comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& dabotibi gentes hereditatẽ
tuã. & possessionẽ tuã term¬
nosterre.nde &ipseiã ꝑ os
ꝓpriũ loquens apudiudeos
habeo inquit aliasoues. quae
non sunt dehoc ouili.poria
me & ipsas adducere & uocẽ
meã audient. &eritunus gri
& unus pastor. Quur ergo
magnũ uolumus intellegi in
pinguedinisoleȩ. Nonolea
iudeorũ: quisunt intellegendi
iudei: nisi semen abrahe filui
m̃ non quifilii carnis ait apos
tgenteserant: quib dicebat
ne cordis spũ non littera.
quorũlaus non exhominib
rus alẽ liberã matrẽ nrãm
&er nã incȩlis. sarrã spirita¬
lem. ancillã & filios eius de
domo libertatis eicientẽ: ideo
enimpilatus qđ scripsit scrip¬
sit: quia dñs qđ dixit dixit.

Expanded text:
 dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in pinguedinis oleae, non olea Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii m non qui filii carnis, ait Apost Gentes erant quibus dicebat, ircumcisione cordis, spiritu, non littera; quorum laus non ex hominibus, rusalem liberam, matrem nostram, aeternam in coelis, Saram spiritualem ancillam, et filios ejus de domo libertatis ejicientem . Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit, quia Dominus quod dixit, dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũiudei chamassext
nomhm̃ sibi apilato
dimitti uelle ꝑpascha
scdba rabban latronen
non saluatorẽ sed inter fec¬
torem: Nondatorẽ uite sed
ademptorem ⁊ unc ad pre¬
hendit pilatus ihm̃ & flagel¬
lauit. Ioepilatus nonobali¬
ud fecisse credendus est
Nisiut eius iniurirs iudxi sati¬
ati. suf sicere nibi existimia¬
rent. &usq adeius mortẽ
scuire desisterent.dhoc
cohortẽ suã ꝑmisit facere
quȩ sequuntꝰ. Aut fortassis
ce&ius sit: quãus hoc euange¬
lista tacuerit. ix enim
quidde inde fecerint milites.
pilatũ tam̃ idiussis se nondix̃.
tmilites inquit plectentes
coronã de spinis inposuer̃t
capitieius. & ueste pur pu¬
rea circũ dederunt eum
t ueniebant adeũ & dicebant:

Expanded text:
udaei clamassent non Jesum sibi a Pilato velle dimitti per Pascha, sed Barabbam latronem, non salvatorem, sed interfectorem, non datorem vitae, sed ademptorem, Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Hoc autem Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoccohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum, et veniebant ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
ullã muenio in eo causam.
st autẽ consu&udo uobis.
ut unũ dimittã uobis in pascha
ultis ergo dimittã uobis re¬
gemiudeoũCredocum
dixis s& pilatus quid ÷ ueritas
Inmentẽ illi uenisse continuo
consu&udiẽ iudeorũ quosoleͣ
eis dimittiunus in pascha
uideo non ex pectauit ut res¬
ponder& eiihs̃ quid ÷ ueritas
nemora fier&. cũ recolius s&
morem quopos s& cis ꝑpascha
dimitti. qđ eum ualde uolius¬
se manifestũ ÷ uellitamen
exeius corde non potuit ihm̃
regem eẽ iudȩorũ: Tã quã hoc
ibi. sicut intitulo ipsa ueritas
fixerit. dequa quidess&
in terrogauit. Sed hoc audi¬
io clamauerunt rur sũ om̃s
dicentes: Non hunc sedbar¬
raban : Erat autẽ barrabas
latro. Aonrepr ehendim¬
o iudaei. qđ ꝑpascha liberatis
nocentẽ: sed qđ occidiscis
innocentẽ. Quod tamennisi
fier& uerũ pascha non fier&
sedumbraueritatis aiuidcis er¬
rantib tenebat᷑. & mirabili
dis pesitione diumae sapientiȩ
ꝑ homines fallaces eius deum¬

Expanded text:
. Est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in Pascha; vultis ergo dimittam vobis regem Judaeorum? Credo cum dixisset Pilatus, Quid est veritas? in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideo non exspectavit ut responderet ei Jesus quid est veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit Jesum regem esse Judaeorum, tanquam hoc ibi, sicut in titulo, ipsa veritas fixerit, de qua quid esset interrogavit. Sed hoc audito, Clamaverunt rursum omnes dicentes: Non hunc, sed Barabbam. Erat autem Barabbas latro. Non repro Judaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occiditis innocentem. Quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem um
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ uoci. qđ tantunde ualer&
sidicer& credit mihi. Lũita¬
quã q. xp̃s testimoniũ ꝑhibeat ueri
ietotati: ꝓfecto testimoniũ ꝑ hib& sib
timoniũ perhibeo deme.
uodueroait. omnis quiest
exueritate audit meãuocem
Giratiã cõmendauit quascum¬

Expanded text:
meae voci: quod tantumdem valeret meae voci: quod tantumdem valeret si diceret, Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veriitati, profecto testimonium perhibet sibi. timonium perhibeo de me . Quod vero ait: Omnis qui est ex veritate audit vocem meam: gratiam eam commendavit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tudicis. Quiarex sum ego
Uanquiase regentimuit confi¬
teri sed tudicis ita libratũ ÷
ut neque se regemneg&
exest enim cuius regnum
non est dehocmundo. Neq
regemtalem seesse fateatur.
cuius regnũ putaretꝰ eẽ dehoc
mundo: Ialem quippe senti¬
ebat quidixerat: Ergorex
carnalis carnalit̃ dicis.
& adhocueni inmundum
ut testimoniũ ꝓhibeã ueritati.
onest ꝓducenda huius ꝓ nomi¬
nis sellaba qđait in hocnatus
sum. ⁊ ãquã dixerit in hõc
nihil est huius locutionis abiguũ
Unde manifestũ ÷ cum tẽporalẽ
naticutatẽ suã hic cõmemoras se.
Quaincarnatus uenit imnundu.
non illã sineinitio quads erat
perquẽ pater condidit mundũ
Inhocergo sedixit natũ. Idest
ꝓpt̃ hocnatũ & adhocuenis sein
mundũ. titiq nascendodeuir¬
gine. ut testimoniũ ꝑhibeat
ueritati.edquiãomnum ÷
fides. Adiunxit atqueait.
Omnis quiest exueritate
audit meã uocem.uditutiq
interiorib aurib idestobaudit

Expanded text:
Tu dicis quia rex sum ego. Non quia se regem timuit confiteri, sed tu dicis ita libratum est, ut neque se regem neget rex est enim, cujus regnum non est de hoc mundo, neque regem talem se esse fateatur, cujus regnum putetur de hoc mundo. Talem quippe sentiebat qui dixerat: Ergo rexCarnalis carnaliter dicis.  ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait, In hoc natus sum, tanquam dixerit, In hac nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum; non illam sine initio qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de Virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides , adjunxit, atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Audit utique interioribus auribus, id est, obaudit
Abbreviated transcription (Latin):
nim: noninuenio ineũ causa.
esponderunt es iudei.
os legem habemus. & secim¬
dũ legẽ deb&mori. quia filiũ
di sefecit Ecce altera maior
iniidia. Paruaquippe illaui¬
debatͥ. uel ut affectate inlici¬
to ausuregie potestatis &
tamen neutrũ sibuhs menda¬
citer usur patit. sedutrũq
uerũ e. Et unigenitus est li
filius. &rexabeo constitus
suꝑsion montẽ scm̃ eius.
Fit utrumq nunc demonstra¬
r&cie: nisi quanto erat po¬
tentior. tanto mall& eẽ pa¬
tientior.umergo audiss&
pilatus hocuerbũ: magisti¬
muit. tingres sus: pr&co¬
riũ. iterũ. & dicit᷑ ibĩn. n¬

Expanded text:
enio in eo causam. Responderunt ei Judaei: Nos Legem habemus, et secundum Legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. » Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu, regiae potestatis: et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est Dei Filius, et rex ab eo constitutus super Sion montem sanctum ejus: et utrumque nunc demonstraretur, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. 4. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit; et ingressus est praetorium iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
ei alapas.icimplebantur
quȩ dese pradixerat xp̃s
sic mar trres informabantꝰ.
Ad omnia quȩ ꝑsequutores
libuis s& facere ꝑferenda.
ic paulis ꝑ occultata tremen¬
da potentia cõmendabatur
prius imitanda patientia.
ic regnũ qđ dehoc mundo
nonerat suꝑbũmundum
nonatrocitate pugnandi
sed patiendi humilitate uin
plicandũ reminabatur hor¬
ribili contumelia. ut mirabi
noscatis quiameo. Nullã cau¬
sam inuenio. Xuter go ihs̃ por¬
tans spincã coronã & purpure¬
um uestimentũ. & diciteis.
Ecce homo. Hincappar&
nonignorante pilato hȩc ami¬
litib facta. siueius serit ea
siue ꝑmiserit lla scilic& cau¬
sa quã supradiximus. ut haec
cius ludibria inimicilibentis si¬
me biberent: &ulterius san¬
guinẽ nonsitirent.gredit̾
adeos ihs̃. portans spineã
coronã & pur pureũ uestim̃¬
tũ. nonclarus imperio sed
plenus opprobrio. &dicitꝰeis
ccchomo.i regi inuid&is
Iampar cite quiadeiectũ
uid&is ẜ lagellatus ÷ spinis

Expanded text:
 alapas . Sic implebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabilnoscatis quia in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus portans spineam coronam, et purpureum vestimentum. Et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit, illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum; non clarus imperio, sed plenus opprobrio, et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis. Flagellatus est, spinis
Abbreviated transcription (Latin):
solent regnaturis inuidere
regnantes. & udelic& cauen¬
duerat. necũeuis regnũ
siuer omanis siue iudeis eẽt
aduersum. Poterat autẽ
dñs qđ ait regnũ meum non
ad primã inter rogationẽ
praesidis respondere. ubi
ei dixit. tues rex iudeorũ.
ed cum uicissim inter rogans.
utrũ hoc a sem& ipso dicer&
an audis s& ab alus. illores¬
pondente. ostendere uoluit.
hoc sibi apudillũ fuisse a uidȩ¬
is uelut crimen obectũ:
pate faciens nobis cogitati¬
ones hominũ quas ipse noue¬
rat. quãuanȩ sunt. eisque
post responsionẽ pilati.
&iã udȩis & gentib oportu¬
nius aptiusq respondens
R egnũmeũ non e dehoc
mundo. uod sunterro¬
gante pilato continuo res¬
pondissa non &iã iudȩis
sed solis gentib hocde se opi¬
nantib. Res pondis se uide¬
dit pilatus. Nũ quidego iudeur
sum. E enstua & pontifices

Expanded text:
turis invidere regnantes, et videlicet cavendum erat ne ejus regnum sive Romanis, sive Judaeis esset adversum. Poterat autem Dominus quod ait, Regnum meum non ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi ei dixit, Tu es rex Judaeorum? sed eum vicissim interrogans utrum hoc a semetipso diceret, an audisset ab aliis, illo respondente ostendere voluit hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum: patefaciens nobis cogitationes hominum, quas ipse noverat, quoniam vanae sunt ; eisque post responsionem Pilati, jam Judaeis et Gentibus opportunius aptiusque respondens, Regnum meum non est de hoc mundo. Quod si interroganti Pilato continuo respondisset; non etiam Judaeis, sed solis Gentibus hoc de se opinantibus respondisse videdit Pilatus, Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et po
Abbreviated transcription (Latin):
suspicionẽ pos sit putare a se¬
dixerat eẽ iudeorũ. Id se au
Audeis
dis sede monstrans. Dẽ inde
dicendo quid fccistiatis
ostendit illudei ꝓcrimine ob¬
iectũ. tãquã dicer&.ire¬
gem tenegas. quid fecisti
ut tradideris mihi ⁊uasi
mirũ noness& sipumendus
iudicitrader&ur. quisedi¬
cer & regẽ. Si autẽ boc non
dicer & quȩrendũ abillo es¬
s&. quid aliud forte fccissa
uinde tradiudici dignuscci
uditeergo iudei & gen¬
tes. Audi circũcisio. audi
prȩputiũ. Audite o m̃a res¬
naterrena: non impedio
dominationẽ ur̃ãm. in hoc
mundo: Regnũmeũ non
est dehoc mundo.olite
maucre meluuanis simo
Quo erodes ille maior cũxp̃s
natus nuntiar &ur expauit.
et tot infantes ut ad eũ mors
ꝑuenir & occidit. Timendo
magis quã ir ascendo crudeli¬
or : Regnũ inquit meũ.
non est dehoc mun do. Quid
uultis amplius .. Uenite ad
regnũ qđ non est demundo.
uenite credendo. Dicit quide

Expanded text:
posset putari a sedixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis audisse demonstrans. Deinde dicendo, Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum: tanquam diceret, Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus esset. 2. Audite ergo, Judaei et Gentes; audi, circumcisio; audi, praeputium; audite, omnia regna terrena: Non impedio dominationem vestram in hoc mundo, Regnum meum non est hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo quo Herodes ille major, cum Christus natus nuntiaretur, expavit, et tot infantes ut ad eum mors perveniret, occidit , timendo magis quam irascendo crudelior, Regnum, inquit, meum non est de hoc mundo. Quid vultis amplius? Venite ad regnum quod non est de hoc mundo; venite credendo, et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
negatioconpleat᷑. dic̃ unus ex
serius pontificis. cognatus cuis
cuius abscidit p&rus auriculã.
Nonne egate uidi inhorto cũ
illo .i Iteruergonegauit pe¬
trus & statĩ gallus cantauit.
Iccemedici: cõpl&a prędic¬
tio. e groti conuictaprȩsũtio
onenĩ factu : qđistedixerat
animã meãpteponã. sed fac¬
tũ est qđille praedixerat.
ter me negabis. Sedtrina
parinegatione conpl&a.
Iã &iste sermo conpleatur.
ut deinceps quȩ de dño apud
pontiũ pilatũ pręsidẽ gesta
sunt. Abalio consideremus
exordio.

Expanded text:
negatio compleretur: Dicit ei unus ex negatio compleretur: Dicit ei unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi suꝑ iohannẽ ⁊ acharie filium
indeserto. & cetera. Prom de
istiambo pontifices uicissim suos
annos agebant. Nerat annus cal¬
phequando pas sus: xp̃s: Ideo
secundũ mattheũ cũ conprehen¬
sus ess& adillũ ductus:: sed pri¬
us ad annẽt secundũ iohannem
uenerunt cũillo Non quia colle¬
ga sedq socer eiserat: & creden¬
dũ ÷ sccundũ uoluntatẽ caiphe
ides sefactũ. uel&iã domos
eorũ ita fuis se positas. ut non
deber& annas a transeuntib
praeteriri. Sed cũ dixis s&
euangelista qđ eũ ligatũ miserit
anas adcaiphan. Reuersus ÷
ad locũ narrationis ubirelique¬
rat p&rĩr. Ut explicar& qđ m
domo annȩ derinacius ne gati¬
one contigerat: Erat autẽ in¬
quit simon p&rus. stans & ca¬
lefaciensse. Hoc recapitulat
qđ ante iã dixerat. Demde
quȩ secuta sunt iungit. Dixer̃t
ergoei. Uũquid& tuexdisciru¬
liscius esa. Negauit ille &dix̃
nan su. Iã semel negauerat.
ecce iterũ: deinde ut tertia

Expanded text:
Domini super Joannem Zachariae filium Domini super Joannem Zachariae filium in deserto , etc. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant, et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad illum ductus est, sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo, non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. Sed cum dixisset evangelista, quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis ubi reliquerat Petrum, ut explicaret quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stans, et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante jam dixerat; deinde quae secuta sunt, jungit. Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit: Non sum. Jam semel negaverat, ecce iterum. Deinde ut tertia
Abbreviated transcription (Latin):
uantoer gomelius & respon¬
d& uera placatus. & ad ꝑferen¬
dagrauiora. tranquillo animo
fitparatus.catus : enĩquum
omnib quȩ imusta ꝓuestitia pati¬
tur. potestueracit̃ dicere. a¬
ratũ cormeũdr. Paratũ cormeũ
Hincfit quippe qđ sequitꝰ. can¬
tabo apsallã. qđ paulus & bar¬
nabas cuã iniunculis durissimis
facere potuerunt: Sedad
nar rationis euangelicȩ sequen¬
tia redeamus. Et misit eũ an¬
nas ligatũ. Ad caiphan ponti¬
ficẽ. Ad illũ sicut mattheus di¬
cit aluntio ducebat᷑. qm̃ipsee¬
rat illius anni princeps sacer¬
dotũ. Alternos quippe intel¬
legendi sunt agere solere an¬
nos Ambopontifices. idest.
principes sacerdotũ quieran
illotẽpore annas & caiphas.
quos & lucas euangelista cõme¬
morat. Marrans quo tẽpore
coeperit hñs a precur soreiahan¬
ne pradicar eregnũ caelorum.
& congregare discipulosic enĩ
dicit: subprincipib sacer dotũ
anna & caipha. factũ ÷ uerbũ

Expanded text:
Quanto ergo melius et responQuanto ergo melius et respondit vera placatus, et ad perferenda graviora tranquillo animo fuit paratus? Beatus est enim qui omnibus quae in justa pro justitia patitur, potest veraciter dicere: Paratum cor meum Deus, paratum cor meum . Hinc fit quippe quod sequitur: Cantabo et psallam ; quod Paulus et Barnabas etiam in vinculis durissimis facere potuerunt . Sed ad narrationis evangelicae sequentia redeamus Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Ad illum enim, sicut Matthaeus dicit, ab initio ducebatur, quoniam ipse erat illius anni princeps sacerdotum . Alterius quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est, principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Dominus praecursore Joanne praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha factum est verbum
Abbreviated transcription (Latin):
pracesserat. Intende
& ꝓspere ꝓcede & regna
propt̃ ueritatẽ. & mansue¬
cudinẽ & iustitiã. Sicogitem
quis acceperit alapã. Nonne
uellemus eũ quiꝑcus sit autce¬
lesti igne consumi. Aut terra
dehiscente sorberi. aut corrq¬
tũ demiinio uolutari. Aut ali¬
quahinus modi quoliba poe¬
na. uel &iã grauior epuniri
Quidenimhorũ ꝓpotentiam
iubere non potuis s& ꝑquem
factus : mundus. nisipatien¬
tiã nos docere maliis s& qua
uincitꝰ mundus. Hic dic& aliqͥis
ur non fecit qđ ipse prȩcepit.
er cuentieium nonsic respon¬
dere sed maxillã debuit altera
praparare : quid qđ & ueracit̃¬
mansu&e. iusteq respandit.
& non solũ alterã maxillã iterũ
ꝑcussdro. sed to tũ corpus figen¬
du praeparauit inligno: & hine
potius de monstrauit qđ demon¬
strandu fuit. sua scilic& magna
illa pręcepta patientiȩ. Nonos¬
tentatione corporis sed cordis
praparatione facienda. ieri
enim potest ut alterã maxillam
insibilit̃ homo prȩbeat. & iratus

Expanded text:
at: Intende prospere, procede et regna, propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam . Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena vel etiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, qua vincitur mundus? Hic dicit aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit? Percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praeparare . Quid? quod et veracitmansuete, justeque respondit, et non solum alteram maxillam iterum percussuro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? et hinc potius demonstravit quod daemonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda. Fieri enim potest ut alteram maxillam visibiliter homo praebeat et iratus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui crucifigendũxp̃m impus
uocib clamauerunt. Non
quidem ꝑscipsos eũ. sed tam̃ ipsi
ꝑillũ quieorũ clamore adhoc
nefas inpulsus ÷ occiderunt:
Quod uero iohannes euangelis¬
ta subiungit. Ut sermoihũ
impler&ur quẽ dixit. signi¬
ficans quaess& morte mo¬
riturusNi mortẽ erucis hic
uelimus accipere. Tamquã
ideo dixerint iudȩi nobis non
lic& inter ficere quẽquã.
Quia interficialiudest. aliud
crucifigi Nonuideo quomo¬
do idpossit consequenter.
intellegi. cũ hoc ad pilati
uerba responderent.
quib eis dixerat accipite eum
uos. & secundũ legẽ uestram
iudicateeũ. Numquider gonon
cũ poterant accipere & ipsicũ
Dcrucifigire. siꝑtalegenus suppli¬
cu inter fectionẽ cuius quã uita¬
recupiebant. Quis autẽ non
uideat quã sit absur dũ eis licere
quẽ quã crucifigere. quib non
lic& quẽ quã inter ficere
Quid qđ ipse dñs eandem
mortẽ suã. Idest mortẽcrucis
&iã inter fectionẽ uocat: sicu

Expanded text:
crucifigendum Christum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos, sed eum tamen ipsi per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est occiderunt. Quod vero Joannes evangelista subjungit: Ut sermo Jesu impleretur quem dixit significans qua esset morte moriturus: si mortem crucis hic velimus accipere, tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis non licet interficere quemquam, quia interfici aliud est, aliud crucifigi; non video quomodo id possit consequenter intelligi, cum hoc ad Pilati verba responderint, quibus eis dixerat, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum. Numquid ergo eum non poterant accipere, et ipsi eum crucifigere, si par tale genus supplicii interfectionem cujusquam vitare cupiebant? Quis autem non videat quam sit absurdum eis licere quemquam crucifigere, quibus non licet quemquam interficere? Quid quod ipse Dominus eamdem mortem suam, id est mortem crucis, etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
simul & non inoculto. quo¬
mado dictũ ÷ ut uidenter
uideant. & nonudeant.
Quomodo enim uideant.
nisi quia palã non inocculto
Et quomodo rursusidem
ipsinonuideant. Nisiquia
non palã sed inocculto ẽata¬
men ipsĩ quĩ audierant & non
intellexerant. talserant
ut non pos sent iuste acuera¬
citer criminari: & quati¬
enscũq interrogando tẽp¬
tarunt ut inuenirent un¬
de accusarenteał siceis
respondit. ut om̃s eorũ re¬
tunderentur doli. & calũ¬
nia frustrarentur: Ideodi¬
cebat: Quid me interrogas
Interrogacos quiaudier in
quidlocutus suipsis. ecce
sciunt quȩd ixerimego.
Hec autẽ cũ dixis s&. unus

Expanded text:
simul et non in occulto, quosimul et non in occulto, quomodo dictum est, Ut videntes videant, et non videant . Quomodo enim videant, net quomodo rursus iidem ipsi non videant, nisi quia non palam, sed in occulto? Ea tamen ipsa quae audierant, sed non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari; et quotiescunque interrogando tentaverunt, ut invenirent unde accusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae fustrarentur. Ideo dicebat: Quid me interrogas? interroga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego. Haec autem c
Abbreviated transcription (Latin):
du ÷ itacũ dixis se palã locutus
sũmundo. Acsidixiss& mul¬
time audierunt: Ipsũ autem
palã. modo quodã eratpalam.
modo autẽ quodã nonerat pa¬
lam. alã quippe erat quia
multiaudiebant. &rursus
nanerat palã quia non intelle¬
gebant: & qđ scorsũ discipu¬
lis loquebatur: Non inoccul¬
to utiq loquebatur. Quisnãq
in occulto loquit᷑. quicorãtot
hominib loquitur.ũscrip¬
tũ sit. In oreduorũ ueliriũ
testiũ stabit omne uerbũ:
rȩsertim sihocloquit᷑ pau¬
cis. qđ peos uelit in notescere
multis sicut ipse dñs ait illis
quos ad huc paucos habebat.
uoddico uobis intenebris
dicite inlumine: & qđ maure
auditis pradicate in tecta.
Ergo & hocipsũ qđ ab eo dici
uidebat̾ occulte. quodã mo¬
donon dicebat̾ inocculto
Quia nonitadicebat̾ ut abeis
quib dictũ fuerat łacer&urr.
sedita potius ut usque quaque
pradicar&ur. Sicergo dici¬
potest aliquid & palã simul
& non palã. uel inocculto

Expanded text:
dum est ita eum dixisse: Palam locutus dum est ita eum dixisse: Palam locutus sum mundo, ac si dixisset: Multi me audierunt. Ipsum autem palam, modo quodam erat palam, modo autem quodam non erat palam. Palam quippe erat, quia multi audiebant; et rursum non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur? cum scriptum sit: In ore duorum vel trium testium, stabit omne verbum , praesertim si hoc loquitur paucis, quod per eos velit innotescere multis, sicut ipse Dominus ait illis quod adhuc paucos habebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in ore auditis, praedicate super tecta . Ergo et hoc ipsum quod ab eo dici videbatur occulte, quodado non dicebatur in occulto? Quia non ita dicebatur, ut ab eis quibus dictum fuerat taceretur, sed ita potius, ut usquequaque praedicarpotest aliquid et palam simul et non palam, vel in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
me interrogas: Interrogaeos
qui audierunt quid locutus sum
ipsis. eccesciunt quae dixerĩ ego.
on pr&ereunda nascitꝰ questio
quomodo dixerit dñsihs. ego
palã locutus sũmundo: & ma¬
xime illud qđant. In occulto lo¬
cutus su nihil Non ne in hoc
ipso recentiore sermone quẽ
post cȩnã discipulis : loc u¬
tus Ait illis. hec in ꝓuerbus
locutus sũ uobis. uenithora
cũiam non inꝓuerbus loquar
uolus. sed palã depatremeo
adnuntiabouobis Siergo
ipsis coniunctiorib discipulis
suis non lo quehatꝰ palã. sed
horã ꝓmittebat quando palõ
fuerat loquuturus quomodo
palã locutus ÷ mundo e¬
indeillis ipsis suis. sicut aliorũ
quoq euangelistarũ testatꝰ
auctoritas. In eorũ conpara¬
tione quidiscipulicius noneran
multoutiq manifestius loque¬
batꝰ quando cũ soliserat re¬
motus aturbis. Iuncenim
cis & parabolas aperiebat.
Quas clausas ꝓferebat adalios.
uid ÷ ergo mocculto loquu¬
tus sunihil Sed intellegen¬

Expanded text:
e interrogas? Interroga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego. Non praetereunda nascitur quaestio, quomodo dixerit Dominus Jesus: Ego palam locutus sum mundo, et maxime illud quod ait: In occulto locutus sum nihil. Nonne in hoc ipso recentiore sermone quem post coenam discipulis est locutus, ait illis: Haec in proverbiis locutus sum vobis; venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? Si ergo ipsis conjunctioribus discipulis suis non loquebatur palam, sed horam promittebat quando palam esset locuturus, quomodo palam locutus est mundo? Deinde illis ipsis suis, sicut aliorum quoque evangelistarum testatur auctoritas , in eorum comparatione qui discipuli ejus non erant, multo utique manifestius loquebatur quando cum eis remotus erat a turbis. Tunc enim eis et parabolas aperiebat, quas clausas proferebat ad alios. Quid est ergo: In occulto locutus sum nihil? Sed intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
uit & qđr esponsurus fuit.
sedtam̃ diciuoluit. Nonut ipse
nescir&. sedut scriber&ur
qđ nos uoluit ut sciremus
Responditeipilatus: Nũquid
ego iudeussũ: Genstua epon¬
tifices tradiderunt te mihi
uidfecisti Responditilis.

Expanded text:
ille responsurus fuit; sed tamen dici voluit, non ut ipse sciret, sed ut scriberetur quod nos voluit ut sciremus. « Respondit Pilatus: Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
est hĩchicesteium regnũ
eius usq infinẽ seculi. ha¬
bens interse cõmixtaz iz ania
usq ad messem. es sisem̃ est
finis saculi. quando messo¬
res uenient id ÷ angeli. &
colligent de regnoeius om̃a
scandala qđ utiq non ficr&
siregnũcius nones sechic.
Sed tamennon ÷ hinc: quia
peregrinatur inmundo.
Regnosuo quippedicit.
demundo non estis. sedego
Grant ergo demundoquan¬
doregnũcius nonerant
sed ad mundi principem.
pertinebant. Demundo
ergo quicquid hominum
auero quidem do creatũ
sedexadã uitiata atqdã¬
nata stirpe generatuest s
factũ ÷ autẽ regnũ noniarp
demundo: quicquud inde
urxp̃o regeneratũ est
Siceminnos dy eruit depo

Expanded text:
est hinc. Hic est enim regnum ejus usque in finem saeculi, habens inter se commixta zizania usque ad messem; messis enim finis est saeculi, quando messores venient, id est Angeli, et colligent de regno ejus omnia scandala ; quod utique non fieret, si regnum ejus non esset hic. Sed tamen non est hinc; quia peregrinatur in mundo: regno suo quippe dicit, De mundo non estis, sed ego rant ergo de mundo, quando regnum ejus non erant, sed ad mundi principem pertinebant. De mundo est ergo quidquid hominum a vero quidem Deo creatum, sed ex Adam vitiata atque damnata stirpe generatum est: factum est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
quaess& morte moriturus:
Non qđ hic mortẽ crucis uella
intellegi. sed qđ eũ iudoi fu¬
issent gentib tradituri. hoc
est romanis.ampilaius ro¬
manuserat. eũ qr iudeã rom¬
ni prȩsidem miserant.
Ut er goiste sermoihũ implere¬
tur. Idest ut eũ sibitraditum
gentes interficerent. qđ ihs
futurueẽ prȩdixerat. Ideori¬
latus quir omanus iudexerat.
cũ uell& reddere iudȩis. ut secun¬
du̾legẽ suã iudicarenteũ. Nolu¬
erunt eũ accipere dicemes:
nobis non lic& inter sicerequẽ¬
quẽ de sua morte praedixii: ut
cũ aiudeis traditũ ixter¬
ficerent gentes. minore scele¬
re quã iudai. quise istomodo
ab eius inter fectione uelut ali¬
enos facere uoluerunt. Non
ut eorũ innocenti a. sedutde¬
mentia monstr&ur:¬
Ud pilarus dixerrt xp̃o.
Quidue pilato illeres¬
ponderit. Istosermo¬
ne considerandum
aiqr tractanduest. ũenim
dicties s& iudaeis. Acci pitecũ
uos & secundu̾legẽ ur̃am udi¬
cate eũ. atq ciulli r espondi¬

Expanded text:
qua esset morte moriturus: non quod hic mortem crucis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent Gentibus tradituri, hoc est Romanis. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat; ideo Pilatus qui judex Romanus erat, cum vellet eum reddere Judaeis, ut secundum Legem suam judicarent eum, noluerunt eum accipere dicentes, Nobis non licet interficere quemquem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum interficerent Gentes; minore scelere quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementia monstrard Pilatus dixerit Christo, quidve Pilato ille responderit, isto sermone considerandum atque tractandum est. Cum enim dictum esset Judaeis, « Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum » atque illi respondis
Abbreviated transcription (Latin):
edsionilla & mons ille.
nonest dehoc mundo.
uꝰdest enim eius regnũ
Nisicredentes in eum.
uib: dicit. demundo ñ estis
Sicut & egononsũ demundo:
quãuiscoseẽ uelit inmundo.
propt̃ qđ de illis dix ad patrẽ
Non rołttollescos demundo
sed serues cos amalo.
nde &huc nonait regnũmeũ¬

Expanded text:
ed Sion illa et mons ille non est de hoc mundo. Quod est enim ejus regnum nisi credentes in eum, quibus dicit, De mundo non estis, sicut et ego non sum de mundo? Quamvis eos esse vellet in mundo: propter quod de illis dixit ad Patrem, Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo . Unde et hic non ait
Abbreviated transcription (Latin):
ses pilatus habitabat. ut igiꝰ
aliquaur gente causa dedomo
anna quo ad audiendũ ihm̃ ãbo
conuenerant. caifas ꝑrex ad
pr&ociũ prȩsidis. & socero suo
ihm̃ relinquerat audiendum.
Aut indomocaiphȩ pr&orium
pilatus acceperat. & tanta do¬
mus erat. ut seor su habitantem
dnm̃suũ. seor su iudicẽ ferr&
rat autẽ manc: & ipsi ldesi
quiducebant iħm̃: Nonintroi¬
erunt in preoriũ. hoc ÷ in eã
par tẽ domus quã pilatus tene¬
bat. supsaerat domus caifac
Cur autẽ non introierunt in
pr&oriũ. exponens causam.
Ut non contaminarent̾ in quit
sedmanducarent pascha.
iesenĩ agere cocperant ary¬
morũ. Quib dieb contamina¬
tio illiserat. In aliengene habi¬
taculũ intrare. Dimpiacȩci¬

Expanded text:
ses Pilatus habitabat. Aut igitur aliqua urgente causa de domo Annae, quo ad audiendum Jesum ambo convenerant, Caiphas perrexerat ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquerat audiendum: aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, et tanta domus erat, ut seorsum habitantem dominum suum, seorsum judicem ferret. 2. Erat autem mane, et ipsi, id est qui ducebant Jesum: non introierunt in prpartem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium? Exponen causam, ut non contaminarentur, inquit, sed manducarent Pascha. Dies enim agi coeperant azymorum: quibus diebus contaminatio illis erat in alienum habitaculum intrare. O impia e
Abbreviated transcription (Latin):
os Teaquãpe rsccu¬
tores tradente iuda
pater non pepercit sed ꝓnobis
omnib tradidit cũ. ut intelle¬
gatur iudas non laudabilis
utilitate traditionis huius.
sed scderis uoluntate dãnab:¬
lis. Adduxerunt eũ sicut io¬
hannes euangelista narrat
adannã primũ: nectac&
causã cur ita factumsit
rat enim inquit socer caiphȩ
quierat pontifex annullius
Erat autẽ inquit caͥphas. qui
consiliũ dedit iudeis. quia ex¬
pedit unũ hominẽ morippo
pulo. Merito & matheus cũ id
breuius narrare uoluis so
Eũ ad caiphan ductu fuis se
cõmemorat quia & adannõ
prius ideoductus ÷ qđ socer
eiur fuerit: ubuntellegendũ
est hoccundem caiphan fieri
uoluisse:. Sequebat̾ autẽ in¬
quit ihm̃ simonp&rus. & alius
discipulus Quis nãsit iste disci
pulus. Non te merarie affir¬
mandũ: Quiatac&ur.
ol&autẽse idemiohannes
ita significare. &adderequẽ
diligebat ihs̃ ortassisergo
Ethic ipseest. Quis quis tamen
sit. sequentia uideamus.
iscipulus autẽ ille inquit erat

Expanded text:
osteaquam persecutores tradente Juda Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum ; ut intelligatur Judas, non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis: Adduxerunt eum, sicut Joannes evangelista narrat, ad Annam primum. Nec tacet causam cur ita factum sit: Erat enim, inquit, socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dedit Judaeis, Quia expedio et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ducturum fuisse commemorat, quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discpulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem se idem Joannes ita significare, et addere, quem diligebat Jesus . Fortassis ergo et hic ipse est: quisquis tamen sit, sequentia videamus. « Discipulus autem ille, » inquit, « erat
Abbreviated transcription (Latin):
illũ nsuo quippe facto
illediscipulus magistrum
defendere uoluit. Nonqđ
significandũ ÷ cogitauit.
Etille igit᷑ ad patientiã cõmo¬
nendus fuit. & hoc ad intel¬
legentiã conscribendum.
uodautẽ a patre sibidicit
datũ calicẽ passionis ꝓfecto
ipse quibibit: Vnde idem a¬
postolus itẽdicit: Xpr̃ dile¬
xit nos: & tradidit se ipsũ
ꝓ nobis oblationẽ & hostiõ
do Inodorem suauitatis.
Cohors autẽ & tribunus & mi¬
nistri iudeorũ conprehende¬
on prȩhenderunt adquem
non accesserunt. qm̃dies
ille. illiuero tenebrȩ ꝑman¬
serunt: necaudierunt
Accedite ad eũ & mnlumina¬
mini. Si enim sicaccede¬
rent: non eum manib occi¬
dendum sed recipiendũ
corde conprȩhenderent:
unc autẽ quando eũ illo modo
conprȩhenderunt. tunc
ab eolongius reces serunt:
& ligaueruntcũ a quo sa lui
potius uelle debuerunt:
terant fortassis in cis qui
tunc imposuerunt xp̃ouin¬
cula sua: atq abco postealibe¬
ratidixerunt. dirupistiun¬
culamea.  achodie satis siñ

Expanded text:
illum? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, non quod significatum est cogitavit. Et ille igitur ad patientiam commonendus fuit, et hoc ad intelligentiam conscribendum. Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto ipse qui bibit. Unde idem Apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit seipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Cohors ergo et tribunus et ministri Judaeorum comprehendeComprehenderunt ad quem non accesserunt, quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt: Accedite ad eum, et illuminamini . Si enim sic accenderent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab eo longius recesserunt, et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab eo postea liberati dixerunt: Dirupisti vincula mea. Haec hodie satis sint,
Abbreviated transcription (Latin):
iergomequaeritis sinite hos
alure. ut impler&ur sermo
quẽ dixit: quia qos de distimihi
non ꝑdidi ex his quẽ quã. Si me
inquit quaeritis. sinitehos abi¬
re. Inimicosuid& & hoc fa¬
ciunt qđ iub&, munt cosabi¬
re: quos non uult perire.
ũquid autẽ nonerant postea
moriturr Cur ergositunc mo¬
rerentꝰ ꝑder&cos. isi quia
nondũ incũ sic credebant: quo¬
modocredunt quicũq non
pereunt: Si moner goparus
habens gladiũ eduxit cũ & ꝑ
rat autẽ nomen seruomal¬
chus. olos hic euangelista
&iã nom̃ seruihuius exprȩs¬
sit. sicut lucas solus qđ eius
auriculã dns̃ t&igerit & sana¬
uerit eũ. alchus autẽ int̃¬
praatur regnaturus. Quid
ergoaurs ꝓdño amputata.
& adnõ sanata significat. nisi
auditũ. amputata ueustate
renouatũ. ut sit innouitate
sps̃ & non inu&ustate litteree
qđ cui prastitũ fuerit axp̃o

Expanded text:
sinite hos abire. Ut impleretur sermo quem dixit: Quia quos dedisti mihi non perdidi ex eis quemquam. Si me, inquit, quaeritis, sinite hos abire. Inimicos videt, et hoc faciunt quod jubet. Sinunt eos abire, quos non vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium, eduxit eum, et Erat autem nomen servo Malchus. » Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit, sicut Lucas solus, quod ejus auriculam Dominus tetigerit, et sanaverit eum. Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata et a Domino sanata significat, nisi auditum amputata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae? Quod cui praestitu
Abbreviated transcription (Latin):
ilii hominirdentes eorum.
arma& sagittȩ. & lingua
corũ machera acuta. Et ce
quib armis. quib: sagittis
Quamachera iustũ inter fe¬
cistis. quando uobis inter¬
ficere quẽ quẽc non licere
dixistis. Hinc ÷ qđ ad conpre¬
hendendũ ihm cũ sacer dotũ
nonuenis sent princpes sed
misis sent. lucas tam̃ euan¬

Expanded text:
ilii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Ecce quibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent principes, sed misissent, Lucas tamen evan
Abbreviated transcription (Latin):
pontiũ pilatũ prȩsi¬
dem gestas int. quan¬
tũ rohannes e¬
uangelista indicat. Reuer¬
inquit: adcaiphã in pr&oriũ.
deaiphã quippe abanna colle¬
ga & socerocius dixerat
mis su: sedsi ad caisam. cur
in pr&oriũ: qđ nihil aliud
uult imellegi quã ubi prȩ¬

Expanded text:
Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinquit, ad Caipham in praetorium. Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi pr
Abbreviated transcription (Latin):
obis non lic& inter ficerequẽ¬
ei quid est quodloquitur insana crudelits
icde sipiant. quinon sectantꝰ.
sed insectant᷑ sapientiam.
uid ÷ autẽ. nobis non lic& in¬
ter ficere quẽquã Simale¬
factu ÷ cur non lic&⁊. Non¬
nelex eis pracipit. nemale¬
factorib prȩsertim qualem
istũ putabant. a suodõ seduc¬
torib par cant ⁊edintelle¬
gendũ ÷ eos dixisse non sibi
licere inter ficere quẽ quam.
lebrar e iã coeperant. ꝓpter
quẽ de ingres su&iã prgorii
contaminari m&uebant.
ta ne ob duriustis falsusra¬
heliter Itane omine̾ sensum
nimia malitia ꝑdidistis. ut
ideo uos a sanguine innocen¬
tis in pollutoesse credatis.
Quiacũ fundendu alierrtradi¬
distis.⁊. Numquid & pelatus
illũ quipotestaticius a uobis inge¬
rit̾ occidendus. suis e manib
occisurus⁊. mon eũ uolurs¬
tis occidi sinoninsidiati: estis.
sinonuobis tradendã pecimia
conparastis. sinon con prahen¬
distis. Tunxistis. adduxistis.¬
odistis. sinonoccidenduma¬

Expanded text:
obis non licet interficere quem Quid est quod loquitur insana crudelitasSic desipiunt, qui non sectantur sed insectantur sapientiam. Quid est autem, Nobis non licet interficere quemquam? Si malefactor est, cur non licet? Nonne Lex eis praecepit, ne malefactoribus, praesertim qualem istum putabant a suo Deo seductoribus parcant ? Sed intelligendum est eos dixisse non sibi licere interficere quemquam, lebrare jam coeperant; propter quem de ingressu etiam praetorii contaminari metuebant. Itane obduruistis, falsi Israelitae? itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri tradidistis? Numquid et Pilatus illum, qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si non comprehendistis, vinxistis, adduxistis, si non occidendum ma
Abbreviated transcription (Latin):
um quippe illi occidendũ
quaerebant sȩuiendo sed
quaerebat nos & ipsemori¬
endo. Proinde quiatenere
uolentib nec ualentib osten¬
dit potestatẽ suã. Iã tene¬
ant eũ. ut facia t denesci¬
entib uoluntatem suam.
terũer go eos interrogauit:
Quidqueritis lli aute dixẽ¬
runt: ihm̃narerenũ. es¬

Expanded text:
Eum quippe illi occidendum Eum quippe illi occidendum quaerebant saeviendo; sed quaerebat nos et ipse moriendo. Proinde quia temere volentibus nec valentibus ostendit potestatem suam, jam teneant eum, ut faciat de nescientibus voluntatem suam. Iterum ergo eos interrogavit: Quid quaeritis? Illi autem dixerunt: Jesum Nazarenu
Abbreviated transcription (Latin):
hors & ministri principũ
acpharisaeorũ Ubiter¬
ror & munimen armorũ
empeuna uox dicentis ego
sum. Tantã turbã odus
ferocẽ armisq terribilẽ
sine teloullo ꝑcussit. Rep¬
pulit. strauit. Os enĩlate¬
bat incarne. & sempit̃ nus
dies it amẽbris occultabat᷑
humanis. ut la ternis &
facib que reretꝰ. occiden¬
dus atenebris.gosũ dicit
&impios deicit. Quidiudi¬
caturus faci&: quiuidican¬
dus hoc fecit. Quid regnatu¬
rus poterit. quimoriturus
hoc potuit. Et nuncubique
ut r&roredeant & interram
cadant. Qm̃ de serentes celes¬
tia terrena desiderant.
Certe ad conprehendendum
ihm̃ ꝑsecutores cũtraditore
uenerunt: quẽ quȩsebant
inuenerunt: Audierunt ego
sum. quare non conprehen¬
derunt. sed abierunt r&ro
& ceciderunt Nisi quia hoc
uoluit. qui potuit quicquid
uoluit. Uerũ sinũ quãse ab
eis ꝑmitter & adprȩhendi
Non quidemilli facerent ꝓp¬
ter qđuenerant. sed necip¬
se facer& ꝓpt̃ qđ uenerat.

Expanded text:
hors et ministri principum hors et ministri principum ac Pharisaeorum? Ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis Ego sum tantam turbam odiis ferocem, armisque terribilem, sine telo ullo perculit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur. Occidendus a tenebris, Ego sum dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc potuit? Et nunc ubiqueut retro redeant, et in terram cadant, quoniam deserentes coelestia, terrena desiderant. Certe ad comprehendendum Jesum persecutores cum traditore venerunt: quem quaerebant invenerunt. Audierunt Ego sum. Quare non comprehenderunt, sed abierunt retrorsum, et ceciderunt, nisi quia hoc voluit, qui potuit quidquid voluit? Verum si nunquam se ab eis permitteret apprehendi, non quidem illi facerent propter quod venerant; sed hoc ipse faceret propter quod venerat?
Abbreviated transcription (Latin):
ministros. uenit illuc cũla¬
ternis & facib & armis:
Cohors nomudeorũ sedmili¬
tũ fuit: Apreside itaq intel¬
legat᷑ accepta tãquã ad tenen¬
dũ reũ. seruato or dine legi¬
timȩ potestatis ut nullus te¬
nentib auder& alsistere :
quãquã & manus tanta fuerat
congregata. & sic ar matee ue¬
niebat: ut uel terrer&. uel&iã
repugnar&. siquisquã xp̃m
defendere auder&: taquip
pecius abscondebatꝰ potestas
& obtendebat̾ infirmitas.
Vt haec inimicis neces saria
uiderentꝰ aduer suscũ. In
quẽ nihil ualuis s& nisi qđisse
uoluisr&. bencutens bonus
malis. & faciens bona de malis.
Ad faciendos bonos exmalis.
& discernendo amalis:
hs̃ itaq sicut euangelista se¬
cͥutus adiungit. sciens o m̃a
quaeuenturaerant suꝑ eũ.
proces sit &dicit eis. Quid
queritis esponderunter
egosũ. tabat autẽ &uidas
quitr adebatcũ cũpsis. Uter¬
godixit cis egosũ Abierunt
r&rorsu. & ceciderunt in
terrã. Vbi nunc militũ co¬

Expanded text:
ministros, venit illuc cum laministros, venit illuc cum laternis, et faors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere pe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum in quem nihil valuissent, nisi quod ipse voluisset, bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis, et discernendos a malis. Jesus itaque sicut evangelista secutus adjungit sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dixit eis: Quid quaeritis? Responderunt ei: Judas qui tradebat eum cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. Ubi nunc militum co
Abbreviated transcription (Latin):
minus ueraci narrationi. pos¬
sit ẽẽ contrariũ. Nuncitaq
huius beatiiohannis narra¬
tionẽ ut suscepimus tractan¬
dã. sine aliorũ conparatione
uideamus. Incis qua manifes¬
tasunt non inmorantes. Ut
hoc ubiopus: causa poscente
faciamus. Aonergo sic acci¬
piamus qđ ait: hac cũ dixissa
ihs̃ egrersus ÷ cũ discipulis su¬
is trans torrentẽ cedron ubi
erat hortus. Inquẽ introut
ipse & discipulieius. tam quã
continuo post illa uerba in illũ
hor tũ fuerit ingressus. sed
adhoc ualeat qđ dictũ : hec
cũ dixis s& ihr̃. Ut non eũ an¬
te opinemur ingres sũ. quã
locũ quitradebateũ. quia
frequenter inquit il r̃ conuene¬
rat illuc. cũ discipulis suis.
biergo lupus ouina pellecontec¬
tus. & inter oues alto patris¬
familias Consilioto leratiis
didicit ubi ad tẽpus exiguum
disꝑgera gregem Insiduis
app&endo pastorẽ. Iuda ser¬
go inquit cũ accepis s& cohoctẽ.
& a principib & pharis seis

Expanded text:
minus veraci narrationi posminus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi eripse, et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus, sed ad hoc valeat quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum quam illocum, qui tradebat eum, quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem . Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis