comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etrore e quattuor reliquis opinionib quenã sit elegenda
scredesi dero quacũq enĩ edegendaest absitutin puguet
hanefidem dequacerti sum̃ om̃ animȩ &ic̃ parudu n fanids
neces sariam ẽẽ liberationẽ ex obligatione peccat canq mullã
buiã modo ds̃ faciat au sententie ptobicietur qđ omnes
creaturas sexitdie consumma uerinds̃ &i septimo requaeterit
adhibes testi monium ex euangelio patermeus usq nuncoperatur
Sic enĩ ad marcellinum scripsisti inqua epđa &iã mei cõmemora¬
tionem boni uolentissime facere dignatus es quod hic mehabex
tuissem non ille hoc abste tam lon geposito inquirer& sitamen id
tibi exafricascripsit Nam quando scripserit nescio tantum scio
quod de hoc benecognouerit cunc tationẽm ec̃ undeme in con¬
sulto facere uoluit ꝗ quã &iamsi consuler& magis hortarer
& gratias agerem qđ nobis conferreomnib: possit nisitubre¬

Expanded text:
errore, ex quatuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda errore, ex quatuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda scire desidero. Quaecumque enim eligenda est, absit ut impugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam parvuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccati, eamque nullam etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet tuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu bre
Abbreviated transcription (Latin):
co poninpedire intentionem meã quatunc aduersus eos
quantis poteram uiribus arebam quinaturam malisuo principio
p̃ditam aduersus dm̃ amantur inducere id est contramanicheos
Nam depris cillia nistis ad huc nihilaudierã qui non multum ab
istis dissimiles blas phemias fabulant᷑. Ideo quintamopini¬
onem non ad didi que intua epła inter ceteras cõmemorasti ne
aliquã preterires ubi dehacquestione interro ganti rescripsisti
relegiosae memoriae uiro nobisq in ꝓpõ cartiate gratissimo
marcellino qđ animasit parsdĩ. primo quia non deincarnati¬
oneeius si denatura queritur ium hocqueritur. Deindequica
hoc sentiunt illi comraquos agebam &id maxime agebam¬
cernerem cumilli absustantiam alicui proprium principiu
principesq tribuunt ipsam bonidĩ subs tantiã epartequȩ
aptaest corruptam &oppressam & ad pecandi neces sitaten
ꝑductõ ẽẽ contendunt. Hocitaq e⁊ cepto herttice opinionis

Expanded text:
esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, cocernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni Dei substantiam ex parte, qua capta est corruptam et oppressam, et ad peccandi necessitatem perductam esse contendunt. Hoc itaque excepto haereticae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
&x libro iob. nemomundus in conspectutuo net infans cuiusẽ diei unus
uita suꝑ terram. Deinde adiun xisti. Tenemuro re insimilitudi¬
nẽ p̃uaricationis adae. & libertuus inionã ꝓphect̃ satis hoc in sig¬
netur dilucideq dedarat ubiigunare paruulos ꝓp̃t ipsum orii¬
nalepeccatũ merito coactos ẽẽ dixisti. Nonin conuenient̃ ab stequero
hunc reatũ anima ubi contraxerit und eo porteat eã &iã in illa ae¬
tate ꝑ sacram̃tum xp̃i ane gratiae libertiri. E gt quidem antealiquoo¬
annos cum libros quos dc̃i seriberem delibero arbitrio qui in mul¬
torũ manus euerunt & habentur aplurimis quat tuor opiniones
deanime in carnationem utrũ exilla una quȩ primahomini da¬
iuest c& erepropagent᷑ ansingulis quibusq noue &iam modofi¬
ans analicubi exsistentes uł mittant᷑ diuinitus uł sponte laban¬
tur in corpora. Itaputauic̃ẽ tractan dcis ut que lib&ecirũ uera

Expanded text:
ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Chriannos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera
Abbreviated transcription (Latin):
queit : &m penã futuram & in altimo iudicio reepuramcors
al poenã Si ciũ pͥgenerationem humanõ q̃ factat̃ exadã rege¬
nerelur in ꝓp̃o adeius pertinens socieititem Erequiem postmor¬
tem corporis babiturõ & corp ad gloria receptiram Flaeis
que deanima firmis simeteneo nꝰ accipe queso quid requarã & noli
mesperuere sre nonspernat qupronobis dignaus ẽ spermi qero
ubi contraxerit animareatũ quo trahatur inam dempnationẽ : &icm
in fantis mortem p̃uent sici ꝑ sacram̃tũ quo &iã paruulibapti ⁊ ant᷑
xp̃i gratic non subuenerit : Non enĩ es exillis quimꝰ nouaq̃dã gtirrire
ceper̃ dicentes nullũ reatum eẽ ex adam tractũ quiꝑbaptis mum
in inftnte saluatur. Quodtes aperesi scirem immonisite id non sapere
scirẽ nequa quã hocabste quererem aut querendũ puttirem. Sy quia
tenemꝰ dehacre sentiã tuã conanentẽ catholice fundatissimȩ fidei
Questio ia uiniam uanilo quia redar guens. adhibuisti testimonium

Expanded text:
iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
hemendatione incuorum cũ paruulorũ suorũ qui cis caris do¬
lorib acmertib flagellantur uirisca nonficnt quando cũ
trtensierint pronon factis erunt in quib: ftcta sunt Propt̃ qđ
aũt fucta sunt ut meliores erunt sitem pora libus in cõmodis
emendati rectius elegerint uiuere aut ex cussationem in futuriudi¬
ui supplicitnon habebunt siuitehuius angorib ad aec̃ nã uitã
desideriũ conuertere noluerint quis aut̃ nouit quid parulis
decorum runatib duritia ma iorũ concunditur autoxercet᷑
fidis aut misericrdia probatur quis aũt nouit qud paruilis

Expanded text:
in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doin emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio non habebunt, si uitae huius angoribus ad aeternam uitam desiderium conuertere noluerint? quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiorum contunditur aut exercetur fides aut misericord
Abbreviated transcription (Latin):
& tali a possumus dicere ił senti redebemus : doceirit̃ quid sentire
quiddier edebeamus ut const& nobis ratio nouarum animarũ
singulis corporib singillatimq faciarũ Ego quidem deingenus
s psalĩ depoenis parui dorũ quas in hacuita patium᷑ dixialiqueo
in librisillis de libero arbitrio arbitrio qđ qual efit & urmihi
in ista ꝗ habem̃ in manib questionẽ ñ sufficiat intimabo &eũ
ipsũ decertiolꝯbro locũ secerptũ his litteris inserã nã ta se
hab&. Sec ruciatibus aĩa corporis quibus afflgunt᷑ paruili
quorũ ꝑ aetatẽ nulla pec catas̃. Si animȩ quib animantur
non prius quã ipsi homines ẽẽ coeperunt maior querella &
qua simi sericors deponisol& cũ dr̃ quid in alifecerunt
ut istcipauertnur. quasi possit ẽẽ innocentie meritũ antequã
quisq nore ali quid possit. Cum aut boni aliquid operaturdẽ

Expanded text:
et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: \'De cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet. cum dicitur: Quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qͥo respondeamꝰ edisseresi poenis tantis nulla ineis s̃ percata puni
Nam uiq nulla est in illis &actibus excminanda iustitia demie¬
morum uero diuer sitate quid di camꝰ quid est in paruulis lat&
s. tibipsis exordiis naturalibus ductũ appar& in grandib: quorũ
non nullittm tardi & obliuio sifunt ut neprima quidest discere
elim̃telitterarũ potuerint quid am uero tante sant fatuitatis
ut nom mubtũ a pecoribus differant quos muriones uul gouo can
Res pondet᷑ fertas se corporti hoeftciunt. sinum quio scđm bane
sententico quam diffundi tioliumꝰ anima sibicoa pus elegi elm
elegendo confalleretur errauit ut cum incorpus co geretur intra¬
renecessitate nascendi alia corpora p̃ occupantib: animarum
turbis ipsa aliud rioninuenit & sicut inspectaculo alioloco
ita ccirnẽ num quã uoluit s quã uoluit orcuptuut numquid hȩc

Expanded text:
autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda pautem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda pa; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽutiq quo modo istasineulla suamola caus iuste patuant᷑ Non
enũ dicifasẽ ut ista ignortnte dõfieri aut eũ nonposse resisteresta¬
centib: aut in iuste istauł sticere uł ꝑmittere. Num quid riamn sic̃
animadio in rationabilia recte dicimus musa dari naturis excellen¬
tiorib & siuitiosis sicut aꝑtissime in euangelio uidemus porcos ad uer¬
sũ desideratũ concessa seẽ hominib: hoc & dehomnerecte possumus
dicere animal ẽ enũ s rationale & si mortale anima ẽ rationalis
in illis membris quetantis ad flictionib: poenas luit Ds̃bonꝰ ẽ ds̃
ergomalorũ q̃ fiunt in paruulis causaiustadicat᷑ nẽpecũ maiores
ista patiunt᷑ solem dicere ai sic̃ in iobmerita &amin ari auisic̃inhero¬
de pecato puniri & deꝗbus dã ex ẽplis queds manifesta eẽ uoluit ttlia
que obs curtus̃ hominũ c̃iectare c̃cedit᷑ si hoc inmaiorib: Deparuulis

Expanded text:
dum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non dum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus estergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Iob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis
Abbreviated transcription (Latin):
ureator exoitut quanto magis cretio poncuius lbeł amimalis
s hominis Sicũt cciusee crecondiqueriur nullaicatus & melius
respondetur nisi quia om̃is crecturti dibona est & quid digñ
quã utbona faciatbonus ds̃ quenem oporest facere nisids̃
łec & aliaquepos sũ situt possum dico aduersus eos quihanc opi¬
nionem queereduntur animȩ sicut illa un csingalis fieri ladoe¬
fccta reconantur
S cum ad poenas uentũ est perualorum mag¬
nis mihi crede coartor angustis nec quidres pondeam profsus inue¬
nio Non solumecs poenas dico quas hab&phancuitũ illa dãnatio
quo necesseest trahantur side corpore euerint sine xp̃i anȩ gratiȩ sacra¬
mento sy ecsipsas q̃ in hacuita dolentib: nobisuersantur anteo culos
quas enumerare siuelim prius tẽpus ꝗ exẽpla deficiunt Langues cur
egritudinibus torquent᷑ dolorib fame& siti cruciant᷑ debilitant᷑
membris priuant᷑ sensib: uexant ab in mundis spiriab: Demonstran¬

Expanded text:
gis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus ? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstran
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxios paruulos nasci & om̃ĩs credit eccła & ipseiã contra
Iounianũ disputans dceponens ionam prephett̃ sitac paulo ane
dã nationis in pariuilos causa requiro qt neq: animarũ sinoue
fiunt singulis singile uidet c̃ẽ ullum milla artatie pec catum
ner adõ dã nari aliquã credo quam uidos mullu haberepeccatũ
Anfercedicendum est in pariulo carnẽ solã ẽẽ peccati. pouã uero
illi animã fieri quascđm di precepta uiuente in adutorioga
tionis meritũ comparari sy quid in paruulo anima nendum
id a gere potest nisi ꝓp̃o accepertt sacram̃tũ ꝑ hana gratiã carno eus
ad quirit̃ qđ illus morib nendũ potuit Siaũ sine illo sucrañto
anima paruuli exierit ipsa quidẽ mnaeo nauita ert. undecum
nullo peccatũ potut separare. Caro uero eus nonrecut amngũõ

Expanded text:
obnoxios parvulos nasci, et omnis credit Ecclesia, et ipse jam contra obnoxios parvulos nasci, et omnis credit Ecclesia, et ipse jam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gtionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuanima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc et quippeom̃s &om̃s quia si cut om̃s homines ꝑprimã hocest ꝑ
carnalem generationem ꝑtinent ad adã si c om̃s homines ad secundc̃
idẽ spiritalẽ generatione ueniunt Quicũq ad xp̃m perueniunt. Ideo
ergo dictumẽ & hicom̃s &ibiom̃s quia sicutoms quimoriunt᷑ pinis
in adã moriuntur loaom̃s quiuiuificabunt᷑ nonnisi in xp̃o ũ fica¬
buntur Acꝑ hoc quis quis ñ dixeris quẽ quam resurrectio mortuorũ
uiuficari ponposse nisi in ꝓpo tam ꝗ pestis̃ cõmunis fidei de testan¬
dusẽ Item quis quis diperit qđ in ꝓp̃o uiuificabuntur &ic̃ peruuili
quisinesaeram̃tq eius pasticipatione deuittiexeunt hic profecio
& contraapostolicã p̃di cationẽ uenit & totũ condem natecđam
uipropterea cũ bapti ⁊ cindis pctriuilis fertincitur& currit᷑ qł sine
dibio credit̃ alit̃ eosim p̃o uiuifictiri omnino ñ posse qui aut̃ non¬
uiuificcit᷑ in xp̃o restat ut in eadẽ damnatione maneat de qua

Expanded text:
Hoc est quippe omnes et omnes, quia sicut omnes homines per primam, hoc est per carnalem generationem pertinent ad Adam: sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem veniunt, quicumque ad Christum perveniunt. Ideo ergo dictum est, et hic omnes et ibi omnes, quia sicut omnes qui moriuntur, nonnisi in Adam moriuntur: ita omnes qui vivificabuntur, nonnisi in Christo vivificabuntur. Ac per hoc, QUISQUIS NOBIS dixerit, quemquam in resurrectione mortuorum vivificari posse, nisi in Christo, tanquam pestis communis fidei detestandus est. Item QUISQUIS DIXERIT, quod in Christo vivificabuntur etiam parvuli, qui sine sacramenti ejus particiet contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eosvivificatur in Christo, restat ut in ea condemnatione maneat de qua
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃ tũeus illudẽ qđ ibidixi quis aũt nouit quid pariuilis de¬
quorũ cruciatib duritia ma iorum antenditur aut exercet᷑ fides
aut misericordic ꝓbcit᷑ quis aũt nouit quid ipsis parulis insecret
&uiã nescientes patiunt᷑ uł sacramento ꝓp̃i iã inbutis quiasinesocietate
unius mediatoris libercri adamnatione non poss uit upos sit eis ediã
pro illis malis q hicindiuersis afflictionib: ꝑtuler̃ conpensatione p̃stur
Nunccũã cũ sit questio non pos sit absolui nisioiã dehis peruiis
res pondeat᷑ quipꝰ grauis simos cruciatus sines aeramento ⁊p̃iane
socenotis eipitant q̃ ciriacos conpensatio coritanda eͣ qus mert
cidã natiop̃ parata est Nam & debaptissimo parou lorũ aneodẽ
libro nꝰ quidem s ufficient̃ s quantũ illi operis atis ẽ iuidebet u
cũ q respondi qd esia ns cientib e fidem suã ren dubabentio

Expanded text:
firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: \'Quis autem nouit, quid parufirmamentum eius illud est, quod ibi dixi: \'Quis autem nouit, quid paruquorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda estdamnatio praeparata est? Nam et de baptismo parvulorum in eodem libro, non quidem sufficienter, sed quantum illi operi satis esse videbatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus, et fidem suam nondum habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃t ilis xp̃s necandus adherode quereretur occisi sunt in honore
marterũ receptos cõmendatecđa. Hectunc dixi cũ hanc
ipst̃ dequanunc agitur uellem communire sententiã sicut
ẽ pciulo ante cõ memortuu q̃cumq. illarũ deanime incar¬
natione quat tuor op in ionũ uertiee inculpatã substantiã
ireatoris & a nr̃o rũ peccctorũ soci etate remotissimã
pantebar ostendere & ideo quecũ q. illarũ ueracitatepossit
conuinci Nrepudiari ad curtũ intentionis metie quã tuno habebã
nonꝑtinba quando quidem cunctis diligentore disputatione discussis
q̃cũq illerũ recte uincer&. ceteras mesecurissimo fiereł quando &ic̃
sđ̃m om̃s id qđ agebant inunetũ ꝑ sisteredemensitrabam Nuncuero
om̃a udo si possũ rationẽ rectã digre ezomnibus es ꝓptereti huus
ipsius dequanunc agimus defensionẽ inbis que co memertiui deillo
libro uerbꝰ meis adientius intuens ualidã firmãq ñ uideo Ncmudua

Expanded text:
ristus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia\'. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae commemoraui de illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut
Abbreviated transcription (Latin):
nom possirat in aliqua fantasia corporalium imaginũ quas ꝑ carnis
sensus percepimꝰ cogitarisi mente intellegimus uitaq sentiri neq haec
pro indeloquor it eq̃ tibi notas dodã s ut aperiam quid firmis sime
de animateneã ne mequis quã cum ad eauenero q̃ requro nihildeam¬
ma ł scientia ł fidetenere arbitretur Cestus &iã sum animam
nulla dĩ culpa nulladĩ necessitate iđ suci si propria uoluntate
in peccatumee conlapsã nediberari posse decorpore mortis huius
uel suȩ uoluntatis uirtute tamquã sibi adhoc safficiente uł psuis

Expanded text:
non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
totai ibi sit cetera deserit. uiuunt enim & illa ea p̃sente
ub in ihiltale factum est Q uod sifier& & utrumq simul
fiere simul utrumq. totã parter non later&. Pro in¬
de & in omnib: simul& in singulis particulis corporis sui
totasimulẽe non poss& superillas ita diffunderetur
ut uidemus corporti diffusa ꝑ spatialocorum minorib:
suis partib: minora occupare & amplioribus ampliora
Quaꝓp̃t si copima corpus eẽ dicenda est mon est certe
corpus quale terrenum est nec qualehumidum aut ae¬
reũ aut aehereum. oma quippe talia maiora sunt
in maioribus locis &maiora inminoribus &nihil
eorum inaliqua suiparte totum ad est si ut sunt partes locorum itt
occupantur partibus iorporum. undemtellegitur anima siue corpus
si ue in corporea dicenda sit ꝓ priam quandam haberenaturam omnib:
his mundanȩ molis elem̃tis ex cellentiores substantiã treatum queracit̃

Expanded text:
tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter
Abbreviated transcription (Latin):
dine latieudine altitui dme nasistitur uel mo uetar it ma¬
iore sui parte maorem locũ ociup& & breuiorebreii¬
orem minusq sit in parte quã intotonone corpus amie
pertoũ quppecorpus quo damimat nonlo cali diffuisi¬
one s: quadã uitali intentionem porrigitur Nam peroms
cius particulas tottisimulad est nec minor inminoribus
& in maioribus maior si ali cubi intentius alicubi remis¬
sius &i nomnibus tota & insingulis tota est. Neq: enim
aliter qđ in corpore &iam non totũ sentit tamentota
sentit Namcum exiguo puncto in carneuiua aliquid tan¬
gitur quã uis locus ille non solum totius corporis non sit siuix
incorporeuideatur. Anim a tamen tota non lat& neq
id quod sentitur percorporis cuncta discurrit si ib itcn¬
tum sentitur ubi fit. undeergo ad totã mox peruenit
quod non intotosit nisi quia & ibi totaest ubi fit. nec in

Expanded text:
udine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sa undelib& egrotare non poss& . Nam quoduere in cõmu¬
tabile & in corruptibi leest nullius regi accessu cõmutari
uł corrumpipotest Alio quin non achillea tantũ fabule
accidis s& Nonest ita & natura in cõmutabilis que ali¬
quo modo ali qua causa mutabilisẽ. Dm̃ aut nefas ẽ
nisi uere sum meq in cõmutabilem credere Non estigt᷑
anima parsdĩ in corpoream quo queeẽ animã & si
dificille tardiorib: persua deripotest mihi aut̃ fateor
cẽ ꝑ suasum s ne uerbi contro uersiã uel superfluo
faciã ł merito patiar qm̃ condere constat. non est
ppus certare denomine. si corpus est om̃is substantia ueles sen¬
tia uel si quid aptius nuncupatiur id qđ aliquo modo est in
secipso corpus est anima Itemsietm solam in corperiũ plac
appellare naturã quae summe in commitabilis &ibi
teta est corpus & anima qm̃ tale aliquid ipsanon et
Porro sicorpus non ẽ nisi quod perloci spatiũ aliqua longra¬

Expanded text:
aegrotare non posset? nam quod uere incommuaegrotare non posset? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest; alioquin non Achillea tantum, sicut accideret. non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longit
Abbreviated transcription (Latin):
multa cõmemorat unde illud est si nemortuos sepelire mortuos
suos S quod istamorit᷑ alienata auitadĩ ut tam̃ in natura
sua uiuerenio nomnino desistat : Itamortalis ex aliqua causa
inuenit᷑ ut eliã in mortalis non sineratione dicatur non est
pars dĩ anima Siepũ hoceẽt omnimodo in cõmutabilis atq
in corruptibilis eẽt. Q uod sic& rec deficer& in deterius
ne proficen& in melius nec aliquid in sem& ipsc ł in ciper&
haberequod non habebat. quantũ ad ipsius eius ad fectiones
ꝑtinet quã uero alit̃ sehabeat non opus ẽ ex trinsecus testimo¬
nioquis quis seipsũ aduertit ignoscit. frus traaũt dr̃ habeis
quianimã dĩ partem eẽ uolunt. hanc eius labemacturpi¬
dinẽ quã uidemus in nequis simis hominibus. Hanc deniq
infirmitatem & &e rritudinem quã sentimus in omnib: homi¬
nibi non ex ipsa illi eẽ si excorpore quidinter est. Vndȩ

Expanded text:
multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse sed ex corpore. quid interest, unde
Abbreviated transcription (Latin):
amepossit qͥehis que sure uell& quic quid uellos audire Neq:
nullumccepit aduentus sui fructũ primo nedemultũ ftme
creder& Deinde dociu hominem qđ potui quod aũt̃ non
potui undediscereposs& ammonui atq ut adte ire orta¬
tussũ qua in reconsiliũ uel preceptũ meũ cũ libenter & oboe¬
dient̃ acciper& rogauieũ ut abste ueniens pernos ad propria
reme cir& quã eius pollicitationem tenens oc casionem credi
rebat idoneus & fideagendi & ala critate obo edien di
& exercitatione peregri nandi Vbiergo istũ iuuenemȩ ꝑtussũ
eum ipsum ẽe qualem ad ño pecebã dubitarenom potiu. Accipe
igitur q̃ mihi peto aperire acdisserere nongraueris. questio
decnim a multos mou& in quibus & meeẽ confiteor . Namgo
deanima firmissi meteneã nontacebo Deinde sub iungt̃ quid mꝰ
adhuc expediriuelim. Animahominis in mortalis est scđm quen¬
habeat in mortalitatẽ Nam deanime mortib: scã scriptura

Expanded text:
a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum: primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi crrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quenhabeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
& sisenex magis dec& docerequam discere magis tam̃
discere quã qued oceat ignorare Ni hil equidem
molescius fero in omnib: angustus meis quaspatior indificilli¬
mis questionibus quã intam longinquam tucecaritatis absentia
utuix possimmeas dare ł reciperelitterastuas. perinterualla non
dierũ nom̃ suũ s aliquod annorũ cũ si fieriposs& cotidie p̃sentẽ
tehabere uelim cũ quo loquerer qͥ quid uelim Necideo tamep
non debui facere qđ potui si non potui totũ quo duolui łue
uenit ad mereligiosus iuuenis catholica pacefrat̃ & filius
honore c̃prbt nr̃t orosius uigilingenio paratus eloquio fla¬
grans studio uti leuas indomo dñi eẽ desiderans ad refellan¬
das falsas pernitiosasq doctrinas que animas his panorum
malto infelicius quã corporabarbaricus gladiustrucdarun
Nã inde adnos usq ab oceani litore propesiuit fama ex citus quod

Expanded text:
etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refelldas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius quam corpora barbaricus gladius trucidarunt. nam inde ad nos usque ab Oceani litore properauit fama excitus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad eatibi consensisse crediderim sed aciememus ipso
tuerecitationis impetu. cursuq perstricta hec parumad¬
uertere potiuisse Aut aerte &iam illos qui aduertere poru¬
erunt ponintererum liqui dissimã ueritatem sed uerborũ
affluentiã & in genu facultatem in dolemq: laudas se
Ołerumq enim predicatur & a maturelo quium inspeiuue¬
nis & si nondum habeat maturitatem fidenq doctoris
Qua proptr ut & tureccesapias & alios non tantum modo
delec tarepossit uerum &iam aedificare quod loqueris
curamteo port& gerere desermonib: tius remotis plau¬
ñm nr̃m quinos uociuit in suumrenũ &gloriam
& rogtuu & rogo ut hocquod adte scriboscãe frater
hieronime consulens tedehis quenescio fructuosum ẽẽ
nobis quam quam enimtes imulto quã egosũ aectate
maior tam̃ ipse & iã iam senex consulo s ad discendũ
quod opus est null amihiaetas sera uideripotest quia

Expanded text:
uel ad ea tibi consensisse crediderim, sed acie mentis ipso uel ad ea tibi consensisse crediderim, sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta haec parum aduertere potuisse ant certe etiam illos qui aduertere potuerunt non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare quod loqueris, curam te oportet gerere de sermonibus tuis remotis plaurum, qui nos uocauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri dub iare fas non est aut non debere reprehendi aut
ab eo debere a quo potest docente & auferri &habereinse
animas corporum similitudines in corporeas ipsas aut
nonẽe corpora It salua distinctione anim ee sps &icm
uniuersalitet animanis pm̃ nuncupari. Puto quod persu¬
a serim caritatitue Siaũt persuaderenon potiu. utrũ tum̃
ead ixerim que ꝑ suadere debuerm quileger petius
cudi utbunt Siquas ane aliqua plurimuintius lbris emer¬
danda mibiuidentur scirefortais s eden dertos uen uretibi
non sithomerosum. Non tamquã discipiulo ad magistrũ
sedprincuo ad ganacium forti a d infirmum. ls. enim
pioncosedere debuisti maioretamen &iuerioregeria
quis q cotrectus sua confessione reprebendetuar qucun
auues libe etrantis erelaudatur Quamus ineerioidẽ
reci atione correotus au ditores &laud atores tuos ruen
eñs staques anado ctrina im probat uelante sensis se

Expanded text:
fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores tuos 11011 omnes ista quae sana doctrina inprobat uel ante sensisse
Abbreviated transcription (Latin):
R aptus est nemalitia mutar& illius intellectum at que ad
huncsensum ceter aipertinentia Aut etrum aliquas man¬
siones extraregnum dĩ eẽ quas multas indomopatrissui dñs
dixitẽẽ Auis acrificium corporis & sanguinis xp̃i prohis
quinonbapti ⁊ati de corpore euennt offerendũ aut aliquos
eorum qui si nebaptis mate xp̃i moriuntur in para disũ interĩ
recipi acp̃modũ e regni caelorum betititudinẽ consequi
H aci precipue cauefili necco nominari uincentius delecteris
sius ce uiciorerroris Nec te quando aliquid nescis existimes
scire sed at suas discenescre Neq enimediquid inoccultis
dĩ operibus ignorando sed temere in cognita procognitis astru¬
endo & falsai pro ueris proferendo ac defendendo peccatur
gnorantiã uerom ec̃ utrũ animȩ hominum nouefiant ande
parentib: quas tam̃ a creatoredõ nonde ipsius substantia

Expanded text:
raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum atque ad raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum atque ad hunc sensum cetera pertinentia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas multas in domo patris sui dominus dixit esse\'; aut \'sacrificium corporis et sanguinis Christi pro his qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; aut \'aliquos eorum qui sine Christi baptismate moriuntur in paradisum interim recipi ac postmodum et regni caelorum beatitudinem consequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et falsa pro ueris proferendo ac defendendo peccatur. ignorantiam uero meam, utrum animae hominum nouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Qã obrem sinos adte libros inpens adilectione con siriptos
repensa dilectione sumis & legis siin principiotiu libriprimi
audis & teipsũ & studes sicut dixistituc̃ sententiam nantueri
si in probabilis decegatur illa precipue undecim caue de quib:¬
tein libro superioream monui Neanimã sicdicas exdõ ut etm
non denulla necdealia. sed desuanatura creauerit. Aut quoo
perinfinitum tempus atq nasemper animas d&. sicut semper
est ipse quidat Aut animã meritum aliqđ perdidisse percar¬
nem quod habuerit antecarnem aut animã percarnem re¬
partire habitudinem priscam. ꝑqueipsam carnem rencsci per
quã meruerat in quinari. Aut qđ anima anteomnepeccatum
meruerit ẽẽ peccatrix aut insantessineregeneratione baptis matis
paecineis quod om̃ps predistincuit impleri aut dehis quiprius¬
quãbaptizentur ex pirant dictumẽẽ quod scriptum est

Expanded text:
Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos repensa dilectione sumis et legis, si in principio primi tui libri audis et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat\'; aut \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; aut \'animam per carnem reparare habitudinem priscam perque ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; aut \'quod anima ante omne peccatum meruerit esse peccatrix\'; aut \'infantes sine regenerationis baptismate nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s pecoris sidescendat ipsedeorsum interra. Itemq indilia
ucistitare Itas criptum est. It mortua ẽ om̃is caro quemouebatur
superterram uolatilũ pecorũ &aumentorũ & ferurũ & emis
serpens quimo ueb atur suꝑterram elom̃is homo &om̃a que cũ q
habent spm̃ uitȩ. Ubiremotis om̃ib: dubiationis ambagibus
generole animȩ piom̃ ẽẽ intellegimus sp̃m cuus quidem piomi¬
nis significatio tã latepat& at &iã ds̃ uoietur sp̃s. Ptisteflatus
aereus quã iuissit corporeus. appellatur in pselmo sp̃i tem pesta¬
ammonitushis que com memoraui diuinarum testimonus
pagi nerum ubi & animepecoris uui pit̃ intelieutus appellati
lerte sp̃s non negabis aterius Quo cirias &illa que deanima
in corporea dis piaciasunt capis & scipis nenẽ undeabidis pli¬
ceã qd eãm esciredixi non corpus eẽ sed spm̃ qui a & corpus
non ẽe monstrat᷑ & generc linom in esps nuncupatur

Expanded text:
et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur supserpens, qui mouetur super terram, et omnis homo et omnia, quaecumque habent spiritum uitae: ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significatio tam late patet, ut etiam deus uocetur spiritus; et iste flatus aerius, quamuis sit corporeus, appellatur in psalmo spiritus tempestaammonitus his, quae commemoraui, diuinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legitur spiritus, non negabis ulterius. quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum, quia et corpus non esse monstratur et generali nomine spiritus nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sentias destrati on alerirm quosentit atq hitelleret ani¬
ma. Nonsicut sentitur corporis sensibus. sed sicut estille
intimus sensus ex quo ẽ appellata sententia. Hic cũt
pecoribus sinedubitatione p̃ponimur eo qđ sunt illa¬
rationis ex ꝑtia ñ habent itaq spm̃ pecora i dest intel¬
lictũ & rationis acsapientie sensũ sed animã tantũ Nũ
& deillis dictum ẽ Producant aquerepentia anima¬
rũ uiuentiũ & producat terra animam uiuentem:
Vtergo plenissime acplenissime noueris eam quȩ ani maest
moredi uinorũ eloquiorũ &ic̃ spm dici appellatur pecoris sp̃s
&utiq non habent pecortullum sp̃m quẽ tuc dilectio dis cernens
ab cinima definiuit. Vnde manifestumẽ quod generte liuo ca¬
bulo anima pecoris reccepotiuit sicuo cari Sicit legitur in libro
et desiasten qui scit sp̃s filiorum hominis si cscendat ipse sursum

Expanded text:
sentias, id est rationale nostrum quo sentit atque intelligit anisentias, id est rationale nostrum quo sentit atque intelligit anima: non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. Hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo qrationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum