comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Est ⁊ aliud ⁊ c̃. describit
et aliter duuitem aua¬
rum qui cum om̃ia ha¬
beat bona. nichilominꝰ
ninula parcitate se cru¬
ciat nesciens cui ꝯg̾get.

Expanded text:
Est et aliud malum. Describit, et aliter divitem avarum, qui cum omnia habeat bona, nihilominus nimia parcitate se cruciat, nesciens cui congreget.
Abbreviated transcription (Latin):
titur. qui iure qiͣ ini¬
quus ponderator ab¬
honunatur adomino
quia suas in iurias
grauiores qm̃ dñi m̃¬

Expanded text:
it, qui jure quasi iniquus ponderator abominabitur a Domino, quia suas injurias graviores quam Domini me
Abbreviated transcription (Latin):
Laput .t. mens cua
quia regit cotum
corpus cogitationũ
talis mons qui h̾s
sciãm circum asioĩs
uon in ablatio ne
cirnis s suꝑ flui¬
catum cordis.

Expanded text:
aput tuum. Mens tua, quia regit totum corpus cogitationum,talis mons, qui habet scientiam circumcisionis, non in ablatione carnis, sed superfluitatum cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis quia¬
prestat quia mens
nr̃a tanto ualen¬
tẽporaliũ despicit
qͣnto se auctori eaꝵ¬
ne subdidit filii ãt

Expanded text:
tudinis stat, quia nimirum tra tanto valentemporalium despicit, quanto se auctori eanem subdidit. Filii aut
Abbreviated transcription (Latin):
mni quam theusauri
magnuet in saciabiles.
⁊ eluis est uocare ad oc¬
lera cum caritate quam
ad uitulum sagmatum
cum odio. uir iracundꝰ
prouocat rixas qui pa¬
ciens est muig̃at᷑ suscͥitatas.
iter pigrorum qͣi sepes
spmarum. uia iustoꝵ
absque offencliculim fi¬
luiis sapiens letificat pa¬
trem ⁊ stultus homo des¬
picit matrem fuam stul¬

Expanded text:
uam thesauri magni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia iustorum absque offendiculo. filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
litatem uł qmͣlibet
aliam quia ut pessu¬
lum hostium: sic cã
de tinet pcc̃m qua re¬
mota remouetur⁊
sub lato pcc̃o patet

Expanded text:
litatem, et quamlibet aliam: quia ut pessulum, ostium; sic causa detinet peccatum, qua remota removetur, et sublato peccato patet
Abbreviated transcription (Latin):
mians pauꝑessimilig ẽ.
hymbri uehementt m
quo paritur fames qui
derelinqiunt legem lau¬
dant impium qui custodiunt succ̃e

Expanded text:
ians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succe
Abbreviated transcription (Latin):
iuitie conseruare in
malum dñi sui. Pere¬
unt enim inͣ afflictioẽ
pessima. enerairit fi¬
lium qui erit in sum¬
ma egestate. sicut e

Expanded text:
iciae conservatae in malum domini sui. Pereunt enim in afflictione pessima, generabit filium, qui in summa egestate erit. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiendam clarita¬
tem sapĩe celestis
preparat iam suꝑ¬
ne lucis iusioni
eruditus margari
reo ornatu maiorẽ
in suꝑ gratioremq
fulgorem gemine
ardentis annectit.

Expanded text:
cipiendam claritatem sapientiae coelestis praeparat, jam supernae lucis visioni eruditus margaritreo ornatui, majorem insuper gratioremque fulgorem gemmae ardentis annectit.
Abbreviated transcription (Latin):
de sponsum attollit
et se passuram ꝓmuit
quia patit᷑ eo p̃sidente
qui est refrigeriũ et
refectio

Expanded text:
de sponsum attollit,et se passuram promittit quod patitur, eo praesidente, qui est refrigerium et refectio
Abbreviated transcription (Latin):
mula de manu cap¬
tantis: querit euad̾e
sic nit̾e̾.: ut audicore
tuo salubrĩt insticu¬
to ip̃e asponsione
mal uelox cursu uisu
acerrimumis Unde

Expanded text:
mula de manu captantis quaerit evadere, tantum nitere ut, auditore tuo salubriter instituto, ipse a sponsione animal, velox cursu, visuque acerrimum.
Abbreviated transcription (Latin):
teu .i. auidendo dor¬
cas num cupatur.
anis aũt uolando al¬
ta petere consueuit¬
et tu cum indocendis
occuparis subdit is
hendendis malorũ
insidiis et iurtutum plentiam:¬
ge qͣtenus explero
p̃dicandi negocio ad
suꝑna tnͣsuolare. et
celestis uite pascua
mnerearis intrare:¬
nec peeceptorem nec prin¬
cipem parat estate cibũ
sibi et congergat minesse
quod comedat. sq̃ueqͦ

Expanded text:
t a videndo dorcas nuncupatur. Avis autem, volando altare petere consuevit. Cum in docendis occuparis subditis,hendendis malorum insidiis, et virtutum penge: quatenus expleto praedicandi negotio, ad superna transvolare, et coelestis vitae pascua merearis intrarenec praeceptorem, nec principem parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. S
Abbreviated transcription (Latin):
suo flagella discipli¬
ne et incorde doctri¬
nam sapĩe ne forte
ꝑ ignorantiam nõ¬
agnoscat delictorũ
pericula ⁊ multipli¬
centur ei crimina
ꝓquib cadat mnina¬
cant ignorantie mee et multiplicent.
delicła mea et pecrata mea habundent
et inadam in conspectu ad uersarioꝵ¬

Expanded text:
suo flagella disciplinae, et in corde doctsapientiae: ne forte per ignorantiam noagnoscat delictorum pericula, et multiplcentur ei crimina, pro quibus cadat incant ignorantiae meae et multiplicentur delicta mea et peccata mea abundent et incidam in conspectu adversario
Abbreviated transcription (Latin):
meor et galideat mimicus meus cñe
pater et deus uite meene derelinquas
me incogitatu illorluim ex tossen¬
undum tiam oculorum meorum. nede
deris in om̃e desiderium auerte
ame auferꝰ me uentris concupis¬
contia et cnisubitus ne apprehendant¬
me et animo irreuerenti. et infriico¬
netradas me doctrinam oris audite filis¬

Expanded text:
m et gaudeat inimicus meus? domine pater et deus uitae meae, ne derelinquas me in cogitatu illorum. extollentiam oculorum meorum ne ihi et omne desiderium auerte me uentris concupiscentias, et concubitus concupme; et animae irreverenti et infrunine tradas me. Doctrinam oris audite, fili
Abbreviated transcription (Latin):
milli dubium est quod
et ortus et urteritus ho¬
nunum deo notus sit
plantatum est euellereis
quia mysai̾a legimus.
ammore tuo dñe cõcepi¬
mus et parturiumus
re lianis est cum deum

Expanded text:
Nulli dubium quod et ortus et interitus hominum, Deo notus sit plantatum est evellere. Sed quia in Isaia legimus: A timore tuo, Domine, concepimus, et parturivimus, natus est, cum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ hoc ⁊ cͥ. non est ig
factos ab ip̃o retraht̃
⁊ mesroris de musci¬
pula subu̾tunt. hecici
quoq qui hoĩes se du¬
cunt districtũ ñ eua¬
dent iudicium:¬

Expanded text:
pter hoc. Non est ignfactos ab ipso retrabunt, et in erroris muscipula subvertunt. Haeretici quoque, qui homines seducunt, districtum non evadent judicium
Abbreviated transcription (Latin):
Neque eñi ⁊ ci semper
enim tenebeas
tatur horror. ⁊ qnͣto
minus disc̾nit quis
que circa se sunt . ta¬
tomag̃ metuit. im¬
dic ad u̾sa pauitans
sic egỹptii criduoma¬
ximas tenebras paci¬
ebantur qͣs nec sol¬
nec lua nec selle po¬
terant illuminare et
ubicumq racebant in¬
mio t̾core pauebant
Q aũt dicit tristes ꝑ¬
sonꝗs eos t̃ruisse potu¬
it feri ut demones ali¬
qua fantas mata in¬
geent que eos ad au¬
gm̃tum penaiꝵ ext̃re¬
rent ꝑsecutores qͦ
fid̾i ⁊ u̾itatis circũ¬
dant tenebre pc̃coꝵ
qi ignorant solem ius¬
ciae/ nec p̃dicatores
illuftrant eos fulgore
doctrine hos ⁊̃ sonitͥ
descendens .i. ꝯmina¬
no celestis ꝑturbat

Expanded text:
Neque enim. Semper enim tenebras comitatur horror: et quanto minus discernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, undique adversa pavitans. Sic Aegyptii triduo maximas tenebras patiebantur, quas nec sol, nec stellae poterant illuminare, et unicunque jacebant, nimio terrore pavebant; quod autem dicit. Tristes personas eos terruisse, potuit fieri, ut daemones aliqua phantasmata ingererent, qui eos ad augmentum poenarum exterrerent. Persecutores quoque fidei et vertitatis, circumdant tenebrae peccatorum, quia ignorant solem justitiae, nec praedicatores illustrant eos fulgore doctrinae. Hos etiam sonitus descendens, id est comminatio coelestis perturbat
Abbreviated transcription (Latin):
bonis amici consiliisqͥ¬
anima dulcoratur amicum tuum. ⁊
amicum patris tui ne cdimiseris. et
domum fr̃is tui ne ingrecliaris indie

Expanded text:
bonis amici consiliisnima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die
Abbreviated transcription (Latin):
mino ne metuas ob
inbecillitate tuam di¬
uirra non posse serua¬
re mandata nec te rur¬
sum putes tuis imple¬
re uirib posse uł tua
naturali scĩa nosse. si
non ꝑ illiꝰ legem instru¬
aris s potiꝰ undicendo
⁊ inagendo eiꝰ quere

Expanded text:
Ne te metuas ob imbecillitatem propriam divina non posse servare mandata, nec te rursum autumes haec tuis implere viribus posse, tua et naturali scientia nosse, si non per illius legem instruaris; sed potius et in discendo, et in agendo ejus quaere
Abbreviated transcription (Latin):
Leua est sub capite.
cum corda fidelium
⁊ ad sub diũ peregrina¬
tionis dat d̾s dextera
lia dei dona dunispe
nĩtem roborat. est sub

Expanded text:
eva ejus sub capite meo. Cum corda fidelium et ad subsidium peregrinationis dat Deus: dextera lia Dei dona, dum per spem mentem roborat, est sub
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam u  ope pecc̃ orl non enimscis
ue fimra sit illus subu̾sio. non place¬
at tibi in uiria iniustorum sciens qm̃
usq ad inferos non placebit impiuis.
longe esto abhomine potestatem haben¬
te occidendi et non suspicaberis timorẽ
comunionem mortis cito. qm̃ in medio
taqueoꝵ ingredieris et suꝑ dolentium
arma ambulabis scdm uirtutem tuã

Expanded text:
gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tua
Abbreviated transcription (Latin):
simlca. et ipa ꝑuemunt adinitima
corcłis qͣuo modo si argento sordido or¬
nare uelis uas fictile. sic labia tumer.¬
ta cum pessimo corde sociata lablis su¬
is in telligitur inimicus cum in corde
tractauerit dolos. qn fub miserit. no¬
cem suam ne credideris ei. qn. .uii. ne¬
quitie sunt in corde illius. Squi openit
oclium fraudulenter reuelabit᷑ mall¬
tra eius in consilios qui fodit foueam
incidet in eam. et qui uoluit lapidem
reuertetur ad eum lingua fallax
non amat ueritatemet os lubricum

Expanded text:
simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractauerit dolos. quando submiserit uocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilioincidet in eam, et qui volvit lapidem revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ut comedat oul¬
trum in gutt᷑e statu¬
it qñ is qui diuina¬
eloquia sedulus me¬
ditatur discreta ex

Expanded text:
 ut comedat, cultrum in gutture suo statuit, quando is qui divina sedulus meditatur eloquia, discreta ex
Abbreviated transcription (Latin):
Uirs cuꝑido ⁊ c̾ aua et tenati sine ratione ẽ¬
caut a substantia ⁊ hominili
uido ad quid aurum. qͥ¬
aceruat exanimo suo in¬
iuste alii congregat : et inbonĩs ulius

Expanded text:
tenaci sine rationubstantia, et homini vido ad quid aurum? Qacervat ex animo suo injuste aliis congregat, et in bonis illius
Abbreviated transcription (Latin):
moda bonoꝵ copia.
qiͣ iam dulcedinẽ ĩ¬
regru celestis p̃liba¬
ui q̃ mͥ in celis para¬
ta sunt ip̃o reuelan¬
te cognoui inoxq
ad eum con u̾sa qui
sibi hoc reuelat gr̃as
agit ꝓbeneficiis:
sub¬

Expanded text:
moda bonorum copia, quasi jam dulcedinem regni coelestis praelibavi, quae mihi in coelis parata sunt, ipso revelante cognovi: moxque ad eum conversa, qui sibi hoc revelat, gratias agit pro beneficiis. su
Abbreviated transcription (Latin):
riter illos ꝑdiclisti in aqͥ¬
ualida. lla enim nox
cognita est ante a patrib nr̃is ut uere
scientes quib uiramentis credidunt d¬
nimequiores ẽẽnt. suscepta est ãt appło

Expanded text:
riter illos perdidisti in aqvalida. Illa enim nox cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis crediderunt animaequio
Abbreviated transcription (Latin):
acciones omñium bo¬
singłoꝵ quid in occul¬
to cogitent/ c̃ta lance
discernat. unde subd̃¬
qñ quem nicħ late
nouimꝰ in cuticłis q̃
agimꝰ in memoriam
reducimꝰ. aq illius
flagitamꝰ auxiliumset
tunc non solũ oꝑas ⁊
cogitationes dirigit.

Expanded text:
actiones omnium bomalorum quid in occulto cogitent, certa lance discernit, unde subdquando, quem nihil latere novimus, in cunctis, quae agimus, in memoriam reducimus, atque illius flagitamus auxilium: et tunc non solum opera, sed cogitationes dirigit.
Abbreviated transcription (Latin):
ponderator
la domino opera tua et
dirigentur cogiitiones
cue. muersa ꝓpter se¬
met ip̃m oꝑatus est do¬
minus impium quoque

Expanded text:
ponderator la domino opera tua, et dirigentur cogitationes uersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque
Abbreviated transcription (Latin):
in celis oritur lum̃
nebusla tegitur ca¬
ro quia sicut clari¬
tate sua ꝓcellit ob¬
scuritatem uebule
sic sp̃ał creacura
corporalem p̃cellit
dignitatem̃.

Expanded text:
In coelis oritur lumen, nebula tegitur caro, quia sicut claritate sua praecellit obscuritatem nebulae, sic spiritualis creatura corporalem praecellit dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Precepit d̾s inlege di¬
erum mensium et
annorum obseruan
ut intelligamꝰ om̃ia
maxime placere qd̃
sua discretione illos

Expanded text:
praecepit de dierum, mensium et annorum observantut intelligamus omnia maxime placere quod osua discretione illos
Abbreviated transcription (Latin):
Anuna autem
oꝑantiũ aussa
dñica impinga¬
bit᷑ qr ꝑ fecta su¬
ꝑnoꝵ dulcedine
reficiet᷑. uñ sic
.m.uel qui piiz
ꝓ chño laboribus
in sudant in mar

Expanded text:
Anima autem operantium jussa dominica impinguabitur, quia perfecta supernorum dulcedine reficietur; unde: Sicut .; vel, qui piis pro Domino laboribus insudant, immar
Abbreviated transcription (Latin):
todit in nocentis uiam. inpietas aute
peccatorem supplantat.. st quasi diues
ciimi nichil habeat et
tis diuitiis sit. ⁊ edemp

Expanded text:
todit innocentiam: impietas vero peccatorem supplantat. Est quasi dives, cum nihil habeat: et tis divitiis sit. Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
afferens ⁊̃ m̃i oris a¬
iractum. suscipiat .i.
in trogantem me de
erudiat. et utraque
unũ faciens oscłm pa¬
cis afferat. loquitur

Expanded text:
afferens, etiam mei oris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de udiat, et utraque unum faciens, osculum pacis afferat. Oscular
Abbreviated transcription (Latin):
blandm̃itis temp¬
tat instabilem:
cum p̃parasse fa¬
tetur . at h̾eticr. ĩ
cunctis que agũt
uictimas sesue
salucis droĩmo¬
tũt. nani. ⁊ dñs

Expanded text:
blandimentis tentat instabilem.-cum praeparasse fatetur. At haeretici in cunctis quae agunt victimas suae salutis Deo immot
Abbreviated transcription (Latin):
dan. errantes colebant in¬
utos serpentes et bestias
suꝑ uacuas in misisti illis
multitudinem mutorũ
animalium inuindc̃am

Expanded text:
dam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
cura est ergo discipline dilectio est et cdi¬
lectio custodia est legum illuis. ustoditio
deo concupiscentia itaq sapientie dedu

Expanded text:
cura ergo disciplinae dilectio est: et dilectio, custoditio legum illius est; custoditio m. Concupiscentia itaque sapientiae du
Abbreviated transcription (Latin):
pandamus occul¬
ca quia inimicus
licet blandiatur de¬
cipere temptat:¬
bum ad u̾sus ꝓximum
tuum cõmoriatur inte
fidens qm̃ non te disrũ¬
pet afacie uerbi parti¬
rit fatius tamquam
gemitus partus infor¬

Expanded text:
pandamus occulta: quia inimicus, licet blandiatur, decipere tentatbum adversus proximum tuum? commoriatur in te fidens, quoniam non te disrumpet. A facie verbi parturit fatuus tanquam gemitus partus inf
Abbreviated transcription (Latin):
bili operatione ꝑ
docendo querit au¬
cunditatem locuti¬
Sonis sic int̾miscẽt¬
p̃dicationi ut non
Urecedant a tramite

Expanded text:
bili operatione per docendo quaerit nditatem locutione sic intermiscentdicationi, ut non recedant a tramite
Abbreviated transcription (Latin):
ce aũt heretici et
scisimatici qui ueri¬
tatem dei in in iusti¬
cra decinent et tñ¬
datium et ꝓu̾itate
indoctrine sue si¬
mulacris colund li¬
cet eloq̃ntra aut
ficta uirtute palli¬
ent fragilia m̃ Et
⁊ feda cogitano eoꝵ
et uta ceno sordidi¬
or qr ignorant fac¬
torem suum et eua¬
nescunt incogita¬
tionib sius. sensum
num et trenum
luꝙ̃ fingunt errã¬

Expanded text:
ce autem haeretici et schismatici, qui veritatem Dei in injustitia detinent, et mendacium pro veritate in doctrinae suae simulacris colunt, licet eloquentia aut ficta virtute pallient, fragilia tamen et et foeda cogitatio eorum, et vita coeno sordidior; quia ignorant factorem suum, et evanescunt in cogitationibus suis. Sensum num et terrenum lucrum fingunt; erran
Abbreviated transcription (Latin):
est signum. ubi mauis
multe sunt claude et qd̃¬
cumq crades munera
et appende datum uero
et acceptum om̃e descis¬
statera dolosa abhomi¬
ꝑis qmͣ potentis libeat
uł sua errata leuio¬
ra qmͣ aliorum pu¬
tat uł qui imponũt
in humeros hominũ
honera inportabilra
lił qui bonzi inpubli¬
co mala mococilto
agit ab honinabił ẽ
dommno.

Expanded text:
est signum ubi manus multae sunt clude et quodcumque trades numera et adpende datum vero et acceptum omne describStatera dolosa abomiperis quam potentis librat; vel sua errata leviora quam aliorum putat; vel qui imponunt in humeros hominum onera importabilia; vel qui bona in publico, mala in occulto agit, abominabilis est Domino.
Abbreviated transcription (French):
micorum de equalitate
statere et ponderum de
acquisitione et multoꝵ
et paucoꝵ. de corruptiõe
emptionis et negotratoꝵ
et de multa disciplina fi¬
ltorum. et seruo pessimo.
latus sangumare super
mulietem nequlam boñu

Expanded text:
micorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum et paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
dei que nouit imple¬
re contempint leaden
ꝑũse intelligendo ac
docendo corrũpit. Illu¬
sor est ⁊ ille qui pro¬
missa eius. qͣi parua¬
Despicit ac iram distĩc¬
tionis qiͣ tołabilem
sꝑuit Nec non ⁊ ille
qui ꝓximoꝵ simplici¬
insultat. Ideoq dem̃
hꝰimodi illusorem m̾to
dunia abhõiat᷑ iusticia
tia ut racob aĩt t̾ena

Expanded text:
Dei, quae novit, implere contemnit, vel eadem perverse intelligendo ac docendo corrumpit. Illusor est et ille, qui promissa ejus, quasi pradespicit, ac iram districtionis, quasi tolerabilem; spernit. Necnon et ille qui proximorum simpliciinsultat. Ideoque omnem hujusmodi illusorem merito divina abominatur justitia. cant. Sed horum pruden
Abbreviated transcription (Latin):
nou est timen dũ
ꝙ tibi de riscr
cum arguitur
con tu melias
in ferat  s hoc
potuis pro uiden¬
dum ne tractus
ad odium in de
fiat peior ideoq
tibi aliquotiens
ab eius correctio¬
ne non tue timi¬
ditatis s dilectio¬
nis eius gr̃a ces¬
sandum.

Expanded text:
Non est timendum ne tibi derisor, cum arguitur, contumelias inferat; sed hoc potius providendum, ne tractus ad odium pejor fiat: ideoque tibi aliquoties ab ejus correptione, non tuae timiditatis, sed dilectionis ejus gratia cessandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquite post oblaras
epulas addit et ite mo¬
nita. ut quos ꝑ ceptis sue
in carnationis imsteriis
reficit doctrine parit̃ in

Expanded text:
Relinquite. Post oblatas epulas addit et vitae monita, ut quos perceptis suae incarnationis mysteriis reficit, doctrinae pariter in
Abbreviated transcription (Latin):
larbole grece larine
sum liuidines ꝙd uoca¬
bulum idõ salomon
huic oꝑi imposiutiut
non uixta lutam. In¬
telligamꝰ q̃ dicit. Inqͦ do¬
minũ ꝑabolice turbis
locuturum signficat
sicut et noĩe suo et¬
regno pacisico regniu

Expanded text:
 Graece, Latine similitudines; quod vocabulum ideo Salomon huic operi imposuit, ut non juxta litteram intelligamus quae dicit: in quo Dominum parabolice turbis locuturum significat, sicut et nomine suo regno pacifico, regnu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo docuit. oꝑe comple¬
uit. ut de doctrina sua
uurantes oꝑib ꝯfirmaret
tornatiles quia inꝑꝑm¬
tornacura ceteris est ꝓ¬
intior artib ⁊ quia in

Expanded text:
verbo docuit, opere complevit, ut de doctrina sua mirantes, operibus confirmaret. Tornatiles, quia in promtornatura caeteris est promptior artibus: et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
Id est qui uutatẽ fidei
et sinceritatem legis nõ
custodit. s implicatur
erroribus uanis.
pitalitatem et ut tem¬
ꝑantes sin̾is inuictu et
uestitu honesti moribus
largi insusapiendis fr̃ib
inprincipio enm non fint
canta luxuria cibi et potͦ
et tanta ambitio uestiũ
turrium et palatiorum

Expanded text:
Id est, qui unitatem fidei, et sinceritatem legis non custodit, sed implicatur erroribus variis. pitalitatem, et ut temperantes simus in victu et vestitu, honestioribus largiri suscipiendis fratribus. In principio non fuit tanta luxuria cibi et potus, nec tanta ambitio vestium, et turrium et palatiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerso labore suo et afflicti¬
one sp̃c qͥ sub sole cruciar
est cuncti dies eius labo¬
ribus et erumpnis ple

Expanded text:
erso labore suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus bus et aerumnis ple
Abbreviated transcription (Latin):
hibemꝰ.de clinat eñi¬
ad sinistram qui inuistꝰ
ost de clinat eñi ad
dextami qui sibi uult
arrogare ꝙ iustꝰ est
de clinat adexi ͤᷤ qui
de suis uirib p̃siumt
de clinat adsinistram qͥ
p̃sueͣ tragilitate desꝑat

Expanded text:
hibemur. Declinat ad sinistram, qui injustus est; declinat ad dexteram, qui sibi vult arrogare quod justus est; declinat ad dexteram, qui de suis viribus praesumit; declinat ad sinistram, qui pro sua fragilit
Abbreviated transcription (Latin):
riatur se deum patrem habere. ide¬
R. uiocam amus gͦ si sermones illius ue¬
uo cus  ri sint et temptemus que ũe¬
a tura sunt illi et sciemꝰ que¬
erũtnouissima illiꝰ. Si enim¬
est uerus filiꝰ dei suscipiet il

Expanded text:
atrem Deum se habere videamus ergo si sermones illius ri sunt et temptemus quaetura sunt illi et sciemunovissima illius si enimest verus filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
supra iguem incendi
auam desinit
qui dina iudicia
rep̃hendunt/ subsan¬
tum matris/ despitĩt
quia de ip̃a exeunt
qui ccͣ eam locuntur
s ñ erant ex nobis

Expanded text:
supra ignem, incendiuquam desinit.Qui divina judicia reprehendunt, subsantum matris despiciunt, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur. sed non erant ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
guit iraas ⁊ domum
insinum indignati¬
onem maximamqͥ
aũt non pot̾ sermo
bonus est ei suꝑ datũ
optimum. qui aũt

Expanded text:
guit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Qui autem non potest, sermo bonus est ei super datum optimum. Qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
Liscine continentes
multas aquas s apr̃
⁊ doctrine ad portã¬
du̾m eos qui erunt
in cingulo meroris
piscine sunt nusla
plenaria introiciõe
utriusq multiplita¬
tis que erit filia

Expanded text:
iscinae. Continentes multas aquas sapientiae et doctrinae, ad potandum eos qui erunt in cingulo moeroris, piscinae sunt in illa plenaria introitione utriusque multiplicitatis, quae erit filia
Abbreviated transcription (Latin):
fiat filia priidenis hereditas uno suo
namꝙ̃ confundit in contumelia fit gẽ¬
nitorio prlrem et luirum confundit¬
audor. et abimpiis non mindrabitur
abutri sq autem inhonorabitur: usi¬
uscatalule ca inluctu in portuna na

Expanded text:
Filia prudens hereditas uiro suo: nam quae confundit, in contumeliam fit genitoris. patrem et uirum confundit et ab impiis non minorabitur: ab utrisque autem inhonorabitur. musica in luctu inportuna na
Abbreviated transcription (Latin):
longiore. et qui obedit
patri: refrigerabit ma¬
tres qui timet ch̃m ho¬
norat parentes ⁊ quasi
clñis seruiet his qui se
genuerunt inoꝑe et ser¬
mone et onani pati en¬
tia honora patremnĩ
ut suꝑ ueniat tͥ bñchictio
ad̾o i b̾ndictio illius in
nouissimo manet.e¬
nelictio patris firmas
domos filiorum male¬
dictio autem matris era¬
dicat fundamenta. non
glorieris incontumelia
patris tul. non est enun
tibi gloria s confusio. glo

Expanded text:
longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi benedictioa Deo: et benedictio illius in novissimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autem matris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: glo
Abbreviated transcription (Latin):
parua. est aũt robusti
cortiais ⁊ purpurei
que ad curandas ius¬
cerum molestias ua¬
let. que ꝓsui breuitate
aquibꝰdam int̃ ħbas
odiferas reputatur
memores ad paciendũ
ꝓdño sunt parati. M¬
namomũ est arbor
breius s odorifera ⁊
dulcis ꝙnerei coloris
ad meclicine usum
fistule duplo p̃stans
⁊ significat illos qui
se in firmos reputãt
ponitur cuiamomũ
cinerei. coloris. quia
ꝑrecordationem dñĩos
passionis oritur nobis
despectus. nr̃e uͥtutis¬
nã libani q̃ alta et
robusta sunt de m̃ost¬
rant sublimes scõꝵ
actiones et orationes.

Expanded text:
parva: est autem robusti corticis et purpurei, quae ad curandas viscerum molestias valet, quae pro sui brevitate a quibusdam inter herbas odoriferas reputatur,memores, ad patiendum pro Domino sunt parati. Cinnamomum est brevis arbor, sed odorifera et dulcis, cinerei coloris ad medicinae usum fistulae duplo praestans. Et significat illos qui se infirmos reputant,ponitur cinnamomum cinerei coloris; quia per recordationem Dominicae passionis oritur nobis despectus nostrae virtutisna Libani, quae alta et robusta sunt, demonstrant sublimes sanctorum actiones et orationes.
Abbreviated transcription (Latin):
ator declit sciam cre¬
ature sue qua sibi¬
inp̃senti consuleret
seruiret. unde noe
archam facere iussit
inqua ip̃e et ꝓgenies
euis saluarentur ⁊ c̃

Expanded text:
ator dedit scientiam creaturae suae, qua sibaesenti consuleret, serviret. Unde Noe arcam facere jussit, in qua ipse et progenies ejus salvaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
eruit nũꝙͣ directis
inn̾ib currunt sic
herecici.
Nam uinea .no. pul¬
chee cum supͣ uineas
ideo sunt expellendi
qui eani uolunt per
hereses scindere.
ca columbini coedis

Expanded text:
erint, nunquam directis itineribus currunt, sic haeretici. Nam vinea nostra. Pulchre, cum supra vineas ideo sunt expellendi, qui eam volunt per haereses scindere. ca columbini cordis
Abbreviated transcription (Latin):
eo d̾s pactum sta¬
tuit ue ultra ꝑde¬
ret aquis dilmuii
omnem carnem
significat autem
rectores qui int̾

Expanded text:
eo Deus pactum statuit, ne ultra peret aquis diluvii omnem carnem . Significat autem rectores, qui int
Abbreviated transcription (Latin):
conualescente iniqua
consuerudine. hic error
tamqͣm lex custoclitus
est. ⁊ tyrannorum im¬
perio colebantur figm̃
talhos quos in palam
homines honorare nõ

Expanded text:
convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ facta adiuues¬
ut uel ingeniũ anime
Uł corꝑis tui iures ad¬
patranda facinora tra
pulchre dixit laboreᷤᷤ
na quia sunt qui scd̾m
ꝓpħam ut ⁊̃ inique
agant laborant et
heretici qũatũ lãborẽ
utinam lateret.
tus sum cłis¬
ciplinam etͦ increpationib̾
et magistris non melina¬
ui aurem meam. p̾ene fui

Expanded text:
rum facta adjuves vel ingenium animi vel corporis tui vires adpatranda facinora contradpulchre dixit, labores na, quia sunt qui juxta Prophetam, ut inique agant, laborant, eretici quantum laborem utitus sum disciplinam, et increpationibuset magistris non inclinavi aurem meam? Pene fui
Abbreviated transcription (Latin):
et risus dentuim et ing̾s¬
sus hominis emntiant de illo ẽst cor¬
rectio lender mira con trimeliosi. et est
uidicium quod non probatur eẽ bonũ¬
afenta sint ouia. Et est tacens et ip̃e ẽ pru

Expanded text:
et risus dentium, et ingressus hominis enuntiant de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi: et est judicium, quod non probatur esse bonum: et est tacens, et ipse est pru
Abbreviated transcription (Latin):
ad littani quia expul¬
sus de paradiso homo
serpente locutꝰ ÷ ueci¬
tetigit ut exiliũ lon¬
gum cum labore sus¬
ferat. ⁊ in sudore uul¬
nem .s ⁊ doctorem

Expanded text:
a litteram, quia expulsus de paradiso homo serpente locutus estetigit, ut exsilium longum cum labore sufferat, et in sudore vulSed et doctorem
Abbreviated transcription (Latin):
Post parie rẽ paries
qui ab euis aspecti
nos se ducit morta¬
licatis coriditio est
qmͣ peccando me¬
riumus qui ita c̃o¬
diti sumus ur si ns̃
peecaremꝰ em̃s electi
diuina lum̃ in de¬
fessi oerneromi ad qi¬
÷ in tuendũ ꝑpanci
ꝑ fectiores cum labo

Expanded text:
Post parietem. Paries, qui ab ejus aspectu nos seducit, mortalitatis conditio est, quam peccando meruimus, qui ita conditi sumus, ut si non peccaremus, omnes electi divinum lumen indefessi cerneremus: ad quod intuendum perpauci perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ ilisticie quo ing̾di.
debeas diligent disce
⁊ incunctis que age̾
disponis sollicitꝰ adꝙ̃
bras recta iuidentiũ
occłoꝵ tuos p̃cedere
g̾ssus. bonum opus
ditando preindere.

Expanded text:
Iter justitiae, quo ingredi debeas, diligenter edisce, et in cunctis quae agere disponis sollicitus ad qbras recta videntium oculorum tuos praecedere gressus, bonum opus,ditando praevidere.
Abbreviated transcription (French):
iniqͥ qi epulis delecta¬
tur acquisitis. Uł c̾te
uinũ dampnatoꝵ
bibunt et esurientib
spicas tolle gaudent
ut ẽẽ moris impioꝵ¬

Expanded text:
i quasi epulis delectantur appositis, et certe vinum damnatorum bibunt et esurientibus spicas tollere gaudent, ut esse moris impio
Abbreviated transcription (Latin):
iurun. signa ulne sie igrs car descit set
scd̃m uirtutem hominis sic iracundia il¬
liuis erit et scd̾m subam suam exaltabit
iram suam xertamen festinatum incen¬
det ignem et lis festinans effundat san¬
guinem.s et ligna testisicãs inded edacẽs¬

Expanded text:
im ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltabit iram suam. Certamen festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adduc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ anunal sit. et spiret
orbes cursu suo exple¬
at ut ait poeta Inter¬
ea magnum solcircũ¬
astra sp̃ce intus alit tocã¬

Expanded text:
 animal sit, et spiret, et orbes suos cursu expleat, sicut et poeta ait: Interea magnum sol circumastra Spiritus intus alit. Qua
Abbreviated transcription (French):
equitatem et omneisemt¬
rit sapĩa cortuum. ensc̃a
anime tue p̾lacuent cõl¬
siliũ custodiet te et prudẽ¬
tia seruabit te: nt erua

Expanded text:
equitatem, et omnem semitrit sapientia cor tuum, et scientia animae tuae placuerit: Consilium custodiet te, et prudentia servabit te, ut erua
Abbreviated transcription (Latin):
enim maloꝵ recorda¬
tio non minuitur
⁊ p̃̾sentiũ tem pestas¬
augetur. ⁊ ñ nec hñt
spem remedii qr pñĩa¬
simulantes. non stu¬
dent em̃dationi sũn

Expanded text:
m malorum recordtio non minuitur, praesentium tempestasaugetur. Unde nec habent spem remedii, quia poenitesimulantes, non student emendationi; un
Abbreviated transcription (Latin):
Per fectioqui ꝑ¬
erit. melior est
con sũmata iusti¬
cia qmͣ in choata
et ortitionis epy¬
logi. qmͣ exordia.
hic c̾tam̃. ibi uie¬
Hiuc arroganti
contrarius est qͥ
in eunͣgło pauper
spũ legitur.¬

Expanded text:
Perfectio. Qui perit. Melior est consummata justitia, quam inchoata, et orationis epilogi quam exordia; hic certamen, ibi vicHuic arroganti contrarius est, qui in Evangelio pauper spiritu legitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui abscondit stulticiã
cliai. qmͣ homo quiabs¬
condit sapĩam suam. ue¬
runtam̃ reuertimini in
his qͣ procedunt de drẽ
meo. non est bontim
ominem irreuerentiam

Expanded text:
qui abscondit stultitiam am homo qui abscondit sapientiam suam verumtamen reveremini in his quae procedunt de ore meo non est enim bonum omnem inreverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
am. Desideria occidĩt pigrum noluerũt
enim quicquam manus eius oꝑari.
totadie concupiscit et desiderat. qui
autem uistus est. tribuet et non cessa¬
bit. hostie impioꝵ abhominabiles que
offeruntur ex scelere. estis mendax

Expanded text:
am. Desidia occidit pigrum: noluerunt enim quicquam manus ejus operari: tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax
Abbreviated transcription (Latin):
u in ueniens requiẽ
animab uris. qui
eñi uere timet d̾m
non pot̾ eẽ sine fide
plent hominem uir¬
tutib ⁊ deo accepta¬
hilem faciunt. unde
hõi bono in ꝯspectu
declit ds̃ sapĩam et

Expanded text:
t invenietis requiem animabus vestris . Qui enim vere timet Deum, non potest esse sine fide, plent hominem virtutibus, et Deo acceptabilem faciunt. Unde: Homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba /non ad salucem
animaꝵ s ad usum
sue nequicie male ĩ¬
cos litigando cõu̾tit
unt. s subtectis / in do¬
mo sordidas reddũt
set h̾eticus limpidissima
celestis orac uli inita

Expanded text:
um, non ad salutem animarum, sed ad usum suae nequitiae male incos litigando convertitunt, sed subjectos in domo sordidos reddunt, et haereticus limpidissima coelestis oraculi verba
Abbreviated transcription (Latin):
Terrenis lucris uł
quib libet negociis
quia płib intentus
minor est ad singu¬
la sensus.
Suscepta cura regi¬
lunis inpar inueni¬
tur quisq ad singu¬
ad multa nec sua

Expanded text:
terrenis lucris, vel quibuslibet negotiis, quia pluribus intentus minor est ad singula sensus. Suscepta cura regiminis impar invenitur quisque ad singuad multa: nec sua
Abbreviated transcription (Latin):
ues est ꝑ bona oꝑa con fi¬
dit millo qiͣ qui in ur¬
be in expugnabili que
a nullo hoste possit supe¬
rarił at qui uirtutum
in opia ang̾tant᷑. Ideo ce¬
lestib egent diuitiis quia
noxio pauore ciment pro
dño duros tolerare labores
Abscondunt ⁊ c̃.
Si ergo uerax
et saplens esse
de sideras ddiũ

Expanded text:
es est, per bona opera confidit in illo, quasi in urbe inexpugnabili, quae a nullo possit hoste superari; at qui virtutum inopia coangustantur, ideo coelestibus egent divitiis, quia noxio pavore timent duros pro Domino tolerare labores.-- Abscondunt odium Si ergo verax sapiens esse desid
Abbreviated transcription (Latin):
arit gyrum steslarum aut
numam aqm aut solem¬
aut lunam rectores orb̾
terrarum deos putarie¬
runt. qͦrum si specie de¬
lectati dos putauerunt

Expanded text:
aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem, & lunam, rectores orbis terrarum Deos putaverunt. 3. Quorum si specie delectati, Deos putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ma tua. non de fraudes¬
illum libertate. neq in oꝑpem dereliqͣs
illum. pecora cibĩ sut attende illis
et si sunt utilia ꝑserierẽt fũi tib̃is ⁊c̃. siai b

Expanded text:
ma tua non defraudesllum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. uasi qui ap¬
prehendit umbram. et
ꝑsequitur uentum. sic
qui atcendit ad lusa mẽ¬
datia. scd̃m hoc uisio sẽp¬
niorum ante faciem ho¬
minis similitudo alteriꝰ
hominis. ab inmudo
quid mũdabitur et am̃e

Expanded text:
prudentes. Quasi qui apprehendit umbram, et persequitur ventum: sic et qui attendit ad visa mendacia. Hoc secundum hoc visio somniorum: ante faciem hominis, similitudo alterius hominis. Ab immundo quis mundabitur? et a me
Abbreviated transcription (Latin):
anime deficiebant traductiones libi¬
taneus enim illis et insꝑatus timor
suꝑ uienerat. einde siquis ex illis de¬
cidiss custodiebatur in carcere sine f

Expanded text:
animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sine f
Abbreviated transcription (Latin):
dolet causa llentris et ctͣ ꝰgula non pamici¬
cit possũt infalsis a¬
nnas heretici in telli¬
gi qui om̃ia ficte fa¬
ciunt qiͣ animalũ
consultores cum sinit
ꝓditores. unde aitendi¬

Expanded text:
 Causa ventris. Pro gula, non pro amicia. Possuntt in falsis amicis haeretici intelligi, qui omnia recte faciunt, quasi animarum consultores, cum sint proditores. Unde, Attendi
Abbreviated transcription (Latin):
tet. mystice aũt
qui pane u̾bi fide¬
lit̃ dispensat. et
testimonium ue¬
ritatis et non occł¬
tat inp̃senti et in
futuro benedicet᷑
tos subuertit. que
sensum minunt

Expanded text:
tet . Mystice autem qui panem verbi fideliter dispensat, et testimonium veritatis non occultat, in praesenti, et in futuro benediceturtos subvertit, quae sensum minuit
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hensa falsitate
hereticorinm inten¬
tionem praue uo¬
luntatis iutuꝑat.¬
sũt enĩ qͥ cũ ñ possit᷑
actu peccare. no¬
lunt inuoluntate
quiescere.

Expanded text:
e haereticorum, intentionem pravae voluntatis vituSunt enim, qui cum non possunt actu peccare, nolunt in voluntate quiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
iuirtutũ altitudine et
p̃ciosiorib cibis et in
agnitionẽ medela sit
congrua ur̃is uulneri¬
bus si uułna ħ̾etis.
dentes apacria alter
clunib ałt̾uis capite
imposito se sustentant
ordinat᷑ in cedentes
primus fert ultimus
tãmũ fn̾ur peimo fatiga¬
to ultimus succedit
canib inseq̃ntib ꝑdii
meca cꝰ rnib dorso ĩ¬
positis illesi euadunt
caligantib occłis ser¬
pentem comedunt

Expanded text:
virtutum altitudine et pretiosioribus cibis, et in agnitione, quae medela sit congrua vestris vulneribus, si vulnera habetis. dentes a patria, alter clunibus alterius capite imposito se sustentant, ordinatim incedentes, primus fert, ultimus tantum fertur, primo fatigato, ultimus succedit, canibus insequentibus per dumeta cornibus dorso impositis illaesi evadunt. Caligantibus oculis serpentem comedunt
Abbreviated transcription (Latin):
uia timere deum et inomini. sapientiã
duspio legi set non est sapienti a
nequiie disciplina et non est cogitatus
tie nequitia et in ipsa execratio et est in

Expanded text:
a timere Deum et in omni sapientia dispositio legis et non est sapientia nequitiae disciplina et non est est nequitia, et in ipsa execratio: et est in
Abbreviated transcription (Latin):
chresqui deliciatur
nitet qui in tenera
s: et ille reus tene¬
tur qui furti cõs¬
cuis querente poss¬
essore non indicat
et ne metu ꝑ sone
potentioris se exci¬
sec saddit. qui ti

Expanded text:
chre: Qui deliciatur nitet, qui in tenerased et ille reus tenetur, qui furti conscius, quaerente possessore non indicat. Et ne metu personae potentioris se excuset, addit: Qui ti
Abbreviated transcription (Latin):
honꝰ meũ leue. reꝑies.
Et eñi reprobiꝰ in hac ui¬
ta latum intrant. it
ac uuidie nouissimo li¬
gatis manib ⁊ peclib
mutent᷑ intonebras ex

Expanded text:
onus leve reperies. Etenim reprobi in hac vita latum intrant iter, at in die novissimo ligatis manibus et pedibus mittentur in tenebras.
Abbreviated transcription (Latin):
te . .i. adiones equitatis
dum inchoant᷑ arte
uidentur et anguste
dum uero ꝓfec̾tum ca¬
piunt tam ex ꝯsuenidi¬
ne spatiose identur
et late ꝓpha testante
qui cum incipiens dño

Expanded text:
t, actiones aequitatis, dum inchoantur, arctae videntur et angustae; dum vero profectum capiunt, jam ex consuetudine spatiosae videntur et latae, Psalmista testante, qui cum incipiens Do
Abbreviated transcription (Latin):
trina prii. facił. erat q̃n
cornelius cum domo sua
t̃ audientes. mox crede¬
bant: et accepto sp̃u lin
fidei catholice peudens qͥs¬
que dum cathezizatur
facilius ꝑcipit. qm h̾etici

Expanded text:
trina prudentium facilis erat, quando Cornelius cum domo sua,ter audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sfidei catholicae prudens quisque, dum catechizatur, facile percipit; quam haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑium. et rinxit princi¬
pes ingente sua. in lege
dñi indicauit congrega¬
tionem et uidit dñi ia¬
cob et infide sua ꝓbatris
est ꝓph̾a. et cogratus est
in u̾bis sius fidelis qui ui¬
ilit dñm lucis et inuoca¬
uit ch̃im om̃ipotentem ĩ
oppugnando hostes circum¬
stantes undiq in oblatio¬
ne uiri in pmolati. et in¬
tonuit de celo cdñs insoni¬
tu magno auditam fecit
uocem suam. et contri¬
ut principes syriorum
et om̃s diices philistiim

Expanded text:
perium, et unxit principes in gente sua. In lege Domini judicavit congregationem, et vidit Dominum Jacob, et in fide sua probatus est propheta. Et cognitus est in verbis suis fidelis, quia vidit Dominum lucis; et invocavit Deum potentem, et in oppugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati. Et intonuit de coelo Dominus, et in sonitu magno auditam fecit vocem suam, et contrivit principes Tyriorum, et omnes duces Philisthiim;
Abbreviated transcription (Latin):
pagani. In iuneis ec¬
cłe inflorib fides in
fructib uirtutes in
malis puintis martiruĩ
de signatur. in his sin¬
guł sponsa dilecti sui
presentiam querit

Expanded text:
pagani; in vineis, Ecclesiae; in floribus, fides; in fructibus, virtutes; in malis Punicis, martyrium designatur. In his singulis sponsa dilecti sui praesentiam quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
apparentis est hu¬
manitat ẜ magis
curam mortalium
occłis ostend̾e ⁊ se
potius mira culis
⁊ misticis locutio
fateri. unde se ma
nis quam filium

Expanded text:
s humanitatis suae magis  mortalium oculis ostendere, et se potius operum miraculis ac mysticis locutionfateri. Unde multo nis quam Filium
Abbreviated transcription (Latin):
minum animalium
et ꝓcellaꝵ ne deficiat
⁊ crescunt hoĩes aĩa¬
ntia g̾mina d̾s ut
sira uita subsistant
excitat et in die ui¬
dicii genus humanũ
aqͣtuor uentis amor¬
te excitabit:¬

Expanded text:
minum, animalium et procellarum, ne deficiat, crescunt, homines, animantia, germina, Deus, ut sua vita subsistant, excitat: et in die judicii genus humanum a quatuor ventis a morte excitabit
Abbreviated transcription (Latin):
te et diuerse ꝑsone
iñ fides una est in
eis unũ baptismum
ñ alia ante legem.
alia sub lege. s in u
na pace uno timore
ꝯstituta:¬

Expanded text:
ae et diversae personae, tamen fides una est in eis, unum baptista, non alia ante legem, alia sub lege, alia subd in una pace, uno timore constituta
Abbreviated transcription (Latin):
Sit ueua .s. sit doctri¬
na sua et quecumq
nascunt᷑ ex ea inbene¬
dictione eccłe ⁊ letare
cum ea cui ab adoles¬
centra .l. ex quo credi¬
disti ꝯiunctus es.

Expanded text:
Sit vena. Sit doctrina tua, et quaecunque nascuntur ex ea, in benedictione Ecclesiae; et laetare cum ea, cui ab adolescentia, id est ex quo credidisti, conjunctus es.
Abbreviated transcription (Latin):
inilericia panem ilum et bibe cum
galldio unum tuum qͣr deo placent o¬
ꝑa tua õmni tempore sint uestimenta
tua candida et oleum de cãpite tuo nõ
de ficiet ꝑ fruere uita cum rhxore quam

Expanded text:
in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ignoranter. et non uo¬
lens facit et innoiissimo
manifestat malitiam su¬
am. nequam est ocuilus
liuidi. et aduertens faci

Expanded text:
ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faci
Abbreviated transcription (Latin):
omni operẽ tuo crede ex fide anime
tue hec est enim ꝯseruatio mandator
qui ccedit deo attendit mandatis .¶ ec̃
qui confidit in illo non minoratus¬
erit. timenti deum non occurrent ma¬
la s intemptatione deus ilum. con¬
senombit. et libab̾it amalls sapiens¬
non odit mradata et iusticias ⁊ non

Expanded text:
omni opere tuo crede ex fide animae tuae, haec est enim conservatio mandatorum. Qui credit Deo, attendet mandatis, et qui confidit in illo, non minorabitur. Timenti dominum non occurrunt mad in temptatione deus illum conseruabit et liberabit a malis. sapiensnon odit mandata et iustitias, et non
Abbreviated transcription (Latin):
unde alibi male cogirãs
homo multo dampno
affligitur. et si ꝑinci¬
osus fu̾it ⁊ amimnam
suam apponet. cum
mam in uitꝰ dabit.

Expanded text:
ulit: Male cogitans homo multo damno affligetur; et si perniciosus fuerit, et animam suam apponet. Quiamam invitus dabit.
Abbreviated transcription (Latin):
hec est plebs eccłe
que inualida
in iurias siras ul
unde dicit cum psal¬
mista esto michi in
lapidem fortissimũ¬
et in domum mu¬
nitionis ut salues
me qr petra mea. et
munitio mea es tu.

Expanded text:
Haec est plebs Ecclesiae, quae invalida, quia injurias suas ulcunde dicit cum Psalmista: Esto mihi in lapidem fortissimum, in domum munitam, ut salves me, quia petra mea et munitio mea es tu.
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑm atestatione
clarescant
in scrlitabilis consilii
ordinata ⁊ quis eñi
tiouit. qrͣ ds usq
ad illud tp̃c iudeos
excecaui̾t.

Expanded text:
et operum attestatione clarescant. inscrutabilis consilii ordinata est: quis enim novit quare Deus usque ad illud tempus Judaeos excaecaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uudei facilius
conu̾tantur ⁊ eccła
de illis ꝯu̾tendis ꝓlus
Recte post g̾ssus calci¬
atos. uinctura femi¬
umum laudatur qr

Expanded text:
ut Judaei facilius convertantur, et Ecclesia de illis convertendis plus Recte post gressus calceatos, junctura femorum laudatur:
Abbreviated transcription (Latin):
sic parabola in orẽ stuil¬
torum iuditium de ter¬
minat causas et qui im¬
ponit stulto silenturm
iras mitigat. icut ca¬
nis qui reuertitur ad
uomitum. suum si com.¬
prudens qui iterat stulti

Expanded text:
sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stulti
Abbreviated transcription (Latin):
mreritus est hominis et
iumentorum et eqͣ iur isq
conditiosicut moritrr ho¬
mo. sic et illa moruintur.
simiłr spirant om̃ia et ni

Expanded text:
eritus hominis et iumentorum, et equa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur. Similiter spirant omnia, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
Que sit huiꝰ sobrreta¬
esis custodiende gr̃a sub¬
dendo demostrat collũ
cibos trahicimꝰ in corpꝰ
reficiendum et u̾ba p¬
feamus quibiis secreta cordis ꝓximis de¬
claramus .i. doctores qui et uͥbis instru¬
unt et cibum salutis in ꝯmissa sibi m̃e

Expanded text:
Quae sit hujus sobrietatis custodiendae gratia subdendo, demonstrat. Collumcibos trajicimus in corpus reficiendum, et verba proferimus, quibus secreta cordis proximis declaramus, id est, doctores qui et verbis instruunt, et cibum salutis in commissa sibi me
Abbreviated transcription (Latin):
Odor inguiture uox
p̃sentis dodtrine mno¬
dore fama absentis de¬
signatur ⁊ideo umo
illa pp̃ fragrantiam
uircutum hec malis
ob suauitatem absentis
fame conparatur.

Expanded text:
» In gutture vox praesentis doctrinae, in odore fama absentis designatur. Et ideo vino illa propter flagrantiam virtutum, haec malis, propter suavitatem absentis famae, comparantur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣl generalem in fert de morte sententi¬
ams q̃d in numertibił iulcitudo ĩt̾eat¬
⁊ et paulatim ꝯsumat᷑
et tnseat uno quoq¬

Expanded text:
si generalem infert de morte sententiam, quod innumerabilis multitudo intereat, et paulatim consummatur et transeat, unoquoq
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quia iusti crea¬
tionis ordinẽ ser¬
de penitente. respi¬
ciet eos qui naturã
humane creatiõis¬
custodiuint et se
peccando ⁊umentis¬
non sequitur In multi¬
pl tione iustoꝵ letabitur uulgus ͥcũ
impii sumꝑserint principatum ge¬
met ppłs. Uir qui amat sapĩam. le¬
tificat patrem suimi qui autem ni¬
trit scortum ꝑdet subam/ rex uistuis
erigit t̾ram cuir auarus. destruet eã

Expanded text:
dicit, quia justi, creationis ordinem serde poenitente: Respiciet eos, qui naturam humanae creatiocustodiunt, et se peccando jumentinon sequetur. In multione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemit populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scortum, perdet substantiam. Rex justus erigit terram, vir avarus destruit eam.