comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legamꝰ. scđm apłm et̾nã incelis. lbi ptꝰ labores erũnau
curarũ mortaliõ c̃solabim᷑ᷤ. tãqm̃ paruuli eiꝰ ihu¬
mis genibꝰq portati. Rudes enĩ nos ⁊ nouosblandissi¬
mis adintoriis insolita nob̾ beatitudo illa suscipiet.
ibi uid ebimꝰ. ⁊ gaudebit cor nr̃m. Nec exp̃ssit qͥd ui¬

Expanded text:
lum aeternam in caelis. Ibi post labores aerumnarum curarumque mortalium consolabimur, tamquam paruuli eius in umeris genibusque portati. Rudes enim nos et nouos blandissimis adiutoriis insolita nobis beatitudo illa suscipiet. 1m ib uidebimus, et gaudebit cor nostrum. Nec expressit quid ui
Abbreviated transcription (Latin):
sost hanc aut̃ cõmemorationẽ nouissimȩ ꝑsccutionis.
bituit̃ cõplectit᷑ totũ qd ultimo iã iudicio diabolꝰ.
cũ suo pͥncipe ciuitas ininuca passura ẽ. Diẽ enĩ.
et diaboł ꝗͥ seduccbat eos. miso ẽ in stagnũ ignis⁊ sul¬
phuris. qͦ⁊ bestia ⁊ pscudo ꝓpha ⁊ cruciabunt᷑ die ac

Expanded text:
Post hanc autem commemorationem nouissimae persecutionis breuiter conplectitur totum, quod ultimo iam iudicio diabolus et cum suo principe ciuitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestia et pseud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ parte t̾rarũ barbari c̃stituti. siue ꝗͦ qͥdã suspi¬
cant᷑ getas. ⁊ massagetas. ꝓpt̃ littas hoꝵ noĩum
pͥmas. siue alios aliꝗͥs alienigenas. ⁊ aromano iure se¬
iunctos. Toto nãq orbe t̾taruꝰ significati s̃ isti eẽ. eũ dic¬
gog ⁊ magog. Quoꝵ int̾p̃tationẽ noiũm eẽ cõꝑimꝰ.
gog tectũ. magog detecto. tãꝗm̃ domꝰ. ⁊ ipse qͥ ꝓcedit
suꝑiꝰ intelligebamꝰ inclusũ. ⁊ ipse de illis qͦdam se se
Si aut̃ utrũq referamꝰ ad gentes. ñ unũ hor ad illas.
altum addiabolii. ⁊ tectũ ipsc s̃.ꝙ in eis nc̃ ineludit᷑.
⁊ qͦdãmͦ tegit᷑ inimicꝰ antiqꝰ. ⁊ detecto ipse ert̃. qñdo

Expanded text:
terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dicGog et Magog, quorum interpretationem nominum esse comperimus Gog tectum, Magog de tecto, tanquam domus et ipse qui procedit superius intelligebamus inclusum, et ipse de illis quodammodo sese Si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum; et tectum ipsae sunt quia in eis concluditur et quodammodo tegitur inimicus antiquus, et de tecto ipsae erunt quando
Abbreviated transcription (Latin):
tprẽ s ꝓlixiore cũ xpõ regnũ scõ reppert᷑ erttndi.
quã diabolꝰ alligari. Pfccto enĩ sei cũ suo rege ctũ rup
si p̃cipue ꝑsecimone regnab̾t. mala tanta uincatas
t̃minat. di aboli scilie alligationẽ. regnũ ꝙ sc̃c̃e. cũ
tũ annox. ⁊ ui m̃siũ int̾uallo. priꝰ desinat alligaio di¬
aboli. quã regnũ scõꝵ in his annis mille cũ rp̃o. Si uit̃¬
direrimꝰ paruõ ꝑsecutionis huiꝰ spaciũ. ñ cõputindõ
inmille annis. s. cis impletis potiꝰ adicicndõ. ut ꝓpͥc
possit intelligi. Qđ cx̃ dixissꝰ sacdotes di ⁊xͥ. itgnab̾t
cũ eomille annis. adiecit. ⁊ cũ finiti fueruit mille
anni soluet᷑ satanas de eustodia sua. Isto ciũ maodo:
regnũ scãr. ⁊ uinculũ diabolisimul cessiuira s̃. ut¬

Expanded text:
 extendi, quam diabolus alligari. Profecto enim sancti cum suo rege etiam in ipsa praecipue persecutione regnabunt mala tanta vincentes, terminat, diaboli scilicet alligationem, regnumque sanctorum; cum trium annorum et sex mensium intervallo prius desinat alligatio diaboli, quam regnum sdixerimus parvum persecutionis hujus hoc spatium non computandum in mille annis, sed eis impletis potius adjiciendum, ut proprie possit intelligi. Quod cum dixisset, Sacerdotes Dei et Christcum eo mille annis, adiecit: Et cum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de custodia sua; isto enim modo et regnum sanctorum et uinculum diaboli simul cessatura esse
Abbreviated transcription (Latin):
mors ñ ħt potestatẽ adiunx̃. atq ait.s ert̃ sacer¬
dotes di ⁊ xp̃i. ⁊ regnabt cũ eo mille annis. ñ utiq
sacdotes.s. sic̃ om̃s xpõs dicimꝰ ꝓpt̃ mystieũ chris
qͥbꝰ apłs petrus. Plebs inqͥi scã. regale sacerdotiũ.¬

Expanded text:
mors non habet potestatem, adiunxit adque ait: Sed erunt sacermors non habet potestatem, adiunxit adque ait: Sed erunt sacerdotes Dei et Christi et regnabunt cum eo misacerdotes, sed sicut omnes Christi dicimur propter mysticum chrismquibus apostolus Petrus: Plebs, inquit, sancta, regale sacerdotiu
Abbreviated transcription (Latin):
ut Adiqͥ eoꝵ ñ uixert̃ doncefiniant᷑ mille anni.
qm̃ toto isto tpñs int̾uallo. qđ mille annos uocat.
surtectionis particeps fieret. atq inco potestatẽ sedã
mors ñ haberet. St̃ ꝗͥ putant resurrectionẽ dici ñ
posse. nͥ corpori. Ido istã qͦq: pͥmã incorporibꝰ fut᷑am
Cađt aut̃ corꝑa moriendo nã : acidendo eadauera
nũ cupant᷑. Nongͦ animarõ inqͥuiit resurrectio pot̃
rectionẽ appellat. Nã scđm int̾iorẽ. ñ scđm ext̾ioreor
hoĩem utiq resurrererant. qͥbꝰait. Si resurrexistis
cũ xp̃o. qͣsursũ s̃ sapite. Quẽ sensũ u̾bis aliis alibi po¬
suit dicens. Ut quẽ ad mođu xͦ resurrex̃ amortuis
ꝑgłam patͥs. sic ⁊ nos in nouitate uitȩ ambulemꝰ.¬
ñ ad aĩas ꝑtinere.qr corpor ẽ cad̾e.cur ñ audiuÑ.
ñ recedatis ab illo. necadatis.⁊ suo dño stat aut ca¬
dit. ⁊ qͥse putat stare. caueat necadat. Puto enĩ
surge c̃fitendii ẽ. Qđ aut̃ cũ dixisset. in istis scđa

Expanded text:
ui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni, m toto isto temporis interuallo, quod mille annos uocat, surrectionis particeps fieret atque in eo potestatem secunda mors non haberet. Sunt qui putant resurrectionem dici non posse nisi corporum cadunt autem corpora moriendo, nam et a cadendo cadavera nuncupantur: non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest rectionem appellat? nam secundum interiorem, non secundum exteriorem hominem utique resurrexerunt quibus ait: si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite. quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: ut quemadmodum Christus resurrexit a mortuis per gloriam patris, sic et nos in nouitate uitae ambulemnon ad animas pertinere, quia corporum est cadere: quur non audiunt: Non recedatis ab illo, ne cadatis, et: Suo Domino stat aut cadit; et: Qui se putat stare, caueat ne cadat? Puto enim surgere confitendum est. Quod autem, cum dixisset: In istis secunda
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝑdigia adm̃daciũ ꝑt̾hent eredituros. ñci pota¬
isse nͥ diuinitꝰ fieri. uͥtutẽ diaboli nesciatts mnir¬
ime ꝗͣndo tantã ꝗͣntã numꝙͣ habuit acccpit po¬
testatẽ. Ñ enĩ ꝗͣndo decelo ignis cecidit. ⁊ tantãfi¬
miliã eũ tantis gregibꝰ pecoꝵ scĩ iob uno impetu
ab sũpsit. ⁊ t̾bo irruens ⁊ domũ deiciens filios
ne. cui ds dederat hinc potestatẽ. ꝓpt̃ qͥd hos dre¬
ta sint ꝓdigia ⁊ signa iñdacii. tͤ potiꝰ apparebit.
S. ꝓpt̃ qđ lib hox dictũ sit. seducent᷑ eissignis at
ꝓdigiis. ꝗͥ seduci merebunt᷑. Peo qđ dilcetionẽ nẽ¬
ritatis in gͥt ñ recepert̃. ut salui fierent. Nce dub¬
tauit apłs ad dere ⁊ dieẽ. ido mittet illis Es oꝑoti¬
onẽ erroris. ut credant m̃datio. Qẽ cnĩ mitet.¬

Expanded text:
ra prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi divinitus fieri, virtutem diaboli nescientes; maxime quando tantam, quantam nunquam habuit, acceperit potestatem. Non enim quando de coelo ignis cecidit, et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios nae, cui Deus dederat hanc potestatem. Propter quid horta sint prodigia et signa mendacii, tunc potius apparebit. sed propter quodlibet horum dictum sit, seducentur eis signis atque prodigiis qui seduci merebuntur, pro eo quod dilectionem, inquit, ueritatis non receperunt, ut salui fierent nec dubitauit apostolus addere ac dicere: ideo mittet illis deus operationem erroris, ut credant mendacio.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. hoc ẽ ciuitas etꝰ. Cuiꝰ rei mysteriũ celebramꝰ ob¬
lationibꝰ nrĩs. ꝗͥfidelibꝰ note s̃. sic̃ in libris p̃ce¬
dentibꝰ disputauimꝰ. Cessaturas enĩ uietimas ꝗs
inumbra fut᷑i offerebant iudei ⁊ unõ sacficiõ
gentes asolis ortu usq ad occasũ siẽ iã fier eenu¬
mꝰ oblaturas. ꝑ ꝓpħas hebreos oracula meripu¬
er̃ diuina: cqͥbꝰ quantẽ satis uisũ ẽ ñ nulla ꝓta¬
legitimo fidelit̾ imꝑ ut quẽ ad mođu iustꝰ
unꝰ ita ectꝰ ppłsq iustoꝵ uiuat. ex fide. qͦ oꝑit᷑¬

Expanded text:
sterium celebramus oblationibus nostris, quae fidelibus notae sunt, sicut in libris praecedentibus disputauimus. Cessaturas enim uictimas, quas in umbra futuri offerebant Iudaei, et unum sacrificium gentes a solis ortu usque ad occasum, sicut iam fieri cernimus, oblaturas per prophetas Hebraeos oracula increpuere diuina; ex quibus quantum satis uisum est, nonnulla protulegitimo fideliter imperet; ut, quem ad modum iustus unus, ita coetus populusque iustorum uiuat ex fide, q
Abbreviated transcription (Latin):
multos ec̃ cessuros. ita cogitandũ ẽ. ñ sołu ꝗͥͦs bonas fi¬
unt. ad eredendũ qd ñ eredebant fut᷑oscẽ firmiores.
⁊aduncendũ etiã ñ ligatũ diabołu fortiores. Qđ si
ita erit ꝓpt̾ea p̾cessisse dicenda ẽ colligatio. ut ⁊ li¬
gati ⁊ soluti ex spoliatio seqͤret᷑. qm̃ dehac re dictũ ẽ.
Qͥ int̾ibit in domũ fortis. ut uasa eiꝰ cripiat. nͥ priꝰ
lus. sc̃ĩ dĩ regnant cũ xp̃o. etiã ipsis mille annis. eis¬
dẽ sine dubio ⁊ codẽ mͦ intelligendis. idẽ in isto tp̃re
pͥores ciꝰ aduentꝰ. excepto qͥppe illo regno. de qͦ in
fine dicturꝰ ẽ. Uenite benedicti patris mei. possi¬
dete paratũ uob̾ regnũ. nͥ alio aliqͦ mͦ longe qͥdẽ¬

Expanded text:
multos esse cessuros: ita cogitandum est, non solum quos bonos fiunt, ad credendum quod non credebant, futuros esse firmiores, et ad vincendum etiam non ligatum diabolum fortiores. Quod si ita erit, propterea praecessisse dicenda est ejus alligatio, ut et ligati et soluti exspoliatio sequeretur: quoniam de hac re dictum est, Quis intrabit in domum fortis, ut vasa ejus eripiat, nisi prius lus, sancti regnant cum Christo etiam ipsis mille annis eisdem sine dubio, et eodem modo intelligendis, id est, isto jam tempore prioris ejus adventus. Excepto quippe illo regno, de quo in fine dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum , nisi alio aliq
Abbreviated transcription (Latin):
tã noua dedĩ mun̾e claritas apparebit. ut nulli
remaneant uestigia uetustatis. ꝗñdo qͥđe ⁊ corpoti
ad in corruptionẽ atq inmortalitatẽ nouã. erut¬
tere corruptione ac mortalitate tnsibunt. Ñhoc
de isto tpr̃e acciꝑe. ꝗͦ regnant cũ rege suo millean¬
nis. inpudntiȩ nimie m uidet᷑ cũ aꝑtissime dict.
Absterg& omnẽ lacͥmã aboculis eo ⁊ morsiã ñerit
neq luctꝰ. neq clamor: s: nec ullꝰ dolor. Qs oͦ tã sit¬

Expanded text:
tam noua de Dei munere claritas apparebit, ut nulla remaneant uestigia uetustatis; quando quidem et corpora ad incorruptionem adque inmortalitatem nouam ex uetere corruptione ac mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo regnat cum rege suo mille annis, inpudentiae nimiae mihi uidetur, cum apertissime dicat: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum; et mors iam non erit neq
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ ẽ. ut priꝰ alligaret᷑ fortis. ereͥptisq uasis eiꝰ. longe
lateq inõibꝰ gentibꝰ exfirmis ⁊ infirmis ita multipli¬
caret᷑ eccłia. ut exipsa rerũ diuinitꝰ p̃dictarẽ. ⁊ imple¬
tarr̃ robustissima fibe. etiã solato uasa possit auferre.
Sic̃ enĩ fatendũ c̃ multoꝵ refrigesc̾e̾ caritatẽ. cũ habun¬
dit iniqͥtas.⁊ inusitatis marimisq ꝑsecutionibꝰ atq

Expanded text:
vatus est, ut prius alligaretur fortis, ereptisque vasis ejus, longe vatus est, ut prius alligaretur fortis, ereptisque vasis ejus, longe lateque in omnibus gentibus ex firmis et infirmis ita multiplicaretur Ecclesia, ut ex ipsa rerum divinitus praedictarum et impletarum robustissima fide, etiam soluto vasa possit auferre. Sicut enim fatendum est, multorum refrigescere charitatem, cum abundat iniquitas , et inusitatis m
Abbreviated transcription (Latin):
erant exnob̾. Nã si fuissent ernob̾. mansissent utiꝙ
filios illo tpr̃e infantes. nullos etiã ipsis nasci iã di¬
ebꝰ. aut sier̃ ñ eos aparentibꝰ suis ad lauaerõ regna¬
tionis mͦ qͦcũq ꝑduci. Qd sifiet. qͦ pacto soluto iã
diabolo uasa ista eripient᷑ in curꝰ domõ nemo init̃
ut niasa cĩ eripiat iͥpri alligau̾it fortẽ. Immooꝰ id
codie illo tpr̃e defut᷑as. S ꝓfecto tã fortes ert̃ ⁊ paren¬
tes ꝓbuptilandis paruulis suis. ⁊ hi qͥ t᷑ pͥmit᷑ꝰ eredituri
s̃. ut ilłũ fortẽ uincant etiã ñ ligatũ. ⁊d om̃ibꝰ qͣlibꝰ
antea nũq̃. ł artibꝰ insidiantẽ ł urgentẽ uiribꝰ ⁊ uigi¬
lant̃ intellegant.⁊ tolerant̃ ferant: ac sic etiã illi non
ligato eripiant᷑. Nec idõ falsa ent euglica illa senternia
qͥs uñt indomũ fortis ut uasa eiꝰ eripiat. nͥ priꝰ alliga¬
u̾it fortẽ. Scđm enĩ eiꝰ sententiȩ ueritatt̃. ordo iste ser¬

Expanded text:
erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique  Christianorum filios illo tempore infantes, nullos etiam ipsis nasci iam diebus; aut si erunt, non eos a parentibus suis ad lauacrum regenerationis modo quocumque perduci. Quod si fiet, quo pacto soluto iam diabolo uasa ista eripientur, in cuius domum nemo intrat, ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit eum? Immo uero id ecclesiae illo tempore defuturos; sed profecto tam fortes erunt et parentes pro baptizandis paruulis suis et hi, qui tunc primitus credituri sunt, ut illum fortem uincant etiam non ligatum, id est omnibus, qualibus antea numquam, uel artibus insidiantem uel urgentem uiribus et uigilanter intligato eripiantur. Nec ideo falsa erit evangelica illa sententia, Quis intrat in domum fortis, ut vasa ejus eripiat, nisi prius alligaverit fortem? Secundum enim sententiae ejus veritatem, ordo iste ser
Abbreviated transcription (Latin):
uetũ ĩ plerũq ⁊ malis mala ueniunt. ⁊ boniᷤ bo¬
na ꝓueniunt. magis inserutabilia s̃ iudicia dĩ.
muestigabiles uiȩ eiꝰ. Quã iusgͦ nesciamꝰ qͦ iudicio
nulla temeritas. nulla iniqͥtas. salubt̃ tam̃ discimꝰ.
ñ mignipend̾e scubona. seu mala. ꝗͦ uidemꝰ ẽẽ boniᷤᷤ
tulisq cõmunia. ⁊ illa bona ꝗuerere ꝗͥ bonoꝵ. atq

Expanded text:
verum etiam plerumque et malis mala eveniunt, et bonis bona proveniunt: magis inscrutinvestigabiles viae ejus. Quamvis ergo nesciamus 87 quo judicio nulla temeritas, nulla iniquitas, salubriter tamen discimus non magni pendere, seu bona, seu mala, quae videmus esse bonis malisque commu
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. foras missũ ut eiꝰ forinsecꝰ obpugnatione ꝓficereq.
⁊ in eis ꝗͥ s̃ exparte ipsiꝰ alligauit. ne qñtã poss effun¬
dendo ⁊ exercendo malitiã. innumabiles infirmas.
ex qͥbꝰ eccłiam multiplicari ⁊ impleri oportebat. alios
credit᷑os. aliosiã credentes. afide pietatis. has det̾rer&.
hosfrangae. Et soluet᷑ infine. ut qmͣ fortẽ adu̾sariũ
dĩ ciuitas suꝑau̾it. cũ ingentigła siu redẽptoris. ad¬
iutoris. liberatoris aspiciat. Incoꝵ sane qͥ tẽ futuri s̃¬

Expanded text:
ditur, foras missum, ut eius forinsecus obpugnatione proficerent; et in eis, qui sunt ex parte ipsius, adligauit, ne quantam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos deterreret, hos frangeret: et soluet in fine, ut, quam fortem aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris liberatoris adspiciat. In eorum sane, qui tunc futuri s
Abbreviated transcription (Latin):
sadraet iã gentes. ita schib. ut ab huiꝰ ordinis ẽter¬
none sit liberũ. ⁊ scorso intelligendũ. uelut si post
iddertt᷑ ut sic se haberet tota sententia. ⁊ elausit:
si gnauit suꝑeũ. donee finiant᷑ mille anni. ut ñ se¬
duc as̃ gentes. id ẽ iđõ clausit. donec finiant᷑ mille
unmi. ut ñ seduc̾ iã gẽ. Post hȩc inꝗgͥt oportet eũ sol¬
i b̾ui tpr̃e. Si hoc ẽ diabolo ligari.⁊ includi. eccłiã
ĩ posse seducẽ. hec gͦ erit solutio eiꝰ ut possit: Absit.
Nũ qm̃ enĩ ab illo ecclia seducet᷑. p̃destinata ⁊ electa.
iñ mundi c̃stitutionẽ. de ꝗͣ dictũ ẽ. Noũ dñs ꝗͥ s̃ eiꝰ.
Ettam̃ hic erit etĩ illo tpr̃e qͦ soluend ẽ diabolꝰ. siẽ
&r q̃ c̃ instituta hic fuit. ⁊erit oĩ tpr̃e: insuiᷤᷤ iaq qͥ

Expanded text:
ret jam gentes, ita se habet, ut ab hujus ordinis connexione sit liberum, et seorsus intelligendum, velut si post adderetur, ut sic se haberet tota sententia, Et clausit, et signavit super eum, donec finiantur mille anni, ut non seduceret jam gentes; id est, ideo clausit, donec finiantur mille anni, ut non seduceret iam gentes. Post haec, inquit, oportet eum solui breui tempore. si hoc est diabolo ligari et includi, ecclesiam non posse seducere, haec ergo erit solutio eius, ut possit? absit. numquam enim ab illo ecclesia seducetur praedestinata et electa ante mundi constitutionem, de qua dictum est: nouit dominus qui et tamen hic erit etiam illo tempore quo solvendus est diabolus, sicut ex quo est instituta hic fuit, et erit omni tempore in suis utique qui
Abbreviated transcription (Latin):
do s̃ mortui qͥ tẽ erant. qnͣdo eẽ cep̃ inclusꝰ.s. suc¬
ysso cecis ⁊ ꝓfundis cordibꝰ includat᷑. trũ aut̃ etiã
illis ultimis tͥbꝰ annis ⁊ m̃sibꝰ.ui. qnͣdo solutꝰ totis ui¬
ribꝰ seuiturꝰ ẽ. aliꝗͥͥ inq̃ ñ fuerat sit accessurꝰ ad fidẽ.
ñ nulla questio ẽ. Qͦmͦ enĩ stabit qđ dictũ ẽ qͥs intt
indomũ fortis. ut uasa eiꝰ eripiat. nͥ priꝰ alligau̾it for

Expanded text:
ndo sunt mortui, qui tunc erant quando esse coepit inclusus; sed sucabysso, caecis et profundis cordibus includatur. Utrum autem etiam illis ultimis tribus annis et mensibus sex, quando solutus totis uiribus saeuiturus est, aliquis, in qua non fuerat, sit accessurus ad fidem. nonnulla quaestio est. Quo modo enim stabit quod dictum est: Quis intrat in domum fortis, ut uasa
Abbreviated transcription (Latin):
đr̃ misso. qr excluso acredentibꝰ. płꝰ cep̃ impias possi¬
dere. Plꝰ nãq: possidet᷑ adiabolo. qͥ ñ sołu ẽ alitut᷑
adõ. uerõ etiã gratis odit seruientes do. Et dausit
inqͥt. ⁊ signauit suꝑ ex̃. ut ñ seduc iã gates. do¬
nec finiant᷑ mille anni. Clausit suꝑ ex̃ dictũ ẽ int̃¬
dir̃ ei. ne possit exire idẽ uetitũ tnsgredi. Signauit
aut̃ qđ addid̾. significasse mͥuidet᷑. qđ occultõ ẽt uo¬
luit. qͥ ꝑtineant ad partẽ diaboli.⁊ qͥ ñ ꝑtineant.
Noc qͥppe in scło isto ꝓrs latet. ꝙ ⁊ qͥuidet᷑ stare utm̃
sit casurꝰ ⁊ qͥ uidet᷑ iacere. utrũ sit resurrecturꝰ inaeitĩ ẽ
Ab his aut̃ gentibꝰ seducendis. huiꝰ int̾̃dicti iunculo ⁊
claustro diabol ꝓhibet᷑ atq colbet᷑ ꝙs̃ ꝑtinentis ad¬

Expanded text:
 plus coepit impios possidere. plus namque possidetur a diabolo qui non solum est alienatus a ideo uerum etiam gratis odit seruientes deo. et clausit, inquit, et signauit super eum, ut non seduceret iam gentes, donec finiantur mille anni. clausit super eum dictum est "interdixit ei, ne posset exire", id est uetitum transgredi. signauit autem quod ait, significasse mihi uidetur, quia occultum esse uoluit qui pertineant ad partem diaboli et qui non pertineant. hoc quippe in saeculo isto prorsus latet, quia et qui uidetur stare utrum sit casurus, et qui uidetur iacere utrum sit resurrecturus incertum est. ab eis autem gentibus seducendis huius interdicti uinculo et claustro diabolus prohibetur atque cohibetur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
futur. ñ ut ħo qͥ hoĩem ad p̃sens uid.si tam̃ uid
cuiꝰ cor ñ uid. qͣlis aut̃ pꝰca sit fut᷑us. nec se ipsũ udi
Ad hoc gͦ ligatꝰ ẽ dibolꝰ. ⁊ incluss in abysso.utiã ũse¬
ducat gentes. ex qͥbꝰ c̃stat ȩcdia. ꝗs̃ amta seductas
tenehat. ante ꝗm̃ eẽt ȩccłia. Neq: oũ dictũ ẽ ut ñ se¬
inqͥt mille anni. idẽ aut qđ reman⁊ deserto die ÷ͥ
ẽstat exmille annis. aut om̃s anni in qͥb̾ deinceps
seducturꝰ eas dũ tarit gentes. crqͥbꝰ p̃destinita q̃lt

Expanded text:
um, non ut homo, qui hominem ad praesens uidet si tamen uidet, cuius cor non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se ipsum uidet. Ad hoc ergo ligatus est diabolus et inclusus in abysso, ut iam non seducat gentes, ex quibus constat ecclesia. quas antea seductas tenebat, antequam essent ecclesia. Neque. enim dictum est ut non seinquit, mille anni, id est, aut quod remanebat de sexto die qui constat ex mille annis, aut omnes anni quibus deinceps seducturus eas duntaxat gentes, ex quibus praedestinata constat
Abbreviated transcription (Latin):
ent.s singłi singłoꝵ. Scriptura uͦ ista unũ uolens
intelligi. ⁊ aliꝰ ingͥt lib̾ aꝑtꝰ ẽ. Quedã gͥ uis ẽ intel¬
ligenda diuina. qͣfiz. ut cuiq: oꝑi sua.ł bona. ł
mala. euncta in memoriã reuocent᷑. ⁊ m̃tis intui¬
tu mira celertate cernant᷑. ut aceus ł ex ouset
scientia c̃scientiã. atq ita simul ⁊ as̃ singli iudiceg.
qͥ mortui iudicandi s̃. pusilli ⁊ magni. recapitulando
dic̃. tãqm̃ ad idrediens ꝗđ p̃tierat potiꝰ ł distulerat.
Et exhibuit mortuas mare. qͥ ineo erant. ⁊ mors
⁊ infernꝰ reddidert̃ mortuos qͥs inschabebant. Hoc ꝓ¬
culdubio priꝰ factũ ẽ quã ceñt mortui iudicati. ⁊ tam̃
llud priꝰ dictũ ẽ. Noc ẽ gͦ qđ dixi recapitulando ep̃
ad id redisse qđ̃ int̾miserat. Nc̃ aut̃ ordinẽ tenuit.
itq ut explicaret᷑ ipse ordo cõmodiꝰ. etiã de iudica¬
tis mortuis ꝗđ iã di̾at suo repetiuit loco. Cũ enĩ
diriss. ⁊ erhibuit mortuos mare. qͥ ineo erant.

Expanded text:
. Scriptura uero ista unum uolens intellegi: Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur uis est intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. qui mortui iudicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tamquam ad id rediens, quod praeterierat potiusue distulerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Hoc procul dubio prius factum est, quam essent mortui iudicati; et tamen illud prius dictum est. Hoc est ergo quod dixi, recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. Nunc autem ordinem tenuit, adque ut explicaretur ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam dixerat, suo repetiuit loco. Cum enim dixisset: Et ex hibuit mortuos mare, qui in eo erant, et
Abbreviated transcription (Latin):
num q̃liscũq rationalis multitudinis cȩtꝰ. rerũ
q̃diligit õ cordi cõmunione socratꝰ. Qđ aut̃ de
stoppło ⁊ de ista re publica dixi. hoc de athenien¬
siũ ł quoꝵ eũq grecor. hoc de egyptio. hoc de
illi pͥore babylone assyrioꝵ. ꝗñdo in rebꝰsns publi¬
ͥppe ciuitas impioꝵ. cui ñ imꝑait ds̃. obedienti s
ut sacͥficiẽ ñ offerat. nͥ tantõ mͦ gͥ.⁊ ꝑhoc in illa ⁊¬

Expanded text:
manet qualiscumque rationalis multitudinis coetus, rerum quas diligit concordi communione sociatus. Quod autem de isto populo et de ista republica dixi, hoc de Atheniensium vel quorumcumque Graecorum, hoc de Aegyptiorum, noc de illa priore Babylone Assyriorum, quando in rebus suis publiquippe civitas impiorum, cui non imperat Deus obedienti sibi, ut sacrificium n
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ in manu ꝓpt᷑ oꝑationẽ. Abhis gͥ malis alieni.
siue adhuc inista mortali carne uiuentes. siue de¬
mortui audiunt uocẽ filiidĩ.⁊ qͥ audierint ui
finiant᷑ mille anni. intelligendũ ẽ. qđ eo tpr̃e
ñ uixert̃. qđ uiuere debuert᷑ ad uitã scilie de

Expanded text:
onem, in manu\' propter operationem. Ab his igitur malis alieni, onem, in manu\' propter operationem. Ab his igitur malis alieni, siue adhuc in ista mortali carne uiuentes siue demortui audiunt uocem filii Dei, et qui audierint uiufiniantur mille anni, intellegendum est, quod eo tempore non uixerunt, quo uiuere debuerunt, ad uitam scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
Q uͦseqͥtꝰ ⁊ siqͥ ñ ad orauert̃ bestiã. nec imaginẽ eiꝰ.
req accꝙꝑunt insceͥptionẽ infronte. aut in manu
sua. simul deuiuis ⁊ mortus debemꝰ acciꝑe. Quȩ
sit porro ista bestia. quã uis sit diligentiꝰ reqͥren¬
dũ. ñ tam̃ abhorret afide recta. ut ipsa impia ci¬
uitas intelligat᷑. ⁊ ppłs infideliũ. ẽt̃riꝰ ppło fideli.
seiuitatidi. Imago uͦ eiꝰ. simulatio eiꝰ mͥ uidt᷑ in eis
uiddic hõibꝰ ꝗͥ uelut fidẽ ꝓfitent᷑. ⁊ infidelit ui¬
uunt. Fingt̃ enĩ se eẽ qđd ñ s̃. uocant᷑ꝗ: ñueraci ef¬
sigie s. fallici imagine xani. Ad eandẽ nãq: bestiã
ełi infine scłi colligenda s̃. Et ꝗͥ st̃ qͥ ñ ad orant
bestiã nec imaginẽ ciꝰ. nͥ qͥ faciunt qđ ait apłs. He
sitis iugũ ducentes eũ infidelibꝰ. Non adorant enĩ
idc̃ ñ c̃sentiunt. ñ subiciunt᷑. neq accipiunt in¬
scͥptionẽ notã scilie cͥminis infronte. ꝓpt̃ ꝓfessi¬

Expanded text:
Et si qui non adoraverunt bestiam, nec imaginem ejus, nec acceperunt inscriptionem in fronte, aut in manu sua: simul de vivis ac mortuis debemus accipere. Quae sit porro ista bestia, quamvis sit diligentius inquirendum non tamen abhorret a fide recta, ut ipsa impia civitas intelligatur, et populus infidelium contrarius populo fideli et civitati Dei. Imago vero ejus simulatiuidelicet hominibus, qui uelut fidem profitentur et infideliter uiuunt. Fingunt enim se esse quod non sunt, uocanturque non ueraci effigie, sed fallaci imagine Christiani. Ad eandem namque bestiam lesia, in fine saeculi colligenda sunt. Et qui sunt qui non adorant bestiam nec imaginem eius, nisi qui faciunt quod ait apostolus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus? Non adorant\' enim est non consentiunt, non subiciuntur; 4neque accipiunt inscriptionem>, notam scilicet criminis, in fronte\' propter professi
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrerẽ. immo ñ ꝑ ꝗͥrere: Non enĩ abstrusa ł titis̃
s: aꝑta.⁊ erebra collig̾e. ⁊ in hac disputatione mea
pone. qͥbꝰ luce elariꝰ apparet. nulli om̃ino. nisi
tantũ sͥ. đm uerõ ⁊ sũmũ uoluisse sacͥficari. scct
hoc unũ breuit̃ immo grandit̃. minacit᷑. s uera¬
cit᷑ dictũ ab illo đo. que tã excellent᷑ eox doctissi¬
mi p̃dicant. audiat᷑. timeat᷑ impleg. ne inobȩ¬
ut resciꝰ simꝰ. Nuic eniꝰ canit᷑ in saeͥs littis hebrex.¬

Expanded text:
perquirere; immo non perquirere, non enim abstrusa uel rara sunt, sed aperta et crebra colligere et in hac disputatione mea ponere, quibus luce clarius apparet nulli omnino nisi tantum sibi Deum uerum et summum uoluisse sacrificari? Ecce hoc unum breuiter, immo granditer, minaciter, sed ueraciter dictum ab illo Deo, quem tam excellenter eorum doctissimi praedicant, audiatur timeatur inpleatur, ne inoboeut res eius simus. Huic enim canitur in sacris litteris Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
Resurgat gͦ in pͥma. ꝗͥ ñ uult in scđa resurrectione
dapnari. Ueni enĩ hora ⁊ nͦ ẽ. qn̾ mortui audient
uocẽ filii di.⁊ ꝗͥ audierint uiuent. idẽ indapnatiõem
ñ uenient: qͥ seda mors dicit᷑. Inqmͣ mortẽ pꝰ scđam
ꝗͥ corpoꝵ fut᷑a ẽ resurrectionẽ pcipitabunt᷑: qͥ in pͥ¬

Expanded text:
a resurrectione damnari. uenit enim hora et nunc est, quando mortui audient uocem filii dei, et qui audierint uiuent, id est in damnationem non uenient, quae secunda mors dicitur; in quam mortem post secundam quae corporum futura est resurrectionem praecipitabuntur qui in p
Abbreviated transcription (Latin):
inpitate atq peccatissuis. Scđm̃ qmͣ mortẽ mor¬
mi s̃. de qͥbꝰ idem dñs ait. sine mortuos sepelire
mortuossuos. ut seilic: inaĩa mortui. incorpore
noituos sepelirent. ꝓpt̾ istos gͥ in impietate ⁊ in¬
iqͥtate inaĩa mortuos. ueñ inꝗt hora ⁊ nͦẽ. qñ

Expanded text:
tate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt de quibus idem ait: sine mortuos sepelire mortuos suos, ut scilicet in anima mortui in corpore mortuos sepelirent. propter istos ergo impietate et iniquitate in anima mortuos: uenit, inquit, hora et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mmaloꝵ. Dibꝰ enĩ bonũ ẽ audire uocẽ eiꝰ ⁊ uiuere:
aduitã pietatis ex impietatis morte transcun¬
do. Deq̃ morte ait apłs paulꝰ. Ergo os̃ mortui s̃.¬
aqͥ ꝓipsis mortuus ẽ.⁊ resurtex̃. Om̃s itaq mortui
s̃inpeccaitis. nemine ꝓrsꝰ eacepto siue originalibꝰ.
siue etiã uoluntatẽ additis. ł ignorando. ł scien¬
do. nec faciendo qđ iustũ ẽ. Et ꝓoĩbꝰ mortuus. Ui¬
uus mortuus ẽ unꝰ idẽ nulłi habens om̃ino pec¬
eatõ. ut qͥ ꝑremissionẽ peccator uiuunt. iã ñ sͥ¬
iresurrer̃ ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am. ut creden¬
tis incũ qͥ iustificat impiũ. ex impietate iustifica¬
ii. tãqm exmorte uiuificati. ad pͥmã resurrecti

Expanded text:
m; omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex impietatis morte transeundo. de qua morte ait apostolus Paulus: ergo omnes mortui sun ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non set resurrexit propter iustificationem nostram, ut credentes in eum qui iustificat impium ex impietate iustificati tamquam ex morte uiuificati ad primam resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵ dĩ. ꝗm̃ qͥ hoc ñ ẽ. nihil ẽ. Ñ enĩ adueritatis
imaginẽ refarmat᷑. remanens insimilitudine uani¬
tatis: Qͥi õẽ hoc opꝰ. idẽ qđ ab hoĩe fit in hic uita. siue
bonũ siue małi. ds ad duc inuidiciõ. inoĩ despecto.
idc̃ moĩ etiã qͥ c̃ tẽptibilis hic uidet᷑. ⁊ ido nec uide

Expanded text:
m Dei; quoniam qui hoc non est, nihil est; non enim ad ueritatis imaginem reformatur, remanens in similitudine uanitatis. Quia omne hoc opus, id est, quod ab homine fit in hac uita, siue bonum sine malum, Deus adducet in iudicium in omni despecto, id est in omni etiam qui contemtibilis hic uidetur et ideo nec uide
Abbreviated transcription (Latin):
exipsoꝵ cõparatione isti merito ẽdẽpnabunt᷑. Rurs.
pt̾ea separatione: qͦ utiq die iudici fut᷑a ẽ loqͤret᷑ ad¬
hibuit similitudinẽ. detͥtico seminato. ⁊ suꝑsemi¬
natis lilanũs. cãq: suis exponens discpłis. qͥui semi¬
nat inꝗͥt bonũ sem̃. ẽfiliꝰ hois. ager aut̃ ẽ mundꝰ.¬

Expanded text:
ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. rursus postea separatione, quae utique die judicii futura est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato, et superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis; ager autem
Abbreviated transcription (Latin):
tantia conecteret cet̾a. cõmemorans erũnas erro¬
rsq uite huiꝰ.⁊ uanescentes int̾ ea tẽpor lapsꝰ.
uͥnrhil solidu. nihil stabile retinet᷑ in ea rerũ
hibundantia lucis suꝑ tenebras. sapientisq sint
tim̃ inẽsꝰ inẽrat oĩbꝰ. utiꝙ: in hac uita qͥ subsole
git᷑. significans uidelie ea mala ꝗͣ bonis ⁊ malis
uudemꝰ et̃ cõmunia. Diẽ etiã illud. qđ ⁊ boni pa¬
aant᷑ mala. tãꝙ malisint. ⁊mali tãꝙ bomi sint.¬

Expanded text:
cetera, commemorans aerumnas erroresque uitae huius et uanescentes interea temporum lapsus, ubi nihil solidum, nihil stabile retinetur: in ea rerum abundantia lucis super tenebras, sapientisque ocultamen incursus incurrat omnibus, utique in hac uita quae sub sole agitur, significans uidelicet ea mala, quae bonis et malis uidemus esse communia. Dicit etiam illud, quod et boni patiantur mala, tam
Abbreviated transcription (Latin):
sub hoc sole .s ueritatẽ sub illo ꝗͥ feẽ hunc sołe. In hacgͣ
uanitate. nũqͥd nͥ iusto di rectoq iuditio.similis eidẽ
uanitati factꝰ uanescer& ħo: Indiebꝰ tam̃ uanitatis
sue int̃ ẽ plurimũ. utrũ resistat. anobtẽꝑ ueritati:
⁊ utrũ sit expers uere pietatis an particepis. ñ ꝓpt̃ ui¬
te huiꝰ ł bona acqͥrenda ł mala uitanda. uanescendo
malis mala sine fine mansura. Demq iste sapiens. ħc
librũ sic c̃cdusit ut dic̾et. Dm̃ time.⁊ mandata eiꝰ cꝰ¬
todi. ꝙ hoc ẽ or̃s ħo. qr oẽ hoc opꝰ ds ad duẽ inuidiei

Expanded text:
tem sub illo qui fecit hunc solem — in hac ergo uanitate numquid nisi iusto dei rectoque iudicio similis eidem uanitati factus uanesceret homo? in diebus tamen uanitatis suae interest plurimum, utrum resistat an obtemperet ueritati et utrum sit expers uerae pietatis an particeps, non propter uitae huius uel bona adquirenda uel mala uitanda uanescendo  et bonis bona et malis mala sine fine mansura. denique iste sapiens hunc librum sic conclusit, ut diceret: deum time et mandata eius custodi, quia hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ seruare ꝙͣ. tẽpor. Ergo ipse saluatdr eũ obiur¬
garet ciuitates in qͥbꝰ uͥtutes magnas fec̾at. neꝙ ere¬
uid̾ant. ⁊ eis alienigenas añpon̾et: uerũ tam̃ in qͥt di¬
eo uob̾. tẏro ⁊ sy. doni remissiꝰ erit in die iidieii qͣm
uob̾. Et pauloptꝰ alt̾i citati. am̃ inꝗͥt dico tͥ.qr t̃re

Expanded text:
i declaretur. Ergo ipse Saluator cum obiurgaret ciuitates, in quibus uirtutes magnas fecerat neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret: Verum tamen, inquit, dico uobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die iudicii quam uobis; et p
Abbreviated transcription (Latin):
diuna responsa. ut ipsa uba ei quẽ ad iodõ¬
aogitua lingua inlatinã int̾p̃tata s̃ ponã. int̾ro¬
inti inqt. quẽ đm placando reuocare possit urort̃
suĩ itinismo. Hec ait u̾sibꝰ apollo. Deiñ u̾ba uelut
gollinis ista s̃. Forte magis pot̾is inaꝗͣ inp̃ssis lit¬
hescribeꝰ ut adinfians leues pennas ꝑaera ut auiꝰ

Expanded text:
uem ad moduaeca lingua in Latinam interpretata sunt, ponam: \'Interroganti, inquit, quem deum placando reuocare possit uxorem suam a Christianismo, haec ait uersibus Apollo/ Deinde uerba uelut Apollinis ista sunt: Torte magis poteris in aqua inpressis litteris scribere aut adinflans leues
Abbreviated transcription (Latin):
nuãt. plenꝰ cͥminibꝰ sublimet᷑ honoribꝰ. ⁊ hoĩcm
sme qͣrda tenebrȩ ignobilitatis abscondant: Et
N inqͣ ħo sic̃ sacer psalmꝰ eloqͥt᷑ uanitati similis
fitꝰ ẽ ⁊ dieseiꝰ uelut umb p̃t̾eunt. ñ nͥ mali adi¬
piscent᷑ tnsitoria bona ista. atq: t̃rena. nec sͥbo¬
i talia paterent᷑ mala. poss hoc referri adiustõ¬
indiciũ di. siue etiã beni. gnũ. ut qͥ ñ erant ad¬
sccuturi bona et̃na ꝗͤ faciunt beatas. tẽꝑalibꝰ his¬

Expanded text:
uiuat; plenus criminibus sublimetur honoribus, et hominem uiuat; plenus criminibus sublimetur honoribus, et hominem sine querella tenebrae ignobilitatis abscondant, et a homo, sicut sacer psalmus eloquitur, uanitati similis factus est et dies eius uelut umbra praetereunt, nonnisi mali adipiscerentur transitoria bona ista adque terrena, nec nisi boni talia paterentur mala: posset hoc referri ad iudicium iustum Dei siue etiam benignum, ut, qui non erant adsecuturi bona aeterna, quae faciunt beatos, temporalibus ue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ patiunt᷑ ⁊ boni ⁊ bona ñ magnipendere ꝗͥrdi¬
piscunt᷑ ⁊ mali. ac ꝑhoc etiã inhis rebꝰ in qͥbñ ap¬
piret diuina iusticia saluatoris. ẽ diuina doctna.
Nescimꝰ enĩ qͦ uidicio di bonꝰ ille sit pauꝑ. malus
illesit diues. iste gaudeat quẽ ꝓsuis ꝑditis morb̾
cruciari debuisse meroribꝰ arbit̾mur. c̃istet᷑ ille.
quẽ uita laudabilis gaudẽ debuisse ꝑsuad co¬
eat de iuditio ñ solꝰ inultꝰ. uerũ ⁊̃ dãpnatꝰ inno¬
cens. aut iniqͥtate uidicis p̃sss. aut falsis obrats
testimoniis. ec̃tro scelestꝰ adusariꝰ ei ñ sołu inpa¬
nitꝰ. uerũ ⁊̃ uindicatꝰ insultet impiꝰ optime ua¬
leat. prꝰ languore tabescat. infirment᷑ sinissi¬
mi iuuenes. ⁊ qͥ nec u̾bo quẽqͣm ledere potuer̃ di¬
u̾sa morboꝵ atͦitate affligunt᷑. in fantes im¬
les rebꝰ humanis. inmatura morte rapiant̃.
⁊ quident᷑ nec ꝗasci debuisse. ductissime insiꝑ¬

Expanded text:
atiuntur et boni, et bona non magnipendere, quae adipiscuntur et mali; ac per hoc etiam in his rebus, in quibus non apparet diuina iustitia, salutaris est diuina doctrina. Nescimus enim quo iudicio Dei bonus ille sit pauper, malus ille sit dines; iste gaudeat, quem pro suis perditis moribus cruciari debuisse maeroribus arbitramur, contristetur ille, quem uita laudabilis gaudere debuisse persuadet; exeat de iudicio non solum inultus, uerum etiam damnatus innocens, aut iniquitate iudicis pressus aut falsis obrutus testimoniis, e contrario scelestus aduersarius eius non solum inpunitus. uerum etiam uindicatus insultet; inpius optime ualeat, pius languore tabescat; latrocinentur sanissimi iuuenes, et qui nec uerbo quemquam laedere potuerunt, diuersa morborum atrocitate adfligantur infantes; utilis rebus humanis inmatura morte rapiatur, et qui uidetur nec nasci debuisse, diutissime ins
Abbreviated transcription (Latin):
merito qͣrit᷑ sic̃ pix in bonoꝵ finibꝰ p̃dicata ẽ. atq
laudata. qđ ł quale belłu eẽtͣrio infinibꝰ malos
possit intelligi. Uerũ qͥhoc querit adtendat. qͥd
in bello noriũ ꝑmitiosũq sit. ⁊ uidebit nihil ali¬
ud quã rerũ int̾se adu̾sitatẽ atq c̃flictũ. Qđ gͥ
belłũ grauiꝰ ⁊amariꝰ cogitari pot̃. quã uͥ uoluntas
sic adu̾sa ẽ passioni. ⁊ passio uoluntati. ut nulliꝰ
eqꝵ uictoria tales inimicitię finiant᷑. ⁊ uͥsie con¬
fligit cũ ipsa natura corꝑis. iusdoloris. ut neutrõ¬
eo alteri cedat: Hic enĩ quando ẽ tingit iste c̃fu¬
ctꝰ. aut dolor iuncit. ⁊ sensũ mors adimit. aut na¬
tura uincit.: dolorẽ sanitas tollit. Ibi aut̃ ⁊ do¬
lor ꝑman ut affligat. ⁊ natura ꝑdurat ut senti¬
at. qͥa utrũq idđo ñ deficit. nepena deficiat. Ad
hos aut̃ fines bonoꝵ ⁊ malor illos erpetendos.

Expanded text:
merito quaeritur, sicut pax in bonorum finibus praedicata est adque merito quaeritur, sicut pax in bonorum finibus praedicata est adque laudata, quod uel quale bellum e contrario in finibus malorum possit intellegi. Verum qui hoc quaerit, adtendat quid in bello noxium perniciosumque sit, et uidebit nihil aliud quam rerum esse inter se aduersitatem adque conflictum. Quod igitur bellum grauius et amarius cogitari potest, quam ubi uoluntas sic aduersa est passioni et passio uoluntati, ut nullius earum uictoria tales inimicitiae finiantur, et ubi sic confligit cum ipsa natura corporis uis doloris, ut neutrum alteri cedat? Hic enim quando contingit iste conflictus, aut dolor uincit et sensum mors adimit, aut natura uincit et dolorem sanitas tollit. Ibi autem et dolor permanet ut adfligat, et natura perdurat ut sentiat; quia utrumque ideo non deficit, ne poena deficiat. Ad hos autem fines bonorum et malorum, illos expetendos,
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantibꝰ imꝑ. ł subigendo. ł resistendo. atq:
ut ab ipso d̾o petat᷑. ⁊ meritoꝵ grã. ⁊ uenia delictoꝵ.
ac dẽ acceptis bonis gratiarẽ actio ꝑsoluat᷑. In illa
uͦ pacęfinali. qͦ referenda. ⁊ cuiꝰ adipiscende eau¬
sa habenda ẽ ista iusticia. ꝗm̃ sanata in mortali¬
tate atq in corruptione natura uitia ñ habebit.
nabit. ñ opꝰ erit. ut ratio uitiis. qͥ nulla ert̃ imꝑ.
s. imꝑabit d̾s hõi. aim̃ꝰ corꝑi. tantaq ibi erit
obediendi suauitas ⁊ felicitas. ꝗqnͣta iuuendi reg¬
nandiq: facilitas. Et hoc illic inom̃ibꝰ atq insin¬
głis et̃nõ erit: et̃nũq eẽ certũ erit. Et ido pax be¬
atitudinis hui. ł beatitudo pacis huiꝰ. sum mõ
que auita. dĩ ulienata erit. nec corpꝰ ꝗd et̃ nis dolo¬
ribꝰ subiacebit. ac ꝑhoc idđo durior ista scđa mors
erit.qr finiri morte ñ pot̾it . S. qm̃ siõ misena be¬
antudini.⁊ mors uite. ta belłu paci uidet᷑ eẽ ẽtͣrĩ.

Expanded text:
repugnantibus imperet, vel subigendo, vel resistendo; atque ut ab ipso Deo petatur et meritorum gratia, et venia delictorum, ac de acceptis bonis gratiarum actio persolvatur. In illa vero pace finali, quo referenda, et cujus adipiscendae causa habenda est ista justitia, tate adque incorruptione natura uitia non habebit nabit, non opus erit ut ratio uitiis, quae nulla erunt, imperet; sed imperabit Deus homini, animus corpori, tantaque ibi erit oboediendi suauitas et facilitas, quanta uiuendi regnandique felicitas. Et hoc illic in omnibus adque in singulis aeternum erit aeternumque esse certum erit, et ideo pax beatitudinis huius uel beatitudo pacis huius summum quae a uita Dei alienata erit, nec corpus, quod aeternis doloribus subiacebit; ac per hoc ideo durior ista secunda mors erit, quia finiri morte non poterit. Sed quoniam sicut miseria beatitudini et mors uitae, ita bellum paci uidetur esse contrarium:
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. Sic̃ enĩ ait apłs. ñ ẽ iniqͥtas ap̃ đm. etiã sic̃ ipse
alibi dic̃. inscrutabilia s̃ indicia eiꝰ ⁊ iuestigabiles
uie eiꝰ. Ngͥ in hoc libro de illis pͥmis. nec de istis me¬
diis dĩ iudicuis s: de ipso nouissimo iudicio. qñtõ
ipse tͥbuerit disputabo. ꝗñdo xp̃c decelo uentus

Expanded text:
tatur. Sicut enim ait apostolus, non estiniquitas aput Deum; etiam sicut ipse tatur. Sicut enim ait apostolus, non estiniquitas aput Deum; etiam sicut ipse alibiigitur in hoc libro de illis primis, nec de istis mediis Dei judiciis, sed de ipso novissimo judicio, quantum ipse tribuerit, disputabo, quando Christus
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ. q nc̃ iudicat. ⁊ abhumani gnis inicio uidiaũ
dimittens deparadẏso.⁊ aligno uite separans pͥmae
hoĩes. peccati magni ꝑpet̾tores. immo criã qñdo
angłis peccantibꝰ ñ peꝑcit. quoꝵ pͥnceps hoĩc
aseꝰ ipso subu̾so inuidendo subuertit. ꝓculdubio r¬
dicuuit. Nec sine illiꝰ alto iustoq indicio ⁊ inhoc uerto
cdo ⁊ int̾ris ⁊ demonũ ⁊ hoũum miserrimi ẽ uita .
erroribꝰ etũnisq plenissima. Uerũ ⁊ sinemo peacissẽ.
ñ sine bono rectoq iudicio. uniu̾sã rationałe crai¬
turã ꝑseuerantissime sͥ suo dño coherent̃ ingna
beatitudine retineret. ludicat etũ ñ sołu un iusilit̃
de gene demonũ atq: hoũim ut miseri sint ꝓpt̃
luunt. ꝓsius factis diuinit᷑ penas. siue in hcuita
siue pt᷑ mortẽ. ꝗmͣuis nullꝰ hoiũm agat recte nisi
diuino ad uiuet᷑ auxilio. nullꝰ hõium aut demnonẽ
agat iniꝗͣ. nͥ diuino. eodẽq iustissimo iudicio ꝑmit¬

Expanded text:
et nunc judicat, et ab humani generis initio judicavit, dimittens de paradiso, et a ligno vitae separans primos homines peccati magni perpetratores: imo etiam quando angelis peccantibus non pepercit, quorum princeps homines a se ipso subuersus inuidendo subuertit, procul dubio iudicauit; nec sine illius alto iustoque iudicio et in hoc aerio caelo et in terris et daemonum et hominum miserrima est uita, erroribus aerumnisque plenissima. Verum etsi nemo peccasset, non sine bono rectoque iudicio uniuersam rationalem creaturam perseuerantissime sibi suo Domino cohaerentem in aeterna beatitudine retineret. Iudicat etiam non solum uniuersaliter de genere daemonum adque hominum, ut miseri sint proptluunt pro suis factis diuinitus poenas sine in hac uita siue post mortem: quamuis nullus hominum agat recte, nisi diuino adiuuetur auxilio; nullus daemonum aut hominum agat inique, nisi diuino eodemque iustissimo iudicio permit
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ꝑ qđ dies hoc iudiciũ tendat᷑ incertẽẽ. S scrip¬
turarũ submore scãrũ. dic̃ poni solere ꝓtẽpore.
nemo qͥillas ltas quã lib negligant᷑ legent rest

Expanded text:
Nam per quot dies hoc iudicium tendatur, incertum est; sed scripNam per quot dies hoc iudicium tendatur, incertum est; sed scripturarum more sanctarum diem poni solere pro tempore nemo, qui illas
Abbreviated transcription (Latin):
TIMI IUDICIDĨ.
qđ ipse donau̾it lo¬
cuturi. eũq asserturi
aduso impios⁊ incredu¬
los. tã qm̃ inedificii fun¬
dam̃to. priꝰ pon̾e testimonia
diuina debemꝰ. qͥbꝰ qͥ nolunt credere. humanis ra¬
tiunculis falsis atq fallacibꝰ contͣ uenire conant᷑.:
ad hoc ut aut aliud significare ẽtendant. qđ ad¬
hibet᷑ testimoniõ delitt̾is sacͥs. aut omino diuini¬
tꝰ ec̃ dictõ negent. Nã nulło existimo eẽ mortaliũ.
qͥcũ ea sic̃ dicta s̃ intellexerit.⁊ asũmo acuero dõ
ꝑ animasscãs dicta eẽ credid̾it. ñ eis eredat atq c̃¬
sentiat. siue id etiã ore fateat᷑. siue aliqͦ uitio fate¬
ri erubescat. aut metuat. ł etiã ꝑuicaua similli¬
ma insanie. id qđ falsũ eẽ nouit. aut credit ẽtͣ
id qđ uerẽ cc̃ nouit. aut eredit. etiã c̃tentiosissi¬
mẽ defend̾e moliat᷑. Qđ gͦ in c̃fessione ac ꝓfessione
adiuuos ac mortuos iudicandos. hunc diuini u¬
dicui ultimũ diẽ dicimꝰ. id ẽ nouissimũ tempo.

Expanded text:
timi iudicii Dei quod ipse donauerit locuturi eumque adserturi aduersus inpios et incredulos tamquam in aedificii fundamento prius ponere testimonia diuina debemus: quibus qui nolunt credere, humanis ratiunculis falsis adque fallacibus contrauenire conantur, ad hoc ut aut aliud significare contendant quod adhibetur testimonium de litteris sacris, aut omnino diuinitus esse dictum negent. Nam nullum existimo esse mortalium, qui cum ea, sicut dicta sunt, intellexerit et a summo ac uero Deo per animas sanctas dicta esse crediderit, non eis cedat adque consentiat, siue id etiam ore fateatur siue aliquo uitio fateri erubescat aut metuat, uel etiam peruicacia simillima insaniae id, quod falsum esse nouit aut credit, contra id, quod uerum esse nouit aut credit, etiam contentiosissime defendere moliatur. Quod ergo in confessione ac professione nturum ad uiuos ac mortuos iudicandos, hunc diuini iudicii ultimum diem dicimus, id est nouissimum tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stit. qmͣ ꝑfectione uͥtutũ. Testis ẽ oratio totiꝰ eiuitatis
Dimnte nob̾ debita nr̃a sic̃ ⁊ nos dimitimꝰ debitori¬
bꝰ nr̃is. Nec ꝓeis ẽ efficax hec oratio. quor fides sine
oꝑibꝰ mortua ẽ .s. ꝓeis. quoꝵ fides ꝑdilectionẽ oꝑat᷑.
Quia enĩ dõ qͥdẽ subdita. in hac tañ ẽditione mor¬
tali. ⁊ corꝑe eorruptibili. qđ aggͣuat aiãm. ñ ꝑfectȩ
uitiis imꝑat ratio. iđo necessaria ẽ iustis talis ora
bene c̃fligenti. siue hostibꝰ talibꝰ uictis. subditisq
dñanti. uñ si facili oꝑatione certe labili locutiõe.
aut uolatili cogitatione peccet᷑. Et id̾o qm̃diu ui
so debellant᷑ p̃lio. ⁊ illa qͥuicta s̃. ñ du securo tͥum¬
phant᷑ ocio. s ad huc sollicito p̃munt᷑ imꝑio. In hiᷤ¬

Expanded text:
nstet, quam perfectione virtutum. Testis est oratio totius civitatisDimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Nec pro eis est efficax haec oratoperibus mortua est; sed pro eis, quorum fides per dilectionem operatur. Quia enim Deo quidem subdita, in hac tamen condicione mortali et corpore corruptibili, quod adgrauat animam, non perfecte uitiis imperat ratio, ideo necessaria est iustis talis oratbene confligenti siue hostibus talibus uictis subditisque dominanti, unde si non facili operatione, certe labili locutione aut uolatili cogitatione peccetur. Et ideo, quamdiu uitso debellantur proelio, et illa, quae uicta sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc sollicito premuntur im
Abbreviated transcription (Latin):
Aiser gͥ ppłs. abisto alienat᷑ do. Dilig̃ tam̃ etiã
ipse qͣ̃ndã pacẽ suã ñ imꝓbandã. ꝗm̃ qͥde ñ habe¬
bit infinẽ ꝙ ñ bene utit᷑ ante finẽ. Banc aut̃
ut interim habeat in hac uita. etiã nr̃i int̃ ẽ.
nos pace babylonis. exꝗͣ ita ꝑfidẽ ppłs dĩ libe¬

Expanded text:
itur populus ab isto alienatus Deo. Diligit tamen etiam ipse quandam pacem suam non inprobandam, quam quidem non habebit in fine, quia non ea bene utitur ante finem. Hanc autem ut interim habeat in hac uita, etiam nostri interesnos pace Babylonis; ex qua ita per fidem populus Dei libe
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ mͦ. uelut si dicat᷑. ppłs ẽ cetꝰ multitudinis
rationalis. rerỹ ꝗs̃ diligit c̃cordi cõmunione
sociat᷑. ꝓfecto ut uideat᷑ qͣlis ꝗͥsq ppłs sit. illi
s̃ intuenda qͣ diligit. Quȩcũq tam̃ diligat. si
cetꝰ ẽ multitudinis ñ pecor.s. rationaliẽ tt

Expanded text:
iatur modo, uelut si dicatur: Topulus est coetus multitudinis rationalis rerum quas diligit concordi communione sociatus\', profecto, ut uideatur qualis quisque populus sit, illa sunt intuenda, quae diligit. Quaecumque tamen diligat, si coetus est multitudin
Abbreviated transcription (Latin):
cio di. qñ os̃ qͥ inmonum̃tis s̃ audient uocẽ eiꝰ ⁊ ꝓce¬
dent. Ñ dix̃ quẽ ad modii in pͥma.⁊ qͥ audierint ui¬
uent. Nonenĩ om̃s uiuent. ea uita scilic. qͣ qm̃ bea¬
ta ẽ. sola uita dicenda ẽ. Nã utiq ñsine qͥlicũꝙ
uita possent audire. ⁊ de monum̃tis resurgente car¬
ne ꝓcede̾. Qre aut̃ ñ om̃s uiuent. in eo qd̃ seqͥt᷑ doc.
ꝯbona ingt fecet̃ in resurrectionẽ uite. Hn s̃ qͥ

Expanded text:
nes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent. non dixit, quemadmodum in prima: "et qui audierint uiuent"; non enim omnes uiuent, ea uita scilicet, quae quoniam beata est, sola uita dicenda est. nam utique non sine qualicumque uita possent audire et de monumentis resurgente carne procedere.. quare autem non omnes uiuent, in eo quod sequitur docet: qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem uitae, hi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
nrã regnata ꝑfidẽ. Multa p̃t̾eo. qͥ deultimo nidicio
ita dici uident᷑ ut diligent ẽ sidati. r.ppuant᷑ en¬
bigua. ł magis ad aliud ꝑtinentia. siue seilie id
eũ saluatoris aduentũ. qͦ ꝑtotũ hoc tẽpꝰ inȩedu
sua uenit. hoc ẽ inm̃bs siuis particulañ atꝙ peu¬
latĩ. ꝗm̃ tota corpꝰ ẽ eiꝰ. siue ad excidiũ t̃rene igłti.¬

Expanded text:
ra regenerata per fidem. multa praetereo, quae de ultimo iudicio ita dici uidentur, ut diligenter considerata reperiantur ambigua uel magis ad aliud pertinentia, siue scilicet ad eum saluatoris aduentum, quo per totum hoc tempus in ecclesia sua uenit, hoc est in membris suis particulatim atque paulatim, quoniam tota corpus est eius, siue ad excidium terrenae Hi