comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum.
Isti non habent. nisi ista tria. Desiderium carms.
desidium oculorum. & ambitionem scłi. Desi¬
derant enm manducare: bibere. concumbere:
uti uoluptatib istis. Nunquid ñ ẽ inhis modus:
Aut quando dicitur nolite ista diligere:. hoc dicit᷑
ut ñ manducetis. aut ñ bibatis: aut filios ꝓcrectis:
Non hoc dicitur: S sit modꝰ procreatore: ut non
uos illigent ista dilectione. nec ad fruendum hoc
ametis. quod ad ucendum habere debetis. Non
aut̃ ꝑbamini: nisi quando uob̃ ꝓponuntur duo
hoc aut illud. Iusticiam uis. aulucra: Non habeo
unde uiuam: ñ habeo unde manducem: ñ habeo
unde bibam. S quid siñ potes habere ista. nisi
ꝑ iniquitatẽ : Non melius amas quod ñ amittis:
quam iniquitatẽ committis: Lucrũ auri
uides: dampnum fidei nͣ uides. Hoc ergo ait dñs.
Desiderium carnisẽ: idẽ desidium earum rertiͣ
dicit omnẽ curiositatem. Iamq late patet curi¬
ositas. Ipsa inspectaculis. intheatris. insacram̃tis

Expanded text:
tur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, damnum fidei non vides. Hoc ergo, ait nobis, desiderium carnis est, id est, desiderium earum rerum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
fortes: an quia ille fortis ẽ in nob̾. qui int̾ manus ꝑ¬
sequentium infirmus in uentus ẽ: Ille nos fortes.
fecit. qui ꝑsequentib ñ restitit. Crucifixus ẽ enł̃
ex infirmitate: s uiuit inuirtute di. Scribo uob̃̾
pueri. Unde pueri: Quia cognouistis patrem.
Scribo uob̾ patres. Commendat & repetit: quia
cognouistis eum: qui aprincipio ẽ. Mementote
patres ẽẽ. Si obliuscimini eum. qui a principio ẽ
ꝑditlistis pat̾nitatem. Scribo uobis iuuenes. Etiã
atq etiam considãte. quia iuuenes estis: pugnate
ut uincatis. luncite ut coronemini. Humiles esto¬

Expanded text:
fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus pfortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis;
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ dies : Quando dictum ẽ dño. ego hodie ge¬
nuite. Ab et̾no patre genitus. ex et̾intate gemitus:
inet̾nitate genitus. Nullo inicio. millo t̾mino.
nullo spatio latitudinis qui ẽ quod ẽ: quia ipse est
qui ẽ. & nom̃ suum dixit moysi. Dices eis. Quiẽ.
misit mne aduos. Quid ergo ante a braham: Quid
ante noe : Quid ante adam : Audi scͥpturam.
ante luciferum genuite. Postremo ante celum &
t̾ram. Quare: Quia omnia ꝑ ipsum facta sunt:
et sine ipso factum ẽ nichil. Ideo patres agnoscite.
Patres enum fiunt agnoscendo quod ẽ. Scribo uabis
iuuenes: filii sunt. patres sunt. iuueuessunt. Filii qͥa
nascunturꝰ. Patres. quia principium aguoscunt.
Iuuenes quare: quia uicistis mahgium. Infilliis na¬
tiuitas: in patrib antiquitas : iniiienib fortitudo.
Si malignus a uiuenib uincitur. pͥrignat nob̾eum.
Dugnat. s ñ expugnat. Quare: Quia nos sumus

Expanded text:
dictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie gedictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre genitus, ex aeternitate genitus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patres sunt, juvenes sunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: de qua nasceretur nouus. Nutamusne ante
matrẽ solam: Q ante auos matris. Antiquus auus.
matris ipsius abraham. Et dñs dicit. Et ante abra¬
ham ego sum & ante abraham dicimus celum.
& t̾ram: antequam ee̾t homo facta sunt. ante ista
fuit dñs immo ẽ. Optime euun nͣ ait. ante abrahan
ego fu: s ante abraham ego sum. Quid enumn dicit᷑
quia fui. ñ ẽ. Et quod dicitur quia erit: nondum est.
Iue ñ nouit nisi ẽẽ. Scd̾m quod dñs est. esse nouit. fu¬
isse & futurum e̾ẽ non nouit. Dies ẽ ibi unus. s sem¬
piternus. Non ponunt illum diem in medio: hester¬
nus & crastinus. Hesterno enim die finito. incipi¬
ens hodiernus. uenturo crastino. fintur ille. Unꝰ
dies ibi ẽ. sine tenebris: sine nocte. sine spacioꝰ. sine
mensura. sine horis. Quod uis illum diem : si uis dic̃
est: suus annus ẽ: siuis anni sunt. Dictum ẽ enini
de ipso die: & anui tui ñ deficient. Quo modo aut̃

Expanded text:
fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum est: ille non novit nisi esse. Secundum quod Deus est, esse novit; fuisse et futurum esse non novit. Dies est ibi unus, sed sempiternus. Non ponunt illum diem in medio hesternus et crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
petri. Nam diuidentib sibi ȩccłiam. & partes facere
de unitate conantib: parturiens paruulos mater
caritas. in apło exponit uiscera sua. Conscindit
quodam mͦ u̾bis ubera sua: plorat filios quos uidec
efferri. reuocat ad unum nomen eos qui multa no¬
mina sibi facere uolebant: repellit ab amore suo.
Quid dicit: Nolo mei sitis. Ut mecũ sitis: mecum
estote. Om̃s illius sumus. qui ꝓ nob̾ mortuus est.
qui ꝓ nob̃ crucifixus ẽ. Inde & hic dimittuntur
uob̾ peccata ꝓpt̾ nomen eiꝰ: nͣ ꝓpt̾ nom̃ hominis
alicuius. Scribo uob̾ patres. Quare primo filii:
Quia remittuntus uob̃ peccata. ꝓpt̾ nomen eius:
& regeneramini in nouam uitam.: ⁊ deo filii. Patres
quare: Quia cognouistis eum: qui aprincipio est.
Principium ad pat̾nitatem ꝑtinet. Nouus xỹs
incarne: s antiquus indiuinitate. Quam antiqͦs
putamus: quot annorum: Nutamusne maior qͣn
mat̾ sua: Maior plane qͣm mat̾. Omma enim ꝑ ip¬
sum facta sunt. Si omã. & ipsam matrẽ antiquus

Expanded text:
Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo uti estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen ejus, non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
Si siluam inuenit: exstirpat. si agrum purga¬
tum iniienit: plantat. Plantare ibi uult arborem
caritatemꝰ & quam siluam uult exstirpare:
Amarem mundi. Audi exstirpationem silue.
Noute diligere mundum. Hoc enim sequitur.
Neq ea quȩ in mundosunt. Siquis dilexerit
mundum: dilectio patris ñ ẽ inpso. Audistis qͥa¬

Expanded text:
Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgaSi silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligere mundum, hoc enim sequitur, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso.
Abbreviated transcription (Latin):
id quod apͥncipio ẽ. quia forces sinmus: quia cog¬
nouimus patrẽ: Omina ista quasi cogniti onen
commendant: caritatẽ non commendant.
Si cognoiumus amemus. Nam cognicio sine ca¬
ritate: ñ facit saluos. Scientia inflat. caritas edi¬
ficat. Si confiteri uultis & ñ amare: incipitis
demonib similes ẽẽ. Confitebant᷑ demones fil¬
um di : & dicebant. Quid nob̾ & tibi: Ꝙ repelle¬
bant᷑. Confitemini: & amplectimini. Illi enmiti¬
mebant de inquitatib suis: nos amate dimisso¬
rem iniquitatum ur̃arum. S quomͦ poterimus
amnare dm̃:si amamus mundum: Separat nos
Simundi amor habitet: ñ ẽ qua intret amordi.
Recedat amor mundi: & habitet di. Melior
accimiet locum: amabas mundumꝰ: noli amare
mundum. Cum ex hauseris cor tulim ab amore
t̾reno: hauries amorẽ diuinumꝰ & incipit habi¬
tare iam caritas: de qua nichil mali potest ꝓced̾e.
audite gͦ u̾bapͣgantis. Homo ꝯtiasi agrum in¬
uenit corda hominum. S quomͦ inuenit.

Expanded text:
a fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum vestrarum. Sed quomodo poterimus amare Deum, si amamus mundum? Parat nos ersi mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat locum. Amabas mundum, noli amare mundum: cum exhauseris cor tuum amore terreno, hauries amorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit?
Abbreviated transcription (Latin):
stirpͣe siluas: magnum sem̃ posituri estis. Non
sit inagro: quod offocet semen. Hec sunt u̾ba
exstirpantia: quȩ dixit. Nolite diligere mun¬
dum. nec ea quȩ suut in mundo. Siquis dile¬
xerit inundum: non ẽ caritas patris in illo a¬

Expanded text:
stirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non stirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non sit in agro quod effocet semen. Haec sunt verba exstirpantia quae dixit: Nolite diligere mundum, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in
Abbreviated transcription (Latin):
Papłm sp̃ĩ sc̃s locutus ẽ. Nichil uerius. Siquis
dilexerit mundum: dilectio patris nͣ ẽ impso. Uis
habere. dilertionem patris⁊ ut sis coheres filii:
Noli diligere nundum. Exclude malum amorẽ
mundi: ut inplearis amore dĩ. Uas es: s adhuc
plenus non e. funde quod habes: ut accipias
quod ñ habes. Certe iam renati sunt exaqua
ti sumus exaqua & sp̃u. Bonum ẽ nob̃ ut ñ dii¬
ganis inundiun: ne remaneant in nobis sac̃¬
menta ad damꝑnationem nr̃am: ñ firmam̃ta
ad salutẽ. Firmamentum salutis ẽ habere ra¬
dicẽ̾ caritatis: habere uirtutem pietatis. non
forman solam. Bona forma: sc̃a forma. Sed
quid ualet forma. si ñ teneat radicem: Sar¬
mentum p̃cisumꝰ nanne inignẽ mittitur:
Habet formam: s in radice. Quomiodo autẽ
radicamini. ut non eradicemini: Tenendo
caritatẽ sicut dicit apłs paulus. Incaritate
radicati et fundati. Quo mͦ ibi radicabitur
caritas. int̾ tanta siluosa amoris mundi: Ex¬

Expanded text:
 sanctus locutus est, nihil verius, Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Vis habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod non habes. Certe jam renati sunt ex aquati sumus ex aqua et Spiritu. Bonum est nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostolus Paulus, In charitate radicati et fundati . Quomodo ibi radicabitur charitas, inter tanta silvosa amoris mundi? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
memoriȩ commͣ¬
danda sunt. quȩ
adu̾sus hereticos
ualent plurmuĩ
Quoꝵ iusidie infirmiores quosq & negligen¬
tiores circuinuenire non cessant. Mem̃tote
discipulorum duorum quos inuenit inuia
tenebantur ocul ne eum agnoscerent: &
hominem: nec tanquã filium dĩ putasse semꝑ
iuiuere: & in carue ita mortuum ut non reuiuis¬
ceretꝰ. s tanquam unus exppħis sicut u̾ba eoꝵ
paulo ante qui intenti eratis audistis. Tunc ape¬
ruit illis scͥpturas: incipiens a moyse ꝑ om̃s ꝓpħas:
ostendens eis omnia quȩ passus erat p̃dicta fuis¬
se: nec ill magis iouerent᷑. si resurrexisset dñs. &
magis ei ñ crederent: s de illo ista ante dicta ñ

Expanded text:
 commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Mementotediscipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si de il
Abbreviated transcription (Latin):
pati & resurgere: comiuendatus ẽ nob̾ sponsus.
De sponsa uideamus quid dicat. & tu cum cog¬
noueris sponsum & sponsam: non sine causa
ad nuptias uenias. Celebratio enim niptiarum
omnis: celebratio ẽ eccłiȩ. Nuptie celebrantur
dłcturus ẽ uxorem filius regis: & ipse filius re¬
gis rex. & qui frequentant ipsi sunt sponsa. Non
quo mͦ in nuptus carnalib alii frequentant as¬
nuptias: & alia nubit. Ineccłia qui frequentant
si bene frequentant: sponsam faciunt. Omus
enim eccłia sponsa xp̃i ẽ: cuius principium &
pͥmicie caro xp̃i ẽ. ubi uincta ẽ sponsa sponso
incarne. Merito ut carnẽ ipsam cominenda¬
ret. panem fregit: & merito infractione pauis
aꝑtisunt oculi eorum discipuloꝵ: & agnouert̃
eum. Quid gͦ dirit dñs scripfum eẽ dese inlege

Expanded text:
pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
infine: ut iudicet deuiuis & mortuis. Unde
credituri sumus. nisi unde & ipsos palpantes uo¬
luit confirmare : Aꝑuit enim illis scͥpturas:
& ostendit eis quia oportebat pati xpͣm. & im¬
pleri omnia quȩ de illo scͥpta sunt. in lege moysi
& ꝓpħis. & psalinis. Omnẽ ueterem textum scͥp¬
turarum circumplexus est. Quicquid illarum
scͥpturarum ẽ xp̃m sonat: s si aures inueniat.
Qͥ aꝑuit eis sensum: ut intelligerent scͥpturas.
Unde & nobis hoc orandum ẽ: ut ipse sensum nt̾r
aꝑiat. Quid aut̃ ostendit dñs scͥptuni dese in
lege moysi & ꝓpħis. & psalmis: quid ostendit ip¬
se dicat. Breuit̾ hoc euuangłista posuit ut nos
nossemus quid intanta latitudine scͥpturaꝵ
credere & intelligere debeamus. Certe multe
sunt pagine. & multi libri: hoc habent omnes
qͦd dix̃ dñs breuit̾ discipulis. Quid ẽ hoc: Quia
die. Habes iam de sponso. quia oportebat xp̃m

Expanded text:
in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum
Abbreviated transcription (Latin):
undecim putabant se spm̃ uidere. Prebuit se pal¬
pandun: qui se p̃buit crucifigendum. Crucifigen¬
dum iuunicis: palpandum amicis. Medicus tam̃
omnium & illorum impietatis: & istorum in¬
credulitatis. Namq audistis cum actus apłoꝵ
legeretur. quot mnilia credidint ex int̾fectorib
xp̃i. Si crediderunt pꝰtea qui occiderantꝰ. ñ erant
credituri qui paululum dubitabant: Et ipsis
tam quod maxiine debetis animaduertere. &
memorie ur̃e mandare. quia contra in sidiosos
errores ds uoluit ponere firmamita in scͥpturis:
cont᷑ quos uullus audet loquiꝰ qui quo quo modo
se uuit uidere xp̃ianum cum se palpandum pre¬
buisset: ñ illi suffecit. nisi desc̾pturis confirmaret
cor credentium. Prospiciebat enim uos futuros
inquo qͦd palpemus nos ñ habemus: & qͦd legamꝰ
habeinus. Si enim ꝓpt̾ea illi crediderunt. quia te¬
nueruut & palpauerunt: nos quid faciemus :
Iam ap̃s ascendit in celum: ñ ẽ uenturus nisi

Expanded text:
undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, qui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum praebuisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mus: multa mancipia. animalia numerosa:
Non hec est quedam inerces: ad quam nos horta¬
tur ut in labore duremus. Quid dicit᷑ merces
sta: Uita et̾na. Audistis. & gauisi exclamastis.
amate qͦd audistis: & lib̾amini adolorib ur̃is:
in requiem uite et̾ne. Ecce quid ꝓmittit ds:
Uitam et̾nam. Ecce quid ininatut᷑ d̾s: Ignem
et̾num. Quid illis ad dexteram constititis:
Uenite benedicti patris mei. ꝑcipite regnum qͦd
uob̾ paratum ẽ ab origine mundi. Ad sinistrã
quid: Ite inignem et̾num: qui p̃paratus ẽ di¬
abolo & angłis eius. Illud nondum amas: uel
hoc time. Mementote gͦ fr̾s mei: quia uitam

Expanded text:
mus, multa mancipia, animalia numerosa? mus, multa mancipia, animalia numerosa? Non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur, ut in labore duremus. Quid dicitur merces ista? Vita aeterna. Audistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a laboribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc time. 12. Mementote
Abbreviated transcription (Latin):
tieo.
Quo fructii. qua mercede. quid michi pt ea dabit:
quia in hoc scło me uideo laborare int̾ tẽptationeᷤ:
Non uitleo hic requiem eẽ aliquam. Mortalitas ip¬
sa aggrauat animam: & corpis quod corrumpit᷑
p̃mitꝰ ad inferiora. S tolero omnia ut illud quod
ab inicioaudiui maneat in me: & dicam dõ meo.
Propt̃ ũba labiorum tuoꝵ: ego custodiui uiasdu¬
ras. Ad quam gͦ mercedem : Audi. & noli defice̾.
Sed deficiebas in laborib ꝓmissa mercede: fortis
esto. Qius ẽ qui oꝑetur nuinea & recedat
se mercedis. ꝑ seuerantẽ facit inoꝑe. & homo ꝓ¬
misit qui potest fallere. Quanto fortior ee̾ de¬
bes nagro dĩ: qͥndo ꝓmisit ueritas. cui nec succe¬
di potest. nec mori: nec fallere pocest eũ. cui pro¬
inissum ẽ : Et quid ẽ ꝓmissum: Uideamus
quid ꝓmisit. Aurum ẽ quod hic multum amãt
honiines. an argentum: an possessiones: ad quas
furo unt homines aurumꝰ: quamuis mnultum
ament aurum. An amena p̃dia. an ample do¬

Expanded text:
tineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: sed tolero omnia, ut illud quod ab initio audivi, maneat in me; et dicam Deo meo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat sae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessiones, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae do
Abbreviated transcription (Latin):
minatur: s audiat alitigante quod antixp̃s sit.
Dicit ei xp̃s. Patiens esto Si falsum audisti: gaude
metum: quia & ego falsa abantixp̃is audio. Si aut̃
uerum audisti: conueni conscientiã tuam. Ee si at¬
dire tunes: esse plus time. Erso uos qͦd abinicio
audistis: in uob̾ ꝑmaneat. Quod si in uob̾ manserit.
quod abinicio audistis: & uos infilio & patre mant¬
bitis. Hȩc ẽ pollicitatio: qnͥi ipse pollicitus est nob̾.
forte enm quereres mercedem & diceres. Ecce iune
quod abinicio audiui: custodio. obtempero. Piculi
labores. temptationes ꝑ ista ꝑmansione sustines.

Expanded text:
minatur, si audiat a litigante quod antichristus sit. minatur, si audiat a litigante quod antichristus sit. Dicit ei Christus: Patiens esto; si falsum audisti, gaude mecum, quia et ego falsa ab antichristis audio: si autem verum audisti, conveni conscientiam tuam; et si audire times, esse plus time. 11. Ergo vos quod ab initio audistis, in vobis maneat. Quod si in vobis manserit quod ab initio audistis; et vos in Filio et Patre manebitis. Haec est pollicitatio quam ipse pollicitus est Quasi quaereres mercedem, et diceres: Ecce me, quod ab initio audivi, custodio, obtempero: pericula, labores, tentationes, pro ista permansione sustineo.
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. quia laudat dñm ebrietas: Quia lauat
luxuria: Laudat nugacitas: Quicquid ibi ñ
audis laudem. ñ dare dño: ñ fecit dñs. Corrige quod
tu fecisti: ut saluetur qͦd inte d̾s fecit. Si aut̃ ñ ius
& amas. & amplecteris peccata tua: contrarius es
ap̃o. Intus sis. foris sis: contrarniis es xpõ. Int̾ sis
foris sis antixp̃s es. Intus sis forissis. palea es. S quare
foris ñ es: Quia occasionem uenti ñ inuenisti. Iam
ista manifesta sunt fr̾s: nequis dicat xp̃m ñ colo⁊
s dnm̃ colo patrẽ ipsius. Omnis qui negat filium:
nec filium. nec patrem habet. & qui confitetur filiũ.
& filium & patrem habet. Uos grana alloquitur.
ut qui palea erant. audiant & grana fiant. Unus¬
quisq consideret conscientiam suam. Si inundi
amor ẽ : muteturꝰ fiat amor xp̃i. nesit antixp̃s.
Si quis ei dixerit quod antixp̃s sit: irascitur inu¬
riam sibi factam putat. fortassis in crepationem

Expanded text:
audisti quia laudat Dominum ebriositas; quia laudat audisti quia laudat Dominum ebriositas; quia laudat luxuria, laudat nugacitas? Quidquid ibi non audis laudem dare Domino, non fecit Dominus. Corrige quod tu fecisti, ut salvetur quod in te Deus fecit. Si autem non vis, et amas et amplecteris peccata tua; contrarius es Christo. Intus siforis sis, Antichristus es. Intus siforis non es? Quia occasionem venti non invenisti. 10. Jam ista manifesta sunt, fratres. Ne quis dicat: Christum non colo, sed Deum colo Patrem ipsius. Omnis qui negat Filium, nec Filium nec Patrem habet: et qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet. Vos grana alloquitur; et qui palea erant, audiant, et grana fiant. Unusquisque considerans conscientiam suam, si mundi amator est, mutetur; fiat amator Christi, ne sit antichristus. Si quis ei dixerit quod antichristus sit, irascitur, injuriam sibi factam putat; fortassis inscriptionem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o contrarius ẽ. Et uultis nosse quam aꝑte re¬
sistant isti xp̃o: Aliquando ẽuentt ut aliquid ma¬
li faciant: & incipiant corripi. Quia gͦ xp̃m ñ au¬
dent blasphemare: ministros enus blasphemant. aqͥb
corripuintur. Si aut̃ ostendis illis quia xp̃i ũba
dicis. ñ u̾ba tua: conantur quantum possunt. ut
te conuincant u̾ba tua te dicere: ñ u̾ba xp̃i. Si aut
manifestum fuerit quia u̾ba xp̃i dicis: eunt ꝙ
Inquiunt. Ꝙ̾ quare nos tales fecit: Nonne dicuit
hoc cotidie homines conuicti defactis suis: praua
uoluntate ꝑuersi: artificem accusant. Clamat
illis artifex de celo: quia ipse fecit nos. qui nos rese¬
Ipse hyminis erat: qui eos ab ignib defendebat.
Laudant oꝑa dĩi dũmn. Laudat celum. t̾ra. mar
laudant om̃a quȩ sunt in celo: Laudant angeli.
Laudant stelle. laudant luminaria. laudat quic¬
quid natat. quicquid uolat. quicquid ambulat:
quicquid repit. Laudant ista om̃a dñm. Nunqͥd
audistis. quia laudat dñm auaritia: Ninquid

Expanded text:
 Christo. Et vultis nosse quam aperte resistant isti Christo? Aliquando evenit ut aliquid mali faciant, et incipiant corripi; quia Christum non audent blasphemare, ministros ejus blasphemant, a quibus corripiuntur: si autem ostenderis illis quia Christi verba dicis, non verba tua; conantur quantum possunt ut te convincant verba tua te dicere, non verba Christi: si autem manifestum fuerit quia verba Christi dicis, eunt etinquiunt, et quare tales nos fecit? Nonne dicunt hoc quotidie homines convicti de factis suis? Prava voluntate perversi, artificem accusant. Clamat illis artifex de coelo quia ipse nos fecit, qui nos refeipse hymnus erat qui ab ignibus defendebat . Laudant opera Domini Dominum; laudat coelum, terra, mare; laudant omnia quae sunt in coelo; laudant Angeli, laudant stellae, laudant luminaria; laudat quidquid natat, quidquid volat, quidquid ambulat, quidquid repit, laudam ista omnia Dominum. Numquid audisti quia laudat Dominum avaritia? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
dec parabola est cum inter preati¬
one suat non statim posita sed intꝰ¬
iectis aliis peebolis edissesto: Hic
enim ꝓponitur & postea dimissis
turbis uenitur domũ & acccedunt
adeum discipuli eius rogantes: Disse¬
re nobis pecrabolam ziganiorũ agri
&relique. Nonergo debemus prȩ¬
propere in tellegendi desiderio an¬
te eius notiticom quȩrere : quã adño

Expanded text:
da parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaniorum agri, et reliqua. Non ergo debemus praepropero intelligendi desiderio ante ejus notitiam quaerere, quam a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
dimentum candoris exprimitur:
Incuius indicium diuinȩ discr&ionis. ipse
quoque angelus appar& & custodes
& uisi tatrices eius dem sepulchri pi¬
issimas benigna consolatione refou&
acne paueant confortat: insuꝑ &iam
familiari affatu prior ipse quia
scir& eas iħm quȩrere dicit : & quia iã
surrexit addit: mox &iam ipsas ho¬
norifico aclxissimo subditas ministe¬
rio : getudium resurrectionis eius. euan¬
gelizare prȩcipit : Et quam felices
feminȩ quȩ angelico doctȩ oraculo
triumphum resurrectionis mundo al¬
nuntiare meruerunt : acmostis quã
eua serpentino seducta affactu contio¬
xit. imperiũ pͥdicare dirutum
quanto feliciores animȩ uirorum parit
& feminaru : quot quot in die iudicii p¬
cussis pauore acdigna ultione repbis
ipse celesti gratia adiutȩ triump hare
demoste & geuidiũbeatȩ resurrectionis
intrare meruerint Currentibus autẽ
eis euangelizare discipulis. occurrit iħit
oasque salutat ostendens se omnib: iter

Expanded text:
dimentum candoris exprimitur. dimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodet visitatrices ejusdem sepulcri piissimas benigna consolatione refovet, ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse, quia sciret eos Jesum quaerere, dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecipit. Et quam felices feminae, quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, atque mortis, quam Eva serpentino seducta affatu contraxit, imperium praedicare dirutum. Quanto feliciores animae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus autem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter
Abbreviated transcription (Latin):
nicȩ resurrectionis angeluii. sedens ap¬
paruerit : cum is quinatiuitatis eius
mundo gacudium euangelizabat. iux¬
ta pastores st &isse legatur: Stare
tis : Et recte stans apparuit angelus
qui aduentum dñi inmundo prȩdica¬
bat : ut &iam stando signar & quia is
quem p̃dicabat. adbellandũ mundi prir¬
cipem uenir& : Recte prȩco resur¬
rectionis eius sedisse memoratur ut¬
&iam sedendo figura& cum supera¬
tomostis auctore sedem regni :am
conscendirse ꝑ p&ui: dequa ipse paulo
Sedebat autẽ suꝑ lacpidẽ reuolutũ qua
ostium monumenti claudebatur ut
clccustra inferorum sua illum inatione
de ecisse acsuperasie decer
uatenus omnes quos ibi suos inuenirs & ad
para disi lucem requiem que subleua¬
habituac uultu significar & : quia is cu¬
ius gloriam resurrectionis nuntiabat.
& terribilis addamnandum reꝓbos
& benignus ess& acblandus. ad conso¬
landum electos : Infulgore & enim
terror timoris: Inniue autem blan¬

Expanded text:
nicae resurrectionis angelus sedens apnicae resurrectionis angelus sedens apparuerit, cum is qui nativitatis ejus mundo gaudium evangelizabat, juxta pastores stetisse legatur. Stare tis. Et recte stans apparuit angelus qui adventum Domini in mundo praedicabat, ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. De qua ipse paulo . Sedebat autem super lapidem revolutum, quo ostium monumenti claudebatur, ut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset ad paradisi lucem requiemque sublevahabitu et vultu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blan
Abbreviated transcription (Latin):
clesia ꝑ orbem diffusa est celebrare
desiderant: Orodcuitem terrȩ motus
resurgente dño desepulchro. sicut &iã
moriente incruce factarẽ magnus. sig¬
nificat terrena prius corda & cȩlesti
spe deiecta ꝑfidem passiomis acre sur¬
rectionis eius concutienda ad pęniten¬
tiam acseluberrimo pauore pmcta
aduitam sublimanda ꝓp&uam:
Quod añ gelus aduenitiols equium suȩ
seruitutis. quod dño debuit ex soluit
Quia enim xp̃r dĩ & homo est interacta
humanitactis eius semꝑ angelorum
ministeria do debita non desunt sicut
in quisita sci euangelii copiosissime
ꝓbat historia: Reuoluit ecutem la¬
pidem non ut egressuro dño ianuã
pandat sed ut egressus eius iam facti.
hominibus prȩst& indicium: Quienĩ
mostedis adhuc dcuso uirgnniis utero
potuit nascendo inundũ ingredi: ipse
absque ulla dubi&ate iam factus im¬
mortalis. lasolicet se pulchro potur¬
it resurgendo exire derundo:
Nec prȩter eundũ quecre testis domi¬

Expanded text:
clesia per orbem diffusa est celebrare clesia per orbem diffusa est celebrare desiderant. Quod autem terraemotus, resurgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, signispe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam ac saluberrima pavore permota ad vitam sublimandam perpetuam. Quod angelus advenit, obsequium suae servitutis quod Domino debuit exsolvit; quia enim Christus Deus et homo est, interdicta humanitatis ejus semper angelorum ministeria Deo debita non desunt, sinquisita sancti Evangelii copiosissime probat historia. Revolvit autem lapidem, non ut egressuro Domino januam pandat, sed ut egressus ejus jam facti praestet hominibus indicium. Qui enim mortalis adhuc clauso virginis utero potuit nascendo mundum ingredi, ipse absque ulla dubietate jam factus immortalis, clauso licet sepulcro, potuit resurgendo exire de mundo. Nec praetereundum quare testis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
erumnasq: decidit: Aptissime nunc dies
sequitur noctem : quando ꝑfidem resur¬
rectionis. a peccati tenebris &umbra
mostis ad lucem uitȩ xp̃o largiente
reducimur: Qua propt̃ necesse est
fr̃s kĩni ut quia noctẽ hanc p̃cipuã
griatia dominicȩ resurrectionis in¬
lustratam cognouimus ipsi quoque
curemus sollicite. ne qua eius pasticula
nostro incorde tenebrescat. sed tota
lucescat indiem Et nunc uidelic& no¬
bis uigilias eius digne de uotione laudis
agentibus & compl&is quoque uigiliis
subria acpura conscientia diei domini
cipaschalia festa expectantibus:
Venit in quit maria magdalene & alte¬
ra maria uidere sepul chrum:
Duȩ unius nominis eiusdemq: amoris ac
deuotionis feminȩ quȩ dominicũ uene¬
runt in uisere sepulchrum: ducs fide¬
lium plebes iudaicam scilic& & genti¬
lem designant : quȩ uno atque in dissi¬
mili studio passionem resurrectionẽq
sui redemptoris . quacumq: eius ec¬

Expanded text:
aerumnasque decidit. Aptissime nunc dies aerumnasque decidit. Aptissime nunc dies sequitur noctem quando per fidem resurrectionis a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae Christo largiente reducimur. Quapropter necesse est, fratres benigni, ut quia noctem hanc praecipuam gratia Dominicae resurrectionis illustratam cognovimus, ipsi quoque curemus sollicite ut nequaquam ejus particula nostro in corde tenebrescat, sed tota lucescat in diem. Et nunc videlicet nobis vigilias digna devotione laudis agentibus, completis quoque vigiliis, sobria ac pura conscci paschalia festa expectantibus. Venit, inquit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una atque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redemptoris quacunque ejus Ec
Abbreviated transcription (Latin):
in obsequium illius uigilare ceperuu.
in sequentemiam diem lucescere phi¬
buit : Nam dñs autor &ordinator
temporum qui inultima noctis huius
paste surrexit totam eam nimirum
eius dem resurrectionis lucȩ festiuã
reddit & coruscam: Siquidem abex¬
ordio mundanȩ creationis usque huc
ita temporuin cursus distinguebatur
ut dies noctem prȩceder& uxta or¬
dinem ii delic& primȩ conditionis
Hac autem nocte ꝑmusteriũ resurreo¬
sonis dm̃igmporum ordo mutettu est
Tam quia nocte resurrexit a mortuis die
uero soquente eius dem resurrectionis
esfectum dicipulos ostendit ac pastici¬
pato cum eis conuiuio ueritatẽ uirtutis
eius mrantibus simul & gacudentibus
astrixit. Rectissime nox illa sequen¬
tiy diei coniuncta est luci: acsic temporũ
ordo statutus. ut dies noctẽ sequatur:
Et quidem aptissime quondam diem seque¬
baturnox: quia bomo alucepara dssi pec¬
cando lapsus. in huius sȩculi tenebras

Expanded text:
in obsequium illius vigilare coeperunt, in obsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siquidem ab exordio mundanae creationis usque huc, ita temporum cursus distinguebatur, ut dies noctem praecederet, juxta ordinem videlicet primae conditionis. Hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocte resurrexit a mortuis, die vero sequenti ejusdem resurrectionis effectum discipulis ostendit, ac papato cum eis convivio veritatem virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequentis diei conjuncta est luci, ac sic temporum ordo statutus ut dies noctem sequatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox, quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
rint se olluces cente mane i prima
sabbati adsepulchrũ ꝑuenerus. rest
ues pere a rumata para uerint. quibus
quidem breuitatis causa obscuribes
tonam que sexta feria dño reuerse
amonumento mulueres parauarun
a romata &unguenta quam diu ope¬
rari licebat : & selbato quidem silue¬
runt secundum mandatum sicut li¬
cas apeste designat: Cum autẽ tran¬
sis sac sabbatum uespera que adueuien¬
te tempus operandi redirr& mox prom¬
ptȩ ad deuotionẽ emerunt quȩ minur
parauerant aromata sicut marcur
comnie morat ut uenientes ungeiena
eum : &ualde mane unasabbatorũ
uenerunt ad manumentũ : Quȩ rendũ
autem icur noctẽ dominicȩ̃resur¬
rectionis euangelista describens ait
Ves pere autem sabbati quȩ lucescit h
prima sabbati: Cum consu&us ordo
temporum habeat uesperam magis
tenebrescere in noctem quã indiem
lucescere: Sedmystice loquens euan¬
gelista quantum dignitatis hȩc sa¬
tis acceperit insinuare studuit : dum
eius exor dium quo de uotex p̃o femine

Expanded text:
runt, sed lucescente mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus quidem brevitatis causa obscurius pto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redipte ad devotionem emerunt quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum. Et valde mane una sabbatorum, venerunt ad monumentum. Seautem cur noctem Dominicae resurrectionis evangelista describens ait: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati. Cum consuetus ordo temporum habeat, vesperam magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista quantum dignitatis haec satis accepit  Al., acceperit, insinuare studuit, dum ejus exordium quo devotae Christo feminae
Abbreviated transcription (Latin):
Lux enini xp̃i non pari&ibus obstruitur. non
clementis diuiditur non tenebris obscurat᷑:
Lux in quam xp̃i dies est sine nocte. diessine fi¬
ne ubiq: s̃plend& ubiq radiat ubiq non
deficit: Quod autem iste dies . xp̃s sit a posto¬
lus dicit nox prȩcersit dies autem aꝓꝓpin¬
quauit: Prȩces sit in quit nox nonse¬
quitur ut intellegas suꝑ ueniente xp̃ilu
mine & diaboli tenebras effugari. &
peccatorum obscura non subsequi: &iugi
splendore pr&eritar caligines depelli
subripientia delicta prohiberi : Nam quia
hic dies xp̃s cȩlum terrã tartarumq
conlustr& scriptura testatur: quod
enim suꝑ terram fulgeat dicit iohannes:
erat lux uera quȩ inluminat omnem
hominem uenientem in hunc mundum:
quod in inferno luceat: ait ꝓph&a: quise¬
debant in regione umbrȩ mostis luxor¬
ta est illis, quod incȩlis dies iste ꝑmaneat
refest dauid dicens: ponam in sȩculum
e uctat uerbum: Ipse est enim dies

Expanded text:
Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine fine, ubique splendet, ubique radiat, ubique non deficit. Quod autem iste dies Christus sit, Apostolus dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Praecessit, inquit, nox, non sequitur: ut intelligas, superveniente Christi lumine, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum s diei eructat Verbum . Ipse est enim dies
Abbreviated transcription (Latin):
poc dysum: scorum corpora in grediuntur
inscãm ciuitate: aduiuꝰs mostui reuer¬
tuntur : & profectu quodam in resurrec¬
tione xp̃i. adaltiora cuncta elementa
se tollunt: Tastarus quos hab& red¬
dit adsuperos terra quos sepelit mit¬
tit ad cȩlum : Caelum quor suscipitrep̃¬
sentat addominum : &una eadem que
operxtione salucctoris passio eleuat
imis suscitat de terrenis. conlocat
in excelsis : Resurrectio enincp̃i defunc¬
tis est uita neccatorib: uenia sc̃is ẽgloria:
miemere crecctur&̃ ad festureatẽ resur¬
itendis in haede quam fecit dñs & ladan¬
dumo Seodat aliquis sundie gratulcandũ
est insut grectul andum est᷑: quos dies ipsa
conplecttur cȩlum aute & tartarusi ex¬
era huius mundi diẽ sunt consticuteo:
Quomodo igitur possunt ecc elementa adfes¬
tuitatem huius diei uocari cuius diei ambi¬
tu continentur : Sed hic dies quem fecit
dñs penetrat omnia : uniuersa contin& :
cȩlum terram tastarumq complectitur :

Expanded text:
radisum: sanctorum corpora ingrediuntur radisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festtandum in hac die quam fecit Dominus, et laetandum. Sed dicit aliquis: Si in die gratulandum est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea elementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nanda nunc cordis pene trco¬
s retrad¬
tanda seruemus : Et ante omni
libus
uitam ducere curemus actibus quilino¬
trȩ quoque resurrectionis euentunoan¬
tes mereamur aspicere : Vt cum tuban¬
uissima totum genus humanum ecitans.
ad tribuncd iusti iudicis ad uocauerit nos
a sorte reꝓborum secernat signũ eius dẽ
iudicis nostri quosa cramur: a poena negle¬
gentium secernant uigiliȩ quibus aduen¬
tum eius ex pectamus : Sisque digna ulti¬
onemultatis ipse nos ad mansionem suꝑ nȩ
pacis. quam ante sȩcula ꝓmisit inducat.
quiuiuit & regnat cum patre in unitate
non inmerito fratres. hodierna
die psadmur hic legitur in quo
ꝓph&a exultandum prȩcipit &
la&andum: Omnes enim cre¬
aturas adhuius diei festiuitatẽ
dauid scr̃ inuitat : Nam in hac
die ꝑresurrectionem xp̃i aperitur tar
Apestus enim tastarus reddit mor¬
tuos : in nouata terra germinat resur¬
gentes : cȩlum reseratum suscipit ascen¬
dentes : Denique ascendit latro in pa¬

Expanded text:
nanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, et ante omnia talibus vitam ducere curemus actibus, quibus nostrae quoque resurrectionis eventum laetantes mereamur aspicere, ut cum tuba novissima totum genus humanum excitans ad tribunal justi judicis advocaverit, nos a sorte reproborum secernat, signum ejusdem judicis nostri, quo sacramur, a poena negligentium secernant vigiliae quibus adventum ejus exspectamus, eisque digna ultione multatis ipse nos ad mansionem supernae pacis, quam ante saecula promisit, inducat, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Non immerito, fratres, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem Christi aperitur tartapertus enim tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui euit insepulchro. dominica sur¬
rexit amostuis. significans electis su¬
is ꝑsex huius sȩculi &ates. int̾pericu¬
la ꝑsecutionum bonis operibus in su¬
dandum. in alia autẽ uita quasi in rab¬
bato ꝑ p&uo requi ẽ animarũ speran¬
dam: Porro indie iudicii. quasi in die
dominica corporũ quoq inost aliũ
receptionem esse celebrandam: inqui¬
bus de inceps animȩ suꝑnogaudio sine
fine fruantur: Quoda ute in lectio¬
ne euangelica dictum est : quia sc̃ȩ
mulierer uespere sabbati quȩ luces

Expanded text:
quievit in sepulcro, Dominica resurquievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sanctae mulieres vespere Sabbati