comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ efficit sacerdotes ⁊ leuitas
Ipẽ eĩ ordines eccłiasticos dispo¬
nit. Ip̾e qd̾ unꝰ qͥsq fac̾e deb̾at
ostenlit. Ante aũt pontifices
et reges erant. Nam maioꝵ h
erat ꝯsuetudo ut rex eẽt ⁊̃ sac̾¬
dos uł pontifex. Uñ ⁊ romani ĩ¬
peratores pontifices licebant᷑
uatis aui mentis appellatus cuiꝰ
significatõ młtiplex est: Nam
modo sacerdote mͦ ꝓpħa signi¬
ficat. mͦ poetam. Antistes sacer¬
dosclictus ab eo qd̃ añ stat. p̾mꝰ
ẽ enĩ in ordine eccłie et suprase
ita sacerdos a sacrificando uoca¬
tꝯ ẽ. C onsecrat enĩ ⁊ scĩficat. Sa¬
cerdotes aũt gentiliũ: flamines
dicebuntur. Hii ni capite h̾e bant
pilleũ in quo erat breuis iurga
ligare ceperũt. Nã nudis eos pe¬
nitus capitib inced̾e uefas erat
Uñ a filo quo utebant᷑ flamines
dicti st̃ qͣsi flamines. Uerũ festis
diebꝰ filo depoĩto pilleũ impone¬
bãt pro sacerdocii eminenta.
Preb̾ grece. latine senor int̾p̃¬

Expanded text:
enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam significat, modo poetam. Antistes sacerdos dictus ab eo quod ante stat. Primus est enim in ordine Ecclesiae, et supra seita sacerdos a sacrificando vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pilleum, in quo erat brevis virga ligare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior interpr
Abbreviated transcription (Latin):
deportandis cereis. qͣndo legenai
est cuͣngliũ aut sacrificiũ offere¬
clũ. Tunc enĩ accẽcdũtur lumun¬
na ab eis et deportant᷑ nõ adefti¬
gandas tenebras clũ sol eod̾ te¬
pore rutilet. S ad signũ leticiẽ ⁊¬
monstrãdũ. ut sb̾ typo lumins
corporał illa lux ostendat᷑. de qͣ ii

Expanded text:
ndis cereis quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis et deportantur, non ad fugandas tenebras dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̃am cłr. Curant ꝯtritõnẽ filie ppłi
mei cũ ignominia. dicentes . ꝑix. pax et
nõ est par. Cum ignominia igitur cu¬
rat ꝯtritõnez. qui peccanti et nõ l̾ime pe¬
nitenti: ꝓmictit securitatẽ. Uñ et seqͥ¬
tur. Confusi st̃: qui abominatõnez fece¬
rũt .i. ꝯfusi sũt nõ penitendo: s penam

Expanded text:
prophetam dicitur: Curant contritionem filiae populi prophetam dicitur: Curant contritionem filiae populi mei cum ignominia, dicentes pax, pax, et non est pax. Cum ignominia igitur curat contritionem, qui peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas
Abbreviated transcription (Latin):
miqui: ꝙ per paciencia cłi paciũ accipi¬
ut emendandi. Qam illi mora uiuẽdi
nõ utuntur. ad penitencia s ad peccandi
usurpant audaciam. ¶ Almalo aũt in
det̾iꝰ uilit: qui tp̃r sibi ad penitend̾ ĩ clul¬
to ad lib̾tute praui operis utitur. festi¬
nõ possit. Pinde ꝓpͥa ait. Querite dñm
dum inueuiri potest. Inuocate eũ dum
ꝓpeest. Et ubi iuenir põt nͥ ni hac uita
Ite in ignem et̾nũ. Modo enũ nõ uidet᷑
et ꝓpe est. tũc uideb̾r et ꝓpe nõ erit. qr et
uideri poterit et nõ poterit inueniri. Si
qũ quis peccare põt penitet uitam suã
uiuens. ab omĩ crimine corrigit. Nõ
dubiũ ꝙ moriens ad et̾nam transcat
requiem. Qͥ aũt praue uiuendo penitẽ¬
ciam in mortis agit pericło. sicut eius dãp¬
natõ incerta est sic remissio clubia. Qͥ¬
ergo cupit certꝰ eẽ in morte le inlul¬
gencia sanus peniteat. sanꝰ q ꝑpetrata
facinora cleleat. Sunt qui penitentib
securitatẽ cito policentur. Qͥb bñ per

Expanded text:
quo per patientiam Dei spatium accipiunt emendandi; quia illi mora vivendi non utuntur ad poenitentiam, sed ad peccandi usurpant audaciam. A malo autem in deterius vadit, qui tempore sibi ad poenitentiam indulto, ad libertatem pravi operis utitur. Festinon possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est . Et ubi inveniri potest, nisi in hac vita, Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, quia videri poterit, e quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Qergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, quibus bene per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ incipit ex quo sui accusator exti¬
terit. Multi aũt ꝯͣ semet ipõs pcc̃ores eẽ¬
fatentur: et tñ semz ip̃os a pocͥo nõ sb̾tru¬
hunt. ¶Magna ant iusticie ꝑs ẽ se ip¬
initatatem suam agnoscit. Bñ se uicli¬
cat iustus in hac uita: ne iudicetur ado
dmipnatõne ppetua. tũc aũt udiciũ qͥs¬

Expanded text:
e incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem e contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. 2. Magna jam justitiae pars est, seipinfirmitatem agnoscit. 3. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium
Abbreviated transcription (Latin):
iorib: secuente uero mũorib̾
romani ꝯsecrauerũt. Uñ ⁊ iu¬
uius d̾r. Autea enĩ ppłs incen¬
turias semioꝵ ⁊ iunioꝵ liuisi
erat. Iulius uero ⁊ augustus
de nominib homiuũ ulii et
a martio.ꝙ pͥncipẽ anru testã¬
tur ẽẽ romani. Sextił sr siłr
qr et sextus. ¶ Septemb̾ nom̃
ht anum̾o et ymbre qui sep¬
timꝰ est a marcio ⁊ ymbres ht
sic ⁊ octob̾ nouemb̾ atꝙ decẽ¬
ber ex nuniero ⁊ ymbrib acce¬
perũt uocabula. Quem nu¬
meꝵ deciurẽte decemb̾ finit
pro eo qd̾ denarus numierus
precedentes numeros claudit
Ralendas enĩ nonas et yclus
ꝓpt̾ festos clies romani noui¬
nauerũt uł ꝓpt̾ officia magis¬
bus ꝯueniebatur in urbibꝰ. Qͥ
dam enĩ kalendas a colendo
appellari existimãt. Apd̾ uete¬
res enĩ oĩm mensiũ princi¬
pia colebantur. sicut ⁊ apud
hebreos. Idus enĩ pleriq la¬
tmor putant ab edendo dcõs

Expanded text:
ioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula: quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. 12. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt, vel propter officia magisbus conveniebatur in urbibus. 13. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensium principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictas
Abbreviated transcription (Latin):
tatonis eius uelocitate acci¬
aeret: ex soł cursu cliẽ m̃sis
adinuencit. qũ tarclior sol
motus faciliꝰ pot̾at ꝯp̃hendi
Panuarius mensis a iano dict
et bifrons idem ianꝰ pingitur
ut introitus anni et exitꝰ de¬
monstrent᷑ ¶ Febroariꝰ nũcu¬
patus a februo id est plutone
cui eo mense sacrificabat᷑. Nã
ianuariũ dus sr̃is. febreaiũ
dus manib romani ꝯsecraue¬
nit. Ergo febroarius a februo
id est plutone nõ afebre .i.c
gritudine noĩatur. Martius
appellato ꝓpt̾ marte romaue
gentis auctore uł ꝓpt̾ qd̾ eo tẽ¬
pore cũcta animancia agũtur
ad marem ⁊ ad ꝯcũbendi uolup¬
tatem. Idem appellatꝯ ⁊ m̃sis
nouoꝵ: qr ãni iuiciũ m̃sis est
ab inclicus scil germinũ. uł

Expanded text:
te accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictusit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad marem et ad concumbendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est ab indiciis scilice
Abbreviated transcription (Latin):
bdomada clicta a
repetitõne ⁊ menses i anni et
scla ꝑagũtur. Epta enĩ greci
uii. clñt. Hanc nos septim¬
mane lux est. Octauus eĩ al¬
es idem p̾mꝰ est ad ꝙ̃ redisi
⁊ aquo urso ebdomadis sel¬

Expanded text:
icta a repetitione, et menses, et anni, et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimMANE lux est. Octavus autem dies, idem primus est, ad quem reditur, et a quo rursus hebdomadis ser
Abbreviated transcription (Latin):
lib sit magnꝰ et ꝙͣ libet ĩgete
młtitudinẽ ꝯtinẽs in ip̃a ra¬
tione atq sciencia numeroꝵ
non solũ duplicari. Uerũ etiã
młtiplicari põt. Itu u̾o sins
quisq numerꝰ ꝓpͥetatib ter¬
pares int̾ se atq cliuersi et si¬
gli quiq finiti st̃. et om̃s infim¬

Expanded text:
sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terpares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infi
Abbreviated transcription (Latin):
turã. ¶Ordeolus est paruissi¬
ma. ac purulenta collectõ in
pilis palpebraꝵ ꝯstituta in me¬
dio lata et utroq ꝯclucta. ord
granam simulans: uñ ⁊ nom
cedo est qua infantũ ora exul¬
cerantur clicta ex langore osa¬
tanciũ. ¶ Frenꝰ cui ulcera ar
cuitu oris similia his q̃ fiunt
inum̃tis aspentate frenoꝵ.¬

Expanded text:
tus. Ordeolus est parvissima ac purulenta collectio in pilis palpebrium constituta, in medio lata et ex utroque conducta, hordei granum similans: unde et nomen cedo est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate freno
Abbreviated transcription (Latin):
color clinosatur si uarratim int̾
sanas cutis partes color lu̾isus
appareat. aut itaq se uͥq diffũ¬
dat. ut oĩa uniꝰ coloris qͣuis ad¬
ult̾im faciat. ¶Elefanciacus
morbus dr. ex similitucline ele¬
fantis. Cuiꝰ naturałr dura pel¬
lis et aspera: nom̃ morbo ĩ ho¬
minib ceclit qui corporis suꝑ¬
ficie similẽ fricit elefantoꝵ cu¬
ti. sũ qr ingens passio est. sic̾
aĩal illud ex quo cliriuatũ clu¬
cit nom̃. ¶ Hicteris greci ap¬
pellant a cuiꝰdã aĩał noĩe qd̾
sit coloris fellei. Hũc morbũ
latini arcuatũ cłñt: a similitu¬
cline celestis arcus. ¶ Aungi¬
nez u̾o uarro appellari ait aco¬
lore auri. ¶ Regiũ enĩ morbũ
inde existimãt lictũ. qd̾ uino
bono et regalibꝰ ab̾ faciliꝰ cure¬
tur. ¶Cancer a snulituctine

Expanded text:
 dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tenebs redditur. Aut uersa
uice ut pleriq uolũt lie reddi¬
tur nocte negatur. ¶Herruce
aliud st̃ satiriasis. aliud uerruce
sigillatim st̃. ¶ Satinasis u̾o
una forcior ⁊ arca ip̃am plure
iuenuĩtur. Scabies et lepra
utraq passio ab asperitate cu¬
tis cũ pruritu ⁊ scamatõne. s¬
et scabies tenuis asperitas et
scumatõ est. Dinc denus no¬
mẽ accepit. que ita ueluti pur¬
gam̃ta admittit. Nam scabieꝰ
qͣsi scannes. ¶Lepra u̾o aspen¬
tas s cutis scamosa. lepide her¬
be simił uñ et nom̃ supsit. Cuiꝰ
color nũc in ingͥtudinẽ uertitur
mĩc in albore. ñc in rubore.

Expanded text:
tenebris redhibetur, aut versa tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
Lopicia est capilloꝵ fluor
cirtũscͥptis pił fulus aeris
qͣlitate hentib uocata hoc no¬
mine a similitudine aĩał ul¬
tõnes q̃ ex febrib aut ex alio a¬
liquo nascũtur in auriũ uicini¬
pellate. Ota enĩ grece auricu¬
la d̾r. ¶Lentigo est. uestigia
macłaꝵ paruula in rotũclita¬
te formata ab sp̃e lenticule dic¬
ta. ¶Erispila quã latini sacrũ
ignẽ appellant .i. excecrand̾ ꝑ
antifrasin. Siqͥde in sr̾ficie iu¬
bet flãmineo cute rubescũt. Tc̃
mutato rubore qͣsi ab igne. ui¬
cina inuadũtur loca ita ut etiã
febris excitetur. ¶Serpedo ẽ
rubor cutis cũ pustulaꝵ extan¬
cia i nom̃ sũpsit a seppendo eo
qd̃ serpat membra. ¶ Impetigo
est sicca scabies ꝓminẽs a cor¬
pore cũ asperitate ⁊ rũ rocũdi¬
tate forme hanc uulgus sar¬
nam appellat. ¶Prinigo uo¬
cata est. apurendo et ardendo.
Nictalmꝰ est passio qͣ ꝑ di¬
em uisus patentib ocuł dene¬
gatur. ⁊ nocturnis irruentibꝰ

Expanded text:
lopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vultiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascuntur in aurium vicinipellatae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt. Tunc mutuo rubore quasi ab igni vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum extantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpiat membra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iubore: ¶Simpio sanies
clicta qr ex sanguine uascitur
Eratato enĩ calore uulneus
singuis insamez uertit᷑. Nan
sames nõ fit in quocũq loco
nͥ uͥ sanguis aduen̾it. qr oe qd
putrescit isi calidũ ⁊ hũitũ
fuerit. qd̾ est sanguis: putre¬
neris naturale colorẽ ꝑtib ser¬
uans: dicta qd̾ obelucat uul¬
iII. de remediis ⁊ medicina

Expanded text:
s dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putreneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vul§ 9 De remed
Abbreviated transcription (Latin):
monachi cã ꝓfessionez sectatur.
qñ suꝑni amoris ꝓpoĩtũ clissolute ap¬
petunt: tanto ꝓcliuiꝰ ad mũdi amo¬
rem deuno reducunt᷑. ¶Nam ꝑfes¬
sio nõ ꝑfc̃a presentis uite repetit desi¬
deria in quib et si nõd̾ se monachus
alliget opere iam tñ alligat cogitati¬
ouis amore. Longe quippe a dõ ẽ aĩꝰ
cui ad huc ħ uta clulcis est. Iste enĩqͥd
de suꝑnis appetat: quid de infimis fu¬
giat nescit. Nani sicut scͥptũ est. Qui
enĩ quisq potuerit suꝑna sare q̃ appe

Expanded text:
monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui enim quisque potuerit superna scire
Abbreviated transcription (Latin):
cũ artꝰ medios arripiãt fere qͣtiãt
idq apd̾ grecos palin uocat᷑. Qͥda
opinant᷑: arte luctãli ursoꝵ cõtẽ¬
tõne mostrata. Namq int̾ cet̾as
feras eos solos et engi cõgressos et
sbsid̾e̾ celit̾. auit reu̾ti: et mͦ manib
tẽptare ĩuicẽ. mͦ ꝯpleru abice̾: sese
more luctanciũ
ue latini ctamĩa greci agones

Expanded text:
cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter ceteras feras, eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium. Que Latini certamina, Greci agones
Abbreviated transcription (Latin):
ursus: auelocitate crurũ de cur¬
actus cdictꝰ. a iaciendo. uñ et pis¬
cutoriũ rete iaculũ cłr. Huic ar¬
ti usus est. areptos lapides ꝓcul fe¬
ure hastas pond̾e librato iac̾e sagit¬
tas arcu emitte.¬
irtus est uñsitus uiriũ ĩ labore
et in põd̾e corporis.¬

Expanded text:
Cursus a velocitate crurum vactus dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emitteVirtus est inmensitas virium in labore et pondere corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc itaq ꝑtinẽt nõ ea
tegĩ et tegum̃. Defensio
timatur. Ut nõ satis s paula¬
tim adhibeatur. Nam ĩ młto
ꝯtristatur natura. Medioca¬
ter aũt gaudet. Uñ ⁊ qͥ pig¬
menta et antidota satis uł
assiclue biberint uersant᷑. In¬
moderat̾o enĩ onũs nõ saluts

Expanded text:
nent non ea tegmen et tegumen. Defensio timatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristatur natura, mediocriter autem gaudet. Unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Inmoderatio enim omnis non salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm a potando noĩatũ. E st q̃
õe uas ĩ quo bibendi ẽ ꝯfuetu
do. ¶Fale clicte: qd ex iutro fiant
Ditrũ enĩ grece: hialin cłr. ¶Pat̾e
fiale st̃ clicte: uł qd̾ ĩ ip̃is potare so¬
lemꝰ. uł ꝙ patẽtes st̃ dispansisq la¬
bris. ¶Cratera calix ẽ duas hñs

Expanded text:
m a potando nominatum: est enim omne vas, in quo bibendi est consuetu eo quod ex vitro fiant. Vitrum enim grece hyalin dicitur. Patere phiale sunt dicte, vel quod in ipsis potare solemus, vel quod patentes sunt, dispansisque labris. Cratera calix est duas habens
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣriis transut. ¶ Calices acalahs
et cale pocłoꝵ gn̾a. aña er ligno.
Eci uñet uocata. Greci em̃ oẽ ligñ.
aladũt. ¶Ampula. qͣsi amplabul¬
a. simuł eĩ eĩ rotũditate bulł. q̃ ex

Expanded text:
aquarios transiit. Calices et calathi et cale poculorum genera, antea ex ligno facta, unde et vocata; Greci enim omne lignum cala dicebant. Ampulla quasi ampla bulla, similis est enim rotunditate bullis, que ex
Abbreviated transcription (French):
bilico uẽtis liscurrẽtibꝰ aura ⁊ alta na
piras ĩmollicie redactas et ut ceru¬
sa recogtas. ueld̾ salices faciẽtes sta¬
tĩ et sulphore et igne ualiclissime col¬
ledũt᷑ et flatu mͣgnũ ĩpetu naporis
iugit̾ famãtẽ et crepitãte emtũt.

Expanded text:
ura et altano pyras in molliciem redactas et ut cerussa recoctas, velut silices quatientes statim in sulphore et igne valedissime conleduntur et flatum magnum impetum vaporis iugiter fumantem et crepitantem emittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tecti aut̃ cemĩtarii st̾: qͥ clisponũt in
sapiẽs in qͥd architectꝰ fũdam̃tũ po¬
sui. ¶Mactiones clicti a machinis
ĩ qͥbꝰ cõsistũt: ppt̾ altitudinẽ parietũ.¬
II. de disposi

Expanded text:
n sapiens, inquit, architectus fundamentum posui . Machiones dicti a machinis, in quibus insistunt propter altitudinem parietum.II. De disposi
Abbreviated transcription (Latin):
a tundendo lictꝰ .i. tendẽdo. Malleus
uocatꝰ: qr clũ qͥd cal et molle ẽ ce¬
dit et ꝓclucit. Martꝰ. malleꝰ maior
&. dictꝰ martꝰ: qr maior sit ad cedẽ¬
dũ et forcior. Martellꝰ mechocris
Martulus: malle̾ pusillus. Luciliꝰ
Et ueld̾ in fabrica feruẽs cũ mar¬
tulꝰ ferrũ: młtoꝵ magnis ictibꝰ tũ¬
dit. ¶Forcipes: qͣi ferricipes eo qd̃
ferrũ candens capiũt tenẽtq. sũ
qd̃ ab lius aͥd formũ capimꝰ et te¬
nemꝰ. qͣi formicupes. Nam formũ
est. calidũ uñ et ferũcdũ. Uñ et for¬

Expanded text:
leus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus malleus pusillus. Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidu
Abbreviated transcription (Latin):
gult̾. aut saltꝰ. aut uirẽcia folia aut fi¬
culi emͣti possũt. Qñ eĩ aqͥlo flatũ ing¬
deũcia fatescũt. statu mͣt̾ia faimis t¬
tuus reddũt. aer cõsũptis redolẽtib
floribꝰ rore maclido martessit. ca fiut᷑
oẽ rͨnũ illd̾ ꝑturit. qͣli a sodomis pꝰ pla¬
gã excidii merũ stupẽdũ. Id̾ sophista
ra mugitu mũdiq ruit᷑a mõciũ ticiu¬
bũt᷑ acupes et calliũ humo lugubria
ꝑcurit amnes rumã et ur emanant
fõtes resilut aq̃lo cailab̾s bella g̾endo
c̾mociles spetꝰ uoragii appet᷑ et medi¬
tullia set̾pit. Ait eĩ id̾ oceanũ ab ethe¬
ne mͣre tͥbut᷑ũ obtupescãt mebũt q na¬
parotis ab. acherõ egressa ẽ pnd̃. st
cõsũpsit aqͥs aqͥlonis ululate nanel
maris eo qd̾ eqͦr ab m̃ne turbaciẽ
qͥd faciũt mureni et teglemi qͣndo
ab orrea ꝯsurrexͣ acherõ

Expanded text:
gultum aut saltus virentia folia aut surculis emitti possunt. Quando enim aquilo flatum magdeuntia fatiscunt, statum maturia faunis trituris reddunt. Aer consumptis redolentibus floribus rore madido marcescit. Ea fructa omne regnum illud parturit, qualia Sodomis post plagam excidii meruerunt. Stupendum idem sofista ra mugitum undique ruitura montium, titubantur aucupes et collium hirmo lucubria parturit amnes ruinam et ur emanant fontes. Resiliit aquilo calabris bella gerendo, termofiles specus voraginem appetit et meditullia secerpit. Ait enim idem oceanum ab Achene mare turbatum obstupiscant, merebantque naparotis. Ab Acheron egressa est pyron et consumpsit aquis aquilonis. Ululate, naves maris, eo quod aequor ab amne turbatum est. Quid faciunt Mureni et Teglemi, quando a borrea consurrexerit Acheron.
Abbreviated transcription (Latin):
Ucli sillogismoꝵ ypoteti¬
est: siclies est: lucet. Est enĩdi¬
es: lucet gͥ. ¶ Secũdus modꝰ
est: sidies est. lucet. nõ lucet
nõ est gͥ clies. ¶ Tertius mo¬
dus est ita. Nõ est clies. clies¬
est: et nõ lucet: et si dies ẽ lu¬
cet gͥ. ¶ Quartꝰ modꝰ est ita.
est. nox gͥ nõ est. Qͥntꝰ modꝰ
est ita: aut clies est aut nox
at qui nox nõ est. gͥ clies est.¬
¶ Sextus moclus ẽst. nõ est
nox gͥ nõ est. ¶ Septimꝰ mo¬
clus est ita: Non clies simł
est. ¶ Modos enĩ ypoteticoꝵ
sillogismoꝵ si quis plemiꝰ noᷤᷤ¬
se desiderat: librũ legat ma¬
rii uictorini qui inscribitur de
sillogisinis ypoteticis. Hinc
ad chialeticus cdiffinitõnũ sp̃es
accedamꝰ: que tanta dignita¬
te ꝑcellũt ut possint iudit̾oꝵ
aperte manifestatõnes ⁊ q̃dã

Expanded text:
i syllogismorum Hypothetiest: 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur'. Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies'. Tertius modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quartus modus eest, non igitur nox est. Quintus modus est ita: Aut dies est, aut nox; atqui nox non est, dies igitur est. Sextus modus est ita: Non et nox igitur non est. Septimus modus est itaest'. Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum ape
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pma dei dona ẽẽ qͥb nos nob̾ reos
ẽẽ ostendit. Qͥ dũ iacemiꝰ sb̾ reatu culpe
iustos nos eẽ credenlauiꝰ. Uenit medicus
patefecit uuluꝰ cõposuit semet ip̃m: et
sum uussus. nͥ ad oues domꝰ isrł. aAd ppłi¬

Expanded text:
ma Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et sum missus nisi ad oves
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m dũ dicit. Qͥ fuit heli: et ꝑficiens lincã
generis dicit. qͥ fuit dĩ. Idcirto dñs in ĩfer¬
nĩ descendit ut hus qui ab eo nõ penałr
detinclantur uiam aperire reuertendi
ad celos: Sccl̃m testimoniũ. ysaye ꝓphe
dicentis. Posiusti ꝓfundũ maris uiã ut
tñsirent lib̾ati. uiam quippe xp̃c in ꝓfũ¬
dũ maris posuit ꝙͣdo in infernũ descen¬
dens sc̃ĩs iter ad celos reuertendi demõs¬
trauit. ¶ Sc̃ ex tp̃r resurrexionis xsta

Expanded text:
Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurre
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c sicut peccatũ ꝙ pena clignũ est nõ
.idnusit. ita penã peccati nrĩ suscepͭ. ut
per indebita penam suam debitã ablu¬
eret culpani nr̃am: ut ꝑ hoc anuft̾et dia¬
bolus quos reos tenebat dũ unũ int̾ficit qui
nͥ peccati adiuifat. Idõq quos qͣi iuste te¬
nuit. amisit: qr iniuste redẽptorẽ nr̃m oc¬
cidit. Illusus est cliabolꝰ morte dm̃i qua¬
si auis: ¶Nam ostensa xp̃c sue carius
mortalitate ꝙͣ int̾iienda ille appetelut
abscondit diuinitatẽ ut laqueũ qͦ eum
uł ut auem inꝓuida prudenti irretiret
decipula. Nam si mox xp̃c nõ occideret᷑
humanitatis impetit que petebat qͣi ha¬
mo diuinitatis eiꝰ captꝰ ẽ qui latebat.
Est enĩ in xp̃o hamꝰ cliuinitatis: Esca ãt
caro. linca. genelogia q̃ ex eũngłio reaitat᷑
Tenes uero hanc lineam: deus pat̾ est de
quo dicit. ipłs. Capud xͥ deus. & lucas li¬
ueam generatõnis xp̃i. ib mmuis ad suma
ꝯtexens. Inchoatu ioseph et ꝯsũmat in

Expanded text:
 sicut peccatum, quod poena dignum est, non admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Christus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, humanitatis impetit, quae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de quo Apostolus: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in
Abbreviated transcription (Latin):
ius: memoria est. Ip̃a est enĩ custos re¬
bus inuentis. Ip̃o animo cogitatis: de qͣ
ad liquid̃. cdifficile est aliꝙ̃ disputare. qr
granclis eius ꝓplexitas ẽ et animꝰ ip̃a
est. ¶Imago a sensib corporis remota
sue spẽi similitudine reliqͥd in memo¬
ria. Beatitudinez aũt nõ ꝑ ymagnes
sicut cet̾a. S sicut gaudiũ sũ u̾magine
reminiscim᷑. ¶Dũ obluuonẽ memo¬
ram᷑ nõ ꝑ se ip̃m ad est. Q̾ si perse ip̃az

Expanded text:
rus memoria est. Ipsa est enim custos rerus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur. Dum oblivionem memoramus, non per seipsam adest. Quod si per seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
gines sp̾es et magnitudines ꝓspicit de se
aũt tanta uen ignorancia inficitur: ut ĩ
hus om̃ib nich̾ certius contemplet᷑. O
homo qui miraris siderũ altitudinẽ ⁊ mͣ¬
uis ꝓfunditate: aĩ abyssũ: intra ⁊ mira¬
re si potes. ¶Multa cogitantes sñ sẽsu
carnis: et sũ ymaginib uiuis et aĩo tm̃
ceruentes intuemur: memor̾aq mente
sibi cas fingente tenemꝰ. ¶Multa quoq
intlłimꝰ sensu: q̃ lingͣ explere nõ possumꝰ
Innoxios ẽẽ infantes opere: nõ ẽẽ inuori¬
os cogitatõne: ¶Qi motũ ꝙ̃ geñt m̃te
nõdũ possũt explere in opere: Hac ꝑ hoc
in ilł etus est in becilł nõ auiuiꝰ. Ad nutũ
enĩ uolũtatis nõd̾ obtemperat ilł fragili¬
tas corporis nec ad eo oꝑe noc̾e possũt: sic̃
cogitutõne mouent᷑. Ex cã nocabulũ:
sortita est cogitatõ. ¶Cogendo enĩ ani¬
mũ reminisc̾e̾: ꝙ memorie ꝯmendatũ
est cłr cogitatõ. ¶Eerũ omiũ thesau¬

Expanded text:
gines, species, et magnitudines perspicit; de se gines, species, et magnitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Homo, qui miraris siderum altitudinem, et maris profunditatem, animi tui abyssum intra, et mirare, si potes. Multa cogitantes 147 sine sensu carnis, et sine imaginibus vivis, animo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogitatio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur cogitatio. Rerum omnium thesau
Abbreviated transcription (Latin):
on uirtute non sensu corporis: s ra¬
tõne mentis pre excellimtꝰ aĩalibus
ceters. Pro reb corporeis utendis suffi¬
at sensꝯ carnis nõ prospũalib capiendis
Illocti ãt homines usu corporeaꝵ reꝵ in
u̾sitate locoꝵ. Ita sibimet et uirtute senci¬
endi p̾cellũt. Nam p̾stancior est odora¬
tus sapori et positõne loci et sençiendi lõ¬
gniquitate. Sic auris odoratui. Longiꝰ
em̃ audimꝰ. ꝙͣ odoramꝰ. Sic ocłi auribꝰ lõ¬
gius enĩ uidemꝰ ꝙͣ audimꝰ. Animꝰ aũt et
loco et tp̃r et merito. huis unu̾sis sensib
suꝑfertur. In aire enĩ capitis ꝯstituto: qd̾
illi corporałr nõ attingũt. Iste intellectua¬
lit̾ contuetur. Ampliꝰ excellit ocłoꝵ sensꝰ
cet̾is sensib: qũ quidem q̃ ad alia ꝑtinẽt
sensꝰ: uide dicimꝰ. Ueluti cũ dicimꝰ uide
qmͦ sonat. uide quomͦ sapit. sic et ca.
¶ Quẽadmod̾ occulꝰ: ita et aniuiꝰ cetera
uidet sese nõ intuetur. Aliaꝵ enĩ reꝵ ori¬

Expanded text:
on virtute, non sensu corporis, sed ratione mentis excellimus animalibus caeteris. 2. Pro rebus corporeis utendis sufficit sensus carnis, non pro spiritualibus capiendis. Illecti autem homines usu corporearum rerumversitate locorum, ita sibimet virtute sentiendi praecellunt; nam sicut praestantior est odoratus sapore, et positione loci, et sentiendi longinquitate, sic auris odoratu. Longius enim audimus quam odoramus; et sic oculi auribus: longius enim videmus quam audimus. 3. Animus autem et loco, et merito his universis sensibus superfertur. In arce enim capitis constitutus, quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad alios pertinent sensus inde dicamus, veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit, etc. 4. Quemadmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. Aliarum enim rerum ori
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tñ alius ex patre: aliꝰ ex uirgine. S
ip̃e ct̾nus ex pr̃e: ip̃e tp̾rał ex matre. Ipẽ
qui fecit. Ipẽ qui factꝰ est. Ip̾e de patre
sũ matre. Ip̾e de matre sũ patre. Ip̾e con¬
ditoris templũ. Ip̾e ꝯclitor tẽpłi. Ipse
auctor operis. ip̃e opus auctoris. Ia¬
nens unus de utroq et in utraq natura
¶Nec naturaꝵ copulat̃one ꝯfusꝯ. Nec
naturaꝵ clistinctõne geminatꝰ. Id̾o deꝰ
in hominẽ ueuit: qr per se ip̃m ab hoibus
cognosci nõ potuit. S unde nob̾ ꝯsuluit.
inde despexionẽ tulit. qr infirmitatẽ qͣm
ꝓ nob̾ suscepͭ: hõ suꝑb despexit. Ob hoc¬
ergo infirma et stulta uuidi elegit:
ut forciora et sapienciora per que non
cognoscelutur cõfund̾e̾t. Sicut sabũ
fortem inualidꝰ infans caꝑe nõ põt. nͥ
a matre pͥꝰ elitũ in lactis succũ u̾tat᷑.
ut ꝙ in cibo nõ potuit uti suggendo pote¬
tur in lacte per carnẽ. Ita et nos cũ ẽemꝰ
infirmi ad concupiscendã uerbi et̾nita¬

Expanded text:
non tamen alius est ex Patre, et alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse tequi fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
ilii dei perfecta natiui¬
tus nec cepit ẽẽ nec desut: et nec ĩ¬
ꝑfecta. Ne p̾terita sit si desut et nec in¬
qͣtenus mea natiuitate eternitas et per¬
fecto heatur. ¶Ex uthero uirginis mi¬

Expanded text:
Filii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, si desiit, et ne imquatenus in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis mi
Abbreviated transcription (Latin):
cai parauit aut prestitit aut uẽ¬
dit. Uector qͣi uelnitor. Est at
uector i qui uelit: et qui uelu
nr. Uenator qͣi uenabulator a
uenatone scil qua bestias pre¬
mit. Quatuor aũt st̾ uenatoꝵ
officia. Uestigatores. indigato¬
res. salatores pressores.

Expanded text:
praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit, et qui vehitur. 282. Venator, quasi venabulator, a venabulo, scilicet, quo bestias premit. Quatuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.
Abbreviated transcription (Latin):
ir a iurtute. Utił ab utendo
sit: sicut docił qd̵ doceri possit.
Uerus aueritate. Hunc et ue¬
rax: maior est ueritas ꝙͣ uen
qr nõ ueritas a uero. s uensi
ueritute descenc̾it. Ueridianq

Expanded text:
ir, a virtute. Utilis, ab utendo sit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Am u̾o mnelocutõnib illud
uti oportebit. ut res locus
tp̃s ꝑsona auclientis efflagiter
ne ꝓphana religioni. nec mue¬
recunclia castis. ne leuia graui¬
bus. ne lasciua seris ne rilicła
tristib misceantur. Latine eĩ¬
pat. Huic nõ sit satis uid̾e qͥd
clicat nisi id qͦ apte et suauit̾
dicere. nec id quide tm̃ nͥ id qd
clicut et fac̾e.

Expanded text:
am vero in elocutionibus illud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autpat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id quod dicat et facere.
Abbreviated transcription (Latin):
sis ep̃c ediclit ⁊ ieronimꝰ p̃bit᷑
in latina linguam ꝯuertit.
¶E ronos enĩgrece: latine tẽ¬
pus int̾pretatur. ¶ Tempo
om̃tũ est. mini

Expanded text:
edidit, et Ieronimus presbyter in Latinam linguam convertit; cronos enim Grece, Latine tempus interpretatur. Tempora Momentum est mini
Abbreviated transcription (Latin):
labori calũpniã face desistet. si
qd absit ꝯtemplatur obturibͦ
ta legentes pͥmo editũ ꝓ captu
moto libellũ t̾ dilectissime allu
eraminãd̾ offero młtũ dep̾cans
ut siꝗd in eo tu intuꝑab̾ile ce¬
p̃henderis statim michi corri¬
gendũ insinues. at uͥ ordina¬
te at rõnabłr actũ uideris mecũ
do qui clonauit et sũ quo nichil
possimiꝰ fac̾e deuotus grãs agͣs
si ꝙ̃ sane uł illũ offencli cũ aliꝙͥ¬

Expanded text:
labori calumniam facere desistet, si od absit, contemplatur obtutibus. pta legentes, primo editum pro captu meo libellum, tibi, dilectissime abba examinandum offero, multum deprecans, ut si quid in eo tu vituperabile deprehenderis, statim mihi corrigendum insinues. At ubi ordinale ac rationabiliter actum videris, mecum Deo qui donavit, et sine quo nihil possumus facere, devotus gratias agas Si quem sane vel illud offendi
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est plures a plurib fieri li
os aũt sic aucliat et me ꝓ me
simpłr respondẽte cui displicet
tu fr̃m uño collegi uinꝰ libelli
tenore ꝯclusi climittat ea legẽ¬
da si qd uelĩt. et ip̃e de ꝯͥb pa¬
trũ fontib que sibi siusq suffi¬
c̾et arbitretur. Hauriẽs metũ
ta iura custocliat.

Expanded text:
cesse est plures a pluribus fieri libos autem sic. Audiat et me pro me simpliciter respondentem: Cui displicet, tu frtenore conclusi, dimittat ea legenda, si quis velit, et ipse de communibus patrum fontibus, quae sibi suisque sufficere arbitretur hauriens, mecum ata jura custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
est in meclia m̃¬
di regione posi¬
ta: om̃ib par¬
tib celi in mo¬
dũ centri eqͣli
int̾uallo consistens: que sigu¬
lari ninn̾o totũ orbe significat
plurali u̾o singulas partes
Cuiꝰ nomĩa diu̾sa dat rat̾o. Nã
terra clicta a suꝑiore parte qͣfi¬
tur humꝰ ab inferiori uelut
Eadem et arua: ab arando et
colendo uocata. Propric aũt¬
dicta t̾ra ad distinctõne aque
arida nũcupatur. Sicut scͥptu¬
ra ait. qd uocauent d̾s t̾ram¬
andam. Natural enĩ ꝓpͥetas
siccitatis est t̾ris. Nam ut biũ¬
da sit: hoc ex aqͣnũ affinitate:
sortitur. Cuiꝰ motũ alii cdñt uẽ¬
tũ eẽ in concauis er: qͥ motus
camn mouet. Salustiꝰ .nt. Uẽ¬

Expanded text:
est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiore, velut Eadem et arva ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatur. Sicut Scriptura ait , quod vocaverit Deus taridam.' Naturalis enim proprietas siccitas est terris; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt ventum esse in concavis eius, qui motus eam movet. SallustiusHist.
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Cuiꝰ plerĩq latentes
me sr̃posita cuncta concucunt
Terre quoq hiatus aut motu ĩ
ferioris aq̃ fit. aut crebris aut to¬
nitruis. aut le concauis t̾re et̃¬
pentibꝰ uentis.
.ii. de orbe

Expanded text:
unt, cujus plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. Terrae quoque hiatus, aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. CAPUT II. De orbe
Abbreviated transcription (Latin):
accide̾ timent ĩ que pire alios uident
to corrigi aduersitatũ tangit stimu¬
lis. Qostam ⁊ p̾sciens multũ pectare
posse in salutez flagellat eos corpo¬
ris infirmitate ne peccent: ut eis uti¬
uisi tato dei nec semꝑ in bonũ accipi¬
tur: nec semꝑ in malũ. In bonũ eĩ
accipitur sicut est illud. insita nos
ia salutari tuo. In malũ u̾o iuxta
illud. In tp̃r iusitatõnis tue ꝑibũt

Expanded text:
accidere timent, in quo deperire alios vident. to corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utiVisitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex intemperancie passione s huic tã
tũ nouissime humana põt meclicina
succurrere. ilł uero sola pietas diuine
est ilł infirmari: et nõ peccare ne ꝑ sa
piclitatũ et luxurie desideriis: duricia
que mentẽ p̃mit nec sentitur utiliter
nutatur in carne ut senciat᷑. atq ĩ¬
tellecta emendetur. Nam ciciꝰ nlu̾a
carnis senciũtur: ꝙͣ aĩe. Idoq ꝑ car¬
uis flagella errantes ciciꝰ corrigant᷑
Hec aũt indicant in pauli ocuł squa¬
me infidelitatis: que dũ mutate st̾
per increpatõne in occuł carius. ꝯfes¬
tim resoluta est cluricia mentis. Est
pniciosa sanitas: que ad mobecliẽ¬
ciam hominẽ clucit. Est et salubris
infirinitas que percliuina correp¬
tõnem mente a duricia frangit. Lã¬
gor aĩe id ẽ pcc̾oꝵ infirmitas ꝑ incio

Expanded text:
ex intemperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, illis vero sola pietas divinaeest illis infirmari, et non peccare, ne per piditatum, et luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem premit, nec sentitur, utiliter mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis . 7. Est perniciosa sanitas, quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duritia frangit. 8. Languor animae, id est, peccatorum infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
aũt clĩ cuncta huiꝰ mũdi cõtraria st̃: ut
dũ ista adu̾sa senciũt: ad celestẽ desideri¬
ũ arciꝰ excitentur. ¶ Magna apud cleũ
refulget grã: qui ħ mũdo cõtemptibilis
fuerit. Nã re uera ncc̃e est: ut quẽ mũ¬
dus odit diligatur a deo. Scos u̾o in hoc
hendr petrus ꝙ tub̾naculũ in monte fi
cogitauit. qr sc̃s in hoc mũdo tab̾nacu¬
lũ nõ est. quib prĩa et domꝰ in celo est

Expanded text:
 Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mudus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viroshenditur Petrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernacul
Abbreviated transcription (Latin):
ceaclit ex ip̃a laboris sui difficultate cog¬
noscit. Q̾d eñ in hac uita laboriosus
qͣ teirenis desideriis estuare: aut quid
sollicitudimbꝰ cõturbantur. Qͥ aũt eum
hodiũt ne secũtur met̾ne quietis trans¬
quillitate feruentes future pacis reqͥem
ꝙͣ illo expectant hic quoda modo ħ̾ere
inchoant

Expanded text:
cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cogcecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant
Abbreviated transcription (Latin):
motũ mentis ad suꝑna reuocure: ut iͥ
se recolligunt uñ fluyerũt et inde sb̾tra¬
hantur ubi clispsi sũt: Iusti qui rebus
houorib q ac iuite blandim̃tis renũciãt
et ꝓinde se. ab omit̾rena possone morti¬
ficant ut ceo uiuãt. Id̾õ scl̃i huiꝰ blandi¬
cias calcant: ut ualicliores ad uitã illã
de huiꝰ uite mortificatõne consurgant
Cũcta quippe tp̾ralia qͣi herbe uirentes
arescũt et transeũt: Idoq pro et̾ns rebꝰ
que nũꝙͣ arescũt: recte ista dei fantes ẜ¬
nuis contempnit: qr meis stubilitatez
nõ aspicit: qui post renũciatõnẽ m̃di
ad suꝑna prĩa sanctis desideriis ĩhiat
ab hac t̾rena intencõne quasi quibꝰdam
penuis sblenatus engitur: et inꝙ lapsꝰ
erat per genuitũ conspicit: et uͥ ꝑuen̾it
cũ guudio magno intencłi. Qͥ u̾oꝯtem
platõnis requie reflexus in curis huiꝰ
scłi madlit si ad menoriã sui reu̾tatur
ꝓtinꝰ ingenuscit: quãtũ cũq fu̾int tnͣs¬

Expanded text:
ntis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tran
Abbreviated transcription (Latin):
¶R. lrcim salustius ludi magist̾
pͥurꝰ latinis adiecit ut in sono dis
dis srflua uilicatur: ꝑ .c. eĩ uii¬
uersa expͥmimꝰ. ¶O. lram nec
greci resonãt. nec hebrei exceptis
enĩ latinis hanc nulla alia lingͣ¬
puacua est. uocata ꝑ .c. cũcta ue

Expanded text:
ram Salustius ludimagister postea latinis adiecit, ut in sono discdis superflua iudicatur, per c, enim universa exprimimus. X, lGreci resonant nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nullam alia lingperuacua est uocata, quoniam pe
Abbreviated transcription (Latin):
.s. greca. & liee apd̾ romanos us
ad augusti tp̃s nõ scabebãt᷑. s ꝓ
.℥. cluas . ss. ponebant ut hilaris¬
sat. Pro .u. uero .i. scribebant
Uiciuiq aũt lr̃e tria acciclũt no¬
men quo uocet᷑ figura: quo cam¬
tere signetur. pocestas. q̃ noccł
do adicitur. id ẽ que p̾cedit. q̃ se¬
quitur. ut .a. pͥor sit seq̃ns .b. il. at
pro eo ꝙ ip̃a p̾ͥor nascentibꝰ uocẽ¬
ãꝑiat. Noĩa aũt lr̃aꝵ gentes ex
sono ꝓpͥe lingue dedenĩt. notatis
oris soiis ac cliscretis. Nam post¬
ꝙͣ eas aĩaduerterũt: et ngĩa illis.
et figuras imposuerũt. ¶Figuras
aũt partim ex placito. partĩ ex so¬
uo licteraꝵ formauenit. Ut puta
.i. et .o. qͣꝵ uniꝰ sit ex ilł sonus. ĩ
⁊ tenius ungula alt̾lus pingus¬

Expanded text:
 Graeca, et haec apud Romanos usque ad Augusti tempus non scribebantur, sed pro Z duas S ponebant, ut 'hilarissat'; pro Y vero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocado adicitur, id est quae praecedit, quae sequitur, ut A prior sit, subsequens B. A autem pro eo quod ipsa prior nascentibi XX Nomina autem literarum gentes ex sono proprie lingue dederunt, notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras imposuerunt. Figuras autem partim ex placito, partim ex sono literarum formaverunt, utputa i et o quarum unius sicut exilis sonus est, ita tenuis virgula, alterius pingu
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃a pro sola aspiratone adiecta¬
pꝰ ca est. Unde et a plensq aspira¬
tõ putatur eẽ nõ lra. Que ꝓinde
aspiratõnis noͣ dr. qr uocẽ eleuat
Aspiaitõ enĩ esi unꝰ uberiꝰ eleuatꝰ¬

Expanded text:
ro pro sola aspiratione posita est, unde a plerisque aspiratio putatur esse, non littera; quae proinde aspirationis nota dicitur, quia uocem eleuat. Aspiratio enim est sonus uberius elat