comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad estĩatonẽ hõmi magna te¬
stiũ qui me nouerũt suppetit
mẽ sub ocłis oĩpotẽtis iustifi¬
dicii sumũ examẽ expecto. co¬
gitans qd̃ scriptũ ẽ. Cũ rex iu¬
stus sederit ĩ trono. quis gła¬
bitur. castũ se hr̃e cor. aut qͥs
głabitur mũdũ se ẽẽ a pcc̃o:¬

Expanded text:
ad existimationem hominum magna testium qui me nouerunt suppetit men sub oculis omnipotentis iustifidicii summum examen expecto, cogitans quod scriptum est: cum rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a pec
Abbreviated transcription (Latin):
Io michi amor ĩueiẽdi
uori. iam ĩ cõsuetuoĩe u̾terat
certe ultĩam. dimidiam tñ fe̾
tarem. nec me paciebatur atole¬
scẽciũ lugubratõib a meip̃o auo¬
cari. qr et illi ꝑ totũ die tm̃ age¬
bant ut niiniũ michi uit̾etur.
si aliquid etiam noctiũ. ĩ studio¬
R laborẽ usiparẽt. Et io a me
ip̃i quoq p̾ceptũ hẽbant. ut
auquio etiam p̾ter codices secũ

Expanded text:
id mihi amore inveniendi veri jam in consuetudinem verterat,certe ultimam, dimidiam tamen fere tarem; nec me patiebar adolescentium lucubrationibus a meipso avocari, quia et illi per totum diem tantum agebant, ut nimium mihi videretur, si aliquid etiam noctium in studiorum laborem usurparent; et id a me ipsi quoque praeceptum habebant, ut aliquid et praeter codices secum
Abbreviated transcription (Latin):
materia fecit alquid quam
ip̃e non fec̾it. neq oꝑaries ħt̃
nisi quos ip̃e creauit. Et si po¬
tentiam suam ut ita dicam
fabricatoriam reb substrahat.
ita non erunt sicut anteqm
fierent non fuerunt. Sed añ
dico ecernitate non tempore
Quis enm alius creator ẽ
tempoꝵ nisi qui fecit ea quo¬
rum motib currunt tẽpora

Expanded text:
materia facit aliquid, quam ipse non fecerit, nec operarios habet, nisi quos ipse creauerit; et si potentiam suam, ut ita dicam, fabricatoriam rebus subtrahat, ita non erunt, sicut ante quam fierent non fuerunt. Sed ante dico aeternitate, non tempore. Quis enim alius creator est temporum, nisi qui fecit ea, quorum motibus currerent tempora
Abbreviated transcription (Latin):
cis xp̃i iam in fronte regũ.
cruix illa infixa est cui mni¬
ci insultau̾nnt. Effectus ꝓ¬
bat uirtutem domuit orbe.
non ferro sedligno.

Expanded text:
cis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno.
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolum non uidere certi
sumus. motibus tamen cor¬
poris eas ab illo et affectõnũ
insidiis colligi expimento di¬
solus nosti corda filiorum ho¬
minum non ommes cogita¬
tiones nrẽ male. semꝑ dyabo¬
li ifantu excitantur. Sed
aliquociens ex nri arbitrii
motu emergunt. Bone añt
cogitationes semper adeo sunt.

Expanded text:
diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, disolus nosti corda filiorum hominum. Non omnes cogitationes nostrae malae semper diaboli instinctu excitantur: sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt: bonae autem cogitationes semper a Deo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Uiteamꝰ que sit hec uir¬
go tam sc̃a. ad quam sp̃s scũs
uẽire dignatus ẽ. que tam spe¬
ciosa. quam deus elegit spon¬
clausa. Ad hanc utiq scũs descẽ¬
dit sp̃s. huic uͥtus obũbrauit
altissimi. ex ea potẽs uͥtutũ egͤ¬

Expanded text:
es, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa quam Dominus elegit sponclausa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Felix certe. et oĩ laute dignissi¬
ma.que sine hũano sẽie. celestẽ
scło ꝓtulit panẽ. et mũto genu¬
it saluatorem. O fitei pactum.
o fidei se cretũ. ꝓmittit uͥgimi ã¬
gelus filiũ nasciturũ. U go gau¬
d. cupitq effici mater. Uere m̃¬
gnũ et salutare misteriũ. que s ͨ
pepit. ut et mater et u̾go dici¬
possit

Expanded text:
e dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundi genuit Salvatorem! O fidei pactum! O fidei secretum! Promittit angelus virgini filium nasciturum: virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et salutare mysterium; quae sic peperit, ut mater et virgo possit
Abbreviated transcription (Latin):
Põt caro bonũ
conscilium aĩme suggerere. ut
mustu ẽ edomita caro. et adño
inꝑtitis uirib nr̃e ẜuituti sub¬
iecta. ut oĩo ita seruiat nobis
tanqmͣ conditionale mancipi¬
um. sed sufficit ut non ĩpediat

Expanded text:
t caro bonum consilium animae suggerere? Ut multum sit edomita caro, et a Domino impertitis viribus nostrae servituti subjecta, ut omnino ita serviat nobis sicut conditionale mancipium; sufficit ut non impediat
Abbreviated transcription (Latin):
de adulteriis. Neq eĩ ĩ p̃ius mo¬
rib. ne dona culpanda st̃i aut pp̃¬
ea nõ debuerũt germmĩare frumẽ
ta.ꝙ ea ẜuit furantis manus. at
ip̃is pentib obfictura fuit ñqui¬
tas sua. s se ad deu cõuertẽdo cor¬
rexerit. Qͣtommꝰ filius. si recte u¬
xeriti¬

Expanded text:
de adulteriis neque enim in pravis moribus naturae dona culpanda sunt; aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea severit furantis manus: aut vero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si se ad Deum convertendo correxerint; quanto minus filiis, si recte vixeri
Abbreviated transcription (Latin):
.IIͦ. Qñ pateris dampnũ blas¬
phemas deum/ qualis filius es
dat tͥibi displicet. Non emen¬
daret nisi displiceres. Aut si
sic displice̾s ut odiss non
emendaret. Grãs ergo age
emendatori ut accipias hrdi¬
quod hẽs accipe. et̾ si appendaᷤᷤ
quod emendaris. cum eo qd̃
accepturꝰ es / inuenies. quia

Expanded text:
damnum, blasphemat. Qualis filius es, dat, tunc tibi displicet? Emendaret, nisi displiceres? aut si sic displiceres ut odisset, vellet emendare? Gratias age ergo emendatori, ut accipias haerediquod habes accipere. Nam si appendas quod emendaris cum eo quod accepturus es, invenies quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut se. pp̃pñtẽ salute. sic tu que¬
cũq diligis pp̃ uitam et̾nam di¬
lige. Cũ iuenis iram. indigͣtõ.
odiũ. ĩiquitate. sic coneris expł¬
lere morbu aĩ. quõ amricus scli
morbũ corpis Ad h ei amas. ut
tufacias qđ et tu es. et erit ĩte
ꝑfc̃a caritas. H si ĩuen̾is. ad ħ a

Expanded text:
sentem salutem: sic tu quemcumque diligis, propter vitam aeternam dilige; cum inveneris iram, indignationem, odium, iniquitatem, sic coneris expellere morbum animi, quomodo amicus saeculi morbum corporis: ad hoc enim amas, ut facias quod et tu es: et erit in te perfecta charitas. Hoc si inveneris, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nat quis ꝑ amicis suis. Ut gͥ
amaretur. prior amauitr et ut ꝓ¬
nõie eiꝰ nemo mori timet. prior
ficaret ĩ coroib hõmũ caritatẽ.
misit dyabolũ foras.s. de cordi

Expanded text:
nat pro amicis suis . Ut ergo amaretur, prior amavit: ut in nomine ejus nemo mori timeret, prior ficaret in cordibus hominum charitatem, misit diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
cia. eciam nĩmis ecc̃ie quẽ fu¬
qm̃ comꝑabilem uelle conse¬
bi cum paulus moneat et
dicat. alter alteꝵ supiorem
sibi existimances

Expanded text:
tia, etiam minimis Ecclesiae quemquam comparabilem velle conscribit, cum Paulus moneat et dicat: Alter alterum superiorem sibi existimantes
Abbreviated transcription (Latin):
Una flama fcã ex collo¬
quutone hõmi sese accẽtẽciũ. rapit il¬
Ios ad aliqũe locũ scm. et cogitatio
sc̃a stĩficat eos. Si ergo ad locũ cõrlẽ
sic rapit amor scũs. Qualis amor
deb ẽẽ qui cõcortes rapit ĩ celũ. et di

Expanded text:
a ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ adhũc non est. Aut¬
alqñ non fuit rei cuil cor¬
ruptibił qnͣtum in se est ꝑ
oĩpotentis dei uoluntatem
facta substantia.

Expanded text:
quod aut adhuc non est, auquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
guorabant ĩuisibłe deũ ĩ spe
dorpali. qd̾ ip̃e nõ erat se uit̾e.
Nam lo quebatur cũ lo quete
moyses. et ei tñ dicebat. Si
ĩuẽi gr̃am ante te. ostẽte mi¬
chi te̾m ip̃m sciẽter. ut uideã
te.

Expanded text:
gnorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptꝰ sũ. assignẽ qũo accepi. de
geliũ me terret. Nam ad istã seci¬
datẽ ociosifsĩam nemo me uĩce¬
ret. Nich ẽ melius. nch dulcui.
ꝙ̃ dinũ scrutari. nsło strepẽte the¬
saurũ. Dulce ẽ. bonũ ẽ. P̾dica¬
refugiat istũ laborẽ: S t̾ret eu¬

Expanded text:
praeceptus sum, assignem quomodo accepi: de gelium me terret. Nam ad istam securitatem otiosissimam nemo me vinceret. Nihil est melius, nihil dulcius, quam divinum scrutari, nullo strepente, thesaurum: dulce est, bonum est. Praedicarefugiat istum laborem? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tres. releuate sarcĩam meam.et
portate mecũ. B ene uiuite. na¬
talis dmn ĩmin. pascẽdos nr̃os¬
paupes hemꝰ. et cũ eis cõicanda
e hũanitas. Uobis autẽ fercula
mea. uerba ista st̃r ꝑ asce autem
pane tractabłi et uisibłi. nõ suf¬
ficio. Inde pasco ũte ꝑ ascor. mĩ¬
ster sum. paterfamilias nõ sum.
Inde uob̾ appono. ũde et ego ui¬
uo. de thesauro dnĩco. de epuli
illiꝰ ꝑatͥsfamłias. qui pp̃ nos ꝓau¬
per fcũs ẽ. cũ diues eẽt. ut eiꝰ pan¬
ꝑtate nos ditarem. Si panẽuo¬
bis pon̾em. fracto pane. singła
frusta ablaturi eẽtis. Et siego
uẽiret. Moto aũt qd̃ dico. et os

Expanded text:
tres, relevate sarcinam meam, et portate mecum. Bene vivite. Natalis Domini imminet, pascendos tros, et cum eis communicanda est humanitas. Vobis autem fercula mea verba ista sunt: pascere omnes pane tractabili et visibili non sufficio. Inde pasco, unde pascor. Minister sum, paterfamilias non sum. Inde vobis appono, unde et ego vivo. De thesauro dominico, de epulis illius patrisfamilias, qui propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut ejus paupertate nos ditaremur . Si panem vobis ponerem, fracto pane singula frusta ablaturi eratis: etsi ego erveniret. Modo autem quod dico, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Erimꝰ milla m̾cede omes
equales tanꝙͣ pͥmi nouissĩ
et nouissimi pͥmi. qr denariꝰ
ille uita ecerna est. et ĩuita
eterna om̃es equales erunt
om̃ius enĩ m̾itoꝵ diu̾sitate
fulgebũt. aliꝰ mag̃ aliꝰ minus
quod tñ ad uitam eternam
ꝑtinet. equale erit om̃ibus
Nonenim alti erit longius¬
et alt̾i brenius qd̾ ꝑiter sẽpi¬
ternum est. quod nonht̃ finẽ
nec tibi nec michi. hẽbit. Alio
modo ibi erit castitas cõingał.
Et alio modo corona passionis
Loc alio modo. Illico alio mõ

Expanded text:
in illa mercede omnes aequales, tanquam primi novissimi, et novissimi primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. Quamvis enim meritorum diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus: quod tamen ad vitam aeternam pertinet, aequalis erit omnibus. Non enim alteri erit longius, alteri brevius, quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugaliss, alio modo corona passionis. Illud alio modo: illud alio modo:
Abbreviated transcription (Latin):
uero carnales. et amatores
hiꝰ mundi contͣ se inuitẽ seꝑã¬
tur. Et disiunguntur mo¬
uentes in adulceꝵ scandala
contemptiones iras ricas. dis¬
sensiones. homicidia piuria
plere cogitationes meas et
delectationes corporis mei
Suffragantur michi con¬
scilia mea. Sine amicorum
meoꝵ uel pentum potẽtum
adest michĩ anꝵ suꝑhabũdat
argentũ. Adsunt michi ser¬
i et ancille. agri unnee et
multe possessiones hiꝰ mũdi
palaçia uestes speçiose. Unde
me redimere põssum. adĩ¬
pleam uoluntatem. dens
dabit michi spatium ute
et penitentie. Deu quare
non timemus qd̾ enuãgłiũ¬

Expanded text:
vero carnales et amatores hujus mundi contra se invicem separantur et disjunguntur: moventes in alterutrum scandala, contentiones, iras, rixas, dissensiones, homicidia, perjuria,pleam cogitationes meas, et delectationes corporis: suffragantur mihi consilia mea, sive amicorum meorum, vel parentum potentum; adest mihi aurum, superabundat argentum; adsunt mihi servi et ancillae, aegri et multae possessiones hujus mundi, pallia, vestes pretiosae, unde me redimere possum: adimpleam voluntatem meam, Deus dabit mihi spatium vitae et poenitentiae. Heu quare non timemus quod Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cecules ip̃a diffimiditur. emi¬
bat q in radiis oculoꝵ ad uisi¬
bilia intuenda. Deinde mixtã
quadam pͥmo cum aere ponit᷑¬
puro. Secundo cum aere cal¬
gmoso. atq nebuloso. Tercõ
cum corpulẽ tõre hinore..
Quarco cum terrena crassitu¬
ip̃o sensu oculoꝵ ꝑficit. ubi ip̃a
sola excellit. Isti sensus quia in
sola facie locati sunt. Idõ scriptũ
arbitror qm̃ in faciem deus ĩ¬
sufflauit hõi spiracłm uite. cũ
factus ẽ in aĩam niuentem.
ant̾ior quippe pars ext̾iori m̃i¬
to p̾ponit᷑. quia ista ducit et
illa sequitur. Ab ista sensus.¬
et ab illa motꝰ. ficut consilium
nec sine utroq fieri possunt.
In parte prima cerebri uis aia¬
lis uocatur. fantasticał .i. yma¬
ginaria. qr in ea corporalium
reꝵ silitudĩes et ymagines
continentur. Unte et fantas¬
ticum dicitur In media ꝑte
serebri uocatur rõnał. quia
ibi examĩat et iudicat ea que
per ymaginatione rep̾sentãt᷑
In ultima ꝑte u̾o menioralis

Expanded text:
 oculos ipsos diffunditur, emicatque in radiis oculorum ad visibilia intuenda; deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassituipso sensu oculorum perficit, ubi ipsa sola excellit. Isti sensus quia in sola faciarbitror, quod in faciem deus sufflauerit homini flatum uitae, cum factus est in animam uiuam. anterior quippe pars posteriori merito praeponitur, qilla sequitur; ab ista sensus, ab illa motus; sicut consilium nec sine utroque fieri possunt. In prima parte cerebri vis animalis vocatur phantastica, id est imaginaria; quia in ea corporalium rerum similitudines et imagines continentur, unde et phantasticum dicitur. In media parte cerebri vocatur rationalis; quia ibi examinat et judicat ea quae per imaginationem repraesentantur. In ultima parte vocatur memorialis;
Abbreviated transcription (Latin):
cio confundentur priciose
qui modo nolunt confundi
malas. et ceneant iitam
bonam. qr nemo nr̃m iuiut
sine confusione. nisi prius
cõfusus reiuuiscat. Prebet
ilł deus modo aditism salu¬
tunc confundentur. qnͣ de.¬
ducet eos ex aduerso imiq¬

Expanded text:
cio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salutunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa cadentib uolũtate. cet̾os
angeles in sue dilectionis et̾¬
nitate firmauit. Sic eciam hu¬
mami gen̾is massam nõ cotã
sit. s si ques uoluit eius g¬
cuitas bonitas repulsis tene¬
bris in quib omĩs humana
natĩtas pcc̃i originał condẽp¬
natõe uersatur reducẽdos pre¬
destinauit ad lucem in eo de
ginał poc̃i uincłis indebita gͣ¬
cia liberatoris absolu̾et. cñ
alios et ꝙͣ maxime puules
quib nulla possunt ul bona
uł mala messe ꝓpͥe merita uo¬
lũtatis ĩsolubłi nexu. ecerna

Expanded text:
a cadentibus voluntate, caeteros angelos in suae dilectionis aeternitate firmavit, sic etiam humani generis massam non totam sit, sed quos voluit ejus gratuita bonitas, repulsis tenebris in quibus omnis humana nativitas peccati originalis condemnatione versatur, reducendos 515 praedestinavit ad lucem: in eo prginalis peccati vinculis indebita gratia liberatoris absolveret; cum alios, et quam maxime parvulos, quibus nulla possunt vel bona vel mala inesse propriae merita volunt
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾ꝑari et cͥbui. In eodemdeus
euident̾ ostendit. ꝙ neq dỹa¬
colus neq aliquis angelorũ
eius ex ruine illius merito
inhanc st̃ inferiorem detru¬
si calignem bonam poterit
aut potuit resume uolũtatẽ.
Qd̾ si possibile ẽẽt ut huma¬
nanatura poscqmͣ adõ adu̾sa
uoluntate ꝑdidit bõitatis ex se¬
ip̃a rursus eam hre potuisset
multo possibilius hoc natura
unde bona uoluntas homĩb
detur quam sic admifunt
angeli cum hr̃ent. ut admis¬
sam deinceps hr̃e non possine.
Qm̃i igitur digna est eade
uolinitas bona ꝑ dei graciam
eterne btĩtudinis p̾mio. et
iniquitas angelica acq hua¬
na ẽẽ non debet inpinita pp̃¬
ea ẜi cathonce fider regusar
uentuꝵ ẽẽ dei filium ad pu¬
mendos omnes pccores ange¬
los. et ad iudicandos omnes
uiues et mortuos fideliter
expectamus.

Expanded text:
eparari, et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quod neque diabolus, neque aliquis angelorum ejus, ex quo ruinae illius merito in hanc sunt inferiorem detrusi caliginem, bonam potuit aut poterit resumere voluntatem. Quod si possibile esset ut humana natura, postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura unde bona voluntas hominibus detur, quam sic amiserunt angeli cum haberent, ut amissam deinceps habere non possint. 33. Quoniam igitur digna est eadem voluntas bona per Dei gratiam aeternae beatitudinis praemio, et iniquitas angelica atque humana esse non debet impunita, p catholicae fidei regulam, venturum esse Filium Dei ad puniendos omnes peccatores angelos, et ad judicandos homines vivos et mortuos fideliter exspectamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uitetis. ille laucet qui uitet.
ille et̃ corrigat. si quid ibi uio
qd̃ eiꝰ ocłos offẽdit. Or et noꝰ
nõ dicimꝰ ꝑfcẽ nos sanos. sed
tũdimꝰ pectus nr̃m. et dicimꝰ
deo. ꝓpicius esto michi ne pec¬
cẽ. Tamẽ pͤco. coram illo eĩ lo¬
quar. nicħ aliuo a nob̾ q̃rens

Expanded text:
videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loqu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia xp̃s ĩ ligno pepẽoit ut
fructus. Igitur sicut arborẽ
mortui. ita et ꝑ arbor ẽ niui-¬
ficati. arbor no bis nuditatez
et salutẽ arbor sapie pepit. ar¬
bor sucorẽ attulit et la borem
bor mũdi insimuauit astuciã.
dĩnam arbor demostrauit pru¬
nũ arbor oñdit.¬

Expanded text:
us in ligno pependit, ut fructus. 3. Igitur sicut per arborem mortui, ita per arborem vivificati. Arbor nobis nuditatem et salutem arbor scientiae peperit: arbor sudorem attulit et laborem, bor mundi insinuavit astutiam, divinam arbor demonstravit prunum arbor ost
Abbreviated transcription (Latin):
Cupiditas quoq facit ho¬
mines guloses. intẽꝑates eb¬
osos. auidos. rapaces. fornica¬
rios. adultercs. strupãtores
incestos flaglitioses. et alia

Expanded text:
Cupiditas quoque facit homines gulosos, intemperatos, ebriosos, avidos, rapaces, fornicarios, adulteros, stupratores, incestos, flagitiosos, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
Lial qõ caret rõne. carz
scĩa. Nlłm aũ aĩal qd scĩa caret.
beatũ ẽẽ p̃t. Nõ gͥ cadit ĩ aĩalia.
rõis exꝑcia ut beata sint. Li
spũ et aĩa. caͦ uiii. Sẽsũ et ym̃¬
mus. Uitẽt si quitẽ ursibłia. et
uisoꝵ recordantur. In quiboa
fuit. ut brutis aĩalib. quib nicħ
daretur ĩ sensu. Et eq̃rio. tãto
maior ncc̃itas indicitur hõi ex̾

Expanded text:
al quod caret ratione, caret scientia. Nullum autem animal quod scientia caret, beatum esse potest. Non igitur cadit in animalia rationis expertia ut beata sint. VI. Sensum et imaemus: vident siquidem visibilia, et visorum recordantur. In quibusdam fuit ut brutis animalibus, quibus nil daretur in sensu. Et e contrario tanto majo
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝙͣ non erit. nũꝙͣ aliter ꝑ¬
fuerit nũꝙͣ aliter erit quon
sit secretius nicħ p̾sentiꝰ qui
difficile ĩuenitur ubi sit. dif¬
ficiliꝰ ubi non sit. Cum quo
dibiliꝰ cõuenientiꝰ tñ atq aꝑ¬
cius hoĩes dicere ualemus. H
g ͦ solus deus aĩe colendꝰ est.

Expanded text:
nunquam non erit, nunquam aliter fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo dibilius, convenientius tamen atque aptius homines dicere valemus. Hic ergo solus Deus animae cole
Abbreviated transcription (Latin):
que sine accessu ea q̃ eligis il¬
lustras. et sine recessuea que
respuis deẜis. et ideo inte nul¬
lus defectus nulla mutabłi¬
tas uenit. Deus qui in terpo
ria condidisti. ut apud ce tran¬
sire neq̃ꝙͣ possint. et io in cõspͥ¬
tu tuo tempꝰ nõ defluit qđ aꝑd
nos decurrit. Deus ĩ cuiꝰ et¬
nitate oĩa fixa manẽt que nõ
fixa extius scłoꝵ uolumĩa e¬
emanant. Et ido eternitas
tua dies ẽ una q̃ nec fine clau
qui sine mutabilitate tui simł
cucta respicis. Sine distentõe
cõphendis. et bona que iuuas
diu̾sꝰ non es. Deus qui oꝑa
tua extra circundas. et intͣ
reples supͣ regis et infra fers
Et licet sis suꝑior ꝑ potẽtiã
inferior ꝑ sustentatçe ext̾ior
ꝑ magnitudĩe int̾ior ꝑ sb̾ci¬
litate. tam̃ suꝑior. et infior
es. sine loco/ amplꝯ. Sine la ti¬
tudine subtił. Sine extenua¬
tõne. et ĩo ꝑ molem corporis
nusqmͣ es. s ꝑ circũscͥptã sb̾am¬
stas creator a creatura cogitare

Expanded text:
quae sine accessu ea quae eligis illustras, et sine recessu ea quae respuis deseris; et ideo in te nullus defectus, nulla mutabilitas venit. Deus qui in temetipso ria condidisti, ut apud te transire nequaquam possint; et ideo in conspectu tuo tempus non defluit quod apud nos fine decurrit. Deus in cujus aeternitate fixa manent ea, quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant; et ideo aeternitas tua dies est una, quae nec fine claudqui sine mutabilitate tui simul cuncta respicis, sine distentione comprehendis et bona quae juvas,diversus non es. Deus, qui opera tua extra circumdas, et intra reples, supra tegis, et infra fers; et licet sis superior per potentiam, inferior per sustentationem, exterior per magnitudinem, interior per subtilitatem; tamen superior et inferior es sine loco, amplus sine latitudine, subtilis sine extenuatione, et ideo per molem corporis nusquam es, sed per incircumscriptam sstas Creator a creatura, cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
rior es. ut in circũscripte ma¬
gnitudĩs tue ĩmẽsitate omĩa
circuendo regas. ꝑ id g ͦ ꝙ exte¬
rior es õium ostendis creator.
per id u̾o ꝙ int̾ior es oĩa guber¬
nare et regere demonstraris.
ac ne ea que creata sunt sine
te ẽẽnt. tu intraom̃ia es. uer
ne extͣ te eẽnt. tu ext̾ior es ut
concludant᷑ ate. nõ locali magͥ¬
tudine. s potentiali pñtia. qr

Expanded text:
scriptae magnitudinis tuae immensitate omnia circumcludendo regas. Per id ergo quod exterior es, ostenderis esse creator; per id vero quod interior es, omnia gubernare et regere demonstraris. Ac ne ea quae creata sunt sine te essent, tu intra omnia es: verum ne extra te essent, tu exterior es, ut omnia concludantur a te, non locali magnitudine, sed potent
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ut uideatis illico quod
putatur dulce modo satis ẽe
in breuitate temporis qmͣ a¬
maꝵ erit in igne eterno qm
graui et ꝑpetua pena punien¬
daerit breuitas delectationis
Delectatio cccioit animam et
preceriit uuln̾auit et transiit
Mifiam fecit et abiit infeli¬
cem reddidit et reliquit. Qnͣ
speciosus est anime nitor. ꝙ
felix conscĩa bonis oꝑib ple¬
na. Si beatum se crẽdit qui
hoc possidet quod dimissurꝰ
est post mortem. qm̃ securus
est qui illio p̾mium sꝑat. qd̾
nũqmͣ admissurꝰ est. peterm

Expanded text:
ci, ut videamus illum. Quod putatur dulce modo satis esse in brevitate temporum, quam amarum erit in igne aeterno! quam gravi et perpetua poena punienda erit brevitas delectationis! Delectatio occidit, et praeteriit; vulneravit, et transiit; miserum fecit, et abiit; infelicem reddidit, et reliquit. Quam speciosus est animi nitor! quam felix conscientia bonis operibus plena! Si beatum se credit, qui hoc possidet quod dimissurus est post mortem; quam securus est, qui illud praemium sperat, quod nunquam amissurus est per
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudet piscis
qñ hamum non uicet et escã
deuorat. Sed cum piscator eñ
adducere cepit. iuicera eius
ticia sua per ip̃am escam de q̃
letatus ẽ ad consup̃. trahitur.
qui de bomis cẽporalib btõs se
putant. Hamum eĩ accepunt
et cñ illo sibi nagãtur. Ueniet
tempus ut sentiãt qnͣta cormẽ¬
ta cum auiditate denorau̾unt.
et ĩo bonis nichil nocent. quia
hoc eis anfermit. quod non dili¬
gunt. Nam quod diligunt irtõ
btĩ sunt. et. aufferre illis neo

Expanded text:
gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius titia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent, quia hoc eis auferunt, quod non diligunt; nam quod diligunt et unde beati sunt, auferre illis nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ago in cogitatõib meis pugnͣs
adu̾sus malas suggestiones me¬
as. et hñs cõflictato diuturna.
et ꝓpe cõtinuam cũ tẽptatõib
innici subuert̾e me uolẽtis.

Expanded text:
ago in cogitationibus meis, pugnans adversus malas suggestiones meas, et habens conflictationem diuturnam, et prope continuam cum tentationibus inimici subvertere me volentis.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. quia solumi inter
as̃allum terrenoꝵ corpora
non pronum prostractum¬
q est̾. cum sit uisibłe ⁊ ad ĩ¬
cuendum celum erectum
tia uiu̾e cognoscatur. tamẽ
non modo quia est. et ĩ ꝙͣtũ
est. utiq bonum est. Sed
etiam quia tale ẽ. ut ad con¬
templandum celum sit ap¬
tius. Mag̾ in hoc adỹmagi¬
nem et similituoniem dei
ꝙͣ cet̾a corpora aĩalium frã
iure nideri põt.¬

Expanded text:
hominis quia solum inter animalium terrenorum corpora non pronum in aluum prostratum est, cum sit uisibile et ad intuendum caelum erectum,tia uiuere cognoscatur, tamen non modo quia est et in quantum est, utique bonum est, sed etiam quia tale est, ut ad contemplandum caelum sit aptius, magis hoc ad imaginem et similitudinem- dei quam cetera corpora animalium facta iure uideri pot
Abbreviated transcription (Latin):
nebre. et non erunt unqmͣ
in memoria apuo deum.
Quoꝵ cibus cruciatus. et
mansio eor cum dyabolo.
ubi nulla est iusitatio sed cõ¬
sumatio. O homo qui deside¬
ras regnun dei possidere qd
male fecisti. dum potes e¬
menda. dum tempus hẽs
clama ad oĩpotentem deum.
dum tibi datur spatiũ luge.¬
dum est licentia penitere.
quire priusqmͣ te dies mor¬
tis p̾ueniat. Priusqmͣ te
penaꝵ. Priusqũ te infernꝰ
rapiat. ubi iam nulla ẽ in¬
dulgentia. ubi mislus ad cõ

Expanded text:
nebrae, et non venient unquam in memoriam apud Deum. Quorum cibus cruciatus, et mansio eorum cum diabolo est, ubi nulla visitatio nisi tenebrae. O homo qui desideras regnum Dei possidere, quod male fecisti, dum potes, emenda; dum tempus habes, clama ad omnipotentem Deum; dum datur spatiudum est licentia poenitere quire, priusquam te dies mortis praeveniat, priusquam te priusquam te infernus rapiat, ubi jam nullus est indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo hẽbunt mansionem
non morientur. et ignis nõ
ubi nulla uox. ubi gemit
ubi mlla requies ubi igniᷤᷤ
ubi nuslum refrig̾ium. ubi

Expanded text:
habebunt mansionem non morientur, et ignis non ua nulla vox nisi gemitus; ubi nulla requies nisi ignis; ubi nullu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum insis corsib dyabolus fal¬
lit nichil obest ꝙ ludificant᷑ occłi
sinon erratur in uiͣtate fider. et
intelligentie sanitate. quã docet
ds̃ subditos sibi. Aut si ludificet
ymaginib corpoꝵ ut putet cor
eẽ qd nõ ẽ. nõ aliquid obest aĩe
si ꝑnitiose suasioni nõ cõsentiat

Expanded text:
cum visis corporalibus diabolus fallit, nihil obest quod Indificantur oculi, si non erratur in veritate fidei, et intelligentiae sanitate, qua docet Deus subjectos sibi. Aut si ludificet imaginibus corporum, ut putet corpus esse quod non est, non aliquid obest animae si perniciosae suasioni non consentiat
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sua. accufasat pcc̃a
sua.iam cum deo facit. accus¬
sat enĩ dens peccata tua. Si
et tu accuses cõungeris do.
qͣi due res sunt homo et pec¬
cator. Ed andis homo deus
fecit. Quod andis peccator
ip̃e homo fecit. Dele qd̃ fecis¬
ti.ut deus saluet quod fecit.
Oportet ut oderis in te opus
cuum. et ames opus dei. Cũ
autem cepit cibi displicere qd
fecisti inde incipuint uona o¬
pera. quia accusas mala opa
tua. Inicium bonoꝵ oꝑumi¬

Expanded text:
peccata sua et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Dominus peccata tua, si et tua accuses conjungeris Deo, quasi duo essent, homo et peccator. Quod audis homo Deus fecit. Quod audis peccator, ipse homo fecit: dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit, oportet ut oderis in te opus tuum et ames in te opus Dei, cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua, initium bonorum operu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tenent preter bap̃m. et partici¬
pationẽ mense dnĩce nõ solũ ad re¬
gnũ dei. s nec ad salutẽ et uitam
hoc enim et scriptura testatur. Nã
quid aliud tenent qui bap̃m noĩe
salutis appellant. isi qd̾ dictũ est.
Saluos nos fecit per lauacrum re¬
generatois. Et petrus ait. Sic et
nos similis forma baptisma saluos
est. Ego sum panis uite qui de celo
descendi. Et panis quem ego dedo̾
caro mea est. promundi ita. Et
si nõ manducau̾itis carnem filii ho¬
mimis et sanguinem biberitis. non
habebitis uitam in uobis. Si ergo
ut cot et tanta testimoĩa d̃ma con¬
cinũt. nec salus nec uita eterna. sñ
bap̃o et corpore et sangume xp̃i¬
dñ cuiꝙͣ spauda est

Expanded text:
ter baptismum et participationem Dominicae mensae non solum ad regnum De, sed nec ad salutem et vitam Hoc enim et Scriptura testatur. Nam quid aliud tenent, qui baptismum nomine salutis appellant, nisi quod dictum est : Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis, et quod Petrus ait: Sic et nos simili forma baptisma salvos est: Ego sum panis vivens qui de coelo descendi ; et: Panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est
Abbreviated transcription (Latin):
Non est sanitas eis quib
displicet aliquid creature
tue. sicut michi non erat
cum dispͥli cerent multa
que fecisti

Expanded text:
Non est sanitas eis, quibus displicet aliquid creaturae tuae, sicut mihi non erat, cum displicerent multa, quae fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
bor illa appellata ẽ scĩe dignostẽ¬
di boni et mali. nõ qr inde talici q̃¬
si poma pẽdebant. S quicquid es¬
ꝑ p̾ceptũ. discerptunis erat per

Expanded text:
bor illa appellata est scientiae dignoscendi boni et mali , non quia inde talia quasi poma pendebant; sed quidquid esper praeceptum, discreturus erat per
Abbreviated transcription (Latin):
da. que actẽto nr̃e caritatis
desiterat. ne forte suffic̾e nõ
possimꝰ uerbis. ao totam ob
scuritatẽ remouẽdam. et di¬
lucioandam. ꝓ angustia tẽ¬
pis. maxĩe cũ caro ista estib
facigati. iam recreani desite¬
ret. et debitũ suũ poscẽs. et¬
aĩe auioitate ĩpediens. ostẽ¬

Expanded text:
estrae Charitatis desiderat, ne forte sufficere non possimus verbis ad totam ejus obscuritatem removendam et dilucidandam pro angustia temporis; maxime cum caro ista aestibus fatigata, jam recreari desideret, et debitum suum poscens, animae aviditatem impediens osten
Abbreviated transcription (Latin):
Cat mĩc et anhelis pulmoĩbꝰ
ac curgidis faucib me tanꝙͣ
dyalecicũ cͥminet᷑ ymo nõ me
gosissimo strepitu aduocati fo¬
rensis ora ditendat. dicat qͥd¬
quid uult apio ĩpitos ut sto¬
machent docti. Illudant᷑ ĩdocti.

Expanded text:
at nunc et anhelis pulmonibus ac turgidis faucibus me tamquam dialecticum criminetur, immo non me, gosissimo strepitu aduocati forensis ora distendat. dicat quidquid uult apud imperitos, unde stomachentur docti, illudantur indocti.
Abbreviated transcription (Latin):
neꝵ anme. et una ꝓpicia¬
tio pro delictis hominũ est.
credere in xp̃m. Nec om̃ino
quisꝙͣ munidari põt. siue ab
originali peccato quod ex a¬
Dam traxit in quo omines
concupiscĩe. Sed eam seꝙ̃ do
eiq ẜuiendo inflagitiis et
facinorib ad diount. nisi ꝑ
fidem coadimentur. et cõm¬
paginentur corpori eis qui
sine ulla illeçebra carnali et
mortisfera delectatione con¬
ceptus est. nec enm in delict¬
is mater in ntero abluit. et
peccatum non fecit nec ĩuen¬
tus est dolus in̾ ore enis. In
eum quippe credentes filii
fiunt quia ex deo nascunt᷑
ꝑ adoptionis grãm que est

Expanded text:
nerum, et una propitiatio pro delictis hominum est, credere in Christum: nec omnino quisquam mundari potest, sive ab originali peccato, quod ex Adam traxit, in quo omnes concupiscentiae, sed eam sequendo, eique serviendo in flagitiis et facinoribus, addiderunt; nisi per fidem coadunentur et compaginentur corpori ejus, qui sine ulla illecebra carnali et mortifera delectatione conceptus est, nec eum in delictis mater in utero aluit, et peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . In eum quippe credentes, filii Dei fiunt; quia ex Deo nascuntur per adoptionis gratiam, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
et iacob pariter crescunt. p̾¬
matꝰ maioris transfunditur ĩ mi¬
norem ex pacto et placito inter il¬
los eo ꝙ lenticulam ꝙ cibum mi¬
nor parauerat maior in mod̾atiꝰ
concupiuit eoq precio primegẽĩ¬
ta sua frĩ iuratione interpõĩta uen¬
didit. ubi discimus in uescendo nõ
cibi genere. sed auiditate ĩmode¬
sta quemq culpandu.¬

Expanded text:
et Iacob pariter crescunt. Primatus maioris transfunditur in minorem ex pacto et placito inter illos, eo quod lenticulam, quem cibum minor parauerat, maior inmoderatius concupiuit, eoque pretio primogenita sua fratri iuratione interposita uendidit. Ubi discimus cibi genere, sed auiditate immodesta quemque culpandu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq nel scismate quisqmͣ ĩ noĩe
patris et filii et spiritus scĩ. baptis¬
mi sacramentũ accepit. integrũ
tus ẽ sac̃menti. nõ hẽbit. si exͣ eccle¬
siam catholicam ipm̃n sacram̃tum
hiuit. Ergo iõ d ad eccĩam redire
nõ ut sacram̃tum bap̾atis iteꝵ ac¬
cipiat quod nemo d inquolz hoĩe
baptizato repetẽ. s ut in societate ca¬
tholica uitam eternam accipiat..¬
ad quam obtinendam nũqmͣ põt¬
ẽe ydoneus qui cum sacro baptis¬
matis ab ecc̃ia remanserit alienus.
Q̾ si et helyas longas faciat. et pro
nomĩe xp̃i etiam sangͥnem fu̾dat.
pro eo qd inhac uita non tenuit.
eccłie catholice unitatem nõ hẽbit
eternam salutem. Ubi enĩ unicui
lica põt unicuiq prodẽe. et ꝑceptio
sa confessio. si tñ in ecc̃ia catholica
bñ uinatur. Sicut enĩ extra eccłie
catholice sccietatem. nec baptisnus
forte. ut micius torqueatur. nõ tñ
ut int̾ filios dei deputetur ille. sic
intͣ eccłiam catholicam ꝑ solũ bap¬

Expanded text:
cunque vel schismate quisquam in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti baptismi sacramentum accepit, integrum tus est sacramenti, non habebit, si extra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentum habuerit. Ergo debet ad Ecclesiam redire ut non sacramentum baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in quolibet homine baptizato repetere, sed ut in societate Catholica vitam aeternam accipiat.ad quam obtinendam nunquam esse potest idoneus, qui cum sacramento Baptismatis ab Ecclesia catholica remanserit alienus. Qui si et eleemosynas largas faciat, et pro nomine Christi etiam sanguinem fundat, pro eo quod in hac vita non tenuit Ecclesiae catholicae unitatem, non habebit aeternam salutem. Ubi enim cuique lica potest unicuique prodesse, et perceptio o: si tamen in Ecclesia catholica bene vivatur. Sicut enim sine Ecclesiae catholicae societate nec Baptismus forte ut mitius torqueatur, non tamen ut inter Dei filios deputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum Bap
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Eemedia conu̾sionis
ad deum᷑. Nuius sunt cun¬
ctatiomb disferenda. ne
tempus correptionis peat
tarditate. Qui emm pem
non spopondit.¬

Expanded text:
. Remedia conversionis ad Deum, nullis sunt cunctationibus differenda; ne tempus correctionis pereat tarditate. Qui enim poetinum non spopondit
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfcã. ubi regnat caritas. qr
deus ẽ oĩa in omĩb quem sñ
fine uicent. et semꝑ uidentes
et laudant. laudant et amãt.
ne sine labore. Felix ego et ue
inppetuũ. Felix si post resurrecti¬
one hiꝰ fcłi corpuscłi audire m̾e¬
or illa cantica celestis melodie
que cantantur ad laudem re¬
gis ecerm. ab illis supue patrie

Expanded text:
aritas; quia Deus est omnia in omnibus , quem sine fine vident, et semper videndo et laudant, laudant et amant. ne, sine labore. Felix ego, et vere in perpetuum felix, si post resolutionem hujus corpusculi audire meruero illa cantica coelestis melodiae, quae cantantur ad laudem Regis aeterni ab illis supernae patriae
Abbreviated transcription (Latin):
etas supnoꝵ cimũ. Ibi dulcis
solẽnitas õium. ab hac tristi
pegrinatione ad tua gaudia re
chi. Ibi sancte mulieres que uo¬
luptates scłi. et sexu infirmita¬
tis uicerunt. Ibi pueri et puel¬
le que annos suos morib tnͣscẽ¬
derunt. Ibisunt oues et agni
qui iam hiꝰ noluptatis laquees
euafunt. exłtant om̃es ĩ ꝓpͥis
mansiombꝰ. dispar̃ singuloꝵ.¬

Expanded text:
etas supernorum civium. Ibi dulcis etas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas omnium ab hac tristi peregrinatione ad tua gaudia redchi, ibi sanctae mulieres, quae voluptates saeculi et sexum infirmitatis vicerunt; ibi pueri et puellae, quae annos suos moribus transcenderunt. Ibi sunt omnes oves et agni, qui jam hujus voluptatis laqueos evaserunt. Exsultant omnes in propriis mansionibus. Dispar glo
Abbreviated transcription (Latin):
scła felix. si intueri meruero
głiam tuam. btĩtudinem tua
pulcritudinem tuam. portas
et mures atq plateas. et man¬
siones tuas multas. nobilissiẽs
ciues tucs. et fortissimũ rege
tui ex lapidibꝰ preciosis. Porte
tue ex margaritis optimis. pla¬
tee tue ex auro purissimo. In qͥb
iocundum alła sine int̾missioẽ
concint᷑. Mansiones tue mlte
quadris lapidib circũdate sa¬
phiris constructe. latericiis an¬
reis copte. in quib nullꝰ ĩgre¬
ditur nisi muidꝰ nullus in̾hĩ¬
tat ĩqͥnat. E pecõsa facta es et
suauis in delicuis tius mater
ih̾rłm. nich̾ in te tale quale hic
patim᷑. qualia in hac miẜia cer
tempoꝵ. non lucet in te lux
lucerne. aut splendor lime uł
uibar sceuar. sed deus de deo
ligx de luce. sol iusticie semper
illuminat te. agnus canoidꝰ
et ĩmaculatus sucidũ et pul¬
cherrimũ est lumen. Sol tiuꝰ
platio. Ip̃e rex regim in medio
tii. et pueri eius in oircuitu esꝰ.
Ibi ynici angeloꝵ chori. Ibi soci¬

Expanded text:
a felix, si intueri meruero gloriam tuam, beatitudinem tuam, pulchritudinem tuam, portas et muros tuos, plateas tuas, mansiones tuas multas, nobilissimos cives tuos, et fortissimum regem tui ex lapidibus pretiosis, portae tuae ex margaritis optimis, plateae tuae ex auro purissimo, in quibus jucundum alleluia sine intermissione concinitur. Mansiones tuae multae quadris lapidibus fundatae, sapphyris constructae, laterculis aureis coopertae; in quas nullus ingreditur itat inquinatus. Speciosa facta es et suavis in deliciis tuis, mater Jerusalem. Nihil in te tale, quale hic patimur, qualia in hac misera vittemporum. Non lucet in te lux lucernae, aut splendor lunae, vel jubar stellarum; sed Deus de Deo, lux de luce, sol justitiae semper illuminat te; Agnus candidus et immaculatus, lucidus et pulcherrimus, est lumen tuum. Sol tuus, platio. Ipse Rex regum in medio tui, et pueri ejus in circuitu ejus. Ibi hymnidici Angelorum chori, ibi soci
Abbreviated transcription (Latin):
gua. S recurtat hõ ĩ cor suũ. et
Inde recurrat ad deũ. et dicat. Qͥc
dixi.et deo dixi. Quicqͥo forte aͭ
dici. qõ dic̾e nõ debui: hõ dixi. S
deo dixi. qui cõfirmat ambłante.
minatur erranti. ignoscit agno¬
scenti. reuo cat lingla. reuodat
lapsũ. Instus eĩ sepcies cadit et

Expanded text:
 recurrit homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et novit dicerdixi, et de Deo dixi: quidquid forte aliud dixi quod dicere non debui, homo dixi, sed sub Deo dixi. Qui confirmat ambulantem, minatur erranti, ignoscit agnoscenti, revocat linguam, revocat lapsum. Just
Abbreviated transcription (Latin):
mea arbor infructuosa. ubi st f¬
ctus tui. Calis arbor digna ẽ
securi. et igne digna succẽoi. et
incẽdi. Qui st̃ fructus tui: Uti¬
q spine pũgẽtes. et amara po¬
cula. Que litinam sic te pẽitẽ¬
do pũg̾ent. ut cõficẽdo sic ama¬
resc̾ent. ut euanesc̾ent. Forsitã
paruum quio putas aliqd̃ pcc

Expanded text:
mea, arbor infructuosa, ubi sunt fructus tui? Talis autem arbor digna est securi et igne, digna succidi et incendi . Qui sunt fructus tui? Utique spinae pungentes et amara peccata: quae utinam sic te poenitendo pungerent, ut confoderent; sic amarescerent, ut evanescerent. Forsitan parvum quid putas aliquod pec
Abbreviated transcription (Latin):
n.Dum spiritus
concupiscit adu̾sus carnem.
ħ magna contemptione res
agitur delectationib p̾uis.
libidinib ĩmundis. motib

Expanded text:
nim spiritus concupiscit aduersus carnem, haec magna intentione res agitur, delectationibus prauis, libidinibus inmundis, motib
Abbreviated transcription (Latin):
Et si exterior inquit apłs hõ¬
nr corrũpitur. s int̾ior reno¬
uatur de die indiem. Ergo ad
peccatum ad mortalitatem̃ ad
p̾ter uolantia tempora. ad ge¬
mitum. laborem et sudorem.
ad ecates sucçedentes non ma¬
nentes. abinfantia usq adse¬
nectutem. sine sensu transeñ¬
tes. ad hoc actendentes uidea¬
mus hic uet̾em hominem ue¬
cem diem. uetus canticum
uetus testamentum. Con¬
uersi autem ad int̾iorem ad
ea que ĩouanda sunt pro
hiis que ĩmutabuntur ĩue¬
inmꝰ hominem nouũ. diem
nonũ. canticum nonum. te¬
stamentum nouum. Et sic
amemꝰ istam nouitatemut
non ibi timeamꝰ uetustate¬

Expanded text:
Et si exterior, inquit, homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentum: conversi autem ad interiorem, ad ea quae innovanda sunt, pro his quae immutabuntur, inveniamus hominem novum, diem novum, canticum novum, Testamentum Novum; et sic amemus istam novitatem, ut non ibi timeamus vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ st̃ hũane soçietati officia ne¬
cessaria. nũc mitiꝰ. nũc asꝑius af¬
fligatur uita mortaliũ. tamẽ mor
tuds eos quos diligimus. ꝙ̃ uel
a fite. uel bonis morib lapsos. hoc
ẽ ĩ ip̃a aĩa mortuos audire sen ui¬
amicis mortuis gratulamur.Et
cũ mors eoꝵ nos cõtristet. ip̃a noᷤᷤ
certius cõsolatur. qm̃ caruerũt ma¬
lis quib ĩ hac uita. eciam bõi hõieᷤᷤ
uel cõterũtur. uel dampnantur.
uel ĩ utroq ꝑiclitantur.

Expanded text:
unt humanae societati officia necessaria, nunc mitius, nunc asperius adfligatur uita mortalium: mortuos tamen eos, quos diligimus, quam uel a fide uel a bonis moribus lapsos, hoc est in ipsa anima mortuos, audire seu uiamicis mortuis gratulemur et, cum mors eorum nos contristet, ipsa nos certius consoletur, quoniam caruerunt malis, quibus in hac uita etiam boni homines uel conteruntur uel deprauantur uel in utroque periclitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
In huiꝰ uite misera cõditõ¬
ne sepe cõtĩgit. ut credatur. nel a¬
micus qui innicus ẽ. uel innicus
qui amicus ẽ. Quro nos cõsolatͣ
ĩ hac hñana societate. errorib erũ¬
puisq plenissia. nsi fites nõ ficta
q metuimꝰ. ne quid dis cõtĩgat
mali. de tantis maloꝵ aggerib
huiꝰ scł̃i. Nõ eĩ tantũmõ soluciti
sumꝰ. ne fame. nebetus ne mo¬
rib. ne captiuitatib affligantur.
ne ĩ eatẽ suitute talia ꝑaciant᷑.
qualia nec cogitare sutficim. Ue¬
R eciam. ubi timor ẽ. młto ama¬
tior. ne ĩ ꝑfidiam. maliciam. ne¬
quiciamq mutẽtur. Et ꝙ̃do ista
cõtĩgũt. tanto utiq plura. ꝙ̃to

Expanded text:
in huius uitae misera condicione saepe contingit, ut credatur uel amicus esse, qui inimicus est, uel inimicus, qui amicus est: quid nos consolatur in hac humana societate erroribus aerumnisque plenissima nisi fides non ficta que metuimus, ne quid eis contingat mali de tantis malorum aggeribus huius saeculi. Non enim tantummodo solliciti sumus, ne fame, ne bellis, ne morbis, ne captiuitatibus adfligantur, ne in eadem seruitute talia patiantur, qualia nec cogitare sufficimus; uerum etiam, ubi timor est multo amarior, ne in perfidiam malitiam nequitiamque mutentur. Et quando ista contingunt tanto utique plura, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
michi licet ĩ melius cõmu¬
tari. non michi opus est iñ
seꝑari. si quas tales in sacroꝵ
disciplina domini emendo qͦ
possum tollero quos emendae
non possum. fugio paleam
ne hec sim. non aream. ne
cm̃ hereticis ueꝵ etiam ce¬
teris homĩb mał plemis ẽ
orbis. Et sanctis ac fidelib
dei seruis plenus est orbis.
qr et mare plenum est ama¬
ris fluctib pͥlenum ẽ et dul¬
cib piscib.¬

Expanded text:
mihi licet in melius commutari, non mihi opus est inde separari. Si quos tales in Sacramedisciplina Domini emendo quos possum, tolero quos emendare non possum. Fugio paleam, ne hoc sim: non aream, ne tum haereticis, uerum etiam ceteris hominibus malis plenus est orbis et sanctis ac fidelibus dei seruis plenus est orbis, quia et mare plenum est amaris fluctibus, plenum est et dulcibus piscib
Abbreviated transcription (Latin):
xaltatus quippe incru¬
ce xp̃s caput erectum ad ce¬
los tenuit. Manus suꝑ terrã
ad aquilonem tetendit et
austrum. ut celi se eẽ uñm .
et iniu̾se terre omnes q po¬
testates aereas sue dictioni
subditas. ipo etiam corporis
sytu signaret. Infima crucis
ip̃iꝰ terre abdita penetrabãt
uit inferoꝵ regnum passione
tñsfixum ac destructum ẽẽ
astantes hebrei greci et ro¬
mani legebant ut uidel
eiꝰ impium apperet ꝑ om̃es
gentes ẽẽ uilatandum. In¬

Expanded text:
xaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes gentes esse dilatandum.
Abbreviated transcription (Latin):
facint facere nolite. ambu¬
lem niam dñi noñ sequar es
mores. audiam ab illo u̾ba. ñ
sequatur ille cupiditatẽ suam
quia si uoluero apud deuin.¬
xi. Nonne michi dicturus
est. Eerue neqmͣ nonne a
me audieras. Que dicunt
facite. Que autem faciunt
facere nolite. Malus autem
laicus infidelis non ꝑtinens
ad gregem xp̃i. non ꝑtinẽs
ad trumentum xp̃i. Qui tan¬
qm̃ palea inarea tolleratur.
Quid sibi dicit qñ cepit illum
arguere uerbum dei. Exi quid
michi loqueris. Ip̃i ep̃i. ip̃i cle¬
rici non illuo faciunt. et me
cogis ut faciam. Querit sibi
non patronum ad cam malã
Sed comitem ad penam. Nam
nuqm illum ille defensurꝰ
ẽ indie indicii quẽcimq ma¬
lum uoluerit imiitari. Qũo eĩ
dyabolus ommes ques sedu¬
cit non seducit cum quibus
regnet. Sed cum quib dam¬
pnetur. sic onĩs qui secunt᷑
males comites sibi ad gehen¬
nam querunt non patrocuna
eto regna celorum.

Expanded text:
faciunt, facere nolite. Ambulem viam Domini, non sequar istius mores. Audiam ab illo, non verb sequatur ille cupiditatem suam. Quia si le, nonne dicturus est: Serve nequam, nonne a me audieras: Quod dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite? Malus autem laicus, infidelis, non pertinens ad gregem Christi, non pertinens ad frumentum Christi, qui tanquam palea in area toleratur, quid sibi dicit, quando coeperit illum arguere verbum Dei? Exi: quid mihi loqueris? Ipsi episcopi, ipsi clerici non illud faciunt, et me cogis ut faciam? Quaerit sibi non patronum ad causam malam, sed comitem ad poenam. Nam nunquam eum ille defensurus est in die judicii, quemeumque malum voluerit imitari. Quomodo enim diabolus omnes quos seducit, non seducit cum quibus regnet, sed cum quibus damnetur: sic omnes qui sequuntur malos, comites sibi ad gehennam quaerunt, non patrocinia ad regnum coelorum.