comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
I ocutũsq est dñs ad morsen:¬
dicens: Uolle leuitas pro primo¬
genitis filiorum ifrahel. et
pecora leuitarum pro pecoribus
eorum: eruntq leuitȩ mei.
Ego sum dñs. In precio autem
ducentorum seꝑtuaginta trium
qui excedunt numerum leuita.¬
rum. de primogenitis filiorum
israhel: accipies quinq sielos
per singula capita. ad mensuram
sane tuarii. Siclus habet obolos
uiginti. Dabisq pecuniam aaron
& filiis eius : precium eorum
qui supra sunt. Dulit igitur
moy ses pecuniam eorum qui
fuerant amplius. & quos redeme.¬
rant a leuitis pro primogenitis
filiorum israhel. mille trecen-¬
torum sexaginta quinq siclo-¬
rum iuxta pondus sanc tuarii:
& dedit eam aaron & filiis eius:
iuxta uerbum quod preceperat
sibi dominus.¬

Expanded text:
ocutusque est Dominus ad Mosen tolle Levitas pro primogenitis filiorum Israhel et pecora Levitarum pro pecoribus eorum eruntque Levitae mei ego sum Dominus in pretio autem ducentorum septuaginta trium qui excedunt numerum Levitarum de primogenitis filiorum Israhel accipies quinque siclos per singula capita ad mensuram sanctuarii siclus habet obolos viginti dabisque pecuniam Aaron et filiis eius pretium eorum qui supra sunt tulit igitur Moses pecuniam eorum qui fuerant amplius et quos redemerant a Levitis pro primogenitis filiorum Israhel mille trecentorum sexaginta quinque siclorum iuxta pondus sanctuarii et dedit eam Aaroni et filiis eius iuxta verbum quod praeceperat sibi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rophetam de gente tua & de
fratribus tuis sicut me suserta¬
bit tibi dñs as̃ tuus: ipsum
audies ut petisti a dño dõ tuo
in oreb quando contio con-¬
gregata est. atq dixisti. ultra
non audiam uocem dñi dĩ
mei: & ignem hunc maximũ
ar. Et ait dñs michi. Bene
omnia sunt locuti. Prophetam
suscitabo eis de medio fratrum
suorum similem tui: & ponam
uerba mea in ore eius: loque.¬
turq ad eos omnia quę pre.¬
cepero illi. Qui autem uer.
ba quȩ loquetur in nomine
meo audire noluerit. ego
ultor existam.¬

Expanded text:
rophetam de gente tua et de fratribus tuis sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus ipsum audies ut petisti a Domino Deo tuo in Horeb quando contio congregata est atque dixisti ultra non audiam vocem Domini Dei mei et ignem hunc maximum amplius ar et ait Dominus mihi bene omnia sunt locuti prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui et ponam verba mea in ore eius loqueturque ad eos omnia quae praecepero illi qui autem verba eius quae loquetur in nomine meo audire noluerit ego ultor existam
Abbreviated transcription (Latin):
ctum meum inter me & te.
& inter semen tuum post te
in generationibus suis fȩdere sem¬
piterno: ut sim ds tuus & seminis
tui post te. Daboq tibi & semi¬
ni tuo terram peregrinationis
tuȩ: omnem terram chanaan
in possessionem ȩternam: eroq
ds̃ eorum.

Expanded text:
ctum meum inter me et te, ctum meum inter me et te, et inter semen tin generationibus suis, foedere sempiterno, ut sim Deus tuus et seminis tui post te, daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaam in possessionem aeternam, eroque Deus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
et regione uniuersorum fratrũ
suorum figo taber nacula. Uo¬
cauit autem nomen dñi qui
loquebatur ad eam: tu ds̃ qui
uidisti me. Dixit enim. Pro¬
fecto hic uidi posteriora uiden-¬
tis me. Propterea appellauit:
puteum illum : piteum uiuen¬
tis & uidentis. Ipse est in ter
cades & barad. Peperitq agar
abrȩ filium. Qui uocauit no-¬
men eius hismahel. De toginta
& sex annorum erat: quando
& nouem annorum esse cȩpe¬
rat. apparuit ei dñs. dixitq ad
eum. Ego ds̃ omnipotens. Am-¬
bula coram me. & esto perfe¬
ctus. Ponamq fedus meum
inter me & te. & multiplicabo
te uehementer nimis. Cȩcidit
abram pronus in faciem. Dixit.¬
q ei ds̃. Ego sum. & pac tum
meum tecum. erisq pater
mul tarum gentium. Hec ul-¬
tra uocabitur nomen tuum
abram. sed appellaberis abra-¬
ham : quia patrem multarum
gentium constitui te. Faciamq
te crescere uehementissime &
ponam in gentibus. regesq ex
te egredientur. E statuam pa-¬

Expanded text:
e regione universorum fratrum e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat Abram, quando t novem annorum esse coeperat, apparuit ei Dominus: dixitque ad eum: Ego Deus omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium. Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum gentium constitui te. Faciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. Et statuam pa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ingressus est ad eam. At illa
concepisse se uidens : despexit
dominam suam. Dixitq sarai
ad abram. Iniq agis contra me.
Ego dedi ancillam meam in sinũ
tuum: quȩ uidens quod conce.¬
ꝑit: despec tui me habet. Iudic&
dñs inter me & te. Qui respon-¬
dens abram: ecce ait ancilla
tua in manu tua est. Utere
ea ut libet. Affligente igitur
eam sarai : fugam iniit. Cumq
inueniss& illam angelus dñi
sur: dixit ad eam. Ogar an-¬
cilla sarai unde uenis: & quo
uadis. Quȩ respondit. A facie
sarai dominȩ meȩ ego fugio.
Dixitq ei angelus dñi. Reuerte-¬
re ad dominam tuam: & humi-¬
liare sub manu ipsius. E rur-¬
sum. multiplicans inquit.
multiplicabo semen tuum: et
non numerabitur pre multitu-¬
dine. Ouc de inceps. ecce ait
concepisti. & paries filium: uo¬
cabisq nomen eius hismael: ẽo
quod audierit dñs afflictionẽ
tuam. Hic erit ferus homo.
Manus eius contra omnes: & ma-¬
nus omnium contra eum: et

Expanded text:
Qui ingressus est ad eam. At illa Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset illam angelus Dominia Sur, dixit ad illam: Agar ancilla Sarai, unde venis? et quo vadis? quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Dixitque ei angelus Domini: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub manu ipsius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et
Abbreviated transcription (Latin):
pultus in senectute bona. Be-¬
neratione autem quarta. reuer-¬
tentur huc. Necdum enim
completȩ sunt. iniquitates amor-¬
reorum: usq ad presens tẽpus.
Cum ergo occubuiss& sol. facta
est caligo tenebrosa: & apparuit.
clibanus fumans: & lampas ignis
transiens inter diuisiones illas.
In die illo pępigit dñs cum abram
fȩdus : dicens. Semini tuo dabo
terram hanc:a fluuio egypti usq
ad fluuium magnum eufraten.
Cineos. & cine zeos. cedmoneos. &
etheos. & pherezeos: raphaim
quoq & amorreos. & chananeos.
& gergesẽos: & iebuseos. Igitr
sarai uxor abram non genuerat
liberos: sed habens ancillam ȩgy
ꝑtiam nomine agar: dixit ma¬
rito suo. Ecce conclusit me dñs:
ne parerem. In gredere ad ancil.¬
lam meam. si forte saltem ex illa
suscipiam filios. Cumq ille ad.¬
quiescer& deprecanti: tulit. agar
egyptiam ancillam suam. post
annos decem quam habitare
cȩperant. in terra chanaan: &
dedit eam uiro suo uxorem.

Expanded text:
pultus in senectute bona. Gepultus in senectute bona. Generatione autem quarta revertentur huc: necdum enim completae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesens tempus. Cum ergo occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans et lampas ignis transiens inter divisiones illas in die illo pepigit Dominus cum Abram foedus dicens semini tuo dabo terram hanc a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum flumen Eufraten Cineos et Cenezeos et Cedmoneos et Hettheos et Ferezeos Rafaim quoque et Amorreos et Chananeos et Gergeseos et Iebuseos igitur Sarai uxor Abram non genuerat lptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
didit abram dõ: & reputatũ est
illi ad iustitiam. Dixitq ad eum.
Ego dñs qui eduxi te de hur chal-¬
deorum. ut darem tibi terram
istam: & possideres eam. At ille
ait. Dñe dĩ. unde scire possum
quod possessurus sim eam Et
respondens dñs. sume in qͥt mͥ uac-¬
cam triennem. & capram trimam:
& arietem annorum trium: ture¬
turem quoq & columbam. Qui
tollens uniuersa hȩc. diuisit ea
per medium: & utrasq partes
contra se altrinsecus posuit: aues
autem non diuisit. Descende-¬
runtq uolucres super cadauera:
& abigebat eas abram.
umq sol occumber&. sopor
irruit super abram: & horror
magnus & tenebrosus inuasit eũ.
Dic tumq est ad eum. Scito pre¬
noscens. quod peregrinum futu
rum sit semen tuum in terra
non sua. & subicient eos serui-¬
tuti: & affligent quadringentis
annis. Uerun tamen gentem
cui seruituri sunt : ego iudicabo.
Et post hȩo egredientur cum
magna substantia. Tu autem
ibis ad patres tuos in pace. se¬¬

Expanded text:
didit Abram Deo, et reputatum est didit Abram Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Dixitque ad eum: Ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam. At ille ait: Domine Deus, unde scire possum, quod possessurus sum eam? Et respondit Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Qui tollens universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit: aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque Sol occumberet, sopor irruit super Abram, et horror magnus et tenebrosus invasit eum. Dictumque est ad eum: Scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadragintis annis. Verumtamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo: et post haec egredientur cum magna substibis ad patres tuos in pace, se
Abbreviated transcription (Latin):
chiis. genuit nemroth. Ipse cepit
esse potens in terra: & erat robu.¬
stus uenator coram dño. Ob hoc
exiuit prouerbium: quasi nem¬
roth robustus uenator coram dño.
Fuit autem principium regni
eius babilon. & arach. & archad.
& chalanne : in terra sennaar.
De terra illa egressus est assur.:
& ȩdificauit niniuen. & plateas
ciuitatis: & chale. Resen quoq
inter niniuen: & chale. Hec est
ciuitas magna. At uero mesra-¬
im genuit ludim. & ananim. &
la abim. neꝑthuim. & phetulim.
& chesluim: de quibus egressi
Ego uadam absq liberis. & filius
procuratoris domus meȩ iste da-¬
mascus eliezer. Addiditq abrã.
Michi autem non dedisti semen: &
ecce uernaculus meus heres m̃s
erit. Statimq sermo dñi fa-¬
ctus est ad eum: dicens. Non
erit hic heres tuus: sed qui egre-¬
dietur de utero tuo. ipsum habe¬
bis heredem. Eduxitq eum fo-¬
ras: & ait illi. Suspice cęlum: &
numera stellas si potes. & dixit
ei. Sic erit semen tuum. Cre¬

Expanded text:
Chus genuit Nemrod: ipse coepit Chus genuit Nemrod: ipse coepit esse potens in terra, et erat robustus venatoexivit proverbium: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Fuit autem principium regni ejus Babylon et Arach et Achad, et Chalanne in terra SDe terra illa egressus est Assur, et aedificavit Nineven, et plateas civitatis, et Chale. Resen quoque inter Nineven et Chale: haec est civitas magna. At vero Mesraim genuit Ludim, et Anamim, et Laabim: Nephtuim, et Phetrusim, et Chasluim, de quibus egressiego vadam absque liberis: et filius procuratoris domus meae, iste Damascus Eliezer. Addiditque Abram: Mihi autem non dedisti semen; et ecce vernaculus meus, heres meus erit. Statimque sermo Domini factus est ad eum, dicens: Non erit hic heres tuus: sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis heredem. Eduxitque eum foras, et ait illi: Suspice coelum, et numera stellas, si potes. Et dixit ei: Sic erit semen tuum. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
Faciesq eorum auersȩ erant. & pa¬
tris uirilia non uiderunt. Euigi¬
lans autem noȩ ex uino. cum di-¬
dicisso& quȩ fecerat ei filius suus
minor: ait. Maledictus chanaan:
seruus seruorum erit fratribus suis.
Dixitq Benedictus dñs ds̃ sem:
sit chanaan seruus eius. Dilato
d̃s iapheth. & habitet in taberna¬
culis sem : sitq chanaan seruus
eius. Uixit autem noe post
diluuium. trecentis quinquagi¬
ta annis: et impleti sunt. om̃s
dies eius nongentorum quinqua
sem. cham. & iapheth. Natiq
sunt eis filii post diluuium. Filii
iapheth: gomer. & magog. et
madai. iauan. & tubal. & mo¬
soch: & tyras. Porro filii gomẽr.
ascenez. & riphar. & thogorma.
Pilii autem iauan: helisa. & thar-¬
sis. cętthim : & dodanim. Ab his
diuisȩ sunt insule gentium: in
regionibus suis. Unusquisq se-¬
chiis. & mesraim. & futh: & cha-¬
naan. ł ilii chus: saba. & eiula.
& sabatha. & regma: & sabathaca
Filii regma: saba. & dadan. Porro

Expanded text:
faciesque eorum aversae erant, et pafaciesque eorum aversae erant, et patris virilia non viderunt. Evigilans autem Noe ex dicisset quae fecerat ei filius suus minor ait maledictus Chanaan servus servorum erit fratribus suis dixitque benedictus Dominus Deus Sem sit Chanaan servus eius dilatet Deus Iafeth et habitet in tabernaculis Sem sitque Chanaan servus eius vidiluvium trecentis quinquaginta annis. Et impleti sunt omnes dies ejus nongentorum quinquagSem, Cham et Japheth: natique sunt eis filii post diluvium. Filii Japheth: Gomer, et Magog, et Madai, et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez et Riphath et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Cetthim, et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis: unusquisque seChus et Mesraim, et Phuth, et Chanaan. Filii Chus: Saba, et Evila, et Sabatha, et Regma, et Sabathaca. Filii Regma: Saba, et Dadan. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
cum. & cum omni anima uiuen¬
te quȩ carnem uegetat: & non
erunt ultra aquę diluuii ad de-¬
lendam uniuersam carnem.
Eritq arcus meus in nubibus. et
uidebo illum : & recordabor fe¬
deris sempiterni. quod pactum
est inter dm̃ & inter omnẽ ani-¬
mam uiuentem uniuersȩ carnis.
quȩ est super terram. Dixit quoq¬
aĩ noȩ. Hoc erit signum fȩderis:
quod constitui inter me & inter
omnem carnem super terram.
qui egressi sunt de arca: sem.
cham. & iapheth. Porro cham.
ipse est pater chanaan. Tres
isti sunt filii noȩ. Et ab his
disseminatum est omne hominũ
genus: super uniuersam terram.
Cepitq noe uir agricola exer¬
cere terram. E plantauit uine¬
am: bibensq uinum in ebriatus
est: & nudatus ooxoo in taber nacu¬
lo suo. Quod cum uidisset:
cham pater chanaan. uerenda
scilicor patris sui esse nudata.
nunciauit duobus fratribus suis
foris. At uero sem & iapheth
pallium imposuerunt humeris
suis: & incedentes retror sum
operuerunt uerenda patris sui.

Expanded text:
cum et cum omni anima vivente quae carnem vegetat et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem eritque arcus in nubibus et videbo illum et recordabor foederis sempiterni quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram dixitque Deus Noe hoc erit signum foederis quod constomnem carnem super terram. qui egressi sunt de arca, Sem, Cham, et Japheth: porro Cham ipse est pater Chanaan. Tres isti sunt filii Noe: et ab his disseminatum est omne hominum genus super universam terram. Coepitque Noe vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo. Quod cum vidisset Cham pater Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit duobus fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui:
Abbreviated transcription (Latin):
sequimini : & ipsum timete.
Mandata illius custodite : et
audite uocem eius. Ipsi ser¬
uiens : & ipsi adherebitis. Pro¬
pheta autem ille aut fie tor
somniorum interficietur: quia
locunis est ut uos auerteret:
a dño dõ uestro qui eduxit
uos de terra egipti. & redemit
de domo seruitutis : ut errare
te facer& de uia quam tibi
precepit dñs ds̃ tuus : & auferes
malum de medio tui. xxxuii.¬
i tibi uoluerit persuadere fra-¬
ter tuus filius matris tuȩ. aut
filius tuus uel filia. siue uxor
quȩ est in sinu tuo. aut amicus
quem diligis ut animam tuam.¬

Expanded text:
sequimini et ipsum timete: mandata illius custodite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta autem ille ant fictor somniorum interficietur: quia locutus est, ut uos auerteret a domino deo uestro, qui eduxit uos de terra Aegypti et redemit de domo seruitutis: ut errare te faceret de uia, quam tibi praeceperat dominus deus tuus: et auferes malum de medio tui. si tibi uoluerit persuadere frater tuus, filius matris tuae, aut filius tuus uel filia siue uxor, quae est in sinu tuo, aut amicus, quem diligis ut animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. Itaq ȩdificauit ibi al¬
tare dño. Et inuocato nomine
dñi. extendit tabernaculum.
precepitq seruis suis ut foderent
puteum. Ad quem locum cum
col dux militum. locutus est
eis ysaac. Quid uenistis ad
me hominem quem odistis. &
expulistis a uobis: Qui respon¬
derunt. Widimus tecum esse
bis quicquam mali: sicut & nos
nichil tuorum attigimus. neq
fecimus quod te leder&: sed
cum pace dimisimus auctum
benedictione dñi. Fecit ergo
eis conuiuium. Et post cibum
& potum surgentes mane. iu-¬
rauerunt sibi mutuo. Dimi¬
sitq eos ysaac pacifice in lo-¬
cum suum. Ecce autem uene¬
runt in ipso die serui ysaac:
annunciantes ei de puteo quẽ:
foderant. atq dicentes. Inue-¬
nimus aquam. Unde appella-¬
uit. eum abundantiam. S no-¬
men urbi impositum est bersa.¬
beȩ. usq in presentem diem.
Esau autem quadragenarius du-¬
xit uxores. udith filiam behe
ri ethẽi. & basemath filiam
helon euisdem loci. Quȩ

Expanded text:
Abraham. Itaque aedificavit ibi alAbraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum chol, dux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Vidimus tecum esse bis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci quae
Abbreviated transcription (Latin):
gerarẽ habitar&q ibi: rursum fo.¬
dit alios puteos quos foderant
serui patris sui abraham: & quos
illo mortuo olim obstruxerant:
philistiim. Appellauitq eos his.¬
dem nominibus. quibus ante pa-¬
ter uocauerat. Foderunt: in tor¬
rente . & reppererunt aquam ui-¬
uam. Sed & ibi iurgium fuit. pasto.¬
rum gerare. aduersum pastores
ysaac: dicentium. Nostra est aqua.
Quam obrem nomen putei ex eo
quod acciderat : uocauit calum¬
pniam. Foderunt & alium. G
pro illo quoq rixati sunt. Appel.¬
lauitq eum inimicicias. Profectus
inde fodit alium puteum. Pro
quo non contenderunt. Itaq uo-¬
cauit nomen eius latitudo : di-¬
cens. Hunc dilatauit nos dñs.
& fecit crescere super terram.
Ascendit autem ex illo loco in ber¬
sabee : ubi apparuit ei dñs in ip¬
sa nocte dicens. Ego sum ds̃
abraham patris tui. Noli me-¬
tuere : quia tecum sum. Benedi¬
cam te & multiplicabo semen.
tuum: propter seruum meum

Expanded text:
Gerarae. habitaretque ibi: rursum foGerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram. T. XXI. Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum
Abbreviated transcription (Latin):
fenestram. uidit eum iocantem
cum rebecca uxore sua. & ac-¬
cersito ait. Perspicuum est: quod
uxor tua sit. Cur mentitus es
sororem tuam esse. R espondit.
Timui ne morerer propter eam.
Dixitq abimelech. Quare impo¬
siusti nobis: Potuit quispiam¬
coire de populo cum uxore
tua : & induxeras super nos gran-¬
de peccatum. Precepitq omni
populo: dicens. Qui tetigerit
hominis huius uxorem: morte
morietur. Seuit autem ysa ac
in terra illa. & inuenit in ipso
anno centuplum. Benedixitq
ei dñs. & locupletatus est homo:
& ibat proficiens atq suberescens.
donec magnus uehementer effe-¬
ctus est. Habuit quoq possessio¬
nem ouium & armentorum. et
familiȩ plurimum. Ob hȩc inui-¬
dentes ei palestini. omnes puteos
quos foderant serui patris illius
abraham. illo tempore obstruxe-
runt. implentes humo: in tantum
ut ipse abi melech dicer&e ad ysaac.
Recede a nobis: quoniam potentior
nostri factus es ualde. Et ille
discedens. ut uenir& ad torrentem

Expanded text:
fenestram, vidit eum jocantem fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo trunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem
Abbreviated transcription (Latin):
Honta autem fame super
terram. post eam sterilitatem quȩ
acciderat. in diebus abraham. abi.¬
it ysaac ad abimelech regem pale.¬
stinorum in gerara. Apparuitq ei
dixero tibi: & peregrinare in ea.
Eroq tecum: & benedicam tibi.
Tibi enim & semini tuo dabo uni-¬
uersas regiones has. complens iu-¬
ramentum quod spopondi abra-¬
ham patri tuo: & multiplicabo se.¬
men tuum sicut stellas cęli. Dabo.¬
q posteris tuis uniuersas regiones
has. E benedicentur in semine tuo
omnes gentes terrȩ: eo quod obę¬
dierit abraham uoci meȩ. & custo¬
dierit precepta & mandata mea.
& cerimonias. legesq seruauerit.
Mansit itaq ysaac in geraris. Qui
cum in terrogaretur a uiris loci
illius super uxore sua. respondit.
Soror mea est. Timuerat enim
confiteri quod sibi essor sociata
coniugio. reputans. ne forte inter¬
ficerent eum propter illius
pulchritudinem. Cumq per-¬
transissent dies plurimi. & ibi-¬
dem moraretur : prospitiens abi.¬
melech palestinorum rex per

Expanded text:
Orta autem fame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Philistinorum in Gerara. T. XX, B. XXXdixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli; daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et caeremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est; timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per
Abbreviated transcription (Latin):
ctuq delectabile: & tulit de fru-¬
ctu illius & comedit: deditq uiro
suo. Qui comẽdit. & aperti suil
oculi amborum. Cumq cognouis¬
sent esse se nudos: consuerunt folia
ficus: & fecerunt sibi perizõmata.
EEt cum audissent uocema
dñi dĩ deambulantis in paradiso ad
auram post meridiem: ibscondit
se Mlam & uxor eius a facie dñi
dĩ in medio ligni paradysi. Uoc¬
uit q dñs dĩ adam: & dixit ei. Adã
ubies: Qui ait. Uocem tuam
audiui in paradiso: & timui eo quod
nudus essem : & abscondi me. Cui
dixit ds̃. Quis enim indicauit:
tibi quod nudus esses: nisi quod
ex ligno de quo tibi preceperam.
ne comederes comedisti: Dixitq
adam. Mulier quam dedisti mi¬
chi sociam. dedit michi de ligno:
& comedi. Et dixit dñs ds̃ ad¬

Expanded text:
delectabile: et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum: cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno, et comedi.
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis ornatus eorum. Com¬
pleuit ꝙ ds̃ die septimo opus suũ
quod fererat: & requieuit die
septimo ab uniuerso opere quod
patrarat. Et benedixit diei septi¬
mo. & sanctificauit illum: quia in
ipso cessauerat ab omni opere suo
quod creauit ds̃ ut facer&. Cãp̃uiii
stȩ generationes cęli & terrę quan
do creatȩ sunt : in die quo fecit dñs
ds cęlum & terram. & omne uirgul¬
tum agri ante quam oriretur in t̾ra
omnemq herbam regionis. prius¬
quam germinaret. Non enim plu¬
erat dñs ds̃ super terram: & homo
non erat qui operaretur terram:
sed fons ascendebat ȩ terra: irrigauᷤ
uniuersam superficiem terrȩ. Forma¬
uit igitur dñs dĩ hominem de li-¬
mo terrȩ : & inspirauit in faciem
eius spiraculum uitȩ: & factus est

Expanded text:
ornatus eorum. Complevitque Deus die septimo opus suum quod fecerat, et requievit die septimo ab universo opere quod patrarat. Et benedixit diei septimo, et sanctificavit illum: quia in ipso cessaverat ab omni opere suo quod creavit Deus ut faceret. C. VIII. Istae generationes  Vulg. interserit suns Deus coelum et terram: Et omne virgultum agri antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis priusquam germinaret: non enim pluerat Dominus Deus super terram, et homo non erat qui operaretur terram; sed fons ascendebat e terra, irrigans universam superficiem terrae. Formavit igitur Dominus Deus hominem de limo terrae, et inspiravit in faciem ejus spir
Abbreviated transcription (Latin):
callidior cunctis animantibus¬
dixit ad mulierem. Cur precepit
dit mulier.De fructu lignorum
quȩ sunt in paradiso uescimu.
de fructu uero ligni quod est
in medio paradisi. precepit nob
comederemus. E ne tangeremui alli
ne forte moriamur. Dixit ailti
serpens ad mulierem. Nequaqu
morte moriemini. Scit enim di
quod in quocumq die comederitis
ex eo. aperientur oculi uestri &
eritis sicut dii: scientes bonum &
malum. Uidit igitur mulieꝵ.

Expanded text:
calidior omnibus animantibusdixit ad mulierem, "cur precepit dit: “De fructu lignorum que sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni quod est in medio paradisi precepit nobcomederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem: nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri: et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
ocutusq est dñs ad moysen:
dicens. Lõquere filiis israhel:
ut tollant michi primicias.
Ab omni homine qui offert ultro¬
neus: accipietis eas.¬
ȩc sunt autem quȩ accipere
debetis. Aurum & argentum.
pilos caprarum. & pelles arietũ
rubricatas: pelles yacinctinas.¬
& ligna sethim: oleum ad lu-¬
minaria concinnanda: aromata
in unguentum. & tymiamata
boni odoris: lapides onichinos.
& gemmas ad ornandum ephod.
ac rationale. Facientq michi
sanc tuarium. & habitabo in
medio eorum: iuxta omnem
similitudinem taber naculi quod
ostendam tibi: & omnium ua-¬
sorum in cultum eius. Sicq
faciẽtis illud.¬

Expanded text:
ocutus fuisset Dominus ad Moysen dicens: Loquere filiis Israel, ut tollant mihi primitias ab omni homine, qui offert ultroneus, accipietis eassunt autem quae accipere debetis, aurum et argentum, pilos caprarum et pelles arietum rubricatas, pellesque hyacinthinas, ligna Sethim, oleum ad luminaria concinnanda, aroin unguentum, et thymiamata boni odoris: lapides onychinos et gemmas ad ornandum Ephod ac Rationale. Facientque mihi sanctuarium, et habitabo in medio eorum: juxta omnem similitudinem tabernaculi quod ostendam tibi, et omnium vasorum in cultum ejus: sicque facietis illud
Abbreviated transcription (Latin):
ta & iudicia quȩ precepit dñs mo.¬
Ysi. ut docer& israhel. Confortare.
uiriliter age. Ne timeas: neq paueas.
Ecce ego in paupertatula mea prepa.¬
raui in inpensas domus dñi auri ta.¬
lenta centum milia: & argenti mille
milia talentorum: ęris uero & ferri
non est pondus. Uincitur enim nii.¬
merus magnitudine. Ligna & lapi.¬
des preparaui: ad uniuersa inpendia.
Habes quoq plurimos artifices: lato¬
mos & cementarios. artificesq ligno.¬
rum. & omnium artium ad facien.
dum opus prudentissimos in auro
& argento. ȩre & ferro: cuius non
est numerus. Surge igitur & fac.
& erit dñs tecum. Precepit quoq
dauid cunctis principibus israhel.
ut adiuuarent salomonem filium
suum: Cernitis inquiens quod dñs
ds̃ uester uobiscum sit & dederit
uobis requiem per circuitum. &
tradiderit omnes inimicos in ma-¬
num uestram: & subieeta sit terra
coram dño. & coram populo eius.
Prebete igitur corda uestra & animas

Expanded text:
ta et judicia quae praecepit Dominus Mota et judicia quae praecepit Dominus Mosi, ut doceret Israel. Confortare, et viriliter age, ne timeas, neque paveas. Ecce ego in paupertatula mea praeparavi impensas domus Domini, auri talenta centum millia, et argenti mille millia talentorum; aeris vero et ferri non est pondus, vincitur enim numerus magnitudine; ligna et lapides praeparavi ad universa impendia. Habes quoque plurimos artifices, latomos, et caementarios, artificesque lignorum, et omnium artium ad facidum opus prudentissimos in auro et argento aere et ferro cuius non est numerus surge igitur et fac et erit Dominus tecum praecepit quoque David cunctis principibus Israhel ut adiuvarent Salomonem filium suum cernitis inquiens quod Dominus Deus vester vobiscum sit et dederit vobis requiem per circuitum et tradiderit omnes inimicos in manu vestra et subiecta sit terra coram Domino et coram populo eius praebete igitur corda vestra et animas
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ israhel. Dixitq dauid ad
salomonem. Fili mi uoluntatis meȩ
fuit. ut ȩdificarem domum nomini
dñi dĩ mei: sed factus est ad me
sermo dñi dicens. Multum sangui-¬
nem effudisti: & plurima bella bel.¬
lasti: non poteris ȩdificare domum
nomini meo. tanto effuso sanguine
coram me. Filius qui nascetur tibi.
erit uir quietissimus. Faciam enim
eum requiescere ab omnibus inimicis
suis per circuitum: & obhanc causam
pacificus uocabitur. & pacem & otium
dabo in ifrahel cunctis diebus eius.
Ipse ȩdificabit domum nomini meo
& ipse erit michi infilium. & ego
ero ei in patrem: firmaboq solium
regni eius super israhel in ȩternum
Nunc ergo fili mi sit dñs tecum. &
prosperare: & ȩdifica domum dño
dõ tuo. sicut locutus est de te. Det
quoq tibi dñs prudentiam & sensũ.
ut regere possis israhel: & custodire
legem dñi dĩ tui . Dunc enim pro.¬
ficere poteris. si custodieris manda.

Expanded text:
Domino Deo Israel. Dixitque David ad Domino Deo Israel. Dixitque David ad Salomonem: Fili mi, voluntatis meae fuit ut aedificarem domum nomini Domini Dei mei, sed factus est sermo Domini ad me dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti: non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram me. Filius qui nascetur tibi erit vir quietissimus; faciam enim eum requisuis per circuitum et ob hanc causam pacificus vocabitur et pacem et otium dabo in Israhel cunctis diebus eius ipse aedificabit domum nomini meo et ipse erit mihi in filium et ego ero ei in patrem firmaboque solium regni eius super Israhel in aeternum nunc ergo fili mi sit Dominus tecum et prosperare et aedifica domum Domino Deo tuo sicut locutus est de te det quoque tibi Dominus prudentiam et sensum ut regere possis Israhel et custodire legem Domini Dei tui tunc enim proficere po
Abbreviated transcription (Latin):
Tabernaculum autem dñi quod fece.¬
rat moyses in deserto. & altare holo.¬
caustorum: ea tempestate erat in
excelso gabaon. & non preualuit
dauid ire ad altare: ut ibi obseera.¬
r&e dñm. Nimio enim fuerat ti-¬
more per territus: uidens gladium
tum israhel. Et precepit. ut con.¬
gregarentur omnes proseliti de
terra israhel. Et constituit ex eis
latomos ad cedendos lapides & po.¬
liendos: ut ȩdificaretur domus dñi.
Ferrum quoq plurimum ad clauos
ianuarum. & ad commissuras atq
iuncturas preparauit dauid: et
ȩris pondus innumerabile. Ligna
quoq cedrina non poterant esti-¬
mari: quȩ sydonii & tyriideporta.¬
uerunt ad dauid. & dixit dauid.
Salomon filius meus puer paruulus
est: & delicatus. Domus autem quã
ȩdificari uolo dño : talis esse deb&.
ut in cunctis regionibus nomine.¬
tur. Preparabo ergo ei necessaria.
Et obhanc causam: ante mortem su.¬
am omnes preparauit impensas.
U ocauitq salomonem filium suum:
& precepit ei ut ȩdificar& domum

Expanded text:
Tabernaculum autem Domini, quod fecerat Moses in deserto, et altare holocaustorum, ea tempestate erat in excelso Gabaon. Et non praevaluit David ire ad altare, ut ibi obsecraret Deum: nimio enim fuerat timore perterritus, videns gladium tum Israel. Et praecepit ut congregarentur omnes proselyti de terra Israel, et constituit ex eis latomos ad caedendos lapides et poliendos, ut aedificaretur domus Dei. Ferrum quoque plurimum ad clavos januarum, et ad commissuras atque juncturas praeparavit David: et aeris pondus innumerabile: Ligna quoque cedrina non poterant aestimari, quae Sidonii et Tyrii deportaverant ad David. Et dixit David: Salomon filius meus puer parvulus est et delicatus; domus autem, quam aedificari volo Domino, talis esse debet, ut in cunctis regionibus nominetur: praeparabo ergo ei necessaria. Et ob hanc causam ante mortem suam omnes paravit impensas. Vocavitque Salomonem filium suum, et praecepit ei ut aedificaret domum
Abbreviated transcription (Latin):
eum ornan. & processit ei obuiam
de area: & adorauit illum pronus
in terram. Dixitq ei dauid. Da
michi locum areȩ tuȩ. ut ȩdificem
in ea altare dñi: ita ut quantum
ual&x argenti accipias. & cessoe pla.¬
ga a populo. Dixit autem ornan
ad dauid  Solle : & faciat dñs meus
rex quodcumq ei plac&. Sed &
boues do in holocaustum. & tribulas
in ligna: & triticum insacrificium.
Omnia libens prebeo. Dixitq ei rex
dauid. Nequaquam ita fiet. sed
argentum dabo quantum ual&.
N eq enim tibi auferre debeo: & sic
offerre dño holocausta gratuita.
Dedit ergo dauid ornan pro loco.
siclos auri iustissimi ponderis sex¬
centos. Et edificauit ibi altare
dño: obtulitq holocausta & pacifica.
Et inuocauit dñm: & exaudiuit eum
in igne de cęlo. super altare holo¬
causti. Precepitq dñs angelo: & con-¬
uertit gladium suum in uaginam.
Protinus ergo dauid uidens quod
exaudiss&e eum dñs in area ornan
iebusei. immolauit ibi uictimas.¬

Expanded text:
eum Ornan, et processit ei obviam eum Ornan, et processit ei obviam de area, et adoravit illum pronus in terram. Dixitque ei David: Da mihi locum areae tuae ut aedificem in ea altare Domino: ita ut quantum valet argenti, accipias, et cesset plaga a populo. Dixit autem Ornam ad David: Tolle, et faciat dominus meus rex quodcumque ei placet: sed et boves do in holocaustum, et tribulas in ligna, et triticum in sacrificium: Omnia libens praebebo. Dixitque ei rex David: Nequaquam ita fiet, sed argentum dabo quantum valet: neque enim tibi auferre debeo, et sic offerre Domino holocausta gratuita. Dsiclos auri justissimi ponderis sexcentos, et aedificavit ibi altareDomino obtulitque holocausta et pacifica et invocavit Dominum et exaudivit eum in igne de caelo super altare holocausti praecepitque Dominus angelo et convertit gladium suum in vaginam protinus ergo David videns quod exaudisset eum Dominus in area Ornan Iebusei immolavit ibi victimas
Abbreviated transcription (Latin):
manus tua. Porro angelus dñi sta.¬
bat iuxta aream ornan iebusei.
Leuañsq dauid oculos suos. uidit
angelum dñi stantem inter cęlum
& terram. & euaginatum gladium
in manu eius: & uersum contra ihe.¬
rusalem. Et ceciderunt tam ipse
quam maiores natu uestiti ciliciis.
proni in terram. Dixitq dauid ad
dñm. Nonne ego sum qui iussi. ut
numeraretur populus: Ego qui pec-¬
caui: ego qui malum. feci. Iste grex
quid commeruit: Dñe d̃s meus
uertatur obsecro manus tua in me
& in domum patris mei: populus
autem tuus non percutiatur. Ange.¬
lus autem dñi precepit gad ut dice.¬
r& dauid. & ascender&: exstruer&eq
altare dño dõ in area ornan iebusei.
Ascendit ergo dauid iuxta sermonẽ
gad. quem locutus ei fuerat ex
nomine dñi. Porro ornan cum
suspexiss& & uidiss& angelum. qua.¬
tuorq filii eius cum eo: absconde.¬
runt se. Nam eo tempore. terebat
in area triticum. Igitur cum ue.¬
nir& dauid ad ornan. conspexit

Expanded text:
manus tua porro angelus Domini stamanus tua porro angelus Domini stabat iuxta aream Ornan Iebusei levansque David oculos suos vidit angelum Domini stantem inter terram et caelum et evaginatum gladium in manu eius et versum contra Hierusalem et ceciderunt tam ipse quam maiores natu vestiti ciliciis et proni in terram dixitque David ad Deum nonne ego sum qui iussi ut numeraretur populus ego qui peccavi ego qui malum feci iste grex quid commeruit Domine Deus meus vertatur obsecro manus tua in me et in domum patris mei populus autem tuus non percutiatur angelus autem Domini praecepit Gad ut diceret David et ascenderet extrueretque altare Domino Deo in area Ornan Iebusei ascendit ergo David iuxta sermonem Gad, quem locutus ei fuerat ex nomine Domini. Porro Ornan cum suspexisset, et vidisset angelum, quatuorque filii ejus cum eo, absconderunt se: nam eo tempore terebat in area triticum. Igitur cum veniret David ad Ornan, conspexit
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est dñs ad gad uidentem
dauid: dicens. Uade & loquere ad
dauid: & dic ei. Hȩc dicit dominus.
Trium tibi optionem do. Unum
quod uolueris elige: & faciam tibi.
Cumq uenissoe gad ad dauid: dixxit
ei. Hec dicit dñs. Elige quod uolu.¬
eris. Aut tribus annis famẽ in terra:
aut tribus mensibus fugere te
hostes tuos. & gladium eorum non
posse euadere : aut tribus diebus
gladium dñi & mortem uersari
in terra. & angelum dñi interficere.
in uniuersis finibus israhel. Nunc
igitur uide : quid respondeam ei
qui me misit. Et dixit dauid ad
gad. Ex omni parte me angustiȩ
premunt. Sed melius est michi
ut incidam in manus dñi: quia
multȩ sunt miserationes eius: quã
in manus hominum. Misit ergo
dñs pestilentiam in israhel. Et
ceciderunt de israhel. septuaginta
milia uirorum. Misit quoq in ihe-
eam. Cumq percuteretur. uidit
dñs. && misertus est super mag.¬
nitudine mali: & imperauit angelo
qui percutiebat. Sufficit iam: cesset

Expanded text:
locutus est Dominus ad Gad Videntem locutus est Dominus ad Gad Videntem David, dicens: Vade, et loquere ad David, et die ei: Haec dicit Dominus: Trium tibi optionem do; unum quod volueris, elige, et faciam tibi. Cumque venisset Gad ad David, dixit ei: Haec dicit Dominus: Elige quod volueris: Aut tribus annis famem: aut tribus mensibus fugere te hostes tuos et gladium eorum non posse evadere aut tribus diebus gladium Domini et mortem versari in terra et angelum Domini interficere in universis finibus Israhel nunc igitur vide quid respondeam ei qui misit me et dixit David ad Gad ex omni parte me angustiae premunt sed melius mihi est ut incidam in manus Domini quia multae sunt miserationes eius quam in manus hominum misit ergo Dominus pestilentiam in Israhel et ceciderunt de Israhel septuaginta milia virorum misit quoque angelum eam cumque percuteretur vidit Dominus et misertus est super magnitudinem mali et imperavit angelo qui percutiebat sufficit iam cesset
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ut numerar& israhel. Di.¬
xitq clauid ad ioab & ad princi¬
pes populi. Ite. & numerate israhel
a bersabeȩ usq dan: & afferte mi-¬
chi numerum ut sciam. Responditq
ioab. Augeat dñs populum suum.
centuplum quam sunt. Nonne dñe¬
mi rex omnes serui tui sunt: quare
hoc querit dñs meus rex. quod in
peccatum reputetur israheli : Sed
sermo regis magis preualuit. Egres.¬
susq est ioab. & circumiuit uniuer.¬
sum israhel: & reuersus est iherusalẽ.
Deditq dauid numerum eorum.
quos circumierat. Et inuentus
est omnis israhel numerus. mille
milia & centum milia uirorum
educentium gladium. De iuda au-¬
tem: trecenta septuaginta milia
bellatorum. Nam leui & beniamin
non numerauit. eoquod inuitus
exequeretur regis imperium. Dis.¬
plicuit autem dõ quod iusserat.
& percussit israhel Dixitq dauid
ad dñm. Peccaui nimis: ut hoc fa.¬
cerem. Qiero aufer iniquitatem
serui tui.: quia insipienter egi.Et

Expanded text:
DaDaxitque David ad Joab et ad principes populi: Ite et numerate Israel a Bersabee usque Dan, et afferte mihi numerum ut sciam. Responditque Joab: Augeat Deus populum suum centuplum quam sit. Quare mi rex omnes servi tui sunt quare hoc quaerit dominus meus quod in peccatum reputetur Israheli sed sermo regis magis praevaluit egressusque est Ioab et circuivit universum Israhel et reversus est Hierusalem deditque David numerum eorum quos circumierat et inventus est omnis Israhel numerus mille milia et centum milia virorum educentium gladium de Iuda autem trecenta septuaginta milia bellatorum nam Levi et Beniamin non numeravit eo quod invitus exsequeretur regis imperium dispet percussit Israel. Dixitque David ad Deum: Peccavi nimis ut hoc facerem: obsecro, aufer iniquitatem servi tui, quia insipienter egi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bias quoq urbis plurimas tulit.
Populum autem qui erat in ea edii-
xit. & fecit super eos tribulas &
trahas. & ferrata carpenta transire:
ita ut dissecarentur omnes. & con-¬
tererentur. Sic fecit qu& cun.¬
ctis urbibus filiorum ammoni.
Et reuersus est cum omni populo
suo in iherusalem. Post hȩc initum
est bellum in gazer aduersus phy-¬
listeos. in quo percussit sobbochai
usathites saphai de genere raphaim.
& humiliauit eos. Aliud quoq
bellum gestum est aduersus phy¬
listeos. in quo percussit a deodatus
filius saltus bethleemites fratrem
goliath gethei: cuius hastȩ lignum
erat quasi liciatorium texentium.
Sed & aliud bellum accidit in geth.
in quo fuit homo longissimus ha.¬
bens digitos senos: id est simul uigin.¬
ti quatuor: qui & ipse de rapha fui-¬
erat stirpe generatus. Hic blasphe
mauit israhel. & percilssit eum
ionathan filius samaa fratris dauid.
Hi sunt filii rapha in geth. qui ceci.
than contra israhel: & incitauit

Expanded text:
bias quoque urbis plurimas tulit: bias quoque urbis plurimas tulit: Populum autem, qui erat in ea, eduxit: et fecit super eos tribulas, et trahas, et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur, et contererentur: Sic fecit David cunctis urbibus filiorum Ammon, et reversus est cum omni populo suo in Jerusalem. Post haec initum est bellum in Gazer adversum Philisthaeos: in quo percussit Sobbochai Usathites, Saphai de genere Raphaim, et humiliavit eos. Aliud quoque bellum gestum est adversus Philisthaeos, in quo percus it Adeodatus filius Saltus Leemites fratrem Goliath Geerat quasi liciatorium texentium sed et aliud bellum accidit in Geth in quo fuit homo longissimus habens digitos senos id est simul viginti quattuor qui et ipse de Rapha fuerat stirpe gmavit Israel: et percussit eum Jonathan filius Samaa fratris David. Hi sunt filii Rapha in Geth, qui cecideem Satan contra Israel: et incitavit
Abbreviated transcription (Latin):
duxit syrum qui erat transfluuium.
Sophat autem princeps militię &¬
ad adezer: erat dux eorum. Qouod
cum nuntiatum esset dauid. con.¬
gregauit uniuersum israhel: et
transiuit iordanem. Irruitq in eos.
& direxit ex aduerso aciem: illis con¬
tra pugnantibus. Fugit autem sẏrus
ifrahel. Et interfecit dauid de sy¬
ris septem milia curruum: & qua-¬
diriginta milia peditum: & sophat
exercitus principem. Uidentes au.¬
tem serui adadezer se ab israhel esse
superatos: transfugerunt ad dauid:
& seruierunt ei. Nolueruntq ul.¬
tra sẏri auxilium prebere filiis ammon.
eo tempore quo solent reges adbel.¬
la procedere: congregauit ioab
exercitum & robur militiȩ. et
uastauit terram filiorum animon.
Perrexitq & obsedit rabba. Porro
dauid manebat. in iherusalem.
quando ioab percussit rabba. et
destruxit eam. Gulit autem clauid
coronam melchom de capite eius.
& inuenit in ea auri pondo talen.¬
tum. & pretiosissimas gemmas.

Expanded text:
duxit Syrum, qui erat trans fluvium: duxit Syrum, qui erat trans fluvium: Sophach autem princeps militiae Adadezer, erat dux eorum. Quod cum nuntiatum esset David, congregavit universum Israel, et transivit Jordanem, irruitque in eos, et direxit ex adverso aciem, illis contra pugnantibus. Fugit autem Syrus Israel: Et interfecit David de Syris septem millia curruum, et quadraginta millia peditum, et Sophach exercitus principem. Videntes autem servi Adadezer, se ab Israel esse superatos, transfugerunt ad David, et servierunt ei: noluitque ultra Syria auxilium praebere filiis Ammon. eo tempore, quo solent reges ad bella procedere, congregavit Joab exercitum, et robur militiae, et vastavit terram filiorum Ammon, perrexitque, et obsedit Rabba: Porro David manebat in Jerusalem, quando Joab percussit Rabba, et destruxit eam. Tulit autem David coronam Melchom de capite ejus, et invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas,