comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obIERNUs dies natalis
quo natus ẽ dies.ł ideo hodie.
ex hodierno crescit dies. Natiuri
mirabiles Illa sine femina ma¬
tre. ista sine uiro patre. Quodas
sc̃s ysaras ꝓpheta generationẽ eiꝰ
quis enarrabit. ad ambas gene¬
rationes referri potest. Quis di¬
ne narret generatũ dñm:. Aus
digne narret uirginis partũ.
lud sine die: hoc certo die. Uiris
sine humana estimatione.⁊ cũ
magna admiratione. Ilã primi
attendite generationẽ. in pͥnel¬
pio erat uerbũ: ⁊ uerbũ erat
apud deũ: ⁊ ds̃ erat uerbũ. bi
uerbũ:. Ipsuis patris. Quod uerbũ:
Ipe filius. Nunquã pat̃ sine filio.
etiam̃ qui nunquã sine filio. genu¬
it filiũ. Et genuit: ⁊ nõ cepit. Sine
inpto generato nullũ ẽ initiũ.Et
tam̃ filiꝰ: ⁊ tam̃ genatꝰ. Dicturus est
homo.Q uomͦ genitꝰ. ⁊ nõ habet mi¬
nũ: Si genitus: habet initiũ. Si
nõ habet initiũ: quomͦ genitus:
Quomͦ nescio. Queris ab homine.
quomodo sit genitꝰ deus: In t̾roga¬

Expanded text:
odiernus dies Natalis quo natus est dies. Et ideo hodie, quia ex hodierno crescit dies. Nativitamirabiles; illa sine femina matre, ista sine viro patre. Quod ait sanctus Isaias propheta, Generationem ejus quis enarrabit ? ad ambas generationes referri potest. Quis digne enarret generantem Deum? Quis digne enarret virginis partum? Illud sine die, hoc certo die: utrumque sine humana aestimatione, et cum magna admiratione. Illam primam attendite generationem: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Cujus Verbum! Ipsius Patris. Quod Verbum? Ipse Filius. Nunquam Pater sine Filio. Et tamen qui nunquam sine Filio, genuit Filium. Et genuit, et non coepit. Sine initio generato nullum est initium. Et tamen Filius, et tamen genitus. Dicturus est homo: Quomodo genitus, et non habet initium? Si genitus, habet initium: si non habet initium, quomodo genitus? Quomodo, nescio. Quaeris ab homine quomodo sit genitus Deus? Interroga
Abbreviated transcription (Latin):
to:ͥ in pannis: in p̃sepio. ꝓpt̃ quẽ:
Iui regit sidera.su git ubera: im¬
plet angelos. Fattir in sinu pa¬
tris. tacet in sinu matris. Sed lo¬
cuturus est competente etate:
impleturus euangłiũ nob̃. ꝓpt̃
nos passurus : ꝓpt̾ nos moriturus:
ad exemplũ p̃mii nr̃i rẽsurrec¬
turus . lante ocłos discipuloꝵ
in celũ ascensurus. adiudiciũ de
celo uenturus. Ecce qͥ in p̃sepi
ĩacebat. dimimitus ẽ. sed non
ꝑdidit se. Accepit qͦd nõ erat:
sed mansit qͦd erat. Ecce haber
infantẽ xp̃m. crescamꝰ cũ illo.s¬

Expanded text:
to, in pannis, in praesepio. Propter quem? to, in pannis, in praesepio. Propter quem? Qui regit sidera, sugit ubera: implet Angelos, fatur in sinu Patris, tacet in sinu matris. Sed locuturus est competente aetate, impleturus Evangelium nobis. Propter nos passurus, propter nos moriturus, ad exemplum praemii nostri resurrecturus, ante oculos discipulorum in coelum ascensurus, ad judicium de coelo venturus. Ecce qui in praesepi jacebat, diminutus est, sed non perdidit se: accepit quod non erat, sed mansit quod erat. Ecce habemus infantem Christum, crescamus cum illo.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ. seruiens in orationibꝰ nocte ⁊
die.ł ipsa uidua agnouit xp̃m. Ui¬
dit parũ:. agnouit magnũ. Et ip¬
sa atrestata est. Habes ⁊ in ista ui¬
tam uidualẽ. In maria uirgina¬
lẽ. Eligat sibi quisq de istis tribꝰ
quã uoluerit. Qui preter istas ẽẽ
uoluerit: In membris xpĩ eẽ nõ
disponit. Nõ dicant coniugate:
nos ad xp̃m. nõ ꝑtinemꝰ. Habuerũt
maritos scẽ femine. Non se extol¬
lant uirgines. Quanto magne sũt.
humilient se in omnibꝰ. Omnia
exempla salutis ꝓposita sũt ante
ocłos nrõs. Nemo exorbitet. Nemo
ꝓpter uxorẽ. melius sine uxore.
Si pudiciciã coniugalẽ queris. ha¬
si bes susannã. Si uidualẽ: habes an-¬
mã. Si uirginalẽ. habes mariã.
sapientia. In pͥncipio erat uerbũ:
⁊ uerbũ erat apud deũ:⁊ ds̃ erat
uerbũ. Q cibus ⁊ panis angłoꝵ:
de te implent᷑ angłi. de te sati¬
ant᷑. ⁊ nõ fastidiunt. De te uiuũt:
de te sapuĩt: de te beati sũt Ubi
es ꝓpter me : In diuersorio angus¬

Expanded text:
ns in orationibus nocte et die. Et ipsa vidua agnovit Christum. Vidit parvum, agnovit magnum. Et ipsa attestata est. Habes et in ista vitam vidualem. In Maria, virginalem . Eligat sibi quisque de istis tribus quam voluerit. Qui praeter istas esse voluerit, in membris Christi esse non disponit. Non dicant conjugatae: Nos ad Christum non pertinemus. Habuerunt maritos sanctae feminae. Non se extollant virgines. Quanto magnae sunt, humilient se in omnibus . Omnia exempla salutis proposita sunt ante oculos nostros. Nemo exorbitet. Nemo praeter uxorem: melius sine uxore. Si pudicitiam conjugalem quaeris; habes Susannam: si vidualem; habes Annam: si virginalem; habes Mariam. Sapientia. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. O cibus et panis Angelorum: de te implentur Angeli, de te satiantur, et non fastidiunt; de te vivunt, de te sapiunt, de te beati sunt. Ubi es propter me? In diversorio angus
Abbreviated transcription (Latin):
cre fidei tibi hoc uideat᷑ exemplũ
nõ uilis ꝑsona pastoꝵ. Certe quo
uilior ad prudentiã. eo p̾ciosior ad
fidẽ. Non gẏmnasia choris refer¬
ta sapientiũ. sed plebem dñs sim¬
plicẽ reqͥsiuit. que falerare audit¬
⁊ fucare nesciret. Simplicitas eñ
querit᷑: nõ ambicio desiderat᷑. Nec
contẽnenda putes quasi uilia ues¬
bri pastoꝵ. A pastoribꝰ etiã man
fidẽ colligit: a pastoribꝰ ppłs ad dl
reuerentiã congregat᷑. Mirati en
sũt de his que dicebant᷑ a pastors
ad ipsos. Maria aũt conseruabl
omĩa uerba hec.conferens in cll¬
de suo. Discramꝰ sc̃ẽ uirginis in oll¬
bus castitatẽ: que nõ minꝰ ore pl¬
diea quã corpore: argum̃ta fidei con¬
ferebat in corde: Si maria a pastoribꝰ
diseit. Icur tu declinas discere a sacer¬
dotibꝰ: Si maria ante p̃cepta apłica
teet : eur tu post apłica p̾cepta ma¬
gis cupis docere quã discere: Hisce
psone uiciũ esse:. nõ sexus. Sexus enĩ

Expanded text:
cre fidei tibi hoc uideatur exemplum, cre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior ad fidem. non gymnasia choris referta sapientium, sed plebem dominus simplicem requisiuit, quae falerare audita et fucare nesciret; simplicitas enim quaeritur. non ambitio desideratur. nec contemnenda putes quasi uilia uerba pastorum. a pastoribus etiam Maria fidem colligit, a pastoribus populus ad dei reuerentiam congregatur; mirati enim sunt de his quae dicebantur a pastoribus ad ipsos. Maria autem conseruabat omnia haec uerba conferens in corde suo. discamus sanctae uirginis in omnibus castitatem, quae non minus ore pudica quam corpore argumenta fidei conferebat in corde. si Maria a pastoribus discit, cur tu declinas discere a sacerdotibus? si Maria ante praecepta apostolica tacet, cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? disce personae uitium esse, non sexus; sexus enim
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ bone uoluntatis. Bene angłoꝵ
nominat᷑ exercitꝰ: qui ducem mili¬
tie sequebant᷑. Cui gͥ laudẽ angłi
nisi dnõ suo dicerent: Iuxta quod
scriptũ est. Laudate dñm de celis:
laudate eũ in excelsis:. laudate eũ
om̃s angłi eiꝰ. Impleta gͥ ꝓphetia ẽ.
De quo sc̃s marcus ait qͥa cũ bestiis
erat: ⁊ angłi ministrabant ei:
ut in altero miscdie insigne. in a¬
tero diuine iudiciũ potestatis ag¬
noscas. Tuũ est qͦd bestias patitur
suũ qͦd ab angłis predicat᷑. ꝓ aum
Uideamꝰ hoc uerbũ qͦd factũ est. qͥ
dñs ostendit nobis. Et uenerũt
festinantes. Uides festinare pasto¬
res. Nemo enĩ cũ desidia . xp̃m n
quirit. Uides eos anglis credidisse
⁊ tu patri. filio. spiritui scõ. angł̃i
ꝓphetis. apłis crede. Uidẽ quã signi¬
ter scriptura singłoꝵ libret moñ¬
ta uerboꝵ. Festinant inqͥt uerbui
uidere. Etenĩ cũ caro dnĩ uidetur
uerbũ uidet᷑ qͦd est filiꝰ. Non medio¬

Expanded text:
nibus bonae uoluntatis. bene angelorum nibus bonae uoluntatis. bene angelorum nominatur exercitus, qui ducem militiae sequebantur. cui igitur laudem angeli nisi domino suo dicerent iuxta quod scriptum est: laudate dominum de caelis, laudate eum in excelsis. laudate eum omnes angeli eius? inpde quo sanctus Marcus ait quia cum bestiis erat et angeli ministrabant ei, ut in altero misericordiae insigne, in altero diuinae indicium potestatis agnoscas. tuum est quod bestias patitur, suum quod ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes. uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores angelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret momenta uerborum. festinant\' inquit \'uerbum uidere. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non medio
Abbreviated transcription (Latin):
set. Qui etiã pastores in illa facie¬
bat regione uigilare:. custodientes
uigilias noctis supra gregẽ suum.
U idete eccłẽ surgentis exordiũ. Ap̃s
nascitur: ⁊ pastores uigilare ce per̃t
qͥ gentiũ greges pecudũ more an-¬
te uiuentes. in aulã dnĩ congrega¬
rent: ne quos spiritaliũ bestiarũ
ꝑ effusas noctiũ tenebras paterent᷑
incursus. U bene pastores uigilant.
qͦs bonꝰ pastor informat. Grex gͥ
dotes. Aut fortasse etiã ille sit pas¬
tor. cui dicit᷑. Esto uigilans: ⁊ con¬
firmare. Quia nõ solũ epõs ad tu¬
endũ gregẽ dñs ordinauit:. sed etiã
angłos destinauit. Ecce angłs dñ
stetit uxta illos. Uidete quẽad¬
modũ duina cura fidem astru-¬
at. Angłs mariã. angłs ioseph.
angłs pristores edocet. Non satis ẽ
semel missũ. Duobꝰ enĩ ⁊ tribꝰ testibꝰ
stat omẽ uerbũ. Et facta est cum
angło multitudo exercitꝰ celestiũ.
laudantiũ deũ ⁊ dicentiũ: gła in
altissimis deo. et in tͣra pax homi¬

Expanded text:
em, qui etiam pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes uigilias noctis supra gregem suum. uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igidotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis est semel missum; duobus enim et tribus testibus stat omne uerbum. et facta est cum angelo multitudo exercitus caelestium laudantium deum et dicentium: gloria in altissimis deo et in terra pax homi
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. ⁊ ambula. Non enim tam
in eo admirationis aliquid erat.
ut confracti lectuli ligneam cratẽ
portaret paraliticus: quã ut reso¬
luti corporis membra ⁊ debilitate
confrricti. uelut anime sue neces-¬
sariũ lectulũ paraliticus ipse ges¬
taret : ⁊ coram positis iudeis ꝓpriis
abiret pedibꝰ: qui manibꝰ allatus
fuerat alienis. Inꝰ oc plane sic̃ dixi
completa ẽ ꝓphetica illa sententra.
Uersasti stratũ eiꝰ in infirmitate eiꝰ.
Ut uersa uice portaret lectũ in quo
fuerat paulo ante portatus.⁊ ani¬
ma illius que prius uasculo corporis
ferebatur. posteri corpus suũ ipsa
utiliꝰ circũ ferret. Potest etiã accipi
qͦd ait erũt duo in lecto uno. unꝰ
assumetur ⁊ unus relinquet᷑. xp̃i¬
anori plebs et ppłs uideor: qui
uelut uno lectulo hoc ẽ una man¬
datoꝵ lege tenent᷑. ⁊ uelut simili
resurrectionis spe głantur. Cunc
igit᷑ xp̃ianoꝵ beatus ppłs assumet᷑
conuentꝰ relinquet᷑ in terra. Se¬

Expanded text:
tuum, et ambula . Non enim tam tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur, Christianorum plebs et populus Judaeorum, qui velut uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis specie gloriantur. Tunc igitur Christianorum beatus populus assumetur con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe assũptio. Quamuis enim eodẽ
consortii lectulo teneant᷑ pro meri¬
tis tam̃ alter eoꝵ rapietur ad celũ:
alter relinquet᷑ in terris. Lectus¬
enim quidam nr̃ commiinis est.
terre huiꝰ amplissimũ solũ: in qͦ
corpora nr̃ã deposita. tutissima
sede requiescũt. In hoc aut̃ lectu¬
lo ille molliꝰ dormit: quisq duriꝰ
in uita se gesserit. Possumꝰ enim
ipsa membra lectulos nr̃os ꝓprios
nuncupare. in quibꝰ anime nr̃e¬
uelut in quodr̃ stratu suauissime
demorant᷑. Quod quidem sanctum
ꝓphetam sensisse arbitror: cum dicit.
Uniuersum stratũ eiꝰ uersasti in infir-¬
mitate eiꝰ. Heatus enim ille: cuiꝰ stra¬
tum. dñs in ipsiꝰ infirmitate conuer-¬
tit: ł ut qui fuerat paulo ante ira¬
cundus. adulter ⁊ petulans. ⁊ cũctoꝵ
scelerum infirmitatibꝰ plenus:. assu-¬
etũ corpus eiꝰ malis. uersante dnõ
fiat castꝰ. humilis ⁊ modestus. De qͦ
stratu spiritalit̾ ad paraliticũ dictũ
est a dño. Surge :l tolle grabatũ

Expanded text:
im eodem consortii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum
Abbreviated transcription (Latin):
unũ genꝰ assumet᷑. alterũ relin¬
quet᷑. Sic de lecto: sic de molendi¬
no. Expectatis fortasse qͥd ista sint.
uideri. alteri aliud. Sed neq ego
qͦd dixero p̾scribo alteri ad meliorẽ
intellectum : nec ille michi ad u¬
trumq accipiendũ. si utrũq cum
fide concordat. Uident᷑ mͥ in agro
laborare qͥ presunt eccłiis: sic̃ apłs
dicit. Dei agricultura: dei edifica¬
tio estis. Nam architectũ se dicit.
cum dicit. Ut sapiens architectus
fundamentũ posuiꝰ łagricolã. cũ
dicit. Ego plantaui : apollo rigauit.
sed deus incrementũ dedit. In mo¬
lendino aũt duas dixit: non duos.
Credo quod hec figura ad plebes ꝑti-¬
neat: que a p̃positis regunt᷑.  mo¬

Expanded text:
unum genus assumetur, et alterum relinunum genus assumetur, et alterum relinquetur. Sic in lecto, sic in molendino. Exspectatis fortasse quid ista sint: ud videri, alteri aliud: sed neque ego eo quod dixero praescribo alteri ad meliorem intellectum, nec ille mihi ad utrumque accipiendum, si utrumque cum fide concordat. Videntur enim mihi in agro laborare qui praesunt Ecclesiis; sicut Apostolus dicit: Dei agricultura, Dei aedificatio estis. Nam et architectum se dicit, cum dicit: Ut sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoramꝰ quando uenturus sit.
Paratũ cor habeamꝰ bene uiuendo:
ut non solũ non timerimꝰ uentu¬
rũ illum. diem: sed etiam amemꝰ.
Dies quippe ille sicut infidelibꝰ labo¬
rem auget: sic fidelibꝰ finit. Quid
ueniat. nuc̃ est in potestate: cum
uenerit nõ erit. Elige gͦ cũ tempꝰ
est: quia ds̃ quod misericordit̾ oc¬
cultat. miscdi̾ter differt. Iam uero
quia in quocumq genere uite qͦd
habet aliquã ꝓfessionẽ non omnes
inuenient᷑ probi. non om̃s reprobi:
ex hoc apparet: quia de quibusdrĩ
euangelio modo ꝓpofitã audiuimꝰ
relinquet᷑. Assumet᷑ bonꝰ: relinqui¬
tur malus. Uident᷑ duo in agro.
Eadem ꝓfessio est: sed nõ idem cor.
ꝓ fessionẽ uident homines: cor non¬
uident. Q uodlibet gͦ aiger signi¬
ficet: unus assumet᷑. ⁊ unus relm¬
quet᷑. Nõ quasi dimidia pars assu¬
met᷑. ⁊ dimidia relinquet᷑. sed ge
in paucis. alud in multis. Umis
assumet᷑ ⁊ unꝰ relinquet᷑: hoc ẽ

Expanded text:
gnoramus quando venturus sit, paratum cor habeamus bene vivendo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid veniat, nunc est in potestate; cum venerit, non erit. Elige ergo cum tempus est: quia Deus quod misericorditer occultat, misericorditer differt. 2. Jam vero quia in quocumque genere vitae, quod habet aliquam professionem, non omnes inveniuntur probi, non omnes reprobi, ex hoc apparet, quia de quibusdam audivimus, relinquetur . Assumetur bonus, reliquetur malus. Videntur duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genin paucis, aliud in multis, Unus assumetur, et unus relinquetur: hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ qm̃ post tempus spiritalibus
epulis reficere nos debemꝰ: uidea¬
mꝰ quid euangelica lectio ꝓsequa¬
tur. Ait enim dñs ficut nuꝑ au¬
diuimꝰ de aduentus sui tẽpore.
Sicut fulgur coruscans de sub celo.¬
ita erit. aduentus filii hominis.
U̾ addidit in consequentibꝰ. In illa
nocte erũt duo in lecto uno. imꝰ
assumetur: ⁊ unus relinquet᷑. Due
molentes in pistrino : una assu¬
fortasse uos fr̃s:cur dñs aduen¬
tum suũ indicans. noctis se tem¬
pore ostenderit aduenturũ. Utiqi
eius aduentus magna cũ clarita¬
te diei. magno cũ tremore ⁊ timo¬
re suscipi deberet a cunctis. Fre¬
quenter audiuimꝰ sacris litteris
ita tenebras humano generi sue
prauitatis infundet: ut lucẽ ueri¬
tatis nemo pene respiciat: ⁊ cali¬
gine ꝓpria oꝑiens nĩtes hominũ:
cecitatẽ quandam spiritalibꝰ oculis
ex hibebit. Nec mirũ si diabolus
emittat iniquitatis tenebrais: cum
ipse nox sit omnium peccatorum.
Ad huiꝰ tetram caliginem depellen-¬

Expanded text:
iam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coeloita erit adventus Filii hominis. Et addidit in consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assufortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litteris ita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellen
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ iudiciũ: omnia casibꝰ ferri.
⁊ fortuitis motibꝰ uentilari. Nam
si ds̃ inquis res humanas respice-¬
ret:ͥ floreret illiꝰ iniquitas. et mea
innocentia laboraret: Omnis morbꝰ
animi habet in scripturis medica¬
mentũ suũ. Qui gͦ sic egrotat ut ista
dicat in corde suo: bibat potionem
psalmi. Quid est: Iterũ inspiciamꝰ
quid dicebas. Quid dicebã inquis:
nisi qͦd uidese Mali florent: boni
bibe. Ipse tibi hoc de quo murmu-
saluberrimũ poculũ. Accommodri
ꝑ aurẽ os cordis: ⁊ bibe qͦd audis.
Noli subemulari in malignantibꝰ.
neq emuleris facientes iniqͥtatẽ.
Qm̃ tanquã fenũ uelociter arescẽt:
⁊ sic̃ holera prati cito cadent. Quod
tibi longũ uidetur: cito ẽ deo.
Subiunge te deo: ⁊ tibi cito erit.

Expanded text:
divinum judicium, omnia casibus ferri divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicamentum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum inspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi quod vides? Mali florent, boni bibe: ipse tibi hanc, de quo ista murmurasaluberrimum poculum; accommoda per aurem os cordis, et bibe quod audis: Noli aemulari in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam tanquam foenum cito arescent, et sicut olera prati cito cadent. Quod tibi longum videtur, cito est Deo: subjunge te Deo, et tibi cito erit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ paratũ te facit qui tibi loquitur:
cum tempus ẽ ⁊ illi loquendi. nõdũ
iudicandi: ⁊ tibi audiendi: nõdum
frustra penitendi. Est enim modo
penitentia nõ frustra. erit tũc frus¬
tra. Non enim tũc nõ penitebit
homines male uixisse : sed nullo
modo illis iusticia dei reuocat: qͦd
sua miusticia nõ p̃uiderunt. Ius¬
tum est enĩ apud deũ ut mͦ imꝑ-¬
tiat miscđiam: tuc̃ exerceat iudi-¬
cium. Ideo nõ tacet᷑. An tacetur:
Arguat quisq murmuret: si non
ꝑ totum orbem hec scriptura recitat᷑
atq cantat᷑. si cessat etiam uenalis
quia uides male
uiuentes fe¬
lices. rerũ istarũ
copia circũ¬
fluere: sanos esse: suꝑbis dignitatibꝰ
eminere : incolumem habere domũ:
gaudia suoꝵ: obsequia clientũ ex¬
cellentissimas potentias: nichil triste
interpellare uitã ipsoꝵ. Mores neqͥs¬
simos uides: facultates copiosissimas
ꝑspicis: ⁊ dicit cor tuum nullũ esse

Expanded text:
ergo te paratum facit qui tibi loquitur, ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquendi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impertiat misericordiam, tunc exerceat judicium. Ideo nunc non tacetur. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam venalis quia vides male viventes felices, rerum istarum copia circumfluere, sanos esse, superbis dignitatibus eminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsequia clientium, excellentissimas potentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultates copiosissimas perspicis; et dicit cor tuum nullum esse
Abbreviated transcription (Latin):
non dedistis michi manducare.
inde quia de his qui uersant᷑
in negociis ⁊ oꝑibꝰ huiꝰ mundi
alii diligunt bene facere indi¬
gentibꝰ ⁊ alii negligunt: tanqͣm
de duabꝰ in molendino una as-¬
sumetur.⁊ una relinquet᷑. Lec¬
tum aũt arbitror positũ ꝓ qui¬
ete: quia sũt qui neq actiones¬
huius. mundi pati uolũt: sicut
coniugati homines. habentes do¬
mos. familias. filios: neq aliqͥd
in eccła agunt sic̃ prepositi uelut
in agricultura laborantes: sed
uelut ad hec infirmi secedunt ad ociũ.
⁊ quieti esse diligunt ueluti memo¬
res iniquitatis sue : nõ se comiten¬
tes magnis actionibus:. ⁊ quodam mo¬
do in stratu infirmitatis rogantes
deũ.U ipsa ꝓfessio habet bonos: ha¬
bet fictos. Promde etiã ex his umus
assumet᷑: ⁊ unꝰ relinquet᷑. Ad quã¬
cumq te ꝓfessionẽ conuerteris: para
te pati fictos. Alioquin si te nõ para¬
ueris: inuenies quod nõ sꝑabas. Aut
deficies: at ꝑturbriberis. Ad omĩa

Expanded text:
non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eGrante herode in iudea.
apud romanos aũt iã mu¬
tato rei publice statu imꝑ¬
ante cesare augusto:⁊
p̃cedentẽ ꝓphetiã in bethleẽ iuide:
homo manifestus ex homine uirgi¬
ne:. sed ds̃ occultꝰ ex deo patre. Sic
enĩ ꝓpheta p̃dixerat. Ecce uirgo ac¬
cipiet in utero.⁊ pariet filiũ : ⁊ uo¬
cabunt nom̃ eiꝰ emmanuhel. qͦd ẽ
int̾pretatũ nobiscũ ds̃ Qui ut in se
cõmendaret deũ. miracula multa
fecit: ex quibꝰ quedã quantũ ad eũ
p̃dicandũ satis eẽ uisũ est scriptura
eugłica cõtinet: quoꝵ pͥmũ est qͦd
tam mirabilit᷑ natꝰ ẽ: ultimũ aũt
qͦd cũ suo resuscitato a mortuis
a suo regno ubi iã eis alienigene
dnãbant᷑ eradicati disꝑsiq ꝑ terias
qͣndoquidẽ ubiq nõ desunt: ꝑ sen¬
turas suas testimonio nob̾ sũt. ꝓ¬
tias nos non finxisse de xp̃o. Quas
plurimi eoꝵ cõfiderantes: ⁊ ante pi¬
sionẽ ⁊ maxime post eiꝰ resurrectio¬
nẽ credider̃ in eũ. De quibꝰ p̃dictũ:

Expanded text:
ergo Herode in Iudaea, aput Romanos autem iam mutato rei publicae statu imperante Caesare Augusto et cedentem prophetiam in Bethleem Iudae, homo manifestus ex homine uirgine, Deus occultus ex Deo Patre. Sic enim propheta praedixerat: Ecce uirgo accipiet in utero et pariet filium, et uocabunt nomen eius Emmanuel, quod est interpretatum: Nobiscum Deus. Qui ut in se commendaret Deum, miracula multa fecit, ex quibus quaedam, quantum ad eum praedicandum satis esse uisum est, scriptura euangelica continet. Quorum primum est, quod tam mirabiliter natus est; ultimum autem, quod cum suo resuscitato a mortuis a suo regno, ubi iam eis alienigenae dominabantur, eradicati dispersique per terras quando quidem ubique non desunt per scripturas suas testimonio nobis sunt prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum considerantes et ante passionem et maxime post eius resurrectionem crediderunt in eum, de quibus praedictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
itu eiꝰ tempestas ualida. Distric
tionem qͥppe tante iusticie tem¬
pestas ignisq cõmitantur:. qͥa
tempestas examinat qͦs ignis
exirit. Illum gͦ diem fr̃s carissimi.
illum ante oculos ponite : ⁊ qͥcqͥd
modo graue creditur: in eiꝰ com¬
paratione leuigatur. De illo et¬
enim die ꝑ prophetam dicitur.

Expanded text:
itu ejus tempitu ejus temptionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres charissimi, illum ante oculos ponite, et quidquid modo grave creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die p
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s agnouistis: quod subito tur¬
bine annosa arbusta eruta.
destructe domus. atq eccłie a
fundamentis euerse sũt. Quam¬
ti ad uesperum sani atq in co¬
lumes acturos se in crastinũ
aliquid putabant: et tamen
nocte eridem repentina mor¬
te defuncti sunt: in laqueo ru
ti tenuissimum sp̃m mouit.
Unius ꝓcellam nubis excita¬
uit: et terrã subruit. casura
tot edificioꝵ. fundam̃ta con-¬
cussit. Quid gͦ iudex iste factu¬
rus est cum per semet ipsũ ue¬
nerit. et in ultionem peccatoꝵ.
ira eius exarserit: si portari nõ
potest cum nos ꝑ tenuissimã nu-¬
bem ferit: In ire euis p̃sentia
que caro subsistit: si uentũ mo¬
uit et terrã subruit: concitauit
uera ⁊ tot edificia strauite Hanc
districtionẽ. uenturi iudicis pau¬
lus considerans. ait. Horrendum
est mcidere in manꝰ dei uiuen¬
tis. Hanc psalmista exprimit:
dicens. Deus manifeste ueniet:
d̾s̃ noster ⁊ nõ silebit. Ignis in
conspectu eiꝰ ardebit: et in circu¬

Expanded text:
tres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruiti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ⁊ celũ. Ecce ut p̃diximus aerẽ
mouit: ⁊ terra nõ substitit.Quis
gͦ ferat cum celum mouerit
Quid aũt terrores quos. cernimꝰ.
nisi sequentis ire p̾cones dixerimꝰ
Unde ⁊ considerare necesse est.
quia ab illa tribulatione ultima
tantũ sunt tribulationes iste dis¬
similes: quantũ a potentia iu¬
ergo diem fr̃s carissimi tota intentio¬
ne cogitate: uitam corrigite: mores
mutate:ͥ mala temptantia resisten¬
do uincite: perpetrata aũt fletibꝰ
punite. Aduentũ namq eterni iu-¬
dicis tanto securiores quandoq ui¬
debitis. quanto nũc districtionem
illius timendo preuenitis.

Expanded text:
ei II, 22. Ecce, ut praediximus, aerem movit, et terra non subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia juergo diem, fratres karissimi, tota intentione cogitemus, vitam corrigamus, mores mutemus, mala temptantia resistendo vincamus, perpetrata autem fletibus puniamus. Adventum namque aeterni Iudicis tanto securiores quandoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo prevenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua extinguit ignẽ: ita elemosina
extinguit peccatũ. Magna gͦ elemo¬
sina. que ardentiũ criminũ glo¬
bos beniuolentie sue fonte refrige¬
rat:. ⁊ quodã irriguo largitatis ob¬
ruit incendia delictoꝵ. Et quãuis
offensus deus: quãuis criminibus
ꝓuocatꝰ ͥ cogit᷑ liberare elemosinis:
quẽ disposuerat punire peccatis.
Cogit᷑ enĩ a nobis quodã modo dũ
compellit᷑ ꝓ actibꝰ nr̃is mutare sen¬
tentiã:⁊ in uno eodẽq homine
nũc seueritate iudicis ꝑmoueri.
nunc patris pietate blandiri. Nat̃¬
enĩ nobis ds̃ est cũ bene agimus:
uidex nr̃ cũ peccamꝰ. Compellit᷑ gͦ¬

Expanded text:
ta eleemosyna exstinguit peccatum . Magna ergo est eleemosyna, quae ardentium criminum globos benevolentiae suae fonte refrigerat, et quodam irriguo largitatis obruit incendia delictorum; ut quamvis offensus Deus, quamvis criminibus provocatus, cogatur liberare eleemosynis quem disposuerat punire peccatis. Cogitur enim a nobis quodammodo, dum compellitur pro actibus nostris mutare sententiam, et in uno eodemque homine nunc severitate judicis permoveri, nunc patris pietate blandiri. Pater nobis enim est Deus cum bene agimus, judex noster est cum peccamus. Compellit
Abbreviated transcription (Latin):
tes inueniunt. Atq ideo apl̃s ait.
des ergo mortuũ esse: qͥ ita dor-¬
mit ut nõ custodiat saluatorem.
R᷑ ideo illi pharisei uelut mortui.
nõ potuer̾ seruare uiuentẽ. Apter¬
ea fr̃s nõ dormiamꝰ. sed uigilemus
eirca ipsũ dñm nr̃m saluatorẽ: ut
appositis iugit᷑ custodiis. nemo illũ
auferat de sepultura pectoris nr̃i:
nec dicamꝰ aliquando. uener̃. et
dormientibꝰ nobis furati sũt eum.
Habemꝰ enĩ immicos: qͥ xp̃m de cor¬
dibꝰ nr̃is si obdormierimꝰ auferre
nitantur. Unde ꝑuigili cura serue
uoluerit ⁊ resurgat

Expanded text:
tes inveniunt; atque ideo Apostolus dicit: des ergo mortuum esse qui ita dormit, ut non custodiat Salvatorem, et ideo illi Pharisaei, velut mortui, non potuerunt servare viventem. Propterea, fratres, non dormiamus, sed vigilemus circa ipsum Dominum nostrum Salvatorem; ut appositis jugiter custodiis, nemo illum auferat a sepultura pectoris nostri, nec dicamus aliquando: Venerunt, et dormientibus nobis, furati sunt eum. Habemus enim inimicos, qui Christum de cordibus nostris, si obdormierimus, auferre nitantur. Unde pervigili cura servemvoluerit, resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ maior me ẽ: i ꝓpt̾ uerã formã
dei in qua ꝑmanebat. uerũ dixit
ego ⁊ pat̃ unũ sumꝰ. Ex maniuit
gͦ se apud homines nõ ita factus
quod nõ erat. ut nõ eẽt qͦd erat:
sed occultans qͦd erat. ⁊ demons-¬
trans qͦd factus erat. Proide qͥa
uirgo concepit et peꝑit filiũ: ꝓpt̾
manifestã serui formã puer natꝰ
ẽ nobis: quia uͦ dei uerbũ qͦd ma¬

Expanded text:
or me est; et propter veram formam Dei, in qua permanebat, verum dixit, Ego et Pater unum sumus. Exinanivit ergo se apud homines, non ita factus quod non erat, ut non esset quod erat: sed occultans quod erat, et demonstrans quod factus erat. Proinde quia Virgo concepit et peperit filium, propter manifestam servi formam, Puer natus est nobis . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̾eũ ds̃ ficut uerbũ qͦd cor
gestamꝰ. fit uox cũ in ore ꝓfernꝰ
nec tam̃ illud in hanc cõmutats
sed illo integro ista in qua ꝓcedi
assumit᷑. ut et intus maneat qͥ
sonũ erat in silentio. Atq ita u¬
bũ cũ fit uox. nõ mutat᷑ in uocẽ
sed manens in m̃tis luce. ⁊ assuyt
carnis uoce ꝓcedit ad audientẽ a
nõ deserit cogitantẽ. Nec cũ ipsa
uox in silentio cogitat᷑. que uela¬
ce est uel latine. uel lingue altes
cuiistibet: sed cũ ante omnẽ lu¬
guaꝵ diuersitatẽ res ipsa que di¬
cenda ẽ. ad huc in cubili cordis qu¬
dã modo nuda est intelligenti. qu
ut inde ꝓcedat loquentis uoce u¬
titur. Ueruntam̃ utrũq hoc ⁊ qͦs
cogitat᷑ intelligendo:⁊ qͦd sonat
loquendo. mutabile atq dissim¬
le ẽ:. neq illud manebit cũ obl̃
fueris. neq hoc cũ silueris. Hess
mutabilit̃ manetꝰ. U cũ carnẽ il

Expanded text:
 Deus . Sicut verbum quod corde gestamus, fit vox cum id ore proferimus, non tamen illud in hanc commutatur, sed illo integro ista in qua procedat assumitur, ut et intus maneat quod sonuerat in silentio; atque ita verbum cum fit vox, non mutatur in vocem; sed manens in mentis luce, et assumpta carnis voce procedit ad audientem, et non deserit cogitantem. Non cum ipsa vox in silentio cogitatur, quae vel graecae est, vel latinae, vel linguae alterius cujuslibet: sed cum ante omnem linguarum diversitatem res ipsa quae dicenda est, adhuc in cubili cordis quodam modo nuda est intelligenti, quae ut inde procedat loquentis voce vestitur. Verumtamen utrumque hoc, et quod cogitatur intelligendo, et quod sonat loquendo, mutabile atque dissimile est: neque illud manebit, cum oblitus fueris; neque hoc, cum silueris: Verbum commutabiliter manet.
Abbreviated transcription (Latin):
exultauit ut gigas ad curren¬
dã mã. Qui cũ in forma dei eẽt:
nõ rapmã arbitratꝰ ẽ esse. seequa¬
lis deo. Sed ut ꝓpt̾ nos fieret qͦd
nõ erat. semet ipsũ ex inaniuit.
nonꝰ formã dei ꝓdens. sed formã
serui accipiens.  ꝑ hanc in simi¬
litudinẽ hominũ factꝰ: nec ꝓpria
substantia sed habitu inuentus
ut homo. Hoc enim totũ quod
sumꝰ uel in anima uel in corpore.
nrã natura est: illiꝰ habitꝰ. Nos
nisi hoc essemꝰ. nõ essemꝰ. Ille si
hoc nõ eẽt: esset utiq deus. Et cũ
hoc ẽẽ cepit qͦd nõ erat. homo
factus ẽ ꝑmanens ds̃: ut nõ unũ
hoꝵ sed utrũq uerissime diceret.¬

Expanded text:
ultavit ut gigas ad currendam viam . Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo: sed ut propter nos fieret quod non erat, semetipsum exinanivit; non formam Dei perdens, sed formam servi accipiens: et per hanc in similitudinem hominum factus; nec propria substantia; sed habitu inventus ut homo . Hoc enim totum quod sumus vel in anima vel in corpore, nostra natura est, illius habitus: nos nisi hoc essemus, non essemus; ille si hoc non esset, esset utique Deus. Et cum hoc esse coepit quod non erat, homo factus est permanens Deus: ut non unum horum, sed utru
Abbreviated transcription (Latin):
nistis: ita cũ toto singuli rediretis.
nec tẽporibꝰ tendit᷑: nec morulis bre¬
uibꝰ longisq uariat᷑. nec uocibꝰ texi¬
tur. nec silentio terminat᷑.  qͣnto
magis hoc tantũ ⁊ tale uerbũ po¬
tuit et talẽ matris uterũ assũpto
corpore fecundare. ⁊ de sinu pa¬
tris nõ emigrare: Hinc ad ocłos
humanos exire: inde m̃tes angłi¬
cas illustrare: Hinc ad t̾ras ꝓcede¬
re: in de celos excelsos excedere:
hinc homo fieri:ͥ inde homines fa
conuersũ ⁊ cõmutatũ eẽ in homi¬
nis filiũ: sed potiꝰ credamꝰ ⁊ nõ
consũpta diuiina.⁊ assũpta hu¬

Expanded text:
nistis, ita cum toto singuli rediretis. nistis, ita cum toto singuli rediretis. nec temporibus tenditur, nec morulis brevibus longisque variatur, nec vocibus texitur, nec silentio terminatur; quanto magis hoc tantum et tale Verbum potuit matris uterum assumpto corpore fecundare, et de sinu Patris non emigrare? hinc ad oculos humanos exire, inde mentes angelicas illustrare? hinc ad terras procedere, inde coelos extendere? hinc homo fieri, inde homines facconversum et commutatum esse in hominis filium: sed potius credamus et non consumpta divina
Abbreviated transcription (Latin):
hoc miram᷑ de uerbo dei: cum
sermo iste quẽ ꝓmimꝰ ita liber
sensibꝰ influat. ut eũ ⁊ recipiat
⁊ nõ includat auditorͦ. Nam si¬
nõ reciꝑet᷑. neminẽ instruieret.
Srincluderet᷑: ad alios nõ ueniret.
Et utiq sermo iste uerbis sylla-¬
bisq diuidit᷑: nec tam̃ ex eo tan¬
quã ex cibo uentris singulas par¬
ticulas tollitis:  sed om̃s totum
auditis. totũ singuli capitis. Nec
timemꝰ dũ loquim᷑. ne totũ au¬
diendo unus absumat. nec alter
possit habere qͦd sumat. Sed ita
uos attentos uolumꝰ. nulliꝰ aurẽ
mentẽq fraudantes: ut ⁊ totũ sin¬
guli audiatis.⁊ totũ audiendũ cete¬
ris relinquatis. Neq hoc fit alternis
temporibꝰ : ut cũ sermo qͥ dicit᷑ ad
te primũ intrauerit. exeat a te ut
ad aliũ possit intrare: sed simul ad
om̃s uenit:⁊ totus ad singulos ꝑue¬
nit . Lut si totus memoria teneri de¬
buisset. sicut ad totũ andiendũ ue¬

Expanded text:
hoc miramur de Verbo Dei, cum hoc miramur de Verbo Dei, cum sermo iste quem promimus ita liber sensibus influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes ve
Abbreviated transcription (Latin):
Patris reuelaior: matris creator.
filius dei de patre sine matre:
filiꝰ hominis de matre sine patre.
Magnꝰ dies angłoꝵ. paruus in die
hominũ. Uerbũ ds̃ ante omĩa tẽ¬
pora:. uerbũ caro oportuno tẽpore.
Conditus sub sole: conditor solis.
hodiernũ diẽ consecrans de it̃o
matris. Ibi manens: hinc ꝓcedens.
lffecbor celi ⁊ terre: sub celo ortus
in terra. Ineffabilit̃ fapiens. fapi¬
ent᷑ infans. Mundũ implens: in
p̃sepi iacens. Sẏdera regens: ube¬
ra lambens. Ita magnꝰ in forma
dei. breuis in forma serui. ut nec
ista breuitate magnitudo illa.
minueret᷑: nec illa magnitudine
ista breuitas premeret᷑. Neq enĩ
quando humana suscepit. oꝑa
diuina deseruit :ͥ nec attingere
a fine usq ad finem fortit᷑. ⁊ dis¬
ponere omĩa suauit̃ destitit. qͣn¬
do infirmitatẽ carnis indutus.
uirginali utero receptus ẽ non
inclusus:ͥ ut nec angħs subtra¬
heret᷑ sapientie cibus:⁊ nos gus¬
taremꝰ quã suauis ẽ dñs. Quid

Expanded text:
Patris revelator, matris creator: Filius Dei de Patre sine matre, filius hominis de matre sine patre: magnus dies Angeloruhominum. Verbum Deus ante omnia tempora verbum caro opportuno in tempore conditus. Sub sole hodiernum diem consecrans de utero matris: ibi manens, hinc procedens: effector coeli et terrae, sub coelo exortus in terra: ineffabiliter sapiens, sapienter infans: mundum implens, in praesepio jacens: sidera regens, ubera lambens: ita magnus in forma Dei, brevis in forma servi; ut nec ista brevitate magnitudo illa minueretur, nec illa magnitudine ista brevitas premeretur. Neque enim quando membra humana suscepit, opera divina deseruit: nec attingere a fine usque ad finem fortiter, et disponere omnia suaviter destitit ; quando infirmitate carnis indutus, virginali utero receptus est, non inclusus; ut nec Angelis subtraheretur sapientiae cibus, et nos gustaremus quam suavis est
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ mundus. Conditor ma¬
rie: natus ex maria. Filiꝰ dauid.
dñs dauid. Señ abrahe: qͥ est ante
abraham. Factor terre. factus in
terra . Creator celi: creatꝰ sub celo.
Ipse est dies quã fecit dñs:⁊ dies
cordis nr̃i est ipse dñs. Ambulemꝰ
in lumine eiꝰ: exultemꝰ ⁊ letem᷑¬

Expanded text:
factus est mundus. Conditor Mariae, natus ex Maria: filius David, Dominus David: semen Abrahae, qui est ante Abraham: factor terrae, factus in terra: creator coeli, creatus sub coelo. Ipse est dies quem fecit Dominus, et dies cordis nostri ipse est Dominus. Ambulemus in lumine ejus, exsultemus et
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd xp̃s:. qͥa unius ẽ uirginis fetus.
Ipsũ qͥppe uos quẽ filiũ edere nõ po¬
iuistis carne. sponsũ inuenistis ⟦¬
uerstif in corde. P talem sponsum
quẽ ⁊ redẽptorẽ sic teneat felicitas
ur̃a. ut ꝑemptorẽ nõ timeat uir-¬
ginitas ur̃a. Qui enĩ matris uirgi-¬
nitatẽ nec corporis abstulit partu:
multomagis in uob eã spiritali ser-¬
uat amplexii. Nec ꝓpterea uos ste¬
riles deputetis: qͥa uirgines ꝑmane¬
tis. Nam ⁊ ipsa pia integritas car-¬
nis. ad fecunditatẽ ꝑtinet mentis.
que sũt mundi. quomͦ placeatis
maritis: cogitate que dei sũt. quomͦ
ili in om̃ibꝰ placeatis: ut nõ uterũ
fetibꝰ. sed animũ fecundũ possitis
habe uirtutibꝰ. Postremo om̃s allo¬
quorꝰ omibꝰ dico. unuersã uirginẽ
uoce compello:: Quod miramini in
carne marie: agite in penetralibꝰ
anime. Qui corde credit ad iusticiã.
concipit xpm̃. qui ore confitet᷑ ad

Expanded text:
aliquid Christus, quia unius est virginis fetus. aliquid Christus, quia unius est virginis fetus. Ipsum quippe vos, quem filium edere non potuistis carne, sponsum invenistis in corde: et talem sponsum, quem et redemptorem sic teneat felicitas vestra, ut peremptorem non timeat virginitas vestra. Qui enim matri virginitatem nec corporali abstulit partu, multo magis in vobis eam spirituali servat amplexu. Nec propterea vos steriles deputetis, quia virgines permanetis. Nam et ipsa pia integritas carnis, ad fecunditatem pertinet mentis. quae sunt mundi, quomodo placeatis maritis; cogitate quae Dei sunt, quomodo illi in omnibus placeatis ; ut non uterum fetibus, sed animum fecundum possitis habere virtutibus. Postremo omnes alloquor, omnibus dicovoce compello. Quod miramini in carne Mariae, agite in penetralibus animae. Qui corde credit ad justitiam, concipit Christum: qui ore confitetur ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eccłam suã de fornicatione dem¬
nũ redim̃do uirginẽ fec̃. Ex euiꝰ n¬
corrupta uirguntate ꝓcreate uin¬
nes scẽ. que terrenas nuptias co¬
temnentes. esse etiã carne uirgi¬
nes elegistis: gaudentes celebrate
sollemnit᷑ hodierno die uirgims
partũ. Ille qͥppe ẽ natꝰ ex femina
qui nõ ẽ ex masculo satus in feni¬
na Qui uobis attulit qͦd amaretl
matri nõ abstulit qͦd amatis. Qui
sanat in uob̃ qͦd traxistis ex eua
absit ut corrũperet qͦd dilexisti
mini. ⁊ ut coneiꝑet cũ uiro nõ man-¬
si: ⁊ cũ pareret uirgo ꝑmoͬnsit.
I mitamini eã quantũ potestis. nõ fe¬
cunoitate: qͥa hoc nõ potestis salua
uirguntate. Sola utrũq potuit. Quoꝵ
uos unũ habere uoluistis: qͥa hoc ꝑdi¬
nis si alterũ habere uelitis. Sola utrũq
potuit. que om̃ĩpotentẽ peꝑit ꝑ quẽ
potuit. Solũ enĩ unicũ dei filiũ.
isto unico mͦ fieri oportebat homi¬
nis filiũ. Nec tam̃ ideo nõ est uobis

Expanded text:
fornicatione daemonum redimendo virginem fecit. Ex cujus incorrupta virginitate procreatae virgines sanctae, quae terrenas nuptias contemnentes, esse etiam carne virgines elegistis, gaudentes celebrate solemniter hodierno die Virginis partum. Ille quippe est natus ex femina, qui non est a masculo satus in femina. Qui vobis attulit quod amaretis, matri non abstulit quod amatis. Qui sanat in vobis quod traxistis ex Eva, absit ut vitiaret quod dilexistis mini, et ut conciperet, cum viro non mansit; et cum pareret, virgo permansit. Imitamini eam quantum potestis; non fecunditate, quia hoc non potestis, salva virginitate. Sola utrumque potuit, quorum vos unum habere voluistis; quia hoc perditis, si utrumque habere velitis. Sola utrumque potuit, quae omnipotentem peperit, per quem potuit. Solum enim unicum Dei Filium, isto unico modo fieri oportebat filium hominis. Nec tamen ideo non est vobis
Abbreviated transcription (Latin):
creduli. Ideo potiꝰ utrũq fides cre¬
dit: qͥa infidelitas utrũq nõ credit.
psa quippe infidelitas: cui nulla
in xp̃o uidet᷑ fuisse diuinitas. Por¬
ro si fides dñm natũ credit. nõ
corpus maioris etatis nõ reserai¬
to aditii domꝰ. intꝰ positis p̾sentan
⁊ sponsus infans de thalamo suo
unigenitꝰ dei filiꝰ humanã fibi cõ¬
capiti immaculato immaculatã cͥ¬
signaret eccłam:: quã paulus apłs
uirginẽ uocat. nõ solas in ea cõsidi¬
rans etiã corpore uirgines: sed in¬
corruptas omniũ desiderans m̃te
Desponsaui enĩ uos inqͥt uni igro an¬
ginẽ castam exhibere. xp̃o. Eccł̃a ͥ¬

Expanded text:
creduli. Ideo potius fides utrumque crecreduli. Ideo potius fides utrumque credit; quia infidelitas utrumque non credit. Ipsa est quippe infidelitas, cui nulla in Christo videtur esse divinitas. Porro si fides Deum natum credit in cacorpus majoris aetatis non reserato aditu domus, intus positis praesentaret, et sponsus infans de thalamo suo, unigenitus Dei Filius humanam sibi digcapiti immaculato immaculatam consociaret Ecclesiam: quam Paulus apostolus virginem vocat, non solas in ea considerans etiam corpore virgines, sed incorruptas omnium desiderans mentes. Desponsavi enim vos, inquit, uni viro, virginem castam exhibere Christo . Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Propt̃ hec gͦ qͥ erat ante scła
omĩa sine iitio dierũ dei filiꝰ. ẽẽ
in nouissimis diebꝰ dignatꝰ est ho¬
minis filiꝰ:⁊ qͥ de patre natꝰ nõ a
patre factus erat. factus ẽ in matre
quã fecerat : ut ex illa ortus hic
aliqͣndo eẽt. que nisi ꝑ illũ nũquã
⁊ nusquã esse potuisset. Sic adim¬
pletũ ẽ quod p̃dixerat psalmꝰ. Ueritas
de terra orta ẽ. Garia uirgo an¬
te conceptũ: uirgo post partũ. Ab¬
sit enĩ ut in ea terra. hoc ẽ in ea
carne unde orta ẽ ueritas. ꝑiret
integritas. N empe post resurrec-¬
tionẽ suã cũ sp̃s putaret᷑ ẽẽ non
corpus: palpate inqͥt ⁊ uidete qͥa
uidetis habere.R tam̃ illiꝰ iuueni¬
lis corporis soliditas nõ patentibꝰ
foribꝰ se ad discipłos intromisit. Cur
gͦ qui potuit ꝑ clausa ostia magnꝰ
intrare. nõ potuit etiã ꝑ incorrup¬
ta membra paruus exire: Sed neq
hoc neq illud uolunt credere m-¬

Expanded text:
bona: propter haec ergo, qui erat ante omnia bona: propter haec ergo, qui erat ante omnia saecula sine initio dierum Dei Filius, esse in novissimis diebus dignatus est hominis filius; et qui de Patre natus, non a Patre factus erat, factus est in matre quam fecerat; ut ex illa ortus hic aliquando esset, quae nisi per illum nunquam et nusquam esse potuisset. 2. Vipletum est quod praedixerat Psalmus, Veritas de terra orta est . Maria virgo ante conceptum, virgo post partum. Absit enim ut in ea terra, hoc est in ea carne unde orta est veritas, periret integritas. Nempe post resurrectionem suam, cum spiritus putaretur esse, non corpus: Palpate, inquit, et videte, quia videtis habere . Et tamen illius juvenilis corporis soliditas, non patentibus foribus se ad discipulos intromisit . Cur ergo qui potuit per clausa ostia magnus intrare, non potuit etiam per incorrupta membra parvus exire? Sed neque hoc, neque illud volunt credere in