beatam, quae post mortem futura est, nullus uel mediocriter prudens ambigit. Sed fortasse dicturi sunt deos quidem esse omnes bonos, daemones autem alios malos, alios bquale sit iam in uolumine sequenti uidendum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. unde eandẽ ⁊ cererẽ uolunt. quȩ ⁊ qͣnsa
mala ñ apoetis s misticis eoꝵ litt̾is memoris
mandata sint. sic̃ leone sac̾dotȩ ꝓdente adolibis¬
dem matrem sebit alexander. legant qui uꝰ s
uł possunt : ⁊ recolant qui legerunt. ⁊ iudeant quibꝰ
hominibꝰ mortus uł de quibꝰ eorum factis tanquam
diis saera fuerint instituta. Absit ut eos qͣmuis dãs
ulla ex parte audeant comparare. Sic eni ñ ostitui¬
mus sac̃dotes. nec offerimus sacͥficia mr̃ibꝰ nr̃is quia
incongruum. indebitum. illicitum ẽ atq uni dõ tã¬
tũm debitũ. ut nec cͥminibꝰ suis nec ludis eos tͣpissimis
oblectemus. uͥ uł flagitia isti cȩlebrant doꝵ suoꝵ. si
cũ homines eẽnt talia cõmiser̃ uł conficta delecta¬
menta demonum noxioꝵ. si homines ñ fuerunt.
ab illa arte faciendi dõs alieno ⁊ innocenti. illi im¬
portau̾int talem dm̃. qui eadem artȩ excellere uo¬

Expanded text:
uit, unde eandem et Cererem uolunt, quae et quanta uit, unde eandem et Cererem uolunt, quae et quanta mala non a poetis, sed mysticis eorum litteris memoriae mandata sint, sicut Leone sacerdote prodente ad Olympiadem matrem scribit Alexander, legant qui uolunt uel possunt, et recolant qui legerunt, et uideant quibus hominibus mortuis uel de quibus eorum factis tamquam dis sacra fuerint instituta. Absit ut eos, quamuis deoulla ex parte audeant conparare. Sic enim non constituimus sacerdotes nec offerimus sacrificia martyribus nostris, quia incongruum indebitum inlicitum est adque uni Deo tantummodo debitum, ut nec criminibus suis nec ludis eos turpissimis oblectemus, ubi uel flagitia isti celebrant deorum suorum, si, cum homines essent, talia commiserunt, uel conficta delectamenta daemonum noxiorum, si homines non fuerunt. ab illa arte faciendi deos alieno et innocenti illi inportauerint talem deum, qui eadem arte excellere uo
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti honore sociauit. ut ea celebritatȩ ⁊ dõ uͦde
illorum uictoriis gr̃as agamus. ⁊ nꝰ ad uitacion
taliũ coronaꝵ atq palmaꝵ. eodẽ inuocato ĩ auai
adhibentur religiosoꝵ obsequia in mr̃m locis. ꝯ¬
namenta s̃ memoriaꝵ. non sacͣ uł sacͥficia mortiu
tanqͣm dõꝵ. Quicumq ⁊̃ epulas suas eo defer̃. qua
nulla talis ẽ consuetudo. tam̃ qͥcũq id faciunt. qui
cum apposuerint orant ⁊ auferunt ut uescant᷑ uł
ex his ⁊ĩ indigentibꝰ largiant᷑. scĩficari sͥ eas uolun
sacͥficia mr̃m nouit. qui nouit unũ quod &̧ illl
offertur sacͥficium xp̃ianoꝵ. Nos itaq martuos
nr̃os nec diuinis honoribꝰ nec humanis eͥminib
colimꝰ sic̃ colunt illi dos suos. nec sacͥficia illis
om̃s regres fuissȩ sẽbunt᷑. quibꝰ parentibꝰ siuis il
cum sacficaret innenit ordei segetẽ. atq in
marito regi ⁊ eiꝰ consiliario mereurio demisld¬

Expanded text:
caelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo uero de caelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo uero de illorum uictoriis gratias agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem inuocato in auxilium ue igitur adhibentur religiosorum obsequia in martyrum locis, ornamenta sunt memoriarum, non sacra uel sacrificia mortuorum tamquam deorum. Quicumque etiam epulas suas eo deferunt qunulla talis est consuetudo — tamen quicumque id faciunt, quas cum adposuerint, orant et auferunt, ut uescantur uel ex eis etiam indigentibus largiantur, sanctificari sibi eas uolunt sacrificia martyrum nouit, qui nouit unum, quod etiam illic offertur, sacrificium Christianorum. Nos itaque martyres nostros nec diuinis honoribus nec humanis criminibus colimus, sicut colunt illi deos suos, nec sacrificia illis omnes reges fuisse scribuntur quibus parentibus suis illa cum sacrificaret, inuenit hordei segetem adque inde spicas marito regi et eius consiliario Mercurio demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
lax cuiꝰ instinctu hermes ista dicebat. ꝑ eũ ipsum
coactus ẽ confiteri iam tunc illam t̾ram sepulcroꝵ
⁊ mortuoꝵ quos ꝓdiis colebant fuissę plenissimã.
s dolor demonum ꝑ eũ loquebat᷑. qui suas futuraᷤ
penas apud scõꝵ mr̃m memorias immin̾e merdit
In multis enim talibꝰ locis torquent᷑ ⁊ confitemt de¬
possessis hominum corporibꝰ eiciunt᷑. nec tam̃ n
eisdẽ mr̃ibꝰ templa sacdotia sacra ⁊ sacͥfitia en¬
stituimus. qm̃ non ipsi s ds eoꝵ nob̾ ẽ ds̃. hon¬
ramus sanȩ memorias eoꝵ. tanqͣm scõꝵ hominĩ
dĩ. qui usq ad mortem corpoꝵ suoꝵ ꝑ u̾itate en¬
tarũ. ut innotesc̾e̾t u̾a religio falsis fictisq c̃iue
Quis enim adiuit aliqño fidelium stantẽ sac̾dotẽ a
constructum dice̾ in p̾cibꝰ. offero tͥ sacͥfitiũ peti
uł paulȩ. uł cipͥane: Cũ ap̃ eoꝵ memorias offera
dõ qui eos ⁊ homines ⁊ mres fec̃ .⁊ scĩs suis angłs

Expanded text:
lax, cujus instinctu Hermes ista dicebat, per eum ipsum lax, cujus instinctu Hermes ista dicebat, per eum ipsum coactus est confiteri jam tunc illam terram sepulcrorum et mortuorum, quos pro diis colebant, fuisse plenissimam. Sed dolor daemonum per eum loquebatur, qui suas futuras poenas apud sanctorum martyrum memorias imminere moerebant. In multis enim talibpossessis hominum corporibus ejiciuntur. Nec tamen nos eisdem martyribus, templa, sacerdotia, sacra et sacrificia constituimus: quoniam non ipsi, sed Deus eorum nobis est Deus. Honoramus sane memorias eorum tanquam sanctorum hominum Dei, qui usque ad mortem corporum suorum pro ueritate certarunt, ut innotesceret uera religio falsis fictisque conuiQuis autem audiuit aliquando fidelium stantem sacerdotem aconstructum, dicere in precibus: Offero tibi sacrificium Petre uel Paule uel Cypriane, cum aput eorum memorias offeratur Deo, qui eos et homines et martyres fecit et sanctis suis angelis
Abbreviated transcription (Latin):
minũ mortuoꝵ amĩs extitissȩ quos ꝑ artẽ quam
inuenerunt homines multum errantes increduli
⁊ ureligiosi ait inditos simulacͥs. quia hi qui taleᷤᷤ
dõs faciebant. animas face̾ ñ utiq pot̾ant. cũ de
iside dixiss q̃ ꝯmemoraui. qͣntis ob eẽ scimus iratã.
secutꝰ adiunxẽ. Terrenis ⁊ enĩ diis atq mundanis
facile ẽ irasci. uitpotȩ qui sunt ab hominibꝰ utͣq
natura facti atq compositi. Exc utraq natura dic̃
ex am̃a ⁊ corpre. ut ꝓ am̾a sit demon. ꝓ corpore
simulacrum. Uñ cõntigit inquit ab egiptiis hȩc
scã animalia nuncupari coliq ꝑ singłas ciuitateᷤᷤ
eoꝵ am̃as quoꝵ sunt osecratȩ uiuentes. ita ut eoꝵ
legibꝰ incolant᷑. ⁊ eorum nominibꝰ nuncupent᷑.
Uͥ ẽ illa ułut querela luctuosa. qd̾ t̾ra egipti scĩssi¬
ma sedes delubroꝵ atq temploꝵ. sepulcroꝵ fu¬
tura ex̃t mortuoꝵq pbenissima: Nempe spc fal¬

Expanded text:
minum mortuorum animis extitisse, quos per artem, quam minum mortuorum animis extitisse, quos per artem, quam inuenerunt homines multum errantes, increduli et inreligiosi, ait inditos simulacris, deos faciebant, animas facere non utique poterant: cum de Iside dixisset, quod commemoravi, quantis obesse scimus iratam, secutus adjunxit, Terrenis etenim diis atque mundanis facile est irasci, utpote qui sint ab hominibus ex utraque natura facti atque compositi. Ex utraque natura dicit, ex anima et corpore, ut pro anima sit daemon, pro corpore simulacrum. \'Unde contigit, inquit, ab Aegyptiis haec sancta animalia nuncupari colique per singulas ciuitates eorum animas, quorum sunt consecratae uiuentes, ita ut eorum legibus incolantur et eorum nominibus nuncupentur. Ubi est illa uelut querela luctuosa, quod terra Aegypti, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum futura esset mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
ne pat̾a consistens. om̃s mortales undiq uenientes
adiuuat atq conseruat: hic enim hermes malor
idest mercurius quẽ dic̃ auũ suum fuisse in hermo¬
poli hoc ẽ in sui nominis ciuitate ẽẽ ꝑhibetur. Ecce
duos dos dic̃ homines fuissȩ. esculapiũ ⁊ mercuriũ.
S de esculapio ⁊ g̾ci ⁊ latini ħ idẽ sentiunt. mercuri¬
um aut̃ multi ñ putant fuisse mortalẽ. quẽ tam̃ istȩ
auũ suum fuisse testatur. at enĩ alius ẽ illȩ. alius
istę. qͣmuis eodẽ nomine nuncupent᷑. Non multũ
pugno. aliꝰ illȩ sit. alius iste. Uerum ⁊ istȩ sic̃ escu¬
lapuis ex homine ds̃. scđ̾m testimoniũ tantũ ap̃d
suos uiri huis trimegisti nepotis sui. dedhuc addit
⁊dic̃. Ysin uero uxor osiris quam multa bona p̾sta¬
re ꝓpiciam. qͣntis ob ẽẽ scimus iratã. Dem̃ ut osten¬
d̾et ex hoc gen̾e ȩẽ dos. quos illa arte homines fa¬
ciunt. unde dat intelligi demones se opinari ex ho¬

Expanded text:
ne patria consistens, omnes mortales undique venientes ne patria consistens, omnes mortales undique venientes adjuvat atque conservat? Hic enim Hermes major, id est Mercurius, quem dicit avum suum fuisse, in Hermopoli, hoc est in sui nominis civitate, esse perhibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse, Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci et Latini hoc idem sentiunt; Mercurium autem multi non putant fuisse mortalem, quem tamen iste auum suum fuisse testatur. At enim alius est ille, alius iste, quamuis eodem nomine nuncupentur. Non multum pugno, alius ille sit, alius iste; uerum et iste; sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium tanti aput suos uiri, huius Trismegisti, nepotis sui. Adhuc addit et dicit: \'Isin uero Osiris quam multa bona praestare propitiam, quantis obesse scimus iratam!\' Deinde ut ostenderet ex hoc genere esse deos, quos illa arte homines faciunt unde dat intellegi daemones se opinari ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ animadu̾tentes adcultũ religionẽq diuinã.
inuenisse artẽ qua effic̾e̾nt dõs. cui inuente inqͥt¬
adiunxerunt uirtutẽ de mundi natura ꝯueni¬
entem. eamq miscentes qm̃ amas face̾ ñ pot̾ant.
euocantes amãs demonum uł angłoꝵ eas indider̃
ymaginibꝰ scĩs diuinisq mist̾iis ꝑ quas ydola
⁊ bñfaciendi ⁊ male uires hiẽ potuissent. dem̃
tuus o asclepi medicinȩ pͥmus inuentor. eui tẽplũ
consecratum ẽ in monte libiȩ cirra litus cocodrilloꝵ
in quo eiꝰ iacet mundanus homo idẽ corpus reliquꝰ
enim uł potus totus si e homo totꝰ in sensu uitȩ.
melior remeauit in cęlum. omĩa etiam nc̃ homini¬
bus adum̃ta p̃stans infirmis numinȩ nc̃ quo solet
medicinȩ arte pb̾ȩ. Eccȩ dix̃ mortuum coli ꝓ dõ. in
eo loco uͥ habebat sepulerum falsus ac fallens quod
remeauit incelum. Adiungens deiñ aliud hermes¬
inquit. Cuiꝰ auitũ mͥ nom̃ ẽ. nonne insibi cognomi¬

Expanded text:
religionemque divinam, invenerunt artem qua efficerent deos. Cui invente adiunxerunt virtutem de mundi natura convenientem, eamque miscentes, quoniam animas facere non poterant, evocantes animas demonum vel angelorum eas indiderunt imaginibus sanctis divinisque misteriis, per quas idola et bene faciendi et male virestuus, o Asclepi, medicinae primus inuentor, cui templum consecratum est in monte Libyae circa litus crocodilorum, in quo eius iacet mundanus homo, id est corpus; reliquus enim, uel potius totus, si est homo totus in sensu uitae, melior remeauit in caelum, omnia etiam nunc hominibus adiumenta praestans infirmis numine nunc suo, quae solent medicinae arte praeberi.\' Ecce dixit mortuum coli pro deo in eo loco, ubi habebat sepulcrum, falsus ac fallens, quod remeauit in caelum. Adiungens deininquit, cujus avitum mihi nomen est, nonne in sibi cognomi
Abbreviated transcription (Latin):
entis atq huiꝰ modi suplicationibꝰ placari existimat.
bona uͦ ludis ⁊ talibus quasi ad leticiam ꝑtinentibꝰ
rebus. Ed ẽ gͦ q̃ semids̃ plato ñ semideis s diis ⁊ hoc
bonis illa oblectam̃ta qr iudicat t̃pia. tã constant᷑
audet aufene: Qui sane dii refellunt sententiam la¬
beonis. nã se in latino ñ lascuios tantum atq ludi¬
bundos. s etiã seuos t̾ribilesq monstr. Exponant gͦ
nb̵ ita platonici. qui om̃s dõs scd̾m auctoris sui sen¬
tentiam bonos ⁊ honestos ⁊ uirtutibꝰ sapientiũ socioᷤᷤ¬
ȩẽ arbitͣnt᷑. alit̾q de ullo dõꝵ sentiri nefas hñt. Papo¬
nimus inquiunt. Attendite gͥ audiamus. Omiu ĩ¬
qͥunt am̃alium in quibꝰ ẽ am̃a rationał. tͥꝑtita diui¬
sio ẽ. in dõs. homines demones. Dii excelsissimũ locũ
tenẽt. hoĩes ĩfimũ. demones mediũ. Nam dõꝵ sedes
diu̾sa dignitas ẽ locorum. ita etiã naturaꝵ. Prom̃ dii

Expanded text:
entis adque huius modi supplicationibus placari existimat, entis adque huius modi supplicationibus placari existimat, bona uero ludis et talirebus. Quid est ergo quod semideus Plato non semideis, sed deis, et hoc bonis, illa oblectamenta, quia judicat turpia, tam constanter audet auferre? Qui sane dii refellunt sententiam Labeonis: nam se in Latinio non lascivos tantum atque ludibundos, sed etiam saevos terribilesque monstrarunt. Exponant ergo nobis ista Platonici, qui omnes deos secundum auctoris sui sententiam bonos et honestos et virtutibus sapientium esse socios arbitrantur, aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. Exponimus, inquiunt. Attente igitur audiamus. CAPUquiunt, animalium, in quibus est anima racionalis, tripartita divisio est in deos, homines, demones. Dii exellentissimum locum tenent, homines infimum, demones medium. Nam deorum sedes diuersa dignitas est locorum. ita etiam naturarum. Proinde di
Abbreviated transcription (Latin):
notum ẽ. cum poetas ipsos quod tam indigna dõꝵ ma¬
iestate atq bonitate carmina composuerint. censet ei¬
uitate pellendos. Qui sunt gͥ dii isti qui de scenicis
ludis cum ipso platone contendunt: Ille quippę
non patitur dõs falsis cͥminibꝰ infamari. isti eisdẽ
cͥminibꝰ suos honores celebrari uibent. Deniq isti
cum eos dem ludos instaurari p̃ciꝑent. poscentes
turpia: ȩtiã maligna gesser̃ tbitolatͥmo auferenteᷤ
filium. ⁊ immittentes morbũ q̃ eoꝵ abnuiss imꝑiuĩ.
eumq morbũ retrahentes cũ iussa cõpless. Iste aut̃
illos nec tam malos tim̃dos putat. s suȩ sententiȩ
robur constantissimȩ retinens. ommui poetaꝵ sacͥ¬
legas migas quibꝰ illi inmunditie societate oblec¬
Itant᷑.
a ppło bene instituto remouere ñ dubitat. hunc aut̃
platonẽ quod iam in scd̾o libͦ cõmemoraui. int̾semideo
labeo ponit. Qui labeo numina mala uictimis eru¬

Expanded text:
notum est; cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum manotum est; cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum majestate atque bonitate carmina composuerint, censet civitate pellendos. Qui sunt igitur isti dii, qui de scenicis ludis cum ipso Platone contendunt? Ille quippe non patitur deos falsis criminibus infamari: isti eisdem criminibus suos honores celebrari jubent. Denique isti cum eosdem ludos instaurari praeciperent, poscentes turpia, etiam maligna gesserunt, Tito Latinio auferentes filium, et immittentes morbum, quod eorum abnuisset imperium, eumque morbum retrahentes, cum jussa complesset: iste autem illos nec tam malos timendos putat, sed suae sententiae robur constantissime retinens, omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi immunditiae societate oblectantur, a populo bene instituto removere non dubitat. Hunc autem Platonem, quod iam in secundo libro commemoraui, inter semideos Labeo ponit. Qui Labeo numina mala uictimis cru
Abbreviated transcription (Latin):
cȩti huiꝰmodi.⁊ ipsȩ plato. diis płimis eẽ sacͣ faciẽda
res ᷑ ⁊ iñ nẽ questio ẽ pͥmum ab eis quero quibꝰ diis
istum cultum exibendum arbitrent᷑. utrũ bonis
nis dicentis om̃s dõs bonos eẽ. nec ȩẽ omnino ullũ dõꝵ
malũ. Consequens ẽ gͥ ut bonis hȩc exhibenda intelli¬
gantur. tc̃ enim diis exhibent᷑. qͣm nec dii er̃ siboni
n erunt: Hoc si ita ẽ. nam de diis quid aliud decet c̾d̾e :
Illa ꝓfecto uacuat᷑ opimo qua ñ nulli putant dõs ma¬
los sacͥs placandos eẽ ne ledant. bonos aut̃ ut adiu¬
uent inuocandos. Aali enĩ nulli sunt dii bonis porro
debitus ut dicunt honor facrorum e deferendus. Qui
sunt gͦ illi qui ludos scenicos amant. eosq diuinis
rebꝰ adungi ⁊ suis honoribꝰ flagitant exhib̾i. quoꝵ
uis ñ eos indicat nullos. s iste affectus nimirum in¬
dicat malos: Quid enĩ deludis scenicis plato senserit

Expanded text:
caeteri ejusmodi, et ipse Plato, diis plurimis esse sacra facienda caeteri ejusmodi, et ipse Plato, diis plurimis esse sacra facienda res est et inde nunc quaestio est, primum ab eis quaero, quibus dis istum cultum exhibendum arbitrentur, utrum bonis ntiam dicentis omnes deos bonmalum . Consequens est igitur, ut bonis haec exhibenda intelligantur: tunc enim diis exhibentur; quoniam nec dii erunt, si boni non erunt. Hoc si ita est, nam de diis quid aliud decet credere? illa profecto vacuatur opinio, qua nonnulli putant deos malos sacris placandos esse, ne laedant; bonos autem, ut adjuvent, invocandos. Mali enim nulli sunt dii: bonis porro debitus, ut dicunt, honor sacrorum est deferendus. Qui sunt ergo illi qui ludos scenicos amant, eosque divinis rebus adjungi et suis honoribus flagitant exhiberi? quorum vis non eos indicat nullos, sed iste affectus nimirum indicat malos. Quid enim de ludis scenicis Plato senserit,
Abbreviated transcription (Latin):
alis p̾lati iuidicio postebꝵ. ut cum aristotiles pla¬
tonis discpłs uir excellentis ingenii. ⁊ eloquio pla¬
n quidem impar. ẜ multos facile suꝑans eũ sectã
ꝑypateticã ꝯdidissi̾t. q̃ de ambulans disputare osue¬
uerat. płimosq discpłos p̃clara fama excellens uiuo
adhuc p̃ceptore in suã heresim ꝯgregasset. pꝰ mortẽ
u̾o platonis ensippꝰ sororis eiꝰ filius ⁊ exenocrẽtes di¬
lectus eiꝰ discpłs in scolã eiꝰ que achademia uocabat᷑
eidem successissent. atq obhoc ⁊ipsi ⁊ corum successore ᷤᷤ
achadenici appellarentur. recentiores tñ philosophi
nobilissimi quibꝰ plato sectandꝰ placuit. noluerĩt se¬
dici ꝑypateticos aut achademicos s platonicos. ex
quibꝰ sunt ualde nobilitati greci plogniꝰ iablichus.
porphiriꝰ. In utraq aut̃ lingua idẽ ⁊ greca ⁊ latina.
apuleuis afer extitit splatonicus nobił. S hi om̃s ⁊

Expanded text:
aliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Plaaliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Platonis discipulus, uir excellentis ingenii et eloquio Platoni quidem inpar, sed multos facile superans, cum sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in suam haeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur, eidem successissent adque ob hoc et ipsi et eorum successores Academici appellarentur, recentiores tamen philosophi nobilissimi, quibus Plato sectanddici Peripateticos, aut Academicos, sed Platonicos. Ex quibus sunt valde nobilitati Graeci, Plotinus, lamblichus, Porphyrius: in utraque autem lingua, id est et graeca et latina, Apuleius Afer exstitit Platonicus nobilis. Sed hi omnes, et
Abbreviated transcription (Latin):
non sint. Uehement̾ ħ plato tenuit. ⁊ diligentissi
mȩ cõm̃dauit. & nescio utrum hoc uspiã reꝑiatur
in libris eorũ qui añ platonẽ fuerunt. nisi ubi dictũ
ẽ ego sum qui sum ⁊ dices eis qui ẽ misit me aduos.
S uñcũq ista illa didicerit. siuȩ p̃cedentibꝰ eum ue¬
terum libris. siuȩ potius qͣm̾ diẽ apłs qr q̃ notum
facta sunt intellecta conspiciunt᷑ sempit̾na quoq
uirtus eiꝰ ⁊ diuinitas. nc̃ non inmerito me platonicoᷤᷤ
philosophos elegissȩ cum qͥbꝰ agam quod in ista questi¬
one qͣm mͦ suscepimus agit᷑ de natali thȩologia. utrũ
ꝓpĩ felictatẽ quȩ pꝰ mortẽ futura ẽ uni d̃o an plu¬
ribus saera facere opoeteat. satis ut existimo expo¬
siui. Ioo quippe hos potissimum elegit qmi de uno
do qui fec̃ celum ⁊ t̾ram. qͣnto melius senserunt.
tanto cȩt̾is głiosiores ⁊ illustriores hñtur intantũ

Expanded text:
non sint, uehementer non sint, uehementer me commendavit, et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eorum qui ante Platonem fuerunt, nisi ubi dictum est: Ego sum qui sum. Et dices eis: Qui est misit me ad vos. Sed undecunque ista ille diceret, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius, quomodo dicit Apostolus: Quia facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas: nunc non inmerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit caelum et terram, quanto melius senserunt, tanto ceteris gloriosiores et inlustriores habentur, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ igni tͥbuat cȩli locum. ht̃ gͦ hec sententia qͣndã
illius simlitudinẽ qua dictum ẽ. in pͥncipio fec̃ ds̃
eelum ⁊ tram. Dem̃ illa duo media quibꝰ int̾positiᷤᷤ
s miet hec extrema copularentur. aqͣ diẽ ⁊ aerem.
Y ñ putatur sic intellexissȩ qd̃ scͥptum ẽ. sp̃s dĩ fere¬
batur suꝑ aquas. Parũ quippe attendens quo more
dr̃. quatuor opinatus elementa loco illo cõmemo¬
rata uidĩ pot̾. Dem̃ quod plato dicit amatorem dĩ
ex̃ philosophum. nicħ sic illis sacris litt̾is flagrat.
⁊ maximȩ illud qd̾ ⁊ me płimum adducit ut penę
assentiar platonẽ illoꝵ libraꝵ exꝑtẽ non fuisse.
qd̾ eum adsc̃m moysen ita u̾ba di ꝑ angłm ꝑferant᷑.
ut querenti quod sit nomen euis qui eum ꝑ gere
p̃cipiebat ad ppłm hebreum exegipto lib̾andum
respondeat᷑. ego sum qui sum.⁊ dices filiis isrł. qui
ẽ misit me ad uos. tanqͣm in eius comparatione qͥ
u̾e quia incõmutabił ẽ ea quę mutabilia facta s̃

Expanded text:
go haec sententia quamdam illius similitudinem, qua dictum est: In principio fecit Deus coelum et terram . Deinde illa duo media, quibus interpositis sibimet haec extrema copularentur, aquam dicit et aerem. Unde putatur sic intellexisse quod scriptum est: Spirbatur super aquam ; parum quippe attendens quo more  aer spiritus dicitur quatuor opinatus elementa loco illo commemorata videri potest. Deinde quod Plato dicit amatorem Dei esse philosophum, nihil sic in illis sacris litteris flagrat, et maxime illud quod et me plurimum adducit ut pene assentiat Platonem illorum librorum expertem non fuisse quod, cum ad sanctum Moysen ita verba Dei per angelum perferantur, ut quaerenti quod sit nomen ejus qui eum pergere praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam in eius conparatione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
medietate sententiã. Hȩc gͦ si ita sunt. quonãmͦ ausꝰ
ẽ plato ętiam si ñ diis quos ab omĩ humana conta¬
gione semouit. certȩ ipsis demonibꝰ poetas urbe
pellendo auferre theatricas uoluptates. nͥ quia ħ pacho
admonuit animũ humanum ꝗͣuis adhuc inhis mo¬
ribundis mẽbris positũ ꝓsplendore honestatis ĩpura
demonũ iussa ꝯtempn̾e. eorumq ĩmunditiã detest
Nam si plato ħ honestissimȩ arguit ⁊ ꝓhibuit. ꝓfis
demones turpissimȩ poposcerunt. atq usser̃. An
socͣtes. aut ꝯtͣria int̾ se sentit plato. mͦ demones hi¬
norando.mͦ eoꝵ delicias a citate bñ morata remo¬
uendo. aut ñ ẽ socͣti amicitia demonis gͣtulanda
De qͣ usq adõ ⁊ ipse apuleiꝰ erubuit. ut de dõ socͣtis
p̃notaret librum. quẽ scd̾m suã disputationẽ qͣ de
a demonibꝰ tam diligent̾ copioseq discernit. ñ ap

Expanded text:
medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ñ mirum inqͥunt. si oẽ ludoꝵ obscenitatibꝰ ⁊ poe¬
tarum fignĩtis delectant᷑. qñqͥdẽ humanis capiũt᷑
affectibꝰ. A qͥbꝰ dii longe abst̃.⁊ modis omĩbꝰ alieni s̃.
Ex quo colligit᷑ platonẽ poetica detestando ⁊ ꝓhibẽ¬
do figm̃ta. ñ dõs qui om̃s boni ⁊ excelsi s̃ pͥuassȩ lu¬
dorum scenicoꝵ uoluptate. s demones. Hec si ita s̃
quȩ licet ap̃ alios qͦ reꝑiantur apuleiꝰ tñ platonicus
madaurensis de hac re sola unũ scͥpsit librũ cuiꝰ ẽẽ
titulum uoluit de dõ socͣtis. ubi disserit ⁊ exponit
ex quo gen̾e numinum socͣtes habebat adiunctũ
⁊ amicicia quadã cociliatum a quo ꝓhibet᷑ solitus
admoneri. ut desisteret ab agendo qñ id qͣ ag̾e uo¬
lebat ñ ꝓsꝑe fuerat euenturũ. Dic̃ enĩ aꝑtissimȩ ⁊
copiosissimȩ asserit ñ illum dm̃ fuissȩ s demonẽ.
diligenti disputatione ꝑ tractans istam platonis
d doꝵ sublimitatȩ ⁊ hominũ humilitate ⁊ demonũ

Expanded text:
t mirum, inquiunt, si eciam ludorum obscenitatibus et poetarum ficmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur affectibus, a quibus dii longe absunt et modis omnibus alieni.Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣ quȩ omibꝰ fere mortuis exchibent᷑. uͥ ⁊ludos
cõmemorat fiinebres. tan qͣm ħ sit maxuũ diui¬
nitatis indicium. quod ñ soleat ludi nͥ numinibꝰ
celebrari. hermes ipse de quo nẽ agit᷑. in eodem ip̃o
libro uͥ quasi futura p̾nunciando deplorans ait. ⁊c̃
t̾ra ista scĩssima sedes delubrorum atq temploꝵ.
sepulcroꝵ erit mortuoꝵq plenissima. dos egipti

Expanded text:
sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos commemorat funebres, tanquam hoc sit maximum divinitatis indicium, quod non soleant ludi nisi numinibus celebrari. 2. Hermes ipse, de quo nunc agitur, in ipso eodem libro ubi quasi futura praenuntiando deplorans ait, Tunc terra ista sanctissima sedes delubrorum atque templorum, sepulcrorum erit mo
Abbreviated transcription (Latin):
ait int̾cetã. T̃ c t̾ra ista scĩssima sedes delubroꝵ atq
temploꝵ. sepulcroꝵ erit mortuoꝵq plenissima.
Quasi uͦ si illa ñ aufeirent᷑. ñ eẽnt hoĩes morituri.
aut alibi eẽnt mortui ponendi qͣm in t̾ra. & utiq
qͣnto plus uolueret᷑ tp̃ris ⁊ dieꝵ. tanto maior
eẽt numerꝰ sepuleroꝵ. ꝓpt̾ maioꝵ numeꝵ mortu¬
orum. S ħ uidetur dołe. qd̾ memorie mr̃m nr̃oꝵ¬
templis eoꝵ delubrisq sueced̾et. ut uidelic qui ħ
legunt amo a nob̾ auerso atq ꝑu̾so. putaent a pa¬
ganis cultos fuisse dõs in templis. a nob̾ aut̃ coli
mortuos in sepule̾s. Tanta enim homines impii
cecitate in montes quodãm᷑ offendunt. resq ocłos
suos ferientes nolunt uid̾e. ut nõ attendant ĩ oĩbꝰ
litt̾is paganoꝵ. aut ñ inueniri. aut uix inueni¬
ri dõs qui non homines fuerint. mortiusq diui¬
ni honores delati sint. Omitto q̃ uairo dic̃ om̃s ab
eis mortuos existimari inanes dõs.⁊ ꝓbat ꝑ ea

Expanded text:
ait inter cetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; quasi uero, si illa non auferrentur, non essent homines morituri, aut alibi essent mortui ponendi quam in terra; et utique, quanto plus uolueretur temporis et dierum, tanto maior esset numerus sepulcrorum propter maiorem numerum mortuorum. Sed hoc uidetur dotemplis eorum delubrisque succederent. ut uidelicet, qui haec legunt animo a nobis auerso adque peruerso, putent a paganis cultos fuisse deos in templis, a nobis autem coli mortuos in sepulcris. Tanta enim homcaecitate in montes quodammodo offendunt, resque oculos suos ferientes nolunt videre, ut non attendant in omnibus litteris Paganorum aut non inveniri, aut vix inveniri deos, qui non homines fuerint, mortuisque divini honores delati sint. Omitto quod Varo dicit, omnes ab eis mortuos existimari Manes deos, et probat per ea
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ expͥmit. s tanqͣm ea tollerent᷑ atq delerent᷑ qͦꝵ
obseruatione cȩlestis similitudo enstodiret᷑ in egip¬
to. ita hȩc futura deplorans. luctuosa quodam᷑ p̃di¬
catione testat᷑. Erat enĩ de his de quibꝰ dic̃ apłs qd̾¬

Expanded text:
denter exprimit; sed tanquam ea tollerentur atque delerentur, quorum denter exprimit; sed tanquam ea tollerentur atque delerentur, quorum observatione coelestis similitudo custodiretur in Aegypto, ita haec futura deplorans, luctuosa quodammodo praedicatione testatur. Erat enim de his, de quibus dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cientes ⁊ talia. statuas futuroꝵ p̾scias. eaq sorte.
tates hominibꝰ facientes. easq curantes. tͥsticiã
leticiãq ꝓmeritis. An ignoras o asclepi. qd egiptꝰ
imago sit cęli. aut qd ẽ ueriꝰ tͣnslatio aut descensio
om̃iũ quȩ gub̾nant᷑ atq ex̾cent᷑ in cęlo: Ac si di
ignorare fas ñ ẽ. futurum tempꝰ ẽ cum appareat
egiptios incassũ pia m̃te diuinitatẽ sedula reli¬
gione seruasse. Deiñ multis u̾b̾ hermes hũc locũ
exequit᷑. in quo uidet᷑ ħ tempꝰ p̃dic̾e̾ quo xͥana
religio qͣnto ẽ ueratior atq sanctior. tanto uehe¬
mentius ⁊ lib̾uis cuncta fallacia figm̃ta subu̾tit.
ut gra u̾issimi saluatoris lib̾et hominẽ ab eis
diis quos fac homo: ⁊ ei dõ subdat a quo factꝰ est
homo. S hermes cũ ista p̃dic̃. ułut amicus eiꝰdẽ
ludificationibꝰ demonũ loquit᷑. nec xͥanũ nom̃ eui¬

Expanded text:
cientes et talia, statuas futurorum praescias eaque sorte ucientes et talia, statuas futurorum praescias eaque sorte utates hominibus facientes easque curantes, tristitiam laetitiamque pro meritis. An ignoras, o Asclepi, quod Aegyptus imago sit caeli, aut, quod est uerius, translatio aut descensio omnium quae gubernantur adque exercentur in caelo. Ac si dicignorare fas non est: Futurum tempus est, quo appareat Aegyptios incassum pia mente diuinitatem sedula religione seruasse.\' Deinde multis uerbis Hermes hunc locum exequitur, in quo uidetur hoc tempus praedicere, quo Christiana religio, quanto est ueracior adque sanctior, tanto uehementius et liberius cuncta fallacia figmenta subuertit, ut gratia uerissimi Saluatoris liberet hominem ab diis quos facit homo, et ei Deo subdat a quo factus est homo. Sed Hermes, cum ista praedicit, velut amicus eisdem ludificationibus daemonum loquitur, nec christianum nomen evi
Abbreviated transcription (Latin):
desideria ñ nulla complenda eoꝵ. a quibꝰ eis diuim
honores ⁊ cultus obsequia deferuntur. hos gͦ sp
inuisibiles ꝑ artem qͣndam uisibilibꝰ rebꝰ corpral il
teriȩ copulare. ut sint quasi animata corpr̃a ill sᷤ
magnã ⁊ mirabile dõs faciendi accepisse homin
potestatẽ. Huiꝰ egiptii uerba. sic̃ in nr̃am lingus
consortio hominum dõꝵq nob̾ indicit᷑ sermo
ita homo fictor ẽ dõꝵ qui in templis sunt humall
semꝑ memor nature ⁊ originis suȩ in illa duille
tis imitacione pseu̾at. ut sic̃ pat̾ ac dñs. t suil
miles ẽent dõs fecit etños. ita humanitas dõs suos
ex sui uultus similitudine figuraret. His cũ ascle¬
puis ad quẽ maximȩ loquebat᷑ ei respñdiss atq di¬
xiss. statuas dicis o trimegiste: tũ ille. Statuas
inquit. D asclepi uides quatenꝰ tu ipse diffidas.
statuas animatas sensu ⁊ spũ plenas. tantaq fa¬

Expanded text:
desideria desideria honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus invisibiles per artem quamdam visibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora, illis magnam et mirabilem deos faciendi accepisse homines potestatem. Huius Aegyptii uerba, sicut in nostram linguam consortio hominum deorumque nobis indicitur sermo, orum caelestium, ita homo fictor est deorum, qui in templis sunt humana suae in illa diui- . nitatis imitatione perseuerat, ut, sicuti Pater ac Dominus, ut sui similes essent, deos fecit aeternos, ita humanitas deos suos ex sui uultus similitudine figuraret.\' Hic cum Asclepius, ad quem maxime loquebatur, ei respondisset adque dixisset: \'Statuas dicis, o Trismegiste? tum ille: \'Statuas, inquit, o Asclepi, uides quatenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu et spiritu plenas tantaque fa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ homines int̾ nuncios ac bñficioꝵ ympetratora
secẽ finxxer̃. si tam̃ istum saltem honorẽ homines el
deferendũ putar̃. qui illos nec dõs eȩ̃ credebant.ꝙ
malos uidebant. dõs aut̃ om̃s bonos uolebant. net
audebant tñ omĩno indignos dic̾e honore ditmo
maxime ne offendent ppłos. a quibꝰ eis cernebant
inuet̾ata suꝑstitione ꝑ tot sacͣ ⁊ templa seruiri.
cant sensit ⁊ scͥpsit. Apuleiꝰ eni dõs quidẽ illos ngi
s cum dic̃ ita int̾ homines ⁊ dõs quadã medietar
uersari ut hominibꝰ ap̃ ipsos dõs necessarii uidei
aut̃ egiptiꝰ alios dõs eẽ dicit a summo dõ factis
alios ab hominibꝰ. Hoc qui audit. sic̃ ame positie
putat dici de simulacris. qr oꝑa sunt manuũ homi¬
num. At ille iusibilia ⁊ otrectabilia simulac᷑ ułit
corpr̃a dõꝵ eẽ asserit. in eẽ aut̃ his quosdã sp̃s miu¬
tatos. qui ualeant aliquid sue ad nocendũ. siuie ad

Expanded text:
et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores se esse finxerunt; si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offenderent populos, a quibus eis cernebant inueterata superstitione per tot sacra et templa seruiri. cant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat; sed cum dicit ita inter deos et homines quadam medietate uersari, ut hominibus aput ipsos deos necessarii uideanautem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum; at ille uisibilia et contrectabilia simulacra uelut corpora deorum esse adserit; inesse autem his quosdam spiritus inuitatos, qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad
Abbreviated transcription (Latin):
dem sententię philosophi. ita eẽ medios demones ĩt
dõs ⁊ homines tanqͣm int̾ nuntios ⁊ int̾p̃tes. qͥ hĩc
ferant peticiones nr̃as iñ referant dõꝵ suppecias.
s eẽ sp̃s nocendi cupidissimos a iusticia penitus ali¬
enos. suꝑba tumidos. inuidentia luudos. fallatia
callidos. qui in ħ quidem aere habitant. quia de celi
supioris sublimitate deiecti meritis in regressibilis
transgressionis. in ħ sibi congruo ułut carcere pre¬
dampnati sunt. nec tam̃ qr supͣ t̾ras ⁊ aqͣs aȩri locꝰ
ẽ idõ ⁊ ipsi sunt m̾itis suꝑiores omibꝰ. qui eos ñ t̾rno
corp̾re s electo in auxiliũ dõ u̾o pia m̃te facillime
suꝑant. S multis plane participatione u̾e relgo¬
nis indignis. tanqͣm captis subditisq dominasᷤ
uero uitia eoꝵ aliq̃nto aitentius ⁊ diligentiꝰ intua¬
tibꝰ ñ potuer̃ ꝑsuadere quod dii sunt. atq int̾ dos

Expanded text:
sdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter sdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter deos et homines tamquam internuntios et interpretes, qui hinc ferant petitiones nostras, inde referant deorum subpetias; sed esse spiritus nocendi cupidissimos, a iustitia penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis transgressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedamnati sunt; nec tamen, quia supra terras et aquas aeri locus est, ideo et ipsi sunt meritis superiores hominibus, qui eos non terreno corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, serunt. Quibusdam uero uitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuentibus non potuerunt persuadere quod di sint, adque inter deos