comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graecam et ipam urbem et maritimam plurimum accessurũ
opibus sin ora maris urbem ac portum moenibus ualidam t¬
niussent credentes ea cura angebat quod neq non accersere
ad auxilium poenos satis audebant nequid non pro socus egis¬
se uiderentur. et si poenus rursus magis arbiter pacis ꝗͣ adiu̾tor
belli fuisset ne in libertatem crotonis sicut ante locrorum fr¬
stra pugnaretur. Itaq optime uisum est: ad hannibalem Ø¬
muti legatos caueriq ab eo ut receptus croto brutiorum esse
Hannibas cum praesentium eam consultationem eẽ respondiss&
adhannonem eosdeiecisset. abhannone nihil certi allatum
nec eo diripi uolebant: nobilem atq: opulentem et sperabant
cum brutus oppugnar& poenos nec probare. nec uiuare eam
oppugnationem apparer& eo maturius ad se defecturos cro¬
tones. Nec consilium unum inter populares:nec uoluntas er
ullius uelud morbus inuaserat omnes italie ciuitates ut ple¬

Expanded text:
Graecam et ipsam urbem et maritimam, plurimum accessurum Graecam et ipsam urbem et maritimam, plurimum accessurum opibus, si in ora maris urbem portu ac moenibus ualidam tenuissent, credentes. ea cura angebat quod neque non accersere ad auxilium Poenos satis audebant, ne quid non pro sociis egisse uiderentur et, si Poenus rursus magis arbiter pacis quam adiutor belli fuisset, ne in libertatem Crotonis, sicut ante Locrorum, frustra pugnaretur. itaque optimum uisum est ad Hannibalem mitti legatos cauerique ab eo ut receptus Croto Bruttiorum esset. Hannibal cum praesentium eam consultationem esse respondisset et ad Hannonem eos reiecisset, ab Hannone nihil certi ablatum; nec enim diripi uolebat nobilem atque opulentam urbem et sperabat, cum Bruttius oppugnaret, Poenos nec probare nec iuuare eam oppugnationem appareret, eo maturius ad se defecturos. Crotone nec consilium unum inter populares nec uoluntas erat. unus uelut morbus inuaserat omnes Italiae ciuitates ut ple
Abbreviated transcription (Latin):
uata fides deditis ẽ cum poenus dolo dimissum praetorem ro¬
manum incusaret locrenses profugisse ip̃m causarentur In¬
secuti etiam equites sunt.si quo cau in freto estus morari aut
deferre naues in terram posset. Et eos quidem quossequebãt
non sunt adepti alias a messana traitientis fraeto regium cõ
spexerunt. Milites erant romani a claudio praetore missi ad opti¬
nendam urbem praesidio. Itaq regio ex timplo abscessum est
locrensibus iussu hannibalis data pax ut legibus suis. liberi uiu
Vrbs pariter et poenis portus in potestatem. locrensium eẽt.societas
eo iure staret ut poenis locrensem locrensisq: poenum pace ac
bello iuuaret. Sic a freto poeni reducti frementibus brutus qd
regium ac locros quas urbes direpturos se festinauerant in ta¬
talꝰ reliquissent. Itaq ꝑ se ipi conscriptis armatisq iuiuentutis
sue milibus.xu. ad crotonem oppugnandum pergunt ire x

Expanded text:
uata fides deditis est, cum Poenus dolo dimissum Rouata fides deditis est, cum Poenus dolo dimissum Romanum incusaret, Locrenses profugisse ipsum causarentur. insecuti etiam equites sunt, si quo casu in freto aestus morari aut deferre naues in terram posset. et eos quidem quos sequebantur non sunt adepti: alias a Messana traicientes freto Regium naues conspexerunt. milites erant Romani a Claudio praetore missi ad obtinendam urbem praesidio. itaque Regio extemplo abscessum est. Locrensibus iussu Hannibalis data pax ut liberi suis legibus uiuerent, urbs pateret Poenis, portus in potestate Locrensium esset, societas eo iure staret ut Poenus Locrensem Locrensisque Poenum pace ac bello iuuaret. sic a freto Poeni reducti frementibus Bruttiis quod Regium ac Locros, quas urbes direpturos se destinauerant, intactas reliquissent. itaque per se ipsi conscriptis armatisque iuuentutis suae quindecim milibus ad Crotonem oppugnandum pergunt ire,
Abbreviated transcription (Latin):
iusfit. & pollicentes amicitiam hannibal: ad hortari ad urbẽ
radendam brutus in colloquio nullius rei primo fides est de¬
inde ut penus apparuit in collibus et refugientes pauci aliã
omnem multitudinem in potestate hostium ẽẽ asserebant tu
metu uicti consulturos se populum responderunt. Aduocataq
extimplo contione: cum et leuissimus quisq: nouas res nou¬
q: societatem mallent et quorum propinqui extra urbem ĩ¬
terclusi ab hostibus erant uelud obsidibus datis pignoratos ha¬
berent animos pauci magis taciti probarent constantem fi¬
dem ꝗͣ probatam tueri auderent:haud dubio in spetiem
consensu fit ad poenos deditio. L atilio praefecto praesidi
quiq milites cum co romani erant. clam in portum deduc¬
tis atq impositis in nauibus ut regium deueherentur Ha¬
milcarem poenos ea conditione ut focdus extimplo equis
legibus fieret in urbem acceperunt Cuius rei prope non se¬

Expanded text:
iussit et pollicentes amicitiam Hannibalis adhortari ad urbem iussit et pollicentes amicitiam Hannibalis adhortari ad urbem tradendam. Bruttiis in conloquio nullius rei primo fides est; deinde ut Poenus apparuit in collibus et refugientes pauci aliam omnem multitudinem in potestate hostium esse adferebant, tum metu uicti consulturos se populum responderunt; aduocataque extemplo contione, cum et leuissimus quisque nouas res nouamque societatem mallent et, quorum propinqui extra urbem interclusi ab hostibus erant, uelut obsidibus datis pigneratos haberent animos, pauci magis taciti probarent constantem fidem quam propalam tueri auderent, haud dubio in speciem consensu fit ad Poenos deditio. L. Atilio , praefecto praesidii, quique cum eo milites Romani erant clam in portum deductis atque impositis in naues ut Regium deueherentur Hamilcarem Poenosque ea condicione ut foedus extemplo aequis legibus fieret in urbem acceperunt; cuius rei prope non ser
Abbreviated transcription (Latin):
T ex Campania in brutios reditum est.
Hanno aduictoribus et ducibus brutus
graecas urbes temptauit: eo facilius in socie¬
tate manentes romana. quod brutios quos
et oderant et metuebant carthaginensiũ
partis factos cernebant. Regum primũ
temptatum est. diesq aliquot ibi ne quicꝗ
adsumpta Itaq locrenses frumentum lignaq et caetera necessa
usibus ex agris in urbem rapere etiam ne quid relictum praede
hostibus eetꝰ et in dies maior omnibus portis multitudo effundi
Postremo hoc modo relicti inurbe erant qui reficere muros. por¬
tas telaq in propugnacula congerere cogebantur Inꝑmixta
omnium actatum ordinumq multitudinem et uagantem ĩ
agris magna ex parte in ermem.Hamilcar poenus equites
emisit Qui uiolari quemꝗͣ uetiti tantum ut educerent ab ur¬
be fuga dusipatos turmas obiecere. Dux ipẽ loco superiore.
tra unde agros urbem possit conspicere.Brutiorum cohortem
adire muros atq: uocare principes locrensium ad conloquium

Expanded text:
tios reditum est, Hanno adiutoribus et ducibus Bruttiis Graecas urbes temptauit, eo facilius in societate manentes Romana quod Bruttios, quos et oderant et metuebant, Carthaginiensium partis factos cernebant. Regium primum temptatum est diesque aliquot ibi nequiquam absumpti. interim Locrenses frumentum lignaque et cetera necessaria usibus ex agris in urbem rapere, etiam ne quid relictum praedae hostibus esset, et in dies maior omnibus portis multitudo effundi; postremo sescenti modo relicti in urbe erant qui reficere muros portas telaque in propugnacula congerere cogebantur. in permixtam omnium aetatium ordinumque multitudinem et uagantem in agris magna ex parte inermem Hamilcar Poenos equites emisit, qui uiolare quemquam uetiti, tantum ut ab urbe excluderent fuga dissipatos, turmas obiecere. dux ipse loco superiore capto unde agros urbemque posset conspicere, Bruttiorum cohortem adire muros atque euocare principes Locrensium ad conloquium
Abbreviated transcription (Latin):
hyspaniq ad marcellum transfugerunt. corum forti fi¬
deliq opere. in eo bello usi sunt saepe romani. Ager hyspa¬
nis in hyspania et numidis in affrica post bellum uirtuns
causa locus datus est.Hannibal ab nola remisso in brutios
annone in quibus uenerat copiis ipẽ apuliae hyberna petit
circaq arpos consedit. ꝗ fabius ut profectum in apuliam
annibalem audiuit frumentum ab nola neapoliq: in ea
castra conuecto. quae suꝑ suessulam erant munimentis¬
q firmatis. et praesidio quod per hyberna ad petendum
locum satis eẽt relicto ipe capuam propius mouit castra¬

Expanded text:
Hispani, ad Marcellum transfugerunt. eorum forti fiHispani, ad Marcellum transfugerunt. eorum forti fidelique opera in eo bello usi sunt saepe Romani. ager Hispanis in Hispania et Numidis in Africa post bellum uirtutis causa datus est. Hannibal ab Nola remisso in Bruttios Hannone cum quibus uenerat copiis ipse Apuliae hiberna petit circaque Arpos consedit. Q. Fabius ut profectum in Apuliam Hannibalem audiuit, frumento ab Nola Neapolique in ea castra conuecto quae super Suessulam erant, munimentisque firmatis et praesidio quod per hiberna ad tenendum locum satis esset relicto ipse Capuam propius mouit castra
Abbreviated transcription (Latin):
te nolam campestrem urbem non flumine non mari septã
incuos extam opulenta urbe praeda spolusq onustos: uel duc̃
quo uoletis uel sequar. Nec bene nec maledicta profuerunt ad
confirmando animos Cum omni parte pellerentur romaisq
crescerent animi. non modo duce solum adhortante sed no¬
lanis etiam per clamorem fauorem indicem accedentibus
ardorem pugnae: terga peni dederunt atq in castra con¬
pulsi sunt. Quae oppugnare milites cupientes ro.M. mar¬
cellus nolam reduxit cum magno gaudio et gratulatior
etiam plebis quac ante inclinatior ad poenos fuerat.Hosti
uiginti et duo elephanti quatuor in acies occisi. Romanoꝵ
minus mille interfecti :Posterum diem indutiis tacitis
piliendo utrimq eaesos in acie consumpserunt. Spolia hos¬
tium: marcellus uulcano uotum cremauit. Tertio post die
obiramilaliquam eredo. aut spem liberalioris amilitiae o¬
mille ducenti septu aginta duo equites mixti numidae

Expanded text:
te Nolam, campestrem urbem, non flumine, non mari saeptam. te Nolam, campestrem urbem, non flumine, non mari saeptam. hinc uos ex tam opulenta urbe praeda spoliisque onustos uel ducam quo uoletis uel sequar.' nec bene nec male dicta profuerunt ad confirmandos animos. cum omni parte pellerentur, Romanisque crescerent animi, non duce solum adhortante sed Nolanis etiam per clamorem fauoris indicem accendentibus ardorem pugnae, terga Poeni dederunt atque in castra compulsi sunt. quae oppugnare cupientes milites Romanos Marcellus Nolam reduxit cum magno gaudio et gratulatione etiam plebis quae ante inclinatior ad Poenos fuerat. hostiuundeuiginti et duo elephanti; quattuor in acie occisi; Romanorum minus mille interfecti. posterum diem indutiis tacitis sepeliendo utrimque caesos in acie consumpserunt. spolia hostium Marcellus Uolcano uotum cremauit. tertio post die ob iram, credo, aliquam aut spem liberalioris militiae ducenti septuaginta duo equites, mixti Numidae ltetgt
Abbreviated transcription (Latin):
iaec exprobrando hosti marcellus suorum militum animos
crigeret hannibal multo grauioribus probris increpabat
Arma signaq eadem se noscere:quae ad trebiam transymenũq
postremo ad cannas uiderit habueritq militem: alium ꝓ¬
fecto se in hyberna capuam duxisse alium inde eduxisse
legatum ne romanum et legionis unius atq ale magno
certamine uix tolleratis pugnam quos bine acies cosulares
nunq̃ sustinuerunt: marcellus tyrone milite ac nolanis subsi¬
diis multus nos iam iterum lacessit. Ubi ille meus miles est.e
erepto ex equo .g. flamininio cons caput abstulit : ubi. L
paulum ad cannas occidit: Ferrum nunc hebet an dextre
torpent: an quid prodigii est aliud: qui pauci plures uin¬
cere soliti estis nunc paudis plures uix restatis. Romam u
expugnaturos si quis duceret fortes linguam iactabitis. Enĩ
minorꝰ res est hic. Experiri ium uirtutemq uolo. Expugna¬

Expanded text:
haec exprobrando hosti Marcellus suorum militum animos haec exprobrando hosti Marcellus suorum militum animos erigeret, Hannibal multo grauioribus probris increpabat: arma signaque eadem se noscere quae ad Trebiam Trasumennumque, postremo ad Cannas uiderit habueritque; militem alium profecto se in hiberna Capuam duxisse, alium inde eduxisse. 'legatumne Romanum et legionis unius atque alae magno certamine uix toleratis pugnam, quos binae acies consulares nunquam sustinuerunt? Marcellus tirone milite ac Nolanis subsidiis inultus nos iam iterum lacessit. ubi ille miles meus est, qui derepto ex equo C. Flaminio consuli caput abstulit? ubi, qui L. Paulum ad Cannas occidit? ferrum nunc hebet? an dextrae torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures uincere soliti estis, nunc paucis plures uix restatis. Romam uos expugnaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis. en, minor res est: hic experiri uim uirtutemque uolo. expugna
Abbreviated transcription (Latin):
proximos ex cohortibus his quae in agros praedatum exierant
ad praclium iam commissum reuocauit. Et nolam aciem ro¬
manam auxerunt. Quos conlaudatos marcellus in subsidiis
num accepissent: Praclium erat anceps.summa ui et duces
hortabantur. et milites pugnabant. Marcellus uictis ant
diem tertium fugatis ante paucos dies a cumis pulsis priore
anno a nola ab se duce milite alio instare iubet non omnes
eẽ in acie praedantis uagari in agro. Sed qui pugnent marce.¬
te campana luxuria. uino scortis omnibusq lustris per tota
hyemem confectos abisse illam uim iugoremq delapsa ec
robora corporum animorumq quibus pyrenei alpiumq
superata sint iuga. reliquias ulorum uirorumo uix armata
nenbraq sustinentis pugnare:capuam hannibali cannas
fuisse ibi uirtutem bellicam ibi militarem disciplinam: ibi prȩ¬
teriti temporis famam: ibi spem futuri extinctam. Cum

Expanded text:
proximos ex cohortibus iis quae in agros praedatum exierant proximos ex cohortibus iis quae in agros praedatum exierant ad proelium iam commissum reuocauit. et Nolani aciem Romanam auxerunt, quos conlaudatos Marcellus in subsidiis num accepissent. proelium erat anceps; summa ui et duces hortabantur et milites pugnabant. Marcellus uictis ante diem tertium, fugatis ante paucos dies a Cumis, pulsis priore anno ab Nola ab eodem se duce, milite alio, instare iubet: non omnes esse in acie; praedantes uagari in agro; sed qui pugnent marcere Campana luxuria, uino et scortis omnibusque lustris per totam hiemem confectos. abisse illam uim uigoremque, delapsa esse robora corporum animorumque quibus Pyrenaei Alpiumque superata sint iuga. reliquias illorum uirorum uix arma membraque sustinentes pugnare. Capuam Hannibali Cannas fuisse: ibi uirtutem bellicam, ibi militarem disciplinam, ibi praeteriti temporis famam, ibi spem futuri exstinctam. cum
Abbreviated transcription (Latin):
magno tumultu erupit.Aliquot primo impetu perculsi ca¬
siq sunt: de in concursu ad pugnam facto equatisq uiribus
atrox ee coepit pugna Ne morabilis inter paucos fuiss&
i ingentibus procellis effusus imber diremissex pugnantes. Co
dic cominisso modico certamine atq irritatis animis in urbem
romani peni in castra se se receperunt. Tamen poenorum pria
eruptione perculsi ccciderunt haud plusꝙ̃ xxx. romanorum
nullus. lmber continens per noctem totam usq ad horam ter¬
tiam diei insequentis tenuit. Itaq quanq̃ utraq pars auida
certamine erat eo die tamen tenuerunt sese in munimentis
Tertio die hannibal partem copiarum pracdatum in agrum o¬
nolanum misit.Quod ubi anim aduertit marcellus. ex timplo
in aciem copias eduxit: neq hannibal detractauit. Mille fe¬
re passuum inter urbem erant castraq eo spatio & sunt omĩa
campi circa nolam concurret᷑. Clamor ex parte utraq sublatus

Expanded text:
magno tumultu erupit. aliquot primo impetu perculsi camagno tumultu erupit. aliquot primo impetu perculsi caesique sunt; dein concursu ad pugnantes facto aequatisque uiribus atrox esse coepit pugna, memorabilisque inter paucas fuisset ni ingentibus procellis effusus imber diremisset pugnantes. eo die commisso modico certamine atque inritatis animis in urbem Romani, Poeni in castra receperunt sese; tamen Poenorum prima eruptione perculsi ceciderunt haud plus quam triginta, Romani quinquaginta. imber continens per noctem totam usque ad horam tertiam diei insequentis tenuit. itaque, quamquam utraque pars auidi certaminis erant, eo die tenuerunt sese tamen munimentis. tertio die Hannibal partem copiarum praedatum in agrum Nolanum misit. quod ubi animaduertit Marcellus, extemplo in aciem copias eduxit; neque Hannibal detrectauit. mille fere passuum inter urbem erant castraque; eo spatio—et sunt omnia campi circa Nolam—concurrerunt. clamor ex parte utraque sublatus
Abbreviated transcription (Latin):
rum enim ut capuam nuceriamq potitus cet. Sed quid inter
capuȩ nuceriaeq fortunam inter eẽt. ip̃os prope in medio sitos
nolanos scire. Nolo minari.quae capte urbi censura foret.sed
potius spondere:si marcellum praesidio ac nolam tradidissen
neminem alium ꝗͣ ipos legem quam in societatem amicitiãq
hannibalis uenirent dicfuros. Ad ea herennius bassus respõdit
nultos annos iam inter romanum nolanum populum amiciti
ẽẽ. cuius neutros ad eam diem penitere & sibi cum fortuna
mutanda fides fuerat. Sero iam eẽ mutare eam dediturus se ha¬
nibali fuisse accersendum yomanum praesidium cum hisq ad
se se tuendos uenisset: omnia sibi et ee consociata et ad ultim
fore. Hoc colloquium abstulit spem hanmibali per proditio¬
nem recipiende nolae. Itaq oppidum corona circumdedit
ut simul ab omni parte moenia aggrederetur. Quem ut suc¬
cessisse muris marcellus uidit instructa intra portam acie e

Expanded text:
rum enim ut Capua Nuceriaque potitus esset; sed quid inter rum enim ut Capua Nuceriaque potitus esset; sed quid inter Capuae ac Nuceriae fortunam interesset ipsos prope in medio sitos Nolanos scire. nolle ominari quae captae urbi cessura forent et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent, neminem alium quam ipsos legem qua in societatem amicitiamque Hannibalis uenirent dicturum. ad ea Herennius Bassus respondit multos annos iam inter Romanum Nolanumque populum amicitiam esse, cuius neutros ad eam diem paenitere et sibi, si cum fortuna mutanda fides fuerit, sero iam esse mutare. an dedituris se Hannibali fuisse accersendum Romanorum praesidium? cum iis qui ad sese tuendos uenissent omnia sibi et esse consociata et ad ultimum fore. hoc conloquium abstulit spem Hannibali per proditionem recipiendae Nolae. itaque corona oppidum circumdedit ut simul ab omni parte moenia adgrederetur. quem ut successisse muris Marcellus uidit, instructa intra portam acie cum
Abbreviated transcription (Latin):
fortunac aut temere hosti commissum diciposs&. Explorato
cum firmis praesidiis tuto receptu pracdatum ierat. omniaq adue¬
sensit hostem aduentare: copias intra moenia tenuit. permuros
in ambulare senatores nolanos iussit et omnia circa explorare
que apud hostes fierent. Ex his anno cum ad murum success
herennum bassum et herium petium adcolloquium euocatos p¬
missuq marcelli egressos per interpretem alloquitur. H anmiba¬
lis uirtutem fortunamq extollit. populi romani obtegit senescẽ¬
tem cum uiribus maiestatem. Quae sita paria cent ut quond.
fuissent tamen exptis.ꝗ̃ graue romanum imperium socus ꝗta ĩ¬
dulgentia hannibalis ctiam in captiuos omnis it alici nominis fuiss&
punicam romanae societatem atq amicitiam preponendam ẽ
Si ambo consules cum suis exercitibus ad nolam cent tamen non
magis pares haunibali futuros ꝗͣ ad cannas fuissent. Ne dum p̃¬
tor unus cum paucis et nouis militibus nolam tutari possit Ipsoꝵ

Expanded text:
fortunae aut temere hosti commissum dici posset. explorato cum firmisque praesidiis tuto receptu praedatum ierat omniaque uesensit hostem aduentare, copias intra moenia tenuit; per muros inambulare senatores Nolanos iussit et omnia circa explorare quae apud hostes fierent. ex his Hanno, cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium euocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur. Hannibalis uirtutem fortunamque extollit: populi Romani obterit senescentem cum uiribus maiestatem; quae si paria essent ut quondam fuissent, tamen expertis quam graue Romanum imperium sociis, quanta indulgentia Hannibalis etiam in captiuos omnes Italici nominis fuisset, Punicam Romanae societatem atque amicitiam praeoptandam esse. si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros quam ad Cannas fuissent, nedum praetor unus cum paucis et nouis militibus Nolam tutari possit. ipsor
Abbreviated transcription (Latin):
uicem romanis syracusanisq prebuisset epicides metuens ne si
pergerent idem qui tum tenebant ab ortu solis flare per dies plu¬
res uenti classis punica affricam peteret tradita achradina mer¬
cennaĩorum militum ducibus adbomilcarem nauigat. classe
instatione uersam in africam hñtem atq timentem nauale¬
premium praelium non tam q impar uiribus aut numero
nauium cẽt ouippe etiam plures habebat ꝗͣ ꝙ uenti aptiores

Expanded text:
uicem Romanis Syracusanisque praebuisset, Epicydes metuens ne, si uicem Romanis Syracusanisque praebuisset, Epicydes metuens ne, si pergerent iidem qui tum tenebant ab ortu solis flare per dies plures uenti, classis Punica Africam repeteret, tradita Achradina mercennariorum militum ducibus ad Bomilcarem nauigat. classem in statione uersa in Africam habentem atque timentem nauale proelium, non tam quod impar uiribus aut numero nauium esset—quippe etiam plures habebat—quam quod uenti aptiores
Abbreviated transcription (Latin):
bat mali adduxerat in urbem suos infirmaq: corpora tect
et umbrȩ recreauerant multi tamen ex romano exercitu
cadem peste absumpti sunt. De loco terrestripunicoq exerci¬
tu sicuti qui liypocratis milites fuerat. Haud magna oppida
caeterum et situ et munimentis tuta tria milia alterum ab s
comportabant et auxilia accersibant.Interca bomilcar iteru
cum classe profectus carthaginem ita exposita fortuna socioꝵ
ut spem faceret non ipĩs modo salutarem opem ferri posset o¬
sed romanos quoq in capta quod ammodo urbe capi perpulit
ut honerarias naues ꝗͣ plurimas omni copia rerum secum onus¬
tas muterent: classemq suam augerent. Igitur .c. adex. na¬
uibus longis. dcc. onerariis profectus a carthagine satis pros¬
peros euentus ad traiciendum in siciliam habuit sed idem uen¬
ti superare cumpachinum prohibebant bomilcaris aduentu fa¬
ma primo. de inde preter spem mora cum gaudium et metu i

Expanded text:
bat mali, traduxerat in urbem suos, infirmaque corpora tecta bat mali, traduxerat in urbem suos, infirmaque corpora tecta et umbrae recreauerant; multi tamen ex Romano exercitu eadem peste absumpti sunt. deleto terrestri Punico exercitu Siculi, qui Hippocratis milites fuerant,   haud magna oppida, ceterum et situ et munimentis tuta; tria milia alterum ab Sycomportabant et auxilia accersebant. interea Bomilcar iterum cum classe profectus Carthaginem, ita exposita fortuna sociorum, ut spem faceret non ipsis modo salutarem opem ferri posse sed Romanos quoque in capta quodam modo urbe capi, perpulit ut onerarias naues quam plurimas omni copia rerum onustas secum mitterent classemque suam augerent. igitur centum triginta nauibus longis, septingentis onerariis profectus a Carthagine satis prosperos uentos ad traiciendum in Siciliam habuit; sed iidem uenti superare eum Pachynum prohibebant. Bomilcaris aduentus fama primo, dein praeter spem mora cum gaudium et metum in
Abbreviated transcription (Latin):
rerentur: aut insidentis curantisq eodem uis morbi reple¬
tos secum traherent quottidiana funera & morsob oculos
eẽt et undiq dies noctesq ploratus audirentur. Iostremo
ita assuetudine mali effeminarant animos ut non modo
lacrimis iustoq comploratu prosequerentur mortuos sed ne effer¬
rent quidem aut sepelirent iacerentq: strata exanimata corpora
in conspectu similem mortem expectantium mortuiq egros
egriualidos cum metu tum tabe ac pestifero ardore corpora
conficerent. Et ut ferro potius morerentur quidam inuade¬
bant soli hostium stationes. Nulto tamen uis maior pestis
de aquisq effecerat magis ex hostium exercitu siculi ut pri¬
mum uidere ex grauitate loci uulgari morbos in suas quis
propinquas urbes dilapsi sunt. Et carthagiuenses quibus nunꝗͣ
receptus erat cum ip̃is ducibus hypocrate atq hymilcone ad
internitionem omnes perierunt. Marcellus ut tanta uis ingrue¬

Expanded text:
rerentur aut adsidentes curantesque eadem ui morbi replererentur aut adsidentes curantesque eadem ui morbi repletos secum traherent, cotidianaque funera et mors ob oculos esset et undique dies noctesque ploratus audirentur. postremo ita adsuetudine mali efferauerant animos, ut non modo lacrimis iustoque comploratu prosequerentur mortuos sed ne efferrent quidem aut sepelirent, iacerentque strata exanima corpora in conspectu similem mortem exspectantium, mortuique aegros, aegri ualidos cum metu, tum tabe ac pestifero odore corporum conficerent; et ut ferro potius morerentur, quidam inuadebant soli hostium stationes. multo tamen uis maior pestis lo aquisque adsuerant magis. ex hostium exercitu Siculi, ut primum uidere ex grauitate loci uolgari morbos, in suas quisque propinquas urbes dilapsi sunt; at Carthaginienses, quibus nusquam receptus erat, cum ipsis ducibus Hippocrate atque Himilcone ad internecionem omnes perierunt. Marcellus, ut tanta uis ingrue
Abbreviated transcription (Latin):
tionem instationes marcelli fecit et classis punica littore
quod inter urbem et castra romana eat:appulsa est.ne quie
presidu crispino summitti a marcello posset:Tumultum tamen
maiorem hostes prebuerunt: ꝗͣ certamen. Nam et crispinus
hypocratem non repulit tantum munimentis: sed insecutus ẽt
e trepide fugientem et epicidem marcellus compulit in urbes
satisqiam etiam in posterum uidebatur prouisum. ne quid ab
repentinis eorum excursionibus periculi foret. Accessit et
pestilentia commune malum:q facile utrorumq: animos
auerteret a belli consiliis. Nam tempore autumni et locis
natura grauibus: multa tamen magis extra urbem ꝗͣ inur¬
be tolleranda uis estus:per utraq castra omnium ferme cor¬
pora mouit ac primo temporis ac loci uitio et egri erant&
moriebantur postea curatio ip̃a et cunctatus egrorum uul¬
gabat morbos ut aut neglectĩ desertiq: qui incidissent mo¬

Expanded text:
tionem in stationes Marcelli fecit et classis Punica litori tionem in stationes Marcelli fecit et classis Punica litori quod inter urbem et castra Romana erat adpulsa est, ne quid praesidii Crispino summitti a Marcello posset. tumultum tamen maiorem hostes praebuerunt quam certamen; nam et Crispinus Hippocraten non reppulit tantum munimentis sed insecutus etiam est trepide fugientem, et Epicyden Marcellus in urbem compulit; satisque iam etiam in posterum uidebatur prouisum ne quid ab repentinis eorum excursionibus periculi foret. accessit et ad <haec> pestilentia, commune malum, quod facile utrorumque animos auerteret a belli consiliis. nam tempore autumni et locis natura grauibus, multo tamen magis extra urbem quam in urbe, intoleranda uis aestus per utraque castra omnium ferme corpora mouit. ac primo temporis ac loci uitio et aegri erant et moriebantur; postea curatio ipsa et contactus aegrorum uolgabat morbos, ut aut neglecti desertique qui incidissent mo
Abbreviated transcription (Latin):
ad anchoram in salo romana classis ne posset cum xu
dedit quinq et. quinquaginta nauibus epicide et siracini
relictis edoctisq carthaginensibus in quarto ressiracusana
discrimine eẽt. Cum. E nauibus post paucos dies redit mul¬
tis ut fama ẽ: donis ex hyeronis gaza ab epicide donatusMr¬
cellus curialo recepto praesidioq addito una cura erat uerb
ne ꝗ̃ a tergo uis hostiumim arcem accepta inclusos impedi¬
tosq moenibus suos turbaret. Acredinem inde trinis castris
per idonea dispositis loca spe ad iuopiam. omnium rerum in¬
clusos redacturum circum sedit. Cum per aliquot dies quiete
stationes utrimq fuissent repente aduentus hypocratis et hy¬
milconis ut ultro undiq oppugnarentur romani fecit. Nam
et hypocrates castris ad magnum portum communitis sig¬
noq his dato qui acradinem tenebant castra uetera ronta¬
norum adoratus ẽ: quibus crispinus aderat. Et epicides erep¬

Expanded text:
ad ancoram in salo Romana classis non posset, cum tad ancoram in salo Romana classis non posset, cum tdedit quinque et quinquaginta nauibus Epicydae et Syracusanis relictis; edoctisque Carthaginiensibus in quanto res Syracusana discrimine esset cum centum nauibus post paucos dies redit, multis, ut fama est, donis ex Hieronis gaza ab Epicyde donatus. Marcellus Euryalo recepto praesidioque addito una cura liber erat ne qua ab tergo uis hostium in arcem accepta inclusos impeditosque moenibus suos turbaret. Achradinam inde trinis castris per idonea dispositis loca, spe ad inopiam omnium rerum inclusos redacturum, circumsedit. cum per aliquot dies quietae stationes utrimque fuissent, repente aduentus Hippocratis et Himilconis ut ultro undique oppugnarentur Romani fecit. nam et Hippocrates castris ad magnum portum communitis signoque iis dato qui Achradinam tenebant castra uetera Romanorum adortus est, quibus Crispinus praeerat, et Epicydes erup
Abbreviated transcription (Latin):
Legati eo abthica et neapolim cum infulis et uelamentis uene¬
runt precantes ut acedibus et abincendiis parceretur. De
quorum precibus ꝗͣ postulans magis consilio habito marcellus
ex omnium sententia ediexit inAlitibus ut quis liberum
corpus uiolaret: Caetera prece futura Castraq promuro
tectis parietum septa portis regione platearum patentibus
stationes praesidiaq disposuit. ne quis in discursu militum
impetus in castra fieri posset. Inde signodato milites disci¬
rere retractisq foribus cum omnia terrore atq tumultu
streperent a cedibus tamen temperatum est. Rapinus
nullus ante modus fuit ꝗͣ omnia duturna felicitate cumu¬
lata bona egessere. Inter hacc et phylodemus cum spesai¬
lu nulla eẽt. fide accepta ut inuiolatus adepicidem rediret¬
de reducto presidio tradidit tumulum romanis. Aduersis
omnibus ad tumultum ex parte capte urbis bomilcar no¬
ctem eam nactus qua propter uim tempestatis Ctare¬

Expanded text:
legati eo ab Tycha et Neapoli cum infulis et uelamentis uenelegati eo ab Tycha et Neapoli cum infulis et uelamentis uenerunt, precantes ut a caedibus et ab incendiis parceretur. de quorum precibus quam postulatis magis consilio habito Marcellus ex omnium sententia edixit militibus ne quis liberum corpus uiolaret: cetera praedae futura. castra obiectu parietum pro muro saepta; portis regione platearum patentibus stationes praesidiaque disposuit, ne quis in discursu militum impetus in castra fieri posset. inde signo dato milites discurrerunt; refractisque foribus cum omnia terrore ac tumultu streperent, a caedibus tamen temperatum est; rapinis nullus ante modus fuit quam omnia diuturna felicitate cumulata bona egesserunt. inter haec et Philodemus, cum spes auxilii nulla esset, fide accepta ut inuiolatus ad Epicyden rediret, deducto praesidio tradidit tumulum Romanis. auersis omnibus ad tumultum ex parte captae urbis Bomilcar noctem eam nactus, qua propter uim tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ passi. Itaq marcellus postꝗ̃ inceptu in risum fuit: ad euri¬
lianum signa referri iussit Tumulus est in extrema parte o¬
urb uersus amari uieq imminens ferenti in agros mediter¬
ranca quae insulac per commotus ẽ ad commeatus excipie¬
dos preerat huic arci phylodemus argius ab epicide imposi¬
tus ad quem missus a marcello fosis unus ex interfectoribus
tyranni eum longo sermone habito dilatus per frustrationẽ
eẽt retulit marcelio tempus cum ad eliberandum sumpsisse
Cum is diem de die differret:dum hypocrates ad hymilco ad¬
mouerent castra legiones haũd dubiussi in arcem accepis¬
set eos delere romanum exercitum inclusum muris ꝓoi
Aarcellus ut curialium neq tradi neq capiuidit posse intenri
neapolim et thicam nomina partium urbis et instar ur¬
bium sunt. posuit castratimens ne si frequentia intrasset
loca continere a discursu miles auidus prede non possit

Expanded text:
quam passi. itaque Marcellus, postquam id inceptum inritum fuit, ad Eurquam passi. itaque Marcellus, postquam id inceptum inritum fuit, ad Euryalum signa referri iussit. tumulus est in extrema parte urbis auersus a mari uiaeque imminens ferenti in agros mediterraneaque insulae, percommode situs ad commeatus excipiendos. praeerat huic arci Philodemus Argiuus, ab Epicyde impositus, ad quem missus a Marcello Sosis, unus ex interfectoribus tyranni, cum longo sermone habito dilatus per frustrationem esset, rettulit Marcello tempus eum ad deliberandum sumpsisse. cum is diem de die differret dum Hippocrates atque Himilco admouerent castra legiones, haud dubius, si in arcem accepisset eos, deleri Romanum exercitum inclusum muris posse, Marcellus, ut Euryalum neque tradi neque capi uidit posse, inter Neapolim et Tycham—nomina ea partium urbis et instar urbium sunt—posuit castra, timens ne, si frequentia intrasset loca, contineri ab discursu miles auidus praedae non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
uidit in lacrunasse dicitur partim gandio tante perpe¬
trapo rei partim uetusta gloria urbis athemensium clas¬
sis demerse. et duo ingentes exercitus cum duobus clarissi¬
mis ducibus deiecti occurrebant et tot bella cum cartha¬
ginensibus tanto cum discrimine gesta tot tam opulen¬
ti tiranni regesq preter caeteros hiero cum recentissime
memoriae rex:tum ante omnia que uirtus ei fortunaq
sua dederat benefitiis cui populum romanum insignis. Ca
cum uniuersa occurrerent animo subiretq: cogitatio:ian
illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura
priusꝗ̃ signa acradine ad mouer& premuttit syracusanos
qui inter presidia romana ut ante dictum est: fuerant. ut ⁊¬
alloquio leui pellerent hostes ad dedendam urbem Teuebat acra¬
dine portas murosq maxiine transfuge:quibus nulla erat p
conditiones ueniae spes. ei nec adire muros. nec alloqui quẽ¬

Expanded text:
uidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpeuidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim uetusta gloria urbis. Atheniensium classes demersae et duo ingentes exercitus cum duobus clarissimis ducibus deleti occurrebant et tot bella cum Carthaginiensibus tanto cum discrimine gesta, tot tam opulenti tyranni regesque, praeter ceteros Hiero, cum recentissimae memoriae rex, tum ante omnia quae uirtus ei fortunaque sua dederat beneficiis in populum Romanum insignis. ea cum uniuersa occurrerent animo subiretque cogitatio iam illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura, priusquam signa Achradinam admoueret, praemittit Syracusanos qui intra praesidia Romana, ut ante dictum est, fuerant, ut adloquio leni perlicerent hostes ad dedendam urbem. tenebant Achradinae portas murosque maxime transfugae, quibus nulla erat per condiciones ueniae spes; ei nec adire muros nec adloqui quem
Abbreviated transcription (Latin):
ui neq et inuaste magnitudinis urbe partium sensu non
satis pertinente in omnia subluce: exapylo effracto marcel¬
lus omnibus copus urbem ingressus excitauit conuertitq
om̃s ad arma capienda opemq si quam possent in capta ꝓ¬
pe urbi ferendam. Epicides ab insula ꝗͣ ip̃i nason uocant
citato profectus agmine: haud dubius quin paucos per ne¬
gligentiam custodum transgressos murum expulsurus
Roret occurrentibus ꝑauidis tumultum augere eos dicti¬
tans etmaiora ac terribiliora afferre postq conspexit
omnia circa epipolas armis completa lacessito terra hoste
pauois missilibus retro macradmeni agmen conuertit
non tamuim multitudinemq hostiuminetuens ꝗͣ ne
qua intestina fraus per occasionem omretur clausasq: in¬
ter tumultum Achradine atq insulae in uenire portas
arcellus ut moenia in gressus ex fuperioribus locis urbem
ferme oium illa tempesfate pulcherrimam siabiectam oculis

Expanded text:
somnoque et in uastae magnitudinis urbe partium sensu non somnoque et in uastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia. sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitauit conuertitque omnes ad arma capienda opemque si quam possent iam captae prope urbi ferendam. Epicydes ab Insula, quam ipsi Nasson uocant, citato profectus agmine, haud dubius quin paucos, per neglegentiam custodum transgressos murum, expulsurus foret, occurrentibus pauidis tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora uero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis completa, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen conuertit, non tam uim multitudinemque hostium metuens quam ne qua intestina fraus per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inueniret portas. Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis
Abbreviated transcription (Latin):
silentium eo deducti ubi sine strepitu ac tumultu primi es¬
uaserunt in murum.secuti ordine alii cum priorum audatia
dubiis etiam animum faceret. Iam mille armatorum ce¬
rum euadebant.Signo ab exapylo dato qua per ingente
solitudinem erat peruentum quia magna pars in turribus
epulati aut sopiti uino erant: aut semigraues potabant: pau¬
cos tamen eorum impssos in cubilibus interfecerunt. prope
exapylon ẽ portula magna ui refringicepta et e muro
ex composito tuba datum signum erat: et iam undiq non fur¬
tim sed ut aperte gerebatur res quippe ad epipolas frequentẽ
custodiis locum peruentum erat: terrendiq magis hostes
erant ꝗͣ fallendi sicut territi sunt. Nam simul ac tubarum
est auditus causatus clamorq tenentium muros partemq ur¬
bis omnia teneri: custodes rati alii per murum fugere alii
salire de muro precipitariq turba pauentium magna pars
tamen ignara tanti mali erat: et grauatis omnibus somno

Expanded text:
silentium eo deducti. ubi sine strepitu ac tumultu primi esilentium eo deducti. ubi sine strepitu ac tumultu primi euaserunt in murum, secuti ordine alii, cum priorum audacia dubiis etiam animum faceret. iam mille armatorum <muri> cerum euadebant, signo ab Hexapylo dato quo per ingentem solitudinem erat peruentum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti uino erant aut semigraues potabant; paucos tamen eorum oppressos in cubilibus interfecerunt. prope Hexapylon est portula; ea magna ui refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim sed ui aperta gerebatur res. quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, peruentum erat terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt. nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba pauentium. magna pars tamen ignara tanti mali erat et grauatis omnibus uino
Abbreviated transcription (Latin):
pristina opinione sua et ceterorum omnium ratus eẽ et
uel mediocribus scalis superabilem: ad marcellum rem defert
haud spernenda resuisa.sed cum adiri locus quia ob id ipsum
intentius custodiebatur non posset:occasio quaerebatur.Quã
obtulit transfuga nuntians diem festum diane per triduu
agi. Et quia alia in obsidione defuit uino largius epulas celo¬
brari et epicide prebito uniuerse plebi et pertribus a prrinci¬
pibus dienfo: Id ubi accepit marcellus. cum paucis tribunorum
militum conloqututus electisq per eos adrem tantam agene
audendamq idoneis centurionibus militibusq et scalis in occul¬
to comparatis caeteris signum dari iubet ut mature corpora
curarent quietiq darent. Nocte in expeditionem eunchom
ce. Inde isi id temporis uisum: quo dic epulatis iam uino
saciatis principiumq somni eẽt signi unius milites ferre sca¬
las iussit ad mille ferme milites armati tenui agmine per

Expanded text:
pristina opinione sua et ceterorum omnium ratus esse et pristina opinione sua et ceterorum omnium ratus esse et uel mediocribus scalis superabilem, ad Marcellum rem defert. haud spernenda uisa; sed cum adiri locus, quia ob id ipsum intentius custodiebatur, non posset, occasio quaerebatur; quam obtulit transfuga nuntians diem festum Dianae per triduum agi et, quia alia in obsidione desint, uino largius epulas celebrari et ab Epicyde praebito uniuersae plebei et per tribus a principibus diuiso. quod ubi accepit Marcellus, cum paucis tribunorum militum conlocutus, electisque per eos ad rem tantam agendam audendamque idoneis centurionibus militibusque et scalis in occulto comparatis ceteris signum dari iubet, ut mature corpora curarent quietique darent: nocte in expeditionem eundum esse. inde ubi id temporis uisum quo <de> die epulatis iam uini satias principiumque somni esset, signi unius milites ferre scalas iussit; et ad mille fere armati tenui agmine per
Abbreviated transcription (Latin):
posita omnia ad proditionem eẽnt. iuditio de legato ad epi¬
cidem per attalum quendam. indignantem sibi rem cre¬
ditam non ee necati omnes et coneruciati sunt. Alia si¬
inde spes postq̃ haec uana spes euaserat excepit. Damnip¬
pus quidam lacedemonius missus absyracusis ad phylippum
regem captus ab romanis nauibus erat. huius utiq redimendi
et epicidi cura erat ingens.Nec abnuit marcellus iam tum e¬
tolorum cuius socii lacedemonii erant: amicitiam affec¬
tibus romanis ad colloquium de redemptione eius missis. me¬
dius maxime atq utriusq oportunus locus ad portam tro¬
gilorum propter turrim.quam uocant galeagram:ẽ uisus.
uocum saepius commearet unus ex romanis ex propinq:
murum contemplans numerando lapides extimandoq: ip̃e
secum: qui in fronte paterent singuli altitudinem muri: ꝗtũ
proxime coniectura poterat.ꝑmensus humilioremq aliquã

Expanded text:
posita omnia ad proditionem essent, indicio delato ad Epiposita omnia ad proditionem essent, indicio delato ad Epicyden per Attalum quendam indignantem sibi rem creditam non esse, necati omnes cum cruciatu sunt. alia subinde spes, postquam haec uana euaserat, excepit. Damippus quidam Lacedaemonius, missus ab Syracusis ad Philippum regem, captus ab Romanis nauibus erat. huius utique redimendi et Epicydae cura erat ingens, nec abnuit Marcellus iam tum Aetolorum, quibus socii Lacedaemonii erant, amicitiam adfectantibus Romanis. ad conloquium de redemptione eius missis medius maxime atque utrisque opportunus locus ad portum Trogilorum propter turrim, quam uocant Galeagram, est uisus. quo cum saepius commearent, unus ex Romanis, ex propinquo murum contemplans, numerando lapides aestimandoque ipse secum quid in fronte paterent singuli, altitudinem muri quantum proxime coniectura poterat permensus humilioremque aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
meret: quanqͣ nec ui capi uidebat posse in expugnabilem.i¬
errestri ac maritimositu urbem nec fame ꝗͣ prope liberi
a carthagine commeatus alerent tamen ne quid in exptũ
reliqueret.transfugas syracusanos erant autem ap romanos
aliqui nobilissimi uri interfactionem a yomanis quia ab no¬
uis consiliis abhorrebant. pulsi conloquiis sue partis tempi¬
re animos hominum iussit. et fidem dare si tradita forent
siracuse liberos eos ac suis legibus uicturos ẽe.Non erat conlo¬
quii copiaq multorum animi suspecti omnium curam oculos
conuerterant: ne quid falleret tale admissum. Seruus unus
exilium pro transfuga intromissus in urbem conuentis pau¬
cis initium conloquendi de tali re fecit. De in inpiscatoriaq¬
dam. naue retibus aperti circumuectiq ita ad castra roma¬
na conlocutiq cum transfugis et idem sepius eodem moc
alii atq alii postremo ad.LxXX. facti. Et cum iam com¬

Expanded text:
meret, quamquam nec ui capi uidebat posse inexpugnabilem tmeret, quamquam nec ui capi uidebat posse inexpugnabilem terrestri ac maritimo situ urbem nec fame, ut quam prope liberi a Carthagine commeatus alerent, tamen, ne quid inexpertum relinqueret, transfugas Syracusanos—erant autem apud Romanos aliqui nobilissimi uiri, inter defectionem ab Romanis, quia ab nouis consiliis abhorrebant, pulsi—conloquiis suae partis temptare hominum animos iussit et fidem dare, si traditae forent Syracusae, liberos eos ac suis legibus uicturos esse. non erat conloquii copia, quia multorum animi suspecti omnium curam oculosque eo uerterant ne quid falleret tale admissum. seruus unus exsulum, pro transfuga intromissus in urbem, conuentis paucis initium conloquendi de tali re fecit. deinde in piscatoria quidam naue retibus operti circumuectique ita ad castra Romana conlocutique cum transfugis et iidem saepius eodem modo et alii atque alii; postremo ad octoginta facti. et cum iam com
Abbreviated transcription (Latin):
q omina habituros qui aute idus martias exissent posteam die
quiq exissent: quiq ibi mansissent hostium futuros numero
a pronuntiata campanis atq ita spreta ut ultro minarentur
dicerentq contumelias. Hannibal abherdonea tarentumØ
duxerat legiones spe aut ui aut dolo artis tarentine potiunde
quod ubi parum processit adbrundusium flexit iter prodi id
oppidum ratus ibi quoq cum frustra terreret᷑ tempiis legai
campani ad eum uenerunt querentes simul orantesq Quibus
hannibal magnifice respondit et antea soluisse obsidionem et
nunc aduentum suum confules non laturos. Cum hac spe di¬
missi legati uix regredi capuam iam duplici fossa uallat cine
potuerunt. Cum maxime capua circumuallaret᷑.siracusaruq
oppugnatio ad finem uenit.sostꝗͣ in hac uirtute ducis exer¬
citusq intestina etiam proditione adiuta. Namq marcel¬
lus initio ueris incertus utrum agrigentum adhymilconem
& hypocratem uerteret bellum an obsidione syracusas pre¬

Expanded text:
 omnia habituros qui ante idus Martias exissent; post eam diem quique exissent quique ibi mansissent hostium futuros numero. ea pronuntiata Campanis atque ita spreta ut ultro contumelias dicerent minarenturque. Hannibal ab Herdonea Tarentum duxerat legiones, spe aut ui aut dolo arcis Tarentinae potiundae; quod ubi parum processit, ad Brundisium flexit iter, prodi id oppidum ratus. ibi quoque cum frustra tereret tempus, legati Campani ad eum uenerunt querentes simul orantesque; quibus Hannibal magnifice respondit et antea se soluisse obsidionem et nunc aduentum suum consules non laturos. cum hac spe dimissi legati uix regredi Capuam iam duplici fossa ualloque cinctam potuerunt. cum maxime Capua circumuallaretur, Syracusarum oppugnatio ad finem uenit, praeterquam ui ac uirtute ducis exercitusque, intestina etiam proditione adiuta. namque Marcellus initio ueris incertus utrum Agrigentum ad Himilconem et Hippocraten uerteret bellum an obsidione Syracusas pre
Abbreviated transcription (Latin):
campanis eo euentu pugnant ut postremo portis in utroq se
contineret᷑ campanus priuso tamen ꝗͣ hec continuare
oꝑa legati ad hannibalem missi: qui quererentur deserta
ab eo capuam ac prope redditam romanis obtesterentur¬
q ut tunc saltem opem non circumsessis modo sed etiam.
circumuallatis ferret. Consulibus litere: a.p.Cor nelic
praetore misse ut postꝗͣ clauderent capuam operibus po¬
testatem campanis facerent:ut qui eorum uellent exi¬
rent a capua suasq res secum auferrent. liberos fore sua

Expanded text:
Campanis eo euentu pugnant ut postremo portis muroque se Campanis eo euentu pugnant ut postremo portis muroque se contineret Campanus. prius tamen quam haec continuarentur opera, legati ad Hannibalem missi qui quererentur desertam ab eo Capuam ac prope redditam Romanis obtestarenturque ut tunc saltem opem non circumsessis modo sed etiam circumuallatis ferret. consulibus litterae a P. Cornelio praetore missae ut, priusquam clauderent Capuam operibus, potestatem Campanis facerent ut qui eorum uellent exirent a Capua suasque res secum ferrent: liberos fore sua
Abbreviated transcription (Latin):
sq per fora conciliabulaq edixit: ut conquisitio uolonum
fieret usq ad signa reducerentur. Haec omnia intentissi¬
ma cura acta. Appius claudius consul.d. Iunio ad hostiũ
uulturni.M.aurelio Cotta puteolis preposito mandauit ꝗ¬
ut queq naues ex etruria et sardinia accessissent ex templo
in castra mitterent frumentum. Ip̃e ad Capuam regressus
Q fuluium collegam inuenit casilino. Omnia inde portantẽ
molientem adoppugnandam capuam Tum ambo circumse¬
derunt urbem et claudium neronem praetorem a sues¬
sula ex claudianis castris exciuerunt.Is quoq: modico ibi
presidio ad tenendum locum relicto. Caeteris cum omibus
copus ad capuam descendit.Ita tria praetoria circa capuam
erecta tres exercitus diuersis partibus opus aggressi fossa
ualloq circumdare urbem parant et castella excitant mo¬
dicis interuallis multisq: locis simul cum. prohibentibus oꝑa

Expanded text:
isque per fora conciliabulaque edixit ut conquisitio uolonum isque per fora conciliabulaque edixit ut conquisitio uolonum fieret iique ad signa reducerentur. haec omnia intentissima cura acta. Ap. Claudius consul D. Iunio ad ostium Uolturni, M. Aurelio Cotta Puteolis praeposito qui, ut quaeque naues ex Etruria ac Sardinia accessissent, extemplo in castra mitterent frumentum, ipse ad Capuam regressus Q. Fuluium collegam inuenit Casilino omnia deportantem molientemque ad oppugnandam Capuam. tum ambo circumsederunt urbem et Claudium Neronem praetorem ab Suessula ex Claudianis castris exciuerunt. is quoque modico ibi praesidio ad tenendum locum relicto ceteris omnibus copiis ad Capuam descendit. ita tria praetoria circa Capuam erecta; tres exercitus diuersis partibus opus adgressi fossa ualloque circumdare urbem parant et castella excitant modicis interuallis, multisque simul locis cum prohibentibus opera