comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Certꝰ etiã dño hoc placere. qd̾ ꝓmul¬
toꝵ salute ꝓficiat. Quis ñ tercii celi
cupidꝰ sꝑneret omne curã p̾sentẽ:
quis ñ paradisi suꝑioris desid̾io oĩa
hec pꝰponeret: Quis ñ uerboꝵ arca¬
noꝵ memor. humana eloquia deui¬
tare:: quis ñ ꝑꝯ tanta exitia elig̾et
requiẽ: s quia karitatẽ om̃ibꝯ añ¬
posuit. hoc secutꝰ ẽ qđ ꝓficeret fr̃ibꝰ
Tantũ digne eugłio xp̃i conu̾sami¬
ni. Dignam conu̾sationẽ uult exhi
uin uoluisse reman̾e incarne. Ut si¬
ue cum uenero ⁊ uidero uos. siue ab¬
sens audiã de uob̃ qd estis inunospi¬
ritu unanimes parit̾. cũ fide euãge¬
lii certantes ⁊ ñ pauescentes inquo¬
quã ab adu̾sariis. que ẽ illis ostensio
interitꝰ. uobis aũ salbatis. Nnanimeᷤ
uult eos eẽ in fide ⁊ deuotione contͣ
sens. que uidet p̾sens. Ut innullo
pauentes minas aut t̾rores adu̾san¬
oꝵ custodiant fidem. Scientes quia

Expanded text:
certus etiam Domino hoc placere, quod pro mulcertus etiam Domino hoc placere, quod pro multorum salute proficiat. Quis non tertii coeli cupidus sperneret omnem 254 curam praesentem? quis non paradisi superioris desiderio omnia haec postponeret? quis non verborum arcanorum memor humana eloquia devitaret? quis non post tanta exitia eligeret requiem? Sed quia charitatem omnibus anteposuit, hoc secutus est, quod proficeret fratribus. Tantum digne Evangelio Christi conversamini. Dignam conversationem vult eos exhibeniteat eum voluisse remanere in carne. Ut sive cum venero et videro vos, sive absens audiam de vobis quod stetis in uno spiritu, unanimes, pariter cum fide Evangelii certantes, et non pavescentes in quoquam ab adversariis, quae est illis ostentatio interitus, vobis autem salutis. Unanimes vult eos esse in fide et devotione contra sens, quae vidit et praesens; ut in nullo paventes minas aut terrores adversariorum, custodiant fidem, scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
gam ignoro. Cohartor aũt ex his duobꝰ.
to em̃ meliꝰ est. remanere aũt in carne
ualde necessarium ꝓpt̾ uos ⁊ hoc certũ
habens. Scio quia manebo ⁊ ꝑmanebo
ẽ quod dic̃. quia si incame positꝰ non
ociosum ẽ quod uiuit: habet enĩ fruc¬
tum oꝑis sui: quid eligã inquit nes¬
cio. Duabꝰ eñi ex causisurget. habet
tomeliꝰ estimans ut iã p̾sens sic ap̃
dm̃: ut ex optaris ⁊ ꝓmissis fruatur.
In carne uͦ ut sic ad huc necessariũ di¬
cit. ꝓpt̾ instructionẽ credentiũ. Et cũ
dissolui ⁊ cũ xp̃o eẽ multomagis me¬
liꝯdicat. Certũ tam̃ hoc scire se ꝓte¬
statur. quia manebit mnearne ad ꝓ¬
fectũ fideliũ. ut gła eoꝵ abundet ĩ
dño ꝓficiens ad laudẽ apłi. cũ iterũ
iuderint eũ. Crem̃tũ em̃ faciunt sci¬
entie. ⁊ pleniꝰ fundantur in fide. Qñ¬
tum affẽctũ habuit cuta credentes.
ut ħ qd̾ multo meliꝰ sibi ẽẽ dic̃ non e¬
ligat. s hoc uelit qd̾ expediat multiᷤ

Expanded text:
m ignoro. Coarctor autem in his duobus, lto enim melius: remanere autem in carne valde necessarium propter vos. Et hoc certum habens, sciest quod dicit, quia si in carne positus non otiosum est, quod vivit; habet enim fructum operis sui. Quid eligam, inquit, ignoro. Duabus enim ex causis urgetur; habet to melius aestimans; ut jam praesens sit apud Deum, ut exoptatis et promissis fruatur; in carne vero ut sit adhuc, necessarium dicit propter instructionem credentium. Et cum dissolvi et cum Christo esse multo melius ducat; certum tamen hoc scire se protestatur, quia manebit in carne ad profectum fidelium; ut gloria eorum abundet in Domino, proficiens ad laudem Apostoli, cum iterum viderint eum. Crementum enim faciunt scientiae, et plenius fundantur in fide. Quantum affectum habuit circa credentes, ut hoc quod multo melius sibi esse dicit, non eligat: sed hoc velit, quod expediat multis,
Abbreviated transcription (Latin):
mori luciũ. P rimũ gaudiũ eiꝰ ẽ in frĩ¬
deinde etiam in eo se dic̃ gaud̾e. qd̾ falla¬
tia hominũ aduersũ eum compositum e¬
raet. ut ad munidiam ⁊ p̾ssurã eiꝰ xp̃s pre¬
dicairt᷑. hoc enĩ s̃ dicit ad uitã ꝓficere.

Expanded text:
mori lucrum. Primum gaudium ejus est in fratdeinde etiam in eo se dicit gaudere, quod fallacia hominum adversus eum compositum erat, ut ad invidiam et pressuram ejus Christus praedicaretur. Hoc enim dicit sibi ad vitam proficere,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Alu enĩ bona uoluntate hoc a¬
gebant ad głam dĩ solius. Aliuͦ karita¬
te incitati apłi certi de tuitione dei
Sic iterũ econtra alia duo genera po¬
int. que nõ sincero animo p̾dicabãt.
Quidã enĩ inuidentes apło. contenti¬
one ħ agebant. Alii uͦ astutia simula¬
nionis xpin adnunciabant ut possẽt
sediciones excitare apło quasi auctori
huiꝰ secte. qui multos ad gregauerat
sue conspirationi. Maior enĩ iniidia
crescebat apło. qñdo ex latere eiꝰ multi
uidebant᷑ docere. Quid enĩ dũ tamen
om̃i modo siue occasione siue uentate
xp̃m adnuntiet᷑. et in ħ gaudeo siue &¬

Expanded text:
bant; alii enim bona voluntate hoc abant; alii enim bona voluntate hoc agebant ad gloriam Dei solius; alii vero charitate incitati apostoli, certi de tuitione Dei. Sic iterum e contra alia duo genera ponit, quae non sincero animo praedicabant; quidam enim invidentes Apostolo, contentione hoc agebant: alii vero astutia simulationis Christum annuntiabant; ut possent seditiones excitare Apostolo, quasi auctori hujus sectae, qui multos aggregaverat suae conspirationi. Major enim invidia crescebat Apostolo, quando ex latere ejus multi videbantur docere. Quid enim? Dum tamen quovis modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur: et in hoc gaudeo, se
Abbreviated transcription (Latin):
dicant. Alii quidẽ ex karitate. scientes
qd̃ in defẽsionẽ euglii positꝰ sum. Aliqͥ
uero ex contentione xp̃m admĩciant. ñ
simplicit᷑ existimantes qd̾ p̾ssurã susci¬
tent uinclis meis. Hec explanatione nõ
indigent. Tam̃ ꝓpt̾ sollicitudinẽ nram
sui ꝓnunciauit. Idõ quid ꝓfẽcerit pre¬
dicatio eiꝰ insinuat. quasi cari sit aut
ut habeant occasionẽ gaudendi amato¬
stant. dignitas eiꝰ crebrescit. In om̃i p¬
torio. ⁊ in cetens om̃ibꝰ idẽ in om̃i in¬
daismo.⁊ ꝑ uniu̾sas eccłas gentiũ. Pre¬
est enĩ udaismꝰ ꝙr ipso facta ꝓmissio ẽ¬
sic̃ dic̃ dñs quia falꝰ exuideis ẽ. Idoq
plures ex fr̃ib exemplũ suũ secutoᷤ au¬
sos dic̃ fuisse loqui uerbũ dĩ cum fidu¬
tia. constantia enĩ eiꝰ multos animau
tes se. S ⁊ alios falsos frẽs non fiducia
neq dilectione di. s contentione : el
uidos. P lures gͦ e frib sincera quidẽ
s diuersa uoluntate xp̃m adnuncia¬

Expanded text:
aedicant. Alii quidem ex charitate, scientes quod in defensionem Evangelii positus sum: aliqui vero ex contentione Christum annuntiant, non simpliciter existimantes quod pressuram suscitent vinculis meis. Haec explanatione non indigent; tamen, propter sollicitudinem nostram, sui pronuntiavit, ideo quid profecerit praedicatio ejus insinuat, quasi charis; ita utut habeant occasionem gaudendi amatoestantur, dignitas ejus crebrescit. In omni praetorio, et in caeteris omnibus, id est, in omni Judaismo, et per universas Ecclesias gentium; praeest enim sicut dicitur: Quia salus ex Judaeis est . Ideoque plures ex fratribus exemplum suum secutos, ausos dicit fuisse loqui verbum Dei cum fiducia; constantia enim ejus multos animavites se; sed et alios falsos fratres, non fiducia, neque dilectione Dei, sed contentione zeli e, quasi invidos. Plures ergo e fratribus sincera quidem, sed diversa voluntate Christum annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
qr firmati in fide sũt. ñ sunt nescu sacra¬
m̃ti credulitatis sue. ⁊ scientes discer¬
nere utilia ꝯtrariis. Iusticie opibꝰ or¬
nent doctrinã dĩi fructũ facientes in¬
mortalitatis ad̾ abundantiã om̃iũ bono¬
rum. ut glosus in his appareat magister
gentiũ. Scire aũt uos uolo frẽs qdq ad

Expanded text:
quia firmati in fide sunt, non sint nescii sacraquia firmati in fide sunt, non sint nescii sacramenti credulitatis suae: et scientes discernere utilia a contrariis, justitiae operibus ornent doctrinam Domini, fructum facientes immortalitatis ad abundantiam omnium bonorum, ut gloriosus in his apparet magister gentium. Scire autem vos volo, fratres, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cipes gaudii estis. Securꝰ de bonitate
⁊ iusticia dĩ. ⁊ de hoꝵ fide ñ ambigẽs: cõ¬
fidit qd dĩ auxilus ad uiti ꝑseueraturi
sint infide usq ad diẽ dñi. in quo remu¬
nerandi sint ꝑsistentes infide. Nec aliud
debit dehis sentire quos semꝑ inflexi¬
bilos in deuocione di exꝑtꝰ ẽ: tam direc¬
tum ⁊ in fatigabilẽ cursũ eoꝵ uidens ũ
cogitaret dignos hos sͥ participes gandi¬
i esse. Uniꝰ enĩ fidi homines congaud̾e
oportet de spe fucure in mortalitat ᷤ et
gle. Testis ẽ enĩ in dñs. quẽ. admodũ desi
testatur. ut affectũ comin̾det. Qui enim
mltũ multũ de. aliquo sentit. ut credibi¬
desideriũ illoꝵ erga se. ut desid̾ati desi¬
derent. De sicdat gͦ om̃s hos ñ humana
cupiditate. s in amore xp̃i. Non carns
affectu. s sp̃sut participes hos habeac
ne ⁊ iom̃i sensu. in ħ ut ꝓbetis que sũt
utilia. ut sitis sinceri ⁊ in offensi in diem
discipline xp̃iane uult eos tmbuere.R.

Expanded text:
us de bonitate et justitia Dei, et de horum fide non ambigens, cotidit quod Dei auxiliis adjuti, perseveraturi sint in fide usque ad diem Domini, in quo remunerandi sunt persistentes in fide. Nec aliud debuit de his sentire, quos semper inflexibiles in devotione Dei expertus est, tam directum et infatigabilem cursum eorum videns; ut cogitaret dignos hos sibi participes gaudii esse. Unius enim fidei homines congaudere oportet de spe futurae immortalitatis et gloriae. Testis enim mihi est Deus, quemadmodum desidtestatur, ut affectum commendet justi; qui enim multum de aliquo sentit, ut credibidesiderium illorum erga se, ut desiderati desiderent. Desiderat ergo omnes hos non humana cupiditate, sed in amore Christi: non carnis affectu, sed spiritus; ut participes hos habeat ne et omni sensu, ut probetis quae sunt utilia; ut sitis sinceri et inoffensi in diem disciplinae christianae vult eos imbuere; ut
Abbreviated transcription (Latin):
faciens suꝑ cõmunicatione ur̃a in enͣgłi¬
um. Primũ quidẽ dño gr̃as agit. cuius
nutu ꝓsꝑa om̃ibꝰ accidunt fidelib. In
om̃i oratione sua memor eoꝵ cũ exulta¬
tione. qd̾ participes facti sunt eugłii. sic̃¬
dic̃ petrꝰ apłs: int̾ cet̾a dicens. Ut sitis
inquit consortes diuine nature a pͥma
die usq nunc. Preuid enĩ apłs deuoti¬
onẽ illoꝵ. ⁊ fidem ratã ex ipsis principi

Expanded text:
ens, super communicatione vestra in Evangelio. Primum quidem Domino gratias agit, cujus nutu prospera omnia cedunt fidelibus. In omni oratione sua memor eorum cum exsultatione, quod participes facti sint Evangelii, sicut Petrus apostolus, inter caetera dicens: Ut sitis, inquit, consortes divinae naturae . A prima die usque nunc. Praevidit enim Apostolus devotionem illorum, et fidem ratam ex ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
apłin se tacet quia his scͥ¬
bit qui de illo recta senti¬
rent. Idõ dignitatẽ sub
primit. Erat enĩ his ma¬
nfẽsta. Conditionẽ uero fatetur.
quia qui xp̃m confitetur dñm. hic
magis liber est ⁊ habet salutẽ. Om
idõꝙ inmundi sunt. Nongꝰ his scribit qui
m̃claciis ꝓpriis suppͥmũt ueritatẽ. Qui st̃
philippis. quibꝰ scribat significat. Cũ ep̃i
⁊ diaconibꝰ. Hoc ẽ cum paulo ⁊ timotheo.
diacones qui ministrabant eis. Ad ple¬
sic̃ ⁊ adtitum ⁊ timotheñ. Gr̃a uob ⁊ pax

Expanded text:
 se tacet, quia iis scribit, qui de illo recta sentirent; ideo dignitatem suam supprimit, erat enim his manifesta: conditionem vero fatetur; quia qui Christum confitetur dominum, his magis liber est, et habet salutem. Omnoque immundi sunt. Non ergo iis scribit, qui mendaciis propriis supprimunt veritatem. Qui sunt Philippis. Quibus scribat, significat. Cum episcopis et diaconibus: hoc est, cum Paulo et Timotheo, diaconos, qui ministrabant ei. Ad plesicut et ad Titum et Timotheum. Gratia vobis et pax
Abbreviated transcription (Latin):
Thorum idẽ thessaloni¬
censiũ exemplo. Alios exhortet᷑ ad
fidei increm̃ta. istos laudat eoqd̃ hi accep¬
ta gr̃a ꝑmanentes ad ꝓfẽctum premii
aucti sũt meliora sectando. ut & ad ꝑfec¬
tum tend̾ent ⁊ eoꝵ uirtutibꝰ quesita di¬
guitas cet̾os ꝓuocaret. Tante enĩ fidei
imbibant sp̃m. ut spe futuroꝵ etiã ciui¬
um suoꝵ macedonũ ꝑsecutiones ullatas
ꝓ noĩe xp̃i deuoto animo pat̾ent᷑. Ue
hoꝵ gͦ meritũ ⁊ suã ex eoꝵ ꝓfectu letici¬
am litt̾is signet: Ita scribit ad eos
Inciꝑit textus epłe

Expanded text:
horum, id est, Thessalonicensium exemplo alios exhortetur ad fidei incrementa, istos laudat eo quod in accepta gratia permanentes, ad profectum praemii aucti sunt meliora sectando, ut et ad perfectum tenderent, et eorum virtutibus quaesita dignitas caeteros provocaret. Tantae enim fidei imbiberant spiritum, ut spe futurorum etiam civium suorum Macedonum, persecutiones illatas pro nomine Christi devoto animo paterentur. Ut horum ergo meritum, et suam ex eorum profectu laetitiam litteris signet, ita scribit ad eos. INCIPIT TEXTUS. P
Abbreviated transcription (Latin):
ro motu inuenco. ostiũ sibi aꝑtũ puta¬
uit. ut oꝑatoris nri consiliũ p̾dicarẽt
laudans eo qd̃ id potissimũ decoro con¬
uenerit. ut aduentꝯ quosdã atq exitꝰ
cuniculoꝵ nr̃oꝵ a tͥgo au̾teret ne in
purgationibꝰ uentris. conspect ꝰ nr̃
offenderentur. At uͦ apłs. Que udẽ¬
tur inqͥt m̃bra corporis in firmiora ẽẽ.
necessaria sunt. I. no ac simplici u̾bo

Expanded text:
ro motus inuento ostium sibi apertum putaro motus inuento ostium sibi apertum putauit, ut operatoris nostri consilium praedicaret laudans eo quod id potissimum decoro conuenerit, ut ductus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum a tergo auerteret, ne in purgationibus uentris conspectus noster offenderetur. at uero apostolus quae uidentur inquit membra corporis infirmiora esse necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
in nob ualidiora sũt que ꝓpiora capi
ti hec p̾stantiora. Pectꝰ quoq uelut
qd̾dam sacrarium sapientie. ⁊ stoma¬
cus uelut quidam testis ut medici auĩt.
et consciꝰ secretoꝵ capitis. compassioĩs¬
q consors. cui sua om̃ia uelut salub̾a
uł adu̾sa tnͣsfundat. Latera. natice. fe¬
mora.⁊ crura. m̃sure lacitudinẽ. ipsa
specie significant. Pedũq gressusqͥ
et si exiliores uidentur. tam̃ cũ incedi¬
mꝰ latiores. Pulcre aũt addidit. Os¬
tium ex transũso facies. eam partẽ de¬
clarans corporis. ꝑ quã suꝑflua ciboꝵ
egerere ꝯsueuimꝰ. ut que putamꝰ ig¬
nobiliora ẽẽ corporis his honorẽ habũ¬
dantiorẽ circum daret. Qd̾ multo gra¬
uiꝰ scͥptura exp̾ssit. qm̃ socrates in lib̾
platonis dixisse legit᷑. Nam cum ista
in moysi scriptis. siue ipse socrates. siue
plato qui in egipto fuit. potuerit uł le¬
gere. uł ab his ꝑcipe qui legerant de co¬

Expanded text:
in nobis ualidiora\' quae propiora capiti in nobis ualidiora\' quae propiora capiti sunt, haec praestantiora. pectus quoque uelut quoddam sacrarium sapientiae et stomachus uelut quidam testis, ut medici aiunt, et conscius secretorum capitis conpassionisque consors, cui sua omnia uel salubria uel aduersa transfundat. latera naticae femora et crura mensurae latitudinem ipsa specie significant pedumque gressus, qui etsi exsiliores uidentur, fiunt tamen cum incedimus latiores. Pulchre autem addidit: ostium ex transuerso facies, eam partem declarans corporis, per quam superflua ciborum egerere consueuimus, ut quae putamus ignobiliora esse corporis, his honorem abundantiorem circumdaret. quod multo gratius scriptura expressit quam Socrates in libro Platonis dixisse legitur. nam cum istud in Moysi scriptis siue ipse Socrates siue Plato, qui in Aegypto fuit, potuerit uel legere uel ab iis percipere qui legerant, deco
Abbreviated transcription (Latin):
aut recisi et ꝓ etate aut plerũq ꝓ tp̃ris
⁊ anni qualitate. In senibꝰ grata cam¬
ties. in pueris ꝓdigiosa. Estate delec¬
tat tond̾i p̾ssiꝰ. hieme indulgentiꝰ.
Mulieribꝰ ornam̃to est coma: dedeco
sit dices̃. Nec ipsa natura docet uos. qͥ
uir quidẽ si comã nutriat ignominia
ẽ illi. Mulier uͦ si capillos habeat gła
est illi. Quid de ipsa regia loqͣr: ꝑ qm̃
aulici ẜmones ꝓdeunt quidã m̃tis
nr̃e uidices. animiq int̾nunti: quid
de ipso dentiũ ordine. cum qui suo oꝑe
ton corpori quidẽ uires ministrẽt. cũe¬
tiam modulatores sunt uocis ipsiꝰ de
quibꝰ siquid cecid̾it. uox claudicat. ħ
de capite ꝓlixiꝰ dixunꝰ. qr oportuit sen¬
so om̃s in sũmo locari. unde om̃ia ꝑ re¬
liquas partes officia diuiderent. Ca¬
piti aũt nr̃o a t̾go ceruix ꝓxima. dextͣ
leuaq brachia sũt que arcẽ imꝑialẽ.
tanꝙͣ fida tuentꝰ custodia. Deniq hec

Expanded text:
aut recisi et pro aetate aut plerumque pro temporis aut recisi et pro aetate aut plerumque pro temporis et anni qualitate. in senibus grata canities, in pueris prodigiosa; aestate delectat tonderi pressius, hieme indulgentius; mulieribus ornamento est coma, dedecorsit dicens: nec ipsa natura docet uos quod uir quidem si comam habeat, ignominia est illi, mulier uero si capillos habeat, gloria est illi? quid de ipsa regia loquar, per quam aulici sermones prodeunt, quidam mentis nostrae indices animique internuntii r quid de ipso dentium ordine, qui cum suo opere toti corpori quidem uires ministrent, tum etiam modulatores sunt uocis ipsius? de quibus si qui ceciderit, uox claudicat. haec de capite prolixius diximus, quia oportuit sensus omnes in summo locari, unde omnia per reliquas partes officia diuiderentur. capiti autem nostro a tergo ceruix proxima, dextra laeuaque bracchia sunt, quae arcem imperialem tamquam fida tuentur custodia, denique haec
Abbreviated transcription (Latin):
suũ natura. ut ipsi an fractꝰ cauernar̃.
mira ꝓuidentia sinuati plurimũ uti¬
litatis ad ferant. ne repente feriat se¬
creta capitis. Sonus deniq sepe mul¬
tos in ꝓuiso clangore ꝯst̾nari uidemꝰ
et attonitos ac uocis alicuiꝰ. aut tu mł¬
tus sono expauescere. sordes ipse que ĩ¬
fra eosdẽ gignunt᷑ anfractꝰ uelut quo¬
dam glutino auditũ ligant. Simul si
uehem̃tior pulsus fuerit: alicuiꝰ soni¬
tus in fringitur ac retardat᷑. ut p̾mm¬
ciatꝰ. potiꝰ mulceat quã in ꝓuisꝰ inter¬
na concutiat. Uermicłi qͦ si aurẽ pe¬
netrare tẽptauerint. quodã sordium
pot̾ uita subsistere. sublato spirandi me¬
atu. quẽ admodũ pecudis magis facies
quã uultꝰ hominis estimat᷑. Capilli
capitis quã grato amicu caput uestũt.
uelut quidam aule regie stipatores. ne
cerebrũ aura ledat. aut imnb̾ feriat. aut
sol adurat. Quos ita tam̃ dedit natura
ut et ꝓ seru aut ꝓliriores placeant.

Expanded text:
suum natura, ut ipsi anfractus cauernarum suum natura, ut ipsi anfractus cauernarum mira prouidentia sinuati plurimum utilitatis adierant, ne repente feriat secreta capitis sonus. denique saepe multos inprouiso clangore consternari uidemus et adtonitos aut uocis alicuius aut tumultus sono expauescere. sordes ipsae, quae intra eosdem gignuntur amfractus, uelut quodam glutino auditum ligant. simul si uehementior pulsus fuerit alicuius sonitus, infringitur ac retardatur, ut praenuntiatus potius mulceat quam inprouisus interna concutiat. uermiculi quoque si aurem penetrare temptauerint, quodam sordium potest uita subsistere sublato spirandi meatu? quemadmodum pecudis magis facies quam uultus hominis aestimatur! capilli capitis quam grato amictu caput uestiunt uelut quidam aulae regiae stipatores, ne cerebrum aura laedat aut imber feriat aut sol adurat. quos ita tamen redit natura, ut et pro sexu aut prolixiores placeant
Abbreviated transcription (Latin):
ita usꝰ ministrant ut p̾stent decorem.
Quã deformes sũt uultꝰ cecoꝵ: et qͥd
mirũ si uultꝰ hominis sine ocłis defor¬
mis ẽ. quando ipsũ celũ sine sole nõ
ht̃ suũ decorẽ: Tristes sine sole duci
mus dies. noctes sine luna ñ placent.
Ipsi enĩ sunt quidã mundi ocłi. Detra¬
be stellarũ lumina. & quedam ẽ in ce¬
lo
ipsa cecitas. defõrmitas. Pili ipsi qui
orbem ocłoꝵ p̾cexunt et uelut quadã
acie p̾tendunt. ne sorde aliqua.⁊ pul¬
ueris caligine. pupilla ledat᷑. et ipsi
excipiunt si qͥd fuerit illatum. qd̾ ocłmn
poss ledere. si lippitudines int̾cidant
qm dedecent. si palpebra contractior
fuerit. si radantur suꝑcilia. que p̾cio¬
soꝵ moniliũ specie. uelut in texta gẽ¬
mis refulgent. Auriuĩ quoq ut neces¬
sariꝰ usꝯ: ita decora species quas si qͥs
trũcauerit. toti uultui in feret de for¬
mitatẽ. In quibꝰ ita elaborauit opꝰ

Expanded text:
ita usus ministrant, ut praestent decorem. ita usus ministrant, ut praestent decorem. quam deformes sunt uultus caecorum! et quid mirum si uultus hominis sine oculis deformis est, quando ipsum caelum sine sole non habet suum decorem? tristes sine sole dies ducimus, noctes sine luna non placent; ipsi enim sunt quidam mundi oculi. detrahe stellarum lumina, et quaedam est in caelo ipso caecitatis deformitas. pili ipsi, qui orbem oculorum praetexunt et uelut quadam acie praetendunt, ne sorde aliqua et pulueris caligine pupilla laedatur, et ipsi excipiunt, si quid fuerit inlatum quod oculum possit laedere, si lippitudine intercidant, quam dedecet, si palpebra contractior fuerit, si radantur supercilia, quae pretiosorum monilium specie uelut intexta gemmis refulgent. aurium quoque ut necessarius usus ita decora species, quas si qui truncauerit, toti uultui inferet deformitatem. in quibus ita elaborauit opus
Abbreviated transcription (Latin):
culatores ⁊ custodes nature. ad positi ꝓ¬
uidentia ꝓpe totũ orbis nr̃e statũ de¬
suꝑ contuerent᷑. Ipsaq mens illic loca¬
ta. scd̃m plurimoꝵ sententiã. & maxi¬
me salomonis qui ait. Ocłi sapiẽtis
in capite eiꝰ. Quasi in aula imꝑiali uir¬
tutũ consiliũ sibi contrahat. qͦ stipata
comitatu. & ipsa mumitior sit et tãꝙͣ
exadico quodam tuendi. totiꝰ corporis
Nec solũ qd̾ ante pedes ẽ uid̾e: s etiam
celi ipsius secreta. ꝓfunido obtutu spec¬
tare sapientie. Ibi gͥ om̃is sũma nr̃e sa¬
lutis ibi gr̃a. inde custodia. inde etiam
pulcritudo corpori toti adquint᷑. que pͥ¬
mũ in uultu uernat. Decet enĩ p̾stan¬
tiorẽ eẽ. aule regalis nitorẽ. in qua sic̃
usus maior. ita splendor ẽ. Namq si
spectes singła. que in hominis forma
ad usum aliquẽ composita uidentur.
ut ocłi ad uidendũ. aures ad audiẽdũ.
nares ad odorandũ. os ad loquendũ.

Expanded text:
culatores et custodes naturae adpositi pculatores et custodes naturae adpositi prouidentia prope totum urbis nostrae statum desuper contuerentur. ipsaque mens illic locata secundum plurimorum sententiam et maxime Solomonis, qui ait: oculi sapientis in capite eius, quasi in aula imperiali uirtutum concilium sibi contrahat, quo stipata comitatu et ipsa munitior sit et tamquam ex adyto quodam tuenti totius corporis nec solum quod ante pedes est uidere, sed etiam caeli ipsius secreta profundo obtutu spectare sapientiae. ibi igitur omnis summa nostrae salutis, ibi gratia: inde custodia, inde etiam pulchritudo corpori toto adquiritur, quae primum in uultu uernat; decet enim praestantiorem esse aulae regalis nitorem, in qua sicut usus maior ita splendor est. ; Namque si spectes singnla quae in hominis forma ad usum aliquem composita uidentur, ut oculi ad uidendum, aures ad audiendum, nares ad odorandum, os ad loquendum,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ p̾ciosiꝰ aurũ bitumine. illa ita que
in scĩs est archa quã p̾stantior. Deniq ista
hic simplicit̾ ligna posuit. ibi aũt lig¬
na quidẽ s imputribilia comp̾hendit.
designans merita sc̃oꝵ. addidit etiam
illic subportatoria ĩmobilia eẽ. qd̾ scõ¬
rũ statio stabił & firma sit. quia uite
ꝓbabilis tĩnitẽ. uirtutis ductu secuti
sunt. corruptele declinãtes consortia
Hec aũt archa ut pote in diluuio huc
atq illuc motu in pellebat᷑ incerto: eo
qd̾ peccatoꝵ statꝰ mobilis sic. et uitae¬
oꝵ quodam redundantiũ passionum
diluuio. corruptioni obnoxia errore
ligens. facies archã et in cubitũ con¬
sumabis eam: a sũmo ut reliquo corpori
qd̾ m̃sure sͥ conuenientes ad grãm. de¬
core quadraret caput hominis tanꝙͣ
regalẽ archam adiungeret: ex quo cõ
sensus om̃s ad cet̾as partes corporis tr̃aᷤ¬
funderent᷑. tũ maxime ocliuelut spe¬

Expanded text:
enim pretiosius aurum bitumine ita illa quae enim pretiosius aurum bitumine ita illa quae in sanctis est arca quam ista praestantior. denique hic simpliciter ligna posuit, ibi autem ligna quidem, sed inputribilia conprehendit declarans merita sanctorum. addidit etiam illic supportatoria immobilia esse, quod sanctorum statio stabilis et firma sit, quia uitae probabilis tramitem uirtutis ductu secuti sunt corruptelae declinantes consortia. haec autem arca utpote in diluuio huc atque illuc motu inpellebatur incerto, eo quod peccatorum status mobilis sit et uita eorum quodam redundantium passionum diluuio corruptioni obnoxia errore ligens facies arcam et in cubitum consummabis eam a summo, ut reliquo corpori quod mensurae sibi conuenientis ad gratiam decore quadraret caput hominis tanquam regalem arcem adiungeret, ex quo cum sensus omnes ad ceteras partes corporis transfunderentur, tum maxime oculi uelut spe
Abbreviated transcription (Latin):
piscentie. S ubi ante partꝰ deformeᷤ
mit̾ebat libido: ibi nũc decore casti¬
tatis adholescit hereditas. Inlimes ĩ¬
quit eam archã bitumine. Ex młtis
ossibꝰ neriusq ⁊ cet̾is aliis constat h¬
umanũ corpꝰ. Et foris gͥ ⁊ intꝰ. apta
ꝯpage conexum sibi adheret. et habi¬
tudine ꝓpria quã ezem greci dicunt.
tenetur. ut intꝰ clausꝰ sp̃s qui in fun
euagetur. s ad diuinitatẽ aptã et cõ¬
tinentẽ. conexionẽq ualidam cohibe¬
atur. Idõ bitumine archa constringi
iubetur. Est enĩ bitum̃ uehem̃tis ad
ne. qd̾ disiuncta conectat. nexuq con¬
stringat indissolubili. ita ut naturali u¬
nitate sͥ credas conuenire. Obhanc
causam intꝰq foris bitumine archa cõ¬
stringit᷑. ne conexio illa facile rũpatur.
Alibi aũt hoc ẽ in exodo etiã deaurat᷑ ĩ¬
tus ⁊ foris archa illa. que in scĩs ẽ mun¬
di incelligibilis imitatrix imago. Sic̃

Expanded text:
piscentiae. Sed ubi ante partus deformes piscentiae. Sed ubi ante partus deformes nutriebat libido, ibi nunc decorae castitatis adolescit haereditas. 15. Illinies, inquit, eam bitumine . Ex multis ossibus, nervisque, et caeteris aliis constat humanum corpus. Et foris igitur et intus apta compage connexum sibi adhaeret, et habitudine propria quam ἀφὴν Graeci dicunt, tenetur; ut intus clausus spiritus qui infundieuagetur, sed ad unitatem aptam et concinentem conexionemque ualidam cohibeatur. ideo bitumine arca constringi iubetur; est enim bitumen uehementis ad  tutamine, quod disiuncta conectat nexuque constringat indissolubili, ita ut naturali unitate sibi credas conuenire. ob hanc causam intus et foris bitumine arca constringitur, ne conexio illa facile rumpatur. Alibi autem, hoc est in Exodo etiam deauratur intus et foris arca illa, quae in sanctis est mundi intellegibilis imitatrix imago. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa irrationabił. rationabilẽ uocẽ
exp̾mit. Nidus ẽ emig̃miũ. indꝰ mẽ
brana illa que cerebrũ fouet.⁊ intͣ se
cohibet. Nidi sunt usc̾a pulmonis ⁊
cordis. S p̃c quidẽ nr̃i hoc ẽ eiꝰ quem
carpimꝰ & quo alimͣ in hanc uitam
Nidus ẽ pulmo. Sanguinis aũ sp̃s.
cipit. et cnͣffundit inuenas: alt̾ quo
rigatus ex illo suꝑiore. deduc̃ in arte¬
rias iugi meatu. Ossa quoq ualidio¬
ra nidos hñt. Sunt enum uitꝰ caua¬
ta. In quibꝰ foraminibꝰ ẽ medulla. ĩ
isceribꝰ ipsis mollioribꝰ. Nidi sunt¬
cupiditatis aut doloris. Sunt ⁊ alia.
Si quis consid̾et plures indos reꝑiet
in hac fabrica humani corporis. Uñ
puto et illũ inpsal ⁊mo. ñ solũ misti¬
ce s etiã naturalit̾ dixisse. Et enĩ
passer inuenit sibi domũ. et turtur
nidũ sͥ: ubi reponat pullos suos. Et
enĩ iam in hoc corpore nidꝰ pudicicie:
in quo erat nidꝯ irrationabilis concu¬

Expanded text:
ipsa irrationabilis, rationabilem vocem ipsa irrationabilis, rationabilem vocem exprimit. Nidus est hemicranium. Nidus est membrana illa quae cerebrum fovet, et intra cohibet. Nidi sunt viscera pulmonis et cordis. Spiritus quidem nostri, hoc est, ejus quem carpimus, et quo alimur in hac vita, nidus est pulmo: sanguinis autem et scipit, et transfundit in venas: alter quo rigatus ex illo superiori deducit in arterias jugi meatu. Ossa quoque validiora nidos habent. Sunt enim intus cavata, in quibus foraminibus est medulla. In visceribus ipsis mollioribus nidi cupiditatis aut doloris sunt. Et alia si quis consideret, etiam plures nidos inveniet in hac fabrica humani corporis. Unde puto et illum in Psalmo non solum mystice, sed etiam naturalitater dixisse: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos 234 suos . Est enim jam in hoc corpore nidus pudicitiae, in quo erat nidus irrationabilis concu
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinẽ. media scđm latitudinẽ:
minima scđm altitudinẽ. T̃ otum ta¬
m̃ corpꝰ ad cextũ ex singłis mẽbris Q¬
dratum uidetur. Nam ⁊ in usu ita ẽ
ut eos quadra tos dicamꝰ. qͦs nec
enormes ꝓceriꝰ tate. et ualidos ro¬
busti q̃litate corporis estimamꝰ. Iuid
etiam sͥ uelit qd̾ ait nidos facies in ar¬
cha. nequaqmͣ silendum uidet᷑. Nat᷑a¬
liter enim dictũ arbitror: eo qd̃ om̃e
corpꝰ nr̃m ad textũ sic̃ ndus. ut sp̃c ui
calis. om̃s partes iuscerũ penetret. atq
de pͥncipali nr̃o fundat se ꝑ artꝰ siglos.
Nidi quidam sunt ocdinr̃i. quibꝰ se
uisus in seruit. Nidi sunt nr̃arũ sinꝰ
auriũ. ꝑ quos se auditꝰ in fundit. et
uelut in foueam altam deicit. Nidꝰ
ẽ nariũ. qui ad se odorem adtrahit. Ni¬
dus ẽ quartꝰ maior cet̾is hiatꝰ oris in
quo nutritur. donec adholescat sapor¬
erunde uox euolat. in quo latet lingͣ.
que uelut archanũ uocis. sonos eiꝰ ar¬
tifici suauitate modulat᷑. Et cũ sit

Expanded text:
media secundum latitudinem, minima secundum altitudinem, totum tamen corpus adtextum ex singulis membris quadratum uidetur. nam et usu ita est, ut eos quadratos dicamus, quos nec enormes proceritate et ualidos robusti qualitate corporis aestimamus. quid etiam sibi uelit quod ait: nidos facies in arca nequaquam silendum uidetur. naturaliter enim dictum arbitror eo quod omne corpus nostrum adtextum est sicut nidus, ut spiritus uitalis omnis partes uiscerum penetret atque de principali nostro fundat se per artus singulos. nidi quidam sunt oculi nostri, quibus se uisus inserit. nidi sunt nostrarum sinus aurium, per quos se auditus infundit et uelut in foueam altam deicit. nidus est narium, qui ad se odorem adtrah\'it. nidus est quartus maior ceteris hiatus oris, in quo nutritur donec adet unde vox evolat. In quo latet lingua quae velut organum vocis, sonos ejus artifici suavitate modulatur; et cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
mus ignobiliora eẽ m̃bra corporis. his
honorem habundantiorẽ circũdamꝰ
Et que in honesta sũt nr̃a. honestatẽ
habundantiorẽ hñt. Sobrietatis enĩ
nr̃e ⁊ tẽꝑantie iudiciũ p̾cipue illic
cognoscitꝰ. helluuiones enim aut
distenduntꝰ cruditatibꝰ usq ad pen¬
culũ. aut plerũq soluunt᷑ usceribꝰ
ex inanitis. Qd̃ pulcre etiã ad eccłie
m̃bra apłs retulit. Que enĩ in hones¬
ta sunt nr̃a. ac suꝑflua. nisi luxuria.
nisi lascuua: quibꝰ siquis uiuente
irreticꝰ tẽpore. cum ad maturiorẽ eta¬
tem ꝓcesserit. ueniat ad baptismũ.
renuntietq suꝑioribꝰ moresq pͥoreᷤ
exuat. peccata deponat. con sepeliat
cũ dño iħu. crucifigatur ei mundu̾
et ipse mundo. Nonne his peccatoꝵ
remissio donat᷑: habundantiorem
honestatẽ ht̃. quã ille cathecuminꝰ.
cuiꝰ uita innocentior estimabatur.

Expanded text:
s honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonesta sunt nostra honestatem abundantiorem habent. sobrietatis enim nostrae et temperantiae indicium praecipue illic cognoscitur; helluones enim aut distenduntur cruditatibus usque ad periculum aut plerumque soluuntur uisceribus exinanitis. quod pulchre etiam ad ecclesiae membra apostolus rettulit. quae enim inhonesta sunt nostra ac superflua nisi luxuria, nisi lasciuia? quibus si quis iuuentae inretitus tempore, cum ad maturiorem aetatem processerit, ueniat ad baptismum, renuntiet superioribus moresque priores exuat, peccata deponat, consepeliatur cum domino Iesu, crucifigatur ei mundus et ipse mundo, nonne is peccatorum remissione donatus abundantiorem honestatem habet quam ille catechumenus, cuius uita inn
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾are quis: inueniet ĩ eiꝰ
ex edificatione descriptã humani:
figam corporis. Quis enim ẽ qd̃ ds̃
ait. fac tͥ archam de quadratis lig¬
nis: Quadratũ certe hoc appellamꝰ.
qd̃ om̃ibꝰ bene consistat partibꝰ et
ueniat sibi. Itaq ⁊ d̾s auctor nr̃i:
corporis natureq fabricator adstrui¬
tur. et opꝰ ipsum ꝑfectum ẽẽ his ser¬
monibꝰ significat. Quadrata autẽ
membra hominis eẽ: euidens rõ ẽ.
Si consid̾es pectꝰ hominis. conside¬
res uentrẽ. pari m̃sura longitudiniᷤ
et lacitudinis. nisi cum uoluptatibꝰ
et epulis uentre distento. m̃sura ex
ac brachia. femora. et crura quadriꝑ¬
tita. quis ñ in ipso uisu adu̾tat: Sũt
aũt pleraq eoꝵ ⁊ si ñ eiusclem longi¬
ita seruent. ut in his quoq congrua
iñsuratio concurrat. longitudo ꝓlixi¬
or quã latitudo sit. Latitudo quã alti¬
tudo: ⁊ sic̃ ligni arce trina distantia
ẽ si quidẽ trecẽtoꝵ cubitoꝵ longitudi¬

Expanded text:
niet in eius exaedificatione discriptam humani figuram corporis. quid est enim quod ait deus: fac tibi arcam de quadratis lignis? quadratum certe hoc appellamus, quod omnibus bene consistat partibus et conueniat sibi. itaque et deus auctor nostri corporis naturaeque fabricator adstruitur et opus ipsum perfectum esse his sermonibus significatur. quadrata autem membra hominis esse euidens ratio. si consideres pectus hominis, consideres uentrem pari mensura longitudinis et latitudinis, nisi cum uoluptatibus et epulis uentre distento mensura nat brachia femora et crura quadripertita quis non ipso uisu aduertat? sunt autem pleraque eorum etsi non eiusdem longiita seruent, ut in his quoque congrua mensura ratioque concurrat, longitudo prolixior quam latitudo ait, latitudo quam altitudo. et sicut ligni arcae trina distantia est. si quidem trecentorum cubitorum longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
pta fiat magnitione om̃is boni que ĩ
uobis ẽ in xp̃o. Gaudere se dic̃ ⁊ deo
gr̃as referre in p̾cibꝰ suis: qr firmꝰ erat
in fide ⁊ bonis oꝑibꝰ insistebat. Qui
eiꝰ cum cognitione fiat bonitatis. ħ
est uitali ħ mẽte oꝑatur. ut in futur¬
um huiꝰ rei expeccet m̾cedem. Gau¬
diũ enĩ magnũ habui ⁊ consolationẽ
suꝑ caritate tua. quia uisc̾a scõꝵ reqͥe¬
uerunt ꝑte fr̃. Manifestum ẽ quia
I. nde plus gaudet. ⁊ certus ex hoc qr
ob sequeret᷑ ⁊ mandatis eiꝰ quẽ cõstat
ẽẽ potiorẽ. Qua ꝓpt̾ multã fiduciam
habens in xp̃o imꝑandi t̾ qd̃ ad rem¬
ꝑtinet. ꝓpter caritatem magis depre
exigebat dignum erat imꝑare disci¬
pulo magistrũ.⁊ fiducia apłice aucto¬
ritatis. s quia uir bonꝰ erat phile¬
mon ꝑ affectũ illum ꝓuocat obau
lis sic̃ erant ⁊ipsi apłi. Tales enĩ
fuerunt uidas ⁊ file as. qui cũ ex ple¬
be eeñt primores int̾ frẽs obligau̾¬

Expanded text:
pta fiat in agnitione omnis boni, quae in pta fiat in agnitione omnis boni, quae in nobis est in Christo. Gaudere se dicit, et Deo gratias referre in precibus suis, quia firmus erat in fide, et bonis operibus insistebat: qui ejus cum cognitione fiat bonitatis; hoc est, ut tali hoc mente operetur, ut in futurum hujus rei exspectet mercedem. Gaudium enim magnum habui et consolationem super charitate tua; quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater. Manifestum est quia unde et plus gaudet, certus ex hoc quia obsequeretur et mandatis ejus, quem constat esse potiorem. Quapropter multam fiduciam habens in pertinet; propter charitatem tamen magis deprecexigebat, dignum erat imperare discipulo magistrum ex fiducia apostolicae auctoritatis: sed quia vir bonus erat Philemon, per affectum illum provocat obaudlis, sicut erant et ipsi apostoli. Tales enim fuerunt Judas et Silas, qui cum ex plebe essent primores inter fratres, obligave
Abbreviated transcription (Latin):
hile mon nulla erat eccłastice
ordinationis p̾ditus dignitate.
s uir laudabilisunꝯ ex plebe cuicã
onysimi serui eiꝰ familiares litteras
facit. ut ñ solum ignoscat ei. s ⁊ deo
gr̃as agat. quia talem illũ repͣit ut
no seruũ estimet s dilectissimũ frẽ.¬
timotheus frat̾ philemo¬
ni dilecto frĩ ⁊ laborum no¬
bis participi ⁊ apie sorori kiñe. et
arcippo cõmilitom nr̃o. et domes
ria sua cepit. sic̃ enim peccati causa
uinciri obꝓbriũ est ita econtra pro
xp̃o custodie uincła sustinere maxi¬
ma gła. eo enĩ tp̃re quo hanc epłam
misit incustodia erat. Quãuis deri.
cus nõ fuerit philemon. ⁊am̃ inter¬
erat ecclasticis necessitatibꝰ causa de¬
uotionis. I. nde participem hunc di¬
cit laborum. sunt enĩ multi qui cũ
sint digni excusant tam̃ infimos se¬
metipsos iudicantes tanti ministe¬
rii. unde uere digni apparent. Grãs
ago dõ semꝑ mentionẽ tui faciens in
orationibꝰ meis. audiens fidem tuã ⁊

Expanded text:
hilemon nulla erat ecclesiasticae ordinationis praeditus dignitate, sed vir laudabilis, unus ex plebe. Cui causa Onesimi servi ejus familiaris, litteras facit; ut non solum ignoscat ei, sed et Deo gratias agat; quia talem illum recepit, ut non servum aestimet, sed dilectissimum frTimotheus frater Philemoni dilecto fratri, et laborum nobis participi, et Appiae sorori charissimae, et Archippo commilitoni nostro, et domestria sua coepit. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, ita e contra pro Christo custodiae vincula sustinere maxima gloria; eo enim tempore quo hanc epistolam misit, in custodia erat. Quamvis autem clericus non fuerit Philemon, tamen intererat ecclesiasticis necessitatibus causa devotionis, unde participem hunc dicit laborum. Sunt enim multi, qui cum sint digni; excusant tamen, infimos semetipsos judicantes tanti ministerii: unde vere digni apparent. Gratias Deo meo, semper mentionem tui faciens in orationibus meis, audiens fidem tuam et
Abbreviated transcription (Latin):
Ita fr̃ sic ego te fruar in dño. refoue
uscera mea in xp̃o. fiduciam habẽs
obauditionis tu scripsi tͥ. sciens qr
suꝑ quam dico facies. Modo blan¬
ditur. ut obauditio eiꝰ uoluntaria
sit. ut possit fructũ habere. Sic em̃
ꝓuocat eum. ut ampliꝰ faciat quã
postulantur ab eo. Solet enĩ fieri

Expanded text:
Ita frater, sic ego te fruar in Domino, refove Ita frater, sic ego te fruar in Domino, refove viscera mea in Christo. Fiduciam habens obauditionis tuae, scripsi tibi, sciens quia supra quam dico, facies. Modo blanditur, ut obauditio ejus voluntaria sit; ut possit fructum habere. Sic enim provocat eum, ut amplius faciat, quam postulatur ab eo; solet enim fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cum dic̃ illum frẽm ⁊ in carne ⁊ in
ano. ut sublata humane conditioniꝰ
causa. quia om̃s ex uno sumꝰ adam:
fis nos cognoscamꝰ maxime cum fi¬
des accedit media que omnẽ suꝑbi¬
am amputat. Si ergo habesme so¬
ciũ. ad sume illũ sicut me. Tantũ se
rendit. ut tũc philemonem quẽ suꝑ¬
ius laudat participẽ suũ dicat. si
libi seruient. Quod dictũ terrori est
philemoni. ut saltim uel hac causa ad¬
sumeret eũ si caritate flecti nõ poss.
Sin aũt aliquid le sit te. aut debitor
ẽ hoc mn inputa. Nunc excusationẽ
iracundie conuellit. ne forte sic le sũ
se ab eo quereret᷑. ut illi ignoscendũ
minime uidetur. Id si eẽt. sibi impu¬
tandũ dicit. ꝑ quẽ regni celoꝵ here¬
des futuri fũt ante peccauerũt. E go
paulus scripsi mea manu. E go red
dicit qui ministeriũ exigit quã de¬
bere ꝓse. Pro seruo enĩ cogitur sa¬
tisfacere: dum se ipsũ debito onerat

Expanded text:
cum dicit illum fratrem et in carne et in cum dicit illum fratrem et in carne et in Domino; ut sublata humanae conditionis causa, quia omnes ex uno sumus Adam, fratres nos cognoscamus: maxime cum fides accedit media, quae omnem superbiam amputat. Si ergo habes me socium, assume illum sicut me. Tantum se tendit, ut tunc Philemonem, quem superius laudat, participem suum dicat, si liberi servient . Quod dictum terrori est Philemoni, ut saltem vel hac causa assumeret eum, si charitate flecti non posset. Si autem aliquid laesit te, aut debitor est, hoc mihi imputa. Nunc excusationem iracundiae convellit; ne forte sic laesum se esse ab eo quereretur, ut illi ignoscendum minime videretur. Quod si esset, sibi imputandum dicit, per quem regni coelorum haeredes futuri sunt, qui ante peccaverunt. Ego Paulus scripsi manu mea, ego redddicit quia minus ab illo exigit, quam debere probatur. In servo enim cogitur satisfacere; quia seipsum debito onerat.
Abbreviated transcription (Latin):
nichi uolui facere. ut nõ uelut ex nece¬
fitate bonum tuũ eẽt s uoluntariũ.
Non magnũ est humilẽ inclinare
se. laudabile uͦ sublimẽ uirũ humi¬
are se. Idõ apłs rogat eum cui imꝑan¬
di ht potestatẽ. ut in om̃ibꝰ formast
ad ꝓfectum meritoꝵ. Onysimũ ergo
ꝓfugum decurrentem ad diumum
auxiliũ cum eẽt in custodia urbis ro¬
me baptizauit apłs uidens in illo u¬
tilitatisspem. quẽ sic comiñdat. ut
suũ animũ in illo significet Idone¬
ũ ex inutili factũ tam scłaribꝰ quã
diuinis obsequiis. Forsitan enĩ idcͥco:
se cessit ad horam. ut eternũ illũ reciꝑ¬
es non iã uelut seruũ s ꝓ seruo dilec¬
gis t̃ & in carne ⁊ in dño. Onysimus
offenso dño ꝓpͥo confugit longa ꝑe¬
grinatione ad apłm. ut ostenderet
se non ad ħ recessisse. ut delicti eẽt
obnoxius. s obluteratis peccatis ut¬
lis reuerteret᷑. In tantũ ut nõ solum
año suo equalis fieret meritis: s ip̃i
magistro frat̾. ne philemon aliquod

Expanded text:
volui facere; ut non velut ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium. Non magnum est humilem inclinare se, laudabile vero sublimem virum humiliare se; ideo Apostolus rogat eum, cui imperandi habet potestatem, ut in omnibus 318 forma sit ad profectum meritorum. Onesimum ergo profugum recurrentem ad divinum auxilium, cum esset in custodia urbis Romae baptizavit Apostolus , videns in illo utilitatis spem. Quem sic commendat, ut suum animum in illo significet idoneum ex inutili factum tam saecularibus, quam divinis obsequiis. Forsitan enim idcirco secessit ad horam, ut in aeternum illum reciperes: non jam velut servum, sed pro servo dilecgis tibi et in carne et in Domino? Onesimus, offenso domino proprio, confugit longa peregrinatione ad Apostolum; ut ostenderet se non ad hoc recessisse, ut delicti esset obnoxius, sed ut obliteratis peccatis, utilis reverteretur in tantum, ut non solum domino suo aequalis fieret meritis, sed et ipsi magistro frater. Et ne Philemon aliquod,
Abbreviated transcription (Latin):
lonicenses data int̾ cet̾a etiã de aduẽ¬
tu dñi quedã scpͣsit ⁊ de resurrectione scõ¬
R. nũc aliã scrib̾ ad eos in qua significat
de abolitione regni romani.⁊ de antix̾
apparentia. ⁊ dãpnatione.⁊ de quoꝵdam
frm̃ in quietudine.

Expanded text:
data inter caetera etiam de adventu Domini quaedam scripsit, et de resurrectione sanctorum; nunc aliam scribit ad eos, in qua significat, de abolitione regni Romani, et de antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine.
Abbreviated transcription (Latin):
lo uelut contẽt bili corpore: p̾ua luisti
rũ altero adnunciatus ẽ. altero demõ¬
stratus. Bene ubera qm̃ uelut quodam
nos sp̃ali lacte nutritos educauit. ⁊ ob¬
tulit dõ filios. uł marie dic̃ ubera: que
uere benedieta erãt. quibꝰ scã uirgo po¬
plin dñi: potũ lactis inmulsit. I.nde
⁊ illa in euglio mulierait. B̾s̃ uenter
qui te portauit: ⁊uba que sucxisti. Qd̾
aũt ait uulue benedictionẽ pats tui
⁊ mat̾s. si uuluã solã marie uelumꝰ in¬
telligere. cur utrãq benedictionẽ cõ¬
uixerit. lacebit causa. Potuit eĩ di¬
cere de sola uulua matris. s pulcriꝰ ar¬
bitror ut scđm sp̃ale misteriũ in tellig̃¬
diuinitatẽ ⁊ scdm carnẽ: qui ante scla
ẽ gen̾atus ex patre. unde ⁊ pater ait.
E ructuauit cor meũ u̾bũ bonĩ. eo qͥ
ex illa intima. ⁊ in cõp̾hen sibili pats
euglista dic̃. Dm̃ nemo uidit umqmͣ
nͥ unigenitꝰ filiꝰ qui ẽ in sinu pats.¬

Expanded text:
lo uelut contemptibili corpore praeualuisti irum altero adnuntiatus est, altero demonstratus — et bene ubera, quoniam uelut quodam nos spiritali lacte nutritos educauit et optulit deo filius — uel Mariae dicit ubera, quae uere benedicta erant, quibus sancta uirgo populo domini potum lactis inmulsit. unde et illa in euangelio mulier ait: beatus uenter, qui te portauit, et ubera, quae suxisti! quod autem ait: uuluae benedictionem patris tui et matris, si uuluam solam Mariae uelimus intellegere, cur utramque benedictionem coniunxerit latebit causa — potuit enim dicere de sola uulua matris —, sed pulchrius arbitror, ut secundum spiritale mysterium intellegdiuinitatem et secundum carnem, quia ante saecula est generatus ex patre. unde et pater ait: eructuauit cor meum uerbum bonum, eo quod ex illa intima et inconprehensibili patris euangelista dicit: deum nemo uidit umquam, nisi unigenitus fili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ obũbrauit suꝑ eũ. qñ uisꝰ est ei
xp̃m uidebat. Et merito uidebat pre¬
sentẽ. quẽ etiã audiebat loquentem.
Nõ cecitatis ẽ obũbratio ista: s gr̃e.
nos actus. et oꝑa p̾ciosa. Nam ⁊ supra
habes. qd̾ isachar suꝑposuit humerũ
suũ ad laborandũ. ⁊ factꝰ ẽ uir agͥco¬
la. Quẽ paulꝰ unitatꝰ posuit fidei no¬
uella plantaria. Idõq quasi bonꝰ ag̃¬
cola dix̃. Ego plantaui apollo rigaũ.¬

Expanded text:
et deus obumbrauit super eum, quando uisus est ei et deus obumbrauit super eum, quando uisus est ei  tamen Christum uidebat. et merito uidebat praesentem, quem etiam audiebat loquentem. non caecitatis est obumbratio ista, sed gratinos actus et opera pretiosa. nam et supra habes quod Isachar supposuit umerum suum ad laborandum et factus est uir agricola. quem Paulus imitatus posuit fidei nouella plantaria ideoque quasi bonus agricola dixit: ego plantaui, Apollo rigau
Abbreviated transcription (Latin):
beniamu: uocauit nom̃ erꝰ. filiꝰ dolo¬
ris mei. futurũ ꝓpħans ex ea paulũ tͥbu:
qui afflicturus erat filios eccłe: ꝑsecutio¬
nis sue tp̃re. ⁊ graui matrẽ affẽcit dolore.
S tam̃ idẽ postea pͥncipibꝰ escã posteri¬
putante. sic̃ legatꝰ pauli ꝓconsul. ⁊ pu¬
bliꝰ pͥnceps dñi: gr̃am receꝑunt. Pulcre
etiã moyses. cũ benedicet bẽiamu in t̾
bũ dixit. Dilectꝰ a dño habitauit fidẽs.
⁊ ds̃ obumbrauit suꝑ eũ om̃ibꝰ diebꝰ ⁊
int̾ hum̾os reqͥescet. dilectꝰ a dño. qͥ etiã
uas dilectionis est factus. Neq enĩ alit̾
nͥ dñi est miseratione ⁊ amore conu̾sꝰ
Unde ⁊ ipse nicħ merito tribuens suo
s totũ deferens xp̃o: ait. Ego enĩ sũ mi¬
minꝰ apłoꝵ. qui nõ sũ dignꝰ uocari a
fuit. Habitauit fidẽs in domo. quã
añ uastabat. habitauit in tab̾nacuł
xp̃i: qui ante sic lupꝰ errabat in silui᷑.

Expanded text:
Beniamin, uocauit nomen eius filius doloBeniamin, uocauit nomen eius filius doloris mei futurum prophetans ex ea tribu Paulum, qui adficeret filios ecclesiae persecutionis suae tempore et graui matrem dolore uexaret. sed tamen idem postea principibus escam posteriputante sicut legatus Pauli proconsulis et Publius princeps domini gratiam receperunt. pulchre autem etiam Moyses, cum ibum, dixit: Dilectus a Domino habitabit fidens, et Deus obumbrabit super eum omnibus diebus, et inter humeros requiescet dilectus a Domino , qui etiam vas electionis est factus. Neque enim aliter nisi Domini est miseratione et amore conversus. Unde et ipse nihil merito tribuens suo, sed totum deferens Christo ait: Ego enim sum minimus apostolorum qui non sum dignus vocari afuit. habitauit fidens in domo, quam ante uastabat, habitauit in tabernaculis Christi, qui ante sicut lupus errabat m siluis,
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ uelut quibꝯdã capitis sui armis
uidentꝰ eẽ muniti. Meritoq ⁊ tuba
cornea dr̃ uirtus ẜmonis mirabilis. qͦ
bonos milites xͥ accende̾t ad p̾liũ. ut
de hoste diabolo. manubias reportemꝰ
hi a nob iugo gr̾uissimo ẜuitutis exu¬
endisũt. Plurmos luposht diabolus.
qͣs ad xp̃i oues dirigit. Et iõ intelligi¬
bil ioseph: ut oues ẜuaret suas ipsum
inimicũ uenientẽ ad decipiendas oue̾
rapuit. Lupũ paulũ faciens ex ꝑsecu¬
tore doctorẽ. de quo dic̃ iacob: sic̃̾ scrip¬
tum ẽ. Beniamin lupꝰ rapax. mane
edet adhuc. ⁊ aduesꝑum diuid escã
pͥncipib. Lupꝰ erat cũ disꝑgeret ⁊ deuo¬
raret oues eccle. S qui lupꝰ uenerat. pa¬
stor ẽ factꝰ. lupꝰ erat cũ saulus eẽt. qñ
intrabat ĩ domos ⁊ uiros ac mulieres
trahebat in carcerem. Lupꝯerat qͣndo
spiransminas. ⁊ homicidia in discipłõ
ihs luce cecauit. Idõ rachel cũ pareret

Expanded text:
nibus uelut quibusdam capitis sui armis nibus uelut quibusdam capitis sui armis uidentur esse muniti. meritoque et tuba cornea dicitur uirtus sermonis mirabilis, quae bonos milites Christi accendit ad proelium, ut de hoste diabolo manubias reportemusii nobis iugo grauissimo seruitutis exuendi sunt. Plurimos lupos habet diabolus, quos ad Christi oues dirigit. et ideo intellegibilis Ioseph, ut oues seruaret suas, ipsum inimicum uenientem ad diripiendas oues rapuit lupum Paulum faciens ex persecutore doctorem. de quo dicit Iacob, sicut scriptum est: Beniamin lupus rapax, mane edet adhuc et ad uesperum diuidet escam principibus. lupus erat, cum dispergeret et deuoraret oues ecclesiae: sed qui lupus uenerat pastor est factus. lupus erat cum Saulus esset, quando intrabat in domos et uiros ac mulieres trahebat in carcerem. lupus erat, quando spirans minas et homicidia in discipulossus luce caecauit. ideo Rachel cum pareret