comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis peccato nolicor mart aduerscrium tuĩ
contriete : Tene pedes neeant adiplicita : Labido surm
ten&umembra ene manus ad omni scelero
ne oculos : nemale cdtendant : ⁊eneaures neuet¬
ba libidinlibenter audiant: pen&otum corpus tene
lutera tene sumina teneima Quod feccit libido ⁊ sur¬
gere nouit ÷ uincere non nouit Surgendo assi¬
duȩ sine causa ÷ discit & non surgere: sut rexit libid
d& nonse compescit : & uełis ut non corder& : & ubid
ut non ea quȩ uultis faciatis : Nolidcre membra
ardeat sine causa & consumit se. Inte ergo fiunt ipse
concupiscentiȩ : fatendum est fiunt Ideo dixit ne perfi¬
ceritis: sed nomperficiantur decre uisti facere : persi¬
cisti: per fecisti & enim : sidecernas facciendum esse
adulterium
Nonergo regn& peccatum in uro mostali corpore:
ud oboe diendum desiderus eius sienim non oboe¬
dicctur concupiscentiis quas necesse estesse: in carne

Expanded text:
iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum contra te. Tene pedes, ne eant ad illicita. Libido surrexit, tene tu membra: tene tu manus ab omni scelere: tene tu oculos, ne male attendant: tene aures, ne verba libidinis libenter audiant: tene totum corpus, tene latera, tene summa, tene ima. Quid facit libido? Surgere novit, vincere non novit. Surgendo assidue sine causa, discit et non surgere. CAPUT XI. 13. det, non se compescit, et velles ut non arderet. Et ubi est, Ut non ea quae vultis, faciatis? Noli dare membra. Ardeat sine causa, et consumit se. In te ergo fiunt ipsae concupiscentiae. Fatendum est, fiunt. Ideo dixit, Ne perfeceritis. Sed non perficiantur. Decrevisti facere, perfecisti. Perfecisti etenim, si decernas faciendum esse adulteriumnon regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. si enim non oboediatur concupiscentiis, quas necesse est esse in carne
Abbreviated transcription (Latin):
nec sicdonatus sibi ut possit saltim possidere se. seda¬
beo possessus aquo deceptus : Coepit caro concupiscet
tali corpore : adoboediendam desiderus eius nequea
Desideria mala surgunt sed noli oboe diro: Arma
te sume strumenta bellorum: piycepta di: cerma
tua sunt : Sibene meaudis & quodloquor arma¬
ris : Noninquit regn& peccatum in ur̃o mortalico¬
pore: Quamdiu enimportatis mortale corpus pas¬
nat contrauos peccatum sed non regn& : Quid est noa
regn&e Id est a dobo e diendum desideruseus sicorpe
risꝰ oboedire fegn& : & quid estoboe discinisi ex sili¬
atis membra ur̃a corma iniquitatis peccato nihil
hoc dostore predarius : Quid uisiam ut exponantiuo
łcc quod audisti : Non ex inbeas membratua urm
iniquitatis peccato Dedit tibi ds̃ potestatem perspa
suum: ut membra tuateneas : Surgitlibido ten&a
membra Quid setura .ẽ. quȩ surrexit  ł utt¬
ne membra: Noli exhibere membratua. arma

Expanded text:
nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed anec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere ore, ad obediendum desideriis ejus. desideria surgunt: sed noli obedire. Arma te, sume instrumenta bellorum. Praecepta Dei, arma tua sunt. Si bene me audis, ris. Non, inquit, regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quamdiu enim portatis mortale corpus, pugnat contra vos peccatum: sed non regnet. Quid est, non regnet? Id est, ad obediendum dritis obedire, regnat. Et quid est obedire, nisi ut exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato ? Nihil hoc doctore praeclarius. Quid vis jam ut exponam tibi? Fac quod audisti. Non exhibeas membra tua arma iniquitatis peccato. Dedit tibi Deus potestatem per Spiritum suum, ut membra tua teneas. Surgit libido, tene tu membra: quid factura est quae surrexit? Tu tene membra: noli exhibere membra tua arma
Abbreviated transcription (Latin):
siergo inlicita delectationi resistamus si non
consentiamus si membrao uelut arma non minis¬
tremus non regn& peccatum in nr̃o mortali corpore per¬
catum enim anteregnum perdit : & sic perit : in hac erg
uita quantum ad scos adtin& regnum perdit in alia pa¬
rit. Hicest egnum perdit quando post concupis cen¬
tias nr̃as nonimus : ibi autem perit quando dic&um
ubi estinors contentiotua
on regnat peccatum in ur̃o mortali corpore ad obor¬
diendum desideriis eius : non enim ait adhaben¬
quȩ in hominis interioris nouitate profecerit inbor
gone iustitiȩ pudicitiȩ que seruemus neillis oboa¬
mus : ut tamem nec ipsasint desideria uelle debemo
&iam siin corpore mortis huius id obtinere nom possa¬
mus.
dixit non sitsiam estibi : Quodideo peccatum uoca¬
Utur : quia merito peccato contiꝰgit : Nonenim
in para diso caro concupis eebat aduersus spm̃ Auterti
ibi ista pugna ubi paxerat solac: sed facta trans gressio¬
ne postea quaem homo noluit seruiredo &donatus estsib

Expanded text:
ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamus, si membra velut arma non ministremus; non regnat peccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicetur, Ubi est, mors, contentio tuaon regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius; non enim ait: ad habensque in hominis interioris nouitate profecerit, in hoc agonem iustitiae pudicitiaeque seruemus, ne illis oboediamus. ut tamen nec ipsa sint desideria, uelle debemus, etiamsi in corpore mortis huius id obtinere non possumus. dixit, non sit. Jam est ibi. Quod ideo peccatum vocatur, quia merito peccati contigit. Non enim in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi;
Abbreviated transcription (Latin):
bus pauli quibus dicit : quiauiuos exhbeatis seruos adobordi¬
endum seruiestis eius cuio boedistis: si ue peccati siue iustitiae¬
quicc ipsinos exhibemus uel peccato seruire ueliustitie per
oboedientiã nidm. &ideo semper horum meminisse debemus:
nec in anes querelas inpeccati excusatione pro fentmnus quiat
ui peccati : oboe distis antem ex corde in eam sormam dostrinȩ
in quatreditiestis. Seruiergo fuimus omnes pecrati: sedubi
mrdita i nobis foria dostrinȩ : & huic non ut cumque
solis uerbis sed ex corde exanimo extota deuotione eligi¬
mus oboedire : liberamur a seruitute peccati: & effici¬

Expanded text:
bus Pauli quibus dicit, quia cui vos exhibetis servos ad obedibus Pauli quibus dicit, quia cui vos exhibetis servos ad obediendum, servi estis cui obedistis, sive peccati, siullo cogente vel peccato servire vel justitiae per obedientiam nostram, et ideo horum semper meminisse debemus, ne inanes querelas in peccati excusatione proferamus, dicentevi peccati, obedistis autem ex corde in eam formam doctrinae, in quam traditi estis. Servi ergo fuimus omnes peccati, sed ubi tradita est nobis forma doctrinae, et huic, non utcunque, neque solis verbis, sed ex corde, ex animo, ex tota devotione elegimus obedire, liberamur a servitute peccati, et effici
Abbreviated transcription (Latin):
estiustitiam. Si mileergo est & quod dixit apostolus: serui
estis eius cui oboedistis: siue peccati siue iustitiae: sed &om¬
nis qui facit peccatum seruus est peccati. Ad hocres picit quã
uis non adiecerit : & omnis qui fecerit iustitiam seruus est
iustitiȩ. Quod fortassis put& cdius : idcirco subrelistam ut
quasi ex consequentibus debeat intellegi. Mihita nen ui de¬
tur consulto non additum : neque enim conueniebat dici
quia omnis qui faccit iustitiam seruus estiustitiae. Nccm
& ds̃ ipsefeccit iustitiae : & non idcirco seruus iustitiȩ dici
potest: sed iustitiȩ dñs. Nonergo ita omnis qui faccit ius¬
titiam: seruus estiustitiȩ. N tomnis qui fccit peccatum:
seruus est peccati Nam & ipsed ubolus sine dubio pecca¬
ti seruus est: quippe quidis cessit a seruitute iustitiȩ &
in conspestudñi omni potentis rebellauit : propter quod
& c postata appellatus est : Constatergo ex hisser moni¬

Expanded text:
est, justitiam. Simile ergo est, et quod dixit Apostolus, servi est, justitiam. Simile ergo est, et quod dixit Apostolus, servi estis ejus, cui obedistis, sive peccati, sive justitiae. Sed et omnis qui peccatuvis non adjecerit, et omnis qui fecerit justitiam, servus est justitiae. Quod fortassis putet alius idcirco subrelictum, ut quasi ex consequentibus debeat intelligi. Mihi tamen videtur consulto non additum: neque enim conveniebat dici, quia omnis qui facit justitiam, servus est justitiae. Nam et Deus ipse facit justitiam, et non idcirco servus justitiae dici potest, sed justitiae Dominus. Non ergo ita omnis, qui facit justitiam, servus est justitiae, ut omnis qui facit peccatum, servus est peccati. Nam et ipse diabolus sine dubio peccati servus est, quippe qui discessit a servitute justitiae, et in conspectu Domini omnipotentis rebellavit, propterea propter quod et apostata appellatus est. Constat ergo ex his sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
nauit quid ergo peccabimus quia non sumus subbe ge
sed sub gsbetia. Absit. Simile ind&ur illidisto quod supe¬
rius exposuimus. Quid etgo dicimus pec manea pus
dimi utri quedo co  suf ficiuat x planatio. Hocsolam edi
quo dinqauuro fuabert di fesentiam quo dinsaperisia¬
bus uibudicit : quidergoper mane amus ibid&ar
nondumit habundare hi cautemtamquam prȩsente ia
gnatia dicit : qui a non sumus sublege sed subgratiam. Nescitis
quia cui ex hibeatis uosseruos ad oboediendum. serui estis
eius cui oboedistis Siuepeccati ad mortem: si ue oboe ditio¬
nis adiustitiam. Gratias cutem dõ : qnm̃ fuistis ser uipec¬
cati. oboedistis autem excorde in eam formam dostrinae
inquataditi estis. Liberati autem a peccato : serui stcsties¬
tis iustitiae: Nemo cutem potest duobus simul dominis
seruire. peccato: &iustitiae: Aut enimunum odio habe¬
bit : peccatum scilic& &cdium a mabit idestiustitiã Aut
unum pati&ur peccatum dumtaxat & alium contem n& id

Expanded text:
nquit, peccabimus quia non sumus sub lege, sed sub gratia? Absit. Simile videtur hoc illi dicto, quod superius exposuimus, quid ergo dicemus, permanebimus eadem utrique loco sufficiat explanatio. Hoc solum est, quod videtur habere differentiam, quod in superioribus dicitur, quid ergo? permanebimus in  abundaret; hic autem tanquam praesente jam gratia dicit, quia non sumus sub lege, sed sub gratia. Nescitis quoniam, cui exhibetis uos seruos ad oboediendum, serui estis eius, cui oboedistis, siue peccati ad mortem siue oboeditionis ad iustitiam gratias autem Deo quod fuistis servi peccati oboedistis autem ex corde in eam formam doctrinae in qua traditi estis liberati autem a peccato servi facti estiservire, peccato et justitiae, aut enim unum odio habebit, peccatum scilicet, et alium amabit, id est, justitiam. Aut unum patietur, peccatum duntaxat, et alium contemnet, id
Abbreviated transcription (Latin):
uueres sario in baptismo consepultur ẽ xp̃o:
Siuero non ane quis moritur peccato nonpo¬
test sepeliri cumxp̃o: Moriprius oport& peccato:
ut uosres sepeliri cumxp̃o : Mortuo enim sepultura
deb&un Nemoenim uiuus ediquaendo sepelitur :¬

Expanded text:
essario in baptismo consepultus est Christo. Si vero non ante quis moritur peccato, non potest sepeliri cum ut possis sepeliri cum Christo, mortuo enim sepultura debetur; nemo enim vivus sepelitur
Abbreviated transcription (Latin):
cun hio mosidesuis uduersuis princi pe epo testie es
priceuaricatorum angelorum. & aduersus spiritulia
nequitiae conluctatur cumilli accipiunt temptundipo¬
testatem ille pnteceptu tolenendi Ex quofitutin
reinferiore superent in potentiore superentur. Supe¬
nentplerum que corpus in firmius &i en&e firmiorem
superantur. Contrruim quippecorum: pactientia
pugnatur. Con tnrinsiducs: prudentia ut adper¬
niciosam confessionem: nec non cogendonos flectant
Nec neglegendo decipiant
psce est enimacritas quam non habent quicb ecclesice
catholicae communioneprarecisi sunt.  Ac perho
& icm siliñ guis hominum & cengelorum loquintur
aritatem quiaeclesice nondiligunt unitatem. Acꝑ
hoc recte intel legitur dici non accipinisi incutholi ct
sc̃sienii si cutentecedibatur ad
commnendationem tudisfidei & uecclesiue primor diu
minus ced uccipiendum sp̃m scm in ponitur repenie
incipiant linguis loqui sed inuisibi liter &lectenter
itellegitu propteruinculum paccis egrum cordibus

Expanded text:
cum homo fidelis aduersus principes et potestates praeuaricatorum angelorum et aduersus spiritalia nequitiae conluctatur, cum illi accipiunt temptandi potestatem, ille praecepta tolerandi: ex quo fit, ut in re inferiore superent, in potentiore superentur: superant plerumque corpus infirmius et mente firmiore superantur. contra uim quippe eorum patientia pugnatur, contra insidias prudentia, ut ad perniciosam consensionem nec cogendo nos flectant, nec fallendo decipiantpse est enim charitas, quam non habent qui ab Ecclesiae catholicae communione praecisi sunt, ac per hoc etiam si linguis hominum et angelorum loquanturcharitatem, qui Ecclesiae non diligunt unitatem: ac per hoc recte intelligitur dici non accipi nisi in Catholica ctus, sicut antea dabatur ad commendationem rudis fidei et ecclesiae primordia manus ad accipiendum sanctum spiritum inponitur, repente incipiant linguis loqui? sed inuisibiliter et latenter . intellegitur propter uinculum pacis eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis eius uiuimus dño de putatur Quia non a nobis
sed ab ipso sumit exordium: Ꝙ ideosiue uiuimus dño uiuimus
siue morimur dñ omorimur siueigitur e uiuimus siue mori¬
mur dñisumus Mortem & enim appellat illam. qua xp̃o
ut dix̃s̃ consepulti & in morte ipsius bapti ⁊ atupec cacto mortui
sumus & uitam qua ali eni efft̃e i ab hoc mundo & ut ipse

Expanded text:
rectionis ejus vivimus, Domino deputatur, quia non a nobis, rectionis ejus vivimus, Domino deputatur, quia non a nobis, sed ab ipso sumit exordium; et ideo: Sive vivimus, Domino vivimus: sive morimur, Domino morimur. Sive igitur vivimus, sive morimur, Domini sumus. Mortem etenim appellat illam, qua Christo, ut diximus, consepulti, et in morte ipsius baptizati, peccato mortui sumus, et vitam qua alieni effecti ab hoc mundo et, ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
apex. hicomnem diem ui debitur iudicare Quiau¬
tem non est tantus ingenio. alternos. id est paucos
ex multis capi& sensus. & si nonqui adplenitudinem scientiue
sufficicnt  ut certe qui cid sum m̃am fidei satis fit ut erque
ergo secundum apostoli consilium gratias agat dõ  Ille qua
scepit omnem diem. & quia manducet omnia id est quic
agnoscie & intellegte ominice. & ille quia lic& no n omnia
manduc&. non uniuersorum intellegentium capiat.
breuita menfidei confessione saluatur : Nemo enim nostrũ¬
tur Non enim unusquis que ipsesi bidat sed axp̃o sumit mortis
ex emplum quisolus peccato mortuus est ut & ipse imitatione eiuis
pos suadieni a mortuus efficĩ ipec cato : sed & uite exemplum
non ipse e nobis habemus sed ex xp̃i resur rectione suscipi¬
mus: ut idem apostolus dicit : Vt sicut xp̃s resurrexit amor
tuis pergloriam patris: ita & uos innouitatẽ uite ambu¬
lctis Nouitas ergo uitue quic in xp̃operfidem resur¬

Expanded text:
apex, hic omnem diem videbitur judicare: qui auapex, hic omnem diem videbitur judicare: qui autem non est tantus ingenio, alternos, id est, paucos ex multis capiet sensus, qui si non ad plenitudinem scientiae sufficiant, at certe qui ad summam fidei satis sint. Uterque ergo secundum apostolicum consilium gratias agat Deo; ille qui sapit omnem diem et qui manducat omnia, id est, qui agnoscit et intelligit omnia; et ille qui, licet non omnia manducet et non universorum intelligentiam capiat, brevi tamen fidei confessione salvatur. Et ideo etiam notur. Non enim unusquisque ipse sibi dat, sed a Christo sumit mortis exemplum, qui solus peccato mortuus est, ut et ipse imitatione ejus possit alienus et mortuus effici a peccato. Sed et vitae exemplum non ipsi ex nobis habemus, sed ex Christi resurrectione suscipimus, tuis per gloriam Patris, ita et vos in novitate vitae ambuletis. Novitas ergo vitae, qua in Christo per fidem resur
Abbreviated transcription (Latin):
ex em̃it Benecutem alienum seruum ait: quic dñs dicit
fabilem manifestat cumdicit de eo qui cecidis seuidetur
Eucm siue receciderit: quia potest ds̃statũ ere illum
Dñs enim erigit elisos Ater iudicat alter nos dies alter¬
autem iudicat omnem diem. unusquis que in suo senisu
soos decernit. ut omnem diem hoc est continuum uitaesue
tempus exigat in abstinentia Alius uero tempus celiquod
uelut uotiuta professione decernat In quosiue ut iuge̾m
siue ut tem porcelem suscipiat continentiam. unius cuius
ab utro quer nferunttur. ab illo fructu continentiae ab
que capitulum in quod ogͥnia piaeatis & fidei contine tur
dies dicatur Uere enimdies est quia in luminat men¬
tem. quic ignouentice tenebias fugat. quicc xp̃m qui
solus iustitia hab& inse. siqui ergo sit quiita diuinis lit¬
teris opentm in pendat acstudium ut omnem diem
& omnem sensum scripture diuinee discucixt &duudi¬
c& itaut non eum trnseat delege iotaunum ł unusi

Expanded text:
exemit. Bene autem alienum servum ait, quia Dominus dicit: exemit. Bene autem alienum servum ait, quia Dominus dicit: fabilem manifestat, cum dicit de eo qui cecidisse videtur, etiamsi vere ceciderit, quia potens est Deus statuere illum; Dominus enim erigit elisos . autem judicat omnem diem. Unusquisque in suo sensu suos decernit, ut omnem diem, hoc est, continuum vitae suae tempus exigat in abstinentia; alius vero tempus aliquod velut votiva professione decernit, in quo sive ut jugem, sive ut temporalemab utroque referuntur, ab illo pro fructu continentiae, ab que capitulum, in quo dogma pietatis et fidei continetur, dies dicatur. Vere enim dies est qui illuminat mentem, qui ignorantiae tenebras fugat, qui Christum, qui sol est justitiae, habet in sese. Si quis ergo sit qui ita divinis litteris operam impendat ac studium, ut omnem diem et omnem sensum Scripturae divinae discutiat et dijudicet, ita ut non eum pertranseat de lege iota unum vel unus
Abbreviated transcription (Latin):
nor sper pacta taquinoti manducat mandoc petetecion
uosi suor Hoc est quo d aalibidict quia non perost oee¬
lus dicere manui nones mibi neces aria & apud pe¬
dibus: non desidero opent ues tnrri sed multomagos
quae ui den tur membite corporis in bonestiora esse
notes saria sunt& his ergo quorum fides tan ta est
utom nicc possint manducare. & omnem uerbis peciem
capere ne superbiant & spernaneos qui inferiores
sunt precipit & rursum quu ncapaces sunt perfec ci¬
ores doctrine admanducan dum neuidicent eos quoꝵ
sensus capacior est & intellectus emmentior Paulus¬
utrius que partis in solentiam reprimens: dicit
Tuquis es qui uidicaos adienum seruum suodñostat
Aut cadit Quoddicitstat aut cadit. secundum sensum
cius quem incrȩpat dicit Nam &imperiorsiuide at quem¬
piam profundus cliquid & ut ipse capere non potest senti¬
entem cecidis se cum iudicct ⁊ fide statu & rursum
opinantur & ideo potes tatem fite tri. iudicandi fite tris

Expanded text:
rnat, et qui non manducat manducantem non judicet. Hoc est, quod et alibi dicitur: « Quia non potest oculus dicere manui, Non es mihi necessaria, et caput pedibus, Non desidero operam vestram; sed multo magis, quae videntur membra corporis inhonestiora esse, necessariora sunt. » Et his ergo, quorum fides tanta est, ut omnia possint manducare et omnem verbi speciem capere, ne superbiant et spernant eos qui infirmiores sunt praecipit, et rursum his qui incapaces sunt perfectioris doctrinae mandat, ne judicent eos quorum sensus capacior est, et intellectus eminentiorutriusque partis insolentiam reprimens dicit: Tu quis es, qui judicas alienum servum? suo Domino stat aut cadit. Quod dicit, stat aut cadit, secundum sensum ejus quem increpat dicit. Nam et imperitior, si videat quempiam profundius aliquid, et ut ipse capere non potest, sentientem, cecidisse eum judicat a fidei statu, et rursum opinantur, et ideo potestatem fratri judicandi fratris
Abbreviated transcription (Latin):
non deb&e: Ad hoc enim facta sunt omnice: ut uolunta¬
ti sub iaceant quia domino humano subieta sunt
ad grartiam uocatus est Tu quis es qiui udica
aut tad Manisestum est seruum non debere
conserui uoluntatem iudica recuilex in hac parte
trr ditanon est: Nam qua conscientia edat aut
reus erit neque sinonedat culpabilis: sita men deuo¬
cione hocagat non euitans hunc uelut conturricm
ram aliua quideen tudicxt dicor inter dieo
Hoc est alicũi plac& interpositis diebus edere Nam
sunt quidam qui quar taferia carnem non edendam
st atuerunt sunt quis abbatis. sunt iterum quic
pascha usque adpente costen edent
Hic omnem diem iudicat: quinum quam edttꝰ
uinus quis qrue inquo omieiiuaouo
Hoc est unus quis que suo consilio remittatur
per abstin& dõplacere seputat Q UUI

Expanded text:
non debet. Ad hoc enim facta sunt omnia, ut voluntanon debet. Ad hoc enim facta sunt omnia, ut voluntati subjaceant; quia dominio humano subjecta sunt. ad gratiam vocatus est. Tu quis es, qui judicas aut cadit. Manifestum est servum non debere conservi voluntatem judicare, cui lex in hac parte tradita non est; nam qua conscientia edat, aut reus erit; neque si non edat, culpabilis; si tamen devotione hoc agat, non evitans hanc velut contrariam. Nam alius quidem judicat diem inter diem: hoc est, alicui placet interpositis diebus edere. Nam sunt quidam, qui quarta feria carnem non edendam statuerunt; sunt qui sabbatis, sunt iterum qui a pascha usque ad pentecosten edant. Hic omnem diem judicat, qui numquam edit. Unusquisque in suo sensu abundet: hoc est, unusquisque suo consilio remittatur.per abstinens est, Deo placere se putat. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ted in his nimirum ducis acmilitis uerbis agnoscimus. quia
tunc abeo mortifero uulnere animus pungitur. cumin
et mensurae aequitas non tenetur Nequae enim morta¬
li id huc in carne uiuentibus funditus cunt carnis absciditur
sed ut discrete unimo seruiat inpent tur¬
uodcuitem ait & carnis prouidentiam neperferitis in con¬
cupiscentiis ostenderit non ẽo culpan dam carnis proui¬
denticm quando prouidentut quae ad neces sitatem scdutis
corporclis ualent si uutem adsuperflucos dilectiones
at que luxorius ut quisque in his guudecit quaecarnem capit
recte reprehenditur qui a prouidentiam carnis in con¬
cupis centiis facea quo qui seminat in carne succ de cir¬
nesua maae corrup cionem idest qui delectationibus
carnalibus gaud&¬
Igrur qui a hoc putat utille. olent edect Idgo suuden¬
dum non est ut carnem edat necum scrũpulo edat & uide¬
atur peccare quic propositum suum non custodit
tatis est edere aut nonedere acper hoc questio hine feni

Expanded text:
ed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non tenetur: neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis abscinditur, sed ut discerent animo moderato iis uuod autem ait, Et carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis, ostendit non esse culpandam carnis providentiam, quando ea providentur quae ad necessitatem salutis corporalis valent. Si autem ad superfluas delectationes atque luxurias, ut quisque in his gaudeat quae carne cupit, recte reprehenditur, quia providentiam carnis in concupiscentiis facit. Quoniam qui seminat in carne sua, de carne metet corruptionem , id est, qui delectationibus carnalibus gaudIgitur quia hoc putat, ut ille olera edat: ideo suadendum non est, ut carnem edat, ne cum scrupulo edat, et videatur peccare; quia propositum suum non custodit. tatis est edere, aut non edere; ac per hoc quaestio hinc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
tionis : Propterhoc in presentiloco apostolus scribit. id cir¬
co eum mortuum esse &utxisse. ut &uiuorum & mor tuoꝵ
domin&ur Uiuorum perfecto illorum quire sur nactio¬
nis eius exemplo: nouam & eaelestem interris exigant uitã
Mortuorum illorum sine dubio qui mortificationem xp̃i in
corporesuo circum ferunt. & mortificant menbtt suec quesun
superteritm
÷ dor que cor prrum frigidiortbus epulis tempera ndus est
siccutem trespueri & daniel legiminibus uesqrbantur
Purti eurnti necdum adsarticginem uenenaent in qua
rex babilonius senes uidices srgeui

Expanded text:
t propter hoc in praesenti loco Apostolus scribit idcirco eum mortuum esse, et vixisse, ut vivorum et mortuorum dominetur, vivorum, profecto illorum qui resurrectionis ejus exemplo novam et coelestem in terris exigunt vitam: mortuorum illorum sine dubio, qui mortificationem Christi in corpore suo circumferunt, et mortificant membra sua, quae sunt super terram— ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. si autem tres pueri et Daniel leguminibus uescebantur, pueri erant necdum ad sartaginem uenerant, in qua rex Babylonius senes iudices fri
Abbreviated transcription (Latin):
nm e uidieis enent quiro manos ad nomenxp̃i adsum pse¬
nent aed mixta lege sicut in primor dio epistole metnonrui.
id eo quibus decm uide batur probibitam nem aedereñ debere
Aliquibus cuitem quisi nelege xp̃m seque bantur. uideba¬
tur contur legem licẽre edere & perhoc ipsum discepta¬
uones errnt inter eos: Qua sccpostolus concordiȩ & sulu
senidons diuna dispensacione aufert : ostendens neque
ꝓnfer en umo des seapud dm̃ ne que noneden di obẽe
Infirinurce dicit qui propterea quod iudei prohibiti sunt
duluer dere Hunc ergo uult remitti iudiciosuo: nescan¬
no duiot ussus e cariute que qua simater est animarum
pe bedit cum mentis perturbatione cum xp̃i anipacifi
Ht siduuiala cionis pondubtutomnic edendet quida
pic sunt buiconis usibusLogttenimingtnesioninie
bona ualde ẽẽ quice creccuit ds̃ ideo nihil reiciendum
Quice nec inoeh quiprimus dõ placuit neque nos qui
diluuio solus iustus inuentus est neque babnt bam

Expanded text:
m ex Judaeis erant qui Romanos ad nomen Christi assumpserant, admixta lege, sicut in primordio Epistolae memoravi, ideo quibusdam videbatur prohibitam carnem edere non debere, aliquibus autem, qui sine lege Christum sequebantur, videbatur contra legem licere edere, et per hoc ipsum disceptationes erant inter eos, quas Apostolus concordiae et saluti studens divina disputatione aufert, ostendens neque edenti prodesse apud Deum, neque non edenti obesse. Infirmum esse dicit, qui propterea quod Judaei prohibiti sunt timet edere: hunc ergo vult remitti judicio suo, ne scandalum passus a charitate, quae quasi mater est animarum, recedat cum mentis perturbatione, cum Christiani pacifici  fiducia lectionis non dubitat omnia edenda quae data sunt humanis usibus, legit enim in Genesi, omnia bona valde esse, quae creavit Deus; ideo nihil rejiciendum, quia nec Enoch, qui primus Deo placuit, neque Noe, qui in diluvio solus justus inventus est, neque Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
dicere aut facere. quia unus quis que prtresumit quod suũ
conuiuium sit  solent enim in aliena mensa. pudore co¬
herceri sed hic& hoc conuenitur: ut foeda illic genen¬
tur copie uini. & in cit&ur libidinis diuersa uoluptas
Idcir couitan do pncecipit huius cemodi conuiuia
riosum conuiuium & ebrietatem. hoc sub iecit quod se¬
quitur Id est comcubitus inpudicus Hoc genus huuis
lusciuitatis est fructus N. uin cont atione
X. mulVtiNC Recte abhiscoherce rimon&¬
quia omnis contentio. & zelus inimicitiam parit
quas tenebites uocat quia ad lucis premium perueni¬
ut omne quod prohibetur per legem non desider&ur
aut certe desi deratum uincatur Ipsa sunt enimope¬
enim induit xp̃m quise ab emnerrore & turpitudine
sepa nt uerit Nein conuiuio nubciarum si neueste
noua inueniatur. tur prt̃ que ab iectus tenebris man¬
cipetur. si quominus non sunt induti ih̃m xp̃mdñm
uti enim ueterem hominem in nourtate manendum est

Expanded text:
dicere aut facere; quia unusquisque praesumit, quod suum dicere aut facere; quia unusquisque praesumit, quod suum convivium sit. Solent enim in aliena mensa pudore coerceri; sed hic ad hoc convenitur, ut foeda illic gerantur copia vini, et incitetur libidinis diversa voluptas. Idcirco evitanda praecipit hujusmodiriosum convivium et ebrietatem hoc subjecit quod sequitur, id est, concubitus impudicus: hic enim hujus lascivitatis est fructus. Non in contentione et aemulatione. Recte ab his coerceri monquia omnis contentio et zelus inimicitiam parit, quas tenebras vocat; quia ad lucis praemium perveniut omne quod prohibetur per Legem, non desideretur, aut certe desideratum vincatur. Ipsa sunt enim opeenim induit Christum, qui se ab omni errore et turpitudine separaverit; ne in convivio nuptiarum sine veste nova inveniatur, turpiterque abjectus tenebris mancipetur : si quominus, non sunt induti Jesum Christumxutis enim veterem hominem in novitate vitae manendum est
Abbreviated transcription (Latin):
puisuni Noctem u& erem hominem signifi cuuit: qui
perbaptismum in nouatus est : hunc preeris sedicit q̃ua¬
si noctem : Diem autem ad propin quasse. id est solem¬
iustiticce cuius lumine ueritas nobis apparuit. ut scire¬
inus quid agere deremus: Prius enim ignorantes xp̃m
intenebris enirmus: a t ubi dicimus lix nobis ostuest.
turnsiuimus enim a fadso aduerum : Abiciao
Teneburrum sunt opent uitia curnalia :
quie in lecebris cegunt saeculcribus : haec digna sunt
tenebris: sicut dicit dñs: Tollite illum & liga temani¬
bus & pedibus : & mittite in tenebirs exteriores : Indu¬
ere armalucis. gesta sunt bona: Quia sicut mali ac¬
guudent : Boniergo actus armalucis sunt: inpugnantes
tenebias quaesint uitia carnis: Siut indie nom¬
tacon uc orus Uerum est ut quia publice non
peccatur sic agamus quomodo agitur publice Nihil
tiones sunt luxuriosa conui uice. quae aut conlatione
omnium caelebiantur. autuicibus solent a contuberna¬
libus ex hiberi utminem illicpudecet aliquid in onoste

Expanded text:
ur. Noctem veterem hominem significavit, qui per baptismum innovatus est, hunc praeterisse dicit quasi noctem, diem autem appropinquasse, cujus lumine veritas nobis apparuit, ut sciremus quid agere deberemus: prius enim ignorantes Christum in tenebris eramus, at ubi didicimus, lux in nobis orta est, transivimus enim a falso ad verum. NoTenebrarum sunt opera vita carnalis, quae illecebris agitur saecularibus, haec digna est tenebris, sicut dicit Dominus: Tollite illum et ligatis manibus et pedibus, mittite in tenebras exteriores . Induere arma lucis gesta sunt bona, quia sicut mali acgaudent. Boni ergo actus arma lucis sunt, impugnantes tenebras, quae sunt vitia carnis. Sicut in die honeste ambulemus. Verum est; ut quia publice non peccatur, sic agamus quomodo agitur publice; nihil Comessationes sunt luxuriosa convivia, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi; ut neminem illic pudeat aliquid inhoneste
Abbreviated transcription (Latin):
Guttias agit dumfat&ur dĩeẽ creatunrm & bonacrea¬
ta sed se dissimulat ab ea non condempnari
aliquis. si nonager& sublege : At quisreno legis guber¬
natur non sibiuti que uiuit sed dõ quilegem dedit ut se
cundum uoluntatem eius uiblatur & qui moritur simili
modo dõ moritur. quo iudice aut coronabitur. aut condemp¬
tadc Uerum est. omnes nos dñi quasiseruuos in con¬
ditione redemhoris dño & unum quem que promerito
suo titrc tari
Per xp̃m dñm facta est ereaturo. quaceperpeccatum
aliena est ab auctore facta captiua Quam ds̃ paterneo¬
pus eius perir & missofiliosuodecaelis adternes docu¬
it quid faciendo manuspiritorum effuger& propter
quod & occidise passus est ab inimicis. quidescendens
adinferos quia in nocens erat occisus reum facer & peca¬
tum ut quos tenebat apud inferos amitter & qmer¬
gouiuis ostendit uicm salutis: ac seobtulit proeis. mor¬
tuus uero libent uit de inferno & tamuiuorum quam
mortuorum dominator Ex perditis enim iteruin re¬

Expanded text:
Gratias agit, dum fatetur Dei esse creaturam, et bonam creatam; sed se dissimulare ab ea, non condemnare.viveret aliquis, si non ageret sub Lege: at qui freno Legis gubernatur, non sibi utique vivit, sed Dcundum voluntatem ejus vivat; et qui moritur, simili modo Deo moritur, quo judice aut coronabitur, aut condemm est omnes nos Domini esse quasi servos in conditione et Redemptoris dominio, et unumquemque pro merito suo tractariminum facta est creatura, quae per peccatum alienata est ab auctore, facta captiva: quam Deus Pater, ne opus ejus periret, misso Filio suo de coelis ad terras, docuit quid faciendo manus piratarum effugeret. Propter quod et occidi se passus est ab inimicis; ut descendens ad inferos, quia innocens erat occisus, reum faceret peccatum; ut quos tenebat apud inferos, amitteret. Quoniam ergo vivis ostendit viam salutis, ac se obtulit pro eis, mortuos vero liberavit de inferno, tam vivorum quam mortuorum dominatur; ex perditis enim iterum re
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est aduentum lucis huius a dici duplici modo
accipiendum. & genenilem omnibus & uricuique speci¬
alem Gene nrlis omnibus adherit lux & dies. cumi futu¬
riseculi tempus aduenerit Adcuius conpanitionem
presentis huius mundispatium . tenebito eum appellun¬
tur Quodiem pus labestentibus cotidiediebus.
appro prict aspectiat quae preterritis augemur
futuris sine dubio minuuntur& ideo proprior
est nostrit salus quai cum credimus & cotidiesii
proprior sicut a dñs cum consumationis seculi signa

Expanded text:
sciendum est adventum lucis hujus et diei duplici modo accipiendum, et generalem omnibus, et unicuique specialem. Generalis omnibus aderit lux et dies, cum futuri saeculi tempus advenerit; ad cujus comparationem praesentis hujus mundi spatium tenebrae appellantur, quod tempus labescentibus quotidie diebus appropiat, et spatia, quae praeteritis augentur, futuris sine dubio minuuntur et ideo propior est nostra salus, quam cum credidimus, et quotidie fit propior, sicut et Dominus, cum co
Abbreviated transcription (Latin):
Atis illorum cutributum rribirtiuo cui
uecitiq alutatic a Primum eaque sunt potes¬
tati regiccepodebita ex solui iub& quiamaior in his
cccusce aut necessitas est Guirimrtimonem
Timorem potes ticti & ibendum quiatimor prohib&
pec cactum Deinde aut parenti aut dominoter reno
ut gratias agat infilio aut seruo xp̃iano cuihono¬
ꝑem slonoea Potest hic honor &iam circueos
ẽẽ qui sublimes uidentur inmundo ut uidentes humi¬
litatem seruorum xp̃i laudent potius quam uituperem
nos habere si fieripotest cum omnibus dilectionem
uero cum fratribus & hancta men honore seruactam
Idcirco autem debitores dicit. quicchomini qui dignus
honore est scue presente siue futuro dignum e& debitũ
inclincri Illi enim quis inclinctur & quohonorem ac¬
cepit. ideo debitor dicitur si enim non hoc feceris
principituo superbus es Autenim merito quis.
cut a&cte honorandus est quiexig dilii
proximuer leceos iopleuit Tegem dutũ

Expanded text:
tis illorum. Cui tributum, tributum: cui tis illorum. Cui tributum, tributum: cui vectigal, vectigal. Primum ea quae sunt potestati regiae debita exsolvi jubet; quia major in his causa aut necessitas est. Cui timorem, timorem. Timorem potestati exhibendum, quia timor prohibet peccatum: deinde aut parenti, aut domino terreno; ut gratias agat in filio aut servo christiano. Cui honorem, honorem. Potest hic honor etiam circa eos esse, qui sublimes videntur in mundo; ut videntes humilitatem servorum Christi, laudent magis quam vituperent nos habere, si fieri potest, cum omnibus, dilectionem vero cum fratribus, et hanc tamen, honore servato. Idcirco autem debitores dicit; quia homini, qui dignus honore est, sive praesenti, sive futuro, dignum est et debitum inclinari. Illi enim quis inclinatur, a quo honorem accepit: ideo debitor dicitur. Si enim non hoc feceris principi tuo, superbus es; aut enim merito quis, aut aetate honorandus est. Qui enim diligit proximum, Legem implevit. Legem datam
Abbreviated transcription (Latin):
in ulla potestas nisicedõ quomodo dictum uenrtiter¬
ẽ ab ipso Ipsi regnauerunt & non ex me itemsupsire¬
ges exdõ nonenrnt Quomodo persereges regnasse di¬
xenit Perme inquiens reges regnant RP
xillo & non ex illo reges regnant qui& potes tatem
adõ daciam habent &tumen scabeo accepisse stulte
dene gant Hincproph&am scriptum est qui regnare
secct it hominem hypocritam propter peccata populi
Propterec ergo istireges e do non sunt Quia nonex
bono sed propter peccata populi regnare permisi sunt
Itemomnis potestas nonnisi udõ est quicper se nonma¬
la sedutique bonuest malcautem si nebonis &nisi
in bonis eepossunt & idcirco nonnisi in netio nabi libus
creaturis fiunt bonisergo regibus sp̃ssc̃s comminatus
loqui dignat᷑ Cumadeosdem pscd mistȩ uoce dicitur
Et nunc reges intellegit cerudimini qui udicatis ter ran
ed diuult cebomnibus debitce: quicc & potentes
sunt debitores minoribus ut respondeaent meri¬

Expanded text:
nulla potestas nisi a Deo, quomodo dictum est veraciter ab ipso: ipsi regnaverunt, et non ex me? Item si ipsi reges ex Deo non erant, quomodo reges per se regnasse dixerat: Per me, inquiens, reges regnant ? RESPONSIO. Ex illo, et non ex illo reges regnant, qui et potestatem a Deo datam habent, et tamen se ab eo accepisse stulte denegant. Hinc per prophetam scriptum est: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi . Propterea ergo isti reges ex Deo non sunt, qui non ex bono, sed propter peccata populi regnare permissi sunt. Item: Omnis potestas nonnisi a Deo est; quia non per se mala, sed utique bona est. Mala autem sine bonis, et nisi in bonis esse non possunt, et idcirco nonnisi in rationabilibus creaturis fiunt. Bonis ergo regibus Spiritus sanctus comminando loqui dignatur, cum ad eosdem psalmistae voce dicitur: Et nunc reges intelligite, erudimini qui judicatis terram eddi vult ab omnibus debita; quia et potentes sunt debitores minoribus, ut respondeant meri
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio Poene enim per singulamandat alegis
dilectionem auide quam facile cunctae conplentur
Num quid qui diligit proximum & ocudere eum pori
Certum est quod nemo quem diligit interficiat
cccritate uisti tia legis pos s& impleri Qui supra¬

Expanded text:
dilectio. Pone enim per singula mandata legis dilectio. Pone enim per singula mandata legis dilectionem, et vide quia facile cuncta complentur. Nunquid qui diligit proximum occidere eum potest? certum est quia nemo quem diligit interficiatcaritate iustitia legis posset inpleri, pr
Abbreviated transcription (Latin):
referre quibus debitor quis effiutur cumpe cauerit
Debitum enim peccitum esse in multis & frequenter
os tendimusValtergo puulus peccati quidem om¬
ne debitum solui necremunere omnino apud nos¬
e soluere & semperdebere expedit nobis Denique quo¬
tae uirtutis sit ceritas in consequentibus ponit Quieq
in quit diligit proximum legem imple uit NNnm
ultentbis non a cides non furtum facies non falsum tes¬
timum dices non concupisces & quod est aliudmanda¬
tum in hocuerbo resta uatur Diligesproximum
tuum tamquam teipsum Et ad ultimum rationẽ
tunti huius bonibre uiter colligens. ait Dilectiopr
ximi madum non openttur plenitudo ergo legis estgi¬
lectio supnt dixenit quia qui diligit proxiinumla¬
gem impleuit Et quia difficile ui debatur quo nodo
possit quis omnelegem inuno conplere sermone p¬
nis simam red didit toctionem dicens dilectio proxi¬
mimalum non openatur Etideo plenitudo legisal

Expanded text:
referri, quibus debitor quis efficitur cum peccaverit; referri, quibus debitor quis efficitur cum peccaverit; debitum enim peccatum esse in multis et frequenter ostendimus. Vult ergo Paulus peccati quidem omne debitum solvi, nec remanere omnino apud noe solvere, et semper debere expedit nobis. Denique quantae virtutis sit charitas, in consequentibus exponit. Qui enim, inquit, diligit proximum legem implevit. Nam non adulterabis. Non occides. Non furtum facies. Non falsum testimonium dices. Non concupisces, et si quod est aliud mandatum in hoc verbo restauratur. Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Et ad ultimam rationem tanti hujus boni, breviter coximi malum non operatur, plenitudo ergo legis est dilectio. Supra dixerat quia qui diligit proximum legem implevit; et quia difficile videbatur quomodo possit quis omnem legem in uno complere sermone, plenissimam reddit rationem dicens, dilectio proximi malum non operatur. Et ideo plenitudo legis est
Abbreviated transcription (Latin):
Constientia qq̃ quis subditur cum hab& inse quoda¬
cusetur a constientia. His ergo&ia m tributa quae¬
dumpendimusdum adhuc secum dam carnem uiuimus
& que curnis sunt cogitamus &igunt enim nostribu¬
taterre nostrae & uectigalia negotiationis nostre
Et quid dico de nobis: & actus esł tributum & icndñs
nos ter iłĩs xp̃s incarne positus Quodidcirco sedicit
ex soluere non quo debitur sit sedne scunduliz & eos
Quodsi ille quinibil habebat in secescris & in quopri¬
ceps huius mundiueniens noninuenit quic quam desuis
cum libe ress& soluit tamen tributum Uenit enim
& in mortem ut ess& & intermortuos liber Quunto
magis nosne cesse est istatributa carnis expender e&
negotiacionis nostre sitamen negotiamur margari¬
tus regni cuelorum per diuersas temptationes exigen¬
tibus nos spiritibus uectigal pensitaere Tim orem
uero & honorem adillum potius refetre debemus qui
ubi est honor meusPos teriora sane que addit ut
nemini quic quam debeamus certum est administros

Expanded text:
Conscientiae quoque quis subditur, cum habet in se quo accusetur a conscientia. His ergo etiam tributa pendimus, dum adhuc secundum carnem vivimus, et quae carnis sunt cogitamus: nam ta terrae nostrae et vectigalia negotiationis nostrae. Et quid dico de nobis? exactus est tributum etiam Dominus noster Jesus Christus in carne positus, quod idcirco se dicit exsolvere, non quod debitor sit, sed ne scandalizet eos . Quod si ille qui nihil habebat in se Caesaris, in quo princeps hujus mundi veniens non invenit quidquam de suis, cum liber esset, solvit tributum venit enim et in mortem, ut esset et « inter mortuos liber, » quanto magis nos necesse est ista tributa carnis expendere et negotiationis nostrae, si tamen negotiamur margaritas regni coelorum, per diversas tentationes exigentibus nos spiritibus vectigalia pensitare! Timorem vero et honorem ad illum potius referre debemus, quiubi est honor meus? Posteriora sane quae addit, « ut nemini quidquam debeamus, » certum est ad ministros
Abbreviated transcription (Latin):
s& eticm poenis affecti & necceti sunt Conside randun
go sunt uerba upostoli Non enim ait fac && laudabit
potestus sed aitbonum fac & habebis laudem ex illa
Siue enim prob& factum tuum bonum siue persequetus
lcudem habebis ex illa uł cum eam in obsequium diluera¬
tus fueris uł cum eius persecutionis coronam merueris
Hoc &iam in consequentibus intellegitur cum dicit Dieñ
minis tet est tibumbonum &iam sunmalum quod aũt ac
Heces sitate subditi esto te ced hoc uoel& ut in tel legamus quei
neces seest propter hanc uitam subditos nos eo oportere
non resistentes siquid illi auferre uoluerint in quod sibi po¬
tes tas data est temporalibus rebusquae quõ trenseunt ides
& ista subiectio non inbonis quasi permansuri sed in neces¬
scrus buic tempore constituenda est tamen quo lapi
noces sitiate sub ditis core ne quis non in cegro animo a pgs
ticn

Expanded text:
sed etiam poenis affecti et necati sunt? Consideranda sed etiam poenis affecti et necati sunt? Consideranda ergo sunt verba Apostoli. Non enim ait, Bonum fac, et laudabit te potestas; sed ait, Bonum fac, et habebis laudem ex illa. Sive enim probet factum tuum bonum, sive persequatur, laudem habebis ex illa; vel cum eam in obsequium Dei lucratus fueris, vel cum ejus persecutione coronam merueris. Hoc etiam in consequentibus intelligitur, cum dicit, Dei enim minister est tibi in bonum, etiam si ecessitati subditi estote, ad hoc valet, ut intelligamus quia necesse est propter hanc vitam subditos nos esse oportere, non resistentes si quid illi auferre voluerint, in quod sibi potestas data est, de temporalibus rebus; quae quoniam transeunt, ideo et ista subjectio non in bonis quasi permansuris, sed in necessariis huic tempori constituenda est. Tamen quoniam dixit, Necessitati subditi estote; ne quis non integro animo et tion
Abbreviated transcription (Latin):
qui hȩc cuntnt potes tatibus in magno errore uersatur
Item siquis sic seputat ẽẽ subdendum ut &iam insucimfidem
habere potes tatem arbar&ur eum quitem poriclibus admi¬
nis tren dis .diqua sub limitate prarecellit inmaiorem erro¬
rem labitur sed modus is te seruandus est quem dñs ipse
disunt quanquam enim adillud regnum uocuemus u hinu¬
laerit potes tas huius mundi in hocta men it inere dumagi¬
mus don ec perueniamus adillud seculum ubisit euacuatio
omnis principectus & potes tatis conditionem nr̃am proipso
rerum humanarum ordine tolleremus nihil si mulae te fa¬
cien tes & in eo ipsonontam hominibus quam dõ qui hȩe iuba
tes tic tembonum fac & habebis laudem ex illc pot est moue¬
re aliquos cum cogitauerint ubistis potestatibus persecia¬
onem sepassofuisse xp̃ianos.Num quid ergo non fã ebo
bonum quia non solum non sunt laudati ab istis potestatib

Expanded text:
quae haec curant potestatibus; in magno errore versatur. quae haec curant potestatibus; in magno errore versatur. Item si quis sic se putat esse subdendum, ut etiam in suam fidem habere potestatem arbitretur eum qui temporalibus administrandis aliqua sublimitate praecellit; in majorem errorem labitur. Sed modus iste servandus est, quem Dominus ipse quae Dei sunt . Quanquam enim ad illud regnum vocemur ubi nulla erit potestas hujusmodi, in hoc tamen itinere dum agimus, donec perveniamus ad illud saeculum ubi fit evacuatio omnis principatus et potestatis, conditionem nostram pro ipso rerum humanarum ordine toleremus, nihil simulate facientes, et in eo ipso non tam hominibus quam Deo, qui haec jubet, testatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa, potest movere aliquos, cum cogitaverint ab istis potestatibus persecutionem saepe passos fuisse Christianos. Numquid ergo non faciebant bonum, quia non solum non sunt laudati ab istis potestatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ectis sime iammon& nequis ex eo quod adño suo in liben¬
tactem uocatus est factusque xp̃icnus ex tollatur in su¬
perbiam & non arbi tr&ur in huius uitue itinere ser¬
uandum eẽ ordinem suum & potes tatibus sublimioribus
Quibus protem pore rerum temporalium gubernatiotut¬
dita est put& non seesse subdendum Cum enum constemo
&x anima & corpus & quam diu in hancuitatem poralisumus
xicm rebus tempora libus ad sub sidium degende eius uiteuȩ¬
mur oport& nos ex eaparte quae adhuc uitam pertin& subdi¬
tos essepotes tatibus idem hominibus nes humancas cum adi¬
quo honore amminis trrnatibus ex illauero parte quece
credimus dõ & in regnum rius uocamur nonnos oport& subdi¬
tos ẽẽ cuiquam homini idipsum in nobis euertere cupienti
quod ds̃ aduitam aeternum donare dignartus est siquis
ergo putat quõ xp̃ia nus est non sibi ẽẽ uectigal reddendũ
aut tributum aut non ẽe honorum ex hibendum debitum eis

Expanded text:
ectissime jam monet, ne quis ex eo quod a Domino suo in libertatem vocatus est, factusque christianus, extollatur in superbiam, et non arbitretur in hujus vitae itinere servandum esse ordinem suum, et potestatibus sublimioribus, quibus pro tempore rerum temporalium gubernatio tradita est, putet non se esse subdendum. Cum enim constemus ex anima et corpore, et quamdiu in hac vita temporali sumus, etiam rebus temporalibus ad subsidium degendae hujus vitae utamur; oportet nos ex ea parte, quae ad hanc vitam pertinet, subditos esse potestatibus, id est, hominibus res humanas cum aliquo honore administrantibus. Ex illa vero parte qua credimus Deo, et in regnum ejus vocamur, non nos oportet esse subditos cuiquam homini, idipsum in nobis evertere cupienti, quod Deus ad vitam aeternam donare dignatus est. Si quis ergo putat quoniam christianus est, non sibi esse vectigal reddendum, aut tributum, aut non esse exhibendum honorem debitum eis
Abbreviated transcription (Latin):
ont est ut adperfecionotendatis non enim semperde¬
bacis ee paruuli &elactantes sicut alibi dicit &enim
no inberciȩ & ignonentiue consurgamus iamenim sci¬
tur in uobis nonu&us homo quienim dict seinx p̃oma¬
nere deb& sicut ille ambulacuit & ipseumbulare In quo
tus tuus non eus & iterum side deris concupiscentitm.
XUI

Expanded text:
oc est, ut ad perfectiora tendatis. Non enim semper debetis esse parvuli, et lactentes, sicut alibi dicit: Etenim no inertiae et ignorantiae consurgite, jam enim scitur in vobis, non vetus homo. Qui enim dicit se in Christo manere: debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: in quo tias tuas non eas. Et iterum: si dederis concupiscentiam tui