comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emere. ut plerisq monachis moris ẽt quicqm licebat. Aes
ibi exceptis seriptorib nulla habebatur: eui tam̃ oꝑi minor
etas deputabatur. Maiores orationi uacabant. Rarus oui¬
quam extra cellulam suã egressus: nisi cũ ad locum ora¬
tionis conueniebant. Cibum una om̃s pꝰ horaur ienim
saccipiebant.
Uinum nemo nouerat: nisi quem infirmitas coegiss. Ple¬
riq cameloꝵ setis uestiebantur. Mollior ibi habitus ꝑ cri¬
mine erat. Qd eomagis sit mirum necesse ẽ: qđ mlti int̾
eos nobiles habebantur. qui longe aliter educati: ad hauc se
humilitatem &e patientiam coegerant. Plures q ex his: pꝰea
episcopos uidimꝰ. Que enin ẽẽt ciuitas aut eccłia que ñ de
martini monasterio cuꝑet sacerdotes: Bricii ep̃i ⁊ confessor

Expanded text:
uendere, ut plerisque monachis moris est, quicquam licebat, ars uendere, ut plerisque monachis moris est, quicquam licebat, ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur, cui tamen operi minor aetas deputabatur: maiores orationi uacabant. rarus cuiquam extra cellulam suam egressus, nisi cum ad locum orationis conueniebant. cibum una omnes post horam ieiunii accipiebant. uinum nemo nouerat, nisi quem infirmitas coegisset. plerique camelorum saetis uestiebantur: mollior ibi habitus pro crimine erat. quod eo magis sit mirum necesse est, quod multi inter eos nobiles habebantur, qui longe aliter educati ad hanc se humilitatem et patientiam coegerant: pluresque ex eis postea episcopos uidimus. quae enim esset ciuitas aut ecclesia, quae non sibi de Martini monasterio cuperet sacerdotem? Sed ut r
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis &e gr̾e. implebat ep̃i dignitatem: ut non tamen
ꝓpositum monachi uirtutẽq desereret. Aliesndlii nͦ aclheren¬
ti ad eccłĩam cellula usus ẽ. Denide cũ inqͥetudinem freq̃n¬
tantium ferre ñ poss: duob fere extra ciuitatem milib mo-¬
nasterium sibi statuit. Qui locus tam secrenis ⁊ remotꝰ erat.
ut heremi solitudinem ñ desicłaret. Ex uno enim latere
p̃cisa montis excelsa rupe ambiebatur. Reliqͣm planiciem
liger fluniris reducto paululum sinu clauserat. Unatͣn¬
tum eacdeq ad modum arta uia adiri poterat. Ip̃e ex lig¬
us contextam cellulam habebat. Multi quicłẽ e fr̾ib in e¬
unclem mocłũ: pleriq saxo suꝑiecti montis eauaro receptaen¬
la sibi fecerant. Discipłi uͦ octoginta erant qui ad exempłũ
beati magistri instituebantur. Nemo ibi quicqͣm propriñ
habebat. Omĩa in meclio conferebantur. Non uencłe aut

Expanded text:
auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque desereret. aliquandiu ergo adhaerenti ad ecclesiam cellula usus est: dein cum inquietudinem se frequentantium ferre non posset, duobus fere extra ciuitatem milibus monasterium sibi statuit. qui locus tam secretus et remotus erat, ut eremi solitudinem non desideraret. ex uno enim latere praecisa montis excelsi rupe ambiebatur, reliquam planitiem Liger fluuius reducto paululum sinu clauserat: una tantum eademque arta admodum uia adiri poterat. ipse ex lignis contextam cellulam habebat, multique ex fratribus in eundem modum: plerique saxo superiecti montis cauato receptacula sibi fecerant. discipuli fere octoginta erant, qui ad exemplum beati magistri instituebantur. nemo ibi quicquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur. non emere aut
Abbreviated transcription (Latin):
notatum. Nam cum fortuitu lector cui legencli eoclie offi¬
cium erat. int̾clusus a pplõ defuiss turbatis ministris cłũ
expectatur qui ñ aderat unꝰ e circumstantib sumpto pscl.¬
terio quẽ pͥmũ ũsum inuenit arripuit. Psalmꝰ aut̃ hic e¬
rat. Ex ore infantiũ &e lactantiũ ꝑfecisti lauclem ꝓꝑter in¬
imicos tuos. ut destruas inimicũ ce defensorem. Quo lecto:
clamor ppłi tollitur. pars diuersa confundtur. atq ita ha-¬
bitum ẽ diuino nutu psalmũ hunc lectũ fuisse. ut restimo¬
mum oꝑis sui defensor audiret. qr ex ore infantiũ atq lac¬
tantium in martino cłm laude ꝑfecta. &e ostensus pariter
ce clestrrictus ẽ ininucus. Iam uͦ lumpto ep̃atu quałẽ se
qͣntumq p̾stiterit: ñ ẽ nr̃e facultatis euoluere. Icłẽ enum
constantissime ꝑseuerabat: qui ꝑrus fuerat. eaclem ĩ corde
eiꝰ humilitas eadem in uestitu eiꝰ uilitas erat. Atq ita plemᷤᷤ

Expanded text:
notatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die offinotatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum exspectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripuit. Psalmus autem hic erat: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem. quo lecto clamor populi tollitur, pars diuersa confunditur. adque ita habitum est, diuino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui Defensor audiret, qui ex ore infantium adque lactantium, in Martino Domini laude perfecta, et ostensus pariter et destructus esset inimicus. Iam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus
Abbreviated transcription (Latin):
dam eustodia ad eiuitatem usq declucitur. Mirum in
mocdũ. incredibilis młtitudo ñ solũ ex illo opido. s etiam
ex uicinis urbib ad suffragia ferenda conuenerat. Una
omium uoluntas. eadẽ uota. eacłẽq sententia: martiñ
episcopatu ẽẽ lignissimũ. felicem fore tali ecclĩam sac̃¬
cdote. Pauci tam̃. ce ñnulli ex ep̃is qui ad conscituenclum
antistitem fuerant euocati: impie repugnabant dicente.
scilicet contẽptibilem ẽẽ ꝑsonam. inclignũ ẽẽ episcopatu
hominẽ uultu clespicabilemr ueste sordidum. erine deformẽ.
Ita appło sententie sanioris hec illoꝵ irrisa dem̃ta ẽ: qui il
lustrem uirum qdũ uituꝑare cupiunt p̃clicabant. Nlec uͦ aliut
his fac̾e licuit. qͣm qd̃ ppłs dño uolente cogebat. Int̾ ep̃os tam̃
qui affuerant. precipue defensor quida nõie dicitur resti¬
tisse. Unde animaduersum ẽ grauit᷑ illũ lectione ppħĩca tẽ

Expanded text:
adam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in adam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant euocati, impie repugnabant, dicentes scilicet, contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu hominem uultu despicabilem, ueste sordidum, crine deformem. ita a populo sententiae sanioris haec illorum inrisrem virum dum vituperare cupiunt, praedicabant. Nec vero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino volente cogebat. Inter episcopos tamen qui affuerant, praecipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc
Abbreviated transcription (Latin):
artinus gͥ lum agrum lupicini cuiusdã honorati secłm
scłm uiri p̃teriret:. clamore ce luctu turbe plangentis ex¬
cipitur. Ad qͣm cũ sollicitus astitiss. & quis eẽt hic fletus
inqͥreret: inlicatur unũ e familia seruulũ laqueo sibi
uitam extorsisse. Quo cognito: cellulam in qua corpus ia¬
cebat iugreditur. Exclusis q om̃ib turbis suꝑstra t᷑ corꝑi
aliqnͣtisꝑ orauit. Mox uuiscente uultu. marcescentibus
oclĩs in ora illuis de functꝰ erigitur lentoq conamine eni¬
sus asssurgere: apprehensa beati uri dextera in pedes cor¬
stitit. atq ita cũ eo usq ad uestibulum cdomus tur¬
ba omĩ inspectante ꝓcessit. Sub eocdẽ fere temꝑ acd e¬
piscopatũ turonice eccłie petebatur. S cum erui monaᷤᷤ¬
terio suo facile ñ poss: ruricius qucłã unꝰ e ciuib. uxori
langore simulato ad genua illiꝰ ꝓuolutꝰ. ut egrecłẽtur ob¬
tinuit. Ita dispositis iam initinere ciuium turbis sub qͦ¬

Expanded text:
t, dum agrum Lupicini cuiusdam honorati secundum saeculum uiri praeteriret, clamore et luctu turbae plangentis excipitur, ad quam cum sollicitus adstitisset et quis esset hic fletus inquireret, indicatur unum ex familia seruulum laqueo sibi uitam extorsisse. quo cognito cellulam, in qua corpus iacebat, ingreditur, exclusisque omnibus turbis superstratus corpori aliquantisper orauit. mox uiuescente uultu, marcescentibus oculis in ora illius defunctus erigitur: lentoque conamine enisus adsurgere, adprehensa beati uiri dextera in pedes constitit: adque ita cum eo usque ad uestibulum domus, turba omni inspectante, processit. Sub idem fere tempus ad episcopatum Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub qu
Abbreviated transcription (Latin):
o namq tempore beatus ambrosius euiꝰ
hodie flores eloquii ꝑ totam eccl̃iam redolent mediola¬
uensi cuutati p̃erat ep̃c. Cu celebranti festa clmee diei
ista erat consuetuclo. ut ueniens lector eumi libro ñ antea
legere p̾sum̃et. qͣm sc̃s nitu iussiss. fẽm ẽ aut̃ ut illa die
lectionem beati pauli ꝑferret: beatissimus antistes am¬
ormientem uͦ eum nullus eum penitus excitare le un¬
presumeret. tͣnsactis fere cluarum aut trium horarum sya¬
Respondens aut̃ beatus ambrosius. nolite inqͥd turbari.
multum enim mͥ ualet sic obdormisse: eui tale miraculũ
dñs ostendẽ dignatus ẽ. Nam nou̾itis frẽm meũ martiñ
obsequiun p̾buisse. Pactoq ex more seriitio capitellum
unc illi stupefacti pariter &e admirantes. le ix¬
diem &e tenrpus uotant. sollicite requirentes. Qui ip̃am cliẽ
tempusq repernint. quo beatus confessor clixerat se eiꝰ exe

Expanded text:
o namque tempore beatus Ambrosius, cujus hodie flores eloquii per totam Ecclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebrandi festa Dominicae diei ista erat consuetudo, ut veniens lector cum libro suo non antea legere praesumeret quam Sanctus nutu jussisset. Factum est autem ut illa die lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistes Ammulti, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spaRespondens autem beatus Ambrosius: Nolite, inquit, turbari. Multum enim mihi valet sic obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendere dignatus est. Nam noveritis fratrem meum Martinum obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum unc illi stupefacti, pariterque admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsam diem temp
Abbreviated transcription (Latin):
idens aufilianus illũ sic fixum in dño ut penitus
mutari ñ possit: dix̃ ad ministros suos. ꝑducatur ad
mare. & ligetur acd collum eiꝰ auchora &e p̃cipitetur ini me¬
dio mari. ut ñ possint isti ppłi xp̃iam hunc ꝑ dõ eolere.
Q cũ fc̾m fuiss: om̃is młtituclo xp̃ianoꝵ flebat. & flentib

Expanded text:
Et cum videret illum sic fixum in Domino, ut penitus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in medio mari, ut non possint populi Christiani hunc pro deo colere. Quod cum factum fuisset, omnis multitudo Christianorum flebat
Abbreviated transcription (Latin):
os gͦ fr̃s km̃i antiquoꝵ memoriã p̃cedentium patrum
quos ante legem &e sub lege scͥptura scã demonstrante
cognouimus. ad hoc tantĩn ꝓferimus. ut faciluis intellig̾e
ualeatis. qnta uł qualis sit huiꝰ sacratssime p̃sercia diei.
cum omĩb his de quib loquimͣ. sine fine constat ho¬
nesta. Nlunc uͦ reuertam᷑ ad eos quos unda baptisiati
& effusid sanguinis xp̃i ab errore paterm delicti. ab squalore
purgauit. Quorũ ocłi beati qui xp̃m in carne uenientẽ

Expanded text:
s charissimi, antiquorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse est enum ut qđ nobiscun ñ impleuit uuuis: expleat
uł̃ defunctus. Uobis enĩ ablatus: nobis ẽ a dõ clatus. He¬
rum si mos antiquitus institritus seruatur. in urbe qua or¬
dinatus ẽ: habebit dõ iubente sepulchrum. Certe si ꝓ monas.¬
terii pͥuilegio cupitis uendicare: scitote quia primo ei mo¬
nasterium cũ mediolanensib fuit. R Dixerunt. Y Seimꝰ¬
is gͦ litigantib. sole ruente dies clauditur.¬
corpusq in medio positum. ab utroq ppło custoditur. futu¬
rum. ut mane fc̃o a pictauis ꝑ molentiã auferretur. s deuᷤ
omp̃e noluit urbem turonicam a ꝓprio frustare patrono.
Denici nocte media om̃s pictaui a somno fallatie cõpͥmun¬
tur. nec ullus suꝑfuit qui ex hac multitudine uigila¬
Gitur ubi turonici eos conspitiunt obclormisse. apprehen
suscipuint. Positaq in narie. cum omi ppłõ ꝑ iugennan
fluuium clescendunt. Ingressiq ligeris alueum adurbẽ
turonicam cũ magnis laudib psallentirim dirigunt gre¬

Expanded text:
ecesse est, ut quod nobiscum non implevit vivens, expleat vel defunctus. Vobis est enim ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, habebit Deo jubente sepulcrum. Certe si pro monasterii privilegio cupitis vindicare, scitote quia primum ei monasterium cum Mediolanensibus fuit. His ergo litigantibus, sole ruente rmatis serra ostiis, ab utroque populo custoditur, futurum ut mane facto a Pictavis per violentiam auferretur: sed Deus omnipotens noluit urbem Turonicam a proprio frustrare patrono. Denique nocte media omnis Pictava somno phalanga comprimitur, nec ullus superfuit qui ex hac multitudine vigilagitur ubi Turonici eos conspiciunt obdormisse, apprehenssuscipiunt, positumque in navi cum omni populo per Vingennam fluvium descendunt. Ingressique Ligeris alveum, ad urbem Turonicam cum magnis laudibus psallentioque dirigunt cop
Abbreviated transcription (Latin):
Aturonoꝵ ep̃c. plenus urtutib ce scĩtate p̃bens infirmis
mlta beneficia octogesimo. pͥmo etatis sue anno. ep̃atus
aut᷑ uicesimo sexto. apud condatensem dyocesis sueuicĩ
exceclens a sclł̃o: feliciter migͣuit ad xp̃mr. Transiit autẽ
meclia nocte que dñica habebatur. attico cesareoq consuli¬

Expanded text:
episcopus, plenus virtutibus et sanctitate, praebens infirmis multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciter migravit ad Christum. Transiit autem me
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in eiuere mori. Egosi aliud uobis exemplum relinqͦ.¬
ip̃e peccaui. Oclĩs ac manib incelum semꝑintentis: muic¬
tum ab oratione sp̃m ñ relaxabat. Et cũ a presbitis qͥ tum
ad eũ confluxerant rogaretur. ut corpusculũ lat̾is muta¬
tione releuaret. sinite inqͥd sinite me fr̃s celũ potius res¬
picere qͣm. rrrã ut suo iam itinere iturus ad dñm spirit᷑
dirigatur. Hec locutꝰ diaibolum uiclet ꝓp e assistere. Ql
hic inqͥt acłstas cricenta bestia. Nich̃ in me funeste rep¬
peries. abrahe me sinis recipit. Cum hac gͥ uoce: flagita¬

Expanded text:
emplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spirit
Abbreviated transcription (Latin):
medicinam expeteret: bricium adhuc diaconũ in platea
conuenit. Cui simpliciter ait. Eoce ego prestolor beatum iri¬
rum. &e nescio ubi sit. uł quiel oꝑis agat. Cu bricius. Si
inqͥt delirum illum q̃ris: ꝑspice eminus. ecce celum solito
sic̃ amens respicit. lectio tercia.¬
umq ille pauꝑ ociori occursu reddito qđ petierat im¬
petrass. britionem diaconẽ uir beatus martinus alloqͥt᷑.
En ego tͥ brici clelirus iudeor: Cumq ille confusus hec
audiens dixisse se deuegaret: ait sc̃s martinus. Nonne
aures mee ados tuũ erant. cũ hec eminꝰ loq̃baris: Am̃ clieo
tibi qͥa obtinui apud dm̃ ut pꝰ me ad pontificatꝰ honorẽ
accecłes: s noueris te in ep̾̃atu młta aduersa passurum.¬

Expanded text:
Martino expeteret, Briccium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Brictionem diaconem vir beatus adloquitur: 'En ego, Brictio, delerus tibi videor?' Cumque ille confusus haec audiens dixisse se denegaret, ait vir sanctus: 'Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus. gr̃as agens. cellula clamiore compleuerat. Quo au¬
clito: qui proforib stabant statim irruunt. Mirum spec¬
tacłm. qcł uidebant uiuere. quẽ mortuum relinquerant.
Ita redlitus uite. statim baptisina consecutus. plures pꝰ ea
uixit annos. primꝰq aput nos martini uircutum ul ma¬
tia uł testimonium fuit. Ile tam̃ referre erat solitus se
corꝑe exutum. ad tͥbunal iudicis ductum. cdeputatum ꝙ
obscuris locis &e uulgarib turbis: tristẽ excepisse senten¬
ciam. Tunt ꝑ duos angłos iudici fuisse suggestũ: hunc ẽẽ

Expanded text:
uersus gratias agens cellulam clamore conpleuerat: quo audito qui pro foribus adstiterant statim inruunt. mirum spectaculum, quod uidebant uiuere, quem mortuum reliquissent. ita redditus uitae, statim baptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. idem tamen referre erat solitus, se corpore exutum ad tribunal iudicis ductum deputandumque obscuris locis et uulgaribus turbis tristem excepisse sententiam: tum per duos angelos iudici fuisse suggestum, hunc esse
Abbreviated transcription (Latin):
unc ille motus his fletib. ut totus semꝑ in ño mise¬
ricordie iuscerib affluebat: lacͥmalse phibetur. Conuersũq
ad dnui hac tantũ flentib uoce respondit. Dñe si achue
pplõ tuo sum necessarius: ñ recuso laborem fiat ueluntas
tua Nimirum inter spe amorẽ q positus. dubitauit pene
quid iuallet. qr nec hos deserere. nec a xp̃o uolebat diutuiꝰ
seꝑari. Nich̃ tam̃ in uoto suo ponens. aut uoluntati relm¬
qu̾ens totum se dm arbitrio pͥotestatiq cõmittens. Itaq¬
cũ iam ꝑ aliqͦt dies ui febrium teneretur. ñ tam̃ a ioꝑe
uire cogebat. nobili illo stratu suo in cinere de cilicio recu¬

Expanded text:
unc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens, cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opuire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recu
Abbreviated transcription (Latin):
cipue flebant consentirent magis ẽẽ gaucdencłũ si racionẽ uis cloloris amite¬
ret. pꝰ Diniurtute. ã Exequie martini ñ clicant᷑ funeris s tumphi nam
greges suos qui ductu eiꝰ mundum uicerant agebat ante se pastor extinetꝰ
qui corpꝰ ad sepulchrum sequentes psallebant ⁊ flebant. U Posui adnit. Is
artinus gͥ obitum suum longe ante p̾sciuit. dix q fr̃ibus
dissolutionem sui corꝑis iminere. Interea causa extitit qua
conclatensem diocesim uisitaret. Nam clericis illiꝰ inter se
suoꝵ ñ ignoraret: ꝓficisci tam̃ ob istiusmodi causam ñ re¬
nita ad monasteriũ regredi cogitaret. uixib eorꝑis cepit
repente destitui ꝯuocatisq discipłis inclicat se iam resolui.
Trinc uͦ meror oe luctus omĩum uox una plangentium. Cũr
nos pater deseris: aut eui nos desolatos relinqͥs: Inuadent

Expanded text:
ndum, si rationem vis doloris admitteret. Exequiæ Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu eius mundum vicerant, agebat ante se pastor extinctus, qui corpus ad sepulchrum sequentes psallebant & flebant. Martinus sartinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclessuorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non rei ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent
Abbreviated transcription (Latin):
et cum edictum eẽt a regib. ut ueterauoꝵ filii ad mi¬
litiam scriberentur ꝑdente patre qui felicib eiꝰ actib in¬
uiclebat. eñ eẽt amudꝵ quindecim. raptus &e catenatus. sa¬
cram̃tis militarib implicatus ẽ uno tantũ seruo comite
contentus. eui tam̃ uersa uice dñs sermebat adeo ut plerũ¬
q ei & calciam̃ta ip̃e detraheret &e ip̃e detergeret cibum
baptismͥa in armis fuit. integer tam̃ ab his uiciis quib il¬
lud hominũ genꝰ implicari solet. Beatꝰ martinꝰ obitũ suuus¬

Expanded text:
ed cum edictum esset a regibus, ut veteranorum filii ad militiam scriberentur; prodente patre, qui felicibus ejus actibus invidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus implicatus est, uno tantum servo comite contentus, cui tamen versa vice dominus serviebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret; cibum baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa
Abbreviated transcription (Latin):
um uͦ tota sc̃m sp̃m m̃te coneipiens egredi cellula in
qua corpus iacebat : ceteros iubet. Ac forib obseratis suꝑ
erectus paululum. & in defuncti ora defixus. oratiõis sue
ac misccł̃ie. dñi iutrepidus expectabat euentũ. Llix q
auarũ fere horarũ spatium intercesserat. uidet defunctũ
paularim m̾bris om̃ib cõmoueri: de laxatis in usum innuen¬

Expanded text:
um uero tota sanctum spiritum mente concipiens egredi cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super erectus paululum et in defuncti ora defixus, orationis suae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque duarum fere horarum spatium intercesserat, uidet defunctum paulatim membris omnibus commoueri et laxatis in usum uiden
Abbreviated transcription (Latin):
cuoiena eiꝰ institui disciplinis. Paueis quippe interpositis
cliebs languore correptus. ui febrium laborabat. At tiĩ mar¬
tinus forte discesserat. E eũ ꝑ triduũ cdefuiss regressus
exanuie corpus inuenit. Ita mors subita fuerat. ut absq
baptismate humanis rebus excecłet. Corpus in medio po¬
situm tristi merentiũ fr̃m frequentabatur officio. cum
martinus flens & eiulans accurrit. R Dixert discipłi acd¬

Expanded text:
i institui disciplinis: paucisque interpositis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime corpus inuenit: ita subita mors fuerat, ut absque baptismate humanis rebus excederet. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit. tum uero tota
Abbreviated transcription (Latin):
pullulare. Erat aũ eotemꝑe rome p̃sul beatissimus pa
de tancłe ꝑmot᷑us. cũ oe imiꝑatorẽ &e plures ałios cerñet
eorũ assercͥionib intento satis aĩo obsecunclare: congre¬
gauit concilium sacerlorum: causa compescendi ĩmo
delendi huiꝰcemodi prauitatemr le¬
N quo concilio om̃ib orthocloxis consentientib contra here¬
ticos ficlem edidit magnifice ualde atq accurate. Iubebant¬
ille cui sacra fides ueñabilis erat. ab negabat se posse mi¬
pia contra dm ꝑferre u̾ba consultuis fore iudicans rẽꝑalẽ
pone urtam. tantũ rit conscientia fidei ei duraret illesa.
bitur eũ nullo suasioms geñe martinꝰ lẽ iii¬
a cas holica reflecteretur fide. młtiplicib iniuriis affectuᷤ.
diuq coram ppło flagellatus. demum reuinctis post tergr̃
manib uelut electus aries cuncta urbe lam̃tante exilio
trulitur. Sieq constantinopolim ꝑductꝰ ibiq exilio re¬
legatrs. sola ibi oratione meruit ceco lumina redelere.

Expanded text:
at. Erat autem eo tempore Romae praesul beatissimus papde tandem permotus, cum et imperatorem et plures cerneret eorum adsertionibus intento satis animo obsecundare, congregavit concilium sacerdotum causa conpescendi, immo delendi huius docmatis pravitatem. In quo concilio, omnibus orthodoxis consentientibus, edidit contra hereticos fidem magnifice valde atque accuratę, quille cui sacra fides venerabilis erat abnegabat se non posse impia contra Deum proferre verba, consultius fore iudicans temporalem ponere vitam, tantum ut ei conscientia fidei durareitur cum nullo suasionis genere Martinus a catholica reflecteretur fide, multiplicibus iniuriis affectus diuque coram populo flagellatus, demum, revinctis postergum manibus, velut electus aries, cuncta urbe lamentante, exilio truditur; sicque Constantinopolim perductus, ibique exilio religatus, sola illic oratione meruit c
Abbreviated transcription (Latin):
uer aut̃ leonardus postqͣm euasit inerem̃ta puerilia
adolescens fẽs. iuxta consuetudinẽ parentele regali
noluit inplicari militie s spu cdiuino tactus potius no¬
luit sequi archipontificis remigii uestigia. Cuius salura
ria ñ ut surclũᷤ auditor intendebat. uerũ ut pruclens &
futurus seminator. in secretarium corddis audita repone
Ad imitatione boni mag̾ri remigis. leonarcłꝰ ic  sbat
bonus cliscipls hoc expetiit a rege humillimis p̃cib qͣte¬
nus om̃s qui in ergastulorũ eustodia detinerent᷑. si eos
ip̃e uoluiss uisitare. omnino soluerentur. Qm rem a
rege cum beniuolentia inpetrauit. & ubiciumq ĩ carẽatoᷤ
ẽẽ audiebat: ñ piger ad eoꝵ absolictionẽ totis uirib concire¬
rebat. Sciebat enĩ scriptũ. istud ũbum euangłicit᷑. In car¬
cere eram: ce uenistis ad me. Et qđ uni ex minimus meis

Expanded text:
uer autem Leonardus postquam evasit incrementa puerilia, adolescens factus, iuxta consuetudinem parentelae regali noluit implicari militia, sed Spiritu divino tactus, potius voluit sequi archipontificis Remigii vestigia. Cuius salutaria monita non ut surdus auditor intendebat, verum ut prudens et futurus seminator in secretarium cordis audita reponead imitationem ergo boni magistri Remigii Leonardus bonus discipulus hoc ipsum expetiit a rege humillimis precibus, quatinus omnes qui in ergastulorum custodia detinerentur, si eos ipse voluisset visitare, omnino solverentur. Quam rem a rege cum benivolentia impetravit, et ubicumque incarceratos esse audiebat, non piger ad eorum absolutionem totis viribus concurrebat. Sciebat enim scriptum illud verbum euangelicum: In carcere eram, et venistis ad me; quod uni ex minim
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑcunctari libet quomͦ parentes. ⁊ carnales ꝓpinqͦs
p̾cipitur odisse. qui iubenur ⁊ inimicos dilig̾e. Et certe
de uxore uentaf dicit. Quod deus unxit homo nori
seperaret. Et paulus ait uiri diligite uxores ur̃as: sicut et
xp̃c eccłiam. Ecce discipłs uxorem diligendam pͣdicat: cum
magister dicat. qui uxorẽ non odit. ño potest meus ẽẽ discipłs.¬

Expanded text:
ercunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipul
Abbreviated transcription (Latin):
Saut̃ qui lum̃ tecepit. obedient uerba iubentis impleuit¬
L&e ad honisium ꝓꝑans. pauli ei ũba ꝑ orclinẽ nuntiauit.
Dyonisius uͦ electionis gr̃a iam p̃uentꝰ. ut cecũ respex̃ nõ
ante habitis luminib contuentẽ ait ad eũ. Es netu ille
quẽ cecum natũ euncti cognouerunt afines: Tm ille res¬
pondit. Ego nempe sum eui ceco nato hactenꝰ sol ñ luxit.¬
Rbeatissimus chonisius xp̃i martir tradente beato cleniente eroganda g̃mib
semina diuina suscepit & quo ampluis gentilitati errorem feruere cognonit
illuc intrepidus ee calore ficdlei armatꝰ accessit. u Et parisus año ducente
ꝑuenit ñ ueritꝰ incredule g̃ntis expetere fentatem. Et que ãpliꝰ. In ii tͦ.

Expanded text:
autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nuntiavit. Dionysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxitBeatissimus Dionysius Christi martyr tradente beato Clemente parturienda gentibus semina divina suscepit. Et quo amplius gentilitatis errorem fervere cognovit, illuc intrepidus et virtute fidei armatus advenit. Vers. Et Parisios Domino ducente pervenit, non veritus incredulae gen
Abbreviated transcription (Latin):
Grtur martinꝰ sabbarie pannoniarum oppido le pma¬
oruindus fuit. s intra iraliam ticini alitui ẽ. Parentib sccl̃m
scłi dignitatem ñ infimis gentilib tam̃. Pater eiꝰ nules pri¬
mun pꝰtribunus muilitũ fuit. Ip̃e armatam militiam in
adolescentia secutus. inter scoiares alas sub rege constantio
deiñ sub iuliano cesare militauit. Non tam̃ sponte qͥa a
primis fere annis diuinã potiꝰ serintutem sacra illustris
prieri inspirauit infantia. Nlam eũ ẽẽt annoꝵ decem. ĩ¬
uitis parentib ad ecclłiam confugit. seq catheeuminum

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini alius est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. Pater ejus miles primum, post tribunus militum fuit. Ipse armatam militiam in adolescentia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit: non tamen sponte: quia a primis fere annis divinam potius servitutem sacra illustris pueri spiravit infantia. Nam cum esset annorum decem, invitis parentibus ad ecclesiam confu
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis que gesserit miracłis hymnis canamꝰ debitis.
Qui frigoris sub temꝑe clum elamiele micłũ regit mox
xp̃c ip̃a quã seidit seueste tectum ꝑclidit. Cres arte scã
pallidos resuscitauit mortuos de febre eathecumimim
de alterum suspenclio. Orationis ambitu latro sepult̾
ꝓditur. qua ñ caclebat impetu pinus refexa ducitur.
Prophana dũ succencdat ab ede flãmam expulit quo
extincta sunt incendia imber fuit presentia. Licore
cle paralisi curat puellam clebilem morbiq rasit fomi¬
ten seĩ licoris unguine. Lacen lepso cdans uiro sorles
fugauit ulcerum &s quo lauaret morbicłñ iorclanis ẽ in

Expanded text:
nobilis, Quae gesserit miraculis Hymnis canamus debitis. Qui frigoris sub tempore Dum chlamyde nudum legit, Mox Christus ipsa, quam scidit, Se veste tectum prodidit. Tres arte sancta pallidos Resuscitavit mortuos, De febre Catechumenum Et alterum suspendio. Orationis ambitu Latro sepultus proditur; Qua non cadebat impetu Pinus reflexa ducitur. Profana dum succenderet In aera flammam repulit, Quo exstincta sunt incendia Imbris fuit praesentia. Humore de paralysi Curat puellam debilem, Morbique rasit tomitem Sancti liquoris unguine. Pacem leproso dans viro Sordes fugavit ulcerum, Et quod lavaret
Abbreviated transcription (Latin):
Hulti enim in eiꝰ tͣnsitu psallentium uoces audierunt ĩ
celo. qđ in libro uͥtutum eius pͥmo plemꝰ expositimꝰ. sã cũ
rare cepiss: pictaui ppłi ad eiꝰ tͣnsitum sic turoniti conuene¬
runt. Quo migrante qͣnͣdis altereatio in utrumq popłm
surrexit. Dicebant enĩ pictami. Nr̃ ẽ monachus. nob̃ albaᷤᷤ
extitit. nos reqͥrimꝰ cõmendatum. R Dum sacͣũta. ⁊ Ita ut ĩs
fuistis eiꝰ colloquio. participastis conniuio. firmati fuistĩ
bñdictionib insuꝑ oe uirtutib iocundati. Sufficiant
uob ista om̃ia. nobis liceat auferre cadauer ex amme.
Ad hec turonici respondert. Si uirtures nob̃ factas suffi¬
cere dicitis. scuote quia uobiscum positus ampliꝰ ẽ qmħ
mortuos: nob̃ unum. E ut ip̃e sepe dicebat. maior ei uͥtuᷤ¬

Expanded text:
ulti enim in eius transitum psallentium audierunt in caelum, quod in libro virtutum eius primo plenius exposuemus. Nam cum tare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commenestis ejus colloquio, participastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote quia vobiscum positus, amplius est qsuscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, major ei virtu
Abbreviated transcription (Latin):
bartũ. p̃resentis sollempnitate diei cũ suis uirginib ex¬
pers nullo mͦ credenda ẽ: que dĩ ppłm faciendo mone¬
bat sꝑnere ꝑituri luxus scł alenociniis motał nature.
cleclin̾are. carnis pudiciciã cũ uͥginitatis honore intra
eiꝰ sequeretur uestigia. &e relictis nuptiaꝵ copulationib.
spreta q liberoꝵ ꝓpagine. sponso qͥ ĩ celis ẽ. ꝑhenni m̃te. ac¬

Expanded text:
partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intraejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, ac
Abbreviated transcription (Latin):
dine colocaurt. De quib plura loqui ꝑtime̾scimꝰ qr soli clõ
scire ẽ. quom uł quemadiodũ eoꝵ nõbis inuisibilis & absq¬
usq ulla contagione seu diminutione iu sita sola puritate
consistat natura. Q tam̃ nouem ẽẽ angłoꝵ ordines ad d̃ĩ ui¬
dicia ac ministeria complenda testante sacro eloquio no¬
uimus. quoꝵ pͥncipatus atq potestares subtiliter ac mi¬
rabiliter di omp̃tis mitu clistingi tirr. Alii ex illis acd nos
in muncłũ missi. futura p̃dicando puenunt. Alii ad hoc
sunt constituti. ut ꝑ eos signa & mracłã frequentiꝰ fiant.¬

Expanded text:
cavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ nõis tui ñe lib̃a nos: ce ꝓpituis esto pecc̃is nͣrĩs
ꝑpt̃ nom̃ tuũ ne forte dieant gentes ubi ẽ ds̃ eorũ. Quib
hec orantib exiliens gutta plumbi feruentis in ocłm
rictionari. graui dolore crucians excecauit afflictum
suppliciis. sese concite furens ric̾tionarꝰ p̾cipitauit ĩ ignẽ.
&e ita morte pressima uitam finiurt indignam.R O qͣm¬

Expanded text:
us esto peccatis nostris propter nomen tuum.| Ne forte dicant gentes ubi est deus eorum quibus haec| orantibus . exiliens gutta plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictumsuppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam. O q
Abbreviated transcription (Latin):
glłi lectiõe cõnpellor dicere. ut & bona que agitis. cũ
magna cautela timeatis: ne ꝑ hoc qđ a uob̃ rectum geri¬
tur. farior aut gr̃a humana requiratur. ne appetitus
larclis subrepat. & qđ foris ostenditur: intus a merce¬
de riacretur. Eece enĩ redemproris uoce clecẽ uirgines
ce om̃s dicunt᷑ uirgines. &e tamen intra beatituclinis
lanuam ñ om̃s ft̃ recepte. quia earũ quecłã dum de nͥ¬
ginitate sua głam foris expetunt. in uasis oleum habere

Expanded text:
i lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetun
Abbreviated transcription (Latin):
tatini uisio rei geste exhibitione impleta ẽ. Nam maxi-¬
binum uidelicet ce crispinianuim gladio puniri p̃cepit.
Qui iam iamq ĩminente ceruicib suis glaclio gr̃arĩ
mine. qui nos de hoc sclo eripiens. ad te uenire p̃cipis
clem̃tissime. Q his dictis amputatis capitib p̃ciosa ĩ
conspectu dñi morte expirantes. &e confortati xp̃t p̃sidio.¬

Expanded text:
tatim uisio rei gestae exibitione inpleta est.| Nam maxi utrumque Crispinum uidelicet ac cris| pinianum . gladio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarumine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati et confortati christi
Abbreviated transcription (Latin):
Hũ saluator scl̃i redemptis ope subueni. &e pia cłĩ genitrix
salutẽ posce miseris. Cetus om̃s angłici patarcharũ eirer.
& ppharũ merita. nob̃ p̃centur ueniam. Baptista xp̃i p̾m
criminis. Chorus sacratus mr̃m. confessio sacerdotum.
& uirginalis castitas. nos a peccis abluant. Clericorũ suf¬
fragia om̃sq ciues celici anmiant uotis supplicum. oe ut¬
te po̾cant p̃mium̃. Regi suꝑno gła. Iustorũ auime in manu d̃.

Expanded text:
u Salvator saeculi: Redemptis ope subveni: Et pia Dei Genitrix Salutem posce miseris. Coetus omnes Angelici, Patriarcharum cunei, Et Prophetarum merita, Nobis precentur veniam. Baptista Christi Pvant nexu criminis. Chorus sacratus Martyrum, Confessio Sacerdotum, Et virginalis castitas, Nos a peccatis abluant. Monachorum suffragia, Omnesque cives coelici Annuant votis supplicum; Et vitae poscant
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uͦ sacerclotib atq cloctorib siue confessorib hutꝰ
Afestitatẽ diei ñ ignotã ẽẽ credimꝰ qͥ corda fidelium
spiritalit qͣsi imbrib irrigabant celestib. ut feliciter ꝑ¬
ferre in marcescibilem bonoꝵ oꝑum possint frrictũ. Qnͣi
talenta sͥ credita ñ solũ redcłe. uerũ etiã cum usura sine
obsecrancdo. increpando. curãq faciendo: inserere ntebã¬
tur. Quoꝵ mens lucidissima. manꝰ uͦ plene sunt muncli¬
cia: eo qd̃ inm̃sa altaris sacroscã xp̃i corꝑis ⁊ sanguinis

Expanded text:
erdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quos eiulare ꝑ cdolore credebat orantes indigne tulit ueheñit᷑.
dorso tolli. Qm iussionẽ dũ ministri efficaciter conarentur
implere. martyres scĩ inter acerruos penarũ clolores spe gau¬
clentes. in tͥbulatione patientes. orabant clñm ac licebant.
Iudica cłñe inclicini nr̃m &e libera nos ab homine iniquo.

Expanded text:
quos eiu| lare prae dolore credebat. Orantes indigne tu| lit uehementedorso tolli. Quam iussionem dum| ministri efficaciter conarentur inplere . martyres| sancti inter acerrimos poenarum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacientes . orabant dominum ac di| cebant. Iudica domine iudicium nostrum . et libera| nos ab homine iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
nib dictis: ira repletus maximianis ait. Te nꝰ
ꝑuitutes dõꝵ uiro. qr si in hac stulticia ꝑduraueritis.
fltis uos afflictos male ꝑdam torm̾̃tis. ut sitis ceteris ex-¬
empla pessima morte consumpti. At si resipiscentes cliis
sacrificaueritis meis. clitari uos opib meis. ce honore subli¬

Expanded text:
ibus dictis| ira repletus maximianus. Ait per uirtutes deorum| quia si in hac stulticia perduraueritis multis uos| adflictus mali perdam tormentis. Vt sitis ceteris| exemplum pessima morte consumpti. Nam si resipis| centes . diis sacrificaueritis meis ditare uos opibus| multis et honori subli
Abbreviated transcription (Latin):
augustas quo xp̃i roboratus uirtute. iit̾ celebrationẽ con¬
secratiõis p̃fati altaris &e oblationem sacͣtissimi sacͥfitii. iui¬
xit in reges francoꝵ florentissimũ regem pipinũ &e cluos
filios eiꝰ karolum. oe karlomannum. lectio octaua.¬
Set &e bertraclam coningem ip̃ius incliti regis pipini. in¬
dutam cycladib regiis gr̃a septiformis sp̃c scĩ. ĩ cłi nomine
consignauit. atq francorũ ꝓceres apłica bñdictione sane¬
ꝑ succelentiũ tepoꝵ eurricła ip̃i uł quiq ex eoꝵ ꝑgenie
orti regem suꝑ se p̃sumant aliqͣm᷑ constituere nͥ de eoꝵ¬

Expanded text:
uoniam Christi roboratus virtute inter celebrationem consecrationis praefati altaris, et oblationem sacratissimi sacrificii, unxit in reges Francorum, florentissimum filios ejus Karolum et Karlomagnum. Sed et Bertradam, conjugem ipsius incliti regis Pipini, indutam cicladibus regiis, gratia septiformis spiritus in Dei nomine onis 754. Atque Francorum proceres apostolica benedictione sancper succedentium temporum curricula, ipsi vel quique ex eorum progenie orti regem super se praesumant aliquo modo constituere, nisi de eo
Abbreviated transcription (Latin):
ertice siquidẽ montis excelsi posita de corpore eidem saxeo
spelunce instar p̃cauata ostenclitur. Est aut̃ locus in campanie
finib ubi inter sinum aclriaticum. &e montem garganun ciui-¬
lia p̃rectus. in cacumine sup̃mo be archangłi qͣm p̃fatus sum
gestat eccłiam. Hanc mortalib hoc mͦ cognitam. libellus in ec¬

Expanded text:
ertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civipassuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in e
Abbreviated transcription (Latin):
unc impii pͥncipis minister impius impietatis le .u.¬
iussit obtemꝑans. preclaros martyres exrensos troclea. orcdi
fustib iussit. At hi in tormentis constituri mente contẽ
plantes celestia dicebant. Respice in seruos tuos & in op̃a
tua cdñe. ce aduuia nos. ut ꝑficiamuis opus tuũ siue macłã¬

Expanded text:
unc impii principes minister impius +pietatis ius| sis optemperans preclaros martyres extensos +troclea| cede fustibus iussit. At hi in tormentis constituti| mente celestia contemplantes . dicebant. Respi| ce in seruos tuos et in opera tua domine . et adiuua nos.| ut perficiamus opus tuum sine mac
Abbreviated transcription (Latin):
hessalonicam uͦ magist obsequendo reuertens. a beatõ patilo
aplo atheniensium ẽ orclinatus autistes. ac deuide ip̃o iuben¬
te xͥ euangłium p̃dicauit. eancłẽ q ciuitaten ⁊ maxinam par¬
tem patrie. ad fidem ueritatis ꝯuertit. & qđ institutor suus plan¬
tauit. habuudanti sollicitudine rigare contendit. STantas¬

Expanded text:
hessalonica, magistro obsequendo, revertens, ab eodem beato Paulo apostolo Atheniensium est ordinatus antistes, ac deinde, ipso jubente, Christi Evangelium praedicavit, eamdemque civitatem et maximam partem patriae ad fidem veritatis convertit. CAPUT Itavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
is subiectum est triumphale martirum nomen. qui ꝑ
diuersa tormentoꝵ genera xp̃i passionẽ ñ lasescentibus
p̃cordioꝵ mentib mutabantur. Alii ferro ꝑempti. alii flã¬
mis exusti alii flagris uerberati. alii uectib ꝑforati. alii cru¬
ciati patibulo. alii pelagi submersi ꝑteulo: alii inui clecori¬
ati alii uincsis mancipati. alii lingius pͥiati. alii lapidib

Expanded text:
tyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii la
Abbreviated transcription (Latin):
suos cłns seqͥt᷑ qr p̃clicatio p̃uenit. E tc̃ ad m̃tis nr̃e habi¬
tacłm dns uenit. qñ ũba exhortatiõis p̾curr̃t. atq ꝑ hec
u̾itas in m̃te suscipitur. Hinc nãq eisdem p̃licatorib ysa¬
ias dic̃. Parate uiam cdn: rectas facite semitas cũ nostri.
hinc illis psalmista ait. Iter facite ei qͥ ascendit suꝑ oc¬

Expanded text:
 mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super oc
Abbreviated transcription (Latin):
ece enĩ binos in p̾dicationem cliscipłos mit lectio .uiii.¬
tit qr duo st̃ ꝓ̃cepta caritatis. dĩ uidelicet amor & ꝑximi.
Et minus qͣm iuter duos caritas haberi ñ potest Nemo .ii.
ꝓprie ad semet tp̃m hab̃e caritatem cir. s dilectione se in alte¬
erga altum ñ habet. p̃clicationis officium susciꝑe nullate¬
nus cdebet.  Statura erat. U Aspectus eaꝵ. lectio ix¬

Expanded text:
n praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alteerga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet.
Abbreviated transcription (Latin):
& dix̃ dompnus petrus ad dõpnis dyonisium hilariter.
t statim beatus yonisiis turibulum incensi. ce palmã
in manu tenens cũ prbro &e cliacono qui in parte stabant.
uenit ad me & clix̃ michi. Pax tecũ frͣ. noli timere: ñ mori¬
eris donec ad secłe tuam prosꝑe reuertaris. Surge sanus.
Erat enun ibi inestimabił claritas ce suauitas. Mox q
lanus fc̃s: uolebam implere qd mͥ p̃ceptũ erat: & clicebat
qui ibi aderant. qd dementabam. Qua ꝓpt̃ retuli ex or

Expanded text:
et dixit dominus Petrus ad Dominum Dionysium hilariter: et dixit dominus Petrus ad Dominum Dionysium hilariter: t statim beatus Dionysius thuribulum incensi, et palmam in manu tenens, cum presbytero et diacono qui in parte stabant, venit ad me, et dixit mihi: Pax tecum, frater, noli timere, non morieris, donec ad sedem tuam prospere revertaris. Surge sanus, naestimabilis claritas et suavitas. Moxqus, volebam implere quod mihi praeceptum erat. Et dicebant qui ibi aderant quod dementabar. Quapropter retuli illi