comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quie funt ad deum: ut offerat do¬
na et sacrificia pro pectatio :. qui
condolere possit his qui ignorant
et errant: qm̃ et ipse cirtumdat᷑
est infirmitate. Et ꝓpterea debet
quemad modum et pro ppło: ita
etiam pro semet ipso offerre ꝓ pec¬
catis. Nec quisqͣm sumit sibi hono¬
rem: sed qui uocatur a deo tanquã
aaron. Sic et xp̃s non semet ipsum
darificauit ut pontifex fieret : sed
qui locutus est ad eum filius meus
es tu: ego hodie genui te. quemad¬
modum et in alio loco dicit. Tu es
sacerdos in eternum: scłm orclinẽ
melchisedech. Qui in diebus carnis
sue preces supplicationesq ad eum
qui possit illum saluum a morte fa¬
cere. cum clamore ualido et lacͥmis
offerens: exauditus est pro sua re-¬
uerentia. Et quidem cum esset filiꝰ:
didicit ex his que passus est obedi-¬
entiam. Et consummatus: factus
est omnibus obtemꝑantibus sibi
causa salutis eterne: appellatus a dõ
pontifex iuxta ordinem melchise-¬
dech. De quo grandis sermo nobis

Expanded text:
m ut offerat dona et sacrificia pro peccatis qui condolere possit his qui ignorant et errant quoniam et ipse circumdatus est infirmitate et propter eam debet quemadmodum et pro populo ita etiam pro semet ipso offerre pro peccatis nec quisquam sumit sibi honorem sed qui vocatur a Deo tamquam Aaron sic et Christus non semet ipsum clarificavit ut pontifex fieret sed qui locutus est ad eum Filius meus es tu ego hodie genui te quemadmodum et in alio dicit tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech qui in diebus carnis suae prqui posset salvum a morte facere, cum clamore valido et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia; et quidedidicit ex his quae passus est oboedientiam et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech de quo grandis nobis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eum qui dixit ad illũ. Iurauit
añs et non penitebit eum: tu es
sacerdos in eternum. In tantũ me-¬
lioris testamenti sponsor factus ẽ
t alii quidemq̃ iħs.¬
plures facti sunt sacerdotes: id¬
circo qd̾ morte ꝓhiberentur perma-¬
nere. Hic autem eo qd maneat in
eternum: sempiternum habet sa-¬
cerdotium. Unde et saluare in per-¬
ꝑtuum potest: accedens ꝑ semet¬
ipsum ad deum: semꝑ uiuens. ad
int̾pellandum pro nob̃. Calis enĩ
decebat ut nobis esset pontifex:
sc̃s: innocens: impollutus: segre

Expanded text:
per eum qui dixit ad illum: Juravit per eum qui dixit ad illum: Juravit minus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum. In tantum melioris testamenti sponsor factus est Jesus. Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes: idcirco quod morte prohiberentur permanere. Hic autem eo quod maneat in aeternum sempiternum habet sacerdotium. Unde et salvare in perpetuum potest accedens per semetipsum ad Deum, semper vivens ad interpellandum pro nobis. Talis enim decebat ut nobis esset pontifex, sanctus, innocens
Abbreviated transcription (Latin):
erar.: quando obuiauit ei melchi¬
Imatio ꝑ sacerdotium leuiticũ
erar: ppls enim sub ipso legem ac¬
cepit: quio adhuc necessarium
fuit scdm ordinem melchisedech.
alium surgere sacerdotem: et nõ
scđm ordinem aaron dici: Trans¬
lato autem sacerdotio: necesse est
ut et legis translatio fiat. In quo
enim hec dicuntur: de alia tribu
est: de qua nullus altario presto
fuit. Manifestum est enim. quod
ex iuda ortus sit dñs nr̃: in qua tͥ¬
bu nichil de sacerdotibus moyses
locutus est. Et amplius adhuc
manifestum est: si scđ̾m similitu¬
dinẽ melchisedech exsurget alius
sacerdos: qui ñ sccł̃m legem man-¬
dati carnalis factus est: sed scd̾m
uirtutem uite insolubilis. Contes¬
tat᷑ enim: qm̃ tu es sacerdos in eter¬
num: scdm ordinem melchisedech.
Reprobatio quidem fit p̃cedentis
mandati: ꝓpter infirmitatẽ eius
et inutilitatem. Nichil enim ad ꝑ¬
fectum adduxit lex. Introductio
uero melioris spei: ꝑ quam ꝓxima¬
mus ad deum. Et quantum est:

Expanded text:
 quando obviavit ei Melchimmatio per sacerdotium Leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit, quid adhuc necessarium fuit, secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem, et non secundum ordinem Aaron dici? Translato enim sacerdotio, necesse est, ut et legis translatio fiat. In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus altari praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Juda ortus sit Dominus noster: in qua tribu nihil de sacerdotibus Moyses locutmanifestum est, si secundum similitudinem Melchisedech exsurget alius sacerdos, qui non secundum legem mandati carnalis factus est, sed secundum virtutem vitae insolubilis contestatur enim quoniam tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech reprobatio quidem fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est
Abbreviated transcription (Latin):
em qui credidimꝰ. quemadmodũ
dixit: sicut iuraui in ira mea: si
introibunt in requiem meã: et qͥ¬
dem oꝑibus ab institutione mun-¬
di ꝑfectis. Dixit enim quodã loco
de die septima sic. Et requieuit
d̃s die septima ab omnibꝰ oꝑib
suis. Et in isto tursum. Si introi¬
bunt in requiem meã. qm̃ ergo
suꝑ est quosdam introire in illã:
et hi quibus prioribus annunti-¬
tum est ñ introierunt ꝓpter incre.¬
dulitatem: iterum t̾minat diem
quendam. hodie in dauid dicendo.
post tantum temporis sicut supra
dictum est: hodie si uocem eius
audieritis. nolite obdurare corda
ur̃a. Nam si eis requiem iħs presti¬
tisset: nunqͣm de alia loqueretur
post hanc die. Itaq relinquitur
sabbatismus ppło dei. Qui enim in¬
gressus est in requiem eius: etiam
ipse requieuit ab oꝑibus suis: sic̃
&e a suis deus. festinemus gͦ ingre¬
di in illam requiem: ut ne id ip̃m
quis incidat infidelitatis exemplũ.

Expanded text:
iem qui credidimus quemadmodum iem qui credidimus quemadmodum dixit sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam et quidem operibus ab institutione mundi factis dixit enim quodam loco de die septima sic et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis et in isto rursum si introibunt in requiem meam quoniam ergo superest quosdam introire in illam et hii quibus prioribus adnuntiatum est non introierunt propter incredulitatem iterum terminat diem quendam hodie in David dicendo post tantum temporis sicut supra dictum est hodie si vocem eius audieritis nolitevestra. Nam si eis Jesus requiem praestitisset, nunquam de alia loqueretur posthac die. Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut et a suis Deus. Festinemus ergo ingredi in illam requiem, ut ne in idipsum quis incidat incredulitatis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
dies. donec hodie cognominat᷑:
ut ñ obduretur quis ex uobis fal¬
latia peccati. Participes enim xp̃i
effecti sumus: si tamen initium
substantie eius usq ad finem fir-¬
mum retineamus: dum dicitur
hodie si uocem eius audieritis.
nolite obdurare corda ur̃a: quẽ¬
admodum in illa exacerbatione.
quidam enim audientes exacer-¬
bauerunt: sed ñ uniuersi qui ꝓ¬
fecti sunt ab egypto ꝑ moysen.
Quibus autẽ infensus est quadra-¬
ginta annis: Nonne illis qͥ pecca¬
uerunt: quoꝵ cadauera ꝓstrata
sunt in deserto: quibus autẽ ui¬
rauit ñ introire in requiem ipsiꝰ:
nisi illis qui increduli fuerunt:
Et uidemus: quia ñ potuerunt
introire: ꝓpter incredulitatẽ.
imeamus gͦ. ne forte relicta
pollicitatione introeundi in
requiem eius: existimetur aliqͥs
ex nob̃ deesse. Etenim &e nob̃ nũ¬
ciatum est: quemadmodũ ⁊ illis.
Sed ñ profuit illis sermo auditꝰ:
ñ admixtus fidei. ex his que audi-¬
erunt. Ingrediemur enim in reqͥ¬

Expanded text:
cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. Participes enim Christi effecti sumus: si tamen initium substantiae ejus usque ad finem firmum retineamus. Dum dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi, qui profecti sunt ex Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis, qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? Quibus autem juravit non introire in requiem ipsius, nisi illis, qui increduli fuerunt? Et videmus, quia non potuerunt introire propter incredulitatem timeamus ergo ne forte relicta pollicitatione introeundi in requiem eius existimetur aliqui ex vobis deesse etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis sed non profuit illis sermo auditus non admixtis fidei ex his quae audierunt ingrediemur enim in requ
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s eos uocare: dicens. Nunciabo
nomen tuum fratribus meis: in
medio ecclesie laudabo te. Et ite-¬
rum. Ego ero fidens in eum. Et
ierum. Esce ego et pueri mei: qo
deit midenus. Quia eego pnei No
commnunicauerunt carni et sangui¬
ni et ipse similiter participauit
eusdem: ut ꝑ mortem destrueret eũ
qui babebat mortis imperium ic
est diabolum: et liberaret eos qui
timore mortis ꝑ totam uitam erãt¬
obnorii seruituti. Iusqͣm enim
angłos apprehendit: sed sem̃ abra¬
he apprehendit. Unde debuit per
om̃ia fratribus similari: ut fieret¬
misericors et fidelis pontifex ad
deum: ut reppiciaret delicta ppli.
In eo enum in quo passus est ipse
et temptatus: potens est et eis qͥ
temptantur auxiliari.

Expanded text:
res eos vocare, dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae laudabo te. Et iterum: Ego ero fidens in eum. Et iterum: Ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eisdem: ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium, id est, diabolum: et liberaret eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti. Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Unde debuit per omnia fratribus similari, ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi. In eo enim, in quo passus est ipse et tentatus, potens est et eis, qui tentantur, auxiliari.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. in quo sanctificatus est. ⁊ sp̃ui
gr̃e contumeliam fecerit: Scimꝰ
enim qui dixit. Michi uindictã
et ego redlam. Et iterum. quia
iudicabit dñs ppłm suum. Hor¬
rendum ẽ incidere in manus dei
iuuentis. Rememoramini autem
pristinos dies: in quibus illumi¬
nati magnũ certam̃ sustiniustis
passionum. Et in altero quidem
opprobriis. & tribulationibꝰ spec¬
taculum facti: in altero autẽ so¬
cii taliter conuersantium effecti.
Nam ⁊ iunctis compassi estis: &
rapinam bonoꝵ ur̃oꝵ cum gau¬
dio suscepistis: cognoscentes uos

Expanded text:
us est, et spiritui gratiae contumeliam fecerit? scimus enim qui dixit: mihi uindictam et ego reddam, et iterum: quia iudicabit dominus populum suum. horrendum est incidere in manus dei uiuentis. rememoramini autem pristinos dies, in quibus inluminati magnum certamen sustinuistis passionum. et in altero quidem obprobriis et tribulationibus spectaculum facti, in altero autem socii taliter conuersantium effecti. nam et uinctis conpassi estis, et rapinam bonorum uestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes uo
Abbreviated transcription (Latin):
ci patribus eorum in die qua appre-¬
hendi manum eoꝵ : ut educerem
eos de t̃ra egipti: qm̃ ipsi ñ ꝑman-¬
serunt in testam̃to meo: et ego ne¬
glexi eos. dicit dñs. Quia hoc testa¬
mentum qd̃ disponam domui isrł
post dies illos dicit dñs: dando le¬
ges meas in mente eoꝵ : et in corde
eorum suꝑscribam eas: et ero eis in
deum : et ipsi erunt mͥ in ppłm: et
ñ docebit unusquisq ꝓximum suũ:
et unusquisq frẽm suum dicens.
cognosce dñm: qm̃ om̃s scient me

Expanded text:
ie qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegypti quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos dicit Dominus quia hoc testamentum quod disponam domui Israhel post dies illos dicit Dominus dando leges meas in mentem eorum et in corde eorum superscribam eas et ero eis in Deum et ipsi erunt mihi in populum et non docebit unusquisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
celestis participes: considera-¬
te apłm et pontificem confessio-¬
nis nr̃e iħm: qui fidelis est ei qͥ
fecit illum: sicut et moyses in
omni domo illius. Amplioris enĩ
głe iste pre moyse dignus habitꝰ
est: qnͣto ampliorem honorẽ habet
domus. qui fabricauit illã. Om̃is
namq domus fabricatur ab aliqͦ.
qui autem om̃ia creauit: deus.
Et moyses quidem fidelis erat in

Expanded text:
rticipes considerate apostolum et pontificem confessionis nostrae Iesum qui fidelis est ei qui fecit illum sicut et Moses in omni domo illius amplioris enim gloriae iste prae Mose dignus habitus est quanto ampliorem honorem habet domus qui fabricavit illam omnis namque domus fabricatur ab aliquo qui autem omnia creavit Deus et Mos
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti mediator est: ut mor¬
te intercedente. in redemptionẽ eaꝵ
p̃uaricationum que erant sub pri¬
ore testam̃to: repromissionẽ acci-¬
piant qui uocati sunt etñe heredi¬
tatis. Ubi enim testam̃tum: mors
necesse est intercedat testatoris. Tes¬
tam̃tum enim: in mortuis confir¬
matum est. Alioquin nondum ua¬
let: dum uiuit qui testatus ẽ. Unde.
nec primum quidem sine sanguine
dedicatum est. Lecto enim omni
mandato legis a moyse uniuer¬
so ppło: accipiens sanguinẽ uitu¬
lorum &e hyrcorum cum aqua ce
lana coccinea. et hysopo: ipsũ qͦq
librum & omem ppłm aspersit:
dicens. Hic sanguis testam̃enti:
qd̃ mandauit ad uos ds. Etiam¬
tab̾naculum et om̃ia uasa sangui-¬

Expanded text:
novi testamenti mediator est, ut morte intercedente in redemptionem earum praevaricationum quae erant sub priore testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae haereditatis. Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est. Alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit, dicens: Hic sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Etiatabernaculum et omnia vasa s
Abbreviated transcription (Latin):
scđm diem temptationis in deser¬
to: ubi temptauerunt me patres
ur̃i. probauerunt et uiderunt oꝑa
mea: quadraginta annis. Prop̃t
qd̃ infensus fui generationi huic.
et dixi semꝑ errant corde: ipsi au¬
tem ñ cognouerunt uias meas
quibus iuraui in ira mea: si intͣ¬
bunt in requiem meam.

Expanded text:
tationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri, probaverunt et viderunt opera mea quadraginta annis. Propter quod infensus fui generationi huic, et dixi semper hi errant corde. Ipsi autem non cognoverunt vias meas, quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes apl̃s et
euangelista a xp̃o electus atq di-¬
lectus. in tanto amore dilectionis
ab eo habitus est: ut in cena suꝑ
pectus eius recumberet. et ad crucẽ
astanti soli matrem ꝓpriam comm̃-¬
dasset: ut quem nubere uolentem
ad amplexum uirginitatis adsciue¬
rat: ipsi et custodiendam uirginẽ
tradidisset. Hic itaq cum ꝓpter u̾
tur: illic ab eodem apocalipsis pre¬
ostensa describitur: ut sicut in pͥnci¬
pio canonis idest libro geneseos
incorruptibile pͥncipium p̃notat᷑.
ita etiam incorruptibilis finis ꝑ
uirginem in apocalipsi redderetur
dicentis. Ego sum alpha &o. ini¬
tium & finis. Hic est ioħs qui sci¬
ens suꝑuenisse sibi diem egressio¬
nis de corpore: conuocatis in ephe.¬
so discipulis. descendit in defossũ
sepulture sue locum. Oratione q cõ.¬
pleta: reddidit sp̃m. tam a dolore
mortis factus extraneus: qͣm a corrup¬
tione carnis noscitur alienus. Cuiꝰ
tam̃ sepulture dispositio: uel libri
ordinatio ideo a nob ꝑ singula non

Expanded text:
oannes apostolus et evangelista, a Christo electus atque dilectus, in tanto amore dilectionis uberior habitus est, ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset, ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque cum propter exsilium, illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego sum Alpha et Omega, initium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum tam̃. nequis ignar̃
ex similitudine numerorũ
error inuoluat: qd̃ sicubi in
subnotatione canonum dis¬
tinctorum. in canone quoli¬
bet tres euangłiste. bis. ter. uel quater. aut
etiam amplius. eundem numerum ꝑ ordi.¬
nem habuerint annotatum: et quartus
e contrario discrepantes: qd̾ id qd̾ tres illi
in eo loco semel dixerint. qͣrtus totiens in
corpore uoluminis sui ponat. quotiens diu̾¬
si numeri in eius canone positi sint. contra
predictorum numeroꝵ continuatas simi¬
litudines. Item si in uno quolibet eoꝵ. aut
etiam duobus idem in canone numerꝰ. bis.¬
ter. quater. aut eo amplius reperiat᷑. in or¬
dine collocatus : & dispares inueniantur
in ceteris: dubium ñ erit quin id qd illius
illoꝵ ue canonis numeris bis terq repeti¬
tum. ab his in uolumine semel dictum ẽ.
alter alteri ue eoꝵ totiens uno atq eodem
sensu loqͣntur. quotiens p̃tulerint in nume¬
roꝵ annotatione distantiam. Et hoc in om¬
nium nouẽ canonũ collatione seruabitur.

Expanded text:
iens, ne quis ignarum ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
oc gͥ dico et testificoe in dño:
ut iam ñ ambuletis sicut et gen¬
tes ambulant in uanitate sensus
sui: tenebris obscuratum habentes
intellectum: alienati a uita dei. per
ignorantiam que ẽ in illis ꝓpter ceci-¬
tatem cordis ipsoꝵ: qui desperantes
semet ipsos tradiderunt impudici-
cie: in oꝑationem immũ dicie om̃is
ñ ita didicistis xp̃m: si tamen
illum audistis : et in ipso edocti estis.
sicut est ueritas in ih̃u: deponere uos
scd̃m pristinam conuersationem ue¬
terem hominem qui scłm d̃m creatꝰ

Expanded text:
que dico, et testificor in Domino, ut jam non ambuletis sicut et Gentes ambulant, in vanitate sensus sui, tenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a vita Dei per ignorantiam, quae est in illis propter caecitatem cordis ipsorum: qui desperantes semetipsos tradiderunt imtiae in operationem inmunditiae omnis non ita didicistis Christum: si tamen illum audistis et in ipso docti estis, sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum pristinam conuersationem ueterem hominem, qui corrumpitur
Abbreviated transcription (Latin):
rem sicut se ipm diligat. Uxor aut̃
timeat uirum suum.¬
ilii : obediant parentibꝰ ur̃is in
dño. Hoc est enim iustum. hono¬
ra patrem tuum ⁊ matrem: qd̃ ẽ mã¬
datum pͥmum in ꝓmissione: ut be¬
ne sit tͥ: et sis longeuus suꝑ t̾ram.
t patres: nolite ad iracundiã
prouocare filios ur̃os: sed edu
tremore in simplicitate cordis ur̃i:
sicut xp̃o. Non ad oculum seruien¬
tes: quasi hominibꝰ placentes: sed ut
serui xp̃i. facientes uoluntatem dei
ex animo cum bona uoluntate ser¬
uientes sicut dño et ñ hominibus:
scientes qm̃ unusquisq quodcũq
fecerit bonum. hoc ꝑcipiet a dño:
siue seruus. siue liber.
t uos dñi eadem facite illis. re¬
mittentes minas : scientes qm̃

Expanded text:
rem sicut se ipsum diligat uxor autem ut rem sicut se ipsum diligat uxor autem ut timeat virum filii oboedite parentibus vestris in Domino hoc enim est iustum honora patrem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione ut bne sit tibi et sis longevus super terram et patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros sed eductremore in simplicitate cordis vestri sicut Christo non ad oculum servientes quasi hominibus placentes sed ut servi Christi facientes voluntatem Dei ex animo cum bona voluntate servientes sicut Domino et non hominibus scientes quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum hoc percipiet a Domino sive servus sive liber et domini eadem facite illis remittentes minas sc
Abbreviated transcription (Latin):
ulieres uiris suis subiecte sint¬
sicut dũo: qũi uie caput est muli¬
ensoi si cut xpo caput est ecclie.ipse
saluator corporis eus. Sed sicut se¬
desia subiecta est xp̃o: ita et mulie¬
res uiris suis in omnibus.
iri diligete uxores ur̃as. sicut &e
xp̃s dilexit eccł̃iam: et se ipsum
tradidit pro ea: ut illam sc̃ĩficaret.
mundans lauacro aque in uerbo:
ut exhiberet ipse sibi glosam eccli¬
am. ñ habentem maculam aut ru¬
gam. aut aliquid eiusmodi: sed ut
sit scã et immaculata. Ita uiri de¬
bent diligere uxores suas: ut corpa
sua. Qui suam uxorem diligit: se
ipsum diligit. Nemo enim unqm
carnem suam odio habuit: sed nu¬
trit et fouet eam: sicut ce xp̃s eccli¬
am: quia membra sumus corporis
eius: de carne eius et de ossibus eiꝰ.
Propter hoc relinquet homo patrẽ
et matrem suam: et adherebit uxo¬
ri sue: erunt duo in carne una. Sa¬
cram̃tum hoc magnum est. Ego autẽ
dico in xp̃o et in eccłia. ueruntam̃
et uos singłi unus quisq suã uxo¬

Expanded text:
mulieres uiris suis subditae sicut domino: quoniam uir caput est mulieris, sicut Christus caput est ecclesiae, ipse saluator corporis. sed sicut ecclesia subiecta est Christo, ita et mulieres uiris suis in omnibus. uiri, diligite uxores uestras, sicut et Christus dilexit ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, ut illam. sanctificaret, mundans lauacro aquae in uerbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suam uxorem diligit, se ipsum diligit. nemo . umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fouet eam, sicut et Christus ecclesiam: quia membra sumus corporis eius de carne eius et de ossibus eius propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam et adherebit uxori suae et erunt duo in carne una sacramentum hoc magnum est ego autem dico in Christo et in ecclesia verumtamen et vos singuli unusquisque suam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
possitis tela om̃ia nequissimi ignea
extinguere. Et galileam salutis as¬
sumite: et gladium sp̃s quod est
uerbum dei. ꝑ omẽm orationem et
obsecrationem. orantes om̃i tempore
in fp̃u. & in ipso uigilantes. in om¬
ni instantia. et obsecratione. pro
omnibus sc̃is et pro me: ut detur
mͥ sermo in aꝑtione oris mei: cum
fidutia notum facere mysterium
eũgłii. pro quo legatione fungor in
cathena: ita ut in ipso audeam pro¬
ut oportet me loqui.
t autẽ & uos sciatis que circa me
sunt quid agam: om̃ia nota fa¬
ciet uobis tyticus carissimus frat̃
et fidelis minister in dño: quem mi-¬
si ad uos in hoc ipsum. ut cognõcatis

Expanded text:
ignea exstinguere: et galeam salutis assumite; et gladium spiritus quod est verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu: et in ipso vigilantes in omni instantia, et obsecratione pro omnibus sanctis: et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia, notum facere mysterium Evangelii: pro quo legatione fungor in catena, ita ut in ipso audeam, prout oportet me, loqui. Ut autem et vos sciatis quae circa me sunt, quid agam: omnia vobis nota faciet Tychicus, charissimus frater, et fidelis minister in Domino: quem misi ad vos i
Abbreviated transcription (Latin):
uento doctrine: in nequicia homi¬
num. in astutia: ad circũuentionẽ
erroris. Ueritatem autem facientes
in caritate. crescamus in illo ꝑ oĩa
tum corpꝰ compactum ⁊ conexum ꝑ

Expanded text:
ento doctrinae in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris. Veritatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia, tum corpus compac
Abbreviated transcription (Latin):
tuli subnotatio: continuo scire poteris ex
suꝑscriptionibꝰ quas in fronte notatas inue¬
nies. qui aut quot de his que inquiris simi¬
lia dixerint. Ueniens etiam ad reliqua euã-¬
gelia. ꝑ eundem numerũ quem contines. ui-¬
debis appositos ꝑ singula numeros: atq
eos in suis ꝓpriisq locis similia dixisse repies¬

Expanded text:
tuli subnotatio, continuo scire potes ex tuli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse repe
Abbreviated transcription (Latin):
theus. ioħis. Octauus. in quibꝰ duo: marcus
lucas. Nonus in quibꝰ duo: lucas. ioħ̃s. De¬
cimus. in quibus singuli de quibusdã ꝓprie
scripserunt. Et quidem subiectoꝵ titulorũ
idest argum̃tum. Clara uero eoꝵ narratio:
hec est. Etenim ꝑ singula loca euangłiorum.
quidã numerus uidetur appositus. paulatim
incipiens a pͥmo. deinde scd̾o. postremo tercio:
et ꝑ ordinem libroꝵ ad finem usq progredi-¬
ens. Itaq ꝑ singłos numeros supputatio ꝑ
minii distinctionẽ inuenit᷑ inserta: signifi¬
cans cui de decem titulis appositus numerus
assignetur. Ueluti si quidem pͥmum: certũ
ad decem. Si igit᷑ reuoluto anno qualicũq
de quatuor euangeliis. cuilibet capitulo
uelis insistere. et rescire qui similia dixe¬
rint: & loca ꝓpria agnoscere singuloꝵ. in
quibus eadem sunt ꝓlocuti. eiusdẽ sensus
quem tenes relegens ꝓpositum numerum.
quesitoq eo in titulo quem demonstrat ti¬

Expanded text:
thaeus, Joannes; octavus, in quibus duo, Marcus, thaeus, Joannes; octavus, in quibus duo, Marcus, Lucas; nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. 4. Decimus, in quibus scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat ti
Abbreviated transcription (Latin):
usebius carpiano fr̃i: in dño
salutẽ. Ammoniꝰ quidã ale¬
xandrinus magno studio.
atq industria unum nob̃ ꝓ
quatuor euangeliis debeliquit. Namq tͥ¬
um euangłioꝵ sensus exceptos om̃s simi-¬
les contextosq matħi euangłio. quasi ad
unum congestos annexuit: ita ut eorũd̃
qͣntum ad tenorẽ ꝑtinet lectionis. sequeis
iam stilus interruptus ñ esse uideat᷑. ue¬
rum ut saluo corpore siue textu ceteroꝵ¬
id est euangelioꝵ ꝓpria ⁊ familiaria loca.
in quibus eadem similiterq dixerunt scire
possis. ac uere disserere: accepta occasione
ex predicti uiri studio. alia ratione decẽ
numero tibi titulos designaui: quorum
primus quatuor in se continet numeros.
in quibus similia ab uniuersis dicta s.
matheo. marcho. luca. ioħ̃e. Scłs in quibꝰ
tres: matħs. marcus. lucas. Cercius in qͥbꝰ
tres: matħs. lucas. ioħis. Quartus in quibꝰ
duo: matħs. lucas. Sextus. in quibꝰ duo:
matłs. marcus. Septimꝰ in quibus duo: ma-¬

Expanded text:
USEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matduo, Matthaeus, Lucas; sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus; septimus, in quibus duo, Mat
Abbreviated transcription (Latin):
nte omnia autem fr̃s mei no¬
lite iurare. neq ꝑ celum. neq
ꝑ terram: neq ꝑ aliud quodcũq
iuramentum. Sit autem sermo ũr.
est. est: non. non: ut ñ sub udicio
decidatis. Tristatur aliquis ur̃m
oret. equo animo et psallat. Infir¬
matur quis in uobis: indutat p̃s¬
biteros eccł̃ie. et orent suꝑ eum:
ungentes eum oleo in nomine dñi:
et oratio fidei saluabit infirmum:
⁊ alleuabit eum dñs: et si in pecca-¬
tis sit remittentur ei. Confitemin¬

Expanded text:
nte omnia autem, fratres mei, nolite iurare, neque per caelum, neque per terram, neque aliud quodcumque iuramentum: sit autem uestrum: est est, non non, ut non sub iudicio decidatis. tristatur aliquis uestrum? oret aequo animo et psallat. infirmatur quis in uobis? inducat presbyteros ecclesiae, et orent super eum, unguentes eum oleo \'in & oratio fidei salvabit infirmum, & alleviabit eum Dominus; & si in peccatis sit, remittentur ei. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia: postulet a deo qui dat om̃i¬
bus affluenter et ñ imꝓperat: et dabi¬
tur ei. Postulet autem in fide: nichil
hesitans. Qui enim hesitat: similis
est fluctui maris: qui a uento mouet᷑
et circumfertur. Non ergo estimet hõ
ille: qd̃ accipiat aliquid a dño. Uir
dupplex animo: incontestans est in
omnibus uiis suis. Glorietur autem
frater humilis in exaltatione sua: di¬
ues autẽ in humilitate sua: qm̃ sicut
flos feni tnͣsibit. Exortus ẽ enĩ sol cum¬

Expanded text:
eo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. postulet autem in fide, nihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus uiis suis. glorietur autem frater humilis in exaltatione sua, diues autem in humilitate sua, quoniam sicut flos faeni transiet. exortus e
Abbreviated transcription (Latin):
nde bella et lites in uobis: Nõ¬
ne hinc ex concupiscentiis ues-¬
tris : que militant in m̃bris ur̃is:
Concupiscitis: et ñ habetis. Occi¬
ditis et zelatis: et ñ potestis adi-¬
pisci. Litigatis et belligeratis: et
ñ habetis: ꝓpter qd̃ non postulas¬
tis. Petitis et ñ accipitis: eo qđ
male petatis: ut in concupiscen¬
tiis ur̃is insumatis. Adulteri:
nescitis quia amicicia huiꝰ mun-

Expanded text:
Unde bella et lites in vobis? Nonne hinc? ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris? Concupiscitis, et non habetis: occiditis, et zelatis; non potestis adipisci: litigatis, et belligeratis, et non habetis, propter quod non postulastis. Petitis, et non accipitis; eo quod male petatis: ut in concupiscentiis vestris insumatis. Adulteri, nescitis qu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ unus est deus. Bene facis. Et
demones credunt et contremis¬
cunt. Uis autem scire o homo in-¬
anis: qm̃ fides sine oꝑibus occi¬
sa est: Abraham pater noster ñ¬
ne ex oꝑibus iustificatus est. of¬
ferens ysaac filium suum suꝑ al¬
tare: uides qm̃ fides cooꝑabatur

Expanded text:
 quoniam unus est Deus: bene facis: et  quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt. Vis autem scire, o homo inanis, quoniam fides sine operibus mortua est? Abraham pater noster, nonne ex operibus justificatus est, offerens Isaac filium suum super altare? Vides quoniam fides co
Abbreviated transcription (Latin):
nas accipitis ⁊ pectatum operami¬
ni: redarguti a lege quasi transg̾s¬
sores. Quicũq autem totã legem
seruauerit. offendat autem in uno:
factus est omnium reus. Qui enim
dixit ñ mechaberis: dixit et ñ occi¬
des. Quod si ñ mechaberis: occides
autem: factus es transgressor legis.
Sic loquimini et sic facite: sicut ꝑ
legem libertatis incipientes iudica¬
ri. Iudicium enim sine miscdĩa: illi
autem miscd̾ia iudicium.
uid ꝓderit fr̃s mei si fidem qͥs
dicat se habere: oꝑa autem ñ
habeat: Numquid poterit fides sal¬
uare eum: Si autem frater aut so¬
ror nudi sint. et indigeant uictu
cotidiano: dicat autem aliqͥs de
uobis illis. ite in pace calefacimi¬
ni et saturamini. ñ dederitis autẽ
eis que necessaria sunt corpori. quid
ꝓderit: Sic et fides ñ habens oꝑa.
mortua est in semet ipsa. Sed dicit
aliquis. Tu fidem habes: et ego oꝑa
habeo. Ostende mͥ fidem tuam si¬
ne oꝑibus: et ego ostendam tibi

Expanded text:
nas accipitis, peccatum operaminas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. Quicumque autem totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Qui enim dixit, Non moechaberis, dixit et, Non occides. Quod si non moechaberis, occides autem, factus es transgressor legis. Sic loquimini, et sic facite, sicut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine misericordia ilautem misericordia judicium. Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Si autem frater et soror nudi sint, et indigeant victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini, et saturamini: non dederitis autem eis, quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa. Sed dicet quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
loquendum: et tardus ad iram. Ira
enim uiri: iusticiam dei non oꝑatur.
Propter qd̃ abicientes omẽm immũ¬
diciam et abundantiã malicie: in
mansuetudine suscipite insitum
uerbum: qd̃ potest saluare animas
urãs. Estote autem factores uerbi.
⁊ ñ auditores tantum: fallentes
uosmet ipsos. Quia si quis audi¬
tor est uerbi et non factor: hic cõ
parabitur uiro consideranti uul¬
tum natiuitatis sue in spetulo. sõ¬
si derauit enim se et abiit: et statim
oblitus est qualis fuerit. Qui autem
perspexerit in lege ꝑfecta libertatis:
et permanserit in ea. ñ auditor obli¬
uiosus factus. sed factor operis: hic
beatus in facto suo erit. Siquis au

Expanded text:
 et tardus ad iram ira enim viri iustitiam Dei non operatur propter quod abicientes omnem inmunditiam et abundantiam malitiae in mansuetudine suscipite insitum verbum quod potest salvare animas vestras estote autem factores verbi et non auditores tantum fallentes vosmet ipsos quia si quis auditor est verbi et non factoparabitur uiro consideranti uultum natiuitatis suae in speculo: considerauit enim se et abiit, et statim oblitus est qualis fuerit. qui autem perspexerit in legem perfectam libertatis et permanserit, non auditor obliuiosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit. si quis a
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓbatus fuerit accipiet coronã
uite: quam repromisit ds̃ diligen¬
uibuse. Ueno cum rempias¬
dicat. qm̃ a deo temptatur. Deus e¬
nim intemptator malorum est. Ipse
enim neminem temptat. Unusqses
uero temptatur a concupiscentia sua:
abstractus et illectus. Deinde concu.¬
piscentia sua cũ conceperit: parit pee¬
catum. Peccatum uͦ cum consumma.¬
tum fuerit: generat mortem. Nolite
itaq errare fratres mei dilectissimi
Omne datum optimum. ⁊ om̃e donũ
ꝑfectum de sursum est: descendens ã
patre luminum. Apud quem ñ est
transmutatio: nec uicissitudinis

Expanded text:
et coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se nemo cum temptadicat quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cum conceperit parit peccatum peccatum vero cum consummatum fuerit generat mortem nolite itaque errare fratres mei dilectissimi omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum apud quem non est tra
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat temporaneum ⁊ serotinũ.
latientes estote et uos: et confirma¬
te corda ur̃a. qm̃ aduentus domini
appropinquabit.
olite ingemiscere fr̃s in alteru
dñi. Ecce beatificamus eos qͥ susti¬

Expanded text:
accipiat temporaneum, et serotinum. Patientes igitur estote et vos, et confirmate corda vestra, quoniam adventus Domini appropinquavit. Nolite ingemiscere, fratres, in alterutDomini: Ecce beatificamus eos
Abbreviated transcription (Latin):
ul
uoluerit esse amicus huius seculi:
mimicus dei constituetur. An puta.¬
tis quia inaniter scriptura dicat.
ad inuidiam concupiscit sp̃s: qui
resistite autem diabolo: et fugiet
a uobis. Appropinquate deo: ⁊ ap.¬
propinquabit uobis. E mundate
manus peccatores: et purificate cor¬
da duplices animo. Miseri estote:
et lugete. et plorate. Risus uester
in luctum conuertatur: et gaudi¬
um in merorem. Humiliamini in
conspectu dñi: et exaltabit uos.
olite detrahere
Salterutrum fr̃s. Qui detrahit
fratri. aut qui iudicat fr̃em suum:
detrahit legi : et iudicat legẽ. Si
autem iudicas legem : ñ es factor
legis: sed uidex. Unus enim est le
gis lator et uidex: qui potest perde
⁊ liberare: Cu autem quis es. qui ui¬
qui dicitis hodie aut crastino ibi¬
mus in illam ciuitatem: et facie
mus ibi quidem annum. ⁊ mercabi¬
mͣ. ⁊ lucrum faciemus: qui ignora¬
tis quid erit in crastino. Que est
enim uita ur̃a: Uapor est ad mo¬
dicum parens: et deinceps ext̃mi¬

Expanded text:
ue voluerit esse amicus saeculi hujus, inimicus Dei constituitur. An putatis quia inaniter Scriptura dixit: ad invidiam concupiscit spiritus qresistite autem diabolo et fugiet a vobis. Appropinquate Domino et appropinquabit vobis. Emundate vobis manus, peccatores, et purificate corda, duplices animo. Miseri estote et lugete et plorate, risus vester in luctum conum in maerorem humiliamini in conspectu Domini et exaltabit vos nolite detrahere de alterutrum fratres qui detrahit fratri aut qui iudicat fratrem suum detrahit legi et iudicat legem si autem iudicas legem non es factor legis sed igislator et judex, qui potest perdere et liberare. Tu autem quis es qui juqui dicitis: Hodie aut crastino ibimus in illam civitatmus ibi quidem annum, et mercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid erit in crastino. Quae est enim vita vestra? vapor est ad modicum parens, et deinceps extermi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt in locis oportunis. Residua uͦ
spolia: ierosolimam detulerunt. Et
philarchen qui cum thimotheo erat
interfecerunt: uirum scelestum: qui
in multis udeos afflixerat. Et cum
epycinia agerent in ierosolimis: eũ¬
qui sacras ianuas incenderat id est
calisthenen. cum in quoddam domi-¬
cilium refugisset incenderunt: dig
na ei mercede ꝓ impietatibus suis red-¬
dita. facinorosissimꝰ autẽ nichanor
qui mille negociantes ad uideoꝵ uen¬
ditionem ad duxerat. humiliatus au-¬
xilio dñi ab his quos nullos estima¬
uerat : deposita ueste gle ꝑ mediter¬
ranea fugiens: solus uenit antiochi-¬
am: summã infelicitatẽ de interitu
sui exercitus consecurus. Et qui ꝓmi-¬
serat romanis se tributum restitue-¬
re de captiuitate ierosolimoꝵ: pre¬
dicabat nunc ꝓtectorem dñm ha¬
bere iudeos: & ob ipsum in uulne¬
rabiles esse. eo qd̃ sequerentur leges
ab ipso constitutas.
o tempore: antiochus in hones¬

Expanded text:
erunt in locis oportunis residua vero erunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epqui sacras januas incenderat, id est Callisthenem, cum in quoddam domicilium refugisset incena ei mercede pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas eodem tempore Antiochus inhones
Abbreviated transcription (Latin):
neribꝰ debilem factam: fugere cõpu¬
lerunt. Pecuniis uͦ eoꝵ qui ad empti¬
onem ipsoꝵ uenerant sublatis: ipsos
usq quaq ꝑsecuti sunt. Sed reuersi s̃
hora condusi. Nam erat ante sabba¬
tum. Quam ob causam ñ ꝑseueraue¬
runt ꝑsequentes. Arma autẽ ipsoꝵ
&e spolia congregantes. sabbatum age¬
bant : benedicentes dñm qui lib̾auit
eos in isto die: miscd̃ie initium stil¬
lans in eos. Post sabbatum uero debili¬
spolia: & residua ipsi cum suis habuere:
is ita gestis ⁊ cõmuniter
ab omnibꝰ facta obsecratione: mi-¬
sericordem dñm postulabant: ut in fi¬
nem seruis suis reconciliaretur. Et ex
his qui cum timotheo &e bachide erãt
contra se contendentes: suꝑ iuiginti
milia interfecerunt. Et munitiones
excelsas obtinuerunt: et plures p̃¬
das diuiserunt: equã portionẽ de¬
bilibus pupillis ⁊ uidius. sed ⁊ seni¬
oribus facientes. Et cũ arma eoꝵ col¬
legissent: diligenter om̃ia composu¬

Expanded text:
neribus debilem factam fugere conpuneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui ad emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes arma autem ipsorum et spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilispolia et residua ipsi cum suis habuere his ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposu
Abbreviated transcription (Latin):
tu delere confidimꝰ. Admoͣuit au-¬
tem eos et de auxiliis dei que facta
sunt erga parentes: et sub sennache¬
rib centum octoginta quinq milia
ut ꝑierint: & de prelio qd̃ eis adu̾¬
sus galathas fuit in babylonia: ut
om̃s ubi ad rem uentum est mace-¬
donibus sociis hesitantibꝰ: ipsi sex
milia soli ꝑemerunt centum iu¬
ginti milia ꝓpter auxilium illis
datum e celo: & beneficia ꝓ his plu.¬
rima consecuti sunt. his uerbis
constantes effecti sunt: & ꝓ legibus
&e patria mori parati. Constituuit ita¬
q frẽs suos duces uiriq ordlini sy.¬
monem. ⁊ iosephum. et ionathan:
subiectis unicuiq millenis ce quin¬
gentenis. Adhuc etiam ab he̾dra lec¬
to illis sc̃õ libro.⁊ dato signo adiuto¬
rii dei: in pͥma acie ipse dux commi¬
sit cum nichanore. Et facto sibi ad¬
uitore om̃ipotente: interfecerunt
suꝑ nouem milia hominũ. Maiorẽ
autẽ partem exercitus nichanoris uul¬

Expanded text:
tu delere confidimus admonuit autu delere confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt et de proelio quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et quingentenis ad hoc etiam ab Ezra lecto illis sancto libro et dato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vul
Abbreviated transcription (Latin):
formidantes ⁊ ñ credentes dei uifti¬
cie: in fugam uertebant᷑. Alii uͭ si
qui dehis suꝑ erant ueniebant. si¬
mulq dñm deprecabant᷑ ut eripet
eos ab impio nichanore: qui eos
prius qm in cõminus ueni ret ues¬
diderat. Et si ñ ꝓpter eos. sed¬
ꝓpter testam̃tum qd̃ erat ad patreᷤ
eoꝵ: & ꝓpter inuocationem sc̃i &
magnifici nominis eius suꝑ ip̃os.
onuocatis autem
machabeus septem milibꝰ qui
cum ipso erant: rogabat ne hostibꝰ
reconciliarentur. neq metuerent
inique uenientium aduersum se
hostium multitudinẽ: sed fortit̃
contenderent ante oculos haben-¬
tes contumeliam. que in locũ sc̃m
ab his iniuste esset illata : itemq
⁊ ludibrio habite ciuitatis in iuiri-¬
am: adhuc etam ueterum institu¬
ta conuulsa. Nam illi quidẽ in ar.¬
mis confidunt. ait simul ⁊ auda-¬
cia: nos autẽ in omni potente dño:
qui potest & uenientes aduersus
nos. ⁊ uniuersum mundũ uno nu¬

Expanded text:
formidantes et non credentes Dei iustiformidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nu
Abbreviated transcription (Latin):
noctibus: ad huiuscemodi excursꝰ
ferebatur. Et fama iurtutis eius:
ubiꝙ aiffundebatur. Uidens au¬
tem philuppus paulatim uirum
ad ꝓfectum uenire: ac frequente
res ei ꝓspe cedere: ad ptholomeũ
ducem celesyrie &e phenicis scrip.¬
sit: ut auxilium ferret regis ne¬
gocũs. At ille misit uelociter ni
chanorem patrõli de pͥmoribus a¬
micum: datis ei ꝑmixtis gentibus
armatis ñ minus uiginti milibus.
ut uniuersum genꝰ uideoꝵ deleret:
adiunto ei gorgia uiro militari:
Constuuit autẽ nichanor regi ut
tributum romanis qd̃ erat dandũ
duo milia talenta: de captiuita¬
te uideoꝵ suppleret. Statimq ad
maritimas misit ciuitates. con¬
uocans ad coemptionẽ iudaicoꝵ
mancipioꝵ: ꝓmittens se nonagĩ.¬
ta mancipia talento distracturũ:
ñ respiciens ad uindictam que eũ
ab omnipotente esset consecutura.
Iudas autem ubi comperit: indica¬
uit his qui secum erant uideis nicha¬
noris aduentum. Ex quibꝰ quidam

Expanded text:
noctibus ad huiuscemodi excursus noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti milibus ut universum Iudaeorum genus deleret adiuncto ei Gorgia viro militari autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam