comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod a grecis quoq: scitae uocabantur
quod defricantur pelles quibuscorrup¬
tella fit: Spurcus quod fit inpurus:
Sclerosus sceleribus plenus ut lapido sus
locus & arenosisplus est scelerosus quam
sceleratus : Sator seminator ł patera se¬
mine: Scura qui sectari quempiam so¬
l& cibi gratia a sequendo igitur indes¬
curras appellatosidem ad seciila a se¬
quendo: Satelles quod adhereat alte
siuea lateris custodia: Suffectus in
loco alterius subpositus q̃s suffectus
unde & consulem suffectum dm̃s eũ
qui proalio substituitur: Secin dus
quia secus pedes & tractus est sermo
a sequentibus seruis pedȩs equis un¬
de & secunda fortuna dr̃ quod secun
dum nosi dest propenos utnde&
res secunde id est prospere secun¬
m. dȩ autem a sequendo sunt dictȩ:
Stipulator promissorstipulare
abextinuatione dictus Sequester
dicitur quicestantibus medius inter
obsequendo ficium erł quod uius quie lectus

Expanded text:
quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quo defricantur pelles quibus corruptela fit. Spurcus, quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secundum nos est, id est, prope nos. Inde et res secundae, id est, prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. 258. Stipulator, promissor. Stipulare ab extenuatione dictus. 260. Sequester dicitur, qui certantibus medius interva sequendo factum est, quod ejus qui electus
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiae mou&ur dolore :
Segnis id est sineigne ingenioca¬
rens seaut̃ sine significat & se¬
dulus sinedolo Securus qs̃ sine
cura id est frigidus perquod in¬
utiles accipimus : Stupidus se¬
pius stupens: Superbus dictus
quia superuult uideriquam est
qui enim super gradi uult quod
est superbus c̃ Susuro desono
lo quutionis appellatus qui a non
infatiae alicuis sed inaur eloqui¬
turde alter od& rahendum:
Seditiosus qui dissentionem ani¬
morum facit & discordiamgig¬
Seuerus quasi seruus uerus te¬
n& enim sinepi&late iustitiam:
Simulator dr a simulacrogestat
enim similitud inem eius quod non
estipse. Suassor a suadendo quẽ
miminuti &asperiest scrupo
estenimares didurior: Scccrile¬
gus dr̃ ab eo qđ sacralegit id est
furatur. Si carius uocatur qui
adperp&randum scelus telis
armatus est sica enim gladus ẽ:
& crudilis animi : Scenicus qui inteatro
agitteatrum enim scena est: Scorta

Expanded text:
ignominia commovetur dolore. ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gigSeverus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem mi minuti et asperi. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta,
Abbreviated transcription (Latin):
Supraemus summus ab eo quod
superemineat unde & sup̃mȩ
partesdicimus suauis subliis
ab altitudine uocatus honoris
ad sidera caeli : Speciosus abspecie
uelaspectu sicut fomosus a forma
Sollers quod sit solicitus marte &
utilis solless enima p̃ antiquos
dicebatur qui erat omnibona
aste instructus terrentius adules
cicero appellatus quito tostos dies
p̃cabantur &immolabant ut sibi
suiliberi superstites essent:
Gollicitus quia solers acitus atque
in requi&us Sedulus familiare
uerbum terrenti hoc est sine dolo
alias adsiduus Sod ales dicuntur
quiad simbulum conuenire con¬
suerant q̃s̃ suadentes ipsi& soci
dicuntur ꝓpt̃ pericul autoris
soci& atem q̃s inunam caligam
& inuno uestigiomanentes
Stultus hebetior corde sicut qui
timo fatuu mẽe nonopinor id est
obtunsis quidem sensibus nont̃n nul¬
lis stultus est: quiper stuporbm ñ
mou&ur iniuriam seuitiam
enimperfert: neultus necullo

Expanded text:
Supremus, summus, ab eo quod Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris.ad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. Terentius Eun. 4Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia sollers et citus atque inrequietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. Stultus, hebetior corde, sicut quitimo: fatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla
Abbreviated transcription (Latin):
Reus maiestatis primumdictus qui
aduersus rempullicam aliquidegiss&
aut quicumq: ostibus consensis s& aest
dictus aut̃ reus maiestatis qui amaius
est ledere patriam queiciuem unum
postea &iam & hireima iertati sdicti
sunt qui ad uersus maiestatem prin¬
cipis egis seuiderentur uel qui leges
in uti lesreipullice d&ullerunt
uelutile abrogauerunt. Rixosus
arito caninodictus semꝑ enimad
contradicendum paratus est
operatur id est terram:
apiens dictus asapore quia sicut
Ogustus aptus est addiscricionẽ
saporisciborum sic sapiens addi¬
noscentiam rerum adq: causarum
quod unum quodq: dinoscat adq: sen¬
suueritatis discernat cuius contra¬
rius est insipiens quod sit sinesapo¬
re necalicuius discricionis uel sen¬
sus studiosus Sc̃s au&ericonsu¬
&udineappellatus eo quod hii qui
pure uolebant sanguine ostiae
tangebantur & & hoc sci nomen
acciperunt : Sincerus quasi si¬
ne corruptione cui contrarius
in sincerus uitiatus corruptus

Expanded text:
Reus maiestatis primum dictus qui Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad controperetur, id est terram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus.
Abbreviated transcription (Latin):
sitor: Questuosus q̃ rimoniosus:
Qui erulus quia querellam infest:
Qui &us quod sit ipsesibianimo securus
neminem tangens:
relegit ea quȩa dculdiuinum ꝑtineant
hii sunt dicti relegiosi & relegendo tam¬
quam & eligendo eligentes & diligen¬
tendo diligentes & intellogendo in¬
tellegentes : Rationatur dictus est¬
uirmagnus quid eomnibus rebus
qua sesse mirabiles constat potest
reddererationem : R&ractator re¬
p&itor namra ractare est rep&e¬
re quod omisserat: Pesipiscens eo qđ
mentem q̃s̃ postinsaniam recipit aut
quia resapit quisa pere desierat casti¬
gatenim seipsumdementiae & con¬
firmat animum suum ad rectius
uiuendum cauens neiterum con¬
ruat Repentinus a repente :
Repens aut̃ & ad uerbium & nñ
potest c̃ : Robustus fostis ualidus a
fostitudine roboreae arboris appella¬
tus Rapidus uel ox pedibus Raptor
eoquodcorruptor inde & rapta eo qđ
corruptaest : Reus aredequa ab noxi¬
us est areatu sareo est nominatus:

Expanded text:
sitor. Quaestuosus. Querimoniosus. sitor. Quaestuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam u&eres hunc parricidam
ciderit parricidium & homici¬
dium quo cumq: intellegi possit.
cum sint homines hominibus
tia seculi lucra sectatur unde &
cognominatus est peccator appe¬
liceidest m&rice uocatur qr̃ pe¬
licator ꝗ nom̃ ap̃ antiquos tan¬
tum flagito sum significabat: :¬
ꝑsecutor non semꝑ ꝓmalo intelle¬
gitur unde & ꝑsecutus ꝑ fectese¬
siit in appellatione hominũ im¬
quorum: Prostitute mer&ri¬
ces a prosedendo in meritoriis
uel fornicibus pell& ap̃grecos
propriaedicitur a latims concu¬
badicta aũt a falatia idestuer¬
siitia sub dolositate uel menda¬
tio. Procu ruus id est perlongũ
curlius: pauidus est quemuaexat
trepidatiomentis hab& cordispulsationẽ
cordism&um pampauere perire est un¬
de & pauimentum : P&ra autem & ru¬
pes aduritia saxorum nominantur:
Pussillanimis pussillo animo: Paul¬
cusdictus a p&endo unde &iam & meri¬
trices p&ulcas uocamus productus:¬
tor a quaerendodictus qua si quae¬

Expanded text:
dam veteres hunc parenticidam dam veteres hunc parenticidam parricidium et homicidium quocumque intellegi possit, cum sint homines hominibus tia saeculi lucra sectatur; unde, et cognominatus est. 228. Peccator, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, psecutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte sein appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas tor a quaerendo dictus, quasi quae
Abbreviated transcription (Latin):
liciendo dolis: pirate sunt praedores
maritni ab incendionauium tran¬
seuntiõ quas capiebant dictinampi¬
raignis est : Pugillator quidemanu
inmanum nummorum aliquid sub¬
trachit: peculator ꝓ eo qđ sit pecu¬
niae pullicae defraudatur : Pro¬
ditor ꝓeo quod d & eg& itẽ proditor
Perfidus quia fraudulentur est & sine
fide qr̃ perdens fidem : Periurus
qui aperpere iurat idest male iu¬
rat ꝑiurus aut̃ in uerbo R. non
hab& nampe iuro &idro dicimus
Pracuari catormalae fidei aduo¬
catus & qui uelinacusando nocitu¬
ralis indefendendo profutura
pra &oreat aut inutiliter dubia eq
ponat mercedis gratia lic&
corruptis cicero quid enim tampua¬
rium idest ualde uarium: Pellax
dolo sus & fallax apelle idestuultu fo¬
ris enim ut fallat arrid& sed nequi¬
tiam intus gerit: profanus q̃r̃por¬
roa fano sacris enim illi non lic&
interesse. Parricida propriae dr̃
interfector parentis quamuis qui¬

Expanded text:
liciendo dolis. Piratae sunt praedones liciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditor Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumptuosus adq: consumptor omñi¬
a porroagit & qr̃ proiecit: profu¬
gus propriae dr̃ qui procula sedibus
suis uagantor q̃s̃ porrofugatus:
Perigrinus longe apatria positus
sicutalienigen .a: Proiectosqs
longe & proculiactatus sicut & pro¬
duxit q̃s porro illumduxit & pro¬
uocauit qs̃ porroillumuocauit:
Proiectus porroiectus acpreiac
est porroiactata : proseriptus cu¬
ius bona palam &apertescribuntꝰ
ꝑscriptus ordiñe significat sicut &
p̃scriptones ap̃u&eresiuris consul:¬
tos
Procinctus & xpeditus & armatus unde
& in procincto idest cumbello causa ar¬
ma sumebant : Prȩtinctus eoquodante
seponat aliquid quo precingitur unde &
teo & lauit pedes discipulorum suorum:
Praedo est qui populando alienam pro¬
uintiam inuadit: Praedo aũt ab
abigendo praed asdictus & predo
qui predam hab& praedator hoc est
cuide preda deb&ur aliquid: Pla
quod non cestauia gradiatur sed pel¬

Expanded text:
sumptuosus, atque consumptor, qui omnisumptuosus, atque consumptor, qui omnia porro agit, et quasi projicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus ac proiactest porro iactata. Proscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde eteo, et lavit pedes discipulorum suorum.' Praedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Plagquod non certa via grassatur sed pel
Abbreviated transcription (Latin):
Peruicax propriae dr̃ quia in propo¬
sito suo adictoriam perseuerat.
antiquienim uiciam dicebant quam
nosuictoriam credo quod indedicator
herbauicia id est uictorialis: Per¬
nix apertinendo tractumest id est
inconatibus perseuerando alii per¬
nicem uelocem intellegunt pedib
nampernicitas pedum est ut pernicibus
ignea plantis sicut cac : leritas pennarum
est ut caelerique fuga subsidera lapsae:
Piger q̃s̃ pedibus aeger estenim tardus
ad incedendum quod nomen transiit
perusum adanimum: Per nox perui¬
gilans nocte : perseuerans. Pertinax
inpudenter tenens qr̃ pestinens :
P&ulans nuncquidam proaudace &
in proboponitur ollimaut̃ aceruifla¬
gitatoris & propriae argentariorũ
coactor ꝓueriꝗ: praetiarerum cre¬
brius & asperius &igebant ap&endo
p&ulantes uocati: ꝓcax propriae
dicitur idem quod p&axnam proca¬
reest p&ere unde& nuptiarum
p&itores procidicuntur: prodigus

Expanded text:
Pervicax proprie dicitur qui in propoPervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos victoriam; credo quod inde dicatur herba vicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans . . . . . Pertinax, impudenter tenens, quasi pertinens. 214. Petulans, nunc quidem pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo PETULANTES vocati. 215. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et nuptiarum petitores proci dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
splendidus eoquod perluceat:
quod sit perp&uus annis : Praesuluo¬
catus quia preest sollicitudine : Prȩ¬
positu s appellatus eo quod sit subiecto¬
rumacfamulantium ordinator acrector
Patronia patribus dicti sunt quod huius¬
modi affectum clientibus &ibeant ut
q̃s̃ patres illos regent Peda gogus est
cui par uubad signantur grccum nom̃
est & estoompositum ab eo quod pueros
agat id estdoceat & lasciui entemrefre¬
n& a&atem: Prȩsens dictus quod sit
pracsensibus id est coramoculis qui
sensus sunt corporis: Prior quia pri¬
mussit ordine & primus q̃s p̃minens :
bus late patens unde & potestas quod
pateat illi qua quauellit & nemoin¬
ter cludat nullus obsistere ualeat:
PRacopimus praec &erisopibus co¬
piosus Pecuniosus tullius primum.
eos dictos reffest quiabuissent pecu¬
niam id est pecore itaenim & antiqui
eo sappellabant paulatim a ut pera¬
bussionem nomenaliud. de uolutũ est:

Expanded text:
splendidus, eo quod perluceat. splendidus, eo quod perluceat. quod sit perpetuus annis. 206. Praesul vocatus, quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus, eo quod sit subjectorum ac famulantium ordinator, vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod hujusmodi affectum clientibus exhibeant, ut quasi patres illos regant. 207. Paedagogus est qui parvulis assignatur. Graecum nomen est, et est compositum ab eo quod pueros agat, id est, ductet, et lascivientem refrenet aetatem. 208. Praesens dictus, quod sit prae sensibus, id est, coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine; et primus, quasi praeeminens. bus late patens; unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae caeteris opibus copiosus. 210. Pecuniosos Tullius primum eos dictos refert, qui plurimam habuissent pecuniam, id est, pecora. Ita enim antiqui eos appellabant. Paulatim autem per abusionem nomen in aliud devolutum est. 211.
Abbreviated transcription (Latin):
sinat quempiam progredi & augesce¬
re : Orbus quod liberus pon hab&
qua soculis amissis: Opifex quod opus
faciat aliquod opilio custosouium:¬
Nxdens qs̃ porro uidens prespi¬
cax enim& incestorum prouid&
cassus : Paciens dictus a pauendo
pauere enimferire percutitur enĩ
& tollerat : Perfectus cu inihiliam
adicipotest huic nominia pud gram¬
maticos conparatio non adicitur
quia sidixeris ille perfectior est iste.
perfectus nonerit : Pulcherabspe¬
tiedictus cutis quod estpellis postea
transit hoc nomen ingenus nam
pulchritudo hominis autin uultu
est utos humerosque deo similes
aut incapillis aut nam que ipsedo co¬
ram cessariem aut inoculis ut l&us
oculis ad florat honores aut incan¬
dores utqualemanus addunt ebo¬
si decus autin lineadmentis ut tẽ
multo plus figura & lin eamenta
ospitiis dilectabant autinperce¬
ritate ut tornus uertitur in me¬
diis & tota uertice supra est:
Pellax apellicendo ꝑ spicax

Expanded text:
sinat quempiam progredi et augescesinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos oviumdens, quasi porro videns. Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcero ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hpulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra est. 205. Pellax a pelliciendo. Perspicax,
Abbreviated transcription (Latin):
consumunt nepotes dicuntur : hinc quo¬
q: nepotatio proluxoria ponitur qua
cestam quae queres consumuntur:
Niger qs̃ nubiger qui a non serenus
sed fusco operi&ur unde & nubilum
diemtetrum dicimus
Vtodoxus rectae gloriae : Vrator
abor euocatus aperorando nomin¬
tus id est dicendonamorare dicereest
Obaudiens abaure eo quodaudiat
inperantem : Ospes quod inferat osteo
pedem: Ospes facilis aptus & osteo pati¬
ens unde &ospitalis homodicitur
Ossor in imicusa bodiodictus sicutama¬
tur abamoro & est generis commonis:
Odibilis odiohabitus: Obsitus obsessus
idestundique in sidin conuallatur obs¬
cenus in purȩ libidinis auitio obscuro
dicitur: Obtunsus eb&ior & obclusi¬
or qs̃ &x omni paste obtentus. Obnisus
contranissus & conabundus: obnixur¬
Obnoxius quia obligatus est nexibus
culpe : Oblectator qr̃ cum lactae
lactas ses amantem unde & oblectare
dictum est : Obtrectator malignus &
quio bstringillando officiendoq: non

Expanded text:
consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoconsumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, lactasses amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non
Abbreviated transcription (Latin):
quam sit idest ex eo quod mhilsit u&e¬
res dictum ẽẽ uoluerunt : Neuter
nequeillenequei steqr̃ dicer & necu t̃¬
que : Nefarius non dignus farre quo
primo cibi genere uita hominum
nominandus quidaem: Nuncius est
ipsehomo genere masculino iduero
quod nuntiat genere neu trouthoe
nuncium & hec nuncia : Nab areus
id est scrdĩnazareiso. limdicebatur
qui scam comamnu triebat & nihil
contaminatum conspiciebat absti.¬
nens se auino omniq: sicera quae men¬
temab intigra sanitate peruestit:
Nugas aut̃ hebreumnñ est itaem̃
in proph&is est &xpossitum ubidicit
sophonias nugas quia legerecesser̃
ut nosse possimus linguam hebr̃
omnium linguarum essematrem:
Nugigerulus apellatus ab eoquod sittur¬
a genere quo dam scorpionum qui natos
suos consumit e&cepto eoquidorsoeius
insederit namrur sus ipsequi seruatur
fuerit consumit patrem unde homi¬
nes quibona parentum perluxoriam

Expanded text:
quam sit, id est ex eo quod nihil sit, vetequam sit, id est ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum nominandus quidem. Nuntius est ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias 3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit tura genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
Mollir quod ingoremsexus eneruati
corporis dedecore & q̃s̃ mulier emolli¬
ator Macer amatie & macies ama¬
cia eoquod in moderata libido macros
bundus morienti similis sicut uita¬
bundus uiuentisimilis qñ enim dm̃s
moriturus est uere moriturus mori¬
bundus aut̃ nonueri serueri simi
cum stipendia accipiunt mereridicunt᷑:
presitidem uehiculis:
o Iuilis non uiliscuius & nomen& gȩ¬
nusscitur nubilis anubendũ habilis:
Nemo ab homine tractus id est ne homo
quod est pronullo: Nullus auit q̃s ne
ullur nullus neullus. Nihil compositũ
est & nil xnilo uilum aũt narroait sig¬
nificare medullam eius ferulȩ quem
nos nibilum quo modo ap̃grecos uide
toti: Ne quama malopleniq: distinguNt
alii perniciosum aliinugas xistimantes
ut ait monatius hic aduliscens nequam
non malus id est fugax pernitiosus alii
confundant quasi utrumq unum idẽ¬
q: significant nequam & eo quod nequic¬

Expanded text:
Mollis, quod vigorem sexus enerviati Mollis, quod vigorem sexus enerviati corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. Macer, a macie: et macies a moechia, eo quod inmbundus, morienti similis, sicut vitabundus, vitanti similis. Quando enim dicimus, moriturus est, vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed verisimilcum stipendia accpraesidet isdem vehiculis. N Nobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilis. Nemo ab homine tractum, id est ne homo, quod est pro nullo; nullus autem quasi ne ullus. Nullus, ne ullus. Nihili conpositum est ex nil et hilo. Hilum autem Varro ait significare medullam eius ferulae quam nos nihilum quomodo apud Graecos οὐδὲ γρῦ. Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod nec quic
Abbreviated transcription (Latin):
tisunde & mestus: Mendicus quiami nus
hab& undeuitam degat siue quia mos
erat apud antiquos os claudere aegenũ
& manuum &xtendere qs̃ manudicere :
Mendax quia mentemalterius fallat
Malignus quia malitiae uotumue lop:
peragit : Malus a pellatus anigro fel¬
le quod greci melandñt unde & melan¬
colici appellantur omines qui ad conuer¬
sationẽ humanion refugiunt & ami¬
corum carorum suspecti sunt :
Malitio sus d&erior malo quia fre¬
quenter malus amaloautem pe
dictus qs̃ mollior nondurus aut
ferreus nammelius q̃s̃ mollius:
Minax a facia e oculorum quando fu¬
riose ardescunt utamplius uidens ꝑ¬
times cat: Minator & monitor sed mo¬
nitor dr̃ cumpsonunciat bonaminator
cumnuntiat aduersa: Mulcator eo
quodblandis uermulceat addiclinan¬
dumanimum trans latio a mulso idest
quod acceptum. lenire sol& faucisdo¬
lentis autoppl&um sordibus stomachuro:
M&atores appellantur quia castrade¬
esperios aud ax ueniat m&ator inagros :

Expanded text:
tis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peidictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra deus 1, 382: Hesperios audax veniat metator in agros.
Abbreviated transcription (Latin):
nos aliqudo os sedere ostendunt Nã dmdicomeus tuus defimo a liquid meũ
esse ueltium : Relatiua dicuntur qr ad in terrogationem referuntur ut
quis est repond&ur is est : de monstratiua eo quod habent demonstrantis sig¬
inificationem : Aliquem enimptaesentẽh de monsita mur ut hiche boc qua dene
a astcoliuominantur Asticubaũt dicti. quodnominibus astantur id c̃onligant.
cum dicimus nontor Inter aticulu maũt & pronomen bocint est quod as ticulus
tuncest cuminominiungitur ut hicrapiens. Cumueronon conun gitur de¬
monstratiuum pronomen est uthic & hȩc & hoc. Omnĩ auĩt prononund
aut prinigens a sunt: Autdeductiua sunt Primigenia sunt dicta que Infi¬
de ductiua dicuntur quia existis deducta ad que conpo sita ustunt ut quispiam ali

Expanded text:
nos aliquid possidere ostendunt; nam dum dico meus, tuus, definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut quis est? respondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli cum dicimus 'hic orator'. Inter articulum autem et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, quum nomini coniungitur, ut 'hic sapiens'. Cum vero non coniungitur, demonstrativum pronomen est, ut 'hic et haec et hoc'. Omnia autem pronomina aut primogenia sunt aut deductiva. Primogenia dicta sunt quia alideductiva dicuntur, quia ex ist
Abbreviated transcription (Latin):
domibus adiecerunt. Tabulata olĩ domꝰ
ligneȩ siebant. iñ nom̃ ꝑmanet tabu¬
latorum: Apogeũ est constructum sub
terris ȩdisiciũ. quod nos antrum uel
speluncam dicimus: Solariũ quod soli
et auris pateat. qualis fuit locis in qͦ
dd̾ bersabee lauantẽ aspexit ⁊ adamauit:
Cũ herosolimã antiochus obsideret: hir¬
canus princeps uideoꝵ reserato dd sepuchro
tria milia auri talenta inde extraxit.
Ex quib tͥgnta antiocho dedit. ut obsi¬
isse primꝰ xenodocia quib aduentũ
susciperet pauperum. et ꝑegͥnoꝵ Uñ¬

Expanded text:
et domibus adiecerunt. Tabulata olim et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsiisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrin
Abbreviated transcription (Latin):
exponebatur. tres lectuli strati erãt
in quib discũbentes epulabantur.
Elmon enĩ grece lectus. uł accubitũ
dicitur. ex quo confectũ est. ut tri:¬
dinium diceret᷑. Cella dicta quod
nos occultat et celat. Concubitũ
qd̃ in eo cubamꝰ. ibiq dormientes
requiescimꝰ: Cubile uͦ cubandi locꝰ :
Secessus qd̾ sit locus secretꝰ .i. sine accessu Di¬
uersoriũ dictum. eo qd ex diuers uiis ibi cõ¬
ueniat᷑: Hospiciũ sermogrecꝰ. ubi quis ad
tempꝰ hospitali uire in habitat. et iterũ in d̾
transiens migrat. Iñ et metatũ qd metat᷑.
Uñ et legit᷑ Et cast᷑ metati sunt pro mu¬
tauerunt: Ñeñi illic manet exercitus
s ꝑ transit. Moenianꝰ collega crassi in foraͦ
proiecit materias. ut ẽẽt loca in quib ex¬
pectantes insisterent. que ex noe eiꝰ me̾ni¬
ana appellata sunt hoc est solaria. quia
patent soli : Post hec alii lapide. alii materia
edificare porticib meniana et sorib

Expanded text:
exponebatur, tres lectuli strati erant, exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus
Abbreviated transcription (Latin):
sit ex sumo: Palatium a pallante pͥn¬
cipe archadum dictum. in cuius hono¬
re archades pallanteum oppiclum con¬
struxerunt. et regiã in ipsius noe conditã
palatium uocauerunt. Thalamũ hac
ex causa uocatũ ferunt: Cũ enĩ raptȩ
suissent a romanis sabinȩ. ex quibus
cum una ante aliasspecie nobilie:
cũ magna om̃iũ admiratione raꝑet᷑
talamoni duci eam oraculo responsũ:
dari. et qm̃ hȩ nuptie felicit̾ cesserat
institutũ est ut in omnibus nuptisᷤ
thalami nom̃ iteret᷑. Egiptii quoq
ling᷑a sua loca in quibus nubentes
succedunt et incubant thalamu
nominant. Cenaculum dictum a
cõmunione uescendi unde et cȩno¬
bium congregatio: Antiqui enim
publice et in cõmune uescebant᷑.
nec ullius cõuiuium singulare erat.
ne in occuleo delicie luxuriã gignerẽt:
Tricliniũ cęnaculum a tribus lectu¬
lis cliscõbentiũ lictum. Aput uet̾es
enĩ in locum ubi cõuiuii apparatus

Expanded text:
fit ex fumo. Palatium a Pallante prinfit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi mertes nauiũ et nautarũ emolum̃¬
ta reddunt᷑. Ibi enĩ uectigalis exactor
sedet. p̃ciũ rebus impositurus et uoce
a mertatoribus flagitans:. Carcer est.
a quo prohibentur exire. et lictꝰ carcer
a coercendo:¬
DE HABITACULIS.
abitacio ab habendo uocata .nt. ha¬
bitare casas. Domus ex greca appel-¬
lacione uocata. nam domata greci te.¬
cta dicunt Est aũ domus familie uniꝰ¬
habitacio. sicut urbs unius populi. sict̃
orbis domiciliũ generis mimani: Oẽ¬
ȩdẽ ab eclenclo sumpsisse nom̃ existimãt.
dantes exemplum de platone: Si uo-¬
cassem eos in edem ad prandiũ: Hinc
et edificium eoquod suerit prius ad edendũ
factum.: Aula domus est regia. siue spa-¬
ciosum habitaculum porticibus quatu¬
or conclusum: Atrium magna ģles ÷
suie amplior et spaciosa domus. et lictũ
atrium quod addantur tres porticus
extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne
et ligno atrum dixerunt : atrum enĩ

Expanded text:
ubi merces navium, et nautarum emolumeubi merces navium, et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus, et voce a mercatoribus flagitans. 46. Carcer est a quo prohibemur exire, et dictos carcer a coercendoDe habitaculis. 1. Habitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata, nam δώματα Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. aedem ab edendo quidem sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Balneis uͦ nom̃ inditũ a lautione mero¬
ris.: Nã greti balamon dixerunt. qd an¬
xietatẽ animi tollat: Ner et aymiasia
dicuntur quia ibi athlete uncto cor-¬
pore ⁊ ꝑficato manib: exercitantur.
ponunt᷑ ab exuencdo scilicet dictum¬
ano detepisin enĩ grece exuere dicit᷑:
Popina grecus sermo est. quia puo nos corrup¬
te propina dicit᷑. Est aũ locus uixta balnea
publica ubi post lauacͥrũ a fame et siti re¬
ficiunt᷑. uñ et propina et propinare dr̃¬
Pina enĩ grece famem significat eo quod
beiorum parue et simplices in uicis. axi¬
bus et tabulis clausȩ Uñ et tab̾narie
quod ibi solebant considere. Dicte añ
tałine. qd̃ ex tabulis lignisq erant constru.¬
cte. que nc̃ et si ñ speciem : nom tam̃ pͥ¬
stinũ retinent. Macellũ elictũ. qd̾ ibi
mactent᷑ pecora. que mercantib ue-¬
nundant᷑. Mertatũ aũ a cõmertio na¬
minatum. ibi enĩ res uendere uł eme̾
solitũ est. Sicut et theloneũ dicitur

Expanded text:
Balneis vero nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; ponuntur, ab exuendo scilicet dictum; ἀποδύειν enim Graece exuere dicitur. Propina Graecus sermo est, quae apud nos corrupte popina dicitur: est autem locus iuxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur. Unπεῖνα enim Graece famem significat, eo quodbeiorum parvae, et simplices in vicis, asseribus et tabulis clausae, unde et tabernariae, quod ibi solebant considere: dictae autem tabernae quod ex tabulis lignisque erant constructae; quae nunc, etsi non speciem, nomen tamen pristinum retinent. 44. Macellum dictum, quod ibi mactentur pecora, quae mercantibus venundantur. 45. Mercatum autem a commercio nominatum; ibi enim res vendere, vel emere solitum est, sicut et Telonium dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
t heatrũ si ex meclio amphitreatro est semi cir¬
culi speciem habens: Li aberintus est ꝑplexiᷤᷤ
parietibus edificium. qualis est aput cretã
a dedalo factus. ubi suit minotaurus inclu-¬
sus. in quo si quis introierit sine glomere lini:
exitum inuerure non ualet Cuius edificii
talis est situs. ut aperientib fores tonitruũ
intus terribile audiatur Descenditur cen-¬
tenis ultra gradibus. intꝰ simulacͣ᷑ et mõ¬
strifice essigies in partes diuersas. transitus
innumeri ꝑ tenebras et cetera aderrorẽ
ingredientiũ facta. ita ut de tenebris eiꝰ
ad lucẽ uenire impossibile uideatur: A¬
secula quidem possint. Farus turris est

Expanded text:
theatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirtheatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirculi figuram habens. Laparietibus edificium, qualis est apud Cretam a Dedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non potest. Cuius edificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur; descenditur autem centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrifice effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire impossibile videatur. Quasecula quidem possint. Hucusque beat
Abbreviated transcription (Latin):
kartaginensiũ rostra ablata sunt. et in foro
romano p̃fixa st̃. ut esset hinus insigne uicto
riȩ: Curia dicit᷑ eo qd̃ ibi cura ꝑ senatũ de
neralis exerciciorũ locus. tam̃ apud athe¬
nas locus erat ubi discebatur philosopha.
et sapientie exercebat᷑ studium: Nã gynna¬
citent᷑: Capitolium rome uocatũ eo quo
fuerit romane urbis. et relligionis capt̃
sũmũ: Alii aunt cũ tarquinuis priscꝰ
capitolii fundam̃ta rome aperiret : in lo¬
co fundam̃ti caput hominis litteris tus¬
cis notatũ inuenit. et proinde capitoliũ
nominauit. Arces sunt partes urbis exel¬
se atq: munitȩ: Iam quecũq tutissima
urbiĩ sunt : ab arcendo hostem arces uo¬
cant᷑. unde et arcus. ⁊ arca: Citũ roma¬
ni lictũ putant a circuitii equorum
eoqd̃ ibi circũ netas equi currunt: The¬
atrũ aũ a spectaculo nominatũ a not ne¬
teopinse. qd in eo populus stans desuꝑ atq:
spectans ludos scenicos contemplaretur:

Expanded text:
Carthaginensium, rostra ablata sunt, et in foro Carthaginensium, rostra ablata sunt, et in foro Romria. Curia dicitur eo quod ibi cura per senatum de neralis est exercitiorum locus. Ta men apud Athenas locus erat, ubi discebatur philosophia, et sapientiae exercebatur studium. Nam Gycitentur. 31. Capitolium Romae vocatum, eo quod fuerit Romanae urbis, et religionis caput summum. Alii aiunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. 32. Arces sunt partes urbis excelsae, atque munitae: nam quaecunque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur; unde et arcus, et arca. 33. Circum Romani dictum eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spectaculo nominatum, quod in eo populus stans desuper atque spectans ludos scenicos contemplaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta dicit᷑ quia potest uł importari. uel
exportari aliquid Propͥe aũ
aut urbis aut castroꝵ
uocatur
sicut superius dictũ est. Uicus ut pre-¬
dictũ est ipse abitaciones urbis sunt.
unde et uiani dicti: Uie ipsa spacia
angusta que int̾ uicos sunt: Plateȩ ꝑ¬
petuȩ ac latiores ciuitatis uiȩ sunt uix¬
ta propͥetatẽ linguȩ grecȩ alatitudi¬
ne nuncupate: platos enĩ greri latum
dicunt: Quintane pars plates quinta :
qua carpentũ pragredi potest Cloacȩ
rome fecisse tarquiniũ priscũ. ut qͦ¬
tiens pluinarum inundatiaͦ existeret.: ꝑ eas aquȩ
extra auitatẽ emitterent᷑. ne maximis ꝑpe¬
tuisq tempestatib planiciem uł fundam̃¬
ta urbium strages aquarũ subuerteret . In.¬
buli uel quod sub uelamina sunt. uł quia
sub his ambulant. Sunt enĩ porticis hinc
inde platearum: forus est exerdarũ htium
uocant᷑ ido qd̃ ex bello punico captis nauib

Expanded text:
ta dicitur qua potest vel inportari vel ta dicitur qua potest vel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini dicti. Viae ipsa spatia angusta quae inter vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, iuxta proprietatem linguae Graecae a latitudine nuncupatae; πλατύς enim Graeci latum dicunt. Quintana pars plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. Cloacae Rome fecisse Tarquinium Priscum fertur, ut quoties pluviarum innundatio existeret, per eas aque extra civitatem emitterentur, me maximis perpetuisque tempestatibus, planiciem vel fundamenta urbium, strages aquarum subverteret. Imboli, vel quia subvolamina sunt, vel quia sub iis ambulant: sunt enim porticus hinc inde platearum. 27. Forus est exercendarum litvocantur, ideo quod ex bello Punico, captis navibus
Abbreviated transcription (Latin):
Menia st̃ muri ciuitatis dictiabeo qd̃ muni¬
ãt ciuitatem quasi munim̃ta urbis .i. tuta¬
m̃ta: Quniũ aũ dictum quasi manu factũ.
Sic et munꝰ: Muri a municione dicti
quasi muniri. qd muniant et tueantur
in teriora urbis: Moenia autẽ du plicẽ
habent significacionẽ: Nã int̾dum moe¬
nia abusiue dici omnia ȩdificia publica
pandimus urbis ꝓe autẽ menia sũt
tantum muri: Murus autẽ turrib
propugnaculisq: ornatur: Tres uocate
qd̃ teretes sint et longe: Teres enĩ aliqͥd
rotudum cum proceritate. ut colunna
et quãuis quadrate aut late constru-¬
antur: procul tam̃ rotunde uidentib¬
ex istimant᷑ ideo quia omne cuiusq an¬
guli simulacͥrum ꝑ longum aeris spaci.¬
um euanescit. atq consumit᷑. et rotun¬
dũ uidet᷑ Propugnacula pinne muroꝵ
dicta quia ex his propugnat᷑. promurale
uero eoquod sit pro municione muri:
Est enĩ murꝰ praximꝰ ante murũ: Por¬

Expanded text:
Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniMoenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum: sic et munus. Muri a munitione dicti, quasi muniri, eo quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem; nam interdum moenia abusive dici omnia aedificia publica pandimus urbis; proprie autem moenia sunt tantum muri. Murus autem turribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibexistimantur; ideo quia omne cuiusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex his propugnatur. Promurale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Por
Abbreviated transcription (Latin):
ciscunt᷑ ibni non aguntur: hec enĩ ad
dignitatem ciuitatum ꝑtinent. Uici
ex castella et pagi hi ft̃ qui nulla dignitate
ciuitatis ornant᷑ .s uulgari hominũ con¬
uentu incoluntur. et ꝑꝑ paruitatem
sui maioribus ciuitatibus attribuunt᷑.
Uicꝰ aũ dictus ab ipsis tantũ habitacionib
sine muncione murorũ. licet et uici
dicant᷑ ipsȩ habitaciones urbis dictꝰ aũ
uicꝰ. eoqd̃ sit uice ciuitatis. uł qd uiaᷤᷤ
sine muris: Castrũ antiqͥ
ant oppidũ loco altissimo sitũ
quasi casã altã. cuiꝰ płis numerꝰ castͣ.
diminutuiũ castellũ: Pagi sunt loca
edificiis apta ĩt̾ a groᷤᷤ habitantib Nec
et conciliabula dicta a conuentu et
societate multorũ imunũ: Cõpeta
st̃ ubi est usus conuentꝰ sieri rusticoꝵ.
et dicta cõpeta qd̃ loca multa in agͦ
eodẽ competunt. et qd̃ conueniunt᷑
a rusticis: Suburba sunt circiuecta
ciuitatis edisicia quasi sub urbe.

Expanded text:
ciscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad ciscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad dignitatem civitatum pertinent. Vici et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui maioribus civitatibus adtribuuntur. Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitationibus, sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urbis. Dictus autem vicus eo quod sit vice civitatis, vel quod vias sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum caedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe.