comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq inutili militum turba. p̾sidii spe
in oppida brutii agri que pauca magis
ꝙͣ fide metu ꝯtinebantur. dimissa qd̃
roboris in exercitu erat in africã tͣnsuexit
Multis ytalici generis quia in aifricam
secuturos abnuentes concesẜant ĩ Iunõĩs
Latime delubrum inmolatum ad eam
diem in templo ip̃o fede interfectis rao
ia quanꝙ̃ aliu patria exilii cã reliq̾nte
mestum abisse ferunt ꝙͣ Anibale hestiũ
terra excedentem respexisse sepe ytalie
litora ⁊ deos hominesq accusantez in se
queq ac suu ip̃ius caput execratũ exer¬
citumq ꝙ non cruentum ab canensi
uictoria militem Roma duxiss Si pioñ
ire ad Cartaginem ausum. qͥ osul hostez
penum in ytalia non uidiss sed Cẽtum
milib docmatoꝵ ad Transimenu. aut
Cannas cesis circa Casilmuz cumasq
et Rolam consenuisse. ħ acc̾uas q̃rensq
ex diutina posẜrione ytalie est detractus.

Expanded text:
itaque inutili militum turba praesidii specie itaque inutili militum turba praesidii specie in oppida Bruttii agri quae pauca metu magis quam fide continebantur dimissa, quod roboris in exercitu erat in Africam transuexit, multis Italici generis, quia in Africam secuturos abnuentes concesserant in Iunonis Laciniae delubrum inuiolatum ad eam diem, in templo ipso foede interfectis. raro quemquam alium patriam exsilii causa relinquentem tam maestum abisse ferunt quam Hannibalem hostium terra excedentem; respexisse saepe Italiae litora, et deos hominesque accusantem in se quoque ac suum ipsius caput exsecratum quod non cruentum ab Cannensi uictoria militem Romam duxisset; Scipionem ire ad Carthaginem ausum qui consul hostem Poenum in Italia non uidisset: se, centum milibus armatorum ad Trasumennum ad Cannas caesis, circa Casilinum Cumasque et Nolam consenuisse. haec accusans querensque ex diutina possessione Italiae est detractus.
Abbreviated transcription (Latin):
Multiq alii innobiles pͥp. senescer piui̾cu
bellum cernentes defecere. ¶Idez cõsul cũ
Anibal proprio in agro crotonensi acie
conflixit. Obscura eius pugne fama est.
ualerius antias quinq milia hostiu cesa
ait. que tanta res est ut haud impudent̃
ficta sit aut negligent p̃termissa. Nichil
certe ultra rei in staliam ab Anibal gestũ
Nam ad eum quoq legati ab cãtagine
uocantes ĩ africam. hiis forte dieb quib
ad magonem uenerunt fedes gemenso
ac uix lacͥmis temperans dr̃ legato u̾ba
audisse.Postꝙͣ audita sunt mandata iaz
non ꝑplexe inquid s palam reuctãt qui
uetando supplementum ⁊ pecumã micti
iam pridem trahebant. Uicit ẽgo dĩbalez
Cartagniensis obtractatione atq iniuidia
neq hac deformitate reditꝰ m̾i tã. pͥsipio
exultabit. atq efferet se se ꝙͣ hano qui
domum nostraz quando alienar nõ potuit
ruyna Cartaginis opp̾ssit. Iam ħ ipsum
presagiens ammo preparaũat añt naues.

Expanded text:
multique alii ignobiles populi senescere Punicum bellum cernentes defecere. idem consul cum Hannibale in agro Crotoniensi acie conflixit. obscura eius pugnae fama est. Ualerius Antias quinque milia hostium caesa ait, quae tanta res est ut aut impudenter ficta sit aut neglegenter praetermissa. nihil certe ultra rei in Italia ab Hannibale gestum. nam ad eum quoque legati ab Carthagine reuocantes in Africam, iis forte diebus quibus ad Magonem, uenerunt. frendens gemensque ac uix lacrimis temperans dicitur legatorum uerba audisse. postquam edita sunt mandata, 'iam non perplexe' inquit 'sed palam reuocant qui uetando supplementum et pecuniam mitti iam pridem retrahebant. uicit ergo HannibaleCarthaginiensis obtrectatione atque inuidia; neque hac deformitate reditus mei tam P. Scipio exsultabit atque efferet sese quam Hanno qui domum nostram quando alia re non potuit ruina Carthaginis oppressit.' iam hoc ipsum praesagiens animo praeparauerat ante naues.
Abbreviated transcription (Latin):
hostib yspama ad imponẽdu piũco bello
in dcta causa prope dapnaturum / ex
ꝓuinciaq reuocari cum ea que in se
nepharie facta locrenses quererentur
ne presente quidez scipione feta diar̃s
neq aliud ꝙͣ patĩa aut pudor ꝙ le¬
gato peperciss insimulari poss s plat̃
uideretur ex senatu legere qͦs cũ p̃tor
micterent ⁊ duos trib plebeis atq
si ea que Locrenses facta quererent᷑
tussu ac ucluntate Scipionis frta eent
Ut euz de ꝓuincia de cedere iuberent
Si Scipio ia in Africam traieciss ti.¬

Expanded text:
hostibus Hispania ad imponendum Punico bello hostibus Hispania ad imponendum Punico bello indicta causa prope damnatum ex prouincia reuocari, cum ea quae in se nefarie facta Locrenses quererentur ne praesente quidem Scipione facta dicerent, neque aliud quam patientia aut pudor quod legato pepercisset insimulari posset? sibi puideretur ex senatu legere quos cum praetore mitterent, et duos tribunos plebei atque e; si ea quae Locrenses facta quererentur iussu aut uoluntate P. Scipionis facta essent, ut eum de prouincia decedere iuberent; si P. Scipio iam in Africam traiecisset
Abbreviated transcription (Latin):
Loccis essent ouines in Sicilia tͣnspoͬtai
quatuor cchortes socioꝵ Latini nominis in
presidium Locros adduci ꝓrogari eo die
senctericie accensis studiis ꝓ Scipione et
aduersus Scipionem nõ potuere preter
pleminii facinus. Loccensiuzq dadem
Ipsuis eciaz imperatoꝵ nõ Romanꝰ mõ
s ne militaris quide cultꝰ iactabatur cuz
palio/ crepidisq in ambulare ĩ gignasio
libellis eum palestreq operam dare eque
segniter molliterq ochortem tota Siracu¬
saꝵ amenitate frui Cartaginem atq
Anibalem excidisse de memoria exercitu
omnem licentia corruptum. qͣl succone
in yspania fuerit qͣl nunc locris socius
uera partim mixta eoq similia ueĩs iacta¬
bantur nũc tam.q. Metelli siña qui de
oeteris maximo ascensit. de Scipionis cã
discensit. qd enim ꝯuenire quem modo
Ciutas iuuenem admodum recuperade
yspanie delegarit ducem ꝙͣ recepta ab

Expanded text:
Locris essent omnes in Siciliam transportari: Locris essent omnes in Siciliam transportari: quattuor cohortes sociorum Latini nominis in praesidium Locros adduci. perrogari eo die sententiae accensis studiis pro Scipione et aduersus Scipionem non potuere. praeter Plemini facinus Locrensiumque cladem ipsius etiam imperatoris non Romanus modo sed ne militaris quidem cultus iactabatur: cum pallio crepidisque inambulare in gymnasio; libellis eum palaestraeque operam dare; aeque segniter molliter cohortem totam Syracusarum amoenitate frui; Carthaginem atque Hannibalem excidisse de memoria; exercitum omnem licentia corruptum, qualis Sucrone in Hispania fuerit, qualis nunc Locris, sociis partim uera partim mixta eoque similia ueris iactabantur, tamen uicit Q. Metelli sententia qui de ceteris Maximo adsensus de Scipionis causa dissensit: qui enim conuenire quem modo ciuitas iuuenem admodum unum reciperandae Hispaniae delegerit ducem, quem recepta ab
Abbreviated transcription (Latin):
pendam disciplinam militarez arguer¬
sicut sicut ecia in yspania plus propt̃
seditionem Militu. qͣ bello admissu
externo ⁊ Regio more ⁊ Indulge̾i licẽtie
Milituz ⁊ seuire in ees siñaz deñ eque
truez oroni adiecit Pleminiũ legatũ
uictum Roma deportari placer. et ex
uinclis causam dioere At si uã forent
que loccenses quererentur in cãcere
nerari bonaq eius publicari.p. sipioñ.
ꝙ de prounicia recessisset in iussu senatꝰ re¬
abrogando ferrent ad pp. Locrensibus cora
senatum responderi quasi sibi iniuias fit̾as
pellari liberos coniuges queq alia erecta
essent restitui pecuniam ꝙ̃ta ex tħsauris
proẜpine sublata ess conquiri duplam
pecumam in thesauris reponi ⁊ sacrũ pia¬
culare fieri ita ut prius ad collegiũ pon¬
tificum referretur. ꝙ sacri tħsauĩ moti
aꝑti iudati essent que piacula quib diis
quib hostiis fieri placeret milites qui

Expanded text:
pendam disciplinam militarem arguerpendam disciplinam militarem arguere: sic et in Hispania plus prope per seditionem militum quam bello amissum; externo et regio more et indulgere licentiae militum et saeuire in eos. sententiam deinde aeque trucem orationi adiecit: Pleminium legatum uinctum Romam deportari placere et ex uinculis causam dicere ac, si uera forent quae Locrenses quererentur, in carcere necari bonaque eius publicari: P. Scipionem quod de prouincia decessisset iniussu senatus reabrogando ferrent ad populum: Locrensibus coram senatum respondere quas iniurias sibi factas pellari; liberos coniuges quaeque alia erepta essent restitui: pecuniam quanta ex thesauris Proserpinae sublata esset conquiri duplamque pecuniam in thesauros reponi, et sacrum piaculare fieri ita ut prius ad collegium pontificum referretur, quod sacri thesauri moti aperti uiolati essent, quae piacula, quibus dis, quibus hostiis fieri placeret: milites qui
Abbreviated transcription (Latin):
illo presidio locros esse sinatis an irato
Anibali ⁊ penis ad suppliciu dedatis. Non
postulamus ut extemplo nob de absente
uindicte cãm credatis ueniat cora ipse
audiat ip̃e diluat si quicqͣ sceleris qd̾ hõ
ĩ hoĩes edere põt in nos p̾termisit non
uecusamus quin ⁊ quos nos oĩa eadem
iteꝵ si pati possumus patiam̃ ⁊ ille õni
diuino humanoq liberetur scelere. ħ
cum a legatis dicta essent q̃sissetq ab
hiis. q̃. fabius detulissent ne eas q̃re¬
las ad.pͣ. sipionez responderunt missa
legatos esse s eu belli apparatu occuꝑa¬
tum esse. ⁊ in africa aut ia tͣiecisse
aut inter paucoy dies traiecturuz et
legato gratia quanta ess apud impera¬
torem expertos esse Cu int eum et
legatum eque sortem aut mag ecia
in ea potestate reliquerit iussis excedẽr¬
extemplo legatis nõ pleminuis mõ s
ecia scipio principu orõib Lacerãi. Añ
om̃es. qͥ. F abius natum eum ad cõrũ¬

Expanded text:
illo praesidio Locros esse sinatis an irato Hannibali et Poenis ad supplicium dedatis. non postulamus ut extemplo nobis, ut de absente, ut indicta causa credatis: ueniat, coram ipse audiat, ipse diluat. si quicquam sceleris quod homo in homines edere potest in nos praetermisit, non recusamus quin et nos omnia eadem iterum si pati possumus patiamur et ille omni diuino humanoque liberetur scelere.' haec cum ab legatis dicta essent quaesissetque ab iis Q. Fabius detulissentne eas querellas ad P. Scipionem , responderunt missos legatos esse sed eum belli apparatu occupatum esse et in Africam aut iam traiecisse aut intra paucos dies traiecturum; et legati gratia quanta esset apud imperatorem expertos esse cum inter eum et legatum aeque sontem aut magis etiam in ea potestate reliquerit. iussis excedere templo legatis, non Pleminius modo sed etiam Scipio principum orationibus lacerari. ante omnes Q. Fabius natum eum ad corrum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os ⁊ cõiuges edidit. Unuz est de quo
nominatim ⁊ nos qͥri Religio ĩfixa aie
accipiatis. fanu est. Apud nos ꝓfpine
dee Cuius sanctitate tẽpli credo aliqͣn
famaz ad uos ꝑuenisse pirri bello a
cum ex Sicilia rediens locros classe p̃r¬
ueheretur. Int̾ alia feda que ꝑꝑ fidem
erga uos in Ciitate nr̃am facmora
edidit tħsauros quaq ꝓserpine ĩtatts
ad eam diem spoliauit atq ita pecuma
in naues imposita ip̃e terra est ꝓfectus
nesq naues que sacra pecuma hueus
in litora nr̃a eiecte sunt qͣ tanta clab
edoctus tandem deos ee suꝑbissimus¬
agnouit Rex. pecuniamqz õnez ꝯqͥsitr
ĩ thesauros ꝓserpine referri iussit net
pulsusq ytalia ninobili atq inhonesti
morte teniere nocte ingressus atgas
occubuit hec cu audiss legatus ur
tribumq militu ⁊ mille alia q̃ nõ
augende Religionis cã s pñti dee mi¬
mine spe comꝑta nobis maioribq nũs

Expanded text:
nostros et coniuges edidit. 'unum est de quo nostros et coniuges edidit. 'unum est de quo nominatim et nos queri religio infixa animis externos accipiatis. fanum est apud nos Proserpinae, de cuius sanctitate templi credo aliquam famam ad uos peruenisse Pyrrhi bello, qui cum ex Sicilia rediens Locros classe praeterueheretur, inter alia foeda quae propter fidem erga uos in ciuitatem nostram facinora edidit, thesauros quoque Proserpinae intactos ad eam diem spoliauit atque ita pecunia in naues imposita ipse terra est profectus. nesque naues quae sacram pecuniam habuerunt in litora nostra eiectae sunt; qua tanta clade edoctus tandem deos esse, superbissimus rex pecuniam omnem conquisitam in thesauros Proserpinae referri iussit. nec pulsusque Italia ignobili atque inhonesta morte temere nocte ingressus Argos occubuit. haec cum audisset legatus uester tribunique militum et mille alia quae non augendae religionis causa sed praesenti deae numine saepe comperta nobis maioribusque nostris
Abbreviated transcription (Latin):
spoliant uerberant uulnerãt occidunt
construpant mat̾nas furiunt ĩ uigines
Incestuosi raptus ex complexi parentum
cotidie capitur urb nr̃a cotidie diripit᷑
dies/ noctesq omma passim Mulieꝵ
pueroꝵq qui rapiuntur atq aspõtant
ploratibus sonant. Mirctur qui sciat qͦ¬
modo aut nos ad patiendũ sufficiam
aut illos qui faciunt nõ dum tantaꝵ
Iniuriaꝵ sacietas ceperit Neq ego exequi
possim/ nec uobis opera est/ audir singla
que passi sumus/ Comunit oĩa ãplectar
Nego domu ullam Locris. nego quãꝙͣ
hominem expertem Iniurie esse. Rego
ullum genus sceleris libidims ac Auari¬
cie suꝑesse. qd in nullo qui pati potueit
p̃termissum sit uix rõ miri põt ut caso
Ciuitatis sit detestabilior cu hostes bello
urbem cepere ac cum exiciabilis tirãpnꝰ
ui atq armis oppressit oĩa q̃ capte u̾bes
tunissimi tyrapni scelerata q̃ ĩ op̾ssos
aures edunt pleminius in nos libens

Expanded text:
spoliant, uerberant, uolnerant, occidunt; spoliant, uerberant, uolnerant, occidunt; constuprant matronas, uirgines, ingenuos raptos ex complexu parentium. cottidie capitur urbs nostra, cottidie diripitur; dies noctesque omnia passim mulierum puerorumque qui rapiuntur atque asportantur ploratibus sonant. miretur qui sciat, quomodo aut nos ad patiendum sufficiamus aut illos qui faciunt nondum tantarum iniuriarum satietas ceperit. neque ego exsequi possum nec uobis operae est audire singula quae passi sumus: communiter omnia amplectar. nego domum ullam Locris, nego quemquam hominem expertem iniuriae esse; nego ullum genus sceleris, libidinis, auaritiae superesse quod in ullo qui pati potuerit praetermissum sit. uix ratio iniri potest uter casus ciuitati sit detestabilior, cum hostes bello urbem cepere an cum exitiabilis tyrannus ui atque armis oppressit. omnia quae captae urbes tunissimi tyranni scelera in oppressos ciues edunt Pleminius in nos liberosque
Abbreviated transcription (Latin):
ginensib iniurias młto minores accepe¬
rimus ad ur̃m imꝑatore ꝯfugimꝰ cu
a ur̃o presidio plus ꝙͣ hostilia patiamũ.
Nusq alio qͣr ad nos q̃relas detulimus
precem̃ quicꝙ̃ suꝑ est.q. pleminius
Legatus missus est cu presidio ad re¬
cipiendoes a Cartig miensib lacros ⁊ cuz
eodem uelictus est presidio. In hoelegato
uro dant enim anmu ad loq̾ndu liber̾
ultime miẜie nͨ hõĩs quicq est p̃.c̾.¬
habitum/ uestimentumq ⁊ sonũ latine
Lingue pestis ac belua ininanis qualis
fretum quondam q̃ ab sicilia diuidimͣ
ad ꝑuitie nauigantiu circum sedisse
fabule ferunt acsi scelus libidinemq
et auariciam solus ip̃e exercer in socios
ur̃os satis haberet/. unam profundaz qͥdez
uoragine tam̃ patientia nr̃a explẽmus
nunc omnes Centuriones militesq ur̃os¬
adeo in ꝓmiscuo licentia atq ĩꝓbitate
esse uoluit pleminios fecit ones rapuit

Expanded text:
giniensibus iniurias tanto minores accipeginiensibus iniurias tanto minores acciperemus, ad uestrum imperatorem confugimus: cum a uestro praesidio plus nusquam alio quam ad vos querellas detulimus.precemur quicquam superest. Q. Pleminius legatus missus est cum praesidio ad recipiendos a Carthaginiensibus Locros et cum eodem ibi relictus est praesidio. In hoc legato vestro— dant enim animum ad loquendum libere ultimae miseriae—nec hominis quicquam est, phabitum uestitumque et sonum Latinae linguae; pestis ac belua immanis, quales fretum quondam quo ab Sicilia diuidimur ad perniciem nauigantium circumsedisse fabulae ferunt. ac si scelus libidinemque et auaritiam solus ipse exercere in socios uestros satis haberet, unam profundam quidem uoraginem tamen patientia nostra expleremus: nunc omnes centuriones militesque uestros—adeo in promiscuo licentiam atque improbitatem esse uoluit—Pleminios fecit; omnes rapiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eciam opere ac uirtute nr̃a mag̾̃ indigne¬
iniurias ab legato ur̃o militibq fieri.
s ego causam utriusq defectionis nr̃e
in aliud tempus differendam arbitror.
s duaꝵ reꝵ gratiam unius ⁊ coram .p.
scipione qui Locros recepit oĩuz recte
nobis perperamq factoꝵ est testis agat᷑
alterius ꝙ Equalescunq sumus tam̃ ħ
que passi sumus pati nõ debiuim. Non
dium punicum in arce nr̃a haberemus
multa ⁊ feda ⁊ indigna a p̃fecto p̾sidii
Anulcare ⁊ ab Rumidis/ affrisq passos
esse. s quid illa sunt collata cu hiis q̃
nunc humanu genus utru uos an cã¬
taginenses pͥncipes terraꝵ uideãt si ex hiͤ
que locrenses/ aut ab illis passi sum aut
a ur̃o presidio. Nunc cu maxim̾ patim̃
extimandum Romanu ac punicu ĩpe¬
rium sit Remo non illos sibi. ꝙͣ uos dños
p̾optet et tam̃ iudete qͣm admodu Lo
crenses in uos aĩati sunt cu a. Cãta¬

Expanded text:
lum sed ope etiam ac uirtute nostra, magis indignelum sed ope etiam ac uirtute nostra, magis indigne tam atroces iniurias ab legato uestro militibusque fieri. sed ego causam utriusque defectionis nostrae in aliud tempus differendam arbitror esse duarum rerum gratia; unius ut coram P. Scipione , qui Locros recepit <et> omnium nobis recte perperamque factorum est testis, agatur; alterius quod qualescumque sumus tamen haec quae passi sumus pati non debuimus. non dium Punicum in arce nostra haberemus, multa foeda et indigna et a praefecto praesidii Hamilcare et ab Numidis Afrisque passos esse; sed quid illa sunt, conlata cum iis quae nunc humanum omne genus, utrum uos an Carthaginienses principes orbis terrarum uideat. si ex iis quae Locrenses aut ab illis passi sumus aut a uestro praesidio nunc cum maxime patimur aestimandum Romanum ac Punicum imperium sit, nemo non illos sibi quam uos dominos praeoptet. et tamen uidete quemadmodum in uos Locrenses animati sint. cum a Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
ustꝙͣ locrentiu clades qͥ ignote ad eã
diem fuerant legatoꝵ aduentu uul¬
gate sunt nͨ tam plenimii scelus. ꝙ
scipionis in eo aut ambitio aut negli
entia iras hominu mutauit. Decem
legati Locrentiu obsiti scalore ⁊ sõdib
i comitio sedentib consulib uelamẽta
supplicu ramos olee ut grecis mos est
prrigentes an̾ tribunal cũ flebili uoci¬
feratione humi ycubuerunt. qͣretib
ansulib Loccenses se dixerunt ẽe passos
a . a.q. plemimo legato. xͦ.q mili¬
tibus que pati ne Cartagmensis qͥdez
eundi deplorandiq erupnas suas po¬
testatem faceret Senatu dato maxiz
natu ex hiis. Scio ait ꝙͣti extiment᷑
nostre apud uos querele .p̃.c̃. płimũ¬
i eo momenti esse. Si probe sciatis et
momodo ꝓditi Locri Anbali sit ⁊ qͦmõ
pulso anibalis presidio restituti ĩ dittez
uram quippe si culpa defectioins ꝓcul a
publico consilio desit ⁊ reditum in urãm
ditionez appareat non solum uolũtate s¬

Expanded text:
lades, quae ignoratae ad eam diem fuerant, legatorum adventu volgatae sunt. nec tam Plemini scelus quam Scipionis in eo aut ambitio aut neglegentia iras hominum homirnum inritavit. decem legati Locrensium, obsiti squalore et sordibus, in comitio sedentibus consulibus uelamenta supplicum, ramos oleae, ut Graecis mos est, porgentes ante tribunal cum flebili uociferatione humi procubuerunt. quaerentibus consulibus Locrenses se dixerunt esse, ea passos a Q. Pleminio legato Romanisque militibus quae pati ne Carthaginienses quieundi deplorandique aerumnas suas potestatem facerent. senatu dato, maximus natu ex iis: 'scio, quanti aestimentur nostrae apud uos querellae, p eo momenti esse si probe sciatis et quomodo proditi Locri Hannibali sint et quomodo pulso Hannibalis praesidio restituti in dicionem uestram; quippe si et culpa defectionis procul a publico consilio absit, et reditum in uestram dicionem appareat non uoluntate so
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua erat in cbsidione spes/ nec ea
satis efficax/ quia arcez tenẽtes quei
Pene insula posita iinet faucib potꝰ
mare liberu habebat ur̃bs cõt᷑ exclusa
maritimis comeatib ꝓpͥusq mopiam
erant obsidentes qui obsessi. Arubal
conuocatis pͥncipib tarẽtinis omne
presentes prefatis difficultat̃s exposuit
neq arcis ta munite expugnant
cernere ui an neq ĩ obsidione quicqͣm
hre spei doñ mari hostes potiantur ꝙ
si naues sint quib comeatꝰ muehi
ꝓhibebat extimpło aut arcessures

Expanded text:
reliqua erat in obsidione spes nec ea reliqua erat in obsidione spes nec ea satis efficax, quia arcem tenentes, quae in paene insula posita imminet faucibus portus, mare liberum habebant, urbs contra exclusa maritimis commeatibus propiusque inopiam erant obsidentes quam obsessi. Hannibal conuocatis principibus Tarentinis omnes praesentes difficultates exposuit: neque arcis tam munitae expugnandae cernere uiam neque in obsidione quicquam habere spei donec mari hostes potiantur; quod si naues sint, quibus commeatus inuehi prohibeat, extemplo aut abscessuros
Abbreviated transcription (Latin):
ratu operis morabantur. płii ĩ fossa
precipitati occisiq sunt plures ĩ fuga
q̃ in pugna Inde ⁊ opus nlło prohibete
fieri ceptum fossa ingens ducta ⁊ ual¬
liuim intra ea erigitur modicũq post
interuallo mediu eade ecia regioñ
addere parat ut uel sin p̾sidio tueri
se aduersꝰ Eaanos possẽt reliquit tam̃
modicu presidium simul qͥ ĩ t̾faciendo
muro adiuuaret ip̃e ꝓfe ꝓfectuᷤᷤ cu cẽtis
copiis ad galassum flumen.U. milia
ab urbe abest posuit castra ex hiis statiz
regressus ad inspiciendũ qͥd opꝰ aliꝙtu
opinione eius celenus creuerat sp̾e cepit
arte expugnari posse ⁊ est nõ altitudine
ut cetera tuta ẜ Loco plano posita ⁊ ab
uebe muro ti ac fossa diuisa cuz iam
missum a meta Ponto presidium
Romanis fecit aminu ut nocte ex imy¬
iuso opera hostium muaderẽt alia dis̃ĩe¬
cerunt alia coͣrumperũt igit᷑ hĩisq finis
Anibali fuit ea partez arcez oppugnare

Expanded text:
ratu operis morabantur; plurimi in fossam ratu operis morabantur; plurimi in fossam praecipitauere occisique sunt plures in fuga quam in pugna. inde et opus nullo prohibente fieri coeptum. fossa ingens ducta et uallum intra eam erigitur modicoque post interuallo murum etiam eadem regione addere parat, ut uel sine praesidio tueri se aduersus Romanos possent. reliquit tamen modicum praesidium, simul ut in perficiendo muro adiuuaret: ipse profectus cum ceteris copiis ad Galaesum flumen—quinque milia ab urbe abest—posuit castra. ex his statiuis regressus ad inspiciendum quod opus aliquantum opinione eius celerius creuerat, spem cepit etiam arcem expugnari posse. et est non altitudine, ut ceterae, tuta sed loco plano posita et ab urbe muro tantum ac fossa diuisa. cum iams oppugnaretur, missum a Metaponto praesidium Romanis fecit animum ut nocte ex improuiso opera hostium inuaderent. alia disiecerunt, alia igni corruperunt, isque finis Hannibali fuit ea parte arcem oppugnandi.
Abbreviated transcription (Latin):
rupib ⁊ ab ip̃a urbe muro ⁊ fossa ĩgenti
uideret septam eoq nec ui nec operibus
expugnabilem fore ne aut ipsum cura
tuendi Tarentinos a maidĩb reb moraĩt᷑
aut in uelictos sine ualido presidio
Tarentinos impetuz ex arce cum uellent
Romani facerent ualle urbez ab arce
intersepire statuit ñ fine ulla eciaz spe
cu ꝓhibentib opus Roanis manũ posse
censeri. Et si ferotius ꝓcurrisset magna
cede ita actenuari presidii uires ut facile
ꝓ se ip̃i Tarentini urbem ab hiis tueri
possent Tibi ceptum opus est patefacta
repente porta impetũ ĩ muiẽteᷤᷤ fecerũt
Romani. pelliq se statio passa est que
ꝓ opere erat ut successu cresceͣt audacia
pluresq ⁊ longius prilsos ꝓsequerentur.
Tum signo dato cchortis undiq peni
sunt quos instructos ad hec dnubal
tenuerat eo substinuere impetũ Roãni
s ab effusa fuga loci angustie eos alia¬
impeditaq opere iam cepto alioq appa¬

Expanded text:
rupibus et ab ipsa urbe muro et fossa ingenti rupibus et ab ipsa urbe muro et fossa ingenti saeptam uideret eoque nec ui nec operibus expugnabilem esse, ne aut se ipsum cura tuendi Tarentinos a maioribus rebus moraretur aut in relictos sine ualido praesidio Tarentinos impetum ex arce cum uellent Romani facerent, uallo urbem ab arce intersaepire statuit, non sine illa etiam spe cum prohibentibus opus Romanis manum posse conseri et, si ferocius procucurrissent, magna caede ita attenuari praesidii uires ut facile per se ipsi Tarentini urbem ab iis tueri possent. ubi coeptum opus est, patefacta repente porta impetum in munientes fecerunt Romani pellique se statio passa est quae pro opere erat, ut successu cresceret audacia pluresque et longius pulsos persequerentur. tum signo dato coorti undique Poeni sunt, quos instructos ad hoc Hannibal tenuerat; nec sustinuere impetum Romani; sed ab effusa fuga loci angustiae eos impeditaque alia opere iam coepto, alia appa
Abbreviated transcription (Latin):
conticescebatq paulatim tumultus tu
Anibal Tarentinos sine armis cõuocare
iubet Conuenere onmes prẽt ꝙ qui
cedentis in arte Romanos õez ad emide
simub fortuna ꝑsecuti fuerant Ibi dũbal
benigne allocutus Tarentinos testatus¬
queq prestitisset ciuib eoꝵ qͦs ad ł tra¬
simenu aut ad Cannas cepisset simł
in dñatione suꝑbam Roanoꝵ inuectus
recipere se in domos suas quenq̃ iussit ⁊
forib nomen suum inscribere se domos
eas que inscripte nõ eent signo extiplo¬
dato diripi iussurum Siquis in hospitio
cuiis Romani uacuas aũt tenebat domõ
nomen inscripsisset eu se ꝓ hoste hĩturũ
Contoe dimissa cu titulis notate fores
discrimen pacate ab hestili domo fecissẽt
signo dato ad diripienda hospicia Reaña
passim discursum est. ⁊ fuit pͥ̾de aliꝙͣtu.
Postero die ad oppugnandam arcẽ ducit
quam cum a mari quo in penẽ Insule
modum pars maior circũluitũ p̾altis

Expanded text:
conticiscebatconticiscebatHannibal Tarentinos sine armis convocare iubet. convenere omnes, praeterquam qui cedentis in arcem Romanos ad omnem adeundam simul fortunam persecuti fuerant. ibi Hannibal benigne adlocutus Tarentinos testatusque quae praestitisset civibus eorum quos ad Trasumennum aut ad Cannas cepisset, simul in dominationem superbam Romanorum invectus, recipere se in domos suas quemque iussit et foribus nomen suum inscribere; se domos eas quae inscriptae non essent signo extdato diripi iussurum; si quis in hospitio ciuis Romani—uacuas autem tenebant domo— nomen inscripsisset, eum se pro hoste habiturum. contione dimissa cum titulis notatae fores discrimen pacatae ab hostili domo fecissent, signo dato ad diripienda hospitia Romana passim discursum est; et fuit praedae aliquantum. postero die ad oppugnandam arcem ducit; quam cum et <a> mari, quo in paene insulae modum pars maior circumluitur, praealtis
Abbreviated transcription (Latin):
galloꝵ penus in tres diu̾sas pãtes ꝑ urbe
frequentia loca occupare iubet. Tumultu
orto Romanos passim cedi oppida nis
parti s ut fieri id posset p̾cepit Iuuenib
Tarentinis ut ubi qͣ suoꝵ ꝓcul uidissẽt
quiescere ac scilere ac bono ammo esse
iuberent. Iam tumultus erat clamorq
qualis esse in capta urbe solet s qͥd rei
esset nemo satis ꝓ certo sciret Tare̾tini
Romanos ad diripiendaz urbez credere
cchortos. Romanis seditio aliqͣ cũ fraude
uideri ab oppidanis mota p̾fectus ꝓprio
excitatus tumultu in põtu effugit Inde
et tuba audita ex theatro faciebat Nam
et inscienter a greco inflata qͥs aut
quib signa daret incertu efficiebat.
ubi illux̃ ⁊ Romanis punica et gallica
arma cognita cum dubitacõe exemer̾nt
et greci Romanos passim cede stratos
cernentes ab Ambale captam urben
senfunt. Postq Lux tercior erat ⁊ Rami
qui cedib suꝑfuerant ĩ arce cõfugerãt

Expanded text:
Gallorum Poenus in tres diuisa partes per urbem Gallorum Poenus in tres diuisa partes per urbem frequentia occupari iubet, tumultu orto Romanos passim caedi, oppidanis parci. sed ut fieri id posset, praecipit iuuenibus Tarentinis ut, ubi quem suorum procul uidissent, quiescere ac silere ac bono animo esse iuberent. iam tumultus erat clamorque qualis esse in capta urbe solet; sed quid rei esset nemo satis pro certo scire. Tarentini Romanos ad diripiendam urbem credere coortos; Romanis seditio aliqua cum fraude uideri ab oppidanis mota. praefectus primo excitatus tumultu in portum effugit; inde rrorem et tuba audita ex theatro faciebat; nam et inscienter a Graeco inflata quis aut quibus signum daret incertum efficiebat. ubi inluxit, et Romanis Punica et Gallica arma cognita tum dubitationem exemerunt, et Graeci Romanos passim caede stratos cernentes, ab Hannibale captam urbem senserunt. postquam lux certior erat et Romani qui caedibus superfuerant in arcem confugerant
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantum inter menia includũt cu
porte appropinquaret editus ex cõposito
ignis ab anibale est refulxitq ide in
reddituz a micone signu extite deiide
utrunq flamme sũt. Anibal sciletio
ducebat ad portam/ Mico ex improuiso
ad portas sopites uigiles ĩ cubiculis suis
obtruncat portamq aperit. Anibal cu
peditu agnime ingredit eqͥtes subsister̃
iubet ut quo res postulet occureͬ libero
capo possent Et Philomenus portule
parte alia qua comeare assueuerat
appropinquabat nota uox eiꝰ ⁊ familiar
ia signu cũ excitasset uigile dicẽti
uie substmere grandis bestie honus
portula aperitur. EInferẽtes aprum duo
Iuuenes secutus ip̃e cu expedito uenator̃
uigilem incautius miracło magnitudinis
in eos qui ferebant uẽsu uenabło
uigiles obtrucanit refringũtq portam
maxima ⁊ agmen sub signis cõfestim
inrupit Inde cũ scilentio in forũ ducti
Anibali se se coniunxerũt. tũ duomilia

Expanded text:
aliquantum intra moenia includunt. cum aliquantum intra moenia includunt. cum portae adpropinquaret, editus ex composito ignis ab Hannibale est refulsitque idem redditum ab Nicone signum; exstinctae deinde utrimque flammae sunt. Hannibal silentio ducebat ad portam. Nico ex improuiso adortus sopitos uigiles in cubilibus suis obtruncat portamque aperit. Hannibal cum peditum agmine ingreditur, equites subsistere iubet ut, quo res postulet occurrere libero campo possent. et Philemenus portulae parte alia, qua commeare adsuerat, adpropinquabat. nota uox eius et familiare iam signum cum excitasset uigilem, dicenti uix sustineri grandis bestiae onus portula aperitur. inferentes aprum duos iuuenes secutus ipse cum expedito uenatore uigilem, incautius miraculo magnitudinis in eos qui ferebant uersum, uenabuluigiles obtruncant refringuntque portam proximam et agmen sub signis confestim inrupit. inde cum silentio in forum ducti Hannibali sese coniunxerunt. tum duo milia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conuocatos
milites monuit uia oes irent ne deuti
quenq̃ aut excedere ordinez agminis
paterentur. Et in pͥmis intenti ad
imperia acciprenda essent ne qͥd nisi
dear iussu facerent se in tp̃e edituru
que uellet agi. Eadez fere hora fama¬
Tarentũ p̾uenerat ⁊ numidas equites
paucos popłari agros t̾rorẽq late agͤstis
miecisse ad que nũtiu nichil ultra
motus p̾fectus Romanꝰ q̃ ut partem
equitu postero die/ Luce pͥma iuberet
exire ad arcendum popłatoĩb hostem
in oetera adeo nichil obedient cura est
Ut ꝯtra ꝓ argum fu̾it illa procũsatio
Numidaꝵ. Ambale exercitumq castris
non mouisse Anbal excubias nocte
mouit. Dux philomen erat cũ solito
capte uenatoĩs oncre. Ceteri ꝓditores
ca que composita erãt expectabat. Cõue¬
nerant aũt ut philomenus portula
adsueta uenatoe inferes amatos ĩduce̾t
parte alia portam enitida adir̃t anibal¬
Regio ea mediterranea est oĩentẽ spectabat

Expanded text:
 conuocatos milites monuit uia omnes irent nec deuerti quemquam aut excedere ordine agminis paterentur et in primis intenti ad imperia accipienda essent neu quid nisi ducum iussu facerent; se in tempore editurum quae uellet agi. eadem ferme hora Tarentum fama praeuenerat Numidas equites paucos populari agros terroremque late agrestibus iniecisse. ad quem nuntium nihil ultra motus praefectus Romanus quam ut partem equitum postero die luce prima iuberet exire ad arcendum populationibus hostem; in cetera adeo nihil ab eo intenta cura est ut contra pro argumento fuerit illa procursatio Numidarum Hannibalem exercitumque <e> castris non mouisse. Hannibal concubia nocte mouit. dux Philemenus erat cum solito captae uenationis onere; ceteri proditores ea quae composita erant exspectabant. conuenerat autem ut Philemenus portula adsueta uenationem inferens armatos induceret, parte alia portam Temenitida adiret Hannibal; ea mediterranea regio est orientem spectans; busta
Abbreviated transcription (Latin):
res prope equo longe neglecta sciletio
celata .a.i. ualerio leumo est qͥ pͥuati
callatas pecunias se amͥ. claudio cons.
redi tandem nemo equin esse dixit nͦ
mirari quanꝙ̃ debere in publica obli¬
gata fide suam p̾cipuam curã esse. Na
preter qͣ ꝙ aliquid proprie ad ꝯsule
eius anni quo collate pecunie essent
ꝑtineret eciam se auctorem ita ꝯferẽdi
fuisse inopie Erarii n plebe ad t̾butũ
sufficiente. hec grata patrib admoni¬
no fuit iussisq referre consulibus
decreuerunt ut trib pensionib ea pe¬
cuma seluerctur. pͥma p̃sente ĩ quitu
esse. duas sexti ⁊ quinti ꝯsuls nuarent¬

Expanded text:
s prope aeque longo neglecta silentio relata a M. Ualerio Laeuino est qui priuatis conlatas pecunias se ac M. Claudio consulibus reddi tandem aequum esse dixit; nec mirari quemquam debere in publica obligata fide suam praecipuam curam esse; nam praeterquam quod aliquid proprie ad consulem eius anni quo conlatae pecuniae essent pertineret, etiam se auctorem ita conferendi fuisse inopi aerario nec plebe ad tributum sufficiente. grata ea patribus admonitio fuit; iussisque referre consulibus decreuerunt ut tribus pensionibus ea pecunia solueretur; primam praesentem ii qui tum essent, duas tertii et quinti
Abbreviated transcription (Latin):
absternitq effuse inuehente se hostem
primo barbari segnius ꝑmictere equos
denide stare ac prope turbati sũt nouo
genere pugne. postremo nõ pediti sluz
cedere ẜ nẽ equitem qͥde substinẽ peditis
presidio audentem. Iam signa quoqz
Legionu appropinquabant cum nõ
Massessuli nõ modo pͥmum impetum
s ne conspectum quidem signoꝵ/ atq
cladium seu p̃sens error ualuit . iͥ sifas
dum cbequitaret hostium tũmis si pu¬
dore si peruculs suo figei sistere posset
E quo grauiter icto effusus opprimitur
capiturq ut uisus letum ante õnes mis¬
simisse p̃beturus spectaculu ad leliũ ꝑthĩt

Expanded text:
absterruitque effuse inuehentem sese hostem, absterruitque effuse inuehentem sese hostem, primo barbari segnius permittere equos, dein stare ac prope turbari nouo genere pugnae, postremo non pediti solum cedere sed ne equitem quidem sustinere, peditis praesidio audentem. iam signa quoque legionum adpropinquabant. tum uero Masaesulii non modo primum impetum sed ne conspectum quidem signorum atque cladium seu praesens terror ualuit. ibi Syphax dum obequitat hostium turmis si pudore, si periculo suo fugam sistere posset, equo grauiter icto effusus opprimitur capiturque et uiuus, laetum ante omnes Masinissae praebiturus spectaculum, ad Laelium pert
Abbreviated transcription (Latin):
es eciam
minus barbaro atq impoteriti animo
spiritus possent facere. Igitur omnibus
qui bello apti erant in unum coaptis
equos arma tela diuidit equites in
turmas pedites ⁊ cchortes sicut quondaz
ab Romanis Centurionib didicerat distͥ¬
buit exercitu haud minore ꝙͣ que prius
habuerat. Ceteꝵ onni prope nouo atq
incondito ire ad hostes ꝑgit et castͥs in
propinquo positis / pͥmo pauci Eqͥtes ex
tuto speculantes ab stationib progredi
Inde iaculis submoti recurrere ad suos
Inde excursiones miuoem fieri et cum
pulsos indignatio accenderet ples subier
quod irritamentum certaniu eq̃stͥu
est cum aut uincentib spes aut pulsis
ira congregat suos Ita cum paucis p̃lio
accenso omnem utrina postreõ equitatu
certaminis scudiu effundit ac dũ sicere
equestre pͬlium erat multitudo Masses¬
sulioꝵ ingentia agmina siphace mictẽte
substmeri uix poterat. Deinide ut pedes
Romanus repentino ꝑ turmas uia sius
dans intercursu stabilem aciem fecit.

Expanded text:
es etiam minus barbaro atque impotenti animo spiritus possent facere. igitur omnibus qui bello apti erant in unum coactis equos arma tela diuidit; equites in turmas, pedites in cohortes, sicut quondam ab Romanis centurionibus didicerat, distribuit. exercitu haud minore quam quem prius habuerat, ceterum omni prope nouo atque incondito, ire ad hostes pergit. et castris in propinquo positis primo pauci equites ex tuto speculantes ab stationibus progredi, dein iaculis summoti recurrere ad suos; inde excursiones in uicem fieri et cum pulsos indignatio accenderet plures subire, quod inritamentum certaminum equestrium est cum aut uincentibus spes aut pulsis ira adgregat suos. ita tum a paucis proelio accenso omnem utrimque postremo equitatum certaminis studium effudit. ac dum sincerum equestre proelium erat, multitudo Masaesuliorum ingentia agmina Syphace emittente sustineri uix poterat; deinde ut pedes Romanus repentino per turmas suis uiam dantes intercursu stabilem aciem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
agrestiu procul spectator agmninis
f alleret pregressos retraherẽt cbiuos
occiderent ut predonu mag̃ q excit
accolis species esset Ip̾e rapt̾i agmine
facto .xu. ferme militu spacio castra
ab Tarento posuit. Et ne ibi quidez
nuciato quo ꝑgerens tñ conuacatos
milites monuit uia

Expanded text:
agrestium procul spectator agminis agrestium procul spectator agminis falleret; praegressos retraherent, obuios occiderent, ut praedonum magis quam exercitus accolis species esset. ipse raptim agmine acto quindecim ferme milium spatio castra ab Tarento posuit; et ne ibi quidem nuntiato quo pergerent, tantum conuocatos milites monuit uia
Abbreviated transcription (Latin):
uenandi studio insignis canesq et
alios apparatus sequebatur./ captumq
ferme aliquid aut ab hoste ex p̃parato
allatuz reportando donabat aut p̾fcto
aut custodib portatu nocte maxime
comeare ꝑꝑ metu hostiu credebant.
rbi ia eo cõsuetudinis aducta est res
Ut qͦcunq noctis tp̃e seu loco dedisset
signum porta aperiret᷑. Tempꝰ agende
rei anibali uisum est t̾diu uiã aberat
ubi quo minus mirũ esset uno eodẽq
loco statiua eum tam diu habere egri
Bimulabat Romanis qͦ qͥ in presidio
Tarenti erant suspecta ẽẽ iam segnis
mora ea desierat. Ceteꝵ postꝙͣ tarẽtu
ire constituit .x. milib peditum atq
eqͥtu quos in expeditioñ uelocitate cͣõpor
ac leuitate armoꝵ aptissimos ẽẽ ratus
est Electis quatraginta noctis signa
mouit. premissisq octog̾ĩta fer̾ numid̾
equitib precepit ut discurrerẽt circa
uias ꝑlustrarentq oĩa oculis ne quis

Expanded text:
uenandi studio insignis, canesque et uenandi studio insignis, canesque et alius apparatus sequebatur, captumque ferme aliquid aut ab hoste ex praeparato allatum reportans donabat aut praefecto aut custodibus portarum; nocte maxime commeare propter metum hostium credebant. ubi iam eo consuetudinis adducta res est ut, quocumque noctis tempore sibilo dedisset signum, porta aperiretur, tempus agendae rei Hannibali uisum est. tridui uiam aberat; ubi, quo minus mirum esset uno eodemque loco statiua eum tam diu habere, aegrum simulabat. Romanis quoque, qui in praesidio Tarenti erant, suspecta esse iam segnis mora eius desierat. ceterum postquam Tarentum ire constituit, decem milibus peditum atque equitum, quos in expeditionem uelocitate corporum ac leuitate armorum aptissimos esse ratus est, electis, quarta uigilia noctis signa mouit, praemissisque octoginta fere Numidis equitibus praecepit ut discurrerent circa uias perlustrarentque omnia oculis, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
cu Anibale rati nocte ꝑ spez uenandi
⁊rbe egressi ad eu ꝓficiscunt᷑. Et cum
haud ꝓcul castris abessent ceteri silua
prope uia se se occuluer. Hico ⁊ philomen
ꝓgressi ad stationes cõprehensiq ultro id¬
petentes ad Anibalem deducti sũt qui
cu ⁊ c̾as cõsilii sui ⁊ quid pararẽt expo¬
suissent collaudati honoratiq ꝓmissis
iubentur ut fide popularib facerent
predandi causa se urbe egressos pecora
Cartaginensium q̃ pastu propĩqua essẽt
ad urbe agere tuto ac sme certamine
id facturos promissum est. Conspecta
ea predu iuuenu est minus munus ꝙ¬
iteꝵ ac sepus id eos audir̾ mirado fut
liberos Tarentinos leges suaq omnia
habituros . nec ullũ uectigał peno pen¬
suros presidiuz ue inuitos recepturos
ꝑdita presidia Cartaginentium fore.
Hec ⁊ ibi ꝯuenerũt tũc uõ philomenus
consuetudine ncote egrediedi rdeundĩ
in urbe frequentiore facer̃. Et erat

Expanded text:
cum Hannibale rati, nocte per speciem venandi cum Hannibale rati, nocte per speciem venandi urbe egressi ad eum proficiscuntur. et cum haud procul castris abessent, ceteri silva prope viam sese occuluerunt, Nico et Philemenus progressi ad stationes comprehensiqpetentes, ad Hannibalem deducti sunt. qui cum et causas consilii sui et quid pararent exposuissent, conlaudati oneratique promissis iubentur, ut fidem popularibus facerent, praedandi causa se urbe egressos, pecora Carthaginiensium quae pastum propulsa essent ad urbem agere; tuto ac sine certamine id facturos promissum est. conspecta ea praeda iuuenum est minusque iterum ac saepius id eos audere miraculo fuliberos Tarentinos leges <suas> suaque omnia habituros neque ullum uectigal Poeno pensuros praesidiumue inuitos recepturos; prodita praesidia Carthaginiensium fore. haec ubi conuenerunt, tunc uero Philemenus consuetudinem nocte egrediundi redeundique in urbem frequentiorem facere. et erat
Abbreviated transcription (Latin):
interuenit phileas Gare̾tius diu iq ꝑ
spem legationis Rome cu ẽẽt uir ĩqͥeti
ammi ⁊ minime ociu quo tũ diuino
senescere uidebatur patientis aditũ sibi
ad obsides Tarentinos inuenit Custodie¬
bantur in atrio libertatis minore cura
quia nec ip̃is nec cuutati eoꝵ fallere
Romanos expediebat. hos c̾ͥbris colloqͥs
solicitatos corruptis custodibus ducbus¬
qui cum primis tenebris cust odia
eduxisset ipse comes occulti itmeĩs fc̃tꝰ
ꝑfugit. Luce prima uulgata per urbe
fuga est missiq qui sequerent ur/ a
Terracina coprehensos om̃is retraxerunt
deductiq in Comitio iũgĩq approbate
populo cesi de saxo deiciuntur ¶. Hec
atrocitas pene duaꝵ nobilissimaꝵ ĩ ytalia
gt̃aꝵ ciuitatu aĩos uritauit tũ publice
tum ecia singulos pͥuatim ut quisq
ta fede interemptos aut ꝓpiquate aut
Iuuenes Tarentini ꝯurauerunt quoꝵ
principes hlico ⁊ philemenus erãt. Hii
prius qm̃ aliquid mouere̾t colloquẽdum

Expanded text:
interuenit. Phileas Tarentinus diu iam per speciem legationis Romae cum esset, uir inquieti animi et minime otium, quo tum diutino senescere uidebatur, patientis, aditum sibi ad obsides Thurinos <et> Tarentinos inuenit. custodiebantur in atrio Libertatis minore cura, quia nec ipsis nec ciuitatibus eorum fallere Romanos expediebat. hos crebris conloquiis sollicitatos corruptis aedituis duobus cum primis tenebris custodia eduxisset, ipse comes occulti itineris factus profugit. luce prima uolgata per urbem fuga est missique qui sequerentur ab Tarracina comprensos omnes retraxerunt. deducti in comitium uirgisque approbante populo caesi de saxo deiciuntur. huius atrocitas poenae duarum nobilissimarum in Italia Graecarum ciuitatium animos inritauit cum publice, tum etiam singulos priuatim ut quisque tam foede interemptos aut propinquitate aut e nobiles iuuenes Tarentini coniurauerunt, quorum principes Nico et Philemenus erant. hi priusquam aliquid mouerent conloquendum
Abbreviated transcription (Latin):
maxime pretor ydoneos censuiss in
⁊ fricanꝰ ꝓficiscerentur tͥbuni atq fa
Les reducerent nide scipionez legata
exercitui preessent donec nouus Im¬
rator ad eum exercitum ueniss. sin
Pomponius ⁊x. legati cõperissent uoꝵ
iussu neq uoluntate Scipionis Ea
facta esse ut in exercitu Scipio mañet
Rellumq ut proposuiss gereret.

Expanded text:
nsuisset in Africam proficiscerentur, tribuni atque aedilis qui reducerent inde Scipionem, legati qui exercitui praeessent donec nouus imperator ad eum exercitum uenisset: si M. Pomponius et decem legati comperissent neque iussu neque uoluntate P. Scipionis ea facta esse, ut ad exercitum Scipio maneret bellumque ut proposuisset gereret.
Abbreviated transcription (Latin):
a templi sui spoliatorib ħt nͨ añ desmet
oĩ eos agitare furiis q reposita sacͣ
pecuma in tħsauris fuerit/. Maiores
quondam nr̃i gͣui Crotonẽsiz bello qͥa
extra urbe templũ est transfẽre ĩ urbe
cam pecunia uoluerunt. Nocte audita
ex delubro uox est abstinerent manus
deam sua templa defensuram/ qͥa mo¬
uendi inde the sauros incussa erat beli¬
gio muro circumdari tẽplũ uoluerũt
Aliquantu Iam altitudinis excitata
suam sedem suumq templũ aut tutata
est aut a molatorib gͣuia piacła ergit.
nr̃as Iniurias nͨ põt nec possit ali ulcisti.¬

Expanded text:
a templi sui spoliatoribus habet, nec ante desinet a templi sui spoliatoribus habet, nec ante desinet omnibus eos agitare furiis quam reposita sacra pecunia in thensauris fuerit. maiores quondam nostri gravi Crotoniensium bello, quia extra urbem templum est, transferre in urbem eam pecuniam voluerunt. noctu audita ex delubro vox est: abstinerent manus; deam sua templa defensuram. quia movendi inde thensauros religio incussa erat, muro circumdare templum voluerunt. ad aliquantum iam altitudinis excitata suam sedem suumque templum aut tutata est aut a violatoribus gravia piacula exegit; nostras iniurias nec potest nec possit alius ulcisci
Abbreviated transcription (Latin):
ytalia. neq in Africa quicq̃ rei gesẜitis
neq qd piaculi commiẜunt non solum
suo sanguine s eciam publica clade luãt
ducib aut ĩ militib nr̃is cesset ira dee.
aliquotiens iam inter se signis collatis
ꝯurrerunt dux alterius partis plẽmiꝰ
alterius duo. tc̃. militu erant. ñ acͥus
cum a Cartagmensib ꝙ̃ inter se fero
dimicauerunt / p̾biussentq occ̃oe furor
suo. Locros recipiendi anibali ui accitꝰ
ab nobis scipio interueniss. At heͣcule
milites contactos sacrilegio furo agitat
in ducib ip̃is pumendis nullũ dec num̃
apparuit ibi ibi pr̾is maxime fuit uͥgiᷤᷤ
cesi tribuni ab legato sunt legatꝰ dem̃
insidiis tribunoꝵ interceptus p̃ter q
ꝙ in toto corpore laceratus. Raso qͦq
auribq decisis exangius est relictus.
Recreatus deinde legatus ex uulnerib¬
tr̃. mił. in uincula ꝯiectos dem̃ uẽbe¬
trucidatos cruciando occidit. Mortuos
deinde ꝓhibuit sepeliri. Has dea penas

Expanded text:
talia neque in Africa quicquam rei gesseritis, ne quod piaculi commiserunt non suo solum sanguine sed etiam publica clade luant.ducibus aut in militibus uestris cessat ira deae. aliquotiens iam inter se signis conlatis concurrerunt. dux alterius partis Pleminius, alterius duo tribuni militum erant. non acrius cum Carthaginiensibus quam inter se ipsi ferro dimicauerunt, praebuissentque occasionem furore suo Locros recipiendi Hannibali nisi accitus ab nobis Scipio interuenisset. at hercule milites contactos sacrilegio furor agitat, in ducibus ipsis puniendis nullum deae numen apparuit. immo ibi praesens maxime fuit. uirgis caesi tribuni ab legato sunt: legatus deinde insidiis tribunorum interceptus, praeterquam quod toto corpore laceratus, naso quoque auribusque decisis exsanguis est relictus; recreatus dein legatus ex uolneribvincla coniectos, dein verbecruciatos occidit, mortuos deinde prohibuit sepeliri. has dea poenas
Abbreviated transcription (Latin):
etholo quodam ꝑ latũq in Etholiam
ad Serdileum cui notũ eãt insigne
galee fama interfecti Regis uulgauit.
post prefectionem ex achaya Regis
Sulpicius Egine classe ꝓfectꝰ cum
Athalo se se coniunxit acheycuz etholis
Elohisq haud ꝓcul messene prospera
pugna fecerũt Acthalus Rex et .p.
Sulpicius egine ybernauer. Exitu huiꝰ
anni.t. quintius Crispmꝰ cons dicta¬
tore Comitioꝵ Ludoꝵq faciendoꝵ¬
dicto .l. manlio torquato ex uultis
moritur alii in Campania mõtu
traddunt. Id quod nlło ante bell
acciderat duo ꝯsules sin memorãd
prelio niterfecti uelut ut orbam it
publica reliquerãt dictatõ malius
magistrum Equitu.c. ẜuiliu ti
ede curulus erat. dixit Senatus que
die pͥmu est habitus ludos magno
facere dictatorez iussit/ qͦs mẽiim

Expanded text:
Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam ad Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis Sulpicius Aeginam classe profectus cum Attalo sese coniunxit. Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. Sulpicius Aeginae hibernarunt. exitu huius anni T. Quinctius consul, dictatore comitiorum ludodicto T. Manlio Torquato , ex uolnere moritur; alii Tarenti, alii in Campania mortuum tradunt; ita quod nullo ante bello acciderat, duo consules sine memorando proelio interfecti uelut orbam rem publicam reliquerant. dictator Manlius magistrum equitum C. Servilium—tum aedilis curulis erat—dixit. senatus quo die primum est habitus ludos magnos facere dictatorem iussit, quos M. Aem