comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eri. Unus enim naturalit̾ filiꝰ
ẽ: qui nescit omnino peccare.
Nos autem potestate accepta:
efficimur filii: inquantum ea
que ab illo p̃cipiuntur implemꝰ.
Unde aplica disciplina ad opti¬
onem appellat: qua met̾nam he¬
reditatem uocamur. utͣ heredes
ẽẽ possinus. Igitut non ait. fa¬
cite ista quia estis filii: s facite
ista et eritis filii. Cum autem
ad hoc nos uocat. ꝑ ip̃m unigeni¬
tum ad similitudinem suam
nos uocat.
Uia ip̃e benignus ẽ inqui¬
ens suꝑ ingratos ⁊ malos.
et cetera. Denignus ẽ deus suꝑ
ingratos et malos: uł multiplici
scilicet sua misccłia. qua etiam
iumenta saluat temporalia bo¬
na largiendo: uł ad celestia dona
singulari grã qua electos solũ
glificat inspirando. S siue hoc
siue illud. suie utrumq intelli¬
gas: magna dei fit bonitate. q̃
nobis immittanda p̃cipitur: si
filii dei ẽẽ uolumus.
Olite iudicare: et non
iudicabimini. Nolite cõ¬
dempnare: et nõ condempnabi¬

Expanded text:
eri. Unus enim naturaliter filius eri. Unus enim naturaliter filius est, qui nescit omnino peccare. Nos autem potestate accepta efficimur filii, in quantum ea, quae ab illo praecipiuntur implemus. Unde apostolica disciplina adoptionem appellat, qua in aeternam haereditatem vocamur, ut cohaeredes esse possimus. Igitur non ait: Facite ista, quia estis filii, sed facite ista, et eritis filii. Cum autem ad hoc nos vocat per ipsum Unigenitum, ad similitudinem suam nos vocat. uia ipse benignus est inquiens super ingratos et malos, etc. Benignus est Deus super ingratos et malos, vel multiplici scilicet, sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo, vel ad coelestia dona singulari gratia, qua electos solum glorificat, inspirando. Sed sive hoc, sive illud, sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Nolite judicare, et non judicabimini; nolite condemnare et non condemnabi
Abbreviated transcription (Latin):
se ad iuuauerunt: multi nõ cau¬
sa nequitie nõ fenerati sunt. s
fraudari gratis timuerunt. Hu¬
ic etiam infirmanti diuina me¬
detur auctoritas dicens. Et
mutuum date. nichil inde de¬
siderantes. Idẽ non in homine
spem mercedis figentes: qui si¬
ue reddat et quod commodas¬
tisꝰ reddet deus quod illo iubẽ¬
te fecistis: siue non reddat. here¬
clitas ur̃a inet̾num erit. Mutu¬
atur enim pcc̃or et non soluet:
iustus autem miseretur et com¬
modat: qm̃ benelicentes eũ
possidebunt tr̃am. Et alibi cũ
diceret. iocundus homo qui mi¬
seretut et commodat: continuo
subiunxit. in memoria eterna
erit iustus.
Terit mertes ur̃a multa:
et eritis filii altissimi. Hul¬
la maior pot̾ ẽẽ metces: quam
filios hominum tertigenas: ef¬
fici filios altissimi qui incelis ẽ.
Itaq quod ait. et eritis filii altis¬
simi: ex illa regula ẽ intelligen¬
dum qua et iohannes dicit. de¬
dit eis potestatem filios dei fi¬

Expanded text:
se adjuverunt, multi non cause adjuverunt, multi non causa nequitiae non fenerati sunt, sed fraudari gratis timuerunt. Huic etiam infirmitati divina medetur auctoritas, dicens: Et mutuum date, nihil inde sperantes . Id est, non in homine spem mercedis figentes. Qui sive reddat quod commodastis, reddet et Deus quod illo jubente fecistis, sive non reddat, haereditas vestra in aeternum erit. Mutuatur enim peccator, et non solvit, justus autem miseretur et commodat . Quoniam benedicentes eum, possidebunt terram . Et alibi cum diceret: Jucundus homo qui miseretur, et commodat, continuo subjunxit: In memoria aeterna erit justus . t erit merces vestra multa, et eritis filii Altissimi. Nulla major potest esse merces, quam filios hominum terrigenas, effici filios Altissimi, qui in coelis est. Itaque quod ait: Et eritis filii Altissimi, ex illa regula est intelligendum, qua et Joannes dicit: Dedit eis potestatem filios Dei fi
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes eos etiam filios dei uo¬
citari legitur: quia ih̾c inquit.
moriturus etat ꝓgente. et non
tantum ꝓgente. seo ut filios:
dei qui erant disꝑsi congregaret
in unum. Quamidiu enim disꝑ¬
si nõdum filii sunt dei: s conue¬
niẽdo in unum iam efficiuntur
filii.
Erũptanien diligite in¬
imicos ur̃os. et benefacite.
et mutuum date nichil mnde spe¬
rantes. Quia dilectionem bene¬
ficium. mutuumq pccõrum in¬
fructuosa redarguit: nunc qualt
a fidelibus fructuose fieri debeãt
ostendit. Mutuatur aut̃ om̃is
qui accipit: etiam si non ipse so¬
luturus ẽ. Cum enim misericor¬
dibus deus plura restituat:oĩs
qui b̾nficium p̾stat feneratur.
Aut si non placet accipe mutu¬
antem nisi eum qui accipit ted¬
diturus: intelligendum ẽ dñm
ipa duo geneta p̾standi ẽẽ com¬
plexum. Hanq aut donamꝰ
quod damus beniuole: aut te¬
dlituro commendamus. Na
enim multi ut scriptum ẽ. quasi
inuentionem estimauunt fenꝰ.
et molestiam p̃stiterunt. his qui

Expanded text:
oannes eos etiam filios Dei vocare legitur: Quod Jesus, inquit, moriturus erat pro gente, et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum . Quandiu enim dispersi, nondum filii sunt; sed conveniendo in unum, jam efficiuntur filii. Verumtamen diligite immicos vestros, et benefacite, et mutuum date, nihil inde sperantes. Quia dilectionem beneficiumque mutuum peccatorum, infructuosa redarguit, nunc qualiter haec a fidelibus fructuose fieri debeant, ostendit. Mutuatur autem omnis qui accipit, etiam si non ipse soluturus est. Cum enim misericordibus Deus plura restituat, omnis qui beneficium praestat, feneratur. Aut si non placet accipere mutuantem, nisi eum qui accipit redditurus, intelligendum est dominum ipsa duo genera praestandi esse complexum. Namque aut donamus, quod damus benevole, aut reddituro commodamus. Quia enim multi ut scriptum est quasi inventionem aestimaverunt fenus, et molestiam praestiterunt his qui
Abbreviated transcription (Latin):
esurit. et feruorem dilectionis
qui letificat cor hominis. De
quibꝯ in euangłio choruscãte
uox turturis int̾ra longe late¬
q resonabat: ficus ꝓtulit gros¬
sos suos uinee florentes dedert
odorem. Non autẽ de spinis ficꝰ.
non uua de rubo colligitur. Qa
mens ad huc ueteris hominis
consuetudine dep̃ssa: simulare
pot̾. s fructus noui hominis
facere non potest. Quod si quis
obicete uoluerit ac dicere qd̃
et moyses de tubo uindemiaue¬
nt nuam. quando a cognato gẽ¬
tili consilium utile suscepit. et
de spinis collegerint ficus .hii.
quibꝰ dictum ẽ de phariseis que
dicunt facite. que autẽ faciunt
facere nolite: sciat quia sicut
ferax non nũq̃m palmes sepi
inuoluta recumbit: portansq
fructum spina non suum. usibꝯ
seruit humanis: sic dicta uel
acta malorum: si quando bonis
ꝓsunt. non hoc ip̃i faciunt mali
s fit de illis suꝑno ꝓuidente cõ¬
silio.
Onus homo de bono the

Expanded text:
esurit, et fervorem dilectionis esurit, et fervorem dilectionis qui laetificat cor hominis de quibus Evangelio coruscante vox turturis in terra longe lateque resonabat, ficus protulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem . Non autem de spinis ficus, non uva de rubo colligitur, quia mens adhuc veteris hominis consuetudine depressa simulare potest, sed fructus novi hominis ferre non potest. Quod si quis objicere voluerit ac dicere quod et Moyses de rubo vindemiait uvam, quando a cognato gentili consilium utile suscepit : et de spinis collegerint ficus hi, quibus dictum est de Pharisaeis, Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite , sciat quia sicut verax nonnunquam palmes sepi involuta recumbit, portansque fructum spina non suum usibus servat humanis: sic dicta vel acta malorum, si quando bonis prosunt, non hoc ipsi faciunt mali, sed fit de illis superno providente consilio. onus homo de bono the
Abbreviated transcription (Latin):
tia. continentia. Ceterum ele¬
mosina uel oratio. uł ieiuniu.
ftuctus quidem ẽ ꝓprie bonoꝵ.
s non nũqͣm simulate etiam
usupatur amalis. De quibus
dominus ait. quia receperunt
mercedem suam. Et alibi. at¬
tendite a falsis ꝓphis qͥ ueĩunt
ad uos inuestimentis ouium:
intrinsecus autẽ sunt lupi rapa¬
ces. Sed non ideo debent oues
odisse uestimentum suum. qd̾
plerumq illo se occultant lupi:
dum aliud ostentant. ad decipi-¬
endum. aliud exerunt ad depre-¬
canctum. uł int̾ficiendum eos
qui sub isto uestitu ouino lupos
uidete non possunt. Hic ergo nõ
ẽ fructus de quo cognosci arbo¬
rem monet: sed ille qui ẽ sup̃
monstratuu.
Eq enim despinis colli¬
gunt ficus: neq de rubo
uindemiant uuam. Spinas re-¬
or et rubum: scłi curas et punc¬
tiones ẽẽ uitiorum. De quibꝯ
peccanti homini dictum ẽ. Ter¬
ra tua spinas et tribulos ger-¬
minabit tibi. Ficus uo et uua
dulcetinem comũsationis no-¬
ue: quam dominus in nobis

Expanded text:
ontinentia . Caeterum eleemosyna, vel oratio, vel jejunium, fructus quidem est proprie bonorum, sed nonnunquam simulate etiam usurpatus a malis, de quibus Dominus ait: Quia receperunt mercedem suam . Et alibi: Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Sed non ideo debent oves odisse vestimentum suum, quod plerumque illo se occultant lupi, dum aliud ostentant ad decipiendum, aliud exerunt ad depraedandum vel interficiendum eos qui sub isto vestitu ovino lupos videre non possunt. Hic ergo non est fructus de quo cognosci arborem monet, sed ille qui est supra monstratus. Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinas reor et rubum saeculi curas et punctiones esse vitiorum, de quibus peccanti homini dictum est: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi . Ficus vero et uvam dulcedinem conversationis novae, quam Dominus in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
aliter quisq transit in corpꝯ
xp̃i. non alit̾ doctorem ꝓfectus
sui fructib pascit. Uellere itaq
spicas ẽ: homines at̾rena intẽ¬
tione qua solum mentis qͣsi
radicem fixerant eruere. frica¬
re autẽ manibo exemplis uir¬
tutũ. ab ip̃a etiam carnis con¬
cupiscentia. quasi folliculis at¬
q integumentis aristarum.
puritatem mentis exuere. Gra¬
na uo mancducari ẽ: emunda¬
tum quemq ab om̃i inquina¬
mento carnis et sp̃c. per ora
pdicantium ecc̃e membris ĩ¬
corporari. Et bene hec discipłi
apud marcͥum: dñm pcedẽtes
egisse referuntut. Quia docto¬
ris necesse ẽ. ut ẜino p̃cedat: ut
sic cor auditoris gr̃a suꝑne:
uisitationis illustret.
ridam autẽ phariseorũ:¬
dicebant illis. Nuid faci

Expanded text:
aliter quisque transit in corpus aliter quisque transit in corpus Christi, non aliter doctorem profectus sui fructibus pascit. Vellere itaque spicas esse homines a terrena intentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana vero manducari est, emundatum quemque ab omni inquinamento carnis et Spiritus, per ora praedicantium, Ecclesiae membris incorporari. Et bene haec discipuli apud Marcum, Dominum praegredientes egisse referuntur, quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris gratia supernae visitationis illustret. Quidam autem Pharisaeorudicebant illis: Quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
me factus ẽ: quia prior me e¬
rat. Potest et ita insabbato
scdo primum dictum ĩ tlligi:
ut unum idemq noui testa-¬
menti sabbatum. et sccłm et
primum sit. Scdin: quia pꝯt
legale sabbatum a nobis ob¬
seruatur. primum: quia et añ
decreta legis. a iustis obserua¬
batur antiquis. Mistice aut
discipuli ꝑsata transeunt. illa
uidelicet de quibꝯ dnis ait. le¬
uate oculos ur̃õs et uidete re¬
giones: quia albe sunt iam.
ad messem. Et qui metet:
mercedem accipiet. Et ideo
nichil melius esurire: quam
salutẽ intelliguntur hominũ:
Quam ip̃e messorum primus
quondam int̾ p̃ces esuriens. mor
ostensis quas cupiebat dapib.
aulit. Surge petre: occide ⁊ mã¬
duca. Et mira sacramenti con¬
cordia. quia et ibi mactari et
manducari iubentur animalia:
et hic confricari. et nicħominus
manducari spice referuntur.
Hoc ẽ enim mortificatae meni¬
bra ur̃a que sunt super tertam:
et exuite uos ueterẽ hominem
cum actibus eius. Quia non

Expanded text:
me factus est, quia prior me eme factus est, quia prior me erat . Potest et ita in Sabbato secundo primo dictum intelligi, ut unum idemque Novi Testamenti Sabbatum, et secundum et primum sit. Secundum, quia post legale Sabbatum a nobis observatur. Primum, quia et ante decreta legis a justis observabatur antiquis. Mystice autem discipuli per sata transeunt, illa videlicet de quibus Dominus ait, Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem, et qui metit, mercedem accipit . Et ideo nihil melius esurire, quam salutem intelliguntur, hominum quam ipse messorum primus quondam inter preces esuriens, mox ostensis quas cupiebat dapibus, audit: Surge, Petre, occide et manduca . Et mira sacramenti concordia, quia et ibi mactari et manducari jubentur animalia, et hic confricari et nihilominus manducari spicae referuntur. Hoc est enim: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, et exuite vos veterem hominem, cum actibus ejus . Quia non
Abbreviated transcription (Latin):
qua in pputio iustificatus est.
ꝑ dilectionem oꝑatur saluat.
ita hanc etiam non aliud quã
sp̃uale sabbatum. quo et ipse
abraham semꝑ a seruili idest
noxia uecabat actione: ꝑ sep
mendet. Huius itaq temporis
sabbatum quo sicut inceteris
diebus utilia queq licet oꝑari.
ad distinctinctionẽ iudaici sab¬
bati. quo non itet facere. non
ligna colligere. nõ alia quelib
necessaria facete licebat: scdo:¬
primum appellat. Primũ uide¬
licet hoc scdo p̾latum: siue ordi¬
nis tempore. quia ꝑ innumera
ante legem secula. quomodo
nunc agitur. a patrib agebat᷑.
seu certe gr̃e munera signifi-¬
cans: ut nil aliud scdo pͥmum.
quam inferiori suꝑius intelli-¬
gas eẽ sabbatum. Hã et pͥmus
homo de tr̃a t̾renus: secundus
homo de celo celestis: nec tam̃
pellare. Qui metito scilicet et
gr̃a. nõ humane natiuitatis or¬
dine primum p̃cesserit adam.
iuxta quod de illo p̾cursor su-¬
us ait. qui pot me uenit ante

Expanded text:
qua in praeputio justificatus est, qua in praeputio justificatus est, per dilectionem operata salvat, ita hanc etiam non aliud quam spiritale Sabbatum, quo et ipse Abraham semper a servili, id est, noxia vacabat actione, per semendet. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caeteris diebus utilia quaeque licet operari, ad distinctionem Judaici Sabbati quo non iter facere, non ligna colligere, non alia quaelibet necessaria facere licebat, secundo-primum appellat. Primum videlicet hoc a secundo praelatum sive temporis ordine, quia per innumera ante legem saecula, quomodo nunc agitur a patribus agebatur, seu certe gratiae munere significans ut nil aliud secundo-primum, quam inferiori superius intelligas esse Sabbatum. Nam et primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Nec tamen pellare, qui merito scilicet et gratia non humanae nativitatis ordine primum praecesserit Adam, juxta quod de illo praecursor suus ait: Qui post me venit, ante
Abbreviated transcription (Latin):
Actum ẽ autẽ in sabbato
sccło primũ cum transi¬
rent ꝑ sata: uellebant discipli
eius spicas. et manclucabãt
confricantes manibꝯ. Hoc est.
quod marcus ait. quia disci¬
puli ꝓpt̾ nimiam eoꝵ qui ue¬
miebant ut curarentur impor¬
tunitatẽ. nec manducandi qui¬
dem spatium habebant: et ideo
quasi homines esuriebant. Qd̃
autẽ spicas segetum manibꝰ
confricant. et mediam consolãt᷑:
uite austerioris inditium est.
nõ pparatas epulas: s cibos sĩ¬
plices querentium. Et notaq
primi apłi saluatoris littera
sabbati destruunt adu̾sum ebi¬
onithas: qui ceteros recipiant
aplos. paulum quasi trang̃res¬
sorem legis repudiant. Unde
bene lucas diem quo sabbati
tum nũcupat: uolens intima¬
re sabbati legalis obseruantiã
cessare ultra debere: et natural
sabbati lib̾tatem. que ad moỹ¬
si usq temꝑa ceterarum dieꝵ
similis erat oportẽ restitui. Ut
sicut ecc̃am non circumcisio uł
cerimonie legis. s fides abrahe.

Expanded text:
actum est autem in Sabbato secundo primo cum transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus. Hoc est quod Marcus ait, quia discipuli propter nimiam eorum qui veniebant ut curarentur importunitatem, ne manducandi quidem spatium habebant, et ideo quasi homines esuriebant. Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium. Et nota quod primi apostoli Salvatoris litteram Sabbati destruunt, adversum Ebionitas, qui cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. Unde bene Lucas diem quo Sabbati tum nuncupat, volens intimare Sabbati legalis observantiam cessare ultra debere, et naturalis Sabbati libertatem quae ad Moysi usque tempora caeterorum dierum similis erat, oportere restitui. Ut sicut Ecclesiam non circumcisio vel caeremoniae legis, sed fides Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
excedimus deo: siue sobrii sumsꝰ
uobiu.
Ue stetit et ait. Domine
non ẽ tibi cure quod soror
mea reliquit me solam ministra¬
re: Dic ergo illi ut me ad iuuet.
Ex illorum ꝑsona loquitur.:
qui ad huc diuine contempla-¬
tionis ignari. solum quod di¬
dicere fr̃ne dilectionis opus deo
placitum ducunt: ideoq cuctos
bene martha stetisse. maria pe
uita actiua laborioso de sudat¬
in cectamine: contemplatiua:
uo paccatis uitiorum tumulti
dominus. Martha mar-¬
Itha sollicita es: et turbaris er¬
ga plurima. Porro: unum est
necessarium. Et beatus dauid
solum hoc necessarium homini
c̃ẽ definiens: deo iugiter ĩ here¬
re desiderat dicens. Michi at̃
ad herere deo bonum ẽ: ponere
in domino deo spem meam. M

Expanded text:
excedimus Deo, sive sobrii sumus excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . uae stetit et ait: Domine, non est timea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet . Ex illorum persona Martha loquitur, qui adhuc divinae contemplationis ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt: ideoque cunctobene Martha stetisse, Maria vervita activa laborioso desudat certamine, contemplativa vero pacatis vitiorum tumultibli Dominus: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris circa plurima; porro unum est necessarium . Et beatus David solum hoc necessarium homini esse diffiniens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem
Abbreviated transcription (Latin):
s calcatis curis omnibus. ad
uidendam faciem sui creatoris
animus in ardescat: ita ut ⁊t
nouerit carnis corruptibilis põ¬
dus cum merore portare: totis
desideriis appetere. illis ymiudi¬
cis angłorum choris int̾esse: ad¬
misceri celestib ciuibꝰ. de eterna
in conspectu dei in corruptione
gaudere .
de dñi: audiebat ubum
illius. Martha autẽ satagebat
circa frequens ministium. Hec
utriq uite cõgruere:. nemo quis
dubitãt. Et contemplatiue qͥ¬
dem uni formis ꝑfectio ẽ. exutã
mentem a cunctis habere t̾renis:
eamq quantum humana im¬
becillitas sinit. unire cum xp̃o.
Actiue uo quam frequens sit
ministium. gentium magist̃
edoort. qui creberrimis epłaꝵ
dictis: suos ꝓ xp̃o t̾ra mariq la¬
bores. sua picula cominemorat.
In quib etiam uisiones et re-¬
uelationes dñi commendans.
non minus se inspeculatiua.
uirtute. qd̾ ꝑ paucis ẽ imitabile
consummatum fuisse significat.
Unde dicit. Siue enim mente

Expanded text:
sed, calcatis curis omnibus, ad sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere. Domini, audiebat verbum illius, Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo; activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mente
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam castellum. ⁊ mulier
quedam martha nomine exce¬
pit illum in domum suam. Et
huic erat soror nomine maria.
Hec lectio suꝑiori pulchertima
ratione conectitur: quia uide¬
licet illa dilectionem dei et
pximi. u̾bis et parabolis. hec
autem ipĩs tebꝰ et ueritate de¬
signat. Due quippe iste dño :
dilecte sorores: duas uitas spi-¬
ercetur ecc̃a demonstrant. Mar¬
cha quidem actualem. qua ꝓxi¬
mo in karitate sociamur: ma¬
ria uo contemplatiuam qua
in dei amore suspiramus. Acti¬
ua enim uita ẽ. panem esuriẽ¬
ti tribuere: u̾bo sapientie nesci¬
entem docere: ertantem corri¬
gere: ad humilitatis uiam su¬
pbientem ꝓximum reuocare:
infirmitatis curam gerere: q̃
singulis quibꝯq expediant
dispensare: et commissis nob̾
qualiter subsistere ualeant p̃¬
uidere. Contemplatiua uero
uita ẽ: karitatem quidem dei
et ꝓximi tota mente retinete:
s ab exteriori actione quiescẽ:
soli desiderio conditoris ĩ here¬
re. ut nichil iam agere libeat:

Expanded text:
quoddam castellum, et mulier quaedam, Martha nomine, excepit illum in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria. Haec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur. Quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi, verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas spiercetur Ecclesia demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amore va enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere ad humanitatis viam, superbientem proximum revocare, infirmitatis curam gerere, quae singulis quibusque expediant dispensare, et commissis nobis qualiter subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei ximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat,
Abbreviated transcription (Latin):
uenire satagit.
dicat. Noli michi moles-¬
tus eẽ. Iam ostium clausum ẽ:
et pueri mei mecum sunt ĩcu-¬
bili. non possum surgere ⁊ dare
tibi. Ostium amici diuini ẽ in¬
telligentia serinonis: quod sibi
apłs orat apiri. ad loquendum
pore famis u̾bi: cum intelligẽ¬
tia non datur. Et illi qui euan¬
gelicam sapientiam tãquam
panem erogantes ꝑ orbem t̾re
p̃dicauunt: pueri patris fami¬
lias iam sunt insecteta quiete
cum domino. et tamen orando
efficitur. ut accipiat desid̃ans
in tellectum ab ip̃o deo: etiam
si homo desit. ꝑ quem sapiẽtia
p̃dicetur.
Tille si ꝑseuauerit pul¬
sans: dico uob̾. et si non
dabit illi surgens eo qd̾ amicus
eius sit ꝓpt̾ imꝓbitatẽ tamen

Expanded text:
venire satagit. venire satagit. dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili. Non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum pore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. t ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit, propter improbit
Abbreviated transcription (Latin):
illi. amice commoda michi:
tres panes. qm̃ amicus meus
uenit de uia ad me. et non ha¬
beo qd̾ ponam ante illum. Ro¬
gatus a discipulo saluator. nõ
modo formam orationis: sed
instanciam frequentiamq tra¬
dit orandi. Amicus ergo ad
quem media nocte uenitur.
ip̃e deus intelligitur. cui ĩme¬
dia tribulatione supplicare.
et tres panes. idẽ in telligen¬
tiam trinitatis qui p̃sentis ui¬
te consolentur labores. effla¬
gitare debemus. Amicus qui
uenit de uia: ip̃e nr̃ ẽ animus.
quotiẽs a nob̾ recedit. tociẽs:
ad appetenda terrena et tẽpora¬
lia foris uagatur. Redit uero
celestiq alimonia refici deside¬
rat: cum inse reu̾sus suꝑna ce-¬
ꝑit. ac sp̃ualia meditari. De qͦ
pulchre qui pecierat ad iungit.
non se habere quod ponat ante
ilum. Qm̃ anima post scli te¬
nebras dm̃ suspiranti nichil
p̃ter eum cogitare. nil loqui.:
nichil libet intueri. solum qd̾
recognouit summe trinitatis
gaudium contemplari. atq:
ad hoc plenius intuendum per¬

Expanded text:
illi: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod ponam ante illum. Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit, non se habere quod ponat ante illum. Quoniam animae post saenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum per
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ regnum in carnis tesur¬
tectione uenturum ẽ. Osten¬
dens uo lucͥas tc̃iam peticioẽ
duarum suꝑiorum ẽẽ quodã¬
modo repeticionem: magis eã:
p̃termittendo fecit in telligi.
Deinde tres illas adiungit:
de pane cotidiano: de remissio¬
ne pcc̾orum. de temptatione
uitanda. At uo quod ille in
ultimo posuit. s lib̾a nos amalo.
iste non posuit. ut intellige̾mꝰ
ad illud suꝑius qd̾ de tempta¬
tione dictum ẽ ꝑtiñe. Ideo qui¬
ppe ait. s lib̾a: non ait et libera.
tãqͣm unam peticionem demõs

Expanded text:
autem regnum in carnis resurautem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodampraetermittendo fecit intelligi. Deinde tres illas adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit, Sed libera nos a malo, iste non posuit ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere; ideo quippe dicit: Sed libera, non ait, et libera; tanquam unam petitionem es
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos inducas intẽptatio¬
nem. sed libera nos a malo: qͥs
non uideat ad p̾sentis uite ĩdi¬
gentiam ꝑtinere: In illa itaq
uita et̾na. ubi nos semꝑ sꝑanniis
futuros: et nominis dei scĩficatio.
et regnum eius. et uoluntas eiꝰ.
in nr̃o sp̃u et corpore ꝑfecte atq
in mortaliter ꝑmanebunt. Pa¬
nis u̾o cotidianus ideo dictus
ẽ. quia hic ẽ necessarius: quan¬
tum anime carniq tribuendꝰ
ẽ. siue spũalit. siue corporalit᷑.
siue utroq intelligatut modo.
hic ẽ etiam quam poscimus:
remissio. ubi ẽ omnis cõmissio
pcc̃orum. Hic temptationes: q̃
nos ad peccandum uł illiciunt
uł impellunt. Hic deniq ma¬
lum. unde cupimus lib̾ari: illic
autẽ nichil istorum ẽ. Euãge¬
lista u̾o lucas in orõne dñica
petitiones non septem. s quin¬
q complexus ẽ: nec ab isto qͦ
discrepauit. s quomodo ista.
.UII. sint intelligenda ip̃a sua
breuitate commonuit. Nomẽ
quippe dei scĩficatur in sp̃u: dei

Expanded text:
e nos inducas in tentationem; et: Sed libera nos a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus, in nostro spiritu et corpore perfecte atque inimortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius, quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
theum .uii. petitiones conti¬
ralia. que tamen ꝓpt̾ eterna
a. sicut in celo et int̾ra: quod
nõ absurde quidam intellexe¬
runt. in sp̃u et corpore om̃ino
sine fine retinenda sunt. ⁊ hic
inchoata quantumcũq pro¬
ficimus: augentur in nobis.
Perfecta uõ quod in alia ui¬
ta spandum ẽ: semꝑ posside¬
buntur. Quod u̾o dicimus.
panem nr̃m cotidianum da

Expanded text:
tem peticiones contitem peticiones contiemporalia, que tamen propter eterna a sicut in coelo et in terra quod non absurde quidam intellexerunt, in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt: et hic inchoata, quantumcumque proficimus, augentur in nobis; perfecta vero, quod in alia vita sperandum est, semper possidebuntur. Quod vero dicimus, Panem nostrum quoti
Abbreviated transcription (Latin):
plius ignescit. Contemplati¬
ua gͦ uita minime aufettur.
ut cessauit dixit imus ex disci¬
pulis fuis ad eum. Domine do¬
ce nos orare. sicut et docuit io
hannes discipulos suos. Post
historiam sororum que duas
ecc̃e uitas significaũunt: nõ
frustra dominus et ipe orasse.
et discipulos orare docuisse.
describitur. Quia et oratio
quam docuit: utriusq inse ui¬
te continet mistium. et ip̃arũ
ꝑfectio uitarum. nr̃is nõ uirib
ẽ obtinenda s p̃cibus. Et qr
crebro lucas saluatorẽ descͥp¬
orantem: quid orando egetit.
qui utiq non ꝓse. s ꝓ nobis su¬
pplicat insinu̾at. cum finita o¬
ratione discipulos reffert. qͣlit
orare debeant sciscitari.
Tait illis. Cum oratis:
dicite. Pat̃ scĩficetur no¬
men tuum. Ad ueniat regnũ
tuum: panem nr̃m cotidianũ
da nobis hodie. et dimitte nb̃
debita nr̃a. si quidem et ipsi
dimittimus om̃i debenti nos.
et ne nos inducas intempta¬
tionem. Apud eugłistam ma¬

Expanded text:
plius ignescit. Contemplatiplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Post historiam sororum quae duas Ecclesiae vitas signaverunt, non frustra Dominus et ipse orasse, et discipulos orare docuisse describitur. Quia et oratio quam docuit utriusque in se vitae continet mysterium, et ipsarum perfectio vitarum nostris non viribus est obtinenda, sed precibus. Et quia crebro Lucas Salvatorem descriporantem, quid orando egerit, qui utique non pro se, sed pro nobis supplicabat, insinuat, cum, finita oratione, discipulos refert qualiter orare debeant sciscitari. Et ait illis: Cum oratis dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et dimitte nobis peccata nostra, si quidem et ipsi dimittimus omnia debenti nobis. Et ne nos inducas in tentationem. Juxta evangelistam Ma
Abbreviated transcription (Latin):
hanc requiram: ut in habitem
in domo dñi om̃ibus diebus
uite mee. Uit uideam uolũta¬
tem dñi: et uisitem templum
eius. Una ergo et sola ẽ theori¬
a. idẽ contemplatio dei: cui me¬
nto omnia iustificationum me¬
tita: uniũsa uirtutum studia
pot ponuntur.
Aria optimam partem
elegit: que non auferet᷑
ab ea. Ecce pars marthe non
tep̾henditur: s marie laudatur.
Neq enim bonam partem ele-¬
gisse mariam dicit. s optimã.
ut etiam pars marthe indicare¬
tur bona. Quare autem pars
marihe sit optima. sub infertur
cum dicitur: que non aufetetur
ab ea. Actiua et enim uita: cũ:
corpore deficit. Quis enim ĩ eter¬
na patria panem esurienti porri-¬
gat: ubi nemo esurit: Quis po¬
tum tribuat sicienti ubi nemo
sitit: Quis mortinum sepeliat:
ubi nemo moritur: Cum p̃sẽti
ergo scło: uita aufertur actiua.
Contemplatiua autẽ hic ĩci¬
pitur: ut in celesti patria ꝑficia¬
tur. Quia amoris ignis qui h
ardere inchoat. cum ip̃m quẽ
amat uiderit: in amore am-¬

Expanded text:
inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini, et visitem templum sanctum ejus . Una ergo et sola est theologia, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita, cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore am
Abbreviated transcription (Latin):
curaret accepit: quia sp̃c sc̃s
ad ueniens docuit apłos om̃ez
uitatem. quo gentibus erudi¬
endis instare. atq eugłium
p̃dicare sufficerent.
C quodcumq suꝑ erto¬
gaueris: ego cum redi¬
ero reddam tibi. Suꝑ erogat
stabularius quod induobus
denariis non accepit: cũ dicit
apl̃s. De uirginibus autẽ pre¬
ceptum dñi non habeo: consi¬
lium autẽ do. Itemq et dñs

Expanded text:
curaret accepit, quia Spiritus sanctus curaret accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque superergaveris, ego cum rediero, reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Itemque
Abbreviated transcription (Latin):
est. in ip̃am in carnationem xͥ
cred̾e. eiusq mistiis iniciari: si¬
mul et ab hostis incursione:
tutari. Stabulum autẽ ẽ ecc̃a
p̃sens: ubi teficiuntur uiatões.
de pegrinatione hac. ĩ et̾nam
patriam redeuntes. Et bene
iumento impositum duxit ĩs¬
tabulum: quia nemo nisi bap¬
tizatus. nisi corpori xp̃i adina¬
tus. ecc̃am intrabit.
Taltã die ꝓtulit duos
denarios: et dedit stabu¬
lario. et ait. Curam illius habe.
Altã dies ẽ: pot dñi resurrec¬
tionem. Nam et ante quidez
ꝑ euangelii sui grãm. illumi¬
nauerat his qui intenebris
et in umbra mortis sedebant:
s potior resurtectione celebra¬
ta. ꝓpetue lucis splendor efful¬
sit. Duo denarii sunt duo tes¬
tamenta: in quibus et̾ni regis
nomen et imago continetur.
finis enim legis: xp̃c. Qui al¬
tã die ꝓlati dantur stabulari¬
o: quia tunc aꝑuit illis sensũ.
ut intelligerent scripturas.
Altã die stabularius denari¬
os quorum p̃tio uulneratum

Expanded text:
est, in ipsam Incarnationem Christi est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. t altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. uite p̾sentis iter arri¬
puit. et uenit secus eum qui:
uulnibus tabescebat ĩflictis.
idẽ insimilitudinẽ hominũ
factus. et habitu inuentus ut
homo. compassionis nr̃e suscep¬
tione finitimus. et misccłie :¬
factus ẽ collatione uicinus.
Tappropians alligauit
hominibꝰ in uenit. redarguẽ¬
do cohibuit: spem uenie peni¬
tentibꝯ. terrorem pene peccan¬
tibꝰ incutiens. Alligauit enĩ
uulnera: dum p̾cepit. penitenci¬
am agite. In fundit oleum: dũ
addidit. appropinquauit enim
regnum celorum. In fundit et
uinum: dum dicit. Omnis at¬
bor que non facit fructum bo¬
num: excidetur. et in ignẽ mitte
Timponens illum ĩ iumẽ¬
egit. Iumentum eius ẽ caro:
in qua ad nos uenire dignatꝰ
ẽ. in quo saucium imposuit: qr
pcc̃a nr̃a portauit incorpore su¬
o suꝑ lignum. Et iuxta alia
parabolam in uentam que er¬
rauerat ouem humeris suis
impositam. reportauit ad gre¬
geni. Itaq imponi ĩiumento

Expanded text:
de coelo, vitae praesentis iter arride coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, hoc est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericorfactus est consolatione vicinus. Et appropians, alligavit hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera dum praecipit: Poenitentiam agite. Infundit oleum dum et addidit: Appropinquabit enim regnum coelorum. Infundit et vinum dum dicit: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. t imponens illum in jumen. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia a ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento
Abbreviated transcription (Latin):
ab olere ualuerunt. Ex qua eĩ
parte saꝑe et cognoscere deum
potest. uiuus ẽ homo: ex qua uͦ¬
pocis contabescit. et miseria defi¬
cit: mortuus idem letiferoq ẽ
nulnere fedatus.
Ccidit autem ut sacerdos
quidam descenderet eadẽ
uia: et uiso illo p̃teriit. Similit̃
et leuita cum ẽẽt secus locum
et uidet eum: ꝑ transiit. Sacer¬
dos et leuita qui uiso saucio:
transierunt: sacerdotium et mi
nistĩum ueteris testamenti ẽ:
ubi ꝑ legis decteta mundi lã¬
guentis uulnera monstrari
tantum. nõ autẽ curari pot̾ant.
quia in possibile erat. ut aplc
ait. sanguine uitulorum et¬
ri pcc̃a.
Amaritanus autem quidã
iter faciens uenit secus eũ:
Samaritanus qui interptat᷑
custos dnm significat: cui rec¬
tissime ꝓph̾a ne hos latrones:
possit incintere supplicat. cus¬
todi me inquiens alaqueo:
quem statuerunt michi.⁊ abs-
candalis oꝑantium iniquita¬
tem. Qui ꝓpt̾ nos homines et
ꝓpt̾ nr̃am salutem descentẽs

Expanded text:
abolere valuerunt. Ex qua enim abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo; ex qua vepeccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem lethiferoque est vulnere foedatus. ccidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et viso illo praeteriit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacenisterium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat, ut Apostolus ait: Sanguine vitulorum etri peccata. Samaritanus autem quidam iter transiens venit secus eum, Samaritanus qui interpretatur custos, Deum significat, cui rectissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi, et a scandalis operantibus iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens
Abbreviated transcription (Latin):
trones dyabolum et an¬
gelos eius intellige: inquos:
quia descendebat incidit. Nã
nisi prius intus in tumesceret:
foris temptatus tam facile nõ
cederet. Uera ẽ enim satis sen¬
tentia: que dicit. Ante rumam
Lenim: exaltatur cor.
Ui etiam despoliauerunt
eum. Gl̾a uidelicet ĩ mor¬
talitatis. et innocentie ueste pri¬
uarunt. Hec ẽ enim prima sto¬
la. qua iuxta aliam parabolam
luxuriosus filius ꝑ penitentiã
tediens ornatur: et qua ꝓthopl¬
asti amissa cognouunt se ẽẽ nu¬
dos. tunicasq pellicias nature :
mortalis incluti sunt.
Tplagis impositis abie-¬
runt: semiuiuo telicto.:
Plage poc̃a sunt: quib natu¬
re humane integritatem uio¬
lando. seminarium quoddam
ut ita dicam augende mortis.
fessis indide uiscerib. Abiert
autem non ab insidiis aliqua¬
tenus cessando: s earundem insi¬
diarum fraudes occultando. Se¬
miuiuum reliquerunt: quia.
beatitudinem uite in mortalis
exuere. s non sensum rationis:

Expanded text:
trones diabolum et antrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit: nam nisi prius intus intforis tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . ui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendfessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. s quia non humiliari
cum paruulis xp̃i. sed se ipsum
ustificare desiderat: beatos ocu¬
los columbarum innocentie.
lacte lotarum. quibꝰ xp̃i archa¬
na uidere poss acciꝑe recusans.
Cui ꝓfecto dominus ita respõ¬
sum temꝑauit suum: ut et õẽm
cialit ip̃m dei filium. qui nob̾
ꝑ humanitatem ꝓximus fieri
dignatus ẽ designaret. Neq eĩ
ita ꝓximum quẽ sicut nos di-¬
ligere iubemur suꝑ xp̃o interp̃¬
tari debemus: ut moralia mu¬
tue fr̃nitatis instituta. sub alle¬
gorie regulis extenuare et:
auferre conemur.
Uspiciens autẽ ih̾s: dix̃.¬
Homo quidam descen¬
debat ab ihrłm in iherico. Hcõ
iste adam intelligitur ĩ geñe
humano. Ihrłm ciuitas pacis
illa celestis: a cuius beatitudiẽ
lapsus. in hanc mortalem mi¬
seramq uitam deuenit. Quam
bene iherico que luna interpre¬
tatur significat: uariis uidelic
defectuum laboribus ertoribꝯ¬
q semꝑ incertam.
Tincidit in latrones. La¬

Expanded text:
in lege, sed quia non humiliari in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut et omnem cialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixitHomo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit; quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis videlicet defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. La
Abbreviated transcription (Latin):
to corde tuo. et ex tota anima:
tua. et ex omnibꝰ uirib tuis.
et ex omi mente tua: et ꝓximũ
tuum sicut te ipsum. Dum legis¬
ꝑito respondet. ꝑfectum nobis
saluator iter uite celestis ostẽ¬
dit. Cui primo de dilectione
dei et ꝓximi. legis scripta ꝓpo¬
nenti: dicit.
Ecte respondisti. Hoc fac.
et uiues. Deinde pot i¬
ductam parabolam respondẽti
illum fuisse ꝓximum uuln̾ato:
qui fecit miãm in illum: adie-¬
cit. uade et tu fac similit᷑. io est
tali miscłie studio ꝓximum
tuum necesse habentem diligẽ
et sustentare memento: aꝑtis¬
sime declarans solam ẽẽ dilec¬
tionem. et ip̃am nõ ubotenus
ostentatam. s oꝑis ex secutione
ꝓbatam. que ppetuam ducat
ad uitam.
Lle aute uolens iustificare.
se ipsum: dixit ad ihm. Et quis
e meus ꝓximus: Quanta ĩ anis
głe clementia. legis ꝑitus ob
uulgi fauorem captandum qͦ
sapienter respondisse iactaretur:
primum se legis fatetur igno¬
rare mandatum. Uere iuxta sal¬
uatoris sententiam et prudẽs

Expanded text:
corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanisgloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et prudens
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. quasi filius a nullo
possit sciri. nisi a patte solo: pat̃
autẽ non solum a filio. s ab eis
etiam quibus reuelauerit filiꝰ.
d ad uitumq referendumẽ.
quod ait: et cui uoluerit fillꝰ
reuelare ⁊ ut et patrem intelli¬
gamus: et ip̃m filium ꝑfiliũ
reuelare .
E
Cconũsus ad discipłos
suos: dixit. Beati ccu¬
li qui uient que uidetis. Nõ
oculi scribarum et phariseoꝵ
qui corpus tantum dñi uide:
s illi beati oculi qui eiꝰ posst̃
cognoscete sactamenta. De
quibus dicitur: et reuelasti
ea paruulis. Beati oculi par¬
uulorum: quibus et se et pa-¬
trem filius reuelare dignat᷑.
Ico enim uob̾:
quod multi ꝓph̾e et re-¬
ges uoluernt uidere que uos
uidetis et non uiderunt: ⁊ au
dire que auditis et nõ aulie¬
runt. Abraham exultauit ut
uideret diem xp̃i: et uidit et
gauisus ẽ. Isayas quoq ⁊ mi¬
cha. et multi alii ꝓph̾e uideit̃¬
a longe aspicientes. et salutã¬

Expanded text:
dum est, quasi Filius a nullo dum est, quasi Filius a nullo possit sciri, nisi a Patre solo, Pater autem neis quibus revelaverit Filius: sed ad utrumque referendum est quod ait: Et cui voluerit Filius revelare, ut et Patrem intelligamus et ipsum Filium per Filium revelari. Et conversus ad discipulos suos dixit: Beati oculi qui vident quae videtis, etc. Non oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus tantum Domini videre, sed illi beati oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videdire quae auditis, et non audierunt. Abraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit et gavisus est . Isaias quoque . et Micha, et multi alii propheta longe pe