comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq carnẽ & sanguinẽ. sed iudiciũ licet uideat᷑ cũceteris
sacram̃tũ altaris ꝑcipere. Et quare : quia nonse ꝓbat. nec
diuidicat corpus: Cogitat enĩ infidelis digna & scã qđ indig¬
nus possit accipere : ñ aliud quidẽ adtendens nisi qđ uidec
neq intelligens. nisi qđ ore sentitur. Hequaquã igit᷑ credic
aut intelligit: quale uel quantũ iudiciũ sumit. Nempe quia
simul om̃s ex uno edere usibilit̃ cernit. nec si aliqua sic uirt
ult᷑ in eo satis exfide sapit. Propt̃ qđ illi uirtus sacram̃ti subtrait᷑:
& in eodẽ obp̃sumpcionẽ udicuĩ reatus duplicat᷑. Unde apłs.
Probet se homo prius & sic depane illo edat. & decalice bibat.
Quib duob seruatis. uideat utrũ digne accipere possit. ui¬
delic& ut diuidicet corpus dni. qͥd ẽ. quantũue sacram̃tũ.
qualisq uirtus sacram̃ti. quia diuinũ acsp̃itale : Demde

Expanded text:
 utiliter et sanguinem, sed judicium: licet videatur cum caeteris  utiliter et sanguinem, sed judicium: licet videatur cum caeteris sacramentum altaris percipere? Et quare? Quia non se probat, nec dijudicat Domini corpus. Cogitat enim infidelis quod digna et sancta indignus possit accipere, non aliud quidem attendens, nisi quod videt, neque intelligens nisi quod ore sentitur. Nequaquam igitur credit aut intelligit, quale vel quantum judicium sumit; nempe quia simul omnes ex uno edere visibiliter cernit, nec si aliqua sit ultra virtus in eo satis ex fide sapit. Propter quod illi virtus sacramenti subtrahitur, et in eodem ob praesumptionem judicium reatus duplicatur, unde Apostolus: Probet se homo prius, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . Quibus duobus servatis, videat utrum digne accipere possit, videlicet ut dijudicet corpus Domini, quid est quantumve sacramentum, qualisque virtus sacramenti, quia divinum ac spiritale est. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
inquit carnẽ meam &bibit meũ sanguinẽ inme manec
& ego inillo: Hoe÷ ergo manducare illius carnẽ & sangui¬
nẽ bibere. Si in xp̃o maneat & xp̃s in illo qui ꝑcipit digne
mine reus: auita longe alienat᷑: hinc quoq ÷ qđ ait
Quimanctucat meã carnẽ &bibit meũ sanguinẽ. inme man&
xego in illo. Alioquin nisi prius inme maneat. & ego in illo:
carnẽ meã manducare ñ potest. neq sanguinẽ bibere. Et qͥd
est qđ manducant homines : ecce om̃s in different̃ quã sepe
sacramenta altaris ꝑcipiunt. Percipiunt plane. sed alius
carnẽ xp̃i sp̃italit̃ manducat & sanguinẽ bibit: alius uero
non. quãuis buccellã demanu sacerdotis uideat᷑ ꝑcipere.
It quid accipit cũ una sit consecratio. si corpus & sanguinẽ xp̃i
ñ accipit : uere quia reus indigne accipit. sicut paulus a posto¬
lus ait uidiciũ sibi manducat &bibit: ñ ꝓbans se prius nec
diuidicans corpus dñi. Ecce quid manducat peccator &bibic:¬

Expanded text:
inquit, meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo . Hoc est ergo manducare illius carnem et sanguinem bibere, si in Christo maneat, et Christus in illo, qui percipit digne, mine reus a vita longe alienatur. Hinc quoque est quod ait: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo ; alioquin nisi prius in me maneat et ego in illo, carnem meam manducare non potest, neque sanguinem bibere. 2. Et quid est quod manducant homines? Ecce omnes indifferenter quam saepe sacramenta altaris percipiunt. Percipiunt plane, sed alius carmen Christi spiritaliter manducat et sanguinem bibit, alius vero non, quamvis buccellam de manu sacerdodotis videatur percipere. Et quid accipit, cum una sit consecratio, si corpus et sanguinem Christi non accipit? vere, quia reus indigne accipit, sicut Paulus apostolus ait: Judicium sibi manducat et bibit, non probans se prius, nec dijudicans corpus Domini . Ecce quid manducat peccator
Abbreviated transcription (Latin):
di eterna: dequo in laude sapientie lignũ uitȩ ÷ hisquȩ
addp̃henderint eã. Et in apocalipsi iohannes. Quiuicerit:
dabo ei edere deligno uitȩ qđ ÷ inpara diso deimei. Quia
intelligere scripturas scãs. doctrinãq xp̃i quã sepe cipice
corpus xp̃i int̾pretari debere : ut unũ corpus ex omĩb
ꝑficiat᷑ : quia haec sunt dotalia. haec mistica: ut xp̃e
etecelesia unũ corpus solidius confirmetur: Alioquin.
quomodo auderet apłs asserere xp̃i ȩccłam de carne
et de ossibus eius constare: Utiq hoc sacramentũ uelint
plenius commendatur: Qua ꝓpt̃ illo integro: agni carnes nr̃a
ut tollat peccata mundi accipiamus. quãtinũs ꝑ hoc xpͥs in
nobis maneat: & nos in ipso renati unũ efficiamur.

Expanded text:
Dei aeternam. De quo in laude sapientiae: Lignum vitae est his qui Dei aeternam. De quo in laude sapientiae: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam. Et in Apocalypsi Joannes: Qui vicerit, dabo ei edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei: quia intelligere Scripturas sanctas, doctrinamque Christi, quam saepe typice corpus Christi interpretari debere, ut unum corpus ex omnibus perficiatur, quia haec sunt dotalia, haec mystica, ut Christus et Ecclesia unum corpus solidius confirmetur; alioquin quomodo auderet apostolus Christi Ecclesiam de carne et de ossibus ejus constare? utique hoc sacramentum velint plenius commendatur. Quapropter illo integro, Agni carnes, nostra ut tollat peccata, mundi accipiamus; quatenus hoc Christus in nobis maneat, et nos in ipso renati unum efficiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
gimus ut ex ipso &abipso nos corpus eius carnẽ ipsius illo
manente integro sumamus. Quȩ nimirũ caro ipsa ẽ & fructꝰ
ipsius carnis: ut idẽ semꝑ maneat̃ & uniuersos qui sunt in
corpore pascat. Sienĩ idria farine. uł in lechycus olei. seu
panes secundo crescunt & ñ minuunt᷑. dũsatiant. quid putas
imago in para diso arbor illa fuit. Idcirco scire conuenit.
qđ uericas hine cõpletur. quã prius figura p̃misic
Namsi homini ex illa semꝑ dĩ seruatis mandatis edere licuiss&
nũ quã mortalis esset. Sic itaq ex hoc ligno corporis qͥcũq
sp̃italit comedunt. simandata obserũauerint : nũquã
inspũ mortales erunt. Alioquin p̃cidendisunt: ut melius
reiserantur. Onde & lignũ uitȩ iure dicit᷑ Quia sicut
illud immortalitatẽ corporis sũptũ p̃stitisset. ita istud
immosolidius uitã p̃stat cũ obseruatione mandatorũ

Expanded text:
gimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo gimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus: quae nimirum caro ipse est et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in corpore pascat. Si enim hydria farinae vel lecytus olei, seu panes secundo crescunt, et non minuuntur dum satiant, quid putas imago in paradiso arbor illa fuit. Idcirco scire convenit, quod veritas hinc completur, quam prius figura praemisit. Nam si homini ex illa semper, Dei servatis mandatis, edere licuisset, nunquam mortalis esset: sic itaque ex hoc ligno corporis quicunque spiritaliter comedunt; si mandata observaverint, nunquam in spiritu mortales erunt: alioquin praecidendi sunt, ut melius reinserantur, unde et lignum vitae jure dicitur, quia sicut illud immortalitatem corporis sumptum praestitisset, ita istud imo solidius vitam praestat cum observatione mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
unas : utiq unũ corpus ubi sponsus caput singuli autẽ
electi alt̃ alterius menbra. Ex quͥbꝰ uidelicet quisquis tollic
menbrũ xp̃i & facit menbrũ meretricis. aut certe ꝑ qđ libet
graue delictũ menbrũ diaboli: hic ꝓfecto ia ñ ÷ incorpore
xp̃i. qͥa factus : alterius menbrũ. Id circo ei uire ñlicet edere.
dehoc mistico corpore xp̃i. Quod sane corpus ut iera caro
ñ habent potestatẽ edere qui ex aduerso sunt. Uescunt᷑ autt̃ eo
eo digne quisunt incorpore illius: ut solũ corpus xp̃i dũ ẽ.
inuia ipsius carne reficiatur : Et discat nichil aliud esurire :¬
quiã xp̃m nichil sitire. iisi xp̃m: nichil aliud sapere: ñ aliunde¬
natũ est demaria uirgine in qđ istud cranfertur qđ pependic
incruce. sepultũ : insepulchro. resurrexit a mortuis. pent¬
trauit celos & nunc pontifex factus in ȩcernũ ꝗͣtidie int̃¬
pellat ꝓnobis. Ad quẽ sirecte cõmunicamus mentẽ diri¬

Expanded text:
una sunt, utique unum corpus, ubi sponsus caput, singuli autem electi alter alterius membra. Ex quo videlicet quisquis tollit membrum Christi et facit membrum meretricis, aut certe per quodlibet grave delictum membrum diaboli hic profecto jam non est in corpore Christi, quia factus est alterius membrum. Idcirco ei jure non licet edere de hoc mystico corpore Christi; quod sane corpus, ut vera caroabent potestatem edere qui ex adverso sunt. Vescuntur autem eo condigne qui sunt in corpore illius, ut solum corpus Christi, dum est in via, ipsius carne reficiatur, et discat nihil aliud esurire quam Christum, nihil sit ire nisi Christum, nihil aliud sapere quam Chrinatum est de Maria virgine, in quod istud transfertur, quod pependit in cruce, sepultum est in sepulcro, resurrexit a mortuis, penetravit coelos, et nunc pontifex factus in aeternum, quotidie interpellat pro nobis; ad quem si recte communicamus, mentem diri
Abbreviated transcription (Latin):
& pascunt᷑ simul carne xp̃i: quia ñ carnalit᷑ ista ꝑcipiunt᷑
sed sp̃italit̃. Sitic igit᷑ anima talibus refrigerari: sicit &¬
corpus. Comedit anima. comedit autẽ & c̃orpus: quia talis
esca ñminus ꝑtinet adanimã. quã &e ad eorpus. Quibus
usq ad sinẽ uegetati anima inmortalis ad uitã transit:¬
cpsto ꝓpt sententiã primihominis ad cerrã redit
Sed quia cep̃o concorporata ꝑlauaerũ & inmortalitatis
alimonaqiurita semina uitȩ ꝓcipit. nũ quã post finẽ
scłi immorte detineri poterit. immo qđ in capite p̾cessic.
menbris prestabitur. o¬

Expanded text:
et pascuntur simul carne Christi, quia non carnaliter ista percipiuntur, et pascuntur simul carne Christi, quia non carnaliter ista percipiuntur, sed spiritaliter. Sitit igitur anima talibus refrigerari, sitit et corpus. Comedit anima, comedit autem et corpus, quia talis esca non minus pertinet ad animam quam et ad corpus, quibus usque ad finem vegetata anima immortalis ad vitam transitntiam primi hominis ad terram redit; sed quia Christo corporata per lavacrum et immortalitatis alimoniam enutrita, semina vitae percipit, nunquam post finem saeculi in mortem detineri poterit, imo quod in capite praecessit membris praestabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur: uttria hec tribus istis sacrent᷑ mistice rebus: Cons¬
tat igit᷑ quia & sitria prius ponunt᷑: ñ nisi caro & sanguis
postea recte credit᷑. dans indiciũ qđ animalis homo cõtus
insanqune est. Quod cipice dictũ accipimꝰ: quia omĩs uica
eius ut beate uiuat in xp̃i sanquine reparatur. Quã bene
ergo insanguine: quia ꝑquẽ habet cognationẽ ad carnẽ.
iustũerat ut ꝑeũ haberet regressũ ad uitã & idõ inuia
duob istis dũcaxat pascim & potamur. ut cocus homo nr̃
qui duab constat substantiis incegre reparetur: hinc quoq
dauid. Sitiuut inde animamẽa : quã mulciplicit᷑ tibi caro
mea. Sitiuit ergo totus homo. ut decarne & anima transirec
ad sp̃m: quatinus sp̃italis cotus indõ esset. Propt̃ qđ licet
dixerim. sanquinẽ ad animã ꝑtinere. quodã modo simul
caro & anima recte sitiunt & potantur sanguine. sicuti

Expanded text:
mittitur, ut tria haec tribus istis sacrentur mystice rebus. 3. Consmittitur, ut tria haec tribus istis sacrentur mystice rebus. 3. Constat igitur quia etsi tria prius ponuntur, non nisi caro et sanguis postea recte creditur, dans indicium quod animalis homo totus in sanguine est. Quod typice dictum accipimus, quia omnis vita ejus ut beate vivat, in Christi sanguine reparatur. Quam bene ergo in sanguine, quia per quem habet cognationem ad carnem, justum erat, ut per eum haberet regressum ad vitam, et ideo in via duobus istis duntaxat pascimur et potamur, ut totus homo noster, qui duabus constat substantiis, integre reparetur. Hinc quoque David: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea . Sitivit ergo totus homo, ut de carne et anima transiret ad spiritum, quatenus spiritalis totus in Deo esset; propter quod licet dixerim sanguinem ad animam pertinere, quodammodo simul et caro et anima recte sitiunt et potantur sanguine, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
natura manauit felix unda baptismi: &e sanguis redẽp¬
tionis. Quib ñnusi unũ salutis opus misticȩ consetrat᷑
ut corpus nr̃m & anima acsp̃s inceger aduitã in xp̃o seruet᷑.
Ubi nemo dubitat qđ & caro nra exx hoc pͣaret᷑ aduitã. qua
totus homo redimitur. Caro quidẽ carne pascit᷑ spĩcalit̃
quia uerbũ carofactũ ÷: anima uero xp̃i sanguine reparat᷑.
Omis itaq anima teste scriptura insanguine ÷ : ut ubi hab&
incorpore sedẽ. & ꝑquẽ ipsa ut aiunt uiuificat corpus inde
nr̃ atq anima una substantia est. licet sp̃s aut mens dicat᷑
ea pars que p̾minet in homine. ex qua sp̃italis int̾dũ appel¬
lat᷑: dũ poccupauerit suis legib tocũ hominẽ. & uiuificat᷑
adõ: Anima uero eius portio inferior qua corpus animat᷑
& homo animalis dicit᷑ : Animalis autẽ homo ñ ꝑcipie ea
quȩ s̃ sp̃s dei: hȩc causa in hoc sacram̃to. forsican aqua ad¬

Expanded text:
naturam manavit felix unda baptismi, et sanguis redempnaturam manavit felix unda baptismi, et sanguis redemptionis, quibus non nisi unum salutis opus mystice consecratur, ut corpus et anima ac spiritus integer ad vitam in Christo servetur. Ubi nemo dubitat quod et caro nostra et hoc reparetur ad vitam; quia totus homo redimitur. Caro quidem carne pascitur spiritaliter, quia Verbum caro factum est; anima vero Christi sanguine reparatur. Omnis itaque anima, teste Scriptura, in sanguine est, ut ubi habet in corpore sedem, et per quem ipsa, ut aiunt, vivificat corpus, indea spiritus noster atque anima una substantia est, licet spiritus aut mens dicatur ea pars quae praeeminet in homine, ex qua spiritalis interdum appellatur, dum praeoccupaverit suis legibus totum hominem, et vivificatur a Deo; anima vero inferior ejus portio, qua corpus animatur, et homo animalis dicitur, animalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei. Hac de causa in hoc sacramento forsitan aqua ad
Abbreviated transcription (Latin):
telligunt adtantã unitacẽ xp̃i sociatos ꝑ grãm. &̃ ad cantã
Nagrantiã caritatis ꝓuectos: & ideo quã bene in hoc misterio
ñra figura ꝑaquã ad mittit᷑ ut unus quisq in illo xp̃i
sanguine susceptum se intelligat et in melius trans¬
mũtatum. Unde licet prius mistice uinũ & aqua comis¬
ceant᷑ post consetracionẽ camen ñnisi sanguis bibit᷑: Quia
inilio prius exaqua baptismatis suscepti rursus eũ esuri¬
endo & siciendo cotidie potamus. Nec dubiũ quin subhoc
misterio iltã bibumus aquã dequa dñs. Quibiberit inqͥc
aquã quã ego dabo ei: fiet in eo fons aquȩ salientis inuitã
eternã. Propterea ñ inconuenient̾ etiã obhoc ibidẽ aqua
conseerat᷑ ñ qđ aqua ꝑmaneat. seduertit᷑ insanguinẽ ut
significet quid fides ꝑcipiat. Nam tria sunt : quȩ cestimo¬
rũ quia postquã emisit sp̃m defonce peccoris sui contͦ

Expanded text:
telligunt ad tantam unitatem Christi sociatos per gratiam, et ad tantam telligunt ad tantam unitatem Christi sociatos per gratiam, et ad tantam flagrantiam charitatis provectos; et ideo quam bene in hoc mysterio nostra figura per aquam admittitur, ut unusquisque in illo Christi sanguine se susceptum intelligat, et in melius transmutatum. Unde licet prius mystice vinum et aqua commisceantur, post consecrationem tamen nonnisi sanguis bibitur; quia in illo prius ex aqua baptismatis suscepti, rursus eum esuriendo et sitiendo quotidie potamus. Nec dubium quin sub hoc mysterio illam bibimus aquam, de qua Dominus: Qui biberit, inquit, aquam quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Propterea non inconvenienter etiam ob hoc ibidem aqua consecratur, non quod aqua permaneat, sed vertitur in sanguinem, ut significet quid fides percipiat. Nam tria sunt quae testimorum quia postquam emisit Spiritum de fonte pectoris sui contra
Abbreviated transcription (Latin):
sionus cus anguist furrie: uit in hoc misterio ueri sangunis ad¬
msecet quatinis a mos inillo simus. ut ꝑhoc salutis sacramen¬
mui uunis obtutib uico unicimistice afferamur: Nã siuunũ
sine aquas feratur:s anquis axp̃i incipit esse sine nobis Si aucẽ
ania sola iãplebs uidet ee. sine xpͥ̃o. Quando autẽ utrũq
miscet᷑ & coniungitur. tunc recte mistȩriũ eccłȩ sp̃icalit̃ ꝑficit᷑
Nuulugitur liquores sic segeuniune: quomodo uinũ ae aqua
Srofecto quia illud ex aqua ꝑuitẽ. sicut xp̃s ex carne ꝑmariã
nascitur Sed longe exccellentius uinũ quã aqua. Auas de¬
niq aquas dñm ĩ dcirco cõmutasse legimus: ut insipientia
nrã euacuata uinũ iocunditatis in nobis exuberaret. Hinc
sponsa incanticis. In croduxit me rex incellã uinariã : &cor¬
amauit inme caricatẽ. Ac deinde. Exeultabimꝰ & letabim᷑
inte memores uberũ tuorũ. Exulcant ergo filleles dũ se in¬

Expanded text:
simul cum sanguine fluxit, ut in hoc mysterio veri sanguinis adsimul cum sanguine fluxit, ut in hoc mysterio veri sanguinis admisceatur, quatenus et nos in illo simus, ut per hoc salutis sacramentum divinis obtutibus illi couniti mystice offeramur. Nam si vinum sine aqua offeratur, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si autem aqua sola, jam plebs videtur esse sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et conjungitur, tunc recte mysterium Ecclesiae spiritaliter perficitur. Nulli igitur liquores sic se couniunt, quomodo vinum et aqua: profecto quia illud ex aqua per vitem, sicut Christus ex carne per Mariam nascitur; sed longe excellentius vinum quam aqua. Quas denique aquas Dominum idcirco commutasse legimus, ut in sapientia nostra evacuata, vinum jucunditatis in nobis exuberaret. Hinc sponsa in Canticis: Introduxit me rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem . Ac deinde: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum . Exsultant ergo fideles dum se in
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquã peccati maculã post fontẽ traxit. habeat in hoc
quisq redẽptus. dedie indiẽ rursus renouetur. Sed & plures
dixer̃. a quã ideo ad misceri debere: ut simul in xp̃i sanguine
baptismus & p̃tiũ salutis fluat. Noniã quasi duȩ res sed
una sanguis uideli c̃e ͥfiat. Nã & sanquis in corpore ut cres¬
cat: his duob pascit᷑. Ex quo patit. qđ sacis ꝓuide ob dispen¬
sationẽ salutis nr̃ȩ diuina sapientia hoc simul desuolacere
ꝓdux̃: ut unde mulier quȩ deceperat priorẽ adã creata ÷ :
inde rursus eccła formetur. cuius xp̃s incruce peccata tulit
Quo constat quia inse om̃s lauit: dũ in causas omĩum ꝑ¬
culit incruce id circo ecła que iillo simul fuit. iure de
latere dicit᷑ manasse. Que bene ꝑaquã sicuc ciprianus
scissimus ait designatur. Unde i apoca lipsy angis
aquas esse populos interp̃tacur. Et ideo recce piusum ÷ quia

Expanded text:
ut si quam peccati maculam post fontem traxit, habeat in hoc ut si quam peccati maculam post fontem traxit, habeat in hoc quisque redemptus de die in diem rursus renovetur. 2. Sed et plures dixerunt aquam ideo admisceri debere, ut simul in Christi sanguine baptismus et pretium salutis fluat: non jam quasi duae res, sed una, sanguis videlicet fiat. Nam et sanguis in corpore ut crescat his duobus pascitur. Ex quo patet quod satis provide ob dispensationem salutis nostrae, divina sapientia hoc simul de suo latere produxit, ut unde mulier quae deceperat priorem Adam, creata est, inde rursus Ecclesia formetur, cujus Christus in cruce peccata tulit. Quo constat quia omnes in se levavit, dum causas omnium pertulit in cruce. Idcirco Ecclesia quae in illo simul fuit, jure de latere dicitur manasse; quae bene per aquam, sicut Cyprianus sanctissimus ait, designatur. Unde in Apocalypsi angelus aquas esse populus interpretatur; et ideo recte provisum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sclo transunt ut totus iã spitalis spiritalia ista quã digne
Iane aqua insanguine quare misceat᷑. dũ mnatali calicis
factũ fuisse ñ legimꝰ. illa ꝑmaxxima causa ÷. quia de
latere xp̃i ubi passĩo conpletur sanguis paric̃ & aqua manauit
Quod recte misteriũ apostoli plene intelligentes fiendũ in ho
calice censuer̃. ut nichil de eet nobis in hoc sacram̃to ad com¬
memorationẽ passionis. qđ cunc extitit incruce in consũma¬
tionẽ nr̃e redemptionis Nã postquã emisit sp̃m ueniens
unus militũ accepit lanceã & aperuit lacus eius. Unde
quasi deuiuofonte manauit sanquis & aqua. Et hic ẽ uerus
calix quia ueracit̃ passus ꝓsalutẽ nr̃a: ñminus sanguinẽ
p̃tii. quã undã baptismi fudic. Et qđ tunc decarne fluxit :¬
hoc nunc credentes incalice bibunt. Caro quidẽ dat᷑ in
cibũ. sanquis & aqua uere in potũ. Ut qđ simul de latere
manauit. hoc totũ noster homo his duob renouatus bibat.

Expanded text:
c saeculo, ut totus jam spiritalis spiritalia ista quam digne  aqua misceatur . 1. Plane aqua in sanguine quare misceatur, dum in natali calicis factum fuisse non legimus, illa permaxima causa est, quia de latere Christi, ubi passio completur, sanguis pariter et aqua manavit; quod recte mysterium apostoli plene intelligentes, fiendum in hoc calice consuerunt, ut nihil deesset nobis in hoc sacramento ad commemorationem passionis, quod tunc exstitit in cruce in consummationem nostrae redemptionis. Nam postquam emisit spiritum, veniens unus militum accepit lanceam, et aperuit latus ejus, unde quasi de vivo fonte manavit sanguis et aqua; et hic est verus calix, quia veraciter passus pro salute nostra, non minus sanguinem pretii, quam undam baptismi fudit, et quod tunc de carne fluxit hoc nunc credentes in calice bibunt. Caro quidem datur in cibum, sanguis et aqua vere in potum, ut quod simul de latere manavit, hoc totum noster homo his duobus renovatus bibat,
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco necesse : qui corpus eius comederit: deplenitudine di
om̃s inquit deplenitudine eius accepimus. Alioquin nisi
deplenicudine prius accipias. nec ad modicũ carnis ꝑuenire
possis. q̃uia ñ thesaurus emit᷑ ꝓpt̾ agrũ. sed ager ꝓpt̾ chesaurũ
Nã thesaurus deplenitudine diuinĩtatis c̃ũ eo & in eo credencib
uenundat᷑: & ideo fili hoc misteriũ dũ cõmunicas. dilata si¬
nũ mentistue. emunda conscientiã. & ꝑcipe ñ quantũ mica
exhibet. sed quantũ fides capit. Quia in xp̃o plenitudo di¬
unitatis manet : inte autẽ deplenitudine ñ quanta ÷ sed
quantũ idoneus fueris prestat᷑.

Expanded text:
Idcirco necesse est, qui corpus ejus comederit, de plenitudine diIdcirco necesse est, qui corpus ejus comederit, de plenitudine digelista: Et omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus . Alioquin nisi de plenitudine prius accipias, nec ad modicum carnis pervenire poteris, quia non thesaurus emitur propter agrum, sed ager propter thesaurum. Nam thesaurus de plenitudine divinitatis cum eo et in eo credentibus venundatur; et ideo, fili, hoc mysterium dum communicas, dilata sinum mentis tuae, emunda conscientiam, et percipe non quantum mica exhibet, sed quantum fides capit; quia in Christo plenitudo divinitatis manet, in te autem de plenitudine, non quanta est, sed quantum idoneus fueris, praestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pressic quia plus eũ mente concepit: & fide credidit
dcurcocogitandũ ÷ anobis ñ quantũ dence p̾mit᷑. sed
quantũ fide & dilectione capit᷑. Non enĩ recte caro. xp̃i
sine diuinitate sumit᷑ : nec diuinicas sine carne p̃statur
Vnde in euangelio regnũ celoꝵ simile dicit᷑. chesauro abs¬
condito in aq̃ro. quẽ qui inuenit homauadit & uendit
omĩa &emĩt agrũ illũ. Qiua nec a gercorpus uidelicet
xp̃i sine thesauro nec chesaurus diuinitatis sine agro carnis
iurt cõparatur. Quiquã bene in agro thesaurus absconsus dicit᷑
quia incarne xp̃i diuinitas corporalit̾ in habitans etiã in hoc
misterio ab aspectu oculorũ necaro uideat᷑ subtraitur : Et
fide auidius quera t̃: quesita uerius inueniat᷑: inuenta uero
carus habeatur & habita desiderabilius fruat᷑. q̃uia in xp̃o
omĩs plenitudo corporalit̃ in habitat sine dubio diuinitatis

Expanded text:
pressit, quia plus eum mente concepit, cum fide credidit. pressit, quia plus eum mente concepit, cum fide credidit. Idcirco cogitandum est a nobis, non quantum dente premitur, sed quantum fide et dilectione capitur. Non enim recte caro Christi sine divinitate sumitur, nec divinitas sine carne praestatur. Unde in Evangelio: Regnum coelorum simile dicitur thesauro abscondito in agro, quem qui invenit homo, vadit, et vendit omnia, et emit agrum illum : Quia nec ager, corpus videlicet Christi, sine thesauro, nec thesaurus divinitatis sine agro carnis jure comparatur. Et, o quam bene in agro thesaurus absconsus dicitur! quia in carne Christi divinitas corporaliter inhabitans etiam in hoc mysterio ab aspectu oculorum ne videatur subtrahitur, ut fide avidius quaeratur, quaesita verius inveniatur, inventa vero charius habeatur, et habita desiderabilius fruamur; quia in Christo omnis plenitudo corporaliter inhabitat, sine dubio, divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in ebrians quã p̃clarus ẽ & uinũ letificat corhominis
Dequonimirũ uino. sponsa in canticis exultat: qđ axp̃s in ca
suã ordinauerit caritatẽ. Ceterũ scđm ꝓmissam doctrinȩ
ueritatẽ nichil aliud quã caro xp̃i & sanguis iure credit᷑.
que ñ sapore carnis sed sp̃itali dulcedine degustantur
& fidei ratione intelligunt᷑.
ienĩ figura istius sacram̃ti in manna illo celesti p̃ces¬
sit uere & hiuius reiratio exinde aꝑte monstrat᷑ qđ
dicit᷑: qui plus collegerat ñ habuit amplius: neq qui
minus parauerat inuenit minus. Non ẽ. omino quan¬
titas uisibilis in hoc estimanda misterio: seduirtus sa¬
cram̃ti sp̃italis. Sicut nec quantitas hominis xp̃i me¬
tienda incorpore. sed uirtus in eo & diuinitas conside¬
randa. Nã plus retulit mulier illa ineuangelio quȩ fim¬
briã uestũti eius cetigerat: quã curba que totũ corpus

Expanded text:
inebrians quam praeclarus est : Et: vinum laetificat cor hominis inebrians quam praeclarus est : Et: vinum laetificat cor hominis . De quo nimirum vino sponsa in Canticis exsultat, quod Christus in ea suam ordinaverit charitatem. Caeterum secundum praemissam doctrinae veritatem, nihil aliud quam caro Christi et sanguis jure creditur, quae non sapore carnis, sed spiritali dulcedine degustantur, et fidei ratione intelliguntur.Si enim figura istius sacramenti in manna illo coelesti praecessit, vere et hujus rei ratio exinde aperte monstratur, quod dicitur: Qui plus collegerat, non habuit amplius, neque qui minus paraverat invenit minus . Non est omnino quantitas visibilis in hoc aestimanda mysterio, sed virtus sacramenti spiritalis; sicut nec, quantitas hominis Christi metienda in corpore, sed virtus in eo et divinitas consideranda: nam plus retulit mulier illa in Evangelio, quae fimbriam vestimenti ejus tetigit, quam turba quae totum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ solũ hoci sedetiã omĩ benedictione celesti que in illis
ẽ. repleam᷑. Ac ꝑ hoc unũ corpus cũ illo & millomane¬
amus: ubi xp̃s caput & nos onĩs menbra censeamur
uod panis etiã quãuis uera carosit. hoc misteriũ pos¬
sit nominari. ꝑbat apłs ubi dicie ꝓbet se homo &
sic depane illo esat. & de calicebibat. quia xp̃i caro &
uera caro. & tamen panis uiuus qui decelo descendit. ĩure
catholice p̃dicat᷑. Caro quidẽ scđm grãm : panis uero seđm
efficientiã: quia sicut hic panis terrenus uitã subministrat
tẽporalẽ. ĩta ille cȩlestis uitã p̃stat ȩternã. & celestẽ. quia
uica ÷ sẽpiterna. Peniq & sanguis hic scđm efficientiã si¬
mili modo uinũ trpice potest̃ uocari: quia sicut uinũ le¬
tifice̾t cor hominũ sobrie pocatũ. ita longe locupletius
hoc uinũ sanquinis letificat cor hominis interioris : & ui¬
ebriat mentẽ amore spitali. Unde dictũ ÷ & calix m̃s

Expanded text:
 sed etiam omni benedictione coelesti, quae in illis est, repleamur, ac per hoc unum corpus cum illo et in illo maneamus, ubi Christus caput et nos omnes membra censeamur.at vocari. 1. Quod panis etiam quamvis vera caro sit, hoc mysterium possit nominari probat Apostolus, ubi dicit: Probet se homo et sic de pane illo edat, et de calice bibat : quia Christi caro et vera caro, et tamen panis vivus qui de coelo descendit jure catholice praedicatur: caro quidem secundum gratiam, panis vero secundum efficientiam, quia sicut hic panis terrenus vitam subministrat temporalem, ita ille coelestis vitam praestat aeternam et coelestem, quia vita est sempiterna. Denique et sanguis hic secundum efficientiam, simili modo vinum typico potest vocari, quia sicut vinum laetificat cor hominum sobrie potatum, ita longe locupletius hoc vinum sanguinis laetificat cor hominis interioris, et inebriat mentem amore spiritali: unde dictum est: Calix meus
Abbreviated transcription (Latin):
effundet᷑. & ꝓmulcis in remissionẽ peccatorũ. Nã ubi lucas
ꝓmultis qui credituri erant ꝑ uerbũ eorũ effusus :
Hicuciq & ñ alius neq alicuius alceri sed sanguis ihuxp̃i.:
in hoc uerbo efficit᷑. Uiget autẽ hoc uerbũ & manet. Hic ÷
enĩ calix sangiuinis mei quipuobis fundet᷑. & ꝓmultis.
Quaꝓpt̾ ohomo quocienscumq bibis hunc caliẽe. aut man¬
duicas hunc panẽ. ñ aliũ sanguinẽ te puces bibere. quã eũ
incruce: quia sic ueritas testat᷑: hoc ẽ corpus meu. qđ ꝓuob̾
tradet᷑. Et de calice hic enĩ sanguis meus: qui ꝓuobis ef¬
fundet᷑ in remissionẽ peccatorũ. Vnde sicut in remissio¬
nẽ fusus ÷ peccacorũ & tradicus : ita adhuc hodie in remis

Expanded text:
effundetur, et pro multis in remissionem peccatorum. Nam ubi Lucas effundetur, et pro multis in remissionem peccatorum. Nam ubi Lucas stolis et pro multis qui credituri erant per verbum eorum effusus est. Hic utique et non alius, neque alicujus alterius, sed sanguis Jesu Christi in hoc verbo efficitur. Viget autem hoc verbum et manet, Hic est enim calix sanguinis mei, qui pro vobis fundetur et pro multis. Quapropter, o homo, quotiescunque bibis hunc calicem, aut manducas hunc panem, non alium sanguinem te putes bibere, quam eum in cruce, quia sic Veritas testatur: Hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Et de calice: Hic enim sanguis meus est, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum. Unde sicut tunc in remissionem fusus
Abbreviated transcription (Latin):
suspirans quia necdũ xp̃s uenerat: aiebat in lamentãcionib
suis. Paruuli petierunt panẽ: &ñerat qui frangeret eis.
Ecidõhic solus ÷ qui frangit hunc panẽ.: & ꝑmanus ministroꝵ
distribuit credentib dicens. Accipite & bibite exhoc om̃s:
cã ministri quã & reliqui credentes. Hic ÷ calia sanguinis
mei noui & ȩterni cestamenti. In hoc qͥppe uerbo sanguis
efficit᷑ : qd anteꝰ iunũ &aqua fuerat. efficit᷑ ergo sanguis.:
sed ille utiq quẽ discipulis tradidit. Sangiuis plane
noui & ȩterni testamenti qđ testam̃tũ nũquã immutabit̃.
quia ȩt̾nũ est. nũquã ueterascet. nũ quã irritũerit: & hoc
est testam̃tũ heredicatis nr̃e ꝑ qđ nobis diuina & cęlestia
tradunt᷑: hoc igit᷑ ẽ misteriui fidei : Decuius nãq lanqui¬
nis figura. populus scificacus : ueteris cestam̃ci. Sed in illo
sanguine umbra erat. hic aut̃ ueritas. Qui puobis inquit

Expanded text:
suspirans, quia necdum Christus venerat, aiebat in Lamentationibus suspirans, quia necdum Christus venerat, aiebat in Lamentationibus suis: Parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis . Et ideo hic solus est qui frangit hunc panem, et per manus ministrorum distribuit credentibus, dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes, tam ministri quam et reliqui credentes: Hic est calix sanguinis mei, novi et aeterni testamenti. In hoc quippe verbo sanguis efficitur, quod ante vinum et aqua fuerat. Efficitur ergo sanguis, sed ille utique quem discipulis tradidit; sanguis plane Novi et aeterni Testamenti, quod testamentum nunquam immutabitur, quia aeternum est; nunquam veterascet, nunquam irritum erit: et hoc est testamentum haereditatis nostrae, per quod nobis divina et coelestia traduntur. 3. Hoc igitur est mysterium fidei. De hujus namque sanguinis figura populus sanctificatus est Veteris Testamenti. Sed in illo sanguine umbra erat, hic autem veritas: Qui pro vobis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
trades: trede ofili quia ita ẽ. Qm̃ ipse diã & factũ dubicare
ñ potes ipse mandauit &creatũ ẽ. Preceptũ ergo posuit.
inmeã cõmemorationẽ hoc facite & ideo quotienscũq
fut catholicȩ: uere hoc fit qđ diccũ : hocẽ. corpus meũ.
Simili modo postqͣuã cenatũ : refert sacerdos uerba euange¬
liste accipiens hunc preclarũ calicẽ: Et notandũ qđ hunc
que offerimus e ñ aliũ. inscãs acuenerabiles manus suas
itẽ tibi grãs agens benedixit. & dedit discipłis suis dicens
Audisne ubiq qđ ipse grãs egerit: qđ benedixerit: et ideo
Sicitaq licet sacerdos dicat: ipse ẽ. quibenedicit & frangit
Alioquin nisi eius esset benedictio nulla scĩtas in eoesset. Unde
in exodo ada aron & filiss eius. Inuocabitis ergonomen meũ
suꝑfilios israhel: &egobenedicã eos. Sacerdos ergo inuocat
sed ipsẽ benedicit &̃ frangit: quia nisi ille frangeret hunc
panem. paruuli om̃s ieium remanerent: hiñc quoq ꝓpħa

Expanded text:
tradetur. Crede, o fili, quia ita est, quoniam ipse dixit, et factum dubitare non potes; ipse mandavit et creatum est. Praeceptum ergo posuit, In meam commemorationem hoc facite; et ideo quotiescunque fit catholice, vere hoc fit quod dictum est: Hoc est corpus meum. 2. Simili modo posteaquam coenatum est: refert sacerdos verba evangelistae: Accipiens hunc praeclarum calicem. Et notandum quod hunc quem offerimus, et non aliitem tibi gratias agens benedixit, et dedit discipulis suis, dicens. Audisne ubique, quod ipse gratias egerit, quod benedixerit? et ideo Sic itaque, licet sacerdos benedicat, ipse est qui benedicit et frangit; alioquin nisi ejus esset benedictio, nulla sanctitas in eo esset: unde in Levitico ad Aaron et ad filios ejus: Invocabitis ergo nomen meum super filios Israel, et ego benedicam eos . Sacerdos ergo invocat, sed ipse benedicit et frangit; quia nisi ille frangeret hunc panem, parvuli omnes jejuni remanerent. Hinc quoque propheta
Abbreviated transcription (Latin):
facient omĩa adquȩ missa sunt : quia pacris ñnisiunũ &
substantiuum & consubstantiale ac sẽpiternũ : uerbũ. Unde
sac̃dos prius int̾cetera etiã uerba euangelistaruĩ assumens
ait. Qui pridie quã paceret᷑ accepit panẽ inscãs acuenert¬
biles manus suas. eleuatis oculis incelũ ad te dm̃patrẽ
suũ omnipotentẽ grãs cibi agens: benedixrit. fregit & dedic
disciplis suis. Eccẽ usq adistũ locũ. uerbas euangelistarũ
Porro deinceps uerba sunt dĩ p̃ocestace & omĩefficiẽntia plena
Accipite & manducate ex hoc onĩs: hoc ÷ enĩcorpis meũ.
Sed neforte putares. qđ de illo uno cancũ pane & iilla una
hora hoc eũ esse uisserit.: secutus adiungens ait. hoc facite
inmeã cõmemorationẽ. Unde facendũ qđ quicqͥd cunc
illud fuit qt apti ab eo ꝑceperunt: hoc totũ ẽ istud. que a
id ipsũ est. Et siuelis audire quid ÷ hoc ẽ inquitꝰ corpus

Expanded text:
facient omnia ad quae praemissa sunt, quia Patris nonnisi unum et facient omnia ad quae praemissa sunt, quia Patris nonnisi unum et substantivum et consubstantiale ac sempiternum est Verbum. Unde sacerdos prius inter caetera etiam verba evangelistarum assumens, ait: Qui pridie quam pateretur accepit panem in sanctas ac venerabiles manus suas, elevatis oculis in coelum ad te Patrem suum omnipotentem, gratias tibi agens benedixit, fregit et dedit discipulis suis. Ecce usque ad istum locum verba sunt evangelistarum; porro deinceps verba sunt Dei, potestate et omni efficientia plena: Accipite et manducate ex hoc omnes, hoc est enim corpus meum. Sed ne forte putares quod de illo uno tantum pane et in illa una hora hoc eum esse jusserit secutus adjungens ait: Hoc facite in meam commemorationem . Unde fatendum, quod quidquid tunc illud fuit quod Apostoli ab eo perceperunt, hoc totum est, quia idipsum est; et si velis audire quid est, Hoc est, inquit, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ meritis. ñuerbis humanis. sed ꝓcul dubio diuinis efficit᷑
& consetrat᷑ mandatis. Creat᷑ enim ex aliquo ibiden qualis¬
cũq sed noua salucis creatura caro e sanguis ap̃i: Pdut
inbaptismo homines noua effĩciunt᷑ creatura : &e corpis ap̃r
qd po testate aliciuus ista fiant: seduerbo creatoris quo
cuncta creatas uisibilia & intusibilia. Euius ergo potentia
creata sunt prius: eius utiq uerbo admelius fȩcrtancu
Quia nemo creator alicuius rei aut recreator. nisi unus ds̃ ca¬
tholice p̃dicat᷑. Propterea uentendũ est ad uerba xp̃i. &cre¬
dendũ qđ inciusdẽ uerbis ista cͥficiunt᷑. Reliqua omĩa quȩ
sacerdos dicit aut cleruscanit. nichil aliud quã laudes &
grarũ acciones sunt: aut certe obsetrationes fideliuĩ petici¬
ones postulationes. Uerba aucẽ xp̃ĩ sicut diuinas ita effica¬
cia: ut nichil aliud ꝓueniat. quã qđ iubent quia et̃nasuint
Celũ inquit & terra transient. uerba aut̃ non transibunt: sea

Expanded text:
non meritis, non verbis humanis, sed procul dubio divinis efficitur et consecratur mandatis. Creatur enim ibidem ex aliquo, non qualiscunque, sed nova salutis creatura, caro et sanguis Christi, veluti in baptismo homines nova efficiuntur creatura, et corpus Chrquod potestate alicujus ista fiant, sed verbo Creatoris, quo cuncta creata sunt visibilia et invisibilia: cujus ergo potentia creata sunt prius, ejus utique verbo ad melius recreantur, quia nemo creator alicujus rei, aut recreator, nisi unus Deus catholice praedicatur. Propterea veniendum est ad verba Christi, et credendum quod in ejusdem verbis ista conficiuntur. Reliqua vero omnia quae sacerdos dicit, aut clerus canit, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes fidelium, postulationes, petitiones. Verba autem Christi sicut divina sunt, ita efficacia, ut nihil aliud proveniat quam quod jubent, quia aeterna sunt. Coelum, inquit, et terra transient, verba autem mea non transibunt , sed
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus ꝓhoc deuisibilibus ad inuisibilia feram᷑. & qđ
adhuc latet. fide instantius requiramus. Nichilq du¬
bitandũ de specie. dũ uircus xp̃i interius tocũ prestat
cxmisterio: qͥc quid euangeliũ rȩpmictit ex diuinitatis

Expanded text:
quatenus per hoc de visibilibus ad invisibilia feramur, et quod quatenus per hoc de visibilibus ad invisibilia feramur, et quod adhuc latet, fide instantius requiramus. Nihilque dubitandum de specie, dum virtus Christi interius totum praestat ex mysterio, quidquid Evangelium repromittit ex Divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
done ueritatis. Ceterũ siquis ex eo ñ eredit illud qͦđ in
euangelio p̃dicat᷑ prioribus inquã illis deterior uidet᷑
qui sabunius specieigustu omnẽ saporẽ & omne delecta¬
mentũ fide ꝑceperant. Nec tam̃ illud cunc aliud monstratũ :
Licet quicqͥd saporis & delectamenti : incerius sub uno eodẽq
colore totũ manna presticerit Pocior qͥppe uirtus rerũ ÷
quã species. & fucatus color: idcirco uirtus magis conside¬
randti est quã color seu sapor exteruis. quia qui uniuersis
uirtutẽ nacurȩ dedit. hic huic sacram̃to diuinitus indul¬
sit ut sit caro & sangius ipsius. et qđ caro & sanguis xp̃i
ecetȩ conculit. hoc tocũ sacram̃tũ huius misterii cõpleat.
& adimmortalitatẽ suos inmacula tos clement̾ ꝓducat.
Carnales quoq & corrupcibiles ad sp̃ĩtalia & incorrup
tibilia ꝑficit. Propterea ergo debuit sp̃italit̾ celebrari.

Expanded text:
tione veritatis. 6. Caeterum, si quis ex eo non credit illud quod in tione veritatis. 6. Caeterum, si quis ex eo non credit illud quod in Evangelio praedicatur, prioribus, inquam, illis deterior videtur, qui, sub unius speciei gustu, omnem saporem et omne delectamentum fide perceperant. Nec tamen illud tunc aliud monstratum, licet quidquid saporis et delectamenti est interius, sub uno eodemque colore totum manna praestiterit. Potior quippe virtus rerum est, quam species et fucatus color, idcirco virtus magna consideranda est, quam color seu sapor exterius; quia qui universis virtutem naturae dedit, hic huic sacramento divinitus indulsit, ut sit caro et sanguis ipsius, ut quod caro et sanguis Christi Ecclesiae contulit, hoc totum sacramentum hujus mysterii compleat, et ad immortalitatem suos immaculatos clementer perducat; carnales quoque et corruptibiles ad spiritalia et incorruptibilia proficere faciat. Propterea ergo debuit spiritaliter celebrari,
Abbreviated transcription (Latin):
xpi. Auibus ita eractis p̃clara di filu menbra pesticius
inuertice altaris. & repleuit celesti pabulo xp̃i mensã. Iũ
rursus humo pstracus dep̾catus ÷ dm̃. ut dignaret᷑ ĩpse
iterũ ueti in pristinã speciẽ. Qua expleta oratione. surgen
eterra: inuenit corpus xp̃i informã remeasse priorẽ ut̃i
depcatꝰ fuerat. Et mira omnipocencis dĩ dispensacio. qui
siqura a gniut aliis quibusq sub hoc misterio. sed informa
pueri quatinꝰ &e uericas patesceret in ostenso. & sacerdotis
desideriũ impleret᷑ ex miraculo. nrãq fides firma ret᷑
exrelatu. Uerũ camen ñ prius idẽ cõmunicasse pueri
corpus & sanguinẽ legit᷑: quã rediret inprigris formȩ
speciẽ ne ab surdũ uideret᷑ qđ p̃sũpserat: &e fides uberi¬
us requirat᷑ interius in eadẽ. qđ exterius uisu conspexerat
et incerim dixisse sufficiat deostensione carnis. xp̃i: ꝓ asser¬

Expanded text:
Christi. Quibus ita exactis, praeclara Dei Filii membra restituit Christi. Quibus ita exactis, praeclara Dei Filii membra restituit in vertice altaris, et replevit coelesti pabulo Christi mensam. Tum rursus humo prostratus deprecatus est Deum, ut dignaretur ipse iterum verti in pristinam speciem; qua expleta oratione, surgens a terra, invenit corpus Christi in formam remeasse priorem, uti deprecatus fuerat; et mira omnipotentis Dei dispensatio, qui t non in figuram agni, ut aliis quibusque sub hoc mysterio, sed in formam pueri, quatenus et veritas patesceret in ostenso, et sacerdotis desiderium impleretur ex miraculo, nostraque fides firmaretur exrelatu. Verumtamen non prius idem communicasse pueri corpus et sanguinem legitur, quam rediret in prioris formae speciem, ne absurdum videretur quod praesumpserat, et fides uberius requiratur interius in eodem quod exterius visu conspexerat. Haec interim dixisse sufficiat de ostensione carnis Christi pro asser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcubuit genibus : Te dep̾cor inquit omnipotens. pande m
exiquo in hoc misterio nacura corporis xpͥi. uc michi liceat
eu prospicere pͥsencẽ corporeo uisu &e formã pueri quẽ oli
sunus matris culit uagientẽ. nunc manibus congreccare
Aundũ talia pcaret angłs deceloueniens affat᷑. Surge
inquic ꝓpere si xp̃m uidere placet. ad est p̃sens corporeo
uesticus amictu. quẽ sacra puerpera gessic Tũ uenerabi¬
uis presbit̃ pauidus abimo uultũ erĩgens: iudic suꝑarã
patris filiũ puerũ quẽ simeon infancẽ portare suis ulnis
ꝓmeruerat. Cui angłs inquit. Quia xp̃m uidere placunit.
quẽ prius subspeci panis uerbis misticis sacrare solebas.
nunc oculis inspice actrecta manibus. Tũ sacerdos celesti
munere frecus. qđ mirũ dictu ÷ ulnis crementib puerũ
accepit : &e pectus ꝓpriũ xp̃i pectoriuinxit. Deinde ꝓfusus
mamplexũ dac. oscula deo : & suis labis p̃ssic pralabia

Expanded text:
procubuit genibus: Te deprecor, inquit, Omnipotens, pande mihi procubuit genibus: Te deprecor, inquit, Omnipotens, pande mihi exiguo in hoc mysterio naturam corporis Christi, ut mihi liceat eum prospicere praesentem corporeo visu, et formam pueri, quem olim sinus matris tulit vagientem, nunc manibus contrectare; qui dum talia precaretur, angelus de coelo veniens affatur: Surge, inquit, propere, si Christum videre placet; adest praesens corporeo vestitus amictu, quem sacra puerpera gessit. Tunc venerabilis presbyter pavidus ab imo vultum erigens, vidit super aram Patris Filium puerum, quem Simeon infantem portare suis ulnis promeruerat. Cui angelus inquit: Quia Christum videre placuit, quem prius sub specie panis verbis mysticis sacrare solebas, nunc oculis inspice, attrecta manibus. Tum sacerdos coelesti munere fretus, quod mirum dictu est, ulnis trementibus puerum accepit, et pectus proprium Christi pectori junxit; deindcula Deo, et suis labiis pressit pia labia
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. sicut illud ingestis anglorũ. qđ quidã presbit̃ fuerit
religiosus ualde plergis nomine. frequent̃ missarũ sollempnia
celebrans ad corpus sc̃ĩ ninie ep̃i & confessoris. Quicũ digno
maderamine scam xp̃o propitio duceret uitã: cepit om̃ni¬
potentẽ adm̃ pnis pulsare p̾cib. ue sibi monstraret nacurã
corporis ap̃i atq sanguinis. Itaq ñ ex infidelitate ut assolet
sed expietate mentis ista peciuit. Euerat enĩ apuero diuinis
legib imbutus. & ꝓpt̃ amorẽ suꝑni regis olim patriȩ fines
ce dulcia liquerat arua.: ut xp̃i misteria exsul sedule disceret
Idcrco tius amore magis succensus cotidie p̾ciosa offerens
munera poscebat sibi p̃monstrari que foret species lacitans
subforma panis & uini. Non quia de xp̃i corpore dubius esset.
sed quia uel sic xp̃m cernere uellet. quẽ nemo mortaliũ iã
sup astra leuatũ in terris passim conspicere pocest. Ueneraci
ergo dies ut idẽ celebrans pie sollepnia missarũ. more solito

Expanded text:
guntur; sicut illud in gestis Anglorum, quod quidam presbyter fuerit religiosus valde, Plecgils nomine, frequenter missarum solemnia celebrans ad corpus S. Niniae episcopi et confessoris, qui cum digno moderamine sanctam, Christo propitio, duceret vitam, coepit omnipotentem Deum piis pulsare precibus, ut sibi monstraret naturam corporis Christi atque sanguinis. Itaque non ex infidelitate, ut assolet, sed ex pietate mentis ista petivit; fuerat enim a puero divinis legibus imbutus, et propter amorem superni Regis olim patriae fines et dulcia liquerat arva, ut Christi mysteria exsul sedule disceret. Idcirco ejus amore magis succensus, quotidie pretiosa munera offerens, poscebat sibi praemonstrari quae foret species latitans sub forma panis et vini; non quia de Christi corpore dubius esset, sed quia vel sic Christum cernere vellet, quem nemo mortalium jam super astra levatum, in terris passim conspicere potest. Venerat ergo die ut idem celebrans pie solemnia missarum more solito
Abbreviated transcription (Latin):
cata es in eis. Deinde ait. Accepisti uestimenta mea uersicolo¬
ria: de operuisti idola tua. Oleũ quoq meũ & incensũ meũ
poslusti ante faciẽ idolorũ: Nã & panes meos quos dedicibi

Expanded text:
cata es in eis . Deinde ait: Accepisti vestimenta mea versicolocata es in eis . Deinde ait: Accepisti vestimenta mea versicoloriam et cooperuisti idola tua, et oleum meum et incensum meum posuisti ante faciem idolorum tuorum, et panes meos quos dedi tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
sed quid habeat. Nam sicut nomine xp̃i ipso teste &iam ameni¬
bris diaboli demonia pelluntur. & uirtutes ab eis plurimȩ
operant᷑ ita eusdẽ uirtute insacram̃to amalis corpus & san¬
quis conficit᷑ licet dictũ sic qđ dĩ peccatores ñ audiat. Quia
& suꝑaquã baptismi &esuꝑ oleũ & suꝑ eucharistiã. & suꝑ capita¬
secrat ex officiomunus suȩ largicatis. Alioquin angustior
est grã xp̃i. quã fraus & calliditas diaboli. Sienĩ ortus ille
deliciarũ clausus potuit habere spinas aduersarii.: multomagil
gr̃e. Non igit᷑ euacuatur qđ ubiq pollet: neq alcerius esse
pocest. qdđ ꝓpriũ dĩ est. Quia & sisunt quidicant hec sui merici
eẽ. et fornicant᷑ adeo. ñequaquã illa exhonoranda suNl
diuini uiris sacram̃ta: ũit eorum illa ẽẽ putent᷑ cũ dñs
subspecie meretricis sinagog̃ȩ ꝓtulisti in quid̃ deauro
meo & argento meo & fecisti tibi imagines masculinas & forni¬

Expanded text:
sed quid habeat. Nam sicut nomine Christi, ipso teste, etiam a memsed quid habeat. Nam sicut nomine Christi, ipso teste, etiam a membris diaboli daemonia pelluntur, et virtutes ab eis plurimae operantur; ita ejusdem virtute in sacramento a malis corpus et sanguis conficitur, licet dictum sit, quod Deus peccatores non audiat, quia et super aquam baptismi, esecrat ex officio munus suae largitatis; alioquin angustior est gratia Christi quam fraus et calliditas diaboli. Si enim hortus ille deliciarum clausus potuit habere spinas adversarii, multo magis gratiae. 4. Non igitur evacuatur quod ubique pollet, neque alterius esse potest, quod proprium Dei est, quia etsi sunt qui dicant haec sui meriti esse, et fornicantur a Deo, nequaquam illa exhonoranda sunt divini juris sacramenta, ut eorum illa esse putentur, cum Dominus sub specie meretricis synagogae: Protulisti, inquit, de auro meo et argento meo, et fecisti tibi imagines masculinas, et forni