comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conmutabilit̾ manentẽ. & om̃ia que sant
condent̾ẽ. regentẽ atq seruantẽ dĩ sapien¬
tiam. humane sapientiȩ penoat arbitrios
di. stulticia ẽ apud dm. sion ẽ gͦ deilla
maiestate diuine sapientiȩ humane uani¬
tatis arbitͥo disputandum. Siquis aut̃ ita

Expanded text:
commutabiliter manentem, et omnia quae sunt commutabiliter manentem, et omnia quae sunt condentem, regentem atque servantem Dei sapientiam, humanae sapientiae pendat arbitrio? di stultitia est apud Deum . Non est ergo de illa majestate divinae sapientiae humanae vanit
Abbreviated transcription (Latin):
caxantẽ. nec infirmum qͥcqͥo uoluerit
huiꝰ quantum donante dño possumus.
pantib uerbis studiosis ꝓponit seruta¬
torib. euis quȩ ꝑ ipsum loqͥtur ueritatis.
Sententiam si quidem indĩ gr̃a p̃cedentes
latissima &̾ robustissima disputatione con¬
fectam. ita concludens ait. Ergo eui uult
miseret᷑. & quem uult obourat. eũ in alia
epła dediuina beniuolentia ipse sie oieat.
Qͥ uult om̃s homines saluos fieri. et in
agnitionem ueritatis uenire. Occurrit
ret alios misertꝰ alioꝵ. aut quomͦ om̃s uelit
saluos fieri homines. cum ipse ñ nullos
ne saluent᷑ induret. Hoc quantũ ad huma¬
nam iusticiam uidet᷑ in iustum. S qͥs ita
desipiat uel potius quis ita blasphemet. ut
dicat de iusticia d̾i. lege humane ustici
disputandum. quȩ ꝓfecbo si usticis di ad¬
uersatur inusta est: Abillo enĩ qui sũme
iustꝰ est. omne quod qualit̾eumq iustũẽ.
manare manifestũ est. Es gͦ erit qui in¬

Expanded text:
taxantem, nec infirmum, qui quod voluerit taxantem, nec infirmum, qui quod voluerit hujus, quantum Deo donante possumus, pantibus verbis studiosis proponit scrutatoribus, eisque per ipsam loquitur veritatem. Sententiam siquidem in Dei gratia, praecedente latissima et robustissima disputatione confectam, ita concludens, ait, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult indurat : cum in alia Epistola de divina benevolentia ipse sic dicat, Qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Occurrit ret alios, misertus aliorum; aut quomodo omnes salvos fieri velit homines, cum ipse nonnullos ne salventur induret. Hoc quantum ad humanam justitiam videtur injustum. Sed quis ita desipiat, vel potius quis ita blasphemet, ut dicat de justitia Dei, lege humanae justitiae disputandum? quae profecto si justitiae Dei adversatur, injusta est. Ab illo enim qui summe justus est, omne quod qualitercumque justum est, manare manifestum est. Quis ergo erit qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħico spũ p̃nuntiantib. seu
preteritoꝵ hẏstoriea uerita¬
te narrantib. seu uite mo¬
nita apłica aueboritate tradentib. aliqͣ
uelun diuersa sonante senrentia. uel
mouecur leclor. uel sollicitat᷑ auditor. cer¬
ta atq inconcussa fide cognitum teneri
quem nichil ẽ ueritatis. aꝑtius alibi. pau¬
lo occultius alibi. sonare myst̾ia. dep¬
inde siqͥo occulca significatione suspen¬
sum. aut a conseribente breuit̾ indieatã.
minꝰq quam humani cordis obtunssio
poscebat expositum est hic lucidius appare¬
re ibi alqus latere. nusquam deeẽ no¬
uerit ueritatẽ. Q uod si etiam ꝓmagni¬
cudine rei de qua querit᷑. non facile in¬
cellectꝰ sensib querentis occurrit. maxi¬
me si de inconmutabili uoluntete onũ¬
potentis d̾i diuersum sonet canonice aue¬
toricatis utraq sententia. ita sunt om̃ia
adpietatis regulam dirigenda. ut nec
iniustum d̾m eẽ. nec merita singłoꝵ.
confusa quadam ꝑsonarum acceptione

Expanded text:
praenuntiantibus, seu praeteritorum historica veritate narrantibus, seu vitae monita apostolica auctoritate tradentibus, aliqua veluti diversum sonante sententia vel movetur lector, vel sollicitatur auditor, certa et inconcussa fide cognitum tenere quem nihil est veritatis, apertius alibi, paulo occultius alibi sonare mysteria: ac proinde si quid occulta significatione suspensum, aut a conscribente breviter indicatum, minusque quam humani cordis obtunsio poscebat, expositum est, hic lucidius apparere, ibi altius latere, nusquam deesse noverit veritatem. Quod si etiam pro magnitudine rei, de qua quaeritur, non facile intellectus sensibus quaerentis occurrit, maxime si de incommutabili voluntate omnipotentis Dei diversum sonet canonicae auctoritatis utraque sententia: ita sunt omnia ad pietatis régulam dirigenda, ut nec injustum Deum esse, nec merita singulorum confusa quadam personarum acceptione
Abbreviated transcription (Latin):
patris. ac ueri filii omĩno non separo.
& dum ñ eundem patr̃e quer filium
pͣdico. utriusq ꝑsonam seruata uniꝰ¬
cuiusq ppͥetate discerno. Itaq si substa¬
tiam queris. ipsa tͥnitas unus ẽ d̾s. si
ꝑsonam alt̃ ẽ filius. ł Et qͦmͦ et idem
eẽ dicis. et alterum filirm : N Ioem
inquam cõmunione substantiȩ. ala¬
num ꝓpͥetate ꝑsone. E Nescio quo pae¬
o unacreditur esse substantia. cũ non
una cdicatur eẽ ꝑsona. A Non ẽ inqũa
una ꝑsona. qi una genuisse. et alcera
aicitur genita. et ẽ cam̃ nati ⁊ gignen¬
tis ñ diuersa substantia. qi ñ dissimiliᷤ
gen̾ant doeet᷑ exorta. E Uelim qͣso exo.¬
mplo mͥ faciliore dicta dilucides.¬
feri potest. etiam in hac parte ñ deero.
far gͥ homo pat̃. habet hominẽ filiũ.

Expanded text:
Patris ac veri Filii ex toto non separo. Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam servata uniuscujusque proprietate discerno. Itaque si substantiam quaeris, ipsa Trinitas unus est Deus: si personam, alter est Filius. Fel. Et quomodo et idem esse dicis, et alterum Filium? Aug. Idem, inquam, communione substantiae, alterum proprietate personae. Fel. Nescio quo pacto una creditur esse substantia, cum non una dicatur esse persona. Aug. Non est, inquam, una persona, quia una genuisse, et altera dicitur genita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis generanti docetur exorta. Fel. Velim, quaeso, exemplo mfieri potest, etiam in hac parte non deero: Ecce homo pater habet hominem fil
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. quam ratio uestigat᷑. Uerum q ñ
nimus consequent̃ duo ista discernis. cũ
ratione p̃missa etiam testimonia nont¬
tis. deireo in hac disputatione idme fa¬
or secucurum qͦd ipse ꝓbaueris. felicuan¬
Ergo qm̃ ociosi simitis. ad omusi uestri
questionem. de quo ñ int̃ nos cantum. s̃
etiam int̾ maiores nr̃os plerumq cacti¬
tum ẽ. ueniamus. Eo ne longiꝰ euageit᷑
oratio. ipse ut soles iam ꝑsonam ꝓponca¬
tis assume. et a nobis rationẽ nr̃ȩ fid̃i que¬
tri omusion ñ eẽ. penitꝰ filium : felician
Herum ẽ. ne ꝑsuadexi mͥ potest io ingi¬
nitum eẽ qͦd genicũ. ne eundem patrt¬
nam nec mͥ qͥdem istud in animo ẽ. eun¬
dem ingenitum eẽ. quem genicum. s.
io potius ingenitũ cẽ qo̾ genitũ.
FEt qͦmͦ non eundem ingenicum dicis
eẽ quẽ genicũ. s utrumq umum putaᷤᷤ
te penitꝰ ñ adcendisse ũboꝵ. Nam dum
utrumq unum dico substantiam ueri

Expanded text:
ditur, quam ratio vestigatur. Verum quia non ditur, quam ratio vestigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa etiam testimonia non omittis: idcirco in hac disputatione id me fateor secuturum, quod ipse probaveris. CAm otiosi sumus, ad homousii vestri quaestionem, de quo non inter nos tantum, sed etiam inter majores nostros plerumque tractatum est, veniamus. 333 Et ne longius evagetur oratio, ipse jam, ut soles, personam proponentis assume, et a nobis rationem nostrae fidei quaeatri homousion non esse penitus Filium? Fel. dixit. Verum est, nec persuaderi mihi potest id ingenitum esse qnam ne mihi quidem istud in animo est, eumdem ingenitum esse quem genitum; sed id potius ingenitum esse quod genitum. FEL. Et quomodo non eumdem ingenitum dicis esse quem genitum, si utrumque unum putas te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri
Abbreviated transcription (Latin):
nalib testimonus licet illa diuina fingan¬
cur. rationabilis fid̾i colla submutere :¬
Q alam quidem dispucandi uiam. fateor
in aliis colerarem. quos imꝑciȩ necessi¬
tas. qr ꝑ se stare nequeunt. cogit ad alie¬
na confug̾e. Inte uͦ ideireo nullomͦ ꝓrss¬
ista ꝑpetior. qi eloquentiã parit᷑ cũ scien¬
tia fid̾i tͥ uideo non deeẽ. Tum ego. non
usq ad eo inquam duci me putes laudib
meis. ut inuriam faciam p̃cedentib
scĩs. nec p̃sumam in quam insapientia
uerbi. ne euaenet᷑ erux xp̃i. s. scriptura¬
rum aucboricati contentus simplicitati
obedire potius studeo quam cumori. S
melius inquis ratione quisquam cesti¬
moniis edocet᷑. Qͥdgͦ : Quam rationẽ
afferre potes. si parcum p̃dicas uirgini.
si reditos oculos non negas cecis. si sepul¬
tos redisse ostendas amortuis : Si gͦ hor e
in conp̃hensibilis ratio et ueritas ꝓmpti
ẽ facilius in negociis fid̾i testimonus q¬

Expanded text:
nalibus testimoniis, licet illa divina fingannalibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fateor, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: In te vero idcirco nullo prista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: Non usque adeo, inquam, me duci putes laudibus meis, ut injuriam faciam praecedentibus sanctis. Nec praesumam unquam in sapientia verbi, ne evacuetur crux Christi : sed Scripturarum auctoritate contentus, simplicitati obedire potius studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio, et veritas prompta est; facilius in negotiis fidei testimoniis cre
Abbreviated transcription (Latin):
resurrechone sua resurrectionis eiusdẽ
habere uoluit cestes ⁊ consortes manifes¬
cũ fecit. et euidens eẽ. se filiũ dĩ. S et¬
si rursum referat᷑ hoc qͦo dicit exresur
dicat᷑. paulus unus ex resurrectione mor

Expanded text:
resurrectione sua resurrectionis ejusdem resurrectione sua resurrectionis ejusdem habere voluit testes et consortes, manifestum fecit et evidens, esse se Filium Dei. Sed etsi rursum referatur hoc quod dicit, ex resudicatur Paulus unus ex resurrectione mor
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. de cius matre dictum est ad
ioseph. Qd enĩ in ea nacum ẽ. de spũ
scõ est. Et ad macrem ipsam. Spiritꝰ
sẽs suꝑ ueniet inte. ⁊ uirtꝰ alcissimi
obumbrabit cͥ. Licet enim caro de car¬
ne uere nasceret᷑ concepcio cam̃ car¬
nis ipsius spũalis om̃ino fuit. Hoc agen¬
ce inea amore dĩ et spũ scĩficationis :¬
quod incet̾is hominib agere solet pec¬
cati originalis cabe om̃s inficiens fo¬
mes peccati et amor carnis. Ubi cam̃
xp̃iane pietati de xp̃o scandalũ fid̾i̾ ca¬
uendum ẽ. ne dicat uł credat filium
cepit enĩ maria de spũ scõ. ñ quoo de
substantia sp̃e seĩ semen parcus acceꝑir
s quia ꝑ oꝑationem sp̃e scĩ diuino par¬
cui nacura substantiam ministrauit.
Nam qͥa in scã eius anima amor sp̃e seĩ
singularit̃ ardebat. id̾o in carne eiꝰ uutꝰ
eiusdem sp̃s mirabilia faciebat. Seqͥtur:
cuoꝵ quosresuscicauit xp̃e. uel quos in

Expanded text:
cationis, de cujus matre dictum est ad cationis, de cujus matre dictum est ad Joseph: « Quod enim in ea natum est; de Spiritu sancto est . » Et ad matrem ipsam: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Licet enim caro de carne vere nasceretur, conceptio tamen carnis ipsius spiritualis omnino fuit, hoc agente in ea amore Dei, et Spiritu sanctificationis quod in caeteris hominibus agere solet peccati originalis tabe omnes inficiens fomes peccati et amor carnis. Ubi tamen Christianae pietati de Christo scandalum fidei cavendum est, ne dicat vel credat Filium cepit enim Maria de Spiritu sancto, non quod de substantia Spiritus sancti semen partus acceperit, sed quia per operationem Spiritus sancti divino partui natura substantiam ministravit. Nam quia in sancta ejus anima amor Spiritus sancti singulariter ardebat, ideo in carne ejus virtus ejusdem Spiritus mirabilia faciebat. Sequitur: tuorum, quos resuscitavit Christus, vel quos in
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. et camen in uircute filius dei.
redestinaca ẽ aut̃ ineo nacure huma¬
cam summa et alta subuechio. ut quo
attolleret᷑. alcus non hab̾et. sicut ꝓ nob̾
ipsa diuinitas humilius ñ habuit. quo¬
usq se deponeret. Ex quo enĩ homo il¬
le esse cepit. etiam filuis dĩ eẽ. cepit.
U el sed̾m grece crans lationis uericatẽ
non p̃destinatus. s destinacus est. qui
d̾s semꝑ erat et uenit inuircute. hoc
est in eo quod erat. Xp̃e enim dĩ uircꝰ
ẽ. et dĩ sapientia. Predestinatus etiã
est xp̃e. seu destinatus inuircuce. idẽ
sine om̃i obligatione peceati. quod uł
origine craheret. uł uoluntate ꝑpetra¬
ret. Hec aut̃ eius p̃destinatio. ipsa ẽ ip¬
sius claricas. quam qui in mundo nacus
est homo. habuit apuo pacrem prius¬
qua mundus fieret. Ubi sicut ipse p̃¬
destinatus ẽ. ut eẽt capud nr̃m. sie et in
ipso p̃destinati sumus. ut menbra eius
essemus. Scõm sp̃m seĩficationis. Fre

Expanded text:
David, et tamen in virtute Filius Dei. David, et tamen in virtute Filius Dei. Praedestinata est autem in eo naturae humatam summa et alta subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet; sicut pro nobis ipsa divinitas humilius non habuit, quousque se deponeret. Ex quo enim homo ille coepit: etiam Filius Dei esse coepit. Vel secundum graecae translationis veritatem, non praedestinatus, sed destinatus est, qui semper Deus erat, et venit in virtute, hoc est in eo quod erat. Christus enim virtus Dei est, et Dei sapientia. Praedestinatus etiam est Christus seu destinatus in virtutem, id est sine omni obligatione peccati, quod vel origine traheret, vel voluntate perpetraret. Haec autem ejus praedestinatio, ipsa est ipsius claritas; quam qui in mundo natus est homo, habuit apud Patrem, « priusquam mundus fieret . » Ubi sicut ipse praedestinatus est, ut esset caput nostrum: sic et in ipso praedestinati sumus, ut membra ejus essemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. ꝑ apłos. Inscripturis scĩs. hoc ẽ affixã
et stabilem om̃ium memoriã editis. a
spũ scõ habitis. De filio suo. hoc ẽ ante luci¬
ferum & om̃e tempꝰ eternalit̾ de ipso
genico. Qͥ unus semꝑ existens ds de dõ
genitus. ei hoc ẽ ipso uolente ae disponen¬
te. & honore aebonitate eiꝰ hoc exigente.
temporalit̃ ẽ homo factꝰ. Factus ẽ autẽ
homo dĩ filius. quia qͥ factus est. sie ad̾i
filio qui ñ factus s nacus est. in unicatem
ꝑsone ẽ assumptꝰ. ut idem sit filius di qui
filius hominis. nacus apacre d̾o scõm di¬
mnicatẽ. factus exsemine dauid sed̾m
carnem. Ex semine dauio. Seilieet ad
quem facta ẽ reꝓmissio. eiudentior etiã¬
homines lumen p̃destinacionis et gr̃e
ipse saluator apparuit eum eadem gr̃a
opante fit abinitio fidi̾ sue homo quicũ
q xpianus. qua gratia abinitio suo
homo ille factus est xp̃e. Predestinatꝰ
est gͦ iħ̾e et futurus sco̾m carnem filiꝰ

Expanded text:
.-- « In Scripturis sanctis, » hoc est ad fixam et stabilem omnium memoriam editis a Spiritu sancto habitis. « De Filio suo, » hoc est ante luciferum et omne tempus aeternaliter de ipso genito. Qui unus semper existens Deus de Deo genitus, « ei, » hoc est ipso volente ac disponente, et honore ac bonitate ejus hoc exigente, temporaliter est homo factus. Factus est autem homo Dei Filius, quia qui factus est, sic a Dei Filio, qui non factus, sed natus est, in unitatem personae est assumptus, ut idem sit Filius Dei, qui filius hominis, natus a Patre Deo secundnitatem, « factus ex semine David secundum carnem. » Ex semine « David. » Scilicet ad quem facta est repromissio: evidentius homines lumen praedestinationis et gratiae ipse Salvator apparuit, cum eadem gratia operante fit ab initio fidei suae homo quicunque Christianus, qua gratia ab initio suo homo ille factus est Christus. Praedestinatus est ergo Jesus, et futurus secundum carnem filius
Abbreviated transcription (Latin):
bimus. abinieio gͥ ex corꝑe et anima d̾s
hominẽ fecit. E legis p̃cepta transgressꝰ.
post usur pationẽ interdicte arboris sen¬
tentiam quod amͦ pene capitalis ex cept
hie adeum statum aquo lapsus ẽ ñ nisi
ueforis sui gr̃a reformatꝰ post liminii qͦ¬
ammodo iure potuit remeare. Sieut
quise de excelso inp̃ce̾s uoluntate di¬
auserit insua quidem habiit potestate
quod fecit. s iam arbitrio certũ est non
subiadere quod eadit. Surgit itaꝙ bene¬
dicendus ẽ cecidisse. qł alieno noscitur¬
rsurgere. nec ꝓpt̾ea suo surrexisse. quia
non alieno certum ẽ cecidisse. S de hoc
liis. nune ad ꝓpositum redeamus. Bieit
nem natꝰ est xp̃e. ut sicut ꝑunum ho¬

Expanded text:
bimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus bimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere quod cadit. Surgit itaque benedicendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere; nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad propositum redeamus. Dicit nem natus est Christus, ut sicut per unum ho
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine genitũ corpꝰ coet̃nũ oic̾e cłi¬
aueloi temꝑis. in ista particeps ẽ etaris.
ratione et ad credendum eui uis sufficien¬
ter tractasti. idcirco queso ut mͥ qͦd etiã
de anima xͥ sentiendum sit. iubeas expli¬
nec accessione uitalis sp̃s indigens fue¬
rit. eui in habitans fons uite potuit em¬
ferre quod uixit. A Possemus qͥdem
qd̃ in hac questione catholiee auetorica¬
cis diffinitione ꝑsebit᷑. diuinoꝵ uolumi¬
num testimoniis edocere. s qri nunc ñ li¬
broꝵ inditio. s sola ratione placuit cunc¬
ca discutere. ulcirco in aliud tempꝰ scri¬
pturarum monimenta seruantes. sic̃
suꝑuis factum ẽ. sic etiam oe anime inqͥsi¬
tione cͣctabimꝰ. Qd̾ ut fieri facilius possit
que saluatori nr̃o suscipiendi hominis
causa fuerit. una tantum pauli apłi lec¬
tione subiecta breuit̃ inqͥramꝰ. Oinuen¬
ta sine ali qua difficulcate etiam ad hec
quȩ huie p̃cedenti sunt conseeuta cransi¬

Expanded text:
de virgine genitum corpus coaeternum dicere deide virgine genitum corpus coaeternum dicere deiauctor temporis, in ista particeps est aetatisratione, et ad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explinec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit. AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i. et aliud hominis filius. s idem cam̃
&̃ non alius ci quam hominis filius.
quauis ꝓpt̃ aliud di &̾ ꝓpt̃ aliud hoĩs
filius. Non abieio carnis cepisse di¬
cimus filium dĩ. ne cemꝑalem credat
aliquis dicatẽ. ñi ab et̾no filii d̾i nouimꝰ
carnem. ne non ueritatẽ humani corꝑis.
s quandam eum suscepisse putemꝰ una¬
ginem. Neq enĩ consumit maiestatẽ
silii o̾i. ueritas carnis. aut ueritatẽ car¬
nis. immensitas dicatis. dum unũ ra¬
diat uircutib suis. aliud doceat᷑ infir
ficatur in ꝓpͥis. cũ & affici ñ dedignat᷑
iniuriis. & equalitatẽ custodit. genito¬
ris. Genuit gͦ maria. & ñ genuit fili¬
um d̾i. Genuit qm̃ ex ipsa sed̾m carnẽ
natus ẽ xp̃e. Non genuit qm̃ de patre
sine inicio ex citit filius. Genuit qũã¬
do ex hac uerbum caro factũ ꝓcessit.
ut habitaret in nob̾. ñ genuit quanos
inpͥncipio erat uerbum. quod origine
p̃stitit uniũsis. Nolite gͦ parcu uͥgins
det̾minare originem ubi d̾i. nolite

Expanded text:
filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei, veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmficatur in propriis; cum et affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei: genuit, quando ex ipsa secundum carnem natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum caro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite
Abbreviated transcription (Latin):
necessario transit. sicut ad nascentẽ
qͥeqͥo ꝓpͥum ac substantiale gignentis con¬
stat ẽẽ ꝑuenit. Non enim sient filio ip¬
sageneratione collata ẽ diuinitas pa¬
tris. sic ad patrem referri potest. cura.
tamen qi iam in se ipsa extat. qͦeq hu¬
ic extrinsecus ingerunt᷑. ñ connuna
dicent᷑ eẽ s ꝓpͥa. Si gͦ humani gen̾is is¬
ta conditio est. eum nꝰ usq ado filii ab
eo quigenuit ialiud umꝗͣ mutata
substantia ẽ. ut non eadem possit ẽẽ
s alt̾a. dum extͥnsecꝰ filio accidentib
multis. manet nichilominus nat᷑a cõ¬
nũ est ereoere. qͥd decet p̃dicare :: Quo¬
rum quãuis scõm in diuise maiestatis.
similem głam ñ sit nat᷑a dissimilis. spe¬
cialit̃ cam̃ afilio corpꝰ assũptũ ẽ. ut hu¬
miliaret᷑ in infirmitate carnis nr̃e. qͥ
pati nehil pot̾at in cõmunis diuinita

Expanded text:
necessario transit, sicut ad nascentem necessario transit, sicut ad nascentem quidquid proprium ac substantiale gignentis constat esse, pervenit. Non enim sicut Filio ipsa generatione collata est divinitas Patris, sic ad Patrem refertur cura, tamen quia jam in se ipsa exstat, quaecumque huic extrinsecus ingeruntur, non communia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio est, ut non usque adeo filii ab eo qui genuit in aliud unquam mutata substantia est, ut non eadem possit esse, sed altera; dum extrinsecus, filio accidentibus multis, manet nihilominus natura comnum est credere? quid decet praedicare? quorum quamvis secundum indivisae majestatis simplicem gloriam non sit natura dissimilis, specialiter tamen a Filio corpus assumptum est; ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati nihil poterat in communis divini
Abbreviated transcription (Latin):
affecki. s ip̃sa passionis ꝓpͥetate cercũ
ẽ ꝑuenire  sonita ẽ. Quia ñ ex filio
patr̃e. s expatre filiũ. certũ ẽ natũ eẽ.
& ꝓpt̃ea totum int̃ hos simile dicimus.
qͦd ꝑtinet ad cõmunionẽ nat᷑e illud ꝓpͥ¬
um. qͦd ꝑ accidens uni noscit᷑ euenire ꝑ¬
sone. habet gͦ nascendo cotũ filius cũ pa¬
tre. quod pater ẽ s ñ defilio pat̃. qͥeqͥo
specialit̾ ipse ꝑpessus ẽ. Utriusq c̃omu
ne ẽ. Qd ex homine natus ẽ homo. acci¬
dens speciale. Qͦo plerumq sine pre¬
iudicio cõmunis nat᷑e᷑. neut̃ hab̾e doce¬
cur inalcero. Una patͥs substantia. una
ꝑsona. hec cũ genuit. ex hac sine dubio
non diuisa noscit᷑ excitisse. s altera. que
ñ aliud docet᷑ eẽ quam pͥma. dum et cõ¬
munis docetur et ꝓpͥa. commuinus inꝗͣ
unitate substantie. ꝓpͥa discretione ꝑ¬
sone. Cum gͦ inse extet illa que nata
ẽ. non quicqͥd huic accid̾it agignentẽ

Expanded text:
affectu, sed ipsa passionis proprietate certum affectu, sed ipsa passionis proprietate certum est pervenire? Non ita est, quia non ex filio patrem, sed ex patre filium certum est natum esse. Et propterea totum inter hos simile dicimus quod pertinet ad communionem naturae; illud proprium quod per accidens uni noscitur evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Filius cum Patre quod Pater est, sed non de Filio Pater. Quidquid specialiter ipse perpessus est, utrisque commune non est. Quod ex homine natus est homo, accidens speciale est. Quod plerumque sine praejudicio communis naturae neuter habere docetur in altero. Una espersona. Haec cum genuit, ex hac sine dubio non diversa noscitur exstitisse, sed altera, quae non aliud docetur esse quam prima; dum et communis docetur et propria. Communis, inquam, unitate substantiae; propria, discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est, non quidquid huic acciderit ad gignentem
Abbreviated transcription (Latin):
um. Ad summã. maior et minor crib
modis dici potest .i. etate. forma poten¬
tia. Ctate. senor puero. forma longior
paruo. potentia.fortior inbecillo. Ui¬
deamus utrum aliqͥd hoꝵ accioat filio.
Nam nec etate minor ẽ. quem depͥnci¬
pio patre constat excitisse pͥncipium.
nec forma quem non aliuo fas ẽ p̃dica¬
re quam dm̃. nec potentia a quo totũ
quo pacto et adfilium transit digni¬
tas parͥs. &̃ ad patr̃e ñ recurrit humu¬
litas plis. Non scd̾m nat᷑am ista nunc
diei cottidianarũ rerum exempla nos
docent. Eeee enĩputemꝰ aliqu̾e regem
ac regis filium depositis regie maiesta¬
cs insignib subiect militis in dum̃ta
susciꝑe. et ꝓpt̃ certami patͥs dispensati¬
onẽ. acsociorum salutẽ rebelliũ con¬
tumelias sustimere. Nunqͥo qr ad hoc
participit̃ regie potestatis. certũ ẽ na¬
quitate decurrere. idcirco adeum qͥ
genuit inuiriam filii ñ conpatiendi

Expanded text:
um. Ad summam, major et minor tribus um. Ad summam, major et minor tribus modis dici potest; id est, aetate, forma, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de principio Patre constat exstitisse principium; nec forma, quem non aliud fas est praedicare quam Dquo pacto ad Filium transit dignitas Patris, et ad Patrem non recurrit humilitas prolis. Aug. Non secundum naturam ista nunc dici, quotidiana rerum exempla nos docent. Ecce enim putemus aliquem regem ac regis filium depositis regiae majestatis insignibus, subjecti militis indumenta suscipere, et propter certam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellium contumelias sustinere: nunquid quia ad hunc participium regiae potestatis certum est nativitate decurrere, idcirco ad eum qui genuit, injuriam filii non compatiendi
Abbreviated transcription (Latin):
sine exemplo mat̃ genuit. aucborem fu
im fuit. de patre qͥ aliquando ñ defuit.
hoc fides credat. in telligentiam ñ reqͥ¬
rat. ne aut iñ inuentũ putet in credi¬
bile aut reꝑcum ñ eredat singłare. Ecce
enim dematre natus ẽ xp̃c. nec id̾o tanĩ
ꝑcontactũ uiri matͥs ẽ pudor ĩminutuᷤ
Uirgo peꝑit. qr uirgo concepit. & ñ¬
reseruato orome rerum. ex integro
matͥs corpore. integrũ corpꝰ xp̃c assũp¬
sit. Si gͦ nouo more nullo exemplo. scõm
carnẽ natꝰ docet᷑ ex corꝑe. quid mirũ si
non scd̃m consuetudinem humani partꝰ
ꝓcessit ex patre. ñ minꝰ ꝑ substantiã ma¬
tris. ex sola genitꝰ filiꝰ  Ꝙ sine dampno
corporis parientis. natum filii nouimus
corpꝰ. et minuisse incorꝑalem patͥs subs¬
tantiam eredit᷑. cũ exeodem ipso sub
gentiam auce ꝑ pendimꝰ. demuł ini¬
eium si ñ negamus occasum. Alioqͥn
id̾o silium non habere dicamꝰ inicium. qr

Expanded text:
sine exempsine exempjam fuit: de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim de matre natus est Christus, nec ideo tamen per contactum viri matris pudor est imminutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non servato rerum ordine, ex integro matris corpore integrum corpus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex corpore; quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus Filius; et sine damno corporis parientis natum filii novimus corpus: et minuisse incorporalem Patrem substantiam creditur, cum ex eodem ipso subsgentia duce perpendimus; demus initium, si non negamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uno atq eodem homine. & utrumq
insolubili unitate coniunxit. &̾ neu¬
crum alteriꝰ participatione confundit.
Sic gͦ inuno in conp̾hensibilius atq sub¬
luius natꝰ ẽ. susceptione ꝑfecti homi¬
nis dematre filius dĩ. qͥ est ꝑ om̃ipo¬
tentiam singularem genitis omĩb. ñ
facultas tantum. s et causa nascendi.
Scd̾m hominem inquam de uͥgine na¬
cus ẽ deus. eo paclo quo cũ corꝑe nasci
docetur & animus. non qͥa utriusq ẽ u¬
na substantia. s qr exutroq fit una ꝑso¬
na. ñ alius homo corpꝰ. alius animꝰ. s imꝰ¬

Expanded text:
uno atque eodem homine, et utrumque uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius anim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa antequam nasceret᷑. quantũ ad se
actinet ipsa penitus ñ fuisset. Et hic
si u̾boꝵ ium. eotridiani sermonis contem¬
plator adtendas. contraria ꝓponimꝰ. op¬
pugnãtia p̃dicamus. & in his camen
uerum ẽẽ constat quod dicimꝰ. Ex matriᷤᷤ
utero cum corpore scimus animã nasci. s
etiam matre uidemus pͥorem animã p̃di¬
cari. Infilio mat̃ animã gignit. s cam̃
etiam in ipsa matre ñ nͥ animus uiit.
sine quo nec ipsa quidem potest eẽ quȩ
genuit. Itaq si originem animantis
potentiȩ reqͥramus. pͥor ẽ matre. et ex
hac rursum nata uidetur ẽẽ cũ sobole.
Prior in quam auima. ꝑ quã mat̾ est ani¬
mata. pͥor mat̾ ꝑ quam infilio nata ui¬
detur et anima. S non mat̃. Carnem
aĩam u̾tit. nec caruem in animã con¬
mutauit. s animatam carnem oeute¬
ro matris .i. carnis et animȩ cotus ho¬
minis creator exibuit. Qͥ ꝑ dispensa¬
tonem analogie diũsa iungentis in

Expanded text:
quia antequam nasceretur, quantum ad se quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in
Abbreviated transcription (Latin):
rit explicari quod queris. Patere gͥ
me ꝓ affirmato. afferre rem alt̾uis ques¬
cionis. qr cũ eam ñ ꝓfide sui s ꝓ alteriꝰ
ostensione nunc ꝓfero. ñ ineam me co¬
nitias ex plicare qͦd credo. s ita me ere¬
dere ad p̾sens puta ut in tellig̾e faciluᷤ
possis ista que dixero. fingamꝰ gͦ sieut
pleriq uolunt ẽẽ inmundo. animã ge¬
neralem. que sic ineffabilem motu senu¬
na cuncta uiuificet. ut ñ sit conereta
cum genitis. s uitam p̃stet ipsa gignen¬
dis. t sempe eum hȩx inuterum passibi¬
lem materiam ad nsus suos formaturam
eiꝰ rei quam ñ eandem constat habere
substantiam. et fit oꝑante anima & pa¬
ciente materia. exduab substantiis
unts honio. cũ aliud anima doceat᷑ et
aliud earo. sicq animã nasci fetemur
ex utero quam ad uterum uenientem
uitam dicimus contulisse concepto.
Nasci inquam ex matre ar. qr ex hac
sibi corpꝰ apcauit. in qͦ nasci potuisset. ñ

Expanded text:
rit explicari quod quaeris. Patere igitur rit explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: quia cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed eta me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Figamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina cuncta vivificet, ut non sit concreta gum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum, passibilem materiam ad usus suos formatura ejus rei, quam non eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo: cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non
Abbreviated transcription (Latin):
uidecur et mentis. Sie post parcum
uirginis ñ alius cũi & alius hominis. s idem
xp̃e. d̾i et hominis filius fuit. ⁊ sieut in
uno homine aliud animꝰ aliuo corpꝰ. sic
in mediatore di & hominũ. aliud d̾i filiꝰ.¬
& aliud hominis fuit. unus tam̃ exutro
xp̃i exmatre natiuitatẽ salua ꝑpetu¬
tte conpuleras. s qm̃ contra rationem
ii orationis excorta. ñ in nobis possunt
eẽ continua. idcͥco cum adꝓpositionem
meã sollicita intentione respicio. ñdũ
mͥ uidetur in his que ate dicta st̃. iue¬
nisse qd̾ q̃ro. Nescio eñi quomͦ natum
doceatis ex temꝑe. quẽ coet̾nũ patͥ diei¬
tis iam fuisse. Nasci enĩ est uelut qͥdã
motus rei. ñ extantis ante quã nascatur.
wagens beneficio natiuitatis ut sit. Qͥ
colligit᷑ xp̃m qͥerat. nasei ñ potuisse. si
nasei potuit ñ fuisse. PAd inqͥsitionẽ
nos in conp̾hensibilium rerum noua
int̾rogandi curiositate cõnpellis. et idõ
nͣ nͥ quib dam exemploꝵ linam̃tis pote¬

Expanded text:
post partum Virginis non alius Dei, et alius hominis, sed idem Christus Dei et hominis Filius fuit. Et sicut in uno homine aliud animus, aliud corpus: sic in mediatore Dei et hominum, aliud Dei Filius, aliud hominis fuit, unus tamen ex utrChristi ex matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi operationis exortanon in nobis possunt esse continua: idcirco cum ad propositionem meam sollicita intentione espicio, necdum mihi videor in his quae a te dicta sunt invenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis, ut sit. Quo colligitur Christum qui erat nasci non potuisse; si nasci potuit, non fuisse. Aug. Ad inquisitionem nos incomprehensibilium rerum, nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibusdam exemplorum lineamentis pote
Abbreviated transcription (Latin):
sona. nec substantia confusa monstra¬
uit. Ingressus ẽ uͥginis uterum dĩ fuliꝰ.
ut iterum nasceret᷑ ante iam genitꝰ. Sic̃¬
cepit tocum hominẽ. qui iam habe¬
bat apatre plenissimam d̾itatem.
ñ dissimilis genitori. cũ nasceretur
ex et̾no ꝑpetuus. ñ dissimilis homini
cũ ex matre nascitur moriturꝰ. idem
tamen & coet̃iuis in suo. et moriturus
tate plenissimus natꝰ est xp̃e. sicut
exanima et corpore unusqͥsq hominũ
docetur eẽ ꝑfectꝰ. ñ alius homo corpꝰ.
alius animus. quãuis aliud animus. ali¬
ud corpus. unus cam̃ atq idem homo
et corpꝰ docet᷑ et animꝰ. Rursum non
unum atq id ipsum corpꝰ et animus.
qr ex utroq homo factus unis. Non
enim hec aut substanti as confundunt
diũsitate substantiȩ. Qndo qͥđ iinus ex
his homo noseit᷑ excitisse. ñ ꝑdunt ꝓ¬
munia. afficitur incorpore mens dolo¬

Expanded text:
sona, nec substantia confusa monstrasona, nec substantia confusa monstravit. Ingressus est virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: suscepit totum hominem, qui jam habebat a Patre plenissimam deitatem. Non dissimilis genitori, cum nasceretur ex aeterno perpetuus: non dissimilis homini, cum ex matre nascitur moriturus. Idem tamen et aeternus in suo, et moriturus tate plenissimus natus est Christus; sicut ex anima et corpore unusquisque hominum docetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus, quamvis aliud animus, aliud corpus; unus tamen atque idem homo, et corpus docetur et animus. Rursum non unum atque idipsum corpur et animus, quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut substdiversitate substantiae, quandoquidem unus ex his homo noscitur exstitisse. Non perdunt munia. Afficitur in corpore mens dolo
Abbreviated transcription (Latin):
q utriusq cõmune. unam xͥ natiui¬
tatem ñ duas p̃dicare. S alii illam
pͥncipalem qua ante om̃ia exd̃o natꝰ
ẽ d̃s. alii hane cantũ qua ex uͥgine
ꝓcessit hic dñs. ꝓpͥi dognatis diffim¬
cione recipiunt᷑. qui consequenti am
male iacti seminis. insimilis blasphe¬
miȩ baratrum ceciderunt. Ecce enĩ
qͥ ex uirgine ñeredunt natum. omnẽ
eungłioꝵ fidem. omnẽ baptismatis uti¬
licatem. omnẽ apłõꝵ p̃dicat onẽ. & ad
sũmam omnẽ noni testamenti auelor

Expanded text:
que utrisque commune, unam Christi nativique utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem, qua ante omnia ex Deo natus est Deus; alii hanc tantum, qua ex virgine processit hic Dominus, proprii dogmatis definitione recipiunt; qui per consequentiam male jacti seminis, in similis blasphemiae barathrum ceciderunt. Ecce enim qui ex virgine non credunt natum, omnem Evangeliorum fidem, omnem Baptismatis utilitatem, omnem Apostolorum praedicationem, et ad summam omnem No
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam in conp̾hensibili mediatdris
dispensationẽ coniunctis. seruauit
singulis ꝓpͥa.s. conuinxit ꝓpͥis aliena.
Seruauit ꝓpͥa. dum ñ amisit iumensi¬
catem diuinitatis. & infirmicate non
respuit carnis. Conunxit ꝓpͥis aliena.
feros non tenet᷑. Proprio carius gustauit
uita mortẽ. ꝓpͥo d̾itatis. ꝑpetuam reddidit
carnẽ. Nongͦ recte dicitur infilio pat̃
ẽ passus. qm̃ in carne qͦ ei ñ est eũ patͤ.
conmunis. passus ẽ filiꝰ. Itaq głificata
est caro maiestate. dũ maiestas humili¬
ata docet᷑. in carne. S utrumq ñ de du¬
ob xp̃is sicut putas. s de uno atq eo¬
dem ipso. quem pꝰ parcũ uirginis dm̃
⁊ hominẽ nouimus. nos certũ est p̾dica
tio ẽ. & id̾o ne difficilior sit ex planatio
ueritatis. causam pͥmũ ponenais erro¬
ris. siam abuno male eredulitatis orsi
pͥncipio: in duo q̃ dãfi intelligentiȩ dis¬
similis deliram̃ta fundunt᷑. Est nam¬

Expanded text:
personam incomprehensibili mediatoris personam incomprehensibili mediatoris dispensatione conjunctis, servavit singulis propria, sed conjunxit propriis aliena. Servavit propria, dum non amisit immensitatem divinitatis, et infirmitatem non respuit carnis. Conjunxit propriis aliena, feros non tenetur. Proprio carnis gustavit vita mortem, proprio deitatis perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte dicitur, In Filio Pater est passus; quoniam in carne, quae ei non est cum Patre communis, passus est filius. Itaque glorificata est caro majestate, dum majestas humiliata docetur in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virginis Deum et hominem novimus, nos certum est praedicatio est; et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis causam primum proponemus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodam modo intelligentiae dissimilis deliramenta finduntur. Est nam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ saluatorem nr̃m si confundo. non
oiuido. Non confundo. ne aut incorpo¬
ream. & imaginariam carnẽ. aut car¬
nalem & morcalem p̃oicem d̾i̾tatem.
Non separo ne di patris unam sed̾m
carnem. et alter̾a scd̃m maiestat̾e inga¬
ducere uidear ꝓlem. qr idem d̾i filius
& sine inicio ꝓcessit expatre. et scõmi
tempꝰ nasci ẽ cdignatꝰ ex uirgine. impuas¬
sibilis insuo. passus in nr̃o. dum in com¬
p̃hensibilem maiestatẽ uelut qͦdam
indumento carnis uestire ẽ dignatus
exutero. una mediatoris ꝑsona. ñ una
mediatoris oispensatione sũmota. ali
d̃i tantum dieatur aut hominis filli
do qr idem indimnitate aucbor ẽ rerum.
qͥmearne redẽptor est hominũ. idem
impassibilis inse. qͥ passus incorꝑe.
dum sic utriusq nature ꝓpͥetatẽ. uere
exutraq gignentis similis natꝰ ex p̾ssit.
ut et ueram carnem suscepisse eum con¬
stet ex matre. & in different̾e dĩtatẽ
habere constet ex patre. Qͥb in unam

Expanded text:
enim Salvatorem nostrum non confundo, non enim Salvatorem nostrum non confundo, non divido: non confundo, ne aut incorpoream et imaginariam carnem, aut carnalem et mortalem praedicem deitatem: non separo, ne Dei Patris unam secundum carnem, et alteram secundum majestatem introducere videar prolem: quia idem Dei Filius et sine initio processit ex Patre, et secundum tempus nasci est dignatus ex virgine. Impassibilis in suo, passus in nostro, dum incomprehensibilem majestatem velut quodam indumento carnis vestire est dignatus ex utero. Una Mediatoris persona, non una Mediatoris dispensatione submota, aut Dei tantum dicatur, aut hominis filido; quia idem in divinitate auctor est rerum, qui in carne Redemptor est hominum: idem impassibilis in se, qui passus in corpore; dum sic utriusque naturae proprietatem vere ex utraque gignenti similis natus expressit, ut et veram carnem suscepisse eum constet ex matre, et indifferentem deitatem habere constet ex Patre. Quibus in unam
Abbreviated transcription (Latin):
nis filiꝰ alt̾am nat᷑am. et eũ in eadem
que cũ patre cõmunis ẽ patiat᷑. ad pa¬
trem cam̃ ñ cransmiteit in iuriam.
Nec humiliatꝰ infilio d̾s pat̃ passibilit
creditur. cum ñ in eadem que utrusq
cõmunis ẽ. s in nr̃a potius quam solus
ipse suscepit. uideoꝵ creditur ꝑculisse
ꝑfidiam. Ad sũmam quid p̃coi ẽ quos
pendebat incruce. qͥd ẽ qͦd lancea dr
uuln̾asse :: Caro passibilis. an substantu
d̾itatis: Si maiestate ꝓfanus in corpore¬
i. p̾dicator assumpseris. corruptibilem
d̾m uideris credere. Si passibilem car¬
nem non ẽ cõmunis ista cũ patre. ut ꝑhã
eũ possit erux illa continge. E Dum
torrentis uͦ om̃ia que a nobis dicta sunt
pͣcipitas. duos ad modum xp̃oᷤ. ñ inum
p̃dieas. et ñ in merito. Nlam si in eo n¬
chil penitꝰ diuinicas ꝑculit. scõm ho¬
minem xp̃e alius fuit. Alioqͥn ꝑ affec¬
cum cõmunis di̾catis. etiam ad patr̃i
passio ipsa ꝑuenit. A Nonita ẽ. Ego

Expanded text:
lteram naturam. Et cum in eadem quae cum Patre communis est patiatur, ad Patrem tamen non transmittit injuriam: nec humiliatus in Filio Deus Pater passibiliter creditur, cum non in eadem ipsa quae utrisque communis est, sed in nostra potius quam solus ipse suscepit, Judaeorum creditur pertulisse perfidiam. Ad summam, quid precor est quod pendebat in cruce? Quid est quod lancea dicitur vulnerasse? Caro possibilis, an substantia deitatis? Si majestatem profanus incorporei praedicator assumpseris, corruptibilem Deum videris credere. Si passibilem carnem, non est communis ista cum Patre, ut per hanc eum possit crux illa contingere. CAPUT XII. Fel. Dum torrentis modo omnia quae a nobis sunt, dicta praecipitas, duos admodum Christos, non unum praedicas. Et non immerito; nam si in eo nihil penitus divinitas pertulit, secundum hominem Christus alius fuit: alioquin per affectum communis deitatis, etiam ad Patrem passio ipsa pervenit. AUG. Non ita est; ego
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. et pͣeccatum mors. & ita mom̃s
gat. negat ꝓfecto pͥmũ nosẽẽ mortales.
Si enim ut dicit apłs. ꝑ umum hominẽ
peccatũ int̾uit inmundum. & ꝑpeccatũ
mors. mors int̾re ñ pocuit. nͥ in trante pec

Expanded text:
mundum, et per peccatum mors; et ita in mundum, et per peccatum mors; et ita in gat, negat profecto primum nos esse mortales. Si enim, ut dicit Apostolus, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: mors intrare non potuit, nisi intra
Abbreviated transcription (Latin):
iupxit enĩ. Diẽ aliqͥs. Si cui uult miseret᷑.
& quem uult inourat. qͥd ad hue qͣritur.
Noluntati enĩ eiꝰ qͥs resistet. nouerit hac
plus nos ad humilitatẽ ac pietate cogi ar¬
tariq sententia. Cum enĩ totum aodm̃ refe¬
rens humanis uirib negec docłoi amplissi¬
mus. quid aliuo quam ut mom̃ coto corde
suspensi. abeo salutis aupxilium postulemus.
hortat᷑: Qũe gͦ mouet hec in diuine gr̃e dis¬
pensatione diuersitas. & in ustũ pucat ne¬
gari alteri qͦd alt̾ acceꝑit. intelligat qũe¬
debitas penas aut iuste reodat. aut miseri¬
anditer donet. Niciate enĩ radieis macu¬
la. ita ꝓpaginuis craouce ꝑgenerationum
sarmenta diffusa ẽ. ut ne infans qͥdem
imuis diei aculpa sit pͥme p̃uaricationis
alenus. nͥ ꝑindebitam saluatoris gr̃am fu¬
erit lib̾atus. Qͥd si nec quidem sine peceato
est. qui ꝓpͥum adhuc hab̾e ñ potuit. confi¬
citur ut illud traxerit alienũ. de qͦ apłs di¬
cit. Pimum hominẽ peccatũ intrauit in

Expanded text:
Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Noverit hac plus nos ad humilitatem ac pietatem cogi arctarique sententia. Cum enim totum ad Deum referens, humanis viribus neget doctor amplissimus, quid aliud quam ut in Deum toto corde suspensi, ab eo salutis auxilium postulemus, hortatur? Quem ergo movet haec in divinae gratiae dispensatione diversitas, et injustum putat negari alteri quod alter acceperit; intelligat quemdebitas poenas aut juste reddat aut misericorditer donet. Vitiatae enim radicis macula ita propaginis traduce per generationum sarmenta diffusa est, ut nec infans quidem unius diei a culpa sit primae praevaricationis alienus , nisi per indebitam Salvatoris gratiam fuerit liberatus. Quod si nec hic quidem sine peccato est, qui proprium adhuc habere non potuit; conficitur ut illud traxerit alienum, de quo Apostolus dicit, Per unum hominem peccatum intravit in
Abbreviated transcription (Latin):
adcestantib etiam tẽpꝰ fecisse cłr filiꝰ. S
forte de patre dictum aliqͥs putet. C rat
quando ñerat filius. Cui sententie secuta
non coneinunt. qͥb dr. et anteꝗͣ nasceret᷑
nonfuit. Nam ꝑse pat̃ semꝑ existens. es̃
auob̃. u dici ñ potest natꝰ. qui ñ abinca
docet᷑ exortus. Et in patr̃e cadere ñ potest
litate certantib ñ medio cͥter oefarigas.
idc̾es qͣso ut si fieri potest exẽplo euiꝰlibet ro
possibile io ẽẽ quod docere conaris ostenas.
Neq enĩ alit cred̾e possum. licet in oratons
exempla compellis. iocͥco qͦ sit ignis poten¬
tia uideamꝰ. ex qͦ semꝑ ẽ splenoor. semꝑ ẽ ui¬
por. Utrumq deeo nascit᷑. noc id̾o tam̃ ig¬
tus sine hor quolibet aliquatenus inuenit᷑.
Hec tͥa nonse in uicem gignunt. qr ñ de splt̃¬
dore ignis et uapor. aut de uapore ignis et
splendoi. s de igne splendor. et uapor semꝑ
est genitꝰ. Quȩ cum ita sint. uides ne etuã
in creaturis posse aliquid nasci. nec osten¬

Expanded text:
attestantibus, etiam tempus fecisse dicatur Filius. Sed forte de Patre dictum aliquis putet, Erat quando non erat Filius. Cui sententiae secuta non concinunt, quibus dicitur, Et antequam nasceretur non erat: nam per se Pater semper existens etiam a vobis dici non potdocetur exortus, et in Patrem cadere non potest: ilitate certantibus non mediocriter defatigas, id irco quaeso ut, si fieri potest, exemplo cujuslibet rei, possibile id esse quod docere conaris, ostendas. Neque enim aliter credere possum, licet vi orationiexempla compellis, idcirco quae sit ignis potentia videamus, ex quo semper est splendor, semper est vapor. Utrumque de eo nascitur, nec ideo tamen ignis sine horum quolibet aliquatenus invenitur. Haec tria non se invicem gignunt, quia non de splendore ignis et vapor, aut de vapore ignis et splendor, sed de igne splendor et vapor semper est genitus. Quae cum ita sint, videsne etiam in creaturis posse aliquid nasci, nec osten
Abbreviated transcription (Latin):
interdic̃ẽ quodamꝰ anune nr̃e uideam᷑ be¬
neficium sempit̾num. ꝓdolor carnem u¬
quit solam xp̃e assumpsit. animã t̃ quesi¬
iuit. Hic originem utriusq gnarus rerũ
contemplator actendas. Prceiosior ẽ animȩ
substantia. si cransqͦssionis cuꝑa ꝓpt̾ intelꝰ¬
ligentiam peior est eausa. Ego aut̃ xp̃m
et prudentie capacem non despexit. sed̾o
eam quȩ magis fuerat uuln̾ata sascepit.
Heq enĩ aut sapientiȩ conuenit de duob
eq suis. in sipientissimam plus amare
aut ꝑfecte piecati magis indigentẽ ñ

Expanded text:
intercidere quodammodo animae nostrae videamur beintercidere quodammodo animae nostrae videamur beneficium sempiternum. Proh dolor! Carnem, inquit, solam Christus assumpsit, animam non quaesivit. Hic si originem utriusque gnarus rerum contemplator attendas, pretiosior est animae substantia: si transgressionis culpam, propter intelligentiam, pejor est causa. Ego autem Chriet prudentiae capacem non despexit; secundo eam quae magis fuerat vulnerata suscepit. Neque enim aut sapientiae convenit, de duobus aeque suis, insipientissimam plus amare; aut perfectae pietati, magis indigentem non