comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simaximianum a ur̃a communione schisma fecisse. hoc autẽ a communione catho¬
lica non fecisse donatum. sed max imianus non hocdicit qui primianum potius
etuos omnes adfirmata pastedonati inqua ipse ꝑmansit schisma fecisse etrecitat
decreta conciliorum. primũ quod apud casthaginem a quadraginta et tribus factũ
est quo prȩdamnatus est primianus alterum quod cebarsus sicentũ uel amplius
uris tunc epi copdiderunt. quo ꝑfecte. plenius quedam natus est̃ cuita liadocum̃ta
ꝓferenti quid respondebis. nisi maioris auctoritatis ẽẽ bagaiense concilium in quo
trecenti et decem eundem maximianum eteius sociosdam nauerunt quando pri¬
mianus non a pudeos tamquam purgandus dicebat causam. sed cumeis tãquã
iudex in nocentissimus considerabat. proferebat sententiã contramax imianum
et duodecim socios eius. quibus praesentibus ordinatus est etdata dilatione tãqua

Expanded text:
Maximianum a vestra communione schisma fecisse, hoc autem a communione cathoMaximianum a vestra communione schisma fecisse, hoc autem a communione catholica non fecisse Donatum? Sed Maximianus non hoc diet uos omnes adfirmat a parte Donati, in qua ipse permansit, schisma fecisse et recitat decreta conciliorum, primum quod apud Carthaginem a quadraginta et tribus factum est, quo praedamnatus est Primianus, alterum quod Cebarsussi centum uel amplius uestri tunc episcopi condiderunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia documenta proferenti quid respondebis, nisi maioris auctoritatis esse Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Maximianum et eius socios damnauerunt, quando Primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat causam, sed cum eis tamquam iudex innocentissimus considerabat, proferebat sententiam contra Maximianum et duodecim socios eius, quibus ille praesentibus ordinatus est. et data dilatione tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
tatos proculdubio puniendos nondubitas tis. siur̃e communioni fi copula¬
rentur: inquib: aduos indeuenientib non rescindendum baptismũ iudicastis:
uides itaq etiam hoc quod temouebat debaptismi sacram̃to in causa maxi¬
mianensium iam solutãiam nunc illauideamus quib epistolam mea te
refellere credidistiacprimum quod in terrogas quareuros donatistas ap¬
pellem: adiungens quoddonatus non auctor et institutor ecclesiȩ quȩante
non fuerat. sed axp̃o deductȩ et antiquȩ unus ex ep̃is fuerit: nonne attendis
hocde seipso et maximianum dicereex cuius tam̃ nomine uniuersã eius com¬
munionem appellatis. neq schisma quod fecit ullo uocabulo uobis uel ab alis
sectis discernitis. nisi autmax imianistas. aut maximianenses. aut quod libet aliud
quodamaximiani Nominederiuetur. aut ceste simplicibus etsinetimore grãmatica¬
rum ferularum. pastem maximiani nominetis: Numquid hoc dicturuses nisi

Expanded text:
atos procul dubio puniendos non dubitaretis, si uestrae communioni non copularentur, in quibus ad uos inde uenientibus non rescindendum baptismum iudicastis. uides itaque etiam hoc, quod te mouebat de baptismi sacramento, in causa Maximianensium iam solutum. Iam nunc illa uideamus, quibus epistulam meam te refellere credidisti. ac primum quod interrogas, quarepellem, adjungens, quod Donatus non auctor et institutor Ecclesiae quae ante non fuerat, sed a Christo deductae et antiquae unus ex episcopis fuerit: nonne attendis hoc de se ipso et Maximianum dicere, ex cujus tamen nomine universam ejus communionem appellatis? Neque schisma quod fecit, ullo vocabulo a vobis vel ab aliis sectis discernitis, nisi aut Maximianistas, aut Maximianenses, aut quodlibet aliud, quod a Maximiani nomine derivetur, aut certe simplicius et sine timore grammaticarum ferularum, partem Maximiani nominetis. Numquid hoc dicturus es,
Abbreviated transcription (Latin):
longe plurimũ quicum di abolo puniendisunt quaetam frum̃ta diuinis inȩt̾nũ
horreis destinata ꝑ totũ mundũ dilectionis unitate soci&as uel abscandalis et uio¬
lentiis hȩreticorum siue abinteriore tãquã palea sua multis non recte uiuentib.
a estus et trituram huius seculi tolerant ultima uentilatione purgandã sed cibi ad
omnia nihil facilius quã maximianensium causa respond& sienim in paucis¬
frequent̃ est ueritas eterrare multorũ est ꝑmitte ut maximianenses quantouo

Expanded text:
longe plurium qui cum diabolo puniendi sunt. Quae tamen frumenta divinis in aeternum longe plurium qui cum diabolo puniendi sunt. Quae tamen frumenta divinis in aeternum horreis destinata, per totum mundum dilectionis unitate sociata vel ab scandalis et violentiis haereticorum, sive ab interiore tanquam palea sua multis non recte viventibus, aestus et trituram hujus saeculi tolerant, ultima ventilatione purganda. Sed tibi ad omnia nihil facilius quam Maximianensium causa respondfrequenter est ueritas et errare multorum est, permitte ut Maximianenses, quanto uo
Abbreviated transcription (Latin):
lus. hominis testamtu confirmatum nemoirritũ facit aut suꝑordinat. abra hȩ
dicte sunt promissiones et seminis eius: hoc testamentum irritũ facere huictes¬
tam̃to pastemdonati suꝑordinare minimetimu isti ut cũquis in eodem testa¬
m̃to dicatadabraham sicerit sementuum sicut stelleceli et sicut arena maris
hoctuirritum faciens. et pastemdonati proquanullũ testimonium recitas super¬
ordinans in paucis inquis frequenter est ueritas er raremultorũ est ñ intellegers
quomodo adno dictum sit paucosintrare ꝑ angustam postam cuetmultos dixerit abori¬
ente &occidente recubituros cum abraham isa ac etiacob Sed etinapꝗ calipsidemon¬
strentur exomnigente et tribued ingua milia candidatorum quȩ nemo numerare
posset qui profecto etmulti sunt ꝑ scipsos etidem ipsi pauci sunt in conparatione

Expanded text:
lus, Hominis testamentum confirmatum nemo irritum facit, aut superordinat: Abrahae lus, Hominis testamentum confirmatum nemo irritum facit, aut superordinat: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus . Hoc testamentum irritum facere, huic testamento partem Donati superordinare minime timuisti: ut cum Deus in eodem testamento dicat ad Abraham, Sic erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena maris ; hoc tu irritum faciens, et partem Donati pro qua nullum testimonium recitas superordinans, In paucis, inquis, frequenter est veritas; errare multorum est: non intelligens quomodo a Domino dictum sit, paucos intrare per angustam portam ; cum et multos dixerit ab oriente et occidente recubituros cum Abraham, Isaac, et Jacob : sed et in Apocalypsi de monstrentur ex omni gente et tribu et lingua millia candidatorum, quae nemo numerare possit . Qui profecto et multi sunt per se ipsos, et iidem ipsi pauci sunt in comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ dicta pacem sinehonoris eorum decoloratione. sinebaptismi rescissione fecistis. Nĩ
desperandumest quod & nobiscũ concordarepossitis: multo enĩ magis uosdelectare
debet ad pacem faciendam totusorbis xp̃ianus. quam praetextatus et felitianus.
quõ sinonuos inquinauerunt quostanta criminationis a trocitatedam nastis mul¬
tominus uos inquinat unitas totgentium xp̃ianarũ cuinescioquorum a frorũ
crimina demonstrastis. et multum uos inquinat scelus quo uram soci&atem ab
eius ecclesiȩ proquatot actanta diuinatestimonia recitantur soci&ate separastis.
quib diuinis testimoniis humanatemeritate ausus est contradicere cumet tuip¬
se nescio quo modo eãdem ui. ueritatis fatericoactus sis quod in xp̃ianũ nom̃ totu
cotidieuestitur mundus. aususest inqũ i testamentodĩ reluctari cumdicat a posto

Expanded text:
que in eos dicta pacem sine honoris eorum decoloratione, sine baptismi rescissione fecistis, non que in eos dicta pacem sine honoris eorum decoloratione, sine baptismi rescissione fecistis, non desperandum est, quod et nobiscum concordare possitis. multo enim magis uos allectare debet ad pacem faciendam totus orbis christianus quam Praetextatus et Felicianus, quoniam, si non uos inquinauerunt, quos tanta criminationis atrocitate damnastis, multo minus uos inquinat unitas tot gentium christianarum, cui nescio quorum Afrorum crimina non demonstrastis, et multum uos inquinat scelus, quo uestram societatem ab eius ecclesiae, pro qua tot ac tanta diuina testimonia recitantur, societate separastis; quibus diuinis testimoniis humana temeritate ausus es contradicere, cum et tu ipse nescio quomodo eadem ui ueritatis fateri coactus sis, quod in christianum nomen totus cotidie uertitur mundus. Ausus es, inquam, testamento dei r
Abbreviated transcription (Latin):
non est inputandum catholicȩ ecclesiae. quã nec illud quod saluio fecerunt
abitinenses primia no uel rescituto imputauerimꝰ quoduero post ex aggera¬
tas ꝑ sequutiones quas pastem donati ꝑpessam fuis sedi xistiet totũ tacers
quod p̃cessit aurisset multadicens quȩ ñ probantur in nr̃is depsalmis testimoniũ subie¬
cistiet dix isti. non nedehis quitalia faciunt dictũ est uel oces pedes eorum adeffunden¬
dũ sanguinem. et uiã pacis non cognouerunt:. hȩc ipsaetalia multo longequegraui¬
ora illo bagaiensi concilio . ep̃i ur̃i. infelitianum pretextatumq dixerunt: etceste
illi nullius carnis sanguinem fuderant nullum in uos uiolentiȩcor poralis impe¬
tum fecerunt: sed qui hȩc in eosdicebant multo sceleratius. eos sacrilegio schismatii
sanguinem sp̃italem fundere iudicabant: undesicũ illis posttam grauit quȩ in cos

Expanded text:
non est imputandum catholicae ecclesiae quam nec illud, quod Saluio fecerunt non est imputandum catholicae ecclesiae quam nec illud, quod Saluio fecerunt Abitinenses, Primiano uel Restituto imputauerim. Quod uero post exaggeratas persecutiones, quas partem Donati perpessam fuisse dixisti, et totum tacens quod praecessit a uestris et multa dicens quae non probantur in nostris, de psalmis testimonium subiecisti et dixisti: nonne de his qu.i talia faciunt dictum est: ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, et uiam pacis non cognouerunt?, haec ipsa et alia multa longeque grauiora illo Bagaiensi concilio episcopi uestri in Felicianum Praetextatumque dixerunt. et certe illi nullius carnis sanguinem fuderunt, nullum in uos uiolentiae corporalis impetum fecerunt, sed qui haec in eos dicebant multo sceleratius eos sacrilegio schismatis sanguinem spiritalem fundere iudicabant. unde si cum illis post tam grauiter acriter
Abbreviated transcription (Latin):
liget aut ambo inuicem ꝑsequunt᷑ autsiꝑsequutionis quȩ male̾fit non est . ñutiq
ꝑ sequitur medicus freneticum sed fren&icus medicum seuitiaigitur ur̃a et uiolen¬
tissima audatia ꝑcircũ celliones ur̃os. dericorumurorũ satellite somnib: nota.
conprim̃da fuit legibus quȩ contrauos latesunt et quodã modo conliganda
simuletinquo esseti serrore et quo sacrilegio contraunitatẽ pacemq xp̃i uide¬
remini saltem ipso terrore commoniti cogitareatq: em̃dare uell&is. sicut erro¬
rib uris ꝑpotestatũ secularium iussiones exagitati felitianus et pretexta
tus cordenimiũ duro et ꝑuersissimo saluius noluit schisma quod a uobis fece¬
rant correxerunt. et adurãm cõmunionẽ societateq redierunt. totũ autẽ
corrigeretur. si ad radicem catholicã a uobis omnib. rediretur. quic quid uero
factum est aduersus uos. quod tẽperam̃tum xp̃ianȩ dilectionis excederet tã

Expanded text:
ligat, aut ambo inuicem persequuntur aut, si persecutio nisi quae male fit non est, non utique persequitur medicus freneticum, sed freneticus medicum. saeuitia igitur uestra et uiolentissima audacia per circumcelliones uestros clericorum uestrorum satellites omnibus nota conprimenda fuit legibus, quae contra uos latae sunt, et quodammodo conliganda, simul ut, in quo essetis errore et quo sacrilegio contra unitatem pacemque Christi diuideremini, saltem ipso terrore commoniti- moniti cogitare atque emendare uelletis, sicut terroribus uestris per potestatum saecularium iussiones exagitati Felicianus et Praetextatus — quod corde nimium duro et peruersissimo Saluius noluit — schisma quod a uobis fecerant correxerunt et ad uestram communionem societatemque redierunt. totum autem corrigeretur, si ad radicem catholicam a uobis omnibus rediretur. quidquid uero factum est aduersus uos, quod temperamentum christianae dilectionis excederet, tam
Abbreviated transcription (Latin):
eorum pacem suscepturi quibus eam p̃dicarent c̃estos tamen fecit ut ec̃
gare nono port&. sedesse mitem ad omnes docibilem. patientem inmodestia
corripientem diuersa sentientes. nefostedet illi s ds̃ pȩnitentiam ad cognos¬
cendam ueritatem etresipis cant dediaboli laqueis captiuati ab ipso in ip¬
sius uoluntatẽm. Intendequomodo quẽ noluit litigare uolure ta mens

Expanded text:
eorum pacem suscepturi, quibus eam praedicarent? Certos tamen fecit, ut eamgare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam ueritatem et resipiscant de diaboli laqueis, captiuati ab ipso in ipsius uoluntatem. intende quomodo quem noluit litigare uoluit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
notitia est. cum et illiquib dilata data est quandoquidem sicut uerba eiusdẽ
concilii satis indicant eos ad matrem ecclesiam redireinuitant. eteoũtãquã
deinnocentium reditugratulantur. et illiquoscũ maximiano nulla int̃posita
dilatione damnarunt ex traura ecclesiã toto illo temporebaptizauerint.
siueusq addiem dilationis quando cũ maximiano communicabant et in eius
erant schismate constituti siueetiam transacto dilationis die quandotitian
aduocatus nominatim prȩtextatim etfelitianum pellidebasilicis postula

Expanded text:
notitia est, cum et illi, quibus dilatio data est — quandoquidem, sicut uerba eiusdem concilii satis indicant, eos ad matrem ecclesiam redire inuitant et eorum tamquam de innocentium reditu gratulantur — et illi, quos cum Maximiano nulla interposita dilatione damnarunt, extra uestram ecclesiam toto illo tempore baptizauerint, siue usque ad diem dilationis, quando cum Maximiano communicabant et in eius erant schismate constituti, siue etiam transacto dilationis die, quando Titianus aduocatus nominatim Praetextatum et Felicianum pelli de basilicis postula
Abbreviated transcription (Latin):
na illius sacrilegii prȩtextatum etfelicianum legato sacrilegos uideo epis copos:
quid agissi non probaueris expiatos nempeurgueris cedereueritati quadicimꝰ
expiariuros cum ad nosueniunt. ipsouinculo fraternȩ pacis ettaritatis coopẽ¬
rireꝑeccataeorum. sicut scriptumest. Caritas cooperit multitud in ẽpeccatorũ:
quidem illis quos aur̃ã communione separati et maxi miano in sacrilegȩ illius
catenȩ societated euinctibaptizauerunt quo scum eis in eodem baptismo in pacẽatq
concordiam suscepistis . respondebis nealiquid nisi eadem sacram̃ta recteuos ad pro¬
basse meis. quȩ nos quoq: ad probamus in uobis. magis enim tibi constabis. susta
responderis et uerbis epistolȩtuȩ non reluctaueris: inquacum conareris ostendere

Expanded text:
na illius sacrilegii, Praetextatum et Felicianum ligatos. sacrilegos uideo episcopos: na illius sacrilegii, Praetextatum et Felicianum ligatos. sacrilegos uideo episcopos: quid agis, si non probaueris expiatos? nempe urgueris cedere ueritati, qua dicimus expiari uestros, cum ad nos ueniunt, ipso uinculo fraternae pacis et caritatem cooperire peccata eorum, sicut scriptum est: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quid de illis, quos a uestra communione separati et Maximiano in saorilegae illius catenae societate deuincti baptizauerunt, quos cum eis in eodem baptismo in pacem atque concordiam suscepistis? respondebisne aliquid nisi eadem sacramenta recte uos adprobasse in eis, quae nos quoque adprobamus in uobis? magis enim tibi constabis, si ista responderis et uerbis epistulae tuae non reluctaueris. in qua cum conareris ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis prouintiis a fricȩuenientes in ecclesi a scã bagaiensi concilium gereremus.
gamalius. primianus pontius. secundianus ianuarianus. saturninus. felix pega¬
sius rufinus fostunius crispinus. florentius optatus. donatus donatianus ec cete¬
rinumero trecentidecem. placuit spui scõ qui in nobis est pacemfirmare ꝑpetuam.
schismata resecare sacrilega: au dis aduestis. attendis schismatainquiunt resecare
sacrilega ergonon hominẽ sed indm̃ sclerata ꝑuersitate in eoschis matȩ solus ma¬
ximianus sacrilegi crimen : tenebatur cumista sententia diceretur: lege paulo post
quid dicant desotiis eius int̃quos istorum nomina dequibus agitur scripta sunt: Nec
solum hunc inquiunt scelerissui mors iusta condemnat trahit etiam ad consostium
criminis plurimos catena sacrilegii quid est uir disestissime quid habes quod dicas
mihi lege sequentia. uide inter plurimos quos trahit ad consostium criminis cate¬

Expanded text:
uniuersis prouinciis Africae uenientes in ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus Gamalius Primianus Pontius Secundianus Ianuarianus Saturninus Felix Pegasius Rufinus Fortunius Crispinus Florentius Optatus Donatus Donatianus et ceteri numero trecenti decem, placuit spiritui sancto qui in nobis est pacem firmare perpetuam et schismata resecare ssacrilega. Ergo non in hominem, sed in Deum scelerata perversitate in eo schismate solus Maximianus sacrilegii crimine tenebatur, cum ista sententia diceretur. Lege paulo post quid dicant de sociis ejus, inter quos istorum nomina, de quibus agitur, scriptsolum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacmihi? lege sequentia, uide inter plurimos, quos trahit ad consortium criminis cate
Abbreviated transcription (Latin):
enum quã hocinepte tibiobictm. quod tuuiderenoluisti quando mihi ante¬
categoriamuelut ex asterh&orica obiciendam putastiquod genus quȩstionis
ubidicitur nonego feci sed tu fecistietiam in auctoritate prophetica de mon
straui considera tamendiligentius nefosteinuenias in latinȩ locutionis auctori¬
bus qulbus grãmaticorum astificialia seruiunt non semꝑ istum gradum quod
antepositum est augere. sed aliquando contrario suꝑferri locutionis exemplũ. cuus¬
interim mihi exapostoli epistoli epistola occurrit quam scripsit adhebreos
cumenim loqueretur debenedictioneterrȩ quaeaccepta pluuia fructũ reddit
deinde subiecit proferensautem spinas et tribulos reproba et maledictioni

Expanded text:
enim quam hoc inepte tibi objiciam: quod tu videre noluisti, quando mihi antienim quam hoc inepte tibi objiciam: quod tu videre noluisti, quando mihi anticategoriam velut ex arte rhetorica objiciendam putasti: quod genus quaestionis, ubi dicitur, Non ego feci, sed tu fecisti, etiam in auctoritate prophetica demonstravi . CAPUT LXXIV.--86. Considera tamen diligentius, ne forte invenias in latinae locutionis auctoribus, quibus grammaticorum artificialia serviunt, non semper istum gradum quod ante positum est augere, sed aliquando contrario superferri. Cujus locutionis exemplum interim mihi ex Apostoli Epistola occurrit, quam scripsit ad Hebraeos. Cum enim loqueretur de benedictione terrae, quae accepta pluvia fructum reddit, deinde subjecit: Proferens autem spinas et tribulos, reproba et maledictioni
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat conpastibus gradib ettam quãuictor exultas quod non possem di¬
cere traditionẽ probabilius nos uobis obicimus. nisiuos nobiseam probabi¬
liter obicere confiterer: sienim uosinquis probabilius. Nosergo probabilit̃:
et hoc docens: quia sic est probabiliter et probabilius. ut sidicas uere et uerius.
et quia gradus iste quod antepositum est auget. Non quod antedictum est
in probatadiungis alia uerba quib hoc euidentius intellegamus. acdicis
sicest bene et melius. maleetꝓcius. horribiliter et horribilius. sic eẽ ostendens
probabiliter t probabilius. undecollegi putas quia siego probabilius quod
falsum est obitio suꝑest utuos probabiliter quoduerum est obiecisse confir¬
mes: hicergo nũ quiddico quod inquestione uel indisputatione ecclesiastica
nos astifici alia grãmatica docereconaris. quid ualeat conparatiuus gradus.
quia id quod antepositũ ẽ auget non quod antedictum est in probat. Nideo

Expanded text:
ualeat conparatiuus gradus, et tamquam uictor exultas, quod non possem dicere: \'traditionem probabilius nos uobis obicimus,\' nisi uos nobis eam probabiliter obicere confiterer. si enim uos, inquis, probabilius, nos ergo + probabiliter, et hoc docens: quia sic est probabiliter et probabilius, ut si dicas uere et \'uerius\' et quia gradus iste quod ante positum est auget, non quod ante dictum est inprobat. adiungis alia uerba, quibus hoc euidentius intellegamus, ac dicis: sic est bene et <melius>, \'male et peius\\ \'horribiliter\' et horribilius, sic esse ostprobabiliter et probabilius. Unde colligi putas, quia si ego probabilius quod falsum est objicio, superest ut vos probabiliter quod verum est objecisse confirmes. Hic ego numquid dico, quod in quaestione vel disputatione ecclesiastica nos artificialia grammaticae docere conaris, quid valeat comparativus gradus, quia id quod ante positum est auget, non quod ante dictum est improbat? Video
Abbreviated transcription (Latin):
donatidam narecogaris. non solum et iniustopati uerũ etiã etiustos facereposse
pͥsequutionem autsietiam quȩ iuste fit noneẽ appellandam ꝑsequutionẽ putas nec
monstrauimus eam nos ꝑpeti aclericis et circũ cellionib ur̃is. qui cordeduro et insul¬
so. nec intellegentes nec ferentes quod cis consulimꝰ ad salutem. tanto in nos furo¬
re seuiunt. ut eaquȩ nob faciunt Nec numerare Nec cõmemorare necdigne uerbis
explicaresufficiam proinde cũ fren&icus medicũ uex aet et medicus fren&icũ

Expanded text:
Donati damnare cogaris, non solum et iniustos pati, uerum etiam et iustos facere posse Donati damnare cogaris, non solum et iniustos pati, uerum etiam et iustos facere posse persecutionem. aut si eam quae iuste fit non esse appellandam persecutionem putas, nec monstrabimus eam nos perpeti a clericis et circumcellionibus uestris, qui corde duro et insulso nec intellegentes nec ferentes, quod eis consulimus ad salutem, tanto in nos furore saeuiunt, ut ea quae nobis faciunt nec numerare nec commemorare nec digne uerbis explicare sufficiam. Proinde cum freneticus medicum uexat et medicus freneticu
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis nonuult testam̃to consentire prolatoqui ꝑsequutionẽ patitur afiqui fac̃
quia etiusta ꝑsequutio est quã ꝑ tulie saluius. et restitutus fecitꝰ passus est salui¬
us et tibiest restitutus laudabilis . damnabilis saluius neq eruim occultefactũ
ẽẽ dicturusest aut posset hoclatere primianum quod in ea ciuitate factũ est.
ubi ipseep̃s p̃sidebat & in tanta ciuitate apud tantũ iudicem utex hoc aliis etiã
ciuitatib occultũ cẽ non posset: autsiechoc int̾occulta deputandũ est cur
nonuis ignorare orbem terrȩ siquidmali fecit quod quidem absit ut fecerit
ꝑ sequutionis tempore cȩcilianus siꝑ sequutionem qũã passus est saluiuis
ab illoque ipse contraeum ordinauit et in eaciuitate ubi super collegas principatũ gerit
potuit nescire primianus. fateberis igitur uelis nol is restitutũ neprimianũ nepastẽ

Expanded text:
ti: quis non uult testamento consentire prolato, qui persecutionem patitur an qui facit?, ti: quis non uult testamento consentire prolato, qui persecutionem patitur an qui facit?, quia et iusta persecutio est, quam pertulit Saluius et Restitutus fecit. passus est Saluius, et tibi est Restitutus laudabilis, damnabilis Saluius. neque enim occulte factum esse dicturus es aut posset hoc latere Primianum, quod in ea ciuitate factum est. ubi ipse episcopus praesidebat, et in tanta ciuitate. apud tantum iudicem, ut ex hoc aliis etiam ciuitatibus occultum esse non posset. aut si et hoc inter occulta deputandum est, cur non uis ignorare orbem terrae, si quid male fecit — quod quidem absit ut fecerit — persecutionis tempore Caecilianus, si persecutionem, quam passus est Saluius ab illo, quem ipse contra eum ordinauit, et in ea ciuitate, ubi super collegas principatum gerit, potuit nescire Primianus? fateberis igitur uelis nolis, ne Restitutum, ne Primianum, ne partem
Abbreviated transcription (Latin):
non nehomo senex et qui haberi uolebat ep̃somnium iudiciam desocietate
uiuorũ atq mostuorum exterminandus ẽ& siduob sibi suppliciuis unde
unũ subeundem eẽt propositis non potius hereret cadauerib. humanis qua
saltare eligeret cumcaninis. Nunc aspice illamea uerba quȩ terefellis se arbi¬
tratuses immo iam non ipsa sed proipsis ista quaedicam: ecccerum nondico
si ꝑ sequutionẽ facere nonlic& fecit restitutus necdico siꝑ sequutionẽ qui patit᷑
habendus est in nocens maximianus est passus: seddico siꝑ sequutionem qui
patitur habendus est in nocens passus est saluiusg̾esta recito uerba quȩ ñ uis
repeto fecitrestitutus. passus est saluius. quẽ mihi ex his duob xp̃ianũ nisi
restitutum quẽsacrilegum nisi saluiũ respondebis saceatigitur opostet in pro¬
batum querespuatur et quod dixistinullã eẽiustã ꝑsequutionẽ. et quod dixis¬

Expanded text:
nonne homo senex et qui haberi uolebat episcopus omnium iudicio de societate nonne homo senex et qui haberi uolebat episcopus omnium iudicio de societate uiuorum atque mortuorum exterminandus esset, si duobus sibi suppliciis, unde unum subeundum esset, propositis non potius haerere cadaueribus humanis quam saltare eligeret cum caninis? Nunc aspice illa mea uerba, quae te refellisse arbitratus es, immo iam non ipsa, sed pro ipsis ista quae dicam. ecce enim non dico: \'si persecutionem facere non licet, \'fecit Opthabendus est innocens, Maximianus est passus\'. sed dico: \'si persecutionem qui patitur habendus est innocens, passus est Saluius\'. gesta recito, uerba quae non uis repeto: fecit Restitutus, passus est Saluius. quem mihi ex his duobus christianum nisi Restitutum, quem sacrilegum nisi Saluium respondebis? iaceat igitur oportet inprobatumque respuatur et quod dixisti nullam esse iustam persecutionem et quod dixis
Abbreviated transcription (Latin):
pene omnes mẽbresitani saluium diligebant̾ que fecerint idem abitinenses
homini ȩtate grauissimo pigetdicere. quia eum non apud acta fecerunt: sed
tã recenti memoria cũ omnib documentis sit darior. ipsa testificatio ciui¬
tatũ breuiter attingam quod illic cum iteragerẽt conperi. nam quia eis prode¬
fendendis ex quantacũq pastesedib suis etiam postpro consulis iudicatũ.
turbȩsibi fabentis fidutia saluius repugnare temptauerat. uictus aliquan¬
do conp̃hensus est non iam ducendus adiudicem ubiinter pastes fuerat
prolata sententia sed pompa miserabilis triumphandus. captoenim sentmostuu̾s
canes alligauerunt incollo ẽtsiccũ illoquantum libuit saltauerunt. hoc siuellẽ
ex aggeraredicendo nonnefortassis hancpoenamuix tormentis regũ etrus¬
corum quib mostuauiuis corpora coniungebant conparandam eẽ monstraremꝰ

Expanded text:
paene omnes Membresitani Saluium diligebant, quae fecerint idem Abitinenses paene omnes Membresitani Saluium diligebant, quae fecerint idem Abitinenses homini aetate grauissimo, piget dicere, quia ea non apud acta fecerunt; sed tam recenti memoria cum omnibus documentis sit clarior ipsa testificatio ciuitatum, breuiter attingam, quod illic, cum iter agerem, conperi. nam quia eis pro defendendis ex quantacumque parte sedibus suis etiam post proconsulis iudicatum turbae sibi fauentis fiducia Saluius repugnare temptauerat, uictus aliquando conprehensus est, non iam ducendus ad iudicem, ubi inter partes fuerat prolata sententia. sed pompa miserabili triumphandus. capto enim seni mortuos canes alligauerunt in collo et sic cum illo quantum libuit saltauerunt. hoc si uellem exaggerare dicendo, nonne fortassis hanc poenam uix tormentis regum Etruscorum, quibus mortua uiuis corpora coniungebant, conparandam esse monstrarem?
Abbreviated transcription (Latin):
legitur: seranus proconsuledixit: lis episcoporum secundũ legem ab epis¬
copis audienda est: epĩ iudicauerunt: quare non aut subsatis factione adcho¬
rum reuesteris u&ustatis aut uthabes scriptũ terga ꝑ sequutorib prodis.
quid hictibi uid&ur. placetneistũ saluiũ appellareiustum cui proconsule
apudquẽrestituto ep̃õ ur̃o contrastante accusabatur etiã descã scriptura
dat consiliũ ut terga ꝑ sequutorib prodat. quõ scriptũ est in euangeliosiuos
ꝑ sequuti fuerint fugite uidesceste quã speciem saluius apud suos uel mastr¬
ris uel confessoris ostendet qui ꝑ sequente restituto hȩc meruit a proconsule
audire et tamen non solum secundũ nos. uerum etiam secundũ uos impius et
sacrilegus iudicatur: iam uero postea quã sententia proconsulis abitinensib
allegataest ꝑquã ciuitatẽ uicinã iudicatum implere ur̃i meruerant. eoquod

Expanded text:
legitur: Seranus pro consule dixit: lis episcoporum secundum legem ab epislegitur: Seranus pro consule dixit: lis episcoporum secundum legem ab episcopis audienda est: episcopi iudicauerunt. quare non aut sub satisfactione ad chorum reuerteris uetustatis aut, ut habes scriptum, terga persecutoribus prodis? quid hic tibi uidetur? placetne istum Saluium appellare iustum, cui pro consule, apud quem Restituto episcopo uestro contra stante accusabatur, etiam de sancta scriptura dat consilium, ut terga persecutoribus prodat, quoniam scriptum est in euangelio: si uos persecuti fu e ri D;, fugite? uides certe, quam speciem Saluius apud suos uel martyris uel confessoris ostendat, qui persequente Restituto haec meruit a proconsule audire, et tamen non solum secundum nos, uerum etiam secundum uos impius et sacrilegus iudicatur. Iam uero posteaquam sententia proconsulis Abitinensibus allegata est, per quam ciuitatem uicinam iudicatum impleri uestri meruerant, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
torqueri utrediret ad consostiũ criminimaluit que secõmitteret ex amini
et ꝑsecutoribus. suis inproconsułari iuditio respondere ea credo fidutia
quod sciret aduersarios suos legib. contra hereticos promulgatis uti non
posse: apudiudicem nisi etiã seipsos es pariter in retiret sed fefelliteum ista
cogitatio apud seranumenim tunc proconsulem uelgratia plus ualuit uel
magis fostebagaien se concilium quod illic etiam contra eundem saluium
recitatum estꝰ quadam sane inter loquutionem quid ꝑseageretur ostendit idest
ut saluium autchoro episcoporũ cõmunionis primianiredderet aut fugaret
a sedib utrestitutus quẽ contraeum prim ianusordinauerat locaomnia quae
a saluio tenebantur sineaduersario possideret: et tam̃ in eadem int̃locutione
quod ꝑsequutionem saluius pateretur ex pressit sicenim in eisdem gestis

Expanded text:
torqueri, ut rediret a consortio criminis, maluitque se committere examini torqueri, ut rediret a consortio criminis, maluitque se committere examini et persecutoribus suis in proconsulari iudicio respondere, ea credo fiducia, quod sciret aduersarios suos legibus contra haereticos promulgatis uti non posse apud iudicem, nisi etiam se ipsos eis pariter inretirent. sed fefellit eum ista cogitatio. apud Seranum enim tunc proconsulem uel gratia plus ualuit uel magis forte Bagaiense concilium, quod illic etiam contra eundem Saluium recitatum est. quadam sane interlocutione quid per se ageretur ostendit, id est ut Saluium aut choro episcoporum communionis Primiani redderet aut fugaret a sedibus, ut Restitutus, quem contra eum Primianus ordinauerat, loca omnia, quae a Saluio tenebantur, sine aduersario possideret; et tamen in eadem interlocutione quod persecutionem Saluius pateretur expressit.\' sic enim in eisdem gestis
Abbreviated transcription (Latin):
accusas se impetras se iussiones eisdemq: iussionib: exequendos officiorũ
instantiã et ciuitatũ auxilia meruisse utilliquiiam fuerãt bagaiensis sen¬
tentiȩ seueritatedamnati et aur̃am cõmunionis corpore neꝑcuncta mẽbra
pestilens uirus in repaeret compendioso doloreprȩcisi et nullũ iam uobis facien¬
tes suac cõmunionis morbida contagione periculũ cũ precisis pariter plebi¬
bussuis propria conuenticula frequentabant̾loca etbasilicas quas noninua¬
serant cumpopulis sibicoherentib ꝑp&ua possessione retincbam srerent᷑
pturbarentur. ex pellerentur. retinentẽs ex hiberentun legequede illis
uelin illos aduocatis prosequentib: dicta sunt que o bieta crimina sacrilegii
quoimpetu accusationis concitatesunt potestatab: quȩre quae facta sint sal¬
uio mebresitano quia ñ ei potint illius ꝑsequutionis exagitationib ex¬

Expanded text:
accusasse, impetrasse iussiones eisdemque iussionibus exsequendis officiorum accusasse, impetrasse iussiones eisdemque iussionibus exsequendis officiorum instantiam et ciuitatum auxilia meruisse. ut illi, qui iam fuerant Bagaiensis sententiae seueritate damnati et a uestrae communionis corpore, ne per cuncta membra pestilens uirus inreperet, conpendioso dolore praecisi, et nullum iam uobis facientes suae communionis morbida contagione periculum cum praecisis pariter plebibus suis propria conuenticula frequentabant, loca et basilicas quas non inuaserant cum populis sibi cohaerentibus perpetua possessione retinebant, terrerentur proturbarentur expellerentur, renitentes exhiberentur. Lege quae de illis uel in illos aduocatis prosequentibus dicta sunt, quae obiecta crimina sacrilegii, quo impetu accusationis concitatae sunt potestates; quaere quae facta sint Saluio Membresitano, quia non ei potuit illius persecutionis exagitationibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
gareñ possunt hocergonondico sed dico ꝑsequutionẽ passus est maximianus.
fecit primianus. etrecitogesta quib ostendam. domũ quã maximianus propͥã
defendebat primianũ procuratione mandata ex orcisterii ecclesi astici nomi¬
ne fauentesibi sacerdote legato quod ipsagesta indicant abstulis sẽ sediustitiȩ
nongratiȩ fuerit iudex non abnuo non refello. curergo primianus apudacta
magistratus casthaginiensis intalia quȩ denobis contumeliosac prosequenda
mandauit illiinquit auferunt alienanos intmittimus ab lata cumipse abstu¬
lis set aliena simax imianierat domus: siautẽ maximianus eam potius usur¬
pauerat. Non int̃misisset ablata sed sineq hoc ad ꝑsequutionẽuis ꝑtinere:
dico ep̃osuros etlericos ur̃os maximianensib: in eis sedib. manentibus in
quib antiquitus fuerant ordinati fecisse ꝑsequutiones. apud procon sules

Expanded text:
gare non possunt hoc ergo non dico, sed dico: persecutionem passus est Maximianus, gare non possunt hoc ergo non dico, sed dico: persecutionem passus est Maximianus, fecit Primianus et recito gesta, quibus ostendam domum, quam Maximianus propriam defendebat, Primianum procuratione mandata exorcisterii ecclesiastici nomine, fauente sibi Sacerdote legato, quod ipsa gesta indicant, abstulisse. sed iustitiae, non gratiae fuerit iudex — non abnuo, non refello —: cur ergo Primianus apud acta magistratus Carthaginiensis inter alia, quae de nobis contumeliose prosequenda mandauit: illi, inquit, auferunt aliena, nos intermittimus ablata, cum ipse abstulisset aliena, si Maximiani erat domus, si autem Maximianus eam potius usurpauerat, non intermisisset ablata? sed si neque hoc ad persecutionem uis pertinere, dico episcopos uestros et clericos uestros Maximianensibus in eis sedibus manentibus, in quibus antiquitus fuerant ordinati, fecisse persecutiones, apud proconsules
Abbreviated transcription (Latin):
umbrato xp̃i nomine patitur ꝑsequutionem quando & maximianus sacri
legus passu sest nisitecogam fateri quod & religiosi sacrilegos etiustiimpios
ꝑsequuntur non sane nocendistudio. sed necessitate potius consolendi nec deue¬
ter e testam̃to proferrẽ exempla quã uis teetiam propheticis exemplis docere
illẽ dixist:illa inquanimis antiqua non profero : fuerunt enim alterius
dispensationis et temporis iampost reuelatam ecopostuno tẽpore cõm̃da¬
tã mansuetudinem ep̃iuri quos quidem nos non dicimus iustũ sed quãdiu
ibiest ettalem causam defendis. tudicerecogeris epi inquã uri urõs schismati¬
cos ꝑ sequuti sunt : iam itaq nondico ꝑsequutionẽ passus est maximianus.
fecit optatus qñm hocuos ignorare respondeis etita fecit ut hinc nulla possim
gestarecitare quãquã intam recenti memoria ciuita tes ipse sunt̃rogentur ne¬

Expanded text:
umbrato Christi nomine patitur persecutionem, quando et Maximianus saumbrato Christi nomine patitur persecutionem, quando et Maximianus salegus passus est, nisi te cogam fateri, quod et religiosi sacrilegos et iusti impios persequuntur, non sane nocendi studio, sed necessitate potius consulendi. nec de uetere testamento profero exempla, quamuis te etiam propheticis exemplis doceri uelle dixisti. illa, inquam, nimis antiqua non profero; fuerunt enim alterius dispensationis et temporis. iam post reuelatam et oportuno tempore commendatam mansuetudinem episcopi uestri, quod quidem nos DO. dicimus iustum. sed quamdiu ibi ea et talem causam defendis tu dicere cogeris, episcopi, inquam, uestri uestros schismaticos persecuti sunt. Iam itaque non dico: \'persecutionem passus est Maximianus, fecit Optatus, quoniam hoc nos ignorare respondes et ita fecit, ut hinc nulla possim gesta recitare; quamquam in tam recenti memoria ciuitates ipsae si interrogentur. ne
Abbreviated transcription (Latin):
terea uos imperitis atq in prudentib populis cõmendatis. sicenim se ma¬
ximianus ipse. siceius socii quinec persequutionib ur̃õrum ut adeorũ cõmu¬
nionem redirent cedere potuerunt uanis imperitis que cõmendant: sed qui
sobriȩ cogitant eorum qui aliquã molestiã patiuntur. ñ poenas considerari
opostere sed causas intellegunt eos procrimine sacrilegi schis matis inquo
a uobis merito iustequedamnati sunt cõmotiones etiam secularium iuditiorum
merito iusteque ꝑpessos: Neq enim illud cõmemoro quod intua epistola posuisti
quod maximiani non basilicã sed speluncam. nonoptatus sed populus euestit.
quãquã etiã illic & si incestũ est ur̃os fecisse. certũ est tameni illũ passũ fuisse ꝑse¬
quutionem. nectam̃ iustũ eẽ sedimpiũ. undeiam cogeris confiteri nondebere
quid quisq patiatur sed quarepatiatur attendi sed mihi parum est hoc maxi¬
miani exemploanterim demonstrare ñ continuo iustũ eẽqui obtento atq ad¬

Expanded text:
terea uos imperitis atque inprudentibus populis commendatis. sic enim se Maximianus ipse, sic eius socii, qui nec persecutionibus uestrorum, \'ut ad eorum communionem redirent, cedere potuerunt, uanis imperitisque commendant. sed qui sobrie cogitant eorum, qui aliquam molestiam patiuntur, non poenas considerari oportere sed causas, intellegunt eos pro crimine sacrilegi schismatis, in quo a uobis merito iusteque damnati sunt, commerito justeque perpessos. Neque enim illud commemoro, quod in tua epistola posuisti, quod Maximiani non basilicam, sed speluncam, non Optatus, sed populus evertit. Quanquam etiam illic, etsi incertum est vestros fecisse, certum est tamem illum passum fuisse persecutionem; nec tamen justum esse, sed impium. Unde jam cogeris confiteri, non debere quid quisque patiatur, sed quare patiatur attendi. 56. Sed mihi parum est, hoc Maximiani exemplo interim demonstrare, non continuo justum esse qui obtento atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uos deceptores sibi anteponi quando ad catholicam ueniuntnstinamq
excusabilius petunt quȩ sibi defuerunt. illi humilius repetunt qđ fue¬
runt: istos honorabilius ubi nondum st&erant aduocamus illos sus¬
pectius undelapsi fuerant reuocamus ꝑroideiam ꝑ uides ut opinor

Expanded text:
uos deceptores sibi anteponi, quando ad catholicam ueniunt. isti namque excusabilius petunt quae sibi defuerunt, illi humilius repetunt quod fuerunt; istos honorabilius ubi nondum steterant aduocamus, illos suspectius unde lapsi fuerant reuocamus. Proinde iam peruides, ut opinor
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli quos resoluere atq abrum pedeberent constrictius implicant et obuoluuNt.
adhucaccipe undeuehementius. et ut inã cũ aliquo fructu correctionis erubescant
in memorato concilio bagaiensidies et consuladscriptus est: non solum quadecretũ
concilii conditumest. uerũ &iam ipsius dilationis ergo adie vIII kalendarum
maiarũ postconsulatũ theodosii augustiter. et abundantius. quidies est concilii
bagaiensis usq ad viii kł ian quidies est dilationis octomenses fermenumerant᷑
inuenitur autẽ postulatio apudherodem proconsulem. uidequanto postdicta.
aduersus felicianum et p̃textatum demufcitanis et adsuritanis locis excluden

Expanded text:
diaboli, quos resoluere atque abrumpere deberent, constrictius implicant et obnoluunt, diaboli, quos resoluere atque abrumpere deberent, constrictius implicant et obnoluunt, adhuc accipe, unde uehementius et utinam cum aliquo fructu correctionis erubescant. In memorato concilio Bagaiensi dies et consul adscriptus est non solum qua decretum concilii -conditum est, uerum etiam ipsius dilationis. ergo a die VIII Kalendarum Maiarum post consulatum Theodosii Augusti ter et Abundantii, qui dies est concilii Bagaiensis, usque ad VIII Kalendas Ian, qui dies est dilationis, octo menses ferme numerantur. inuenitur autem postulatio apud Herodem proconsulem uide quanto post dicta aduersus Felicianum et Praetextatum de Mustitanis et Adsuritanis locis excluden
Abbreviated transcription (Latin):
si ha beant fundamenta quãsiquisquam in gredinequiuerit pigraseg¬
nitia sciat sibiadomnes uenialesaditus sua uoluntateuiam eẽ subductã ma¬
nebitenim circaeos dicta sententia . et post prestitutũ diem redeuntib fixa
penitentia: ceste iam ꝑspicis uis disestissime in illostepotius aquib. audisti
m̃dacium omnia retorquere debere quȩ innos taquã mentiti dehacre fue¬
rimus dicenda arbitratuses ceste ꝑspicis illos duos dequib: agimus exeorũ
ẽẽ numero quicũ maximiano duodecim sinedilationedã natis̃ non exeorũ
quib redeundi tempus indultũ ẽ cesteliquet. claret enim etconcerni obscu¬
rari obtegi nullo modo potest quanta eloquentia isa quosententia illa dicta est
discreuit. inlustrauit ex pressit: cur uerba adhucdantur: cur contra lucidissimã
ueritatem promanifesto errore conditor : cur homines seipsos decipiunt silaqueos

Expanded text:
si habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segsi habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiam esse subductam. manebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum diem redeuntibus fixapaenitentia. Certe iam perspicis, uir disertissime, in illos te potius, a quibus audisti mendacium, omnia retorquere debere, quae in nos, tamquam mentiti de hac re fuerimus. dicenda arbitratus es. certe perspicis illos duos, de quibus agimus, ex eorum esse numero, qui cum Maximiano duodecim sine dilatione damnati sunt, non ex eorum, quibus redeundi tempus indultum est. certe liquet claret eminet, concerni obscurari obtegi nullo modo potest, quod tanta eloquentia is a quo sententia illa dicta est discreuit inlustrauit expressit. cur uerba adhuc dantur? cur contra lucidissimam ueritatem pro manifesto errore contenditur? cur homines se ipsos decipiunt? si laqueos
Abbreviated transcription (Latin):
dentis arbitrio. uniuersalis conciliiore uersdicodãnatos eẽ cognoscite quid
plenius quid mani festius quid ex pressius dici potest: audiam quibus dilatio
temporis imperita sit : utuideas eos eẽ qui non inter fuerunt quandomaximi¬
a nocu mordinaretur manus inpositesunt: eosautem inquit quos sacrilegi
surculi non polluere plantaria. idest quia maximianicapite proprias ma¬
nus uerecundo pudore fidei retraxerunt ad matrem ecclesiã redire ꝑmisimꝰ:
hoscernis que admodum nondicant eẽdamnatos. sed tunceadem damnationis
sententias retinendos. sitrans actodie constituto redire oluerint  noluerint:
quediem ita constituunt: acne angustum inquit redeuntib tempus. spem¬
salutis astataediei pressura subducat. agnoscentibus quib licet manentibus
p̃cedentib statutis. uniuersis usq indiẽ octauũ kł ianuariarum proxime
futurarum. agnitionis pandimus ianuam ait integrihonoris ae fidei regres¬

Expanded text:
dentis arbitrio uniuersalis concilii ore ueridico damnatos esse cognodentis arbitrio uniuersalis concilii ore ueridico damnatos esse cognoplanius, quid manifestius, quid expressius dici potest? Audi iam quibus dilatio temporis impertita sit, ut uideas eos esse qui non interfuerunt, quando Maximiano, cum ordinaretur, manus inpositae sunt: eos autem, inquit, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, id est qui a Maximiani capite proprias manus uerecundo pudore fidei retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. hos cernis quemadmodum non dicant esse damnatos, sed tunc eadem damnationis sententia retinendos, si transacto die constituto redire noluerint, quem diem ita constituunt: ac ne angustum, inquit, redeuntibsalutis artatae diei pressura subducat, agnoscentibus quibus licet, manentibus praecedentibus statutis, uniuersis usque in diem octauum Kt Ianuariarum proxime futurarum agnitionis pandimus ianuam, ut integri honoris ac fidei regres
Abbreviated transcription (Latin):
sima quȩ ineũ libuit declamare : adiungens ordinatores eius etcũ cosinedilatione
damnans : nec solũ huncinquit scelerissui mors iusta condẽpnat trahit etiã ad con
sostiũ criminis plurimos catena sacrilegii deindecũ etiã in ipsorum ex agge
randum scelus quȩ put auit declamanda fudisseo nominauiteos ita condusit¬
quȩdamnatos famosiergo inquit criminis reos uictorianum carcabianensem¬
mastianum sullectinum. beianum beianensem. saluium ausa fensem. theo¬
dorum usulensem donatum sabsatensem. miggenem
elefantariensem. pretex tatum adsuritanũ:
saluium membresitanum. ualerium
uelitanum. felicianum mustitanum.
et mastialem ꝑ tusensem. qui funesto
opereꝑditionis uassordidum collecta
fueculentia glũtinarunt: sed et lericos aliquando ecclesiȩ casthaginis qui
dum facinori intersunt inlicito incestui lenocinium prȩbuerunt. dĩ presi¬

Expanded text:
sima, quae in eum libuit declamare, adjungens ordinatores ejus, et cum eo sine dilatione sima, quae in eum libuit declamare, adjungens ordinatores ejus, et cum eo sine dilatione damnans: Nec solum husortium criminis plurimos catena sacrandum scelus quae putauit declamanda fudisset, nominauit eos ita conclusitque damnatosMartianum Sullectinum, Beianum Baianensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membresitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et Martialem Pertusensem, opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia sordidarunt, sed et clericos aliquando ecclesiae Carthaginis, qui, dum facinori intersunt, illicito incestui praebuerunt lenocinium, dei praesi
Abbreviated transcription (Latin):
apud proconsulem allegauerunt. quam toties gestis municipalibus inserendam
prosuȩ causȩ necessitate curarunt quando agebant aduersus eos utdebasilicis
pellerentur sicceste incipite a sententia . cũ omni potentisdĩ et xp̃ieius uoluntate
in eclesia baga gensi concilium gereremus. gamalius primianus pontius. secun
dianus. ianuarius. saturninus felix pegasius rufinus fortunius crispinus
florentius. optatus donatus donatianus. et ceterinumero trecentidecem. placu¬
it spũi scõ qui in nobis est pacem firmare ꝑpetuã et schis mata resecare sacrilega
deindecũ multa in eos horrendauomuissent. paulo postait maximianũ fidei
aemulũ ueritatis tedulterũ eclesiȩ matris inimicũ dathaechore. et abi ron mi¬
nistrum depacis gremio sententiȩ fulmen excussit: uides ut arbitror maximi¬
anum sineulla dubitatione damnatum. deinde post pauca sed planegrauis¬

Expanded text:
apud proconsulem allegauerunt, quam totiens gestis municipalibus inserendam apud proconsulem allegauerunt, quam totiens gestis municipalibus inserendam pro suae causae necessitate curarunt, quando agebant aduersus eos, ut de basilicis pellerentur. Sic certe incipit ea sententia: cum omnipotentis dei et Christi eius uoluntate in ecclesia Bagaiensi codianus Ianuarianus Saturninus Felix Pegasius Rufinus Fortunius Crispinus Florentius Optatus Donatus Donatianus et ceteri numero trecenti decem, placuit spiritui sancto qui in nobis est pacem firmare perpetuam et schismata resecare sadeinde cum multa in eos horrenda uomuisset, paulo post ait: Maximianum aemulum, veritatis adulterum, Ecclesiae matris inimicum, Dathan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulmen excussit: et anum sine ulla dubitatione damnatum. Deinde post pauca, sed plane gravis