comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam quidte ẽe credamus Respondit.
principium ad estpyncipium mecredi¬
te. Ingreconamq eloquio discernitur
quod ñ potest latine. Apud grecorenĩ
femininigeners ẽ principium. Sicut
apud nos lex genens feminini ẽ quae
apud illos ẽ Masculinisi cut sapientia
& apud nos &apud illor genens feminini
ẽ consu&udo locutionis id eo ꝑdiuer¬
sas linguas uaria genera uocabglorũ
quia in ipsis rebus n inueni sexum
genere masculino sapientia femino
cumergo dicerent iudaei auquis es
ille quisciebat ee ibi quosidam creditu¬
ros &inde dixisse tuquis es utsciren
quidillum credere deberent. Respon¬
dit prncipium N tanꝗ dicer& piin¬
cipium sum. Sed tamꝗ dicer& piin¬
cipium mecredite quod insermone
greco ut dixi euident̃ appar&ubi fe¬
mininigenen se pnncipium Velud
siuella dicerese ee uentatem & dicen¬
tib tuquises responder& uentatem

Expanded text:
quam, Quid te esse credimus? respondit, quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. genere masculino, sapientia femiCum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet, Veritatem;
Abbreviated transcription (Latin):
bililer quod increatura ne idiscute erum
mutationes inuenies fuit &ent: Cogita dm
inuenies eubi fuit& ent ee ñ possit. V tergo
& tusis transcendetempur sed quis trans¬
cendit uinb̵ suis Leu& illu colle qui patnd̃.
uolo utubi egosum & ipsisint mecum h õcitaꝗ
ud mihiuid&cur hisuerbis dixire qua m hoc
nis credidentir quia d̃ sum moneminim e
didentis nꝰ dixinisi cepentis. Qui seni
hoc capiat aut uero quĩ ausus sum dicere
& uisi estis intellegere aliquidd&anta
ineffabilitate cepistis. Siergo nꝰ capis
fidesteliberat. Ideo & dnsnait nisicepen¬
tir quia ego sum. Sed quod poterant d̾.
nisi credidentis quia ego summonemini
enten & semꝑ secunđ carnem & audienles
mur & ille: pnincipium: Eccequod e ẽȩ:
ꝓyncipium mutanñ potest. pyncipiũ
inseman& & innouat omnia. pyncipiũ
dixerunt tuquis es Nihilaliud dixer̃

Expanded text:
biliter, quod in creatura non est. Discute rerum biliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque iud mihi videtur his verbis dixisse quam hoc, Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in dideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini entes, et semper secundum carnem audientes mus? Et ille: Principium. Ecce quod est, esse. Principium mutari non potest; principium in se manet et innovat omnia; principium dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducere possum quod capio ad corda ura quisna
sufficit sonusꝗ supp& it eloquentiaqͣ uires intel¬
nino n dubito ipseenĩd. Ez eceego uobiscum sum
usq add consummationomsa ecul. Odñeds̃ nerc

Expanded text:
perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelnino non dubito; ipse enim dixit, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . O Domine
Abbreviated transcription (Latin):
Nonait & ibi ego sum dr̃. autego sum mundi facis¬
cator aut ego sumomuiumrerum creator
Autego sum̃ ipsius popub liberandi ꝓpagnator
nos & multo magis adnos intellegere quid dictum
sit ego sumquisim & qui ẽ misitine aduos &si
forie caper&lmmo ses qalliadquos mititebatur quan¬
do caperentꝰ Distulit ergo dnis quod caperehomo
n pass& &addidit quod capere poss&: Adiunc
cob hocpotes capere. Na ego sum quisum quae
mens potest capere : Quidergo nas aud ebimus ne
aliquid dicere ex hocquod dictis e. ego sumqui sum
uelpotiur ex hocquod dñt dicere audistis nis credide¬
ritu quia eqosum monemini in peccatis uns. Ita¬
nehis inb meis tantillir & penenulls aude bodispo
eosum. Audebo ipsum dñm interrogare: Audĩle
mepotius int̃rogantem quo disputantem magis
querentem quã p̃sumentem: potius discentem
quȩ docentem . Qoerite in me uelꝑ me &ia uosin¬
effectu. Na mego quib uerbis & si forte ahquid capio

Expanded text:
Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxcob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? 9. Quid ergo nos? audebimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputs quia ego sum? Audebo ipsum Dominum interrogare: audite me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos ineffectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio,
Abbreviated transcription (Latin):
hoce potestatis nn&cessitatis. Hancer¬
gohoramille expec tabat ñ fatalem.
sed oporituna: & uoluntanas ut pnius
omnia conplerent quae ante passio¬
nemipsius coupleno poritebat Nam
quo modo subfati necessi tate positur
erat quialio locod. potestatem hab eo
ponendianima mea & potestatem
habeo iterum sumendi eam Uemotol¬
lit eamame sed ego ipse pono eam ame
& iterui summoeam Ostendithanc
egosum : Quauo ceaudita redier̃ r&re
& ceciderunt. Dic& aliquis si haecin
illo potestaserat quare cumiuda ei in¬
sultarent pendenti& dicerent: Sifili¬
usdĩ e descendatdecruce Nondescendit
uteis sua potestatem descendendomon¬
strar& quia patientiam docebat.
id eo potentia differebat. Si eni cõmo¬
tus adeorum uerba descender& uictus
conniciorum dolore putar&ur ꝓrsus
n descenditi fixus ꝑmansit quando uoluit
abscessurur Nam quid ei magnũ
fuit decruce discendere : qui potuit

Expanded text:
hoc est potestatis, non necessitatis. Hanc erhoc est potestatis, non necessitatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam et voluntariam: ut prius omnia complerentur, quae ante passionem ipsius compleri oportebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Ostendit hancEgo sum. Qua voce audita, redierunt retro et ceciderunt . 10. Dicit aliquis, Si haec in illo potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad eorum verba descenderet, victus conviciorum dolore putaretur. Prorsus non descendit, fixus permansit, quando vellet abscessurus. Nam quid ei magnum fuit de cruce descendere, qui potuit
Abbreviated transcription (Latin):
eniq audite in ꝓb&is int̃ caegtera quaed eillo
fel & insitim ea potauer̃meac& o. Qua modo
facta s̃ in euangeho nouimus ꝑnus dederune
fel accepit gustauit & despuit postea in cruce
pendens ut omnia p̃dicta conplerentur. Ait
sitio Acceperunt spongia aceo plenam in ha¬
rundine ligauerunt. & adinouer̃ pendenti.
aecepitille &ait ꝑ fedum ẽ. Quid estꝑ fedũ
ẽ simpl& a s̃ omnia quaeante passionem e¬
mea fuerantꝓpheata. Ergo adhuc qui
hic facio. deniq postea qua. d ꝑfectum est
inclinato capite tradidits pmi Num¬
qui dillilatrones iuxta confixi quan¬
douoluerunt expirauer słenebant᷑
uinculis carnis quia nꝰ erant qseatore
carnis dauis confixidiu cruciabantur
quia infirmitati ñdominabantur:
Oñs auquando uoluit carnemin utero
uirginali accepit quando uoluitad homi¬
nes ꝓcessit quẽ diuuoluit int̃ hominer
uixit. Quando uoluit a carne discessit

Expanded text:
Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint, in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meam fuerant prophetata: ergo adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia facta suntuotas̃ illinisi notacen fasta ñ
eent. P̃cessi tergo uerbum & quid ante uerbũ
di nihilomnino. Nã si e& aliq uid aute nꝰ ditũ
e& In principio erat uerbum. Sed inprincipio
factum ẽ uerbu. Deniq demundo quidait mor
principio eratuerbum & und ecaelum & tera
omnia ꝑ ipsum factar̃. Tuergo ponis xp̃msub
fato. Ubi s̃ fata in caelo in quit ⁊ nordineds con¬
Sirecte sapias. transcendat &sidera  Anquia
nosti xp̃icarnen fuisse subcaelo id eopotas&
potestatem xpsubditamin caelo. Audi
stulte ñ dumuenerathora eius ñ quia coge¬
r&urmon sed quadignar& uro ccidi Noue¬
rateni mipse quandod ebr& mon. intendit
omnia quae p̃dicta s̃ deillo & expestabant fi¬
nin omnia quae p̃dicta sunt ante eius passionẽ
fitura. ut cum impl& a eent tunc uenir&
passio dispositionis ordineñ fatab necessitate

Expanded text:
quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam si esset aliquid ante, non dictum esset, In principio erat Verbum; sed, In principio factum est Verbum. Denique de mundo quid ait Moyprincipio erat Verbum. Et unde coelum et terra? Omnia per ipsum facta sunt . Tu ergo ponis Christum sub fato? Ubi sunt fata? In coelo, inquis, in ordine et cona voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte: Nondum venerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate.
Abbreviated transcription (Latin):
zofilatio docens intemplo Magna siducia sde
timore. Noneniꝰ pater&ur quod noll&̃ quie
nasceraur sinoll&t Deniq quid sequitur a
moadp̃henditeu quian đuenerat hora eius : hos
item ñ nuli cs audiunt subfato fuisse dumxp
si corauũ nͥ e& fatuum ñ crederss fatum Sife¬
tum sic n null intellexerunt a fando dictume
idestaloquendo. Uerbũ di quomodo hab& fat
quando in ipso uerbo omni as qua e condita si
Non enim aliquid ds̃ constituit quodante nesciunt.
in uerbo ipsius erat quod factum ẽ. Mundusac
ẽ. &ibierat quia domus quam edificat strustor
prius in arcte erat Ribi melius erat sine ue tusta¬
te sinoruina ł am̃ ut ostendat artem fabricat
domum & ꝓcessit quodammodo domus exdo¬
mo & sidomus ruat ars man& It a apud diuer¬
bum erantomnia quae condita sunt . qui a omnia
in sapientia fec di & cuncta nota fecit. N enim
quia fecit didicit sed quia nouerat fecit nobis

Expanded text:
zophylacio docens in templo: magna fiducia, sine timore. Non enim pateretur quod nollet, qui nec nasceretur si nollet. Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse DominuO si cor tuum non esset fatuum, non crederes fatum! Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus fest, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus , et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
patinall& n pater&ur. Sinꝰ pater&ur:
Agamusita ꝗ gratias & potestati diuini¬
tatis & miserationi in firmitatis eius &
deo cculta᷑ potentia qua iuda ci ñ noue¬
rant nde illis modo dictum ẽ neq me
nostis. neq patrem in eum & de carne
suscepta quo iuda ei nouerant &cuius pa¬
tria sciebant Vnde ills alio locod & me
nostis & undesim nostis. utrumq noue¬
nmus in xp̃o & unde a equalis ẽ patri &
unde illomaior ẽ pat̃. illud uerbum est
illud caro illud đr ẽ. illudhomo Sedum¬

Expanded text:
pati nollet, non pateretur; si non pateretur, Agamus itaque gratias et potestati divinitatis et miserationi infirmitatis ejus, de occulta potentia quam Judaei non noverant; unde illis modo dictum est: Neque me nostis, neque Patrem meum ; et de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo: sed
Abbreviated transcription (Latin):
filius Sed quia patiisinulis filius. Crubescatamarꝵ
gratias dno quia ipseamanus recessi taberrore : sab¬
liano & nẽ patpassanus. n dic ipsum patremin¬
dutum carneuenisse ad homines ipsum eẽ passũ i¬
sum resurexisser & quod ammodo adseascendis
hocn dic. Agnoscit mecũpatrem patrem et & fi¬
um filium ee Seddum frat̃ euasisti illud nausra¬
qium quarectendis in alterum: Si pat̃ pat̃e. fih¬
us filius e : quaredicis dissimilem. quare diuer¬
sum quare alia substantia: Sidissimilire& nuqo
dicera discipubs suis quim euid& uid& & patre
Num quid dicer& iuda cissi mescir& ir & patrer
meumis cir& is unde hoc uer̃e& nisi& illudues¬

Expanded text:
Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Gratias Domino quia et ipse arianus recessit ab errore sabelliano, et non est patripassianus: non dicit ipsum Patrem indutum carne venisse ad homines, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, Patrem esse; et Filium, Filium esse. Sed, o frater, evasisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? quare diversum? quare aliam substantiam? Si dissimilis esset, numquid diceret discipulis suis, Qui me vidit, vidit et Patrem? numquid diceret Judaeis, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis? Unde hoc verum
Abbreviated transcription (Latin):
Sneq mescitis neq patremmeu. quiasi mescir&is
S& patremmeunscir&is. quid est simescir&is
s & patremmeumscir& is. nisi ego & pat̃ unũ sumus
Quando uidesalique alicuisimilem. Intendate ana
adueraitas usitatum quando ergo uides aliquem
alicui similem & nosi tucuius similis sit ad miran
dicis quo modo istehomo similis ẽ ill homini hoc non
diceres nisiduo eoꝵ hic illequi eom ignorat eui tu
istuni similem dicis ita nemnquit similis e & tu
adeum quideni tuillũ ñ nosti: At ille : nꝰ noui in¬
quidiam tu ut illum quemi nescitei notum facias
exp̃sentequẽ cernit. Respondes & dicis Huncuidib
illum uidistinꝰ utiq quia hocdixisti unum eẽ ad seue¬
rasti & duosnegasti. Sed ꝓpsimilitudinem talede¬
disti responsumu stum nosti & illum nosti. Ualdeit
simibis ẽ. & nihil distat omnino hinc& dñr Simem
s quid scir& is & patremmeum scir&ir. ñ quia pat̃ est

Expanded text:
Neque me scitis, neque Patrem meum; quia si me sciretis, et Patrem meum sciretis. Quid est, si me sciretis et Patrem, meum sciretis, nisi, ego et Pater unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Chariadvertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non quia Pater est
Abbreviated transcription (Latin):
modo nuehi culum transcumitꝓorens eenoao
suenit Quad cogitabar dixisti& utaiem eeperer¬
nur& quod apud te latebat. Syllabas soniusti
sonus syllabarum ꝑduxit adauremmneo
cogitationemtuo. ꝑ aurenmeamdescendit:
incormeum cogitatiotua sonus medius
trans uolabit. Verbum illuduero quod
ad sumpsit sonumantequa sonareserat
apudte. quia sonuistiẽ apud me. & s reces¬
sitate. Hoc adtendequis quiser exami¬
nator sonorum uerbumdi contempnis
qui uerbum hominis n conp̃bendis Sciter¬
go omnia ꝑ quem facta sunt omtuo &
tam̃ dubi tando merepat. Si mescirectis
forsitan & patremineum scir&ir in¬
crepatinfideler nantalen senentiam
dix discipulis suis. Sedibin e uerbumdu¬
bitationis quia nꝰ fuit causa increpande
infidelitatis. Aquomo dod iudaeinsi

Expanded text:
mmodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad mmodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixi
Abbreviated transcription (Latin):
corde ñ dubitent. uelud sin dignensserua tuaer
dicas contempnis ine considera forsitan dns tius
sum Hinc& apostolur ad quosda contemptores sũ¬
dic puto dubitare uid&ur Sedille in crepabat
ñ dubitabat. & ipse d ñr xp̃r alialo comerepant
infidelitatem futura genens humani Cuuene¬
rit inquitsilius hominis putasinueni& fidemin
tera Iamquantum existimo intellexistir quo¬
modo sit positum forsitan. nequis uerbarum ad¬
pensor & syllabarum ex aminator uelutilatine
tus remaneat. Quis enĩsicloquitur. quo mnodolo¬
quitur uerbum quoderat in prncipio a puddm̃
nationis tuae & dicis apudte . quid estuerbũ :s
quid magnumẽ uerbum sonat& transit uerbe¬
rato aere. aurem ꝑcutit postea n̾ent Audiaahuc
uerbum erat apud dm̃ manebat ñ sonandotian¬
sibat adhuo forge contempnis reratuerbum
apudte ipsum Ohomo cume in corde auouer¬
bum aliud ẽ qua sonus. sed uerbum quodest apuo
meqo ad sumit ergo sonum in ponit seq uod&¬

Expanded text:
corde non dubitent. Velut si indigneris servo tuo et dicas: Contemnis me? Considera forsitan Dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemnentes sudicit puto, dubitare videtur. Sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus noster alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine tus remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur Verbum quod erat in principio apud Deum? nationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud m quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quoda
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. &ait. Dne ostende nob patrem
& sufficit nob quasi dicer& & ipseat
iamnouimus. Appariusti nob̵ uidim
te dignatus es eligere nos secuti sum
te. m̃rabiliatua uidim uerba saluti
audiuimus p̃cepta suscepimus ꝓmura
speramus multum nob conferse p̃sentiad
tua ips ed ignatus es sed tam̃ cãtenoue¬
nmus quia patrem ad nouimus infla¬
mamur desideno illius uidendi quemꝰ
nđ nouimus acꝑ hocquiate nouimusse
sed ñ nob̵ sufficit donRe R patrem noue¬
Nmus ostendenab̾ patrem & sufsicitnob

Expanded text:
ne, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patr
Abbreviated transcription (Latin):
catir Quiauero secunđ quod uid& is aliodse
& aliud secunđ qu od n uid&uir. Patremaume
lo quo roccultur occultum. Pnus ẽ ut meno¬
uentis tunc & patrem metni sci&ir Sienis
mescir&is & patrem meum forsitan scir&ur Iue
iuoinnia scit quando dic̃ forsitan t̃ dabitatred
inerepat. Adtende enim quomodo in crepatiuedi¬
catur ipsum forsitan quoduid&ur ee uerbum
dubitationis sed dubitationir uerbumt e. quando
dicitur ab hominea deo dubitante quianes ciente
cumuero dicitur adõ uerbum dubitationis. cũ dm̃
nihilatiq lateat illa dubitatione arquitur in fide¬
litas ñ oppinatur diuinitas. Homines eni dehis te¬
b quas ceraas habent aliquando increpatiue

Expanded text:
catis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, catis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, al
Abbreviated transcription (Latin):
uerba xp̃i secund carner iudicauer̃. Eratãi
quilo quebatur inaꝑto caro⁊ nocculto uerbumi
homo manifestur. ds occultur. Vid ebant indu¬
mentum & contempnebantindutum. Con¬
tempnebant quia nesciebant: Nesciebant quio
ñ uidebant. Nuidebant᷑ quia caeci erant. Caeci
erant quianꝰ credebant. Videa mus ergo & ad
haec dñr quidrespondent ubi ẽ in quiunt pat̃
tuus. AAudiumus enĩ tedicere solusñ sum Sed
ego & qui memisitpat. N solu teuidemus patre
tuum tecum ñ uidemus quo modo tedicissolũ
ñ ẽẽ. sed cumpatreauo ẽes Autostende nobis
hoesuis uerbis ipsere spondit quorum uerbor
expositionem nos ante p̃misimur. Videcte enĩ
quid dixent. Neq mescitis neq patrem meum
Simescir&uis forsitan & patrem meum scirNis
Dicitis ergo Vbiẽ pat̃ tuur quasi m eiamscio¬
tis quasi totumhocsim qͣuo duid ecis Ergo quid
me ñ nostirideo uob̾ patrem meũ ñ osterdo
Mequippehominem putatis ideo patremius
hominemquentis. quia secunđ carnemiudi¬

Expanded text:
rnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimuego, et qui me misit Pater. Nam solum te videmus, Patrem tuum tecum non videmus: quomodo te dicis solum non esse, sed cum Patre tuo esse? aut ostende nobis hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit: Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, forte et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo: Ubi est Pater tuus? Quasi me jam sciatis; quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judi
Abbreviated transcription (Latin):
gelio : Atq dicente Pueraucres cebat & con¬
fortabatur. plenus sapientia & gratia dĩ
erat in illo: Caetens auad mensura datur
& datus additur : danecuni cuiq ꝓmodo
suae ꝑfedtionis ꝓpna mensura com pleats
Vnde mon& a postolus: Nplus sapere
qua mopora& sapere sed sapere
ad temperantiam linicuiqisic dr̃par¬
titus ẽ mensuranifidei neq enim
ipsediuiditur sp̃s: sed dona ꝑspm¬

Expanded text:
gelio atque dicente, Puer autem crescebat et congelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolus, Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona p
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑtionems p̃ssc̾i ñ semels edbisnu mero dñs
egit. Mox utenꝰ resuirexit a moritius insuf¬
flans ait Accipite spͥmscm Num quidigitꝰ
quiatunc dedit. ideo n̾misit &iam postea
scm̃ ꝑtinere diletio. Haec eius gemina ẽ in ma¬
nifestatione facta donatio. & si alia causaque¬
renda e ñ nunc eius inquisitiane in longiore
quã opora& modum sermo iste mititendus
gere. & eius mandata seruare n posse. & id
nos posse atq agere tantominus quanto illũ
ꝑcipimus minus. Tanto auam plius quanto
illũ ꝑcipimus amplius. Pinden solum ñ haben¬
t uerum &ia habenti nꝰ in cassum ꝓmititit᷑:
Non habentiquidem uthabeatur. habentiau
utamplius habeatur Namnis ab aliomiꝵꝵ
ab alio amplius haberettur. scrheliseus sc̃o
de sefuisse ꝓph&icumilludim plectum ẽ.
qualis patni. ñ ẽ gratiae sed naturae. quodau
inunitate ꝑ sonae unigenitiad sumptus ẽ
homagrati& ee nͥ naturae : Confitente euan¬

Expanded text:
itus sancti non semel, sed bis numero Dominus egit. Mox enim ut resurrexit a mortuis, insufflans ait: Accipite Spiritum sanctum . Numquid igitur quia tunc dedit, ideo non misit etiam postea itum sanctum pertinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo istigere et mandata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto de se fuisse propheticum illud impletum, qualis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evan
Abbreviated transcription (Latin):
q pesientis hoc facia : Sids aliqua p&centib̵
fidelib &iam consulendo nͥ facit. Ansorge
solis apostolis dictum debemus accipere ab¬
sit uinde enĩ ad hocuenit ut dicer& supenus di¬
xerat. qui credit inme operaquae facio facie
& maiorahorum faci&. Dequare pnstino
sermone trastauimus. & nequis qua hoc sibi

Expanded text:
petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui credit in me, opera quae ego facio, faciet, et majora horum faciet: de qua re pristino ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc quo dcuꝙ peimus aduersus utilitate
salutisnͥ p&imus in nomine saluatons&
tam̃ ipse saluator est. ꝓ sola quando facit
quod p&imus ueru meia quando ñ facit.¬
qm quodui d& pei cantrasalutem ñ faci¬
endo patius se exib& saluatorem. Nouit
enimmedicus quid ꝓsua quid contrasua
salutem poscat aegr&tus & ideo contranõ
poscentis nͥ facit uoluntatem : ut faciat sani¬
tatem. Quaꝑꝓ quando uolumus ut faciat
quod cũq p&imus nutcũq sed inno¬
mine eius p&amus hoc e in nonim e
salua tonspeamus. Dergo contra

Expanded text:
ac per hoc quodcumque petimus adversus utilitatem ac per hoc quodcumque petimus adversus utilitatem salutis, non petimus in nomine Salvatoris. Et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimusquoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus; et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcumque petimus, non utcumque, sed in nomine ejus petamus, hoc est in nomine Salvatoris petamus. Non ergo contra
Abbreviated transcription (Latin):
facere ostender&. Adiecitatq ait. quia ero
ad patremuado & quod cũꝙ p&ientis in no¬
mine meo hoc facia. Du quit in eum soliapos¬
toli credider. ad eositaꝙ loquebatur dicendo
qui credit in me in quib: eodonante &iam
nossumus quiutiq: n quod edq p&cierimus
accipimus ipsos ꝗꝗbe atissimor sicogitem
apostolos inuenimus enieum qui plus om nib
laborauit n au̾ipse sed gratia di cuipso terd̃m
rogasse . ut ab eo disceder& angelus satanae
nectam̃ quod rogauerat accẽpisse. quid dici¬
mus canssimi putaui mus ne hoc ꝓmissum ubi
ait quodcuq p&ientis hoc facĩam Tec apos
quod ꝓmitait impleuit. Nia pastolossuo sin
sua ꝓmissione fraudauit. uigila igi tur ho¬
mofidelis & uigilant̃ audi quod illicpositũ e
in nomine meo. Ipsumeni quod cũꝙ naits
p&ientis utcũq sed in uonine meo quiꝓ
misitergo tammagnum beneficium qui
hs significat saluatorem ritaq: nos fal¬
uos faci& qui coq rex sed rex saluator

Expanded text:
 adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse ut ab eo discederet angelus satanae, nec tamen quod rogaverat accepisse . Quid dicemus, charissimi? Putabimusne hoc promissum ubi ait, Quodcumque petieritis, hoc faciam, nec Apostquod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod illic positum est, in nomine meo: ipsum enim quodcumque, non ait, petieritis utcumque; sed, in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quid Jesus significat Salvatorem: non utique nos salvos faciet, quicumque rex, sed rex Salvator;
Abbreviated transcription (Latin):
tisme quia ego uiuo & uos uiuectis. Quid
e quia ego inuo & uos uiuecis  curde pre¬
sentisedix uiuere. illos aude futuro eẽ
uicturo s Uisi quia uitam &iam carius
utiq resurgentis qual sinipso p̃cedebat
& illis t̃pollicitus secuturan & quia
ipsius inox futura erat resurre tio p̃sentis
posuit temporis uerbum ꝑpsignisi can¬
turam. Duob uerbis p̃sents teinponne
futu elegant breuiterꝙ ꝓmsit: Quia
ego inqui duiuo & uos inuetir. quia uiuio

Expanded text:
tis me; quia ego vivo, et vos vivetis. 3. Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura erat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum propter significanturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Legreni di n e subi ecta nec enim
potest uelu sidicamus iniustitia
iustaee n potest. Munđ quippeait
Hoc locorinundis ignificans dilecto¬
res quaedilectiononẽ a patie. &
ideo dilectionihuius inundi dequa
satis aginius ut minuatur & con¬
summatur in nob. contrana e di¬
test quia n uid& eumareq sciteuꝰ
n enih ab& inuisibiles oculos mun
quit cognose&is eii quia apuduos
manebit & apud uobis ent. ent
in eis ut maneat nꝰ manebitut sit.
Pnus ẽ enĩ eẽ alicubi quã mane.
Sedneputarent quod dictum e apud
uos manebit It adictum quem ad¬
mođ apud hominem hospesuisi¬
bilit̃ manere consueuit expo¬
suit quid dix en tapud uor¬
dInuobis ergo inuisibili
uid&ur nec sin sit in uob
potestee in nobis eius
scientia. Sicenim ano¬
bis uid&urin nobis &

Expanded text:
legi enim Dei non est subjecta: nec enim potest, velut si dicamus, Injustitia justitia esse non potest; mundum quippe ait, hoc in loco significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre; et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satagimus, ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est ditest; Quia non videt eum, neque scit eum. Non enim habet invisibiles oculos mundinquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit. Prius enim est esse alicui, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit, exposuit quid dixerat, apud vodixit, in vobis. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis videtur in nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
cunc enimerit in possimus uidere quod
credimus. Nam& nunc ẽiu uobis & nosiuillo
Sedhocnunc credimus tunc etiam cognosce¬
mur. Quamuns & nunc credendo nouen mus
sed tunc conieni plando noscemur. Quam¬
diuenimi sumusiucorpore: quale nuncest.
idest corrurtibili quodad ꝗrabat auima
peregninamuradno. Perfidem enim am

Expanded text:
Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃rͦ Deinde sequitur
dic. ad huc modicum
uid&. quid eninrtunc
eum uidebat mundus.
quando quidem mun¬
dinomine uult in¬
t ellegi eos de quib
superius ẽlocutus dicens. despus ẽo que
mundus accipere non potest quia non
uid & eum ne que cognosciteunilidebat
eum plane mundus carneisoculis in car¬
ne conspicuum. N au uidebatiquod in car¬
ne uerbumlatebat Uiclebat hominenu
nendebatđm Alidebat indumentume non
urdebat indutum. Sed qm post resuitec¬
tionem &iami pramcarnem suam qua
ñsolũ uidendam uerum &iam comreo¬
tandam de monstrauit. Suis uoluitde¬
monstrare ñ sius. hinc foraasse intelle¬
gendum e ẽẽ dictum: ad hiucmodicun

Expanded text:
2. Deinde sequitur, et dicit: Adhuc modicum, videt. Quid enim? tunc eum videbat mundus; quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus superius est locutus, dicens de Spiritu sancto, Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus carneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modic
Abbreviated transcription (Latin):
saȩ ista sententia qui eni sefilium diligerecr¬
didit & patrem n diligitꝰ ꝓfedonec filium di¬
gio sed quod sibi ipse confinexit. Deinde a poso¬
dicunt cordeau& factis negant. Sicd&alib
ait confitentur ause nosse dm̃ factis a une¬
gant. Sinegatur factis ꝓculdubio audicitur fa¬
fide dicerent. ore confitentes corde & factis
negantes Prap̃sus siueracit̃ hoc dicebant ꝓcul
dubiodiligebant. quomodo igitur diligeban
plus habendo plus diligat. lamitaꝙ habebar
sp̃m discipul quemdns ꝓmitaebat sine quo
eũ dnm nꝰ dicebant. Nectam eũ adhuc habebar
sic eũ dñs ꝓmitaebat. & habebantergo &
non hab ebant quiquantu habendus fuerat.
n dum habebant. habebantita ꝙ minurda¬
dus erat eis amplius habebañt occulte ac¬
cepturi fuerant manifeste quia e hoc ad mo
quod habebant. De quomunere a postolurlo¬

Expanded text:
st ista sententia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostodicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur facficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebantplus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi fuerant maniquod habebant. De quo munere Apostolus lo
Abbreviated transcription (Latin):
eius. fidelib eius. Equippe impus
& dompnator qui dignatur fide¬
lib eẽ saluator. Quiergo credat in
eum quodcũq p&ientineo nomine
quod estillis qui credunt in eum hoc
fecent.ndetunc expedit potius
ut non faciendo ꝑꝑ quod inuocatur
faciat quod uocatur ꝑ ꝑean̾ solum
saluator sed &iã magisterbonus
utfaciat quod cũq p& ienmus in ips&
oratione quã nobis dedit Docuit quod
p&amus ut & iam sic intellegam us
np& erenos in nominem agistn quod
p&imus p̃t̃ regula ipsius magisteni
anequeda quãmuis in nomneeius
p&amus. id est secunđ saluatorem
& secunđ magistrum p&amus
ternitate regnamus. Duferaureni
quod p& amũs ñnegatur. Uerũ¬
tamen orantestamꝗ seminantes
n deficiamus. tempore eniꝰ ꝓpnome¬
temus & simulp& ainus quando
benep&imus ut n̾ facia quodnꝰ bene
pectimus quia & adhoc pertin&
quod in eadem oratione dominic a
dicimus. Ne nos inferas intempta¬
tione. neq eni paruae̾ temptatio

Expanded text:
quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hocfecerit. Unde tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat quod vocatur. Propterea non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quid petamus; ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri, quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; ternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem . Neque enim parva est tentatio,
Abbreviated transcription (Latin):
est nob. quo modo ergo dñsdic. Sidiligitis me
mandata mea seruate. &i ego ragaba patre
& aliumpara clitu dabit uob: Cũhoc dicatode
spi sco quem nisihabeamus nec dilegeredin
possumus n& eius mandata seruare quo mo¬
do diligimus ut eu maccipiamus quem nisiha¬
beamus diligere nonualemus : Aut quo modo
mandata seruabimus ut eumaccipiamus
quẽ nisihab eamusmandata seruare n possun
Anforae p̃cedit in nob cantas quadiligimus xp̃mo

Expanded text:
itis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facio. continuo subiecit ut glonsi¬
c&ur pat̃ infilio. Siquid p&ientis
in nomine meo hocfacia. Nullo modo
igitur sine patre hoc filius fao quan¬
doquidem ut in illo pat̃ ꝗlon fic&ur
qlonfic&ur in patre & fac filius in pa¬
tre ut pat̃glonfic&ur infilioqm unũ¬

Expanded text:
ciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetuglorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; qu
Abbreviated transcription (Latin):
quem mundus a potest accipe¬
re quianꝰ uid& eũ nec scit eum. Vos au
cognor c&is eirquia apuduos manebit
& in uob erit. Multa sunt quae inistis
paucis uerbis dñi requirantur. Sed
multum e ad nos. uelomniaquae hic
querenda sunt que rere uelomnia
quachicquenmus inuenire. Uerum
ꝓnra& ura capacitate quid dicere debe¬
amus & quid audrre debeatis. Ad tenden¬
tes ꝑ nos carissimi quod possumus sumite:
& ab illo quod non possumus poscite spin
modo ꝓmiserit ad ueraamus. Sidiligitis
me inquit mandatamea seruate. & ego
rogabo patrem & aliũ paraclitũ dabituo¬

Expanded text:
potest accipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumvestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possumus poscite. Spirmodo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut manifestentur opera tua qui a in dõ
facta sunt. Quia& hocipsũ quod tibi dir¬
plicuit peccatum tuis. ñ tibi displicer&
nisi dĩticilucers& eius uentas tibi
ostendor &: Sed quia & admonitus dili¬
git peccata sꝰ a oditadmonentem lucem
& fagite: ut n appareant opera eius
mala quaediligit. Qui au̾ facit uenta¬
tem accusat in semalasua ñ sibi parcit
ñ sibiignoscit ut dr ignoscat. Quia quod
uult ut dr ignos cat ipse agnoscit. &
uenit adlucẽ. Cuigratia sagit quod illi
quid inseo disr& ostendent. Dicitdõ. Auerꝰ¬
tofaciemtua apeccatis meis & qua fronte
dicit: nisiiterum dicat qm facinus ieu
ego agnosco & peccatum meum contrame:
est semꝑ. Sit ante ite quod nous ẽẽ antedm.

Expanded text:
ut manifestentur opera tua, quia in Deo ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta; quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper ? Sit ante te quod non vis esse ante
Abbreviated transcription (Latin):
quidest hoc quorum enĩ erant bona opera
nonne uenisti ut iustifices impios. Sed dile¬
xerunt in quid tenebras magis qua lucem:
Ibi posuit uim multi enĩ dilexerunt peccata
sua. multi confessi sunt peccata sua. quia qui
confit&ur peccatasua & accusatpeccatasua
iam cũdo facit: Accusat dr̃ peccatatua & si
tu accusir coniungenrdõ. Quasi duae ressint
homo & peccator quodaudis homads fecit
quod audis peccator ipse homo fecit : Dele
quod feciti. at saluet dr̃ quod fecit Opora&
ut odens inte opus tuis. & ames inte opus
dĩ Quali coepent cabidisplicere quod fecisti.
inde incipiunt bonaoperatua. quia accusas
mala operatua. Initium operum bono¬
rum. confessio ẽ operummalorum pa¬
cis uentate & uenir adluce: Quid estfa¬
cisuentate: E te palpas nꝰ tibiblandins
ñ te adulas n dicis iustursum cũ siriniquis
& incipis facere uentatem : uenir aũ adluce

Expanded text:
Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accusas, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit: quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium operum bonorum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem
Abbreviated transcription (Latin):
respso sudicabens. Ui dequid ait: qui creditineuꝰ
qndicatur. Qui au nꝰ credt quid dicturums
sperabas nisiiudicatur  ao diturus erat iam
inquid iudicatur ẽ . N dũ apparunt iudiciums
sed iam factũ ẽ iudicium. Nouit enĩ dñs qui sunt
enis nouit quiꝑinaneant adcorona qui ꝑma¬
neant ad flama. nouit in area sua tniticum
famiudicatus ẽ qui ñ credit: quare iudicatus
e: quia nͥ credidit in nomine unigeniti filii dĩ:
Soc e dũ iudiciũ quia lux uenit inmundum &
dilexerunt homines magis tenebras qua luce.s
rant enĩ mala opera eorum fr̃s mei quoruopes¬
ut manifestentur opera eius. quia indo sunt fac¬
ta. Quomoddoquida bonũ opus fecerunt ut
tores inuenit. & omnes a peccato sanat: & ser¬
pensille aquofigurata e mors dñi eossanat
qui morsi fuerant & p̃ꝑ morsum serpentis
erectus e serpens. idest mors dñi ꝓꝑ moraa¬
ntellegitur hoc ẽ iudiciũ qmꝰ lux uenit in
mundum & dilexerunt homines magistene¬
bras qua lucȩ Eranteni malao peraeorum

Expanded text:
 judicaberis. Vide quid ait: Qui credit in eum non judicabitur, qui autem non credit, quod dicturum sperabas, nisi, judicatus est  jam, inquit, judicatus est . Nondum apparuit judicium, sed jamejus, novit qui permaneant ad coronam, et qui permaneant ad flammam; novit in area sua triticum Jam dijudicatus est qui non credit. Quare judicatus est? « Quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei.  judicium, quia lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum. Fratres mei, quorum opeut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. » Quomodo ergo quidam bonum opus fecerunt, uttores invenit, et omnes a peccato sanat: et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini prop lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum?