comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timendum est. qͥa mors peccatoꝵ
pessima. Ideoq ꝓpt̾ spem. in me¬
moria et̾na erit iustus: ꝓpt̾ ti¬
morem. ab auditu malo nõ ti¬
mebit. Erit em̃ auditus malus¬
quo nullus sit maior. qͣnͣdo di¬
cet᷑ sinistris. Ite in ignẽ et̾num.
ab hoc auditu malo: iustꝰ nõ time¬
bit. Erit eñĩ ad dext̾am inter il¬
los:. qͥbꝰ dicet᷑. Uenite benedicti patͥs
mei: ꝑcipite regnũ. In hac aũt ui¬
ta que media ante sũma bona et
tnte sũma mala. ducit᷑ in medio
tione bonoꝵ et̾noꝵ nulla sc̃i ma
la quecũq in hac uita exꝑit᷑ homo.
in cõparatione ignis eterni nec
cõparanda sũt: in hac gͦ medie¬
tate uite illud qͦd audiuimꝰ nunc
ex eũgłio tenere debemꝰ. Qͥ credit
inqͥt in me: licet moriat᷑ uiuit.

Expanded text:
timendum est, quia mors peccatorum pessima : ideoque, propter spem, in memoria aeterna erit justus; propter timorem, ab auditu malo non timebit. Erit enim auditus quo nullus sit major, quando dicitur sinistris: Ite in ignem aeternum . Ab hoc auditu malo justus non timebit, erunt enim ad dexteram, inter illos quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . In hac autem vita, qua mediante summa bona et ante summa mala ducitur, in medio tione bonorum aeternorum nulla sunt, et mala quaecunque in hac vita experitur homo, in comparatione ignis aeterni nec comparanda sunt: in hac ergo medietate vitae illud quod audivimus nunc ex Evangelio tenere debemus: Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vivit .
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ dñs iħs xp̃s.Imaginibꝰ sublatis.
fulget p̃sentia imꝑatoris. Ergo cũ
transierit quisq ad dñm. aufe¬
ret᷑ uelam̃. Sonabat enĩ uox
moysi ꝑ uelũ: ⁊ facies moysi nõ
apparebat. Sic ⁊ mͦ iudeis sonat
uocẽ eaꝵ audiũt. faciẽ sonantis
nõ uidẽt᷑. Uolũt gͦ ut auferat᷑ ue¬
lam̃:. Transeant ad dñm. Tunc
enĩ nõ auferunt᷑ uetera sed cõ¬
dunt᷑ in thesauro: ut iã sit scri¬
ba eruditꝰ in regno dei. ꝓferens
nec noua sola. nec uetera sola.
Na sᷤ noua sola aut uetera sola ꝓ¬
tuleritꝰ. nõ ẽ scriba eruditꝰ in reg¬
no dei. ꝓferens de thesauro suo

Expanded text:
ristus. Imaginibus sublatis fulget praesentia imperatoris. Ergo cum transierit quisque ad Dominum, auferetur velamen. Sonabat enim vox Moysi per velum, et facies Moysi non apparebat. Sic et modo Judaeis sonat vocem earum audiunt, faciem sonantis non vident. Volunt ergo ut auferatur velamen? Transeant ad Dominum. Tunc enim non auferuntur vetera, sed conduntur in thesauro, ut jam sit Scriba eruditus in regno Dei, profereus nec nova sola, nec vetera sola. Nam si nova sola, aut vetera sola protulerit; non est Scriba eruditus in regno Dei proferens de thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
facis : qͥ in lege głaris. ꝑ p̃uarica¬
tionẽ legis dm̃ inhonoras: nom̃
enĩ dei ꝑ uos blasphemat᷑ in gen¬
tibꝰ. Certe de his manifestũ ẽ dicere
dñm. dicũt enr̃ i nõ faciũt. Sũt gͦ
scribe illi. sed nõ eruditi in regno
qͦmͦ potest malus hõo bona loquiͥ
cũ scriptũ sit ipso dnõ dicente. bonꝰ
homo de bono thesauro cordis
su ꝓfert bona:: ⁊ malus homo
de malo thesauro cordis sui ꝓfert

Expanded text:
in Lege gloriaris, per praevaricationem Legis Deum inhonoras. Nomen enim Dei per vos blasphematur in Gentibus ? Certe de his manifestum est dicere Dominum, Dicunt enim, et non faciunt. Sunt ergo Scribae illi, sed non eruditi in regno quomodo potest malus homo bona loqui; cum scriptum sit, ipso Domino dicente, Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ iħs xp̃s increpat. qͦd habeãt
claues regni celoꝵͥ neq ipsi in¬
trent. neq alios intrare ꝑmiitãt.
rep̃hendens scilicet phariseos et
scribas. doctoresq legis uideoꝵ. De
qͥbꝰ alio loco ait. Que dicũt facite.
que aũt faciũt facere nolite. Nicũt

Expanded text:
ristus increpat, quod habeant claves regni coelorum, neque ipsi intrent, neque alios intrare permittant; reprehendens scilicet Pharisaeos et Scribas, doctores Legis Judaeorum. De quibus alio loco ait: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
minare : Agatha dix̃. Ego xp̃m
cõfiteor labiis. ⁊ corde nominare
etis cecidit. ⁊ opp̾ssit cõsiliariũ
iudicis nomine siluanũ. ⁊ amicũ
eiꝰ nomine falconiũ. quoꝵ cõsi
lio ꝑpetrabat scelus. Sed ⁊ omĩs
ciuitas cathenensiũ ad hũc terre¬
motũ exagitata ẽ. Deniq om̃s ci-¬
ues cucurrer̃ ad secretariũ iudi¬
lũ sustinerẽt. Tuc̃ qͥntianꝰ fugiens.
ex uno latere t̃remotu exagita¬

Expanded text:
minare. Agathe dixit ego christum confiteor| labiis . et corde inuocare etis cecidit . et oppressit consiliarium iudicis . nomine salui| num . et amicum eius nomine falconium . quorum consi| lium perpetrauerat sceleram. Sed et omnis ciuitas| cathenensium  terremotus exagitata est. Denique| omnis ciues cucurrerunt ad secretarium iudelum sus| stinerent. Tunc quintianus fugiens . ex uno latere terre| motu metu
Abbreviated transcription (Latin):
Ite gͦ ad uendentes. Hoc facere cõ¬
suestis. Nos aũt nõ uob̃ damꝰ.
Quare: Ne forte nõ sufficiat nob̾
⁊ uob̃̾. Quid ẽ nõ sufficiat: Non
desꝑatione dictũ ẽ: sed sobria
⁊ pia humilitate. Quamuis enĩ bonꝰ
habeat bonã cõscientiã: unde scit
quẽadmodũ iudicet ille quẽ ne-¬
mo fallit: Habet cõscientiã: nõ
illũ gtillãt crimina in corde cõ¬
cepta. sed ꝓpt̾ cotidiana quedã
uite humane peccata licet bona
cõscientia sit. tam̃ dic̃ deo dimnit¬
te nob̾ debita nrã: qͥa fec̃ qͦd seqͥt᷑.
sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debita debito¬
ribꝰ nr̃is. Fregit panẽ esurienti
ex corde: uestuit nudũ ex corde:
de oleo int̾iore fec̃ oꝑa bona. et
tam̃ in illo iudicio trepidat ipsa

Expanded text:
Ite ergo ad vendentes; hoc facere consuestis. Nos autem non vobis damus. Quare? Ne forte non sufficiat nobis et vobis, Quid est, non sufficiat? Non desperatione dictum est, sed sobria et pia humilitate. Quamvis enim bonus habeat bonam conscientiam; unde scit quemadmodum judicet ille quia a nemine fallitur? Habet bonam conscientiam, non illum titillant crimina in corde concepta; sed propter quotidiana quaedam vitae humanae peccata, licet bona conscientia sit, tamen dicit Deo, Dimitte nobis debita nostra: quia fecit quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Fregit panem esurienti ex corde, vestivit nudum ex corde: de oleo interiore fecit opera bona, et tamen in illo judicio trepidat ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. Sate nobis de oleo
Hoc querebãt qͦd cõsueuerãt: id
ẽ alieno oleo lucere: ad alienas
laudes ambulare. Date nob̾ de
oleo urõ: qͥa lãpades nr̃e extin
gunt᷑. At ille. ne forte inqͥunt
nõ sufficiat nob̃ ⁊ uob̃. ite potiꝰ
ad uendentes ⁊ emi te uob.Nõ
cõsulentiũ sed irridentiũ ẽ ista
responsio. Quare ixridentiũ. Qa
sapientes erãt: qͥa sapientia e¬
rat in illis. N õ enĩ sapientes de
suo erãt : sed illa in illis erat sapi¬
entia de qͦ scriptũ ẽ in quodã
libro. qͣdicet contẽptoribꝰ suis
cũ uenerĩt ad mala que illis
minata ẽ. Et ego urẽ ꝑditioni
suꝑridebo. Quid mirũ ẽ qͥa sapi¬
entes irridẽt fatuas: Quid ẽ irri¬
que solebritis bene uiuere qͥa uos
homines laudabãt. Quob̾ oleũ
Quantomagis nõ acqͥesceretis ad¬
ulatoribꝰ. ⁊ intꝰ oleũ portaretis:
⁊ ꝓpt̾ bonã cõscientiã omĩa bona
oꝑa faceretis. Tũc diceretis. E men¬
dauit me iustꝰ in miscdia. ⁊ argu¬

Expanded text:
entes: Date nobis de oleo Hoc quaerebant quod consueverant, id est, alieno oleo lucere, ad alienas laudes ambulare. Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstine: Ne forte, inquiunt, non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. Non consulentium, sed irridentium est ista responsio. Quare irridentium? Quia sapientes erant, quia sapientia erat in illis. Non enim sapientes de suo erant: sed illa in illis erat sapientia, de qua scriptum est in quodam libro, quae dicit contemptoribus suis, cum venerint ad mala, quae illis minata est: Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid mirum est, quia sapientes irrident fatuas? Quid est irriquae non solebatis bene vivere, nisi quia vos homines laudabant, qui vobis olQuanto magis non acquiesceretis adulatoribus, et intus oleum portaretis, et propter bonam conscientiam omnia bona opera faceretis: tunc diceretis, Emendabit me justus in misericordia, et argu
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniet hora dix̃ ipse dñs. qͥndo
om̃s qͥ sũt in monum̃tis audient
uocẽ eiꝰ: i ꝓcedent. Ergo ad tubã¬
nouissimã surrexer̃ om̃s. Pruden¬
tes aũt ille tulerãt oleũ secũ in
uasis suis. Stulte uͦ ille nõ tulerãt
lerãt oleũ secũ in uasis suis: Quid
ẽ in uasis suis: In cordibꝰ suis. Unde

Expanded text:
Veniet hora, dixit ipse Dominus, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus, et procedent . Ergo ad novissimam tubam surrexerunt omnes. Prudentes autem illae tulerunt oleum secum in vasis suis: stultae vero illae non tulerunt lerunt oleum secum in vasis suis? Quid est, in vasis suis? in cordibus suis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
esterno die qͥ affuistis ꝓ¬
missionẽ nrãm tenetis:
que hodie nõ solis uobis
sed pluribꝰ etiã qͥ cõuener̃ dño ad¬
iuuante reddenda ẽ. Que sint de-¬
cẽ uirgines quaꝵ sũt qͥnq pruden¬
tes qͥnq stulte: nõ facile indagari
potest. Ueruntam̃ scđ̃m ea que cõ¬
tinet ipsa lectio quã caritati ur̃ẽ
etiã hodie uolui recitari. qͣntũ mͥ
dñs intellectũ donare dignat᷑. nõ
mͥ uidet᷑ ista parabola uel similitu¬
do ad eas solas ꝑtinere que ꝓpria
⁊ excellentiori scĩtate uirgines in
eccła nominant᷑. qͣs etiã usitatio¬
re uocabulo scĩmoniales appellare
cõsuenimꝰ: sed nisi fallor hec simili¬
tudo ad uniuersã eccħ̃ã ꝑtinet.
Quãuis ⁊ si illas solas intelligeremꝰ
que scĩmoniales uocant᷑: nunqͥd
decẽ sũt: Absit ut tanta uirginũ
multitudo ad tã exiguũ numerũ
reuocet᷑. Forte aũt dicat aliqͥs. Qd
si multe sũt nomine: ⁊ tã pauce
sũt in ueritate ut uix decẽ inueni

Expanded text:
esterno die qui adfuistis, promissionem nostram tenetis: quae hodie non solis vobis, sed pluribus etiam qui convenerunt, Domino adjuvante, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque prudentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae continet ipsa lectio quam Charitati vestrae etiam hodie volui recitari, quantum mihi Dominus intellectum donare dignatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam Ecclesiam pertinet. Quamvis etsi illas solas intelligeremus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsis qͥnq sũt prudentes: ⁊ qͥnq
fatue. Quare gͦ appellate sũt qͥnq
⁊ quare uirgines. priꝰ uideamꝰ: et
deinde cet̃a cosideremꝰ. Omĩs anima
in corpore ideo qͥnario numero cen¬
set᷑. qͥa qͥnq sensibꝰ utt᷑. Nichil ẽ
enĩ qͦd sentimꝰ ex corpore. nisi ia¬
nua qͥnqͥꝑtita. aut uidendi aut
audiendi : aut odorandi aut gustan¬
diꝰ aut tangendi. Qui gͦ se abstinent
ab illicito uisu:. ab illicito auditu:
ab illicito odoraturꝰ ab illicito gustu:
ab illicito t̃actu. ꝓpt̾ ipsã integrita¬
tẽ. uirginis nom̃ accepit. Sed si bo¬

Expanded text:
ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen accepit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
transier̃: unde scimꝰ iã qͦndo ue¬
niet: Media nocte ueniet. Qd ẽ
media nocte ueniet: Dũ nescis
ueniet. Quare dũ nescis ueniet:
Ipsũ dnm audi. Nõ ẽ ur̃m scire
tpr̃a. que pat̾ posuit in sua po¬
gila nocte. ne furẽ patiaris. Nã
soninꝰ mortis uelis nolis ueniet.

Expanded text:
transierunt, unde scimus jam quando veniet? media nocte veniet. Quid est, Media nocte veniet? Dum nescis, veniet. Quare dum nescis, veniet? Ipsum Dominum audi: Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua pogila nocte, ne furem patiaris. Nam somnus mortis, velis nolis, veniet.
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ¶ui hoc dicunt ⁊ fidelit̾ di¬
cũt. tãquã obuiã eunt sponso
cogitationibꝰ talibꝰ. Sed ecce bel¬
lũ suꝑ bellũ: tribulatio suꝑ tri¬
bulationẽ: terremotꝰ suꝑ t̃remo¬
tũͥ fames suꝑ famẽ: gens suꝑ
gentẽ: ⁊ nõdũ uenit sponsus.
Cũ uͦ expectat᷑ ut ueniat: dormi¬
unt om̃s illi qͥ dicũt. ecce uenit
dies iudieni. hic nos inuenit eñ
dicit. dormit. Ergo obseruet som¬
nũ suũ:⁊ ꝑseueret in caritate
usq ad somnũ suũ. Expectantẽ
illũ inueniat somnꝰ. Puta enĩ
qͥa dormiuit. Nũqͥd qͥ dormit nõ
adiciet ut resurgat: Dormierũt
gͦ om̃s. ł de illis prudentibꝰ ⁊ de
dia nocte clamor factꝰ ẽ. Quid ẽ
media nocte. Quando nõ sꝑat᷑.
qͣndo om̃ino nõ credit᷑. Noctẽ po¬
suit ꝓ ignoratione. Aliqͥs qͣsi cõ¬
putet sibi. Ecce ab adã tot anni
transier̃: ⁊ ecce cõplent᷑ sex mi¬
tractatoꝵes cõputauer̃. cõtinuo

Expanded text:
tat. Qui hoc dicunt, et fideliter ditat. Qui hoc dicunt, et fideliter dicunt, tanquam obviam eunt sponso cogitationibus talibus. Sed ecce bellum super bellum, tribulatio super tribulationem, terrae motus super terrae motum, fames super famem, gens super gentem, et nondum venit sponsus. Cum ergo exspectatur ut veniat, dormiunt omnes illi qui dicunt, Ecce venit, et dies judicii hic nos invenit. Cum dicit, dormit. Ergo observet ad somnum suum, et perseveret in charitate usque ad somnum suum: exspectantem illum inveniat somnus. Puta enim quia dormivit. Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat . Dormierunt ergo omnes: et de illis prudentibus, et de dia nocte clamor factus est. Quid est, media nocte? Quando non speratur, quando omnino non creditur. Noctem posuit pro ignorantia. Aliquis quasi computat sibi: Ecce ab Adam tot anni transierunt, et ecce complentur sex mitractatores compu
Abbreviated transcription (Latin):
ob aliud fr̃s. nõ ob aliud ꝓrsus ad¬
imitterent᷑ intro. isi qͥa ꝑseuera¬
uer̃ usq in finẽ. Nõ gͦ eis obrepfit
frigus caritatis. nõ in eis refri-¬
guit caritas. sed ꝑseuerat usq in
finẽ: qͥa feruet usq in finẽ. Ideo
sponsi ianue patuer̃: ideo dic
tũ ẽ eis ut intrarent. sic̃ illi op¬
timo seruo. intra in gaudiũ dnĩ
tui. Quid ẽ gͦ dormitauer̃ om̃s:
Est aliꝰ sõmnus quẽ nemo euadit.
Nõ recordamini apłm dicentẽ
de dormi entibꝰ aũt nolo uos igno¬
rare fr̃s: id ẽ de his qͥ mortui sũt :
Quare enĩ dormientes uocant᷑:
nisi qͥa suo die resuscitant᷑: Ergo
dormiunt om̃s. Putas qͥa prudens
ẽ. ideo nõ habet moriᷤ. Fatua sit
uirgo: prudens sit uirgo. som¬
nũ mortis om̃s patiunt᷑. Aliqͣn¬
do aũt dicũt homines. Ecce iã dies
iudicii uenit: tanta mala fiunt.
tante tribulationes crebrescũt.
Ecce omĩa que ꝓpħe dixer̃. pene
cõpleta sũt. Iam dies iudicii ins¬

Expanded text:
admitterentur intro, nisi quia perseveraverunt usque in finem. Non ergo eis obrepsit frigus charitatis, non in eis refriguit charitas; sed fervet usque in finem. Quia fervet usque in finem, ideo sponsi januae patuerunt: ideo eis dictum est ut intrarent, sicut illi optimo servo, Intra in gaudium Domini tui . Quid est ergo, Dormitaverunt omnes? Est alius somnus, quem nemo evadit. Non recordamini Apostolum dicentem, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres , id est, de his qui mortui sunt? Quare enim nisi quia suo die resuscitantur? Ergo dormierunt omnes. Putas, quia prudens est, ideo non habet mori? Fatua sit virgo, prudens sit virgo, somnum mortis omnes patiuntur. do autem dicunt sibi homines: Ecce jam dies judicii venit, tanta mala fiunt, tantae tribulationes crebrescunt; ecce omnia quae Prophetae dixerunt, pene completa sunt; jam dies judicii ins
Abbreviated transcription (Latin):
bãt aciẽ ocłoꝵ suoꝵ in finẽ: id ẽ
in faciẽ moysi. Facies enĩ moysi
splendida. figurã habebat uerita¬
tis. Int̃positũ ẽ uelam̃: qͥa nõ pote¬
rat᷑ intẽdere adhuc splendorẽ uult
filii isrł. Que figura euacuat᷑. Sic
enĩ dic̃ apłs. que euacuant᷑ Quare
euacuant᷑: Qa ueniente imꝑatore.

Expanded text:
bant aciem oculorum suorum in finem, id est, bant aciem oculorum suorum in finem, id est, in faciem Moysi. Facies enim Moysi splendida figuram habebat veritatis: interpositum est velamen, quia non poterant intendere adhuc splendorem vultus ejus filii Israel. Quae figura evacuatur. Sic enim dixit Apostolus: Quae evacuantur . Quare evacuantur? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tribuli: ⁊ tam̃ que dicũt facite. que
aũt faciũt facere nolite. Colligit᷑ gͦ
de spinis uua: ⁊ de tribulis ficus. sic̃
dedi tibi scd̃m suꝑiorẽ tractatũ intel¬
lectũ. Nã ⁊ aliqͣndo in spinosa sepe
uineẽ implicãt se uites: ⁊ de rubo
pendent botri. Audito nomine spi¬
naꝵ. cõtẽpturus es uuã. Reqͥre ra¬
dicẽ spinaꝵ. ⁊ uide ubi inuenias.
Sequere radicẽ botri pendentis: ⁊
uide ubi inuenias. S̾ic intellige
aliud ꝑtinere ad cor pharisei:⁊ ali¬
ud ad cathedrã moysi. Sed qͣre ill¬
tales: ⁊ qͥcũq etiã nuc̃ tales: An¬
de uetera:. Quia iã diu p̃dicant᷑.
Unde nouaͤ. Quia ad regnũ dei ꝑ¬
tinẽt. Quomͦ gͦ tollit᷑ uelam̃. Dic̃
ipse apłs. Cũ aũt transieris ad do¬
minũ. auferet᷑ uelam̃. Iu deus gͦ
nõ transiens ad dñm. nõ ꝑtendit
aciẽ m̃tis in finẽ: qͦmͦ illo tẽpore
in hac figura filii isrł nõ ꝑtende¬

Expanded text:
tribuli: et tamen, Quae dicunt, facite; quae tribuli: et tamen, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite spinis uva, et de tribulis ficus, sicut dedit tibi secundum superiorem tractatum intellectum. Nam et aliquando in spinosa sepe vineae implicant se vites, et de rubo pendent botri. Audito nomine spinarum contempturus es uvam. Require radicem spinarum, et vide ubi invenias. Sequere radicem botri pendentis, et vide ubi invenias. Sic intellige aliud pertinere ad cor Pharisaei, et aliud ad cathedram Moysi. 5. Vetales, et quicumque etiam nunc tales. Unde vetera? Quia jamdiu praedicantur. Unde nova? Quia ad regnum Dei pertinent. Quomodo ergo tollitur velamen, dicit ipse Apostolus: Cum autem transieris ad Dominum, auferetur velamen. Judaeus ergo non transiens ad Dominum, non pertendit aciem mentis in finem. Quomodo illo tempore in hac figura filii Israel non pertende
Abbreviated transcription (Latin):
micũ. Da gͦ uocẽ scribaꝵ de corde eoꝵ:
audies manducemꝰ ⁊ bibamꝰ: cras enĩ
moriem᷑. Da uocẽ de cathedra moy¬
si. audies nõ occides: nõ adulterabis:
nõ furtũ facies: nõ falsũ testimoniũ
dices. Honora patre tuũ ⁊ matrẽ.: di¬
liges ꝓrximũ tuũ tanquã te ipsũ. Hoc
tu fac qͦd ꝑ os sc̃ibaꝵ cathedra sonat:
nõ qͦd cor scribaꝵ. Ita enĩ dnĩ sen¬
tentiã utrãq cõplecteris : nec eris
in una obediens. in altera reus. sed
intelliges ambris cõcordare:⁊ illud
uerũ respicies qͥa bonꝰ hoõ de bo¬
no thesauro cordis sui ꝓfert bona.
⁊ malus de malo ꝓfert mala: ⁊ il¬
lud. qͥa illi scribe bona nõ loquunt᷑
de thesauro malo cordis sui: sed bo¬
na loqͥ possũt de thesauro cathedre
ba dni dicentis. unaqueq arbor ex
fructu cognoscit᷑. Nũqͥd colligent de
spins uuas:⁊ de tribulis ficus: Ergo
scribe ⁊ pharisei iudeoꝵ spine sũt ⁊¬

Expanded text:
micum. Da vocem Scribarum de corde eorum: micum. Da vocem Scribarum de corde eorum: audies, Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Da vocem de cathedra Moysi: audies, Non occides: Non adulterabis: Non furtum facies: Non falsum testimonium dices: Honora patrem et matrem : Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Hoc tu fac, quod per os Scribarum cathedra sonat: non quod per cor Scribarum. Ita enim Domini sententiam utramque complectens, nec eris in una obediens, in altera reus; sed intelligis ambas concordare, et illud verum respicis, quia bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo profert mala: et illud, quia illi Scribae bona non loquerentur de thesauro malo cordis sui, sed bona loqui possent de thesauro cathedraeba Domini dicentis, Unaquaeque arbor ex fructu cognoscitur. Numquid colligunt de spinis uvas, et de tribulis ficus ? Ergo Scribae et Pharisaei Judaeorum spinae et
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ. Hoc qͦmͦ soluat᷑ aduertat
scĩtas urã. Quicqͥd hõo malus a
se ꝓfert: malũ ẽ. Q cqͥd hõo malus
de corde suo ꝓfert: malũ ẽ Ibi enĩ
ẽ thesaurus malus. Quicqͥd aũt
homo bonꝰ de corde suo ꝓfert. bo¬
nũ ẽ Ibi enĩ ẽ thesaurus bonꝰ Ai¬
de gͦ illi mali bona ꝓferebãt. Qͥ a
in catͥedra moy̾si sedebãt. Nisi p̃¬
dixisset suꝑ cathedrã moysi sedẽt.
nũquã malos audire iussisset.
Aliud enĩ erat qͦd de malo sui cor¬
dis thesauro ꝓferebãt: aliud qͦd
de cathedra moysi tãquã p̃cones
iudicis ꝑsonabãt. Quod dic̃ p̃co.
nũquã p̃coni tribuet᷑. si ante uidi¬
cẽ dicat. Aliud ẽ qͦd p̃co loqͥt᷑ in do¬
mo sua. aliud qͦd p̃co loqͥt᷑ audiens
a iudice. Nã uelit nolit p̾co sonal
uocẽ punicionis amiciꝰ itẽ uelit no
uit sonat uocẽ absolutiomis ⁊ imimsẽ
sui. Da uocẽ de corde eiꝰ: absoluit ami¬
cũ: punt inmicũ. Da uocẽ de sella
udicis. : punit amicũ:. ab soluit mi¬

Expanded text:
possimus? Hoc quomodo solvatur, advertat Sanctitas vestra. Quidquid homo malus a se profert malum est; quidquid homo malus de corde suo profert, malum est: ibi est enim thesaurus malus. Quidquid autem homo bonus de corde suo profert, bonum est: ibi enim est thesaurus bonus. Unde ergo illi mali bona proferebant? Quia in cathedra Moysi sedebant. Nisi praedixisset, Cathedram Moysi sedent ; nunquam malos audiri jussisset. Aliud enim erat, quod de malo sui cordis thesauro proferebant; aliud quod de cathedra Moysi, tanquam praecones judicis personabant. Quod dicit praeco, nunquam praeconi tribuetur, si ante judicem dicat. Aliud est quod praeco loquitur in domo sua, aliud quod praeco loquitur audiens a judice. Nam, velit nolit, praeco sonat vocem punitionis et amici sui. Item, velit nsolutionis et inimici sui. Da vocem de corde ejus: absolvit amicum, punit inimicum. Da vocem de sella judicis: punit amicum, absolvit ini
Abbreviated transcription (Latin):
minũ loquar ⁊ angeloꝵ: caritatẽ
aũt nõ habeã. factꝰ sũ eram̃tũ so¬
nans aut cymbalũ tinniens. Ipsa
ẽ suꝑeminẽs uia. id ẽ caritas: que
merito oleo significat᷑. Omibꝰ enĩ
yumoribꝰ oleũ suꝑeminet. lite
net. Mitte oleũͥ suꝑinfunde aquã
oleũ suꝑeminet. Si ordinẽ serua¬
ueris uincit. si ordinẽ mutaueris
uincit. Caritas nũquã cadit. Qd gͦ¬
fis̃: Iam disceptemꝰ de qͥnq uirgi¬
nibꝰ prudentibꝰ. ⁊ qͥnq fatuis. Uolu¬
er̃ ire obuiã sponso. ⁊uid ẽ ire obniã
sponso: Corde ire:. expectare eiꝰ ad¬
uentũ. Sed ille tardabit. Dũ tardat
ille: dormier̃ om̃s. Quid ẽ om̃s: Et

Expanded text:
minum loquar et Angelorum, charitatem minum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Ipsa est supereminens via, id est, charitas, quae merito oleo significatur. Omnibus enim humoribus oleum supereminet. Mitte net. Mitte oleum, superinfunde aquam, oleum supereminet. Si ordinem servaveris, vincit: si ordinem mutaveris, vincit. Charitas nunquam cadit . temus de quinque virginibus prudentibus et quinque fatuis. Voluerunt ire obviam sponso. Quid est, ire obviam sponso? Corde ire, exspectare ejus adventum. Sed ille tardabat. Dum tardat ille, dormierunt omnes. Quid est; omnes? Et
Abbreviated transcription (Latin):
bris ambulat : De istis gͦ fr̃s mei
de istis potiꝰ disputemꝰ. Qui nõ
uult uidere qͦd malũ : qͥ nõ uult
audire qͦd malũ ẽ. ab illicitis sa¬
crificioꝵ indoribꝰ auertit odora¬
tũ ab illicitis sacrificioꝵ cibis
auertit gustũ: fugit cõtactũ
aliene. frangit panẽ esurienti:
hospitẽ indicit in domũ: ues¬
tit nudũ:: cõcordat litigiosũ
uisitat egrotũ: sepelit mortuũ.
Ecce uirgo. ecce habet lampades.
Quid querimꝰ ampliꝰ: Ad huc que¬
ro. Qd adhuc queris inqͥs: Adhuc
quero. Intentũ me fecit eũgħũ
sc̃m. Etiã ipsas uirgines ⁊ feren¬
tes lãpades. alias dix̃ prudentes.
alias fatuas. Unde intuem᷑: un¬
de discernimꝰ: Se oleo. Aliqͥd ma¬
gnũ significat oleũ. Alalde mag¬
nũ. Putasne caritas ẽ ⁊ Queren¬
do dicimꝰ: nõ sententiã p̃cipitamꝰ.
Unde mͥ uideat᷑ oleũ caritas sig¬
inficari. dicã uob̾. Apłs dic̃. Ad¬
monstro. Suꝑeminentẽ uiã
quã demostrat:. Si linguis ho¬

Expanded text:
ritas. De istis ergo, fratres mei, de istis potius disputemus. Qui non vult videre quod malum est, qui non vult audire quod malum est, qui ab illicitis sacrificiorum nidoribus avertit odoratum, ab illicitis sacrificiorum cibis avertit gustatum, fugit complexum alienae, frangit panem esurienti, hospitem inducit in domum, vestit nudum, concordat litigiosum, visitat aegrotum, sepelit mortuum: ecce virgo, ecce habet lampades. Quid quaerimus amplius? Adhuc quaero. Quid adhuc quaeris, inquit? Adhuc quaero: intentum me fecit Evangelium sanctum. Etiam ipsas virgines et ferentes lampades, alias dixit prudentes, alias stultas. Unde intuemur? unde discernimus? De oleo. Aliquid magnum significat oleum, valde magnum. Putas, non charitas est? Quaerendo dicimus, non sententiam praecipitamus. Unde mihi videatur oleo charitas significari, dicam vobis. Apostolus dicit, Admonstro. Supereminentiorem viam quam demonstrat? Si linquis ho
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanꝰ sũ:⁊ noui medicinã: nolo
me uerearis. Dicit ei agatha.
meũ laceratũ ẽ. ut uulnera ipsa
nõ ꝑmittant in aliqͦ stimulari
m̃tẽ meã: unde possit uerecundia
excitari. Sed ago tibi grãs dnẽ
qͥa ad corpus meũ medicam̃ta ab
curat omĩa :i sermone suo restau¬
rat hunuersa. Hic si uult. potest
me saluã facere. Tuc̃ subridens se¬
mor. dix̃. Et me ipse misit ad te.
Nã ⁊ ego apłs eiꝰ sũ: ⁊ in nomine
eiꝰ scias te eẽ saluandã. Cũ hec di¬
xisset. ab ocłis eiꝰ ablatꝰ ẽ. Tuc̃ scã¬

Expanded text:
ianus sum . et noui me| dicinam. Nolo me ueriaris. Dicit ei agate. Qmeum| laceratum est . ut uulnera ipsa non permittant te| aliquid stimulare in mentem meam . unde possit uerecun| dia excitari. Sed ago tibi gracias doquod ad corpus meum medicamenta ab curat omnia| et sermo suus solus . restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego apostolus eius sum et in nomine eius scias| te esse saluandam. Et cum haec dixissit . ab oculis ei
Abbreviated transcription (Latin):
placere. ł si hominibꝰ uolũt pla¬
cere.⁊ ideo omĩa ista laudabilia
faciũt. oleũ secũ nõ portant. Tu
gͦ tecũ porta. intꝰ porta. U bi ui¬
det ds̃. ibi porta testimoniũ cõ¬
scientiȩ tue. Qͣui aũt ambulat
ad testimoniũ alienũ: oleũ nõ
portat secũ. Si ideo abstines ab
illicitis ⁊ facis bona oꝑa ut ab ho¬
minibꝰ lauderis: nõ ẽ intꝰ oleũ.
Seniq cũ ceꝑint homines nõ lau¬
dare. deficiũt lampades. Intendat
itaq caritas urã. Ante quã dor¬
niirent ille uirgines: nõ ẽ dictũ
qͥa extinguebant᷑ lãpades illaꝵ.
Sapientiũ lãpades ardebãt de oleo
interno de cõscientie claritate:
de interiori gła. de intima cari-¬
tate ardebãt. Tam̃ ⁊ illaꝵ faturaꝵ.
qͣre tuc̃ ardebãt. Quia nõ deerãt¬

Expanded text:
placere. Et si hominibus volunt placere, et ideo omnia ista laudabilia faciunt, oleum secum non portant. Tu ergo tecum porta, intus porta, ubi videt Deus: ibi porta testimonium conscientiae tuae. Qui autem ambulat ad testimonium alienum, oleum non portat secum. Si ideo abstines ab illicitis, et facis bona opera, ut ab hominibus lauderis; non est intus oleum. Denique cum coeperint homines non laudare, deficiunt lampades. Intendat itaque Charitas vestra. Antequam dormirent illae virgines, non est dictum quia exstinguebantur lampades illarum. Sapientium lampades ardebant de oleo interno, de conscientiae securitate, de interiore gloria, de intima charitate. Ardebant tamen et illarum fatuarum. Quare tunc ardebant? Quia non deera
Abbreviated transcription (Latin):
ri sepulchrũ eiꝰ. Tũc̃ qͥntianꝰ arri¬
puit iterũ officia sua ad inuesti¬
gandas facultates eiꝰ:⁊ ut teneret
om̃s de parentela eiꝰ. Qui iudicio
dei ꝑcussus. in medio flumine
interiit. Deniq dũ transiret na¬

Expanded text:
re sepulchro eius. Tunc quintianus . ad| ripuit iter cum officio suo . ad inuistigandas facul| tatis eius . et teneret omnes . de parentella eius qui dei| iudicio in medio flumine interiit Denique dum tran| siret fl
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq admittunt᷑. ⁊ qͥns repellunt᷑ :
Parũ ẽ qͥa uirgines sũt.:⁊ lampa¬
des habẽt. Uirgines ꝓpt̾ abstinen¬
minibꝰ: ut uideãt bona facta urã.
⁊ głificent patrẽ ur̃m qͥ in celis ẽ.
Itẽ discipłis dicit. Sint lũbi urĩ p̃

Expanded text:
 repelluntur. Parum est quia virgines sunt: et lampades habent. Virgines, propter abstinenminibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ite
Abbreviated transcription (Latin):
quã iuuenis posuerat firmaret᷑:
post anni circulũ circa diẽ nata¬
lis eiꝰ mons ethna eructauit incen¬
diũ ⁊ qͣsi fluuiꝰ torrens. ita ignis
uehemens saxa ⁊ terrã liquefaci¬
ens:. apꝓpinq̃bat ad cathenensiũ ci¬
uitatẽ. Tũc paganoꝵ multitudo
fugiens de monte descendit:⁊ ue
nerũt ad sepulchrũ eiꝰ: auferen¬
tesq uelũ qͦ erat cooꝑtũ sepulchrũ

Expanded text:
us deposuerat firmaretur Post anni circulum| circa diem natalis eius . mons ethenus eructauit| incendium. Et quasi fluuius torrens . ita ignis uehemens| de xasa et terra liquefaciens . ueniebat ad cathenensium| ciuitatem. Tunc paganorum multitudo fugiens de mon| te discendit . et uenerunt ad sepulchrum eius . et aufe| rentis uelum unde erat coopertum sepulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã uenit iuuenis sericis uestibꝰ indutꝰ.
quẽ sequebant᷑ ampliꝰ quã centũ
pueri. om̃s armati ⁊ pulchriͥ quẽ
nunquã aliqͥs uiderat in ciuitate
niens intrauit in locũ ubi cõdebat᷑
corpꝰ eiꝰ ͥ posuitq tabulã breuẽ ex
marmore. In qͣ scriptũ erat. Mentẽ
scripturã intra sepulchrũ ad ca-
put eiꝰ. ⁊ tã du ibi stent. quã chu
cũ omĩ diligentia clauderet᷑. Clau¬
so gͥ sepulchro abscessit: ⁊ ut diximꝰ
nõ ẽ ulteriꝰ uisus nec auditꝰ in regi¬
one uel in tota ꝓuintia siculoꝵ.
Unde suspicat sumꝰ. qͦd angłs eiꝰ fu¬
erit. Hanc scripturã diuulgantes¬

Expanded text:
dam iuuenis siricis| uestibus indutus . quem sequebantur amplius quam| centum pueri omnes ornati . et pulchri . quem numquam| nemo uiderat in ciuitate niens intrauit ad locum ubi| condebatur corpus eius . et posuit tabulam breuem ex| marmore . in qua scriptum erat mentem epulchrum ad ca| pud eius et tamdiu ibi stetit quamdiu cum omni| diligentia cludiretur. Clauso igitur sepulchro absces| sit et ut diximus. non est ulterius nec uisus . nec auditus| in regionem . uel in totam prouinciam saeculorum.| Vnde suspicati sumus quod angelus eius fuirit. Et| hanc scri
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti p̃dicam̃ta uocibꝰ ⁊ mo¬
ribꝰ locunt᷑. Quod tam̃ intelligi
⁊ alit̾ potest̾. Uetustũ qͥppe huma¬
no generi fuit. ad inferni claus¬
tra descendere: ꝓ peccatis suis
supplicia eterna tolerare. Qui ꝑ
mediatoris aduentũ noũi aliqͥd
accessit: ut si hic recte studeat
trare: et homo in t̾ra editꝰ a cor¬
ruptibili uita moriat᷑ in celo collo¬
candus. Et uetꝰ itaq ẽ. ut ꝓ culpa
humanũ genꝰ in et̃na pena in¬
tereat: ⁊ noũ. ut cõuersũ in reg¬
no uiuat. Qd gͦ in cõclusione lo¬
cutionis sue dñs subdidit. hoc ẽ
utiq qͦd p̃misit. Prĩ enĩ de regni
similitudine thesaurũ inuentũ
ac bonã margaritã ꝓtulit. post¬
modũ uͦ inferni penas de maloꝵ
cõbustione narrauit. Atq in cõ¬
clusione subiungit. Ideo omĩs scri¬
ba doctꝰ in regno celoꝵ similis ẽ¬

Expanded text:
camenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat trare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis e
Abbreviated transcription (Latin):
uos uni uiro uirginẽ castã exhibe¬
re xpõ. ł qͥa huiꝰ uirginitatis cor-¬
rupto ͭ diabolus cauendus ẽ. cõti¬
nuo ipse apłs cũ dixisset despon-¬
saui uos uni uiro uirginẽ castã ex¬
hib̾e xp̃o. adiunxit ⁊ ait. Timeo
aũt ne sic̃ serpens euã sedux̃ in
uersutia sua. sic ⁊ urĩ sensus cor¬
rũpant᷑ a castitate que ẽ in xp̃o.
In corpore uirginitatẽ pauce habẽt.
in corde om̃s habere debẽt. Si gͦ

Expanded text:
viro virginem castam exhibere Christo. Et quia hujus virginitatis corruptor, diabolus cavendus est, continuo ipse Apostolus cum dixisset, Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo; adjunxit et ait, Timeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit in versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore virginitatem paucae habent: in
Abbreviated transcription (Latin):
lis:⁊ dire tẏranne ⁊ nõ es cõfusus
amputare in femina. qͦd ipse in
matre suxistiꝰ Ego habeo ma¬
millas integras intꝰ in anma
mea: ex qͥbꝰ nutrio om̃s sensus
panẽ neq aquã ei ministrari¬
circa mediã noctẽ uenit senex:
quẽ antecedebat puer luminis
portitor. ferens diuersa medica¬
m̃ta in manu sua. Qui se medi¬
cũ ẽẽ cõmemorans. cepit eã his
uerbis alloqͥ. Licet te nimis cor¬
poralibꝰ penis afflixerit cõsularis
insanꝰ.: tu eũ grauioribꝰ suppliciis

Expanded text:
 dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus panem neque aquam ei ministrarcirca media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit eam his uerbis adloqui licet| te nimiis corporalibus poenis adflixerit claris| insanus te enim grauioribus suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
cognominãt sanior. ⁊ amorreus
cognominauit eũ sanir. Cadẽ celi
plaga tribꝰ nominibꝰ appellat᷑. Na¬
geb. theman. darom. Lege iezechiel
Petrus sẏmondicit᷑. ⁊ cephas Iudas
zelotes: in alio eugłio taddeus scri¬
bit᷑. Multa alia que ad exemplũ
scripturis lector poterit cõgrega
t̃tere eiꝰ marie: qͥ antea nõ creden¬
tes. postea credider: licet fieri po¬
tuerit ut uno statĩ credente. alii
diu increduli fuerĩt: ⁊ hãc esse
matrẽ iacobi ⁊ ioseph. Id ẽ mariã
cleophe uxorẽ alphei. hãc dictã
mariã iacobi minoris. Que si mat̾

Expanded text:
cognominant Sanior, et Amorraeus cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simon dicitur, et Cephas. Judas zelotes, in alio Evangelio 220 Thaddaeus dicitur: multaque alia quae ad exemplum Scripturis lector poterit congregarterterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mar
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionẽ maioris appellabit᷑
minor. cũ maior ⁊ minor nõ int̃
tres sed int̾ duos soleat p̃bere dis
dicente: deinde post trienniũ
ueni ierusolimã uidere petrũ. ⁊
R cognita grã que data ẽ mͥ. petrꝰ
filiũ zebedei. lege actꝰ apłoꝵ.
Iam ab herode fuerat int̾emptꝰ.
Restat conclusio. ut maria ista
que iacobi minoris scribit᷑ mat̃.
fuerit uxor alphei. ⁊ soror marie
matris dnĩ. Quã mariã cleophe
ioħes euãgłista cognominat: a
patre. siue a gentilitate familie.
aut a quacũq alia causa ei nom̃
imponens. Si aũt inde tibi alia
atq alia uidet᷑. qͦd alibi dicat᷑ ma¬
ria iacobi minoris mat̾.⁊ hic
maria cleophe: disce scripture
cõsuetudinẽ eundẽ hominẽ di¬
uersis nominibꝰ appellari. Hagu¬
hel socer moysi: ⁊ iethro dicit᷑.
Gedeon nõnullis causis immutas
nominis ante p̃missis: subito iero¬
brial legit᷑. Ozias rex iudaꝰ. uicissim
azarias uocat᷑. ODons thabor. itha¬
biriꝰ dicit᷑. Rursũ hermon fenices

Expanded text:
distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distdicente: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et Et cognita gratia, quae data est mihi, Petrus filium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobfuerit uxor Alphaei et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat: A patre, inquit, sive a gentilitate familiae aut quacunque alia causa ei nomen i  Al. Sin autem inde tibi alia atque alia videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ qͥ bonũ nunciũ audit: aut
sicut qͥ uidet quẽ desiderat: aut
sic̃ qͥ muenit thesauros multos:
ita ⁊ ego delector in his penis tẽ¬
poralit̃ posita. Nõ enĩ potest tri¬
tcũ in orreo repom:. nisi teca eiꝰ¬
fuerit fortit᷑ cõculcata ⁊ in pulue
rẽ redacta. Ita ⁊ anima mea nõ
potest in paradisũ dñ cũ palma
intrare martyrii. nisi
diligenter feceris corpus meũ
a carnificibꝰ atrectari. Tũc iratꝰ

Expanded text:
sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos . ita ego delector in his poenis corporalibus| posita. Non enim post triticum in horreo reponi . nisi haec| eius fortitta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus attrectari. Jussa
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ⁊ ipse abrahã sarã sororẽ
suã habuit uxorẽ. Re̾nĩ art. Uere
soror mea ẽ de patre. sed nõ de
matre. id ẽ frĩs ẽ filia. nõ sororis.
Alioqͥn quale ẽ ut abrahã uir iustꝰ
patͥs sui filiã cõiugẽ sũpserit: cũ
in pͥmis hominibꝰ ꝓpt̾ auriũ scĩ¬

Expanded text:
quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Aut sacrifica diis. aut diuersis sup¬
pliciis te faciã int̃ire. Agatha res
pondit. Si feras mͥ ꝓmittas. audi
to xp̃i nomine mansuescũt. Si
ignẽ adhibeas: de celo mͥ rorẽ sal¬
uificũ angłi ministrabũt. Si pla¬

Expanded text:
Aut sacrifica| dies aut uaries te suppliciis faciam interire. Aga| the dixit si feras mihi promittas . audi christo nomine| mansuescunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si pla
Abbreviated transcription (Latin):
Mens mea solidata ẽt in xp̃o fun¬
data. Nerba urã uenti sũt: ꝓmis
poterit cadere: qͥa fundata ẽ supͣ
petrã. H ec aũt dicens. flebat co¬
tidie ⁊ orabat. E sic̃ siciens in ar-¬
cit. ita desiderabat ad martẏrii
coronã ꝑtingere: ⁊ diuersa ꝓ¬

Expanded text:
mens mea solidata est . et s ę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in arcit. Ita desiderat ad martyrii coro| nam adtingere . et
Abbreviated transcription (Latin):
the. multifaria inqͥsitione ꝑqͥre¬
bat ut ad eã ꝑtingeret. Per sin¬
gula enĩ crimina m̃tis sue. sin¬
guloꝵ in se uicioꝵ exagitabat
opimonẽ extendere: nobilissimis
ortã natalibꝰ dei famulã fecit ar¬
tari:ut qͥ erat de genere igno¬
gi qͦd talis eẽt ac tantꝰ. qͥ posset
etiã spectabiliuĩ sibi subiugare
ꝑsonas. Ut libidinosus aũt ad
aspectꝰ uirginis pulcherrime

Expanded text:
thae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitabat opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignogi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrime
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceret᷑. Ille in scã eccła
doctꝰ p̃dicator ẽ. qͥ ⁊ noua scit ꝓ¬
ferre de suauitate regni. ⁊ ue¬
tusta dicere de t̃rore supplicii.
ut uel pene terreant. qͦs p̃mia
nõ inuitãt. Audiat de regno qͦo
amet: audiat de supplicio unꝰqͣsq
qͦd timeat: ut torpentẽ animũ ⁊
terre uehem̃ter inherentẽ. si amor
ad regnũ nõ trahit. tmor mi¬
net. Ecce enĩ de gehenne exp̃ssi¬
one dictt᷑. Ibi erit fletꝰ: ⁊ stridor
dentiũ. S ed qͥa p̃sentia gaudia
secunt᷑ ꝑpetua lam̃ta: hic fr̃s ca¬
rissim uanã leticiã fugite: si ilhe¬
flere ⁊ lugere formidatis. Nemo
etenĩ potest hic gaudere eũ scłõ.
⁊ illic regnare cũ deo. Temporalis
itaq leticie fluxa restringite:
carnis uoluptates edomate.
Aͥeqͥd animo ex p̃senti scło arridet:
ex cõsideratione eterni ignis
amarescat. Quicqͥd in m̃te pue¬
rilit hilarescit. hoc discipline¬
iuuenilis censura coherceat:
ut dũ sponte tẽporalia fugitis:

Expanded text:
te diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic, fratres charissimi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente puerilitjuvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis,
Abbreviated transcription (Latin):
rias exercet artes: nescio an corpore.
qͦd scio spũ uirgo nõ ꝑmanet. Retho¬
ricati sumꝰ:T in morẽ declamatoꝵ
paululũ liisimꝰ. Tu nos eluidi coegis¬
ti. qͥ iã eugłio coruschante eiꝰdẽ itis
ẽẽ głe uirgines ⁊ maritatas. ł qͣr ar
bitror te suꝑatũ ueritate. ad detrac¬
honẽ uite mee ⁊ ad maledicta cõ¬
uertere. Solent enĩ hoc ⁊ mulier¬
cule facere: que uictoribꝰ dnĩs male
optant in angulis. Illud dico p̃ue¬
eodẽ qͦ marie detraxisti ore me la¬

Expanded text:
rias exercet artes, nescio an corpore, rias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio coruscante, ejusdem vis esse gloriae virgines et maritatas  Al. marractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeeodem quo Mariae detraxisti, ore me la
Abbreviated transcription (Latin):
hoc bonũ eẽ ꝓpt̃ instantẽ necessi¬
tatẽ. qͥa bonũ homini ẽ sic esse.
Que ẽ illa necessitas: Ne pregnan¬
tibꝰ ⁊ nutrientibꝰ in illa die. Ideo
silua sucerescit: ut postea succidat᷑.
Ideo ager serit᷑. ut metat᷑. Iã plenꝰ
ẽ orbis. t̾ra nos nõ capit. Cotidie
bella secãt: morbi subtͣhunt: nau¬
fragia obsorbent.: ⁊ nichilominꝰ
de t̾minis litigamꝰ. De hoc nume¬
ro sũt illi qͥ agnũ sequunt᷑: qui
uestim̃ta sua nõ comnqͥnauer̃. uirgi¬
nes enĩ ꝑmanser. Obserua quid sig¬
nificet: nõ coinqͥnauer̃. Ego nõ au¬
deo exponere: ne heluidiꝰ calũmet᷑.
Quod aũt ais quasdã ẽẽ uirgines ta¬
bernarias: ego tͥ plus dico. eẽ in his
⁊ adulteras. U qͦ magis mireris: ⁊ cle¬
ricos ẽẽ caupones ⁊ monachos mi¬
pudicos. Sed qͥs nõ statĩ intelligat.
nec tabernariã uirginẽ. nec adulte
si simulator uirgintatis in crimine
est: Ego certe ut ꝑsonis aliis p̃ter¬
missis ad uirginẽ ueniã. que instito¬

Expanded text:
necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adultersi simulator virginitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae instito
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dia sũbũrbana ꝓmisi. ego ua¬
ria ornam̃tã domꝰ. ego familias
diuersi sexiis ⁊ etatis exhibui.
Sed ista omĩa qͣsi terrã quã pedibꝰ¬
cõculcat ꝓ nichilo cõputauit.
Tũc iratꝰ qͥntianꝰ. nissit eã ad secre¬
tariũ suũ ad diici.⁊ sedens ꝓ tri
respondit. Nõ solũ ingenua: sed
⁊ spectabilis genere: ut omĩs paren
tela mea testat᷑. Quintianꝰ dixit.
Psi ingena ꝓbaris ⁊ nobilis : cur
moribꝰ seruilẽ ꝑsonã te habere os¬
Quia ancilla xpĩ sũ. ideo me serui¬
lẽ habere ostendo ꝑsorã. Quinti¬
cõꝓbat᷑. Quintianꝰ dix̃. Qd gͦt Nos
ingenuitatẽ nõ habemꝰ : qͥ serui¬
xios. Quintianꝰ dix̃. Qcqͥd furioso
ore blasphemaueris. pene poterũt
uindicare. Dic tam̃ ante quã ad
torm̃ta uenias. cur deoꝵ sacra
cõteminis. Agatha respondit. Noli
dicere deoꝵ. sed dic demonũ. De¬
monia enĩ sũt. quoꝵ effigies in
eram̃to cõuertitis: quoꝵ maͬmo¬
reas ⁊ gipseas facies deauratis.¬

Expanded text:
dia suborbana repromisi . ego uarium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibnihilum conputauit. Tunc iratus quintia| nus . iussit eam ad secretarium adduci . et sedens in tri| respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nmoribus servilem personam te habere osquit: Ancilla Christi sum, ideo me servilem habere ostendo personam. Cumrobatur. Quintianus dixit| quid ergo nos ingenuitatem non habemus qui seruixios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cur deorum sancta contem| nis. Agathe dixit noli dicere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et g
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓfert de thesauro suo noua ⁊
uetera. Si ꝑ nouũ ⁊ uetus qͦd d¬
ctt᷑. utrũq testam̃tũ accipimꝰ:.
abrahã doctũ fuisse denegamꝰ:
qͥ noui ⁊ ueteris testam̃ti ⁊ si fac¬
ta nouit: minime uerba nunci¬
auit. Moysen qͦq docto patrifa-¬
milias cõparare nõ possumꝰ: qͥ
etsi testam̃tũ uetꝰ docrit:. noui
tam̃ dicta nõ ꝓtulit. Sed in eo¬

Expanded text:
o suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum e
Abbreviated transcription (Latin):
maritatas scãs mulieres iueniri:
sed que uxores ẽẽ desierĩt. que in
ipsa necessitate cõiugii unitant᷑ uir
Neq tam̃ alicui necessitatẽ impo¬
nit aut laqueñ: sed id qͦd hones¬
tũ ẽ suadet. uolens om̃s ẽẽ sic̃ se¬
ipsũ. Et quãquã de uirginitate
p̃ceptũ dnĩ nõ habeat. qͥa ultra
homines ẽ. ⁊ qͦdãmodo impuden¬
tis erat aduersũ naturã cogere.
alioq dicere mͦ. uolo uos ẽẽ qͦd an¬
geli sũt: unde ⁊ uirgo melioris
mercedis ẽ. dũ id cõtemnit qͦd si

Expanded text:
maritas, sanctas mulieres inveniri; sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virginum imitNeque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, q