comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glorisi candi sunt ꝑse glorisicandos : De hisuero qͥspnendi sunt non
r&u hsse cedse sed absolute dixisse qͥais ꝑnent᷑: sienimn utbona
ꝑsem& ipsum prestat ite &ic̃ maela ꝑsem& ipsumr&ribueret
dĩ s onsequens ercet ut quo modo dix̃ iglori sic antesine glorificabo
sis eum inueniant accensam. sicut dicit escias : Ite in lumine ig¬
nis uestri & flãmã quac̃ accendistis: Qut aedhuc planior hord
febres uel quos lb& huius cemodi incurrer& morbos. Certu est:
quod non ꝑmedicũ sed ꝑ intemperantiã sucõ pestemlconguoris ac¬
ceperit: siue romedici prexepta custodiens. in sorpitate ꝓdur&
utiq ꝑme dicum dicit hacbere gractiac̃ sanitatis : hoc ergo modo
consequent̃ ii debit᷑ dr̃ ipse ꝑsereddereunicuiq s& undũ opera suco
que bona sunt. Mala autemuenie intellegunt᷑ non cdo sed expes¬
simis intẽperantiae sucis &cruda prauitate gestorũ : Verũ & hoc
ipsum quod dix̃ q & contentione diffidunt qͥdem ueritati obtẽpe¬

Expanded text:
glorificandi sunt, per se glorificandos, de his vero, qui spernendi sunt, non retulisse ad se, sed absolute dixisse, quia spernentur. Si enim, ut bona per semetipsum praestat, ita etiam mala per semetipsum retribueret Deus, consequens erat, ut quomodo dixit, Glorificantes me glorificabo,sis eum inveniant accensum, sicut dicit Isaias: Ite, illuminate ignes vestros, et flammam quam accendistis . Ut adhuc planior horumfebres et in quoslibet hujuscemodi incurrerit morbos, certum est quod non per medicum, sed per intemperantiam pestem languoris acceperit: si vero medici praecepta custodiens, in sospitate perduret, utique per medicum dicetur habere gratiam sanitatis, hoc ergo modo consequenter videbitur Deus ipse per se reddere unicuique secundum opera sua, quae bona sunt, mala autem venire intelligentur non a Deo, sed ex pessimis intemperantiae succis et cruda pravitate gestorum. Verum et hoc ipsum, quod dixit, qui ex contentione diffidunt quidem veritati, obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
uatione sconguinis cõmunẽ cumfilus israhel ciamgenłium
suscepit & clesic: Ha& nãq ita intellegens in legescribte
tuncbeatum illud apostolorũ concihum dernebat dogina¬
toc & d&r& a gerłib: scribens ut abstinerent se Non solũ ab¬
his quȩ i dolis immolant᷑ & afornicatione sed& ascanguine
cominunis filiis isrochel cũ ceduenis data sitl& Quice &ia

Expanded text:
uatione sanguinis communem cum filiis Israel et gentium suscipit ecclesia. Haec namque ita intelligens in lege scripta, tune beatum illud apostolorum concilium decernebat decret a, gentib us scribens ut abstinerent se a sasanguine communis filiis Israel cum aduenis data sit lex? A
Abbreviated transcription (Latin):
diffiꝰ dunt qui domueritoeti olitempercent uero iniqͥtacti : Non
cubo decri cui dona utiq: permanelico &ipso dignco sunt ed
ex conse quenticgestorum suorũ his qo peranłur malum I⁊ce¬
s mniligncotio tribulcetio & cengustia eriisse undũ ecque ⁊ he¬
sccurn ÷ ceuerunt sibn ipsi Namutiq sicut ibiuitos & ncc casi
Necusco ciuo protulercoe Iuac & hic ircẽ & indignationom
tribulationemq & angustiã tasuaccuscitiuo procullis

Expanded text:
ritati, obtemperant vero iniquitati, non a Deo dari, cujus dona utique permanentia et ipso digna sunt, sed ex consequentia gestorum suorum his qui operantur malum, ira et indignatio, tribulatio, et angustia erit, secundum ea, quae thesaurizaverunt sibiipsi; nam utique sicut ibi vitam aeternam casu accusativo protulerat, ita et hic iram et indignationem tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
est quod gentes quȩ legom non habent naturcht̃ quȩ legis sunt
facere non proscabbati uel ne o menis dicant᷑ uelsa crificiis quȩ
in loge scripta sunt : Non enim he lex in cordib: gentium dicitur
scripta : sed hoc est quod sentirena tur aelit̃ possunt: Uerbi
gratico ne homicidium necdulteriũ faciant nefurentur
lico fortassis & quod dr̃ uni & crecctor sic omniũ: scribtuest
incordib genłiũ : Maegistamenmihi uident᷑ h& quȩ in cordae scrip
tadicuntur. Cum e uangelicis legib conuenire ubi cunsta ad
nae turalem referunt᷑ ȩqͥ tatems Quidenim itanaccurcolbisen¬
sib: proximũ qua ut quȩ nolunt sibi fieri homines h& nefacicnt
chis Legiuero mors, concor decrelex nactur celis s&cundum sp̃m̃
non sacundum ht ter cõpocestͣ: Ncmq erit in hoc incellegenłi co¬

Expanded text:
st quod gentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt facere, non pro sabbatis, vel neomeniis dicuntur, vel sacrificiis quae in lege scripta sunt: Non enim haec lex in cordibus gentium dicitur esse scripta; sed hoc est quod naturaliter sentire possunt, verbi gratia, ne homicidium, ne adulterium faciant, ne furentur,ilia. Fortassis et quod Deus unus Creator sit omnium, scriptum in cordibus gentium; magis tamen mihi videntur haec, quae in corde scripta esse dicuntur, evangelicis legibus convenire, ubi cuncta ad naturalem referuntur aequitatem: quid enim naturalibus sensibus proximius, quam ut quae nolunt sibi fieri homines, haec ne faciant aliis? Legi vero Moysi concordare lex naturalis secundum spiritum, non secundum litter
Abbreviated transcription (Latin):
hoe in loco &ille intellastus ammitti ut dicat᷑ &i cempost
aduensum xp̃i carnalis circum cisio quȩ & lege obseruccba¬
t᷑ prodesse aliquidcustodienTib: legem s&c undum hoc quod in¬
initio fide i nostrȩ adhuc acredentib obseruabat᷑ ut in actib:
ccpostolorum doc&ur suel p&rus in dis cr&ione ciborum uel pau¬
lus in sacrificus purificationis facisse: si forte &icm hic huius¬

Expanded text:
hoc in loco et ille intellectus admitti, ut dicatur etiam post adventum Christi carnalis circumcisio, quae ex lege observabatur, prodesse aliquid custodientibus legem, secundum hoc quod initio fidei nostrae adhuc a credentibus observabatur, ut in Actibus apostolorum docetur, vel Petrus in discretione ciborum, vel Paulus in sacrificiis purgationis fecisse. Sed illu
Abbreviated transcription (Latin):
ro que elabaestrũungent effudit suꝑ capud ei : promintia ÷ qͥccopus
bonum operaeta est ime Designans quod quiuer be di ungentam
soꝑ fuderit Idest quio pera cũ uerbo sociauerit ille opurbonum
ope neurodorat᷑ nãq efficit᷑ & omniungeNorũ succ ui taterepla
sermo cũ fuerit opere & astib & or nact᷑ Nũno quidese gloricc̃

Expanded text:
re quae alabastrum unguenti effudit super caput ejus, pronuntiat quia opus bonum operata est in me ; designans quod qui verbo Dei unguentum se superfuderit, id est, qui opera cum verbo sociaverit, ille opus bonum operetur; odoratus namque efficitur omni unguentorum suavitate repletus, sermo cum fuerit opere et a
Abbreviated transcription (Latin):
que relis eorum quiex circum cisione sunt occurrens propdnit
sibupsha quae in prxsenti capitulo continent᷑ dicons : Quider¬
go cemplus est iuda eba ut que iucilitaes circum oisiomis sndd tum¬
peroni neiodum: si ergoinquidis qui iumnañ festo iudacusest
& quãe inconefeste incarne est circum cisio non reputeet᷑ sed qui
moc culto iudaeus est &einumcisio cordis quaefit in spũe ipsecest
uerde cirxlm cisios Dices mihiꝰ quid am plus est in his iudaeis qui hacꝰ
ceppellatone censent᷑ uelquȩ incorporteli cincũ cisone ha b& ur
utiltis. & dhecui decot᷑ int̃ut rumq populum minus iustꝰ abit̃
resꝗdere pronunciat: Nuid amplus habecot iudacuis & eccquȩ
in carde est cicum cisio Edicit eos habelo complus multum
ꝑomi eimodum Quid acuitem multo sic complius subiungit pricho
in qunit quneo credit ae sunt illis eloquicdi : Quccmnuis enim & gentib

Expanded text:
querelis eorum qui ex circumcisione sunt, occurrens, proponit sibi ipsi haec quae in praesenti capitulo continentur, dicens: Quid ergo amplius est Judaeo? Si eest Judaeo? Si ergo, inquit, is qui in manifesto Judaeus est, et quae manifeste in carne est circumcisio, non reputabitur, sed qui in occulto Judaeus est: et circumcisio cordis, quae fit spiritu, ipsa est vera circumcisio, dices mihi, quid amplius est in his Judaeus, qui hac ptibili circumcisione habetur utilitas? ac ut videatur inter utrumque populum justus arbiter residere, pronuntiat quid amplius habeat Judaeus, et ea quae in carne est circumcisio: dicit eos habere amplius multum per omnem modum. Quid autem multo sit amplius, subjungitur. Primo igitur, quia credita sunt illis eloquia Dei. Quid hoc? nonne et genti
Abbreviated transcription (Latin):
N&stum iudicium di eẽquis dubit& ubiac cusatores & defensores
adlubent᷑ & testes : & quidem de hoc iusto di iudicio nos homnes
capicm &xemplũ N& putemꝰumqua sine accusanłe & defendente
& testib iustum habereposse iudiciũ: De in de uidendum est qõ¬
modo inilla die cumiudicabit ds̃ occulta hominũ Cogitationes uel
accusabunt cenimã uel defendent: Non utiq ille cogitationes qȩ
tunc erunt sediste quȩ nunc sunt in nobis. Cum enim siue bona siue
meela cogitam: uelut inceris ita incor de nostro tambonarũqua
malarum cogitationum note quedam & signa cula relinquunt᷑
Quȩ in occulto nun p&toris posita Inillare uellaridicunt᷑ Anul¬
locclo nisicbeo quo solus potest occulta hominũ scire : Quorũ sig¬
norum uel quarũ notarum causas non lateredm̃ & icõnostra cons¬

Expanded text:
tum judicium Dei esse quis dubitet, ubi accusatores, et defensores adhibentur, et testes? Et quidem de hoc justo judicio nos homines capiamus exemplum, nec putemus unquam sine accusante et defendente, et testibus justum haberi posse judicium. Deinde videndum est quomodo in illa die, cum judicabit Deus occulta hominum, cogitationes vel accusabunt animam vel defendent, non utique illae cogitationes quae tunc erunt, sed istae quae nunc sunt in nobis. Cum enim sive bona sive mala cogitamus, velut in caeteris, ita in corde nostro tam bonarum quam malarum cogitationum notae quaedam et signacula relinquuntur, quae in occulto nunc pectoris sunt posita, in illa die revelari dicuntur a nullo alio nisi ab eo qui solus potest occulta hominum scire, quorum signorum vel quarum notarum causas non latere Deum, etiam nostra cons
Abbreviated transcription (Latin):
& alius thesccur incelo in quo iub& fideles quosq: opessuc̃s re¬
condere: & hicnunc a postolus dicit Ire thescur : Omne sergo
homines perhe que agunt in hoc mundo in uno aliquo & istis
trib: congregant thesccuro ⁊ Aut enim infidelis est quis & iniqus
& ꝑ duritiã cordis & cor inpenitens inthesccuro ire costꝰ suosne¬
attullerit agerfructos uberes destruit horrea sua & mccio¬
ra aedificat ec thesccuriat in t̾rco &ille quidem durus hic
ccutem stultꝰ cõpellat᷑ : Dicit᷑ enima deum istulte hac noste rep̃e¬

Expanded text:
et alius thesaurus in coelo, in quo jubet fideles quosque opes suas recondere; et hic nunc Apostolus dicit irae thesauros: omnes ergo homines per haec quae agunt in hoc mundo, in uno aliquo ex istis tribus congregant thesauros; aut enim infidelis est quis, et iniquus et per duritiam cordis et cor impoenitens in thesauros irae actus suos reoquitur, et cum ei attulerit ager fructus uberes, destruit horrea sua, et majora aedificat, et thesaurizat in terra, et ille quidem durus, hic autem stultus appellatur, dicitur enim ad eum: Stulte, hac nocte repe
Abbreviated transcription (Latin):
quot in legep& cauer̃ ꝑ legemiudi cabunt᷑ . Intuere neforte secundũ
uindict acshas quȩ in lege scribtȩ sunt qͥb cgebant᷑ iudicia Aibiuel
lapidari uel inignẽ tradi uel ciuitatẽ refugis a dire uel colia
hui modi pecti iubebcnłur ita sit & iudiciũ futurũ : Qnm quidem
tipo &umbiȩ cȩlestiũ deseruire dicunt᷑ hi qͥsub lege sunt ⁊ neforte
simili qua dãrationi agat᷑ &icmfuturũ iudicium in eos qͥ prae¬
uaricatifuerintlegem : Cumergo diuersas inscripturis dicicla¬
ruerit leges siqui intantum omnes hccs refuger& ut &icom natu¬
ralis ipscclex que null fere de est : uel ꝑduritiam uel perercss¬
tudinem cordis obliterata in eo uidect᷑ & abolita Deisto po¬
test uidere dictum quod sine lege persct : Iudicandus uero ꝑ legem
dicat᷑ his qͥsublegeuiuit : Quico & copostolus contesteotur omnẽ circũ

Expanded text:
quot in lege peccaverunt, per legem judicabuntur, intuere, ne forte secundum quot in lege peccaverunt, per legem judicabuntur, intuere, ne forte secundum vindictas has quae in lege scripta sunt, quibus agebantur judicia, ubi lapidari vel in ignem tubebantur, ita sit et judicium futurum, quoniam quidem typo et umbrae coelestium deservire dicuntur hi, qui sub lege sunt, ne forte simili quadam ratione agatur et jam futurum judicium in eos qui praevaricati fuerint legem. Cum ergo diversas in Scripturis dici claruerit leges, si quis in tantum omnes has refugerit, ut etiam naturalis ipsa lex quae nulli fere deest, vel per duritiam vel per crassitudinem cordis obliterata in eo videatur, et abolita, de isto potest videri dictum quod sine lege pereat; judicandus vero per legem dicatur is qui sub lege vivit, quia et Apostolus contestatur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsac nac turalem icomfugera t legem : Hoc enimuid&ur indicari
in eo quod consumpsit partempa t̃ne substaonłia e quȩ eum contin¬
gebat iiuendo lixorios eo sed & in hiea hiele proph&co pcesto¬
rib: imputat᷑ Quico infirmũ non conligacuerint & quod perie¬
rect non quesierint. Epi pauca ipse dñs dicit: & quod penitin¬
quid egore quircom Verum tamen obserucndum est quod in his
omnib: nus quac ds̃ aliquem dicit᷑ ꝑde disse: sed unus qͥsque ex sepati
hoc quod perit: ut in hoc ipso ut sine lege peribunt: Euenit filus
hominis querere quod perierat non quod ꝑdideneot & dedoues
ꝑdicces domꝰ ist ahel non quasper diderut: E cũipse dñi dicit
Omnes inquit quos de distimihi seruccui & nullus & eis peruo Non
inuenies dictum sicut cumdicit Per dacm scpientiã scepientium
& intell&tum prudentiũreprobabo: Quod acutem dicit: Quico quot¬

Expanded text:
ipse secundum naturalem jam fuerat legem, hoc enim videtur indicari ipse secundum naturalem jam fuerat legem, hoc enim videtur indicari in eo quod consumpsit partem paternae substantiae quae eum contingebat vivendo luxuriose. Sed et in Ezechiele propheta , pastoribus imputatur quod infirmum non colligaverunt, et quod perierat non quaesierunt, et per pauca ipse Dominus dicit: Et quod periit, inquit, ego requiram. Verumtamen observandum est quod in his omnibus nunquam Deus aliquem dicitur perdidisse, sed unusquisque ex se pati hoc quod periit, et in hoc ipso ait, sine lege peribunt, et venit Filius hominis quaerere quod perierat, non quod perdiderat, et ad oves perditas domus Israel non quas perdiderat, et cum ipse Dominus dicit: Omnes, inquit, quos dedisti mihi servavi, et nullus ex eis periit , non are magis, invenies dictum sicut cum dicit: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo. Quod autem dicit quia quot
Abbreviated transcription (Latin):
Iudi caritamen s&cundũ ecõputaandus est : Cui non sit circũ cisus r
uel cur scobbatũ nonobseru& : Quod & si iux talegẽ morsi putan¬
dus est iudicari s&cundũ hoc quodlex spiritals est iudicabitun
uero graui ori sententia ꝑcutiui d&ur iuis quisine lege pec cauerit
qum̃ periturus pronunticot Cũ utiq & miseratione aliqua dignꝰ
uide cot᷑ qͥ adiutorio nonusus est legis, Vide com: ne quiditerum
ut in c&eris docium: diuinȩ bonitatis hicla teatĩquã semꝑ cebs¬
condittimentib serfortassis enim ob hoc sibi pro pensiorem cur &
prohis qͥ pereunt in esse Ipse dñs ineuangelis ostendit cum dicit:
Quiauenit filius hominis querere & scolutere quod periertati ui
& iterũ dicit Nonsũ missus nisi cedoues qͥ perierunt domꝰ isiahel
here ⁊ &gaud& poct̃ su ꝑsilio iuniore penicene qͥmorcuus fuerat
& reuixit perierat & inuentꝰ est macgis quaom suꝑ eo qui non¬
periercot necinuentꝰ est: Quiiunior filius ut ego arbitror. &icc̃

Expanded text:
judicari tamen secundum eam putandus est, cur non sit circumcisus, vel cur sabbatum non servet: quod et si juxta Moysi legem putandus est judicari, secundvero graviore sententia percuti videtur is qui sine lege peccaverit, quoniam periturus pronuntiatur, cum utique et miseratione aliquis dignus videatur, qui adjutorio non usus est legis, videamus ne quid iterum, ut in caeteris docuimus, divinae bonitatis hic lateat, quam semper abscondit timentibus se; fortassis enim, oblitus sibi propensiorem curam pro his qui pereunt, inesse ipse Dominus in Evangelio ostendit, cum dicit, quia venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ; et iterum dicit: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel liere, et gaudet pater super filio juniore poenitente, quia mortuus fuerat, et revixit; perierat, perierat, et inventus est ; qui junior filius, ut ego arbitror, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles ex eo quod natural intollegentia Cum cognouissent dm̃
non sicut dm̃ magnificauerunt : Quomodo non putamꝰ quod &iã con¬
lacudare eos possit & debeat siqͥ in his cognoscentes dm̃ sicut dm̃
magnificent ꝯ Dubi tarugit᷑ non puto quodis qͥ promalo opere
condempnari meruiss& idem sio pera tꝰ ess& opusbonũ remune¬
rationibonioperis dignꝰ haber& ⁊ Vi desenim dicentẽ copostolũ
Quicc omnes nos stacre oport& cent&ribun alxp̃i ut report&un¬

Expanded text:
cognovissent Deum, non sicut Deum magnificaverunt, quomodo non putamus quod etiam collaudare eos possit et debeat, si qui in his cognoscentes Deum magnificent? Dubitari igitur non puto quod is qui pro malo opere condemnari meruisset, si operatus esset opus bonum, remuneratione boni operis dignus haberetur. Vides enim dicentem Apostolum quia omnes nos stare oportet ante tribunal Christ
Abbreviated transcription (Latin):
testameisi int̃me &uos : & puer ostacuadie circunicid&uruo¬
bis omnis mccsculus ingenerationib ur̃is : uernaculus & p&u¬
niccemtus cebomnib filiis achenigencrum qͥ non est ex semine
ãnum: &incircũ cisus masculus qͥ non fuerit circum cisus in car¬
ne preputii sui die ostaua ex t̃minabit᷑ cnima illa de genere suo
qͥa tosta menũmeum dissi pauit: Non nostamen latere deba
quod inceliis exemplarib: non hab& positũ ostaua die: in hoc di¬

Expanded text:
testamenti inter me et vos; et puer octavo die circumcidetur in vobis; omnis masculus in generationibus vestris, vernaculus et pecunia emptus, ab omnibus filiis alienigenarum, et qui non est ex semine arnem vestram. Masculus, qui non fuerit circumcisus in carne praeputii sui die octava, exterminabitur ille de genere suo, quia testamentum Dei dissipavit . Non nos tamen latere debet quod in aliis exemplaribus non habemus positum, octava die. I
Abbreviated transcription (Latin):
lactitu dinẽ cordis . In hacergos cõrum cordislatitudine non sõ¬
lum habitat sedinambulat dr̃. In p&catorum uero cordibus
ubi cengustiae sunt qui cclocũ dederunt dicebulo ingrediendi
ingredit᷑ quidem sed nonut habit& neq ut in ambul& pangustie
enimsunt sedut latecet tamquae incauerna estenimn serpenr:
sicergo in felix conima quco pos sum: hic anguis obsederit ser¬
pentinofrigore rigens ced trechit᷑ & coartat᷑ atq inom¬

Expanded text:
latione dilatasti me . In hac ergo sanctorum cordis latitudine non solum habitat, sed inambulat Deus. In peccatorum vero cordibus, ubi angustiae sunt, quia locum dederunt diabolo ingrediendi, ingreditur quidem, sed non ut habitet, neque ut inambulet, angustiae enim sunt, sed ut lateat, tanquam in caverna, est enim serpens: in se infelix anima, quam pessimus hic anguis obsederit, serpentino frigore rigens attrahitur, et coarctatur, atque in om
Abbreviated transcription (Latin):
id quod ex natura est. Praceputium legem ꝑsiciens teqͥperlit¬
tertem & cicum eisionem praeuaricator es legis : Superius
diximꝰ quod duos iudacor & duas dircum cisiones discutiatapos¬
tolus & nunc d&ccernali nuncuero de spirital mtisiono
cõmemor& : Vi dat orgo iupresenci loco preputium dicere geiss
quȩ in pre putio carms ecdside in xp̃i uenerunt quacs le granspi¬
ntculem senuantes comꝰponit & comparat iudeis q̃uiꝑ littera
& cutcum cisionem carnis prȩuaricatores sunt leges: quos &
iudicandos cobhis dicit in quib: non carnis circũcisio sedlegisolser¬
ucctio est. Pos sum: autem & comparatione &i cmnostror in
& clesia commonere. Verbi causco ꝰdicam: In prae putio ad¬
huc eẽ cath&uminos aut &aigentiles & cinumciros &ẽfido¬
les ꝑ graticombaptismi: siergo cathecumins qͥ nondum ꝑgractic̃̃
lauaem circum cisus est. Legr m xp̃iserua iustitias ei & incendec¬

Expanded text:
id quod ex natura est praeputium, legem perficiens, te, qui per litteram et circumcisionem praevaricator es legis? Superius dixit quia duos Judaeos et duas circumcisiones discutiit Apostolus, et nunc de carnali, nunc vero de spiritali commemorat. Videtur ergo in praesenti loco praeputium dicere gentes quae in praeputium carnis ad fidem Christi venerunt, quas legem spiritalem servantes componit et circumcisionem carnis praevaricatores sunt legis, quos et judicandos ab his dicit, in quibus non carnis circumcisio, sed legis observatio est. Possumus autem ex hac comparatione etiam nostros in Ecclesia commonere, verbi causa: si dicamus in praeputio adhuc esse catechumenos aut etiam gentiles, et circumcisos esse fideles per gratiam baptismi. Si ergo catechumenus, qui nondum per gratiam lavacri circumcisus est, legem Christi servet, justitias et man
Abbreviated transcription (Latin):
iquitati Nondixit iraom& in dignationẽ ut & hoc referitur
adixdda quod superius dixeret sed ait Ira & in dignacto
trbulano & congustice: linde quispiritalis est & intellegit
quidi pũloquat᷑ in pocule dic& non ha cepostolũ ꝑipericicem
sed ꝑ diuinaẽ periciam conscripsisse scilicas ut perhi& osten¬

Expanded text:
um, non dixit iram et indignationem, ut et hoc referatur ad id, reddet, quod superius dixerat; sed ait, Ira et indignatio, tribulatio et angustia. Unde qui spiritalis est, et intelligit quid Spiritus loquatur in Paulo, dicit non haec Apostolum per imperitiam, sed per divina
Abbreviated transcription (Latin):
tium immo & gentium : Vt ꝑha& euidentiorficot &x planatio
Quomodo iudei primo de inde gr&i ponunt᷑ abcpostulo: sedtamen
in corbitriole gentis sit probare quȩ dicta sunt: Nos autẽ plura
ccilduximi intrastactum neqd decopostolisensi indiscus sum relinque¬
re uiderem᷑: Qincũq enim sine lege p&cauerunt sine lege & peribun

Expanded text:
fiat explanatio, quomodo Judaei primum, deinde Graeci ponuntur ab Apostolo, sed tantum in arbitrio legentis sit probare quae dicta sunt, nos autem plura adduximus in tractatum, ne quid de Apostoli sensu indiscussum relinquere videremur. Quicunque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribun
Abbreviated transcription (Latin):
ut ssõ iunger&ur cniabant & concedunt eauelt aedunł
desideruscordis suib carne sociat᷑ & adhẽrst : Neq enim
obsistentemea acrelus taqłem adecoquȩ rẽfugit acrespuit
reuocabund giuei imaginẽ si adhuc und& obscureetã s qͣdão
sp&cie manifestiorẽ planiorẽq reddim : ponamꝰ &ẽ ali quot¬

Expanded text:
ungeretur animabant, et concedent eam, vel tradent desideriis cordis sui, quibus carni sociatur et adhaeret; neque enim obsistentem eam ac reluctantem ad ea quae refugit ac respuit revocabunt: cujus rei imaginem, si adhuc videtur obscura, tali quadam specie manifestiorem planiore
Abbreviated transcription (Latin):
cppostolui quȩ non glorificat᷑: ut illa que inuultumor si fuit quȩ
dicit᷑ cẽ distrusta quȩ legir lit tera intellegi potest : Habens qui¬
demglonicõpr& epcorũ sedque glorificari non possu seas aiu
glorie que ꝑman& & glorificat᷑ in xp̃o: Cumenim coscendissa in
montẽ cumparo & ia coboiohanne trcensforieet &̃ ingloriã¬

Expanded text:
Apostolum, quae non glorificatur, ut illa quae in vultu Moysi fuit, quae dicitur esse destructa, quae legis littera intelligi potest, habens quidem gloriam praeceptorum, sed quae glorificari non potest; est et alia gloria, quae permanet et glorificatur in Christo. Cum enim ascendisset in montem cum Petro
Abbreviated transcription (Latin):
xerim:
pos simus & circumcid: qͥ ppe si prodest curxũcisio s&cundũ uerbu
copostolidicentis Quia circum cisio prodest sile gem custo dics
qucõprodesse dicit cpostolus si legẽ custo dices non lege lt tere
cuius utiq circũ cisionẽ in carne non recipis sedlegẽ sps̃ s&cunduti
quaꝰ circũ cideris corde: lit tera enim occidit sp̃s̃ acutẽ uiuificat᷑
Quia &le di nonrefert᷑ aotramenłoscribta sed digito di qͥest sp̃sei
obici quiasicpostolus circũcisionẽ cordis prodesse dicit quȩ utiq:
non aoha intellegit᷑ eẽ qua animaepurgatio & obiastio uitioruma
Quomo do addit adhuc ita demum prodesse hui modicircũ cisio¬
nem silegem custodias Cum h&x ipsa circũcisio nonnisi ex legis
obseruantiafieriui decet᷑ ꝓ sed intuere neforte cbscide reuitia

Expanded text:
xerimus, possimus et circumcidi. Quippe si prodest circumcisio secundum verbum Apostoli dicentis quia circumcisio prodest, si legem custodias,quam prodesse dicit Apostolus, si legem custodias: non legem litterae, cujus utique circumcisionem in carne non recipis, sed legem spiritus, secundum quam circumcideris corde; littera enim occidit, spiritus autem vivificat , quia et lex Dei non refertur atramento scripta, sed digito Dei, qui est spiobjici, quasi Apostolus circumcisionem prodesse dicit. Quae utique non alia intelligitur esse, quam animae purgatio et abjectio vitiorum. Quomodo addit adhuc ita demum prodesse hujusmodi circumcisionem, si legem custodias, cum haec ipsa circumcisio non nisi ex legis observantia fieri videatur. Sed intuere ne forte abscindere vitia
Abbreviated transcription (Latin):
tado & stipem inusum ꝓccuperũ dectam ad propricelucra conuer¬
terie: N& te ei dicit᷑ quiaebominaris idola sacrilegiũ facis: siueo
&icẽ ceꝑta incurrat obpropric & de ccuaritia eĩ atq in iqi
iudicuis & temulenti apublica icc̃ tenecet nota. de honorit
dc̃ in astib ei &cumdoctor & clesiȩ teclis esse populis in nocu

Expanded text:
propria lucra converteret, recte ei dicitur: Qui abominaris idola, sacrilegium facis. Si vero etiam aperta incurrat opprobria, et de avaritia ejus atque iniquis judiciis et temulentia publicam jam teneat notam, dehonoratur Deus in actibus ejus; et cum doctor Ecclesiae talis esse, populis innotu
Abbreviated transcription (Latin):
deme moria subtrahant᷑ : Ha& quac̃uis occultauerit inscriptu¬
nunte Non tcomenpenitꝰ cbstulit qui & thesacur in cogro cobscon
ditꝰ Non quidemabomnibi inuenit᷑ n& facile diripiat᷑ & pereat:

Expanded text:
de memoria subtrahuntur. Haec quamvis occultaverit in Scriptde memoria subtrahuntur. Haec quamvis occultaverit in Scriptsuis reddit, secundo in loco aedificantur fideles, ne putent, sibi autem solum sufficere posse quod credunt, sed sciant justum judicium Dei, reddere
Abbreviated transcription (Latin):
aeuerterit seiustꝰ aiustitia sua & f&erit iniqͥ tatẽ s&cundu
omnes iniqͥtates quas f&cit iniqus omnes iustitia e eiꝰ quas f&it
non conme morabunt in lcopsueiꝰ quolapsus est seđ in p&catissuis
quȩ p& cauit in ipsis mori&ur. Dicent enim sinil & iustitia iusti
cũ lapsus fuerit me morabit᷑ quomodo unicuiq redd& dr̃ s&undũ
opera suco seduide cmꝰ neforte absolucionẽ sui inseipse ses me
uinus inueniat si obseruem: quomodo scriptũ est quod dicit. Cu
couersus fuerit iustus coiustitia suco & non sufficerit cũ dicere¬
cũ uersus fuerit ciustitia sucs sed addidit & f&ertio
quouid& latenter huius modi inseruisse intell&tum ut si forte
non secundũ omnes iniqͥtates quas fecit iniqus f&cerit iustꝰ Non
omnes iustitiace eiꝰ de memoria auferant᷑: si uerd omnes iniqͥtates
fexerit quas f&cit iniqus Tunc demum omnes iustitiae in lapsueiꝰ

Expanded text:
averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes iniquitates, quas fecit iniquus, omnes justitiae ejus, quas fecit, non commemorabuntur in lapsu ejus quo lapsus est, sed in peccatis suis, qui peccavit, in ipsis morietur . Dicent enim: Si nihil ex justitia justi, cum lapsus fuerit memorabitur, quomodo unicuique reddet Deus secundum opera sua? Sed videamus, ne forte absolutionem sui in seipso sermo divinus inveniat. Si observemus quomodo scriptum est quod dicit: Cum averborant pro nobis, ad similitudinem angetores etiam ipsi extra corpus positi agunt aliquid secundum quo videtur latenter hujusmodi inseruisse intellectum, ut si forte non secundum omnes iniquitates quas fecit iniquus, fecerit et justus, non omnes justitiae ejus de memoria auferantur. Si vero omnes iniquitates fecerit, quas fecit iniquus, tunc demum omnes justitiae in lapsu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt agunt &liquid &lcoborant pronobis cdsimilitudinẽ cenge¬
lorum qͥ salutis nraẽ ministeria: ꝓcurant: Velrur sump& ca¬
tores &iam ipsi & tracorpus positi cogunt aeliquid s&xundum
proposi cũ menis suȩ adangelorũmhilominꝰ similitudine sinistra¬
rum Cũ qͥb & in & numignẽ mittendidicunt᷑ cexp̃o habect᷑ hoc
quoq: int̃ occulta dĩ n& cartulȩ committenda misterico:
sufficiaentista dedieire & reuelationis. ssunc reqͥramꝰ de iusto
iudicio dĩ in quoreddet unicuiq s&cundũ opera suco : & primo qͥden
&xcludant᷑ her&ici qͥ dicunt bonas uel malas animarũ natu¬
ra s. &ccudiant qͥa non pronaturco uni cuiq dt̃ sed prooperib
suis reddit: s&cundo in loco aedificent᷑ fideles neputent sibi hocsolu
sufficere posse quod credunt: sed sciũnt iustũ iudicium direddere
operent᷑ &emendatius agunt᷑ sed & illud quod in hie⁊ & hiela
scriptũ est huic sen entiae uid&ur aduersari: Dicit enimxũ

Expanded text:
sunt, agunt aliquid, et laborant pro nobis, ad similitudinem angelorum, qui salutis nostrae ministeria procurant, vel rursum peccatores etiam ipsi extra corpus positi agunt aliquid secundum propositum mentis suae, ad angelorum nihilominus similitudinem sinistrorum, cum quibus et in aeternum ignem mittendi dicuntur a Christo, habeatur hoc quoque inter occulta Dei, nec chartulae committendi mysteria sufficiunt ista de die irae et revelationis. Requiramus de justo judicio Dei, in quo reddit unicuique secundum opera sua, et primo quidem excluduntur haeretici, qui dicunt bonas, vel malas animarum naturas, et audiant; quia non pro natura unicuique Deus, sed pro operibus suis reddit, secundo in loco aedificantur fideles, ne putent, sibi autem solum sufficere posse quod credunt, sed sciant justum judicium Dei, reddere operentur et emendatius agant, sed et aliud, quod et in Ezechiele scriptum est, huic sententiae videtur adversari: dicit enim: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
est putcendum qͥa in membro corporis quod cor ceppellat᷑ l& scrio¬
tadicat᷑ : Vnde enim caro Aut tantos prudentiȩ sensus possit emit¬
tere Aut tanta memoriȩ recepta cula conuenine  sed sciendũ est
rationabilẽ animȩ uirtutẽ corsolere nomincriqͦtestimonio sane
conscientiȩ uti apostolus dicit eos qͥdescriptam cõncinenT in cordi¬
b: legem : Vnde n&ces sacrium uid& discutere qͥd istud sit quod consci¬
entia cepostolus uocat Vtrum̃ neccla sit aliqua substclice quac̃ cor
uel cnima: H& enim conscientico & alibi dicit ⁊ Quia reprehendac
non reprehenda t᷑ & iudic& homine non ipsa iudic&ur sicut ait
io hannes si conscienico in quid nrã non reprehendatnos siducicẽ ha¬
bemꝰ acddm̃ &iterũ ipsepaculus alibidicit. Quicgloriationostreo
h& est testimonium conscientiȩ nostix̧. Quicẽ ergo tantam eiꝰ uideo
lbertatem quȩ in bonis quidem gestis gacude at semꝑ & &ult& In ma¬

Expanded text:
est putandum quia in membro corporis quod cor appellatur, lex scripta dicatur, unde enim caro, aut tantos prudentiae sensus possit emittere, aut tanto memoriae receptaculo continere? Sed sciendum est rationalem animae virtutem, cor solere nominari testimonia sanae conscientiae, ut Apostolus dicit eos qui descriptam continent in cordibus legem. Unde necessarium videtur discutere, quid istud sit quod conscientiam Apostolus vocat, utrumne alia sit aliqua substantia quam cor vel anima, haec enim consciennon reprebendatur, et judicet hominem, non ipsa judicetur sicut ait Joannes: Si conscientia, inquit, nostra non reprehendat nos, fiduciam habemus ad Deum . Et iterum ipse Paulus alibi dicit, quia gloriatio nostra haec est testimonium conscientiae nostrae . Quia ergo tantam ejus video libertatem, quae in bonis quidem gestis gaudeat semper, et
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ deelocutionib: minꝰfinitis nisisi forte uidecct᷑ in eoreddi
cumdicit: Nolo autẽ uos ignorare fratres: łestis enimmihi
Eritis mihi testes &egotestis dicit dñs: sed & saluctor addis¬
cipulor dicit: Eritis mihitestes inhierus clẽ & insamario &
inomnib: sinib: t̃rece secundum illud quod scriptũ est: Qui con¬
fessus fuerit inme & ego conficebor ineo corcompa tre meo:¬

Expanded text:
diximus de locutionibus minus finitis, nisi forte videatur in eo reddi, cum dicit: Nolo autem ignorare vos, fratres. Testis enim mihi Eritis mihi testes, et ego testis, dicit Dominus . Sed et Salvator ad discipulos dicit: Eritis mihi testes in Hierusalem, et in Samaria, et in omnibus finibus terrae , secundum illud quod scriptum est: Qui confessus fuerit in me, et ego confitebor in eo coram Patre meo
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis cucce dñe
quaem cebs condistitimenłib: te Tac men inueniunt᷑ cel luis qͥ nonsolã
iustum sed &icc̃ bonũ cẽ dm̃ leges & prophiearu exius que inscr
tuuaicumisteriosunt occultac tadefendunt xqͥl n&essitap
gudͥdit pauea peiofacere exponentes cepostolicũser monemn
quoaiti  Iustuudie udiqͥ reddet unicuq soundũ oper a sucoD
quidemquis &undũ pacienłi cmbonioperis gloricm & honorẽ & in
conruptionẽ que runt uitec̃ a& nec᷑ Hisccutẽ qͥ x contenione & diss
dunt quidemuerita olitemperaent auteminiqͥtecti. Irco & ip
digncotio tribultetio & cengustia in omnẽ cenimat operantes mac

Expanded text:
pro hoc sermone excludi posse gentiles, si forte et ipsi boni aliquid operentur et emendatius agant, sed et aliud, quod et in Ezechiele scriptum est, huic sententiae videtur adversari: dicit enim: Cum averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes iniquitates, quas fecit iniquus, omnes justitiae ejus, quas fecit, non commemorabuntur in lapsu ejus quo lapsus est, sed in peccatis suis, qui peccavit, in ipsis morietur . Dicent enim: Si nihil ex justitia justi, cum lapsus fuerit memorabitur, quomodo unicuique reddet Deus secundum opera sua? Sed videamus, ne forte absolutionem sui in seipso sermo divinus inveniat. Si observemus quomodo scriptum est quod dicit: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
iustiiudiciidꝰ qreddit unicuiq s&cundũ operco ei : Cor durũ ins¬
cripturis diciuid&ur cũmens humana uelut cerafrigone
iniquitatis obstristo signa culum imaginis diuine non recipit:
hocidem alibicor creos sum apellat᷑ si cut cum dicit : Incrios¬
scctimest corpopulhuius : Contrarium uero est duro molle
quid inscripturis corcarneu nominat᷑ & crassõ suptile uel
tenue Quid copostolus spiritalem hominẽ uocat᷑ eum qͥ&x coninai
omine Igit cumqͥs scit quȩ bonco sunt & noncegit bonao ꝑduri¬
diam cordis contemptum bonorum omniũ habere credendus e
Crassitudo uero cordis est: ubi subtilis & spiritalis intellegen¬
tiae non recipi cͥsensus : ita cor inpenitens effastu chesau¬

Expanded text:
 sua. Cor durum in Scripturis dici videtur, cum mens humana velut cera a frigore iniquitatis obstricta signaculum imaginis divinae non recipit. Hoc idem alibi cor crassum appellatur, sicut cum dicit, Incrassatum est cor populi hujus ; contrarium vero est duro molle, quod in Scripturis cor carneum nominatur, et crasso, subtile vel tenue, quod Apostolus spiritalem hominem vocat cum, qui examinat omnia. Igitur cum quis scit quae bona sunt, et non agit bona, per duritiam cordis contemptum bonorum omnium habere credendus est; crassitudo vero cordis ejus est, ubi subtilis et spiritalis intelligentiae non recipitur sensus, et ita cor impoenitens effectum thesau
Abbreviated transcription (Latin):
nouum hominẽ dicit s& undũdm̃ crecotũ s hunc autẽ eundem nouum
hominẽ Alili interiorem hominẽ uocat: Corruptibi lemuers hunc
cuius hic imae ginẽ respuit: &ex teriorẽ hominẽ nominat cũdicit
Nac &sibis qͥforis est homonost̃ corrũpit᷑ sed qͥ int̃ estre nouact᷑

Expanded text:
novum hominem dicit secundum Deum creatum? hunc autem eumdem novum novum hominem dicit secundum Deum creatum? hunc autem eumdem novum hominem, alibi interiorem hominem vocat; corruptibilem vero hunc, cujus hic imaginem respuit, exteriorem hominem nominat, cum dicit, Nam et si is, qui foris est, homo noster corrumpatur, sed qui intus est renova
Abbreviated transcription (Latin):
ineum usum qui conera natur comest. Certumest quodex illorũ
numerosint quiser uiuñ cneco turae potius quã crecctori. & quos eree¬
didi dt in paessiones ignominiae⁊ sed & siqui inmunditico contumelus afp¬
eiceł corporcesua &x illis sunt qui cõmuta uerunt gloriã incorruptib¬
lisdĩ Nisi quice grauiore sacrilegio lis qui icom fi delis est templumd̃
quaom profienus cedhuc templum conta minet i dolorũ : Nonest sec¬
ne pr&ereundum neiste quidem a posto lcur sermo inquo dicens Qm̃
nis. Non solũeos qidola colunt cerguere sed & controphomor sitati
intelle gendus est confutare qͥ in& clesic positiimcoginẽ corporetc̃
hominis dĩ &ẽ i maginemn dicunt : Ignoraentes illud quod inge nosiscrip¬
tum est : A dimaginẽ dĩ fccstũ hominẽ : De quo homine seniendum
sit aob copostulo int̃pr&coricumdicit᷑ : De ponentes u&erẽ homine
cũ astibisuis & induentes nouum qͥ f&cundũ dm̃ crecot est: Audisqa

Expanded text:
orum numero sunt qui serviunt creaturae potius quam Creatori, et quos tradidit Deus in passiones ignominiae. Sed et si qui in immunditia contumeliis afficiant corpora sua, ex illis sunt qui commutaverunt gloriam incorruptibilis Dei, nisi quod graviori sacrilegio is qui jam fidelis est, templum Dei, quam profanus adhuc templum contaminat idolorum. Non est sane praetereundus, ne iste quidem apostolicus sermo, in quo dicitur, inis: non solum eos qui idola colunt, arguere, sed et Anthropomorphitas intelligendus est confutare, qui in Ecclesia positi imaginem corpoream hominis, Dei esse imaginem dicunt, ignorantes illud quod in Genesi scriptum est, ad imaginem Dei factum esse hominem; de quo homine sentiendum sit ab Apostolo interpretatur cum dicit: Deponentes veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui secundum Deum creatus est ; audis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quib:ta menomnib: in hoc loco illiuident᷑ inscelere preferri qͥ c hor
iudi cantes ipsi cõmittunt quȩ inc&eris puniun ł : siqui ergohanebo¬
hocui d&ur differre qđ qui in firmitate maegis quac proposito
delin quunt sustentare dicunt᷑ : Quiuerd̃ ꝑtinacimene uelut
exsultant in dehictissuis ferri pacient̃ dicendi sunt: sed sicut omi
inmensur co feit ds̃  pondere & numero ita &ic̃pacienic eiꝰ
certamensura est: qua mensur c̃credendum est & consũtac
uel abhis qui diluuio perierunt uel abhis qui insodomis cȩlesti
igne uasta cisunt : Vnde & de amorreis dicit᷑ : Nondũ enim ieple¬
ta sunt p&cata amorne orũ usq: nunc ꝯfert orgo dẽ pacienter

Expanded text:
quibus tamen omnibus in hoc loco illi videntur in scelere praeferri, qui alios judicantes ipsi committunt, quae in caeteris puniunt: si quis ergo hanc bohoc videtur differre, quod qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari dicuntur, qui vero pertinaci mente velut insultant in delictis suis, ferri patienter dicendi sunt; sed sicut omnia in mensura fecit Deus et pondere et numero , ita etiam patientiae ejus certa mensura est, quam mensuram credendum est esse consummatam vel ab his qui diluvio perierunt , vel ab his qui in Sodomis coelesti igne vastati sunt . Unde et de Amorrhaeis dicitur: Nondum enim repleta sunt peccata Amorrhaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
quec̃ ius domneo & liergicio dinequa quat̃ curiositatẽ discutientis am¬
mictant tcomen &ic̃ in hoc quelasit iudici ei uerita sostendeam
Comunis professio est bonã non deberopumine namad ĩ consen bana
si qui ergosit uerbi grcotix qͥegerit aliquando icola Cestũ est oscra
incolus ertectunc cũ age licot maela : Is uero sipit&eritorũ penitens
mentẽ suaomcorrigrot ad bonco & bene ccgti⁊ beneloqua turibene
cogita& bene uelit : qui h&x agit ñ ontibiuid& ÷ bom̃ & ineritore cipere
bonec  simihit̃ & six bono quis conuertoct᷑ ced ieclu : noniam bonur qđ
fuit & mon est sed imcclus iudicabit̃ quod est ꝓ Actusenim siuebom sue
meh pe&ereunt s sed secundum suiqua ltcotẽ tegences menemsiuc¬

Expanded text:
quamvis dona et largitio Dei nequaquam curiositatem discutientis admittant, tamen etiam in hoc, quanta sit judicii ejus veritas, ostendamus. Communis professio est bonum non debere puniri, nec malum consequi bona. Si quis ergo sit, verbi gratia, qui egerit aliquando mala, certum est quia malus erat tunc, cum agebat mala; is vero si praeteritorum poenitens mentem suam corrigat ad bona, et bene agat, bene loquatur, bene cogitet, bene velit, qui haec agit non tibi videtur bonus et merito recipere bona? Similiter et si ex bono quis convertatur ad malum, non jam bonus quod fuit, et non est, sed malus judicabitur, quod est; actus enim sive boni, sive mali praetereunt, sed secundum sui qualitatem agentis mentem ima
Abbreviated transcription (Latin):
in nacdabi & cebiutliges tum est Cũ aelenumignẽ idest non sacrum
diuinis adtacrib: obxulerunt : Incipitet goiudicium a filis prius
flagellat enim dr̃ omnẽ quem in numerum iecipit sihorum: Ve¬

Expanded text:
in Nadab et Abiu gestum est, cum alienum ignem, id est, non sacrum in Nadab et Abiu gestum est, cum alienum ignem, id est, non sacrum divinis altaribus obtulerunt: incipit ergo judicium a filiis prius; flagellat enim Deus omnem, quem in numerum recipit filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
nunc loquit᷑ non principib sca&uln&c regib mundi sed & clesicerum
restorib & principib: loqͥt᷑ : His uidehc& qͥ iudicaent eos qͥ incꝰsunt
Idest epis copis uel prȩsbiteris & dia coner his ergodicit neexisti¬
ment se effugere iudicium dĩ si eae cõmittaent ipsi de quib: echos iudi¬
cacnł & condem pnanł: &ideo opor est unũ quẽq desuco prius consci¬
enlia iudicare : & tunc eiquẽ iudicat gesta discutere Quod si fie¬
r& oͥmnes penitꝰ adeundi honoris & closi cstici cebscider &ur
combitio si se iudicandos potius quac̃ iudicatur or hi qͥ prȩ&ẽ uolunt
populis cogitcrent: Nemoergo&xistim& quod effugere pos sit iudc¬
um dĩ sicut & proph&ae dicit. Quo ceb ibo cespũtuo & afee ci&uçe quo
fugicm  & quico hac& ad eos mcexime dicunt᷑ qui presunt iudicus¬
popolorum : Id circo & celibidcit Quid de domodĩ incipi& iudicii:
Eeitẽ a libi dñs dicit : In hisquia n preximant mihi scĩsi cabor sicut

Expanded text:
regibus, sed ecclesiarum rectoribus et principibus loquitur, his videlicet qui judicant eos, qui intus sunt, id est, episcopis, vel presbyteris et diaconibus, his ergo dicit, ne existiment se effugere judicium Dei, si ea committant ipsi, de quibus alios judicant et condemnant: et ideo oportet unumquemque de sua prius conscientia judicare, et tunc ejus, quem judicat, gesta discutere. Quod si fieret, omnis penitus adeundi honoris ecclesiastici abscinderetur ambitio, si se judicandos potius, quam judicaturos hi qui praeesse volunt populis, cogitarent. Nemo ergo existimet quod effugere possit judicium Dei, sicut Propheta ait: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Et qui idcirco et alibi dicit, quia de domo Dei incipiet judicium ; et item alibi Dominus dicit: In his qui approximant mihi, sanctificabor , sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs species enumeras seuid& apostolur: uel eorũ qͥidola colunt
uel eorũ qͥcre ature deseruiuił potius quac creatori: sed & eorũ qͥ
non probaueruñ dm̃ habere innotitiã ÷ In quorũ primotitulo promis¬
cur pacgeni incelo sec pienes eorũ & filo sophi de signanł : Puto quod
supra diximꝰ incultu diuinitaatis errare talibim colorutitulis
signant᷑ : Nos quidemͣ in& clesia &ẽ & side mrastã tenero¬

Expanded text:
tis species enumerasse videtur Apostolus, vel eorum qui idola colunt, vel eorum qui creaturae deserviunt potius quam Creatori, sed et eorum qui non probaverunt Deum habere in notitiam: in quorum primo titulo promiscue pagani, in alio sapientes eorum et philosophi designantur: puto quod supra diximus in cultu divinitatis errare, talibus malorum titulis designantur, nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
indic& citosciemꝰ si quod ei conerariũ est discuti cmus. In cor¬
ruptio contrariã hab& corruptionẽ. Corruptio duob &
modis accedere dicit᷑. Cor poraht̃ & spiritalit̃. Corpora¬
ht̃ accedit cume uenerit illud quodscriptum est. si quistem¬
plumdi corruperit: corrũ pet illum dr̃ spiritalit̃ uero cum
illud accederit quod nihi lominꝰ cpostolus dicit: Vereor autẽ
Iste in corruptionem que nere dicit᷑ Quosqlic& ꝑ haenc obseruan¬
tiae incorruptionem illam quȩ exresurratione est incorrup¬
t ionẽ conseqͥ mere cet᷑ : Quidautẽ doctur he reqͥrentib: inide cmus
uita inquid a ẽna illa dequec salucetor doc& cumdicit. hac& est

Expanded text:
indicet cito sciemus, si quod ei contrarium est, discutiamus. Incorruptio contrariam habet corruptionem; corruptio duobus ex modis accidere dicitur, corporaliter et spiritaliter: corporaliter accidit, cum evenerit illud quod scriptum est: Si quis templum Dei corruperit, corrumpet eum Deus . Spiritaliter vero, cum illud acciderit quod nihilominus Apostolus dicit: Vereor autem iste incorruptionem quaerere dicitur, quo scilicet per hanc observantiae incorruptionem, illam, quae ex resurrectione est, incorruptionem consequi mereatur. Quid autem detur haec quaerentibus videamus Vita, inquit, aeterna, illa
Abbreviated transcription (Latin):
bit& cnima yproforib uero huius domicili ad stare pi&a tẽ
osq: cũ ea uirtutes :exala uero peorte impi &e tẽ : Omnesq
luxoricrum ac libidinum formas & ex petare conimae nutu
quẽ & duob: proforib obseruaib: chorũ introduci ad sedes:¬
der& quẽ repelli : non nese spũi obtẽpertens & mehare ose con¬
sihccrio pi&atis & puditiiȩ adse euo cauerit ehorũ ille alus
spr& repudico tꝰq disceditĩ siuero carnis usa consihis impi&i¬
tis adse & libidinis introduxerit tur mam : Omnis illio scĩta¬
tis & pi&iotis corona cuimalorũ aniina concilium pric& ult
iusta cũ in dignatione seced&. Ne linquens ecc̃desiderus cordi sui
ut ignominia & contumeliis aefficiat corpus suũ insem& ipscu
cõmutauit uerita tẽ dĩmendatio & introducens ad se impi& as

Expanded text:
ujus domicilii astare pietatem, omnesque cum ea virtutes: ex alia vero parte impietatem, omnesque luxuriarum ac libidinum formas, et exspectare animae nutum, quem ex duobus pro foribus observantibus chorum introduci ad se desideret, quem repelli? Nonne si spiritui obtemperans, et meliori usa consiliario, pietatis et pudicitiae ad se evocaverit chorum, ille alius spretus repudiatusque discedet? Si vero carnis usa consiliis impietatis ad se et libidinis introduxerit turmam, omnis illa sanctitatis et pietatis corona, cui malorum anima consilium praetulit, justa cum indignatione recedet, relinquens eam desideriis cordis sui, ut ignominia et contumeliis afficiat corpus suum in semetipsa, quae commutavit veritatem Dei in mendacio, et introducen
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturis inuenim & a nobis sepe disertũ est quod homo
spĩ & corpus & cnima eẽ dicat᷑ : uerũ cum dicit᷑ qulic cato
concupiseit aduersus spm̃ spr̃ acutẽ roduersus caruantedia
ficit᷑ siuero se sociauerit spũi unꝰ cũ ea spr̃ enat : Idoucodenq
dehis quorũ se coniine &x inte grocũ carne iunxertat dicit dñ¬

Expanded text:
in Scripturis invenimus et nobis saepe dissertum est, quod homo, spiritus et corpus, anima esse dicatur; verum cum dicitur, quia caro concupiscit adversus spiritum, ficitur; si vero se sociaverit spiritui, unus cum ea spiritus erit. Idcirco denique de his, quorum se animae ex integro cum carne junxer
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari Igͥnotuacutẽ dĩ intellegendum est ratio substan¬
tice ei uel naturace cuiusq sit propri&cos: Puto quod non solũ
nos homines sed &omne latecet creaturcom : Aut si cliqundo¬
tecntꝰ erit nacturee ractionabils prof&t Ait in hancquoq
pos sit ꝑuenire Notitamdiest nosse: łale enim celiquidmihi
spercendum uid&ur ex his quace a scclucctore dicunt᷑ Quico
filum nemo nouit nisi pect̃ Neq pectrem quis nouit nisifihur &tui

Expanded text:
otum sit. Ignotum hoc Dei intelligendum est, cum ratio substantiae ejus vel naturae, cujus quae sit proprietas, puto quod non solum nos homines, sed et omnem lateat creaturam. Deus entantus erit naturae rationabili profectus, ut in hanc quoque possit pervenire notitiam, Dei est nosse: tale enim aliquid mihi sperandum videtur ex his quae a Salvatore dicuntur, quia Filium nemo novit nisi Pater: neque Patrem qui