comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dessibi lauari permisit. negatilli xp̃stegnum. pisiaccepiss&obseqͥũ
Sedcumcelestis regni mentiofier&. quoparscorporis p&ebatur
adobsequiũ. Totum corpus obtulit ad lauacrum. Nunc
estote omnes turbȩ. Et singuli xp̃iamipopuli. Quidliceat. discite.
Dum ꝓuocatp&rus. xp̃s docet quidubitat discat Xp̃ienim uox est
qui semello tus est nonhab& necessitatem iaerũ lauandi. quia est mun¬
dustotus & deeo lauacro pronuntiauit. quodd&rinitate caelebran¬
dum eẽ mandauerat. nondeiudęorũ auther&icorum. quidũ lauant
sordidant. sed deaqua scã quaedetriũ nominũ fontib inundat:
non hab& necessitatem iterum lauandi: qui semel dixit prohibuit
iterum fieri. & dereloquutu s est nonde persona. Namsiess& distantia
diceret. qui semel benelocutus fuerit: Seddum nonaddidit uerbũ

Expanded text:
des sibi lauari permittit, negat illi Christus regnum, nisi accepisset obsequium. des sibi lauari permittit, negat illi Christus regnum, nisi accepisset obsequium. sed cum caelestis regni mentio fieret, quo pars corporis petebatur obsequium, totum corpus obtulit ad lauacrum. nunc adestote, omnes turbae et singuli christiani populi; quid liceat, discite. dum prouocat Petrus, Christus docet. qui dubitat, discat; Christi enim uox est: qui semel lotus est, non habet necessitatem iterum lauandi, quia est mundus totus. et de eo lauacro pronuntiauit, quod de trinitate celebrandum esse mandauerat, non de Iudaeorum aut haereticorum, qui dum . lauant, sordidant, sed de aqua sancta, quae de trium nominum fontibus inundat. non habet necessitatem iterum lauandi. qui semel dixit, prohibuit iterum fieri et de re locutus est, non de persona. nam si esset distantia, diceret: \'qui semel bene lotus fuerit\'; sed dum non addidit uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
timens nepostmortẽsuam ruꝑta pacelitigent fratres: Adhibitis testib
uoluntatẽ suã depectore morituro trans fest intabulas diuduraturas:
& si fuerit inter fratres nata contentio. nonitur ad tumulũ sedquerit᷑
testamentũ. & qui intumulo quiescit tacitus d&abulis loquitur uiuus.
cuius esttestamentũ incaeloest: ergo uoluntaseius. uelut intestam̃to¬
gelio requiratur: &enim depraescientia quaemodo facitis. lam futurã
conspexerat xp̃s. deniq cum lauar& pedes discipulissuis. sic ait
pecro filius dĩ. quadego facio. tunescis scies autẽpostea dicendo
scies postea. haectempora designabat. Ergo interc&eros testamenti
titulos. hunctitulum deaqua conftituit cum lauar& pedes discipulissuis
tacentib c&eris sitacer& & p&rus solam fecerat formam humilitatis Nihil
pnuntiauerat desacramento baptismatis. Sed cum p&rus recusat necpe¬

Expanded text:
timens, ne post mortem suam rupta pace litigent fratres, adhibitis testibus timens, ne post mortem suam rupta pace litigent fratres, adhibitis testibus uoluntatem suam de pectore morituro transfert in tabulas diu duraturas, et si fuerit inter fratres nata contentio, non itur ad tumulum, sed quaeritur testamentum, et qui in tumulo quiescit, tacitus de tabulis loquitur: uiuus, cuius est testamentum, in caelo est, ergo uoluntas gelio requiratur. etenim de praescientia, quae modo facitis, iam futura conspexerat Christus. denique cum lauaret pedes discipulis suis, sic ait Petro filius dei: quod ego facio, tu nescis; scies autem postea. dicendo \'scies postea\' haec tempora designabat; ergo inter ceteros testamenti titulos hunc titulum de aqua constituit. cum lauaret pedes discipulis suis, tacentibus ceteris si taceret et Petrus, solam fecerat formam humilitatis, nihil pronuntiauerat de sacramento baptismatis. sed cum Petrus recusat nec pe
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius desacramento nonleue certa¬
men innatum est. & dubitatur appost trinitatẽ in coͣdẽ trinitate.
uobiscredat. Nemonobis. Omnes contentiosi homines sumus. Quae¬
rendi sunt iudices: sixpĩani deutraq pastedari nom possunt. quia
studiis ueritas inpeditur. deforis quaerendus est iudex si paganus
Non potest xp̃iana nosse secreta. si iud ȩus inimicus est xpĩani baptis¬
matis: ergo interris dehacre nullum poterit repperire iudicium.
decado quaeren dusestiudex: sedutquid pulsamus ad caelũ. cũ habea¬
mus hicineuangło testamentũ. Inquã quia hocloco rectepossunt terre¬
na calestibus coparari. taleest quod quiuis hominũ habens numero¬
sos filios. os quãdiu pater praesensest. ipseimperat singulis non est
adhuc uccessarium testamentũ: sic & xp̃s quãdiu praesens interris fuit.
quãuis nec mododesit: ꝓtẽpore quicquid necessariũ erat aplĩs impera¬
uit: sed quomodo terrenus pater dumse in confinio senserit mostis.

Expanded text:
cuius de sacramento non leue certamen innatum est et dubitatur, an post trinitatem in eadem trinitate uobis credat, nemo nobis: omnes contentiosi homines sumus. quaerendi sunt iudices: si christiani, de utraque parte dari non possunt, quia studiis ueritas inpeditur. de foris quaerendus est iudex: si paganus, non potest christiana nosse secreta, si Iudaeus, inimicus est christiani baptismatis; ergo in terris de hac re nullum poterit reperiri iudicium: de caelo quaerendus est iudex. sed ut quid pulsamus ad caelum, cum habeamus hic in euangelio testamentum? quia hoc loco recte possunt terrena caelestibus conparari. tale est, quod quiuis hominum habens numerosos filios, quamdiu pater praesens est, pater et ipse imperat singulis; non est adhuc necessarium testamentum: sic et Christus, quamdiu praesens in terris fuit, quamuis nec modo desit, pro tempore quicquid necessarium erat, apostolis imperauit. sed quomodo terrenus pater, dum se in confinio. senserit mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
necin iuuenibus tenditur. Nec infeminis inmutatur: ADerrẽ p¬
fecto illedies: ut caelestes Nuptiae incipiant celebrari: illic quibaptis ma
singulare seruauerint. securi discumbent: Nam quicumq auobis
rebaptiz ari consenserunt. huius modihomini nondenegatur
Resurrectio quia credidit inresurrectionẽcarnis: resurgit quidem
sednudus sed quia nuptiali ueste a uobis seexpoliari permisit.
Hancpatris familias auditurus est uocem: Amice. hocest dicere.
agnoscote: cum aliquando renuntiaueras diabolo. & ad meconuer¬
non habes quod tibi dedi: Nemoenim potest irasci. Non habenti rem
quaedata nonsit: uestem Nuptialem inter istos acceperas. & solus
Non habes: Quarenudus & lugabr is uenisti: Quistibi de traxit
spolia: quas fraudulentas adiftifauces. quos incurrist latrones.
quot quot tales uenturi sunt. locum in illo conuiuio nonhabebunt:¬

Expanded text:
nec in iuuenibus tenditur nec in feminis inmutatur! aderit pronec in iuuenibus tenditur nec in feminis inmutatur! aderit profecto ille dies, ut caelestes nuptiae incipiant celebrari; illic qui baptisma singulare seruauerint, securi discumbent. nam. quicumque a uobis se rebaptizari consenserit, huiusmodi homini non denegatur resurrectio, quia credidit in resurrectionem carnis; resurget quidem, sed nudus. sed quia nuptiali ueste a uobis se expoliari permisit, hanc patris familias auditurus est uocem \'amice — hoc est diccre: agnosco te — aliquando renuntiaueras diabolo et ad me conuernon habes, quod tibi dedi? nemo enim potest irasci non habenti rem, quae data non sit. uestem nuptialem inter istos acceperas et solus non habes? quare nudus et lugubris uenisti? quis tibi detraxit spolia? quas fraudulentas adisti fauces? quos incurristi latrones? quotquot tales uenturi sunt, locum in illo conuiuio non habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ci&ateurãc proiectũ esseeum. Qui ianitores &miniftros fefellerit
urm̃. ut a communione fidelium foras cuminiuria mitter&ur:
Siitaest. nonest quod sper& fides. nihil quod resurrectio rep̃sentet
quod in caelis amplius expectetur: Nihil quod rex ille & pater
familias. ds insuo conuiuio agnoscat: cum praesentia multorum
gaudeat. & dealiquorũ absentia contrist&cur. & multos dicat
uocatos & paucos electos. nihilerit quod irascatur uestem nuptia¬
lem nonhabenti. cum filiusdĩ ipsexp̃s sit sponsus. &uestis. &
tunica Natans in aqua. quaemultos uestiat. & infinitos expectet.
necuestiendo deficiat: sed nequis dicat temere amefilium dĩ uestem esse
dictum. Legatapostolum dicentem: Quot quot in nomine xpĩbaptiza¬
tiestis xpm̃ induistis. Otunica semperuna. & innumerabilis quȩ
decenter uestiat. & omnes aetates & formas: nec in in fantibus rugatꝰ

Expanded text:
cietate uestra proiectum esse eum, qui ianitores et ministros fefellerit cietate uestra proiectum esse eum, qui ianitores et ministros fefellerit uestros, ut a communione fidelium foras cum iniuria mitteretur. si ita est, nihil est, quod speret fides, nihil, quod resurrectio repraesentet, nihil, quod in caelis amplius expectetur, nihil, quod rex ille caelestis et pater familias deus in suo conuiuio agnoscat, cum praesentia multorum gaudeat et de aliquorum absentia contristetur. et multos dicat uocatos, paucos uero electos; nihil erit, quod irascatur uestem nuptialem non habenti, cum filius dei ipse Christus sit sponsus et uestis et tunica natans in aqua, quae multos uestiat et infinitos expectet nec uestiendo deficiat. sed ne quis dicat temere a me filium dei uestem esse dictum, legat apostolum dicentem: quotquot in nomine Christi baptizati estis, Christum induistis. o tunica semper una et inmutabilis, quae decenter uestiat et omnes aetates et formas nec in jnfantibus rugatur
Abbreviated transcription (Latin):
tilicarne inmutari acmolliri posse monstrares:. In hocuerbonegotio
quod inter pastes est. tempore praesenti tractatur. ut quid ate talis
commemorata estlectio. Iniqua nonlegitur aliquis illum leprosum
srrum. antedictum uel iussionehelisei lauisse. & merito denuo
melius lauaretur: quod &si fier&. nec sic uobis occurrer&. quod
recteimitari possetis: Nonenim legitur illeprius lauisse influmini¬
bus sẏriae. aut abaliquo lotus ess&. & nihil profecisse: Nam
&si hoc leger&ur. Non adhelisei laudem. qui non lauit. sed consiliũ
dedit. sed ad iordanis gloriam pertiner&illi homini in eo flumine
primitiuã gratiam prouenisse : In quo postea sub iohanne perconfes¬
sionem. inpenitentia populorũ peccata fuerant moritura: postremo
qualis est illec pars tractatus tui decaelestibus nuptiis. ubi spem
amputans futurorum. totũ in praesenti tẽporeposuisti dicendo aso¬

Expanded text:
tilem carnem inmutari ac molliri posse monstrares. in hoc uero negotio, tilem carnem inmutari ac molliri posse monstrares. in hoc uero negotio, quod inter partes tempore praesenti tractatur, ut quid a te talis commemorata est lectio? in qua non legitur aliquis illum leprosum Syrum ante dictum uel iussione Helisaei lauisse, ut merito denuo melius lauaretur. quod et si fieret, nec sic nobis occurreret, quod recte imitari possetis. non enim legitur ille prius lauisse in fluminibus Syriae aut ab aliquo lotus esse et nihil profecisse. nam et si hoc legeretur non ad Helisaei laudem, qui non lauit, sed consilium dedit, sed ad Iordanis gloriam pertineret, illi homini in eo flumine primitiuam gratiam prouenisse, in quo postea sub Iohanne per confessionem in paenitentiam populorum peccata fuerant moritura. Postremo qualis est illa pars tractatus tui de caelestibus nuptiis, ubi spem amputans futurorum totum in praesenti tempore posuisti dicendo a so
Abbreviated transcription (Latin):
sunt discipulieius dicentes: turbae te conprimunt. tudicis. quis
met&igit : & xp̃s: quisme inquam t&igit : sensi a meexisseuistutẽ.
Sic mulier confessaest setetigisse. & sanamesse: lamdudum ꝓfilia
mater p&uit ꝓpuerocenturio postulauit. Hocloco necmulier
p&ut. Necxp̃s promisit. sed fides quantum praesumpsit ex egit:
cestedantis est nonaccipientis. Nam quod ad amplificandos trac¬
tatus tuos frater parmeniane Naaman syrum qͣsi inmaturum
quandã durissimorũ nascentiũ uulnerũ massam diu describere
uoluisti. Quid hoc p̃sentem ꝑtin&causam benehoc dicere. sed
longaoratione recteuti potuisses. ut inuenires aliquem caticuminũ
scabrosissimis moribus. qui gerer& durissimã mentẽ. quilenissi mã
gratiam salutaris accipere detractaret. Benchominis nouationem. uer¬
bis atedictis ostenderes Hene u&ernosam naturalem duritiam. infan¬

Expanded text:
sunt discipuli eius dicentes: turbae te conprimunt; tu dicis: quis sunt discipuli eius dicentes: turbae te conprimunt; tu dicis: quis me tetigit? et Christus: quis me, inquam, tetigit? sensi a me exisse uirtutem. sic mulier confessa est se tetigisse et sanam esse. iamdudum pro filia mater petiit, pro puero centurio postulauit; hoc loco nec mulier petiit, nec Christus promisit, sed fides quantum praesumpsit, exegit: certe \'dantis est, non accipientis.\' Nam quod ad amplificandos tractatus tuos, frater Parmeniane, Naaman Syrum quasi inmaturam quandam durissimorum nascentium uulnerum massam diu describere uoluisti, quid hoc ad praesentem pertinet causam? bene hoc diceres et longa oratione recte uti potuisses, si inuenires aliquem catechumenum scabrosissimis moribus, qui gereret durissimam mentem, qui lenissimam gratiam aquae salutaris accipere detrectaret. bene hominis innouationem uerbis a te dictis ostenderes, bene ueternosam naturalem duritiam in infan
Abbreviated transcription (Latin):
potuiss&: & non fostitudo centurionis. & non sapientia laudata est. sed
fides. &curatus est puer in illahora. Cestedantis est nonaccipientis:
multa sunt huiusmodi in euangelio. defideperfecta: sedueltria com¬
plenda sunt fidei testimonia: Quiduobis uid&ur. & illamulier. quȩ
desecr&o causae feminarum. cũ ꝑannos duodecim laborar&. Etomnẽ
substantiã suam in medicos erogass&. cũ uider& afiliodĩ tantas cele¬
brariuistutes. processit inturbam. uid& medicũ. uid& & populum:
Cogebat illã dolor ut medicinã p&er&. pudor inpediebat. Necausam
suam corã masculis indicaret: Inuenit consilium tacita fides: mittã
inquit manũ meã. & tangam fimbriam uestimentihuius. & sana fiã:
Nemineuidente. inter turbas manũ misit. & sanataest: Nec aus a est
indicare. quod ausa non fuerat p&cere: sednefructus fidei apud ig¬
norantes latereuideretur. sic saluator. ait: Quis met&igit : mirati

Expanded text:
potuisset. non fortitudo centurionis, non sapientia laudata est, sed potuisset. non fortitudo centurionis, non sapientia laudata est, sed fides: et curatus est puer in illa hora. certe \'dantis est, non accipientis\' multa sunt huiusmodi in euangelio de fide perfecta, sed uel tria conplenda sunt fidei testimonia. quid uobis uidetur et illa mulier, quae de secreto causae feminarum, cum per annos duodecim laboraret et omnem substantiam suam in medicos erogasset, cum uideret a filio dei tantas celebrari uirtutes, processit in turbam, uidet medicum, uidet et populum. cogebat illam dolor, ut medicinam peteret, pudor inpediebat, ne causam suam coram masculis indicaret. inuenit consilium tacita tides. mittam, inquit, manum meam et tangam fimbriam uestimenti huius, et sanafiam. nemine uidente inter turbas manum misit, tetigit et sanata est; nec ausa est indicare, quod ausa non fuerat petere. sed ne fructus fidei apud ignorantes latere uideretur, sic saluator ait: quis me tetigit? mirati
Abbreviated transcription (Latin):
post fidem interrogat alienam. ut simulier crederet. promatris cre¬
dulitate filia surger&. sinoncreder& uistus filiidĩ feriata cessaret:
Interrogatur Mulier. respondit secredere fieriposse quodrogabat:
iubetur ire Reditaddomũ mulier. inuenit puellãuiuã quãdimise¬
rat mostuam: Non ruit in oscula. Non properauit in amplexus. sed
redit ut saluatori gratias ager& & ut ostender& filius dĩ seuacũisse.
fidem tantum modo operatãesse: Vade inquit mulier inpace.
fidestua te saluauit. Vbiest quod dic̃is. dantisest nonaccipientis.
quiduobis uidetur. &centurionis fides. cuiuspuer cum maleha¬
ber&. saluatorem p&iit. ut ab eo mostem repeller&. lamxp̃s
pereuntem ueniebat adpuerum. sic eum centurio tenuit. ut dig¬
nitatem tecti sui confessus qd̃ filiusdĩ totus nondeber& intrare
sed suã uistutem mittere: quapuer fugata mostereuiuiscere

Expanded text:
post fidem interrogat alienam, ut, si mulier crederet, pro matris crepost fidem interrogat alienam, ut, si mulier crederet, pro matris credulitate filia surgeret, si non crederet, uirtus filii dei feriata cessaret. interrogatur mulier, respondit se credere fieri posse; quod rogabat. iubetur ire, redit ad domum mulier, inuenit puellam uiuam, quam dimiserat mortuam. non ruit in oscula, non properat in amplexus, sed redit, ut saluatori gratias ageret; et ut ostenderet filius dei se uacasse, fidem tantummodo 10 operatam esse: uade, inquit, mulier, in pace, fides tua te saluauit. ubi est, quod dicitis: \'dantis est, non accipientis?\' quid uobis uidetur et centurionis fides? cuius puer cum male haberet, saluatorem petiit, ut ab eo mortem repelleret. iam Christus pereuntem ueniebat ad puerum; sic eum centurio tenuit, ut indignitatem tecti sui confessus, quod filius dei totus non deberet intrare, sed suam uirtutem mittere, qua puer fugata morte reuiuiscere
Abbreviated transcription (Latin):
tare dignatus est ministerium exerc&. turba famulorũ. Non
famulantibus. sed pascenti referendȩ sunt gratiae: uos nobiscum¬
cũ ministrisitis. inuerecundae totũ uobis conuiuii dominiũ
uindicatis: Cum se&ceteros beatissimus paulus famulos cum humilita¬
tefateatur. Nequi putar& in solis apostolis autepĩs spemsuam esse po¬
nendam. sicait. Quidestenim paulus. uel quid apollo: utiq ministri
eius inquẽ credidistis: estergo in uniuersis seruientibus. nondomini¬
um sed ministerium: Videsergo iam frater parmeniane. extribus
speciebus supramemoratis illam primotripestitã esse immotã inuictã.
& inmutabilem. & operantis temporariam essepersonam: Restat
iam decredentis merito aliquid dicere. cuius est fides. quam filius dĩ
& sanctitati suae anteposuit & maiestati: Nonenim potestis sanctio
mortua & rogar& ut suscitaretur: nihil promisit deuistutesua. sed

Expanded text:
tare dignatus est; ministerium exercet turba famulorum; non tare dignatus est; ministerium exercet turba famulorum; non famulantibus, sed pascenti referendae sunt gratiae. uos cum ministri sitis, inuerecunde totum uobis conuiuii dominium uindicatis, cum se et ceteros beatissimus Paulus famulos cum humilitate fateatur; ne quis putaret in solis apostolis aut episcopis spem suam esse ponendam, sic ait: quid est enim Paulus uel quid Apollo? utique ministri eius, in quem credidistis. est ergo in uniuersis seruientibus non dominium, sed ministerium. uides ergo iam, frater Parmeniane, ex tribus speciebus supra memoratis illam primo tripartitam esse inmotam, inuictam et inmutabilem operantis uero temporariam esse personam. Restat iam de credentis merito aliquid dicere, cuius est fides, quam filius dei et sanctitati suae anteposuit et maiestati. non enim potestis sanctiormortua, et rogaret, ut suscitaretur, nihil promisit de uirtute sua, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& plantaria ponere potest. aquã inducere porest imperare ut teneat
Non potest: Estenim soliusdĩ demedullis palmitũ producere ra¬
dices coalescentes in terram. & gemmantes oculos incrementa fron¬
dium prouocare Deniq beatus apostolus paulus. uturãm prae¬
sumptionem tumorẽq conpesceret: ncestim& operarius baptis¬
matis. autdominiũ habere: autdetanto istomunere pasticulã
sibialiquam uindicare indicans. quia totũ dĩ est. sic ait
Neque qui plantat. Nequequirigat est aliquid. sed solus ds̃
quiad incrementa perducit. Operarii inter aliosestis. in trante
sole. hocest finito sȩculo. potestis in diem r&ributionis nobi scum
demercede contendere: Nolite uobis maiestatis dominiũ uindi¬
care: Namsi itaest. uindicent sibi &ministri: quimensae do¬
minicae famulant᷑: ut prohumanitate exhibita. ab inuitatis
gratulatioeis referatur. Xp̃iuox est inuitantis. ueni tebenedic

Expanded text:
et plantaria ponere potest; aquam inducere potest; imperare, ut teneat, et plantaria ponere potest; aquam inducere potest; imperare, ut teneat, non potest; est enim hoc solius dei de medullis palmitum producere radices coalescentes in terram et gemmantes oculos, incrementa frondium prouocare. denique beatus apostolus Paulus, ut uestram praesumptionem tumoremque conpesceret, ne se aestimet operarius baptismatis aut dominium habere, aut de tanto isto munere particulam sibi aliquam uindicare, indicans, quia totum dei est, sic ait: neque quia plantat neque qui rigat, est aliquid, sed solus deus, qui ad incrementa perducit. operarii inter alios estis intrante sole, hoc est finito saeculo potestis in die retributionis nobiscum de mercede contendere. nolite uobis maiestatis dominium uindicare. nam si ita est, uindicent sibi et ministri, qui mensae dominicae famulantur, ut pro humanitate exhibita ab inuitatis gratulatio eis referatur. Christi uox est inuitantis: uenite, benedic
Abbreviated transcription (Latin):
re, quienim non est contrauos. prouobis est: Nam &sisic mandatũ est.
ut opus ess& illorum. seddĩ scĩficatioest Intellegite uos uelsero ope¬
rarios esse nondominos: & si aecclesia uineaest. & sunthomines &
ordinati cultores: quid indominio patris familias. inruistis. Quid uobis
quod dĩ est uindicatis: Quiduultis urm̃ essetotum. ubinec partem
habere poteritis : Nam propter tumoremurm̃ quo in nos intumesci¬
tis. Increpat corinthios beatissimus paulus. in se & apollo actus
temporis nrĩ confirmat: Nealter inquit in alterum intu mescat.
ut ostenderet. quia hoctotum sacramentum baptis matis dĩ est:
cresceret. quod plantatũ. aut inrigatumest. ds̃ fecit. Nam& quiuis hodie
uolens uineam pastinare. operariũ placita mercedeconducit: Quicuru a¬
todorso. & desudatis lateribus. sinus terrae faciat. ubideponat electa
plantaria. &aquam calcatis scrobibus superducat: Scrobem fodere.

Expanded text:
re; qui enim non est contra uos, pro uobis est. nam et ipsis sic mandatum est, re; qui enim non est contra uos, pro uobis est. nam et ipsis sic mandatum est, ut opus esset illorum sanctificatio trinrarios esse, non dominos. et si ecclesia uinea est et uites sunt homines et ordinati cultores, quid in dominium patris familias inruitis? quid uobis, quod dei est, uindicatis? quid uultis uestrum esse totum, ubi nec partem habere potestis? nam propter tumorem uestrum, quo in nos intumescitis, increpat Corinthios beatissimus Paulus: in se et Apollo actus temporis nostri conformat: ne alter, inquit, in alterum intumescat. ut ostenderet, quia hoc totum sacramentum baptismatis dei est, cresceret, quod plantatum aut inrigatum est, deus fecit. nam et quiuis hodie uolens uineam suam pastinare operarium placita mercede conducit, qui curuato dorso et desudatis lateribus sinus terrae faciat, ubi deponat electa plantaria, et aquam calcatis scrobibus superducat. scrobem fodere
Abbreviated transcription (Latin):
sihoctotum est. dicat &operarius astifex purpurae. quod pr&cio¬
sum colorem in suis manibus habeat. & non procur& preciosa pigm̃ta
exoceano multis ignota. Quibus tincta uellera percolorem promo¬
ueantur in admirabilem dignitatem: Non admixtosanguinepiscis.
purpurã solotactu conficiat, Igitur operarius i stẽpercactum solum da¬
recolorem non potest. sic necoperarius baptismatis exsesinetrinitate
dare aliquid potest. Taleest &hoc undemodo cestamenest: namin quo
baptizentur gentes asaluatore mandatumest: perquebaptizentur. Nulla
exceptionediscretumest: Nondixit apostolis. uos facite. alii non faciant:
quisq in nomine patris & filii & sp̃s scĩ baptiz auerit. apostolorumopus
impleuit: Deniq lectum est in euangelio iohannedicente. Magister
uidimus quendam in nominetuo expellentẽ daemonia. & prohibui¬
museum. quia nonsequitur nobiscum: Sicxp̃sait. Nolite prohibe¬

Expanded text:
si hoc totum tuum est, dicat et operarius artifex purpurae, quod pretiosi hoc totum tuum est, dicat et operarius artifex purpurae, quod pretiosum colorem in suis manibus habeat et non procuret pretiosa pigmenta ex Oceano multis ignota, quibus tincta uellera per colorem promoueantur in admirabilem dignitatem, non admixto sanguine piscis purpuram solo tactu conficiat. si igitur operarius iste per tactum solum dare colorem non potest, sic nec operarius baptismatis ex se sine trinitate dare aliquid potest. tale est et hoc, unde modo certamen est. nam in quo baptizentur gentes, a saluatore mandatum est; per quem baptizentur, nulla exceptione diacretum est. non dixit apostolis: \'uos facite, alii non faciant\', quisquis in nomine patris et filii et spiritus sancti baptizauerit, apostolorum opus inpleuit. denique lectum est in euangelio lohanne dicente: magister, uidimus quendam in nomine tuo expellentem daemonia et prohibuimus eum, quia non sequitur nobiscum. sic Christus ait: nolite prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
Etdicat. renuntio &credo. & cetera: Cumuos tinguatis nolentem
nos uolentem: Dicatur quiseorũ possit addĩgratiam pertinere.
utiq sinedubio illeconsequitur. quicredit: Nonille procuius uo¬
luntate. ut dicitis scitas ura succedit. Operarios uos sero cognos¬
cite: aut si in operarioest resipsa & non inse. hocsibi uindicent
aliqui homines in astibussuis. ut quia sic prouocatis adres diuinas.
&iam astes conparemus humanas: Cum praeciosus inficitur color
natura sȩpe conuestitur. dum confectione uellus candidũs
purpurescit: sicalbalana regalem transit inpurpuram. Quomo¬
do caticuminus in fidelis utiq dum incipitesse quod nonerat.
desinit essequod fuerat: Lana. & colorem mutat & nom̃ &homo.
&uocabulum mutat &mentem: Considerata sunt effecta. retractan¬
da sunt efficientia: dicis atedatumeẽ. quod homo fidelis effectus est:

Expanded text:
et dicat: \'renuntio et credo\', et cetera. cum uos tingatis nolentem, et dicat: \'renuntio et credo\', et cetera. cum uos tingatis nolentem, nos uolentem, dicatur, quis eorum possit ad dei gratiam pertinere. utique sine dubio ille consequitur, qui credit, non ille, pro cuius uoluntate, ut dicitis, sanctitas uestra succedit. operarios uos esse uel sero cognoscite, aut si in operario est res ipsa, et non in se, hoc sibi uindicent aliqui homines in artibus suis, ut, quia sic prouocatis, ad res diuinas etiam artes conparemus humanas. cum pretiosus inficitur color, natura saepe conuertitur, dum confectione uellus candidum purpurascit. sic alba lana regalem transit in purpuram, quomodo catechumenus in fidelem. utique dum incipit esse, quod non erat, desinit esse, quod fuerat. lana et colorem mutat et nomen, et homo et uocabulum mutat et mentem. consideranda sunt effecta, retractanda sunt efficientia. dicis a te datum esse, quod homo fidelis effectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Vos uero quid mutatis in hominibus qui um se dixerunt credidisse in nomine
patris & filii & sp̃s sci :¬
contenditis. & peccasseuos &peccaregaud&is dicentes. Quiddat. qui
non hab& quoddet. Cui creditur. ipsedat quod creditur. Nonꝑquẽ
creditur Deniq subiohanne. infinita multitudo hominũ baptita¬
taest: probate iohannem aut accepisse. authabuisse quod daret
Illo autẽoperantedabat ds̃. quidando nondeficit : Equncoperanti¬
bus cunctis. humana sunt opera. sed dĩ sunt munera: Iam illud quã
ridiculũ est. qõ q̃si adgloriã uram̃ a uobis semꝑ auditur. hoc munus
huius rei dator est: sed quod stultumest. hocuobis dicitis eẽdatores
siitaest. & nos &uos teneamus singulos gentiles. Uos qui uosscõs
dicitis. interrogateeũ quem ten&is. anrenunti& diabulo. & credat
d̃o. & illedicat. nolo: Contrauos peccatores utuultis interroge¬
mus alterũ gentilem. anrenunti& diabulo & credatdõ & cetera.

Expanded text:
os uero quid mutatis in hominibus, qui iam dixerunt se credidisse in nomine patris et filii et spicontenditis et peccasse uos et peccare gaudetis dicentes: \'quid dat, qui non habet, quod det?\' cui creditur, ipse dat, quod creditur, non per quem creditur. denique sub Iohanne infinita multitudo hominum baptizata est; probate Iohannem aut accepisse aut habuisse, quod daret. illo autem operante dabat deus, qui dando non deficit; et nunc operantibus cunctis humana sunt opera, sed dei sunt munera. Iam illud quam ridiculum est, quod quasi ad gloriam uestram a uobis semper auditur: \'ho.c munus huius rei dator est! sed quod stultum est, uos dicitis esse datores. si ita est, et nos et uos teneamus singulos gentiles: . uos, qui uos sanctos dicitis, interrogate eum, quem tenetis, an renuntiet diabolo et credat domino; et ille dicat: \'nolo\'. contra nos peccatores, ut uultis, interrogemus alterum gentilem, an renuntiet diabolo et credat deo, et cetera,
Abbreviated transcription (Latin):
plet &iam &illic ubi non fuerit humana persona. Tuuero frater
parmeniane in laude aquȩ degeneseorũ lectione dixistiaquas primũ
uiuas animas edidisse. Numquid sua sponte eas generare potuerunt.
Numquid non &illic fuerat totatrinitas. utiq & illic fuerat ds̃ pa¬
ter. qui iuberedignatus est quidixit. educant aquae natantia
uolatilia & cetera. quod si sineoperante fier& quod factum est.
diceretds̃ educite aquae ibieratergo filiusdĩ qui operebatur. ibi
erat sp̃s sc̃s sicuti lectumest. & sp̃sdĩ super ferebatur super aquas.
Nihil illicuideo quastum. Nihilminus a tribus. & tamei natum est
quod trinitas operataest: & nonibi fuistis. autsisine uobis nihil deb&
licere trinitati. reuocatepisces in originem. lam uolantes aues flucti¬
bus mergite : Siuobis absentibus nihil deb& trinitas operari. Cum
ergodixeris & unũ fuisse diluuium &circũcisionem rep&i non posse.

Expanded text:
plet, etiam et illic, ubi non fuerit humana persona. tu uero, frater plet, etiam et illic, ubi non fuerit humana persona. tu uero, frater Parmeniane, in laude aquae de Geneseorum lectione dixisti aquas primum uiuas animas edidisse. numquid sua sponte eas generare potuerunt? numquid non et illic fuerat tota trinitas? utique et illic fuerat deus pater, qui iubere dignatus est, qui dixit: educant aquae natantia, uolatilia, et cetera. quodsi sine operante fieret, quod factum est, diceret deus: educite, aquae. ibi erat ergo filius dei, qui operabatur, ibi erat spiritus sanctus, sicuti lectum est: et spiritus dei superferebatur super aquas. nihil illic uideo quartum, nihil minus a tribus, et tamen natum est, quod trinitas operata est, et non ibi fuistis; aut si sine uobis nihil debet licere trinitati, reuocate pisces in originem; iam uolantes aues fluctibus mergite, si uobis absentibus nihil debet trinitas operari. Cum ergo dixeris et unum fuisse diluuium et circumcisionem repeti non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
& ostendere. quomodo laudem baptismatis itadixeris. ut in eamultap
& apuduos &apudnos. una est aeodesiastica conuersatio. communes
lectiones. eadem fides. ipsa fidei sacramenta eadem misteria. Beneigitur
laudastibaptisma quisenim fidelium nesciat singula rebaptisma uirtu¬
tum esseuitam. criminũ mortem. Natiuitatẽ inmostalem.
Caelestis regni conparationem innocentiae postum peccatorum ut& tu
dixisti naufragium: hasres unicuiq non eiusdem rei operarius. sed
credentis fides & trinitas praestat. Deindequeris quid inlaude baptis¬
matis contrauos dixeris audi Sed prius est fatearis. quod omnes nega¬
re minimepoteritis. Dicitis enim trinitatẽ ꝓnihilo haberi. ubi non
inter fuerit urã praesentia. si nobis derogatis ueldm̃ reueremini. qui
intrinitate priorest. quicũ filiosuo & spũ scõ omnia operatur & con¬

Expanded text:
est ostendere, quomodo laudem baptismatis ita dixeris, ut in ea multa pro est ostendere, quomodo laudem baptismatis ita dixeris, ut in ea multa pro et apud uos et apud nos una est ecclesiastica conuersatio, communes lectiones, eadem fides, ipsa fidei sacramenta, eadem mysteria. bene igitur laudasti baptisma; quis enim fidelium nesciat singulare baptisma uirtutum esse uitam, criminum mortem, natiuitatem inmortalem, caelestis regni conparationem, innocentiae portum, peccatorum, ut et tu dixisti, naufragium. has res unicuique credenti non eiusdem rei operarius, sed credentis fides et trinitas praestat. Deinde quaeris, quid in laude baptismatis contra uos dixeris. audi, sed prius est fatearis, quod omnes negare minime poteritis. dicitis enim trinitatem pro nihilo haberi, ubi non interfuerit uestra praesentia. si nobis derogatis, uel deum reueremini, qui in trinitate prior est, qui cum filio suo et spiritu sancto omnia operatur et con
Abbreviated transcription (Latin):
prius duas archas & nonsimiles & duas columbas dispares. diuersos
ramos oresuo portantes: Siaquam ueram & falsam probaturus es
aqua igitur sola&uera il laest. qua enondeloco. nondeper sona. sed
decrinitate conditaest: &quia dixisti &aquã eẽ mendacem: &iam
hancdisce ubieam poteris inuenire. aut flauionem prax eam patri¬
passianum. quiex toto filiũnegat. & patrem passũ esse contendit.
Etcũ sit filiusdĩ ueritas. sicut ipsetestatur dicens. Egosũ ianua & uia
&ueritas. ergofilius dĩ est ueritas ubi ipse nonest mendacium est.
cumapud patripassianum Nonest filius nonest necueritas &ubi ue¬
ritas nonest ibiest & quamendax, quare uel sero quãdesine confinge¬
recrimina. & quod in patripassianodictũ est. incatholicos noli
transferre. Nunqquõ manifeste monstratu est anobis. & prouobis
dicipotuisse quod dediluuio & circũcisione locutuses. Consequens

Expanded text:
prius duas arcas etsi non similes, et duas columbas dispares diversos prius duas arcas etsi non similes, et duas columbas dispares diversos ramos ore suo portantes , si aquam veram et falsam probaturus es. Aqua igitur sola et vera illa est, quae non de loco, non de persona, sed de Trinitate condita est: et quia dixisti, et aquam esse mendacem, etiam hoc disce, ubi eam poteris invenire: apud Praxeam, Patripassianum, qui ex toto Filium negat, et Patrem passum esse contendit. Et cum sit Filius Dei veritas, sicut ipse testatur dicens: ego sum janua, et via et veritas : ergo Filius Dei est veritas; ubi ipse non est, mencum apud Patripassianum non est filius, non est nec ueritas, et ubi ueritas non est, ibi est aqua mendax. quare uel sero iam desine confingere crimina et quod in Patripassianos dictum est, in catholicos noli transferre. nunc quoniam manifeste monstratum est a nobis et pro uobis dici potuisse, quod de diluuio et circumcisione locutus es, consequens
Abbreviated transcription (Latin):
est deperitomen semel ablatũ. salutare in illis faciat signũ. quod
Non potest iterum fieri:. Semelenim factũ seruat salutem: sii terum
fiat porest auferre pernicem: sic &baptisma xp̃ianorũ trinitate con¬
fectum confest gratiã. si rep&atur. facit uitae iacturam. Quid tibi
igitur placuit frater parmeniane. rem singularem proponerẽ. etontra
hanc lic& diuersa duobaptismata coparare. unũuerũ alterũ falsũ:
sienim postea disputasti. duas aquas esse: uobis unã uindicans ueram.
Nobis mendacem ad scribere uoluisti. posthoc&iam cataclismi fecisti
mentionem. Eratquidam imago baptismatis. ut inquinatus totus
orbis dimersis peccatoribus lauacro interueniente in faciepristina
mundar&ur. sed qui postea dicturus eras. extraher&icorũ morbidos
fontes esse: &iamaliam. quã id est mendacem contrauerã. utquid
catacdysmũ quod semelfit. commemorare uoluisti: Siita est oftende

Expanded text:
est, unde peritomen semel ablatum salutare in illis faceret signum, quod est, unde peritomen semel ablatum salutare in illis faceret signum, quod non potest iterum fieri. semel enim factum seruat salutem; si iterum fiat, potest adferre perniciem. sic et baptisma christianorum trinitate confectum confert gratiam; si repetatur, facit uitae iacturam. quid tibi igitur placuit, frater Parmeniane, rem singularem proponere et contra hanc licet diuersa duo baptismata conparare, unum uerum, alterum falsum? sic enim postea disputasti duas aquas esse, cum uobis unam uindicans ueram, alteram nobis mendacem adscribere uoluisti. post hoc etiam cataclysmi fecisti mentionem; erat quidem imago baptismatis, ut inquinatus totus orbis demersis peccatoribus lauacro interuemundaretur. Sed qui postea dicturus eras, extra haereticorum morbidos fontes, esse etiam aliam aquam, id est, mendacem, contra veram: ut quid Cataclysmum quod semel fuit commemorare voluisti? Si ita est, ostende
Abbreviated transcription (Latin):
adumbratum. defendifticatholicam dũ inpugnas: sedenim in ꝓgres¬
su tractatus tui. alterũ te in anire professuses. ut alterũ replere ui¬
dereris: extraher&icorũ baptisma dũdicis alterũ. & alterũ licet
diuersa ostendere conatussis non possis negare. quiaduosunt: ex
quibus dũ conaris auferre alterũ laborasti ut desecundo quasi primũ
facere uidereris Circũcisio antebaptismatis infigura praemissa est.
&ate traccatũ est. apud xp̃ianos. duas eẽ aquas Ergo & apud iu¬
da eos. duas circũcisiones. Ostende alterã meliorem pciorem alterã
hocsiquaeras non poteris inuenire. abrahae prosapientia qua iudȩi
censentur. hocsigillo seinsignirigloriantur. Ergotales deb& ueri¬
tas sequi. qualiseius imago praemissaest. Nam&ds̃ quiuoluit
ostendere singularem postesse deberesequente ueritate: Nonde au¬
ricula nondedigito uoluit aliquid tolli. sedea pars corporis electa

Expanded text:
adumbratum; defendisti catholicam, dum inpugnas. etenim in progresadumbratum; defendisti catholicam, dum inpugnas. etenim in progressu tractatus tui alterum te inanire professus es, ut alterum replere uidereris. extra haereticorum baptisma dum dicis alterum et alterum, licet diuersa ostendere conatus sis, non possis negare, quia duo sunt; ex quibus dum conaris auferre alterum, laborasti, ut de secundo quasi primum facere uidereris. circumcisio autem ante aduentum baptismatis in figura praemissa est et a te tractatum est apud christianos duas esse aquas; ergo et apud Iudaeos duas circumcisiones ostende, alteram meliorem, peiorem alteram. hoc si quaeras, non poteris inuenire. Abrahae prosapia, qua Iudaei censentur, hoc sigillo se insigniri gloriantur. ergo talis debet ueritas sequi, qualis eius imago praemissa est. nam et deus, qui uoluit ostendere rem singularem post esse debere insequente ueritate, non de auricula, non de digito uoluit aliquid tolli, sed ea pars corporis electa
Abbreviated transcription (Latin):
Tertiouero probauimus quae aspera facta essedicuntur ad nos mi
ueram aecclesiam catholicam. secundo monstrauimus
iam debaptismatehocloco dicendumest. inquare quaenunc agitur
questiotota consistit. quod baptisma ur̃a uiolauit audacia. dumid
uoluistis iterare quod semel mandauit xp̃s. Quod nectunegas frat̃
parmeniane. quia in principio tractatustui multa contrauos prouobĩ
quae sunt nr̃a dixifti. Commemorastienim incomparatione baptis¬
matis semel factum eẽ diluuium: &unam circũcisionem fuisse ad
populũ iudaeorũ &cumhaec initio dictionis tuae male tractaueris.
in ꝓcessu tractatustui. tamen horũ in memor factuses. inducendo duas
aquas &argumentis. Deaquauera & falsadicturus principiũ sermo¬
nistui insipienter praestringens ordinast: infirmando confirmas
scĩ baptismatis unionem: decircũcisione iudaica. q̃si fundamentũ iacta¬
reuoluisti: quod baptisma xpĩanorũ in hebreorũ circũcisione fuerat

Expanded text:
tertio uero probauimus, quae aspere facta esse dicuntur, ad nos miveram Ecclesiam Catholicam secundo monstravimus:Jam de Baptismate hoc loco dicendum est: in qua re, quae nunc agitur, quaestio tota consistit, quod baptisma vestra violavit audacia, dum id voluistis iterare, quod semel mandavit Christus esse faciendum. Quod nec tu negas, frater Parmeniane, qui in principio tractatus tui, multa contra vos pro nobis, quae sunt nostra, dixisti. Commemorasti enim in comparatione baptismatis, semel factum esse diluvium, et unam circumcisionem fuisse ad populum Judaeorum. Et cum haec initio dictionis tuae tractaveris, in processu tractatus tui tamen horum inmemor factus es inducendo duas aquas et argumentis de aqua uera et falsa dicturus principium sermonis tui insipienter praestruens ordinasti; infirmando confirmas sancti baptismatis unionem, de circumcisione Iudaica quasi fundamentum iactare uoluisti, quod baptisma christianorum in Hebraeorum circumcisione fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
nis consu&udo perspectaest : Cum uiderent diuinis sacrifi¬
ciis Necmutatum quioquã. Necauditum nec ablatum. pax
adõ commendata uolentibus placuit: Quarenullus eorum
deb& argui:ͥ decollegio urõ ad pacem transitum fecit. qui fu¬
erant inista opinione turbati. simplici ac plura ueritate firma

Expanded text:
nis consuetudo perspecta est, cum uiderent diuinis sacrifinis consuetudo perspecta est, cum uiderent diuinis sacrificiis nec mutatum quicquam nec additum nec ablatum. pax a deo commendata uolentibus placuit; quare nullus eorum debet argui, qui de collegio uestro ad pacem transitum fecit. qui fuerant sinistra opinione turbati, simplici ac pura ueritate firma
Abbreviated transcription (Latin):
terrebunt: sedalia ratioexigit has uoces. alias inuitauit in fac¬
tum. Namuthaec dicerent quĩ feruntur istadixĩsse. Aopinio
falsa eorumaures. & omniũ populorum oppleuerat. Dicebatur
enim illo tem poreuentufos. palilã & machariũ qui interessent
sacrificio. Vt cũ altaria sollemniter aptarentur. proferrent
illic imaginem quã primo in altare ponerent. sic sacrificium offer¬
retur. Hoccumacciperent aures. percussi sunt &animi. &
uniuscuiusq lingua in haecuerba commota est. ut omnis qui
hoc audierat dicer&. Qui indegustat desacrogustat. & recte
dictum erat. sitalem famã similis ueritas sequer&ur: at ubi
uentumest asupradictis & nihil taleui sũsest. ex eoquod fu¬
erat. paulo ante fama mentita. Nihiluiderunt oculi xp̃iani
quod horrerent. Nihil probabit aspectus. ex his quibus ꝑ¬
turbatus erat auditus: Visaest puritas &ritusolitã sollem¬

Expanded text:
terrebant. sed alia ratio exegit has uoces, alia inuitauit in facterrebant. sed alia ratio exegit has uoces, alia inuitauit in factum. nam ut haec dicerent, qui feruntur ista dixisse, opinio falsa eorum aures et omnium populorum conpleuerat. dicebatur enim illo tempore uenturos esse Paulum et Macarium, qui interessent sacrificio, ut, cum altaria solemniter aptarentur, proferrent illi imaginem, quam primo in altare ponerent, et sic sacrificium offerretur. hoc cum acciperent aures, percussi sunt et animi et uniuscuiusque lingua in haec uerba commota est, ut omnis, qui haec audierat, diceret: \'qui inde gustat, de sacro gustat\'. et recte dictum erat, si talem famam similis ueritas sequeretur. at ubi uentum est a supradictis, nihil tale uisum est ex eo, quod fuerat paulo ante fama mentita: nihil uiderunt christiani oculi, quod horrerent, nihil probauit aspectus ex his, quibus perturbatus erat auditus. uisa est puritas et ritu solito solem
Abbreviated transcription (Latin):
Ettueũ paganũ uocas post professionẽfidei Si aliqui xpĩanus quod
absit. unusquisque delinquerit peccator dicipotest. paganus esse
iterum no potest: Sedhae comnia uultis nullius esse momenti:
Acsitibi consenserit quem seducis. unus consensus. & manus tuae
porrectio. & pauca uerba iamtibi xp̃ianũ faciunt dexpĩano. Et ille
uobis uid&ur xp̃ianus qui quod uultis fecerit. nonquem fides ad¬
duxerit: & si seductionis urãẽ paulo tardius fuerit ad cõmodatus
adsensus. &iã illa uobis argumenta nondesunt. Quibus quale facile
&iam nolentibus. quod uultis suaderepossitis: dumdicitis autdictũ
esse ex orecorum. qui samdudũ in ur̃o collegio fuerant: quod quigus¬
taret aut acciperet desacrificio aduentantis unitatis. desacro gusta¬
re uideretur: nonnegamus ab aliquibus esse haecdicta quos
constat postea tota securitate fecisse: Vnde paulo ante populos de¬

Expanded text:
et tu eum paganum uocas post professionem fidei. si aliquis christianus, quod et tu eum paganum uocas post professionem fidei. si aliquis christianus, quod absit, deliquerit, peccator dici potest, paganus iterum esse non potest. sed haec omnia uultis nullius esse momenti; ac si tibi consenserit, quem seducis, unus consensus et manus tuae porrectio et pauca uerba iam tibi christianum faciunt de christiano, et ille uobis uidetur christianus, qui quod uultis fecerit, non quem fides adduxerit. Et si seductioni uestrae paulo tardius fuerit adcommodatus adsensus, etiam illa uobis argumenta non desunt, quibus quasi facile etiam nolentibus, quod uultis, suadere possitis, dum dicitis auditum esse ex ore eorum, qui iamdudum in uestro collegio fuerant, quod, qui gustaret aut acciperet de sacrificio aduentantis unitatis, de sacro gustare uideretur. non negamus ab aliquibus esse haec dicta, quos constat postea tota securitate fecisse, unde paulo ante populos de
Abbreviated transcription (Latin):
lisper. fineem filiũ sacerdotis quẽ paulo antememoraui. primo iniudi¬
cium prouocate. & sitamen inueneritis praeterdm̃ aliquem iudicem
Nam quod accusatis. in persona ipsius adõ laudatũ est. quod inzelodĩ
faccũest. Supprimite interim uoces. qͣsi inmachariũ dicta inuia
recurrit. & primo ad aliũ proph&am. qui inriuo cison. cum parer&
uoluntateͥdĩ. quinquaginta & quadringentos occidit. Sed fortedi¬
catis. illos merito occisos. istos indigne . Numquam sequitur uindicta.
pisieius antecesserit causa. Uindicauit utdixit morses. uindicauit
helias Uindicauit finces. & non uultis autgaiesei adhuc paganus aut
qui uel a nobis uelauobis. Non in nominenrõ necurõ. sed in no¬
mine xpĩ tinctus paganum uocas. Suntenim qui& a uobis baptizati
sunt. & ahram̃ communionẽ postea transierunt. Paganum uocas eum
quidm̃ patrem perfiliumeius antchorã rogauerit paganum uocas

Expanded text:
lisper, Phineem, filium sacerdotis, quem paulo ante memoraui, primo in iudilisper, Phineem, filium sacerdotis, quem paulo ante memoraui, primo in iudicium prouocate : si tamen inueneritis praeter deum aliquem iudicem. nam quod accusatis in persona ipsius, a deo laudatum est, quod in zelo dei factum est. subprimite interim uoces, quas in Macarium dictat inuidia. recurrite primo ad Heliam prophetam, qui in riuo Cison, cum pareret uoluntati dei, quinquaginta et quadringentos occidit. sed forte dicatis illos merito occisos, istos indigne: nunquam sequitur uindicta, nisi eius antecesserit causa. uindicauit, ut diximus, Moyses, uindicauit Helias, uindicauit Phinees; et non uultis, ut uindicaqui uel a nobis uel a nobis non in nomine nostro nec uestro sed in nomine Christi tinctus est, paganum uocas — sunt enim, qui et a uobis baptizati sunt et ad nostram communionem postea transierunt — eum, qui deum patrem per filium eius. ante aram rogauerit, paganum uocas.
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia. & aspernantes aliqui accusandam. aut fugiendam aestimant
unitatem. quod marculus &donatus dicantur occisi & mortui.
q̃si omnino inuindictã dĩ. Nullus mereatur occidi. Nemo erat ledendus
aboperariis unitatis. sed nec ab epĩs mandata diuina contemni debue¬
rant. Quibus pracceptũ est. querepacem & consequeris eam. & iterum
Quambonũ & quã iocundum. habitare fratres inunum. &iterum.
felices pacifici. quia ipsi filudĩ uocabuntur. hoc quineclibentar uole¬
bant audire. Necdeuote facereuoluerunt. quicquid potuerunt pari-
bis uid&ur esse macharius: sineuoluntatedĩ aestimatis eum. hoc face
repotuisse. hab&is huiusmodi reos antiquos ꝓAccusate primomorsen.¬
ipsumlegem latorem: quicum desrna monte descenderet prope nec¬
dum propositis tabulis legis. In quibus scriptũ erat. Nonoccides. tria
milia hominũ. unomomento iussit occidi. Macharium differte pau¬

Expanded text:
inuidia et aspernantes aliqui accusandam aut fugiendam aestimant inuidia et aspernantes aliqui accusandam aut fugiendam aestimant unitatem, quod Marculus et Donatus dicantur occisi et mortui. quasi omnino in uindictam dei nullus mereatur occidi! nemo erat laedendus ab operariis unitatis, sed nec ab episcopis mandata diuina contemni debuerant, quibus praeceptum est: quaere pacem et consequeris eam, et iterum: quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum, et iterum: felices pacifici, quia ipsi filii dei uocabuntur. hoc qui nec libenter uolebant bis videtur esse Macarius, cum voluntate Dei aestimatis eum hoc facere non potuisse. Habetis hujusmodi reos antiquos: accusate primo Moipsum legislatorem, qui cum de Sina monte descenderet, prope necdum propositis tabulis legis, in quibus scriptum erat: non occides, tria milia hominum uno momento iussit occidi. Macarium differte pau