comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus adunoeit. nec non & omnium quȩ cogita¬
gutti fuit cubitorũ ad idem sacramentũ respicit.
qd̃ & primitiua in hierosoliis eccła. post passionem¬
& resurrectionẽ & ascensionẽ dnĩ incęlos in hoc
numero iurorũ. gratiã scĩ sp̃s accepit Quinde¬
cim namq que exseptẽ & octo constant soleñs
non nũqu̾a ad significationẽ referri uite futurȩ
quȩ nẽ inbaptismo geritur animarũ fidelium
ꝑficietur aut infine selĩ resurrectione corpo¬
rũ immortalium Ipsa aut̃ quindecĩ intrigonum
ducta. id est cum omnib sius partib annumerata
centũ iuginti efficiunt Quaꝓpter apte numero
centenario & uicenario. magna electorũ beatitudo¬
in futura uita designatur. apte in hoe tertium
domus dñi cenaculũ consumatur Quia post pͥsen¬
tes fideliũ labores post acceptã infuturo requie̾
animarũ plena totius eccłȩ felicitas. in resurrecti¬

Expanded text:
protinus adjunxit.: « Nec non et omnium quae cogitaprotinus adjunxit.: « Nec non et omnium quae cogitaginti fuit cubitorum, ad idem Sacramentum respicit, quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia, post passionem, resurrectionem, et ascensionem Domini in coelos, in hoc numero virorum, gratiam Spiritus sancti accepit ; quindecim namque, quae ex septem et octo constant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium: perficietur autem in fine saeculi resurrectione corporum immortalium. Ipsa autem quindecim in trigonum ducta, id est, cum omnibus suis partibus adnumerata, centum triginta faciunt. Quapropter apte numero centenario in futura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur: quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
cęnaculum pertingebant. deinde alii triginta cu¬
biti usq ad tertiũ cȩnaculũ addebantur. quo usq
porti cuᷤ quȩ erant circa templum ab austro &r
aquilone & occasu tectũ ꝑueniebꝗt. ut iosepho
narrante discimus. Deinde usq ad suppremũ tẽpli
tectũ ahi sexaginta cubiti numerabantur: & sie
tota altitudo domus iuxta librũ pali pomenon.
in centũ uiginti cubitis consũmata est Portieus
quoq quę erat ante frontẽ tẽpli adorientem
iuxta fidem prefati uoluminis. eandem cubitorum
sũmam in alti tudine habebat: Qui uidelicet liber
illas de quib prediximus porticus cirea tẽplũ cella¬
ria uocat ꝙ cubieula: Dedit autem inquit da¬
uid salemoni filio suo deseriptionem portieus
& tẽpli & ellariorũ & ce naculi. & cubiculorum
in additis domorum propitiationis Ubi etiam
ex teriorum domorum quȩ erant eoetra atrium
sacerdotum incircuitu tẽpli fecit mentionẽ. cum

Expanded text:
coenaculum pertingebant; deinde alii triginta cucoenaculum pertingebant; deinde alii triginta cubiti usque ad tertium coenaculum addebantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in centum viginti cubitos consummata est . Porticus quoque, quae erat ante frontem templi ad Orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicet liber illas de quibus praediximus porticus circa templum cellaria vocat et cubicula. « Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus, et templi, et cellariorum, et coenaculi et cubiculorum in adytis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
x misteria nr̃i redepintoris depre senti ecełȩ conuer¬
satione. adrequiem animarũ post mortẽ ascendimus.
rursumq derequie animarũ adueniente die iudicu.
adim mortalitatẽ quoq corporũ. quasi intertium
cenaculũ sublimiore ꝓfectu penetrabimus. ex quo
imagna amborũ & corporis uidelicet & animȩ
beatitudine ꝑ petuo uiuamus Quod quidem iter in¬
usibiliter agebatur. ita ut soli hoc qui intrauert᷑
nossent: quã uis ipsum ostiũ etiã foris positi iuidereq̃.
quia nimirũ actus fideliũ in hoc scło. & celebrationeᷤ
sacramtorũ etiã reprobi possunt intueri. uerũ
archana fidei cectime gratiam dilectionis. nullus nisi
quiꝑ hȩc dño duce. ad celestia seandit agnoseit.
Qui enĩ se dicit nosse dm̃. & mandata eiꝰ ñ custõdit:
mendaa est Notandũ sane quod triginta cubiti
altitudinis. dequib supra legitur usq admedium

Expanded text:
et mysteria nostri Redemptoris, de praesenti Ecclesiae converet mysteria nostri Redemptoris, de praesenti Ecclesiae conversatione ad requiem animarum post mortem ascendimus, rursumque de requie animarum adveniente die judicii, ad immortalitatem quoque corporum quasi in tertium coenaculum sublimiore profectu penetrabimus, ex quo et magna amborum corporis videlicet et animae beatitudine perpetuo vivamus. Quod quidem iter invisibiliter agebatur, ita ut soli hoc, qui intraverant, nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent, quia nimirum actus fidelium in hoc saeculo, et celebrationes sacramentoruarcana fidei, intimae gratiam dilectionis, nullus nisi qui per haec, Domino duce, ad coelestia scandit, agnoscit. « Qui enim dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . » Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis, de quibus supra legitur, usque ad medium
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura nondicat. quia sic ascendentes. creber¬
rimas habebant ameridie fenestras: quaruluce
certum ꝑ om̃a & sine offensione iteragerent:
Qui nimirum locus. proprie ad corpus dominieũ.
quod deuirgine sumpsit respicit ostium namq
lateris medii in parte erat domus dextre: quia
defuncto incruce dño. unus militum lancea latꝰ
eiꝰ aperuit: Et bene in parte domus dexte qua
dexetrũ ei latus amilite apertum. sc̃a credit
ecclesia Ubi apto etiam uerbo usus euuange¬
lista ut non dicer& percussit latus eꝰ aut uul¬
nerauit sed aperuit : uidelicet quasi ostiũ lateriˢ
medii. ꝑ quod nobis iter ad celestia panderetur:
Deniq ita sub uinait. & continuo exiuit san¬
guis &e aquã Aqua scilie& qua ab liumur in
baptismo. & sanguis quo conse cramur incalie
scõ: Per hoc namq ostium nobis est ascensus in
medium cenaculum & amedio intertiũ. quia ꝑ fide

Expanded text:
Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberScriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de Virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto in cruce Domino, « unus militum lancea latus ejus aperuit . » Et bene, « in parte domus dextrae, » quia dextrum ei latus a milite apertum, sancta credit Ecclesia. Ubi apto etiam verbo usus est evangelista, ut non diceret: « Percussit latus ejus, » aut: « Vulneravit, » sed: « Aperuit, » videlicet, quasi « ostium lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ illam domus dñ x decorem ꝑuenerint locũq
tabernaculi glorie eiꝰ ascenderint: ꝓ fecti solũ¬
modo ee immaculati atq ab omni labe iniquita
tis castigati ingrediuntur Ostium lateris medu
in parte erat domus dextre : & ꝑ cocleam as¬
cende bant in medium cȩnaculum. x amedio
tes. putant ostium templi ameridie fuisse:. non
at tendentes. quia si hoc significare uoluis set
scriptura non ita diceret: ostium lateris medu
in parte erat domus dextre: sed ita potius sim¬
pliciter & habebat domus ostium admeridiem. nunc
autẽ. longe aliud significat. Partem namq domꝰ
deaetre. latus templi meridianum dicit : in cuius
parte orientali. ostiũ erat in ipso angulo factum
iuata terrã in quͦ d introeuntes. statim ad alti¬
ora gra datim ascendebant. habentes uiam ascen¬
suf per ipsa parietis interiora donee tali iti¬
nere admedium cenaculum. & amedio ꝑuenires
ad tertium Nee dubitandum quam libet hoc

Expanded text:
em illum domus Domini decorem pervenerint, locumque em illum domus Domini decorem pervenerint, locumque tabernaculi gloriae ejus ascenderint, perfectique solummodo et immaculati, atque ab omni labe iniquit aedificaretur ostium lateris medii in parte erat domus dexterae et per cocleam ascendebant in medium cenaculum et a medio tes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: « ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
indomo cum edificaretur. Hȩc ad illam cecłe par¬
tem. quȩ post huius sełi labores & certamina ad
s terna premia mer    introduci proprie ꝑti¬
nent. Ibiet enĩ per fecti solum modo & immacu¬
lati. ꝗtq ab omni labe iniquitatis castigati in¬
gredintur. Non enĩ intrabit in illam cuitatẽ
aliquid eo inquinatũ faciens ab ominationẽ &e
mendaeui̾. sicut in apocalypsi scripsit iohan¬
nes ł bi malleus & securis & omne ferramentũ
non auditur: quia hie tundimur aduersitatib
& disciplina ueritatis exercemur: ut illio
locis uixta meritum congrius dispona mur¬
& castiga tione cessante. solo amoris glutine
quo ad iniucẽ copulemur uno impleti spũ ꝓfun¬
tus ingenerationibus suis & beati immaculati
iniua & cetera huius modi. nullus uere ꝑfeet
qui faciat bonũ & non peceet Uerum tamen ꝑ¬
quendam huius temporis modum. ꝑfecti q im¬
naculati uocantur. quitune uere ꝑfici untur
cum nexibus corpons absoluti. ad immortalita

Expanded text:
ur. » Haec ad illam Ecclesiae partem, quae post hujus saeculi labores et certamina ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi enim perfecti solummodo et immaculati, atque ab omni labe iniquitatis castigati ingrediuntur. « Non enim intrabit in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendacium, sicut in Apocalypsi scripsit Joannes . Ubi malleus et securis, et omne ferramentum non auditur, quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur: castigatione cessante, solo amoris glutino quo ad invicem copulemur, uno impleti spiritu perfuntus in generationibus suis, et: Beati immaculati in via, et hujuscemodi, nullus vere perfectus qui faciat bonum, et non peccet. Sed secundum hujus temporis modum perfecti et immaculati vocantur, qui tunc vere perficiuntur, cum nexibus corporis a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hoc qd decandelabris dr̃ quinq: ad dexterã & quinq
ad sinistrã: ita putant intellegendũ qd̃ quinq fuerint
adextris illius candelabri qđ̃ fecit morses indeserto &
quinq a sinistris. utraq: tam̃ ad meridianã plagã in
qua candelabrũ unũ qð fecit moyses stare p̃ceptũ ẽ.
eodẽ ordine etiã dem̃sis x intellegant qͥa om̃s qͥ ad sep¬
tentrionalẽ plagã fuerint posite: sed .U. ad dexteram

Expanded text:
qui hoc quod de candelabris dicitur, quinque ad dexteram, et quinque qui hoc quod de candelabris dicitur, quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram, ita putant intelligendum, quod quinque fuerint a dextris illius candelabri, quod fecit Moyses in deserto, et quinque a sinistris, utraque tamen ad meridianam plagam, in qua candelabrum, quod unum fecit Moyses, stare praeceptum est. Quod eodem ordine de mensis decem intelligunt, quae omnes quidem ad septentrionalem plagam fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
esurientib panẽ uerbi ministrant & uasa fer̃ ministeni
cȩlestis idẽ iustoꝵ nob̾ actus inexẽplũ ꝓponunt. ita &
aptissime ꝑ candelabra. eade diuina eloqͥa figurantꝰ.
uidelicet qͥalucẽ sapientiȩ errantib ꝓfer̃. Hinc & eni
Quare aut̃ quinq ad extris & quinq asinistris sint
posita candelabra. ex his que dem̃sis tractauimꝰ facil¬
lime patet: Cũ uero dixxisset quinq adextris &. quin¬
que asinistris: ẽuenient᷑ addidit eͥtra oraculũ: Oracu¬
lũ nãq ubi erat arta q sȩpe dictũ ẽ apertũ desig¬
nat patrie cęlestis ubi xp̃s ẽ indexterã dĩ sedens.
paternoꝵ utiq c̃ eius arcbanoꝵ & candelabaa tẽpli
aurea ẽtra oraculũ sunt posita. diuina eloqͥa ad¬
habitationẽ seꝑ suꝑne ciuitatis aspectant: ut huuᷤᷤ
agnitionẽ ac desidenũ nr̃is cordib infundant : & eos
qoriginẽ carnis aterra habent: ad appetendã ꝓmerendãq
icelestib sedẽ ꝑ petuȩ mansionis ac cẽdant: Sunt aitt̃

Expanded text:
stitiam panem verbi Dei ministrant, et vasa fuerunt ministerii coelestis, id est justorum nobis actus in exemplum proponunt: ita etiam aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt. Hinc etenim Quare autem quinque a dextris, et quinque a sinistris sint posita candelabra, ex his quae de mensis tractavimus facillime patet. Cum vero dixisset, « quinque a dextris et quinque a sinistris, » convenienter addidit, « contra oraculum. » Oraculum namque ubi erat arca, ut saepe dictum est, aperte designat patriam coelestem, ubi Christus est in dextra Dei sedens, paternorum utique conscius arcanorum; et candelabra templi aurea contra oraculum sunt posita, cum divina eloqhabitationem semper supernae civitatis aspectant, ut hujus agnitionem ac desiderium nostris cordibus infundant, et eos originem carnis e terra habent, ad appetendam promerendamque in coelestibus sedem perpetuae mansionis accendant. Sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari dignatꝰ ẽ qui tinctus undis : aquarũ nobis
elem̃tũ in ablutionẽ peccatoꝵ c̃uertit. Quia om̃e fide¬
liũ baptisma quo dño c̃secrant᷑ in exẽplũ celebratur
baptismatis illius. quo ipse aquas scificauit Recte in
regione iordanis uasa sunt domꝰ dnĩ facta Neq enĩ alit̃
uasa electionis & misericordiȩ fieri possumꝰ. nisi adbaptin
eiꝰ qdillo influmine subiit respicientes & ipsi uitali
flumine satagemꝰ ablui Notandũ aũt qͥa ñ tantum
inregione iordanis: sed incãpestri regione illius facta
dicit eadẽ uasa significans multi plicationẽ fideliũ
qͥa ñ solũ inuidȩa sed in omniũ nationũ erat latitu¬
dine futura ex pleta ꝓphetia quedicit Gaude bunt
capi &e omĩa que in eis sunt : Cui simile hoc qđ idem
psalmista desaeram̃tis dominice in carnationis loqueiꝰ
ex ꝑsona eoꝵ qui post cõpleta eiꝰdẽ incarnationis

Expanded text:
baptizari dignatus est; ejusque tinctus undis, aquarum nobis baptizari dignatus est; ejusque tinctus undis, aquarum nobis elementum in ablutionem peccatorum convertit: quia omne fidelium baptisma quo Domino consecrantur, in exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse aquas sanctificavit. Recte in Jordanis regione vasa sunt domus Domini facta: neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi ad baptisma illius quod illo in flumine subiit respicientes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem quia non tantum in regione Jordanis, sed et in campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, qui non solum in Judaea, sed in omnium nationum erant futuri latitudine, expleta prophetia quae dicit, Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . Cui simile hoc quod idem psalmista de sacramentis Dominicae incarnationis loquens, ex persona eorum qui post completa ejus incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
inquo erant colũnȩ ȩreȩ circa hostiũ tẽpli: Quod ergo
mare posuit addexterã partẽ tẽpli significat nos ꝑla
uacrũ baptismi ad regnũ cȩleste: qđ iure uocabulo
dextere figurat᷑ debere ꝑuenire: Quienĩ credident
& baptizatus fuerit: saluus erit: Nãq ubi dextera
modi. Ubi uero absolute dextera in bono ponitꝰ. etna
gaudia sepius demonstrat: Quod uero c̃tra orientẽ posuit
mare ad eandẽ ꝓpe significationẽ respicit. Quod iuidelicet
ꝑlauacrũ scĩ fontis. splendor nob̾ intemȩ claritatis
aperitur: Quod ad meridianũ latus atrii significat fide¬
les ꝑceptione: scĩ sp̃s ad flagrantiã solere uere carta¬
tis accendi Feruor & erũ meridiani solis consueuit in
domini deaunchalco erant : in regione iordanis fudit
ea rea in argillosa terra: Apte in regine iordanis fusa
sunt uasa domꝰ dnĩ: in quo uidelicet Flumine dñs noster

Expanded text:
in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dexteram partem significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste, quod jure vocabulo dextrae figuratur, debere pervenire: Qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . Namque ubi dextera smodi: ubi vero absolute dextera in bono ponitur, aeterna gaudia saepius demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem proprie significationem respicit, quod videlicet lavacrum sancti fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur. Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles perceptione sancti Spiritus ad flagrantiam solere verae charitatis accendi: fervor et enim meridiani solis consuevit in Domini, de aurichalco erant, in regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra. Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ẽ aperte dicere: Illis in cordib reqͥescere desiderio. quȩ
aliice ueritatis & fłãma diuinȩ caritatis aliena eẽ c̃sidero
Mare aut̃ posuit ad dexeterã partẽ tẽpli. c̃tra orientẽ
ad meridiẽ Et hoc in eodẽ atrio. positũ ẽ ad orientẽ: quod
aut̃ addexterã partẽ tẽpli hoc ẽ qd̃ repetit dicens ad
meridiẽ: Ingredientib enĩ atriũ ab oriente primo diuer¬
tendũ erat admeridiem ubi mare in ipso angulo stabat.
ad lauandũ sacerdotib paratũ: Deinde ꝓgredientib intro
oc currebant luteres adlauandas hostias abutraq parte
positi Intrahos basis erat ȩnea quinq cubitoꝵ longitu¬
dinis. & quinq cubitoꝵ latitudinis. & iii cubitoꝵ alti¬
tudinis : inqua stans salemon dedicabat tẽplũ: Deinde
ultra ꝓgredientib occurrebat altare holo causti ẽtra
me diuĩ atrii: de inde porticus tẽpli siue uestibulum:

Expanded text:
Quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiscere desidero, quos Quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiscere desidero, quos a via veritatis et flamma divinae charitatis alienos esse considero. Mare autem posuit ad dexteram partem templi contra Orientem ad Meridiem; et hoc in eodem atrio positum est ad Orientem. Quod autem ad dexteram partem templi, hoc est, quod repetit dicens ad Meridiem. Ingredientibus enim atrium ab Oriente primo divertendum erat ad meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat ad lavandum sacerdotibus paratum. Deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias, ab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum longitudinis, et trium cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, in qua stans Salomon dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holocausti contra medium atrium. Deinde porticus templi sive vestibulum,
Abbreviated transcription (Latin):
facillime conicit᷑ qd̃ ita describit᷑: Insũmitate aut̃
basis erat quedam rotunditas. unus & dimidii cubiti
ita fabricata ut lut̃ desuꝑ posset in poni Latitudo
ergo fundi in luterib unius erat cubiti ac dimidu
ipsa uero capacitas luterũ: iiii. habebat cubitos
Sed utrũ in altitudine animãplitudine aninutroq
dicat qͥnouerit . E c̃stituit .&. bases. quinq ad dexeterã
partẽ tẽpli. & quinq ad sinistrã: Pexeterã partẽ tẽpli
& sinistrã. ñ intus in ipso tẽplosed ante tẽplũ dicit adori¬
enta lẽ plagã iudelieet in atrio interiore qđ sacerdotũ
ꝓpriȩ uocabat: Quinq aut̃ posuit ad dexeterã parte tẽp
ꝓpt̃ iudeos qͥsolȩ᷑ iustitie ꝓꝑt̾ doctrinae legis antuqͥtꝰ uti
solebant. & quinq adsinistrã : ꝓpt̃ nos qͥceco dutius corde
seruituti adherebamꝰ eiꝰ. qͥait Ponã sedẽ meã ad aqͥlonem:

Expanded text:
facillime conjicitur, quod ita describitur: In summitate autem facillime conjicitur, quod ita describitur: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta ut luter superimponi posset. Latitudo ergo fundi in luteribus unius eipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos, sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utroque, dicat qui noverit. « Et constituit decem bases, quinque ad dexteram partem templi, quinque ad sinistram. » Dexteram partem templi et sinistram, non intus in ipso templo, sed ante templum dicitur: ad Orientalem plagam videlicet in atrio interiore, quod sacerdotum proprie vocabatur. Quinque autem posuit ad dexteram partem tempsole justitiae per doctrinam legis antiquitus uti solebant; et quinque ad sinistram propter nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus, qui ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem .
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̃cepta qͥb nostra omniũ operatio. in lege diuina
pate fatus introitus &. qͥa om̃s qͥ ad minsteriũ sacri baptis¬
matis ꝑtinent cũ fide & sacram̃tis euangelii furctum
debent recte operationis ostendere:. apte luteres singuli
uero seqͥt᷑ erat q .iiii. cubitorũ siue in altitudine siue
lati tudine significat intellectus mysteri i in prõptuẽ
gelii libros. inqͥb forma nobis baptismi p̾fixa ẽ ł ꝓpt
fidelis est debet institui. uel certe ꝓpt̃.iiii. mundi
plagas quib lauacrũ salutis ministratꝰ : dicente
psalmographo. Quos redemit demanu inimici. deregi¬
onib c̃gregauit eos. Asolis ortu & occasu ab aqͥlone
& mari: Quod uero supra dix̃ parit̾q habebat unum
cubitũ & dimidiũ & neq ibi alirtudinẽ an amplitu¬
dinẽ significaret adiecit uidetur fudũ ipsius luterᷤᷤ
sura nisi fallor balus inqua positus erat. quisq luter

Expanded text:
sunt praecepta, quibus omnium nostrum operatio in lege divina sunt praecepta, quibus omnium nostrum operatio in lege divina ntroitus. Et quia omnes qui ad mysterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, ur: « Eratque quatuor cubitorum, » sive in altitudine, sive in latitudine, quid significet intellectus mysterii, in promptu est: gelii libros, in quibus forma nobis baptismi praefixa est, vefidelis est, debet institui, vel certe propter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo, « Quos redemit de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . » Quod vero supra dixit: pariterque habebat unum cubitum, et neque ubi altitudinem, an amplitudinem significaret adjecit, videtur quia fundum ipsius luteris sura nisi fallor basis in qua positu
Abbreviated transcription (Latin):
habebant cubitũ acse missẽ amplitudinis. insũmitate
sui ubiliteres reciperent: quia ipsidoctores ac ministri
sũmi lauacri salutaris. opere qͥd̾e ꝑfecti in hac uita
ful serunt: sed luce c̃tẽplationis ex parte fruitrun¬
de & aunt: ex parte enĩ cognoscimꝰ. & ex parte
ꝓphetamꝰ: Cũ aut̃ uenerit qd ꝑfectũ ẽ euacuabitꝰ
qa ex parte ẽ: In hunc modũ fecix .x. bases. figura una
x m̃sura sculpturaq c̃simili fecit quoq x. lutereᷤ
greos. Quare .x. st̃ bases facte ⁊ totidẽq eis super¬
siue luterũ. non in ea significatione factũ est.
qd e qͣlia posst̃ esse om̃iũ merita doctorũ. s ĩ
eã pocius quia una fides euangłii quo in struunt᷑.¬
unũ sacram̃tum babtismi quo abluunt᷑. unꝰ idẽq
sp̃s est quo om̃s conseerant᷑ electi. tã & si dona¬
tiones habent diuersas in ipso sp̃u. qui diuidit
tenere. quia nimirũ quat᷑ deni faciunt .xl. Decẽ aut̃

Expanded text:
habebant cubitum ac semissem amplitudinis, in summitate habebant cubitum ac semissem amplitudinis, in summitate sui ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores ac ministri summi lavacri salutaris, opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte fruiti. Unde et aiunt, Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . In hunc modum fecit decem bases, figura una, et mensura sculpturaque consimili, Fecit quoque decem luteres aereos. Quare decem sunt bases factae, totidemque eis supersive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnia merita doctorum; sed in ea potius, quia una fides Evangelii quo instituuntur, unum baptisma quo abluuntur, unus idemque spiritus est quo omnes consecrantur electi; tametsi donationes habent diversas in ipso spiritu, qui dividtenere, quia nimirum quater deni faciunt quadraginta. Decem autem
Abbreviated transcription (Latin):
rib tantũ. s & rotis earũ in erat & basih
Scriptũ nãq ẽ insequentib Una rota ha¬
bebat altitudinis cubitũ & semis. Et pau¬
lupost. In sũmitate aut̃ basis erat quedã
rotunditas unius & dimidu cubiti: ita fa¬
bre facta ut lut̃ desuꝑ possit᷑ poni. luterũ quip¬
pe m̃ sura. uniuserat cabiti & dimidu. quiant¬
mirũ eafide in fonte uitȩ lauam. ut poꝑa
iusticiȩ aduitã intrare mere am᷑ ȩternã quã uis
.sine peccato dũ hic uiuimꝰ eẽ nequimꝰ. ipsam uero uite
celestis dulcȩdinẽ gustare : ex parte diligere : ut in hac
uita interĩ ꝑfecte. aut uidere nulla ratione ualeamꝰ.
Rote quippe uno acdimidio cubito m̃surantꝰ qͥa scrip¬
tura lectionis euangelice qualit̾ hi qͥ ꝑfecti eẽ uelint
iuuere debeant ostendit spẽq nob̾ ȩternȩ retributio¬
nis in p̃senti demonstrat: ipsã uero recributionis illius
dã simul & donandã eẽ ꝓmittit: bases &. ipse unũ

Expanded text:
rotis eorum inerat ac basibus. Scriptum namque est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justitiae ad vitam intrare mereamur aeternam; quamvis sine peccato, dum hic vivimus, esse nequimus: ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte ac diligere in hac vita interim, perfecte autem videre nulla ratione valemus. Rotae quippe uno et dimidio cubito mensurantur, quia Scriptura lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint vivere debeant ostendit, spemque nobis aeternae retributionis in praesenti demonstrat; ipsam vero retributionis illius dam simul et donandam esse promittit. Bases etiam ipsae unum
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma : Unus ds & pat̾ omĩũ: Et ipsũ os incapitis erat
sũmitate: ut ad cęlestia nobis regna ꝑ baptisma. it̃ ẽẽ
pate factũ doceret Ipse uero lut̃ inãplitudine cubitũ
habebat unũ & dimidiũ: ꝓpt̾ operis nimirũ ꝑfectionẽ
& iniciũ c̃tẽplacionis. Integer & enĩ cubit᷑ ibatere
ꝑfectionem bonȩ designat actionis. quã absq ulla
dubietate habebat ille de qͦ tẽptatori antiqͦ
dñs aiebat. Nũ qͥd c̃siderasti seruũ meu̾ iob. qd ñ
sit ei similis in t̾ra homo simplex & rect. & timens
dm̃i. ac recedens amalo : Est uͦ alt̃ cubit̾ diumȩ
uisionis. queex parte ñ nulla &iã in hac adhuc
uita retentis fidelib donare c̃sueuit. Ut idẽ
iob deuicto aduersario cũ dño loquens ait.
est ad faciem. ut isaie sedens insolio regni circũ¬
stantib. cũ laude debita cęli ciuib ut cetĩs
sene uisus e ꝓphetis. ut beato stephano in ar¬

Expanded text:
baptisma, unus Deus, et Pater omnium . » Et ipsum os in capitis erat baptisma, unus Deus, et Pater omnium . » Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna per baptisma iter esse patefactum doceret. Ipse vero luter in amplitudine cubitum habebat unum et dimidium, per operis nimirum perfectionem et initium contemplationis. Integre etenim cubitus in lutere perfectionem bonae designat actionis, quam absque ulla dubietate habebat ille, de quo tentatori antiquo Dominus aiebat: « Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei homo similis in terra, simplex et rectus, ac timens Deum, ac recedens a malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens ait, est ad faciem; ut Isaiae sedens in solio regni, circumstantibus cum laude debita coeli civibus; ut caeteris saepe visus est prophetis; ut beato Stephano in ar
Abbreviated transcription (Latin):
Et habem firmiorẽ ꝓpheticũ sermonem. cuibe¬
ne facitis ad tendentes. S & om̃s euangłistȩ atq apłi
in eis quȩ scripsere legis & ꝓphetarũ m̃tionem fa¬
ta. Et matheus: Hoc aut̃ totũ factũ est ut adĩple¬
rent᷑ scriptur ȩ prophetarũ. & ct᷑a huius modi
spectantes. quianimirũ omĩs scriptura. ꝓpheti¬
ca sibim& consentanea est ut pote uno dĩ sp̃u c̃dita
c&s iuxtͣ numerũ rotarũ N quia qͣteuor st̃ tan¬
tũ libri ꝓphetici. s quia in omĩb que locurti st᷑¬
ꝓphetȩ & moyses dictisiui. euangłistarũ testimo¬
ris intrinsecꝰ erat in capitis sũmitate. & qđ fo¬
rinsetꝰ apparebat unius cubiti erat totũ rotun¬
dũ. parit̾q habebat unũ cubitũ & dimidiũ.
os luteris unius erat cubiti. ꝓpt̃ unita tẽ c̾fessioniᷤᷤ¬
& fidei qͥa om̃s in cͥfessione patris &. filii & sp̃s scĩ bap¬
tizam᷑: dicente apostolo Unus dñs una fides: unum

Expanded text:
Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui beEt habemus firmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes . Sed et omnes evangelistae atque apostoli in eis quae scripsere legis et prophetarum mentionem fata; et Matthaeus: Hoc totum factum est ut adimplerentur Scripturae prophetarum , et caetera hujusmodi.spectantes, quia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet consentanea est, ut pote uno dicitur Spiritu cet juxta numerum rotarum, non quia quatuor sunt tantum libri prophetici, sed quia in omnibus quprophetae et Moyses dictis quatuor evangelistarum testimoris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod forinsecus apparebat unius cubiti erat totum rotundum; pariterque habebat unum cubitum et dimidium. » Os luteris unius erat cubiti pet fidei, qua omnes in confessione Patris et Filii et Spiritus sancti baptizamur, dicente Apostolo: « Unus Dominus, una fides, unum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ euangła paulũ & barnaban ad p̃dicandũ genti¬
b ꝑ om̃a no discurrere uoluert̃. Rotȩ basem sub¬
posite ad portandũ luterẽ tẽpli a t̾ra sostolle¬
bant. cũ nr̃is nuꝑ temporib beat᷑ beat papa grego¬
rius euangłicis roborat᷑ eloquiis romanã rexit ȩccłam
Rotȩ e&dẽ currus dĩ subnexȩ longe gestabant. cũ
reuerentissimi patres. augustiñ. paulinꝰ. & ceteri
socu eorũ eisdẽ euangłicis c̃firmati oraculis. iu¬
bente illo uenire britanniã. & uerbũ dĩ incredu¬
doctores st̃. qui lauachrũ nob̾ uitȩ ministrant.
quid axes rotarũ que boses gestant. nisi ipsa eorũdẽ st̃
corda doctorũ . Quȩ dũ p̃cepto euuangłi sedulo intendt᷑.
eos ab in firmorũ appetitu sustollt᷑. uelud inmissiro¬
tis axes altius basem at̾ra subleuant. Porro hume¬
ruli qui rotis ante positi ne ab axib dilabi possent
obsistebant. p̃ cania st̃ ꝓphetarũ quib euangłica &
apłica seriptura. necui legentiũ in dubiũ forte ue¬

Expanded text:
entibus per omnia discurrere voluerunt. Rotae bases suppositae ad portandum luterem templi a terra sustollebant, cum nostris nuper temporibus beatus papa Gregorius, evangelicis roboratus eloquiis, Romanam rexit Ecclesiam. Rotae eaedem currui Dei subnexae longe stabant; cum reverendissimi Patres Augustinus, Paulinus, et caeteri socii eorum, eisdem evangelicis confirmati oraculis, jubente illo, venere in Britanniam, et verbum Detores sunt, qui lavacrum nobis vitae ministrant, quid axes rotarum qui bases gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorum, qui dum praeceptis Evangelii sedulo intenti eos ab infimorum appetitu sustollunt, velut immissi rotis axes altius basim a terra sublevant? Porro humeruli, qui rotis antepositi, ne ab axibus delabi possent, assistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium forsitan ve
Abbreviated transcription (Latin):
Et triũ une iarũ ẽ. hec grossitudo: dũ robore fidei spe
ꝓficuũet̃ accipientib ostendit᷑ nisi arũ firma cercitudo
iurtutũ: mentẽ accipiertiũ simul & opera confirmet:
Accipitur aut̃ & celebratur baptismi lauacrũ: in exen¬
plũ domince passionis & resurrectionis amortuis. iuataq
apostolus exponens ait. Quia quicũq bapti tatisumuᷤᷤ
in axp̃o ihũ: in morte ipsius baptizatisumꝰ: Consepulti enĩ
sumus cũ illo ꝑbaptis mũ in mortẽ ut quẽ ad modũ surreax̃

Expanded text:
Et trium unciarum est haec grossitudo, dum fidei, spei, et dEt trium unciarum est haec grossitudo, dum fidei, spei, et doficuum esse accipientibus ostenditur, nisi harum firma certitudo virtutum mentem accipientium simul et opera confirmet. Accipitur autem et celebratur baptismi lavacrum in exemplum Dominicae passionis et resurrectionis a mortuis, juxta quod Apostolus exponens ait, Quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; consepulti enim sumus cum il
Abbreviated transcription (Latin):
elecdi ut fidẽ & c̃fessionẽ sc̃ȩ trinitatis ꝑ .iiii mundi
plagas euangeli xantes. bapti zarent om̃s gentes in no¬
lorũ successoꝵq eox uerba actus & passiones ꝑfacile
in p̃senti uidere. uellegendo cognoscere uale mꝰ quȩ
uero illos infuturo maneat gła retributionis. nec dum
uidere possumꝰ: unde apte subdit᷑: quorũ posteriora
uni uersa. intrinsecus lati tabant: Intrinsecus nãq la¬
titantuniuersa bonũ posteriora. qͥa qua mercede sc̃i¬
p̃dicatores in ꝑpetuũ donentꝰ in interai arbitris ex am¬
ne iã dispositũ ẽ : sed nobis qͥ ad huc foris sumus manet
aocipit: & uitã fidẽ spẽ & caritatẽ debet habere : ne
nec sine his trib uritutib quisq aliquid ia operan¬
ualet. intrare aduitã ñualet Unde recte sub iungitur
Grossitudo aut̃ lateris: triũ unciarũ erat. Grossitudo
et enĩ lateris mmari: firmitas ẽ uirtutis in baptis mo

Expanded text:
electi, ut fidem et confessionem Trinitatis per quatuor mundi electi, ut fidem et confessionem Trinitatis per quatuor mundi plagas evangelizantes, baptizarent omnes gentes in nolorum, successorumque eorum verba, actus et passiones perfacile in praesenti videre vel legendo cognoscere possumus; quae vero illos in futuro maneat gloria retributionis, nec dum videre valemus. Unde apte subditur, Quorum posteriora universa, intrinsecus latitabant. Intrinsecus namque latitant universa bonorum posteriora, qpraedicatores in perpetuum donentur, in interni arbitris examine jam dispositum est, sed nobis, qui adhuc foris sumus, manet accipit et vitam, fidem, spem et charitatem debet habere, nenec sine his tribus virtutibus quisque aliquid jam operari, neque intrare ad vitam valet. Unde recte subjungitur: Grossitudo autem luteris trium unciarum erat. Grossitudo etenim luteris in mari firmitas est virtutis in baptismo.
Abbreviated transcription (Latin):
hos imitari c̃tendant. Bene aut̃ sequitꝰ. Et stabat super
xii boues. Et quib tres respiciebant ad aquilonẽ. & tres
ad occidentẽ : & tres admeridiem. & tres ad orientẽ . Perboue
quippe aposto los & euangelistas immo omnes uerbi minls¬
tros debere intellegi a postolo docente cognoscimꝰ. qruex¬
ponens mandatũ legis quo ditũ est. ñ alligabis os bourtritu¬
ranti.: Nũ quid debobus inquid euraẽ dõ. an ꝓpt̃ nosutiq
dicitur Ar ꝓpt̃ nossenpta sunt: qm̃ debet quippe qui arat.
arare : & qui triturat spei suȩ fructũ ꝑcipere. Ouod ec̃ĩ ergo
susceperunt ecclesiã scãm Quininirũ boues mare sibi suꝑ¬
in positũ portant: cũ apłi apostolorũq suc cessores: in¬
iunctũ sibi euangeli zandofficiũ: prompta implere de¬
uotione satagunt: Tresq ad aquilonẽ &tres ad oc ci¬
dentẽ: tres ad meridiem &. tres ad orientẽ respiciunt : cũ

Expanded text:
hos imitari contendant. Bene autem sequitur: Et stabat super hos imitari contendant. Bene autem sequitur: Et stabat super duodecim boves, e quibus tres respiciebant ad aquilonem, et tres ad occidentem, et tres ad meridiem, et tres ad orientem. Per boves quippe apostolos et evangelistas, imo omnes verbi ministros debere intelligi, Apostolo docente, cognoscimus, qui exponens mandatum legis, quo dictum est: Non alligabis os bovi trituranti. Nunquid de bobus inquit cura est Deo ? an propter nos utique difructus percipere . Duodecim ergo susceperunt Ecclesiam sanctam; qui nimirum boves mare sibi superpositum portant, cum apostoli apostolorumque successores injunctum sibi evangelizandi officium prompta implere devotione satagunt. Et tres ad aquilonem, et tres ad occidentem, et tres ad meridiem, et tres ad orientem respiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
obgrãm pietatis ad paradisũ reductus. Quomodo postdiluuiũ
cham ob impietatẽ apatre detestatus. semȩt iafeth
obobsequiũ reuerentię ꝑ petua sint benedictione donatr
Habri hã obmeritõ fidei heressit diuine ꝓmissionis effectꝰ.¬
& cetera gentiũ multitudo in autasit infidelitate relicta.
ꝗualit̃ adueniente in carne dño uidȩa ob ꝑfidiȩ nox am
repulsa & gentilitas sit ꝑ grãm fidei ad salutẽ reducta.
& cetera huiusmodi quȩ inutroq testamento solerterac
piȩ c̃siderata. multũ studiosis qͥbq pro sunt: Et ideo for¬
sitan duosunt ordines sculpturarũ histriatarũ inmari ȩneo
facti: ut hiqͥ infonte baptismatis inbuti sunt. utriusq tes¬
tam̃ti diligent̃ auscultent historias. Ideo .x. cubitorũ erant
ingyro: ut quoscũq in eisdẽ histori is deditos uissis cȩlestib
actota intentione ad suꝑna p̾mia suspensos eẽ ꝑspexerint.

Expanded text:
ob gratiam pietatis ad paradisum reductus; quomodo post diluvium ob gratiam pietatis ad paradisum reductus; quomodo post diluvium Cham ob impietatem a patre detestatus, Sem et Japhet populi ob obsequium reverentiae perpetua sint benedictione donati, Abraham ob meritum fidei haeres sit divinae promissionis effectus, caetera gentium multitudo in avita sit infidelitate relicta; qualiter, adveniente in carne Domino, Judaea ob perfidiae noxam repulsa, et gentilitas sit per gratiam fidei ad salutem reducta; et caetera hujusmodi quae in utroque Testamento solerter ac pie considerata multum studiosis quibusque prosunt. Et ideo forsitan duo sunt ordines sculpturarum histriatarum in mari aeneo facti, ut hi qui fonte baptismatis imbuti sunt utriusque Testamenti diligenter auscultent historias. Ideo decem cubitorum erant in gyro, ut quoscunque in iisdem historiis deditos, jussis coelestibus, ac tota intentione ad superna praemia suspensos esse perspexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
histriatarũ: erant fusiles: cũ p̃dictũ sit supra qd resti¬
cula. xxxxx. cubitorũ mare cirruierit & nunc ad datur
quia sculptura hȩc subtͣ labiũ posita .x. cubitis ãbie¬
rit. patet exutraq relatione qͥa uaserat in modũ
fiale repandũ ac diffusũ: qđ̃ ax xe& cubitos cireuitus quos
habebat in labio usq ad .x. ẽ cubitos eoaptatũ: Sculptura aut̃
histriata ẽ quȩ historias rerũ aliquas imitat : Unde & recte ꝑ
sculpturas histriatas qͥb mare circũ dabatꝰ. exem pla sunt
prorũ tẽporũ designata. quȩ necesse ẽ nos soler ter intu¬
ert : ut uideamꝰ qͥb operib scĩ dõ placuert̃ abinitio. qͣ absti
neti scelerͫ ꝑdurart̃: quanta iniqͥtate obscelera
perierint rȩꝓbuꝯuomodo in exordio nascentis sȩculi cain
obmalitiã inuidiȩ dãnatus. abel sit obiustitię merita cors¬
natus Tamech ob ad ulteriũ & homicidiũ maledictus. Enoc

Expanded text:
striatarum erant fusiles. Cum praedictum sit supra quod restistriatarum erant fusiles. Cum praedictum sit supra quod resticula triginta cubitorum mare circuierit, et nunc addatur quia sculptura haec subter labium posita decem cubitis ambierit, patet ex utraque relatione, quia vas erat in modum phialae, repandum ac diffusum; quod a triginta cubitis circuitus, quos hahistriata est, quae historias rerum aliquas imitatur. Unde recte per sculpturas histriatas, quibus mare circumdabatur, exempla sunt priorum temporum designata; quae necesse est nos solerter intueri, ut videamus quibus operibus sancti placuerint Deo ab initio; qua obstint iniqui, quanta iniquitate ob scelera perierint reprobi; quomodo in exordio nascentis saeculi Cain ob malitiam invidiae damnatus, Abel sit ob justitiae meritum coronatus, Lamech ob adulterium et homicidium maledictus, Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ post diluuũ. exꝓgenie triũ filiorũ noe. latitu¬
dinẽ totius orbis impleuit: Seni quippe ꝓsapia asiã cham
posteri africã. iafet soboles. europã. &. in sulas maris obti¬
nuit. Et qͥa misteriũ baptismi cũ executione bonox ope¬
rum & spe cęlestiũ p̃miorũ cunctis erat nationib miniᷤᷤ¬
trandũ apte resticula. xax. cubitoꝵ mareillud inquo
baptismatis unda figurabatꝰ cingebat: Sed & hoc dicendũ
baptizari a iohanne Qui qm̃ suobaptis mate qđ trice¬
narius accipit: undam nobis lauaeri salutaris con¬
seorauit. recte mare Pi ñm baptisma figurabat.
xxx. cubitoꝵ restis circuibat: ut significaret᷑ ad ono
illius qͥ baptisma sine peccato subiit. baptisma nob
omnib in eũ credentib in remissionẽ peccatorũ dedi¬
cari: Et sculptura subter labiũ eiruibat illud. decẽ
cubitis ambiens mare: Duo ordines sculpturarum

Expanded text:
humanum post diluvium ex progenie trium filiorum Noe latituhumanum post diluvium ex progenie trium filiorum Noe latitudinem totius orbis implevit. Seni quippe prosapia Asiam, Cham posteri Africam, Japhet soboles Europam et insulas maris obtinuit: quia et mysterium baptismi cum exsecutione bonorum operum et spe coelestium praemiorum cunctis erat nationibus ministrandum, apte resticula triginta cubitorum mare illud in quo baptismatis unda figurabatur, cingebat. Sed hoc dicendum, qbaptizandus a Joanne: qui quoniam suo baptismate, quod tricenarius accepit, undam nobis lavacri salutaris consecravit, recte mare, quod nostrum baptisma figurabat, triginta cubitorum restis circuibat: ut significaretur dono illius qui baptisma sine peccato subiit, baptisma nobis omnibus in eum credentibus in remissionem peccatorum dedicari. Et sculptura subter labium circuibat illud decem cubitis ambiens mare, et duo ordine sculpturarum
Abbreviated transcription (Latin):
cingebat illud ꝑcircuitũ: Per resticulã naͣq disciplinã
p̃ceptorũ cȩlestiũ qua a nr̃is uoluptatib: religamur
potest apte signarĩ scriptura dicente : quia funiculuᷤ
triplex difficile rũpit᷑: quia nimirũ obseruatio
mandatorũ dĩ: quȩ in cordib: electorũ fide spe &e dilec
tione suꝑnȩ retributionqs firmata ẽ nullo tẽporalium
rerũ potest obstaculo dissolui Et resticula mare ambit. cũ
sacram̃tũ baptis mi qd accepimꝰ pis cõmunire operib stude¬
inquo dñs hominẽ o fecit cũ non esset. & cumpensset re¬
fecit: recte bona operationetiã nr̃a figuratur. Et sex per
quinque multiplicant᷑ ut ad xeocac ꝑuenias. cũ om̃s nr̃i
corpors sensus. diuinis humilit̃ sub iugamꝰ inperiis. Possumꝰ
aut̃ & alit̃ hunc tricenariũ mystice maris numerũ. non
inconuenit̃ accipere. Ter enĩ deni. faciunt. xxx. Etgenus

Expanded text:
cingebat illud per circuitum. Per resticulam namque disciplina cingebat illud per circuitum. Per resticulam namque disciplina praeceptorum coelestium, qua a nostris voluptatibus religamur, potest apte signari, Scriptura dicente, Quia funiculus triplex difficile rumpitur : quia nimirum observatio mandatorum Dei, quae in cordibus electorum, fidtione supernae retributionis firmata est, nullo temporalium rerum potest obstaculo dissolvi. Et resticula mare ambit, cum sacramentum baptismi quod accepimus, piis communire operibus studein quo Deus hominem fecit cum non esset, et cum perisset, refecit, recte bona operatio etiam nostra figuratur. Et sex per quinque multiplicantur, ut ad triginta pervenias, cum omnes nostri corporis sensus divinis humiliter subjugamus imperiis. Possumus autem et aliter hunc tricenarium mystice maris numerum non inconvenienter accipere: ter enim deni faciunt triginta, et genus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa aꝑxcimo baptizato in nomine ihũ xp̃i: usque ad
ultimũ qͥ infine scłi crediturus & bapti zandus est :
omĩs fideliũ chorus unã eadẽq uiã ueritatis ingredi:
& cõmunẽ debet ad nõ coronã sperare iustitͥȩ: Rotun¬
dũ erat incircutu: ut orbis uniuersus ingyro lauacro
uite asorde peccatox designaret᷑ ẽẽ mundandus: Dequo
bene subdit᷑ quinq cubitoꝵ altitudo eiꝰ quia nimirũ
quiequid uisu quic quid auditu quic quid olfactu quic¬
quid gustu quic ꝗd tactu delinqͥmꝰ totũ hoc nobis grã dĩ:¬
ꝑ ablutionẽ ui iusici fontis relaxat᷑ Sed ñ sufficit
p̃teritoꝵ remissio peccatoꝵ. siñ quisq bonis deinceps in¬
sistere studuerit operib Alioquin diabolus qͥ exierat
de omine sihunc abonis uacare actib uiderit multipli¬
cius redit: sunt queq nouissima hominis illius peiora
pribus Unde apte subditur: & resticula . xxi cubitoꝵ.

Expanded text:
Quia a primo baptizato in nomine Jesu Christi usque ad Quia a primo baptizato in nomine Jesu Christi usque ad ultimum, qui in fine saeculi crediturus et baptizandus est, omnis fidelium chorus unam eamdemque viam veret communem a Domino debet coronam sperare justitiae. Rotundum erat in circuitu, ut orbis universus in gyro, lavacro vitae a sorde peccatorum designaretur esse mundandus. De quo bene subditur, Quinque cubitorum altitudo ejus, quia nimirum quidquid visu, quidquid auditu, quidquid olfactu, quidquid gustu, quidquid tactu delinquimus, totum hoc nobis gratia Dei per ablutionem vivifici fontis relaxat. Sed non sufficit praeteritorum remissio peccatorum, si non quisque bonis deinceps insistere studuerit operibus. Alioquin diabolus qui exierit ab homine, si hunc a bonis vacare actibus viderit, multiplicius redit, facitque novissima hominis illius pejora prioribus. Unde apte subditur: Et resticula triginta cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
tes in eo lauabant᷑ ut uerba dierũ aꝑte testantur
Sacerdotes aut̃ constat om̃s electos typice in scrip¬
turis uocari: eoqđ̃ sint membra sũmi sacerdotis
nom̃ iddidit : in memoriã uidelicet maris rubr
in quo prius pexetinetionẽ ȩgyptiox & populi
dĩ liberationẽ baptismi forma p̾cessit : ex ponente apos¬
tolo acdicente Qm̃ patres nr̃i om̃s subnube fuer̃ & om̃s¬
in mari: Samtũ aut̃ baptismi & uitȩ a nobis munditiam
quȩritinhoc sȩculo: &e uite nobis ȩternȩ gloriã ꝓmintit
infuturo: Quod utũq in mari hoc eneo una sententia
de signatꝰ᷑ : cũ eẽ .x. cubitoꝵ a labio usq ad labiũ ꝑhi¬
betur: Decẽ nãq p̾ceptis in lege dñi : omĩa quȩ facere
debeamꝰ ex pyessit: Denario ȩque uercedẽ bene factoꝵ
signauit : cũ hunc inuinea laborantib dandũ eẽ pre¬
dirit: Erat ergo mare .x. cubitoꝵ alabio usq ad labiũ:

Expanded text:
tes in eo lavabantur, ut Verba Dierum aperte testantur . tes in eo lavabantur, ut Verba Dierum aperte testantur . Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scripturis vocari, eo quod sint membra summi Sacerdotis,nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum et populi Dei liberationem baptismi forma praecessit, exponente Apostolo ac dicente: « Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et o» Sacramentum autem baptismi, et vitae nobis munditiam quaerit in hoc saeculo, et vitae nobis aeternae gloriam promittit in futuro. Quod utrumque in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit; denario aeque mercedem bene factorum significavit, cum hunc in vincula laborantibus dandum esse praedixit . « Erat ergo mare decem cubitorum a labio usque ad labium. »