comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utrinque urgentur latini nec impetus tusculanorum decurrentiũ
ex superiore loco sustinent nec romanos subeuntes moenia mo¬
lientesq obices portarum arcere possunt. Scalis prius moenia cap¬
ta. Inde effracta claustra portarum. Et cum anceps hostis & a
fronte & a tergo urgeret nec ad pugnam ulla uis nec ad fugam
loci quicquam superesset in medio cesi ad unum omnes. Recupe¬
rato ab hostibus tusculo exercitus romam est reductus. Quanto
magis prosperis eo anno bellis tranquilla omnia foris erant: tanto
in urbe uis patrum in dies miserieq plebis crescebant. cum eo ipso
quod necesse erat solui facultas soluendi impediretur. Itaq cum iã
ex re nihil dari posset fama & corpore iudicati atq ad dicti credito¬
ribus satisfaciebant poenaq inuicem fidei cesserat. Adeo ergo obn¬
oxios submiserant animos non infimi solum sed principes etiam
plebis ut non modo ad tribunatum militum inter patricios petẽ

Expanded text:
utrimque urgentur Latini: nec impetus Tusculanorum decurrentium utrimque urgentur Latini: nec impetus Tusculanorum decurrentium ex superiore loco sustinent nec Romanos subeuntes moenia molientesque obices portarum arcere possunt. scalis prius moenia capta, inde effracta claustra portarum; et cum anceps hostis et a fronte et a tergo urgeret nec ad pugnam ulla uis nec ad fugam loci quicquam superesset, in medio caesi ad unum omnes. reciperato ab hostibus Tusculo exercitus Romam est reductus. quanto magis prosperis eo anno bellis tranquilla omnia foris erant, tanto in urbe uis patrum in dies miseriaeque plebis crescebant, cum eo ipso, quod necesse erat solui, facultas soluendi impediretur. itaque cum iam ex re nihil dari posset, fama et corpore iudicati atque addicti creditoribus satisfaciebant poenaque in uicem fidei cesserat. adeo ergo obnoxios summiserant animos non infimi solum sed principes etiam plebis, ut non modo ad tribunatum militum inter patricios petend
Abbreviated transcription (Latin):
quod deserto communi consilio latinorum non in societatem mo¬
do romanam sed etiam in ciuitatem se dedissent. Patentibus portis
cum improuiso incidissent primo clamore oppidum preter arcen
captum est. In arcem oppidani refugere cum conuigibus ac libe¬
ris nuntiosq romam qui certiorem de suo casu senatum facerent
misere. Haud segnius ꝗͣ fide populi.r. dignum fuit exercitus tus¬
culum ductus. L. quintius & ser. sulpitius tri. mnil. duxere. Clau¬
sas portas tusculi latinosq simul obsidentium atq obsessorum ani¬
mo hinc moenia tusculi tueri uident illinc arcem oppugnare. ter¬
rere una ac pauere. Aduentus romanorum mutauerat utriusque
partis animos. tusculanos ex ingenti metu in summam alacritatẽ.
Latinos ex prope certa fidutia mox capiendae arcis quoniam oppido
potirentur in exiguam de seipsis spem uerterat. Tollitur ex arce la¬
mor a tusculanis. excipitur aliquanto maior ab exercitu romano

Expanded text:
quod deserto communi concilio Latinorum non in societatem moquod deserto communi concilio Latinorum non in societatem modo Romanam sed etiam in ciuitatem se dedissent. patentibus portis cum improuiso incidissent, primo clamore oppidum praeter arcem captum est. in arcem oppidani refugere cum coniugibus ac liberis nuntiosque Romam, qui certiorem de suo casu senatum facerent, misere. haud segnius quam fide populi Romani dignum fuit exercitus Tusculum ductus; L. Quinctius et Ser. Sulpicius tribuni militum duxere. clausas portas Tusculi Latinosque simul obsidentium atque obsessorum animo hinc moenia Tusculi tueri uident, illinc arcem oppugnare, terrere una ac pauere. aduentus Romanorum mutauerat utriusque partis animos: Tusculanos ex ingenti metu in summam alacritatem, Latinos ex prope certa fiducia mox capiendae arcis, quoniam oppido potirentur, in exiguam de se ipsis spem uerterat. tollitur ex arce clamor ab Tusculanis; excipit aliquanto maior ab exercitu Romano.
Abbreviated transcription (Latin):
tarent latinos ex dutina pace noua defectio recentibus adhuc an¬
mis ferociores ad perseuerandum in bello faceret finis certaminis
fuit. Postquam utrisq apparuit nihil per alteros stare quo minus
incepta persequerentur latini profecti absocietate pacis ut rebantͤ
in honeste se se uindicauerunt. Antiates in commodis arbitris saluta¬
rium consiliorum remotis urbem agrosq romanis dedunt. Ira &
rabies latinorum quia nec romanos bello ledere nec uolscos in ar¬
mis retinere potuerant eo erupit ut satricum urbem quae receptacu¬
lum primum eis aduersae pugnae fuerat igni concremarent. Nec
aliud tectum eius superfuit urbis cum faces paritersacris propha¬
nisq inicerent ꝗͣ matris matute templum. Inde eos nec sua reli¬
gio nec uerecundia deum arcuisse dicitur. Sed uox horrenda edi¬
ta templo cum tristibus minis ni nefandos ignes procul delubris
amouissent. Incensos ea rabie impetus tusculum tulit. ob iram

Expanded text:
tarent, Latinos ex diutina pace noua defectio recentibus adhuc anitarent, Latinos ex diutina pace noua defectio recentibus adhuc animis ferociores ad perseuerandum in bello faceret. finis certaminis fuit postquam utrisque apparuit nihil per alteros stare quo minus incepta persequerentur. Latini profecti, ab societate pacis, ut rebantur, inhonestae sese uindicauerunt; Antiates incommodis arbitris salutarium consiliorum remotis urbem agrosque Romanis dedunt. ira et rabies Latinorum, quia nec Romanos bello laedere nec Uolscos in armis retinere potuerant, eo erupit ut Satricum urbem, quae receptaculum primum eis aduersae pugnae fuerat, igni concremarent. nec aliud tectum eius superfuit urbis, cum faces pariter sacris profanisque inicerent, quam Matris Matutae templum; inde eos nec sua religio nec uerecundia deum arcuisse dicitur sed uox horrenda edita templo cum tristibus minis ni nefandos ignes procul delubris amouissent. incensos ea rabie impetus Tusculum tulit ob iram,
Abbreviated transcription (Latin):
missus ordines turbauit. Turbatis signa peditum illata quamtũq
romana se innexit acies tantum hostes gradu demoti. Et ut se¬
mel inelinauit pugna iam intollerabilis romana uis erat fusi hos¬
tes cum satricum quod duo milia inde aberat non castra peterẽt
ab equite maxime cesi. Castra capta direptaq. aAb satrico nocte
quae proclio proxima fuit fugae simili agmine petunt antium. Et
cum romanus exercitus prope uestigus sequeretur plus tamen tim¬
or ꝗͣ ira celeritatis habuit. Prius itaq moenia intrauere hostes ꝗͣ ro¬
manus extrema agniinis carpere aut morari posset. Inde aliquot
dies uastando agro absumpti. nec romanis satis instructis apparatu
bellico ad moenia aggredienda nec illis ad subeundum pugnae casũ.
Seditio tum inter antiates latinosq coorta. cum antiates uicti malis
subactiq bello in quo & nati erant & consenuerant deditionem spec¬

Expanded text:
missus ordines turbauit; turbatis signa peditum inlata, quantumque missus ordines turbauit; turbatis signa peditum inlata, quantumque Romana se inuexit acies, tantum hostes gradu demoti; et ut semel inclinauit pugna, iam intolerabilis Romana uis erat. fusi hostes cum Satricum, quod duo milia inde aberat, non castra peterent, ab equite maxime caesi: castra capta direptaque. ab Satrico nocte quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum Romanus exercitus prope uestigiis sequeretur, plus tamen timor quam ira celeritatis habuit. prius itaque moenia intrauere hostes quam Romanus extrema agminis carpere aut morari posset. inde aliquot dies uastando agro absumpti nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec illis ad subeundum pugnae casum. seditio tum inter Antiates Latinosque coorta, cum Antiates uicti malis subactique bello in quo et nati erant et consenuerant deditionem spec
Abbreviated transcription (Latin):
impedirent non habebant tribum pl. tribunos etiam militares patri¬
cios omnes coacta principum opibus fecit. L. aemilium .ẜ. ualeriũ
quartum .c. ueturium ser sulpicium.L. &.C. quintios cincinnatos
Lisdem opibus obtinuere ut aduersus latinos uolscosq qui coniunc¬
tis legionibus ad satricum castra habebant nullo impediente omni¬
bus uinioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent. Unũ
ad presidium urbis. Alterum qui siqui alibi motus extitisset ad su¬
bita belli mitti posset. Tertium longe ualidissimum . P. ualerius
&. L. amilius ad satricum duxere. Ubi cum aciem instructam
hostium loco equo inuenissent extemplo pugnatum & ut non¬
dum satis claram uictoriam sic prospere spei pugnam imber in¬
gentibus procellis fusus diremit. Postero die iterata pugna. &
aliquamdiui equa uirtute fortunaq latinae maxime legiones
longa societate militiam romanam edocte restabant. E ques un¬

Expanded text:
impedirent non habebant tribuni plebis. tribunos etiam militares patriimpedirent non habebant tribuni plebis. tribunos etiam militares patricios omnes coacta principum opibus fecit, L. Aemilium P. Ualerium quartum C. Ueturium Ser. Sulpicium L. et C. Quinctios Cincinnatos . iisdem opibus obtinuere ut aduersus Latinos Uolscosque, qui coniunctis legionibus ad Satricum castra habebant, nullo impediente omnibus iunioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent: unum ad praesidium urbis: alterum qui, si qui alibi motus exstitisset, ad subita belli mitti posset: tertium longe ualidissimum P. Ualerius et L. Aemilius ad Satricum duxere. ubi cum aciem instructam hostium loco aequo inuenissent, extemplo pugnatum; et ut nondum satis claram uictoriam, sic prosperae spei pugnam imber ingentibus procellis fusus diremit. postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa uirtute fortunaque Latinae maxime legiones longa societate militiam Romanam edoctae restabant. sed eques im
Abbreviated transcription (Latin):
hostium fretus & uirtutem metuens per trepidationem raptim fe¬
cerat sed a iuisto exercitu iusta ira facta. Spatio quoq temporis gra¬
uior. quippe a uolscis timentibus ne interim exercitus ab roma exi¬
ret incursiones in extrema finum facte erant. Romano contra etia
hosti commorandi causa erant ut hostem ad certamen eliceret. Ita
omnibus passim tectis agrorum uicisq etiam quibusdam exuistis no
arbore frugifera non satis in sꝑem frugum relictis omniq que exto¬
a moenia fuit hominum pecudumq preda abacta romam utrino
exercitus reducti. Paruo interuallo ad respirandum debitoribu
dato postqͣ quiete res ab hostibus erant celebrari de integro iurisdie¬
tio & tantum abesse spes ueteris leuandi fenoris ut tributo nouu
fenus contraheretur. in murum a censoribus locatum saxo quadra¬
to faciundum. Cui succumbere oneri coacta plebs quia quem delectũ

Expanded text:
hostium fretus et uirtutem metuens, per trepidationem raptim fehostium fretus et uirtutem metuens, per trepidationem raptim fecerat sed ab iusto exercitu iusta ira facta, spatio quoque temporis grauior. quippe a Uolscis timentibus ne interim exercitus ab Roma exret incursiones in extrema finium factae erant; Romano contra etiam in hostico morandi causa erat, ut hostem ad certamen eliceret. itaque omnibus passim tectis agrorum uicisque etiam quibusdam exustis, non arbore frugifera, non satis in spem frugum relictis, omni quae extra moenia fuit hominum pecudumque praeda abacta Romam utrimque exercitus reducti. paruo interuallo ad respirandum debitoribus dato, postquam quietae res ab hostibus erant, celebrari de integro iuris dictio et tantum abesse spes ueteris leuandi fenoris, ut tributo nouum fenus contraheretur in murum a censoribus locatum saxo quadrato faciundum; cui succumbere oneri coacta plebes, quia quem dilectum
Abbreviated transcription (Latin):
is es alienum cuius noscendi gratia sp. seruilius priscus. P. cloeli¬
us siculus censores facti ne rem agerent bello impediti sunt. Nam¬
que trepidi nuntu primo fuga deinde ex agris legiones uolscorũ
ingressus fines populariq passim romanum agrum attulere. In
qua trepidatione tantum aufuit ut ciuilia certamina terror ex¬
ternus cohiberet ut contra eo iuolentior potestas tribunitia impe¬
diendo delectu esset. Donec conditiones imposite patribus ne quis
quoad bellatum esset tributum daret. aut ius de pecunia credita
diceret. Eo laxamento plebi sumpto mora delectui non est facta.
Legionibus nouis scriptis placuit duos exercitus in agrum uolscũ
legionibus diuisis duci. sp. furius. M. horatius detrorsus mariti¬
mam oram atq antium. q. seruilius &.M. geganius leua ad mõ
tes ecetram pergunt. neutra parte hostis obuius fuit. Populatio ita¬
que non illi uaga similis quam uolscus latrocinii more discordia

Expanded text:
is aes alienum; cuius noscendi gratia Sp. Seruilius Priscus Q. Cloeliis aes alienum; cuius noscendi gratia Sp. Seruilius Priscus Q. Cloelius Siculus censores facti ne rem agerent bello impediti sunt; namque trepidi nuntii primo, fuga deinde ex agris legiones Uolscorum ingressas fines popularique passim Romanum agrum attulere. in qua trepidatione tantum afuit ut ciuilia certamina terror externus cohiberet, ut contra eo uiolentior potestas tribunicia impediendo dilectu esset, donec condiciones impositae patribus ne quis, quoad bellatum esset, tributum daret aut ius de pecunia credita diceret. eo laxamento plebi sumpto mora dilectui non est facta. legionibus nouis scriptis placuit duos exercitus in agrum Uolscum legionibus diuisis duci. Sp. Furius M. Horatius dextrorsus <in> maritimam oram atque Antium, Q. Seruilius et L. Geganius laeua ad montes <et> Ecetram pergunt. neutra parte hostis obuius fuit. populatio itaque non illi uagae similis quam Uolscus latrocinii more, discordiae
Abbreviated transcription (Latin):
us utrobiq prodite temeritate atque inscitia res. quicquid super¬
fuit fortun & populi romani id militum etiam sine rectore stabilis¬
uirtus tutata est. Quae ubi romam sunt relata primum dictatorẽ
dici placebat. Deinde postquam quiete res ex uolscis afferebant᷑
& apparuit nescire eos uictoria & tempore uti reuocati etiam inde
exercitus ac duces. Otiumq deinde quantum a uulscis fuisset. Id
modo extremo anno tumultuatum quod prenestini concitatis la¬
tinorum populis rebellarunt. Eodem etiam anno ipsis querenti¬
bus penuriam hominum noui colom ascripti. Rebus haud pros¬
peris bello domestica quies quam tribunoꝵ militũ ex plebe gra¬
tia maiestasq inter suos obtinuit solatium fuit. Insequentis anni
principia statim seditione ingenti arsere tribunis militum con. po
spurio furio.Q. seruilio secundo licinio menenio tertio.p. cloelio
M.horatio. L. geganio. Erat autem & materia & causa sedition¬

Expanded text:
bus utrobique proditae temeritate atque inscitia res; quidquid superbus utrobique proditae temeritate atque inscitia res; quidquid superfuit Fortunae populi Romani, id militum etiam sine rectore stabilisuirtus tutata est. quae ubi Romam sunt relata, primum dictatorem dici placebat; deinde, postquam quietae res ex Uolscis adferebantur et apparuit nescire eos uictoria et tempore uti, reuocati etiam inde exercitus ac duces; otiumque inde, quantum a Uolscis, fuisset; id modo extremo anno tumultuatum quod Praenestini concitatis Latinorum populis rebellarunt. eodem anno Setiam ipsis querentibus penuriam hominum noui coloni adscripti; rebusque haud prosperis bello domestica quies, quam tribunorum militum ex plebe gratia maiestasque inter suos obtinuit, solacium fuit. insequentis anni principia statim seditione ingenti arsere tribunis militum consulari potestate Sp. Furio Q. Seruilio iterum Licinio† Menenio tertium P. Cloelio M. Horatio L. Geganio . erat autem et materia et causa sedition
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ut .T. quintius dictator oppida nouem caperet. Die uice¬
simo ꝗͣ creatus erat dictatura se abdicauit. Comitia deinde habita
tribunoꝵ militum consulari potestate quibus equatus patritiorũ
plebeiorumq numerus. Ex patribus creati .P. & .C. manlius cum
Luilio plebs.c. sextilium . M. albinium. L. antistium dedit. mã¬
liis quod genere plebeios gratia uilium anteibat uolsci prouin¬
cia sine sorte sine comparatione extra ordinem data: cuius & ip¬
sos post modum & patres qui dederant penituit. In explorato pa¬
bulatum cohortes misse. quibus uelut circumuentis cum id falso
nuntiatum esset dum presidio ut essent citati feruntur ne aucto¬
re quidem obseruato qui eos hostis latinus pro milite romano frus¬
tratus erat ipsi in insidias precipitauere. Ibi dum iniquo locoso¬
la uirtute militum restantes cedunt cedunturq castra interim
romana iacentia campo ab altera parte hostes inuasere. Ab duci¬

Expanded text:
derunt ut T. Quinctius dictator oppida nouem caperet'. die uicederunt ut T. Quinctius dictator oppida nouem caperet'. die uicesimo quam creatus erat dictatura se abdicauit. comitia inde habita tribunorum militum consulari potestate, quibus aequatus patriciorum plebeiorumque numerus. ex patribus creati P. et C. Manlii cum L. Iulio ; plebes C. Sextilium M. Albinium L. Antistium dedit. Manliis, quod genere plebeios, gratia Iulium anteibant, Uolsci prouincia sine sorte, sine comparatione, extra ordinem data; cuius et ipsos postmodo et patres qui dederant paenituit. inexplorato pabulatum cohortes misere; quibus uelut circumuentis, cum id falso nuntiatum esset, dum praesidio ut essent citati feruntur, ne auctore quidem adseruato qui eos hostis Latinus pro milite Romano frustratus erat ipsi in insidias praecipitauere. ibi dum iniquo loco sola uirtute militum restantes caedunt caedunturque, castra interim Romana iacentia in campo ab altera parte hostes inuasere. ab duci
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuario opere communiuerant capiunt. ne si intra moenia¬
se recepissent extemplo ureretur ager. Depopulatisq omnibus ob¬
sidio urbi inferretur. Sed postquam direptis ad alliam castris ule¬
tor romanus aderat id quoque munimentum relictum & uix moc¬
nia tuta rati oppido se preneste includunt. octo preterea oppida
erant subditione prenestinorum. Ad ea circumlatum bellum. de¬
incepsq haud magno certamine captis uelitras exercitus ductus.
Eae quoq expugnate. Tum ad caput belli preneste uentum. Ia non
ui sed per deditionem receptum est.T. quintus semel acie uictorbi¬
nis castris hostium nouem oppidis ui captis preneste in deditionem
accepto romam reuertit triumphansq signum preneste deuectum
iouis imperatoris in capitolium tulit. Dedicatum est inter cellam
iouis ac minerue tabulaq sub eo fixa monumentum rerum gesta¬
rum his ferme incisa litteris fuit. hupiter atq diui omnes hoc de¬

Expanded text:
tumultuario opere communirent capiunt, ne, si intra moeniatumultuario opere communirent capiunt, ne, si intra moeniase recepissent, extemplo ureretur ager depopulatisque omnibus obsidio urbi inferretur. sed postquam direptis ad Alliam castris uictor Romanus aderat, id quoque munimentum relictum; et uix moenia tuta rati oppido se Praeneste includunt. octo praeterea oppida erant sub dicione Praenestinorum. ad ea circumlatum bellum deincepsque haud magno certamine captis Uelitras exercitus ductus; eae quoque expugnatae. tum ad caput belli Praeneste uentum. id non ui sed per deditionem receptum est. T. Quinctius , semel acie uictor, binis castris hostium, nouem oppidis ui captis, Praeneste in deditionem accepto Romam reuertit triumphansque signum Praeneste deuectum Iouis Imperatoris in Capitolium tulit. dedicatum est inter cellam Iouis ac Mineruae tabulaque sub eo fixa, monumentum rerum gestarum, his ferme incisa litteris fuit: 'Iuppiter atque diui omnes hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
seue fortunae domum perferret. His utrinque animis ad alliam
uentum est. Dictator romanus postquam in conspectu hostes erãt
instructi intentiq uides tu inquit . A. semproni loci fortuna illos
fretos ad alliam constitisse: nec illis dii immortales cercioris quic¬
quam fiduciae maioris ue quod sit auxilii dederint. At tu fretus
animis armisq concitatis equis inuade mediam aciem. Ego cum le¬
gionibus inturbatos trepidantesq inferam signa. Adeste di testes
federis & expetite penas debitas simul uobis uiolatis nobisq per ues¬
trum numen deceptis. non equitem non peditem sustinuere prenes¬
tini. frimo impetu ac clamore dissipati ordines sunt. Dem postquã
nullo loco constabat acies terga uertunt consternatiq & preter cas¬
tra etiam sua pauore prelati non prius se ab effuso cursu sistunt
quam in conspectu preneste fuit. Ibi ex fuga dissipati locum quẽ

Expanded text:
saeque fortunae domum perferret. his utrimque animis ad Alliam saeque fortunae domum perferret. his utrimque animis ad Alliam uentum est. dictator Romanus, postquam in conspectu hostes erant instructi intentique, 'uidesne tu' inquit, ' A. Semproni , loci fortuna illos fretos ad Alliam constitisse? nec illis di immortales certioris quicquam fiduciae maiorisue quod sit auxilii dederint. at tu, fretus armis animisque, concitatis equis inuade mediam aciem; ego cum legionibus in turbatos trepidantesque inferam signa. adeste, di testes foederis, et expetite poenas debitas simul uobis uiolatis nobisque per uestrum numen deceptis.' non equitem, non peditem sustinuere Praenestini. primo impetu ac clamore dissipati ordines sunt dein, postquam nullo loco constabat acies, terga uertunt consternatique et praeter castra etiam sua pauore praelati non prius se ab effuso cursu sistunt quam in conspectu Praeneste fuit. ibi ex fuga dissipati locum quem
Abbreviated transcription (Latin):
bello gallico fuerit. Et enim si diem contactum religione insignẽq
nomine cius loci timeant romani quanto magis alliensi die alliam
ipsam monimentum tantae cladis reformidaturos: Species profecte
hic sibi truces gallorum sonumq uocis in oculis atq auribus esse.
Has in anium rerum in anes ipsas uoluentes cogitationes fortun& loci
delegauerant spes suas. Romani contra. ubicumq esset latinus hos¬
tis satis scire eum esse quem ad regillum lacum deuictum .c. anno¬
rum pace obnoxia tenuerint. Locum insignem memoria cladis ir¬
rritaturum se potius ad delendam memoriam dedecoris ꝗͣ ut timo¬
rem faciat nequa terra sit nefasta uictoriae suae. Quin ipsi sibi galli
si offerantur illo loco se ita pugnaturos ut romae pugnauerint in
repetenda patria. ut postero die ad gabios. tunc cum effecerint ne
quis hostis qui ioenia romana intrasset nuntium secundae aduer¬

Expanded text:
bello Gallico fuerit; etenim si diem contactum religione insignemque bello Gallico fuerit; etenim si diem contactum religione insignemque nomine eius loci timeant Romani, quanto magis Alliensi die Alliam ipsam, monumentum tantae cladis, reformidaturos? species profecto iis ibi truces Gallorum sonumque uocis in oculis atque auribus fore. has inanium rerum inanes ipsas uoluentes cogitationes fortunae loci delegauerant spes suas. Romani contra, ubicumque esset Latinus hostis, satis scire eum esse quem ad Regillum lacum deuictum centum annorum pace obnoxia tenuerint: locum insignem memoria cladis inritaturum se potius ad delendam memoriam dedecoris quam ut timorem faciat, ne qua terra sit nefasta uictoriae suae; quin ipsi sibi Galli si offerantur illo loco, se ita pugnaturos ut Romae pugnauerint in repetenda patria ut postero die ad Gabios, tunc cum effecerint ne quis hostis qui moenia Romana intrasset nuntium secundae aduer
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe ꝗͣ prope illatum moenibus ipsis bellum ualuit. Nam cũ
esset prenestinis nuntiatum nullum exercitum conscriptum rome
nullum ducem certum esse patres ac plebem in semetipsos uersos
occasionem rati duces eorum raptim agmine facto peruastatis
agris ante portam collinam signa intulere. Ingens in urbe tre¬
pidatio fuit. Conclamatum ad arma concursumq ad muros atq
portas est. Tandemq a seditione ad bellum uersi dictatorem.I.
quintium cincinnatum creauere. Is magistrum equitum.A. sem¬
pronium atratinum dixit. Quod ubi auditum est tantus eius ma¬
gistratus terror erat simul hostes a moenibus recessere & iuniores
romani ad edictum sine retractatione conuenere.Dum conscri¬
bitur romae exercitus castra interim haud procul flumine allia po¬
sita. Inde agrum late populantes fatalem se urbi romanae locum ce¬
pisse inter se iactabant. Similem pauorem inde ac fugam fore qua

Expanded text:
in urbe quam prope inlatum moenibus ipsis bellum ualuit. nam cum in urbe quam prope inlatum moenibus ipsis bellum ualuit. nam cum esset Praenestinis nuntiatum nullum exercitum conscriptum Romae, nullum ducem certum esse, patres ac plebem in semet ipsos uersos, occasionem rati duces eorum raptim agmine facto, peruastatis protinus agris ad portam Collinam signa intulere. ingens in urbe trepidatio fuit. conclamatum 'ad arma', concursumque in muros adque portas est; tandemque ab seditione ad bellum uersi dictatorem T. Quinctium Cincinnatum creauere. is magistrum equitum A. Sempronium Atratinum dixit. quod ubi auditum est— tantus eius magistratus terror erat—simul hostes a moenibus recessere et iuniores Romani ad edictum sine retractatione conuenere. dum conscribitur Romae exercitus, castra interim hostium haud procul Allia flumine posita; inde agrum late populantes, fatalem se urbi Romanae locum cepisse inter se iactabant; similem pauorem inde ac fugam fore ac
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quod si sit animus plebis memor patrum libertatis se nec aa¬
dici quemquam cuiem romanum ob creditam pecuniam passuros
neque delectum haberi. donec inspecto ere alieno initaq ratione
minuendi eius sciat unusquisque quid sui quid alieni sit. Super
sit liberum corpus an id quoq neruo debeatur. Merces seditionis
propositam confestim seditionem excitauit. Nam & ad dicebant᷑
multi & ad prenestini famam belli nouas legiones scribendas patr¬
es censuerant. Quae utraque simul auxilio tribunio & consensu
plebis impediri cepta. Nam neque duei addictos tribun sinebant
neque uiniores nomina dabant. Cum patribus minor presens cu¬
ra credite pecuniae uiris exequendi ꝗͣ delectus esset quippe iam a p̃¬
neste profectos hostes in agro sabino consedisse nuntiabatur. In¬
terim tribunos pl. fama ipsa irritauerat magis ad susceptum cer¬
tamen ꝗͣ deterruerat. Neq aliud ad seditionem extinguendam

Expanded text:
tem. quod si sit animus plebi memor patrum libertatis, se nec adtem. quod si sit animus plebi memor patrum libertatis, se nec addici quemquam ciuem Romanum ob creditam pecuniam passuros neque dilectum haberi, donec inspecto aere alieno initaque ratione minuendi eius sciat unus quisque quid sui, quid alieni sit, supersit sibi liberum corpus an id quoque neruo debeatur. merces seditionis proposita confestim seditionem excitauit. nam et addicebantur multi, et ad Praenestini famam belli nouas legiones scribendas patres censuerant; quae utraque simul auxilio tribunicio et consensu plebis impediri coepta; nam neque duci addictos tribuni sinebant neque iuniores nomina dabant. cum patribus minor <in> praesens cura creditae pecuniae iuris exsequendi quam dilectus esset —quippe iam a Praeneste profectos hostes in agro Gabino consedisse nuntiabatur—interim tribunos plebis fama ea ipsa inritauerat magis ad susceptum certamen quam deterruerat neque aliud ad seditionem exstinguendam
Abbreviated transcription (Latin):
ga suffici censori religio erat interpellata est. Igitur cum sulpitius
abdicasset se magistratu censores alii uitio creati non gesserunt ma¬
gistratum. Tertio creari uelut diis non accipientibus in eum annũ
censuram religiosum fuit. Eam uero ludificationem plebis tribuni
ferendam negabant. Fugere senatum testes tabulas publicas cen¬
sus cuiusq quia noluit conspici summam aeris alieni. quae indica¬
tura sit demersam partem a parte cuitatis. Cum interim obera¬
tam plebem obiectari aliis atq aliis hostibus passim iam sine ul¬
lo discrimine bella quaeri. Ab antio satricum a satrico uelitras
inde tusculum legiones ductas. Latinis hernicis prenestinis iam
intentari arma ciuium magis ꝗͣ hostium odio ut in armis terant¬
plebem nec respirare in urbe aut per otium libertatis meminisse
sinant aut consistere in contione ubi aliquando audiant uocem
tribunitiam de leuando fenore & fine aliarum iniuriarum agen¬

Expanded text:
gam suffici censori religio erat, interpellata est. igitur cum Sulpicius gam suffici censori religio erat, interpellata est. igitur cum Sulpicius abdicasset se magistratu, censores alii uitio creati non gesserunt magistratum; tertios creari uelut dis non accipientibus in eum annum censuram religiosum fuit. eam uero ludificationem plebis tribuni ferendam negabant: fugere senatum testes tabulas publicas census cuiusque, quia nolint conspici summam aeris alieni, quae indicatura sit demersam partem a parte ciuitatis, cum interim obaeratam plebem obiectari aliis atque aliis hostibus; passim iam sine ullo discrimine bella quaeri: ab Antio Satricum, ab Satrico Uelitras, inde Tusculum legiones ductas; Latinis Hernicis Praenestinis iam intentari arma ciuium magis quam hostium odio, ut in armis terantplebem nec respirare in urbe aut per otium libertatis meminisse sinant aut consistere in contione, ubi aliquando audiant uocem tribuniciam de leuando fenore et finem aliarum iniuriarum agen
Abbreviated transcription (Latin):
tinet tamen etiam si uera sint uel fateri nobis ea cum iam euiden¬
ter penituerit tutum censemus peccetur in uos dum digni sitis qui¬
bus ita satiffaciat. Tantum fere uerborum a tusculanis factum
pacem in presentiarum nec ita multo post ciuitatem etiam impetra¬
uerunt. ab tusculo legiones reducta. Camillus consilio & uirtute ĩn
uolsco bello felicitate in tusculana expeditione utrobiq singulari
aduersus collegam patientia & moderatione insignis magistratu
abiit. Creatis tribunis militibus in insequentem annum.L. & .P.
secundo.P. papirio ser.cornelio maluginense. Censoribus quoq
eguit annus. Maxime propter incertam famam aeris alieni.
Aggrauantibus summam etiam inindiae euis tribunis pl. cum ab his
eleuaretur quibus fide magis quam fortuna debentium laborare
creditum uideri expediebat. Creati censores. C. sulpitius camerinus
sp. postumius religiensis. Coeptaq res morte postumii quia colle¬

Expanded text:
tinet, tamen, etiamsi uera sint, uel fateri nobis ea, cum tam euidentinet, tamen, etiamsi uera sint, uel fateri nobis ea, cum tam euidenter paenituerit, tutum censemus. peccetur in uos, dum digni sitis quibus ita satisfiat'. tantum fere uerborum ab Tusculanis factum. pacem in praesentia nec ita multo post ciuitatem etiam impetrauerunt. ab Tusculo legiones reductae. Camillus, consilio et uirtute in Uolsco bello, felicitate in Tusculana expeditione, utrobique singulari aduersus collegam patientia et moderatione insignis, magistratu abiit creatis tribunis militaribus in insequentem annum L. et P. iterum P. Papirio Ser. Cornelio Maluginense . censoribus quoque eguit annus, maxime propter incertam famam aeris alieni, adgrauantibus summam etiam inuidiae eius tribunis plebis, cum ab iis eleuaretur quibus fide magis quam fortuna debentium laborare creditum uideri expediebat. creati censores C. Sulpicius Camerinus Sp. Postumius Regillensis , coeptaque iam res morte Postumi, quia colle
Abbreviated transcription (Latin):
lo patres uocari eos iam tum hospitaliter magis ꝗͣ hostiliter ussere
ictator tusculanus ita uerba fecit. Quibus bellum indixistis intu
listisq. p.c. Sicut nunc uidetis nos stantes in uestibulo curiae uestrae
ita armati paratiq obuiam imperatoribus legionibusq uestris pro¬
cessimus. hic noster hic plebis nostrae habitus fuit. eritq semper ni
si quando a uobis aut pro uobis arma acceperimus. Eratias agim¬
us & ducibus uestris & exercitibus quod oculis magis ꝗͣ auribus cre¬
diderunt & ubi nihil hostile erat ne ipsi quidem fecerunt. Pacem
quam nos prestitimus eam a uobis petimus. Bellum eo si cubi est
auertatis precamur. In nos quid arma uestra polleant si patiẽdo
experiundum est inermes experiemur. Haec mens nostra est du in¬
mortales faciant tam felix quam pia. Quod ad crimina attinet
quibus moti bellum indixistis & si reuicta rebus confutare nihil at¬

Expanded text:
lo patres uocari eos iam tum hospitaliter magis quam hostiliter iussere. lo patres uocari eos iam tum hospitaliter magis quam hostiliter iussere. dictator Tusculanus ita uerba fecit: 'quibus bellum indixistis intulistisque, patres conscripti, sicut nunc uidetis nos stantes in uestibulo curiae uestrae, ita armati paratique obuiam imperatoribus legionibusque uestris processimus. hic noster, hic plebis nostrae habitus fuit eritque semper, nisi si quando a uobis proque uobis arma acceperimus. gratias agimus et ducibus uestris et exercitibus, quod oculis magis quam auribus crediderunt et ubi nihil hostile erat ne ipsi quidem fecerunt. pacem, quam nos praestitimus, eam a uobis petimus; bellum eo, sicubi est, auertatis precamur; in nos quid arma polleant uestra, si patiendo experiundum est, inermes experiemur. haec mens nostra est—di immortales faciant—tam felix quam pia. quod ad crimina attinet quibus moti bellum indixistis, etsi reuicta rebus uerbis confutare nihil at
Abbreviated transcription (Latin):
rorum & mulierum huc atq illuc euntium qua quemq suorum
usuum causae ferrent nihil usquam non pauidis modo sed nemi¬
rantibus quidem simile circumspiciebat omnia inquirens oculis
ubi nam bellum esset. Adeo nec amote rei usquam nec oblatȩ
ad tempus uestigium ullum erat sed ita omnia constanti tranqu¬
illa pace ut eo uix fama belli perlata uideri posset. Uictus igit᷑
patientia hostium senatum eorum uocari uissit. Soli adhuc in¬
quit tusculani uera arma uerasq uires quibus ab ira romanorum
uestra tutaremini inuenistis. Ite romam ad senatum extimabũt
patres utrum plus ante poene an nunc ueniae meriti sitis. Non
preripiam gratiam publici beneficii. Deprecandi potestatem a
me habueritis precibus euentum uestris senatus quem iubebitur
dabit. Postquam romam tusculani uenerunt senatusq pauloante
fidelium sociorum mestus in uestibulo est conspectus moti extemp¬

Expanded text:
rorum et mulierum huc atque illuc euntium qua quemque suorum rorum et mulierum huc atque illuc euntium qua quemque suorum usuum causae ferrent, nihil usquam non pauidis modo sed ne mirantibus quidem simile, circumspiciebat omnia, inquirens oculis ubinam bellum fuisset; adeo nec amotae rei usquam nec oblatae ad tempus uestigium ullum erat sed ita omnia constanti tranquilla pace ut eo uix fama belli perlata uideri posset. uictus igitur patientia hostium senatum eorum uocari iussit. 'soli adhuc' inquit, 'Tusculani, uera arma uerasque uires quibus ab ira Romanorum uestra tutaremini inuenistis. ite Romam ad senatum; aestimabunt patres utrum plus ante poenae an nunc ueniae meriti sitis. non praecipiam gratiam publici beneficii; deprecandi potestatem a me habueritis; precibus euentum uestris senatus quem uidebitur dabit.' postquam Romam Tusculani uenerunt senatusque paulo ante fidelium sociorum maestus in uestibulo curiae est conspectus, moti extemp
Abbreviated transcription (Latin):
bellum mandassent adiutorem sibi ad eam rem unum petit. Perm¬
issoq ut ex collegis optaret quem uellet contra spem omnium.L.
furium optauit qua moderatione animi cum collegae leuauit infa¬
miam tum sibi gloriam ingentem peperit. Nec fuit cum tuscula¬
nis bellum. pace constanti uim romanam arguerunt. quam armis
non poterant. Intrantibus fines romanis non demigratum ex pro¬
pinquis itineris locis. non cultus agrorum intermissus patentibus
portis urbis togati obuiam frequentes imperatoribus processere.
Commeatus exercitui comiter in castra ex urbe & ex agris deuehitur.¬
Canullus castris ante portas positis eadem ne forma pacis quae in agr¬
is ostentaretur etiam intra moenia esset scire cupiens ingressus urbe
ubi patentes ianuas & tabernis apertis proposita omnia in medio
uidit intentosq opifices suo quemq operi & ludos litterarum stre¬
pere discentium uocibus ac repletas semitas inter uulgus aliud pue¬

Expanded text:
bellum mandassent, adiutorem sibi ad eam rem unum petit, permbellum mandassent, adiutorem sibi ad eam rem unum petit, permissoque ut ex collegis optaret quem uellet contra spem omnium L. Furium optauit; qua moderatione animi cum collegae leuauit infamiam tum sibi gloriam ingentem peperit. nec fuit cum Tusculanis bellum: pace constanti uim Romanam arcuerunt quam armis non poterant. intrantibus fines Romanis non demigratum ex propinquis itineri locis, non cultus agrorum intermissus; patentibus portis urbis togati obuiam frequentes imperatoribus processere; commeatus exercitui comiter in castra ex urbe et ex agris deuehiturCamillus castris ante portas positis, eademne forma pacis quae in agris ostentaretur etiam intra moenia esset scire cupiens, ingressus urbem ubi patentes ianuas et tabernis apertis proposita omnia in medio uidit intentosque opifices suo quemque operi et ludos litterarum strepere discentium uocibus ac repletas semitas inter uolgus aliud pue
Abbreviated transcription (Latin):
capti ꝗͣ occisi. Ubi in recensendis captiuis cum tusculan aliquot
noscitarentur secreti ab aliis ad tribunos adducuntur percontantib¬
q fassi publico consilio se militasse. Cuius tam uicini belli metu ca¬
millus motus extemplo se romam captiuos ducturum ait. ne pat¬
res ignari sint tusculanos a societate descisse. Castris exercituiq in¬
terim si uideatur presit collega. Documento unus dies fuerat ne su¬
a consilia melioribus preferret. nec tamen aut ipsi aut in exercitu
cuiquam satis placato animo laturus culpam eius uidebatur qua da¬
ta in tam precipitem casum resp. esset. Et cum in exercitu tum ro¬
mae constans omnium fama erat cum uaria fortuna in uulscis ges¬
ta res esset aduersae pugnae ofugeq in.L.furio culpam secund e de¬
cus omne penes. M. furium esse. Introductis in senatum captiuis
cum bello persequendos tusculanos patres censuissent camilloq id

Expanded text:
capti quam occisi. ubi in recensendis captiuis cum Tusculani aliquot capti quam occisi. ubi in recensendis captiuis cum Tusculani aliquot noscitarentur, secreti ab aliis ad tribunos adducuntur percontantibusque fassi publico consilio se militasse. cuius tam uicini belli metu Camillus motus extemplo se Romam captiuos ducturum ait, ne patres ignari sint Tusculanos ab societate descisse: castris exercituique interim, si uideatur, praesit collega. documento unus dies fuerat, ne sua consilia melioribus praeferret; nec tamen aut ipsi aut in exercitu cuiquam satis placato animo Camillus laturus culpam eius uidebatur, qua data in tam praecipitem casum res publica esset; et cum in exercitu tum Romae constans omnium fama erat, cum uaria fortuna in Uolscis gesta res esset, aduersae pugnae fugaeque in L. Furio culpam, secundae decus omne penes M. Furium esse. introductis in senatum captiuis cum bello persequendos Tusculanos patres censuissent Camilloque id
Abbreviated transcription (Latin):
ente peditum aciem ad equites non castigando ad quam rem leuio¬
rem eum auctorem culpae sotietas fecerat sed ab imperio totus ad
preces uersus orare singulos uniuersosq ut se reum fortunae eius
diei crimine eximerent. Abnuente ac prohibente collega teme¬
ritatis me potius socium omnium ꝗͣ unius prudentiae dedi. Camil¬
lus in utraq uestra fortuna suam gloriam uidet. Ego ni restituit᷑
pugna quod miserrimum est fortunam cum omnibus in famiam¬
solus sentiam. Optimum uisum est in fluctuantem aciem tradi equ¬
os & pedestri pugna inuadere hostem. Eunt insignes armis animisq
qua primi parte maxime peditum copias uident. Nihil neq apud
duces neq apud milites remittitur animi. Sensit ergo euentus uirtu¬
tis enixe opem. Et uulsci qua modo simulato metu cesserant ea in ue¬
ram fugam effusi. Magna pars & in ipso certamine & post in fuga
cesi. Coeteri in castris quae capta eodem impetu sunt plures tamẽ

Expanded text:
ente peditum aciem ad equites, non castigando—ad quam rem leuioente peditum aciem ad equites, non castigando—ad quam rem leuiorem auctorem eum culpae societas fecerat—sed ab imperio totus ad preces uersus orare singulos uniuersosque ut se reum fortunae eius diei crimine eximerent: 'abnuente ac prohibente collega temeritati me omnium potius socium quam unius prudentiae dedi. Camillus in utraque uestra fortuna suam gloriam uidet; ego, ni restituitur pugna, quod miserrimum est, fortunam cum omnibus, infamiamsolus sentiam.' optimum uisum est in fluctuante acie tradi equos et pedestri pugna inuadere hostem. eunt insignes armis animisque qua premi parte maxime peditum copias uident. nihil neque apud duces neque apud milites remittitur a summo certamine animi. sensit ergo euentus uirtutis enixae opem et Uolsci, qua modo simulato metu cesserant, ea in ueram fugam effusi, magna pars et in ipso certamine et post in fuga caesi, ceteri in castris quae capta eodem impetu sunt; plures tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uetcrisq decoris terga passim dabat. atq effuso cursu castra repete¬
bat. Cum camillus subiectus a circumstantibus in equum & rap¬
tim subsidus oppositis haec est inquit milites pugna quam popos¬
cistis. Quis homo quis deus est quem accusare possitis: uestra illa
temeritas uestra ignauia haec est. Secuti alium ducem sequimini
nunc camillum & quod ductu meo soletis uincite. Quid uallum
& castra spectatis: Neminem uestrum illa nisi uictorem receptu¬
ra sunt. Pudor primo tenuit effusos. Inde ut circumagi signa ob¬
uertiq aciem uiderunt in hostem & dux preterquam quottot in¬
signis triumphis etiam aetate uenerabilis inter prima signa ubi plu¬
rimus labor periculumq erat se offerebat increpare singuli se quis¬
que & alios & adhortatio inuicem tot militum acri clamore perua¬
sit aciem. Neq alter tribunus rei defuit sed missus a collega restitu¬

Expanded text:
ueterisque decoris terga passim dabat atque effuso cursu castra repeteueterisque decoris terga passim dabat atque effuso cursu castra repetebat, cum Camillus subiectus ab circumstantibus in equum et raptim subsidiis oppositis 'haec est' inquit, 'milites, pugna quam poposcistis? quis homo, quis deus est, quem accusare possitis? uestra illa temeritas, uestra ignauia haec est. secuti alium ducem sequimini nunc Camillum et quod ductu meo soletis uincite. quid uallum et castra spectatis? neminem uestrum illa nisi uictorem receptura sunt'. pudor primo tenuit effusos; inde, ut circumagi signa obuertique aciem uiderunt in hostem et dux, praeterquam quod tot insignis triumphis, etiam aetate uenerabilis inter prima signa ubi plurimus labor periculumque erat se offerebat, increpare singuli se quisque et alios, et adhortatio in uicem totam alacri clamore peruasit aciem. neque alter tribunus rei defuit sed missus a collega restitu
Abbreviated transcription (Latin):
Primam aciem auctor pugnae instruit. Subsidia camillus firmat ua¬
lidamiq stationem pro castris opponit. Ipse edito loco spectator
intentus in euentum alien consilu constitit. Simul primo conc¬
ursu concrepuere arma hostis dolo non metu pedem retulit. lenis
atergo cluius erat inter aciem & castra & quod multitudo suppedi¬
tabat aliquor ualidas cohortes in castris armatas instructasq reliq̃¬
rant qua inter commissum iam certamen ubi uallo appropinquas¬
set hostis erumperẽt. Romanus cedentem hostem effuse sequendo
in locum iniquum pertractus opportunus hunic eruptioni fuit. Uer¬
sus itaq in uictorem terror & nouo hoste & supina ualle romanã
inclinauit aciem. Instant uolsci recentes qui e castris impetum fe¬
cerant. Integrant & illi pugnam qui simulata cesserant fuga. lã
non recipiebat se romanus miles. Sed immemor recentis ferocie

Expanded text:
primam aciem auctor pugnae instruit, subsidia Camillus firmat uaprimam aciem auctor pugnae instruit, subsidia Camillus firmat ualidamque stationem pro castris opponit; ipse edito loco spectator intentus in euentum alieni consilii constitit. simul primo concursu concrepuere arma, hostis dolo non metu pedem rettulit. lenis tergo cliuus erat inter aciem et castra; et, quod multitudo suppeditabat, aliquot ualidas cohortes in castris armatas instructasque reliquerant, quae inter commissum iam certamen, ubi uallo appropinquasset hostis, erumperent. Romanus cedentem hostem effuse sequendo in locum iniquum pertractus opportunus huic eruptioni fuit; uersus itaque in uictorem terror et nouo hoste et supina ualle Romanam inclinauit aciem. instant Uolsci recentes qui e castris impetum fecerant; integrant et illi pugnam qui simulata cesserant fuga. iam non recipiebat se Romanus miles sed immemor recentis ferociae
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus locis posceretur pugna Sustinere inquit. M. furi non
possumus impetum militum & hostis cuius animos cunctando au¬
ximus iam minime toleranda superbia insultat. Cede unus om¬
nibus & patere te uinci consilio. ut maturius bello uincas. Ad ea
camillus quae bella suo unius auspicio gesta ad eam diem essent ne¬
gare in eis neq se neq populum.r. aut consilii sui aut fortunae pe¬
nituisse. Nunc scire se collegam habere. iure imperioq parem uigo¬
re aetatis prestantem. Itaq se quod ad exercitum attineat regere
consuesse non regi. Collegae imperium se non posse impedire.
Dus bene uiuantibus ageret quod e re.p. duceret. Etati sue se ue¬
niam aetiam petere. ne in prima acie esset. quae senis munia in
bello sint his se non defuturum. Id a diis immortalibus precari
nequis casus suum consilium laudabile efficiat. Nec ab homini¬
bus salutaris sententia nec adus tam pie preces auditae sunt.

Expanded text:
omnibus locis posceretur pugna, 'sustinere' inquit, ' M. Furi , non omnibus locis posceretur pugna, 'sustinere' inquit, ' M. Furi , non possumus impetum militum, et hostis, cuius animos cunctando auximus, iam minime toleranda superbia insultat; cede unus omnibus et patere te uinci consilio ut maturius bello uincas'. ad ea Camillus, quae bella suo unius auspicio gesta ad eam diem essent, negare in eis neque se neque populum Romanum aut consilii sui aut fortunae paenituisse; nunc scire se collegam habere iure imperioque parem, uigore aetatis praestantem; itaque se quod ad exercitum attineat, regere consuesse, non regi: collegae imperium se non posse impedire. dis bene iuuantibus ageret quod e re publica duceret: aetati suae se ueniam etiam petere ne in prima acie esset. quae senis munia in bello sint, iis se non defuturum: id a dis immortalibus precari ne qui casus suum consilium laudabile efficiat. nec ab hominibus salutaris sententia nec a dis tam piae preces auditae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
do superbam fiduciam uirium ostentare. Id egre patiebatur rom¬
anus miles. multo egrius alter ex tribunis mil. L. furius ferox
cum ae tate & ingenio tum multitudinis ex incertissimo sumẽtis¬
animos spe inflatus. hic per se iam milites incitatos insuper instiga¬
bat. eleuando qua una poterat aetate auctoritatem collegae. Iuueni¬
bus bella data dictitans & cum corporibus uigere & deflorescere ani¬
mos. Cunctatorem ex acerrimo bellatore factum. Et qui adueniẽs
castra urbesq primo impetu rapere sit solitus eum residem intra ual¬
lum tempus terere. quid accessurum suis decessurum ne hostium
uiribus sperantem : quam occasionem: quod tempus: quem in¬
sidus instruentem locum: frigere ac torpere senis consilia. Sed ca¬
millo cum uitae satis tum gloriae esset quid attinere cum mortali
corpore uno ciuitatis quam immortalem esse deceat pati consen¬
escere uires: His sermonibus tota in se auerterat castra. & cum

Expanded text:
do superbam fiduciam uirium ostentare. id aegre patiebatur Romdo superbam fiduciam uirium ostentare. id aegre patiebatur Romanus miles, multo aegrius alter ex tribunis militum, L. Furius , ferox cum aetate et ingenio, tum multitudinis ex incertissimo sumentisanimos spe inflatus. hic per se iam milites incitatos insuper instigabat eleuando, qua una poterat, aetate auctoritatem collegae, iuuenibus bella data dictitans et cum corporibus uigere et deflorescere animos; cunctatorem ex acerrimo bellatore factum et, qui adueniens castra urbesque primo impetu rapere sit solitus, eum residem intra uallum tempus terere, quid accessurum suis decessurumue hostium uiribus sperantem? quam occasionem, quod tempus, quem insidiis instruentem locum? frigere ac torpere senis consilia. sed Camillo cum uitae satis tum gloriae esse; quid attinere cum mortali corpore uno ciuitatis quam immortalem esse deceat pati consenescere uires? his sermonibus tota in se auerterat castra; et cum