comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orator de rethorita ⁊ niris scien¬
tia disputans dixerit. pauci uñ
possunt. Utriunq nemo: Uides
ergo quod ⁊ deus possibilia nisse¬
rit. ⁊ tamen id quod possibile
est ꝑ naturam nullum posse com
nes simul habere non possumus
Atq ita sit. ut quod in alio aut
primum. aut totũ est. in alio
ex parte uersetur. et tamen ñ
sit incrimine qui nõ habet om¬
nia. nec condempnetur ex eo.
q uod nõ habet sed iustificetur
ex eo quod possidet. Definit
scribens ad timotheum. Opor¬
pudicum. ornatum. Hospitalẽ.
gentem filios habentẽ subdi¬
tos cum om̃i pudicitia. Et ite¬
rum. Non neo phitum. ne
inflatus mn inditium incidat
in opprobriũ in cidat ⁊ laqueũ
dẏaboli. Tyto quoq scribens dis¬
cipło quales epõs debeat ordĩa¬
re. breui sermone demoustrat
Idco reliqui te crete ut ea que
desunt corrigas. ⁊ constituas
ꝑciuitates presbrõs. sicut ego
tibi precepi. Si quis est sine
crimure. Unius uxoris uir. si fi¬
lios habens fideles. nec in acc̃a¬

Expanded text:
o  de rhetorica, et juris scientia disputans, dixerit: « Pauci unum possunt, utrumque nemo. » Vides ergo, quod Deus possibile jusserit, et tamen id, quod possibile est, per naturam nullum posse  Alnes simul habere non possumus. Atque ita fit, ut quod in alio aut primum, aut totum est, in alio ex parte versetur: et tamen non sit in crimine, qui non habet omnia, nec condemnetur ex eo, quod non habet; sed justificetur ex eo, quod possidet. Definit scribens ad Timotheum: Oporpudicum, ornatum, hospitalem, gentem, filios habentem subditos cum omni pudicitia . Et iterum: Non neophytum, ne inflatus in judicium incidat in opprobrium incidat, et laqueum diaboli . Tito quoque scribens discipulo, quales episcopos debeat ordinare, brevi sermone demonstrat: Ideo reliqui te Cretae, ut quae reliqua deerant corrigas et constituas per ciuitates presbyterium, sicut ego tibi disposui, si quis est sine crimine, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ confiteoi. ⁊ nõ de paucis ⁊
utiq uiditio. ⁊ ego qui in terro¬
go. ⁊ tu qui respondes peccato¬
res sumus. Critob̾. E ed
possumus non esse si uelimus
peccare. te quoꝙ id sentire non
dubium est. quomodo igitur quod
uterq uolumus: uterq nõ pos¬
sumus. Cricob̾ Quia plene ñ
uolumus. Atticus Da ergo qui
maiorum nr̃orum plene uolu¬
erint. ⁊ potuerint. Crto ¶oc
quidem nõ facile est ostendere:
Neq enum quando dico posse
hominem sine peccato ẽẽ si uelit
aliquos fuisse contendo: sed si¬
plicit̾ posse eẽ si uelit. Aluid ẽ¬
namq ẽẽ pose quod grece dicif.¬

Expanded text:
esse confiteor, et non de paucis et esse confiteor, et non de paucis et tuoque judicio, et ego qui interrogo, et tu qui respondes, peccatores sumus. C. Sed possumus non esse si velimus. peccare, te quoque hoc sentire non dubium est. Quomuterque volumus, uterque non possumus? CRIT. Quia plene non volumus. ATT. Da ergo qui majorum nostrorum plene voluerint, et potuerint. CRIT. Hoc quidem non facile est ostendere. Neque enim quando dico, posse hominem sine peccato esse si velit, aliquos fuisse contendo: sed simpliciter, posse esse si velit. Aliud namque est esse posse, quod graece dici
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de quo futura est disputatio
deret inter utrumq conuenire
quẽ sensum habeat. Critobolꝰ.
Ego hoc assero. qui potest se¬
uno die ab stinere apeccato pos¬
ordine. ⁊ dercentis. ⁊ trib mi¬
lib. ⁊ quaniduicumq se uolu¬
erit obsernare. Attieus. Dic
ergo sinpliciter posse hominem
ut ꝑpetuum sine peccato ẽẽ si ue¬
lit. Possumus ne omne quod uolumꝰ¬
possum quicquid uoluero. sed hoc
solum dico posse hominem sine
pectato ẽe si uelit. Atticꝰ Que¬
so ut michi respondeas. Homi¬
nem me putas an beluam:U
Critob̾. Si de te ambigo. utrũ
homo an belua sis. ipse me be¬
luam confitebor. Altitus Si
ergo ut dicis. homo sum. quo¬
modo cum uelim. ⁊ satis cupiam
non peccare delinquo: Critobõ
Qua uoluntas imperfecta ẽ.
Si enĩ uelles uere. uere utice
non peccates. Aiticus Esigo
tu qui me arguis. non uere cu¬
pere. sine peccato es. quia uere
cupis: Eritobo. Quasi ego de
me dicam: quem peccatoreni

Expanded text:
Et de quo futura est disputatio, Et de quo futura est disputatio, debet inter utrumque convenire quem sensum habeat. C. Ego hoc assero, qui potest uno die abstinere a peccato, posordine posse trecentis, et tribus millibus, et quamdiucumque se voluerit abstinere. A. Dic ergo simpliciter posse hominem in perpetuum esse sine peccato si velit. Possumusne omne quod volumpossum quidquid voluero; sed hoc solum dico, hominem sine peccato posse esse, si velit. A. Quaeso ut mihi respondeas. Hominem me putas, an belluam? C. Si de te ambigo, utrum homo, an bellna sis, ipse me bellnam confitebor. A. Si ergo, ut dicis, homo sum, quomodo cum velim, et satis cupiam non peccare, delinquo? C. Quia voluntas imperfecta est. Si enim vere velles, vere utique non peccares. A. Ergo tu qui me arguis non vere cupere, sine peccato es, quia vere cupis? C. Quasi ego de me dicam, quem peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
am transire qui sic libere homini¬
b sernamus arbitriũ. ut dei persin¬
gula ad uitonum non negemus.
dens. Michi aũt. nullus auferre
poterit᷑ libers arbitrii potestatem.
extiterit. nõ michi debeatur mer¬
ces. sed ei qui in me operatus ẽ¬
Aiticus. Iruere li beri arbi¬
trii potestate ut contra deum.
armes lugnam tuam. ⁊ in eo
te liberum probes. si tibi liceat
blasphemare. uerum suꝑ hoc
quid sentias. nulli dubiuim est. ⁊
prestigia confessionis tue. aper¬
tissima luce clarnerunt. Nunc
reuertamur ad so. unde disserere
cepimus. Dic mͥ si tibi uidet ur
hoc quod cum dei ad iutorio. pali¬
lo ante dicebas posse hominem
non peccare si uelit. imperpetu¬
um dicas. ã ad tempus. ⁊ brene.
Trtobolꝰ. Superflua inter ro¬
gatio est. Si eñi ad tempus. ⁊
breue dixero. nichi lominus re¬
fertur ad perpetnum. Quic qͥd
enim ad breue dederis. hoc conce¬
des. ⁊ imperpetuum. Atticus
Quid dicas. non satis intelligo¬

Expanded text:
am transire, qui sic liberum hominiam transire, qui sic liberum homini servamus arbitrium, ut Dei per singula adjutorium non negemus. dens. Mihi autem nullus auferre poterit liberi arbitrii potestatem, exstiterit, non mihi debeatur merces, sed ei qui in me operatus est. A. Fruere liberi arbitrii potestate, ut contra Deum armes linguam tuam, et in eo te liberum probes, si tibi liceat blasphemare. Verum super hoc quid sentias, nulli dubium est, et praestigia confessionis tuae apertissima luce claruerunt. Nunc revertamur ad id, unde disserere coepimus. Dic mihi, si tibi videtur, hoc quod cum Dei adjutorio paulo ante dicebas, posse hominem non peccare si velit, in perpetuum dicas, an ad tempus et breve? 701 C. Superflua interrogatio est. Si enim ad tempus et breve dixero: nihilominus referetur ad perpetuum. Quidquid enim ad breve dederis, hoc concedes et in perpetuum. A. Quid dicas, non satis intelligo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertim cũ absq eo facere nichil pos¬
sum. Atticus Oro te nõ legisti
non est uolentis neq currentis s
mi serentis est d̾i: Ex quo intelligimꝰ
nrm quidem ẽẽ uelle. ⁊ currere sed
ut noluntas nr̃a compleatur. ⁊ cur¬
sus ad dei misericordiam pertinere
atq ita fieri. ut ⁊ in uoluntate nr̃a
⁊ in cursu liberum seruetur arbit̾¬
um.⁊ in comsummatõne uo lunta¬
tis ⁊ cursus. dei cuncta potentie re¬
linquantur. scilicet nunc michi
scripturarum testimonia replicã¬
da sunt. Quo modo ꝑ singl̾a. dei a
scĩs flagitetur auxiliim. ⁊ insin¬
gulis oꝑib suis illo ad uitore ⁊ pro¬
tectore uti desiderent. Lege totum
psaltĩum. om̃s scõrum uoces. ni¬
chil ent nisi ad dnm in cunctis o¬
ꝑib depiecatio. Ex quo ꝑspicue os¬
tenditur. te aut di negare grãm ꝙͣ
tollis impartib aut si in partib
dederis. quod nequaquam te uelle
mam festum ẽ. in nr̃am sententi¬

Expanded text:
praesertim cum absque eo facere nihil pospraesertim cum absque eo facere nihil possim. A. Oro te, non legisti: Non enim volentis neque currentis, sed miserentis est Dei ? Ex quibus intelligimus nostrum quidem esse velle et currere; sed ut voluntas nostra compleatur et cursus, ad Dei misericordiam pertinere, atque ita fieri, ut et in voluntate nostra et in cursu, liberum servetur arbitrium, et in consummatione voluntatis et cursus, Dei cuncta potentiae relinquantur. Scilicet nunc mihi Scripturarum testimonia replicanda sunt, quomodo per singula Dei a sanctis flagitetur auxilium et in singulis operibus suis, illo adjutore et protectore uti desiderent. Lege totum Psalterium, omnes sanctorum voces, nihil erit, nisi ad Deum in cunctis operibus deprecatio. Ex quo perspicue ostenditur, te aut Dei negare gratiam, quam tollis in partibus; aut si in partibus dederis, quod nequaquam te velle manifestum est, in nostram sententi
Abbreviated transcription (Latin):
Nec affliget pro malis sed in utro¬
q suum uł recipiet uł dampnabit
auxilium Atcitꝰ Dic ergo simpli¬
citer. quod dei auferas grãm. Quic¬
quid enim tollis. in partib necesse
ẽ. ut ⁊ in genere neges. Critobolꝰ
Don nego grãm. cũ ita me adeo
asseram conditum. ut per dei grãm
datum sit uoluntati. uł facere quid
nł non facere. Altticus Pormitat
igitur dens in oꝑib urĩs. semel da¬
ta liberi arbitrii potestate. nec o¬
randus est. ut in singulis rebus nos
niuet cum uoluntatis nr̃e sit. ⁊¬
proprii arbitrii. uł facere si uolum
uł non facere si nolunus. Cratobol
Quo modo in ceteris creaturisꝰ
ditõnis ordo seruatur. sic concessa
semel liberi arbitrii potestate nr̃e
uoluntati omnia derelicta sunt.
Aiticus E Rgo ut dixi non debeo
adeo per singula augiliaũ deprecau
quod semel meo datum est iuditõ.¬
Critobolꝰ Si in omĩb ille quoo¬
peratur non est meum sed eins qui
ad iuuat. iimo qui nunc operatur

Expanded text:
nec affliget pro malis, sed in utronec affliget pro malis, sed in utroque suum vel recipiet vel damnabit auxilium. A. Dic ergo simpliciter, cur Dei auferas gratiam? Quidquid enim tollis in partibus, necesse est ut et in genere neges. C. Non nego gratiam, cum ita me a Deo asseram conditum, ut per Dei gratiam meae datum sit voluntati, vel facere quid, vel non facere. A. Dormitat ergo Deus in operibus nostris, semel data liberi arbitrii potestate: nec orandus est, ut in singulis operibus nos juvet, cum voluntatis nostrae sit et proprii arbitrii, vel facere si volumus, vel non facere si nolumus. 700 5. C. Quomodo in caeteris creaturis conditionis ordo servatur: sic concessa semel liberi arbitrii potestate, nostrae voluntati omnia derelicta sunt. A. Ergo, ut dixi, non debeo a Deo per singula auxilium deprecari, quod semel meo datum est judicio? C. Si in omnibus ille cooperatur, non est meum, sed ejus qui adjuvat, immo qui in me cooperatur:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ⁊aut inter bona aut int̾
mala debere numerari: Hoc
igitur de quo in terrogo. aut
benedici aut male ingratis tibi fatẽ¬
dum est. Critobolꝰ Sim singulis
reb quas gennꝰ dei utendum est. ad¬
uitorio ergo ⁊ calamum. temperare
ad scribendum. ⁊ demperatum pum¬
ce terrere manumq aptare literis
tacere. loqui. sedere. stare. ambulare
currere. comedere. ieuinare. flere.
ridere. ⁊ cetã huiꝰ modi nisi deus.
niuerit nõ poterimus: Accicus¬
uxta menm sensum non posse per¬
spicuum ẽ. Critobo In quo liber̃
habemus arbitrium: ⁊ dei in nos
gr̃a custoditur. sinet hoc quidem ab¬
sq deo possimus facere: Atticus¬
Ium sit data est liberi arbitrii gr̃a
ut dei per singula tollatur ammini¬
culum: Critobolꝰ Non tollitur
tei ad uitorum. cum creature. ⁊ se¬
mel dati liberi arbitrii gr̃a conserue¬
tur. Si em̃ absq deo ⁊ nisi ꝑ singula
ille iiuerit nichil possum agere. nec
pro bonis me uiste oꝑib coronabit

Expanded text:
esse; et aut inter bona, aut esse; et aut inter bona, aut mala debere numerari? Hoc ergo de quo interrogo, aut bene dici, aut male, ingratis tibi fatendum est. C. Si in singulis rebus quas gerimus, Dei utendum est adjutorio, ergo et calamum temperare ad scribendum, et temperatum pumice terere, manumque aptare litteris, tacere, loqui, sedere, stare, ambulare, currere, comedere, jejunare, flere, ridere, et caetera hujuscemodi, nisi Deus juverit, non poterimus? A. Juxta meum sensum non posse perspicuum est. C. In quo igitur liberum habemus arbitrium, gratia custoditur, si ne hoc quidem absque Deo possumus facere. ATT. Numquid sic donata est liberi arbitrii gratia, ut Dei per singula tollatur adminiculum? CRIT. Non tollitur Dei adjutorium, cum creaturae haec semel dati liberi arbitrii gratia conservetur. Si enim absque Deo, et nisi per singula ille me juverit, nihil possum agere; nec pro bonis me juste operibus coronabit,
Abbreviated transcription (Latin):
potestate . Critobol Non est
ita ut autunnas sed am̃e utrũ¬
q dicitur. ut ⁊ dei gr̃e sit. quod
tales conditi sumus. ⁊ per singu¬
la opera illius. amminiculo ful¬
ciamur. Atticus Consta ergo
inder nos in bonis oꝑib post
piopriam uoluntatem. d̾i nos
niti ad iitorio in malis dẏaboli
Critob̾. Constat ⁊ super hoc
nulla contentio ẽ. Atticus
Male ergo sentunt. qui per
singulas res quas agimus di
auferunt ad uitorium. ⁊ illud
quod psalmista canit. Nisi
dominus edificauit domum
in uanum laborauerũt qui edi¬
ficant eam. Nisi dñs custodi¬
⁊ cetera huius modi peruersis.
inter pretatõnib inmo risu dig¬
nis ad alios sensus detorque
cere cum meum responsum ha¬
beas. Atticus Tuum respon¬
sum cuius modi: bene eos sen¬
tire. an male: Critobolꝰ Et q̃
me cogit necessitas ut contra
alios promam sententiam:
Atticus Disputatõnis ordo
⁊ ratio ueritatis. an ignoras om¬
ne quod dicitur. aut ẽẽ aut ñ

Expanded text:
potestatem. C. Non est potestatem. C. Non est ita ut autumas, sed a me utrumque dicitur, ut et Dei gratiae sit, quod tales conditi sumus, et per singula opera illius adminiculo fulciamur. A. Constat ergo inter nos, in bonis operibus post propriam voluntatem, Dei nos niti auxilio, in malis diaboli. C. Constat, et super hoc nulla contentio est. A. Male ergo sentiunt, qui per singulas res quas agimus, Dei auferunt adjutorium, et illud quod Psalmista canit: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam. 699 Nisi Dominus custodiet caetera hujuscemodi, perversis interpretationibus, immo risu dignis, ad alios sensus detorquercere, cum meum responsum habeas? A. Tuum responsum cujusmodi? Eos bene sentire, an male? C. Et quae me cogit necessitas, ut contra alios promam sententiam? A. Disputationis ordo et ratio veritatis. An ignoras omne quod dicitur, aut esse, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
go qui di grãm tollit. Eritobol
Errat quin potius arbitrandꝰ
est impinis.cũ dei nutu om̃ia gu¬
bernentur. ⁊ hoc quod sumꝰ. ⁊ habe¬
mus appetitum proprie uolunta¬
tis dei conditoris sit beneficium
Ut enĩ liberũ possideannis arbi¬
trium. ⁊ uł ad bonam. uł ad ma¬
lam partem dedicimꝰ propria uo¬
luntate eius ẽ gratie qui nos ad
ẏmaginem. ⁊ similitudinem sui
critobole dubiũ est. exeuis cũt¬
ta pendere iuditio. qui creator
est om̃im. Et quicquid habemꝰ
illius beneficio de putandum:
S q̃ro hoc ip̃m quod dei asseris
neficium. an in singulis reb
putes ẽẽ quas gerimus. ut sci¬
licet illius in om̃ib utamur
auxilio. an semel ab eo libersar¬
bitrii conditi nr̃a uoluntate.
uł uirib agamus qd̃ uolumus
Noui eni pleros q urm ita ad
di cuncta referre grãm ut nõ ĩ
partib sed ingenere. hoc est ne¬
quaquam in singulis reb sed ĩ
conditõnis ⁊ arbitrii intelligãt

Expanded text:
go qui Dei gratiam tollit? C. go qui Dei gratiam tollit? C. Errat. Quin potius arbitrandus est impius, cum Dei nutu omnia gubernentur, et hoc quod sumus et habemus appetitum propriae voluntatis, Dei conditoris sit beneficium. Ut enim liberum possideamus arbitrium, et vel ad bonam, vel ad malam partem declinemus propria voluntate; cujus est gratiae, qui nos ad imaginem et ad similitudinem sui Critobule, dubium est, ex ejus cuncta pendere judicio, qui creator est omnium, et quidquid habemus, illius beneficio deputandum. Sed quaero, hoc ipsum quod Dei asseris neficium, an in singulis rebus putes esse quas gerimus, ut scilicet illius in omnibus utamur auxilio; an semel ab eo liberi arbitrii conditi, nostra voluntate vel viribus agamus quod volumus? Novi enim, plerosque vestrum ita ad Dei cuncta referre gratiam, ut non in partibus, sed in genere, hoc est, nequaquam in singulis rebus, sed in conditione arbitrii intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
S si quid in me bom habeo. illo sug¬
gerente ⁊ adiuuante completur.
Atticus. Non de natura q̃ro. sed de
actu. Quis enĩ dubitat dnni om̃i¬
um creatorem: Hoc mͥ respondeas
uelim. Q uod agĩs tuũ bonũ est. an
dei. Crit. N Eum ⁊ dei. ut ego o¬
perer. ⁊ ille adiuuet. Attitꝰ. Et
quomodo hec om̃im opinio ẽ. quod
dei operas auferas grãm. ⁊ q ueqͥd
asseras uoluntatis: Erit̾ Miror
attice. cur erroris alieni a me cau¬
scͥptum nõ est. cum perspicuum
est. quod scripserim. Dixi homi¬
nem sine peccato ẽẽ sinelit. Nũ¬
quid addidi. ab sq d̾i gr̃a Attitꝰ.
Sed ex eo quod nõ ad didisti. iu¬
deris negare. Critobol mmo
ex eo quod ꝙ nõ negam. dixisse
estimandus sum. Neq enĩ quic¬
quid. nõ dicimus. negare arbitrã¬
di sumus eltticus ¶onfiteriz
igitur posse hominem sine p̾ca¬
to oẽ si uelit cum dei gr̃a: Oritob̾
Don solum fatebor: sed ⁊ libere
proclamabo. Adcitꝰ Errat er¬

Expanded text:
Sed si quid in me boni habeo, illo sugSed si quid in me boni habeo, illo suggerente et adjuvante completur. A. Non de natura quaero, sed de actu. Quis enim dubitat Deum omnium Creatorem? Hoc mihi respondeas velim: quod agis bonum, tuum est, an Dei? C. Meum est, et Dei; ut ego operer et ille adjuvet. A. Et quomodo haec omnium opinio est, quod Dei auferas gratiam, et quidquid asseras voluntatis? C. Miror, Attice, cur erroris alieni a me causcriptum non est, cum perspicuum sit quod scripserim. Dixi hominem sine peccato esse posse, si velit. Numquid addidi, absque Dei gratia? A. Sed ex eo quod non addidisti, videris negare. C. Immo ex eo quod non negavi, dixisse existimandus sum. 698 Neque enim quidquid non dicimus, negare arbitrandi sumus. A. Confiteris ergo, posse hominem sine peccato esse, si velit, cum Dei gratia? C. Non solum fateor; sed et libere proclamo. A. Errat er
Abbreviated transcription (Latin):
TTCUS. Dic mi¬
chi cristobole. Uerum
est quod a te scriptum
audio. posse hominem si¬
ne peccato ẽẽ si uelit. ⁊¬
facilia dei esse precepta: Critobolꝰ¬
¶ Erum attice: sed non eodem sensu
ab emilis accipitur. quo ame dcm ẽ.
Atticus. Quid enĩ ambiguitatis
in dicto est. ut du̾se intelligentie tri¬
buatur occasio. Nec q̃ro ut deutroq
pariter respondeas. Quo enĩ a te pro¬
põita sunt. Unũ posse hominẽ sine
peccato ẽẽ siuelit. Alterum facilia
dei ẽẽ precepta. Licet ergo dicta sũt
tamen ꝑ partes singulas disserant᷑
ut qͦrum una uidetur fides. milla sit
in sententiarũ diu̾sitate contentio.
Encobolgo attice dixi hommem abs¬
q peccato ẽẽ si uelit. nõ ut quidam.
maledici calum mantur absq di gr̃a
quod ⁊̃ cogitasse sacrilegũ ẽ. sed sim¬
pliciter posse si uelit ut subaudiat᷑
cũ dĩ gratia. Atticꝰ E Rgo ⁊ malo¬
rũ inte operum. auctor est dominꝰ.
Critobo De quaquam ita ut estimas:.

Expanded text:
TICUS. Dic mihi, Critobule, verumne est quod a te scriptum audio: Posse hominem sine peccato esse si velit: et facilia Dei esse praecepta? CRITOBULUS. Verum, Attice, sed non eodem sensu ab aemulis accipitur, quo a me dictum est. A. Quid enim ambiguitatis in dicto est, ut diversae intelligentiae tribuatur occasio? Nec quaero ut de utroque pariter respondeas. Duo enim a te proposita sunt. Unum, posse hominem sine peccato esse, si velit: alterum, facilia Dei esse praecepta. Licet ergo simul dicta sint, tamen per partes singulas disserantur, ut quorum una videtur fides, nulla sit in sententiarum diversitate contentio. C. Ego, Attice, dixi hominem absque peccato posse esse, si velit, non ut quidam maledici calumniantur, absque Dei gratia quod etiam cogitare sacrilegium est, sed simpliciter posse, si velit, ut subaudiatur cum Dei gratia. A. Ergo et malorum in te operum auctor est Deus? C. Nequaquam ita ut autumas.
Abbreviated transcription (Latin):
imiꝰ es in una atq eadem q̃stiõe
ut ꝑ suadere coneris hominẽ uinu̾¬
sa simul habere nõ posse quasi aut
in uiderit aut nõ potuerit deus p̾s¬
stare ẏmagimi. ⁊ similitudin ⁊ sue
ut in om̃ĩb suo respondeat creatori.
Atticꝰ. Ego nemunus. antu quiso¬
luta proponis ⁊ nõ intelligis aliud
ẽẽ similitudinem. aliud equalitatẽ
illud picturam hoc ẽẽ corporis mĩ¬
tatem : Uerus equus. cam porũ
spatia trans uolat. pictus parieti
heret incurrilis. Arriam dei filio
non concedunt. quod tu om̃i hõi
tribuis. Alii nõ audent ꝑfectum
in xp̃o hominem confiteri ne sus¬
cipere in eo hominis peccatũ cogã¬
tur quasi potentioi sit. creatõ. cre¬
atore. ⁊ id ipsum filius tantum
hominis quod filius dei. aut igit᷑
propone. alia quibr respondeam
aut desine suꝑbire. ⁊ da gliam deo
Crito ¶mmemor es spontõnis
ta conectis. ac ꝑ scripturarum la¬
tissimos campos in frems equi
libertate bacharis. suꝑ fortissi̾a

Expanded text:
Nimius es in una atque eadem quaestione, ut persuadere coneris hominem universa simul habere 716 non posse, quasi aut inviderit aut non potuerit Deus praestare imagini et similitudini suae, ut in omnibus respondeat suo Creatori. A. Egone nimius, an tu? qui soluta proponis; et non intelligis aliud esse similitudinem, aliud aequalitatem: illud picturam, hoc esse veritatem. Verus equus camporum spatia transvolat, pictus parieti haeret in curru. Ariani Dei Filio non concedunt, quod tu omni homini tribuis. Alii non audent perfectum in Christo hominem confiteri, ne suscipere in eo hominis peccata cogantur: quasi potentior sit creatio Creatore; et idipsum filius tantum hominis, quod Dei Filius. Aut igitur propone alia, quibus respondeam; aut desine superbire, et da gloriam Deo. C. Immemor es responsionis connectis, ac per Scripturarum latissimos campos, infrenis equi libertate baccharis, super fortissima
Abbreviated transcription (Latin):
sibi proprie denegabat muttit
tib hoc inquit sapiamus quiuo¬
lumus scdm̃ humane fragilita¬
tis modulum ẽẽ perfecti. necd̾
nos accepisse. necdum compre¬
hendisse nec dum ẽẽ ꝑfectus:
Et quia necdum perfecti sumus.
⁊ forsitam aliter sapiamꝰ quam
poscit uera. ⁊ ꝑfecta perfectto.
Si quid aliquid aliter sapimus

Expanded text:
sibi proprie denegabat, mittit sibi proprie denegabat, mittit tibus. Hoc, inquit, sapiamus, qui volumus secundum humanae fragilitatis modulum esse perfecti, necdum nos accepisse, necdum comprehendisse, necdum esse perfectos. Et quia necdum perfecti sumus, et forsitan aliter sapimus, quam poscit vera et perfecta perfectio: si quid aliter sa
Abbreviated transcription (Latin):
catõnis. Et quo modo statim infe
exemplaria. quod sapiinus. ⁊ sine
sapiamus: nos ẽẽ perfectos com¬
prehendisse quod nõ comprehendimꝰ
accepisse quod non accipimus. eẽ
ꝑfectos qui nũdum ꝑfecti sumus :
Qͦt gͦ sapimus. immo quid sa¬
pere debemus. qui perfecti sumus
Imꝑfectos nos ẽẽ confiteri ⁊ nec¬
dum ꝯ prehendisse. necdum acce¬
pisse. Hec est hominis uera sa¬
pientia imꝑfectum ẽẽ se nosse
atq ut ita loquar cunctorũ incar¬
ne ustorum imꝑfecta ꝑ fectto
est. Unde ⁊ in prou̾biis legimꝰ.
ad intelligendam iustitiam ue¬
ram. Nisi enim eẽt ⁊ falsa iꝰ¬
diceretur. Et in eodem aplĩ lo¬
co sequitur. Et si quid altter
sentitis. ⁊ hoc nobis deus reue¬
lauit. Rem nouã audio. Qui
paulo ante dixerat. nõ quia ĩa
accepi. aut quia ĩa ꝑfecturus
sum. ⁊ uas electõnis aui pro
confidentia habitantis in se xp̃i.
audebat loqui. an experimentum
se non ẽẽ per fectum. Nunc ꝙ

Expanded text:
cationis. Et quomodo statim infercationis. Et quomodo statim inferexemplaria: et quid sapimus, sive sapiamus, nos esse perfectos? comprehendisse quod non comprehendimus, accepisse quod non accepimus, esse perfectos qui nondum perfecti sumus? Quid ergo sapimus, immo quid sapere debemus qui perfecti non sumus? Imperfectos nos esse confiteri, et necdum comprehendisse, necdum accepisse. HAEC EST hominis vera sapientia, imperfectum esse se nosse: atque, ut ita loquar, cunctorum in carne justorum imperfecta perfectio est. Unde et in Proverbiis legimus: Ad intelligendam justitiam veram . Nisi enim esset et falsa judiceretur. Et in eodem Apostoli loco sequitur: Et si quid aliter sentitis et hoc vobis Deus revelabit . Rem novam audio. Qui paulo ante dixerat, Non quia jam accepi, aut jam perfectus sum, 709 et vas electionis, qui pro confidentia habitantis in se Christi audebat loqui: An experimentum se non esse perfectum: nunc quod
Abbreviated transcription (Latin):
cecã. que te scire non dubito. ⁊ nos
brenitatis studio preterimus. Dicit
se nec dum comprehendisse. ⁊ nequa¬
quam ẽẽ ꝑfectum sed instar sagita¬
ru ad propositum ⁊ ad signũ iacula
ad partem declinans alteram imꝑi¬
tum ostendat sagutariũ ⁊ asserit
p̃tĩtorum se semꝑ obliuisci ⁊ ad pri¬
ora semper ostendi per que docet p̾¬
tĩta negligenda ⁊ futura cupienda
ut quod hodie perfectum putauit
dum ad meliora ⁊ puora extenditur.
cras imꝑfectum fuisse conuincat:
atq ita ꝑ singulos gradus dum ñ¬
quam instatõne sed semper incur¬
tõnem ⁊ ueram iusticiã dei tantum
uirib coaptandam. Scdm̃ ꝓpõitum
inquit persequor ad brauium su ꝑ
hominiculo mea uitia confitenti
Si audatter in terrogem dicis te
nec dum accepisse. ⁊ nec dum com¬
prehendisse. ⁊ necdum ẽẽ ꝑfectũ.
⁊ pretĩtorum semꝑ obliuisci. ⁊ ad
puora te excendi. Si quomodo pos
occurrere ui resurrectõne moitu¬
orum. ⁊ consequi biauiũ suꝑne uo¬

Expanded text:
era, quae te scire non dubito et nos brevitatis studio praeterimus. Dicit se necdum comprehendisse, et nequaquam esse perfectum, sed instar sagittarii ad propositum et ad signum jacula ad partem declinans alteram, imperitum ostendat sagittarium. Et asserit praeteritorum se semper oblivisci, et ad priora semper extendi: per quae docet praeterita negligenda, et futura cupienda; ut quod hodie perfectum putavit, dum ad meliora et priora extenditur, cras imperfectum fuisse convincat. Atque ita per singulos gradus, dum numquam in statione, sed semper in curtionem et veram justitiam, Dei tantum virtutibus coaptandam. Secundum propositum, inquit, persequor ad bravium superhomunculo mea vitia confitenti, si audacter interrogem. Dicis te necdum accepisse, et necdum comprehendisse, et necdum esse perfectum, et praeteritorum semper oblivisci, et ad priora te extendi; si quo modo possis occurrere in resurrectione mortubrum, et consequi bravium supernae vo
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo ꝙ uni a saluatore sit dẽm
⁊ per uũ om̃ib sinis ẽẽ perfectꝰ.
Atticus. T Ergiuersaris: ⁊ in
codem luto hesitas aut enĩ quod po¬
test fieri aliquando factũ est. aut
si nũquam factum est. fieri non
posse concede.: Cricob̾. Quid ul¬
tra differo: scripturarũ auctori¬
tade uincendus es. Ut cetera p̃¬
termittam. nõ ne his duob des¬
timroniis t̾ imponetur silentiũ
in quib iob ⁊ zacharias eliza¬
bethꝙ laudantur: Nisi fal¬
le uerax. ⁊ sine cͥmine uerus de¬
i cultor. abstinens se ab om̃i
re mala. Et iterum. Quis ẽ
qui arguit iustum meum sine
peccato: Et loquitur uerbis
tuis per ignorantiam: In ewã¬
głio quoꝙ scdm̃ lucam. Fuit
in dieb herodis regis iuidce sa¬
cerdos quidam nomine zachari¬
as de inte abia. ⁊ uxor illi de fili¬
ab fiaron. ⁊ nomen eius eliza

Expanded text:
ex eo quod uni a Salvatore sit dictum, ex eo quod uni a Salvatore sit dictum, et per unum omnibus, si vis esse perfectus. A. Tergiversaris: in eodem luto haesitas. Aut enim quod potest fieri, aliquando factum est: aut si numquam factum est, fieri non posse concede. 12. C. Quid ultra differo? 704 Scripturarum auctoritate vincendus es. Ut caetera intermittam, nonne his duobus testimoniis tibi imponetur silentium, in quibus Job et Zacharias, Elisabethque laudantur? Nisi enim falle verax et sine crimine, verus Dei cultor, abstinens se ab omni re mala . Et iterum: Quis est qui arguit justum sine peccato, et loquitur verbis suis per ignorantiam? In Evangelio quoque secundum Lucam: Fuit in diebus Herodis regis Judae sacerdos quidam nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiab
Abbreviated transcription (Latin):
S nobis ewanglica perfectõ re¬
qui renda est. inqua precipitu
Si ius perfectus ẽe. Uade et
uende omĩa q̃ habes. ⁊ da pau¬
peribus. ⁊ ueni sequere me.
Critobol. Dum nescis. pro¬
prio captus es laqueo. Attic
Quonam modo. Critob̾ Ex
sendentia dñi. asseris hominem
posse ẽẽ perfectum. Quando enĩ
dicit. Si ius ꝑfectus ẽẽ. Uade¬
uende om̃ia que habes. ⁊ da pau¬
perib ⁊ ueni sequere me. ostẽ¬
dit hominem si uoluit . ⁊ feci̾t
que precepta sunt posse ẽẽ ꝑ¬
fectum. Atticus Lalidissimo
qui dem pugno me ꝑcusisti ita
ut caligo michi ante occłos ob¬
uersari ceperit. sed tamen hoc
ipm̃ quod dicit. Si uis ẽẽ perfec
tus. ei dicitur qui non potuit
immo uoluit. ⁊ id cirto non po¬
tuit. Tu aũt ostende michi qui
⁊ uolui̾t ⁊ potuerit qd̃ nũc.
pollicitus es. Critob̾. Que e¬
nim me cogit necessitas osten¬
dere qui perfesti fuerunt cum
per spicium sit posse ẽẽ ꝑfectos

Expanded text:
Sed nobis Evangelica perfectio reSed nobis Evangelica perfectio requirenda est, in qua praecipitur: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequC. Dum nescis, proprio captus es laqueo. A. Quonam modo? C. Ex sententia Domini asseris posse hominem esse perfectum. Quando enim dicit: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, ostendit hominem, si voluerit, et fecerit quae praecepta sunt, posse esse perfectum. A. Validissimo quidem pugno me percussisti, ita ut caligo mihi ante oculos obversari coeperit: sed tamen hoc ipsum quod dicit: Si vis perfectus esse, ei dicitur, qui non potuit, immo noluit: et idcirco non potuit. Tu autem ostende mihi, qui et voluerit et potuerit, quod nunc pollicitus es. C. Quae enim me cogit necessitas ostendere, qui perfecti fuerint, cum perspicuum sit posse esse perfectos,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑpetuũ uitare peccata non posse.
dare nõ debeo. illud q̃so considera
quod dñs dixerit. facilius camelũ
per foramen accus intrare posse ꝙͣ
diuitem in regno celorũ. ⁊ tamen
dixit posse fieri quod nũquam fac¬
tum est. Neq enim unquam ca
melus per foramen accus ingres¬
sus est. Atticus Miror homiẽm
prudentem proposuisse testimõĩ¬
nin qd̃ contra se faciat. In hoc
enim non quo fieri possit dcm̃ ẽ.
sed impossibile impossibili compa¬
ratum. Quomodo eñ camelus
nõ potest in trare ꝑ foramẽ accꝰ.
ita ⁊ diues nõ ingreditur regna
celorum. Aut si potueris ostende̾
qͥuod diues ingrediatur regna
celorum. Sequeturut ⁊ cames
intret ꝑ foramen acus. Nec
michi abraham ⁊ ceteros quos
in ueteri destamento diuites le¬
gius exempla proponas qui
diuites ingressi sunt regna celoꝵ
tes opera. diites ẽẽ desierint
mimo non sibi. sed aliis duntes
fuerint ⁊ dispensatores magis
dei quam diuites appellandi st̾.

Expanded text:
in perpetuum vitare peccata non posse. in perpetuum vitare peccata non posse. dare non debeo, illud, quaeso, considera, quod Dominus dixerit facilius camelum perforamen acus intrare posse, quam divitem in regnum coelorum . Et tamen dixit fieri posse, quod numquam factum est. Neque enim camelus umquam per foramen acus ingressus est. A. Miror hominem prudentem proposuisse testimonium, quod contra se faciat. In hoc enim non quod fieri possit, dictum est, sed impossibile impossibili comparatum. Quomodo enim camelus non potest intrare per foramen acus, ita et dives non ingredietur in regna coelorum. Aut si potueris ostendere, quod dives ingrediatur regna coelorum, sequitur ut et camelus intret per foramen acus. Nec mihi Abraham et caeteros, quos in veteri Testamento divites legimus, exemplo proponas, qui divites ingressi sunt regna coelortes opera, divites esse desierint; immo cum non sibi, sed aliis divites fuerint, et dispensatores magis Dei, quam divites appellandi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. quod aut sit uerum. aut ue¬
rum futurum sit. ⁊ quidquid fu¬
fieri dicit ut frangi hoc margar̃t
etiam sud nũquam futurũ sit. Qͥ¬
ꝙ peccato si uelit. non poderunt he
uerñ probare. nisi futurũ docuerũt
Cum aũt futura in certa sint om̃a
⁊ maxime ea que nunquam facta sũt.
perspicuum est eos id futurum dic̾e.
quod non sit futurũ. eccłiaste hanc
confirmante sententiam. omne qd̃
futurũ est. iam factum est inpriori
dederit. an impossibilia.Atticus.
CErno quo tua tendat assertio.
s de hoc impost̾ĩoub disserendum ẽ
ne dum missemus questionibus q̃s¬
tiones obscuram audientibus intel¬
ligentiam relinquamus. Qeseruato
igitur hoc quod fatemur. possibilia
dm̃ dedisse mandata. ne ipse in uis
non potest fieri. nũc illud imple qd̾
proposueras. posse hommnẽ sine pec¬
cato ẽẽ si uelit. Aut enim dabis
eos qui potuerunt. aut si nullus po¬
tiit. liquido conficeberis hominem

Expanded text:
dicit, quod aut sit verum, aut vedicit, quod aut sit verum, aut verum futurum sit. Et quidquid fufieri dicit: ut frangi hoc margaritum, etiam si id numquam futurum sit. Quque peccato si velit, non poterunt hoc verum probare, nisi futurum docuerint. Cum autem futura incerta sint omnia, et maxime ea quae numquam facta sunt, perspicuum est eos id futurum dicere, quod non sit futurum; Ecclesiaste hanc confirmante sententiam: Omne quod futurum est, jam factum est in prioridedit, an impossibilia? A. Cerno quo tua tendat assertio. Sed de hoc in posterioribus disserendum est, ne dum miscemus quaestionibus quaestiones, obscuram audientibus intelligentiam relinquamus. Reservato igitur hoc quod fatemur possibilia Deum dedisse mandata, ne ipse auctor non potest: nunc illud imple quod proposueras, posse hominem sine peccato esse si velit. Aut enim dabis eos qui potuerunt; aut si nullus potuit, liquido confiteberis hominem
Abbreviated transcription (Latin):
dicus. sed interim non sum. Possum
faber. sed nec dum didici. Quicquid
igitur possum. licet nec dum sim. ta
sunt artes. aluid id quod super artes
est. Medicina ⁊ fabrica. ⁊ artes. ce¬
tere in ueniuntur inplurimis sine
peccato aũt ẽẽ ꝑpetuo. diuine soluis
est potestatis. Itaq aut da exemplũ
qui absq peccato fuerint imꝑpetu¬
um. aut si dare nõ potes. confitere
in becillitatem tũa. ⁊ noli ponere in
celo os tuum. ut per ẽẽ ut ẽẽ pos¬
se stultorum illudas auribus. Qͥs
tibi enĩ concedet posse hominem fa¬
cere. quod nullus ũquam hominũ
potuerit. An tu dialecticis ne un¬
butus quidem es: Si enĩ potest hõ
non posse tollitur. Sin aũt non
potest. posse sub u̾titur. Aut conce¬
dit michi aliquem potuisse. quod fi¬
eri posse contendis. Aut si nullus
hoc potuit. in uitus teneberis nul¬
lum posse quod possibile iactitas.
Inter dẏodorum. ⁊ crisippum. Ualen¬
tissimos. dyalecticos. quod grece¬
est. dyodorus. id solum fieri posse

Expanded text:
dicus; sed interim non sum. Possum esse faber; sed necdum didici. Quidquid igitur possum: licet 702 necdum sim, tamsunt artes, aliud id quod per artes est. Medicina et fabrica, et artes caeterae inveniuntur in plurimis: sine peccato autem esse perpetuo, divinae solius est potestatis. Itaque aut da exemplum qui absque peccato fuerint in perpetuum: aut si dare non potes, confitere imbecillitatem tuam, et noli ponere in coelum os tuum, ut per esse, et esse posse, stultorum illudas auribus. Quis enim tibi concedet, posse hominem facere quod nullus umquam hominum potuerit? Ne tu dialecticis imbutus quidem es? Si enim potest homo, non posse tollitur. Si autem non potest, posse subvertitur. Aut concede mihi aliquem potuisse, quod fieri posse contendis: aut si nullus hoc potuit, invitus teneberis, nullum posse, quod possibile jactitas. Inter Diodorum et Chrysippum valentissimos dialecticos περὶ est. Diodorus id solum posse fieri
Abbreviated transcription (Latin):
logiam. a rithmedicam. musi cã.
que ⁊ ip̃e partes p hi losophiest̃
quod debebas. Attic Disi fallor: de
possibilib mandatis dilata respon¬
sibilia in nr̃a est potestate ea facere
si uelimus. Si impossibilia. nec in
hoc rei sumius si non facimus quod
implere nõ possumus. ac ꝑ hoc sine
possibilia dedit deus mandata siue
impossibilia pot̃ homo sine peccato
ẽẽ si uelit. Aiticus Queso ut pa¬
tienter audias. Non enim de ad u̾¬
sario uictoriam. sed contra menda¬
tium q̃ rimus ueritatem. Deus
possibiles dedit humano ingenio
om̃s artes quippe quas plurimmi di

Expanded text:
logiam, arithmeticam, musicam, quae et ipsae partes philosophiae quod debebas. A. Nisi fallor, de possibilibus mandatis dilata essibilia, in nostra potestate est ea facere, si velimus. Si impossibilia, nec in hoc rei sumus, si non facimus, quod implere non possumus. Ac per hoc sive possibilia dedit Deus mandata, sive impossibilia, potest homo sine peccato esse, si velit. A. Quaeso ut patienter audias; non enim de adversario victoriam, sed contra mendacium quaerimus veritatem. Deus possibiles dedit humano generi omnes artes, quippe quas plurimi did
Abbreviated transcription (Latin):
glonficatum ẽ. propter excellẽ¬
tem głiam. quod indelicet legis
insticiam ad comꝑatõnem ewan¬
głice gr̃e nõ uideatur ẽẽ institia
Si enim ait. quod destruitur
głoriosum est. multo magis
quod permanet erit inglia:
Et iterum. Ex ꝑte simus. ⁊ ex
ꝑte prophetamus. Cum aũt
uen̾it quod ꝑfectum ẽ. destru¬
entur illa q̃ exꝑte sunt. Et iu

Expanded text:
cellentem gloriam , quod videlicet Legis justitia ad comparationem Evangelicae gratiae, non videatur esse justitia. Si enim, ait, quod destruitur gloriosum est, multo magis quod 710 permanet, erit in gloria . Et iterum: Ex parte scimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur i
Abbreviated transcription (Latin):
est. cum duas in scripturis sc̃is
ẽẽ ꝑfectõnes. duas ꝙ iusticias
⁊ duos timores. Primã ꝑfectõnẽ¬
⁊ in comꝑabilem uitatem. per¬
fectamq iusticiam ⁊ timorem qͥ
est mitium sapientie timor dei¬

Expanded text:
est, duas in Scripturis sanctis esse perfectiones; duasque justitias, et duos timores. Primam perfectionem et comparabilem veritatem perfectamque justitiam, et timorem, qui est initium sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Quorũ alt̾ impio auxilium
tulit. ⁊ correptus est. a prophã
alter contra ꝑceptũ dñi ex ore ihe¬
remie octurrit nechao regi egyp¬
ti.⁊ interfectus ẽ. ⁊ tamen uter¬
q iustus appellatur. De ceteris nõ
est huiꝰ temporis scribere. Neqe
nm ame librum. s epłam flagi¬
tasti aui dictandus est ex otio. ⁊
omnes oppositõnes eorum xp̃i auxi¬
lio destruende. Quod nobis sc̃arum
scripturarũ. testimoniis asserend̾
est. in quib cotidie credentib loqͥ
domus conciliabilum precor atq
cõmoneo. ne ꝑunũ aut ut multũ
tres homiunculos suscipiant tanta¬
rum feces hereseos. aut ut parum
dicam in famiam. ut ibi primũ uir¬
tus. ⁊ sanctitas laudabatur. ibi pre¬
sumptõnis dẏabolice. ⁊ sur didissime
sotietatis turpitudo u̾setur. sciant
ꝙ qui huiuscemodi hominib opes
suggerunt hereticorũ multitudi¬
nem congregare. ⁊ xp̃i hostes face̾
⁊ nutrire ad uersarios eius frustra¬

Expanded text:
rent. quorum alter inpio auxilium rent. quorum alter inpio auxilium tulit et correptus est a propheta, alter contra praeceptum domini ex ore Hieremiae occurrit Nechao, regi Aegyptio, et interfectus est, et tamen uterque iustus appellatur. de ceteris non est huius temporis scribere; neque enim a me librum sed epistulam flagitasti, qui dictandus ex otio est, et omnes oppositiones eorum Christi auxilio destruendae. quod nobis sanctarum scripturarum testimoniis adserendum est, domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, dicam — infamiam, ut, ubi primum uirtus et sanctitas laudabatur, ibi praesumptionis diabolicae et sordidissimae societatis turpitudo uersetur. sciantque se, qui huiusce modi hominibus opes suggerunt, hereticorum multitudinem congregare et Christi hostes facere et nutrire aduersarios eius frustra
Abbreviated transcription (Latin):
ris. nec amilitib fuisse conscis¬
sam. fratrũ incer se cernis uir¬
gia. ⁊ rides. atq letaris quod alii
tuo nomine. ali xp̃i appellentur
Imitare ionam. ⁊ dicito. Si propt̾
me ista tempestas. tollite ⁊ mutite
me in mare. Ille humilitate deiec¬
tus est. in profundum. ut intypũ
dm̃i gł̾osus resurgeret. Tu per suꝑ¬
biam ad astra sustolleris. ut de te lo¬
quatur ih̃c: Uidebam sathanam
sicut fulgur cadentem decelo. Qd̃
aut̃ in scripturis scĩs iꝰsti appellant᷑
⁊ zacharias. ⁊ elizabech. iob. iosa¬
phat. ⁊ iosias. ⁊ multi quorũ noĩ¬
b sacra scriptura contexta ẽ. qũa¬
qũa in promisso opere plemus si
dñs grãm dederit. dicturus sum.
tamen in presenti epła. hoc breuit̾
strinxisse sufficiat. quod iusti ap¬
pellentur. non qͦ om̃i uitio careãt
sed ex maiori parte uirtutum. de¬
niq ⁊ zacharias silentio condemp
iusti absq dubio. scripti sunt se¬
cisse narrantur. que dño displice¬

Expanded text:
ris nec a militibus fuisse conscisris nec a militibus fuisse conscissam. fratrum inter se cernis et rides atque laetaris, quod alii tuo nomine, alii Christi appellentur. imitare Ionam et dicito: si propter me est ista tempestas, tollite me et mittite me in mare. ille humilitate proiectus est in pDomini gloriosus resurgeret. Tu per superbiam ad astra sustolleris, ut de te loquatur Jesus: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo . 13. Quod autem in scripturis sanctis iusti appellantur ut Zacharias et Helisabeth, Iob, Iosaphat et Iosias et multi, quorum nominibus sacra scriptura contexta est, quamquam in promisso opere plenius — si dominus gratiam dederit — dicturus sim, tamen in praesenti epistula hoc breuiter strinxisse sufficiat, quod iusti appellentur, non quod omni uitio careant, sed ex maiori parte uirtutum. denique et Zacharias silentio condemnaiusti absque dubio scripti sunt, iecisse narrantur, quae domino displice
Abbreviated transcription (Latin):
sa scripsi opuscula. semperq
habui studiũ audientib loqͥui
quod publice in eccłia in eccłia
didiceram nec philosophorum
argumenta. sectari. sed aploꝵ
simplicitati ad quiescere. sciens
illud scriptum. perdam sapien¬
tiam sapientium. ⁊ prudentĩa
prudentiũ repiobabo. Et fatu¬
um dei. sapientius est homi.¬
nib. Cum hec se ita habeant
pro uoco aduersarios ut om̃s
retro. cartulas discutiant ⁊
siquid in meo ingeniolo reppe¬
rerint proferant in mediui.
Aut enim bona erunt. ⁊ contͣ¬
dicam corum calumpnie. aut
reprehen sibilia. ⁊ confitebor
errorem malens emendare ꝙ̃
ꝑ seuerare in prauitate senten¬
tie. Et tu ergo doctor egre¬
gie. aut de fende quod locutus
es. ⁊ sententiarum tuarum
a cumina a tue eloquio sub¬
sequenti. Neqũado tibi placu¬
erit quod locutus es. aut sicer¬
te errasti quasi homo libere cõ¬
fitere. ⁊ discordiarum in terse
redde concordiam. In mentem
tibi ueniat tuncam saluato¬

Expanded text:
sa scripsi opuscula, semperque sa scripsi opuscula, semperque habui studium audientibus loqui, quod publice in ecclesia didiceram, nec philosophorum argumenta sectari sed apostolorum simplicitati adquiescere sciens illud scriptum: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo et: fatuum dei sapientius est hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, ut omnes retro chartulas discutiant et, si quid in meo ingeniolo uitii reppererint, proferant in medium. aut enim bona erunt et contradicam eorum calumniae aut reprehensibilia et confitebor errorem malens emendare quam perseuerare in prauitate sententiae. et tu ergo, doctor egregie, aut defende, quod locutus es, et sententiarum tuarum acumina adstrue eloquio subsequenti, ne, quando tibi placuerit, neges, quod locutus es, aut, si certe errasti quasi homo, libere confitere et discordantium inter se redde concordiam. in mentem tibi ueniat tunicam saluato
Abbreviated transcription (Latin):
bies discipłorum. Quod audi¬
erunt in cubiculis intectis pie¬
dicant. ut si placuerit auditori¬
b quod dixerint deferatur ad
gliãm magistrorũ. Si displica¬
erit culpa sit discipuli nõ ma¬
gistri. Ideo ccescit nr̃a heresis
⁊ decepistis plarimos maxime¬
qr eos qui ad herent mulierib
⁊ sciunt se pectare nõ posse. quia
semper docetis. semper negatis
⁊ audire meremini illud pro¬
phetitum. Głia illis in partub
⁊ parturitionibus. Da illis do¬
mine. Quid dabis illis: Wlũa
sterilem. ⁊ ubera arida. Feruet.
animns. nec possum u̾ba cohibe̾
Epistolaris angustia nõ patitur
longi oꝑis magnitudinem.etbal¬
lius in hoc opusculo nomẽ. ꝓprie
tangitur. Ad uersus magistriuy
peruersi dogmatis locuti sumus
Qui iratus fuerit atq rescrip¬
serit suo quasi mus prodetur in¬
iuditio amplora in uero certami¬
ne uulnera suscepturus. Mui¬
tianni sunt. quod ab adolesden¬
tia usq in hanc etatem diuer¬

Expanded text:
bies discipbies disciperunt in cubiculis, in tectis praedicant, ut, si placuerit audientibus, quod dixerunt, referatur ad gloriam magistrorum, si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. ideo creuit uestra heresis et decepistis plurimos maximeque eos, qui adhaerent mulieribus et sciunt se peccare non posse, quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud propheticum: gloria illis in partubus et parturitionibus. da illis, domine. quid dabis illis? uuluam sterilem et ubera arentia. feruet animus, non possum uerba cohibere. epistolaris angustia non patitur longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo nomen proprie tangitur; aduersus magistrum peruersi dogmatis locuti sumus. qui iratus fuerit atque rescripserit, suo quasi mus prodetur indicio ampliora in uero certamine uulnera suscepturus. Multi anni sunt, quod ab adulescentia usque ad hanc aeta-, tem diuer
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando dicere quod pro tempo¬
re. personis ⁊ locis. uł loquimi
uł tacetis:  Uolo nobis liberum
eẽ negare q uod semel scͥpseritis
Eccli̾e iustoria ẽ. uos aperte dicẽ
quod sentitis. Aut enĩ idem respon¬
suri estis. quod ⁊ nos loquimur
⁊ nequaquam eritis ad ũsarii h
amici. aut si contraria nr̃o dog¬
mati dixeritis in eo iuncemus.
quod om̃s cognoscent ecclie qd̾
sentiatis. Sententias uras pro¬
didisse. superasse ẽ. Patet prima
fronte blasphemia. Minami¬
nobis respontõnem quam uitare
nullus potest. nisi qui om̃inoñ
scribit. Unde nostis quid dicturi
sumus. ut respontõnem paretis.¬
forsitan nr̃a dicemus. ⁊ id cirto
ingeni nr̃i acuetis stillum. Eu¬
noniani. arriani. macedomiani
nominib separati. ĩ pietade cõ¬
cordes. nullum uobis laborem
faciunt. Noquntur eñĩ. quid sen¬
tiunt. Sola hec heresis est. qne
publicẽ ernbescit loqu. quod se¬
creto. docere nõ metiit. Magis¬
trorum silentium profert ra¬

Expanded text:
aliquando dicere, quod pro tempoaliquando dicere, quod pro tempore, personis, et locis, vel loquimini, vel tacetis. Nolo vobis liberum esse negare quod semel scripseritis. Ecclesiae victoria est, vos aperte dicere quod sentitis. Aut enim idem responsuri estis, quod et nos loquimur; et nequaquam eritis adversarii, sed amici: aut si contraria nostro dogmati dixeritis, in eo vincemus, quod omnes cognoscent Ecclesiae quid sentiatis. Sententias vestras prodidisse, superasse est. Patet prima fronte blasphemia: nnobis responsionem, quam uitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. unde nostis, quid dicturi simus, ut responForsitan vestra dicemus, et frustra ingenii vestri acuetis stilum. Eunomiani, Ariani, Macedoninominibus separati, impietate concordes, nullum nobis laborem faciunt: loquuntur enim quod sentiunt. Sola haec haeresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit, magistrorum silentia profert ra
Abbreviated transcription (Latin):
possit ẽẽ. quod c̃ẽ uoluerit. Rogo
que est ista argumentatõ. posse eẽ
quod nullum fecisse desteris. id qd̾¬
quilib tribuere qui an futurꝰ sit ig¬
nores. ⁊ dare nescio qui quod inpa¬
triarchis. prophetis. ⁊ apostolis.
fuisse nequeas. approbare. Audi e¬
eccłiasticam simplicitatẽ. siue rus¬
ticitatẽ. aut imperitiam ut nobis
uidetur. Loquere quod credis. bu¬
blice p̃dica. q uod secreto discipuł
loqueris. Qui dicis te habere ar¬
bitrii libertatem. quare nõ libere
quod sentis loqueris: Aliud au¬
diunt cubiculorum tuorum secre¬
ta. Aluid nr̃orũ populi. Et enim
nulgus in doctum. non potest ar¬
chanorum tuorum. honera susten¬
tare. nec capere. solidum cibum
quod in fantie lacte contentũ ẽ.
Nec dum scripsi. ⁊ cõminasis in
resp᷑torum tuorum fulmina. ut
scilicet hoc timoie ꝑterritus ñ
audeam ora reserare. ⁊ nõ animad¬
uertis. id circo nos ꝯcribere. ut
nos respondere cogamini. ⁊ aꝑte

Expanded text:
possit esse qui esse voluerit, » Rogo possit esse qui esse voluerit, » Rogo quae est ista argumentatio, posse esse, al. qui  nullum fecisse testeris? id cuilibet tribuere, qui an futurus sit ignores: et dare nescio cui, quod in Patriarchis, Prophetis, Apostolis fuisse nequeas approbare? Audi Ecclesiasticam simplicitatem, sive rusticitatem, aut imperitiam, ut vobis videtur. Loquere, quod credis: publice praedica, quod secreto discipulis loqueris. Qui dicis te habere arbitrii libertatem, quare non libere quod sentis loqueris? Aliud audiunt cubiculorum tuorum secreta, aliud rostrorum populi. Etenim vulgus indoctum non potest arcanorum tuorum onera sustentare, nec capere solidum cibum, quod infantiNecdum scripsi, et comminaris mihi rescriptorum tuorum fulmina; ut scilicet hoc timore perterritus non audeam ora reserare: et non animadvertis, idcirco nos scribere, ut vos respondere cogamini, et aperte