comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssit R sutumiu̾samcisamfidenissor
ntormagat ñalit̾ eiuenditor datur¬
us ẽ ꝙ̃ si omĩia p̃stit̃it que huit actẽi
ꝯtinentur etquidam sollida npecu¬
um torum solerit nichil ꝯsequit᷑
ꝙ siscriuis us filius uendiderit reddi¬
brtroriampoculum ꝯpetit Inpoculi¬
et nos moueat ꝙ añꝙͣ reddatur ser
sa ip̃nis reddibitõis inpetilio ꝯpu¬
dicemus Nna sinichil dño idebeat añ
ademptum peculium ñ ẽ ꝙ siplus do¬
ptorem fugit ⁊ inclroddibitõis tẽ
ꝓminitiatus fucrit ñ pͥusuendito¬
ri restitui debeat ꝙ̃ rerũ ab latarima

Expanded text:
si in uniuersam causam fideiussor itoria agat, non aliter ei uenditor daturus est, quam si omnia praestiter‹i›t quae huic actioni continentur et quidem solida, non pecuum totum soluerit, nihil consequitur. Quod si seruus uel filius uendiderit, redhibitoria in peculium competit. in peculiec nos moueat, quod antequam reddatur serusa ipsius redhibitionis in peculio compudicemus. hoc ita, si nihil domino debeat aut ademptum peculium non est: quod si plus doptorem fugit et in causa redhibitionis esse pronuntiatus fuerit, non prius uenditori restitui debeat
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ ¶abro scribit sumo ẜ̾tiop¬
lures seruos emistiadcimo agere
tem fimidi agatut ħ demait sumo
p̃cio plurei scruosuedidisti sanos¬
qͥue cẽ ꝓmissisti ⁊ pars dimitaxat to¬
ium minus sanasitde om̃ib adu̾sus di¬
ctum promissum uerecte aglt hbidem
ait crrare ⁊ fugere um̃tum posse noc
tam̃um erronẽm nut fugitiunimcẽ ⁊
ꝙ̃ corporis uiniumẽ ueluti siludolasid¬
ut uelit spectare aut tabulas pictas
studiose untueatur sũ ĩ mẽ ꝑdax aut
similib uicus teneatur ¶ Quociens
morb sintichus nominatur eumsig¬
nificari casuis an qui noceat nocert᷑
pore fimatiir s morbum somtichum
cuuideri quuncident iu hoĩt post¬
ꝙͣ stͥnatus sit sontes ir nocentesdicũ¬
tur ¶Scruus tam ueterate ꝙ nouici¬
us dici põt s ⁊ uet̾atorẽ ñspacioẜ u̾e
di si gn̾t extausa extimanduntasus ait
nam̃quicumq exucnalicio nouicioꝵ ep̃¬
tus alicus imnsterio ppositus sit. statr ir u
tirorinio animi s ꝯdide sernttutis inte¬

Expanded text:
m. Labeo scribit, si uno pretio plures seruos emisti et de uno agere tem fundi agatur. Idem ait, si uno pretio plures seruos uendidisti sanosque esse promisisti et pars dumtaxat eorum minus sana sit, de omnibus 'aduersus dictum promissum' recte a‹gi›. Ibidem ait errare et fugere iumentum posse, nec tamen erroquam corporis vitium est, veluti si ludos adsidue velit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, sive etiam mendax aut similibus vitiis teneatur. Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, qui noceat: nocere pore finiatur: sed morbum sonticum eum videri, qui inciderit in hominem postquam is natus sit: sontes enim nocentes dici. Servus tam veterator quam novicius dici potest. sed veteratorem non spatio sedi, sed genere et causa aestimandum Caelius ait: nam quicumque ex venalicio noviciorum emptus alicui ministerio praepositus sit, statim eum tirocinio animi, sed condicione servitutis inte
Abbreviated transcription (Latin):
qr it̃ ⁊ illud exbona fidt emerit ẽ ser¬
num cum quo negm̃ sit gestu᷑m dece¬
ptim ñ cẽ iͭtursus delictum eisdã
dlcis ⁊ siseriuus mandato dñi homi¬
nememerit quam dñs uiciosumeẽ sci¬
ret nõ tenetur uenditor dños cirtaꝑt̾¬
atoris ꝓ somm cunsiquidam ipẽstit¬
rit morbosum uitiosum cẽ nõ dubit¬
tandiim q nͥ ꝙ̃ius ip̃e dño mandatiuł
ngoçiorum gestoractõe sit obstri¬
sit at cum ip̃e ignoraus eẽ uiciosu m̃¬
dato dĩi quud sciret emerit ⁊ reddibito¬
ria agat exꝑsona dm̃utilem exceptõ¬
nemciñpntibat opponemdam

Expanded text:
 et illud ex bona fide est servum, cum quo negotium sit gestum, deceptum non esse, et rursus delictum eiusdemdebet. sed si servus mandatu domini hominem emerit, quem dominus vitiosum esse sciret, non tenetur uenditor. Circa procuratoris personam, cum quidem ipse scierit morbosum uitiosum esse, non dubitandum, quin, quamuis ipse domino mandati uel negotiorum gestorum actione sit obstrisit: at cum ipse ignorans esse uitiosum mandatu domini qui id sciret emerit et redhibitoria agat, ex persona domini utilem exceptionem ei non putabat opponendam
Abbreviated transcription (Latin):
paus. R dep̃cio scrirepetendo ⁊ per̃e
actõem ⁊̃ ex duple stipulatt̃e dereb
ꝑfurtum ab latis iani re̾sinẽ ¶ Scr¬
im̃ dup laemi qureo ablatis fugit
moxĩricutus p̃sentib honestis um̃is in¬
terrogatus anidomo uenditoris ẜ

Expanded text:
pretio servi repetendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est. Servum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inventus praesentibus honestis viris interrogatus, an et in domo uenditoris fu
Abbreviated transcription (Latin):
manumissisti ⁊ reddibitoriam ⁊ qñ¬
tominoris dewegandam tͥ labeo ait
postmortẽ autem hominis edilicie
omp̃ Si tam̃sine culpa actorisfã¬
tuilie ne ciis uł ꝓturatoris mortu¬
lis sit ¶ Audiendus ẽ is quidemcroł
mordo seriquerens t̃ctincit eii¬
uelit non nocebut emptori siex nĩ¬
simiciptõe reddibutoria exclusus
uelit itra annum extimatoria ag̾e
¶Biquis serũ mnctum uendiderit
ceteris reb silib ut uẽditor absolu¬
tur ꝑmittitudumẽ deimo uicio agere
⁊ p̃dicere ut si quid aliud postea apꝑam
ns deco itĩm agcretur ¶Siplariarũ
uenͣditõnum causanes it reodibitõ in
ciam ifundo uendito redditõem ꝓce¬
dere mequaꝙꝙ intertimẽ ueluti si pest¬
uens fundus distractus sit nam reddi¬
bendusert ⁊ begnignꝰ ẽ dicere uectiga¬
ł exactõem finuri temporis post redĩb¬
nt̃em adu̾sus emptorem cessare¬

Expanded text:
manumisisti, et redhibitoriam et quanti minoris denegandam tibi Labeo ait,Post mortem autem hominis aediliciae m si tamen sine culpa actoris familiaeve eius vel procuratoris mortuus sit. Audiendus est is, qui de vitio vel morbo servi querens retinere eelit. Non nocebit emptori, si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus uelit intra annum aestimatoria agere. Ei, qui seruum uinctum uendiderit, ceteris rebus similibus, ut uenditor absolutur, permittendum est de uno uitio agere et praedicere, ut, si quid aluisset, de eo iterum ageretur. Simplariarum venditionum causa ne sit redhibitio, in iam in fundo uendito redhibitionem procedere nequaquam incertum est, ueluti si pestilens fundus distractus sit: nam redhibendus erit. et benignum est dicere uectigalis exactionem futuri temporis post redhibitionem aduersus emptorem cessare
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ actõncm ut ostendat ꝑannos forte
tot usum s non ui aut clam nõ p̃cari¬
rio possedissesagi autm hat actõne po¬
itrit non tantum cum eo in cuus as¬
ro aqua oritur uł ꝑcuius fundum du¬
citur uerum s cũ om̃ib agi poterit qui¬
cumq aꝙͣ tum ducore inpediunt exom¬
plocererarũ scruitutum ⁊ gn̾aliter qͥ¬

Expanded text:
nos forte tot usum se non ui non clam non precario possedisse. Agi autem hac actione poterit non tantum cum eo, in cuius agro aqua oritur uel per cuius fundum ducitur, uerum etiam cum omnibus agi poterit, quicumque aquam non ducere impediunt, exemplo ceterarum seruitutium
Abbreviated transcription (Latin):
itut autem refit᷑ ꝑarietis adiñcium ꝑ¬
ts cbetur ꝙ diuparits reficietur admfe¬
siotm uicinum nõ debet ꝑtinecet nam
sinõ uit suꝑior fulcrit dẽponat ⁊ restitu¬
et cum pariẽi suit restitutis ⁊ hu quo
situt intereas seruntinib acto conraa
dꝗbitur ħ est uis tibi nõeẽ me toget̾
¶Gompetit michi actõ adiͥsuseum qu
cassit michi talem seruitutem ut iapati¬
ctem euis tigna mutre mihiliceat sup¬
q ea tigna u̾bi grã porticum ambulato¬
ramfacero suꝑq cum parietem colump¬
ras siuctiles inponcre q̃ ⁊ tecum porti¬
cus ambulatoris sustincant ¶Distant
¶s si queritur quis possessoris quipitito¬
ris partes sustineat scieadum est possoᷤ¬
soris pectes sustincre siquidam tignaui¬
missa sinit eum quiscrintutem sibide¬
bati ait siucro ñ sint imissatum quin

Expanded text:
tis ad uicinum pitus debetur, quamdiu paries reficitur, ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restitutus. et hic quoque sicut in ceteris seruitutibus actio contraria dabitur, hoc est ius tibi non esse me cogere. Competit mihi actio aduersus eum, qui cessit mihi talem seruitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraque ea tigna uerbi gratia porticum ambulatoriam facere superque eum parietem columnas structiles imponere, quae tectum porticus ambulatoriae sustineant. Distant Sed si quaeritur, quis possessoris, quis petitoris partes sustineat, sciendum est possessoris partes sustinere, si quidem tigna immissa sint, eum, qui seruitutem sibi deberi a
Abbreviated transcription (Latin):
arcelł Pnimꝰ ex socus intõi loto inuitis
atur asocus possit cum hus ita cxpiri ius
riius tͥ nõ ct̃ ita edificatum hr̃e. querĩt᷑
⁊ magis diti põt ꝓhibendi potuis qm̃ faci¬
cudi et̃ ius sotio qͦr magͥ ille qui facere cog¬
meum lumisum hr̃e an ⁊̃ defuturis ñ min¬
ntendis cauendum est reodi iudicis osfici
ia publita habeo hec rupte innudant pa¬
rretem tium puto posse ie nctum recte
agͥeius mͥ nõ cẽ flumina exmeo intuum

Expanded text:
An unus ex sociis in communi loco inuitis atur a sociis, possit cum his ita experiri ius ri ius tibi non esse ita aedificatum habere, quaeritur. et magis dici potest prohibendi potius quam faciendi esse ius socio, quia magis ille, qui facere comeum immissa habere: an et de futuris non immittendis cauendum est? respondi: iudicis officio ia publica habeo et hae ruptae inundant parietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse flumina
Abbreviated transcription (Latin):
Noci corpis ñ est optn ip̃ius cui senutiis debitur
s ius cundi nt ¶ Quuter sinc actuułactũ
sine uinere ht̃ actc̃e deseruitute utetur ¶Po
fessoria actc̃e que deseruitte uica moueturf
ructus ⁊̃ uemiunt s iudeamus quice facctus
seritutis possunt ⁊ est uenius id demum frut¬
tuum nomine ꝯputandum siquid sitꝙ int̾¬
toria actõne ut labeo ait fructus ꝯputantir ꝙͥ¬
ti inter est pecitoris ñm fundi sui itinere ad ilsa
seruitus debetur plium sit unituiq insolidũ

Expanded text:
 ipsius, cui seruitus debetur, sed ius eundi habet. Qui iter sine actu uel actum sine itinere habet, actione de seruitute utetur. In confessoria actione, quae de seruitute mouetur, fructus etiam ueniunt. sed uideamus, qui esse fructus seruitutis possunt: et est uerius id demum fructuum nomine toria actione, ut Labeo ait, fructus computantur, quanti interest petitoris non uti fundi sui itinere adversariter debetur, plurium sit, unicuique in solidum
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ Sicum nncus ꝓpͥus eẽt parietes
passus sum ñu̾ttere tigna q̃ antea huis si
nona uelis innuitere ꝓ hibea ame potesĩ¬
mo ⁊agͥe tecum potero ut eaq̃ nona in mis¬
seris tollas ¶ Si paries coĩs opert ate fc̃oĩ

Expanded text:
m. Si, cum meus proprius esset paries, passus sim te immittere tigna quae antea habueris: si noua uelis immittere, prohiberi a me potes: immo etiam agere tecum potero, ut ea, quae noua immiseris, tollas. Si paries communis opere abs te facto
Abbreviated transcription (Latin):
em ꝯinfcriore agͥt iꝰ illi noneẽ ibita facͥe
¶alpenum demq scubete ait posse maagi
ius i ñcẽ insuo lapidem cedere nt̾ͥ ie¬
un fimdium fraginta cadant dicit gͥat
isto eum quitabnam casiariam ait̃ft¬
niensib ꝯduxit asupiori ꝓhibeti posse
fumũ imnitt̾e s minturmẽscs eiem
ducto teneti agiq̾ne sic posse ditit ⁊ et
Iis poterit locumhr̃e siquis ꝓ hibeatur
licere fumũ ñ grauem puta erfoto insuo
faccre aut nõ licete iait mactͥ que ñ posst
agi situt nõpotest uis ñeẽ ĩ suo ignẽ nõ fa
terc aut sedert aut lẽuare idem indiu̾sũ
ꝓbat nam ⁊ iubalireis inquid naporibe cũ
instruxiss ꝑlacuit posse talos seruit¬
ioloco ꝑ ꝙͣ michi it̃ debetur tu cdisficaũ¬
scripsit siuicunis uisuo edifficandd effe¬
cerit ne stillitidium nncum recipeter
posse me agͥe deuirt mco idc̃ ius cẽ inmi¬
tendi stillitidium sicut inuia diximus.
frui intendere potest. si iam coifficauit

Expanded text:
m inferiore agere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum, qui tabernam casiariam a Minturnensibus conduxit, a superiore prohiberi posse fumum immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo,  possidetis poterit locum habere, si quis prohibeatur, licere fumum non grauem, puta ex foco, in suo facere aut non licere. et ait magis non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo igncere aut sedere aut lauare.Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum instruxisset, placuit potuisse tales seruitper quem mihi iter debetur, tu aedificauerscripsit, si uicinus in suo aedificando effecerit, ‹ne› stillicidium meum reciperet, posse me agere de iure meo, id est ius esse immittendi stillicidium, sicut in uia diximus.frui intendere potest: quod si iam aedificauit
Abbreviated transcription (Latin):
ketem autem meliorem quidam ꝙ̃ in
scrui tempossitam est facere licet deti¬
orem si facit aut ꝑ hant actõuem aut ꝑ
opens nomi numtatõnem ꝓhibetur
Harum actõnaa euentus hicẽ
intuictori officio indicis aut rasprestu
aut caritiores ip̃a ħ est ut uibeat adu̾sa¬
rium iudex emandare uicium parietis
⁊ idoneum p̃stare. caucio autemħ est
us tollere sublatumq hr̃e ⁊ ⁊sicau̾it ab¬
soluenir. siuetoͥ aõ rem prãt n caucion¬
emꝰtanti ꝯdampnet qñti actor ulittmi¬

Expanded text:
rietem autem meliorem quidem, quam in seruitute impositum est, facere licet: deteriorem si facit, aut per hanc actionem aut per operis noui nuntiationem prohibeturHarum actionum euentus hic est, ut uictori officio iudicis aut res praestetur aut cautio. res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium iudex emendare uitium parietis et idoneum praestare. cautio haec est, us tollere sublatumque habere: et si cauerit, absoluetur. si uero neque rem praestat neque cautionem, tanti condemnet, quanti actor i
Abbreviated transcription (Latin):
matt̃ auttm adidꝙ iterest eus reuotabiur
quimuis ꝑ unũ aquiriserutus nonpossits
nsiduoꝵ fundus sit qui serint aduersis unum¬
qũeq poterit ita agrut pomp̃ ł cod̾ scri¬
bit quisquis defendit solidum debet restitur¬
re qr dinistonem hras no iccipit ¶ Siquis mͥ
itinens uel actus uł uie. ꝯtrouersiã
non facit s reficere st̾ucre ñ paciatur pom¬
p̃ .ł. codam scabit ꝯfessoria actĩt michi utend̾.¬
mi Nam ⁊ siarborem inpendentẽ hãt uiciiꝰ
que ĩuãuł it̃ inuium uł in habile facit in
uł iuam uendicandimi s derefectõe uie et in¬
tir dc̃o ut ipossimus ꝙ deitinere acdu q refici¬
endorpenit nõ iauen si silicem quis steͥncir
biustu qr serutus est ꝯpetunt nobis inr̃e¬
a R cdõnes ¶Conperit. autem descruitu¬
tib actõ dño cdisficuntgantiscruitutemse
uicino debere cunsedes nõ intotum sĩbere
sunt s ei cumqͦ agnur seruituten nõ de¬
bent uerbi grã hatro edes tinuitine sunt

Expanded text:
matio autem ad quod eius interest reuocabitur, quamuis per unum adquiri seruitus non possit. Sed et si duorum fundus sit qui seruit, aduersus unumquemque poterit ita agi et, ut Pomponiusbit, quisquis defendit, solidum debet restituere, quia diuisionem haec res non recipit. Si quis mihi itineris uel actus uel uiae controuersiam non faciat, sed reficere sternere non patiatur, Pomponius libro eodem scribit confessoria actione mihi utendum: nam et si arborem impendentem habeat uicinus, qua uiam uel iter inuium uel inhabile facit, Mauel uiam uindicandam. sed de refectione uiae et interdicto uti possumus, quod de itinere actuque reficiendo competit: non tamen si silice quis sternere haustu, quia seruitus est, competunt nobis in rem actiones. Competit autem de seruitute actio domino aedificii neganti seruitutem se uicino debere, cuius aedes non in totum liberae sunt, sed ei cum quo agitur seruitutem non debent. uerbi gratia habeo aedes, quibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est tamen urhis seruitutib possessorem ẽẽ cũ¬
dꝰ iuris ⁊ peciorem ⁊ si forte nõ hãm edissi¬
citum ad altius ii meo adu̾satus meus pos¬
lui iactu inpedierit s isi paciente ed edifficau̾s
ego possessor effectis fũ  ⁊̃ descruitute q̃ hon̾ᷤᷤ
fercude cã mposita erit nobis actõ ꝯpetit
ut ⁊ hoña firat redifficia reficiat ad cum in¬
odum qui inscruitute inpossita ꝯp̃henfũ
est ⁊ gallius pͣutat nõ posse iti serintinter
inponut quis facerealiquid cogatur s ne
int facere ꝓhibeat naminomĩt secuitun¬
b resciõ ad eum ꝑtinet qui sibi seruitutt̃
ut possit qͣ ͦ uis defendere ins sibiẽe cogͥe
adu̾sarium reficere pariecem ad hon̾a sui
sustinendasłabeo autem hant seruiturem ñ
hominem debere s rem demq liteit dño it̃

Expanded text:
 possessorem esse eum iuris et petitorem. et si forte non habeam aedificatum altius in meo, aduersarius meus poslli iactu impedierit. sed et si patiente eo aedificauero, ego possessor ero effectus. Etiam de seruitute quae oneris ferendi causa imposita erit, actio nobis competit, ut et onera ferat et aedificia reficiat ad eum modum, qui seruitute imposita comprehensus est. et Gallus putat non posse ita seruitutem imponi, ut quis facere aliquid cogeretur, sed ne me facere prohiberet: nam in omnibus seruitutibus refectio ad eum pertinet, qui sibi seruitutem ut possit quis defendere ius sibi esse cogere aduersarium reficere parietem ad onera sua sustinenda. Labeo autem hanc seruitutem non hominem debere, sed rem, denique li
Abbreviated transcription (Latin):
tit ꝙͣ dño coim ⁊ adu̾sus om̃n sicuti cere¬
roꝵ seriitutum intentio ¶ Siedes psiũ
dñoꝵ sint anin solidum agatur pap̃ł
lidim agere sicuti inceteris scruitutib
excepto usuf s nõ idem respondend ꝰ ñ¬
inquid sicões ades ecũt q̃ honera uicim su

Expanded text:
ino aedium et aduersus dominum, sicuti ceterarum seruitutium intentio. Si aedes plurium dominorum sint, an in solidum agatur, Papinlidum agere, sicuti de ceteris seruitutibus excepto usu fructu. sed non idem respondendum inquit, si communes aedes
Abbreviated transcription (Latin):
toiendi uito oꝰ quo ago qnͣtum eu̾m ad
Ins tosere noliteat adu̾sus eumrede agetur
ius ei nõ ẽe tosrere ¶ Het secuitus etei qui
usteriores edes hc deberi poterit¬
ueliteat ei altuis tolecte licet tins nõmponat᷑

Expanded text:
quo ago: quantum enim ad ius tollere non liceat, aduersus eum recte agetur ius ei non esse tollere. haec seruitus et ei, qui ulteriores aedes hne liceat ei altius tollere, licet tuis non imponatur:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Suichibibuotedam itauendi¬
deris sidecunones canꝑam locumi michiu
cridioissent in quo eam ꝑmnerama ꝑme
stet. quomimis id atampanis inpetrem
noncẽ it dubir andum ouuim p̃scripti
uerlus agi poss ⁊ ego cͨam exuenditt agi

Expanded text:
mihi bibliothecam ita uendideris, si decuriones Campani locum mihi uendidissent, in quo eam ponerem, et per me stet, quo minus id a Campanis impetrem, non esse dubitandum, quin praescriptis uerbis a
Abbreviated transcription (Latin):
icptis donatõnis causarem minorisuẽ¬
dat uenditõ ualet totiens enimditimꝰ
intatum ncnditt̃em nõ ualece quo¬
ciens unrũsa uenditõ demtõisiarsa
Racta est tinociens uero uiliore p̃ciores
conatõniscansa distrahitu dubium

Expanded text:
i quis donationis causa minoris uendat, uenditio ualet: totiens enim dicimus in totum uenditionem non ualere, quotiens uniuersa uenditio donationis causa facta est: quotiens uero uiliore pretio res donationis causa distrahitur, dubium
Abbreviated transcription (Latin):
ponit donatõis cansa nonexacturus
nonuidetur uendere:
bidelanm iauorididius erit tibi emꝑ¬
tus. tantiquãt iarestatore emꝑtus ẽ.
moxinuematur noneẽ cmuꝑtuss do¬
natus testators uidetur. ẜ qĩsine p̃cio
ftã uendirt̃. ideo q simuł erit sboditc̃e¬

Expanded text:
ponit donationis causa non exacturus, non uidetur uendere. bi delatum ita uendidisset: 'erit tibi emptus tanti, quanti a testatore emptus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur quasi sine pretio facta uenditio, ideoque similis erit sub c
Abbreviated transcription (Latin):
dems Siuestimenta interpolla quis
ꝓpart ꝓnouis emert trebatõ placcre
ita emptori p̃standum ꝙ uncrest sug¬
amignorabat uenditor ipĩrei noĩe tene¬
admodum siuas auricalciem ꝓ auro
ꝑsonam alioquim nõtantum rem
amitit. s in quadruplum ꝯuenitur scd̾m
stitutd̃em seuer ⁊ antonini ⁊ hoc ad
procuratorem quo cciaris ꝑtinet s n¬

Expanded text:
 si uestimenta interpola quis pro nouis emerit, Trebatio placere ita emptori praestandum quod interest, si igem ignorabat, uenditor, ipsius rei nomine teneemadmodum si uas aurichalcum pro auro liam personam: alioquin non tantum rem amittit, sed et in quadruplum convenitur secundum constitutionem Severi et Antonini: et hoc ad procuratorem quoque Caesaris pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
nus fimdum metirturr ⁊ ono remim¬
profuturum s suta pactimeẽt int
omptoritidieb proximis sundum me¬
cum cum quo minoris modus agri f¬
uiss tepetere:
alege fundi aquam accessurã
iter quoꝵ uenditorem tradere oport̾e¬
¶ Qui agnum uendebat dixit fundi
p̃cu ad mensirm erit ad singusa ug̾a¬
integra ntgm̃certum p̃cium stipina
pacuniam R ¶ fundiuenditor frum¬
cuta manu sara exceꝑat inco sirids ex
stipula seges erat. nata quesitumestã
itre quidactum est.cererum scdm̃uer¬
banoneẽ actum ꝙ exstipula nascere¬
turnõ magis ꝙ̃ si quid exsacto sactarii
cedidiss aut exeoꝙ ex auib exore cecidi¬
uendiderat. ⁊ oẽm fructum exceꝑat ⁊¬

Expanded text:
s fundum metiatur et domino renunprofuturum: sed si ita pactum esset, ut emptor in diebus proximis fundum me eum quo minor is modus agri fuisset repetere. In lege fundi aquam accessuram iter quoque venditorem tradere oportere. Qui agrum vendebat, dixit fundi eius admensum erit, ad singula iugera certum pretium stipulapecuniam respondit. Fundi venditor frumenta manu sata receperat: in eo fundo ex stipula seges erat enata: quaesitum est, an erre, quid est actum: ceterum secundum uerba ‹non› esse actum, quod ex stipula nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod auibus ex aere cecidiuendiderat
Abbreviated transcription (Latin):
slortut̃ Ganne ꝯmendandi causa uuen¬
dicionib dutint᷑ atursi palamcẽ a part¬
ant uenditorem non obligant uelun si
dicat seruum spcciosum domum ediffica¬
tam bñ atsidint hominem littrarum.
mł artifitem p̃stait d̾et nam ħ ip̃o plur¬
is uendidit ¶Quedam ⁊̃ ppllititatteᷤ.
uendirorem non obligant si ta imꝑni¬
tu ues sir uteamemptor nonignoraũit.
ueli siquis rominem luminib esfoss¬
is emat ⁊ desantate stipuletur namide
tetera parie corporis potius stipulatus se¬
uidetur quam dceo in quo ip̃e decipiebat᷑
¶douimmalum a seabeẽ p̃stare. uenditor
debit quinon tantum in oo est qͥ falleu¬
dicausa obscure ioquitur s ĩqui inco
insidiose obscurt dissimulat.

Expanded text:
ionum Ea quae commendandi causa in venditionibus dicuntur, si palam appareant, venditorem non obligant, veluti si dicat servum speciosum, domum bene aedificatam: at si dixerit hominem litteratum vel artificem, praestare debet: nam hoc ipso pluris vendit. Quaedam etiam pollicitationes venditorem non obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse praestare venditor debet, qui non tantum in eo est, qui fallendi causa obscure loquitur, sed etiam qui insidiose obscure dissimulat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dicipot ¶liquis amico ꝑegre
ester mandauit infugntiuũ secuu
querat ⁊ siuiucu̾it uendat nec ip̃e ꝯͣ
senatu istatum ꝯ mi̾it. q nonuen¬
didit. n amicus eus q p̾sentem uendi¬
oits empior quos qui p̃sitem emit ir¬
tendum era quid intatos detustodia
ra ꝯitentrat. suiero nichil appareat
ꝯutnisse tał custodia desiderinda est
auenditore qualem bonus paterfa su

Expanded text:
aliud dici potest.Si quis amico peregre eunti mandauerit, ut fugitiuum suum quaerat et si inuenerit uendat, nec ipse contra senatus consultum committit, quia non uendidit, neque amicus eius, quia praesentem uendit: emptor quoque, qui praesentem emit, retendum erit, quid inter eos de custodia rei conuenerat: si nihil appareat conuenisse, talis custodia desideranda est a uenditor‹e›, qualem bonus pater famil
Abbreviated transcription (Latin):
Scipitur ꝙ uenditori nocet ambigna
accedere scuuusathum n intellig¬
anir quis explurib accesserit. cum de
auo enpror deiliouenditor senserit᷑ n
uenditor intelleie nec refert quã¬
n sit actessis suie plus inea sit ꝙ imp
sare cmaccedat annmus plexsq emĩ
ies aliquando pp̃ accessiones emͥinus.
sicun cum domus pp̃ maxmora istai

Expanded text:
ccipitur quod venditori nocet: ambiguaaccedere Stichum servum neque intellegatur, quis ex pluribus accesserit, cum de alio emptor, de alio venditor senserit, nuenditor intellexerit. nec refert, quanti sit accessio, siue plus in ea sit quam in ipsa re cui accedat an minus: plerasque enim res aliquando propter accessiones emimus, sicuti cum domus p
Abbreviated transcription (Latin):
initio idagatur irpossessionem ert.
ꝙͣ forie uenditor huit iiniuditõ posse¬
ssionis potiorcẽt ilia tausa est degustã¬
dralra est metiendi. gustus enimad
ħ ꝑfuit ut inprobare uttat. mensu¬
inis uetieat s ut apareat quantum
ematitri/ siemptõ mastã fu̾it. estonuc¬
testate est urinduoꝵisꝙͣ uelit dare¬

Expanded text:
initio id agatur, ut possessionem emat, quam forte venditor habuit, et in iudicio possessionis potior esset. Alia causa est degustandi, alia metiendi: gustus enim ad hoc proficit, ut improbare liceat, mensuinus veneat, sed ut appareat, quantum ematur. Si emptio ita facta fuerit: "est mitestate est venditoris, quem velit dare
Abbreviated transcription (Latin):
restitnam ħ clusissa edcõ insata ẽ nc¬
⁊cessaria multi n tasus euciure potuer̾t¬
⁊ quideferent restiturõis auxilium net
sigillatim enim̾aei potireritut utqino¬
ciens equitas restrrtõncm sugerit ad
hãc. clausulam erit descendendum ut
est aduuaricum debert siũ hũit ꝓcato¬
rem suic nonidcm puto usitestimonui

Expanded text:
o inserta est necessari‹o›: multi enim casus euenire potuerunt, qui deferrent restitutionis auxilium, nec singillatim enumerari potuerunt, ut quotiens aequitas restitutionem suggerit, ad hanc clausulam erit descendendum. utest adiuuari eum debere, siue habuit procuratorem siue non. idem puto, et si testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
tas il usu ad quissierint quiab sentes
non defendebantur ⁊ ita sinemo coꝵs
etari ceterum si non existobat defeasor
equissimũ erit sb̾uenirieo pociuis ꝙ¬
duritu siquidem laocitent pretor exe¬
dcõ pollicetur inbona coꝵ muterent
sires erigecit ⁊̃ distrahantrr sineco
nõ latitent licex non defendutur inbo
fansio accipreticr ħ ⁊ indicium sidepacte.¬
tur ⁊ iuditatũ solui fatis detur
andefendant aut sincmo sit qui in t̾ro¬
gari põt ita enim ibsenl defendiiron
uide tiresiactor ultro interpellat nec
quisꝙͣ defecisiomi se offecat eaq it sta¬
tc̃s ⁊ plectioportet situt gͥ dampnocoᷤ
affici nõ uult ita hacrum facert non
paciatur ꝙ edictum ⁊̃ ad ficriosos i¬

Expanded text:
as usu adquisierunt, qui absentes non defendebantur, et ita, si nemo eorum  debet inquietari. ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius,duntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bfensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum soluan defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non uidetur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti oportet.Sicut igitur damno eos adfici non uult, ita lucrum facere non patitur.Quod edictum etiam ad furiosos e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet quos more maioꝵ sñ fraudt
ĩ ius uocart noulicet ut ꝯsislem
p̃torem cereros que qui inperium po¬
suo uocari qm̃ aditus᷑ potuit ꝑmit¬
tore parronos puta ⁊ pareatester¬
s scriptos ꝑtinet p̾tet ꝙ̃ ad cum qui

Expanded text:
 quos more maiorum sine fraude in ius uocare non licet, ut consulem praetorem ceterosque, qui imperium posuo uocari, quoniam aditus potuit permittere: patronos puta et parentes.Deipra scriptos pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
auł Etiendum ꝙ in his cassib resti¬
ticcõus auirilium maiorib damrisin
quib rcidum tarat ꝑseqͣ de grã quetũ¬
zuir. nõ ꝯrlucri fatiendi ex alterius pera.
Tuł dampno. auxuium sibi imꝑtiri
desidexant
platet int̾ruptam possessionem. post¬
liminio nõ restirur qr ħ sint posses¬
sione ñ ꝯsistit possessio aũt płimũ
fc̃i ht̃ cõ uero sc̃mortinetr post li¬

Expanded text:
um est, quod in his casibus restitutionis auxilium maioribus damus in quibus rei dumtaxat persequendae gratia queruntur, non cum et lucri faciendi ex alterius poena uel damno auxilium sibi impertiri desiderant.placet interruptam possessionem postliminio non restitui, quia haec sine possessione non constitit, possessio autem plurimum facti h
Abbreviated transcription (Latin):
tib ĩqui nons upait intapturtaate sub¬
captum quid siqs ⁊ sidies acͥcõnis que ad¬
uersus dumo capniuum ⁊ petepat exierit
succaeretut adu̾sim eum ¶ Deuadẽ adi¬
ccrp̃tor secum ueageadi potestatemnͣ.
facexet utsidum ħfaciat ꝑusirm aquisi¬
tõiupiecta ł ꝙ exsup scriptis ꝯtipgit ttst¬

Expanded text:
t qui non sunt in captiuitate, subcaptum quid sit. sed et si dies actionis, quae aduersus captiuum competebat, exierit, succurretur aduersus eum.Deinde adicit praetor: 'secumue agendi potestatem non faceret', ut si dum hoc faciat, per usum adquisitio impleta uel quid ex supra scriptis contigi
Abbreviated transcription (Latin):
nem restitutõ cessat ⁊ita seruio uiditur
habebit nec nonet suꝑior scrumueagendi
potestatem nõ fatiat. Nam id cͣgit litiga¬
tor ne sctum agatur dum̃iuditem corruꝑ¬
it ¶ actõ exempta sic erit actipienda side¬
siit agere posse ⁊ aditiun ᷤᷤ sñ dolo malo ip̃i¬
us uideł̾t ut sidolus cius int̃uerat nec eis
succͦratur ip̃is i delinqñtib p̃tor nõ sb̾ue¬
uitꝰ ꝓiñ sidum uult ap̃seqsitem p̃torer
agere tempꝰ frustratumẽ nõ eisẜ liisi¬

Expanded text:
uidetur,abebit, nec non ‹et› superior 'secumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigator, ne secum agatur, dum iudicem corrumpit.Actio exempta sic erit accipienda, si desiit agere posse.Et adicitur: 'sine dolo malo ipsius', uidelicet ut, si dolus eius interuenit, ne ei succurratur: ipsis enim delinquentibus praetor non subuenit. proinde si, dum uult apud sequentem praetorem agere, tempus frustratus est, non ei s
Abbreviated transcription (Latin):
hes qrnet bona h̃t ⁊ p̃tor delibis loqui¬
stronssi peculio ꝑtinere ad hoc edtm̃
hostium potestare fuit .i. ad hostib cap¬
tas. Nam transfugis nullum crede¬
ndum̃ ẽ bñfitium ⁊ribui. quib negat¬
um ẽ post liminuim pat̃atit dam̃ quĩ
ia hostium porestate eeñt illa ꝑte cdci

Expanded text:
a nec bona habeat et praetor de liberis hominicastrensi peculio pertinere ad hoc edictuhostium p‹o›testate fuit, id est ab hostibus captus. nam transfugis nullum credendum est beneficium tribui, quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate
Abbreviated transcription (Latin):
em p̃sente eo uissit possideri ñ resti¬
trutur si uero ab septe codicendum
ter p̾tor edixit. postea ueita accipi¬
enduniẽ. ut suncoata sit bone futipo¬
ssessoris dectutio aũabsentiã. fii̾it
aũt reusoxestitictõnis auxilium locũ
hospitium quis trmduxit. sarcinolas
ꝯponit. querit aduocatum. Humeũ
sco neccilitate uerum inpeditis totuiti¬
ĩctistud arbutio p̃toris temgabitur idẽ.
utita demũ restituat ᷑ si non negligen¬
tia s ttmporis ãgustia potuerit ⁊ utem

Expanded text:
possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum ter praetor edixit 'posteaue' ita accipiendum est, ut si inchoata sit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitutionis auxilium locum hospitium quis conducit, sarcinulas componit, quaerit aduocatum: nam eum, sed necessitate rerum impeditis. totumque istud arbitrio praetoris temperabitur, id est ut ita demum restituat, si non neglegentia, sed tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ip Abhostib aũt captis post limin¬
it reu̾sis. sutturritur aut ibi mortriis.
qr nec ꝓturatorem hr̃e possunt. ꝯalus
suprascͥriptis ⁊̃ ꝑprocitrato  possit sbue¬
niri p̃tereos quiin secuitute detiẽt᷑.

Expanded text:
 hostibus autem captis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem possit subueniri praete
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑp̃torem iudebatur fcm̃ sollempnium. ⁊i
feriarum ratõnem hr̃i nõ debere qr prospi¬
cert eas potͣcrit i⁊ debuecit ac̾tor ne ineas
umtaxat coꝵ istorũ dicrum facienda ẽ
non tottus temporis ⁊ itaml. i. iuidig̃¬
ita faciendam ut dies restituatur quib
actor agert porurt uoluit ⁊ infuertu fe¬
riarum ipeditus ẽstuociens ꝑ absenciam
quiꝰ non toto tempore aliquem exclusit puta
tem tuam gossedi uno miniis diesta¬
tuto inusucapionis tempore dem̃terp.¬

Expanded text:
per praetorem uidebatur factum: sollemnium enim feriarum rationem haberi non debere, quia prospicere eas potuerit et debuerit actor, ne in eas umtaxat ipsorum dierum facienda est, non totius temporis. et ita Iulianuita faciendam, ut hi dies restituantur, quibus actor agere uoluit et interuentu feriarum impeditus est.Quotiens per absentiam quis non toto tempore aliquem exclusit, ut puta rem tuam possedi uno minus die statuto in usucapionibus tempore, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Irotus Socirtatem metum coistiem
onte it nerua anitus cõis partes socre¬
tans ꝯstitueret nerua ⁊stutuit intu
exinene socius eẽs ego exbesse quent᷑ in
ratum iduire societitis sit annichilomi¬
nuis crequis ꝑtil sociisimus exiffio au¬
tem melius te quesitrum suisse uit¬
umexhis partib socuẽamis quas is ꝯft¬
tuss an erhis quas ut iurum bonum
ꝯstitũcre optriuss arbiteo ⁊ gruierasi¬
enimouo enmcius modo ut sure ro¬
nmmisit siue micum parre dedeam¬
us ꝙ obseruatur cum & ꝓmissa adarb¬
itrium tum est alterum eins mobiur
ad homuiri arbitrium redigi debrat.
⁊̃ sinominaum ꝑsonasit ⁊ p̾lensat¬

Expanded text:
rum Societatem mecum coisti ea condicione, ut Nerva amicus communis partes societatis constitueret: Nerva constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex his partibus socii essemus quas is constituisset, an ex his quas virum bonum constituere oportuisset. arbitroruiusmodi, ut sive aequum sit sive iniquum, parere debeamus quod observatur, cum ex compromisso ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni viri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
rer ⁊ daosocietatis iuditõ. uiditõ agiposse
¶Duo coubrrtisocietarem cõierunt
utn questus ampendii posteaimus ex
his apammnoħes institutus est alterilega¬
tum datum est neuitũ hoꝵ inmedium
auis S ocuis socio ⁊̃ culpt nominete¬
netur id est desidie. atq negligencis culpa
autem nonad exactisimam diligentiã
dirigenda est suffĩcit enim talem dili
griciam cõib tebus ad hilrre qualem
ibtre solet qr qui parum diliganttm
Sibi socium adquirit. de se querid
arum coicrunt idest earum quo rerũ
que postea cuiq ad quirentur stoitatẽ
auiscoꝵ delatam incommunt red¬

Expanded text:
societatis iudicio agi posse. Duo colliberti societatem coierunt lucri quaestus compendii, postea unus ex his a patrono heres institutus est, alteri legatum datum est. neutrum horum in medium us socio etiam culpae nomine tenetur, id est desidiae atque neglegentiae. culp‹a› autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est: sufficigentiam communibus rebus adhibere, qualem ibere solet, quia qui parum diligentem sibi socium adquirit, de se queri dearum coierint, id est earum quoque rerum, quae postea cuique adquirentur, hereditatem cuivis eorum delatam in commune red
Abbreviated transcription (Latin):
iectum tcmpus est. reterum sinousit
adietum uidendum est ut infmi¬
tim custodiam non dełet uenditor
teidimus mit intereẽ ꝙ detemmore
actum sit aut doniunciare eiut rollat
umm cercc añquam ad u̾idemiam
auit colia necessara debit aduchimi

Expanded text:
iectum tempus est: ceterum si non sit adiectum, videndum, ne infinitam custodiam non debeat venditor. ostendimus, aut interesse, quid de tempore actum sit, aut denuntiare ei, ut tollat vinum: certe antequam ad vindemiam fuerint dolia necessaria, debet avehi
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. licet̃ ip̃e quͦq stipulatus eẽt si
inpena ꝓmissa. duc actões sunt. aranu
autem imectõ inseeum ⁊peti  ꝙ si pͥ¬
oritauendidit ut prostatutaliberacet
postenor ut mamis miceit licciet: porior¬
r est lsccrtas ꝙͣ manus inieclos plane si
prior lex manus halet unccłiem poste¬
rior libertatem. fauor. habilius drẽtur
cipio addituri sicut manus uectõita
laectas eximit eam obinuira:
hum uenditõi inseruit pactum ⁊ uta¬
tum uint eadam mancipia pamphilr⁊
stichus quos. nimorato p̃cio uendidit.
alterins scruitutem quanscii parercat᷑
post mortemq tins inub̾tatem mora¬
rentur. quesitum est anħ mancipn
dctinib interemptorem ⁊ uc Ditorem
ꝯnenit. post mortem cuptoriᷤ ip̃ouire
liberata sint. Rscdm stitutẽcm diui¬

Expanded text:
ue stipulatus esset: sed in poena promissa duae actiones sunt, manus autem iniectio in seruum competit. quod si prior ita uendidit, ut prostituta libera esset, posterior, ut manus inicere liceret, potior est libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior libertatem, fauor‹a›bilius dicetur cipio additur et sicut manus iniectio, ita libertas eximit eam iniuriam. hum, uenditioni inseruit pactum conuentum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos minorato pretio uendidit, alterius seruitutem quam Seii paterentur post mortemque eius in libertate morarentur: quaesitum est, an haec mancipia, de quibus inter emptorem et uenditorem conuenit, post mortem emptoris iure ipso liberata sin‹t›. respondit secundu
Abbreviated transcription (Latin):
se uini ꝑetere ꝓmiserũt parittrũ.¬
ac opturuete se ab solui ip̃i abso¬
intoĩslntas ⁊cedeutes diem ei assig¬
nauerũt ⁊ locũ cłb coram eis cx ꝓ
miserat ad impłet qͥ diem ⁊ lor̾um
exint̾isuł cadẽs in loco rasure tes
scͥpsit ꝙ ip̃i ei seq̃stros hructus as¬

Expanded text:
iserit parituruac obtinuerit se absolvi, ipsi absoei litteras concedentes, diem ei assignarunt et locum quibus coram eis quod miserat adimpleret; qui diem et locum ex litteris illis radens, in loco rasurae psit quod ipsi ei sequestratos fructus ex
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ cuttm a empto uenditor.
⁊̃ si ignoraerit inirorem fundi
modumesse. ¶Surendidi tibiin¬
sulam certa pecama ⁊ ut alteram
insulam in eam retietres agamex
utisic ¶sautem hoc solum utre¬
ficias eam cumueniss non intelli¬
gitur emptõ ⁊ utnditõ sc̃ant ne
ratͥ scribit. ¶S siarcam tibi uen

Expanded text:
m Tenetur ex empto venditor, etiamsi ignoraverit minorem fundi modum esse. Si vendidi tibi insulam certa pecunia et ut aliam insulam meam reficeres, agam ex si autem hoc solum, ut reficeres eam, conuenisset, non intellegitur emptio et uenditio facta, ut et Neratius scripsit. Sed si aream ti
Abbreviated transcription (Latin):
retiadas qͣua indiuenim aliquuid
exte uendita apud te suꝑcẽt ex
rendito me hr̃e actõem ꝯstat. ¶ Silo¬
cumscpultri emeris mpiiis cum
locum ante ꝙͣ mortius ibunfera¬
titr. odifficatũ auenditore fĩnt᷑ po

Expanded text:
›etrad‹a›s: quamdiu enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem constat. Si locum sepulchri emeris et propius eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, po
Abbreviated transcription (French):
ioałiquio foat uenditor ĩre uenditate
cmmpto conomine actio ciuptorite¬
tit nam ⁊ donmi marum co iditõerti¬
minoportet utidq pͥstaturr sere po¬
nitius aꝑ ucndtor emptor p̃stariop¬
ortent. ¶ Sraenditorsciensoblgatũ
aut alienum nendiss e aliectunsit

Expanded text:
t venditor in re vendita, ex empto eo nomine actio emptori competit: nam et dolum malum eo iudicio aestimari oportet, ut id, quod praestaturum se esse pollicitus sit venditor emptori, praestari oporteat. Si venditor sciens obligatum aut alienum vendidisset et adiectum sit
Abbreviated transcription (Latin):
furem ⁊ noxium ct̃ uendidens qut̃a¬
ius duplam promiseris. tenelrris mit¬
hiexempto quanti mea intererit scis¬
se. qr exstipulatu eo nomne agere te¬
cim non possum anceꝙẜ mͥ quid ab ec̃t
¶Simodus agn minorinuemat᷑
pro numero ingerir̃ auctor oͣbliga
est. qr ubi modus inmorinuenitur
non pot̃ estimari bonitas lociquiñ
exstat ¶ nonsolum si modus agrito¬
cins minor estagi cumuenditore
potest. s ⁊̃ departib eus ut pirta si
dcm̃ est. uinee iugera tot eẽ. uł oliue¬
tret mimuis inueniatur. ideoq his
natus sit ⁊ uenideent. de reliquis q̃
ꝑpͥsequentiam emptõ is ꝓpriasumt
us exempio uł extestam̃to agicumi¬

Expanded text:
furem vel noxium esse, vendideris, quamvis duplam promiseris, teneris mihi ex empto, quanti mea intererit scisse, quia ex stipulatu eo nomine agere tecum non possum antequam mihi quid abesset. Si modus agri minor inveniatur, pro numero iugerum est, quia, ubi modus minor inuenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat. sed non solum si modus agri totius minor est, agi cum uenditore potest, sed etiam de partibus eius, ut puta si dictum est uineae iugera tot esse uel oliueti et minus inueniatur: ideoque hisnatus sit et uendiderit, de reliquis, quae per consequentias emptionis propria sunt, uel ex empto uel ex testam
Abbreviated transcription (Latin):
stipilaretur uatuam quo possessionẽ
tridi oportere. stipulari intelligitur.
nit ram̃ fructuum p̃starõ eastipula¬
aque ductum. ꝑtuum fimdum eu̾io.
uacue possessionis traditõ nulla est.
itq canere abes ꝑte non fi quomitꝰ
utar ¶ Si ꝑuenditorem uin no
mora fu̾it. quominus tatitt Sdam¬
pnari eum oportet. ut rotem pore p¬
luns uinum fuit uł quo uenit uꝑ
quolis ĩ ꝯdampnatr̃em deduciturif
quoloco pluris funt. uł quo uenit: ł

Expanded text:
ipularetur, uacuam quoque possessionem tradi oportere stipulari intellegitur nec tamen fructuum praestatio ea stipulaaquae ductum per tuum fundum emero, uacuae possessionis traditio nulla est: itaque cauere debes per te non fieri quo minus utar. Si per uenditorem uini mora fuerit, quo minus traderet, condemnari eum oportet, utro tempore pluris uinum fuit, uel quo uenit uel quo lis in condemnationem deducitur, item quo loco pluris fuit, uel quo
Abbreviated transcription (Latin):
adiri cum cẽt ab eoquesitunss ⁊ sippo¬
nas cum dixisse milla quidam scruitꝰ
ał̾et᷑ utrum est eingat in opinata ser¬
uitus nonteneor puto eum cxanpto
tineri qr scruitus decebatuħ siscus
s ⁊ suid egit ne cognosceret emptor ali¬
securitati sue: ꝓspectum uoiuit. hira
nemisint si emptor ignorauit seruitu¬
tes qͣr non uidetur ce ceslanus quiscit.
¶Uacua possessro emptori teiditanõ
itesligir sialius uita legatoꝵfida¬
ne miissorum. serumdoꝵt insa mibss¬

Expanded text:
ri, cum esset ab eo quaesitum. sed et si proponas eum ita dixisse: "nulla quidem servitus debetur, verum ne emergat inopinata servitus, non teneor", puto eum ex empto teneri, quia servitus debebatur et scisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor alisecuritati suae prospectum voluit. haec ita vera sunt, si emptor ignoravit servitutes, quia non videtur esse celatus qui scit Vacua possessio emptori tradita non intellegitur, si alius in ea legatorum fideive commissorum servando
Abbreviated transcription (Latin):
iui delur eẽ sinilladissĩtultas uenidi¬
torem iupednt. quomunus trastrt.
p̃scramsiorũ tempore paratus fun
tridere¶ Item non oportet eins locip̃onͣ
spoctari in quo agitur s euis ut ubtui¬
natradi. ⁊ oporrat. Namꝙ brimoi¬

Expanded text:
videtur esse, si nulla difficultas venditorem impediat, quo minus traderet, praesertim si omni tempore paratus fuit tradere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eius, ubi vina tradi oportet: nam quo
Abbreviated transcription (Latin):
terrum tempus p̃cepiss ac p̾ca mutass
uolumptatẽ ⁊ eptor uͥlomuniꝰ manimissi¬
ss an aliꝙͣ es nomine actõem hr̃ẽt: Dixi
ex utnduo adtc̃em manuinisso seo¬
nouꝑ mutatauenditoris uo lum ti¬
te cuamusse: P aul
ituis exriũi uendidit elege intsirome¬
s moratus eẽt manꝰ inicere liceret em¬
ꝑtor aliieadam lege uendidit ⁊ seru¬
us fugit ascib emptore: atti rome m¬
oratim quero ansit manus iniectõ ⁊ c̃.
dũo aͥsfcrre se porest. si qͥ infuga est.¬
est: qͥ attorfuit legis ⁊ poste ror magis ã¬
mouẽdiscd̾i emptoris ⁊ usimdi se eand̃¬

Expanded text:
cepisset ac postea mutasset uoluntatem et emptor nihilo minus manumississet, an aliquam eo nomine actionem haberet. dixi ex uendito actionem manumisso seruo uel mutata uenditoris uoluntate euanuisse. 9 PaulTitius servum vendidit ea lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege vendidit: servus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniectio et cui. domino auferre se potest nec qui in fuga esest qui auctor fuit legis, et posterior magis admonendi emptoris et liberandi se eand
Abbreviated transcription (Latin):
idictur sipus interest: quiites uallt
deberi scriitutea celauit nõ cuadet ex̃
empto actõem simodo em reuremꝑ¬
porignorauit. Om̃a cium que t᷑ byn¬
amfidema funt. ueniunt iueln

Expanded text:
itur, si pluris interest, quam res ualet deberi, seruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam rem emptor ignorauit: omnia enim quae contra bonam fidem fiunt ueniunt in
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it moralabeo. ꝙ scupsit emptori
potius notere. ꝙͣ nenonori moram
adhibitam s uidendum est ue po¬
stenormora daupnosa eiłit᷑ quid
ansi interpeslautro nenditorẽ.
mandederit id ꝙ emeram deiñ post¬
ea osferente iuoego nonacceꝑim
sane ħcasunocere m̾ͥde̾ert s siꝑ
emptorem mor a fuiss d iñ cum oĩa
iitegio eeñt uenditor morã ad¬
hibuerit. cum poss ĩe exsolu̾er cqũ
est pꝰreriorẽ moram uenditori noc̾e:
obemi cansam uenditori non renob¬
abitatces scoin oeficti uoluntatẽ
suꝑ ẜctmi libertis p̃starentur. ¶Añ
p̾cium solutum dm̃t uestione mota
p̃cium emptor solucre noncogetur
nsi fidei uisores ydonai ⁊uenditore cł
solucndo moram feit̾rt usuras dum¬
taxat p̾stabit. nõ om̃t õniuo ꝙ iren¬
ditor mora non stã ꝯsequi potint. ue¬
luti sinegotiatte fuit ⁊ p̃cio solato:
eg m̃cib ptꝰꝙͣ exusuris qnerere ponut¬

Expanded text:
fuerit, Labeo quidem scribit emptori potius nocere quam venditori moram adhibitam, sed videndum est, ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellavero venditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora fuisset, deinde, cum omnia in integro essent, uenditor moram adhibuerit, cum posset se exsoluere, aequum est posteriorem moram uenditori nocere.ob eam causam uenditori non tenebabitationes secundum defuncti uoluntpretium libertis praestarentur. Ante pretium solutum dominii quaestione mota pretium emptor solvere non cogetur, nisi fideiussores idonei a venditore eius solvendo moram fecerit, usuras dumtaxat praestabit, non omne omnino, quod venditor mora non facta consequi potuit, veluti si negotiator fuit et pretio soluto ex mercibus plus quam ex usuris quaerere pot
Abbreviated transcription (Latin):
affirmarit emptorisetit ꝑiculłrq¬
⁊ siue non gustanit. suit degustanco ⁊¬
⁊ ale probauit dese quer ocbi eplanesi
cum intelligeret nenditor ũduratirã
⁊quo tolli deberẽt .ñ. mon̾u̾t emptorẽ
encbitur ci quami eius interet̃. ad¬
non iudtur traditus. iscis possessio
ꝑsocatõẽ ritiniturt auenditore. ꝑi¬
culum cuis serm ad emptorem ꝑtin.
ꝙ tamẽ. sine dolo uenditoris int̃rie

Expanded text:
rmavit, emptoris erit periculum, quia sive non degustavit sive degustando male probavit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret venditor non duraturam quo tolli deberent, non admonuit emptorem, tenebitur ei, quanti eius interesset adnon videtur traditus is, cuius possessio per locationem retinetur a venditore. periculum eius servi ad emptorem pertinet, quod tamen sin