comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ nob ꝗͥs piã ⁊ aliꝰ alio exponat hec
aptiꝰ. dũ tam̃ ea ꝗͣ dicunt᷑ ad hanc
de qͣ loqͥm̃ ciuitatẽ dĩ. in hoc scło malig¬
no. tamqm in diluiuo ꝑ egnantẽ. om̃a re¬
ferant᷑ si ab eiꝰ sensu ꝗͥ ista ẽ scͥpsit. ñ uult
longe aberrare ꝗͥ exp̃onit. Exempli gr̃a.
uelut si ꝗͥs piã ꝗđ hic seͥptũ ẽ. inferiora
bi camata : tͥcamata facies ea. ñ qđ ego in
illo oꝑe dixi uelit intellegi. qr ex om̃ibꝰ
gentibꝰ excłia ogͦgat᷑. bicamatã dictã ꝓp¬
t duo gria hõium. cͥcũcisionẽ seilie &
Tracam̾atã uͦ eo ꝗd̃ om̃s gentes detͥb filus
Noe ptꝰ diluiuũ reparate s̃.s aliud dicat
qͣm ñ sołu in inferioribꝰ mansiones habere
arcã uoluit. uerũ etiã insuꝑioribꝰ.⁊ hȩc
hec nuncupauit tricamata. ut abimo
sursũ u̾sũ. t̾ria ẽsurg̾et habitatio. posst̃
bic intelligi ⁊ tria illa qͦ cõm̃dat apłs.
fides. spes.carxtas. Possint etiã multo

Expanded text:
ut et nobis quispiam et alius alio exponat haec aptius, dum tamen ea, quae dicuntur, ad hanc de qua loquimur Dei ciuitatem in hoc saeculo maligno tamquam in diluuio peregrinantem omnia referantur. si ab eius sensu. qui ista conscripsit, non uult longe aberrare, qui exponit. Exempli gratia, uelut si quispiam, quod hic scriptum est: Inferiora bicamerata et tricamerata facies eam, non quod ego in illo opere dixi uelit intellegi, quia ex omnibus gentibus ecclesia congregatur, bicameratam dictam propter duo genera hominum, circumcisionem stricameratam vero, eo quod omnes gentes de tribus filiis Noe post diluvium reparatae sunt; sed aliud dicat quoniam non solas in inferioribus mansiones 40 habere arcam voluit, verumetiam in superioribus: et haec haec appellauit tricamerata, ut ab imo sursum uersus tertia consurgeret habitatio: possunt hic intellegi et tria illa, quae commendat apostolus, fides, spes, caritas; possunt etiam multo
Abbreviated transcription (Latin):
sieas usq ad diluuiũ ꝑduci oportebat: nec
eiai diut᷑na etas p̃ueniens pub̾tatẽ qͦ centũ
ł ampliꝰ annos uacaret afetibꝰ. Nã si ñ in¬
tendebat auctor lib̾ huiꝰ aliquẽ ad quẽ
necessario ꝑduc̾et seriẽ gnationũ sicut
in illis ꝗͣ ueniunt de sethintendebat ꝑue¬
nire ad noe. aꝗͦ rurso ordo necessariꝰ seqͦ¬
Os. ut ꝑueniret᷑ ad lamech. incuiꝰ filiis fi¬
nit illa ẽtexio. octaua gn̾atione seilie
eradã. septima excam: ꝗsi eẽt aliꝗͥd alii
deinceps conectenđu unde ꝑueniret᷑ uł
adistaheliticũ ppłm. in qͦ celesti eiuitati
cuã t̃rena bierłm fig̾ram ꝓpħicã p̃buit.¬

Expanded text:
si eas usque ad diluuium perduci oportebat, nec si eas usque ad diluuium perduci oportebat, nec erat diuturna aetas praeueniens pubertatem, quae centum uel amplius annos uacaret a fetibus? Nam si non intendebat auctor libri huius aliquem, ad quem necessario perduceret seriem generationum, sicut in illis, quae ueniunt de semine Seth, intendebat peruenire ad Noe, a quo rursus ordo necessarius sequos, ut perueniretur ad Lamech, in cuius filiis finitur illa contextio, octaua generatione scilicet ex Adam, septima ex Cain, quasi esset inde aliquid deinceps conectendum, unde perueniretur uel ad Israeliticum populum, in quo caelesti ciuitati etiam terrena Hierusalem figuram p
Abbreviated transcription (Latin):
adhuiꝰ scłi finẽ. De qͦ d̾n̾s ait. Filii seli huiꝰ ge¬
n̾ant ⁊ gn̾ant᷑. Ciuitatẽ uͦ dĩ ꝑegͥnantẽ in
hoc scło. regnatio ꝑducit ad alt̾um scłm.
cuiꝰ filii nec gen̾ant nec gen̾añ. Hic gͦ ge¬
nerare ⁊ generari. ci uitati utriq cõmune
ẽ. quã us di ciuitas habeat etiã multa hic¬
enuõ milia ꝗͦ ab oꝑe gn̾andi se abstinent.
Sed habet etiã illa ex imitatione qͣđa lie
grantiũ. Ad eã nãq ꝑtinent etiã qͥ deuian¬
tes abhuiꝰ fide. diu̾sas hereses ẽdider̃: scđm
nitione se cohibent. Non ẽ enĩ hoc bonũ
nisi cũ fit seđm fid̾e sũmi boni. qͥds ẽ.
Noc tam̃ nemo fecisse ante diluuiũ reppe¬
rit᷑. qnͣdo qͥdẽ etiã ipse enoch. septimꝰ ab
adã. ꝗͥ tͣnslatꝰ refert᷑ eẽ ñ mortuus. genuit
filios ⁊ filias ante ꝗͣm tͣnsferret᷑. in qͥbꝰ fuit
matusała ꝑ qͦm gen̾ationũ memorandaꝵ
ordo t̃nseurrit. Cur gͦ tanta paueitas sue¬
cssionũ cõmemorat᷑ ingn̾ationibꝰ excum.

Expanded text:
nus ait: Filii saeculi huius generant et generantur. Ciuitatem uero Dei peregrinantem in hoc saeculo regeneratio perducit ad alterum saeculum, cuius filii nec generant nec generantur. Hic ergo generari et generare ciuitati utrique commune est; quamuis Dei ciuitas habeat etiam hic multa ciuium milia, quae ab opere generandi se abstineant; sed habet etiam illa ex imitatione quadam, licet errantium. Ad eam namque pertinent etiam, qui deuiantes ab huius fide diuersas haereses condiderunt; secundum nerando se cohibent. Non est enim hoc bonum, nisi cum fit secundum fidem summi boni, qui Deus est. Hoc tamen nemo fecisse ante diluuium reperitur; quando quidem etiam ipse Enoch septimus ab Adam, qui translatus refertur esse non mortuus, genuit filios et filias antequam transferretur; in quibus fuit Mathusalam, per quem generationum memorandarum ordo transcurrit. Quur ergo tanta paucitas successionum commemoratur in generationibus ex Cain,
Abbreviated transcription (Latin):
sinuab̾ om̃i gn̾i hoĩum. qͥbꝰ uult ẽẽ c̃sultp̃.:
ut ⁊ p̃t̾eat suꝑbientes.⁊ excitet negligentes.
⁊exerceat ꝗuerentes. ⁊ alat intelligentes.
Qđ ñ fac̾et si ñ se priꝰ inclinaret. quodã mͦ
oescend̾et adiacentes. Qd aut̃ etiã interitũ
om̃iũ animaliũ t̾renoꝵ uolatiliũq denun¬
tiat. magnitudinẽ fut᷑e cladiseffat᷑. ñ ani¬
mantib rationis exꝑtibꝰ tãquã ⁊ ipsa pec¬
cau̾int᷑ minat᷑ ex iciũ. Lã uͦ qđ Noe hõi
iusto.⁊ siẽ de illo scͥptura ueridica loquit᷑.
insua gn̾atione ꝑfecto. ñ utiꝙ: siõ ꝑficien¬
dis̃ orues ciuitatis đĩ. in mortalitate

Expanded text:
sinuaret omni generi hominum, quibus vult esse consultum, et puniat superbientes, et excitet negligentes, et exerceat quaerentes, et alat intelligentes; quod non faceret si non prius se inclinaret, et quodammodo descenderet ad iacentes. quod autem etiam interitum omnium animalium terrenorum uolatiliumque denuntiat, magnitudinem futurae cladis effatur, non animantibus rationis expertibus, tamquam et ipsa peccauerint, minatur exitium. Iam uero quod Noe, homini iusto et, sicut de illo scriptura ueridica loquitur, in sua generatione perfecto — non utique sicut perficiendi sunt ciues ciuitatis dei in illa immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ insactis diluuio delerent᷑. Nec frustra
credit᷑ sic factũ ẽẽ diluius̃. iã ñ inuentis
int̾ra. qͥ ñ erant digni tali morte defungi.
qͣndoq morituris. tale genꝰ mortis faciat
aliqͥd qđ eis possit obẽe ptꝰ mortẽ. Uerũ tam̃
nullꝰ eoꝵ diluuio mortuus ẽ. ꝗs desemine
seth ꝓpagatos scã scͥpt᷑a cõmemorat. Sic
aut̃ diuinitꝰ causa diluuii narrat᷑. Uidens
inqͥt. dñs ds̃. qr multiplicate s̃ malitie
hoĩum suꝑ trã.⁊ om̃is cogitat in corde¬

Expanded text:
nsactis diluuio delerentur. Nec frustra creditur sic factum esse diluuium, iam non inuentis in terra qui non erant digni tali morte defungi, m bonis quandoque morituris tale genus mortis faciat aliquid, quod eis possit obesse post mortem; uerum tamen nullus eorum diluuio mortuus est, quos de semine Seth propagatos sancta scriptura commemorat. Sic autem diuinitus diluuii causa narratur: Videns, inquit, Dominus Deus, quia multiplicatae sunt malitiae hominum su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dix̃. Deleã hoĩem qͦm feci a facie t̾re ab
animi eiꝰ ẽ. s udiciũ qͦ irrogat᷑ pena pecca¬
to. Cogitatio uͦ eiꝰ ⁊ recogitatio mutanda¬
rũ rerũ inmutabilis ẽ ratio: neq enĩ siẽ
hoĩem. ita dm̃ cuiꝰ qmͣ facti sui penitet.

Expanded text:
 dixit: Delebo hominem quem feci a facie terrae aanimi eius est, sed iudicium quo inrogatur poena peccato. Cogitatio uero eius et recogitatio mutandarum rerum est inmutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cuiusquam facti sui paenitet,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ intrinseeꝰ. ut habeat᷑ aliqͥd in me¬
dicina qͦ ad hibet᷑ extͥnsecꝰ. Alioqͥn etiã¬
siđ̾s ipse utens ereat᷑a sibi subdita. in ali¬
ꝗͣ specie humana senso ad loq̃t᷑ humanos.
siue istos corꝑis. siue illoᷤᷤ qͦs ĩstissimillimoᷤ
habemꝰ in somnis. nec intiore grã m̃tẽ re¬
gat atq agat. nihil ꝓdẽ hõi om̃is p̃dica¬
tio ueritatis. Fae̾ aut̃ ds hoc auasis mĩe.¬
ire uasa discernens: dispensatione quã
ipsẽ nouit. multũ occulta .s tam̃ iusta.
Ipso ꝗͥpƿe adiuuante. mirabilibꝰ ⁊ laten¬
tibꝰ modis. cũ peccatũ qđ habitat inm̃¬
bris nrĩs. ꝗͣ potiꝰ iã pena peccati ẽ.siẽ¬
apłs p̃cepit. ne regnet in nr̃o mortali
corꝑe. ad obediendũ desiderus eiꝰ. nec
ei menbra nr̃a uelut iniqͥtatis arma ex¬
hibemꝰ. c̃u̾tit᷑ adm̃tẽ. ñ sibi ad mala
đo regente ꝯsentientẽ. Et cã regente tran¬
quilliꝰ nunc habebit. pꝰea sanitate ꝑfee¬

Expanded text:
atur intrinsecus, ut ualeat aliquid medicina, quae adhibetur extrinsecus. Alioquin etiamsi Deus ipse utens creatura sibi subdita in aliqua specie humana sensus adloquatur humanos, siue istos corporis siue illos, quos istis simillimos habemus in somnis, nec interiore gratia mentem regat adque agat, nihil prodest homini omnis praedicatio ueritatis. Facit autem hoc irae uasa discernens, dispensatione qua ipse nouit multum occulta, sed tamen iusta. Ipso quippe adiuuante mirabilibus et latentibus modis, cum peccatum quod habitat in membris nostris, quae potius iam poena peccati esaecipit, non regnat in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec ei membra nostra uelut iniquitatis arma exhibemus, conuertitur ad mentem non sibi ad mala, Deo regente, consentientem et eam regentem tranquillius nunc habebit, postea sanitate perfec
Abbreviated transcription (Latin):
da iudicata s̃. nec utrũ hec eeñt qͦ ille
scͥpsiss pot̾at inueniri. ñ talibꝰ ꝓferenti¬
b qͥ ea ꝑseriẽ successionis reꝑirent᷑ rite ser¬
uasse. Uñ illa qͥ sub eiꝰ noĩe ꝓferunt᷑. ⁊ ẽti¬
nent istas de gẏgantibꝰ fabulas. qđ ñ ha¬
buerint hoĩes patres. recte aprudentibꝰ
iudicant᷑. ñ ipsiꝰ ẽẽ credenda. sic̃ multa
omia noĩe apoefoꝵ ab auctoritate cano¬
niea diligenti examinatione remota s̃.
lgit᷑ sedm̃ seript᷑as canonicas hebreas atq
xp̃ianas. multos gẏgantes añ diluiuõ fũ¬
isse ñ dubiũ ẽ. ⁊ hos fuisse ciues t̃rigene so¬
uetatis horum. dĩ aut̃ filios qͥscdm carnẽ
desech ꝓpagati s̃. in hac societate deserta

Expanded text:
ent, quae ille scripsisset, poterat inueniri, non talibus proferentibus, qui ea per seriem successionis reperirentur rite seruasse. Unde illa, quae sub eius nomine proferuntur et continent istas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, recte a prudentibus iudicantur non ipsius esse credenda; sicut multa ia nomine apocryphorum ab auctoritate canonica diligenti exami. natione remota sunt. Igitur secundum scripturas canonicas Hebraeas adque Christianas multos gigantes ante diluuium fuisse non dubium est, et hos fuisse ciues terrigenae societatis hominum; Dei autem filios, qui secundum carnem de Seth propagati sunt, in hanc societatem dese
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant᷑. eo qđ earũ occulta origo ñ
claruit patͥbꝰ aqͥbꝰ usꝙ adnos auctoas tas
uetaeiũ scpturarũ. certissima & notissi¬
ma successione ꝑuenit. In his aut̃ apoeri¬
fis ⁊si inuenit᷑ aliꝗͣ ueritas. tam̃ ꝓpt̾ mul¬
ta falsa. nulla ẽ canonica auctoritas. Seͥp¬
sisse qͥde ñ nulla diuina ilłu enoch.uiͦi.
abadã. negare ñ possumꝰ. Cũ hoc in epła ca¬
nonica uuidas apłs dicat. s ñ frustra ñ s̃¬

Expanded text:
nuncupantur, eo quod earum occulta origo non claruit patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium Scripturarum certissima et notissima successione peruenit. In his autem apocryphis etsi inuenitur aliqua ueritas, tamen propter multa falsa nulla est canonica auctoritas. Scripsisse quidem nonnulla diuine illum Enoch, septimum ab Adam, negare non possumus, cum hoc in epistula canonica ludas apostolus dicat. Sed n
Abbreviated transcription (Latin):
illo qͥ ẽ appellatꝰ seth. eũ genuisse filios fi¬
liasq dicat᷑. nulla ibr genita noĩatĩ femi¬
na ecep̃ssa ẽ. In his aut̃ ꝗͣ ꝓpagant᷑ excam.
in ipso fine. qͦ usq ꝑtenduntur: nouissi¬
ma femina genita nominat᷑. Sic enĩ legit᷑.
matusala geñ lamech ⁊ sũpsit sͥ lamech
duas uxores: nom̃ uni ada. ⁊ nom̃ seđẽ
sella. Et peꝑit ada iubal. hic erat patͣ ha¬
bitantiũ in tab̾naculis pecuarioꝵ:⁊ nom̃
soror aut̃ tobel noema. Aue usq: porrecte
aðnum̾ato ipso adã septẽ scilie usq ad
lamechꝰ qͥ duarỹ maritꝰ uxorũ fuit.
morat᷑ & femina. Ubi elegant᷑ significatũ ẽ
terrenã ciuitatẽ. usq in sui fine̾. carnales
habiturã gn̾ationes: ꝗͣ mariũ feminarũq:
c̃iunctione ꝓueniunt. Uñ & ipse qđ p̃ter

Expanded text:
os filiasque dicantur, nulla ibi genita nominatim femina expressa est: in his autem quae propagantur ex Cain, in ipso fine quousque protenduntur, novissima femina genita nominatur. Sic enim legitur: Mathusael genuit Lamech: et sumpsit sibi Lamech duas uxores, nomen uni Ada, et nomen secundae Sella; et peperit Ada Jobel: hic erat pater habitantium in tabernaculis pecuariorum. Et nSoror autem Thobel Noema . Huc usque porrectae octo, annumerato ipso Adam, septem scilicet usque ad Lamech, qui duarum maritus uxorum fuit, moratur et femina: ubi eleganter significatum est terrenam civitatem usque in sui finem carnales habituram generationes, quae marium feminarumque conjunctione proveniunt; unde et ipsae, quod praeter
Abbreviated transcription (Latin):
na u̾ba satis indicant. iã illis diebꝰ fuisse
gygantes suꝑ t̾rã. qnͣdo filii đi acceper̃
urores filias horum cũ eas amarent bonas.
tes aut̃ erant suꝑ t̾rã indiebꝰ illiᷤᷤ et pt ilud:
cũ intrarent filii di adfilias hõium. Ergo

Expanded text:
uini satis indicant iam illis diebus fuisse gigantes super terram, quando filii Dei acceperunt uxores filias hominum, cum eas amarent bonas, tes autem erant super terram in diebus illis et post illud, cum intrarent filii Dei ad filias
Abbreviated transcription (Latin):
mine ẽdidit ciuitatẽ t̾renã serlicet. ñ
ꝑegͥnantẽ in hoc mundo s in eiꝰ tẽporali
pace ac felicitate qͥ escentẽ. Cam aut̃ in¬
t̃ p̃tat᷑ possessio. uñ dictũ ẽ qͣndo natꝰ ẽ.
siue apatre. siue amatre eiꝰ. aeqͥsiui ho¬
minẽ ꝑđ̾m. enoch oͦ dedicatio. Hine
nẽ. Porro seth ille intͣp̃tat᷑ resurrectio.¬

Expanded text:
mine condidit ciuitatem, terrenam scilicet, non mine condidit ciuitatem, terrenam scilicet, non peregrinantem in hoc mundo, sed in eius temporali pace ac felicitate quiescentem. Cain autem interpretatur possessio; unde dictum est, quando natus est, siue a patre siue a matre eius: Adquisiui hominem per Deum. Enoch nem. Porro ille Seth Resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
guatione opꝰ hab : ut noxã gen̾ationiᷤ
euadat. Etrũ aut̃ aliqd fuerit. ł si fuit xu.¬
qͥle fuerit corporale atq uisibile rege¬
nerationis signũ ante diluuiũ. siẽ abra¬
hȩ cireũcisio pꝰea ẽ imꝑata. sac̾ hẏstoria
tacet. sacͥficasse do tam̃.etiã illos anti¬
qͥssimos hoĩes ñ tacet. qđ & induobꝰ pͥ¬
mis frĩbꝰ claruit:: noe ptꝰ diluuiũ. cũ
dearca fuisset egͣssꝰ. hostias dõ legit᷑ im¬
molasse. De ꝗ̃re in p̃cedntibꝰ libris iã
diximꝰ. ñ ob aliud demones arrogantes
Sdiuinitatẽ deosq se credi cupientes.
deberi sciunt. Cũ gͦ eẽt̃ ada utriꝰq gnis
pat̾. idẽ ⁊ cuiꝰ series ad t̾renã ⁊ euiꝰ series
adcelestẽ ꝑtinet eiuitatẽ. occiso abel atꝙ
in eiꝰ intͣfectione cõm̃dato mirabili sa¬
cram̃to. facti ẽ duo patres singłoꝵ gen̾um.
cai. ⁊ seth: in quoꝵ.filus quos cõmemo¬
rari oportebat. duarũ istaꝵ eiuitatũ in¬
ceperunt. Cam qͥꝓpe geñ enochaneuiꝰ no¬

Expanded text:
atione opus habet, ut noxam generationis evadat. Utrum autem aliquod fuerit, vel si fuit, quale fuerit corporale atque visibile regenerationis signum ante diluvium, sicut Abrahae circumcisio postea est imperata , sacra historia tacet. Sacrificasse tamen Deo etiam illos antiquissimos homines non tacet: quod et in duobus primis fratribus claruit; et Noe post diluvium, cum de arca fuisset egressus, hostias Deo legitur immolasse . De qua re in praecedentibus libris jam diximus, non ob aliud daemones arrogantes sibi divinitatem deosque se credi cupientes deberi sciunest, et cujus series ad terrenam, et cujus series ad coelestem pertineret civitatem, occiso Abel, atque in ejus interfectione commendato mirabili sacramento, facti sunt duo patres singulorum generum in Cain et Seth: in quorum filiis commemorari oportebat duarum istarum civitatum  Enoch, in cuius no
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ natos. qͣsi uͦ corpora hoĩum modũ nr̃m
longe excellentia qđ etiã supͣ cõmemoraui
ñ etiã nr̃is tẽꝑibꝰ nata s̃. Nonne ante pau¬
cos annos. cũ romane urbis ꝗđ agothis factũ
ẽ apꝓpinꝗͣret excidiũ. rome fuit femina
cũ suo patre ⁊ sua matre. que corpore qͦđa
mͦ giganteo longe cet̾is p̃mineret. Ad quã
uisendã mirabilis fiebat usq ꝗͣq c̃cursꝰ &
hoc erat maxime admiratione qđ ambo
parentes eiꝰ. nec saltĩ tã longi hoĩes erant.
quã longissimos uidere ꝯsueuimꝰ. Potuer̃
gͦ gygantes nasci ⁊ priꝰ qm̃ filiidi. qͥ ⁊ an¬
głi dĩ dicti s̃: qͥfiliabꝰ hoium hoc ẽ seđm ho¬

Expanded text:
esse natos. Quasi uero corpora hominum modum nostrum longe excedentia, quod etiam supra commemoraui, non etiam nostris temporibus nata sunt. Nonne ante paucos annos, cum Romanae urbis quod a Gothis factum est adpropinquaret excidium, Romae fuit femina cum suo patre et sua matre, quae corpore quodam modo giganteo longe ceteris praemineret? Ad quam uisendam mirabilis fiebat usquequaque concursus. Et hoc erat maxime admirationi, quod ambo parentes eius nec saltem tam longi homines erant, quam longissimos uidere consueuimus. Potuerunt igitur gigantes nasci, et prius quam filii Dei, qui et angeli Dei dicti sunt, filiabus hom
Abbreviated transcription (Latin):
Noe ea capta intromittebat.
sed
uenientia ⁊ intrantia ꝑmit¬
tebat.
Ad hoc enĩ ualet qđ dictũ ẽ. int̾bunt adte.
ñ scilie hõis actu.s di nutu. Ita sane. non
illie fuisse credenda sint ꝗͦ sexucarent. Pre
scͥptũ enĩ atq definitũ ẽ masculꝰ ⁊ femina
eruÑ. Alia sͣ qͥppe ꝗͦ deqͥbꝰq rebꝰ sine c̃cubitu
ita nascunt᷑ ut pt̾ea ẽ eu̾bant ⁊ gn̾ent. siẽ
musce. alia uͦ in qͥbꝰ nihil sit maris ⁊ feminȩ
sic̃ apes. a porro qͦsic habent sexũ. ut ñ ha¬
beant fetũ. sic̃ muli ⁊ mule. mirũ si fuert̃¬
ibi. ac ñ potiꝰ parentes eoꝵ ibi fuisse suffe¬
e̾it. eqͥnũ uidelie atq asiminũ genꝰ ⁊ siꝗͣ. alia

Expanded text:
ea Noe capta intromittebat, sed uenientia et intrantia permittebat. Ad hoc enim ualet quod dictum est: Intrabunt ad te; non scilicet hominis actu, sed Dei nutu; ita sane, ut non illic fuisscriptum est enim, atque definitum, Masculus et femina erunt. Alia sunt quippe quae de quibusque rebus sine concubitu ita nascuntur, ut postea concumbant et generent, sicut muscae: alia vero in quibus nihil sit maris, et feminae, sicut apes. Ea porro quae sic habent sexum, ut non habeant fetum, sicut muli et mulae, mirum si ibi fuerunt, ac non potius parentes eorum ibi fuisse suffecerit, equinum videlicet atque asininum genus: et si qua alia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tentiosꝰ. nemo ꝑmittit᷑ õpinari.lã enĩ
gentes ita eccłiam repleuert̃. mundi⁊ in
mundi. donec eoꝵ ueniat᷑ adfinẽ. ita eiꝰ
unitatis ꝗͣđa ẽpagine ẽtinent᷑. ut ex hoc
dubitare fas ñsit. ꝯͦ cũ itasint. sinec ĩ anit̃
nec nihil. significare cũ gesta sint. nec so¬
la dicta ẽẽ significatiua ñ facta. nec alie¬
na eẽ ab ȩccłia significanda. ꝓbabilit᷑. dici

Expanded text:
contentiosus, nemo permittitur opinari. Jam enim contentiosus, nemo permittitur opinari. Jam enim gentes ita Ecclesiam repleverunt, mundique et immundi, donec certum veniatur ad finem, ita ejus unitatis quadam compagine continentur, ut ex hoc dubitari fas non sit. Quae cum ita sint, si nec inaniternec nihil significare cum gesta sint, nec sola dicta esse significativa, non facta, nec aliena esse ab Ecclesia significanda probabiliter dici
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. S ⁊ si hoc admysteriũ ꝑtinebat. ibi
erant. Nab enĩ ⁊ hoc genꝰ maseułu ⁊ femina.
Solent etiã mouere ñ nullos gn̾a escaꝵ que
illic habere pot̾ant animalia. qͦ ñ nͥ carne
uesei putant᷑. utrũ p̃t̾ num̾um ibi fuerint
sinẽ transgͦssione mandati. qͦ alioꝵ alendoꝵ
necessitasillie coegiss ineludi.anuͦ qđ¬
potiꝰ ẽ ereden dũ. p̃t̾ carnes aliꝗͣ alim̃ta
qͣm multa animalia qͥbꝰ carocib ẽ qđ fru¬
gibꝰ pomisq uescant᷑. ⁊ maxrime fico atq
castaneis. ꝗ d gͦ mirũ siuir ille sapiens&
iustꝰ & iã diuinitꝰ ammonitꝰ. qͥd cuiq: con¬
grueret. sine carnibꝰ aptã cuiq̃ gn̾i alimo¬
cog̾et fames: Aut qͥd ñ suaue acsalubre fa
c̾e poss& d̾s.qͥ etiã ut sine cibo uiu̾ent. di¬
una facilitãte donaret. nͥ ut pasc̾ent᷑. etiã¬
hoc implende fige tanti my sterũ ẽueni¬
ret: Ñ aut̃ ad p̃figuranda eccłiam ꝑtin̾e
tã multiplicia rerũ signa gestaꝵ. ñ fuerit

Expanded text:
t, ibi erant. Habet enim et hoc genus masculum et feminam. 5. Solet etiam movere nonnullos, genera escarum quae illic habere poterant animalia, quae nonnisi carne vesci putantur, utrum praeter numerum ibi fuerint sine transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi: an potius est credendum, praeter carnes aliqua alimenta quam multa animalia, quibus caro cibus est, quod frugibus pomisque vescantur, et maxime fico atque castaneis. Quid ergo mirum si vir ille sapiens et justus, etiam divinitus admonitus quid cuique congrueret, sine carnibus aptam cuique generi alimocogeret fames? aut quid cere posset Deus, qui etiam, ut sine cibo uiuerent. diuina facilitahoc implendae figurae tanti mysterii conveniret? Non autem ad praefigurandam Ecclesiam pertinere tam multiplicia rerum signa gestarum, nisi fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
frũm filii. Omĩs aut̃ iste necessitudina
qͦ uni hor tͦs hoĩes coneetebant. nouẽto¬
nect̾ent. si ceñt insinglis singłe. ut ua
ho hab̾et altam sororẽ altam uxrorẽ. al¬
ncułu. alt̾um soc̾um. alt̾am mat̾m. abti
amitã. alt̾am soerũ. atꝗ: ita se ñ inpaues¬
qđ humano gne creseente ⁊ multipli
cultores. sic obseruari cernimꝰ. ut euã¬
melior tam̃ ẽsuetudo. ipsã malit es¬
siciendõ ł offendenđe. mos ualet pls¬
rimõ. qͥeũ in hae eausa inmolatiore
ẽcupiscentiȩ eoereeat. eũ desiguisi.
atu: eorrũpi. merito eẽ nefario ui

Expanded text:
rum filii. Omnes autem istae necessitudines, quae uni homini tres homines conectebant, nouem conecterent, si essent in singulis singulae, ut unus homo haberet alteram sororem, alteram uxorem, alnculum, alterum socerum, alteram matrem, alteram amitam, alteram socrum; adque ita se non in pauciQuod humano genere crescente et multiplicalsorumque cultores sic obseruari cernimus, ut, etiammelior tamen consuetudo ipsam malit exadliciendum uel offendendum mos ualet plurimum; qui cum in hac causa inmoderationem concupiscentiae coherceat, eum dissignari adque corrumpi mer
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd iudas pͥmogenitꝰ fuit. Iudas inqͣt
genꝰ phares ⁊ ⁊ arã. Nee istoꝵ geminoꝵ
aliꝗͥs fuit pͥmogenit᷑ꝰ iudẽ s ante illos iã
tres genuerat. ȩos itaꝗ tenuit in ordine
genationũ ꝑ ꝗͥͦs ad oauio. atq: inde ꝗͦ
intendat ꝑueniret. E& ꝗͦ intellegi pot᷑
uetes qͦq hoĩes ante diluuũ. ñ pͥmogeni

Expanded text:
mogenitus fuit? ludas, inquit, genuit Phar-es et Zarat; nec istorum geminorum aliquis fuit primogenitus Iudae, sed ante illos iam tres genuerat. Eos itaque tenuit in ordine generationum, per quos ad Dauid adque inde quo intenderat perueniret. Ex quo intellegi potest, ueteres quoque homine
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑ qđ om̃s morim᷑. Cõmissũ ẽ aut̃ ut:
uoluptas carnis ꝗͦ spũi resist̾e̾t seq̃ret᷑. nã
⁊ ipsa filia lamecħ noemma uolũptas in¬
t̃p̃tat᷑. ꝑ seth aut̃ ab ada usq: adnoe de¬
nariꝰ insinuat᷑ legitimꝰ numus: eui noe
tres adiciunt᷑ filii. uñ uno lapso. duo
benedicũt᷑ apatre: ut remoto repbo.⁊
ꝓbatis filus ad num̾um additis. etiã
duodenarꝰ numus intimet᷑. Qui ⁊ m pa

Expanded text:
ti, per quod omnes morimur. Commissum est autem, ut et uoluptas camis, quae spiritui resisteret,. sequeretur. Nam et ipsa filia Lamech Noemma uoluptas interpretatur. Per Seth autem ab Adam usque ad Noe denarius insinuatur legitimus numerus. Cui Noe tres adiciuntur filii, unde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reprobo et probatis filiis ad numerum additis etiam duodenarius numerus intimetur, qui et in pa
Abbreviated transcription (Latin):
tas. id enoch. ẽ texti s̃ cęt̾i usq ad ilłu fi¬
nẽ de qͦ locutꝰ sũ: donee illud genꝰ atꝙ uu¬
u̾sa ꝓpago diluuio deleret᷑. Cũ uꝰ fili seb
unꝰ cõmemoratꝰ fuiss enos. ñ đu usꝙ ad
diluiuỹ ad ditis cet̾is. articulꝰ qͥdã int̃po¬
nit᷑ ⁊ dicit᷑: hic lib̾ natiuitatis hoium.
q̃ die fec̃ ds ada. ad imaginẽ di fec̃ illi.

Expanded text:
 Enoch, contexti sunt ceteri usque ad illum finem, de qua locutus sum, donec illud genus adque uniuersa propago diluuio deleretur; cum uero filius Seth unus commemoratus fuisset Enos, nondum usque ad diluuium additis ceteris articulus quidam interponitur et dicitur: Hic liber natiuitatis hominum, qua die fecit Deus Adam, ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
niti regũ. regnantibꝰ sueced̾ent patͥbꝰ s ꝗͦs
regnandi meritũ ꝓpt̾ uͥtutẽ t̾rene utilẽ
eiuitati. ł sors aliꝗ̃ reꝑiret ł ille potissimũ
succedet pat̾ hereditario qͦda iure regnan¬
di. qm p̃cet̾is filiis dilexisset. Potuit aut̃
uiuente ad huc lamechatq regnante. f¬
eri diluuũ. ut ipsũ cũ alus om̃ibꝰ hõibꝰ
exceptis qͥ inarea fuerant ꝗͦm ꝑderet inue

Expanded text:
niti regum regnantibus succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter virtutem terrenae utilem civitati, vel sors aliqua reperiret, vel ille potissimum succederet patri haereditario quodam jure regnandi, quem prae caeteris filiis dilexisset. Potuit autem vivente adhuc Lamech atque regnante fieri diluvium, ut ipsum cum aliis omnibus hominibus, exceptis qui in arca fuerunt, quem perderet, i
Abbreviated transcription (Latin):
hab qm̃ latitudo qͤ ẽ ab uno lat̾e usq: ad
alt̾um latus.:⁊ decies tantũ quã altitũdo.
cuiꝰ altitudinis m̃sura ẽ in lat̾e adorso ad
uentrẽ. uelut si iacentẽ hor̃em metiaris
supinõ seu ꝓnõ.sexies tantũ longꝰ ẽ acapi¬
te adpedes. quã latꝰ adext᷑ insinistrã. ł asi¬
nistra in dextrã.: decies ꝗuã altꝰ at̾ra. Uñ
facta ẽ arca. ec̃e. in longitudine cubitoꝵ.

Expanded text:
b uno latere ad alterum latus, et deciens tantum quam altitudo, cuius altitudinis mensura est in latere a dorso ad uentrem; uelut si iacentem hominem metiaris supinum seu pronum, sexiens tantum longus est a capite ad pedes, quam latus a dextra in sinistram uel a sinistra in dextram, et deciens. quam altus a terra. Unde facta est arca trecentorum in longitudine cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ationibꝰ seth Piñ ingn̾ationibꝰ eam. si
n̾ occurrit qͥ deberet intendi. ad qͣm p̃ter¬
missis pͥmogenitis ꝑ eosꝗͥ cõmemorati s̃ ꝑue¬
nire oportebat: sera pub̾tas intelligenda
bilesq ad gignendu factifuerint. ut ordo
gnationũ ꝑ pͥmogenitos curreret. ⁊ usq¬
ad diliuuẽ id numum annor tante
qͣntitatis oce̾reret. qͣmuis fieripossẽt.
ut ꝓptͣ aliqͣm secretiorẽ causã qͤ me latet.
usq: ad lamech ⁊ eiꝰ filios gn̾ationõ ꝑueniente
c̃textu. cõm̃daret᷑ hec ciuitas qͣm dicimꝰ

Expanded text:
generationibus Seth. Proinde in generationibus Cain, si generationibus Seth. Proinde in generationibus Cain, si non occurrit qui deberet intendi, ad quem praetermissis primogenitis per eos, qui commemorati sunt, perueniri oportebat, sera pubertas intellegenda bilesque ad gignendum facti fuerint, ut ordo generationum per primogenitos curreret et usque diluuium ad numerum annorum tantae quantitatis occurreret. Quamuis fieri possit, ut propter aliquam secretiorem causam, quae me latet, usque ad Lamech et eius filios generationum perueniente contextu commendaretur haec ciuitas, quam dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ itaq toto deinde tẽꝑe usq addiluuiũ ñ
genꝰ auer: Qua tandẽ causa ꝗͥ hec scͥpsit gn̾ati¬
ones cõmemorare noluit ꝗͣ secunt᷑. Nã exađa
usq ad diluiũ. cõputant᷑ anni. scdm̃ codices
nros duo milia. ducenti sexaginta duo.
scđm hebreos aut̃ mille sexcenti qͥnqͣ ginta
sex. Ut gͦ istũ num̾um minorẽ ẽdamꝰ ẽẽ
ueriorẽ de mille sexcentis qͥnqͣginta.ui. an¬
nis. ducenti ꝗͣdraginta det̾hant᷑. Nũ ꝗͥd ere¬
dibile ẽ ꝑmille qͣdringentos ⁊ ꝗd̾ exeurrit
annos ꝗͥrestant usq: ad diluuiũ ꝓgeniẽ cain
agn̾ationibꝰ uacare potuisse : S. qͥ exhoe
antiꝗͥs illos hoĩes ꝑtã multo ᷤᷤ annos agig¬
nendis filiis cessare potiusse. duoh modis
istã solutã eẽ qͦstionẽ: aut desera pub̾tate.
ꝓportione tã longe uitę aut defilus qͥ
cõmemorant᷑ ingen̾ationibꝰ qđ ñ fuerint
pͥmogeniti.s hi ꝑꝗs ad eũ qͦm intendebat
auetor libri potat ꝑuenire. siẽ ad noe in

Expanded text:
num itaque toto deinde tempore usque ad diluvium non generaverunt? Qua tandem causa, qui haec scripsit, generationes commemorare noluit quae sequuntur? Nam ex Adam usque ad diluvium computantur anni, secundum codices nostros, duo millia ducenti sexaginta duo: secundum hebraeos autem, mille sexcenti quinquaginta sex. Ut ergo istum numerum minorem credamus esse veriorem, de mille sexcentis quinquaginta sex annis ducenti quadraginta detrahantur: numquid credibile est per mille quadringentos, et quod excurrit, annos, qui restant usque diluuium, progeniem Cain a generationibus uacare potuisse? Sed qui ex hoc antiquos illos homines per tam multos annos a gignendis filiis cessare potuisse, duobus modis istam solutam esse quaestionem; aut de sera pubertate, proportione tam longae vitae; aut de filiis qui commemorantur in generationibus, quod non fuerint primogenir libri, poterat perueniri, sicut ad Noe in
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi. siẽ nihil addere. ita nihil de¬
trahere iã debebat: qr ĩ uenat etatẽ ido¬
neã gnationi filioꝵ. ꝓpt̾ ꝗmͣ̃ in alus centõ
illos annos. uͥ eã ñ inueniebat ad debat.
m̃ dositatis accide̾ potuisse: Nͥ eossiẽ priꝰ
detraxerat. restituere postea euraret. ut
sũme ẽueniret ĩ tegͥtas. An forte astutiꝰ fac¬
tũ ex istimandũ ẽ. ut illa ꝗͣ.eͫ. anni priꝰ
solẽt adier. ⁊ pea detħi occultaret᷑ industã.¬
de ẽ. annis. uerũtam̃ de qnͣtuloeũq nu¬
mero priꝰ deteto. pꝰea reddito. tale aliꝗͥd fi¬
eret: S. qͦmͦlib istud accipiat᷑. siue ereda¬
t᷑ ita ẽẽ factũ. siue ñ edat᷑. siue pt̾remũ
ita. siue ñ ita sit. rectȩ fieri nullomͦ dubi¬
tau̾im.: ut cũ diu̾sũ aliꝗͥd inutrisq eodiei¬
bꝰ inuenit᷑ qñdo qͥde ad fidẽ rerũ gestarũ

Expanded text:
intelligi, sicut nihil addere, ita nihil detrahere jam debebat: quia invenerat aetatem idoneam generationi filiorum, propter quam in aliis centum illos annos, ubi eam non inveniebat, addebat. mendositatis accidere potuisse, nisi eos sicut prius detraxerat, restituere postea curaret, ut summae conveniret integritas. An forte astutius factum existimandum est, ut illa, qua centum anni prius solent adjici et postea detrahi, occultaretur industcentum annis, verumtamen de quantulocumque numero prius detracto, post reddito, tale aliquid fieret? Sed quomodolibet istud accipiatur, sive credatur ita esse factum, sive non credatur; sive postremo ita, sive non ita sit: recte fieri nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque codicibus invenitur, quandoquidem ad fidem rerum g
Abbreviated transcription (Latin):
rent. necesse ñ fuit. nec pꝰ natũ enohe eosdẽ
detrahere ꝗsͦ ñ addidat añ natũ. Si e factũ
ẽ ut hic nulla eẽt int̾ codices utrosq uariȩ¬
tas. S rursũ mou eur inoctaua gn̾atiõe
añ qmͣ de matusala nasc̾et᷑ lamech eũ ap̃

Expanded text:
rent, necesse non fuit, nec post natum Enoch eos detrahere, quos non addiderat ante natum. Sic factum est 15 ut hic nulla esset inter codices utrosque uarietas. Sed rursus mouet, quur in octaua generatione, antequam de Mathusalam nasceretur Lamech, cum aput
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ differt᷑ in finẽ: ꝗͣndo erit om̃iũ resurtee¬
tio ñ morituroꝵ ampliꝰ. Siue aut̃ domꝰdi
dicat᷑. siue tempłi dĩ.siue ciuitas di idip¬
sũ ẽ. Nec abhorret alatini eloqͥi ẽsuetudi¬
ne. Nã ⁊ uͥgiliꝰ imꝑiosissimã ciuitatẽ do q
de assarico ꝑ troianos originẽ ducunt:
& domũ enẽe eosde ipsas. ꝙ eo ducc tioi¬
ani cũ italiã uenissent ab eis ẽdita ẽ romai
imitatꝰ nãq ẽ poeta ille litt̾as saeras in
qͥbꝰ dicit᷑ domꝰ ⁊acob. iã ingens ppł̃s haͥe
.uii. Dic̃ aliꝗͥs. Si hoc intendebat scͥptor hui
hy storiȩ in cõmemorandis gnationib
ad Noe sub qͦ factũ ẽ diluuiũ. aqͥ rufsẽ
texeret᷑ ordo nascentiũ. ꝗͦ ꝑueniret ad
abrahã. aqͦ aatheus eugłista incipit s¬

Expanded text:
quae differtur in finem, quando erit omnium resurrectio non moriturorum amplius. Siue autem domus Dei dicatur siue templum Dei siue ciuitas Dei, id ipsum est nec abhorret a Latini eloquii consuetudine. Nam et Vergilius imperiosissimam ciuitatem domum de Assaraco per Troianos originem ducunt; et domum Aeneae eosdem ipsos, quia eo duce Troiani cum Italiam uenissent ab eis condita est Roma. Imitatus namque est poeta ille litteras sacras, in quibus dicitur domus Iacob iam ingens populus He. 1. Dicet aliquis: Si hoc intendebat scriptor hujus historiae in commemorandis generationibus ad Noe, sub quo factum est diluvium, a quo rursus contexeretur ordo nascentium, quo perveniret ad Abraham, a quo Matthaeus evangelista incipit g
Abbreviated transcription (Latin):
es̃i qm̃ptꝰ diluuiũ temꝑibꝰ cet̾is. Quos ꝓp¬
tea ereare placuit ereatori. ut etiã hine
ostendet᷑. ñ sołu pulchritudines. uerũ etiã
magnitudines ⁊ fortitudines corꝑum.
ñ magnipendendas ẽẽ sapienti. qͥ spiri¬
tualibꝰ atq in mortalibꝰ longe melioribꝰ
maloꝵq: cõmunibꝰ beatificat᷑ bonis.
gantes illi noĩati. qͦ ab initio fuer̃ uiri
staturosi seientes p̃liõ. ñ hoselegit dñs.
necuiã scientie dedit illiꝰ s int̾ierunt
ꝑ ñ habuer̾ sapientiã ꝑier᷑ ꝓpt̃ in con

Expanded text:
st diluuium temporibus ceteris. Quos propterea creare placuit Creatori, ut etiam hinc ostenderetur non solum pulchritudines, uerum etiam magnitudines et fortitudines corporum non magni pendendas esse sapienti, qui spiritalibus adque inmortalibus longe melioribus malorumque communibus beatificatur bonis. gantes illi nominati, qui ab initio fuerunt staturosi, scientes praelium. Non hos elegit Dominus, nec viam scientiae dedit illis: et interierunt, quia non habuerunt sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e potuer: ꝗm̃ ꝓdesse aliqͥd ñ putatur
Et quotꝰ ꝗͥsq hoĩum ẽ. cui ꝓfunditas utili
gn̾ationes.centũ anni alibiassunt. alibi
desunt. Et pꝰnatũ qͥ cõmemorandꝰ fuerat
filiũ. de s̃ ubi affuer̾: ads̃ u̾defuer᷑ ut
sũma ẽ cordet. nimirũ cũ uellet ꝑsuadere
qͥ hoc fecit. iđo numosissimos annos uix¬
isse antiꝗͦs. qđ eos breuissimos nuncupa¬
bant. Et hoc dematuritate pub̾tatis qua
idonea filui gignent᷑ conaret᷑ ostendere.
atq: iđo in illis centr̃ annis. decẽ nr̃os in¬
sinuandos putaret incredulis. ne hoĩes
tandiu uixisse reciꝑe infide nollent.
addidit centẽ. ubi gignendiᷤᷤ filus ha¬
biłe ñ inuenit ȩtatẽ eosdẽq pꝰ genitos
filios ut c̃ grueret sũma detraxit. Sic
qͥppe uoluit credibiliores fac̾e idoneaꝵ
genande ꝓlis ẽ uenientias etatũ. ut tam̃
numo ñ fraudaret uniusas etates uiuen
ne ñ feẽ. hoc ipsũ ẽ. qđ magis mouet
iđo ilłu fecisse. cũ res qmͣ dicimꝰ postula¬

Expanded text:
am prodesse aliquid non putatur: et quotus quisque hominum est, cui profunditas utilittextas generationes centum anni alibi adsunt, alibi desunt; et post natum, qui commemorandus fuerat, filium desunt ubi adfuerunt, adsunt ubi defuerunt, ut summa concordet: nimirum cum uellet persuadere, qui hoc fecit, ideo numerosissimos annos uixisse » antiquos, quod eos breuissimos nuncupabant, et hoc de maturitate pubertatis, qua idonea filii gignerentur, conaretur ostendere, adque ideo in illis centum annis decem nostros insinuandos putaret incredulis, ne homines tamdiu uixisse recipere in fidem nollent, addidit centum, ubi gignendis filiis habilem ao non inuenit aetatem, eosdemque post genitos filios, ut congrueret summa, detraxit. Sic quippe uoluit credibiles facere idonearum generandae proli conuenientias aetatum, ut tamen numero non fraudaret uniuersas aetates uiuentne non fecit, hoc ipsum est quod magis mouet ideo illum fecisse, cum res, quam dicimus, postula
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fuerant᷑ angłi di ⁊ filii dĩ.s dedinan¬
głos di dixer̃ istos : filios đi. qđ qͥđe ñ om̃
codices habent. nã qͥda nisi filios di ñbi
bent. a qͥla aut̃ qͣm intͣp̃tẽ iudei egtis an¬
te ponunt. ñ angłos dr̃. nec filiosdđi. ẜ si¬
lios deoꝵ intͣp̃tatꝰ ẽ. uttũq aut̃ uerũ ẽ.
Nã ⁊ filii di erant. sub qͦ patre. suoꝵ pattĩ
etiã fr̃s erant. ⁊ filii deoꝵ. ꝗm̃ duis genti

Expanded text:
 facti angeli Dei et filii Dei, sed declinangelos Dei dixerunt istos, et filios Dei: quod quidem non omnes codices habent; nam quidam nisi filios Dei non habent. Aquila autem, quem interpretem Judaei caeteris anteponunt, non angelos Dei, nec filios Dei, sed filios deorum interpretatus est. Utrumque autem verum est. Nam et filii Dei erant, sub quo patre suorum patrum etiam fratres erant; et filii deorum, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ agitat᷑ flabello. sensu corꝑis. tactuq
sentit᷑. Possint etiã hanc libidinẽ pati. ut
ant᷑. dĩ tam̃ angłos scõs nullomͦ illo tem¬
pore sic labi potuisse credidim. nec dehis
dirisse apłm Petrũ. Si enĩ d̾s angłis peecan¬
tibꝰ ñ peꝑcit s carceribꝰ caliginis inferi re¬
trudens. tradidit iniudicio puniendosre¬
seruari. s potiꝰ de illis ꝗͥ pͥmũ apostatantes
ađo. cũ diabolo suo pͥncipe cecider: ꝗͥ pͥmũ
hoĩem ꝑ inuidiã serpentina fraude decepit.
Angłos aut̃ fuisse etiã di hoĩes nuncupatos.
eadẽ seͥpt᷑a scã. locupletissima testis ẽ. Nã:
de ioħe ẽ scͥptũ. Ecce ego mitto angłm meũ
añ faciẽ tuã qͥ p̃parauit uiã tuã. Et mala

Expanded text:
etiam cum agitatur flabello sensu corporis tactuque etiam cum agitatur flabello sensu corporis tactuque sentitur possint hanc etiam pati libidinem, ut, quo antur. Dei tamen Angelos sanctos nullo modo illo tempore sic labi potuisse crediderim: nec de his dixisse apostolum Petrum, Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio puniendos reseruari; sed potius de illis, qui primum apostatantes a Deo cum diabolo suo principe ceciderunt, qui primum hominem per inuidiam serpentina fraude deiecit. Angelos autem fuisse etiam Dei homines nuncupatos eadem scriptura sancta locupletissima testis est. Nam et de Iohanne scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante f
Abbreviated transcription (Latin):
suos. iniungendo eis officiũ nuntiandi.
natione angłs ꝑ hibet᷑. latina lingua nun¬
tiꝰ intͣp̃tat᷑.S. utrũ eoꝵ corꝑa c̃seqnt᷑ ad iun¬
xerit dicendo. ⁊ ministros suos ignẽ ar¬
dentẽ an qd̾ caritate tam qm igne sp̃uali
feruere debeant ministri eiꝰ ambiguũ ẽ
apparuisse tam̃ hõibꝰ angłos intalibꝰ cor¬
poribꝰ. ut ñ sołu uiđi. uerõ etiã tangi pos¬
creberrima fama ẽ: multiq se ex ꝑtosł ab
eis qͥ exꝑti eeñt. de quoꝵ fide dubitandõ
ñ eẽt audisse ẽfirmant. siluanos ⁊ faunos.
panes ꝗs uulgo in cubos uocant. imꝓbos
sepe extitisse mulietib ⁊ earũ appetisse
ac ꝑ egisse c̃cubitũ.⁊ ꝗs d̾a demones ꝗͥs dusi¬
os galli nuncupant. assi due hanc inmun¬
diciam ⁊ tẽptare ⁊ effic̾e.plures talesq ad¬
seuerant. ut hoc negare in puđntie uide¬
at᷑ ñ hinc aliqͥd audeo diffinire. utrõ aliqͥ
sp̃c elem̃to aerio corporati. Nã hoc elem̃to

Expanded text:
suos, iniungendo eis officium nuntiandi. natione angelus perhibetur, Latina lingua nuntius interpretatur. Sed utrum eorum corpora consequenter adiunxerit dicendo: Et ministros suos ignem ardentem, an quod caritate tamquam igne spiritali feruere debeant ministri eius, ambiguum est. Apparuisse tamen hominibus angelos in talibus corporibus, ut non solum uideri, uerum etiam tangi posrrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue hanc inmunditiam et tentare et efficere, plures talesque adseuerant, ut hoc negare inpudentiae uideatur: non hinc aliquid audeo definire, utrum aliqui spiritus elemento aerio corporati nam hoc elementum
Abbreviated transcription (Latin):
Enos aut̃ sic intͣp̃tat᷑ ħo. ut hoc ñ posse
feminã nuncupari. ꝑrti lingue illiꝰ as¬
seuerent. tãquã filios resurrectionis u̾
ñ nubent. neq uxores ducent. ñ enim
ibi erit gn̾atio. cũ illuc ꝑduxerit regn̾a

Expanded text:
Enos autem sic interpretatur homo, ut hoc non posse feminam nuncupari periti linguae illius adseuerent, tamquam filius resurrectionis, ubi non nubent neque uxores ducent. Non enim erit ibi generatio, cum illuc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃no gͥdui ꝓximũ. qm raro ꝑmoras fiebat.
qd fieri ꝑleges licebat. qr id nec diuina ꝓ¬
bibuit.⁊ ñ dũ ꝓhibuerat lex humanã.
Ietũtam̃ factũ etiã licitũ. ꝓpt̾ uiemitatẽ
horrebat inliciti.⁊ ꝗd fiebat cũ c̃ sobrina
tiꝗͥs patͥb religiosȩ curȩ. ne ipsa ꝓpinꝗͥ¬
tas se paulatim ꝓpaginũ ordinibꝰ diri¬
mens longiꝰ abiret. ⁊ ꝓƿinqͥtas eẽ desiste¬
ret. cã ñdũ longe positã rursꝰ matͥmonu
uinculo colligare.⁊ qͦđamͦ reuocare fugi¬
entẽ. Uñ iã pleno hõibꝰ orbe t̾rarẽ. ñ qui¬
dẽ sorores expatre ł exmatre łexam¬
bobꝰ suis parentibꝰ natas. s tam̃ amabãt
desuogne duce̾ uxores. Uerũ ꝗͥs dubitet
honestiꝰ hoc tẽꝑe etiã c̃ sobrinaꝵ ꝓhi¬
tauimꝰ ꝓpt̾ multiplicandas affinitates.
ne habeat duas necessitudines una ꝑso¬
na. eũ duȩ possint eas hab̾e.⁊ numus
ꝓpinqͥtatis augeri.s etiã ꝙ nescio quo¬
modo in ẽ humane uerecundiȩ qͥdđa

Expanded text:
terno gradui proximum, quam raro per mores fiebat, quod fieri per leges licebat; quia id nec divina prohibuit, et nondum prohibuerat lex humana. Verumtamen factum etiam licitum propter vicinitatem horrebatur illiciti; et quod fiebat cum consobrina, tiquis patribus religiosae curae, ne ipsa propinquitas se paulatim propaginum ordinibus dirimens longius abiret et propinquitas esse desisteret, eam nondum longe positam rursus matrimonii vinculo colligare, et quodammodo revocare fugientem. Unde jam pleno hominibus orbe terrarum, non quidem sorores ex patre vel matre, vel ex ambobus suis parentibus natas, sed tamen amabant de suo genere ducere uxores. Verum quis dubiteestius hoc tempore etiam consobrinorum prohitavimus, propter multiplicandas affinitates, ne habeat duas necessitudines una persona, cum duae possint eas habere, et numerus propinquitatis augeri; sed etiam quia nescio quomodo inest humanae verecundiae quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
post̾is coheredes et̃noꝵ bonoꝵ. ⁊ subđo patre
fr̃s filioꝵ. Ñ autͣ illos ita fuisse angłos di.
ut hoĩes ñ eeñt. siẽ ꝗͥda putant. s. hoĩesꝓ
culdubio fuisse scͥpt᷑a sine ulla ambigui¬
tate declarat. Cũ enĩ p̃missũ ẽ qđ uider¬
tes angłi đi filias horum qr bone s̃. sũp¬
ser̃ sͥ urores ex omĩbꝰ ꝗs̃ eleger̃: moxad

Expanded text:
st, non dominante libidine coeundi, sed serviente res filiorum. 3. Non autem illos ita fuisse angelos Dei, ut homines non essent, sicut quidam putant, sed homines procul dubio fuisse, Scriptura ipsa sine ulla ambiguitate declarat. Cum enim praemissum esset, quod videntes angeli Dei filias hominum, quia bonae sunt, sumpse
Abbreviated transcription (Latin):
uoe. Et ido ñ unꝰfiliꝰ lamech sic̃ incetis
suꝑiꝰ. s plures cõmemorati s̃. ꝙ incertũ
erat qͥs ei fuisset mortuo successurꝰ sireg¬
nandi tẽpꝰ int̃ ipsũ : diluuiũ remansisset.
S. ꝗͦ ꝗͦ mͦ se habeat siue ꝑ pͥmogenitos siue
ꝑreges excaingnationũ ordõ decurrens.
illud mͥ nullo pacto p̃t̃ eundũ silentio ui¬
det᷑. qd cũ lamech septimꝰ ab adã fuisset
inuentꝰ tot eiꝰ adnum̾ati s̃ filu. donec
undenariꝰ numus implet᷑ qͦ significat᷑ pec¬
catũ. addunt᷑ enĩ tres filu. ⁊ una filia.
Uxores aut̃ qͣaliud posst̃̾ significare. non
hoc nͨ cõmendandũ uidet᷑. Nunc enĩ dege¬
nationibꝰ loqͥm᷑. ille oͦ uñ sint genite ta¬
uñ ẽ memorabiliꝰ ille decalogꝰ. ꝓfec¬
to numus undenariꝰ. qm̃ tͣnsgͣditur de¬
nariũ. tnsgressionẽ. legisac ꝑhoe peccatũ
significat. Hinc ẽ qd intabria culo testi¬
moni. qđ erat initin̾e ppli đi. uelut tẽ¬
płu ambulatoriũ. undecĩ uela cilicina

Expanded text:
Noe; et ideo non unus filius Lamech, sicut in ceteris superius, sed plures commemorati sunt, quia incertum erat quis ei fuisset mortuo successurus, si regnandi tempus inter ipsum et diluuium remansisset. Sed quoquo modo se habeat siue per primogenitos siue per reges ex Cain generationum ordo decurrens, illud mihi nullo pacto praetereundum silentio uidetur, quod, cum Lamech septimus ab Adam fuisset inuentus, tot eius adnumerati sunt filii, donec undenarius numerus inpleretur, quo significatur peccatum. Adduntur enim tres filii et una filia. Uxores autem aliud possunt significare, non hoc quod nunc commendandum uidetur. Nunc enim de generationibus loquimur; illae uero unde sint genitae, taunde est memorabilis ille Decalogus; profecto numerus undenarius, quoniam transgreditur denarium, transgressionem legis, ac per hoc peccatum significat. Hinc est quod in tabernaculo testimonii, quod erat in itinere populi Dei velut templum ambulatorium, undecim vela
Abbreviated transcription (Latin):
iã soror ꝗđ etiã uxor fiebat. duas te¬
nebat. una necessitudines. qͥbꝰ ꝑsingła
distributis. ut alt̾a eẽt soror̃ alta uaor.
hoĩum numo socialiᷤ ꝓpinqͥtas aug̾et᷑.
S. hoc unde fieret. t ñ erat qnͣdonisi
fr̃s ⁊ sorores exillis duobꝰ pͥmis nulli hõres
erant. Fieri gͦ debuit qͣndo potuit ut
existente copia. iñ dueent᷑ uxores. que
ñ erant iã sorores. ⁊ ñ sołu illud ut fi¬
eret nulla necessitas eẽt. uerũ etiã si fie¬
ret nefas eẽt. Nã ⁊ si nepotes pͥmoe ho¬
minũ.qͥ iã c̃ sobrinas pot̾ant accipere
c̃iuges. sororibꝰ matͥmonio iung̾ent᷑. ñ
iã due s tres in hoĩe uno necessitudi¬
nes fierent: ꝗͣ ꝓpt̾ caritatẽ num̾osiore
ꝓpinqͥtate nectenda. disseminari ꝑ

Expanded text:
iam soror, quod etiam uxor fiebat, duas teiam soror, quod etiam uxor fiebat, duas tenebat una necessitudines; quibus per singulas distributis, ut altera esset soror, altera uxor, hominum numero socialis propinquitas augeretur. Sed hoc unde fieret tunc non erat, quando nisi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, quae non erant iam sorores, et non solum illud ut fieret nulla necessitas esset, uerum etiam si fieret nefas esset. Nam si et nepotes primorum hominum, qui iam consobrinas poterant accipere coniuges, sororibus matrimonio iungerentur, non iam duae, sed tres in homine uno necessitudines fierent, quae propter caritatem numerosiore propinquitate nectendam disseminari per
Abbreviated transcription (Latin):
manũ ptꝰ pͥmã copuła uiri facti expul
carent᷑. nec eenͣt ulli hoĩes. nͥ qͥ exillis du¬
obꝰ nati fuissent. uiri sorores suas ẽ iuges
te necessitate tanto pea factũ ẽ dapna¬
biliꝰ religione ꝓhibente. Habita ẽ enĩ
ratio rectissima caritatis. ut hoĩes qͥbꝰ
eet utilis atq honesta ẽ cordia. diu̾sarũ
necessitudinũ uinculis nect̾ent᷑. nec
unꝰ in uno multas hab̾et.s singłe spar¬
gent᷑ insinglos: acsic ad sociale uita
diligentiꝰ ẽ liganda plurime plurimoᷤ
obtinerent. Pat̾ qͥppe ⁊ socer: duarũ
s̃ necessitudinũ nomina. Ut gͦ alium
ꝗͣsq habeat patrẽ aliũ soc̾umꝰ num̾o¬
siꝰ se caritas porrigit. Utrũq aut̃ unꝰ
adã eẽ cogebat᷑: filiis ⁊ filiabꝰ suis. qnͣ¬
do fr̃s sororesq conubio iungebant᷑.
Sie ⁊ eua uxor̃ ei. utriq sexu̾i filioꝵ
fuit. ⁊ socrus ⁊ mat̾. que siduȩ femine
fuissent mat̾ alt̾a. ⁊ socrus alt̾a. copiosis
se socialis dilectio colliget. Ipsa deniq

Expanded text:
manum post primam copulam viri facti ex pulcaretur; nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent; viri sorores suas conjuges te necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia, diversarum necessitudinum vinculis necterentur; nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos; ac sic ad socialem vitam diligentius colligandam plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se caritas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosius se socialis dilectio conligaret. Ipsa denique
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ seht: natꝰ qͥppe fuerat ⁊ ipse de ađa.
ꝓillo qͦm fr̃ oecidit. c̃eretio aut̃ ꝙ bonis
indet̾iꝰ declinantibꝰ. tales uniu̾si facti fue¬
rant. ut diliuuo delerent᷑. excepto uno ui¬
sto. cuiꝰ nom̃ erat noe. ⁊ eiꝰ ꝯiuge. ⁊ tͥbꝰ filuᷤ.

Expanded text:
batur Seth; natus quippe fuerat et ipse de Adam, pro illo quem frater occidit: concretio autem, quia, bonis in deterius declinantibus, tales universi facti fuerant, ut diluvio delerentur, excepto uno justo, cui nomen erat Noe, et ejus conjuge, et tribus
Abbreviated transcription (Latin):
duas ꝓpon̾e ciuitates. unã ꝑ homieida.
usq ad homiciđa: nã ⁊ lamech duabus
eiuitatis dĩ. totũ atq sũmũ in haemes¬
talitate negotiũ: ꝗđ ꝑunũ hoĩem quẽ
sane occisi resurrectio geniuit eomal

Expanded text:
duas proponere civitates, unam per homicidam usque ad homicidam; nam et Lamech duabus civitatis Dei totum atque summum in hac mortalitate negotium, quod per unum hominem, quem san