comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sententia e apłi pauli que
dicit. omius scriptura diui¬
nito inspirata utilis ẽ addo¬
cendum.ad increpandum.
ad doctriuam que ẽ ĩ usticiͣ.
quiᷤ ht̾ insese. ista scripture.
qmͣ sine dubio et ip̃am ins¬
piratam diuiuito confitenꝰ
quod nob̾ ad toctriuaui cedtͣ
q ad increpatonen. ꝙ ad dis¬
cipliuan.quõ ad usticia:
Quid enĩ exhec confertur.
si leganio hoc ꝙ recitatum
ẽ idest quod deb bora inquid
mulier ꝓphissa uxor laphi¬
dot ip̃a urdicabat isrł ĩ illo
tempore. et ipã inquis deb¬
bora sedebat sub palnia. int̾
mediu rania.et int̾iuediũ
bethel in montem esfrem. ⁊
ascendebant ad eam filii isrł
ut iudicarentur. Tum de ĩ¬
de quid nob̾ eruditionis aut
dectrine aut iusticie ea con¬
ferunt que sequutur. uelde
barach uel de ie hel. uel etiaz
de sisara duce nulicie hͥa bui:
Ui deamꝯ ergo ne forte per
hoc dignuz aliquid sicut ex
scripturis cetis desacramen¬
tis secretiorib doceamur. pͥ¬
mo hoc ipm̃: qud̃ cũ płiuu ui

Expanded text:
sententia est apostoli Pauli, quae dicit: Omnis Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad increpandum ad doctrinam, quae est in justitia ; quid habeat in sese ista Scriptura, quam sine dubio et ipsam inspiratam divinitus confitemur, quod nobis ad doctrinam cedat, quod ad increpationem, quod ad disciplinam, quod ad justitiam. Quid enim nobis ex hoc confertur, si legamus hoc quod recitatum est, id est quod Debbora, inquit, mulier prophetissa, uxor Laphidoth, ipsa judicabat Israel in illo tempore; et ipsa, inquit, Debbora sedebat sub palma inter medium Rama, et inter medium Bethel, in monte Ephraim, et ascendebant ad eam filii Israel, ut judicarentur. Tum deinde quid nobis eruditionis, aut doctrinae, aut justitiae ea conferunt quae sequuntur, vel de Barach, vel de Jael, vel etiam de Sisara duce militiae Jabin? Videamus ergo si forte per haec dignum alisacramentis secretioribus doceamur. Primo hoc ipsum quod cum plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
saluatum aute aduentum su¬
um que onũbꝰ manifestaũ.
Erat quippe cum moyse. cũ
ysaia. cum onĩbꝰ scĩs. Quo¬
moto enĩ poterant esfari ser¬
monen di sine ipĩꝰ ẜuionis
aduentu. Hec aũt nos qui
ecclastici sumꝯmagis debmꝰ
ad ut̾e qui uolumo eumdem

Expanded text:
st ante adventum suum, quem omnibus manifestavit. Erat quippe cum Moyse, cum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem Dei sine ipsius sermonis adventu? Haec autem nos qui Ecclesiastici sumus, magis debemus advertere, qui volumus eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
uida nõ erunt increduli iudei
s nos qui inxp̃o ciedimus.
Iuda te coillandant fr̃s tui.
manꝯ tue suꝑ dorsum numi¬
coꝵ tuoꝵ. Te laudant nõ illũ.
Iudaui filui i acob frs sui lau¬
dauerunt. set hunc udam
laudant frs sui. Ait quippe
iste uidas. Nariabo nomen
tuũ fuĩbꝰ meis in medio eccłie
Manus tue suꝑ dorsum in

Expanded text:
Judaei, sed nos qui in Christo credimus. Juda, te collaudant fratres tui: manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Te laudant. Non illum Judam filium Jacob fratres sui laudaverunt, sed nunc Judam laudant fratres sui. Ait quippe iste Judas: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae Manu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inueniet᷑ colligatio ĩub̾.
Quomõ aũt nõ in ueniet᷑
colligatio in nob̾. siusq ad
hanc oram colligatio inqbꝰ¬
dam ẽ s solue omne iuncu¬
lum iniquitatis. dissoluͤ ob¬
ligationes iuolentaꝵ cõmo¬
cionũ. omnẽ conscriptionez
iuiꝙͣ dissipa. frange esurien¬
tibꝰ panentuum. In uenta
ẽ ergo colligatio in uiris uida.
conu̾si sunt ad iquitates
patrum suoꝵ priorum. con

Expanded text:
non invenietur colligatio in nobis. Quomodo autem non invenietur colligatio in nobis, si usque ad hanc horam colligatio in quibusdam est. Sed: Solve omne vinculum iniquitatis, dissolve obligationes violentarum commutationum, omnem conscriptionem iniquam dissipa. Frange esurientibus panem tuum . Inventa est ergo colligatio in viris Juda, Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum . Con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mortuoꝵ set iuuentium.
qui conu̾satur in xp̃o. ⁊ fit
particeps eius. et siuo lumꝰ
ut ⁊r deus sit. renuntie mꝰ
oꝑibꝰ mortuis. ut pollicita¬
tionem suam in nob̾ cõple¬
at dicens. Et ero uob̾ ĩdin.

Expanded text:
m: qui conversatur in Christo, ut fiat particeps ejus: et si volumus ut et Deus noster sit, renuntiemus operibus mortuis, ut pollicitationem suam in nobis compleat dicens: Et ero vobis in Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs subito nascitur ⁊ inpro¬
pha scriptum ẽ. Sinata ẽ
gens in semel: qnͣdo saluͣtor
ascendit ucelos. et credider̃
una die qnͥͣqͣua milia . ⁊ alia
ad dita sunt tria milia. u̾e
Letare sterilis que nõ paris.
erumpe ⁊ clama que nõ par¬
turis. qr multi filii deserte:
magis qui eius que ht̾ uiꝵ.
catrice patriarche illi ad ꝙͣ
dixit. Ego deus tuus. Et
rursum alii. Ero deus. ero
deus tiuis. Nec non de alus.
ero uiquid teus eoꝵ. Putaᷤ¬
ne aliqnͣdo consequim᷑ id ꝙ.
ꝑ suigulos dico. ut deus oĩu
sit deus nr̃: Si aũt ius pleniꝰ
disc̾e quoꝵ sit deus. ⁊ quibus
uccabulũ sui nominis lar¬
giatur. ego inquid deus ab¬
bra ham. et deus ysaac. et deꝰ
iacob. Id que ipm̃ exponens
saluator. ait. deus au̾t nõ est
mortuoꝵ. set uiuorum. Qͥs
ẽ mortuus: utiq pecõr qui
nõ ht̾ dicentem. ego sũ uita.
Qui ht̾ mortua oꝑa. qui n¬
dum penitentiã agit de opibꝰ¬

Expanded text:
populus subito nascitur: et in propopulus subito nascitur: et in propheta scriptum est: Si nata est gens in semel. Quando Salvator ascendit ad coelos, et crediderunt una die quinque millia , et alia die addita sunt tria millia: vere Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et clama quae non parturis: quia plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . atriarchae illi ad quem dicit: Ego sum Deus tuus : et rursum alii: Ego Deus ero Deus tuus : necnon de aliis: Ero, inquit, Deus eorum. Putasne aliquando consequimur id quod per singulos dico, ut Deus omnium fiat Deus noster. Si autem vis plenius discere, quorum sit Deus, et quibus vocabulum sui nominis largiatur: Ego, inquit, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob : idque ipsum exponens Salvator ait: Deus autem non est mortuorum, sed vivorum . Quis est mortuus? Utique peccator, qui non habet dicentem: Ego sum vita , qui habent mortua opera, qui necdum poenitentiam egit ab op
Abbreviated transcription (Latin):
estis. Itaq illi moysi nõ cre¬
diderunt. nos n̾o credentes ĩ
traditum ẽ ꝑ moysen. ⁊ ad
nos dr̃ ne maledicti fiauiꝰ. M
Ergo illi maledieti sunt.n¬
eq eni audierunt testam̃tũ
ꝙ mandauit deus patribus.
Indie inquid qͣmͣ eduxi cos
dect̾a egipti. defornace fe̾rea.
Maxima uixta intelligen¬
tem id qud̃ scriptum ẽ in ioħiꝰ
apocalipsin. quia locus uͥ dñs
de ea. tu sis egrediens ext̾ra e¬
gipti defornace ferrea. et cibi
dicitur. Audite uccem meã
et facit᷑ iuxta hec omnia. de¬
inde reꝓuussio d̾i ẽadaudiẽte᷑.
si feceruit quecũq p̾cepit di¬
dei. meruit audire qr nõ ppls
meus uos. Et dcm̃ est ad eum
nõ ppłs meus. Et rursum iste
mulati sunt iuquid me super
nõ deo. Ue illis dicit. Irrita¬
uerunt me ydolis suis. ⁊ ego
enulabor eos suꝑ nõgentem.
ingentem aũt inisi pientem
irritabo eos. Nosigitur ĩ po¬
pulum dei stĩ sumo.⁊ adnũ¬
ciatur iusticia ppło qui nas¬
cetur exgentibus. Iste enĩ

Expanded text:
rediderunt, nos vere credentes in traditum est per Moysen, et ad nos dicitur, ne maledicti fiamus: MaErgo illi maledicti sunt, neque enim audierunt testamentum, quod mandavit Deus patribus: In die, inquit, qua eduxi eos de terra Aegypti, de fornace ferrea.maxime juxta intelligentem id quod scriptum est in Joannis Apocalypsi, quia locus, ubi de ea, tu sis egrediens ex terra Aegypti de fornace ferrea, et tibi dicatur. Audite vocem meam, et facite juxta haec omnia. Deinde repromissio Dei est ad audientes, si fecerint quaecumque praeceperit DDei, meruit audire, « quia non populus meus vos: » et dictum est ad eumNon populus meus. Et rursum iste mulati sunt me, inquit, super non Deum . De illis dicit: Irritaverunt me in idolis suis, et ego aemulabor eos super non gentem. In gentem autem insipientem irritabo eos. Nos igitur in populum Dei facti sumus, et annuntiatur justitia populo, qui nascetur de gentibus. Iste enim
Abbreviated transcription (Latin):
neregrediaris ad ea nec stetĩs
initota regione. Etiam si so¬
doma transcendisti. et asat¬
thana regione discedens in¬
cipis lib̾ eẽ supplicus. expe¬
dit ut salueris in montem
ne respereris retro. nec stetĩs
intota regione. iu monte sal¬
uil me fac. ne forte compre¬
hendaris. Siuis a sodomoꝵ
riuina non conphendi. nec
conu̾taris retro. nec steteris
in regione eorum. neͤ ad alia
ꝑgas loca. set cum ide disceᷤ¬
seris ascende montem ĩ quo

Expanded text:
ne regrediaris ad ea. Ne steteris ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota regione. Etiamsi domam transcendisti, et a Satanae regione discedens, incipis liber esse suppliciis, expedit ut salveris in monte. Ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina non comprehendi, ne convertaris retro, ne steteris in regione eorum, ne ad alia pergas loca, sed cum inde discesseris, ascende in montem, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tatõnem hoc quod sequitur
conueuit. Tu ad u̾sata es a¬
me dicit dñs. Retro ambu¬
labas qr adu̾sata es filium d̾i
et ꝑ hoc etiaui a dõ patre receᷤ¬
sisti. Retroambulabis. Qdͥ
aũt necesse ẽ mauifesta repli
Fuit quippe tempꝰ qnͣdo nõ am¬
bulauerunt retro. Nunc uͦ¬
ambulant. et conu̾si sut cor
de megiptum. ut retro am
ambulare. siue extendi in pͥo¬
ra considera. Iustus eorum
que retro sunt obliuiscens.
inpriora extenditur. Pec¬
cator postĩorum menuuit.
priora non appetens. qui at̾
postĩorum memut. p̃uari¬
catur in legem ihu dicentis.
nec conu̾tatur retrorsum to¬
llere uestimentũ suũ. In o¬
bedieus est dicto eius. Me¬
mento te uxoris loth. Cõtep¬
nit imperium saluatoris.
lothegredientes desodonus.
steteris in tota regione. ĩ mõ¬
te sa luum te fac ne forte com¬
dignum sp̃ii dei. Neiquid
respexeris retro. id est ad prior¬
a extendere. Uunisisti sodo¬
mã. nec reu̾taris insodoma.
Uuisisti uitia atq pocc̃a.

Expanded text:
tationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicFuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambambulare, sive extendi in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris Loth , contemnit imperium Salvatoris dLoth egredientem de Sodomis teteris in tota circa regione; in montem salvum te fac, ne forte comdignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
cem diũ dice¬
tam. et quis
ibit ad ppliu
istiun: Et
pixit. Etce
te et dic ppło huic. Aure audie¬
sterium dei. Et dicit. Ecce:
egosum. mitte me. Set ut pa¬
ratior esset ad hoc. iuenuuerat
uocis moyses. Nam ⁊ ille ead̾
utens ucce nutte me. princep
cupatus ẽ. Audiui aũt ego qu¬
dam hebreum exponenteni
hunc locum. atq dicentem
ꝓphiam suscepit ad ppłni. ig¬
noraus que ei essent dicenda.
Porro audieus tristia que
essent ppło inuicianda. Hoc ẽ
aure audietis et non in telli¬
getis. et cet̾a insequentibus.
pigrior fit dicente ei uoce dei.
Clama. Respondit ei. ⁊ dic̾.
Quid clamo . Arbitror aut
hec ꝓphari desaluatore. quia
futurum erat ut audientes
non audirent. et uidentes nõ
uiderent. Manifestiꝯ porro
modi ẽ. Uidebant quidem
cunc uidei cecos respicientes.
ratõnem aut uisioni signo¬
rabant. Audierant parabol¬
as quas dissoluit secreto dis¬
cipulis saluator. ip̃i uero nõ
audie bant nescientes que di¬
cebaut᷑. Ppt̾ hoc testifĩcaus

Expanded text:
cem Domini, dicetam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce t, et dic populo huic: Aure audieisterium Domini, et dicit: Ego sum, mitte me. Sed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps ncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicentem, iam suscepit ad populum, ignorans quae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porrosmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans
Abbreviated transcription (Latin):
dientes. Quando ẽ multi¬
tudo peccantium nec sustiu
secum uste pimi uu̾e. nõ
indigeñs ẽ fug̾e cong̾gatio¬
nem eorum. et umutari pro¬
ph̾ani loqutem. Solus sede¬
bam. imitari heliam. nurabi¬
lit̾ conquerentem. Die pro¬
phas tuos occiderunt. altari¬
a tua susfoterunt. et egore¬
lictus sum solus. et querũt
animã meam accipere illaz.

Expanded text:
dientes, quando est multidientes, quando est multitudo peccantium, nec sustinet secum juste pium vivere. Non indecens est fugere congregationes eorum, et imitari prophetam loquentem: Solus sedebam: Imitari Eliam miserabiliter conquerentem : Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam accipere illam.
Abbreviated transcription (Latin):
si omia cum eccãstica diligen¬
tia querit. si ẜuio cum disci¬
plina. siuita sollicita ẽ. si nego
cium cum caute la. consiliuz
ẽ nõ lucentiu s sollicitorus
Si aut dere liquennt studiũ
religionis. et uacauit lusib̾
mundi istius qui ueniunt a
pͣuitate. fit consilium lucẽ¬
tium. Ait itaq ꝓpħes. Nõ
sodi inconsilio ludentiũ. set
tunebam a faciemanꝯ tue.
Cum duo mͥ eent ꝓpoĩta. se¬
dere inconsilio ludentium.
et osfendere maiestatem
tuam. aut certe surgẽ de
eo et ea fac̾e̾ que tibi placita
erant. magis elegi surgere
de congregatione malignũ
ut amicus tuuis eẽm. qͣm cõ¬
traria faciens int̾ eos qui tiui
hostes sunt computari. Nõ
sedi inconsilio ludentium.
set tune bam a facie manus
tue. Et saluator ur̃ nõ se¬
disse inconsilio malignau
tium. set surrexisse decens a¬
it. Pmittetur nob̾ domus
ura deseta. Neliquit enĩ
bam. Et ipẽ tantum siue
expoitõne sermo edifice̾t au¬

Expanded text:
si omnia cum Ecclesiastica diligensi omnia cum Ecclesiastica diligentia quaerit, si sermo cum disciplina, si vita sollicita est, si negotia cum 853 cautela, concilium est, non ludentium, sed sollicitorum. Si autem dereliquerit studium religionis, et vacaverit lusibus mundi istius, qui veniunt a pravitate, fit concilium ludentium. Ait itaque prophetes: Non, sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Cum duo mihi essent proposita, sedere in concilio ludentium, et offendere majestatem tuam, aut certe surgere de eo, et ea facere quae tibi placita erant, magis elegi surgere de congregatione ludentium, ut amicus tuus essem, quam contraria faciens, inter eos, qui hostes sunt, computari. Non sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Et Salvator noster non sedisurrexisse se docens, ait: « Dimittetur vobis domus vestra deserta . » Reliquit enim bam: et ipse tantum sine expositione sermo aedificat au
Abbreviated transcription (Latin):
tineamꝯ contumeliam. et
necessitatis causa sit xpc̃. Id
optenio ut maledicta ꝑ pessi
ꝓuitate nos ina ledici scianiꝰ
qr eam defendimꝰ. et scriptu¬
raꝵ uolutatẽ omĩ cum fidu¬
cia p̃dicamꝰ. Igitur qnͣtu
possumꝯ ad uitam ꝓph̾arun
et ap lorum conu̾sationem
imitandam nos extendanio.
molestias et picula nõ uitã¬
tes. Athleta enĩ si disficul¬
tatem certaminis fugerit:
rit sermo tuus mͥ mleticiã.
Non ait ẽ. set enit. Si quidez
inp̾senti tempore caiteres. ex¬
ilia. contumelias ac labores
m̾ tribuit. set horum omiu
fiuiserit leticia. Et ent ser¬
mo tuus inͥ inletician. et
gaudium cordis mei.qr ĩ uo
hec dicit. non ab horret abin¬
telleu. Nomen quippe patri
in uccatum ẽ suꝑ eum. Nõ
sedi inconsilio ludentiũ. Si
qnͣdo uidebat ꝓphes nõ sollici¬
torum consilium set ludenci¬
uni. fugiebat illud. Dnd̾ o
nosse disferentias consilioꝵ.
solliciti atq ludentis. Si ħ
consiliũ nomen sollicitum ẽ.

Expanded text:
tineamus contumeliam, et tineamus contumeliam, et necessitatis causa sit Christus. Id optemus ut maledicta perpessi, pro veritate nos maledici sciamus, qui eam defendimus, et Scripturarum voluntate omni cum fiducia eam praedicamus. Igitur, quantum possumus, ad vitam prophetarum et apostolorum conversationem imitandam nos extendamus, molestias et pericula non vitantes. Athleta enim si difficultatem certaminis fugerit, rit sermo tuus mihi in laetitiam. Non ait, Est: sed, Erit; siquidem in praesenti tempore carceres, exsilia, contumelias, ac labores mihi tribuit, sed horum omnium finis erit laetitia. Et erit sermo tuus mihi in laetitiam, et gaudium cordis mei, quia invhoc dicit, non abhorret ab intellectu: nomen quippe Patris invocatum est super eum. Non sedi in concilio ludentium. Si quando videbat prophetes non sollicitorum concilium, sed ludentium, fugiebat illud. Unde oportet nosse differentias conciliorum, solliciti atque ludentis. Si hoc concilium nostrum sollicitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tes inine lotis in caprinis pelli¬
bus. megestate. in tribulati¬
one et miseria. insolitudibꝰ
errautes. Co tempore quo
erant siuagege plurime u
isrł. nicħ̾ omino illi in desertiꝰ
et montib. speluncis. et cau̾¬
ius petrarum latitabant.
Quid ergo ẽ: siquis uulti¬
mitari uitas ꝓpharumã cre¬
pet arguatq peccantẽ. statĩ
odium merebitur. statuu
et detra hentur. statim pati¬
etur usidias. Quod etiani
accidere. Peccauit qud̃ libet
quis piani. Isqui p̃sidet ppło
et regit ecclasticam discipli¬
nan. eiecit eum decong̾gatio¬
ne scõrum. ilico illec̾cuit cuu¬
tatem. lacerat eum qui qnͣtũ
inse fuit eccłiam iundicauit.
Uerum nos non pbeanus
re dilacerant. Beati apłi uͦ
numerabilibꝰ ꝓpt̾ u̾itatem ĩ¬
complaceo mͥ minfirmitati¬
bus ancontumeliis. in ueceᷤ¬
sitatibꝰ. inꝑsecutionibꝰ et an¬
gustus pro xp̃o. Hoc tantum
la borare nos conuenit. ut pro
nilla alia renisi pro xp̃o sus¬

Expanded text:
tes in melotis et in caprinis pellites in melotis et in caprinis pellibus, in egestate, in tribulatione et miseria, in solitudinibus errantes . Eo tempore quo erant synagogae plurimae in Israel, nihilominus illi in desertis, et 852 montibus, et speluncis, et cavernis petrarum latitabant. Quid ergo est? Si quis vult imitari vitas prophetarum, increpet, arguatque peccatores, statim odium merebitur, statim ei detrahetur, statim patietur insidias. Quod etiam nemus accidere. Peccaverit quodlibet quispiam: is qui praesidet populo, et regit Ecclesiasticam disciplinam, ejicit eum de congregatione sanctorum: illico ille circuit civitatem, lacerat eum qui, quantum in se fuit, Ecclesiam vindicavit. Verum nos non praebeamre dilacerant. Beati vero aponumerabilibus propter veritatem incomplaceo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus et angustiis pro Christo . Hoc tantum laborare convenit, ut pro nulla alia re nisi pro Christo sus
Abbreviated transcription (Latin):
summatio ihrłm. et interfec¬
tio ppłi udeorum. Post hec
qr multa passi sunt ꝓph̾e ipt̾
legationem n̾bi. et increpati¬
ones dei quas ad ppłm ꝑfere¬
bant. oporret auditores pau¬
cis commou̾i deuita eorum
atq ꝓmissis et nrã uolutate.
ut iuxta possi bilitatẽ iuriĩ
si uolumꝯ requiem conseq
cum ꝓph̃is etiam oꝑa eorum
face uitamur. Quod aũ loqͦ
istius modi ẽ. Frequent̾ mo
ratione dicimꝰ. Ueus omĩ¬
nõ sentimꝰ quid petamo. Rei
enĩ hoc dicimo. fac ⁊ nos sic odi¬
ohaberi. ut odio habitisunt:
que ꝑsequtionem patianur.
da mistas incidere calanuta¬
tes quas apłi sustinuerut.
cum apłis nolentem exaffcũ
pauli uera elcqui.iu la borib
plurimũ. inplagis habundã¬
ter. in carceribꝰ supͣ modum.
in mortibus sepe. et reliqua.
omium ẽ iniquissimũ. Si
itaq uolumo requiesc̾e cum
quomodo exeo ꝙ increpabat
et arguebant de linquentes.
uirgati. condempnatiq suit.
lapidati serati. inoccisioueni
gladii occubuerunt. ccũeum¬

Expanded text:
sumptio Jerusalem et interfectio populi Judaeorum. Post haec quia multa passi sunt prophetae propter legationem verbi et increpationes Dei, quas ad populum proferebant, oportet auditores paucis commoneri de vita eorum, atque promissis, et nostra voluntate, ut juxta possibilitatem virium, si volumus requiem consequi cum prophetis, etiam opera eorum facere nitamur. Quod autem loquor istiusmodi est: frequenter in oratione dicam: Deus omninon sentimus quae petimus: re enim hoc dicimus: Fac nos sic odio haberi, ut odio habiti sunt quae persecutionem patiamur: da in istas incidere calamitates quas apostoli sustinuerunt. cum apostolis, nolentem ex affectu Pauli vere loqui: In laboribus plurimum, in plagis abundanter, in carceribus supra modum, et in mortibus saepe , et reliqua omnia est iniquissimum. Si itaque volumus requiescere cum quomodo ex eo, quod increpabant et arguebant delinquentes, judicati condemnatique sunt: Lapidati, secti in occisione gladii occubuerunt, circumeun
Abbreviated transcription (Latin):
net. set suꝑ me transit. Id̾o
ħ dicit domunꝰ. Sicõu̾sus
fiu̾s. restituam te. Ad omĩs
hec loquit᷑ deus quos ren̾ti
uult ad salutem. Uidetur
aũt quosdã significare mist̾ii.
ineo ꝙ ait restituam te. Ne¬
mo quippe restitui pot̾.insime
um locum udean̾t discesẜat.
Ut pote simenbrum corꝑis
mei fu̾it acompage disine¬
tum. medicꝰ illud inpristinũ
locum iestituere conatur.
Si aliquis seꝑatus epatria ĩ
exilium mittitur. et postea
ꝑ uidulgentiam eorũ qui
posunt exules soluere red¬
ditur lib̾tati. redit unde fu¬
erat expulsus. Miles quo
abiectus exordine suo. resti¬
tuetur ordiui si acceperit ue¬
niã. Ita et m̃c dr̃ admorta¬
le genus .i. ad nos homines ꝗ
fiu̾tis. restituam uos. Fiuis
quippe reꝓmissionis restitu¬
tio est ut iactib apłoru

Expanded text:
net, 856 sed super me transit. Ideo net, 856 sed super me transit. Ideo haec dicit Dominus: Si conversus fueris, restituam te. Ad omnes haec loquitur Deus, quos reverti vult ad salutem. Videtur autem quiddam significare mysterii in eo quod ait: restituam te; nemo quippe restitui potest, nisi in eum locum unde ante discesserat, ut puta si membrum corporis mei fuerit a compage disjunctum, medicus illud in pristinum locum restituere conatur. Si aliquis separatur e patria, in exsilium mittitur, et postea per indulgentiam eorum qui possunt exsules solvere, redditur libertati: redit unde fuerat expulsus. Miles quoque abjectus ex ordine suo, restituitur ordini, si acceperit veniam. Ita et nunc dicitur ad mortale genus, id est ad nos homines, qui fueritis, restituam vos. Finis quippe repromissionis restitutio
Abbreviated transcription (Latin):
alia quadam regione uiuen
tium. ut saluatorait. Si eẽt
de hec mundo regnuĩ meu. m¬
iistri mei laborarent ut nõ
trad̾e̾r iudeis. Confortantur
gͦ adusum eum inscło isto. ⁊
quia iustus debilior sit ꝑ seqũ¬
tibus se. Uite nrm passio¬
nes. Iutex inaltis tribuna¬
libꝰ sedet. ad nutũ et ad de lici¬
as sententian ꝓmens. xp̃ia¬
nus inquo xp̃c habitat udi¬
catur plenus amaritudiue.
et ad mortem usq su biecto.
cõfortatis iuimitis suis ad u̾¬
sum te se. Plaga mea fina
ẽ. Qui confortant᷑ in me nuil¬
nera inferunt mͥ. et plaga
mea firma ẽ. Siue decruce do
p̃dicatum. siue deuistis. siue
sp̃alit̾ de iherenia uolueris
accipere. non abͥorrebit asẽsu.
P laga mea fuma ẽ.Uonde
sanabor : et saluator pot̾ die.
unde sanabor. resurrexionez
suam pꝰ clauorum ad nũtias
nulũa: et iustis qui pꝰ plagaᷤ
recepit sanitatem. Fcã ẽ mͥ.
s̾auditur plaga sicut aqͣ
mendax non habens fidem.
Si quidez plaga mea no ma¬

Expanded text:
alia quadam viventium alia quadam viventium regione, ut Salvator ait: Si esset de hoc mundo regnum meum, ministri mei laborarent ut non traderer Judaeis . Confortantur ergo adversus eum in saeculo isto. Et quod justus debilior sit a persequentibus se, vide martyrum passiones. Judex in altis tribunalibus sedet ad ructum, et ad delicias sententias promens: Christianus in quo Christus habitat, judicatur plenus amaritudine, et ad mortem usque subjectus, confortatis inimicis suis adversum se. Plaga mea firma est. Qui confortantur in me, vulnera inferunt mihi: et plaga mea firma est. Sive de cruce Domini praedicatum, sive de justis, sive specialiter de Jeremia volueris accipere, non abhorrebit a sensu. Plaga mea firma est, unde sanabor? Et Salvator potest dicere, Unde sanabor? resurrectionem suam post clavorum annuntians vulnera: et justus qui post plagas recipit sanitatem. Facta est mihi subauditur plaga sicut aqua mendax non habens fidem . Si quidem plaga mea non ma
Abbreviated transcription (Latin):
cie et nequitie. set mazimis
sinceritatis et u̾tatis. De
a maritirdiibꝰ necesse ẽ ⁊ tał
ratio reddeatur que ceceat sic
eas ce le brandas. quoniodo a¬
zuma comedantur. Habe¬
to sinceritatem et u̾itatem.
et amaritudines te sequãt᷑.
⁊ manducabitis azima cum
sinceritate et u̾itate. Paulꝰ¬
qr istius modi azima come¬
de bat. seque batur eumania¬
ritudo dicentem. Inimicus
fcus sum: uera dicens. Man¬
ducabat amaritudines uido¬
lore. et labore. inuigilus fre¬
quent̾. infame et siti. extra
cet᷑a. quibꝰ ꝓtotius mundi
salu te pendebat. et que euz
faciebant p̾sidem u̾itatis.
a zima cũ amaritu dinibus
manducare. Et lex quidez
dicit azima cumama ritiro¬
inibus comedite. et iple¬
mini. Sicuti et malio lico
dr inquibdam. Manduca¬
te et implete uos. ꝓpħ̾a uero
nõ ait. amaritudinem com
edi. set amaritudine repletꝰ
dine fierem. Quaiͤ qui me
contristant. confortantur
ime. Multa passus ẽ ihe¬
renuias ab his qui ueritatez
audire no le baut. et erant

Expanded text:
tiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . De amaritudinibus necesse est ut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem veritatis azyma cum amaritudinibus manducare. Et Lex quidem haec dicit: Azyma cum amaritudinibus comedite et implemini, sicut et alio loco dicitur de quibusdam: Manducate et implete vos. Propheta vero non ait: Amaritudinem comedi; sed: Amaritudine repletusdine fierem. Quare qui me contristant, confortantur in me? Multa passus est Jeremias ab his qui veritatem audire nolebant, et erant
Abbreviated transcription (Latin):
emꝰ dignaui int̾p̃tatõnem
spũ scõ. Qnͣdo uitam multi¬
cudius imitamur. uec ẽ con¬
usatio nroa appło melior. nͦ
contenta iudice deo ab om̃ibꝰ
malicus separata. nõ possumꝰ
dice̾ solus sedebam. Sedemꝰ
quippe cumplurinus. Qnͣdo
au̾t uita nr̃a fui̾t istiusmoĩ.
ut nullus nob̾ sensus ẜmone
gestis crequatur. tunc possu¬
mꝯ dice̾ solus sedebam. Lic
diaconus. aut alia quiꝰ libet
decoratus eccłie dignitͣte ben
iuuenti. dic̾e solus sede baui.
qr amaritudine ꝑlenꝯ sum
Si arta ⁊ angusta uia ẽ que
ducit aduitam. expedit tibi
ab omui dulcedine recedenti.
ut amaritudine in p̃senti se¬
culo complearis. an ignoras
quĩ sollempnitas dei iictisri
amanitudinibꝰ cele bratur.
ait quppe sermo diuinꝰ.
Cum habu̾umꝯ diẽ festu.
azima suꝑ amaritudiuen
manducabitis. Simul aut
consid̾andum puto quid sͥ¬
uelit hec iussio. que pce pit
agentem pascha dei azinia
cum amaritdinibꝰ mandu¬
exposuit. Ueamaritudine
uero ꝙ sequitur. uecesse est

Expanded text:
nem Spiritu sancto. Quando vitam multitudinis imitamur, nec conversatio nostra a populo melior, nec, contempto judice Deo, ab hominum malitiis separatur, non possumus dicere: Solus sedebam; sedemus quippe cum plurimis. Quando autem vita nostra fuerit istiusmodi, ut nullus nobis sensu, sermone, gestis coaequetur; tunc possumus dicere: Solus sedebam. Licetopus, aut diaconus, aut alia qualibet decoratus Ecclesiae dignitate, bene 854 viventi dicere: Solus sedebam, quia amaritudine plenus sum . Si arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, expedit tibi ab omni dulcedine recedenti, ut amaritudine in praesenti saeculo complearis. An ignoras quoniam solemnitas Dei adjunctis amaritudinibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: Cum habueritis diem festum, azyma super amaritudinem manducabitis . Simul autem considerandum puto quid velit haec jussio, quae praecepit agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus manduexposuit. De amaritudine vero quod sequitur, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
siumꝰ et comminatonis u̾ba
ad ppłm. ille qui suꝑius ora¬
uerat complet orõnem. et pͥ¬
oribus que ⁊ sequiit᷑ ad uin¬
git. Tu cognonisti dñe. me¬
mor esto mei et usitame. et
innccentem me fac aꝑsequẽ
pabat. qui ueritatem audi¬
re nolebant. Inimicꝯ quip¬
pe eis fcũs ẽ uera dicens. Pot̾
aut et saluator hec dice̾. usq
ad crucem ꝑ secutionem pas¬
sus appło. non ipatientia.
Quid ẽ ꝙ ait. non in patien¬
tia: lon g̾aninus fuisti sẽꝑ
huic ppło de lunquenti. s per
hoc ꝙ etiam adũsum me suã¬
erexit temeritatem. noli eẽ
longanimis. Et reuera nõ
fuit patiens deus. Sienim
deus. Aquito decimo qui ppe
anno tib̾ii cesarisasq ad sb̾¬
ta apłorum credituri erant
Scito quomodo accepi ꝓpter
te obꝓbuum. a contempne¬
tibus sermones tuos. Pot̾
fieri ut ꝓph̾es hoc dicat con¬
temptus appło picõre. suꝑ his
que pdicabat. Ait quippe et
alibi. Compleui dies meos
irrisione. Obpbuum ergo
patitur abhis qui sermones

Expanded text:
minationis verba ad populum, ille qui superius oraverat, complet orationem, et prioribus quae sequuntur, adjungit: Tu cognovisti, Domine, memor esto mei, et visita me: innocentem me fac a persequepabat, qui veritatem audire nolebant, inimicus quippe eis factus est vera dicens. Potest autem et Salvator haec dicere, usque ad crucem persecutionem passus a populo, Non in patientia. Quid est hoc quod ait: Non in patientia? Longanimis fuisti semper huic populo delinquenti; sed super hoc quod etiam adversum me erexit temeritatem suam, noli esse longanimis. Et revera non fuit patiens Deus; si enimDeus. A quinto decimo quippe anno Tiberii Caesaris usque ad subvta apostolorum credituri erant. Scito quomodo accepi propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. Potest fieri ut prophetes hoc dicat contemptus a populo peccatore super his quae praedicabat: ait quippe et alibi: Complevi dies meos in irrisione . Opprobrium ergo patitur ab his qui sermones
Abbreviated transcription (Latin):
gulis ꝓfcm sapientie et etatiꝰ
et grẽ recipientibꝰ proficit ihc
sapientia ⁊ etate et grã apud
diũ et homines. Serino ergo
filius dei qui erat deusu̾bum.
naturam maiestatis sue leq¬
tur. Untus mea de fecit in
male dicentibꝰ mͥ. siquis ma¬
le dixerit uerbo. statum recip̃
uicem. et tormenta ꝓpetitur.
oirtus quippe ihu defe̾cit in
eo. ratio minuit᷑. Siquis ecõ¬
trario benedixerit et recepit
ẽ in male dicentibꝰ ei passa ꝑpe¬
titur. ut enĩ in maledicenti¬
b defecerat. sĩc in bene dicenti
b crescit. Fiat due dirigenti¬
bus eis. si non astiti tͥ intempe
malorum meoꝵ. Quid ẽ hoc

Expanded text:
 et aetatis, et gratiae recipientibus, proficit Jesus sapientia, aetate, et gratia apud Deum et homines. Sermo ergo Filius Dei qui erat Deus Verbum, naturam majestatis suae loquitur: Virtus mea defecit in maledicentibus mihi. Si quis maledixerit Verbo, statim recipit vicem, et tormenta perpetitur. Virtus quippe Jesu defecit in eo, cum ratio minuitur. Si quis econtrario benedixerit et receperit est in maledicentibus ei, passa, perpetitur, ut enim in maledicentibus defecerat; sic in benedicentibus 848 crescit: Fiat, Domine, dirigentibus eis, si non astiti tibi in tempore malorum eorum . Quid est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ingentibꝰ posuite. Neq ait.
nescio loqui. qr uiuenis ego
sum. set uisione sibi reuela¬
bia habens in medio ppłi in¬
munda labia habentis ego h¬
abito. et regeni duñi sabaoth

Expanded text:
in gentibus posui te: neque ait: Nescio loqui, quia juvenis ego sum: sed, visione sibi revelabia habens in medio populi inmundalabia habentis habitem, regem dominum sabaoth
Abbreviated transcription (Latin):
inomni tra. Quis inꝑboꝵ
nõ condempnat xp̃iam reli¬
gionem: quis gentiliũ saltẽ
transitorie non excutit eam:
quis iudeorum. nõ dexpĩanis
lcquit᷑: quis dephilosophis. qͥs
condempnat᷑ atq disceruit.
et ab alus quide ꝯdempnati᷑.

Expanded text:
in omni terra. Quis improborum in omni terra. Quis improborum non condemnat Christianam religionem? quis Gentilium saltem transitorie non excutit eam? quis Judaeorum non de Christianis loquitur? quis de philosophis? quis condemnatur atque discernitur: et ab aliis quidem condemnatur,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum sustiuet mortem. set
homo qui istos patitur asfc̃us
consideres ubiq nirs cõdemp¬
natos. et de siugulis eccłus
exhibitos ad tribunal. uide¬
bis quomꝰ ꝑ singulos nrr̃s iłx¬
condempnatur. Ipẽ enĩ est
qui inꝑͥitentibꝰ deitati testiõ¬
nium iudicatur. et hoc fidełr
suscipiens. qr non te dix̾it eẽ
incartere cum fiu̾is incarcere.
non te esurire cum esurieris.
ad me. Esuriui. ⁊ dedistis mͥ
manducare. Scitiui et pota¬
stis me. Itaq etiam si condẽp¬
natur xp̾iauus. non ꝓalia tam̃
re neq ꝓscelerib suis. set pro
hec tantum ꝙ xpĩanus e. xpc̃¬
est qui condempnatur. Ex
quo efficitur ut monũ t̾ra cõ¬
is ad dicitur qui pro eo condep¬
natur. Non solum aũt apd̾
iudices sełi et tubunaluĩ pote¬
tates ꝓpcͣ auditur. set etiani si
calumpniam xpianꝰ abaliqͦ
inuiste. Quasi que megenu¬
isti. iurum qui iudic̾ et disc̃¬
nar onumi t̾ra. Possumus
et alit̾ intellige. quomͦ iħx xꝰ
condempnatur ⁊ diiudicet᷑

Expanded text:
 sustinet mortem, sed homo, qui istos patitur affectus, consideres ubique martyres condemnatos, et de singulis ecclesiis exhibitos ad tribunal, videbis quomodo per singulos marcondemnetur. Ipse enim est, qui in perhibentibus veritati testimonium judicatur: et hoc fideliter suscipe, sciens quia non te dixerit esse in carcere, cum fueris in carcere, non te esurire cum esurieris, ad me, esurivi et dedistis mihi manducare, sitivi et potastis me . Itaque etiam si condemnatur Christianus, non pro alia tamen re, neque pro sceleribus suis, sed pro hoc tantum, est, qui condemnatur: ex quo efficitur, ut in omni terra conis addicitur, qui pro eo condemnatur. Non solum autem apud judices saeculi et tribunalium potestates Christus auditur, sed etiam si calicatur injuste: Quasi quem me genuisti 846 virum, qui judicer et discernar omni terrae. Possumus et aliter intelligere quomodo Jesus condemnetur, et dijudicetur
Abbreviated transcription (Latin):
are botros uue in hoĩb. et in
mensis sceleͥbus in uentis dic̃.
Et sicut racenius in uĩdemia.
cum non suꝑ sit botrus uue
ad manducandu primitiu᷑.
In alio quoq loco suilia his
ad patrem lcquit dicens. Q¬
ue utilitas in sanguine meo.
dum descendo incorreptõnẽ.
Quid tanto oꝑe honinibus
ꝓfui. quidnam sanguine m̾o
que fundi ꝓ eorum salute fe¬
cerunt. que utilitas insangͥ̾ne
meo dum descendo de celis. duz
humanũ: quid his onũbꝰ dig¬
num int̾ homines ppetratum
ẽ: Que utilitas in sanguine
meo dum descendo incorrupti

Expanded text:
os uvae in hominibus, et in messe sceleribus inventis, dicit: Et sicut racemos in vindemia, cum non supersit botrus uvae ad manducandum primitiva. In alio quoque loco similia his ad Patrem loquitur dicens: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid tantopere nominibus profui, qui nec in sanguine meo, quem fudi pro eorum salute, profecerunt? quae utilitas 845 in sanguine meo, dum descendo de coelis, dumhumanum? quid his omnibus dignum inter homines perpetratum est? Quae utilitas in sanguine meo, dum descend
Abbreviated transcription (Latin):
tecum. Siuero dereligione a
trahentem. Quai que me ge¬
musti. aurum qui iudicer. et
discernar onni t̾re. Quicũq
penitus ei non credunt. cõdem¬
pnant illum. Qui uero cre¬
dunt et ad huc ambigunt:
diuidicant illum. Uuo igiꝰ
ap̾ homines xp̃c ꝑpetitur. ab
incredulis condempnatur. ab
ambigentibꝰ discernitur. Si
portas y̾magiiem celestis. de¬
poĩta ymagine t̾remi nõẽ tra
codempnans eum. neq in t̾ra
inqͣ iudicatur atq discernit᷑.
utus mea defecit inhisq
xus sit exi firmitate. cui ꝓ¬
phes sinulia testatur dicens.
Unẽ quis credidit auditui:
nrõ. et brachium tuu cui re¬
uelatum ẽ: Ad nunciaimꝰ
corameo. sicut infans. sicut ra

Expanded text:
tecum. Si vero de religione auem mundum detrahentem. Quasi quem me genuisti virum, qui judicer et discernar omni terrae. Quicumque penitus ei non credunt, condemnant illum. Qui autem credunt, et adhuc ambigunt, dijudicant illum. Duo igitur apud homines Christus perpetitur: ab incredulis condemnatur, ab ambigentibus discernitur. Si portas imaginem coelestis, deposita imagine terreni non es terra condemnans eum, neque terra in qua judicatur atque discernitur : Virtus mea defecit in his,xus ex infirmitate sit. Cui prophetes similia testatur dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium tuum, cui revelatum est? Annuntiabitur coram eo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. non possumꝯ expon̾e quid
sit onũ t̾ra. Neq enim ab oĩ
tra iudicatus ẽ iherenuas. nͥ
forte uiolent̾ scripturam tra¬
ipe ꝓpħia eiꝰ illo tempore in u¬
mu̾sam t̾ram ꝓuenerat. nnsi
forte sicuti et in aliis multis
locis ostendimiꝰ. iherenuia

Expanded text:
e quid sit, omni terrae; neque enim ab omni terra dijudicatur Jeremias, nisi forte violenter Scriptura trappe prophetia ejus illo tempore in universam terram pervenerat: nisi forte sicuti et in aliis multis loc
Abbreviated transcription (Latin):
in aures audientium. Hanc
igitur utilitatem qmͣ conse¬
quit᷑ magist̾ ab auditoribꝰ
sius si ꝓficiant audiendo.
fructꝰ  ex salute eorum. qͦda
mͥ quisqmͣ. Si enun debent
auditoribus ꝓdesse q̃ loquor.
auditores uero que dicunt᷑
abitiunt. et ego dico. Nõ pro¬
fui. neq profuit mͥ quisqmͣ.
qr hanc utilitatem nõ sum
consecutꝰ. qmͣ consequitur
is qui beatus esficitur. duni
maure loquitur audientiũ.
Pot̾ autem et alit̾ ntelligi
int̾rogantibus. et de eo qud̃
dicit sepe querentib. qui sit
sensus udicto. qui ordo. que
scripti uoliuitas. nde ꝯ¬
ꝓfuit mͥ quisqͣm. Quia at̾
et alia nob̾ expositio residua
ẽ ꝓpt̾ exemplaria cerciora ĩ
quibꝰ continetur non d̾bui.
neq de buit iͥ quisqmͣ. ⁊ hũc
locum consid̾emꝰ. Qui oĩbꝰ
omia restituit. cui uectigal.
cui tubutum tributũ. cui
honorem honorẽ. et uiuu̾siꝰ
onua rep̾sentant. nulli de bet
nos. fideles ut fideles. cathe¬
cuminos ut cathecuminos.

Expanded text:
in aures audientium. Hanc in aures audientium. Hanc igitur utilitatem quam consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus ex salute eorum consequhi quisquam. Si enim debet auditoribus prodesse, quod loquor: auditores vero quae dicuntur, abjiciunt: et ego dico: Non profui, neque profuit mihi quisquam; quia hanc utilitatem non sum consecutus, quam consequitur is qui beatus efficitur, dum in aures loquitur audientium. Potest autem et aliter intelligi.interrogantibus, et de eo quod dicit saepe quaerentibus, qui sit sensus in dicto, qui ordo, quae scripti voluntas. Unde eprofuit mihi quisquam. Quia autem et alia nobis expositio residua est, propter exemplaria certiora, in quibus continetur: Non debui, neque debuit mihi quisquam, et hunc locum consideremus. Qui omnibus omnia restituit, cui vectigal utum tributum, cui honorem honorem , et universis omnia repraesentat, nulli debens nos, fideles ut fideles, catechumenos, ut catechumenos;
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ peccumas cõmodante.
auditores accipe noluerat
ut utilitatem consequerẽ¬
tur. et fructum exhisque
acceperant redcłentait. Ne¬
ꝙ profuit mͥ quisqũ. Ueꝵ
ħ anticipans loquutꝰ sum.
priusqͣm exponem nõ ꝓfui.
neq profui mͥ quisqͣm. Uu¬
plex quippe scriptura ẽ. Na
in multis exemplaribꝰ conti
sonant. non de bui. neq d̾ bu¬
it nͥ quisqmͣ. O portet igitur
in hebreis coditibꝰ inuenitur
intactum non p̃tĩre. Pdica¬
uit i ħenias mandata dĩna.
nemo his que p̃dicabantur
actendit. Quam obrem qiͣ
medicꝰ libens ac ꝓmptus mnedi¬
camina languentibꝰ tribu¬
it. et illis non scd̃m artifici¬
um curautis set iuxta uolũ¬
tatem suam agentibꝰ dicit
Non ꝓfui. neq ꝓ fuit mͥ quis¬
qm. Quodamodo enĩ bene¬
ficium consequitur ip̃e qui
curat. si fructum laboris sui
megrotante conspitiat. et ꝑ
leticiam mentis ip̃e conseqt᷑
utilitatem. scd̾i illud qd̾
alibi d̾. Beatus qui laquit᷑

Expanded text:
ritales pecunias commodante, ritales pecunias commodante, auditores accipere noluerunt, ut utilitatem consequerentur, et fructum ex his quae acceperant, redderent, ait: Neque profuit mihi quisquam. Verum haec anticipans locutus sum, priusquam exponerem: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Duplex quippe scriptura est: nam in multis exemplaribus contisonant, habetur: Non debui, neque debuit mihi quisquam. Oportet igitur in Hebraeis codicibus invenitur, intactum non praeterire. Praedicavit Jeremias mandata divina; nemo his quae praedicabantur attendit. Quamobrem quasi medicus libens ac promptus medicamina languentibus tribuit, et illis non secundum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicit: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum sui laboris in aegrotante conspiciat, et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud, quod alibi dicitur: Beatus qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Populus gͥ egrotabat
uarus langorib. misit illis
medicos ꝓpħas deus. Pnus
exmedicis et iheremias fuit.
corripientis pocõres et conu̾t̾e
uolens auitus aduirtutes.
Illi uero cum deberent eaq̃
dicebantur audire. econtra¬
rio accusabant ꝓpħam a pd̾
iudices sinles sui. ex quo fcz
ẽ ut semꝑ incalumpnus et
intristicus fuit iheremias.
eorum ꝑu̾sitate qui qnͣtu
inse fuit curati erant. Iux¬
ta ꝓpnam aut credulitatem
ad huc egrotabant. Istius¬
modi aliqndo loquitur. Et
dixit. non loquo̾r neq neͦnui¬
nabo nomen dnĩ. Et fcm̃ ẽ
ut ignis ardens mossibo mus.
et dissolutus sum undiq ⁊
ferre non possum. Aliqnͣto
dictis. clama̾ribꝰ. in iuriis ĩ¬
sectari. heu mͥ inquid ego
mat̾. Ut quid me genu¬
isti. iurum qui iudicer et
discernar omi t̾re: Et quia
egrotautes bene se consule¬
tem et iuxta medicine dis¬
ciplinamaudire contemp¬
serant. non ꝓfuiquid.
Cursumq quia illo spa¬

Expanded text:
tur. Populus igitur aegrotabat tur. Populus igitur aegrotabat variis languoribus, et misit illis medicos prophetas Deus. Unus ex medicis et Jeremias fuit, corripiens peccatores, et convertere volens a vitiis ad virtutes. Illi vero cum deberent ea quae dicebantur audire, econtrario accusabant prophetam apud judices 841 similes sui. Ex quo factum est ut semper in calumniis et in tristitiis fuerit Jeremias, eorum perversitatis, quantum in se fuit, curam gerens. Juxta propriam autem incredulitatem adhuc aegrotantibus istiusmodi aliquando loquitur: Et dixi: Non loquor, neque nominabo nomen Domini. Et factum est ut ignis ardens in ossibus meis, et dissolutus sum undique, et ferre non possum. Aliquando dictis semper clamoribus et injuriis insectari: Heu mihi, inquit, mea mater, ut quid me genuisti virum, qui judicer et discernar omni terrae? Et quia aegrotantes ben consulentem, et juxta medicinae disciplinam audire contempserunt: Non profui, inquit. Rursusque quia illo spi
Abbreviated transcription (Latin):
uscitur ꝓpoĩti artis sue. post¬
qmͣ cum his fu̾it quos ẜmo
p̾fatus ẽ. Hoc id cco inpe̾mio
diximꝰ quia et ꝓph̾e medici
quodam moto sunt animna¬
rum. et illuc semꝑ ire iuben¬
tur ubi languentes sunt.
Non enĩ necesse hũt sani
medico. set hi qui male hñt.
Quod aũt aluxunosis egro¬
tantibus patiuntur medici.
hoc sustinent ꝓph̾e ac magist̾
ab his qui curari nolunt. ho¬
dio quippe habentur qiͣ p̃cip¬
ientes adu̾sum desideria lan¬
guentiu. qiͣ ꝓhibentes de li¬
cus et cibis uarus uti eos. ꝗ
cum sint infirmi nolunt es¬
cis infirmorum uesci. Fugi
pellunt. eaq prõsus his fa¬
ciunt. que fatiat quis inimi¬
cis et hostibus suis. obliuis¬
cuntur eiũ eos qiͣ inimicos
uenire ad tantum mͦ deside¬
rantes quomͦ dolores ⁊ iuetꝰ
parsimonia exeorum dispoĩ¬
tione nascantur. quoniõ acu¬
tissimo ferro corpora secent.
et excecrantur eos qiͣ auctor¬
es tantoꝵ cuiciatuũ. ⁊ non
sanitatis que exdoloribꝰ reddi¬

Expanded text:
iti artis suae, postquam cum his fuerit quos sermo praefatus est. Haec idcirco in prooemio diximus, quia et prophetae medici quodammodo sunt animarum, et illuc semper ire jubentur, ubi languentes sint: Non enim necesse habent sani medicum, sed ii qui se male habent . Quod autem a deliciosis aegrotantibus medici patiuntur, hoc sustinent prophetae ac magistri ab his 840 qui curari nolunt. Odio quippe habentur quasi praecipientes adversum desideria languentium, quia prohibent deliciis et cibis variis uti eos, qui cum sint infirmi, nolunt escis infirmorum vesci. Fugiupellunt, eaque prorsus iis faciunt, quae faeiat quis inimicis et hostibus suis. Abominantur enim eos quasi inimicos venire, quasi id tantummodo desiderantes, quomodo dolores et victus parcimonia, ex eorum dispositione nascantur: quomodo acutissimo ferro corpora secent; et exsecrantur eos quasi auctores tantorum cruciatuum, et non sanitatis quae ex doloribus reddi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad matrem corporalem hec
laquutꝰ fuisse.s ad eam que ge¬
ueret ꝓphasn. nec aliam esse
entia. filios uero sapientie
et alibi legnuo. scriptura di¬
cente. Cnutrit sapientia fi¬
Quis ego sum qui iuhoc natꝰ
sum ut iudicer atq disc̾n̾ar.
ꝓpt̾ increpationes. ꝓpt̾ correp¬
tionem. ꝓpt̾ magisteruiz. du

Expanded text:
non ad matrem corporalem haec locutum fuisse, sed ad eam quae generet prophetas: nec aliam esse entia? Filios vero Sapientiae et alibi legimus, Scriptura dicente: Amittit Sapientia fiQuis ego sum qui in hoc natus sum, ut judicer atque discernar propter increpationes, propter correptionem, propter ma
Abbreviated transcription (Latin):
gła. Uidimiꝰ eum. ⁊ non habe¬
bat spẽm neq formani. s spẽs
eiꝰ inhonorata et deficiens cit᷑
filios homuiũ. Homo in plagͣ
et dolore scieus ferre in firmita¬
teni. qr au̾sa est facies euis. de p̾¬
datus ẽ. nec compunctatꝰ. Hic
pcc̾a nr̃a fert. et ꝓnob̾dolet. et
nos estimauumo indolore eus
eẽ. et inplaga. et inuexatione.
ipẽ aut uuliato est ⁊ in fi̾iatꝰ
est ppt̾ iniquitates nrãs. Ucc¬
trina pacis nr̃e supeuui. luio¬
re eius nos sanati sumꝰ. Igitꝰ
suscepit infirmitates pc̃toꝵ¬
nr̃oꝵ. et por tauit nos. et ue¬
nit ad eos. qui male dice baut
sibi. et uircꝯ defecit abeis qui
ma le dite bant. descelestibus
tescendeus. Simul enĩ ut as¬
sumpsit serui formam u̾bũ
caro fc̃m̃. exmaniũ se ⁊ iuxta
se ipm̃ formani serui accipi

Expanded text:
a; vidimus eum et non habebat speciem neque formam, sed species ejus inhonorata et deficiens circa filios hominum. Homo in plaga et dolore, sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, depretiatus est nec computatus. Hic peccata nostra fert, et pro nobis dolet; et nos existimavimus in doloribus eum esse, et in plaga et in vexatione. Ipse autem vulneratus et infirmatus est propter iniquitates nostras. Doctrina pacis nostrae super eum: livore ejus sanati sumus . Igitur 847 suscepit infirmitates peccatorum, et portavit nos, et venit ad eos qui maledicebant sibi, et virtus ejus defecit ab eis qui maledicebant e coelestibus descendentem. Simul enim et assumpsit servi formam; Verbum caro factum exinanivit se, et juxta seipsum formam servi acci