comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iungunt᷑ Lic& aut & indicatiua & subiunctiua eiidẽ¬
ut ante ponere uel subiungere ut doces ut proficias &
doceas ut ꝓficias doccas ut ꝓficeres & doceres ut ꝓficeres¬
indicantes Subiunctiuis uero quod debuitfieri ostenden¬
tes magis suasorie. Imperantiua quoq: &optatiua bene
posst ciadiungi. ut legeut discas utinã discas ut doceas
Pimperatiuis quoq subiunctiua frequenter ponunt
trans acto tẽpore ꝓmissis uel cogitatis loquunt᷑ praete
iungit ut qđ sitanta peccunia colũnas dealbari putas¬
sem Certenũ quã aedilitatem petissem: Est quando duor¬

Expanded text:
iunguntur. licet autem et indicatiua et subiunctiua eis anteponere uel subiungere, ut doces ut proficias et doceas ut proficias; docebas ut proficeres et doceres ut indicantes, subiunctiuis uero quod debuit fieri ostendentes magis suasorie. imperatiua quoque et optatiua bene possunt his adiungi, ut lege ut discas; utinam discas ut doceas. pro imperatiuis quoque subiunctiua frequenter ponunt transacto tempore promissis uel cogitatis loquuntur, pro fis quod si tanta pecunia columnas dealbari putassem, certe numquam aedilitatem petissem»: hic quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
iste in hostium praeda Molitus Si ⁊ qui manubias si¬
bi tantas exlmetelli manubiis FECERIT quima iore
peccunia quat tuo colũnas dealban das quã ille om̃s
cuntur. Itẽ hic &iã quaeritur quod a nobis nouẽ solis di¬
eb prima actiosuiiudici trans actasit cũ apud istũ ip¬
ponunt᷑ subiunctiua uerba xXIII. DEPRETERITO IN¬

Expanded text:
iste in hostium praeda molitus sit, qui manubias sibi tantas ex L. Metelli manubiis fecerit, qui maiore pecunia quattuor columnas dealbandas quam ille omnis  «hic etiam queritur, quod a nobis nouem solis diebus prima actio sui iudicii transacta sit, cum apud istum ipponuntur subiunctiua uerba. in eodem:
Abbreviated transcription (Latin):
tur proneque : & ꝓ ut non & proualde : ꝓneque ut ne¬
camdolo proualde ut neilla illum haudnouit. cuius cau
nũ quã minime Sciendum tamen. quod &iã aliae par¬
tes. accipiunt᷑ ꝓ aduerbiorũ diuersis significationibus
& est quando duae prouna ut nullo modo nullatenus

Expanded text:
tur pro neque et pro ut non et pro ualde: tur pro neque et pro ut non et pro ualde: cam dolo", et pro "ualde", ut "ne illa illum haud nouit, cuius causnumquam, minime. sciendum tamen, quod etiam aliae partes accipiuntur pro aduerbiorum diuersis significationibus, et est quando duae
Abbreviated transcription (Latin):
potest si neca sualibus ꝓferri. ut eex .a. abs dep sub in . &si¬
milia aduerbia uero quaecum coniungi solent casualibus¬
tamen&iã ꝑdefectionẽ casualium lic& ꝓferre . ut pone su
bit conuix & ultra citraq: nihil ẽ : Et qđ ad uerbia &iã ꝑse
habent aliquã certam significationẽ. praepositio uero
non ut sidicam de uel in. nescio ꝑsequid significant. nisi
coniungantur cũ aliqua dictione Sienĩ dicam de parti¬
bus orationis aliã hab& significationẽ Etaliam sidicã
habent locisignificationem ex quo ostendunt᷑ magis ad uer¬
bia eẽ: Sunt quaedam unã locisignificationem habentia
quae est ad locũ ut orsum istorsum deorsum sursum sinis¬
trorsum dex trorsum : Similiter aduerbia ostenduntur
cõposita. italiã uersus. siciliã uersus quae ipse accentus osten¬
dit. eẽ cõposita nisi sidica mus quod uersus inclinat sibi
supra posita nomina deortatiuũ est ne hoc &iam accipi¬

Expanded text:
potest sine casualibus proferri, ut e, ex, a, abs, de, pro, sub, in et sipotest sine casualibus proferri, ut e, ex, a, abs, de, pro, sub, in et similia; aduerbia uero, quae coniungi solent casualibus, etiam per ellipsin casualium licet proferre, ut «poltra citraque nihil est. et quod aduerbia etiam per se habent aliquam certam significationem, praepositiones uero non, ut si dicam de uel in, nescio per se quid significant, nisi coniungantur cum aliqua dictione. si enim dicam de partibus orationis, aliam habet significationem et si dicam habent loci significationem, ex quo ostenduntur magis aduerbia esse. sunt quaedam unam loci significationem habentia, quae est ad locum, ut horsum, istorsum, deorsum, sursum, sinistrorsum, dextrorsum. similiter aduerbia ostenduntur composita, Italiámuersus, Siciliámuersus, quae ipse accentus ostendit esse composita, nisi si dicamus, quod uersus inclinat sibi supraposita nomina. dehortatiuum est ne. hoc etiam accipi
Abbreviated transcription (Latin):
dam futuritem poris ut quondã tuadicere facta tẽpus erit¬
uũ ut quando erã iuuenis pecca ui Infinitum ut quando
ueniã faciã accentutamen discernunt᷑ quo modo & nomi¬
na inter rogatiua & relatiua. Inuenitur &iã quando
ꝓaliquando ut as pera quis natura locidimit tere . quando
haec quo que ueldis cretas. uel cõmunes habent locorũ significa¬
tiones :discretas ad locũ ut huc illucquo inloco ut hic illic ubi
quod idẽ ubi. si inter rogatiuũ sĩt penul tima. acuit᷑ ut sidicã
ubrẽ pãphilus Relatiuum uero grauatur quomodo & unde
qͥ modo om̃ia infinita idẽ quo ubi unde qua quando relatiuũ
ẽ grauat᷑ aliter suum accentũ seruat : haec uero communes ha¬
regre aduenio peregre transeo : simłt pone suꝑ infra extra
ultra citra quae &iam casibus frequenter solent iungi.
grauari. que ad queideo a quibusdã praepositiones eẽ pu¬
tantur: sed illa propri eẽ praepositio quaes eparata nũ quã

Expanded text:
 bucolico : «quondam tua dicere facta / tempus erituum, ut quandò eram iuuenis, peccaui; infinitum, quàndò ueniam, faciam. accentu tamen discernitur, quomodo et nomina interrogatiua et relatiua. inuenitur tamen etiam pro aliquando et pro caushaec quoque uel discretas uel communes habent locorum significationes. discretas ad locum, ut huc, illuc, quo; in loco, ut hic, illic, ubi quod interrogatiuum paenultimam acuit, ut si dicam úbi est Pamphilus?, relatiuum graquomodo omnia infinita, id est quo, ubi, unde, qua quando relatiuum est, grauatur, aliter suum accentum seruat. commuregre aduenio, peregre transeo. similiter pone, supra, infra, extra, ultra, citra, quae etiam casibus frequenter solent iungi grauarique atque ideo a quibusdam praepositiones esse putantur. sed illa proprie est praepositio, quae separata numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ter a pro nominibus ab ille illic a uerbis decero derius a parti¬
cipiis indulgens indulgenter A prepositionibus ab .ex &x tra
sub subter in . inter figurae ad uerbiorum sunt tres. sim¬
plex composita decõposita: simplex ut diu huc cõposita ut
inter diu ad huc: decõposita quae a cõpositis deriuantur. a
potente poteriter a misericorde misericorditer ab indoc¬
to indocte ab inprudente in prudenter haec tamen quae
& simplicia habent aduerbia &iã composita possunt eẽ ut
docte indocte prudenter in prudenter uã effica citer si¬
nedubio decõpositũ ẽ cũ asimplici ad uerbio non cõponat᷑.
sed a nomine composito deriuat᷑.¬

Expanded text:
ter, a pronominibus, ab ille illic; a uerbis, detero deterius; a participiis, indulgens indulgenter; a praepositionibus, ex extra; sub subter; in inter. figurae aduerbiorum sunt tres, simplex, composita, decomposita. simplex, ut diu, huc; composita, ut interdiu, adhuc; decomposita, quae a compositis deriuatur, ut a potente potenter, a misericorde misericorditer, ab indocto indocte, ab imprudente imprudenter. haec tamen, quae et simplicia habent aduerbia, etiam composita possunt esse, ut docte indocte; prudenter imprudenter; nam efficaciter sine dubio decompositum est, cum a simplici aduerbio non componitur, sed a nomine composito deriuat
Abbreviated transcription (Latin):
ignisi catio aduerbiorũ diuersas species habe sunt enĩ
tẽporalia quae praeteritũ tẽpus significant solum ut pri¬
dem nuꝑ antea nudius tertius. Sunt aliaꝗ praesens. ut
nunc presto uel & praesens et non multo ante praeteritũ
finito quomodo &nunc. ut modo ait modo negat Inue¬
a diuersorũ tẽporũ ut olim dudũ quondã olim praeteriti
tẽporis ut olim truncus erã ficulnus in utilelignũ olim. prae
gidus & siluis aquilo decus sithonorẽ . olim. futuri ut forsit¬

Expanded text:
ignificatio aduerbiorum diuersas species habet. sunt enim temporalia, quae praeteritum tempus significant solumdem", "nuper", "antea", "nudius tercius"; aliquando presens, ut "nunc", "presto", uel et presens et non multo ante preteritum, nunc", ut "modo ait, modo negat"; inuea diversorum temporum, ut, olim, dudum, quondam . Praeteriti, ut Horat. : Olim truncus eram gidus et siluis aquilo decussit honorem, / iam tum acer
Abbreviated transcription (Latin):
oniunctio ẽ parsorationis in declinabilis coniunctiua
aliarũ partium orationis quibus consignificat. uim uel or¬
dinationẽ demons tranis. uimquando simul. eẽ . res aliquas
significat ut & pius & fortis fuit aeneas. Ordinẽ quandoco &¬
sequentiam aliquarum de monstrat rerũ : ut siambulat mo¬
uetur Sequitur ambulationem motus : non tamen &iã
motum omnimodo sequit᷑ ambulatio posteñ aliquis
& sed ens & acũbens moueri. abulare aũt sine motu non
potest Accidit igit᷑ coniuncti onifigura & species.
quã alii potestatẽ nominant : que ẽ. in significati¬
onem coniunctionũ. prȩterea ordo: fagura sim¬
plex quidẽ utat &. sed. Composita uero atque & enĩ.
sed enĩ haec enĩ exaccentu composita eẽ nos cuntur ÷¬

Expanded text:
oniunctio est pars orationis indeclinabilis, coniunctiua aliarum partium orationis, quibus consignificat, uim uel ordinationem demonstrans: uim, quando simul esse res aliquas significat, ut et pius et fortis fuit Aeneas, ordinem, quando consequentiam aliquarum demonstrat rerum, ut si ambulat, mouetur. sequitur enim ambulationem motus, non tamen etiam motum omnimodo sequitur ambulatio. potest enim aliquis et sedens et accumbens moueri, ambulare autem sine motu non potest. accidunt igitur coniunctioni figura et species, quam alii potestatem nominant, quae est in significatione coniunctionum, praeterea ordo. figura simplex quidem, ut at, et, sed; composita uero atque, etenim, sedenim. haec enim ex accentu composita esse noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓquindocumq. Quor sum quoq ex quo &uersum cõpositum
tã in terrogatiuũ quã relatiuum & infinitũ eẽ potestomniũ
localium ad regionẽ aliquã uergere demons trantium ut si
interrogẽ QuoR Sũ uadis beneredditursursum deorsum ori
entẽ uersus occidentẽ uersus & similia : Idẽ& relatiuum ẽ cũgra¬
uatur : ut sidicã Quoꝵ Sũ illeierat & ego .ii : Etinfinitũ & auor dũ

Expanded text:
cipi. quorsum quoque ex quo et uersum compositum tam interrogatiuum quam relatiuum et infinitum esse potest omnium localium ad regionem aliquam uergere demonstrantium, ut si interrogem quorsum uadis? bene redditur horsum, ientem uersus, occidentem uersus et similia. idem et relatiuum est, cum grauatur, ut si dicam quorsùm ille ierat, et ego ii, et infinitum, ut quorsùm
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum qđ ideo & casus recipiurit pronomina ut prototo
nomine subeant idẽ proomnib: eius casibus ꝑsonarũq omniũ
discretiuas ut qđ deest nomini idẽ ꝑsonarũ discretio ealoco illoꝵ
ꝓlata cõpleant Et nominis quidẽ habent casus uerbi uero ꝑsonas:
ltaq undiq: declinantur duas genetales declinationes assum¬
mentia unã nominis. alterã uerbinec ꝑ confusionẽ sed ꝑaptis¬
simã parcitionẽ : Termina tionienim iniecerunt casualemde¬
clinationẽ principio uero ꝑsonarũ diuisionẽ Quare casũ. qui
dẽ discernens efficit mei mihi mȩ: PERSONAM uero mei tui sui¬
xociii a ꝑSouaM uero &casum mei tibi

Expanded text:
manifestum, quod ideo et casus recipiunt pronomina, ut pro toto nomine subeant, id est pro omnibus eius casibus, personarumque omnium discretiua sunt, ut quod deest nomini, id est personarum discretionem, ea loco illorum prolata compleant, et nominis quidem habent casus, uerbi uero personas. itaque undique declinantur duas generales declinationes assumentia, unam nominis, alteram uerbi, nec per confusionem, sed per aptissimam partitionem: terminationi enim iniecerunt casualem declinationem, principio uero personarum diuisionem. est enidem discernens efficit mei, mihi, me, personam uero mei, tui, sui, personam uero et casum mei, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut egreo egresco & egroto. et sunt omnia frequentati¬
ua primae coniugationis & seruant significationẽ
primitiuoꝵ. quã uis uideant᷑ quȩdã exhis in alium sen¬
sum transire. ut traho tracto. cogo cogito dicodicto
Sedsiquis atten tius inspiciat non penitus absistunt
neque haec a primitiuoꝵ significatione. Notandũ ta¬
men &iã sector sec taris quod differentiae causa puto
ꝑsincopã .u. penultimae prolatum syllabȩ nenom̃ pu

Expanded text:
frequentatiua primae coniugationis et seruant significationem primitiuorum, quamuis uideantur quaedam ex his in alium sensum transire, ut traho tracto, cogo cogito, dico dicto; sed si quis attentius inspiciat, non penitus absistunt neque haec a primitiuorum significatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultimae prolatum, ne nomen pu
Abbreviated transcription (Latin):
& deriuatiua quȩ inueniunt᷑ fere nomnib: partibus ora¬
tionis Estuero primitiua que primã positionẽ ab ipsa
natura accepit ut lego ferueo domofaciogarrio albo
Deriuatiua quae apositiuis diriuiatur. ut lec turio ferues¬
codomito facesso garrulo albico: Sunt igit᷑ deriuatiuoꝵ
diuersespecies ut inchoatiuaꝗ inicium actus uel passionis
significat ut caleo calesco horeo hor resco tabeo tabesco
Quȩ plerũq a neutris absolutã uel in trinsecus natã signifi
pallesco. marceo marcesco areo aresco. luceo lucesco pateo
patesco. Id eo aũt diximꝰ. pleraq quia inueniuntur &iã
ex aliis sedraro. utcupio cupisco. ut diuino aliquo anima¬

Expanded text:
atiua, quae inueniuntur fere in omnibus partibus orationis. est igitur primitiua, quae primam positionem ab ipsa natura accepit, ut lego, ferueo, domo, facio, garrio, albo; deriuatiua, quae a positiuis deriuantur, ut lecturio, feruesco, domito, facesso, garrulo, albico. sunt igitur deriuatiuorum diuersae species, ut inchoatiua, quae initium actus uel passionis significat, ut caleo calesco, horreo horresco, tabeo tabesco, quae plerumque a neutris absolutam uel intrinsecus natam significpallesco, marceo marcesco, areo aresco, luceo lucesco, pateo patesco. ideo autem diximus plerumque, quia inueniuntur etiam ex aliis uerbis, sed raro, ut cupio cupisco Cicero in ora
Abbreviated transcription (Latin):
ciuat frequenta tiuã. ut lego legis legis. legito fugio
fugi fugis fugito ago egi agis agito Cogo coegi cogis cogito¬
Vnde mergo quia mersifacit superioꝵ seruat regulãt.
idẽ a supino facit frequentatiuum mer su merso mersas
Quȩro quaerito differentiae causa facit. quia aquaeso

Expanded text:
ciunt frequentatiuum, ut lego legi, legis legito, fugio ciunt frequentatiuum, ut lego legi, legis legito, fugio fugi, fugis fugito, ago egi, agis agito, cogo coegi, cogis cogitounde mergo, quia mersi facit, superiorum seruat regulam, id est a supino facit frequentatiuum: mersu, merso mersas. quaero quaerito differentiae causa facit, quia a quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
ue a supino inu terminante assumptione &o fit¬
ut ut lictus participium lec tusupinum ex his lecturios e¬
significat haec forma: unde& meditatiua nominatur:
et est quar tae coniugationis quo modo & inchoatiua
tertiae. sciendũ tamen qđ inueni untur quaedã primi¬
tiua uerba inchoatiuoꝵ formã habentia. Non tamen¬
pesco coupescui. Estalia species deriuatiuoꝵ into uel So¬
uelxo desinens ꝗ frequentiam aetus significant faci¬
untq plerũq ex sepassitia Nã inchoatiua & medita¬
tiua magis neutra sunt. Eaquoque idẽ frequentiua
plerũq a supinis diriuantur mutatione e trȩme
u. in .o. ut scriptu scripto dictu dicto cursu curso
domitu domito nexu nexo flexu flexo sinaut̃ sinT
primae coniugationis & habeanit pęncultimã A mu¬
tant eã quoq In .i. correptã ut imperatu imperito roga¬
tu rogato ualatu uolito. Ideo aut diximus plerũque
a supinis eaderiuari quia ingi. terminantia praeteri¬
tũ a praesentis scđa ꝑsona abiecta .s. & addita to fa¬

Expanded text:
ue a supino in u terminante assumptione rio, ut lectus participium, lectu supinum, ex his lecturio, esignificat haec forma, unde et meditatiua nominatur, et est quartae coniugationis, quomodo et inchoatiua tertiae. sciendum tamen, quod inueniuntur quaedam positiua pesco, compescui. uel xo desinens, quae frequentiam actus significant faciuntque plerumque ex se passiua: nam inchoatiua et meditatiua magis neutra sunt. ea quoque id est frequentatiua plerumque a supinis deriuantur mutatione extremae u in o, ut scriptu scripto, dictu dicto, cursu curso, domitu domito, nexu nexo, flexu flexo. sin autem sint primae coniugationis et habeant paenultimam a, mutant eam quoque in i correptam, ut imperatu imperito, rogatu rogito, uolatu uolito. ideo autem diximus, plerumque a supinis ea deriuari, quia in gi terminantia praeteritum a praesentis secunda persona abiecta s et addita to fa
Abbreviated transcription (Latin):
significatione positum ẽ. Inchoatiuũ cũ primitiuũ eiꝰ ac¬
tiuũ sit Simiłt hio hisco amo amasco. misereo miseresco
hostes lacri man tes ut misereat Ex quo in ꝑsonaleest
ut in legis seruiliae suasione ueque meminus ur̃i quã
mei mi serebit᷑ Nama auisERt& qđ ẽdeponens. Nec
inchoatiuũ in o desinens nec in ꝑsonale in & poss& nas¬
quasiauespero uesperas uerbo deriuari Omnia tam̃ ea idẽ
Inchoatiua scđae ꝑsonae primitiui addita cosyllaba fi¬
unt ut labo labas labasco. ferueo ferues feruesco Cupio
cupis cupisco scio scis scisco. dor miodor mis dormisco
positũ fatisco inuenit᷑: ut accipiunt inimicũ imbre¬
uenitur hisumno influctu pendent his unda dehis

Expanded text:
significatione positum est inchoatiuum, cum primitiuum eius actiuum sit. similiter hio hisco, amo amasco, misereor miseresco hosteis lacrimantes, ut misererent». ex quo impersonale est us in legis Seruiliae suasione : «neque me minus uestri quam mei miserebitur». nam a misereor, quod est deponens, nec inchoatiuum in o desinens nec impersonale posset nasquasi a uespero uesperas uerbo deriuari. omnia tamen ea id est inchoatiua secundae personae primitiui addita co fiunt: labas labasco, ferues feruesco, cupis cupisco, scis scisco.protulit in I Aeneidos : «accipiunt inimicum imbre«hi summo in fluctu pendent, his unda dehis
Abbreviated transcription (Latin):
Omnibus modis aliis potest infinitum coniungi uer¬
bum ut studeo legere stude legere utinã studere legere
cũ stude ã legere & infinitũ infinito ut uideo filiũ stude¬
relegere participus quoq: coniungitur ut studeas le¬
gere Particialibus &iã ł supinis ut causa spectandi
currere equos ascendo: circũspectando currere equos
delector Spectandum ẽ. currere equos spectatũ cur¬
rere equoseo Iucundũ ẽ specta tucurrere equos. Et
nominibus tamen pulcra sociatur figura idẽ infinitũ
bonus iudicare fortis bellare prudeas intellegere iustꝰ

Expanded text:
omnibus modis aliis potest infinitum coniungi uerbum, ut studeo legere, stude legere, utinam studerem legere, cum studeam legere, et infinitum infinito, ut uideo filium studere legere. participiis quoque coniungitur: studens legere, participialibus etiam uel supinis, ut causa spectandi currere equos ascendo, circumspectando currere equos delector, spectandum est currere equos, spectatum currere equos eo, iucundum est spectatu currere equos. et nominibus tamen pulchra sociatur figura idem infinitum: bonus iudicare, fortis bellare, prudens intellegere, iustus
Abbreviated transcription (Latin):
usus uoce primae ꝑsonae pluralis. ostendit paratissimũ
sequoque eẽ adidẽ qđ illis imperat efficiendum: Et quid di¬
cit pugn& exercitus imperat ut internuntia scđa ꝑsona
efficiat᷑ ꝑ tertiã qđ imperat est tam̃ quando significantue
causa imperatiuis ad iungunt subiunctiua uigilautl egas lurm
uenias Cia & age aduerbia hortatiua aptissĩme impe¬

Expanded text:
usus uoce primae personae pluralis, ostendit paratissimum usus uoce primae personae pluralis, ostendit paratissimum se quoque esse ad idem quod illis imperat ad efficiendum; et qui dicit pugnet exercitus, imperat, ut internuntia secunda persona efficiatur per tertiam, quod imperat. est tamen quando significantiae causa imperatiuis adiunguntur subiunctiua: uigila, ut legas, eia et age aduerbia hortatiua aptissime impe
Abbreviated transcription (Latin):
sonã singularẽ non hab& quia nemosibi ipsipotest impe¬
rare nisi figurate quasiad alium loquenis in scđa ꝑsona
om̃s ꝑsonas potest enĩ ꝑ connumerationẽ aliquis sese
illis quibus imperat adiungere utdux suos milites iu¬
bens committere proelium aptissimȩdicit : pugne¬
tatiua dicentes qđ quasi ad similes & socios huius cemo¬
di uerba soleaut dici: Imperatiua uero ad subiectos
cminentioribus quod minime ẽ uerũ Cũ &iã ad dm̃
frequentissime imperatiuo modo insuplicationibus &
inuocationibus utimur & ad reges quoq: & imperatores
ergo multo aptius ẽ. eouti ad pares. cũ ad ex cellentiores
tã in frequenti estusũ. Et sciendum qđ ad scđam ꝑsonã ser¬
modirigit᷑ imperantis: cuicũq Imperat ꝑsonae Nãqui
dicit pugnemus fortit̃ o cõmilitones cũ uocatiuo utit᷑ ad scđim¬
ꝓculdubioliquit᷑ ꝑsonã Nã connumerando sẽseeis cũ sit

Expanded text:
sonas singulares non habent, quia nemo sibi ipse potest impesonas singulares non habent, quia nemo sibi ipse potest imperare, nisi figurate quasi ad alium loquens in secunda persona omnes personas. potest enim per connumerationem aliquis sese illis, quibus imperat, adiungere, ut dux suos milites iubens committere proelium aptissime dicit pugne, id est hortatiua, dicentes, quod quasi ad similes et socios huiuscemodi uerba solent dici, imperatiua uero ad subiectos ab eminentioribus, quod minime est uerum, cum etiam ad deos frequentissime imperatiuo modo in supplicationibus et inuocationibus utimur, ut ad reges quoque et imperatoresergo multo aptius est eo uti ad pares, cum ad excellentiores tam in frequenti est usu. et sciendum, quod ad secundam personam sermo dirigitur imperantis, cuicumque imperat personae. nam qui dicit pugnemus fortiter, o commilitones, cum uocatiuo utitur, ad secundam loquitur personam; nam connumerando sese eis, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
satiua eẽ solent : ã singulari quoq: incipimus numerci¬
qđ hic naturaliter primus ẽ numeroꝵ quiduplica¬
tus uel multiplicatus facit numerũs pluralẽ: simiłt
actiua uerba ideo prima ꝓferuntur quod naturaliter
praecedit actus ante passionẽ. quae ẽe. non potest nisi
actus sit & qđ qui agit incipit. sequitur aũt qui pati¬
tur Et qđ uerbũ ac tiuum additione eget lit terae
uellitterar rum ut faciat passiuum ex se. Iste aut̃ modos¬
rici. Cuicũq aũt casuiindicatiui indicatiui lun¬
guntur modinaces seẽ .cȩteros quoq: modos coniun¬
mperatiuis .ẽ modus quolm peramus aluis ut facianT
aliquid uel patiant᷑ : qui ideo scđm tenuit locum¬
dum indicatiuis non indig& auxilio alterius par¬
tis ad plenã significationẽ lic& ꝑtẽpora & ꝑsonas
deficiat naturaliter: solemusta meni non solũ impe¬
rantes s& &iã orantes. sȩpis sime eouti ut musa mihi
causas memora quonumine laeso: qui&iã ideo primã ꝑ

Expanded text:
satiuae. a singulari quoque incipimus, quod hic naturaliter primus est numerorum, qui duplicatus uel multiplicatus facit numerum pluralem. et actiua ideo prima proferuntur, quod naturaliter praecedit actus ante passionem, quae esse non potest, nisi sit actus; et quod qui agit incipit, sequitur autem qui patitur; et quod uerbum actiuum additione eget literae uel literarum, ut faciat passiuum ex se. breurici. cuicumque autem casui indicatiui iungantur, necesse est ceteros quoque modos coniunmperatiuus est, quo imperamus aliis, ut faciant aliquid uel patiantur, qui ideo secundum tenuit locumdum indicatiuus, non indiget auxilio alterius partis ad plenam significationem, licet per tempora et personas deficiat naturaliter. solemus tamen non solum imperantes, sed etiam orantes saepissime eo uti, ut: «Musa, mihi causas memora, quo numine l
Abbreviated transcription (Latin):
Indicatiuus ẽ mođ quo indicamus uel definimus quid
agitur a nobis ud abaluis quiideo primus ponitur quia ꝑfec¬
tus ẽ in omnibus tã ꝑsonis quã tem poribus. & quia ex ipso
om̃s modiaccipiunt regulã & deriuatiua nomina siue
uerba uel participia ex hoc nascuntur. ut duco ducens duxi
ductus dux: rego regeas rexiratus rex: ferueo feruenis fer¬
uesco feruor. horreo horrens hor rescohorror intellego in¬
tellegens intellexi intellectus lȩdo ledexs lesi laesus lae¬
sio: & quia prima positio uerbi quae uedetur abipsa natura
cẽprolata in hoc ẽ modo quẽ ad modum in nominibus ẽ casus
nominatiuus Et quia substantiã siue es sentiã plerũq ip¬
sius rei significat qđ in aliis modis non est. Ideo aũt diximus

Expanded text:
indicatiuus, quo indicamus uel definimus, quid agitur a nobis uel ab aliis, qui ideo primus ponitur, quia perfectus est in omnibus tam personis quam temporibus et quia ex ipso omnes modi accipiunt regulam et deriuatiua nomina siue uerba uel participia ex hoc nascuntur, ut duco ducens duxi ductus dux, rego regens rexi rectus rex, ferueo feruens feruesco feruor, horreo horrens horresco horror, intellego intellegens intellexi intellectus, laedo laedens laesi laesus laesio, et quia prima positio uerbi, quae uidetur ab ipsa natura esse prolata, in hoc est modo, quemadmodum in nominibus est casus nominatiuus, et quia substantiam siue essentiam rei significat, quod in aliis modis non est. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
doctus e&. uel fuis set: idẽ utinã ꝑfecta in ipsod octrina sit
utinã cognoscamus idillieuenisse Estaũt quando optatiuo
utimur praeteriti temporis dolentes qđ factũ sit: ututi nã
homines contrase ferrum non mouissent. utinã mare
nũquã nacugasent & similia O&iã ad uerbium & sicon¬
iunctio & ut ꝓutinã inuenitur Adsis oantũ & ꝓpius
tua numina firmes Si nunc senobis illeaures arbore.
ramus ostendat nemore intanto. ut uero ue illum didie

Expanded text:
doctus esset uel fuisset, id est utinam perfecta in ipso doctrina sit, doctus esset uel fuisset, id est utinam perfecta in ipso doctrina sit, utinam cognoscamus id illi euenisse. est autem quando optatiuo utimur praeteriti temporis, dolentes, quod non factum sit, ut utinam homines contra se ferrum non mouissent, utinam mare numquam nauigassent et similia. o etiam aduerbium et si coniunctio et ut pro utinam inuenitur: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in tanto, quando omnia ve
Abbreviated transcription (Latin):
tandi ut plenum signific& seusum: & qđ qui optat infe¬
rior uidetur eẽ imperanti Itaq: iure postimperatiuũ
ad uerbiũ uero unnã tantũ uotũ significat Adampliorẽ
igitur demonstrationẽ addit uerbis obtatiuis quomodo & con¬
firmatiua aduerbia indicatiuo utPRofteto facio CERTΙ Lego
non solũ optatiuo sed &iã indicatiuo ad iungitur modo
Et facit id loco optatiui accips Apud nostamexi utinã Indi¬
catiuo non ad iungit᷑. Et graaciquidẽ maxime attici&iã
sine deprecatione solent hoc modo uti ꝓindicatiuo. nosue¬
ro minime. Quã uissimiles sint eius uoces subiunctiui uo¬
cibus. quibus fraqueni tissime ꝓ indicatiuis utuntur auc¬
tores nr̃i. Optatiua aut praeteritũ tempus idco haberit
quã quã eadebea mus orarequȩ nondũ fueriat. qui as ȩpe
euenit ab eẽ eos proquibus oramus & optamus. ut id illis iã
ꝑfatum sit qđ cupimus: ut utinã filius meus quiathenis ẽ.

Expanded text:
tandi, ut plenum significet sensum, et quod, qui optat, infetandi, ut plenum significet sensum, et quod, qui optat, inferior uidetur esse imperante: itaque iure post imperatiuum aduerbium uero utinam tantum uotum significat. ad ampliorem igitur demonstrationem additur uerbis optatiuis, quomodo et confirmatiua aduerbia indicatiuo, ut profecto facio, certe lego,nam, aduerbium non solum optatiuo, sed etiam indicatiuo adiungitur modo et facit id loco optatiui accipi, ut Homerus: catiuo non adiungitur. et Graeci quidem, maxime Attici etiam sine deprecatione solent hoc modo uti pro indicatiuo, nos uero minime, quamuis similes sint eius uoces subiunctiui uocibus, quibus frequentissime pro indicatiuis utuntur auctores nostri. optatiua autem praeteritum ideo habent, quamquam ea debeamus orare, quae nondum fuerint, quia saepe euenit abesse eos, pro quibus oramus et optamus, ut id illis iam perfectum sit, quod cupimus, ut utinam filius meus, qui Athenis est,
Abbreviated transcription (Latin):
ratiuae dicta inueniunt. cum sint praeterititem poris
Sed hanc uim habent ut imperemus ut infuturo sint traus ac¬
ta : ut sidicã. Clausa sit mox fenestra. Impero ut statim clau¬
datur & moxsit clausa: uel sidicã posthorã primã finitã sit
iuratus ostendome imperare ut iur& ante horã primã fim¬
tã Illud &iã monendum qđ imperatiua uerba uocatiuis
adiuncta nominũ casibus ꝑfacti ont̾orationis habent
ut appollon doce triphodisce. Nomina tiui enĩ egent sub¬
stantiuis uerbis : & nominibus similit̃ substantiã significan¬
tibus relatiuis ut quies appollonius doces qui ẽ triphodisa¬
cit Grȩciaũt participio utuntur substantiuo. quo nos
quoq scđm analogiã possumus uti nisiusus deficeret parti¬
cipu frequens: quã uis caesar non incongrue ꝓtulit EUS
a uerbo sũis quomodo amuerbo los sõ potest Porins
Optatiuus uero mođ quiquã uis & tem poribus & ꝑsonis
ꝑfactior uideat᷑ eẽ. imperatiuo tam̃ eg& ad uerbio op¬

Expanded text:
ratiue dicta inueniuntur, cum sint praeteriti temporis: sed hanc uim habent, ut imperemus, ut in futuro sint transacta, ut si dicam clausa sit mox fenestra, impero, ut statim claudatur et mox sit clausa, uel si dicam post horam primam finitam sit iuratus, ostendo me imperare, ut iuret ante horam primam finitam. illud etiam monendum, quod imperatiua uerba uocatiuis adiuncta nominum perfectionem orationis habent, ut Apolloni doce, Trypho disce nominatiui enim egent substantiuis uerbis et nominibus similiter substantiam significantibus relatiuis, ut qui es Apollonius doces, qui es Trypho discis. Graeci autem participio utuntur substantiuo: quoque secundum analogiam possemus uti, nisi usus deficeret participii frequens. quamuis Caesar non incongrue protulit ens a uerbo sum, es, quomodo a uerbo possum, potes: potensoptatiuus, qui quamuis et temporibus et personis perfectior uideatur esse imperatiuo, tamen eget aduerbio op
Abbreviated transcription (Latin):
retus: Sicut & prȩseris tẽpus. ideo alus praeponitur
tt̃poribus & primum obtin& locum. quod in ipso sumus dũ
loquimur de prae terita & futuro: & quia ad praeseris praete¬
rita & futura intelleguntur quisi non sit alia intellegi mi¬
nime possunt Et quia positio indicatiui uerbi ab ipso in¬
cipit & qđ &x ipso e& eratem pora trahunt regulas Et qđ fucu
tionẽ sumentibus ex praesenti uel ex precerito Simiłt pri¬
ma ꝑsona praeponitur aliis. quia ipsa loquitur & ꝑet̃
ostenditur & scđa ad quã loquitur: & tertia dequaloquit᷑
Nisieni sit prima quȩ proferat sermonẽ aliae ẽẽ nonpos st
et qđ ista sineillis potest inueniricum secũ aliquis loquitur.
illeaũt sineista non inueniuntur causa aũt fit scđae &¬

Expanded text:
rectus, sicut et praesens tempus ideo aliis praeponitur rectus, sicut et praesens tempus ideo aliis praeponitur temporibus et primum obtinet locum, quod in ipso sumus, dum loquimur de praeterito et futuro, et quia ad praesens praeterita et futura intelleguntur, quod si non sit, alia intellegi minime possunt; et quia positio indicatiui uerbi ab ipso incipit; et quod ex ipso cetera tempora trahunt regulas; et quod prtionem sumentibus ex praesenti uel ex praeterito. de futurma persona praeponitur aliis, quia ipsa loquitur et per eam ostenditur et secunda, ad quam loquitur, et tertia, de qua loquitur: nisi enim sit prima, quae proferat sermonem, aliae esse non possunt; et quod ista sine illis potest inueniri, cum secum aliquis loquitur, illae autem sine ista non inueniuntur; et quod causa
Abbreviated transcription (Latin):
interragatiuus Neq enĩ qui imperat neque qui optat̃ neq:
quidubitat insubiunctiuo Susstartiã actus uel passio¬
nis significat : sed tantũ modo uarias animi uolun tates dere
carente substantia: Deinde hunc primum auctoritas
doctissimoꝵ tradidit modũ indeclinatione uerboꝵ. quia
neque ab imperatiuis neque ab opta tiuis erat incipiendũ
cum hoc imperamus illo optamus ut sit indicatius. qui
nisi prius sitnotus non possumus scire quid imperemus
uel optemus Subiunctiuus ueroquem quidã dubitati¬
uũ appellauerunt manifestã hab& indicatiui cognitionẽ
Ipsaenĩ dubitatio antese eẽ. indicatiuum conficetur. Nã
si tollas dubitationẽ non opus ẽ subiunctiuo inrecerta
sed indicatiuo. Ergo non alius iure prȩponeret᷑ omnibus
quã indicatiuis. Sicutenĩ in nomine siquis proferat ge¬
netiuũ uelaliũ posthunc casum multo ante nominati¬
uum cognouit. ex quo nascuntur obliqui sic quia liquẽ
modũ ꝓferet sic̃ primũ indicatiuum qui ẽ paene uerbi

Expanded text:
n est. neque enim qui imperat neque qui optat neque qui dubitat in subiunctiuo substantiam actus uel passionis significat, sed tantummodo uarias animi uoluntates de re carente substantia. deinde hunc primum auctoritas doctissimorum tradidit modum in declinatione uerborum. neque ab imperatiuis neque ab optatiuis erat incipiendum, cum hoc imperamus, illo optamus, ut sit indicatiuus, qui nisi prius sit notus, non possumus scire, quid imperemus uel optemus. subiunctiuus uero, quem quidam dubitatiuum appellauerunt, manifestam habet indicatiui cognitionem. ipsa enim dubitatio ante se esse indicatiuum confitetur; nam si tollas dubitationem, non opus est subiunctiuo in re certa, sed indicatiuo. ergo non alius iure praeponeretur omnibus quam indicatiuus. sicut enim in nomine, si quis proferat genetiuum uel alium post hunc casum, multo ante nominatiuum cognouit, ex quo nascuntur obliqui, sic qui aliquem modum proferat scit primum indicatiuum, qui est paene uerbi
Abbreviated transcription (Latin):
ca sum maxime coniunguntur quẽ uerba de siderant. ut supradictũ
ẽ: Misereor tui miserenstui Inuideotibi. inuidenstibi. Accusso
te accussanste : Dignorte illare: dignanste illare : Particiũgrȩ¬

Expanded text:
casum maxime coniunguntur, quem uerba desiderant, ut supra dictum casum maxime coniunguntur, quem uerba desiderant, ut supra dictum est: misereor tui, miserens tui; ut inuideo tibi, inuidens tibi; accuso te, accusans te; dignor te illa re, dignans te illa re. de accide
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inuenitur ut circũ nomen & aduerbium eopronomen & uer¬
Igitur participiũ inuentũ ẽ ut cũ nominatiuo quid ẽsine coniunc¬
tione proferatur cũalio uerbo ut legens doceo prolego & doceo:
Quȩ compositio in transitiua ẽ. ho est ipsam insema nere ostendit
ꝑsonã. Obliqui uero casus participiorũ ad hoc sunt ut iles. quod non
&iã ad alias transeunt ꝑsonas : Vt docente potior &docentires pon¬
deo Et docentẽ audio. Et illodocentedidici. Ergo nomina tiuus
& uocatiuus intransitiuus sol& eẽ: ut legens egohomofacio. ꝓ
lego egohomo& facio. Et simłt uocatiuus ohomobene legens fac.
idẽ ohomo benelege & fac. Ceteriuero magis transitiui sunt. ut pre¬
dictũ ÷ ut bellantis hominis miscreor. probellathomo & eius mise¬
Lucente solaeuideo proluc& sol&uideo. Nisupsain sese faciat : Tunc
p̃beomihilegenti. accussomelegentẽ fruor melegentẽ : Et adeũ

Expanded text:
hoc inuenitur, ut circum nomen et aduerbium, eo pronomen et uerhoc inuenitur, ut circum nomen et aduerbium, eo pronomen et uerigitur participium inuentum est, ut nominatiuus quidem sine coniunctione proferatur cum alio uerbo, ut legens doceo pro lego et doceo, quae compositio intransitiua est, hoc est ipsam in se manere ostendit personam; obliqui uero casus participiorum tiam ad alias transeant personas; ut, docentis potior, docenti respondeo et docentem audio et illo docente didici. ergo nominatiuus et uocatiuus intransitiuus solet esse, ut legens ego homo facio pro lego ego homo et facio, et similiter uocatiuus: o homo bene legens fac, id est o homo bene lege et fac; ceteri uero magis transitiui sunt, ut praedictum est, ut bellantis hominis misereor pro bellat homo et eius miselucente sole uideo pro lucet sol et uideo. nisi si ipsa in sese faciat, id praebeo mihi legenti, accuso me legentem, fruor me legente, et ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
Illud quoqueam monendum¬
quod quẽ ad modum coniungitur ad uerbiũ uerbo sic&iã participio
Nec mirũ cũ pro uerbo ponitur ut benelegens delectat probe¬
nelegit & delectat : Et quã uis ab indicatiuis deriuent᷑ uerbis pir¬
ticipias Potes tatetamen &ui significationis om̃s continent mo¬
dos hoc pacto : Exponens doce. pro expone & doce: Vtinã ex¬
ponens docerẽ proutinã exponerẽ & docerẽ : Cũ exponens doce¬
am procũ exponã & doceã : Exponens docereuolo pro exponere
& docere uolo : Eiusergo obtinetuim modi. cuius uerbo coniun¬
gitur: Et in hocquoq quantã habeat cũinfinito coniunctionẽ os¬
tenditur: Infinita enĩ simiłt cũ ab indicatiuo nascuntur. pro om̃i
accipiuntur modo: di coenĩ scribere me indico proscribo: scribere
teimpero proscrtbe. scribere me opto proutinã scribã: Scribereme
uolo tũlegere procũ scribã legere : Nec mirũ in his una uoce tãdi¬
uersas inueniri significationes . Cũ in multis aliis quoque dictionib

Expanded text:
illud quoque admonendumquod, quemadmodum coniungitur aduerbium uerbo, sic etiam participio. nec mirum, cum pro uerbo ponitur, ut bene legens delectat pro bene legit et delectat. et quamuis ab indicatiuis deriuantur uerbis participia, potestate tamen et ui significationis omnes continent modos hoc pacto: exponens doce pro expone et doce, utinam exponens docerem pro utinam exponerem et docerem, cum exponens doceam pro cum exponam et doceam, exponens docere uolo pro exponere et docere uolo. ergo eius obtinet uim modi, cuius uerbo coniungitur; et in hoc quoque quantam habeat cum infinito coniunctionem ostenditur. infinita enim similiter cum ab indicatiuo nascuntur, pro omni accipiuntur modo: dico enim scribere me indico pro scribo, scribere te impero pro scribe, scribere me opto pro utinam scribam, scribere uolo, tum legere pro cum scribam legere. nec mirum in his una uoce tam diuersas inueniri significationes, cum in multis aliis quoque dictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽ a propria aliqua significatione accepit : sed quia supra
dictis preponitur partib: Quȩ sinon ante sint. neque ea consta repos
ra quidem posterior est contructione uero principalis: postisũpradic
tauero om̃ia coniunctio iure accipitur. Cumnullũ pos sit ꝑ se significa¬
re sensum absq supra positarũ dictionũ materia. Quomodo corporũ
quo que uincula lnut ilia st̃. si non sint corpora que abeis uinciant᷑ xiiii

Expanded text:
minationem a propria aliqua significatione accepit, sed quia supra dictis praeponitur partibus, quae si non ante sint, neque ea constare possra quidem posterior est, constructione uero principalis. aduerta uero omnia coniunctio iure accipitur, cum nullum possit per se significare sensum absque supra positarum dictionum materia, quomodo corporum quoque uincula inutilia sunt, si non sint corpora, quae ab eis uinciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
te ut tũ cetera redditur. actutũ piusaeneas atq integerae¬
terminatione inueniuntur ut multũ primũ nimium:
deriuatiua a nominibus uel participis tertiae declinationis
ueniunt inter &untia : sed si in .ens: desinat nominatiuus.
DS. genetiui in .ex. conuertunt ut sapiens sapientis sãpien¬
ter prudens prudentis prudenter Alia uero ad sumunt
datiuo inter peneultima correpta ut fortis forti fortiter
difficul terfacit ꝓdifficiliter & ab omni oMuino praete¬
rea : a tribus & quat tuor nascuntur aduerbia ter & quãt.¬
uenio as extrema circũ flexa alias. in .es. productã sedes
nimis qđ etiamnimiũ dicimus : Satis qđ &iã loco nominis
positiui accipitur itaq: &iã comparationem recipit. Sa¬
tiuorũ generis neu trisimilia sunt ut clarius prudentius
ocius. satius: Inens totiens. a tot & quotiens a quot & amul¬
to multotiens & aliquotiens ab aliquor. In .x. uix. mox pax

Expanded text:
Tam caetera reddet Actutum pius Aeneas, atque integer Aeterminatione inveniuntur, ut multum, primum, nimium, Derivativa a nominibus vel participiis tertiae declinationis veniunt in ter exeuntia, sed si in ens desinat nominativus, is genitivi in r convertunt, ut sapiens, sapientis, sapienter; prudens, prudentis, prudenter. Alia vero assumunt dativo ter, penultima correpta, ut fortis, forti, fortiter; difficulter facit pro difficiliter, et ab omni omnino. praeterea et a tribus et quattuor nascuntur aduerbia ter et quatvenio extrema circumflexa, ut alias. In es productam: sodes, et nimis, quod etiam nimium dicimus. Satis, quod etiam loco nominis positivi accipitur, et quod comparativum recipit, ut satiuorum generis neutri similia sunt, ut clarius, prudentius, ocius, satius. in ens totiens a tot et quotiens a quot et a multo multotiens et aliquotiens ab aliquot. Sallustius in
Abbreviated transcription (Latin):
oportueriał. facta non sit & sciendũ qđ omĩa in ꝑsonalia
tertiae passiuoꝵ ꝑsonae uoces habent. Exceptis supra
dictis & aluis paucis ut euenit uacat contingit accidit
liquet Sunt alia uerba ꝗ ex uerbia libus nascuntur no¬
minib: uel ex participiis ut a rego rex arege regnas.
regno :
regnat aducor ductus a quoducto alegor lectus a qͦ lecturio
e dec tito dequibus supradocuimus XX QUO APUD GRE

Expanded text:
nt facta non sint». et sciendum, quod omnia impersonalia tertiae passiuorum personae uoces habent exceptis supra dictis et aliis paucis, ut euenit, uacat, contingit, accidit, liquet. sunt alia uerba, quae ex uerbalibus nascuntur nominibus uel ex participiis, ut a rego rex, a rege regno; a ducor ductus, a quo ducto; a legor lectus, a quo lecturio et lectito, de quibus supra docuimus. et scie
Abbreviated transcription (Latin):
Simileẽ facio facesso capio capes solacero lacesso: ared
so accio accerso quȩ nonẽe frequentiua coniugatio
ostendit. possumus tamen ca non Incongrue desi deRAΠIVΑ
nominare Sunt alia in .lodesinentia quediminutiua ẽẽ¬
in uerbis inueniri non potest : ut absorbeo soibillo garrio
nes diuersas terminationes habentes tam a nominibus
quã a uerbis nascentium uerboꝵ ut a patre patrisso a greco
nis : simiłt uello uellico fodio fodico nutrio nutrico &

Expanded text:
simile est facio facesso, capio capesso, lacero lacesso, arceo arcesso, accio accerso, quae non esse frequentatiua coniugatio ostendit. possumus tamen ea non incongrue desideratiua nominare. sunt alia in lo desinentia, quae diminutiuin uerbis inueniri non potest, ut a sorbeo sorbillo, garrio nes diuersas terminationes habentes tam a nominibus quam a uerbis nascentium uerborum, ut a patre patrisso, a Graecnis». similiter uello uellico, fodio fodico, itidem nutrio nutrico et
Abbreviated transcription (Latin):
quid dã inseferum sed tamen ea natura ẽ ut curari &
moda obliuiscor: nunc oblita mihi tot carminauox qͦ

Expanded text:
quiddam in se ferum, sed tamen ea natura est, ut cicurarbucolico : «nunc oblita mihi tot carmina, uox q
Abbreviated transcription (Latin):
qđ com mune est multorũ & poditioriis nom̃ pos sedit
Etsciendũ qđ tertiae oms ꝑsonae ꝑ nominũ. possunt ꝑ
supra dictã figurã apponiprimae & scđae ꝑsõnae ex¬
cepto sui sibi se a se Prima aũt uel scđa ꝓsadã ꝑsona necl
inuicẽ sibi nec tertiae apponiposs. Nemoenĩdicit. ego
tues ueltu egosum. Nec ego ille facit ueltuillefacit Ille
aũt ego facio & tuille facis dicit᷑ Nã nec inplurali numero¬

Expanded text:
itionis nomen possidet. et sciendum, quod tertiae omnes personae pronominum possunt per supra dictam figuram apponi primae et secundae personae excepto sui, sibi, se, a se, prima autem uel secunda persona nec inuicem sibi nec tertiae apponi possunt. nemo enim dicit ego tu es uel tu ego sum nec ego ille facit uel tu ille facit; ille autem ego facio et tu ille facis dicitur. nam id e
Abbreviated transcription (Latin):
significationẽ habens uel in singularia uel in pluralia su¬
pradicto modo distribui. Et e andẽ constructionis serua¬
re rationẽ In singularia ut gentis romane pars fuit for¬
tis parssapiexs. Inpluralia utgentis romanȩ alii fueruÑ
forces alisipientes. Velgens romana fuit alufortes alusa¬
aemodi sententiã periti religionũ iurisq publici quando
duo ordinarii consules eiusanni altermorbo alterferro

Expanded text:
significationem habens uel in singularia uel in pluralia susignificationem habens uel in singularia uel in pluralia supra dicto modo distribui et eandem constructionis seruare rationem, ut gentis Romanae pars fuit fortis, pars sapiens uel gentis Romanae alii fuerunt fortes, alii sapientes uel gens Romana fuit, alii fortes, alii saaudita periti religionum iurisque publici, quando duo ordinarii consules eius anni, alter morbo, alter ferro
Abbreviated transcription (Latin):
piatꝰ HXX NONMIRANDŨ DIUERSAS ALIQUANDO
PERSONASFIGULATE INTER SE COPULARICUMETIÃ
DIUER SICASUS ALIQUANDOBENECONIUNGANUR¬
Necmirũ diuersaf aliquando ꝑsonas figurate inter
secupulari cũ &iã diuerses casus est ubi coniungimus: ut
in illis quȩ ex genera libus inspelialia uelex plura libus.
insi gulari a distribuuntur Exgenialibus inspecialia¬
ut animalium quaedã s̃ mortalia qi aedã inmortalia
litterarũ aliaes uocales aliac consonantes Explura libus¬
incȩlo alter in mari tertius apud inferosdicitur regnare
Non enĩ benedicit᷑ animalia pars est mortalis parsinmor¬
talis Nec tressaturni filii unus incdo alterinmari ter¬
tius apud inferos regnat Cũ aũt nonsit distributio. bene
utimur nominatiuis. ut litterȩ sunc notae uocũ. ud
cũ uerbum ad illud qđ distribuitur non a deaquȩ distri¬
buuntur reddit᷑ ut homines oportunis aluquidẽ ad pa¬
cẽ alii uero adbellũ. potest tamen & singulare pluralẽ¬

Expanded text:
 nec mirum diuersas aliquando personas figurate inter se copulari, cum etiam diuersos casus est ubi bene coniungimunec mirum diuersas aliquando personas figurate inter se copulari, cum etiam diuersos casus est ubi bene coniungimus, ut in illis, quae ex generalibus in specialia uel ex pluralibus in singularia distribuuntur, ut animalium quaedam sunt mortalia, quaedam immortalia; literaliterarum aliae sunt uocales, aliae consonantein caelo, alter in mari, tertius apud inferos dicitur regnare; non enim bene dicitur animalia pars est mortalis, pars immortalis nec tres Saturni filii, unus in caelo, alter in mari, tertius apud inferos regnat, quamuis utimur nominatiuis, ut literae sunt notae uocum, uel cum uerbum ad illud, quod distribuitur, non ad ea, quae distribuuntur, redditur, ut homines oportuni sunt, alii quidem ad pacem, alii uero ad bellum. et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est cuium periculũ Etneces se est omnibus ea grauari
syllabis quandos relatiua quomodo & primitiua eoꝵ
elationẽ significantia LXVIII CURNRAS ETURAS
Querit᷑ curnitas
& uũas aplurali tantũ modo numero diriuentur ad qđ
respondendũ qđ patriã seugentẽ significant patria
aut ł gensunius eẽ non potest sed semꝑ multorũ pos¬
scssio ltaq: nr̃as dicimus quiest a nr̃a patria uel gente
quã multi possidemus hoc ẽ tã mea quã meoꝵ ciua¬
Pronomina quasdã habent proprias
obseruationes singula quasdã communes tã cua
lus ꝓnomi nibus quã cũquib dẽ partib orationis
cudepro priis igit᷑ maxime singuloꝵ superius didtũ
est Nunc decom murous dicamus Ip̃se ad ditiuum uel
nibus uel &ĩã nominibus apponit̾ sed qđ frequentius
quã alia ut ego ipse tuipse illeipe uirgilius ipse ci¬
ceroipse Inueniuntur enĩ &alia ꝓ nomina apposita¬

Expanded text:
est, cuium periculum». et necesse est omnibus ea grauari syllabis, quando sunt relatiua, quomodo et primitiua eorum relationem significantia. pronomina quasquaeritur cur nostras et uestras a plurali tantummodo numero deriuantur? ad quod respondendum, quod patriam seu gentem significant, patria autem uel gens unius esse non potest, sed semper multorum possessio. itaque nostras dicimus, qui est a nostra patria uel gente, quam multi possidemus, hoc est tam mea quam meorum ciuipronomina quasdam habent proprias obseruationes singula, quasdam communes, tam cum aliis pronominibus quam cum quibusdam partibus orationis. cum de propriis igitur maxime singulorum superius dictum est, nunc de communibus dicamus. ipse additiuum uel nibus uel etiam nominibus apponitur, sed quod frequentius quam alia, ut ego ipse, tu ipse, ille ipse, Virgilius ipse, Cicero ipse. inueniuntur enim et alia pronomina apposit