comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate apꝓbatec mendacia : responder&ur autẽ ille
quidem eẽ ꝓficientium: que heobent secundũ hanc qualecũ¬
q: officium miseri cordiae : sedurq: ad eo eẽ omne menda¬
ciũ malũ & ꝑfectis atq sper&alib: animis omnimodo fugi¬
endũ ut nec ipsis ꝓficientib: assiduitas ei ꝑmittenda sit : Dictũ
est enim iam de obste incib: aegeptiis: quod de indole ad me¬
lius ꝓficiendi mentes approbatae sunt : q non nullus grec¬
dur est ad diligendã uerarm ac sempitesnum salutem Cũ quisq
misericorditer Qcm ꝓalicuiur quamuis mostecli salute
mentit᷑ : Item quod scriptum est ꝑ de somner quiloqͣuntur
mendaciũ. Aiusdicit ullũ hic excceptum eẽ mendaciũ sed
omne dam natum : itec dicit. itec uero sed quiloquitur ex corde men¬
dacium : secundũ su periorem disputationem : Nam ueritectemlo¬
quitur in corde quio dit mentiendi neces sitatem: Quam poenã

Expanded text:
auctoritate adprobata mendacia, responderetur autem illa auctoritate adprobata mendacia, responderetur autem illa quidem esse proficientium. quae habent secundum hanc uitam qualecumque officium misericordiae, sed usque adeo esse omne mendacium malum et perfectis atque spiritalibus animis omni modo fugiendum,. ut nec ipsis proficientibus assiduitas eius permittenda sit. dictum est enim iam de obstetricibus Aegyptiis, quod de indole ad melius proficiendi mentientes adprobatae sunt, quia nonnullus gradus est ad diligendam ueram ac sempiternam salutem, cum quisque misericorditer etiam pro alicuius quamuis mortali salute mentitur. Item quod scriptum est: perdes omnes, qui loquuntur mendacium, alius dicit nullum hic exceptum esse mendacium, sed omne damnatum. alius dicit: ita uero, sed qui loquuntur ex corde mendacium secundum superiorem disputationem; nam ueritatem loquitur in corde, qui odit mentiendi necessitatem, quam poenam
Abbreviated transcription (Latin):
pi&atis & religionis: quo sceleratius quid facile inueniar. ñ
ut non inuitus euadendis maioris mali causa. sed uolens libens¬
q mentiatur Itec cũ triasint quae in hac sententico possint
intellegi. Aut omne mendaciũ. Nonsolũ mentiri noli sed
nec uelle mentiris autnoli uelle seduel inuitus mentire cũ
fugiendũ est aliquid grauius. Autnoli omne. utexceptis ali¬
quib mendaciis c&era ꝑmittantur : Unũ hic ꝓhis quibus
mentiri nũ quec̃ plac& duo ꝓhis. Qui aliquhdo putant eẽ men¬
tiendũ inueniuntur : sed tamen quod sequitur : Assiduitseñĩ
eiꝰ non ꝓfici& adbonũ : Nescio utrũ possit primaeharum
trium sententiae suffrageri: nisi foste ita aut ꝑfectorũ
p̃ceptum sit omnino num quã Nonsolum mentiri sed uel
uelle mentiri : Assidutas uero mentiendi: nec ꝓficientibus
ꝑinittatur: Tam quam si cũ prȩciper &ur numquã pror
contreo dicer&ur exemplis. quod aliqua sunt &icc̃ magnec

Expanded text:
pietatis et religionis: quo sceleratius quid facile inuenias non pietatis et religionis: quo sceleratius quid facile inuenias non ut non inuitus euadendi maioris mali causa, sed uolens libensque mentiatur. ita cum tria sint, quae in hac sententia possint intellegi, aut: omne mendacium non solum mentiri noli, sed nec uelle mentiri, aut: noli uelle, sed uel inuitus mentire, cum fugiendum est aliquid grauius, aut: noli omne, ut exceptis aliquibus mendaciis cetera permittantur, unum hic pro his, quibus mentiri numquam placet, duo pro illis, qui aliquando putant esse mentiendum, inueniuntur. sed tamen quod sequitur: assiduitas enim eius non proficiet ad bonum, nescio utrum possit primae harum trium sententiae suffragari; nisi forte ita ut perfectorum praeceptum sit omnino numquam non solum mentiri, sed uel uelle mentiri, assiduitas uero mentiendi nec proficientibus permittatur. tamquam si, cum praeciperetur numquam prorscontradiceretur exemplis, quod aliqua sunt etiam magna
Abbreviated transcription (Latin):
mnaxime quȩ ꝑtinent ad doctrinã religionis : A quibdã uero
non sit ore corporis abstinendũ si maioris mali euitandi causa
exigit. Ore autem cordis ab omni mendacio penitus abstiner
debeamus: ubi o post& intellegi quod dictũ ÷ noli uelle : Vo¬
luntis quippe ipsa quasi õrs cordis accipitur. Uit non ꝑtineat
ad õs cordis cũ maius malum cauenter mentir inuiti:
Est &testius intellectus quosic accipias: noli omne ut exceptis
aliquib: mendaciis mentiri sȩ tesinat Tam quam sidicer&:
noli uelle credere omni homini. utiq umñulli creder&ur
moner & sed ut non omnib: : Aliquib: autẽ creder&ur: &id
quod sequitur. Assiduitas enim eius non ꝓfici& adbonum
ite sonat. quasi non amendacio sed ab assduo mendacio.
Idest a consu&udine atq amore mentiendi ꝓhibere uideat᷑.
quo ꝓfecto delabatur quisquis uel omni mendacio putaue¬
rit abutendum: Itcc enĩ nec illud cauebit qđ ÷ indoe trinco

Expanded text:
maxime, quae pertinent ad doctrinam religionis, a quibusdam uero maxime, quae pertinent ad doctrinam religionis, a quibusdam uero non sit ore corporis abstinendum, si maioris mali euitandi causa exigit, ore autem cordis ab omni mendacio penitus abstinere debeamus. ubi oportet intellegi quod dictum est: noli uelle; uoluntas quippe ipsa quasi os cordis accipitur, ut non pertineat ad os cordis, cum maius malum cauentes mentimur inuiti. est et tertius intellectus, quo sic accipias: noli omne, ut exceptis aliquibus mendaciis mentiri te sinat. tamquam si diceret: noli uelle credere omni homini, non utique ut nulli crederetur, moneret, sed ut non omnibus, aliquibus autem crederetur. et id, quod sequitur: assiduitas enim eius non proficiet ad bonum, ita sonat, quasi non a mendacio, sed ab assiduo mendacio, id est a consuetudine atque amore mentiendi prohibere uideatur. quo profecto delabatur, quisquis uel omni mendacio putauerit abutendum — ita enim nec illud cauebit, quod fit in doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
fingit in aliquem sed &iã tacitus talem uult credi quod ÷
utiꝗ ore cordis d&rahere a uod dicit obscurũ & occultũ
dõ eẽ nom posse: Nam quod alio loco scriptũ ÷ Noli uelle
mentiri omne mendaciũ Non ad hoc uolunt ualere. ut
nullo mendacio quisq mentiatur : Itaq cũ alius dixerit ex
isto scripture testimonio usq: ad eo generalit omne monrdaci¬
um eẽd&estandũ : Vit &icc̃ siquis mentiri uelit : &iã si non mei¬
tiatur iam uoluntas ipsa damnanda sit: Atq ad hoc int̃prȩ¬
t&ur quod non dictũ est Noli mentiri omne mendaciũ.
sed noli uelle mentiri omne mendacium : Vt non solum
mentiri: sed nec uelle mentiri quisꝗ audeat ullo mendacio: dic̃ ali¬
us: immo quod ait noli uelle mentiri omne mendaciũ. Deore
condis exterminandũ Atq alienandũ eẽ mendaciũ uoluit:
ut aquib: dã mendaciis ore corporis abstinendũ sit. sicut illa s:

Expanded text:
fingit in aliquem, sed etiam tacitus talem uult credi — quod est fingit in aliquem, sed etiam tacitus talem uult credi — quod est utique ore cordis detrahere — quod dicit obscurum et occultum deo esse non posse. Nam quod alio loco scriptum est: noli uelle mentiri omne mendacium, non ad hoc uolunt ualere, ut nullo mendacio quisque mentiatur. itaque cum alius dixerit ex isto scripturae testimonio usque adeo generaliter omne mendacium esse detestandum, ut etiam, si quis mentiri uelit, etiamsi non mentiatur, iam uoluntas ipsa damnanda sit, atque ad hoc interpretetur, quod non dictum est: noli mentiri omne mendacium, sed: noli uelle mentiri omne mendacium, ut non solum mentiri, sed nec uelle mentiri quisque audeat ullo mendacio, dicit alius: immo quod ait: noli uelle mentiri omne mendacium, de ore cordis exterminandum atque alienandum esse mendacium uoluit, ut a quibusdam mendaciis ore corporis abstinendum sit, sicut illa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
positũ cũ ait quaȩ ꝓcedunt de ore decorde excunt : Nã & fur¬
tũ cũ possit. & sȩpeitu fiat insilentio corporalis uocis atq
oris ꝑp&rari dementis simũ est sic intellegere iut tunc
putemi quẽ quã peccato fusti contaminari: cũ id fat&ur
aut indicat. Cũ autem id tacite cõmittit. in coinquinatũ arbi¬
trari : atuero si ad õs cordis quod dictũ est referami. Nihil
omnino peccati tacite cõmitti potest Non enĩ cõmittit᷑.
nisi ex ore illo interiore ꝓcedat : si autem quȩritur de quo
ore dixerit. os autem qđ mentit᷑ occidit animã. Itaquȩ¬
ri pot est de quo mendacio: lud &ur enim de illo ꝓpri edi¬
cere a uo cuiquam decrahat᷑: Ait enĩ : Abstin&e ergo uos
a murmuratione quaenihil prodest & ad & ractione par¬
cite linguae: fit autem istac d&ractio ꝑ maliuolentiã
cũ quisq: non solum ore ac uoce corporis ꝓfest qđ con¬

Expanded text:
positum, cum ait: quae procedunt de ore, de corde exeunt. nam et furpositum, cum ait: quae procedunt de ore, de corde exeunt. nam et furtum, cum possit, et saepe ita fiat, in silentio corporalis uocis atque oris perpetrari, dementissimum est sic intellegere, ut tunc putemus quemquam peccato furti contaminari, cum id fatetur aut indicat, cum autem id tacite committit, incoinquinatum arbitrari. at uero si ad os cordis quod dictum est referamus, nihil omnino peccati tacite committi potest; non enim committitur, nisi ex ore illo interiore procedat. Sicut autem quaeritur de quo ore dixerit: os autem, quod mentitur, occidit animam, ita quaeri potest, de quo mendacio. uidetur enim de illo proprie dicere, quo cuiquam detrahitur. ait enim: abstinete ergo uos a murmuratione, quae nihil prodest, et a detractione parcite linguae. fit autem ista detractatio per maliuolentiam, cum quisque non solum ore ac uoce corporis profert, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
citate a iuõ responsũ obscurũ inuacuũ nonibit: Osautem
quod mentitur occidit animam: Nid&ur ergo his mi¬
nariꝰ qui obscurũ putant. & secr&ũ eẽ quod corde agi¬
tant atq uersant : Tã uerd̾ clarũ ostendere uoluit hoc eẽ
aurib: dĩ Ait&iã tu multũ eum appellauerit: Mani feste
&ũ in euangelio inuenimꝑ os̃cordis ut unoloco & corpo¬
ris & cordis os dñi commemorasre inueniatur ubi ait
adhuc &uos sine intellectu estir : non intellegitis. qr omi¬
ne quod inos intraet inuentrem uadit & in secer sum
emittitur : Quae autem ꝓcedunt deore decorde exeunt : &eco
coinquinant hominem : Decorde eni. exeunt cogitationes ma¬
lae homicidia adulteria. fornicationes. fusta. falsa testimo¬
nia blasphemiae: Haec sunt quae co in quinant hominem : Hic
deore ꝓcedunt : Nisi foste tunc quisq non co inquitat᷑ cũ edit
aliquid inmundũ : Coinquinatur autem cum id ẽuomit qđ si
absurdissimũ ÷ pestat ut õs cordis intellegamꝑ adnõ ex¬

Expanded text:
quoniam responsum obscurum in uacuum non ibit, os autem, quod mentitur, occidit animam. uidetur ergo his minari, qui obscurum putant et secretum esse, quod corde agitant atque uersant; tam uero clarum ostendere uoluit hoc esse auribus dei, ut etiam tumultum eum appellauerit. Manifeste etiam in euangelio inuenimus os cordis, ut uno loco et corporis et cordis os dominus commemorasse inueniatur, ubi ait: adhuc et uos sine intellectu estis? non intellegitis, quia omne quod in os intrat, in uentrem uadit et in secessum emittitur? quae autem procedunt de ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem. de corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. haec sunt quae coinquinant hominem. hic sde ore procedat? nisi forte tunc quisque non coinquinatur, cum edit aliquid inmundum, coinquinatur autem, cum id euomit. quod si absurdissimum est, restat, ut os cordis intellegamus a domino ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qe si ergec illum faciendum est. deba &ico ipse conuersur
facere erga alios : atq: itec non adbonos sed ad malor mo¬
res conuertitur : cũ hoc ei preb& imiteendum conuerso
quod ei prestitu ÷ conuestendo : Neq septimo genere
mentiendũ ÷. Nonenim cuiur quem commoditar aut
salus temporalis ꝑficiendue fidei pferendect : nec n qͥs¬
ueom in reot efactis nostristam male mou&ur : Vt fi¬
et duiec animo deerior longeq: api&ate remotior ꝓpt̃ea
Sienu efaeta deserenda sunt : cumid nobis ꝑ cipux re¬
nondũ sit quo uocare atq in uteore debemus: quor sic̃
nor stlioi s dlemur: fostirsi moque a nimobibenda est
apostoliea illcc rendentico. Aluir quidem sumil õdor dite

Expanded text:
quia, si erga illum faciendum est, debet etiam iquia, si erga illum faciendum est, debet etiam ifacere erga alios, atque ita non ad bonos, sed ad malos mores conuertitur, cum hoc ei praebetur imitandum conuerso, quod ei praestitum est conuertendo. neque septimo genere mentiendum est; non enim cuiusquam commoditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec, si quisquam in recte factis nostris tam male mouetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior, propterea recte facta deserenda sunt, cum id nobis praecipue tenendum sit, quo uocare atque inuitare debemus quos sicut nosmet ipsos diligimus, fortissimoque animo bibenda est apostolica illa sententia: aliis quidem odor uitae
Abbreviated transcription (Latin):
te cumeis libercondis ager& acsi ipse in eo malo ess&
a quo illos sanare cupiebat: Nonestigitur menti¬
endum indoc trinac pi&cetis : magnũ eni scdus ÷ & pri¬
mum genus deecbilis mendacii : Non ÷ mentiendum
secundo genere : qr nulli faciendo est in iurico: Noni:¬
mentiendum testio genere : qr nulli cum alteriur in iu¬
rico consulendum est: Nõfi ÷ mentiendum quee sto
genere. ꝓpter mendacii libidinem quae perseipstem uiti¬
osa est: Nonest mentiendũ quinto genere : quioc nec ip¬
scc ueritees fine placendi hominib: enuntian doc ÷ : quan¬
tõminus mendacium quod ꝑseipsum: qr mendacium ÷¬
utiq turpeest : Non est mentiendũ sexto genere : ne
q: enim recte &icc̃ testimomi uerites: ꝓcuius quac tempora¬
li commodõ salute corrumpitur : Adsempiter nacm uero s¬
lutem Nullus decendus ÷ opitulante mendacio : Nonenim
malis conuestentiũ morib: ad bonor mores conuestendur

Expanded text:
te cum eis liberandis ageret, ac si ipse in eo malo esset, te cum eis liberandis ageret, ac si ipse in eo malo esset, a quo illos sanare cupiebat. non est igitur mentiendum in doctrina pietatis; magnum enim scelus est et primum genus detestabilis mendacii. non est mentiendum secundo genere, qmentiendum in tertio genere, quia nulli cum alterius injuria consulendum est. Non est mentiendum in quarto genere propter mendacii libidinem quae per seipsam vitiosa est. Non est mentiendum in quinto genere, quia si nec ipsa veritas cupiditate placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium est quod per seipsum, quia mendacium utique tque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuiusquam temporali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducendus est opitulante mendacio; non enim malis conuertentium moribus ad bonos mores conuertendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
potest. quid ꝓ quo sit contemnendũ quis non uidecet. cũ
uidecet quid cui sit p̃ponendũ : Animus corporis. an
corpus animo animi castitecs pudicitiae corporis: anpu¬
dicitic corporis castitatranimi &quid magis in pecca¬
tis cauendũ pmissio factec alieni : an cõmisso factitur
eluc& itecq discursis omnib: Nihil aliud illa testimonia
soripturecrũ monere: Nisi nũ quam eẽ omnino menti¬
endũ: quaondo quidem nec ulla exempla mendaciorũ
imitatione dignac in morib: factirq: scorũ inueniantur :
quod ad eas attin& scripturcer : quac ad nullc̃ figuratam
significationem referuntur : sicuti sunt gȩstae in actib
apostolorũ : Nccm dñi omnicc in euangelio quaeimperi¬
tiorib mendacic uidentur. figuratece significatio¬
nes sunt : & quod ait apostolus omnib: omnia facta sum
ut omnes lucri facerem : Non eum mentiendo sed com¬
patiendo fecirse recte intellegitur: Uit tanteo castita¬

Expanded text:
potest, quid pro quo sit contemnendum quis non uideat? cum potest, quid pro quo sit contemnendum quis non uideat? cum uideat, quid cui sit praeponendum, animus corpori an corpus animo, animi castitas pudicitiae corporis, an pudicitia corporis castitati animi, et quid magis in peccatis cauendum, permissio facti alieni. an commissio facti tui. Elucet itaque discussis omnibus nihil aliud illa testimonia scripturarum monere nisi numquam esse omnino mentiendum, quandoquidem nec ulla exempla mendaciorum imitatione digna in moribus factisque sanctorum inueniantur, quod ad eas adtinet scripturas, quae ad nullam figuratam significationem referuntur, sicuti sunt res gestae in Actibus apostolorum. nam domini omnia in euangelio, quae inperitioribus mendacia uidentur, figuratae significationes sunt. et quod ait apostolus: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, non eum mentiendo, sed conpatiendo fecisse recte intellegitur, ut tanta carita
Abbreviated transcription (Latin):
icem pudicitiae corporir ꝑfectem fidem ante ponere :
Est enim animi castitcer amor ordinatus Non subdenr maio¬
rec minorib: Minur est autem quid quid in corpore qucom
nuid quid inanimo uiolari potest : Ceste enim cũ ꝓpudieitice
corporedi quisq mentitur : uid& quidem corrum pendi
corporisuo: pon sucẽ sed aliencem imminere libi dinem ca¬
u& ta men peradltem ꝑ mittendo sit pasticepr ꝑmissio
ueno ubi pusi inccnimo est eteom corporclir ergo pudi¬
citieo corrumpi nisi inamimo Nom potest: quo non consen¬
uente ueq ꝑmittente : nullo modo rectedicitur uiolec¬
r pudienice corporcelis quid quid incorpore fuerit
alienec libidine ꝑ peratur̃ : linde colligitur multo ma¬
gis animi castitaetem serueondec ẽẽ in animo. in quo tutela ÷
pudicitiae corporclis: quecm obrem quod in nobis ÷ utrũ¬
que scis morib: & conuersectione muniendũ ÷ : atq sepien¬
dum nealiunde uiol&ur : Cum autem utrumq non

Expanded text:
iam pudicitiae corporis perfectam fidem anteponere. iam pudicitiae corporis perfectam fidem anteponere. est enim animi castitas amor ordinatus non subdens maiora minoribus. minus est autem, quidquid in corpore quam quidquid in animo uiolari potest. certe enim cum pro pudicitia corporali quisque mentitur, uidet quidem corrumpendo corpori suo non suam, sed alienam inminere libidinem, cauet tamen, ne saltem permittendo sit particeps. permissio uero illa ubi nisi in animo est? etiam corporalis ergo pudicitia corrumpi nisi in animo non potest: quo non consentiente neque permittente nullo modo recte dicitur uiolari pudicitia corporalis, quidquid in corpore fuerit aliena libidine perpetratum. unde colligitur multo magis animi castitatem seruandam esse in animo, in quo tutela est pudicitiae corporalis. quamobrem quod in nobis est, utrumque sanctis moribus et conuersatione muniendum est atque sepiendum, ne aliunde uioletur. cum autem utrumque non
Abbreviated transcription (Latin):
quacmerrare dicer&ur : Et si hoc suis omnib: talib: rebur
recte ante ferr& plurisq: pender& recte &icã temporalib:
reb: aliorum hominũ : quos in nocentia. beniuolentic que succ
seruare atq: adiuuare deber& : a mar& enim ꝑfectec̃fidem
non solum bene credendi ea quae sibi excellent᷑ ac fide dignec
auc toritate dicerentur : sed &icc̃ fideliter enuntiandi: quȩ
ipse dicende iudicar& ac dicer&: fideseniꝰ appellata est
in latinec linguec exeo qr fit quod dicitur : quccm manifes¬
tumest non ex hibere mentientem : quae & siminus uiola¬
tur. cũ itec quisq mentitur liteinullo in cõmodo nullaq
ꝑnicie credatur ad dite &icc̃ intentione uel salutis tuende
ł pudicitiae corporalis: uiolatur tamen &res uiolatur
in animi castitate atq scitate seruaenda : Vnde cogimur
nonopinione hominũ quae plerũq inerrore est : sed ipscoqe
omnib suꝑemin& atq uncc inuictis sima est ueri tecte est¬

Expanded text:
quam errare diceretur et, si hoc suis omnibus talibus rebus quam errare diceretur et, si hoc suis omnibus talibus rebus recte anteferret plurisque penderet. recte etiam temporalibus rebus aliorum hominum, quos innocentia beniuolentiaque sua seruare atque adiuuare deberet. amaret enim perfectam fidem non solum bene credendi ea. quae sibi excellenti et fide digna auctoritate dicerentur, sed etiam fideliter enuntiandi, quae ipse dicenda iudicaret ac diceret. fides enim appellata est in latina lingua ex eo, quia fit quod dicitur: quam manifestum est non exhibere mentientem. quae etsi minus uiolatur, cum ita quisque mentitur, ut ei nullo incommodo nullaque pernicie credatur addita etiam intentione uel salutis tuendae uel pudicitiae corporalis, uiolatur tamen, et res uiolatur in animi castitate atque sanctitate seruanda. unde cogimur non opinione hominum, quae plerumque in errore est, sed ipsa quae omnibus supereminet atque una inuictissima est ueritate et
Abbreviated transcription (Latin):
tem : propterec & haec quae ꝑmendaciũ corrumpipos¬
test: maxime in corruptec seruanda est: uitsiquid in illeo
castitate animi fuerit uiolatum habeat unde repar&ur:
Corrupte eni auetoritate doctrine Mullus aut cursur aui
recursur eẽ ad castitatem animi potest: Conficit᷑ etto
ex his omnib: haec sententia sut mendaciũ quod non uiolat
doc trinam pi&atis. Neq ipscm pi&atemi neq: in nocentiã
Neq beniuolentia pudicitico corporis ammit tendũsi
Et tamen siquis quã poner & sibi sic amandae ueritatemihñ
tantum quȩ in contemplcndo est. sed & inuerũ enuntian¬
do. quod in suo quoq: rerũ genere uerũ est : & non alt̃
ꝓferendam ore corporis sententicẽ quam in animo con¬
ceptec atq conspectec est ut fidei ueridicam pulchritu¬
dinem non solum auro & asgento & gemmis: & amoenis
prȩdus atq: ipsi uniuersae temporecli uite omniq: cor¬
poris boni prȩponer& : Ne seiutrum sapienter aquo¬

Expanded text:
tem, propterea et haec, quae per mendacium corrumpi potem, propterea et haec, quae per mendacium corrumpi potest, maxime incorrupta seruanda est, ut, si quid in illa castitate animi fuerit uiolatum, habeat unde reparetur. corrupta enim auctoritate doctrinae nullus aut cursus aut recursus esse ad castitatem animi potest. Conficitur ergo ex his omnibus haec sententia, ut mendacium, quod non uiolat doctrinam pietatis neque ipsam pietatem neque innocentiam neque beniuolentiam, pro pudicitia corporis admittendum sit. et tamen, si quisquam proponeret sibi sic amandam ueritatem, non tantum quae in contemplando est, sed etiam in uero enuntiando, quod in suo quoque rerum genere uerum est, et non aliter proferendam ore corporis sententiam, quam in animo concepta atque conspecta est, ut fidei ueridicam pulchritudinem non solum auro et argento et gemmis et amoenis praediis, sed et ipsi uniuersae temporali uitae omnique corporis bono praeponeret, nescio utrum sapienter a quo
Abbreviated transcription (Latin):
plicatus ÷. aliquec delectatione tangatur: si autem hoc ñ
potest: uel mentis in non consentiendo castitcor conserue
tur. Custodienda ÷ autem inanimi castitecte quod ad di¬
lectionem ꝓximi ꝑtin& in nocentico &beneuolentico:
quod autem ad di pi&ces : In nocentua est quec nulli nocemi:
pi&as quacol¬
mus dm̃ : Veritas uitem doctrinȩ religionis atque pi&co¬
tis. non nisi mendacio uiolatur: cũ ipsec summa atq: intimec
ueritas cuius estistadoctrina nullo modo porsit uio lari:
ad quoc ꝑuenire aquem in illa omnimodo manerere que
paenitur inhȩrere non licebit quisi cũ corruptibile hoc in¬
duerit in corruptionem & mostelehoe induerit immor¬
teclitatem : sed qr omnis in hac uita pi&as exercitatio est
quec in illemtenditur Cui exercitationi ducatũ prȩb&
ista doctrine : quaehumanis uerbis & corpore eorũ sacra¬
mentorũ signaculisipscom insinuat atq intimat uerita¬

Expanded text:
plicatus est, aliqua delectatione tangatur; si autem hoc non plicatus est, aliqua delectatione tangatur; si autem hoc non potest, uel mentis in non consetur. Custodienda est autem in animi castitate, quod ad dilectionem proximi pertinet, innocentia et benevolentia: quod autem ad Dei, pietas. Innocentia est, qua nulli nocemus; pietas, qua colimus deum. ueritas autem doctrinae, religionis atque pietatis nonnisi mendacio uiolatur, cum ipsa summa atque intima ueritas, cuius est ista doctrina, nullo modo possit uiolari: ad quam peruenire atque in illa omni modo manere eique penitus inhaerere non licebit, nisi cum corruptibile hoc induerit incorruptio nem et mortale hoc induerit inmortalitatem. sed quia omnis in hac uita pietas exercitatio est, qua in illam tenditur, cui exercitationi ducatum praebet ista doctrina, quae humanis uerbis et corporeorum sacramentorum signaculis ipsam insinuat atque intimat uerita
Abbreviated transcription (Latin):
mittente anico nemo uiolat : Quic quid enim nobis inui¬
tis nullcõq: tribuentib: potestoctem : maiore ui conti¬
git in nostra corpore Nulloq impudicitia ÷: sed ꝑ mitten¬
di potest eẽ aliquacratio : & onsentiendi autem nulle:
Tunc enim cansentimus cũ apꝓbaomus & uolumus ꝑmit¬
timus autem &iã non uolentes : euitendae alicuius inaioris
turpitudinis gratico: Consensio sane adimpudicitiam cor¬
porcolem : &icem casti tetem animi uiolat : Nnimi quippe
castitas est in bonc uoluntecte & sincera dilectione ⁊ uae
non corrumpitur : nisicũ amamus atq: app&imus: quod nop¬
amandum atq: appeiendũ eẽ uerites doc& : Custodiendoc
÷ ergo sinceriteos dilectionis dĩ & ꝓximiq n hecceni castitas
animi scĩ ficatur & agendũ quib: porsumur uirib: & piec
supplicatione ut cum uolcendec appaitur pudicitico cor¬
poris nõi : Nec ipse animȩ sensur extremur qui carne im¬

Expanded text:
ermittente anima nemo uiolat. quidquid enim nobis inuiermittente anima nemo uiolat. quidquid enim nobis inuitis nullamque tribuentibus potestatem maiore ui contingit in nostro corpore, nulla inpudicitia est. sed permittendi potest esse aliqua ratio, consentiendi autem nulla. tunc enim consentimus, cum adprobamus et uolumus; permittimus autem etiam non uolentes euitandae alicuius maioris turpitudinis gratia. consensio sane ad inpudicitiam corporalem etiam castitatem animi uiolat. animi quippe castitas est in bona uoluntate et sincera dilectione, quae non corrumpitur, nisi cum amamus atque adpetimus, quod amandum atque adpetendum non esse ueritas docet custodienda est ergo sinceritas dilectionis dei et proximi — in hac enim castitas animi sanctificatur — et agendum quibus possumus uiribus et pia supplicatione, ut cum uiolanda adpetitur pudicitia corporis nostri, nec ipse animae sensus extremus, qui carne in
Abbreviated transcription (Latin):
fostiter &lccudabiliter: hoc utiliter & inculpabuliter fa¬
cit : Quae autem scĩtatir religionisq causa seruantur :
Cũ haec uiolare iniuriosi uoluerint &icem peocatis minori¬
b: non taomen iniurus aliorũ : si condicio ꝓponitur &
facultces datur redimendas : & tunc iam illa desinunt
iam eẽ peccata quae ꝓꝓter graiora uiteendec suscipiun¬
tur: sicutenĩ in reb utilib: uelut inpecumario alio ue
aliquo commodo corporali: non uocatur damnũ qđ
propter mauislucrũ acmittitur : sic & in rebus scis
nonuocatur peccatum qđ ad mittitur. ne grauius
dit ne amplius ꝑdatiuoc&ur & hoc peccatum . Dum tamen
suscipiendũ eẽ ut omplius uit&ur. Ita nemodubit& sic̃
nemo dubitat cauendi maioris damni causa patiendũ
eẽ quod minus est : Istecr̃ autem quae scͥitatis causa ser¬
uanda sunt : puditicia corporis. & castitcos animae & ue¬
ritcor doctrinȩ : Pudicitiã corporis non consentiente ac ꝑ¬

Expanded text:
fortiter et laudabiliter, hoc utiliter et inculpabiliter fafortiter et laudabiliter, hoc utiliter et inculpabiliter facit. quae autem sanctitatis religionisque causa seruantur, cum haec uiolare iniuriosi uoluerint, etiam peccatis minoribus, non tamen iniuriis aliorum, si condicio proponitur et facultas datur, redimenda sunt. et tunc iam illa desinunt esse peccata, quae propter grauiora uitanda suscipiuntur. sicut enim in rebus utilibus, uelut in pecunia alioue aliquo commodo corporali, non uocatur damnum, quod propter maius lucrum amittitur, sic et in rebus sanctis non uocatur peccatum, quod, ne grauius od aliquis perdit, ne amplius perdat, uocetur et hoc peccatum, dum tamen suscipiendum esse, ut amplius euitetur, ita nemo dubitet, sicut nemo dubitat cauendi maioris damni causa patiendum esse quod minus est. Ista sunt autem, quae sanctitatis causa seruanda sunt: pudicitia corporis et castitas animae et ueritas doctrinae. pudicitiam corporis non consentiente ac p
Abbreviated transcription (Latin):
pit illũ dr̃: Templum enimdĩ scm̃ est quod estiruos : & omneo
quidem istec peccatec : siue quib: in iuria fit hominib: in ipsiy
uitae huius commodis : siue quib: se i psi homines corrũpunt :¬
& nulli inuito nocent : Om̃a ergo istec peccata: &icc̃ sihuic
temporaliuitae ad aliquam dilectionem uel utilitatem ui¬
dentur consulere : N comnullus aliquid horũ alio ꝓposito
ac fine cõmittit.  Lamen ad illec̃ uitec̃ quȩ sẽpit̃ naest impli¬
catos omnib: modis impediunt: Horũ autem alia sunt quȩ
solor facientes impediunt: alia quae eos &icc̃ in quibus fi¬
unt : nam ille quae utilitatis adhanc uitec ꝑtinentes gra¬
tia seruantur . cũ auferuntur ab iniurioris: illi soli peccant.
& auita a&er nec impediuntur quiea faciunt: non hi qui¬
bus faciunt : Itecq &icc̃ sieaui auferri quisq consen¬
tiat. uel nefaciat aliquid mali. uel ne in his ipsis manis ali¬
quid in cõmodi patiatur : Non solum non peccat. sedillud

Expanded text:
pet illum deus; templum enim dei sanctum est, quod estis uos. Et omnia quidem ista peccata, siue quibus iniuria fit hominibus in ipsis uitae huius commodis siue quibus se ipsi homines corrumpunt et nulli inuito nocent, omnia ergo ista peccata, etiamsi huic temporali uitae ad aliquam delectationem uel utilitatem uidentur consulere — nam nullus aliquid horum alio proposito ac fine committit - tamen ad illam uitam, quae sempiterna est, inplicatos omnibus modis inpediunt. horum autem alia sunt, quae solos facientes inpediunt, alia, quae eos etiam, in quibus fiunt. nam illa, quae utilitatis ad hanc uitam pertinentis gratia seruantur, cum auferuntur ab iniuriosis, illi soli peccant et a uita aeterna inpediuntur, qui ea faciunt, non hi, quibus faciunt. itaque etiamsi ea sibi auferri quisque consentiat, uel ne faciat aliquid mali uel ne in his ipsis maius aliquid incommodi patiatur, non solum non peccat, sed illud
Abbreviated transcription (Latin):
irentũ bonũ inter hominer int̃pellaent. c̃redo quinerciunt quid amer
quid concupis cas: nullus n&ibi est amicorũ quieis amores referat
tuos qec roma nicni nec lucinicnus : mecerte audicent : Ego eloc ma¬
bo ego testabor tedm̃ amoore illi seruire. atq inhȩpere cupere uel¬
lem egote in rurmeum uocare abiꝙ ad quiescere : Nonenĩ timebo
me seductorem tui dicia ciuib: tuis : quo snimiũ amocs & coquibus
nimium ameorir:: NBBRIDITIS AGUSTINO

Expanded text:
qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, quid concupiscas. nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellem ego te in rus meum uocare ibique adquiescere. non enim timebo me seductorem tui dici a ciuibus tuis, quos nimium amas et a quibus nimium amaris. VI. AUGUSTINO
Abbreviated transcription (Latin):
mustamen congres sum istum Atq conspectũtuũ : cũ a nob cor¬
ꝓpter carissimis & facmiliceris simirtius Ab hoc eos sanarime¬
tuis:
si autem tcom potenti animo es ut & agnoscere hunc laqueũ &eo cap¬
tos irridere ualecr nau mignt̃ ãtq: alius : ego quidem quãdiu desiders
absentemi desi derceri meuolo anuigilo tamen quntũ qu eo &nitor &
mhil amem. qđ ab eẽ a meinuitato potest : Quod dum officio commo¬
neo te interim quec hscũq: sis in cbatac tecũ disputationẽ ꝑficiendos
sicurȩ nobis m&ipsis sumt : Nccm ecom cũ alipio per fiCINequaquã sine¬
rem &i com siuell&: nonuult autem. Nonenĩ est humanitatis eius non
mecũ opere decreaitinquem multis porsemus litteris te nobiscum
tenecomus nescio quec neces sitcete fugientem
AGUSTINO NEBRIDIUS
ta ne est micigustine: for titudinem actolerautiam nego tus
ciuium pestcer: Nec dumtib redditur illao &optrcta cersatio quo& e

Expanded text:
mur tamen congressum istum atque conspectum tuum, cum a nobis cormur tamen congressum istum atque conspectum tuum, cum a nobis coroptes carissimis et familiarissimis tuis, ab hoc eos sanare metuis. si autem tam potenti animo es, ut et agnoscere hunc laqueum et eo captos inridere ualeas, ne tu magnus atque alius. ego quidem quamdiu desidero absentem, deside- \' rari me uolo. inuigilo tamen, quantum queo, et nitor, ut nihil amem, quod abesse a me inuito potest. quod dum officio, commoneo te interim, qualiscumque sis, inchoatam tecum disputationem perficiendam, si curae nobismet ipsis sumus. nam eam cum Alypio perfici nequaquam sinerem, etiam si uellet. non uult autem; non enim est humanitatis eius non mecum operam dare, ut in quam multis possemus litteris te nobiscum teneamus nescio qua necessitate fuGUSTINO NEBRIDIUS. Itane est, mi Augustine? fortitudinem ac tolerantiam negotiis ciuium praestas necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
temporalium᷑ ministratio recipiendorũ a cernorũ meritũ
catur qĩ non cõmputatur in uoluat : Ipsius enim ueritatis
ore dictum est : si in alieno fideler non fuistir. uestrũ quis
deebit uobis. laxatisergo curis mutcbiliũ rerumbona
stabilico & cestac quercomus superuolemus terreniso
perib nostrir: Nccm &inmellis copia non frustreo pen¬
neos hab& apicula: nẽcat enim hȩrentem¬
ene in ternos conuenrt ut opinor: omnia
quaecorporeus rensus attingit nepuncto quidem tem¬
poris eodem modo manere posse. sed labii effluere & prȩ¬
sens nihil optinere : Id est ut latine loquar mon eẽ: horũ¬
uerco & diuinc philosophic mon& frenare atii: sopire
ut se toto anumds &iam dum hoc corpꝰ agit. in ecc que semper
eiusdem modis̃ neq peregrino puldiro plac& feratur : at que
aestu& quaecũ itac sint &cũ teuerũ ac simplicẽ. queclis sine ul¬
lac sollicitudine amari potes in sem& ipsac mens ideat : fate¬

Expanded text:
temporalium administratio recipiendorum aeternorum meritum temporalium administratio recipiendorum aeternorum meritum atur, si non, cum ......... putatur, inuoluat. ipsius enim ueritatis ore dictum est: Si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? laxatis ergo curis mutabilium rerum bona stabilia et certa quaeramus, superuolemus terrenis opibus nostris. nam et in mellis copia non frustra pennas habet apicula; necat enim haerentem1. Bene inter nos convenit, ut opinor, omnia quae corporeus sensus attingit, ne puncto quidem temporis eodem modo manere posse, sed labi, effluere et praesens nihil obtinere, id est, ut latine loquar, non esse. Horuuera et diuina philosophia monet frenare atque sopire, ut se toto animus, etiam dum hoc corpus agit, in ea, quae semper eiusdem modi sunt neque peregrino pulchro placent, feratur atque aestuet. quae cum ita sint et cum te uerum ac simplicem, qualis sine ulla sollicitudine amari potes, in semet ipsa mens uideat, fate
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi neces sitectis mit tas p&o: scripsi quidam decatho
lica religione quantum dns daredignatus ÷. Quod tibi uolo
ante aduentum meũ mittere sichartec interim nonde sit
Tolerabis enĩ qualem cũq: seripturcõ &cofficinac maiori ni
de codicib praer libros deoratore totum mihi excidit:
sed nihil amplius rescribere potui. qucom ut ipse sumerer¬
quor liber& & nunc in eccdem maneo sententico: absenr
einim quid plus facicem non inuenio gratirnmũ miħi est.
quod inultime epistoleo mepasticipem domesticitiui gau¬
du farere uoluisti: sed mene salir placidi uultam fluctus
paui ẽor ignorare iuberiquecm quaem neo me iubeces nec
ipre ignores: quare si ad melius cogitrendũ quies aliquas
dateo ÷ Ntere diuino beneficio: Nec enim nobis debemus cũ
istec ꝓueniunt sed illis ꝑquor ꝓueniunt gratulcori. Quõ iusta &
officiosec & ꝓsuo genere pacatior atq tranquillior rerũ

Expanded text:
huius modi necessitates mittas peto. scripsi quihuius modi necessitates mittas peto. scripsi quilica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, ququos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. absens enim quid plus faciam, non inuenio. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistula me participem domestici tui gaudii facere uoluisti. sed Mene salis placidi uultum fluctusque quietos ignorare iubes? quamquam nec me iubeas nec ipse ignores. quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere diuino beneficio. nec enim nobis debemus, cum ista proueniunt, sed illis, per quos proueniunt, gratulari, quoniam iusta et officiosa et pro suo genere pacatior atque tranquillior rerum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊poncm ut nec ohror intuoc prudentice. Niec inamiei¬
tia rimulatio cader epornt : Illud magir p&o diligenti¬
us consideros mihi quere peribas aitrum approbes
quod in extremo testii libri suspiciosius fosteosse quã
cestius. utilius tamen ut arbitror qucomino redibilius puta¬
ui credenduequidem quo modo sehabent illȩ litterȩ. Non tam
me delectat ut scribis quod achademicor uicerim. scribes
enim hoc amnantius foste quam ueriur. Qucm quod mihi ab¬
ruperim odio sisrimũ r&inaculum : quo ãphilosophiae ubere
desperatione ueri qđ est animi pabulum refrenabcor:¬
onhec ȩpistola sic inopiaam chartȩ hadi¬
cat ait membranar saltem abundecre testãtur:
Tabellcs eburnear quas habeo abunculotuo cumlit teris
misi : Tuenim huic pelliculȩ facilius ignorces qr differri
Non potuit quod ei scripsi : & tibi non scribere &icm ineptis¬
simum existimaui: sed tecbellas si que ibi nostre sunt. ppt̃

Expanded text:
ponam, ut nec error in tua prudentia nec in amiciponam, ut nec error in tua prudentia nec in amicitia simulatio cadere possit, illud magis peto diligentius consideres mihique rescribas, utrum adprobes, quod in extremo tertii libri suspiciosius fortasse quam certius, utilius tamen, ut arbitror, quam incredibilius putaui credendum. equidem, quoquo modo se habent illae litterae, non tam me delectat, ut scribis, quod Academicos uicerim — scribis enim hoc amantius forte quam uerius —, quam quod mihi abruperim odiosissimum retinaculum, quo a philosophiae ubere desperatione ueri, quod est animi pabulum, refrenabarNon haec epistula sic inopiam chartae indicat, ut membranas saltem abundare testetur? tabellas eburneas, quas habeo, auunculo tuo cum litteris misi. tu enim huic pelliculae facilius ignosces, quia differri non potuit, quod ei scripsi, et tibi non scribere etiam ineptissimum existimaui. sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter
Abbreviated transcription (Latin):
sum tenere crediderat tanto constantius atq cautius
aliud quȩ rebaot . quanto & in morib: erat maior industria.
& in natura rerũ atq animorũ altissima &implicatis¬
sima latere ueritas sentiebatur : Tantã porro nunc fu¬
gec laboris & incuriabonarum astium utsimul atq
sonuerit acutirsimis philo sophis eẽ ui sum nihil porse
comprehendi dimittant mentes & in a ernũ obducant :
Non enim audent iiuaciores seillis credere. ut sibi appa¬
reat quod tanto studio ingenio otio. Tam deniq mul¬
tec multipliciq doctrina pos tremo uita &ico longissi¬
mcc carnẽ ades inuenire non potuit : si uero &ico aliqun¬
tum obnitentes aduersum pigriticm. legerinti eordem
libror quib: quasi ostenditur naturae humane denegata
ꝑceptio Tanto torpore in dormescent ait nec caelesti
tuba euigilent: Quecm obremicũ gratissimũ habeã fidele
iudicium tuũ delibellis m eis. tantumq: inte momenti

Expanded text:
sum tenere crediderat, tanto constantius atque cautius sum tenere crediderat, tanto constantius atque cautius aliud quaerebat, quanto et in moribus erat maior industria et in natura rerum atque animorum altissima et implicitissima latere ueritas sentiebatur. tanta porro nunc fuga laboris et incuria bonarum artium, ut, simul atque sonuerit acutissimis philosophis esse uisum nihil posse comprehendi, dimittant mentes et in aeternum obducant. non enim audent uiuaciores se illis credere, ut sibi appareat, quod tanto studio ingenio otio, tam denique multa multiplicique doctrina, postremo uita etiam longissima Carneades inuenire non potuit. si uero etiam aliquantum obnitentes aduersum pigritiam legerint eosdem libros, quibus quasi ostenditur naturae humanae denegata perceptio, tanto torpore indormiscent, ut nec caelesti tuba euigilent. Quam ob rem cum gratissimum habeam fidele iudicium tuum de libellis meis tantumque in te momenti
Abbreviated transcription (Latin):
morũ hominũ ducer&ur. qucc̃ ꝑ apestec manans inruenti¬
b: pas simpecorib Nullo modo pors& liquidũ purumq
serucori: Quid enim conuenientius pecori ÷: quã putccri
a nimec̃ corpus et̃ Contre huius nodi homines opinor ego
illeem utiliter ex cogiteeteem di ueri astem atq rationẽ
Hoc aut̃ seculo cũ iam nullos uideccmusphlosophos. nisi. for¬
te clanculo corporis. quos quidem haudcensuerim dignor
teom uenercebili nomine: reducendi mili uidentur homi¬
ner iiquos achademicorum ꝑ uerborum ingenium in
arerũ cõp̃eione tẽrruit̃ sententia
spem repperiende ueritctis. neid quoder acandis altisi¬
simis errorib ꝓtempore ac commodatum fuitaam inci¬
piat inserendȩ scientiae impedimento eẽ. Tantum enim
tunc uaricrum sectarum studia flagrabant ut nihil me¬
tuendũ ess&. nisi falsi approbatio: pulsus autem quif¬
q illis argumentis. Abeo quod sefirmum & in concus¬

Expanded text:
imorum hominum duceretur, quam per aperta manans inruentiimorum hominum duceretur, quam per aperta manans inruentibus passim pecoribus nullo modo posset liquidum purumque seruari. quid enim conuenientius pecori est quam putari animam corpus esse? contra huius modi homines opinor ego illam utiliter excogitatam occultandi ueri artem atque rationem. hoc autem saeculo cum iam nullos uideamus philosophos nisi. forte amiculo corporis, quos quidem haud censuerim dignos tam uenerabili nomine, reducendi mihi uidentur homines, si quos Academicorum per uerborum ingenium a rerum comprehensione terruit sententia, in spem reperiendae ueritatis, ne id, quod eradicandis altissimis erroribus pro tempore accommodatum fuit, iam incipiat inserendae scientiae impedimento esse. Tantum enim tunc uariarum sectarum studia flagrabant, ut nihil metuendum esset nisi falsi approbatio. pulsus autem quisque illis argumentis ab eo, quod se firmum et inconcus
Abbreviated transcription (Latin):
hostecrer autemte ad quȩrendũ nisi uidere mihi uide rerhi¬
antic quedcõ orco cordistut. hostacrer&icem ut quodueris
cognoueris uiriter teneas : nisi pr&e ferres eudentissimũ
robur animi & consiliitui : Totum enim semihi. breui tempo¬
re ꝓpe discurns corporis tegumentis. quod inteuiuit aperuit.
Neque ullo modo siuerit dñi nõi misericor dissimec ꝓuidentice:
ut acatholico xp̃i grege tuuur tai bonus &egregie cor¬
datus alienis:
HER MOCENIAO AGUSTINUS
chademicos eço enter iocandum quidem um¬
quaem lacescere auderem. Qucendo enim me tantorum
uirorum non mouer& auctoritas. Nisicosputcerem lon¬
ge in alicõ quacm uulgo creditum est. fuisse sente iiticẽ : Quarẽ
potius eos imitatus sũ. quantũ ualui qu&c expugnacui. quod
omnino nonualeo : lud &ur enim mihi satis congruis s&em¬
porib: utsiquid sincerũ defonte platonico fluer& interum¬
brosec & spinoscẽ Dum &apotius in possersionem paucirs¬

Expanded text:
hortarer autem - te ad quaerendum, nisi uidere mihi uiderer hihortarer autem - te ad quaerendum, nisi uidere mihi uiderer hiantia quaedam ora cordis tui; hortarer etiam, ut, quod uerum cognoueris, uiriliter teneas, nisi prae te ferres euidentissimum robur animi et consilii tui. totum enim se mihi breui tempore prope discussis corporis tegumentis, quod in te uiuit, aperuit. neque ullo modo siuerit domini nostri misericordissima prouidentia, ut a catholico Christi grege tu uir tam bonus et egregie cordatus alienus HERMOGENIANO AUGUSTINUS. Academicos ego ne inter iocandum quidem umquam lacessere auderem — quando enim me tantorum uirorum non moueret auctoritas? —, nisi eos putarem longe in aliam, quam uulgo creditum est, fuisse sententiam, quare potius eos imitatus sum, quantum ualui, quam expugnaui, quod omnino non ualeo. uidetur enim mihi satis congruisse temporibus, ut, si quid sincerum de fonte Platonico flueret, inter umbrosa et spinosa dumeta potius in possessionem pauciss
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ multum ess& quaentum cũq: err& si tecum loquerer
sed qr difficele est quid opur ÷ causas quȩ rere prorsus
difficile esterit fostesse aliquaendo facillimum itec dr̃ ue¬
lit nunc ceste aliud est : Dediergo negotium fratriꝑquẽ
littercos misi ut omnic nostrac legenda prȩbeat ꝓru¬
dentissimȩ caritatituae : Non enĩ aliquid meum inculcabi
inuito : Noui enim quid bemgitatis innor animo gercos.
qua&ecmen lecta siꝓbecueris & uera ꝑuideris nostrco eẽ
non puter. Nisiqđ data s̃ : eoq te conuestos lic& unde tibi
quoq est utero ꝓbac rerdatum: Ne moenim quod legit in
codice ipso cernit uerum eẽ Aut in eo quiscripserit. sed in
sepotiur. siciusmenti quod dec non uulgariter candidũ.
& a fece corporis remotir simũ lumen ueritetis in ipres¬
sum ÷ : Quod si acliqua fcclsco atq:imꝓbeenda compereris
dehumceno nubilo irrorata scias. Neco uere nõa eẽ depu¬
tes:

Expanded text:
enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? prorsus difficile est. erit fortasse aliquando facillimum ita deus uelit —, nunc certe aliud est. dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae caritati tuae. non enim aliquid meum inculcabit inuito; noui enim quid benignitatis in nos animo geras. quae tamen lecta si probaueris et uera peruideris, nostra esse non putes, nisi quod data sunt, eoque te conuertas licet, unde tibi quoque est, ut ea probares, datum. nemo enim, quod legit, in codice ipso cernit uerum esse ant in eo, qui scripserit, sed in se potius, si eius menti quoddam non uulgariter candidum et a faece corporis remotissimum lumen ueritatis inpressum est. quod si aliqua falsa atque inprobanda compereris, de humano nubilo inrorata scias et ea uere nostra esse deputes.
Abbreviated transcription (Latin):
am nostrcem opercem necersari&ẽ existimas ne tibi dubiter
uindicare & communi dño fr&us &iure caritatis : Illud
sane ammonuerim religiosis simcõ prudenticem tuocm ut
timoremdĩ non inrationcebilem uel in sercos infirmiori
uasituo uel nutrias diuince lectione. graui que collo¬
quio Nemio enim fere sollicitur destatu animae suae¬
Atq ob hoc sine ꝑtinaciec inqui¬
rendae uolun¬
tatisdñi intentus ÷ quibono
demonstrato¬
re usus nondinoscat. Quid in t̃
schisma quod¬
lib& atq: uncm catholicam intersit:
GMIO ACUS TINUS
T abste abscessimus dicinom potest quanrta sua¬
uitatenos ꝑfuderit recordaciotui ac sȩpe ꝑ fundat : Recoli¬
mus eni ardorem in quisitionistuȩ cumers & mirabilis. non
fuisse ꝑ turbecta modestic disputandi: Ncc̃ neq flagran¬
tius ꝑ contantem Neq traonquillius audientem quẽ qucc
facile inuenerim : Liellem itq tecum multum loqui Ñ

Expanded text:
am nostram operam necessariam existimas, ne tibi vindicare am nostram operam necessariam existimas, ne tibi vindicare dubites et communi domino fretus et jure charitatis. Illud sane admonuerim religiosissimam prudentiam tuam, ut timorem Dei non irrationabilem vel inseras infirmiori vasi tuo, vel nutrias, divina lectione gravique colloquio. Nemo enim fere sollicitus de statu animae suaatque ob hoc sine pertinacia inquirendae uoluntatis domini intentus est, qui bono demonstratore usus non dinoscat, quid inter schisma quodlibet atque unam catholicam intersit. GAIO AUGUSTINUS. Ut abs te abscessimus, dici non potest, quanta suauitate nos perfuderit recordatio tui ac saepe perfundat. recolimus enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. nam neque flagrantius percontantem neque tranquillius audientem quemquam facile inuenerim. uellem itaque tecum multum loqui; non