comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem hr̃. In xp̃m quippe cred̾e. ẽ
amando in ip̃m tend̾e. hec est fides ut
diffinit apłs. q̃ per dilcionẽ oꝑatur.
muttitur. Qd̃ si caritas a fide xp̃ia¬
norũ se iungi neqͥt: cui . s. soli uẽia
ꝓmittitur. quo qui caritatẽ ñ hũit
fidem xp̃ianoꝵ habuit .i. in xp̃m cre¬

Expanded text:
caritatem habet. In Christum quippe credere est amando in ipsum tendere. Haec est fides, ut definit Apostolus, quae per dilectionem operatur; mittitur. Quod si caritas a fide Christianorum sejungi nequit, cui scilicet soli venia promittitur, quomodo qui caritatem non habuerit, fidem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cũ et̾nis mancipatus incenduis: in
et̾num siciat qũo bibet aqͣm utuã:
aut qũo potabit aqͣm salientẽ in ui¬
tam et̾nam: q̃ qͣi plũbetis dimersus
ĩ ima. penas luit dãpnatõis et̾rie.
Item. Sine caritate qũo u̾am ⁊tͥc

Expanded text:
 aeternis mancipatus incendiis in aeternum sitiat, quomodo bibet aquam vivam, aut quomodo potabit aquam salientem in vitam aeternam, qui, quasi plumbeus demersus in ima, poenas luit damnationis aeternae? Item: Sine caritate quomodo quis
Abbreviated transcription (Latin):
Per singłos gradus meos: ꝓmiciabo¬
menta uͥtutum q̃ accipit. ei semꝑ
laudẽ pietatis sue reddit. Si quidã
gradus in cordis ascensione eent n
psalmista ñ dicet. Ambulabunt de
u̾tute in uͥtutẽ nec mirũ si de u̾tute
in u̾tutẽ gradus sũt. qñ ip̃a unaq̃q

Expanded text:
per singulos gradus suos promenta virtutum quae accipit ei semper laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunt de virtute in virtutem . 4. Nec mirum si de virtute in virtutem gr
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ sic a t̾renis actib ad sp̃ualia tͣnse¬
unt ut ad ea que reliq̃runt ultius.
nllatenus reflectantur. Et paulo post
qͣi per qnidam ⁊punctionis uomerẽ
ad ꝓfendos fructus t̾ram sun corpori
aperire. s retro post aratrũ aspicit qui
me ꝯtingit. recte nuc per ꝓpħam dr̃¬
uñ ⁊ paulus unũ u̾o q̃ retro sũt obli¬
tus. i ea que sunt ant̾iora extendens
me sequor ad palmã suꝑne uocatõ¬
nis. In ant̾iora eteni extentus eoꝵ
la perpetͣnda ñ redeant. Qui eĩ perse¬
uerau̾it usq in finẽ hic saluus erit.

Expanded text:
quia sic a terrenis actibus ad spiritualia pertranseunt, ut ad ea, quae reliquerunt, ulterius nullatenus reflectantur. Et paulo post:quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire. Sed retro post aratrum aspicit, quime contingit, recte nunc per pr Unde Paulus: Unum vero, quae retro sunt, oblitus, in ea, quae sunt anteriora, extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis. In anteriora etenim extentus, eorum, la perpetranda non redeant. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ant iam minus aliqͥd ñ hebũt.
Otest dscursus atq mobłitas sp̃c
sic intelligi. In sc̃oꝵ quippe cordibuᷤᷤ
iuxͣ quasdam uͥtutes semꝑ manet
iux̃ quasdam u̾o recessutus uenit.
⁊ uenturus recedit. In fide ei spe atq
caritate. ⁊ ĩ bonis aliis sñ quib ad ce¬
lestem patriam ñ potest ꝓueniri. Sic̃¬
cĩ est huilitas castitas. iusticia atqi

Expanded text:
desiderant, jam minus aliquid non habebunt. test discursus atque mobilitas Spiritus sic intelligi. In sanctorum quippe cordibus juxta quasdam virtutes semper permanet; juxta quasdam vero recessurus venit, et venturus recedit. In fide etenim, spe atque caritate et in bonis aliis, sine quibus ad coelestem patriam non potest veniri sicut est humilitas, castitas, justitia atque
Abbreviated transcription (Latin):
.i. amando tendere in ip̃m. Cũ ergo
reprob in eũ ñ credid̾it: quẽ nõ mã¬
ducauit. ⁊ ita fidẽ xp̃ianoꝵ qua sola
poca relaxantur ñ habu̾it qũo si ui¬
uit dñs cui om̃e iudiciu dedit pater.
iudiciu perpetue dãpnationis effu
de perfecta intelligi possũt q̃ semel
hĩta nunqͣm amntitur. Ecordia
u̾o caritatis enictuntur: ut crescãt
⁊ ꝯculcantur: ut deficiant. Nemo
eĩ repente fit sumus s in bona rũ¬
satione q̃ sñ caritate nlła est a mi¬
nimis quisq inchoat ut ad mag

Expanded text:
m. Quum ergo reprobus in eum non crediderit, quem non manducavit, et ita fidem Christianorum qua sola peccata relaxantur non habuerit, quomodo, si vivit Dominus, cui omne judicium dedit Pater, judicium perpetuae damnationis effugde perfecta intelligi possunt, quae semel habita nunquam amittitur. Exordia vero caritatis enutriuntur, ut crescant, et conculcantur, ut deficiant. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione, quae sine caritate nulla est, a minimis quisque inchoat, ut ad mag
Abbreviated transcription (Latin):
liquis conat᷑ ramos incidere: si ra¬
dicem ñ ꝯtendit euellere. ¶ Cum
ergo qͥ cͥminalit̾ peccat caritatem
nunqͣm habuisse ꝓbatur: euidẽ¬
ter cosligitur pnĩam ñ agere qͥ qñ¬
q criminaliter peccabit. Uñ augꝰ.

Expanded text:
liquis conatur ramos incidere, si radicem non contendit evellere. Gratian. Quum ergo qui criminaliter peccat caritatem nunquam habuisse probatur, evidenter colligitur, poenitentiam non agere, qui quandoque criminaliter peccat.
Abbreviated transcription (Latin):
scs. In sc̃is aut hõib qͣm diu morta¬
le corpus gestau̾unt partim manet
in et̃nũ: partim rediturus secedit. in¬
Manet quippe apd̃ eos ut bonis ĩstãt
actib uolũtariã pauꝑtatẽ diligãt
mansuetudinẽ ⁊seqͣntur. ꝓ et̾no desi¬
ꝓ obseruatõe iusticie ꝓsecutionẽ pa¬
ti ñ reu̾cantur. elemosinis or̃onib.

Expanded text:
s; in sanctis autem hominibus, quamdiu mortale corpus gestaverint, partim maneat in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansuetudinem sequantur, pro aeternorum desipro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, orationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
diligendũ in ip̃o amore seruare le¬
gittimũ modũ nec ꝑu̾tere dilcĩonis
ordinẽ ꝯstitutũ. Ordinẽ dilcĩonis il¬
li ꝑutunt nec modũ diligendi cus
aut ꝓximos ñ sicut se ip̃os: aut de¬
Item corpus nr̃m qr pars nr̃i est ad
hoc nob̃ diligendũ c̃: ut saluti eius
ac fragilitati naturałr ꝯsulamus
⁊ agamus: qͣtinus sp̃ui ordinate sõ¬
iectũ ad et̾nam salutẽ accepta ĩmor¬
talitate ⁊ incorruptõc perueniat.
Item ꝓximos aũt tunc diligimus
sicut nos si ñ ꝓpter aliqͣs utilitateᷤ
ꝑta. ñ propter affinitates uł ⁊san¬
guinitates: s ꝓpter hoc tm̃ qd̃ sunt
nature nr̃e ꝑticipes diligamꝰ. Itẽ.

Expanded text:
more servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum. Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custaut proximos suos non sicut se ipsos, aut Detem nostrum, quia pars nostri est, ad hoc nobis est diligendum, ut saluti ejus ac fragilitati naturaliter consulamus et agamus quatenus spiritui ordinate subjectam ad aeternam salutem, accepta immortalitate imus nostros tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates pta, vel propter affinitates, vel consanguinitates; sed propter hoc tantum, quod sunt nostrae naturae participes, diligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Alritas que deseri potest nunquã ue
niali ꝓcedere pocest. It̃ gg̾. in mora
Alida est ut mors dilectio uir ẜ lib.
a dilcione mundi funditus occidit
nescia. nlłi uicio mutabłitaris obu¬
oxia. sr̃ omĩa q̃ carnalit diligũtur
excelsa. affectionum oĩm potentissĩa
diuine ⁊tẽplationis auida. ĩ om̃ibus
semꝑ inuicta. suma actionũ bonaꝵ.¬

Expanded text:
aritas, quae deseri potest, nunquam vemali procedere potest. C. IV. Item alida est ut mors dilectio . Virtuti ena dilectionescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia, quae carnaliter diliguntur, excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionum bona
Abbreviated transcription (Latin):
rpat. qr nlło titulo posside incipit.
prescribe ñ potest. ⁊ in hoc casui ĩtlłi¬
genda est illa auctas gelasii tp̃ralis
obiectio que per iniuriã forte gn̾a¬
tur ñ potest diuellere dyoccsĩ semł
ꝯstitutã intelligendũ est si nullo
titulo s sola usurpatione eã possi¬
dere ceꝑit. Si u̾o iudicis auctoritate
⁊ pͥuilegioꝵ longa esuetudine pos¬
sidere cẽꝑit: tunc tp̃ralis obiectio au¬
ctori silenciũ imponit. Unde gelasiꝰ

Expanded text:
rpat, quia nullo titulo possidere incipit, prescribere non potest et in hoc casu intelligenda est auctoritas Gelasii: Temporis obiectio, que per iniuriam forte generatur, non potest divellere diocesim semel constitutam. Intelligendum est hoc, si nullo titulo, sed sola usurpatione eam possidere ceperit. Si vero iudicis auctoritate et privilegiorum longa consuetudine possidere cepit, tunc temporalis obiectio actori silenti
Abbreviated transcription (Latin):
Nter memoratos fr̃es nr̃os fulgẽ¬
cium astigitanũ ⁊ honoriũ cordubẽ¬
sem ep̃os discussio agitata ꝓpt̃ pro
chiã basilice cuiusdã qͣm hoꝵ alt ce¬
lacensẽ. alt̾ reginensẽ asseruit. Et qr
int̾ utͣsq ꝑtes hactenus limitis ac¬
tio uentilata ẽ. cuius qͣmuis uccus¬
afferret. Ideo ne indubiũ ultͣ inter
eos nr̃a deuocaretur snĩa ꝓlatis ca¬
nonib synodalia decreta plecta sũt
quoꝵ anͣctas p̾monet ita oport̾e in¬
hiberi cupiditatẽ. ut ne qͥs t̾minos
alienos usurpet. Ob hoc placuit inter
alt̾as ꝑtes inspectores uiros mittẽdos
ita ut dyocesis possidentis si tñ basili

Expanded text:
nter memoratos fratres nostros, Fulgentium Astigitanum et Honorium Cordubensem episcopos, discussio agitata est, propter parochiam basilicae cujusdam quam horum alter Celtacensem, alter Reginensem asseruit. Et quia inter utrasque partes hactenus limitis actio vendicata est, cujus quamvis vetusadferret: ideoque ne in dubium ultra inter eos nostra devocaretur sententia, prolatis canonibus synodalia decreta perlecta sunt, quorum auctoritas praemonet ita oportere inhiberi cupiditatem, ut ne quis terminos alienos usurpet. Ob hoc placuit inter alternas partes inspectionis viros mittendos, ita ut dioecesis possidentis, si tamen basili
Abbreviated transcription (Latin):
cam ueris signis lunes ꝓuisus mõ¬
strau̾it ecce cuius est ius retentõis sit
eternũ dñium. Qd̃ si limes legitti¬
mus candẽ basilicã ñ ecludit ⁊ tam
longi tp̃ris ꝓbatur obiecta prescͥptõ.¬
hoc ⁊ et scłariũ pͥncipũ edicta p̾cipi¬
unt. ⁊ p̾sulũ romanoꝵ decreuit auc¬
toritas. Si u̾o intͣ metas tͥcennalis
temꝑis exͣ alienos t̾minos basilice in¬
iusta retentio reꝑitur repetentis ep̃i
iuri sñ mora restituetur. Itẽ gelasiꝰ

Expanded text:
cam veris signis limes praefixus monstraverit ecclesiae, cujus est jus retentionis, sit aeternum dominium. Quod si limes legitimus eamdem basilicam non concludit, et tam longi temporis probatur objecta praescriptet saecularium principum edicta praecipiunt et praesulum Romanorum decrevit auctoritas. Si vero infra metas tricennalis temporis extra alios terminos basilicae injusta retentio reperitur, repetentis episcopi juri sine mora restituetur. CAP. 100. -
Abbreviated transcription (Latin):
one renitente uxor ñ est: eã cogendus
est reciꝑe qͣm iurauit ⁊ desponsauit
⁊ ex ea ꝓlẽ genuit ut iuram̃ti religi¬
o ñ uilipendatur. ⁊ fides ab inuicem
ꝓmissa seruetur. ⁊ ꝓles in cultu dei
nutͥatur ⁊ educctur ⁊ alii exinde occ̃o¬
nem peccandi ⁊ alios decipiendi assu

Expanded text:
est, cogendus est eam recipere, quam juravit et desponsavit, et ex ea prolem genuit, ut juramenti religio non vilipendatur, et fides ad invicem promissa servetur, et proles in cultu Dei nutriatur et educetur, et alii exinde occasionem pejerandi et alios decipiendi assum
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis incognitus in monast̾ium ĩgre¬
di uolu̾it: ante tͥenniũ monachi ħĩtus
ñ p̾stetur. ⁊ si infra tres annos aut ser-¬
uus. aut liber uł colonus q̃ ratur a do¬
mino suo reddatur ei cũ oĩb suis que
q̃ritur an post traditionẽ sit ei fas cum
existit. Non ergo licet alluti dare licen¬
ciam alicui retro abeundi. Nec ttaq il¬
li unqͣm licet retrorsũ abire qr ex quo
semel se abb̃i subiecit. absq cuis ꝑmis
trum sua sint ei reddenda an non. S
possõnes ⁊ res ecc̃e tͣditas quolibet modo
alienare. nec alb̃i nec alicui licet. Un¬
de symachus ppͣ. Possõnes qͣs unusqͥs¬

Expanded text:
iquis incognitus in monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non prestetur. Et si intra tres annos aut servus vel libertus vel colonus qmino suo, reddatur ei cum omnibus quae atquaeritur, an post traditionem sit ei fas cum exsistit. Non ergo licet abbati dare licentiam alicui retro abeundi, nec illi licet utique retrorsum abire, quia ex quo semel se abbati subjecit, absque ejus trum sua sint ei reddenda, an non? Sed possessiones et res ecclesiae traditas quolibet modo alienare nec abbati, nec alicui licet. Unde Symmachus Papa: « Possessiones quas unusq
Abbreviated transcription (Latin):
occasio tribuat penã xanis inferre.
Si qui u̾o xͥami ab eis ĩ iudaismo ri¬
tu sunt macłati uł ⁊̃ tircũcisi: ñ reddi¬
to p̾cio ad lib̾tatẽ ⁊ religionẽ redeant xͥ¬
anã. ¶ De hiis au̾t qui in ĩfidelita¬
te empti ad gr̃am bap̃mi uenire deside¬
rant. qͥd fieri debeat gͥg̃ scribit fortu

Expanded text:
occasio tribuatur poenam Christianis inferre: si qui vero Christiani ab eis Judaico ritu sunt maculati vel etiam circumcisi, non reddito pretio, ad libertatem et religionem redeant an. De his autem, qui in infidelitate emti ad gratiam baptismi venire desiderant, quid fieri debeat, Gregorius Papa scribit Fortu
Abbreviated transcription (Latin):
uelle uel posse tͣnsgredi apłice sedis
p̾cepta nec nr̃e dispositõis ministeriũ qd̃
ur̃am sequi oportet caritatẽ. Sit gͦ ruine
cerdotes heat. s extorris a scõ fiat misterio
dubitatur: qr maioris excõicatõis deiectõe
nuare. sit alienus a diuinis ⁊ pontificali¬
b officiis qͥ nolu̾it p̾ceptis obtẽꝑare apłi¬

Expanded text:
elle, vel posse transgredi apostolicae sedis praecepta nec nostrae dispositionis ministerium, quod vestram sequi oportet caritatem. II. Pars. § 1cretis, sed extorris a sancto ministerio dubitatur: quia majoris excommunicationis dejectione nuare. Sitque alienus a divinis et pontificalibus officiis, qui noluit praeceptis ap
Abbreviated transcription (Latin):
fũint ⁊ ꝯdignam pnĩam deo gesserĩt
cuit eĩ qñ dixit. Docebo iniquos iuas tu
mundata per pnĩam ñ dubitauit p̾di¬
cando ⁊ dño libando curare aliena. mu
p̾dc̃as auctoritates. Uideat ne cadat am¬

Expanded text:
t condignam poenitentiam Deo gesserint, cuit enim, quando dixit: Docebo iniquos vias tuamundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando et Domino libando curare aliena. Et praedictas auctoritates. Videat, ne am
Abbreviated transcription (Latin):
coitu dicatur nubere uiro uł nup¬
tias celebrare. Item siricuis pͣp. Dis¬
cessionem sponse a sponso uocat cõ¬
iugalem seꝑationẽ s talis discessi¬
tis s futuri ut ex ip̃a desponsacõne
spabatur. Sic ⁊ dyabolus dr̃ cecidis¬
se a ũitudine ñ solũ qͣm tunc h̃ebat
s ⁊̃ ad qͣm hñdam creatus erat. sic
qui mito sue uite uł scĩe in sac̃dotẽ
uł in ep̃m eligitur. Si int̾im elcĩo¬
nem suam cassari m̾uerit: dicitur
amitte sac̾dotalẽ uel ep̃alem incli¬
onem ñ qͣm iam acceꝑat s ad qͣm
accipiendam electus erat. Non gͦ illa
aucte sponsa riuux potest ꝓbari. in
¶ S ꝯcedatur qd sponsa ñ sit xiuux.¬
tu q̃ritur. utrũ liceat ei renunciare
pͥori editioni. hoc aũt ꝓhibetur aut-¬
tutũ ita legitur. Puelle desponsate
pͥorib reddende sunt si eis rapte fue-
Esponsatas puellas ⁊ pꝰt ab rint.
ab aliis raptas: placuit erui ⁊ red
di eis quib ante fu̾ant despõsate
⁊ si eis a raptorib uis illata cõsti¬

Expanded text:
uptias celebrare. § 2. Item Siricius Papa discessionem sponsae a sponso vocat conjugalem separationem. Sed talis discessitis, sed futuri, ut ex ipsa desponsatione sperabatur. Sic et diabolus dicitur cecidisse a beatitudine, non solum quam tunc habebat, sed etiam ad quam habendam creatus erat. Sic qui merito suae vitae vel scientiae in sacerdotem vel episcopum eligitur, si interim electionem sua cassari meruerit, dicitur amittere sacerdotalem vel episcopalem unctionem, non quam jam acceperat, sed ad quam accipiendam electus erat. Non ergo illa auctoritate sponsa conjunx potest probari. § 3. Sed concedatur, quod sponsa non sit uaeritur, utrum liceat ei renunciare priori conditioni? Hoc autem prohibetur auctur : C. XLVI. Puellae desponsatae prioribus reddendae sunt, si eis raptae fuerint. Desponsatas puellas et post ab aliis raptas placuit erui, et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiam si eis a raptoribus vis illata consti
Abbreviated transcription (Latin):
Ic quippe discipulũ post resurrectõem
suam dubitare permisit tñ nec ĩ du¬
bitatõe deseruit sicut ante natiuitatẽ
suã hr̃e mariã sponsũ uoluit qui tn
ad eius nuptias ñ ꝑuenit nã ita fc̃s
est discipulus dubitans ⁊ palpans. te¬
stis u̾e resurrectionis sicut sponsus fu¬
erat ⁊ mr̃is custos integ̾rime uͥgini¬
paret sponsas riuges appellati spe fu¬
turoꝵ. ñ re p̾sentium. Qũo gͦ riuges
a pͥma fide desponsatõis appeslantur.
satione fiat riuux. s qr ex fide qͣm ex
desponsatione sibi inuicem debent pꝰt¬
ea efficiuntur ⁊iuges. Sic̃ per fidẽ dñr¬

Expanded text:
ic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans testis verae resurrectionis, sicut sponsus fuit matris custos integerrimae virginiparet, sponsas conjuges appellari spe futurorum, non re praesentium. Quomodo ergo conjuges a prima fide desponsationis appellantur, satione fiat conjunx, sed quia ex fide, quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges, sicut per fidem d
Abbreviated transcription (Latin):
stram hostilib bellis in hac cohercend¬
uita dñs uictoriarum fecit luce fulgere
tta oportet ⁊ inimicis ecc̃e eius: õi uiua¬
citate m̃tis ⁊ corporis obuiare. qͣtinus eiꝰ
ex utroq tumpho magis ac mag̃ eni
tescat opinio. cũ ⁊ forensib bellis aduer¬
bellatores fortiter dñi dimicatis. Notũ
seos suc uenena ad tabefatienda si ua¬
luerint xͥani corpis m̃bra tͣnsfũdant.
Cognouimus eĩ eos cͣc eatholicã eccam.
ceruices iugo rectitudinis p̾mat. Con
pite:. ut p̾matem ñ ex ordine loci post¬
positis uite m̾itis faciat qm̃ apud d̾m
ñ gradus est elegantior s uite melioris
actio ꝯprobatur. Ip̃e u̾o p̾mas nõ pas¬
sim sicut moris est per uillas. s in una
iuxͣ eoꝵ elt̾ionem ciuitate resideat. qͣti¬
nus adepte dignitatis meliori ĩgenio
resistendi donatistis possibilitas dispona¬
tur. Ex ꝯcilio u̾o numidie. si qͥ desiderãt
ad apłicam sedc̃ uenire. ꝑ mittite. ⁊ si qͥ¬

Expanded text:
stram, hostilibus bellis, in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fulgere; ita oportet etiam inimicis Ecclesiae ejus omni vivacitate mentis et corporis obviare: quatenus ejus et tescat opinio, quum et forensibus bellis adverbellatores Domini fortiter dimicatis. Notum seos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enim eos contra catholicam ecclesiam, cervices jugo rectitudinis premat. Conpite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio vero Numidiae si qui desideraverint ad apostolicam sedem venire, permittite, et, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ur̃e ꝓcuratores ⁊actores ⁊exe¬
cutores seu curatores pupilloꝵ si de¬
beant ordinari. Gratus qp̃r dix̃. Si pꝰt
deposita uniu̾sa ⁊ reddita rõcinia actꝰ
uite ip̃oꝵ fu̾int ꝯprobati in oĩb. de¬
bere eos cũ laude cleri si postulati fue¬
rint honore nũari. Si auit amñ lib̾tatẽ¬

Expanded text:
tur, procuratores, actores et exsecutores, seu curatores pupillorum si debeant ordinari? Gratus episcopus dixit: si post deposita universa et reddita ratiocinia actus vitae ipsorum fuerint comprobati in omnibus, debent et cum laude cleri, si postulati fuerint, honore munerari. Si enim ante libertate
Abbreviated transcription (Latin):
a se disced̾e passus eẽt. nec dñs qͥ uxorẽ
p̾ceꝑat a uiro ñ discedere nͥ cã fornica¬
tionis ꝯmendans eã discipulo: auc
tur fuisse diuorciũ qr iosepħ nõ cog¬
nou̾at eam. Uñ apparet eos ñ fuisse
ꝯiuges. Si auit beata maria quã io
sepħ sͥ desponsau̾at ⁊ in suã dux̾at:
riunx negatur fuilse: młto minus
ista que simpłr sponsa erat ꝯiuux

Expanded text:
e passus esset, nec Dominus, qui uxorem praeceperat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, aucttur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde apparet, eos non fuisse conjuges. Si autem B. Maria, quam sibi Joseph desponsaverat, et in suam duxerat, conjunx negatur fuisse, multo minus ista, quae simpliciter sponsa erat, conjunx
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓpͥe uxori sibi licet redd̾e debitum
qͣm sibi reddidit debitum illicitam
sororẽ eius cognoscendo nec ⁊̃ p̾t mo¬
rtem uxoris licet ei uł adult̾e alicui
copulari in ꝯiugium. De sponsa u̾o¬

Expanded text:
nec propriae uxori sibi licet reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post mortem uxoris licet, ei vel adultero alicui copulari in conjugio. De sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
tes dñica die hora t̾cia orantes. sacͣ
gum capita pungencium: eos mo¬
re apłoꝵ ⁊ moysi ungentes. qr om̃is
sc̃ficatio ꝯstat ẽẽ in ip̃u sco. cuius
uͥtus inuisibłis sc̃o est crismati ꝑ¬

Expanded text:
tes Dominica die, hora tertia orantes, sacragum capita ungentium eos more apostolorum et Moysi ungentes, quia omnis sanctificatio constat ex Spiritu sancto, cujus virtus invisibilis est sancto chrismati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̃roꝵ leuitarũq tempore ꝯgruo mł¬
tis corã astantib sollẽpniter agite
⁊ ꝓbabiles atq doctos uiros ad hoc
opꝰ ꝓuehite ut de eoꝵ societate ⁊ ad¬
ium̃to płrimũ gaudeatis. Item leo¬

Expanded text:
rum Levitarumque tempore congruo, multis coram adstantibus, solenniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate et adjumento plurimum gaudeatis. C.
Abbreviated transcription (Latin):
si post carnalem copulam inuenta
fu̾it ĩ aliquo ñ soluit ꝯiugiũ. Si u̾o
ante carnalẽ copulã dep̾hensa fu̾it li¬
berum facit mulieri aliũ uirũ acciꝑe.
uñ apparet illos ñ fuisse riuges: Alio¬
qͥn ñ licet eis ab inuicẽ discedere excep¬
ta cã fornicatõrs ⁊ sic discedentes: opor¬
tet man̾e innuptos aut sͥ inuicem re¬
conciliari. Itẽ. Si sponsa ꝯiunx eẽc in
mortuo sponso reman̾et uidua. si ã
uidua ẽet. uir cius ad sacros ordines
sicut ⁊ bigamus sac̾dos fieri ꝓhibetur
ex hmodi aũt copula nlłs ꝓhibetur
a sacris ordinib. ut enĩ ait gelasiꝰ
ppͣ. Nichil est qͣntum ad hũc articu¬
lum attinet ꝙ ei obuiet de canoni¬
cis ꝯstitutis apparet ergo hos ñ fuis¬
se riuges. Itẽ si ꝯuiges ẽẽnt: discessi¬
o ab inuicem ẽẽt diuorciũ s horũ se¬
parationem negat ambꝵ ẽẽ diuor¬

Expanded text:
rnalem copulam inventa fuerit in aliquo, non solvit conjugium. Si vero ante carnalem copulam deprehensa fuerit, liberum facit mulieri alium virum accipere. Unde apparet, illos non fuisse conjuges; alioqui non liceret eis ab invicem discedere, excepta causa fornicationis; et sic discedentes oportet manere innuptos, aut sibi invicem reconciliari. § 1. Item si sponsa conjunx esset, mortuo sponso remaneret vidua. Si autem vidua esset, vir ejus ad sacros ordines sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui alterius Papa: Nihil est quantum ad hunc articulum attinet quod ei obviet de canonicis institutis. Apparet ergo, hos non fuisse conjuges. § 2. Item si conjuges essent, discessio ab invicem esset divortium. Sed horum separationem negat Ambrosiu
Abbreviated transcription (Latin):
corũ ꝓmotione ꝑhibens qd̃ dyaconi
ad ꝓb̃rii gradũ quo ecͣcam tuã me-¬
moras indig̾e: uenire detͣctant quap̃p
qr inuitos fieri ecͣcastica mod̾atio gra¬
uitasq ñ patitur: ut ex nolentib fi¬
ant uolentes ordinatio illa potest ꝓ¬
fic̾e. si quos hẽs uł in accolitis uł ĩ¬
quoꝵ uita sit ꝓbabłis hos in pb̃ra¬
tum studeas ꝓmou̾e ut qui in suis
ordinib ꝓficere nolunt reddantur
suis inferiorib post minores. ip̃a cõ¬
moda pb̃rii ꝓpensius quẽ dyaconi
ꝯseqͣntur. ut hac saltẽ rõne ꝯstricti:
⁊ honorẽ quem refug̾ant appet̾e ni¬

Expanded text:
corum perhibens, quod diaconi ad presbyterii gradum quo ecclesiam tuam memoras indigere venire detrectant. Quapropter quia invitos ecclesiastica moderatio, gravitasque non patitur, ut ex nolentibus fiant nolentes, ordinatio illa potest perficere, si quos habes vel in acolythis,  vita probabilis, hos in presbyteratum studeas promovere, ut qui in suis ordinibus proficere noluerint, reddantur suis inferioribus post minores; ipsaque commoda presbyteri propensius, quam diaconi consequantur, ut hac saltem ratione constricti, et honorem, quem refugerant, appetere ni
Abbreviated transcription (Latin):
noutmus eẽ seruatũ a uob̃ quoq
uolumus custodiri. ut ñ passim di¬
eb oĩb sac̾dotalis uł leuitica ordĩa¬
tio celebretur. S post diem sabbi eiꝰq
noctis que in p̾ma salb̃i lucescit ex¬
ordia: ⁊secrandi eligantur. In qͥb
hiis qui ꝯsecͣndi sunt ieiunis ⁊ a ie¬
uinantib sacͣ bñditio ꝯferatur
qd eiusdẽ obseruancie erit si mane
bati ordinatio celebretur. a quo tp̃re
p̾cedentis noctis inicia ñ recedunt qd̃
ad diem resurrectionis sic̃ in pascha

Expanded text:
novimus esse servatum, a vobis quoque voluimus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed post diem Sabbati ejusque noctis quae in prima Sabbati lucescit, exordia consecrandi eligantur, in quibus his qui consecrandi sunt jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiae erit, si mane bati jejunio celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt: quod ad diem Resurrectionis sicut etiam in Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
Uesctũ est de hiis ep̃is qͥ
altaria monast̾iis data freq̃nter redi-
symoniace pͣuitatis usus in galliaꝵ
eos altaria nuncupãtur monasteriis
date: sepius ab ep̃is sub palliata auari¬
cia uendũtur: mortuis nimirũ seu mu
tes: hoc ult̾ius fĩ auctoritate apłica ꝓ¬
hibemus. Sicut ⁊̃ prebendas om̃s uenũ¬
dandas int̾dicimus. Porro quetũq alta¬
ria uł decimas ab annis tͥginta. ⁊ supͣ
sub hcemodi redẽptione monasfia posse

Expanded text:
esitum est de episcopis, qui altaria monasteriis data frequenter redimi simoniacae pravitatis usus in Galliarueos altaria nuncupantur mondatae sepius ab episcopis sub palliata auaritia uenundentur mortuis nimirum seu muttes hoc ulterius fieri auctoritate apostolica prohibemus, sicut etiam praebendas omnes venundandas interdicimus. Porro quaecunque altaria vel decimas ab annis triginta et supra sub hujuscemodi redemtione posse
Abbreviated transcription (Latin):
molestia qualibet eis possidenda fma
quẽ ex eisdem altarib hr̃e soliti sunt.
dem. Quicqͥd data uel ꝓmissa. pecu¬
nia ĩ sacris ordinib adqͥritur irritum

Expanded text:
molestia qualibet eis possidenda firmquem ex eisdem altaribus habere soliti sunt. C. V. Quicquid data vel promissa pecunia in sacris ordinibus acquiritur irritum
Abbreviated transcription (Latin):
Ne dignior domus
aplice p̾dicationis ingressu.
qͣm sc̃a eccͣa aut quis prefe̾ndus mag̃
om̃ib uidetur qͣm xp̃c. qui pedes suis¬
hitare uestigiis. s maculosos licet ĩ ea¬
recepit uite prioris in reliquũ tñ dig¬
netur mundare ꝓcessus. hic est igit᷑
solus quẽ nemo deserere debet nemo
ñ mutauit hospicium celestiũ ⁊sor¬
cium hĩtationis emeruit. Fides ergo¬
sit. Siu̾o perfidus ppłs aut preceptor
hetitus deformet ħitacłm ecc̃e uitã da
est hereticoꝵ cõio fugienda synagogã
censetur exiuciendus pedũ pulus. ne
tue uestigium polluatur. Nam sicut

Expanded text:
e dignior domus apostolicae praedicationis ingressu, quam sancta ecclesia? aut quis praeferendus magis omnibus videtur, quam Christus, qui pedes suiitare uestigiis, sed maculosos licet uitae prioris in reliquum tamen dignetur mundare processus? hic est igitur solus quem nemo deserere debet, nemo n mutauit hospitium, caelestis consortium consecrationis emeruit. fides igitSin vero perfidus populus, aut praeceptor haereticus deformet habitaculum, vitanda haereticorum communio, fugienda Synagoga censetur. Excutiendus pedum pulvis, netuae vestigium polluatur. Nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qd scriptum ẽ Quis infirmatur ⁊
ego ñ infirmor: Ita si qͣ est ecc̃a que
fidem respuat nec apłice predicatõis
sundam̃ta possideat ne qͣm labem ꝑ¬
fidie possit aspergere: deserenda ẽ. Qd̾
reticũ hõiem post unam correctõen¬

Expanded text:
d scriptum est: Quis infirmatur, et ego non infirmor? ita, si qua est ecclesia, quae fidem respuat, nec apostolicae praedicationis fundamenta possideat, ne quam labem perfidiae possit aspergere, deserenda est. Quoreticum hominem post unam et se
Abbreviated transcription (Latin):
gis ius cognitoris ungule carnificis ar¬
ma militis disciplinã dñantis. seu̾itas
⁊ bom pr̃is hñt ista oĩa modos suos. cas.
rõnes. utilitates ħ cum timentur ⁊ ma¬
li coh̾centur ⁊ boni quieti inter malos

Expanded text:
gis, ius cognitoris, ungule carnificis, arma militis, disciplina dominantis, severitas etiam patris. Habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. Hec cum timentur, et mali coercentur et boni quieti inter malos
Abbreviated transcription (Latin):
Ileri dicti sunt: qͥ¬
ex libero mr̾imonio orti sunt. Nã ⁊¬
filii dicuntur ingenuaꝵ ꝯctibina¬
rum filii quos sola natura genuit:
pudicicia iuolent᷑ ecipi ñ poisit mł¬
toꝵ auctoritatib ꝓbatur. Est eĩ uir-¬
tus animi q̃ molenciam ñ sentit
Corpori nãq uis infertur nõ aĩo
uñ qͣmius corpus molenter corrum¬
patur. si pudicicia m̃tis seruet illesa
tñ castitas duplicatur. Sic̃ beata lu¬
cia fertur dixisse paschasio. Si inin¬
tam me fecis miolari: castitas michi
duplicabitur ad coronã. De ꝯsensi¬

Expanded text:
iberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam tem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, pudicitia violenter eripi non possit, multorum auctoritatibus probatur. Est enim virtus animi, quae violentiam non sentit. Corpori namque vis infertur, non animo. Unde, quamvis corpus violenter corrumpatur, si pudicitia mentis servetur illaesa, tamen castitas duplicatur. Sicut B. Lucia fertur dixisse Paschasio: « Si invitam me feceris violari, castitas mihi duplicabitur ad coronam. » Non
Abbreviated transcription (Latin):
redigat. ita ut usq ad diem ulcimũ
in eadem excõicatõe ꝑmaneat ⁊ uia¬
ticum t̾mmodo exitus sui tp̃re perci
recipiendã inter laicos cõionẽ ⁊̃ añ
tes statuimus dyaconẽ ⁊ albem quẽ

Expanded text:
redigat, ita ut usque ad diem obitus sui in eadem excommunicatione permaneat, et viaticum tantummodo exitus sui tempore perciprecipiendam inter laicos communionem et ante testa
Abbreviated transcription (Latin):
at. Subdyaconi quo quos simułcul¬
pa ꝯstͥngit: ab offõ suo irreuocabilit᷑
depositi int̾ laicos cõionẽ accipiantIn
portũ aũt uen̾is loco lapsi dyaconi a¬
lium qui hoc offm̃ implere debeat: or¬
dinabis. Saturninũ u̾o ex pb̃rm ut
nunqͣm ad sacri ordinis minist̾ium
p̾sumat accedere scͥptis cau̾e decrent¬
mus. S eũ in insula gorgona atq
capraria sollicitudiriẽ de monasteriis
menses eccͣam uacare pontifice statu
pastore dñicum gregẽ hostis qd̾ absit
antiqus insidiando dilaniet: fẽni¬
tas ur̃a dep̾catõi eoꝵ esentire ⁊ ĩ locũ¬

Expanded text:
aconi quoque, quo similis culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi diaconi alium, qui hoc officium implere debeat, ordinabis. Saturninum vero presbyterum, ut nunquam ad sacri ordinis ministerium praesumat accedere, scriptis cavere decrevimus; sed eum in insula Gorgona atque Capraria sollicitudinem de monasteriimenses Ecclesiam vacare pontifice statutpastore, dominicum gregem antiquus, quod absit, hostis insidiando dilaniet, fraternitas vestra deprecationi eorum consentire, et loc
Abbreviated transcription (Latin):
nos quosdã de sacris ordinbꝰ possũt.
nitenciam ad ministii sui officiũ re¬
uocari. Qd̾ oĩo ꝓhibemus. ⁊ ĩ hac resa¬
cratissimi quo canones ⁊ͣdicunt. Q̾
igitur post acceptũ sacrũ ordinẽ lap¬
sus in pcc̃m carnis fu̾it sacro ordĩe ca-
reat ⁊ ad altaris misterium ñ accedat.¬
tas ur̃a discutiat id qd̃ ad nos de sa¬

Expanded text:
nos quosdam de sacris ordinibus ante, ad ministerii sui officium revocari, quod omnino prohibuimus, et in hac re sacratissimi quoque canones contradicunt. Qui igitur post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccatum carnis fuerit, sacro ordine ita careat, ut ad altaris ministerium ultitas vestra discutiat id, quod ad nos de Sa
Abbreviated transcription (Latin):
mus nec siłiter ꝯp̾hendimus has du¬
as sp̃es q̃mad̃m ante ꝯsecrationem
prendebamus. Cum fidelit̾ fatca mur
añ ꝯsecrationem panẽ esse ⁊ uinum
qd̃ natura formauerit post ⁊secratio¬
nedcĩo cõsecrauit. Confessio berlen-
cognoscens u̾am catholicam ⁊ apłicã
fidem: anathatizo ocm ħesim p̾cipu¬
e eam de qͣ hactenus infamatus sũ q̃
astruere cognatur panẽ ⁊ uinũ q̃ ĩ¬

Expanded text:
mus, nec similiter pendimus has duas species, quemadmodum ante consecrationem pendebamus: cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit, post consecrationedcognoscens veram, catholicam et apostolicam fidem, anathematizo omnem haeresim, praecipue eam, de qua hactenus infamatus sum, quae adstruere conatur, panem et vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ sacmentũ: s in u̾itate mani¬
b sacerdotũ tͣctari ⁊ frangi ⁊ fideliũ
dentib atteri iurans per sc̃am ⁊ homo¬
cũ dogmatib ⁊ ꝯsecratorib iuis et̾no
anathemate dignos ẽẽ ꝓnuncio. Qd̃
si ego ip̃e aliq̃n ⁊tra hec aliqͥd sentire
berlengario rome corã . c.xiii. ep̃is fac

Expanded text:
non solum sacramento, sed in veritate manibus sacerdotum tractari, frangi et fidelium dentibcum dogmatibus et sectatoribus suis eterno anathemate dignos esse pronuncio. Quod si ego ipse aliquando contra haec aliquid sentire Christi a Berengario Romae coram CXIII. episc
Abbreviated transcription (Latin):
tum distat utrũ fiat nocendi cupidi¬
tate uł iniuste aliquid aufẽndi sicut
fit ab inimico uł a latrone aut ulcis¬
⁊cendi uł obediendi ordine sicut a iudi¬
ce sicut a carnifice ul euadendi uł sub¬
ueniendi nc̃citate sicut qn int̾imitur
latro a matore ⁊ hostis a milite ⁊ aliq̃n
qui cã mortis fuit pociis in culpa est ꝙͣ
ille qui occidit uł ut si qͥspiam decipiat
fidenissorẽ suũ atq ille. ꝓ isto supplici

Expanded text:
tum distat utrum fiat nocendi cupiditate, an iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, aut ulciscendi vel obediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, vel evadendi vel subveniendi necessitate, sicut quando interimitur latro a viatore, hostis a milite. Et aliquando qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille qui occidit; velut si quispiam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplici
Abbreviated transcription (Latin):
tentis gr̃am a tͣmite apłice traditõis
nunqͣm errasse ꝓbatur. nec heticis
nouitatib deprauanda succubuit.
S ut in exordio normã fidei xp̃iane
fides romane ecc̃e õs heses

Expanded text:
mite apostolicae traditionis nunquam errasse probatur, nec haereticis novitatibus depravata succubuit, sed, ut in exordio normam fidei Christianae Fides Romanae ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
quiescunt ꝯfit̾i purgati fidei integͥ¬
tate firmentur manus ĩpositione. si
u̾o ꝑuuli sunt ⁊ hebetes qui doct̾nã
ñ capiant respondeant ꝓ ill qui eos
offerunt iuxͣ morẽ baptirandi ⁊ sic ꝑ¬

Expanded text:
acquiescunt confiteri, purgatae fidei integritate, firmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt hebetes, qui doctrinam non capiant, respondeant pro illis qui eos offerunt juxta morem baptizandi, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum ceꝑis aliquid boni fac̾e de ma¬
lo. noli remane tu malus. nũmi tu
i ꝯu̾tuntur in bonũ: ⁊ tu remanes
malus. ¶ S hoc multiplicit̾ intlli¬
gitur. facit enim de malo bonũ qui
reddit qd̃ illicite abstulit. nõie enĩ
mali cura sollicitudo mortalisi expͥ¬
mitur. de malo ergo bonũ facit: qͥ
pauꝑib dispensat qd̃ ñ labore et
sollicitudine acqͥsiuit. Iuxͣ illud en¬
uangelii facite uobis amicos de mã¬
monã iniqͥtatis uł ex malo acqͥrit᷑.
cum mathematicus ex arte qͣm do¬
cet uł ex futuris que ꝓnunciat nõ¬
nlła lucratur. Que uero sic de ma¬
lo acquirritur in bonũ possũt rũ¬

Expanded text:
m coeperis aliquid boni facere de malo, noli remanere tu malus. Nummi tui convertuntur in bonum, tu autem remanes malus? Gratian. Sed hoc multipliciter intelligitur. Facit enim de malo bonum qui reddit quod illicite abstulit. Nomine etiam mali cura et sollicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit qui pauperibus dispensat quod cum labore et sollicitudine acquisivit, juxta illud evangelii: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Vel ex malo acquiritur cum mathematicus ex arte quam docet vel ex futuris que prenunciat, nonnulla lucratur. Que vero sic de malo acquiruntur, in bonum possunt con
Abbreviated transcription (Latin):
si qñ eis ꝑagrande ꝑrochie nc̃citas incũ¬
bit: in ꝯformanidis hõib: in inqͥrẽdis
reb cmendatione dignis in p̾dicatõe
u̾bi dei in lucris aĩarũ pocius qͣm in
dep̾dandis ⁊spoliandis hõibz ⁊ scanda¬
lizandis fr̃ib oꝑam dent ⁊ si q̃n eis ad
ꝑagendũ minist̾ium siue a subditis
aut a fr̃ib aliqͥd accipiendũ ẽ. hoc sum¬
mo opere obseruare debent. ne quem.i
scandalirent aut grauent. Tanta ergo
trib accipiat ⁊ iidem fr̃es illiꝰ potẽtia
ñ gͣuentur. Exemplo apłi pauli qui
ne quem grauaret arte ⁊ manib uic¬
ultra duos solidos a ꝓrochianis eccliis¬

Expanded text:
si quando eis peragrandae parochiae necessitas incumbit, in confirmandis hominibus, in inquirendis rebus emendatione dignis, in praedicatione verbi Dei, in lucris animarum potius quam in depraedandis et spoliandis hominibus et scandalizandis fratribus operam dent. Et si quando eis ad peragendum ministerium suum a fratribus aut subditis aliquid accipiendum est, hoc summopere observare debent, ne quem sandalizent aut gravent. Tanta ergo tribus accipiat, et item fratres illius potentia non graventur, exemplo apostoli Pauli, qui, ne quem gravaret, arte et manibus vicUltra duos solidos a parochianis ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
ditione per successores in misterio cõ¬
firmatas accepimus. qͣsdã u̾o ⁊suetu
betur affectus. unde quis uł aliqͣn¬
tulũ sacͣcum exꝑtus script᷑arũ hesi¬
tau̾it. Si eĩ attend̾imus ꝯsuetudĩes
ecte ñ per scͥpturas a pr̃ib tͣditas ni¬
chil estimare qͣntũ religio detͥmenti
mur scͥptura salutifere crucis signa¬
culo fideles docuit insigniri. q̃ uel tri¬
phariam digesta suꝑ panẽ ⁊ calicẽ
secretum didicinius. s ⁊ alia plura
adicimus magnã qi uim rm̃dan¬
cia mĩsteriis. Que orientẽ u̾sus nos
fontẽ bap̃matis oleo unctionis huic
accedit qd tetͣołeo iniũgimꝰ. qͦs nos
baptizamꝰ u̾bis abrenuciare sathane
⁊ angłis eius informamꝰ. unde ⁊ hec
⁊ alia in hunc modũ ñ panca nͥ ta¬
cita ac mistica traditione a pr̃ibus
ecͣcastico more ac reu̾encior diligen¬
cia sunt in minist̾iis obseruata ma¬
gis silentio qͣm publicata scͥpto. ¶d̾¬

Expanded text:
tione, per successores ministerio confirmatas accepimus, quadam vero consuebetur affectus. Unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudinesecclesiae non per scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti mur scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? vel quae trifariam digesta super panem et calicem secretis dicimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit, quod ter oleo inungimus quos baptizamus, verbis abrenunciare satanae et angelis ejusnc modum non pauca, nisi tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, quam publicata scripto.
Abbreviated transcription (Latin):
in uiros istos ne faciatis iniquũ. qm̃ ꝓ
stituere uolebat filias suas hac ꝯpensa¬
tione ut uiri hospites eius: ñl a sodorni¬
tis tale pat̾entur: utrũ admittẽda sit
ꝯpensatio flagitioꝵ uł quoꝵcũq pec-¬
tatoꝵ ut nos faciamus mali aliqͥd
ne alius gͣuius malũ faciat: an pociꝰ
ꝓuurbatõi loth in ꝯsilio tͥbuendũ sit

Expanded text:
in uiros istos ne faciatis iniquum. quoniam prostituere uolebat filias suas hac conpensatione, ut uiri hospites eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit conpensatio flagitiorum uel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius grauius malum faciat, an potius perturbationi Lot, non consilio tribuendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ subdyaconi sicilie ꝓhibiti fu̾nt ut
more romane ecc̃e suis ucorib nlła¬
tenus misc̾entur. Qd̃ mͥ durũ atq ĩ¬
ꝯpetens ẽẽ uidetur. ut qͥ usũ ꝯtinencie
ñ ĩuenit nec castitatẽ ꝓmisit ꝯpellat᷑
a sua uxore seꝑari atq per hoc qd̃ absit
in det̾uis cadat. Inde uidetur mͥ ut a p̾-¬
senti die ep̃is om̃ib dicatur ut nlłm¬
fac̃e subdyaconũ p̾sumant nͥ qui se ui¬
clurũ caste ꝓmiserit. qͣtinus ⁊ pret̾ita
mala q̃ proposito mentis appetita nõ
sunt iuolenter ñ exigantur ⁊ futura¬
mala caute caueantur. Qui u̾o post
candẽ ꝓhibitionẽ q̃ ante tͥennium est
laudandi atq remun̾andi sunt᷑ ut ĩ
bono suo ꝑmaneant exortandi. Eos aũ
¶Cansa u̾o huiꝰ institutõis mũdicia¬
fuit sacerdotalis ut lib̾e cunctis diebus
or̃oni possent uacare. Si eĩ ut apłs ait
ab uxorib ẽ cessandũ ut expedicuis or̃o¬
ni uacemus: ministris itaq altaris
quib cotidiana ncc̃itas orandi incũ¬

Expanded text:
rum subdiaconi Siciliae prohibiti fuerant, ut more Romanae Ecclesiae, suis uxoribus nullatenus misceantur, quod mihi durum atque inconveniens videtur, ut qui usum continentiae non invenit, neque castitatem promisit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc quod absit! in deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nfacere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos auteinstitutionis munditia sacerdotalis fuit, ut libere cunctis diebus orationi possint vacare. Si enim ut Paulus ait ab uxoribus est cessandum, ut expeditius orationi vacemus, ministris utique altaris, quibus quotidiana necessitas orandi incum
Abbreviated transcription (Latin):
modo ergo huiꝰmodi auctoritatũ disso¬
nancia ad ꝯcordiam reuocari ualeat
breuit̾ inspiciamus. Sunt quidã quoᷤ
ñ odium cͥminis s timor ulitatis
⁊ amissio ꝓpri gradus ⁊ ambitõ cel¬
sioris ad pniam cogit hos sacri cano¬
nes irreꝑabilit̾ deiciunt. qr qͥ simłati¬
one agit pnĩam uł affectatione hono
bit ad bonifaciũ.¬

Expanded text:
modo igitur hujusmodi auctoritatum dissonantia ad concordiam revocari valeat, breviter inspiciamus. Sunt quidam, quos non odium criminis, sed timor vilitatis et amissio proprii gradus et ambitio celsioris ad poenitentiam cogit. Hos sacri canones irrecuperabiliter dejiciunt, quia qui simulatione poenitentiae vel affectatione honorbit ad Bonifaciu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o solus ip̃e fundauit ⁊ suꝑ petram fi¬
dei mox nascentis erexit: qui beato petͦ
uite et̾ne clauigero t̾reni siml ⁊ celes¬
tis ĩperii iura ꝯmisit. ñ ergo quel t̾re
na snuĩa s illud u̾bũ quo ꝯstructũ est
celũ ⁊ t̾ra per qd̃ deniq oĩa ꝯdita sunt
elem̃ta: romanã fundauit eccͣam. Illiꝰ
certe pͥuilegio fũgitur cuiꝰ auctoritate
fulcitur. Unde ñ dubiũ ẽ. qr quiqͥs cuilz¬
labitur ⁊ cũ ille notetur iniustus. hic
est dicendus h̾eticus. fidem quippe uio¬
lat: qui adu̾sus illã agit que est mat̾
fidei ⁊ illi ⁊tumax ĩuenttur qͥ eã cunc¬
tis eccłiis p̾tulisse cognoscitur. ⁊ infra.

Expanded text:
vero solus ipse fundavit, et supra petram fidei mox nascentis erexit, qui beato Petro, aeternae vitae clavigero, terreni simul et coelestis imperii jura commisit . II. Si quis pententia, sed illud verbum, quo constructum est coelum, et terra: per quod denique omnia condita sunt elementa, Romanam fundavit Ecclesiam. Illius certe privilegio fungitur, illius auctoritate fulcitur. Unde non dubium, quia quisquis cuillabitur; et cum ille notetur iniustus, hic est procul dubio dicendus hereticus. Fidem quippe violat, qui adversus illam agit, quae mater est fidei, et illi contumax invenitur, qui eam cunctis aecc
Abbreviated transcription (Latin):
ut dyoscoꝵ alexandrinũ antistitẽ int̾
cet̾a. idtͥco potissimũ sñ ulla restitutõe
dãpnau̾nt qr ponens in celũ os suum
lingua eius tͣnseunte sr̃ terram excõi¬
cationẽ in sc̃m̃ leonem ppͣm dictau̾it

Expanded text:
ut Dioscorum Alexandrinum antistitem inter cetera, iccirco potissimum sine ulla restitutione dampnaverint, quia ponens in celum os suum, lingua eius transeunte super terram excommunicationem in secundum Leonem papam sanct
Abbreviated transcription (Latin):
tasset: Non plane s absq om̃i ꝯtrouer-¬
sia hoc in eo ulti sunt. qr cum ẽet ĩferior.
potiorẽ quib libet conatus est lacessere ĩ¬
iuriis. teste anatholio ꝯstantinopolita¬
no presule qui dicit ꝓpt̾ fidem ñ est dãp¬
natus dyoscorus: s qr excõicationẽ fecit
dño archiẽpo leoni ¶Quia ergo ma¬

Expanded text:
tasset? Non plane; sed absque omni controversia hoc in eo ulti sunt, quia quum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit domino archiepiscopo Leoni.
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium ⁊ ut curã eis p̾ceptoꝵ dei
maiorẽ mic̾et intulit nolite ꝯtristari
⁊ ñ solũ eripiatis s ne paciamini qͥdẽ
is ꝯtristari ⁊ sanguinẽ innocentem
ñ effurdatis in loco isto. hõicidas enĩ
⁊ sacrilegos. ⁊ c̃. ⁊ post panca. Si inqͥt
ħ fec̾itis o reges iuda tenebitis pristi

Expanded text:
auxilium. et ut curam eis praeceptorum dei maiorem iniceret, intulit: \'nolite contristare, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quidem is contristari, et sanguinem innocentem non ef, sacrilegos etc.. Et post pauca: Si, inquit, haec feceritis, o reges Juda, tenebitis pristi
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e possessio firmat᷑. aut sub tͣdũt¬
pͥmere aut negare. aut adu̾sariis
fortasse trade dampnanda ⁊ puni¬
enda obstinatione presũpserit: quit¬
quid per absentiã docum̃toꝵ damp¬

Expanded text:
esiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserunt, quidquid per abstinentiam documentorum dam
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas deo ĩmolabant ne eas ĩmola¬
rent ydolis sic ⁊ iurare ꝑmitt̾entur per
deum ñ qd̃ recte hoc fac̾ent: s qd̾ melus
est id deo exhibere qͣm demoniis. Item ex
Excõicet᷑ clicus ꝑ creat᷑as

Expanded text:
ictimas immolabant deo, ne eas immolarent idolis, sic iurare permitterentur in deum non quod recte hoc facerent, sed quod melius esse id deo exhibere, quam demoniis. Item ex ensi: Clericum per creaturas
Abbreviated transcription (Latin):
it. Cet̾i uero apłi cum codẽ pari ꝯsorcio
honorẽ ⁊ potestatẽ acceꝑunt ip̃mq pͥnci¬
dine ⁊ modo. Quos qui recipit ⁊ u̾ba eo¬
a quo missi sunt ⁊ cuiꝰ frangũtur lega¬
tione sꝑnit. ⁊ ip̃e indubitant̾ sꝑnetur

Expanded text:
odem pari consortio honorem et potestatem acceperunt, ipsumque princidine et modo: quos qui recipit et verba eoa quo missi sunt, et cujus funguntur legati
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus nr̃ ih̾c xp̃c uoluit ñ solum de
onib nasci nob̃ magnã fiduciã pre¬
stans. Ut qͣlicũq modo nascam tm̃
onib ita qualicũq ordinenatus sit
fide tenet oꝑib impleat sitq litt̾atus
⁊ uir unius uxoris nequaqͣm a sac̃¬
docio repellitur. Iudas eĩ priarcha cõ¬
cubuit cũ thamar nuru sua ⁊ ex illo
Inde postea salmon qͥ fuit dux in de¬
sacdos est. Ideoq si filii eius sumus q̃
ip̃c fecit imitari debemus. Itẽ aug̾.

Expanded text:
de onibus, nobis magnam fiduciam praestans, ut qualicumque modo nascamur, tonibus, ita qualicumque ordine natus sit at et quod fide tenet operibus impleat, sitque literatus et vir unius uxoris, nequaquam a sacerdotio repellatur. Iudas enim patriarcha concubuit cum Thamar, nuru sua, et ex illo Inde postea Salmo, qui fuit dux in desacerdos, ideoque filii eius sumus; et quae ipse fecit, imitari per omnia debemus.