comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rorcista cũ ordinat᷑. accipiat de ma¬
nu ep̃i libellũ in quo sẽpti st̃ exorcismi.
dicente sͥ ep̃o. accipe. ⁊ c̃menda memorie.
⁊ habeto potestarem imponendi suꝑ ener¬
gumninũ manꝰ. siue bapcizatũ. siut cathe¬
cuminũ¬

Expanded text:
orcista cum ordinatur, accipiat de manu episcopi libellum in quo scripti sunt exorcismi dicente sibi episcopo: Accipe et commenda memoriae, et habeto potestatem imponendi manus super energumenum, sive baptizatum, sive catechumenu
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud ẽ cõ cumbere
nͥ sola uolumtate generandi. q̃ non
habet eulpam. alud aut̃ carnis ꝗdẽ¬
concumbendo appetere uoluntatem.
s ñ p̃t̾ coniugem. quoduenialem h̃t
culpam quia ⁊ si ñ causa ꝓcande. ꝓlis
concũbitur ñ tñ huius libidinis cau¬
sa ꝓpagationi ꝓlis obsistit᷑. siue uoto
malo. suie oꝑe malo. Nam qui hoc
faciunt. quamus uocent᷑ coniuges
ñ sunt. nec ullam nuptiarum reti¬
nent ueritatem. P rorsus si ambo
tales sunt. coniuges ñ sunt. ⁊ siabini¬
tio tales fuerunt. ñ sibi ꝑ connubiũ
s ꝑ stuprum potius conuenerunt.
Siñ ambo sunt tales. audeo dare
aut illa ẽ quodãmͦ meretrix mariti
aut ille ad ult̾ uxoris.

Expanded text:
aliud est non concumbere si sola uoluntate generandi, quod non habet culpam, aliud carnis concumbendo adpetere uoluptatem, sed non praeter coniugem, quod uenialem habet culpam, quia, etsi non causa propagandae prolis concumbitur, non tamen huius libidinis causa propagationi prolis obsistitur siue uoto malo siue opere malo. nam qui hoc faciunt quamuis uocentur coniuges, non sunt nec ullam nuptiarum retinent ueritatem, tales sunt, conjuges non sunt: et si ab initio tales fuerunt, non sibi per connubium, sed per stuprum potius convenerunt. Si autem non ambo sunt tales, audeo dicere, aut illa est quodammodo meretrix mariti, aut ille adulter uxoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut diocesim alienam tͥcennał posse-¬
sio tollit. ita territori c̃uentũ ñ admit¬
tit. Io q basilice quȩ nouȩ condite fuerĩt
ad eũ ꝓcul dubio ep̃m ꝑtinebunt. cuiꝰ¬
fidelit̾ rerũ ueritate. ut si de spatiis qͥb
memorat᷑ orta contentio diffinitio du-¬
dũ certa ꝓcessit. intenerata seruet᷑.
Alioqͥn si nicħ uiꝗͣ constiterit t̃mina¬

Expanded text:
Sicut dioecesim alienam tricennalis possessio tollit, ita territorii conventum non admittit. Ideoque basilicae quae novae conditae fuerint, ad eum procul dubio episcopum pertinebunt, cufideliter rerum veritate, ut si de spatiis, de quibus memoratur orta contentio, definitio dudum certa processerit, intemerata servetur; alioqui si nihil unquam constiterit termina
Abbreviated transcription (Latin):
cari. tñ pp̃ eos qͥ caut̾iatam hñt suam
c̃scientiã. dicentes se ẽẽ simplices. ẽ sint
astutia diabolica repleti. ⁊ ꝑ oꝑe pieta¬
tis. dict̃ se de loco ad loca transire. ẽ
tucũ ẽ a scĩs patͥb neminem cłicum alienũ

Expanded text:
care, tamen propter eos qui cauteriatam habent suam conscientiam , dicentes se esse simplices, cum sint astutia diabolica repleti, et pro opere pietatis dicunt se de loco ad locum transire, cum tutum est a sanctis Patribus neminem, clericum alienum
Abbreviated transcription (Latin):
doceri flagitat. normã iusticie sẽꝑ
sequi exoptans studiũ tuȩ scĩtatis
gitũ ipsum hãt ab scisũ. ad ꝓmouen¬
Qcđ de his qui a dñis siue medicis uł
a paganis. ñ sponte tale quid patiunt᷑
sacri censeant canones dilectionẽ tuã
latere ñ credimꝰ. qđ ei obiuare debet. si
ita ẽ muume repꝑimꝰ. monentes religionẽ
tuã. ut cirea illũ ita ꝑagat. qͣtinꝰ ⁊ merce¬
dem ꝓ eo magnã incurrat. ⁊ desidium is¬
tius canoniea auetoritate ei in aliis ñ
obiuante. deo adiuuante ꝑficiat. Idem¬
Laici uͦ qui hñtes uxores baptitati sũt
ac sic se instituert̃ ut opinio eoꝵ in
nullo uacillet. ut aut cłicis iuncti st̃
aut monasterus ex qͦ baptitati st̃ ad
heserĩt. si ñ concubinã nec pellicẽ no
ta sane ut in eis seruent᷑ temꝑa ama-¬
lorib constituta. ne cito quilibet lec¬
tor. nec cito acolitꝰ. cito subdiaconꝰ fiat
cito sacerdos.¬

Expanded text:
doceri flagitat, normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis gitum ipsum habeat abscissum, ad promovenquid de his, qui a dominis vel medicis, sive a paganis non sponte tale quid patiuntur, sacri censeant canones, dilectionem tuam latere non credimus, quos eis obviare debere, si ita est, minime reperimus, monentes religionem tuam, ut circa illum ita peragat, quatenus et mercedem pro eo magnam incurrat, et desiderium istius canonica ei auctoritate in aliis non obviante, Deo adjuvante perficiat. Laici, qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, haeserint, si non concubinam nec pellicem norta sane ut in eis serventur tempora a majoribus constituta, ne cito quilibet lector, non cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
torib sac̾dotib ad defensionẽ con¬
cessam ⁊ ꝑpenitentiam det̾mina¬
rentur epõꝵ uiditio si pietas illius
collaudare uoluit sic definiri. eis
ꝯplacẽt.
Siquis subdiaconũ callũniatus

Expanded text:
ibi succedentibus ad defensionem concessam, et per poenitentiam determinarentur episcoporum judicio, si pietas illius collaudare voluerit, sic definiri eis complaceret. quis subdiaconum calumniatus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incorde ñhabent tanquã sialiquis
dolose ostendat uiã sciens. inea ẽẽ
latrones ⁊ dicat si hac ieris alatͦnib
tutus eris.⁊ ꝯtingat ut uere ñinue¬
niãt᷑ ibi latrones. uerum ille locutꝰ ẽ
s ñ incorde suo. Aliud enĩ putabatꝰ
⁊ nesciens uerũ dixit. oͦ parũ ẽ uerũ
herti treuerensis archiep̃s. cũ suis
suffraganeis. Ebo remensis archi ep̃s.
cũ suis susfraganeis. cũ nũtiis reli¬
quorum epõꝵ gallie. ⁊ germanie.
obnimiã p̃sũptionẽ quorundã ty-¬
rannorum in sac̾dotes dni baccãtiũ
⁊ pp̃ factũ qͥ in uasconia nouit̾ acci¬
derat de epõ ioħe. inhoneste.⁊ inau¬
dito mordrida dec̾tũ ẽ ut ꝯmuni cõ¬
sensu ⁊ humili deuotione supplica
rent aurib pͥncipis si sue pietati
cõplatet. ut calumnia in xͥ ꝑacta
idem epõrũ uditio placeret. siex
toto scdm potestatẽ. ipsorũ posset
de finiri .i. ut canonica ferirentur
sententia. hi uidelicet quitimorẽ
dnĩ pꝰ ponentes. in ministros suos

Expanded text:
n corde non habent. Tanquam si aliquis dolose ostenda viam, sciens in ea esse latrones, et dicat: Si hac ieris a latronibus tutus eris, et contingat ut vere non ibi inveniantur latrones: verum ille locutus est, sed non in corde suo. Aliud enim putabat, et nesciens verum dixit. Ergo parum est verum Hetti Treverensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, Ebo Remensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, cum nuntiis reliquorum episcoporum Galliae et Germaniae, ob nimiam praesumptionem quorum dam tyrannorum in sacerdotes Domini debacchantium, et propter factum quod in Wasconia noviter acciderat de episcopo Joanne, inhoneste et inaudite mordridato decretum est, ut communi consensu et humili devotione supprent auribus principis, si suae pietati complaceret, ut calumnia in Christi sidem episcoporum judicio placeret, si ex toto secundum potestatem ipsorum posset definiri, id est, ut canonica ferirentur sententia, hi videlicet qui timorem Domini post ponentes in ministros suos
Abbreviated transcription (Latin):
ui in uino ꝓ maxia necessitate ba-¬
ptirat. ut eger ñ ꝑielicet᷑. ꝓ cali re mui¬
lla ei ascribitur culpa.Si u̾ero aqua ad¬
erat ⁊ necessitas talis ñ urgebat. hic
conmunicatione pͥuet᷑. & penitentię
submittat᷑. homo uͦ ille si ui scã tͥuitate
baptizatus ẽ. in eo baptismo ꝑmaneat᷑

Expanded text:
ui in vino proxima necessitate baptizat, ut aeger non periclitetur, pro tali re nulla ei ascribitur culpa. Si vero aqua aderat, et necessitas talis non urgebat, hic communione privetur et poenitentiae submittatur. Homo vero ille qui in sancta Trinitate baptizatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ legitamum ñfit ꝯuigium
nͣ ab his qui suꝑ ipsam feminã dnã¬
tionem hr̃e uident᷑. ⁊ aquib custodi¬
tur uxor pet̾at᷑. ⁊ aparentib ꝓpinqͥo¬
rib spondet᷑. ⁊ legib dotet᷑. ⁊ suo tẽ¬
pore sac̾dotalit̾ ut mos ẽ cum p̃cib
⁊ oblationib asac̾dote benedicat᷑
⁊ aparanimphis ut consuetudo do¬
cet custodita ⁊ sociata aꝓximis con¬
gruo tempore petita legib dotetur
ac sollempnit̾ accipiat᷑. ⁊ biduo ł triduo
orationib uacent ⁊ castitatẽ custodiant
Item. Ita ꝑacta legitima scitote eẽ con¬
nubia. alit̾ iꝰ p̃sũpta ũ coniugia s ad¬
ult̾ia ł contub̾nia ł stupra. aut fornica¬
diones potius quã legittima conuigia
eẽ ñdubitate. ñ uolumptas ꝓͥa suffra¬
gauit. ⁊ uota succurrerĩt legittima.

Expanded text:
liter legitimum non fit conjugium, nisi ab his qui super ipsam feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cumet oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata, a proximis congruo tempore petita legibus detur, ac solenniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant. Item: § 1. Ita peracta legitima scitote esse connubia; aliter vero praesumta non conjugia, sed adulteria, vel contubernia, vel stupra, aut fornicationes potius, quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima.
Abbreviated transcription (Latin):
dierint eccłias in quib pͥmo sunt ẽ¬
stituti. qđ si alius alio tłsmi grante
in locum uiuentis ordinatꝰ est. tam¬
dui uacet sacerdotii dignitate qͥ suã
deseruit eccłiam. ꝗͣ dui successor euiᷤ
quiescat in domino.

Expanded text:
dierint civitates, in quibus primum sunt constituti, quoniam si alius alio transmigrante in locum viventis ordinatus est, tandiu vacet sacerdotii dignitate qui suam deseruit ecclesiam, quamdiu successor eius quiescat in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato. Nã ⁊ miles hostẽ ⁊ iudex
⁊ minist̾ eiꝰ nocentẽ. ⁊ cui forte inui¬
do atq inprudenti telum manu fu¬
git ñ michi uidet᷑ peccare cũ homi¬
nẽ occidit. R. Assentior s homicide
isti appellari ñsolent. R. Item. Mi¬
liti iubet᷑ lege ut hostẽ necet. aqua
luit. Nonne istas leges inuistas
ł potius nullas dicẽ audebimus:

Expanded text:
sine peccato. Nam et miles hostem, judex et minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugerit, non mihi videtur peccare cum hominem occidunt. Neque assentior, sed homicidae isti appellari non solent. Item militi jubetur lege ut hostem necet. A qua luit. Nonne istas leges injustas aut potius nullas dicere audebimus?
Abbreviated transcription (Latin):
Si quilibet seruus dñm fu¬
giens. aut latitans ł adhibitis testib p̃cio
conductis ł corruptis aut qualibet callidi
inigrans ineadem ꝓuincia filium genue¬
rit ⁊ ipse filius ibidẽeducatꝰ ⁊ ad gradus
scesasticos ꝓmotus fuit. ⁊ utrũ serius
sit ignoraui̾t ⁊ postea ueniens dñs euis¬

Expanded text:
si quilibet servus dominum suum fugiens aut per literas, aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditmigrans in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit, et postea veniens d
Abbreviated transcription (Latin):
legib redintegrari.⁊ ecclesias quȩ sibi sub¬
late sunt cũ omĩpͥuilegio suo restitui. ⁊ pꝰ¬
modũ ñ subangusti temꝑis sꝑacio. s
tm̃ tẽꝑis spaciũ eis indulgeat᷑. quantum
expoliati ł puisi eẽ uident᷑. añquã ad sy¬

Expanded text:
legibus redintegrari, et ecclesias, quae eis sublatae sunt, cum omni privilegio sibi restitui, et postmodum, non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum expoliati vel expulsi esse videntur, antequam ad sy
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia contͣ herecicos utitur. sepe contͤ
trranuos. atq contͣ prauos quosq de¬
fendit᷑. dicamꝰ penitus renuendas. s eas
decretis. quib pꝰponendȩ sunt nullũ
posse inferre uidicium asseramus.

Expanded text:
Ecclesia circa haereticos utitur, saepe circa tyrannos, atque circa pravos quosque defenditur, dicamus penitus renuendas: sed quodecretis, quibus postponendae sunt, nullum posse inferre praejudicium asseramus.
Abbreviated transcription (Latin):
augͦtinꝰ contͦrias leges. faciens singłarẽ
eodicem ꝙ uocans eum nouellas institu¬
tiones. in quib ñ ꝑmittit pͥncipem. in
quib p̃est tenere possessionẽ. aut edi¬
ficare domũ. aut hereditari extraneã
ꝑsonam. nisi quis sͥ cognatus existat.

Expanded text:
Augustus contrarias leges, faciens singularem codicem, et vocans eum Novellas constitutiones, in quibus non permittit principem, in quibus praeest, tenere possessionem, aut aedificare domum, aut haereditari extraneam personam, nisi quis sibi cognitus cognatus existat.
Abbreviated transcription (Latin):
tentes tẽpore qͦ penitentiã petunt
in positionem manuũ ⁊ ciliciũ suꝑ¬
consequant᷑. Si aut̃ comas ñ deposu¬
erint. aut uestimenta ñ muta uerĩt.
abiciant᷑. ⁊ nͥ digne penituerinit. nõ
recipiant᷑.

Expanded text:
tentes tempore quo poenitentiam petunt, inpositionem manus et cilicium Et si aut comas non deposuerint, aut vestimenta non mutaverint, abiciantur. Et nisi digne poenituerint, non recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
noscimus. Et ñ solũ de rufino s etiam
de uniuersis quos uix sepiꝰ memoratꝰ
zelo dei ⁊ fidei religiõe rep̃hendit. Item
Origenis ñ nulla opꝰcula quę uir beatiᷤ¬
simꝰ ieronimus ñ repudiat. legenda sus¬
cipimꝰ. Reliqua aut̃ omnia cũ aucto¬
re suo dicimꝰ ẽẽ renuncianda. Item.
Chronica eusebii cesariensis atq eiꝰdẽ
hystorię eccłiasticȩ ubros. ꝗͣuis in pͥmo
narrationis suȩ libro tepuderit. &
pꝰ in laudib atq excusatione origenis
scismatici unũ conscͥpserit librum.
ꝓpt̾ rerũ tũ singłarem noticiã quȩ ad
instructionem ꝑtinet. usq quaq ñ di-¬
cimꝰ renuendos. Itẽ. Orosiũ uirũ erudi
tissimũ collaudamꝰ. ꝗr ualde nob̾ neces-¬
saria. adu̾sus paganoꝵ calũpnias ordi-¬
nauit. miraq buitate contex uit. Item
Uenerabił uiri sedulii paschale opꝰ qdđ
heroicis descͥpsit uersib insigni laude
p̃ferimus. Iuuenei nicħomiriꝰ laboriosu
reticis. scismaticis conscͥpta uł p̃dicta sunt

Expanded text:
gnoscimus. Et non solum de Rufino, sed etiam de universis, quos vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum suo auctore dicimus esse renuenda. Item Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum: propter rerum tamen singularem notitiam, quae ad instructionem pertinet, usquequaque non dicimus renuendostissimum collaudamus, quia valde nobis necessaria adversus paganorum calumnias ordinavit, miraque brevitate contexuit. Item, venerabilis viri Sedulii paschale opus quod heroicis descripsit versibus, insigni laude ferimus. Item, Juvenci nihilominus laboriosum reticis sive schismaticis conscripta vel praedicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
missione eccłam suã doce̾. eamq prudẽt̃
rege̾. ⁊ amare. ut auitiis se abstineat
utꝰ salutẽ ꝯseꝗ possit et̾nã. Et illa cum
tanta reuerentiam eiꝰ doctrinã debet
susciꝑe. eumq amare ⁊ dilige. ut lega¬
qd cumq ligaui̾t suꝑ terram erit liga¬
tum ⁊ incelo. ⁊ qd̾ cumq sol ui̾t suꝑ ter

Expanded text:
rmissione Ecclesiam suam docere, eamque prudenter regere et amare, ut a vitiis se abstineat, ut salutem consequi possit aeternam: et illa cum tanta reverentia ejus doctrinam possit suscipere, eumque et diligere, ut legaQuodcunque ligaverit super terram, erit ligatum et in coelis;
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ caro xͥ ⁊ sanguis. uel
spũalis illa atq diuina de qua ip¬
se ait. Caro mea uere ẽ cibus: ⁊ san¬
guis m̃s uere ẽ potus. & nisi man¬
meum sangͥnem. ñ habebitis uitã
et̾nam. in uob. uel caro mea quę
erucifixa ẽ. & sangius qui militis
lancea effusus ẽ.¬

Expanded text:
intelligitur caro Christi et sanguis: vel spiritalis illa atque divina, de qua ipse ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus, et: Nisi manmeum sanguinem, non habebitis vitam aeternam, vel caro mea, quae crucifixa est, et sanguis, qui militis lancea fusus e
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. nec ore confiteri ad salutem. Uap¬
tisinus quidã pot̃ inẽe. ubi conu̾sio cordis
defuerit. Conuersio aut̃ cordis pot̾ quidẽ
inẽẽ. ñ ꝑcepto baptismo. s contempto bap¬
tismo. ñ potest. seq ullo modo dicenda
ẽ conuersio cordis ad dm. cum dei sacra¬
mentum contempnit᷑.¬

Expanded text:
possent, nec ore confiteri ad salutem. Bappossent, nec ore confiteri ad salutem. Baptismus quidem potest inesse ubi confessio cordis defuerit. Conversio autem cordis potest quidem inesse non percepto baptismo, sed contempto baptismo non potest. Neque ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃n implere passionem
de latrone illo cui ñ baptitato di¬
ctum ẽ. hodie mecum eris in para¬
diso. Beatus ciprianus non leue do-¬
rat posse supplere. s etiã fidem comũ¬
sionemq conuersionemq eordis. si for¬
te ad celebrandum misterium bapaĩ¬
mi in angustĩis temꝑum suecurri ñ
pot̾. neq enĩ latro ille ꝓ nomine. xrp̃i
crucifixus est. s ꝓ meritis facinorũ
suoꝵ. neq quia credidit passus. est
s dum paticur credit. ꝯuantũ itaq¬
ualeat enam sine uisibili sacmento qđ ait¬
ratum est. S tẽ impletur uisibilit̾ cum mi-¬
sterium baptismi in c̃temtus religionis
in illo latrone qđ bapstismi sac̃mentũ de fu¬
erat. compleuit oĩpotentis benignitas. qͥa
ñ suꝑbia uł contemptii. s necessicate defu-¬
erat. sic infantib qui baptirati moriunt᷑
eadem gr̃a omĩpotentis explere credenda
est. qđ non ex impia uoluntate. s ex etatis
indigentia. nec corde credere ad iusticiã

Expanded text:
aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est: Hodie mecum eris in paradiso : beatus Cyprianus non leve dorat posse supplere, sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum, nec quia credidit passus est, sed dum patitur credidit. quantum itaqualeat etiam sine uisibili baptismi sacrratum est. Sed tunc impletur invisibiliter, quum mysterium baptismi non contemtus religionis,in illo latrone quod ex baptismi sacramento defuerat complevit omnipotentis benignitas, quia non superbia vel contemtu, sed necessitate defuerat, sic in infantibus, qui baptizati moriuntur, eadem gratia omnipotentis implere credenda est quod non ex impia voluntate, sed ex aetatis indigentia, nec corde credere ad justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
se baptizandus ꝑ confessionẽ ue¬
re fidei in alt̾ius conm̃ dauerit dñi¬
um. ⁊ ꝑ abrenunciationẽ a pͥoris po¬
ssessoris alienauerit seruitio. exsuf¬
flatur ab eo seua potestas. ut ꝑ piũ
sacerdotis ministeriũ. spũi scõ ce¬

Expanded text:
se baptizandus per confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium et per abrenuntiationem, a prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto ce
Abbreviated transcription (Latin):
siue p̃positus ł decanus aĩã rum curam
ł p̃bendam ȩccłȩ sine uditio ł cotisen¬
su epĩ alicui tribuat. Immo sic̃ scĩs
tio ⁊ potestate ꝑmaneat. Siquis uͦ cõtͣ
hoc fac̾e̾ temptauit aut potestatem

Expanded text:
sive praepositus, vel decanus animarum curam vel praebendas ecclesiae sine judicio vel consensu episcopi alicui tribuat; imo, sicut sanctcio et potestate permaneat. Si quis vero contra hoc facere, aut potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̃ nullus xp̃ianus uxorem du¬
cẽ debeat ad aduentum dñi usq in
octabis epiphanie.⁊ a.lxx. usꝙ in
ootabis paschȩ. nec in supra notatis
soleunium dierum p̃cedentibus
noctibus¬

Expanded text:
d nullus Christianus uxorem ducere debeat ab adventu Domini, usque in octavas Epiphaniae, et a LXX usque in octavas Paschae, nec in supra notatis solemnium dierum praecedentibus noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃conium thoophanii chronog̾phi. q¬
be. secdo ẽuenientes uniuersalẽ siodu
celebrarunt. Si qͥdem ⁊ laus eiꝰ in eodẽ
UII. sc̃o concilio reꝑit᷑.
Adrianꝰ pp̃ adha¬
rolũ. cp̃.xxu.

Expanded text:
ad praeconium Theophanii chronographi, qbe secundo convenientes universalem synodum celebrarunt. Siquidem et laus ejus in eodem VIII sancto concilio reperitur. Adrianus papa ad Carolu
Abbreviated transcription (Latin):
manere. ⁊ in una locari eccłia. Quȩ enĩ
ꝑturpe lucrũ in eccłiasticis reb efficum¬
tur. aliena c̃sistunt ado. Ad uitȩ uͦ huiꝰ
necessitatem studia st̃ diuersa. Ex his gͦ
qͥ uoluerit acqͥrat corꝑis oportuna.
ait enĩ apłs. ad ea quȩ mͥ opus erant
⁊ his qui mec̃ sunt minist᷑uert̃ manꝰ iste.¬

Expanded text:
uae enim per turpe lucrum in ecclesiasticis rebus efficiuntur, aliena consistunt a Deo. Ad vitae vero hujus necessitatem studia sunt diversa: ex his vero qui voluerit, acquirat corporis opportuna. Ait enim Apostolus: Ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus ist
Abbreviated transcription (Latin):
fides. sacͣmentũ. ꝓlem cognoscimus
ipsum dnm. fidem qͥ nullũ adultiũ.
sac̃mentum. qr nullũ diuortium. So¬
lus ibi nuptiał concubitꝰ ñfuit. qr
incarne peccati fieri ñ poterat sine pu¬
denda concupiscentia carnis quȩ ac¬
cidit expeccato sine qua concipi uolu¬
it qui futurus erat sine peccato.

Expanded text:
es, sacramentum. Prolem cognoscimus ipsum Dominum; fidem quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat sine peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
dño imꝑtitũ. atq donatũ. Baptismũ autem
meũ nemo eorũ dixit omĩno. Neq enĩ om̃ĩ¬
um equał ẽ gła. nec ministnt om̃s equali-¬
ter. nec equali prudentia sunt om̃s p̃dit.
& in eugłizando alius alio meliris oꝑat᷑.¬
⁊ ideo dici pot̾ alius alio doctior. ⁊ ipsa
muiꝰ ue. baptiratus dici ñ potest. siue ab
inferiore. siue a maiore baptizetur. Itẽ¬

Expanded text:
titum atque donatum, Baptismum autem meum, nemo eorum dixit omnino. Neque enim omnium aequalis est gloria, nec ministrant omnes aequaliter, nec aequali prudentia sunt omnes praediti, et in evangelizando alius alio melius operatur. Et ideo dici potest alius alio doctior, et ipsaminusve baptizatus dici non potest, sive ab inferiore, sive a majore baptizetur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
i quis de ordine sacer dotali contẽp xxiii.¬
tu minoris eccłie ambitiose & imꝓbe
ad potiorem aspirauerit. canonica er¬
ga eũ diffinitio conseruetur. hoc est
ut utraq careat.

Expanded text:
i quis de ordine sacerdotali contemtu minoris ecclesiae ambitiose et improbe ad potiorem aspiraverit, canonica erga eum definitio conservetur, hoc est ut utraque careat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ cũ multis mulierib cũ oũb̾e cũ aliqͣ
solet. Nãquẽ admodũ quilegitimã ipoo¬
rem ht̃ aliã ħre durante eodẽ matri¬
monio ñ pot̾. ita ⁊ quiunã cõcubinã
ht̃. ñ pot̾ alias eotempore hab̾e.¬

Expanded text:
 cum multis mulieribus concumbere cum aliquo solet; nam quemadmodum qui legitimam uxorem habet, aliam habere durante eodem matrimonio non potest, ita et qui unam concubinam habet, non potest alias eo tempore habe
Abbreviated transcription (Latin):
auctor suus ad integrum scire ñ potuit.
Diuequid inrem cõmodãtã obmorbũ
ł aliã rõnẽ inpensum ẽ adno recipi pot̃.
Si facto incendio. runa. naufragio.
aut quo libet simili easu res cõmodata.
amissa sit. ñ tenebit᷑ eo nomine. is cui
cõmodata ẽ. nͥ forte cum possit rem cõ¬
modatã saluã face̾. suam p̃tulerit.
Siseruum ł equum. ł quecumq alia
aliquis ab alt̾o ad usum tñ seruiendi.
cõmodata susceꝑit ⁊ eos ad pugnam
ł uͥ uite ꝑiculum incurrant duxerit.
ad reditionem cõmodatȩ rei merito
adnõ retinetur.
Si facto p̃cio rem uendendã aliquis
cuicumq cͥ̃didit. ⁊ dum abeo uendẽda
ꝓfert᷑. quacumq occasione ꝑierit. ei.
ꝑit. qui eam dederat distrahendam.
Geterum si rem acceptã ñ rogante dño
s ꝑmitente eo qui accepit. dũ uelit ue¬
nundare ꝑdid̾it sibi rei ꝑdite ingerit
dtrimentum.
reditor si sine conditione pignus
sibi depositũ tenens ter debitorem suũ

Expanded text:
auctor suus ad integrum scire non potuit.auctor suus ad integrum scire non potuit.Quidquid in rem commodatam ob morbum, vel aliam rationem impensum est, a domino recipi potest. Si facto incendio, ruina, naufragio, aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suam praetulit. Si servum vel equum vel quaecunque alia aliquis ab altero ad usum tantum servienti commodata susceperit, et eos ad pugnam vel ubi vitae periculum incurrant duxerit, ad redditionem commodatae rei merito a domino retinetur. Si facto pretio rem vendendam acuicunque crediderit, et dum ab eo vendenda profertur, quacunque occasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. Nã ⁊ legitime hereditatis his restitu¬
unt᷑. ita ut si p̃gnãs mulier ab hostib
capta sit id quod natum erit. quãius ap̃
bonȩ fidi emptorem peꝑit. tanquã fur¬
tiuum usu ñ capit᷑.¬
Si aliquis unã rem ꝑ
legitimas scripturas duob donauerit
uni pͭꝰ ⁊ alt̾i postea nonquerendum ẽ in
his donationib qui pͥꝰ qui posteaius
acceꝑit. S qui rem tradente donatore
possederit. is eam cui ẽ tradita posside
bit. Nec int̾ ẽ utrum inparentes anin
extraneos facta sit talis donatio.
icet por petitor offerat
sacramentum. tñ cum nulla ꝓbatione
debiti his qui accusatur pot̃ fidemsuã
usuirandi religione firmare. S qñ
pulsatꝰ repetenti pecuniã. obtulit sacra¬
mentũ. ⁊ ille ei uisiurandi necessitatẽ
ultro concesserit. ñ pot̃ postea abeo de¬
bitum postulare.
eres eus cui pecunia c̾dita dr. ad sacͣ¬
mentum uocari ñ pot̃. quia quȩ egerit

Expanded text:
esse. Nam et legitimae haereditates his restituesse. Nam et legitimae haereditates his restituuntur, ita ut si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit, quamvis apud bonae fidei emptorem peperit, tanquam furtivum usu non capitSi aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donationibus qui prius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possibit. Nec interest utrum in parentes aut extraneos facta sit talis donatio. Licet posterior petitor offerat sacramentum, tamen cum nulla probatione debiti is qui accusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haeres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ea pubes factus. aut furiosus pꝰ ea cõ
pos mentis factus fui̾t ⁊ decesserit. fu¬
riosi aut̃ si ꝑ id tempꝰ fecerint testamẽ¬
tum. quo furoi eoꝵ int̾missus ẽ. iure
testamenti eẽ uidentur
utus ⁊ surdus ñ semꝑ testam̃tum.
facere possunt. Utiq aut̃ deeo surdo
loquit᷑. qui omuĩo ñ exaudiat. ñ qui
tarde exaudiat. Nam ⁊ mutus his in¬
telligit᷑. qui eloqui nichil pot̃. ñ qui tar¬
inpretͥitum quidẽ indulget. infuturum
nasci ꝑfec̾tum ẽ partum iam receptumẽ
pp̃ auctoritatem doctissimi uiri s pocra¬
tis. Et ideo cͥdendum ẽ eum qui ex ustis
nuptiis septimo mense natus ẽ. iustũ
filium ẽẽ. Item. Cum legit time nuptie¬
facte siit. patrem liberi sequunt᷑. Item.
strare ñpossunt. ł qui possunt quidẽ.
s eum habent quẽ habe ñlicet. Item.
lex nature hec ẽ. ut qui nascitur. sine
legituno matrimonio matrem sequat᷑.
re ciuili intelligunt᷑ in rerum natura

Expanded text:
postea pubes factus, aut furiosus compos postea pubes factus, aut furiosus compos postea mentis factus fuerit, et decesserit. Furiosi autem si per id tempus fecerunt testamentum, quo furor eorum intermissus est, jure testati esse videntur. Item, mutus et surdus non semper testamentum facere possunt. Utique autem de eo surdo loquitur, qui omnino non audit, non qui tarde exaudit. Nam et mutus is intelligitur qui eloqui nihil potest, non qui tarpraeteritum quid indulget in futurumnasci perfectum partum jam receptum est, propter auctoritatem doctissimi viri Hippocratis, et ideo credendum est eum qui ex justis nuptiis septimo mense natus est, justum filium esse. Item Cum legitfacte sunt, patrem liberi sequuntur; vulgostrare non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non licet, lex naturae habet ut qui nascitur sine legitimo matrimonio, matrem sequatur.re civili intelliguntur in natura rerum
Abbreviated transcription (Latin):
liber ẽ. siue exduob ingenius mat̾ mo¬
nio editꝰ. siue exlib̃̾tinis. siue exalt̾o
lib̾tino ⁊ a lto̾ ingenuo. S ⁊̃ siquis de
matre libera nascit᷑. patre seruo. inge¬
nuus nchilominus nascit᷑. quẽ ad mo¬
dum qui exmatre lib̃a ⁊ inc̾to patre
natus ẽ. qm̃ uulgo conceptus ẽ. Susfi¬
cit aũt liberã habuisse matrem eo tẽ¬
pore quo nascit᷑. licet ancilla conceꝑit.
Et econtrario. silib̃a conceꝑit. de inde
ancilla facta pariat. placuit eum ꝗ
nascit᷑ liberum nasci. quia ñ debet̾
salamitas matris ei noce qui inutero
ẽ. Ex his ⁊ illud quesitum ẽ. si ancilla
ũgnãs manumissa sit. Deiñ ancilla
pariat. Marcellus ꝓbat liberum nasci.
Susficit enim ei qui inuentre ẽ lib̃am
matrem ł medio tempore habuisse qͥ ⁊
hii qui alieno uiri subiecti sunt testa¬
men⁊i faciendi uis ñ habent.
estamentum facere
ñ possũt impubes qr nullũ eoꝵ animi ui
uriosi qui¬
mente carent ñ ad rem ꝑtinet simpubes

Expanded text:
duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit; et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla pariat. Et Marcellus probat liberum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio tempore habuisse, ut lhi qui alieno juri subjecti sunt, testamenti faciendi jus non habent. Item: Testamentum facere non possunt iuriosi, qumente carent; nec ad rem pertinet, si impubes
Abbreviated transcription (Latin):
parte ad causã dicendã uenerint. quia
unus abꝙ alt̾o audiri ũdebet. querendũ
ẽ. inuiditio ciuiꝰisint ꝯu̾sationis ⁊ fidei.
atꝙ suspicionis accusacores. aut qua in¬
tentione hoc faciant. Quia ad hoc ad mit¬
ti ñdebent. nͥ bone cõu̾satioĩs ⁊ recte ficũ
uiri. hii uidetꝰ q̃ omĩ suspicioẽ careant.
⁊ bone uite clareãt. neq infames existãt.¬

Expanded text:
quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in judicio, cujus sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores aut qua intentione hoc faciant: quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi videlicet qui omni suspicione careant, et bon
Abbreviated transcription (Latin):
de quib scͥpsistis qui se baptiratoᷤ
sciunt. s cuiꝰ fidei fuerint qui eos ba¬
ptirauerunt se nescire proficent᷑.
qm̃ quolibet mͦ formam baptismi sus
ceꝑunt: rebaptiaandi ñ sunt. s ꝑ ma¬
nus impositionẽ uircutem sp̃c scĩ
accipientes. qͦd ab hereticis acciꝑe

Expanded text:
de quibus scripsisti qui se baptizatos sciunt, sed cujus fidei fuerint, qui eos baptizaverunt se nescire profitentur, quoniam quolibet modo formam baptismatis acceperunt, rebaptizandi non sunt, sed per manus impositionem virtutem Spiritus sancti accipientes, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o ad u̾sus aiam suã. ⁊ ñ maliquarũ
rerũ licitarũ atq concessarũ ab stmẽ¬
tia ineisdẽ uotis femine ualeat aus¬
toritas. s uirilis: ita ut si ad huc in
gnitum ñ placuerit. ñ ꝑsoluat. ⁊ hoc
omiõ sine peccato. qi ds mundauit

Expanded text:
deo aduersus animam suam, id est in aliquarum rerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innugnitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Manifestũ ẽ ita uoluisse legem
feminã subuiro eẽ. ut nulla uota euis
q̃ abstinentia causa uoui̾t reddãt᷑ ab
ea nͥ uir auctor fui̾t ꝑmittendo. Nam
eũ adpeccatũ esdẽ uiri ꝑti nere uolu̾it
dm̃ ñ dix̃ ut faciat mulier qd uouerat.
qr ꝑmissa iã pͥꝰ auiro fuerat. uiri dicit
eẽ peccatũ. qr abnuit qͥ pͥꝰ concesserat.
ñ dñ mulieri ł ex hoc ꝑmissum dedit

Expanded text:
m. Manifestum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ts notum ẽ. quia uiss legał sanctõ
quicquam desub̾a sua ꝓhibet. pꝰ quã mona¬
disuppetit añ licẽtiã. Non autem eos quos
ad ħ qͥ nunquam tractauerunt p̃positoꝵ
suorum parere cogit instantia quia sicui
legis uolumtas hoc ex delib̾atione facien¬
tib contra dicit. ita eis qui conpelluntusi¬

Expanded text:
notum est quia illos legalis sanctie quidquam de substantia sua prohibet, postquam monandarum rerum suarum suppetit ante licentia, non autem eos quos ad hoc quod nunquam tractaverant praepositorum suorum parere cogit instantia. Quia sicut legis voluntas hoc ex deliberatione facientibus contradicit, ita eis qui compelluntu
Abbreviated transcription (Latin):
ti necessitate cum ep̃i aut p̾sbr̃i. aut quilibet
ministrorum ñ inueniunt᷑. & urget ꝑiculũ eiuͤ
qui petit. nec sñ isto saeram̃to hane uicam fi¬
niat. etiam laicos dare solere sacram̃tum. qͦd
accepert̃ solemus audire

Expanded text:
 necessitate cum episcopi, aut presbyteri, aut quilibet ministrorum non inveniuntur, et urget periculum ejus qui petit, ne sine isto sacramento hanc vitam finiat, etiam laico dare solere, sacramentum quod acceperunt, solemus audire
Abbreviated transcription (Latin):
um incaptiuitate ursa mulier
deneret᷑. aliud conuigium cum resti¬
duta fontanum cominisisse cognoui¬
mus. S fauore dnĩ reu̾sa ursa nos
adiit. ⁊ nullo diffimente uxorem se
memorati eẽ ꝑdocuit. Qua dere do¬
mine fili mi̾to illustris statiumus
fide catholica suffragante illud
grã fundatum. conuentumq scđe
mulieris pͥore suꝑstite nec diuortio
eiecta nullo pacto ẽẽ posse legitimũ.

Expanded text:
um in captivitate Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fontanum inisse cognoscimus. Sed favore Domini reversa Ursa, nos adiit et, nullo diffitente, uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili merito illustris, statuimus, fide catholica suffragante, illud divina fundatum, conventumque secundae mulieris priore superstite, nec divortio ejecta, nullo pacto esse posse legitimum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicustos religiosi habitꝰ fuises. aut
ẽẽ nosses. ep̃t. filiam gloriose memorie
tulliani magistri miliciȩ te illic posito.
nec ꝓiectis religiosis uestib ad scłarẽ
reuerti habitum. nec ad nos licuisset
ꝑu̾sam epłam destinare. Instantiȩ gͦ¬
tuȩ sit. p̃dictam mulierẽ cum sergio
defensore comp̃hendere ⁊ statim ñ so¬
lum ad mala contemptum habitũ sñ
excusatione aliqua reuocare. S ⁊ in
monast̾io uͥ omnino districte ualeat
custodiri detrudere ⁊ ita omnem
cirea illam sollicitudinem exhibere.
ut quam sit nefarium quod commi¬
sit. extua possit districtione cogno¬
scere. Qua inre siquis qd̃ ñ credimꝰ
laicorum aliquo tibi ingenio tempta¬
uit obsistendum ascĩssime eum cumu¬
nionis participatione suspende. nob̃¬
q renumtiare festina. ut quamtum exe¬
crabile qd p̃sumit postquam consida¬
dione ꝓpͥa ñadu̾tit emendationis qua¬
litate cognoseat.

Expanded text:
Si custos religiosi habitus fuisses, aut esse nosses episcopus, filiam gloriosae memoriae Tulliani magistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed tuae sit, praedictam mulierem una cum Sergio defensore comprehendere, et statim non solum ad male contemptum habitum sine excusatione aliqua revocare, sed etiam in monasterio ubi omnino districte valeat custodiri detrudere, et ita omnem circa illam sollicitudinem exhibere, ut quam sit netarium quod commisit, ex tua possit districtione cognoscere. Qua in re si quis, quod non credimus, laicorum aliquo tibi ingenio tentaverit obsistendum, a sanctissimae eum communionis participatione suspende, nobisque renuntiare festina, ut quantum sit exsecrabile quod praesumit, postquam consideratione propria non advertit, emendationis qualitate cognoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui scđm ueritatem ħuerit baptis¬
mum denuo baptirauerit. aut pollu¬
tum ab impiisa ñ recte baptizatum ñ
baptirauerit: deponatur tanꝗͣ deri-¬
deris crucem & mortem dñi. nec sacer¬
dotes ueros a falsis sacerdotib iure
discernens.

Expanded text:
qui secundum veritatem habuerit baptisma denuo baptizaverit, aut si pollutum ab impiis, et non recte baptizatum non baptizaverit, deponatur, tanquam deridens crucem et mortem Domini, nec sacerdotes veros a falsis sacerdotibus jure discernens.
Abbreviated transcription (Latin):
disponi decreuerit. medietatẽ eccłie
cui ipse ꝑtinere dignoscit᷑ relinq̃t.: i se
demũ in monasterio ꝓut sͥ libitũ fu¬
erit eundi conuertendiq hat licenti¬
am. Quicumq aut̃ huiꝰ nr̃i decreti contͦ¬
ditor c̃uulsor. atq temerator ex titerit. a
nathemati subiaceat.

Expanded text:
t, medietatem ecclesiae cui ipse pertinere dignoscitur, relinquat: et sic demum in monasterio prout sibi libitum fuerit eundi convertendique habeat licentiam. Quicunque autem hujus nostri decreti contradictor, convulsor, ac temerator exstiterit, gladio anathematis subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
cõnant᷑ eccłẽ unitatem. uideł abbes
⁊ monachi. qͥ ñ studio caritatis. s zelo
rapacitatis inuigilant: ⁊ docent atq se¬
duc̾e ñ cessant scłares hoĩes. quo illaq̃-¬
are posst̃ ut res suas atq possessiones
steriis illoꝵ tradant. eccłiis quib sub¬
iecti ẽẽ uident᷑. ⁊ a quib baptismũ. pe¬
nitenciam. eucharistiã. necũ pabulum
uitȩ cũ lacte carnis acceꝑunt ł accipi-¬
unt. nicħ de bonis suis relinqͣnt. hane
deniq famam discordie nos aĩa dũtan¬
do omnib moĩs inhibere uolumus.
⁊ ne ampliꝰ fiat omnino ꝓhibemꝰ. consi¬

Expanded text:
conantur ecclesiae unitatem: videlicet abbates et monachi, qui non studio charitatis, sed zelo rapacitatis invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines quos illaqueare possunt, ut res suas atque possessionessteriis illorum tradant; et ecclesiis quibus subjecti esse videntur, et a quibus baptismum, poenitentiam, eucharistiam, nvitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadvertentes, omnibus modis inhibere volumus, et ne amplius fiat omnino prohibemus, consi
Abbreviated transcription (Latin):
ut testimonium litis dicat ad u̾sus
soceruim. generum. uitricum. p̾uig¬
num. sobrinum sobrinam. sobrino
natum. eosue qui pͥore gradu sinit.
De lib̾to ipsius. liberorũ.¬

Expanded text:
ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne liberto ipsius, liberoru
Abbreviated transcription (Latin):
lerici etiã uł scłares qui oblationeᷤ
parentum. aut donatas. aut testam̃tis
relictas retinere presũpseruit. aut id
ꝙ ipsi donauerint. eccłiis uł monaste¬
riis crediderint auferendũ. sicut sy¬
nodus seã constituit uelut necatores
pauꝑum qͦusq reddlant ab eccłiis ex¬
cludant᷑.¬

Expanded text:
lerici etiam vel saeculares, qui oblationes parentum aut donatas, aut testamentis relictas retinere perstiterint, aut id quod ipsi donaverint Ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum, quousque reddant ab Ecclesiis excludant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ admittant᷑ ad clerũ. nisi tm̃ necessi¬
tas aut usus exegerit. int̾ ostiarios de
int̃ subdiaconos habeant᷑. ita ut ma¬
nũ ñ imponant. aut sacra contingant
Eum uͦ dicimꝰ penitentẽ. qui pꝰ baptis¬
mũ aut ꝓ homicidio. aut ꝓ diuersis
c̃minib gͣuissimis. qui ꝓ peceatis pu¬
blicã pennentiã gerens sub cilicio. di¬
uino fuerit reconciliatus altario. En¬

Expanded text:
n admittantur ad clerum nisi tantum si necessitas aut usus exigerit, ut inter ostiarios depinter subdiaconos habeantur, ita ut manum non imponant aut sacra contingant. Eum vero dicimus poenitentem, qui post baptismum, aut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gerens sub cilicio, divino fuerit reconciliatus altario.
Abbreviated transcription (Latin):
ir missime tene. ⁊ nullatenꝰ dubites. ñ
solũ homines iam ratione utentes.
uerũ etiam paruulos. qui suic in uteris
matrũ uiuere incrpiunt ⁊ ibi moriun¬
t᷑. siue iam de matͥb nati sũ sacram̃to¬
saeri baprismatis. qͦd dat᷑ in noĩe patͥs
filii ⁊ sp̃s sc̃i. de hoc scło transennt. ignis eter¬
ni sempit̾no supplicio puniendos. quia. ⁊ si pec¬
catum ꝓprie actionis nullum habuert̃. ori¬
guiał tñ peccati dampnationẽ carnali c̃cep¬
tione ⁊ natiuitate traxert᷑¬

Expanded text:
irmissime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine sacramento baptismatis, quod datur in nomine Patris Filii et Spiritus sancti, de hoc saeculo transeunt, ignis aeterni sempiterno supplicio puniendos. Quia etsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et nativitate traxer
Abbreviated transcription (Latin):
dariis alioꝵ ñ conuenit aliquos iu¬
cleare.⁊ c̃ scoꝵ coneilioꝵ canones re¬
linquere. uł decretalium regulas que ha
beant᷑ apud nos simul cũ canone in ilł.¬
neo ce sariensiũ. gangrensium. anthio¬
chensiũ. laodicensiũ. sardicensiũ. cal¬
cedonensiũ. carthaginensiũ. affricanen
onis. gelasii. hylarii. si machii. simpli¬
gerit inusitatum negotium quod mini-¬
me possit ꝑ istos finiri. tunc illoꝵ qͦꝵ¬
mili ũ reꝑta fueruit magnanimiter st̃
retinenda. ac ꝓ mulganda. uł acd apłi¬
eam sedem referat᷑ de talib. quã ob cau¬
sam luculentus ⁊ magna uoce ꝓnunti¬
are ñ timeo. quia qui illa quȩ dixi-¬
mꝰ scõꝵ patrum statuta que ap̃ nos ca-¬
nones p̃titulant᷑. siue sit ep̃e siue clericꝰ¬

Expanded text:
ariis aliorum non convenit aliquos judicare, et sanctorum conciliorum canones relinquere, vel decretalium regulas, id est, quae habentur apud nos simul cum canone, in illiNeocesariensium, Gangrensium, Antiochensium, Laodicensium, Chalcedonensium, Sardicensium, Carthaginensium, Africanensonis, Gelasii, Hgerit inusitatum negotium, quod minime possit per istos finiri, tunc si milium, reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canones praetitulantur, sive ut episcopus, sive cleric
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma solis sacerdotib ẽẽ tradi¬
tum. eiusq minist̾iũ nec ipsis diaconi¬
plerumq ꝑmittitur

Expanded text:
baptisma solis sacerdotibus esse tractandum, ejusque ministerium nec ipsis diaconiplerumque permittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dies obseruare ⁊ mẽ¬
ses ⁊ annos ⁊ tẽpora sicut obseruaut
qui certis tꝑĩb siue mensib suie ãnis
uolunt qͥ nolunt aliquid in choare
eo qͥ scđm uanas doctrinas hoꝵ fausta
ł infausta existiment tempora. nͥ ha¬
ius mali magnitudinẽ extimore apłi
pensaremus. quitalib ait timeo. ne
forte sine causa laborauerim in uob.¬

Expanded text:
 dies observare, et menses, et annos, et tempora sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt et nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo, ne forte sine causa laboraverim in vob
Abbreviated transcription (Latin):
eo accepto pler̃q moriuntur. pͥusꝗͣ a se qͥeqͣm
cognoscere pot̾int. qua in re satis pie recteq
creditur ꝓ dẽe ꝓar uulo eorum fides. aquib
c̃secrandus offertur. ⁊ hoc eccłie conm̃dat sa¬
lub̾rima auctoritas. ut ex eo qͥsq sentiat qͥd
s ꝓsit fides sua. qñ in aliorũ quoq bñfitio.
qui ꝓpͥam nondũ hñt pocestatẽ c̃moda sit.

Expanded text:
eo accepto plerumque moriuntur, priusquam ex se quidquam cognoscere potuerint, qua in re satis pie recteque creditur prodesse parvulo eorum fides, a quibus consecrandus offertur, et hoc Ecclesiae commendat saluberrima auctoritas, ut ex eo quisquis sentiat quod sibi prosit fides sua, quando in aliorum quoque beneficio, qui propriam nondum habent potestatem, commoda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶aniministra uit̾ ⁊ pꝰ uichoatam ammi¬
nistrationem ad scdas nuptias inigra¬
re uoluit. pͥus filiis suis inpubibus
debitum suum ꝑsolue̾ debet. de inde
siuelit ad matrimonium scđ̃m ꝑue¬
niat. Siaut̃ hac obseruatione cõtemp¬
ta sccdas contraxerit nuptias. ñ solũ
res ipsuis .i. mat̾s lib̾is eiꝰ hypotece¬

Expanded text:
stravit, et post inchoatam administrationem ad secundas nuptias migrare voluerit, prius filiis suis impuberibus debitum suum persolvere debet. Deinde, si velit, ad matrimonium secundum veniet. Si autem, hac observatione contempta, secundas contraxerit nuptias, non solum res ipsius, id est matris, liberis ejus hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
Nosse uolumus omnẽ ppłm unirier¬
sarum gertiũ. ac nationũ ꝑ totum
orbem terraꝵ construxisse nos intra
palatium nr̃m lateranense eidem sal-
ndamentis cũ baptisterio. & .xii. nos
sciatis de eius fundamentis scđm nu-
nustatos. ꝓpriis asportasse hume¬
ris. quam sacro scãm eceliam. capt
⁊ uerticem omnium eccłłaꝵ in uni¬
uerso orbe t̾raꝵ. diei. coli. uen̾ari.
ac p̃dicari sanccimꝰ. sicut ꝑ alia nr̃a
imꝑialia decreta statiumus.

Expanded text:
nosse volumus omnem populum universarum gentium ac nationum per totum orbem terrarum, construxisse nos intra palatium nostrum Lateranense eidem Salvandamentis cum baptisterio, et duodecim nos sciatis de ejus fundamentis, secundumnustatos propriis asportasse humeris: quam sacrosanctam ecclesiam, caput et verticem omnium ecclesiarum in universo orbe terrarum dici, coli, venerari ac praedicari sancimus, sicut per alia nostra imperialia decreta constituimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ł diaconus incausa pecumaria falsum
testimonium dixerint ꝑtres annos sepa-¬
rent᷑ a sacro minist̾io. sĩncͥminali causa
falsum dixeriit. deponant᷑. ⁊ legiti mis
penis subiciant᷑. Cet̾i uͦ cłici. inquacunq
falsitate deuicti fuerint. degradẽt᷑. ⁊le¬

Expanded text:
 diaconus in causa pecuniaria falsum testimonium dixerint, per tres annos separentur a sacro ministerio. Si in criminali causa falsum dixerint, deponantur et legitimis poenis subiciantur. Caeteri vero clerici in quacumque falsitate convicti fuerint, degradentur e
Abbreviated transcription (Latin):
t institutiones missarũ sicut in me¬
tropolitana eccłia fiunt in dei no¬
mine in omĩb c̃ꝓuincialib eccłiis. tã
ipsius misse ordo quã ps allendi uł mi¬
nistrandi ẽ suetudo seruet᷑.¬

Expanded text:
t institutiones missarum, sicut in metropolitana ecclesia fiunt, ita in Dei nomine in omnibus comprovincialibus ecclesiis, tam ipsius missae ordo, quam psallendi vel ministrandi consuetudo ser