comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no men eius . Ergo manifestaui nomentu¬
um hominibus istis quos de distimihi de
mundo quime audiunt hec dicentem non
illud nomentuum quo uocaris dr̃ sed illud
ouocaris patermeus. Sed quomodoma¬
nifest auit sinondum uenit hora dequa
perius dixerat. quoduenir & hora cum
lam non in ꝓuerbus inquit loquar uobis sed
palam de patre meo adnuntiabo uobis :
anuero adnuntiatiomanifesta put abi¬
tur in ꝓuerbiis: Curergo dictum est pa¬
lam cadnuntiabo nisi qui in ꝓuerbus
non est palam Quodecutem non inp¬
uerbus occultactur sed uerbis manifesta¬
tur : ꝓcul dubio palam : quo modo ergo
mani festecuit quod nondum palam dix̃
pinde sic intellegendum est p̃tempore
futuro pr&eritum positum : quemad¬
modum illud omnia quȩ audiui a patre
meo Nota uobis feci: quod nondum fe¬
cerat. sed lo quebactur quacsi feciss&
quod inmutabilit᷑ esse prȩfixum scie¬
bact ut facer& Quid est autem quos
de distimihi demundo dictum estenim

Expanded text:
nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tunomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem, non illud nomen tuum, quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus, nifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit, quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
decorporali suac dixisse prȩsentia
cum essem cum eis ego seruabam eos ue¬
luti iam cum eis ea prȩsentia noness&¬
Non itacque recte intelleguntur de qui¬
bus dixerit cum essem cum eis egoserua¬
bam eos: nisi quos inse credentes serua¬
reiam ceperat prȩsentia corporali
& quos relicturus fuerat absentia cor¬
porali : quam quã apud patrẽ seruar&
prȩsentia spiritali Post uero ad¬
iungit &c&eros suos ubi dicit: non ꝓhis
autem rogo tantum sed & ꝑeis quicre¬
diturisunt ꝑuerbũ eorũ inme Ubi mani¬
festius ostendit: quod non de omnibus ad
eum ꝑtinentibus superius loquer&ur
ab eoloco ubiait manifestaui nomentu¬
um hominibus quos dedistimihi : sed de his
tantum qui eum cum illa dicer& audie¬
illis a quibus tunc audiebatur discipulis suis
dicat. Manifestaui inquit nomentuum
hominibus quos dedistimihi : Nonergo noue¬
rant dĩ nomen cumessent iudeiꝰ ubi est quod
legitur notus iniudea ds̃ in israhel mainum

Expanded text:
de corporali sua dixisse praesentia: de corporali sua dixisse praesentia: Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non essNon itaque recte intelliguntur de quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audieillis a quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est, quod legitur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ritate quam habui prius quam mundus
ess& apudte: Id est illam claritatem
quam habui apudte in predestinatione
tua tem pusest ut apudte habeam &iã
uiuens indexteratua. Manifestauino¬
mentuum hominibus. quos de distimibi
& sermonem tuum seruauerunt: Pana
cognouerunt quia omnia quȩ de disti
mihi abste sunt quia uerba que dedisii
mihi dedieis &ipsi acceperunt & cogno¬
uerunt uere quia ate exi &erodider
quia tume misisti. Quam quã e bac
omnia de omnibus futuris fidelibus dici
potuerunt specie ꝑfecta cum aadhuc
essent futura: sedut dehis solis quos tunc
habebat discipulis hȩc loqui intellegatur
illud magis urgu& quod patulo post art
Cum essem cum eis ego seruaba eos
innomin&uo quos de distimihi custodi¬
ui & nemo ex his perunt. Nisi filius ꝑditio¬
nis ut scriptura impleatur : iudam sig¬
nificans qui tradidit eum: existo quippe
duo denario numero a postolorum solus
perit De inde sub iungit: nuncautem
adte uenio: Unde manifestum est . eum

Expanded text:
ritatem, quam habui priusquam mundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt; quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tuo. Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex iis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judam significans, qui tradidit eum. Ex isto quippe duodenario numero apostolorum solus ille periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum
Abbreviated transcription (Latin):
est. sicut tunc Ita & nunc: sicut tunc prx¬
destinatione. Ita & nunc ꝑfectione. fac
inmundo quod a pud ce iam fuerat an¬
te mundum: fac in suo tempore : quod
ante omnia tempor e stacuisti In¬
tellegamus prȩdestinationem clari¬
tatis humanȩ quȩ in illo est naturȩ ex
mostel: in mostadis apud patrem fu¬
turȩ : Et hociam prȩdestinando fac
enim de nobis dixit apostolus sicut ele¬
git nos in ipsoante mundi constitutio¬
nem cur abhorrere putatur auero
situnc pater caput nostrũ glorificauit.
quando nos in ipso ut membra eius esse¬
mus elegit : Hinc audiamus a postolũ
insuarum exordiolit teraru : nam &
prima epist ularum eius est adroma¬
nos : &ipsius epistalȩ principium est
ubi legitur. Paulus. seruus ihũ xp̃iuo¬

Expanded text:
est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. telligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factenim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus esses etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et in prima Epistolarum ejus, quae est ad Romanos, et ipsius Epistolae principium est, ubi legitur: Paulus servus Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce miraa dispensatione pieatis simili¬
tudinem ueritas dedit quã & inseipse
homo recognos cer&. & tamen hoec
specialiter adipsum auctorẽ homint̃
ꝑtiner& Quia enim centen anius ꝑfec¬
tur est numerus ipsecentũ ouerhabu¬
it cum scorum angelonum substanti¬
am & hominum posfedit sed una

Expanded text:
Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una
Abbreviated transcription (Latin):
git : nequis uel desue conscientia cul¬
patremens uel de aliorũ in nocentia
stupens scitatis iter formil& adigredi
Quod aũ sequitur & hoc iam homines
eris capiens ad ipsum p&rũ specialiter
ꝑtin& : & ponit enim ei dñs. quidhȩc
capturie piscium signific&: quodui¬
delic& ipse sicut nunc ꝑ recia pisces sic
aliquando ꝑ uerba sit capturus homi¬
nes : totus que factihuius ordo quid
in ecclesia cuius ipsetrp umten&. co¬
tidie geratur ostendat: Quod uero
subiungitur & subductis ad terrm
nauib: relictis omnib: secutis unł eum
Notest significare finem temporis
rint penitus recessuri sunt : Sciendũ
est autem hanc eandem non esse lecti¬
nem quamatheus & mareus binor
fuisie p̃dietõ qđ homines es sescaperi¬
rus insinuat. Quod nonita dictum est
quasi iampisces numquam ess& captu¬
nus : tiam & post resurrectionẽ dm̃
lerimus coseẽ piscatos : Vndedatur¬
intellegi eos adcaptura piscium &mo¬
re nemeasse: ut postea per& quod

Expanded text:
git, ne quis vel de suae conscientia culgit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur: Ex hoc jam homines eris capiens. Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet, quod videlicet ipse sicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines: totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungitur, Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum. Potest sigrint, penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos fuisse praedictum, quod homines esset capturus. quod non ita dictum est, quasi iam pisces numquam esset capturus; nam et post resurrectionem domini legimus eos esse piscatos. dictulocus intellegere eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco demonstret: unde & sequitur
Quod cum uidere simon perur ꝓcidit
adgenua ihũ dicens: Eciame quia homo
peccatorsũ dñe. Quia carnales quique
inecclesia negimen spiritaliũ inquib
maxime xp̃i ꝑsona emin& a se quodã¬
modo repellũs nonenimn hoc uoce
lingue dicunt bonis ministris dĩ uteos
ase repellant sed uoce morũ & atuum
suorũ suadent ast recedẽ neꝑbonos n¬
gantur : & eouehementius quo de ferius
cis honore : Eta men factissus ast reciu¬
dere anhmoneu ut hononisicadse no
eorũ significauenit p&rus cadensadpe¬
des dñi : mores aũ in eo quodait : gia me
dñe quia peccator homosum Quo tte¬
men quia ñ fecit dñs non enĩ recessit ab
eis: sed eos subcluctis nauib: allitus ꝑduẽ
significat in bonis & spiritalib: uinis non
eẽ oportere hanc uoluntatẽ : ut pec catis
turbarum commoti: Quasi securius
tranquillius que uiuant acmunus ec¬
clesi asticum deseraũ : Etait ad simo¬
nem ihs̃: nolitimere: Confortat dñr

Expanded text:
de sequitur: Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hoc voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur, et eo vehementius quo deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini, mores autem in eo quod ait: Exi a me, Domine, quia peccator homo sum. Quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritalibus viris non esse oportere hanc voluntatem. ut peccatis turbarum commoti, quod quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere. Confortat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dedignationẽ quamuis &iusti sole añ
recte peccatorib indignari: Sed a liudest
quodagitur trposuꝑbiȩ: aliud qđ ⁊lo
dircipline: delignantur &enim sed non
dedignantes desnerant sed non despe¬
nantes ꝑ secutionem commouent sed
amantes: quia & siforis increpatio¬
nes ꝑ disciplinam & aggerant intus
men dulcedinem ꝑ caritatẽ seruan¬
Prȩponunt sibi inanimo ipsos plerũ¬
q quos corrigunt meliores hostimatt
eas quoq: quos iudicant: Quod uidelic&
agentes ꝑ disciplinã subditos & ꝑhumi¬

Expanded text:
dedignationem, quamvis et justi soleant dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servanPraeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
estiuum tempus. quod corpori
meo ualde contrarium est
loqui me de expositione euan¬
gelii longa mora incer¬
ueniente ꝓhibuit sed ñ
quia lingua tacuit. ar¬
dere caritas cessa¬
uit. Hoc &icm dico quod apudse ues¬
trum unusquisq eognartit plerum que
caritas quibusdam occupationibus prȩ¬
pedita & integra flagrat in corderos
tamen non monseratur in opere : quia
& sal cum nube tegitur non uid&ur
erterra & tamen ard& incaelo: Sic sic
erie occupata caritas sol& &intus uim
sui ardoris exerit &foris flaminas ope¬
ris ponostendit: Sed quia nunc ad
quendum tempiis rediit uestrame
Nudiaacecdant ut mihi tanto am¬
pluis loqui libeat quantoro hoc ut ae
mentes desideredilius expestant Audistis
in lectione euangelica fratres meiquia
peccatores & publicani accesserii ache¬
demptorem nr̃m & non solũ ad conlo¬
quendũ sed &icm ad conuescendum re
ceptirunt: quod uidentes pharise. dechg¬
natis: Exquare colligite quia uerrius¬
ticia compassionem hab& falsa iustitia

Expanded text:
estivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescQuod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia
Abbreviated transcription (Latin):
tnchii quidefalsa iusticia suꝑbine so¬
lent. c&eros quosq: lespiciunt nulla
infirmantib misericordia con descen¬
dunt: & quose peccator es eẽ noncre¬
dunt : eo d&erius peccatores fiunt
Dequorum ꝓfecto numero phanisȩi
e titerait qui diudicanter dñm quod
peccatones susciper& anente conde ip¬
sum fonte misericondiȩ rep̾hende¬
bant: Sedquia egnierat ita ut
egror se ẽẽ nescinent quatenus quad
erant agnoscerent cȩlestis cus

Expanded text:
sa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod era
Abbreviated transcription (Latin):
inclinauit. Plusquam ꝓph&a est cu¬
nistanta est prerogatiua meritorũ
ut uno eodemque momento cȩlitene
arbitrum sub mersum aquis tingue¬
tem cerner& incolumba & ad testan¬
tis uocem patris audir& ecelo. Hice
ille quem in spirentedõ prȩscius adnon¬
tiat esaias dicens : Vox clamantis in
deserto parateuiam dñi. Quam con
tum. Hic est qui iudicio cęlestis sen¬
tentiȩ cunctis mortalib antefer¬
tur : dicente dño: non surrexit inter
natos mulierũ maior iobanne baptis¬
ta. Quã pulchre dictum est interna¬
ta : quam pulchre dictũ est interna¬
tos mulierũ non ee maiorem : quia
ille omsimodis maior eret iohanne
quide uirgine nascebatur. Hic est&iã
non increpare peccantem : quib: ꝑ ĩpec¬
tis : aduertite dilectissim quantum
huic reuerentia quantũ deuotionis
debeamur impendere : quiut honort
bat nam que ut misticam natiuitatẽ
euis mira bilis uita sequerdur: & scam̃
duder&, Propter quods netrer rec¬
irsime totohodie orbe xp̃i ecde¬

Expanded text:
nclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingetem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congtum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter naum est inter natos mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est illenon increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam cluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
citur sine fine menscibo satiatur: Inistis
pascuis de &ernitatis satioate laxati sunt
quique iam laqueos uoluptuosȩ tempor ali¬
tatis euaserunt: Ibi hrmni diciangelorum
chori ibi soci&as suꝑnorum ciuium aabidul¬
cis sollemnitas. apere grinationis huius
tristi labore redeuntium: ib: ꝓuidi ꝓph&a¬
rum chori Ibi iudex a postolorum numerus
ibi innumer abilium mastrrum auctor ex¬
ercitus tanto illic lȩtior. quanto hic du¬
rius afflictus : Ibi confessorum constantia
prȩmii sui ꝑceptione consolata ibi fideles
urri quos auirilitatis suȩ robore. uoluptas
sȩculi emollire non potuit: ibi sc̃ȩ mulie res
quȩ cum sec ulo & sexum uicerunt: ibi pu¬
eri qui hic annos suos morib: transcende¬
runt ibi senes quos hic & &as debiles red¬
didit & uistus operis non reliquit:
bus cum tantorum ciuium sollemnitate
gaude amus: ipsa nos l&antium festiuitas
inuit&: Ceste sic ubi populus nundinas
celebrar& si adalicuns ecclesiȩ dedica¬

Expanded text:
citur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis citur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non reliquit. 6. bus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedica
Abbreviated transcription (Latin):
lee efficit quia iudaicum & gentilem popu¬
lum in sua fide coniungit : pciulo aetestan¬
te qui ait: ipse est pecx nostra qui fecit ut ra¬
que unum: Dum enim ad&ernam uitam.
ex utraque natione simplices elegit a doui¬
lepro prium ouesdeducit : De quibus pro¬
fecto uuibus rursus ait ouesmeȩ uocẽ meã
audiunt. &ego cognosco eas & secunturme
& ego uitam &ernam do eis: De quibus &
paulo superius dicit: ꝑme siquis introie¬
rit saluabitur & ingredi&ur &egre die¬
tur & pascua inueni& : Ingredi&ur quip¬
pe adfidemegredi&ur uero a fide ad spe¬
ciem. a credulitate ad contem plationem:
pascua autem inueni& in&ernare fec¬
tione: Que sergo eius pascua inuenient
quia quisquis illum corde simplici sequi¬
tur &erne uiriditatis pabulo nutritur:
Iue autem sunt istarum ouiu pascua nisi
interna gaudia sempiterne urentis
paradisi : Pascua nam que electorum sunt
uultus prȩsens dĩ quidum sine defectu conspẽ¬

Expanded text:
le efficit, quia Judaicum et gentilem popule efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et egorius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspi
Abbreviated transcription (Latin):
te silumen uerittis scitis Scitis acutem
dico non ꝑfidem. sed ꝑamorem scitis dico
non ex credulitate . sed exoperatione :
nam idem ipse qui hec loquitur io han¬
nes euangelista testatur dicens : qui di¬
cit senosse eum & mandata eius non
& ego agnosco patre & animammeam
pono poubus meis : Acsi apeste dicat: In
hoc constat. quia & cognosco patrem.
& cognoscor apatre quia animã meã
pono ꝓouibus meis: Id est ea caritate
qua pouibus morior quantũ patrem
diligam ostendo: Quia uero non solũ iudeã
sed &iam gentilitatẽ redimere uenerat:
sunt ex hoc ouili & illas opost&me ad du¬
cere & uocẽ meam audient & fi& unũ
ouile. &unus pastor: Redemptionẽ nos¬
tram qui exgentili populo uenimus dñs
aspexerat cumse adducere. & alias ouesdi¬
cebat: Hoccotide fieri fratres aspici¬
mus hoc reconciliatis gentibus. factũ hodie
uid&is: Quasi ex duolus gregibus unum oui¬

Expanded text:
te si lumen veritatis scitis. Scitis autem te si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovi
Abbreviated transcription (Latin):
gentꝰ patitur: unde mox adiungitur :
Mercennarius autem fugit quia mercen¬
narius est : & non ꝑtin& ad eum de ouibus
Sola ergo causa est ut mercennarius fugi¬
at quia mercennarius est: Acsi a peste
dicer&ur: stare in periculo ouiũ non po¬
test: qui meo quod ouibus prȩ est. non oues
diligit sed lucrum terrenũ quȩrit.
Dum enim honorem amplectitor dum
temporalibus commodis l&atur õppone¬
rese contra periculũ trepidat ne hoc
quod diligit amittat : Sed quia redẽp¬
tor noster culpas fictiꝰ pastoris in not u
te: iterum formam cuidebemus imprimi
ostendit dicens: ego sum pastor bonus atq
me me Et cognoscomeas. hoc est diligo
& cognoscunt memeȩ acsipatenter dicat
diligentes obsecuntur: Qui enim uerita¬
tem non diligit adhucminime cognouit
quia ergo audistis fratrercarissimi peri¬
culum nostrũ pensate in uerbis domina¬
cis &iom periculum uestrũ. Vhilese
si oues eius estis uideesieũ cognoscitis uide¬

Expanded text:
genter patitur. Unde et mox adjungitur: genter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. Atque o oves meas, hoc est diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovit. 4. Quia ergo audistis, fratres charissimi, periculum nostrum, pensate in verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, vide
Abbreviated transcription (Latin):
fugit : Sed est alius lupus quisi necessatio¬
ne. cortidie non corpora sedmentes dila¬
niat malignus uidelic& sp̃s qui caulas fide¬
lium insidicns circuiit & mostesanimarũ
quȩrit : De quo lupomox subditur & lu
pus rapit & disꝑgit oues: Iupus uenit.
& mercennarius fugit quia malignus
sp̃s mentes fidelium intemptatione dila¬
niat &is qui locum pastoris ten&curam
sollicitu dinis non hab& animȩ pereunt
& ipse de terrenis commodis l&atur:
Iupus rapit & disꝑgit oues. quũ alium
ad luxuriam ꝑtrahit alium in a uaritiã
accendit: alium insuꝑbiam erigit. alium
ꝑ iracundiam diuidit: hunc in uidia sti¬
mulat illum infallatia supplantat :
Qua siergo gregem lupus dissipat cum fidelium
populum diabolus pertemptationes necat.
Sed contrahȩc. mercennarius nullo relo ac¬
cenditur : nullo feruore dilectionis excita¬
tur: qui a dum sola exteriora commoda
requinit interiora gregis damna negle¬

Expanded text:
fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatiofugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et pus rapit, et dispergit oves. 567 Lupus venit et mercenarius fugit; quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur; quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negli
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. quo quisque animo suꝑ gregis custo¬
diam stabat: Iupus & enim suꝑ ouesuenit.
cum quilib& in iustus &raptor. fideles quosq
atq humiles opprimit: sedis qui pastor esse
uidebatur & non erat . relinquit oues & fugit
quia dum sibi abeo periculum m&uit . resis¬
tere eius in iustitiȩ non prȩsumit : Fugit
autem non mutando locum. sed substrahen¬
do solatium fugit quia in iustitiã uidit. &¬
tacuit: fugit quise subsilentio abscondit:
Quibus bene ꝑ proph&am dicitur non ascen¬
distisexaduerso neque opposuistis murum
ꝓdomo israhel ut stas&us in pelium indie dñi:
Ex aduerso quippeascendere est quibus¬
lib& potestibus praue agentibus ratio¬
nis libera uoce contraire: &indie dñi ꝓ
domo israhel in proelio stamus acmur u
opponimus sifideles in nocentes contraꝑ
uersorum iniustitia ex iistitiȩ auctorita¬
te uindicamus: Quod quia mercennarius
non facit cum uenientẽ lupum uiderit᷑

Expanded text:
indicat quo quisque animo super gregis custoindicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere est quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercennon facit, cum venientem lupum viderit,
Abbreviated transcription (Latin):
oues diligunt himerito nomen pastoris per¬
dunt: De quibus ꝓtinus subditur: Merce̾na¬
rius ccutem & quinonest pastor. cuius non
sunt oues propriȩ : uidit lupum uenientem &
dimittit oues. & fugit: Non pastor. sed mercen¬
narius uocatur: qui non pamore intimo oues
dominicas. sed adtemporales mercedes pascit:
Mercenarius quippe est qui locum quidem
pastoris ten&. sed lucra animarum non quȩ¬
rit : Terrenis commodis inhiat honore prȩ¬
lationis gaudettemporalibus lucris pasci¬
turꝰ in pensa sibi ab hominibus reuerentia lȩ¬
tatur : Istȩsunt &enim mercedes mercen¬
narii: ut ꝓeo ipso quod in regimine laborat.
hic quod quȩrit inueniat & abhere ditate gre¬
gis inposterum alienus existat : Vtrũ uero
pastor sit anmercennarius cognosci ueraci¬
ter non potest: sioccasio necessitatis de est:
Tran quillitatis enim tempore plerum que
ad gregis custodiam sicut uerus pastor sic &iã¬
enim mercennarius stat: sed lupus ueniens

Expanded text:
oves diligunt, merito nomen pastoris peroves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. 2. Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens
Abbreviated transcription (Latin):
Iudistis fractres carissimi exlectione
euangelica eruditionem stram
periculum nostrum: Ecce enim
is quinon accedenti dono sed essen¬
tialiter bonbs est . dicit: Ego sum
Apastor bonus: atque eiusdembo¬
nitatis formam quamnos imitemur ad¬
iungit. dicens: bonus pastor. animã suam
ponit pouibus suis: Fecit quod monuit
corpussuum & sanguinem uester&. &
ouesquas redemerat carnissuȩ alimen¬
to satiar &: Ostensa nobis est de contẽp¬
tum ortis. uia quam sequamur : a sposita
forma cui inprimamur : Primum nob
est exteriora nostra miseri corditer
ouibus eius impendere : postremũ uero
si necessesit &iam mostem nostram
peis dem ouibus ministrare : Aprimo
autem hocminimo ꝑuenitur adpostre¬
inum hoc maius:Sedcũ in conpara¬
bilit᷑ longe sit melior anima qua uiuimus a ter¬
rena substantia quam exterius possidemus
qui nondat ꝓouibus substantiam suã quando ꝓ
his daturus est animam suam : Et sunt non¬
nulli qui plus terrenam substantiam quam

Expanded text:
udistis, fratres charissimi, ex lectione evangelica eruditionem vestram, periculum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit,corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
pater decȩlo dabit sp̃m bonũ petentibus se:
ut ꝓfecto ostendat quia qui exse ipsis mali
sunt ꝑ acceptam sp̃s gratiã boni pos sunt
effici: Sp̃m bonum p&entibus dandũ a pa¬
tre pollic&ur : quia siue fidem spem car¬
tate siue alia quȩ lib& bona cȩlestia deside¬
sp̃s donum tribuuntur: Hinc est enim qđ

Expanded text:
Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desidesancti Spiritus donum tribuuntur. Hinc est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
dare filiis uestris. quanto magis pater
uester decȩlodabit spͥm bonum p&ent¬
busse: Malos autem uocat discipulos
qui utique quantum adhumanũ i pet
iudicium bonierant quia nimiru nemo ẽ
qui in hacuita acunctis ueleat immunis
esse delictis. salomone ad firmante qui ait :
quia non est homo iustus interra qui faciat
bonum & non pecc& Vnde ꝓuide dñs
qui grauibus peccantium reatibus grãdio¬
rapenitendi medi camenta demonstrat :
ipse cortidianos electorũ erratus. qui uer¬
bo maxime uel cogitatu contingunt: co¬
tidianis orationum studiis doc& debere cu¬
rari quos int̾ alia sic orcre prȩcepit : &
dimit te nobis debita nostra sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris Velceste
malos appellat discipulos quia in compa¬
ratione diuinȩ bonitatis. omniscreatu¬
ra malaes se ꝓbatur. Dicente dño nemo
bonus nisi unus ds̃ Cum tamen pasticipa .I.¬
creaturabona fieri posse cognoscitur:
Vnde & dñspia ꝓmissione testatur. quia

Expanded text:
dare filiis vestris, quanto magis Pater dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, quantum ad humanum judicium spectat, boni erant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participacreatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
temnere possimus adño postulemus. ille
auditum auestat. ac nosdesperatione futu¬
rorũ r&ro respicere id est ea quȩ reli¬
quimus patiatur labentis sȩculi. commoda
uirulenta requirere : Recte nam que
inmutatioboni ꝓpositi nociua & concupis¬
centiȩ carnalis rep&itio ueneno scorpio¬
nis quod r&ro idest in cauda gestat. com¬
paratur cum dicitur: aut si p&ierit ouum
numquid porrig& illi scorpionem:
Hec itaque p&amus adno carissimi ut scili¬
c& alimentum nolns pure caritatis. sincerȩ
fidei cestȩ speitribuat ut duritiã odiorũ
ut ꝑfidiȩ uirus ut aculeum nobis desperatio¬
nis qui ad caducar&rahere sol& auferat
& absque ulla dub&ate quod p&imus acci¬
piemus : Ait enim uiridica uoce iohannes
a postolus quia quȩ cumque p&ierimus se¬
cundum uoluntatem eius. audit nos: Sed&
ipse dñs cestam nobis fiduciam dat̃ impe¬
trandi que recte p&imus cum subi ungit:
siergo uos cum sitir mali mostis bona data

Expanded text:
temnere possimus, a Domino postulemus; ille temnere possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Haec itaque petamus a Domino, fratres, ut, scilicet, alimentum nobis purae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes apostolus, quia quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data
Abbreviated transcription (Latin):
nentes autẽ indño miseri cordia circum¬
dabit : &plenitudolegis est diletio omnis
enim ler in uno sermone impl&ur¬
dilig s ꝓximũ tuum sicut te ipsim :&iterũ . di¬
lectio pximi melum non operctur
Non est autẽ m&uendũ nesi gratia dilectionis
adno pia deuotione quȩ nemurs sintimo aex
corde dicamus panem nostru cotidianum
det nobr hodie illecor nostrũ rigore odiorũ
constringi ꝑmittat : Hunc & enim rigorẽ
ꝑduritiã lapidis insinuat cum dicit: quis au¬
tem ex uobis patre p&it panem num quid
lapidem dabit illic non est formidandum
nesi fostitudinẽ fidei contra hostis antiqui
temptamenta prȩcemur. toto excorde
dicentes. Dñe auge nobis fidem ille nos infide¬
litatis sinat interire uenenis : Iure enimno¬
mine serpentis uirus infidelitatis. quod pip¬
sum generi humano as ꝑsum ẽ exprimitor
cum dicitur: Aut si piscem p&it. num quid
propisce serpentem dabit illi : non estti¬

Expanded text:
rantes autem in Domino misericordia circumrantes autem in Domino misericordia circumdabit , et: Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impleturDiliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est ti
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus & hocdicere : qui piscis in eo fidei
fluctibus tunditur nec ꝑimitur ita fides
firma quantis lib& aduersantis mundi
pressuris inpugn&ur. in conuulsa psistat.
immo &iam decestamine gloriosior ex¬
istat adiuuante illo quimissis ad predican¬
da eiusdem fidei dona discipulis ait inmundo
prȩsuram habebitis. sed confidite. ego uici
mudũ : Porro ꝑouum speinostrȩ cestitu¬
do figuratur quia in ouo nondum f&us cer¬
nitur sed futurȩ auis fotus speratur:
Et fideles quique nec dum in prȩsenti supnȩ
patriȩ gloriã quã credunt intuentur sed
futura sperando prȩstolcntur : Vinde
dicit a postolus : si a utẽ quod non uidemus
speramus ꝓpacientiam expectamus:
Haec igitur sunt fratres caris simibona
quȩ principalitꝰ adño p&ere hȩc iustitia
regnidĩ quam ante omnia quȩrere de¬
bemus fides uidelic& spes & caritas quia
sicut scriptumẽ. iustus exfide uiuit spe¬

Expanded text:
Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei nquietis maris fluctibus tunditur, nec perimitur, ita fides firma, quantislibet adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles quique nondum in praesenti supernae patriae gloriam, quam credunt, intuentur, sed futuram sperando praestolantur. Unde dicit Apostolus: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Haec igitur sunt, fratres charissimi, bona quae principaliter a Deo petere, haec justitia regni quam ante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide vivit . Spe
Abbreviated transcription (Latin):
nihil illi ꝓdess&: Caritas autẽ uerei est: qua
& dñm extoco corde. tota anima tota uistute
& pximũ tamquã nos ipsos diligere p̃cipimur⁊
nectantũ ꝓximis &amicis uerũ &iam inimicis.
pfectus quisque bene ficiũ dilectionis impen¬
dere deb& dño dicente: diligite inimicos ues¬
tros bene facite his qui oderunt uos oͬrate ꝓꝑ
sequentibus & calumniantibus uos. ut sitis filii
patris uestriqui in cȩlis est: In pisce autẽ fides
non ficta exprimitur ⁊ quo modo enim piscis
subtegimento aquarum nascitur. uiuit & ali¬
tur sic & fides quȩ indm̃ est quȩ alterius uitȩ
gaudia ꝑlamenta prȩsentia fl&us que re¬
quirit In uisibilit incorde gignitur : in uisibili
gratia sp̃s ꝑ aquã baptismatis consecratur :
in uisibili auxilio diuinȩ ꝓtectionis. nedeficiat
nutritur in uisibilium prȩmiorũ intuitu.
quȩ que uol& bona operatur memor illius
a postolici quia quȩ uidentur temporalia s̃.
quȩ autem non uidentur merna sunt:

Expanded text:
 vera est, qua et Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam nos diligere praecipimur. Nec tantum proximis et amicis, verum etiam inimicis perfectus quisque beneficium dilectionis impendere debet, Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia, per lamenta praesentia, fletusque irrequietos, in corde gignit; invisibili gratia spiritus per aquam baptismatis consecratur; invisibili auxilio divinae protectionis, ne deficiat, nutritur; invisibili praemiorum intuitu, quaecumque valet, bona operatur: memor illius Apoquae autem non videntur aeterna sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu interni arbitris. p&ere uel
quȩ rere uel cȩlestis regni aditũ pulsare
pbantur: Neq: enim ꝓph&a dicer& ꝓpe
est dñs omnibus inuocantibus eũ in ueritate
sinon aliquos dnm in uocare sed non in ueri¬
tate cognoscer&: Inuocant quippednm
ueritate qui in hoc quodorando
illius implere satagunt qui dicturiei in
oratione & de mitte nobis debita nostra
sicut & nos demittimus debitoribus nostris
illud eius mandatum impleuerunt quo

Expanded text:
conspectu aeterni arbitri petere, vel conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate , si non aliquos invocare Dominum, sed non in veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum in veritate, qui in hoc quod orandoillius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
magna pȩnitentiȩ remedia ostendit
dicens ꝑ prȩcursorẽ suũ genimina ui pe¬
rarũ quis ostendit uobis fugere auent urc
ira facite ergo fructus dignos peniten¬
tiȩ : Et paulo post qui hab& inquit duas
tunicas d& non habenti & qui hab&escas
similitꝰ facict: Ipse leuiorib: cotidianis¬
que nostriserratibus sine quibus hȩc ui¬
ta transigi non potest : cotidiana con¬
fessionis. &intꝰ cessionis mutuȩ medica¬
menta concessit dicens ꝑ apostolũ iaco¬
iũ confitemini altꝰ utrũ peccata uestra
&orate ꝓinuiem ut saluemini: Ipse
rogari ut prȩst&amat qui animos in¬
opum adse rogandu. largusdonator eri¬
git: omnis inquiens quip&it accipit &
qui quȩrit inuenit & pulsanti a peri&ur
Non ergo dubitandum quod p&entes accipic¬
mus quȩ rentes inuenimus pulsantibus
nobis aperi&ur quia nimirum fallere
non potuit ueritas quȩ ꝓmisit: Sed hoc
est uigilantius intuendũ : quia no nomnes
quicoram hominibus orare uidentur. in

Expanded text:
 poenitentiae remedia ostendit,  poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in
Abbreviated transcription (Latin):
nouerit. quia qua hoc distrietione iudic&ur
ignorat tremens cum ꝓph&a ꝓclam&
ne intres iniudiciũ cũseruotuo. quia non
iustificabitur in conspectut uo omnis uiuens
Et cum beato iob: siiustificare me uoluero.
osmeum condem nabit me si innocentem
ostendero: prauum me conꝓbabit :
Memor semꝑ illius aposto lici sermonis quia
si confite amur pec cata nostra fidelis &
iustus est. ut remit tat nobis pec¬
ta nostra. &emund&nos abom
iniquitate: Sidixerimus qm̃ ñ
peca uimus mendacẽ facimus eũ . & uer¬
bũ eius non est in nobis: Neque rursus
quis piã considerata peccatorũ suorũ qua¬
litate seu quantitate: a p&enda uenia
mentẽ desperando reuoc&. neminem
uis asuorum putredo uulnerũ sui magni
tis fiduciam. quo dipse conditor noster.
medicus nobis fieri Ipse adnos uenire In
carne ipse in firmitates nostras suscipere
ut sanr& dolores nostros ut auferr&
obtulit ipse magnis peccantiũ ammissis¬

Expanded text:
noverit, quia qua hoc districtione judicetur noverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me comprobabit . Memor illius semper apostolici sermonis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitis fiduciam quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, obtulit, ipse magis peccantium admissis