comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& potestatem dñi non effugiemus. Iripsũ
da &eme tibi sindonem. idest spuale amic¬
tu ipse es: Quid enim. quia. dat teipsum uolup¬
tati nunc per concupiscentiam carnis tamquam
est: Eodem ipso inquam pricio. qđ tuipsi es
Precium enim meretricis tantum est: quantũ
ueniant. sint serui dedomo ista: ut om̃s uesti¬
ti & om̃s pasti sint: Cinctoria fecit. sutiq ad
opus: Nam & ipsa opus faciens. accinxit. fortit᷑
lumbos suosi Qui sunt chananci: Uicinȩ nen
gentes ampopulus israele iNon. sed aligenigenȩ:
aliquando. facti estis prope in sanguine xp̃i
Qui eratis aliquando peregrini. testamentorũ¬
& sine dõ in hoc mundo: nunc autem ciues & do¬
cinctoria. operemini in domo dominiea : iam:
facti domestici dĩ ex chananeis. unde eroet &
ista mulier modo in euangło recitata
Chananea enim erat. ad mensam filiorum
accedere non audebat : sed tam quam canis
micas demensa requirebat. Uide. quem¬

Expanded text:
et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum da, et eme tibi sindonem, id est, spirituale amictu ipse es. Quid enim? Quia das te voluptati, nonne pro concupiscentia carnis, tanquam t, eodem ipso pretio quod tu ipse es? Pretium enim meretricis tantum est, quantum veniant, sint servi de domo ista: ut omnes vestiti, omnes pasti sint. Cinctoria enim fecit, utique ad opus: nam et ipsa opus faciens, accinxit fortiter lumbos suos. Qui sunt Chananaei? Vicinae gentes populo Israel alienigenae. , facti estis prope in sanguine Christi. Qui eratis aliquando peregrini Testamentorumine Deo in hoc mundo, nunc autem cives cinctoriis operamini in domo dominica, jam facti domestici Dei ex Chananaeis, unde erat et illa mulier modo in Evangelio recitata. Chananaea erat, ad mensam filiorum accedere non audebat, sed tanquam canis micas requirebat. Vide quem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩmis Si emis aliquid das: non tamen argen¬
tum sed te ipsum das Sindonem quoq refer
mulier per om̃s terras . Et forte uendere di¬
cenda est : quia dixit apostolus Si nos uobis
accepti. Nam in omni uenditione : ratio dati
& accepti uersatur. Contristatur autem a¬
postolus aduersus quȩdam fortc. ubi non uen¬
didit sindonem. Nulla inquit michi ecclesia
cõmunicauit . in ratione dati & accepti
Sed ille qui sic uendidit . non quȩrit datum: sed
requirit fructum. Ne inquit me quasi uendi¬
torem cuangelii putetis. Est in quam & ille
mercator dñi sui: sed precium quȩrit. Nam
ista : sed non ipsa quȩrebat a postolus dices
enĩccioseph in aegypto frumenta non
uendebat & tamen ȩmentes seruos regios facie¬
bat: Volentes namq uiuere in illa fame fru¬
menta accipiebant : & serui fiebant
eius serui non fuerimus. quid nobis prodest¬
esse : Recusantes enim talem dnm. sub
diabolo erimus Nam & famem patiemur.

Expanded text:
emis. Si emis, aliquid das; non tamen argenemis. Si emis, aliquid das; non tamen argentum das: te ipsum das. Sindones enim refertmulier per omnes terras. Et forte vendere dicenda est: quia dixit Apostolus, Si nos vobisaccepti: nam in omni venditione ratio dati et accepti versatur. Contristatur autem Apostolus adversus quaedam fora, ubi non vendidit sindones: Nulla, inquit, mihi Ecclesia communicavit in ratione dati et accepti . Sed ille qui sic vendidit, non quaerit datum, sed requirit fructum: ne quasi venditorem Evangelii putetis. Est quidem ille mercator Domini sui, sed magis pretium quaerit. Nam ista: sed non ipsa quaerebat Apostolus, dicensenim et Joseph in Aegypto frumenta non endebat: et tamen ipsos ementes, servos regios faciebat . Volentes vivere in illa fame, accipiebant frumenta, et fiebant servi. Quid nobis prodest recusare talem Dominum? Et sub diabolo erimus, et famem patiemur,
Abbreviated transcription (Latin):
angłi cumeo. Ibi om̃s angłi : & angeli cȩlorum.
& angeli ad nunciatores uerbi dĩ. Et enim pro¬
Ille igitur. ille alicubi demorans. ille dequo
multi dicunt. quando uenturus est aut quis
uenturus est ũ pse conspicuus erit in portis.
Sed alios admittit: contro alios claudit
in concilio cum senatoribus terrȩi Quod donec
fiat. hȩc interim faciat quod faciebat. O pe¬
retur. non cess&. expectet illum conspicuum
in portis: non contremiscat scm̃ conciliua
iudicii dĩ Cum bona conscientia ueniat.
gloriosa ueniat . qm̃ & ipsius menbra & ipsius
filii sunt : qui cum uiro eius iudicaturi sunt¬
Sindonem fecit & uendidit: Bene. quia sindo¬
nem fecit. Quare autem uendidit. nisi quia
non quęrit datum. sed requirit fructua:
Si uero gratis tollit: non emit: Si emit. preci¬
um dat: non gratis tollit. Et ubi est Qui
sititis. ite ad aquam : emite uobis sine argen¬
to. Quando ȩmis. non argentum das: & tam̃

Expanded text:
Angeli ejus cum eo . Ibi omnes Angeli et Archangeli coelorum, Angeli ejus cum eo . Ibi omnes Angeli et Archangeli coelorum, et Angeli annuntiatores verbi Dei. Etenim et pro. Ille ergo, ille alicubi nunc demorans, de quo multi dicunt, Quando venturus est? aut, Quis venturus est? conspicuus erit in portis, sed alios admittet, contra alios claudet. in concilio cum senioribus terrae. Quod donec fiat, haec interim faciat quod faciebat: operetur, non cesset; exspectet illum futurum conspicuum in portis, non contremiscat sanctum concilium judicii Dei; cum bona conscientia veniat, gloriosa veniat; quia ipsius membra sunt, et ipsius filii sunt, qui sunt cum ejus viro judicaturiSindones fecit, et vendidit. Bene quia sindones fecit: quare vendidit, nisi quia non quaerit datum, sed requirit fructum? Si gratis tollit, non emit: si emit, pretium dat, non gratis tollit. Et ubi est, Qui sititis, venite ad aquam, emite vobis sine argento ? Quando emis, non argentum das; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suo: de bysso & purpura uestimenta fecit sibi
Non enim decebat matronam tanti uiri. uel
nudam incedere : uel pannosam. Fecit de bysso
& purpura uestimenta sibi. ser byssum can¬
didam. confessionem : perpurpurã gloriosam
passionem intellige Huius byssum. cum oric¬
mus agnoscimus: huius purpuram in marty¬
ribus manere laudamus Conspicuus autern
fit in portis uir eius Ille qui alicubi demorat᷑.
ille qui pro tali coniuge de domo sua sollicitus
non est. ille quem demorantem Alicubi nunc
nemo uid&. conspicuus fit in portis. Ad ten¬
dis quando. Uide quod sequituR
um sederit in concilio. cum senatoribus terrȩ
Nichil euidentius lege & alium prophetam¬
qui dicit. Ueni& adiudicium: cum seniorib
populi sui. In illo concilio. hoc est in illo iudicio.
iudicantibus secum quibus dictum est. Sede¬
bitis super duodetm sedes. iudicantes duodecĩ
tribus isrł: conspicuus erit. Ueni& enim filius
hominis sicut ipse dixit in maiestate sua. & om̃s

Expanded text:
 De bysso et purpura vestimenta sibi fecit. Non enim decebat matronam tanti viri, vel nudam incedere, vel pannosam. Fecit de bysso et purpura vestimenta sibi. De bysso, candida confessione; de purpura, gloriosa passione. Hujus byssum, cum oramus, agnoscimus; hujus purpuram in martyribus mane laudamus. 19. Conspicuus autem fit in portis vir ejus. Ille qui alicubi demoratur, ille qui pro tali conjuge de domo sua sollicitus non est, ille quem demorantem alicubi nunc nemo videt, conspicuus fit in portis. Attende quando; vide quod sequitur: Cum sederit in concilio cum senioribus terrae. Nihil evidentius; lege aliam prophetiam: Veniet ad judicium cum senioribus populi sui . In illo concilio, hoc est, in illo judicio, judicantibus secum sanctis, quibus dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel , conspicuus erit. Veniet enim Filius hominis, sicut dixit, in majestate sua, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In tribulatione fortis. nondum receptis pro¬
missis pauens. brachia sua infusum confirman
istos quasi paupertatis & necessitates seculares.
propter quam spem lucerna nr̃ec ardeat to¬
ta nocte. Nunc inquam audite
urrecerunt filii eius. & ditati sunt. Modoin
paupertate uiuimus. in paupertate uigilamꝰ.
Et cum morimur. in paupertate dormimus
Sed surgemus. & ditabimur. Tunc quoque
mus es ideo multa sunt tibi necessaria. Opus
est ut multum uestiaris: quia frigus pati non
dibus ambulare non priceuales.
habent uestem lucis: quȩ numquam teritur.
numquam sordidatur. Illę & ibi sunt uerae
diuitiȩ̨: ubi nulla erit inopia. nulla indigen¬
tia. Quomodo itaq quęris hȩc antequam sur¬
gas  Si filius es mulieris huius. attende quan¬
do tibi diuitię promittantur Surrexerunt
inquid filireius. et ditati sunt. Et uir cius

Expanded text:
tur, in tribulatione fortis, nondum receptis protur, in tribulatione fortis, nondum receptis promissis pavens, brachia sua in fusum confirmans istos quasi paupertatis et necessitatis saecularis, propter quam spem ardeat lucerna nostra tota nocte, nunc audite. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Modo in paupertate vivimus, in paupertate vigilamus; et cum morimur, in paupertate dormimus: sed surgemus et ditabimur. Tunc ditabunmus es, ideo sunt tibi multa necessaria. Opus est multum vestiaris, quia frigus pati non dibus ambulare non potes. habent lucis: nunquam teritur, nunquam sordidatur. Illae sunt verae divitiae, ubi nulla erit inopia, nulla erit indigentia. Quid modo quaeris hoc, antequam surgas? Si filius es mulieris hujus, attende quando tibi divitiae promittantur. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uelud angłos cȩlestia tanꝙ cęlestia. homine
ordinatum. non accipiens in uanum nomen
dñi dĩ sui: non substantiam creaturę senti¬
ens deciratore. ita ordinate totum loquens ñ
ut prȩponat inferiora potioribus. nec subdat
ipsa dicit Ordinate in me karitatea
Nolite prȩpostere agere. nolite turbare. &
Nec dm̃ offendatis propter me: nec me offen¬
Ordinate in me karitatem. Beata filia cius
in hoc ordine constituta: cuius inter cęteras
celebramus hodie passionea saulum quoq
Ante Audiuimus in confessione ordinantem lin¬
exhibendum. honorem autem dõ: ossuum ape¬
ruit attente . & ordinem posuit linguę sue
Seuerȩ conuersationes domorum eius. Seuerȩ¬
inquam. fortes. atq distinctȩ̨. Non est ubi
defluat: non amat dissolutionem. Cibos
autem peregrinorum comedit. Merito tantũ
adquisiuit. Hic ergo ista laboriosa. uigilanᷤ
sollicita. seuere castigans domum suam. de¬
nocte consurgens. intuens lucernã ne extingua¬

Expanded text:
ia tanquam terrestria, homines ordinatum. Non accipiens in vanum nomen Domini Dei sui, non substantiam creaturae sentiens de Creatore: ita ordinate totum loquens, ut non praeponat inferiora potioribus, nec subdat rdine. Unde et ipsa dicit: Ordinate in me charitatem . Nolite praepostere agere, nolite perturbare ne Deum offendatis propter me, nec me offenOrdinate in me charitatem. Beata filia ejus in hoc ordine constituta, cujus inter caeteras celebramus hodie passionem, paulo ante audivimus confessionem, ordinans, lintimorem autem Deo. Os suum aperuit attente, et ordinem posuit linguae suae. 24. Severae conversationes domorum ejus.--Severae, fortes, districtae: non est ubi diffluatur, non amat dissolutionem. Cibos autem pigros non comedit. Merito tantum acquisivit. 25. Hic ergo ista laboriosa, vigilans, sollicita, severe castigans domum suam, surgens de noctibus, intuens lucernam ne exstingua
Abbreviated transcription (Latin):
sed non de nr̃o. Ipse uir eius laudauit eam:
qm̃ surrexerunt filii eius. & diuites facti sunt
Adtendit eam. inspexit eam: & laudauit eam
Quis nolit audire quomodo laudauerit Si tam
io cunde audistis cum laudaretur A nobis. quomͦ
audirctis si possemus eam laudare sicut lauda¬
uit eam uir eius. . Laudabimus eam in resurrec¬
tione Cum inquam resurexerimus. & audiȩmus¬
inueni& . Beatitudinis autem ipsius laudem si
cum ipsa audiamus quem ad modum eam lauda¬
uerit uir eius. uidentes eam cum tanta beacitu¬
dine filiorum diuitum in resurrectionemor¬
tuorum Multȩ inquit filiȩ fecerunt potenti¬

Expanded text:
de nostro. Ipse vir ejus laudavit eam. Quando surrexerunt filii ejus, et ditati sunt; attendit eam, et inspexit eam, et laudavit eam. Quis nolit audire quomodo laudaverit? Si tam jucunde audistis, cum laudaretur a nobis; quomodo audiremus, si possemus audire sicut eam laudavit vir ejus? Laudavit eam in resurrectione: cum resurrexerimus, audiemusuit laudem ipsius? Haec est iamus, audiamus quemadmodum eam laudaverit vir ejus, videns eam jam cum tanta beatitudine filiorum, divitum in resurrectione mortuorum. 27. Multae, inquit, filiae fecerunt potenti
Abbreviated transcription (Latin):
itenteᷤ aduentum eiꝰ. et sunt ibi de illo numero. de
Nc̃ interim demoratur alicubi: sed ñ est sollicitus
quid agatur indomo. Om̃s enĩ aput eum uestitis
Numꝗd denũditate seruor suoꝵ. sollicitus erit cum
alibi demoratur. habens coniugem talem. n Uesti¬
ti sunt : et optime. Vultis nosse quam optime ns¬
Quotquot in xp̃o baptitati estis. xpm indiustis. Om̃s¬
gͦ om̃ino aput eum uestiti s̃. Et boni serui & mali
serui uestiti sunt. Sed boni serui uestitis qͥ xp̃m in
empli : sequentes uestigia dñi sui. Alii uero usq
Ad sacracmentum.¬
sua ueste rationem
oncessat illa mulier om̃s uestire : ut nemo
quȩratur. nemo dicat. Ideo non sum bene operce¬
tus. quia non sum uestitus. Uidete. quem ad¬
modum induti esse debeatis Pro uestibus
nr̃is. &iam opus faciamus. Omneꝰ enim aput

Expanded text:
unt ibi et ex illo numero, de um. CAPUT XI. 16. Nunc interim demoratur alicubi: sed non est sollicitus quid agatur in domo. Omnes enim apud eam vestiti sunt. Numquid de nuditate servorum suorum sollicitus erit, cum alicubi demoratur, habens conjugem talem? Vestiti sunt, et optime. Quam optime baptizati estis, Christum induistis . Omnes omnino apud eam vestiti sunt. Et boni servi et mali servi vestiti sunt: sed boni servi vestiti sunt, qui Chempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum,sua veste rationon cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, Ideo non sum bene operatus, quia non sum vestitus. Videte ergo, quemadmodum induti esse debeatis. Pro vestibus ris etiam opus faciamus. Omnes enim apud
Abbreviated transcription (Latin):
pistolam scripta ad parthos eẽ testantur Merito iudȩ ultima est po¬
deo nunc usq ordinem quo scripre sunt recinent Constat enim quia
eatus iacobus tricesimo post passione dñ Anno: suum consumauit
nartirium Pecrus tricesimo octauo. hoc est ultimo anno neronis pas¬
us est: et ipse insecunda sua seribit epistola Certus sum quia uelox
t depositum tabernaculi mei: secundũ quod et dñs nr̃t ihe xp̃s sigusi
cripsit epistolam. cum multo Ante iacobus migrauerit Adebĩm
dem seripsit ȩclesus Porro lohannes multo pos ⁊ tempori
suas epistolas et euuangelium scripsit: quam post occisione
domiciani reuersus de exilio turbatam si absente per
hereticos repperit ȩclesiam Quos insuis
epistolis percuciens: sepe cognomiat
Anticristos¬
Lacobus dĩ & dñi nr̃i seruus. duodecim tribubus quae¬

Expanded text:
Epistolam scriptam ad Parthos esse testantur. Merito Judae posita est ulEpistolam scriptam ad Parthos esse testantur. Merito Judae posita est ulideo nunc usque ordinem quo scriptae sunt retinent. Constat enim quia beatus Jacobus tricesimo post passionem Domini anno suum consummavit martyrium. Petrus tricesimo octavo, hoc est ultimo anno Neronis, passus est, et ipse in secunda sua scripsit Epistola: Certus sum quia velox sit depositum tabernaculi mei, secundum quod et Dominus noster Jesus Chrisscripsit Epistolam, cum multo ante Jacobus migravit ad Christuiisdem scripsit Ecclesiis. Porro Joannes multo post tempore suas Epistolas simul et Evangelium scripsit, qui post occisionem dominicam reversus de exsilio turbatam se absente per haereticos reperit Ecclesiam, quos in suis Epistolis percutiens saepe cognominat AntichristosJacobus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
acob Pitrus. Iohannes. ludas. septem epistolas ediderunt: quas ȩxlisi¬
astiea consuetudo catholicas. hoc est uniuersales cognominat:
inquibus ileo prima epis tola ia cobi ponitur: quia ipse hiero solimoru
egendam suseepit acclãm In catalogo apostolorum: priores so¬
le at numeneri pecrus & iobannes. Unde fons et origo euangelice pre
tatĩ. etiam paulus Apostolus in eo nominando uenerans Ait: Iacob. ceplras. &
orime crediderunt suam epistolam misit. merito prima poni debuit. mi¬
cito petri secunda: quia ipsi electis aduenis qui grecs dicuntur ꝓseliti
hoc est eis scripsit qui degentilitate Adiudaismbm deiudaismo adelectio¬
sis cuuangelicar gratia conuersi sunt Merito Iohanis epistolat tercio
oco suntꝰ posite : quia bis scripsit ipse qui dege itib crediderunt. cũ nec
ratura nec ꝓfessiorie iudei extitissent. Deniq multi scriptorũ ȩclesiasti¬
orũ. in quib ẽ et ses Athanasius alexandrinie p̃sul eclesiar : prina eius

Expanded text:
Jacobus, Petrus, Joannes, Judas septem Epistolas ediderunt, quas ecclesiastica consuetudo catholicas, hoc est, universales, cognominat. In quibus ideo prima Epistola Jacobi ponitur, quia ipse Jerosolymorum regendam suscepit Ecclesiam. In catalogo enim apostolorum priores solent nominari Petrus et Joannes. Verum fons et origo evangelicae pratatem etiam Paulus apostolus in eo nominando venerans ait: Jacobus, Cephas etprimae crediderunt, suam Epistolam misit, merito prima poni debuit; merito Petri secunda, quia ipse electis advenis, qui Graece dicuntur proselytae, hoc est, eis scripsit qui de gentilitate ad judaismum, de judaismo ad electionis evangelicae gratiam conversi sunt. Merito Joannis Epistolae tertio loco sunt positae, quia his scripsit ipse qui de gentibus crediderunt, cum nec natura nec professione exstitissent. Denique multi scriptorum ecclesiasticorum, in quibus est sanctus Athanasius Alexandrinae praesul Ecclesiae, primam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
karitatem autem non habeam: factus sum
aercementum sonaxᷤ aut cymbalum tinniens
Loquitur linguis: Ad potentiam illam flores
am omnem prophociam & omnem fidem ita
Audi adhuc & alias potentias. ad flores per¬
tinentes. non autem ad fructum. Si distribu¬
ero inquit om̃a pauperibus. & si tracdidero cor¬
pus meum ut ardeam. Karitatem non habeã:

Expanded text:
aritatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Loquitur linguis, ad potentiam illam flores am omnem prophetiamAudi adhuc alias potentias, ad florem pertinentes, non ad fructum. Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam,
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiae discatis: & ꝑbanc ostender
deque huic loco contrarium putari debet: sed potius con¬
sonum in tellegi quod paulus ait: Scientes quod tribulatio
patientiam õperatur: patientia autem probationem
Patientia enim probationem operatur : quia cuius patientia
uinci non potest: ille ꝑfectus esse probatur: Quod hic quoq
subsequenter edocetur : cum dicitur : patiertia aut
opus penpectum HXET Et rursum probatio fiderti¬
patientiam operatur : quia illa ratio facit fideles ꝑpati¬
entiam exerceri : ut perhanc fides eorum quae sit
perfecta probetur.

Expanded text:
patientiae discatis, et per hanc ostendereNeque huic loco contrarium debet putari, sed potius consonum intelligi, quod Paulus apostolus ait: Scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem . Patientia enim probationem operatur, quia cujus patientia vinci non potest, ille perfectus esse probatur. Quod hic quoque subsequenter edocetur, cum dicitur: Patientia autem opus perfectum habet. Et rursum: Probatio fideipatientiam operatur. Quia illa ratio facit fideles per patientiam exerceri, ut per hanc fides eorum quam sit perfecta probetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quaquam topera pietatis quaet propeo
fiunt ÷ in proximos ꝑfecto sed magis superbo tordis
largitur equeuitis ficus ⁊̃ qui aqui diuinas dilection
ne seꝑ fecte de ebriat. nullumiam desuis errar¬
tibus nisisapsum accus ati
Quis s aprio pas
atoDisci

Expanded text:
nequaquam opera pietatis quae pro peccatis nequaquam opera pietatis quae pro peccatis fiunt in proximos perfecto, sed magis superbo corde largitur. Neque vitis ficus, quia qui divina dilectione se perfecte inebriat, nullum jam de suis erroribus, nisi seipsum accusat. Quis sapiens et disci
Abbreviated transcription (Latin):
pucus In promtu est quia sicut arbor nequid amis so
naturali fructu : alterius arboris ex seferresnuctũ
na maledictus &siquid boni ad tempus loqui
uidetur fructum benedictionis habere nullatenus
ualetAdsihaec altius quis ue lit discirt potest
inficũ cuius folus proto parentes nr̃i post agiiti¬
onsecupuaricationis sua pudendatexenisuela¬
mentũ excussationis intellegi: & quo ipsitunc
increpationẽ creatoris ase reppellere: & in ipsuno
creatore conabantur refundene: & nunc pleriqi
stultorumcor suum declinant in uerbum malunoli
adexcusandas excusationes in peccatis : potest inoliuis
fructus misericordiae : inuite feruor dilectoonosi
accipis ego autem sicut oliua fructifera in domodm̃i
speraui inmisericordia dimei : Id est sicut is qui fquo¬
fum aumisericordiae facit : mifericordiã ipseadño
speraui : Itemq & poculum inquit tuum in ebrians
quã p̃larum .e : Quod decaritate dĩ constat dictum.
se in peccatis ib excusare potius quam accusa rennitito

Expanded text:
c. In promptu est, quia sicut arbor nequit amisso naturali fructu alterius arboris ex se ferre fructum, ita maledicus et si quid boni ad tempus loqui videatur, fructum benedictionis habere nullatenus valet. At si quis haec altius velit discuti, potest in ficu, cujus foliis protoparentes nostri post agnitionem praevaricationis sua pudenda texerunt, velamentum excusationis intelligi, quo et ipsi tunc increpationem Creatoris a se repellere et in ipsum Creatorem conabantur refundere, et nunc plerique stultorum cor suum declinant in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis . Potest in olivis fructus misericordiae, in vite fervor dilectionis accipi. Ego autem inquit sicut oliva fructifera in domo Domini, speravi in misericordia Dei mei , id est, sicut is qui fructum misericordiae facit, misericordiam ipse a Domino speravi. Itemque: Et poculum, inquit, tuum inebrians quam praeclarum est ! Quod de charitate Dei constat dictum, se in peccatis excusare potius quam accusare nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
errane: tñs mei dile otissimi
Uidelicet aestiman¬
do quod temptamente uitiorum : adosumant enna
uamuis sciamus non nullos sexigentibu se iore iũs
praecedenti u. criminum: in alia rursus seeleladapos
distredeniudicis  corriusse ꝑ iissu: unde est illud apostolt
Et sicut non probauerunt dm̃ habere in notetiam u tradidit
eos in reprobum sensum : ut faciant quae non conueniunt

Expanded text:
errare, fratres mei dilectissimi. Videlicet aestimando quod tentamenta vitiorum a Deo sumant originem. Quamvis sciamus nonnullos exigentibus meritis praecedentium criminum, in alia rursus scelera justo districti judicis corruisse permissu. Unde est Apostoli: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
adño quae tamen accipere non merentur : addit quali¬
ter petere debeant. si in petrare desiderant: postulet
autem infide : nibil bȩsitans : hoc est talem se exhibeat bene
uiuendo: qui dignus sit ex audiri dum postulat: Qui enim
neminit se dñi non obtem perasse practis merito
desperat dñm suis intendere precibus: scriptũ ẽ enim
Qui obturat aunem suam neaudiat legem oratio eius¬
erit ex secrabilis: Qui enim haesitxt : Sicilis ẽ fl¬
Tui mraris: Qupa uento couetira: enciacum pert

Expanded text:
a Domino, qui tamen accipere non merentur, addit qualia Domino, qui tamen accipere non merentur, addit qualiter petere debeant si impetrare desiderant. Postulet autem in fide nihil haesitans. Id est, talem se exhibeat bene vivendo, ut dignus sit exaudiri dum postulat. Qui enim meminit se Domini non obtemperasse praeceptis, merito desperat Dominum suis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejuserit exsecrabilis . Qui enim haesitat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfert
Abbreviated transcription (Latin):
Miluennea et non inpaopera et oabirut
Imnis quidem sapientia salutaris adño postulanda est
qui a sicut uir sapiens ait : omnis sapientia adño dõ est & cũ
illo fuit semper: Neque aliquis ꝑliberum arbitrium sine
aediutorio gratiae diuinae : quamuis pelagiani multum scon¬
tendant in telligere ac sapere ualet : sed hic specialiter deilla
sapientia dici uidetur : qu anos in temptationibus uti neces¬
se est siquis inquit ur̃m non potest intelligere utilitatem
temptationum quae fidelibus probandi causa eueniant
postulet ado tribui sibi sensum : quo di noscere ualeat :¬
quanta pietate pater castigat filios : quos aeterna heredita¬
te dignos efficere curat: & consulte ait : quidat omnibus
affluenter Nequis uidelicet suae conscius fragitatis
accipere sepetente posse diffideret : sed potius quisque
recoleret quia desiderium pauperum exaudiuit dñs
& sicut idem alibi dicit: Benedixit omnestimentes sedi
pusillos cum maioribus : Verum qui a multi multa petunt

Expanded text:
luenter, et non improperat, et dabitur ei. Omnis quidem sapientia salutaris a Domino postulanda est, quia sicut vir sapiens ait: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper . Neque aliquis per liberum arbitrium sine adjutorio gratiae divinae, quamvis Pelagiani multum contendant, intelligere ac sapere valet. Sed hic specialiter de illa sapientia dici videtur, qua nos in tentationibus uti necesse est. Si quis inquit vestrum non potest intelligere utilitatem tentationum quae fidelibus probandi causa eveniunt, postulet a Deo tribui sibi sensum, quo dignoscere valeat quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere curat. Et consulte ait: Qui dat omnibus affluenter, ne quis, videlicet, suae conscius fragilitatis, accipere se petentem posse diffideret, sed precoleret, quia desiderium pauperum exaudivit Dominus. Et sicut idem alibi dicit: « Benedpusillos cum majoribus . Verum quia multi multa petunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto magis putatis : deteriora mereri supplicia : qui filiũ
conculcauerit : & sanguinem testamenti pollutum duxerit
in quo scĩficatus est : & spũi gratiae contumeliam fecerit:
uterq autem sensus adunum finem respicit: ut uideli¬
cet diuinae gratiae iustis operibus respondentes : simͦ
inuicem benigni misericordes: donantes inuicem :

Expanded text:
a, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti pollutum duxerit in quo sanctificatus est, et Spiritui gratiae contumeliam fecerit ? Uterque autem sensus ad unum finem respicit, ut videlicet divinae gratiae justis operibus respondentes, simus invicem benigni, misericordes, donantes invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
dup e offendens quippe in uno oetu est orunisiin¬
dus e: Sisfencredu nuiergo÷ unde stt oronium reus sim uno
quia ꝓlenitudo legis caritas est qua dr̃ proxipr usque
oiligitur inquib pceptis caritatis tota lexo penait
olropbetan qonerito fit om̃niumy eus ẽ quicontra ld
facro pilnqua pendent om̃a Nemo autẽ peccat non liom¬
uersus neam faciendo : quia non adulte rabise nonbio¬
cidilms faciesa non furaberis non concupis ces : & si

Expanded text:
dus sit. Offendens quippe in uno, factus est omnium reus. Quaerendum est ergo, unde sit omnium reus, si in uno quia plenitudo legis caritas est qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus qui contra illam facit in qua pendent omnia? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo, quia non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces et si
Abbreviated transcription (Latin):
Facilis est sensus quia qui iracun¬
diae uitiose in cautus subiugat: &si hominibus iustus
apparet in diuino examine non dum ꝑfecte iustus. ẽ
uerum altius potest intellegi : quia dño dictum est. tu
autem dñe uirtutum cum tranquillatate iudicas : qualis¬
cumque iudex homo amissa mentis tranquillitate delin¬
quentem iudicat: etiam siiuste iudicat. iustitiam tam̃
diuini examinis inquam ꝑturbatio cadere nescit imi
ut digni existere possint : qui uerbum salutis ꝑcipiant
Qui enim non declinat prius amalo: non potest facere
bonum : Omnem quippe inmunditiam: & carnis & animȩ
nuncupat: Malitia autem propriae ad interioris ho¬
minis prauitatem respicit: Suscipite inquit insitũ
uerbum dĩ : Id est uerbum quod ur̃is cordibus p̃dicando
in ponimus : uos discendo suscipite : Vel certeita sentiendũ
uerbum quod uobis in die redemptionis insitum ẽ: quando
uoluntariae genuit uos ds̃ : iam nunc ꝑfectius suscipite :¬
etiam operibus implendo : quodiam in mrnisterio tenetis

Expanded text:
Facilis est sensus, quia qui iracundiae vitio se incautus subjugat, etsi hominibus justus apparet, in divino tamen examine nondum perfecte justus est. Verum altius potest intelligi, quia de Domino dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Qualiscunque judex homo amissa mentis tranquillitate delinquentem judicat, etiam si juste judicat, justitiam tamen divini examinis in quam perturbatio cadere nescit, imiut digni existere possint, qui verbum salutis percipiant. Qui enim non declinat prius a malo, non potest facere bonum. Omnem quippe immunditiam et carnis et animae nuncupat. Malitia autem proprie ad interioris hominis pravitatem respicit. Suscipite inquit insitum verbum, id est, verbum quod vestris cordibus praedicando imponimus, vos discendo suscipite. Vel certe ita sentiendum est: verbum quod vobis in die redemptionis insitum est, quando voluntarie genuit vos Deus, jam nunc perfectius suscepit, etiam operibus implendo, quod jam in ministerio tenetis.
Abbreviated transcription (Latin):
dilacent isus se
Pauperes uocat humiles : & qui pro contemptu rerum uisibi¬
lium. fide autem in uisibilium diuitiarum  huic mundo
despicabiles parent: T ales namq dr̃ elegit : dñs nr̃t
ihis xp̃s dicendo : xolite timere pusillus grex : quia con¬
placuit patri ur̃o : dare uobis regnum: Tales elegit.
cũ parentes sibi pauperes: quorum offitio inmundum
ueniens nutriretur creauit: sed hostamen futuri
regni expectatione praelaros reddidit ac nobiles
Vosꝰ autem ex in honorastis pauperem : propter illum
scilicet: cui dictum ẽ tusta illic: cum habenti anulum
aureum dictum ẽ tu sedehic: uorpe diuit es ꝑpoter
diuit es ꝑponer

Expanded text:
diligentibus se? Pauperes vocat humiles, et qui per contemptum rerum visibilium, fide autem invisibilium divitiarum mundo huic despicabiles parent. Tales namque elegit Dominus nostistus dicendo: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Tales elegit cum parentes sibi pauperes, quorum officio in mundum veniens nutriretur, creavit. Sed hos tamen futuri regni exspectatione praeclaros reddidit ac nobiles. Vos autem exhonorastis pauperem. Propter illum scilicet cui dictum est: Tu sta illic, cum habenti annulum aureum dictum est: Tu sede hic bene. Nonne divites per
Abbreviated transcription (Latin):
quam tamen paenitendo euasit: Temptatus est iudas
ꝑ filargrriam : & quia erat auarus ab ipsa sua concupis¬
centia abstractus & in lectus ad interitum consentiendo
decidit: Temptatus ẽ iob multipliciter: sed quiã nec
possessiones nec salutem corporis diuino a moripraepo¬
suerat temptari quidem suggestione hostili potuit.
sed consentire uel saltim delectare peccato nullateñ
ualebat : Quod ergo dicitur: quia peccat cũ consumatũ
fuerit generat mortem : respicit econtrario ad hoc
quod supra dictũ est deeo qui suffert temptationem : qui a
cum probatus fuerit accipiet coronam uitae: sicut enĩ
ille qui temptatus superat praemia uitae : ita nimiru
merito ruinam mortif incurrit
Noline itaque

Expanded text:
quam tamen poenitendo evasit. Tentatus est Judas quam tamen poenitendo evasit. Tentatus est Judas per philargyriam, et quia erat avarus, ab ipsa sua concupiscentia abstractus et illectus, ad interitum consentiendo decidit. Tentatus est Job multipliciter, sed quia nec possessiones, nec salutem corporis divino amori praeposuerat, tentari quidem suggestione hostili potuit, sed consentire vel saltem delectari peccato nullatenus valuit. Quod ergo dicitur, Peccatum, cum consummatum fuerit, generat mortem: respicit e contrario ad hoc quod supra dictum est de eo qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae. Sicut enim ille qui tentatus superat praemia vitae meretur, ita merito ruinam mortis incurrit. Nolite itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ribus modis temptatio agitur: suggestione delectatione
consensu: suggestione bostis : delectatione autem ueletiã
consensu: nrãe fragitatis: Quod si hoste suggerente delectari
duit consentire peccato nolumus: temptatio ipsa nobis aduic¬
toriam pirouenit : qua coronam uitae mereamur accipere:
Si uero ad bostis suggestionem paulatim arecta intentione
abstrahi & inuitio incipimus in lici.  delectando quidem
offendimus: sed necdum lapsum mortis incurrimus
At isi delectationem concepti incorde fauoris etiam par
hostis abscedit: Quod ut astruamus exemplis : temp¬
tatus est ioseph uerbis dominae: sed quia concupiscentiã
libidinis non babuit : suggestione tantum non etiam
delectatione : uel consensũ temptari potuit: ideo uictor
eũasit : Temptatus est dauid uisu uxoris aliene : & quia
nec dum carnis appetitum uicerat: a concupiscentia sua
abstratus & in lectus est : atq ubi conceptum scelus ꝑfecit
reatum mortis etiam proprioore iudicatus incidit.

Expanded text:
ribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem, vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si, hoste suggerente, delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam provenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Si vero et hostis suggestione paulatim a recta intentione abstrahimur, et vitio incipimus illici, delectando quidem offendimus, sed necdum lapsum mortis incurrimus. At si delectationem concepti corde facinoris, etiam parhostis abscedit. Quod ut astruamus exemplis, tentatus est Joseph verbis dominae, sed quia concupiscentiam libidinis non habuit, suggestione tantum, non etiam delectatione vel consensu tentari potuit, ideo victor evasit. Tentatus est David visu uxoris alienae, et quia necdum carnis appetitum vicerat, a concupiscentia sua abstractus et illectus est. Atque ubi conceptum scelus perfecit, reatum mortis etiam proprio ore judicatus incidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia potest recte intellegi: Quia & nullus doctorũ bonorũ
potest domare linguamꝰ eorum. quise ipsos stulta uerbo¬
sitate cohibere neglegunt : & nullus loquentiũ est qui
non aliquando delinquat in lingua sua : denique de
uiro ꝑfecto in articulo maxime temptationis consti¬
tuto: ueraciter dictum .ẽ. In omnib: his non peccauit
iob labiis suis. & tam̃ ipse sepost modum auditis dĩ
sermonibus deinepta stultae locutionis rephendit
dicens: unum locutus sum: quod utinam non dixis sẽ
& alterum quibus ultra non addam

Expanded text:
tia recte potest intelligi, quia et nullus bonorum doctorum tia recte potest intelligi, quia et nullus bonorum doctorum potest domare linguas eorum qui seipsos a stulta verbositate cohibere negligunt, et nullus loquentium est qui non aliquando delinquat in lingua sua. Denique de viro perfecto in articulo maximae tentationis constituto, veraciter dictum est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et tamen ipse se postmodum auditis Dei sermonibus, de ineptia stultae locutionis reprehendit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem, et alterum, quibus ultra non addam
Abbreviated transcription (Latin):
natiue ꝑturbationis : in eptis euã ac noxis sermonib
acumulatur omneo enim uxbuue pegtianun¬
et uolucrũ et serperitiũ ceenorum domapot᷑i
er domata surt ariat urrathuonra cn
Legimus inplinio: in manissimã serpenium aspidẽ
in aegrpto domitã apatre familias. & cotidie decauer¬
na sua egressam. a mensa eius annonam ꝑcipere
solitam : Legimus item scribente marcellino comite
man suae factum tigridem ab indiatanatasio prin¬
cipi missam : Vultergo intellegi: quia lingua prauorũ
bestiis ferocitate: uolucribus leuitate . uel exultatione
serpentibus uirulentia p̃cellat: sunt enimbestiales
qui ex acuer̃ ut gladiũ linguas suas sunt uolatiler quipo¬
suerunt incaelum os suumꝰ & quorum os locutũ est ua¬
nitatem : sunt serpentini de quibus dictum est uenenum
aspidum sublabiis eorum : Lixquã auteo uulhus
bocoinũ doco are potestꝰ Duobus modis haec senten¬

Expanded text:
nativae perturbationis ineptis etiam ac noxiis sermonibus nativae perturbationis ineptis etiam ac noxiis sermonibus accumulatur. Omnis enim natura bestiet volucrum, et serpentium, et caeterorum, domantur et domita sunt a natura humana. Legimus in Plinio immanissimam serpentium aspidem in Aegypto domitam a patrefamilias, et quotidie de caverna sua egressam, ad mensam ejus annonam percipere solitam. Legimus item, scribente Marcellino comite, mansuefactam tigridem ab India Anastasio principi missam. Vult ergo intelligi quia lingua pravorum bestiis ferocitate, volucribus levitate vel exsultatione, serpentibus virulentia, praecellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut gladium linguas suas , sunt volatiles qui posuerunt in coelum os suum , et quorum os locutum est vanitatem , sunt serpentini, de quibus dictum est: Venenum aspidum sub labiis eorum . Linguam autem nullus hominum domare potest. Duobus modis haec senten
Abbreviated transcription (Latin):
mirum quicquid caelestae in terris agimus  hoc pro¬
fecto ut ageremus caelesti munerẽ accepimus
Rotã autem dicit natiuitatis nrãe: incessabilem
uitae temporalis procursum: quo adie natiuita¬
tis usque admortem: uel ut semꝑ currente rota
currili in cessanter agimur : unde bene salomon
cum diceret: mom̃to crextoris tui indiebus iuuen¬
tutis tuae: antequam ueniat tempus adflictionis
paulo post addidit: & confringatur rota suꝑ
cistenna & reuertatur puluis in terrã suã unde
erat : in flãmat ergo lingua rotã natiuitatis nr̃ae:
cum statum omnem nrae conuersationis: praua
loquendo contaminat : Item rotam natiuitatis nr̃ae
dicit quia merito primae p̃uaricationis ab interno
stabilitate proiecti huc atq illucmente uaga rap¬
tamur  & incertis ꝑcuncta discursibus ubi periculũ
ubi salus sit ignoramus : Inflãmatur autem haec rota
nr̃ae natiuitatis: igne linguae inaculentis cum uitiũ

Expanded text:
mirum quidquid coeleste in terris agimus, hoc promirum quidquid coeleste in terris agimus, hoc profecto ut ageremus coelesti munere accepimus. Rotam autem dicit nativitatis nostrae incessabilem vitae temporalis procursum, quo a die natitis usque ad mortem velut semper currente rota curriculi incessanter agimur. Unde bene Salomon cum diceret: Memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniat dies afflictionis , paulo post addidit: Et confringatur rota super cisternam, et revertatur pulvis in terram suam unde erat. Inflammat ergo lingua rotam nativitatis nostrae, cum statum omnem nostrae conversationis prava loquendo contaminat. Item rotam nativitatis nostrae dicit, quia merito primae praevaricationis ab interna stabilitate projecti, huc atque illuc mente vaga raptamur, et incertis per cuncta discursibus, ubi periculum, ubi salus, ignoramus. Inflammatur autem haec rota nostrae nativitatis igne linguae maculantis, cum vitium
Abbreviated transcription (Latin):
fere facinora ꝑ eam¬
fere facinora ꝑ eam aut concinnantur: ut latro¬
cinia stupra aut patrantur : ut periuria falsa testi¬
monia : aut defenduntur ut cum quilibet inpurus
excusando scelus quod adminsit: & simulat osten¬
tando bonum quod non fecit et ippla mnati nora¬
gebenna dicit. adiabolo & angelis suis : propter quos
gebenna facta est: & qui ubicumque uel in aere uolitant
uel interris aut subterris uagantur siue detinen¬
tur suarum semper secum ferunt tormenta flã¬
marum instar febricitantis : Qui &si in lectis ebur¬
neis: si in locis ponantur apricis feruonam tam̃
uel frigoris insiti sibi langoris: euitari non petesiti
Sic ergo daemones & si in templis coluntur auratis
& si ꝑ aeradis currunt: igne semper ardent gehenna¬
li & exipsa sua paena commoniti: deceptis quoque
hominibus fomitem uitiorum unde & ipsi pereant.
inuidendo suggerunt: Cui contra scã dĩciuitas: noua
hierus ale decaelo adõ descendere dititur. quia ni¬

Expanded text:
fere facinora fere facinora per eam aut concinnantur, ut latrinia, stupra; aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia; aut defenduntur, cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat ostentando bonum quod non fecit. Et inflammat roA gehenna dicit a diabolo et angelis ejus, propter quos gehenna facta est, et qui ubicunque vel in aere volitant, vel in terris aut sub terris vagantur, sive detinentur, suarum secum ferunt semper tormenta flammarum, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis ponatur apricis, fervorem tamen vel frigus insiti sibi languoris evitare non potest. Sic ergo daemones et si in templis colantur auratis, et si per aerea discurrant, igne semper ardent gehennat ex ipsa sua poena commoniti, deceptis quoque hominibus fomitem vitiorum, unde et ipsi pereant, invidendo suggerunt. Cui contra sancta Dei civitas nova Jerusalem de coelo a Deo descendere dicitur, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
Quantus dicit : quam
excrescens magnam saepe siluam incendit: ita
in continentia linguae suis leuitatibus. magnã bono¬
rum operum materiem: multos uitȩ spiritalis fruc¬
tus ubi ad taminauerit perdit. sed & innumera plen¬
rumque optime quae uidebantur locutionisfolia
consumit: Et Lin qua icais ẽ uniuersitias
iniquitais Ignis est lingua: quia uirtutum
siluam male lo quendo deuorat: unde uirsapiens
de insipiente: & aꝑtio inquit oris illius: in flã¬
matio .ẽEui uidelicet igni ꝑditionis: contrarius
ẽ ignis ille salutaris: qui ligna faenum stipulã
uitiorum consumens: secreta cordis in lustrat.
Quo scĩ in flãmantur doctores: ut & ipsi ardeant a¬
mando & quasi linguis ignitis accendant alios p̃di¬
cando: bode quibus beneꝰ scriptũ ẽ quia apparuerur
illis disꝑtitae linguae tamquam ignis : sed it que
suꝑ singulos eorum: & repleti sunt om̃s spũ sco¬
Recte autem delingua in disciplinata dicitur
quod ipsa sit uniuersitas iniquitatis quia cuncta

Expanded text:
Quantus dicit quam excrescens magnam saepe silvam incendit, ita incontinentia linguae suis nutrita levitatibus magnam operum bonorum materiam, multos vitae spiritalis fructus, ubi attaminaverit perdit, sed et innumera plerumque quae optima videbantur locutionis folia consumit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Ignis est lingua, quia virtutum silvam male loquendo devorat. Unde vir sapiens de insipiente: Et apertio, inquit, oris illius inflammatio est. Cui videlicet igni perditionis contrarius est ille ignis salutaris, qui lingua, fenum, stipulam, vitiorum consumens, secreta cordis illustrat, quo sancti inflammantur doctores, ut et ipsi ardeant amando, et quasi linguis ignitis accendant alios praedicando. De quibus bene scriptum est: Quia apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis, seditque gulos eorum, et repleti sunt omnes SRecte autem de lingua indisciplinata dicitur quod ipsa sit universitas iniquitatis, quia cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
legit : ille uero resiliens. Non colligere sed sparge¬
re concupiuit. Mali filii . quid sequimini lapi¬
dem p̃ciosum. de crrnam̃to mulieris huius excussũ:
Respondetis michi. Quid enim tu sic intelligis.
bonus om̃ib facientib eum. Sit lic& doctus. sit lic&
libendibus disciplinis &misteriis. logis instructus:
Opus illi erat. ut in ornam̃to istius feminȩ ꝑmane¬
r& : essoeq incerapage ornam̃ti oius Ego autem

Expanded text:
legit: ille resiliens, non colligere, sed spargelegit: ille resiliens, non colligere, sed spargere concupivit. Mali filii, quid sequimini lapidem pretiosum, de ornamento hujus mulieris excussum? Respondetis mihi, Quid enim? Tu sic intelligens bonus, omnibus facientibus eum . Sit licet doctus, licet liberalibus disciplinis et mysteriis Legis instructus, opus illi erat ut in ornamento hujus feminae permaneret, et esset in compagine ornamenti ejus. Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
orbe diffusam: Prȩciosior autem ẽ. lapidibus
p̃ciosis. quȩ huius modi est. Quid magnum.
Modo humanas auaricias cogitate . quia si ad
proprietatem accipiantur lapides p̾ciosi. quid
magnum est. quod quibus lib& lapidib p̃ciosior
Inuenitur aecclesia. Nulla talis est cõparatio :
sed sint lapides prececiosi in illa Tam proceciosi
sunt lapides isti. ut uiui dicantũr. Sunt gͦ
lapides praceciosi ornantes eam: sed esł ipsã
prececiorioR
olo aliquid cõmendare karitati ur̃te. quantua
cupio quantum capitis. quantũ timeo. qreditũ¬
timeo quantum timere debetis: de his lapidi¬
bus p̃ciosis. Sunt in ȩcta lapides p̾dosi : et sem¬
ꝑ fuerunt docti. habundantes sapientia et
eloquio : & om̃i instructione legis Prcceciosi
plane lapides isti sunt. Sed ab eorũ numero.
qui remansit in huius ornam̃to. Lapis praecio¬
sus ercet donatus . sed resiliuit A compage orna¬
Ille qui inde est excussus. propt᷑ illam nomeN
quȩ siuit Ille permanens cum illa. & illam col¬

Expanded text:
 III. 3. Pretiosior autem est lapidibus pretiosis, quae ejusmodi est. Quid magnum, modo humanas avaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapides pretiosi, quid magnum est, quod quibuslibet lapidibus pretiosior invenitur Ecclesia? Nulla talis comparatio est: sed sunt lapides pretiosi in illa. Tam pretiosi sunt lapides isti, ut vivi dicantur . Sunt ergo lapides pretiosi ornantes eam: sed est ipsa pretiosior. Volo aliquid commendare Charitati vestrae, quantum capio, quantum capitis, quantum timeo, quantum timere debetis de his lapidibus pretiosis. Sunt in Ecclesia lapides pretiosi, et semper fuerunt, docti, abundantes scientia et eloquio et omni instructione Legis. Pretiosi plane lapides isti sunt: sed ex eorum numero sed mansit in hujus ornamento. Lapis pretiosus erat Donatus: sed resiluit a compage ornaille qui inde excussus est, praeter illam nomen sibi quaesivit. Ille permanens cum illa, ad illam col
Abbreviated transcription (Latin):
Operait quoq: spũ. & non operan carne : pigrorum
est. Inuenis hominẽ porrigentem manu ȩlemosinã
pauperi. nec tam̃ dedõ ibi cogitantẽ. sed hominib
placere cupientem: lanea uestis uideri potest. In¬
teriorem lineam pion habet. Inuenis alium dicen
tem tibi. Sufficit mͥͥ conscientiã dm̃ colere. dm̃ ad¬
orecre. Quid mͥ opus est aut in ȩcclãm ire. Aut uisibi¬
lit misceri xp̃ianis. Lin eam sane uult habere
tunicam. non tam̃ nouit neq cõmepidat talia
opert mulieris Dicenda quidem sunt & do¬
cenda spualia sine carnalibus: sed illi qui acci¬
piunt debent tenere sp̃ualia & non carnaliter
operari carnalia. Inuenit hȩc mulier lanã et
linum. et fecit utile manibus suis. Lanȩ istȩ
& linum hoc. inscripturis sc̃is est: Multi
inuemunt : Sed nolunt facere aliquid utile manibus
suis Inuenit & fecit. Cum audistis. inuenistis: cũ
bene uiuitis facitis Inueniex linum & lanam. fecit

Expanded text:
Operari autem spiritu, et non operari carne, pigrorum Operari autem spiritu, et non operari carne, pigrorum est. Invenis hominem porrigentem manu eleemosynam pauperi, nec tamen de Deo ibi cogitantem, sed hominibus placere cupientem: lanea vestis videri potest, interiorem lineam non habet. Invenis alium dicetem tibi: Sufficit mihi in conscientia Deum colere, Deum adorare: quid mihi opus est aut in ecclesiam ire, aut visibiliter misceri Christianis? Lineam vult habere sine tunica: non novit, non commendat talia opera mulier ista. Dicenda sunt quidem et docenda spiritalia sine carnalibus, sed illi qui accipiunt debent tenere spiritalia, et non caoperari carnalia. Invenit haec mulier lanam et linum, et fecit utile manibus suis. Lana ista et linum hoc, in Scripturis sanctis est. Multi inveniunt, sed nolunt facere aliquid utile manibus suis. Invenit, et fecit. Cum auditis, invenitis: cum bene vivitis, facitis. Inveniens lanam et linum, fecit