comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑo super omnem aquã:
et ad horam fluminis
omne fenum euelletur:
Gratia sicut paradisus in
benedictionibus: et mise¬
ricordia in secula perma¬
net: Utita sibi sufficientis
operarii condulcabituꝵ:
et in ea inuenies thesau¬
rum. filii Edificatio ciuita¬
tis confirmabit nomen:
et super hanc mulier un¬
maculata computabitur
Uinum et musica lȩtifi¬
cant cor: et super utraq
dilectio sapientiȩ: Tibia
et psalterium suauem fa-¬
ciunt melodiam: et super
utraq lingua suauis: Gra-¬
tiam et speciem desidera
uit oculus tuus: et super
hoc uirides sationes: Ami¬
cus et sodalis in tempore
conuenientes: et super
utrosq mulier cum uiro:
Fratres in adiutorium in
tempore tribulationis: et
super eos misericordia libe.¬
rabit᷑. Nurum et argentũ¬
est constitutio pedum: et
super utrumq consilium
beneplacitum: Facultates
et u̾tutes exaltant cor: et
super hec timor dñi: Non
est in timore dñi minora¬
tio: et non est in eoͬ quire¬
re adiutorium: Timor do-¬

Expanded text:
 super omnem aquam et ad oram fluminis ante omnem faenum evelletur gratia sicut paradisus in benedictionibus et misericordia in saeculo permanet vita sibi sufficientis operarii condulcabitur et in ea invenies thesaurum fili aedificatio civitatis confirmabit nomen et super haec mulier inmaculata conputatur vinum et musica laetificant cor et super utraque dilectio sapientiae tibiae et psalterium suavem faciunt melodiam et super utraque lingua suavis gratiam et spbit oculus tuus, et super hoc virides sationes. Amicus et sodalis in tempore convenientes, et super utrosque mulier cum viro. Fratres in adjutorium in tempore tribulationis: et super eos misericordia liberabit. Aurum et argentum constituet pedem, et super utrumque consilium beneplet virtutes exaltant cor et super haec timor Domini non est in timore Domini minoratio et non est in eo inquirere adiutorium timor Do
Abbreviated transcription (Latin):
timorem illius super om¬
nem carnem: et dominat
est bestiarum et uolatiliũ:
Creauit ex ipso adiutoriũ
simile sibi: Consilium. et
linguam. et oculos. et au¬
res. et cor dedit illis excogi¬
tandi: et disciplina intelle¬
ctus repleuit illos: Crea¬
uit illis scientiam spiritus.
sensu impleuit cor illorũ:
⁊bona et mala oftendit il.¬
lis: Posuit oculum ipsorũ
super corda ipsorum. osten¬
dere illis magnalia operũ
suorum: ut nomen sanct¬
ficationis collaudent: et
gloriari in mirabilibusills.
ut magnalia enarrent o¬
perum eius: Addidit illis
disciplinam: et legem uid¬
hereditauit illos: Testamen¬
tum ȩternum constituit
iudicia sua ostendit illis: Et

Expanded text:
timorem illius super omtimorem illius super omneest bestiarum volatilium. Creavit ex ipso adjutorium simile ipsi: consilium, et linguam, et oculos, et aures, et cor dedit illis excogitandi: et disciplina, et intellectu replevit illos. Creavit illis scientiam spiritus, sensu implevit cor eorum, et mala et bona ostendit illis. Posuit oculum eorum super corda eorum, ostendere illis magnalia operum suorum, ut nomen sanctificationis conlaudent; et gloriari in mirabilibus illius, et magnalia enarrare operum ejus. Addidit illis disciplinam, et legem vithereditavit illis. Testamentum aeternum constituit judicia sua ostendit illis.
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo: et dicam in equi¬
tate disciplinã: et scrutabor
enarrare sapientiam: et¬
in uerbis meis attende in
corde tuo: Et dico in ȩqui¬
tate spiritus uirtutes quas
posuit deus in opere suo
ab initio: et in ueritate e¬
nuncio scientiam eius: In
iudicio dei opera ipsius ab
initio: et ab institutione
ipsorum distinxit partes
illorum. et initia ipsorum
in gentibus suis: Ornauit
in eternum opera illorũ:
nec esurierunt. nec labora¬
uerunt: et non destiterũt
ab operibus suis: Unusqͥsq
proximum sibi non angu¬
stiauit usq in ȩternum:
Non sis incredibilis uerbo
illius: Post hec deus in ter¬
ram respexit: et impleuit
illam bonis suis: Anima
omnis uitalis denunciauit
ante faciem ipsius: et ipsa
iterum reuersio illorum:
terra hominem: et
secundum imaginem suã
fecit illum: et iterum con¬
uertit illum in ipsam: et se¬
cundum se uestiuit illum
uirtute: Numerum dierum
et tempus dedit illi: et de¬
dit illi potestatẽ eorum quȩ
sunt super terram: Posuit

Expanded text:
corde tuo, et dicam in aequitate disciplinam, et scrutabor enarrare sapientiam. in verbis meis adtende in corde tuo et dico in aequitate spiritus virtutes quas posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem ipsius et ipsa iterum reversio illorum terra hominem et secundum imaginem suam fecit illum et iterum convertit illum in ipsam et secundum se vestivit illum virtutem numerum dierum et tempus dedit illi et dedit illi potestatem eorum quae sunt super terram posuit
Abbreviated transcription (Latin):
surget perditio eorum: Et
ruinam utriusq quis no¬
uit: hȩc quoq sapientibus:
Cognoscere personam in
iudicio. non est bonũ: Q
dicunt impio iustus es. male¬
dicent ei populi: et detesta¬
buntur eos tribus: Q ui
arguunt laudabuntur: et
super ipsos ueniet benedie¬
tio: Labia deosculabitur qͥ
recta uerba respondet : Pre¬
para foris opus tuum: et
diligenter exerce agrũ tuũ:
it postea edifices domum
tuam: Ne sis testis frustra
contra proximum tuum:
nec lactes quẽquam labis
tuis: Ne dicas quomodo fe¬
cit mi hi sic faciam ei: red¬
dam unicuiq secundum
opus suum:.
er agrum hominis pi¬
gri transiui: et per ui¬
neam uiri stulti: et ecce re
⁊ operuerant superficiem
eius spinȩ: et maceria lapi¬
dum destructa erat: Q uod
cum uidissem posui in cor¬
de meo: et exemplo didici
disciplinam: Usq quo pi
ger dormis: usq quo de
somno consurges: Parum¬
inquam dormies: modicũ
dormitabis: pauxillũ ma¬
nus conseres ut quiescas:

Expanded text:
surget perditio eorum: et surget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum ; operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici discger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas,
Abbreviated transcription (Latin):
in die angustiȩ: imminu¬
etur fortitudo tua:
rue eos qui ducuntur
ad mortem: et qui tra¬
huntur ad interitũ liberare
ne cesses:Si dixeris uires
non suppetunt: qui inspec¬
tor est cordis ipse intelligit:
et seruatorem animȩ tuȩ
ni hil fallit: reddetq ho¬
mini secundum opera sua:
Comede fili mi mel quia bo¬
num est. et fauum dulcis¬
simum gutturi tuo: sic et
doctrina sapientiȩ animȩ
tuȩ:quam cum inueneris
habebis spem in nouissimiᷤ.
et spes tua non peribit: Ne
insidieris et queras impie¬
tatem in domo iusti: neq
uastes requiem eiu
epties enim cadet iustus
corruent in malum:Cum
ceciderit inimicus tuus ne
gaudeas: et in riuna eius
ne exultet cortuum:ne for¬
te uideat dñs et displiceat
ei. et auferat ab eo iram
suam: Ne contendas cum pes¬
simis. nec emuleris impios:
qm̃ non habent futurorũ
spem mali: et lucerna impi¬
orum extinguetur: Time
dñm filimi et regem: et
cum detractoribus nõ com¬
miscearis: qm̃ repente con¬

Expanded text:
in die angustiae: imminuin die angustiae: imminuetur fortitudo tua. rue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris: Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus, Septies enim cadet  Al. ccorruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas, et in ruina ejus ne exsultet cor tuum: Ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente con
Abbreviated transcription (Latin):
in uitro color eius: Ingredit᷑
blande:sed in nouissi mo
mordebit ut coluber: et si¬
cut regulus uenena diffun¬
det: Oculi tui uidebunt
extraneas: et cortuum loque¬
tur peruersa: Et eris sicut
dormiens in medio mari:
et quasi sopitus guberna¬
tor amisso clauo: et dices:
Uerberauerunt me: sed
non dolui: Taxerunt me:
et ego non sensi: Quando
euigilabo: et rursus uina
se cum eis: quia rapinas me¬
ditatur mens eorum. et
fraudes labia eorũ loquun¬
tur: Sapientia edificabitur
domus: et prudentia robo¬
rabitur: In doctrina reple¬
buntur cellaria: et erit¬
uniuersa substantia pre¬
ciosa et pulcherrima: Uir
sapiens fortis est: et uir do¬
ctus robustus et ualidus:
quia cum dispositione ini¬
tur bellum: et erit salus u¬
bi multa consilia sunt: Ex¬
celsa stulto sapientia: in por¬
ta non aperiet os suum:
Qui cogitat mala facere:
stultus uocabitur:. Cogitatio
stulti peccatum est: et abo¬
minatio hominum detra¬
ctor: Si desperaueris lassus

Expanded text:
in vitro color ejus. Ingreditur in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina se cum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus
Abbreviated transcription (Latin):
Tudi fili mi et esto sapiens
et dirige in uia animum
tuum: Noli esse inconuiuss
potatorum: nec in comes¬
sationibus eorum qui car¬
nes ad uescendũ conferunt:
Quia uacantes potibus. et
dantes symbola consumen¬
tur: et uestietur pannis dor¬
mitatio: Audi patrem tu¬
um qui genuit te:et ne
contemnas cum senuerit
mater tua: Ueritatẽ eme:
et noli uendere sapientiam.
et doctrinam. et intelligen¬
tiam: Exultat gaudio pater
iusti: qui sapientẽ genuit
letabitur in eo: Gaudeat pa¬
ter tuus et mater tua: et
exultet quȩ genuit te: Pre¬
be filimi cortuum mi hi:
et oculi tui uias meas custo¬
diant: Eouea enim profun¬
da est meretrix: et puteus
angustus aliena: Insidiatur
in uia quasi latro: et quos
incautos uiderit interficiet:
Cuiue:cuius patri ue:cui
rixe. cui fouee:cui sine cau¬
sa uulnera: cui suffusio ocu¬
lorum: Nonne his qui mo¬
rantur in uino:et student
calicibus epotandis: Ne in¬
tuearis uinum quando
flauescit: cum splenduerit

Expanded text:
Audi, fili mi, et esto sapiens: Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt: Quia vacantes potibus, et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit
Abbreviated transcription (Latin):
uido: et ne desideres cibos
eius: qm̃ in similitudinem
arioli et coniectoris estimat
quod ignorat: Comede et
bibe dicet tibi: et mens eiꝰ
non est tecum: Cibos quos
comederas euomes: et per¬
des pulchros sermones tu¬
os: In auribus insipientiũ
ne loquaris: quia despici¬
ent doctrinam eloquii tul:
Neatangas terminos par¬
uulorum: et agrum pupil¬
lorum ne introeas: Propin¬
quus enim eorum fortis est:
et ipse iudicabit contra te
causam illorũ: Ingrediat᷑¬
ad doctrinam cortuum: et
aures tuȩ ad uerba scientiȩ:
Noli subtrahere a puero dis¬
ciplinam: si enim percusse¬
ris eum uirga. non morie¬
tur: Tu uirga percutis eum:
et animam eius de inferno
liberabis:
ilimi si sapiens fuerit
animus tuus. gaudebit
tecum cor meum: et exulta¬
bunt renes mei cum locu¬
ta fuerint recta labia tua:
Non emuletur cortuũ pec¬
catores: sedintimore dñi
esto tota die: quia habebis
spem in nouissimo. et pre¬
stolatio tua non auferet᷑.

Expanded text:
vido, et ne desideres cibos vido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatuad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
conteras egenum in porta:
eius: et configet eos qui con¬
fixerunt animam eius:
oli esse amicus
homini iracundo:neq
ambules cum uiro furioso:
ne forte discas semitas eius.
et sumas scandalũ animȩ
tuȩ: Noli esse cum his qui de¬
figunt manus suas: et qui
uades se offerunt pro debi¬
tis: Si enim non habes un¬
de restituas: quro causȩ
est ut tollat operimentum
de cubili tuo: Ne transgredia¬
ris terminos antiquos. quos
posuerunt patres tui: Uudi¬
sti uirum uelocem in opere
suo: coram regibus stabit.
nec erit ante ignobiles: Gn
principe: diligenter atten¬
de quȩ posita sunt ante fa¬
ciem tuam: et statue cultrũ
ingutture tuo. si tamen
habes in potestate animã
tuam: Ne desideres de cibis
eius in quo est panis men¬
dacii: Noli laborare ut dite¬
ris: sed prudentiȩ tuȩ po¬
ne modum: Ne erigas ocu¬
los tuos ad opes quas habe¬
re non potes: quia facient
sibi pennas quasi aquilȩ.
et uolabunt in celum: Ne
comedas cum homine in¬

Expanded text:
conteras egenum in porta: conteras egenum in porta: ejus, et configet eos, qui confixerunt animam ejus, Noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum viro furioso: Ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles. Caprincipe, diligenter attende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine in
Abbreviated transcription (Latin):
derisorem. et exibit cum eo
iurgium: cessabuntq cause
et contumeliȩ: Qui diligit
cordis mundiciam: propter
gratiam labiorum suorum
habebit amicum regẽ: Ocu¬
li dñi custodiunt scientiam:
et supplantantur uerba
iniqui: Dicit piger leo est
foris: in medio platearum
occidendus sum: Eouea pro¬
funda os alienȩ: cui iratus
est dñs incidet in eam: Stul¬
ticia colligata est in corde pu-¬
eri: et uirga disciplinȩ fuga¬
bit eam: Q ui calumniatur
pauperem. ut augeat diui¬
tias suas: dabit ipse ditiori.
et egebit: Eili mi inclina au¬
rem tuam. et audi uerba sa¬
pientium: appone autem
cor ad doctrinam meam:
Quȩ pulchra erit tibi cum
tuo. et redundabit in labiis
tuis: ut sit in dño fiducia
tua: unde et oftendi tibi
eam hodie: Ecce descripsi
eam tibi tripliciter in cogi¬
tationibus et scientia: ut
ostenderẽ tibi firmitatem
et eloquia ueritatis: respon¬
dere ex his illi qui miserurit te
Non facias uiolentiam pau¬
peri quia pauper est:neq

Expanded text:
derisorem, et exibit cum eo derisorem, et exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erit tibi, cumtuo, et redundabit in labiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: neque
Abbreviated transcription (Latin):
obediens loquetur uictoriã:
Uir impius procaciter of¬
firmat uultum suum: qui
aũt rectus est corrigit uiam
suam: Non est sapientia:
non est prudentia:non est
consilium contra dominũ:
Equus paratur ad diẽ belli::¬
dñs autem salutem tribuet:
¶elius est nomen bonum
quam diuitiȩ multȩ: suꝑ
aurum et argentũ gratia
bona: Oiues et pauper ob¬
uiauerunt sibi: utriusq
operator est dñs: Callidus
uidit malum et abscondit
se: innocens pertran siit et
afflctus est damno: Finis
modestiȩ timor dñi: diuitiȩ
et gloria et uita: Arma et
gladii in uia peruersi: cu¬
stos autem animȩ suȩ lon¬
ge recedit ab eis:Prouerbi¬
um est: adolescens iuxta
uiam suam. etiam cum se¬
nuerit non recedet ab ea
Diues pauperibus imperat:
et qui accipit mutuum ser¬
uus est fenerantis: Q ui
seminat iniquitatẽ metet
mala: et uirga ire suȩ con¬
summabitur: Q ui pronus
est ad misericordiam bene¬
dicetur: de panibus enu
suis dedit pauperi: Eice

Expanded text:
obediens loquetur victoriam. obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum equus paratur ad diem belli Dminus autem salutem tribuet melius est nomen bonum quam divitiae multae super argentum et aurum gratia bona dives et pauper obviaverunt sibi utriusque operator est Dominus callidus vidit malum et abscondit se inafflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperi. Ejice
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit iras: et donum
in sinu indignationẽ maxi
mam Gaudium iusto est
facere iudicium: et pauor
operantibus iniquitatem:
uir qui errauerit a uia
doctrinȩ: in cȩtu gigantũ
epulas in egestate erit:qui
amat uinum et pinguia
non ditabitur: Pro iusto
datur impius: et prorectis
iniquus: Melus est habi¬
tare in terra deserta: quã
cum muliere rixosa et ira¬
cunda: Thesaurus deside¬
rabilis et oleum in habita¬
culo iusti: et imprudens
homo dissipabit illud: Qͥ
ricordiam: inueniet uitam
ascendit sapiens: et destru¬
xit robur fiduciȩ eius: Qͥ
custodit os suum et linguã
suam: custodit ab angustii
animam suam: .¬
uperbus et arrogans
uocatur indoctus: qui
in ira operatur superbiam:
Desideria occidunt pigrũ:
noluerunt enim quicquã
manus eius operari: Tota
die concupiscit et desiderat¬
impius: qui aũt iustus est
tribuet et non cessabit: Ho¬
stiȩ impiorum abominabi¬
les: que offeruntur ex scelere:
Testis mendax peribit: uir

Expanded text:
exstinguit iras, et donum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem mam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Quiricordiam, inveniet vitam,ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans ocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir
Abbreviated transcription (Latin):
q uoluerit inclinabit illud
Omnis uia uiri recta sibi
uidetur: appendit autei
acere misericordiam et
iudicium: magis placet
dño quam uictimȩ: Exal¬
tatio oculorum est dilatatio
cordis: lucerna impiorum
peccatum: Cogitationes ro¬
busti semper in abundan¬
tia: omnis aũt piger sem¬
per in egestate est: Qui con¬
gregat thesauros lingua
mendacii.uanus et excors¬
est: et impingetur ad la¬
queos mortis: Rapinȩ umn¬
piorum detrahent eos:qͥa
noluerunt facere iudiciũ:
Peruersa uia uiri aliena
est:qui aũt mundus est.
rectum opus eius: Melius
est sedere in angulo doma¬
tis: quam cum muliere li¬
tigiosa et in domo cõmi¬
ni: Anima impii desiderat
malum: non miserebitur
proximo suo: Multato pe¬
stilente. sapientior erit par¬
uulus: et si sectetur sapien¬
te. in sumet scientiam: E x¬
cogitat iustus de domo im¬
pii: ut detrahat impios a
malo: Qui obturat aurem
suam ad clamorẽ pauperis:
et ipse clamabit et nõ exau-¬
dietur: Munus absconditũ

Expanded text:
illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est eest, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
nauerit: per stultum cum
saturatus fuerit cibo: per
odiosam mulierem cum in
matrimoniti fuerit assum¬
pta: et per ancillam cum
heres fuerit dominȩ suȩ:
Q uatuor sunt minima ter¬
re: et ipsa sunt sapientiora
sapientibus. Formicȩ popłs¬
infirmus: quȩ preparat
in messe cibum sibi: Lepus¬
culus. plebs inualida: qui
collocat in petra cubile suũ:
Regem locusta non habet:
et egreditur uniuersa pen
turmas Stellio manibus
nititur: et moratur in ȩdibꝰ
regis: Tria sunt quȩ bene
gradiuntur: et quartum
quod incedit feliciter: Leo
fortissimus bestiarum: ad
nullius pauebit occursum:
Gallus succinctus lumbos:
et aries: nec est: qui resistat
ei: Et qui stultus apparuerit:
post quam eleuatus est in
sublime: Si enim intellexis¬
set: ori imposuisset manũ:
Qui autem fortiter premit
hubera ad eliciendum lac:
exprimit butyrum: Et qͥ
uehementer emũ git. eli¬
cit sanguinem: et qui pro¬
uocat iras. producit discor
mater sua: Q uid

Expanded text:
nauerit; per stultum, cum nauerit; per stultum, cum saturatus fuerit cibo; et per odiosam mumatrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populinfirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem: et qui provocat iras, producit discordmater sua. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
maledicit: et quȩ matri
tio quȩ sibi munda uidetur:
et tamen non est lota a sor¬
dibus suis: Generatio cunu ᷤ
excelsi sunt oculi: et palpe¬
brȩ eius in alta surrecte: Ge¬
neratio quȩ pro dentibus
gladios habet. et comman¬
dit molaribus suis: ut co¬
medat inopes de terra. et
pauperes ex hominibus:
Sanguisugȩ duȩ sunt filiȩ:
dicentes affer. affer: Tria
sunt insatiabilia: et quar¬
tum quod nunquam dicit
sufficit: Infernus et os uiil¬
ue: et terra quȩ non satiafur¬
btatr aqua: Ignis uero nun¬
quam dicit sufficit: Oculũ
qui subsannat patrem et
despicit partum matris
suȩ: effodiant eum corui de
torrentibus: et comedant
illum filii aquilȩ:
ria sunt difficilia mi hi:
uiã nauis in medio mari:
et uiã uiri in adolescentia¬
sua: Talis est uia mulieris
adultere: quȩ comẽdit et
tergens os suum dicit: nos
sum operata malum: Per
tria mouetur terra: et quar¬
tum quod non potest susti¬
nere: Per seruum cum reg¬

Expanded text:
maledicit, et quae non bemaledicit, et quae non beio, quae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum, quod numquam, dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. tria mouetur terra et quartum, quod non potest sustinere: per seruum, cum reg
Abbreviated transcription (Latin):
lusio quam locutus est uir
cum quo est deus: et qui deo
secum morante confortatus
ait: Stultissimus sum uiro¬
rum: et sapientia hominũ
non est mecum: Non didici
sapientiam: et noui sancto¬
rum scientiam: Quis ascen¬
dit in cȩlum. atq descendit:
Quis continuit spiritum
in manibus suis: Q uis
colligauit aquas quasi in
uestimento: Quis suscita¬
uit omnes terminos terrȩ:
Quod nomen eius: et qͦd
nomen filii eius si nosti:
mnis sermo dei
ignitus: clipeus est spe¬
rantibus in se: Ne addas qͥs-¬
quam uerbis illius: et ar¬
guaris inueniarisq men¬
lax: Ouorogaui te:ne de¬
neges mi hi antequã mori-¬
ar: Uanitatem et uerba
mendacii longe fac a me:
mendicitatem et diuitias ne
dederis mi hi: Tribue tan¬
tum uictui meo necessaria:
ne forte saturaius illiciar ad
negandum et dicam: qͥs
est dñs: aut egestate com¬
pulsus furer: et peierem no¬
men dei mei: Ne accuses ser¬
uum ad dñm suum: ne for¬
te maledicat tibi. et corruas
Generatio quȩ patri suo

Expanded text:
sio, quam locutus est vir, cumo quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum. Non didici sapientiam, et novi sanctorum scientiam, Quis ascendit in coelum, atque descendit? quis continuit spiritum in manibus suis? Quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatem, et divitias ne dederis mihi: tribue tantum victui meo necessaria: Ne forte satiatus illiciar ad negandum, et dicam: Quis est Dominus? et egestate compulsus furer, et perjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad Dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corruas Generatio, quae patri suo
Abbreviated transcription (Latin):
tur scelera: et iusti ruinas
eorum uidebunt: Srudi fi¬
lium tuum et refrigerabit
te: et dabit delicias animȩ
tuȩ: Cum propheta defece¬
rit dissipabitur populus:
qui uero custodit legem¬
beatus est: Seruus uerbis
non potest erudiri: quia
quod dicis intelligit. et res¬
pondere contemnit: Utidi¬
sti hominem uelocem ad
loquendum: ftulticia ma¬
gis speranda est quam illi¬
us correctio: Qui delicate
a puericia nutrit seruum
suum: postea illũ sentiet
contumacẽ: Uir iracundꝰ
prouocat rixas: et qui ad
indignar̃duz: facilis est.
erit ad peccãdũ procliuio
Superbum sequitur humi¬
litas: et humilem spiritu
suscipiet gloria: Q ui cum
fure participat  odit an¬
mam suam: adiurantem
audit et non indicat: Q ui
timet hominem cito cor¬
ruet: qui sperat in dño
subleuabitur: Multi requi¬
runt faciem principis: et
a dño iudicium egreditur
singulorum:
bominantur iusti ui-¬
rum impium: et abo¬
minantur impii eos qui¬
in recta sunt uia: Uerbum

Expanded text:
tur scelera: et justi ruinas tur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legembeatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos, quin recta sunt via. VERBA
Abbreviated transcription (Latin):
eam: Homo qui blandis fic¬
tisq sermonibus loquitur
amico suo: rete expandit
gress. ibus eius: Peccantem
uirum iniquum in uoluet
laqueus: et iustus laudabit
atq gaudebit: Nouit iustus
causam pauperũ: impus
ignorat scientiam: Homi¬
nes pestilentes dissipant
ciuitatem:sapientes uero
auertunt furorem: Uir
sapiens si cum stulto con¬
tenderit: siue irascatur. si¬
ue rideat. non inueniet re¬
qui Eem: Liri sanguinũ
oderunt simplicem: iusti
autem querunt animã
otum spiritum suum
profert stultus : sapl¬
ens differt et seruat in
posterum: Princeps qui li¬
benter audit uerba men¬
dacii: omnes ministros ha
bebit impios: Pauper et
creditor obuiauerunt sibi:
utriusq illuminator est
dñs: Rex qui iudicat inue¬
ritate pauperes: thronus
eius in eternum firnt abit᷑:
Urga atq correptio tribuit¬
ent sapientiam: puer au¬
tem qui dimittitur uolun¬
tati suȩ. confundet matrẽ
suam: In multiplicatione
impiorum multiplicabun¬

Expanded text:
eam. Homo, qui blandis ficeam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam otum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes minisbebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabun
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: Uir qui festinat
ditari et aliis inuidet: ig¬
norat quod egestas super¬
ueniat ei: Utt qui corripit
hominem. gratiam postea
inueniet apud eum: magis
quam ille qui per linguȩ
blandimenta decipit: Q
subtrahit aliquid a patre
suo et a matre. et dicit hoc
non essi peccatum: particepᷤ
homicide est: Qui se iactat
et dilatat. iurgia concitat:
qui uero sperat in dño. sa¬
nabitur: Qui confidit in
corde suo stultus est: qui
autem graditur sapienter
iste laudabitur: Qui dat
pauperi non indigebit: qͥ
despicit deprecantẽ. sustine¬
bit penuriam: Cum surre¬
xerint impii abscondent᷑
homines: cum illi perieriit
ce contemnit. repentinus¬
stper ei suꝑ ueniet interitus.
et eum sanitas non sequetͣ
In multiplicatione iustorũ
letabitur uulgus: cum im¬
pii sumpserint principatũ.
gemet populus:Uir qui
amat sapientiam letificat
patrem suum: qui autem
nutrit scorta perdet substan¬
tiam: Rex iustus erigit ter¬
ram: uir auarus destruet

Expanded text:
veritatem. Vir, qui festinat veritatem. Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei. Qui corripit hominem, gratiam postea inveniet apud eum, magis quam ille, qui per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint,ce contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uidetur uir diues:
pauper autem prudens
scrutabitur eum: In exalta¬
tione iustorum multa glo¬
ria est: regnantibꝰ impiis
ruinȩ hominum: Qui abs¬
conderit scelera sua non di¬
rigetur: qui autem confes¬
sus fuerit et reliquerit ea
misericordiam consequet᷑:
beatus homo qui semper
est pauidus: qui uero men¬
tis est durȩ. corruet in ma¬
lum: Leo rugiens et ursus
esuriens: princeps impius
super populum pauperẽ.
Dux indigens prudentia.
multos opprimet per ca¬
lumniam: qui autem odit
auariciam. longi fient dies
eius: Kominem qui calum¬
niatur animȩ sanguinem.
si usq ad lacum uenerit:
nemo sustinet: Qui am¬
bulat simpliciter saluus
erit: qui peruersis igredi¬
tur uiis. concidet semel: Qu
operatur terram suam sa¬
turabitur panibus: qui sec
tatur ociũ. replebit᷑ egestate:.
luir fidelis multum lauda¬
bitur: qui autem festinat
ditari. non erit innocens:
Qui cognoscit in uidicio fa¬
ciem non facit bene:iste et
probucella panis deserit

Expanded text:
sibi videtur vir dives: sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem tatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene: iste et pro buccella panis deserit
Abbreviated transcription (Latin):
domus tuȩ: et ad uictum
us nemine persequente:
iustus autem quasi leo cõ¬
fidens. absq terrore erit:
Propter peccata terrȩ mul¬
ti principes eius: et prop¬
ter hominis sapientiam et
horum scientiã quȩ dicunt᷑¬
uita ducis longior erit: Lur
pauper calumnians pail¬
peres: similis est imbri
uehementi. in quo parat᷑
fames: Qui derelinquunt
legem laudant impium:
qui custodiunt. succendun¬
tur contra eum: Luri mali
non cogitant iudiciũ: qui
autem in quirunt dñm
animaduertunt omnia:
Melior est pauper ambulãs
in simplicitate sua: quam
diues in itineribus prauis:
Qui custodit legem filius
sapiens est: qui autem pas¬
cit comessatores. confundit
patrem suum: Q ui coacer¬
uat diuitias usuris et feno¬
re liberali: in pauperes cos¬
gregat eas: Qui declinat
aures suas ne audiat
legem: oratio eius erit exe¬
crabilis:.
ui decipit iustos in uia
mala. in interitu suo
corruet: et simplices possi¬
debunt bona eius: Sapienᷤ

Expanded text:
domus tuae, et ad victum domus tuae, et ad victum us, nemine persequente: justus autem quasi leo considens, absque terrore erit. Propter peccata terrae multi principes ejus: et propter hominis sapientiam, et horum scientiam quae dicuntuvita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes, similis est imbri vehementi, in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt Dominum, animadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Q ui retinet eam. qͣsi
qui uentum eteneat: et
oleum dexterȩ sue uocabit¬
at: Ferrum ferro acuitur:
et homo exacuit faciem
amici sui:. Qui seruat ficũ
comedet fructus eius: et
qui custos est domini sui
glorificabitur: Q uomodo
inaqua resplendent uultus
prospicientiũ: sic corda ho¬
minum manifesta sunt
prudentibus: Infernus et
minum in satiabiles: Quo¬
modo probatur in confla¬
torio argentum. et in for¬
nace aurum: sic probat᷑
homo ore laudantis: Cor¬
entiam: Si contuderis stul¬
tum in pila quasi pti sanas.
feriente desuper pilo:non
auferetur ab eo stulticia eiꝰ.
Diligenter agnosce uultũ
pecoris tui: tuosq greges cõ¬
sidera: Non enim habebis
iugiter potestatem: sed co¬
rona tribuetur in genera¬
tionem et generationem:
perta sunt E.¬
prata: et apparuerunt.
herbe uirentes: et collecta
sunt fena de montibus:
Agni ad uestimentũ tuum:
et hedi ad agri preciũ. Suf¬
ficiat tibi lac caprarum in
cibiͦs tuiꝰs: et ui necessaria

Expanded text:
tur: Qui retinet eam, quasi tur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus. Infernus et minum insatiabiles. Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum: sic probatur homo ore laudantis. honorem . Si contuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienauferetur ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur in generatione, et generationem. Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et haedi, ad agri pretium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et ad necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
amor absconditus: Melio¬
ra sunt uulnera diligen¬
tis: quam fraudulenta o
dientis oscula: Anima sa¬
ciata calcabit fauum: ani¬
ma esuriens etamarum
pro dulci sumet Sicut a¬
uis transmigrans de ni¬
do suo: sic uir qui relin¬
quit locum suum: Un¬
guento et uariis gooribus
delectatur cor: et bonis a.¬
mici consiliis anima dul¬
coratur: Amicum tuum
et amicum patris tui ne
dimiseris: et domum fra¬
tris tui ne ingrediaris in
die afflictionis tuȩ. Melio
est uicinus iuxta: quam
frater procul Stude sapi¬
entiȩ fili mi. et letifica cor
meum: ut possim expro¬
branti respondere sermo¬
nem: Astutus uidens ma¬
lum absconditus est: par¬
uuli transeuntes sustinu¬
ere dispendia: Tolle uesti¬
mentum eius qui spopondit¬
facit pro extraneo: et pro
alienis aufer pignus ab¬
es: Q ui benedicit proximo
suo uoce grandi de nocte
consurgens: maledicenti
similis erit: Tecta perftil¬
lantia in die frigoris et li¬
tigiosa mulier. comparan¬

Expanded text:
amor absconditus. Melioamor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparan
Abbreviated transcription (Latin):
conquiescunt: Sicut car¬
bones ad prunas.et ligna
ad ignem: sic homo iracun¬
dus suscitat rixas: Uerba
susurronis quasi simplicia:
et ipsa perueniunt aisq¬
ad intima uentris: Quo¬
modo si argento sordido
ornare uelis uas fictile: sic
labia tumentia cum pessi¬
mo corde sociata:
abiis suis intelligitur
inimicus:cum in corde
tractauerit dolos: Quando
sub miserit uocem suam.
ne credideris ei: qm̃ sep¬
tem nequiciȩ sunt in cor¬
de eius: Qui operit odiũ
fraudulenter: reuelabitur
malicia etus inconcilio:
Qui fodit foueam incidet
in eam: et qui uoluit la¬
pidem reuertetur ad eum:
Lingua fallax non amat
ueritatem: et os lubricũ¬
rans quid superuentura
pariat dies: Laudet te alie¬
nus et non os tuum: ex¬
traneus et non labia tua:
Graue est saxum et onero¬
sa arena: sedira stulti u¬
troq grauior: Ira non ha¬
bet misericordiã. nec erum¬
pens furor: et impetũ con¬
citati ferre quis poterit:
elior est mani¬
festa correptio: quam

Expanded text:
conquiescent. Sicut carconquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricurans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? elior est manifesta correptio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui tribuit insipienti ho¬
norem: Q uomodo si spi¬
na nascatur in manu te¬
mulenti: sic parabola in
ore stultorum: Iudicium
determinat causas: et qui
imponit stulto silentium.
iras mitigat: Sicut canis
qui reuertitur ad uomitũ
suum: sic imprudens qui
iterat stulticiam suam: Ui¬
disti hominem sapientem
sibi uideri: magis illo spem
habebit insipiens: Dicit piger
leo est in uia: leena in itine¬
ribus: Sicut ostium uer¬
titur in cardine suo: ita pi¬
ger in lecto suo: Abscondit
piger manus sub ascella
sua: et laborat. si ad os suũ
eas conuerterit: Sapientior
sibi piger uidetur: septem
iuiris loquentibus sententiaᷤˢ:
Sicut qui apprehendit au¬
ribus canem: sic qui tran¬
sit impatiens commiscet᷑
rixe alterius: Sicut noxius
est qui mitcit lanceas et
sagittas in mortẽ: sic uir
qui fraudulenter nocet a¬
mico suo: et cum fuerit de¬
prehensus. dicet ludens
feci: Cum defecerint ligna
extinguetur ignis: et su¬
surrone subtracto iurgia

Expanded text:
qui tribuit insipienti hoqui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit stultus. Dicit piger: Leaena in via: leo in itineribus: Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Abscondit piger manum sub ascella sua, et laborat si ad os suum eam converterit. Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. Sicut qui apprehendit auribus canem, sic qui transit impatiens, et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit sagittas, et lanceas in mortem: ita vir, qui fraudulenter nocet amico suo: et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia