comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puer ator ministri enu¶ erantur regi pueue uugmnes ac spe¬
tͣiose et mutantur qui ꝯsiderent ꝑ uniu̾sas ꝓuintias puellas spe¬
eas in domum feminaꝵ sub manu egei eunuchi qui est s̃positus
adusus necessaria et Caremiaucacipter om̃s oełs regis Tunañe młte. mli
neiee io uasthi Placuit sermo regi et ita ut gesserant uissit

Expanded text:
uaerantur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas provincias puellas spel. add. eas in domum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est pad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit
Abbreviated transcription (Latin):
statu fidei. nesequaris ertores hereticoꝵ ut scismaticoꝵ s magis ungere¬
animabus sãs ut metas scripturas sas meditando et oꝑe implendo et
messuerint sequere. mandaui enim pͥueris
ris: uade ad sarcinulas et bibe aquas de quib ẽt̃

Expanded text:
ores haereticorum vel schismaticorum: sed magis jungeretis, ut metas Scripturas sanctas, meditando, et opere implendo; et messuerint, sequere. Mandavi enim pueris ris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et
Abbreviated transcription (Latin):
qñ lex incarnatio
ordeacea tempꝰ diũ ce¬
passionis expͥmit. qͥ m̃
contigit. Bene gͦ tꝑ̃e il¬
lo adbechleem uenm̃t.
qñ lex ip̃m quẽ docet
ĩbethleem natum in
pascha .i. in mense no¬
noꝵ predicat occisum
sulaborat. ut quosad
fidem ꝯuorat incarna¬
tionis. passionis. resur¬
messis ordeacta iideoꝵ¬

Expanded text:
 lex incarnationordeacea tempus passionis exprimit, quae contigit. Bene ergo tempore illo ad Bethlehem veniunt, quando lex Christum quem docet in Bethlehem natum, in pascha, id est in mense novorum, praedicat occisum. tu laborat, ut quas ad fidem convocat, incarnationis, passionis, resurMessis hordeacea Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
apta uineło ꝯingali Etiam si possim hac nocte concipe et ꝑere fili¬
os si expectare uelletis donec crescant et annos pubertatis hant¬
uł impleant añeritis uetule quã nubatis olite ergo queso
filie mee qͥa ur̃a angustia magis premit me et egressa est ma¬
culata est socrum ac reu̾sa est Nuth adhesit socruisue  i dix̃
noemi. n reu̾sa cognata tua ad ppłm suum et ad deos suoset
uade cum ȩa Que respondit. ne aduerseris mͥ ut relinqͣm te:
et abeam ¶Iuocumq ꝑrexeris ꝑgam. ubi mor¬
tua fuit et ego ꝑiter morabor. populus tuus

Expanded text:
apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filisi eos expectare velitis, donec crescant, et annos pubertatis impleant, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est maeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi mors, et ego pariter morabor. Populus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
tõis ⁊ ꝑrecua pena formcatoris. Sic̃ .ii. ieuinus
diurnam solum effugat esuriẽ. ⁊ nicħ̾ominꝰ
postmod̾ esurit. qui comesto pane satͣatꝰ. ⁊ abs¬
cesserit. sic qui intrat ad scortum ad horam qͥ¬
dem enaporat libidinem. s p̾t pauliclum ar

Expanded text:
tua est poena fornicatoris. Sicut enim unus panis diurnam solum effugat esuriem, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturatus abscesserat, sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ar
Abbreviated transcription (Latin):
qmiescas. sum eingilaueris hãc sedula m̃te
pͥmum ad mentem reuoces. Sic .ħ. fiet. ut nec
iugilans offendas. necatimore not᷑no ledatis.
ałr. Cum ambulau̾is in prosectu iusticie crimi¬
na gͣdiant᷑ tecũ mandata dei. ut de instrirant.
Cum dormieries in morte custodiant asam tuã.
nemprant hostis cum euigilauetis inresur¬
rectione loq̃re cum eis expectando pͥmia ã tibi¬
Patet deadultera. set hecetici sibene uiuere ⁊
apte seagͥe uident᷑. uide ne seducatis eoꝵ doctri

Expanded text:
quiescas, cum evigilaveris hanc primo ad mentem revoces, sic etenim fiet, ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laedaris. Aliter, cum ambulaveris in profectu justitiae: gradiantur tecum mandata Dei, ut te instruant. Cum dormieris in morte custodiant animam tuam, ne rapiat hostis: cum evigilaveris in resurrectione, loqPatet de adultera, sed haeretici si bene vivere et apte se agere videntur, vide ne seducaris eorum doctri
Abbreviated transcription (Latin):
granda uł transgrediatur legem dei
lis sue curam gerere ⁊ cum discipli¬
na nutrire ⁊ ne lascuue ⁊ uolunta¬
Que diligentem magr̃t querit
custodiam. si eñ dimittitur sue no¬
luntati doctorem cõfundit ⁊ in mul

Expanded text:
ad vel transgrediatur legem Dei lis suae curam gerere, et cum disciplina nutrire, et ne lasciviae et voluptaQuae diligentem quaerit custodiam. Si enim dimittitur suae voluntati, doctorem confundit et in mul
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina unumꝙ̃q¬
se ⁊ probabilem do¬
torem in conspectu
sc̃oꝵ ostendit. nec
etas iuuenilis in¬
doctore despitienda
quem uita ⁊ discre¬
tio cõmendat. Uñ¬

Expanded text:
ciplina unumquemet probabilem dotorem in conspectu m ostendit. Nec aetas juvenilis indoctore despicienda, quem vita et discio commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
gem domini et faceri
rex artayerses esdre.
sacerdoti scribe eru
Quia ad re¬
uenerat di
iune uirtu¬
tis. ꝑ quam
ille incensã
a chaldeis le¬
gem eisdem
quib prius:

Expanded text:
gem Domini et faceretrex Artarxersis Ezdrae sacerdoti, scribae eruQuia ad revenerat fama divinae virtutis, per quam ille incensam a Chaldaeis legem eisdem quibus prius
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uim̃to nulla
est rõ ita in falso a¬
mico nullus equiti¬
tis ordo. Sicut enĩ
num. sic stultus et
derisor non discerit
dit secreta.

Expanded text:
bruto jumento nulla est ratio, ita et in falso amico nullus est aequitatis ordo. Sicut enim  et alienum, sic stultus et derisor non discernitdit secreta.
Abbreviated transcription (Latin):
tus habentes arbores et icre¬
dubiles aĩe memoria stans
sigmentum salis. Sapĩat
enĩ pretereuntes non tm̃ in hoc
lapsi sunt ut ignorarent bona
s in sip̃ie sue reliquerunt hõt¬
b memoriam ⁊ in his que pec¬
cauerunt neclatere potuissent.

Expanded text:
tus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverun
Abbreviated transcription (Latin):
qui lectionẽ diuinał itu¬
bas sonare t̾briores ut p̃
sactamentis celestib mnitra¬
tusi sacus eloquiis extp̃i sol¬
lertus quałr extp̃r iulie
debeat instruatur.

Expanded text:
qui lectionem divinam, et tubas sonare crebriores, ut populus, sacramentis coelestibus initiatus etiam sacris eloquiis ex tempore solertius qualiter vivere debeat, instruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bidos latitudinis .Iu. cubitos
longitudinis.tites cubitos
maltum. stetitq supeam
nimedio dicit atrii sac̃dotũ.
salomonqĩ rex basem fecitꝰ
eneam. S esdras tamquam
iiuons potenne gradumi¬

Expanded text:
bitos longitudinis, et quinque cubitos latitudinis, et tres cubitos in altum stetitque super eam. in medio dicit atrii sacerdotum,Salomon quasi rex, basem fecit aeneam, porro Esdras quasi minoris potentiae, gradum
Abbreviated transcription (Latin):
Cor mopis ne aff̃. ⁊ c. Non est elemo¬
sina duferanda cum ad sit tribu en¬
di facultas. unde ne dicas amico tuo
uade ⁊ reuertere cum cito peccat pos¬
sis dare ⁊ alibi qui despicit proximĩ
peccat. qui miseretur. p. b̃s erit. ele

Expanded text:
Cor inopis, etc. Non est eleemosyna differenda, cum adsit tribuendi facultas; unde: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, cum cito possis dare . Et alibi: Qui despicit proximum, peccat: qui miseretur pauperis, be
Abbreviated transcription (Latin):
catis ⁊ inoꝑib irsticie sucessus habebit. Ignem arden¬
temmtingitꝰ aqͣua ⁊ elemosina resistit petcatis ⁊ deus
proͣspector eius qui reddit gr̃am mnemirut in posterũ ⁊
intẽpore cͣasus łui inueniet finanentu. ¶ii elemo¬
sinam pauꝑis ne defraudes ⁊ oculos tuos ne transuer¬

Expanded text:
catis et in operibus iustitiae successus habebit. ignem ardentem extinguit aqua, et elemosyna resistit peccatis: et deus prospector eius qui reddit gratiam meminit in posterum, et in tempore casus tui inuenies firmamentum. Fili, elemosynam pau
Abbreviated transcription (Latin):
non est reuersio finis nr̃t. qm̃ consignat᷑a est ⁊ nemore¬
uertitur. ¶enite ergo ⁊ fruamur honis que sunt: et
utamur creatura. tamꝙͣ iniientte lenter. Uino
precioso et unguentis nos impleamus. ⁊ non pretereat
nos flos temporis. Coronemus nos rosts antequam mar¬
cescant. nullum pratum sit ꝙ non ꝑtranseat luxuria:
nostra. Nemo nr̃m exsors sit luxurie nostre. ubiq reliiqͦ

Expanded text:
non est reversio finis nostri, quoniam consignata est, et nemo revertitur. Venite ergo, et Truamur bonis quae sunt, et utamur creatura tanquam in juventute celeriter. Vino pretioso et unguentis nos impleamus; et non praetereat nos flos temporis. Coronemus nos rosis, antequam marcescant: nunostra. Nemo vestrum sit exors luxurie nostre. Ubique relinq
Abbreviated transcription (Latin):
cõem erem ⁊ similiter decidi in fc̃am terram ⁊ primam uo¬
cem similem om̃ib emisi plorans. In molumentis nutri

Expanded text:
em aerem et similiter in terram decidi et primam uocem similem omnibus natiuitatis; in inuolumentis nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
lare. qͣi macieiare. Edificantes
.N. gladio accingunt renes. cm
his qui bonis opetibus insastere
ł sibi cõmissos curant. regulari
rõe disponere. hoc est. R uifos ia¬
pides ĩedificio sc̃ẽ citatis. cõpetẽ¬
ter locare. Elutra luxurie in se aen¬
mine uerbi dei satagunt restrm

Expanded text:
asi acie stare. Aedificantes enim gladio accingunt renes, cum ii qui bonis operibus insistere, et sibi commissos curant regulari ratione disponere hoc est enim vivos lapides in aedificio sanctae Trinitatis competenter locare, fluxa luxuriae in se acumin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non solum media pars inne¬
num faciebat opus. et pars me¬
dia parata erat ad bellum. s sdẽ¬
uinenes. qui faciebant optis:g¬
ladio erant accunicti. Tanta emm
usncia hostis antiqui. tantus est

Expanded text:
 non solum media pars juvenum faciebat opus, et pars media parata erat ad bellum; sed juvenes, qui faciebant opus, gladio erant accincti. Tanta erat versutia hostis antiqui, tantus est
Abbreviated transcription (Latin):
congregabo et qr sermo est ad ecc̃am
de gentib pot̾ non in congrue utderi
ꝓmissa uocatio sꝑnagoge que in fine
mundi est futura seu uocatio quaꝵ¬
cũq gentium. Uñ mox de amplissi¬
ma pulcritudine unius eiusdemq

Expanded text:
congregabo. Et quia sermo est ad Ecclesiam de gentibus, potest non incongrue videri promissa vocatio Synagogae, quae in fine mundi est futura: seu vocatio quarumcunque gentium. Unde mox de amplissima pulchritudine unius ejusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ pecc̃oꝵ duris scripturaꝵ senten¬
tiis feditas scelerum exprobratur
ro coiquinabit animã suart
des luteo lapidabitur piger et
om̃s loquentur suꝑ asꝑnatio¬
nem illiuis. destercore boum
lapidandus est piger ⁊ omus¬

Expanded text:
ando peccatori duris Scripturarum senttiis foeditas scelerum suorum exprobraturo coinquinabit animam suam ede luteo lapidomnes loquentur super aspernationem illius. De stercore boum lapidandus est piger, » i
Abbreviated transcription (Latin):
cuit dirofectasenr aute
tobias et canis secutus esteum.¬
et mansit prima mansione
uxta fluuum tygris. et exuure
ut lauaret pedes suos. et ecce pi̾¬
cis ĩmanis exunt ad deuoran¬
dum eum Qiem expauescẽ
tobias clamauit uoce magna
dicens. dñe inuadit me t
dixit ei angłs. apprehende br̃a

Expanded text:
 Profectus est autem Tobias, et canis secutus estet mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende bra
Abbreviated transcription (Latin):
e et ambulauerunt ambo simul sumq profer¬
senesurs. ure tulisti et transmisisti a nobis: nũ¬
qͣm eẽt. ipsa peccunia ꝑ qua misisti eum. suffici¬
ebat nobis pauꝑtas nr̃a ut diuitias ꝯputaremꝰ
hoc: qd̾ uidebamus filium nr̃m Hixitq tobiaᷤ.¬
noutsere d lus pueniet filius noster. et salnꝰ
reuertetur ad nos et occłi tui uidebunt illum.
credo enĩ qd̾ angłs dei bonꝰ comitetur ei. et bene diᷤᷤ¬

Expanded text:
umque profecsenectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobiasperveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene dis
Abbreviated transcription (Latin):
Xpẽ ĩminente mortis
articulo. cepit pauere ⁊
tedere. non diabłm s mo¬
tem que inuidia diabłi
intrauit in orbem. na¬
turali carns fragilita¬
te ꝑhorrescens uñ. Pat̾¬

Expanded text:
 imminente mortis articulo coepit pavere et taedere, non diabolum, sed mortem, quae invidia diaboli intravit in orbem, naturali carnis fragilitate perhorrescens; unde: « Pat
Abbreviated transcription (Latin):
eius. doctrina cemptacio.
passio. resurrõ. ascensio
.i. spẽ scĩ missio. fides credũ¬
tium. ꝑsceutõ fidelium.
his iu̾ndea ꝑatis medra¬
tor derihominũ ꝑ apłos

Expanded text:
ejus doctrina, tentatio, passio, resurrectio, ascensio, Spiritus sancti missio, fides credentium, persecutio infidelium. His in Judaea peractis, mediator Dei et hominum per apos
Abbreviated transcription (Latin):
tas accipiunt. s subtectis in domo serdidas
radunt. hetieus limpidissina celectis o¬
Piger dicit᷑ qui recte scit ł sente to uigi¬
itur. dum ab oꝑe cesiat᷑. necte ant̃ suioita¬
do ñdingti. negloctam se infotuis ꝑ desdia

Expanded text:
tas accipiunt, sed subjectos in domo sordidos reddunt, et haereticus limpidissima coelestis oPiger dicitur qui recte sciendo vigiitur, dum ab opere cessatur. Recte autem subditdo non dirigit, neglectam se inferius per desideria
Abbreviated transcription (Latin):
eiut ꝑaret alterum cubicłm. et intuoduxit in eum saram filiã suam.
et lacrimata eAritq ei. forti animo esto filiami. dñs celi det tibi
gaudium pro tedio quod perpessa es Postquam uͦ cenauerunt intͤ¬
duxerunt uiuenẽm ad eam Et recordatus est

Expanded text:
epararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt int iuvenem ad eam recordatus it
Abbreviated transcription (Latin):
ngressi sunt aũ ad raguelem. et suscepit eos raguel eugandio. nͣ¬
tuensq tobiam raguel: dix̃ anne uxori sue. Qũasimił est uiuenis is¬
te ꝯsobrino meo. Et cum hec dixiss ait. Inde estis uiuenes frẽs no¬
stris Iilli dixerunt. Ex tribu nepthali sumꝰ exes tuosuture uini.¬
ue ¶ ¶ Tixit illis raguel. Hostis tobiam frẽm meũ: Qui dixerunt. no¬
ium  umq multabona loq̃retur de eo: dixit angelus ad ragu¬
elem. Tobias de qͦ int̾rogas pater istiꝰ est Et misit se raguel et cũ
lacͥmis osculatus est eũ et plorans suꝑ collum eiꝰ dir. Henedictio
sit tͥ fili mi quia boni et optimi uiri filius es. Et anna uxor eiꝰ et si¬
lia ip̃oꝵ sara lacrimate sunt Postqͣm aũ locuti sunt precepit ra¬
guel occidi arietem. et pararẽ conuiuiũ Cumq hortaretur eos discũ¬
blłre ad pͣndium tobias dix̃. hic ego non mandii cabo hodie neq bibam nͥ
priꝰ petitionem meã confirmes. et promutas mͥ dare saram filiã tuã.

Expanded text:
ngressi sunt autem ad Raguelem, et suscepit eos Raguel cum gaudio. Intuensque Tobiam Raguel, dixit Annae uxori suae: Quam similis est juvenis iste consobrino meo! Et cum haec dixisset, ait. Unde estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Niniue illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrymatae sunt. Postquam autem locuti sunt, praecepit Raguel occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia ¶unc angls raphael dixit ei. audime. et ostendam tͥ qui sũt
quib preuałe potest demonium. In eos qui conuigia ita suscipũt
ut deum a se et a sua mente exeludant. et sue libidini ita uacent sicut
equs et mulus quib non est intellectus: in hiis habet potestatem demo
num. ¶uautem cum acceꝑis eam. ingressus cubicłm ꝑ tres dies continẽs
esto abea. et nichilalud nisi orõnib uacab̃: cũ ea Ipsa autem nocte
incenso iecore piscis fugabitur demonium. s oda uͦ nocte in copła¬
tione scõꝵ patriarchaꝵ admuteris. Tercia uͦ be nedictionẽ conseq̃

Expanded text:
eros. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: habet potestatem daemu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud, nisi orationibus vacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur daemonium. Secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. T
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ dedisti. Isrłitas ꝑ mare ru¬
brum sicco uestigio transduxit dei
potentia ⁊ iordãnis aquas diui¬
p̃p hoc etiam. ⁊ exiguo ligno cre¬
dunt homines animas suas
⁊ transeuntes mare ꝑ ratem
liberati sunt. S abin̾itis qͣn
ꝑirent sot bi gigantes. n pes
orbis terraꝵ ad ratem confugi¬
ens remisit sela semen natinui¬
tatis que inͣ manu tua erat
enĩ lignũ ꝑ ꝙ fit isticia ꝑ
maledictum est ⁊ ip̃m ⁊ qui fe¬
it illud. quia ille quidem oꝑa¬
tus est. Illud aũt cum ẽẽt
fragile deus cognominatus
est. Suniliter aũt odio sunt
deo impius ⁊ impietates euis.
Et enim ꝙ fc̃m fc̃m ẽ cum illo
qui fecit tormenta pacietur.
Propter hoc ⁊ in ydolis na¬
tionum nonerunt respectus
qm̃ treature dei in odium fc̃e¬

Expanded text:
 dedisti. Israelitas per mare Rubrum sicco vestigio traduxit Dei potentia, et Jordanis aquas diviter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas, et transeuntes mare per ratem liberati sunt, sed ab initio cum perirent superbi gigantes, spes orvis terrarum ad ratem confugiens, remisit saeculo semen nativitatis, quae manu tua erat enim lignum per quod fit iustitia per maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium f
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnatione sua Quc̃ gͦ filias ur̃as ne detis filiis eoꝵ. et filias eoꝵ nõ
heredeis habebitis filos uro s uiqͣ in seipiternũ. Et post omĩa que ue¬
nerunt suꝑ nos in oꝑib nr̃is pessimis et in delicto nr̃o magno.
qͥa tu deus nr̃ uberasti nos de iniqͥtate nr̃a. et dedisti nobis salucẽ
sic̃ hodie. ut nõ reu̾terem᷑ ⁊ irrita faceremꝰ mandata tua. neq ma¬
tͥmonia iuna̾emꝰ cũ fliis ppłis abhomĩationũ istaꝵ. Nlumqd ra¬
tus es nobis usq ad ꝯiumatione. ne dimittes nobis reliqͥas et salu
die hac. Ecce cori am re fumꝰ in delicto nr̃o. ¶
Non enĩ stari potest coram te suꝑ hoc   ic¬

Expanded text:
sua. Nunc ergo filias vestras ne detis filiis eorum, et filias eorum ne haeredes habeatis filios vestros usque in saeculum. Et post omnia quae nerunt super nos in operibus nostris pessimis, et in delicto nostro maximo, quia tu Deus noster liberasti nos de iniquitate nostra, et dedisti nobis salutem sicut est hodie, ut non converteremur, et irrita faceremus mandata tua, neque matrimonia jungeremus cum populis abominationum istarum. Numquid iratus es nobis usque ad consummationem, ne dimitteres nobis reliquias ad saludie hac. Ecce, coram te sumus in delicto nostro. Non enim stari potest coram te super hoc. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶Docior fur. ⁊ c̾. Non excusat furem. s eiꝰ
comꝑatiõe ingrauat mentiendi assi¬
duitatem. Mist̾. autẽ. fures sunt in¬
dei quib dr̃. qui p̾dicas non furand̾
furaris. heretici uero mendaces qui
peiores qui post ꝑceptam bap̃m gra¬
tiam ad uomitum redierunt ⁊ sp̃m

Expanded text:
otior fur. Non excusat furem, sed ejus comparatione ingravat mentiendi assiduitatem. Mystice autem fures, sunt Judaei, quibus dicitur, Qui praedicas non furandum, furaris . Haeretici vero mendaces qui pejores sunt, quia post perceptam baptismi gratiam ad vomitum redierunt, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dere uł heretiti qui sophisticis ar¬
gum̃tis nituntur euertere uerita
sitate hereticoꝵ intentionem pra¬
ue uoluntatis uituꝑat. sunt enĩ
qui cum non possint actu petcare
uolunt uoluntate quiescere.
fiteri euangłii ueritatem. Uñ qui
erubuerit me ⁊ sermones meos he
erubescet filius hominis.
endo promittunt inimicos sibi fã¬

Expanded text:
e ad haeretici, qui sophisticis argumentis nituntur evertere veritatsitate haereticorum, intentionem pravae voluntatis vituperat. Sunt enim, qui cum non possunt actu peccare, nolunt in voluntate quiescere. fiteri Evangelii veritatem: unde, Qui erubuerit me et meos sermones, hunc erubescet Filius hominis .endo promittunt, inimicos sibi fa
Abbreviated transcription (Latin):
uillis pagam in
uineis ecc̃e. in flori¬
bus fides in fructi¬
b uirtutes in ma¬
lis punicis marty¬
rium designatur
in his suigulis sp̃õ¬
sa dilecti sui presen¬
tiam querit.

Expanded text:
villis, pagani; in vineis, Ecclesiae; in floribus, fides; in fructibus, virtutes; in malis Punicis, martyrium designatur. In his singulis sponsa dilecti sui praesentiam quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Columba felle oaret. rostro sĩledit in
oulms pecraꝵ ludificat. alie nos pullos
nutrit. iuxͣ fluentamanet. meliora gͣna
lat.alis se defendit. inisum recuꝑat. ita sc̃i.
iuxͣ fluenra docltine secc̃tes. meliores sir̃as
eligunt hoĩes axp̃o alienos nutrunt deo.
tunt. ira irationabili carent. infide plagar
xp̃i resuguii habent. gemunt pro pect̃is
Domus uane ꝑmundum de gentib ec¬
celesie. tigna que admumitõem domus
solent sier p̾dicatores. quoꝵ ueclo ⁊ exẽ¬
plo structura ec̃ce ne corruat ꝯtinet᷑ laq̃¬
aua q̃ ad domus decorem solent fieri sim¬
plitiores famuli xͥ qui tignis adherent
a sustentãtur. quiñ doctana s iitutib
ornant..¬
Ego qina pͥsentis tp̃as statui labor magis
ꝙͣ renimes ⁊ueniti recte sp̃osam otio delacda
uitutib. s scias ꝙ ego alteriusmodi pul¬
crrtudinẽ redro in pͥsenti. q⁊ sumfios uit¬
tutum aquo om̃is fructꝰ campi egͥditurt
qs odorem meum toti mundo minotesc̾e

Expanded text:
tur. Columba felle caret, rostro non laedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pullos nutrit, juxta fluenta manet, meliora granatim volat, alis se defendit, visum recuperat. Ita sancti juxta fluenta doctrinae sedentes meliores sententias eligunt, homines a Christo alienos nutriunt Deo,tunt, ira irrationabili carent, in fide plagarum Christi refugium habent, gemunt pro peccatisDomus variae per mundum de gentibus Ecclesiae; Tigna, quae ad munitionem domus solent fieri, praedicatores, quorum verbo et exemplo structura Ecclesiae, ne corruat, continetur. Laquearia, quae ad decorem domus solent fieri, simpliciores famuli Christi, qui tignis adhaerent et sustentantur, qui non doctrina, sed virtutibus ornant. Quia praesentis temporis statu labor magis quam requies convenit: recte sponsam otio delectatvirtutibus: sed scias quod ego alterius modi pulchritudinem requiro in praesenti, quia sum flos virtutum, a quo omnis fructus campi egreditur; quia odorem meum toti mundo innotesce
Abbreviated transcription (Latin):
R. Est enim ⁊c. Ut ysaias ostendit
omnia dona sp̃e scĩ in humanitate
saluatoris existunt inquo sunt os
t hesauri sapientie ⁊ sc̃ie abscondi¬
ti ⁊ plenctudo diuinitatis. qui non
datur ad mensuram sp̃e.¬

Expanded text:
s, etc. Ut Isaias ostendit, omnia dona Spiritus sancti in humanitate Salvatoris existunt, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, et plenitudo Divinitatis, cui non datur spiritus ad mensuram. S
Abbreviated transcription (Latin):
interrã conuertentur. si impis a maledictione in ꝑdrluane¬
bitur. Curam habe debono nomine. hoc enim magis ꝑres¬
nebit tibi. qmͣ nulle thesauri
magni ⁊ preciosi. O oneinte
numeris dierum. bonum aũt¬

Expanded text:
mpii a maledicto in perditionebitur curam habe de bono nomine hoc enim magis permanebit tibi quam mille thesauri magni pretiosi bonae vitae numerus dierum bonum aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quia bonum nom̃ ⁊ bonam tntam
utilem ẽẽ p̾dixit ⁊ occutantes scien¬
tiam rep̾hendit. suadet ut reuertã¬
tur ad studium docendi qr non est
bonum irrenerentem ⁊ in obedieu¬
Iuxta litteram nos incomortuosa
uiciis caueamus ⁊ uirtutib oꝑam
domus ne spretis meliorib eligamꝰ
petora q̃ sc̃r cõfusio semꝑit̾na.¬

Expanded text:
Quia bonum nomen et bonam et utilem esse praedixit, et occultantes scientiam reprehendit, suadet ut revertantur ad studium docendi, quia non est bonum irreverentem et inobedienJuxta litteram, nos instruit ut a vitiis caveamus, et virtutibus operam demus, et ne spretis melioribus, eligamus pejora, quae sequitur confusio sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
Qni sibi nequam ⁊ c̃. hec ad litterã mẽ¬
tem auari ⁊ inuidi describunt qui de bo¬
nis sius non letantur. alłr uero signi¬
ficãt philosophicos ⁊ hereticos qui
sine fide xp̃i congregant duictias
praui dogmatis que nichil profici¬
unt eis unmo penam conferunt et̃¬

Expanded text:
Qui sibi nequam. Haec ad litteram mentem avari et invidi describunt, qui de bonis suis non laetantur. Allegorice vero significant philosophos et haereticos qui sine fide Christi congregant divitias pravi dogmatis, quae nihil proficiunt eis, imo poenam conferunt a
Abbreviated transcription (Latin):
Anllam extusationem hñt hereti¬
ci qr scienter peccant dum fidem sa¬
nam et rectam doctrinam nolunt
unitari magis terrenum sensum et
fragilem quam sp̃ualem sequentes.
nem croatoris. qr muit ⁊ intelligit.
illa autem numꝙͣ. s qr magio se¬
quitur uanitatem orroris quam iu¬
tͥatis scĩam. cum in honore eet non
inteslexit comparatur iumentis
in sipi.

Expanded text:
Nullam excusationem habent haeretici; quia scienter peccant, dum fidem sanam et rectam doctrinam nolunt imitari: magis terrenum sensum et fragilem quam spiritualem sequentes.nem creationis; quia vivit et intelligit, illa autem nunquam. Sed quia magis sequitur vanitatem erroris, quam veritatis scientiam, cum in honore sit, non intelligit: et comparatur jumentis insipi
Abbreviated transcription (Latin):
enim mirabile erat in aqua
que omĩa extinguit: plus i¬
gnis ualet. uindex enim est
oebis iustoꝵ. ¶uodam enim
tempore mansuetabatur ignꝰ
non comburerentur que ad ĩ¬
pios missa erant animalia. s
ut ip̃i indentes scirent. qm̃ dei
iuditio hic pacĩtur ꝑsecutio¬
nem ⁊ quodã tempore in aqua
supra nirtutẽ ignis exardebat undiq ut iniquã terre na¬
tionem exterminaret pro quib angeloꝵ esca nutriri uissi¬
sti populũ tuũ ⁊ paratum panem de celo p̾stitisti illis sine
labore omne delectam̃ tum in se hñtem ⁊ omnis saporis
suauitatem. Substãtiam enĩ tuã ⁊ dulcedinem tuam
quã in filios luos hs̃ ostendebas ⁊ deseruiens unusquis¬
q uoluntati. ad ꝙ quisq uolebat conuertebatur. Nix aũt
⁊ glaties sustinebant nim ignis ⁊ non tabescebant ut sa¬
rent qm̃ fructus inimicoꝵ exterminabat ignis ardens
ingrandine et pluma coruscans ¶x oc añt iterũ utiu
trirentur. iusti.
concordia flagellã¬
tur ⁊ si non penitu¬

Expanded text:
enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem squam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut trirentur iusti concordia flagellantur: et si non poenitu
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicas a deo. ⁊c̾. Resprehendit eos
qua dm̃ credunt non curare mortalia
Uñ eliphaph. quid enĩ nouit deus ⁊
quasi ꝑ caliginem iudicat. Nubes lati¬
bulum eius nec nr̃a considerat. hinc pau¬

Expanded text:
Non dicas: A Deo abscondar. Reprehendit eos, qui Deum credunt non curare mortalia: unde Eliphaz, Quid enim novit Deus? Et quasi per caliginem judicat. Nubes latibulum ejus, nec n
Abbreviated transcription (Latin):
Et celi. ce. ⁊ c̃. Qiͣsimaiora pro uolũ¬
tate sua dispensat ⁊ cõprehendit¬
minora cum latere non possunt ad
cuius nutum omnia pauent ⁊ contre¬
pulo magno non agnoscar. que est enun

Expanded text:
et coeli coelorum. Quasi: Si majora pro voluntate sua dispensat, et comprehenditra eum latere non possunt, ad cujus nutum omnia pavent et contrepulo magno non agnoscar quae est enim
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe opetib insistendũ.
neq nr̃is fidendũ uirib
s a deo auxilium esse
congruo ordine. postrł
hereuit a crudelitate.
⁊ aluxuria castigauit.
ornat actib bonis ꝙ̃¬

Expanded text:
iae operibus insistendum, neque nostris fidendum viribus, sed a Deo auxilium esse congruo satis ordine postquam coercuit a crudelitate, postquam a luxuria castigavit, ornat actibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
pene singule sentẽcie multos hñt sen¬
sus. uł aliter in fauo mel latet. cera ni¬
detur. labia ergo fanus nocantrr. qr
dum in carius fragilitate sapĩa magnã
hr̃. quasi mel in cera absconditur.

Expanded text:
pene singulae sententiae multos habent sensus. Vel aliter: In favo mel latet, cera videtur: labia ergo favus vocantur, quia dum in carnis fragilitate sapientia magna habetur, quasi mel in cera absconditur.
Abbreviated transcription (Latin):
R. Hec a. profu. ⁊ c̃. Iacob fugiens
auunculum suum ⁊ in itinere ꝑ
sompnium idit scalam erectam
⁊ angelos dei ascendentes ⁊ descen¬
dentes ⁊ ip̃m dnm innixum scale
dicentem sibi. ego sum deus abra¬
ham prĩs tui ⁊ deus ysaac. terrã
in qua dormis tibi dabo ⁊ semini
tuo. ueniens ergo in mesopotami¬
am. lyar ⁊ rachel duxit. pro quib
oues laban diu pauit. qr eum mer¬
lenter priuare uoluit sed ꝑ sapĩam
dei. priuatus est laban ⁊ iacob di

Expanded text:
. Haec autem, etc. Jacob fugiens avunculum suum, et in itinere per somnium vidit scalam erectam, et angelos Dei ascendentes et descendentes, et ipsum Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac; terram in qua dormis dabo tibi, et semini tuo . Veniens autem in Mesopotamiam Liam et Rachel duxit, pro quibus oves Laban diu pavit. Qui eum merprivare voluit. Sed per sapientiam Dei priva
Abbreviated transcription (Latin):
ta regis dona ip̃am quoq sp̃em et orna¬
tum eiꝰ p̾dicare incipit ⁊ aduidendum
eum inuitat et attendendus est ordo. ⁊
tiis instituta p̾latis iudicib aliis q gͣ¬
dib. illã primam iam post apostolos te¬
pidam ãmonet ut successorib eoꝵ et
uicem.
Quasi latentem in humanitate
qua uicit diabolum et caro fuit cã
huius iuctorie nisi deus carne obũ¬
braretur diabolus eum nõ aggrede

Expanded text:
ta regis dona, ipsam quoque speciem et ornatum ejus praedicare incipit, et ad videndum eum invitat. Et attendendus est ordo, et tiis instituta, praelatis, judicibus, aliisque gradibus illam primam, jam post apostolos tepidam admonet, ut successoribus et icem Quasi latentem in humanitate, qua vicit diabolum: et caro fuit causa hujus victoriae nisi Deus carne obumbraretur, diabolus eum non aggrede
Abbreviated transcription (Latin):
Pro gula ñ pro amicicia possunt in
falsis amicis heretici intelligi. qui
dmĩa ficie faciunt quasi animaꝵ cõ¬
sultores cũ sint proditores. uñ atten¬
muliebrem ⁊ mutabilem ostendit aĩm
hñdam insuscipiendis amicis ⁊ cõ¬
siliarus. multi enim se amicos et
consiliarios fingunt ⁊ insidias tẽ¬
dunt. uUñ ieromias. unus quisq

Expanded text:
Pro gula, non pro amicitia. Possuntt in falsis amicis haeretici intelligi, qui omnia recte faciunt, quasi animarum consultores, cum sint proditores. Unde, Attenmuliebrem et mutabilem ostendit animuhabendam in suscipiendis amicis et consiliariis. Multi enim se amicos et consiliarios fingunt, et insidias tendunt. Unde Jeremias, Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i gr̃a que ꝑ p̾dicationem aĩas cu¬
rat ⁊ carnis concupiscentiã mitigat.
hec in ecc̃a habundat. cuuus deside¬
rium est suꝑ omnẽ cõcupiscentiã
hominis. qr in eadecor uirtutum et
pulcritudo doctrine.
De testatur ypotrisim cum malus e se
bonũ ẽẽ simulat. cooꝑiendo aridã
maliciam in qua .s. ñ est pugnedo ca¬

Expanded text:
per praedicationem animas curat, et carnis concupiscentiam mitigat. Haec in Ecclesia abundat, cujus desiderium est super omnem concupiscentiam hominis, quia in ea decor virtutum et pulchritudo doctrinae.Detestatur hypocrisim, cum malus se bonum esse simulat cooperiendo aridam malitiam, in qua scilicet non est pinguedo c
Abbreviated transcription (Latin):
resim dogͥmatib eius
integritas danꝙͣ spi¬
nis pungit᷑. ut ꝯtia ho¬
stes suos ingilans ex¬
erceat᷑. donec eminens
sic̃ lilium incapite sp̃¬
si su omdore ip̃o deuorat᷑.¬

Expanded text:
resum dogmatibus ejus integritas tanquam spinis pungitur, ut contra hostes suos vigilans exerceatur, donec eminens, tanquam lilium, in capite sponsi sui, candore ipso decoret
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dilectioĩs ꝑignora aspo
qͣł ex hoc ꝙ me diligis pu
additam̃to pulchra es
Ecce. audiẽs sp̃osa se ꝑ
dilectionẽ sp̃osi meruis¬
se. ut ab ip̃o sponso laud¬
aretur sponso uicem in
s intlłigens decorem eiꝰ.
critudinẽ licandius aspi¬
cit. ⁊ ꝓlem sidelium flore
fidei redolentem exacina
sp̃oso insurgente tẽptan¬
one inacie ⁊sistit. ł lectulꝰ

Expanded text:
 dilectionis pignora a spoquasi, ex hoc quod me diligis, puadditamento pulchra es. Audiens sponsa se per dilectionem sponsi meruisse, ut ab ipso sponso laudaretur, sponso vicem in sed intelligens decorem ejus, chritudinem liquidius aspicit, et prolem fidelium flore fidei redolentem, ex aqua sponso insurgente tentatione in acie consistit. Vel, lectulus,
Abbreviated transcription (Latin):
ydolatriam dñr. Matima enim ite¬
cordia est. ut homo ad ymaginem
dei conditus rõnalem ab ĩpo hñis
animam qua ex cogitauit qũo trã¬
siret fluctus nauem fabritatis scd
artro sue ꝑcipiam non honorat al¬
lum qui hanc sibi dedit scĩam ⁊ in¬
uocet ydolum ꝙ sunai arte ⁊ maio¬
rt uanitate formauit. cum enim
maior sit qui fecit quam ꝙ fit et
facturam suam adorare insanire ẽ

Expanded text:
olatriam dicuntur. Maxima enim vecordia est, ut homo ad imaginem Dei editus, rationabilem ab ipso habens animum, quo excogitavit quomodo transiret fluctus, navem fabricans secundum artis suae peritiam, non honoret illum qui hanc sibi dedit scientiam, et invocet idolum, quod simili arte et majori vanitate formavit. Cum enim major sit qui fecit quam quod fit, facturam suam adorare insanire est
Abbreviated transcription (Latin):
rum alius nanigare cogitans
et ꝑferos fluctus iter facere inti
piens. ligno portante se fragi¬
lius lignum inuocat. Illud
enim cupiditas acquirendi
excogitauit ⁊ artifex sapĩa¬

Expanded text:
rum alius navigare cogitat, et per feros fluctus incipiens iter facere, ligno portante se fragilius lignum invocat. Illud enim cupiditas acquirendi excogitavit, et artifex sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi ꝑrisum prudentia apuidendo nomen
accepit. stultꝰ est gͥ aui gaudet inscelere. sa¬
ꝑiens ã est. ⁊ eius aui unti nõie dignus sit
p̾uid̾e. q risus dolore miscebit᷑ ⁊ gandia poc¬
candi peia sequetur ultionis.
sciens perrat tunet impiuis uid̾e discrictumm

Expanded text:
lus, etc. Prudentia a providendo nomen accepit. Stultus est igitur, qui gaudet in scelere . Sapientis autem est, et ejus qui viri nomine dignus sit, providere, quia risus dolore miscebitur, et gaudia peccasciens peccat, timet ergo impius videre districtum
Abbreviated transcription (Latin):
Perfla .i. infer tribulationẽ uel
inutroq pulsata et probata mirũ
odorem constantie sue ⁊ habundan¬
tioris uirtutis ubiq diffundat. ⁊
in fine mundi positos in enarrabi¬
li fragrantia sue suauitatis sacia

Expanded text:
Perfla, id est, infer tribulationem, vel in utroque pulsata et probata mirum odorem constantiae suae et abundantioris virtutis ubique diffundat, et in fine mundi positos inenarrabili fragrantia suae suavitatis satia
Abbreviated transcription (Latin):
rogatum ab ea ut morta em̃tatioli obscura ãq discererem ut abso me posset intellig̾e
gustiore udelicet ciuitate ⁊ illiuis manorie. ⁊ uob̾ reddo ꝙ debeo. s de hebreo transferẽs maxime. lex. inter¬
pͥtum ⁊suetudini me coaptaui u his dum taxat q̃ si młtum ab ebraicis discrepabant. Inłͥdum aqui¬
le qͦ ⁊ simachi. ⁊ theodotionis recordatꝰ sum. ut nec nouitate nimia lectoris studium decerrerem. nec rur¬
sum contra ꝯscientiam meam sonte ueridatis omisso opinionum riuudos consectarer.

Expanded text:
rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligeregustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter apretum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer.
Abbreviated transcription (Latin):
raguel nomine. uir ꝓpinquus de tribu tua. et hichabet filiam nomĩe
satram. set neꝙ masłm neq feminam ullam h̃t̃ aliã preter eam. tibi

Expanded text:
Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam habet aliam praeter eam. Tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scindens ꝑ uim itineris aerem cõmotus alis trauꝰuo¬
lauit. ⁊ post hec nullũ signum inuenitur itineris illius
arit tamquã sagitta emissa in locum destinatum. di¬
iiiiuis aes contiuo inse reclisus est. ut ignoretur trã¬
situs illius. i tͥnos nati conlio desnuis ẽẽ
⁊ uirtutis qͦuidem nullũ signũ ualuimus ostendere ĩ
malignitate aũt nr̃a cõsumpti sumus. talia dixerunt¬

Expanded text:
 scindens per vim itineris aerem: commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum: divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius sic et nos nati continuo desivimus esse et virtutis quidem signum nullum valuimus ostendere in malignitate autem nostra consumpti sumus talia dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne eripuit .
Uxor loch retro respiciens instatuã
salis conuersa est. ne qui ꝑ gr̃am dei
ad uitam uocati sumus ueterem ho¬
minem respiciamus media uia re¬
manentes instatuam salis uersa ali¬
os sallit. Uñ mementote uxoris loth
ne .s. tamquam fatui negligamus
s prudenter caueamus.
Mistice uero hec ad martyres ꝑti
liberauit donfortans eos gr̃a sp̃o sc̃¬

Expanded text:
ne eripuit , etc. Uxor Lot retro respiciens, in statuam salis conversa est, ne qui per gratiam Dei ad vitam vocati sumus, veterem hominem respiciamus, media via remanentes. In statuam salis versa alios salit, unde: Mementote uxoris Lot , ne scilicet tanquam fatui negligamus, sed prudenter caveamus.Mystice vero haec ad martyres pertliberavit, confortans eos gratia S
Abbreviated transcription (Latin):
Spuma ex aquis edita suꝑ aqm
enatat. hic est appetitus humant
fauoris et iactantia uulgaris q̃
procella temptationis uł discussi

Expanded text:
Spuma ex aquis edita super aquam enatat. Hic est appetitus humani favoris, et jactantiae vulgaris, quae procella tentationis vel discussi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑ .u. sensus sollicite mi¬
sus: mors ascendit. Unde
ieremias. ecce mors ascẽ¬
dit ꝑfenestras ur̃as. e
diabłi plena sũt. auib¬

Expanded text:
uinque sensus sollicite cosus, mors ascendit: unde Jeremias: Ecce mors ascendit per fenestras nostras ; diaboli plena sunt, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa consuetudo uicioꝵ.qiͣ.
inunica samaritanoꝵ tur¬
ba repugnat. tanto ad su¬
ꝑandum difficilior: quã¬
ło diucius t̾rã cordis uirtu¬
tem uacuam possedit:¬

Expanded text:
 consuetudo vitiorum, quasi inimica Samaritanorum turba, repugnat; tanto ad superandum difficilior, quanto diutius terram cordis virtute vacuam possi
Abbreviated transcription (Latin):
tib messe memorat᷑. cũ dr̃ pu
rificatos. cẽ. sacerdotes ⁊ leuitaᷤ.
qͣiͣ unũ. om̃s mũdos ad ĩmolã¬
dum pascha. Que .it. maior ĩ
hac uita pot̾ cẽ. ꝑfectio. quam
mũde unitas multitudinis:
cũ dr̃. ad ĩmoland pascha. u¬
niu̾sis filiis tͣnsinigrationis et
frib suis sacerdotib et sibi. Sta
timq infertur. Et oomederũt
solum qui reuersi fu̾ant de
captiuitate. s om̃s qui alicu¬

Expanded text:
esse memoratur, dum dicitur purificatos fuisse sacerdotes et Levitas quasi unum, omnes mundos ad immolandum pascha. Quae enim major in hac vita potest esse perfectio, quam mundae unitas multitudinis? Cum dicitur ad immolandum pascha universis filiis transmigrationis, et fratribus suis sacerdotibus, et sibi, statim subinfertur: Et comederunt solum qui reversi fuerant de captivitate, sed et omnes qui alicu
Abbreviated transcription (Latin):
nntius precurrens tamqꝙͣ
aquam. cuius cũ preterierit
nõ est uestigium inuenire. ne¬
q semitam carme illuis in
fluctib aut aius que trans¬
uolat in aere.nullum inue¬
illius. s tm̃ sonitus  alarum uerberans leuem uentũ

Expanded text:
ntius precurrens et tamqaquam, cuius, cum prnon est vestigium invenire neque semitam carinae illius in fluctibus aut avis quae transvolat in aere nullum initus est alarum verberans levem ventu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad monitio bonoꝵ pẽm ut filii pre¬
parent tebi uaticum bonoꝵ oꝑm.
te in obitu proxini plus equo dole
Qiͣ moritur ⁊ memoriã continno cõ¬
sertia ⁊ cõfide ⁊ spe conforta neu
ultimo articulo deficiat.
tores suos instruunt ut int̾ioris
hominis uirtutem eliciant ⁊ am¬
mam humanam ad ymaginemd̾i
reforment. Uñ: ut sapiens archi¬
tectus fundamentũ posui ⁊ alibi
sunt tot oꝑationes ⁊ doctum̃ta m̃ti¬
b electoꝵ doctores in primunt.
nisterum scuim agunt doctrinã
scd̃m auditores temꝑant. qui fra¬
giles ⁊ infirmos. u̾bes ⁊ exemplo
tormant ut uasa in honorem fati

Expanded text:
Ad monitio bonorum patrum ut filii praeparent sibi viaticum bonorum opete in obitu proximi plus aequo dolei: Morituri memoriam continuo conserva, et confide, et spe conforta, ne in ultimo articulo deficiat. tores suos instruunt ut interioris hominis virtutem eliciant, et animam humanam ad imaginem Dei reforment. Unde, Ut sapiens architectus fundamentum posui . Et alibi:sunt, tot operationes et documenta mentibus electorum doctrina imprimunt.nisterium suum agunt, doctrinam secundum auditores temperant: qui fragiles et infirmos verbis et exemplo formant, ut vasa in honorem faci
Abbreviated transcription (Latin):
agitat ⁊ conuersatur irioꝑib
eoꝵ. ⁊ eliarratio eius infiliis dau¬
roꝵ uor suũ dabis adnetandos
sulcos ⁊ iugilia eius insagina ilsme Sut uinis fetibeahi

Expanded text:
agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis fabe
Abbreviated transcription (Latin):
non aleuassem lanceam meã suꝑ eum. nũc autẽ dic m̃ qͣua ex capsa
recesisti ab illis. et placuit tͥ ut uenisses ad nos et dixit uidithꝰ. Iu¬
me uerba ancile tue qm̃ si secutus fueris uerba ancile tue ꝑfctam fe.

Expanded text:
non levassem lanceam meam super eum. Nunc autem dic mihi, qua ex causa recessisti ab illis, et placuit tibi ut venires ad nos? Et dixit illi Judith: Sume verba ancillae tuae, quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae, perfectam re
Abbreviated transcription (Latin):
Et direrunt hii quiulic erant om̃s una uoxe fiat siat. Tudith gͦ orans
dñm transiuit ꝑ portas ipsa et abra eꝰ. Lactum est autẽ cum descende¬
ret montem cura ortum diei ccenttenit ei erplora tores ailirioꝵr ice¬
la sum hebreoꝵ. ideq fuigi a facie eoꝵ. qm̃ futurum agnoui qd̃ da
ultra tradere se ipsos ut inuenirent miãm in conspectu ur̃o ¶ Iac de
causa eogitaui mecum dicens. uadam ad faciem principis holofer.¬
nis ut indicem illi secreta illoꝵ et ostendam illi quo aditu possit ob¬
tinere eos ita ut non cadat unus uir de exercitu eiꝰ Et cum audis¬
sent uiri illi uerba eiꝰ. considerabant faciem eiꝰ et erat in occłis eoꝵ
stupor. qm̃ puscrituouiem eiꝰ mirabant᷑ nimis et dixerunt ad eã.
onseruasti aĩam tuam eo quod tale repperisti consilium: ut des¬
cenderes ad dnm̃ nr̃m. hoc autem scias qm̃ steteris in conspectu eiꝰ

Expanded text:
et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum elia sum Hebraeorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi, quod dultro tradere seipsos, ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. Hac de causa cogitavi mecum dicens: Vadam ad faciem principis Holofernis, ut indicem illi secreta illorum, et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos, ita ut non cadat vir unus de exercitu ejus. Et cum audissent viri illi verba ejus, considerabant faciem ejus, et erat in oculis eorum stupor, quoniam pulchritudinem ejus mirabantur nimis. Et dixerunt ad eam: Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
seat. q indelicet p̾dinonis nox deuntius
emanat: s excta circundat. slam qͥ alicis
ad bñ oꝑand̾ ⁊ uiuend̾ excitat. eo ad bene
agendum oꝑa pͥdicatoĩs seip̃m ligat. ne
extra sermonem actio tnseat. nͨ uita uoci
ꝯtradicat..¬
bentlitatem mam diuina ñ posse seruare
mandata. nec tetursum ꝑutes nus mm¬

Expanded text:
delicet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat. Nam quo alios ad bene vivendum suscitat, eo ad bene agendum et opera praedicantis ligat, ne extra sermonem actio transeat, ne voci vita contradicat.becillitatem propriam divina non posse servare mandata, nec te rursum autum
Abbreviated transcription (Latin):
pedites bellatoꝵ. cxx. milia preter p̃parationes uiroꝵ illoꝵ quos occu¬
pauerat captiuitas. et adducti fuerant de ꝓuinciis et urbib uniu̾se
percrepidinem montis usq ad apicem qui respicit dochaym aloco qͥ d̃¬
belina usꝙ celio qui est contͣ esdrelo ili aũ istł ut uiderunt mł¬
titudinẽ illoꝵ pstruerunt se suꝑ tram mutentes cirem sr capita sua¬

Expanded text:
equites viginti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universper crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui d ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua
Abbreviated transcription (Latin):
agri laboꝵ oꝑarius p̾ocupatus ẽẽt in effugabilem sit¬
stinebat neccessitatem. ¶na enim cafhena tenebrarum
om̃s erant colligati sine sp̃e sibilans. aut inter spissos ra¬
mos auium sonus suains. aut ius aque decurrentis n¬
mium. aut sonus ualidus p̾cipitantium petrax. aut
ludentium animalium. cursus inuisus. aut mugien¬
tium ualida bestiaꝵ uox aut resonans de altissimis mõ¬
tib eccho deficientes faciebant illos p̾̃timore. om̃ĩs enĩ

Expanded text:
gibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficient
Abbreviated transcription (Latin):
rabit os euis ⁊ ondus ⁊ state¬
ra iudia dm̃ sunt et opera eius.¬
ec omnes lapices scłi ab homi¬
nabiles regi quiagunt impi¬
e qm̃ iustertie firmatur soluĩ.
uoluntas regnum babia iusti¬
sta. qui recta loqitur dirige

Expanded text:
rabit os ejus. Pondus et statera judicia Domini sunt, et opera ejus omnes lapides saeculi. Abominabiles regi qui agunt impie; quoniam justitia firmatur solium. Voluntas regum labia justa: qui recta loquitur, dirige