comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di stabam. ut confortaretur et roborarctur. Ego inquid da¬
nihel ab anno primo regis darii qui sub uertit chaldeos. et
mede manu inimicorum quantum inse fuit liberauit :¬
obcustodiam meam &iam lacum leonum signans anulo neme
aduersarii interficerent . stabam in conspectu dnĩ &rogabã
euis clementiam pro eoqui me diligebat. ut confortaretur
uel ipse uel regnum et roboraretur. Cumq in oratione ꝑsis¬
terem. haec adnõ respondente cognorit: Consuetudinis aut¬
est prophetarum. repente personas intro ducere sinc ulla pre¬
fatione uerborum: Ut est illud in psalmo tricesimo primo. Cum
enĩ rogasset dm̃ propheta et dixisset. tues refugium meum
a tribulatione qua e circum dedit me. exultatio mea crueme
acircumdantibus me.: Repente persona dĩ introducctur respon¬
dentis: intellectum tibi dabo & instruamte inuia qua gre¬
dieris firmabo superte oculos meos. Ergo & nunc narrante
propheta . abanno primo darumedi stabam et deprecabar

Expanded text:
di stabam, ut confortaretur et roboraretur. Ego, inquit Daniel, ab anno primo regis Darii qui subvertit Chaldaeos, et me de manu inimicorum, quantum in se fuit, liberavit ob custodiam meam etiam lacum leonum suo signans annulo, ne me adversarii interficerent, stabam in conspectu Dei, et rogabam ejus clementiam, pro eo qui me diligebat, ut confortaretur, vel ipse, vel regnum ejus, et roboraretur. Cumque in oratione persisterem, haec, Domino respondente, cognovi. Consuetudinis autem prophetarum est, repente personas 702 introducere sine ulla praefatione verborum: ut est illud in psalmo tricesimo primo; cum enim rogasset Dominum propheta, et dixisset: Tu es refugium meum a tribulatione mea quae circumdedit me; exsultatio mea, erue me a circumdantibus me, repente persona Dei introducitur respondentis: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris: firmabo super te oculos meos . Ergo et nunc narrante propheta: Ab anno primo Darii Medi, stabam et deprecabar,
Abbreviated transcription (Latin):
patitur suscitari. ut mali malos puniant. Simulq sub¬
ostendit et generali disputatione preparat auditorem.
som niũ quoduidit esse demutatione. et suc cessione regno¬
et ad ponet. sapientiam. Qui enim habet dabitur ei: Et
anime quȩ feruet amore sapientiae libenter sp̃s dĩ in¬
funditur : Inperuersama animam non intrabit sapientia.

Expanded text:
patirur suscitari, ut mali malos puniant: simulque suostendit, et generali disputatione praeparat auditorem, somnium 630 quo vidit esse de mutatione et successione regnoet apponet sapientiam . Qui enim habet, dabitur illi ; et animae quae fervet amore sapientiae, libenter spiritus Dei infunditur. In perversam autem animam non introibit sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
dequo in staniia legimus. uenter et fenora eius exaere
preceps festur ad sanguinem. & saltu in mortem ruit. Et alas
habebat quatuor. Nihilenim alexandri nictoria uelotius
fuit. qui ab ilłirico. & adriatico mari. usq adindi cum ocea¬

Expanded text:
de quo in statua legimus: Venter et femora ejus ex aere, praeceps fertur ad sanguinem, et saltu in mortem ruit. Et alas habebat quatuor. Nihil enim Alexandri victoria velocius fuit, qui ab Illyrico, et Adriatico mari usq
Abbreviated transcription (Latin):
atore & id ipsum filius tantum hominis quod filius dĩ. Aut igitur
propone alia quibus respondeam aut desine superbire cȩda głam dõ¬
mmemor es sponsionis tue & dum argumentis argumenta conectis ac
perscripturarum latissimos campos infrenis equi libereate bacharis suꝑ
fortissima questione cui pollicitus es te in consequentibus responsurum

Expanded text:
atore; et idipsum filius tantum hominis, quod Dei Filius. Aut igitur atore; et idipsum filius tantum hominis, quod Dei Filius. Aut igitur propone alia, quibus respondeam; aut desine superbire, et da glommemor es responsionis tuae; et dum argumenta argumentis connectis, ac per Scripturarum latissimos campos, infrenis equi libertate baccharis, super fortissima quaestione, cui pollicitus es te in consequentibus responsurum
Abbreviated transcription (Latin):
tam insani estis utaperte repugnetis dõ. Tamen aliis uerbis loquimini
rem dĩ homini copulantes utsit absque peccato. quod et ds̃ ẽ. Unde&
apostolus super diuersis intonans gratus loquitur diuisiones dona¬
tionum sunt idem autem spiritus. & diuisiones ministeriorum sunt sedidem
dñs & diuisiones operationum. Unus autem ds̃ qui operatur omnia in omnibus.¬
Nunius es inuna atq eadem quaestione ut persua dere coneris hominem
uniuersa simul habere nonposse. quasi aut inuiderit aut non potuerte
gonenimuis antu qui soluta proponis & non intellegis aliud essesi¬
militudinem aliud aequalitatem. illud picturam hoc esse corporis¬
ueritatem. Uerus equus camporum spacia trans uolat pictus parieti
her&e incursu arriani dĩ filio non concedunt. Quod tu omni homini
tribuis alu non audent perfectum in xp̃o hominem confiteri ne sus¬
cipere in eo hominis peccata cogantur quasi potentior sit creacio ere¬

Expanded text:
tam insani estis, ut aperte repugnetis Deo, tamen aliis verbis loquimini, tam insani estis, ut aperte repugnetis Deo, tamen aliis verbis loquimini, rem Dei, homini copulantes, ut sit absque peccato, quod et Deus est. Unde Apostolus super diversis intonans gratiis loquitur: Divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministeriorum sunt, sed idem Dominus: et divisiones operationum sunt; unus autem Deus, qui operatur omnia in omnibusNimius es in una atque eadem quaestione, ut persuadere coneris, hominem universa simul habere noatori. A. Egone nimius, an tu? qui soluta proponis; et non intelligis aliud esse similitudinem, aliud aequalitatem: illud picturam, hoc esse veritatem. Verus equus camporum spatia transvolat, pictus parieti haeret in curru. Ariani Dei Filio non concedunt, quod tu omni homini tribuis. Alii non audent perfectum in Christo hominem confiteri, ne suscipere in eo hominis peccata cogantur: quasi potentior sit creatio Cre
Abbreviated transcription (Latin):
cardior sit. Clamemus et nos homunculi quid cause extiterit. ut ħo es
et non angeli facti sumus: quamquam magister uester. GAPXCIOC deciuul
hec fonte ꝓcedunt om̃es raciones creaturas acquo asserat iure conditas
ut instar quadrigarum et curruum decarceribus exeuntes in medio
spatio uel curruant ł preter uolant. etadoptata perueniant.
Elephanti tantę moles & gnpes insua grauitate causentur
Cur quaternis pedibus incedant. cum muscs culices quȩ et cetera
hiuus animantia. suppinnulis senos pedef habeant. & aliqui uepneuli sint
qui tantis pedibus scateant. ut innumerabiles simul motus nulla acies
comprehendat: Dicat ergo marcion ee om̃s hȩretici qui creatoris ope¬
ribus inludunt urm̃ decretum huc usq perueniet. ut dum singula calum¬
niantur manũ iniciant dõ cursolus ds sit curm uidert creaturis ut non
om̃s eademt p olliant maiestate quodlicet nondicatis. Neque enim

Expanded text:
ardior sit. Clamemus et nos homunculi, quid causae exstiterit, ut homines et non Angeli facti simus: quamquam magister vester, ὁ ἀρχαῖος, de cujus haec fonte procedunt, omnes rationales creaturas aequo asserat jure conditas, ut instar quadrigarum et curruum de carceribus exeuntes, in medio spatio vel corruant, vel praetervolent, et ad optata perveniant. Elephanti tantae molis, et gryphes in sua gravitate causentur, cur quaternis pedibus incedant, cum muscae, culicesque, et caetera hujuscemodi animantia sub pennulis senos pedes habeant, et aliqui vermiculi sint, qui tantis pedibus scateant, ut, innumerabiles simul motus, nulla acies comprehendat. Dicat haec Marcion et omnes haeretici, qui Creatoris operibus illudunt. Vestrum decretum hucusque perveniet, ut dum singula calumniantur, manum injiciant Deo, cur solus Deus sit, cur inviderit creaturis, ut non omnes eadem polleant majestate. Quod licet non dicatis neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
recedentes atc. et deli qui musin omnibus. Et certe
trespueri non pet caueraut. nec eius etatis erant quan¬
do ducti sunt in babilonem. ut ꝓpter sua uitia puni¬
rentur Ergo quomd do hñ expersona popoli lo qutt᷑.
sic illud apostoli legendum est. Non enim quoduo¬
lo hocago. sed qđ nolo id operor. & c&̃ quȩ in eodẽ
loco scrip̃ta sunt. Om̃ dñe innuti sumus plusquam

Expanded text:
recedentes a te, et deliquimus in omnibus. Et certe recedentes a te, et deliquimus in omnibus. Et certe tres pueri non peccaverant, nec ejus aetatis erant quando ducti sunt in Babylonem, ut propter sua vitia punirentur. Ergo quomodo hi ex persona populi loquuntur: sic illud Apostoli legendum est: Non enim quod volo, hoc ago: sed quod nolo, illud operor , et caetera quae in eodem loco scripta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cos infor nacem ignis ardentis. Mon ergo fortuite quos¬
cumq ministros perdidit nabuchodonosor. sed uiros
fortes de toto exertitu suo et ad bella promptissimos.
ut non solum miraculũ. pertre mesceret. sed exertitus
sui dam na sentiret. Uiri autem hii idest tres sidrac.¬
misac & abdenago. cetiderunt in medio caminꝰ ignis
in fornacem. et cadũt in medio ignis precipites. Ardent
um cula quibus ligati sunt. et sc&ꝵ corpora timens
flam ma non tangit. Etcic usev neΡRCΙ LeGUt
edia quȩ secintur usq adfinem cantici trium puero¬
rum in hebraico non babentur. Dequibus ne omnino. pre¬
terisse uideamur. pauca dicenda sunt. Benedictus es dnẽ ds̃
nos. Quan do diuersis premimurꝰ angustus. extoto cordis
hoc loquamur affectu. et quid quid nobis acciderit. iuste
nos sustinere fateamur. Ut cõpleatur in nobis illud qđ
scriptum. est Exultauerunt etletate sunt. filiȩ uidȩ
in om̃ĩb uidicus tias dñe. Pec cauimus enim. et iniqͣ egimꝰ

Expanded text:
s ardentem Al. ardentis . Non ergo fortuito quoscumque ministros perdidit Nabuchodonosor, sed viros fortes de toto exercitu suo et ad bella promptissimos: ut non solum miraculum  Al. miraculo pertimesceret, sed exercitus sui damna sentiret. Misac et Abdenago ceciderunt in medio camini ignis in fornacem, et cadunt in medium ignis praecipites: ardent vincula quibus ligati sunt, et vinctorum corpora timens flamma non tangit. Hucusque Hebraei legunt: media quae sequuntur usque ad finem Cantici trium puerorum, in Hebraico non habentur: de quibus ne omnino praeterisse videamur, pauca dicenda sunt. Benedictus es, Domine Deus etc. Quando diversis premimur angustiis, ex toto cordis hoc loquamur affectu, et quidquid nobis acciderit, juste nos sustinere fateamur, ut compleatur in nobis illud quod scriptum est: Exsultaverunt et laetatae sunt filiae Judae in omnibus judiciis tuis, Domine . Peccavimus enim et inique egimus
Abbreviated transcription (Latin):
&e gloriatur nr̃a sentire. Tunc uere fidei probabit ad sen¬
sum. Cum aperte et absque dolo aduersa dampnauerit.
ne audiat illud propheticum. & in omnibus his non est con¬
uersa adme. Preuaricatrte soror eius iuida extoto corde
suo. sed inmendatio.minorisq peccati est sequi malũ
quodbonum putaueris quam non audere defendere qđ
bonum ꝓcerto noueris quiminas iniurias paupertatem
ferre non possumus quomodo flammas babilonias. iunce
remus quod bella seruarunt. Pax ficta non auferat
nolo timore perfidiam discecere cumueram fidem
meȩ cristus reliquerit uo luntat¬

Expanded text:
et gloriatur nostra sentire; tunc verae fidei probabit assenet gloriatur nostra sentire; tunc verae fidei probabit assensum, cum aperte et absque dolo adversa damnaverit: ne audiat illud Propheticum, Et in omnibus his non est conversa ad me praevaricatrix soror ejus Juda ex toto corde suo, sed in mendacio . Minorisque peccati est, sequi malum quod bonum putaveris, quam non audere defendere, quod bonum pro certo noveris. Qui minas, injuriam, paupertatem ferre non possumus, quomodo flammas Babylonis  Al. Babylonias vincemus? Quod bellum servavit, pax ficta non auferat. Nolo timore perfidiam discere, cum veram fidem meae Christus reliquerit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
diam. Unde ut omnibus probarem menon odisse homi¬
nes sed errores. Nec aliquorum infamiam quȩ reremagis¬
que dolȩre uicem eorũ quifalsi nominis scientia supplantant᷑.
aitici & critoboli nomina posui perquos et nos trapars & ad¬
uersarorum quid sentir& expromerem. Quinpocius om̃s
qui catholicam sectamur fidem optamus et cupimus
damp nari heresin homines emendari. Aut certe si in errore uolue¬
rint permanere non nram̃ culpam esse quiscripsimus sed e&ꝵ
quimendacium pretulernt ueritati. breuiter que calum niato¬
sententię hominum dampnare naturam ecliberum auferre
arbitrium et aduitorium dĩ tollere rursum que apertissimȩ
insaniȩ hoc hominem dicere esse quod ds̃ est: & sic ingredi en¬
dum uia regia ut nec ad sinistram. nec addexteramꝰ decline¬
mus. Ad petitumque ꝓpriȩ uoluntatis dĩ sempes credamus
auxilio gubernari. siquis autem falso se infamari clamitat.

Expanded text:
diam. Unde ut omnibus probarem me non odisse homidiam. Unde ut omnibus probarem me non odisse homines, sed errores, nec aliquorum infamiam quaerere, magisque dolere vicem 696 eorum, qui falsi nominis scientia supplantantur, Attici et Critobuli nomina posui, per quos et nostra pars et adversariorum quid sentiret, expromerem  Al. exprimerem. Quin potius omnes qui catholicam sectamur fidem, optamus et cupimus damnari haeresim, homines emendari. Aut certe si in errore voluerint permanere, non nostram culpam esse qui scripsimus, sed eorum, qui mendacium praetulerunt veritati. Breviterque calumniatohaeorum esse sententiae, hominum damnare naturam, et liberum auferre arbitrium, et adjutorium Dei tollere. Rursumque apertissimae insaniae, hoc hominem dicere, quod Deus est. Et sic ingrediendum via regia, ut nec ad sinistram nec ad dextram declinemus; appetitumque propriae voluntatis, Dei semper credamus auxilio gubernari. Si quis autem falso se infamari clamitat,
Abbreviated transcription (Latin):
me absente turbauit tam elingͥis et sic sermonis putidi ut magis mi¬
sericordia dignus fuerit quam in uidia. Illiquoque respondiut potui.
rufinus non uni urbi sed orbi blasphemias origenis & onepia pxcn
libros quantum in se fuit intulit. ita ut eusebii quoq primum lybrum de¬
fensionis origenis subnomine phamphili martsris ederet & quasi illȩ parũ
dixissec. nouum proeo uolumen euomert. Num inuidemus ei quia
respondemus ettanta in illo eloquentiȩ fuere fulmina ut me abscri¬
bendi atque diccandi studio deterseret. Palladius seruilis nequitiȩ
eandem heresin instaurare conatus est: & nouam translationis
bebraiȩ michi calumniam instruere. Nam & illius ingenio
nobilitatique inuidimus. nunc quoque mysterium ini¬
quitatis operatur: et garrit unus quis que quod sentit
Ego solus sum qui cunctt rum gloria mnordear e tammi¬
ser ut his quoque inuidiamꝰ qui non merentur in ui¬

Expanded text:
me absente turbavit, tam elinguis et sic sermonis putidi, ut magis mime absente turbavit, tam elinguis et sic sermonis putidi, ut magis misericordia dignus fuerit, quam invidia. Illi quoque respondi ut potui. Rufinus non uni urbi, sed orbi blasphemias Origenis et περὶ Ἀρχῶν libros, quantum in se fuit, intulit: ita ut Eusebii quoque primum librum Defensionis Origenis sub nomine Pamphili martyris ederet, et quasi ille parum dixisset, novum pro eo volumen evomeret. Num invidemus ei, quia respondimus, et tanta in eo eloquentiae fuere flumina, ut me a scribendi atque dictandi studio deterrerent? Palladius servilis nequitiae, eamdem haeresim instaurare conatus est, et novam translationis Hebraicae mihi calumniam struere. Num et illius ingenio nobilitatique invidemus  Al. invidimus? Nunc quoque mysterium iniquitatis operatur, et garrit unusquisque quod sentit: ego solus sum, qui cunctorum gloria mordear; et tam miser, ut his quoque invideam, qui non merentur invi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem & scientiam peruenire: ita ut se asserant ne in co¬
gitatione quidem et ignorantia cum ad consum mationis cul¬
Hic liber quem nunc edere nitimur socraticorum consuetudinem
conseruabit. ut ex utraque parte quid dici possi et exponat. et
magis perspicua ueritas fiat. Cum posuerit unus quisque quod
senserit. illud autẽ origenes est ꝓprium et in possibile cũm¬
esse ħ umanam a principio usque ad mortem non peccare naturam
& rursum esse possibile cumse aliquis ad meliora conuerterit ad tantam
quime dicunt hoc opus inflammatum in uidiȩ facibus scribere bre¬
uiter. responde bonum quam me hȩreticis pepercisse. & omniegisse
studio ut hostes ȩcclesiȩ mei quoque hostes fierent. Heliuidius
scripsit conera sanctȩ mariȩ uirginitatem perpetuam. Num quid
ut ei responderem ductus inuidia sum quem omnino in carne non
uidi. Iouinianus cuius a tenunc heresis suscitatur romanam fidem

Expanded text:
virtutem et scientiam pervenire: ita ut asserant se ne covirtutem et scientiam pervenire: ita ut asserant se ne cogitatione quidem et ignorantia, cum ad consummationis culhic liber, quem nunc cudere nitimur, Socraticorum consuetudinem servabit, ut ex utraque parte quid dici possit exponat, et magis perspicua veritas fiat, cum posuerit  Al. proposuerit unusquisque quod senserit. Illud autem Origenis proprium est, et impossibile esse humanam a principio usque ad mortem, non peccare naturam: et rursum, esse possibile, cum se aliquis ad meliora converterit, ad tantam qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondebo, numquam me haereticis pepercisse, et omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Helvidius scripsit contra sanctae Mariae virginitatem perpetuam. Numquid ut ei responderem, ductus invidia sum, quem omnino in carne non vidi? Jovinianus, cujus nunc haeresis suscitatur, Romanam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
cripta ad tesifontem aepistola. inqua ad interrogata respondi cre¬
bra fratum expostulatio fuit. Cur ꝓmissum opus ultra differrẽ
in quo pollititus sum me adcunctas eorum qui. aae eiatĩ predi¬
cant questiunculas responsurũ. Nulli enim dubium quin
stoicorum & peripateticorum hoc est ueteris achade mie ista
contentio sit. quod alii eorum asserant. Na.o it. quas nosꝑtur¬
bationes possumus dicere aegritudinem. gaudium. spem. timo¬
rem eradicari & extyrpari posse dementibus hominum. Alui
frangi regi atque moderari. et quasi infrenos equos qui busdam
lupatis coerceri quorum sententias. & tullius intusculanis dis¬
putationibus explicat & origenes ecclesiasticȩ ueritati in stroma¬
tibus suis miscere conantus. Ut preteream manicheum.
num. et totius poene syrig haereticos quos sermone gentili.
uocant quorum omnium ista sententia ẽ. Posse ad perfectio¬
nem. & non dicam similitudinem sed equalitatem dĩ humanam

Expanded text:
cripta jam ad Ctesiphontem epistola , in qua ad interrogata respondi, crebra fratrum expostulatio fuit, cur promissum opus ultra differrem, in quo pollicitus sum, me ad cunctas eorum qui ἀπάθειαν praedicant, quaestiunculas responsurum. Nulli enim est dubium, quin Stoicorum et Peripateticorum, hoc est, veteris Academiae ista contentio sit, quod alii eorum asserant πάθη, quas nos perturbationes possumus dicere: aegritudinem, gaudium, spem, timorem eradicari et exstirpari posse de mentibus hominum: alii frangi eas, regi atque moderari, et quasi infrenes equos quibusdam lupatis coerceri. Quorum sententias et Tullius in Tusculanis disputationibus explicat, et Origenes Ecclesiasticae veritati in Stromatibus suis miscere conatur, ut praeteream Manichaeum, num, et totius pene Syriae haereticos, quos sermone 694 gentili vocant; quorum omnium ista sententia est, posse ad perfectionem, et non dicam ad similitudinem, sed aequalitatem Dei humanam
Abbreviated transcription (Latin):
inter p̃catio eius hostibus tuissit. Uidens ergo nabu¬
cho donbsor eum metuere ne sinistrum quidatq. con¬
trarium contra regem dicere uidetur. cohortatur
ut simpliciter. et uereloquatur. quod intellegit. neͦquic
quam. Arboren quam uidisti sub limen. atq robustã.¬
tues rex. qui magnificatus es. et in ualu isti. et magnitu¬
dotua creuit. et peruenit usꝙ ad celum. et potestas tua
interminos uniuersȩ terrae. Absq regis inuria expli
cat uertatẽ. ut non eum suꝑbiae. sed potentiae uideat᷑
arguere. Et uinciatur ferro &aere. in herbis foris. etrores
cȩli conspergatur. & cun feris sit pabulum cus. donec
feptem tempora com mutentur suꝑ eum. Et supra simi¬
liter scriptum est. Querunt ergo anobis qui historiae
contra dicunt. quo nodo iniunculo ferreo. et aere fuerit
nabuchonosor. autquis eũ iunxerit. et compedibus alli¬
garit. cum spicuum sit om̃s furiosos nese precipitent.

Expanded text:
interpretatio ejus hostibus tuis sit. Videns ergo Nabuinterpretatio ejus hostibus tuis sit. Videns ergo Nabuchodonosor eum metuere: ne sinistrum quid atque contrarium contra regem dicere videretur: cohortatur eum ut simpliciter et vere loquatur quod intelligit; nec quicquam metuat. Arborem quam vidisti sublimem atque robustatu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti; et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quomodo incat veritatem: ut non eum superbiae, sed potentiae videatur arguere. Et vinciatur ferro, et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur: et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Et supra similiter scriptum est. Quaerunt ergo a nobis qui historiae contradicunt: quomodo in vinculo ferreo et aereo fuerit Nabuchodonosor: aut quis eum vinxerit et compedibus alligaverit: cum perspicuum sit omnes furiosos, ne se praecipitent
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓmniserat ds. non quo ess& in credulus futurorum. sed ne secu¬
ritas neglegentiam. & neglegentia pareret offensam. Drĩe
q̃s magne. et terribilis. aduersum eos quitua precepta contemp¬
nunt Custodiens pactum. & misericordiam diligentibus te.
& costo dientibus mandata tuali Non ergo quod pollicetur

Expanded text:
miserat Deus: non quo esset incredulus futurorum; sed ne securitas negligentiam, et negligentia pareret offensam. Obsecro, Domine Deus magne et terribilis. Adversus eos qui tua praecepta contemnunt. Custodiens pactum et misericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur
Abbreviated transcription (Latin):
caeli. Deuno aut exeis egressum est coriu unam modieum & far¬
tum est grande:. Nequis me ꝓutet proprium sen sum ponere.
gabrihiel exponenet uisionem. proph&e uerba discamus. Asies inquit
quem uidisti habere cornua duo. rex moedorum est atq. per sarum.
darius uidelicet filiusar sami. in quo moedoriun & persarum reg¬
num destructum est

Expanded text:
coeli. De uno autem ex eis ortum est cornu unum modicum et faccoeli. De uno autem ex eis ortum est cornu unum modicum et fact terram, etc. Ne quis me putet proprium sensum ponere, Gabrielis exponentis visionem prophetae, verba dicamus: Aries, inquit, quem vidisti habere duo cornua, rex Medorum est, atque Persarum. Darius videlicet Arsami filius, in quo Medorum et Persarum regnum destructum est
Abbreviated transcription (Latin):
et persis. Postea uidi arietẽ coriubus uentilantẽ contra orientẽ.
& contra aquilonem. et contra meridiem. Non ipsum aricteni
erum uidelicet. uel darium. sed eius dem regni apietem idest¬
darium alterum. qui ulamus potentiae ꝑsicae rex fuit. & quẽ
superauit alexander philipi filtus. rex mace donum. Quod aũt
darius iste rex potentissimus: & ditissimus fuerit. tam grecȩ quam
latinae. ac barbarȩ iiyrent historiae. Et ego in quid intellege¬
bam. Ex superioribus enim uisionibus inquibus secundum regnũ.
per ariȩtõ & ursum significatum este Et iam nunc intellegit
hircus caprarum ueniebat ab occidente.super fatiem totiuł cerre
et non tangebat terram. Porra hircus habebat corniinligoꝰ
nẽ inter oculos suos. & nenit usq adarietem illum cornutum quẽ
iuderam slantem ante postam. et cucurrit ad cum in impe̾tu forti⁊¬
duo cornia eius & non poterat ari es pesistere ei. Cumqi eum mibis¬
s& in terrã conculauit. & neno quibat liberare arietem demamnueiꝰ.

Expanded text:
et Persis. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, etc. Non ipsum arietem, Cyrum videlicet, vel Darium, sed ejusdem regni aDarium alterum, qui ultimus potentiae Persicae rex fuit, et quem superavit Alexander Philippi filius rex Macedonum. Quod autem Darius iste rex potentissimus et ditissiLatinae, ac barbarae narrant historiae. Et ego intelligebam. Ex superioribus enim visionibus, in quibus secundum regnum per arietem et hircum significatum est, etiam nunc intelligit,hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangene inter oculos suos, et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam; et cucurrit ad eum impetu fortiduo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei. Cumque eum misisset in terram, conculcavit eum, et nemo quibat liberare eum de manu ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
primas alexander. quo tricesimo secundo acratis sue an no morato
in babylone. surrexerint pro eo quatuor duces
quisibi inperium diuiserunt. Aegiptã eni
ptho lomeus lapigi filius tenuit: Mocedonas philippus. qui & grideos
S uclius nganioe. asiae regnauit. anͣgonus. Sed non inquid infortudi

Expanded text:
primus Alexander, quo tricesimo secundo aetatis suae anno mortuo in Babylone, surrexerunt pro eo quatuor duces ejus, qui sibi imperium diviserunt. Aegyptum enim Ptolomaeus Lagi filius tenuit: Macedonas Philippus, qui et Arideusucus Nicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in forti
Abbreviated transcription (Latin):
di. et caro & uinum non introierunt osmeũ. sed neq unguen¬
to unctussũ. donec complerent᷑ trium ebdoma darcĩ dies.
Hoc docemur exemplo tempore ie uiniicibis delicatio nibus
abstinere. quod egoputo nunc dicipanem de siderabilem. nec
carnes comedere. nec uinum bibere. insuper & unguenta non
querere. qui mos apud persas. & in dos hodieq seruatur. ut
pro balneis utantur unguentis. Tres aut̃ uingiłebdoma das
ad fligens animam suam: ne transitoria & fortuita uideatur
dep̃catio. Scđ̾m anagogen uͦ hoc dicendũ. quia qͥ in luotu est
& sponsi luget absentiã ñ comedit panẽ desiderabilẽ qͥ de
cȩlo descendit. neq solidũ capit cibũ. qͥ intellegitur in carnt̃
Nec uinũ bibit qđ lȩtificat cor hominis. nec exhilarat faciẽ
in oleo iuxta illud quod in psalmis legimꝰ ut exhilaro faciẽ
in.oleo. Hoc aut̃ ieuinio in petrabiles facit lacrimas.

Expanded text:
di, et caro, et vinum non introierunt in os meum: sed neque unguendi, et caro, et vinum non introierunt in os meum: sed neque unguento unctus sum, donec complerentur trium hebdomadarum dies. Hoc docemur exemplo, tempore jejunii a cibis delicatioribus abstinere quod ego puto nunc dici panem desiderabilem, nec carnem comedere, nec vinum bibere: 697 insuper et unguenta non quaerere. Qui mos apud Persas et Indos hodie quoque servatur, ut pro balneis utantur unguentis. Tres autem jungit hebdomadas affligens animam suam: ne transitoria et fortuita videatur deprecatio. Secundum Anagogen vero hoc dicendum est quod qui in luctu est, et sponsdescendit; neque solidum capit cibum, qui intelligitur in carne, nec bibit vinum, quod laetificat cor hominis, nec exhilarat faciem in oleo, juxta illud quod in psalmis legimus: Ut exhilaret faciem in oleo . Hoc autem jejunio sponsa impetrabiles facit lacrymas,
Abbreviated transcription (Latin):
& annos tres. quando chochebas dux iudȩorum. oppressus. et hie ru¬
salem usq ad solum diruta est.
nno tertio ciriregis persarum uerbum reuelatum est daniheli
cognomento baltharsar. Et quomodo infine primȩ ligimꝰ¬
uisionis. fuit aut̃ danihel usq ad annum primũ cyriregis.
F uisse ergo eum apud caldeos in pristina dignitate. purpurabyssoq
uestitum usq ad primum annum cyriregis intellegimus
quando sub uertit caldeos. et postea cepit eẽ cum dario filio
a sueri de semine moedorum : qui imperauit super regnum
caldeorum. aut certe iam dario mortuo. cuius anno primo sep¬
tuaginta eb domadarum sacramentã cognouerat. Nunc tertio
anno regis cyri hȩc uidisse narratur. Et uerum uerbumiet
forti tudo magna. siue dĩ qui ista facturus est. siue prophetȩ
qui hȩc intellecturus est. In diebus illis ego danihel lugebã
trium ebdomadarum diebus. Panem desiderabilem non come¬

Expanded text:
et annos tres: quando Cochebas dux Judaeorum oppressus est, et Jeruet annos tres: quando Cochebas dux Judaeorum oppressus est, et Jerusalem usque ad solum diruta est. Anno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Danieli, cognomento Balthasar, et visionis: Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis? Fuisse ergo eum apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura byssoque vestitum, usque ad annum primum Cyri regis intelligimus, quando subvertit Chaldaeos, et postea coepit esse cum Dario filio Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum. Aut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuaginta hebdomadarum sacramenta conoverat; nunc tertio anno regis Cyri haec vidisse narratur. Et verum verbum, et fortitudo magna. Sive Dei qui ista facturus est, sive prophetae qui haec intellecturus est. In diebus illis ego Daniel lugebam trium hebdomadarum diebus: panem desiderabilem non come
Abbreviated transcription (Latin):
iaima sermonis hebraici. & antiquorum sermonis latini. ut ante
minorem numerum supputent. et posteamaiorem. Uerbi gratia.
Nos iuxta proprietatem linguȩ nostrȩ nunc dicimus abraham
annis .u. xlxx. et.c. Non igitur ut legitur ita impletur. sed ut
totum pariter supputatur. ita finem accipit. Nec ignoramus
quos dam illorum dicere quod una ebdomadas dequa scrip¬
tum est. confirmabit pactum multis. ebdomada una diui¬
datur in uespasiano & adriano. quod iuxta historiam iosephi
uespasianus & titus tribus annis. et sex mensibus pacẽ cũ iu¬
dȩ is fecerint. Tres aut̃ anni et sex menses sub adriano rep¬
putentur. quando hicrusalem omnino sub uersa est. et
pellerentur. Hȩc loquũtur hebrei. non magnopere curan¬
tes aprimo anno darii regis persarum usq: ad extremam
euersionem hicrusalem quȩ suba driano eis accidit. supputari.
olympiadis centum septua ginta quatuor id est an nos sexcentos no¬
naginta sex. qui faciunt ebdomadas hebraicas nonaginta nouem.

Expanded text:
ioma sermonis Hebraici, et antiquorum sermonis Latini, ut ante minorem numerum supputent, et postea majorem. Verbi gratia, non juxta proprietatem linguae nostrae nunc dicimus: Abraham a, et centum. Non igitur ut legitur ita impletur, sed ut totum pariter supputetur, ita finem accipit. Nec ignoramus quosdam illorum dicere, quod una hebdomada, de qua scriptum est: 696 Confirmabit pactum multis hebdomada una: dividatur in Vespasiano et in Hadriano: quod juxta historiam Josephi, Vespasianus et Titus tribus annis et sex mensibus pacem cum Judaeis fecerint. Tres autem anni et sex menses sub Hadriano supputantur, quando Jerusalem omnino subversa est, et bus pellerentur. Haec loquuntur Hebraei, non magnopere curantes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam bversionem Jerusalem, quae sub Hadriano eis accidit, supputari Olympiades centum septuaginta quatuor, id est, annos sexcentos nonaginta sex, qui faciunt hebdomadas Hebraicas nonaginta novem,
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat perlaborem. plus audire mereatur. Quod aut ait.
ec ego ingressussum ad uerbatua hanc habet sensum. Post quã
tu bonis operibus & lacrimis atq: ieiunio dĩ inuocare misericor¬
diã & ego accepi occasionem ut ingrederer in conspectu dĩ & orarẽ
proit. Princepsaut̃ regni ꝑsarum restitit mihi uigintiae unoduobus.
Ui detur mihi hic esse angelus cu persis credita est. Iuxta illud quod in
deuit romium legimus. Quando diuidebat altissimus gentes & disse¬
minabat filios adam. statuit terminos gentium iuxta numerum

Expanded text:
desiderat, per laborem plus audire mereatur. Quod autem ait: desiderat, per laborem plus audire mereatur. Quod autem ait: Et ego ingressus sum ad verba tua, hunc habet sensum: Postquam tu coepisti bonis operibus, et lacrymis atque jejunio Dei invocare misericordiam, et ego accepi occasionem, ut ingrederer in conspectu Dei, et orarem pro te. Princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus. Videtur mihi hic esse angelus cui Persis credita est, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes et disseminabat filios Adam: statuit terminos gentium juxta numerum
Abbreviated transcription (Latin):
ab sconditũ. Et apl̃s paulus similequid in actibus apło passus est :
ut ceteris non cernentibus uisionẽ solus aspiceret. Etecce ma
aspiciens nequaquã paueat. Et dixit adme. Danihel uirde¬
sideriorũ. Congruent̃ uirdesideriorũ uocatur. qui instantia
prȩcũ et asflictione corporis. ieiuniorũq duritia cupit sci¬
re uentura. etdĩ secreta cognoscere. Pro uiro desideriorũ . sym¬
machus inter pretatus est uirũ desiderabilẽ. Om̃is enĩ sc̃sha¬
bens inseanimȩ pulchritudinẽ. amatur adnõ. Et
dixit adme: noli metuere danihel. quia ex iidie primo
diebus hoc est uiginti diebus & uno. cernit hanc uisionẽ & audit
abangelo quod exdie primo quo ora recoepit & ad fligere sc in
conspectu dnĩ exaudita Cint uerba cius. Queritur sistatim
exauditis est. cur non statim ad cum missussit angelus. Data est
ei permoram occasio amplius dnm dep̃candi. Exeo quod plus

Expanded text:
absconditum. Et Paulus apostolus simile quid in Actibus apostolorum passus est, absconditum. Et Paulus apostolus simile quid in Actibus apostolorum passus est, ut, caeteris non cernentibus, visionem solus aspiceret . Et ecce maspiciens nequaquam paveat. -- Et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, etc. Congruenter vir desideriorum vocatur, qui instantia precum et afflictione corporis, jejuniorumque duritia cupit scire ventura, et Dei secreta cognoscere. Pro viro desideriorum Symmachus interpretatus est, virum desiderabilem. Omnis enim sanctus habens in se animae pulchritudinem, amatur a Domino. Et dixit ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo dibus, hoc est, viginti diebus et uno cernit hanc visionem: et audit ab angelo, quod ex die primo quo orare coeperit, et affligere se in conspectu Dei, exaudita sunt verba ejus. Quaeritur, si statim exauditus est, cur non statim 699 ad eum missus sit angelus. Data est ei per moram occasio amplius Deum deprecandi: ut ex eo quod plus
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ p̃cipua. Proco autem qd nos uixta hebraicum uerumꝰ eece
uir. symmacus posuit quasi uir. Non em̃ uir erat. sed uri
habe̾bat similitudinẽ. Et renes eiꝰ accineti auro obrido. ꝓ
quo in hebreo legitur ophaꝵ. qđ aquila ita est interp̃tatus.
& lumbi eiꝰ accincti erant colore ophar. & corpus eius
quasi chrisoliti ꝓchrisolito qͥ unꝰ ex duodecim lapidib ẽ
qͥ ponuntur in logio pontificis. in bebreo habet tharsis. qđ theo¬
docion & simmachus eodẽ ũbo int̾p̃tati sunt. Septuaginta uͦ.
mare appellauer̃t̃. iuxta illud qđ in psalmis legit᷑. En sp̃u
urhem̃ti conteres naues tharsis idẽ maris. & ionas fuge¬
re cupiebat non in tharsũ urbẽ sicilie. ut pleriq estimaN
lnteram ponentes ꝓ littera.
uel indiae regionem ut putat iosephus. sed ab solute inpelagos
U idi aut̃ ego danihel solus uisionem. Uiri aut̃ qui erant mecum
nonuiderunt. sed terror nimius irruit suꝑeos et fugerunt in

Expanded text:
o autem, quod nos juxta Hebraicum vertimus: ecce vir, Symmachus posuit, quasi vir: non enim vir erat, sed viri habebat similitudinem. Et renes ejus accincti auro obryso. Pro quo in Hebraeo legitur OPHAZ, quod Aquila ita interpretatus est: Et lumbi ejus accincti erant colore ὠφάζ. 698 Et corpus ejus quasi chrysolithus. Pro chrysolitho, qui unus est de duodecim lapidibus qui ponuntur in Logio Pontificis, in Hebraeo habet THARSIS, quod Theodotio et Symmachus eodem verbo interpretati sunt: Septuaginta vero mare appellaverunt, juxta illud quod in psalmo legimus: In spento confringes naves Tharsis , id est, maris. Et Jonas fugere cupiebat non in Tharsum urbem Ciliciae, ut plerique aestimant, litteram ponentes pro littera, vel Indiae regionem, ut putat Josephus: sed absolute in pelagus . Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
sed antiodius qͣsi tẽpestas ualida. incuprib et in equitib &
in classemagna ingressussit t̃ras pluximas. et trans eundo
uniuersa uastauerit. ueneritq. ad t̃rã inclytã .i. uideã.¬

Expanded text:
Sed Antiochus quasi tempestas valida in curribus, et in equitibus, et Sed Antiochus quasi tempestas valida in curribus, et in equitibus, et in classe magna ingressus sit terras plurimas, et transeundo universa vastaverit: veneritque ad terram inclytam, id e
Abbreviated transcription (Latin):
rimã. et faciet ceteris qui inudea fuerint dominari:
Etꝓ p̃uaricatione possessiones diuidet .et dona distribuet.
Anticristꝰ quoq multa deceptis munera largiet᷑. et terrã
suo exqcitiudi uidet. Quosq tefrore ñ qui uerit
sub iugabit auaritia. Et in tẽpore p̃finito p̃liabitꝰ
aduersũ eũ rex austri. et quasi tẽpestas uemet c̃traillu
rex aquilonis in caprib: et in equitib et in elas se
magna. et ingredietur terƿas et conteret. ꝑ tansiet. et in to¬
ibit interrã gloriosã & multe corruent. ꝓquo int̃p̃tatus
est symiaclius. et multa mila corruent. Theodotion.
& multi infiymabunt᷑. Multas aut̃ coruere uixta aqui¬
lã. ł urbes. ł regiones ł ꝓuintias intellege: łthec poyphi¬
rius ad antiodũ refert. qđ undecimo annoregnisui. rirsũ
c̃tra sororis filiũ ptolomeũ philo patopedimicant. Qui
audiens uenipe antiodũ c̃gregauit multa popł. milia.

Expanded text:
rimam, et faciet caeteris, qui in Judaea fuerint dominati, rimam, et faciet caeteris, qui in Judaea fuerint dominati, et pro praevaricatione possessiones dividet, et dona distribuet. Antichristus quoque multa deceptis munera largietur, et terram suo exercitui dividet: quosque terrore non quiverit, subjugabit avaritia. Et in tempore praefinito praeliabitur adversum eum rex Austri: et quasi tempestas veniet contra illum rex Aquilonis in curribus, et in equitibus, et in classe magna: et ingredietur terras, et conteret, et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multi corruent. Pro quo interpretatus est Symmachus: et multa millia corruent: Theodotio, et multi infirmabuntur. Multas autem corruere juxta Aquilam, vel urbes, vel regiones, vel provincias intellige. Et haec Porphyrius ad Antiochum refert: quod undecimo anno regni sui rursus contra sororis filium Ptolemaeum Philometorem dimicaverit. Qui audiens venire Antiochum, congregavit multa populorum millia.
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ patres ei colet : hoc magis anticristo. quã antio cho
conuenit. Legimus enĩ antiochũ idolum greciȩ
habuisse sculptũ. et uideos atq. samaritas. aduenerati¬
onẽ. aliorũq deoꝵ cõpulisse. Nec non et hoc qđ infert.
et faciet ut muniat mao rim cũdõ alieno quẽ cog¬
nouit. & multiplicabit gloriã. et dabit eis potes¬
tatẽ. & terrã diuidet gratuito. teo dotionita in
t̃pretatus ẽ. Et aget hȩc ut muniat p̃sidia cũ dõ
alieno et cũ ostenderit eis multiplicabit bonorem
et dominari eos multis faciet. et teprã diuidet gra¬
tis. Prop̃sidiis c̃fugia in t̾pretat est symmahus.
qđ pophirius ita edisserit faciet hȩc omnianit muniat
arcẽ herũ salem et inceteri surbib ponat p̃sidide et
uideos doceat alienũ ad opare dm̃. haud dubiũ quin
significet iouẽ. Quẽ cũ illis ostenderit. et adorandũ
esse ꝑsuaserit. tunc dabit deceptis honorẽ et głam plu¬

Expanded text:
verunt patres ejus, colet, hoc magis Antichristo quam Antiocho verunt patres ejus, colet, hoc magis Antichristo quam Antiocho convenit. Legimus enim Antiochum idolorum 720 Graeciae habuisse cultum, et Judaeos atque Samaritas ad venerationem suorum deorum compulisse. Necnon et hoc quod infert, et faciet ut muniat MAOZIM cum deo alieno quem cognovit: et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestateterpretatus est: Et aget haec ut muniat praesidia cum deo alieno: et cum eis ostenderit, multiplicabit honorem, et dominari eos multis faciet, et terram dividet gratis. Pro praesidiis, confugia interpretatus est Symmachus: quod Porphyrius ita edisserit: faciet haec omnia ut muniat arcem Jerusalem, et in caeteris urbibus ponat praesidia, et Judaeos doceat adorare Deum alienum: haud dubium quin Jovem significet. Quem cum illis ostenderit, et adorandum esse persuaserit: tunc dabit deceptis honorem, et gloriam plu
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ non intelled. &. suꝑ cancupiscentiam faeminarũ.
& suꝑ omẽm dĩ nonintelleget. Quibus uerbis in¬
telligitur. & habere eum concupiscentiam feminarũ
& non habere: Silegerimus & intellegerimus Ano
Rooi tioꝵi & suꝑ concupis centiam feminarum
non intel leget. Deanti x põ facilior interpretacio
ẽ. quod ideoꝰ simul at castitatem ut plurimos
docipiat: Sin aut̃ ita legirimus & suꝑ c̃cupis con¬
ciã femina rũ . ut subaudiat᷑ erit: antiochi magis
coaptabitur personȩ qui lix urio sissimus dicitur
fuisse. & intantumͣ decus per stcupra & corrup¬
celas uenisse regiȩ dignitatis. ut mimis quoque. et
scortis pubblicȩ iungeretur & libidinem suam
populo presente compleret: Deum maoyim ridi¬
culȩ porphyrius interpretatus est: ut diceret inuico
modin. unde fuit mathathias etfiliietus. antio hi duces iouis po¬
suisse statua. et cõpulisse uideos ut ei uictimasimmolarent.
idest deo modim. Quod aut̃ sequit᷑. et dm̃ quẽ ignora¬

Expanded text:
ntelliget, et super concupiscentiam feminarum, et super omnem Deum non intelliget. Quibus verbis intelligitur habere eum concupiscentiam feminarum, et non habere. Si legerimus, et intellexerimus ἀπὸ κοινοῦ, et super concupiscentiam feminarum non intelliget, de Antichristo facilior interpretatio est: quod ideo simulet castitatem, ut plurimos decipiat. Sin autem ita legerimus, et super concupiscentiam feminarum, ut subaudiatur erit, Antiochi personae magis coaptabitur, qui luxuriosissimus fuisse dicitur, et in tantum dedecus per stupra et corruptelas venisse regiae dignitatis, ut mimis quoque et scortis publice jungeretur, et libidinem suam, populo praesente, compleret. Deum MAOZIM ridicule Porphyrius interpretatus est, ut diceret in vico Modin, unde fuit Mathathias, et filii ejus, Antiochi duces, Jovis posuisse statuam: et compulisse Judaeos, ut ei victimas immolarent, id est, deo Modin. Quod autem sequitur, et deum quem ignora
Abbreviated transcription (Latin):
ignoranerunt patreseiꝰ colet auro et argento edapide
preciosorebq. p̃ciosis. et faciet ut muniat᷑ maorimꝰ. cũdõ
alieno quẽ cognouit. et multiplicabit głam et dabit eis
potestatem in multis. et terrã diuidet gratuito. Ppo eo qđ nos¬
interpretati sumus & erit in concupiscentus feminarum:
Hx transtulerunt . & concupiscencus mulierum non
ico : aquila transtulit deũ fortitudinum. hox dm̃ fortis¬
simum. Quia uͦ in hebraico ꝓ eo ubi nos diximus & erit
inc̃cupiscentus feminarũ ambiguę positum ẽ. Dicente

Expanded text:
ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempointerpretati sumus, et erit in concupiscentiis feminarum, LXX transtulerunt, et concupiscentiis mulierum non ico, Aquila transtulit, Deum fortitudinum; LXX, Deum fortissimum. Quia vero in Hebraico pro eo, quod nos diximus: et erit in concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
lachrũ suũ poni uisserit. Qđq. sequit᷑ et diriget do¬
nec cõpleatur ira. quia in ipso erit c̃sũ matio sic
in tellegunt. ta dui eũ posse.donec irascat᷑ cids. et ipsũ in¬
t̃fici ubeat. Siquidẽ polibius et diodorus. quibiblio¬
tetarũ scribt̃ historias  Marrant eũ ñ solũ c̃tradm̃ fecis¬
se iudeȩ. sed auaritiȩ facib accensũ etiã tẽplũ dianȩ
inȩlimaidȩ qđ erat ditissimũ spoliare conatũ oppressũq
acustodib tẽpli et uicinis circũ gentib et qͥbusdã fantasiis
atq. t̃rorib uersũ inam̃tiã: ad postremũ morbo interisse.
Et hoc ei accidisse cõmemorant: quia inscosdĩ multã exereue
sid ꝓeo qd̾ fecit. punitus esse qredenđ est. Etdm̃ patra
suoꝵ ñ reputabit et erit in concupiscentus feminapũ
nec quẽquã deorũ curabit. quia aduersũ uniuesa con¬
surget. dm̃ aũt mao ⁊im in loco suo uenerabit᷑ etdm̃ quẽ¬

Expanded text:
lacrum suum poni jusserit. Quodque sequitur: et diriget, dolacrum suum poni jusserit. Quodque sequitur: et diriget, donec compleatur ira, quia in ipso erit consummatio, sic intelligunt, tam diu eum posse, donec irascatur ei Deus, et ipsum interfici jubeat. Siquidem Polybius et Diodorus qui Bibliothecarum scribunt historias, narrant eum non solum contra Deum fecisse Judaeae, sed avaritiae facibus accensum, etiam templum Dianae in Elimaide, quod erat ditissimum, spoliare conatum: oppressumque a custodibus templi et vicinis circum gentibus, et quibusdam phantasiis atque terroribus versum in amentiam, ac postremum morbo interiisse, et hoc ei accidisse commemorant, quia templum Dianae d fecit punitus esse credendus est. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum: nec quemquam deorum curabit, quia adversum universa consurget. D
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. manifestifiant. Tempus enim uere salutis
eorũ & auxilii futurum esse xp̃m quem falso
sperant esse uenturum : gum sint recepturi anti¬
cristum. Et faci& uixta uoluntatem suam rex. et
e leuabitur. & magnificabitur aduersum omnem
dm̃. & aduersum dm̃ deorum loqueter magnifica.
definitio: siue ut alius interpreta tus ẽ. in ipso erit
consummacio. Ab hoc loco hebrei dici deanti xp̃o
putant : quod post uiliani paruunt auxilium sup¬
rectur assit. rex qui faciat iuxta uoluntatem suam.
a cleuaur contra omne qd dicitur ds̃. & aduer¬
sum deũ deoꝵ loquetur magnifica : Ita ut sedeat
intẽplodĩ et seipsũ faciat dm̃. et dirigatur uolun¬
taseius donet cõpleat᷑ ira dei. quia in ipso erit con¬
sũmatio. Quod quidẽ et nos deantieristo intel¬
legimus. Por phipius aut & ceteri qui secunt᷑ eũ de
antiohio epifane dici apbitrant᷑ qd erectꝰ sit c̃tra cultũ
deret intantã suꝑbiã uenerit. ut intẽplo hiero solimis sima¬

Expanded text:
sunt, manifesti fiant. Tempus enim verae salutis eorum, et auxilii futurum esse Christum, quem falso putant esse venturum: cum sint recepturi Antichristum . Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem deum, et adversum Deum deorum loquetur magnifica: definitio est. Sive ut alius interpretatus est; in ipso enim erit consummatio. Ab hoc loco Judaei dici de Antichristo putant, quod post Juliani parvum auxilium surrecturus sit rex qui faciat juxta voluntatem suam, et elevetur contra omne quod dicitur deus, et adversum Deum deorum loquatur magnifica: ita ut sedeat in templo Dei, et seipsum faciat Deum, et dirigatur voluntas ejus, donec compleatur ira Dei, quia in ipso erit consummatio. Quod quidem et nos de Antichristo intelligimus. Porphyrius autem et caeteri qui sequuntur eum, de Antiocho Epiphane dici arbitrantur quod erectus sit contra cultum Dei, et in tantam superbiam venerit, ut in templo Jerosolymis simu
Abbreviated transcription (Latin):
id anti xpm̃ & ista peferentes dicunt qđ primũ pugnatup sit
ẽtra regẽ austri id estȩgipti & postea libas & eduopas supe
turus sit intrã ispł: et multȩ ei ł urbes ł ꝓuitiȩ datupȩ manꝰ.¬
Hȩaut̃ solȩ saluabunT demanib ei. edom et inoabiet principiũ
filio. ammon. Antiadius aiunt festiuans c̃truptolomeũ
regẽ austri. iduin ȩos. et moabitas. etanimanitas. qui exlate

Expanded text:
ista referentes, dicunt quod primum pugnaturus sit contra regem Austri, id est, Aegypti, et postea Libyas, et Aethiopas superturus sit in terram Israel, et multae ei vel urbes, vel provinHae autem solae salvabuntur de manibus ejus, Edom, et Moab, et principium filiorum Ammon. Antiochus, aiunt, festinans contra Ptolemaeum regem Austri, Idumaeos, et Moabitas, et Ammonitas qui ex late
Abbreviated transcription (Latin):
nigmata et uerba tenebrosa : ꝓpt̃ misterio: magnitudinẽ et
in tp̃tat᷑ parabolas. et occidentẽ literã trans fert ad spm̃ uiui¬
ficantẽ. Et uidiegodanihel. eteccequasiduo aliistabant. unꝰ
hinc suꝑ ripã flumins. et alius inde ex altera ripa fluminis. Et
dixiiuro quundutus orat lineis qͥ stabat suꝑ aquas flaminis. us¬
quequo finis ho mirabiliũ. Uidet danihel duos angłosstantes
exutraq parte suꝑripã babilonii fluminis. Quicũ hicponat᷑ absꝗ
nomine. scđm̃ p̃teritamt uisionẽ. puto eũ c̾eti grin qͥhebrai¬
cedr̃. ed decel et tam̃ ñ in t̃rogat cos qͥ stabant su ꝑ utrãq: ri

Expanded text:
enigmata, et verba tenebrosa propter mysteriorum magnitudinem, et enigmata, et verba tenebrosa propter mysteriorum magnitudinem, et interpretatur parabolas, et occidentem litteram transfert in spiritum vivificantem. Et vidi ego Daniel, et ecce quasi duo alii stabant: unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: usquequo finis istorum mirabilium? Vidit Daniel duos angelos stantes ex utraque parte super ripam Babylonii fluminis, qui cum hic ponatur absque nomine, secundum praeteritam visionem puto eum esse Tigrim, qui Hebraice dicitur EDDECEL