comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine operib ociosa est ł inc per
psalmistam dñs dicit. Annunti¬
aui & locutus sum. multiplica¬
ti sunt super numerũ Iocante
autẽ dño suꝑ numerum multi¬
plicantur fideles. quia non num¬
quam &iam hii ad fidẽ ueniunt.
qui ad electorum non ꝑtingunt
rari in sorte fidelium non me¬
rentur. Hoc ouile scȩ eccłȩ he¬
dos cum agnis recipit. sed at¬
testante euangelio cũ uidex
uenerit bonos a malis separet.
sicut pastor segregat oues ab he¬
dis Neq & enim possunt qui hic
carnis suȩ uoluptatib seruiunt.
illic in ouium grege numerari¬
separet. qui se hic in superbiȩ cor¬
nib exaltant. Regnum cȩlorum
percipere nequeunt. quia hic &
in cęlesti fide positi toto deside¬
rio terrena querunt. Et multos¬
km̃i. sed eos nec imitari nec de¬
sperare debctis. Quid enĩ sit ho¬
die aspicimus. sed quid cras fu¬
turus sit unusquisq nescimus
Plerũq qui ae post nos uenire
cernitur ꝑ agilitatẽ nos boni

Expanded text:
sine operibus otiosa est . Hinc per sine operibus otiosa est . Hinc per Psalmistam Dominus dicit: Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Vocante enim Domino, super numerum multiplicantur fideles, quia nonnunquam etiam hi ad fidem veniunt, qui ad electorum numerum non prari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit, sed attestante Evangelio cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt, qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in oseparat qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorum percipere nequeunt, qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terrena quaerunt. , sed eos nec imitari. nec desperare debetis. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur per agilitatem nos boni
Abbreviated transcription (Latin):
nequam est quia ego bonussũ.
Nemo autẽ se de opere. nemo
de tempore extollat. cum hac
expleta sententia sub sequent̃
ueritas clamet. Sic erunt no¬
uissimi primi & primi nouissi¬
mi Ecce enim & si iam scimꝰ
quȩ uel quanta bona egimꝰ.
ad huc suꝑnus iudex qua sub¬
tilitate. haec examinet igno¬
ramus & quidẽ gaudendũ
cuiq sũmopere est. in regno
dĩ esse uel ultimũ: Sed post
haec terribile est ualde quod
sequitur. Multi cnĩ sunt uoca¬
ti. pauci uero electi. quia &
ad fidem plures ueniunt. et ad
cȩleste regnum pauci ꝑ ducunt᷑.
Ecce enim ad hodiernã festiuita¬
tẽ quã multi conuenimus. eccle¬
siȩ parietes implemus Sed tam̃
quis sciat quam pauci sunt. qͥ
in illo electorũ dĩ grege nume
clamat. sed uita om̃ium non
clamat. Pleriq dm̃ uocib sequun¬
tur. morib fugiunt. El inc &iã¬
ad titũ paulus dicit. Qui confi¬
tentur se nosse dm̃. factis autẽ
negant. hinc iacob ait. Fides¬

Expanded text:
nequam est quia ego bonus sum? nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est valde quod sequitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi, quia et ad fidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui in illo electorum Dei grege numerclamat, sed vita omnium non clamat. Plerique Deum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc etenim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant
Abbreviated transcription (Latin):
endum regnum dilati sunt
uos enĩ post ꝑ actam iusticiam
inferni loca quãuis tranquilla
susccperunt. cis ꝓfecto & labo¬
rasse fuit in iunea & murmu¬
rasse. Quasi ergo post murmu¬
rationẽ denarium accipiunt.
qui post longa inferni tẽpora
ad gaudia regni ꝑuenerunt
os autẽ qui ad undecimã ue¬
nmus post laborẽ non mur¬
muramus & denarium accipi¬
nus. quia post mediatoris ad¬
uentũ in hoc mundo uenien¬
des ad regnũ ducimur mox ut
de corpore eximus. & illud
sine mora accipimus qđ antiqͥ
patres cum magna ꝑcipere dila¬
tione meruerunt. Unde & idẽ
paterfamilias dicit Uolo autẽ¬
& huic nouissimo dare sicut &¬
tibi Et quia ipsa regni ꝑceptio
eius bonitas uoluntatis est. rec¬
te sub iungit. Aut non licet
michi quod uolo facere. Stul¬
ta enim questio est hominis.
contra benignitatẽ dĩ Conque¬
rendum quippe esset. non sida¬
ret quod non deberet. sed si ñ
daret qđ debuerat. Unde ap¬
te subditur. An oculus tuus

Expanded text:
endum regnum dilati sunt. endum regnum dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundo venientes, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum magna percipere dilatione meruerunt. Unde et idem paterfamilias dicit: Volo et huic novissimo dare sicut et tibi. Et quia ipsa regni perceptio ejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
cati fuerant. hii qui in mundi
fine ad dñm uenerunt. Unde
&e hii qͥ in labore praecesser n
murmurantes dicunt Rii no¬
uissimi una hora fecerunt. &
pares illos nobis fecisti qui pos¬
tauimus pondus diei & estus
Pondus enĩ diei & estus portaus¬
runt hii quos a mundi inicio
quia dui hic contigit uiuere
necesse fuit & iã longiora casi
tep̃tamenta tolerare. Unicius
enĩ pondus diei & estus ferre
est. per longioris uitȩ tẽpora
carnis suę calore fatigari
Sed queri potest cur murmus as
dicti sunt. qui saltẽ sero ad regnũ
uocantur. Cȩlorum & enĩ regnum
nullus murmurans accipit. nullus
qui accipit murmurare potest
Sed quia antiqui patres usq ad ad¬
uentum dñi quãlib& iuste uixe¬
rint ducti ad regnũ non sunt.
nisi ille descenderet qui parady¬
s claustra hominib interpositi¬
one suȩ mortis aperiret. Corũ
hoc ipsum murmurasse est. qđ
e recte ꝓpercipiendo regno ui¬
xerunt. et tamen dui ad ꝑcipi¬

Expanded text:
cati fuerant, hi qui in mundi cati fuerant, hi qui in mundi fine ad Dominum venerunt. Unde et hi qui in labore praecesserant, murmurantes dicunt: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti qui portavimus pondus diei et aestus? Pondus enim diei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, quia diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Sed 1513 quia antiqui patres usque ad adventum Domini, quantumlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixerunt, et tamen diu ad percipi
Abbreviated transcription (Latin):
resipiscite. & ad uitȩ uias cũ iã
laboraturi multũ non estis uel
sero uenite. Et tales ergo pater¬
familias uocat. & plerũq remu¬
nerantur.: quia prius ad regnũ
de corpore exeunt. quam hi
qui iam a puericia uocati esse
uidebantur An non ad unde¬
cimam uenit latro.: Qui & si
non habuit ꝑ aetatem. habuit.
tamen sero per pęnam. qui dm̃
in cruce confessus est. et pene
cũ uoce sententię spm exala¬
uit uitȩ A nouissimo autem
reddere denarium paterfami¬
lias cȩpit. quia ad paradysi requi¬
em prius latronẽ quam petrum
ꝑ duxit. Quanti patres ante legẽ.
quanti sub lege fuerunt. & tam̃
hu qui in dñi aduentu uocati
sunt ad cȩlorum regnũ sine ali¬
qua tarditate ꝑ uenerunt.¬
Cundem gͦ denarium acceperunt
qui laborauerunt ad undeci¬
mam. quẽ expectauerunt to¬
to desiderio qui laborauerunt
ad primam: Quia ęqualẽ uiti
ȩternę retributionẽ sortiti suns
cum his qui a mundi inicio uo¬

Expanded text:
resipiscite, et ad vitae vias cum jam resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum voce sententiae spiritum exhalavit vitae? A novissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt, et tamen hi qui in Domini adventu vocati sunt ad coelorum regnum sine aliqua tarditate peEumdem ergo denarium acceperunt qui laboraverunt ad undecimam, quem exspectaverunt toto desad primam, quia aequalem vitae aeternae retributionem sortiti sunt cum his qui a mundi initio vo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ad uitã bonã alius in pue¬
ricia. alius in adolescentia. alius
in iuuentute. alius in senectute
alius in decrepita aetate ꝑdu¬
citur. quasi diuersis horis opera¬
rii ad uineam uocantur. Mo
unus quisq quid agat. et consi¬
deret si in uinea dñi laboret
Qui enĩ in hac uita ea quȩ sua
sunt querit. adhucad uineam
dñi non uenit. Illi nãq dño
laborant. qui non sua sed lucra
dñica cogitant. qui ⁊elo carita¬
tis. studio pietatis in seruiunt.
animab lucrandis inuigilant.
ꝑ ducere & alios secum ad uitam
festinant. Nam qui sibi uiuit. qͥ
carnis suȩ uoluptatib pascitur
recte ociosus redarguitur quia
fructum diuini operis non scc¬
tatur. Qui uero & usq ad ulti¬
quasi usq ad undecimã ociosus
stetit. Unde recte usq ad un¬
decimã torpentib dr̃. Quid hic
statis tota die ociosi: Ac si
aperte dicatur. Et si dõ uine¬
re in puericia & in iuuentute no¬
liustis. saltem in ultima aetait

Expanded text:
ergo ad vitam bonam alius in pueergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Morunusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, qufructum divini operis non sectatur; qui vero et usque ad aetaquasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate
Abbreviated transcription (Latin):
triarcha. nullus ꝓpheta uenerat.
Et quid ẽ dicere ad laborẽ nemo
nos conduxit. nisi quia uite no¬
bis uias nullus predicauit: Quid
gͦ nos a bono opere cessantes in
excusatione nr̃a dicturi sumus.
qui pene a matris utero ad fidẽ
ulenimus. qui uerba uitȩ ab ipsis
cunabulis audiuimus. qͥ ab ube
ossumus uero & casdẽ diuersita¬
tes horarũ & iã ad unũ quẽt ho¬
minẽ ꝑ aetatũ momenta distin¬
guere. Mane quippe intellec¬
dus nr̃i puericia est. Hora aut̃
ercia adolescentia intellegi po¬
dest. quia quasi iã sol in altum
ꝓficit dum calor aetatis crescit.
Sexta uero uuentus est. quia ue¬
lut in centro sol figitur. dum in
ea plenitudo roboris solidatur
Nona autẽ senectus intellegitur.
in qua uelut sol ab alto axe
descendit. quia actas a calore
iuuentutis deficit. Un decima
uero hora est. ea aetas quȩ de¬
crepita uel ueterana dicitur
seniores ñ
ut plusquam senes esse insinuent.
quos ꝓuectiores uocant. Quia

Expanded text:
triarcha, nullus propheta venerat. triarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab ubePossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. seniores, non ut plus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui mercedẽ plenã & tarde ue¬
nientes acceperunt Ad erudies¬
dam ergo plebem suam dñs qua¬
si ad excolendã uineam suam
nullo tempore destitit operarl¬
os mittere. quia & prius ꝑ pa¬
tres et postmodũ ꝑ legis docto¬
ex coluit. quasi ꝑ operarios in
uineȩ cultura laborauit. quã¬
uis in quolibet modulo uel
mensura quisquis cum fide res¬
ta bone actionis extitit. hui
uineȩ operarius fuit. Operatos
ergo mane. hora tercia. sexta
& nona antiquus ille & hebra¬
icus populiis designatur. qui in
dectis suis ab ipso mundi exos¬
dio cum recta fide dm̃ studuit co¬
lere. quasi non destitit in uincę
cultura laborare. Ad undecimã
uero gentiles uocantur. quib &
dr̃. Quid hic statis tota die ocio
UQui enĩ trans acto tã longo
mundi tẽpore ꝓuita sua labora¬
re neglexerant. quasi tota die
ociosi stabant. Sed pensate frs.
quid inquisiti respondeant. Bi¬
cunt q Quia nemo nos condu¬
xit. Nullus quippe ad cos pa¬

Expanded text:
qui mercedem plenam et tarde vequi mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctoexcoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos pa
Abbreviated transcription (Latin):
Regnum cȩlorum patri familias
simile. dr̃ qui ad excolendam ui¬
neam suam operarios conducit.
Quis uero patrisfamilias similitudi¬
nem rectius tenet quã conditor
nr̃ qui regit quos condidit . et
electos suos sic in hoc mundo
possidet quasi subiectos dñs in
domo. Qui habet uineam uni¬
uersam scilicet ȩccłam quȩ ab
abel iusto usq ad ultimũ elec¬
tum qui in fine mundi nasci¬
turus est quot scõs ꝓtulit. qua¬
si tot palmites misit Hic itaꝙ
pat̾ familias ad excolendam ui¬
neam suam mane. hora tercia.
sexta. nona & undecima opera¬
rios conducit. quia a mundi
huius inicio usq in finem ad eru¬
diendam plebem fidelium prȩdi¬
catores mittere non destitit. Mla¬
ne & enĩ mundi fuit ab adam
usq ad noe Hora uero tercia: a
noe usqꝙ ad abraham. Sexta quoꝙ
ab abrahã. usq ad moysen. Nona
autẽ a moyse usq ad aduentũ
dñi. Undecima uero ab aduen¬
tu dñi usq ad finẽ mundi in qua
predicatores sc̃i apłi missi sunt.

Expanded text:
Regnum coelorum patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet, quam conditor noster, qui regit quos condidit et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus in domo; qui habeat vineam, universam scilicet Ecclesiam, quia ab Abel justo usque ad ultimum electum, qui in fine mundi nasciturus est, sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias, ad excolendum vineam suam, mane hora tertia, sexta, nona et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non desistit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ ex parte alia infirmitatem
suã considerant. ex ea parte qua
ꝑfectus ẽ. eoꝵ. se animus non extol¬
lat. Scientia enĩ uirtus ẽ. humilitas
etĩa custos uirtutis. Restat gͦ ut
in om̃e quod scit sese mens de pͥmat.
ne quod uirtus scientiȩ congregat.
uentus elationis tollat. Cumbona
fratres agitis. semꝑ ad memoriam
mala acta reuocate. ut dũ caute
culpa conspicitur nunquã de bo¬
no opere in caute animus letetur
Superiores inuicẽ eos maxime
qui uobis cõmissi non sunt. ꝓxi¬
mos ur̃os ad tendite. quia &. quos
agere aliqua praua conspicitis.
que in eis lateant bona nescitis.
Magnus gͦ imus quisq ẽẽ studeat.
sed tamen ali quomodo ẽẽ se
nesciat. nedũ sibi magnitudinem
arroganter tribuit. si quid boni

Expanded text:
ut dum ex parte alia infirmitatem ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
penetrare non sufficit. Inuestigari
eñ nullatenus potest. quomodo cor¬
poratur uerbũ. quomodo summus
& uiiuficator sp̃s intra uterũ matris
animatur. quomodo is qui mitium
non habet existit & concipitur.
Corrigia gͦ calciamenti. est ligatura
mysterii. lohannes itaq soluere cor¬
rigiam calciamenti eius non ualet.
quia in carnationis mysteriũ. nec
ipse inuestigare sufficit. qui hane
ꝑprophetie sp̃m agnouit. Quid
e gͦ dicere non sum dignus soluere
corrigiã calciamenti eius. nisi aꝑ¬
te & humiliter suã ignorantiam
confiteri. Acsi aꝑte dicat. Quid
mirũ si michi ille prelatus ẽ. quẽ
post me quidem natũ considero.
sednatiuitatis eius mysteriũ non
app̃hendo. Eece iohannes pro¬
phetiȩ spu plemis. mira scienti a
emicat. & tamen illud dese insinu
scĩ uiri ut humilitatis in se uirtute
custodiant. cũ quȩdã mirabiliter
seiunt. illud ante mentis oculos
student reuocare quod nesciunt.

Expanded text:
penetrare non sufficit. Investigari penetrare non sufficit. Investigari etenim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit, et concipitur. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per prophetiae spiritum agnovit. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuauomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
De quo & is dem ioħs dicit. Qui habet spon¬
sam.sponsus ẽ. Sed quia iohannem
homines xp̃m eẽ putauerunt. quod
isdem iohannes negat. recte se in¬
dignum ẽẽ ad soluendum corrigiam
eus calciamenti denuntiat. Ac si aꝑ¬
te dicat. Ego redemptoris uestigia
denudare non ualeo. quia sponsino¬
men mͥ inmeritos non usurpo. Quod
tamen intellegi & aliter potest.
Quis eni nesciat. quod calciamenta
ex mortuis animalib fiant. In car¬
natus uͦ dñs ueniens. quasi calciatus
apparuit. qui indiuinitate sua mor¬
ticina nr̃ȩ corruptionis assumpsit.
Unde etiã ꝑprophet̾ã dicit. Inidumeã
extendam calciamentũ meũ. Peridu¬
meam quippe gentilitas. ꝑ calciamen¬
tũ uͦ assumpta mortalitas designatur.
Inidumeã gͦ dñs calciamentũ suũ se
eatendere asserit. quia dum ꝑ carnem
gentib innotuit. quasi calciata ad
nos diuinitas uenit. Sed huius in car¬
nationis misteriũ. humanus oculus

Expanded text:
De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponDe quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus
Abbreviated transcription (Latin):
ussat  do factus ẽ p̃cursor xp̃i. bapti z an¬
do etĩa p̾cursor fieret imitatione
sacramenti. &in inter hȩc misteril¬
in medio hominum. & stetisse as¬
serit & nesciri. quia ꝑ carnem dñs
apparens. & uisibilis eoctitit cor¬
pore. & inuisibilis maiestate
De quo etia subdit. Qui post me
uenit ante me factus ẽ. Sic nanq
dicitur ante me factus. ac si dica¬
tur ante me positus. Post me gͦ
uenit. quia post modũ natus.
Ante me aũt factus ẽ. quia m pre¬
latus. Sed haec paulo superius
dicens. etĩa prelationis eius causas
aperuit cũ subiunxit. quia pͥor
me erat. Ac si aꝑte dicat. In de
me etĩa post natus superat. quo
eum natiuitatis suȩ tempora non
angustant. Nam qui ꝑ matrem
in tempore nascitur. sine tẽpore
eapatre generatus. Cui quante
reuerentiȩ humilitatẽ debeat.
subdendo manifestat. cuius non
sum dignus soluere corrigiam
calciamenti. Mos apud ueteres
fuit. ut siquis eam quȩ sibi com¬
peteret accipere uxorem nolet

Expanded text:
aptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti? Qui inter haec mystein medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũẽ. Siquis diligit me. sermone
meũ seruabit. & pater nis diliget
eĩ. & ad eũ ueniemus. & mansionẽ
apud eũ faciemus. Quisquis gͦ in
suꝑbiam mentem eleuat. quisquis
auaricie estib anhelat. quisquis
se luxuriȩ inquinationib polluit
cordis hostiũ contra ueritatẽ claudit
& ne ad se dñs ueniat. claustra animi
seris uitioꝵ. dampnat. Sed adhuc qͥ
missi sunt ꝑcunctantur. Quid ergo
baptizas si tu non es helias. neq
xp̃c. neq propheta. Quod quia
non studio cognoscende ueritatis.
sed malicia excercendȩ aemulatio¬
nis dicitur. euuangelista tacite in¬
notint. qui subiuixit dicens. Et qͥ
missi fuerant. erant exphariseis.
Acsi aꝑte dicat. Illi iohannem de suis
actib requirunt. qui doctrinam
nesciunt querere. sedinindere.
Sed sc̃s quisq etĩa cũ ꝑuersa mente
requiritur. debonitatis suȩ studio
non mutatur. Unde iohannes qͦq
aduerba inuidie p̃dicamenta respos¬
dit uitae. Nam protinus adiungit
Ego baptizo iaqua. medius aut

Expanded text:
ligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbiam mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid ergo baptizas, si tu non es Christus, neque Elias, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur. Si gͥ scĩ uiri etĩa
cũ agunt fortia. de semet ip¬
sis uilia sentiunt. quid in sua
sac ceusatione dicturi sunt. qͥ
sine opere urtutis intumes¬
cunt  Sed & si quelibet bona
assint opera. nulla sunt nisi
exhumilitate eustodiantur
Miranda quippe actio cũ ela¬
tione. non eleuat sed grauat
Qui enĩ sine humilitate uirtu¬
tes congregat. inuentũ pul¬
uere portat et unde aliquid
ferre uidetur. in de deterius cȩcat᷑.
In cunctis gͦ quȩ agitis fratres
km̃i radice boni operis humilita¬
tem tenete. nec quibus ĩa superi¬
ores. sed quib ad huc inferiores
estis aspicite ut dũ melioruuobis
eoempla ꝓponitis ad maiora sem¬
ꝑ ascendere exhumilitate uale

Expanded text:
confitetur. Si ergo sancti viri etiam confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate vale
Abbreviated transcription (Latin):
mine suꝑbie reprobetur. Hinc
&e eñi ꝑprophetã dicitur. Ue qui
sapientes estis in oculis ur̃is. &
coram uobis met ipsis prudentes
Hinc paulus ait. Nolite ẽẽ pru¬
dentes apud uos metipsos hinc
contra suꝑbientẽ saul dicitur
Cui esses pariuuilus inoculis tuis. capł
intribub isrł factus es Acsi aꝑ¬
te diceretur. Cum tu te paruuli
conspiceres. ego te p̃ceteris mas¬
nũ feci. Quia uͦ tu te magnum
ceret dixcit. Ludam & uilior
fiam plus quã factus sũ. et erohu¬
milis in oculis meis. Quem enĩ
non extolleret ora le oni fran¬
gere. ursoꝵ brachia dissipare.
despectis priorib fratrib eligi
re probato rege ad regni guber¬
nacula ungui. timendũ cunctis
uno lapide goliã ꝓsternere.
arege proposita ecetinctis al¬
lophylis numerosa preputia
reportare. regnũ e&ꝓmissione
ꝑcipere. cunctũq israheliticu
popłm sine ulla post modum
contradictione possidere. a&¬
Et tamen incunctis se despicit.
qui in suis oculis se humilem

Expanded text:
. Hinc etenim per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum iceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem
Abbreviated transcription (Latin):
Contrariũ gͦ ueritati uidetur esse
quod iohannes sonuit. sed tamen
aueritatis tramite non recessit
Qui cũ se etĩa prophetã negauit.
quia idelicet non solũ poterat
redemptorem p̃dicare sed etia
demonstrare. quisnasit continuo
expͥmit cum sub iͥngit. Ego uox ela¬
mantis in deserto. Scitis fratres km̃i.
quia unigenitus filius uerbum patris
uocatur. iohanne attestante qͥ ait.
Ex ipsa ur̃a locutione cognoscitis
quia pͥus uox sonat. ut uerbum post¬
modũ possit audiri. Iohannes gͦ uo¬
cem se esse asserit. quia uerbum prȩ¬
quia derelicte ac destitutȩ uideȩ
solatium redemptoris adnuntiat.
Quid aut clamet. insinuat cũ sub iun¬
git. Dirigite uiam dñi sicut dixit
isaias propheta. Uia dni adcor

Expanded text:
Contrarium ergo veritati videtur esse Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis, fratres charissimi, quia unigenitus Filius Verbum Patris uocatur, Iohanne attestante qui ait: Ex ipsa nostra locutione cognoscitis quia prius uox sonat ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit quia uerbum praequia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
affirmat: hoc ꝓpheta ueritatis
negait. Ualdenanq interse di¬
uersa sunt. ipse ẽ & non sum. Quomͦ.
ergo propheta ueritatis ẽ. si eius dem
ueritatis sermonib concors non ẽ.
S ed si subtiliter ueritas ipsa requiratur.
quod inter se contrariũ sonuit. quo¬
modo contrariũ non sit in uenitur
Ad zachariam nanq de iohanne
angłs dicit. Ipse p̾ced& ante illii
in spũ & uirtute heliȩ. Qui idcir¬
co uenturus in spũ & uirtute
heliȩ dicitur. quia sicut helias scdđ̾m
dĩ aduentũ p̃ueniet. ita iohannes
p̃uenit pͥmũ. Sicut ille p̃cursor
uenturus ẽ iudicis. ita iste p̾eur¬
sor factus ẽ redemptoris. Iohan¬
nes gͥ in spũ helias erat. in ꝑsona
helias non erat. Quod gͦ dñs fatet᷑
de spũ. hoc iohannes denegat
de ꝑsona. quia & iustũ sic erat. ut
& discipulis dñs spiritalem de io¬
hanue sententiã diceret. &. ioħs
idem turbis carnalib non de suo
spu sed de corpore responderet.

Expanded text:
affirmat, hoc propheta Veritatis affirmat, hoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum  discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet.
Abbreviated transcription (Latin):
x huius nobis
lectionis uer¬
iohannis hu¬
militas com¬
mendatur. Quicũ tantȩ uir¬
tutis esset. ut xp̃c credi
potuis set. elegit solide subsistere in
sc. ne humana opinione raperetur
in aniter suꝑ se. Nam confessus ẽ
& non ne gauit. confessus ẽ. quia
non sum ego xp̃e. Sed quia dixit
non sum. negauit plane quod
non erat. sed non negauit quod
erat. ut ueritatem loquens eius
membrũ fieret. cuius sibi nomen
fallaciter non usurparet. Cum
ergo non uult appetere nomen
dum infirmitatem suam studuit
humiliter agnoscere. illius celsitu¬
dinem meruit ueraciter optinere.
d ed eu ealectione alia redempto¬
ris nr̃i sententia admentem re¬
ducitur. ex hiuus nobis lectionis
uerbis questio ualde inplexa ge¬
neratur. Alio quippe in loco in¬
quisitus a discipulis dñs de aduen
ce noneo gnouerunt eũ sed fece¬
runt ineo quęcunq uoluerunt.
Et si uiltis scire. iohannes ipse e
helias. Requisitus aũt iohnnes
dicit. non sum helias. Quid est
fratres kin quia quod ueritas

Expanded text:
x hujus nobis lectionis verJoannis humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Joannes, dicit: Non sum Elias. Quid estcharissimi, quia quod Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui tharsilla & emiliana suc¬
crescere. & cum solo hic essent
corpore. cotidie animo ad ȩter¬
na transire At contra gordia¬
nę animus cępit a calore amo¬
ris intimi ꝑ cotidiana detrimen¬
ta tepescere: & paulisꝑ ad huiꝰ
scłi amorem redire Crebro aut̃
tharsilla dicere emiliane sorori
suę cum magno gemitu solebat
Uideo gordianã sororẽ nrãm de
nr̃a sorte non esse. Perpendo enĩ
quia foras defluit. & cor ad qđ
ꝓposuit non custodit. Quã cu¬
rabant blanda cotidie redar¬
gutione corripere. atq a leui¬
tate morũ ad grauitatẽ sui
habitus reformare. Quã quidem re¬
sumebat uultum subito grauitatis

Expanded text:
ris sui Tharsilla et Aemiliana sucris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsum deterius consumit Ian¬
T ergo sibi unusquisq sollicite
metuat. quanto ignorat quod
restat. quia quod sȩpe dicendũ
est & sine obliuione retinendũ.
multi sunt uocati pauei uero
çlecti. Sed quia nonnũquã men¬
tes audientium. plus exempla
fidelium quã docentiũ uerba
conuertunt. uolo uohis aliquid
de ꝓximo dicere. quod corda
ur̃a tanto formidolosius audi¬
ant. quanto eis hoc deꝓpin quo
sonat. Neq enim res longe antẽ
gestas dicimus: sed eas de quib
testes existunt. eisq interfuisse se
referunt memoramus. Ires pat̃¬
meus sorores habuit. quȩ cunctę
tres sacrȩ uirgines fuerunt. quarũ
una tharsilla. altera gordiana.
alia emeliana dicebatur I no¬
om̃s ardore conuersȩ. uno eodẽꝙ
tempore sacrate. sub districtione
regulari degentes in domo ꝓpͥa
socialẽ uitam ducebant Cũꝙ
essent dutius in eadẽ conuer¬
satione: cȩperunt cotidianis
incrementis in amorẽ condito¬

Expanded text:
seipso deterior consummatur. Tanseipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto ignorat quod restat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres patmeus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt. Quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Emomnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem condito
Abbreviated transcription (Latin):
fertur qua dicitur. Multi enim
sunt uocati. pauci uero electi
remendum ualde est fr̃s km̃i qđ¬
cati ꝑfidẽ ad cęlestis regis nup¬
das uenimus. in carnationis eius
mẏsterium & credimus & confite¬
mur. diuini uerbi ȩpulas sumi¬
mus. sed futuro die iudicii rex
intraturus est. quia uocati sumus
nouimus. si sumus electi nescimꝰ
anto gͦ necesse est ut unusquisꝙ
nr̃m in humilitate se depͥmat.
quanto si sit electus ignorat
Nonnulli enĩ bona nec incipiunt.
ñ nulli uero in bonis quae incȩ¬
perint minime ꝑsistunt. Alter
pene totã uitam ducere in praui¬
tate conspicitur. sed iuxta finẽ
uitȩ a prauitate sua ꝑ districtę
pęnitentie lamenta reuocatur
Alter electã uidetur uitã ducere.
& tam̃ hunc contingit ad erro¬
ris nequiciam uxta finẽ uita de¬
clinare. Alius bonũ bene incho¬
at. sed melus consũmat Alius
in malis actib a primeua etate.
se deicit. & in cisdem operib sc̃ꝑ

Expanded text:
fertur, qua dicitur: Multi enim fertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Tremendum valde est, fratres chcati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper
Abbreviated transcription (Latin):
egrum neglegunt. manus quas
nihil indigentib tribuunt. abꝰ¬
no opere iam ex uoluntate ligã¬
te sunt. Quae ergo nunc spos
te ligantur in uicio. tunc in
supplicio ligantur iniutȩ. Hen
ergo dicitur quod in exteriores
tenebras ꝓiciatur: Interiores ꝗͥl¬
pe tenebras dicimus cęcitaten
cordis. exteriores uero tenebras
aeternam noctem damnationil
Iunc ergo damnatus quisq non in
interiores. sed in exteriores tenebras
mittitur. quia illic inuitus ꝓicit᷑
in noctẽ damnationis. qͥ sponte
cecidit in cęcitatẽ cordis Ubi
fletus quoꝙ & stridor dentium
et̾ ꝑ hibetur. ut illic dentes stri¬
deant qui hic de ȩclacitate gau¬
debant. Illic oculi defleant qui
hic ꝑ illicitas concupiscentias
uersabantur. quatinus singula
quȩꝙ membra supplicio subia¬
ceant. quae hic singulis quib ꝙ
uicus subiecta seruiebant. Sed
repulso uno in quo uidelicet
om̃e malorũ corpus exprimitur.
generalis ꝓtinus sententia sub in¬

Expanded text:
aegrum negligunt, manus quae aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Quae te ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subin
Abbreviated transcription (Latin):
Amice ꝑ fidem. sed non amice per
operationem. At ille obmutuit
quia quod dici sine gemitu ñ
potest. in illa districtione ulti¬
mȩ in crepationis om̃e argumen¬
tum cessat excusationis. quip¬
pe quia ille foris increpat. qui
testis conscientiȩ intus animũ
accusat Sed inter haec scien¬
dum est. quia quisquis hanc
uestem uirtutis habet. sed tam̃
adhuc ꝑfecte ñ habet. ad pii
regis ingressum desperare de¬
uenia non debet. quia ipse quoꝙ
spem nobis ꝑ psalmistam tribuens
dicit. Imꝑfectum meum uider̃
oculi tui. & in libro tuo om̃s ser¬
bentur Sed quia haec pauca in
consolatione habentis. & infirmall¬
tis diximus: nunc ad eũ qͥ hane
om̃imodo non habet uerba uerta¬
mus Sequitur. Tunc dicit rexmi¬
nistris. Ligatis pedibus & manib¬
um. Ligantur tunc pedes & mna¬
nus ꝑ districtionẽ sententiȩ. qui
modo a prauis operib ligari no
modo a bonis operib ligauit
culpa. Pedes enĩ qui uisitare

Expanded text:
amice per fidem, sed non amice per amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. Sequitur: 13. Tunc dixit rex ministris: Ligatis manibus um. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari nolmodo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare
Abbreviated transcription (Latin):
citus metuatꝰ ingrediente rege
quande mittatur foras. Ecce
enim dicitur Intrauit aut̃ rex
ad nuptias ut uideret discum¬
bentes. & uidit ibi hominẽ non
uestitum ueste nuptiali. Nos
bimus. qui iam fidẽ in eccła ha¬
bemus. qui scripture sacrȩ ȩpu¬
lis pascimur. qui coniunctã dõ
ȩccłam esse gaudemus Conside¬
rate rogo. si cum nuptiali ueste
ad has nuptias uenistis. Cogita¬
tiones ur̃as sollicita inquisitione
discutite. De reb singulis corda
ura trutinate. si iam contra nul¬
lum odium habetis. si contra fe¬
licitatẽ alienam nulla uos inui¬
diȩ face succenditis. si ꝑ occultã
maliciam neminẽ nocere festina¬
tis. Ecce rex ad nuptias ingredi¬
tur & cordis nr̃i habitum con¬
templatur. & quẽ caritate ues¬
titum non inuenit. ꝓtinus ira¬
tus dicit Amice: quomodo
huc intrasti non habens uestem
nuptialẽ. Mirandum ualde ẽ
fr̃s karissimi. quod hunc amicũ
uocat & reꝓbat Acsi ei apertuis
dicat. Amice. & non amice

Expanded text:
citus metuat, ingrediente rege, citus metuat, ingrediente rege, quando mittatur foras. Ecce enim dicitur: Intravit rex ad nuptias ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Nos bimus, qui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitationes vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face succenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Mirandum valde est, fratres charissimi, quod hunc et amicum vocat, et reprobat, ac si ei apertius dicat, Amice, et non amice;
Abbreviated transcription (Latin):
nobis recte uolumus aliis imꝑ¬
timur. & quod nobis fieri nolu¬
mus. hoc aliis facere ipsi de uita¬
mus. caritatis uira illesa serua¬
mus. Sed nemo cũ quẽ piam
diligit habere se ꝓtinus carita¬
tem putet. nisi prius ipsam iũ
suȩ dilectionis examinet. Nã
siquis quẽ libet amat sed ꝓpter
dm̃ non amat. caritatẽ ñ hab&
sed habere se putat Caritas aut̃
uera est. cum & in dõ diligitur a¬
micus. & ꝓpter dm̃ diligitur inimͥ¬
cus Ille enim ꝓpt̃ dm̃ diligit
cos quos diligit. qui iam & cos
diligere a quib non diligitur
scit. Probari enim caritas ꝑsola
odii aduersitatẽ solet. Vlnde &
ꝑ semet ipsum dñs dicit. Diligite
mimicos ur̃os. bene facite his qͥ
oderunt uos Iile gͦ securus a¬
mat. qui ꝓpter dm̃ & illum
amat a quo se intellegit ñ amari.
Magna sunt haec. alta sunt haer.
& multis ad exibendum diffici¬
lia. Sed tamen ista est uestis nup¬
tialis. Quisquis hane recumbens
in nuptus non habet. iam solli¬

Expanded text:
nobis recte volumus, hoc aliis impnobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam diligit, habere se protinus charitatem putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui jam et eos diligere a quibus non diligitur scit. Probari enim charitas per solam odii adversitatem solet. Unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Ille ergo securus amat, qui propter Deum illum amat a quo se intelligit non amari. Magna sunt haec, alta sunt haec, et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est vestis nuptialis. Quisquis autem hanc recumbens in nuptiis non habet, jam solli