comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gli & terrȩ & totũ ustũ uisibi lem
mundum priur uniuersulit̃ & breuit̃
significare uoluit ut postea digerer&
dierũ enum eratione quasi articulatim
Tales quippe homines erant rudirilleatq
carnalir populus cui loq batur . ut eis
operadĩ non nisi sola uisibilia comm̃¬
danda iudicar&. Terrãuero in uisi¬
bilem & in compositam tenebrosãque
ubyrsum. Vnde consequenter ostendit᷑
ꝑ illor dier facta atq: disposita eẽ Cuncta
ista uisibilia quȩ nota sintomnibus
non in congruent̃ informem istã mate¬
riã intellegendũ ẽẽ consentiunt
Quid sidicat alius eandem informitatẽ
confusionemq: materiȩ caeli & terrȩ
nomine prius insinuatã quod exeat
mundus iste uisibilis cum omnib:
naturis qu neo manifestis sime appareni.
quicadi & terrȩ nomine sope uppel¬
larisol& conditus atq perfectus est
Quid sidicat & idius caelum & terrã
quidem inuisibilem uisibilemq
naturã ñ indecenter appellatam

Expanded text:
"caeli et terrae totum istum uisibilem "caeli et terrae totum istum uisibilem mundum prius uniuersaliter et breuiter significare noluit, ut postea digereret dierum enumeratione quasi articulatim tales quippe homines erant rudis ille atque carnalis populus, cui loquebatur, ut eis opera dei non nisi sola uisibilia commendanda iudicaret." terram uero inuisibilem et incompositam tenebrosamque abyssum, unde consequenter ostenditur per illos dies facta atque disposita esse cuncta ista uisibilia, quae nota sunt omnibus, non incongruenter informem istam materiem intellegendam esse consentiunt. Quid? si dicat alius eandem informitatem confusionemque materiae caeli et terrae nomine prius insinuatam, quod ex ea mundus iste uisibilis cum omnibus naturis, quae in eo manifestissime apparent, qui caeli et terrae nomine saepe appellari solet, conditus atque perfectus est? quid? si dicat et alius caelum et terram quidem inuisibilem uisibilemque naturam non indecenter appellatam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia unũ summũ & uerum bonum
& non auertar donec in eius pacẽmatris
carissimȩ Vbi sunt primitiue s ps̃ mei
unde istami hicertas̃ colligas totum
quod sum adis ꝑsione & deformitate
hac & conformes atq: confirmes ingnũ
qui cuncta illa quȩ uera sunt falsa eẽ
nondicunt honorantes & inculmine
sequendȩ auctoritatis nobis cũ consti¬
tuentes illã ꝑsc̃m moysened itã scam
scripturã tuũ & tam̃ nob̵ aliquid con¬
tradicunt ita loquor tuesto ds̃ nr̃
arbit̃ int̃ confessiones meas & c̃tra¬
dictioner corũ s Dicunt enĩ quãuis ł¬
uera sint hȩc non ea tam̃ duo moyser¬
intuebat᷑ cũ reuolante spũ dicer&
nprincipio fecit dr̃ caelum & terrã
ñ cacli nomine sp̃italem uel intel¬
lectuadem illã creaturã semꝑfaciẽ
dĩ contem plantem significauit. nec
terre nomine informẽ materiem
quid igitur : qđ nos dicimus inquiunt
hoc illeuirsensit hoc uerbis istis locutꝰ
est. Quicquid illud est nomine aiunt

Expanded text:
quia unum summum et uerum bonum: quia unum summum et uerum bonum: et non auertar, donec in eius pacem, matris carissimae, ubi sunt primitiae spiritus mei, unde ista mihi certa sunt, colligas totum quod sum a dispersione et deformitate hac. et conformes atque confirmes in aeteum his autem, qui cuncta illa, quae uera sunt, falsa esse non dicunt honorantes et in culmine sequendae auctoritatis nobiscum constituentes illam per sanctum Moysen editam sanctam scripturam tuam, et tamen nobis aliquid contradicunt, ita loquor. tu esto, deus noster, arbiter inter confessiones meas et contradictiones eorum. Dicunt enim: "quarnuis uera sint hintuebatur, cum reuelante spiritu diceret: in principio fecit deus caelum et terram. non caeli nomine spiritalem uel intellectualem illam creaturam semper faciem dei contemplantem significauit nec terrae nomine informem materiam." quid igitur? "quod nos dicimus" inquiunt "hoc ille uir sensit, hoc uerbis istis elocutus est". quid illud est? "nomine" aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
anquia erat in formis materies ubi propter
nullã formã nullus ordo erat. Vbi aũt nullus
ordo eret nullacẽe uicissitudo temporum
ab illo utiq erat aquo est quic quid est¬
quod ut cumq aliquid est hoc quoq aiup¬
.Ib̵ non negamꝰ Icum his enim uolo coram te
aliquid conloqui ds̃m̃s quihȩc om̃a quȩ
intus in mente mete non tac& uerita stua
uera ẽe concedunt. Nam qui hȩc nogant
latrent quantũ uolunt & obstrepant sibi
& reppulerint me: ob secro ds m̃s n&u sile¬
ccs ame tu loquere in corde meo ueracit̃.
solus enimsic loqueris & dimittã eos
foris sufflantes in puluerẽ & excitantes
terrã in oculos suos. & intrem incubile
m̃m & cantem tibi amatorie gemens
inenar rabiles gemit in peregrinatione
mec & recordans hierusalẽ extento
in eam sursum corde hierus alem pa¬
triã mec̃ hierus alẽ matrem meam
teq: suꝑ ãt rognatorẽ inlustratorem
&om̃a bonae in offabilia si mul om̃a

Expanded text:
an quia erat informis materies, ubi propter an quia erat informis materies, ubi propter nullam formam nullus ordo erat? ubi autem nullus ordo erat, nulla esse uicissitudo temporum ab illo utique erat, a quo est quidquid estquod utcumque aliquid est. "hoc quoque" aiunt "non negamus". Cum his enim uolo coram te aliquid conloqui, deus meus, qui haec omnia, quae intus in mente mea non tacet ueritas tua, uera esse concedunt. nam qui haec negant, latrent quantum uolunt et obstrepant sibi:  reppulerint me, obsecro, deus meus, ne tu sileas a me. tu loquere in corde meo ueraciter; solus enim sic loqueris; et dimittam eos foris sufflantes in puluerem et excitantes terram in oculos suos et intrem in cubile meum et cantem tibi amatoria gemens inenarrabiles gemitus in peregrinatione mea et recordans Hierusalem in eam sursum corde, Jerusalem patriam meam, Jerusalem matrem meam, teque super eam regnatorem, illustratorem, ot omnia bona ineffabilia, simul omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
idesteitamen ipsa mutaebili
ditibi cohȩrens tamquam semꝑ meridies
iucer & & feruer& exte Odomus lumino¬
sa & speciosa dilexi de coremtuum & locũ
habitationis głȩtuȩ dñimei fabricatoris
& posses soristui tibssus pir& peregrina¬
tiomea & dico ei qui fecitte ut possidoct &¬
meinte quia fecit & me. erraui sicut ouis
quae perut sed in humeris pastoris mei struc¬
toristui sperome reportari tibi quid dicitis
mihi quos alloquar contra dictores qui tam̃
& moysen pium famulumdi & libros eius
Oracula sc̃ĩ sp̃s creditis : est ne ista domusdi :
derna in caelis Ubi uices tem porũ frustra
qua eritis qui ñ inueni&is Suꝑ gredit enim
omnem distentionem &omne spatium eactis
uo lubile cusemꝑ in haerere dobonum est
est inquiunt. quid igit᷑ ex his quae clamauit
corm̃m addmm̃m cũ audir& interius uocẽ
laudis eius quid tandem falsum eẽ contenditis

Expanded text:
inest ei tamen ipsa mutabilitainest ei tamen ipsa mutabilitadi tibi cohaerens tanquam semper meridies luceret et ferveret ex te. O domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum, et locum habitationis gloriae Domini mei fabricatoris et possessoris tui ! Tibi suspiret peregrinatio mea; et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. Erravi sicut ovis perdita ; sed in humeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi . 22. Quid dicitis mihi quos alloquebar, contradictores, qui tamen et Moysen pium famulum Dei, et libros ejus oracula sancti Spiritus creditis? Estne ista domus Dei, m modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est. "est" inquiunt. quid igitur ex his, quae clamauit cor meum ad deum meum, cum audiret interius uocem laudis eius, quid tandem falsum esse contenditis?
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã iustificantem & iustitiã quȩ iusti¬
ficatione facta est. Nam & nos dicti sumus
iustitictua. Ait enim quidã seruustuus
t nos simus iustitia dĩ in ipso. ergo quia prio
omniũ creatꝰaest quȩdãsapientia quȩ crea¬
ta est mens rationalis & intellectualis castae
ciuitatistuȩ matris nr̃ȩ quȩ sursum est &
liberuest & gerna in cȩlis. Qiub celis nisi
quite laudant gli gȩlorum iua bocest & çȩlũ
cȩli dño & sinon inuenimꝰ tẽpus ante illam
quia & creaturam temporis antecedit
quȩ prior omniũ creataest. Ante illatam̃
est ipsius creatoris uernitoris aquofac¬
ta sunt sub exordio q uamuis nontemporis
qm̃nondũ erat tempus sesius tam̃ condi¬
nonis suȩ Vndeita est abstedõ nr̃o. ut
solum ante illã sed nec inilla inuenimus
tempus quia est idonea faciem tuã semꝑ
uidere necuspiã deflecttur ab eu guo
fit ut nulla mutatione uari&ur¬

Expanded text:
justitiam justificantem, et justitiam quae justijustitiam justificantem, et justitiam quae justificatione facta est. Nam et nos dicti sumus justitia tua. Ait enim quidam servus tuus, ut nos simus justitia Dei in ipso . Ergo quia prior omnium creata est quaedam sapientia quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae civitatis tuae, matris nostrae quae sursum est, et libera est et aeterna in coelis, quibus coelis, nisi qui te laudant coeli coelorum ; quia hoc est et coelum coeli Domino?; etsi non invenimus tempus ante illam, quia et creaturam temporis antecedit, quae prior omnium creata est; ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamvis non temporis quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. 21. Unde ita est abs te Deo nostro, ut am etsi non solum ante illam, sed nec in illa invenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper videre nec uspiam deflectitur ab ea, quo fit ut nulla mutatione varietur
Abbreviated transcription (Latin):
cohȩrentem dõ uero &uere &erno ut quã¬
uis eico &erna non sit in nullamtam̃ tem¬
porum uccri&atem & uicissitudinem ab
illo seresoluat & defluat sed in euis solius
eite & sufficisei. &ideo non dedinat
ate nec adse. hec estdo musdi nonterre¬
na neq ulla cȩlesti mole corporea. sed spi¬
ritadis & pasticeps ernitatistuȩ quia
non sine initio facta estenim Nam& si ñ
inuenimus tempus cante illam prior quippe
omniũ creata est sapientia. peutique
illa sapientia tli ds̃ nofter patrisuoꝑlane
coderna & ȩqualis & ꝑquam creata s̃¬
om̃a & in quo principio fecisticelũ & terrã
sed profecto sapientia quȩ creatu est in
tellectualis . naturas cilic& quȩ contẽ¬
lationeluminis lum̃ est. dicit᷑em̃ & ipsa¬
quecmius creata sapientia sed quantum
interest int̃lum qđ in luminat & quod in¬
luminatur ⁊ antum inters apientiam
quȩ erat &istũ quȩ creata est. Si cut inter

Expanded text:
cohaerentem deo uero et uece aeterno, ut, quamcohaerentem deo uero et uece aeterno, ut, quamuis ei coaeterna non sit, in nullam tamen temporum uarietatem et uicissitudinem ab illo se resoluat et defluat, sed in eius solius ei te et sufficis ei, et ideo non declinat a te nec a se? haec est domus dei non terrena neque ulla caelesti mole corporea, sed spiritalis et particeps aeternitatis tuae, quia non sine initio: facta est enim. Nam etsi non inuenimus tempus ante illam — prior quippe omnium creata est sapientia — nec utique illa sapientia tibi, deus noster, patri suo, plane coaeterna et coaequalis omnia, et in quo Principio factum est coelum et terra : sed profecto sapientia quae creata est, spiritualis natura scilicet, quae contemplatione luminis lumen est; dicitur enim et ipsaquamvis creata, sapientia. Sed quantum interest inter lumen quod illuminat et quod illuminatur, tantum inter sapientiam quae creat et istam quae creata est; sicut inter
Abbreviated transcription (Latin):
sit unde non eũ modo uelle hac modo uelle
illud sed semel &simul
÷ & semꝑ uelleom̃a quȩ uult noniterũ
&iterũ neq nunc ista nunc illa. nec uelle
posteaa quod nolebat. Aut nolle quod
uolebat prius quia talis uoluntas mutt¬
bilis est & omne mutabile &ernum non est
Ssccũt noster &ernus est . Item qđ mihi di¬
citur inaure interiore expectatiore¬
rum uenturarum fit contuitus cũ uene¬
rint. Idemq contuitus. fit memoria
cũ p̃terierint . Omnis porro intentioquȩ
dm̃mmn dm̃ eernũ nonali quatadi noua
uoluntate condidisse creaturã nec
scienti am eius transitorium aliquid
pactiss quidergo dic&is contradictores
cinfelfa suntista᷑ : non inquiunt quid
illuq num fodsum estomnem nat isam
formataminateriã ueform abilem non
essenisi ab illo qui sum ne bonus est
qui summe est : Neq: hoc negamus inquiunt
quidigitur : an illud negatis sublimem
quandam ẽẽ creaturam. tam casto amore

Expanded text:
sit? unde non eum modo uelle hoc modo uelle sit? unde non eum modo uelle hoc modo uelle illud, sed semel et simul et semper uelle omnia quae uult, non iterum et iterum neque nunc ista nunc illa nec uelle postea quod nolebat aut nolle quod nolebat prius, quia talis uoluntas mutabilis est et omne mutabile aeternum . non est; deus autem noster aeternus est. item, quod mihi dicit in aurem interiorem, expectatio rerum uenturarum fit contuitus, cum uenerint, idemque contuitus fit memoria, cum praeterierint: omnis porro intentio, quae deum meum, deum aeternum non aliqua noua uoluntate condidisse creaturam nec scientiam eius transitorium aliquid pati. Quid ergo dicetis, contradictores? an falsa sunt ista? "non" inquiunt. quid illud? num falsum est omnem naturam formatam materiamue formabilem non esse nisi ab illo, qui summe bonus est, quia summe est? "neque hoc negamus" inquiunt. quid igitur? an illud negatis, sublimem quandam esse creaturam tam casto amore
Abbreviated transcription (Latin):
Et quođ secundo die commem orat factum
firmam̃tũ &uo catũ caelũ in sinuas dequo N3¬
caelo prius sine dieb sermo locut se.¬
I Mira pro funditaes eloquiorũ tuorũ quorũ
ecce antenos suꝑficies blandiens paruulis
sed mira pro funditas ds̃meus. Mira pro¬
funditas horror est intendere in eam
horror honoris & tremor amoris odi hostes
eius uehement̃ . o si boccidecs eos degladio
bis acuto & ñ sint hostes eius. sic enim amo
eos occidi sibi ut uiuant tibi. Ecce autem
alii non rep̃hensores sedliudoctor es libri
genes eos Non inquiunt hoc uoluit in his
lum eius ista cons cripsit. Ñ hoc uoluit in¬
tellegi qđ tudicis sed adiud quod nos dicim
Quib: egote arbitro đsomniũ nr̃m ita res¬
Spondeo Inũ dic&is fulsa ẽe quȩ mihi ueri¬
tas uoce forti in aurẽ interiorem dicit.
deuera anitae creatoris qđ nequaquã¬
eius substantia ꝑ tempora uocridur
neceius uoluntas extraeius substantiã

Expanded text:
et quod secundo die commemoratur factum et quod secundo die commemoratur factum firmamentum et uocatum, caelum insinuat, de quo caelo prius sine diebus sermo locutus sit. Mira profunditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos superficies blandiens paruulis: sed mira profunditas, deus meus, mira profunditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi. ecce autem alii non reprehensores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc uoluit in his lum eius ista conscripsit, non hoc uoluit intellegi, quod tu dicis, sed aliud, quod nos dicimus." quibus ego te arbitro, deus omnium nostrum, ita respondeo. Num dicetis falsa esse, quae mihi ueritas uoce forti in aurem interiorem dicit de uera aeternitate creatoris, quod nequaquaeius substantia per tempora uarietur nec eius uoluntas extra eius substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nac interim sentio ds mscum audio loquen¬
tem scripturaituam. In principio
fecit ds caclo & terrã terra aut erascaus
iuisibilis & in conposita & tenebrȩerant
suꝑ cebrssum neq comme morantem
quod hodie feceris hȩc Sic enim sentio
propter illumꝰ caelum cacli Caelum
in tellectuade ubi est intollectus pos so
simili non exparte non inenigmate
ñ ꝑspeculũ sedex toto in mani festiatone
feccie ad faciem pt modo hoc modo illud
s ed quod dictum est nosse simul sineulle
ucissitudine temporũ & propt̃ inuisi¬
bilem atq in gonpositã terrã sine ulla
uicissicudin e temporũ quae sola¬
li ebere modohoc & modo illud quia
ubi nulla spouies: nusquã est hoc & illud
propt̃ duclȩc primit formatũ & penitus
Noe illud ca elũ. sedeglũ caeli
hoc uero terra. sed terrã in uisdilem &incon¬
positam propt̃ du hȩo interimn sentio sine
rũtuũ in principio fecit ds̃

Expanded text:
Hoc interim sentio, deus meus, cum audio loquenHoc interim sentio, deus meus, cum audio loquentem scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram: terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, neque conmemorantem, quoto die feceris haec, sic interim sentio propter illud caelum caeli, caelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum, sed ex toto, in manifestatione, facie ad faciem; non modo hoc, modo illud, sed, quod dictum est, nosse simul sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud, quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud: propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interim sentio sine m tuam: in principio fecit deus
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo inter uullo mutationis quã¬
uis mutabile. Tum ñ mutatũ tua e no¬
iate cetq: in comin ut abi litate ꝑfruat᷑.
alterum quod ita in forme erat ut ex
qua forma. inquam formam uł mo¬
tionis uł stationis mutar&ur. quotem¬
pori subder&ur non haber& Sed hoc
ut in forme ess& non reliquisti. qm̃ fe¬
cisti ante omnȩm diem. in principio
cȩlum & terrã. Haȩc duo quȩ dicebamus
terraaũt inui sibilis erat & in composi¬
ta & tenebrȩ suꝑ aebyssum quib: uer¬
bis insinuactur in formitas ut grada¬
tim excipiantur qui omnimodam
speciei priuactionem nectam̃ ad nihi¬
lum ꝑuentionẽ cogitare non possunt
unde fier& alium cȩlũ & tra uisibilis
cetq composita & aqua speciosa & quic¬
quid de inceps in confertutionem huius
mundi non sine diebus factum comeno¬
ratur qͥuia tec lia sunt ut ineis agaortio
iuicis sitũ dines temporum propt̃ ordinatas
commutationes motionũ atq formarũ

Expanded text:
sine ullo interuallo mutationis, quamsine ullo interuallo mutationis, quamuis mutabile, tamen non mutatum aeternitate atque inconmutabilitate perfruatur; alterum, quod ita informe erat, ut ex qua forma in quam formam uel motionis uel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non haberet. sed hoc ut informe esset, non reliquisti, quoniam fecisti ante omnem diem in principio caelum et terram, haec duo quae dicebam. terra autem inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum. quibus uerbis insinuatur informitas, ut gradatim excipiantur, qui omnimodam speciei priuationem nec tamen ad nihil peruentionem cogitare non possent, unde fieret alterum caelum et terra uisibilis ue conposita et aqua speciosa et quidquid deinceps in constitutione huius mundi non sine diebus factum conmemoratur, quia talia sunt, ut in eis agantur uicissitudines temporum propter ordinatas conmutationes motionum atque formarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tua domus quȩ peregrinatanon est.
quamuis non sittibi coaerna
tam̃ in desinenter & indesicienter
tibi coherendo. Nullam patitur
uicis situdinem temporũ hoc incons¬
pectutuo dccr& mihi & magis ma¬
gisq clacrescat orote atq in hac
manifestatione ꝑsistam sobrius sub
cclistuis. Eccenescio quid in forme
in istis mutationib: rerum extrema¬
rum atq infirmarum & quis di¬
c& mihi nisi quisquis ꝑ inania cordis
sui cum sius fantas matis uecgatur
& uoluitur quis nisi talis dic& mihi
qđ deminuta atq consumpta omni
specie sisola remaneat in formi¬
tas ꝑ quam despecie inspeciẽ res
mutcebatur & uertebatur possit
exhibere uices temporũ omnino
enimnom potest quia sine uari& ate
motionum non sunt tempora & nulla
tum me adpulsandum excitas quantũq
pulsanti aperis duo repperio quȩ fecisti
carentia temporib cum tibi neutrã
coadernũ sit Vnũ ꝗdita formatũ est
ut sine ullo defectu contem plati onis

Expanded text:
tua domus, quae peregrinata non est, tua domus, quae peregrinata non est, quamuis non sit tibi coaeterna, tamen indesinenter et indeficienter tibi cohaerendo nullam patitur uicissitudinem temporum. hoc in conspectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in hac manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Ecce nescio quid informe in istis mutationibus rerum extremarum atque infirmarum, et quis dicet mihi, nisi quisquis per inania cordis sui cum suis phantasmatis uagatur et uoluitur, quis nisi talis dicet mihi, quod deminuta atque consumpta omni specie, si sola remaneat informitas, per quam de specie in speciem res mutabatur et uertebatur, possit exhibere uices temporum? omnino enim non potest, quia sine uarietate motionum non sunt tempora: et nulltum me ad pulsandum excitas quantumque pulsanti aperis, duo reperio, quae fecisti carentia temporibus, cum tibi neutrum coaeternum sit: unum, quod ita formatum est, ut sine ullo defectu contemplationis,
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃teritũ traiciens qđ meminerit pulla
uice uariatur. nec in tempora ulla dis¬
tenditur. obeccta siqua ista est in hȩren¬
dobeatitudinituȩ. Beccta sempiterno
in habitatorete atq in lustratore suo.
nec inuenio quidlibentius appellandum
existime celũ celidño quã domum tuam
contẽplantẽ delectationẽ tuã sineullo
de fectu egrediendi in aliud. mentem
purã concor dissime. una stabilimento pa¬
cis scorum sp̃uum ciuium ciuitatis tuȩ
anima cuius peregrinatio longinqua
facta est si iam sitit tibi si iam factȩ sunt
eila crimȩ suȩ panis dumdicitur ei ꝑ sin¬
gulos dies ubi est ds̃tuus. Suam p&it ate
unam & hanc requirit : ut in habit& indo¬
motua ꝑ om̃s dies uuitȩ suȩ & quȩ uita eius
nisitu: & qui diestui. pusi xernitastuae
Sicut annitui quinon deficient. quia
idem ipse es. hincergo intelligat
anima quȩ potest quam longe suꝑ
om̃a tempora sis a&ernus quando

Expanded text:
in praeteritum traiciens quod meminerit, nulla in praeteritum traiciens quod meminerit, nulla uice uariatur nec in tempora ulla distenditur. o beata, si qua ista est, inhaerendo beatitudini tuae, beata sempiterno inhabitatore te atque inlnstratore suo! nec inuenio, quid libentius appellandum existimem caelum caeli domino quapi domum tuam contemplantem delectationem tuam sine ullo defectu egrediendi in aliud, mentem puram concordissime unam stabilimento pacis sanctorum spirituum, ciuium ciuitatis tuae anima, cuius peregrinatio longinqua facta est, si iam sitit tibi, si iam factae sunt ei lacrimae suae panis, dum dicitur ei per singulos dies: ubi est deus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non deficiunt, quia idem ipse es? hinc ergo intellegat anima, quae potest, quam longe super omnia tempora sis aeternus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
pectutuo clar& mihi & magis magisq¬
dac rescat Orote. atq: in ea manifesta¬
tione ꝑsistum sobrius subclistius. Item
dixistimihi dñe uoce forti in aurem in¬
teriorem quod om̃s natur as atq: subs¬
tantias quȩ sion sunt qđ tu es & iam̃
sunt tu fecisti & hoc solum a tenon est
qđ non est motusq uoluntatis a te quies
aedid qđ minus est quia talis motus de¬
lictum atq pec catum est & qđ nullius
pec catum aut tibi noc& aut ꝑturbat or¬
dinem imperiitiu uł in primo ul inimo.
hoc in conspectutuo clar& mihi & magis ma¬
gisq clccrescat Grote atq in ea manifes¬
tatione ꝑsistam sobrius subalis tius Ntem
dixistimihi uoce fosti inaurem in teriorẽ.
quodnecilla creatura tibico gerna est
cuius uoluntas tusolus es teq ꝑ seuerantis¬
sima castitate hauriens. mutabilitatẽ suã
nusquam & numquam exerit & tesibi
semꝑ p̃sente ad quem toto affectu seten&
non habens futurum quod expect& nec

Expanded text:
pectu tuo claret mihi et magis magisqupectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobriudixisti mihi, Domine, voce forti in aurem interiorem, quod omnes naturas atque substantias quae non sunt quod tu es, et tamen sunt, tu fecisti: et hoc solum a te non est quod non est, motusque voluntatis a te, qui es, ad id quod minus est; quia talis motus delictum atque peccatum est: et quod nullius peccatum aut tibi nocet, aut perturbat ordinem imperii tui vel in primo vel in imo. Hoc in conspectu tuo claret mihi, et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Item dixisti mihi uoce forti in aurem interiorem, quod nec illa creatura tibi coaeterna est, cuius uoluptas tu solus es teque perseuerantissima castitate hauriens mutabilitatem suam nusquam et numquam exerit et te sibi semper praesente, ad quem toto affectu se tenet, non habens futurum quod expectet nec
Abbreviated transcription (Latin):
informitas terrȩ in uisibilis & in¬
conpositȩ necipsa indiebus nume¬
rata est tibi enim nulla species
nullus ordo necuenit quicquam
nec p̃terit. & ubi hoc nonfit.
non sunt utiqr dies nec uicissi tudo
ueritas lum̃ cordis mei nante nebrȩ
ncȩ loquantur mini. defluxi cd
ista & obscuratus sum Sed hinc&it̃
hinc ada mauite erraui & recorda¬
tus sumtui. audiui uocẽ tuc̃ postie
ut redirem. & uix audiui propt̃
tum ultus in paccatorum & nuncecce
redeo estucens & a nelans aad fontẽ
tũ nemomȩ ꝓhibect hunc bibam
&hiinc uiuam non ego uita mec sim¬
male uixi exme. mors mihi fui. indere¬
uiuesco tume alloquere tumi hi sermo¬
cincre credidi libristuis & uerba eorũ
cerchana sucdde Iamdixistimihi dñe OII¬
uoce sorti incure interiore quia
tuc&ernus & solus habens in mortali¬
tatẽ. qm̃ exnulla specie motuue
mutaris nec temporib: uccriatur
uoluntcstua quia non est mortulis uo¬
luntas quȩ clic &ulia est. hoc in cons¬

Expanded text:
informitas, terra invisibilis et ininformitas, terra invisibilis et incomposita, nec ipsa in diebus numerata est. ubi enim nulla species, nullus ordo, nec uenit quicquam et praeterit, et ubi hoc non fit, non sunt utique dies nec uicissitudo ueritas, lumen cordis mei, non tenebrae meae loquantur mihi. defluxi ad ista et obscuratus sum, sed hinc, etiam hinc adamaui te. erraui et recordatus sum tui. audiui uocem tuam post me, ut redirem, et uix audiui propter tumultus inpacatorum. et nunc ecce redeo aestuans et anhelans ad fontem tuum. nemo me prohibeat: hunc bibam et hunc uiuam. non ego uita mea simmale nixi ex me, mors mihi fui: in te reuiuesco. tu me alloquere, tu mihi sermocinare. credidi libris tuis, et uerba eorum arcana ualde. iam dixisti mihi, domiuoce forti in aurem interiorem. quia tu aeternus es, solus habens inmortalitatem, quoniam ex nulla specie motuue mutaris nec temporibus uariatur uoluntas tua, quia non est immortalis uoluntas, quae alia et alia est. hoc in cons
Abbreviated transcription (Latin):
sed cȩlum cȩli huius quia in principio
fecercscȩlum & terrũ Terraaũ ipsa
quam feceras in formis materies erat
quicc in uisibilis erat & in conposita
& tenebrȩ suꝑ abyssum dequãtra
in uisibili & in conposita. dequa in¬
formitate dequo pene nihilo fece¬
tabilis constat. & non constat. In quo
ipsccmutabilitus appar&. & in qua
sentiri adinumerari possunt tẽpora
qui crerum mutationib: fiunt tẽpora
hum uariantur &uertuntur species
quarum materies p̃dicta est terra
tui cumte cõmemorat fecisse in princi¬
piocȩlũ & terrã tac& detemporibus
sil& dedieb: Nimirũ enim cȩluçȩli
qđ in principio fecisti creatura est
aliqua in tellectuclis Quam quam
nequaquã tibi trinitati co&erna par¬
ticeps tacm̃ a&ernita tistuȩ uolde
mutcebilitatẽ succ̃ p̃dulcedine felicissi¬
mȩ contem plationistuȩ cohib& & sine
ullo lcpsu ex quo factaest in hȩren¬
dotibi exceditomnem uolubilem
uicissitudinem temporum. Ista uero

Expanded text:
sed caelum caeli huius, quia in principio sed caelum caeli huius, quia in principio feceras caelum et terram. terra autem ipsa, quam feceras, informis materies erat, quia inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum: de qua terra inuisibili et inconposita, de qua informitate, de quo paene nihilo facemundus constat et non constat, in quo ipsa mutabilitas apparet, in qua sentiri et dinumerari possunt tempora, quia rerum mutationibus fiunt tempora, dum uariantur et uertuntur species, quarum materies praedicta est terra tui, cum te conmemorat fecisse in principio caelum et terram, tacet de temporibus, silet de diebus. nimirum enim caelum caeli, quod in principio fecisti, creatura est aliqua intellectualis, quamquam nequaquam tibi, trinitati, coaeterna, particeps tamen aeternitatis tuae, ualde mutabilitatem suam prae dulcedine felicissimae contemplationis tuae cohibet et sine ullo lapsu ex quo facta est inhaerendo tibi excedit omnem uolubilem uicissitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
non erctialis quadem nunc cernimꝰ
& tangimus. In uisibilis enim ercet
& in conposita & abyssuserat. Super
quam non erat lux. aut tenebrȩ erant
suꝑ aabyssum id est magis quam in
abysso. Ista quippe abyssus a quarũ
iam uisibilium &icm in profundis
suis hecb& specieisuȩ lucem ut cũ que
sensibilem piscib: & repentib: in suo
fundo animantibus. Illud ccũ totũ
propenihilerat qm̃ adhuc omnino
in forme erat. lam tam̃ erat qđ for¬
mari poterat. tuenim dñe fecisti
mundum demateria in formi quã
fecisti denullare penenullamrem
unde faceres magna quȩ miramur
filii hominum. Vclde enim mira¬
bile hoccȩlum corpareum qđ firma¬
mentum inter aquã & aquã Secun¬
dodie post conditionem lucis dixisti¬
fiat & sic est factum. qđ firmam̃tum
uoccsticelum sed cȩlum terrȩhuius
& maris quȩ fecisti tertio die daendo
speciem uisibilem in formi materiae
quam fecisti ante omnem diem. Iam
enim feceras &cȩlum ante omnem diem

Expanded text:
non erat talis, qualem nunc cernimus non erat talis, qualem nunc cernimus et tangimus. inuisibilis enim erat et inconposita et abyssus erat, super quam non erat lux, aut tenebrae erant super abyssum, id est magis quam in abysso. ista quippe abyssus aquarum iam uisibilium etiam in profundis suis habet speciei suae lucem utcumque sensibilem piscibus et repentibus in suo fundo animantibus: illud autem totum prope nihil erat, quoniam adhuc omnino informe erat; iam tamen erat, quod formari poterat. tu enim, domine, fecisti mundum de materia informi, quam fecisti de nulla re paene nullam rem, unde faceres magna, quae miramur filii hominum. ualde hoc mirabile caelum corporeum, quod firmamentum inter aquam et aquam secundo die post conditionem lucis dixistifiat, et sic est factum. quod firmamentum uocasti caelum, sed caelum terrae huius et maris, quae fecisti tertio die dando speciem uisibilem informi materiae, quam fecisti ante omnem diem. iam enim feceras et caelum ante omnem diem,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc etom dicerem &t ameniam ut cumq As
erct uts pecies caper& istas uisibiles &
conpositas : & unde ut cumq erat nisi ẽ&¬
cebste a quo sunt om̃a inquantum cũq
sunt: Sed tanto ate longius quanto
dissimilius neq: enim locis. Itaq tudñe
qui non es clicscliud & cclices eliter
de substantiatua fecisti aliquid & de
nihilo fecistienim cȩlum & terram ñ
dete namess& ȩquale uni genito.
ac ꝑ hoc & tibi. & nullomodo iustum
ess& ut ȩquale tibi e& qđ detenon est.
& aliud p̃terte non erat unde faceres
ecc. Ds una trinitas. & trina unit cs.
& ideo denihilo fecisti cȩlum & terram
magnum quidam & paruum quĩdã
bona magnum cȩlum & paruã terrã
tuercs &ccliudnihil unde fecisticȩlu
& terram duo quȩdam unũ ꝓpete
celterum propenibil. Vnum quo supe¬
rior diesses alterum quo inferius nihil
ess& sssedillud cuelum celi tibi dñe.
terrcm aut quam de distifiliis homi¬
num cernendecm atq tangendam¬

Expanded text:
hoc eam dicerem; et tamen iam utcumque hoc eam dicerem; et tamen iam utcumque erat, ut species caperet istas uisibiles et conpositas. abs te, a quo sunt omnia in quantumcumque sunt? Sed tanto a te longius, quanto dissimilius; neque enim locis. Itaque tu, Domine, qui non es alias aliud et alias aliter, de substantia tua, fecisti aliquid et de nihilo. Fecisti enim coelum et terram; non de te: nam esset aequale unigenito tuo ac per hoc et tibi, et nullo modo iustum esset, ut aequale tibi esset, quod de te non esset. et aliud praeter te non erat, unde faceres ea, deus, una trinitas et trina unitas: et ideo de nihilo fecisti caelum et terram, magnum quiddam et paruum quiddam,bona, magnum caelum et paruam terram. tu eras et aliud nihil, unde fecisti caelum et terram, duo quaedam, unum prope te, alterum prope nihil, unum, quo superior tu esses, alterum, quo inferius nihil esset. Sed illud caelum caeli tibi, domine; terra autem, quam dedisti filiis hominum cernendam atque tangendam
Abbreviated transcription (Latin):
forma priucr&ur quam cogitabam
quiddam inter formam & nihil. nec
formatum nec nihil informe. prope
nihil & cessecuit mensmea interrogare
rum corporum & eas procrbitrio mu¬
tantem atq: uacriantem & intendi in ip¬
scc corpora eorumq: mutabilitatem al¬
tius inspexi qua desinunt esse quod fue¬
rant. & inci piunt eẽ quod non erant.
cundemq: transitum deforma in formã
ꝑ informe quid dam fieri suspicatus sum
non ꝑ omninonihil sed nosse cupiebam.
nonsus picari. & si totum tibi confiteat᷑
uox &stilus m̃s. quic quid deista quȩstio¬
ne enodastimihi. quis legentium cape¬
re durabit: nec ideocessabit tamen
cormm honorem decretibi canticũ laudis¬
dehis quȩ dicticre non sufficit . Mutebi¬
litces enim rerum mutebilium ipsa ca¬
paex est formacrum omnium in quaesmu¬
teentur resmutabiles & hȩc quid est:
numquid animus : num quid corpus:
num quid s pecies animi uł corporis:
Si diciposs& nihil aliquid & est non est.

Expanded text:
forma priuaretur, quam cogitabam forma priuaretur, quam cogitabam quiddam inter formam et nihil nec formatum nec nihil, informe prope nihil; et cessauit mens mea interrogare rum corporum et eas pro arbitrio mutantem atque uariantem, et intendi in ipsa corpora eorumque mutabilitatem altius inspexi, qua desinunt esse quod fuerant et incipiunt esse quod non erant, eundemque transitum de forma in formam per informe quiddam fieri suspicatus sum, non per omnino nihil: sed nosse cupiebam, non suspicari —: et si totum tibi confiteatur uox et stilus meus, quidquid de ista quaestione enodasti mihi, quis legentium capere durabit? nec ideo tamenre honorem et canticum laudihis, quae dictare non sufficit. mutabilitas enim rerum mutabilium ipsa capax est formarum omnium, in quas mutantur res mutabiles. et haec quid est? numquid animus? numquid corpus? numquid species animi uel corporis? si dici posset: nihil aliquid et: est non est,
Abbreviated transcription (Latin):
tiatur in in uisibili & in conposita
non est. Dumsibi hȩc dicit humana
cogrtatio con&ur eum uł norre
ignorando ulignorare nesciendo¬
R. sego uero dñe sitotum confitear tibi
oremeo & calamomeo. quicquid
deista materi a dociustime. cuiur
antea multa audiens & nontelli¬
gens narrantib: mihi eis qui non in¬
telligerent eam cumspecieb: Inu¬
meris &uariis cogitabam &ideo
non eam cogitabam. foedus & horri¬
biler formas ꝑturbatisordinibus
uolueb at animus sed formas tam̃
& informe appellabã non quo ca¬
rer& forma sed qđ talem haber&
ut si apparer& insolitũ & in con¬
gruum auers ar&ur sensus m̃s &
conturbar&ur infirmitas hominir
Verum aut̃ illud quod cogita bam
non priuatione omnis formȩ sed
comparatione formosiorũ erat
informe & suudob at ueraratio. ut
omnis formȩ quales cũq reliquias
omnino d&raherem. Siuellẽ pror¬
sus in forme cogitare & non poteram
Citius enim non esse censebam qđ omni

Expanded text:
tiatur in inuisibili et inconposita tiatur in inuisibili et inconposita non est", dum sibi haec dicit humana cogitatio, conetur eam uel nosse ignorando uel ignorare noscendo? Ego uero, domine, si totum confitear tibi ore meo et calamo meo, quidquid de ista materia docuisti me, cuius antea nomen audiens et non intellegens narrantibus mihi eis, qui non illegerent, eam cum speciebus innumeris et uariis cogitabam et ideo non eam cogitabam; foedas et horribiles formas perturbatis ordinibus uoluebat animus, sed formas tamen, et informe appellabam non quod careret forma, sed quod talem haberet, ut, si appareret, insolitum et incongruum auersaretur sensus meus et conturbaretur infirmitas hominis; uerum autem illud quod cogitabam non priuatione omnis formae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratio, ut omnis formae qualescumque reliquias omnino detraherem, si uellem prorsus informe cogitare et non poteram; citius enim non esse censebam, quod omni
Abbreviated transcription (Latin):
h&t animam que&ibi confit&ur
non netudñe docuistime quod prius¬
quam istam in formem materiam for¬
mares. atq: distingueres. Nonerat
aliquid non color non figura noncorpꝰ
Non sp̃s. Non tamen omnino nihil erat
quȩdam informitar sinenulla spe¬
cie : quid ergo uocar&ur. quo &iam
sensu tardioribus ut cumq: insinu ar&
nisi usitato aliquo uo cabulo quid
aũt in omnibus mundi partib: repe¬
riri potest propinquus in formitati
omnimodȩ quam terra & ab yssus :
Minus enim speciosa sunt prosuogra¬
du infimo quam c&era superiora. ꝑ¬
lucida & luculenta om̃a. Cũ ergo non
accipiam in formitatẽ materiȩ quã
sines pecie feceras unde specios ũmun¬
dum faceres. ita commode hominib:
intimatam ut appollar&ur terra
in uisibilis & in composita cũ inea
quȩrit cogitatio quid sensus ad tin¬
gat. & dicit sibi. Non est intelligibilis
forma sicut uita. sicut iustitia quia
materier est corporum. Neq: sonsibi¬
lis est qm̃ quid uideatur & quid sen¬

Expanded text:
 animam, quae tibi conStetur? nonne tu, domine, docuisti me, quod priusquam istam informem materiam formares atque distingueres, non erat aliquid, non color non figura, non corpus, non spiritus? non tamen omnino nihil: erat quaedam informitas sine ulla specie. Quid ergo uocaretur, quo etiam sensu tardioribus atcumque insinuaretur, nisi usitato aliquo uocabulo? quid autem in omnibus mundi partibus reperiri potest propinquius informitati omnimodae quam terra et abyssus? minus enim speciosa sunt pro suo gradu infimo quam cetera superiora perlucida et luculenta omnia. cur ergo non accipiam informitatem materiae, quam sine specie feceras, unde speciosum mundum faceres, ita conmode hominibus intimatarn, ut appellaretur terra inuisibilis et inconposita, ut, cum in ea quaerit cogitatio, quid sensus attingat, et dicit sibi: "non est intellegibilis forma sicut uita, sicut iustitia, quia materies est corporum, neque sensibilis, quoniam quid uideatur et quid sen
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc intenebrosa mũteries erat.
unde fier& cȩlum intellegibile
quod alibi dicitur. Caelum caeli &
terra scilic& ominis natura corporea
sub quo nomine intelligatur.
&iam hoc celum corporeum. Idost
unde fier& omnis in uisibilis uisibilisq
creatura. Aliud quidicit. Terra aũt
erat in uisibilis & in composita & tene¬
brȩerant suꝑ ab yssum. Non illam
in formitatem nomine caeli & torrȩ
scriptura appellauit sediam erat
inquit ipsa in formitas. Quam terrã
in uisibilem & in conpositã tenebro¬
samque abyssum nominauit. dequa
caelum & terrã dm̃ fecis se p̃dixerat
Spiritalem scilic& corporalemq
creaturã : Aliud quidicit. Terra
aũt erat in uisibilis & in composita
& tenobrȩ erant suꝑ abys sum
dest informitas quȩdamiam materies
erat unde caelum & terrã dm̃ fecisse scrip¬
tura p̃dixit Totam scilic& corporeã mun¬
dimolem induas maximas partes superi¬
orem atq: inferiorem distributã cũ om¬
nib quȩ in eis sunt usitatis notisq: creatu¬

Expanded text:
 tenebrosa materies erat, unde fieret coelum intelligibile quod alibi dicitur coelum coeli ; et terra, scilicet omnis natura corporea, sub quo nomine intelligatur etiam hoc coelum corporeum; id est unde fieret omnis invisibilis visibilisque creatura; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, non illam informitatem nomine caeli et terrae scriptura appellauit, sed iam erat, inquit, ipsa informitas, quam terram inuisibilem et inconpositam tenebrosamque abyssum nominauit, de qua caelum et terram deum fecisse praedixerat, spiritalem scilicet corporalemqne creaturam; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, id est informitas quaedam iam materies erat, unde caelum et terram deum fecisse scriptura praedixit, totam scilicet corpoream mundi molem in duas maximas partes superiorem atque inferiorem distributam cum omnibus quae in eis sunt usitatis notisque creatu
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩlum cȩlidño. terram uũt deditsfilus
hominum ubi est cȩlum quod noncermi¬
mus cui terra est hoc omne quod cer¬
nimus. hoc enim totũ corporeum
Non ubique totum. Ita accepit speciem
pulchram in nouissimis. Cuius fundus
est terra nr̃ã. sed adillud celũ celi
&iam terrȩ nr̃e cȩlum terra est & hoc
ut reonq: magnum corpus non ab surde
terra est. at illud nescio quale calum
composita & nescio quã profunditas
abyssi. Suꝑ quam non erat lux qui a
nulla speties erat illi. Vnde iussisti
ut scriber&ur qđ tenebrȩ orat super
ab yssum. Quid aliud quã lucis absen¬
tiu : ubienim lux err& siers& nisi suꝑ¬
ess& eminendo & in lustrando : ubienĩ
lux nondum erat quid erat ad esse
tonebras nisi ab erselucem Suꝑitaq:
erant tenebrȩ. quia suꝑ lux ab ierait.
Sicut sonus ubi non est silentium est¬
& quid est es seibi silentium nisisonũ

Expanded text:
elum coeli Domino; terram autem dedit filiis hominum ? Ubi est coelum quod cernimus, cui terra est hoc omne quod cernimus? Hoc enim totum corporeum, non ubique totum ita accepit speciem pulchram in novissimis, cujus fundus est terra nostra; sed ad illud coelum coeli, etiam terrae nostrae coelum terra est. Et hoc utrumque magnum corpus non absurde terra est, ad illud nescio quale coelum composita, et nescio quae profunditas abyssi super quam non erat lux; quia nulla species erat illi; unde jussisti ut scriberetur, quod tenebrae erant super abyssum ; quid aliud quam lucis absentia? Ubi enim lux esset, si esset, nisi superesset eminendo et illustrando? Ubi ergo lux nondum erat, quid erat adesse tenebras, nisi abesse lucem? Super itaque erant tenebrae, quia lux super aberat; sicut sonus ubi non est, silentium est. Et quid est esse ibi silentium, nisi sonum
Abbreviated transcription (Latin):
& in composita & tenebrȩ erant super
ab yssum. Id est corporale illud quod
fecit ds̃ Adhuc materies erat corpo¬
recrum rerum in formis sine ordine
sineluce. Aliud quidicit terra aũt
erat inuisibilis & in conposita & tene¬
brȩ erant suꝑ ab yssum. Idẽ hoc totũ
quod cȩlum & terra appellatum est

Expanded text:
et inconposita, et tenebrae erant super et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, id est corporale illud, quod fecit deus, adhuc materies erat corporearum rerum informis, sine ordine, sine luce; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, id est hoc totum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud quidicit . In principio fecit dr̃
caelum & terram. id est in uerbos uo
sibi co&erno fecit ds̃ uniuersam istam
molem corporei mundi huius cum
omnibus quas contin& manifestis notisq
naturis. ALiud quidicit. In principio
fecit ds̃ caelum & terrã idest in uerbo suo
sibi co&erno. fecit in formem
materiem creaturȩ spiratalis & cor¬
pordis. Aliud quidicit. In principio
fecit ds̃ caelum & terram
Idest in uerbo suo sibi co&erno. fecitds̃ informem
materiem creaturȩ corporalis. Ubi confusũ
adhucerat caelum & terra quȩ nunc iam
distincta atq formata in istius mundi
mole sentimus. Aliud quidicit. In principio
fecit ds̃ caelum & terram. Idest in ipso exor¬
dio faciendi atq operandi fecitds̃ in for¬
mem macteriam confuse habentem
caelum & terram. unde formata nunc
eminent & apparent cum omnibus
quȩ in eis sunt s Item quod attin&
ced intellectum uerborum sequentium
ex illis omnibus ueris. Aliud sibitollit
quidicit terra aut̃ erat in uisibilis

Expanded text:
liud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit deus uniuersam istam molem corporei mundi huius cum omnibus quas continet manifestis notisque naturis; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit informem materiam creaturae spiritalis et corporalis; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit deus informem materiam creaturae corporalis, ubi confusum adhuc erat caelum et terra, quae nunc iam distincta atque formata in istius mundi mole sentimus; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in ipso exordio faciendi atque operandi fecit deus informem materiam confuse habentem caelum et terram, unde formata nunc eminent et apparent cum omnibus, quae in eis sunt. Item quod adtinet ad intellectum uerborum sequentium, ex illis omnibus ueris aliud sibi tollit, qui dicit: terra autem erat inuisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
s ed acdfidem meam illius auctorita¬
tem propter creditã scĩ tatem prȩ¬
ponerem & ꝑ annos ferme ipsos noGTo¬
uem quib: eos animo uagabundus
audiuinimis extento desiderio uen¬
turum ex pectabam istum fccustum.
c&eri enim eorum in quos forte incur¬
rissem. quitalium rerum quȩstio

Expanded text:
sed ad fidem meam illius auctoritased ad fidem meam illius auctoritatem propter creditam sanctitatem praeponerem. Et per annos ferme ipsos nouem, quibus eos animo uagabundus audiui, nimis extento desiderio uenturum expectabam istum Faustum. ceteri enim eorum, in quos forte incurrissem, qui talium rerum quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
illiob esse uideo cum detedñe crec¬
tor omnium non credat indigna
s. forte situs & habitus creatur ae
corporclis ignor&. ob est aũt si hoc
adipsam doctrinȩ pi&atis formã
ꝑtinere corbitr&ur & pertinacius
adfirmare cudect qđ ignonat:
Sed &icm tedis infirmitas infidei
cunabulis a caritate matre sustin&
Donec csurgat nouus homo inuirum
ꝑfectum & circum ferri non possit om¬
niuento doctrinȩ In illo aũt qui doc¬
tor. quiccuctor. quidux & princers
eorum quib: illa suac der& tot fieri au¬
sus est ut qui eum sequerentur ñ quem¬
dementiam sicubi salsce dixis se
conuinceretur. nonde testandam
longeque cbiciendames se iudica¬
r& : sed tameonondum liquido
compererm utrum &iam scđm
ens uerba uicissitudines longiorũ
& breuiorum dierum atq: noctium
& ipsius noctis & diei & deliquia lumi¬
num & siquid eius modi in cliis libris
legeram poss& exponu utsi forte
utrum itaseres haber& anita.

Expanded text:
illi obesse uideo, cum de te, domine creailli obesse uideo, cum de te, domine creator omnium, non credat indigna, si forte situs et habitus creaturae corporalis ignoret. obest autem, si hoc ad ipsam doctrinae pietatis formam pertinere arbitretur et pertinacius affirmare audeat quod ignorat. sed etiam talis infirmitas in fidei cunabulis a caritate matre sustinetur, donec assurgat nouus homo in uirum perfectum et circumferri non possit omni uento doctrinae. in illo autem, qui doctor, qui auctor, qui dux et princeps eorum, quibus illa suaderet, ita fieri ausus est, ut qui eum sequerentur non quemdementiam, sicubi falsa dixisse conuinceretur, non detestandam longeque abiciendam esse indicaret? sed tamen nondum liquido conpereram, utrum etiam secundum eius uerba uicissitudines longiorum et breuiorum dierum atque noctium et ipsius noctis et diei et deliquia luminum et si quid eius modi in aliis libris legeram, posset exponi, ut, si forte utrum ita se res haberet an ita,