comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum gestarum texitur. ibi misteria sacram̃torum inueniun¬
tur. Iti dispositi sunt gradꝰ affectiũ. cogitationum. medita
credere. quid agere. quid sꝑare debeamꝰ ostendit᷑. ibi forma
uite hominis & sũma ꝑfectionis continet᷑. Ibi elucent occulta.
Libi oꝑosa apparent facilia: & que ꝑse uideri pote¬
rant̾ minꝰ congrua. i ordine suo considerata ꝓbant᷑
idonea. Ibi quoddam uniu̾sitatis corpꝰ esfingit᷑. & concordia
singłoꝵ explicat᷑. Ibi alt̃ quidam mundꝰ huic p̃tereunti &
transitorio contrarius inuenit᷑: quia ea quȩ in hoc mundo
ꝑ diu̾sa tempora transeunt. in illo mundo quasi in quodam
et̃nitatis statu simul consistunt. Ibi p̃teritis p̃sentia non
futurum. habentes quod diligunt. uidentes quod concu¬
piseunt. Ꝙ ideo fortassis dixit apłs. p̃terit figura huius
mandi. forma huii mundi. spẽs huiꝰ mundi. pulchritudo huiꝰ

Expanded text:
rum gestarum texitur, ibi mysteria sacramentorum inveniunrum gestarum texitur, ibi mysteria sacramentorum inveniuntur, ibi dispositi sunt gradus affectuum, cogitationum, meditatcredere, quid agere, quid sperare debeamus ostenditur. Ibi forma vitae hominis, et summa perfectionis continetur. Ibi elucent occulta, ibi operosa apparent facilia, et quae per se videri poterant minus congrua, in ordine suo considerata probantur idonea. Ibi quoddam universitatis corpus effingitur, et concordia singulorum explicatur. Ibi alter quidam mundus huic praetereunti et transitorio contrarius invenitur, quia ea quae in hoc mundo per diversa tempora transeunt, in illo mundo quasi in quodam aeternitatis statu simul consistunt. Ibi praeteritis praesentia non futurum, habentes quod diligunt, videntes quod concupiscunt, et ideo fortassis, dixit Apostolus: Praeterit figura hujus mundi , forma hujus mundi, species hujus mundi, pulchritudo hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cempꝰ considerant᷑. longicudinẽ arche metiunt᷑: si scđm
dignitatem discernunt᷑ altitudinẽ arche distingunt: quia
sicut tempore se subsecunt᷑. ita dignitate se p̃cedunt. Que
ẽ gͦ hec archa de qua tam multa dicunt᷑: & in qua tam mul¬
ille in ea habitat. qui dicebat. Uenite ad me om̃s qui labora¬
cis & onerati estis. & ego reficiam uos: & inuenietis requiem
animab ur̃is. Si enim labor ẽ uͥ ipse ẽ. quomͦ requiẽ inue¬
niunt. qui ad eũ ueniunt: Nunc uͦ inpace factus ẽ locus
eiꝰ. & in syon habitatio eius. ubi confregit potentias arcuũ.
scutũ & gladium & bellum: ubi omĩs strepitꝰ & tumultuatio
pauca tͥ dicam. Hec archa similis ẽ apothece. om̃iũ deliciarũ
uarietate refertȩ. Nichil in ea quesieris quod ñ inuenias.
& cũ unum inuenĩs. multa tͥ patefacta uidebis. Ibi uniuersa
oꝑa restaurationis nr̃ẽ apͥncipio mundi usq ad finẽ plenissi¬
me continent᷑. & status umu̾salis eccłiȩ sigurat᷑. Ibi historia re¬

Expanded text:
erantur, longitudinem arcae metiuntur, si secundum dignitatem discernuntur, altitudinem arcae distinguunt, quia sicut tempore se subsequuntur, ita dignitate se praecedunt. Quae est ergo haec arca, de qua tam multa dicuntur, et in qua tam mulille in ea habitat, qui dicebat: Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos, et invenietis requiem animabus vestris . Si enim labor est ubi ipse est, quomodo requiem inveniunt qui ad eum veniunt? Nunc vero in pace factus est locus ejus, et in Sion habitatio ejus. Ibi confregit potentias arcuum, scutum, gladium et bellum ; unde omnis strepitus, et tumultuatio pauca tibi dicam. Haec arca similis est apothecae omnium deliciarum varietate refertae. Nihil in ea quaesieris quod non invenias, et cum inveneris unum, multa tibi patefacta videbis. Ibstrae a principio mundi usque ad finem plenissime continentur, et status universalis Ecclesiae figuratur. Ibi historia re
Abbreviated transcription (Latin):
ad prudentiam & ad circunspectionem erudimur: Et sieut de
timorib dictum ẽ. sic etiam singłe necessitates generant curas
suas. Affectus est. desiderium ꝑfruendi. Pesdderia alia lunt
bona alia sunt mala. Et bona desideria sunt spitalla. Qu¬
la desideria carnalia. Sꝑitale desiderium quasi uinum
duloe suauit̃ inebriat. Carnale desiderium quasi imnu

Expanded text:
tiam, et ad circumspectionem erudimur? Et sicut de timoribus dictum est, etiam singulae necessitates generant curas suas. Affectus est desiderium perfruendi. Desideriorum alia sunt bona, alia sunt mala. Et bona desideria sunt spiritulia, mala desideria carnalia. Spiritale desiderium quasi vinum dulce suaviter inebriat, carnale de
Abbreviated transcription (Latin):
manf sioni inseͥbo fides. scde mansioni spes: t̾cie mansio¬
ni caritas. In sinistro late pͥme mansioni inscͥbo scientia.
supͣdictis singłis respondeat sic. recta fides. utił spes:
necessaria caritas. Item recta scientia. utił disciplina.
necessaria bonitas. Item recta natura. utił lex. necessaria
cunda fugientes mundũ. tercia obliti mundũ U ita Pri¬
mamansio repentia. secunda mansio ambulantia. ter¬
cia uolantia Item ꝑ singlos angulos ascendentibꝰ a frigore
orientis. idest asuꝑbia. prima mansio est timor. secunda
dentis¬

Expanded text:
mansioni inscribitur fides, secundae mansioni spes, tertiae mansiomansioni inscribitur fides, secundae mansioni spes, tertiae mansioni charitas. In sinistro latere primae mansioni inscribitur scientia, supradictis singulis respondeat sic habe, recta fides, utilis spes, necessaria charitas. Item recta scientia, utilis disciplina, necessaria bonitas. Item recta natura, utilis lex, necessaria cunda fugientes mundum, tertia obliti mundum. Vel ita: Prima mansio sunt repentia, secunda ambulantia, tertia volantia. Item per singulos angulos ascendentibus a rigore orientis, id est a superbia, prima mansio est timor, secunda denti
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis hoc ẽ ppłm gentiũ similit̃ in utroq sexu ad
fidem concurrentium. & unam ciuitatẽ dei hoc ẽ eccłam
ex utroq facientiũ. ꝓpterea ui suꝑiori lat̾e & transpo¬
sitio trubiũ & diuisio tituloꝵ facta ẽ. Inferiꝰ autẽ & due¬
tus unis & titulus unus. quia hii duo ppłi qui prius¬
qui in se ipsis diuisi fuerant. in fide pꝰmodum xp̃i unũ
facti sunt. De hine in dextͦ cornu suꝑius capitib tͥum
trabiũ que inlongitudinẽ porrigunt᷑. ꝑtransũsũ
suꝑscͥbo homines ⁊ postea. in sinistro cornu quasi huiꝰ tituli
oct̾minationẽ. ext̾iori quidem trabi in capite ascribo nat᷑e:
int̾iori aũ suꝑꝑono legis. medie uͦ grẽ. hoc significare uolẽs
quod iste tres trabes utrinq pofite. significant homines
nat᷑ał legis. scͥpte legis. & gr̃e. de quib suꝑius locuti sumꝰ.¬
Inseͥptiones mansionum tales sunt. In dextro latere. pͥme

Expanded text:
aquilonis, hoc est populum gentium similiter in utroque sexu ad aquilonis, hoc est populum gentium similiter in utroque sexu ad fidem concurrentium; et unam civitatem Dei, hoc est Ecclesiam, ex utroque facientium. Propterea in superiori latere et transpositio trabium et divisio titulorum facta est, inferius autem et ductus unus, et titulus unus, quia hi duo populi prius in seipsis divisi fuerant, in fide postmodum Christi unum facti sunt. Deinde in dextro cornu superius capitibus trium trabium, quae in longitudinem porriguntur, per transversum superscribo homines, postea in sinistro cornu quasi hujus tituli determinationem, exteriori quidem trabi in capite ascribo naturae, interiori autem suppono legis, mediae vero gratiae; hoc significare volens quod istae tres trabes utrinque positae significant homines naturalis legis, scriptae legis et gratiae, de quibus superius locuti sumInscriptiones mansionum tales sunt: in dextro latere primae
Abbreviated transcription (Latin):
talit duistingo. In dext̃ latere afine usq ad finẽ arche¬
sc̾ibo. trecentorum cubitoꝵ erit longitudo eiꝰ. De contra
in sinistro lat̾e in parte pͥma pono tempꝰ nat᷑ał legis:
in secła tempꝰ scͥpte legis. in t̾cia tempꝰ gr̃e: ut quasi pͥmꝰ
centenarius sit tempꝰ nat᷑ał legis. sed̾s tempꝰ scͥpte legis.
t̃cnus tempꝰ grẽ. In suꝑiori parte adext lat̾e usq ad siͦ¬
nistrũ e scribo: quinquaginta cubitoꝵ latitudo eius.
Econt᷑ in inferiori lacere quasi expositionẽ huiꝰ titul
scͥbo: uniu̾sitas fideliũ scͥbo sub uno capite xpo. In su¬
ꝑiori qͦq cornu. suꝑ capita duarũ trabium. que in lon¬
gitudinem uadunt. pono mons syon. in sinistͦ. latera
aquilonis. subtꝰ contra mediũ. ciuitas regis magni.
Dextre namq trabes signeficant gemine. montẽ syon.
hoc ẽ ppłm iudeorum in utroq sexu: & sinistrę latera

Expanded text:
taliter distinguo: In dextro latere a fine usque ad finem taliter distinguo: In dextro latere a fine usque ad finem scribo, trecentorum cubitorum erat longitudo ejus. Econtrario in sinistro latere in parte prima pono tempus naturalis legis, in secunda tempus scriptae legis, in tertia tempus gratiae, ut quasi primus centenarius sit tempus naturalis legis, secundus tempus scriptae legis, tertius tempus gratiae. In superiori parte a dextro latere usque ad sinistrum scribo, quinquaginta cubitorum latitudo ejus. Econtrario in inferiori latere quasi expositionem hujus tituli scribo, universitas fidelium sub uno capite Christo. In superiori quoque cornu super capita duarum trabium, quae in longitudinem vadunt, pono mons Sion; in sinistro, latera aquilonis, subtus contra medium, civitas Regis magni. Dextrae namque trabes geminae significant montem Sion, hoc est populum Judaeorum in utroque sexu; et sinistrae latera
Abbreviated transcription (Latin):
hic in archa qͥdem situs ẽ. sed nec t̾re nec arche simił
ẽ: quia ficte boni nec ꝑoꝑa foris infidelib. nec ꝑu̾tutẽ
intꝰ fidelib similes sunt. Purpureꝰ color in tempore na-¬
turalis legis quasi coartatꝰ in medio utroꝵꝙ iaced:
Qui color in archa ẽ & positione & similitudine: quia
homines grẽ & fidem habendo in eccłia sunt. & fidem ca¬
ritatẽ habendo boni sunt. Positio istoꝵ coloꝵ in temporb
mines naturał legis sunt: qui solam fidem habent mor¬
tuam sine oꝑib. Homines scpte legis sunt qui fidem ha¬
bent & oꝑa fidei. sed caritatem non. cdem habent. Soli ait̃e
homines gr̃e: fidem habent oꝑantem ex ailectione. De bĩc¬
ad latitudinem manum uerto: & incipieus sursum a dextͦ
cornu usq ad lineam generationis geminas trabes porrigo.
uero a dextro cornũ in sinistrũ continuo duetu sine trans¬
positione duas itidẽ trabes ꝓtendo. hoc mͦ lac̾ib sccłm
longitudinẽ & latitudinẽ compositis. inscͥptiones eoꝵ

Expanded text:
hic in arca quidem situs est, sed nec arcae, nec terrae similis est, quia ficte boni, nec per opera foris infidelibus, nec per virtutem intus fidelibus similes sunt. Purpureus autem color in tempore naturalis legis quasi coarctatus in medio utrorumque jacQui color in arca est et positione et similitudine, quia homines gratiae et fidem habendo in ecclesia sunt, et vitutem habendo boni sunt. Positio istorum colorum in caetemines naturalis legis sunt, qui solam fidem habent mortuam sine operibus. Homines scriptae legis sunt qui fidem habent et opera fidei, sed charitatem non habent. Soli autem homines gratiae fidem habent operantem ex dilectione. ad latitudinem manum verto et incipiens sursum a dextro cornu usque ad lineam generationis geminas trabes porrigo, vero a dextro cornu in sinistrum continuo ductu sine transpositione duas ibidem trabes protendo. Hoc modo lateribus secundum longitudinem et latitudinem compositis inscriptiones eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad prudentiam & ad circunspectionem erudimur: Et sieut de
timorib dictum ẽ. sic etiam singłe necessitates generant euras
suas. Affectus est: desiderium ꝑfruendi. Desideria alia sunt
bona: alia sunt mala. Et bona desideria sunt sꝑitalia. Ma¬
la desideria carnalia. Sꝑitale desiderium quasi uinum
dulce suauit̃ inebriat. Carnale desiderium quasi iinum
acidum & intoxicatum: bibentes aut infurorem uertit aut
necat. De illo uino dicitur. Quia calix inmanu dñi: uini¬

Expanded text:
de timoribus dictum est, etiam singulae necessitates generant curas suas. Affectus est desiderium perfruendi. Desideriorum alia sunt bona, alia sunt mala. Et bona desideria sunt spiritulia, mala desideria carnalia. Spiritale desiderium quasi vinum dulce suaviter inebriat, carnale desiderium quasi vinum acidum, et intoxicatum bibentes aut in furorem vertit, aut necat. De illo vino dicitur, quod calix in manu D
Abbreviated transcription (Latin):
uentri: quia indiget acciꝑe. Uterq tam̃ exactor ẽ: &
cesar &e uent̃. Utrumq tͥbutum ẽ: & esca & pecunia. S si
ꝓpius considerare uolumus minꝰ nocet cesar tollendo pecu¬
niam: quam uent̾ accipiendo escam. Cesar enĩ semel aufe¬
rendar pecuniam. sollicitudinẽ tollit: uent̃ autẽ sine int̃¬
missione exigendo escam. nunqͣm nos sine sollicitudine ẽẽ
ꝑmittit. Cesar auferendo pecuniam. magis nos alleuiat:
breuit̃ concludam: ego ꝑomĩa miserabiliorem uideo eum qͥ
seruit uentri. quam illum qui seruit cesari. Necessitas gͦ
Debent sapientes insipientib doctrinã: debent diuites paupib ali¬
moniã. Sed quia sine prudentia & citũspectione nec nuste ꝑsolue¬

Expanded text:
iget accipere. Uterque tamen exactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat, breviter concludam ego per omnia miserabiliorem video eum qui servit ventri, quam illum qui servit Caesari. Necessitas ergdebent sapientes insipientibus doctrinam, debent divites pauperibus alimoniam. Sed quia sine prudentia et ci
Abbreviated transcription (Latin):
ricas similis ẽ uino. Uinum namq eos quos in ebri¬
auerint reddit alacres. audaces. fortes. obliuiosos: & quodãmͦ
insensibiles. Sic caritas mundat mentẽ: conscientiã exhy
larat. deinde audacem reddit. qm̃ ꝑmundiciam conscientie
fiduciam prestat. Deinde uires auget: quia sicut testatur
scͥptura. fortis ẽ ut leo. qui confidit in dño. Conscientia
contẽpnit & iuncit. Obliuionem quoq generat: quia dum
totam animi intentionẽ ad desideriũ et̃noꝵ trahit. omĩum
que transeunt memoriam ab animo funditus euellit. In sen¬
sibilem reodit: quia dũ mentem ꝑ int̾nam dulcedinẽ medullitꝰ
replet. qͥcqͥd exterius amarum infertur. sic tolerat. quasi non
sentiatur. Caritas gͦ sapientiam roboratur: dũ menti & fidu¬
ciam & fortitudinem. & insuꝑabilem quodãmͦ insenbilem
reddendo constantiam prestat. Possumus si uolumus in his
.UIII. gradib uiiͦ. beatitudines ꝑordinem expressas notare.:

Expanded text:
ritas similis est vino. Vinum namque eos, quos inebriritas similis est vino. Vinum namque eos, quos inebriaverit reddit hilares, audaces, fortes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilarat, deinde audacem reddit, quando per munditiam conscientiae, fiduciam praestat. Deinde vires auget, quia, sicut testatur Scriptura, fortis est ut leo qui confidit in Domino . Conscientia contemnit, et vincit. Oblivionem quoque generat, quia, dum totam animi intentionem ad desideria aeternorum trahit, omnium quae transeunt memoriam ab animo funditus evellit. Insensibilem reddit, quia dum mentem per internam dulcedinem medullitus replet, quidquid exterius amarum infertur contemnit, quasi non sentiatur. Charitas ergo sapientiam roborat, dum menti et fiduciam, et fortitudinem, et insuperabilem quodammodo insensibilem reddendo constantiam praestat. Possumus si volumus in his octo gradibus octo beatitudines per ordinem expressas notare,
Abbreviated transcription (Latin):
quandam contẽplationis specłam eleuatus. ibiq quodãmͦ
se ipso altior effectus. quandam ut ita dixerim lucidam
regionem & terram nouam eminus ꝓspicit. qualem nũqm
antea uel uidisse se meminit. uł ẽẽ existimauit. Miratur
ipse qui uidet: & p̃ gaudio p̃sentis luminis. preteritas
ignorantie sue tenebras accusat. Miratur subter se in imo
quo ꝓstratus iacuit: miratur suꝑ se in sũmo quo eleuatus
tendit. Gaudet se tantum iam euasisse quod doluit. dolet
se tancum adhuc abẽe ab eo quod diligit. Conatur gͥ. festi¬
nat. ascendit. crescit ꝑ desiderium. & quẽadmodũ uirgula
fium qͣnͣtomagis ꝙ sursum tollit᷑. cantomagis extenuatur.
ita celestib appropinquans. & omẽm terrene concupiscentie
nebulam euaporans. totus sp̃uał esficitur. tandemq huma¬
nis subducitur aspectib dum ad terrena ista &e uisibilia &e con¬
oupiscenda amplius exire recusans. intꝰ in abscondito faciei

Expanded text:
quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et terram novam eminus prospicit, qualem nunquam antea vel vidisse se meminit, vel esse existimavit. Miratur et ipse qui videt, et prae gaudio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam evasisse ab eo quod doluit dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat, ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia concupiscenda amplius extra recusans, intus in abscondito faciei
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quia scdm illam natiuitatẽ ad eiꝰ dominiũ ꝑtinemus. qui
auctor ẽ peccati. Eius domus ÷ mundꝰ iste: quia merito
sue ꝑu̾sitatis. huiꝰ mundi & eoꝵ qui mundũ istum amant.
pͥnceps factus ẽ. Egressis autẽ de terra nr̃a. & de cognatione
nr̃a. & de domo patris nr̃i. alia adnõ terra ostenditur.
quando nobis ꝑfecte huic mundo mortus. quiddam iant᷑
quale ad gustandum ẽẽ possit. quod tam mire etiam ꝑ
odorem reficit. Peincrem̃to.
Sicut conpunctio incendio conparat᷑ : ita desiłiũ
simile ẽ fumo. qui de incendio nascitur: qui in di¬
rectũ ascendit : & quantomagis sursum tollitur. canto am¬
plius extenuatur. tandemq eleuatus in sublime. ab oculis
intuentiur ꝓrsus subducitur. Postquam enim ꝑignem
conpunctionis rubigo peccati amente fuerit consũpta. & ille
int̃nus fulgor in mente micare ceꝑit. confestim animꝰ in

Expanded text:
est, quia secundum nativitatem ad ejus dominium pertinemus, qui est, quia secundum nativitatem ad ejus dominium pertinemus, qui auctor est peccati. Ejus domus est mundus iste, quia merito suae perversitatis mundi hujus, et eorum qui mundum istum amant, princeps factus est. Egressis autem de terra nostra, et de cognatione nostra, et de domo patris nostri, alia a Domino terra ostenditur, quando, nobis perfecte huic mundo mortuis quiddam jam quale ad gustandum esse possit, quod tam mire etiam per odorem reficit. CAP. Sicut enim compunctio incendio comparatur, ita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, qui in directum ascendit, et quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in
Abbreviated transcription (Latin):
ham ubetur exire de terra sua &de cognatione sua. & de
domo patris sui. & tunc demum terra ei demonstranda ꝓ¬
mitit᷑. Ebei inquit de terra tua dñs & de cognatione tua. &
de domo patris tui: & ueni in terram quam monstrabo tͥ.¬
ꝑfidem & deuocionem dñm sequimur: ac sic deinde in uiͦ.
gradu terra nobis ꝓmissa ꝑconpunctionẽ demonstratur.
Pcimorẽ relinquimꝰ censum terrenum. ꝑgrãm & dolorem.
mutamꝰ asfectum. ꝑfidem & deuocionẽ. confirmamꝰ animum.
ꝑ conpunctionẽ inuenimꝰ desiderium. De terra nr̃a eximus.
cũ ea que foris sunt terrena bona derelinquimꝰ. De cogna¬
tione nr̃a eximus. quando uiciis que innobis & ex nobis na¬
ta sunt abreñtiamꝰ. De domo patͥs nr̃i eximus: quando mun¬
dũ omẽm & ea que in mundo sunt. ꝓrsus acogitatione seques¬
tramꝰ. & omẽm animi intentionẽ in sola eterna defigimꝰ. Pat̃
nr̃ scdm illam. natiuitatẽ qua in peccatis nati sumꝰ. diabolꝰ

Expanded text:
tur Abraham exire de terra sua, et de cognatione sua, et de tur Abraham exire de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui, at tunc demum terra ei demonstranda permittitur. Exi, inqude domo patris tui; et veni in terram quam monstrabo tper fidem et devotionem Dominum sequimur, ac sic deinde in sexto gradu terra nobis promissa per compunctionem demonstratur. Per timorem relinquimus censum terrenum, per gratiam et dolorem mutamus affectum, per fidem et devotionem confirmamus animum, per compunctionem invenimus desiderium. De terra nostra eximus, cum ea quae foris possidentur terrena bona derelinquimus. De cognatione nostra eximus, quando vitiis, quae in nobis, et ex nobis nata sunt abrenuntiamus. De domo patris nostri eximus, quando mundum omnem, et ea quae in mundo sunt, prorsus a cogitatione nostra sequestramus, et omnem animi intentionem in sola aeterna defigimus. Pater noster secundum illam nativitatem, qua in peccatis nati sumus, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ ob aluid. sed ꝓpt̃ se ipsam querenda ẽ sapientia. Nichil
eñĩ melius ẽ sapientia: & ideo indignus ẽ sapientia qͥ aliud¬
ꝑ ipsam quã ipsam sapientiamt obtine̾ intendit: qui ñ ut
possideat. sed ut uenalem ꝓstituat. sapientiam querit.
Precerea si xp̃o ẽ sapientia: qui sapientiam ꝓhumana lau-¬
de querit. similis eẽ conuincit᷑ ꝓditori uide. qui xp̃m uen¬
didit. Queramus gͦ thesauros absconditos: queramꝰ sapi
entiam. queramꝰ xp̃m: sed ñ sicut uidas. qui xp̃m quesiuit
ut uender&: non ut possider&e. Quesiuit enĩ xp̃m iudas.
& inuenit & tenuit. sed ñ retinuit. quia uendidit. S sc̃e
mulieres ad sepulerum cũ aromatib uenientes: xꝑm que¬
sierunt & inuenerunt. Cenuerunt & retinuerunt. quia
non querebant ut uenderent. sed ut possiderent. Dicamꝰ gͦ
de sapientia ꝑtimorem seminat᷑. ꝑgrãm rigatur. ꝑ dolorẽ
tionẽ oritur. Hi gradus udentur mͥ significari. ubi abra¬

Expanded text:
quod non ob aliud, sed propter seipsam quaerenda est sapientia. Nihil enim melius est sapientia, et ideo indignus est sapientia, qui aliud quam ipsam per ipsam obtinere intendit, qui non ut possideat, sed ut vaenalem prostituat sapientiam quaerit. Praeterea, si Christus est sapientia, qui sapientiam pro humana laude quaerit, similis esse convincitur proditori Judae, qui Christum vendidit. Quaeramus ergo thesauros absconditosn sicut Judas, qui Christum quaesivit ut venderet, non ut possideret. Quaesivit enim Christum Judas, et invenit et tenuit, sed non retinuit, quia vendidit. Sed sanctae mulieres ad sepulcrum cum aromatibus venientes Christum quaesiverunt et invenerunt, tenuerunt et retinuerunt, quia non quaerebant ut venderent, sed ut possiderent . Dicamus ergo de sapientia, per timorem seminatur, per gratiam rigatur, per dolorem tionem oritur. Hi gradus videntur mihi significari, ubi jube
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias. Int̾rogant enim isti & dubitant: & quibdam cogi¬
tationũ iuarũ estib oircunferunt᷑: nescientes ad quam par¬
tẽ pociꝰ sententiã suȩ m̃tis iclinent. Cred̾e ñ possunt:
& negare ñ p̃sumunt. Assercio dubia ẽ: & fides suspecta.
Ui autẽ fideles sunt. hi radices habent: de g̾innatiõe¬
sed non sicut incredul radices figunt in hoc mundo.
s sunt ꝑfidem & dilectionẽ radicati & fundati indeo. Isti sc̃
uinea dñi sorech: uinea fidelis. uinea iusta: quã ipse bonꝰ
agricola plantauit. inmo transplantauit: qr de egipto tͣns¬
tulit. & eiecit gentes. & plantauit eam. De his alibi dñs ꝑ
eos amplius. Humus namq & patria nr̃a deus est. in qͦ
plantam᷑. quando ei ꝑdeuocionẽ m̃tis adheremꝰ. dicentes
cum psalmista. Michi aũ adherere deo bonum ẽ. ponere

Expanded text:
divitias . Interrogant enim isti, et dubitant, et quibusdam cogidivitias . Interrogant enim isti, et dubitant, et quibusdam cogitationum suarum aestibus circumferuntur nescientes ad quam partem potius sententiam suae mentis inclinent. Credere non possunt et negare non praesumunt. Assertio dubia est, et fides suspecta. Qui autem fideles sunt, ii radices habent, sed non sicut increduli radices figunt in hoc mundo, sed sunt per fidem et dilectionem radicati et fundati in Deo. Isti sunt vinea Domini Sorec, vinea fidelis, vinea justa, quam ipse bonus agricola plantavit, imo transplantavit, quia de Aegypto transtulit, et ejecit gentes, et plantavit eam . De his alibi Dominusevellam eos amplius . Humus namque, et patria nostra Deus est, in quo plantamur, quando ei per devotionem mentis adhaeremus dicentes cum Psalmista: Mihi autem adhaerere D
Abbreviated transcription (Latin):
ni unquam scire datum ẽ certa & p̃sentia bona quȩ com¬
mune omiũ iudiciũ & sensus ꝓbat. ñ solum bona ẽẽ sed
etiam huinane nature ualde necessaria. quadam imꝓba pre¬
sũptione contẽpnere: maxime cum hec omĩa deus non nisi
ad utilitatem hominũ creasse ꝓbetur: & iccirco deo non
fieri inuriam. si utantur bonis. que ñ ob aliud nisi ut¬
his homines uterent᷑ creauit. Isti gͦ tales qui fidem suam
ñ nͥ scłm uicertos rerũ euent᷑ pensare nouerunt. non pos¬
sunt ẽẽ stabiles: quia sicut quadam m̃tis leuitate facile
uerbo ueritatis ad tempꝰ credunt. ita &̃ facile in tempore
tẽptationis afide ueritatis recedunt: quia facile cũ tẽptan¬
tur. falsum ẽẽ ꝑsuadetur. unde & prius dubitabant &e cũ
stare uidebant᷑. Talium hominũ tẏpum in se ꝓpħa exp̃ssit
cum dicerae. Mei autẽ pene moti sunt pedes. pene effusi
so: Quia ipsi peccatores. & habundantes in scło. optinuert̃

Expanded text:
ni unquam scire datum est, certa et praesentia bona, quae comni unquam scire datum est, certa et praesentia bona, quae commune hominum judicium et sensus probat, non solum bona esse, sed etiam humanae naturae valde necessaria, quadam improba praesumptione contemnere maxime cum haec omnia Deus non nisi ad utilitatem hominum creasse probetur. Et idcirco Deo non fieri injuriam si utantur bonis; quae non ob aliud nisi ut homines eis uterentur creavit. Isti ergo tales, qui fidem suam non nisi secundum incertos rerum eventus pensare noverunt, non possunt esse stabiles, quia sicut quadam mentis levitate facile verbo veritatis ad tempus credunt, ita etiam facile in tempore tentationis a fide veritatis recedunt, quia facile cum tentantur falsum esse persuadetur, unde et prius dubitabant etiam cum stare videbantur. Talium hominum typum in se Propheta expressit cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi so, quia ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod minat᷑ deus: s etiam quodã m̃tis affectu appetere
incipiant quod ꝓmittit. S cum rursũ malos in hoc mun¬
do florere conspicuint. & multa alia in hao uita ita conftiso
ordine uolui. ut nequaqm mundꝰ ꝑ ꝓuidentiam dei gub̾na¬
ri. s omium rerũ euentꝰ. fortuitis subiacere casib uideant᷑.
continuo zelare incipiunt pacem peccatoꝵ. & ipsi quoq
nib sibi dicunt uanum ẽe timere uidicium: nichil eẽ qd̾
stulti homines de penis inferni & de suppliciis maloꝵ sͥ con¬
fuxerunt: ex timore ñ ex ueritate hoc ꝓcessisse: cũ utiq si
deus ita districte facta hominũ pensar&. tam manifestis
indiciis hoo declarare potuisset. ut nemo deinceps uide
ambigeret. Postremo aitcẽ ualde aratione ẽ alienũ. ꝓ incertis
certa relinquere. & sectando inuisibilia in quedam que
utrum uere sint. an decepti homines ita finxerunt. nemi¬

Expanded text:
quod minatur Deus, sed etiam quodam mentis affectu appetere quod minatur Deus, sed etiam quodam mentis affectu appetere incipiant quod promittit. Sed cum rursum malos in hoc mundo florere conspiciunt, et multa alia in hac vita, ita confuso ordine volui, ut nequaquam mundus per providentiam Dei gubernari, sed omnium rerum eventus fortuitis subjacere casibus videantur continuo zelare incipiunt pacem peccatorum, et in hoc mnibus dicunt, vanum esse timere judicium, nihil esse quod stulti homines de poenis inferni, et de suppliciis malorum confinxerunt, ex timore non ex veritate hoc processisse, cum utique Deus si ita districte facta hominum pensaret, tam manifestis indiciis hoc declararet, ut nemo deinceps ambigere potuisset. Postremo autem valde esse a ratione alienum, pro incertis certa relinquere, et sectando invisibilia quaedam, quae utrum vere sint, an decepti homines ea ita esse finxerunt, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽẽ dm̃ ñ credunt: Unde consequent̃ ostendit᷑. qui a
cos ad quos timor dei ñꝑuenit: &̃ ad ipsum pͥncipium
sapĩe ꝑtingere ñ contingit. Nunc iã uideamus de his
quos scđos numerauimꝰ. si sint radicati: aut ubi fixerĩt
radices suas. Non uidentur hi radices habere. Infirmi enĩ
sunt infide. quib iam aliquid ꝑsuasum ẽ de ueritate: s
adhuc in quadam ancipiti m̃tis sententia fluctuantes. his
que in saero eloquio de futuris p̃miis bonoꝵ uel pęnis ma¬
loꝵ referunt᷑. nec omĩo contradicunt. nec ꝓrsus ad quies¬
cunt. Uident enĩ quedã in hoo mundo sic geri. ex quib ee
cẽ dm̃ & humana curare possit intelligi. & quod cuncta
hominum facta siue bona siue mala reseruentur ad iu¬
dicium. Hoc gͦ considerantes. timere incipiunt quod mi¬
natur deus. atq hoc timore conpulsi. quod iubet facere &
quod ꝓhibet uiture disponunt: & fit ñ nunquã ut cũ hoc
tunore ad tempus ex̾citati fueruit: iam ñ solum timeant

Expanded text:
equenter ostenditur, quod eos, ad quos Dei timor non pervenit, etiam ad ipsum principium sapientiae pertingere non contingit. Nunc jam videamus de iis, quos secundos numeravimus, an sint radicati, aut ubi fixerint radices suas. Non videntur ii habere radices. Infirmi enim in fide sunt, quibus jam aliquid persuasum est de veritate, sed adhuc in quadam ancipiti mentis sententia fluctuantes, iis quae in sacro eloquio de futuris praemiis bonorum, vel poenis malorum referuntur, nec omnino contradicunt, nec prorsus acquiescunt. Vident enim quaedam in hoc mundo sic geri, ex quibus et Deum esse, et humana curare possit intelligi, et quod cuncta hominum facta, sive bona, sive mala, reserventur ad judicium. Hoc ergo considerantes timere incipiunt, quod minatur Deus, atque hoc timore percussi quod jubet facere, et quod prohibet vitare proponunt, et fit nonnunquam, ut cum ad tempus hoc timore exercitati fuerint, jam non solum timeant
Abbreviated transcription (Latin):
q citiꝰ amutit᷑. quod incaute manifestatur. Thesaurũ autẽ
inuentum manifestat. qui acceptum donũ sapientie in osten¬
tatione portet. Tbesaurũ autẽ inuentum abscondit: qui accep¬
to ddono sapientie. ñ foris in ocłis hominũ. seo intꝰ coram cło
inde qlari querit. Oportet nos cẽ ire &e uendere omĩa. qulo
habenius. & emere agrum istũ: quia quiõq ille ẽ etu inter

Expanded text:
a cito amittitur quod incaute manifestatur. Thesaurum autem a cito amittitur quod incaute manifestatur. Thesaurum autem inventum manifestat, qui acceptum donum sapientiae in ostentatione portat. Thesaurum autem inventum abscondit, qui accepto dono sapientiae non foris in oculis hominum, sed intus coram Deo inde gloriari quaerit. Oportet etiam nos ire, et vendere omnia quae ha
Abbreviated transcription (Latin):
tas manifestatur. Manifestata ueritate: sapientia oritur.
Oriente autẽ sapientia: thesaurus inuenitur. Hec conpune¬
tio quasi palus acutꝰ terram cordis nr̃i fodit: & quasi ignis
rubiginem exurit: & quasi splendor tenebras pellit. ꝑ hãc
fodere debemꝰ altos puteos in cordib nris. eicientes omẽm
terrenitatẽ a nobis ut possimus inuenire thesau¬
ros absconditos. & occultam uenã aquarũ uiuentiũ. Sic
abrabam ysaãc & iacob patres nr̃i puteos foderunt. que¬
rented aquam uiuam sapientie: & quando allofili putecs
ulos absentib eis terra repleuerunt. ipsi rursus foderunt:
rursus aquam uiuam querebant: & hoc frequent faciebãt.
Ita ce nos si maligni spc̃ corda nr̃a studio conpunctionis. ab
om̃i terreuitate mundata. rursus insidiantes terram re¬
pleuerĩt. nos icerũ fodere ea ꝑconpunctionẽ. i terum mun¬
aquam uiuam inueniamꝰ. & quo usq chesaurum p̃ciosum
inueniamꝰ. Cũ autẽ inuenerimus abscondere debemꝰ eum:¬

Expanded text:
tas manifestatur. Manifestata veritate sapientia oritur, oriente sapientia thesaurus invenitur. Haec compunctio, et quasi palus acutus terram cordis nostri fodit, et quasi ignis rubiginem exurit, et quasi splendor tenebras pellit. Per hanc debemus fodere altos puteos in cordibus nostris, ejicientes omnem terrenitatem a nobis, ut possimus, invenire thesauros absconditos, et occultam venam aquarum viventium. Sic Abraham, Isaac et Jacob patres nostri puteos foderunt, quaerentes aquam vivam sapientiae, et quando Alophyli puteos illos absentibus eis terra repleverunt, ipsi rursum foderunt, rursumque aquam vivam quaerebant, et hoc frequenter faciebant. Ita et nos si maligni spiritus corda nostra studio compunctionis ab omni terrenitate emundata rursus insidiantes terra repleverint, iterum fodere ea per compunctionem, iterumque emunaquam vivam inveniamus, et quousque thesaurum pretiosum reperiamus. Cum autem invenerimus abscondere eum debemus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ hic uiuitur: aliam uitam nullam ẽẽ arbitrant᷑. Hii
in terra radices figunt: quia eo magis presentib inhiant.
buit: felices hic ẽẽ concupiscunt: quia post hanc uitã
se nichil futuros ẽẽ existimant. De numero istorum fuit
stultꝰ ille. qui in libro iob ꝑ elẏphat subsannatur. Uidi
inquit stultũ firma radice: & maledixi pulcritudini eiꝰ
statim. Stultus ẽ qui ignorat ad quid factus sit. qui p̃cer
id quod uidet nichil ẽẽ credit: qui quȩ s̾ mala restant. p̃¬
uidere nescit: atq hec ꝑitura & falsa quedam bona. quasi
semꝑ sint ꝑmansura diligit. Hic aliquando firmiter
radicatus ẽẽ uidetur. dũ temporalit̾ floret: sed sapiens eiꝰ¬
statim pulcͥtudini maledicit: quia post hec momentanca
bona ad que sit mala rapiendꝰ agnoscit. De hoc quoq stul¬
to: psalmista dixit. Dixit insipiens in corde suo: non ẽ d̾s.

Expanded text:
raliter hic vivitur, aliam vitam nullam esse arbitrantur. Hi raliter hic vivitur, aliam vitam nullam esse arbitrantur. Hi in terra radices figunt, quia eo magis praesentibus inhiant, biunt felices hic esse quaerunt, quia post hanc vitam se nihil futuros esse existimant. De numero istorum fuit stultus ille, qui in libro Job, per Eliphaz subsannatur. Vidi, inquit, stultum firma radice et maledixi pulchritudini ejus statim . Stultus est, qui ignorat ad quid factus sit, qui praeter id quod videt nihil esse credit, qui quae sibi mala restant praevidere nescit, atque haec peritura et falsa quaedam bona, quasi semper sint permansura, diligit. Hic aliquando firmiter radicatus esse videtur, dum temporaliter floret, sed sapiens ejus pulchritudini statim maledicit, quia post haec momentanea bona ad quae sit mala rapiendus agnoscit. De hoc quoque stulto Psalmista dicit: Dixit insipiens in corde suo, non est Deus ;
Abbreviated transcription (Latin):
illud. ut agnoscat homo exiliũ suum. & flere discat mala
que tolerat: & inde ẽ quod pꝰ acceptũ donũ grẽ. continuo
mens ad lam̃ta soluit᷑: dolore pascit᷑: flecib delectatur.
& tanto iam inpacientiꝰ mala p̃sentia tolerat. quanto
ardentius e uicino ãmouita. ad bona futura suspirat.
Iam non solũ mundũ deserit sed refugit non solum post¬
ponit sed odit: & que prius timore coacta ea que illicite
possidebat dereliquit.⁊ nunc salubri dolore conpuncta.
etiam his que humanȩ condicionis infirmitas exigit.
necessitatib deseruire ingemiscit: & sicut prus ꝑ timorẽ
ab illicitis mundi actionib se sequestrauit: ita nunc om¬
nẽ mundi speciem. quantũ possibile ẽ in hac adhuc morta¬
litate uiuenti. acogitatione funditus excludit. d radicatiõi¬
Infideles sunt gentes que ignorant dm̃. que ñ
credunt ẽuamgłio xp̃i. Qui p̃ter hanc uitã qua tempo¬

Expanded text:
illud, ut agnoscat homo exsilium suum, et flere discat mala illud, ut agnoscat homo exsilium suum, et flere discat mala quae tolerat. Et inde est, quod post acceptum donum gratiae continuo mens ad lamenta solvitur, dolore pascitur fletibus delectatur, et tanto jam impatientibus mala praesentia tolerat, quanto ardentius e vicino admonita ad bona futura suspirat. Jam non solum mundum deserit, sed fugit, non solum postponit, sed odit, et quae prius timore coacta ea, quae illicite possidebat dereliquit, nunc salubri dolore compuncta etiam iis, quae humanae conditionis infirmitas exigit, necessitatibus inservire ingemiscit. Et sicut prius per timorem ab illicitis mundi actionibus se sequestravit, ita nunc omnem mundi speciem quantum possibile est in hac adhuc mortalitate viventi, a cogitatione funditus excludit. CInfideles sunt gentes, quae ignorant, Deum quae non credunt Evangelio Christi, qui praeter hanc vitam, qua tempo
Abbreviated transcription (Latin):
seminat᷑ ꝑ grãm rigatur: quia timor prius carnalis de¬
lectationis affectũ ab animo p̃eidit: ac de inde grã eundẽ
animũ quasi iam defecatũ ac purũ a¬
Ercio dictum ẽ. ꝑdolorẽ morit᷑. Sicut semina g̃¬
minare ñ possunt. nisi priꝰ in terra conputrescant.
& quodãmͦ moriant᷑: ita nos germ̃ bonũ ꝓferre ñ
possumꝰ. nisi prius ꝑsalubrẽ quendã & uiuificum dolorem
hiue mundo moriam᷑. Holor hic ẽ de p̃sentis uite exilio. Q
bene post ꝑceptionẽ grẽ dolor nascit᷑. quia tunc uere in
quib malis sumꝰ cognoscimꝰ: quando ꝑinfusionẽ diuine
grẽ illuminati. dulcedinẽ sꝑualiũ bonoꝵ aliquatenꝰ degꝰ¬
tare ualemus. Unde salomon dicit. Qui addit scientiam.
addit dolorem. Quiõq enĩ sp̃ualiũ bonorũ dulcedinem ñ
nouerunt. arnał concupiscentie passiones etiam tunc
amant cũ asflgunt: & iccireo grã cor p̃uenit ut excitet

Expanded text:
seminatur, per gratiam rigatur, quia timor primum carnalis deseminatur, per gratiam rigatur, quia timor primum carnalis delectationis affectum ab animo praecidit, ac deinde gratia eumdem animam quasi jam defquod per dolorem moritur. Sicut semina germinare non possunt, nisi prius in terra computrescant, et quodam modo moriantur, ita nos germen bonum proferre non possumus, nisi prius per salubrem quemdam, et vivificum dolorem huic mundo moriamur. Dolor hic est de praesentis vitae exsilio. Et bene post perceptionem gratiae, dolor nascitur, quia tunc vere in quibus malis simus agnoscimus, quando per infusionem divinae gratiae illuminati dulcedinem spiritualium bonorum aliquatenus degustare valemus. Unde Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem . Quincunque enim spiritualium bonorum dulcedinem non noverunt, carnalis concupiscentiae passiones etiam tunc amant cum affligunt, et idcirco gratia cor praevenit ut excitet
Abbreviated transcription (Latin):
eCuO dictum ẽ ꝑ grãm rigatur. Sicut timor
similis est semini: ita grã simił ẽ humori. qui rigat
sem̃ iactũ in terra. & germinare facit. Postquam
enĩ inens hominis quadã ut ita dixerĩ iuolentia adelectatio¬
ne carnali ꝑtimorẽ abstracta fuerit. necesse ẽ ut statim iã¬
aliquid sp̃ualis gaudii pregustare incipiat: ne si omĩno
adelectatione aliena remanserit. quasi semen aridum absq
humore ad germen sapientie conualescere non queat. fit
gͥ diuina grã aspirante. ut cũ animus ꝑfecte acorporeis pas¬
sionib & desideriis terrenis exutus fuerit. quadam statĩ
insolita leticia ꝑfundatur: ut eo amplius amarũ ẽẽ cog¬
noscat qđ deseruit: quo magis dulce sentit ẽẽ quod inu̾e¬
nit. Hec ẽ grã quȩ iactũ in corde hominis ꝑtimorẽ semen
sapientie desuꝑ infusa rigat: quia illas m̃tes int̃ne dulce¬
dinis desiderium thra̾it: quas nullus concupiscentie carnał
affectus foris religauit. Dicat᷑ gͦ de sapientia. Ptimorem

Expanded text:
uod per gratiam rigatur. Sicut enim timor similis est semini, ita gratia similis est humori, qui rigat semen jactam in terram, et germinare facit. Postquam enim mens hominis quadam, ut ita dixerim, violentia a delectatione carnali per timorem abstracta fuerit, necesse est ut statim jaaliquid spiritualis gaudii praegustare incipiat, ne si omnino a delectatione aliena remanserit, quasi semen aridum absque humore ad germen sapientiae convalescere non queat. Fit igitur divina gratia aspirante, ut cum animus perfecte a corporeis passionibus, et desideriis terrenis exutus fuerit, quadam statim insolita laetitia perfundatur, ut eo amplius amarum esse agnoscat quod deseruit, quo magis dulcis sentit esse quod invenit. Haec est gratia, quae jactum in cor hominis per timorem semen sapientiae, desuper insula rigat, quia illas mentes internae dulcedinis desiderium trahit, quas nullus concupiscentiae carnalis affectus foris religavit. Dicatur ergo de sapientia, per timorem
Abbreviated transcription (Latin):
nis. panẽ quippe sodomite ĩmodera¬
te sumetes inscii in tpitudm̃e de¬
meruerũt cõitante superbia ad uri¬
celestib ĩtencliis ex quo modũ nõ
tenuerunt edacitatis. ¶Itẽ ꝓxĩa¬

Expanded text:
. Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem demeruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Uti
Abbreviated transcription (Latin):
bi. hora et mẽsura. ne illicitũ aut
exͣ horã aut ult mẽsuram ad qo¬
dit adã in ꝑadyso et expellit. Extra
horã cc̃edit ionachas et a pr̃e ma¬
ledicit᷑. ppꝰ uo isrł ad sepłcͣ cõcupĩe¬

Expanded text:
 hora, mensura, ne illicitum aut extra horam, vel ultra mensuram aliqdit Adam in paradiso, et expellitur; extra horam Jonathas, et a patre maledicitur ; populus Israel ad sepulcra concupi
Abbreviated transcription (Latin):
cã qͥsq discernat. nã dñ solui
debitũ nõ ncc̃as petit uoluntas
explendi desidĩum suppetit ⁊ tã¬
to gula secretiꝰ in p̃ceps rapit
qnͣto sb̾ honesto noĩe ncc̃itatis
explende se ꝯtegit ¶Hugo ꝑ¬
esum pͥmi ꝑentis culpa sũpsit ĩ
sũ ita et nos arream᷑ ab ĩgressu.

Expanded text:
 quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas expleri desiderium suppetit; et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. esum primi parentis culpa sumpsit iniexpulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu.
Abbreviated transcription (Latin):
ut noᷤ amare p̃ci ꝑim᷑ restat ut sic
eoꝵ errorib ut et nrĩs uitiis ira¬
scam᷑ Ec hac ꝑ salomonẽ dicitur.
Melioi est ira risu qr sic̃ per tristiͥ
ultꝰ corrigit᷑ aĩmꝰ deliqñtis ita¬

Expanded text:
ut nos amare praecipimur, restat, ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delin
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui matutinã sacre resͤ¬
rectõnis tue auditã fecisti
iocunditate. cũ ex ĩferno rediens
replesti t̾ram gaudiis quã reli¬
queras in obscuris. iogam poten¬
tie tue ĩ effabilẽ maiestatem
ut sicut tũc caterũa apostolicã
gaud̾e. sacra fecisti ĩ anastasi:
ita ñc eccłiam tuã miscdi̾am ex¬
pansis manibz flagitante splẽ¬
dore celestis uibaus illustrare
digneris. Qui cũ. Psalmꝰ delꝰ¬

Expanded text:
Deus qui matutinam sacrae resurrectionis tuae auditam fecisti jucunditatem, cum ex inferno rediens, replesti terram gaudiis, quam reliqueras in obscuris: rogamus potentiae tuae ineffabilem majestatem, ut sicut tunc catervam apostolicam gaudere sacra fecisti in anastasi, ita hanc Ecclesiam, tuam misericordiam expansis manibus flagitantem, splendore coelestis jubaris illustrare digneris. Qui cum Patre e
Abbreviated transcription (Latin):
clificator celestis i hrłm d̃s qui
multitudiñe stellaꝵ cõcludis
numero: et nominatim singłas
uocas. sana q̃s cõtritos corde dis¬
persos congrega: atq nos ĩnunie¬
rabili sapientia tua locupleta.¬

Expanded text:
Aedificator coelestis Hierusalem Deus, qui multitudinem stellarum et concludis numero, et nominatim singulas vocas: sana, quaesumus, contritos corde, dispersos congrega, atque nos in innumerabili sapientia tua locupleta
Abbreviated transcription (Latin):
uauitatis eximie deus qũe¬
omis ppłs pro dulcedinis be
onis errore tuzs uoluntatib cõ¬
nectamur. Per. Psalmꝰ del
Ionfitemini dño qm̃ bonus:

Expanded text:
Suavitas eximia Deus, que pro dulcedinis benonis errore, tuis voluntatibus connectamur. Per. PSALMUS. Confitemini Domino quoniam bonus:
Abbreviated transcription (Latin):
onforta q̃s clñe portas eccł̃ie
Itue et pone t̾mmis eiꝰ pacẽ:
eiq acdipem spiritalis tritici dig¬
nant̾ adtribue. Per. Ps dauid.
Laudate clmn de telis: laudate.

Expanded text:
Conforta, Domine, portas Ecclesiae tuae, et pone terminis ejus pacem, eique adipem spiritalis tritici dignanter attribue. Per. PSALMUS. Laudate Dominum de coelis: laudate
Abbreviated transcription (Latin):
xpectatio tuoꝵ unita famu¬
loꝵ deus. que uenturũ in
mũdum. caput principalis libͥ¬
edocuit insere p̃amꝰ legẽ tuã in
medio cordis nr̃i ut tuas iusti¬
cias nuntiantes ab ĩminenti¬
b periculis eiuam᷑. Per. Ps.¬

Expanded text:
Exspectatio tuorum unica famulorum Deus, quem venturam in mundum caput libri principalis edocuit, insere, precamur, legem tuam in medio cordis nostri, ut tuas justitias nuntiantes, ab imminentibus periculis eruamur.
Abbreviated transcription (Latin):
r̃õrum peccaminũ mitis ĩ¬
cdultor deus. qui clignant
ĩsinuas effugere cliem malũ si
nalia delicta clem̃et̾ argius: medi¬
cina aĩe placabilit̾ largiaris. Per

Expanded text:
rorum peccaminum mitis indultor, qui dignanter insinuas effugere diem malum, si nalia delicta clementer arguis, medicinam animae placabiliter largiaris. Per
Abbreviated transcription (Latin):
tuas qͣs ingiter circa no¬
stras exertes inopias p̃cantes ut
dexteram patris in throno nobis
tante miseratõnis et in tellig̾e
et custodire ꝯcedas archanũ. Per

Expanded text:
tuas, quas jugiter circa nostras exerces inopias: precantes, ut dexteram Patris in throno, nobis tantae miserationis et intelligere et custodire concedas arcanum. Per
Abbreviated transcription (Latin):
dirige me Libera me de
asꝑo. a ruina ⁊ demonio
meridiano ut plantatꝰ¬
sim ĩ domo tua sitͤ palma
floreã ⁊ situt cedrꝰ que est
in lybano merear multi¬
plicari in longitudinem
dieꝵ Esto mͥ in refugiũ¬
ds̃ m̃s auxiliũ spei mec¬

Expanded text:
itate; sed libera me de t a ruina, et daemonio meridiano: ut plantatus in domo Domini sicut palma floream, et sicut cedrus, quae est in Libano, merear multiplicari in longitudinem dierum. Esto mihi refugium, et auxilium spei me
Abbreviated transcription (Latin):
qui reuocas errantes. et sa¬
nas penitentes. medelam tribuis
infirmantib gł̾ie coronã perseue¬
rantibz exaucli me miserũ et in¬
dignũ famulũ tuũ per hos psal¬
mos clementiã tuam imploran¬
tẽ. ut quicquid humilit̾ hic oro
te largiente adipisci merear. Per.
uscipe clemens et. Ite or̃o.¬
misericors seus hanc obla¬
tionẽ psalmoꝵ qũã ego peccator
omniũq criminũ reus pro re¬
medio anime mee offero prohis
ĩutroq sexu qui michi ĩ consan¬
guinitate uel familtaritate cõ¬
iuncti sunt. et pro his qui se ĩ me

Expanded text:
qui revocas errantes et salvas poenitentes, medelam tribuis infirmantibus, gloriae coronam perseverantibus: exaudi me miserum et indignum famulum tuum, per hos psalmos clementiam tuam implorantem, ut quidquid humiliter hic oro, te largiente adipisci merear. P.uscipe, clemens et misericors Deus, hanc oblationem psalmorum, quam ego peccator omniumque criminum reus pro remedio animae meae offero, vel pro his in utroque sexu, qui mihi consanguinitate vel familiaritate conjun
Abbreviated transcription (Latin):
palliat. ⁊ leges ꝓst̾nt iniqͣ potestas.
Om̃e lic libitũ sñ pena q̃lib ergo.
pẽnas alt̾iꝰ auis arripit ordĩe sp̃to.
for colubina q̃ simplicitatis amicã
Aut᷑ fetꝰ fouit uẽtos ue uolãdo p̃iuit
Nõ ꝯtẽta suosspoliare laborat amictu: uam¬
Nisos ⁊ falcos mutãtis colligͥ anser.
pẽnas accipitͥs ꝓpͥis ꝙ suꝑligat ałis.
I pẽ etiã pauo galłos̾ subuẽiẽte:
plumas ⁊ pẽnas aqͥle rapiebat xasq.
alis ⁊ caude ꝓpͥe religare studebat.
Neretic̾e uolo y yrõdo sueta uolado:
Ore cibos caꝑe t̾raꝙ sede̾ recusans.
Sat᷑ nichil metuẽs f̾uẽt̾ ⁊ anxia q̃rit .¬
Inuidia desidie lasciuãtis gẽtricis ᷝͥ
S rarocubat ⁊ ñ discͣre cessat¬
Cura neglecti mr̃is dubieq nou̾ce.¬
¶ Et lic hns studiis totũ genꝰalito pꝰ.
cõcors ĩtẽdat spẽtenꝰ ẽ tñ iłi.
Q̾ celis ꝓp̾or soleat uolitaro simultas.

Expanded text:
Palliat et leges prosternit iniqua potestas. Omne licet libitum sine pena. Quelibet ergo Pennas alterius avis arripit ordine spreto. Fonna columbina, que simplicitatis amica Aut fetus fovit ventosve volando preivit, Non contenta suo spoliare laborat amictu Nisos et falcos. Mutantis colligit anser Pennas accipitris propriisque superligat alis. Ipse etiam pavo galloque superveniente Plumas et pennas aquile rapiebat easque Alis et caude proprie religare studebat. Nec reticere volo, quod irundo sueta volando Ore cibos capere terraque sedere recusans Sacra nichil metuens ferventer et anxia querit Invida desidie lascivantis genetricis. Sed quia raro cubat et non discurrere cessatCura neglecti matris dubieque noverce. Et licet his studiis totum genus alitis huius Concors intendat, specietenus est tamen illi, Que celis propior soleat volitare, simultas,