comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
BINITIO ANTE SECULUMCREA¬
tasum. & usꝙ ad futurũ scłm ñ desinã.
& in habitatione sc̃a corã ipsoministraui. Et sic
in sion firmata sum . & inciuitate scĩficata similit̃
iqui eui . & in hicrusalẽ potestas mea. Gradicaui
inpopulo honorificato. & in parte di mei heredi

Expanded text:
initio ante saeculum creata sum et usque ad futurum saeculum non desinam et in habitatione sancta coram ipso ministravi et sic in Sion firmata sum et in civitate sanctificata similiter requievi et in Hierusalem potestas mea et radicavi in pop
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uenit germanus tuus fraudulenter . & acce¬
pit benedictionem tuam. At ille subiunxit.
Iuste uocatum est nomen eius iacob sub planta¬
uit enim me en altera uice. Primogenita mea
ante tulit. & nunc secundo subripuit benedic¬
tionem meam. Rursumq ad patrem: Numꝗd
non: ͦ seruasti ait & mihi benedictionem : Respon¬
dit isaac. Dominum tuum illum constitui. & om̃s
fr̃s eius seruituti illius sub iugaui. Frumento & ui¬
no stabiliui eum. & tibi fili mi post haec ultra ꝗd
benedictionem habes pater : mihi quoq obsecro
ut benedicas. Cumq ciulatu magno fleret. mo¬
tus isaac. dixit ad cum. In pinguedine terrae
& in rore cadi desuper. erit benedictio tua

Expanded text:
nus tuus fraudulenter et accepit benedictionem tuam at ille subiunxit iuste vocatum est nomen eius Iacob subplantavit enim me en altera vice primogenita mea ante tulit et nunc secundo subripuit benedictionem meam rursumque ad patrem numquid non reservasti ait et mihi benedictionem respondit Isaac dominum tuum illum constitui et omnes fratres eius servituti illius subiugavi frumento et vino stabilivi eum tibibenedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isaac, dixit ad eum: In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper, erit benedictio tua
Abbreviated transcription (Latin):
nedicat tibi anima mea. Quoscum oblatos cone¬
diss&. obtulit ei & iam uinum. Quo hausto. dixit
adcum. Accede ad me. & damihi osculum filimi
Accessit. & osculatus est cum: Statimꝙ ut sensit
uestimentorum eius flagrantiam. benedicensait
Ecce odor filii mei sicut odor agri. cui benedixit
dñs. Det tibi ds̃ derore cacli & de pinguedinc ter¬
rae abundatiam frumenti & uini &olai. &st¬
uiant tibi populi . & ad orent te tribus: esto dos¬
nus fr̃m tuorum. & incuruentur ante te filina¬
tris tuae. Qui maledixerit tibi maledictus erit¬
& qui benedixerit tibi benedictionib repleatur.
Uix isaac sermonem impleuerat. & egresso ia¬
cob foras. uenit esau. coctosq deuenatione cibos.
intulit patri dicens. Surge pater mi . & comede
deuenatione filii tui. ut benedicat mihi anima
tua. Dixitq illi isaac. Quis enim es tu : Quire¬
spondit. E gosum filius tuus primogenitus esau.
Expauit isaac stupore uchem̃ti. & ultra quam
credi potest. ammirans ait. Quisigitur ille

Expanded text:
a mea quos cum oblatos comedisset obtulit ei etiam vinum quo hausto dixit ad eum accede ad me et da mihi osculum fili mi accessit et osculatus est eum statimque ut sensit vestimentorum illius flagrantiam benedicens ait ecce odor filii mei sicut odor agri cui benedixit Dominus det tibi Deus de rore caeli et de pinguedine terrae abundantiam frumenti et vini et serviant tibi populi et adorent te tribus esto dominus fratrum tuorum et incurventur ante te filii matris tuae qui maledixerit tibi sit maledictus et qui benedixerit benedictionibus repleatur vix Isaac sermonem impleverat et egresso Iacob foras venit Esau coctosque de venatione cibos intulit patri dicende venatione filii tui: ut benedicat mihi anima tua. Dixitque illi Isaac: Quis enim es tu? Qui respondit: Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest, admirans ait: Quis igitur ille
Abbreviated transcription (Latin):
illatis dixit Pater mi. At ille respondit. audio.
Quis estu filimi : Dixitq iacob Ego sum esau pri¬
mogenitus tuus. feci sicut p̃cepisti mihi. Surge
sede & comede deuenatione mea. ut benedicat
mihi anima tua. Rursum isaac ad filium suũ.
Quomodo inquit tam cito inuenire potuisti fili
mi: Qui respondit. Uoluntas dĩ fuit. ut cito nih
occurreret quod uolebam. Dixitꝰ ẏsaac. Accede
huc ut tangam te filimi . & probem utrum tusis
filius meus esau. annon. Accessit ille ad patrem.
& palpato eo. dixit isaac. Uox quidem uox ia cob
est. sed manus manus sunt esau. Et non cognouit
cum. quia pilosac manus similitudinẽ maioris

Expanded text:
e respondit audio quis tu es fili mi dixitque Iacob ego sum Esau primogenitus tuus feci sicut praecepisti mihi surge sede et comede de venatione mea ut benedicat mihi anima tua rursum Isaac ad filium suum quomodo inquit tam cito invenire potuisti fili mi qui respondit voluntatis Dei fuit ut occurreret quod volebam. Dixitque Isaac: Accede huc, ut tangam te fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et palpato eo dixit Isaac: Vox quidem, vox Jacob est: sed manus, manus sunt Esau. Et non cognovit eum, quia pilosae manus
Abbreviated transcription (Latin):
sam. Est autẽ consuecudo uobis. ut unum dinitã¬
uobis in pascha. Uuttis crgo dimittam uobis regcn
iudaeorum: Clamauerunt rursum omnes dicents
Non hunc sed barraban. Erat autem barrabas latr
Tunc ergo adp̾hendit pilatus ihm̃ . & flagellauit
Et milites plectentes coronam de spinis in posue¬
runt capiti cius. & ueste purpurea circumdedr
cum. & ueniebant ad cum & dicebant. Auerer
iudaeorum. Et dabant ei alapas. Ex̾ut iterim
pilatus foras. & dicit eis. Cece adduca uobis cim
foras. ut cognoscatis quia inco nullam causam i

Expanded text:
est autem consuetudo vobis ut unum dimitvobis in pascha vultis ergo dimittam vobis regem Iudaeorum clamaverunt rursum omnes dicentes non hunc sed Barabban erat autem Barabbas latro tunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellavit et milites plectentes coronam de spinis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum et veniebant ad eum et dicebant have rex Iudaeorum et dabant ei alapas exiit iterum Pilatus foras et dicit eis ecce adduco vobis eum foras ut cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
contra dicit cęsari. Pilatus ergo cum audiss& hos
sermones adduxit foras ihm. & sedit ꝓtribunali
in loco qui dicitur lithostrotos. aebraice autem
gabatha. Frat autem parasceue paschae hora quasi
sexta. Et dicit iudatis. Ecc̃e rex ur̃. Illi autem
clamabant. Tolle. tolle. crucifige cum. Dixit
eis pilatus. Regem urm crucifigam: Responde¬

Expanded text:
sari Pilatus ergo cum audisset hos sermones adduxit foras Iesum et sedit pro tribunali in locum qui dicitur Lithostrotus hebraice autem Gabbatha erat autem parasceve paschae hora quasi sexta et dicit Iudaeis ecce rex vester illi autem clamabant tolle tolle crucifige eum dixit eis Pilatus regem
Abbreviated transcription (Latin):
quid ego iudcus sum: Cens tua & pontifices tradi¬
derunt te mihi. quid fecisti : Respondit ihc̃
Regnum meum. non ẽ dehoc mundo. Side hoc¬
mundo ess& regnum meum. ministri utiq mei
decertarent ut nontraderer iudacis. N unc aut̃.

Expanded text:
quid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? respondit Iesus: regnum meum non est demundo fuisset regnum meum, ministri utique mei decertarent ut non traderer Judaeis. Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
uerum est testimonium quod ꝑhib& deme. Uos
misistis ad iohannẽ. & testimonium ꝓhibuit ue¬
ritati. Ego autem non ab homine testimonium
accipio. sed haec dico ut uossalui sitis. Ille erat lu¬
cerna ardens & lucens. uos autẽ uoluistis adhoram
exultare inluce eius. Ego autẽ habeo testimonium
maius iohanne: Opera enim quae dedit mihi pat̾

Expanded text:
um est testimonium, quod perhibet de me. Vos misistis ad Joannem: et testimonium perhibuit veritati. Ego autem non ab homine testimonium accipio: sed haec dico ut vos salvi sitis. Ille erat lucerna ardens, et lucens. Vos autem voluistis ad horam exsultare in luce ejus. Ego autem habeo testimonium majus Joanne. Opera enim, quae dedit mihi Pater
Abbreviated transcription (Latin):
AEC DICIT DÑS ÕS. Maledictus homo
qui confidit in homine. & ponit carnem bra¬
chium suum. & adõ recedit cor eius. Erit cnim
quasi mirice indeserto . & non uidebit cum uenerit
bonum. sed habitabit insiccitate in deserto interra

Expanded text:
ledictus homo qui confidit in homine: et ponet carnem brachium suum: ut a Domino recedat cor ejus. Erit enim quasi mirice in deserto: et non videbit cum venerit bonum. Sed habitabit in deserto et in terra
Abbreviated transcription (Latin):
hannem dicens. Cuntes parate nobis pas¬
cha. ut manducemu̾s. At illi dixerunt.
Ubi uiis paremus : Et dixit᷑ ad eos. Ccc̃e in¬
trocuntibus uobis inciuitatem. occurret
uobis homo amphoram aquae portans
sequimini cum indomum inquam intrat.
& dicetis patrifamilias domus. Dicit tibi
magister. Ubi ẽ diuersorium ubi paschi
cum discipulis meis manducem: Et ipse

Expanded text:
nobis pascha, ut manducemus." At illi dixerunt: "Ubi uis paremus?" Et dixit ad eos: "Ecce introeuntibus uobis ciuitatem, occurret uobis homo amphoram aquae portans. Sequimini eum in domum in quam intrat, et dicetis patrifamilies domus: Dicit tibi magister: "Ubi est diuersorium, ubi pascha cum disci
Abbreviated transcription (Latin):
pꝓpinquabat dies festus alimorum
qui dicitur pascha. Et quaerebant
principes sacerdotum & scribae
quomodo ihm interficerent: timebant
uero plebem. Intrauit autẽ satanas in iu¬
dam qui cognominatur scarioth unum
deduodecim: Etabiit & locutus ẽ cum
principibus sacerdotum & magistratibus
quem ad modum illum traderet eis. Etͤ

Expanded text:
pinquabat autem dies festus azymorum qui dicitur pascha et quaerebant principes sacerdotum et scribae quomodo eum interficerent timebant vero plebem intravit autem Satanas in Iudam qui cognominatur Scarioth unum de duodecim et abiit et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum illum trader
Abbreviated transcription (Latin):
decor . Et uidimus eum & nonerat aspectus.
& desiderauimus eum despectum. & nouis¬
simum uirorum. uirum dolorum . & scien¬
tem infirmitatem. & quasi absconditus ẽ¬
uultus cius & despectus. unde nec reputaui¬
mus cum. Uere languores nrõs ipse tulit.

Expanded text:
decor. Et vidimus eum, & non erat aspectus. Et desiderauimus eum despectum, & nouissimum virorum: virum dolorum, & scientem infirmitatem. Et quasi absconditus vultus eius, & despectus. Vnde nec reputauimus eum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
qui habet sacculum. tollat similiter & perã
t qui non habet. uendet tunicam suam. &
emat gladium. Dico enim uobis. quoniam
ad huc hoc quod scriptum ẽ oportet im¬
pleri in me. & quod cum iniustis deputa¬
tus ẽ. Et enim ea quae sunt de me. finem
habent. At̾ illi dixerunt. Dñc eece gla¬
du duo hic. At ille dixit cis: Satis est̃¬

Expanded text:
et sacculum tollat, similiter et peram. et qui non habet uendat tunicam suam et emat gladium. dico enim uobis, quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me: et quod cum iniustis deputatus est. etenim ea quae sunt de me finem habent. at illi dixerunt: domine, ecce gladii duo hic. at ille dixit eis: satis est
Abbreviated transcription (Latin):
tronem ex istis cum gladiis & fustibus. u¬
cum cotidie uobiscum fuerim intemplo
non extendistis manus inme. Sed haec est
hora ur̃a. & potestas tenebrarum. Conp̃hen¬
dentes autẽ cum duxerunt addomum prin¬
cipis sacerdotum. Petrus autẽ sequebatur
alonge. Accenso autẽ inmedio atrio. et

Expanded text:
tronem existis cum gladiis et fustibus cum cotidie vobiscum fuerim in templo non extendistis manus in me sed haec est hora vestra et potestas tenebrarum conprehendentes autem eum duxerunt ad domum principis sacerdotum Petrus vero sequebatur a longe acce
Abbreviated transcription (Latin):
USTORUMANIMEIN MANUDI
sunt & non tang& illos tormentum mortis.
Visi sunt oculis insipientiũ mori. & ex istimata
ẽ afflictio exitus illorum: Et quod a nobis est
iter exterminu. illi aut̃ sunt inpacȩ. Et sico¬
ram hominib: torm̃ta passi sunt. spes illorũ in

Expanded text:
utem animae in manu Dei sunt et non tanget illos tormentum mortis visi sunt in oculis insipientium mori et aestimata est adflictio exitus illorum et quod a nobis est iter exterminii illi autem sunt in pace et si coram hominibus tormenta passi sunt spes i
Abbreviated transcription (Latin):
lus suꝑ magistrũ. nec scruus suꝑ dominũ suũ.
Dufficit discipulo ut sit sicut magister cius.
& seruo. sic ut dominus eius. Si patrẽ familias
belzebub uocauerunt. quanto magis domesti¬
cos cius: Neergo timueritis cos. Nihil enĩ oꝑ¬
tum᷑ quod non reuelctur. & occultũ quod non
scieͣtur. Quod dico uobis intenebris. dicite in

Expanded text:
c seruus super dominum suum. sufficit discipulo, ut sit sicut magister eius, t seruus, sicut dominus eius. si patrem familias Beelzebub uocauerunt, quanto magis domesticos eius? ne ergo timueritis eos. nihil enim opertum quod non reuelabitur et occultum quod non scietur. quod dico uobis in tenebris, dicite in
Abbreviated transcription (Latin):
stinere ab om̃i peccato. credendo et
confutendo. ꝗa peccatũ non facer&. nec
inuenir et᷑ dolus mnore eiꝰ se ad imple¬
ret eũ spiritꝰ umoris dñi. Tobias
gabelo contribuli suo egenti dedit sub
cyrographo decẽ talenta argenti. et
ppłs dĩ ꝑ .lxx. int̾p̃tes diuine legis
que indecalogo ẽtinet gentibꝰ scientiã
commisit. ut ꝑ hoc cas ab infidelitatis
egestate liberar&. Sub cyrographo aut̃
bedit. id est sub condiuone restituendi
postquã ipse ditescer&. uł qui dederat
repeter&. Acceꝑunt autẽ gentes uerbũ
di applõ isrł ꝑ int̾p̃tationem. qđ post
incarnationem dncã &eiã spiritalit
nunc intelligunt. & ad querendas
uiruitũ diuitias exercent. Reddent gͦ
feneratori. cũ credentes infine scli iu¬
deos in unitatẽ ccclesie recipiunt. eise
saluandis xp̃i sacram̃ta commutuns.
et scripturarũ quoq reserant archana.
Iubebat tobias arege occidi. & tolli omnẽ

Expanded text:
 etc. Credendo et confitendo, quia peccatum non faceret, nec inveniretur dolus in ore ejus, sed impleret eum spiritus timoris Domini. Tobias Gabelo contribuli suo egenti dedit sub chirographo decem talenta argenti. EtLXX Interpretes divinae legis, quae in Decalogo continetur, scientiam commisit, ut per hoc eas ab infidelitatis egestate liberaret. Sub chirographo autem dedit, id est sub conditione restituendi, postquam ipse ditesceret, vel qui dederat repeteret. Acceperunt autem gentes verbum Dei a populo Israel per interpretationem, quod post incarnationem dominicam etiam spiritualiter nunc intelligunt, et ad conquirendas virtutum divitias exercent; reddunt vero feneratori, cum credentes in fine saeculi Judaeos in unitatem Ecclesiae recipiunt, eisque salvandis Christi sacramenta committunt, et Scripturarum quoque reserant arcana. Jubetur Tobias a re
Abbreviated transcription (Latin):
gebant eũ. lt dyabolus satagebat ppłĩn
Bei ꝑ ydolatriã spiritali morte ꝑ imere.
et ei cunctas iurtutũ opes auferre. nec
ualuit. ꝗa multi erant in eo scĩ doctores.
qui eiꝰ uite ꝓuiderent ac saluti. Fugit
autẽ cũ filio & uxore. ꝗa nec fidẽ dm̃icȩ
incarnationis. nec statũ synagoge po¬
tuit hostis auferre. quãuis uiolenter
insistera. qͦd in machabeoꝵ. agonibus
multũ claruit. Sed occiso rege afilus
suis restituta sĩ cuncta sua tobieꝰ. ꝗa supe¬
rato sepius dyabolo. ac siuis sceleribꝰ que
uelut pessimam prolem genuit condemna¬
to rediebant ꝓsꝑa ppło di. quibꝰ alt̾nationi¬
bus aiã ecclesie staui post incarnationẽ dñ
fluctuare uidemꝰ Fatigatꝰ asepultura

Expanded text:
ecit, etc. Et diabolus satagebat populum Dei per idololatriam spirituali morte perimere, et ei cunctas virtutum opes auferre, nec valuit; quia multi erant in eo sancti doctores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuit hostis auferre, quamvis violenter insisteret qui in Machabaeorum agonibus multum claruit. Sed occiso rege a filiis suis, restituta sunt cuncta sua Tobiae. Quia superato saepius diabolo, ac suis sceleribus, quae velut pessimam prolem genuit, condemnato, rediebant prospera populo Dei. Quibus altercationibus etiam Ecclesiae statum post incarnationem Domini fluctuare videmus. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
in offenso pede oꝑis dño occurrat. ꝗa & si
ipse nec dũ uiã fidei plene intelligit. ei tam̃
qui lum̃ ueritaus bene cognouit. assensũ
p̾bere quo ad dñm ꝑueniat satagi Bt
suscipiens osculatꝰ est cũ cũ uxore sua
flenesq p̾gaudio. Suscipiens eũ gaudio
iudea insine̾ copula xp̃i iungit & fletũ.
piscis liniuit oculos patri suo. Et dñsere¬
denubꝰ reuelat apius quanta ẽ malicia
draconis antiqui. qui illũ inpassione
qͦnda deuorare gestiebat. sed ꝑhoc ipse
potius occisus. sua membra. id est cosqͦs
antea tenebat amisit Cępit ex oculis
tobię quasi membsanũ oui albugo egredi.
postquã linui si ie felle piscis. ce iusum
rccepit. et iudeoꝵ ppls postqquã amarissi¬
ma nequissimi hostis maliciã cognouerit.
amissam rccipi& lucẽ. Albugo qͦue obsede¬
rat ciꝰ oculos. stuluciã sibuct placendi de¬
signat. Habent eni telũ di. sed ñ scdm̃ sei¬

Expanded text:
inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam fidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum praebere, qua ad Dominum perveniat, satagit. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, flentesque prae gaudio. Suscipiens cum gaudio Judaea in fine copulam Christi, junxit et fletum: piscis, linivit oculos patris sui. Et Dominus credentibus revelat apertius, quanta est malitia draconis antiqui, qui illum in passione quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana ovi albugo egredi, postquam liniti sunt de felle piscis, et visum recepit. Et Judaeorum populus, postquam amarissimam nequissimi hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet placendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum sci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tendere. Precueurrit gͦ canis. ꝗa p̾mo
salutẽ p̾dicat doctos: deinde drĩs illu¬
minator corda mundat: si pulchse
dixit qͣsi nunciꝰ adueniens ꝙa ninurũ
doctor ꝗsq fidelis nunciꝰ est ueruaus.
Pulchre blandim̃to sue caude gaude¬
bat. Cauda quippe quȩ finis est corporis
sinẽ bone oꝑauonis. id est ꝑfectionẽ. uł
certe mercedẽ que sine fine tribuit᷑ in¬
sinuar. Blandim̃to gͦ caude gaudebat.
canis. cũ tecta dominoꝵ quib diu aberat
reuiserat. gaudent doctores de effeclu
su operis. cũ iudeam ꝑsiuĩ ministeriũ
a dño recolligendã intelligunt. gaudeis
niter corda eor quibꝰ p̾dicant exhila
cepit ossensis pedibꝰ currere. Audito
res uerbo saluus. exurgit po¬
pu¬
lus hebreoꝵ de longo persidie
su¬
eucterano. currit amore ad
in.qͣmuis offendens gressibus
strucius. Et data manu ꝓuero. occurrit
obuiã filio suo. Dat manũ puero eccus. ut

Expanded text:
praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius salutem praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finem bonae operationis, id est perfectionem, vel certe mercedem, quae sine fine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo caudae gaudebat canis, cum tecta dominorum, quibus diu aberat, reviseret. Gaudent doctores de affectu sui operis, cum Judaeam per suum ministerium a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent ni, corda eorum, quibus praedicant, exhilarcoepit offendens pedibus currere. Audito ribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad minum; quamvis offendens gressibus structus. Et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deinde sccuta ẽ uxor eiꝰ eũ substantia et
familia ciꝰ post quã illuminatꝰ est pat̾ eiꝰ
Precedit diuina gr̃a ad illuminandã cę¬
citatẽ ppli iudeo. atq insuis lueris xp̃m
uerũ dii arq: hominẽ ẽẽ cognoscunt.
et pt agnitionẽ fidei recte quasi uiso
anglo &e filio suo qͦs diu n uiderant
multũ gaudentes. sic tandẽ se sc̃ę ccele¬
sie que ẽ de gentibꝰ congregata parti¬
cipatione mysterioꝵ. celesliũ iunguis
pppinquantibꝰ domu. p̃cucurrit
canis qui simul fuerat inuia. & qͣsi nun¬
cius adueniens blandim̃io suȩ caude
gaudebat. Non c̃tempnenda ẽ figura
canis huiꝰ qui uiator & comesangͦli est
Ioctores gͦ sic̃ & supͣ dociumꝰ exprimit
ccelię quiꝰ sepe confligendo cũ herci¬
cis iupos graues apasforis summi fu¬
gant ou ibꝰ Quibꝰ bene ẽgruit qu canib
naturale ẽ. beneficus rependere gr̃am.
et sollicnas excubias ꝑ dominoe Faliue

Expanded text:
deinde secuta est uxor ejus cum substantia et deinde secuta est uxor ejus cum substantia et familia ejus. Postquam illuminator pater praecedit divina gratia ad illuminandam caecitatem populi Judverum Deum atque hominem esse cognoscunt, et post agnitionem rectae fidei, quasi viso angelo et filio suo, quos diu non viderant, multum gaudentes; sic tandem se sanctae Ecclesiae, quae est de gentibus congregata, participatione mysteriorum coelestium jungunt. Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat. Non contemnenda est figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut et supra docuimus, exprimit Ecclesiae, qui saepe confligendo cum haereticis, lupos graves a Pastoris summi fugant ovili. Quibus bene congruit, quod canibus naturale est, beneficis rependere gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
credunt ẽuenit. qui se suosq in hoc conso¬
lant᷑ qđ uere futurũ sit tempꝰ quando re¬
uertat᷑ ad eos dñs. & tunc ominis isrł salui
fiat. scientes ꝗa satis fidelis ẽ dñs qui hoc
promsit. Siẽ enĩ supͣ eilociumꝰ idem
cobias & ꝑcecitatẽ suã incredulos & per
fudem credentes. more scripiuris usitato
designat. Rogat tobiam raguel ampli¬
ori tempore manere secũ. nce audit᷑ di¬
cere tobia. ego noui ꝗa pai̾ meus ce mai
ex parte facta ẽ illustret. Recordat ẽni
diuina clem̃tia. quo tristicia magna ẽ &e¬
c̃tinuus dolor cordis eredentibꝰ exiudeis ꝓ
cecitate mereduloꝵ qͥ sĩ cognati eoꝵ scđm
carnẽ. qui sĩ israheluẽ. Dimisit gͦ tobiã
raguel ad parentes suos. tradens ei saram
cum multa substantia. Nemittunt infine
diuitus plena. ad illustrandã fide ditan.¬
damq bonoꝵ. opũ substautia gentem
nude& ex qua carne̾ assum su.
Prccessit angłs & iobias ad parentes eiꝰ

Expanded text:
credunt, convenit; qui se suosque in hoc adhuc consocredunt, convenit; qui se suosque in hoc adhuc consolantur, quod vere futurum sit tempus, quando revertatur ad eos Dominus, et tunc omnis Israel salvus fiat; scientes, quia satis fidelis est Dominus, qui hoc promisit. Sicut enim supra docuimus, idem Tobias et per caecitatem suam incredulos, et per fidem credentes more Scripturis usitato designat. Rogat Tobiam Raguel ampliore tempore manere secum, nec auditur, dicente Tobia: Ego novi, quia pater meus et mater ex parte facta est, auferat. Recordatur enim divina clementia, quoniam tristitia est magna, et continuus dolor cordis caecitate incredulorum, qui sunt cognati eorum secundum carnem, qui sunt Israelitae. Dimisit ergo Tobiam Raguel ad parentes suos, tradens ei Saram cum multa substantia. Remittunt in fine  virtutum divitiis plena, ad illustrandum fide, ditandamque bonorum operum substantia gentem Judaeorum, ex qua carnem assumpsit. Praecessit angelus et Tobias ad parentes ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
karitatis poriant. Quare aut̃ .iiii. scrui &
as tobie. cũ inunitatẽ ecclie xp̃i nouos
pplos ipso diuinitꝰ opitulante sci pdicato¬
res aggregant. Morã faciente tobia nupti¬
arũ eausa c̃tristati st̃ parentes ciꝰ qđ ñ
die constituto reuerteret᷑ ad eos. et nunc
morante xp̃o ꝑfidem inccelia ẽgregata
de gentibꝰ quicũq singillatĩ de iudeis ad
fidem eiꝰ conuertunt᷑. multũ dolent anuno¬
quia dñs uenire tardat ad saluandos eos.
retentꝰ ingentibꝰ. Quibꝰ bene ẽgruit qu
mat̾ eiꝰ pauꝑ & quasi iuro simul ac silio
orbata. multo cũ dolore dicebat. Neu
heu fili mi. ut ꝗd te misimꝰ ꝑegrinari.
lumen oculoꝵ. nr̃oꝵ: baculũ senectutis nix.
solaciũ uite nr̃e. spem posteritatis ur̃ȩ Qm̃a¬
simul inte uno habentes. ñ debiumꝰ te ui¬
mutere ire a nobis. Qđq tobias consolans
cã responder&. tace. & noli turbari. sanu
misimꝰ illũ. eisdẽ ipsis qui nune de iudeis

Expanded text:
charitatis portant. Quare autem quatuor servi et charitatis portant. Quare autem quatuor servi et ias Tobiae, cum in unitatem Ecclesiae Christi novos populos, ipso divinitus opitulante, sancti praedicatores aggregant. Moras faciente Tobia nuptiarum causa, contristati sunt parentes ejus, quod non die constituto reverteretur ad eos. Et nunc morante Christo per fidem in Ecclesia congregata de gentibus, quicunque singillatim de Judaeis ad fidem illius convertuntinus venire ad salvandos eos, retentus in gentibus. Quibus bene congruit, quod mater ejus pauper, et quasi viro simul ac filio orbata, multo cum dolore dicebat: Heu, heu, fili mi, ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum baculum senectutis nostrae solacium vitae nostrae spem posteritatis nostrae omnia in te uno habentes te non debuimus dimittere ire a nobis cui eam, respondet: Tace, et noli turbari, sanus ., eisdem ipsis qui nunc de Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
talentũ uerbi qd̃ fama didicerunt. ꝑ fidei
obedientiã reddant. & ipsi qͦq ad nuptias
de aqua nouũ fecit. id est spiritale legis
dat intelligentiã credendo & recte uiuen¬
do aggregent᷑. n ec abnuit dñs. sedbonx ro¬
gantum uota suscipiens nouos cottidie
ppłos in eccliam cogit. Potest ut supͣdiximꝰ
de hisspecialit intelligi nationibꝰ quȩ literã
legis ꝑ septuaginta translatores acceꝑunt.
et᷑ ideo citiꝰ fidem susciꝑe ualebant. ut pute
quã & inlibris notis tenebant. Assumsit gͦ
raphahel quotuor ex serus raguelis & duos
camelos. & in rages medoꝵ ꝑrexit. & indicans
ei cuncta de tobia recepit pecuniã. cũq secũ
ad nuptias fecit uenire. Serui raguel & came¬
li p̃dicatores sĩ de gentibꝰ clecti. ꝑ quos dñsei
alios colligit. serui. ꝗa seruiunt necessitau
eox quib euangelilant. cameli. ꝗa &e onera
infirmitatis eoꝵ ꝑ fraternę subieeuonem

Expanded text:
talentum verbi quod fama didicerunt, per fidei talentum verbi quod fama didicerunt, per fidei obedientiam reddant; et ipsi quoque ad nuptias de aqua novum fecit, id est spiritualem legis dat intelligentiam, credendo et recte vivendo aggregentur. Nec abnuit Dominus, sed bene rogantium vota suscipiens, novos quotidie populos in Ecclesiam cogit. Potest, ut supra dicitur, de his spiritualiter intelligi nationibus, quae litteram legis per LXX translatores acceperunt: et ideo citius fidem suscipere valebant, utpote quam in libris notis tenebant. Assumens ergo Raphael quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages Medorum perrexit; et indicans ei cuncta de Tobia, recepit pecuniam, eumque secum ad nuptias fecit venire. Servi Raguel et cameli praedicatores sunt de gentibus electi, per quos Dominus et alios colligit. Servi, quia serviunt necessitati eorum quibus evangelizant. Cameli, quia et onera infirmitatis eorum fraternae subjectione
Abbreviated transcription (Latin):
occisione parauit epulas omnibꝰ uicinis¬
et corona sc̃oꝵ multis letitiã tribuunt. et
quasi epulas cos quox reficiunt᷑ exemplis
accipiunt. Et adiurauit raguel tobiam ut
duas ebdomadas morar& apud eũ. Adiura¬
mus & nos dimi nrm. orantes ut nobiscũ
maneat. donce ꝑfcctionẽ sc̃e requiei per
et a prauis cogitationibꝰ inmente. & requi¬
escat incorde nr̃o & corpore ipse qui ait.
Suꝑ quẽ requiescet sp̃s meus. nͥ suꝑ humi¬
lem a quictu. & trementẽ sermones meos.
Pecit angłm tobias. ut assumens animalia
siue seruitia uadat ad gabelũ in rages med&ꝵ
reddatq ei cyrogra phũ suũ. & reeipiat
ab eo pecuniã. rogͦ &q eũ uenire ad nuptias
eiꝰ & annuit. Petunt dñm fideles membra
uidelic& illiꝰ ut assumat aliqͦs de credentib:
eisq uerbi p̾dicandi negociũ cõmittat. et
ipse in eis ueniat ad colligendas nationes qͤ
famã audierunt. eisq ẽcedat ꝓpicius. ut

Expanded text:
occisione paravit epulas omnibus vicinisoccisione paravit epulas omnibus viciniset corona sanctorum, multis laetitiam tribuunt, et quasi epulas, ex quorum reficiuntur exemplis, accipiunt. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud eum. Adjuramus et nos Dominum nostrum, orantes ut nobiscum maneat, donec perfectionem sanctae requiei per et a pravis cogitationibus in mente; et requiescat in nostro corde et corpore ipse qui ait, Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Petit angelum Tobias, ut assumens animalia sive servitia vadat ad Gabelum in Rages Medorum, reddatque ei chirographum suum, et recipiat ab eo pecuniam, rogetque eum venire ad nuptias ejus, et annuit. Petunt Dominum fideles, membra videlicet ipsius, ut assumat aliquos de credentibus, eisque verbi praedicandi negotium committat, et ipse in eis veniat ad colligendas in fidem suafamam audierunt; eisque concedat propitius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cessequentiũ ꝓpłoꝵ. de ꝗbꝰ dr̃. Afferte dño
filios arietũ. Sunt aut̃ pingues uacce. ꝗa
suꝑne dileclionis gr̃a sunt referu docto¬
res de qua psalmista p̾cat᷑. sic̾ adipe et¬
pinguedine repleatꝰ anima mea. Sunt
uiuant. uł in manꝰ insideliũ tradunt occi¬
dendo. tales nimirũ ꝑ arma iusticie
adextris & asinistris. id est in ꝓsperis et
aduersis conra hostẽ stare didicerunt.
Sunt qͣtuor arietes occisi ꝗa scĩ doclores et
martyres qͣtuor librosscĩ euanglu fide &
oꝑatione conseruant. ꝗa qͣtuoͦr uirtutib
primis prudentia forutudine. tẽꝑanta
iusticia muniunt᷑ ꝗa ꝑ arbẽ uiuuersum qͥ
qui qͣtuor plagis distinguitꝰ regẽ xp̃m in¬
stituunt. Fẽcu raguel uaccas & arietes oc¬
cidi. ꝗa ppłs gentiũ taleseos qui dde sua
stirpe ad fidem uenerunt esse docuit. quos
p̃eminentia uiruitis hostis temptare appete¬
roe nec temptatos uinceret. sed iuictores
possa facere martyres. uel certe ipse frcit

Expanded text:
r: Afferte Domino filios arietum . Sunt autem pingues vaccae, quia superna delectationis gratia sunt referti doctores. De qua Psalmista precatur: Sicut adipe pinguedinis repleatur anima mea . Suntviva fiant, vel in manus infidelium tradunt occidendum: tales nimirum per arma justitiae, a dextris et sinistris, id est, in prosperis et adversis, contra hostem stare didicerunt. Sunt quatuor arietes occisi, quia sancti doctores et martyres quatuor libros sancti Evangelii fide et operatione conservant, quia quatuor virtutibus primis, prudentia, fortitudine, temperantia, justitia, muniuntur; quia per orbem universum, qui quatuor plagis distinguitur, gregem Christi instituunt. Fecit Raguel vaccas et arietes occidi, quia populus gentium tale eos qui de sua stirpe ad fidem venerant, esse docuit, quos praeeminentia virtutis hostis tentare appeteret, nec tentatos vinceret, sed victores posset facere martyres. Vel certe ipse fecit
Abbreviated transcription (Latin):
telȩ studiũ seribi & conseruari uoluit. le¬
cur qͦq reposuit. ꝗa maturitatẽ consilioꝵ
eiꝰ malignã aduersum nos innotescere
nob ꝑ doctores ueritatis dignatꝰ est. fert̃
enĩ ꝗa calore ac uirtute iecoris occulta
cibi ex coquant᷑ comesti. & ad digestionẽ
ꝑueniant. Cũ uͦ ea que agere disponimꝰ.
sedula cogitanone qͦ ordine sint ꝑ agen¬
da exquirimꝰ quasi acceptos instomacho
cibos ardore iecoris excoquimꝰ. Gunt
enĩ necessaria hec inqͥt ad medicam̃ta
utilit̾. Astutia. malicia doli hostis anuqͥ
nob̾ agnita ꝓficiunt ad medelã. ꝗa qͣntõ
ea certiꝰ exploramꝰ tanto cautius declina¬
mus. Assauit tobias carnes piscis. & secũ
eos significat. qui de membris dyaboli
in xpi membra transferunt᷑:. iđd de infi¬
delitate c̃uertunt᷑ ad fidem. Quic ꝗd uͦ
dimiserunt. cos econtra demonstrat qui
audito dĩ uerbo malunt int̾ membra
mortua ac putrida sui deceptoris reside¬
re quã ad socictatẽ saluatoris referri.

Expanded text:
studium scribi et conservari voluit. Jecur quoque reposuit, quia maturitatem consiliorum ejus malignam adversum nos innotescere nobis per doctores veritatis dignatus est. Ferunt enim quia calore ac virtute jecoris occulta cibi excoquantur comesti, et ad digestionem perveniant. Cum vero ea quae agere disponimus, sedula cogitatione quo ordine sint peragenda exquirimus, quasi acceptos in stomacho cibos ardore jecoris excoquimus. Sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Astutia et malitia diaboli hostis antiqui nobis agnita proficiunt ad medelam; quia quanto ea certius exploramus, tanto cautius declinamus. Assavit Tobias carnes piscis, etc. eos significat qui de membris diaboli in Christi membra transferuntur, id est, de infidelitate convertuntur ad fidem. Quidquid vero dimiserunt, eos econtra demonstrat, qui, audito Dei verbo, malunt inter membra mortua ac putida sui deceptoris residere, quam in societatem Salvatoris reverti.
Abbreviated transcription (Latin):
cit siterȩ salu̾bris pat& legentibus.
ut pute qui maximis uite moralis & ex¬
emplis habundat & monitis. & si quis
eundẽ &iã allegorice nouit int̾p̃tari.
quantũ poma foliis. tantũ int̾iorẽ ciꝰ
sensũ uid& simplicitat literȩ p̾stare.
si spiritalit intelligitur inse c̃tinere
probat᷑. Si quidẽ ip̾se tobias ppłm isrł
designat. qui cunctis gentibꝰ ydolatrie
deditis ipse seruiebat. deo fid̾e recta et
oꝑibꝰ iustis sicut de tobia legit᷑. quia cũ
irent om̃s ad uitulos aurcos quos fece¬

Expanded text:
cie litterae salubris patet legentibus, ut pote qui maximis vitae moralis et exemplis abundat et monitis. Et si quis eumdem etiam allegorice novit interpretari, quantum poma foliis, tantum interiorem ejus sensum videt simplicitati litterae praestare. si spiritualiter intelligitur, in se continere probatur. Siquidem ipse Tobias populum Israel designat, qui, cunctis gentibus idololatriae deditis, ipse serviebat Deo fide recta et operibus justis, sicut de Tobia legitur. Quia cum irent omnes ad vitulos aureos, e
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa item dicit. Generatio recloru
benedicct᷑. Quc̨ ẽ autẽ uita melior qi
sanctior conuersatio. quã ingła sui
conditoris ꝑ petuo manere. Ita ut ac¬
erpti essent tã deo quã cunctis habit.¬
toribꝰ terrȩ. Perducti ad patria cęleste
homines accepii erunt deo. cuiꝰ gr̃a sun.
redempti. accepti erunt & angͤelis quo
numcrũ complebunt. quibꝰ inꝓpetuũ
fraterna si societate copulandi. Hi gt̃
xerum habitatores terrę illius de qua
dñs dicit. Beati mites quoniã ipsi poss¬
debunt terram. Quam uidere deside¬
rans psalmista dicebat. Credo uidere
bona uñi in terra uiuentiuo.¬

Expanded text:
De qua item dicit: Generatio rectorum De qua item dicit: Generatio rectorum benedicetur . Quae est autem vita melior, quae sanctior conversatio, quam in gloria sui Conditoris perpetuo manere? Ita ut accepti essent tam Deo, quam cunctis habitatoribus terrae. Perducti ad patriam coelestem homines, accepti erunt Deo, cujus gratia sunt redempti accepti erunt et angelis, quorum numerum complebunt, quibus in perpetuum fraterna sunt societate copulandi. Hi sunt etenim habitatores terrae illius, de qua Dominus dicit: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; quam videre desiderans Psalmista dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventiu
Abbreviated transcription (Latin):
norũ operũ incolomitate ꝑstare cognou¬
rit ipse intuitũ cordis corũ ap̾sents uitę
delectatione claudens. ad contem plauo¬
nem ꝑpetue lucis attollit. ipse illos post
huius uite miserias ad cęlestia ꝑducit. ips
est hereditas de qua ei canit᷑ appheta. ex¬
urge ds̃ iudica terrã: quo ui hereditabi
in omnibꝰ gentibus Et completis inti¬
more dñi annis plurimis cũ gaudio. se¬
pelierunt cũ om̃s cognati cius. Sepultu¬
ra tobiȩ finẽ totius mundi designat:
quando dñsnr cũ toto corpore suo qͦd ẽ
ecclia quã redemit inrequie intrat eter¬
nam. congratulantibꝰ anglis de societate
hominũ redemptor & singulos quosq
menibsa uidelic& sui conditoris ꝑ diuer¬
sas supernę patrię mansiones ꝓ meritoꝵ
liuersitate collocantibus. Et omnis ge¬
neratio eiꝰ inbona uita & sẽa conues Sas¬
one permansit. Hec ẽ una ꝑtotũ orbem
totumq seculi tempus generatio que

Expanded text:
norum operum incolumitate perstare cognovenorum operum incolumitate perstare cognoverit. Ipse intuitum cordis eorum a praesentis vitae delectatione claudens, ad contemplationem perpetuae lucis attollit. Ipse illos post hujus vitae terminum ad coelestia perducit. Ipsius est haereditas, de qua ei canitur a propheta: Exsurge, Deus, judica terram, quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Et completis in timore Domini annis plurimis cum gaudio, sepelierunt eum omnes cognati ejus. Sepultura Tobiae, fidem totius mundi designat, quando Dominus noster cum toto corpore suo, quod est Ecclesia quam redemit, in requiem intrat aeternam, congratulantibus angelis de societate hominum redemptorum, et singulos quosque, membra videlicet sui Conditoris, per diversas supernae patriae mansiones, pro meritorum diversitate collocantibus Et omnis generatio ejus in bona vita et sancta conversatione permansit. Hoc est, una per totum orbem, totumque saeculi tempus generatio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius exterminio. sic̃ quondã indilu¬
uio totuisq humani generis ab oliuone
possit terminarisbcessit gͦ tobias ex
niniue cũ uxore sua &e filiis & filioꝵ filus
et reuersus ẽ ad socerossuos. & inuenit
cos insenectute bona. Hoc cotudie facit
dñs. hoc usq ad finc̃ seli facturus c̃. cũ
dercliclis eis quos suos non ẽc̃ cognouit.
inmala sencetute uid&. et ideirco p̾terit
consilio. non eandore bone actionis
quasi canitie uenerandi. seil uicior u
sunt onere incurui. De qualibꝰ dicit
ysaias. puer ceniuĩ ann& morietur et
peccator centũ annoꝵ maledictus crit.
Merito enĩ ꝓpeccatis suis
maledictioni subiacebit. qͥ
multis annis uixerit. pueri¬
lis tam̃ animi leuitatẽ nũquã
deserere curauit. Inuenit inquit cos
insenectute bona incolomes & curam
egit eo & ipse clausit oculos eo & omuen
hereditatẽ domus raguel ipse ꝑcepit. et¬
dñs ac saluator nĩ curã egit coꝵ quos inbi¬

Expanded text:
ipsius exterminio, sicut quondam in diluipsius exterminio, sicut quondam in diluvio totiusque generis humani abolitione possit terminari. Abscessit ergo Tobias ex Ninive cum uxore sua et filiis et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos, et invenit eos in senectute bona. Hoc quotidie facit Dominus, hoc usque ad finem saeculi facturus est, cum derelictis eis quos suos non esse cognoscit,in mala senectute videt, et idcirco praeterit consilio, non candore bonae actionis quasi canitie venerandi, sed vitiorum sunt onere incurvi. De qualibus dicit Isaias: Centum annorum morietur puer, et peccator centum annorum maledictus erit . Merito pro peccatis suis maledictioni subjacebit, qui cum multis annis vixerit, puerilis tamen animi levitatem nunquam deserere curavit. Invenit eos in senectute bona incolumes, etc. it, et ipse clausit oculos eorum: et omnem haereditatem domus Raguelis ipse percepit: Dominus ac Salvator noster curam agit eorum quos in bo
Abbreviated transcription (Latin):
semior inhora sui exitus uocauit ad se
tobiam siliũ suũ. & septẽ filios ciꝰ nepotes
suos. dixitq eis ꝗa ꝓpe essae inieritus
isrł. Et tunc iniudea doctores quiq fide¬
les & iusti hoc iuuentes hoc exituri de
mundo suosppinquos admonent. quia
mundus iã pͥpinquet ad fine̾. & future
uite bona pxime sint uentura. Uonei aui
eos maxime. quos ꝑ dñi gr̃am renatos et
sp̃s sepuformis esse munere repletos aspi¬
ciunt. qđ est esse filios tobie iunioris in
numero septenario. & hosiuuenes hoc est
fortes infide. & uincentes malignũ.
Dirigite inquit gressus uros ut excaus
de niniue. Iudeo eni ga iniquitas ciꝰ finẽ
dabit ei. Et hoc est dicere fideliũ suis au¬
ditoribꝰ Dirigite inquit intenuonẽ cor
disuri. ut huius scli terrenȩq c̃uersatio¬
nis desideria relinquatis. & tota mente¬
ad cęlestia petatis. Constat enĩ qa tanta ẽ
prauorũ multitudo. tanta p̾ceptoꝵ dei
transgressio ꝑ orbẽ. quȩ ñ alit̃ nisi orbis

Expanded text:
ui vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem filios ejus nepotes suos, dixitque eis, quia prope esset interitus l. Et tunc in Judaea doctores quippe fideles et justi hoc videntes, hoc exituri de mundo suos propinquos admonent, quia mundus jam propinquet ad finem, et futurae vitae bona proxime sint ventura. Monent autem hoc eos maxime, quos per Domini gratiam renatos, et Spiritus septiformis esse munere repletos aspiciunt; quod est esse filios Tobiae Junioris in numero septenario, et hos juvenes, hoc est, fortes in fide et vincentes malignum. Dirigite gressus vestros, ut exeatis de Ninive. Video enim, quia iniquitas ejus finem dabit ei. Et hoc est dicere fidelium suis auditoribus: Dirigite intentionem cordis vestri, ut hujus saeculi terrenaeque conversationis desideria relinquatis, et tota mente coelestia petatis. Constat enim, quia tanta est pravorum multitudo, tanta praeceptorum Dei transgressio per orbem, quae non aliter nisi orbis
Abbreviated transcription (Latin):
hue in quibusdã facilioribꝰ sensu incertꝰ
ꝑseuer& ac dubiꝰ que illi fortasse qui pro¬
fundiora tractabant. quesitu digna ñ
ducebant. fit &iã ut non om̃a que a patri¬
bus scripta si ab omibꝰ possint haberi. &
ignorent᷑ questiones scripturarũ alegen¬
tibꝰ non qđ adoctoribꝰ exposite ñ sinit
sed quo ipse carũ questiones uł ñ habe
ant ł. habute ñ intelligant᷑ aquerenti¬
bus. sic̃ in pluribus eo quoꝵ ame respon
sa petisti & accepisti constat ẽẽ factitatũ.
In quibꝰ uidelic&. responsis qđ tius peti¬
tionibꝰ uestigia patrũ sequens sausfacere
studui. p̃corꝰ ut uicẽ debitã nr̃e deuouo¬
iii reddens. ꝓsospitate nr̃i & coruis ei
corporis. una cũ fratribꝰ qui in illis locis
uobiscũ dño deseruiunt int̾cędere me¬
mineris. Sed & si ꝗd de his que scripsi
aptiꝰ forte alicubi qđ facillime ẽtinge¬
re potuit expositũ inueneris. nob̃ quoꝵ

Expanded text:
huc in quibusdam facilioribus sensu incertus huc in quibusdam facilioribus sensu incertus perseveret, ac dubius, quae illi fortasse qui profundiora tractabant, quaesitu digna non ducebant. Fit etiam ut non omnia quae a Patribus scripta sunt, ab omnibus possint haberi, et ignorentur quaestiones Scripturarum a legentibus; non quod doctoribus expositae non sint, sed quod ipsae earum quaestiones vel non habel habitae non intelligantur a quaerentibus; sicut in plurimis eorum, quorum a me responsa et petisti et accepisti, constat esse factitatum. In quibus videlicet responsis, quia tuis petitionibus vestigia patrum sequens, satisfacere studui, precor ut vicem debitam nostrae devotioni reddens, pro sospitate nostri et cordis et corporis, una cum fratribus qui illis in locis vobiscum Domino deserviunt, intercedere memineris. Sed et si quid de his quae scripsi aptius forte alicubi, quod facillime contingere poterit, expositum inveneris, nobis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Nepistolas .uii. catholicas libros singulos
Na pocalypsin scĩ lohannis libros .iII.
tem capitula lectionũ intorũ nouum
testamentũ excepto euangelio.
ILECTISSINO FRT NO¬
THELMO BEDA SAL¬
ue de libro regum dilucidanda m frater
dilectissime misisti. statĩ ꝓut dño
taxat distinctione. ut .xxx. exhis ꝓpo¬
sitiones quȩ grauiores forte uidebant᷑
breuibꝰ distinctas capiulis quo faciliꝰ pos¬
sent inueniri hoc tibi uoluminȩ compre¬
henderẽ. cȩt̾a uero que cõmixtĩ annota¬
sti nomina uł uerba quia faciliꝰ ac breuis
solui pot̾ant. in alusscedulis scorsum col¬
lecta simul tuȩ fratnitati transmitterẽ.
quamuis ipse nouerã plurima in codẽ li¬
bro multo obscuriora. quã ea ẽẽ que a me
querenda iudicasti. Sed & hoc ñ ignora¬
bã sepiꝰ fieri solere. ut is qui obscuriora
forte non nulla iã bene intellexerat. ꝗa
uidelie& hec intractatibꝰ magnoꝵ auctoꝵ
sufficient explanata reopererat. ipse ad¬

Expanded text:
 Al., VI catholicas, libros singulos. In Apocalypsin sancti Johannis, libros III. Item, Capitula lectionum in totum Novum Testamentum, excepto Evangelio. ilectissimo fratri Nothelmo Beda, salQuae de libro Regum dilucidanda tibi, frater dilectissime, misisti, statim, prout poea duntaxat distinctione, ut XXX ex his propositiones, quae graviores forte videbantur, brevibus distinctas capitulis, quo facilius possent inveniri, hoc tibi volumine comprehenderem. Caetera vero quae commistim annotasti nomina vel verba, quae facilius ac brevius solvi poterant, in aliis schedulis seorsum collecta, simul tuae fraternitati transmitterem. Quamvis ipse noveram, plurima in eodem libro multo obscuriora, quam ea esse quae a me quaerenda judicasti. Sed et hoc non ignorabam, saepius fieri solere ut is qui obscuriora forte nonnulla jam bene intellexerat, qui videlicet haec in tractatibus magnorum auctorum sufficienter explanata repererat, ipse ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras erroris affuturũ canerent. erant
quidã in ppso gennũ qui dubitarent an
uere dñs hostem uicissa antiquũ. id eoq
fidem nominis eiꝰ obruere atq abscondere
satius estimarent. Qui tam̃ postmodui agni¬
ta luce ueritatis. quasi aurora ꝓcedente
et crebrescenie pulloꝵ cantu. idest uoce
uloctorũ qui ad suꝑna desideria alacri
cordis uolatu se leuare consuerunt. omne
nubilũ dubitationis de sua mente pepule¬
runt. ac ueracit̾ xp̃m hoste ꝓstrato sponsũ
esse sc̃e ecclie cognouerunt. Letat raguel
de uita tobie & coniunctione ac nupius
filie suę. fecit occidi duas uaccas pingues &
quatuor arietes. & parari epulas omuib
uicinis suis cunctisq amicis suis. Letatꝰ fide

Expanded text:
tenebras erroris adfuturum canerent, erant tenebras erroris adfuturum canerent, erant quidam in populo gentium, qui dubitarent an vere Dominus hostem vicisset antiquum, ideoque fidem nominis ejus obruere atque abscondere satius aestimarent; qui tamen postmodum agnita luce veritatis, quasi aurora procedente et crebrescente pullorum cantu, id est, voce doctorum, qui ad superna desideria alacri cordis volatu se levare consuerunt, omne nubilum dubitationis sua de mente pepulerunt, ac veraciter Christum, hoste prostrato, sponsum esse sanctae Ecclesiae cognoverunt. Laetatus Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione ac nuptiis filiae suae, fecit occidi duas vaccas pingues, et quatuor arietes, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis suis. Laetatus de
Abbreviated transcription (Latin):
que & deserta. id derclicta si adco cuim
habitatione st̃ indigna. & hec eadem sunt
iuxta inĩp̃tationẽ nominis egypii ꝑfidie
sue tenebris obscurata. Hec inmerito qui
deserit᷑ agr̃a diuine lucis replei  apͥncipe
tenebraꝵ. App̾hensũ gͦ angls demonẽ qui
tobiam oceidere cupiebat ligauit inde¬
serco suꝑioris egypti. ꝗa cohibitũ a raptu
fideliũ qui membra st̃ sui redẽptoris.
idem dñs & redemptor nr̃ dyabolũ infide¬
libꝰ tantũ dominari ꝑmutit. In quibꝰ &iã
ligatũ tence eũ. ꝗa nec ipsos qͦs possidet
imꝰpiosiantũ ledere sinit᷑ quantũ insati¬
abili surore desiderat. Interea circa pulloꝵ
cantũ timens raguel ne forte occisus esset
a demone tobias. fodut sepulchrũ cũ seruis.
sed hoc confestim agnita sospitate illiꝰ iuissit
terra repleri. Cantꝰ pullox sonus ẽ p̃dicantiũ.
qui cũ mane diẽq uerũ fidei mundo post

Expanded text:
quae et deserta, id est, derelicta sunt a Deo, cujus quae et deserta, id est, derelicta sunt a Deo, cujus inhabitatione sunt indigna. Et haec eadem sunt juxta interpretationem nominis Aegypti, perfidiae suae tenebris obscurata. Nec immerito qui deseritur a gratia divinae lucis, repletur a principe tenebrarum. Apprehensum ergo angelus daemonem, qui Tobiam occidere cupiebat, ligavit in deserto superioris Aegypti; quia cohibitum a raptu fidelium, qui membra sunt sui Redemptoris, idem Dominus et Redemptor noster diabolum infidelibus tantum dominari permittit. In quibus etiam ligatum tenet eum; quia nec ipsos quos possidet impios, tantum laedere sinitur, quantum insatiabili furore desiderat. Interea circa pullorum cantum timens Raguel, ne forte occisus esset a daemone Tobias, fodit sepulcrum cum servis; sed hoc confestim agnita sospitate illius, jussit terra repleri. Cantus pullorum sonus est praedicantium, qui cum mane diemque verum fidei mundo post