comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentia qui deceptꝰ ẽ meret᷑ audire. Iustificata ẽ thamar
magis quã ego. Ex quib om̃ib approbat᷑ ñ solũ ad cõpa¬
rationẽ diuinȩ maiestatis hommes nequaquã eẽ ꝑfec¬
tos. sed ne angłoꝵ quidẽ & ceteroꝵ hominũ qui uirtutũ
culmina c̃seenderunt. ut cũ tũ qui melior es aliũ colla¬
tione tui imꝑfectũ eẽ monstraueris: rursũ ab alio te
prȩ eunte uincaris: acꝑ hoc ñ habeas uerã ꝑfectionẽ.
attice ad ꝑfectionẽ diuinꝰ sermo nos ꝓuocat :
Hacratione quadixi. ut scđm uires nrãs unusquisq qͣntũ
ualuerit extendat᷑. si qͦmꝰ possit ꝑuenire & cõp̃hen¬
dere brauiũ suꝑnȩ uocationis: Deniq omp̃s ds̃ cui doc&
apłs iuxta dispensationẽ carnis assũptȩ subiciendũ

Expanded text:
tentia qui deceptus est, meretur audire: Justificata est Thamar tentia qui deceptus est, meretur audire: Justificata est Thamar magis quam ego . 713 Ex quibus omnibus approbatur, non solum ad comparationem divinae Majestatis homines nequaquam esse perfectos, sed ne Angelorum quidem et caeterorum hominum, qui virtutum culmina conscenderunt; cum et tu qui melior es alterius collatione, quem imperfectum esse monstraveris, rursum ab alio te praeeunte vincaris: ac per hoc non habeas veram perfectionem, Attice, ad perfectionem divinus sermo nos provocat? A. Hac ratione qua dixi, ut secundum vires nostras unusquisque quantum valuerit extendatur, si quo modo possit pervenire, et comprehendere bravium supernae vocationis. Denique omnipotens Deus, cui docet Apostolus juxta dispensationem carnis assumptae subjic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenies timentib eũ. Fec̃ potentiã in brachio suo:
In quo anĩ aduerte qđ beatã ẽẽ sẽ dicat ñ ꝓpriomeri¬
to atq uirtute. sed di inse habitantis clem̃tia Ipse
quoq iohannes quo maior ñ fuit int̃ natos mulierum.
parentib suis melior ẽ Non enĩ solũ hominib sed &
angłis testimonio dni cõparat᷑. & tam̃ qui cunctis ho¬
minib erat maior in t̾ra: minimo in regno cȩloꝵ minor
confossa uulnerib iustificata ẽ sodoma exte: ñ quo so¬
doma ꝑse iustasit. quȩ in eternos collapsa cineres audit
ꝑ hie zechielẽ. restituet᷑ sodoma in antiquũ. sed quocõ¬
paratione sceleratioris hiefusalẽ hȩc iusta uideatur
riȩ magnitudinẽ excessit modũ libidinis. Publicanꝰ
in eugłio qui ꝑcutiebat pectus quasi thesaurũ cogita¬
tionũ pessimarũ. & c̃scientia delictoꝵ oculos ñ aude¬
bat attollere: suꝑbientis pharisei cõparatione fit iustior
Et thamar subspecie meretricis fallit iudã. & ipsius sen¬

Expanded text:
genies timentibus eum. Fecit potentiam in brachio suo . In quo animadverte, quod beatam se esse dicat, non proprio merito atque virtute, sed Dei in se habitantis clementia. Ipse quoque Joannes; quo major non fuit inter natos mulierum, parentibus suis melior est. Non enim solum hominibus, sed et Angelis testimonio Domini comparatur. Et tamen qui cunctis hominibus erat major in terra, minimo in regno coelorum minor confossa vulneribus. Justificata est Sodoma ex te : non quod Sodoma per se justa sit, quae in aeternos collapsa cineres , audit per Ezechielem: Sodoma restituetur in antiquum : sed quod comparatione sceleratioris Jerusalem haec justa videatur. dinem excessit modum libidinis. Publicanus in Evangelio , qui percutiebat pectus, quasi thesaurum cogitationum pessimarum, et conscientia delictorum, oculos non audebat attollere, superbientis Pharisaei collatione fit justior. Et Thamar sub specie meretricis fallit Judam, et ipsius sen
Abbreviated transcription (Latin):
prudenti ad inprudentiam euis. ne similis ei fias. sed res¬
ponde stulto ad stultitiam eius. ne sibi sapiens. eẽ. uideat᷑
Qui insidiantur amicis suis. cum uisi fuerint. dicunt qͥ
ludens feci. Craticula carbonibus. & lingua igni & uir
maledicus ad tumultum rixȩ Si te rogauerit᷑ inimicus
parcens uoce magna. ne consentias ei:. Septem enim ne¬
quitiae sunt in animam euis. Grauis. ẽ. lapis & uixpoa¬
tabilis harena. sed ira stulti utroq grauior. Crudelis
.ẽ. in dignatio. & acuta ira. & zelus in patiens. ẽ. Impͥꝰ
calumniatur pauperes. & qui fidit in cordis audatia:
ens dispensat in partes. Filius malus gladios dentes li¬
b&. & cultros malos ut consumat in firmos de terra.
& pauperes ex hominibus. His ergo doctus exemplis:
nolui mordere mordentem. nec uicem talionis in plo¬
dere. maluiq insamam extanta re furibundi. & unus
reor ne nihil ꝓficiens illud dauiticum cantare com¬

Expanded text:
prudenti ad imprudentiam ejus, ne similis ei fias: sed resprudenti ad imprudentiam ejus, ne similis ei fias: sed responde stulto ad stultitiam ejus, ne sibi sapiens esse videatur. Qui insidiatur amicis suis, cum visus fuerit, dicit: Ludens feci. Craticula carbonibus, et ligna igni, et vir maledicus ad tumultum rixae. Si te rogaverit inimicus tuus, parcens voce magna, ne consentias ei: septem enim nequitiae sunt in anima ejus. Gravis est lapis, et vix portabilis arena; sed ira 572 stulti gravior utroque, crudelis est indignatio, et acuta ira et zelus impatiens est. Impius calumniatur pauperes: et qui confidit in cordis audacia ens dispensat in partes. Filius malus gladios dentes habet, et cultros molas, ut consumat infirmos de terra, et pauperes ex hominibus . His ergo doctus exemplis, nolui mordere mordentem, nec vicem talionis implodere: maluique insaniam excantare furibundi, et unius reor ne nihil proficiens, illud Davidicum cantare com
Abbreviated transcription (Latin):
inferens in uistus. non erit inpimitus. Qui diligit uitã.
parcit ori suo. Ante contritionem p̃cedit contumelia.
Et ante rumam. mala cogitatio. Qui offirmat oculos
suos gogitat ꝑuersa. & puocat labiis suis om̃a mala.
Labia stulta ducunt eum in mala & os audax mortem
inuocat. Malignus uir multa detrimenta patietur.
Melior ẽ. pauꝑ iustus. quã mendax diues. Gła est
uiro qui auertit se amaledictis. qui aut̃ stultus est
talibus se obligat. Noli amare de trahere. ne eradiceris
Suauis. ẽ. homini panis mendatii. postea in plebitur
os euus calculo. Qui operatur thesauros linguȩ mendacis.
uana sectatur. & ueni& in laqueos mortis. In aurestulti
noli quicquam dicere. ne forte inrideat sapientes
sermones tuos. Claua & gladius & sagitta ꝑniciora
sunt. sic & uir qui contra amicum suum falsum dicit
testimonium. Sicut aues auolant & passeres. ita male¬
dictum uanum. non suꝑuenia ulli. Noli respondere in¬

Expanded text:
inferens injuste, non erit impunitus. Qui diligit vitam, inferens injuste, non erit impunitus. Qui diligit vitam, parcit ori suo. Ante contritionem praecedit contumelia, et ante ruinam mala cogitatio. Qui obfirmat oculos suos, cogitat perversa, et provocat labiis suis omnia mala. Labia stulti ducunt eum in mala, et os audax mortem invocat. Malignus vir multa detrimenta patietur. Melior est pauper justus, quam mendax dives. Gloria est viro, qui avertit se a maledictis: qui autem stultus est, talibus se obligat. Noli amare detrahere, ne eradiceris. Suavis est homini panis mendacii; postea implebitur os ejus calculo. Qui operatur thesauros lingua mendacii Al. mendacis, vana sectatur, et veniet in laqueos mortis. In aure stulti noli quidquam dicere, ne forte irrideant sapientes sermones tuos. Clava et gladius et sagitta perniciosa sunt; sic et vir, qui contra amicum suum falsum dicit testimonium. Sicut aves avolant, et passeres; ita maledictum vanum non superveniet illi. Noli respondere im
Abbreviated transcription (Latin):
contritioni. & qui ꝓfert maledicta. stultissimus est.
Anima benedicta. om̃is simplex. Vlir animosus in ho¬
nestus . ẽ. ꝑdelicta labiorum incidit in laqueũ pec¬
cator. itinera stultorum. recta in conspectu suo
Stultus eadem die ostendit iram suam. Ab hominatio
est dño labia mendatia. Qui custodit os suũ. seruat
animam suam Et qui temerarius. ẽ. labiis. terrebit
semetipsum. Malus cũ contumelia agit mala. & inci¬
piens expandit malitiam suam. Queres apud malos
sapientiam. & non inuenies. Siuis itineribus saturabit᷑
temerarius. sapiens timendo declinat malum. Stultꝰ
confidens miscetur ei. longanimus uir multus. in pru¬
dentia est. Pusillanimus ualde in prudens. ẽ. Qui ca¬
lumniatur pauperem. lacessit factorem eius. Lingua
sapientium bona nouit. & os stultorum. ꝓnunciat ma¬
lum. Uir animosus parat rixas. &inmundus est
apud dm̃. omis qui exaltat corsuum. Manui manus

Expanded text:
contritioni; et qui profert maledicta, stultissimus est. contritioni; et qui profert maledicta, stultissimus est. Anima benedicta omnis simplex vir: Animosus inhonestus est. Per delicta labiorum incidit in laqueum peccator. Itinera stultorum recta in conspectu suo. Stultus eadem die ostendit iram suam. Abominatio est Domino, labia mendacia. Qui custodit os suum, servat animam suam. Et qui temerarius est labiis, terrebit seipsum. Malus cum contumelia agit mala, et insipiens expandit malitiam suam. Quaeres apud malos sapientiam, et non invenies. Suis itineribus saturabitur temerarius. Sapiens timendo declinat malum. Stultus confidens miscetur ei. Longanimus vir 571 multus in prudentia est: pusillanimus valde imprudens est. Qui calumniatur pauperem, lacessit factorem ejus. Lingua sapientium bona novit, et os stultorum pronunciat malum. Vir animosus parat rixas: et immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum. Manus manui
Abbreviated transcription (Latin):
dum dauit cytharizans lenire furorem pectoris tui. sed con¬
tentus ero unius libri paucis testhmoniis. & opponam sapi¬
entiam stultitiȩ is̃ humana contemnis saltem diuina non
negglegas. Audi igitur quid dete & de om̃ib inuidis
ac maledicis & contumeliosis loquatur salomon. Insipien¬
tes dñi uiris cupidi sunt. ĩnpii facti oder̃ sensum. Ne fa¬
fabriceris in amicũ tuum mala. &inimiceris aduersus
hominem sine causa. Impii exultant contumeliam:
Circoncide ate prauum os. &iniqua labia longe repel¬
le aste oculos contumeliosos. linguã iniqui : manus
effundentes sanguinem iusti. cor fabricans cogitationes
malas. & pedes festinantes ad male faciendum. Qui ni¬
titur mendaciis. pascit uentos. & sequitur aues uolantes.
Derelinquit enim uias uineȩ suae . & axes culturȩ suae
fecit arare. ꝑ ambulat auium ac desertum. & congre¬
gat manibus suis sterelitatem. Osꝓcacis ad propriat

Expanded text:
dum David citharizantis lenire furorem pectoris tui; sed condum David citharizantis lenire furorem pectoris tui; sed contentus ero unius libri paucis testimoniis, et opponam sapientiam stultitiae; ut si humana contemnis, saltem divina non negligas. Audi igitur, quid de te, et de omnibus invidis, ac maledicis et contumeliosis loquatur sapiens Salomon: Insipientes dum injuriis cupidi sunt, impii facti oderunt sensum. Ne fabriceris in amicum tuum mala. Et ne inimiceris adversum hominem sine causa. Impii exaltant contumeliam. Circumcide a te os pravum, et iniqua labia longe repelle abs te: oculos contumeliosi, linguam iniqui, manus effundentes sanguinem justi, cor fabricans cogitationes malas, et pedes festinantes ad malefaciendum. Qui nititur mendacio, pascit ventos, et sequitur aves volantes. Dereliquit Al. derelinquit enim vias vineae suae, et axes culturae suae fecit errare. Perambulat aridum ac desertum, et colligit manibus suis sterilitatem. Os procacis appropiat
Abbreviated transcription (Latin):
celsum atq porphirium quanti scripsere nr̃orum. Quis
omissa causa in suꝑflua criminum obiectione uersatꝰ
.ẽ. quae non carthȩ eccłasticȩ. sed libelli debent uidicũ
continere : Aut quid refert si causa cadas & crimine su¬
peras : Non necesse . ẽ. ut cum periculo tui capitis ac¬
cuses uno percussore conducto. satis potes facere desi¬
derio tuo. Et scandalum timere te simulas. quidu¬
dum frẽm nunc accusatum : semꝑ inimicum es paratꝰ
occidere. & tam̃ miror quomodo homo prudens furo¬
re p̃uentus uelis mihi beneficium tribuere. ut educas
de carcere animã meã. & non patiaris te cum intene.
sem : Depone gladium. & ego scutũ abiciam. In unotͥ
consentire non potero. ut parcam herencis. ut me catho¬
licum non ꝓbem. Sed ista .ẽ. causa discordiȩ : mori
possum. tacere non possum. Debueram quidem de om̃i
scriptura tuae in saniae respondere. & diuinis uocib. in mo¬

Expanded text:
Celsum atque Porphyrium, quanti scripsere nostrorum? Quis Celsum atque Porphyrium, quanti scripsere nostrorum? Quis omissa causa, in superflua criminum objectione versatus est? Quae non chartae Ecclesiasticae, sed libelli debent judicum continere. Aut quid refert, si causa cadas, et crimine superes? Non necesse est, ut cum periculo tui capitis accuses. Uno percussore conducto, satis potes facere desiderio tuo. Et scandalum timere te simulas, qui dudum fratrem, nunc accusatum, semper inimicum, es paratus occidere. Et tamen 570 miror, quomodo homo prudens, furore praeventus, velis mihi beneficium tribuere, ut educas de carcere animam meam, et non patiaris tecum in tenebrses. Depone gladium, et ego scutum abjiciam. In uno tibi consentire non potero, ut parcam haereticis, ut me catholicum non probem. Si ista est causa discordiae, mori possum, tacere non possum. Debueram quidem de omni Scriptura tuae insaniae respondere, et divinis vocibus in mo
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe glorieris si facias quod scorpiones possunt facere
& cantarides fecerunt. Floc & infuluia inciceronem.
aherodias iniohannem. Quia ueritatẽ. audire non pote¬
rant. & linguã ueriloquam crinali acu confodiebaN
tinum. arrium. xeunomium. A quo eis obiecta . ẽ. turpi¬
tudo : Nonne toti in conuincenda heresi incubueruNs.
Istȩ machinȩ hereticoꝵ id ẽ. magistrorum tuoꝵ sunt. ut
conuicti de ꝑfidia. ad maledicta se conferant. Sic eusta¬
chius anthocenus ep̃s filium dum nescit inuenit. sic atha¬
nasius alexandrinȩ urb pontifex tertiam arsenii amputaũ
manum. Duas enim qui primũ mortuus. ẽẽ. fingebat᷑.
uiuens postea habere moratus. ẽ. Talia & condiscipu¬
li tui uł magistri nunc de eiusdem eccłae sacerdore con¬
fingunt. & auro idẽ. tuis tuorũq. uiribus oppugnan
fidei ueritatem. Quid loquar de hereticis. qui lic& foris
sint. tamen se nominant xp̃ianos. Aduersus in piissimos

Expanded text:
nopere glorieris, si facias quod scorpiones possunt facere nopere glorieris, si facias quod scorpiones possunt facere et cantharides. Fecerunt haec et Fulvia in Ciceronem, et Herodias in Joannem: quia veritatem non poterant audire, et linguam veriloquam discriminali acu confoderunt.tinum, Arium, et Eunomium. A quo eis objecta est turpitudo? Nonne toti in convincenda haeresi incubuerunt? Istae machinae haereticorum, id est, magistrorum tuorum sunt, ut convicti de perfidia, ad maledicta se conferant. Sic Eustathius Antiochenus episcopus, filios dum nescit, invenit. Sic Athanasius Alexandrinae urbis pontifex, tertiam Arsenii amputavit manum. Duas enim qui mortuus prius fingebatur, vivens postea habere monstratus est. Talia et condiscipuli tui et magistri nunc de ejusdem Ecclesiae sacerdote confingunt: et auro, id est, tuis tuorumque viribus oppugnant fidei veritatem. Quid loquar de haereticis, qui licet foris sint, tamen se nominant Christianos? Adversum impiissimos,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate homicidȩ sint. Tuae hoc bonitati. tuae man¬
suetudini & simplicitate conuenit. qui de uno pectore
sterquilino &odorem rosarum & factorem profers cada¬
uerum. & contra sententiam ꝓphetalem amarũ dicis ẽẽ.
quod quasi dulce laud aueras. Nec necesse . ẽ. ut in eccła¬
sticis tractatibus rem tribunalium uentilemus . Nihilq
su hoc amplius audies. nisi illud de triuio cũ dixeris
quoduis : audies quod non uis. Aut si tibi uile uidetur
uulgare ꝓuerbium. & homo sapientissimus magis phi¬
losophorum ac poetarum sententiis delectaris. lege illud
semicintia demones rugiant. cuius exemplum inscri¬
bendo sequaris. quisumquã catholicorum in disputatio¬
ne recta turpitudinem & aduersum quem disputabat
diecerit. Sic te docuerunt magistri tui. talib institutꝰ
es disciplinis. ut cum respondere non potueris. caput au¬
feras. & linguam quȩ tacere non potest seces. Necmag¬

Expanded text:
voluntate homicidae sint. Tuae hoc bonitati, tuaeque manvoluntate homicidae sint. Tuae hoc bonitati, tuaeque mansuetudini et simplicitati convenit, qui de uno pectoris sterquilinio, et odorem rosarum, et fetorem profers cadaverum: et contra sententiam Prophetalem , amarum dicis esse, quod quasi dulce laudaveras. Nec necesse est, ut in ecclesiasticis tractatibus rem tribunalium ventilemus; nihilque super hoc amplius audies, nisi illud e trivio: « Cum dixeris quod vis, audies quod non vis. » Aut si tibi vile videtur vulgare proverbium, et homo sapientissimus magis philosophorum ac poetarum sententiis delectari, lege illud semicinctia tua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis umquam catholicorum in disputatione sectarum, turpitudinem ei, adversum quem disputat, objecit? Sic te docuerunt magistri tui? Talibus institutus es disciplinis, ut cui respondere non potueris, caput auferas; et linguam quae tacere non potest, seces? Nec mag
Abbreviated transcription (Latin):
tare pacem cum denuntiatione dum taxat ut dem¬
ceps taceam. id ẽ. ut non scribam contra hereticos
nec audeam respondere accusationi tuȩ. Nhoe fecers
pt̃ ero a collega. &uir eloquentissimus & amicus ac sodalis.
a quod his mauis est om̃a quae de origene transtuli: chatho¬
lia uidicabis. Si aut muttiero & me cõmouero: ilico &¬
inpurus ero &hereticus. & tua in dignus necessitudine:
Haec sunt p̃conia mea. sic me ortaris ad pacem. & negemitũ
quidem ac lacrimĩs dolori liberas esse concedis. P̾ossem
entem. & dicere quicquid uł scio uł nescio. &eadẽ licentia
immo furore &amentia. uł falsa uł uera congerere. ut &
me loqui & te pud& audire. & obicerem tibi quae aut
accusantem damnarent aut accusatum exfrontis duritia
fidem lectori facerent. & quod inpudent̃ scriberem uere
scribere uidicares: Sed ꝓcul sit amoribus xp̃ianis. ut dũ
alterius petunt : sanguinem suum offerant. & sine gladio

Expanded text:
tare pacem cum denuntiatione dumtaxat, ut deintare pacem cum denuntiatione dumtaxat, ut deinceps taceam, id est, ut non scribam contra haereticos, nec audeam respondere accusationi tuae. Si hoc fecero, frater ero et collega, et vir eloquentissimus et amicus ac sodalis, et quod his majus est, omnia quae de Origene transtuli, catholica judicabis. Sin autem mutiero, et me commovero, illico impurus ero et haereticus, et tua indignus necessitudine. Haec sunt praeconia mea, sic me hortaris ad pacem, et ne gemitum quidem ac lacrymas dolori liberas esse concedis. 42. Caluentem; et dicere quidquid vel scio, vel nescio: et eadem licentia, immo furore et amentia, vel falsa, vel vera congerere, ut et me loqui, et te puderet audire: et objicere tibi, quae aut accusantem damnarent, aut accusatum; ut ex frontis duritia, fidem lectori facerem; ut quod impudenter scriberem, vere scribere judicarer. Sed procul sit a moribus Christianis, ut dum aliorum petunt sanguinem, suum offerant; et sine gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
serit. sed quod apud illos legerim quae illos gessisse
mirabar . Igitur &iã sidocere non possem ipsuis prtha¬
gorȩ extare monumenta. nec arilio eius ac rilia alusq
discipulis probata coniuncerem : non me teneres men¬
dacii quia non libros sed dogmata legisse me dixi &
te frustra errare me tuũ ꝓtegere uoluisse mendaciĩ.
ut nisi ego unum librum pythagorȩ protulero tu sex
idẽ. maledicta tua. inquib. me ad paenitentiam colin¬
taris. & nisi conuersus fuero id ẽ. nisi te accusante silue
mihi minaris interitum. & hoc scandalum redundatin
in capud meum de nuncias qui te hominem lenissimũ
& mysaicȩ mansuetudinis responsione mea ad inscri¬
tibi soli amicissimo confessus sim. & haec inmedium
platurum. meisq me coloribus esse pingendum &
debere meminisse quod iacuerim ad pedes tuos. ne
gladio oris tui amputares caput meum. & post mub
in quae furibundus exsultas. reuocas te & dicis op¬

Expanded text:
serint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse serint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sexid est, maledicta tua, in quibus me ad poenitentiam cohortaris; et nisi conversus fuero, id est, nisi te accusante siluero, mihi minaris interitum. Et hoc scandalum redundaturum in caput meum denuntias, qui te hominem lenissimum et Mosaicae mansuetudinis, responsione mea ad scritibi soli amicissimo sim confessus, et haec in medium prolaturum; meisque me coloribus esse pingendum, et debere meminisse, quod jacuerim ad pedes tuos, ne gladio oris tui amputares caput meum. Et post multa, in quibus furibundus exsultas, revocas te, et dicis op
Abbreviated transcription (Latin):
Nam post academiam & innumerabiles discipulos sen
tiens multum suae de. ẽẽ. doctrinae. uenit ad magnã
greciam. ibiq ab archita terentino & timeo locronsi
p̾hithagorȩ doctrinȩ eruditus: eligantiam & leporem
socratis cum huius miscuit disciplinis. Quae om̃a nomi¬
ne cõmutato origenes in libros suos neΡIAΡXΩN trans¬
tulisse comuncitur. In quo igitur erraui si adulescens
dixi me ea putasse in apłis quae in pythagora & plato¬
ne & empedocle legeram. non ut tu calum niaris & fin¬
gis in prthagore. & platonis. & empedocli libris. sed
quae in illis fuisse legeram & aliorum me scripta eos
habuisse docuer̃: & hoc genus elocutionis frequentis¬
simum ẽ. Ut si dicam quae in socrate legi doginata
putaui uera. non quo socrates libros illos scripserit.
sed quae legi apud platonem. & alios socraticos illũ
habuisse. & rursum imitari uolui gesta quae in alexan¬
dro &scipione legeram non quo ipsi sua gesta descrip¬

Expanded text:
Nam Nam tiens multum suae deesse doctrinae, venit ad Magnam Graeciam, ibi que ab Archyta Tarentino Timaeo que Locrensi Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descrip
Abbreviated transcription (Latin):
candum id ẽ. ad uirtutem incedentibus augenda.
p̃cepta tradentes se otio. relinquendos. & quia pytha¬
gorica dogmata legisse me dixeram. audi quid apud
grecos prthagoras primus inuenerit. in mortales esse
animas & de aliis corporibus transire ad alia. Quod
quidem uergilius in sexto aened um uolumine sequers.
loquitur. has om̃s ubi mille rotam uoluere ꝑ annos:
Letheũ ad fluuiũ ds̃ euocat agmine magno. Scilic&
in memores suꝑa ut conuexare. uisant . rursus & incipi¬
ant incorpora uelle reuerti. Se. primum fuisse euphor
bum. secundo thalidem. tertio ermotimũ. quarto pyr¬
rum. ad extremum pythagoram. Et post certos tempoꝵ
circulos ea quae fuerant. rursum fieri. Nihilq inmun¬
do uideri nouum. philosophiam meditationem esse
mortis. cotidie de corporis carcere nitentẽ animae edu¬
as reminiscentias. eẽ. & multa alia quae plato in libris
sius. & maxime inphedrone timeoq ꝑsequitur

Expanded text:
candum; id est, ad virtutem incedentibus, augmentacandum; id est, ad virtutem incedentibus, augmentanda Al. augenda praecepta: tradentes se otio, relinquendos. Et quia Pythagorica dogmata legisse me dixeram: audi quid apud Graecos Pythagoras primus invenerit. Immortales esse animas, et de aliis corporibus transire in alia. Quod quidem et Virgilius in sexto Aeneidos volumine sequens loquitur: Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium Deus evocat agmine magno; Scilicet immemores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora velle reverti. bum, secundo Callidem, tertio Hermotimum, quarto Pyrrhum, ad extremum Pythagoram: et post certos temporum circulos, ea quae fuerant, rursum fieri: nihilque in mundo videri novum. Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae eduas reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
possumus uertere. Fuganda sunt om̃ib modis & abscidenda
languor acorpore. Inperitia ab animo. luxuria auentre.
a ciuitate seditio. adomo discordia. & in cõmune acunc¬
tis rebus intemperantia. Pytha gorica & illa p̃cepta suN.
amicorum om̃a. ẽẽ. communia & amicum seipsum esse
alterum. duorumq. temporum maxime habendam curã.
mus. post dm̃ ueritatem colendam. quȩ sola homines dõ
ꝓximos faciat illaq. enigmata quae diligentissime aristo¬
tiles insuis libris ꝑsequitur. Stateram ne transilias.
id ẽ. ne p̃tergrediare ustitiam. Ignem gladio ne fodi¬
as. iratum uidelic& & tumidum animũ uerb̾ maledicis
ne lacessas. Coronã minime carpendam. id ẽ. leges ur¬
bium conseruandas. Cornon comedendum. id est me¬
rorem de animo ꝓiciendum. Cum ꝓfectus inquit fueris:
ne redeas. Id ẽ. post mortem uitam ne desideres.
ꝑuiam publicam ne ambules Idẽ. ne multorũ sequaris
Oneratis suꝑ ponendũ. onus deponentib: non cõmuni¬

Expanded text:
possumus vertere: Fuganda sunt omnibus modis et abscindenda, languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria a ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis rebus intemperantia. 566 Pythagorica et illa praecepta sunt: Amicorum omnia esse communia. Et Amicum seipsum esse alterum: duorumque temporum maxime habendam curam, mus. Post Deum veritatem colendam, quae sola homines Deo proximos faciat. Illaque aenigmata, quae diligentissime Aristoteles in suis libris prosequitur: Stateram ne transilias, id est, ne praetergrediare justitiam. Ignem gladio ne fodias. Iratum videlicet et tumidum animum verbis maledicis ne lacessas. Coronam minime carpendam, id est, leges urbium conservandas. Cor non comedendum, id est, moerorem de animo projiciendum. Cum profectus fueris, inquit, ne redeas; id est, post mortem vitam istam ne desideres. Per viam publicam ne ambules; id est, ne multorum sequaris Oneratis superponendum onus: deponentibus non communi
Abbreviated transcription (Latin):
spatium. alias respondere conabor. Nunc tantũ tius
assertionibus obuiasse sufficiat & hac prudentem bre¬
uiter instruxisse. lectorem me istum librum qui sub
nomine pamphili ferebatur uidisse primũ scriptũ
in codice tuo & quia non erat mihi curae quid ꝓphetico
diceretur : sic semꝑ habuisse. quasi diuersum eẽt opꝰ
pamphili & eusebii: postea uero questione cõmota
scriptis eoꝵ respondere uoluisse. & ob hanc causam
legisse. quid ꝓorigene. unus quisq sentira : ꝑspicueq.
dephendisse: quod primus liber sex uoluminũ eusebii
ipse essa qui unus sub nomine pamphili ate editus

Expanded text:
spatium alias respondere conabor. Nunc tantum tuis spatium alias respondere conabor. Nunc tantum tuis assertionibus obviasse sufficiat, et hoc breviter prudentem instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid pro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus Pamphili et Eusebii: postea vero quaestione mota, scriptis eorum respondere voluisse, et ob hanc causam legisse, quid pro Origene unusquisque sentiret, perspicueque deprehendisse, quod primus liber sex voluminum Eusebii ipse esset, qui unus sub nomine Pamphili a te editus
Abbreviated transcription (Latin):
Crimim ei dandum. ẽ. quare grecam. & siram. & hebreã.
sunt & mȩtri linguem bilingius ipse ridebis : De sexmilib aut
uerum dicere. aut illum potuisse mentiri : Si enĩ origenes
sexmmilia scripsiss& libros. potuerat sieri ut uir eruditus
& abinfantia sacris litteris institutus ꝓcuriositate & scien¬
tia legissa aliena. Quod uͦ ille ñ scripsit quomodo iste
legere potuit: Numera indicẽ libroꝵ eius qui intertio
uolumine eusebii in quo scribit uitã pamphili continent᷑.¬
& non dico sexmilia. sed tertiam partem repperies.
Nabemus epłam supradicti ponificis. inqua hiuc calũ¬
mȩ tuȩ dum ad huc esses in oriente. respondit. & aꝑtissimũ
mendacium libera ueritatis fronte confutat. Post
defensorem origenis. neq ad sertorem illius ꝓcuuis de¬
fensione pamphilus & eusebius tibi parum dixisse sunt
uisi: Aduersum q̃ uolumina sidñs uitȩ huius dederit

Expanded text:
Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebraeam Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebraeam sunt; et me trilinguem, bilinguis ipse ridebis? De sex millibus auverum dicere, aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex millia scripsisset librorum, potuerat fieri ut vir eruditis ab infantia sacris Litteris institutus, pro curiositate et scientia legisset aliena. Quod vero ille non scripsit, quomodo iste legere potuit? Numera indices librorum ejus qui in tertio volumine Eusebii, in quo scripsit vitam Pamphili, continentur: et non dico sex millia, sed tertiam partem non reperies. Habemus Epistolam supradicti Pontificis, in qua huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera veritatis fronte confutat. 23. defensorem Origenis, neque assertorem illius, pro cujus defensione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visi. Adversum quae volumina si Dominus vitae hujus dederit
Abbreviated transcription (Latin):
gistrum adcirco simplices ab illius lectone de terrent.
Nominatim debes dicere. & ipsos homines de notare:
Egobeati ep̃i anactasius. & theophilus. & uenerius &
chrromatuis: & om̃is tã orientis quã occidentis catholi¬
corum sinodus : qui pari sententia quia pari & sp̃u.
illum hereticum denuntiant populis. fures libroꝵ
illius uidicandi sunt. & quando ineccłiis p̃dicant
non scripturarũ misteria. sed origenis furta cõmemo¬
rant : Nontibi sufficit passiua contra om̃s detractio.
nisi spetialiter contrabeatum & in signem eccłãe
sacerdotẽ stili tui lanceam dirigas: qu̾is ẽ ille quiuelut
habere se putat de origene male loquendi. qui sex
milia libroꝵ eius se legisse quam plurima fratrum
multitudine audiente confessus. ẽ : In qua multitu dine
&cat᷑ua fratrũ tu quoq medius eras quando ille inepła sua
queritur ꝓorigenis herese nefaria att dogmatum ẽt̃ ꝓbata

Expanded text:
gistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? gistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati Episcopi Anastasius, et Theophilus, et Venerius, et CHROMATIUS, et omnis tam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari senteillum haereticum denuntiant populis, fures librorum illius judicandi sunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta commemorant? Non tibi sufficit passim contra omnes detrectatio, nisi specialiter contra beatum et insignem Ecclesiae Sacerdotem styli tui lanceam dirigas? Quis est ille, qui veluhabere se putat, de Origene male loquendi? qui sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quando ille in suaeresi nefaria a te dogmata esse prolata?
Abbreviated transcription (Latin):
Setsꝰ quod auctores obtrectatoꝵ eius bi sunt qui uel in
đd qlisputare latius solent. ut gum libros scribere
qui totum ade origene ił loquimt᷑ uel scribunt. Ne gͦ
plures upsorum furta agnoscant. quae utiq. si ingratiꝰ
mima sistrum ñ essent nequãquã criminosa uiderent᷑
simpliciores quosq ab euis lectione de terrent. Deniq
male soquendi sexmilia librorum eius selegisse quã
plurima fratrum multitudine audiente confessus. ẽ.
Qui si utiq. ut ipse dicere sol& ꝓcognoscendis malis eiꝰ
legebat sufficere poterant decem libri ad cognoscen¬
ẽ. sed totam poene uitam suam disciplinis eius ac stu¬
diis dedere. Quomodo gͦ iste merito audienđ est.
cum eos culpat : Quid instructionis suȩ causa ꝑ pauca
euis. salua fidei regula atq. integra pietate legerunt:
scribere qui totum de origene loquuntur & scribunt
quidam sua nolunt furta cognosci. & ingrati sunt in ma¬

Expanded text:
Sed quod auctores obtrectatorum ejus hi sunt, qui vel in Sed quod auctores obtrectatorum ejus hi sunt, qui vel in Ecclesia disputare latius solent, vel etiam libros scribere, qui totum de Origene vel loquuntur, vel scribunt. Ne ergo plures ipsorum furta cognoscant, quae utique si ingrati in magistrum non essent, nequaquam criminosa viderentur, simpliciores quosque ab ejus lectione deterrent. Denique male loquendi, sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima 515 fratrum multitudine audiente, confessus est. Qui si utique ut ipse dicere solet pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscen mala velle cognoscere, sed totam pene vitam disciplinis ejus ac studiis dedere. Quomodo ergo iste merito audiendus est, quum eos culpat, qui instructionis suae causa perpauca ejus salva fidei regula atque integra pietate legerunt?scribere? qui totum de Origene loquuntur et scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in ma
Abbreviated transcription (Latin):
dogmatum quȩritur. & de salute animarum nr̃ari
maior flagitatur auctoritas. huiuscemodi delira¬
menta dimittas & prandiorum. cenarum quae
fabulas ꝓ argumento non teneas ueritatis. Fieri eni
potest ut aiam si ame uerum audisti : alius qui hul
rei ignarus .ẽ. dicat ate. ẽẽ. compositum: & quasi
mimum philistionis. uel lentuli. ac marilli strofã
semel effrenata temeritas : Post excõmunicationẽ
hilarii post ciprianreyAΕΠΥΡΑΦΟΝ herescos librũ
post athanasii. me dormitanit. literaturam simul
& inscriptionem. erupit aliquando contra papam
epiphanium : a& dolorem pectoris sui quo eũ inepła
quã adiohannem episcopum scripserat hereticum
inguit: inapologia ꝓorigene digerit ahis scr mombus con¬
soiatui Num potius aperienda ẽ. hxc loco ueritas later
Non enim possibile . ẽ. tamim quo uidicio uti quẽ quam
hominum: ut de causa aequali non aequalit̃ sentiat.

Expanded text:
dogmatum quaeritur, et de salute animarum nostrarum, dogmatum quaeritur, et de salute animarum nostrarum, majorum flagitatur auctoritas, hujuscemodi deliramenta dimittas, et prandiorum coenarumque fabulas pro argumento non teneas veritatis. Fieri enim potest, ut etiam si a me verum audisti, alius qui hujus rei ignarus est, dicat a te esse compositum: et quasi mimum Philistionis, vel Lentuli, ac Marulli stropham semel effrenata temeritas? Post excommunicationem Hilarii, post Cypriani ψευδεπίγραφον haereseos librum, post Athanasii, me dormitante, lituram, simul et inscriptionem, erupit aliquando contra Papam Epiphanium, et dolorem pectoris sui, quod eum in epistola quam ad Joannem episcopum scripserat, haereticum arguit, in Apologia pro Origine digerit, et his se sermonibus consolatur: « Quin potius aperienda est hoc in loco veritas latens. Non enim possibile est, tam iniquo judicio uti quemquam hominum, ut de causa aequali non aequaliter sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
defendas ex cõmunicatũ si nodo criminaris: Sed confeso¬
ris calumnia. utcumq toleranda . ẽ. Transit adincdi¬
tũ martirem cyprianum. & dicit tertulliani librũ cu
titulus .ẽ. de trinitate sub nomine eius constantinop¬
li amacedoniȩ partis hereticis lectitari: In quo crimi¬
ne mentitur duo. lam nec tulliani lib. ẽ. nec cipria¬
ni dicitur. sed nouatiani. cuius & scribitur titulo & ai¬
toris eloquium stili ꝓpriaaetate demonstrat.
mea in geratur fabella asino uidelic&. & sub nomine
cuiusdam amici damasi romanȩ urb̃ ep̃i ego petar cu
ille ecłasticas epłas dictandas credidit & apollini¬
riorum uersutiȩ de scribantur: quod atanasii librĩ
dum ita corruperint. ut inlitura id quod raserurꝰ
rursus scriberent: ut scilica non abillis falsatum.
sed ame. additum putaretur. Queso te amice caris¬
sime. ut in eclasticis tractatibus ubi de ueritate

Expanded text:
defendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed confessodefendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed confessoris calumnia utcumque toleranda est. Transit ad inclytum martyrem Cyprianum, et dicit Tertulliani librum, cui titulus est, de Trinitate, sub nomine ejus Constantinopoli a Macedonianae partis haereticis lectitari. In quo crimine mentitur duo. Nam nec Tertulliani liber est, nec Cypriani dicitur; sed Novatiani, cujus et inscribitur titulo: et auctoris eloquium, styli proprietas demonstrat. mea ingeratur fabella, a synodo videlicet, et sub nomine cujusdam amici Damasi Romanae urbis episcopi ego petar, cui ille ecclesiasticas epistolas dictandas tradidit, et Apollinariorum versutiae describantur, quod Athanasii librum ceptum, ita corruperint, ut in litura id quod raserint, rursus scriberent, ut scilicet non ab illis falsatum, sed a me additum putaretur. Quaeso te, amice charissime, ut in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate
Abbreviated transcription (Latin):
post Ariminensẽ sinodũ lib ipsius falsatus ab hereticis
sit. & obhanc causam cũ in concilio ep̃oꝵ ei questio
moueretur. ꝓferri librum de domo sua uisserit. qui
nesciente se inscriniis suis hereticus tenebatur
Cumq ꝓlatus fuissa & ab om̃ibus hereticus uidicatꝰ:
auctor libri excõmunicatus de concilii conuentione.
discesserit. Et tante Auctoritatis se putat : ut nemo
hoc familiaris meus narrat om̃ium ei contra confesso¬
rem ista simulanti audeat contradicere Responde
queso. Sinodus aqua ex sͨ ͦͫ municatus est. In qua urbe
fuit : Dic epoͥscopoꝵ uocabula: p̃fert sententias subscri¬
tionum. uł diuersitatem. uł consonantiã. Dice q̃ui eo
anno consules fuerint. quis imperator hanc sinodum
iusserit congregari. gallieñe. tantum ep̃i fuerint. ani
sit. Nihil hoꝵ nominas : sed uirum eloquentissimum
& contra arrianos latini sermonis tubam. ut origenem

Expanded text:
post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticis post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticis sit. Et ob hanc causam cum in concilio episcoporum ei quaestio moveretur, proferri librum de domo sua jusserit: qui, nesciente se, in scriniis suis haereticus tenebatur. Cumque prolatus fuisset, et ab omnibus haereticus judicatus, auctor libri excommunicatus, de concilii conventione discesserit. Et tantae auctoritatis se putat, ut cum hoc familiaribus suis narrat somnium, nemo ei contra confessorem ista simulanti audeat contradicere. Responde, quaeso; synodus, a qua excommunicatus est, in qua urbe fuit? Dic episcoporum vocabula: profer sententias subscriptionum, vel diversitatem, vel consonantiam. Doce qui eo anno consules fuerint, quis imperator hanc synodum jusserit congregari: Galliaene tantum episcopi fuerint, an etsit. Nihil horum nominas, sed virum eloquentissimum, et contra Arianos Latini sermonis tubam, ut Origenem
Abbreviated transcription (Latin):
Asserit candidus diabolum pessimȩ eẽ. naturae. & quae
saluari numquã possit. Contra hoc recte origenes res¬
pondit non cum periturȩ. eẽ. substantiae: sed uolunta¬
te ꝓpria corruisse & posse saluari. Noc candidus uer¬
tit incalumniam : quasi oregenes dixerit. diaboli natu¬
ram. ẽt. saluandam. Quod ille falso obiecerat. hicre¬
futat. & intellegimus in hoc tantum diagolo abo-¬
rigene argui hereticam falsitatem & non inceteris libris :
de quib num quã quȩstio fuit. Alioquinsi om̃a quae
heretica sunt non erunt origenis sed hereticorum. om̃s
aut̃ ꝓpe modum illius modi his erroribus pleni sunt.
nihil origeniserit. sed eorũ quoꝵ ignoramꝰ uocabula
Non ei sufficit grecos & antiquos calum mari. de quib
ꝓuetustate tempoꝵ. & longiquitate. regionũ hab&
licentiam quicquid uoluerit mentiendi: uenit ad la¬
tinos. & primum ponit hilarium confessorẽ quod

Expanded text:
Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae salvari nunquam possit. Contra hoc recte Origenes respondit, non eum periturae esse substantiae, sed voluntate propria corruisse, et posse salvari. Hoc Candidus vertit in calumniam, quasi Origenes dixerit, diaboli naturam esse salvandam: quod ille falso objecerat, hic refutat. Et intelligimus in hoc tantum dialogo ab Origene argui haereticam falsitatem, et non in caeteris libris, de quibus nunquam quaestio fuit. Alioqui si omnia quae haeretica sunt, non erunt Origenis, sed haereticorum: omnes autem propemodum illius tomi his erroribus pleni sunt; nihil Origenis erit, sed eorum, quorum ignoramus vocabula. Non ei sufficit Graecos et antiquos calumniari, de quibus pro vetustate temporum et longinquitate regionum habet licentiam quidquid voluerit mentiendi; venit ad Latinos, et primum ponit Hilarium confessorem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ia ẽ. dabolum et. sailundum. quod neqͥuis quidem mnte
nis uerba. quae supra aduerbum transtuli. hisquae abisto
conuersa sunt sed euersa. & quantam interse. non solum
uerboꝵ. seda sensuum habeant dissonintiam ꝓspicietis.
Obserro non molesta sit uob̃ ꝓlixior int̃p̃tatio . Idcutoti
om̃a uertimus ut quo consilio suꝑiora tacuerit. ꝓbaremꝰ
Habet᷑ dialogus apud grecos origenis & candidi ualentiniane
heres eos defensoris. in quod uos anadbatas digladiantes
inter se spectasse me fateor. Dicit candidus filium de
patris. eẽ. subs tantia. errans in eo quod ñ posoxN id ẽ.
ꝓbationem asserit: eregione origenes uixta arriũ &cimo¬
mium repugnantẽ . uł ꝓlatum eẽ. uel natum ne ds̃ pat̃
diuidatur in partes: sed dicit sublimem & excellentissimã
creaturam uoluntate extitisse patris. sicut aceteras crea¬
turas. Rursum ad secundam uenuint questionem

Expanded text:
id est diabolum, esse salvandum: quod ne aliquis quidem mente id est diabolum, esse salvandum: quod ne aliquis quidem mente nis verba, quae supra ad verbum transtuli, his quae ab isto non versa sunt, sed eversa, et quantam inter se non solum verborum, sed et sensuum habeant dissonantiam, perspicietis. 512 Obsecro ne molesta sit vobis prolixior interpretatio. Idcirco enim omnia vertimus, ut quo consilio superiora tacuerit, probaremus. Habetur dialogus apud Graecos Origenis, et Candidi Valentinianae haereseos defensoris, in quo duos Audabatas digladiantes inter se spectasse me fateor. Dicit Candidus Filium de Patris esse substantia, errans in eo quod προβολὴν, id est, prolationem asserit. E regione. Origenes juxta Arium et Eunomium repugnat, eum vel prolatum esse, vel natum, ne Deus Pater dividatur in partes; sed dicit sublimem et excellentissimam creaturam voluntate exstitisse Patris, sicut et caeteras creaturas. Rursus ad secundam veniunt quaestionem.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo illud audiant: Neq ebriosi. neq maledici.
regnũ dĩ possidebunt: Lic& patrem malitiȩ & ꝑditionis eoꝵ
qui de regno dĩ eiciunt᷑ dicant posse. saluari: quod ne mente
quidem quis captusdicere potest. Ceteraq exeadem epła
transtulit ꝓhoc quod infine. uerborum origenis int̃p̃tati
sunt. Ergo cum ꝓpter timorem dĩ caueamus inquẽpiã
maledicta conferre. areliqua: iste fraudulent̃ amputa¬
tis superioribus ex quibus inferiora dependent. sic trans¬
ferre coepit epłam. quasi hoc sensus ess& exordium. & ait
quidam eorum quilibent᷑ habent criminari ꝓximos suos.
asscribunt nob & doctrinȩ nr̃ȩ crim̃ blasphemiȩ. quod a
nob nusquã audierunt: De quo ipsi uiderint. nolentes
obseruare mandatum illud quod dicit. quia maledici
regnum dĩ non possidebunt. dicentes ad serere me patrẽ
malitiae & ꝑditionis eorum qui de regnodĩ ciciuntur

Expanded text:
quomodo illud audiant: Neque ebriosi, neque maledici quomodo illud audiant: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt: licet patrem malitiae et perditionis eorum, qui de regno Dei ejicientur, dicant posse salvari, quod ne mente quidem quis captus dicere potest. » Caetera quidem ex eadem epistola transtulit pro hoc, quod in fine verborum Origenis interpretati sumus. « Ergo cum propter timorem Dei caveamus in quempiam maledicta conferre, » et reliqua: iste fraudulenter amputatis superioribus, ex quibus inferiora dependent, sic coepit transferre epistolam, quasi hoc sensu superius esset exordium, et ait: « Quidam eorum qui libenter habent criminari proximos suos, ascribunt nobis et doctrinae nostrae crimen blasphemiae, quod a nobis nusquam audierunt: de quo ipsi viderint, nolentes observare mandatum illud quod dicit: Quia maledici regnum Dei non possidebunt; dicentes asserere me patrem malitiae et perditionis eorum qui de regno Dei ejiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
increp& dñs diabolum. ĩpse uiderit. E si increpat: quo¬
modo increpa ipse agnoscat. Et post multa quȩ plixũ
.ẽ. scribere addidit. Nos hoc sentimus qđ eicientur de
regno caeloꝵ non solum qui grandia peccauer̃. uerbi gr̃a
forncatores & adulteri. & masculoꝵ concubitores & fures.
sed & qui minora de linuerint exeo quod scriptũ est.
neq ebriosi. neq maledici regnum dĩ possidebunt. & tã
inbonitate quam in seueritate. dĩ esse mensuram. Elnde
cuncta nitimur agere consilio: In u̾ini quoq potu & in
moderatione sermonis ut nulli audeamꝰ maledicere:
maledieta conferre recordantes illius dicti. non fuit
ausus uidicium inferre. blasphemiȩ. quod dicitur de
michael contra diabolum: &inalio loco dominationes
quidem reꝓbant głas aut̃ blasphemant Quidã aut̃¬
eorum qui libenter causationes repperiunt. ad scribuNT
nob &doctrinȩ m̃e blaspheman Suꝑqua ipsiui derin

Expanded text:
increpet Deus diabolum, ipse viderit. Et si increpat, quoincrepet Deus diabolum, ipse viderit. Et si increpat, quomodo increpet, ipse agnoscat. » Et post multa quae prolixum est scribere, addit: « Nos hoc sentimus quod ejicientur de regno coelorum, non solum qui grandia peccaverunt, verbi gratia, fornicatores et adulteri, et masculorum concubitores, et fures, sed et qui minora deliquerunt, ex eo quod scriptum est: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt ; et tam in bonitate quam in severitate Dei esse mensuram. Unde cuncta nitimur agere consilio: in vini quoque potu, et in moderatione sermonis, ut nulli audeamus maledicere. m maledicta conferre, recordantes illius dicti, Non fuit ausus judicium inferre blasphemiae, quod dicitur de Michaele contra diabolum; et in alio loco: Dominationes quidem reprobant, glorias autem blasphemant: quidam eorum qui libenter contentiones reperiunt, ascribunt doctrinae blasphemiam, super qua ipsi viderint,
Abbreviated transcription (Latin):
a principibus populi cõminant᷑ a arguunt eos : Quae
absq nob̵ de scis scripturis eligere potestis. & liquido
ꝑuidere qđ forsitan hoc tempus sit de quodicitur :
nolite credere Amicis nec speretis in principib: & nunc
in pleatur uaticinium. duces populi mei menescier̃
quã odisse debemus. & orare ꝓillis quam eis maledicere
Adbenedicendum eni & non maledicendũ creati sum
Unde & miehael cum aduersus diabolũ disputara
de moysi corpore. ne de tanto quidẽ malo ausus ẽ. udiciũ
inferre. blasphemiae. sed dixit impera tibi dñs. Euiquid
simile aiam in zacharia legimus. Increp& tibi dñs diabole
& increpa tibi dñs inte qui elegit hierusalem. Itaq & nos
cupimus in crepari adño. eosqui nolunt cum humilitate
Aꝓximis increpari: Dicente aut̃ michael: Increpae tibi
dñs diabole & tacharia similit̃. utrum increpa& annon.

Expanded text:
ac principibus populi comminantur et arguunt eos? Quae ac principibus populi comminantur et arguunt eos? Quae absque nobis de sanctis Scripturis elicere potestis, et liquido pervidere, quod forsitan hoc tempus sit, de quo dicitur: Nolite credere amicis, nec speretis in principibus . Et nunc impleatur vaticinium: Duces populi mei me nescierunt, quam eos odisse debemus, et orare pro illis, quam eis maledicere. Ad benedicendum enim, et non ad maledicendum creati sumus. Unde et Michael cum adversus diabolum disputaret de Moysi corpore, ne tanto quidem malo ausus est judicium inferre blasphemiae, sed dixit: Increpet tibi Dominus . Cui quid simile etiam in Zacharia legimus: Increpet tibi Dominus, diabole: et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Itaque et nos cupimus increpari a Domino eos qui nolunt cum humilitate a proximis increpari. Dicente autem Michaele: Increpet tibi Dominus, diabole; et Zacharia similiter: utrum increpet, an non