comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocare nature est. C ecus appellat
qd̃ carcat uisu. Est enĩ lummib
amuissis. Cecus est qͥ utroq occłon
uidet. Caclucus a cadendo dictis
Idem et lunaticus: eo qd̾ cũ luns
nũ. Confusus a cõfusione scele¬
ris appellatus. Uñ et confusio. E¬
tur. Uñ et conuulse naues aĩ eul¬
nencia in tempestatis adimũtus
sipsus totus sũptus et deuoratus.
consceniatuix. obscenitate fla¬
ꝯtiose consensionis clicta ł in
seriurrat alienũq nũdinet cor
gatur. Colligatus carpentarius
cliriuatone lictus. qd̾ domui
presit. Disertus doctus a disceren¬
& dictus. Disposite enĩ disserit.
Doctus a docendo dictus. Inde et¬
dr docił. nõ ꝙ sit doctus s qd̾ doceri
potest. Est enĩ ingeniosus: et ad
discendũ aptus. Discipulus adis¬
aplina lictus: cliscipliua aũt adis¬
cendo uocata. Dispensator uoca¬
tõ peccuniaꝵ. Ideo lispensator q
prius qͥ dabant peccuma pes nõ

Expanded text:
us. Curvus. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo tur. Confusus a conf et confusio. Ctur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi tempestatis adimuntur,sumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dictadinet corpgatur. Collegiatus . . . . Carpentarius derivationem dictus, quod domui praesit. Disertus, doctus, a disserendo dictus, disposite enim disserit. 66. Doctus a docendo, inde ets, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocaio pecuniarum. Et ideo dispensator quia prius qui dabant
Abbreviated transcription (Latin):
greci homon appellant per tnͣslacio¬
nem qͣi nõ coctus nec esui hił. est
enĩ asper et durus. C ariufex: qd̾
carnez afficiat łr. E ruciarus eo¬
ꝙ cruce sit dignus. E ollega acol¬
ligatõne societatis. et amicicie cõ¬
plexu lictus. Coctancus : qͣi ꝯpar
etatis. C onplex qr uno peccato ł
crimine alteri est applicatus ad
malũ: ad bonũ uero nũꝙͣ dicimꝰ
ꝯplice. Consors eo ꝙ ad eũ ꝑti
net pars bonoꝵ. nam ꝯsortẽ ue¬
appellatus est a celeritate. qr qd̃
usus exigit uelocuis facit. Cou¬
sors ꝙ sit cõmunis sorte. sicut
lonus a colonia: uł agro colen¬
do lictus. C ognitor a cognoscẽ¬
do cãm clictus. Curator ꝙ curã
ferat pu̾s qͥ eiꝰ adhuc etatis sũt.
ut negocia sua satis aumũstrare
nõ poisuit. ¶ Clientes pͥus colete
dicebant᷑. a colenclis pr̃onis. C¬

Expanded text:
Graeci ὠμὸν appellant per translatioGraeci ὠμὸν appellant per translationem, quasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex, quia uno peccato vel crimine alteri est adplicatus ad malum; ad bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem appellatus a celeritate, quia quod usus exigit velocius facit. Cood sit communis sorte, sicut lonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dicebantur, a colendis patronis. C
Abbreviated transcription (Latin):
uersutũ ab eo qd animũ cito uer¬
tit. Cupiclus a cupiendo młtum:
id est. a capiẽdo uocatꝰ. Clamosꝰ.
qͣi calamosꝮ acalamo scilz ꝙ sonet.
Calũpniator fłi crimĩs accusator:
a caluendo id frustrãdo ⁊ decipiẽ¬
do dictus. Calculator a calcuł idẽ
lapilł mimitis qͦs antiqͥ ĩ manu
tenentes. numeros cõponebãt. Cõ¬
pilator qͥ aliena dicta sius ꝑmis¬
cet sicut solẽt pigm̃tari in pila
cdiu̾sa mixta contũd̾e̾. Hoc scelere
quonda accusabatur mantuanꝰ
ille uates cũ quosda homeri ũsꝯ¬
transferent sius ꝑmiscuiss ⁊ cõ¬
pilator ueterũ ab emuł lice̾tur.
ille responclit magnaꝵ eẽ iuriũ
clauaz liercuł extorq̃re de manu
Contumar. ab eo qd ꝯtempnat
Cromaticus q cõfũdit̾ nec colorẽ
mutat. Grece enĩ color croma uo¬
catur. Contumeliosꝰ: qd̾ uelox
est cũ tumet in uerb̾ iniurie. Cõ¬
centõsus ab intentõne uocatur.
dicat. Contemptibil. uł q ꝯtẽp¬
sñ honore. Crudeł est. crudus quẽ

Expanded text:
d animum cito vertat. Cupidus a capiendo multum, id est accipiendo, vocatus. Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator; a calvendo, id est frustrando et decipiendo, dictus. Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant. Conpilator, qui aliena dicta suis praemiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mixta contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset et conpilator veterum ab aemulis diceretur: Ille respondit: 'Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu' Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus ab intentione vocatus, dicat. Contemptibilis, vesine honore. Crudelis, hoc est crudus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tis enĩ fortuna ab eo eradit. Uĩ
et a iuiris pitis capite diminutis
d̾r. Columis a colũpna dicto
ina dictus. qd sit formosus capis¬
lis uł qr coma nutrit. Calamistes¬
tus a calamistro id ẽ acu ferrea in
calami similitucline facta in qui
ctiues obtor q̃nt̾. ut scrispi sint qͣ
in crnere cale fac̾e solent qͥ capilo
crispant. ut calamistͣti sinit. Cor¬
pulcntus qd̃ sit corpore ualidus
et lentus carnib. Crassus a sagi¬
na corporis a creando carnes. Comes¬
sor a comedendo satis: est enĩ gule
ac uentris unmoderate deditus.

Expanded text:
atis enim fortuna ab eo excidit, unde, et a jurisperitis capite diminutus dicitur. 55. Colomis, a columna voma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. 57. Calamistratus a calamistro, id est, acu ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint, quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. 58. Corpulentus, quod sit corpore validus, et lentis carnibus. Crassus, a sagina corporis, a creando carnes. Comessor, a comedendo satis. 466 Est enim gulae ac ventri immoderate deditus.
Abbreviated transcription (Latin):
lo qd̾ splendeat. Uñ clarus
dies. pro splendore celi. Celsus a
celo dictus qd̾ sit sb̾luis et altꝯ
qͣi celestis. Castus pͥmũ a castrati¬
one nũcupatus: postea placuit
uetibꝰ ⁊ eos sic noĩari. qͥ ꝑpetuam
libidius abstinẽcia pollicebãtur.
clestis clictus.q it̾ sibi facit ad
aptus. Celicola eo qd̾ celũ co¬
at: est enĩ angłs. Contine̾s nõ
solil in castitate cłr. s in cibo et¬
in potu in ira qͦ et ueratõne mẽ¬
tis et detrahendi libicline. Conti
at. id est ꝓtegat et tucat᷑ sicut
solz patronus clientez. Concors
a coniũctõne cordis est. appellatꝰ.
git: ita et ille cõcors dr qͥ corde
iũgitur. Concinator: cõuocator.
consultor: allocutor. q in de dictꝰ
ꝯsultor qd soli se applicat cui loqͣ
et sollitudine leuat alloqͥo suo
hinc et solaciũ. Consultus est qͥ cõ¬
qͥ nõ accip᷑ consiliũ. Constãs clictꝰ
qd̾ undiq stat. et qui in aliꝙͣ par¬
tem decliuari potest. Confidens

Expanded text:
od splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et contat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. git, ita ille concors dicitur qui corde iungitur. Contionaunius allocutor; et inde dictus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui conqui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ: S qr crepare iaz desierit:
re desiderare. Despiciens qd̾ deor¬
sũ aspiciat uł cõtemptui ħ̾eat.
Dolosus insieliosus uł malignꝰ
ab eo qd̾ deluclat. Ut enĩ accipi¬
at occulta malicia blanlis ẜuo¬
nib ornat. Dubius incertus qͣi
duaꝵ uiaꝵ. Delator clictus: eo
qd cletegit qd̾ latebat. Dilator
ꝙ cdiffert ad ꝓferendũ. Desidi¬
osus. tarclus pig̾ a desidendo uo¬
catus: id est ualde sedendo. Ider
et residens a residendo de cnĩ hic
augentis est. Delirus mente de
lua abertet. Lira est: aratõnis
genus: cũ agricole fc̃a semente
clirigũt sulcos. in quo fulco oĩs
segos decurrit. Demens id est qͥ
amens. id est sũ mente uł ꝙ di¬
minutõnẽ li̾e at mentis. Decipi¬
ẽs eo qd minꝰ sapere incipit qͣ
solebat. Dĩpuatus et dãpnabi¬
ł quor pͥer iam adlictus est se

Expanded text:
sus est, sed qui jam crepare desierit, sus est, sed qui jam crepare desierit, re, de sidere. Despiciens, eo quod deorsum aspiciat, vel contemptui habeat. Dolosus, insidiosus, vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibus ornat. 77. Dubius, incertus, quasi duarum viarum. Delator, dictus, eo quod detegat quod latebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus, tardus, piger, a desidendo vocatus, id est, valde sedendo idem et reses, a residendo ; de enim hic augentis est. 78. Delirus lira, aberret. Lira est enim arationis genus, cura agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quod minus sapere incipit quam quod solebat. Damnatus et damnabilis: quorum prior iam addictus est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ome et decorus decibił. Direc¬
tus co qd̾ in rectũ uaclit. Dilect᷑
adiligencia. Hec st̃ enĩ signͣ li¬
lgenli. ¶ Delibutus de oleo ue¬
tus ut alleche solent uł in cereu¬
mate pu̾i. Hinc et delibutum¬
diudio id ẽ. ꝑfusũ uł plenũ. De¬
licatus qd̾ sit delicus pastus: ui¬
leus in epuł et uitore corporis
Defessus: semꝑ infirmꝰ qͣi di
fessus. Debił qr per bilẽ fac¬
ls sit fragił. bił enĩ humor ẽ
ficens corpꝰ. Decolor: qd̾ cle¬
st ili color. Desperato uulgo
uocatur malus ac ꝑclitus: nec
iam ulliꝰ ꝓspere spei. D̾r ãt ꝑ¬
nitur. Consuetudo at erat apd̾
uet̾os: ut desperati añ iamias
suas collocarentur: uł ut extre¬
nũ sp̃m redderent t̾re uelut pꝰ¬
sent a transcuntib forte curari
qui aliqͣ do simili laborauerũt
morbo. Degener aũt ignobilis
natus in honeste tam̃ uiuit.
si ad mortis tenebrat uertat. sic̾
crepuscłm tp̃s noctis. Alii dñt
decrepitũ nõ qui senectute auul¬

Expanded text:
decorus et decibilis. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in cereumate pugaudio, id est, perfusum, vel plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis, et nitore corporis. 71. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitnuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante januas suas collocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. 73. Degener, aut ignobilis,natus, inhoneste tamen vivit. r, et quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum, non qui 468 senectute avul
Abbreviated transcription (Latin):
Dom̃ez aut so¬
nũ que matheries canti¬
lenaꝵ est: triformẽ ꝯstat ẽẽ
naturã. ¶ Pma est armonica
que ex uocũ cantib constat.
Sccła organica: que ex flatu
ꝯstat. Tercia rithinica: que
pulsu cligitoꝵ numeros reci¬
pit. Nam aut uoce eclitur so¬
nus: Sicut per fauces aut fla¬
tu. Sicut per tubaz aut pulsu
Sicut per citharaz aut ꝑ qd̃¬
lib aliud qd̃ ꝑcuciendo canoꝵ

Expanded text:
omnem autem sonum qui materies cantilenarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, que ex vocum cantibus constat. Secunda organica, que ex flexu consistit. Tertia rythmica, que pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu sicut per tubam aut tibiam, aut pulsu sicut per citharam, aut per quodlibet aliud quod percutiendo canorum
Abbreviated transcription (Latin):
atur aĩmũq putant ẽẽ in capite
i incerebro: ido eam lñt de capi¬
te ioius ẽẽ nataz. qr sensꝯ sapien¬
tis qͥ inuenit omĩa in capite est
In cuiꝰ pectore id̾o capud gorgoniᷤ
pingitur. qr illic est omĩs prudẽ¬
cia que confuncdit alios et impe
tiquis imperatoꝵ status cernimꝰ
In melio pectore lorice siulitu¬
et uirtutez. Hec minerua ⁊ trito¬
nia dr. Triton enĩ affrice palus
est. airta ꝙͣ fertur uirgnali appa¬
iuisse etate. ꝓpt̾ qd̾ tuitonia nun¬
cupata. Uñ et tanto procliuius
nea credita: qͣnto muiꝰ origo eiꝰ
nuotuit. ¶ P allas aũt dicta uł
ab insula pallene intracia in qͣ
nututa est uł apotipalle intodo¬
ri. id est ab. iste concussioneł qd̾
pallantẽ giguntez occiderit.
Uenerẽ exinde dñt nũcupatam¬

Expanded text:
ite et cerebro, ideo eam dicunt de capite Jovis esse natam, quia sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. In cujus pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios et impertiquis imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, proptet virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Afest, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insula Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam
Abbreviated transcription (Latin):
biũ est. ut er ethna uulcanoq
datur intlłi. & ideo uirginẽ pu¬
tant. qr igns ininolabile si
elementũ. nichilq nasci possit
ex eo. quippe qui omia q̃ arcipil¬
erit absumat. Ouicdius in fasti
Nec tu aliud uesta ꝙͣ uiuã ĩtel¬
ge flãmã. Nataq de flãma co¬
pora nuilla uides. Propt̾ea ⁊ us¬
gines ei seruire dñt: eo qd̾ sicus

Expanded text:
Vulcanoque datur intelligi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. 68. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud vestam, quam vivam intellige flammam; Nataque de flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est ignis. S quasi clandus eĩm¬
di sp̃e motũq ħt. Ideo aũt ifa¬
broꝵ fornace eũdez uulcanũ aus¬
tore chñt. qr sñ igne nullũ meta¬
li genus fundi extendiq potest
¶Pluton grece. latie cliespis
uł distispat̾. quẽ alii orcũ uocĩ
quasi receptore mortuoꝵ. un
orca nũcupatur uas qd̾ recp al¬

Expanded text:
laudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dolũ aũt est simulachrũ ꝙ hu¬
mana effigie fc̃m ⁊ ꝯsectatũ est
iuxta uocabuli int̾pretatonem
Idos enĩ groce forma sonat: ⁊ ab¬
lici exposcit. Inde idolatria oĩs
cirta om̃e ydolũ fam̾iliatꝰ uł se¬
uitꝰ. Qͥdam uero latini ignor¬
dolum er dolo sũpsisse nom̃ quo
cliabolũ creature cultũ cliuuim uol¬

Expanded text:
dolum est simulacrum, quod humana effigie factum, et consecratum est juxta vocabuli sui interpretationem: Idos enim Graece forma sonat, et iddici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignoridolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divi
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ: contra significat. Xp̃m
destiuet. Nam et templũ iero¬
solunis reparare. ⁊ om̃s ueteris le¬
gis ceminonias restaurare tẽpta¬
bit. S ⁊ ille antixp̃t ẽ: qͥ negat¬

Expanded text:
 Latinum contra significat. Chrissolvat. Nam et templum Jerosolymis reparare, et omnes veteris legis caeremonias restaurare tentabit; nam et ille Anti
Abbreviated transcription (Latin):
manes hoc est mites ac moles¬
tos cũ sint t̾ribiles et immanes
ut parcas et eumenides. ¶Lar¬
uas ex hoĩb fcõs demones aiunt
qui meriti mali fuerint. qͣꝵ na¬
tura ẽẽ cłr terrere paruulos et
in anguł garrire tenebrosis.
Lamias qͣs fabule tradũt infã¬
tes cormpere ac laniare solitas: a
laniando spałr dictas. Pilosi qͥ¬
grece panite latine incubi appel¬
lant᷑. sũ iniui ab meundo passi
pe enĩ impbi existũt etia muli¬
erib et eaꝵ ꝑigũt concubitũ qͦs
assidue hanc pagũt ĩpuclicicia
Quez aut nulgo incubonez uocãt
Hũc romani faimũ ficariũ dñt:
ad quẽ oracuis dicit. Faune uim¬
pliarũ dñt fugienciũ amator: ꝑ
nicos fines. ⁊ aprica rura legniᷤᷤ¬

Expanded text:
manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qgrece panite, latine incubi appellantur sive invii ab ineundo passimpe enim improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum; quos asQuem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Leni
Abbreviated transcription (Latin):
rio mortuoꝵ constituerentur
u̾magines uł effigies tanqͣm
in celũ receptis ꝓ quibꝰ se in
terris demones colendi suppo¬
suerũt. ⁊ sibi sacrificari a decep¬
cis et perditis persuaserũt.¬
¶ Simulacra at a sinilitudine
nũcupant᷑: eo qd manu artifi¬
cis er lapide aliaue materia co¬
rũ uultꝰ imitant᷑ in quoꝵ ho¬
nore fingũtur. Ergo simulacͣ
ficta. uñ ⁊̃ fła sunt. Notandũ
ꝙ latinus ẜmno sit ni hebreis:
fecerit. Gentiles aũt primum
ꝓmetheum simulachͭa hominũ
de luto finxisse peribent ab eoq
uatam ẽẽ arte. Simulachra ⁊
statuas fingenli. Uñ et poete
ab eohoĩes primũ fcos eẽ ꝯfin¬
gũt: figurate ꝓpt̾ effigies ¶ A¬
pud grecos aũt cicrops sb̾ qͦ pri¬
mũ in arce oliua orta est. ꝙ a¬
themensium urbs ex minerue
appellatõne uom̃ sortita ẽ. His
lachra repperit. aras statuit.
uictimas inmolauit. neqͣꝙͣ isto¬
modi reb in grecia nũquã u¬

Expanded text:
rio mortuorum constituerentur rio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacraconficta; unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic mulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam vi
Abbreviated transcription (Latin):
uos pagani deos asserunt.
hoĩes olim fuisse ꝓbunt᷑. et
pro unrꝰ cuiꝰq uita uł meritis co¬
li apd̾ suos post mortẽ ceperunt
ut apd̃ egrptũ isis apd̃ cretam
iouis apud mauros uiba. apd̾
latinos fauinis. apd̃ romanos
amunꝰ. Eodem quoq mͦ apud
athenas minerna: apud samumi
nino.. Apud paphos uenꝰ. Apd̾
lennos uulcanus. Apud uaros
sitis carmiib in celũ eos sustule¬
tõnes arciũ peperisse. dũr. ut ab¬
esculapio medicina. a nulcano fa¬
bricu. Ab actib aut uocant᷑: ut
menuriꝰ qd mercib preest liber
a libertate Fuerũt ĩ ⁊ qͥdã iuri
fortes aut urbiũ cõclitores qb
mortuis hoĩes qui eos clilexer̃t
simulacra finrxerũt ut ħerent
aliqd̃ er imagiiũ ꝯtemplatõe
solaciũ. S paulatim hũc erro¬
rem ꝑsuadentib lemonibꝰ ita
n posteris irrepsisse: ut quos illi
pro sola nois memoria honora¬
uerũt: successores deos existim¬
rent atq colerent. ¶Simulacro¬
rũ usus erortꝯ est. cu ex deside¬

Expanded text:
uos pagani deos asserunt, homines olim fuisse produntur, et pro uniuscuiusque vita vel meritis coli apud suos post mortem coeperunt, ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Iovis, apud Mauros Iuba, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos sitis carminibus in caelum eos sustuletiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fuerunt etiam et quidam viri fortes aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simulacrorum usus exortus est, cum ex deside
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥñt ꝓpt̾ agriculturã significã¬
litũ tradiderũt. ¶ Ioiis fert᷑ a iu¬
uando dictꝰ: ⁊ iupit̾ quasi iuuãs
pat̾. hoc est. om̃ib prestans. Hũc
et priuato titulo ioue optimũ di¬
xeruĩt. clũ fuiss incestꝰ in suis im¬
pudicus in extraneis. ꝙ̃ moto
taurũ fingũt ꝓpt̾ europe raptũ
Fuit eñ in naui cuiꝰ insigne en
taurus mͦ dane ꝑ mbrez aureu
cia mulieris ab auro fuisse cr¬
ta modo in similitudĩe aqͥle p¬
qd pueꝵ rapuerit. mͦ spentẽ qr
reptauerit ⁊ cignũ q cãtauent.
⁊ id̾o nõ figure iste st̃. S plane d
uentate scelera. Uñ turpe erat ta¬
les deos creli. quales hoĩes ẽe nõ
debeant. ¶Ianũ d̃t qͣsi mũcdi is
celi uł mensiũ ianua. Duas in
facies faciũt ꝓpt̾ oriente ⁊ occiꝰ¬
tez. Cum u̾o faciũt eũ qͣdrifron¬
tem ⁊ ianũ gemiũ appellãt ad
iiͦiͦi. mũdi partes hoc referũt ł ad
gunt moustrũ nõ łm faciũt.

Expanded text:
inquiunt, propter agriculturam significaninquiunt, propter agriculturam significanlitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando et Iupiter quasi iuvans pater, hoc est omnibus prestans, hunc et privato titulo Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum ur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam; modo in similitudinem aquile prum rapuerit; modo serpentem, quia reptaverit; et cignum, quia cantaverit. Et ideo non figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi, quales homines non esse debeant. Ianum dicunt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quatuor mundi partes hoc referunt, vel ad gunt, monstrum non deum faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tonis intulit: et hauc usq ade¬
terua morte cotidie ꝑsuadendo
adicit uł extendit. Quedã aũt no¬
mĩa deoꝵ suoꝵ gentiles ꝑ uanas
fabulas ad rõnes phisicas conã¬
tur iitrocduc̾e. eaq in caĩs elem̃¬
toꝵ ꝯposita ẽẽ int̾pretant᷑. S ħ
norarent aliquib figuris quos ꝑ¬
ditos ac dedecoris infamia plenos
fusse hystorie confitent᷑. Omino e¬
enĩ fuigendi locus uacat uͥ u̾itas
cessat. ¶Saturuꝰ origo d̾oꝵ ⁊ to
cuis potestatis a paganis designa¬
tur. Hũc latini a sato appellatu
ferũt: qͣiͣ ad ip̃m sacio om̃ũi ꝑtine¬
at rerũ uł a tp̃ris longitudine qd̾
saturetur ãnis. Uñ et eũ grecicro¬
nos nom̃ here cdñt. id est tp̃s qd̾
filios suos fertur deuorasse. hoc ẽ
annos quos tp̃s ꝓlurent in se re¬
iterũ redeu̾t. Hũc celi pr̃is abscidiᷤ¬
se genitalia dñt. qr nichil in celo
de semmib nascitur. Falcez tenet

Expanded text:
tionis intulit, et hanc usque ad aetionis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed rnarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se reiterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
nus et sol. ¶Beelphegor int̾pre¬
tatur simulchrũ ignominie.
Idolũ enĩ fuit moab: cognom̃to
baal super montẽ fegor: q̃ lati¬
ni pͥapũ uocant deũ ortoꝵ. Fu¬
it enĩ de lapsaco ciuitate ellespõ¬
tide qua pulsus est: ⁊ ꝓpt̾ iurilis
membri magnitudine ĩ num̾o
deoꝵ suor cũ greci transtulerũt
i in numine sacrauerũt ortoꝵ.¬
tez cor ¶Belzebub idolũ fuit
accaron. qd int̾pretatur uir mꝰ¬
caꝵ. zebub enĩ: musca uocatur.
Spurtissimũ igitur idolũ ideo
uirũ muscaꝵ uocatũ: ꝓpt̾ sordes
idolatrie sũ ꝓ inmũclicia. ¶ Be¬
lial becmoth ex hebrca uoce in
latinam lingua aĩal sonat. ꝓpt̾
ꝙ de excelsis ad t̾rena cecidit et
pro merito suo ut aĩal brutũ ef¬
fectus sit. Ip̾e est et leuiathã .i.
serpens de aquis. Qͥa in huiꝰ scli
mare uolubili u̾sat astucia. ¶Le¬
uiathan aũt int̾p̾tat᷑ aclditam̃t᷑
eoꝵ. quor scił nͥ hominũ qͥb in¬
paracliso semel culpã preuarica¬

Expanded text:
ppellant. Beelphegor interpretatur simulachrum ignominie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem, in numero deorum suorum eum Greci transtulerunt et in nomine eius sacraverunt horttem. Belzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorparadiso semel culpam praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
calamoꝵ gestat ꝓpt̾ armoniã celi
crimina uocũ. Uillosus est. qr tel¬
lus cũ uestita est. agitur uentis.
Pars eius inferior feda est ꝓpt̾
arbores. et feras et pecudes. Ca¬
prinas ungulas ħt: ut solidita¬
tes terre ostendat quẽ uolũt re
rum t̾ra appellatur: quam isin
uolũt ẽẽ. Fuit aũt regina egypti¬
oꝵ machi regis filia que de gre¬
cia ueniens egiptios lr̃as docuit¬
⁊ terras colere iustituit ꝓpt̾ ꝙ¬
t̾raz eiꝰ noĩe appellauerũt. ¶Se¬
rapis oĩm maximꝰ egyptõꝵ d̾s¬
łr ip̃e est apis rex argiuoꝵ qͥ na¬
iub tnͣsuectꝰ ĩ egiptũ cũ ibidem
mortuꝰ fuiss. serapis appellatus
est: ppt̾ea qr archa in qua mor
sepultũ ceperũt priusꝙͣ tẽplũ eiꝰ
pͥmo. cleinde una lr̃a ꝯmutata.
serapis clictus est. Apis fuit apd̾
egypcios taurus serapi cõsecratꝰ
et ab eo ita cognominat᷑ ꝙ̃ ogy¬
ptus instar numinis colebat.
eo qd̃ de futuris claret q̃dã ma¬

Expanded text:
calamorum gestat, propter harmoniam celi, calamorum gestat, propter harmoniam celi, crimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerrum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; ram ejus nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus, ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est: propterea quia arca, in qua mortsepultum coeperunt, priusquam templum ejus primo, deinde una littera commutata, Serapis diAegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Affrodis enĩ grece spuma uocat᷑
Q̾ autez fingũt saturnũ celo pa¬
tri genitalia abciclisse et sangui¬
nez fluxisse in mare atq eo spu¬
na maris cõcreta uenus natu ẽ
Illud auit qd̾ per coitũ salsi hũo¬
ris sb̃stãcia est. et inde affrocdin
sangiĩs que ex succo iusceꝵ liqͥ¬
do salsoq constat. Ideo aut uene¬
rez uulcani lñt uxorez: qr uene¬
riũ officiũ nõ nͥ calore consistit. In¬
de est fugiclus in uenerez semor
Nam qd̃ iouis saturno cłr pat̾ri
descenderit nichil creat᷑. ¶Cupidi¬
ne uocatũ ferũt ꝓpt̾. amorẽ. Est
enĩ demõ fornicatonis qͥ ideo ala¬
tus pingit᷑: qr nicħ amantib leuiꝰ:
nichil mutabiliꝰ inuenit᷑. Pu̾ pi¬
gitur: qr stulto est: ⁊ irrationabi¬
lis amor. Sagitta qr amor cor ul
nerat face qr inflãmat. ¶Pau
dñt greci latini siluanũ łm rusti¬
coꝵ que in nature simulitudinez
.i. om̃e. Fingũt enĩ eũ ex uiiuer
litudiue etheris. Ristulam septẽ

Expanded text:
Aphros enim Graece spuma vocatur. Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia est, et inde affrodin sanguinis, qui ex succo viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri o in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem nerat, facem quia inflammat. Pan dicunt Greci, Latini Sylvanum, deum rusticorum, quem in nature similitudinem est omne: fingunt enim eum ex universlitudinem etheris. Fistulam septem
Abbreviated transcription (Latin):
sur ¶Fortuua a fortuitis nom̃
here adnt. qͣi deam quãdar res
hurauas uanis casib et fortuitis
aludente: unde et cecã appellãt
cos passim in q̃sl incurres sñ
ulio eramine meritor ad bonoᷤᷤ
et malos uenit. Fatũ aũt a for¬
tuna separant. et fortuna qͣsisit
i eis que fortuitu ueniũt nulla
pala ca fatũ uero appositũ sĩgu¬
is et statũ aũt. ¶ Auĩt et tres
furias feminas criitas spe̾̃tib
ꝓpt̾ tres effectus que in aninus
hoĩ multas ꝑturbatõnes gig¬
nũt et int̾clũ cogũt ita delinq̃re.
ut nec fame nec periculi sui res
cupit. cupiditas que desiderat o¬
pos. Libido que appetit uolupta¬
tes. Que id̾o furie appellant᷑ ꝙ sti
quaꝵ putant clictas a nubib. Nã¬
Ip̃as aũt clñt et musas qͣs ⁊ num¬
phas. Nec in merito. Nam aq̃
motus musicen efficit. Nimpha¬
tũ apd̾̃ gentiles uaria sũt uoca¬
bula. Nimphas oppe montiũ.
orsades clñt. Siluaꝵ driadas. Fo¬

Expanded text:
st. Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatutuna separant: et fortuna quasi sit in his quae fortuitu veniunt, nulla palam causa; fatum vero adpositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres Furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respndictam cupit: cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo furie appellantur, quodquarum putantIpsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silva
Abbreviated transcription (Latin):
aer umoni cleputet᷑ uͥ uolũt ero¬
as h̃itare. quo noĩe appellãt ali¬
cuiꝰ meriti aĩas defũctoꝵ qsi ero¬
as id est uiros aenos. et celo clig¬
nos ꝓpt̾ sapiencia ⁊ fortitudĩe.
¶Penates gentiles clicebãt õs
deos quos domi colebant: et pe¬
nates cdicti. qd̾ eẽnt in penetrabi¬
lib. id est in secretis. Hii lii quo¬
modo uocabant᷑ uł q̃ noĩa huer̃t
ignorat᷑. ¶Manes deos mortuo¬
rũ clñt. quoꝵ potestate int̾ lu¬
na et t̾raz asserũt. aqͥb et mane
clictũ existimãt. quos putãt ab

Expanded text:
r Junoni deputetur, ubi volunt heroas habitare, quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos pu
Abbreviated transcription (Latin):
uim heat oĩm rerũ gignẽdr
sũ agignelis liberis. Uñ et gen¬
ales lecti dicebant᷑ a gentib qu
nouo marito sternebãt᷑. Hec ⁊ ah
int̾pretata sic h̃nt̾. ut ea nõ ĩte¬
lecta dãpnabiłr tñ adorãt. Fir
iupit̾ futur. a fando gͥ fatũ di¬
cũt id est a loq̃ndo: ꝙ nͥ ħ nomẽ
iam malia re soleret intłłi: quo
corda hominũ uolumꝰ ĩclinare
rationabłr possumꝰ a fando facĩ
appellare. Nõ enĩ abnuere possi¬
mꝰ ẽẽ scͥptũ in lr̃is scĩs semel lo¬
cutus est. cls cluo hec aucliui et
reliqͣ. Q̾ eĩ clictũ est semel locut

Expanded text:
im habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. 89. Haecinterpretata sic habent, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorenturJupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uulcanũ uolũt ignẽ: ⁊ clictus
uulcanus qͣsi uolans cundor ł qͣsi
uolicanꝰ qd̾ per aere uolet. Ignis
circo aũt uulcanus de femore ui¬
nis fingitur natus : qd̃ fulminade
uno aere nascunt᷑. Claudꝰ au̾t ii¬

Expanded text:
ulcanum volunt ignem, et dictus Vulcanus, quasi volans candor, vel quasi volicanus, quod per aerem volet, ignis Idcirco autem Vulcanus de femore Junonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascuntur. 41. Claudus aut
Abbreviated transcription (Latin):
melior fiat t̾ra. ¶ Proserpina: q¬
er ca proserpant fruges. Uestaz
ꝙ herbis uł uariis uestita sit reb
uł aui uastando. Eandez ⁊ tellu¬
rez et matrez magnaz fingũt. tur¬
tu simbalor. Matre uocatã: ꝙ
plurima paria. magna ꝙ cibum
gignit. Almã ꝙ uniu̾sa .nalia⁊
fructib suis alit. Est enĩ alimẽ¬
toꝵ nu trre t̾ra ꝙ simulacrũ
euis cũ claui pingitur. qr teltꝰ
hieme. elaudr uere aperit᷑ ut
fruges nascantur. Q tympanũ
ħt significare uolũt orbẽ terre
pendet in aere. qd̾ sustines¬

Expanded text:
melior fiat tmelior fiat tex ea proserpiant fruges: Vestam, quod herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eandem et Tellurem et Matrem magnam fingunt, turtu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat: magnam, quod cibum gignat. Almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Simulacrum ejus cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur, ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae: pendet in
Abbreviated transcription (Latin):
rrebat. Hũc apollo sagittarũ ic¬
tib sternens. noĩs quoq spolia re¬
portauit ut phitius uocaret᷑. uñ
et ob insigne uctorie plutia sacra
celebranda constituit. ¶Dianã ꝙͦ
clem auĩt. Uñ et uirginẽ uolũt qđ̵
pia nichil pariat. ꝙ ido ambo sa¬
gittus here fingũt᷑. qd luo ip̃a si¬
dera de celo rachos usq ad t̾ras em̃¬
tant. Diana aut uocata qͣsi lua¬
naui. qr luna lie ac uocte appa¬
ret: ip̃am ⁊ lucina asseuerũt eoꝙ
luceat. Eandez et trinar eo ꝙ tri¬
bus fungatur figuris. De qͣ uir¬
gilius: tria uirgius ora cliane qr
eadem luna. cade diana eadẽ pro¬
serpina uocat᷑. S cũ luna pingit᷑
sb̾ lustri splendet amuctu. Cũ suc¬
cincta iacit calamos latonia uir¬
go est. Cũ sb̃mxa sedet solio plu¬
tonia ꝯuix. Latonia aũt diana:¬
co ꝙ latone fu̾it filia. ¶Cerercm
.i. t̾ra a creanclis frugib asserunt
clicta: appellantes eam uõibꝰ plu

Expanded text:
rrebat. Hunc Apollo sagittarum icrrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque dem aiunt, unde et uirginem uolunt quod uia nichil pariat. Et ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usque ad terras emittunt. Dianam autem uocatam quasi duanam quod Luna die ac nocte appareat, ipsam et Lucinam asseuerant eo quod luceat, eandem et Triuiam eo quod tribus fingitur figuris, unde et Virgilius: Tria uirginis ora Diane, quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina dicitur, sed cum Luna fingitur, sublustri splendei amictu, Cum succincta iacet calamis, Latonia uirgo est, Cum subnixa sedet solio, Plutonia eo quod Latonae fuerit filia. Cererem, id  terram, a creandis frugibus asserunt dictam, appellantes eam nominibus p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Marte d̃m belli ẽẽ clñt ⁊ mar¬
te appellatũ. q per uiros pugnͣ¬
tur: ut sit mars. mas l tria sint i¬
genera cõsuetudinũ sic̾ scitarum
uͥ et femine ⁊ uiri in pugnã eũt
Amazonũ uͥ sole femine romano¬
rũ. aliaꝵq genciũ uͥ soli mares. It̾
marte qͣsi effectore morciũ. Nã
a marte mors nũcupat᷑. Hũc ⁊ ad¬
u̾terũ dñt. qr belligerantib ĩc̾tꝯ
est. Qd̃ uero nudo pectore stat.
ut bello se quisq sũ formiline
cordis obiciat. Mars aũt apud
lo gradum inferũt qui pugnãt
aut qd̃ impigre gradiũtur.
polline ꝙͣuis liuinatore ⁊ medi¬
qͣsi solũ. Ip̃m titan: qͣsi unũ ex ti¬
tanis qui aduersũ iouẽ nõ fecit.
Ip̃m phebũ qͣsi efebũ hoc ẽ adoles¬
centez. Uñ et sol puer pingitur
eo qd̃ cotidie oriatur ⁊ noua luce
nascatur. Phithiũ eũde quoq
apolline uocari auĩt aphitone
magis uenena ꝙͣ magnitudo te¬

Expanded text:
Martem deum belli esse dicunt, et MarMartem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apudlo gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medisi solum; ipsum Titan, quasi unum ex Titanis qui aduersum Iouem non fecit; ipsum Phoebum, quasi ephoebum, hoc est adolescentem — unde et Sol puer pingitur, eo quod cotidie oriatur et noua luce nascatur. Pythium quoque eundem Apollinem uocant a Pythone, magis venena quam magnitudo te
Abbreviated transcription (Latin):
nutritus. Ceterũ est ⁊ enisa cuu¬
tas in qͣ cołr. idez lib̾. uñ nisens
clictus est. ¶ Mercuniũ ẜmonem
int̾pretant᷑. Nam ideo merturiꝰ
qͣsi mecliꝰ currens dr appellatus.
qd̾ sino currit int̾ hoĩes medius
terpretato q̃ ad ẜmone utiq ꝑ¬
preesse: qr int̾ uendentes ⁊ em̃tes
sermo fit mecliꝰ. Qͥ id̾o fingitur
h̾ere pennas qr ciciꝰ uerba cliscu¬
rrũt: uñ et uelox ⁊ errãs indu¬
citur. Alas cius in capite ⁊ ĩ pedi¬
bus significare uolucre fieri per
aios audiẽciũ fallit. Uirga ten.
serpentes cluidit .i. uenena. nã
bellantes ac cdissidentes int̾pretũ
oroue sedantur. uñ sccłm libiũ
egati pacis cauduciatores clãr
Sicut enĩ per sectiales bella ĩclu¬
cebant᷑. ita pax per cauduciato
ne int̾pres. qͥob uirtute młtaꝵ¬
q arciũ scĩam trimegistꝰ: id ẽ t̾
maximꝰ uoiatꝯ ẽ. Cur aũt eũ ca¬
pite canino ꝓingũt. Hec ratio:
cissimũ genus et ꝑspicax ħ̾eatur

Expanded text:
nutritus. Ceterum est et Nysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inter homines medius. terpretatio, quae ad sermonem utiqpraeesse, quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere pennas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur; alas enim ejus in capite, et in pedibus, significare volucrem fieri per os audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes diuidit, id est uenena; nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur, unde secundum Liuium legati pacis caduceatores dicuntur — sicut enim per fetiales bella indicebantur, ita pax per caduceatorne interpres. Qui ob uirtutem multarumque artium scientiam Trimegistus — id est ter maximus — nominatus est. Cur autem eum capite canino fingunt, haec ratio cissimum genus et perspicax habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
q fila ex lana torquẽtib ꝓpter
tria tp̃ra pret̾itũ qd̃ in fuso uam¬
netũ atq inuolutũ est preses q
int̾ cligitos uentis trahit᷑. Fiti¬
rũ in lana q̃ in colo nplicata e
i qd̾ aclhus per cligitos nentis
fusũ tanꝙͣ presens ad pretͥitu

Expanded text:
uentibus, propter tria tempora: preteritum, quod iam in fuso netum atque involutum est; presens, quod inter digitos nentis trahitur; futurum, in lana que colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam presens ad preteritum
Abbreviated transcription (Latin):
situte ꝯucisist̃. Nec aeris illius
uiuora spacia. S ista caligmnosa
usqs ad tempus iudicii. Hu sũt
preuaricatores angłi: quoꝵ dia¬
uolus pͥnceps est. ¶Diabolus he¬
baite cͥr de orsũ fluens. Qa qͥctꝰ
n celi culmine stare ꝯtẽpsit. s su¬
reibie pond̾e deorsũ corruens ce¬
adit. Grece enĩ cliabolus crimĩa¬
tor uocat᷑. ł ꝙ crimina in qͥb ip̃e
illicit ad dcum referat. uł qr elec¬
toꝵ inocencia crimũb fictis ac¬
cusat. Uũ et in apocalipsi uoce
angłica cłr. Proiectus est accu¬
in ospectu cłi ur̃i clie ac nocte.
Sathanas in latinũ sonat aduer¬
sariꝰ sũ tns gressor. Ip̾e enĩ adu̾sa¬
ꝑsc̃or uͥtutib ꝯtraire uitit᷑. Ip̃e ẽ
i tnͣsgressor qͥ preuaricator effectꝰ
in ucritate qua ꝯclitꝯ ẽ uõ ꝯstitit
Idem et temptator: q tẽptandã
iustoꝵ innocencia postulat sicut
in iob scribit᷑. ¶ Antrep̃c appellatur

Expanded text:
c aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa usque ad tempus iudicii. Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Diabolus Heitur deorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accuin conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversatraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
miros in cocũdo ꝑ eius bñficiũ
ab ailiebri ⁊ delicato corpore pĩ¬
guur. Dicũt enĩ mulieres ei ãt¬
sibusus ⁊ uinũ ꝓpt̾ ercitãdã li¬
bidine. uñ et fr̃ons eius pãpino
aingitur. ¶ S ideo corona uite¬
am et corma h̃t. qr cũ grate et
moterate uinũ b uniũ bibit̾. le

Expanded text:
neficium er muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei attributas et vinum propter excitandam libidinem, unde et frons eius pampino cingitur; sed ideo coronam viteam in cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibi
Abbreviated transcription (Latin):
rũt: significat ꝙ seminune meli¬
geant t̾raz sequi oport̾e in ea qͥp¬
pe omĩa repperire. O. se apd̾ cam
iactant. precipitur inqͥũt ut qui
t̾ram colunt ne secleãt semper ei
eẽ qd agant. Cu̾mbaloꝵ aũt ac¬
rcoꝵ sonita ferram̃toꝵ crepitꝰ m
colendo agro. S et id̾o ere. qd fr¬

Expanded text:
unt, significant qui semine indigeant, terram sequi oportere; in ea quippe omnia reperire. Quod se apud eam iactant, praecipitur, inquiunt, ut qui terram colunt ne sedeant; semper enim esse quod agant. Cymbalorum autem aereorum sonitus, ferramentorum crepitus in colendo agro: s
Abbreviated transcription (Latin):
ueterauerũt ossa mea clũ clamarẽ tota
die. Qͥd ergo tacuisse se penitet uͥ ꝯfes
fentõne maloꝵ: Qͥ ergo pcc̃oꝵ suorũ
defensqr existit: ncc̾e est ut penitendo
accus. ꝙ suꝑbiendo praue admisit.

Expanded text:
veteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota veteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi cfensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave admisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ue inquid quitrahitis miqͥtatem in funi¬
cuł uanitatis: et qͣi uĩcł̾m plaustri pt̾m
Trahit enĩ iniquitate ut funicłm: qͥ tar¬
dat conuerti ad deum. Trahere enĩ ẽ ũqͥ¬
tatem moram fac̾e iniquitati. Uñ ⁊ psal¬
mus. Prolongauerũt iniquitates suas
licta. Scłm psalmi sũa. & pectatũ meũ
ante me est semꝑ. Sicut eñ nõ oportz
reminisci pc̃ci affectũ. Sic semꝑ nct̾e ẽ¬
imũꝙͣq suũ indeflendo cõmemorare
pectatum. Apud iustũ recordatõ pecca¬
ti: facit tediũ animi. Qͥ auĩt luxurie ⁊
cupidituti sb̾diti sunt: contumaci sr̃bia
etiam de ip̃o ptc̃i oꝑe głiantur. Seruo dei
tanta recordatõ ẽẽ deb pcc̃i: ut ea q̃ gessit
semper lacrimaus confiteatur. uñ et
psalmꝰ dicit. Conuersus sũ in erũpna
mea clũ ꝯfigitur spina. Pectatũ ineu¬
t̾ cognitũ feci. Dixi ꝓnuncabo adu̾sũ
me iniusticia mea dño. Supͣ enĩ clixe¬
rat qm̃ tacui: ħ est nõ sũ confessꝰ. In¬

Expanded text:
 inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; licta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper neceue suum in flendo commemorare peccatum. 2. Apud justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, contumaci superbia etiam de ipso peccati opere gloriantur. 3. Servo Dei tanta recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, in
Abbreviated transcription (Latin):
surgere. Omĩno pectare cauend̾ est. qd̾
si humane fingłitate pcc̃m surrepserit
confestim erit corrigend̾: ꝙ nequit̾ sen¬
titur ꝯmissũ. Cito enĩcorrigitur culpa:
que cito cognoscitur. Tarclius au̾t sana¬
tur uuluꝰ ꝙ iam putrescentibꝰ mẽbris lõ¬
go pꝰt tp̃r curatõnibꝰ adhibetur. A iora pꝰ¬

Expanded text:
onsurgere. 10. Omnino peccare cavendum est, quod onsurgere. 10. Omnino peccare cavendum est, quod si humana fragilitate peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum, quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa quae cito cognoscitur; tardius autem sanatur vulnus quod jam putrescentibus membris longo post tempore curationibus adhibetur.