comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ie uida uero machabeo & fratribus
eius. & de templi magni purifica¬
tione. & de arȩ dedicatione:. sed &
de preliis quȩ pertinent ad anti-¬
ochum nobilem. & filium eius
eupatorem: & de illuminationibus
quȩ de cȩlo facte sunt ad eos qui
pro iudeis fortiter fecerunt. ita ut
uniuersam regionem cum pauei
essent uindicarent. & barbaram
multitudinem fugarent: & famosis.¬
simum toto orbe templum recu.¬
perarent. & ciuitatem liberarent.
ut leges quȩ abolendȩ erant resti.¬
tuerentur. dño ecum omni tran-¬
quillitate propitio facto illis ab
iasone cyreneo quinq libris com¬
prehensa: temptauimus nos uno
uolumine: breuiare. Consideran.¬
tes enim multitudinem librorum
& difficultatem. uolentibus aͬggre¬
di narrationes historiarum pro¬
ꝑter multitudinem rerum: cura¬
uimus uolentibus quidem legere.
ut ess& animi oblectatio. studiosis
uero ut facile possint memoriȩ:
commendare: omnibus autem
legentibus. ut utilitas conferatur.

Expanded text:
de Iuda vero Macchabeo et fratribus de Iuda vero Macchabeo et fratribus eius et de templi magni purificatione et de arae dedicatione sed et de proeliis quae pertinent ad Antiochum Nobilem et filium eius Eupatorem et de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et barbaram multitudinem fugarent et famosissimum in toto orbe templum recuperarent et civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis itemque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine breviare considerantes enim multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi narrationes historiarum propter multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur
Abbreviated transcription (Latin):
caustum. Et dixit moyses. eo quod
non sit manducatũ quod erat pro
peccato. & consumptum est. Simi.¬
liter & salomon octo diebus cęle¬
brauit dedicationem. Inferebantur
autem in deseriptionibus & com-¬
mentariis neemiȩ: hȩc eadem. Et
ut construens bẏbliothecam: con-
gregauit de regionibus libros:¬
& prophetarum. & dauid. & episto.¬
las regum : & de donariis. Simi¬
liter autem & iudas ea quȩ deci-¬
derant per bellum quod nobis
acciderat. congregauit omnia:
& sunt apud nos. Si ergo desi-¬
deratis hȩc: mittite qui perfe¬
rant uobis. Acturi itaq purifica.¬
tionem: scripsimus uobis. Bene:
igitur facietis: si egeritis hos dies.
Ds autem qui liberauit populum
sium. & reddidit hereditatem
omnibus. & regnum. & sacerdotiũ
& sanctificationem. sicut promi.¬
sit in lege: speramus quod cito
nostri miserebitur : & congregabit
de sub cȩlo in locum sanctum.
Eripuit enim nos de magnis peri.¬
culis : & locum purgauit.

Expanded text:
caustum et dixit Moses eo quod caustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibgregans libros de regibus, et libros prophetarum et David, et epistolas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit
Abbreviated transcription (Latin):
autem in ipsa seriptura. quomodo
tabernaculum & arcam iussit pro-¬
pheta diuino responso ad se facto
comitari secum: usq quo exiit
in montem. in quo moyses ascen¬¬
dit. & uidit dĩ hereditatem. Et
ueniens ibi iheremias: inuenit lo¬
cum speluncȩ. N̾ tabernaculum. &
arcam. & altare incensi intulit
illuc: & ostium obstruxit. Et
accesserunt quidam simul qui
sequebantur ut notarent sibi lo-¬
cum: & non potuerunt inuenire.
U̾t autem cognouit iheremias. culpans
illos dixit. quod ignotus erit
locus donec congregae ds̃ congre.¬
gationem populi: & proꝑitius
fiat. Et tunc dñs ostendor hȩc.
& apparebit maiestas dñi. & nu-¬
bes erit sicut & moysi manifesta¬
batur. Et sicut cum salomon
petiit ut locus sanctificaretur
magno dõ: manifestabat hȩc. Et
ut sapientiam habens: obtulit sa¬¬
crificium dedicationis & consum.¬
mationis templi. Sicut & moy¬
ses orabat ad dñm. & descendit.
ignis de cęlo: & consumpsit holo.¬

Expanded text:
autem in ipsa scriptura quomodo autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holo
Abbreviated transcription (Latin):
flamma ex eis accensa est: sed ex
lumine quod refulsit ab altari con-¬
sumpta est. Ut uero manifestata
est res. renuntiatum est regi per-¬
sarum quod in loco in quo ignem
absconderant hi qui translati erant
sacerdotes. aqua apparuit: de qua
neemias & qui cum eo erant. puri-¬
ficauerunt sacrificia. E onsiderans
autem rex & rem diligenter exa-¬
minans: fecit ei templum. Et si¬
quibus donabat rex: multa bona
accipiebat ex hoc & tribuebat. Ap¬
pellauit aut̃ neemias hũc locũ nep¬
thar: quod interpretatur purifica¬
tio. Uocatur autem apud plures
nephy. Inuenitur autem in descri-¬
ꝑtionibus iheremiȩ prophetȩ. quod
iussit accipere ignem eos qui trans.¬
migrabant ut significatum est.
& ut mandauit transmigratis.
Et dedit illis legem ne obliuisce.¬
rentur precepta dñi: & ut non
exerrarent mentibus. uidentes
simulachra aurea & argentea. &
ornamenta eorum: & alia huius-¬
cemodi dicens: hortabatur ne le¬
gem amouerent a corde suo. Erat

Expanded text:
flamma ex eis accensa est sed ex flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat
Abbreviated transcription (Latin):
rationem autem faciebant omnes¬
sacerdotes dum consumeretur
sacrificium: ionatha inchoante.
cȩteris autem respondentibus.
Et neemiȩ erat oratio: hunc habens
modum. Drĩe ds omnium crea¬
tor. terribilis & fortis: iustus &
misericors : qui solus es rex bonus:
solus prestans: solus iustus. omni¬¬
potens & ȩternus. qui liberas isra-¬
hel de omni malo. qui fecisti pa.¬
tres electos & sanctificasti eos: ac-¬
cipe sacrificium pro uniuerso po¬
pulo tuo israhel. & custodi partem
tuam & sanctifica: & congrega dis-¬
persionem nostram. Libera eos
qui seruiunt gentibus. contemptos
& abhominatos resꝑice: ut sciant
gentes quod tu es ds̃ noster.
Ifflige comprim̃tes nos: & contume.¬
lias facientes in superbia. Consti¬¬
tue populum tuum in loco san-¬
cto tuo: sicut dixit moyses.¬
Sacerdotes autem psallebant ymnos.
usq quo consumptum est sacrifici¬
um. Cum autem consumptum fu¬¬
iss&e sacrificium: ex residua aqua
neemias iussit lapides maiores
perfundi. Quod ut factum est.

Expanded text:
rationem autem faciebant omnessacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Mosessacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est
Abbreviated transcription (Latin):
ignorationibus eorum non parcant
michi. & non appareant delicta
illorum: ne adcrescant ignoran-¬
tiȩ meȩ. & multiplicentur deli-¬
cta mea. & peccata mea abundent.
& incidam in conspectu aduersari:¬
oꝵ meoꝵ & gaudeat inimieus meus.
Dñe pater & ds uitȩ meȩ: ne dere¬
linquas me in cogitatu illorum.

Expanded text:
ignorationibus eorum non parcant ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta illorum; ne adincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum, et gaudeat inimicus meus: Domine pater, et Deus vitae meae, ne derelinquas me
Abbreviated transcription (Latin):
et illa: sic & qui conuiciatur ami¬
co. dissoluit amicitiam. Ad ami.¬
cum & si produxeris gladium
non desperes: est enim regresius
ad amicum. Si aperuerit os triste
non timeas: est enim concordatio.
excepto conuitio. & improperio.
& superbia. & mysterii reuelatio¬
ne: & plaga dolosa. In his omni.¬
bus effugiet amicus. Hidem pos.¬
side cum amico in paupertate
illius: ut & in bonis illius leteris.
In tempore tribulationis illius
permane. illi fidelis: ut & in here-¬
ditate illius coheres sis. Ante
ignem camini. uapor & fumus
ignis in altatur: sic & ante. sangui-¬
nem. maledicta & contumelia.
& mine. Amicum salutare non
confundar: & a facie illius non
me abscondam: & si mala michi
euenerint per illum. sustinebo.
Omnis qui audiet: cauebit se ab eo.
Quis dabit ori meo custodiam.¬
certum: uti ne cadam ab ipsis. &
lingua mea perdat me: Dñe¬
ilorum : & ne sinas me cadere
in illis. Quis superponet in co-¬
gitatu meo flagella. & in corde
meo doctrinam sapientiȩ: ut

Expanded text:
illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum si aperuerit os triste non timeas est enim concordatio excepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiamcertum, ut ne cadam ab ipsis, et lingua mea perdat me. quas me, et ne sinas me cadere in illis. Quis superponet in cogitatu meo flagella, et in corde meo doctrinam sapientiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omnem terram. Ego in altissimis
habitaui: & thronus meus in co-¬
lumna nubis. Gyrum cęli circu-¬
iui sola. & in profundum abyssi
penetraui: & in fluctibus maris
ambulaui: & in omni terra steti:
& in omni populo & in omni
gente primatum habui: & om¬
nium excellentium & sublimiũ
colla uirtute calcaui. Et in his
omnibus requiem quęsiui: & in
hereditate eius morabor. Tunc
precepit & dixit michi creator
omnium. & qui creauit me.
requieuit in tabernaculo meo.
& dixit michi. In iacob inhabita:
& in israhel hereditare: & in
electis meis mitte radices. Ab
initio ante seculum creata sum.
& usq ad futurum seculum non
desinam: & in habitatione sancta
coram ipso ministraui. Et sic

Expanded text:
omnem terram. Ego in altissimis omnem terram. Ego in altissimis habito, et thronus meus in columna nubis. Gyrum coeli circuivi sola et in profundum abyssi penetravi et in fluctibus maris ambulavi et in omni terra steti et in omni populo et in omni gente primatum habui et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi et in his omnibus requiem quaesivi et in hereditate eius morabor tunc praecepit et dixit mihi creator omnium et qui creavit me requievit in tabernaculo meo et dixit mihi in Iacob inhabita et in Israhel hereditare et in electis meis ede radices ab initio ante saeculum creata sum  usque ad futurum saeculum non desinam et in habitatione sancta coram ipso ministravi et
Abbreviated transcription (Latin):
mi incredibilis fuit : & secundo
uirum suum dereliquit. Ter-¬
cio in adulterio fornicata est.
& ex alio uiro filios statuit sibi.
Hȩc in ȩcclesiã adducetur: & in
filios eius respicietur. Non tra.¬
dent filii eius radices: & rami
eius non dabunt. fructum. Et¬
derelinquetur in maledictum
memoria illius: & dedecus illius
non delebitur. Et agnoscent
qui derelicti sunt. qm nichil
melius quam timor dĩ: & ni.¬
chil dulcius quam respicere
in mandatis dñi. Gloria magna
est sequi dm̃: longitudo enim
dierum assumetur ab eo .xxxuiii.
medio populi sui gloriabitur:
& in ecclesiis altissimi aperiet
os suum : & in conspectu uirtu¬
tis illius gloriabitur. In medio
populi exaltabitur: & in pleni-¬
tudine sancta admirabitur. In
multitudine electorum habebit
laudem : & inter benedictos be-¬
nedicetur dicens. Ego ex ore
altissimi prodiui: primogenita
ante omnem creaturam. Ego
feci in cęlis ut oriretur lumen
indeficiens : & sicut nebula texi

Expanded text:
mi incredibilis fuit et secundo mi incredibilis fuit et secundo virum suum dereliquit tertio in adulterio fornicata est t ex alio viro filios statuit sibi haec in ecclesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti sunt quoniam nihil melius quam timor Dei et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini et gloria magna est sequi Dominum longitudo enim dierum adsumetur ab eo sapientiaen medio populi sui glor in ecclesiis Altissimi aperiet os suum, et in conspectu virtutis illius honorabitur, in medio populi exaltabitur, et in plenitudine sancta admirabitur, in multitudine electorum habebit laudem, et inter benedictos bene dicente: Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Ego feci, ut in coelo oriretur lumen indeficiens, et sicut nebula texi
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui transgreditur lectum
suum contempnens animam
suam. & dicens quis me uidet.
tenebrȩ circumdant me. & pa-¬
rietes cooperiunt me. & nemo
circumspicit me. quem uerebor:
delictorum meorum non memo.¬
rabitur altissimus: & non intel-¬
ligit qmͣ omnia uid& oculus
illius : qm̃ expellit a se timorem
dĩ huiusmodi hominis timor.
& oculi hominum timentes
illum : & non cognouit quoniam
oculi dñi multo plus lucidiores
super solem. circumspicientes
omnes uias hominum. & profun-¬
dum abẏssi. & hominum corda.
in tuentes in absconditas partes.
dño enim dõ antequam crearen¬¬
tur. omnia sunt agnita: sic & post
perfectum respicit omnia: hic
in plateis ciuitatis uindicabitur
Quasi pullus equinus fugabitur:
& ubi non sperabit apprehende-¬
tur : & erit dedecus omnibus . eo¬
quod non intellexerit timorem
dĩ. Sic & mulier omnis relin¬
quens uirum suum: & statuens
hereditatem ex alieno matrimo-¬
nio. Primo enim in lege altissi-¬

Expanded text:
homo qui transgreditur lectum homo qui transgreditur lectum suum contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me quem vereor delictorum meorum non memorabitur Altissimus et non intelleget quoniam omnia videt oculus illius quoniam expellit a se timorem Dei huiusmodi hominis timor et oculi hominum timentes illum et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores super solem circumspicientes omnes vias hominum et profundum abyssi et hominum corda intuentes in absconsas partes Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita sic et post perfectum respicit omnia hic in plateis civitatis vindicabitur quasi pullus equinus fugabitur et ubi non speravit adprehendetur et erit dedecus omnibus quod non intellexerit timorem Dei sic et mulier omnis relinquens virum suum et statuens hereditatem ex alieno matrimonio primo enim in lege Altissi
Abbreviated transcription (Latin):
replebitur enĩ retributione pessima¬
domus illius. Est & alia loquela
contraria i morti.non inueniatur
in hereditate: iacob. E enim
a misericordibus. omnia hȩc au-¬
ferentur : & in delictis non uolu-¬
tabunt. Indisciplinate loquelȩ
non assuescat os tuum: est enim
in illa uerbum peccati. Memen¬¬
to patris & matris tue. in me¬
dio enim magnatorum consistis:
ne forte obliuiscatur te ds̃ in con-¬
spectu illorum. & assiduitate
tua infatuatus improperium¬
patiaris . & maluisses non nasci:
& diem natiuitatis tuȩ maledicas.
Homo asiuetus in uerbis imprope¬
rii : in omnibus diebus suis non
erudietur. Duo genera ab un-¬
dant in peccatis: & tercium ad-¬
diicit iram & perditione̾. Ani-¬
ma calida. quasi ignis ardens.
non extinguetur donec aliquid
glutiat : & homo nequam in ore
carnis suȩ. non desinet donec
incendat ignem. Homini for-¬
nicario omnis panis dulcis: non
cessabit transgrediens donec¬
moriatur a lecto suo. Omnis

Expanded text:
replebitur enim retributione replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinose non adsuesin illa verbum peccati. Memento patris et matris tuae; in medio enim magnatorum consistis: ne forte obliviscatur te Deus in conspectu illorum, et assiduitate tua infatuatus improperiumpatiaris, et maluisses non nasci, et diem nativitatis tuae maledicas. Homo assuetus in verbis improperii, in omnibus diebus suis non erudietur. Duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. Anima calida quasi ignis ardens non exstinguetur, donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae nincendat ignem homini fornicario omnis panis dulcis non cessabit transgrediens a lecto suo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ne dederis michi : & omne de¬
siderium prauum auerte anie.
Aufer a me uentris concupiscen.¬
tias. & concubitus concupiscen.¬
tiȩ ne apprehendant me: et
animȩ: in reuerenti & infrunitȩ
ne tradas me.
octrinam oris audite filii.
& qui custodierit illam non
peribit labiis suis : nec scandali.¬
zabitur in operibus nequissimis.
In uanitate sua apprehendetur
peccator: & superbus & maledi-¬
cus scandalizabitur in illa. Iura-
tioni non assuescat os tuum.
multi enim casus in illa. Uo-¬
minatio uero dĩ non sit asũdua
in ore tuo: & nominibus sancto.¬
rum nõ admiscearis : qm non
eris inmunis abeis. Sicut enim
seruus interrogatus assidue a
liuore non minuitur. sic omnis
iurans & nominans. in toto a
peccato non purgabitur. Uir¬
multum iurans implebitur ini-¬
quitate : & non discedet a domo
illius plaga. & si frustrauerit.
delictũ ipsius super ipsum
erit. Et si diss̃mulauerit. de¬
linquet dupliciter: & si in uanũ
iurauerit. non iustificabitur:

Expanded text:
dederis mihi, et omne desiderium averte a me. Aufer a me ventris concupiscentias; et concubitus concupiscentiae ne apprehendant me; et animae irreverenti et infrunitae ne tradas me. Doctrinam oris audite, filii; et qui custodierit illam, non periet labiis suis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis. In vanitate sua apprehenditur peccator, et superbus et maledicus scandalitioni non adsuescat os tuum: multus enim casus in illa. nominatio uero. dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis: quoniam non eris inmunis ab eis. sicut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uirmultum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, delinquit dupliciter. et si in uacuum iurauerit, non iustificabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mei fructum. Q ecce factus
est michi trames abundans:
& fluuius meus propinquauit
ad mare. Quoniam doctri.
in dõ. Adhuc doctrinam qua.¬
si prophetiam effundam: & re-¬
linquam illam querentibus
sapientiam: & non desinam in
progenies illorum usq in ȩuum
sanctum. Uidete qm non soli
michi laboraui: sed omnibus
exquirentibus ueritatem. In
tribus placitum est spiritui
meo: quȩ sunt probata coram
dõ & hominibus. Goncordiat¬
fratrum: & amor proximorum.
consentiente.

Expanded text:
mei fructum, et ecce factus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare, quoniam doctrin Deo adhuc doctrinam quasi prophetiam effundam et relinquam illam quaerentibus sapientiam et non desinam in progenies illorum usque in aevum sanctum videte quoniam non soli mihi laboravi sed omnibus exquirentibus veritatem intribus beneplacitum est spiritui meo, que sunt probata coram deo et hominibus; concordiafratrum, amor proximorum consentientes.
Abbreviated transcription (Latin):
& qui operantur in me non
peccabunt. Qui elucidant me.
uitam ȩternam habebunt.
Hȩc omnia liber uitȩ. & testamen-¬
tum altissimi: & agnitio uerita.¬
tis. Legem mandauit moyses
in preceptis iustitiarum: & he-¬
reditatem domui iacob & isra.¬
hel Promissiones posuit dauid
puero suo. excitare regem ex
ipso fortissimum: in throno
honoris sedentem in sempiter-¬
num. Qoui implet quasi phi-¬
son sapientiam: & sicut tigris
in diebus nouorum. Qui ad-¬
implet quasi euphrates sensum:
qui multiplicat quasi iordanis
in tempore messis. Qui mit tit
disciplinam sicut lucem: & asii¬
stens quasi geon in die uinde-¬
miȩ. Qui perficit primus
scire ipsam : & infirmior non
in uestigabit eam. A mari enĩ
abundauit cogitatio eius. &
consilium illius ab abysso mag.¬
na. Ego sapientia effiidi flumi.
na: ego quasi trames aquȩ in¬
mense de fluuio. Ego quasi
fluuius dorix: & sicut aquedii.¬
ctus. exiui de paradiso. Dixt:
rigabo meum ortum planta.¬
tionum: & in ebriabo partus

Expanded text:
ntur in me non peccabunt qui elucidant me vitam aeternam habebunt haec omnia liber vitae testamentum Altissimi et agnitio veritatis legem mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimqui multiplicat quasi Jordanis in tempore messis. Qui mittit disciplinam sicut lucem: et assistens quasi Gehon in diebus vindemiae. Qui perfecit primum scire ipsam, et infirmior non investigavit eam. A mari enim abundavit cogitatio ejus, et consilium ipsius in abysso magna. Ego sapientia effudi flna, ego quasi trames aquae immensae de fluvio. Ego quasi fluvius Dorix, et sicut aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Irrigabo meum hortum plantationum, et inebriabo partus
Abbreviated transcription (Latin):
in ihericho. Quasi oliua specio.¬
sa in campis: & quasi platanus
exaltata sum iuxta aquam n
plateis: sicut cynnamomum &
aspaltum aromatizans: odorem
dedi. Qouasi myrra electa. dedi
suauitatem odoris. & quasi storax
& galbanus. & ungula & gutta.
& quasi libanus non incisus ua-¬
poraui. habitationem meam: &
quasi balsamum non mixtum
odor meus. Ego quasi therebin:¬
tus extendi ramos meos: & rami
mei honoris & gratiȩ. Ego quasi
ris : & flores mei fructus hono-¬
ris & honestatis. Ego mater pul¬

Expanded text:
a speciosa in campis: et quasi platanus dilatata sum juxta aquam. In plateis sicut cinamomum et affaltum aromatizans odorem dedi: quasi mirrha electa dedi suavitatem odoris. Quasi storax et galbanus: et ungula et gutta: et quasi Libanus non incisus. Vaporavi habitationem meam: et quasi balsamum non mixtum odor meus. Ego quasi terebintus expandi ramos meos et rami mei honoris et gratie. Ego quasi tis: et flores mei flores honoris et honestatis. Ego mater
Abbreviated transcription (Latin):
Giuitatibus tribuebat alimonias. &
constituebat eas ut essent uasa mu.¬
nitionis: quo adusq nominatum
est nomen gloriȩ eius usq ad extre-¬
mum terrȩ. Et fecit pacem super
terram: & lȩtatus est israhel lȩticia
magna: & sedit unusquisq sub uite
sua. & subficulnea: nec erat qui eos
terrer&. Defecit inpugnans eos su-¬
per terram. Beges contriti sunt
in diebus illis. Et confirmauit
omnes humiles populi sui: & le.¬
geni exquisiuit. & abstulit omnem
iniquum & malum. Sancta glori.¬
ficauit: & multiplicauit uasa sanc.¬

Expanded text:
civitatibus tribuebat alimonias et civitatibus tribuebat alimonias et constituebat eas ut essent vasa munitionis quoadusque nominatum est nomen gloriae eius usque ad extremum terrae fecit pacem super terram et laetatus est Israhel laetitia magna et sedit unusquisque sub vite sua et sub ficulnea nec erat qui eos terreret defecit inpugnans eos super terram reges contriti sunt in diebus illis et confirmavit omnes humiles populi sui et legem exquisivit et abstulit omnem iniquum et malum sancta glorificavit et multiplicavit vasa sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ces rex persidis & mediȩ. quia
intrauit demetrius fines suos:
misit unum de principibus suis ut
comprehender& eum uiuum: &
adducer& eum ad se. Et abiit
& percus sit castra demetrii. et
comprehendit eum. & duxit eum
ad arsacen: & posuit eum in custo¬
diam. Et siluit terra iuda omni.¬
bus diebus symonis. Et quęsiuit
bona gentis suȩ: & placuit illis po-¬
testas eius & gloria eius. omnibus
diebus. Et cum omni gloria sua
accepit ioppen in portum: & fecit
introitum in insulas maris: & dila-¬
tauit fines gentis suȩ. & obtinuit
regionem: & congregauit captiuita-¬
tem multam. Et dominatus est
gazarȩ. & bethsurȩ. & arci: & abstu-¬
lit inmunditias ex ea: & non erat
qui resister& ei. Et unusquisq cole¬
bat terram suam cum pace. & ter-¬
ra dabat fructus suos: & ligna cam.¬
porum fructum suum. Seniores
in plateis sedebant omnes: & de bo-¬
nis terrȩ tractabant. Ꝙ iuuenes
induebant se gloriam: && stolas belli.

Expanded text:
ces rex Persidis et Mediae quia ces rex Persidis et Mediae quia intravit Demetrius confines suos et misit unum de principibus suis ut conprehenderent eum vivum et adducerent eum ad se et abiit et percussit castra Demetrii et conprehendit eum et duxit eum ad Arsacen et posuit eum in custodiam et siluit terra Iuda omnibus diebus Simonis et quaesivit bona genti suae et placuit illis potestas eius et gloria eius omnibus diebus et cum omni gloria sua accepit Ioppen in portum et fecit introitum in insulis maris et dilatavit fines gentis suae et obtinuit regionem et congregavit captivitatem multam et dominatus est Gazarae et Bethsurae et arci et abstulit inmunditias ex ea et non erat qui resisteret ei et unusquisque colebat terram suam cum pace et terra dabat fructus suos et ligna camporum fructum suum seniores in plateis sedebant omnes et de bonis terrae tractabant et iuvenes induebant se gloriam et stolas belli
Abbreviated transcription (Latin):
habitationem. Qui autem erant
in arce iherusalem. prohibebantur
egredi & ingredi in regionem: et
emere ac uendere: & esurierunt
ualde: & multi ex eis fame perie.¬
runt. Et clamauerunt ad symo.¬
nem ut dextras acciperent: & de¬
dit illis. Et eiecit eos inde: &
mundauit arcem a contaminatio.¬
nibus. Et intrauerunt in eam ter-¬
cia & uicesima secundi mensis.
anno centesimo septuagesimo pri-¬
mo. cum laude & ramis palmarũ.
& cynaris. & cymbalis. & nablis:
& ymnis. & canticis. quia contri-¬
tus est inimicus magnus ex ifra:¬
hel. Et constituit. ut omnibus
annis agerentur dies ħi cum leti-¬
cia. Et muniuit montem templi
qui erat secus arcem: & habitauit
ibi ipse & qui cum eo erant. xLii¬
t uidit sẏmon iohannem filium
eum ducem uirtutum uniuersa-¬
rum: & habitauit gazaris. Anno
centesimo seꝑtuagesimo secundo.
congregauit rex demetrius exer-¬
citus suos. & abiit mediam ad con-¬
trahenda sibi auxilia: ut expugnar&
tryphonem. Et ut audiuit arsa.¬

Expanded text:
habitationem qui autem erant habitationem qui autem erant in arce Hierusalem prohibebantur egredi et ingredi in regionem et emere ac vendere et esurierunt valde et multi ex eis fame perierunt et clamanem, ut dextras acciperent, et dedit illis et eiecit eos inde, et mundavit arcem a contaminationibus. Et intraverunt in eam tercia et vicesima secundi mensis anno centesimo septuagesimo primo, cum laude et ramis palmarum et cinaris et cymbalis et nablis et ymnis et canticis, quia contritus est inimicus magnus ex Israhel. Et constituit ut omniannis agerentur dies hii cum laetitia et munivit montem templi qui erat secus arcem et habitavit ibi ipse et qui cum eo erant et vidit Simon Iohannem filium eum ducem virtutum universarum et habitavit Gazaris anno centesimo septuagesimo secundo et congregavit rex Demetrius exercitus suos et abiit Mediam ad contrahenda sibi auxilia et expugnare Tryfonem et audivit Arsa
Abbreviated transcription (Latin):
nno centesimo seꝑtuagesimo: ablatũ
est iugum gentium ab israhel. Et
cȩpit populus israhel scribere in
tabulis & gestis publicis. anno pri.¬
mo subsymone summo sacerdote:
magno duce. & principe uideorum.
In illis diebus symon applicuit ad
gazam. & circumdedit eam castris.
& fecit machinas. & applicuit ad
ciuitatem: & percus sit turrem unã.
intra machinam eruperunt in ciur¬
tatem: & factus est motus magnus
in ciuitate. Et ascenderunt qui erant
in ciuitate cum uxoribus & filiis
supra murum: scissis tunicis suis. &
clamauerunt uoce magna: postu.¬
lantes a sẏmone dextras sibi dari.
Gdixerunt. Non nobis reddas secun.¬
dum malitias. nostras. sed secundũ
misericordias tuas. Et flexus sy¬
mon: non debellauit eos. Eiecit
tamen eos de ciuitate: & emunda.¬
uit edes in quibus fuerant simula.¬
chra : & tunc intrauit in eam. cum
ymnis benedicens dñm. Et eie¬
cta ex ea omni inmunditia: collo.¬
cauit in ea uiros qui legem face.¬
rent: & muniuit eam. & fecit sibi

Expanded text:
nno centesimo septuagesimo ablatum est iugum gentium ab Israhel et coepit populus Israhel scribere in tabulis et gestis publicis anno primo sub Simone sacerdote magno duce et principe Iudaeorum in illis diebus Simon adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam intra machinam in civitate et factus est motus magnus in civitate et ascenderunt qui erant in civitate cum uxoribus et filiis supra murum scissis tunicis suis et clamaverunt voce magna postulantes a Simone dextras sibi dari et dixerunt non nobis reddas secundum malitias nostras sed secundum misericordias tuas et flexus Simon non debellavit eos eiecit tamen eos de civitate et emundavit aedes in quibus fuerant simulacra et tunc intravit in ea cum hymnis benedicens Dominum et eiecta ex ea omni inmunditia conlocavit in ea viros qui legem facerent et munivit eam et fecit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Dura ceruice & incircumeisi cor-¬
dibus & auribus: uos semper spi-
rum non sunt persecuti patres
uestri : & occiderunt eos qui prę¬
nuntiabant de aduentu iustiꝰ cu-¬
ius uos nunc proditores & homi-¬
cidȩ fuistis : qui accepistis legem
in dispositione angelorum. & non
custodistis.

Expanded text:
Dura ceruice, et incircumcisi corde et auribus, uos semper Spirirum non sunt vestri? Et occiderunt eos, qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus vos nunc proditores et homicidae fuistis: qui accepistis legem in dispositione Angelorum, et non custodistis.
Abbreviated transcription (Latin):
Audientes aut gentes gauise sunt.
& glorificabant uerbum dñi: &
crediderunt quot quot erant
prȩordinati ad uitam ȩternam.
Disseminabatur autem uerbum
dñi. per uniuersam regionem.
Iudei autem concitauerunt religi.¬
ciuitatis: & excitauerunt persecuti¬
onem in paulum & barnaban: &
eiecerunt eos de finibus suis. At
illi excusso puiluere pedum in
eos. uenerunt iconium: Discipuli
quoq replebantur gaudio: & spi-¬

Expanded text:
s gavisae sunt, et glorificabant verbum Domini: et crediderunt quotquot erant praeordinati ad vitam aeternam. Disseminabatur autem verbum Domini per universam regionem. Judaei autem concitaverunt muliercivitatis, et excitaverunt persecutionem in Paulum et Barnabam: et ejecerunt eos de finibus suis. At illi, excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium. Discipuli quoque replebantur gaudio, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ad patres suos : & uidit corrupti-
igitur sit uobis uiri fratres. quia
Per hunc uobis remissio peccato¬
rum annuntiatur : ab omnibus
quibus non potuistis in lege mo.¬
ysi iustificari. In hoc enĩ omnis qui
credit. iustificatur. Uidete ergo.
ne superueniat uobis. quod dictũ
est in propheta. Uidete contem¬
ꝑptores & amiramini: & disperdi.¬
mini. quia opus operor ego in
diebus uestris: opus quod non
credetis siquis en arrauerit uobis.
Exeuntibus autem illis. rogabant
ut sequenti sabbato loqueretur¬
sibi uerba hȩc. Gumq dimissa
essoe synagoga. secuti sunt multi
iudeorum. & colentium dm̃ adue-¬
narum. paulum & barnaban.
Qui loquentes suadebant eis.: ut per-¬
manerent in gratia dĩ. Sequenti
uero sabbato. pene uniuersa ciui-¬
tas conuenit audire uerbum dñi.
Uidentes autem turbas iudei: re-¬
pleti sunt zelo: & contradicebant
his quȩ a paulo dicebantur blas.¬
phemantes. Lunc constanter pau-

Expanded text:
ad patres suos: et vidit corruptionad patres suos: et vidit corruptionigitur sit vobis viri fratres: quia per hunc vobis remissio peccatorum annuntiatur, et ab omnibus, quibus non potuistis in lege Moysi justificari, in hoc omnis, qui credit, justificatur. Videte ergo, ne superveniat vobis quod dictum est in prophetis: Videte contemptores, et admiramini, et disperdimini: quia opus operor ego in diebus vestris, opus quod non credetis, si quis enarraverit vobis. Exeuntibus autem illis, rogabant, ut sequenti sabbato loquerentursibi verba haec. Cumque dimissa esset synagoga, secuti sunt multi Judaeorum, et colentium advenarum, Paulum et Barnabam, qui loquentes suadebant eis, ut permanerent in gratia Dei sequenti vero sabbato paene universa civitas convenit audire verbum Domini videntes autem turbas Iudaei repleti sunt zelo et contradicebant his quae a Paulo dicebantur blasphemantes tunc consta
Abbreviated transcription (Latin):
& uoces prophetarum quȩ per
omne sabbatum leguntur. udi.¬
cantes impleuerunt. Et nullam
causam mortis inuenientes in eo.
petierunt a pilato. ut interfice¬
rent eum. Cumq consummas.¬
sent omnia quȩ de eo seripta
erant : deponentes eum de ligno'
posuerunt in monumento. Ds
uero suscitauit eum a mortuis.
die tercia. Qui uisus est per.
dies multos his qui simul ascen¬
derant cum eo de galilea in ihe-¬
rusalem : qui usq nunc sunt testes
eius ad plebem. Et nos uobis
annuntiamus eam quȩ ad patres
nostros repromissio facta est:
qm hanc ds̃ adimpleuit filiis nos.¬
tris: resuscitans iħm. sicut & in
psalmo secundo scriptum est. Hi.¬
lius meus es tu : ego hodie genui te.
Quod autem suscitauerit eum a mor-
tuis. amplius non reuersurum in
corruptionem: ita dixit: qui a
dabo uobis sancta dauid fidelia.
Ideoq & alias dicit. Non dabis
sanctum tuum uidere corrupti.¬
onem. Dauid enim in sua gene¬
ratione cum administrassoe uolun-¬
tati dĩ. dormiuit: & adpositus est

Expanded text:
ophetarum, quae per omne sabbatum leguntur, judicantes impleverunt: et nullam causam mortis invenientes in eo, petierunt a Pilato, ut interficerent eum. Cumque consummassent omnia, quae de eo scripta erant, deponentes eum de ligno, posuerunt eum in monumento. Deus vero suscitavitmortuis qui visus est per dies multos his qui simul ascenderant cum eo de Galilaea in Hierusalem qui usque nunc sunt testes eius ad plebem et nos vobis adnuntiamus ea quae ad patres nostros repromissio facta est quoniam hanc Deus adimplevit filiis nostris resuscitans Iesum sicut et in psalmo secundo scriptum est Filius meus es tu ego hodie genui te quod autem suscitaverit eum a motuis: amplius non reversum in corruptionem: ita dixit. Quia dabo vobis sancta David fidelia. Ideoque et alias dicit. Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. David autem sua generatione cum administrasset voluntati Dei: dormivit et adpositus est
Abbreviated transcription (Latin):
onora patrem tuum: & gemitus
matris tuȩ ne obliuiscaris. Me¬
mento qm̃ nisi per illos non fu¬¬
isses: & retribue illis quomodo¬
& illi tibi.

Expanded text:
onora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris: memento quoniam nisi per illos non fuisses. Retribue parentibus quomodo illi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ba hȩc. irati sunt omnes mag
nates holofernis: & cogitabant
interficere eum: dicentes ad
alterutrum. Quis iste est. qui
filios israhel posse dicat resiste.¬
re regi nabuchodonosor et
exercitibus eius. homines iner-¬
mes & sine uirtute. & sine peri.¬
tia artis pugnȩ : ut ergo agnoscat
achior qmͣ fallit nos: ascenda.¬
mus in montana: & cum capti fu-¬
erint. potentes eorum. tunc cum
eisdem gladio transuerberabitur:
ut sciat omnis gens qmͣ nabu.¬
chodonosor dĩ terrȩ est: & pre-¬
ter ipsum non est alius.¬

Expanded text:
ba haec, irati suba haec, irati sunates Holofernis et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius
Abbreviated transcription (Latin):
eorum & ciuitates eorum ipsi
possederunt: & usq dum non
peccassent in conspectu dĩ sui.
erant cum illis bona. Ds enim
illorum. odit iniquitatem. Nam
& ante hos annos cum recessissent
a uia quam dederat illis ds̃ ut
ambularent in ea. exterminati
sunt preliis a multis nationibus :¬
& plurimi eorum captiui abdii.¬
cti sunt in terram non suam.
Nuper autem reuersi ad dñm dm̃
suum. ex dispersione qua disper-¬
si fuerant adunati sunt : & ascen-¬
derunt montana hȩc omnia. &
iterum possident iherusalem.
ubi sunt sancta eorum. Nunc
ergo meus dñe perquire si est
aliqua iniquitas eorum in conspe¬
ctu dĩ eorum: ascendamus ad illos:
qm̃ tradens tradoꝵ illos ds̃ eorum
tibi : & subiugati erunt subiugo
potentiȩ tuȩ. Si autem non est
offensio populi huius coram
dõ suo: non poterimus resistere.
illis : qm̃ ds̃ eorum defendo
illos : & erimus in obprobrium
uniuerse terrȩ. Et factum est.
cum cessassoe loqui achior uer¬

Expanded text:
eorum et civitates eorum ipsi eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enillorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior ver
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis exercitus egiptiorum eos
persequeretur : ita aquis coopertus
est: ut non remaner&e uel unus
qui factum posteris nuntiaret.
Sgressis etiam mare rubrum
deserta syna montit accurrerunt.
in quibus numquam homo habr¬
tare potuit: uel filius hominis
requieuit. Iilic fontes amari
obdulcati sunt eis ad bibendũ:
&e per annos quadraginta anno.¬
nam de cȩlo consecuti sunt.
Ubicumq ingresũ sunt : sine areu
&e sagitta. & absq scuto & gladio.
ds eorum pro eis pugnauit &
uicit. Et non fuit qui insultarce
populo isti: nisi quando recessit
a cultura dñi dĩ sui. Quociens¬
cumq autem preter ipsum dm̃
suum alterum coluerunt: dati
sunt in predam. & in gladium.
& in obprobrium. Qouocienscũq
autem pęnituerunt se recessisse
a cultura dĩ sui: dedit eis ds̃ cęli
uirtutem resistendi. Deniq cha.¬
naneum regem. & iebuseum. &
ferezeum. & etheum. & eueum.
& amorreum. & omnes potentes
in hesebon prostrauerunt: & terras

Expanded text:
rabilis exercitus Aegyptiorum eos rabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum poegressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum et per annos quadraginta annonam de caelo consecuti sunt ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Deum suum alterum coluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras
Abbreviated transcription (Latin):
deorum est. Hic primum in
mesopotamia habitauit: qm̃
noluerunt sequi deos patrum
suorum : qui erant in terra chal.¬
deorum. Deserentes itaq ceri.¬
monias patrum suorum quȩ
in multitudine dõrum erant.
unum dm̃ cęli coluerunt. Qui
& precepit eis ut exirent inde:
& habitarent in charram. Cumq
cooperuiss& omnem terram fa.¬
mes: descenderunt in egyptum.
llicq per quadringentos annos
sic multiplicati sunt : ut dinume¬
rari eorum non possot exercitus.
Cumq grauasre eos rex egypti.
itq in ȩdificationibus urbium
suarum in luto & latere subiu-¬
gass&r eos. clamauerunt ad dm̃
suum. & percussit totam terrã¬
egypti plagis uariis. Cumq
eiecissent eos ase egyptii. & ces-¬
sass& plaga ab eis : & iterum
uellent eos capere. & ad suum
seruicium reuocare: fugientibus
his ds̃ cęli mare aperuit: ita ut
hinc inde aquȩ quasi muri so.¬
lidarentur: & isti pede sicco fun-¬
dum maris perambulando tran.¬
sirent. In quo loco dum innume.¬

Expanded text:
aeorum est: hic primum in aeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fhis Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innume
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi. ita ut etiam hii
precincti ciliciis offerrent sa.¬
crificia dño. Et erat cinis super
capita eorum. Et extoto corde
suo omnes orabant dm̃: ut uisi
ꝑi militiȩ assyriorum. quod
filii israhel preparassent se ad
resistendum: ac montium itine.¬
ra conclusissent : & furore .ni.¬
mio exarsit in iracundia magna.
U ocauitq omnes principes moab.
& duices ammon : & dixit eis.
Dicite michi quis sit ꝓopulus
iste qui montana obsid&. aut
quȩ & quales & quantȩ sint
ciuitates eorum: que etiam sit
uirtus eorum. aut quȩ sit mul-¬
titudo eorum: uel quis rex mi-¬
litiȩ illorũ et quare prȩomnibus
qui habitant in oriente isti con¬¬
tempserunt. & non exierunt
obuiam nobis: ut susciperent
nos cum pace.U
yne achior dux omnium filio¬
rum ammon respondens: ait.
dicam ueritatem in conspectu
tuo de populo isto qui in mon¬¬
tanis habitat : & non egredietur
uerbum falsum ex ore meo.
Populus iste. ex progeniȩ chal-¬

Expanded text:
conspectu Domini, ita ut etiam hi, conspectu Domini, ita ut etiam hi, , praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant Deum, ut visipi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae illorum: et quare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur erbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chald
Abbreviated transcription (Latin):
res illorum. Et induerunt se
sacerdotes eorum ciliciis: & in¬
fantes. se. prostrauerunt contra
faciem templi dñi. E altare
dñi operuerunt cilicio. Et cla-¬
mauerunt ad dñm dm israhel
unanimiter: ne: darentur in prȩ-¬¬
dam infantes eorum. & uxores A¬
eorum in diuisionem: & ciuitates
eorum in exterminium: & san-¬
cta eorum in pollutionem.
Tunc heliachim sacerdos dñĩ magi¬
nus circuiuit omnem israhel.
allocutusq est eos dicens. Scitore.
qm̃ exaudiuit dñs preces uestras.
si manentes permanseritis in ieiu-¬
niis & orationibus in conspectu
dñi. Memores estote morsi
serui dñi : qui amalech confiden¬
tem in uirtute sua. & in potentia
sua. & in exercitu suo. & in clipeis
suis. & in curribus suis. & in equi-
tibus suis: non ferro pugnando:
sed precibus sanctis orando deie.¬
cit. Sic erunt uniuersi hostes
israhel : si perseueraueritis in hoc
opere quod cȩpistis. Ad hanc
igitur exortationem eius depre-¬
cantes dñm permanebant in

Expanded text:
res eorum et induerunt se res eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis tibus suis, non ferro pugnando, sed precibus sanctis orando, dejecit: sic erunt universi hostes Israel: si perseveraveritis in hoc opere, quod coepistis. Ad hanc igitur exhortationem ejus deprecantes Dominum, permanebant in