comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gredientur. in muro current: domus con¬
scendent. ꝑfenestras intrabunt quasi fur
A facie eius contremuit terra. moti sunt
cęli. sol & luna obtenebrati sunt. & stellȩ
retraxerunt splendorẽ suum. Et dñs
dedit uocem suam ante faciem exercitus
sui: quia multa sunt nimis castra eius. qͥa
fortia & facientia uerbum eius Magnus
enim dies dnĩ & terribilis ualde. & quis

Expanded text:
gredientur in muro current domos congredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitus sui quia multa sunt nimis castra eius quia fortia et facientia verbum eius magnus enim dies Domini et terribilis valde et quis
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores terrȩ. quia uenit dies dñi.
quia ꝓpe est dies. dies tenebrarũ & caligi¬
nis. dies nubis & turbinis. Quasi mane ex¬
pansum suꝑ montes populus multus et for¬
tis. simmilis ei non fuit a principio. & post
cum non erit usq ad annos generationis
& generationis. Ante faciem eius ignis uo¬
rans. & post cum exurens flamma. Quasi
hortus uoluptatis terra coram eo. & post
cum solitudo deserti: neq est qui effugiat
cum. Quasi aspectus equorum aspectus
eoꝵ. & quasi equites sic current: sicut so¬
nitus quadrigarũ suꝑ capita montium exi¬
lient. sicut sonitus flaminȩ ignis deuoran¬
tisstipulam. uelut populus fortis p̃parat᷑
ad prelium. Afacie cius cruciabuntur
popłi. oms uultus redigentur in ollam.
Sicut fortes current. quasi uiri bellatores
ascenident murum. Uir inuissuis gradi¬
etur. & non declinabunt asemitis suis. unꝰ¬
quisq frem suum non coartabit. singuli
in calle suo ambulabunt. Sed & ꝑfenestraᷤᷤ
cadent. & non demolientur. Urbem in¬

Expanded text:
i quia prope est dies tenebrarum et caliginis dies nubis et turbinis quasi mane expansum super montes populus multus et fortis similis ei non fuit a principio et post eum non erit usque in annos generationis et generationis ante faciem eius ignis vorans et post eum exurens flamma quasi hortus voluptatis terra coram eo et post eum solitudo deserti neque est qui effugiat eum quasi aspectus equorum aspectus eorum et quasi equites sic current sicut sonitus quadrigarum super capita montium exilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem in
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ hoc cęlum turbabo. & mouebitur t̾ra
de loco suo propter indignationem dñi
exercituum. & propter diem irȩ furoris
non lateat uos karissimi. quia unus dies
apud dm̃ sicut mille anni. & mille anni
ꝓpter uos. nolens aliquos perire. sed om̃s
ad pęnitentiam reuerti. Adueni& autem
dies dñi ut fur: in quo cęli magno impetu
transient. elementa uero calore soluentur.
Cum hȩc igitur omnia dissoluenda sint.
quales oportet ẽẽ uos insci̾s conuersationi¬
bus & pietatib expectantes & ꝓperantes
cęli ardentes soluentur. & elementa ignis
ardore tabescent: Nouos uero cęlos et¬

Expanded text:
 hoc celum turbabo, et movebitur terra de loco suo propter indignationem Domini exercituum et propter diem ire furoris non lateat vos, charissimi, quia unus dies apud Dominum sicut mille anni, et mille anni propter vos, nolens aliquos perire, sed omnes ad poenitentiam reverti. Adveniet autem dies Domini, ut fur: in quo coeli magno impetu transieCum igitur haec omnia dissolvenda sint, quales oportet vos esse in sanctis conversationibus, & pietatibus, expectantes, & properantes Coeli ardentes solventur, & elementa ignis ardore tabescent? Nos
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. & exaudiuit me. De uentre
inferi clamaui. & ex audisti uocẽ
meam. Et ꝓiecisti me in ꝓfundũ
in corde maris. & flumen circum dedit me
Omnes gurgites tui & fluctus tui suꝑ me
transierunt. & ego dixi. Ab iectus sum a
conspectu oculoꝵ tuoꝵ. Uerumtamen rur¬
sus uidebo templum scm̃ tuum. Circumde¬
derunt me aquȩ usq ad animam meam.
Abysus uallauit me: pelagus co operuit
caput meum. Ad ex tremum montium
descendi. terrae uectes concluserunt me
in aeternum. Et subleuabis de corrupti¬
one uitam meã dñẽ ds̃ meus. Cum angus¬
tiaretur in me anima mea. dnĩ recordatus
sum: ut ueniat adte oratio mea ad tẽpłu
scm̃ tuum. Qui custodiunt uanitates.
frustra miscđam suam derelinquunt
Ego autem in uoce laudis immolabo tibi.
quȩ cumq uoui reddam ꝓsalute dño.¬

Expanded text:
me de ventre inferni clamavi et exaudisti vocem meam et proiecisti me in profundum in corde maris et flumen circumdedit me omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt et ego dixi abiectus sum a conspectu oculorum tuorum verumtamen rursus videbo templum sanctum tuum circumdedeabyssus ballabit me, pelagus cooperuit caput meum. Ad extrema montium descendi: terrae vectes concluserunt me in aeternum. Et sublevabis de corruptione vitam meam, Domine, Deus meus. Cum angustiaretur in me anima mea, Domini recordatus sum: ut veniat ad te oratio mea ad templum sanctum tuum. Qui custodiunt vanitates frustra, misericordiam suam derelinquunt. Ego autem in voce laudis immolabo tibi: quaecumque vovi, reddam pro salute Do
Abbreviated transcription (Latin):
Septem ergo fr̃s erant. Et primus acce¬
pit uxorem. & mortuus est sine filiis. Et
sequens accepit eam. & mortuus est sine
filio. Et tertius accepit eam. similiter &
omnes septem. Et non reliquerunt semen.
& mortui sunt. Nouissima omniũ mor¬
tua est & mulier. In resurrectione ergo
cuius eorũ erit uxor: Si quidem septẽ
habuerunt eam uxorem. Et ait illis iħc
Filii scłi huius nubunt. & traduntur ad
nuptias. Illi uero qui digni habebuntur
scło illo & resurrectione ex mortuis. neq
nubunt neq ducunt uxores. neq ultra
mori poterunt. Aequales enim angłis st̃.
& filii sunt đi. cum sint filii resurrectio¬
nis. Quia uero resurgant mortui. et moy¬
ses ostendit uobis secus rubum sicut dixit.
cob. Dĩ autem non est mortuoꝵ. sed uiuoꝵ
Omnes enim uiuunt ei. Animȩ omniũ.¬

Expanded text:
 et primus accepit uxorem et mortuus est sine filiis et sequens accepit illam et ipse mortuus est sine filio et tertius accepit illam similiter et omnes septem et non reliquerunt semen et mortui sunt novissima omnium mortua est et mulier in resurrectione ergo cuius eorum erit uxor siquidem septem habuerunt eam uxorem et ait illis Iesus filii saeculi huius nubunt et trptias: illi vero qui digni habebuntur saeculo illo, et resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores: neque enim ultra mori poterunt: aequales enim angelis sunt, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis. Quia vero resurgant mortui, et Moyses ostendit secus rubum, sicut dicit cob. Deus autem non est mortuorum, sed vivorum: omnes enim vivunt ei. Respon
Abbreviated transcription (Latin):
Lacta est suꝑ me manus dni. & eduxit me
in spũ dnĩ. & dimisit me in medio campi
qui erat plenus ossib. & circum duxit me
ꝑ ea ingẏro. Erant autem multa ualde
suꝑ faciem campi. siccaq uehementer.
Et dixit adme. Fili hominis. putasne ui
Et dixit ad m̃e. Uaticinare de ossibu istiᷤ
& dices eis. Ossa arida. audite uerbũ dñi.

Expanded text:
acta est super me manus Domini, & eduxit me in spiritu Domini: & dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus: & circumduxit me per ea in gyro: erant autem multa valde super faciem campi, siccaque vehementer. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vieum Dominus: Vaticinare de ossibus istis et dices: Ossa arida, audite verbum Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
me saluã eã faciet. Sic dicitur fideli. qui uolu¬
erit animã suã saluã facere perdet eã. & qui
perdiderit animam suam propter me saluam
eam faciet : acisi agricolae dicatur. Frumen¬
tum si seruas perdis. si seminas renouas. Quis enĩ
nesciat quod frumentũ cũ insemine
mittit᷑ perit:b oculis interra defi¬
cit. sed unde putrescit inpuluere. in de
uiridescit in renouatione. Quia uero
scã ȩccła aliud tẽpus habet ꝑsccutio¬
nis. atq aliud pacis: redẽptor nr̃ ipsa
eius tempora distinguit in p̃ceptis.
Nam ꝑsecutionis tẽpore ponenda est
anima. pacis autem tẽpore ca quar
amplius dominari possunt frangen¬
da sunt desideria terrena. Unde &
nunc dicitur. Quid enim ꝓficit homo
si lucretur totum mundũ. se autem ꝑ¬
dat & detrimentũ sui faciat: Cũ ꝑsecu¬
tio ab aduersariis dẽest: ualde uigil an¬
tius cor custodiendũ est. Nam pacis
tẽpore quia licet uiuere. lib& &iam
ambire. Quȩ ꝓfecto auaritia bene cõ¬

Expanded text:
Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene co
Abbreviated transcription (Latin):
orationis quęrite. hos ꝓtectores ur̃i reatꝰ
inuenite : quia ne punire peccatores
debeat. rogari uult & ipse qui uidicat.
Unde & tam longo tempore cõminat᷑
iram: & tamen misericorditer expectat.
Sic autem nos & misericordia eius refo¬
ueat: ut nullo modo negligentes reddat.
Sic peccata nr̃a ꝑturbent. ut menᷤ in de¬
speratione non ꝓruat : quia & si p̃sum̃tes
metuimus & metuentes speramus. aeter¬
nũ regnum citius adepturi sumus ꝑ eum
qui uiuit & regnat ds̃ cũ patre inunita¬
IN NATALE PLURIMORŨ MARTYRUM

Expanded text:
orationis quaerite, hos protectores vestri reatus orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat cum Patre in unitaia
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ipsi qui in illa uiuunt humanis op¬
tutibus uisibiliter prȩsentant᷑. Qđ enim
uideri potest: melius dicitur sciri. quã
credi. Uenturã ergo uitã nos dñs magis
uoluit scire quã credere. qui eos quos
in uisibiliter recipit apud se uiuere nob̾
km̃i in causa ur̃i ex aminis quã cũ distric¬
to iudice habebitis patronos facite: hos
in die tanti terroris illius defensores adhi
iudicem causa quelib& ur̃a c̾et die crasti¬
cogitatione duceretur. Patronũ ur̃a fra¬
ternitas quęrer&: magnisq precibus age¬
r&. ut sibiapud tantũ uidicẽ defensor uenir&¬
Cece districtus iudex iħc uenturus
est: tantus illius angłoꝵ archangłoꝵ¬
q concilii terror adhibetur. In illo con¬
uentu causa nr̃a discutitur: & tamen
nos patronos modo non querimus. qͦs
tunc defensores habeamus. Assunt
defensores nr̃i scĩ martẏres. rogari uo¬
lunt. atq ut ita dixerim quęrunt ut
quȩrantur. Hos ergo adiutores urãe

Expanded text:
ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nobis  in causa nostri examinis, quam cum districto iudice habebimus, patronos facere nobis debemus, hos in die tanti terroris illius defensores nobisiudicem causa quaelibet nostra esset die crasticogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor venirEcce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
merito: quã religiosis quibusdã seniorib
en arrantib agnoui. Gothoꝵ tempore
matrona quȩdam fuit ualde religiosa.
quae adhorũ martyrũ ȩccłam crebro
ueniebat. Quada die dum ex more ad
orandum ueniss&: egrediens duoᷤ stantes
sub peregrino habitu monachos inuenit.
Peregrinos credidit: dari eis aliquid ele¬
mosine prȩcȩpit. Sed priusqũa eiꝰ eroga¬
tor eis ad largiendã elemosynã ꝓpinqͣss&.
adstiterunt illi uicinius. & dixerunt.
Tu nos modo uisitas. nos te in die iudicii
requiremus: & quic quid possumus presta¬
mus tibi. Quo dicto: ab oculis eiꝰ ablati
sunt. Territa illa adorandũ rediit. seseq
in lacrimis ꝓlixius effudit: & facta est
post hoc tanto instantior in prece. qͣnto
centior deꝓmissione: Si autẽ iuxta pauli
uocẽ est fi des sperandarũ substantia rerũ
argumentũ non apparentũ: nequa quã
iam dicimꝰ ut uenturã uitã credatis. qui a

Expanded text:
merito, quam religiosis quibusdam senioribus merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes eiu. & legẽ eius requirant:
Sic ergo hoc loco rudibus discipłis ueritaᷤᷤ
loquens uidendum regnũ dĩ ꝓmittit in
terra. ut hoc ab eis fidelib: in cȩlo p̃sumat᷑.
Ex ipso itaq regno qđ iam uidemus in mun¬
do esse sublimatũ. speremus regnũ qđ in
cęlo credimus ꝑcipiendũ. Nam sunt non¬
nulli qui xp̃ianitatis nomine censentur.
sed xp̃ianitatis non habent fidẽ. Sola et̃
uisibilia aestimant. inuisibilia non appe¬
tunt. quia nec ẽẽ suspicantur. Ad sc̃oru̾
martyrũ corpora consistimus fratres mei.
Num quid isti carnem suam in morte
darent. nisi eis certissime constitiss& esse
uitam ꝓ qua mori debuissent: O ecce
qui ita crediderunt. mira culis coruscan
Ad extincta namq coꝵ corpora uiuentes
egri ueniunt: & sanant᷑. Per iuri ueniunt:
non uiuunt illic ubi uiuunt. sin tot mi¬
raculis uiuunt hic ubi mortui sunt:
Rem fr̃s dico breuẽ uerbo. sed non paruã

Expanded text:
justificationes ejus, et legem ejus requirant . justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres, dico brevem verbo, sed non parvam
Abbreviated transcription (Latin):
cum tanta dñs subeundȩ mortis p̃cepta
eder&. quid necessarium fuit ut adhanc
subito ꝓmissionẽ uenir&: Qđ si subtilit̃
adtendamꝰ: quanta dispensatione pieta¬
cis agatur agnoscimus. Discipłis enim
ruidib & ĩa dep̃senti uita aliqͥd ꝓmitten¬
dũ fuit: ut possent robustius infutura
solidari. Sic israhelitico popło ex ȩgẏpti
terra liberando repmissionis terra ꝓmit¬
titur. & cum uocandus e̾ẽt ad dona cae¬
lestia t̃renis ꝓmissionib suadetur. Cur
hoc. nisi ut dum e̾ẽt aliquid qđ deuicino
ꝑciper&. illud iam fidelius creder& qđ de
longinquo audire potuisset: Carnaliꝰ &
enĩ popłs si parua non acciper&. magna
na suad& ad cęlestia: ut ꝑcipienᷤ quod ui¬
der& sperare discer& qđ minime uidebat.
& tanto solidior deinuisibilib fier&: qͣnto
cum adspei certitudinẽ uisibilia ꝓmissa
fulcirent. Unde recte quoq ꝑ psalmistã
dicitur. Dedit eis regiones gentiũ. et la¬
bores popłoꝵ possederunt: ut custodiant

Expanded text:
cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit, ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex terra liberando, repromissionis terra promittitur; et cum vocandus esset, ad dona coelestia terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? nisi cum esset aliquid quod e vicino perciperet, illud jam fidelius crederet, quod de longinquo audire potenim populus si parva non acciperet, magna na, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
remedium confert. quia qui ꝑ iram non
potest ferri. ꝑ postulatę pacis uult legati¬
maculas peccatoꝵ: lemosinis tergite. sacriᷤ
hostiis expiate. Holite possidere ꝑ deside¬
rium. quae adhuc ꝑusũ minime reliquis¬
tis Spem insolo redẽptore figite. ad act̾nã¬
patriã m̃te transite. Si enĩ nichil in hoc
mundo amando possidetis. & ĩa possiden¬
do cuncta reliquistis. Ipse nob gaudia de¬
siderata concedit: qui nob̾ eternȩ pacis re¬

Expanded text:
remedium confert quia, qui per iram non remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatimaculas pec- catorum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistispatriam mente transite. Si enim nihil in hoc mundo amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis, ipse nobis gaudia aeterna concedat, qui nobis aeternae pacis re
Abbreviated transcription (Latin):
re exiit. quia & iħc ꝑ actis om̃ib cũ dixis¬
set consummatũ est inclinato capite tra
tate. hoc egit famulus ex uocatione. Cece
cotidiane hostiȩ illa cum elemosinis &
lacrimis missa legatio quantã cũ rege
ueniente grãe pacẽ fecit. Relinquat gͦ
om̃a qui potest. Qui autẽ relinquere
om̃a non potest: cum adhuc rex longe
est legationẽ mittat lacrimarũ. elemo¬
sinarum & hostiarũ munera offerat.
Wit enim placari precib qui scit quia
portari non possit iratus. Qđ adhuc mo
rã facit uenire. legationẽ pacis sustin&.
Ueniss& iam nãq si uell&. & cunctos
suo aduersarios trucidass&. Sed & quam
terribilis ueniat indicat. & tam̃ adueni¬
endu tardat. quia non uult inuenire qͦ
puniat. Rcatũ nob contẽptus nr̃i denun¬
tiat dicens. sic ergo omis ex uob̾ qͥ non re¬
nuntiat om̃ib quȩ possidet non potest
m̃s discipulus ẽẽ: & tam̃ sperandȩ salutis

Expanded text:
re exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisre exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, ttate, hoc egit famulus ex vocatione. 10. Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem relinquere a non potest, cum adhuc longe est Rex, legationem mittat, lacrymarum, eleemosynarum, hostiarum munera offerat. Vult enim placari precibus, qui scit quia portari nram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
egressione suspecti: simul ad rum om̃s
uenerunt sese unanimiter asstringentes.
ut die codem nequa quã ad qui escerent
acceder&. Tunc ille compulsus in episco¬
pii oratorio missas fecit. & manu sua cor¬
pus dominicũ pacemq om̃ib tribuit.
Qui cuncto ministerio oblati sacrificii
ꝑ acto adlectum rediit. ibiq iacens dum
sacerdotes suos ac ministros circũstetisse
cerner& : quasi uale ultimũ dicens. deser¬
uando cos uinculo caritatis ad monebat.¬
& quanta debuissent concordia inter
se uniri prȩdicabat. Cum subito inter
ipsa sca exhortationis uerba uoce terri¬
bili clamauit dicens. Hora est. Moxq
assistentib ipse suis manib lintcũ dedit.
quod ex more morientium sibi contra
faciem tenderet᷑. Quo tenso: spin emisit.
Dicq scã illa anima ad gaudia arterna
ꝑueniens. a carnis corruptione soluta ẽ
imitatus ẽ. nisi eum quẽ in uita sua fuerat.
contẽplatꝰ: Dicens enim hora ẽ. de corpo¬

Expanded text:
egressione suspecti, simul ad eum omnes egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta estimitatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium adhorã tertiã uenerat hoc
ꝓ extensȩ orationis magnitudine adho¬
ram nona usq ꝓtelauit. atq ex illo iam
die magis magisq ei aucta sunt lucra pi¬
etatis. Factusq est tam fortis in opere. qua
certus ex munere: quippe qui eũ cui ipse
debitor fuerat ex ꝓmissione iã cȩperat
habere debitorẽ. Huic autẽ consuetudo
fuerat annis singulis natalicio apłoꝵ die
ne suspectus. uenire iuxta morẽ noluit
Codem ergo tempore sollicitus fuit. scđo
quoq anno uel tertio in mortis suȩ ex¬
pectatione suspensus: quarto quiutoq
& sexto similiter. Qui desperare iam de
ueritate reurlationis poterat. si uerbis
fidẽ uerbera non fecissent. Cum ecce an¬
no septimo usq ad expectati natalis sa¬
crasuigilias in columis ꝑuenit. Ded leniꝰ
hunc in uigiliis calor attigit: atq ipso
die natalitio filiis suis se expectantibus
missarũ sollẽpnia implere se posse recu¬
sauit. Iui uero quia de cius erant parit̃

Expanded text:
sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usque protelavit. Atque ex illo jam die magis magisque aucta sunt ei lucra pietatis; factusque est tam fortis in opere quam certus ex munere, quippe qui eum, cui ipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis sione episcopus suspectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore solliquoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quintoque, et sexto similiter. Qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter
Abbreviated transcription (Latin):
rum causas cognoscere studuit. Ille uͦ
relaturus ordinẽ uisionis. prius uestim̃¬
to ex humeris deuoluto detexit plagaᷤ
corporis ut ita dicam testes ueritatis &
culpȩ. Monstrauit quanta animad¬
uersionis districtiones membra illius ac¬
cepta uerbera liuore inflictosulc auerant
Quȩ mox ut ep̾s uidit. ex horruit: & quis
sibi talia facere pręsũpsiss&. cũ magne ob¬
stupefactionis uocib in quisiuit. At ille
respondit hȩc se ꝓipso fuisse ꝑpessum.
Excreuit cum terrore ad miratio. Sed nul¬
lasiam prb̃t inquisitionis eius moras adi¬
ciens : secretũ reuelationis aperuit. eiq¬
iussionis dominicȩ ꝑ ea quȩ audierat uer¬
ba narrauit dicens. Age qđ agis. operare
quod operaris. non cess& manus tua. ñ
cess& pes tuus. natale apłoꝵ uenies ad me.
& retribuo tibi mercedẽ tuam. Quibus
auditis: ep̃s in oratione se cum magna cor¬
dis contritione prostrauit. & ꝗͥ oblaturꝰ

Expanded text:
rum causas cognoscere studuit. Ille uero, rum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimto ex humeris devoluto, detexit plagas corporis, et, ut ita dicam, testes veritatis et culpae monstravit quanta animadversionis districtione membra illius accepto verbere, livore inflicto, sudaverant: quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et qui sibi talia facere praesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inquisitionis ejus moras ducens, secretum revelationis aperuit, eiqjussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Quibus auditis, episcopus se in orationem cum magna cordis contritione prostravit, et qui oblaturus
Abbreviated transcription (Latin):
natalicius dies imminebat: tã ꝓpinqui
exitus diem ep̃o nuntiare ꝑtimuit. Alia
nocte dñs rediit. eiusq in obȩdientiã
uehementer increpauit: atq ẽadem ius¬
sionis suȩ uerba retexuit. Tunc prb̃t
surrexit ut ꝑger& : sed rursus infirmitaᷤ
cordis impedim̃tũ facta est indicandȩ re¬
uelationis. Ad ad monitionẽ quoq ite¬
ratȩ iussionis obduruit ꝑgere. & quae
uiderat manifestare neglexit. Sed qr
magnã m ansuctudinẽ contẽptȩ grãe
maior sequi sol& ira uindicte: uisione
tertia dñs apparens iam uerbis addi
dit & uerbera. & tam districta cȩde
mactatꝰ est: ut in eo duritiã cordis emol¬
lirent uulnera corporis. Surrexit qͦ
eumq iã ex more iuxta beati iuuenalis
martyris sepulchrũ ad offerendum
sacrificium consistentẽ repperit. Secre¬
tum acircũstantib petiit. seq eiꝰ pedib
strauit. Cumq eum ubertim flentem
ep̃s uix ad se leuare potuiss&. lacrima¬

Expanded text:
natalitius dies imminebat, tam propinqui natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem enocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergeumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crima
Abbreviated transcription (Latin):
ficium meminerat oblatũ. Hinc
stia quantũ in nob soluere ualeat li¬
gaturã cordis. si oblata ab altero po¬
tuit in altero soluere uincula corpo
ensis urbis epm̃ nouerunt. eui mos
erat cotidianas dõ hostias offerre: it a
ut pęne nullus dies uite eius abscede¬
ret. quo non omnipotenti dño hostiã
placationis immolaret. Qui cũ sacri¬
ficio ualde &iam concordabat uita.
Nam cuncta quȩ habebat in elemo¬
sinis tribuens. cum adhorã offerendi
sacrificii uenisset uelut totus in lacri
mis defluens semet ipsum cũ magna
cordis contritione mactabat. Cuiꝰ & ui¬
tam & exitum quođa uenerabilis uitȩ̨
di acono qui ab eo fuerat nutritꝰ referen¬
te cognoui. Aiebat enim. qđ quadam
nocte eius presbitero ꝑ uisũ dñs astitit
dicens. Uade. & dic ep̃o. Age quod agis.
operare qđ operaris. non cess& pestuus.
non cess& manus tua. natale apłoꝵ ueni¬
es ad me : & retribuo tibi mercedẽ tuam:
Surrexit prb̃t. sed qui a euicino apłoꝵ

Expanded text:
ficium meminerat oblatum. Hinc ficium meminerat oblatum. Hinc sacra quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporensis urbis episcopum noverunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias offerre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Deo hostiam placationis immolaret . Cui cum sacrificio valde etiam concordabat vita. Nam cuncta quae habebat in eleemosynis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii venisset, velut totus in lmis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, qunocte ejus presbytero per visum Dominus astitit, dicens: Vade et dic episcopo: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis iam non moritur. adhue ꝑhanc
in suo mysterio ꝓ nob̾ iterũ patitur. Nã
quotiens ei hostiã suȩ passionis offerimꝰ.
totiens nob ad absolutionẽ nr̃ãm passio¬
nem illius reparamꝰ. Multos ut arbitror
lo ad memoriã urãm narrando reuocare.
Non longe a nr̃is fertur tẽporib factũ.
qđ quidã ab hostib captus longe trans¬
ductus est. Cumq diu teneret᷑ inuincu¬
lis: eum uxor sua cum ex eadem captiui¬
tate non reciper& ex tinctũ putauit.
ꝓ quo iã uelut mortuo hostias ebdomadi¬
bus singulis curabat offerre. Cuiu toti¬
ens uincula soluebantur in captiuitate.
quotiens ab eius coniuge oblatȩ fuissent
hostiȩ ꝓ animȩ eius absolutione. Nam
longa post tempora reuersus: ad mirans
ualde suȩ indicauit uxori. qđ diebus
certis ebdomadib singulis eiꝰ uincula
foluebant. Quos uidelic& dies eius
uxor atq horas discutiens: tunc eũ¬
recognouit absolutum. cũ ꝓ eo sacri¬

Expanded text:
mortuis iam non moritur, adhuc per hanc mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. Multos, ut arbitrorlo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atqrecognovit absolutum, cum pro eo sacri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paratos simul de opere & cogitatione
discutit. Quid ergo agendum ẽ fr̃s.
nisi ut dum nos cum simplo exercitu
contra duplũ illius sufficere non posse
conspicimus. dum adhue longe est
legationẽ mittamus. rogemus ea quȩ
pacis sunt: Longe enim esse dicitur.
quia adhuc pręsens ꝑ iudiciũ non ui¬
detur. Mittamus adhũc legationẽ
lacrimas nr̃as: mittamus miscđiȩ opera.
mactemus in ara eius hostias placatia¬
nis. cognoscamus nos eum eo in iudicio
non posse contendere. Pensemus uirtutẽ
eius fortitudinis. rogemus ea quȩ pacis
sunt. Hȩc est nr̃a legatio. quȩ regem
uenientẽ placat. Pensate fr̃s quã be¬
nignũ sit: quod is qui suo aduentu ua¬
let opprimere. tardat uenire. Mitta¬
mus adhunc ut diximus legationem
nrãm flendo. tribuendo. sacras hostiaᷤᷤ
offerendo. Dingulariter namq ad ab¬
solutionẽ nrãm oblata cum lacrimis &
benignitate mentis sacri altaris hostia
suffragatur : quia is qui inse surgens a

Expanded text:
praeparatos, simul de opere et cogitatione praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a
Abbreviated transcription (Latin):
lium. & tamensi se ꝑpendit non posse suf¬
ficere: legationẽ mittit. & ea quȩ pacis
sunt postulat. Quib ergo nos lacrimis uiii¬
sperare ueniã debemus qui in illo trem̃¬
do examine cum rege nr̃o ex ȩquo ad iu¬
dicium non uenimus. quos nimirũ con¬
ditio infirmitas. & causa inferiores ex hi¬
bet: Sed fortasse iam mali operis culpas
abscidimus. iam praua quarq exterius
declinamus. Numquid ad reddendam
rationẽ cogitationis nr̃ẽ sufficimus: Nã
quem minime sufficit iste qui cum decẽ
milib uenit. Decem milia quippe ad
uiginti milia. simplũ ad duplum sunt.
Nos autem si multũ ꝓficimus. uix exterio¬
ra nr̃a opera in rectitudine seruamus.
Nam & si iam luxuria carnis abscisa est:
tamen adhuc acorde funditus abscis a
non est. Ille autem qui iudicaturꝰ uenit.
exteriora simul & interiora iudicat.
facta pariter & cogitationes pensat.
Cum duplo ergo exercitu contra sim f¬
plum uenit: qui nos uix insolo opere

Expanded text:
lium, et tamen si se perpendit non posse suflium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa inferiores exhibet? Sed foabscidimus, iam prava / quaeque exterius declinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę sufficimus? Nam quem minime sufficit ille, qui cum decem milibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur. omnes qui uiderint inci¬
piant inludere ei: quia iuxta pauliuo¬
cem spectaculũ facti sumus mundo. an¬
gelis & hominib Et in omni qđ agimꝰ
considerare occultos nr̃os aduersarios
debemus. qui semꝑ nr̃is operib insistuns¬
semꝑ ex nr̃o defectu gratulant᷑. Quos
fido. non crubescã neq irrideant me
inimici mei. Inbonis enim operib in¬
tenti nisi contra malignos sp̃s sollicite
uigilemus. ipsos irrisores patimur: qͦs
ad malũ ꝑsuasores habemus. Sed quia .uii.¬
de construendo ȩdificio comparatio
data est: nunc exminori ad maius si¬
militudo subdit᷑. ut ex reb minimis
maiora pensentur. Nam sequitur.
Aut quis rex iturus committere bellũ
aduersus alium regẽ non sedens prius
cogitat si possit cum decem milib occur
rere ei qui cum uiginti milib uenit
ad se: yalioquin. ad hue illo longe agen
legationẽ¬
te: mittens rogat ea quȩ pacis sunt.
Rex contra regem ex ȩquo uenit ad prę¬

Expanded text:
quod dicitur: Omnes qui viderint inciquod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunex nostro defectu gratulantur. Quos fido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibtenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogitat si possit cum decem milviginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere omnes qui uiderint incipiant
in ludere ei dicentes. qui a hic homo
cępit ȩdificare & non potuit consum¬
mare : Omne qđ agimus. p̃uenire ꝑ
studiũ considerationis debemus. Cece
enim iuxta ueritatis uocem qui turri
edificat. prius ȩdificii sumptus parat.
Si igitur humilitatis turrĩ construere
& cęleste ędificiũ distat. qđ terrenum
edificiũ expensas colligendo construit᷑.
cȩleste uero ȩdificiũ expensas disper¬
gendo. Ad illud sumptꝰ facimꝰ. si non
habita colligamus: ad istud sumptus
facimus. & si habita relinquamuᷤ.
Istos sumptus diues ille habere non po¬
requisiuit dicens. Magister bone. qͥd
faciens uitam ȩternã possidebo: Qui
cum p̃cepta relinquendi om̃a audiss&
tristis abscessit. Ꝙ inde est angustatꝰ
in mente. unde foris fuit latior in posses¬
sione. Quia enim in hac uita amabat
sumptus celsitudinis. tendendo ad aeter¬
nam patriã habere noluit sumptus hu¬
militatis. Considerandum uero quod

Expanded text:
omnes qui viderint, incipiant ei illudere dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non porequisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est
Abbreviated transcription (Latin):
mo prostudio ȩternȩ intentionis exhi¬
bere. Nã quis quis hȩc ꝓtẽporali inten¬
tione exhiber: crucẽ quidẽ bãiulat.
sedire post dnm recusat. Quia uero
sublimia p̃cepta data sunt: ꝓtinus cõ¬
paratio ȩdificandȩ sublimitatis adiun¬
gitur. cũ dicit᷑. Quis enim ex uob̃ ho

Expanded text:
mo pro studio aeternae intentionis exhimo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ri debeat. ueritas subdendo manife¬
stat dicens. Qui non baiulat. erucẽ
suã & uenit post me: non potest m̃s
ẽẽ discipulus. Crux quippe acruci¬
atu dicit᷑. Q duob modis crucẽ dnĩ
baiulamus. cũ ꝑ abstinentiã carnem
afficimus. aut ꝑ compassionẽ ꝓximi
necessitatẽ illius nram putamꝰ. Qui
enim dolorẽ exhib& in aliena necessi¬
tate. crucẽ portat in mente Sciendũ
uero est: quod sunt non nulli qui car¬
nis abstinentiã non ꝓ dõ sed ꝓ inani
gła exhibent. Et sunt pleriq qui cõ¬
passionẽ ꝓximo non spiritaliter sed
carnaliter impendunt : ut ei non ad
uirtutẽ sed quasi miserando ad culpa ᷤ
faueant. Hi itaq crucẽ quiđde uident᷑
ferre. sed dnm̃ non sequunt᷑. Undeui
recte hec eadem ueritas dicit. Qui ñ
baiulat crucẽ suã & uenit post me :
non potest m̃s discipulus e̾ẽ. Baiulare
& enĩ crucẽ & post dm̃ ire est: uel car¬
nis abstinentiã uel compassionẽ ꝓxi¬

Expanded text:
ri debeat, Veritas subdendo maniferi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui nsuam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
portant. De quib hoc est &ĩa notandũ.
quod fuisse faetę memorantur: quia st̃
pleriq qui inuia dĩ intrinsecus positi
foris carnalib affectib ligantur. Sed
non declinant arecto itinere.qui
arcam dĩ portant inmente. Ecce¬
& enim uaccę bethsamis pergunt.
Bethsamis quippe dicit᷑ domuᷤ solis.
Et ꝓpheta ait. Uobis autẽ qui ti¬
metis dñm. orietur sol iustitiȩ. Si
igitur ad ȩterni solis habitationem
tendimus: dignũ ꝓfecto ẽ ut de dĩ
itinere ꝓ carnalib affectib non decli¬
nemus. Tota enĩ uirtute pensandũ
est qđ uaccȩ dĩ plaustro suppositę
ꝑgunt & gemunt. dant ab intimis
mugitus : & tamen de itinere non de¬
flectunt gressus. Sic nimirũ p̃dica¬
tores đi. sic fideles quiq ẽe intrascãm .iiii.
ȩccłam debent. ut compatiant᷑ ꝓxi¬
mis ꝑ caritatẽ. & tam̃ de uia dĩ non
ex orbitent ꝑ cõpassionẽ. Hoc ipsum
uero animȩ odium qualiter ex hibe¬

Expanded text:
portant? de quibus hoc est etiam notandum, portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait : Vobis autem, qui timetis Deum, orietur sol justitiae. Si igitutendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores sancti, sic fideles quique intra sanctam Ecclesiam debent ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
extra semet ipsum fieri debet: ut eo uerius
cognoscat dm̃. quo in eius causa neminẽ
recognoscit. Multũ namq est qđ carnales
affectus intentionem m̃tis diuerberant.
eiusq aciem obscurant. Quos tam̃ nequa¬
quam noxios patimur. si eospie monendo
teneamus. Amandi ergo sunt ꝓximi. im¬
pendenda caritas om̃ib & ꝓpinquis & extra-¬
neis: nec tamen ꝓ eadem caritate adĩ amo¬
terra philistum archa dni ad terrã israhe¬
litarũ redir&. plaustro suꝑ imposita est:
& uacce plaustro subiunctę sunt. quae
fetȩ fuisse memorantur. Quarum filios
clauserunt domi. Et scriptũ est. Ibant
autem in directum uacce ꝑuiam quae
ducit bethsamis. Uno itinere gradiebant᷑
ꝑgentes et mugientes. & non declinabant
neq ad dexterã neq ad sinistrã. Quid gͥ¬
uaccȩ. nisi fideles quosq in ȩccła designan¬
tur: Qui dum sacri eloquii p̃cepta con¬
siderant: suꝑ quasi impositã dnĩ arcam

Expanded text:
extra semetipsum fieri debet, ut eo verius extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est, quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant. Quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda charitas omnibus, et propinquis, et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amoterra Philistiim arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur. Quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis; uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam
Abbreviated transcription (Latin):
amando debet odisse ꝓximũ: qui sic eum
diligit sicur semet ipsũ. Tunc & enĩ bene
animã nram odimus. cum eiꝰ carnalib
desideriis non adquiescimus. Cum cius
appetitũ frangimus. cius uoluntatibus
reluctamur. Quar ergo contẽpta ad me¬
lius ducitur. quasi ꝑ odium amatur. Sic
cretionẽ debemus. ut in eis & diligamus
quod sunt: & habeamus odio qđ in di no¬
bis itinere obsistunt. Certe dũ paulus xii¬
hierosolimã ꝑger&. ꝓpheta agabus ronã
non solum alligari. sed & mori in hirłm
paratus sũ ꝓ nomine dñi iħu: nec facio
anima meã prȩtiosiorẽ quã me. Ecce
immo odiens amabat: quã cupiebat ꝓiħo
morti tradere. ut hanc ad uitã de peccati
ne odii nr̃i trahamus formã ad odium
aduersarius. sed inuia dĩ contrarius non
ametur &iam ꝓpinquus. Quisquis enĩ
iam aet̾na concupiscit. in ea quã aggre¬
ditur causa dĩ extra patrẽ. extra matrẽ.
extra uxorem. extra filios. extra cognatos.

Expanded text:
amando debet odisse proximum, qui sic eum amando debet odisse proximum, qui sic eum odit, sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitus frangimus, et voluptatibus reluctamur. Quae ergo contelius ducitur, quasi per odium amatur. Sic,cretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam suscitaret ne odii nostri trahamus formam ad odium adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur, etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos,