comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia celsitudo diuinitatis neccepit essenecdes init beneauten
additur inunum locum quia hniscissur amentium dr̃ non est
ds̃ quippemnunitate est & illieius habere gratiam merentꝰqu
que ꝑ sudariũ passio xpĩ dñi nrĩ designari cuius passionis saqi¬
menta infidelib: s̃ inuoluta quequem uidebant carne morti¬
lem dm̃ essein mortalem non credebant Sudariu mergoqđ
suꝑ caputei fuerat seor sum inuenitur quia ipsa passio redes¬
toris nr̃ĩ longa eanrã passionedisiuncta est qm̃ ipse si neculs
ꝑtulit quod nosculpatoleramus ipsesponte morte s ubcũ¬
bere uoluit ad quam nos uenimus inuiti. Sequitur tuncergih¬
troluit &ille discipulus qui uenerat priur ad monumentũ. Postquã
intrauit p&rus ingres est & lohannes posteriorat intrauit
qui prior uenerat notum est quod infine mundi acredẽptoris
fidem &iam uidea colligitur paulo adtestante quiait dona

Expanded text:
quia celsitudo divinitatis nec coepit esse nec desivit. Bene autem quia celsitudo divinitatis nec coepit esse nec desivit. Bene autem additur, in unum locum, quia in scissura mentium Deus non est; Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur qoque per sudarium passio Domini nostri designari, cujus passionis sacramenta infidelibus sunt involuta, quia quem videbant carne mortalem, Deum esse immortalem non credebant. Sudarium ergo quod super ejus caput fuerat, seorsum invenitur, quia ipsa passio Redemptoris nostri longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos inviti venimus. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prius ad monumentum. Postquam intravit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notum est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante qui ait: Donec
Abbreviated transcription (Latin):
tulit Quẽ diu longeq: prophetauit praesentẽ uidit
&renuit hominem esse dispexit dm̃ carnemorta¬
lem factum credere noluit. Quidergo est nisi quia
& citius cucurrit. & tamen ante moniõ tum uacua
stetit  Venit autem simon petrus subsequens eũ
& hntroluit imonumentum : quia secuta posterior
ec lesiagentium mediatorem dĩ & hominum homi¬
quod fuerat suꝑ caput ihũ noncum linteaminib: positũ sed separatĩ
inuolutum inunoloco Quidẽ quod sud arium capitis dñi cum
linte aminib: non inuenitur himonumento nisiquia ad¬
testante paulo caput xp̃ĩdr̃ est & diuinitatis in conpre¬
hensibilia sacramenta ab infirmitatir nrãe cogitatio¬
ne dis iunc tasunt. eiusq: potentia creaturae trauscen¬
dit naturam: Et notandum quod non solum separatim
sed &iam inuolutum inueniridicitur. Iinteũ quippe
quod inuoluitur: &: nec hitium nec finis accipitur:
Recte ergo sudarium capitis inuolutum inuentumẽ

Expanded text:
tulit: quem diu longe lateque prophetavit, praesentem vidit et tulit: quem diu longe lateque prophetavit, praesentem vidit et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, homiuerat super caput Jesu non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Quid est quod sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quod attestante Paulo caput Christi est Deus et divinitatis incomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam. Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum invenire dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum est,
Abbreviated transcription (Latin):
duosimul sed lohannes praecucurritcitiur petro
uenit prior ad monumention : & ingredinon praesũp¬
sit Venitergosimonpetrus sequens eum : & intro iuit inimonumentõ : Is¬
te uero cursus duorum discipuloꝵ: magnum habet myste¬
rium Quid enĩ ꝑiohannẽ qui prior uenit ad monunĩ¬
tum & non intrauit nsisinagoga significatur ͤ Quid ꝑ
petrum nisi eclesi a exgentib: congreguta demons¬
tratur. qua epos teriur uoca taprior intrauit: Cucur¬
rerunt enĩ pariter gentilitas &sinagoga ꝑ huius seł
successiones sed non pariintellegentia ueniebant
uenitsinagoga prior ad monumentum sed minim e in¬
trauit : quia legis quidem mandata ꝑcepit. ꝓphetas
de in carnatione ac passione dominica audiuit sed
credere inmortuum noluit. Vidit enĩ lohannes
positalinte amina non tam̃ introluit: qui a uidelicet
sinagoga & scripturae sac ramenta cognouit tam̃
adfidem parsionis dominicae credendo intrare dis¬

Expanded text:
duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro citius. duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro citius. Venit prior ad monumentum, et ingredi non praesumpsit. Venit ergo Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum. Iste vero cursus duorum discipulorum magnum habet mysterium. Quid enim per Joannem, qui prior venit ad monumentum et non intravit, nisi synagoga significatur? Quid per Petrum, nisi Ecclesia ex gentibus congregata demonstratur, quae posterius vocata et prior intravit? Cucurrerunt enim pariter gentilitas et synagoga, per hujus saeculi successiones, sed non pari intelligentia veniebant. Venit synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quaedam mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare dis
Abbreviated transcription (Latin):
rat p̃tormissum & tamensi hoc sequerentur adiunctũ ẽ
Quumenimiam dixisset uenerunt ad monumentum
regressus ẽ ut narraret quomodo uenerint at que ait :
Currebant autẽ duo simul &cẽt ub iostendit quod p̃¬
currens ad monumentum prior uenerit illealius disci¬
pulus quem seipsum significat sed tam quã de alio more
scae scripture cumeta narrat Et quum semelinasser undet ln¬
teamin a posita nonta men introiuit Quoduero maria mag¬
dalene uenit ad monum̃tum cumadhuc tenebrtessent
iuxta hystoriam notatur ora iux ta intellectũ ueromis¬
ticum requirentis signatur intellegentia: Maria enĩ auc¬
toremomnium quem carne uiderat mortuum quaere
bat hmonumento : & quia hunc minime inuenit furatũ
credidit adhucergo erant tenebrae cumuenit ad mo¬
numentũ cucurritcitiur discipulis nuntiauit sed
illi prȩceteriscucurrerunt qui praeceteris a maue¬
runt : uide licet petrur &iohanner Currebant autẽ

Expanded text:
rat praetermissum, et tanquam si hoc sequeretur a junctum est. rat praetermissum, et tanquam si hoc sequeretur a junctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est, ut narraret quomodo venerunt, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum signsanctae Scripturae cuncta narrat. Et cum se inclinasset, vidit linteamina posita, non tamen introivit. Quod vero Maria Magdalene venit ad monumentum cum adhuc tenebrae essent, juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium quem carne viderat mbat in monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus et Joannes. Currebant autem
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut in principio mulier auctor culpe uiro fuit uir ex se¬
cutor erroris itanunc quȩ prius mortẽgustauerat re¬
surrectionem prioruidit &neꝑ petuireatus apudiuros
obproprium sustinerot quaeculpam uiro transfuderat
trans fudit & gratiam una sabbatidicit quemiam diẽ
pellat quemmatheus solus in euuangelistis primam sab¬
bati nominauit. Cucurri cergo &uenitad sim onẽ petrum & ad
alium discipulũ quem amabat ihs & diciteis Tulerunt dnm̃ iem
demonumento & nescio ubi posuerunteum Amore nimio datur¬
batadumquem quȩ si uit non inuenit cucurrit discipulis
nunti auit ut aut secum quȩ rerent aut secum dolerent
ablatum dñm quem dñm nominare non metuit dũ
corpus illius tantum modo quaereret in sepulchro Exuit
ergo pecrus & ille alius discipulus & uenerunt admonam̃tum cur¬
rebant autem duosimul &ecce alius discipulus prȩcucurrit atius
petro & uenit primus ad monumentũ Aduertenda hic & cõmen¬
danda recapitulatio quomodo reditumẽ adid quod fue¬

Expanded text:
Sicut in principio mulier auctor culpae viro fuit, vir exsecutor erroris, ita nunc quae prior mortem gustaverat resurrectionem prior vidit, et ne perpetui reatus apud viros opprobrium sustineret, quae culpam viro transfuderat, transfudit et gratiapellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam sabbati nominavit . Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicitde monumento, et nescio ubi posuerunt eum. Amore nimio turbata, dum quem quaesivit, non invenit. Cucurrit discipulis nuntiare, ut aut secum quaererent, aut secum dolerent ablatum Dominum, quem Dominum nominare non metuit, dum corpus illius tantummodo quaereret in sepulcro. Exivit ergo Petrus et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. Currebant autem duo simul, et ecce alius discipulus praecucurrit citius Petro et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est, ad id quod fue
Abbreviated transcription (Latin):
& hominib: ostendet uideantq: ut scriptũ est in
quem pupunxerunt & plant gent se suꝑ eum om̃s
trib: terrae Sane notandum quod solent i hoclo¬
cogentiles calumniam struere & sidem sperata e
a nobis resurrectionis stulta garrulitate deridere
Sienĩ ipse dr̃ ur̃ in quiunt nec sibi inflicta aludeis uul¬
nera curare potuit sedcicatricum uestigia caelũ
secũ ut dicitis inuexit . qua temerita teputatis eum
urã depuluere mẽbra ad inte grum esseres taura¬
turum: Quib: rerpondendum : quia dr̃ nr̃ quisuã ꝑpe

Expanded text:
et hominibus ostendat, videantque ut scriptum est in et hominibus ostendat, videantque ut scriptum est in quem pupugerunt, et plangant se super eum omnes tribus terrae . Sane notandum quod solent in hoc loco gentiles calumniam struere, et fidem speratae a nobis resurrectionis stulta garrulitate deridere. Si enim ipse Deus vester inquiunt nec sibi inflicta a Judaeis vulnera curare praevaluit, sed cicatricum vestigia coelo secum ut dicitis invexit, qua temeritate putatis eum vestra de pulvere membra ad integrum esse restauraturum? Quibus respondendum quia Deus noster qui suam, pe
Abbreviated transcription (Latin):
dulus sedsidelis Sic quippe discipulum postresurrectionẽ
suam dubitare ꝑmisit nec tam en in dubitatione dese¬
ruit: sic ut ante natiuita tẽ suã haberemariã sponsũ
uoluit. quitamen adeius nuptias non ꝑuenit. Nãita
factus est discipulus dubitans & palpans testis uerae
resur rectionis: sic ut sponsus matrir. fuerat testiriin¬
tegerrima e uirgitatis . Non solum manus & pedes qui¬
b: indicia clauorum lasuere uostigia : sed ad testante
iohanne &iam latus quod lancea foratum fueratos¬
tendit. Vt uidelicet os tensa uulnerum suorum cica¬
trice: dubietatis atq: ifidelitatis eorum uulnus sa¬
naret Verum quomodo postresurrectionẽ clauoꝵ
uł lancea eloca pandendo discipuloꝵ dignatus est fidẽ
spemq: roborare. it aindie iudicii & eadem suae pas¬
sionis indicia. & ipsam pariter crucem monstrando
uenturus est impie tatem su perborum hsidelitatẽ¬
q: confundere. Scilicet: ut ipsum se es se quiablm¬
piis & proinpiis mortuus est xunctis palã angelis

Expanded text:
manus meas, etc. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos int eis manus et pedes. Non solum manus et pedes quibus indita clavorum claruere vestigia, sed, attestante Joanne, etiam latus quod lancea foratum fuerat ostendit. Ut videlicet ostensa vulnerum suorum cicatrice, dubietatis atque infidelitatis eorum vulnus sanaret. Verum quomodo post resurrectionem clavorum vel lanceae loca pandendo discipulorum dignatus est fidem spemque roborare, ita in die judicii et eadem suae passionis indicia, et ipsam pariter crucem monstrando venturus est impietatem superborum infidelitatemque confundere. Scilicet, ut ipsum se esse qui ab impiis et pro impiis mortuus est, cunctis palam angelis
Abbreviated transcription (Latin):
poris sed corruptionem mortalitatis significatisi¬
cut ipse consequenter exposuit dicens Nieq: corrup¬
tio hicorruptelam possidebit: dixt ergo eirlterũ Paxuobis
Iteratio sermonis confirmatio est Qđ autẽ dicit secun¬
dopax uobis ostendit pacisicata esse quae incaelis sur
et quae in terris ꝑ sanguinem suum. Scut mist mepater
ece gomitto uor. Patersilium misit qui huncꝓredempti¬
Sone generis humani in carnari constituit. Quẽ uide¬
licetinmundo uenire ad passionem uoluit: sed tam̃
amauit filium quẽ ad passionem misit. Plector uero
a posto lordñs non admundigaudia sed sicut ipseme¬
sus est ad passionesimundum mittit. Quia ergo
& silius amatur a patrȩ & tamen ad passi onẽ mitti¬
tur: ita & discipuli a mantur ad nõ. quitamen a dras¬
sionemmittuntur himundum: Itaq: dicitur. Sue
misit mepater: &ego mittouos Id est: Ea caritate
uos diligocum inter scandala ꝑ secutorum mitio
sis tens & semel caelo praesidens Neq: enĩ alioinlo

Expanded text:
m mortalitatis significat, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. Dicit ergo eis iterum: Pax vobis. Iteratio sermonis confirmatio est. Quod autem dicit secundo: Pax vobis, ostendit pacificata esse quae in coelis sunt et quae in terris per sanguinem suum. Sicut misit me Pater et ego mitto vos. Pater filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet, in mundo venire ad passionem voamavit Filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos: id est, ea charitate vos diligo cum inter scandala persecutorum mitto, sistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loc
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ quantitatis sũ mã sollerter euangelista ex¬
primer& nisi hanc sa cramento plenam eẽ ndi¬
cass& scitisnãq qđ intestamento ueteriomnis
operatio ꝑdecalogimandata p̃cipitꝰ. In nouo aut̃
eis dẽ operationis uistus ꝓsepti formam gratiã
scĩ sp̃s multiplicatir fidelibidatur quẽ prophȩ

Expanded text:
etenim quantitatis summam solerter evangelista exetenim quantitatis summam solerter evangelista exprimercasset. Scitis namque quod in Testamento Veteri omnis operatio per decalogi mandata praecipitur. In Novo autem ejusdem operationis virtus per septiformem gratiam sancti Spiritus multiplicatis fide
Abbreviated transcription (Latin):
uider ł ita potius uider̃ prunaspositas & pis cẽsuꝑ¬
positum uider & panem. Ad ferte depiscib: quosp̃¬
hendistis nunc : ascendit sy monpetrus & traxit retei
t̃rã. Captis autem tã magnis piscibus ascenditsy
Symon lo hannis amasme pasceo uesmeas Quoder¬
gopostinodũ aperitur i uoce hocnunc signatur ho¬
pere. Quiaigitur praedicator a ecclȩsi ae nos amun¬
diuitae huiusfluctibus separat Nimirum neces¬
seest ut reteplenum piscibus petrus ad terrã ducat
Ipse enim pisces ad soliditatẽ littoris pertraitquiscẽ
predicationisuae stabilitatẽ aet̃nȩ patriȩ fidelib cos¬
tendit hocegit uerbis hoc epistolis hocait coti die
miraculorum signis quoties ꝑ eum ad amorẽ quie¬
tis aeternae conuertimur quotier a tornarum
rerum tumultib: separamur quidaliudquã
nisi itrarete fideipiscer ad litustrahimur ple¬
nũ magnis piscibus centum quinquaginta trib:
Amagnomysterio numerus ñ uacat sed inten¬
tosuostantimysterii profunditas expectat neq

Expanded text:
el ita potius: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, viderunt et panem. Afferte de piscibus quos prehendistis nunc: ascendit Simon Petrus et traxit rete in terram. Captis autem tam magnis piscibus, ascendit SSimon Joannis, amas me? pasce oves meas. Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclesiae nos a mundi vitae hujus fluctibus separat, nimirum necesse est, ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, qui sanctae praedicationis voce, stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis, quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud, quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimus? Plenum magnis piscibus, centum quinquaginta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
pacemuenit Et quib: antedixit pacẽ relinquo uobis
pacem meam do uobis. modo dicit pax uobis: quã pacẽ nascen¬
te dño angeli praedica ueruntmundo. Et cumhoc dixis set ostan¬
dit eis manus & latus Gauisisunt ergo discipuli iusodño: Parum fuit oculis
seuidendum praebere sinon preberet &am manib: con¬
trectandum: Quidum palpanda discipulis ossa carnẽ

Expanded text:
pacem venit, et quibus ante dixit: Pacem meam relinquo vobis, pacem venit, et quibus ante dixit: Pacem meam relinquo vobis, pacem meam do vobis, modo dicit: Pax vobis. Quam pacem nascente Christo angeli praedicaverunt mundo. Et hoc cum dixisset, ostendit eis manus et latus. Gavisi sunt ergo discipuli viso Domino. Parum fuit oculis se videndum praebere, si non praeberet etiam manibus contrectandum. Qui dum palpanda discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ siclausis lanutf postresurrectionem suam iaet̃¬
nũ lam uioturus intrauit. qui moriturus ueniens ñ
aꝑto utero uirginis exiuit Sed quia adilludcorpꝰ
quod uideripoterat sider intuentiũ dubi tabat os¬
tendit eis ꝓtinus manus & latus. Palpandã carnem
praebuit : quã clausis lanuis itroduxit. Clauis manus
fixerat. lancealatus a peruerat: ubi ad dubitantiũ
corda sananda uulnerum sunt seruata uestigia
quahire duo mira. & iuxta huma nãturatronẽ sibi ual¬
de contraria ostendit: dum postresurrectionẽ suã¬
corpus suũ & incorruptibile & tamen palpabilede¬
mons trauit : Nam & corrumpinecerse est quod
palpatur: & pal pari non potest quod non corrũpitur
Sedmiro modo atq: inaestimabili redemptor nr̃ & in¬
corruptibile postresurrec nonẽ & palpabile corpus
exhibuit: ut mons trando incorruptibile huitaret
ad premium praebendo palpabile formaret adsidẽ
et in corruptibilem se ergo & palpabilem de monstra¬
gloriae dixit er Pixuobis Pacem offerebat : qui ꝓpt̃

Expanded text:
ectionem suam, in aeternum jam victurus, intravit, qui moriturus veniens, non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus. Palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Clavis enim manus fixerat, lancea latus ejus aperuerat. Ibi ad dubitantium corda sananda vulnerum sunt servata vestigia, qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem corpus suum et incorruptibile, et tamen palpabile demonstravit, nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur, sed miro modo atque inaestimabili redemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstragloriae. Dicit eis: Pax vobis. Pacem offerebat, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus quiin baptis moxpĩ scĩficatur gensscã uocatur
de quibus & dnr̃ait proeis ego scĩfico meipsum ut sint &ipsi
scĩficati inueritate pogulus ad quisitioms Sicut enim de aegyp¬
to aeductus populus ꝑmoysenad quisitus est dõsic& popu¬
lusxpĩanus p̃tiosanguine xpĩ redemptõs est decaligine&

Expanded text:
Christianus, qui in baptismo Christi sanctificatur, gens sancta vocatur, Christianus, qui in baptismo Christi sanctificatur, gens sancta vocatur, de quibus et Dominus ait pro eis: Ego sanctifico me ipsum, ut sint ipsi sanctificati in veritate. Populus acquisitionis. Sicut enim de Aegypto eductus populus per Mosen, acquisitus est Deo, sic et populus Christianus pretioso sanguine Christi redemptus est, de caligine
Abbreviated transcription (Latin):
rem more iudeorum & purum eum hominem blas phemantes
essedixerunt illis hoffensionem & inscandalum factus estxp̃s
Offenderunt enimillum & non credentes perierunt . in quo& po
Oma enim ꝑ ipsum facta sunt & sineipsofactum est nihilin ip¬
soenimsumus uiuimus & moremur uo s autem genus eletũ
Ipseenim dñs apo stolir ait non uos meelegistir sedego ele¬
giuos &itemego elegiuos demundo ꝓpterea odit uos munđ
Potest autem & secundum abraham genusesseolectum popu¬
ius gentium Habrae enim dictum est inseminituo benedi¬
centur om̃s gentes. Ragales acerdotium Nemoscõrum est quis¬
piritaliter sacerdotii officio careatcum sit membrum ae¬
terni sũmi caelestis ques acerdotis quise offerendo patri
pronobis suo nos corpori adunauit. Gens sancta. Ad compa¬
rationem gentis iudaorum que fuit inaegypto populus

Expanded text:
rem more Judaeorum, et purum eum hominem blasphemantes rem more Judaeorum, et purum eum hominem blasphemantes esse dixerunt . Illis in offensionem et in scandalum factus est Christus. Offenderunt enim in illum, et non credentes perierunt. In quo et poOmnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , in ipso enim sumus, vivimus et movemur. Vos autem genus electum. Ipse enim Dominus apostolis ait: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et item: Ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus . Potest autem et secundum Abraham genus esse electum, populus gentium. Abrahae enim dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Regale sacerdotium. Nemo sanctorum est, qui spiritualiter sacerdotii officio careat, cum sit membrum aeterni, summi coelestisque sacerdotis, qui se offerendo patri pro nobis suo nos corpori adunavit. Gens sancta. Ad comparationem gentis Judaeorum, quae fuit in Aegypto populus
Abbreviated transcription (Latin):
bus dicit paterquos dedistimihiuoloutubisum ego & illi sint
mecum ut uideant claritatem meã quam de distimihi. Noncre¬
dentibus autem lapis quem reprobauerunt aedificantes. Solihtotomun¬
deiiudeitunc aedificanter esse uidebantur quidum ceterenati¬
ones idolis sacri ficabant illi solidm̃ colebant sed fideisuae fabri¬
cam minime ꝑfecerunt. qm̃ ipsum quierat lapis fortissimus
angularus more dementiũ contempnerunt qui factus ẽõ
incaput angulidicitur quia circũcis onis &gentium populũ
copulauit angulus enim ex greco sermone descendit atTXΥ
quod latinedicitur genu hoc inflexum speciem anguli confor¬
miqualitate restituit Siue lapis angularis x pr̃ dicitur ꝓp¬
t̃ copulationem duorum testamentorum uel quia torre¬
nacȩlestibus & caelestia terrenis pacificans copulauit. Et
lapiso ffensionis & petra scandali his quioffendint in uerbo neccredunt. His
in eo esse non credunt sed amicum publicanorum &uni patato¬

Expanded text:
dicit: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi. Non credentibus autem, lapis quem reprobaverunt aedificantes. Soli in toto mundo Judaei tunc aedificantes esse videbantur, quia dum caeterae nationes idolis sacrificabant, illi soli Deum colebant, sed fidei suae fabricam minime perfecerunt. Quoniam ipsum qui erat lapis fortissimus, angularis, more dementium contempserunt. Qui factus esse in caput anguli dicitur, quia circumcisionis et gentium populum copulavit. Angulus enim ex Graeco sermone descendit a γόνυ, quod Latine dicitur genu, hoc inflexu speciem anguli, conformi qualitate restituit, sive lapis angularis Christus dicitur, propter copulationem duorum testamentorum, vel quia terrena coelestibus, et coelestia terrenis pacificans copulavit. Et lapis offensionis et petra scandali, his qui offendunt in verbo nec credunt. His  divinitatem in eo esse non credunt, sed amicum publicanorum, et vini potato
Abbreviated transcription (Latin):
er. quia
nimirum corda discipulorum quae recersur ipsius mesta
eddidiss& huius consolaretur & recrear& aduentus
uonquodante sp̃s sc̃s nonersa in cordib: dircipulorũ
ueletiam ianticorũscorũ. sed mani festa plenitudine
antesicnon fuitdata. quomodo postascens onẽ die
decima incentũ uiginti nomina transmis sus legit
tebatita insinuari trinitato inquãuis nulla esse di¬
uersitas substantia pngillatim tam̃ comiñdaretur

Expanded text:
 quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. » Non quod antea Spiritus sanctus non esset in cordibus discipulorum, vel etiam in antiquorum sanctorum, sed manifesta plenitudine ante sic non fuit datus, quomodo post ascensionem die decima in centum viginti nomina transmissus legitur. tebat ita insinuari Trinitatem, ut, quamvis nulla esset diversitas substantiae, singillatim tamen commendaretur
Abbreviated transcription (Latin):
gentium & cẽt et ipsed ñs dosoait egosum luxmundi&
iohanner deillo erat luxmundi quo mluminatomne
hominem uenientem in hunc mundum quialiquando rĩ
populus nuncautem populus dĩ. Depopulo dicit gentium quian¬
tea sinelege &i prophetis & sermone uixerat dnĩ de quo& in
psalmo ipsedñs dicit Populus quem cognoui Id est adquẽ
nonueni ꝓphetas non misi seruiuit Id est credidit mihi
quicumq enim credidit & seruit. Quod factum estagen¬
tibus quȩ non fuerant axp̃ocarnaliter in quisite quiñ cse¬
cutimiseri cordiam. Id est ante uocationem & baptis mum
Nuncautem miseri cordiam consecut Subauditur estis miseri¬
cordiam fidei baptismi & peccatorum ueniam consecu¬
ti insuper &illum cuipsalmista ait dr̃ meus micordiamea

Expanded text:
etc. . Et ipse Dominus de se ait: Ego sum lux mundi. Et Joannes de illo: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Qui aliquando non populus, nunc autem populus Dei. De populo dicit gentium, qui antea sine lege et prophetis et sermone vix erat Domini. De quo et in Psalmo ipse Dominus dicit: Populus quem non cognovi, id est, ad quem non veni, prophetas non misi, servivit, id est, credidit, mihi . Quicunque enim credit et servit, quod factum est a gentibus, quae non fuerant a Christo carnaliter inquisitae. Qui consecuti misericordiam. Id est, ante vocationem et baptismum. Nunc autem misericordiam consecuti. Subauditur, estis misericordiam fide baptismi et peccatorum veniam consecuti, insuper, et illum cui Psalmista ait: Deus meus misericordia mea
Abbreviated transcription (Latin):
tur quia ihs̃ estueritar id est uerus herno cuutrũq
idest a qua & sangius testimonium uera oꝑhibent carnis
euan geliodicit inclinato capite emisit spm̃ testisi¬
caturla: st demonstrat qđ ihr̃ estueritas id est uerus
homo exanima constans & corpore utrũq: enĩ susc¬
pit ut utrũq redimeret Quiatres sunt qui testimoriũ dant
liquerunt fontem a quae uiuae & sangius idestx pr¬

Expanded text:
tur quia Jesus est veritas, id est, verus homo, cui utrumque, id est aqua et sanguis, testimonium vere perhibent carnis.Evangelio dicit: Inclinato capite, emisit spiritum. Testificatur, id est, demonstrat quod Jesus veritas est, id est, verus homo, ex anima constans et corpore. Utrumque enim suscepit, ut utrumque redimeret. Quia tres sunt qui testimonium dant, liquerunt fontem aquae vivae : et sanguis, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
mne qđ natuniẽ ex dõ uicit mundum Ideonamq: manda
diuina non sunt grauia: quia oms quiuera deuotu¬
nehis mancipantur & aduersa mundihui : &blans¬
menta parimente contempnunt : Ipsam quoq: mi¬
tem uelut ingres sum patriae caelestis amanter
et nequis suauirtute mundi uellaxus uł laboros supea¬
reposse confideret : consulte subiungit. Ethae efiuc¬
toria quae uicit mundum : fider nr̃a Illa nimirum sides quȩ
ꝑdilectionem operatur Illasides qua ei: humib¬
ter auxilium flagitamus quiait Inmundo pressa¬
ram habetis sed considite ego uici mundum Qust
autẽ qui uncit mundum. nis quic redit qm̃ ih̃s est filiurdĩ  Vin¬
citmundum quilhm̃ es sefilium dĩ credens dignaei¬
demfidei opera iungit. Sednũ quid sola diuinitas ei:
sider & confersio ualet adsalutẽ sueficere  uidese¬
quentiam hic est quiuenit ꝑ aquam & sanguinem ihĩ xp̃sꝰ

Expanded text:
mne quod natum est ex Deo, vincit mundum. Ideo namque mandata divina non sunt gravia, quia omnes qui vera devotione his mancipantur, et adversa mundi hujus et blandimenta pari mente contemnunt, ipsam quoque mortem, velut ingressum patriae coelestis amantes. Et ne quis sua virtute mundi vel luxus vel labores se superare posse confideret, consulte subjungit: Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides, quae per dilectionem operatur; illa fides, qua ejus humiliter auxilium flagitamus, qui ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Quis est autem qui vincit mundum, nisi qui credit quoniam Jesus est Filius Dei? Vincit mundum, qui Jesum esse filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides, et confessio valet ad salutem sufficere? vide sequentia. Hic est qui
Abbreviated transcription (Latin):
canebant quidam hunc locum ita interprecatus ẽ
qđ consolationom illam dequadicit aplĩs dñs mul¬
tipno phetae & iusti cupierunt uidere qua e uos ui
detis & non uiderunt & audire quae auditir & ñ
audierunt dequa& phalmista Defecerunt in¬
quit oculi mei in eloquium tuum qdicenter quando
consolaberisme sc̃i quiercentes in hiferno desi¬
der auerint quoddescendente in infernadno eti¬
am his quih carcere erant & increduliquondã
suerunt hdiebus noe consolatio uł exhortati¬
oprȩdicata fuerit haec illedixerit sedcatho¬
licafides habuit quod descendens adhferna
dñs non incredulor inde sedsideles solũ modo
suor educens adcaelestia secum regna ꝑduxit
Heq: ex utis corpore animab: & inferorũ car¬
ceredampnatis salutem quam ante mortem
dilexerant praedicauerit sed carcere scelerũ
empla siue uerba si delium cotidieuiã uitae de¬
monstrat dequib: dicit Quiincredulisuerant ali

Expanded text:
canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, quod consolationem illam de qua dicit apostolis Dominus: Multi prophetae et justi cupierunt detis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt. De qua et Psalmista: Defecerunt, inquit, oculi mei in eloquium tuum dicentes: Quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverunt, quod descendente in inferna Domino, etiam his qui in carcere erant, et increduli quondam fuerunt in diebus Noe, consolatio vel exhortatio praedicata fuerit, haec ille dixerit. Sed catholica fides habet quod descendens ad inferna Dominus non incredulos inde, sed fideles solummodo suos educens, ad coelestia secum regna perduxerit; neque exutis corpore animabus et inferorum carcere damnatis salutem quam ante mortem dilexerant praedicaverit, sed carcere scelerum empla sive verba fidelium quotidie viam vitae demonstrant, de quibus dicit: Qui increduli fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dicitur uiuisi cator autẽ spũ scr̃ athanasiur a lȩxan¬
driae pontifex non adhominis sp̃m quimortificata
carne melius uiuisicatur dicente prophetadednõ i
uuisicet sp̃m humilium &uui ficet cor contritorũ si
ad gratiam potius refert spr̃ sci qui mortisi cantib: ca¬
nem suã uitam recribuit sempiternã Vtitur enĩ & ho
testimanio contra arrianos qui aequalitati scaẽ trinita¬
tis contradicunt astruensq: indiuiduadinae operatio¬
nis unitate uiuisicet pater uiuisicet silius uiuifice t spr̃¬
scr̃ Promde licet & filius quia scriptum est sicut enĩ
cicurde filio ut nor offerret dõ mortificator quidẽ car¬
ne uiuisicator autem spũ Ideoq: quorum unaopera¬
tio est horum erse drparsubrtantia uł essentia non
possit In quo & his quin carcere erant sprita ueniens p̃dia¬
uit : qui increduli fuerant do. Quin ostris tẽpori¬

Expanded text:
quod dicitur: Vivificatos autem Spiritu: sanctus Athanasius Alexanquod dicitur: Vivificatos autem Spiritu: sanctus Athanasius Alexandriae pontifex, non ad hominis spiritum, qui mortificata carne melius vivificatur, dicente propheta de Domino: Ut vivificet spiritum humilium, et vivificet cor contritorum , sed ad gratiam potius refert Spiritus sancti, qui mortificantibus carnem suam vitam tribuit aeternam. Utitur enim et hoc testimonio contra Arianos, qui aequalitati sanctae Trinitatis contradicunt, astruens quia individua divinae operationis unitate qua vivificat Pater, vivificet Filius, vivificet SpPater vivificet et Filius, quia scriptum est: Sicut enim o declaratur quod dicitur de Filio ut nos offerret Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu; ideoque quorum una operatio est horum esse dispar substantia et essentia non possit. In quo et his qui in carne erant concluvit, qui increduli fuerant aliquando . Qui nostris tempori
Abbreviated transcription (Latin):
et iterum ui debouor &gaudebit corurm: et gau¬
dium ur̃m nemo tollet a uobis quib: dicit Ipse en
pateramatuor: quiauor meamatis & creditis
Grandis honor est eis: proquib: patrẽ silius &o¬
rans ait. Paterscẽ serua eor in nomine tuo quos
de distimihi ut sint ium sicut et nor Et itẽ
Etego claritatem quã de distimihieis : ut sint unã

Expanded text:
trum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Quibus dicit: Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amatis et creditis. Grandis honor est eis, pro quibus patrem filius exorans ait: Pater sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Et item: Et ego claritatem, q
Abbreviated transcription (Latin):
bihadpũ operationem ꝑcipit qui fidem trinita
fatent Quialgitur septem quae superius dixim
ꝑ nouum testamentum latius data sunt. decẽuero
septe postplene conprebendi ducamus ergo ꝑtrigon ułde¬
cẽ& septẽ &ueniunt quinquaginta &unũ qui profecto
numerus amagnomysterio ñuacat quialam in testam̃¬
to ueteri legimur quod annus quinquagesimus iube¬
leu suo carilussusẽ in quouidelic& cunctus populus ab
oni opere requiescer& seduera requier iunitate ost
diuidiquippeunum ñ potestubienĩ scissura diuisio¬
nis euera requieos non est Diamus ꝑtrigon ł quinqua¬
gintaRunum & fiuntcentum quinquaginta &tres Qu¬
digicur& õnis operationrã & uirtus hfide trinitatis
ex hibita ad requiem tendit Septem & decomt̃ ducimꝰ
ut ad quinquaginta &unum uenire debeamus
& uera nr̃a requies tuncẽciũ psam iã claritatemtri¬
nitas agno scimusquã iunitate diuin itatires secertã
teneamus. Quinquaginta &unũ t̃ducimus &electorũ

Expanded text:
itu operationem percipit qui fidem Trinitatfateatur. Quia igitur septem quae superius diximus per Novum Testamentum latius data sunt, decem veroseptem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem et veniunt quinquaginta et unum, qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia jam in Testamento Veteri legimus, quod annus quinquagesimus Jubilaeus vocari jussus est, in quo videlicet cunctus populus ab omni opere requiesceret, sed vera requies in unitate est: dividi quippe unum non potest. Ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus per trigonum quinquagintaigitur et omnis operatio nostra, et virtus in fide Trinitatis exhibita, ad requiem tendit: septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus; et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum
Abbreviated transcription (Latin):
silium insebabet habendo silium & uitam habet quia ipse
dixit egosum uia ueritas &uita. Insuꝑ eauitam cum
scis possidebit aeternam ubierit certa securitas. sẽpi¬
terna felicitas. ine narrabilegaudium ibi lmplebitur
illud ero illorum ds̃ &ipsierunt mihi populus: idest
ero unde satientur ero eorum & uita & salus. & uictus
& copia & gloria gaudia &honor pax &om̃a boni
Et sic implebitur illuda pł i ut sit dr̃ omã in omnib: Ipt
sinis eritde siderioꝵ nr̃oꝵ: quisinefine uidebitur si¬
ne fastidio a mabitur. Sine fatigatione laudabitur

Expanded text:
ium in se habet, habendo filium, et vitam habet. Quia ipse dixit: Ego sum via, veritas et vita . Insuper et vitam cum sanctis possidebit aeternam, ubi erit certa securitas, sempiterna felicitas, inenarrabile gaudium, ibi implebitur illud: Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus , id est, ero unde satientur, ero eorum vita, et salus, et virtus, et copia, et gloria, et honor, et pax, et omnia bona, et sic implebitur illud Apostoli: Ut sit Deus omnia in omnibus, ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur
Abbreviated transcription (Latin):
interprecaridicitur eo quod odores creet odorise
paulus apłi sunt ordinati Est etalia masia : in qua
idem praedicantes ludeis dixerunt uobis opor¬
tebat primum loqui uerbum dĩ sed qm̃ repulis¬
tis illud ecce conuertimur adgentes:. Alexan dria
ciuitas est aegypti In quabeatimarci euangelis¬
tae tumulus hodie in eclesi a ueneratur. Anifi¬
polis ciuitas est macedoni& est et altera eiusdẽ
nominis insyria. Apollonia siuitas est macedoni¬
ae est et altera masrica quae dicitur pentapo¬
lis Athenȩciuitar ẽ achaiae: philosophiae stu¬
diis ditata Cuius pireus portus septemplici quon¬
dã muro comiumitus furse discribitur Ario¬
pagus a thenarum curia quae hnterpretatur
appio quondam consule tractum a quo &iua
appia uocata est. Babylon metropolis regnichal¬
deoꝵ est : ubi etꝵ qui aedifitabant currem lin¬
guae diuisae sunt. unde & babylonia uocatur
quae ꝑ quadrum sita: abangulo usq: ad angulũ

Expanded text:
interpretari dicitur, eo quod odores creet odoriferinterpretari dicitur, eo quod odores creet odoriferPaulus apostoli sunt ordinati. Est et alia in Asia, in qua idem praedicantes Judaeis dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei. Sed quoniam repulistis illud, ecce convertimur ad gentes . Alexandria civitas est Aegypti, in qua beati Marci evangelistae tumulus hodie in Ecclesia veneratur. Amphipolis est civitas Macedoniae. Est et altera ejusdem nominis in Syria. Apollonia civitas est Macedoniae. Est et altera in Africa, quae dicitur Pentapolis. Athenae civitas est Achaiae, philosophiae studiis dedita, cujus Pyreus portus, septemplici quondam muro communita fuisse describitur. Areopagus Athenarum curia, quae interpretatur Appio quondam consule tractum, a quo et via Appia vocata est. Babylon metropolis regni Chaldaeorum est, ubi eorum qui aedificabant turrim linguae divisae sunt, unde et Babylonia vocatur. Quae per quadrum sita, ab angulo usque ad angulum
Abbreviated transcription (Latin):
propheta nona pauliligatus est . Altera uero ciesirea
phuippo cuius euange liurmmeminit es se tetharehaia
ad radices montis libani facta & in honore caesaris
cognomitaest sed & tertia caesarea capadociar
metropolis est ciuius lucas itameminit descendens
caesaream & salutauit ecclȩsiam Sed quia in hoo¬
loco deciuitatibus mentio facta est necessarium
duximus ut depluribus istius libriciuitatibus
locis prouinciae suae mentionem in hocloco fa¬
ciamus Acheldemac est in helia aut australem
plagam montirsionqua eactenus iuxta iuda eo¬
rum consilium mortuos ig nobiles abos terra
tegit alios sub diuo putre facit Asia regio quȩ
minor cognominatur undique circumdata est
mari cuius prouinciae sunt frigia pamphilia
cecilia cȩnia galatia & aliae multȩ A rabia
regio intersinũ maris rubriqui persicus & eũ quiara¬
bicus uocatur habet gentes multas moabitas amma¬
nitas idumeor. sarracenor alias cõplures. haec sacra

Expanded text:
propheta zona Pauli ligatus est . Altera vero Caesarea propheta zona Pauli ligatus est . Altera vero Caesarea Philippi, cujus Evangelium meminit esse tetrarchiam, ad radices montis Libani facta, et in honore Caesaris cognominata est. Sed metropolis est, cujus Lucas ita meminit: Descendens Caesaream salutavit Ecclesiamloco de civitatibus mentio facta est, necessarium duximus, ut de pluribus istius libri civitatibus, locis, provinciisve mentionem in hoc loco faciamus. Acheldemach est in Helia, ad australem plagam montis Sion, quae hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles terra tegit, alios sub divo putrefacit. Asia regio quae Minor cognominatur, undique circumdata est mari, cujus provinciae sunt, Phrygia, Pamphylia, Cilicia, Lycaonia, Galatia, et aliae multae. Arabia regio inter sinum maris Rubri, qui Persicus, et eum, qui Arabicus vocatur, habet gentes multas, Moabitas, Ammonitas, Idumaeos, Saracenos, aliasque quam plures: haec sacra
Abbreviated transcription (Latin):
prandium danieli Philippus autem inuentur
ianoto A motur oppidum est hnsigne palestino
quod hebraice uocatur is doth & est una dequ¬
q: olim ciuitatib: allophiloꝵ Interpretature¬
nima notus ignis generationir seulgnis pati¬
elis et ꝑ transiens euangelinabat ciuitatib: cunci
donec ueniret caesaream: Caesarea palesti nae di¬
cur ubilm fradomumi habuis se describitur ph¬
lippus quae usq: hodie demonstratur. nec no
& cubiculum quatuor filiarum eius uirginio
ꝓphetantium Caesareae ciuitates duaesuo
interra reꝓmissionis Vna caesarea palestinȩ
inlitore maris magni Itaq: quondam pyrgos:
id est turris stratonis dicta est sed abherode
rege ludeae nobilius & pulcbrius: & tontra
uimmaris multo utilius extructa in honor
caȩsaris augusti caesarea cognominata ẽ fu
etiam temꝰplum in ea marmore albo constri¬
xit in quanepor eius hero des ab angelo ꝑcus¬
sus cornelius centurio baptibhatur & agabus

Expanded text:
prandium Daniel: Philippus autem inventus est prandium Daniel: Philippus autem inventus est in Azoto. Azotus oppidum insigne Palaestinae quod Hebraice vocatur Isdoth, et est una de quinque olim civitatibus Allophylorum. Interpretatur enim Azotus ignis generationis seu ignis patruelis. Et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis, donec veniret Caesaream. Caesarea Palaestinae dicitur, ubi infra domum habuisse describitur Philippus quae usque hodie demonset cubiculum quatuor filiarum ejus virginum prophetantium. Caesareae civitates duae sunt in terra repromissionis. Una Caesarea Palaestinae in littore maris Magni, itaque quondam Pyrgos, id est, turris Stratonis dicta est, sed ab Herode rege Judeae nobilius et pulchrius, et contra vim maris multo utilius exstructa, in honorem Caesaris Augusti Caesarea cognominata est. Qui etiam templum in ea marmore albo construxit, in qua nepos ejus Herodes ab angelo percussus, Cornelius centurio baptizatus, et Agapus
Abbreviated transcription (Latin):
eunuchun aphilippo fus sebaptitatũ Namẽ &
aliabet nur incribuluda mille passus distans ab e¬
trippoli Etan eunuchus ecceaqua quis ꝓhibet mebap¬
titari Ius sit stare currum & destmder̃ uterq: ha
quam philippus & eunuchus & bapti auit eam O¬
radoctoris uirtus : Erat huehiculo eunuchus
cras litteras legebat. sed de quole geret lgnorabat
tamen eum quem in libro nesciens legebat piami¬
tescire cupiebat: Venit philippus philosophuso
tendit ei ihm̃ quiclausus latebat in littera & secur¬
dum aliam traditionem dixit philippus eunuch
sic redis ex toto corde tuo saluus eris. Et respona
emuchus credo hi xp̃mfilium dĩ. Ea orabaptina¬
tus est fidelis factus & scr est & de discipulo ma¬
gister effectus est & de inceps praedicator &ꝗ
stissuae apłs effectus est . Cũ autẽ ascendir seł dea¬
qua spr̃ dñi rapuit philippum &amplius ñ uidit eun¬
eunuchus: Sunt quidam quibaec angelum ins

Expanded text:
eunuchum a Philippo fuisse baptizatum. Nam est et eunuchum a Philippo fuisse baptizatum. Nam est et alia Bethsur in tribu Juda, mille passus distans ab Eleutheropoli. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? et jussit staquam Philippus Eunuchus, & baptizavit eumquam mira doctoris virtus erat in vehiculo. Eunuchus sacras litteras legebat, sed de quo legeret ignorabat, sed tamen eum quem in libro nesciens legebat, pia mente scire cupiebat. Venit Philippus philosophus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. Et secundum aliam traditionem, dixit Philippus eunucho: Si credis ex toto corde, salvus eris. Et respondit eunuchus: Credo in Christum filium Dei, et ea hora baptizatus est, fidelis factus et sanctus est, et de discipulo magister effectus est, et deinceps praedicator, et gentis suae apostolus effectus est. Cum autem ascendissent de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippumit eum eunuchus. Sunt quidam qui haec angelum in S
Abbreviated transcription (Latin):
luxta illud quod alibi legimus. Quis cognouit
sensum dnĩ aut quis consiliarius eius fuit : Idẽ
nullus. aut de partu uirginis. qđ difsiculter
pos sit exponi Deniq: cum mariae diceretur
ab angelo concipies & parier siliũ illa res pon¬
dit unde mihi hoc quiauirum non cognoui : cui
rursum angelus. Sp̃s inquit sc̃s ueniet suꝑto &
uirtus altis simi obumbrabittibi ut uelangelo
uel ab angelis tantum natiuitatis huius sacramen¬
tadicantur. cuius narrator rarissimus: A peri¬
ens autẽ philippus ossuũ & incipiens abscriptura
taturos lampadis pulcherque est sensus quod
os lampadis suum a perire tos dumobscura pro¬
phetie inscientiae lucem praeferret Quamuis &
iuxia historiã possit ista circum locutio de signare
aliquando longiorem futurũ tuncosseei: serꝰmonẽ
etdũ irent ꝑuiã uenerent ad quandã a quã. Esthodiebecdh¬
tis ebulliens ab eadem quagignitur sorbe turhu¬
mo a postoloꝵ acta referunt in uilis uiculifom

Expanded text:
; juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini: aut quis consiliarius ejus fuit ? id est, nullus; aut de partu Virginis, quod difficulter possit exponi. Denique cum Mariae diceretur ab Angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi? Cui rursum Angelus: Spiritus, inquit, sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evangelista tantum nativitatis hujus sacramenta dicantur. Cujus narrator rarissimus eens autem Philippus os suum et incipiens ab Scriptura tatur os lampadis, pulcherque est sensus, quod os lampadis suum aperiret os, dum obscura prophetiae in scientiae lucem profert. Quamvis et juxta historiam possit ista circumlocutio designare aliquanto longiorem futurum tunc esse ejus sermonem. Et dum irent per viam venerunt ad quamdam aquam. Est hodie Bethmontis ebulliens, ab eadem qua gignitur, sorbetur humo. Apostolorum Acta referunt in hujus viculi fonte
Abbreviated transcription (Latin):
te sidei continuo fructus germinauit : Sidon
urbs foenicis est in signisartifex uitri Seleu¬
ciaciuitas syriȩ: nobilis hꝓmonturio siriȩ an¬
tiochiȩ sita Salamis ciuitas est incipro in sula nunc
sonstantia dicta Samotracia insula est inpaca¬
sio sinu Siria quae haebraice dicitur arun re¬
gio est interflum̃ eufrate n&mare magnũ usq
adaegyptum ꝑtingens habet maximas preuiiq¬
as. in quib: genter sunt duo decim. Samo hsula
est inmari egeo: in quare ꝑta prius fictilia uasa
tradunturunde &uasa samia appellatasuN
ðmorna ciuitas ẽ masialicie prouinciȩ cui : lu¬
cas meniinit dicens Nauiganter uenimus in
smirnam liciae. Sirtes dicuntur a renosa lo cahimar
magno multũ terribilia & metuenda Syracusae in¬
tropolis siciliae : sub ꝓmonturio pachino Tarsuscu¬
tas metropolis ciliciȩ paulo apłogloriosa Tirun
tropolis phenicis intribuneptalim cui: maxime
bilitas concilio & purpura constat : Troas ciuta

Expanded text:
te fidei continuo fructus germinavit. Sidon te fidei continuo fructus germinavit. Sidon urbs Phoenicis est, insignis artifex vitri. Seleucia civitas Syriae nobilis, in promontorio Syriae Antiochiae sita. Salamis civitas est in Cypro insula, nunc Constantia dicta. Samothracia insula est in Pacatico sinu. Syria quae Hebraice dicitur regio est inter flumen Euphraten et mare Magnum usque ad Aegyptum pertingens. Habet maximas provincias, in quibus gentes sunt duodecim. Samos insula est in mari Aegeo, in qua reperta prius fictilia vasa traduntur, unde et vasa Samia appellata sunt. Smyrna civitas est in Asia Lyciae provinciae, cujus Lucas meminit dicens: Navigantes venimus in Smyrnam Lyciae. Syrtes dicuntur arenosa loca in mari Magno, multum terribilia et metuenda. Syracusa metropolis Siciliae sub promontorio Pachino. Tarsus civitas metropolis Ciliciae, Paulo apostolo gloriosa. Tyrus metropolis Phoenicis in tribu Nephthalim, cujus maxime nobilitas conchylio et purpura constat. Troas civitas