comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ ut incarne diligit᷑ xp̃c. ⁊ si non milsa plenitudine. Cuiꝰ tam̃
m̃ sura deuonionis hec ẽ. ut totũ cor illa suauitas occupet. totũ sibi
ab amore uniuerse carius. ac carnał illecebre uẽdicet. Hoc quippe toto
corde dilig̾e est. Alioquin si carnis mee quãlib consanguinitatẽ. uł
uoluntatẽ forte p̃fero carni dñi mei. ꝑ quod me udelie minus ea mi¬
plere contingat. que incarne manens uerbo. ⁊ exemplo me docuit.
ñ ne liqͥdo constat. qđ toto nequaꝗͣ diligo cord̃e cũ id diuisũ habens
partẽ impend̾e iudear carni eius. ꝑartẽ intorquere ad ꝓpͥam:. Beniq
ait. Qui amat patr̃ẽ. aut matr̃e plusꝙͣ me. non ẽ me dignꝰ: ⁊ qui
amat filiũ aut filiã plusqm mei non ẽ me dignꝰ. Ergo ut breuit᷑ dicã
toto corde diligere ẽ. omue ꝙ blandit᷑ de carne ꝓpͥa. uł alieua. sacro¬
sc̃ẽ carius amori post pon̾e: Inquo ⁊ mundi eque glam ꝯp̃hendo. quia

Expanded text:
sancto vel in carne diligitur Christus, etsi non in illa plenitudine. Cujus tamen mensura devotionis haec est, ut totum cor illa suavitas occupet, totum sibi ab amore universae carnis ac carnalis illecebrae vindicet. Hoc quippe toto corde diligere est. Alioquin si carnis meae quamlibet consanguinitatem vel voluptatem forte praefero carni Domini mei, per quod me videlicet minus ea implere contingat, quae in carne manens verbo et exemplo me docuit; nonne liquido constat, quod toto nequaquam diligo corde, cum id divisum habens, partem impendere videar carni ejus, partem intorquere ad propriam? Denique ait: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus; et qui amat filium autoto corde diligere, est omne quod blanditur de carne propria vel aliena, sacrosanctae carnis ejus amori postponere. In quo et mundi aeque gloriam comprehendo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scĩficatio. ⁊ redemptio. An tibi eque ⁊ uno mͦ affecti uident᷑. is quid̾e
qui xp̃o passo pie ꝯpatit᷑ cõpũ git᷑. ⁊ mouet᷑ facile ad memoriam
hoꝵ que ꝑtulit. atq istiꝰ deuotionis suauitate pascit᷑. ⁊ confortatur
acl queq salubria. horiesta. pia. ttẽq ille qui iusticie zelo semꝑ ẽ accen¬
sus qui u̾itatẽ ubiq ⁊ elat. qui sapĩe feruet studiis. cui amiea sẽĩtas
uite. ⁊ moꝵ discipliua. cuiꝰ mores erubescunt ia tantiã. ab horrent
decclionẽ. inuidiã nesciũt. suꝑbiã detestant᷑. omne humanã głam
ñ solũ fugiunt s ⁊ fastiduĩt. ⁊ contempnũt. omñe unse ca̾trii cordis¬

Expanded text:
. An tibi aeque et uno modo affecti videntur, is quidem qui Christo passo pie compatitur, compungitur, et movetur facile ad memoriam honorum quae pertulit, atque istius devotionis suavitate pascitur, et confortatur ad quaeque salubria, honesta, pia: itemque ille, qui justitiae zelo semper est accensus, qui veritatem ubique zelat, qui sapientiae fervet studiis; cui amica sanctitas vitae, et morum disciplina; cujus mores erubescunt jactantiam, abhorrent detractionem, invidiam nesciunt, superbiam detestantur, omnem humanam gloriam non solum fugiunt, sed et fastidi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cuiꝰ nsiunta facieᷤᷤ decora uidet᷑ qd̾ ad dm̃n qͣlicũq intencione respi¬
ingerit feditatẽ. Si autẽ ł solũ ł maxime obuite p̾sentis necessaria
addm̃ conu̾tĩt intentionẽ ñ qͥdẽ fece hypocsis putidã pusillanimi¬
tatis tam̃ incio dicimꝰ sub obscurã. ⁊ mniꝰ acce ptã. Porro econtrario
ũ ẽ. Absit aut̃ ut q̃ huiꝰ modi ẽ. qͥcꝗͣ ilã dixerĩ ħre deforme. nec tñ
ad ꝑfectũ affirmaiuim ꝑuenasse decoris. qͥppe q̃ adhuc solieita ẽ.⁊ tͦ. gͣ.¬
plurima. & ñ pot̾ t̾renoꝵ actuũ a teuui puluere ñ resꝑgi. Qũe tͦn ci¬
to facileq det̾get. ł in hora scẽ dormitionis. casta intentio. ⁊ bone ꝯscien¬
utrũq bipertite intencioniᷤ faciẽ ħre puseherr mã.atq id ppͥum.
Ae specrale sponse. eui m̾ito singulari p̾rogatura audire ꝯueniat
en ñ eũ multis s solo degere fert᷑ contenta ꝯpare. ita ut si illum a¬

Expanded text:
facies in hoc decora videtur, quod ad Deum qualicunque intentione respiingerit foeditatem. Si autem vel solum, vel maxime ob vitae praesentis necessaria ad Deum converterit intentionem, non quidem faece hypocrisis putridam, pusillanimitatis tamen vitio dicimus subobscuram et minus acceptam. Porro e contrario um est. Absit autem ut hujusmodi est, quidquam illam dixerim habere deforme! Nec tamen ad perfectum affirmaverim pervenisse decoris: quippe quae adhuc sollicita est plurima, et non potest terrenorum actuum vel tenui pulvere non respergi. Quem tamen cito facileque deterget vel in hora sanctae dormitionis casta intentio, et bonae conscienfaciem habere pulcherrimam; atque id proprium ac speciale sponsae, cui merito singulari praerogativa audire conveniat:ejus non cum multis, sed solo degere fertur contenta compare, ita ut si illum a
Abbreviated transcription (Latin):
& si tu meliꝰ ñ habes. ego qd̃ mͥ indet᷑ aꝑio. Duo q̃dam intentio ne
qͣ. faciẽ anime ẽẽ diximꝰ. necessarie reqͥrunt᷑. res.⁊ causa
.i. qͥd intendas & ꝓpt̾ qͥd. Exhis san̾e duob aĩe ⁊ decor. ⁊ deformi ta
iudicat᷑. ut u̾bi causa. aiã q̃ ambo ista. recta. atq pudiea habuerit
ex parte erit deformitatẽ. Multo aut̃ minꝰ illi ħ pot̾it conuerire
q̃ neutrũ hoꝵ habere laudabile inuenit᷑. ad id cotũ fiet plans¬

Expanded text:
 si tu melius non habes, ego, quod mihi videtur aperio. Duo quaedam in intentione, quam faciem animae esse diximus, necessarie requiruntur: res et causa, id est quid intendas, et propter quid? Ex his sane duobus animae vel decor vel deformitas judicatur, ut, verbi causa, anima, quae ambo ista recta atque pudica habuerit,m, quae adhuc ex parte erit, deformitatem. Multo autem minus illi hoc poterit convenire, quae neutrum horum habere laudabile invenitur. At id
Abbreviated transcription (Latin):
in celis. nͨ iã moriatur. et mors ei ultͣ ñ dominabit᷑. Res aũt p̃a
nͨ corꝑis nr̃i sensib ad. sicut ad÷ ħ celũ. ⁊ terra. uͦ nr̃o mentis ob
ꝓlocutione recognonisti. qͥd sit uide uł m̃te. uł corꝑe .& qͥd ab eis
distet crede. qd qͥdẽ fit mente ⁊ uidet᷑ mente: Qñi m̃t nr̃e¬
fides nr̃a conspicua ẽ. sed tam̃ qđ eadẽ fide credit᷑ ab est corpꝰ inqͦ. xp̃c¬
resurrexit. et ab aspectu m̃tis met altꝰ. sicut ab ẽ ab aspectu m̃tis mee
sides tua. ꝙͣuis eam ẽẽ inte credam. cũ eam ñ uideam corꝑe. qd̾ nec tu
potes. nͨ m̃te qđ tu potes. sicut ego meam. quã tu nõ potes. Nemo enĩ

Expanded text:
ultra non dominetur. Res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc coelum et terra, nec nostrae mentis obtpraelocutione recognovisti quid sit videre vel mente vel corpore, et quid ab eis distet credere. Quod quidem fit mente, et videtur mente; quonfides nresurrexit, et ab aspectu mentis alterius, sicut abest ab aspectu mentis nostrae fides tua, quamvis eam esse in te credam, cum potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
uł in litt̾is. uł in quib ꝙ: docum̃tis. qͥb uisis non uisa credant᷑.
slon aut inmerito scire nos dicimꝰ. ñ solũ ea q̃ uidimꝰ. aut uidemꝰ.
uerũ et illa q̃ idoneis ad quãꝙ rem cõmoti testimoniis. uł testib
credimꝰ. Porro si scire non inꝯgruent̾ dicim᷑ etiam illd̃ qd certis¬
simũ eredimꝰ. hinc factũ est. ut etiã recta eredita. ꝙ si ñ adsint
sensib nr̃is: uidere mente dicamͣ. Scientia qͥppe menti tͥbuit᷑
siue ꝑ corꝑis sensus. siue ꝑ ipsum animũ aliqͥd ꝑceptũ eogni¬
tũ ꝙ retineat. & fides ipsa m̃te utiq uidet᷑ ꝙͣuis hoc fide ere¬
datur. qd̾ ñ uidetur. Unde apłus petrꝰ dicit. In quẽ modo nõ
ũdentes ereditis. Ꝙ ip̃e dñs. Beati qͥ nõ uid̾unt. et credidunt.¬

Expanded text:
uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. non autem inmerito scire nos dicimus non solum ea, quae uidimus aut\' uidemus, uerum et illa, quae idoneis ad quamque rem commoti testimoniis uel testibus credimus. porro si scire non incongruenter dicimur etiam illud, quod certissimum credimus, hinc factum est, ut etiam recte credita, etsi non adsint sensibus nostris, uidere mente dicamur. scientia quippe menti tribuitur, siue per corporis sensus siue per ipsum animum aliquid perceptum cognitumque retineat, et fides ipsa mente utique uidetur, quamuis hoc fide credatur, quod non uidetur. unde et apostolus Petrus dicit: In quem modo non uidentes creditis, et ipse d
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ hoc u̾bo utim᷑. ⁊ in cet̾is. Neq enim tantũ dicimꝰ uide qͥd
luceat. s etiam uide qͥd sonet. uide quid oleat. uide qͥd sapiat.
uide quid caleat. Nlec qͥa dixi ea credi que absunt a sensib nr̃is
sic accipiat᷑ ut inter illa deputent᷑ que aliꝙͣdo uidimꝰ. ꝙ nos ui¬
disse retinemꝰ. certi q sumꝰ. ꝙͣuis tunc nõ pͣesto sint: cum reco¬
lunt᷑ a nob̾. Neq enim inter credita. sed inter niisa deputantur.
ꝙ ido nota sunt. Non qͥa fidẽ habuimꝰ aliis testib s qͥa nos uidis¬
se si ne dubio recordam᷑. ꝙ seimꝰ. Constat igit᷑ nr̃a scientia ex uisis
reb ꝙ creditis. S in his q̃ uidimꝰ. uł uidemꝰ. nos ip̃i testes sumꝰ. In
his aũt q̃ credimꝰ. alus testib mouem᷑ ad fidem. cum earũ rerũ
quas nͨ uidisse nos recolimꝰ. uͦ uidemꝰ.: dantur signa. uł i uocib.

Expanded text:
tamen hoc uerbo utimur et in ceteris. neque . enim tantum dicimus: \'Vide, quid tamen hoc uerbo utimur et in ceteris. neque . enim tantum dicimus: \'Vide, quid luceat\\ sed etiam: \'Vide, quid sonet\'; : \'Vide, quid oleat\'; \'Vide, quid sapiat\'; \'Vide, quid caleat\'. nec, quia dixi ea credi, quae absunt a sensibus nostris, sic accipiatur, ut inter illa deputentur, quae aliquando uidimus et nos uidisse retinemus certique sumus, quamuis tunc non praesto sint, cum recoluntur a nobis; neque enim inter - credita sed inter uisa deputantur et ideo nota sunt, non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos uidisse sine dubio recordamur et scimus.\'. Constat igitur nostra scientia ex uisis rebus et creditis. sed in his, quae uidimus uel uidemus, nos ipsi testes sumus, in his autem, quae credimus, aliis testibus mouemur ad fidem, cum earum rerum, quas nec uidisse nos recolimus nec uidemus, dantur signa uel in uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc distare dicamiis. qͥa pͣsentia uidlentur. ⁊ erediuit᷑ absentia
Plane forsitan satis est. si presentia illa hoc loco intelligamus
dicta. que p̾sto sũt sensib siue animi. siue corꝑis. Unde etcam
ducto uocabulo. p̾sentia nominant᷑. Sic enĩ hanc lucẽ cerporis
sensu. sic ⁊ meam uoluntatem plane udeo. qͥa presto est animi
mei sensib atq initꝰ mͥ presens est. Siqͥs uͦ mͥ indicet uo¬
luntatẽ suam cuiꝰ os ꝙ uox mͥ presens est. tam̃ qͥa ip̃a uolũ¬
tas quã mͥ indicat latet sensũ corꝑis. ⁊ animi mei. cre¬
do. ñ uido. Aut si eũ mentiri existimo. nõ credo. et si forte
ut dicit itasit. Credunt᷑ gͦ illa q̃ ab sunt a sensib nũ̾is. siui¬
det᷑ idoneũ qd̾ eis testimoniũ ꝑhibet᷑ uident᷑ aũt q̃ presto
di. tangendi. uisus qͥdẽ in eis p̾cipue ocłis ad tͥbutꝰ est. Uerũ

Expanded text:
hoc distare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? hoc distare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? plane forsitan satis est, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntatem suam, cuius os et uox mihi praesens est, tamen, quia ipsa uoluntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uidentur autem, quae praesto di, tangendi, uisus quidem in eis praecipue oculis adtributus est, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
qdlibet. ꝙ aliud mentis intuitu rem nichilominꝰ eudentem. si¬
cut nr̃a uoluntas a nobis metipsis intꝰ aspicit᷑ cũ aliqͥd uolumꝰ.
uł cogitatio̾ecũ cogitamꝰ. uł memoria cum recordamur. uł tale
aliqͥd̾ in animo sine corpore aluid aũt cred̃e qͦ ĩ corꝑis mentis¬
ue ꝯspectu nͦ ad. nͨ ad fuisse recolit᷑. sicut sine parentib creatũ
etiam corꝑaliter facta sunt. ꝙ uid̾i ꝑ corpꝰ si tunc adessemꝰ. utiq
potuerunt. Nunc aũt non adsunt sicut ad ista lux que ocłis cer¬
nitur. aut uoluntas qͣ nunc aliqͥd uolumꝰ. que mente ꝯspicitur.
S qͥa hec distinctio falsa non est ꝓfecto illa prestrutio minus
habebat. qđ inter credere. ⁊ aliqͥd presens mente ꝯspicere. ne oĩ
modo unũ. atq idem putaretur. paru̾ elara fuerat elocutione
discretũ. Quid ergo dicimꝰ. Nũ satis est ut int̾ uid̾e. ⁊ eredere

Expanded text:
quodlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, siquodlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, sicut nostra uoluntas a nobismet ipsis intus aspicitur, cum aliquid uolumus, uel cogitatio, cum cogitamus, uel memoria, cum recordamur, uel tale aliquid in animo sine corpore, aliud autem credere, quod in corporis mentisue conspectu nec adest nec adfuisse recolitur sicut sine parentibus creatum etiam - corporaliter facta sunt et uideri per corpus, si tunc adessemus, utique potuerunt, nunc autem non adsunt, sicut adest ista lux, quae oculis cernitur, aut uoluntas, qua nunc aliquid uolumus, quae mente conspicitur. sed quia haec distinctio falsa non est, profecto illa praestructio minus habebat, quod inter credere et aliquid praesens mente conspicere, ne omni modo unum atque idem putaretur, parum clara fuerat elocutione discretum. Quid ergo dicemus ? num satis est, ut inter aidere et credere
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ pietas informat᷑. ħ prelocutõ mea nondũ ꝓpositam discutit
questionẽ. sed te. atq alios qͥ ista lecturi sunt prestruit. qͣles seu
eox seu quoꝵ libet script iudices esse debeatis. ne uł scire uos
opinemini qđ nescitis. uł temere credĩtis. qđ neq corporis sensib.
aut animi contuitu. in eiꝰdem rei que cognoscenda est erudentia
percepistis. neꝙ canonicarũ seripturarũ auctoritate ꝙͥ am
si non affuit sensib. ł animi. uł corꝑis ur̃i. tam̃ credendũ ẽe didi¬
cistis. Iam ne ergo uenimꝰ ad causam. an ad huc lecturꝰ instruen¬
dus est: Nlon nulli enim putant ipsum qd dicimꝰ cred̾e. cum
res uera credit᷑ hoc solum ẽẽ mente contueri. Qđ si ita est. fallitͣ
ista nr̃a suꝑior prelocutio. in qua distinximꝰ aliud ẽẽ aliqͥd senti¬
re ꝑ corpꝰ. sieut in celo solem. et in terra montẽ. arborẽ. corpus ue

Expanded text:
qua pietas informatur. haec praelocutio mea nondum propositam discutit qua pietas informatur. haec praelocutio mea nondum propositam discutit quaestionem, sed te atque alios, qui ista lecturi sunt, praestruit, quales seu meorum seu quorumlibet scriptorum iudices esse debeatis, ne uel scire uos opinemini, quod nescitis, uel temere credatis, quod neque corporis sensibus aut animi contuitu in eiusdem rei, quae cognoscenda est, euidentia percepistis neque canonicarum scripturarum auctoritate, etiam si non adfuit sensibus uel animi uel corporis uestri, . tamen credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad causam? an adhuc lecturas instruendus est? nonnulli enim putant ipsum, quod dicimus credere, cum res uera creditur, hoc solum esse mente contueri. quod si ita est, fallitur ista nostra praelocutio, in qua distinximus aliud esse aliquid sentire per corpus sicut in caelo solem et in terra montem, arborem corpusue
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ in p̾senti apparentia. ñ sensimus uł mͣte. uł corꝑe. neq de
scripturis sc̃is. uł legendo. uł audiendo didicimꝰ. nulla om̃ino
credidissemꝰ. unde sciremꝰ ẽe̾ ciuitates ubi nũꝗͣ fuimꝰ. uł a ro¬
mulo conditã romam. uł ut de ꝓorib loquar. constãti nopolim
a cõstantino. Unde postremo sciremus. quinã parentes nos ꝓcre¬
auissent. qͥb patͥb auis. maiorib. geniti essemꝰ. Taliũ qͥppe
cum plurima sciamꝰ. ñ tam̃ ea uł ullo sensu p̾sentia sicut solẽ.
sicut nr̃i aĩ uoluntatem. ł canonicoꝵ el oqͥoꝵ auctoritate. sicut
adam fuisse primũ hominẽ. aut cristũ in carne natũ. passũꝙ¬
ac resurrexissẽ didicimꝰ. s aliis referentib de quox testimonio
in hoc dũtaxat rerũ gen̾e minime dubitandũ eẽ ꝑ utauimꝰ.
In qͥb si alicubi fallim᷑ credendo. ł ita esse qd̵ ita est. uł non ita
ẽẽ qd̾ ita non est: nichil ꝑicłi ẽẽ iudicamꝰ. si non sit ꝯtra illam fidẽ.

Expanded text:
el corpore neque de scripturis sanctis uel legendo uel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus, unde sciremus esse ciuitates, ubi numquam fuimus, uel a Romulo conditam Romam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi uoluntatem uel canonicorum eloquiorum auctoritate sicut Adam fuisse primum hominem aut Christum in carne natum passumque resurrexisse didicimus sed aliis referentibus, de quorum testimonio in hoc dum taxat rerum genere minime dubitandum . esse putauimus. in quibus si alicubi fallimur credendo uel ita esse, quod ita non est, uel non ita esse, quod ita est, nihil periculi esse iudicamus, si non sit contra illam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere dicit᷑ quodã m̃tis obtutũ. magis scđm cestimonioꝵ fidẽ.
qͣ. rerũ presentiam creditarũ. Illa enĩ que uidet. adsũt sensib
uł animi. uł corꝑis. q̃ aũt credit: absũt a sensib ⁊ animi ⁊ cor¬
ꝑis ꝗͣnis uoluntas eiꝰ a qͦ audit ut eredat nõ sit preterita. s mane
at in loquente. quã in se ip̃o idẽ ip̃e qͥ loqͥt᷑ uidet. Lue uͦ qͥ audit
ñ eam iudet. s credit. Resurrectio aũt xp̃i pret̾ita est. quã nͨ illi
uiderũt hoĩes. qͥ tunc fuerunt. Nam qͥ uiderunt uiuentẽ xp̃m.
quẽ uid̾ant mouentẽ ip̃am tamen resurrectionem cũ fieret
non tiidunt. s eam eertissime credidunt. iudendo ⁊ tangendo
uuiũ: que̾ nouerant mortuũ. Nos totũ credimꝰ᷑. et qd̾ resurrex̾it.

Expanded text:
 quodam mentis obtutu magis secundum testimoniorum fidem quam rerum praesentia creditarum. illa enim, quae uidet, adsunt sensibus uel animi uel corporis; quae autem credit, absunt a sensibus et animi et corporis, quamuis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit praeterita, sed maneloquitur, uidet; ille uero, qui audit, non eam uidet, sed credit. resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi uiderunt homines, qui tunc fuerunt; nam qui uiderunt uiuentem Christum, quem uiderant morientem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, sed eam certissime crediderunt uidendo et tangendo uiuum, quem nou
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. scientiam. fidẽ tuam. ⁊ qͥdqͥd aliud m̃te ꝯspicis. atꝙ ita e̾e
u̾ tãtu̾ credendo. s plane uidendo ñ dubitas. me udices ostendisse
Qđ au̾t ñ sic ostend̾o. ut aut corporis. aut animi sensu. uisu̾. ꝑceptũꝙ
teneat᷑. ⁊ tam̃ dixero aliqͥd qd̾ aut uerũ qͥdem. aut falsũ ẽẽ neces¬
se sit. s nullo illoꝵ duoꝵ genere uideatur. restat ut tãtũ modo cre¬
datur. uł n̾ credat᷑. S si diuinarũ scripturarũ. earũ scilicet que ca¬
nonice in eccłia uominãt᷑. ꝑspicua firmat᷑ auctoritate. sine ulla du

Expanded text:
tiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente conspicis atque ita esse tiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente conspicis atque ita esse non tantum credendo sed plane uidendo non dubitas, hoc me iudices ostendisse. quod autem non sic ostendero, ut aut corporis aut animi sensu uisum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid, quod aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duorum genere uideatur, restat, ut tantum modo credatur uel non credatur. sed si diuinarum scripturarum earum scilicet, quae cano
Abbreviated transcription (Latin):
ac sine illis figurarũ liniam̃tis. coloꝵ q: nitorib tanto clariꝰ
a⁊ certiꝰ. ꝙͣto simpliciꝰ. uiteriꝰ ꝙ ꝯspicias. Cũ igit᷑ nͨ corporeis ocłis si¬
eut corpora siue celestia. siue terrestria. nͨ mentis aspectu. sicut
ea sunt quoꝵ. nõnulla ꝯmemoraui. que apud temet ip̃am certis¬
sime intueris nun uideamꝰ dm. cur credimꝰ eũ uidĩ. nͥ qͥa scrip¬
ture ad cõmodamꝰ fidem ubi legit᷑. beati mũdo corde. qͥa ipsi
d̾m̃ uidebunt.et si qua alia in hac sentencia eadẽ dicuna acto¬
aminonuero disserendo. qͦ ita uideas ocłis carnis. uł ullo alio sen¬
su eiꝰ sentias. seu te sensisse recolas sicut sentũct᷑ colores. fragores.
odores. sapores. feruores. ⁊ si qͥd aliud ꝑ corpꝰ cernendo. audiendo.
olfaciendo. gustando. tangendo sentimꝰ. aut ita uideas m̃tis intu¬
tu. ut uides uitam. uolu̾̃tatẽ. cogitatõnẽ. memoriam. intelligen¬

Expanded text:
ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla commemoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina aucto, ut, si quid te admonuero disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odores, sapores, feruores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogitationem, memoriam, intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentem. uidet uolentẽ. uid et querentẽ. uidet scientẽ. uii det
nescientẽ. Cu itaꝙ ip̃a lectis his literis. solem qͥdẽ uidisse te
recolis ꝑ ocłos corꝑis. Potes etiam statim iudere. si est id tẽꝑis.
et eoloci es. ubi ex ea parte celũ ocłis cuis usꝙ ad solẽ ꝯtuendũ
patet. Ad illa uero iudenda que mente conspici dixi. idest
ad leuas. qd uidere d̾m uelis. qđ id requiras. qd̾ ce iiuere. ⁊
uelle. et querere scias. quo mͦ añt d̾s uideat᷑ uescias: ad hec in¬
quam. omĩa uidenda. ñ ocłos corꝑis adhibens. nͥ int̾uallũ loci
ꝑ qd̾ intencdatur obtutus ut ad ea cernenda ꝑueniati sentis.
dut queris. Dic udes utam tuã. uoluntatẽ. inqͥsitõnẽ. sciẽ¬
cia ignorantiã. qͥa uͦ ip̃a est ꝯtẽpnenda uisio iudere qd̾ nesci¬
as. Sic inquã uides hec omĩa ut inte uideas. apd te habeas.

Expanded text:
; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet ; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum patet ad illa uero uidenda, quae mente conspici dixi, id est quod uiuas, quod uidere deum uelis, quod id requiras, quod te uiuere et uelle et quaerere scias, quo, modo autem deus uideatur, nescias, ad haec, inquam, omnia uidenda non oculos corporis adhibes nec interuallum loci, per quod intendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam, quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud te habeas
Abbreviated transcription (Latin):
pe etiam ipsũ plantatorẽ rigatorem ꝙ formauit. Sebm interi¬
orem igit᷑ hõinẽ. ꝑcipe u̾ba intellectꝰ. Ipse enĩ reuouat᷑ de
die in diem. etiã cum ext̾ior iste corrũ pit᷑. sui s castigatõe
abstinentie. siue aliqͣ morbida ualitudine. siue qͦlibet casu.
uł certe qd̵ necesse est etiã his qͥ sano corꝑe diu uiuunt. ip̃o eta¬
tis accessu. Erige itaꝙ sp̃m mentis tue qui renouat᷑ in agnitõe
dĩ scd̾m imaginem eiꝰ qui ereauit eũ. iibi ꝑ fide̾ inte habitat
xp̃e. ubi ñ ẽ iudeus. et grecus. seruis. lib. mascłs. femina ubi
non morieris cũ solui corꝑe ceꝑis. quia nͨ ibi marcusti. cũ sis
annis grauis. hoc int̾iore tuo erecta. intende. et uide q̃ loquor.
nondũ ꝙͣ sit uerũ uides. aut int̾ꝰ demonstͣnͣti u̾itati. Ut hoc
plane uideas. exenpli gr̃a dicam aliqͥd. quo ad hec certiꝰ p̃stru¬

Expanded text:
pe etiam ipsum plantatorem rigatoremque formauit. Secundum interipe etiam ipsum plantatorem rigatoremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque spiritum mentis tuae, qui renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te habitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nondum, quam sit uerum, uides, aut interius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praestru
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinꝰ memor debiti qd̾ ex tua peticione ⁊ mea
ꝓmissione factũ est. Religiosa famula di paulina
ꝑ solutionis qͦ eiꝰ neglegens ẽẽ ñ debui. Cũ enim petiuisses
ut dde inisibili do utrum ꝑ ocłos corporeos possit uidi. ꝓlire
aliqͥd copiose q adte scribem. negare ñ potus. ne scm stuidi¬
deones meas siue qd̾ ame id flagitaret᷑. unde aliꝗͣto diueiꝰ
cagitare oportebat S eum ca̾ta res ẽẽt q̃ cogitando. ñ tam
qAiu̾ sa sentirent fieret difficilior. finẽ aliꝗͣdo dilationi
ad hibendũ putaui. sꝑans diuinũ ad iutoriũ magis mͥ sc̃ben
t ꝗ differenti affuturũ. Quã obrẽ pͥmũ mͥ uidetur plusua¬
lere in hͣ inqͥsitione uiuendi. ꝙͣ loquendi modũ. Nã qui da¬
dicerunt a dño do ihu xp̃o mittes ẽẽ ⁊ humiles corde. plꝰ
tes̾ suas sermo cessauerit. s eũ plantator et rigator officiũ sui
gesserit muneris. cetera illi qui dat increm̃tũ relinquit. Ille qͥp¬

Expanded text:
 Memor debiti, quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studitiones meas, sive quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. Sed cum tanta res esset quae, cogitando non tam endum iis qui diversa sentirent, fieret difficilior; finem aliquando dilationi adhibendum putavi, sperans divinum adjutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plustes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quip
Abbreviated transcription (Latin):
S ut puto distinguis quomͦ uideat fidem suã ꝗͣ credit. et
qͦmͦ uideat illam resurrectõis imaginẽ in animo suo fcãm.
Quã si hoc audit: udet etiã qͥ ñ credit. Hec ergo omĩa ui

Expanded text:
Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit, et Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit, et quo modo uideat illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, uidet, etiam qui non credit. Haec ergo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tende qͥd uideat. attende qͥd credat. ⁊ utrũq disc̾ne. Uidet.
hõĩnem euiꝰ audit uocẽ ꝙ ip̃a uox ĩuisis corꝑalib deputatur
secundũ ea que supͣ diximꝰ ħ duo sunt. testis. ⁊ cestimon¬
um. Quoꝵ ad ocłos unũ. ad aures alt̾um ꝑtinet. S hũe testẽ
fortasse alioꝵ testimonioꝵ auctoritate cõfirmat. diuinarũ sci¬
licet scripturarũ. uł quox libet alioꝵ. qͥb ẽ motꝰ ad fidem.
ure aduisa pertinent corꝑis. Ocl̃oꝵ si eas legit. uł au¬
riu̾ si eas audiuit. Nidet aũt animo qͥcqͥd figuris litt̾arũ.
sonis ue significari intellexit. uidet ip̃am fidem suam. ꝙͣ
se cred̃e sine cunctatõe respondet. uidet cogitatõem qͣ eo¬
gitat qͥd ei possit ꝓdesse qd̾ credit. uidet uoluntatẽ qua
accessit ad suscipiendã religionem. uidet etiã ip̃iꝰ resu rectõis
quandã imaginẽ ĩ animo suo factã. sine qua intellegi nõ
potest qͥcqͥd factũ corꝑalit̾ drͣ. siue credat᷑. siue ñ credatur

Expanded text:
t hominem, cuius audit uocem, et ipsa uox in uisis corporalibus deputatur secundum ea, quae supra diximus. haec duo sunt, testis et testimonium, quorum ad oculos unum, ad aures alterum pertinet sed hunc testem fortasse aliorum testimoniorum auctoritate confirmat, diuinarum scilicet scripturarum uel quorumlibet aliorum, quibus est motus ad fidem. scripturae ad uisa pertinent corporis: oculorum, si eas legit, uel aurium, si audiuit. uidet autem animo. quicquid figuris litterarum sonisue significari intellexit; uidet ipsam fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitat, quid ei possit prodesse, quod credit; uidet uoluntatem, qua accessit ad suscipiendam religionem; uidet etiam ipsius resurrectionis quandam imaginem in animo suo factam, sine qua intellegi non potest, quicquid factum corporaliter dicitur, sine credatur siue non credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mo uidit unꝙͣ. uidebunt enĩ quẽ ñ uid̾unt. qͥ mũdo corde filii
cł̃i ẽẽ uoluerunt. Qͥdẽ igit᷑ uidi dm̃ facie ad faciem. et salua
cũ dõ facie ad faciem. sicut qͥs loqͥt᷑ ad amicũ suũ: et illd̾ qd̾ ꝓphe¬
ta ysaias de se ipso loquens ait. Uidi dm sabaoth sedentẽ in trono:
Et siqͣ alia solent similia testimonia ex erdẽ auctoritate profer¬
ri. qͦmͦ nõ sunt contͣria sententie. qͣ dictũ ẽ dm nemo uidit un¬

Expanded text:
mo uidit umquam. uidebunt enim, quem non uiderunt, qui mundo corde filii mo uidit umquam. uidebunt enim, quem non uiderunt, qui mundo corde filii dei esse uoluerint. quid I est igitur: Vidi deum facie ad faciem et salua cum Deo facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum ; » et illud quod propheta Isaias de seipso loquens ait: « Vidi Dominum Sabaoth sedentem in throno , » et si qua alia solent similia testimonia ex eadem auctoritate proferri, quomodo non sunt contraria sententiae qua dictum est: « Deum nemo vidit un
Abbreviated transcription (Latin):
tiᷤ noti sumꝰ. Si ergo iam ista distincta sunt. ueniamꝰ ad causam. Sei¬
mus posse dm uideri. qm scriptũ est. Beati mũdo corde qm̃ ip̃i dm
credimꝰ fidem. sed tantum qͥa scriptũ ẽ in ea scriptura cuiꝰ fideles sumꝰ.¬
qd̾ uerum sit minime dubitamꝰ : apostolꝰ tam̃ ioh̾s cũ tale aliqͥd dic̾et.
scimꝰ inqͥt qͥa cũ apparuerit. similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est.
Ecce scire se dixit qđ non factũ fuerat. nͨ uidendo. s credendo cogno¬
uerat. Recte itaq diximꝰ scimꝰ posse dm̃ uideri.ꝙͣuis eũ nõ uideri¬
mꝰ. s diuine auctoritati que sc̃is libris ꝯtinet᷑. credidimꝰ. Qͥd est
gͦ qđ eadẽ dicit auctoritas. dm̃ nemo uidit unꝗͣ  an fortasse res¬
pondetur qđ illa testimonia de uidendo do sunt. nõ de uiso. Ipsi
enĩ dm uidebunt. dictũ est ñ uiderunt. et ñ uidimꝰ. sed iudebi¬
mꝰ eum sicuti est. Proinde his sententiis nonẽ contrariũ. d̾m ne¬

Expanded text:
T V. 12. Si ergo jam ista distincta sunt, veniamus ad causam. Scimus posse Deum videri, quoniam scriptum est: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum credimquod verum sit, minime dubitamus? Apostolus tamen Joannes cum tale aliquid diceret: « Scimus, inquit, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. ecce scire se dixit. quod nondum factum fuerat nec uidendo sed credendo cognouerat. recte itaque diximus: \'Scimus posse deum uideri\\ quamuis eum non uiderimus, sed diuinae auctoritati, quae sanctis libris continetur, crediderimus. Quid est ergo, quod eadem dicit auctoritas: Deum nemo uidit umquam? an fortasse respondetur, quod illa testimonia de uidendo deo sunt, non de uiso? ipsi enim deum uidebunt, dictum est, non \'uiderunt\', et non uidimus sed \'uidebimus eum sicuti est. proinde his sententiis non est contrarium: Deum ne
Abbreviated transcription (Latin):
rousus in se. ⁊ displicens sͥ in om̃ib mał que fec̃. cogitans q resipiscere.
siredite ab om̃i iua mala. ⁊ carnali conu̾satione sua. si ignorat ꝗͣ bonꝰ
cogiatio aiguet eum. ⁊ dicet. quid facis: ⁊ uitã istã uis ꝑdẽ ⁊ fut᷑am.
pect̃a  tũa maxiia sunt. ⁊ niniũ ml̃ta. neqͣqͣm ꝓ tot. ⁊ tantis. nͨ

Expanded text:
ns sibi in omnibus malis quae fecit, cogitansque resipiscere, et redire ab omni via mala et carnali conversatione sua, si ignorat, quam sicogitatio arguet eum, et dicet: Quid facis? et vitam istam vis perdere, et futuram? Peccata tua maxima sunt, et nimium multa: nequaquam pro tot
Abbreviated transcription (Latin):
potentes desede. ponent᷑ q scabellum pedũ: Qõ utiq oportet fieri cito.
Nouissinta hora ẽ. Nox p̃cessit. dies autẽ appropinqͣuit. Aspirabit dies. ⁊ ex¬
spirabit nox. Nar diabolus ẽ. nox atgłs sathane. ⁊ si se tnffigurat uran¬
głm lucis. Nox ñ anticͦ quẽ dñs int̾ficiet spũ oris sui ⁊ destruet illustrati
one aduentꝰ sui. Aumqͥd ñ dñs dies ẽ. Dies plane illustrans.⁊ spirans
ud inclinariꝗͣ ad nichillari esse putandũ. ne huic qͦ desi mꝰ sensui. dici¬
mꝰ umbras. figuras. ⁊ enignrata scͥpturarũ nec ñ ⁊ sophisticas loquu¬
tiones cauillationesq u̾boꝵ.⁊ implicita argum̃toꝵ: q̃ oniã ui̾tatis
interim lum̃ obumbrant. E xparte enĩ cognoscimꝰ. ⁊ exparte ꝓpħamꝰ. Ue¬
rum aspirante die melinabunt᷑ unibre. qͥa occuꝑante omiã lumrnis
plenitudine. nulla pars siꝑ ee̾ poterit tenebrarũ. Deniq cũ uenerit

Expanded text:
potentes de sede, ponenturque scabellum pedum? Quod utique oportet fieri cito. Novissima hora est; nox praecessit, dies autem appropinquavit. Aspirabit dies, et exspirabit nox. Nox diabolus est, nox angelus Satanae, etsi se transfiguret in angelum lucis. Nox one adventus sui . Nunquid non Dominus dies est? Dies plane illustrans et spirans, ud inclinari quam annihilari esse putandum: ne huic quoque desimus sensui, dicimus umbras figuras et aenigmata Scripturarum, nec non et sophisticas locutiones, cavillationesque verborum et implicita argumentorum, quae omnia veritatis interim lumen obumbrant. Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Verum aspirante die, inclinabuntur umbrae, quia occupante omnia luminis plenitudine, nulla pars superesse poterit tenebrarum. Denique cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
iq is qͦ uitas ad amat᷑. Rationis sũ cõpos. ⁊ ̾itatis sũ capa .x. s utinã
N forẽ.si amor iũ defuerit. hoꝵ qͥppe ramoꝵ is fructꝰ ẽ. ⁊ ego tadia. Non sã
securꝰ asecuri. si absq eo inuentar. In illo nimirũ munere nature illud
dume imaginis enitere insigne haut dubiũ ẽ. extͦ cet̾is p̃stat am¬
ntantib Inde ẽ qd audet anima mea ad lulces castosq assurgere u̾i¬
ITS amplexus. ꝯsic in amore ipsius tota securitate. ac suauitate qͥ¬
escẽ si tñ inueniat grãm inocłis tanti sponsi. ut dignã reputet q̃ ad
hanc ꝑtingat głam. ĩ mo ipse eã cͥ exhibeat ñ habentẽ macłat. a ut
riigam. aut aliqͥd eiꝰ modi. Qnti putas eẽ discͥminis. qͣ ue dignũ pe¬

Expanded text:
quo veritas adamatur? Rationis sum compos, veritatis sum capax; sed utinam non forem, si amor veri defuerit. Horum quippe ramorum is fructus est, et ego radix. Non sum securus a securi, si absque eo inveniar. In illo nimirum 1540 naturae munere illud divinae imaginis enitere insigne haud dubium est, ex quo caeteris praestet animantibus. Inde est quod audet anima mea ad dulces castosque assurgere veritatis amplexus, et sic in amore ipsius tota securitate ac suavitate quiescere, si tamen inveniat gratiam in oculis tanti sponsi, ut dignam reputet, quae ad hanc pertingat gloriam; imo ipse eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam, aut aliquid ejusmodi. Quanti putas esse discriminis
Abbreviated transcription (Latin):
seqns sermo pͥncipiũ. nã p̾sentẽ hic claudimꝰͦ. Ipse autẽ det uob̾ ea iẽ
dicuntꝰ ñ solum tene̾ memort̾. s ardent̾ dilige̾. ⁊ efficacit̾ ad i¬

Expanded text:
sequens sermo principium; nam praesentem hic claudimus. Ipse autem det vobis ea quae sequens sermo principium; nam praesentem hic claudimus. Ipse autem det vobis ea quae dicuntur non solum tenere memoriter, sed et ardenter diligere, et efficaciter ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ab eis fundatã. siue edificatã. Si qͥdẽ hoc fecerunt unacũ illoqͥ
ineũgliis loqͥt᷑ ⁊ suꝑ hanc petrã edificabo eccłiã meã. ⁊ qͥa fimdata
ẽ suꝑͣ firmã petrã. Nunc uͦ nichil hoꝵ loq̃ns. s p̃t̃ solitũ qͥdẽ ꝑhibens
se inuentã cunctari aliqͣntũ nos fac̾. atq insuspicionẽ adduc̾. latere
loco qd̾ sit diligentiꝰ intuendũ. Uolebam fateor p̃terire. meq subducere
huic scrutimo. cui suffic̾e̾ ñ sentirẽ. Cet̾um renimiscens inqͣntis eq̃ dubis
nobscuris uob̃ qͥdẽ sursũ corda leuantib. &̃ supͣ spem meã adiuitũ me
senserĩ. pudet diffidentie. ⁊ rep̃hendens timorẽ meũ. adorior ñ qdem
temere qd̾ timide refugiebã. Aderit ut ꝯfido solitũ adrutorrũ qd sim̃¬
nꝰ ap̃ benuolos tam̃ auditores ñ erit ociosũ qd uolui. Uerũ hoc habebit

Expanded text:
quis ab eis fundatam sive aedificatam. Siquidem hoc fecerunt una cum illo, qui quis ab eis fundatam sive aedificatam. Siquidem hoc fecerunt una cum illo, qui in Evangeliis loquitur: Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; et: Quia fundata est supra firmam petram . Nunc vero nihil horum loquens, sed praeter solitum quidem perhibens se inventam, cunctari aliquantum nos facit, atque in suspicionem adducit latere loco, quod sit diligentius intuendum. 8. Volebam, fateor, praeterire, meque subducere huic scrutinio, cui sufficere non sentirem. Caeterum reminiscens in quantis aeque dubiis et obscuris, vobis quidem sursum corda levantibus, etiam supra spem meam adjutum me senserim, pudet diffidentiae: et reprehendens timorem meum, adorior non quidem temere, quod timide refugiebam. Aderit, ut confido, solitum adjutorium: quod si minus, apud benevolos tamen auditores non erit otiosum quod volui. Verum hoc habebit
Abbreviated transcription (Latin):
Ssut hoc qͥsine duce ⁊ p̃ceptoie uias uite ingredi ñ formidant.
ficit hoc ñ coa ceruant discipłos sͥ. ceci cluces cecoꝵ. Qmͣmulti ea hoc arecto
tramite ꝑicłos issime aiberrasse cõꝑti sunt. Nimirũ ignorantes astuetas
abducti turpit̾. lapsi dãpnabilit̾. Uideant ꝓ inde q̃ eiꝰ modi sunt qͣmͦ cau¬
te ambulent. & desponsa exrẽplũ sumant. q̃ ñ pͥus adeũ qͦm desidera¬
bat ullo mͦ ualuit ꝑuenire. qͣm sͥ occurrerent. quoꝵ magisterio uteret᷑
ad cognoscenũ de dilecto. certe ad iliscendũ timorẽ dñi. Seductoridat
manũ. qͥ dare dissimulat p̃ceptori. ⁊ qͥ dimittit oues inpascua absq
genda ad illum q̃ dilig̾ anima sua: fuerit nepͥus inuenta ꝗͣ collecta. Non
mini me in aliqͦ cunctabundꝰ. Ceadrutores enĩdei st̃. ꝗͣ ⁊ audiere lo¬
qͣntẽ. qͥñ collig̾ mec̾ disꝑgit. S neq hoc abre mͥuidebit᷑ si diaerst

Expanded text:
diant hoc, qui sine duce et praeceptore vias vitae ingredi non formidant; ficit hoc: etiam coacervant discipulos sibi, caeci duces caecorum. Quam multi ex hoc a recto tramite periculosissime aberrasse comperti sunt! Nimirum ignorantes astutias nsummarentur, abducti turpiter, lapsi damnabiliter. Videant proinde qui ejusmodi sunt, quomodo caute ambulent, et de sponsa exemplum sumant, quae non prius ad eum, quem desiderabat, ullo modo valuit pervenire, quam sibi occurrerent, quorum magisterio uteretur ad cognoscendum de dilecto, certe ad discendum timorem Domini. Seductori dat manum, qui dare dissimulat praeceptori. Et qui dimittit oves in pascua absque genda ad eum, quem diligit anima sua. Fueritne prius inventa quam collecta? Non;sissem simpliciter, minime in aliquo cunctabundus. Coadjutores enim Dei sunt, quem et audiere loquentem: Qui non colligit mecum, dispergit . Sed neque hoc mihi ab re videbitur, si dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ad celos re lierit. et̃na suauitate participent. Sermo finiendus est. s
ut quod in eo disputatum ẽ. breui recolligam sũma. Patet ħ sc̃m ocłm
ib ex causis necessarie incultum munlo ut unfirmis fac̾e
torem dei.&. honunum. hominem iħm xꝑm. qui cum patre. ⁊ spũ sc̃o.
niuit. ⁊ regnat dõ. ꝑ omia. s. s. aĩ.¬

Expanded text:
cum ad coelos redierit, aeterna suavitate participent. 9. Sermo finiendus est: sed cum ad coelos redierit, aeterna suavitate participent. 9. Sermo finiendus est: sed ut quod in eo disputatum est, brevi recolligam summa, patet hoc sanctum osculum duabus ex causis necessarie indultum mundo, ut et infirmis faceretorem Dei et hominum, hominem Jesum Christum, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat D
Abbreviated transcription (Latin):
pastores.: ⁊ hoc ait angls uobis signum. Gobis humilib. uobis obe¬
clientio. uobis non alta sapientib. uobis uigilantib.: ⁊ inlege dei me¬
ditantib die at nocte. hoc inquit uõdis signum. Quod: Qd̃ angłi
ꝓmittebant. qͦd pͥplĩ requi rebant. quo ꝓphete predixerant. hoc fecit
dñs nunc. & oftendit nobis. in quo retipiant increduli fidem. pusilla¬
nimes sp̃e. ꝑfecti seturitatem. Hoc ergo uobis signum. Cuius rei signũ:
Indulgentie. gr̃e. pacis. ⁊ pacis cuiꝰ ñ erit finis. hoc est gͦ signum. In ue¬
metis infantem pannis qͥdem inuolutum:⁊⁊ positum in presepio. Deus ẽ
adño dõ suo. siue mexcelso supͣ. siue in inferno deorsum. S impiuᷤᷤ
rex retusauit non cretlens miser quod insigno hoc ima sũmis in pa-¬
ce sotiancla essent. qͣtinuste inferi dño descendente salutati in oscło
sc̃o. signũ pacis upsi recipiant. ⁊ suꝑm sp̃c id ipsum ni chil ominus

Expanded text:
pastores: Et hoc, ait angelus vobis signum; vobis humilibus, vobis obedientibus, vobis non alta sapientibus, vobis vigilantibus, et in lege Dei meditantibus die ac nocte: Hoc, inquit, vobis signum. Quod? Quod angeli promittebant, quod 1273 populi requirebant, quod prophetae praedixerant, hoc fecit Dominus nunc, et ostendit vobis, in quo recipiant increduli fidem, pusillanimes spem, perfecti securitatem. Hoc ergo vobis signum. Cujus rei signum? Indulgentiae, gratiae, pacis, et pacis cujus non erit finis. Hoc est ergo signum: Invenietis infantem pannis quidem involutum, et positum in praesepio . Deus esa Domino Deo suo, sive in excelso supra, sive in inferno deorsum. Sed impius rex recusavit , non credens miser quod in signo hoc ima summis in pace socianda essent: quatenus et inferi Domino descendente saluti, in osculo sancto signum pacis et ipsi rec
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ in hoc locotam signanter ex pͥmere. Fredo quia noluit nos negle¬
genter audire.quodtam diligent̃ studuit enarrare. Nominat siquidẽ nunti:¬
um qui mittit᷑. dnm̃ a quo mittit᷑ uir ginem ad quam mittit᷑. sponsum quoq

Expanded text:
rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatis. ꝯtrahit᷑ animꝰ. suberahit᷑ gr̃a ꝓtrahit᷑ longitudo aiite
sopit᷑ ratio. spc̃ extinguit᷑. deferuesẽ nouiciꝰ feruor ingrauescit ce¬
por fa stidiosus. refrigescit frat̾na haritas. blandit᷑ uoluptas. fallit
securitas. reuocat ꝯsuetudo. Qͥd pluxaͦ dissimulat᷑ lex. ab iudicat᷑¬

Expanded text:
paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, sopitur ratio, spiritus exstinguitur, defervescit novitius fervor, ingravescit tepor fastidiosus, refrigescit fraterna charitas, blanditur voluptas, fallit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? Dissimulatur lex, abdicat
Abbreviated transcription (Latin):
iruila recens uitẽ em̃datioris ẽ. Induerũt gͥ faciẽ disciplinatã. ⁊ bonã
ttiꝰ corporis cõpositionẽ. Placent fateor q̃ in facie sunt. neglegentior.
adiq is ꝙͥ foris apparet corpoꝵ cultꝰ. ⁊uestiũ. sermo rarior uultꝰ y lari¬
e espectꝰ uerecundior. incessus matinior. uerum qͥa denouo ista &e
florb inuide̾ noscinit᷑ uerum aliunde ꝑicłmẽ. Ustionẽ certe metuo flo¬
rib non subreptionẽ. s ustionẽ afrigore. Aquilo mͥ suspectꝰ ẽ.  frigora
lone pandit᷑ urm malũ. A facie frigons eiꝰ qͥs sustinebit: hoc frigus
ne deuide qd̾ absit inhibente ad interiora eiꝰ ꝑuenerit. descenderit inuis¬
cera cordis. ⁊ sinũm̃tis concusserit. affectiones occirpau̾it. ꝯsilii semitas
ꝑturbauerit. iudicii lum̃. lib̾tatẽ addixerit sp̾c. max ut incorpore so¬
iet euenire febricitantib. subit qͥdam animi rigor ⁊ uigor lentescit.
langor fingit᷑ uiriũ. horror austeritatis intendit᷑. timor sollicitat.

Expanded text:
ecens vitae emendatioris est. Induerunt sibi faciem disciplinatam, et bonam totius corporis compositionem. Placent, fateor, quae in facie sunt: negligentior utique is qui foris apparet corporum cultus est vestium, sermo rarior, vultus hilarior, aspectus verecundior, incessus maturior. Verum quia haec, noviter floribus invidere noscuntur. Vestrum aliunde periculum est. Ustionem certe metuo floribus; non subreptionem, sed ustionem a frigore. Aquilo mihi suspectus est, et fr Iraque ab aquilone panditur vestrum malum. A facie frigoris ejus quis sustinebit? Hoc frigus ne deinde, quod absit! inhibente ad interiora ejus pervenerit, descenderit in viscera cordis et sinum mentis, concusserit affectiones, occupaverit consilii semitas, perturbaverit judicii lumen, libertatem 1484 addixerit spiritus: mox, ut in corpore solet evenire febricitantibus, subit quidam animi rigor, et vigor lentescit, languor fingitur virium, horror austeritatis intenditur, timor sollicitat
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. gaudiũ. pax. patientia. longanimitas. bonitas. benignitas.
mansuetudo. fides. modestia. continentra. castitas. fructꝰ isti ꝓfectꝰ tr̃i.
Hi accepti sponso. qͥa ipsi cura ẽ de nobis. ñ de uirgultis cura ẽ deo: homi
hor diligent̾ obseruat. arridet apparentib. ⁊sollicitꝰ satagit. ne pere¬
ant nob̾ cũ apparuerint. Immo uͦ ne ꝑeant ꝯͥ. se enĩ reputat tamꝗͣ
lios. io̾ꝗ ꝓuidens capisͥ iubet usidranteᷤ uulpeculas. ne nouellos
soutꝰ ipse p̃ripiant. Capite inqͥt nob̾ uulpes parinulas. q̃ de. umeas¬
quasi qͥs dicat. p̃ ꝓpe timens. ñ dũ uenit fructuũ tempꝰ. ñ ẽ ita inqͥt.
nam uinea nr̃a floruit. Post flores ñ ẽ fructitũ mora. adhuc ilł caden¬
tid ilico erũpunt isti. ilioo incipiunt apparere. Parabola nta instan¬

Expanded text:
gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Fructus isti, profectus nostri. Hi accepti sponso, quia ipsi cura est de nobis. Num de virgultis cura est Deo? Hominhorum diligenter observat, arridet apparentibus, et sollicitus satagit ne pereant nobis, cum apparuerint; imo vero ne pereant sibi: se enim reputat tanquam nos. Ideoque providens capi sibi jubet insidiantes vulpeculas, ne novellos fructus ipsae praeripiant. Capite, inquit, nobis vulpes parvulas, quae dequasi quis dicat: Praepropere times, nondum venit fructuum tempus: Non est ita, inquit: nam vinea nostra floruit. Post flores non est fructuum mora; adhuc illis cadentibus isti erumpunt illico, illico incipiunt apparere. 6. Parabola ista instan
Abbreviated transcription (Latin):
agnouimꝰ. Beata inquit que credidisti. qm̃ ꝑficientur inte: qͦ diela
erat ñ modico leticie. & amoris p̃ueniente inflãmari incenidis q
filiũ paterne tradicionis. cũ gaudio sc̃ĩ sp̃c mox fuerat eonẽep

Expanded text:
agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae dicta agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae dicta erat non modico laetitiae et amoris praeveniente inflammari incendio, quae Filium paternae dilectionis cum gaud