comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rotulerat ꝓpħa contra se sententiã.
sed illi cultorẽ audientes dĩ. manꝰ inice¬
re ñ audebant. Propterea nitebantur
reuerti ad aridã & effugere discrimen.
ne sanguinẽ funderent. magis uolentes
ꝑire quã ꝑdere. O rerũ quanta muta¬
tio. Popłs qui seruierat dõ dicit. cruci¬
fige. crucifige talẽ. istis imperat᷑ ut occi¬
dant. Mare furit. tẽpestas iub&. & ꝓpͥũ
periculũ negligentes: de aliena salute
cere. & naturã rerũ uincere: ne uiola¬
bant uiri ut reuerterent᷑ ad aridam.
putabant absq detrimento eiꝰ qͥ passur
erat posse nauĩ de periculo liberari. cũ
ionȩ submersio nauis fuerit releuatio.

Expanded text:
Protulerat propheta contra se sententiam; Protulerat propheta contra se sententiam; sed illi cultorem audientes Dei, manus injicere non audebant, propterea nitebantur reverti ad aridam, et effugere discrimen, ne sanguinem funderent, magis volentes perire, quam perdere. O rerum quanta mutatio! populus qui servierat Deo, dicit: Crucifige, crucifige talem . Istis imperatur ut occidant, mare furit, tempestas jubet, et proprium periculum negligentes, de aliena salute cere et naturam rerum vincere, ne violabant viri, ut reverterentur ad aridam, putabant absque sacramento ejus qui passurus erat, posse navem de periculo liberari: cum Jonae subversio, navis fuerat  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
sione. qͦdãm in fluctꝰ p̃cipitant. Iste ionas
dicit. Scio qͥa ꝓpt̾ me tẽpestas grandis
ẽ suꝑ uos. Quia me uident uenti euntẽ¬
uobiscũ in tharsis hoc. ẽ ad contẽplationẽ
letitiȩ nauigare. ut uos mecũ ꝑducã ad
gaudiũ. ut ubi ego sũ & pat̾. ibi & uos
sitis : id circo seuiunt. id circo mundus
ta turbant᷑. Me cupit deuorare mors.
ut uos parit̾ occidat. & ñ intelligit qͥa
uelut in hamo escã capit. ut mea morte
moriat᷑. Tollite me. & mittite in mare.
Non ẽ enĩ nr̃m mortẽ arripere. sed illatã
ab aliis libent̾ excipere. Unde & in ꝑse¬
cutionib ñ lic& ꝓpͥa perire manu. absq
eo ubi castitas periclitat᷑ : sed ꝑcutienti
colla submittere. Sic inqͥt placate uen¬
tos. sic in maria libamina fundite. Tẽ¬
pestas quȩ ꝓpt̾ me seuit contra uoᷤ. me mo¬
t conabant᷑ uiri ut reuerterent᷑ ad
terrã. & ñ poterant : qͥa mare ibat. &¬
insurgebat magis contra eos.

Expanded text:
sione, quodammodo in fluctus praecipitabant: Iste Jonas sione, quodammodo in fluctus praecipitabant: Iste Jonas dicit: Scio quia propter me tempestas grandis est super vos, quia me vident venti vobiscum ire in Tharsis, hoc laetitiae navigare, ut vos mecum perducam ad gaudium: ut ubi ego sum et Pater, ibi et vos sitis . Idcirco saeviunt, idcirco mundus,ta turbantur: me cupit devorare mors, ut vos pariter occidat; et non intelligit, quia velut in hamo escam capit, ut mea morte moriatur. Tollite me, et mittite in mare. Non est enim nostrum, mortem arripere, sed illatam ab aliis libenter excipere. Unde et in persecutionibus non licet propria perire manu, absque eo ubi castitas periclitatur; sed percutienti colla submittere. Sic, inquit, placate ventos, sic in maria libamina fundite: tempestas quae propter me saevit contra vos, me mot conabantur viri, ut reverterentur ad terram, et non poterant, quia mare ibat, et insurgebat magis contra eos.
Abbreviated transcription (Latin):
in mare. & quiesc& mare a uob̃. Ego enĩ
noui. qđ ꝓpt̾ me fluctꝰ magni contra uo̾ st̃.
ontra me tẽpestas detonat. me querit.
naufragiũ uob̃ minat᷑. ut me prendat.
Me prendat᷑. ut mea morte uiuatis. Scio
inqͥt. qͥa ꝓpt̾ me tẽpestas hȩc grandis ẽ.
Non ignoro in meã penã elementa tur¬
bari. mundi esse confusionẽ. mͥ irasci. in
uos seuire naufragiũ. Fluctꝰ ipsi impe¬
rant uob̾. ut me mittatis in mare. Si
ego sensero tẽpestatẽ. uos recuperabitiᷤᷤ
tranqͥllitatẽ. Q animaduertenda
parit̾ fugitiui nr̃i magnanimitas. Non
tergiuer sat̾. ñ dissimulat. ñ negat. sed
qͥ confessus fuerat de fuga. penã libent̃
assumit. se cupiens perire. ne ꝓpt̾ se
ceteri ꝑeant. & ad peccatũ fugę ali¬
enȩ quoq delictũ addatur necis.
Hoc quantũ ad historiam.
eterũ ñ ignoramꝰ flantes uentos qͥb
in euangło ut qͥescerent dñs imperauit
& periclitantẽ nauiculã in qua dormie¬
bat ionas & intumescens mare qđ incre¬

Expanded text:
in mare, et quiescet mare a vobis: ego enim novi quod propter me fluctus magni contra vos sunt. Contra me tempestas detonat, me quaerit, naufragium vobis minatur, ut me prehendat: me prehendet, ut mea morte vivatis. Scio, inquit, quia propter me tempestas haec grandis est. Non ignoro in meam poenam elementa turbari, mundi esse confusionem, mihi irasci, in vos saevire naufragium: fluctus ipsi imperant vobis, ut me mittatis in mare. Si ego sensero tempestatem, vos recuperabitis tranquillitatem. Et animadvertenda pariter fugitivi nostri magnanimitas, non tergiversatur, non dissimulat, non negat; sed qui confessus fuerat de fuga, poenam libenter assumit, se cupiens perire, ne propter se et caeteri pereant, et ad peccatum fugae, alienae quoque delictum addatur necis. Hoc quantum ad historiam: 402 caeterum non ignoramus, flantes ventos, quibus in Evangelio, ut quiescerent, Dominus imperavit , et periclitantem naviculam, in qua dormiebat Jonas, et intumescens mare quod incre
Abbreviated transcription (Latin):
cit mare & aridã. Latc similiter.
on diaat iudeus sũ qd̃ scissura decem
tribuũ a duab popło nom̃ inposuit. sed
hebreus sũ hoc ẽ nẽ patuc transitor sicut
& abrahã qͥ dicere poterat aduena sũ
ego & peregrinꝰ sicut om̃s patres mei. De
quo in alio psalmo scribit᷑. Transierunt
de gente in gentẽ. & de regno ad popłin
alterũ. Moyses transeã inqͥt & uidebo
uisionẽ hanc magnã. & dñm dm̃ cȩli
ego timeo. ñ deos qͦs inuocatis & qͥ saluare
non possunt. sed dm̃ celi qͥmare fecit
& aridã. Mare in qͦ fugio. aridã de qua
fugio. & elegant̃ ad distinctionẽ maris.
ñ terra sed arida nuncupa tͥ. & in bre¬
ui. uniuersitatis factor ostendit᷑. qui &
cęli dñs ẽ & terrȩ & maris. Querit᷑ autẽ
qͦmͦ uere dicere cõꝓbet᷑. dñm dm̃ celi ego
timeo cũ eiꝰ p̾̃cepta ñ faciat. nͥ forte res¬
pondeamꝰ qd & peccatores timeant dm̃.
seruoꝵq sit ñ diligere sed timere. quã¬

Expanded text:
cit mare et aridam. Non dixit, Judaeus ego sum, quod scissura decem tribuum a duabus populo nomen imposuit; sed, Hebraeus sum, hoc est περατὴς, transitor, sicut et Abraham, qui dicere poterat: Advena sum ego et peregrinus, sicut omnes patres mei : de quo in alio psalmo scribitur: Transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum . Moyses, Transeam, inquit, et videbo visionem hanc magnam . Et Dominum Deum coeli ego timeo: non deos quos invocatis, et qui salvare 400 non possunt, sed Deum coeli, qui mare fecit et aridam. Mare, in quo fugio; aridam, de qua fugio. Et eleganter ad distinctionem maris, non terra, sed arida nuncupatur. Et in brevi universitatis factor ostenditur, qui et coeli Dominus est, et terrae, et maris. Quaeritur autem, quomodo vere dicere comprobetur: Dominum Deum coeli ego timeo, cum ejus praecepta non faciat. Nisi forte respondeamus, quod et peccatores timeant Deum, servorumque sit non diligere, sed timere; quam
Abbreviated transcription (Latin):
migrasset ab eo id ẽ a popło. & trans¬
latus esset ad assyrios. Q ut scia¬
cue sequens uersus ostendit. Si qͥdẽ
ipse in assur delatꝰ ẽ munꝰ regi ul¬
tori. Statĩq seqͥt᷑. Confusio ephraĩ
capiet. & confundet᷑ isrł in uolun¬
tate sua siue in consilio suo. Depre¬
hensa enĩ fraus de auratoꝵ uituloꝵ.
regi isrł litteris indicat᷑. Et unde
se placere estimauert. inde uel
marime confundunt᷑. & offendunt¬
eos quib munera miserant. ęstiman
gum atq consilio hoc esse ꝑfectii.
Legimꝰ in regũ uolumine regẽ isrł
manahem regi assirioꝵ phul mille
argenti talenta misisse. ut eẽt manꝰ
eiꝰ cũ eo. id ẽ ut ei p̾beret auriliũ.
Inter quę non nulli arbitrant᷑ etiã
uitulos aureos ẽẽ directos. łro iarib

Expanded text:
migrasset ab eo, id est, a populo, et transmigrasset ab eo, id est, a populo, et translatus esset ad Assyrios. Et ut sciacue sequens versus ostendit: Siquidem ipse in Assur delatus est, munus regi ultori. Statimque sequitur: Confusio Ephraim capiet, et confundetur Israel in voluntate sua, sive, in consilio suo. Deprehensa enim fraus deauratorum vitulorum regi Israel litteris indicatur, et unde se placere aestimaverant, inde vel maxime confunduntur, et offendunteos quibus munera miserant, aestimantgum atque consilio hoc esse perfectum. Legimus in Regum volumine, regem Israel Manahen regi Assyriorum Phul mille argenti talenta misisse, ut esset manus ejus cum eo, id est, ut ei praeberet auxilium, inter quae nonnulli arbitrantur etiam vitulos
Abbreviated transcription (Latin):
uaccas aureas coluert̃ habitatores sa¬
mariȩ. quas cũ irrisione ñ uitulos sex
masculini s uaccas id ẽ feminas ap-¬
pellauit: ut uidelicet isrł ñ solum
deos uitulos sed deas uaccas coleret.
Et ut ostenderet uaccas bethauen
unũ in bethel uitulũ sentiendum.
ñ intulit. luxit suꝑ eis popłs. s suꝑ
eo. id ẽ uitulo aureo. Si autẽ luxit
popłs. quare editui eiꝰ suꝑ eo exulta¬
uerunt:Tradunt hebrei uit ulos
a ureos a sacerdotib furto esse subla¬
tos. & ꝓ his ȩneos & de auratos repo¬
sitos. Cũ gͥ lugeret popłs tẽꝑore
necessitatis & angustię. etiã uitulos
aureos int̾ munera cętera assyriis
regib & marime regi sennac herib
ab isrł rege esse directos: ẽx ultabans
ȩditui. qđ fraus eoꝵ nequaquã pos¬
set argui uel dep̾hendi. Et hoc est
qd̃ ait. ȩditui eiꝰ id est uituli suꝑ eo
exultauerunt in gła popłi. hoc est
in uitulo quẽ habebant ꝓ gła. quia

Expanded text:
vaccas aureas coluerunt habitatores Savaccas aureas coluerunt habitatores Samariae, quas cum irrisione non vitulos sexus masculini, sed vaccas, id est, feminas appellavit: ut videlicet Israel non solum deos vitulos, sed deas vaccas coleret. Et ut ostenderet vaccas Bethaven, unum in Bethel vitulum sentiendum, non intulit, luxit super eis populus, sed, super eo, id est, vitulo aureo. Si autem luxit populus, quare aeditui ejus super eo exsultaverunt? Tradunt Hebraei vitulos aureos a sacerdotibus 111 furto esse sublatos, et pro his aeneos et deauratos repositos. Cum igitur lugeret populus tempore necessitatis et angustiae, etiam vitulos aureos inter munera caetera Assyriis regibus et maxime regi Sennacherib ab Israel rege esse directos, exsultabant aeditui, quod fraus eorum nequaquam posset argui vel deprehendi. Et hoc est quod ait, aeditui ejus, id est, vituli, super eo exsultaverunt in gloria populi, hoc est, in vitulo, quem habebant pro gloria; quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicia sunt. At tam̃ in istã partẽ peto
magis. ut labaris ñ odio sed amore. Ter¬
tiũ in osee ꝓpħam dictamꝰ librũ. & ad
uaccas bethauen usq ꝑuẽnimꝰ. Nlouȩq
interp̾tationis uela pandentib. tu de¬
bes illud ꝓpheticũ dicere ã quatuor uen¬
tis cęli ueni sp̃s. ut celeri cursu uarios
insidiantiũ scopulos transeuntes: mer¬
ces dñicas ex om̃i parte seuiente nau¬
fragio ad portꝰ tutissimos ꝑferamꝰ.
accas bethauen coluerunt habita¬
tores samariȩ. qr luxit suꝑ eũ popłs
& ipse in assur delatus est munus regi
ultori. Confusio ephraym capiet. &
pud uitulum domus oñ. morabuntur
qui habitant in samaria. quia luxit
populus eius suꝑ eum. & sicut irritaue¬
runt illum gaudebunt suꝑ gloria enis.
quia translata ẽ ab eo: & ipsum in assy¬
rios ligantes tulerunt munera regi
Iarib In domo ephraym suscipiet. &¬
iarib qui interp̃tat᷑ ultor supra pleniꝰ
disputauimꝰ. In bethauen gͥ id est bethel

Expanded text:
dicia sunt. Attamen in istam partem peto magis ut labaris, non odio, sed amore. Tertium in Osee prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque pervenimus: nobisque interpretationis vela pandentibus, tu debes propheticum illud dicere: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut celeri cursu varios insidiantium scopulos transeuntes, merces Dominicas, ex omni parte saeviente naufragio, ad portus tutissimos perferamus. Vaccas Bethaven coluerunt habitatores Samariae, quia luxit super eum populus et ipse in Assur delatus est, munus regi ultori, confusio Ephraim capiet: coApud vitulum domus Ὦν morabuntur qui habitant in Samaria: quia luxit populus ejus super eum. Et sicut irritaverunt illum, gaudebunt super gloria ejus: quia translata est ab eo, et ipsum in Assyrios ligantes, tulerunt munera regi Jarib in domo. Ephraim suscipiet arib, qui interpretatur ultor, supra plenius disputavimus. In Bethaven igitur, id est, Bethel,
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. quas ante baptismũ cõmi¬
simus. & quȩ nob̾ in baptismate sunt
dimissȩ : peccata autẽ quę pꝰ baptismũ
egimꝰ. de qͥb & in psalmo scriptũ est.
Beati quoꝵ remissȩ sunt iniqͥtates.
& quoꝵ tecta sunt peccata. Quȩ
om̃a imputabunt᷑ hereticis. ut & ue¬
teres iniqͥtates & noua eis peccata reo¬
dantur. Qui enĩ de ȩgypto exierunt
ꝑ confessionẽ xp̃i. ꝑfidia in egyptũ
sunt reuersi. Oblitꝰ est ifrł factoris
sui. & contento creatore aliũ sibi fin-¬
xit dĩn. Iudas quoq id est uir ęccłas¬
ticus in malis oꝑib uel in sc̃arũ scrip¬
turarũ interp̃tatione ꝑuersa. ȩdifi¬
cauit sibi urbes munitas: non auxilio
ne sui sp̃s succensurũ esse se dicit. & de¬
uoraturũ Garcic eiꝰ id est magnas &

Expanded text:
ocantur, quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoris sui, et Creatore contempto, alium sibi finxit dominum. Judas quoque, id est, vir Ecclesiasticus, in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbes munitas, non auxilio ne sui spiritus succensurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas
Abbreviated transcription (Latin):
Subuertiuos sicut subuertit ds̃ sodomam
& gomorrã. & facti estis sicut torris rap¬
tus de incendio. & ñ redistis ad me dicit
dñs. Id circo hec faciã tibi o isrł. ut qͥ p̃te¬
rita contẽpsisti. saltĩ ad ea quȩ illaturꝰ
sũ corrigaris. Cũq dixcerit. hȩc faciam
tibi. qͥd facturꝰ sit tac&. ut dũ ad sin¬
gula penarũ genera isrł pend& incer¬
tus. quȩ ideo terribiliora sunt qͥa omĩa
suspicat᷑. agat penitentiã. ne ds̃ inferat
quȩ minat᷑. Postquã ait fecero tibi quȩ me
facturũ ee̾ contestor. preparare ad inuo¬

Expanded text:
Subuerti uos sicut subuertit Dominus Sodomam et Gomorram et facti estis uelut torris raptus de incendio, et non redistis ad me, dicit Dominus. Idcirco haec faciam tibi, o Israel, ut qui praeterita contempsisti, saltem ad ea quae illaturus sum, corrigaris. Cumque dixerit, haec faciam tibi, quid facturus sit tacet, ut dum ad singula poenarum genera Israel pendet incertus quae 279 ideo terribiliora sunt, quia omnia suspicantur, agat poenitentiam: ne Deus inferat quae minatur. Postquam autem fecero tibi quae me facturum esse contestor, praeparare ad invo
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. seruis tribuit ut dicant᷑. sic ipse sal¬
uator apłos suos mundi esse uoluit salua¬
tores. qͥ ascenderunt speculã montis ec
auctoritatẽ secutꝰ. & maxime expositi¬
onẽ hebraicã: ꝓpero sermone dictaui.
aperuiq os meũ. sed nescio an illud xp̃c
impleuerit. Unde sapiens lector sensuũ
magis deb& consequentiã querere. quã
elo quii uenustatẽ. Neq enĩ ea leuitate
& cõpositione uerboꝵ dictamꝰ. ut scribi
mꝰ. Aliud ẽ mi pãmachi sepe stilũ uer¬
tere & quȩ memoria sunt digna scribe.¬
re: aliud notarioꝵ articulis prȩparatiꝰ
pudore reticendi dictare qđ cũq in
buccã uenerit. In hoc ꝓpħa & adolescen¬
tuli lusimꝰ. & senes presũpsimꝰ. Qui ueri¬
ora & meliora dixerit. in illius senten¬
tiã transgredere.

Expanded text:
 servis tribuit ut dicantur: sic ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montis Eccauctoritatem secutus, et maxime expositionem Hebraicam propero sermone dictavi, aperuique os meum: sed nescio an illud Christus impleverit. Unde sapiens lector sensuum magis debet consequentiam quaerere, quam eloquii venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositmus. Aliud est, mi Pammachi, saepe stylum vertere, et quae memoria digna sunt scribere; aliud notariorum articulis praeparatis, pudore reticendi, dictare quodcumque in buccam venerit. In hoc Propheta, et adolescentuli lusimus, et senes praesumpsimus. Qui veriora et meliora dixerit, in illius sententiam transgredere.
Abbreviated transcription (Latin):
manifesti sunt. qm̃ impie ege¬
runt in me. Ego autẽ redemi
eos. ipsi uero locuti sunt contra
me mendaciũ: & non clamauer̃t
ad me corda eoꝵ. seo ululabant
in cubilib suis.
e ertendente rete meũ ut
eos comp̃henderẽ qͦuasi uolucrẽ cęli
de suꝑbia deponerẽ. & cederẽ in audi¬
tu angustię : illi recesserunt. & resili¬
erunt a me. Hoc enĩ significat. anͣ¬

Expanded text:
manifesti sunt, quoniam impie egemanifesti sunt, quoniam impie egerunt in me: ego vero redemi eos: ipsi vero locuti sunt contra me mendacium, et non clamaverunt ad me corda eorum, sed ululabant in cubilibus suis. Me extendente rete meum, ut eos comprehenderem, et quasi volucrem coeli de superbia deponerem, et caederem in auditu angustiae, illi recesserunt et resilierunt a me, hoc enim significat ἀ
Abbreviated transcription (Latin):
rentis querula uoce testantur.
sola colũba ablatos pullos non do¬
let. non requirit. E huic recte
cõparatur ephraim:. quod uastatũ ꝑ
partes popłm non sentiat. sed negli¬
gens sit salutis suȩ. Quodq dicit cę¬
dam eos scđm auditionẽ cę̧tus eoꝵ.
hoc significare potest. Sicut iuncto
consilio om̃s ydola fabricati sunt:
ita me irato om̃s pariter uastabun¬
tur. Magistros contrarioꝵ dogia¬
tum qui xp̃i reliquere sapientiã
& de ęccła sunt egressi. recte insi.¬
pientẽ & excordẽ colũbam possumus
dicere : qui terrena desiderantes
assyriss traditi sunt. Et cũ ꝓfecti
textũ : ut eleuantes se contra scien¬
tiam dĩ. & instar auis ad excelsa
uolitantes. ad humilia detrahat.
& corripiat eos cõminatione &
auditione pęnarũ. ut correpti
non pereant in ȩternum.
De his : qm̃ recesserunt a me.
Uastabuntur. qr p̃uaricati sunt
seo ululabant in cubilib suis. Latr.
ae eis. qm̃ recesserunt a me:

Expanded text:
rentis querula voce testantur; rentis querula voce testantur; sola columba ablatos pullos non dolet, non requirit: et ideo huic recte comparatur Ephraim, quod vastatum per partes populum non sentiat, sed negligens sit salutis suae. Quodque dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, qui Christum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem et excordem columbam possumus dicere, qui terrena desiderantes, Assyriis traditi sunt. Et cum profecti textum, ut elevantes se contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes, ad humilia detrahat, et corripiat eos comminatione, et auditione poenarum, ut correcti non pereant in aeternum. Vae eis, quoniam recesserunt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt sed ululabant in cubilibus suis. LXX: Vae eis, quoniam recesserunt a me:
Abbreviated transcription (Latin):
ab assyriis captiuus abducit᷑. B aculus
arundineus egiptus. cui qui innisus fu-¬
erit statim conterit eũ. & fracꝰtus atq
contritus manum transforat incũben¬
tis. Et ut ostender& ds̃. quod mutante ᷤᷤ
loca oculos eiꝰ uitare non possumus. &
semꝑ dĩ regimur potestate : cum inqͥt
ꝓfecti fuerint in assyrios. etiam ibi
extendã rete meũ. si exaltati fu¬
erint ut uolucres. inde detrahã illos.
De trahã autẽ non inꝑditionẽ. sed ut
cedã quasi filios: & cedã non in pe¬
narũ magnitudine sed in timore.
ut audientes uentura supplicia. soliᷤᷤ
terrorib emendentur. Querit᷑ cur
ephraim non aliis auib seo colũbȩ¬
sit cõparatꝰ. Aues ceterȩ pullos
suos etiã cũ periculo uitȩ suę ꝓtę¬
gere festinant: & cũ adnidum suũ
accipitrẽ. colubrũ. coruum siue cor¬
nicem accedere uiderint. huc illic¬
q uolitant. immittunt se. morsu
& unguib lacerant. & dolorẽ pa-¬

Expanded text:
 ab Assyriis captivus abducitur. Baculus  ab Assyriis captivus abducitur. Baculus arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit, statim conteret eum, et fractus atque contritus manum transforat incumbentis. Et ut ostenderet Deus, quod commutantes loca, oculos ejus vitare non possumus, et semper Dei regimur potestate: Cum, inquit, profecti fuerint in Assyrios, etiam ibi extendam rete meum, et si exaltati fuerint ut volucres, inde detraham illos. Deiraham illos autem non in perditionem, sed ut caedam quasi filios: et caedam non in poenarum magnitudine, sed in timore, ut audientes ventura  Al. vetera supplicia, solis terroribus emendentur. Quaeritur cur Ephraim non aliis avibus, sed columbae comparatus sit. Aves caeterae pullos suos etiam cum periculo vitae suae protegere festinant, 77 et cum ad nidum suum accipitrem, colubrum, corvum, sive cornicem accedere viderint, huc illucque volitant, et immittunt se morsu, et unguibus lacerant, et dotorem pa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos rete meũ. quasi uolucrẽ cȩ¬
li detrahameos. cedam eos scdm
auditionem cetus eorum. Lx x.
t erat ephraim quasi columba insipi
ibunt mittã suꝑ eos rete meum. ut
simplices quasi columbe & astuti qua-¬
si serpentes. ut imitantes simplicitatẽ
columbarũ & serpentis astutiam nec
aliis nocere possimus nec ab aliispati-¬
amur insidias. sed simplicitate & pru-¬
dentia exhibeamus hominẽ tempera¬
tũ. qr prudentia absq bonitate ma-¬
litia est. & simplicitas absq ratione:
stultitia nominatur. F actus ẽ gͦ ephra¬
im quasi columba seducta quod he-
seducta siue insipiens appellat᷑. quia
ẽ & columba sapiens. quȩ dicit in psal¬
mis. Quis dabit mͥ pennas sicut colũbe.
& uolabo & requiescã: Cuius penne
de argentate sunt: & posteriora eius
in uirore auri. Ephraim autẽ colũba
insipiens & non habenscor in tantum
brute m̃tis ostenditur. ut aegiptum
inuocans ad assirios perrexerit. Qui

Expanded text:
super eos rete meum quasi volucrem caesuper eos rete meum quasi volucrem caeli detraham eos caedam eos secundum auditionem cEt erat Ephraim quasi columba insipieibunt. Mittam super eos rete meum, ut simplices quasi columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, quod Hebseducta, sive insipiens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dorsi ejus in virore auri. Ephraim autem columba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, ut Aegyptum invocans, ad Assyrios perrexerit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝓpe exterminiũ est. Q si ad
iustũ uirũ & ad ȩccłasticũ dicit᷑
cani hominis sapientia eiꝰ. quare
non dicatur ad iniquũ & ad he¬
reticũ cani hominis stultitia eiꝰ ꝯ
De hac senectute danihel dicebat
ad prb̃m. Inueterate dierũ maloꝵ.
Unde &e in libro pastoris. sicui tam̃
placet illiꝰ recipere lectionẽ. herme
primum uidetur eccłia cano capite.
dem adolescentula. & sponse cri¬
nib adornata. Cumq humili¬
etur suꝑbia hereticorum siue con¬
t umelia quã cotidie faciunt eccle-¬
siasticis uiris : non reuertunt᷑ ad
dñm. & in om̃ib his nequaquam
requirunt eũ. quia calefacti sunt qua¬
si clibanus. & non quesierunt eum.
Deuorati sunt iudices eorũ. & reges
pariter conciderunt: nec est qui
uersa perpessi sunt : ut dñm quere¬
t factus ẽ ephraim quasi columba
seducta. non habenscor. Aegip¬
tũ inuocabant. ad assirios abiert̃.
Et cum profecti fuerint extendã

Expanded text:
terminium est . Et si ad terminium est . Et si ad justum virum, et ad ecclesiasticum dicitur: Cani hominis sapientia ejus : quare non dicatur ad iniquum, et ad haereticum: Cani hominis stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, nec est qui versa perpessi sunt, ut Dominum quaereet factus est Ephraim quasi columba seducta non habens cor Aegyptum invocabant ad Assyrios abierunt et cum profecti fuerint expandam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ suo uitio ꝑ diderunt. Cũ aũt
uideatur ephraim ut ad sensũ aliũ
transeamus docere popłos. & ad simi¬
litudinẽ sui trahere: ipse popłis
cõmiscetur & similis eoꝵ efficitur.
iuxta quod supra dictũ est.
Erit sicut popłs sic sacerdos. Siue ep¬
hraim popłis & gentib cõmiscetur.
ut om̃s heretici nihil differant
ab errore gentiliũ: & qui quondã
fuit princeps in ȩccła: factus est
sub cinericius panis ex om̃i par-¬
te immundo cinere & ignium ar-¬
dore circũdatus. ut non reuer¬
teretur ad dnm. sed incepto per¬
maneret errore. Comederunt
dȩmones robur eiꝰ. isti sunt enim
alieni & hostes om̃iũ xp̃ianorũ.
& ipse nesciuit. ad uersarios ami¬
cos putans & de uoratores sui ar-¬
bitrans esse conuiuas. Sed & cam
effusi sunt immo effloruerunt¬
in eo. id est multo errauit tẽpore.
& nihilominꝰ ignorauit senectu¬
tẽ & uetustatẽ suã. de qua scrip¬
tũ est. Quod ueteratur & senes

Expanded text:
quem suo vitio perdiderunt. Cum autem quem suo vitio perdiderunt. Cum autem debeat Ephraim, ut ad sensum alium transeamus, docere populos, et ad similitudinem sui trahere, ipse populis commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circumdatus, ut non reverteretur ad Dominum, sed in coepto permaneret errore. Comederunt daemones robur ejus: isti sunt enim alieni et hostes omnium Christianorum, et ipse nescivit, adversarios amicos putans, et devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani effusi sunt in eo, immo effloruerunt, id est, multo erravit tempore; et nihilominus ignoravit senectutem et vetustatem suam, de qua scriptum est: Quod vete
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid uiriũ habere pot̾erat deuo¬
rauerunt. Tantȩq uecordiȩ fuit
ut deuoratũ se esse nesciret:. aut cer¬
te ignoraret causam ꝓpt̾ quam fu-¬
isset deuorantib traditus. Deniq usq
ad senectutẽ id est usq ad ultimã
captiuitatẽ. in cepto errore ꝑman-¬
sit. Unde humiliabitur suꝑbia isrł
non multo post tẽpore. sed nunc &
in p̃senti. Hoc est enĩ quod dicit.
in facie eiꝰ. Humiliabitur aũt qr
se erexerat. & non in dõ sed non in
multitudine confidebat exercitus.
& quia suꝑbis ds̃ resistit. humilib
aũt dat grãm. Pro suꝑbia id est
ephraim factus est sub cinericius
qui non reuersatur. & nõn uide¬
batur ambiguũ nec satis sonare
quid diceret. nunc ponit manifes¬
tius. Non sunt reuersi ad dñm
dm̃ suũ. & non quȩsierunt eũ in
om̃ib his. Quod si reuersi fuissent
ad dñm. audissent utiq ꝑ iheremiã
loquentẽ dm̃. RNeuertimini ad me.
& ego reuertar ad uos. Et cũ tan¬
ta fecerint:. non quȩsierunt eũ

Expanded text:
quidquid virium habere poterat, devoraverunt. Tantaeque vecordiae fuit, ut devoratum esse se nesciret: aut certe ignoraret causam propter quam fuisset devorantibus traditus: denique usque ad senectutem, id est, usque ad ultimam captivitatem, in coepto errore permansit. Unde humiliabitur superbia Israel non multo post tempore, sed nunc et in praesenti: hoc est enim quod dicit, in facie ejus: humiliabitur autem, quia se erexerat et non in Deo, sed in multitudine confidebat exercitus. Et quia superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam ; pro superbia, id est, Ephraim factus est subcinericius panis qui non reversatur, et videbatur ambiguum, nec satis sonare quid diceret, nunc ponit manifestius: Non sunt reversi ad Dominum Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Quod si fuissentad Dominum, audissent utique per Jeremiam loquentem Dominum: Revertimini ad me, et ego revertar ad vos. Et cum tanta fecerint, non quaesierunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Porro qđ idumea & terrena in ter
intelligi potest: idcirco saluator repor¬
tans ad patrẽ de mundo uictoriã qͥndo
angłi conclamabant aꝑite portas pͥnci¬
pes uras & introibit rex głȩ. & in isaia¬
stupentes int̾rogabant. qͥs ẽ iste qͥ ascen¬
dit de edom fuluida ueste de bosor. sic
formosus in stola sua candida. & ad ipsũ
cõminꝰ loquebant᷑ qua re rubrũ est indu¬
mentũ tuũ & uestimenta tua sicut cal¬
cantiũ in tortulari. ipse loqͥt᷑ in trium¬
pho exponens palmas crucis suȩ. Torcu¬
lar calcaui soł. & de gentib ñ ẽ uir mecũ.
unt qͥ idumeã ad carnẽ referant.
mã ꝓuocari. ut mortificantes menbra
nr̃a suꝑ terrã. fornicationẽ. immunditiã.
passionẽ. eternã in xp̃o uictoriã consequam̃
Iudei frustra sõniant contra urbẽ romã
regnũq romanũ hanc fieri ꝓphetiã. &
illud qđ in isaia scriptũ est onus duma.
paululũ litterȩ apice cõmutato. ꝓ delet
legi posse Res & sonare romã. uaũ qͥppe

Expanded text:
lere. Porro quia Idumaea et terrena interpruoque 366 intelligi potest: idcirco Salvator reportans ad Patrem de mundo victoriam, quando Angeli conclamabant: Aperite portas, principes, vestras, et introibit rex gstupentes, interrogabant: « Quis est iste qui ascendit de Edom fulvida veste de Bosor, sic formosus in stola candida? , » et ad ipsum cominus loquebantur: « Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? » Ipse loquitur in triumpho, exponens palmas crucis suae: « Torcular calcavi solus, et de gentibus vir non est mecum. » Sunt qui Idumaeam ad carnem referant, bra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, passionem, aeternam in Christo victoriam consequamur. Judaei frustra somniant contra urbem Romam, regnumque Romanum hanc fieri prophetiam; et illud quod in Isaia scriptum est, Onus Duma  , paululum litterae apice commutato pro DELETH legi posse RES, et sonare Romam  : VAU quippe
Abbreviated transcription (Latin):
in galgalis. & rursũ in eodẽ. frustra erant
in galgala bob immolantes. Cũq ueneri¬
tis ad galgalã. multiplicate preuari-¬
cationẽ. Quicquid enĩ ibi egeritis prę¬
uaricatio  in dm̃ ẽ. cui idola p̃tulistis.
& afferte mane uictimas ur̃as. ne in
scelere sit ulla dilatio. Trib dieb de¬
cimas ur̃as. siue ut int̾pretat᷑ simmna.¬
chus tertia die decimas ur̃as. Cuiꝰ loci
hȩc nob̾ uidet᷑ explanatio. In leuitico
legimꝰ preceptũ esse ne quedã hostiȩ
in diẽ alterũ reseruent᷑. & ne aliȩ in
diẽ tertiũ remaneant. qđ si reman¬
serint immundȩ sint. Est gͥ sensus.
Immundas cotidie uictimas cedite. &
contaminata offerte sacrificia: & sacri¬
ficate de fermentato laudẽ. qđ iuxta
p̃cepta moỹsi dõ penitꝰ ñ offert᷑. ꝓlaude
p̃tatꝰ ẽ aquila. quȩ hebraice dr̃ theodã.
Ꝙ uocate in qͥt uoluntarias oblationes.
qͥs hebrei appellant nãdabotħ id est

Expanded text:
in Galgalis . Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgalis . Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgala bobus immolantes . Cumque veneritis ad Galgalam: multiplicate praevaricationem. Quidquid enim ibi egeritis, praevaricatio contra Deum est, cui idola praetulistis. Et afferte mane victimas vestras, ne in scelere sit ulla dilatio. Tribus diebus decimas vestras: sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. Cujus loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege praeceptum est , ne quaedam hostiae in alterum diem reserventur, et ne aliae in diem tertium remaneant: quod si remanserint, immundae sint. Est igitur sensus: Immundas quotidie victimas caedite, et contaminata offerte sacrificia, et sacrificate de fermento laudem, quod juxta praecepta Moysi Deo penitus non offertur. Pro laude pretatus est Aquila, quae He vocate, inquit, voluntarias oblationes, quas Hebraei appellant NADABOTH  , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
& indigentiã panũ in om̃ib locis ur̃is:
& ñ estis reuersi ad me dic̃ dñs. Lxoc.
Ntroistis in bethel & inique egistis in
galgala. multiplicastis impie agere.
& in tulistis mane hostias ur̃as. in die
tertia decimas ur̃as. & legerunt foris
legẽ. & inuocauerunt confessiones.
Adnuntiate qͥa hȩc dilexerunt filii
isrł dicit dñs ds̃. Et ego dabo uobis stu¬
porẽ dentiũ in cunctis urbib ur̃is. & indi¬
gentiã panũ in om̃ib locis ur̃is. & non
estis reuersi ad me dicit dñs ds̾.
Rimũ historiȩ fundamenta iaciamus
Oisrł miserabilis iã tibi uicina captiuitas.
iã tͥ assirius instat exercitꝰ: fac qđ lib&.
age impie. cũ idolis libere fornicare:
ut quanto tͥ fueris impudentior tanto
mea suꝑ tormentis tuis iustior uideat᷑
sententia. Uenite inqͥt in bethel. in qua
aureũ posuistis uitulũ. & impie agite
in dm̃. uenite ad galgalã locũ idolatriȩ.
de qua ꝑ osee locutꝰ sũ om̃is malitia eoꝵ

Expanded text:
et indigentiam panum in omnibus locis vestris: et non estis reversi ad me, dicit Dominus. LXX: Introistis in Bethel, et inique egistis, in Galgala multiplicastis impie agere: et intulistis mane hostias vestras, in die tertio decimas vestras. Et legerunt foris legem, et invocaverunt confessiones. Annuntiate quia haec dilexerunt filii Israel, dicit Dominus Deus. Et ego 269 dabo vobis stuporem dentium in cunctis urbibus vestris, et indigentiaestis reversi ad me, dicit Dominus. Primum historiae fundamenta jaciamus: O Israel miserabilis, jam tibi vicina captivitas, jam Assyrius instat exercitus: fac quod libet, age impie: cum idolis libere fornicare, ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad Galgalam locum idololatriae, de qua per Osee locutus sum: Omnis malitia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã inqͥt & secdam contẽpnentes diẽ.
sp̃ualia uob̾ quedã figmenta cõponitis.
sine fundamento & parietib tectum
desuꝑ imponentes. Hec hoc sunt here
contenti. sed legerunt foris legẽ dĩ.
de ecclesia recedentes. & singulis
dogiatib suis quȩ ꝑuerso corde simulaue-¬
runt. confessiones & testimonia sociare
conati sunt. siue sacrificauerunt de fer
a fermento idẽ doctrina phariseoꝵ. Ꝙ
hȩc fecerunt ñ errore sed studio. ñ for¬
tuita uoluntate. sed maloꝵ caritate ple-¬
nissima. Unde ultionẽ suꝑ his dñs cõmi¬

Expanded text:
primam, inquit, et secundam contemnentes diem, primam, inquit, et secundam contemnentes diem, spiritualia vobis quaedam figmenta componitis sine fundamento, et parietibus tectum desuper imponentes. Nec hoc sunt haerecontenti: sed legerunt foris legem Dei de Ecclesia recedentes, et singulis dogmatibus suis, quae perverso corde simularunt, confessiones et testimonia sociare conati sunt: sive sacrificaverunt de ferma fermento, id est, doctrina Pharisaeorum . Et haec fecerunt non errore, sed studio: non fortuita voluntate, sed majorum charitate plenissima. Unde ultionem super his commi
Abbreviated transcription (Latin):
anagogen uideatur in singulis breuit̃
disseramꝰ. Neq enĩ si in utraq editione
utrũq dicere uoluerimꝰ. libroꝵ patit᷑
magnitudo. Ingressi estis in bethel id est
domũ dĩ. qđ sentitur ecclesia. & impie
egistis in dnm. illius precepta calcantes.
In galgala autẽ qđ interp̾tat᷑ reuelatio
siue uolutabrũ. impietates multipli.¬
castis. sc̃ãrũ uob̃ scripturarũ scientiã
uendicantes. & dũ erigimini in suꝑbiã.
in ceni ultima de uoluti estis. Intulistis
quoq mane hostias ur̃as. die tertia deci¬
mas ur̃as. transfigurati in angłm lucis.
& triplicẽ intelligentiã scripturarũ
de qua nob̾ p̃ceptũ ẽ ut describamus
eã triplicit̃ in cordib nr̃is. in unius
diei sententiã coartantes. Debemus
enĩ scripturã scãm pͥmũ secd̾m litterã
intelligere. facientes in ethica quecũq
p̾cepta sunt. secdõ iuxta allegoriam
id est intelligentiã spũ alẽ. tertio
secdm futuroꝵ beatitudinẽ. Uos autẽ

Expanded text:
ngulis, breviter disseramus; neque enim si in utraque editione utrumque dicere voluerimus, librorum patitur magnitudo. Ingressi estis in Bethel, id est, in domum Dei, quod sentitur Ecclesia: et impie egistis in Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, quod interpretatur revelatio, sive volutabrum, impietates multiplicastis, sanctarum vobis Scripturarum scientiam vindicantes: et dum erigimini in superbiam, estis in coeni ultima devoluti. Intulistis quoque mane hostias vestras, die tertia decimas vestras, transfigurati in angelum lucis: et triplicem intelligentiam Scripturarum de qua nobis praeceptum est, ut describamus eam tripliciter in cordibus nostris in unius dici sententiam coarctantes. Debemus enim Scripturam sanctam, primum secundum litteram intelligere, facientes in ethica quaecumque praecepta sunt. Secundo juxta allegoriam, id est, intelligentiam spiritualem. Tertio secundum futurorum beatitudinem. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
cauerant. uł uicti armatura dĩ & ab illius
pugnatorib suꝑati. mittent᷑ in lebetes ut
exurant᷑ & excoquant᷑. qͥ fuerunt pͥus
negotiatores pestilentes. Ad hoc enĩ ne¬
perant. Isti sunt de qͥb dr̃. Filii heli filii
pestilentiȩ. qui in cathedra pestilentiũ
egredient᷑ nudi nichil eoꝵ habentes quȩ
sibi antea p̾sumebant. & uidebunt igno¬
miniã suã. & ꝓicient᷑ suꝑ montẽ rẽman
qͥ interp̃tat᷑ sublimitas. ut in suꝑbia sua
litterã quando uenerint dies captiuitatiꝰᷤ
suꝑ uaccas samariȩ. intelligere qđ supe¬
rent eas in p̃lio & oppͥmant armis suis.
& in congressione suꝑatas cõpellant
ad urbes munitas. quȩ cõparent᷑ ollis fer¬
uentib. ut quomͦ ierłm ierłm habens clau¬
sos populos & obsessos assimilat᷑ ollȩ fer¬
uenti & plenȩ carniũ. sic & urbes sama¬
riȩ ollis feruentib cõparent᷑. quȩ fame
& pestilentia clausos popłos exire cõpel¬
lant. & ire in captiuitatẽ mutuo se ui¬

Expanded text:
caverant: vel victi armatura Dei, et ab illius pugnatoribus superati, mittentur in lebetes, ut exurantur et excoquantur qui fuerunt prius negotiatores pestilentes; ad hoc enim neperant. Isti sunt de quibus dicitur: Filii Heli, filii pestilentiae , qui in cathedra pestilentiae egredientur nudi, nihil eorum habentes, quae sibi antea praesumebant. Et videbunt ignominiam suam, et projicientur super montem Remman, qui interpretatur sublimitas, ut in superbia sulitteram, quando venerint dies captivitatis super vaccas Samariae, intelligere quod superent eas in praelio, et opprimant armis suis, et in congressione superatas compellant ad urbes munitas, quae comparentur ollis ferventibus: ut quomodo Jerusalem habens clausos populos et obsessos, assimilatur ollae ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventibus comparentur, quae fame et pestilentia clausos populos exire compellant, et ire in captivitatem mutuo se vi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluistis filii isrł dic̃ dñs. ds. Qua propt̃
& ego dedi uob̾ stuporẽ dentiũ ut loca
transtulerunt. qͦs in hoc loco ꝓpt̾ sim¬
plicitatẽ uerbi secuti sumꝰ : siue mundi¬
tiã dentiũ ut interp̃tati sunt aquila
& symmachus. ut ꝑ mundos dentes
famis magnitudinẽ demonstrarent.
Ꝙ feci indigentiã panũ ñ in una urbe
sed in cunctis urbib ur̃is. nec in uno loco.
sed in om̃ib locis ur̃is. Cũq hoc fecerim
ñ puniens sed occasionẽ tribuens peniten¬
tiȩ. nec sic qͥdẽ estis reuersi ad me dic̃ dñs¬

Expanded text:
propter et ego dedi vobis stuporem dentium, ut LXX transtulerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi secuti sumus: sive munditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmachus, ut per mundos dentes, famis magnitudinem demonstrarent. Et feci indigentiam panum, non in una urbe, sed in omnibus urbibus vestris; nec in uno loco, sed in omnibus locis vestris. Cumque hoc fecerim, non puniens, sed occasionem tribuens poenitentiae: nec sic quidem reversi estis ad me, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueritate circũdati sunt diaboli men-¬
dacio. Nr̃m caput de qͦ saluator loquit᷑.
ur̃i autẽ & capilli capitis numerati st̃.
hab& comã ꝑpetuã. & in capite nr̃o qͥ¬
xp̃c ẽ fortitudinẽ possidemꝰ ut int̾fici¬
amꝰ leonẽ. Illi autẽ dormiert̃ in mere.¬
tricis sinagogȩ genib. & diabolo tonden-¬
te derasi. uirtutẽ capitis ꝑdiderunt. amit¬
tentes cũ robore oculos de quib in ecele-¬
siaste scriptũ est. Sapientis oculi in capite
eius. qͥ autẽ stultꝰ ẽ in tenebris ambulat.
Illoꝵ socii uersantur in luctu. nostri
comites induuntur letitiȩ uestimento.
cce dies ueniunt dicit dñs. & emittã fa¬

Expanded text:
pro veritate circumdati sunt diaboli menpro veritate circumdati sunt diaboli mendacio. Nostrum caput, de quo Salvator loquitur: Vestri autem et capilli capitis numerati sunt , habet comam perpetuam, et in capite noitudinem possidemus, ut interficiamus leonem. Illi autem dormierunt in meretricis synagogae genibus , et diabolo tondente derasi, virtutem capitis perdiderunt, amittentes cum robore oculos, de quibus in Ecclesiaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus: qui autem stultus est, in tenebris ambulat . Illorum socii versantur in luctu, nostri comites induuntur laetitiae vestimento. cce dies veniunt, dicit Dominus, et emittam
Abbreviated transcription (Latin):
tica uespasiano titoq suꝑantib in luctũ
planctũq mutata sunt. quando lacri-¬
marũ & penitudinis & cilicioꝵ repleta
sunt omĩa. & capita habuere caluitiũ.
quȩ prius nazareoꝵ decorata cesarie
comã dño nutriebant. Tunc pͥmogenitꝰ
filius dĩ popłs isrł. quia in unigenitũ
& uere filiũ dĩ miserat manũ ȩterno
luctui traditꝰ ẽ: & nouissima eiꝰ siue
quecũq eoꝵ erant. amaritudine st̃
repleta. Nunc gͥ illis habentib tene¬
bras quia repulerunt solẽ iustitiȩ. nos
qui sedebamꝰ in tenebris & in umbra
mortis uidimꝰ lucẽ magnã. & illoꝵ uni¬
uersa festiuitas ad ecclesiȩ ẽ translata
misteria. ut illis flentib nos laudes
dño concinamꝰ. Illi ꝓzona accinguntur
ur̃i prȩcincti. & lucernȩ ardentes in
manib ur̃is. Nos accincti sumꝰ xp̃i ueri¬
tate. implentes illud qd scriptũ ẽ. state
accincti lũbos ur̃os in ueritate. illi autẽ

Expanded text:
tica, Vespasiano Titoque superantibus, in planctum tica, Vespasiano Titoque superantibus, in planctum luctumque mutata sunt: quando lacrymarum et poenitudinis et ciliciorum repleta sunt omnia, et capita habuere calvitium, quae prius Nazaraeorum decorata caesarie, comam Domino nutriebant. Tunc primogenitus filius Dei, populus Israel, qui in Unigenitum et vere Filium Dei miserat manum, aeterno luctui traditus est: et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus tenebras, qui repulerunt solem justitiae: nos qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis, vidimus lucem magnam , et illorum universa festivitas ad Ecclesiae translata est mysteria, ut, illis flentibus, nos laudes Domino concinamus. Illi pro zona accinguntur  accincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Nos accincti sumus Christi veritate, implentes illud quod scriptum est: State accincti lumbos vestros in veritate . Illi autem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃as in luctũ & omĩa cantica ur̃a in
planctũ. & inducã suꝑ omnẽ lũbum
saccũ. & suꝑ om̃e caput caluitiũ. &
ponam eam quasi luctum dilecti. &
quando uterq popłs ducet᷑ in assirios
atq chaldeos. Quib prȩ tristitiȩ mag-¬
nitudine occidit sol meridie. & clara
om̃ib luce tenebrȩ cuncta cõpleuerunt.
quando festiuitates eoꝵ & omĩa cantica
in luctũ planctũq conuersa sunt. &
suꝑ om̃e dorsũ siue lũbos accincti sunt
cilicio. & iuxta consuetudinẽ ueterũ
lugentiũ capita habuere caluitiũ. Qđ
& iob in mortib liberoꝵ fecisse legimus.
& tanta erit magnitudo luctꝰ atq tri¬
stitiȩ. ut unici filii morientis matriq
carissimi uincat dolorẽ. & omnia
planctu & amaritudine cõpleantur.
ossumꝰ hunc locũ & in dñi intelligere
passione. quando sol hora seata retraaait
radios suos. & pendentẽ in cruce dñm
suũ spectare ñ ausus ẽ. quando tenebris
cuncta cõplentib. festiuitates eoꝵ & can¬

Expanded text:
tica vestra in planctum: et inducam super omnem lumbum saccum, et super omne caput calvitium: et ponam eam quasi luctum dilecti: et quando uterque populus ducetur in Assyrios atque Chaldaeos, quibus prae tristitiae magnitudine occidet sol meridie: et clara omnibus luce, tenebrae cuncta complebunt: quando festivitates eorum et omnia cantica in luctum planctumque conversa sunt. Et super omne dorsum, sive lumbos, accincti sunt cilicio, et juxta consuetudinem veterum lugentium, super capita habuere calvitium: quod et Job in mortibus filiorum fecisse legimus . Et tanta erit magnitudo luctus atque tristitiae, ut unici filii morientis matrique charissimi vincat dolorem: et omnia planctu et amaritudine compleantur. Possumus hunc locum et in Domini intelligere passione, quando sol hora sexta retraxit radios suos, et pendentem in cruce Dominum suum spectare non ausus est : quando tenebris cuncta complentibus, festivitates eorum et can
Abbreviated transcription (Latin):
niunt. Qui gͦ prius in sco suo. siue ꝑ scõs
suos iurauerat. nunc iurat contra suꝑ¬
biã iacob. ut si ñ credunt cõminanti cre¬
dant iuranti in humanã similitudinẽ.
qͥ iuramentũ tunc assumunt. quando si¬
plicib uerbis eoꝵ ñ creditur. Nec mirũ
est si ds̃ iurare dicatur. cũ dormientib
dormiat & uigilantib uigil&. hisq
qui sibi thesaurizauerunt irã in die
irȩ dicat᷑ irasci. Iurat autẽ non qđ oblit

Expanded text:
ua. Qui ergo prius in sancto suo, sive per sanctos suos juraverat, nunc jurat contra superbiam Jacob: ut si non credunt comminanti, credant juranti in humanam similitudinem: qui juramentum tunc assumunt, quando simplicibus eorum verbis non creditur. Nec mirum est si Deus jurare dicatur, cum dormientibus dormiat, et vigilantibus vigilet: hisque qui sibi thesaurizaverunt iram in die irae, d
Abbreviated transcription (Latin):
rit cuncta terrena: intelligentes sce¬
lera sua uertent᷑ in luctũ. & ipse dñs
duplicit̾ ascend& atq descend&e. As¬
cend&e suꝑ scõs quasi fluuius consũ ma¬
tionis eius id est terrȩ. ut opera eorũ
terrena consumat. Descend& super
peccatores quasi flumen egipti. ut in
tormentorũ a maritudinẽ impetu
dñi detrudantR.
ui ȩdificat in cęlo ascensionẽ suã. &
fasciculũ suꝑ terrã fundauit. Qui uocat
a quas maris & effundit eas suꝑ faciem

Expanded text:
rit cuncta terrena, intelligentes scerit cuncta terrena, intelligentes scelera sua, vertentur in luctum, et ipse Dominus dupliciter ascendet atque descendet. Ascendet super sanctos quasi fluvius consummationis ejus, id est, terrae: ut opera eorum terrena consumat. Descendet super peccatores quasi flumen Aegypti, ut in tormentorum amaritudinem impetu Domini detrudantur. Qui aedificat in coelo ascensionem suam, et fasciculum suum super terram fundavit: qui vocat aquas m
Abbreviated transcription (Latin):
facias illud. Quando enĩ anima uincu-¬
lis laxata corporeis uolandi qͦuelit
siue quo ire cõpellitur ꝓpt̃ tenuitatẽ
substantiȩ habuerit libertatẽ. aut in
inferna ducetur de quib scriptũ est
conuertantur peccatores in infernũ
om̃s gentes quȩ obliuiscunt᷑ dm̃. &. in
inferno quis confitebit᷑ tibi . &. descen¬
d& in inferno gła tua : aut certe suble
int̾pretatur carmelus. & humilitate con¬
tẽpta habitare in montib. & ibi scrutan¬
tẽ manũ dĩ euadere ñ ualebit. Qđ si de¬
sperans salutẽ oculos dĩ uitare tẽptauerit.
& in ultimos salsoꝵ fluctuũ terminos
ꝑuenire. etiã ibi mandabit dñs serpen¬
ti tortuoso & antiquo qui est inimicus
& ultor. & mordebit eã. Capta qͦq uiciis
atq peccatis gladio dñi puniet᷑. & po-¬
n& oculos suꝑ eã in malũ & non in bonũ.
ut ꝑ cruciatꝰ atq supplicia ad dñm re¬
uertat᷑. Cũq ds̃ om̃ps tetigerit terrã
eoꝵ atq concusserit. & tabescere fece¬

Expanded text:
l. illud  . Quando enim anima vinculis laxata corporeis, volandi quo velit, sive quo ire compellitur, propter tenuitatem substantiae habuerit libertatem, aut ad inferna ducetur de quibus scriptum est: Convertantur peccatores in infernum, omnes gentes quae obliviscuntur Deum . Et: In inferno quis confitebitur tibi ? Et: Descendit in infernum gloria tua . Aut certe ad coeinterpretatur Carmelus, et humilitate contempta, habitare in montibus, et ibi scrutantem manum Dei evadere non valebit. Quod si desperans salutem, oculos Domini vitare tentaverit, et in ultimos falsorum 349 fluctuum terminos pervenire, etiam ibi mandabit Dominus serpenti tortuoso et antiquo , qui est inimicus et ultor, et mordebit eam. Capta quoque vitiis atque peccatis gladio Domini punietur, et ponet oculos suos super eam in malum, et non in bonum, ut per cruciatus atque supplicia ad Dominum revertatur. Cumque Deus omnipotens tetigerit terram eorum atque concusserit, et tabescere fece