comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amittere non potest: nullius enimboni participatio¬
ne bonus est: quõ bonum quobonus est ipse sibi est:
homo autem cumbonus est abillo bonus estoe:
quod a seipso eẽ non potest. Illius enim spũ boni fiunt. quicũ¬
que fiunt. cuius capax creataest nr̃anatura. ꝑpropriam uo¬
luntatem. pertin&ergo ad nos ut bonisimus accipere &
proinde in quantum homo recte agit. id est scienter & aman¬
ter & piebonum operatur: intantum bonus est. Inquan¬
tantum malus est Quis autem est in hac uita sine ali quo
peccato⁊ sed eum dicimus bonum cuius pręualent bo¬
na eumq optimum qui peccat minimum. Idcirco ip¬
sedñs quordicit bonos propt̃ participationem gratiȩ
diuinae. eosdem &iammalos dicit. propt̃ uitia infirmi¬
tatis humanȩ : donectotum in quo constamus ab omni
uiti dositate sanatum. transeat in eam uitam ubinihil
omnino peccabitur. Nam utique bonos docebat ora¬
re nonmalos. quibus precepit ut dicerent: Pater nos¬

Expanded text:
amittere non potest; nullius enim boni participatioamittere non potest; nullius enim boni participatione bonus est, quoniam bonum, quo bonus est. ipse sibi est, homo autem, cum bonus est, ab illo bonus est, quod a se ipso esse non potest. illius enim spiritu boni fiunt, quicumque fiunt, cuius capax creata est nostra natura per propriam uoluntatem. pertinet ergo ad nos, ut boni simus, accipere et proinde in quantum homo recte agit, id est scienter et amanter et pie bonum operatur, in tantum bonus est; in quantantum malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitatis humanae, donec totum, quo constamus, ab omni uitiositate sanatum transeat in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. nam utique bonos docebat orare, non malos, quibus praecepit, ut dicerent: Pater nos
Abbreviated transcription (Latin):
omnes timere debeamus, qui senim est nrm. sine pecca¬
to quod cum illis dixiss& a quibus ei offerebatur pumen¬
da peccatrix. ut qui scir& seesse sine peccato. prior in illã
lapidem mit ter&. Cȩcidit seuitia tremente conscien¬
tia. Tunc enim iam exilla congregatione dilapsi. solã
misericordi miseram relinquerunt: Caedat huic sen
latio temptatoris. Malis parce uirbone quanto meli¬
or tanto esto mitior. Quanto fiscelsor potestato. tan¬
tohumilior fiere pi&ate. Ego quidem intuens mores
tuos appella uite uirum bonum: sed tuintuens uerbaxp̃i
dictibi ipse. nemobonus nisiunus dr̃: quod cum uerðsit
hoc enim ueritas dixit. nec ego tamen illud existimari
nemobonus nisiunus dr̃. egote appellauerim uirum
bonum: Nonenim &ipsednr contraria sibiloquutus
est ubiait. bonus homo debono therauro cordissui
profert bona. dr̃ergo singulariter bonus est: & hoc

Expanded text:
omnes timere debeamus. quis enim est nostrum sine peccaomnes timere debeamus. quis enim est nostrum sine peccato? quod cum illis dixisset, a quibus ei offerebatur punienda peccatrix, ut, qui sciret se esse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miseram reliquerunt. cedat huic sentlatio temptatoris. malis parce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. Ego quidem intuens mores tuos appellaui te uirum bonum. sed tu intuens uerba Christi dic tibi ipse: Nemo bonus nisi unus deus. quod cum uerum sit — hoc enim ueritas dixit —, nec ego tamen illud existimari Nemo bonus nisi unus deus, ego te appellauerim uirum bonum; non enim et ipse dominus contraria sibi locutus est, ubi ait: Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona. deus ergo singulariter bonus est et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
apud amicum. siue ille cuiquam inquem potestas ulciscendiẽ.
sepresente suscenseat. siue irascentifortuito super ueni¬
ant. non iustissimus sed inhumanissimus. scio egoterp
cessisse proderico: Cui merito suscen sebat ep̃s & utique
nullum ibi discrimen sanguinis sed congruens discipli¬
na timebatur: neccũ id quod&iam uobis displice bat
nultum es se uell&ir. tam quam delicti approbatores
uos iudicabamur. sed tam quam humanissimos inter¬
cessores audiebamus: siergo uobis fas ẽ eccle siasticã
cor rep̾tionem inter ceden do mitigare. quo mo do
ep̃s uro gladio non deb& inter cedere. cumilla exeratur
ut inquem exeritur beneuiuat. Iste neuiuat. postremo
ipsedñs apud homines intercessit nelapidaretur adul¬
tera & eomodo nobis intercessionis commendabͣat officiũ.
pisiquia ille terrendo fecit quod nos p&endo. Illeenim
dñr. nos seruisumus: uerum tamen ille sic ter ruit: ut

Expanded text:
apud amicum siue ille cuiquam, in quem potestas ulciscendi est, apud amicum siue ille cuiquam, in quem potestas ulciscendi est, se praesente suscenseat siue irascenti fortuito superueniat, non iustissimus sed inhumanissimus iudicatur, si cessisse pro clerico, cui merito suscensebat episcopus, et utique nullum ibi discrimen sanguinis sed incruenta disciplina timebatur; nec cum id, quod etiam uobis displicebat, inultum esse uelletis, tamquam delicti approbatores uos iudicabamus, sed tamquam humanissimos intercessores audiebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercedendo mitigare, quo modo episcopus uestro gladio debet intercedere, cum illa exeratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo fecit, quod nos petendo. ille enim dominus, nos serui sumus. uerum tamen ille sic terruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
angelus quid ocer& es se diuini ndminis quodille puta ue¬
rigor frangitur : quod tandem censes proreis essedebere
uel defensoris. uel inter cessoris ossicium. quando quidem
& uos uiriboni quinunc iudices estis & inforo aliquando uer¬
saticausas hominum suscepistis: Quam libentius defende¬
re quam accusare soleatis: & tamen desensor ab inter¬
cersore plurimum distat: Nam ille diluendis uel ohtegen¬
dis criminibus operem maxime impendit. Inter cessor
autem &iam cum deculpa constat. propoena remouenda
uel temperanda curam gerit. hoc sunt apuddm̃ ꝓpec ca¬
toribus iusti: hoc proscipsi peccantes inuicem ut faciant.
amnentur. Nam scriptumest: consitemini inuicem pec¬
cata ur̃a. & orate prouobis, hassibi partes humanitatis
ubi potest omnis homo apud hominem uindicat:
Nam quod ipsequisque domui suȩ punir& ammis sum¬
id in alterius domo uult impunitum: siue enim adhibeatur

Expanded text:
angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putaueangelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerigor frangitur, quod tandem censes pro reis esse debere uel defensoris uel intercessoris officium, quando quidem et uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas hominum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis uel obtegendis criminibus operam maxime inpendit, intercessor autem. etiam cum de culpa constat, pro poena remouenda uel temperanda curam gerit. hoc sunt apud deum pro peccatoribus iusti, hoc pro se ipsi peccantes inuicem ut faciant, admonentur; nam scriptum est: Confitemini inuicem peccata uestra et orate pro uobis. has sibi partes humanitatis, ubi potest, omnis homo apud hominem uindicat. nam quod ipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo uult inpunitum. siue enim adhibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
do admisericor diamreuocauit. Quorum iudicio hȩc pos s&
occidi: puto quod hac sententia dñi audita si pręsens fuit¬
&iam maritus ipse quiuiolatam suithori fidem uindicari pos¬
tulabat : Exterritur. animum aduoluntatem parcendi ab
ulcis cendi cupiditate deflexit: Nam quomodo e. ammo¬
nitus accusator nesuar ꝑsequer&ur iniuriar. quando ipsi
iudicer ita sunt auindicando prohibiti. quim ad ulterã
puniendã non priuato dolori compellebantur seruire
sedlegi Vnde io seph eui uirgo maria dñimater fue¬
rat disponsata cum eam conperirr& eẽ pregnantem.
cuise nouerat nones se commixtum. & obhoc nihil aliud
quam adulteram credidiss&: puniri eam tamen no¬
luit. nec approbatar flagitii fuit: Nam hȩc uoluntas
cius &iam iustitiȩ deputatur: Ita quippe deillo scriptũ est
& cum es s& homo iustur & noll& eam diuulgare statuit
eam occulte dimittere: hȩceo cogitante appa ruit illi

Expanded text:
do ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset do ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri eam tamen noluit nec approbator flagitii fuit. nam haec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi
Abbreviated transcription (Latin):
satoris alia ꝑsonasit. alia defensoris. alia intercesso¬
ris. aliaiudicis: dequorum propriis officis. nimis lon¬
gumest & non neces sarium hoc sermone dis serere:
Sic tamen & iam ipsos criminum ultores. atq: in hoc officio non ira
propria concitatos. sed legum ministros. nec sua rum. sed alienarũ
iniuriarum examinatarum uindices. Quales iudices eẽ debent.
censura terruit diuina: ut cogitarent sibi propter sua percata
dĩmisericordiam neces sariam: nec putarent adculpam sui
officiiꝑtinere. siquid ergacos miseri corditer agerent: quo¬
rum uitae. nec isque haberent legitimã potestatem: namcum
addnm̃ xp̃m iudȩi ad duxissent mulierem in adulterio depre¬
hensam. eumque temptantes dicerent quodius saesset lege
lapidari. acdeinde quȩrerent quid de illa ipse respondit eis
Quisine peccato est urm prior millam lapidem iaciat. Ita nec le¬
gem in probabit quȩ huius modireos ius sit occidi: & illos terren¬

Expanded text:
satoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessosatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terren
Abbreviated transcription (Latin):
primam pȩnitentiam rursus selaquȩ is iniquitatis obstring
adhuc iterum parcis: quis audeat dicere ergaistos non agi
quod a postolus ait. Ignoras quia patientia. dĩ ad pęniten¬
tiam te adducit: aut istis exceptis eẽ definitum. quod scrip¬
tumest. Beatioms qui confidunt in eum: aut ad istos non
ꝑtinere. quod dicitur. uiriliter agite & confortetur cor
urm. om̃s quis perantis in dño: Cum igitur super peccato¬
res tantasit patientia. tantami sericordia dĩ. ut in hac tẽ po¬
rali uita moribus aemendatir. non damnentur in a&ernũ
quiuillius quȩ sibi prȩbeatur expectat᷑ misericordiam qm̃ nemo est
illobeatior. nemo potentior. nemo iustior: Quales nos
es se o port& homines erga homines. quihanc uitam nr̃am.
quanta cumque laude cumule mus. eam sine peccato tẽ.
nondicimus: quia sidicimus nos ipsos sicut scriptũ est
Decipimus &ueritas in nobis non est: proinde lic& acu¬

Expanded text:
primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt in eum, aut ad istos non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accu
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓsit aduitam futuram. siinista uita lecebrosissimȩ
uoluptatis blandimenta contempsero. si libidinum incita¬
menta frenauero si ad castigandum corpusmeum multa
mihi &iam licita & concessa subtraxero. si me pęnitendo
uehementius quam priur exeruciauero. simiserabilius
ingenuero suixeromeliur si pauperes sustentauero largius. si
caritatem quȩ cooperit multitudinem peccatorum flagrauero
ardentius : quis nrm. ita desipiat. ut huic hominidicat. nihil
tibista in posterum proderunt uade saltim uitachuius sua¬
uitate per fruere : auerterit dr̃ tamin manem sacrilegam¬
q dementiam: Quamuis ergo caute salubriterq prouisũ sit
ut locus illius humillime pęnitentiae se mel ineedesi a conce¬
datur. ne medicinauilis minus utilis esset ae grotis quȩ tanto
magis salubriserit : quan tominus contemptibilis suerit:
quistamen audeat dõdicere. quare huic homini qui post

Expanded text:
prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
flectamus proquibus &dm̃ quemnihil demoribus eorum futu¬
ris lat& non tamen inpudenter quia hoc ipse precepit oramus:
Intantum autem hominum iniquitatis aliquando progreditur
ut &iam postactam pęnitentiam post altaris reconciliacionem
uel similia uel grauiora committant: & tamen dr̃ facit &iã
super tales oririsolem suum. necminur tribuit quam antea
tribuebat largissima munera uitae ac salutis: & quam uiseis
inecclesia locus ille pęnitentiae non concedatur. Dr̃tamen
super eos suȩ patienti ae. non obliiuscitur: ex quorum nume¬
ro siquis nobis dicat. aut date mihi eundem iterum pęnitendi
locum aut desperatum me pronuntiate. ut faciam quic quid libu¬
erit : Quantum meisopibus adiubor & humanis legibur non
prohibeor inscortis omnique luxoria dam nabili quidem
apud dm̃ sed apud homines plerosq: &iam laudabili ꝯ aut si
me ab hac nequicia reuocatis. dicite. Iterum mihi aliquid

Expanded text:
flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuflectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationem uel similia uel grauiora committant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
homini pionosse donatum est:xponit a płrdicens
gnoras quõ patientiadĩ ad pęnitentiam te adducit:
d hanc uolumus ad duci. proquibus inter uenimus.
non eorum peccatis parcimus uel fabemus: nam quos¬
dam quorum crimina manifesta sunt. aur̃am seueritate
liberatos a societate tamen remouemus altaris: ut peni¬
tendo place̾re possint. quem peccando contempserunt.
seque ipsos puniendo: Namnihil agunt quos ueraciter
penit& nsi ut id quod male fecerunt. In punitum eẽ nonsinant:
coquippe modo sibi non parcentibus ille parcit. Cuius altum
iustum que iudicium nullus contemptor euadit. Quoqͥ sumiquis.
& scelestis ille parcendo eisque uitam salutemq: largiendo &iam
plerisq eorum quos nouit non acturos pȩnitentiam. tamen exi¬
b& patientiam : Quanto magis nos in eos quicorreiꝑtionem
promittunt. & utrum faciant quod promittunt incertisumur
misericordes eẽ. debemus utrigorem urm. proeis intercedendo

Expanded text:
homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iram indie irȩ. & reuelationis iusti iudicudĩ quiredd& uni¬
cuique secundum operaeius: Lumquid quõ isti insua nequi¬
tia ꝑseuerant. Ideodr̃ in sua patientia non ꝑseuerat.
ꝑpauca in hoc sȩculo puniens ne diuina prouidentia ñes se
credatur: & multa seruans ultimo ex amint ut futurum
iudicium commend&ur ponut opinor magister ille cae¬
lestis impi&atem nos diligere precipit. cum pręcipit
ut nostros diligamus inimicos. bene faciamus cis qui nos
oderunt. Ore mus procis quinos ꝑ sequntur: cum pro¬
cul dubio sidm̃pie colimus inimicos at que odiis aduer¬
sum nos açcer rimis incitatos. acper secutores nisiim¬
pios habere non possumus: ndnigitur diligendi sunt im¬
pii: num impis bene faciendum est: num pro impiis &iã
orandum est : ita plane quȩ mihi hoc prȩcipit dr̃ est:
Nec tamen nos hoc pacto soci&ati adiungit impiorum. qui¬
bus &ipse parcendo & uitam salutemq largiendo non
utique sociatur
consilium qui ppeeius quantum

Expanded text:
ram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister ille caelestis impietatem nos diligere praecipit, cum praecipit, ut nostros diligamus inimicos, benefaciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sic uiuat. nem a&ernam unde numquam liberentur in¬
currunt. prodestergo & seueritas urã. cuiur misterio
quies adiuuatur & mex: prodest & inter cessionr̃a. cuius
misterio seueritas temperatur. & ur̃a, nonuobis displi¬
ceat. quod rogamini abonis quianec nobis displic& quod
timemini amalis .: Nam hominum iniquitatem. &iam
apostolus paulus non tantum iudicio futuro. uerum &iã

Expanded text:
sic uiuant, ne in aeternam, unde numquam liberentur, insic uiuant, ne in aeternam, unde numquam liberentur, incurrant. Prodest ergo et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etia
Abbreviated transcription (Latin):
ter istas alienarum mortiũ causas aut sceleri consentien¬
dumest. aut uindicta peccati que non sit nocendi sedcor¬
rigendi studio. &iam paterna tollenda. aut opera miseri¬
cordiae cohibenda sunt: hȩccum accidunt debemus cis
humanum dolorem non propter illa neaccidant. recte
factorum reprimimus uoluntatem: sic &iam cum inter¬
cedimus propeccatore damnando. sequuntur aliquan¬
do quȩ nolumus siue mn ipsoquȩ nr̃a inter cessione libera¬
tur. ut uel in manius inpunita grass&ur audacia subdi¬
ta cupiditati. in grata lenitati. atque unus morti creptus
plurimos nec&: uel ipso ꝑbeneficium nr̃m. in melius com¬
talia uel grauiora committat: ponut opinor hȩc mala im
putanda sunt nobis cum inter cedimus uobis. sed potius
illabona quȩ cum id facimus intuemur & uolumus. id est
commendatio mansu& udinis. ad conciliandam dilectionẽ
uer bo ueritatis. & ut quiliberantur a temporali morte

Expanded text:
ter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentienter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda aut opera misericordiae cohibenda sunt? haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic etiam, cum intercedimus pro peccatore damnando. sequuntur aliquando, quae nolumus, siue in ipso, qui nostra intercessione liberatur, ut uel immanius inpunita grassetur audacia subdita cupiditati, ingrata lenitati atque unus morti ereptus plurimos necet, uel ipso per beneficium nostrum in melius comtalia uel grauiora committat. noputanda sunt nobis, cum intercedimus pro vobis, sed potius illa bona, quae, cum id facimus, intuemur et volumus, id est commendatio mansuetudinis ad conuerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali morte,
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui puero pepercerit uiolenti obstinatis sime deser¬
pentibus ludere . quis autem non ini sericordem quitalia ꝓ¬
hibes contemptorem uerborum &iam uerberibus emen¬
dauerit: & ideo nonusque ad mortem protendenda est
disciplina ut sit cui prodesse possit. quam quam &iam cum
homo ab homine occiditur multum dist& utrum fiat nocen¬
di cupiditate uel miuste aliquid auferendi sicut fit abinimi¬
co. sicut a latrone. anulciscendi uel oboe diendi ordine.
atore hostis amilite: & aliquando quicausa mortis fuit poti¬
us incul paest. quam ille quioccidit : uelut siquis quam deci¬
piat fide iur sorem suum. atque ille proisto supplicium legiti¬
mum luat. nec tamen omnis quicausa alienȩ mortis reus
est: quid sienim quisquam stuprum p&at. seseque sinon
in petrarit interimat: quidsi filius timens patrispia uer¬
bera prȩcipitio pereat: quid si alius alio homine liberato
uel nealius liber&ur. sibi ipse mostem inferat : Numprop¬

Expanded text:
eum, qui puero pepercerit uolenti obstinatissime de sereum, qui puero pepercerit uolenti obstinatissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia prohibens contemptorem uerborum etiam uerberibus emendauerit? et ideo non usque ad mortem protendenda est disciplina, ut sit, cui prodesse possit. quamquam etiam cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, atore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae mortis est, reus est. quid, si enim quisquam stuprum petat seseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num prop
Abbreviated transcription (Latin):
ut & tutasit interim perobios in nocentia & in ipsis impro¬
bis dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato
dõ san&ur uoluptas: sed huic ordinationi rerum humana¬
rum contrarie non sunt inter cessiones episcoporum:
Immo uero nec causa pec locus intercedendi ulluses s& susta
nonessent: tanto enim sunt inter cedentium & parcenti¬
o ina&ernum testamento antiquorum temporibus pro¬
phetarum. seuerior legis uindicta feruebat. pisi ut
osten der&ur recte iniquis paenas constitutas. ut quod
eis parcere noui testa menti indulgentia commone rur.
aut remedium sit salutis quo peccatis parcatur & nrir
aut com mendatio mansu&udinis. ut ꝑeos qui parcunt
ueritas prȩdicta uontantum timeatur uerum &iam
diligatur. plurimum autem inter est quo animo quisq
parcat⁊ sicut enim est aliquando miscricordia punieus.
Ita & crudelitas parcens: Nam ut exempli gratiamani seste
aliquid ponam: quis non crudelem uerius dixerit

Expanded text:
ut et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprout et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprobis, dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato deo sanetur uoluntas. sed huic ordinationi rerum humanarum contrariae non sunt intercessiones episcoporum: immo uero nec causa nec locus intercedendi ullus esset, si ista non essent. tanto enim sunt intercedentium et parcentio, in ueteri testamento antiquorum temporibus prophetarum seuerior legis uindicta feruebat, nisi!\' ut ostenderetur recte iniquis poenas constitutas. ut, quod eis parcere noui testamenti indulgentia commonemur, aut reme. dium sit salutis, quo peccatis parcatur et nostris, aut commendatio mansuetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, uerum etiam diligatur. Plurimum autem interest, quo animo quisque parcat. sicut enim est aliquando misericordia puniens, ita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliquid ponam, quis non crudelem uerius dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
sed approbator uider&ur. uade ait. deinceps iam noli
peccare : ut se homini peper cisse. non hominis culpamsibi
placuisse monstrar&: Iamuides igitur deregione descen¬
dere nec nos soci&ate criminum obstringi : quod inter:¬
cedimus plerum que &iam ꝓsceleratis. & sinon scelerati
tamen pro pecca toribus peccatores & quod ueraciter.
potius quam in iurio se dictum accipias. puto quod apud
peccatores. nec ideo sane srustra instituta sunt. potestas re¬
gis iusgladii cognitoris ungulȩ carnisicis. ar mamilitis.
disciplina dominantis seueritas &iambomipatres habent.
Ista omnia modor suos. causas. rationes. utilitates: hȩc cumti¬
mentur & conhertentur mali. & qui&ius inter malos
uiuent boni: ponquiaboni pronuntiandisunt. qui talia
m&uendo non peccant: Nonenim bonus est quispiam
timore paenȩ sed amore iusticiȩ. Uerum tamen non in¬
utiliter &iam m&ulegum humanacoer e&ur audacia

Expanded text:
sed approbator uideretur: Vade, ait, deinceps iam noli sed approbator uideretur: Vade, ait, deinceps iam noli peccare, ut se homini pepercisse, non hominis culpam sibi placuisse monstraret. iam uides igitur de religione descendere nec nos societate criminum obstringi, quod intercedimus plerumque etiam pro sceleratis etsi non scelerati tamen pro peccatoribus peccatores et — quod ueraciter potius quam iniuriose dictum accipias - puto quod apud peccatores. Nec ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter malos uiuunt boni, non quia boni pronuntiandi sunt, qui talia metuendo non peccant — non enim bonus est quispiam timore poenae sed amore iustitiae —, uerum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercetur audacia.
Abbreviated transcription (Latin):
& dabitur uobis quamquam &iam suta uiueremus. ut non
ess& quare diceremur. Dimit te nobis debitanrã: quanto
nequitia purior animus ess& tanto dementia plemores se
deber& : ut si non compugeremur sententi adm̃ dicen tis
qui ur̃mest sine peccato priormillam lapidem iaciat: ipsius
qui hoc dixit secte mur exem plum quicumes s& utique sine
peccato ait mulieri quam perterrituilli reluiquerunt nec
ego te damnabo. uade de inceps noli peccare: potuit enim
me tuere flagitio samulier. neforte illis discedentibus qui sua
peccata cogitauerunt ut peccato parcerent alieno: Illamius¬
tissime iamipse damnar& quierat si ne peccato at ille non con¬
scientiea. pauidus sed plenus clementia cumille respon¬
diss& a nemine sefuissȩ damnatam. necego te inquid dam¬
nabo: Tamquam dicer& simalitiatibi parcere potuit
quid metuis innocentiam & ne delictorum nondonator.

Expanded text:
et dabitur uobis. quamquam etiam si ita uiueremus, ut non et dabitur uobis. quamquam etiam si ita uiueremus, ut non esset, quare diceremus: Dimitte nobis debita nostra, quanto nequitia purior animus esset, tanto dementia 1 plenior esse deberet, ut, si non compungeremur sententia domini dicentis: Qui uestrum est sine peccato, prior in illam lapidem iaciat, ipsius, qui hoc dixit. sectaremur exemplum, qui cum esset utique sine peccato, ait mulieri, quam perterriti illi reliquerunt: Nec ego te damnabo; uade, iam deinceps noli peccare. potuit enim metuere flagitiosa mulier. ne forte illis discedentibus, qui sua peccata cogitauerant, ut peccato parcerent alieno, illam iustissime iam ipse damnaret. qui erat sine peccato. at ille non conscientia pauidus sed plenus clementia, cum illa respondisset a nemine se fuisse damnatam: Nec ego te, inquit, damnabo, tamquam diceret: Si malitia tibi parcere potuit, quid metuis innocentiam? et ne delictorum non donator
Abbreviated transcription (Latin):
post. sier go inquit cum sitis mali nostis bona data da¬
re filur ur̃ĩs. Quanto magis pater uester qui in cȩlis ÷
dabit bona p&entibus se: Numigitur dr̃ pater ma¬
lorumest i. absit: quomodo ergodicitur pater ues¬
ter cȩlestis quibus dicitur. cum sitis malinisi quia
utrumq ueritas monstrat. quid simur dĩ bono quid
humano uitio. hoc commendans illudemendanr.
merito ait sensea quitem poribus apostolorum fuit
cuius &iam quȩ dam ad paulum a postolum leguntur
epistolȩ: om̃rodit quimalos odit & ta men ideo sunt
diligendi mali ut non sint mali . quem am modum ñ
ut ꝑ mane ant sedut sanentur. diliguntur aegroti:
quid quid autem posteam quȩ fit inbaptir mo abolitionem om¬
nium peccatorum in hacuita manendo peccamus &iam
sinontale sit quod a diuinis remoueri compellat altaribus
non doloresterili sed miscricordiȩ sacrificiis expiatur
Quod ergo agimus. ut facia tis intercedentibus nobis. dõuor
noueritis offerre prouobis indigetis enim quam prȩb&is:

Expanded text:
s mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester, qui in caelis est, dabit bona petentibus se! num igitur deus pater malorum est? absit. quo modo ergo dicitur \'pater uester caelestis\', quibus dicitur cum sitis mali\', nisi quia utrumque ueritas monstrat, quid simus dei bono, quid humano uitio, hoc commendans, illud emendans? merito ait Seneca, qui temporibus apostolorum fuit, cuiu etiam quaedam ad Paulum apostolum leguntur epistulae: 'Omnes odit, qui malos odit\'. et tamen ideo sunt diligendi mali, ut non sint mali, quem ad modum, non ut permaneant. sed ut sanentur, diliguntur aegroti. Quicquid autem post eam, quae fit in baptismo, abolitionem omnium peccatorum in hac uita manendo peccamus, etiam si non tale sit, quod a diuinis remoueri compellat altaribus, non dolore sterili sed misericordiae sacrificiis expiatur. quod ergo agimus, ut faciatis intercedentibus nobis, deo uos noueritis offerre pro nobis. indigetis enim misericordia, q
Abbreviated transcription (Latin):
lirquisq: sit uid& : uerum &iam qualis futurus sit prȩuid& : qui solur
potest in iudicando non labi: quia in cognoscendo non potest falli : faciat
tamen sicut euangelium loquitur. solem suum oriri suꝑbonor & ma¬
los: & pluit superiustos & in iustos : cuius mirabilis bonitatis ut simur
imitatores. dñs xp̃s &exortans : Diligite inimicos uestros. bene facite
eis qui uos oderunt : & orate proeis quiuos per sequntur: ut sitis filu
patris uestri quiincȩlis est. qui facit solam suum oriri suꝑbonos & ma¬
los : & pluit super iustor & iniustor. Hacindulgentia & lenita te di¬
uina multos ab uti ad perniciem suam quis nesciat : Quos arguens
a płs & groc uiter increpanr dicit : ex istimas ohomo omnis quiiudi¬
cas eos quitalia agunt & eadem facirquõ tueffugies iudicium dĩ ÷¬
ndiuiti aseius benignitatis. & patientiat & longanimi tatis com

Expanded text:
lis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus lis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis ut simus imitatores, dominus Christus exhortans: Diligite, inquit, inimicos uestros, benefacite eis, qui uos oderunt, et orate pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium ddiuitias b
Abbreviated transcription (Latin):
tanter quanto magis nobis dis plic& uitium : tantominus uolumus inc¬
mendatum inter ire uitiosum: faciletnim atq prodibemalos odis se
quia mali sunt Narum autem & pium eosdem ipsos diligere quia homi¬
ner sunt : ut in unosinul & culpam in probes & naturam probes ac prop¬
terea culpam iustius oderis quod ea faedatur natura quam diligis:
onest igitur iniquitatis. sed potius humanitatis soci& ate de uinctus. Qui
propterea est criminis ꝑsecutor. ut sit hominis liberator ⁊ morum
porro corrigendorum : nullus alius quam in hac uitalocus: nampost hanc
quisque id habebit quod in hac sibim& conquisicrit: Ideo compellimur
humani generis. caritate interuenire proreis. neistamuitam sic fini ant
per supplicium. ut eafinita non possint finire supplicium:
oliergo dubitare hoc officium nr̃m. & religione descendere cumdr̃ apud
quem nulla est iniquitas. cuius summa potestas est. Qui nontantum qua¬

Expanded text:
tantes, quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inetantes, quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inemendatum interire uitiosum. facile est enim atque procliue malos odisse, quia mali sunt, rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt, ut in uno simul et culpam inprobes et naturam probes ac propterea culpam iustius oderis, quod ea foedatur natura, quam diligis. non est igitur iniquitatis sed potius humanitatis societate deuinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac uita locus; nam post hanc quisque id habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
rendi gratia non decernendi scripsis se minime dubitamus
Aliistuis uerbis adistacitius respondemus: Tamquam.
enim nos hȩsitare in hac quȩstione nolueris. aut preui¬
disti quid dic turi essemus. aut quqaerideuuistia : tampre¬
cata uidentur uenia biliora cum is quireus est cor repͤ¬
tionem promitit: Ante quam ergo discutiam quid
sit illud grauius quod in epistala tua sequitur: hoc in¬
terim quod dedisti accipiam. eoque utar ad molem hanc
amoliendam quanre  intercessiones posse primi uide¬
bantur: Ideo quippe quantum facultas datur ꝓpetcatis
omnibus intercedimus. qui a omnia peccata uidentur
ueni abiliora : cumis quireus est correptionem promittit: hȩc tuaest.
hȩe& nr̃a sententia : ullo modo ergo culpas quascorrigiuolumus aꝑp-¬
bamus: Nec quod ꝑperam amͦmittitur deo uolumus impunitum esse
qui a plac& : sed hominem miserantes. facinus autem seu flagitiadetes¬

Expanded text:
rendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, rendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, aliis tuis uerbis ad ista citius respondemus. tamquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praeuidisti, quid dicturi essemus, aut admonuisti, quid dicata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. antequam ergo discutiam, quid sit illud grauius, quod in epistula tua sequitur, hoc interim, quod dedisti, accipiam eoque utar ad molem hanc amoliendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi uidebantur. ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia \'omnia peccata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. haec tua est, haec et nostra sententia. Nullo modo ergo culpas, quas corrigi uolumus, adprobamus nec, quod perperam committitur, ideo uolumus inpunitum esse, quia placet; sed hominem miserantes, facinus autem seu flagitium detes
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si paruum aut super fluum iudicares: pullo modo
inter tammagnas tamquãm necessarias curastuas curan¬
dum esse conseres : quȩris ame curo ffisi sacerdotinr̃ĩ
eẽ dicamus inter ueni poreis. & nisioptine amus offendi
quas quoderat officii nr̃i minime reportemus: ubiuehe men¬
ter tedicis ambigere utrum istud ex religione descendat.
Deinde adiunges quaratione itamoue aris: namsiadnõ pec¬
catum quis adeo prohibentur. ut ne penitendi quidem
copia post primam tribuatur :: Quem amꝰ modum nos
possumus exreligione contendere. ut nobis quale cũque
illuderimen fuerit remittatur: Adhuc argues grauius
& dicis nos probare quod uolumus inpunitum: & constat
nonminus autorem quam probatorem teneri inomnib:
quae peccantur: Cestum es senos culpȩ soci&ate uinciri.
Quotiens cum in punitum esse uolumus quiculpȩten&ur
ob noxius: his uerbis quem nonterreas. tuae lenitatis. & hu¬
manitatis ignarum : Undenos quite nouimus. & hȩc que¬

Expanded text:
quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamque necessarias curas tuas curandum esse censeres. quaeris a me, cur officii sacerdotii nostri esse dicamus interuenire pro reis et, nisi obtineamus, offendi, quasi, quod erat officii . nostri, minime reportemus. ubi uehementer te dicis ambigere, utrum istud ex religione descendat. deinde adiungens, qua ratione ita mouearis: nam si a domino peccata\', inquis, adeo prohibcopia post primam tribuatur; quemadmodum nos possumus ex religione contendere ut nobis qualecumque illud crimen fuerit, remittatur?\' adhuc urgues grauius et dicis nos probare, quod uolumus inpunitum; et si constat non minus auctorem quam probatorem teneri in omnibus, quae peccantur, certum esse nos culpae societate uinciri, quotiens eum inpunitum esse uolumus, qui culpae tenetur obnoxius. i His uerbis quem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? unde nos, qui te nouimus et haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
m& incrimina optobonis intercessoribus relaxareut qđł
libens concedo seueritate iudicu. Alterius merito ui deatur
indultum : In colomem scĩtatẽ diuinitas accernatucatur
euo longis simo domine uenerabilis & uere colende pater:
descriptis scĩtatis tuae aliqua mihi promiseras & nonacce¬
pi. Quceso ut uel nunc mittas & ad hanc mcã epistolã res¬
pondeas ut quia scĩtatẽ tuã interim uideri nondatur saltim
sermonibustuis pascar:
familieq eius : filio dilecto macedonio in dño salutem
Negotiosissimum in republica uirum & non suis sedalio¬
rum utilitatibus attentissimum. qualem teessȩ &etibi
gratulamus & rebus humanis nec deserere debemus allo quio
nec oecupare prohaemio: Accipe itaque quodperme uel
nos se uoluisti uel utrum ipse nossem experiri :⁊÷ nẽ¬

Expanded text:
met in crimina, opto bonis intercessoribus relaxare, ut, quod met in crimina, opto bonis intercessoribus relaxare, ut, quod libens concedo, salua seueritate iudicii alterius merito uideatur indultum. incolumem sanctitatem tuam diuinitas aeterna tueatur aeuo largissimo, domine uenerabilis et uere colende pater. De scriptis sanctitatis tuae aliqua mihi promiseras et non accepi; quaeso, ut uel nunc mittas et ad hanc meam epistulam respondeas, ut, quia sanctitatem tuam interim uidere non datur, saltem sermonibus tuis pascar. FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Negotiosissimum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus attentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare prooemio. accipe itaque, quod per me uel nosse uoluisti uel, utrum ipse nossem, experiri.
Abbreviated transcription (Latin):
id est uerus ueridĩ cultus a domnia prodest : & quȩmo lestias hus
uitae auestat aut leniat & quȩ a dillam salutemque perducat.
tibi nec aliquidiam mali patiamur. et bonosum mo sempiter no¬
que per frua mur: Ad haencte per festius ad sequendã &perse¬
uerantis sime r&inendã exostor ut me ipsum: Cuius nisi iam
pasticips es ses. tuos que istos honores temporales ciseriure oporat¬
portere
iudicares non donat istis her&icis ad eos mnunita tẽ xp̃i pacem¬
que redigendos per edistum diceres propter quẽ crimen¬
am misit ostendt se ubilicentia fuerit simi lia pec catorum: Ob
hoc igitur consulo prudentiã tuã & mehoc ambiguo quolabo¬
ro ab solui desidero. Nec obaliã causamte consultum putes.
C&erum mihi hoc propositum est ut intercessoribus pracser¬
tim talis meriti qualȩs tues &iam gratus agam: plera quȩ enĩ
quae sponte facere uideri nolo neremisioseueritatis abosar¬

Expanded text:
id est uerus ueri dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius id est uerus ueri dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius uitae auertat aut leniat et quae ad illam uitam salutemque perducat, ubi nec aliquid iam mali patiamur et bono summo sempiternoque perfruamur. ad hanc te perfectius adsequendam et perseuerantissime retinendam exhortor ut me ipsum. cuius nisi iam particeps esses tuosque istos honores temporales ei seruire oportere iudicares, non Donatistis haereticis ad eos in unitatem Christi pacemque redigendos per edictum diceres: Pro uobiadmisit, ostendit se, ubi licentia fuerit, similia peccaturum. Ob haec igitur consulo prudentiam tuam et me hoc ambiguo, quo laboro, absolui desidero; nec ob aliam causam consultum te putes. ceterum mihi hoc propositum est, ut intercessoribus praesertim talis meriti. qualis tu es, etiam gratias agam. pleraque enim, quae sponte facere uideri nolo, ne remissio seueritatis alios ar
Abbreviated transcription (Latin):
putatione eligit : prudens ẽ : quinullahinc afflictione tem pe
fttiis: quinulla alia delectacione temperansẽ : quinulla ela¬
elatione nistũs: his uistutibus diuinitus in pestitis ꝑgratiam mediato¬
ris dĩ cum patre & nobiscum hominis ihuxp̃i perquem postini¬
miitia simquitatis reconciliamurdõ inspũ caritatis : his inquam
uistutibus diuinitus impestitis & bonauita nlinc agitur. & postea
praemium cius quae niss a derna eẽ non potest: beata uita per¬
soluiur: hic enim sunt caedem uistutes inastu ieffestu. hic in
opere ibiinmercede : Inc in officio ibi infine : Itaque omnes bom
& sc̃i &iam intormentis quibus lib& diuno fulti adiutorio spe illi¬
us fins beatiuocantur quo fine beatierunt: Nam si in cisdemtir¬
mentis &a trocissimis doloribus semper essenc Cumquibus libo
instutibus eos eẽ miseros nulla sana ratio dubitar& pi&as icit

Expanded text:
cretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afflictione auecretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afflictione auest, qui nulla alia delectatione, temperans est, qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus impertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiscum hominis Christi Iesu, per quem post inimicitias iniquitatis reconciliamur deo in spiritu caritatis, his, inquam, uirtutibus diuinitus impertitis et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, quae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribus semper essent, cum quibuslibet uirtutibus eos esse miseros nulla sana ratio dubitaret. Pietas igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
obus prae ceptis tota lex pend& ex proph&ac id est indilestonedi
extoto corde & extota anima & ex totamente & proximitã quã
suiipsius ude lic& ut intelleger&ur nullam essealiã dilectio¬
nem quaquis que diligit seipsum: nisi quod diligit dm̃: Quienĩ
aliter sediligit: potius seo disse dicendus ÷ ⁊ fit quippe iniquus pri¬
uatur que luce iustitiae cũm a potiore hac praestanti orebono
auersus : atque inde uel ascipsum conuersus ad inferiora & e¬
gena conuertitur: sit que in ipso quoduera cissime scriptum ÷
qui autem a mat iniquitatem odit animam suam: Quia igitꝰ
nemo nisi dm̃ diligendo diligit scipsum non opus erat ut da¬
to dedĩ dilestione praecepto &iam seipss homo diligere iuber¬
ne fiqi consolatione uel informatione doctrine uel dis cipli¬
ne coercitione adducat ad colendum dm̃: soiens in his duobus
prȩceptis totamlegem ꝓph&as que pendere : hocqui sobria dis¬

Expanded text:
obus praeceptis tota lex pendet et prophetae, id est in dilectione dei obus praeceptis tota lex pendet et prophetae, id est in dilectione dei ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et proximi tamquam sui ipsius, uidelicet ut intellegeretur nullam esse aliam dilectionem, qua quisque diligit se ipsum, nisi quod diligit deum. qui enim aliter se diligit, potius se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore bono auersus atque inde uel ad se ipsum conuersus ad inferiora et egena conuertitur fitque in ipso, quod ueracissime scriptum est: Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam. quia igitur nemo nisi deum diligendo diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum homo diligere iubereneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere. Hoc qui sobria dis