comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur.
Ater infilium: et filius ĩ
patrem suum. Iater ħ¬
chẏabolus ẽ: cuius aliquando fi¬
lii non illo creante. s nobis i¬
miitantibus eramus: dicente
domino. uos ex patre dẏabolo
estis. S postquam uocẽ mo
spualis. separauit nos ab in ui¬
cem. Ostendit alterum patrẽ
cui dicẽmus. pater nr qui es
incelis.
Atrem infiliam: et filiã
in mattem. Mater sy¬
nagoga. filia ecc̃a primitiua.
Que etiam de qua genus dux
synagoga fidei ꝑsecutricem sus¬
tinuit: et ip̃a eidem sẏnagoge
fidei ueritate contradixit.
Octus innurum suam:
et murus insoctum suam.
Soctus synagoga: ninus ẽ ecc̃a
de gentib. Quia sponsus ecc̃e
toest mater sponsi. et innurum
sicut p̃diximus suam et infiliã
diuisa ẽ: quia synagoga carna¬
lis. siue de cirtuncisione. seu de
preputio credentes ꝑsequi non
cessat. S et ip̃e in soctum matrẽ¬
q sunt diuise: nolentes circum¬
cisionem reciꝑe carnalem. ut ac¬
tus apłorum docet.
Icebat autẽ et ad turbas.
Cum uideritis nubem

Expanded text:
dicitur. ater in filium, et filius in patrem suum. Pater hic diabolus est, cujus aliquando filii non illo creante, sed nobis imitantibus eramus, dicente Domino: Vos ex patre diabolo estis . Sed postquam vocem monspiritalis separavit nos ab invicem, ostendit alterum patrem, cui diceremus, Pater noster qui es in coelis . Mater in filiam, et filia in matrem. Mater synagoga, filia est Ecclesia primitiva, quae et eam de qua genus duxit synagogam fidei persecutionem sustinuit, et ipsa eidem synagogae fidei veritate contradixit. ocrus in nurum suam, et nurus in socrum suam. Socrus synagoga, nurus est Ecclesia de gentibus, quia sponsus Ecclesid est mater sponsi, et in nurum sicut praediximus suam, et in filiam divisa est, quia synagoga carnalis sive de circumcisione, seu de praeputio credentes persequi non cessat. Sed et ipsae in socrum matremque sunt divisae, nolentes circumcisionem recipere carnalem, ut Actus apostolorum docent. Dicebat autem et ad turbas: Cum videritis nubem
Abbreviated transcription (Latin):
tuere: quasi non possent et illa
calumpniari. et dicere ex occul¬
tis et uariis aeris passiomibus
accidisse. At tu qui calumpni¬
aris ea que oculis uides. ma¬
ni tenes. utilitate sentis: quid
facies de his que de celo uene¬
rint: utiq respondebis: et
magos in egypto multa sig¬
na fecisse de celo.
Pse autẽ ut uictit cogi¬
tationes eorum: dixit
eis. Omne regnum in se ipso
diuisum desolabitur: et domꝰ
supra domum cadet. Non ad
dicta. s ad cogitata respondit:
ut uł sic compellerentur cred̾e
potentie eius. qui cordis uide¬
bat occulta. Si autẽ omne te¬
gnum inseipso diuisum deso¬
labitur: ergo patris. et filii. et
sp̃c̃ scĩ regnum non ẽ diuisum:
quod sine ulla contraclictioẽ.
nõ aliquo impulsu desolandũ.
s et̾na ẽ stabilitate mansurũ.
in diuiduum manet regnũ.
desistant arriani minorem pa¬
tre filium. minorem filio sc̃m¬
dicere sp̃m. quia quorum unũ
ẽ regnum. horum ẽ et una ma

Expanded text:
ruere, quasi non possint et alia ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione, non aliquo impulsu desolandum, sed aeterna est stabilitate mansurum individuum, manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sdicere Spiritum, quia quorum unum est regnum, horum est et una ma
Abbreviated transcription (Latin):
monia. Non hoc aliqui de tur¬
ba. s pharisei calumpniabant᷑
et scribe: sicut alii euangeliste:
testantur. Turbis quippe que
minus erudite uidebantur. do¬
mini semꝑ fcã mirantibus. illi
contra uł negare hec. uł que:
negare nequiuerant: sinistra
interp̃tatione pũtere labora¬
bant. quasi non hec diuinita
tis. s inmundi spc̃ oꝑa fuissẽt:
idest beel zebub qui deus erat
accaron. Ham bel quidẽ: ip̃e
ẽ baal. zebub autem: musca:
uocatur. Nec iusta iuxta quedã
mendosa exemplaria .l. litt̾a.
uel .d. infine nominis ẽ. legẽ¬
da: s.b. Beel zebub gͦ baal:
muscarum idẽ. uir muscarum.
siue habens muscas interp̃tat᷑:
obsordes uidelicet immolati¬
cii cruoris. ex cuius spurcissimo
titu uł nomine. principẽ demo¬
niorum cognominabant.
E
Calii temptantes: sig¬
num de celo querebat
ab eo. Uel in morem helie ignẽ
de sublimi uenire cupiebant:
uł in similitudinem saiuelis
tempore estiuo. mugire toni¬
trua. coruscare fulgura⁊ imbres

Expanded text:
monia. Non haec aliqui de turba, sed Pharisaei calumniabantur et Scribae, sicut alii evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Domini semper facta mirantibus, illi contra vel negare haec, vel quae negare nequiverant sinistra interpretatione pervertere, laborabant, quasi tis, sed immundi spiritus opera fuissent. Ideo in Beelzebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem, musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres
Abbreviated transcription (Latin):
piant. Contra sapientes ⁊ pru¬
dentes qui sp̃m gr̃e. nõ modo
non petere. quetere pulsare. s et
blasphemare satagunt: ĩ remis¬
sibiles et hic et infuturo sue ꝑ¬
uicatie penas luunt. Et usq
ad finem euangelii qui legĩt.
immo usq ad finem scłi qui:
prudenter inspexerit: intellig̃
euangelice librum incipiens
a lectione inqua suꝑbie spc̃ ĩ
digito dei eicitur: tuam xp̃e cle¬
mentiam supplicit imploro::
ut sp̃c tuus bonus. deducat me
in uiam rectam: et eum qui÷
ab aquilone ẽ. longe facias
ame. quatinus eiectis ame:
malignis. scruter mandata de¬
i mei. reuelatisq mentis ocu¬
lis. ad consideranda tue sacto¬
sc̃e legis mirabilla deuotus
lector ingdiar.
C erat eiciens demoĩ¬
um: et illud erat mu¬
tum. Et cum eieciss demoni¬
um locutus ẽ mutus: et ad

Expanded text:
piant. Contra sapientes et prupiant. Contra sapientes et prudentes, quia Spiritum gratiae non modo non petere, quaerere, pulsare, sed et blasphemare satagunt, irremissibiles et hic et in futuro suae pervicaciae poenas luunt. Et usque ad finem Evangelii, qui legerit, imo usque ad finem saeculi, qui prudenter inspexerit, intelligetevangelicae librum incipiens a lectione in qua superbiae spiritus in digito Dei ejicitur, tuam, Christe, clementiam suppliciter imploro, ut Spiritus tuus bonus deducat me in viam rectam, et eum qui ab Aquilone est, longe faciat a me, quatenus ejectis a me malignis scruter mandata Dei mei, revelatisque mentis oculis ad consideranda tuae sacrosanctae legis mirabilia devotus lector ingrediar. Et erat Jesus ejiciens daemonum, et illud erat mutum. Et cum ejecisset daemonium, locutus est mutus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pat̾ dñe
celi et tre. qd̃
abscondisti hec a sapientibus
et prudentibus: et reuelasti ea
Mariuilis. Que sententia secreti
donscia iudicii: semꝑ effectum
sue uirtutis iterare non desistit.
Nam et genaliter indeiectioe
iudeorum. gentium uo etectio¬
ne. et in singulis quibusq iux¬
ta alternam mentium qualita¬
tem: specialiter non cessat exhi¬
bers Ueniq ut ꝓxima parumꝑ
attinguam: legis ꝑitus uolens
se ipsum iustificare dñm tẽp¬
taturus adiit. s confusus absces¬
sit. At maria pedibꝰ eiꝰ humili¬
ter adclinis: optimam partẽ
philosophie celestis elegit. Itẽ
paruuli xp̃i qui non de sua ius¬
ticia. s de redemptoris sui gr̃a
p̃sumere didicerant: quibus
orationum modis eantẽ grãm
ad uocare debeant inquirunt.
Audiuntq confestim ⁊ quib
u̾bis orare et qua instantia:
ꝑseuetare. et ꝓ quib maxime
rebus supplicare oporteat: fide
scilicet. spe. et karitate. quodq
ꝑfecte petentes: earũdem largi¬
torem apatre sp̃m bonum ꝑci¬

Expanded text:
e coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quae sententia secreti conscia judicii semper effectum suae virtutis iterare non desistit. Nam et generaliter in dejectione Judaeorum, gentium vero electione, et in singulis quibusque juxta alternam mentium qualitatem specialiter non cessat exhiberi. Denique ut proxima parumper attingam, legisperitus volens seipsum justificare, Dominum tentaturus adiit, sed confusus abscessit; at Maria pedibus ejus humiliter acclinis, optimam partem philosophiae coelestis elegit. Item parvuli Christi, qui non de sua justitia, sed de Redemptoris sui gratia praesumere didicerant, quibus orationum modis eamdem gratiam advocare debeant inquirunt, audiuntque confestim et quibus verbis orare, et qua instantia perseverare, et pro quibus maxime rebus supplicare oporteat, fide scilicet, spe et charitate, quodque perfecte petentes earumdem largitorem a Patre Spiritum bonum perci
Abbreviated transcription (Latin):
Cria ergo simul signa in uno
homine ꝑpetrata sunt. Cecus ui¬
det: mutus loquitur ÷ possessus
ademone lib̾atur. Quod et tunc
quidẽ carnalit̾ factum ẽ: s et
cotidie completur. in conu̾satõe
credentium: ut expulso primũ
demone. fidei lumen aspiciant:
deinde ad laudes dei tacentia
prius ora laxentur.

Expanded text:
ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt: caecus videt, mutus loquitur, possessus daemone liberatur; quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant: deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur.
Abbreviated transcription (Latin):
et interiora scilicet et exteriora:
sicut alibi legitur. Mundate. q̃
intus sunt: et que foris sunt:
munda erunt. S ne istas ele¬
mosinas que fiunt de fructib
t̾re tespuisse uideretur:
Et autem inquit oportu¬
it facere. id est iudicium
et karitatem dei. Ut et nos uera
citer de nr̃a miseria iudicantes.
et dei karitatem quam donaũ
ip̃e diligentes. pie tecteq uiua¬
mus. iustum iudicium eius cõ¬
sitentes quo miseri effecti sumꝯ:
de quo dicit apłs. Iudicium qͥdẽ
ex imo in condempnationẽ. Et
magne karitati eius grãs agẽ¬
tes: de qua idem ip̃e dicit gre i
p̃dicator. C ommendat autem
suam karitatem deus in nob̾:
qm̃ cum adhuc pcc̃ores cẽmus.¬

Expanded text:
et interiora scilicet et exteriet interiora scilicet et exterisicut alibi legitur: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuisse videretur, ait: Haec autem, inquit, oportuit facere. Id est judicium et charitatem Dei, ut et nos veciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse diligentes, pie recteque vivamus justum judicium ejus confitentes quo miseri effecti sumus.  quod dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes , de qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores es
Abbreviated transcription (Latin):
quem dilectionis ordinem dic¬
tum ẽ: diliges ꝓximum tuum
tãqͣm te ip̃m. Cum ergo increpas¬
set eos quod for insecus se lauint.
intus autem rapina et iniquita¬
te pleni ẽent: ad monens quan¬
dam elemosinam quam sͥ homo
debet primitus dare. et interio¬
ra mundari: uerumptamen ĩ¬
quit quod suꝑ ẽ. date elemosi¬
nam. et ecce omnia munda sunt
uobis. Deinde ut ostenderet
quid ammonuiss: et quid ip̃i fa¬
cere non curarent. ne illum puta¬
rent eorum elemosinas ignora¬
re.
Ed ue uobis inquit pha¬
risei. Cãquam diceret.
Ego quidem commonui uos
elemosinam dandam. ꝑ quam.
uobis munda sunt omnia: sed
ue uob̾. Quia decimatis mẽtã.
et rutamn: et omne olus. Has eĩ
noui elemosinas uras: ne de.
illis me nunc uos ad monuisse
arbitremini.
E
Tp̃teritis iudicium et
karitatem dei:. qua ele¬
mosina possetis ab omni inqui¬
namento interlore mundari:
ut uobis munda ẽẽnt ⁊ corpora
que lauatis. Hoc est enim oĩa

Expanded text:
quem dilectionis ordinem dicquem dilectionis ordinem dictum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavarent, intus autem rapina et iniquitate pleni essent, admonens quamdam eleemosynam quam sibi homo debet primitus dare, et interiora mundare: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eleemosynas eorum ignorare, d vae vobis, inquit Pharisaeis, tanquam diceret: Ego quidem commonui vos ad eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia, sed vae vobis qui decimatis mentham, et rutam, et omne olus , has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me vos nunc admonuisse arbitremini, et praeteritis judicium et charitatem Dei. Qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda esent et corpora quae lavatis, hoc est enim omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuuamur. ut dimittantur:
nob̾ nr̃a pcc̃a. S ea nichil ẽ ma¬
ius. qua ex corde dimittimus.
qd̾ innos quisq peccauit. An
ũo quod ait date elemosinam.
et ecce omnia munda sunt ub̃.
ita intellecturi sumus. ut pha¬
riseis non habentib fidem xp̃i.
etiam si non in eum credidetit.
nec renati fuint ex aqua ⁊ sp̃u
sc̃o. munda sint omnia: tantũ
si elemosinas dederint: Sicut
quidam eas dandas putant: cũ
sint inmundi omnes quos non
mundat fides xp̃i. de qua scriptũ
ẽ. mundans fide corda eorum. Et
tamen uerum ẽ. quod audierãt:
date elemosinam. et ecce omnia
munda sunt uob̾. Qui enĩ uult
ordinate dare elemosinam: a se¬
ip̃o debet incipere. et eam sibi pri¬
mum dare. Est enim elemosmna
Miserere anime tue placẽs d̾o.
Propt̾ hoc tenascimur. ut deo pla
ceamus: cui merito displicet. qd̃
nascendo contraximus. Hec ẽ pri¬
ma elemosina quam nob̾ dedimꝰ:
qm̃ nos ipõs miseros ꝑ miserãtis
dei mĩam requisimus. Propt̃

Expanded text:
adjuvamur ut dimittantur adjuvamur ut dimittantur nobis nostra peccata, sed ea nihil est majus qua ex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. An vero quod ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis, ita intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sisi eleemosynas dederint, sicut quidam eas dandas putant cum sint immundi omnes, quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est: mundans fide corda eorum, et tamen verum est quod audierant, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Qui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna Miserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renceamus cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros per miserantis Dei misericordiam requisivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quod et iohannes precepit: qͥ
habet duas cunicas det non
habenti. Heq enim ita facien¬
da iubetur elemosina. ut te ip̃r
consumas in opia: s ut tui cura cor¬
poris expleta. in opem quantum
uales sustentes. Uel ita intelligẽ¬
dum quod suꝑ ẽ: quod tam mul¬
to scelere pre occupatis solum te¬
medium restat. date elemosinã.
Qui sermo: ad omnia que utili
misetatione fiunt ualet. Hon
solum enim qui dat esurienti ci¬
bum. sicienti potum. nudo uestim̃¬
tum. pegrinanti hospicium. et ce¬
tã huiusmodi: uerum etiam qͥ
dat ueniam peccanti. elemosinã
dat. Et qui emendat uerbere
in quem potestas datur. uł coher¬
cet aliqua disciplina. et tamen:
pcc̃m eius quo ab illo lesus aut
offensus ẽ dimittit ex corde: uel
orat ut ei dimittatur: nõ solu
in eo qd̾ dimittit atq orat. ue¬
rum etiam in eo qd̃ corripit. et
aliqua emendatoria pena plec¬
tit: elemosinam dat. quia miãz
p̾stat. Multa itaq genera sũt
helemosinarum: que cum facimꝰ

Expanded text:
quod et Joannes praecipit: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Neque enim ita facienda jubetur eleemosyna, ut teipsum consumas inopia, sed ut tui cura corporis expleta inopem quantum vales sustentes. Vel ita intelligendum, quod superest, quod tam multo scelere praeoccupatis solum remedium restat, date eleemosynam. Qui sermo ad omnia quae utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, et caetera hujusmodi, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. Et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
phariseos non supbe sape. non
de sua iusticia p̾sumere: s ⁊ pcc̃o¬
res publicanosq reciꝑe penitẽ¬
tes: et sua que forte inciderãt
elemosinis pcc̃a redimete. S
illi p̃ceptorem miscdie humili¬
tatis et parsimonie duas ma¬
xime deridebant ob causas:qr
scilicet uł minus utilia. neq¬
utiꝙͣ unqͣm facienda. quasi:
noxius impetaret. uł certe uti¬
lia. s a se iam facta suꝑfluus ĩ¬

Expanded text:
Pharisaeos, qui non superbe sapere, non de sua justitia praesumere, sed et peccatores publicanosque recipere poenitentes, et sua quae forte inciderent eleemosynis peccata redimere; sed illi praeceptorem misericordiae, humilitatis et parcimoniae, duas maxime deridebant ob causas. Quia scilicet vel minus utilia, neque unquam facienda quasi noxius imperaret, vel certe utilia, sed a se jam facta superfluus i
Abbreviated transcription (Latin):
plene fitei. iciuniorum. ceterarũ¬
q uirtutum que dei dilectio:
gignete solet: ueraciter fideles
existimant. S ip̃o iudice attes¬
tante. qui fidelis ẽ in minimo.
idest in peccunia cum paupere
participanda. et in maiore fite¬
lis ẽ: illo uidelicet.

Expanded text:
rarumque virtutum quae Dei dilectio gignere solet, veraciter fideles existimant: sed ipso judice attestante, qui fidelis est in minimo, id est, in pecunia cum paupere participanda, et in majore fidelis est, illo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
copiam significat. De quibus :¬
dicit isayas. Diuicie salutis sa¬
pientia. et scientia: timor dñi the¬
saurus eius.
Tsi in alieno fideles non
fuistis: qd ur̃m ẽ. quis da¬
bit uobis: Aliene sunt a nobis
huius scłi facultates: id est. exͣ

Expanded text:
copiam significat. De quibus copiam significat. De quibus dicit Isaias: Divitiae salutis, sapientia et scientia. Timor Domini, ipse thesaurus ejus . t si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? Alienae sunt a nobis hujus saeculi faculta
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidelis ẽ in minimo. idest ĩ
peccumia cum pauꝑe participãda.
et in maiore fidelis ẽ illo uideli¬
cet actu. quo specialit̾ adhetere
creatori. et unus cum eo sp̃c effici
desiderat. At qui temporalia q̃
possidet. tecte dispensare dissim¬
ulat: etnorum sͥ gl̾am de qua ⁊¬
cumet euacuat. Qui enim non
diligit frem suum quem uidet:
dm̃ quem nõ uidet quomodo pͭ
diligete: Et sicut idem dicit. qͥ
habuerit substantiam mundi.
et uiderit frẽm suum necessitatẽ
habere. et clauderit uiscera sua
ab eo: quomodo karitas dei ma¬
net in eo÷
Ietgo in iniquo mãmo¬
na fideles non fuistis: qd
uum ẽ. quis ctedit uobis: De
iniquo mãmona qd̾ diuicias
malorum significet. supra expla¬
natum ẽ: quarum mentionem
saluator faciens alibi dicit. qr
fallatia diuiciarum suffecat ⁊¬
ũbum. Weras autẽ cdiuicias uł
ip̃a et̾ne uite gaudia de quib
scciptum ẽ. que diuicie heredi¬
tatis eius inscĩs: uł uirtutũ sp̃u¬
alium quibꝰ aduitam ꝑuenit᷑

Expanded text:
i fidelis est in minimo, id est, in pecunia cum paupere participanda, et in majore fidelis est, illo videlicet actu, quo specialiter adhaerere Creatori, et unus cum eo spiritus effici desiderat. At qui temporalia quae possidet recte dispensare dissimulat, aeternorum sibi gloriam de qua tumet, evacuat. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quo modo potest diligere ? Et sicut idem dicit: Qui habuerit substantiam mundi, et viderit fratrem suum necesse habere, et clauseritodo charitas Dei manet in eo ? Si ergo in iniquo mammone fideles non fuistis, quod vestrum est, quis credit vobis? De iniquo mammone quod divitias malorum significet, supra explanatum est. Quarum mentionem Salvator faciens alibi dicit, Quia fallacia divitiarum suffocat verbum . Veras autem divitias vel ipsa aeternae vitae gaudia, de quibus scriptum est, quae divitiae haereditatis ejus in sanctis , vel virtutum spiritalium, quibus ad vitam pervenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Celos autẽ nouos. et t̾raz
nouam. et ꝓmissa ip̃ius expecta¬
mus: inquibus iusticia habitat.
De lege autem ne unius quidẽ
littẽ summitas. hoc ẽ. nec minima
queq et quasi leuia et suꝑ sticio¬
sa uidentur. a sacramentis sp̃ua-¬
lib uacant: quin omnia reca¬
pitulentur ĩ euangelio. Et tñ
lex et ꝓphe usq ad iohannem: qr
non potuit ultra uenturum pro¬
ph̾ari. qd iohannis p̃conio iam
uenisse clarebat.
Mnis qui dimittit uxo¬
rem suam. et ducit alte

Expanded text:
alibi: Coelos autem novos, et terram alibi: Coelos autem novos, et terram novam, et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habitat . De longe autem ne unius quidem litterae summitas, hoc est nec minima quaeque et quae levia vel superstitiosa videntur, a sacramentis spiritalibus vacant, quin omnia recapitulentur in Evangelio. Et tamen lex et prophetae usque ad Joannem, quia non potuit ultra venturum prophetari quod Joannis praeconio jam venisse clarebat. Omnis qui dimittit uxorem suam, et ducit alte
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptorum non minimã ẽẽ deb̾e
distantiam: et maior quidẽ pp̃
regnum celorum. minora u̾o
ppt̃ regnum t̾rarum imperari.
ab eodem. uno deo. qui fecit ce¬
lum et tram. Ibi namq dictũ
ẽ. si uolueris et aucdieritis me.
cum diceret regnum dei euan¬
gelizare: addidit. et omnis in¬
uillud uim facit. Magna enim uis
et uiolentia grandis ẽ. nos terra
genitos celorum sedem quetere:
possidere uelle ꝑ untutem: qd̾ nõ
potuimus tenere ꝑ naturam: nec
solum t̾rena contempnere: s et
linguas deridentium nos talia
contempnentes. Hoc enim sub¬
didit. cum de sꝑuendis diuiciis
locutus a phariseis eẽt derisus.
Acilius ẽ autẽ
celum et t̾ram preterire:
quam de lege unum apicem ca-¬
dere. He putarent in eo qd̃ dixit.
gis uł ꝓpharum ab eo destructiõe
predicari: manifeste ꝓtestatur.
facilius maxima mundi elemẽ¬
ta. quam minima legis dicta
transire. Et teueta. Idreterit
enim figura huiꝯ mundi. Et

Expanded text:
praeceptorum non minimam debere esse praeceptorum non minimam debere esse distantiam, et majora quidem propter regnum coelorum, minora vero propter regnum terrarum imperari ab eodem uno Deo qui coelum fecit et terram. Ibi namque dictum est: Si volueritis et audieritis me, cum diceret regnum Dei evangelizari, addidit: Et omnis inillud vim facit. Magna enim vis et violentia grandis est nos terra genitos, coelorum sedem quaerere, possidere velle per virtutem quod non potuimus tenere per naturam, nec solum terrena contemnere, sed et linguas deridentium nos talia contemnentes. Hoc enim subdidit, cum de spernendis divitiis locutus a Pharisaeis esset derisus. Facilius est autem coelum et terram praeterire quam de lege unum apicem cadere. Ne putarent in eo quod dixit: gis vel prophetarum ab eo destructionem praedicari, manifeste protestatur, facilius maxima mundi elementa quam minima legis dicta transire. Et revera: praeterit enim figura hujus mundi . Et
Abbreviated transcription (Latin):
hominibꝰ: deus autẽ nouit:
corda ur̃a. Quia qd̾ hominib
altum ẽ: ab hominatio ẽ apd̾
deum. iustificant se coram ho¬
minibus: qui pcc̃ores quidẽ
quasi infirmos despatosq cõ¬
tempnunt: se autem ipõs qͣsi
ꝑfectos in omnibus. cuncteq
fragilitatis exptis elemosinaꝵ
remedio opus habere non credũt.
S ħ noxii tumoris altitudo:
quam sit iuste dampnanda: ui-¬
det ille qui illum inabit abscon¬
dita tenebrarum: et manifesta¬
bit consilia cordium.
ex eo regnum dei euange¬
lizatur. et omnis in illud nim fa-¬
cit. Uisputantem contra philar-¬
giriam saluatorem pharisei de¬
tidebant. quia contraria legi:
simi fuisse et tamen deo placuis¬
se leguntur. S et ip̃e moyses po¬
pulum quem tegebat. si legem
sequeretur. omnibus que terra
gignit bonis habundaturum: si
autẽ negligẽt. peste. fame. ĩ opia.
cunctisq malis p̾diceret ẽẽ feti¬
endum. Quib ille occuitens:
ostendit int̾ legem et euange¬
lium sicut ꝓmissionum: ita et

Expanded text:
hominibus: Deus autem novit corda vestra, quia quod hominibus altum est, abominatio est apud Deum. Justificant se coram hominibus, qui peccatores quidem quasi infirmos desperatosque contemnunt, se autem ipsos quasi perfectos in omnibus cunctaeque fragilitatis expertes eleemosynarum remedio opus habere non credunt. Sed haec noxii tumoris altitudo, quam sit juste damnanda, videt ille, qui illuminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium. ex eo regnum Dei evangelizatur, et omnis in illud vim facit. Disputantem contra philargyriam Salvatorem Pharisaei deridebant, quasi contraria legi psimi fuisse, et tamen Deo placuisse legerentur; sed et ipse Moyses populum quem regebat, si legem sequeretur, omnibus quae terra gignit, bonis abundaturum, si autem negligeret, peste, fame, inopia, cunctisque malis praediceret esse feriendum. Quibus ille occurrens, ostendit inter legem et Evangelium, sicut promissionum, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
possidemus ad tempꝰ: quia mã¬
mona diuicie int̾pretantur.
Hec sunt iste diuicie nisi ini¬
quis. qui in eis constitutuunt
spem. atq copiam beatitudinis
sue: a iustis uo cum hec possidẽ¬
tur ẽ quidem ista peccunia: s
non sunt illis diuicie nisi celes¬
tes et sp̃uales: quib inligẽ¬
tiam suam carnalit̾ supplẽtes:
exclusa egestate miserie. beatitu¬
dinis copia ditabuntur. Si at̃
hii qui p̃bent elemosinam de
iniquo mãmona faciunt sibi
amicos. a quibꝰ in et̾na tab̾na¬
cula recipiantur: quanto mag̃
hii qui sp̃uales largiuntur epu¬
las. qui dant conseruis cibari¬
a intempore suo. cettissima debet
spe sumine tettibutionis erigi.
Ui fidelis ẽ
in minimo: et in maiore
fitelis ẽ. Et qui in modico ũq

Expanded text:
possidemus ad tempus, quia mampossidemus ad tempus, quia mammona divitiae interpretantur. Nec sunt istae divitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae. A justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur. Si autem hi qui praebent eleemosynam, de iniquo mammona faciunt sibi amicos, a quibus in aeterna tabernacula recipiantur, quanto magis hi qui spiritales largiuntur epulas, qui dant conservis cibaria in tempore suo, certissima debent spe summae retributionis erigi? Qui fidelis est in minimo, et in majore fidelis est.
Abbreviated transcription (Latin):
prudenter feciss: quia filii huiꝰ
scłi prudentiores filiis lucis in
genatione sua sunt. Aucliant
sapientes huiꝯ scłi. ut stultam
sapientiam deserere. et sapiẽtẽ
dei stulticiam discere queant:
quanti eorum sapientiam diui¬
na equitas estimau̾it. quos nõ
uere prudentes. s in generatioẽ
sua prudentes ẽẽ cominemorat:
iuxta ħ qd alibi ait. Ue qui sa¬
pientes estis in oculis uris: et
coram uob̾ metipsis prutẽtes.
Hec non et amatores et̾ne ui¬
te filios lucis appellando: non¬
aliud eos qui sapientes sunt ut
faciant mala bene autẽ facete:
nesciunt. quam filios arguit esse
tenebrarum. Filii autẽ lucis et
filii huius scłi uocantur: quomͦ
filii regni. et filii ꝑditionis. Cu¬
ius enim quisq agit oꝑa: eius
cognominatur et filius.
Tego uobis dico. facite
uob̾ amicos de mamona
iniquitatis: ut cum defeceritis
recipiant uos in etna tab̾nacła.
Mãmona iniquitatis obhoc ap¬
pellat istam peccuniam quam

Expanded text:
prudenter fecisset. Quia filii hujus prudenter fecisset. Quia filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. Audiant sapientes hujus saeculi, ut stultam sapientiam deserere et sapientem Dei stultitiam discere queant, quanti eorum sapientiam divina aequitas aestimaverit, quos non vere prudentes, sed in generatione sua prudentes esse cJuxta hoc quod alibi dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismet ipsis prudentes . Nec non et amatores aeternae vitae, filios lucis appellando, nonaliud eos qui sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, quam filios arguit esse tenebrarum. Filii autem lucis, et filii hujus saeculi vocantur, quomodo filii regni et filii perditionis. Cujus enim quisque agit opera, ejus cognominatur et filius. t ego vobis dico: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vosMammonam iniquitatis ob hoc appellat istam pecuniam quam
Abbreviated transcription (Latin):
de alio dixit. Tu uo quantum
debes: Qui ait. Centum choros
tritici. Ait illi. Accipe litteras:
tuas: et sctibe octoginta. Cados
grece. aifora ẽ: continens ur¬
nas tres. Chorus ũo: modiis
.xxx. completut. Qd̃ autem de
centum cadis olei quinquagi
ta scribi fecit a debitore. et de cẽ¬
tum choris tritici octoginta: ad
nichil aliud ualete arbitror. i¬
si ut ea que similit̾ insacerdotes
atq in leuitas iudeus quisq ÷
iusticia eius suꝑ scribarum et
phariseorum. ut cum illi decim¬
as datent. isti dimidias dent.
Sicut non defructibus. s de ip̃is
bonis suis fecit zacheus: aut:
certe duplicet decimas: ut du¬
as decimas dando suꝑet impẽ
dia iudeorum: nisi forte quis
simpliciter accipiendum putet.
quod omnis qui indigentiam
cuiꝯlibet paupetis scõrum uel
ex dimidia. uł certe ex quinta
parte. quantum uiginti. uł qͥn¬
quaginta ad centum sunt alle¬
uiauetit: certa sue miscłie sit
meicede donandus.
Tlaudauit dominus uil¬
licum iniquitatis. quia

Expanded text:
t: Tu vero quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. At illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. Cadus Graeca amphora est, continens urnas tres. Corus vero modios triginta complectitur. Quod autem de centum cadis olei quinquagita scribi fecit a debitore et de centum choris tritici LXXX, ad nihil aliud nalere arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in leuitas Iudaeus quisque iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decdia Judaeorum. Nisi forte quis simpliciter accipiendum putet quod omnis qui indigentiam cujuslibet pauperis sanctorum, vel ex dimidia, vel certe ex quinta parte; quantum viginti, vel quinquaginta ad centum sunt, allevaverit, certa suae misericordiae sit mercede donandus. Et laudavit dominus villicum iniquitatis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Rat autẽ filius eius se¬
nior in agto. Filius seni¬
or ppss isrł ẽ: qui licet in longin¬
quo non abietit. non tamen do¬
mi s in agro dicitur ẽẽ moratꝰ.
Quia populus isdem neq usq
ad colela ydola. cteatorem dese¬
tuit: neq legis quam acceperat
interiora penetrauit. s littete so¬
tum custoclia contemptus: ex¬
tetiora mag̃ et t̾rena. magis ope¬

Expanded text:
Erat autem filius ejus seErat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena
Abbreviated transcription (Latin):
diuidue trinitatis. Unde bea¬
tus abraham tres angelos:
hospicie recipiens: uitulum te¬
nerrimum. et optimũ occidis¬
se. eisq cum lacte. pane. et bu¬
tr̃ro epulandum legitur ob¬
tulisse. Quia qui beatam tti¬
nitatem recte deuotionis of¬
ficiis reficere. idest letificare
besitetat: mortem. quoq debet
imigeniti. filii cerincarne. que ẽ
una in eatem atinitate. ꝑsona. pie
confessionis. sinceritate celebrãe.
& notandum quod ante stola
prima: et ande anulum. ante cal¬
ciamentum pr̃ãritur: et sic de ĩ¬
de ilitułtis minidlatur: quia nͥ
spem quisq prime õmortalita¬
tis inlueritꝰ nisi anulo fidei
oꝑa p̃muierit: nisi ip̃am fidẽ
pie confitendo p̃dicauent: nõ
pot̃. sacramentisint̃ ẽẽ celestib.
epulari. Iste epule atq
festiuitates: nunc celebrantur
ꝑ orbem t̾rarum ecc̃a cdilatata:
atq diffusa. Uitulus enim ille
incorpore et sanguine dñico.
et offeitur patri. et pascit totã
domum.

Expanded text:
dividuae Trinitatis. Unde beadividuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens, vitulum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immolatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum.
Abbreviated transcription (Latin):
ritualis ẽ opima uirtute. ut
ꝓ tocius mundi salute sufficiat
in odorem sufauitatis: nitorem
uidelicet immola ad deum mit¬
tere. et ꝓ omnib ex orare. Ad¬
ducere autẽ uitulum et occid̃e
ẽ: p̃dicare xp̃m et mortem eius
insinuare. Cunc et enim cuiꝙͣ
nr̃m quasi recens uitulus occi¬
ditur: cum credit occisum. Tũc
caro eius commecditur: cũ eiꝯ
passionis sacramentum. et ore
ad emundationem ꝑcipitur. ⁊
corde ad imitationem cogitat᷑.
Tmanclucemus
et epulemur. quia hic fi¬
tius meus mortuus erat et te¬
uixit: ꝑierat et inuentus ẽ. Hõ
solum filius qui reuixit. et in¬
uentus ẽ: uetum pat̾ et setui
illius sacto scĩ uituli qui ꝓpter
filium occisus erat carne tefec¬
ti epulantur: quia patris cib
salus ẽ nr̃a: et pattis gaudi¬
um. nrõrum ẽ remissio pcc̃orũ.
Hec tantum patris. s et filii.
et sp̃c sci: quia sicut una indi¬
uinitate uoluntas et oꝑatio:
ita et una ẽ delectatio sc̃e et ĩ¬

Expanded text:
ritali opima virtute, ut ritali opima virtute, ut pro totius mundi salute sufficiat in odorem suavitatis, nidorem, videlicet, immolationis ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Adducere autem vitulum, et occidere, est praedicare Christum, et mortem ejus insinuare. Tunc etenim cuique nostrum quasi recens occiditur, cum credit occisum; tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imitationem cogitatur. Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat et revixit, perierat et inventus est. Non solum filius qui revixit et inventus est, verum pater et servi illius, sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat, carne refecti epulantur, quia patris cibus salus est nostra, et patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quia sicut una in divinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et in
Abbreviated transcription (Latin):
limandos asseuerant: ut nõ so¬
lum ciues angłorum. s et hete¬
des dei. et coheredes sint xp̃i fu¬
turi
Tdate anulum in ma.¬
nu eius: et calciamenta
inpedes. Anulus ẽ. uł sincere fi¬
dei signaculum. qua cuncta pro¬
missa icredentium cordibus.
cetta imp̃ssione signantur: uł
nuptiarum pignus illarum.
quibꝰ ecc̃a sponsatur. Et bene
anulus inmanu datut. ut pet
opa fides clarescat: et ꝑ fidẽ oꝑa
fnrmentut. Calciamenta autẽ
inpedes officium euangelizan¬
di denuntiant: ut cursus mẽ¬
tis ad celestia tendens: at̾rena¬
rum cogitationem rerum. in¬
uiolata seruetur et munda: pri¬
orumq munitus exemplis. sr̃
setpentes et scorpiones securus
incedat. manus igitut et pedes.
idest opꝰ ornatur et cursus. Op
ut recte uiuamus: cursus ut ad
et̾na gaudia ꝓpemus. Non eĩ
habemus hic manentem ciuita¬
tem: s futuram inquirimus.
ginatus: ip̃e ioem dominus ẽ.
s sccl̃m carnem. Et bene sagi¬
natus: quia caro eius adeo spi¬

Expanded text:
limandos asseverant, ut non solimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed et haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri Et date annulum in manum ejus, et calceamenta in pedes. Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes officium evangelizandi denuntiant, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum cogitatione rerum inviolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, id est, opus ornatur et cursus, opus, ut recte vivamus; cursus, ut ad aeterna gaudia properemus. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus .ginatus ipse item Dominus est, sed secundum carnem. Et bene saginatus, quia caro ejus adeo est spi
Abbreviated transcription (Latin):
fructum. mentis ardore succen¬
dens: quicquid illis contrariũ
ẽ toto facit odio de testari. Unde
pdigus iste pꝯquam in semetip¬
sum reũsus dire famis supplicia
formidabat: uelut iam seruus
effectus. etiam mercennarii sta¬
tum de mercennaia cogitans
concupiscit. S cum pat̾ occurtẽs
no contentus minora conced̾e.
uttoq gradu sine dilatione :¬
transcurso: pristine filiorum tes¬
tituit dignitati. nec iam de met¬
cede conditoris: s de hereditate
facit cogitare parentis.
Ixit autẽ pat̾ ad seruos suos.
Cito ꝓferte stolam pͥmã:
et induite illum. Stola prima.
ẽ uestis in nocentle. quã homo
bene conditus accepit: s male
ꝑ suasus amisit. quando pꝯ culpã
p̃uancationis. cognouit se esse
nudum. glaq immortalltatis
ꝑdita: pelliceum hoc ẽ mortale
sumpsit indumentum. Setui
qui eam ꝓferunt: reconciliatõis
p̃dicatores sunt. Proferunt sto¬
lam eium primam: quando mor¬
tales trenosq homines ita sub¬

Expanded text:
fructum mentis ardore succenfructum mentis ardore succendens, quidqest, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans concupiscit. Sed eum pater occurrens, non contentus minora concedere, utroque gradu sine dilatione transcurso, pristinae filiorum restituit dignitati; nec jam de mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita pelliceum, hoc est, mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sub
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝑ grãm. quod  indignum p
merita ẽẽ fatetur. Hon addit qd̃
in illa mecditatione dixerat. fac
me sicut unum de mercennariis
tius. Cum enim panem nõ ha¬
beret. uł mercennarius ẽẽ cupie¬
bat: qd̾ pot osculum patris ge-¬
nerosissime iam delignatur. In¬
telligit namq int̾ filium. mer-¬
cennarium et seruum: non mini¬
mam ẽẽ distantiam. Seruum:
uidelicet ẽẽ eum. qui ad huc me¬
tu gehenne siue p̾sentium legũ
auiciis se temꝑat. Mercennari¬
um. qui spe atq desiderio regni
celorum.
Ilium affectu boni ip̃ius:
atq amore uirtutum.
In quarum uirtutum trium cõ¬
summatione beatus apłs oẽm
inquit manet. fides. spes. karitas.
iudicii et suppliciorum metu. ui¬
ciorum facit contagia declina-¬
re.Spes: que mentem nr̃am:
de p̃sentibꝰ ad uocans: uniũsas
corporis uoluptates. celestium
p̃miorum expectatione contẽp¬
nit. karitas: que nos ad amo¬
rem xp̃i. et sp̃ualium uirtutum

Expanded text:
fieri per gratiam, quod se indignum esse per fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit, quod nulla meditatione dixerat: « Fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Cum enim panem non haberet vel mercenarius esse cupiebat, quod post osculum patris generossissimi jam dedignatur. Intellexit namque inter filium, et mercenarium, et servum, non minimam esse distantiam: servum videlicet esse eum, qui adhuc metu gehennae sive praesentium legum, se a vitiis temperat: mercenarium, qui spe atque desiderio regni coelorum; filium, qui affectu boni ipsius atque amore virtutum. In quarum virtutum trium consummatione, beatus Apostolus omnem inquit, manet fides, spes, caritas, iudicii ac suppliciorum metu uitiorum facit contagia declinari, spes quae mentem nostram de praesentibus auocans uniuersas corporis uoluptates caelestium praemiorum expectatione contemnit, caritas quae nos ad amorem Christi et spiritalium uirtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Um autẽ adhuc longe eẽt:
et ante qͣm intelligetet dm̃.
s tamen eum iam pie queteret:
uidit illum pat̾ ip̃ius. Impios eĩ
et suꝑbos conuenientet non ui¬
dere dicitur: tãq̃m ante oculos:
non habere. Ante enim oculos
habere. nõ nisi qui diliguntur
dici solent.
deseruit: in quo usq ad nr̃ãm lõ¬
ginquam ⁊ ꝑegrinationẽ cucurrit
atq descendit: quia deus etat
in xp̃o mundum reconcilians sͥ.
et ip̃e dominus: Pater inme:
manens: ip̃e facit oꝑa. Quid ẽ at
cadere suꝑ collum eius. nisi ĩcli¬
mnare et humiliare in complexũ
eius brachium suum: et brachiũ
dulgentie pc̃corum. hoc ẽ po longa
itinera remeantem. a patre mere¬
ri osculum karitatis.
Ixitq ei filius. Pater pec¬
caui incelum et coram te:
iam non sum dignus uocari filiꝰ
tuus. Incipit iam poc̃a constitutꝰ
in ecc̃a confiteri. Hec dicit oĩa
que dicturum se ẽẽ ꝓmiserat: s
usq ad illud non sum dignus:
uocari filius tuus. Hoc enĩ uult

Expanded text:
adhuc longe esset. Et antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret. Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit, atque descendit. Quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens, ipcadere super collum ejus, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium dulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem a patre mereri osculum charitatis. « Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus. » Incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri, nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: « Non sum dignus vocari filius tuus. » Hoc enim vult
Abbreviated transcription (Latin):
On potestis deo seruire et
mãmone. Audiat hoc a¬
uarus: audiat qui censetur uo¬
cabulo xp̃iano: nõ posse simul
seruire. Et tamen non dixit qͥ
habet diuicias: s qui seruit di¬
uiciis. Qui enim diuiciarum
seruus ẽ : diuicias custodit ut
setuus. Qui enim secuitutis:
excussit iugum: disttibuit eas
ut dominus. S qui feruit mã¬
mone: illi utiq seruit. qui reb
istis t̾tenis merito sue ꝑu̾sita¬
tis ppositus. princeps huius
aut unum odiet. et altetum
diliget: ut fieri debet. odiat sci¬
licet dẏabolum: diligat deu.
dyadolo: cum quasi eius p̃mia
temporalia sectatur. Contemp¬
net autem deum: non dixit odi
ponete cupiditatibus suis. qui
de bonitate eius ad impimita¬
tem sͥ blandiuntur. Quibus
ꝑ salomonem dicitur:. fili ne:
miseratio dei magna ẽ.¬

Expanded text:
on potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitutis excussit jugum, distribuit eas ut Dominus. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositaut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum. Non dixit, odiponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne aMiseratio Dei magna e
Abbreviated transcription (Latin):
rei dispensatores ẽẽ putandos.
Qui si iuxta huius serui exẽ¬
plum. sedulo finiende uillicati¬
onis ac rationis reddende tẽ¬
pꝯ p̃uiderint: facile t̾renarum
om̃ium delectatione. simul et
dilectione mudati. plus sibi de
amicis conquirendis ĩfuturo:
quam diuiciis in p̃senti colligẽ¬
dis ꝓspicere curabaͣnt. Qui mł¬
ta sec anxius ꝑtractando quid
faciam inquit: Fodere non ua¬
leo: mendicare erubesco. Abla¬
ta quippe uillicatione fodere
non ualemus: quia finita hac
uita inqua tantum licet oꝑari.
nequaqͣm ailtra bone comũsatio¬
nis ftuctam: ligone deuote cõ¬
punctionis licet inquirere. Mẽ¬
dicare confusionis ẽ: illo scilic
pessimo genere mendicandi.
quo uirgines ille fatue mendi¬
casse teferuntur. Que ĩgruẽte
tempore nuptiarum: oleo uirtu¬
tum deficiente sapientibus di¬
xerunt. Date nob̾ de oleo ur̃o:
quia lampades nr̃e extingunt᷑.
Et de quo salomon ait. Propt̾
frigus piget arare noluit. mẽll¬

Expanded text:
rei dispensatores esse putandos. rei dispensatores esse putandos. Qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Qui multa secum anxius pertractando, quid faciam? inquit: Fodere non valeo, mendicare erubesco. Ablata quippe villicatione, fodere non valemus, quia, finita hac vita, in qua tantum licet operari, nequaquam ultra bonae conversationis fructum, ligone devotae compunctionis licet inquirere. Mendicare, confusionis est. Illo scilicet pessimo genere mendicandi quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae, ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Et de quo Salomon ait: Propter frigus piger arare noluit, men
Abbreviated transcription (Latin):
Huillico hoc quẽ dñs ei¬
ciebat de uillicatu. et lau¬
dauit eum qd infuturum sͥ pros¬
pexerit: nõ omnia debemus ad
inmittandum sumete. Hon eĩ
aut domino nr̃o facienda ẽ. ĩ ali¬
quo fraus. ut de ip̃a staude hele-¬
mosinas faciamus: aut eoͥs aqͥ¬
bus recipi. uolumus intaberna¬
cula et̾na. quani necessitatibus
suis t̾rena bona cõmunicauint.
Pe quibus etiam dicit quod
si quis alicui eorum calicem:
aque frigide dederit tantum ĩ
nomine discipuli: nõ ꝑdet m̃¬
cedem suam. S etiam econtra¬
rio dicuntur iste similitudiẽs.
ut intelligamus si laudari po-¬
tuit ille a domino cui frautez
faciebat: quanto amplius pla¬
ceant. domino deo. qui scl̃m
eius f̃ceptum illa oꝑa faciunt.s
Sicut etiam de iudice iniqui¬
tatis qui int̾pellabatut a ui-¬
dua. comparationem duxit ad
iudicem dm̃. cui ex nulla ꝑte
uidex iniquus confetendus ẽ.
Uillici sane uocabulo dicimus
eos qui peccunias habent. non
iam dños sue. s aliene pocius

Expanded text:
illico hoc, quem dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum, quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos, a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a Domino cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo, qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est. Villici sane vocabulo dicimus eos qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius