comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. oĩq: leatiniẽ Sic̃ aporto susaitꝰ
nis respirare aiquantulũ dictantem am¬
monst. ut sibe riori senrii. Ea quae de inde
hoc nobis cum agt ut recte dedõ cre¬
damus. eumq: totu animi intentione
amemus gedmentis humanae uisio inucidas
adaspiciendã diuinȩ maiertatis excellentis¬
simã Iucẽ. nisi iurtitiae pidei et dilȩctionis di¬
uina donante gratia in lurtretur sƿlendore
qua pnopt̃ diuina uotisomnib: portu lan¬
dil ÷ tratia ut munde tur oculus cordis dd
uidendũ quã ꝓprie trnitus sit unus iso¬
rẽs tinus eiusdemq substandae uel essen¬
tiue diccitur cre datur intelsegatur: Ad
huius racratissimȩ beatitudinis uisionem.
Nemo nisi ꝑfidem mundato corde attinge¬
ne poterit. ulicente iƿra ueritate: beað
mundo corde quõ ipridm̃ uidebunt.
Haec uero uirio non carina ibus uertiman

Expanded text:
dicunt ὤν, Latini est, sicut Apostolus ait: nis respirare aliquantulum dictantem admonet, ut liberiori sensu ea quae deinde c nobiscum agit, ut recte de Deo credamus, eumque tota animi intentione amemus. Sed mentis humanae visio invalida est ad aspiciendam divinae majestatis excellentissimam lucem, nisi justitia fidei et dilectionis, divina donante gratia, illustretur splendore. Quapropter divina votis omnibus postulanda est gratia, ut mundetur oculus cordis ad videndum, quam proprie Trinitas sit unus, et soius ejusdemque substantiae vel essentiae dicatur, credatur, intelligatur. Ad hujus sacratissimae beatitudinis visionem nemo, nisi per fidem mundato corde, attingere poterit: dicente ipsa Veritate, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Haec vero
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine magnus÷ qua ipse: eadom
necqres subytantias nectre s magno s. nec
tresbonos de dõ dicene pasẽ: quod aute m¬
pacere dicrxuri dedõ. usrissime dicians s quẽ
omnia factisunt: quae pt̃. dño dicente.
pat̃ mensurq modo operatur̃ iego operor
haec pno pre in p̃dicamentis supra nominatis
de dõ dicuntur : Sitam̃ deillo proprue aliquid
dici Ore hominis rotert : Relatiue itaque
& oca& temporã ipati ñ proprie redqians¬
Iatiue ꝑ similitudines dicuntur indõ
Nam̃ lredere suꝑ cherubin dicituri quod ad
situm . Iabyyrum tam quã uertimentum amic¬
tus quod adhabitũ. Et annitui ñ deficient. qd
ad tempus. et rascendeno incaelũ tuibies
Quod ad Iocum ꝑtinłt : Dicitur ide dõ. ꝓaenitst¬

Expanded text:
magnitudine magnus est, qua ipse est eadem magnitudine magnus est, qua ipse est eadem nec tres substantias, nec tres magnos, nec tres bonos de Deo dicere fas est . Et o verissime dicitur, per quem omnia facta sunt quae sunt, Domino dicente: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Haec proprie in praedicamentis supra nominatis de Deo dicuntur; si tamen de illo proprie aliquid dici ore hominis potest. Relative itaque et loca, et tempora, et pati non proprie, sed translative per similitudines dicuntur in Deo; nam et sedere super Cherubin dicitur , quod ad situm; et abyssum tanquam vestimentum amictus , quod ad habitum; et, anni tui non deficient , quod ad tempus; et, Si ascendero in coelum, tu ibi es , quod ad locum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
illis qubus ꝑsoms treƿesent intellȩgende
uel credende yubstantiue. ñ dicexetur ad
und imaginem Unius dĩ homo factus dicit.
ut una pcũe trinitutis eyꝑentiasit̃ diuinitaꝑ
intime cur: Hanc quoq franitatem ꝑsonanũ
qũ tunitatẽ Ineo uenc quod remel dicitor
dnr dĩ sabaoth diuinȩ natupȩ cognorcimis
tiisi respidiutaddnim : ltem de habitu
unimiuel corporis aut desitu in quo
corisiderutur stane sedere iucere de
Ioco itempore idest quid in quo hoco uel
otemƿore piat: Item quis quid qliei ut
uel quid patiatur ruepe Io quel a nr̃a os¬
tendit : his ergo omnib: modis solet scũ
ꝓscriptura de dõ Ioquiꝓed ulit̃ propnie.
asit̃ translatiue a lit̃ nelatiue : pro ƿrie
ds̃ dicitur subrtantia una rummã l inerpa
bilis quae semꝑ idemẽ quod ÷ curnihi facci¬
de ns uel recedens inesse poterit. quuerem ꝑ
ert qdert quia remꝑ in mutubilis: Itẽ ds̃
magnus dicitur. p̃ asia magnitudine nisi
qu a ipre magnusẽ Iin menrus. ea tgicun

Expanded text:
s tribus personis tres essent intelligendae vel credendae substantiae, non diceretur ad unam quippe imaginem unius Dei homo factus dicitur, ut una sanctae Trinitatis essentialiter divinitas intimetur. Hanc quoque Trinitatem 708 personarum, rum Trinitatem; in eo vero, quod semel dicitur, Dominus Deus Sabaoth, divinae nisi respiciat ad dominum; item de habitu animi, vel corporis; aut de situ, in quo consideratur stare, sedere, jacere; de loco et tempore, id est, quid, in quo loco, vel tempore fiat; item quis quid faciat, vel quid patiatur, saepe loquela nostra ostendit. His ergo omnibus modis solet sancta Scriptura de Deo loqui, sed aliter proprie, aliter translative, aliter relative. Proprie Deus dicbilis, quae semper idem est quod est, cui nihil accidens vel recidens inesse poterit, quae semper est quod est, quia semper immutabilis. Item Deus magnus dicitur, non alia magnitudine, nisi qua ipse magnus est et immensus. Ea igitur
Abbreviated transcription (Latin):
et ingenitũ quia irifilũ non genuisset nihil
ƿroluberst eũ dici ingenitũ quiadum dicitur
ingenitus ñ quidrit : Sed quid non sit ille de
quo dicis ingenitus signipicatur. Nat̃ itaq
recundũ adfirmationem ingenitus recundũ
genuisse significatur dũ dicitur ingenitus
Paqiẽ ituq dum dicimus rignipicamus filium
eũ gemurre : quia pilius proprie ideo tenitus
dicituri quia paqum habet quie ũ genuit. Sed
ñ inter ƿatrem ipiliũ diuisic uel pirrio quia
ulter inalte noẽ Sicut ineuantelio legimt p̃ipsũ¬

Expanded text:
et ingenitum; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet eum dici ingenitum: quia dum dicitur ingenitus, non quid sit, sed quid non sit ille, de quo dicis ingenitus, significatur. Pater itaque secundum affirmationem; ingenitus secundum 713 genuisse significatur, dum dicitur ingenitus. Patrem itaque dum dicimus, significamus Filium eum genuisse, quia Filius proprie ideo genitus dicitur, quia Patrem habet qui eum genuit. Sed non est inter Patrem et Filium divisio vel scissio, quia alter in altero est, sicut in Evangelio legimus ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃rrc̃i. unitarerto pronȩ maneite dũtaxut
irquurq propruetate rubstantiae. sic in ep̃o
ꝑronam non pecit duplicem. Sichumane naturae
susceptionem non fecit scũe trinitati communẽ:
adpersond quippe dĩ uerbi tantũ modo acceptio
illa seruisisformae ꝑtinet. Sed nihil diuinae
ƿlenitudinis abrtulit. Nihil dominationis adsmit
in xp̃o. humanitutis rusceptio. Hinc ÷ quod in uno
eodomnq xp̃o ihumane naturde ueritas claruis
Idiuinȩ naturd in commutubihitus ꝑmansit
eterna: Hoctum̃ sciendũ ẽ. quod hanc serui Iein
pormã quđ rosus dĩfilius accepit. totatrinitas
pecit: quđ̃ tum̃ certumẽ a tota rcã trunitate pactũ.

Expanded text:
cti. Unitas ergo personae, manente duntaxat utriusque proprietate substantiae, sicut in Christo personam non fecit duplicem, sic humanae naturae susceptionem non fecit sanctae Trinitati communem. Ad personam quippe Dei Verbi tantummodo acceptio illa servilis formae pertinet: sed nihil divinae plenitudinis abstulit; nihil dominationis ademit in Christo humanitatis susceptio. Hinc est quod in uno eodemque Christo et humanae naturae veritas claruit, et divinae naturae incommutabilitas permansit aeterna. Hoc tamen sciendum est quod hanc servilem formam, quam solus Dei Filius accepit, tota Trinitas fecit. Quam tamen certum est a tota sancta Trinitate factam,
Abbreviated transcription (Latin):
ml̃t ippo habbitem: Hocrolum interiẽ. quod
ƿater uitedẽ ꝰ non nascendo : pili ruita ẽ narcendo:
pate r ddenullo patre pihur dedõ patrie : pater
propt̃ pilium paterẽ  siius uero iquod filius
ẽ prort̃ patremẽ Et quod ert apatre. Iaui¬

Expanded text:
metipso habentem. Hoc solum interest, quod Pater vita est non nascendo, Filius vita est nascendo; Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre; Pater propter Filium Pater est, Filius vero et quod Filius est propter Patrem est, et quod est, a Patre es
Abbreviated transcription (Latin):
mortui dudient uocem fihidĩ Et qui aidiernt
aurisduditũ: p̃om̃s quiaudient uiuent.
nonoboediunt. p̃ oboediendo ñ uiuent : Itaq
hi quiaudient nilẽ aliud quã quod obuedient:

Expanded text:
mortui audient uocem filii Dei; et qui audierint, auris auditum, non omnes qui audient vivent; non obediunt; non obediendo non vivent. Itaque hi qui audient, nihil est aliud, quam quod obediunt:
Abbreviated transcription (Latin):
xecpli groctioc si quoceris quidrit abra¬
ham iuxta subytuntiam ƿespondetur homo
Si quaepis de abraham curpat̃ rit nelatiue
respondetur quia filiũ habet isaue. Siquaers
de isaae cursit filius relatiue resƿondetur
quia patrẽ habst abraham. Omnis uero
relatio ad aliud aliquid refertur. & huec
retula relationis in ꝑsonis scũe qunitatis in¬
tellegendirẽ. Siergo interrogatus fueris de
dõ curdicatur pat̃ relatiue nerponde quiu
filiũ habst̃ ita etium Ide filio relatiue rerponde
Ideo ẽẽ pilium qui habet patuem. Sierto dictũ
tibi fuerit quo mede pat̃ hocẽ qd̃ filius.
aut pilius hoc ÷ quod pat̃ . Responde. recundum
substantiã hocert filius qđ ƿat̃ Ipat̃ quod pilius
quia unus ẽ dr̃ et una substantia pat̃ Et filius
Ad se enim dr̃ rubstantiusit̃ dr̃. ad patrẽ m pilius
uel pilius adpatrẽ nelatiue dr̃ Iixta ꝑrone¬

Expanded text:
Exempli gratia, si quaeris quid sit Abraham juxta substantiam, respondetur, homo. Si quaeris de Abraham, cur pater sit, relative respondetur, quia filium habet Isaac. Si quaeris de Isaac, cur sit filius, relative 710 respondetur, quia patrem habet Abraham. Omnis vero relatio ad aliud aliquid refertur. Et haec regula relationis in personis sanctae Trinitatis intelligenda est. Si ergo interrogatus fueris de Deo, cur dicatur Pater, relative responde, quia Filium habet. Ita etiam et de Filio relative responde, ideo esse Filium quia habeat Patrem. Si ergo dictum Deo tibi fuerit, quomodo Pater hoc est quod Filius, aut Filius hoc est quod Pater: responde, secundum substantiam hoc est Filius quod Pater; et Pater quod Filius, quia unus est Deus, et una substantia Pater et Filius. Ad se enim Deus substantialiter dicitur: Pater ad Filium, vel Filius ad Patrem relative dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ambo simul st̃: quã uis depibo dicatur dp̃ gedõ
tum̃ delumine. ambo fimuldp̃ ambo rimul
Iumen sed ñ pat̃ dr̃ dẽ dõ pec lum̃ de lumine
Sedfilius dr̃ dedõ Ilumen delumine. Ambo tam̃
en ađir appellationib quae rõco rub
quantiã di cuntur idẽ qd̾ rimul ambo sunt
dici debet Ut omp̃s magnus bonus aeternus¬
s Et cuetera quae adse dicuntur. quod rilta eit
hoc solũ de eis dici ñ potẽ. illud deillo qt rimul
umbo non runt. Sic uerbũ de uerbo dici ñ potẽ
Quia ñrimul ambo uerbũ red solus filiur. pec
imao deimagine. quia ñrimul umbo lmago.
Sed solus pilius imago. pecpilius depiho quia
non simul ambo filius nec pat̃ depate quia
rñ rimul ambo pat̃. Et ldeo q̃uode uante lirta
dit Et uerbu erat dpuddm̃: eaultũ ẽ ut pc
intellagatur uerbũ qd̵ solus ÷ pihius. Erat apud
dm̃ qd non polus ⁊ patꝰ. Sed pat̃ ipiliusrimul
dỹ Insquo ꝑfectie intellegitur quod nonp̃¬
cersit genitor illud quod genuit. Et qd̾ ipse

Expanded text:
o dicatur Deus de Deo, lumen de lumine, ambo simul Deus, ambo simul lumen: sed non Pater Deus de Deo, nec lumen de lumine, sed Filius Deus de Deo, et lumen de lumine. Ambo tamen e aliis appellationibus quae secundum substantiam dicuntur, id est, quod simul ambo sunt, dici debet, ut omnipotens, magnus, bonus, aeternus et caetera quae ad se dicuntur. Quod si ita est, hoc solum ambo non sunt, sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum, sed solus Filius, nec imago de imagine, quia non simul ambo imago, sed solus Filius imago; nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius; nec Pater de Patre, quia non simul ambo Pater et ideo quod Evangelista ait: Et verbum erat apud Deum; multum est, ut sic intelligatur; Verbum, quod sDeum, quod non solus est Pater, sed Pater et Filius simul Deus. In quo perfecte intelligitur, quod non praecessit genitor illud quod genuit; et quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Irimul de ipra trinitate. ñ plura hit̃ redringu la¬
rter dicendimẽ : qum̃ quippe non aliud ẽ dõee
Iuliud magnũ eẽ. uel aliud ẽe Et aliud bonum
tresdeos nectres essentius sic non dicimis
ties magnitudines pectres bonitates.
Sed unum dm̃ unam essentium iunđ mag¬
nitudinẽ Et unã bonitatem.

Expanded text:
imul de ipsa Trinitate, non pluraliter, sed singulariter dicendum est. Quoniam quippe non aliud est Deo esse, et aliud magnum esse; vel aliud esse, et aliud bonum tres deos, nec tres essentias, sic non dicimus tres magnitudines, nec tres bonitates: sed unum Deum, unam essentiam, et unam magnitudinem, et unam bonitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit alter rine altero id÷ quicquid dicuntir
quod subrtanti eorũ: ogten dat. ambo simul
dicuntt. Si h uec itu rt̃. lam hto nec ƿat̃ert.
ds̃ ƿine filio. pec pilius dr̃rine patre . idẽ. p̃ ita
dicitur pat dr̃ quasi filius ñ rit dr̃. Sed ambo si

Expanded text:
dicitur alter sine altero, id est, quidquid dicuntur quod substantiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Si haec ita sunt, jam ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius Deus sine Patre, id est, non ita dicitur Pater Deus, quasi Filius non sit Deus; nec Fi
Abbreviated transcription (Latin):
oconuis emo lahuius exilii erum¬
nosam cuecitatẽ pro originals reccaqͥ
iurtissima poena. a gaudio beatue peli¬
citatis deiectisimus. p̃tamen ita inde p̃cisi.
atq abnupti sumus ut non etiam in irtis muta¬
bilibus itemroralib de ternitatẽ ueritutem
beatitudinẽ quae nere uel deriderare igno¬
remus: huod exeo ꝑsƿicuũẽ. qd nec mori
nec falli nec miseri ẽẽ uoluntatẽ habemus.
Vnde exhoc naturasi inrtinctu. beatuͦserre
uelle. omnib: commune ẽ hominibus. Sicl̃t
diuerisos modo in animis rintulo quũ bedetudims
appectur piat: quidã ueno beatũ artima¬
abundape. alii hononib exaltapa. q̃uidã ueno
Iaudib celebres ẽẽ gaudent. alii uolurtatib
unhiant carnalib. Sed nequaquã in hue
uolubilitate uera in ueniui poterit beatitua
quo circa tota sc̃arũ seres scripturarũ nos
aterrenis ad cuelertia hrtgi adhortatur tibi
uera lrempiterina ÷ bectitudo. Ad quã mƿi
ꝑfidem catholicae pacis co operante carutate

Expanded text:
nim in hujus exsilii aerumnosam caecitatem pro originalis peccati justissima poena, gaudio  Al., a gaudio beatae felicitatis dejecti simus, non tamen ita inde praecisi atque abrupti sumus, ut etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaerere vel desiderare ignoremus. Quod ex eo perspicuum est, quod nec mori, nec falli, nec miseri esse voluntatem habemus. Unde ex hoc naturali instinctu beatos esse velle omnibus commune est hominibus; licet diverso modo in animis singulorum beatitudinis appetitus fiat. Quidam vero beatum aestimaabundare; alii honoribus exaltari; quidam vero laudibus celebres esse gaudent; alii voluptatibus inhiant carnalibus; sed nequaquam in hujus vitae volubilitate vera inveniri poterit beatitudo. Quocirca tota sanctarum series Scripturarum nos a terrenis ad coelestia erigi adhortatur, ubi vera et sempiterna est beatitudo; ad quam nisi per fidem catholicae pacis, cooperante charitate
Abbreviated transcription (Latin):
NO CLORIOSO ICCROLOR¬
tori augurstissimo atq chƿis¬
rimo humilis leuita alchuuinu
indño do. p̃rentis prosseritatis ipers¬
tuae beatitudinis salutem. dum dignita
miles Sapientia ut regt : Et doceat ria
pellicitudine rubiectos: Hus duobur roie
imperator mune ribur diuina urãm in con¬

Expanded text:
no glorioso Carolo imperatori augustissimo atque christianissimo humilis levita Alcuinus, in Domino Deo praesentis prosperitatis ac perpetuae beatitudinis salutem. Dum dignitas miles; sapientia, ut regat et doceat pia sollicitudine subjectos. His duobus, sancte imperator, muneribus divina vestram incom
Abbreviated transcription (Latin):
spectat iudicium. Sidigne meus iste labop
infacerdotales ꝓcedere ualȩat aupes : ergo
urãe dignitatis dextera dante adlegendũ
nemo iurte meadicta spernere potepit
quia probantis auctoritas pluris aertimatur
quam ꝓcribentis deuotio: enulta ÷ omnibur
fidelibus inur̃a piftate goniandi facultar.
dum lementiae urãe sollicitudo racerdo¬
talem ut decłt habet in p̃dicatione uerbidĩ
uigo pem̃ iꝑfectam incaho lica ride scientiã¬
Vuapropt̃ umuerrorũ p̃cibus fideliũ or¬
tandum ẽ. ut inomnem goriam ur̃m exten¬
datur imperiũ. Ut sei sicet catholica pidos.
Quae humanum genus foli uiuificat pola
pcĩpieat ue paciter in una conpessione
cerdibus infigatur. quattenus rummi
unitas: pecaliud omnipotenti dõ munus
eit. perquẽ cuncti credentes ineum efpici¬
untur pisu aeternae beatitudinis. Exp̃l̃.
Orex auguito clarissime dignus honone
Et Aux Idoctor idecas imperii.
Te pater atq patris prolis terp̃ralmur

Expanded text:
spectat judicium, si digne meus iste labor spectat judicium, si digne meus iste labor in sacerdotales procedere valeat aures. Ergo vestrae dignitatis dextera dante ad legendum, nemo juste mea dicta spernere poterit, quia probantis auctoritas pluris aestimatur quam scribentis devotio. Multa est omnibus fidelibus in vestra pietate gloriandi facultas, dum clementiae vestrae sollicitudo sacerdotalem, ut decet, habet in praedicatione verbi Dei vigorem, et perfectam in catholica fide scientiaQuapropter universorum precibus fidelium optandum est, ut in omnem gloriam vestrum extendatur imperium; ut scilicet catholica fides, quae humanum genus sola vivificat, sola sanctificat, veraciter in una confessione cordibus infigatur; quatenus summi Regis unitas. Nec aliud omnipotenti Deo munus est: per quem cuncti credentes in eum efficiantur filii aeternae beatitudinis. O Rex augusto clarissime dignus honore, Et dux, et doctor, et decus imperii. Te Pater atque Patris Proles, te Spiritus almus
Abbreviated transcription (Latin):
anei: Sed ut mei nominis quo a quiblpdã
im iiteri liest non meruto uocabar oꝑpiciũ
orte ndẽ nem. pec non ut conuncepent eq
quiminus utisȩ aertimabant: upam nobi¬
lsrimam intentionem. dialecticue diici¬
Aplinȩ
desc̃a qrinitate adprime necesrarics
er putauit. dum ꝓfundissimds derc̃a tu¬
nitate quaertiones nonnisi categoriarum sub
etiam inante nominato eiurdem patus opus¬
culo. piur Ide uotus inquisito facisȩ lnuen¬
et si phisosorhae cognitionem indiycendo
habere non neglȩgit: Haec omma ds uota
mentis acie conside ram tempore
celȩberrimi conuentus quo sace rdoterdĩ
be popusi p̃dicatores chpirtiani Inunũ un¬
peruali prae certo conueniunt : pon rndua
ut peor opum ponderia inpatione cadio lcȩ
pidei unae excellentisrime aucto putate
uedtrli: Sidñs quiuo suntatem dicendi dede¬
ratuerpu guatiae cor ut de eius conpido
mireiucordia magnitione ue nttatis insuit¬
quid exinde eppicenem urae probat

Expanded text:
itarem: sed ut mei nominis, quo a quibusdam itarem: sed ut mei nominis, quo a quibusdam magister licet non merito vocor, officium ostenderem; nec non ut convincerem eos, qui minus utile existimabant, vestram nobilissimam intentionem dialecticae disciplinae de sancta Trinitate apprime necessarias esse putavit, dum profundissimas de sancta Trinitate quaestiones, non nisi categoriarum subtetiam in ante nominato ejusdem Patris opusculo pius et devotus inquisitor facile inveniet, si philosophiae cognitionem in discendo habere non negligit. Haec omnia devota mentis acie considerans, tempore celeberrimi conventus, quo sacerdotes Dei et populi praedicatores Christiani in unum imperiali praecepto com pondera in ratione catholicae fidei, vestrae excellentissimae auctoritati attuli, si Dominus, qui voluntatem dicendi dederat, spiritu gratiae cor ut de ejus confido misericordia in agnitione veritatis illuQuid exinde efficere sit rat
Abbreviated transcription (Latin):
uere nonpctuit: quid igitur quid
iumert urãe dõ deuotissime rollici¬
tudim tompore rerenitatis ipacis quo milt¬
tapus laboris cingulo rosuto. totus pacipica
quilte populus concurire re fertinat ad
rata p̃cipere : Ecu admonere: ut quis que
aceturcum ꝑ petuae salutis s̃ceptis domũ
nedeat. pe uero meue in dño deuotionis¬
tudium otio torpens ur̃o in p̃dicattione
peuthosicue pidei de fuisset adiutopio
dipoxi scisrimae auctoritati urae depi¬
ade sãe st indiunducẽ tunitatis rub specie
manuadis libelli ƿermonem. Vt diuinae
uupet fides rarientiae rapientis rimi¬
q hominum probaretur iudicio
Nec alium quem libet tam in excellenti do no
inaccipiendo aeque dignum putabam
Dum prncirem populi chrirtiam cuncta rciie
Ip̃dicire quaedõ placeant necerre ere
notisrimumẽ: peq enim quem quã matir
aẽ ełt uel mesiora nosse uel plupa
quã imperatorem. Cuius doequna om¬
nibus potert prodesse rubiectis: Non quo
cemitum erre uelminus explonatum cog¬

Expanded text:
ere non potuit. Quid igitur? Quid agendum est vestrae Deo devotissimae sollicitudini tempore serenitatis et pacis, quo militaris laboris cingulo soluto totus pacifica quiete populus concurrere festinat ad rata praecipere, sancta admonere, ut quisque laetus cum perpetuae salutis praecepto domum redeat? Ne vero meae in Domino devotionis studium otio torpens, vestro in praedicatione catholicae fidei deesset adjutorio, direxi sanctissimae auctoritati vestrae de fide sanctae et individuae Trinitatis, sub specie manualis libelli, sermonem, ut divinae laus et fides sapientiae sapientissimi hominum probaretur judicio.nec alium quemlibet tam excellenti dono in accipiendo aeque dignum putabam, dum principem populi Christiani cuncta scire et praedicare quae Deo placeant necesse esse, notissimum est. Neque enim quemquam magis decet vel meliora nosse, vel plura, quam imperatorem, cujus doctrina omnibus prodesse debet subjectis. Non quo,cognitum esse, vel minus exploratum cog
Abbreviated transcription (Latin):
turẽ sed in eaclaritute: Qua iudicutururẽ
uniuersũ mundum .xii. demediat: ore dĩ
ullus plane ue rid pacem cum dõ habere
induabur naturs uerus ds̃ uerurq homo
unus xp̃pidem sacerdos isacrificiũ uenibns
adnos orfenre ꝓnobis quod sumpsit ex nobis
ut duferrst a nobis quod inuenit. in nobis
id÷ peccatl. Sic̃ enim diabolus mediatorẽ.
ud mortem qui suꝑbus suꝑbientm homine
ꝑduxit. ad mortem : Itux p̃s mediator aduitũ
humilis hominẽ obodientem reduxit. aduitã.
quia picut ille elatus cecidit st deiecit: conren¬
tienten. siciste humihatus surrexit. Ie rexit
credentem : secirco dũt inedictor quialdẽ
dr̃ atque homo uerus habenscum patre
eandem diuinitatis naturd̃ . Et hum anitatis
eandem cũ mate subytantia. Haben sex
nobisusq: admortem iniquitatis nr̃ae poe¬
nam. habens in commutabilem de dõ patre
iustitiũ. Propt̃ nrãm iniquitutẽ tempo¬
ralit̃ mortuus. Propt̃ iustitia ruã Et ipse¬

Expanded text:
t, sed in ea claritate, qua judicaturus est universum mundum. CAPUT XII. De mediatore Dei Nullus plane veram pacem cum Deo habere in duabus naturis, verus Deus verusque homo, unus Christus, idem sacerdos et sacrificium, veniens ad nos offere pro nobis quod sumpsit ex nobis, ut auferret a nobis quod invenit in nobis, id est, peccata. Sicut enim diabolus mediator est ad mortem, qui superbus superbientem hominem perduxit ad mortem, ita Christus mediator ad vitam, humilis hominem obedientem reduxit ad vitam: quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem. Idcirco autem mediator, quia idem Deus atque homo verus, habens cum Patre eamdem divinitatis naturam, et humilitatis eamdem cum matre substantiam. Habens ex nobis usque ad mortem iniquitatis nostrae poenam, habens incommutabilem de Deo Patre justitiam. Propter nostram iniquitatem temporaliter mortuus, propter justitiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
curnemut ƿosrit. corporeis oculis uideni.
Icorporeis manibus contrectari: solus h uinu¬
nam natura ƿicaccepit. ut rud fachist. lꝑ illa
diuinitatis quoq suae notitid mire picordit̃
didebet curnsm xp̃i rine diumitate concertũ
inutero uirginis p riusqua ruscipere tur
tione concertum. Ipramq: curnem uerbidĩ
incarnatione conceptũ. Eandemq carnem
humanȩ nature uerd habene dĩpiliũ : qua
deuirgine uerbũ dr̃ natusẽ: p̃erto adbeatũ
uirginẽ locali motu uerbi diuinitas uenit.
Sedineffabili potentiue ruae mamifertatione
Iuterũ matrisgignendus impleuit. Nec dimirit¬
ƿatrem cũ uenit. ad uirtinem ubiq totus. ubiq
ꝑpectus. pecƿlenitudo diuinitutis partiri potẽ.
Sed totus filius inƿatre. totus pilius inutero uirginis.
totus pilius eacutero eiusdem beatue urginis
carne mdd sumens. In quacrucifixusẽ. Ise¬
pultus inqua surrexit: lincuelũ ascendit. et
indeetera dĩ redet. iriquaftid uenturus ẽ iudi¬

Expanded text:
 posset corporeis oculis videri, et corporeis manibus contrectari. Solus humanam naturam sic accepit, ut suam faceret; et per illam divinitatis quoque suae notitiam misericorditerdi debet carnem Christi sine divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur tione conceptum, ipsamque carnem Verbi Dei incarnatione conceptam, eamdemque carnem humanae naturde Virgine Verbum Deus natus est. Non ergo ad beatam Virginem locali motu Verbi divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifestatione, et uterum matris gignendus implevit, nec dimisitPatrem, cum venit ad Virginem. Ubique totus, ubique perfectus: nec plenitudo divinitatis partiri potest, sed totus Filius in Patre, totus Filius in utero Virginis; totus Filius ex utero ejusdem beatae Virginis carnem assumens, in qua crucifixus est, et sepultus; in qua resurrexit, et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedet; in qua etiam venturus est judi
Abbreviated transcription (Latin):
uinens spĩn dat. formã serui decipiens rpim
accepit : Ir rumbnim quem admenrurã dat.
utotũ accepit : admensurd̃ quippe dat multis
filuis sed non admen surd accepit. qui unicus
Dt piliusquiasic÷ naturalit̃ homo uerus ut idem
cirere ñ potuit. quia recundũ deitatem pat̃
afilio ricut datuir apatre : Rertat itaque
ut unima xp̃i sp̃m acceporit : quemtumen
ñ admens urd accepit qͥuia totum accepit: ubi
snim mensura dr̃. nonesse plenitudo ꝑpectio¬
nis lꝑfectio plenitu dinis inuenitur. ꝑquã
ctiam plenitudinẽ rp̃r plȩnitudinẽ diuinȩ cog¬
intionis habere manifertuẽ : In quantũ enĩ
cui libet sc̃orũ sp̃s datur. In tuntum cognido
diuinitatis accipitur: p̃ienim aertim andũ ẽ

Expanded text:
nens Spiritum dat; formam servi accipiens Spiritum accepit: ipsum enim, quem ad mensuram dat, totum accepit. Ad mensuram quippe dat multis filiis; sed non ad mensuram accepit, qui unicus est Filius, quia sic est naturaliter homo verus, ut idem cipere non potuit, quia secundum deitatem Patera Filio sicut datur a Patre. Restat itaque ut anima Christi Spiritum acceperit, quem tamen non ad mensuram accepit, quia totum accepit. Ubi enim mensura dicitur non esse, plenitudo perfectionis et perfectio plenitudinis invenitur. Per quam etiam plenitudinem Spiritus, plenitudinem divinae cognitionis habere manifestum est: in quantum enim cuilibet sanctorum Spiritus datur, in tantum cognitio Divinitatis accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
spũ pc̃o matus quia pecit eũ deuirgine nasci.
quia hec õpus mirabile totũ donodĩ pactum ẽ.
mundũ irtum pecit dr̃dicieum parẽ. dĩ pilium:
iurmo dipecte possumus dicere : aec igitur
concedendũẽ quicquid de aliqua renas cituri
continuo eiurdem peipisiũ nunc cupandũ: Ut
demultis exemƿlis hocƿroferd: Cente qui
plane dicunturi piluidĩ patrus imatus ecdorie :¬

Expanded text:
Spiritu sancto natus, quia fecit eum de Virgine nasci? Quia hoc opus mirabile totum dono  Al., donum mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei Filium; jusmodi recte possumus dicere. Nec igitur concedendum est, quidquid de aliqua re nascatur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut de multis exemplis hoc proferam, certe qui plane dicuntur Filii Dei Patris et matris
Abbreviated transcription (Latin):
tratia sednatura Tratia suscepit homine
tunta unitute ꝑronȩ. ut ide impre sret etiã
filus hominis qui dĩpiliusunicus umge nitus
Ipipso unodo et homine plenagraetia humani¬
tutir plenaq diuinitatis ueritas gnorcitur.:
Hae crlenitudo diuinitatis in seipra plenitudinẽ

Expanded text:
natura. Gratia suscepit hominem tanta unitate personae, ut idem ipse esset etiam filius hominis, qui Dei Filius unicus unigenitus. In ipso uno Deo et homine, plena gratia humanitatis, plenaque divinitatis veritas agnoscitur; 726 haec plenitudo divinitatis in seipsa plen
Abbreviated transcription (Latin):
quo pat̃ert relatiue dr̃. quia ñ rubrtantie
nomenẽ redrefertur adpibiu. p̃ric dici¬
murpisiũ paqrem ẽẽ. quomo de dicimus pib¬
um dm̃ẽe qecita dicimus ƿatrem pilium
g̃e. sic̃ dicimur dm̃ ẽẽ. quiadr rubytantia lit̃

Expanded text:
quo Pater est, relative dicitur, quia non substantiae nomen est, sed refertur ad Filium. Non sic dicimus Filium Patrem esse, quomodo dicimus Filium Deum esse: nec ita dicimus Patrem Filium esse, sicut dicimus Deum esse; quia Deus substantialiter
Abbreviated transcription (Latin):
desperatior animȩ mors aduitã reuocat᷑.
tanto plures eodem corriguntur exẽplo
Uide dauid prophetã. uide apłm petrũ.
Quorum quo gradus altior. eo casus gra¬
uior. Quo autem grauior casus. eo pietaᷤᷤ
erigentis gratior. Quo uero gratior in
eis pietas dñi apparuit. eo certior cunctis
pęnitentib spes salutis effulsit: ut iure om̃s
qui audiunt dicant. quia ds̃ uisitauit ple¬
bem suam. non tantummodo uerbum suũ
semel in corporando sed &iam nr̃o hoc ut
suscitari debeamus semꝑ in corde mittendo:¬

Expanded text:
desperatior animae mors ad vitam revocatur, desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum. Quorum quo gradus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo
Abbreviated transcription (Latin):
quiq sui similes alios nociuo fauore de mul¬
cent. congestaq pessimȩ adulationis mole
ne qua aliquando spe resurgendi potian¬
tur opprimunt. Dño ergo loculũ tangen¬
te funeris baiuli steterunt: quia superm¬
formidine iudicii ad tacta conscientia &
carnalium sȩpe affluentium uoluptanuil
& iniuste laudantium turbam cohercens
adscipsam reuertitur. uocantiq ad uitã
festina respondet saluatori. Unde recte
sequitur. Et ait. Adolescens. tibi dico.
surge. Et resedit qui erat mortuuiᷤ. et
cepit loqui. & dedit illum matri suae.
Residet quippe qui erat mortuus: cum
interna compunctione reuiuiscit pecca¬
tor. Incipit loqui. cum reducis in dicia
uitȩ cunctis qui peccatum luxerant os¬
tendit. Redditur matri. cum ꝑsacerdo¬
talis decreta iudicii communioni sociat
ȩccłiȩ: Accepit autem omns timor: et
magnificabant dm̃ dicentes. quia pro¬
pheta magnus surrexit in nobis. Quanto

Expanded text:
quique sui similes alios nocivo favore demulquique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
mox uiuum resurgere uidebis. Ubi my¬
stice nouati dogia confunditur: qui
pęnitentũ mundationẽ euacuare cona¬
tur. ueramq matrem ȩccłam de natorũ
suoꝵ spirituali extinctione plorantem
spe uitȩ redonandȩ negat consolari debere
Et pulchre euangłista dnm prius mise¬
ricordia motũ e̾e̾ suꝑ matrẽ ac filium. &¬
post suscitasse testatur: ut in uno nobis
exemplũ imitandę pietatis ostenderet.
in altero fidem mirandȩ potestatiꝰ adstru¬
eret. Et accessit. & tetigit loculum. Hi
autẽ qui portabant steterunt: Loculus
in quo mortuus effertur. male secura de¬
sperati peccatoris conscientia est Qui
uero sepeliendum portant. uel inmun¬
da desideria quae hominẽ rapiunt in in¬
teritum uel lenocinia blandientiũ sunt
uenenata socioꝵ. quae peccata nimirum
ruunt. De quib alibi dicitur. Dimitte
mortuos sepelire mortuos suos. Mortuos
quippe mortui sepeliunt: cum peccatores

Expanded text:
mox vivum resurgere videbis. Ubi mymox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui poenitentum mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam de natorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolarEt pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum ruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
oris portam ex trahitur mortuus. Qui
uidet mulierẽ ad concupiscendum eam.
per oculorũ portã suȩ mortis indicia ꝓ¬
fert. Qui fabulis otiosis obscenisue car¬
minibus uel detractionibus aur̃e libenter
aperit. hano animȩ suae portã mortis
efficit. Cȩterosq qui non seruat sensus.
mortis sibi ipse reserat aditus. Obsecro
dñe iħu cunctas meȩ ciuitatis portas portaᷤ¬
iustitiȩ facia ut ingressus in eaᷤ confitear no¬
mini tuo. tuȩq maiestati cum ministris
caelestibus eam crebrius inuisenti non fȩ¬
tor elati cadaueris occurrat. sed occu¬
pet salus muros illius. & portas eius
laudatio. Et haec uidua erat. et t᷑ba
om̃is anima quae sponsi dñiq sui se mor¬
te redemptã meminit agnoscit. Diuino
autẽ nutu multa dnmn turba. inulta
uiduam comitabatur: ut uiso tanto
miraculo multi testes. multi fierent di¬
laudatores. Qũa cũ uidiss&: miscđia
Desiste inquit quasi mortuũ flere. quẽ

Expanded text:
oris portam extrahitur mortuus. Qui oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turbalesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset Dominus,Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli eius. & turba copiosa. Cũ autẽ
appropinquaret portȩ ciuitatis. ecce de¬
functus efferebatur filius unicus matris
suȩ. De functus hic qui ex tra portam
ciuitatis multis est intuentib elatus. sig¬
nificat hominẽ lȩtali criminũ funere so¬
poratum. tandemq insuꝑ animȩ mortẽ
non cordis adhuc cubili tegentẽ sed ad
multorũ notitiam ꝑ locutionis operisue
indicium quasi per suae ostia ciuitatis
propalantem. Qui bene filius unicus ma-¬
tris suae fuisse ꝑhibetur. quia licet emul¬
tamen fidelium uniuersalis ȩccłiȩ se filios
rectissime fatentur. Nam & electus qui¬
libet quando ad fidẽ imbuitur filius est :
quando alios imbuit. mater. Annon ma¬
terno erga paruulos agebatur affectu
qui ait. filioli mei quos iterum parturio
donec formetur xp̃c in uobis : Portam
ciuitatis qua defunctus efferebatur pu¬
to aliquem desensibus esse corporeis:
Qui enim seminat inter fr̃s discordias.
qui iniquitatẽ in excelso loquitur: per

Expanded text:
 autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortnon cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia licet e multamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per
Abbreviated transcription (Latin):
ta siue manducamus siue bibimus siue
deinde ingalilea. post haec rursum in iu¬
dȩa die quo ascendit in caelum: ad erat
ecclesiae cum primo solius iudeae terminiᷤ
clauderetur. ad est modo cũ uidȩis obcul¬
pam perfidiae derelictis transiigrauit
adgentes. aderit infuturo cum ante finem
saeculi reuertetur adiudȩam. & sicut apłs
ait. intrante gentium inultitudine sic
omnis israhel saluus erit. Nouissime illis
apparuit ascendens in caelum: aderit &¬
nobis ut eum post mortem sequi meream
ad caelos. si ante mortem eum inbethani¬
am unde ascendit idest in domum oboe¬
lum ascensurus bethaniam uenit: quia
sicut apostolus ait. factus est obȩdiens
usq admortem. mortem autem crucis
Propter quod et ds̃ illum exaltauit. VUeni¬
emus ibidem & nos: si quod ille monet
agimus. quod promisit intendimus. Esto
te. ut qui nobiscum usq aduitae huius
terminum manet. post hanc nos uitam .xuiii.
aduidenda secum uitae caelestis prȩmia

Expanded text:
ta, sive manducamus, sive bibimus, sive ta, sive manducamus, sive bibimus, sive deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obelos  Al., coelum ascensurus Bethaniam venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus. Esto,te, ut qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia
Abbreviated transcription (Latin):
re gaudebimꝰ: Apparuit infractione
panis his qui se peregrinum esse putan¬
tes adhospicium uocauerunt: aderit
& nobis cum peregrinis & pauperibus
quaecumq possumus bona libenter im¬
pendimus: Aderit & nobis infractione
panis: cum sacramenta corporis eius ui-¬
entia sumimus. Apparuit in abdito de
sua resurrectione loquentibus: ad est¬
& nobis modo eius dono idem agentibuᷤ.
operibus ad tempus uacantes de eius
gratia locuturi conuenimus ⁊lpparuit
cum foribus clausis intus iudȩorum metu
residerent. apparuit cum minorato eodẽ
metu apertis cum gressibus in montis uer
fortaturus suo spu ȩccłam cum ab infide¬
ac dilatari prohiberetur. ad est eisdem
& nunc cum inclinato adfidem culmine
regali terror quieuit persecutionis. &
omnis mundi sublimitas apostolicis est
subdita uestigiis. Apparuit piscantib.
poralis recta intentione curamus. iustiꝰq
nostris laboribus subsidium suae pietatiᷤᷤ
aderit & nobis cum iuxta apostoli moni¬

Expanded text:
re gaudemus. Apparuit in fractre gaudemus. Apparuit in fractpanis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, vientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loquentibus; adest et nobis modo ejus dono idem agentibus. operibus ad tempus vacantes, de ejus gratia locuturi convenimus . Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent . Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertfortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infideac dilatari prohiberetur. Adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus poralis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis aaderit et nobis, cum, juxta Apostoli moni
Abbreviated transcription (Latin):
alibi quando sẏmoni apparuerit non
legitur. Qumto apparuit eis in eodem
loco ianuis clausis. ubi non erat thomas.
sexto post dies octo quando erat cum
eis & thomas. septimo piscantibus ad ma¬
re tiberi adisoctauo in monte galileae.
quod hodierna lectione audiuimus:
nono recumbentibus illis undecim ap¬
paruit die quo ascendit incaelum. de¬
cimo uiderunt eum ipsa die non iam
in terra positum sed eleuatum in aera
caelosq petentem dicentibus sibi angelis.
sic ueni& quem ad modum uidistis eum
euntem in caelum. Hac ergo frequentia
corporalis suae manifestationis ostendere
uoluit dñs ut diximus in omni loco
se bonorum desideriis diuinitus esse prę̧¬
sentem. Apparuit namq admonumen¬
tum lugentibus: aderit & nobis absentiȩ
eius recordatione salubriter contristatis
Occurrit reuertentibus amonumento.
ut agnita resurrectionis gaudia praedi¬
carent: aderit & nobis dum bona quae
nouimus proximis fideliter adnuntia-¬

Expanded text:
alibi quando Simoni apparuerit non alibi quando Simoni apparuerit non legitur. Quinto apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi abierat Thomas. Sexto post dies octo quando erat et cum eis Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo in monte Galileae, quod hodierna lectione audivimus. Nono recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem, dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus: aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent: aderit et nobis dum dona quae novimus proximis fideliter annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
post ascensionem eius factum est. uel
quando illum de caelo alloquens de
uel quando in paradysum & tertium
caelum raptus audiuit archana uerba
quae non licebat homini loqui. & sicut
alibi dicit mysterium euangelii qđ
ab homine non accepit perreuelatio¬
nem iħu xp̃i didicit. Decies uero ui¬
sum ut diximus post resurrectionẽ
dñi euangeliorum nobis & actuum
apostolor prodit hẏstoria: ubi ipso
resurrectionis suae die quinquies ap¬
paruisse legitur. Frimo quidem ma¬
riae magdalenȩ flenti ad monumen¬
tum. deinde eidem mariae & alteri
eiusdem nominis feminae regre¬
dientibus amonumento nuntiare dis¬
cipulis quae ibi compereant occurrers
apparuit. tertio sẏmoni petro. quar¬
to cleopȩ & socio eiuis: cum quib ipse
gradiens in emmaus ibidem in panis
fractione cognitus est. Qui mox re¬
uersi hierusolẏmam inuenerunt dis¬
cipulos loquentes: quia surrexit dño
uere. & apparuit sẏmoni. Nam plenius

Expanded text:
post ascensionem ejus factum est: vel post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus, post resurrectionem Dominum, Evangeliorum nobis et Actuum apostolorum prodit historia. Ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus est; qui mox reversi Hierosolymam invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius
Abbreviated transcription (Latin):
est: cui canitur in psalmo Tibi enim
derelictus est pauper: pupillo tueris
adiutor. contere brachium peccatorĩs
et maligni. Quam pietatis suae prę¬
sentiam non tantum nobis uerbo ꝓ¬
misit. sed euidentib designauit in¬
diciis: cum post resurrectionem suam
discipulis saepius usq addiem quo cae¬
los petiit apparuit. eorumq animos
admonendo. increpando. sp̃s scĩ donũ
tribuendo roborauit. Equibus qui¬
dem apparitionibus decem solummo¬
do in euangelistarum scriptis inueni¬
mus : sed plures fuisse docet apostoluᷤ
dicens. Et resurrexit tertia die scđm
scripturas. & uisus est coephȩ: & post
haec undecim. Deinde uisus est
plusquam quingentis fratrib simul.
deinde uisus est & iacobo. deinde apłiˢ
omnibus : nouissime autem omnium
tamquam ab ortiuo uisus est michi.
Quibus enim locis uel temporibus factae
sint uisiones quas commemorat: igno¬
ramus: Tantum scimus. quia quod sibi
nouissime uisum esse dñm confirmat :

Expanded text:
est, cui canitur in psalmo: Tibi enim est, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque ad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus; novissime autem omnium, tanquam abortivo, visus est et mihi . Quibus enim locis vel temporibus factae sint visiones quas commemorat ignoramus: tantum scimus qnovissime visum esse Dominum confirmat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad est reprobis. Ad est enim reprobis
potentia naturae in comprȩhensibilis.
qua omnia cognoscit nouissima et an¬
tiqua intelligit cogitationes alonge. &
omnes uias singulorum prȩuidet. Ad est
electis gratia piȩ protectionis : qua
illos specialiter perprȩsentia dona uel
flagella quasi filios pater erudit. atq
ad possessionem futurae hereditatis eru¬
diendo prouehit.Ad est electis: ut
scriptum est. Iuxta est dñs his qui tri¬
bulato sunt corde. & humiles spu salua¬
bit: Ad est reprobis. ut prȩmissum est
Uultus autem dñi super facientes mala.
ut perdat de terra memoriam eorum:
Unde necesse est ut semper in operibus
nequam paueant mali: quorum & iam
cogitationes singulae conspectui distric¬
ti iudicis patent. Semper in operatione
iustitiȩ & in his quae propter iustitiam
patiuntur gaudeant boni: quib dm̃
diligentibus omnia cooperantur in
bonum. E in  quacumq tribula¬
tione positis numquam eius pietas ab¬

Expanded text:
adest reprobis. Adest enim reprobis adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut praemissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas ab