comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uo sp̃ potestis uenire : Stulta uerba etomnino insipientiae plena. quideruĩ p̃poterant illo uenire quo ille ꝑ rexis set
sunt ficeret semet ipsum : Nũ quid ipsi nonerat morituri : Quide stergo nũquid int̃ fioiet semetipsum quia dixit
łuo ego uado uosp̃ potestis uenire : Si demorte hominis diceret quis hominum fuimoritur : Ergo quoego uado dixit noncũ it᷑
admortem sed quo ibat ipse postmortem : Illutaq: non intellegente sista : Respondit eis dns. Quitrã sapiebant :
t̃rae doleeaminit̃renis inhatis sursũ corp̃ habetis : Vosdeor sũestis ego de suꝑ nissum : Vos demendo hoce
ego p̃ sum de hiocmundo: Quo modo ergo ũ erat de bioo mundo ꝑquem fastu siẽ mundus Etsem ꝑ ubiq ẽ sed om̃s

Expanded text:
vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim non poterant illo venire, quo ille perrexit, si vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim non poterant illo venire, quo ille perrexit, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Nunquid interficiet semetipsum, quia dixit, Quo ego vado, vos nos potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo quo ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illis itaque non intelligentibus ista, respondit eis Dominus, qui terram sapiebant. terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sursum cor non habetis. « Vos de deorsum estis, ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis, ego non sum de hoc mundo. » Quomodo ergo non erat de hoc mundo, per quem factus est mundus, et semper ubique est? Sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
oraeius: Scilicet omnia dispositionis sua e omiã uoluntatis suae quia quiuoluntate natusẽ uoluntate et passus ẽ :
diuinitatis et misetationi in furmitati seiꝰ deocculta patentia quã iuda ei ñ nouerant : Vndeillis modo dictũ est
ne nostis neq patrẽmeum : et decarne suscepta. quã iudaei Nauerant etcuius patriã sciebat . Vndeillis alio loco
et quioderant : ecquiamabantilli ꝑ sequendo illihabere cupiendo: Banũẽ animã xpĩq rere : sed quo modo discipulieã
omnibus illis ad quosloq batur uname ẽ uoluntatem aequalem malitiam ꝑpendi eũ qui saluare eosuenerat:
Clio uero loco : discipulis suisdixit : Quo ego uado uos non potestisuenire : Non abstulit
quibus prescius dixit : In peccato urõ moriemini : His aut̃ auditis uerbis quomodo solenta arnalia cogitantes. et secundũ
carnem iudicantes et totũ carpalit̃ audientes i etsapente sdixer : Num quid int̃ficiet semeo i psum quia dicit quoego uado

Expanded text:
ora ejus. Scilicet omnia dispositionis suae, omnia voluntatis suae. Quia qui voluntate natus est, voluntate et passus est. « divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus de occulta patientia, quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est, Neque me nostis, neque Patrem meum; et de carne suscepta, quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant, unde illis alio loco et qui oderant, et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. Bonum est animam Christi quaerere, sed quomodo discipuli eamomnibus illis, ad quos loquebatur, unam esse voluntatem sciebat, aequalem malitiam perdendi eum, qui salvare eos venerat. Alio vero loco discipulis dixit: « Quo ego vado, vos non potestis venire : » non abstuliquibus praescius dixit, « In peccato vestro moriemini. » His autem auditis verbis, quomodo solent carnalia cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes et sapientes dixerunt: « Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit: Quo ego vado
Abbreviated transcription (Latin):
tosicrectionẽ dmipici celebrirȩ iuletais. ptouos sgnpualere et inompepietitis exercitio. Florbre Raris sine lominȩ¬

Expanded text:
resurrectionem Domini nostri celebrare valeatis. Opto vos semper valere, et in omni pietatis exercitio florere, charissimae dominaresurrectionem Domini nostri celebrare valeatis. Opto vos semper valere, et in omni pietatis exercitio florere, charissimae domina
Abbreviated transcription (Latin):
ener ñ sig̃ loquitur ueritas intellegentib: m̃tib: Intus loquit᷑ sinesono iustruit. Intellegibili uoce
ꝑ fundit quiergo potest in ea uidere patiuitatis eius aet̃uitatem ipseillam sicaudit loquentem. Sicut eidixit pater quad
loquentur excitauit pos admagnium de siderium interioris dulcedinis suȩ sed crescendo capiamus: anbulando crescimꝰ
ꝓficiendo ambula mꝰ ut ꝑuenire possimꝰ ꝑ seipsum. ad seipsum seipso ducente pos et ꝓmatentȩ pob ego sum ua etuoru¬
sorori grslane et filia edõ deuote columbae humilis leuita alcuinus salutem ad solatiũ scitatis ur̃e. huno li bellũ
direxi comatico sermone dictatum ut eum habeatis hio dieb: ad exercercendam in eo ura m̃ sca mn deuationem quia
optimume : Intalestudio hoc sc̃is simos ꝑ ageredies et maxime in beiti lohannis euange lista euangelio inquo sunt altiora
tio scinitis etroligi oescis sunae soata et in lestionis studio ꝓ spere ꝑ agetis quatoai ad sem̃ paschia ꝑ uonientes condignis laudib

Expanded text:
Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili voce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater, quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capiamus, ambulando crescamus, proficiendo ambulemus, ut pervenire possimus » per seipsum ad seipsum, seipso docente nos et promittente nobis: Ego sum via, et vGislanae, et filiae Deo votae Columbae, humilis levita Alcuinus salutem. Ad solatium sanctitatis vestrae hunc libellum direxi, comatico sermone dictatum, ut eum habeatis his diebus, ad exercendam in eo vestram sanctam devotionem: quia optimum est in tali studio hos sanctissimos peragere dies, et maxime in beati Joannis evangelistae Evangelio, in quo sunt altiora et religione castissimae vitae, et in lectionis studio prospere peragatis, quatenus ad sanctum Pascha pervenientes, condignis laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
pauesertpetn s. uedi filius pedes eilauaret : Pns seruo ds̃ homini. Quando ergo pedes disipu lorum lau arecoepit
petrum: Et tunc petrus quod aetiã quilibet eorum ex pauis sec ex pauitat q ept
Onẽ tumibi lauas pedes : Tudis̃ egolomo Tudñs ego seruus T uredeptor egopeccator : Quo dego ficio tunescis modoscies
aute postea: Eluus fieti m̃ stouim pecdum intellegis sed postea intelletturus eris : Quustegs tuero puneseis me t dsen¬
aetium primõ sub sterto. Nemihi neges capiendã tecum partem pullã tibi pego abluendari corpo ris purtemte Ruspon¬
detei lsi qulo edisẽ nonhabeo op̃ nns pedes laure sel ẽmundis torus : Quomodo e iatumqr et munq toris tanen pedeseo

Expanded text:
expavescit Petrus, ut Dei Filius pedes ei lavaret, Dominus servo, Deus homini. « Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, expavescit Petrus, ut Dei Filius pedes ei lavaret, Dominus servo, Deus homini. « Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum expavisset, expavit atque ait: Domine, tu mihi lavas pedes? » Tu Deus, ego homo; tu Dominus, ego servus; tu Redemptor, ego peccator. Quod ego facio, tu nescis modo: scies autem postea. Hujus facti mysterium necdum intelligis, sed postea intellecturus eris, quia si te non laveetiam prima substerno. Non  Ms., Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. Respondit Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus
Abbreviated transcription (Latin):
Aissio istaspirtalis suggestioẽ: A in aures corporalib sonis sed incor consentientis iniqua: sicut enim bonas cogtatiõnes
mal asgitationes maligp̃ sp̃s suggerit : Sel int̃ ẽ quib: nam eo rũmens humana consertiat
aliorum: Scions quia om̃ĩa dediteipat̃ inmanus  Ergo et ipsum ttaditorem : namsieum in manibus non haberet: p̃iutiq illo¬
ad dm̃uadit Necdm̃ oum indeexire ecnos deserens cum rediret Surgit aceni et ponit uestim̃ta sias. Locuiturus ena¬
sũteam suo cõm̃ daret exemplo a etiam diuina sublimitas : Surgit acena descendet de
celostibus posuit uestum̃tasua. Idẽ semet ipsum exinauit: Cumaccepis secdinteum p̃einxitse formã serui induens: nittt
aqũ i upelom. Idẽ fidit sanguinẽ suum inttamut undiret inse credentiũ uestigi ꝓ emepis pr or mi serui induers. miat
ita intellegendumẽ. quasialiorum pedib lauatis uenis sec ad primũ a postolum sed qus iu de primũ coepit ii dion

Expanded text:
Missio ista spiritalis suggestio est: » non in aures corporalibus sonis, sed in cor consentientis iniqua; sicut enim bonas cogitationesas cogitationes malignus suggerit. Sed interest quibusnam eorum mens humana consentiat, aliorum. « Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, » ergo et ipsum tad Deum vadit: nec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. Surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus evanquippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas. » Surgit a coena, descendit de coelestibus; posuit vestimentaaquam in pelvim, » id est, fudit sanguinem suum in terram, ut mundaret in se credentium vestigia quae terrenis peccatis sordida fuerant, et ita intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ in uobisẽ: Hincẽ quo dintelligitis quol xp̃s manet inaet̃nuũ: Ergo ambula tedumlu cẽ habetis ut non uos comp̃henaaat

Expanded text:
lumen in vobis est. Hinc est quod intelligetis, quod Christus manet in aeternum. Erglumen in vobis est. Hinc est quod intelligetis, quod Christus manet in aeternum. Erg
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomodo tudicis oportetexaltari filium hominis qui s ẽ iste Meniorit̃ tenuer̃ quod dns dicebat as sidue filium hominis
st ec̃ lam hocloco nonait siee altatus fueritã t̃ra filius hominis sed sicut superius dixerat. quando petati sunt gentiles
illiqueum uidere cupebant: Uent horautelorificet filius homipis. E eo itaq i stĩanimoretinentes: Et quod ruine aibo
Cun exaltatus fuero ã tra mortem etucis itellegentes : q̃ sier̃ abillo et abxer̃. Nos audiumꝰ ex lege quia xp̃smanet ineq̃ũ¬
Et quomodo tudicis oportet exaltari filiũ hominis : Sicrũ xp̃s est inquiund manet inaetq̃ũ. Simanet in aetrum quo nodo
exaltabitur a t̃ra ildẽ quo modo crucis passione morietur hocenim eumdixis se intellegebant : quod facere cogitaba no
Nonergo eis uerborũ Iistorum obscuritatem a peruit infusa sapientia ł dstimulata consoientia: Dixitergo eis ihis adbuc modicã

Expanded text:
 Quis est iste filius hominis? » Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait, si exaltatus fuerit a terra filius hominis, sed sicut superius dixerat, quando nuntiati sunt gentiles illi qui eum videre cupiebant: « Venit hora, ut clarificetur Filius hominis. » Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, « Cum exaltatus fuero a terra, » mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Si enim Christus est, inquiunt, manet in aeternum; si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra? id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum
Abbreviated transcription (Latin):
In domosua temporalia Negotia geri p̃patit. quanto magis e& quaenus quã fierilic& plus cȩlestis iremeret suna ed¬
ĩ qr sp̃s sc̃s in colũbasopͣ dñm apparuit recteꝑ columbas scĩ sp̃s̃ charis mata signant᷑
Q uiaut̃ s̃ intem plođi hodie qui columbas uendt pisi quiineccła p̃tiũ deimpositionemanus accipiunt ꝓ quã uidelud

Expanded text:
in domo sua temporalia negotia geri non patitur, quanto magis ea quae nusquam fieri licet plus coelestis irae merentur, in domo sua temporalia negotia geri non patitur, quanto magis ea quae nusquam fieri licet plus coelestis irae merentur, itus sanctus in columba super Dominum apparuit, recte per columbas sancti Spiritus charismata signantur. Qui autem sunt in templo Dei, hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? per quam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis intelligereN fesediuno condem pnandos eẽ iudicio siabsq: operũ fructũ deplausutentum sibi religiosisermonis ulud
desonitu ette gimento bl andirent᷑ i ridantium folioꝵ Verũ q ñ intellexer̃ consequenter in ipsos destrictionẽ merite ult on¬
exertuit Eiecitq cõmerciarerũ humanarũ dedomoilla inquadiuinas tantũ res igi hostias et orationes dõ offerri uerbũ d̃ legis
diri etdecantari p̃ceptũ esrat & quidem credendum est qđ eatantũ¬
uecessaria eenĩt eidem templi iuxtahoc qđ alias factũ legimꝰ cũ idemtemplũ in grediens inuenit in eo uendentes
cõparare credendũ esi : Siergodñs nec eauolebat intemplo uenundari quae in templo uolebatofferm
auaritiae si ue fraudis qdđ ꝓ priumsolet es se negonantiũ facinus qua n taputas anima duersione punir& siinuense

Expanded text:
multo magis intelligerent sese divino condemnandos esse judicio, si absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis, vel ut multo magis intelligerent sese divino condemnandos esse judicio, si absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis, vel ut de sonitu et tegumento blandirentur, viridantium foliorum. Verum quia non intellexerunt, in ipsos consequenter exercuit, et ejecit commercia rerum humanarum de domo illa, in qua divinas tantum res agi, hostias et orationes Deo offerri, verbum Dei legi, audiri et decantari praeceptum erat. Et quidem credendum est quia ea tantuecessaria essent ejusdem templi, juxta hoc quod alias factum legimus, cum idem templum ingrediens invenit in eo vendentes comparare credendum est. Si ergo Dominus nec ea volebat venundari in templo, quae in temavaritiae, sive fraudis, quod proprium solet esse negotiantium facinus, quanta putas animadversione puniret, si inveni
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ dni quire gendȩ hiero solimoꝵ ecđe p̃latus est uerũ q illicriec in logalib edictis pecm ꝓphaeticis c̃ testationib pec in
ipsa coruscantis eugłii gratia fructũ oboedientae ferre consensit qs̃ i trib: annis ficus sterilis ꝑmanens abrcta est ad nõ
et eterna maledictione sub uersa nãq: ñsolũ abelectoꝵ sorie repulsa sed ab ipsa etiẽ quã in anis occupabat t̃ra abscis
hi erosolimã etiũ in trois sectẽplũ caepit eitere uendentes etem̃tes intemplo etm̃ ses nũmalarioꝵ et cathed ras uen
dentium columbas euertit. Qđ maledicendo ficum infructuosa ꝑfigurã fecit dñs. hocidem mox aꝑtius ostendit
ndo imꝓbos etemplo Neq: enim aliquid peccauit arbor quae esuri
aduenerat. sed peccauere sacerdotes qui indomodnĩ secularia negotia gerebant et fructũ pietatis que debuerin
quaq Ineis esuriebat dñs ferre recusaueran d refecitdñs arborem maledicto: ut homines ha ec uidentes siuc audientes

Expanded text:
siae praelatus est. Verum quia illa nec in legalibus edictis, nec in propheticis contestationibus, nec in ipsa coruscantis Evangelii gratia fructum obedientiae ferre consensit, quasi tribus annis ficus sterilis permanens, abjecta est a Domino, et aeterna maledictione subversa. Namque non solum ab electorum sorte repulsa, sed ab ipsa etiam quam inanis occupabat terra abscist Jerosolymam. Et cum introisset templum, coepit ejicere vendentes et ementes e templodentium columbas evertit. Quod maledicendo ficum infructuosam per figuram fecerit Dominus, hoc idem mox apertius ostendit ejiciendo improbos e templo. Neque enim aliquid peccavit arbor, quae esuriente Domino poma non habuit, quorum necdum tempus advenerat, sed peccavere sacerdotes qui in domo Domini saecularia negotia gerebant, et fructum pietatis quem debuerant eis Dominus esuriebat, ferre supersederant. Arefecit Dominus arborem maledicto, ut homines haec videntes sive audientes,
Abbreviated transcription (Latin):
quereñ ÷ extinguere & stiã magis que exlege ÷ iusticiã p̃ferrea gentibus in buentis conabantur

Expanded text:
quae per eum exstinguere, et suam magis, quae ex lege est justitiam quae per eum exstinguere, et suam magis, quae ex lege est justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tribus seruorũ gradibius ominiũ sublege doctorũ figurã posse conprehendidñsa libimani festr ꝓnuntiat dicens :
qm̃ nece seẽ nm̃ pleis ominia quȩ seripta sunt lule temorsi e prophais & pialmis deme Ad hucegunũ habens¬
oiuissimũ dicens quia reuerebuntur filiũ meum : Quodait qui are uerebun¬
tur filiũ mein nondeiȩ norantia uenit quid en nesciat paterfamilias qui hocloco dĩ pat̃ intelicgit uercet
diciturignorare& señcirti ã tẽperit &: quantũ in nabis ÷ probat essementet qur quichonipat re ceo spon
ilo qui sedicunt ignorare consumationis diem: Coloniautẽ dixeruit aa
in uiẽ hicĩ beres u eniteo ceidamus eum & ña erithereditas Mani festissimedñ spbatiudeorum
dege icibus quuã non moriens illipaterreliquit sed ipsesua morte mirabilit̃ ad quisiuit quiaro surgen¬
dopossedit. Hancautẽ occiso eo malico loni prȩriperemolebantur cũeruci figentes eu iudei fidem

Expanded text:
tribus servorum gradibus omnium sub lege doctorum figuram posse comprehendi, Dominus alibi manifeste prodit, dicens: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetisovissimum dicens: Quia reverebuntur filium meum. Quod ait: Quia reverebuntur filium meum, non de ignorantia venit. Quid enim nesciat paterfamilias, qui hoc loco Deus pater intelligitur? Sdicitur ignorare, et sententiam temperat, et quantum in nobis est, probatur esse mentitus. Quidquid pro patreio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Coloni autem dixerunt ad invicem: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Manifestissime Dominus probat Judaeorum de gentibus, quam non moriens ei pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurgendo possedit. Hanc autem, occiso eo, mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ut autñ duuies munera studerent corporalet̃ ꝑsequi autdeontes spiritalit̃ pietare Tenpplã quoq & domus đ estipl¬
& simpliert giadientesut fiiunt quando in eos quim nullore sunt le sionis gladios defigunt Mensem̃ fideliũ
nonũ domis oratiomisse dspelunca latronis ẽ quandorelictam nocentia & simplicitate s cutiti silledsemst aga¬
reunde ualeat pemis noce nein ił mstuespora factie& egerediebait deciutipiotam sanetsiluis ent aage
ficũ ardinsacte aroadis ibreiouramnitantũ atstipes in fructuo sefici sedipsa &ia manaresisindosenertiã
misenante dñ dactã penitentia prisce restituenda liberatiut sepefactũ sacra historiarefert sedie emox
potiu sdã natione ferienda Arefuctaẽ adicitus ut intimaret ne fanda plebs non solũhumanagloñ a forin¬
secus uerũ oiã diuino intus fauore fanditus ẽẽ destituenda: nã&̃ sal¬

Expanded text:
ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redempt simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis noficum aridam factam a radicibus. Non rami tantum aut stipes infructuosae fici, sed ipsa etiam radix arefaciendo, sententiam miserante Domino post actam poenitentiam priscae restituenda libertati, ut saepe factum sacra historia refert, sed aeterna potius damnatione ferienda, arefacta est radicitus, ut intimaretur nefanda plebs non solum humana gloria forinsecus, verum etiam divino intus favore funditus esse destituenda. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quid inetestatis adfertnihi denariũ ut uideã attilli attullerunt Sapientia sẽꝑsapient agtt utiu
tius temptatores sermonibus confatent᷑: afferte in quit mihi denariũ hr genus nũ mi quod pro
dece nũmis in putabat᷑ & habebat imagmẽ cȩsaris. Et dix̃ illis cuius: Imago hecorin scrptio. Qui pu¬
tant interrogationẽ saluatoris ignorantiã esse& non dispensationẽ discant ex prȩsentiloco qđutq
Dicunt illi cȩsaris respondens autẽibs dixitillis. Eed diteigitꝰ quȩ sunt cȩsaris cȩsari & que suntdi do¬

Expanded text:
Quid me tentatis? Afferte mihi denarium ut videam. AtQuid me tentatis? Afferte mihi denarium ut videam. Atpotius tentatores sermonibus confutentur: Afferte mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi, quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Et ait illis: Cujus est imago haec et inscriptio? Qui putant interrogationem Salvatoris, ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod uDicunt illi: Caesaris. Respondens autem Jesus, ait illis: Reddite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhariseis uero quisibi ad plaudebant iustitiã econtrarionitentib: non debere populũ dĩ quidecimas
solueret &̃ primitia daret ꝙ o&era que in legescripta sunt humanis legib: subiacere. Cuiuseditions
adeo fomes in ualuit ut postdñ ĩ resurrectionẽ insistentib: siueroma¬
tũ quo qr illud cũ suareligio ne tẽplũ in suꝑ ipsã lucẽ ꝑderequã tributa penderemaluerint Vuluensen¬
tes diunt eimagister scimus quia uerax es e non cures quem quã necenĩ uides in faciem bomins sel
inueretateum dnidoces licet dari tributũ cȩsari annon dabimus. Blanda s fraudulenta int̃rogato
ue erouacat res pondent̃e ut magis dm̃ quã cȩsarẽtimeat & dicat non deberetributa soluttstatim
audientes hero diani seditionis conraromanos auctorẽ tentant : Qui screns uensirtia eom̃ attillis

Expanded text:
Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibuum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere quam tributa pendere maluerint. Et inteagister, scimus quia verax es, et non curas quemquam. Nec enim vides in faciem hominis, sed in veritate viam Domini doces. Licet dari tributum Caesari, an non dabimus? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos auctorem eum teneant. Qui sciens versutiam eorum, ait illis:
Abbreviated transcription (Latin):
oresmaninitterequȩrentes in i ntimore turbȩ retinentur Coto diegerit in ceła cum
qui liba solo dñe fraterea qua non diligit ecclesi asticȩfidei acpacis unrtatẽ pꝑ colabitan¬
dũ fratrũ honorũ multit udinẽ aut erubesat. auttimos inpugnarequi tam̃ sicut destul:¬
tisiĩma unum structioneait dñs. cum tẽpus fuerit in altũ alaserigit quia ꝑsequendo eccłam q̃si dñ meni
tiad dicerȩ & ostentui gau debit habere : Et mittunt ad eũ quosda expharisȩis. gherodianis ut euea perent
in uerbo Herodianos dit̃ milites henodis tetrachȩquicipsetunc tẽporis erat h
efficure temptabant ut uelut ipsi amorte eius uiderentur in munes Nupeñ subcȩ sareagusto uidȩa sub¬
iecta romanis quan do urtaoto orbe : celebrata discriptio stipendiariã facta fuerat &erait in prło mig¬
na seditiodicentib aliis ꝓsecuritate & quiȩte quaromani pemnibas miltarent deberetributapsdu

Expanded text:
es manum mittere quaerentes in Jesum, timore turbae retinentur, quotidie geritur in Ecclesia, cum quilibet solo de nomine frater eam, quam non diligit ecclesiasticae fidei ac pacis unitatem, propter cohabitantium fratrum bonorum multitudinem aut erubescit, aut timet impugnare. Qui tamen sicut de stultissima avium struthione Dominus ait, cum tempus fuerit, in altum alas erigit, quia persequendo Ecclesiam quasi Dominum cruci addicere et ostentui gaudebit habere. Et mittunt ad eum quosdam ex Pharisaeis et Herodianis, ut eum caperent in verbo. Herodianos dicit milites Herodis tetrarchae, qui et ipse tunc temporis erat Jefficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe na seditio, dicentibus aliis: pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi.
Abbreviated transcription (Latin):
nem paucat̃ nre homo co operit. quaeideo ad fructũ ꝑuenire iustitiae no¬
ooperit quae ideo ad fructũ ꝑuenire iustitiae nonualent quia parumeis in est desiderii salut arif
qđ sem̃ uitae concipiat: et multiĩ in est duritiae nocentis quo dfructui saluis obsistat & dicebat qui habet qui babs aures audi
endi audiat. Quoties haec ad moniti uncula ł in euang̃. ł in a pocalips: iohannis int̃ponit᷑ mysticum ẽẽ hoc quoddicit᷑ adq ad
audiendũ discendũq: salubre insinuat᷑ aures enĩ auꝰdiendi aures s̃ cordis et sensus interioris aures oboediendi & faciendi
diant & non intelligunt nequando c̃uertant᷑ et dimittant᷑ eis peccata. Notandũ in his dñĩ uerbis quia ñ solũ eaq: loqͣ: batur
uerũ &iam quae fuciebat parabolȩ fuer̃ id÷ rerũ signa mysticarũ cumdicunt᷑ illi quib: in parabolis om̃a fiebant neque

Expanded text:
congeriem pauco terrae humo cooperit. Quae ideo ad fructum pervenicongeriem pauco terrae humo cooperit. Quae ideo ad fructum pervenire justitiae non valent, quia parum eis inest desiderii salutaris, quod semen vitae concipiat; et multum endi, audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse hoc quod dicitur, atque ad audiendum audiant et non intelligant: ne quando convertantur, et dimittantur eis peccata. Notandum in his Domini verbis quod non solum ea quae loquebatur, verum etiam quae faciebat parabolae fuerunt, id est rerum signa mysticarum, cum dicuntur illi quibus in parabolis omnia fiebant, neque
Abbreviated transcription (Latin):
stuauit eo qđ ñ haberet radicẽ exarurt : & huiꝰ misteriũ seminis dñs exposuit inquauidelicet ex positionediscimꝰ q
nequa quã ipse res in una eadẽq: significatione sẽꝑ allegorice ponant᷑ Namq: petrã duritiã ꝓteruaem̃tis terrã laenitatẽ anim
obdedientes: Solemdicit feruorem ꝑsecutionis seuientis cumipsea libisolẽ in bonoponatdicens Euł gereiustos infuturo qsi folen
in regno patris eoꝵ et instructura domus spiritalis fodiendũ in altũ terrã euciendã et petrã in fundam̃ todoceat esselo candã Nocest
ab imocordissimi cogitationes terrenas expurgandas et fartitudinẽ fidei inuictae ꝓhis infundam̃ tobonoꝵ operũ inserendã eõ¬
moneat Ip hacergo loco alutudoterrȩ qua e cõpetent̃ exculta sem̃ uerbi debueratexcipere ꝓbita sestanimidisciplinis taclestib e¬
momenta neamcaelestis oraculi dulcedinem insita sibi austeritate prȩtendun quasi locus semini scõ deputatis magnã lapidũ

Expanded text:
quia non habebant radicem aruerunt. Et hujus mysterium seminis Dominus exposuit. In qua videlicet expositione discimus, quia nequaquam ipsae res in una eademque significatione semper allegorice ponantur. Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis, cum ipse alibi solem in bono ponat, dicens fulgere justos in futuro, quasi solem in regno Patris eorum. Et in structura domus spiritalis fodiendum in altum, terram ejiciendam, et petram in fundamento doceat esse locandam: hoc est ab imo cordis sinu cogitationes terrenas esse expurgandas, et fortitudinem fidei invictae, pro his in fundamento bonorum operum inserendam moneat. In hoc ergo loco altitudo terrae, quae competenter exculta semen verbi debuerat excipere, probitas est animi, disciplinis coelestibus emomentaneam coelestis oraculi dulcedinem insitae sibi austeritati praetendunt, quasi locis semini sancto deputatis magnam lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
ddnm docentẽ admarecongregata est. significat frequentiam populoꝵ
ficandã : quasienim dñs sedetinmari medio in mariposita : cũ m̃tes fideliũ interin fideles cõmorantiũ gratiae sua eui sitationis
inlustrat: dilectam quađsibi in hismansionẽ c̃secrat sor roturba quaecircamare suꝑterrã posita uerbis dñi auscultabat᷑ it autnec
fluctib: maris tangeret neccũ illo in naui transcensis fluctib: sederent illoꝵ aptis sime gestat figurã quinuꝑ adaudiendũ uerbũ
c̃ uenerant et quidem pietate animi acreꝓboꝵ amaritudine obscuritate instabilitate secretis sed necdũ caelestib: mrster

Expanded text:
ad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populoruad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populoruficandam. Quasi enim Dominus sedet in navi, medio in mari posita, cum mentes fidetium inter infideles commorantium gratia suae visitationis illustrat, dilectamque sibi in his mansionem consecrat. Porro turba quae circa mare super terram posita, verba Domini auscultabat, ita ut nec fluctibus maris tangeretur, nec cum illo in navi transcensis fluctibus sederet, illorum aptissime gestat figuram, qui nuper ad audiendum verbum venerant et quidem pietate animi a reproborum amaritudine, obscuritate et instabilitate secreti sunt, sed necdum coelestibus myster
Abbreviated transcription (Latin):
credula diucorda meritotumidis amarisq: fluctib maris assimulant᷑ Domũ uõ dñi ꝑfidem fuisse iudeamquis nesciat. Sedrelicta
domo inquablasphaemias ꝑpessus estimpioꝵ coepitdocereadmere qr derelicta obineredulitatẽ synagoga ad colligendã ꝑ apłos
populigentilis multitudinẽ uenit. Vnde aptae p̃mitit᷑ qđ eo indomop̃dicante mat̃ atfrs eiꝰ foris ste teriđ et qsi agniti abillo ñ sir
iens ad mare docturus transierit ꝗl postquã srnagoga ad iustodiam selutere foris fix̃. internisq: dominica efide
artanis figoras legis anteponere maluitiñs sacram̃tas aluitis qua e illa spreuerat externis ꝑ orbẽnationib c̃tulit. Et ton gregiia est ao
tur bamulta it aut in nauimi ascendens sederet in mari e tomnis turba circamare suꝑ terrã erat et docebatillos in parabolis multa

Expanded text:
credula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum vero Domini perfidam fuisse Judaeam quis nesciat? Sed relicta credula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum vero Domini perfidam fuisse Judaeam quis nesciat? Sed relicta domo in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare, quia derelicta ob incredulitatem Synagoga, ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem venit. Unde apte praemittitur, quod eo in domo praedicante, mater ac fratres ejus foris steterunt et quasi agniti ab illo non sint, ac sic de domo exiens ad mare docturus transierit, quia postquam Synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque dominicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contulit. Et congregata est ad eum turba multa, ita ut in navem ascendens sederet in m
Abbreviated transcription (Latin):
et materest Cũ his qui uoluntatẽdĩ fecerit soror eef s̃ dnĩ dr̃ ꝓpt̃ utrũq: sexũ qui ad fidem colligit᷑ morũ ñ est Mi¬
randũ uero ualde est quomodo aetiã mater dicatur. Eideles etenim discipłos. fr̃s uocare dignatus ÷ dicens itenuntiate fr̃ib:
matthaer inspicimus patetꝓ fecto hancdo ctrinam dni admare eadem diȩ quas uperiorẽ incaelebratd̃ essesermonẽ. Termi
us ditens In illodie exiens dedomo. sedebatsecus mare
Et tongregates
adeum turbae multȩ &c&̃ Nonsolũ aut̃ facta et uerba dnĩ uerũ a etiã itinera acloca inquib unrtutes operat᷑ et p̃dicat
caelestib: s̃ plena sacram̃tis post sermonem quippe indomo habitũ ub inefandablas phemia demoniũ haberedictus est
egrediens docebat ad mare Vtostenderetse reluta ob culpã ꝑfidiae iudaea adgentes saluandas essecransiturũ Gentiliũ nãq suꝑba etin¬

Expanded text:
er Domini dicitur propter utrumque sexum, qui ad fidem colligitur, mirum non est; mirandum vero valde est, quomodo etiam mater dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus Matthaei inspicimus, patet profecto hanc doctrinam Domini ad mare eadem die qua superiorem in domo celebratum esse sermonem. Termisecus mare, et congregatae sunt ad eum turbae multae, etc. . Non solum autem facta et verba Domini, verum etiam itinera ac loca in quibus virtutes operatur et praedicat, coelestibus sunt plena sacramentis. Post sermonem quippe in domo habitum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est egrediens docebat ad mare, ut ostenderet se, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et in
Abbreviated transcription (Latin):
idetar enim in hocloco ex his uerbis saluatoris nrĩ uelleeum insinuare nobisduaspaturas in sere etuerã habere anim ã
inquasolet uoluntas eẽ qua eenim tanta c̃iunctione commixta ẽ diuinitate ui tota uoluntas in ea spiritalis fuit sidtm
Nuno in senaturam hominis de monstians : Nunc indĩ plagestate arquusese
significit ni Nun ounitartem sibi diuinitatis cumdo patri uindicans. Nuno fragilita tem hu manȩ carnis ostendens
Nunc dodrinã suam senondicere : Nuncuoluntatẽ suam senonquerore. Nunc testimonum siu ueru nonleten
Etsi ergo testimonium ꝑhibeo deme uerum e testimoniũ meũ : Quomodo etgo none ueru totimoniun tipadha pofi

Expanded text:
Videtur enim in hoc loco ex his verbis Salvatoris nostri, velle eum insinuare nobis duas naturas in se esse, et veram habere animam, Videtur enim in hoc loco ex his verbis Salvatoris nostri, velle eum insinuare nobis duas naturas in se esse, et veram habere animam, in qua solet voluntas esse: quae sane tanta conjunctione commista est divinitati, ut tota voluntas in ea spiritalis fiat, Nunc in se naturam hominis demonstrans, nunc in Dei majestate aequalem se significans Patri. Nunc unitatem sibi divinitatis cum Deo Patre vindicans, nunc fragilitatem humanae carnis ostendens. Nunc doctrinam Etsi ego testimonium perhibeo de me, verum est testimonium meum. Quomodo ergo non est verum testimonium ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. Idẽ da p̃rationis. quia hic iuditium ꝓpoene posuit Tunceritultima palea. et separat bonosa malis tricicum
iudicat. Audiet uidelicet ꝑ unitatem substantiae e⁊ꝓprietatẽ scientiae: Noniudicat a se mecipso quia
asemet ips peter quippe solus dealio nonẽ filius a patregenitusẽ udiximus ab ipsoenim audi eofilius a quogenitus :
qui a nonẽ aseipso sedabailio a quogenitus ẽ A quo illiestintellegentia . ab illoutiq et scientia:: Abilloigitir nudientia
quamdi filius exuirgine sup̃sit : Cumageretur dere surrectione animarũ nondicebam audio sediudeo : Audio enim tãquã
p̃cipienti spatris impetium lamergo sicut homo sicut quomaiorẽ. patiam exforma serui nonex formadi. sicut audio iudico
quimi sitme : Ista missio incarnatio ẽ xp̃i quae ad hoc factaẽ ut pat̃nia uoluntas in salute humanigeneris ꝑ eũ efficeret᷑ :¬

Expanded text:
judicii, id est, damnationis, quia hic judicium pro poena posuit. Tunc erit ultima pala  Ms., palea, quae separat bonos a malis, triticum judicii, id est, damnationis, quia hic judicium pro poena posuit. Tunc erit ultima pala  Ms., palea, quae separat bonos a malis, triticum judicat. Audiet videlicet per unitatem substantiae et proprietatem scientiae. Non judicat a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus de alio non est, Filius a Patre genitus est, ut diximus. Ab ipso enim audiet Filius, a quo genitus est, quia non est a seipso, sed ab alio a quo genitus est. A quo illi est intelligentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientiaquam Dei Filius ex virgine sumpsit. Cum ageret de resurrectione animarum, non dicebat, audio, sed judico. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex forma servi, non ex forma Dei. Sicut audio, judqui misit me. Ista missio, incarnatio e
Abbreviated transcription (Latin):
infine sȩculi utre surgantꝰ mortui: sed resurgant nunc inm̃te : Tunc in carne resurgent: nunc inm̃ teꝑ uerbũ dĩ filiũ di
resurganti tunc incarne ꝑ uerbũ dĩ Carne factum filium hominis : neq enĩ ad iutium uiuorũ et mortuorũ pat̃ ipseuentur ẽ
punxerunt: Forma illaerit iudex quaestetit seduidice : Illa uidic abit siudicata ẽ : Iudicata ẽ eniminiq: iudicabitiuste:
Ibi ueroaitaudient Idẽ o boedient. Idõ ista resurrectio ẽ aduitam: Illauero que futuraẽ Dequadicit audienticotiliu
uoł filudĩ: Audient utre surgant adiuditũ non ad didit hic aduitam : qui a om̃s adgloriã non resirgent serd mult
ad poenã Ideo ad didit defutura resurrectione quibene fecer inresurrectionẽ uitae: Qui male eget in resurretionẽ

Expanded text:
in fine saeculi, ut resurgant mortui; sed resurgant nunc in mente, tunc in carne. Resurgant nunc in mente per Verbum Dei Filium, in fine saeculi, ut resurgant mortui; sed resurgant nunc in mente, tunc in carne. Resurgant nunc in mente per Verbum Dei Filium, resurgant tunc in carne per Verbum Dei carne factum Filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse venturus punxerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit, quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Ibi vero ait: audient, id est, obedient. Ideo ista resurrectio est ad vitam, illa vero quae futura est, de qua dicit, audient vocem Filii Dei, audient ut resurgant ad judicium; non addit hic ad vitam, quia omnes ad gloriam non resurgent, sed multi ad poenam. Ideo addidit de futura resurrectione: Qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
bonus nisi unus ds̃ cum et hominẽ alio loco dicatbonũ ipsedns: Bonus homo inquid debonothes auro cordis sui
ꝓfertbona : Etmalus homo demalotelis auro cordis sui ꝓfert mala: Sed quia ille uitam aet̃pam querebae
Vitaaut aet̃ paẽ in illa ctẽplatione. quia non ad poenã uide turds̃ : Sed ad gaudiũ sempit̃nũ. Duas hic resarretiones
ipsedĩs ilĩs xp̃s. In his uerbis pobis de monstrat: Primã quae in fidȩ ẽ resurgendo a pecatis dequa ait : Am̃ am̃ dico uob
Liuauenit hora et niuncẽ. in quamortui audientuo ceni filudĩ: Altetã : ubiait Am̃ am̃ dico uobis Qui aueniethora
inquaom̃s qui inmonum̃tis sunt audient uocẽfiludĩ: Illa prior. ẽre surrectio animarũ. illa sequensresurrestio erit bor
porum: quiner in hac prima nonresurgit: necibi adeum resurget : Hora aut̃ nuncẽ utre surgant mortui : Horaerit

Expanded text:
bonus nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui bonus nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Sed quia ille vitam aeternam quaerebat, vita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam videtur Deus, sed ad gaudium supernum  Ms., sempiternum: duas hic resurrectiones ipse Dominus Christus in his verbis nobis demonstrat. Primam quae in fide est resurgendo a peccatis, de qua ait: Amen amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, in qua mortui audient vocem Filii Dei. Alteram ubi ait: Amen amen dico vobis, quia veniet hora, in qua omnes qui in monumentis porum. Qui vero in hac prima no
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ex pectare tur ut diceret qm̃ filius dĩ est. sed quia filiũdĩ scđm id quod informadĩ aequali sẽ patri uidere iniqui
nonpossunt: Oportetaut̃ et iudicem uiuorum et mortuorũ coram iudicabuntur. et iustiuideant et iniqui
Nolite inquit hocmirari: Qm̃ ueni et hora inquaom̃s quiin monum̃tis sunt audient uocemeius: Quibo naegerun
addãnationẽ : Alu aduitã aet̃nã: Quaeẽ aut̃ uita aet̃ria nisi illa uisioq̃: non c̃ceditur impiis utcognoscantte
aut̃ iudicem uidebuntmali : Non eis uidebi turbonus quia non ad eum gaudebunt corde. sed tunc seplangent
om̃stribustrae innu mero utiq: malorũ omnium. et infidelium: ꝓpthoc aetiã illiquicum dixerat magistrum
honum quaerens abeo consilium consequendȩ uitae aet̃nae : Respondit quid ne in terrogas debono ne mo

Expanded text:
hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam Filius Dei est: sed quia Filium Dei, secundum id quod in forma Dei aequalis est Patri, videre iniqui hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam Filius Dei est: sed quia Filium Dei, secundum id quod in forma Dei aequalis est Patri, videre iniqui non possunt, oportet ut judicem vivorum et mortuorum, cum coram judicabuntur, et justi videant et iniqui. « Nolite, inquit, mirari, quoniam venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt audient vocem Filii Dei. Et ad damnationem, alii ad vitam aeternam. Quae est autem vita aeterna, nisi illa visio quae non conceditur impiis? « Ut cognoscanautem iudicem uidebunt mali, non eis uidebitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrumbonum, quaerens ab eo consilium consequendae vitae aeternae, respondit: Quid me interrogas de bono? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Tam quam diceret . pat᷑ quiẽ uita in semet ipso. genuit filium quie ẽt uita in semet ipso : Pro eo enĩ quod genuit
uoluit intellegi dedittam quã sicuiquã diceremus deditibi ds̃ eẽ: Sequĩenĩ etdicit et dedit ei potestatem iuditiũ
facere. quia filius hominis est Putonihileẽ manifestius namquia filiusdĩ ẽ aequalis patriñ accipit hanc potes¬
tatem iuditium faciendi sed habetillam cum patre i n occulto Accipit aut̃ illam ut boni et malieum uideant
mundiscorde. quia ipsidm̃ uidebunt. Ide solis piis quorũ dilectioni hocipsum ꝓmittit quia ostendet seipsum illis. et
ideo ui dequid sequit: Nolitemirabhocinquid Quid nos ꝓhibet mirari nisi illud quod reuera miratur: Omnis
quui ntellegit. et idõ diceret patrem dedisse ei potestatem iuditium facere qnĩ filius hominis ẽ: Cum magnis quasi

Expanded text:
tanquam diceret: Pater, qui est vita in semetipso, genuit Filium, qui est et vita in semetipso. Pro eo enim quod genuit, tanquam diceret: Pater, qui est vita in semetipso, genuit Filium, qui est et vita in semetipso. Pro eo enim quod genuit, voluit intelligi dedit, tanquam si cuiquam diceremus, dedit tibi Deus esse. Sequitur enim et dicit: Et dedit ei potestatem judicium facere, quia Filius hominis est. Puto nihil esse manifestius. Nam quia Filius Dei est aequalis Patri, non accipit hanc potestatem judicium faciendi, sed habet illam cum Patre in occulto. Accipit autem illam, ut boni et mali eum videant mundis corde, quoniam ipsi Deum videbunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendet seipsum illis. Et ideo vide quid sequitur: « Nolite mirari hoc, » inquit. Quid nos prohibet mirari, nisi illud quod revera miratur omnis qui non intelligit? Et ideo diceret Patrem dedisse ei potestatem judicium facere, quoniam filius hominis est, cum magis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
morte in fidelitatis : aduitam fidei: A morte falsitatis : ad uitam ueri
Estergo et ista resurrectio mortuorum : Aperiat illã plenius: et lucescat nobis ut coepit: A men amendicouobis
quia uenietliora. et nuncẽ quando mortui audient uocem filiidĩ et qui audierint uiuent. Hoc ꝓpriumẽ piorum¬
qui si caudiunt de in carnatione eius utcredant : quia filius di eidẽ siceum ꝓ pt̃ se fa¬
in forma serui : ut credant quia aequalis ẽ patri in formadĩ : et idõ sequit᷑ : et hocipsum comm̃dans dicit : Si cuterũ
in semet ipso. breuit̃ dicat genuit filium uctam insehabentem: Neq enĩ erat sineuita. et accepituitã sed nascendo
taẽ : patiuita ẽ non nascendo. filiu suita ẽ nascendo. Pater denullo pat¬
uero et qđ filius ẽ ꝓpt̃ patrem ẽ et quodẽ apatre ẽ : Hoc ergo dixit uitam deditfilio ut habereteum in semet ipso

Expanded text:
a morte infidelitatis ad vitam fidei, a morte falsitatis ad vitam justitiae. a morte infidelitatis ad vitam fidei, a morte falsitatis ad vitam justitiae. Est ergo et ista resurrectio mortuorum. Aperiat illam plenius, et lucescat nobis ut coepit. « Amen, amen dico vobis, quia venit hora et nunc est, quando mortui audient vocem Fili Dei, et qui audierint viqui sic audiunt de incarnatione ejus, ut credant quia Filius Dei est, id in forma servi, ut credant quia aequalis est Patri in forma Dei. Et ideo sequitur, et hoc ipsum commendans dicit: Sicut enim in semetipso, breviter dicam: Genuit Filium, vitam in se habentem. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam, sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo, Filius vita est nascendo. Pater de nullo patvero et quod Filius est, propter Patrem est, et quod est, a Patre est. Hoc ergo dixit: vitam dedit Filio, ut habeat eam in semetipso,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi escontumeliosus in pattem: ꝓ inde sichonorifica filium Quo modo honori ficas patrem : siuuis honorificare etfilium
et credit alteri non necum uerbũ alicuius audimuseidem uerbum ꝓferenti credimꝰ loquenti nobis fidẽ accõmodam : quidergi
it dicere qui uerbũ meũ audit etcredit eiquimi sitme pisiquia uerbũ eiꝰ ẽ in
neũ audit etcredit ei quimi sitme pisi quia uerbũ ei ẽ inme : Et quis ẽqui audituerbũ meũ nisiqu
auditmȩ quicredit me. Credit aut̃ eiquimisime quiacum illicredit uerbũ eius credit : Cum̃ aut̃ uerbo eus credit ÷
mihi credit qui a uerbum patris ego sum. Nonenim transiret demorte aduitã: nisi primo eẽt in morte : mortuus ergo erat
e r euixit perierat et inuentus ẽ. Fitꝓinde iam quȩdã resurrectio ec transeunt om̃s a morte quadã adquandã uitam

Expanded text:
ibi es contumeliosus in Patrem. Proinde sic honorifica Filium, quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare et Filiumibi es contumeliosus in Patrem. Proinde sic honorifica Filium, quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare et Filiumet credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus, loquendi nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, qui verbum meum audit, et credit ei, qui misit memeum audit, et credit ei qui misit me, » nisi quia verbum ejus est in me? Et quis est qui audit verbum meum, nisi qui audit me, et qui credit in me? Credit autem ei qui misit me, quia cum illi credit, verbo ejus credit; cum autem verbum ejus credit, mihi credit: quia Verbum Patris ego sum. Non enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte. Mortuus ergo erat et revixit, perierat et inventus est. Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt omnes a morte quadam ad quamdam vitam:
Abbreviated transcription (Latin):
ponpostsifilium p̃habet. Sicut nec filius si patrem piliabet : sed nefortepatrem quidem honori fices tamquã maiorem
Filiumuero tam quã minorem ut dicas mihi honori fico patrem. Scio enĩ quod habeat filium et non erro in pattis nomino
uĩ patrem intellego sine filio. honorifico tam̃ et filium tam quã minore¬
utom̃s honori ficen filium non inferius. sed si cuthonorificant paurem: Quiereo non honorificat filuĩ nec p adẽ hononfos
quimisit illum: Ego inquis maiorem honorem uolodare patri: minorem filio ibitollis honorem patre : ubimiueriho
filio: Quidenim tibialiuduidetur ista sentienti Hisiquia patrem aeq:¬
ududetur ista sentienti Nisiquia patrem aequalem sibi filũge ne rare Autioo suo rent
non potuit : Sinoluit inuidit si non potuit defecit: Nonergo uides quia ita sentiendum ubimaiorẽ hono remuis cdare ptt

Expanded text:
non potest, si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorofices tanquam majorem, non potest, si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorofices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi, Honorifenim Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen e dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Qui ergo non honorificat Filium, nec Patrem honorificat, qui misit illum. Ego, inquis, majorem honorem volo dare Patri, minorem Filio. Ibi tollis honorem Patri, ubi minorem das Filio. Quid enim tibi aliud videtur ista sententia  Aug., ita sentiendi, nisi quia Pater aequalem sibi Filium generare aut noluit aut non potuit? Si noluit, invidit; 513 si non potuit, defecit. Non ergo vides, quia ita est sentiendum: Ubi  Aug., quia ita sentiendo, ubi majorem honorem vis dare Patri,