comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea fetusꝓcedat. Uesica dicta. quia ficut uas
aquȩ. ita de renib urina collecta completͣ¬
& humore distenditur: euius usus inuolucb
ñ habetur. Urina aut̃ dicta. siue quod urat
seu quia ex renib egerit᷑. cuiꝰ indicio & sar
& egritudo futura monstratur. Qui humor
uulgo lorium dr. qͦd eo lota idẽ munda ue¬
stimenta efficiant᷑. Semen ẽ quod lactum su¬
mitur. aut a t̾ra aut abutero ad gignendum
uel frucꝰtus uel fetus. Est enim liquor exctbi
& corporis decoctione factus. ac diffusus ꝑue
nas atq medullas: qui inde desudatus in mo¬
dum sentinȩ concrescit iu renib eictusq ꝑ
coitum & inucero mulieris susceptus: calore
quodanimꝰ uiscerum & menstrualis sangumis
irr igatioue formatur in corpore. Menstrua.
suꝑuacuus mulierum sanguis. Dict̾a autẽ
inenstrua acircuitu lunatis luminis. quo
solet hoc ꝓuenire ꝓfluuium. Luna enim
cupant᷑. Nam mulier solum animal menstru¬

Expanded text:
ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renib humore distenditur. Cuius usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim cupantur; nam mulier solum animal menstru
Abbreviated transcription (Latin):
digerit. & apparet extrinisecus. ꝑtinetq a pectore
assimilatur: ꝓpt̾ collectionem omnium humoꝵ.
quasi congregationem aquarum. Aluus ẽ qui
cibun recipit. & purgari solet. Salustius. Si
qd abluat᷑ id ẽ purgetur. Ex ipso enunsor¬
des stercoꝵ defluunt. Uterum sole mulieres
hñt. in quo concipiunt ad similitudinem
caulicul. Tam̃ auctores nterum ueterum ꝓ¬
utrolibet sexu uentrẽ plerumq ponunt. nec
poete tantimi mͦ s & cȩc̾i. Uocatus autem
uterus qͦd dupplex sit. & ab utraq induas sedi¬
uidat partes. quȩ indiuersum diffuse ac refiei
circimplicantur. in modum cornu arietis.
uel quod interius impleatur fȩcu. Hinc & it̾.
quod aliquid intrinsecus habuerit: ut m̃bra
& uiscera. Aqualiculus aut̃ ꝓprie porti est.
huic ad uentrem trauslatio. Matrix dr. qud
pecus in ea generet᷑. Sem̃ enin receptum con¬
fouet. confocuui corporat. corporatũ in m̃bra
distinguit. Uulua uocata quasi ualua id est
ianua uentris. quod semen rccipiat. uel qͦd ex

Expanded text:
qui apparet extrinsecus, pertinetque a pectore assimilatur propter collectionem omnium humorum quasi congregationem aquarum. Vesticibum recipit, et purgari solet. SallustiusHistod abluatur, id est purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum pro utriusque libet sexus ventre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et ceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis; vel quod interius impleatur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod fetus in ea generetur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
minam ab ignea ui dictam putant. quia uele¬
ment̾ concupiscit. Libidmosiores eniniui¬
ris feminas esse tam imulierib qͣm mani¬
malib. Unde niniuis amor apud antiquos
tem hoc int̾ est. Senectus ẽ grauior ȩtas pt
senectam succedens. Senium aut̃. uitima
etas. ptꝰ grauitatẽ ueniens.Sic & senex. &
senior. Nam senior ẽ ad huc uiridior. ut illuo
uirgilianum. Iam senior s cruda d̾o uiridisq

Expanded text:
minam ab ignea vi dictam putant, quia veheminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminae sunt, tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos tem. Senectus est grauior aetas post iuuentutem succedens, senium autem ultima aetas post grauitatem ueniens. Sic senex et senior, nam senior adhuc uiridior. Vt illud Virgilianum: «Iam senior sed cruda deo uiridisque
Abbreviated transcription (Latin):
a mollicie. tanqͣm mollier. detracta uel mutata
lictã appellata ẽ mulier. Utriq enim forcitudi¬
ne & inbecilitate corpoꝵ separantur:. Sed ido
uirtus maxima uiri. imulieris minor: ut pa¬
tiens uirum ee̾t. scilicet ne feminis repugnantib
libido cogeret uiros aliud appetere. aut in aliũ
sexum ꝓruere. Dicitus gͥ mulier scđm femine¬
um sexum. ñ scđm corruptionẽ uitegritatis. &
hoc ex liugua sacrȩ scͥpture. Nam eua statim fa¬
cta delatere uiri sui nondum contacta a uiro mu¬
lier appellata ẽ dicente scͥptura. & formauit eam
sicut & uirga. sic̃ & uitula. Alias: ab incorruptio¬
ne quasi uirago. quod ignoret femineã passionẽ.
Uirago uocata. quia nirum agit hoc ẽ oꝑa uiri¬
lia facit. & masculmi uigoris ẽ. Antiꝗni enim ĩta¬
sicnt a seruo serua. sic̃ a faniulo famula. itaa
iiro uira. Hinc & iurginis nom̃ quidam putdit
femina uͭ apartib femoꝵ dicta. ubi serus fe¬
cies a uiro distinguit᷑. Alii g̾ca ethimologia fe¬

Expanded text:
a mollitie, tanquam mollier, detracta l littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et imbellicitate corporum separantur. Sed ideo maxima fortitudo viri, mulieris minor, ut patiens viro esset: scilicet ne a feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere, aut in alium sexum proruere. Dicitur autem mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis, et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam sicut et virga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est, opera virilia facit, et masculini vigoris est. Antiqui enim sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etymologia fe
Abbreviated transcription (Latin):
motus. Simplex. qui ex uno saltu constat. con¬
positus. qui expluri motib inordinatus & in¬
equalis existit. Qui motus certa hñt spacia da¬
ctilicum ꝑcussum quandui sine inicio sunt: si
quando uͭ citatiores sunt ut dorcadarontes. aut
leuiores ut mirmicirontes: mortis signa sunt.
riui ꝑ omne corpꝰ diuisi. quib uniu̾sa membra
irrigantur. Sanguis ex g̾ca ethimologia nom̃
duxit. quod uegetetur & sustentetur & iuiuat.
Item sanguis latine uocatur qͦd suauis sit. Unde
& homines quib dominat᷑ sanguis: dulces &
effusus uͦ eruor dĩ. Nam cruor uocatur. ab eo
qͦd effusus decurrat. uel ab eo qͦd currendo cor¬
int̾precantur sanguinẽ corruptum qui entit.¬
citur. Alii auint cruorem uictimarum ẽẽ san¬
guinem hominuim: ut uirgilius. Sanguimne
pacastis uentos e uirgine cesa. idẽ sanguine
uirginis occise. Sanguis aut̾ ñ ẽ integer nisi
inuiuenb. Nam dicunt phisici minui sangui

Expanded text:
motus. Simplex est, qui ex uno saltu constat. Commotus. Simplex est, qui ex uno saltu constat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sunt, ut δορκαδάζοντες, aut leniores, ut μυρμίζοντες, mortis signa sunt. rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra irrigantur. 122. Sanguis, ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur, et sustentetur, et vivat.t. Sanguis latine vocatus, quod suavis sit: unde et homines quibus dominatur sanguis, dulces et effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus, eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corinterpretantur sanguinem corruptum, qui emitcrudus. Alii dicunt cruorem uictimarum esse, sanguinem hominum, ut Virgilius; «Sanguine placasti uentos et uirgine caesa», id est sanguine uirginis occisae. Inter ruborem et in juvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
tem uiscera uitalia. io ẽ circum fusa cordis loca
quasi iuscora. eo qͦd ibi uita id ẽ anima contine¬
atur. Item uiscera caꝑita ner uoꝵ ex sangitie
& ueris copulata. Idem lacerti sue mures qͥa
sic insingulis membris cordis loco sunt. ut cor
inmedia tocius corporis parte. appellantur q
ã nomine sunaium anuralium fast̾ra deli¬
tescentium. Naminde muscul a nurium similitu¬
dine. Idem etiam & chori qͦd illic uiscera corta ui¬
deantur: Cor a greca appellatione diriuatum. qͦd
an carchian dicunt. siue a cura. In eo enum omis
sollicitudo & scientie causa manet. Qd id̾o pul¬
moni uicinum ẽ: ut cum ira accendit᷑. pul¬
monis humore temꝑetur. Huius duȩ arteriȩ
sunt: equib simstra plus sanguinẽ ht̃: dexcͣ
plus sp̃m. Unde & in dextro brachio pulsum
nispimus. Precordia suut loca cordi nicina.
quib sensus ꝑcipita. & dicta p̃ cordia eo qͦd
ibi sit principium cordis & cogitationis. Prasꝰ
tatem intelligus. aut salutẽ. Huiꝰ duppler ẽ

Expanded text:
tur vitalia, idest circumfusa cordis loca, quasi viscora, quia ibi vita, idest anima, contineatur; item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti et mures, quia sic in singulis min media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra deltescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit printatem intelligimus, aut salutem. Hujus duplex est
Abbreviated transcription (Latin):
iecoris ne uacua existeret. quem quidã etiam
risus causa factum existimant. Nam splene
ridemus. felle irascunir. corde sapimꝰ: iecore
amanius:. quib quatuor elem̃tis constantib.
integrum ẽ ammal. Pel appellatum. qͥd sit folli¬
culum gestans humorẽ. qui uocat᷑ bilis. Sto¬
machus g̾ce os uocat᷑. eo qͦd ostium uentris sit:¬
& ipse cibum excipiat. & in intestina transiitat.
Incestina dicuntur. eo qͦd corꝑis interiore parte
cohibent᷑ quȩ iccirco longis nexib incirculoꝵ
ordinata suit modum. ut susceptas escas paula¬
tim digerant. & suꝑ addicis cibis ñ impediant᷑.
Omentum membranum qͦd continet intestino¬
rum maiorem partẽ. qͦd eitploii g̾ci uocant.
Disseptum uitestinum. quod discernit uentrẽ
&cetã intestina. apulmonib & corde. Cetum
intestinum. qͦd sit sine foramine & exitu. qͦd g̾er

Expanded text:
iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu; quem Gr
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ sanguis ammȩ possessio ẽ. Inde genas.
lacerare mulieres in luctu solent. inde & pui¬
pures uestes. & flores purpurei mortuis pre¬
bentur. Pulmo exg̃co trahit uocabulum.
Greci enim pulmonẽ pleumon uocant. eo
qd cordis flabelum sit: in quo pneuma idẽ
qui flando & eragitando aerem admittit. & recipit.
a quo mouent᷑ ꝑulmoues & palpitant. ad aꝑiendo
se ut flatum capiant. stringendo ut eiciant.
Est enim organun corꝑis. Iecur nom̃ ht̃ eo qͦd
ignis habeat ibi sedem. qui incerebro subuolat.
inde ad oculos cȩtõs q sensus & membra diffim¬
dicur: & calore suo adse suctũ ex cibo tractũ uertit
iisanguinẽ. quem adusum pascendi nutriendi¬
q singulis membris p̃bet. In iecore aut̃ consistit
uoluptas & concupiscentia. uixta eos qui de
minentes. Dictas aut̾ fibras. qͦd apud gentiles
insacrĩ ad phebi aras ferebant᷑ ab ariolis qͥb
oblatis atq succensis responsa aciꝑent. Spleu
dictum. a supplemento. ex contraria parte

Expanded text:
autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, in quo πνεῦμα, id es dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de minentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte
Abbreviated transcription (Latin):
sigium templi rotundum tolus uoeat᷑. Ealus
aut̃ sub crure ẽ: sub talo calcanei. Pedes ex
gͥca echimologia nom̃ sortiti sunt. Hos enim
g̃ci podas dicuint. qui alt̾nis motib solo firi
incedunt: quoꝵ digiti & decorẽ & usum fe¬
cerunt. Nam currere ñ possumus. iusi digi¬
tis inhumum p̃ssis. soloq nitentib impe¬
cum saltumq capiamꝰ. Pante a planitie nũ¬
cupatȩ. quia ñ rotuude ut inquadrupedib ne
stare ñ possit bipes homo: s plane atq longioreᷤ̃
formate sunt. ut stabile corpꝰ efficeret. Sunt
aut̃ plante anteriores partes. quȩ etiam de
multis ossib constant. Caices pͥina pars plante.
acallo illi nom̃ impositum: quo t̾ram calcamꝰ.
Hinc & calcaneus. Solum inferior parspedis.
dic̾tum quia eo t̾re uestigia impriminius. S
a sotum dr̃ omue qͦd aliquid sustinet. quasi so¬
lidum. Unde & t̾ra solum qͦd cuncta sustineat.
& sotum pedis qͦd cotam corporis molẽ portat.

Expanded text:
stigium templi rotundi tolus vocatur. Talus stigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi edum digiti et decorem et usum ferunt. Nam currere non possunt, nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capiamus. cupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat.
Abbreviated transcription (Latin):
uertebra uocant᷑. quia meis capita femoꝵ
uertuntur. Suffragines. quia subtus fran¬
guntur idẽ fiectuntur. ñ supra sicut inbra¬
euis. Genua sunt commissiories femoru
S ernrum. & dicta genua eo qͦd unitero suit
genis opposita. Choerent enim ibi sibi . &
cogni̾ta sunt oculis: lacrimarum indicib
& miscdiȩ. Nam agens genua dicuntu e
iiq complicatum gini formariq homunem.
ita ut genua sursum suit. quib ocuili forman¬
tur: ut caui ac reconditi sit dñt. Ennuis ait.
atq genua comprmit arcta genua. Inde ẽ
qͦd homines dum ad genia se prostermint:
statun lacrimant᷑. Uoluit enun eos natura ute¬
rum mat̾num rememorare ubi quasi intene¬
pris considebant: anteqͣm uenirent adlucẽ.
Crura dicta. quia inhiscurrimus. & gressum
facimus. Sunt aut̃ sub genib usq ad suras.
Tibie uocate. quasi tube. Sunt enim & lon¬
gitudine & specie similes. Talus dictꝰ acolo.
Nam colus ẽ eminens rotunditas. unde & fa¬

Expanded text:
vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñt eam speciem decoris sicut m̃bra quȩ
impromptu locata sunt. Idem & ueretrum
quia uiri ẽ tantum. siue qͦd ex eo uirus emictit᷑
Nam uirus ꝓprie drr humor fluens a nacura
uiri. Testiculi ꝑdiminutionẽ a testib dicti
quoꝵ numerꝰ incipit a duob. Hi semen ca¬
lamo ministrant. quod abspine medulla &
renib & libis suscipiunt ad gr̾am ꝓcrean¬
di. Uiscus ẽ pellis inqua testicul sunt. Postio
rauͦ uocata. qͦd retro sunt. & a uultu auersa
ne dum aliium purgamus. inquinaremus
aspectum. Meatus inde appellatꝰ. quia ꝑeũ
meant. id ẽ egerunt᷑ stercora. femora dicta
sunt. quod ea parte afemina sex us tirri dis¬
crepet. Suint aut̃ ab inguinib usq adgemu
femune aut̃ ꝑdiriuationẽ femoꝵ partes suis
quib inequitando t̃gis equoꝵ adheremus.
Unde & p̃liatores olim sub feminib eqͦs ami¬
sisse dicebantur. Coxe. quasi comuncti axes.
Ipsis enim femora mouent᷑. quoꝵ concaua

Expanded text:
non habent eam speciem decoris sicut membra quae non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava
Abbreviated transcription (Latin):
tutem p̃stant. Lunibi oblibidinis lascuuã
dicti. quia in uiris causa corporee uoluptatis
nupsis ẽ: sicut inumbilico feminis. Unde
& ad iob in exordio sermonis dictum ẽ: accinge
sicut uir lumbos tuos. ut inhis e̾ẽt resistendi
p̃paratio. in quib libidinis ẽ usitata domi¬
nandi occasio. Umbilicus ẽ medius locus
corporis. dictus qͦd sit unib ilioꝵ. Unde &
umbo appellatur locis in medio clypei. aquo
pendet. Exreo enim infans inutero pendet.
exeo etiam & nutritur. Ilium g̃co sermone ap¬
pellatum. qͦd ibi nos obuoluamus. Grece enĩ
ileos obuoluere dr. Eiunesuocate qͦd sunt unti
co lum: quod ẽ longao. Hates quod in ipsis
inuitimur dum sedemꝰ. unde & conglobata ẽ
meis caro: ne p̃mentis corporis mole ossa dole¬
rent. Genitalia corporis partes. ut nom̃ ipsũ
docet. gignendȩ sobolis acceꝑ uut uocabulũ
qͦd his ꝓcreatui. & gignit᷑. Hec & pudenda
ꝓuerecondia. siue apube. unde & indum̃to
oꝑiuntui:. Dicunt᷑ aut̃ ista & in honesta. qͥd

Expanded text:
tringat. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Job in exordio sermonis dictum est: Accinge sicut vir lumbos tuos ; ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corpoumbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ. Anuna aut̃ agentilib nom̃ accepit.
eo quod uentꝰ sit: unde & g̾ce uentus anunos
d̾r. quod ore trahentes aerẽ uruere uideant᷑.
S aꝑtissime falsum ẽ. quia multo prius
gignitur anima quam concipiaer ore
possit. quȩ iam ingenitricis utero uiuit.
Non ẽ gͥ aer amina. qͦd pritauerunt quidã
qui ñ potuerunt in corpoream eiꝰ cogitare

Expanded text:
corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi: potens est. Hauc
quidani dm̃ esse dixe¬
runt. a quo om̃a crea¬
ta sunt & existunt.
Genus agignendo
dictum. cuius diri¬
Unde & arbores uitam habere dicunt᷑. quia
gignuntus. & crescunt. Homo dictus. quia
ex humo factus est: sicut & iugenesi legitur.
U̾creauit d̾s homiuem de humo t̾re. Abusiue
aut̃ ꝓnunciatur exutraq substantia totus
homo id ẽ. ex societate anunȩ & corporis. Nam
ꝓprie homo abhumo. Greci aut̾ hominem
antropum appellauerunt. eo quod sur suu
spectet sulleuatus ab humo: ad contem pla¬
tionem artificis sui. Qͦd ouidius poeta de
signat: cum dicit. Pronaq cũ spectent a¬
nimalia cet̾a terram. Os homini sullue de¬
dit. celumq uidere uissit. & erectos ad sydera
tollere uultus. Qui ideo erectuis celum aspi¬
cit ut dm̃ querat. ñ ut t̾ram intendat ue¬
luti pecora. quȩ natura ꝓna & uentri obe¬
dientia siuxit. Duplex ẽ aut̃ homo. int̾ior
& ext̾ior. Incerior homo amina. ext̾ior homo

Expanded text:
ciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. 2. Genus a gignendo dictum, cui deriUnde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. 4. Homo dictus, quia ex humo factus est, sicut dicitur in Genesi: Et creavit Deus hominem de humo terrae. Abusive autem pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est, ex societate animae et corporis. 5. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, 2 eo quod sursum spectet, sublevatus ab humo ad contemplatsignat, cum dicitMet. 1,84: Pronaque cum spectant animalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ idẽ esse qͦd animã euuangłista ꝓnunciat
dicens. Potestatẽ habeo ponendi animã meã.
& rursus potestatẽ habeo sumendi eam. De
hac quoq ipsa dñi anima passionis tẽpore
memoratus euangłista ita ꝓcunt dicens. Et
inclinato capite emisit spm. Quid ẽ enim
emittere spm̃. nͥ qͦd animã ponere. S aninia

Expanded text:
 quod animam Evangelista pronuntiat, dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam , et rursum: Potestatem habeo sumendi eam . De hac quoque ipsa Domini anima, passionis tempore, memoratus Evangelista protulit, ita dicens: Et inclinato capite emisit spiritum . Quid est enim emittere spiritum, nisi quod animam ponere. Sed anima
Abbreviated transcription (Latin):
igctinitas dum sȩ paulatim ꝓ sfaduum orginib dirimens usq adultimum gradm subt
quitas esse desierit: eam rursus lex matrimonii uinculo repetit. & quodam modo reuocat fugientem. Id̾o
autẽ usq ad sertum generis tradum. consanguinitas constituta ẽ: ut sicut sex etatib mundi gene

Expanded text:
initas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii vinculo repetit, et quodam modo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi gene
Abbreviated transcription (Latin):
ab erodendo dicta. de qua menurit plautꝰ.
innolutam in pãpino. Implicat se idem nec ad¬
uolat ut locusta. uit huc illucq discurrens semi¬
pasta dimittat: s ꝑmanet ꝑituris frugib.
& tardo lapsu pigrisq morsib uiuu̾sa consu¬
qͦd terendo edant. Hos nos termites dicimus.
Ita enim apud latinos ligni t̾mes tiocantur. qͦs
tempore ĩ portimo cese arbores gignunt. Ti¬
nea uestimentoꝵ u̾mis. dicta qͦd teneat: &
eo usq insideat: quo erodat. Inde & ꝑcinax.
qͦd in caidẽ reni ideintidem urgeat. Uermes
carnum: enugraneus lumbricꝰ. ascaride. costi.
ꝑediculi. pulices. lendex. tarinus. riciuus. usia.
cunex. Emigraneus uerinis capitis uocatus.
Lumbricus ũmis intestinoꝵ dictus quasi lu¬
bricus: quia labitur. uel quod inlumbis sit.

Expanded text:
ab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCinvolutam in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consuquod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uspiam adherescit sanguinem haurit. & cũ
nimio cruore maduerit euoinit qͦd hausit.
ut recentiorem denuo sugat. Scorpio u̾mis
terrenꝰ. qui potius uermib ascribitur ñ serpen¬
tib: ammal armatum aculeo & ex eo grece
uocatum quod caudam figat. & arcuato uul¬
nere uenena diffundat. Sprium ẽ aut̾ sorpio¬
nib. quod manꝰ palmã ñ feriat. Cantarida
u̾mis t̾renus. qui humano corpori statimm ut¬
fuerit applicatus. sui adustione uesicas efficii
plenas humore. Multip es u̾mis terrenus.
ex multitudine pedum uocatus. qui contra¬
ctus inglobum complicatur. Nascitur sub pe¬
tris. ex humore & t̾ra. Limax uermis limi.
dictus qͦd in limo ueldelimo nascatur. unde
& sordidus semꝑ & immuirdꝰ habetur. Suinbex
frondium uerimis. excinus cextura bumbi¬
cinum conficitur. Appellatur aut̃ hoc no¬
mine abeo quod euacuet᷑ dum fila generat.¬
& aer solus in eo remaneat. Ernca frondi¬
um u̾mis. in holere uel pamipino in uoluta.

Expanded text:
uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta,
Abbreviated transcription (Latin):
serrum libris commemorat. dicens. Sunt qui
cũ clauso putrefacta ẽ spina sepulchro. mutari
credant humanas angue medulas. Quod sicre¬
ditur. merito euenit. ut sicut ꝑserpentẽ mors.
homnns. ita & ꝑ homines mortẽ serpens. fer¬
tur aut̾ quod serpens hominem nudum ñ
sit ausuᷤ contingere. De uermibus.u.¬
ermis ẽ ammal. quod plerumq de car¬
ne uel de ligno uel dequacunq re t̾rena
sine ullo concubitut gignitur. licet ñ nunqͣm
& de ouis nascantur. sicut scorpio. Sunt aut̃
uermes aut t̾re. aut aque. aut aeris. aut carni¬
um. aut frondium. aut lignoꝵ. aut uestim̃to¬
rum. Aranea u̾mis aeris. ab aeris nutruñto
cognominata: quȩ eriguo corpore longa fila
deducit: & telȩ semꝑ intenta nunquã desinit
laborare. ꝑpetium sustinens in sria arte sus¬
pendium. Sanguissuga u̾mis aquatilis. dicta
qͦd sanguinem sugat. Ceno alitur. potantib
insidiatur. cumq illabitur faucib uel ubi

Expanded text:
seorum libris commemorat dicens15, 398: Sunt qui seorum libris commemorat dicens15, 398: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. § 5 De vermibus. Vermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi
Abbreviated transcription (Latin):
s alt̾nus intentȩ conatib lat̾a sinuos a circũ¬
ferunt. ut ꝑ ext̾ĩorem spine curuaturam re¬
gentem costarum aciem tendant. costis aut̃
natura ad sumniũ rectis squaminarum un¬
gulas figant. quo uicissim & celerit̾ agendo
ñ solum plana ꝑ labant᷑. s etiam comiera con¬
scendant: tot uestigiis iustructe quot costis.
dite cursum habere ñ possuit: quia ubicumq
illis ictus inciderit. spinam soluit. ꝑ quam costa
rum pedes & motus corporis agebantur: Serpen¬
tes autẽ diuuiuere dicuntur ad eo ut deposica
ueti tunica senectutem deponere atq iniuuen¬
tam redire ꝑhibeantur. Tunice serpentiũ
exuiie nuncupantur. eo qͦd his qnͣdo senescunt
sese exuunt: quib exuti iui iuuentutem rede¬
unt. Dicuntur enim & exuine & indiuue. qͥa
exuntur & iuduuntui. Pytagoras dicit. de me¬
dulla hominis mortui quȩ inspina ẽ serpen
tem creari. Quod etiam oiudius in metamorfo¬

Expanded text:
sed alternis intenta conatibus latera sinuosa circumsed alternis intenta conatibus latera sinuosa circumfert, at per exteriorem spinae curuaturam rigentem costarum aciem tendat, costis autem natura ad summum rectis squamarum ungulas figat; quod uicissim et celeriter agendo non solum plana perlabitur, sed etiam conuexa conscendit, tot uestigiis instructa quot costis. dita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit spinam soluit, rum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina estem creari; quod etiam Ovidius in Metamorpho
Abbreviated transcription (Latin):
mus ẽẽ cominuma. uiuacitate quadam sensus
Dicit aut̃ plinius si creditur qͦd serpentis ca¬
ꝑut etiam si cum duob euaserit digitis nichil¬
hominus uiuit. unde & totum corpꝰ obicit
ꝓ capite ferientib. Anguib uniu̾sis hebes
uisus ẽ: raro inadu̾sum contuẽtur: nec frust᷑.
cum oculos ñ infonte habeant. s intympo¬
rib. ad eo ut citius audiant quã aspiciant.
Nullum autẽ anuual intanta celeritate lin¬
guam mouet ut serpens. ad eo ut criplicẽ
linguam habere uideat᷑: cum una sit. Serpen¬
tium ula sunt corpora. ad eo ut quocumq
eunt uiam humore designent. Uestigia serꝑen
uideantur. costis tam̃ & squamarum nisib
repant: quas a summo guiture usq ad imã
aluum parili modo dispositas hũt. ita instru¬
cti ut squamis quasi unguib costis quasi cru¬
su partes gradatim porrigendo contracꝰtas.
contrahendo porrectas motum ex plicent:

Expanded text:
mus esse communia, vivaci quadam sensus mus esse communia, vivaci quadam sensus errae . Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput, etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit pro capite ferienti. Anguibus universis hebes visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet, ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium nuda sunt corpora, adeo ut quacumque eunt via, humore designent vestigia. Serpentre videantur, costis tamen et squamarum nisibus repunt, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim, quasi unguibus, costis, quasi crus parte acontrahendo porrectas motum explicat,
Abbreviated transcription (Latin):
merus. Om̃s aut̃ serpentes natura sua frigi¬
de sunt: uec ꝑcutiunt nisi qnͣdo calescunt
Nam qurado sunt frigide. ⁊ ullum tangunt.
Unde & uenena carum plus die qm̃ nocte no¬
cent. Torpent enim noctis algore. & mnerito:
quia frigide sunt nocturno rore. Inse enim
adoueunt uaporem corporis gelide pestes &
natura frigide. Unde & hieme in nodis torpent.
estate soluunt᷑. Inde ẽ quod dum quicumq
pescit. & postea ubi in illo calefactum ipsum
uirus exarserit: statim hominem extingut
uenenum aut̃ dictum. eoquos ꝑuenas uaditꝰ
Infusa enun pestis eiꝰ ꝑuenas. uegetatione cor
poris aucta discurrit: & anmam ȩxigit.¬
Unde. ñ posse uenenum nocere. uisi hominis
cetigerit sanguinem. Lucanus. Neria serpen¬
tumẽ. adnuxto sanguine pestis. Omne autẽ
uenenum frigidum ẽ: & id̾o anima quȩ ignea
ẽ fugit uenenum frigidum. In naturalib bo¬
nis quȩ nob̾ & irrationalib animantib uide¬

Expanded text:
numerus. Omnes autem serpentes natura sua friginumerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem torporis gelidae pestis et natura frigidae. Unde et hieme in nodos torquentur, aestate solvuntur. Inde est quod quicunque pescit, et postea ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem exstinguit. Venenum autem dictum quia per venas vadit. Infusa enim pestis ejus per venas, vegetatione coporis aucta discurrit, et animam exigitUnde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus: Noxia serpentum est admisto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quia ignea est, fugit venenum frigidum, in naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ omuia uenenata. uis maxima ẽ. Cetera
enim singulos feriunt. hȩc plurimos parit̾
intĩut. Nam si arbori irrepserit. omnia poni
inficit ueneno: & eos qui ederint occidit. qui
etiam si uel iputeum cadat: uis ueneni po
tantes uit̾ficit. Ista contra incendia repug¬
nans ignes sola ammalium extinguit. Unic
enim in mediis flaminis. sine dolore & consũ¬
tione. & ñ solum quia ñ uritur: s extinguit
nicẽdium. Saura lacertus. qui qͣndo senesen¬
excecantur oculi euis. & uicrat in foraĩ pare¬
tis aspicientis contra orientẽ: & ortum solis
intendens illuminat᷑. Stelio decolore iuditũ
nomen ht̃. Est enim t̾go depictus. lucentib
guttis in iodum stellarum. Dequo oiidiꝰ.
pore gi ctis. Hic aut̃ scorpionib ad eo contrariꝰ
traditur ut uso eo pariorem his afferat & cor¬
porem. Sunt & alia serpentium genera. ut
ad modite. elefantiȩ. camedracontes. Postremo
quantus nominuim. tantus mortium uu¬

Expanded text:
inter omnia venena vis maxima est. Caetera inter omnia venena vis maxima est. Caetera enim singulos feriunt: haec plurimos pariter interimit; nam si arbori irrepserit, omnia poma inficit veneno, etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo Ovidiusrpore guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur ut viso eo pavorem his adferat et torporem. Sunt et alia serpentium genera; ut ammodytae, elephantiae, chamaedracontes. Postremo quantus nominu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iactant se suꝑ illud & ꝑmiunt. unde
& iaculi dicti sunt. In arabia aut̃ serpentes st̃
cuim alis quȩ sirene uocantur. quȩ plus cur¬
runt ab equis. s etiani uolare dicuntur:. qua¬
rum tantum uirus ẽ: ut morsum ante mors
insequatur qͣm dolor. Obytes dicta. qͦd colo¬
rem harene habeat. Dequa poeta. Quã sparsis
pictus maculis teofanus obytes. concolor exu¬
tis atq indiscretus arens admodĩtus. Seps
erigua serpens. quȩ ñ solum corpꝰ. s & ossa ue¬
uena consiunit: cuius poeta sic meniuit. Os¬
saq dissoluens cum corpore tabificus seps. S
qͦd parua sit & ñ habeat oculos. Centĩpeda
a multitudine pedum dicta. Lacertus reptis
genus ẽ: uocatus ita qͦd brachia habeat. Gend
lacertoꝵ plura. ut botraca. Salamandria sani
stelio. Botraca dicta. quod ranȩ habeat specea
Nam g̾ci ranã botracam uocant. Salamandi
uocata. quod contra incendia ualeat. eiuius

Expanded text:
fuerit, 69 jactant se super illud, et perimunt; unde fuerit, 69 jactant se super illud, et perimunt; unde et jaculi dicti sunt. In Arabia autem serpentes sunt cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur, quorum tantum virus est, ut morsum ante mors insequatur quam dolor. 30. Ammodytes dicta, quod colorem arenae habeat. De qua poeta: Quam parvis pictus maculis Thebanus Ophites Concolor exustis, atque indiscretus arenis Ammodytes. 31. Seps, exigua serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandra, saura, stellio. 35. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βότραχον vocant. 36. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aicta facit. Quani sic macer describit. Seu
Lterga expirant fumantia uirus seu t̾ra
fumat qua teter labitur anguis. W lucanus.
Tractiq uia fumante celydri. Semꝑ autem
directus ambulat. Nam si torserit se dum
currit: statim crepat. Gnatrix serpens. aqͣni
ueneno inficiens. Inquocumq enim fonte fu¬
erit. eum ueneno immiscet. Dequo lucanus.
Regnatrix iuolator aquȩ. Cencris serpens in¬
flexuosa. quȩ semꝑ rectum it̾ efficit. Dequa
lucanus. Et semꝑ recto lapsurus luuice cencri.
Parias serpens. quȩ semꝑ in cauda ambulat.¬
& sulcum facere uidetiii. Dequa idem lucauꝰ.
Quo contentus iter cauda sulcare parias.
Boas anguis italiȩ immensa mole. ꝑsequit᷑
greges armentoꝵ & bubalos. & plurimo la¬
Ee irriguis se uberib se innectit. & sugens
in̾iit. acq in de a boum depopulatione boa
nomen accepit. Iaculus serpens uolans. dequo
lucanus. Iaculiq uolucres. Exilunt enim
mnarborib. & dum ali quod animal obiuum

Expanded text:
 facit: quam sic Macer describit 8: Seu  facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus9, 711: Tractique via fumante chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum veneno inmiscit. De quo Lucanus9, 720: Natrix violator aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae semper rectum iter efficit. De qua Lucanus9, 712: Et semper recto lapsurus limite cenchris. Parias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere videtur. De quo idem Lucanus9, 721: Quo contentus iter cauda sulcare parias. Boas, anguis Italigreges armentorum, et bubulos; et plurimo lacte irriguis uberibus se innectit, et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. 29. Jaculus serpens volans, de quo Lucanus: Jaculique volucres. Exsiliunt enim in arboribus, et dum aliquod animal obvium
Abbreviated transcription (Latin):
Her sola serpentium frigori se committit. pͥma
ominum ꝓcedens. Dequa idem lucanus. Et
grauis ingeminũ uergens caput anfibena.
Ciiius oculi lucent ueluti lucerne. Elidros
coluber inaqua uiuens. Greci enun aquam
ydor uocant. Ydros aquatilis serpens. aquo
icti obturgescunt. cuius quidem morbũ boam
dicunt. eo quod fimo bouis remedietur: Ydra
draco. multorum capitum. qualis fuit in ler¬
na palude ꝓuincie archadie. Hȩc latine exce¬
dra dicitur: quod uno ceso tria capita excresce¬
bant. S hoc fabulosum ẽ. Nam constat ydrã.
locum fuisse euomentẽ aquas. uastantes ui¬
cinam ciuitatẽ. in quo imo ineatu clauso mul¬
ti erumpebant. quod hercules uidens loca ip¬
sa exussit: & sic aquȩ clausit meatus. Nam
ydra ab aqua dicta ẽ. Celidros serpens. qui¬
& cersidros. quasi cerinim: quia & in t̾ris & in
aquis moratur: Nam cerson dicunt g̾ci t̾ram.
ẏoros aquam. Hic ꝑ qͣm graditur t̾ram fu mare¬

Expanded text:
Haec sola serpentium frigori se committit, prima Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens. De qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput Amphisbaena. Cujus oculi lucent veluti lucernae. 21. Enhydris, coluber in aqua vivens. Graeci enim ὕδωρ aquam vocant. 22. Hydros, aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt, cujus quidam morbum dicunt eo, quod fimo bovis remedietur. Ydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant: sed hoc fabulosum est. Nam constat ydram locum fuisse evomentem aquas, vastantes vicinam civitatem, in quo uno meatu clauso multi erumpebant: quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aquae clausit meatus; nam hydra ab aqua dicta est. et chersydros, quasi †cerim†, quia et in aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare
Abbreviated transcription (Latin):
euni consumit. ita ut liquefiat totus iuore ser¬
pentis. Cerastes serpens. dictus quod in capite
greci cornua uocant. Sunt aut̃ illi qualrigse¬
mna cornicula. quoꝵ ostentatione uelutiesca
uinciems sollicitata aminala ꝑmiit. Cotumeñ
corpꝰ tegit harenis. nec ullum indicium sui p̃bet.
nisi exea parte qua muitatas aues uel animalia
capit. Est aut̃ flexuosus plusqͣm alii serpenteᷤ.¬
ita ut spmam ñ habere uideatur. Scitalis ser¬
pens. uocata qͦd tanta p̾fulget. tergi uarietate.
ut notarum gr̾a aspicientes retardet. & quia
reptando pigrior est. quos assequi ñ ualet mi¬
raculo sui stupentes capit. Tanti autẽ feruoris
ẽ: ut etiam hiemis tempore exuiias corporis
feruentis exponat. Dequo lucanus. N sertalis¬
ꝑsis etiam nunc sola pruiis exuiuias posita¬
rasuas. Anfibena dicta eo quod duo capita ha¬
ueat. unum inlocosuo. alt̾m incauda sua. euir¬
rens exucroq capite tractu corporis cireulato.

Expanded text:
eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore sereum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca, inlice sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autita ut spinam non habere videatur. 19. Scytale serpens vocatus, eo quod tanta praefulget tergi varietate, ut notarum gratia aspicientes retardet, et quia reptando pigrior est, quos assequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis exponat. De quo Lucanus: Et scytale sparsis etiam nunc sola pruinis Exuvias positura suas. 20. Amphisbaena dicta, eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato.
Abbreviated transcription (Latin):
noluerit. tinam aurem int̾ram p̃mit. alteram
ñ autliens ñ exit adiucantantẽ. Dẏpsa gemus
aspidis. qui latine situla drr. quia quem mo
uenum ante excinguit quam sentiatui: & facies
p̃uenta morte nec tristiciam inducat morituri.
Dequa pocta. Signiferum iuuenem tyrrem
sanguinis aulum corta retro eapite dẏpses cal¬
cata momordit. uix dolor aut serisus dentis fuit.
Ypnalis geniis aspidis. dicta qͦd somino necat. Hanc
sͥ cleopatra apposuit. & ita morte quasi somno
soluta ẽ. Emorrois aspis. nuncupatus qͦd san¬
guinem sudet qui ab eo morsus fuerut ita lt
dissolutis uenis quicquid uitȩ ẽ ꝑ sanguinem
euocet. Grece enini. sanguis emath dr̃. iestim.¬
Prester aspis semꝑ ore patenti & uaporant
currit. cuius poeta sic memintt. Oraq disten
rit distenditur. enormiq corpulentia necatur
Eax tuberatum enim putredo sequit᷑. Sepstabifi¬
cus aspis. qui dum momordit hominẽ statim

Expanded text:
noluerit, unam aurem in terram premit, alteram noluerit, unam aurem in terram premit, alteram non audiens non exit ad incantantem. Dipsas, genus aspidis, qui Lavenenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies praeventa morte nec tristitiam inducat morituro. De quo poeta ‘signiferum iuvenem Tirreni sanguinis Aulum / torto capite retro dipsas calcata momordit: / vix dolor aut sensus dentis fuit’. ypnalis, genus aspidis dicta; quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. 15. Haemorrhois, ASPIS nuncupatur, quod sanguinem sudet, qui ab eo morsus fuerit, ita ut, dissolutis venis, quidquid vitae est per sanguinem evocet. Graece enim sanguis Prester aspis semper ore patenti et vaporanti currit. Cuius poeta sic meminitLucan. 9, 722: rit distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim