comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etitionem tuȩ sc̃itatis biennio distuli. s
iã nc̃ nescio si digne paruerim. fateor eni
tulationis puduit: dũ tuã de me opinionẽ ma¬
iorẽ sentio quã merui. Scientiȩ enĩ imbecillita¬
tẽ ex pauerã. ⁊ dũ in exꝑta. ⁊ ꝗ gregorios ieronimos¬
q terrere poterant exigor. sũb assũpto turpit̾ fasee
uertꝰ casũ. qͣntũ licuit urgentẽ te dilationib hue¬
usq suffugi. In auditas plane ꝙ male subtiles qͦ
nr̃e intendunt᷑ fidei contͦuersias refellere. ꝑ spica¬
cistimi animi pꝰtulat puritatẽ. Dñĩcȩ nanq ĩ¬
carnationis illa scinceritas. oculo uestigatur ñ¬
nisi a seculi imaginationil̧ lautiore: Quil cum
me nouerim acerrime p̾peditũ. nimirũ ualde
cũ id aggredi cogerer estuabã. Si eñ id facerẽ. ⁊
res uilipensioni pateret: cogitabã scd̃m hominẽ hoc
mei honoris posse fieri detrim̃to muno qd̃ magis
uerendũ ÷: tepide tͣctare de talib. eccłiȩ poterit

Expanded text:
etitionem tuae sanctitatis biennio distuli, sed jam nunc nescio si digne paruerim. Fateor enimstulationis puduit, dum tuam de me opinionem majorem sentio quam merui. Scientiae enim imbecillitatem expaveram, et dum inexperta, et quae Gregorios Hieronymosque terrere poterant, exigor, sub assumpto turpiter fasce veritus casum, quantum licuit, urgentem te dilationibus hucusque suffugi. Inauditas plane et male subtiles quae nostrae intenduntur fidei controversias refellere, perspicacissimi animi postulat puritatem. Dominicae namque Incarnationis illa sinceritas oculo vestigatur nonnisi a quibusdam imaginationibus lautiore, quibus cum me noverim acerrime praepeditum, nimirum valde cum id aggredi cogerer, aestuabam. Si enim id facerem, et res vilipensioni pateret, cogitabam secundum hominem hoc mei honoris posse fieri detrimento, imo, quod magis verendum est, tepide tractare de talibus Ecclesiae poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ne eccłiastica ut qͥ inprħali honore aut diaconii gra¬
du fuerint c̃ secͬti hii ꝓcͥmine aliqͦ suo ꝑmanꝰ ĩ positi¬
onẽ remediũ accipiant penitendi: qd sine dubio ex
si peccauit qͥs oraliit ꝓ illo: Unde huiꝰ modi lapsis ad
satisfactio si fu̾t digna sit oẽ. sructuosa. IExcon

Expanded text:
ne ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut in diaconi gradu fuerint consecrati, hi pro crimine aliquo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi. Quod sine dubio ex si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. Ut a n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ante uł pꝰ ordinationẽ ꝯtaminatos incapitalib
cͥminib se esse ꝓfitent᷑. In qͥb ut mͥ uidet᷑ hec
distantia esse debet ut hiiqͥ d ep̃hensi ułcapti su̾nt
publice in ꝑiur .io. furto atq fornicatione.⁊ cet̾i̾s hul¬
moda cͥminib sed̃m sacroꝵ canonũ instituta agͣdu ꝓpͥs
Deponant᷑: qi scandalũ ÷ popło dei tales ꝑsonas suꝑse
positas hr̃e qͣs ultͣ modũ uiciosas ꝯstat esse. Nempe

Expanded text:
ante vel post ordinationem contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur. In quibus, ut mihi videtur haec distantia esse debet, ut hi qui deprehensi vel capti fuerint publice in perjurio, furto atque fornicatione, et caeteris hujusmodi criminibus secundum sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponantur, quia scandalum est populo Dei tales personas super se positas habere, quas ultra modum vitiosas constat esse. Nempe
Abbreviated transcription (Latin):
qr benedictionẽ eiꝰ maledictio consumit. Modicũ
enĩ ferm̃tũ dotã massam corrunpit. ⁊ ñ est pulcra
laus more peccatoris. deuiq si facias sistulam bino
ore unde aqua intret simplici unde exeat. ⁊ in hoe
amarã aꝗͣ nullo dulcẽ inmictas. absq dubio. uͥ ad

Expanded text:
dicum enim fermentum totam massam corrumpit . Et non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Denique si facias fistulam bino ore unde aqua intret, simplici unde exeat, et in hoc amaram aquam, in illo dulcem immittas, absque ulla
Abbreviated transcription (Latin):
tret in orreũ. Uerbi grã. Uides sr̃em currere ad thea-¬
trũ. ꝓhibe. mone. contͥstare. Uides currere adunũ
ꝓhibe si potes Amieꝰ ẽ anmoneat᷑ lenit̃. Uxor ⁊ seueris¬
sime refrenet᷑. sic telus domꝰ dei comedĩte. Si aũt frigi¬
dꝰ̾ imarcidꝰ dixeris incorde cuo qͥd ame aliena pecca¬
ta susficit inͥ meã anuã seruare deo. ꝓfecto ñuenit
tͥ inñitẽ seruis ille qͥ talentũ abscondit. ¶Beda exe
bem᷑. Et pͥmo qͥdem peccantẽ mised̾it᷑ inerepare ut sit
cui pꝰmodũ habeamꝰ iuste dimitt̾e. Qͥ gͦ frẽm uidns
peccare tacuerit. ñ minꝰ dnĩci p̃cepti tnͣsg̾ssor est ꝗͣ
isqͥeidẽ penitenti ueniã dare noluerit. qr qͥdixit si
penituer it dimitte. p̃misit si peccau̾i̾t inerepa. Ita¬
q uenia fr̃i pꝰ merepationẽ largienda ÷ s illi utiq qͥ se
penitendo aberrore conu̾tit. ne uł disficilis uenia uł
remissa sit indulgentia. Ndem inepłam iacobi.¬

Expanded text:
tret in horreum. Verbi gratia: Vides fratrem concurrere ad theatrum? prohibe, mone, contristare. Vides concurrere ad vinum; prohibe, si potes. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Sic zelus domus Dei comedit te. Si autem frigidus et marcidus dixeris in corde tuo: Quid ad me aliena peccata? sufficit mihi meam animam servare Deo, profecto non venit tibi in mentem servus ille qui talentum absbemur. Et primo quidem peccantem misericorditer increpare, ut sit cui postmodum habeamus juste dimittere. Qui ergo fratrem videns peccare tacuerit, non minus Dominici praecepti transgressor est, quam is qui eidem poenitenti veniam dare noluerit. Quia qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit: Si peccaverit, increpa. Itaque venia fratri post increpationem largienda est, sed illi utique qui se poenitendo ab errore convertit, ne vel difficilis venia vel remissa sit indulgentia. Amen dico vobi
Abbreviated transcription (Latin):
Illud ÷
culpabile: qd̾ hi qͥ dissimilit̃ uiuunt nmaloꝵ fac¬
tis abhorrent parcunt tam̃ peccatis alienis qͦ edo¬
cere aut obiurgare deberent. dũ eor offensiones
cauent ne sibi noceant inhis reb qͥb licite boni atq
innocentes utunt᷑. s cupidiꝰ ꝙͣ. oportebat eosqͥ inħ

Expanded text:
Illud est culpabile, quod hi, qui dissimiliter uiuunt et a malorum factis abhorrent, parcunt tamen peccatis alienis, quae dedocere aut obiurgare deberent, dum eorum offensiones cauent, ne sibi noceant in his rebus, quibus licite boni adque innocenter utuntur, sed cupidius, quam oportebat eos, qui in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
exeulpa p̃cedentiũ det̾ior uita siat uita subditoꝵ.
⁊ sepe exm̾ito plebiũ delinquat uita pastor. Qd̾
mala actio p̃sidentis ualde noceat subditis. testã¬
tur pharisei deqͥb scͥptũ est. Clauditis regnũ
celor ante homines. Nos enĩ ñ intͣtis nec intͦ euntes
sinitis intͦire. Qa culpa plebiũ noceat uite pasto¬
rũ. indd facto cognoscimꝰ. Ile enĩ deo testante

Expanded text:
ulpa praesidentium deterior fiat vita subjectorum, et saepe ex merito plebium delinquat vita pastorum. Quia enim mala actio praesidentis valde noceat subditis, testantur Pharisaei, de quibus scriptum est: Clauditis regnum coelorum ante homines. Vos enim non intratis, nec introeuntes sinitis introire . Et quia culpa plebium multum noceat vitae pastorum, in David facto cognoscimus . Ille enim Deo attestante
Abbreviated transcription (Latin):
hoc p̃positi ꝯstituti st̾ ineccłiis ut ñ parcant ob¬
iurgando peccata: Nec iõ tam̃ ad huiꝰ cemodi cul¬
pa penitꝰ alienꝰ ⁊. qͥlicet prepositꝰ ñ sit in eistam̃ qͥb
uite huiꝰ necessitate ꝯningit᷑ multa monenda uł
arguenda nouit ⁊ negligit deuitans eoꝵ offensi¬
ones. ꝓpt̃ illa qͥb inhac uita ñ uidebitis utit᷑. qd̾¬

Expanded text:
positi, constituti sunt in ecclesiis, ut non parcant obiurgando peccata. Nec ideo tamen ab huius modi culpa penitus alienus est, qui, licet praepositus non sit, in eis tamen, quibus uitae huius necessitate coniungitur, multa monenda uel arguenda nouit et neglegit, deuitans eorum offensiones propter illa quibus in hac uita non indebitis utit
Abbreviated transcription (Latin):
lectatione carnis consensu sp̃ce cecidit in mor¬
mate capt ungit᷑ imistico tegit᷑ uelamine
ut intelligat se diadema regni ⁊ sac̾dotii
ipos dõ uruoͥ hostiã scãm ⁊ dõ placentẽ. Sie
corpore ⁊ sangͥne dñi ꝯfirmat᷑. ut illiꝰ sit capitis

Expanded text:
est, consensu, cecidit in mormate caput perungitur, et mystico tegitur velamine, ut intelligat se diadema regni, et sacerdotipsos Deo vivo, hostiam sanctam et Deo placentem . Sic corpore et sanguine Dominico confirmatur, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
eripiant. Spado inqͥunt quẽ phylipus bapti¬
TAuit nichil plus dixit ꝗͣ credo siliũ dĩ esse ihe
qd̾ ait baptirauit eũ phylippus intelligi uoluit
impleta omĩa. que licet taceant᷑ insc̾pturis grã
breuitatis tam̃ serie tͣditionis scimꝰ implenda.¬

Expanded text:
ebeant. Spado, inquiunt, ille, quem Philippus baptizauit, nihil plus dixit quam: credo filium dei esse Iequod ait, Baptizavit eum Philippus , intelligi voluit impleta omnia, quae licet taceantur in Scripturis gratia brevitatis, tamen serie traditionis scimus implenda
Abbreviated transcription (Latin):
totũ qd inxͦ ⁊ uirtutis diuine ÷ ⁊ infirmitãs hu¬
mane ad nr̃e reꝑationis tendat effectũ ꝓ pͥe ta¬
m̃ inmorte crueisigi⁊ in resurrectione mortul
potentia baptismatis nouam creaturã ꝯdit ex
uet̾i. ut inrenascentib ⁊ mors xͥ oꝑet᷑ ꝯ uita.¬

Expanded text:
od in illo et virtutis divinae est et infirmitatis humanae, ad nostrae reparationis tendat effectum: proprie tamen in morte crucifixi, et in resurrectione mortui potentia baptismatis novam creaturam condit ex veteri, ut in renascentibus, et mors Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tare naturas. S qd̾ argum̃tis utim᷑ suis utamͣ exẽ¬
plis incarnationis q astruamꝰ mist̾n u̾tatẽ. Nũ¬
reꝯsueuit. liquet gͥ qd̾ p̃t̃ nature ordinẽ uͥgo ge¬
n̾auit ⁊ hoc qd̾ ꝯficimꝰ corpiis ex uͥgine ÷. Qͥdhic qͣͦ¬
ris nature ordinẽ ĩ xͥcorpore c̃ p̾ter nat᷑am sit ipse

Expanded text:
ras. Sed quod argumentis utimur, suis utamur exemplis, incarnationisque astruamus mysterii ueritate. Nunconsueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quid hic queris n
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Si ñ mpłib eoꝵ ꝯplacitũ ⁊ dõ. nã ꝓstai st ide¬
serto. Nec aut̃ insiga faucta st̾ nr̃i. Cognousti
p̾stantiora: Potior ⁊ eñĩ ⁊ lux qmͣ unibra. u̾itas
ꝙͣ. fsiga. corpus auctoris ꝗͣ manna decelo. Ndẽ eod̾¬
orte dicas: aliud uideo qͦuͦi tu mͥ asseris qd̃ xp̃i
corpꝰ accipiam: Et hoc nobis suꝑ. ⁊ ut ꝓbemꝰ. Quã¬

Expanded text:
m complacitum est Deo. Nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figuram facta sunt nostri. Cognovisti praestantiora: potior etenim lux quam umbra, veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de coelo. § 1. Forte dicas: aliud video; quomodo tu mihi asseris, quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc superest u
Abbreviated transcription (Latin):
meũ sangͥnẽ ñ manebit inme. nec habebit uitã
et̃nam. forte dicas qͦmͦ uerã: Q similitudinẽ ñui¬
nature: deĩ uͥ ñ tuler̾ ser monẽ xͥ discipłi eiꝰ au¬
dientes qd̾ carnẽ suã daret manducare ⁊ sangͥuem
suũ daret adbibendũ : recedebant. Solus aut̃ pe¬
trꝰ dicit. u̾ba uite et̾ne habes ⁊egoate quorece¬
dam: Ne gͥ plures hoc dieent i⁊ ueluti qͥdam esset
horror eruoris. s man̾e̾t gr̃a redemptoris: iõ insi

Expanded text:
meum, non manebit in me nec habebit uitam eternam. Forte dicas: Quomodo uera? Qui similitudinem uinature. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli eius, audientes quod carnem suam daret manducare et sanguinem suum daret bibendum, recedebant. Solus autem Petrus dixit: Verba uite eterne habes et ego a te quo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, ueluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis, ideo in si
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is canonibꝰ et̃ adu̾sa: districte sub anachema
dis eccłasticis ordinibꝰ dare aliqd̃ cõmodũ p̾su¬
mat ł ꝓdatis acciꝑe: neq eulaico habitu qͥsqͣm
repente audeat adlocũ sacͥ regiminis ꝑueni¬
re: neq ut aliȩ mulieres cũ sacerdotib ha¬

Expanded text:
s, sunt adversa, districte sub anathematdis ecclesiasticis ordinibus dare aliquod commodum praesumat vel pro datis accipere, neque ex laico habitu quisquam repente audeat ad locum sacri regiminis pervenire, neque ut aliae mulieres cum sacerdotibus ha
Abbreviated transcription (Latin):
tu nec ꝓpt̾ amorẽ nec ꝓpt̾ p̃miũ nec parentelã
nullatenꝰ celabis ep̃m. aut eiꝰ missũ cui ħ inqͥre¬
re iussit quandocũq te ex ħ in t̾rogauerit:
sic te ds ad iuuet. niste sc̃oꝵ reliqͥe. Iuram̃tũ
ceteroꝵ: Istud uiram̃tũ qđ iste iurauit desỹ¬

Expanded text:
entelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliquiae, et illud sacramentum, quod juste juravit de sy
Abbreviated transcription (Latin):
emorie ꝯm̃dare de be¬
mꝰ ut si qũ talia singła apud singłos iuuenerimꝰ
uͥ ꝯtͣrietas solui ñ possit. sciamꝰ esse aliud factũ.
ut iumnatħo. Et tnͣseunte inde iħu: secuti sũt eũ
duo ceci. duo ceci deqͥb alii narrant ñ st̃ isti. s simi¬

Expanded text:
emoriae commendare debemus, ut si quando talia singula apud singulos invenerimus, ubi contrarietas solvi non possit, sciamus esse aliud factum, ut in Matthaeo: Et transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo caeci . Duo caeci de quibus alii narrant non sunt isti; sed simi
Abbreviated transcription (Latin):
legas ñ puros ut ab eis editisunt: s ab origene e¬
uugulã ñ seqͣris: p̃sertĩ cũ ea que addita st̃ exho¬
minis iud̾ĩ atq blaphemi pꝰ passionẽ xͥ editione
sermone respondeo. Incp̃tes aut obseura int̃preta¬
ti st̾: aumanifesta Si obscura: tu qͦmͦ ausus es post

Expanded text:
legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene eunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione nt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus
Abbreviated transcription (Latin):
responsionib Qui conuiuio solo gentiliũ hescis
in molatitus usi sunt: pꝰsunt ieumiis ⁊ manꝰ in positio¬
ne purgari. uit deinceps ab idolotitis abstinentes
adoruint aut homicidiis uel forni cationib ꝯtami¬
nati st̾ ad ꝯmunionẽ eos nͥ ꝑ purgationẽ publieam

Expanded text:
s, tit. 30. Si convivio solo gentilium et escis immolatitiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothytis abstinentesadoraverunt, aut homicidiis, vel fornicationibus contaminati sunt, ad communionem eos, nisi per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥdã diet itadisputantes. Siuiro suo uiuo q at̾i mi¬
bit adulta ⁊ sic̃ iyse dñs in eugłio dissiniuit. uiuosͦ xͦ
nubit adult̾a ÷ &ł hec dict acute qͥdem mouent᷑ h parũ
attendunt hanc argum̃tationẽ qͣnͣta rerũ sequa᷑ ab¬
sui ditas. Cũ eñi laudabilit̃ õ uiuente uiro elꝰsen¬
su ꝯtiuentiam femina xͦ uoneat. iã scd̾m istoꝵ ratioñ
adult̾rũ faciat. eui ui uente uiro nubit. deinde eĩ qͣus
nuptie melioris sint meriti ꝙͣ seħe. absit ut sãr ũ san¬
narũ iste sit sensus ut xp̃c eis uideat᷑ qͣsi scd̾s maritꝰ. ip¬
sũ enĩ habebant⁊ antea qñ uiris sui si delit sub dite ser
fetar .e. ꝙͣ in ipsa etiã carne potuit mat̾ si ne corrup¬

Expanded text:
ur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euangelio definiuit, uiuo ergo nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex esu continentiam femina Christo voveat, jam secundum istorum rationem adulterum faciat, cui vivente marito nubit. Deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit ut sanctarum viduarum iste sit sensus, ut Christus eis videatur quasi secundus maritus. Ipsum enim habebant etfetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corrup
Abbreviated transcription (Latin):
nũmũ peccati acredicore accepat: duos quos
inside genuit amitt̾e filios timebat. S ꝓphe
uo qd̾ habebat olei uasa uacua infudit: ꝙ
dũ ab uniꝰ ore doctoris parũ qͥd deamore di¬
uinitatis multoꝵ uacuei m̃tes audiunt.
exub̾ante grã unguendo diuini amoris replent᷑:¬

Expanded text:
peccati a creditore accepit, et duos, quos in fide genuit amittere filios timebat, sed proplo quod habebat olei, vacudum ab unius ore doctoris parvum quid de amore divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque
Abbreviated transcription (Latin):
bona uocant᷑ illa dialecticoꝵ regła deficit. qͣdi¬
cũt nulli rei simul uiẽe ꝯtͣria: Nullus enĩ aer

Expanded text:
bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim aer
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝑgat adipsiꝰ diocesis pͥmatẽ. aut certe ad constã¬
tino politane regie ciuitatis sedem. ut eoꝵ ibi ꝓpͥũ
ineccłiis duarũ ciuitatũ ordinari: s uea inqͣ ab
initio ordinatꝰ est. uͭtͭͤ cuiꝰ expetitio erat aute ꝓfu¬
giũ. Et si ꝓp̃t̃ uane gle desid̾iũ ꝯtigerit ut pꝰadec

Expanded text:
gat ad ipsius dioecesis primatem; aut certe ad Constantinopolitanae regiae civitatis sedem, ut eorum ibi proprium in ecclesiis duarum civitatum ordinari, sed in ea in qua ab initio ordinatus est, et cujus expetitio erat ante profugium. Et si propter vanae gloriae desiderium contigerit, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
ministrare. Si uͦ qͥs iam tͣnslatꝰ ÷ ab alia iualiam
eccłiam nichil. hãt ꝯmune cpͥore eccłia siue sub
eccłia ꝯstitutis martirib sine inptotis ex syno¬
dichiis aut eor negotiis. Cos uͦ qͥ ausi suint pꝰ ordi¬
nationẽ huiꝰ magne ⁊ uniu̾sał synodi ag̾e que ꝓhi

Expanded text:
 vero jam translatus est ab alia in aliam ecclesiam, nihil habeat commune cum priore ecclesia, sive sub ecclesia constitutis martyriis, sive in parochiis vel xenodochiis, aut eorum negotiis. Eos vero qui ausi fuerint post ordinationem hujus magnae et universalis synodi agere quae
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ⁊ aut uilla aut negotiatio. InUilla
indelligit᷑ m̃e opus t̾renũ. siue magͦ. siue in
uinea. siue in ligno. siue inferro: ⁊ qͥcqͥd labo¬
re manuũ sit. Qd̾ aut̃ ñ labore manuũ s ali¬
is lucͥs ꝯseqͥm᷑. ut in honorib ꝑ manẽ. aut inmi¬
litia. aut in mercatione: am̃e hoc ne gotiatio ap¬
pellat᷑. duob gͦ modis omẽ opus humanũ ꝯclu¬
sit. siue honestũ ut inuille cultura. uñ salomõ
ait. ne oderis rullicã oꝑationẽ. siue in honestũ
ut ÷ negotiatio diginitatis. siue militie sue m̃¬
cature uñ nicħ antea indei tenebant. S forte
dicis ⁊uillã colere peccatũ ÷ quia impedim̃¬
cum est. Non est cultura uille peccatum: s
tu preferendo eam deo facis ẽẽ peccatum sid̾¬
ec cap̃ õ. Si ille nonerit impunis indie
iudicii qui occiosus stetit. inforo. quid faciet pec¬

Expanded text:
delicet, aut negotiatio. In villa intelligitur omne opus terrenum, sive in agro, sive in vinea, sive in ligno, sive in ferro, et quidquid labore manuum fit. Quod autem non labore manuum, sed aliis lucris consequimur, ut in honoribus permanere aut in militia aut in mercatione, omne hoc negotiatio appellatur. Duobus ergo verbis omne opus humanum conclusit, sive honestum, ut est villae cultura, unde Salomon ait, ne oderis rusticam operationem , sive inhonestum, ut est negotiatio dignitatis sive militiae, sive mercaturae, unde nihil Judaei antea tenebant. Sed forte dicis: Et villam colere peccatum est, quia impedimentum est. Non est cultura villae peccatum, sed tu praeferendo eam Deo, facis esse peccatumergo ille non erit impunis in die judicii, qui otiosus stetit in foro, quid faciet pec
Abbreviated transcription (Latin):
Uos ñ inflat scientia s caritas edificat. me¬
minert̃ eoꝵ qͥ pascha illo cẽꝑe pꝰ umbrarũ ima¬
ginaria cele brabant ꝯsignari postes sangͥne ag¬
ni iub̾ent᷑ ysopo fuisse siguatos. herba hec huni¬
lis ⁊ mitis ẽ: ⁊ nichil fortiꝰ ⁊ penetͣbilib radicib ut
in caritate radicati ⁊ fundati possimꝰ ꝯp̃hend̾e ẽ
ligno quo extendunt᷑ manꝰ. longitudo at̾ra usq

Expanded text:
uos non inflat scientia, sed caritas aedificat ? meminerit ergo eorum qui pascha illo tempore per umbrarum imaginaria celebrabant, cum signari postea sanguine agni iuberentur, ysopo fuisse signatos — herba haec humilis et mitis est et nihil fortius et penetrabilius eius radicibus—ut in caritate radicati et fundatiligno, quo extenduntur manus; longitudo, a terra usque
Abbreviated transcription (Latin):
umbra declinet. & nos suꝑfluenta scͥpt᷑arũ
sedeamꝰ. qͣrũ specitł edocti dinosc̾e ⁊p̃cau̾e
naleamꝰ insidias hostis antiqͥ hinc illud. Ocl̃i
eiꝰ colũbe qͤlacte st̾ lote. ⁊ resident iuxta flu¬
enta plenissima. Hidificare solent infora¬
minib pet᷑. I cau̾na macene. petͣ xp̃c

Expanded text:
fluenta Scripturarum sedeamus, quarum speculis edocti, dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Hinc illud: Oculis ejus columbae quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima . Nidificare solent et in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Petra C
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debuisti: Hic tu fortasse terentiaui serui
responsũ mͥ ded̾is. hoc itu u̾ba fundis hic sapĩa.
cape gͥ ut fundã potꝰi ꝗͣ effundã. aut si ego
canto tu ant̃ ad aliã uocẽ saltas. nec sic qͥdẽ
me penitet. Nt̃ eñ suã hylaritatẽ ipsa cã¬
tatio. cũ ad eã menbira ñ mou⁊ cui plena
caritatis modulatione cantat᷑. Ner̃ irma-

Expanded text:
 debuisti? Hic tu fortasse Terentiani serui mihi responsum dederis: Ohe! tu uerba fundis hic, sapientia? cape igitur, ut fundam potius quam effundam. aut si ego canto, tu autem ad aliam uocem saltas, nec sic quidem me paenitet. habet enim suam hilaritatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra non mouet, cui plena c
Abbreviated transcription (Latin):
iam non suret᷑. magis aut̃ laboret oꝑando
manib siis qd̾ bonũ ÷ ut hñt unde tͥluat
necessitatẽ patienti. Nam ⁊ colũba sepe alie¬
nos qͣsi suos fert᷑ alere pullos. Ipsa t̾re frue¬
tib ⁊ semine pascit᷑. audiamꝰ apłm. bonũ ÷¬

Expanded text:
jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ. St̃ qͥ pauꝑib parĩ ͥbuunt ut ampliꝰ accipiant. ssub
p̾te xtu elemosine querunt diuitias. Que magis
uenatio appellanda ⁊ qͣ. elemosina. Sie bestie sic
aues. sic capiunt᷑ ⁊ pisces. Modica inͣ hamo ponit᷑.

Expanded text:
eribus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu eleemosynae quaerunt divitias; quae magis venatio appellanda est, quam eleemosyna. Sic bestiae, sic aves, sic capiuntur et pisces. Modica esca in hamo ponit
Abbreviated transcription (Latin):
enti honore. Qa tñ st̾ qͥdam monachi habitu utentes
care aut ꝯstituere monastĩa aut oratorii domũ
ꝑ manentes ⁊ neq ꝯmunicare eccłiasticas nec scła¬
res aliqͣs attͣctare actiones relinquentes ꝓ pͥa mo¬
nast̾i̾a nͥforte iubeant᷑ ꝓpt̃ ur gentes necessitatͤes
ab ipsiꝰ ciuitatis ep̃o. Et neminẽ seruoꝵ suscipi in
monast̾iũ ut sit cũ eis monachꝰ nͥ eũ ꝓpͥi dñi ꝯsciẽ¬

Expanded text:
enti honore. Quia tamen quidam monachi habitu utentes care, aut constituere monasteria, aut oratorii domum permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis monachus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ fec̃ scd̾m uolũtatẽ eiꝰ: uapulauit multis. Mul¬
ti hanc sentaentiã intelligentes. nolunt scire qͥd
faciant: ⁊ qͣi minꝰ se uapnlat᷑os ex istimant. sines¬
ciant qͥd oꝑar⁊ debuerant. S alud ÷ nescisse. ali
ud scire noluisse. Nlescit nãq qͥ apprehend̾e uelit¬

Expanded text:
n fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis. Multi hanc sententiam male intelligentes, nolunt scire quid faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quid operari debuerant. Sed aliud est nescisse, aliud est scire noluisse. Nescit namque, qui apprehende
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensibilit̾ uiuunt: ⁊ hab̾e discipłos uite
laudabił neqͣunt: Sͥ alienos attͣhere conãtur.
q qͣtiuꝰ dũ bonos se hr̃e seqͣces ostendunt: apud
udicia hominũ ex cusent mala que agt̃. ⁊ qiͣ¬
ꝑ subditoꝵ uitã mortiferã tegunt negligẽ¬

Expanded text:
iscipulos vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt, et quasi subditorum vita mortiferam tegant negli
Abbreviated transcription (Latin):
qͥc̃q monogamꝰ qd̾ omĩ digamo sit melior cũ iueo
magis sit electa felicitas ꝙͣ uoluntas. Multi hie¬
ser̃ putant insae̾dotiũ ñ eligendos. cũ utiq si
hoc obser uandũ sit illi magis ab ep̃atu arceri de¬
inqͥuut ꝯsuetudinis fuit. ł binas uxores hr̃e ł

Expanded text:
quod omni digamo sit melior, cum in eo magis sit electa felicitas, quam voluntas. Quixerint, putant in sacerdotium non eligendos, cum utique si hoc observandum sit, illi magis ab episcopatu arceri deinquiunt, consuetudinis fuit, vel binas uxores habere,
Abbreviated transcription (Latin):
rib libsos spar cr̃e. Ipsis qͦ sac̾dotib huꝰ licen¬
tie patebat ar bitͥum . p̃ cepit gͦ ne eandem licen

Expanded text:
ribus liberos spargere, ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licent
Abbreviated transcription (Latin):
łicꝰ si tonsura
dimissa uxorem acce ꝑit qͥ qͥdẽ sit sine gͣdu nec ad
monast̾iũ aliqd̃ aparentib tͣditꝰ. si uxorem hab̾e
ꝓmittit᷑ iterũ tondi cogat᷑. nec inuita sua tonsurã
neglig̾e audeat. Qũẽ autẽ ꝓgenitores ad monast̾iũ

Expanded text:
icus si tonsura dimissa uxorem acceperit qui quidem sit sine gradu, nec ad monasterium aliquod a parentibus traditus, si uxorem habere permittitur, iterum tonderi cogatur, nec in vita sua tonsuram negligere audeat. Quem autem progenitores ad monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
honori qͥ ꝑpenitentie satisfactionẽ nouit ꝓpͥa delic¬
ta deflere. Cũ uͦ ñ posse restaurari qͥnec luget que
gessit. & lugenda sine ullo pudore religionis uł ti¬
more iuditii diuinĩ ꝯmittit. Infine aut̃ epłẽ huꝰ
hadiciendũ putaui. ut qͦtienscũq ingestis concilioꝵ
discors sententia muenit᷑. illiꝰ ꝯcilii teneat᷑ sentẽtia
cuꝰ aut antiquoꝵ aut potior extat auctoritas: Sa
Ullus missam audiat prb̾ri ꝗͦ scit ꝯcubinam
Qͥc̃q sac̾dos. di aconꝰ. subdiaconꝰ. pꝰ constitutũ beate
memorie p̃decessoris ni ĩ felicissimi pp̃ leonis ac¬
ł ductã ñ reliqͥt ex parte omĩpotentis dei. ⁊ aucto¬
ritate apłoꝵ ƿetͥ ⁊ pauli p̃cipimꝰ. ⁊ omnino inter¬
dicimꝰ. ut missam ñ cantet neq eugłm legat aut¬

Expanded text:
honore, qui per poenitentiae satisfactionem, novit propria delicta deflere. Eum vero non posse restaurari, qui nec luget quae egit, et lugenda sive ullo pudore religionis, vel timore judicii divini committit. In fine autem epistolae hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illius magis teneatur sententia cujus antiquior et potior exstitit auctoritas. In ullus missam audiat presbyteri, quem scit concubinam Quicunque sacerdos vel diaconus post constitutum beatae memoriae praedecessoris nostrivel ductam non reliquit, ex parte omnipotentis Dei, aut auctoritate Petri et Pauli, praecipimus et omnino contradicimus ut missam non cantet, neque Evangelium legat, n
Abbreviated transcription (Latin):
tis caritatis fulgebat. Quã extinctã ꝓpħa asse¬
rit dũ ob scelus filioꝵ sac̾dotii potestatẽ meritoꝵ¬
ꝙ lum̃ amisit. Candelabrũ gͦ sine luc̾na sac̾dotis
qͣ intelligunt᷑ carisiata honoris tc̃ penitꝰ iux¬
pꝰ delicti casũ neglecta penidentia ad missa
mouebo candelabrũ tuũ. s nͥ penitentiam ege

Expanded text:
e claritate 565 fulgebat; exstinctam propheta asserit, dum ob scelera filiorum sacerdotii potestatem meritorumque lumen amisit. Candelabrum ergo, sive lucerna sacerdotis quae intelliguntur charismata honoris tunc penitus juxpost delicti casum, neglecta poenitentia, admissa commovebo candelabrum tuum; sed, nisi poenitentiam eger
Abbreviated transcription (Latin):
Re fixi dies singłis ab int̾na Iuiui.
di p̾sciencia nec augi posst̾ nec minui: nisi
ꝯtingat ut iͦ p̾sciant᷑ ut aut cũ optimis oꝑib
longiores sint: aut cum pessimis breuiores.
sic̾ erechias augmentum meruit dierũ im¬
pensione lacͥmarum: ⁊ sic deꝑu̾sis scͥptũ
est. Indisciplinatis obuiat mors. Sepe enĩ¬

Expanded text:
efixi dies singulis ab interna Dei praescientia nec augeri possunt, nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est: Indisciplinatis obviat mors . Omne
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Nubes qͥppe adaltiora suspemdr.
s dempsata uento in pellit᷑ ut currat: ca¬
lore aut̃ solis dissipatur ut euanescat. Sic¬
sic nimirum corda st̃ hominum q̃ ꝑ ac¬
ceptum rõnis ingenium ad alta emignt:
inpulsa aut̃ maligni sꝑc flatu pͣius desi¬
dĩoꝵ suoꝵ motib huc illucq ꝑtrahunt᷑
S distͥcto respectu suꝑni iuditii qiͣ soł calore.
liquesiunt: semel locis penalib tͣdita adoꝑatõis
usum ult᷑ non redeunt. Uir igit᷑ sc̃s elato̾nis cͦ¬
sum defectumnq humanii gn̾is expͥmens: dicat.
Si c̾ ꝯsumr᷑ nubes ⁊ ꝑtransit: sic descendit ꝗ¬
adinferos ut ascendit. Ac si aꝑte loquet᷑
dicens. In altum currendo deficit. qui su-¬
ꝑbiendo adint̾it̃ tendit. Quem si semel

Expanded text:
cendet . Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat; calore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non asceretur Job, dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel
Abbreviated transcription (Latin):
Ria sunt gn̾a mortis: id est acerba. in¬
inatã. nat᷑ał. acerba infantũ. inmat᷑aᷤ iuue¬
originale peccm̃ inbaptismate soluit᷑. erit
mortis pͥmi parentis supplicio tenemꝰ: his
obiectionib rõ ꝓlata respond&̃. Sic it dehis

Expanded text:
 sunt genera mortis, id est acerba, immatura, naturalis. Acerba infantum, immatura juveoriginale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa non sunt: a sacͥs locis pꝰt mortem
adiuuari non possunt. Quia quos pecã
grauia depͥmunt. simsacͥ locis sepeli
se faciunt. restat ut desua p̾sumpt̾oẽ
uidicent᷑ qͣtinꝰ ea sacͣ loca non lib̾ant.
s culpa tem̾i̾tatis accusat. GR inha¬

Expanded text:
dimissa non sunt, a sacris locis post mortem adjuvari non possunt, quia quos peccata gravia deprimunt, si in sacris locis sepelire se fjudicentur, quia eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat. C.
Abbreviated transcription (Latin):
pena penituit : isaluꝰ fuit. Leo p̃p theodoro
qui in temꝑe necessitatis iꝑicłi urgentis in¬
stancia p̾sidium penitencie in ioꝵ reꝯci¬
liacionẽm implorant. nec satisfactio int̾¬
dicenda est. nec reconciliacio denegẽoa
nec temꝑa disfinire. apud qmͦ nullas pa¬

Expanded text:
pendenqui tempore necessitatis, et periculi urgentis instantia, praesidium poenitentiae, et mox reconciliationem implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda,nec tempora diffinire, apud quem nullas pa
Abbreviated transcription (Latin):
cħ oĩo aduiuant ista: siu̾e dum ꝓeis fiunt qͦꝵ
tam mala st̃ mi̾ta. ut nontalib digni sint
ad uiuari. siue ꝓeis quoꝵ tambona: ut talib
non indigeant adiumentis. Gr Inu ialoso¬
suam sꝑat agi ꝑalios: agat dum iuuit
ipẽ ꝓse. Beatiꝰ quippe est lib̾um exire. ꝗͣ
ptmortem uincła libertatẽ querere¬
iste sit modus ⁊ que sint ip̃a peccã que
ita impediunt ꝑuencionem ad regnũ
indulgentiam. difficillimum est inue¬
nire: ꝑicłosum diffinire. Ego certe usq
adħ tempꝰ cum uide satagerem: adeoꝵ
indaginem ꝑuenire non potui. Ifortassis

Expanded text:
hil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere isuam sperat agi per alios, agat ipse, dum vivit, per se. Beatius quippe est liberum exire quam post vincula libertatem quaerereiste sit modus, et quae sint ipsa peccata, quae ita impediunt perventionem ad regnum  impetrent indulgentiam, difficillimum est invenire, periculosissimum definire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem, ad eorum indaginem pervenire non potui. Et fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
ad misso uocis osficio ꝑiudicio integri
possedebant subp̾̃sencia sac̾dotis sig¬
nificare non ualeant. testimoiã eis fide¬
lium cirꝯstancium ꝓdesse debebt̾: ut
simul. ⁊ penitencie ⁊ reꝯciliacionis bene¬
cłia remitti peccã noncredens ꝯtẽpnit
diuini muni̾s largitatẽ. ⁊inhac obsti¬
natone mentis diem claudit extremum:
reꝰ est illo inremissibili peccõ inspm̃ scm̃¬

Expanded text:
amisso vocis officio, per indicia integri poscebant, sub praesentia sacerdotis significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt, ut simul et poenitentiae et reconciliationis beneia remitti peccata non credens, contemnit divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in S
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ deuno negat᷑. ꝯseqñs est dequib dam
ꝯcedi. S tñ de minimis peccatis crednd̃
est: ut est ociosus sermo. inmod̾atus risus
tuntur omĩb peccã: s digne penitentib
asseeti o nis uel nouatianus negans ueni¬
am penitentib martyrium increntibus:¬

Expanded text:
enim de uno negatur, consequens est de quibusdam concedi, sed tamen de minimis peccatis credendum est, ut est otiosus sermo, immoderatus risustuntur omnibus peccata, sed digne poenitentibus atur hic Novatianus, negans veniam penitentibus martyrium incurrentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tum potãt hab̾e. hẏstoritꝰ enĩ mentẽ salil et
enin ait audiens in quo habitu eȩt excitatꝰ.
diabolum: ut frurtum fallaciȩ sue habet
enim ue̾ samuel illi apparuiss non utiq uir
iustꝰ ꝑmisiss se adorari: qui predicauãt solũ¬

Expanded text:
tum habere. Historicus enim mentem Saul et enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus,  adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Deu
Abbreviated transcription (Latin):
nomi̾b appellant᷑ : sicut hõĩs pictura cũ
est. ille a chilles: iste hector. ħ flumen
simois. illa roma. cũ nicħ aliud sint. qͣm
pincte imnagines. Uñ cherubin cũ sint cę¬
lestes uͥtutes: facto tunc exmetallo quod in¬
ꝑauit dñs sr archam testam̃ti magne rei
significande grã: non aliud qͣmͣ cherubin
illa qͦ figmenta uocitabant᷑. Itemq dum
qͥsq uid sonnum. non dic̃ uidi imaginẽ
augꝰtini. s uidi augͥtinum. cum eo tẽpore
qaliqͥd tale aliqͥs uidit iguorare ħaugꝰtinꝰ:
usq ad eo manifestum est. non ip̾os hões sed
qͥ scͥptaᷤᷤ dic̾ samuelẽ uisum : eciã si forte unago
samueł apparuit ꝑficta machinam̃ta eiꝰ qͥ tnͣs¬
qͦui a maligno sꝑu sauli ua p̾dicta sint: potest
uilld mir̾ uidi. qͦ mͦ demones agnouerunt
dum taxat ad istam mortalitatẽ ꝑtinencia: fa¬
cile est. ⁊ non inꝯgruum ut omp̃s uꝰtꝰ adeoꝵ¬

Expanded text:
nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum s, ille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint, quam pictae imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei et significandae gratia: non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est, non ipsos homines, squod Scriptura dicit, Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit ficta machinamento ejus, qui trans a maligno spiritu Sauli praedicta sunt potest et illud mirum videri, quomodo daemones agnoverunt mporalia duntaxat, ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
uel paruuloꝵ insectator. uelqͥ oscło uelqͥ
aliqua occasione t᷑pi dep̾hensus fuit: pu¬
blice u̾b̾et᷑. ⁊coronã amittat. decaluatusq
t᷑upit᷑ sputam̃tis obtineat᷑ infacie: iuncłis¬
ordeaceo aduesꝑam reficiat᷑. Pꝰ ħ aliis .ui.
m̃sib subseuioris spũal custodia seg̾gata
incͤticła degens oꝑi manuum oratõni
sit intentꝰ: uigiliis i fletib subiectus: et
bulet: nulla pͥuata locutõne uel consilio

Expanded text:
 insectator, vel qui osculo, vel aliqua occasione turpi deprehensus fuerit, publice verberetur, et coronam amittat, decalvatusque turpiter, sputamentis obliniatur in facie, vinculishordeaceo ad vesperam reficiatur. Post haec aliis sex mensibus sub senioris spiritalis custodia segregata in curticula degens, operi manuum et orationi sit intentus, vigiliis et fletibus subjectus, et bulet, nulla privata locutione, vel consilio,
Abbreviated transcription (Latin):
homib Tantũ aut̃ audiut̃: qnͣtum oũiꝰ deus
atq mod̾ator uel iub& uł sut. Miscent tñ
isti fallacias: iqͥ uer̾ nosse potuert̾ non docẽdi
mag̃ qm decipiendi fine ꝓnonciant. lforte
ħ est quod cũ illa imago samueł saulẽ p̾dicaru
moritu̾m: dic̃ eciã sec̾ futu᷑m Qd̾ utiq falsũ ÷¬
u illũ ꝗ ad ianuam eiꝰ ulcõsꝰ iacebat. iam in re¬
ꝗe ꝯstitut᷑ũ: magnũ chaos int̾iectum ẽẽ testat᷑¬
Aut sic ꝓpt̾a samuel ei dicit mec̾ eris. ut nõ
ad qͣlitatem felicitatis. s ad parẽ ꝯditonẽ mor¬
tis referat᷑: quod ut̾q hõ fuit. iut̃q mori
potuit: iamq mortuꝰ uiuo mortẽ p̾nõciabat
Scd̾m utrũq gͥ intellectum hab̾e exitũ hanc
lectoe̾m q non sit contͣ fidẽ manifestũ est: nͥ for-¬
migͣuit᷑. magicis artib euocari ⁊uuoꝵ appa¬
rere ꝯspẽctib & iã corꝑis liniamenta gestãtẽ:
ut non solum uidi non ualeat. s niagnosci.

Expanded text:
hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus atque moderator uel iubet uel sinitisti fallacias, et verum quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saülem praediceret moriturum, dixit etiam secum futuet illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos intAut si propterea Samuel ei dixit, Mecum eris, ut non ad aequalitatem felicitatis sed ad parem conditionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, et uterque mori potuerit, jamque morur intellectum, habere exitum hanc lectionem, qui non sit contra fidem manifestum est: nisi foremigrauerit, magicis carminibus euocatam uiuorum apparere conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat sed et agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
neapłi electio mandato discrepare ueteris
legis iud̾etur: uͥ sũmus sacerdos sorte queri
uidebatur. sicut detacharia dicit᷑. Secũdũ
ꝯsuetudinem sacerdocii. sorte exiit ut inen̾¬
sum ponẽt. Qͥ idcirco ut reor tunc sorte eli

Expanded text:
ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum
Abbreviated transcription (Latin):
Nigmancii st̃ quoꝵ p̾coib uidn̾t᷑ resuscitati
mortu diuinare: i ad in t̾rogata respõdere.
Nĩc enĩ g̾ce mortuꝰ. inautia diuinatõ noncu¬
patur Ad qͦs suscitandos cadaũ sangͥs dadicr᷑
namamare demones sangͥem̾ diꝯt᷑. Iõq qͣciẽs
fit nigͦmantia: cruor aque miscet᷑. i colore sã¬
gͥnis faciliꝰ ꝓuocant᷑. Idmantii ab aqͣ dicti. E¬
aut̃ ydmancia inaqͦ. inspectoe unibs demo¬
num euocare. iimagines ludificõnis eorum
uidere: ibiq abeis aliqs audire. Ubi adhibito
sangͥe. ⁊̃ inferos ꝑibent᷑ scitare. Uarro dicit

Expanded text:
suscitari mortui, divinare et ad interrogata respondere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificationis eorum vocare ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Varro dicit
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio conꝓbatꝰ epi uel sacerdotis cum
quo penitunt. & cui connussus fuit: ⁊ satisfaciat
pareinibus eius quem occidit uicem filii red¬
dens idicens. quecumque uultis faciam uob̃
Siaut̃ non satisfecit parentib illiꝰ. nonqmͣ
recipiat᷑ impatͥa: s more cani uagꝰ ⁊pfugus¬

Expanded text:
tus episcopi vel sacerdotis, cum quo poenituit, et cui commissus fuit, ut satisfaciat parentibus ejus quem occidit, vicem ilii reddens, et dicens: Quaecunque vultis, faciam vobis. Si autem non satisfecerit parentibus illius, nunquam recipiatur i
Abbreviated transcription (Latin):
nenum. ne ebͥetas te suꝑet. expoliatumq
uirtutib te nudum esficiat. Uinum enim
dentes. Attende noe uirum sapientem ⁊scm̃
temde i loth patͥarcham: qui ꝑebrietatem
inpudenter se ꝯmiscuit filiab. hincb̾atus
basiliꝰ dicit. Multi ꝑuinum ademonibus
capti st̃: nec aliud ebͥetas. qm manifestissi¬
mus demon. hinc ꝓpħa ait. fornicacio &
ebrietas: auferc cor. Pb̾etas enim ꝑt̾bat̾oẽm
parit: gignit mentis furorem. ⁊ flaninani sꝰ¬
citat libidinis apło teste. Noli inebͥari uino in
quo est luxuria. Siquis aut̃ contra hec fecit
scõꝵ statuta: dignam ac longam agat peni¬
cenciam. quia unum est. ex his peccatis quȩ
hominem a regno d̃i seꝑant. dicente apło.¬

Expanded text:
nenum, ne ebrietas superet te, expoliatumque virtutibus te nudum efficiat. Vinum enim,ientes. Attende Noe virum sapientem et santende et Loth patriarcham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus. Hinc beatus Basilius dicit: Multi per vinum a daemonibus capti sunt: nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufert cor. Ebrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Si quis autem contra haec fecerit sanctorum statuta, dignam ac longam agat poenitentiam: quia unum est ex his peccatis quae hominem a regno Dei separant, dicente apo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nescio quis teneros ocłs mͥ fascinat agnoᷤ.
teni infide: ueluti aliquo fascinante sunt
⁊ onocentauri inhesada: arturus iorion.
codicibus quis uos fascinauit non cred̾e iu̾¬
tati: s hoc quia in exemplarib ad amancii

Expanded text:
 Nescio quis teneros oculus mihi fascinat agnos. non solido, veluti quod a fascinante sint et Onocentauri in Esaia: Arcturus et Orion codicibus: Quis vos fascinavit non credere veritati? Sed hoc quia in exemplaribus Adamantii
Abbreviated transcription (Latin):
exreñ. Rom. Qicomedit uelbibit intinc¬
tum afamiliari bestia. id est cane. uelcato. ⁊
scit: c. psalmos cantet. si nescit: u.d̾. ieuinet
uel si redime̾ uoluit .l. psalmos cantetQu
dedit alicui liquorem inquo mus uel mꝰ¬
tela mortua inuenta sunt: si laicꝰ est. Uu
cantet. Qͥ pꝰea nouit quod talẽ pocũ bib̾it .d.
manducauit̾ carnem inmundam. ⁊ aferis

Expanded text:
tinctum. Qui comedit, vel bibit intinctum a familiari bestia, id est, cane, vel catto, et scit, C psalmos cantet, si nescit, duos dies jejunet, vel si redimere voluerit, L psalmos cantet. Qui dederit alicui liquorem in quo mus, vel mustela mortua inventa sunt, si laicus est, secantet. Qui postea noverit quod talem potum biberit, CL manducat carnem inmundam, aut morti
Abbreviated transcription (Latin):
ferret sc̃s: ut se ostemde̾t aspectib regis
facto pot̾ ad ex̾ aliꝰ facilior intellectus: ut
non ue sp̃m samueł excitatũ. areqͥe sua.
credamꝰ s aliqͥ fantasma ⁊ imaginariaᷤ
illusionem diaboli machinationib fac

Expanded text:
rophetae sancti se ostenderet aspectibus regis, rophetae sancti se ostenderet aspectibus regis, facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus fac
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ factam. de hac questione: beate me¬
morie augꝰtinꝰ ep̃c. simpliciano mediolanẽss
tuoꝵ repagulis euocare. ut uid̾etui. ⁊ loque¬
ret᷑ cumsaul. Nonne mag̃ mirandũ ÷ quod
sathanas ip̃m dnm assũꝑrit. iostituit sr
pignani templi: Qͦlib⁊ enĩ mͦ face̾t: factũ¬
est. Ita ut samubl excitaret᷑ simiłr latet.
nͥ forte qsͥ dixit̾ faciliorem diabolo fuisse
licenciam ad dnm uiuũ uñ uoluit assum̃d̃
⁊ uͥ uoluit ꝯstituendum: qm ad samueł de¬
functi sꝑm esuis sedib excitandũ. Quod
si illud in euũgłio nos io̾ non ꝯt᷑bat. quia
dominꝰ uoluit atq ꝑmisit. nulla diminu¬
cione sue potestatis ⁊ diuinitatis id fieri:
& iunciri. u illudi ⁊ crucifigi. atq inter¬
fic passꝰr: non ÷ absurdiun credere
exaliqͣ dispensacione uoluntatis diuinum
ꝑmissum fuisse ut non inuitꝰ nec dnãnte
magica potencia s uolens atq obtẽꝑans
occulte dispensatioĩ di. que phytonissã
illam & saulem latebat. spẽm suam ꝓ¬

Expanded text:
daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi tuorum repagulis evocare, ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mirandum sit quia Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo feceest: ita ut Samuel excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbet, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, et vinciri, et illudi, et crucifigi, atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione voluntatis divinae permissum fuisse, ut non invitus, nec dominante magica potentia, sed volens atque obtemperans occultae dispensationi Dei, quae pythonissam illam et Saulem latebat, spiritus p
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ facio .ui. Homicidorum tͥa genera pe¬
trus eẽ dicebat: ⁊ penam illorũ parilem fore
manifestabat. aus̃. Periculose se decipiunt¬
qui existimant eos homicidas eẽ tm̃ qui ma-¬
extinguntur. Nam iudei dum̃ ꝓpͥis manibus
imputatur. quia ip̃i eum lingua interfecert

Expanded text:
cidarum. Homicidarum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum parilem fore manifestabat. Quia qui existimant eos tantum homicidas esse, qui maextinguuntur. Nam Judaei Dominum imputatur, quia ipsi lingua eum interfecerun
Abbreviated transcription (Latin):
ullo uenens haustii uiolencia tant᷑ carminis
intimunt. Uñ lucanꝰ. Mens hausti nulla sanie
polluta ueneni incantata ꝑit. Demoi̾b autẽ
accitis audent uentilare: ut qͥs qͥs suos ꝑimat
inaliis artib ininicos. hi eciam sanguine u

Expanded text:
ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos.
Abbreviated transcription (Latin):
ris suis. Cũq eũ uiri sui adferiendũ saul accederent
designant᷑ : Saul gͥ uentrẽ purgare ÷ pͣuos p̃positos.
ꝯceptã in eorde malitiam usq adoꝑa miseri odoris ex
tes abom̃i se peste obtractationis abstinentes p̃posi¬
toꝵ uitam nullo lingue gladio ꝑcutiunt. õe. cũ de
inꝑfectione rep̃hendunt. Q isi qñ ꝓ infirmitate sese
abstin̾e uix possunt ut extͤma quedam atq exterio¬
ra p̃positor mala. s tam̃ humilit̃ loquant᷑ qͣsi oram¬
tem fede̾nt. Post hec bd̃ ꝑ cussit corsuũ. eo qd̾ abscidis¬

Expanded text:
rabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris exttes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui etsi quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantt, quia post haec David percussit cor suum, eo quod abscidis