comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dueatum quidem regium ex ipsa
potestis cognoscere frequentia cõ¬
meantium. qr necesse ẽ ut tos magna. cõ¬
petentia p̾mitatsemꝑ inditua. uenturum
diem lucifer demonstrat exortus: serena secir¬
tura fauens uentus ostendit. iiminentia
bona quedam anum presagatione dinos¬
cimnus. ⁊ clifficile magna res geritur que
signoꝵ p̾cursione muime declaretur. Ue¬
runitam̃ ⁊ nos necessario cõmonemus. ut
pontis uinctione tibermus fluctus sollẽ¬
iter uestiatis: quatinus transitum pre¬
beat intremulum fixum concatenationena¬
uigium. ⁊ de suo situ celerem nobis prestet
excursum. Non moneatur pigris funib
ut solebat ñ manib trahentium moles
tanta torpescat celeritatem potius fixa
conferat qͣm semouens antea ũ prebebat
Ambulant cõmeantium greges. ꝓfecto ñ
nauigus incisa nos uida deportet. Siede¬
cet dñ suscipi: ut aliqua debeat nolutate
gratulari. ẽ abulabum fortiter iunctura
constrictar soliditatem debet prebere ne¬

Expanded text:
dventum quidem regium ex ipsa potestis cognoscere frequentia commeantium: quia necesse est ut res magna competentia praemittat semper indicia. Venturum diem Lucifer demonstrat exortus; serena secutura favens ventus ostendit; imminentia bona quadam animi praesagitione dignoscimus; et difficile magna res geritur, quae signorum praecursione minime declaretur. Verumtamen et nos necessario commonemus, ut pontis iunctione Tiberinos fluctus sollemniter vestiatis, quatenus transitum praebeat intremulum fixum concatenatione navigium et de suo situ celerem nobis praestet excursum. non moveatur pigris funibus, ut solebat: non manibus trahentium moles tanta torpescat: celeritatem potius fixa conferat, quam se movens antea non praebebat. ambulent commeantium greges profecto, non navigent: incisa nos unda deportet. sic decet dominum suscipi, ut aliqua debeat novitate gratulari. Tabularum fortiter iunctura constricta soliditatem debet praebere ne
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomen abigne pirites.
Sꝰeuetat astringi ꝑtractariq retusat
T angi uult leuit̃ pausdaq manu retiñi
Nã pressus numiũ cligitos stringentis adurit¬
ladocos ꝑ aquã
responsa petentib aptus.
Semonis effigies uarias ostendere fertur:
A co lapis ẽalius qui fortꝰ euaret imbral
S si defuncto quis forsitan applicet illum
ꝓtinus asseritur solitas amitt̾e uires.
Nã sacer lapis ẽ ⁊ q̃ mors steruit abhorret
H c̃ aut̃ ꝑhibent similem fulgore berillo.
Hh ac̃ in aquã tritã uinũ fraglare locunt᷑.
⁊ tñ ebrietas ip̃ius odore fugatur:
In quo nature solito nicħ ordine crit
D ũ lapis ex limpha uini ꝑducit odorẽ.
sse criselectrus¬
similis describitur auro.
Cuiꝰ ad electrũ color inclinare uidet᷑.
H uc matutius uisus iocuudior horis.
Dissimilem sp̃em ptꝰ aspicientib offeit
Huiꝰ materies rapidissima dr̃ ignis.
De crisopatio .lix.

Expanded text:
cui nomen ab igne Pyrites Se vetat astringi, pertractarique recusat. Tangi vult leviter, pavidaque manu retineri, Nam pressus nimium digitos stringentis aduritadochos per aquam responsa petentibus aptus Daemonis effigies varias ostendere fertur. Nec lapis est alius qui fortius evocet umbras; Sed si defuncto quis forsitan applicet illum Protinus asseritur solitas amittere vires. Namque sacer lapis est, et quem mors sternit abhorret. Hunc autem perhibent similem fulgore beryllo. Hanc in aqua tritam vinum flagrare loquuntur, Et tamen ebrietas ipsius odore fugatur; In quo naturae solito nil ordine currit Dum lapis e lympha vini producit odorem sse Criselectrusmilis describitur auro Cujus ad electrum color inclinare videtur. Hic matutinis visu jucundior horis, Dissimilem speciem post aspicientibus offert; Cujus materies rapidissima dicitur ignis, lapidem Crisopacion edi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem iustitiam colere ⁊ obser¬
uare p̃cipimus. s eos p̃cipimus maxime
qui cliuinis honorsbz eriguntur ut suꝑne
gre fiant ꝑtimi. dum atrena fueriit cupidi¬
tate longinqui. Iohes itaq flebili nos allega¬
tione puisauit scĩtatem ur̃am sexaginta or¬
cas olei ad implenda luminaria suscepisse.
quarum p̃cium sͥ postulat oport̾e restitiu.
Bonum quidem uotũ si tamen ñ ibi aliqͥd
misceatur aduersum. Nam licet ubiq dece¬
at iusticiam custodiri. in illis reb maxime
necessaria ẽ que diinis obtutib offerunt᷑.
ne putemꝰ ignorare dm̃ unde accipiat. si frau¬
datis oblationib adquiescat. Et ideo si ue¬
ram querimoniã cognoscitis supplicantis.
sideratione iusticie quam lcã lege predicatis:
facite que ure debentur sine tarclitate res¬
titi quatinus nullus ingemiscat illata sͥ
ꝑ nos fuisse clispenclia quos decet potius pre¬
stare uuamina. Quaꝑꝑstudete ut qui nõ
soletis ꝑmagnis reb excidere. si uideamini

Expanded text:
quidem iustitiam colere et observare praecipimus, sed eos maxime qui divinis honoribus eriguntur, ut supernae tiae fiant proximi, dum a terrena fuerint cupiditate longinqui. Iohannes itaque flebili nos allegatione pulsavit sanctitatem vestram a se sexaginta orcas olei ad implenda luminaria suscequarum pretium sibi postulat oportere restitui. Bonum quidem votum, si tamen non ibi aliquid misceatur adversum. Nam licet ubique deceat justitiam custodiri, in illis rebus maxime necessaria est quae divinis obtutibus offeruntur: ne putemus ignorare Deum, unde accipiat, si fraudatis oblationibus acquiescat. Et ideo, si veram querimoniam cognoscitis supplicantis, consideratione justitiae, quam sancta lege praedicatis, facite quae juste debentur sine tarditate restitui; quatenus nullus ingemiscat, illata sibi per vos fuisse dispendia, quos decet potius praestare juvamina. Quapropter studete ut, qui non soletis pro magnis rebus excedere, non videamini
Abbreviated transcription (Latin):
inditib administrationũ suatu᷑ potestas
illibata sẽuetur cognitores suos legituna
turba comitet. Obsernationũ illar̃ ñ mor¬
deatis inuilia: gothoꝵ laus ẽ ciuilitas cu¬
stodita. Tota ad uos fama confluit. siuo
uira defendite. romanos sinite legum
pace litigare. Naiugiis uecta cõmertia.
te suggerunt occupare: ⁊ ambitu cupi¬
clitatis exose. solum antiqua p̃cra defi¬
nire qd̃ ñ creditur a suspitione longiquũ
etiã si ñ sit actione uicinũ. Quaꝑꝑ si tumo¬
rem huiꝰmodi uitare festinas. ep̃s cunta¬
tis ⁊ popłs. conscĩe tue testes assistant oĩ¬
bus placeat qd̃ ad cunctoꝵ necesse ẽ perti¬
nere fortunas. Pretia cõmuni debent
deliberatione constitui: qr ñ ẽ delectatio cõ¬
mertii q̃ iubetur inuitis. Quo circa sub¬
limitatẽ tuã ussis presentib credunus
admonendam: qr excedere nolumꝰ quos a¬
mamꝰ nec aliquid de talib sinistrũ patimur

Expanded text:
judicibus administrationum suarum potestas judicibus administrationum suarum potestas illibata servetur. Cognitores suos legitima turba comitetur. Observationum illarum non mordearis invidia. Gothorum laus est, civilitas custodita. Tota ad vos fama confluit, si vojura defendite, Romanos sinite legum pace litigare. Navigiis vecta commercia te suggerunt occupare, et ambitu cupiditatis exosae solum antiqua pretia definire; quod non creditur a suspicione longinquum, etiamsi non sit actione vicinum. Quapropter si rumorem hujusmodi vitare festinas, episcopus civitatis et populus conscientiae tuae testes assistant. Omnibus placeat, quod ad cunctorum necesse est pertinere fortunas. Pretia debent communi deliberatione constitui, quia non est delectatio commercii, quae jubetur invitis. Quocirca sublimitatem tuam jussis praesentibus credimus admonendam, quia excedere nolumus quos amamus; nec aliquid de talibus sinistrum patimur
Abbreviated transcription (Latin):
uenire iusticie ut tantũ a tedirecto tribu¬
atur quantũ ꝓ reuerentia nr̃e iussiomis
offertur. Si quis aũ saluberrimi consti¬
tuti temerator extiterit inquadruplũ
uibemꝰ ablata restitui. ut qd̃ delectatione
cupiclitatis amuittitub asꝑitate clispendii
uindicetur. Edicta uꝰ glosi domini aii nr̃i.
uel unũsa p̃cepta que ad ficiliam ꝓconi¬
monendlis uniũsoꝵ morib destinauit.
sub tanta uolum obedientia custodiri.
ut sacrilegii reus habeatur quisquis
beluinis motib excitatus. munimen
temptauerit irrumꝑe iussionũ. Duoꝵs
negotia romanoꝵ etiamhis inuitis ad
tuũ dicere uocare iudiciũ que si cognoscis
facta ulterius ñ presumas: nedum us
iudicium incompetent̃ querere. reatum
potius udearis inuenire. Memor enĩ
prius debes ẽẽ edicti. qui int̃ alios mauis
ate sequenda constitur: alioqum totatͥ
decernencdi auctoritas tollitur. si ate illa
regula muume tustoditier. Ordliariis

Expanded text:
venire iustitiae, ut tantum a te directo tribuvenire iustitiae, ut tantum a te directo tribuatur, quantum pro reverentia nostrae iussionis offertur. Si quis autem saluberrimi constituti temerator extiterit, in quadruplum iubemus ablata restitui, ut, quod delectatione cupiditatis ammittitur, asperitate dispendii vindicetur. Edicta vero gloriosi domni avi nostri vel universa praecepta, quae ad Siciliam pro commonendis universorum moribus destsub tanta volumus obedientia custodiri, ut sacrilegii reus habeatur quisquis belluinis motibus  Ed., moribus excitatus munimen tentaverit irrumpere jussionum. Duorum negotia Romanorum, etiam his invitis, ad tuum diceris vocare judicium; quae, si cognoscis facta, ulterius non praesumas, ne dum vis judicium incompetenter quaerere, reatum potius videaris invenire. Memor enim prius debes esse edicti, qui inter alios mavis a te sequenda constitui. Alioqui tota tibi decernendi auctoritas tollitur, si a te illa regula minime custoditur. Ordinariis
Abbreviated transcription (Latin):
cie fisci noĩe caduci te ꝑhibent titulo iũ¬
dicare. cumtͥ hoc tantũ de ꝑegrinis uide¬
atur ẽẽ cõmissum quib nullus heres
aut testam̃tarius. aut legitunꝰ inuenit᷑.
Nlefas ẽ enĩ ut qd̾ a nob̾ precipit᷑ a te nr̃o
nomine ꝑ inuiriam uendicet. Pret̾eaꝯ
uentionib se grauari om̃timodis inge¬
meiscunt ut ad uidiciũ deducendli pene tã¬
taudeant amittere quanta uxꝓbantur
actlicti dispendia sustinere uocatio eñi uidi¬
Unde censemus. ut si nr̃a conueniunt decre¬
ta pulsatos. tantũ cõmodi ꝑcipiat executor:
quantitate constituit. Cõmodum enun
debet ẽẽ cũ modo. nam si m̃suram equali¬
tatis excesserit uim sui nominis ñ habe¬
bit. Si si tua ussione conuentio destinat᷑.
cduntaxat uullis causis atq ꝑsonis ubi
te misceri edicta uoluerunt mecliam por¬
tionem ꝑsecutor accipiat. quã de p̃ceptis
regiis sumere potuisset qi ñ potest con¬

Expanded text:
tiae, fisci nomine caduci te perhibent titulo vintiae, fisci nomine caduci te perhibent titulo vindicare, cum tibi hoc tantum de peregrinis videatur esse commissum, quibus nullus haeres, aut testamentarius, aut legitimus invenitur. Nefas est enim ut quod a nobis praecipitur, a te nostro nomine per iniuriam vindicetur. Praeterea conventionibus se gravari omnimodis ingemiscunt, ut ad iudicium deducendi paene tavideantur amittere, quanta vix probantur addicti dispendia sustinere. vocatio enim iudiunde censemus, ut, si nostra conveniunt decreta pulsatos, tantum commodi percipiat exsecutor, quantitate constituit. commodum enim debet esse cum modo: nam si mensuram aequalitatis excesserit, vim sui nominis non habebit. Si vero tua iussione conventio destinatur dumtaxat in illis causis atque personis, ubi te misceri edicta voluerunt, mediam portionem exsecutor accipiat, quam de praeceptis regiis sumere potuisset, quia non potest con
Abbreviated transcription (Latin):
sicisoꝵ nob̾ ẽ suggestione declaratũ:
quedam a tua potestate fieri unde eoꝵ for¬
tune uideant affligi qd̵ ideo leuĩt accepi¬
mus. qr ip̃i uindicari p̾terita noluerunt
Constat eñi ẽẽ cdubium quod conceditadũ¬
sarius: ⁊ ꝑcelli ñ potest uire. cui mauult
q̃relosts ignoscere. S ut suspitiones mni¬
quas futuris casib ab rogenius. obseruã¬
da uigit presenti uissione decernuꝰ. ut nͦ
isti aliquid de futuro metuant nec tu per
ignorantiã que dũr incurras. Prima frou¬
te ꝓ reꝑatione muroꝵ pecunie diuersis
ꝓiuncialib dñr extorte: cũ tam̃ nulla ex¬
inde surrexerit ꝓmissa constructio. Hoc
si constat ad missum aut muri exinde ꝓ
eoꝵ munimine construantur. aut unus¬
quisq recipiat qd̃ er ꝓbatur incompeten¬
ter ereptũ. Nuis enĩ absurdum ẽ spon¬
dere munitiones: ⁊ dare ciuib execrabi¬
les uastitates. Quoꝵ dam etiã substan¬
tias mortuoꝵ sine aliqua discretione iusti¬

Expanded text:
Siculorum nobis est suggestione declaratum quaedam a tua potestate fieri, unde eorum fortunae videantur affligi. Quod ideo leviter accepimus, quia ipsi vindicari praeterita noluerunt. Constat enim esse dubium, quod concedit adversarius; et percelli non potest jure, cui mavult querulosus ignoscere. Sed ut suspiciones iniquas futuris casibus abrogemus, observanda jugiter praesenti jussione decernimus, ut nec isti aliquid de futuro metuant, nec tu per ignorantiam quae dicuntur incurras. Prima fronte pro reparatione murorum pecuniae diversis provincialibus dicuntur extortae, cum tamen nulla exinde surrexerit promissa constructio. Hoc si constat admissum, aut muri exinde pro eorum munimine construantur, aut unusquisque recipiat quod ei probatur incompetenter ereptum. Nimis enim absurdum est spondere munitiones, et dare civibus exsecrabiles vastitates. Quorumdam etiam substantias mortuorum, sine aliqua discretione justi
Abbreviated transcription (Latin):
nobile ꝓtulisse iuddicium. ut patritioꝵ corda
ꝓuehantur ad gr̃am. li bonũ factum celebre¬
Quas cliuitias estimes aptiores. quã in ocl̃is
senatꝰ. conscientie p̾ciosam gere puritatem.
⁊ ante ip̃m lib̾tatis gremium milis uidici¬
is ẽẽ captiunm: Uidrmꝰ teliqui fasceᷤqua
głia censeantur. Urbanus presia dlignitas ẽ
honoꝵ ñ patitur caritas illa cõmittere quod
possit nobilis turba nescite. Locatus in mecliũ
cunctoꝵ ad se trahit aspectum. ⁊ totius inte
iudicium ꝓmulgat fama ppłoꝵ. Hec tetaĩs¬
apid nos fatiuine stucra litatim abicgno¬
iusti om̃e quod deceat. ⁊ ad nsum uite głose am¬
mũ doctoꝵ nimirum institutione formasti. fu¬
giat gͦ doctrina delistum indocilis ẽ antimadiu¬
cia trahi etlificatus libris. locum ñ relinquit
inintiis. ubi in teneris annis adquiritur quod
matuba etate seruet᷑. ad tramitem recti horten¬
tur tetuoꝵ facta senioꝵ. ammoneat sen lectio¬

Expanded text:
nobile protulisse judicium, ubi tot patriciorum corda nobile protulisse judicium, ubi tot patriciorum corda provocantur ad gratiam, ubi bonum factum celebreQuas divitias aestimes aptiores quam in oculis senatus conscientiae pretiosam gerere puritatem, et ante ipsum libertatis gremium nullis vitiis esse captivum? Videmus, reliqui fasces qua gloria censeantur. Urbanus praesul dignitas est honorum. Non patitur claritas illa committere, quod possit nobilis turba nescire. Locatus in medium cunctorum ad se trahit aspectum, et totius vitae judicium promulgat fama populorum. Haec teapud nos faciunt studia litterarum: ubi cognovisti omne quod deceat, et ad usum vitae gloriosae animum, doctorum nimirum institutione, formasti. Fugiat ergo doctrina delictum. Indocilis est animi ad vitia trahi. Aedificatus libris locum non relinquit injuriis: ubi in teneris annis acquiritur, quod matura aetate servetur. Ad tramitem recti hortentur te tuorum facta seniorum, admoneat lectio
Abbreviated transcription (Latin):
optamus ubiq prestita nr̃a racdiare. qr in
enum uiuit quod munificentia pͥncipalis in¬
cliciserit. Quid eñi tam regnum quã ferisse fe¬
licem. ⁊ eo usip prestare quo se erecͥtus stupeat
attigisse. Heneficia siquidem sunt q̃ regna
lublimant ⁊ libertatis dñs iugiter potest cres¬
cere sis subiectos studeat ampliare. Hoc man¬
suetudinis nr̃e głioso ꝓposito quem generali¬
tatis patrio fouenus affectu. ꝑ intuctionem i
liberalitate larginiui: ut pat̾nis honoribus
successio clara letetur: ⁊ sub nob̾ possit ꝓficere
quicquid meruit ad nr̃a scła ꝑuenire. Crccũ¬
spice itaq quã magnum sit primordiis canã
romam potuisse cõmitti ut in illo amplissiõ
cetu. iudicis uideariseminere suggestu. ubi ẽ
arduum uel ip̃m obtinere collegium. Stude
gͦ ut a meritis tuis exigere possit quod nos pre¬
stitisse cognoscis. Auara fuge iusta sequere.
modesta flilige iracuudiam contempne. Q̾d
erit suauius quam in illa turba summorũ.

Expanded text:
diare, quia in aevum vivit quod munificentia principalis indulserit. Quid enim tam regium quam fecisse felicem, et eo usque praestare, quo se erectus stupeat attigisse? Beneficia siquidem sunt, quae regna sublimant; et libertatis dominus jugiter potest crescere, si sibi subjectos studeat ampliare. Hoc mansuetudinis nostrae glorioso proposito, quem gratia generalitatis patrio fovemus affectu, per indictionem liberalitate largimur, ut paternis honoribus successio clara laetetur, et sub nobis possit proficere quidquid meruit ad nostra saecula pervenire. Circumspice itaque quam magnum sit primordiis tuis canam Romam potuisse committi; ut in illo amplissimo coetu judicis videaris eminere suggestu, ubi est arduum, vel ipsum obtinere collegium. Stude ergo ut a meritis tuis exigere possis quod nos praestitisse cognoscis. Avara fuge, justa sequere, modesta dilige, iracunda contemne. Quid erit suavius quam in illa turba summorum
Abbreviated transcription (Latin):
fama suꝑari. ⁊ clulcis erat iusto principi.
rationabilis contrarietas obsequentis A¬
ma nunc sublumor iusticiam quã serluens
diligebas. ostende te illius ẽẽ distiplta qu
ñquam laboralut in casu iunctusi amalo ge¬
neri nobilissima tͥ facta consocia. Om̃e siqui¬
dembonum: regia suadere debet affinitas.
Acturus ẽ consueta prisdentia: ut laude mo¬
rum fastigium contigisse nidearis excelsum:
extat gentis gothice huus probitatis exem¬
plum. gensimundus ille toto orbe cantabił
solum armis filius factus. Tanta seamał
deuotione conuixit ut herelib eoꝵ curiosũ
exhibuerit famulatun. quamius ip̃e petere¬
tur ad regnum. Impendebat aliis meritum su¬
um: ⁊ moderatissimus om̃ium quod ip̃i confer¬
ripoterat ille paruulis exhibebat. Ateꝑ idõ
eum nr̃orum fama concelebrat: uiuit sem¬
per relationib. qui qñq moritura contemp¬
sit Sic quamdui nom̃ super ẽ gothoꝵ fertur

Expanded text:
fama superari et dulcis erat iusto principi fama superari et dulcis erat iusto principi rationabilis contrarietas obsequentis. Ama nunc sublimior iustitiam, quam serviens diligebas. ostende te illius esse discipulum, qui numquam laboravit in cassum: iunctus Hamalo generi nobilissima tibi facta consocia. omne siquidem bonum regia suadere debet affinitas. acturus es consueta prudentia, ut laude morum fastigium contigisse videaris excelsum. Extat gentis Gothicae huius probitatis exemplum: Gensimundus ille toto orbe cantabilis, solum armis filius factus, tanta se Hamalis devotione coniunxit, ut heredibus eorum curiosum exhibuerit famulatum. quamvis ipse peteretur ad regnum, impendebat aliis meritum suum et moderatissimus omnium quod ipsi conferri poterat, ille parvulis exhibebat. atque ideo eum nostrorum fama concelebrat: vivit semper relationibus, qui quandoque moritura contempsit. sic quamdiu nomen superest Gothorum, fertur
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe procreatus. Sic se magnoꝵ beneficia sẽ¬
per extollunt ut ⁊ quib imꝑare nequeurit iu¬
ra ueũationis imponant: diligit more mens
sui ꝓuectus semꝑ auctorẽ. ⁊ moralitatis urra nes¬
cuint qui beneficiis si tenentur. S longum
ẽ de eius głia sufficient̃ loqui. quem singula¬
rem gentib scla fecunda genuerunt ip̃ius
te labor instituit ut nos miꝰ laborare de¬
beamnus. Tecum pacis certa. tecum belladu¬
bia conferebat ⁊ quod apd̃ sapientes regessĩ¬
gulare munus ẽ ille sollicitus ad om̃ia secu¬
re tͥ pectoris pandebat abchana: tu tamen
nullos responsis lu debas amibiguis. Amasti
i audiendo pacientiã in suggestione ueri¬
tatem sepe q̃ ad ermn falso ꝑuenerant recti
studio corrigebas: ⁊ quod rarum confidẽ¬
tiegenus ẽ interclum resistebas contra
uota principis. s ꝓ opinione rectoris. Pa¬
tiebatur enim inuictus ille preliis pro sia

Expanded text:
stirpe procreatus. sic se magnorum beneficia semstirpe procreatus. sic se magnorum beneficia semper extollunt, ut et quibus imperare nequeunt, iura venerationis imponant. diligunt crementi sui provecti semper auctorem et moralitatis iura nesciunt, qui beneficiis non tenentur. Sed longum est de eius gloria sufficienter loqui, quem singularem gentibus saecula fecunda genuerunt. ipsius te labor instituit, ut nos minus laborare debeamus. tecum pacis certa, tecum belli dubia conferebat et, quod apud sapientes reges singulare munus est, ille sollicitus ad omnia secure tibi pectoris pandebat arcana. tu tamen nullos responsis ludebas ambiguis. Amasti in audiendo patientiam, in suggestione veritatem: saepe quae ad eum falso pervenerant, recti studio corrigebas et, quod rarum confidentiae genus est, interdum resistebas contra vota principis, sed pro opinione rectoris. patiebatur enim invictus ille proeliis pro sua
Abbreviated transcription (Latin):
liores estimant. si soliom̃ia sĩ presumunt Qd
si longeui dñi subiectoꝵ ingemis adiuirantur
consuite relaxamus etatis nr̃e brenes ferias:
ut suis increm̃tis deuota. ꝓsperurs robustior ad
imꝑiipondera sustinenda consurgat. Atq idõ
terum fauore duimno. suggestu p̃sentalis patͥ
celsa sublunet nesententia salutatiꝰ cui decet
humilit̾ pareri aloco uideatur uenisse cõmuni
Dicẽ honor. qui ⁊ armis conuenit. ⁊ in pace bes¬
plendet: huno illa diues grecia q̃ raulta głio¬
sissimo domno auo nr̃o debuit gratificata per¬
soluit nelauit fortes humeros clamidum ues¬
tis puixit sura. seris calceus iste romanꝰ ⁊ dig
mere ꝑ honorem. Crescebat uisenddi studiumn
eois popłis hercem nr̃m dum nescio quo pacto
ueum qui bellicosus creditur: cuulia plus amã¬
tur. Hac gͥ honoris remuñatione contentꝰ pro
exteris partib in defessa deuotione laborauit.
⁊ prestare cum suis parentib principi digna¬
batur obsequium. qui tantoꝵ regum fuerat

Expanded text:
liores aestimantur, si soli omnia non praesumunt. Quod si longaevi domini subjectorum ingeniis adjuvantur, consulte relaxamus aetatis nostrae breves ferias; ut suis incrementis devota prosperius, robustior ad imperii pondera sustinenda consurgat. Atque ideo te, cum favore divino, suggestu praesentalis patriedes celsa sublimet, ne sententia salutaris, cui decet humiliter parere, a loco videatur venisse communi. Hic est honor qui et armis convenit, et in pace resplendet. Hunc illa dives Graecia, quae multa gloriosissimo domno avo nostro debuit, gratificata persolvit; velavit fortes humeros chlamydum vestis, pinxit suras sericis calceus iste Romanus, et dmere per honorem. Crescebat visendi studium Eois populis heroem nostrum, dum, nescio quo pacto, in eum qui bellicosus creditur, civilia plus amantur. Hac igitur honoris remuneratione contentus pro exteris partibus indefessa devotione laboravit et praestare cum suis parentibus principi dignabatur obsequium, qui tantorum regum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
idoneos efficiant quos ad augustũ cul¬
men diuina ꝓuexerint qñ nec etas impecdit ribi
sesepotentia celestis infunc̾it tam̃ ad releuan¬
dam florentissime nr̃e etatis sollicitudinẽ iusũ
ẽ te uirum prudentissimũ conuenient̃ adhib̃e
quẽ constat etiam domni aui nr̃itractatibus.
iugiter ⁊ laudabilit ad hesisse. Quod si clignum
fuit hoc illum talem tantũꝙ facere quantota¬
gis nob̾ conuenit solatiũ querere. qd̾ ꝑ adoles¬
centie flore decenter ad huc pofsumus indig̾e:
Magna ẽ em̃ infinita ꝙ prudentia. quã nemo
sic assequitur. ut eam sĩ necessarie ⁊ ꝑ alios que¬
rere uideatur. Senes ip̃i consiliis sap̃iam clis¬
cunt ⁊ amaturis ui cõmune queritur. quodꝓ
om̃ium utilitate tractatur. eolatiũ curar̃

Expanded text:
idoneos efficiant, quos ad augustum culmen divina provexerint – quando nec aetas impedit, ubi sese potentia caelestis infundit –, tamen ad relevandam florentissimae nostrae aetatis sollicitudinem visum est te virum prudentissimum convenienter adhibere, quem constat etiam domni avi nostri tractatibus iugiter et laudabiliter adhaesisse. quod si dignum fuit hoc illum talem tantumque facere, quanto magis nobis convenit solacium quaerere, quod pro adulescentiae flore decenter adhuc possumus indigere! Magna est enim infinitaque prudentia, quam nemo sic assequitur, ut eam non necessarie et per alios quaerere videatur, senes ipsi consiliis sapientiam discunt et a maturis in commune quaeritur quod pro omnium utilitate tractatur.
Abbreviated transcription (Latin):
madefacta denduo: q pt̾ fatius ip̃i latro¬
nes ad paiuim̃̾tum conuersa defunctiora ꝓ¬
nauerant. tanqͣm sanguinis eũ super estu¬
ans fluxus exinanisset. s ꝓtinus capto qͥ
fuerat ip̃ius factionis fomes. incentor
antesignamꝰ ceterisq complicib oppres¬
sis seorsumq discussis: crimins sutatem
depectorib uiuitis: torm̃toꝵ terror extra¬
xit. atq utinã hunc finem duminconsul¬
te fides uana consultat. sĩ meruisset exti¬
pere Nlam quisq presumpserit int̃dicta.
secreta uetita rimari: uereor huiꝰmodi a
fici dignum instatũ cuiꝰ respondeantur
aduersa. dum requirunt᷑ illicita. Secuta
quidemẽ ultio extinctũ s magis ꝓsunt
ista uicturis. Nam quoties homcida
punitul: ñ ÷ remedium s solatium uin¬
clicari. Longuiscule me ꝓgredi amor ĩ¬
pulit cuiꝰ anguorem silentio exhalare
ñ ualui. Tu int̾im si quid istic cognitu
dignũ : cit᷑ inclica saltim ob hoc scribens¬
ut animũ tristitudine grauem lectio le¬

Expanded text:
madefacta deciduo, quia post facinus ipsi latrones ad pavimentum conversa defuncti ora pronaverant, tam quam sanguinis eum superaestuans fluxus exinanisset. sed protinus capto qui fuerat ipsius factionis fomes incentor antesignanus ceterisque complicibus oppressis seorsumque discussis criminis veritatem de pectoribus invitis tormentorum terror extraxit. atque utinam hunc finem, dum inconsulte fidens vana consultat, non meruisset excipere! nam quisque praesumpserit interdicta secreta vetita rimari, vereor huius modi fici dignum, in statum cuius respondeantur adversa, dum requiruntur inlicita. secuta quidem est ultio extinctum, sed magis prosunt ista victuris. nam quotiens homicida punitur, non est remedium sed solacium vindicari. longiuscule me progredi amor impulit, cuius angorem silentio exhalare non valui. tu interim, si quid istic cognitu dignum, citus indica, saltim ob hoc scribensut animum meum tristitudine gravem lectio le
Abbreviated transcription (Latin):
fescenniia: uernans uerbrs estuans uotis.
Inbucolica iugilax parcus. carmminabundꝰ.
Ingeorgica: sic rusticans multum. qd tucħ
rusticus. Pret̾ea quod ad epigrãmata specta.
ñ copias acumine placens q̃ neo breuius
clistico: neq longius tetrastico finiebantur:
Eademq cum ñ pauca prꝑata mellea msta
conspiceres: om̃ia tñ salsa cernebas. In liricis
aũ flactũ secutus nc̃ ferebatur in ambico
citus nõ incoriiambico grauis: nc̃ in alcha¬
ico flexuosus. nc̃ ui sapphico inflatꝰ. Quid
plura: Subtilis. aptꝰ. instructus. quaq mẽs
stilum ferret eloquentissimus prorsus. ut
eum iure censeres post oratianos ⁊ puidari¬
cos gignos głe pennuis euolatutũ. Alee⁊
sphere ñ iuixta deditus. slamcũ chesseris
ad laborem occuparet᷑ pilatantũ ad uolup¬
tatem: fatigabat frequent̃ qd̾q plus dulce
libentius fatigabat᷑. Scribebat assidue qͣm¬
qͣm frequentius scriptutiret. Legebat eti¬

Expanded text:
fescennina vernans verbis, aestuans votis; fescennina vernans verbis, aestuans votis; in bucolica vigilax parcus carminabundus; in georgica sic rusticans multum, quod nihil rusticus. praeterea quod ad epigrammata spectat, non copia sed acumine placens, quae nec brevius disticho neque longius tetrasticho finiebantur, eademque cum non pauca piperata, mellea multa conspiceres, omnia tamen salsa cernebas. in lyricis autem Flaccum secutus nunc ferebatur in iambico citus, nunc in choriambico gravis, nunc in alcaico flexuosus, nunc in sapphico inflatus. quid plura? subtilis aptus instructus quaque mens stilum ferret eloquentissimus, prorsus ut eum iure censeres post Horatianos et Pindaricos cygnos gloriae pennis evolaturum. aleae ut sphaerae non iuxta deditus; nam cum tesseris ad laborem occuparetur, pila tantum ad voluptatem. fatigabat libenter, quodque plus dulce, libentius fatigabatur. scribebat assidue, quamquam frequentius scripturiret. legebat eti
Abbreviated transcription (Latin):
illi ita inimitꝰ qui posset eiꝰ extorquere ma¬
ledictum: ⁊ tñ mallus sic amicus qui poss
effugere conuitium. Difficilis aditu: cũ
facilis inspectu. Et portanlus quidem: s
portabilis. De reliquo: si or̃ones illiꝰ meti¬
aris: acer. rotundus. compositꝰ excussus.
Si pormata: tener multimeter argutus.
artifexerat. faciebat siqurdem uersus op¬
pido exactos. tam petlum nira qͣm figura¬
rum uabietate. Endeca sillabos. lubricos ⁊e
nodes. Exametros: crepantes ⁊ coturnatos.
Elegos uͦ: nc̃ exchoicos nc̃ recurrentes. nũc
ꝑ auadiplosin fine principiisq conexos. H
ut arreptum suaserat opꝰ: ⁊ hic additionem
ꝓpersone. temꝑis. ⁊ loci qualitate uariabet.
Idq sĩ uerbis qualib cumq s granclib.
pulchris. elucubratis. In materia contro¬
uersiali fortis ⁊ lacertosus. Insatyrica sol¬
licitus ⁊ mordax Intragica seuus ⁊ flebr¬
lis. In comica: urbanꝰ multiformisq In

Expanded text:
 nullus illi ita inimicus, qui posset eius extorquere ma nullus illi ita inimicus, qui posset eius extorquere maledictum; et tamen nullus sic amicus, qui posset effugere convicium. difficilis aditu, cum facilis inspectu, et portandus quidem, sed portabilis. de reliquo, si orationes illius metiaris, acer rotundus, compositus excussus; si poemata, tener multimeter, argutus artifex erat. faciebat siquidem versus oppido exactos tam pedum mira quam figurarum varietate; hendecasyllabos lubricos et enodes; hexametros crepantes et cothurnatos; elegos vero nunc echoicos, nunc recurrentes, nunc per anadiplosin fine principiisque conexos. hic, ut arreptum suaserat opus, ethicam dictionem pro personae temporis loci qualitate variabat, idque non verbis qualibuscumque, sed grandibus pulchris elucubratis. in materia controversiali fortis et lacertosus; in satirica sollicitus et mordax; in tragica saevus et flebilis; in comica urbanus multiformisque; in
Abbreviated transcription (Latin):
Haccas ꝑ gemuinas bub̾ botellus.
Ollarum aut nebule uapore uncto.
fumant cũ crepitantib patellis.
Hic cũ festa clies ciere rauos.
Tantꝰ ceꝑit ⁊ uoluptuosam.
Scurrarũ querimoniã crepare:
Tunc carmua digniora uob̾
Umosi hospitis exercitꝰ camena
Plus illis ego babbarus susurrem
ecessitas abiecta nascendi: iuuendi
misera clura moriencli. Ecce quo rerum
uolubilitatis humane rota ducit᷑ Amaui
fateor satis hominẽ licet quib damtũ ue
nialib erratis implicaretur: atq urtuti¬
b minora misceret. slamq crebro leuibus
ex causis s leuit̾ extitabat᷑. qd̃ nich̾omuꝰ
ego studebam sententie ceteroꝵ naturã
potiꝰ ꝑsuadere quam uitiũ astruebamq
meliora quatinus inpectore uiri iracũ¬
dia mat̾ialiter regnans. qr neuo crude¬
litatis fuerat infecta: p̃textu saltim se¬
ueritatis emacularet᷑. Pret̾ea ⁊ si consilio
fragiis: fide firmissimꝰ erat. Iucatissimꝰ

Expanded text:
bacas per geminas ruber botellus bacas per geminas ruber botellus ollarum aut nebulae vapore iuncto fumant cum crepitantibus patellis, hic cum festa dies ciere ravos cantus coeperit et voluptuosam scurrarum querimoniam crepare. tunc, tunc carmina digniora vobis vinosi hospitis excitus Camena plus illis ego barbarus susurrem. O necessitas abiecta nascendi, vivendi misera, dura moriendi! ecce quo rerum volubilitatis humanae rota ducitur. amavi, fateor, satis hominem, licet quibusdam, tamen veniabilibus, erratis implicaretur atque virtutibus minora misceret. namque crebro levibus ex causis, sed leviter, excitabatur, quod nilominus ego studebam sententiae ceterorum naturam potius persuadere quam vitium; adstruebamque meliora, quatenus in pectore viri iracundia materialiter regnans, quia naevo crudelitatis fuerat infecta, praetextu saltim severitatis emacularetur. praeterea etsi consilio fragilis, fide firmissimus erat; incautissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Adcrus ꝑ camerã cathena surgat.
Hoc ꝑnix habitu meum mem̃to
Orpheum uisere. qui cotidiana
Saxa. ⁊ robora. corneas i fibras.
Mollit lulciloqua canorꝰ arte.
Har puias mͦ quam tonante lingͣ
Ditat. nc̃ stilus aut maronianꝰ
Aut quo tu latium betis orati.
Aiceo melior lẏristes ip̃o.
Et nc̃ inflat epos gragediarũ:¬
Aune comedia temꝑa iocola.
Nuue flãmant satyre ⁊ tyrannicarũ.
Declamatio controu̾siarum.
Dic pheb uenit. atq post ueredos.
Remis ueliuolum quatit garonnã.
Occurrat iubet. ante s parato.
Ac tutum hospicio. leoncioq.
Prisco liuia quem dat esenatu.
Dic iam nc̃ aderit. satis fascetũ ⁊
Solo nomine rusticũ uideto.
S si recta negant ut occupata:
Perge ad lumina mox ep̃oꝵ
Tecti posce breuis uocationem.
Ne sit destituor domo negata:
Mereus ad madidas ean⁊tab̾uas
⁊ claudens geminas subinde nares:
Propt̃ fumificas gemã culinas.
Qua serpileferis olet cathenis

Expanded text:
ad crus per cameram catena surgat. ad crus per cameram catena surgat. hoc pernix habitu meum memento Orpheum visere, qui cotidiana saxa et robora corneasque fibras mollit dulciloqua canorus arte; Arpinas modo quem tonante lingua ditat, nunc stilus aut Maronianus aut quo tu Latium beas, Horati, Alcaeo melior lyristes ipso, et nunc inflat epos tragoediarununc comoedia temperat iocosa, nunc flammant satirae et tyrannicarum declamatio controversiarum. die: 'Phoebus venit atque post veredos remis velivolum quatit Garumnam; occurras iubet, ante sed parato actutum hospitio.' Leontioque, prisco Livia quem dat e senatu, die: 'iam nunc aderit.' satis facetum et solo nomine Rusticum videto. sed si tecta negant ut occupata, perge ad limina mox episcotecti posce brevis vacationem, ne, si destituor domo negata, maerens ad madidas eam tabernas et claudens geminas subinde nares propter fumificas gemam culinas, qua serpylliferis olet catillis
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̃ amicos ioca. phebum uocabat ipse
a nobis uatis odrisii nomine accepto. Quod
eo congruit atite narratr. ne uocabula figͣa¬
ta subditum carmen obscurent. Hitic quo¬
dam temꝑe burdegalam inuisens: metato¬
riam paginam quasi cum musa p̾mia mis¬
si Puto haneliberius offerri: qͣm si aliquid
suꝑ decentis occasu lugubre componens.
qui ñplacebam ꝑ eloquentiam ꝑ materi¬
am displicetem.
Dilecte nuus ⁊ peculiari.
Pheb cõmonitoriũ thake.
Paulum despositis o alumpna plectris.
Sparsam stringe comã iurente uita.
Et rugas tͥ sirmati ꝓfundi.
Succingant herede expeditiores.
Soccos ferre caue nec ut solẽbat
Laxopes natet altus in coturno:
S tales cͣrepidas ligare crura.
Quales arpalce uł ala iunxit:
Que iunctos gladio procos cecidit.
perges sic melius uolante saltu:
Si uestigia fasceata nucdi
Per suminũ digiti regant citatis.
firmi ingressib. atq uncłoꝵ.
Concurrentib ansulis: reflexa

Expanded text:
ut inter amicos ioca, Phoebum vocabat ipse ut inter amicos ioca, Phoebum vocabat ipse a nobis vatis Odrysii nomine acceptus. quod eo congruit ante narrari, ne vocabula figurata subditum carmen obscurent. huic quodam tempore Burdigalam invisens metatoriam paginam quasi cum Musa praevia misi. puto hanc liberius offerri, quam si aliquid super decedentis occasu lugubre componens, qui non placebam per eloquentiam, per materiam displicerem. Dilectae nimis et peculiari Phoebus commonitorium Thaliae. Paulum depositis, alumna, plectris sparsam stringe comam virente vitta, et rugas tibi syrmatis profundi succingant hederae expeditiores. soccos ferre cave nec, ut solebat, laxo pes natet altus in coturno; sed tales crepidas ligare cura, quales Harpalyce vel illa vinxit, quae victos gladio procos cecidit. perges sic melius volante saltu, si vestigia fasceata nudi per summum digiti regant citatis firmi ingressibus atque vinculorum concurrentibus ansulis reflexa
Abbreviated transcription (Latin):
nisiobroges. quid uesumucitui.
quib dete sͥ altrinsecus undicando. nas¬
citur semꝑ sc̃a contentio: Unus te patri¬
monio ppls: alt̾etiam matrimonio tenet.
Cumq hicorigine. iste conurgio: melus
illud qd̃ uterq iuclicio. Te tñ mun̾e dei in¬
ter ista felicem de quo diutiꝰ occupandoi
possidendoq: oꝑe p̃cium ẽ uotiua popłoꝵ
stulia confligere. Tuuͦ utrisq p̃sentiam
tuam ddisposite uicissim ꝙ partitꝰ nune
dripaniũ ilł. mͦ istis restitius antecliũ.
Et si a te instructio rethorica poscatur:
hii paulinũ illi alcimũ s̃ requirunt un¬
de te mag̃miror quem cotidie tam mul¬
tiplicis. bibliothece uentilata lassat ege¬
bies: aliquid a me uet̾um fagitare cã¬
tilenatum. Pareo quidem licet intempestura
uideat᷑ recordatio iocoꝵ: temꝑe dolendi. Lam¬
pridius orator mn primum moccisus agnos¬
citur cuiꝰ interitꝰ amorem meũ sumnus cõ¬
ficeret angorib etiam siñ eum reb huma¬
nis us in pacta rapuisset. Hic me quondã

Expanded text:
Nitiobroges, quid Vesunnici tui, quibus de te sibi altrinsecus vindicando nascitur semper sancta contentio? unus te patrimonio populus, alter etiam matrimonio tenet; cumque hic origine, iste coniugio, melius illud, quod uterque iudicio. te tamen munere dei inter ista felicem, de quo diutius occupando possidendoque operae pretium est votiva populorum studia confligere! tu vero utrisque praesentiam tuam disposite vicissimque partitus nunc Drepanium illis, modo istis restituis Anthedium. et si a te instructio rhetorica poscatur, hi Paulinum, illi Alcimum non requirunt. unde te magis miror, quem cotidie tam multiplicis bybliothecae ventilata lassat egeries, aliquid a me veterum flagitare cantilenarum. pareo quidem, licet intempestiva videatur recordatio iocorum tempore dolendi. Lampridius orator modo primum mihi occisus agnoscitur, cuius interitus amorem meum summis conficeret angoribus, etiamsi non eum rebus humanis vis impacta rapuisset. hic me quondam,
Abbreviated transcription (Latin):
tice studeas ⁊ que tua diligentia ue̾rtacũ
transibalum sat᷑ninum solicitꝰ euoluas.
ut qui semꝑ nil nͥ archanum celsumq me¬
ditere: interun ad p̃sens nil coniectralit̃
gestum nilꝑ ambages qñ quidem hunci
nt̃m temerariũ futuroꝵ sciscitatorẽ ⁊ du
frustra tergiũsantem tempꝰ ⁊ qualitas pre¬
dicte mortis innexuit. Nam domi pressus
strangulatꝰq seruoꝵ manib: obstricto ã¬
helitu. gutture obstricto: nedicam lentu¬
li ugurche. atq seiani: certe numanti¬
ii scipionuis exitu ꝑiit. Hec in haccede tri¬
sticra muiꝰ: qd̾ nefas ip̃m cum auctore fcĩ
parricidalis aluculo inuentũ ẽ. samqͥs
ab hominũ tam ꝓcul sensu quis itagemi¬
no obtutueliminatꝰ. qui exanunati ca¬
dauere inspecto. ñ statim signa uite colli¬
geret extorte: Eterĩ ptinus argum̃to
fuere luida cutis. oculi ꝓtuberantes.⁊
in obrupto uultu ñ minora ire uestigia:
qͣm doloris Inuenta ẽ quidem t̃ra tabo
gia. Cum em̃i mathemaci instella

Expanded text:
ticae studeas et, quae diligentia tua, Vertacum Thrasybulum Saturninum sollicitus evolvas, ut qui semper nil nisi arcanum celsumque meditere. interim ad praesens nil coniecturaliter gestum, nil per ambages, quandoquidem hunc nostrum temerarium futurorum sciscitatorem et diu frustra tergiversantem tempus et qualitas praedictae mortis innexuit. nam domi pressus strangulatusque servorum manibus obstructo anhelitu gutture obstricto, ne dicam Lentuli Iugurthae atque Seiani, certe Numantini Scipionis exitu periit. haec in hac caede tristia minus, quod nefas ipsum cum auctore facti parricidalis diluculo inventum. nam quis ab hominum tam procul sensu, quis ita gemino obtutu eluminatus, qui exanimati cadavere inspecto non statim signa vitae colligeret extortae? etenim protinus argumento fuere livida cutis, oculi protuberantes et in obruto vultu non minora irae vestigia quam doloris. inventa est quidem terra tabo ticae studeas, et quae tua diligentia, Vertacum,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam dicit. qui sĩ potest ignorare
quod elegit. Non enĩ decet niclicem mini¬
strumẽẽ uoluntatis alterius. ut magis
alteri pareat cui tot muites obsecundãt.
Certe suin aliis tolerandum utcumq
nuis inquestore pudenddia ẽ ut qui eli
gitur ad principis consilium solacium
expectet alienũ. Et ideo qd̃ deo auspice
dictum sit ꝑ sextam indictioriẽ quefture.
t conferimꝰ elignitatẽ: s tius honor iiꝑ¬
titis obpbrium ẽ slam sicut conscientia
leta ẽ que ꝓuehitur meritis. ita sub rea¬
tu iacet. qui se imparẽ cognoscit mnuneri¬
b consecutis. Habes priscos uros nuoz
te deceat imitari p̃cede fama quem seq̃¬
ris dignitate siam si te pͥuata uita uir¬
tutib exercuit. quanto melius ꝓnec¬
ta declarabit: Sumpsisti norũ ex meri¬
tis. custodi ut semꝑ leteris ũtate nocabł̃
Nat cum ou̾̃is appellatio ad declarandas
res uideatur imposita nimis ab suclum
ẽ portare nom̃ alienũ ⁊ aliud dici quã

Expanded text:
sententiam dicit, qui non potest ignorare sententiam dicit, qui non potest ignorare quod eligit. Non enim decet judicem ministrum esse voluntatis alterius; ut magis alteri pareat, cui tot milites obsecundant. Certe si in aliis tolerandum utcunque, nimis in quaestore pudendum est; ut qui eligitur ad principis consilium, solacium expectet alienum. Et ideo, quod deo auspice dictum sit, per sextam indictionem quaesturae tibi conferimus dignitatem. sed tuus honor imperitis opprobrium est. nam sicut conscientia laeta est, quae provehitur meritis, ita sub reatu iacet, qui se imparem cognoscit muneribus consecutis. habes priscos viros, quos te deceat imitari. praecede fama quem sequeris dignitate. Nam si te privata vita virtutibus exercuit, quanto melius provecta declarabit? sumpsisti nomen ex meritis: cuNam cum omnis appellatio ad declarandas res videatur imposita, nimis absurdum est portare nomen alienum, et aliud dici quam
Abbreviated transcription (Latin):
constat ẽẽ iusticie legũ ꝑitos iudi¬
ces ordinare: qr uix potest negligere qui
nouit equitatẽ: neo facile etroris uicioi
sordescit quem doctrina purgauerit.
Dutlumn te forensil pegoeus insudantẽ.
cło impialis alpexeit neclatere potuit q̃
fide suscepta ꝑegeris. qualuculentia tra¬
ctata poraris. Equo gradu eloquẽtia
tua atq conscientia ꝑiter incedebant.
nialus susceptus quod amplius desi¬
deraret habuit nullus iuelsũ quod
in te corrigere posset iuuenit. Accessit
es̃ uenustas oris ⁊ castitasanimi. iuuie¬
nem te solus decor ostendit ab ore prime¬
uo cana uerba manauerunt. Contendit
flos etatis ⁊ maturitas m̃tis. s potuis il¬
la suꝑauit q̃ nos ad uirtutum gradus
nomuni ⁊ m̃itis tuis ut archana regia¬
fidelis accipias ⁊ iur eloquens litteratã
repperias lignitatem. slunc causasgłe
iuidica quas laudabilit̃ ꝑorabas: asside¬
attͥꝓpria ⁊ exercitata doctria. Modo ẽ
felix ⁊ certa conditio negocioꝵ. qñ ille

Expanded text:
constat esse iustitiae legum peritos iudices ordinare, quia vix potest neglegere qui novit aequitatem nec facile erroris vitio sordescit, quem doctrina purgaverit. dudum te forensibus negotiis insudantem ulus imperialis aspexit, nec latere potuit, qua fide suscepta peregeris, qua luculentia tractata peroraris. Aequo gradu eloquentia tua atque conscientia pariter incedebant: nullus susceptus quod amplius desideraret habuit: nullus iudicum quod in te corrigere posset invenit. accessit enim venustas oris et castitas animi: iuvenem te solus decor ostendit: ab ore primaevo cana verba manaverunt. contendit flos aetatis et maturitas mentis: sed potius illa superavit, quae nos ad virtutum gradus nomini et meritis tuis, ut arcfidelis accipias, et vir eloquens litteratam reperias dignitatem. Nunc causas gloriose judica, quas laudabiliter perorabas: assideat tibi propria et exercitata doctrina. Modo est felix et certa conditio negotiorum, quando ille
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o seruientib ustis cõmodis cõ¬
sulamꝰ qr fructuosus ẽẽ debet publicus
labor. ut quamuis obsequia nob̾ gratui¬
ta iure debeant᷑. seruitia tam̃ ꝑmoderata
compenclia ꝓnocemus. Et ideo artistue
ꝑitia delectati. quã in excauendis atq or¬
nandis marmorib diligent̃ exerces. pre¬
senti auctoritate concedimꝰ ut terationa¬
biliter ordinante dispensent᷑ arche que ĩ
banennati uobe ad recondenda funera dis¬
trahuntur quarum beneficio cadauera
in suꝑnis humata sunt lugentiũ ñ ꝑua
conso̾latio. qñ anime tantũ de munclicõ¬
uersatione ddiscedunt corꝑa uͦ dulces qͦu¬
dam suꝑstites ñ relinquunt. Hinc quibꝰ¬
dam ueniunt dolores ad p̾cium ⁊ misera¬
bili sorte uotoꝵ crescit mercantib de hu¬
mana morte compendium. Ita tam̃ ut
ñ sit inquitas ab hac occasione taxata
ne cogantur miseri int̾ acerba luctuum
grauia plorare dispendia facultatũ. Et¬
nefanda deuotione constricti aut urge¬

Expanded text:
ro servientibus iustis commodis consulamus, quia fructuosus esse debet publicus labor, ut, quamvis obsequia nobis gratuita iure debeantur, servitia tamen per moderata compendia provocemus. et ideo artis tuae peritia delectati, quam in excavandis atque ornandis marmoribus diligenter exerces, praesenti auctoritate concedimus, ut, te rationabiliter ordinante, dispensentur arcae quae in Ravennati urbe ad recondenda funera distrahuntur, quarum beneficio cadavera in supernis humata sunt, lugentium non parva consolatio, quando animae tantum de mundi conversatione discedunt, corpora vero dulces quondam superstites non relinquunt. Hinc quibusdam veniunt dolores ad pretium, et miserabili sorte votorum crescit mercantibus de humana morte compendium. ita tamen, ut non sit iniqua sub hac occasione taxatio, ne cogantur miseri inter acerba luctuum granefanda devotione constricti, aut urge
Abbreviated transcription (Latin):
rer nouus clericus. percator antiquus. scien¬
tia leui. graui constientia udelicet ut siscri¬
ptum quodcũq misissem ꝑsona mea nec
tunc abeẽt risui uidicantum. cũ defuisset
obtutui: le queso dñe papa nunis exigas
ueretundiam meã qualit̾cumq latitantem.
ceptioꝑts huiꝰce temeritate deuenustari. quia
tantus ẽ luior derogatoꝵ: lit materia quam
nuttis uelociꝰ sortiatur inchoata probrum.
qͣm t̾minata suffragium. Memor nr̃i¬

Expanded text:
rer, novus clericus, peccator antiquus, scienrer, novus clericus, peccator antiquus, scientia levi, gravi conscientia? videlicet ut si scriptum quocunque misissem, persona mea nec tunc abesset 252 risui judicantum, cum defuisset obtutui. Ne quaeso, domine papa, nimis exigas verecundiam meam, qualitercunque latitantem, coepti operis hujusce temeritate devenustari: quia tantus est livor derogatorum, ut materia quam mittis, velocius sortiatur inchoata probrum, quam terminata suffragium. Memor n
Abbreviated transcription (Latin):
antistes. ꝓculusq leuites. ideo nobis mo
ẽẽ discipuli. litt̾as detulerunt. quarum me
sacro scõ donastis affectu q̃ tam̃ litt̾e pluri.¬
mum nob̾ honoris: plus oneris iraponunt.
Unde ⁊ ip̃arum sic benedictione letor. quod
uuunctione confundor: quippe qui exasse tͤ¬
batus. uel exparte si pareo Iubetis eñĩtam
cliuersa qͣm minima explicari decernitis.
opus. qd̵ ab extremitate mea tam difficile
complet᷑ qd̵ impudeat̃ incipitur. s si ampli¬
tudinem inuobis pietatis exꝑte bñmetior:
plus laborastis ut affectus ur̃i cordis quã
nus. allegoricꝰ origenes. grauidas tͥ sp̃ua¬
lium sensuum spicas doctrine salubris
messe parturiant num scilicet partib m̃s¬
tͥ arida ieuinantis lingue stipula crepitabit:
Hoc more tu ⁊ oloruus cantib anseres rauoᷤᷤ
⁊ modificatis luscimarum querelis. impbo¬
rum passetum fringultientes susurros iure
sociaueris. Quid quod quoq arrogant᷑ fieret
idecent᷑q si negocii p̃cepti pondus aggrede¬

Expanded text:
antistes, Proculusque levites, ideo nobis morerentur esse discipuli, litteras detulerunt, quarum me sacrosancto donastis affatu; quae tamen litterae plurimum nobis honoris, plus oneris imponunt. Unde et ipsarum sic benedictione laetor, quod injunctione confundor: quippe qui ex asse turbatus, vel ex parte non pareo. Jubetis enim tam diversa quam minima: explicarique decernitis opus, quod ab extremitate mea tam difficile completur, quam impudenter incipitur. Sed si amplitudinem in vobis pietatis expertae bene metior, plus laborastis ut affectus cordis vestri, qunus, allegoricus Origenes gravidas tibi spiritualium sensuum spicas doctrinae salubris messe parturiant, non scilicet tibi partibus meis arida jejunantis linguae stipula crepitabit? Hoc more tu et olorinis cantibus anseres ravos, et modificatis lusciniarum querelis improborum passerum fringultientes susurros jure sociaveris. Quid quod quoque arroganter fieret indecenterque, si negotii praecepti pondus aggrede
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis prebemꝰ assensum. quotĩ¬
ens uoxẽ iusta poscentiũ. Quia nec decet ẽẽ
clifficile beneficiũ. quodñ patitur largitate de¬
trimentũ. Et ideo p̃celsa magnificentia tũ¬
a qd̾̃ a cathaliensib inferebatur genꝰ terciarũ
faciat annis singilis intributaria summa
ꝑsolui. nec post suꝑ hanc partẽ patiart᷑ suppli¬
cesaliquã questionẽ. Quid emĩinterẽ quo no¬
mine possessor inferat dum mͦ sine imminu¬
tione quod debet exsoluat: Ita ⁊ ulli suspectũ
t̃ciarum nom̃ auferimꝰ. ⁊ anr̃a mansuetu¬
dine importuratates competentiũ summo¬
uemus:

Expanded text:
omnimodis praebemus assensum, quotiens vox est iusta poscentium, quia nec decet esse difficile beneficium, quod non patitur largitate detrimentum. Et ideo praecelsa magnificentia tua, quod a Cataliensibus inferebatur genere tertiarum, faciat annis singulis in tributaria summa persolvi, nec post super hac parte patiantur supplices aliquam quaestionem. quid enim interest, quo nomine possessor inferat, dummodo sine imminutione quod debetur exsolvat? ita et illis suspectum tertianim nomen auferimus et a nostra mansuetudine importunitates competentium summovemus.