comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cto sebe quinquagita. Deude alio dix̃. Tu
uͥ qntũ debes Qͥ ait. Centũ choros tritiei.
Ait illi. Accipe litteras tuas: & scͥbe octogin¬
ta. Accipe litteras: subaudis in quib debi¬
tum scpseras. Cautio ẽ: unde cũq eauet᷑ contͣ
phora ẽ eontinens urnas tres: chorus uͦ mo
alteri quinta pars dimittit᷑. simplicit̾ accep¬
tũ docet: qͥa om̃is qͥ indigentiã cuiꝰlib& pau¬
ꝑis scors. uł ex dunidia uel ex quinta parte
releuauerit: certa miscđiȩ suȩ mercede do¬
nandus sit. Hel sic accipiat᷑. ut cũ iu¬
dei decimas dicant debere dari sacerdotib
& leuitis: nos suꝑ iusticiã eor abundan¬
tes iusticia xp̃i. demꝰ medietatẽ bonoꝵ nr̃oꝵ:
sic̃ & ⁊acheus fecit ñsolũ de fructib. s de
omnib bonis sius. Aut certe dupplicemus
eorum decimas: eceliȩ dando qͥntas. Et
laudauit dñs uillicũ iniqͥtatis qͥa pruden¬
ter fecisset: qͥa filii huiꝰ scł̃i prudentiores fi

Expanded text:
lii dixit: Tu vero quantum debes? Centum coros tritici. Ait illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. » Accipe litteras, subaudis in quibus debitum scripseras. Cautio est undecunque cavetur contrphora est continens urnas tres; Coros  κόροςalteri quinta pars dimittitur simpliciter acceptum docet, quia omnis qui indigentiam cujuslibet pauperis sanctorum vel ex dimidia vel ex quinta parte relevaverit, certa misericordiae suae mercede donandus sit. Vel sic accipiatur, ut cum Judaei decimas dicant debere dari sacerdotibus et levitis, nos super justitiam eorum abundantes justitia Christi demus medietatem bonorum, sicut et Zachaeus fecit non solum de fructibus, sed et de omnibus bonis suis. Aut certe duplicemus illorum decimas Ecclesiae dando quintas « Et laudavit Dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset, quia filii hujus saeculi prudentiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes in foro otiosos et dixit illis. Ite & nos in
uineã: ꝙ qͦd iustũ fuerit dabo uob̃. Illi ait̃ẽ
abierunt. ꝑ forũ mundus accipit᷑: in quo
calumpniȩ inuiriȩ. contentiones. diu̾sorũ
negotioꝵ difficultates semꝑ tumultuosȩ: &
iͥ omia uenalia sc̃. Peccatores dicunt᷑ mor¬
tur ñ ꝯtiosi. Sicnt enĩ siedus apud dm̃ dr̃
qͥ ñ audit quȩ dĩ sunt. s quȩ diaboli: cecus ꝑ
cuiꝰ oculos diabolus uidet ñ ds. sic qͥ diabolo
uiuit. mortuus ẽ deo. Raptor ñ ẽ otiosus: sed¬
mortuus. Ebriosus. fornicariꝰ. non ft̃ otiosi:
s mortui. Iue aũ qͥ nichil tollit ÷ ociosus: nͥ de suis
det impotentib. Uis ñ eẽ otiosus. ᷤ Nichil
tollas: & de tius ddes ꝓ deo: ut non tͥuiuas seo
deo. His ñ eẽ otiosus: Ieuina: & da ꝓ deo qͦd¬
manducare debes et bibere. Uis ñ esse otiosus:
Si sine uxore es ne quesieris uxorem: s oꝑare
uitẽ castitatis. Si dicis ñ possũ abstinere: o¬
stendo tͥ ut & uxorem habeas: & castitatis

Expanded text:
Ite et vos in vineam meam, et quod justum fuerit dabo vobis. Illi autem abierunt. » Per forum mundus accipitur, in quo calumniae, injuriae, contentiones, diversorum negotiorum difficultates, semper tumultuosae, et ubi omnia sunt venalia. Peccatores dicuntur mortui, non otiosi. Sicut enim surdus apud n audit quae Dei sunt, sed quae diaboli; caecus, per cujus oculos diabolus videt, non Deus: sic qui diabolo vivit mortuus est Deo. Raptor non est otiosus, sedmortuus. Ebriosus, fornicarius non sunt otiosi, sed mortui; ille autem qui nihil tollit est otiosus, nisi de suis det impotentibus. Vis non esse otiosus? Nihil tollas, et de tuis des pro Deo, ut non tibi vivas, sed Deo. Vis non emanducare debes et bibere. Vis non esse otiosus? Si sine uxore es, ne quaesieris uxorem, sed operare vitem castitatis. Si dicis, non possum abstinere, ostendo tibi ut et uxorem habeas, et castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
coegit ut de centũ faceret octoginta: idest.
legis austeritate mutatus sit in euͣgelad a¬
mentiã. Qd̃ si quesieris quare uocet uu:
uillicꝰ qͥ bene quide offerebat. s ñ bene da¬
derunt. Si autẽ de mammona iniqͥtapos
bene dispensato recipiunt᷑ et̾na tab̃nacuib
qnͣtomagis sermo diuinus in qͦ nulla ẽ m¬
iniquus ẽ. ut ñ det frĩb ad utendũ. qͥ a
deo ꝓ omnib ẽ ereatũ : iste &e in sp̃uali pe¬
cunia diuidenda iniquus erit: uit ñ ꝓ necel¬
sitate. s ꝓ ꝑfonis. doctriiã dñi diuidat i
rotunditatis .i. ut a puncto medio õs lius
pares in extrema ducant᷑: eadẽ ẽ in magno
disco quȩ in nummulo exiguo: ita uͭ parua
iuste gerunt᷑. ñ minuit᷑ iusticiȩ magnituds¬

Expanded text:
coegit ut de centum faceret octoginta, id est coegit ut de centum faceret octoginta, id est legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene dderunt. Si autem de mammona iniquitatis bene dispensata recipiuntur in aeterna tabernacula, quanto magis sermo divinus in quo nulla est iiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. rotunditatis id est ut a puncto medio omnes lineae pares in extrema ducantur eadem est in magno disco, quae in nummulo exiguo; ita ubi parva juste geruntur, non minuitur justitiae magnitud
Abbreviated transcription (Latin):
orũ: nẽ incipiã doctrinã salutis mendicare
ab anania. fãciam gͥ ut me recipiant xͥani:
cũ eiectus fuero de uillicatione mea. Ceptiq
eis qͥ pͥus uersabant᷑ in lege &e sic in xp̃m cre¬
diderant ut arbitrarent᷑ se in lege iustifican¬
dos dicere legẽ abolitam. ꝓpħas p̾teriisse: et¬
quȩ antea ꝓ luero fuerant reputari in sterco¬
ra. Uocatut itaq duos: de plurimis debitori¬
b. Primũ qͥ debebat centũ chados olei: con¬
gregatos iudelico ex gentib di miscdĩa indigen¬
tes. Et de centenario numero qͥ plenus ẽ. atq
ꝑfectus fecit scͥbi qͥnquagenariũ: qͥ ꝓpͥe peni¬
tentiũ ẽ iuxta itibeleum annũ. & illã parabo¬
lam in septuagesimo qrͣto capitulo luce: in
qͣ alt̾ĩ qͥngenti. alteri debitori qͥnquaguita
denarii dimittuit᷑. Sed̾m autẽ uoeauit po¬
pulũ uideoꝵs qͥ tritico mandators dĩ nutritꝰ
erat. & debebat ei centenariũ numerũ: et

Expanded text:
orum, nunc incipiam doctrinam salutis mendicare orum, nunc incipiam doctrinam salutis mendicare ab Anania. Faciam igitur ut me recipiant Christiani, cum ejectus fuero de villicatione mea. Coepitque eis, qui prius versabantur in lege, et sic crediderant ut arbitrarentur se in lege justificandos, dicere legem abolitam, propquae antea pro lucro fuerant, reputari in stercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei, congregatos videlicet ex gentibus, Dei misericordia indigentes. Et de centenario numero, qui plenus est et perfectus, fecit scribi quinquagenarium, qui proprie poenitentium est, juxta jubileum annum et illam parabolam, in septuagesimo quarto capitulo Lucae, in qua alteri quingenti, alteri debitori quinquaginta denarii remittuntur . Secundum autem vocavit populum Judaeorum, qui tritico mandatorum Dei nutritus erat, et debebat ei centenarium numerum, et
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Celestes uͦ et sp̃uales diuitiȩ uere suit: quas
cũ habuerimꝰ. ꝑdere ñ possumus. Et si in ali
turã nr̃am sicȩ. Nichil enĩ intulimꝰ in hunc
mundũ: & nichil hinc auferemꝰ. Nrã aut̃ẽ
animȩ uiri ꝓpͥe diuitiȩ eiꝰ. Demus gͥ aliena
ut suscipiamꝰ nrã: prebeamꝰ partia. ait recipi¬
amꝰ magna: seminemꝰ in benedictione. ut
metamꝰ benedictionẽ. Q enĩ parce seminat:
parce ꝙ metet. Teophilus antiochenꝰ qͥ qͣtu¬
or ȩuangłistarũ in unũ opus dicta compinx̃.
hȩc suꝑ hanc parabolam in suis cõmentariis
legẽ d̃i discens a gamalihele. Qui eũ cepisset¬
xp̃ianos ꝑsequi. & dñi sui substantiã dissi¬
pare. correctus ẽ a dño: audiens durũ ẽ tͥ contͣ
stimulũ calcitrare. Dix̃q in corde suo. Quid
faciã: Magister fui ꝙ tullicus: nc̃ cogor eẽ
discipulus. & oꝑaruis. fõdere ñ ualeo: man¬
data enĩ legis. t̾rȩ incumbentia. destructa ft̃
Mendicare erubesco: ut qͥ doctor fuerã iude¬

Expanded text:
. Coelestes vero et spirituales divitiae verae sunt, quas cum habuerimus, perdere non possumus. Et si in alieturam nostram sitae. Nihil enim intulimus in hunc mundum, et nihil hinc auferemus . Nostra autem animae viri proprie divitiae ejus . Domus ergo aliena, ut suscipiamus nostra; praebeamus parva, ut recipiamus magna; seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem. Qui enim parce seminat, ribuet? Theophilus Antiochenus, qui quatuor evangelistarum in unum opus dicta compinxit, haec super hanc parabolam in suis commentariis legem DChristianos persequi, et Domini sui substantiam dissipare, correctus est a Domino, audiens: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Dixitque in corde suo: Quid faciam? Magister fui et villicus, nunc cogor esse discipulus et operarius. Fodere non valeo, mandata enim legis terrae incumbentia destructa sunt. Mendicare erubesco, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmos fecit nouissimos. & nouissimos pͥmos:
Ipse enĩ xp̃c uerus pat̾familias. totiꝰ huma¬
in generis curam habens: omni tẽpore uni-¬
uersos ad culturã uineȩ uocat. Qui quando
ñ agnoscit᷑ in secreto ẽ: s quando agnoscit᷑
exit conducere oꝑarios. ex occulto ꝓceden ad
noticiã. Umea autẽ ẽ ȩccłia: qu̾ȩ ab abel ui¬
sto usq ad ultimũ electum qͣsi tot palmites
mittit. qͦt scõs ꝓfert. Oꝑarii uͦ st̃ predicatores:
& unusqͥsq dũ fioe recta ꝑsistit in diuinȩ
legis obedientia. Conuentione autẽ facta
cũ operariis ex denario ditrno: misit eos in
uineã suam. Conuentio fuit confirmata pro¬
missio qͦd ad imagiñẽ di reformandi eeñt:
si ȩccłiam edificando decalogi mandatis in¬
sisterent. In denario gͥ figurã regis habente.
qͥ olim ꝓ decem numinis comptitabat᷑: et
obedientiȩ premiũ. et qͥa decalogi obseruan¬
tia oꝑariis dat᷑. manifeste significat᷑. Et

Expanded text:
primos fecit novissimos, et novissimos primos. Ipse enim Christus, verus paterfamilias, totius humani generis curam habens, omni tempore universos ad culturam vineae vocat. Qui, quando non agnoscitur, in secreto est, sed quando agnoscitur exiit conducere operarios, ex occulto procedens ad notitiam. Vinea autem est Ecclesia, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum, quasi tomittit, quot sanctos profert. Operarii vero sunt praedicatores, et unusquisque, dum fide recta persistit in divinae legis obedientia. « Conventione autem facta cum operariis ex denario diurno, misit eos in vineam suam. » Conventio fuit confirmata promissio quod ad imaginem Dei essent reformandi, si Ecclesiam aedificando Decalogi mandatis insisterent. In denario igitur figuram regis habente, qui olim per X nummos computabatur, et obedientiae praemium, et quia ex Decalogi observantia
Abbreviated transcription (Latin):
Rut seruis qͥ scit uoluntatẽ dm̃ & ñ facit: s
e cantate in mintmo & in maiori fideles esto¬
ti Iquẽ dicit sp̃c sẽĩ feruor̃e. qͥ secreta cordis illu¬
nnans. uicia qͣsi spinas et cribulos cõburit:
aiura uasa ꝓbando et meliorando. ligna. fenũ.
siulam consiũdo. Saptismo autẽ habeo bap¬
trari: & qͦmͦ coartor usq dum ꝑficiat᷑ ᷤ Neni
inqͥt igñe mictere in corda creclentiũ ut t̾rena
aespiciant. suꝑna appetant spũ scõ infłamante:
s ao hoc pͥus habeo baptiari. hoc ẽ tingiui et
ꝑfundi baptismo: oest tuictione subaudis mei
sangunis. Qd̃ ẽ dicere. Antequã mitcã sp̃m scm̃:
tor multũ usq dum ꝑficiatur ipsa passio: sed
nichil me potest cogere. quin fiat qͦd fieri sta¬
tui de me. Quida codices habent angor: ꝓ co¬
arcor. Q in se nichil habebat qͦd doleret: nrĩs
tam̃ angebat᷑ erumpnis. ut se crucifigi di¬

Expanded text:
ut servus qui scit voluntatem domini et non facit, sed ex charitate in minino et in majori fideles estote. Ignem dicit Spiritus sancti fervorem, qui secreta cordis illuminans, vitis quasi spinas et tribulos comburit, aurea vasa probando et meliorando, ligna, fenum, stipulam consumendo. Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur: Veni, inquit, ignem mittere in corda credentium, ut terrena despiciant, superna appetant, Spiritu sancto inflammante, sed ad hoc prius habeo baptizari, hoc est tingi et perfundi baptismo, id est tinctione, subaudis mei sanguinis. Quod est dicere: Antequam mittam Spiritum sanctum, ctor multum usque dum perficiatur ipsa passio, sed nihil me potest cogere, quin fiat quod fieri statui de me. Quidam codices habent angor, pro coarctor. Qui in se nihil habebat unde doleret, nostris tamen angebatur aerumnis, ut se crucifigi di
Abbreviated transcription (Latin):
peli queruit maior uindicta sequee. Mitissima
uili pena erit eoꝵ qͥ origiali peceato pbͥum
peeatũ ñ a ddiderunt: q in illis qͥ addiders
patto tolerabilior ent dampnatio: qñto hie
munorẽ habuerint iniquitate Iche. M aeu.

Expanded text:
deliquerint, major vindicta sequetur. Mitissima autem poena erit eorum qui originali peccato proprium peccatum non addiderunt, et in illis qui addiderunt, tanto tolerabilior erit damnatio, quanto hic minorem habuerint iniquitatem. L.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dñi sui. & ñ p̃parauit. et ñ fecit scdm uo¬
luntatẽ eiꝰ: uapulabit multis. Multi existi¬
mantes se minꝰ uaptilaturos. si nesciant qͥd
oꝑari. debeant: auertunt aur̃e ne aucliant ue¬
ritatẽ. S cũ possent scire si uellent studuum
ad hibere: ñ nescientes s contẽptores iudican¬
t᷑. Qͥ autẽ ñ cognouit q fecit digna: plagis
uapulabit paucis. Non cognoscere dicendꝰ
ẽ: qͥ app̾hendere uult s ñ ualet. Mertto gͦ
minus punit᷑: cui muꝰ commissũ ẽ. Q eñ
ignorans peccat. in nocte peccat: qͥ uͦ
sciens. tanqua in die peccat. Uiui gͦ descen¬
dunt in infernũ: qͥ scient̾ peccant. Omni
autẽ cui multũ datum ẽ: multũ quereau
ab eo. Et cui cõmendauer̃t multũ: plus pe¬
tent ab eo. Ordo uerboꝵ ẽ. Ab om̃i autẽ eo¬

Expanded text:
tatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulavit multis. BEDA. Multi existimantes se minus vapulaturos, si nesciant quid operari debeant, avertunt autem ne audiant veritatem. Sed cum possent scire, si vellent studium adhibere, non nescientes, sed contemptores judicantur. Qui autem non cognovit et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Non cognoscere dicendus est, qui apprehendere vult, sed non valet. Merito ergo minus punitur, cui minus commissum est. Qui enim ignorans peccat, in nocte peccat; qui vero sciens, tanquam in die peccat. Vivi ergo descendunt in infernum, qui scienter peccant. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ: & hic diffamatus ẽ. apud illũ qͣsi dissipas¬
set bona ipsius. Hunc ad auaros suꝑbosq
phariseos. nc ad discipulos illis audientib
loquit᷑ dñs: ut resipiscant. Uillicꝰ ꝓpͥe gubna¬
tor et custos uillȩ ẽ: unde & auilla nom̃
acceptt̃. Hic uͦ ponit᷑ ꝓ economo .i. dispensa

Expanded text:
 hic diffamatus est apud illum quasi dissipasset bona ipsius, » etc. Nunc ad avaros superbosque Pharisaeos; nunc ad discipulos illis audientibus loquitur Dominus, ut resipiscant. Villicus proprie gubernator et custos villae est. Unde et a villa nomine accepit. Hic vero ponitur pro oeconomo, id est dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eors uulnera ꝑ linguȩ correctionẽ cuiaii
Potest etiã ꝑ linctionẽ canũ. lingua signana
ulantiũ: qͥ uulnera lingunt. dũ mala nũ
ꝓbo fauore attollunt. Abrahȩ sinus signis
celors requiemin qͣ recumbent uenientes as
oriente ꝙ. occidente cũ abraham. & ysadea
iacob s filii regni huiꝰ purpura & byssou
duti. foras eicient᷑. In fidelis ppłs legẽ in or
denuit. s oꝑe seruare contẽpsit: ꝙ ideo ibian.¬
pluis ardebit. Diues in hac utta. guttã aque
m̃dicans in altera. dicit se habere qͥnq fr̃s
qͥa uidaicus ppłs ex magna iam parte dam¬
pnatus. nouit seqͣces suos suꝑ terrã relictos
qnq lib̾s moysi carnalit̾ intellectis. uł qͥnq
sensib corporis deditos. Quomͦ gͦ in quinq
uirginib & in centũ quin quagunta tͥb pis¬
cib innumera multitudo scõꝵ intelligit᷑:
ita in qͥnq fr̃ĩb ditutis. multa milia ppsi
uideoꝵ intelligurt᷑: qͦs ad spũałẽ intelligei¬

Expanded text:
ulnera per linguae correctionem curant. Potest etiam per linctionem canum lingua signari adulantium, qui vulnera lingunt, dum mala nostra improbo favore attollunt. Abrahae sinus significat coelorum requiem, in qua recumbunt venientes ab oriente et occidente cum Abraham et Isaac et Jacob, sed filii regni hujus purpura et bysso induti foras ejicientur. Infidelis populus legem in ore tenuit, sed opere servare contempsit, et illo amplius ardebit. Dives in hac vita guttam aquae mendicans in altera dicit se habere quinque fratres, quia Judaicus populus ex magna jam parte damnatus, novit sequaces suos super terram relictos, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos. Quomodo ergo in quinque virginibus, et in centum quinquaginta tribus piscibus innumera multitudo sanctorum intelligiita in quinque fratribus divitis, multa millia populi Judaeorum intelliguntur, quos ad spiritualem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
nos possint reciꝑe in celestes mansiones. Uel
ita. faciamus amicos de iniqͦ mãmona: ut
largiendo ꝑauꝑib. angłoꝵ nob̃ ceterorũq
scõꝵs grãm comparemꝰ. Hoc quid̾a male intel¬
ligendo rapiunt. ut qͣsi bene dispensent: sed
grauant᷑ potius ꝙͣ aduiuent᷑. Hostiȩ enĩ im¬
piorũ abhominabiles. Hinic ꝑ salomonẽ dr̃.¬

Expanded text:
nos possent recipere in coelestes mansiones. Vel nos possent recipere in coelestes mansiones. Vel ita: Faciamus amicos de iniqua mammona, ut largiendo pauperibus angelorum nobis caeterorumque sanctorum gratiam comparemus. Haec quidem male intelligendo rapiunt, ut quasi bene dispensent, sed gravantur potius quam adjuventur. Hostiae enim impiorum abominabiles. Hinc et per Salomonem d
Abbreviated transcription (Latin):
salomon ait. Ne qͥ sapientes estis in oculis uris.
ꝙ corã uob̃met ipsis prudentes. In hoc dispen¬
satore ñ debemꝰ adimitandũ sumere. ut uel
dũo frudẽ. uel de fraude elemosinã faciamus:
s interdũ similitudines e contrario ducunt᷑
ut hie: et de uidice iniquo unde lucas. in.ecͦ
xeiiͦii. capło. Si gͦ dñs dispendiũ passus. tam̃
laudat prudentiã dispensatoris. ñ qͦd adu̾sus
eũ fraudulent᷑ s ꝓ se prudent᷑ egerit: multo
ꝙ ꝓnis ẽ ad elementiã. laudabit discipulos.
si ad eiꝰ preceptũ misoses fueruit. Unde sequit᷑:
Et ego uob dico. facite uob amicos de mam¬
mona iniqͥtatis: ut cum defeceritis recipiant
uos in ȩt̾na tab̃nacula. Mammona syrorũ
lingua ddiuitiȩ nuncupant᷑: ꝙ iniqͥtatis adi¬
tũ ẽ. qͦd de iniquitate collecte suit. Unde uul¬
gata sententia dieitͦ: qͥa diues aut ẽ iuiquus
ant heres iniqui: D ocet gͦ de diuiciis iniqͥta¬
tis amicos facere ñ qͦslibet pauꝑes: s eos qui

Expanded text:
saias ait: « Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . » In hoc dispensatore non debemus ad imitandum sumere, ut vel domino fraudem, vel de fraude eleemosynam faciamos, sed interdum similitudines econtrario ducuntur. Ut hic et de judice iniquo: unde Lucas in XVIII capitulo. Si ergo Dominus dispendium passus tantum laudat prudentiam dispensatoris, non quod adversus eum fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, multo et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos, si ad ejus praeceptum misericordes fuerint. Unde sequitur: « Et ego vobis dico: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis recipiant vos in aeterna tabernacula. » Mammona Syrorum lingua divitiae nuncupatur, et iniquitatis additum est, quod de iniquitate collectae sunt. Unde vulgata sententia dicitur: Quia dives aut est iniquus, aut haeres iniqui. Docet ergo de divitiis iniquitatis amicos facere, non quoslibet pauperes, sed eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
noli me tangere: nũdum enĩ ascendi ad pa¬
tr̃e meũ. Heracit̾ enĩ tangit: qͥ equałe pat̾ cre¬
dit. ¶oui uirtutẽ de me exisse. Pelagius di¬
cit se suo conamine posse saluari si placet: nos
autẽ dicamus. qͥa uana salus hominis. in deo
faciemꝰ uirtittẽ: qui ꝓpiciat᷑ omnib iniqͥtatib
nr̃is. & sanat om̃s infirmitates nras. ¶Et cir̾¬
cumspiciebat uidere eam. Om̃s qui merent᷑¬

Expanded text:
Noli me tangere: nondum enim ascendi ad PaNoli me tangere: nondum enim ascendi ad Patrem meum . Veraciter eum tangit, qui aequalem Patri credit. Novi virtutem de me exisse. Pelagius dicit se suo conamine posse salvari, si placet; nos autem dicamus, quia vana salus hominis; in Deo faciemus virtutem, qui propitiatur omnibus iniquitatibus nostris, et sanat omnes infirmitates nostras . Et circumspiciebat videre eam. Omnes qui merent
Abbreviated transcription (Latin):
tunicȩ sũmi sacerdotis. confessionẽ: & mala
punca uoluntatẽ martyrii significant. ⁊ uir¬
tutũ eandorẽ. Fluxus sanguinis sterilitatẽ fa¬
cit. Vnde ad eccłiam gentũ. Lecare sterił quȩ
ñ paris. Eons sanguinis ẽ origo peccati. so:
pͥmordiũ inmundȩ cogitationis: ex qͦ om̃e pec¬
catũ nasect᷑. Et dñs ñsolum mala oꝑa extir¬
pat: s etiam cogitationũ nequa radicem. Non
interrogat dñs quis eũ tetigerit. ut doceatur
quȩ nesciat: s ut uirtũs fidei mulieris appare¬
at. & multis ꝓficiat. Ad puellam ꝑgens a tur¬
ba compͥmit᷑: qͥa iudeã uisitans a noxia car¬
naliũ consuetudine grauat᷑. Qũe turbȩ cõpri¬
munt. una credula tetigit: qͥa dñs diuersis he¬
resib comprimit᷑: solo fidei corde queritatur:
Nam multi tangentes ñ tangunt: sic̃ uiden¬
tes ñ uident. ꝙ audientes ñ audiunt. Unde
dicit᷑ mariȩ magdalenȩ ñdum plenȩ credenti.

Expanded text:
tunicae summi sacerdotis, confessionem; et mala tunicae summi sacerdotis, confessionem; et mala punica voluntatem martyrii significant et virtutum candorem. BEDA. Fluxus sanguinis, sterilitatem facit. Unde ad Ecclesiam gentium: Laetare sterilis quae non paris . Fons sanguinis, est origo peccati, id est, primordium immundae cogitationis, ex quo omne peccatum nascitur. Et Dominus non solum mala opera exstirpat, sed etiam cogitationum nequam radicem. Non in terrogat Dominus qui eum tetigerit, ut doceatur quae nesciat; sed ut virtus fidei mulieris appareat, et multis proficiat. Ad puellam pergens, a turba comprimitur; quia Judaeam visitans, a noxia carnalium consuetudine gravatur. Quem turbae comprimunt, una credula tangit; quia Dominus diversis haeresibus comprimitur, solo fideli corde quaeritatur. Nam multi tangentes non tangunt, sicut videntes non vident, et audientes non audiunt. Unde dicitur Mariae Magdalenae, nondum plene credenti:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ carnis oblectatione late ꝑ orbem fedari. In
medicos expenderat omñe substantia:. pelt
naturalis industriȩ uues. Meliee dicar siue fal¬
ses threologos suie philosophos. legumq selam¬
son Soctores : qͥ multa de iurtitib ꝓmitebãt:
¶illit remediũ animab conferebant. Sp̃e ẽ
irmundos significat: qͥ in gerebant se colen¬
dos ꝓdeis qͣsi consulendo hominib. Accessit
Retio dicit᷑ siue iuxta id qͦd ipse ait siquis mͥ
ne añin ñ uidens ꝑ fidem cepit eiꝰ uestigia sub¬
squi: d tactu. ioest participatione sacramentoꝵ
s meruit sanari a peccatis. fimbriam uestim̃¬
ti eiꝰ tetigit: qͥa pͥmo particulami doctrinȩ eiꝰ ꝑ
suos mustios suscepit. fimbriȩ namq uestim̃¬
ti sunt uerba dependentia de incarnatione xp̃i.
qua diuinitas ẽ uestita. Qui gͦ incarnationis
my̾steria ꝑfecte amat. ꝙ credit donec ad maiora¬
ñ io. capienda ꝑueniat: fimbriam tangit Hine

Expanded text:
et carnis oblectatione late per orbem foedari. In et carnis oblectatione late per orbem foedari. In medicos expenderat omnem substantiam, id est, naturalis industriae vires. Medicos dicit sive falsos theologos, sive philosophos, legumque saecularium dotores, qui multa de virtutibus promittebant, sed nullum remedium animabus conferebant. Spiritus etiam immundos significat, qui ingerebant se colendos pro diis, quasi consulendo hominibus. AccessitRetro dicitur, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mne Dominum non videns, per fidem coepit ejus vestigia subsequi; et tactu, id est, participatione sacramentorum ejus, meruit sanari a peccatis. Fimbriam vestimenti ejus tetigit, quia primo particulam doctrinae ejus per suos ministros suscepit. Fimbriae namque vestimenti, sunt verba dependentia de incarnatione Christi, qua divinitas est vestita. Qui ergo incarnationis mysteria perfecte amat et credit, donec ad majora capienda perveniat, fimbriam tangit. HIER
Abbreviated transcription (Latin):
yses atq samuel rogant ꝓ plebe mortua: &. scͥt
ihe p̾ces eor. Synagoga sola legali institutione
composita. qͣsi unica moysi nata erat. quȩ no¬
bilit̾ a ꝓpħis educata. postqu̾a ad urtelligibies
rare debuit: errorib languens in peccatis mo-¬
riebat᷑. Pergente dño ad puellam mulier san¬
guinaria in itinere occurrit: qͥa uixta leg̃e
ab urbib excludebat᷑ menstruata & fluens
sanguine. Mulier emorrosa ẽ ȩccłia de gentib
quȩ polluta fluxii delectationũ a cetu fuerat
segregata fidelium. S dum uerbũ d̃ĩ suscept.
salutẽ animȩ iudeis p̾ripuit uixta psalmistam
isrł saluus fiet. Notandũ qͦd mulier duodeũ
annis sanguine fluxerat: & archisỹnago gi
filia duooeniis erat: ioest quando hec nata
fuit. illa infirmari cepit. Una enim penȩ ed¬
demq scli ȩtate ꝙ sẏnagoga in patriarchis
nascr: ꝙ gentes ceꝑunt ydolatriȩ ꝓstitutious

Expanded text:
yses atque Samuel rogant pro plebe mortua, et sequiyses atque Samuel rogant pro plebe mortua, et sequitur Jesus preces eorum Synagoga sola legali institutione composita, quasi amica Moysi nata erat: quae nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles olem debuit, erroribus languens, in peccatis moriebatur. Pergente Domino ad puellam, mulier sanguinaria in itinere occurrit; quia juxta legem ab urbibus excludebantur menstruatae et fluentes sanguine. Mulier haemorrhoissa, est Ecclesia de gentibus, quae polluta fluxu delectationum, a coetu fidelium segregata fuerat; sed dum verbum Dei suscepit salutem animae Judaeiis Israel salvus fiet . Notandum quia mulier duodecim annis sanguine fluxerat, et archisynagogi filia duodennis erat, id est, quando haec nata fuit, illa infirmare coepit. Una enim bene eademque saeculi aetate et Synagoga in patriarchis nasci, et gentes coeperunt idololatriae prostitutione
Abbreviated transcription (Latin):
iacens: ꝙ tenens manũ eiꝰ aie illi. Thabita eu¬
mi: qͦo ẽ interp̾tatũ puella tͥ dico surge. Et n¬
uersus ẽ sp̃c eiꝰ: & surrex̃ continuo puella ꝙ
ambulabat. Erat autẽ annors duodecĩ. Et
obstupuerunt om̃s timore maximo. Et p̾ept
illis uehement̾: ut nemo to sciret. O nssit
dari illi manducare. Et exiuit fama hȩx in
uniuersam terrã illam Princeps sẏnago¬
ge nullus meliꝰ qũa moyses intelligit᷑: unde
tus. Accipiens enĩ uerba uttȩ ad illuminand̃s
ceteros: a spu scõ illuminat᷑. Archisynagogus
cecidit ad pedes iħu qͦd marcus & lucas me¬
morant: qͥa legis lator cognouit xp̃m sͥ prefe¬
rendũ ꝓtestans illito apłi. Qd̃ infirmũ ẽ dei:
fcrtiꝰ ẽ hominib. Pedes xxp̃i incarnatio eiꝰ ae¬
cipitt᷑: qͥa caput ẽ ds. Rogat eũ uenire in
carne: & imponere manũ miscdĩȩ pocentieq
suꝑ filiam. id est plebem iudaic̃a. Moyses enim
continuis uotis desiderabat aduentũ xp̃i in

Expanded text:
illi: Talitha cumi, quod est interpretatum, puella, tibi dico surge, et reversus est spiritus ejus et surrexit continuo puella, et ambulabat. Erat autem annorum duodecim; et obstupuerunt omnes timore maximo. Et praecepit eis vehementer, ut nemo id sciret. Et jussit dari illi manducare. Et exivit fama haec in universam terram illam. BEDA. Princeps Synagogae nullus melius quam Moysestus. Accipiens enim verba vitae ad illuminandum caeteros, a Spiritu sancto illuminatur Archisynagogus cecidit ad pedes Jesu, quod Marcus et Lucas memorant; quia legislator cognovit Christum sibi praeferendum, protestans illud Apostoli: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Pedes Christi, incarnatio ejus accipiuntur; quia caput ejus est Deus. Rogat eum venire in carnem, et imponere manum misericordiae potentiaeque super filiam, id est, plebem Judaicam. Moyses enim continuis votis desiderabat adventum Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
aurte uir muscarũ siue habens muscas interpre¬
tat ob sordes iutoelic& immolaticii eruoris. ex
cuꝰ spurtissimo ritu uł nomine pͥncipe demoni¬
arui eognominabant. Nota qͥa ninus rex con¬
ditoi niniue belo patͥ statuã consecrauit: eiq
Quiios honores constituit. Cuiꝰ simula cͥ fimi¬
atuoinẽ chaloei suscipientes bel uocabant: in¬
dẽ palestim suscipientes baal dicebant: moabi¬
t beelphegor. Iudei autẽ unius dĩ cultores ꝓpt̾
derisione gentiũ beelrebub appellabant: asseren¬
ts in hoc simula chro principẽ demonior ha¬
pe autẽ ut uidͥit cogitationes eoꝵ. dixit eis. Sẽ¬
rgiũ in seipsũ diuisũ desolabit᷑: ꝙ domꝰ di¬
usa aduersus se ñ stabit. Ad cogitationes
phariseoꝵ respondit: ut uel sic compellerentur
creoere. Iuxta litterã patet qͦd omne regnũ soli¬
dũ & firmũ si ꝑ partes diuioit᷑. cũ alii ab aliis
uł perimunt᷑ uel oppͥmunt᷑ in solitudinẽ re

Expanded text:
aut vir muscarum, sive habens muscas interpreaut vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Nota quod Ninus, rex conditor Ninives Belo patri statuam consecravit, eique divinos honores constituit. Cujus simulacri similitudinem Chaldaei suscipientes, Bel vocabant. Inde Palaestini suscipientes, Baal dicebant. Moabitae Beelphegor, Judaei autem, unius Dei cultores propter, derisionem gentium, Beelzebub appellabant, asserentes in hoc simulacro principem daemoniorum hase autem ut regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus divisa adversus se non stabit. » Ad cogitationes Pharisaeorum respondit ut vel sic compellerentur credere. Juxta litteram patet quod omne regnum solidum et firmum, si per partes dividitur, cum alii ab aliis vel puniuntur vel perimuntur, in solitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dicant turbȩ fioeles. Non tantũ ẽ filus
dauto iste. s etiã filius dei. In greco meliꝰ sonat
surdũ qũa mutũ: s scͥptura alterũ accipit indist¬
rent᷑ ꝓ altero. E gressis aut̃ẽ illis subaudis il
Hoc secło: obtulerunt dño p̃dicatores mutũ se¬
licet popłm multũ. qͥ nichil adhuc erat locuas
de gła dei: qͥa ñ habuerat predicatores. hie ppls̃
intelligit᷑ fuisse de gentib : unde ꝙ sequit᷑ amni¬
ratio turbai de ipsis dicentib nũqu̾ã sic appa¬
ruisse in isrł: scilicoꝵ ut tot inde simul conuel¬
terent᷑ ad xp̃ianismũ:
arise aute dicebant. In beckaebub pͥncipe.
aemoniorꝑ: hic eicit demones. Turb mu
ins ecuoitis facta doñ mirantib sebȩ & pbariei
qiistra uiter ptatione de factis dñi laborabant.
an ouentes miracła eiꝰ beelrebub. qͥ d̾s̃ erat acha¬
ron deel ipse ẽ baal: zebub autẽ musca uocat᷑:
Ne iuxta queda mendosa exemplaria .l. litera
aero. in fine ẽ nominis legenda: s .b. Bcelebub

Expanded text:
c si dicant turbae fideles: Non tantum est filius David iste, sed etiam Filius Dei HIEROM. In Greco melius sonat, surdum quam mutum; sed Scriptura alterum accipit indifferenter pro altero. Egressis autem illis, subaudis de hoc saeculo, obtulerunt, Domino praedicatores mutum, scilicet populum mutum qui nihil adhuc erat locutus de gloria Dei, quia non habuerat praedicatores. Hic populus intelligitur fuisse de gentibus, unde et sequitur admiratio turbarum de ipsis dicentibus, nunquam sic apparuisse in Israel, scilicet ut tot inde simul converterentur ad Christianismum. arisaei autem dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones. » Turbis minus eruditis facta Domini mirantibus, Scribae et Pharisaei sinistra interpretatione de factis Domini laborabant attribuentes miracula ejus Beelzebub, quod deus erat Accaron. Beel ipse est Baal. Zebub autem musca vocatur. Haec juxta quaedam mendosa exemplaria, l, littera, vel d in fine est nominis legenda. Sed b, beel, zebub,
Abbreviated transcription (Latin):
sueticoine peccandi aninĩa male olent̾e & ali¬
os fama corrumpentẽ. Puellam paucis alloqͥt᷑.
uenẽ plurib eorroborat cũ dicit. tͥ dico surge:
qͥa tales animȩ aliquanto difficiliꝰ reuiuiscent:
uoce clamauit. Lazare ueni foras. Similit̾ lon
ga consuetudine pressus: uix & quasi cũ labore
suscitat᷑. Notandũ qͦ qͦd publica noxa publico
eget remedio: leuia aut̃e peccata leuiori & se¬
creta delent᷑ penitentia. Puella in domo iacens
paucis arbitris surgit: eiscłẽq ne miraculũ uul¬
gent indicit᷑. Iuuenis extra portam turba co¬
mitante suscitat᷑: lazarus uͦ intantũ popłis
innotuit. ut ꝓpter illũ multi ex iudeis crederẽt

Expanded text:
suetudine peccandi animam male olentem, et alisuetudine peccandi animam male olentem, et alios fama corrumpentem. venem pluribus corroborat, dicens: « Tibi dico: Surge ; » quia tales animae aliquando difficilius reviviscunt. voce clamat: « Lazare, veni foras . » Similiter lonlabore suscitatur. Notandum quoque, quod publica noxa publico eget remedio. Levia autem peccata, leviori et secreta delentur poenitentia. Puella in domo jacens, paucis arbitris surgit; eisdemque, ne miraculum vulgent, indicitur. Juvenis extra portam turba comitante suscitatur; Lazarus vero in tantum populis innotuit, ut propter illum multi ex Judaeis crederent
Abbreviated transcription (Latin):
uerba. Bene surrexit puella & ambulabat: qͥa
quẽcũq peccatis mortuũ suꝑna miseratio resusci¬
tat: ñ solum a sordib scelerum debet exurgere:
s eciã mox in bonis oꝑib ꝓficere uixta psalmi¬
stam. Q ingredit᷑ sine macula: ꝙ operat᷑ iusticiã
Et iussit illi dari manducare. ad testimonium
utte: t ñ fantasina s ueritas crederet᷑. Siquis
etiã a sp̃uali morte resuscitat᷑: celest mox neces
se ẽ pane satiet᷑. particeps effectus & diuni uer¬
bi & altaris sac̾scĩ. Iuxta morałe intellectũ. tres
illi mortui qͦs saluator in corporib suscitauit:
tria genera resurrectionis animarũ significant:
Nuellam suscitauit ad huc in domo clausam:
ioẽ animã consensũ tantũ. ñ actum delectatiõi¬
male prehentẽ. Iutienẽ resuscitat iam extͣportã
elatũ: tor peccatorẽ qͥ consensũ iam ꝑduxit ad
actum. Suscitat lararũ iam fetentẽ .i. longa cõ¬

Expanded text:
verba. Bene surrexit puella et ambulabat, quia verba. Bene surrexit puella et ambulabat, quia quemcunque peccatis mortuum superna miseratio resuscitat, non solum a sordibus scelerum debet exsurgere, sed etiam mox in bonis operibus proficere, juxta Psalmistam: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam . Et jussit illi dare manducare ad testimonium vitae, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Si quis etiam a spirituali morte resuscitatur, coelesti necesse est mox pane satietur, particeps effectus et divini verbi et altaris sacrosancti. Juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Puellam suscitavit adhuc in domo clausam, id est, animam consensum tantum, non actum malae delectationi praebentem. Juvenem resuscitat jam extra portam elatum, id est, peccatorem qui consensum jam perduxit ad actum. Suscitat Lazarum jam fetentem, id est, longa con
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit. ut mortui dormientes uocent᷑. ꝓpterea
qͥa resurgent. Unoe apłs. Nolumꝰ uos ignora
re de dormientib. ut ñ contristemini: siẽ & ce¬
teri qͥ spem ñ habent. Allegorice etiã cũ aĩa
quȩ peccauerit moriat᷑: dici potest deo dormi¬
re. si dignatus fuerit eam resuscitare. C̃urba ẽ
eiecta: qͥa ñ erant digni urdere miraculũ qͥ eũ
ueridebant. Turba eiecit᷑ ut puella suscitetur:
qͥa anima mortua ñ resurgit. nͥ pͥus expellat᷑ im¬
portuna muttitudo seculariũ eurarũ. Petrus. iaco¬
b & ioħ̃s. intelligunt᷑ fides spes. caritas: pater
lentȩ synagoga mortua ñ surget. In hoc syro
sermone thabithaeum ñ plus ẽ quã puella sur¬
ge: s euangłista exponens int̾posuit ex parte
sua tibi dico. forsitan ad uim dñicȩ uissionis ex¬
pͥmend̃a. familiare eñĩ ẽ assumentib de ueteri
testam̃to testimonia: magis sensũ curare qũa

Expanded text:
tinuit, ut mortui dormientes vocentur propterea tinuit, ut mortui dormientes vocentur propterea quia resurgent. Unde Apostolus: Nolumus vos ignorare fratres de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Allegorice etiam cum anima quae peccaverit, moriatur: dici potest Deo dormire, si dignatus fuerit resuscitare eam. Turba est ejecta; quia non erant digni videre miraculum, qui eum deridebant. Turba ejicitur, ut puella suscitetur; quia anima mortua non resurgit, nisi prius expellatur importuna multitudo saecularium curarum. Petrus, Jacobus, Joannes, intelliguntur fides, spes, charitas. Pater,nguinolentae, Synagoga mortua non resurget. In hoc Syro sermone, Talitha cumi, non plus est quam puella surge; sed Evangelista exponens, interposuit ex parte sua, tibi dico, forsitan ad vim Dominicae jussionis exprimendam. Familiare enim est assumentibus de Veteri Testamento testimonia, magis sensum curare quam
Abbreviated transcription (Latin):
goga eis subiecta salua fuisset. Non admittun¬
S eum dño nisi fideles: ut eis mysteria reuelen¬
tur qui honorant. Unde alibi. Iustificata ẽ sa¬
pientia a filiis sius. Qa synagoga leticiam do¬
minieȩ inhabitationis merito infidelitatis ami¬
sit: quasi mortua usq hodie iacer inter flentes
ꝙ euilantes. hoc ẽ dolentes. Nec tam̃ suꝑna pi¬
etas eam funditꝰ interire patitur: s circa finem
seculi reliquias eiꝰ saluabit. Unde sequit᷑. Et
ingressus: dicebat recedite. Q uroent᷑ magistii
fc̃ tybicines: to÷ carmen ligubre canentes:dũ
subditos in errore demuleent. Turba uideoꝵ ẽ.
turba tumultuantiũ: qͥ aduersus doctrinã xp̃i
murmurant &e recalettrant. Puella ñ ẽ mortu¬
a deo: cui om̃ia uitunt. Quȩ gͥ mortua ẽ ho¬
minib qͥ suscitare ñ possuit. dormit d̃õ: in
cuiꝰ dispositione & anima recepta uiuit: et
caro suscitanda qͥescit. Mos itaq xp̃ianus ob¬

Expanded text:
goga eis subjecta salva fuisset. Non admittungoga eis subjecta salva fuisset. Non admittuntur cum Domino nisi fideles, ut eis mysteria revelentur qui honorant. Unde alibi: Justificata est sapientia a filiis suis . Quia Synagoga laetitiam Dominicae inhabitationis merito infidelitatis amisit, quasi mortua usque hodie jacet inter flentes et ejulantes, hoc est, dolentes. Nec tamen superna pietas eam funditus interire patietur, sed circa finem saeculi reliquias ejus salvabit. Unde sequitur: Et ingressus dicebat: Recedite. Qui videntur magistri, sunt tibicines, id est, carmen lugubre canentes, dum subditos in errore demulcent. Turba Judaeorum, est turba tumultuantium, qui adversus doctrinam Christi murmurant et recalcitrant. Puella non est mortua Deo, cui omnia vivunt. Quae igitur mortua est hominibus qui suscitare non possunt, dormit Deo, in cujus dispositione et anima recepta vivit, et caro suscitanda quiescit. Mos utique Christianus ob
Abbreviated transcription (Latin):
stos: & aures eiꝰ in p̾ces eoꝵ. Iste pauꝑ clamauit:
& dñs exauduuit eũ. ¶ Procidit ante eum:
Ecce quo interrogatio dñi tendebat: ut iudeli¬
eꝙ palam mulier ueritatẽ confiteret᷑. in fide
Muliere sanata. mox puella nuntiat᷑ mortua:
qͥa ȩccłia gentiũ a uicior labe mundata. mox
sẏnagoga leto ꝑfidiȩ simul ꝙ inuidiȩ soluta ẽ:
ꝑfidiȩ qͥa ñ credidit: inuidiȩ qͥa ȩccł̃iam credidis
se doluit. Unde in actib apłors. Uidentes autẽ
turbas iudei repleti sunt zelo: & contradicebãt.
his quȩ a paulo dicebant᷑. Nuntius iste ẽ qͥeũq
uidens synagogam destititã credit eam ñ posse
restaurari: ideoq ꝓ ea ñ ẽẽ supplicandũ. S quȩ
impossibilia sunt aput homines: possibilia st̃
apito dm. Inde sequit᷑: qͦd iħe respondit patei
puellȩ. Noli tunere. Pater puellȩ ẽ. cetus doctoꝵ
legis: de quo dñs ait. Suꝑ cathedrã moysi: sede¬
rut sẽbe & pharisei. Qui si credidissent: syna¬

Expanded text:
stos, et aures ejus in preces eoram. Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . Procidit ante eum. Ecce quo interrogatio Domini tendebat, ut videlicet palam mulier veritatem confiteretur, in fideetur. Muliere sanata, mox puella nuntiatur mortua; quia Ecclesia gentium a vitiorum labe mundata, mox Synagoga letho perfidiae simul et invidiae soluta est: perfidiae, quia non credidit; invidiae, quia Ecclesiam credidisorum: Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant his quae a Paulo dicebantur . Nuntius iste est, quicunque videns Synagogam destitutam, credit eam non posse restaurari, ideoque pro ea non esse supplicandum. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Unde sequitur quod Jesus respondit patri puellae: Noli timere. Pater puellae, est coetus doctorum legis, de quo Dominus ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei . Qui si credidissent, Syna
Abbreviated transcription (Latin):
in nararech. elamabant duo ceci: qͥ ñ eurant᷑
uerbũ earñe sumpsisse de semine daued uere cere-¬
dit. Transit dñs: cũ dispensat nob̃ temporalia sa¬
cramenta quib ammoneam᷑ ad ȩcerna. Transit
de domo pͥncipis quȩ ẽ synagoga. in domũ suan
roẽ celestem iherłm: in qua postqũa collocaute
carñe suam accesserunt au eũ ꝑ fidem quidã cen
ex utroq ppło. Et dicit eis ꝑ p̾dicatores: cradits
ds̃ an credamus: ut froes orando impetret qͥͦd
ipse dare paratus ẽ. Et cõminatꝰ ẽ illis iħe
dicens. Uidete ne quis sciat. Illi autẽ exeuntes:
diffamauerunt eũ in tota t̾ra illa. Fugiendo le

Expanded text:
in Nazareth, clamabant duo caeci: qui non curantur Verbum carnem sumpsisse de semine David vere credit. Transit Dominus, cum dispensat nobis temporalia sacramenta, quibus admoneamur ad aeterna. Transit de domo principis, quae est Synagoga, in domum suam, id est, coelestem Jerusalem, in qua postquam collocavit carnem suam, accesserunt ad eum per fidem quidam caeci ex utroque populo. Et dicit eis per praedicatores, creditisDominus, an credamus, ut fides orando impetret, quod ipse dare paratus est. Et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad archisynagogñ dicens ei. Qͥa mortua ẽ fili¬
a tua : qͥd ultra ueras magistrũ: Ihe autẽ au¬
dito hoc uerbo: ait archisynagogo. Noli time¬
re: crede tm̃. ꝙ salua erit. Et ñ ammisit qũẽꝙͣ
sequi se nisi petrũ & iacobũ. et ioħem frẽm
ia cobi. Et eũ uenisset in domũ archisynagogi:
uidit tibicines & turbã tumultuantẽ. ⁊ flentes.
et eiulantes multũ÷ & ingressus dicebat rece¬
dite. Non ẽ enĩ mortua puella s dormit. Et¬

Expanded text:
hisynagogum, dicens ei: Quia mortua est filia tua, quid ultra vexas magistrum? Jesus autem, audito hoc verbo, ait archisynagogo: Noli timere. Crede tantum, et salva erit; et non admisit quemquam sequi se, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et cum venisset in domum archisynagogi, vidit tibicines et turbam tumultuantem et flentes et ejulantes multum; et ingressus, dicebat: Recedite. Non est eni
Abbreviated transcription (Latin):
oñs in factis potius quã in sexib discernat. Qi
autẽ xp̃i frat̾ uel soror ẽ credendo. mat̾ eius fit
p̃dicando: dum ꝑ predicationẽ quasi parit eũ
in cordib auditor. si fides ibi uł amor xp̃i ge¬
nerat᷑. Quidã sequentes deliramenta apocri¬
phoꝵ suspicant᷑ frẽs dñi foris stantes eẽ filios io¬
seph: de quada muliercula. S consobrinos sal¬
uatoris frẽs eiꝰ hic intelligere debemus: scilicos
credentes: uideam carnalẽ non cognoseit sͥ ma¬
tr̃e: Unde ꝙ foris stat: quia ꝑdens intellectum
spualem. litterȩ foris heret Per turbas igit᷑
possumus intelligere gentilitatẽ quȩ confluxit
ad xp̃m: & quanto fide uicinior. tanto m̃te ca¬
patior uttȩ mysteria hausit uixta psalmistã
Accedite ad eum &. illuminamin. Mater autẽ¬
ritualem in lege sensum ñ querentes sese ad
custodiam litterȩ foris figunt: & qͣsi cogunt
exire eum potius ad carnalia docenta. qũa se
consentiant intrare ad discenoa sp̃ualia:

Expanded text:
factis potius quam in sexibus discernat. Qui autem Christi frater vel soror est credendo, mater ejus fit praedicando, dum per praedicationem quasi parit eum in cordibus auditorum, si fides ibi vel amor Christi generatur. Quidam sequentes deliramenta apocryphorum, suspicantur fratres Domini foris stantes, esse filios Joseph de quadam muliercula. Sed consobrinos Salvatori, fratres ejus hic intelligere debemus, scilicet credentes, Judaeam carnalem non cognoscit sibi matrem. Unde et foris stat; quia perdens intellectum spiritualem, litterae foris haeret. BEDA. Per turbas igitur possumus intelligere gentilitatem, quae confluxit ad Christum; et quanto fide vicinior, tanto mente capacior vitae mysteria hausit, juxta Psalmistam: Accedite ad eum, et illuminamini . Mater autespiritualem in lege sensum non quaerentes, sese ad custodiam litterae foris figunt; et quasi cogunt eum exire potius ad carnalia docenda, quam se consentiant intrare ad discenda spiritualia.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. filia mea mͦ defuncta ẽ: s ueni impo¬
ne manũ suꝑ eam & uiuet. Hȩe uideli¬
ca p̃dicta quȩ p̾scͥpta sunt. hic ꝓpe. ñ om̃ĩa.
s aliqua dño loquente: ecce archisynagogus
nuntiat filiam suam morti ẽe proxinã ut mar¬
cus ꝙ lucas referunt. Quia gͥ desꝑabat filiam
tem sanari. ut mortuã susectari. Et surgens
iħe: sequebat᷑ eum et discipuli eus:¬
xum patiebat᷑ duod ecim annis. & fuerat mul¬
ta ꝑpessa a complurib medicis. et erogaue¬
rat om̃ia sua. nec ab ullo potuit curari. s
magis decerus habebat: uenit recro in tͣba.
&r decigit fimbriã uestium̃ti eiꝰ. Dicebat enim
intra se: qͦd siuel uestimentũ eiꝰ tecigero. sal¬
ua ero. Et confestim stecit fluxus sanguineᷤ

Expanded text:
 Filia mea modo defuncta est; sed veni, impone manum super eam, et vivet. Haec, videlicet praedicta quae prescripta sunt hic prope non omnia, sed aliqua Domino loquente, ecce archisynagogus nuntiat filiam suam morti esse proximam, ut Marcus et Lucas referunt. Quia igitur desperabat filiam tem sanari, vel mortuam suscitari. Et surgens Jesus, sequabatur eum et discipuli ejusm patiebatur duodecim annis, et mulperpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec ab ullo potuit curari, sed magis deterius habebat: venit in turba retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. Dicebat enim intra se, quod si vel vestimentum ejus tetigero salva ero. Et confestim stetit fluxus sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
stabant foris. querentes loqͥ ei. Dixit autẽ es
quida. Ecce mater &e fr̃s tui foris stant: queren¬
tes te. Dum dñs erat oceupatus in officio p̾di le¬
candi. suggessit ei quidam de matre & fr̃ib. qͥ
insidias ei tendebat. utrũ spũali oꝑi carñe et
sanguinẽ p̾ferret. At ille respondens. dicenti¬
gͥ ait. Quȩ ẽ mater meaͭ ce qͥ sunt fr̃s mei  Et
extendens manũ in discipulos suos: dixte. Ecce
mat̾ mea: q frẽs mei. Quicũq enĩ fecerit uolun¬
⁊ tatẽ patͥs mei qͥ in celis ẽ: ipse m̃s frat̾ & soror
et mat̾ ẽz Non recusat obsequi matͥ. qͥ dicit
honora patr̃e ꝙ matr̃e: s ostendit se
plus debere paternis ministeriis. qũa
affectib maternis. Nec fr̃s contempnit. s opus
spuale p̾fert cognationi: docens meliorẽ eẽ co¬
pulã mentiũ qua corpoꝵs: ut & nos carni sp̃m
preferamus. N on negauit matr̃e quasi de
fantasmate natus. ut uoluit marcion & ma¬
nicheus: s insidianti respondit. Ac si diceret :

Expanded text:
loqui ei. Dixit autem ei quidam: Ecce mater tua et fratres tui foris stant, quaerentes te. Dominus, dum erat occupatus in officio praedicandi, suggessit ei quidam de matre et fratribus, qui insidias ei tendebant, utrum spirituali operi carnem et sanguinem praeferret. At ille respondens dicenti, ait: Quae est mater mea? et qui sunt fratres mei? Et extendens manum in discip. Quicunque enim fecerit voluntatem patris mei qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est. Non recusat obsequi matri, qui dicit: Honora patrem et matrem ; sed ostendit se plus debere paternis mysteriis, quam affectibus maternis. Nec fratres comtemnit, sed opus spirituale praefert cognationi, docens meliorem esse copulam mentium quam corporum, ut et nos carni spiritum praeferamus. Non negavit matrem, quasi de phantasmate natus, ut voluit Marcion et Manichaeus, sed insidianti respondit. Ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ nob̃: uel regnũ celoꝵ. Quasi dicat. Si i sp̃u dĩ¬
eieio demonia: sine dubio sciatis aditum regni elestis
patefactum eredentib. Digitus d̃i ẽ qũe confessi sũt
magi. qͥ contͣ moysen &e aaron signa faciebant di¬
centes. digitus dei ẽ iste: quo &. t̃abulȩ lapidee scͥptȩ
st̃ in monte syna. Ipse enĩ scͥpsit: qͥ sẽbenda dictauit¬
sẽs̃. Qui digitus dicit᷑ ꝓpt̾ participationẽ donoꝵ eo
qđ in eo dant᷑ unicuiq ꝓpria: suie hominũ siue
angłor. In nullis eñĩ menbris magis apparet par¬
ticio: qũa in digitis:¬

Expanded text:
ditum nobis, vel regnum coeloditum nobis, vel regnum coeloejicio daemonia, sine dubio sciatis aditum regni coelestis patefactum credentibus. Digitus Dei est, quem confessi sunt magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Ipse enitus. Qui digitus dicitur propter partitionem donorum qui in eo dantur, unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris apparet magis partitio quam in digitis