comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tismo consecuti estis integrã ur̃o in corde & corpore ser¬
uetis. iuxta illud apłi pauli. Sp̃m nolite extinguere. Sicq
fit. ut docente in teruis uos spũ minꝰ indigeatis extrinse¬
cus hominũ institutione doceri. Potest unctio dequa
qui t̃ ipsa dĩ caritas intelligi. quȩ diffundit᷑ in c
nr̃is ꝑ spm̃ scm̃ quidatꝰ ẽ nobis. Quȩ citissime ad obser¬
uanda dĩ mandata cor qđ impl& inflãmat. Sed sic̃
pulis ait. Ipse uos docebit om̃a : quianisi udẽ sp̃s cordi assit audi¬
entis. otiosus fit sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tri¬
buat qđ ex ore docentis intelligit. quia nisuntꝰ sit quidoceat.
doctoris lingua ex terius inuacuũ laborat. Nec tam̃ doctor
cessare deh&. quinqđ uol& faciat. i uxta qđ paulus ait. Ego plan¬
taui.apollo rigauit:. ds̃ aut̃ increm̃tũ dedit. Et uerũ ẽ. & ñ ẽ men¬
daciũ. Sollertius crebra iteratione inculeat uera e̾e quȩ p̃dicat

Expanded text:
consecuti estis, integram vestro in corde et corpore servetis, juxta illud apostoli Pauli: Spiritum nolite exstinguere . Sicque fit ut docente interius vos Spiritu, minus indigeatis extrinsecus hominum institutione doceri. Potest unctio de qua loquitur, ipsa Dei charitas intelligi, quae diffunditur in critum sanctum, qui datus est nobis , quae citissime ad observanda Dei mandata cor quod implet inflammat. Sed sicutpulis ait: Ipse vos docebit omnia . Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Nec tamen doctor cessare debet, quin quod valet faciat, juxta id quod Paulus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit . Et verum est, et non est mendacium. Solertius crebra iteratione inculcat vera esse quae praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ. cuius altitudo necdũ uisibilit̃ nobis apparuit.
Scimꝰ qm̃ cũ apparuerit similes ei erimꝰ. Et hoc quoq paulus
aliis explicat uerbis Cũ xp̃s inquiens apparuerit uita urã. tunc

Expanded text:
o per fidem, cujus altitudo necdum visibiliter nobis apparuit. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Et hoc quoque Paulus aliis explicat verbis: Cum Christus inquiens apparuerit vita vestra, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi mangłis. Et uix in angłis. sidõ cõparent᷑. Tam̃ si quaꝑ fecta
iustitia ẽ animarũ & spirituũ quos ds̃ creauit. in angłis ẽ.
sc̃ĩs austis. bonis. nullo lapsuauersis. nulla suꝑbia cadentib
sedmanentib semꝑ in contẽplatione uerbi dĩ. & nihilaliud
dulce habentib nisi a quo creati sunt: in hisꝑfecta ustitia¬
psalmista. Incipite dño in confessione. Incipite inqͥt: initiũ uisti¬
tiȩ nr̃e confessio peccatorũ. Coepistiñ defendere peccatũ tuũ. iã
inchoastiuistitiã. ꝑficiet᷑ aut̃ inte : quando nihil aliud facere
delectabit : quando ab sorbet᷑ mors inuictoria. quando nulla
concupiscentia titillabit. quando ñ erit lucta cũ carne & sangui¬
ne. quando erit corona uictoriȩ & triũphus deiumico. tẽ erit
ꝑfecta uistitia. Ergo siscitis quia uistꝰ ẽ ait. scitote qm̃ om̃ĩs qͥ facit

Expanded text:
arentur: tamen si qua perfecta justitia animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibPsalmista: Incipite Domino in confessione . Incipite, inquit. Initium justitiae nostrae est confessio peccatorum. Coepisti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam. Perficietur autem in te, quando te nihil aliud facere delectabit. Quando absorbebitur mors in victoria, quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, et triumphus de inimico, tunc erit perfecta justitia. Ergo si scitis, quoniam justus est, ait, scitote quoniam omnis qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
minem & sim̾. Magnaẽ grã conditoris nr̃i quã nobis dedit. ut eũ
amare& nouerimꝰ & possimꝰ. &ita amare ut patrẽ filui. cũ & hoc
magnũ e̾& sisic amare illũ possemꝰ quomodo fideles serui domi¬
nos. quomodo dominũ ꝑ os deuoti amant mercennarii. Qualit̃
t̃ filii dĩ efficidebeam. idẽ iohannes in eu angło testatꝰ¬
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri his qui credunt in nomine eius
Conulcto igitur utroq testimonio. constat quia ꝑfidẽ & dilecti¬
onẽ filudĩ efficim᷑. Sed& pelagusimul & arrudogma ꝑ hȩc con¬
dẽpnatur. Pelagii quidẽ quidicere ausus erat homines sine gr̃a
dĩ posse saluari condẽpnat᷑ heresis in eo qđ dicit᷑ adõ nob carita¬
tẽ uł potestatẽ dari qui adoptionẽ filior̃ accipimꝰ: Porro arrius
qui dicebat minorẽ patri ac dissimilẽ e̾e filiũ repellit̾ in eo qđ

Expanded text:
Pater, etc. Magna est gratia Conditoris nostri, quae nobis donavit ut eum amare et noverimus et possimus: et ita amare, ut patrem filii, cum et hoc magnum esset, si sic illum amare possemus quomodo fideles servi dominos, quomodo dominos devoti amant mercenarii. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes in Evangelio testatdedit eis potestatem filios Dei fieri, iis qui credunt in nomine ejus . Conjuncto ergo utroque testimonio, constat quia per fidem et dilectionem filii Dei efficimur. Sed et Pelagii et Arii dogma per haec condemnatur. Pelagii quidem qui dicere ausus est homines sine gratia Dei posse salvari condemnatur haeresis in eo quod dicitur a Deo nobis charitatem vel potestatem dari, qua adoptionem filiorum accipiamus. Porro Arius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ primo. & sic patrẽ nominauit. ne dicant arriani filiũ
minorẽ patre ꝓpterea credendũ. quia nũquã ante patrẽ no¬
minatꝰ inuenitur. Et hȩc reꝓmissio ẽ quã ipse pollicit᷑ ẽ nob̵.
uita ȩt̃na: Quasi quereres mercedẽ & diceres Ecce in me qđ
ab anitio audiui custodio. obtẽpero. pericula. labores. tẽp¬
tationes ꝓista ꝓmansione sustineo: Quo fructu. quamer¬
cede: Quid mihi postea dabit : Et hȩc ẽ in qͥt reꝓmissio
quã pollicitꝰ ẽ ipse nob uita ȩt̃na. Memoria ꝓmissȩ merce¬
dis ꝑ seuerantẽ te faciat in opere. Hȩc scripsi uobis dehis
qui seducunt uos. Seductores quos nominat ñ solũ here¬
tici sunt intelligendi quiꝑuersa do ctrina quęrunt auer¬
tere a fide. sed & hi quiꝑ in lecebras uł aduersa scłi aꝓmis¬
sione uitȩ yt̃nȩ mentes infirmor̃ mabe mulcendo siuede
t̃rendo setrahunt. Et uos unctionẽ quã accepistis abeo¬

Expanded text:
primo Filium, et sic Patrem nominavit, ne dicant Ariani, Filium minorem Patre propterea credendum, quia nunquam ante Patrem nominatus inveniatur. Et haec est repromissio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Quasi quaereres mercedem, et diceres: Ecce me, quod ab initio audivi, custodio, obtempero: pericula, labores, tentationes, pro ista permansione sustineo. Quo fructu, qua mercede? Quid mihi postea dabitur? Et haec est, inquit, repromissio quam pollicitus est nobis, vitam aeternam. Memoria promissae mercedis perseverantem te faciat in opere. Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos. Seductores quos nominat, non solum haeretici sunt intelligendi, qui perversa doctrina quaerunt avertere a fide, sed et hi qui per illecebras vel adversa saeculi a promissione vitae aeternae mentes infirmorum male mulcendo, sive terrendo, detrahunt. Et vos unctionem quam accepistis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tib filios dĩ fieri. Constat enĩ unius substantiȩ & eiꝰdẽ eos poten¬
tiȩ qui ȩqualit̃ hominib atq indifferent̃ cȩlestiadona tribuunt.
Propt̃ hoc mundus ñ nouit uos. quia ñ nouit eũ. Mundũ hoc loco
agentes. Hi sunt quos aliquando habiumꝰ inderisũ. & insimili¬
tudinẽ imꝓperii. Nos insensati uitã illor estimabamꝰ insaniã

Expanded text:
Constat enim unius substantiae et ejusdem eos esse potentiae, qui aequaliter hominibus atque indifferenter coelestia dona tribuunt. Propter hoc mundus non novit nos, quia non novit eum. Mundum hoc loco, agentes: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam illorum aestim
Abbreviated transcription (Latin):
& aliã t̃rã. sed ueteres & antiquos in melius cõmutandos. ĩ uxta hoc
qđ dauidait: in itio t̾rã tu fundastidñe. & oꝑ a manuũ tuarũ sunt
celi ipsi perilunt. tuaut̃ ꝑmanes. & om̃a sic̃ uestimtũ uete rescenT¬
& sic̃ oꝑtoriũ mutabunt᷑. Quȩ ergo peribunt & uetereseent &
mutabunt᷑. constat ꝓcerto.quiꝰ consup̃ti ꝑignẽ mox ab eunte
igne gratiorẽ resument speciẽ. p̃terit enĩ fugura huiꝰ mundi.
n substantia. Sicut & carnis nr̃ȩ ñ substantia perit sed figura
immutabit᷑ quando qđ seminat᷑ corpꝰ animalȩ surg& corpus
spirituale. Deigne aut̃ & de aqua nihil tale legimꝰ. quinpotius
bemꝰ in a pocalypsi. & mare iã ñ est. Habemꝰ in ꝓpheti
cernȩ ñ lucebit ibi amplius. Et ꝓmissa inqͥt ip̃sius expectamꝰ
inquib: iustitia habitat. Iustitia habitat infutur o scło. quia
tunc cuiq fideliũ ꝓmodo sui certaminis reddet᷑ coronauistitiȩ:
qd in hacuita nequaquã fieripotest luxta illud salamons.

Expanded text:
et aliam terram, sed veteres et antiquos in melius commutandos, juxta hoc quod David ait: Initio terram tu fundasti, Domine, et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribunt, tu autem permanes, et omnia sic ea, et mutabuntur . Quae ergo peribunt, veterascent, et mutabuntur, constat pro certo quia consumpta per ignem, mox, abeunte igne, gratiorem resument speciem. Praeteriit enim figura hujus mundi, non substantia, sicut et carnis nostrae non substantia perit, sed figura immutabitur, quando quod seminatur corpus animale, surget corpus spirituale . De igne autem et aqua nil tale legimus, quin potius habemus in Apocalypsi: Et mare jam non est . Habemus in prophetiernae non lucebit tibi amplius . Et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habitat. Justitia habitat in futuro saeculo, quia tunc cuique fidelium pro modo sui certaminis reddetur corona justitiae, quod in hac vita nequaquam fieri potest, juxta illud Salomonis:
Abbreviated transcription (Latin):
qui aut̃ beati petri sententiã ita intelligunt. quasi dicer&
diẽ iudicii tantȩ longitudinis futurã quantȩ mille sunt
anni. hoc ad causã referunt ꝗd necessesit eos qui cũ pecca¬
tis aliquib decorpore exeunt & tam̃ adelector sortẽ p̃desti¬
nati sunt. tanto tẽpore ꝑ igne purgari & sic demũ remissis
omĩb peccatis ad uitã uenire. Sed hi ñ uident quante sit
tis inictu oculi corporib beatis & in mortalib ꝑmillean¬

Expanded text:
am beati Petri sententiam ita intelligunt, quasi diceret diem judicii tantae longitudinis futuram, quantae mille sunt anni, hoc ad causam referunt, quod necesse sit eos qui cum peccatis aliquibus de corpore exeunt, et tamen ad electorum sortem praedestinati sunt, tanto tempore per ignem purgari, et sic demum remissis omnibus peccatis ad vitam venire. Sed hi non vident quantae sit tis in ictu oculi corporibus beatis et immortalibus, per mille an
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit dñs inuenerit uigilantes. Uigilat nãq quise a sordib
b& qui inseipso pace felicissimautens omãs carnis iłle ebrassp̃s̃
expectat. ut plures saluent᷑. Sic̃ & carissimꝰ fr̃ nrpaulus scdm̃

Expanded text:
venerit dominus, invenerit vigilantes . Vigilat namque qui se a sordibus venerit dominus, invenerit vigilantes . Vigilat namque qui se a sordibus bus pacem habet, qui, in seipso pace felicissima utens, omnes carnis illecebras spiritus exspectat, ut plures salventur. Sicut et charissimus frater noster
Abbreviated transcription (Latin):
tuncerit. Etiterũ tUidi inquit. uidicalũnias quȩ subsole ge¬
runt᷑ & lacrimas in nocentũ . & consolatorẽ neminẽ. nec posse
resistere eor utolentiȩ cunctor auxilio destitutos. & lau¬
da ui magis mortuos quã uiuentes. Ideo nãq mortuos
magis in nocentes quã uiuentes laudauit: quia illi ad huc
incertamine positi. isti aut̃ ꝑpetuȩ beatitudinis sunt mer¬
cededonati. Ideo sub sole calũnias seuidisse que rebat᷑.
supra solẽ mansion. inquib iusti debita iustitiȩ suȩ p̃mia
ꝑcipiant. Po test hoc qd ait in quib iustitia habitat &iã illud
psalmistȩ intelligi. Hec porta dñi. iusti in trabunt ꝑ eã. Et in
apo calypsi deciuitate suꝑna iohannes. Nec intrabit inquit
inea aliquid coinquinatũ. & faciens ab ominationẽ & men¬
daciũ nisi quiscripti sunt in libro uitȩ anni. ꝓpt̃ qd km̃i hȩc
pace. Hȩ sunt uigiliȩ scȩ̃. de quib dñs ait. Beatiserui illi quoscũ

Expanded text:
t, calumnias quae sub sole geruntur, et lacrymas innocentium, et consolatorem neminem, nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos, et laudavi magis mortuos quam viventes . Ideo namque magis mortuos innocentes quam viventes laudavit, quia illi adhuc in certamine positi, isti autem perpetuae beatitudinis sunt mercede donati. Ideo autem sub sole calumnias se vidisse querebatur, , supra solem mansiones in quibus justi debita justitiae suae praemia percipiant. Potest hoc quod ait: In quibus justitia habitat, etiam juxta illud Psalmistae intelligi: Haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Et in Apocalypsi, de civitate superna Joannes: Nec intrabit in eam, inquit, aliquid coinquinatum et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni . Propter quod, ctc. Hae sunt vigiliae sanctae, de quibus Dominus ait: Beati servi illi quos, cum
Abbreviated transcription (Latin):
impetu transient. Illos ꝓculdubio cęlos dicit qui indiluuro transier̃:
hoc ẽ aerẽ hune t̾rę ꝓximũ: quiigni ꝑdendus ẽ tantũ ut recte
credit̾ spatii tenente. quantũ a qua tenebat diluuii. Alio quin
siquis cȩlos superiores ubi sol& luna & astra sunt posita transi¬
turos asseuerat. quomodo uultꝰ dni sententia intelligere qua
dicit̾. tunc sol obscurabit̾ & luna ñdabit lum̃ suũ &stellȩ cadeN¬
decęlo: Si enĩ locus siderũ transierit idẽ. cęlũ.
inta uero calore soluunt᷑. Quattuor st̃ elem̃ta quib mundus
iste consistit. ignis. aer. aqua. & t̾ra. Quȩ cuncta ignis ille ma¬
ximꝰ ab sum&. Nec tam̃ cunctain tantũ consum&. duouͦ in me¬

Expanded text:
qui in diluvio transierunt, hoc est aerem hunc terrae proximum, qui igni perdendus est, tantum ut recte creditur spatii tenentem, quantum aqua diluvii tenebat. Alioquin si quis coelos superiores, ubi sol et luna et astra sunt posita, transituros asseverat, quomodo vult illam Domini sententiam intelligere qua dicitur: Tunc sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadencoelo ? Si enim locus siderum transierit, id est, coelumenta vero calore solventur. Quatuor sunt elementa, quibus mundus iste consistit: ignis, aer, aqua, et terra, quae cuncta ignis ille maximus absumet. Nec tamen cuncta in tantum consumet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
incȩnaculd̃. Et nunc danihelregis iussa contẽpnens. & in dõ
habens fiduciã : ñ orat in humililo co sed in excelso & fenestras
aꝑit contra ierlm̃ ubi erat uisio pacis. Orataut̃ scdm̃ p̃ceptũ
dĩ dictaq salomonis. qui contra tẽplũ orandũ e̾ẽ memorauit
Tria autẽ tẽpora quib dõ flectenda sunt genua. t̾̃tiã horã¬
& sextã & nonã aecclesiastica traditio intelligit. Deniq: t̃tia
adorationẽ ascendit in cȩnaculũ: Nona petrus & iohannes ꝑge¬
bant ad tẽplũ. Uirugit᷑ illi curiosius inquirentes. inuenert̃
danihelẽ orantẽ & obsecrantẽ dm̃suũ. Ex hoc loco discim. ne
temere nos offeramꝰ periculis. sed quantũ in nobis ẽ insidias de¬
linemꝰ. Vnde& danihel ñ inforo. ñ inplateis faciebat
regis imperiũ sed in abscondito & domine ułridĩ omĩ potentis
iussa negliger&. Rex nunquid non c̃stitusti ut omĩs homoqͥ
rogar& quẽ quã dediis & hominib: usq ad dies .xxx. nisi ate rex

Expanded text:
in coenaculum . Et nunc Daniel regis jussa contemnens, et in Deo habens fiduciam, non orat in humili loco, sed in excelso: et fenestras aperit contra Jerusalem, ubi erat visio pacis. Orat autem secundum praeceptum Dei, Dictaque Salomonis, qui contra templum orandum esse admonuit. Tria autem sunt tempora quibus Deo flectenda sunt genua: tertiam horam, sextam et nonam ecclesiastica traditio intelligit. Denique tertia ad orationem ascendit in coenaculum . Nona, Petrus et Joannes pergebant ad templum . Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem, et obsecrantem Deum suum: Ex hoc loco, discimus, ne temere nos offeramus periculis: sed quantum in nobis est, insidias declinemus. Unde et Daniel non in foro, non in plateis faciebat contra regis imperium: sed in abscondito, ut veri Domini Dei omnipotentis jussa non negligeret. Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo qui ro
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnentis. ẽũ qͥ regis uissa contẽpnit dicunt e̾e captiuũ. Quod
uerbũ cũ audiss& rex satis c̃tristatꝰ ẽ. & ꝓdanihele posuit cor ut
liberar& eũ. Intellex̃ se ꝓpria responsione deceptũ. & q̃d causa
insidiarũ ẽ&e inuidia : itaq ne contrasuã legẽ facere uideret᷑.
iauctoritate regia sedratione atq consilio uult danil
discrimine liberare: & in tantũ intit᷑ & laborat. ut rex poten¬
tissimꝰ usq ad solis occasũ crbũ ñ capiat & illis tanta malo ꝑ¬
tinacia ẽ : ut nec uoluntate regis moueant᷑. nec in iuria: Viriaut᷑
illi intelligentes regẽ. dixer̃ ei. Scito rex. quia lex mȩdor ẽ

Expanded text:
temnentis, eum qui regis jussa contemnit dicunt esse captivum. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est, et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum. Intellexit se propria responsione esse deceptum: et quod causa insidiarum esset invidia. Itaque ne contra suam legem facere videretur, non auctoritate regia, sed ratione atque consilio vult Danielem de discrimine liberare. Et intantum nititur, et laborat, ut rex potentissimus usque ad solis occasum cibum non accipiat: et illis tanta in malo pertinacia est, ut nec voluntate regis moveantur, nec injuria. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medor
Abbreviated transcription (Latin):
stabat ante paludẽ. siue ante portã quȩ hebraice dicit᷑ ubal. ha¬
beris cornua excelsa. & unũ excelsius altero atq succressens.¬
Arietẽ dariũ uocat auunculũ cr̃ri. qͥ post astialgen patrẽ regnauit inmȩdis.
Coriiu autẽ unũ excelsius altero atq succrescens. ipsũ esrũ significat. qͥ post
astiagen auũ mat̾nũ cũ auunculo dario quẽ greci eyͣ axaren uocant.

Expanded text:
stabat ante paludem sive ante portam, quod Hebraice dicitur UBAL hastabat ante paludem sive ante portam, quod Hebraice dicitur UBAL habens cornua excelsaArietem, Darium vocat avunculum Cyri, qui post Astyagen patrem regnavit in Medis. Cornu autem unum excelsius altero atque succrescens, ipsum Cyrum significat, qui post Astyagen avum maternum cum avunculo Dario, quem Graeci κυαξαρεν vocant
Abbreviated transcription (Latin):
& abhȩlã hȩlamite: ꝓ qua lxx helimã idẽ regionẽ
in t̃p̃tatist̃. Susi autẽ metropolis ẽ regionis hȩlamitarũ. in
qua danihel sedm̃ historiã iosephi turrim extruxit excelsã &
quadro aedificatã marmore : tantȩq magni tudinis ac pulchr¬
tudinis. ut usq in prȩsens noua e̾e uideat᷑. In eaque regũ ꝑsarũ
atq: medor conduntur reliquiȩ. & custos siue ȩdituus. ac sacerdos
eidẽ loci iudȩus ẽ. Cũ essẽ insusis castro. Non qõd castrũ sit urbs
ut diximꝰ metropolis & potentissima. sed q̃d tanta firmitate ae¬
dificata ut castrũ e̾e uideat᷑. Uidi autẽ inuisione esse me super
portã ulai. ꝓqua aquila transtulit suꝑ ubalulai. theodotion suꝑ
romanos carmentalis dicit᷑. habentes singulȩ exꝓpriis causis
origines nominũ. Et leuaui oculos meos & uidi. Quã uis in sõnis
uideant᷑ quȩ uident᷑ inumbra uidelic& et imagine. tamen ne
ipsa quidẽ uidere possumꝰ sine oculis cleuatis. Et ecce aries unꝰ

Expanded text:
nem interpretati sunt. Susis autem metropolis est regionis Elamitarum, in qua Daniel secundum historiam Josephi, turrim exstruxit excelsam, et quadro aedificatam marmore, tantaeque magnitudinis et pulchritudinis, ut usque in praesens videatur esse nova. In eaque regum Persarum atque Medorum conduntur reliquiae, et custos sive aedituus, ac sacerdos ejudem loci Judaeus est. Cum essem in Susis castro. Non quo castrum ipsa sit urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Vidi autem in visione me esse super portam Ulai. Pro quo Aquila transtulit, super Ubal Ulai: Theodotio, super Romanos, Carmentalis dicitur: habentes singulae ex propriis causis origines nominum. Et levavi oculos meos et vidi. Quamvis in somnis videantur, quae videntur in umbra, videlicet et imagine: tamen ne ipsa quidem videre possumus. Et ecce aries unus
Abbreviated transcription (Latin):
Sropt̃ ea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exultationis p̃ consortib tuis. Qui
& in alioloco dicit dese. Scĩ estote : quia egosc̃ssũ. Scito igit᷑ qm̃¬
adie hac qua nunc tibi loquuor & dĩ sermone ꝓmitto qd reuertatur
poplũs & ierusalẽ instauret᷑ usq Ad xp̃mducẽ & ꝑ petuã desolationẽ
reuertat᷑ poplũs. & ȩdificet᷑ platea aneeinia & exra. In fine ergo eb¬
dorna darũ cõplebit᷑ dĩ sententia in angustia tẽpor̃. quando rursũ
dexp̃o occidendo & popłopenitꝰ deserendo Auxilio dĩ. cũ & ciui tatẽ & scũ¬
ariũ dissipaturis sit populꝰ romanꝰ cũ duce uenturo uespasiano. quo
mortuo transactis septẽ ebdomadib: id ẽ annis x uIII helius adri

Expanded text:
Propterea unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Qui et in alio loco dicit de se: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Et d revertatur populus, et Jerusalem instauretur. Usque ad Christum et desolationem revertatur populus, et reaedificetur platea a Nehemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursusde Christo occidendo, et populo penitus deserendo auxilio Dei, cum civitatem, et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus, cum duce venturo Vespasiano? Quo mortuo, transactis septem hebdomadis, id est, annis quadr
Abbreviated transcription (Latin):
xxiiiiꝰ Vespasianꝰ anno primo imperu sui debellauit iudȩos & fiunt anni
numero Lxu. & mensessex. Nã imperauit annis uiii: atq: ita indic
dictorũ his a quib dicta sunt derelinquens. Dic amꝰ igitur. tepi grac¬
ti koc ꝑifrasticos: ut sensus manifestior fiat. Od anihel. scito quod
adiehac quatibi nunc loquuor. erat autẽ annus primꝰ darii qui occi¬
dit balthasar & regnũ chaldȩ or̃ in ꝑsas mȩdosq trastulit : usq ad sep¬
tua gesimã annor eb domadẽ. hoc ẽ annos eccc xcͣ. hȩc poplõ tuo
ꝑpartes accident. Primũ ꝓpitiabit᷑ tibi ds̃ quẽ nunc magnõ pere
dep̃caris. & delebit᷑ peccatũ & finẽ accipi& p̃uaricatio. Nunc eni
urbe deserta & tẽplousq ad fundam̃ta destructo in luctu ẽ poplũs
constitutꝰ. sed non post grande tẽpus instaurabit᷑. Et non solũ hoc fi&

Expanded text:
 Vespasianus anno primo imperii sui debellavit Judaeos, et fiunt anni numero quinquaginta duo, menses sex. Nam imperavit annis undecim, atque ita in dictorum his a quibus dicta sunt derelinquens. Dicamus igitur παραφραστικῶς, ut sensus manifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tibi nunc loquor erat autem annus primus Darii, qui occidit Balthasar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit usque ad septuagesimam annorum hebdomadam, hper partes accident. Primum propitiabitur tibi Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus instaurabitur. Et non solum hoc fiet
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis adduistis. occidistis iustũ. & ñ restitit uobis. Iustũ appel¬
lat dñm saluatorẽ. De quo &beatꝰ ꝓtomartir stephanꝰ eisdẽ uideis lo
quit᷑. Quẽ ꝓphetarũ ñ sunt ꝑ secuti patres ur̃i & occidert̃ eos qͥ ad nun¬
tiabant de aduentu iusti. cuiusuos ñc ꝓditores &ł omieide fuistis
Apparae ergo quiabeatꝰ ialob: illos diuites alloqͥt᷑ excoloco quo ait
Agite nõ diuites. plorate ululantes. qͥ in necẽ dñi coniurauerant. & nec¬
dũ fidẽ nominis eiꝰ qua saluarent̾ acceperant. Dequib & suꝑͣ loqui t̃

Expanded text:
cisionis adduxistis et occidistis justum, nec restitit vobis. Justum appelcisionis adduxistis et occidistis justum, nec restitit vobis. Justum appellat Dominum Salvatorem, de cuti patres vestri, et occiderunt eos qui annuntiabant de adventu Justi? cujus vos nunc proditores et homicidae fuistis . Apparet ergo quod beatus Jacobus illos divites alloquitur ex eo loco, quo ait: Agite nunc, divites, plorate ululantes, qui in necem Domini conjuraverant, et necdum fidem nominis ejus qua sa
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓhordeo spina. Etclamor ipsor̃ in aures dñi sabaoth introruit. Dñm
sabaoth id ẽ dñm exxercituũ appellat ad t̾rorẽ etẽ. qui pauperes putant
nullũ habere tutorẽ. huic aut̃ loco congruit illud psalmiste. Tibi enĩ
derelictꝰ ẽ pauꝑ. pupillo tueris adiutor Et qđ in libro beatiiob scriptũ ẽ¬
Ieq enĩ frustra audi& ds̃. & omips singulor causas in tuebit᷑. Epula tiestis
suꝑ t̾rã. Neglectis gaudiis celestib atr ꝑ afflictiones & ieiuma uenire
poteratis. łpulas tantũ diligitis caruales. quas tanta in futuro famessitis¬
q: sequet᷑. ut neuna quidẽ gutta tunc possit aliunde adquiri. ꝑ quã
ardens uobis lingua parũꝑ refrigeret᷑. Et in luxuris enutristis cor¬
da ur̃a. Illi in lixuris enutri t corda sua. qui uixta illũ ȩcclesiastes
sermonẽ ñꝓhibent cor quin om̃i uoluptate fruat & oblecta

Expanded text:
et pro hordeo spina . Et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introivit. Dominum et pro hordeo spina . Et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introivit. Dominum Sabaoth, id est, Dominum exercituum appellat, ad terrorem eorum qui pauperes putant nullum habere tutorem. Huic autem loco congruit illud Psalmistae: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor . Et quod in libro beati Job scriptum eiet Deus, et omnipotens singulorum causas intuebitur . Epulati estis super terram. Neglectis gaudiis coelestibus ad quae per afflictiones et jejunia venire poteratis, epulas tantum diligitis carnales, quas tanta in futuro fames sitisque sequetur, ut ne una quidem aquae gutta tunc possit aliunde acquiri, per quam vobis ardens lingua refrigeretur. Et in luxuriis enutristis corda vestra. Illi in luxuriis enutriunt corda sua, qui, juxta illum Ecclesiastis sermonem, non prohibent cor, quin omni voluptate fruatur, et oblectet se
Abbreviated transcription (Latin):
sua ñ dedisse. cũ ipsi in gruente indigentia cogant᷑ mendicare. Tesauri¬
tastis uobis irã in nouissimis dieb:. Quando neglecta pauperũ nuditate
uel esurie thesauros pȩcuniȩ uobis condere gaudebatis iã uobis ipsiꝰ ñ
p̃uidentes int̾ni udicis irã cumulastis. Quȩ & si necdũ apparuit in no¬
uissimis dieb iã certissima restat ĩdẽ ubi tẽporaliũ dierũ finis affuerit
Eccc merees operarior qͥ messuert̃ regiones urãs quȩ staudataẽ auobisdamat.
passi uenientes suscipere ac reficere spernͥnt. sed ipsis quoq mercenna¬
ris uel famulissuis debitã laborissui mercedẽ reddere nolunt. Quod
impietatis uitiũ beatꝰ iob multũ secauere insiuat cũait. Si aduersũ
me t̃ramea clainat & cũ ipsa sulci eiꝰ deflent. si fructꝰ eiꝰ comediabsq pe
cunia. & anima agricolarũ eiꝰ afflixi : ꝓfrum̃to oriat᷑ mibi tribulus

Expanded text:
sua non dedisse, cum ipsi ingruente indigentia cogantur mendicare. Thesaurisua non dedisse, cum ipsi ingruente indigentia cogantur mendicare. Thesaurizastis vobis iram in novissimis diebus. Quia, neglecta pauperum nuditate vel esurie, thesauros pecuniae vobis condere gaudebatis, jam vobis ipsis non praevidentes interni judicis iram cumulastis. Quae etsi necdum apparuit, in novissimis diebus jam certissima restat, id est, ubi temporalium dierum finis adfuerit. Ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras, quae fraudata est a vobis, clamat. passim venientes suscipere ac reficere spernunt, sed ipsis quoque mercenariis, vel famulis suis debitam laboris sui mercedem reddere nolunt. Quod impietatis vitium beatus Job multum se cavere insinuat, cum ait: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa cunia, et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus,
Abbreviated transcription (Latin):
GXTE. nunc diuites. plorate ululantes in miserus quae ad ueni¬
ent uobis. Nunc dũ tẽpus acceptabile.dũ dies salutis ẽ : futuras
des diuites uisibilis gehennȩ ignis intormentis excruciat. sed etiam
ipsa diuitiarũ putrefactarũ & in aniũ memoria quib facillime pos¬
incipiunt quare sua scelera elemosinas abluere noluerint. Deniq
diuiti illi porpurato erugo pecuniarũ intestimoniũ nequitiȩ & in
fili. recordare quia recepistibona inuitatua. & lazarꝰ similit̃ mala.
Possunt etiã nomine carniũ ipsȩ deliciȩ carnales intelligi. quas erugo
pecunarũ sicut ignis manduoat : dũ animã luxuriosã & extrinsecus
seuiens flãma cruciat. & ñ minꝰ interius pungens suȩ tenaciȩ dolor
accusat. Quod in hac quoq uita sepius contingit. ut ñ nullidiuitias
quib male utebant᷑ amittant. ꝑditisq facultatib: iã sero incipiant
quod eas sine fructu habuerint dolere.& tunc segemant indigentib:

Expanded text:
Agite nunc, divites, plorate ululantes in miseriis quae advenient vobis. Nunc dum tempus est acceptabile, dum dies salutis , futuras des divites visibilis gehennae ignis in tormentis excruciat, sed et ipsa divitiarum putrefactarum et inanium memoria, quibus facillime posincipiunt, quia sua scelera eleemosynis abluere noluerunt. Denique dimitti illi purpurato aerugo pecuniarum in testimonium nequitiae, et in Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Possunt etiam nomine carnium ipsae carnales deliciae intelligi, quas aerugo pecuniarum sicut ignis manducat, dum animam luxuriosam et extrinsecus saeviens flamma cruciat, et non minus interius pungens suae tenaciae dolor accusat. Quod in hac quoque vita saepius contingit, ut nonnulli divitias quibus male utebantur, amittant, perditisque facultatibus jam sero incipiant, quod eas sine fructu habuerint dolore, et tunc se gemant indigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
& sermo scintillȩ ad cõmonendũ corurm. quia extinctꝰ cinis
erit corpus & spiritꝰ diffundet᷑ tãquã mollisaer. Hȩc eñ̃ illi
ratio cinabant᷑ qui nullã uitã nisi istã eẽ credebant. dicentes
cume picurȩo pose mortẽ ni hilee & ipsa mors nihilẽ. Illud
aut̃ beat̾ iacob intulit. ut doceat quia prauor breuis ẽ inp̃senti.
quã tamen infuturo mors sequit᷑ ȩt̃na. ĩuxta illud beati iob
ducunt inbonis dies suos. & inpuncto ad inferna descend ͤ nt
huiꝰtetũ beatꝰ ia cob ostendit quia hi quib scripsit scientiã
bona faciendi habeant. simul& qͣ fidẽ rectã didicerant ita
ut etiã aliis semagistros fieri posse p̃sumerent : Nec tam̃ oꝑũ
ꝑ fectionẽ neq mentis humilitatẽ neq continentiã ad hu
sermonis erant ad epti: unde illos modo int̃alia increpatio¬
nis & exortationis uerba ñ minimũ t̃r& in eo qd scientẽ bona
facere & ñ facientẽ quȩ nouit maus dicit habere peccatũ. quã

Expanded text:
ermo scintillae ad commovendum cor nostrum. Qua exstincta cinis erit corpus, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer. Haec enim illis ratiocinabatur, qui nullam vitam, nisi istam esse credebant, dicentes cum Epicuro: « Post mortem nihil est, et mors ipsa nihil est. » Illud autem beatus Jacobus intulit, ut doceat quia vita pravorum brevis est in praesenti, quam tamen in futuro mors sequitur aeterna, juxta illud beati Job: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt textum beatus Jacobus ostendit quod hi quibus scripsit scientiam boni faciendi habebant, simul et fidem rectam didicerant, ita ut et aliis se magistros fieri posse praesumerent, nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque continentiam adhuc sermonis erant adepti. Unde illos modo inter alia increpationis et exhortationis verba non minimum terret in eo, quod scientem bona facere, et non facientem quae novit, majus dicitur habere peccatum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare mnec suȩ stati fragilitatis hȩc uitȩ tẽporalis in certe
ꝑ penderecurat. Et qui a ñ nũ quã ꝑ inmutationẽ dextergen
ĩ hi qui iudicabant ꝓximũ eiꝰ quẽ iudicabant potes
quent̃ & eorũ temeritatẽ qui certitudinẽ uitę suȩ nullã haben¬
tes demultor tẽporũ lucro animũ infuturũ distendunt.
ã sequit᷑. Eoce nunc qui dicitis hodie aut crastino ibimꝰ in illã
ciuitatẽ. & faciemꝰ qui dẽ ibi annũ. & mercabim̃ & luerũ fa
ciemꝰ. Multi fariã in huius inodi disputatione stultitiã in¬
ẽe notat : quia uidelic& & delucror augm̃to consiliũ habent.¬
& semulto tẽpore uicturos arbitrantur. & ubi annũ faciant
sue eẽ potestatis autum ant. & in his om̃ib suꝑ ni uidicis exam̃
admentẽ reuocare contẽpnunt. Quȩ ẽ enĩ uitaurã : Uapore¬

Expanded text:
judicare, nec suae statum fragilitatis ac vitae temporalis incertum judicare, nec suae statum fragilitatis ac vitae temporalis incertum perpendere curat. Et quia nonnunquam per immutationem dexterae excelsi hi qui judicabant proximum ejus quem judicabant potestquenter et eorum temeritatem qui, certitudinem vitae suae nullam habentes, de multorum temporum lucro animum in futurum distendunt. Nam sequitur: Ecce nunc qui dicitis: Hodie aut crastino ibimus in illam civitatm. Multifariam in hujusmodi dispositione stultitiam inesse notat, quia videlicet et de lucri augmento consilium agunt, et se multo tempore victuros arbitrantur, et ubi annum faciant, suae esse potestatis autumant, et in his omnibus superni Judicis examen ad mentem revocare contemnunt. Quae enim vita
Abbreviated transcription (Latin):
soluatis . Nolite de trahere alterutrũ fr̃s mei. Et hoc uitiũ
detractionis aduenenũ linguȩ mortiferũ respicit. deqͦ ait
Litigatis & belligeratis. Qui detrahit fr̃i. aut qui iudicat
frin suũ: de trabit legi & iudicat legẽ. De trahit legi quidetta¬
hit fr̃i quasi ipsarecte ñ fecerit quando detrac tione uetuit
dicens ꝓꝓþhetã. De trahentẽ aduersus ꝓximũ suũ occulte:
hunc ꝑ sequebar. Et in leuitico. Noneris criminator & su¬
surrõ in populis. Potest & ita in telligi. Quidetrahit sr̃ĩ legis
iussa facienti. de trahit legi & iudicat legẽ. Quare talia iussa
dederit aerbi grã. lex p̃cepit dicens. ne memoreris iniuriae
ciuiũ tuat̾. Quiergo detrahit fr̃i. & qui uidicat fr̃msuũ quẽ
uid& ꝓdĩ amore libent̃ in iurias suscipere: de trabit utiq: legi
& indicat legẽ. quȩ nos inurias obliuisci p̃cepit. Tu aut̃ quis es
qui udieas ꝓximũ. Te meritatẽ arguit eiꝰ qui ꝓximũ delectat̃

Expanded text:
s. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei. Et hoc vitium detractionis ad venenum linguae mortiferum respicit, de quo ait: Litigatis et belligeratis. Qui detrahit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Detrahit legi qui detrahit fratri, quasi ipsa non recte fecerit quae detractionem vetuit, dicens per Prophetam: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et in Levitico: Non eris criminator, nec susurro in populis . Potest et ita intelligi: Qui detrahit fratri legis jussa facienti, detrahit legi, et judicat legem quae talia jussa dedit. Verbi gratia, lex praecepit dicens: Ne memor eris injuriae civium tuorum. Qui ergo detrahit fratri, et qui judicat fratrem quem videt pro Dei amore libenter injurias suscipere, detrahit utique legi, et judicat legem quae nos injurias oblivisci praecepit. Tu autem quis es qui judicas proximum tuum? Temeritatem arguit ejus qui proximum delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
ces quos xpõsabeo quod uncti sunt scriptura cognominat. Quõr prin¬
ceps fuit iesus filius iosedech sacerdos magnꝰ. & qui fuer̃ usq: ad aduen¬
tũ dñi saluatoris. hosq significat uaticiniũ ꝓphȩtale dicens Ab
exitu sermonis utrespondeat̾ ut ȩdificet᷑ ierłm̃. usq ad xpmebdo

Expanded text:
 quorum princeps fuit Jesus filius Josedec, Sacerdos magnus: et qui fuerunt usque ad adventum Domini Salvatoris. Hosque significat vaticinium prophetale, dicens: Ab exitu sermonis, ut respondeatur et aedificetur Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓposuis s&hoc idẽ capitulũ hortatꝰ ẽ nos ut quȩramꝰ qd non in¬
telligimꝰ. Et quia locũ non habebat allegoria inqualibera ẽ dispu¬
tatio hi storiȩ ueritate conclusus hȩc indecimo stromatũ uolu¬
mine breuit̃ aduotauit. Studiosius requirenda sunt tẽpora
& quȩ in illis gesta dicant᷑. & uidendũ an ea possimꝰ aduentui
dominico aptare. Tertullianus quid dixerit exlibro ciꝰ quẽ
ebdomadas : Numeremꝰ a primo anno darii . qm̃ in ipso tẽpore osteni¬
dit̾ daniheli uisio ipsa. Dicit᷑ eñ ei Intellige & conice aꝓphetatio
ne sermonis respondere metibi hȩc. Vnde a primo anno darii debemꝰ¬
õputare. quando hanc uidit uisionẽ danihel. Videamꝰ igit᷑
modo impleant᷑ usq ad aduentũ xp̃i. Darius regnauit annis & uiiii. scds

Expanded text:
 hoc idem capitulum, hortatus est nos, ut quaeramus quod non intelligimus, et quia non habebat locum allegoria, in qua est libera disputatio, historiae veritate conclusus, haec in decimo Stromatum volumine breviter annotavit: « Studiosius requirenda sunt tempora a ot anni sint, et quae in illis gesta dicantur, et videndum est an ea possimus adventui Domini coaptare. « Tertullianus quid dixerit, ex eo libro quem ra sexaginta duas hebdomadas? Numeremus a primo anno Darii, quoniam ipso tempore ostenditur Danieli visio ipsa. Dicit enim ei: Intellige, et conjice a prophetatione 692 sermonis respondere me tibi hcomputare, quando hanc vidit visionem Daniel. Videamus anni quomodo impleantur, vsque ad aduentum Christi. Darius regnauit annis d
Abbreviated transcription (Latin):
actionis: nobis iã mortis reͦis uictor hostis absͣ ahi uodut
Quod ut
adstuamꝰ exẽplis. tẽptatꝰ ẽ ioseph uerbis daminȩ. sed qui a con¬
scentiã libidinis ñbabuit suggestione tantũ ñ o
lectatione uel consensu tẽptari poruit. ideoꝙ uictor euasit.
ep̃ tatꝰ ẽ dauid uisu uxoris alienȩ. & quia nec dũ carnis appetitũ
uicerat. a concupiscentia sua abstractꝰ & uisectꝰ ẽ. Atq ubi con¬
ceptũ scelus ꝑ fecit. reatũ mortis & iã ꝓprio ore iudicatꝰ incidit¬

Expanded text:
actionis, nobis, jam mortis reis, victor hostis abscedit. actionis, nobis, jam mortis reis, victor hostis abscedit. Quod ut astruamus exemplis, tentatus est Joseph verbis dominae, sed quia concupiscentiam libidinis non habuit, suggestione tantum, non etiam delectatione vel consensu tentari potuit, ideo victor evasit. Tentatus est David visu uxoris alienae, et quia necdum carnis appetitum vicerat, a concupiscentia sua abstractus et illectus est. Atque ubi conceptum scelus perfecit, reatum mortis etiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
quã quã & in hoc ñsit certa & secura possessio. Sed&: quasi
leo ininsidiis suis & in occultis. ut int̾ficiat in nocentẽ. Et uasa fi¬
guli ꝓbat fornax. homines aut̃ iustos tẽptatio tribulationis
ehincꝰ concupiscentia cũ coeperit parit peccatũ. Peccatũ uero
cũ consũ matũ fuerit generat mortẽ. Trib modis tẽptatio
agitur Suggestione delectatione. consensu. Suggestione¬
quide hostis delectatione autẽ uel &iã consensu nr̃e fra gilita¬
tis. Quod si hoste suggerente delectareͥ aut consentire peccato
nolumus. tẽꝑtatio ipsa nobis aduictoriã ꝑuenit. quacoronam
uitȩ meream accipere. Si uero ad hostis suggestionẽ paulatim
arecta intentione abstrahi & in uitio in cipimꝰ in lici: delectan¬
do quidẽ offendimꝰ. sed necdũ lapsũ inortis incurrimꝰ: At si
delectationẽ concepti in corde facinoris enã parg prauȩ seqͥ t᷑

Expanded text:
quamquam et in hoc non sit certa et secura possessio. Sedet quippe quamquam et in hoc non sit certa et secura possessio. Sedet quippe leo in insidiis et in occultis, ut interficiat innocentem. Et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationiscum conceperit, parit peccatum. Peccatum vero, cum consummatum fuerit, generat mortem. Tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem, vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si, hoste suggerente, delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam provenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Si vero et hostis suggestione paulatim a recta intentione abstrahimur, et vitio incipimus illici, delectando quidem offendimus, sed necdum lapsum mortis incurrimus. At si delectationem concepti corde facinoris, etiam partus pravae sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dit tẽp̃tam̃tor. Ipse etũ neminẽ tẽptat. ea uidelic& tẽp¬
tatione quȩ decipit miseros ut peccent. Duplex ẽ enĩ genꝰ
tẽptationis. Unũ qd decipit. aliud qd ꝓbat. Scdm̃ hoc ꝗđ de¬
cipit ds neminẽ tẽptat. scđ̾in illud qd ꝓbat ds̃ tẽptauit abr¬
ha. De quo & ꝓphȩta postulat. ꝓbame dñe & tẽpta me. Unꝰ
quisq uero tẽptat᷑ a concupiscentia sua abstractꝰ & in lectꝰ & ceta
Abstractꝰ arecto itinere. & in lectꝰ in malũ. De hoc uersu hieronimꝰ
contra iouinianũ. Sicut in bonis inquit oꝑib ꝑ fectꝰ ẽ ds̃. ñ enĩ
uolentis neq currentis sed dĩmiserentis & adui uantis ẽ ut
ꝑuenire ualeam ad calẽẽ. sic in malis atq peccatis semina nr̃a
sunt incentiua ꝑ fectio diaboli cũ uiderit nos suꝑ funda m̃
edificemꝰ aurũ. argentũ. lapides p̃tiosos. & tẽptare ñ audebit

Expanded text:
ditur tentamditur tentamtatione, quae decipit miseros ut peccent. Duplex est enim genus tentationis, unum quod decipit, aliud quod probat; secundum hoc quod decipit, Deus neminem tentat; secundum illud quod probat, Deus tentavit Abraham. De qcupiscentia sua abstractus et illectus, etc. Abstractus a recto itinere, et illectus in malum. De hoc versu Hieronymus contra Jovinianum: « Sicut in bonis inquit operibus perfector est Deus, non enim volentis, neque currentis, sed Dei miserentis et adjuvantis est, ut pervenire ad calcem valeamus, sic in malis atque peccatis semina nsunt incentiva, et perfectio diaboli. Cum viderit nos super fundameAedificemus ergo aurum, argentum, lapides pretiosos, et tentare non audebit:
Abbreviated transcription (Latin):
pra anmonuit hanc adõpostul&. de hine magistrũ ueritatis
humilis auditor inquirat Et int̾ agendũ suã cautissime linguã
ñ solũ abotiosis sermonib coherceat. uerũ & ipsã quãnuꝑdi
dicit ueritatẽ p̃dicandã contineat. Hinc salo mondedistantia
tẽporũ scribens ait Tepꝰ tacendi. & iepꝰ loquendi. Hincpitha¬
ricinaturalis scientiȩ magisterio p̃diti auditores

Expanded text:
pra admonuit, hanc a Deo postulet. Dehinc magistrum veritatis pra admonuit, hanc a Deo postulet. Dehinc magistrum veritatis humilis auditor inquirat, et inter agendum suam cautissime linguam, non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda contineat. Hinc Salomon de distantia temporum scribens, ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Hinc Pythagorici, naturalis scientiae magisterio praediti, auditores
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ut simꝰ primitiȩ creaturarũ eiꝰ : id. ẽ ut ceteris quas
ceruimꝰ creaturis simꝰ meliores Priitias nãq frugũ uel ani¬
mantiũ dõ consecrari lex p̃cep̾it Primitias auri& argenti ad
opus tab̵ naculi iussit conferri. id. ẽ optima quȩq: in mertallis.
tdeantiquo dĩ popło dixit ꝓphȩta ieremias Sc̃s isrł dño. pri
mitiȩ frugũ eiꝰ. Scitis fr̃s mei dilectissimi. Notissimũ inqt
uolois ẽ: quia a uobis ipsis habuistis aduitia labi. ad nõ aut̃ uos
in lustrari ñ ur̃a ꝓuisione sed suꝑna grã uosp̃ueniente contigit:
it aut̃ om̃is homo uelox ad audiendũ. tardus aut̃ adloquen¬
Et reste primo admon& aurẽ quẽq citius ac cõmodare docenti.
sero aut̃ os ad docendũ aperire. quia stultũ ẽ quẽ lib& qd ipse ñdidi¬
cerat aliis uelle p̃dicare Qui ergosapientiã diligit. brimo ut su¬

Expanded text:
veritatis, ut simus primitiae creaturarum ejus. Id est, ut caeteris quas veritatis, ut simus primitiae creaturarum ejus. Id est, ut caeteris quas cernimus creaturis simus meliores. Primitias namque frugum vel animantium Domino consecrare lex praecepit, primitias autem auri et argenti ad opus tabernaculi jussit conferri, id est, optima quaeque in metallis. Et de antiquo Dei populo dixit Jeremiitis autem, fratres mei dilectissimi. Notissimum inquit, vobis est, quod a vobis ipsis habuistis ad vitia labi: a Domino autem vos illustrari, non vestra provisione, sed superna gratia vos praeveniente, contigit. Sit autem omnis homo velox ad audiendum, etc. Hinc auet recte primo admonet, aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperire, quod stultum est, quemlibet quae ipse non didicerat, aliis velle praedicare. Qui ergo sapientiam diligit, primo ut su
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. repletos om̃i iniquitate : Om̃e datũ optimũ & om̃e
donũ ꝑfectum desursũ ẽ descendens a patre luminũ. Post quã
docuit uitia quib: tẽptam᷑ ñ ado nobis sed a nobis ipsis in ee: os¬
tendit econtra quia quic qͥd boni agimꝰ hoc dõ donante ꝑcepimꝰ
Vn de & eũ patrẽ luminũ appellat. quia auctorẽ nouit spiritu¬
cepisti.Apud quẽ ñ ẽ trans mutatio nec uicissit
obũbratio. Quia indĩ natura mutabilitas ñ ẽ. neq lum̃ eiꝰ sicut
lum̃ huiꝰ mundi aliqua uicissi tudinis umbra int̾dĩcit. liqu&
utiq qui a sola nobis donalucis & ñ &iã tenebras mittit errorũ.
spontanee. Quia ergodiacerat om̃e datũ optimũ & om̃e donũ ꝑ fec¬
tũ adõ descendere. consequent̃ asstruit addendo quia ñ nr̃is meri
eiꝰ. Ne in eo qđ ait genuit hoc nos fieriputaremꝰ qd ipseẽ. ĩdeo prin¬
cipatũ quendã increatura nobis hac ad optione concessũ ostendit.
cenĩ uersiculos quidã ita transtulit. Uolens genui

Expanded text:
e donum perfectum, desursum est descendens a Patre luminum, etc. Postquam docuit vitia quibus tentamur non a Deo nobis, sed a nobis ipsis inesse, ostendit e contra quod quidquid boni agimus, hoc a Deo donante percepimus. Inde etenim Patrem luminum appellat, quia auctorem novit spirituod non accepisti? Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Quia in Dei natura mutabilitas non est, neque lumen ejus sicut lumen hujus mundi aliqua vicissitudinis umbra intercidit. Liquet utique, quia sola nobis dona lucis, et non etiam tenebras mittit errorum. spontanee. Quia ergo dixerat: Omne datum optimum et omne donum perfectum a Deo descendere, consequenter astruit addendo quia non nostris meejus. Ne in eo quod ait genuit, hoc nos fieri putaremus quod ipse est, ideo principatum quemdam creaturae nobis hac adoptione concessum ostendit. Hos etenim versiculos quidam ita transtulit: volens genui
Abbreviated transcription (Latin):
cito cadent. Florent iusti tãq. arbores. quia flos eor id.ẽ spescer¬
tissima eor̃ fructũ expectat ꝑhennẽ. Radia quoq: id .ẽ. caritas
eor̃ fixa & immnobilis ꝑ man&. Hinc & enĩ uir samens ait. E go
quasi uitis fructificaui suauitatẽ odoris. & flores mei fructꝰ hono¬
trũ suor̃ in hortũ holerũ trans ferri. Vineã quippe patrũ nni
hortũ holerũ transmutare.ẽ fortia uirtutũ oꝑa quȩ expa¬
trũ doctrina ꝑ cepimꝰ fragili uitior delectamento mutare.
Iustiaut̃ animã ponere quã t̃restria ꝓcelestib bona eligere malunt.
ene de illis psallit̾. quia erunt tãq lignũ qđ plantatũ ẽ s
cursus aquarũ qd fructũ suũ dabit intep̃resuo. & tetera:. At quid in¬
iusti : Et decor inquit uultꝰ eiꝰ deperit. Ita & diues initin erib suis
marcesc&. Non omnẽ diuitẽ dicit. sed eũ qͥ confidit in incerto diuiti¬

Expanded text:
a herbarum cito cadent. Florent justi tanquam arbores, quia flos eorum, id est spes cera herbarum cito cadent. Florent justi tanquam arbores, quia flos eorum, id est spes certissima eorum, fructum exspectat perennem. Radix quoque, id est, charitas, eorum fixa et immobilis permanet. Hinc eteniitis fructificavi suavitatem odoris . Denique Ntrum suorum in hortum olerum transferre. Vineam quippe patrum in hortum olerum transmutare est, fortia virtutum opera, quae ex patrum doctrina percepimus, fragili vitiorum delectamento immutare. Justi autem animam ponere, quam terrestria pro coelestibus bona eligere, malunt. Unde pene de illis psallitur quia erunt tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo , et caetera. At quid injusti? Et decor, inquit, vultus ejus deperit. Ita et dives in itineribus suis marcescet. Non omnem divitem dicit, sed eum qui confidit in incerto diviti