comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominum significat. Quod si non liceret nuin quamnigro a tram̃to sed auro semꝑlucido scriberot᷑ nomendĩ qui a ds¬
luxest. Sed et si nomendiaboli incalculo soribas caudido puilu lominus tȩnebnas significat ꝓfundas. Cecitas ergo

Expanded text:
hominum facta significant. Quod si non liceret, nunquam nigro atramento, sed auro semper lucido scriberetur Deus, quia hominum facta significant. Quod si non liceret, nunquam nigro atramento, sed auro semper lucido scriberetur Deus, quia lux est. Sed etsi nomen diaboli in calculo scribas candido, nihilominus tenebras significat profundas. Caecatus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
opes auferre nec ualuit . qui a miultierant ineo scĩdoctores quieius uitaeꝓuiderent ac saluti. Eugit a at̃ oum filio et uxors
quaa ueo fidem domiice incarnationis nec statum sinagoge potuit hoftis auforre quamuis uiolenter insistereo quod in
machabeorum agonib: inultum claruit. Sedo coisorege afiliis suis. cestituta sunt cuncta sua tobiae. Quia superato sepius
dabolo acsuis sceleribus quae uelue pessimam ꝓlem genuit condem nato rediebant ꝓspera populodĩ quibus alter¬
uationib: aetiam ecclesiae statum postincarnationem dnĩ fluctua reuidemus. Futigatus a sepultura tobias
uenitindomumsuam. etcum iactas set seuxta parietem et obdormis sec. exnido heru no¬
inculoseius et factus ÷ caecus. Nemireris lector quod aliquando bonaty picemalum aliquandobortum mala facta¬

Expanded text:
opes auferre, nec valuit; quia multi erant in eo sancti doctores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. opes auferre, nec valuit; quia multi erant in eo sancti doctores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuit hostis auferre, quamvis violenter insisteret qui in Machabaeorum agonibus multum claruit. Sed occiso rege a filiis suis, restituta sunt cuncta sua Tobiae. Quia superato saepius diabolo, ac suis sceleribus, quae velut pessimam prolem genuit, condemnato, rediebant prospera populo Dei. Quibus altercationibus etiam Ecclesiae statum post incarnationem Domini fluctuare videmus. Fatigatus a sevenit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirun et factus est caecus. Ne mireris, lector, quae aliquando bona typice malum, aliquando bonum mala
Abbreviated transcription (Latin):
go continet scientiams alutaris misit. ut ꝑhoc eas ab infidelitatis porestate liberaret. Sub eyrograp ho aut̃ dedit
id ests ibi onstuutti ont restitiendi postquam tobis cresceret ł quiderat ipsereciper&s Acceper̃ aut̃ gentiles
uerbumdi apopulo
Israheł perint̃ pretationem q̃: post incarpationem dominicam aetiam spiritaliter puno intellegunt
et ad conquirendas uirtutum diuitias exercent. Reddunt uero feneratori cuincredentes in fine scłi iudȩos
inunitatem ecclesiae recipint : eisq: saluandis xp̃i sac ramenta committunt et scripturarum quoq: resorant arhana
bias a regeo ccidi et tolliomnem substantiam eius ꝓpt̃bonaquae fecit.¬
pidus latuit qui a mula diligeb st undiabolus satagebat spm dĩ ꝑ idolatriam spiritali morte ꝑimere et eicuncta s uirtutum

Expanded text:
go continetur, scientiam commisit, ut per hoc eas ab infidelitatis egestate liberaret. Sub chirographo autem dedit, go continetur, scientiam commisit, ut per hoc eas ab infidelitatis egestate liberaret. Sub chirographo autem dedit, id est sub conditione restituendi, postquam ipse ditesceret, vel qui dederat repeteret. Acceperunt autem gentes verbum Dei a populo Israel per interpretationem, quod post incarnationem dominicam etiam spiritualiter nunc intelligunt, et ad conquirendas virtutum divitias exercent; reddunt vero feneratori, cum credentes in fine saeculi Judaeos in unitatem Ecclesiae recipiunt, eisque salvandis Christi sacramenta committunt, et Scripturarum quoque reserant arcana. Jubetur Tobias a rege occidi, et tolli omnem substantiam ejus propter bona quae fecitpter bona quae fecit, etc. Et diabolus satagebat populum Dei per idololatriam spirituali morte perimere, et ei cunctas virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
indo ctrrb suis uerbid ĩ elritio sinam non solum rudib suȩ gentis auditoribus sedechis quas at tamib iritũ
conuersitiuinfeore lonuertiuolebant ministrabat. Quic quid enim naturalis bona fiape den de nat quili iuritu
hoste captiuarte rolle retus: Tetum hoc suis in exemplum uirtutis ostendebat sed et port onent alt qusisciont it¬
re Eum uero iam factus eẽt̃ uir accepit uxorem ex tribu sua. Israhel et enim postquam adoleuit etamplifca¬
tus est inegnento ac cepit sinagogam cerimoniis legalibus institutam ꝑ morsen Genuit exeislitom pofiea
suumimpõnensei Qua xp̃m ex suo genere nasciturum essecognouit Dicente
defratrib ur̃is tamquam me ipsum audietis. Et dñs ad dauid. defructuuentris tui ponam suꝑ sedem meam: Cui
nomensuum imposuit: credendo et confitendo quod dicit deillo psalmista. Ego primogenitum ponã illũ¬
dedit subciro grapho decemtalenta argenti et populusdĩ gentib ꝑseptuaginta int᷑ pretes diuinȩ legis quȩ indeca lo¬

Expanded text:
in doctoribus suis, verbi Dei eleemosynam non solum rudibus suae gentis auditoribus, sed et his qui ex nationibus in ritum conversationis eorum converti volebant, ministrabat. Quidquid enim naturalis boni habere poterat, quae non ab hoste captivante tolleretur, totum hoc suis in exemplum virtutis ostendebat. Sed et portionem semper re. Tobias postquam factus est vir, accepit uxorem Annam ex tribu sua, etc. Et populus idem, postquam adolevit et amplificatus in Aegypto, accepit synagogam caeremoniis legalibus institutam per Moysen. Genuit ex ea filium, etc. Quia Christum ex suo genere nasciturum esse cognovit, dicentede fratribus vestris, tanquam meipsum audietis . Et Dominus ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Cui nomen suum imposuit, credendo et confitendo, quod dicit de illo pater: Et ego primogenitum ponam illudedit sub chirographo decem talenta argenti. Et populus Dei gentibus per LXX Interpretes divinae legis, quae in Decalo
Abbreviated transcription (Latin):
Mathiei uud esterto muaroi e dlueae i eẽ hu manitateeus Aedehis qui ꝑ homineꝵ ges sit sufficiem sibun sererus
ha beretesti monium quodille soni aliter facturum respondit. Nisundidto eium sastis encofibini d etemtoa
p̃earentur atillo digra seribere posset. Et hocita patrato instrutus reuelatione autisposas ineõ dabe dnu¬
quotaprddm̃ : e esseret uerbum ÷ ddimilem q: iniaistotum sui sermonis cursum  fe ens curi utm. it me ⁊ epm

Expanded text:
Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato instructus revelatione, ac sancti Spirituerat apud Deum, et Deus erat Verbum. Similemque initiis totum sui sermonis cursum faciens Dominum nostrum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
aetiam nunc euangelium quod descripsit. ecclesiis legendo Pandendo Si quidem a tempore dominicae passionis
re surresdonis et ascensionis incaelum usq adultima domitiani principis tempora ꝑ annos circiter sexaginta
etquinq: absq: ullo scribendi adminiculo uerbũ p̃dicabat. A tubi ad omiciano qui secundus postnero nem
x p̃iarum ꝑ secutor extitit exiliomissusẽ . In rumpentes in ecclesiam hereticiquasi indestituta ꝓastore
ouilia lupimarcion. cherintus. et ebion oeteriq: anti christi quixpm̃ fuisse antemariam pegabant¬
simplierintapi fide en angelicae ꝑ uersa maculaueredoctrina sed dum ipse postoccisionem domiciani ꝑnit¬
tente principererua rediret ephesum. Conpulsusẽ ab omnib pene tuncasi ae ep̃is eonut enimerar pnit

Expanded text:
ipserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, ipserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore ovilia lupi, Marcion, et Cerinthus, et Hebion, caeterique Antichristi, qui Christum fuisse ante Mariam negabantsimplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationis qua et tẽptationum solet igne probari. Vndea libi deeadicit aꝑtius. Beati qũi ꝑsecutionũ
panuntur propt̃ iustitiam. Cui rectae subiungit. Dicens sequereme. Qui animirum iuxta eiusdem petriuocem
xps passus est ꝓ nobis relinquen nobis exemplum ut sequamur uestigia eius. Quod aut̃ dicit deiohanne. Sic eum
postmortem accepturus aet̃nam. Speculatiua aut̃ felicitas quaehio inchoatur illic sine fine ꝑcipitur. quando
et suꝑnarum ciuium et ipsius dnĩ p̃sentia . ñ ꝑspecudum eteͥnigmate sicut nunc sed facie ad faciem uidebitur
qui testi monium perhibuit dehis. et scripsit haec et scimus quiauerũ ẽ testimoniũ eiꝰ
am manifestebeatus iohannes suam ꝑsonam designat exoffcio quam designareuitat ex uocabulo. Non aũt
p̃tereunter intuendum quod dicitur quitestimonium perhibet dehis et scripsit haec. Perhibuit qui ppetesti¬
monium uerbodĩ praedic ando ꝑhibuit scribendo. Perhibuit denuo eadem quae sc

Expanded text:
conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Quod autem dicit de Joanne, Sic eum post mortem accepturus aeternam: speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini praesentia, non per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem videbiturqui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scr
Abbreviated transcription (Latin):
adpilatum. Autpilatus indomocaiphae p̃torium habebat et tanta fuit amplitudo ut utrosq capere patuis set
Etseor sum habitantem dnm̃ suum seorsum iudicem ferret: Eccequanta ẽ sollicitudo sacerdocum in malotata¬
Nocẽ ineam partem domus quapilatus tenebat : si psaerat domus cqup srmineuraaõe ponintidnet In p̃ tori sim eio ponens
ausamsutnon cortminarentur inquit sedman ducarent pascha: Die senim agicoepe

Expanded text:
ad Pilatum: aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat, et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere potuisset, ad Pilatum: aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat, et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere potuisset, et seorsum habitantem Dominum suum, seorsum judicem ferret. Ecce quanta est sollicitudo sacerdotum in malHoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium? Exponen causam, ut non contaminarentur, inquit, sed manducarent Pascha. Dies enim agi coepe
Abbreviated transcription (Latin):
factunẽ quodillo p̃dixerit terme nogibis selhaectrina negbtimoris Iria confessone a morsculuntuor laelũ
fuit amor qui foras miteret timorem sed ad huctimor seruilis ualuit in cordeeius : Sed necdumre spex it eum cdũ
haec p̃dixitei sed hac magnadĩ dispensatione gestum eẽ crederemus quatenus ille cuio uessuas ad patrem redie api¬
xp̃scommaduturu serat ꝑsuam diceret ffagilitatem alus misereri Et fratrum culpi signosceredumsuum recorda¬
recur peccatum : et aliorum compati pos sit fragilitati qui suicasus ignarus none ẽt : Teracta itaq: trina hacnegatio
ne petri reuersu sẽ cuangelista adordinem parrationissuae ubi eam reliq̃ : rat : Adducunt ergo inquit ilim̃ ad cai¬
nepinẽ corium. Adcaiphan quippe ad anna collega : et socero eiusdixerat missum : sed si ad caiphancur in p̃torium:
quodiniiuł aliuduult intelleg qua mubi p̃sespilatus habitabat auedansnationis causaxp̃i cuiphas ꝑrexit in p̃torium

Expanded text:
factum est quod ille praedixerat: « Ter me negabis. » Sed haec trina negatio timoris, trina confessione amoris diluitur. Necdum fuit amor qui foras mitteret timorem; sed adhuc timor servilis valuit in corde ejus: sed necdum respexit eum, qui haec praedixit ei; sed hoc magna Dei dispensatione gestum esse credere debemus, quatenus ille, cui oves suas ad Patrem rediens Christus commendaturus erat, per suam disceret fragilitatem alii misereri, et fratrum culpas ignoscere, dum suum recordaretur peccatum: et aliorum compati possit fragine Petri, reversus est evangelista ad ordinem narrationis suae, ubi eam reliquerat. in praetorium. « Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat: » aut damnationis causa Christi Caiphas perrexit in praetorium
Abbreviated transcription (Latin):
tauoselet aboriri cum adipsũ locum ubi cruci fixus parraturuentum fuerit ut potuerimus sidñs uolueritdis seremus
umergo ꝓtribunali sedisset ꝑilatus : Di citud asi seccerex uestor illiaut damabant tolie tolle crucifigerum
Diciteis pilatus. Regem ur̃m orucifigam : Ad hiucterrorem quem̃ de caesare ingesserant superare conatur. deig¬
pominia eorũ uolenseos fitingere dicendo. regem urm̃ orucifigam quo sde igriominia x p̃ĩ mitiģare ponpotuit
illum itetucifigerot. Aꝑtissime quippȩc̃tra cae sarem uonire uiderecut si regem sepͣ habire ui si caȩ sarom
figito: Vel autiam superius : Accipite eumnuos et socundũ legõuram̃ iudicateeum. Curdit̃ illitanto pere poluen
dicentos Nolis nonlicet lnterficere quem quam etomimnimodo istantos uqi aliis sedep sbꝑ ocideretis¬

Expanded text:
tatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. tatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dicit eis Pilatus: Regem nominia eorum volens eos frangere, dicendo: « Regem vestrum crucifigam? » Quos de ignominia Christi mitigare non potuit;illum ut crucifigeretur. » Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se nisi Caesaremcifigite; vel etiam superius, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum? Cur autem illi tantopere noluerunt, dicentes, Nobis non licet interficere quemquam ; et omni modo instantes, ut non ab eis, sed a praesid
Abbreviated transcription (Latin):
idẽtidio pehoo pecatum faceret: Nonnuno primo secl abinino q̃ rebat eũ dimatere.  eeiaut damapint
centes. Si hunc dimntis pones amicus caesaris. Omnis enim quise regẽ ficit contridicit caesats. Maiorẽ timorẽ
se ingerere picauer̃ pilato terrendo decuesare utocciderent xxpin : quam superius ubidixerat. Hoslagei itibene
et seđm legom debet moriquia filiũ dĩ sefecit. Eorum legen quippeille rẽtimuit utoccideret : sed
gentis aliuenae. Aitad huc. Pilatus cũ audis seꝑ hos sermones ad duxio foras ilit̃d et sedit ꝓtribunali in locoqui di¬
citur litosthrotos aebra icae aut̃ gabatha. Erataut̃ parasceue paschȩ horaqua si sexta. Qua hora sitdñs oruoi
fixus pp̃t a euangelistae alterius testimoniũ quidixit. Erataut̃ horat̃tia et crucifixer eum: Qm̃ magpa discep¬

Expanded text:
id est, ideo, ne hoc peccatum faceret  Ms., fieret, non nunc primo, sed ab initio quaerebat eum dimittere. Judaei autem clamabantid est, ideo, ne hoc peccatum faceret  Ms., fieret, non nunc primo, sed ab initio quaerebat eum dimittere. Judaei autem clamabantcentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis enim, qui se regem facit, contradicit Caesari. Majorem timorem se ingerere putaverunt Pilato, terrendo de Caesare, ut occideret Christum, quam superius, ubi dixerant: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. Eorum quippe legem ille non timuit ut occideret, sed gentis alienae. Adhuc Pilatus, cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali in loco, qui dicitur lithostrotfixus, propter evangelistae alterius testimonium, qui dixit: Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum; quoniam magna discep
Abbreviated transcription (Latin):
ouis selebee: Ubirespondebee sicit pistor docebiat Dicam ergo quelehet quode ꝑ apłn docutt quaps peceftastis. d¬
porestitis oceidit: Talem quippeds pilato delerat potestetem ut essetuetim subpes ares pocistitimto i aliortus nir
beros inquit aduer summe potestatem ullam. Idc÷ quntulam cũq labes pisihoc ipsum que quidẽ : tibieẽ t EPt̃ desi per
uleim̃ suiod eum sit ÷ Nonepim d tantumẽ ue tibi omnimodo liberumnsit: Propterea quio didt neebi. magis pecrt attumbabe
Ille quippe moruae potestati tradidit inuidendo: Tu uero eandem potestatem in me exerciturus esinetiendo pecti m̃ do qba li
p̃ ait uerax magister qui metbitra didit ipsehabed peecatum tam quam ille p̃ haberet : sedatt. mauis babetpeto¬
q̃ reredimittere ilim̃: Exindeitaq: intellegendumẽ propt̃ hoc adẽ ex hac cuusa. pehabemu pecestio orciudit go
innꝑcentem sib itraditum. Quamuisminus peccans quan iudaeo qui illum etiradiderant oiderdum Ex indeergo

Expanded text:
ovis silebat; ubi respondebpotestatis occidit. Talem quippe Deus Pilato dederat potestatem ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quapropter non haberes, inquit, adversum me potestatem ullam, id est quantulamcunque habes, nisi hoc ipsum tibi esset datum desuper io quantum sit, non enim tantum est, ut tibi omni modo liberum sit, propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exerciturus es metuendo Nec timendo quidem do. Et ideo non ait verax magister: Qui me tibi tradidit, ipse habet peccatum, tanquam ille non haberet: sed ait, majus habet peccquaerere dimittere Jesum. Exinde itaque intelligendum est, propter hoc, id est, ex hac causa, ne haberet peccatum occidendo innocentem sibi traditum, quamvis minus peccans quam Judaei qui illum ei tradiderant occidendum. Exinde ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
icoint ergopil atoponti fices ludaeorum. Noliscribererex iudaeorum sed quiadicit ipse rex sũ iudaeorũ
Respondit pilatus . Quad soripsi scripsi: Oine fabilẽium  diunȩo peratiopus ln¬
duunȩ o perationis incordib: lgnorantum: non¬
nece ulta ltex quaedam pilato intus qͥuo dam sidici potest clamore silentio ꝑsoriabat. Quod tanto ante in psal¬
morum litteris ꝓphetatiłẽ necorrũ pafitituli inscriptionem: Nũ quid enim ꝓpt̃ ea ñerituerũ quia ilsait
ex suc̃ iudaeorũ  Si corrũ pip̃ potest quod pilatu sscripsit. Corrumpi potest quodueritas dixie : sediudaeorum
tntum rex ẽ xp̃s : anetgendum. Immo et gentium : Cumenim dixis set in ꝓphetia. Ego aut constitutus sũ rex
abeo suꝑ sion montẽ montẽ som̃ eius. p̃dicans p̃ceptũ dnĩ: Non ppt sion montem solisiudatis eumregem diceret¬
Cur ergo magnũ uolumus intellegere in hoctitulo sacram̃tũ inquo scriptum erat rex iudaeorum si rexẽ xp̃s

Expanded text:
eorum: Noli scribere: Rex Judaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum Judaeorum. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scripsi. » O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium, nonne occulta vox quaedam Pilato intus, quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat, quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est: Ne corrumpas tituli inscriptionem? Nunquid enim propterea non erit verum, quia Jesus ait: Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod veritas dixit? Sed Judaeorum tantum rex est Christus, an et Gentium? Imo et Gentium. Cum enim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini; ne proCur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, rex Judaeorum, si rex es
Abbreviated transcription (Latin):
martus sub pressa eahora quaxp̃s amilitibus cruci fixusẽ quatagisexta iameo¬
hotim sodordatu s expressit : oblibora hitolse gantir apud p latũ elamarepetusiera sinorfigr ueru& fig uim
igoroturt̃nodam auer̃. Baiolans sibicrucem exiuiit in eum quidicit᷑ aliurelocũs
aebim bedae quigotuea ꝗbi eum crucifixer Et cumeo duos hinc ethino medium aut̃ ilm̃. Esti duolse¬
pisũtsiꝑcrucemo ẜ prataat scriptum ilis pict anerͦ rexiudaeorum. Eunc ergo titidũmmultile gerunt iudas¬
btuiquil ꝓpeciuitate m erat locus ubie cucifixis ibs. Eterat scriptum hebraieq greceetlatinae . Ptexiu¬
dueorum  rE uaequippetreslingaa ibi p̃ceteris eminebant. łlebrea ꝓpt̃ iuda eos In leree glomantẽs

Expanded text:
Marcus subpressa ea hora, qua Christus a militibus crucifixus horam recordatus expressit, qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige: ut ergo sibi crucem, exivit in eum qui dicitur Calvariae locum, Hebraice autem Golgotha, ubi eum crucifixerunt. Et cum eo duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo laptum: Jesus Nazarenus rex Judaeorum. Hunc ergo titulum multi legerunt Judaeorum, quia prope civitatem erat locus, ubi est crucifixus Jesus. Et erat scriptum Hebraice, Graece, et Latine. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: Hebraea, propter Judaeos in lege gloriantes
Abbreviated transcription (Latin):
nischa apud utdaeos remansit : Obme moriã liberationuis illorum exegrꝰpto qua in pascha liberati sunt a seruitute :: sed
ins audites .: Clamauer rursum om̃s dicentes. p̃chano sed barabban. ł rataut̃ barabbas latro. Barabbas istefilius ma¬
phendimus oui daei quod ꝑ pascha liberatis nocentem : sed quod occidistis in nocentem : Quodtam̃ nisi fieret.: uerũ pascha p̃ifieret :
dumbex uerctatis aiudaeis errantib tenebat᷑ : et mirabili dis pensatione diuinae sapentiae ꝑ homines fallaces eius dem unbra ueri¬
teuis implebatur. Quaeutuerum pascha fieret: x p̃suelutouis lmmolabatur : Tu nc adp̃ hendit pilatus ihm̃ et flagellauit¬

Expanded text:
scha apud Judaeos remansit, et memoriam liberationis illorum ex Aegypto; quia in Pascha liberati sunt a servitute. Sed omnes audientes clamaverunt rursum, omnes dicentes: « Non hunc, sed Barabbam. Erat Barabbas latro. » Barabbas iste filius maprehendimus, o Judaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occidistis inned umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae, per homines fallaces ejusdem umbrae veritatis implebatur, quia, ut verum Pascha fieret, Christus velut ovis immolabatur. CAPUT XIX. Cum Judae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicate eum : Vos melius postis quidetalib: urã lexiu dicet. scđm̃ quodiustum seiatis udicte. Dixer̃ ergo udagi
uobis nꝗruico: et int ficerequemquam. Quidẽ quod loquitur in sanaorudelitas annon int ficie bic̃t quieno int ficiendũ
offore bante : Annon forte int ficiebant dumclamabant grucifige cracifigȩ. Quidẽ quod dixer̃ abis nonlieesi nter¬
ficere quem quã r Ouinlex mandat homicidas adulteros: Et talium reos scelerẽ occidere ł lapidaropasi forte
hoc Ideo dixissent ꝓpt̃ scitatem diei festi. ut non liceret eis scđm legeni dieifi¬

Expanded text:
judicate eum: vos melius nostis quid de talibus vestra lex judicet; secundum quod justum sciatis, judicate. Dixerunt ergo ei Judaei: Nobis non licet interficere quemquam. « Quid est quod loquitur insana crudelitas? An non interficiebant, quem interficiendum offerebant? » An non forte interficiebant, dum clamabant: Crucifige, crucifige? Quid est quod dixerunt, Nobis non licet interficere quemquam, dum lex mandat homicidas, adulteros, et talium reos scelerum occidere vel lapidare? nisi forte hoc ideo dixissent, propter sanctitatem diei festi et venerationem, ut non li
Abbreviated transcription (Latin):
emora fieret cum recoluis set morem quo pas siteis ꝑ pascha dimitti. H aec uero consuetudo dunit tendi fortas sis ꝓpt̃¬

Expanded text:
e mora fieret, cum recoluisset morem quo possit eis per Pascha dimitti. Haec vero consuetudo dimittendi fortassis pe mora fieret, cum recoluisset morem quo possit eis per Pascha dimitti. Haec vero consuetudo dimittendi fortassis p
Abbreviated transcription (Latin):
uudit uoct̃mem. Nonide ẽ ex ueritate quia eius audit uocem : sedideo audit quia ex ueriate ẽ. Idẽ qui boc illido pum exueritateronlatĩ ẽ
qod quide et aliud quam dopante xp̃o credere in xpm̃: Sequitur dicitei pilatus quidẽ eritasis Nec ex pestauit andire quid res ponde ret
cus qua fortedigp̃ ñ fuce aadirẽ ÷ Sedeũ hieo dogis set Itorũ exiit adiudaeos edixiteis pullam inuenio in eo causam. Est ait̃ consuetudo
tupuidimtt ̃ cobis inpaschas uuiltis ergo dimitiam uobis regem iudacorum ÷ Eredo cũ dixis set pilat is quid ẽ ueritas inm̃te ille uenis se con¬
niuuenesfem consuctudipem iuda eorã qua solebate. sdimittiunum in pascha: et ideo p̃ ex pectuit uttes ponderet ei ilis quid ÷ ueritas :¬

Expanded text:
audit vocem meam : non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit, quia ex veritate est, id est quia hoc illi donum ex veritate collatum est; audit vocem meam : non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit, quia ex veritate est, id est quia hoc illi donum ex veritate collatum est; quod quid est aliud, quam donante Jesus, quia forte dignus non fuit audire, sed: « Cum haec dixisset, iterum exiit ad Judaeos, et dixium dimittam vobis in Pascha vultis dimittam vobis regem Judaeorum? » Credo, cum dixisset Pilatus: Quid est veritas, in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimittere unum in Pascha: et ideo non exspectavit ut audiret ab Jesu quid esset veritas, n
Abbreviated transcription (Latin):
mesabiangit. Ego indboc q laues sũ et io cueni sn mundũ ut testimoniũ ꝑhibeam ueritti. Non ÷ ꝓdicenda huusꝓuominis syͥllalu quodat
ocuaruis sam tumquã dixerit. In hac repatus sum: sed corri pienda tamquam dixeret. Iuhanc repatus sum. uł ad hoc paais sum si cut ait
ducuenili mundĩ : In grecopãq ec angelio nihuil ÷ huius locutionis ambiguũ. Vndemani festum ÷ eam tẽ poralem patiuite tẽ suam
icõmnemoras se: quam carpetusuenit in mundã: N ille sine initio quadserar ꝑ quẽ pat̃ condidit mundum uoit pafendo deuirgine it
osainonum ꝑ ibea ueritra : sed quia p̃omniumẽ fides adiunxit atq ait. Ominisqui ẽ exueritate : audituocẽ meam. Audit utq:
sesbote sftimopiũ ꝑ hibet sibieuis qui ppe uoxẽ ego suinueritatis. Hic cõ m̃det gratiã ꝑquam uocati sumus ait itaq: Omnisquiẽ ex ueritate:

Expanded text:
 Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. « Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait: In hoc natus sum, tanquam dixerit in hac re natus sum; sed corripienda, tanquam dixerit in hanc rem natus sum, vel ad hoc natus sum, sicut ait: Ad hoc veni in mundum. In Graeco namque Evangelio nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum: non illam sine initio, qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixitibeat veritati. Sed quia non omnium est fides, adjunxit atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit vocem meam. Audit utiquprofecto testimonium perhibet sibi: ejus quippe vox est, Ego sum veritas . Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: Omnis qui est ex veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde apparet quattuor fuis semilites quiineo cruci figendo p̃sidi paruer̃ manifestae quippeait. Milite sergo
cum cruci fixissent eũ acceper uestim̃ tasua. et fecer̃ quattuor partes unicuiq: militi partemettupicam
sit sensus. Acceper̃ uestim̃taeius et fecer̃ quatiuor partes. unicuiq: militi partem:
A cceper̃ eituicã. Et sic licutus ẽ udecaeteris uestim̃tis missa esseud eam pullã sortom : sed detapica

Expanded text:
Unde apparet quatuor fuisse milites qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait, Milites ergo Unde apparet quatuor fuisse milites qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait, Milites ergo cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partesit sensus, Acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem; acceperunt et tunicam. Et sic locutus est, ut de caeteris vestimentis nullam sortem missam e
Abbreviated transcription (Latin):
etgentium : quia scilicet oleaster factusẽ particeps pinguinisoliuae : Bonoli particeps facta a maritudinis
oleastri : Namineo quoddexpõueracit̃ scriptusẽ titulus rexiudaeoric̃. Qui sunt intellegendi iudaet. pisi se men
habrahȩ filui repmis sionis. Quist aetiã filudĩ qm̃ pĩqui filiicarnis ait apłs filudĩ. sed qui filli ꝓmissionis
deputant᷑ insemine. Et gentes erant quib: dicebat. Siuͤiut̃ uoxxp̃i. Ergo sem̃ habrahae estis. scđm ꝓmissionẽ
heredes. Rexergo luđa eorũ xp̃s : sed iuda eorũ circumoisione cordisspirituñ latera. Quarũ laus nd nex ho¬
minibus : sed exdõe ꝑtinentiũ ad hierusalem liberã matrẽ pram̃ aetnã incaelis sarram spiritalem ancill
ot filioseius dedomo lib̵tatis eicientem. Id eo enim pilatus quod scripsit s oripsit : quia dñs quod dixit dixit.
Mlilites ergo cũ cruci fixissenteũ. acceper̃ uestim̃ta eiꝰ. et fecer̃ quiattuor partes. unicuiq: militi partẽ ettuni cam¬

Expanded text:
et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis olivae  Aug., oleae, non olea particeps facta amaritudinis oleastri? Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abdeputantur in semine ; et gentes erant, quibus dicebat: Si autem vos Christi, ergo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Rex ergo Judaeorum Christus, sed Judaeorum circumcisione cordis; spiritu, non littera; quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est, pertinentium ad Jerusalem liberam, matrem nostram, aeternam in coelis, Saram spiritualem ancillam, et filios ejus de domo libertatis ejicientem . Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit, quia Dominus quod dixit, dixit. Milites ergo cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuiq
Abbreviated transcription (Latin):
id estrunũ et duo diui ex quib: udiximꝰ senarius c̃ stã aliquidmꝓsterii indispensationes alutis humane Primoitaq tepore sub legenaturae uelutinquadi unitate sã pero
dõ seriuebunt. Se detempore lex iddita est ad naturã utqidm ala consueudo uitiã uit in maturã . lex resurur et inlitiere e fuer li duo natora edex  Tertoutaqiepote uenieta¬
caelostis ꝑ ihimxp̃m etsunt tria Natura lex etgratua. Sicutned ex bonũ naturae destruit. necgratia legẽ soluit sed adimplei¬

Expanded text:
id est, unum, duo, et tria, ex quibus, ut diximus, senarius constat, aliquid mysterii in dispensatione salutis humanae. Primo itaque tempore sub lege naturae, veluti in quadam unitate sanid est, unum, duo, et tria, ex quibus, ut diximus, senarius constat, aliquid mysterii in dispensatione salutis humanae. Primo itaque tempore sub lege naturae, veluti in quadam unitate sancti patres Deo serviebant. Secundo vero tempore lex addita est ad naturam, ut quod mala consuetudo vitiavit in natura, lex reformaret in littera; et fuerunt duo, natura et lex. Tertio itaque tempore venitesum Christum; et sunt tria, natura, lex, et gratia. Sicut nec lex naturae bonum destruit, nec gratia legem solvit, sed adimple
Abbreviated transcription (Latin):
Cumergoremigassent stadia xxv. autxxx. Cres cuntfluctus augent᷑ tenebre seuiunt tẽ pestates sed tam̃ nauis ambulat. Quid hoc quienĩ ꝑseuera uerit infinchicsaluus er
i dimidiaitaq .iII. Vnũ uero et .ii. et .iii. sex eẽ nemoambigit Necaliudex his trib: partib: coniunctis c̃ficipotest nisi sextantũ. Necin alias partes senarius pumer
uidipotest nisi in has .iii. Id est .i. .ii. & .iii. Nã ipsed ñs creator omnium huiꝰ mundicreaturas
annuntiante archangelo uirgo sacrain spirationesps̃ scĩ eundẽ redẽptore nrm̃ c̃cepis selegit᷑. quiaetiam sextahora ꝑfecta aecitte suꝑ puteũ sedens. mulieris a maritane dia
aperiredignatus ÷ Sextaquoq aetatemundi ipsecreatoe adredemptionẽ mundi iuxta fidẽ sacrȩ istoriae uenisse la legit᷑. habentquoq haec trespartes

Expanded text:
um, nolite timere. « Crescunt fluctus, augentur tenebrae, saeviunt tempestates; sed tamen navis ambulat, quia qui perseveraverit in finem, hic salvus erduo, dimidia itaque tria, unum vero et duo, et tria, sex esse dignoscitur; nec aliud ex his tribus partibus conjunctis confici potest, nisi sex tantum nec in alias partes senarius numerus dividi potest, nisi in has tres, id est, unum duo et tria; nam ipsum Dominum creatorem omnium, hujus mundi creaturasannuntiante archangelo, Virgo sacra inspiratione Spiritus sancti eumdem Redemptorem nostrum concepisse legitur ; qui etiam sexta hora, perfecta aetate, super puteum sedens, mulieri Samaritanae divini fontis fluenta aperire dignatus est ; sexta quoque aetate mundi ipse Creator ad redemptionem mundi, juxta fidem sacrae historiae, venisse jam legitur. Habent quoque hae tres partes,
Abbreviated transcription (Latin):
muntur. Habetergo populi siud eorum ad huc uelamen inte faciem cordis ut ponintellegat gratiam xpi
lit allugiem quia sibimet cardidus et iustus praeomnbus uidetur: Sed habet eandem albugi nem qua si mem brapum
iuiquatecltatem sastq iet mentis sulspestidissima et suꝑuaeua pafituri incar pexpĩ itq eos liberaturi . eisq regnium
mugnum daturi ꝑ orbem Sed quibus cumqre eorum ablatafuerit erroris caligo agposcent qui ixp̃s iamuenit ic
mundum suo sanguueredemit. Qiubus apte congrait quod sequitur quiauis orecepto glorificab it dm̃ tqbiascum
filium meum Ingress aest otiam post septemdiess arra uxorfiliieius. Septemdies lucẽspiritalis gratiae quȩ¬
septem formis accipitur insinuant : Post septem ergodies in luminatitobiȩ in greditruuorfilii eius quia post¬

Expanded text:
muntur. Habet ergo populus Judaeorum adhuc velamen ante faciem cordis, ut non intelligat gratiam Christi. Habet albuginem, quia sibimet candidus et justus prae omnibus videtur. Sed habet eamdem albuginem quasi membranam ovi; quia caecitatem sustinet mentis, sub spe stultissima et supervacua nascituri in carne Christi, atque eos liberaturi eisque regnum magnum daturi per orbem. Sed quibuscunque eorum ablata fuerit erroris caligo, agnoscent quia Christus jam venit, et mundum suo sanguine redemit. Quibus apte congruit quod sequitur: Quia, visu recepto, glorificabat Deum Tobias cumfilium meum ingressa est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius septiformis accipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuminato Tobia, ingreditur uxor filii ejus, quia post
Abbreviated transcription (Latin):
Hosenim in senictute bona inuenit cumbonis operibus diustuduis se sedonante luetantur. Alioquin in mala senec¬

Expanded text:
Hos enim in senectute bona invenit, cum bonis operibus diu studuisse se donante laetatur. Alioquin in mala senecHos enim in senectute bona invenit, cum bonis operibus diu studuisse se donante laetatur. Alioquin in mala senec
Abbreviated transcription (Latin):
iunioris in nimero septenario et hosiuuenes hocẽ fortes inde et uincentes malignum : Di rigite inquit gressus uesti
ut exeitis deniniue uideo enimquia inituitas eius finem dabitei. Et hoc ÷ dicere fideliumsuis auditoribis
petatis. Consta tenim quia tanta est prauorum multitudo tanta praeceptorum dĩ tringressio ꝑorbem quae
nonaliter nisi orbis i psius exterminio sicut quondam indiluuo totiusq humani generis ab ditione possit
termipari Absces sit ergo tobras exniuiue cumuxore sua etfiliis. et filiorum filiis et reuersus ÷ ad soceros suos
et inueniteos in senectute bora. Hoocotidiȩ facitdns hoc usq adfinem scłi facturus est. Cumde relictis eis quo
suos porieẽ cognouit adillorum cordauisitanda et inlustranda conuertitur quo saduitam predesti pai uit aet̃pan

Expanded text:
Junioris in numero septenario, et hos juvenes, hoc est, fortes in fide et vincentes malignum. Dirigite gressus vestros, Junioris in numero septenario, et hos juvenes, hoc est, fortes in fide et vincentes malignum. Dirigite gressus vestros, ut exeatis de Ninive. Video enim, quia iniquitas ejus finem dabit ei. Et hoc est dicere fidelium suis auditoribuspetatis. Constat enim, quia tanta est pravorum multitudo, tanta praeceptorum Dei transgressio per orbem, quae non aliter nisi orbis ipsius exterminio, sicut quondam in diluvio totiusque generis humani abolitione possit terminari. Abscessit ergo Tobias ex Ninive cum uxore sua et filiis et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos, et invenit eos in senectute bona. Hoc quotidie facit Dominus, hoc usque ad finem saeculi facturus est, cum derelictis eis quos suos non esse cognoscit, ad illorum corda visitanda et illustranda convertitur, quos ad vitam praedestinavit aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
nanitate nobis consubstantialis. Tunc aperiens ossuum senior tobras
nbutusq spũ ꝓphetiae deperpa hierusalem matrem nram̃ multa ꝑ laudem decantat  Et popilus iudae crum con¬
uersus in fine seculi ad fidem multos habebit docto res et ꝓpheticos uiros quimentes ꝓximorum ad su ꝑpadosidena
aacondint. Dumei soae lesti spatriae gaudia ꝑ petua crebra uoce resonant. Tobias seniorhora sui exitis uo
oaarit ad setobiam filium suum et septemfilios eius nepotessuos Dixitq: eis quia propeeẽt interitus piniue et
instauratio herusalem et terrȩi srł. Et tunc in iud ea doctores quiq fideles etiusti hoc uiuontes hoc exturi de mundo
suo sꝓpinquos ad morent quia mundus iam ꝓpinquet ad finem et futurȩ uitabona ꝓximȩ sin uentira. Monentaic̃
oceos maxime quosꝑ dñĩ gratiam repatos et sp̃s septi formis eẽ munere repletas aspitium : Quod : eẽ filiostobia

Expanded text:
anitate nobis consubstantialis. Tunc aperiens os suum senior Tobiasmbutusque spiritu prophetiae, de superna Hierusalem matre nostra multa per laudem decantat. Et populus Judaeorum conversus in fine saeculi ad fidem, multos habebit doctores et propheticos viros, qui mentes proximorum ad superna desideria accendant, dum eis coelestis patriae gaudia perpetua, crebra voce resonant. Tobias senior in hora exitus sui vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem filios ejus nepotes suos, dixitque eis, quia prope esset interitus Ninive, et instauratio Israel. Et tunc in Judaea doctores quippe fideles et justi hoc videntes, hoc exituri de mundo suos propinquos admonent, quia mundus jam propinquet ad finem, et futurae vitae bona proxime sint ventura. Monent autem hoc eos maxime, quos per Domini gratiam renatos, et Spiritus septiformis esse munere repletos aspiciunt; quod est esse filios Tobiae
Abbreviated transcription (Latin):
uindidesignat. Habent eriim telumdĩ. sed non secundum scientiam : Et sicut iterumdicit. Su amiustitiã
porunt. Osms inlumina tenebras meis. hiluceuite sunt fruitari indño. Beneaũt albugo quasim̃ bra numerat o ui
rouum qui ppespesdesigpatur quia udelicet poridumuiuim ẽ poridum animapis e sedsperatur. a uolucre quȩ hocposuerato¬

Expanded text:
cendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum scientiam . Et sicut iterum dicit: Suam justitiam cendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum scientiam . Et sicut iterum dicit: Suam justitiam norunt, Deus meus, illumina tenebras meas ; hi luce vitae sunt fruituri in Domino. Bene autem albugo quasi membrana erat ovi, per ova quippe spes designatur; quia videlicet nondum vivum est, nondum animans est, sed separatur a volucre, quae hoc posuerat
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit obuiam filio suo. Dat manum puero caetus ut in offenso pede operis dñõ accurrat qui etfipsenecdũ uiam
itionis bonelucemrecipiat regeneratusinxep̃o et infiructus: Et data mapupu
fideiplene intellegit. ei tamenquilum enueritatis bene cognouit ad sonsum prebere quaad dnm̃ ꝑueniat satagit.
t suscipiens osculatus ÷ cumcum uxore sua flentesq: p̃gaudio. Suscipiens cumgaudio uidea infine copulaxp̃i ungit
uinscredentibus reuelat apertius quanta est malitia draconis antiqui qui illum in passione quondam deuorare gestiebat
ed ꝑ hoc ipse potius occisus suamenbra. idẽ eps quos antea tenebat amisit. Coepit exoculis tobiequasi membranum oui
quis si nam hostis malitiam cognouerit amis sam recipi et lucem: Albugo quae obsiderat eiusoculos staltitiam sibi mit pla¬

Expanded text:
occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam tionis bonae, lucem recipiat regeneratus in Christo, et instructus. Et data manu pufidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum praebere, qua ad Dominum perveniat, satagit. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, flentesque prae gaudio. Suscipiens cum gaudio Judaea in fine copulam Christi, junxit atris sui. Et Dominus credentibus revelat apertius, quanta est malitia draconis antiqui, qui illum in passione quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana oviquissimi hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet pla
Abbreviated transcription (Latin):
pelcat doctor. Deindetins inluminator corda mundat et pulc hredixit quãsinuntius ad ueniens quia pimirum doctor
quisq fidelisiuntius ẽ ueritatis. Pulo hreblardim̃tosuecaudegaudebat Cauda quippe quifinise corporis finem
debiat c anis cumte etadominorum quibus diu ab erat reuiseatt: Gaqdent docto res deeffocbus uoperis cumludeam ꝑ suũ¬
nem uel certe merc edem quesine finȩ tribuitur insinuat Blandim̃to ergoa udega
umminicordaeorum quibus p̃dicant exhilarant. Dum eis ad uonturam confostim xpigratiam promittunt
Adiuqitiante igiturca neuenis se tobian. exsurgen scecus patereiuis coepitoffendens pedib currere. Audito adoctore
uerbo salitis ex surgit populus hebreortm de longo ꝑfidiesuae ueterno currita morea dnm quamuis offondens gressibus

Expanded text:
praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finemdebat dum tecta dominorum diu invisa reviseret. Gaudent doctores de effectu sui operis, cum Judaeam a Dominem, vel certe mercedem, quae sine fine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo ca cunctis electis communi, corda eorum, quibus praedicant, exhilarant, dum eis adventuram confestim Christi gratiam promittunt. Annuntiante igitur cane venisse Tobiam, exsurgens caecus pater ejus coepit offendens pedibus currere. Audito a doctoribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad Dominum; quamvis offendens gressibus
Abbreviated transcription (Latin):
malu substantiauti & mittuntur in fine detorum ecdessie xep̃m cumipsa eclefiauirtutum duitus plept ad inlustrandã
side ditandamq bonorum operum substantiam gentem ludeorum exqua carnem ad sup̃i
duinagritia ad inluminandam caecitatem populi iudeorum atq: in suis litteris xp̃m uerumdm̃ atq hominȩm ẽẽ
oriostunt : Et post agrutionem recte fidei quasi uis aangelo et filiosuo quos diu puuderant multum gaudentes
ecclesiȩ queẽ degentib: congregati participatione mn r̃steriorum caelestium iungant: Ad ꝑpinquantib
domui p̃currt tapis quisimul fuerats et qua firiuitius adueniens blandim̃to suae caudȩ gaudebat. Non contẽpuenda÷
figura capuis ihuius. quiuiator ec comes angeliẽ Doctoresergo sicacet supradocuimus ex primite cole siae qui se peconfli
rependere gratiam et sollicitos ex cubias ꝓdominorum salute p̃tendere : Precuo urritergo canis quia primo saluten

Expanded text:
multa substantia. Remittunt in fine doctores Ecclesiae Christum, cum ipsa Ecclesia virtutum divitiis plena, ad illustrandum fide, ditandamque bonorum operum substantia gentem Judaeorum, ex qua carnem assumpsitdivina gratia ad illuminandam caecitatem populi Judaeorum, atque in suis litteris Christum verum Deum atque hominem esse cognoscunt, et post agnitionem rectae fidei, quasi viso angelo et filio suo, quos diu non viderant, multum gaudentesriorum coelestium jungunt. Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat. Non contemnenda est figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut et supra docuimus, exprimit Ecclesiae, qui saepe conflirependere gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius salutem
Abbreviated transcription (Latin):
erigitur. Frecta deuercitur. Inferioq: cordis incessus quod descenderent᷑ sublimatur. humilem d. pamq: ds et pau¬
perem destercorib: erigio et potentem socierati conlungio. Ceruicem uero diabolicȩ suꝑbiae decȩlestidignitate
p̃cipitem insqualore stantarei ꝓ funda deiecit. Iranamq: lectio diuina ꝓ loquit᷑ humilibus dsdat gratiam suꝑbis
aut resistit. Etiterum similiter memorans dicit: Suscitans aterra inopem et destercorem erigens pauperem
ut collocet eumcum principibus cũ principib: populi sui. Om̃serim pauꝑtas humilitatis ÷ socia audi salomonem di¬
ntem pauꝑtas humiliat᷑ uirum sed paruanimis exiguare ferimus

Expanded text:
erigitur, erecta diuergitur; inferiorque cordis incessus, quo descendere nititur, sublimatur. humilem namque Deus et pauerigitur, erecta diuergitur; inferiorque cordis incessus, quo descendere nititur, sublimatur. humilem namque Deus et pauperem de stercoribus erigit et potentum societati coniungit: ceruicem diabolicae uero superbiae de caelesti dignitate praecipitem in squaloris tartarei profunda deiecit. ita namque lectio diuina proloquitur: humilibus Deus dat gratiam, superbis autem resistit. et iterum similiter memorans dicit: suscitans a terra inopem et de stercore erigens pauperem, ut collocet eum cum principibus populi sui. omnis enim paupertas humilitatis est socia. audi Salomonem dicentem: paupertas humiliat uirum. sed parua nimis exiguaque referimus
Abbreviated transcription (Latin):
ut potecuinihilerat facialecum plebeni suit salutarib: cunctos beneficiis adiuuaret maluit. Suꝑ fluũ munus
exsoluere quam petenticui libet aliquid ab negare ut iustitia conditor et magister quidixit omnipotenti te cribuae
primus inflitutas ł legis impleret .XXUII. Cumq: simpliciter ut solebant eq̃ percontarentur a postoliquimaior
incaelorũ posset regnocen seritanquam dsdator quã mirabilis omnib: humilem responditeẽ potiorem cunctosq
p̃cellere quicunctis sesepouissimũ prestitis secuelut puer in fantulus quemspiritalis exempligratia tenebat in
medio constitutum ȩui silicet pulsilli łteneri sectandum p̃cipiens ingenium ñ aetate : Qm̃ anniuidedicet in fantiles
gui paruitatis nec mundane pompȩ quidiligunt nechonoris ambi
flantur Ideoq: uitȩ simplicitas inclitate quantum uicina fit solotantum tantum uicina fitcaelo: Mens enimuergit

Expanded text:
utpote cui nihil erat sociale cum plebe, nisi ut salutaribus cunctos beneficiis adiuuaret, maluit superfluum munus exsoluere, quam petenti cuilibet aliquid abnegare, ut iustitiae conditor et magister, qui dixit: omni petenti te tribue, primus instituta suae legis impleret. Cumque simpliciter, ut solebant, eum perconta.rentur apostoli qui maior in caelorum posset regno censeri, tamquam Deus doctorque mirabilis omnibus humilem respondit esse potiorem, cunctosque praecellere qui cunctis sese nouissimum praestitisset, uelut puer infantulus, quem spiritalis exempli gratia tenebat in medio constitutum, aeui scilicet pusilli uel teneri, sectandum praecipiens ingenium, non aetatem, quoniam anni uidelicet infantiles exiguae paruitatis nec mundanae pompae quid diligunt, nec honoris ambitione tanguntur, nec tumore superbi fastus inflantur. ideoque uitae simplicitas inclinatae, quantum uicina fit solo, tantum uicina fit caelo: mens enim uergens