comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua redemt sumus ut quae cum que tuabona que tibi dñi bonitate concessa sunt
in lit teris imeis posui non me ex istimes in sidiosoblandiloquio posuise si quid autẽ
inte peccaui dimit tas mihi nec illud quod de te nescio cuius po&e sato ineptius fer¬
tasse quam lit teratius ame comme moratum est amplius quam dixi ad te trahas
cũ continuo subiecerim non hoc ideome dixisse ut oculos cordis reciperes quos
ab sit in quã ut amiseris sed ut aduerteres quossa nos acuigiles haberes prop̃t
solamergo palinodi ansi ali quid scripserimus quod scripto posteriore destrue¬
re debeamus imiten dam non propt̃ te sic hori caeci tatẽ quã cordituo nec tri¬
bui nec timui at tingendum illud existi maui. at que identidem rogo ut me
fidenter corrigas ubi mihi hoc opus eẽ perspexeris quã quã enim secundum

Expanded text:
qua redempti sumus, ut, quaecumque tua bona, quae tibi domini bonitate concessa sunt, qua redempti sumus, ut, quaecumque tua bona, quae tibi domini bonitate concessa sunt, in litteris meis posui, non me existimes insidioso blandiloquio posuisse, si quid autem in te peccaui, dimittas mihi. nec illud, quod de nescio cuius poetae fato ineptius fortasse quam litteratius a me commemoratum est, amplius:, quam dixi, ad te trahas, cum continuo subiecerim non hoc ideo me dixisse, ut oculos cordis reciperes — quos absit, inquam, ut amiseris —, sed ut aduerteres, quos sanos ac uigiles haberes. propter solam ergo παλινῳδιαν, si aliquid scripserimus, quod scripto posteriore destruere debeamus, imitandam, non propter Stesichori caecitatem, quam cordi tuo nec tribui nec timui, adtingendum illud existimaui. atque identidem rogo, ut me fidenter corrigas, ubi mihi hoc opus esse perspexeris. quamquam enim secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cer aleliõ susere dolun quos anste des lo quor quuid am pliusfatiam non habeo ces tamnenao¬
inmicitias qles husericordia dni dins. auertat a nobis sed sine ullo nocen diaseno
tuui da fiour husnia auatia sus picar: Floc enim me deills aequuan estererdere siua¬
sa sunt ipio monincontumelian sedin honorem facta & dis posita in domo nagria ado
in opus bo nuuon quosipost hi dre at testationem meã si in nocentiam eorumuenert fa¬
inopuo luarit quam meñ rec tefaciant &etu uides quod sane seripseram nullumtris
lbruoladuer suste romam misisse ⁊deo scripseram quia & librinomen ab illa epis¬
tuiudis ce nebam un de omnino nescio quid aliud te audisse existimaueram & rom̃a
nec ipsam epistulam sect tibimi seram & aduersufte non c̃e arbi trabar quodiince¬
retcit s amicitia siu ad amimnonendum siue adte uelme abstecor rigendum fecisse
me non noueram exceptis auitem familiari aribus tuis te ipsum obsecro pergratiam

Expanded text:
e deo loquor, quid amplius faciam, non habeo. ego tamen abinimicitias — quas misericordia domini dei nostri auertat a nobis! — sed sine ullo nocendi animo facile de homine humana uitia suspicari. hoc enim me de illis aequum est credere, si uasa sunt Christi non in contumeliam, sed in honorem facta et disposita in domo magna a deo in opus bonum. quod si post hanc adtestationem meam, si in notitiam eorum uenerit, facere uoluerint, quam non recte faciant, et tu uides. Quod sane scripseram nullum me librum aduersus te Romam misisse, ideo scripseram, quia et libri nomen ab illa epistula discernebam, unde omnino nescio quid aliud te audisse existimaueram, et Romam nec ipsam epistulam, sed tibi miseram et aduersus te non esse arbitrabar, quod sinceritate amicitiae siue ad admonendum siue ad te uel me abs te corrigendum fecisse me noueram. exceptis autem familiaribus tuis te ipsum obsecro per gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tes iudai tare. Aerecte illui debatur pegrus fecisie queno recte selime lun cogisgca
serpsit & quasi animus tumul tũ antium deliniretur quidres pondebimuscum
ex sur rexeruit ꝑ uersi homines ꝓ hibentes nuptias quosfuturos ipsep̃ nuni tiauit
& dixerintotum illud quodidẽ apostolus dematri moniorum iure firman dalatui¬
scilic& non qđ hoc senserit sedut illo rumplacaretur aduersi tas: Rionenim opus
÷multa commemorare possunt enimuideri&iam delaudibus dic̃ẽ officiosa
mendacia ut apud homines pigriores dilectio eius ar descat: t que itanus quc̃
certaerit in sc̃is lit teris caste ueritatis auctoritas: Non ne adtendimus cunldem
a postolum cumingenticura ueritatis commendante dicere si aut̃ xp̃s non resurrex¬

Expanded text:
et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret ; quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit , et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non enim opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat: atque ita nusquam certa erit in sanctis literis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem Apostolum, cum ingenti cura veritatis commendandae, dicere » ; Si autem Christus n
Abbreviated transcription (Latin):
er arguntur inuidia non ãbigo quin in culta tibi nrae paruitatis ui deaaur hora¬
dio senl sepeccau satussum excoli non posse set monõ nisi qiuem ꝓpria manus lima¬
uerit ia que ignos dolentibus oculis d ignos cedic tarti miarimne cuim ae d es asius

Expanded text:
 arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur ora arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce dolentibus oculis, id est ignosce dictanti, maxime cum. in ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
ponimus in iustrtiã intellegas conductorem adtende paulis ꝑ qui prima hora cen¬
ductus t̃ plus meretur abeo qui horatertia ÷ missus adiuneam. Rur sum horetta
uident &ceandem in se iustitiã non requirunt. Tu quihora nona concincuri es
cur in uidesiquiun decimahora ÷ missus inuineam: Quod cumq responderis
quã uis diuersum ad serueris laborem ut & p̃mium magis indiuer solabore
ments seidem aput sextum. Sententia subiacebis & tuqui hora sex conductus
es nouissimo iiudes curtecum denarium id÷ equialẽ consequatur salutem li¬
ce salutis plabore diuersa sit gloria cadem detepotest t̃cius dicere & deter¬
tiemrur sum primus uerum ipsi inter se ob noncqualẽ labore & uocationis spati¬
a diuersa aequalem p̃mium libent̃ accipi unt in nouissimo tantum operario id
igenunitu salut ediscordant & dño iniuriam faciunt & subomnibus paraholis¬

Expanded text:
posuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conposuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia est missus ad uineam; rursum horae teruident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutem, licet salutis pro labore diuersa sit gloria. eadem de te tertius potest dicere et de tertio rursum primus uerum ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus parabolis
Abbreviated transcription (Latin):
uocatisunt primi iustos eẽ fate aris. quod cum obtinuero illud in feram & quo modo
iusti murmurauerunt aduersum patrem familias dicentes : hii quino uissimiuene¬
runt &hunahora feccrunt equales illos nobis fecifti quipor tauimus pondus dicuacar¬
dorẽ uidentur quide iuste dicere non equalem debere eẽ mercedem cius qui ap¬
mahora ad noc temusque sud a uerit & eius qui una hora sit ad labore uersatus:
Sed ipsa iustitia habe in scliliorem : Cur alterius inuide ant felicitatidenique&
dñs oculum ineis arguit in uidentẽ dicens aut oculus tuus nequã ÷ quia egobo¬
nus sum unde ĩ ab a a postolo solus iustus solus dicitur in mortalis: Non quo
angeli in iusti sint & mor tales sed quo ipse sit in mortalis & iuistus cui conlata uniug¬
sa iustitia iniquitas inuenitur ut autem in hac candem parabola quam huncpro¬

Expanded text:
uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una hora fecerunt, aequales illos nobis fecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, qui a prima hora ad noctem usque sudauerit, et eius, qui una hora sit in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus, solus dicitur inmortalis, non quo et angeli iniusti sint et mortales, sed quo ipse sit inmortalis et iustus, cui conlata uniuersa iustitia iniquitas inuenitur. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc pro
Abbreviated transcription (Latin):
iurtotes solusist inquo peccatum non caclec c& eracum sint liberi arbitru uera quodit
homo adimaginem ei militudinem di soctus⁊ in utraque par te possunt suamnflctert
ioluntatẽ q uodsi a hc sententia non ad duceris saltim alius auctoritate parabule com¬
mouere in quaꝑ totum diem operarii mittuntur ad uineam & inpri mahorluocan¬
tur. adam abel seh intertia noe insȩcta habraham in non amor ses. in undeci¬
ma gentium populus cuicdicitur quid hc statistotadicotiosi &illerespondit nemo
nos conduxit quod aut̃ extremahora nr̃i sit saluatoris aduentus testis ÷ ioban¬
nes apostolus dicens sratres nouissima hora ÷ & enim sicut audistis quiaante cos
uenit nunc anticdristi multi factisunt : ꝓpt̃ quod cognos cimus qui a nouissima ho¬
ra ÷ si hacedisplic& interp̃tatio sequorũ quoque duxeris ita tamenut cosqui

Expanded text:
uirtutes. solus deus est, in quo peccatum non cadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et uirtutes. solus deus est, in quo peccatum non cadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium populus, cui dicitur: quid hic statis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos conduxit. quod autem extrema hora nostri sit saluatoris aduentus, testis estlohannes apostolus dicens: fratres, uouissima hora est. etenim, sicut audistis, quia antichristus uenit, nunc antichristi multi facti sunt, propter quod cognoscimus, quia nouissima hora est. si haec displicet interpretatio, sequor, quocumque duxeris, ita tamen, ut eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cepil ł nolautqu er t autinuenit &c iuentam suis hu mers repor tatu diultiso siio pei taor¬
duomla bopauerat uet aut documur in scõs quo que ca dereposse ln in diodies solid murer
dimeatoa derelin qui filiorã ⁊ ebȩde consideremus exemplume ꝓra uuibus oulimliguat
n orapia letis es fuctuminus grandia postailassee Reliqui de con diseipud. medis auũ
suont & inis aduo cans cosdixit. Seros quia principes gentium domnaatun cuoe uesfrumu
luoet es̃ primus fiat uestor seruus: quo modofilius hominis nonueineulos umi nseld
minstrareadare animam suami redem tionẽ ꝓmultis: Nullipericulo surinuli
uideatur et plasphemun quod & in apostolos inuidiea luasidt mns eotnas¬
sesubripere cum& ciã de angelis hocpute mus si dera quippe non sunt muncdã lncon¬
spcctueius es contra angelossuos per uersum quid enello noricustisce bi sclicuĩt᷑¬
cendo aonangelus. nontthroni non dominationes non poresrdresi uoeta quod

Expanded text:
el nolebat, quaerit, et invenit; et inventam suis humeris reportat . Multum enim errando laboraverat. 40. Ut autem doceamur in Sanctos quoque cadere posse invidiam, et soli Deo puram elementiam derelinqui, filiorum Zebedaei consideremus exemplum: pro quibus cum mater mota pietatis affectu, nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. Et Jesus advocans eos, dixit: « Scitis quia principes uos esse primus, fiat uester seruus; quomodo et filius hominis non uenit ministrari, sed ministrare et dare animam suam redemptionem pro multis. nulli periculosum, nulli uideatur esse blasphemum, quod et in apostolis inuidiae malum diximus potuisse subreperespectu ejus, et contra angelos suos perversum quid intellexit? . Etora conscendo - non angelus, non throni, non dominationes, non potestates ceteraeque
Abbreviated transcription (Latin):
adi uitulum sicntoa molens edum questa es cs a simiferis Tuuero in fine seculi ipsenbies
ae dum iminola turus antix pͥm. E cum amicis tiuis spiritibus in mun dis euis carnesa¬
turandus. ex pleto uatiu nio. tu con fregisti caput draco mus deilista sum es caui popu¬
lis aori opsiuns Cum aut filius tuuis hic qui como dit omne faclletue sunu uisrno
noc te secundũ illud nom̃ quã sepc ex posuimus scriptura rum. omnia nonactto tui
nefre seclares si ad partem m aximã ut tibi om̃s decdina uerunt simul inutilessa easunt
Ralibi om̃s qui uenerunt anteme fures fugerunt & latrones Es paulusonleopiidr¬
us. omi mibus in quit ominia fac tus sumut om̃s lucri facerem Eadobuilip penses oiusem

Expanded text:
ad uitulum non immolans haedum, quem stare scit a sinistris. tu uero in fine saeculi ipse tibi es haedum immolaturus antichristum et cum amicis tuis, spiritibus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confregisti capita draconis; dedisti eum escam populis Aethiopibus. Cum autem filius tuus hic, qui comedit omnem facultatem suam uiuens nocte, secundum illum canonem, quem saepe exposuimus, scripturarum \'omnia\' non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt, et alibi: omnes, qui uenerunt ante me, fures fuerunt et latrones, et Paulus ad Corinthios: omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacere
Abbreviated transcription (Latin):
lum intrare cupientibus sublatum ÷ Rcuniuer sus bic mundusi mplecois sumo saglo¬
riadis. Cibi aut̃ in latino eleuatum legimus ingroco sublatum ponitus sed quiauer¬
sad norsen ad aduentum eius uidebanturlã pides discur rentos replenuisnmte nssions
furo unde in psalmis dicitur qui tangit montes & sumigant exigneuerso qnisi toos
substantiam capere non possumus : Leui or quedam in uniuer sum mundum & ut ita dica
rarior fumi natura dis pargitur quam nos capientes dicamus ezeperte ognos candus
E ex partepphe lamus & iunc uidemus ꝑspeculum in eiugmate & seraphon stauant

Expanded text:
lum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est glolum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrentes et plenus omnis mons fumo. unde in psalmis dicitur: qui tangis montes, et fumigabunt. ex igne ergo, quoniam totam substantiam capere non possumus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscimus etexparteprophetamus et: nuncuide mus perspeculumin aenigmate. Et seraphim stabant
Abbreviated transcription (Latin):
nuam reuertenti. tollite portas principes uestras siue ut aquila int̃ pretatur. at tol¬
lite portȩ capita uestra & intro ibit rexgloriae. Rur sum ille quem in dutum carne conspi¬
ciunt nouomisterio stupae facte interrogant quis ÷ isterexgloriat accipiunt que res¬
ponsum dñs uirtutum ipse ÷ rexgloriae quod in hacbreo scribitur dũs saba othi
iod hẽ iõd he idem duabus iaque duplicata in effabile illud & glorio sum dĩ nomen
efficiunt plena ÷ uniuer saterra gloria euis hoc ad huc a seraphin dicitur de adurer¬
tu dñ saluatoris quomodo in omnȩm terrã p̃dicatio illiuspor rigatir &apostolo¬
rum sonus mundilimitespenetret seq & ele uatum ÷ suꝑliminare a uocẽ quadama¬
bant legi mus inueteri testamento quod semꝑ dñs morsi& aaronadoftiumtabe⁊ naculi
sitlocutus quasi ante euangelium necdum eas in scãs cõrum indugxerit: Sic di

Expanded text:
no reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aquila interpretatur, adtolno reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aquila interpretatur, adtollite, portae, capita uestra — et introibit rex gloriae. rursum illae, quia indutum carne conspiciunt, nouo mysterio stupefactae interrogant: quis est iste rex gloriae? accipiuntque responsum: dominus uirtutum ipse est rex gloriae, quod in Hebraeo scribitur: \'dominus sabaoth\'. iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduentu domini saluatoris, quomodo in omnem terram praedicatio illius porrigatur et apostolorum sonus mundi limites penetret. Sequitur: et eleuatum est superliminare a uoce, qua clamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima que futura sunt & dicam qui a dii estis ait esaias signi ficans neminem pos¬
se quid ante mundum fuerit & quid postmundun futu rum sit enar rare : Et duabus
uolabant meditantum cognoscimus quaẽ excripturarum nobis lectione panduntur:
quando mundus facrus sit quando plasmatus homaqiando lexidata sit ut ex uno homi¬
ne uniuersa spatia terrarũm compl&a sint & in extremotempore dĩ filius ꝑnrã salute
sum serit carnem c& era uero quae diximus: ista duoseraphin in faciepedibus que te¬
xerunt &clamabant alter ad alterum pulche positum alter ad alterum quic quid
enim inueter legimus tes tamento hodidem & ineuangelio repperimus& quod ine¬
uangelio sucrit lectitatum. hoc inueteris testa menti auctoritate de ducitur : Nihil
uir tutes que dñomini strabant ad celestes alias fortitudines ꝓclamabant ut pandant dñ oia¬

Expanded text:
in nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posin nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posse, quid ante mundum fuerit et quid post mundum futurum sit, enarrare. et duabus uolabant : media tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluuium, quando lex data sit, ut ex uno homine uniuersa terrarum spatia conpleta sint et in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. quidquid enim in ueteri legimus testamento, hoc. idem et in euangelio repperimus et, quod in euangelio fuerit lectitatum, hoc ex ueteris testamenti auctoritate deducitur; nihil uirtutes, quae domino ministrabant, ad caelestes alias fortitudines proclamabant, ut pandant ianuam domi
Abbreviated transcription (Latin):
dotis in signe diadema constructu ÷ accipere quos & hie rechiel memorat &apocali¬
sis non taca quorum quiduerum sit ds̃ uiderit quidueris mile in sequentibus expone¬
mus. Seq̃ Et  duabus quideme labanti faciem & duabus uelabant pedes& du¬
abiis uolabant uelabant faciem non suam sed dĩ. quis enimeius scire potest principium
quid ante quã istum conder& mundum iterum fuerit in aeter nitate quando tho¬
nos dominationes potestates angelos totum que misterium celeste condiderit. Sẽp. Et
duabus uelabant pedeseius non suossidi extremaquoque eius scire quis potest quidpat
consummationẽ scłi sit futurum quod posteu quam genus hominu fuerit iudi¬
cation quae sequatur uita . anrursum alia futũra sit terra & post transitionẽ aliarur¬
sum elementa uel alius mundus solque codendussit : Priora ad nuntsa te mihi &

Expanded text:
dotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalydotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabant faciem non suam, sed dei. quis enim eius potest scire principium, quid, antequam istum conderet mundum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominationes, potestates, \' angelos totumque ministerium caeleste condiderit? et duabus uelabant pedes: non suos, sed dei. extrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora adnuntiate mihi et,
Abbreviated transcription (Latin):
cripturas : Et inde utero nomio ds ipseignis scribitur ẽo consumens. & ine ⁊e chihed
quo que are ibususque ad pedes uideturigneus : Et elo qui achĩi eloqui a casta argeo¬
plicare ꝓlongum est : Ergo queri mus ubi sit hoc incendium salutare nulli dubium cum in sueris
uoluminus ex quorum lectione uniuersa hominum uitiapurgantur. de eo uero quod seqͥ¬
tur principium oris eorum quo modo possit ad scripturas referri : Vereor ne si dicerecoe¬
tum scriptum ÷ uniuersa antiquitas tradidit post quã uero in fabricatione turris
per offensam dĩ linguarum diuersitas ad tributa ÷ tunc sermonis diuersi tas ł uari
aduertitun testamentis quaecircadm̃. stare non mirum ÷ cumperea ipse dñs discat᷑
Sex alcuni & sex alealtem Vic torinus inter xii. apostolos int̃praetatus : Nospossu¬
mus & Xii. lapides altaris quos ferrum non tetigit & XII. gemmas ex quibus sacer¬

Expanded text:
scripturas? et in Deuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele scripturas? et in Deuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia domini eloquia casta, argenplicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coetum scriptum est, universa antiquitas tradidit. Postquam vero in fabricatione turris per offensam Dei linguarum diversitas attributa est, tunc sermonis varietas in omnes dimadvertitur Testamentis: quae circa Deum stare, non mirum est, cum per ea Dominus ipse discatur. Sex alae uni, et sex alae alteri. Victorinus noster duodecim Apostolos intemus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad alterum sc̃s sc̃s sc̃s dñs saba othplena ÷ uniuor suterregloria euus: uolu¬
xii. quomodo duabus uelabant faciem &du abuis pedes &duabus uolent cum supe¬
rius incirtuitudĩ stare dicantur aut quomodostent in circurtu cum duos sup
& alibi uolent quid sit illud quodal ater ad alterum clamitent & sci nomenin ge¬
minent quo modo superius domus plenagloria & nunc terra et̃ dicatur. que
prac tationis obi antim commune dñm dep̃cemur ut mibi quoque de al taricar¬
bomittatur & omni peccatorum forde deterfa primo possim dĩsacrarten ła conspi¬
cerede hincenarrare que uidero seraphinsi ct in int̃ pretatione nominum hae breq
in uenimus : Aut incendium aut principium oris eoris corum iiterptantir. querim:
Duobus dis cipulis quibus initinere scripturas. dñsaper uenerat amor si et omnibus
ꝓpbecis incipiens post quã reserati sunt oculicor cognoscentes cum dxerunt adalit
ru trum non necor nrm ardens erat in nobisdũloqueretur in uia & aperira nobis

Expanded text:
sanctus sanctus sanctus dominus sabaoth, plena est uniuersa terra gloria eius. uolul iunctis duodecim; quomodo duabus uelent faciem et duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut qet alibi volent: quid sit illud quod alter ad alterum clamitent, et ter Sancti nomen ingeminent: quomodo superius domus plena gloria, et nunc terra esse dicatur. Orapretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad altrutrum: nonne cor nostrum erat in nobis ardens, in uia cum adaperiebat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
taras & hacclucas ctccrum matheus italoquitur. Cum autemdis cum berenetiu
do mum eccepetcatores & piblicaniuenientes recumbebant cumbiu acium discr¬
pulis euis. Quo uidentes pharisci dicebant discipulis eius eius quare cum pub i ca¬
nis a pece atoribus manducat magifter uester qui audiens dixit : t onne cesst
habent sani medicũ si malchabentes & cuntes autom discite quid sit misericns¬
dia uolo & non sacrificium. Nonurniuocare iustossipcrcatoribus aser cus
quo que in eadem uerbar consentit igitur ut diximus om̃s ex lege que stionasce¬
batur Lex qui ppe iustiti ae te naxclementia non habebat: Sed quicun quna sie¬
ulter ho micida sruudatur & ut breuiter dicã mortaliormi ne tenebatur. qullauemo

Expanded text:
itaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in itaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister \'uester? qui audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericuolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut bre
Abbreviated transcription (Latin):
de salute alterius & fratris maxime contriscetur: Sicnim inuididia¬
introiuit in orbem terrarum & imitantur cũ qui sunt exparte
quan ꝑsone iusti tam in manis inuidia potent coaptari ut soris st&e retet cle men¬
tissi mo patri rigidus obsisterit. Solus que liuore cruciatus lecitiae domus intener
noluerit itaque sicut incẽteris parabu lis que non sunt asaluatore dislertes quamob
tausam dic te sunt solemus inquirere ita & inh ac facere debemus quare dñs inis¬
tius modi uerba prorum perit & ob quara interrogatione responsionis simi litus
doplatasit. scribe &ẜharisei musitabant dicentes: Quast hic pctiaui si neidirit¬
& uescitur cumcis superior quippe sermop̃miserat erant autem acce dentes
ad eiunem̃s publicani & petcatores audire cum ita que hinc om̃s inudia cur quos
lexis p̃cepta dam narent eorum confabulationem atque conisiuum. dns nonu¬

Expanded text:
ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaintroiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex partequam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non u
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio pater quiuobis filis sub stantiam diuidit quiduo fili quimasor quue ftun¬
or q uomo doinior acceptã substantiam cum me recribus dissipat fame facta apruscior
regionis preponitur porcis. Sili quas comedit adpatrẽ redit accipt a nulum Restolan rimio¬
latur ei uitulus saginatus qui sit maior fratri& quo modo deagro ue niens susceptioni
fratris inui deat Elc&era quae in euanglio plemus ex plicantur addis in suꝑ scio mi¬
tos diuersa in haclectione dixisse & fratreni ma iorem ilicsaeum inins resuit s to muas¬
segentilem: Sed quero quomodo iudaicopopulo posi taptar: Et ceto tan nos ser ui otibi&
nunquã mandatum tium p̃teriu & nũ quam de ddistmihi eclum ut cumamicis meis ep¬
larer &illud fili tume cumes semper &c omnamea tuasunt: Si au¬
deiusto & peciatore uolu erimus ec̃ parabolam iusto non poterit conue

Expanded text:
in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minin euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si au\'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire,
Abbreviated transcription (Latin):
mentibus ex quomani feste intellegi esaiam recte postcircumcisa labia in discobtu¬
lis seministerium & morsen adhuç in circumcisis labus tam grande ministerium re¬
cus sasse aure audi& is & non intellegetis & cernentes aspici&is & non uidebitis : to¬
tus hic locussicut saluator in euangelio dicit : Adid ꝑtine tempus quo ipse ÷ dignatus
capituli ex planatio multi plex sequitur. et excipientisiam explicui mus ceras huc¬
us que dictas sesufficiat quia & oratio quae non propriemanus stilo spolitur
cum ꝑse inculta ÷ Tummultomolestior fit si tedium sui ꝓlixitate congemin& &ocu¬
loꝵ dolore cruciati auribus tantũ studeamus & lingua: EXPLICIT EUE RONINUS¬
eatitudins tua interrogatio dispitauio fuit & sicque ꝑsis se quaerendo uiaest dels¬
se quatsins. sapienter quippe interroganti sapientia reputibitu : dus. auus csi dele

Expanded text:
mentibus. Ex quo manifeste possit intelligi, Isaiam recte post circumcisa labia, in Dei se obtumentibus. Ex quo manifeste possit intelligi, Isaiam recte post circumcisa labia, in Dei se obtulisse ministerium, et Moysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse. 16. Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Totus hic locus sicut Salvator dicit in Evangelio, ad id pertinet tempus, quo ipse est dignatus Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus Mss. implevimus  ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuagintatitudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste
Abbreviated transcription (Latin):
qua prophetialicesin pleris que quo dicib ordoperuersus sit quid ina
lio loco
dicat obs culta: Secluxi stime dñe & seductiis sum tenuistime & posiuisti
factus
sum in derisum tota dic ex ei in subsanatione &e contrario qui ad sertorem
dicebat esaie. illa pro fert & ꝓph&c a nontã suo merito quam misericordiadi: Confisus
posquã seraphin audierit cece tetigit oclabiatua & abstulit in quitates iuas & peccatatua
pusabit otionoluisse corpore &il tro in ministeriumdĩ quasi appeccatis liberum: Telo se¬
obtulisse sidei mor sen uero quia secu laribus eruditus fuerit disciplinis & inter fecto
cgrptio conscientiaeius ali qua ex parte sorduerat. unde & uox adeum derubo facta sit
est & scierit sibi aduersus magos ad uersus pharationẽ pessi mum regem futurum esse
certamen se ex cussas sedicentẽ : p̃cor dñe non sum dignus ꝓ quo in hebreo legitur non

Expanded text:
qua prophetia, licet in plerisque codicibus ordo peruersus sit, quid etiam in qua prophetia, licet in plerisque codicibus ordo peruersus sit, quid etiam in alio loco dicat, ausculta: seduxisti me, domine, et seductus sum; Epistula me et potuisti; factus sum in derisum, tota die egi in subsannatione. e contrario, qui adsertor est\', dicebat, \'Esaiae, illa proferat: prophetam non tam suo merito quam misericordia dei confisum, postquam seraphim audierit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit, otio noluisse torpere et ultro in ministerium dei, quasi a peccatis liberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecularibus eruditus fuerit disciplinis et interfecto Aegyptio conscientia eius aliquterra sancta est: et scierit sibi adversus magos et adversus Pharaonem pessimum regem futurum esse certamen, se excusasse dicentem: Precor, Domine, non sum dignus: pro quo in Hebraeo legitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
actudinem quod se in dignum iudicans ministerio dĩ maior effectussit : Esai as uero
quia ultro seobtulit incipiens ꝓphetare amaledictis coepit aure audi&is& non intel
sum ciuox diunadixiss& Oclama sciens quod superior facilitate seresaarssso dol¬
nan eo ⁊ di mon astssec ego mit ceme intero gauit quidillud eẽ quodela maredebe¬
per culs nant quid dlamabio ciuisi mile illud in hiere mia acciperalicem ner
uelis se poheta non rennuuit non secundum exem plumn morsidixit. Pcor d̃e nonsu
auenus ⁊ puide alium quem mittas seami mator populisiu & putans quia & potu calicis
mumus gentis late si cerentur &ruerunt calice merilibenter accepit non intellegens in
onnibus genttibus &iam hierusalem conp̃hendi Denique inter ceteras nationes & aeccpiait
uidr & principes eius ad ponendas cas in de solationẽ & in inuium & sibilatio¬
nẽ: pro

Expanded text:
etudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, etudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, quia ultro se obtulit, incipiens prophetare a maledictis coepit: aure audietis et non inrum ei uox diuina dixisset: clama, sciens, quid superiori facilitate se ipsum oed interrogavit, quid illud esset quod clamare deberet, et dixit: Quid clamabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri audisset Propheta, non renuit: non secundum exemplum Moysi dixit: Precor, Domine, non sum dignus, provide alium quem mittas ; inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit non intellegens in omnibus gentibus etiam Hierusalem conprehendi. denique inter ceteras nationes: et accepi, a et reges eius etprincipes eius ad ponendas ea in desolationem et ininuium et in sibilationem. pro
Abbreviated transcription (Latin):
ci &is & nonui debitis. &cetera quac ex ipsius prophetia sermo comexuit: Au¬
diuiego hoc in loconon paruam hebrei mei disputationẽ. cuius pauca ponã ut sensum
hominis aduertas. agebat demor se &esa iaquis melius secerit requi ramus utrum¬
nemorses quicum ad õmit teretur ad populumait: p̃cor dñe nonsum dignuse no¬
sum ꝓuide alium quemmittas anesaias quicum non fuisse :electus ultroseobtulit diceis
ecce egomitteme nec ignoro dicebat priculo sum ẽe de sc̃o rummeritis disputare & aliqu
uel minus uel plus dis serere uelle de eo quẽ dñs coronauut sed quia ipsedixi quertie &i hi¬
uem& is pulsate & aperi&ur uobis : Etiam nos non dealiquo de tracta mus s ut scriptur
sensum scientes adeius nos dirigamus exempla: Debemus in quirere quod potest
facere questionẽ quiq: morsi inquit ad scrtorem humilitatẽ cius p̃dicat ac mansu¬

Expanded text:
cietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. aucietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moyses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, non sum dignus et rursum: prouide alium, quem mittas, an Esaias, qui, cum non fuisset electus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite et inuenietis. pulsate et aperietur uobis, etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut scripturae sensum scientes ad eius nos dirigamus exempla, debemus inquirere, quod potest facere quaestionem. qui Moysi\', inquit, \'adsertor est, humilitatem eius praedicat et mansu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Hanc forcipe ia cob incala conspicit hic ÷ gladius bis picnitus h t ssio munirilit uer
mulier mittit indonadi hicstater duos dinarios habens quin horepiscis reꝑtus pro
dño & pȩtrored ditur haec duplicique unionis retinetur urtute carbo conp̃hen¬
solatur carbo quilinguã puram faciat apeccato sermo diuinus est de quo & ine¬
saielo quitur habes carbone s ignis sedebis suꝑ eos huerunt tibiin adiutorium
Et audi ui uocem dñi dicentis quenimit tã & qui sibit ad populũ istum & dixi ec ce
gomit ae me&ait uade & dic populo huic aure audi& is & non intellegetis inder¬
rogantis sunt uerba dñi non iubentis quẽ debeamittere & quis iturus ad populum:
cui facilis ꝓpheta respondit: ec ceego mitte me & post pollicitationẽ iubetur utdi cat᷑
&uade & dicpopulo huicaure audi & is & non intelleg&is & cernentes aspi¬

Expanded text:
tate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae tate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae mulier uidua mittit in dona dei; hic stater duos denarios habens, qui in ore piscis repertus pro domino et Petro redditur; hac duplici, quae unione retinetur, uirtute carbo conprehensolator carbo, qui linguam puram faciat a peccato, sermo diuinus est, de quo et in Esaia dicitur: habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adiutorium. Et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit ad populum istum? et dixi: ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem debeat mittere et quis sit iturus ad populum, cui facilis propheta respondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspi
Abbreviated transcription (Latin):
seuidisse eum qui uideri non potest quẽ cum in expositione eius louisuꝑmossen
habuerint. in tellec tum &iã nos odesait tempora uimus : uisio nem xẽꝗ tur Etmis¬
sun ÷ ad meunum de seraphin &in manusua habebat carbone quẽ forcipe sump¬
sori decltar & tetigit osmeum & dix̃: eccetetigit hoc labiatua &abstulit iniquita¬
siuesturis su peecata tua pur gabit secundum ominem editiones qua siuprle gnisuitra
siue indua testamenta lintellegere uo lueris siuic ali quus asplinesupira ceresibms
urtutes siue insi gnum captiuitatis umbrã quandam ueritatis future p̃si guratam nunc aco¬
peserphi nos quia primam sententiã sequimur euangelicum teftami en tioni mis sum adse¬
tum sermonẽ dĩ duiplicip̃ceptorum acie conp̃hendit & tactis labus quic quid suerttio¬
norantia choc si quidem nos labia interp̃tamur in munda purgatio nissu at pe pulit uer¬

Expanded text:
est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci sest dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci shabuerint intellectum, etiam nos ad Isaiae temperabimus visionem. 14. Sequitur: Et missum est ad me unum de Seraphim, et in manu sua habebat carbonem, quem forcipe sumpserat de altari, et tetigit os meum, et dixit: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captiuitatis umbram quandam futurae ueritatis praefiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testamentum missum adsetum sermonem dei duplici praeceptorum acie conprehendit et tactis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit ueri
Abbreviated transcription (Latin):
uidi: iunt iudaei esa iã amaioribus suis idcurco inter emptum qiia cũmo y ses poste¬
rioradi uiderit hic dñm saba oth oculis carnalibus uidisse sẽscribat suꝑho docdi¬
cente nemo faciem me am uidebit & uiu& quos interrogauimus quo modo
seds in lege aliis ꝓphecis in iusione & somniodicat ostendimor siuero facitad faciem
conlo qui & qͣuo modoste illa sententia nemo faciem meamuisebit &uiu& canfa¬
cie ad faciem se ad mor selocutum ẽẽ futentur: Respondebunt uti que iuxta possibili¬
ra goin buma namdm̃ uisum nonut ÷ si ut uoluit se uideri quibus & nosdicimus cade
modo abesuia eẽ uisum : Restante sum mam ut morses dm̃ aut uidertt aut noniie¬
peui uudit ergo & esa ia suidissese dicens impiae ÷ int seccus auobus qui adt ucrn

Expanded text:
 sabaoth ego uidi oculis meis. aiunt Iudaei Esaiam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses poste sabaoth ego uidi oculis meis. aiunt Iudaei Esaiam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos dicemus eodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non uiderit. uidit: ergo et Esaias uidisse se dicens inpie est interfectus a uobis, quia deus uideri
Abbreviated transcription (Latin):
euangeli ⁊antium ꝑacem &imitare ualeant ecdesia uerbadicentis. Lauipe desmeos quo¬
modo in qui nabo illos : ut &iam siquis postre surrectionẽ postta his ad heserit pulius in impi¬
am eum excuti am ciuitatẽ in testimonium laboris quod eousque proomnium salite con¬
tenderit factiiudeis ut iudei gentibus ut gentiles ut &iam propria uestigia aliqua ex
parte polluerint Igitur ut ꝓpositum reuertamur sicutia postoli purgationẽ indigebant
pedum si quia esai astantum in sermone peccauerat labia habebat inmunda in medio
quoque populi inmunda labi ahabentis habitat esaias qui conpunctus & semiserum
contestatur purgatione dignus efficitur: populiis uero non solum non agens penitentiã sinesci¬
ens quidem qui a labia habeat inmunda purgationis re me dium non meretur ꝓuiden¬
dumigitur sub hoc exemplo non solum ut ipsi sumus iustised nec cum peccatoribus moremur

Expanded text:
euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quoeuangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ciuitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebquoque populi inmunda labia habentis habitem. Esaias, quia conpunctus est et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur; populus uero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non meretur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur,
Abbreviated transcription (Latin):
uũ non intedegis qaias citemistrum non conpungtris non mouerissi quandoille mortu
us ⁊ cune anim ad uertis ih munda haberet elabia tunc in dignum te ce. cognoscisu¬
sio ne di atanamꝰ autem &ego conpungar & post conpunctionendi dgnus eeauar
babebat limunda łgoucro quia  coculisu deo ad conpis cendum  manu seat¬
Ideiignis bicdigeo non sunt ut quidam putant in cripturis uerba simplicia pla ritiuano
lis din gitis liunttopelueml ad lauandos pedes discipulorum p̃parat ser ui sun gios
ministerio esto ut doceat humilitatem ut nobis inuicem ministremus non ab nuo non recuso
quod ÷ qđ petrorecus anti dic̃ nisi lauero pedestuos non habebis parcem mecum: Et illerespon
mines terre insistentes adhuchabebant peccatorum sordibus pedes pollutos uult eos a
delictis penitus liberare ut eis possit ꝓph&alis sermo congruere quam specio si pedesetiã

Expanded text:
it, non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus it, non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego conpungar et post conpunctionem praedicatione dhabebat inmunda; ego uero, qui et oculis uideo ad concupiscendum et manu scaid est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum in cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur ministerio; esto, doceat humilitatem, ut nobis inuicem ministremus: non abnuo, non recuso. quid est, quod Petro recusanti dicit: nisi lauero pedes tuos, non habebis partem mecum et ille respondmines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ab otia quippe subquo prophetare or sus : usque ads e dechiam̃ qͥui extremus regautt a
quicctus inbabilonen ductus : fiis seregesunde cim &duo decimum godoliam queman¬
guiu cislt peni abitonis isuꝑ tefa quem inter fȩcit is mahel filius natha na hel inte med¬
as cpueles reliqula um patric parra cida & has ee duo decim alas equibus quattuor
faciemuelent sicut in non nullis exemplariis inupnitur quattuor uolent quattuor pe
hae don dns sablioti uliquos utre ot peccati uelare faciem & alios quidem in
ceptiuitatem ducti sint pedum udare uesegia suꝑliminare uero sublatum &domur
intauia simeł cius corpis eferrestntia &ian eaquae nec dum amesunt tacita contuigã
forcuipcm dequa al taris carbo conp̃hensus : & labia purgata propriam ae saue alserut
pas sonesr qua submiana st inter sectus regea tunc uero purgats laluis dixas an¬

Expanded text:
ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechiam, qui extremus regnauit et ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechiam, qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus est. fuisse reges undecim et duodecimum Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram. quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parricida, et has esse duodecim alas, e quibus quattuor faciem suam uelent, sicut in nonnullis exemplariis inuenitur, quattuor uolent, quattuor pedes  peccata uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domuut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dix