comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et tuprophaabir adeor omnia uirbahaee : &dicer
ad illor Dnr de&celso rugia siue roponsũ dabit.
et de habitaculo scõsuo dabit uocẽsuã: rugioir ru¬
gi& supe decorem suum siue ropondebit suꝑ locũ
suum. celeuma qua si calcantium concintur aduo¬
sum om̃i habitatores terae: peuent sonitur
siue intiritur usq ad & trema siue suꝑ partem
terrae : quia iudiciũ dño cũgaitib iudicatur ipre
cũ omni carne: impior tradidi gladio dic̃ dñr̃:¬
Primũ dicamur utse intep̃tationir ueitar hab&
de&x celso rugiat hocẽ de sui furorir indicio Iuxta
illud qđ scriptum est : Heo rugia &quirnonti¬
tereat audieito: Rugi& aũ suꝑ decorem sũ
hocẽ suꝑ templũ : Cumq illerugieit instar cal¬
cantium in tor cdlarib: celeuma cantabitur etin
effusione sanguinir mutui carra senlugrubire

Expanded text:
Et tu prophetabis ad eos omnia uerba haec et dices Et tu prophetabis ad eos omnia uerba haec et dices ad illos: dominus de excelso rugiet — sine responsum dabit — et de habitaculo sancto suo dabit uocem suam; rugiens rugiet super decorem suum — siue respondebit super locum suum —, celeuma quasi calcantium concinetur aduersum omnes habitatores terrae. peruenit sonitus — sine interitus — usque ad extrema — siue super partem terrae quia iudicium Domino cum gentibus iudicatur ipse cum omni carne impios tradidit gladio dicit DPrimum dicamus ut se interpretationis veritas habet. od Dominus de excelso rugiat, hoc est, det sui furoris indicium, juxta illud, quod scriptum est: « Leo rugiet, et quis non titerreat audientes: rugiet autem super decorem suum, hoc est, super templum. Cumque ille rugierit instar calcantium in torcularibus celeuma cantabitur, et in effusione sanguinis mutui carmen lugubre
Abbreviated transcription (Latin):
miam ut diceroit dm̃ ignorare uias suar. & nercire
illud significat ꝑ manere iramdĩ quia animur peccan

Expanded text:
miam, ut dicerent deum ignorare uias suas et nescire,illud significat permanere iram dei, quia animus peccan
Abbreviated transcription (Latin):
uolueit filiur reuelare:: Lic& inquit proficiant
luc& filior geerent & faciant fructũ heretici oo pro¬
pesir tu oricorum & longe arenib: eorũ id estconr¬
cientia: tamꝰ non paruaẽ consolatio qđ quasi peco¬
ra raginantur aduictimam: cangrega eor in urben
iuauralem siue in sua conciliabula ut quasi uicti¬
mae cedantur in mortem: et tunc scĩficentur
cum ecclesi astico fuaiꝰ mucrone iugulati: Int̃fec¬
tio enim her&icorũ salureorũ ẽ qui decepti fuerant
Vrq quo lugebit terra dherba om̃i regionir necaliitur
pp̃t malitiã habitantiũ inea: consumptũ ẽ animal et uo¬
accidit uelmalorum non alirq prouidaitia & for¬
tuito casu accidit sediudiciodĩ Terranune sterelir
est: heba sic catur: uir norse rationẽ malitiae habi¬
tatorum ei urꝰ hoc faciunt: Ita ut & animalia suꝑ terrã
&caeli uolatilia consumantur quaainusur hominum
haec creatar̃ omnia :: qui intanta cansurgaeblasphe

Expanded text:
uoluerit filius reuelare. \'licet\', inquit, \'proficiant, uoluerit filius reuelare. \'licet\', inquit, \'proficiant, licet filios generent et faciant fructum heretici et prope sis tu ori eorum et longe a renibus eorum, id est conscientia, tamen non parua est consolatio, quod -quasi pecora saginantur ad uictimam. congregas eos in urbem Hierusalem siue in sua conciliabula, ut quasi uictimae caedantur in mortem et tunc sanctificentur, cum ecclesiastico fuerint mucrone iugulati; inttio enim haereticorum, salus eorum est qui decepti fuerant. Usquequo lugebit terra, et herba omnis regionis siccabitur propter malitiam habitantium in ea? Consumptum est animal et voaccidit uel malorum, non absque prouidentia et fortuito casu accidit. sed indicio dei. terra nunc sterilis est, herba siccatur: uis nosse rationem? malitiae habitatorum eius hoc faciunt, ita ut et animalia super terram et caeli uolatilia consumantur, quia in usus hominum haec creata sunt omnia. qui in tantam consurrexere blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
Sed proprie contra hereticor dr̃. quicũ sint impii
uia corum pros peatur. gererantq filior. corquor
in heresi decepẽ & p̃uaricantur &iniq abunt.Ita
ut ecclesiam spolient: etdũ in prauitate sonoitiae ꝑ¬
seuerant Iactentse adõ eẽplantator & radicẽ misin¬
se geierarsefilior & attulirse fructũ: quicũ api nom̃
raepiur replicent. habitatorem sui non habent dm̃
iuxta illud esaiae ⁊ populur hic labur mehonorat
coruero eiur longe est ame: Et tudne Nostime:
uidistime & probasti cormeu tecum : Congregaeor
quasi gregem adiuctima & sc̃ifica eor indie occisionis
Nullũ inquit scandalũ ẽ qđ impii siue om̃she &ici
ipso tempore floreant ÷ tueni dñe nostime. & ui¬
distime : & probasti cormeu tecum:: Quem ita nouit
pat̃dr̃ quomodo filiũ suũ Nemo enĩ cognorcit siliũ
nisi pãt. Et nemo cognorcit patsem nusifiliur & ciu

Expanded text:
sed proprie contra hereticos dicitur, qui cum sint impii, sed proprie contra hereticos dicitur, qui cum sint impii, uia eorum prosperatur generantque filios eos, quos in heresi deceperunt, et praeuaricantur et inique agunt, ita ut ecclesiam spolient et. dum in prauitate sententiae perseuerant, iactent se a deo esse plantatos et radicem misisse, generasse filios et attulisse fructum; qui, cum Christi nomen saepius replicent, habitatorem sui non habent deum iuxta illud Isaiae: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me. Et tu, domine, nosti me, uidisti me et probasti cor meum tecum. congrega eos quasi gregem ad uictimam et sanctifica eos in die occisionis! \'Nullum\', inquit, scandalum est, quod impii siue omnes heretici pro tempore floreant; tu enim, domine, nosti me et uidisti me et probasti cor meum tecum\'. quem ita nouit pater deus quomodo filium suum? nemo enim cognoscit filium nisi pater et nemo cognoscit patrem nisi filius et. cui
Abbreviated transcription (Latin):
cib magirporsit seuire quã deitib: : habet eni pro¬
genem scotticȩ gottir debrit tanorũ uicinli qui iux¬
ta faliglar poetarum instar tabei spiritali ꝑcutien¬
dur ẽ claua ut aderno cũ suo magistro plutane
silentio conticercat: Verum hacaliar: nunc in hiere¬
miam tertium aggrediar librũ in quo conalor frat̃
eusebi latirsimor xplanationis campor angusta
comipaitariorum semita coartare : Iustur quidem
erdria si dirputem tecum : siuequia scir faciã tibi:¬
olierũ tamꝰ iudicia loquar adte. quid est qđ uia impio¬
srum prorperatur. beie estomnib: qui p̃ uari cantur &
Siniq aguntͦ Plantartieor &radicem miserunt profici¬
unt siue geieaue᷑ filior a faciunt fructum: propeestipri
eorum & longe areubur eorum : contra om̃r quidem
inique ageter ista disputatio est & septua gesimi se¬
cundi pralmi breuita sartetia cõprehenditur inqua
aũ pane motis pederpaene epfusi sunt gressurme Quia
zelaui in peccatorib pacẽ peccatorũ uidenn acgerat

Expanded text:
cibus magis possit saeuire quam dentibus. habet enim progemem Scotticae gentis de Brittannorum uicinia, qui iuxta fabulas poetarum instar Cerberi spiritali percutiendus est claua, ut aeterno cum suo magistro Plutone silentio conticescat. uerum haec alias. nunc in Hieremiam tertium aggrediar librum, in quo conabor, frater Eusebi, latissimos explanationis campos angusta commentariorum semita coartare. Iustus quidem es, domine, si disputem tecum — siue quia satisfaciam tibi—; uerumtamen indicia loquar ad te: quid est, q quod u ia impiorum prosperatur, bene est omni bus, qui praeuaricantur et inique agunt? plantasti eos et radicem miserunt, proficiunt — siue generauerunt filios — et faciunt fructum; prope es tu ori eorum et longe a renibus eorum. Contra omnes quidem inique agentes ista disputatio est et septuagesimi secundi psalmi breuiter sententia conprehenditur, in qua moti sunt pedes, paene effusi sunt gressus mei, quia zelaui in peccatoribus pacem peccatorum uidens et cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ aufest ut & in prouiso simplicem inteficiat
alinas Nimirum hoc illud est: qđ & a postolur loque¬
batur nondum eiur ignoramur astutiar Hic tacet
alibi criminaturꝰ mittit inuni uersum orbem epista¬
lar biblinar priur aurifaar. nunc maledicas : etpa¬

Expanded text:
manum offert, ut ex inprouiso simplicem interficiat manum offert, ut ex inprouiso simplicem interficiat Abenner. nimirum hoc illud est, quod et apostolus loquebatur: non enim eius ignoramus astutias. hic tacet, alibi criminatur, mittit in uniuersum orbem epistulas byblinas, prius auriferas, nunc maledicas, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
erneum anguem faliula e feunt multir & medio
capite pullularse serpetib: et scyllam siculi monr¬
trum freti facie quidem uirginali sed succinetã
canib miscrorum lacerarre naufragia: iuncto in
eodem litore serenarũ mortifero carmine : quae
ut uita reguli xłr homeicur : clausirse aures dicitur
&nimalũ in e superabile prudenti uitarse consilio:
Hoc ego cũfacere cupeem & he&icorum raluem decli¬
nare iuxta is menium poetam mihi caneir etmein
illudq proph&icum reuoluerem Cum consistera
aduesum me peccator ommutiu & silui debonir:
Nonẽ parsur diabolur me optata quete conteitum
scripturarum scãrũ explanationi insistere & homi¬
nib linguaemee hebreorũ grecorũq eruditionẽ
tradee sedidagit dieb: & noctib etaꝑte & ꝑ insidi¬
ar uerir falsa mirceida Immo uniuera mendacia sub¬
dolo melle circum linenr ut quiaudit ueborũ dul¬
cedinem ueieia pectorir non formida: pacem polli¬
cetur ut grauiora bella geceat. rid& ut mordeat.

Expanded text:
erneum anguem fabulae ferunt multis ex medio capite pullulasse serpentibus et Scyllam, Siculi monstrum freti, facie quidem uirginali, sed succinctam canibus miserorum lacerasse naufragia iuncto in eodem litore Sirenarum mortifero carmine, quae ut uitaret Ulixes Homericus, clausisse aures dicitur et malum inexsuperabile prudenti uitasse consilio. hoc ego cum facere cuperem et hereticorum rabiem declinare iuxta Ismenium poetam mihi canens et meis illudque propheticum reuoluerem: cum consisteret aduersum me peccator. ommutui et silui de bonis, non est passus diabolus me optata quiete contentum scripturarum sanctarum explanationi insistere et hominibus linguae meae Hebraeorum Graecorumque eruditionem tradere, sed id agit diebus et noctibus et aperte et per insidias ueris falsa miscendo, immo uniuersa mendacia subdolo melle circumlinens, ut, qui audit uerborum dulcedinem, uenena pectoris non formidet; pacem pollicetur, ut grauiora bella exerceat; ridet, ut mordeat;
Abbreviated transcription (Latin):
neq: enĩ sicanir aut asinur autinmnundũ qđ lib&
animal primũ occurrirs& patria cade ostiũ reue¬
teitidõ illud opfere debuent: Ideo eccedio uoueit
sed uallis interfectionir & sepelient inddiperh eoqđ
non sit lacur & erit morticinum populihuiur incibũ¬
s uolucrilur cali abestur terra & ñeit quiabi gat:
qsempur obsidionir significat qđ ab anno nono segin
sedechiae urq adannum undecimũ papersi sun :
tionem plurimorum uallir occisignii Tanta au cae

Expanded text:
 aut inmundum quodlibet animal primum occurrisset patri a caede hostium reuertenti, deo illud offerre debuerat. Ideo ecce dies ueniesed uallis interfectionis et sepelient in Tofeth eo, quod non sit locus. et erit morticinum populi huius in cibum uolucribus caeli et bestiis terrae et non erit. qui abigat. Tempus obsidionis significat, quod ab anno nono regis Sedeciae usque ad annum undecimum perpessi sunt,tionem plurimorum \'uallis occisionis\'. tauta aute
Abbreviated transcription (Latin):
minit dauid dicenr Habitaui cã habitantist cudar
multũ peegrinata ẽ anima mea: Et es sensur dielidocci¬
dertem pergite uel in solitudinẽ mittite : &uide t
siquageii hoc feceta ed uor fecistis : Nulla eni earum
spreuit deor suor nec ligneor &lapideor aurcirum
cõparationemu tauit sed antiquum errorem secuta
taiuit qđ amaiorib accȩpeat Et certehoc cũ nullis
eorũ dr̃ sita sed simulaera hominũ ficta manii. Popis¬
lur ueo m̃r mutauit mendacio uitatẽ. Etidolũ mi¬
hi prae tulit. qđ eir necersi tatir tempore proderra
non poterit: Possumur hocdicee & contraeor qui
maiori studio seqł intur uitia quã uirtuter quormo¬
ne a postolur dicens. Humanũloquor ꝓip̃t infirmi¬
tatẽ carnir uite ÷ sicut᷑ e hibuistir membra ur̃a seui eitia

Expanded text:
minit Dauid dicens: habitaui cum habitantibus Cedar; multum peregrinata est anima mea. et est sensus: \'uel ad occidentem pergite uel in solitudinem mittite et uidete, si qua gens hoc fecerit, quod uos fecistis. nulla enim earum spreuit deos suos nec ligneos et lapideos aureorum conparatione mutauit, sed antiquum errorem secuta tenuit, quod a maioribus acceperat; et certe hoc. cum nullus eorum deus sit, sed simulacra hominum ficta manu. populus uero meus mutauit mendacio ueritatem et idolum mihi praetulit, quod eis necessitatis tempore prode esse non poterit\'. possumus hoc dicere et contra eos, qui maiore studio sequuntur uitia quam uirtutes, quos monet apostolus dicens: humanum loquor propter infirmitatem carnis uestrae. sicut exhibuistis membra uestra seruientia
Abbreviated transcription (Latin):
Dicente apłq. uniurcuiurq: opur qualesit ignirpro¬
bauit Etitrrũ Sicuiur opur arserit detrimoitũ
patͣtur. ipsȩaũ saluurerit sic tamen quasiꝑignem :
Sinaũ nr̃i iudaizanter ixplanatiane tropicam
repudiarint: aut iudaei eẽ cogentur. Etcũ obserua¬
tione rabbati circucidere praeputia autcerte
re hedefsaluatorem: qui iursit in ralibato pa¬
ralitico ut portar& lectulũ suũ euangelista
dicente : Pp̃tea magir quaerebant eũ iudai¬

Expanded text:
nis probabit; » et iterum: « Si cujus opus arserit detrimentum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. » Sin autem nostri judaizantes, explanationem tropicam repudiarint, aut Judaei esse cogentur, et cum observatione sabbati circumcidere praeputia: aut certe reprehendere Salvatorem, qui jussit in sabbato paralytico ut portaret lectum suum, evangelista dicente: « Propterea magis quaerebant eum
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrir uulgi ignobilis. Ueu̾tam̃ manur acli¬
Iam filu rapan erat cum hieremia. ut non trade¬
r&cur inmanũ populi & intesicreit eunm
Quaeritur cur cum uriar filiur semei de
opuido cariatiuarimqͥ eadonq᷑ hremiar pro¬
phaarłt timore ꝑterritur fugeritĩaegyptum
& inde netractur occisursit : Hiergniar potu¬
eit euadere quicarte non fugerat sel audacte
in priori soctortia ꝑ reueranr liberatur sit tam
uulgi principumq iudicio quã consilio seio¬
num aduesum ac cusatore racerdote apseu¬
do prophoar: ad qđ breuito repondeidum

Expanded text:
sepulchris uulgi ignobilis lis. uerumtamen manus Achisepulchris uulgi ignobilis lis. uerumtamen manus Achicam, filii Saphan, erat cum Hieremia, ut non traderetur in manu populi et interficeret eum. Quaeritur, cur, cum Urias, filius Semei de oppido Cariathiarim, eadem quae Hieremias propbetarit, timore perterritus fugerit Aegyptum et inde retractus occisus sit, Hieremias potuerit euadere, qui certe non fugerat, sed audacter in priore sententia perseuerans liberatus sit tam uulgi principumque iudicio quam consilio seniorum aduersum accusatores, sacerdotes et pseudoprophetas. ad quod breuiter
Abbreviated transcription (Latin):
audiant uocẽdni dĩ sui. ut dñn non infeat
malũ qđ eirfuerat comiminatur:
Simulq frangunt acciratorum ralnem & semur¬
coit cumeir dicorta. Itaq nor facimur malum
grande contra auimar nrar. Nanquo factre
dehieant sed quia si fecerint nequaquã noc eant
accurato sed animab suir. quar mutatione
ractoitiae potuerim liberare:
sfuit quoq uir propheanr in nominedñi uriar
filiur remei de cariathiarim: et propheta¬
Suit aduersum ciuitatem istam & aduersum¬
I teram hane iuxta uniuerra uerbahierone
Setaudiuit rꝙ ioachum & om̃r potoiter &piin¬
Scipa ciur uabahac. Eet quaesiuit r& intefi¬
Scere eum: Et audiuit uriar & timuit. fugitq
Et muit rexio achim uiror inaegeptũ el natham
filium achabor &uiror cumeo inaegrptum:
In lxx nonhabeur. deinđ̾ iungitur. Et eduxer
uriam deaegento & adduxat eũ ad regem ioachim
& ꝑ curit eum gladio. et proiecit cadaua eiur in

Expanded text:
audiant uocem domini dei sui, ut dominus non inferat audiant uocem domini dei sui, ut dominus non inferat malum, quod eis fuerat comminatus. simulque frangunt accusatorum rabiem et se miscent cum eis dicentes: itaque nos facimus malum grande contra animas nostras, non quo facere debeant, sed quia, si fecerint, nequaquam noceant accusato, sed animabus suis, quas mutatione sententiae potuerint liberare. Fuit quoque uir prophetans in nomine domini, Urias, filius Semei de Cariathiarim, et prophetauit aduersum ciuitatem istam et aduersum terram hanc iuxta uniuersa uerba Hieremiae. et audiuit rex Ioiacim et omnes potentes et principes eius uerba haec et quaesiuit rex interficere eum; et audiuit Urias et timuit fugitque et misit rex Ioiacim uiros in Aegyptum, Elnathan, filium Achobor, et uiros cum eo in Aegyptum, in LXX non habetur. dein iungitur: et eduxerunt Uriam de Aegypto et adduxerunt eum ad regem Ioiacim; et percussit eum gladio et proiecit cadauer eius in
Abbreviated transcription (Latin):
faciamur malum grande contra animar nr̃ar
Principer ciuitatir & populur intelli gunt
iudici utritatem Sener aũ quorum pro¬
prie erat norse uetera replicant hi storiã
etproph&iã michea demorasthi quipro¬
ph&auit suli rege ezechia comparant pro¬
phaiae hiremiae proqua ei mortircrimer
interditur: Osterduntq illum dixirse grauiora
et tamei a iusto rege ezechia nihil eẽpopo su
Sed conuersor ad paenitotiã dni inbonã partẽ
uertirse sentortiam:
Michear enĩ dix̃. Sion quasi agerarabitur & hie¬
ruralem in aceruum lapidum erit et inonr
domur in e celra siluarum Porro hueremi¬
ar dabo inquit domum istam sicut silo et ur¬
bon hane dabo in maledictionem cunctirgen¬
tib terre: Dantq consilium. putanter nequa¬
quam futurum quod michear praedixert
qui amulto tempore non sit factum ppt̃po¬
puli paenitartiam. ethioc quoq qđ iueremiar
locutur est nequaquam fore si iuxta coniiliũ
eius bonar faciant uiarsuas estudia sua et

Expanded text:
ande contra animas nostras. Principes ciuitatis et populus intellegunt iudicii ueritatem; senes autem, quorum proprie erat nosse uetera, replicant historiam et prophetiam Micheae de Morasthi, qui prophetauit sub rege Ezechia, conparant prophetiae Hieremiae. pro qua ei mortis crimen intenditur, ostenduntque illum dixisse 25 grauiora et tamen a iusto rege Ezechia nihil esse perpessum, sed conuersos ad paenitentiam domini in bonam partem uertisse sententiam. Micheas enim dixit: Sion quasi agerarabitur et Hierusalem in aceruum lapidum erit et mons domus in excelsa siluarum: porro Hieremias: dabo. inquit, domum istam sicut Silo et urbem hanc dabo in maledictionem cunctis gentibus terrae. dantque consilium putantes nequaquam futurum, quod Micheas praedixerat, quia multo tempore non sit factum propter populi paenitentiam. et hoc quoque, quod Hieremias locutus est, nequaquam fore, si iuxta consilium eius bonas faciant uias suas et studia sua et
Abbreviated transcription (Latin):
tatir epro hieremia loquitur qđ nequaquam
reur mortirsit sed in nomine dnĩ & exore illiur
proph&ar&: Cito enĩ uulgur in doctũ accpita
ratione mutat saitortiam Dolorau̾ accu¬
rantium praecipue racerdotum &pseudo pro¬
pli&arum non potest immutari: Etideo illir
accurrantib & in accurratione ꝑreurrantibur
populur cõmutatur. qđ spem eir dedarit indul¬
ad omnem coetum populi loquenter: miche¬
ar de morasthi fuit prophaa in diel er echue
regiriuda et ait ad omnem populũ iudae
si ager arabitur. et hieruralem inaceruum
lapidum erit. Et monidomur ine celra sil¬
uarum: Num quid morte condemnauit eu
ezechiar rexiudae & oĩr iuda Nũ quid ñ

Expanded text:
tatis et pro Hieremia loquitur, quod nequaquam tatis et pro Hieremia loquitur, quod nequaquam reus mortis sit, sed in nomine domini et ex ore illius prophetarit; cito enim uulgus indoctum accepta ratione mutat sententiam. dolor autem accusantium, praecipue sacerdotum et pseudoprophetarum, non potest immutari; et ideo illis accusantibus et in accusatione perseuerantibus populus commutatur, quod spem eis dederat indulad omnem coetum populi loquentes: Micheas de Morasthi fuit propheta in diebus Exechiae, regis Iuda, et ait ad omnem populum Iudae si ager arabitur et Hierusalem in aceruum lapidum erit et mons domus in excelsa siluarum. numquid morte condemnauit eum Exechias, rex Iudae, et omnis Iuda? numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
humilite aũ in eo qđ ait ecceinmanib ur̃ir sũ
facite mihi utbonum &rectum ẽ in oculir ur̃iꝵ
Porro constanter inueitate misit medñr aduor
utloquero in aurib: ur̃ir omnia uerba haec:
aliirq remonib: loquitur: si irarꝗmini qͥod
contra templũ & urbem dñi sim locutur & cure
uob est salur urlir & templi. Curaugetir peccata
peccatir & sanguinir mei tam urbem quã habi¬
tatore eiur reor facitir  Si quando igitur& nob
pronecersitatir angustur humilitate opurẽ . sic eã
ad sumamur. ne ueritatẽ & constantiã desgamur
Aliud est enim supobe contumeliam facere iudi¬
canti qđ signũ stultitiae ẽ : aliud sic in pender u¬
tare dircrime ut de ueritate uil subtrahar:
Et dixa᷑ principa a onłr populur tracerdoter &
prophecas: non eit uiro huic iudiciũ mortis
quia in nominedni dĩ nr̃i locutur est. ad nor
Populur qui priur racedotib: & preudo prophecir
fuerat supplantatur iungitur principib ciui¬

Expanded text:
humiliter autem in eo, quod ait: ecce in manibus uestris sum; facite mihi, ut bonum et rectum est in oculis uestris! porro constanter: in ueritate misit me dominus ad uos, ut loquerer in auribus uestris omnia uerba haec. aliisque sermonibus loquitur: \'si irascimmi, cur contra templum et urbem domini sim locutus, et curae nobis est salus urbis et templi, cur augetis peccata peccatis et sanguinis mei tam urbem quam habitatores eius reos facitis? \' si quando igitur et nobis pro necessitatis angustiis humilitate opus est, sic eam assumamus, ne ueritatem et constantiam deseramus; aliud est enim superbe contumeliam facere iudicanti, quod signum stultitiae est, aliud sic inpendens uitare discrimen. ut de ueritate nil subtrahas. Et dixerunt principes et omnis populus ad sacerdotes et prophetas: non est uiro huic iudici-um mortis, quia in nomine domini dei nostri locutus est ad nos. Populus, qui prius a sacerdotibus et pseudoprophetis fuerat supplantatus, iuogitur principibus ciui
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. & speciorae mulieri comparatur: Et
quomodo ad illam amatorer sic adistam pat¬
torer conuenire dicuntur: Satirq eleganter
in ebreo uerbum quod quactuor litterir scribi¬
tur Resaiñ iod meori Silegatur rẽior
ta retiai cpan pulchre mulierir a matoter

Expanded text:
tatur et speciosae mulieri conparatur; et quomodo ad illam amatores, sic ad istam pastores conuenire dicuntur. satisque eleganter in Hebraeo uerbum, quod quattuor litteris scribitur \'res, ain, iod, mem\', si legatur \'reim\ta μεταφορὰν pulchrae mulieris amator
Abbreviated transcription (Latin):
iam calumniante purgata suntt : V tpraeteream contraI¬
uinianum uolumina in quib: dol& uirginitatẽ nuptir et
nuptiar digãmiae: etdigamiam polygamiae erse pralata
Nec recordatur stoli dirsimusscottorum pultibur pra¬
grauatur nor in ipso dixisre opare: non damno digamor
imimo nec trigimos ets̃i fiei potest octogamor plus aliquid
inferam etiam scortatorem recipio penitentem : Quic¬
quid acqualit licade quali lince pensdidum est : Legat eiur¬
dem operir aplogiau quam ante annor plurimor aduersur

Expanded text:
iam calumniante purgata sunt, ut praeteream contra Ioiam calumniante purgata sunt, ut praeteream contra Iouinianum uolumina, in quibus dolet uirginitatem nuptiis et nuptias digamiae et digamiam polygamiae esse praelatam. nec recordatur stolidissimus et Scottorum pultibus praegrauatus nos in ipso dixisse opere: non damno digamos, immo nec trigamos et, si fieri potest, octogamos; plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio paenitentem; quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. legat eiudem operis apologian, quam ante annos plurimos aduersu
Abbreviated transcription (Latin):
& hebiteir fontibi: digerere at complere ut nouum ex ue¬
teri uerumq:  procorrupto atq falsato prophetam
teneas : Parui pedens obtrectatorum rabiem quinonso.¬
lum ueba sed syllaliar quoq nostrorũ ueborũ calumnian
tur. In eo sescire aliquid arbitrante sia alienir operibur
de trahant: Vtnuꝑ in doctur calumniator rũpit. qui com¬
metarior meor Inepistolam pauli ad ephesior rep̃lieidedas
putatNec intellegit nimia stetens uae cordia leger com¬
metariorum in quil: multae diuesorum ponuntur opinio¬
ner uel tacitir uel &psersir auctorum nominib: udectorir
arbitriũ sit quid potirsimũ eligere debea Decernere:
quam quã & in primo eiurdem opair libra profatursum
me uel propria uel alieia dicturum : etipsor cominetari¬
or tam ueerum scriptorum esse quam nostros: Quod nͦ
uidenr pracursor eius grunnius. olym nisur est carpee
Cui duob respandi libris quaistae quasi sua profest & alio

Expanded text:
ex Hebraeis fontibus digerere ac conplere, ut nouum ex ueex Hebraeis fontibus digerere ac conplere, ut nouum ex ueteri uerumque pro corrupto atque falsato prophetam teneas, paruipendens obtrectatorum rabiem, qui non solum uetur; in eo se scire aliqudetrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim me uel propria uel aliena dicturum et ipsos commentarios tam ueterum scriptorum esse quam nostros. quod non uidens praecursor eius Grunnius olim nisus est carpere, cui duobus respondi libris. quae iste quasi sua profert, et alio
Abbreviated transcription (Latin):
ost e planationer duodecim prophaaru isaiae.
danihelir ore ehielꝰ ad&tremumꝰ hieremiam
manũ mittimus tibi frat̾ eusehi: eiurdem commeta¬
riolor dedicanter Ut euangelicũ uirum matdieo
euangelistae copuler quem ante annor plurimas
scribti sensib d ortante disserui : Etquia uolumen
longirsimum est &inple isq: manifesta historia texitur
llud prudeitiã tuã amrionea nequaerar in hoc laam eepla¬
nationem suꝑ hir maximae quaeiam & in prophetir aliir
dista sunt &p&rse patent intelle geitiae: Sicq conabor
notariorum manu scribere utnihildesit insdisibrecum
multũ desit in uabis:: Stamina tibi atq subtemina & licias
praeparalo tupulcherimam uestem ipse conficito : ut
non solũ nos audire sed & alior docere porsis: Libiellũ aute
baruchi qui uulgo editioni Ixx copulatur Nechaborur
miae nequaquã censui dirseredam sed magir hicremiae
ordinem librariorũ erore confusum Multas quaede sunt

Expanded text:
ost explanationes duodecim prophetarum, Isaiae, Danihelis et Hiezechiel ad extremum in Hieremiam manum mittimus tibi, frater Eusebi, eiusdem commentariolos dedicantes, ut euangelicum uirum Mattheo euangelistae copules, quem ante annos plurimos strictis sensibus te hortante disserui. et quia uolumen longissimum est et in plerisque manifesta historia texitur, illud prudentiam tuam ammoneo, ne quaeras in hoc latam explanationem, super his maxime, quae iam et in prophetis aliis dicta sunt et per se patent intellegentiae. sicque conabor notariorum manu scribere, ut nihil desit in sensibus, cum multum desit in uerbis. stamina tibi atque subtegmina et licia praeparabo, tu pulcherrimam uestem ipse conficito, ut non solum nos audire, sed et alios docere possis. libellum autem Baruch, qui uulgo editioni Septuaginta copulatur nec habetur miae nequaquam censui disserendam, sed magis Hieremiae ordinem librariorum errore confusum multaque, quae desunt,
Abbreviated transcription (Latin):
abrconditum qui facir miseri cordiam in milibur etred¬
s dir iniquitatem patrum insinũ filioru eorum post eor:
g̃ibon dnr  ecituum siue uirtutum nometibi. magnur
consilio e in conp̃hesibilir cogitatu. cuiur oculi apertiñ
suꝑ om̃r uiarfliorum adam siue hominum. utred dar
unicuiq secundum uiarsuar & secundum fructum ad¬
inuentionũ suarum: Postemptionem agri iure
ebratam & past sontertiam dñi qua pollicitur ẽ
domon agrar &uinear de incpr porsidendat orat
propła ad dnm etdalaren cordir ganitib &primit
dicens heoi heu. heu dnẽdr̃ proquo lxx tranr¬
tulerunt. Quũ id est quies dnẽ dr̃ iuxta illud

Expanded text:
bum qui facis misericordiam in milibus et reddes iniquitatem patrum in sinu filiorum eorum post eos inus exercituum - siue uirtutum - nomen tibi! magnus consilio et inconprehensibilis cogitatu, cuius oculi aperti sunt super omnes uias filiorum Adam — siue hominum —, ut reddas unicuique secundum uias suas et secundum fructum adinuentionum suarum. Post emtionem agri iure celebratam et post sententiam domini, qua pollicitus est domos, agros et uineas deinceps possidendas, orat propheta ad dominum et dolorem cordis gemitibus expridicens: Heu, heu, heu, Domine Deus: pro quo LXX transtulerunt, ὁ ὢν, id est, qui es, Domine Deus, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
tura testatur: tunc execitur regirbabrlonir
obndebat hicruralem: acdeinde: eccemunitiano
& tructa sunt aduersum ciuitatem ut capiatur &
urbr data e in manur chialdaorum
Iuomodo igitur ududit qui praerenter erant sedli
qui obndebant urbem in gredientur in quit & capiert
eam & succendent & adsolũ urq cõburent:
domatib sacrisicabant babal idolo sydoniorum
etlibabant der aliour libamina adifritandum me :
utnonerore religionir sad contatione quadam
& increatore contumeliam facere uideretur:
quomodo aũ periturur scribitur mundur iux
ta illud qđ rcriptum est. Ecelũ & terra ꝑ transibt̃.
eoqđ in maligno positursit: Sic &domuripra &
loca in quib: flagitia paparatar̃ iraedi subiacent
Sunt qui contetiore illud qđ scriptum ẽ Locur in quo
crucifixur ẽ dñr atq saluator spirttilit᷑ gomorra
&agiptur uocatur adipraloca referant
Alii iuro uniusum mundũ sub nomine agypti &

Expanded text:
tura testatur. Tunc exercitus regis Babylonis tura testatur. Tunc exercitus regis Babylonis obsidebat Jerusalem. Ac deinde: Ecce munitiones exstructae sunt aduersum ciuitatem, ut capiatur, et urbs data est in manus Chaldaeorum. quomodo igitur uenient\', qui praesentes erant? sed hi, qui obsidebant urbem, ingredientur\', inquit, \'et capient eam et succendent et ad solum usque comburent\' — domatibus sacrificabant Bahal, idolo Sidoniorum, et libabant dis alienis libamina ad irritandum me, ut non errore religionis, sed contentione quadam et in creatorem contumelias facere uiderentur. quomodo autem peritransibunt eo, quod in maligno positus sit, sic et domus ipsae et loca, in quibus flagitia perpetrata sunt, irae dei subiacent. sunt, qui contentiose illud, quod scriptum est: locus, in quo crucifixus est dominus atque saluator, spiritaliter Gomorra et Aegyptus uocatur,\' ad ipsa loca referant. alii uero uniuersum mundum sub nomine Aegypti et
Abbreviated transcription (Latin):
re: prophaicurq sermo declarat nihilerre qđ fu¬
giat prouidartiã &scientiam dĩ. quia alia pp̃tre.
alia inusum hominum sunt creata:
Num quid mihierit difficile autinporsibile autca¬
te abrcondetũrame omne uerbum Et supra di¬
ximur qua apud homine in porsibilia. apuddm̃
porsibilia sunt. Uerbum au̾ huc & inmultir aluir
locis prorebur debemur accipere:
quid enim praecerserat ut cauralem coniunctio
curae meae est omnia regere. uniuera dirponere
& reddere singulir iuxtauiar suar : Idcirco ego
tradam ciuitatem istam inmanus chaldaearum
etinmanus regir babi lonir & capient eamy:
Primum enĩ uallatur xercitu. & abrente capi
nalid godonoror Sedechiarq ducitur reblatha.
&ibi regi traditum Otuouent inquit caldaei
proelianter aduersum urbem hanc: meliur aqui¬
la qui pro eo qđ scriptum ẽ uenient transtu¬
tem: neq enim abrenter erant utuenireroquip¬
pe qui circum dederant hieruralem : sicut scrip¬

Expanded text:
re; propheticusque sermo declarat nihil esse. quod fure; propheticusque sermo declarat nihil esse. quod fugiat prouidentiam et scientiam dei. quia alia propter se, alia in usum hominum sunt creata. numquid mihi erit difficile — aut inpossibile aut certe abscondetur a me — omne uerbum? et supra diximus: quae apud homines inpossibilia, apud deum possibilia sunt, \'uerbum\' autem hic et in multis aliis locis pro \'rebus\' debemus accipere. quid enim pracecsserat, ut causalem coniunctionCcurae meae est omnia regere, uniuersa disponere et reddere singulis iuxta uias suas, idcirco ego tradam ciuitatem istam in manu Chaldaeorum et in manu regis Babylonis et capient eam\'; primum enim uallatNabuchodonosor, Sedeciasque ducitur in Reblatha, et ibi regi traditur. Et venient, inquit, Chaldaei praeliantes adversum urbem hanc. Melius Aquila qui pro eo quod scriptum est, venient, transtutem. Neque enim absentes erant ut venirent, quippe qui circumdederant Jerusalem, sicut Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Pp̃tea hac diõ dnr ecce ego tradam ciuitatẽ istam
inmanus chaldaeorum & inmanis regir babylonir
& capite eam. etuenioit chaldaei & ingredientur
proelianter siue uenient chaldaei aduersũ urbem
hano & succendent eã igni. Et comlurent eam
etdomar inquarum domatib sacrificabant bahal
& libabant dis alienir libamina adinritandum me:
Tristibur la&a subiungit & post euersianem hieruralon
captiuo populo reditum pollic&ur: Primũq caurar
exponit opfenne & iusti furorir dĩ ut quanto maior
culpa pec cantium tanto amplior inpeccatore cle¬
metia creatorin: Ego inquit dnr̃ dr̃ uni uersae
carnis: Nequaquam cunctarum geitium. necp¬
li irrł autcerte ut de scĩ crebro dicre sola Dr̃¬
ms
abraham dr̃ iraac dr̃ iacob: sed dr̃ inquit uniua¬
secarnir. ut a rationalia & bruta animantia ip¬
refecirre credatur: Sunt enim qui prouidentiã
creatorir urq adrationalia conptotur. bruta
autem fortuitir canb arrerant uelprrire uel uiue¬

Expanded text:
ivitatem istam in manus Chaldaeorum, et in manum regis Babylonis, et capient eam. Et venient Chaldaei  sive ingredientur praeliantes  sive venient Chaldaei adversum urbem hanc, et succendent eam igni, et comburent eam, et domos in quarum domatibus sacrificabant Baal, et libabant diis alienis libamina ad irritandum me. » Tristibus laeta subjungit, et post eversionem Jerusalem captivo populo reditum pollicetur. Primumque causas exponit offensae, et justi furoris Dei, ut quanto major culpa peccantium tanto amplior in peccatores clementia Creatoris. « Ego inquit, Dominus Deus universae carnis. » Nequaquam cunctarum gentium, nec populi Israel, aut certe, ut de sanctis crebro dicere solet, Deus Abraham, deus Isaac, deus Iacob,\' sed deus, inquit, uniuersae carnis, ut et rationalia et bruta animantia ipse fecisse credatur. sunt enim, qui prouidentiam creatoris usque ad rationalia confiteantur, bruta autem fortuitis casibus asserant uel perire uel uiue
Abbreviated transcription (Latin):
ambula uerunt: frustra ergo interim promirte
dicentes : Omnia quaecumq dño pracipit faciemur
Noneni inspansione sed inopere praemium est ad re¬
tundeidam eorum impudatiam quiputant homi¬
nen omnia porse complire quase facturuͦ ẽe pollicitur ẽ
Omnia quae mandastieir ut facreit non feca &ce

Expanded text:
ambulaverunt. » Frustra ergo in eremo promisere ambulaverunt. » Frustra ergo in eremo promisere dicentes: « Omnia quaecunque Dominus praeceperit faciemus . » Non enim in sponsione, sed in opere praemium est, ad retundendam eorum impudentiam qui putant hominem omnia posse complere, quae se facturum esse pollicitus est. « Omnia quae mandasti eis ut facerent non f
Abbreviated transcription (Latin):
ramone celebrantur: eteduxisti populũ tuũ irrł de
terra aegrpti: Pulchredix̃ populũ tum Eo enim
tempore quo eduoturẽ dm̃ imperio seuiebat Eduxisti
aũ signu & portetir quil ꝑcutiebatur egeptr. et in manu
robusta & in brachio & teito &intarare magno
quando marerubrum transeunti populo irrłiuam
praebuit & aegeptium opprersit e eciaim: Et dedisti
eir terram hano quam iurasti patrib eorũ utdam eir
abraham uidelica &iraac & iacob. Ergo non
suo merito terram repromirsionir sed patrum ac¬
cepere uirtutib: teram fluortem lac& melle:
Necdum enim solidum poterant cibum capere. sed
melle & lacte nutriebantur infantiae: uelcerte melle
& lacte reumomniũ ubetate a abundantia:
Et ingrersisunt & porsederunt eam: Statimq inte
porrersionem & inoboediortiam nihil fut medium
Ubetarenim securitatem securitar negligintiã
negligintia contemptum parit:
Etnon oboedierunt inquit uocituae u in lege tua non

Expanded text:
rmone celebrantur.\' et eduxisti populum tuum Israhel de terra Aegypti: pulchre dixit populum tuum\'; eo enim tempore, quo eductus est, domini imperiis seruiebat. \'eduxisti autem signis et portentis, quibus percutiebatur Aegyptus, et in manu robusta et in bracchio extento et in terrore magno,\' quando Mare Rubrum transeunti populo Israhel uiam praebuit et Aegyptium oppressit exercitum. et dedisti eis terram hane, quam iurasti patribus eorum, ut dares eis, Abraham uidelicet et Isaac et Iacob. ergo non suo merito terram repromissionis, sed patrum accepere uirtutibus, terram fluentem lacte et melle; necdum enim solidum poterant cibum capere, sed melle et lacte nutriebantur infantiae uel certe melle et lacte, rerum omnium ubertate et abundantia. et ingressi sunt et possederunt eam. statimque inter possessionem et inoboedientiam nihil fuUbertas enim securitatem, securitas negligentiam, negligentia contemptum parit. « Et non obedierunt, inquit, voci tuae, et in lege tua non
Abbreviated transcription (Latin):
dechiae regiriuda : tunc ꝙ acitur regirbabylonir obri¬
debat hie urilem: ethi& emiar praph&a eratchirr in
atro carcerir:¬
ir: Recteq nunc dicitur eccemuni¬
tioner & truetȩ sunt aduersum ciuitatẽ ut capiatur
& urlir traditaẽ in manis chaldaeorum : nec habetquor
uincant sed quor capiant: Iamenim gladio. fame &
peste consumpti sunt: et quacũq dixisti uidemur erse
complaa: Quomado ergo mihi dicir dñe emeagrum
argoto & adhibe testo cũ urbrdatasitinmanus chaldaoru ͤ
Igitur non rep̃hoidit sed interagat nec tam sibi quã aliir
uult dircere qui redebant inatrio carcrir & forsitan
taciti rep̃hadebant quomodo ide propħa quan
uerum nuntiare credebant e turbondicat erre ca¬
piendam. & agrum emat quasi porsersurus.:
Etfactũ est uerbum dñ adhi cremiam dicens: Ecceego
dñr dr̃ uniuerne carnir: nũquid mihi dipfcile siue in¬

Expanded text:
Babylonis obsidebat Jerusalem. Jeremias propheta erat clausus in atrio carceris. Recteque nunc dicitur: « Ecce munitiones exstructae sunt adversum civitatem ut capiatur, et urbs data est in manu Chaldaeorum; » nec habent quos vincant, sed quos capiant. Jam enim gladio, fame et peste consumpti sunt, et quaecunque dixisti videmus esse completa: quomodo ergo dicis mihi, Domine: « eme agrum argento, et adhibe testes, cum urbs data sit in manus Chaldaeorum? » Igitur non reprehendit, sed interrogat, nec tam sibi quam aliis vult discere, qui sedebant in atrio carceris, et forsitan taciti reprehendebant, quomodo idem propheta quem verum nuntiare credebant, et urbem dicat esse capiendam, et agrum emat quasi possessurus. « Et factum est verbum Domini ad Jeremiam dicens: Ecce ego Dominus Deus universae carnis: nunquid mihi difficile
Abbreviated transcription (Latin):
era sacrilegum: theo dotio aũ & ipre uul¬
gate aeditioni conrentienr in tap̃tatur ẽ
Creabit dni salutem nouam in ralute circui¬
bithamo singula reponir proplurali :
simulq oehoo notandum quod natiuitar
saluatorir atq conceptur dĩ creatio nuncu¬
petur
Sistud interra uida & in urbib eiur. Cũ conuete¬
rocaptiuitatem eorum: Bnedicat tibi dnr
pulchritudo iustitiae monr sõr: ethabitabt̃
in eo iudar & omr ciuitater eiur. simul agri
colae &minanto greges: Lxx: Sic dix̃ dñr uir¬
tutum dr̃ irrł ad huc dicent semonem istum
intera iuda &murdib eiur quando reduxe¬
ro tranriigrationem eiur: baredictur dnr suꝑ
iustum mantẽ scm eiur. et qui habitant interra
iudea & inomni ciuitate eiur cũ agricola. t elo

Expanded text:
esset sacrilegum. Theodotio autem et ipse uulesset sacrilegum. Theodotio autem et ipse uulgatae editioni consentiens interpretatus est: creauit dominus salutem nouam, in salute circumibit homo singularem ponens pro plurali; simulque et hoc notandum, quod natiuitas saluatoris atque conceptus dei creatio\' nuncupetur. istud in terra Iuda et in urbibus eius cum convertero captivitatem eorum benedicat tibi Dominus pulchritudo iustitiae mons sanctus et habitabunt in eo Iudas et omnes civitates eius simcolae et minantes greges. LXX: sicdixit dominus uirtutum deus Israliel: adhuc dicent sermonem istum in terra Iuda et in urbibus eius, quando reduxero transmigrationem eius: benedictus dominus super iustum montem sanctum eius et, qui habitant in terra Iudaea e t in om
Abbreviated transcription (Latin):
xpo a nobir eplera . anob expleida dicentr¬
Qui igitur xp̃m ueurse iam credimun necer¬
se est ut ea quae suli xp̃o futura dicuntur &¬
plaa doceamur. norque eẽ filior abraham:
Dequib scriptum ẽꝵ potest dr̃ delapidib istir
surcitare filior abraham: ad quẽ facta est¬
repromirno & inreminetuo beredi cortur
omr garter: quãlienedictionem uar electio¬
nir in xp̃o expletam docenr: Nondix inquit
in reminib: sed insemine quie xp̃r¬
labore & ipñ gratia qͦ aliorũ proph&arum
&p̾cipua graiae repromirsione inteptati su¬
mur etiam huiur proph&ae e planare ualeamur
qui quantũ in uerbir simple uidetur & facilir.
tantu in maiestate sensuum profundirsimur e
Hoc uerbũ qđ factum ẽ adhitraniã adno dicenr

Expanded text:
 a nobis expleta, ab illis explenda dicantqui igitur Christum uenisse iam credimus, necesse est, ut ea. quae sub Christo futura dicuntur, expleta doceamus nosque esse filios Abraham. de quibus scriptum est: potest deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham, ad quem facta estrepromissio: et in semine tuo benedicentur omnes gentes. quam benedictionem uas electionis in Christo expletam docens: non dixit, inquit, in seminibus, sed in semine, qui labore et spiritus gratia, quo aliorum prophetarum, et praecipue Isaiae, repromissiones interpretati sumus, etiam huius prophetae explanare ualeamus, qui, quantum in uerbis simplex uidetur et facilis, tantum in maiestate sensuum profundissimus est. Hoc uerbum, quod factum est ad Hieremiam a domino, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
da aitdnr: & conuartã ear siue sedere facia inta.¬
ram quãdedi patril: eoru & porsidelit̃ eam
Promittetibꝰ in babylane preudo proph&ir ci¬
topopulum quicũ iaechonia captur fuerat reur¬
surum et annania filia azur inhicruralem eadon
pdicante : hitremiar proph&a etillud quidem
ficturum arseruit non intra biennium it
scribere iubur inlibro amonorie tradere quie
Ex quomanifestum ẽ nequaquã uicinũ tempur

Expanded text:
 et convertam eos sive sedere faciam in terra, quam dedi patribus eorum, et possidebunt eam. Pro mittentibus in Babylonem pseudoprophetis 1053 cito populum, qui cum Jechonia captus fuerat, resurum et Anania, filio Azur, in Hierusalem eadem praedicante Hieremias propheta et illud quidem futurum asseruit non intra biennium, ut s et nunc scribere iubetur in libro et memoriae tradere, quae ex quo manifestum est nequaquam uicinum temp
Abbreviated transcription (Latin):
lor urorum omniu doloriparturientir feminae
comparetur tame tenpur tribulationir ia cob
hocẽ populi dĩ mutabitur in prorpera. ete ipro quo¬
que ralualitur Subauditr tonpore dequo¬
sermo procerseat: Iacob autẽ duodecim tribur
in tellege quae nequaquã sub zorobabeltnan null
falro putant sadde euangolica uocatione ralua

Expanded text:
lor uirorum omnium dolori parturientis feminae lor uirorum omnium dolori parturientis feminae conparetur, tamen tempus tribulationis Iacob, hoc est populi dei, mutabitur in prospera et ex ipso quoque saluabitur\' — subauditur tempore —, \sermo processerat\'. Iacob autem duodecim tribus intellege, quae nequaquam sub Zorobabel, ut nonnulli falso putant, sed euangelica uocatione salua
Abbreviated transcription (Latin):
rarior dimicare muliebrir teror optineat
manurq: nequaquã ad arma sed adreno te¬
nedor confeaint quasi simulie parier ilia
lumbsq: contineat : unde acunctorũ faci¬
er ueteitur in auruginen. Pauorem cordiruul¬
tur pallore testetur
Quidam hunc locum secundum tropologiam
sic inte p̃tantur ut pd̾tant illud testimonium
Atimore tuo dñẽ concepimur &parturiuimur
&poerimur spr̃ salutirtuae fecimur suꝑterram :
E tillud a postolicum in quo dic̃. filiolimei quoriterũ
parturio doneo xprformetur in uobu huur
exemplo comp̃arant qđ mani pestum est nan ad
terrorem sed adgaudiu̾ patinere. cu praerair
scriptura uastatianir irrł eruinae tempur signi¬
fica Uaequia magna dicrilla nec est similir eiur
tempurq tribulationir ẽ iacob aeipro raluabi¬
tur praedicit tempur miseriae. ut inferat tempur
gaudii Cum in quit tanta p̃cerrarint mala ut do¬

Expanded text:
sarios dimicare muliebris timor obtineat: sarios dimicare muliebris timor obtineat: manusque nequaquam ad arma, sed ad renes tenendos conferant, quasi si mulier pariens ilia lumbosque contineat. Unde et cunctorum facies vertentur in auruginem, pavorem cordis, vultus pallore testantes. Quidam hunc locum secundum tropologiam sic interpretantur, ut putent illud testimonium: A timore, tuo, Domine, concepimus, et parturivimus, et peperimus: spiritum salutis tuae fecimus super terram , et illud Apostolicum in quo dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis , huic exemplo comparari: quod manifestum est non ad terrorem, sed ad gaudium pertinere, cum praesens Scriptura vastationis Israel, et ruinae tempus significet. Vae quia magna dies illa, nec est similis ejus, tempusque tribulationis est Jacob, et ex ipso salvabitur. Praedicit tempus miseriae, 1054 ut inferat tempus gaudii. \'cum\', inquit, \'tanta praecesserint mala, ut do
Abbreviated transcription (Latin):
suam & impladum illud qđ iez echihel proph&auit.
Duar uirgar sibi parit̃ copulandar. & impatiturũ
dauid regem dequo scribtm Etsauur mr̃ dauid
rex supeor. & pastor unurerit omniũ eorum:
Si quid igitr in illa prophecia diximun etiam
in p̃sentilo coẽ intellegedum praerertim Cũ
eadem & eotempore i ezechihel inbabrlone
& hieremiar in hieuralem proph&auerint:
qm̃ hac dic dñm uocem terrorir siue timorir audi¬
uimur. formido anon est pax:
Intarogate & uidere sigeierat marculur: quareego
uidi om̃r uiri manum suꝑ lumbor suor quasi parhien¬
tir & conueser̃ uni uerae facier in auruginem
Priur tristia nuntiantur. ut post malorũ mag¬
nitudinen la&a succedant: gratior quippe
st ranitar aegratatione depulsa. & dolorir
magnitudo in magnitudinẽ uertitur gaudiorũ:
Qđ aũ dicit hoc est : tantur erit timor tantaq:¬
formido ut fugata pace bellir aranguine om¬
nia compleantur
Etiurar quoq: quorum propriũ est contra aduer¬

Expanded text:
uam, et inplendum illud, quod Hiezecihel prophetauit, duas uirgas sibi pariter copulandas et imperaturum Dauid regem, de quo scribit: et seruus meus Dauid rex super eos et pastor unus erit omnium eorum. si quid igitur in illa prophetia diximus. etiam in praesenti loco intellegendum est, praesertim cum eadem et eo tempore Hiezecihel in Babylone et Hieremias in Hierusalem prophetauerint. am haec dicit dominus: uocem terroris — siue timoris — audiuimus; formido et non est pax. interrogate et uidete. si generat masculus! quare ergo uidi omnis uiri manum super lumbos suos quasi parientis et conuersae sunt uniuersae facies in auruginem? Primum tristia nuntiantur. ut post malorum magnitudinem laeta succedant; gratior quippe est sanitas aegrotatione depulsa et doloris magnitudo in magnitudinem uertitur gaudiorum. quod autem dicit, hoc est: tantus erit timor tantaqformido, ut fugata pace, bellis et sanguine omnia compleantur, et viros quoque quorum proprium est contra adver