comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genere. parentes despicitis. Amicos respuitis.
uxores abicitis. filios abdicatis : & uos ipsos
carnifici ultroneos exhib&is: Intereadũ¬
ista dicuntur. & illa repetunt᷑ . in teruxorũ
lacrimas & suspiria filiorum. coeperunt
milites xp̃i mollescere: & animossuos flecte¬
re addolorem. Huicspectaculo ut supra
diximus inter̾erat scs sebastianus. uirper
omnia xp̃ianissimus. quem occultabat
militaris habitus. & clamidis obum brabat
a spectus.: A tubiuidit athletas dĩ inmenso
certaminis pondere fatigari: in medio eorũ
seobiciens dixit Ofortissimi milites xp̃i.
õ instructissimi diuini proelii bellatores.
pernimiã uirtutemanimi fortiter peruenistis
adpalmã. & nunc permis erablandimenta
coronã deponius sempiternã: Discat nunc
peruos xp̃imilitum fortitudo fide potius
armari quamferro: Nolite uictoriarum
uestrarum in signia permulierũ blandi¬
menta abicere : & subiectas pedibus uestris

Expanded text:
genere parentes despicitis, amicos respuitis, genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAPUilla dicuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
uberat omnibus & poenitus ulli nihildeb& s
Uenite huc iuuenes: & flete super iuuenes
sponte pereuntes.: H ucaccedite patres: &
prohib&e talia: netalia patiamini : Uenite¬
huc senes. & mecum superfilios plangite: qui
uos uiscera paterna habere sentitis: Defici
te plorando oculimei. & caliginem obducite
fundentes flumina lacrimarum. neuideam
caedi gladio. quosdum uirgaleuis tanger&
tremui: dum tristantes leuiter uiderem ex¬
paui. : Igitur dum haec ehissimisenior ager&.¬
ecce & amborum coniuges cumnatis propriis
ueniunt: & aspectibus eorũ proprios infan¬
tulos offerentes. has eiulando uoces efundunt.
Quibus nos seruituras relinquitis : quibus con¬
iuguuestri traditis caritatem :. Quiputã s
erunt horũ infantiũ domini. & domorum
uestrarũ auidissimi peruasores: : Quierunt
uestrae occupatores familiae: uelqui sibi
diuisuri sunt uernaculos quos nutristis : Heu
quam ferreo. heu quam impio crudelitatis

Expanded text:
uberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? uberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. te plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem,pavi. 8. Igitur dum haec et alia senior proecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
troprosequente : infirmus pater & grauis
iams eniotinanibus adducitur seruulorũ.
huius modi dabat uoces ad caelum. Ad
mortemnaltro proficis centibus filiis ualed ic¬
turus adueni: utuniuersa quaea filus sepultu¬
rae meae exhibenda paraueram: ego infelix
filios sepulturus expendam . : O filii meae
baculum senectutis. & geminũ meorũ uisce¬
rum lumennati feliciter. & prospere educati
Excellentissimȩ memoriae & ingeniisin¬
gularis omniumq: liberalium peritia
litterarum inzbuti: quae ista repente in sa¬
nia uestra uoluntate progenita mortis uos
fecit esse amatores. Numquam istauiuen¬
tibus placuit: num quam morituris suum
amorem induxit: Ad quos cum que autẽ
peruenire potuit: uiolenter ad missa. e.
& non ẽ uoluntate abullo suscepta:⁊
Sihanc nudus debitor subauaro fenerato¬
repositus nulla potest ratione diligere:
nec solum non diligere cognoscitur sed
timere quaratione eam appetit: qui& bonis ex¬

Expanded text:
tre prosequente, infirmus pater, et gravis tre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis ex
Abbreviated transcription (Latin):
debateis laxis pellibus quas suxerant mam¬
mas. & blandimenca quae infacie eorum
exhibuerat eiulando lacrimas fundens
memorabat. Aiebat ergo adambos
Tumihi semperiplus blanditus es fili. & tuam¬
plius uerecundatus es. In illo imaginẽ mea
peperi: inte paternos uultus effudi: Tupatri
utilior: iste similior. Heume heume
miseram. circum uallat me ex omni parte
in conparabilis luctus. in audita miseria : & ge¬
mina orbitas nullis poenitus tribulationib
conparanda: Omitto filios ad mortẽ ultro
properantes.⁊ quossimihi hostes auferrent.
permedias sequerer bellatorum:: Siiu¬
dicia uiolenta concluderent: carcerẽ simul
irrum perem moritura: Nouum hoc pereundi
genus . ẽ . In quo carnifex rogatur ut feriat
uita optatur upereat. mors inuitatur
utueniat Nouus hicluctus . e: noua
miseria : inquanatorũ iuuentus sponte
amittitur. & parentũ miseranda cogitur
senectus utuiuat: Ista & his similia ma¬

Expanded text:
debat eis laxis pellibus quas suxerant mamdebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia ma
Abbreviated transcription (Latin):
tur cum eis quatinus ad turificandũ idolis
consentirent: Accedentes itaque amicieo¬
rum ad eos. coeperunt dicere: Vnde uobis
tam dura mens tamque ferreum pectus.
quod caniciem patris patimini abicere. &
matriiam de crepitae nouos dolores partus
afferre :: Nam illa partus suidolores
consolationibus superabat .: cuminuno dolo¬
reduos filios pãrer&. & geminũ patri funde¬
ret filiorum affectum: Nunc uero insana¬
bilis dolor. in consolabilis poena inremeibi¬
lis cruciatus. in conparabilis partus. ẽ:
Quospes & gaudiũ tollitur. uita contemp¬
nitur. respuitur gloria: & contemptis omni¬
bus pietatis affectibus. mortis atrocitas ap
mi. tandem his date cladibus finem : & uos
patres esse dulciũ filiorũ uelamonitime¬
mentote: Haec & hissimilia amicis di¬
centibus. miseram seclamans mater aduẽnit:¬
& soluto capite canossuae seneeurus osten¬
tans. in conspectueorum uestem quapectus
tegebatur scidit. &cunctis flentibus osten¬

Expanded text:
tur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis tur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appmi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus osten
Abbreviated transcription (Latin):
tur uiris. marcelliano. & marco. duobus ge¬
minis fratribus proxp̃i nomine inuinculis
constitutis cotidie solatium exhibebat
Ettam ipsis. quam &iam seruis eorũ cũ quibus
tentisuerant. salutaria fidei consilia ministra¬
bat: Quibus fugitiua saeculi blandimenta re¬
spuerent. & momentanea tormentorũ genera
solationibus ad quiescerent. & uerbera carnisi¬
cum animo perseuerant᷑
ut si eodem momento quod e collandi erant sa¬
crificus consensissent & parentibussuis & con¬
iugibus & filiis & facultatibus redderentur.
Frantenim non solum ut diximus genere cla¬
rissimiuiri: sed & facultatibus ditati Quo¬
rum erat pater tranquillinus nomine. &
martia mater uocabatur. qutillos seque¬
bantur cum uxoribus eorum & filus: Nimio
enim̃ in suis nepotibus ducebantur affectu
Vnde factum .e: ut ab a grestino chromatio
urbis romae praefecto. triginta dierũ indu¬
cias impetrarent. inquorum spatio agere¬

Expanded text:
tur viris Marcelliano et Marco duobus getur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera solationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio agere
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoribus ita carus erat utprincipatum ei
primae cohortis traderent. & suo eum conspec¬
tui iuberent semper ad stare: Fratenim uis
totius prudentiae. in sermone uerax. iniudicio
iustus. in consiuo prouidus. in commissofide¬
lis. ininteruentũ strenius. in bonitate qo ⁊ sp¬
cuus. in uniuersa morum honestate prelarus.
Hunc milites acsipatrem uenerabaatur. hunc
uniuersi qui praeerant palatio carissm oue¬
nerabantur affectu Fratenimue us dĩ cula¬
nos hocsacrilegis regibus esso occultum.
Non passionistmore perterritus nec
patrimonusui amore constrictus. sed ad hoc
tantum sublamide terreni imperii xpĩm ili¬
tem agebat absconditũ. utxpĩanorũ animos
quos intertormenta uidebat deficere: confor¬
tar&. & dõ redder& animas quas diabolus cona¬
batur auferre : Denique postquã multas
martrrũmentes atimore passionis eripuit.
& ad coronã perpetuae gloriae incitauit. ĩpse¬
quoque quis ess& apparuit. quia lum en inte¬
nebris latere non potuit: Clarissimis igi¬

Expanded text:
imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspcuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei culnus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igi
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. nullis lacrimis modus est. Nullus
dolorũ finis .ẽ. Nulla iam fiducia est animi:
lamferre non potestanimus. iãuistus mise¬
riis conciditanimus
mente debilitaris : quurspeifiduciam
omnẽ amittis: quur animotantũ diffunde¬
ris : quare tanta pusillanimitate deiceris.
quare in aduersis adeo frangeris : omitte
tristitiã. desine tristisesse. Tristitiã reppelle
ate. mestitiae noli suc cumbere. Nolitẽ
multȩ dare mestitiae. Repelle acorde do
lorẽ. ab animo exclude dolorẽ. In̾ibe in pe¬
tum doloris. Non perseueres indolore
Vince animi dolore: superamentis dolorẽ. HO M
Iualiter : quo pasto : quomodo : quẽ ad¬
modũ : quaratione : qua arte . quo consilio.
quo ingenio:

Expanded text:
meum, nullus lacrymis modus est, nullus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est, jam nulla fiducia est animi, jam ferre non potest animus, jam victus miseriis concidit animusmente debilitaris? cur spem atque fiduciam omnem amittis? cur animo tantum diffunderis? quare tanta pusillanimitate dejiceris? quare in adversis adeo frangeris? Omitte tristitiam, desine tristis esse, tristitiam repelle a te, moestitiae noli succumbere, noli te multum dare moestitiae, repelle a corde tuo dolorem, ab animo exclude dolorem, inhibe doloris impetum, non perseveres in dolore, vince animi dolorem, supera mentis dolorem. 23. Qualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodum? qua ratione? qua arte? quo consilio? quo ingenio?
Abbreviated transcription (Latin):
ur infelixnatussũ : cur in hanc misera
uitã proiectus sũ : ut quid miserhanc lucẽ
uidi: ut quid misero mihi huius uitae ortus
occurrit : utinãcitius egrederer asaeculo.
uiuendi enim mihi est tȩdiũ & moriendi uotũ
mors quam dulcis es miseris. omors quã
aduitae magnũ malũ mortis grande solatiũ.
uita saltim uel mors misereri incipiat: mors
malorũ omniũ finẽ in ponit. mors calamitati
terminũ prȩb&. omnẽ calamitatẽ mors ad
uiuere: Melius .ẽ. non esse . quam feliciter
esse : Ad conparationẽ miseriarũ mearũ
feliciores esse mortuos quam uiuentes
Parcite dolorimeo quaeso. parcite dolorimeo
quaeso : Ignoscite angustiae meae. ueniam
date. indulgete meis dolorib: Intanto dolore
contrame commouere nolite. Percussionẽ
enim meã plango. calamitatẽ meã deploro
Iamiliarẽ cladẽ miseriae meaelugeo. plura
enimministrat dolor. Non ualeo consolari
miser. inpatiens .ẽ. dolor meus. infinitus . ẽ.
meror meus. Nullatenus leuiatur uulnus

Expanded text:
ur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quid miser hanc lucem vidi? ut quid misero hujus vitae ortus occurrit? Utinam velocius egrederer a saeculo qVivendi enim mihi taedium est, moriendi votum,  quam dulcis es miseris! o mors, quaad vitae magnum malum mortis grande solatium, vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors malorum omnium finem imponit, mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors adivivere; melius est non esse quam infeliciter esse; ad comparationem miseriarum mearum feliciores sunt mortui quam viventes; parcite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari miser, impatiens enim est dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
NAE SEDAMORE IUSTITIAT
amds̃ in nocentiam probat . qua homoñ m&u poenaesit
innocens sed amoreiustitiae : Nam quitimore ñ peccat
quãuis ñ noceat cui uult nocere. sibitam̃ plurimũ noc&.
& abstinens ab iniquo opere sola reuserit uoluntate :
CXUIII DEBARISBONETPUBLICANO
elior est in malefactis humilis confessio quã inbonis suꝑba¬

Expanded text:
nae, sed amore justitiae. Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate . CXVIII. De Pharisaeo et Publicano. Melior est in malis factis humilis confessio, quam in bonis su
Abbreviated transcription (Latin):
Si homines taceant. iumenta loquuntur.
Itaergo peccatũ dedinaquasi celare non possis.
Ibi pecca. ubi dm̃ essenescis: Nihilcelatur
antedm̃: Vid& occulta. qui fecit abscon¬
dita. Diuinis enim iudiciis eris reus. quã
uissis humanis absconditus. Dsubiq prae¬
sensest. sp̃s eius totũ impl&. maiestas eius
omnia penetrat elementa. cunsta suae po¬
tentiae adtingit praesentia extraeũ locus
nullus ẽ: Cognitioni eius nihiloccultu est :
Omnia secretauis uirtutis eius inrumpit
N ulla occulta sibi latere patitur. Nullis
obicib: ut penetr& inpeditur. Ipse cogitati¬
ones nouit. ipsecor inspicit. Quodintus
agitur autlat&. ipseuidet. Quod intus
disponitur. ipse conprehendit : quod homo
in seignorat illenouit. Nemo potest &iã
sem&ipsũ effugere. Et site nondãnat pub¬
lica fama. condemnat propria conscientia.
Nulla poena grauior conscientia mala.
Vis autẽ num quã esse tristis. bene uiue. Secu¬

Expanded text:
Si homines tacent, jumenta loquentur. Si homines tacent, jumenta loquentur. Ita ergo peccata declina, quasi celare non possis. Ibi pecca, ubi Deum esse nescis: nihil celatur ante Deum, videt occulta qui fecit abscondita. 60. Divinis enim judiciis eris reus, quamvis sis oculis humanis absconditus. Deus ubique praesens est, spiritus ejus totum implet: majestas ejus omnia penetrat elementa, cuncta suae potentiae attingit praesentia, extra eum locus nullus est. Cognitioni ejus nihil occultum est, omnia secreta vis virtutis ejus irrumpit, nulla occulta sibi latere patitur, nullis obicibus, ut penetret impeditur. Ipse cogitationes novit, ipse cor inspicit; quod intus agitur aut latet ipse videt, quod intus disponitur ipse comprehendit, etiam quod homo in se ignorat ille novit. 61. Nemo potest etiam semetipsum effugere, et si te non damnat publica fama, condemnat propria conscientia: nulla poena gravior conscientia; vis autem nunquam esse tristis? bene vive: secu
Abbreviated transcription (Latin):
ł acbonũ quod spopondisti. Nonsis in uerbis
facilis. &inoperib: difficilis. Corã dõfacile
aliquid non promittas: Sine consideratione
uiriũ nihil praesumas: Quod non potes facẽ
rt. non pollicearis. Multũ dõreus eris. si non
reddis quod uoues. Displicent dõ qui uota sua
non explent: Inter in fideles conputantr
qui quoduouerunt non inpleuerunt. Me¬
lius estenim non promittere. quam fidẽ pro¬
missis non soluere: Melius ẽ. enim non uoue¬
re. quã postuotũ promissa non reddere.
In malis autẽ promissis rescinde fidẽ . intur¬
peuotũ muta decretũ. Quod incaute uouis¬
ti. Non facias. Impia .ẽ. promissio quaesce
corde tuo dicas. Uerbũ malũ nec silentio ab¬
scondiputes. Omne uerbũ absconsũ non ce¬
labitur. Panditur enim inmanifesto quod
in occulto de promitur. Quodintus agis
uel dicis. palã positũ puta. Lapides enim
quib: consciis loquimur noncelabunt. &¬
ipsi parietes quodaudiunt non tacebunt.

Expanded text:
57. Fac bonum quod spopondisti. Non sis in ve57. Fac bonum quod spopondisti. Non sis in vefacilis, et in operibus difficilis. Coram Deo facere aliquid facile non promittas: sine consideratione virium nihil praesumas. Quore, non pollicearis. Multum Deo reus eris, si non reddideris quod voveris; displicent Deo qui vota sua non explent. 58. Inter infideles computantur, qui quod voverunt, non impleverunt; melius est enim non promittere quam fidem promissi 512 non exsolvere; melius est enim non vovere quam post votum promissa non reddere . In malis promissis rescinde fidem, in turpi voto muta decretum; quod incaute vovisti non facias, impia est promissio quae scecorde tuo dicas: verbum malum nec silentio abscondi putes. Omne verbum absconditum non celabitur; panditur enim in manifesto, quod in occulto deponitur; quod intus agis, vel dicis, palam positum puta. Lapides enim quibus consciis loquimur non celabunt, et ipsi parietes quod audierint non tacebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lacia human& iudicio plestitur : si falsitas
capitali poena conscribitur. quanto magis
ante dm̃ testẽ uerborũ &operũ : Antequẽ
& deotioso uerbo rationẽ unusquisq: praestã¬
bit. Antequem &prootioso sermone poenas
quisq: luretit: osenim quodmentitur occidit
animã. Fxperdes eos quiloquuntur mendaciũ.
& testis falsus nonerit inpunitus
Defuge ergo fallaciã . declina mendaciũ. caue
falsũ: pure loquere . num quã mentiaris. Esto
uerax. neminẽ mentiendo fallas. neminẽ men¬
Nullũ circũ scribas uerbis.
simulatione. sine fuco exhibebonitatẽ
rohibe &iã tibi iuramentũ. tolle iurandiusii.
lusiurandũ interdictibi. Periculosũ estenim
iurare. Assiduitas iurandi periurii consue¬
tudinẽ facit. Iurandi usus ad periuriũ ducit
Sit inore tuo est. sit inore tuonon est. Ueritas
iuramento non in dig&. fidelis sermoiura m̃ti
obtin& locũ. Firma &iã sit sacramenti tui fides

Expanded text:
lacia humano judicio plectitur, si falsitas lacia humano judicio plectitur, si falsitas capitali poena conscribitur, quanto magis ante Deum testem verborum? ante quem et de otioso verbo rationem unusquisque praestabit, ante quem, et pro otioso sermone poenas quisque luet, os enim quod mentitur occidit animam; et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; et: testis falsus non erit impunitus . 55. Refuge ergo fallaciam, declina mendacium; cave falsum, pure loquere, nunquam mentiaris, esto verax, neminem mentiendo fallas, neminem menullum circumscribas verbis, simulatione, sine fuco exhibe bonitatem. 56. Prohibe etiam tibi juramentum, tolle jurandi usum; jusjurandum interdic tibi; periculosum est enim jurare, assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Jurandi usus ad perjurium ducit; sit in ore tuo, est; sit in ore tuo, non est ; veritas juramento non indiget; fidelis sermo sacramenti retinet locum, firma etiam sit sacramenti tui fides.
Abbreviated transcription (Latin):
Detua igitur correstione esto sollicittis
Detuas alute &emendatione esto attentus
Detrahentes non audias. susurrantib: auditũ
non praebeas. Parireatu detrahentes. &
audientes tenentur. Utriasq: simile discri
noli quaerere : quod interse loquntur ho¬
mines scirenum quã desideres: Noliquae
tuã non pertin&. Nulla curiositas animũtuũ
capiati nullate concupiscentia detestandȩ
curiositatis subripiat:. Neoblitus tuorũ
morũ alienos perquiras. Tanta cura corri¬
ge uitiatua quanto studio petspicis aliena.
Omne quoq: genus mendacii sũmopere fuge
Neccasu nec studio loquaris falsũ. Necut
praesentes mentiri studeas : nec qualib&
fallatia uitã alicuius defendas. Caue
mendaciũ in omnib: mendatio enim fides
tollitur . error indicitur. ueritas aboletur
iniquitas est: Leges saeculi falsarios danant
menda cespuniunt. fallaces perimunt. Si
mendaciũ apud homines legedãnatur. si fal¬

Expanded text:
de tua igitur correctione esto sollicitus; de tua igitur correctione esto sollicitus; de tua salute et emendatione esto attentus, detrahentes non audias. Susurrantibus auditum non praebeas. 52. Pari reatu detrahentes et audientes tenentur, utrisque simile discrimnoli quaerere, quid inter se loquantur homines cognoscere nunquam desideres. Noli quaetuam non pertinet. Nulla curiositas animum tuum capiat, nulla te concupiscentia detestandae curiositatis subripiat, nec, oblitus tuorum morum, alienos perquiras; tanta cura corrige vitia tua, quanto studio perspicis aliena. 53. Omne quoque genus mendacii summopere fuge; nec casu, nec studio loquaris falsum; nec ut praestes mentiri studeas; nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave mendacium in omnibus, mendacio enim fides tollitur, error inducitur, veritas aboletur;iniquitas est. 54. Leges saeculi falsarios damnant, mendaces puniunt, fallaces perimunt. Si mendacia apud homines lege damnantur, si fal
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ. Vltra modũ: flatus mans periculũ parit.
Imbriũnimietas periculũ suscitat. Linguo¬
sus homo inperitus est : sapiens uero paucis
utitur uerbis. Breuẽ sermonẽ scientia facit.
loqui multũ stultitia .ẽ. U oxenim in sipientis
inmulti plicatione sermonis. Maneatigitur
in uerbo mensura. insermone sit statera.
Semper uerbatua moderare : modũ loquendi
non transeas. Abscide &iã a lingua uitium
detrahendi. Alienã uitã detrahendo non la¬
ceres. demalo alieno os tuũ non comquines
Nondetrahas peccanti. sed condole. Quod
in alio detrahis. inte potius pertimesce.
etrastio graue uitiũ est. detrastio graue
peccatũ est. detrastio graue crimen est: de¬
trastio grauis damnatio est. Ho comnes
reprehendunt. hoc omnes uituperant. hoc
foedus nihilest . hoc summae turpitudinis
Quando aliũ mordes. tua peccata redargue
Siuis detrahere. adtua peccata retorquẽre:
Non alterius delifta sed propria cerne
aliĩ detrahes. siteipsũ bene perspexeris.

Expanded text:
lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimietas periculum suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis utitur verbis; brevem sermonem scientia facit; loqui multum stultitia est, vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Sit igitur in verbo mensura, 510 sit in sermone statera, semper verba tua moderare, modum loquendi non transeas. 50. Abscinde etiam a lingua vitium detrahendi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti, sed condole; quod in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractio grave vitium est, detractio grave peccatum est, detractio grave crimen est, detractio gravis damnatio est. Hoc omnes reprehendunt, hoc omnes vituperant, hoc foedius nihil est, hoc summae turpitudinis quando alium mordes, tua peccata redargue; si vis detrahere, ad tua te peccata retorque; non alterius delicta, sed propria cerne;m detrahes, si te bene perspexeris;
Abbreviated transcription (Latin):
consulas. & principũ decreta non contemnas.
Tiburtius dix̃: Ego salutimeae melius nõn
consulo. quam ut deos deasq: contemnens.
Torquatus dix̃  Nonsolum ipsexpĩanus
crudelis e. uerũ &iam multos persuad&.
acdecipit . & doc& omnes daemones. eẽ

Expanded text:
consulas, et principum decreta non contemnas. S. consulas, et principum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, quam ut deos deasque contemnas, Torquatus dixit: Non solum ipse Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos
Abbreviated transcription (Latin):
docuit: quod hunc uidero facere. necesse . ẽ.
ut hoc faciam: ꝑabianus conuersus ad fiburtiũ
dix̃. Audistiquid torquatus adserat: quid
adista respondes: Tiburtius dix̃. Torquatus
diu .ẽ. quod sexp̃ianũ . eẽ. mentitur: uireus
enim ipsius nominis scĩ grauiterfert & moleste
suũ nomen non asuis amatoribus usurpatũ:
Reuera enim uirinlustrissime hocxpĩanũ
uocabulũ diuinae uirtutis .ẽ. sectatorum
ad obterendas libidines fortiter dimicarunt:
Credisne uir in lustrissime hunc. eẽ xp̃ianũ
qui inlinocinio sui moliendo capitis fibras omit¬
tit qui tonsurã diligit. quiscapulis molliter
gestit. quifluxum gressũ in probanisudisten¬
dit: qui uiros neglegenter agit. feminas dili¬
genter intuetur. Numquam tales pestes
habere xp̃s dignatus .e. seruos Uerũ qnm̃
hic seimitaturũ adseruit. hic intuo probabis
semperfuerat : nunc euidenter ostendit:
łabianus dix̃. Consultius facias. sisalutituae

Expanded text:
docuit: quod hunc videro facere, necesse est docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Torquatus diu est quod se Christianum esse mentitur; virtus enim nominis ipsius sancti graviter fert et moleste, suum nomen non a suis amatoribus usurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum, divinae virtutis est, sectatorum ad obterendas libidines fortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Christus habere dignatus est servos. Verum quoniam me hic se imitaturum asseruit, hic in tuo conspectsemper fuerit nunc evidenter ostendet. 79. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae
Abbreviated transcription (Latin):
tiburtio uiroscolasticissimo & nobili& scõfrequentꝰ
argueretur quod capillos supra apicem fron¬
seaspectibus dar& & quod a ieiuniis & orati¬
onibus toller&. quod somnodeditus non
interess& uigilus in hrmnis dĩ ducentib
noctes. dum prohis ut diximus ab eato tibur¬
tio acrius argueretur : simulat se a equani¬
miter monentẽ accipere. & egitarte quati¬
nus orantẽ scm̃tiburtiũ. comprehenderent
infideles: In qua con prehensione seipsũ
tenerifecit. & simuladsecretariũ perduci iu¬
dicis saeuientis A tubi introducti sunt. fabi¬
anus praefectus dixitadeum quis earte tradi¬
derat: Quis diceris: Atille res pondittor¬
quatus: Fabianus dix̃: Quid profiteris
T orquatus respondit: Xpĩanus sũ: Fabianus
dix̃: Ignoras quod iusserunt inuictissimi
principes. ut quis acrificaredus noluerint
diuersis suppliciis macerentur. Torquatus
ait: Hic magister meus .ẽ. &ipse me semper

Expanded text:
Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem fronse aspectibus daret, et quod a jejuniis se et orationibus tolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnis Dei ducentibus noctes; dum pro his, ut diximus, a B. Tiburtio acrius argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus dixit: Christianus sum. Fabianus dixit: Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper
Abbreviated transcription (Latin):
pauli confessionẽ accessit N i hilominus &
ipseperpessus insidias tentus .e. & apopulo
lapidatus & mortuus. & corpus eius tiberi¬
no gurgiti mancipatũ .ẽ: Item nicostratus
& claudius un acum castorio & uictorino.
& simfroniano dum corpora scõrũ perora
tiberina requirerent. A persecutoribus tenti
sunt: & a durbis praefectum perducti sunt:
F rat aute iudex fabianus quieos hortabatur
ad sacrificandu : & perdecem dies minis eos &
blanditiis agens. innullo penitus potuit
commouere : Tunc fecit de his suggestionem
torqueri : Cum nulla ratione cormentis com¬
pulsicȩderent: iussiteos in mediomari praeci¬
pitesdari : In mensis itaq: artati ponderib
pelagi fluctibus datisunt: ut in loco mundo
inter aquas coronam martr̃rii celebrarent:
Insidiabantur itaq: infideles fidelibus: &
quidam sesimulata fide sociass& dicens se
essexpĩanũ. porrohic apostata extiterat. &¬
erat fraudulentus in omni sermone & callidus
in omni commisso Quidmulta dũ ab eato

Expanded text:
Pauli Confessionem accessit: nihilominus et ipse perpessus insidias tentus est, et a populo lapidatus mortuus est, et corpus ejus Tiberino gurgiti mancipatum est. 76. Item Nicostratus et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symphoriano, dum corpora Sanctorum per ora Tiberina requirerent, a persecutoribus tenti sunt, et ad Urbis praefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de iis suggestionem torqueri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles fidelibus, et quidam se simulata fide sociasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B.
Abbreviated transcription (Latin):
collo & capillis in arborem excelsam suspendi
& subterfumũ desterquilinio adhiberi
Statim autem ut suspensa .e. in confessionednĩ
emisit spm̃: Illiautẽ auferentes corpus eius
saxoligauerunt. & intiberis alueum miser
dicentes. N expĩani corpus eius tollant. &
trrio. uenit in somno beato sebastiano. & narra¬
uitei qualiter martrriũ dnĩ suscepiss&. Quod¬
cum narrass& sc̃s sebastianus proripuitse &¬

Expanded text:
collo et capillis in arborem excelsam suspendi collo et capillis in arborem excelsam suspendi et subter fumum ex sterquilinio adhiberi. Statim autem ut suspensa est, in confessione Domini emisit spiritum. Illi autem auferentes corpus ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, ettyrio ejus, venit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. Quodum narrasset S. Sebastianus, proripuit se
Abbreviated transcription (Latin):
rentẽ :: Nerum quiamultũ .e. siuelimus
uenerit tantum modo explicemus:
B eatissimazoe in apostolorũ natale dum
ad consessionem scĩ p&ria postoli orar&:
ab insidiatoribus paganis artatur. duciturq
ad patronũ regionis naum achiae & conpel¬
litur martis staticulo quod illic stabat
thurs guttam incendere : Tumilla respondit:
Mulierem marti sacrificare conpellis. unt
ostendas martem uestrum muliebria delec¬
tari: Sed ille inpudicissim ae ueneri potuit
pudoremeripere : mihi uero tropheũ fidei
infronte portanti non poterit praeualere :
N on enim egomeis contraeũ uiribus luctor.
patronus regionis misit eam incustodiam
obscurissimam : & perquinquedies fecit nec
lumenuidere eam. nec cibũ nec potũ accipere :
solum uox eius ab hisquieam ibiclaus era t.
audiebatur dnm̃ benedicentis: Illiautem
dicebantei : Ibimorieris fame esiti escae¬
citate : nisite libaturam promiseris diis:
Sedcum transissent sexdies. suggesserunt
deea praefecto saeuienti. Quuussit eam a

Expanded text:
es. 73. Verum quia multum est si velimus yrii venerit tantummodo explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum viribus luctor; patronus regionis misit eam in custodiam obscurissimam, et per quinque dies fecit eam nec lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audiebatur dicentis: Ibi mdicentis: Ibi morieris fame, et siti, et caecitate, nisi te libaturam repromiseris diis. 74. Sed cum pertransissent sex dies suggesserunt de ea praefecto saevienti: qui jussit eam a
Abbreviated transcription (Latin):
cumgaio ep̃oremanserunt: Gaius uero¬
ep̃s marcũ & marcellianũ diaconii honore
rum profectũ subspeciemilitiae latebat
defensorẽ ecclesiae constituit: ceteros
uero subdia conos fecit: Sed quiatitus
nullus inueniri poterat locus ad laabram
confouendã : morabantur omnes apud
castulũ quendã xpĩanũ Tetarium palatu:
Qui castulus ibidẽ in palatio in superiori loco
& ualde altissimo conmanebat: Ideo autem
haec aptamansio probatur . quia & ipsecastulus
cũ suis omnibus xpianissimus erat. & lexclata
desacrificiis cum ubiquesui feruore desae uir&
in illis qui palatio adherebant. quia nec suspi¬
tio de eis essepoterat celabatur: Frantergo ut
diximus himorantes cum scõpapa gaioapud
castulũ zetariũ in ipsis superioribus palatii.
& die noctuq gemitibus acfle&ibus. i eiuniis
atque orationibus occupati: exorabantdm̃ut
digni haberentur tolerantiae confessionis
& numero scorũ martrrũ sociari: Ascende¬

Expanded text:
cum Caio episcopo remanserunt: cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Marcellianum diaconii honore rum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationibus occupati, exorabant Dominum, ut digni haberentur tolerantia confessionis ejus, in numero sanctorum martyrum sociari. 70. Ascende
Abbreviated transcription (Latin):
bunt: Nonenim terrarũ spatia diuidunt.
quos xp̃icaritas nectit. N ec absentiam
uestrã sentiunt oculinostri. quiadeinte¬
rioris hominis uos intuemur aspectu
H aec& his similia dicente papagaio: ex¬
terga persequentibus dare Mihienim
dõ si possem milier occidi: tantũ utillius
uitae dignitate inueniã : quam nullus
mihi successor eripiat. nulla tempora
finem inponant: Tunc scsgaius congau¬
dens fider eius. lacrimas effundebat
onans utomnes quiremanserant certami¬
nis uctores exsisterent triumphũmar¬
uenerabili papaꝰ marcellianus & marcus
simul quoque & patereorũ uirgloriosi¬
simus tranquillinus: Item beatus sebasti¬
anus &pulcherrimus iuuenis sed mente pul¬
chrior sc̃s tiburtius. & nicostratus primiseri¬
nius cũ fratresuo castorio. & cũ coniugesua
⁊oenomine Item daudius cum uictori no
fratresuo: & cũ filio suo simfroniano: qui
fuerat a morbo hydropis liberatus: Hitan¬
tum uniuersis cumchromatio proficiscentib

Expanded text:
nt. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exterga persequentibus dare. Mihi enim  si possem millies pro vero Deo occidi, tantum ut illius vitae dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum marvenerabili Caio papa hi, Marcellianus et Marcus, simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum Victorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quinimmo e optamus supseiudi caueris dig¬
num Tuncad prehendens manueorum
segregauit eos aturbis. & indicauiteis uir¬
tutem nominis xpi : Etuidens animum
eorũ fixũ fortiter intimore dnĩ : perdux̃
eos ad papãgaium & dix̃: Uen erabilis papa
acdiuinae legis antistes. ecce quos perme
hodielucratus. ẽ xp̃s: in quibus fides mea
uelut arbus cula nouella primũ prorupit
infructũ: Tunc sc̃s gauus ep̃s baptirauit

Expanded text:
quin immo et optamus, si ipse judicaveris digquin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lucratus est Christus, in quibus fides mea velat arbuscula novella, primum prorupit in fructum. Tunc S. Caius episcopus baptizavit
Abbreviated transcription (Latin):
bantur infirmi : & ex obsessis corporibus lae¬
mones expellebantur: Intereacũ haec age¬
rentur. transiens beatus tiburtius occurrit
homini quidealto lapsuf& caput &omnia
membra quassauerat: itaut desola sepultu¬
ra eius agerent hiquorũ filius dinosce¬
batur: Tuncdiciteis flenibus Permittite
me precantareei. forsitan recuperat sanita¬
tem Cumq omnes dedissent spatiũ. acces¬
sit iuxta eũ . & dicens supra uulnera eius len¬
te orationẽ dominicã & symbolũ. itasoli¬
data sunt ossaeius & caput & omnia uiscera
ut quasi qui anihilei eueniss& ita factus . e.
incolomis Haecitaq cum feciss&. coe¬
pitire: Tenebantu autẽ illũ parentes ei :
dicentes: Veni & habe eum seruũ. & om¬
nia bona nostra tibi tradimus cum eo:
Quia ipsum unicũ quem habebamus. nobis
iam mortuũ uiuum reddidisti Diciteis.
Si ea quae uobis dixerofecerits: magni
pendã mercedem sanitatis huius Dicunt
ei parentes eius: N osm&ipsos siseruos
habere digneris contraire non possumus

Expanded text:
mi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus:
Abbreviated transcription (Latin):
Ualecelebrat sabbatum qui aboperib bonifuacat: otium
aũ ab iniquitate deb& eẽ perp&uum quiabona conscien¬
tia non inqu&um sed tranquillum facit:
umbonum operaris. hilaris operare: Namsi quid boni
tristis feceris sit d&emagisquam facis:
Cunmores malorũ non transeantboni &iã inter cohabitan¬
tes magna diuisio est: Nonergo homines quimeliorũ exem¬
plo corrigiqueunt. sed hominũ est fugienda iniquitas:
QUODSINTUITANDA PECCATA NONTIMORETOE

Expanded text:
ale celebrat sabbatum qui ab operibus bonis vacat. Otium autem ab iniquitate debet esse perpetuum, quia bona conscientia non inquietum, sed tranquillum facit .o sit faciendum. 559 Cum bonum operaris, hilaris operare. Nam si quid boni tristis feceris, fit de te magis quam facis . rversitas. Si in mores malorum non transeant boni, etiam inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo homines, qui meliorum exemplo corrigi queunt, sed hominum est fugienda iniquitas. CXVII. Quod sint vitanda peccata non timore poe
Abbreviated transcription (Latin):
uilaudat dm̃ inmira culis beneficiorũ. laud & &iã inter¬
rorib: ultionum : Nonenimblanditur & ñminatur:
si non blandir&ur nulla e& exhortatio : si ñ minardur
nulla e& correctio :

Expanded text:
ui laudat Deum in miraculis beneficiorum, laudet etiam in terroribus ultionum. Nam et blanditur, et minatur. Si non blandiretur, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correctio.
Abbreviated transcription (Latin):
orpus carnis nrae ornamentum nobis fuit : peccauimus.
& compedes inde accepimus : Vt uinculis mortalitatis om¬
nes humanarum actionũ cursus praepedir&ur.
DERATIONE PSALLENTIUM

Expanded text:
orpus carnis nostrae ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus, ut vinculis mortalitatis omnis humanarum actionum cursus praepeditetur . De ratione psallendi
Abbreviated transcription (Latin):
Potest homo inuitus amittere temporaliabona. numquã¬
Etisintentio ñ hab& qđ possit amplius inuenire sed hab&
in quo debeat permanere :
facientis:
ne pra&eritis : Nesubrepente concupiscentia. redea¬
mus cordeina egyptum :

Expanded text:
Potest homo invitus amittere temporalia bona; numquatis intentio, non habet quod possit amplius invenire, sed habet in quo debeat permanere . facientis .ne praeteritis, ne, subrepente concupiscentia, redeamus corde in Aegyptum .
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum est auerita te uinci ad correctionẽ : Super& ueritas
uolentem nã &inuitum ipsa superabit :
qui a aut homine paenitentae. aut dõ iudicante plectun¬
tur : Cessat aũt uindicta diuina si conuersio praecurrat
ullus miser dequanta cumq miseria liberatur. nisi qui
magis nouit medicus quã aegrotus: Siaut idpostulat qđ
ds̃ & praecepit & promittit. fi& omnino qđ poscit. quia ac¬
cipit caritas qd parat ueritas:
quam innotescit nisi probationis examine : Nec corona
bitur nisi uicerit neq: uincit nisi certauerit: quis aũt¬
certat nisi initaicum habens. & temptationi resistens:
cisquaeres tant: Cũ uideat tã multa cõpl&a quae tune
ñ erant quando praedicebantur implenda :
Sic sunt qui colunt idola quo modoqui in somnis uident
uana: Si aũt euigil& anima ipsorũ intelleg& a quo facta

Expanded text:
Bonum est a veritate vinci. Ad correptionem superet veritas volentem: nam et invitum ipsa superabit . quia aut homine poenitente, aut Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio praecurrat are. CCXI. De misero. Nullus miser de quantacumque miseria liberatur, nisi qui magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat, quod Deus et praecipit et promittit, fiet omnino quod poscit: quia accipit charitas, quod parat veritas. quam innotescit nisi probationbitur, nisi qui vicerit; nec vincet, nisi qui certaverit. Quis autcertat, nisi inimicum habens, et tentationi resistens? cis quae restant; cum videat tam multa completa, quae tunc non erant, quando praedicebantur implenda. C idolis. Sic sunt qui colunt idola, quomodo qui in somnis vident vana. Si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta