comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃tiẽ desinere cum dotalemet̃ sccuoiano¬
st̃ dicebat nͥmłier spͥote marito intra
us indotem sunt ⁊ nccessarie inpense inf¬
idum fc̃e nerua ait dotem petumaña
minu quid ergo simulier in pcusas man¬
to soluent urrimi crescet dos anex integro
dataidebituromis rei magnifestior in¬
iquitas infundoest scd̾nisceuole nr̃i san¬
tanciam namsi desinit dotał ẽẽ poterit
alienarirussus ꝙͣadmodum potent fĩ co¬
tałdata petiua. an emiampctuniam̾ docẽ

Expanded text:
est, desinere eum dotalem esse Scaeuola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra us in dote sint et necessariae impensae in fundum factae, Nerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in fundo est secundum Scaeuolae nostri sententiam: nam si desinit dotalis esse, poterit alienari: rursus quemadmodum poterit fieri dotalis data pecunia? an iam pecunia in dote
Abbreviated transcription (Latin):
atum ⁊ dignitare natalum ixcte ꝑtu
torem ꝯ stitui potest ¶ꝓatrona dotem p
liłcita iure ꝓmissamꝰ ꝙ extitent urte¬
gi aͣ nouretinebit ¶Sum its indorem
mulrer hona fide eas dederit nullat̃ actõ
mralic quu dedole tenetur ¶ndo¬
tem debet reb extimatis ⁊ traditis quãu¬
is eas muslier musu hãt uiri dmũ fcm̃
uidetur ¶Partus dotalium ancillarũ
dotis ec̃ poritẽm ꝯuenit ĩo frust᷑ patis¬

Expanded text:
atium et dignitate natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem mulier bona fide eas dederit, nulla est actio viro: alioquin de dolo tenetur. In dotem rebus aestimatis et traditis, quamvis eas mulier in usu habeat, viri dominium factum videretur. Partum dotalium ancillarum dotis esse portionem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Manente marrimonio non ꝑditurt
ubri obins causasdos reddi põt. ut sese
snos qͥues alat. ut fundum ydoncume
zmat. ut incxilium uł inuisulam re lega¬
to param p̃stet alimoniam. aut ut egẽ¬
tem uirum fratiem sororemuc sustint¬

Expanded text:
. Manente matrimonio non perditurae uxori ob has causas dos reddi potest: ut sese suosque alat, ut fundum idoneum emat, ut in exsilium uel in insulam relegato parenti praestet alimonia, aut ut egentem uirum, fratrem sororemue sustine
Abbreviated transcription (Latin):
dẽponendisunt inħ̾tempus rescrendam
nico ut posita fcõ diuorcio statim ꝯmii¬
titur nec redintegrato matamonio aclõ¬
ẽ oestipuiatoriquestra intartidit acnno
gͥ ⁊ sencientt᷑ stipulattre dos ꝯstituc̾da

Expanded text:
demnandi sunt in hoc tempus referendam, raneo interposita facto divortio statim committitur nec redintegrato matrimonio actio stipulatori quaesita intercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constit
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ inmpore cirtimmuenta mar¬
p̃standum martelł scribu scruo¬
¶ Sicum marito debntore mu¬
ipouire priore debuto uibecatus.
añꝙͣ exstipulatudedoteagat ade¬
undamurm fu̾it reuersa ⁊ stanti¬
us dicctur ꝑ doli exceptõem inessi¬
catẽ ficri exstipulatu accionemius

Expanded text:
que et in minore circumventa Marpraestandum Marcellus scribit: Scaevo. Si cum marito debitore muipso iure priore debito liberatus antequam ex stipulatu de dote agat, ad eundem virum fuerit reversa, constantius dicetur per doli exceptionem inefficacem fieri ex stipulatu actionem, us
Abbreviated transcription (Latin):
patrem deꝑctulio uł inirẽ u̾so p̃start opor¬
lebit extmare debebit quantũ sit eoit̃¬
deatur qua parirm ad pemps filu no¬
muc ꝯdampnari oportebit. ꝙ sit ñ eui¬
dent̃ apparuerit decuuis mulier obliga¬
tõe sensit p̃sũptoẽm ad filu debiitum
spectare uerisimile c̃ nisi cuidẽtissimect̃¬
riũ aprobaretur
elsus  ispõsalib ñdũfas titiodoit̃ scie
noĩt promisseris cumea nubtre cinoll
tũ sipostea nupsit dotem debebis nisialie
antaam pamphilamatitio stquuara

Expanded text:
uerso praestare oportebit, aestimare debebit quantum sit eo teuideatur, qua patrem eo tempore filii nomine condemnari oportebit. quod si non euidenter apparuit, de cuius mulier obligatione sensit, praesumptionem ad filii debitum spectare uerisimile est, nisi euidentissime contrarium adprobeturSi sponsalibus nondum factis Titio dotem Seiae nomine promiseris, cum ea nubere ei nollet, tamen, si postea nupserit, dotem debebis, nisi aliae ancillam Pamphilam a Titio stipula
Abbreviated transcription (Latin):
uenist̾ tatire uidetur nedos que ꝓmisa
fũat repetatur ⁊ sipetert eamtepent p¬
actiexceptõe a misliere repeslitur.
Musier pecuuam sibi oebitam aseicicũ
iluis futun temporis indote promitẽ¬
dademonstrauit eamquo cotis portõ¬
nem cẽ quarumdies post miptias cessit¬
ratõisest ¶ usuras dotis instipłatum
¶ Gener asocero dotem arbitiatusoti
cectodie dari ndaonstrata reł ꝙͣtitait
stipuiatus fu̾at arbimoquo atracto st¬
pulatt̃emnalere placiatsnet uiden siłt¬

Expanded text:
sa fuerat petatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda demonstravit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post rationis est.Usuras dotis in stipulatum .Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re uel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem ualere placuit, nec uideri si
Abbreviated transcription (Latin):
mississ ⁊ camante niꝑtus cm̃tip¬
temuptias pateomoreretur tuchil¬
omimis scoss eius expromissione
olisigan ꝑmanebunt ¶ Qut debi¬
ut idꝙ actc̃e depetulio seruari apr̃e
ñ cum filio post hec sũ cũpatre age¬
re institucrit eceptõe partimieu
sb̃moueditur actõe auttindedote si
isse apparucrit eotempore quodos
ꝓmutebatirsutiq sipost impctas¬

Expanded text:
am ante nuptias emancipte nuptias pater moreretur, nihilo minus heredes eius ex promissione obligati manebunt. Quae debiut id, quod actione de peculio seruari a patre ur cum filio post hac siue cum patre agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: actione autem de dote si isse apparuerit eo tempore quo dos promittebatur: utique si post nup
Abbreviated transcription (Latin):
debutor mulieus iussucins ꝑrcimamiui¬
ro eͣxpͥromisit demͣuraccep̃tam e m iussu
umulicris fecit: res mulieri perit ħ quo¬
modo aitipiemus utrum dotis noĩtã
⁊ sialia excausa mderetur deco debnto¬
re dcm̃ eͥ dons nomine ꝑ missit illudad

Expanded text:
Debitor mulieris iussu eius pecuniam uiro expromisit, deinde uir acceptam eam iussu mulieris fecit. res mulieri perit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomine an et si alia ex causa? et uidetur de eo debitore dictum, qui dotis no
Abbreviated transcription (Latin):
imancipia indorem exrimata accep¬
ifti ⁊ pactũ ꝯuentum fcm̃c̃ ut tant¬
undem extimata diuortõ fc̃o redde¬
res mancre partum eorum apudte
labeo artqr ⁊ mancipia tuo ꝑicło fu̾ĩt
lp̃ Edamsialiussu mantidoscet᷑
ꝯmorieris dotis noĩe tot dariqripa¬
cisci solcat ne  auiua excipiatur ꝙ
tĩcẽ simle actͥepi aliud ẽ enĩ disfer¬
re exactc̃em aliud abinicio inid tẽ¬
pus stipulariquo matennomum

Expanded text:
mancipia in dotem aestimata accepisti et pactum conuentum factum est, ut tantidem aestimata diuortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et mancipia tuo periculo fuerint alii iussu mariti dos detur, em: "cum morieris, dotis nomine tot dari?" quia et pacisci soleant, ne a viva exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
siqua exreb corporalib uult ut in
dotem tempore seruitins datis extite¬
rint uidentur ertatite indotem⁊u̾sa
missitridebeatir sispardomimusier
impserit distinguendum arbitrorca¬
stritus fu̾it netue ut ĩtistͣcodicas dotẽ
agit᷑ scd̾m uolũptatẽ mulieris q̃ iniq
n̾ ĩdotata reddut inmatͥmomũ uoluit.
partib siuis fñgi qͣi reuoͭ ata dotełreuo¬

Expanded text:
si quae ex rebus corporalibus velut in dotem tempore servitutis datis exstiterint, videantur ea tacite in dotem conversa, mulieri debeatur. Si spadoni mulier nubserit, distinguendum arbitror, castratus fuerit necne, ut in castrato dicas dotem agetur, secundum uoluntatem mulieris, quae utique non indotata redire in matrimonium uoluit, partibus suis fungi quasi renouata dote
Abbreviated transcription (Latin):
dorem remanebu s si. añ matͥmoniũ:
mag̾ c̃ ut it matrimoni tempus co¬
lata n donatõ uideaturatq iõ nõ
entam minoris remextimasse ut
acturam utserus sibi restituereiˢ.
cminuero siextimatõis modo cir¬
cumuentat᷑ ent arbiitium itrm¬
ti utrum iustam eꝓtunatt̃em an
potius seruum p̾stet.⁊ ħsi seͣusu¬

Expanded text:
anebit. sed si ante matrimonium, magis est, ut in matrimonii tempus collata donatio videatur: atque ideo non entam minoris rem aestimasse, ut acturam, ut seruus sibi restitu‹a›tur. enimuero si in aestimationis modo circumuenta est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestimationem an potius seruum praestet. e
Abbreviated transcription (Latin):
ni senatus ⁊ locum eẽ qm̃ iussit Ut ali¬
qua. apud eumdem ꝓco ip̃o mat̃ intertessi¬
se. inte sugi possieInt dissimilem huiẽ
ꝓpossitõm exfcõ agitatã ꝯ quidam uir p̃to¬
⁊ius decessissi duob fitiis suꝑstitib quoꝵ
alter inpubes eẽt etalter legiitimus tutor
fr̃i cẽt ut cum pr̃na h̾editate abstinere
uellet. mandato uxoris deffuncti. que m̃r¬
iuss ant sieyea tarisa. agente pupillodamꝑ¬
num et noie passus eẽt nõ inpediri eũ
senatus 3. quominus a muliere rera ser
uaretꝰ inppossita sp̃ ⁊ etillud tractãdum
est: anis qͥui mandato mislietis adierit. siͥb¬
acupnũ obͥid patiatut: ꝙ debittores ħcoi¬
tarũ soluendo nõ fu̾rat. senatus ꝯ locus
sit. quasi quodam modo eorbbligatõne
mulier suss ceꝑit magis auitin ẽ ne obh¬
ant quidem causatistnatus qͥ locum¬

Expanded text:
nsulti locum esse, quando uix sit, ut aliqua apud eundem pro eo ipso intercessisse intellegi possit. Nec dissimilem huic propositioni ex facto agitatam. cum quidam uir praetorius decessisset duobus filiis superstitibus, quorum alter impubes esset et alter legitimus tutor fratri esset et eum paterna hereditate abstinere uellet, mandatu uxoris defuncti, quae maIulianus ait, si ex ea causa agente pupillo damnum eo nomine passus esset, non impediri eum senatus consulto, quo minus a muliere rem ser uaret.In proposita specie et illud tractandum est, an is, qui mandato mulieris adierit, si damnum ob id patiatur, quod debitores hereditarii soluendo non fuerint, senatus consulto locus sit, quasi quodammodo eorum obligationes mulier susceperit. magis autem est, ut ne ob hanc quidem causam senatus c
Abbreviated transcription (Latin):
simuslier inurre in t̃rogata. respõdit se ħe¬
nime int̾desfisse uideriqr decipit ꝙ si extim¬
aut᷑ se h̾edeni et eo noĩt decepta Redit. i
cam actõnem qͥdem dari: pleriq existima

Expanded text:
er in iure interrogata responderit se henime intercessisse uideri, quia decepit: quod si existimauit se heredem et eo nomine decepta responderit, in eam actionem quidem dari plerique existima
Abbreviated transcription (Latin):
affrit̾ U ir uꝑori donatõnis cãrem uili¬
ori p̃cio addixerat et und p̃ciũ credno¬
risuo delegau̾at. Re uenditõnem mił¬
lius momenticũ ei sicreditor pecumã
amulrece pec̾et. excepiõnem utiłẽ fo¬
re quamuis treditor existima̾it mu¬
utrem debiricem mariti fuisse nec id
ttrium inderi debere ⁊ quod ꝑlaceat. si
qñ inħ muliet inutͣata ẽnt maritt
crederet ñ obstatturam exeptõnemsi
mutͥaretar qm̃ quidem płimũ int̃¬
sit. utrum cum nulier qnis ab initio
contrahat. analietam obligatõnera
ineã transferat tunt enim diligenti¬
oremee debere: ¶ Simulier dixiss
sibi rera ionis nõĩt obligatam et toed¬
itor curass. ei petumam dotis soluiqͥ
Idem pignus acciꝑticũ mulitri etñ
ꝑitunia credita de beretiri: sĩ possessor cͤ¬
ditor aduersus etim seruima agentem

Expanded text:
Uir uxori donationis causa rem uiliori pretio addixerat et in id pretium creditori suo delegauerat. respondit uenditionem nullius momenti esse et, si creditor pecuniam a muliere peteret, exceptionem utilem fore, quamuis creditor existimauerit mulierem debitricem mariti fuisse: nec id contrarium uideri debere ei, quod placeat, si quando in hoc mulier mutuata est, ut marito crederet, non obstaturmutuaretur, quoniam quidem plurimum intersit, utrum cum muliere quis ab initio contrahat an alienam obligationem in eam transferat: tunc enim diligentiorem esse debere.Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuniam dotis solui, qui idem pignus acciperet, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si possessor ‹c›reditor aduersus eam Seruiana
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ nõ ꝓfituram nisicpeditor scis sĩ
uam pturuam eideberi. ¶ or ułier etͥtitius
cum inrem cocm mutuareutur. eiusd̾ã
pecure. xti fc̃i sunt. non omĩmodo mu¬
ueret ꝓparte somi ner usderi intercess¬
isse dicebã. Nã. si obeam cãm mutirati
fuit ꝙx qͣ sitreditor petimiam nondedif¬
smaius dampnũ mulier passum fu̾it
u luti ꝙ coĩs insula fulta nõ ec̃t. uł fũ
dus cõĩs inpublicura ꝯmittẽtur potius
trcoitorem partem dum tarat pecunie
a mitiere petere posse ꝙ sitotum petit

Expanded text:
ti non profuturam, nisi creditor scisset etiam aliam pecuniam ei deberi. Mulier et Titius, cum in rem communem mutuarentur, eiusdem pecuniae rei facti sunt: non omnimodo mulierem pro parte socii videri intercessisse dicebat. nam si ob eam causam mutuati fuerint, ex qua, si creditor pecuniam non dedisset, maius damnum ueluti quod communis insula fulta non esset uel quod fundus communis in publicum committeretur, potius creditorem partem dumtaxat pecuniae a muliere petere posse: quod si totum p
Abbreviated transcription (Latin):
qued deint̃cessionib feminarum fcm̃
ẽ non ꝑderit mulicri nonenim iuderi
potest. alienam obugarõnem retussare. cũ
maneam debntor. in obligatus et ip̃s
de lucro agat at pocuis reditrs cogatur
ꝙ nõ debittum acceꝑat qmͣ pano soluete¬
tem Simulitr conͣ senanis ⁊ uelle
mulien id soluissẽ. etab eititius gampe¬
R̾udit ita dem̃ fide uissori extetõnem
dandam siamuliere rogatus eẽt ego¬

Expanded text:
quod de intercessionibus feminarum factum est, non proderit mulieri: non enim uideri potest alienam obligationem recusare, cum maneam debito obligatus, et ipsa de lucro agat ac potius reddere cogatur quod non debitum acceperat, quam pro ale mulieri id soluissem et ab ea Titius eam pere spondit ita demum fideiussori exceptionem dandam, si a muliere rogatus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tcta utiliter inttuditur ns sibicẽ miito
sccutum inutaem faciat intrncionẽ
cetcam siinsuo materiam p̾cano quiser¬
uiturm tibi debuit dux̾it n libertas us¬
upcapietur ⁊ iuterditõ ꝙ p̃cario habet

Expanded text:
s sibi esse inuito secutum inutilem faciat intentionem. ceterum si in suo maceriam precario, qui seruitutem tibi debuit, duxerit, neque libertas usucapietur et interdicto 'quod precario habet'
Abbreviated transcription (Latin):
U enditor fundigͥonͥani fundo bo¬
trao qm̃ rerutbnt iegem deserat ne
tus imponi priuata loge nonporest qr¬
 tamen bona fides ⁊tractus logem sccuai
uendicionis exposscit ꝑsone possidene¬
um aut inius coꝵ succẽdentium ꝑstip¬
ulatõnis us uendicionis legem oblig
et̃ iniuto tenet pͥuato nec publice no¬
mine quis ꝙ̃ lapidem cedece paitist tm
idfaciendi isno est insitał ꝯsuetadoi
illis lapidicinis ⁊ sistadut siquis uolu

Expanded text:
Venditor fundi Geroniani fundo Botriano, quem retinebat, legem dederat, ne , servitus imponi privata lege non potest, quia tamen bona fides contractus legem servari venditionis exposcit, personae possidentium aut in ius eorum succedentium per stipulationis vel venditionis legem obligaesse, invito te nec privato nec publico nomine quisquam lapidem caedere potest, cui id faciendi ius non est: nisi talis consuetudo in illis lapidicin
Abbreviated transcription (Latin):
dart ciportere itaait sifitissis eius homi¬
nencino casu: ad exibendum agͥ̾e re nõ
posse. si sitius mansiss ñ furtite acturũ
cum to. qui realitnarta usus sitat stiret
sc inuito dño urraut dominũ si stiret
ꝓhibiturũ eẽ

Expanded text:
dari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se inuito domino uti aut dominum si sciret prohibiturum e
Abbreviated transcription (Latin):
nomunit ĩtimdatum sitemposse. sit intelli¬
genduest ut sidimortium int̃cesserit.
priusquam utͣsq ꝑsona iustametarem
hãt. sit eius pecunie repeticis donet autem
intodem habit u matͥmõis ꝑmanetent. no
magis i drepeti possit. quã: ꝙsponsasponso
dons nomint dederit. donet maneat itc̃eos
affimtas. ꝙ eninecea cãnon dum cog łint
manimonio daturcunsit detur tamꝙͣ indo¬
petitiorius nonest:

Expanded text:
nomine interim datum sit, repeti posse, sic intellegendum est, ut, si diuortium intercesserit, priusquam utraque persona iustam aetatem habeat, sit eius pecuniae repetitio, donec autem in eodem habitu matrimonii permanent, non magis id repeti possit, quam quod sponsa sponso dotis nomine dederit, donec maneat inter eos adfinitas: quod enim ex ea causa nondum coito matrimonio datur, cum sic detur tamquam in dopetitio eius non est.
Abbreviated transcription (Latin):
diui angusti mox dem̃ claudis ed¬
ictis eoꝵ erat interdcm̃. ne femine ꝓuiris
suis urt̃cederent. postea scm̃ est senatus
o: quo plenissime feminuis om̃ib sb̾¬
nentum est. cuius senatus ꝯ uerba hec
sunt. ꝙ martus sulianus et uelleiꝰ tu¬
torcũsisles ueeba fecerunt de obligatõ¬
nib feminarum que ꝓ alis reefierent
ꝙͥ de eire fieti oporteret de eare ita ꝯsu¬
serint quod ad fide uissiones et mutu¬
i datõipes ꝑalũ. quib inter cesserunt
femine ꝑtͥmet. tamet siañ. uidetur
it iius dͣcm̃eẽ. ne eo noĩe abhis peritio.
neue. ineał actõ drtur cumcas in rilib
offirus fungi ⁊ eiuis gñs obligatõnib
obstringinsit eque arbiteat. senat¬
us recteatq ordine fcũros eos ad quos
deeare iniure aditimierit si deserint o¬
peram ut uiea re senatus uolutas s
qͥopen tufit mulicrib pp̃ sexsus inbeci¬
uitatem multis huius cemoditassib
suppossitisaro obiectis s itadetratiu

Expanded text:
Claudii edictis eorum erat interdictum, ne feminae pro viris suis intercederent. Postea factum est senatus consultum, quo plenissime feminis omnibus subventum est. cuius senatus consulti verba haec sunt: "Quod Marcus Silanus et Velleus tutor consules verba fecerunt de obligationibus feminarum, quae pro aliis reae fierent, qui‹d› de ea re fieri oportet, de ea re ita c‹e›ns‹u›er‹e›: quod ad fideiussiones et mutui dationes pro aliis, quibus intercesserint feminae, pertin‹et›, tametsi ante uidetur ita ius dictum esse, ne eo nomine ab his petitio neue in eas actio detur, cum eas uirilibus officis fungi et eius generis obligationibus obstringi non sit aequum, arbitrari senatum recte atque ordine facturos ad quos de ea re in iure aditum erit, si dederint operam, ut in ea re senatus uoluntas squia opem tulit mulieribus propter sexus inbecillitatem multis huiuscemodi casibus supp
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ẽ nondet antalem det nonetit
mmarcesẜ gno sersoit. si muneri. post
int̃tessibntmaccepto tiuers tredio
natͥmomitus restitoriam accõnẽ et
tr sic iolerit nt ⁊tptt possit iusti pt ae
prior debiio  actoneuretssatͥs. qͥrele¬
uatur reus simislier sic solunt utrepe¬
restituritut actõ non tamen omib resceto nc¬
tituł᷑. ut putadrio rei stipulandi fu̾ũt.
ap̃ alterum mulie int ec tessit ciso
urestituitur obligatõ apud c̃pinitts.¬
uidendum: aurestitutoria ut i non po¬

Expanded text:
interest, non det an talem det? non erit Marcellus quoque scribit, si mulieri post intercessionem accepto tulerit creditor, nihilo minus restitutoriam actionem ei onem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut reperestituitur actio, non tamen omnibus restituitur. ut puta duo rei stipulandi fuerunt: apud alterum mulier intercessit: ei soli restituitur obligatio, ‹apud› quem interuidendum, an restitutoria uti non po
Abbreviated transcription (Latin):
cederant nam sicut morib tiuilra osfi¬
cia ad empta sunt feminis et ꝑleraq
ipõ uirt nonualent. ⁊tamulto magis
adimendieis fuit id offcm iuquo: s̃
solla oꝑa nudumq munsterium ea m
uersaretur s ⁊̃ ꝑiculum rei famiuari.
equum autem ussum c̃ autem itam¬
ulicri siiturcurri. ut inuetem debit¬
toremant iitu qui ꝓse ꝯstitius¬

Expanded text:
rcederent. Nam sicut moribus civilia officia adempta sunt feminis et pleraque ipso iure non valent, ita multo magis adimendum eis fuit id officium, in quo non sola opera nudumque ministerium earum versaretur, sed etiam periculum rei familiaris. Aequum autem visum est ita mulieri succurri, ut in veterem debitorem aut in eum, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
obligatõ senatus . uelleiano ꝯp̃hendi¬
tur sit urb̃. siue re siue quocitinq
auo cc̃tuintercesserint sci si miet oe¬
fensor alic uius extuerir ꝓtuldubio in¬
tercedit suscipit. ir use auitm̾obliga¬
tõnent quippe cumexhacre. sbcat
ꝯdempnatõnem ꝓ in neq maritum
n filium n patre ꝑmittit᷑ mulicry de¬
fendere O cupus̃¬

Expanded text:
obligatio senatus consulto Uelleiano comprehenditur, siue uerbis siue re siue quocumque alio contractu intercesserint. Sed et si mulier defensor alicuius exstiterit, procul dubio intercedit: suscipit enim in se alienam obligationem, quippe cum ex hac re subeat condemnationem. proinde neque maritum neque filium neque patrem permittitur mulieri defendere. 3 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uł n agiutseptus sunduis collocetur.
ait sitrib uendẽtib duo posteriore ao¬
parten prior duoꝵ postenori emptã.
est totampriori emꝑtam maneie. qͣͤ¬
admoditisiquis michi iotum firdim
addiem addixit. postea uero ptio ãdictio
drmidumi ali ad dixi qcãsus ques s¬

Expanded text:
ut saepius fundus collocetur, ait, si tribus uendentibus duo posteriori adpartem priori, duorum posteriori emptam, est totam priori emptam manere, quemadmodum si quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea uero pretio adiecto dimidium alii addixerit. Celsus qu
Abbreviated transcription (Latin):
let hr̃s. non hr̃e eum eamꝑtem emptã.
ꝙ̃minis exsocus posterioriemptorias¬
icert uouut. ¶Nerumẽ autemruł
unum exuenditorib posse meliorem
ad fitre ꝯditõem cmere enm cum tota
re ⁊̃ mam partem possumus:
torim sondumerit obligatus. s si
emptor alum non ydoneum subie¬
cit. eiq e fimdus aditis est nõ indeo
inquid quem admodumpriori sit
emptus cum alia uendito ⁊ uera: po¬
stea sõsituta sits uerum est uendi¬
topẽdeceptũ: ex uendito achõem hr̃e.
ue placet s sineuter sb̾ieat tmpidĩe¬
cinpror maicre antempcio addictũ¬

Expanded text:
 non habere eum eam partem emptam, quam unus ex sociis posteriori emptori addicere noluit. Uerum est autem uel unum ex uenditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere enim cum tota re etiam nostram partem possumus. tori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non uideo, inquit, quemadmodum priori sit emptus, cum alia uenditio et uera postea subsecuta sit. sed uerum est uenditorem deceptum ex uendito actionem habere Neruae placet. Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictu
Abbreviated transcription (Latin):
dicm hes cicxistat. suit omnino non ex¬
ista pͥori pdurm emptu est.q me¬
lice ⁊ ditõ alata que dnõ platet. inte¬
iugi non potest. cum is qui uendat.
hrẽs existat meliorr ⁊ditõ ei adferri
potast ¶Sifimousindiemaditus
fucrit pluris ut que samci accedant
que non accessennt priori emptori fiñ¬
nuiroris sĩt reeres ꝙ quod pluris postea
nis nonsinth demq existimamdum
est sidies iongior p̃cu somuendi data fu¬
it. intqueratur quantum exusura euis:
temporis capi poterit
lp̃ Sicut fraglus indicm ad dite domꝰ.
cum melror ⁊diõ fu̾it alata uenditori
resturi nccͣest. ira rursuis que prior em¬
ptor medio tempore necessario ꝓbau̾it
crbgata dereditu retiner uł sinon su¬
fficiant. solui equum est utͥcredo sen¬
sisse principem de cmpti ⁊ uenditi ac¬
cione. Q lpianus

Expanded text:
 omnino non exsistat, priori praedium emptum est, quia melior condicio allata, quae domino placeat, intellegi non potest, cum is qui uendat nheres existat, melior condicio ei adferri potest. Si fundus in diem addictus fuerit pluris, ut quaedam ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sint hae res, quam quo pluris postea ris sint. idemque aestimandum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi potueritus in diem addictae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior emptor medio tempore necessario probauerit erogata, de reditu retineri uel, si non sufficiat, solui aequum est'. et credo sensisse principem de empti uenditi actione. 17 Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiñsiquis acceoat eiusdam p̃ciem¬
ptorsi quileuiorib emat ꝯditõib uł qui
sitis datõnem nullam exigat. melior.
ditõ aliatauidebiner gͦ i dem crit prob¬
tatamen remitat. que uenditorigͣni¬
aerant inpriore cuptt̃e.

Expanded text:
inde si quis accedat eiusdem pretii emptor, sed qui leuioribus emat condicionibus uel qui satisdationem nullam exigat, melior condicio allata uidebitur. ergo idem erit probea tamen remittat, quae uenditori grauia erant in priore emptione.
Abbreviated transcription (Latin):
ri porist idutrum fractus ip̃c halicat.
uenditoris suit licet eademsit ꝑsona q̃
meliorem. ditt̃em actulit. qr ratõ facere
uideretur. inter erit tam̃ anꝙͥactum
omp̃ ¶itet autem uenditori meli¬
ort allatarditt̃s adicert posteriori nͥ
prior ꝑatus sit plus aditert.
ditor. mesiore ⁊ditõne allara pͥoremem¬
prorẽ cartioremfate ut sioruid al
tors meliorem ⁊dirẽem alatamab¬
itere se sequiq primam qĩ meliorẽ.
⁊ ita utim ꝙ tamen siħerat nomi¬
natim actum ut liceret resuire emp¬
tori intlicee ꝯdude alata dicendum
erit. dissolitam pͥorem emꝑtr̃em ⁊ si
itnditor seq̃ntem ñ admitat.

Expanded text:
ri poterit, utrum fructus ipse habeat, venditoris sint, licet eadem sit persona, quae meliorem condicionem attulit. quod ratio facere videtur: intererit tamen quid acti m. Licet autem uenditori meliore allata condicione addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adicere. ditor meliore condicione allata priorem emptorem certiorem facere, ut, si quid alitori meliorem condicionem oblatam abicere sequique primam quasi meliorem, et ita utimur. quid tamen, sinatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit dissolutam priorem emptionem, etiamsi venditor sequentem non admittat.
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃e uti pure cchitur uł titnt nonimple¬
anur il sb̃ ꝯditõe fiat. cummelior cumdi¬
tõ sit allatasi falsus emptor sõicctus sit.
eleganter stribit. sałi priori remicẽ em¬
ꝑtam qr nonuidetur melior ꝯditõ ab la¬
tacẽ non existemt uero emptore. si siex¬
istenre. ĩstat alius emptor meliorem
tamen ꝯditc̃em nonaffecat cque dicen¬
existeret. ¶ Melior autem ⁊ditõ ad fr̾i

Expanded text:
tur uel tunc non impleatur ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse emptam, quia non uidetur melior condicio allata esse non existentsi existat alius emptor, meliorem tamen condicionem non adferat, aeque dicenexisteret. Melior autem condicio adferri
Abbreviated transcription (Latin):
postei lucns ticius fandum uendioit
addidit u̾bis his quo uiris q̃q ⁊ditõe
nea p̃dra lucu ticu hodie sunt itauen¬
iunt iz habebuntur quero auemptor
gaio scio adp̾st.atõnem frumenti sit
ob norius repdit emptorem gaio scio
scd̾m eaque ꝓponcrentur obligatum
ndiem ad iectõ ita sir. ille fundus cen¬
tum esto tͥ emꝑtus insi quis emptus
intra .k̾ ianuanias ꝓximas ieliorem
utrum puti emptõ est. s subrditõe reso¬
luitur. anueto racõmł ꝯditõnał sit ma¬
gͥ emprõ questionisest ⁊ michinidetur
uerius interẽe quidactumsit nanisiqͥ¬
demhħactum estutmoliore illa ꝯditt̃e
ꝯditõ osftr̃atur eris emptõ ditõnalis.
ubigͥ scd̾m qud̃ distiuximus purauen

Expanded text:
postea Lucius Titius uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure quaque condicione ea praedia Lucii Titii hodie sunt, ita ueneunt itaque habebuntur': quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secundum ea quae proponerentur obligatum ille fundus centum esto tibi emptus, nisi si quis intra kalendas Ianuarias proximas meliorem utrum pura emptio est, sed sub condicione resoluitur, an uero condicionalis sit magis emptio, quaestionis est. et mihi uidetur uerius interesse, quid actum sit: nam si quidem hoc actum est, ut meliore allata condicio offeratur, erit emptio condicionalis. ur secundum quod distinximus pura uen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃inim ⁊ exeo nepotem inpotestatem re¬
teum hedem institutum eẽ filius po¬
test ctͣfilium suum testaroꝵis nepott̃
petere bonoꝵ possessionem queri aut̃
demosticioso testa m̃to nõ poterit ꝙ siex¬
hidatus sit filius ⁊emancipatus poterit
deo heditatem optinebit ¶Sihedita¬
tem ab ħedib institutis exhedati emne¬
rint ułrs singulas scientes eos ħedes et̃
ant ꝯdu̾rint p̾dia aliud ue quid sum¬
le fercrint uł solueruit hediꝙ testa¬
tori derebant iudiciũ defuncti agnos
cere rudentur ñ aquerola exudiunt᷑¬
siduo sint faluerhedati ⁊ ambodei¬
osfficioso testam̃to igerint ⁊ unus po¬
stea ꝯstitiit nõ agere parscuis alt̾i a¬
crescit idem q erit ⁊ si tp̃r exlusussit

Expanded text:
retentum heredem institutum esse: filius potest contra filium suum, testatoris nepotem petere bonorum possessionem, queri autem de inofficioso testamento non poterit. quod si exheredatus sit filius emancipatus, poterit cum eo hereditatem optinebit.Si hereditatem ab heredibus institutis exheredati emerunt uel res singulas scientes eos heredes esse: aut conduxerunt praedia aliudue quid simile fecerunt: uel soluerunt heredi quod testatori debecere uidentur et a querella excluduntur.Si duo sint filii exheredati et ambo de inofficioso testamento egerunt et unus postea constituit non agere, pars eius alteri adcrescit. idemque erit, et si tempore exclusus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dem S iinstituta ceinosfinioso test¬
amento accussatõne de i lite pacto
transsactumest nec fides ab iede tem¬
ssactoi pstatur mofficiosi cansam inte¬
gram ẽẽ platunt ¶ Eiquise filirmcuiꝰ
zc̃e affirmt quitestamẽto d iddenega¬
to cã suꝑest de mofficioso testamento ułm

Expanded text:
m.Si instituta de inofficioso testamento accusatione de lite pacto transactum est nec fides ab herede transactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit.Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id deneganto cau
Abbreviated transcription (Latin):
atu agendo deino ssinoso poctertad ittndum
est non eẽ smulem enutenti que n e eam
testancuto adiit ⁊ idco ab extraneo scmissẽ
riatur s proparte intestata efficitur licit
qĩ furiose iudicum iltimũ cuis dompnot᷑
te totum testamentam nputar infirm¬
aridicendũ est ⁊̃ instintam ab intestato po¬
sse ad ue ħcontattm nec enim que cxtesta¬
mento adnit ꝙ putat ualert repudiare legit¬
timam ħ̾cditam iudctur qmͣ quidam nescit si¬
bi desp̾ cum ⁊ hu quisciant inssimm clegni¬
tes idq putant sibi ꝯputert nõ admittitant
ꝙ euenit inpatrono qui uiditium difrt¬
ti faea opiment motus amplexus est. is.n.
ñ tudecut bonoꝵ possessionem ccͣ tabulas rep¬
udiassc exquib apparet ñirctecotam cona

Expanded text:
do de inofficioso: praeterea dicendum est non esse similem omittenti eam, quae ex testamento adiit: et ideo ab extraneo semissem rmatur, sed pro parte intestata efficitur, licet quasi furiosae iudicium ultimum eius damnetur. te totum testamentum infirmari, dicendum est etiam institutam ab intestato posse adire hereditatem: nec enim quae ex testamento adiit, quod putat valere, repudiare legitimam hereditatem videtur, quam quidem nescit sibi deferri: cum et hi qui sciant ius suum, eligentes id quod putant sibi competere, non amittant. quod evenit in patrono, qui iudicium defuncti falsa opinione motus amplexus est: is enim non videtur bonorum possessionem contra tabulas repudiasse. ex quibus apparet non recte tota
Abbreviated transcription (Latin):
dicerr litet negẽtut filus carbomanam
łcaroꝵ possessionem nõ debet acciꝑe tocie¬
ns cnim ea indulgendia quotitus siuere filius eẽt
hes cẽt aut bonoꝵ possessor uͭ interim ⁊ po¬
ssideat ⁊alatur ractõib p̃ iuditur ũ pa

Expanded text:
dicere, licet negetur filius, Carbonianam bonorum possessionem non debet accipere totiens enim ea indulgenda est, quotiens, si uere filius esset, heres esset aut bonorum possessor, ut interim et possideat et alatur et
Abbreviated transcription (Latin):
icgntum filais exhedatus agnou̾it anfi¬
lio serut ue rclictum ꝯsccut᷑is sit ut᷑oiq
eium p̃scriptõne sbmoucbitur qͥn ⁊ si
Idem institirm seuum puus ꝙͣ adiret hrditatẽ
iuberet manumisstrit: ut ille suo arbitrio ad¬
ulento ꝯsilio fececit sb̾mouebitur ab actõe¬
Sia statu libo efedatus pocimiam pe¬
tere teꝑit iuderi agnouisse parentis iubi¬
ciosi quercla p̃scriptõne remouendus nõe
quanuis. magrudo testamentum⁊ ꝓbauit
tamen est aliquid ꝙ testateris uicio re¬
ꝓutitur ut merito repesiendus nõsit¬
filius testateis qui ꝯnicio eiusdem petunie
reus fu̾at lbatõne ticu logata ꝑaccepti

Expanded text:
legatum filius exheredatus adgnouerit an filio seruoue relictum consecutus sit: utrubique enim praescriptione submouebitur. quin etiam si idem institutum seruum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adulento consilio fecerit, summouebitur ab actione.Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, uideri adgnouisse parentis iudiciosi querellam, praescriptione remouendus non est: quamuis enim agendo testamentum comprobauerit, tamen est aliquid, quod testatoris uitio reputetur, ut merito repellendus non sit.Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem pecuniae reus fuerat, liberatione Titio legata pe
Abbreviated transcription (Latin):
quuolo ab om̃i heboñoꝵ uepossessore qͥ
michierit ⁊̃ iure untestate item que dari
iustro cantidantur fiant qͣnc fidei euis
mitto quesitunest sisoror centum irali
iuditõ optinuerit anfidei ꝯmissa excapute
edesbonoꝵ uepossessores suctessuros cre¬
dat fidei mttere possit .Re. posse pau¬
ł notat ꝓbat autem ne fidei ⁊ missa
ab intestato data deberic̃ ademente
Pap̃Pat̃ filium emancipauit
⁊nepotem exeo retinuit em̃ãcipatus
suscepto postea filio duob ex ħ edatis
pr̃e p̃terito uita decessit inqestrone
demofficioso testamento p̃cedente can¬
sa fiioꝵ parris intencio ad nuc pondet

Expanded text:
volo ab omni herede bonorumve possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo". quaesitum est, si soror centumvirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capiteeredes bonorumve possessores successuros credat, fidei committere possit, respondi posse. Paulus notat: probat autem nec fideicommissa ab intestato data deberi, quasi a dementePater filium emancipauit et nepotem ex eo retinuit: emancipatus suscepto postea filio, duobus exheredatis patre praeterito uita decessit. in quaestione de inofficiosi testamenti praecedente causa filiorum patris intentio adhuc pendet
Abbreviated transcription (Latin):
intẽpestare iactu mertium unius merta¬
toris ieuata ẽ inalio loco sb̾mersa et alioꝵ
mercatoꝵ merces ꝑuriatores extracte
sunt orita mercede rarõnem hñ debere
erus cuius mertes innauigatõne leuã¬
oe nonauis cã iac̾te sunt ab his quipo
qui innauigarõnem iactum fecit. ¶Si
quedamexhis meitib ꝑ umatores extͣ̃le
sunt. coꝵ enim mertes non possiũt inde¬
riseruandem nauis cã racte eẽ que ꝑrent¬
¶cumantem iactus de naue fc̃ssit ⁊ia¬
nduus resque innauireman serint det̾io¬
res fc̃e sunt udendume st anꝯ fecre cogẽ¬
dussit qr ñ deͣt dupliti dampno honerari

Expanded text:
us mercatoris leuata est, in alio loco summersa est et aliquorum mercatorum merces per urinatores extractae sunt data mercede, rationem haberi debere eius, cuius merces in nauigatione leuandae nauis causa iactae sunt, ab his, qui poqui in nauigatione iactum fecit, si quaedam ex his mercibus per urinatores extractae sunt: eorum enim merces non possunt uideri seruandae nauis causa iactae esse, quae perit.Cum autem iactus de naue factus est et alicuius res, quae in naui remanserunt, deteriores factae sunt, uidendum, an conferre cogendus sit, quia non debet duplici damno onerari
Abbreviated transcription (Latin):
x auxeisres deceriores fcẽsunt duo autẽ
coslatõnis sunt indubutate utrumq
honus patinondet s hic uideamus nũ
et ip̃i ⁊ ferrioporteat quid enim int̃¬
ẽ utrumiactas resintas amisserimã
nudatas det̃iores hrẽ cepim. Damsic̃
cioru ꝑdiderit sub ueniturt itactei sbur¬
niri oportet quidet̾tores ppͣ iac̾tum nr̃e

Expanded text:
 aureis res deteriores factae sunt, duo autem collationis sunt. indubitate utrumque onus pati non debet: sed hic uideamus, num et ipsi conferre oporteat. quid enim interest iactatas res meas amiserim an nudatas deteriores habere coeperim: nam sicut ei qui perdiderit subuenitur, ita et ei subueniri oportet, qui deteriores propter iactum re
Abbreviated transcription (Latin):
rem dinulotatus sit ant aliquas res eruerit
utles naniganti uel siquid reficiando nau
imi sumpsit aneuis reinoĩe idcturges¬
tumetpegasus cristimat si aditersimicins
ra inquamp̃positus ẽ fu̾it mutuatus da
uemuł uautasexibendos mi. tuatus ełm¬
de qͦr offilius siadificiandã nauã
mutuatus nmimox insnosusus ⁊acrrit¬

Expanded text:
hendum locatum sit aut aliquas res emerit utiles nauiganti uel si quid reficiendae nauniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum eius rei, in quam praepositus est, fuerit mutuatus, dauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus
Abbreviated transcription (Latin):
petierit  bare non poterit acredutrȩ unt instrumcͥnt̃
quo noner bente minorcm locumꝰ ediffica¬
it. atq itidampnumpasus ẽ quesitum est.
ansi crtditor petum̃ petat isspigaus uen¬
ditegoliexceptõnt opposita uer huuis dam¬
dediss utͥinstrimrenti facittate subducta
luta pignorracia agere opa autemeo dan

Expanded text:
bare non poterat, petit a creditore, ut instrumentum quo non exhibente minorem locum aedificavit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat vel pignus vindicet, doli exceptione posita iudex huius damdedisset, ut instrumenti facultate subducta luta pigneraticia agere: opera autem in
Abbreviated transcription (Latin):
tͣntia distinguentib nobisdetiores exs
causa fcẽ sunt. rut utrranꝓpter iactum
nudatis reb dampnum setutum ẽ auue
ces mangilo auquoctumdapenetrauit it̃
emmꝯ ferre debrbit a ñexpͥore causatola¬
tõnis homis pati nondebet qructatus ĩb¬

Expanded text:
tentia distinguentibus nobis, deteriores ex qua causa factae sunt, id est utrum propter iacta nudatis rebus damnum secutum est an vces in angulo aliquo et unda penetravit. tunc enim conferre debebit: an ex priore causa collationis onus pati non
Abbreviated transcription (Latin):
fierioporteat etom̃ium iusimit nsi siea
ꝯsimmͤandi causa imꝑpssita forent qͣuo mini
mero eeñt cibaria co iaͣgis quod si quando
abstułunt cumꝑdere cuusfĩunt nec
ꝯstrandum eis quitas suas marces rrode¬
merint ¶ portio autempstunatõne re¬
p̃cipitau̾nt ¶Siquis exuec̾torib soluĩe¬
: dononfit hdecrimentum magr̃inanis nõ
erit nec emꝑ fortimas cuiusq nauta extu¬
tere debet ¶Sires que iacte sunt apparue¬
runt ex honerattur collatõ ꝙsi iam ꝯ tribu¬
tõ ftã ẽ tunt huquisolutrut agent exloca¬
tocummagistro ut his exoducto exꝑiat᷑
etꝙ eregeritreddat ¶Resaupemoiu iat
aus. Cumautem arbor uł aliudnau¬
isinstrumentum remouendi coĩs ꝑ iculi
cansa deiectumẽ ꝯtributõcebetur

Expanded text:
porteat: et omnium uisum est, nisi si consumendi causa imposita forent, quo in numero essent cibaria: eo magis quod, si quando abstulerint, eum perdere cuius fuerint, nec conferendum ei, qui suas merces redemerit.Portio autem pro aestimatione repraecipitauerint.Si quis ex uectoribus soluendo non sit, hoc detrimentum magistri nauis non erit: nec enim fortunas cuiusque nauta excutere debet.Si res quae iactae sunt apparuerint, exoneratur collatio: quod si iam contributio facta sit, tunc hi qui soluerint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto experiatur et quod exegerit reddat.Res autem iacta um.Cum arbor aut aliud nauis instrumentum remouendi communis periculi causa deiectum est, contributio debetur
Abbreviated transcription (Latin):
acturum sitũ pecimacteseretur nauis
irea cansa fuss ut reficideb̾et et cium
nonoporret creditorem ad ħ ad stringi
ntip̃e refi. crant̾e nauis curam suscipi¬
at et. uͫ negm̃ dnĩgerat quod certe
dum uxsicat iuħse tredere cin reunagis¬

Expanded text:
s in ea causa fuisset, ut refici deberet: etenim ut non oportet creditorem ad hoc adstringi, ut ipse reficiendae nauis curam suscipiat et negotium domini gerat quod certe dum, ut sciat in hoc se credere, cui rei magis
Abbreviated transcription (Latin):
Illatoraute niuc itatus sciẽ amissarĩ
mertium dñi simerces uehaites locan̾ant
ex locato cũ magr̃o nauis agers deberit
Ncͥncummrtliquis quoꝵ mertes salus
teroꝵ uectoꝵ mertes retincat donet por¬
tionem dampnip̃stẽt ino et sinouren¬
neat merces magbialtro exlocato habitu¬
rus ẽ actõnem cumucctorit quid cois
uectoressint. qui millas sarcmas habu¬
ut plane ꝯmodius ẽ sifint rennere cas a¬

Expanded text:
i laborante naue iactus factus est, amissarum mercium domini, si merces uehendas locauerant, ex locato ‹c›um magistro nauis agere debent: is deinde cum reliquis, quorum merces saluae terorum vectorum merces retineat, donec portionem damni praestent. immo etsi non retineat merces magister, ultro ex locato habiturus est actionem cum vectoribus: quid enim si vectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane co
Abbreviated transcription (Latin):
Iuil S icumquinca porestate sit mag¬
ut ac̾tõnes quas co nomine habui tͥ p̃star¬
em qmͣadmodum sitũ libero quida᷑mꝯ trau¬
riss experieris. ꝙ sigratunt oꝑe fl̾unt in
andati agerep dem siseruis meus nauem
excebit etrum magrõ ehͣst ꝯtrantͥo nichil
ostabit quominus aducrsus magr̃imcx pe¬
rario ppent namertui uis alii nonobstab
it ħ edcm̃ quominis cummagro agere po¬
sit ħcim edc̃õ non transfer ⁊ur actõ s ad¬
icitur ¶ Sumus ex excitorib potitur cum

Expanded text:
qui in mea potestate sit, magut actiones, quas eo nomine habui, tibi praestarem, quemadmodum cum libero, si quidem conduxismandati ages.Item si seruus meus nauem exercebit et cum magistro eius contraxero, nihil obstabit, quo minus aduersus magistrum experario competit: nam et cuiuis alii non obstat hoc edictum, quo minus cum magistro agere possit: hoc enim edicto non transfertur actio, sed adicitur
Abbreviated transcription (Latin):
arip nummis⁊ parageruto si ꝑatronis de¬
bittoris cotr ⁊ ibilas eisppssesioram
arceperit dñ i ꝑtẽ obtinebit nam petu¬
nia qmͣi filius exteꝑaris inp̃tium deditpis¬
nuislib̾atur: ¶ Soluta petimua credito⁊ po¬
ssessioncmpignoris que corporał apud cñ
Et̃t restitutre delctꝰ nec quid qͥ mm ampluis¬

Expanded text:
 nummis comparat: et ideo si patronus debitoris contra tabulas eius possessionem acceperit, dominii partem optinebit: nam pecunia, quam filius ex re patris in pretium dedit, pignus liberatur. Soluta pecunia creditor possessionem pignoris, quae corporalis apud eum fuit, restitu
Abbreviated transcription (Latin):
becant ¶Sict̃ seruans mercib det̾ror ftã
sit muisant siquid exarmauerit nullafã¬
et fnda ẽtolatõ qr dissimilis carum rerum cã
sit que nauis gr̾aparantur et earum ꝓ qui¬
b mecedemaliquis acceꝑit. Nametsifab̾
incudaͣm uł malleum freg̾it noninputa¬
naueuaria m̾tiumgñacump lures mertato¬
ues cotgisscut ꝑterea quemłti uectores ser¬
iu libiqueinta nanigarent tempestate gra¬
iuora necessario nt̾tura frãerat quesitade¬
inde sint hanom̃s iacturara p̾stare opor¬
teat et siquidam tales mertess inpossiussent
quib nauisnonhontraretir ue lud genm¬
as margatitas etque portõ p̃fanda ẽ ⁊anrĩ ꝓli
beis capiitib dariopreteat et quaat̾tõne
eares expedmnpossit platuit om̃s quoꝵ ut̃¬
fuiss i acturam fi ꝯferre oportece ꝙ idtribu¬
tum obseruare ice resdeberant ntiq dusn¬

Expanded text:
berent.Si conseruatis mercibus deterior facta sit nauis aut si quid exarmauerit, nulla facienda est collatio, quia dissimilis earum rerum causa sit, quae nauis gratia parentur et earum, pro quibus mercedem aliquis acceperit: nam et si faber incudem aut malleum fregerit, non imputanaue uaria mercium genera complures mercatores coegissent praetereaque multi uectores serui liberique in ea nauigarent, tempestate gravi orta necessario iactura facta erat: quaesita deinde sunt haec: an omnes iacturam praestare oporteat et si qui tales merces imposuissent, quibus navis non oneraretur, velut gemmas margaritas? et quae portio beris capitibus dari oporteat? et qua actione ea res expediri possit? placuit omnes, quorum interfuisset iacturam fieri, conferre oportere, quia id tributum obseruatae res deberent: itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Utilitatẽ hunis edcĩpat̾e nemo
ẽquipĩgnoret nantum int̾dum ignaritu
uissint conditõnis uł quales tum magistris
ꝓt̃ nauigandi necessitatem tͣchamꝰequum f¬
uit tum qui magisitum naui p̾posint tenen
uttenetur qui institurorem tab̾ne iss nego¬
tio p̃possit timisit muor necessitas cthend
cummagr̃o quanicum institore quippe res
patitur indecumditõnt quis instutris dispi¬
caat ⁊ sic ctͣhat. iinaius magro nonita nam
intdimulocus tempus. non patitur plenus
delibandoi ꝯ snumitnagr̃mnnauis attipere debe¬
quolib nautarimisit ctͣtũ nõdatur actõi

Expanded text:
Utilitatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis uel quales, cum magistris propter nauigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae uel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium.Magistrum nauis accipere debequoli
Abbreviated transcription (Latin):
tate cuis ex̾ceat. Ideoautem exuolumptate
mus actõiem insolidum. inueto examplo
tributorie actr̃e dabimꝰ ¶ Mr̃e gͥ dubiame¬
neque inpcculiarib nertib uolumptate
extender aħ solidĩoblicatõnem entauide¬
tur ⁊ pomp̃ signifitare sisit ialia uolũ¬
tate siquidam uolumptate gerat insolid¬
uicum eumobligari siminus inpeculm̃
¶Ipotestatemntum actipiemus utriusq
serus filios uł filias nł soruosuł seruas ¶itũ
nauemeytuerit pater dñs ue qui uolump¬
tate non attomodauit dumtaxat depetu¬
lio tenebitur s si filus ip̃e insolidump¬
lane siuolumptatt dñi uł patris ex̾ceant
et ip̃esiuolumptatem accamodauit insoli¬
dumerit obligatus ¶ Q qm̃ autansitut
magrõ cius gestumsit dutarat polliciat᷑
roracoꝵ actum ẽtum alitro agi nonpõt s si
quid sisolutur siquidam amagrõ ip̃o iurem¬
iuitur obligatõ s si ab excitore uire suit su
suit magr̃i nomine soluerit munuetur
coꝵ insolidum agi poterit

Expanded text:
tate mus actionem in solidum an uero exemplo tributoriae dabimus? in re igitur dubia meneque in peculiaribus mercibus uoluntatem extendere ad solidi obligationem. et ita uidetur et Pomponius significare, si sit in aliena potestate, si quidem voluntate gerat, in solidum eum obligari, si minus, in peculium. In potestate autem accipiemus utriusque sexus vel filios vel filias vel servos vel servas. Si nauem exercuit, pater dominusue, qui uoluntatem non accommodauit, dumtaxat de peculio tenebitur, sed filius ipse in solidum. plane si uoluntate domini uel patris exerceant, et ipse uoluntatem accommodauit, in solidum erit obligatus.Quamquam autem, si cum magistro eius gestum sit, dumtaxat polliceatur ro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutum, si quidem a magistro, ipso iure minuitur obliri nomine soluerit, minuetur eorum in solidum agi potest
Abbreviated transcription (Latin):
an cctonttri¶ ñ ẽẽ idem dicendun siego tict¬
o quiremineami obligauerat: sñ meauolũ¬
tate cirmremhr̃s extito ħ enim modo pigno¬
ris ꝑsecucio ꝯcedenda none᷑ cceditum uti¬
qs fuff̾iẽ. ir ad ꝯpetendam ut ilem pignora¬
debet. ¶ S spurnisset depignore. in ex suo

Expanded text:
n est idem dicendum, si ego Titio, qui rem meam obligaverat sine mea voluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pigneradebet. sed
Abbreviated transcription (Latin):
cumcreditort agi. ¶Ticius petuniam mu¬
tiram accepitagaioseio sub pignore culle¬
istos cullcos. tum serius inhorreo hr̃et ini¬
ssus exoffcd mone centurio culleosad
nonim istulit postea nistantia ĩcugan
creditoris rccuꝑansimt quero int̾ triturĩ
que ex operis ftã q utram ticus debt¬

Expanded text:
cum creditore agi. Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore cullistos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Seii creditoris reciperati sunt: quaero, intertrituram, quae ex operis f