comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suoque recessu longũ
fratrib spatiũ dedine:
Alio quoque tempore
cum isdem uenerabi¬
lis uir lampades uitre¬
as in oratorio lauaret:
una ex eius manibus
cecidit : quaeper in¬
numeras paites frac¬
ta desiluit. quiuehe¬
mentissime patris
monasterii furorem
timens. lampades pro¬
tinus omnia fragmen¬
ta collegit: atq ante
altare posuit : seque
cum grandi gemitu
in orationem dedit:
Cumq ab oratione caput
leuass& : sanam lam¬
padem repperit : quã
timens per fragmen¬
ta collegerat: Sicq
in duob: miraculis.
duorum patrum est¬
uistutes imitatus¬
In mole scilic& saxi.
factum gregorii qui
montem mouit: IN
reparatione uero
lã pidis uistutem dona¬
ti: qui fraectum calicẽ.
pristinae in colomita¬
tirestituit¬
ut uideo de exemplis
ue eribus noua mira¬
cula : GREGERIUS
Uis ne aliquid in ope¬
ratione non nosi de
imitatione quoque
helisei cognoscere
atque in hi antercupio:
Dum quadam die in
monasterio u&us oleũ
deess& : Iamq: colleͥ¬
gendae oliuae tem¬

Expanded text:
suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatusin mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituitut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? atque inhianter cupio. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tem
Abbreviated transcription (Latin):
GREUORIUS¬
Uixipsa petre com¬
munis eius locutio. a
uistutis erat pondere
uacua quia cuius
cor sese in alta suspen¬
derat: Nequa quam
uerba deose illius in¬
cassum cadebant
siquid uero um quã
noniam decernendo
sedminando diceree
Tantas uires sermo
illius habebat : acsi
hoc non dubiae atq
suspensae : sediam ꝑ
sententiam protulis¬
see Namnon longe
ab eius monasterio :¬
Duae quaedam scãe¬
moniales faeminae
Nobiliorigenere ex¬
ostae : in loco proprio
conuersabantur.
quib: quidam relegio¬
sus uir: ad exterioris
uitae usum pracebe¬
bat obsequium: sed
sicut non nullis sol&
nabilitas generis. pa¬
rere ignobilitatem
mentis : ut minus se
in hocimundo dlspici¬
ant. qui plus seea&e

Expanded text:
GregoriusVix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se cae
Abbreviated transcription (Latin):
nis tersit ame fateor
dubietatemmentis:
sed ue limnosse in com¬
muni locutione qua¬
lis isteuir fuerit .

Expanded text:
nis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
hosti tracditus coge¬
batur exise .
Namdixit: quando
me uobis cum leiu¬
nase credebatis.
occulte comedebã :
raendum dracconisũ
tracditus:
Quicauda sua mea
genua pedes que con¬
ligauit: Caput
uero suum introeme¬
um .os. mittens : sp̃m
meum ebibens abs¬
trochit
quib dictis : statim
de functus .ẽ.
Atq: ut paenitendo
libester potuiss&.
adraccone quẽ uide¬
rirt. expectatus ñẽ. ⁊
Quiꝰdnimirum cons¬
tat quia ad solam
utilitatem audien¬
tium uiderit: qui eũ
hostẽ cuitraditus
fuestet: & in notuit.
& non euasit. ⁊¬
Docert uellemo.
si post mostempurga

Expanded text:
hosti traditus cogehosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis occulte comedebam, randum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. Doceri vellem si post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis proficiat.
Quos adhuc diuina pa¬
cientia lon ganimi¬
ter expectat
Nam ille t&ros ip̃s
ante mostẽ uidis se
& inducias p&xis se
quid profuit . qui eas¬
dem inducias quas.
ESł etiam. apud nos
athanasius. is auriae
prbt. qui diebus suis
iconiae rem terribi¬
lem nar ract euenisse:
binam que ut ait.
quod dam monaste¬
dicitur : In quoquidã
monachus magnae
aestimationis habe¬
batur: bonis quippe
cernebatur morib.
atq: in omni sua actio¬
ne conpositus. sed
sicut exfine ses patuit.
Conge aliter quam
appasebat fuit
Nam cumse leiunare
cum froctrib: demons¬
Tracr& occultae
manducase consue¬
Quod eius uitium frae¬
tres omnino nescie¬
bant : sed corporis
suꝑ ueniente molestia
aduitae extsema
perductus . ẽ.
Quicum iam ess& infine.
fractres adseomnes
qui monasterio IN¬
cnaent congregase
fecit.
At illitali ut putaban
ueromoriente. mag¬
num quid acdiecta¬
bile se abeo audise
crediderdent:
Quibus ipse adflictus
& tremens conpul¬
sus ẽ. prodese : Cui

Expanded text:
nobis proficiat, nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, qui in diebus suis Iconii rem terribilem narrat evenisse. Ibi namque, ut ait, quoddam monastedicitur, in quo quidam monachus magnae aestimationis habebatur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consuequod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui
Abbreviated transcription (Latin):
Coepit tre miscere
pallscere sudase
& magnis uocib
induciasp&ese
filiumq: suum nomi¬
ne maximum
quem ipse lammona¬
chus monachũuidi.
Nimiis & turbatis
cla moribus uocase
dicens.
Maximecurse: Nũ¬
quam tibi malꝗali
quid feci: infide tua
me suscipe.
Turbatus mox maxi¬
mus ad fuit. lugens
& ꝑstrepens familia
conuenit: Eosque
autem quos ille in¬
sistentes sibi gra ui¬
ter tollerabat.
ipsł malignos sps
uidere non poterant
sedeorum psocesen¬
tiam in confusione.
inpallose: actremose
illius quitraheibatur
uidebant .:
Pauose auteintetire
eorum imaginis.
huc illucq uestebatur
in lectulo: lacebat
insinistrolatest.
as pectum eorum
ferre non poterat:
Ulestebatur ad parie¬
tem: ibi ad eraent ::
Cumq: constrictus
nimis sel axasese
lampos sedes pera¬
r& Coepit magnis
Inducias uellusq mane:
inducias uel usq: ma ne
Sedcum haec clamar&
in ipsis uocibus deha¬
bitaculo suae carnis
euulsus . ẽ.
De quo nimirum cons¬
tat : quia pronobis
ista non prose uide¬
rct: ut eius uisio

Expanded text:
Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio
Abbreviated transcription (Latin):
ERECORIUS.
uit uir uitae uenera¬
bilis bonefatius nomine :
qui ine aciuitate quae
ferentis dicitur. epis¬
copatũ officiotenuit.
moribus in pleuit: Iob
huiasmulta miracula
is qui adhuc super ẽ.
gaudentius prsbt
narrat : qui in eius ob
ual& deillo quaeque
ueratiur dicere : quanto
ei hunc contigit inter¬
esse Huius ecclesiȩ
grauis ualde pau¬
pestas in erat quae
bonis mentibus esse
sol& custos humili¬
tatis:. Nihilque aliud
adomne stipendiũ:
nisiunam tantum mo¬
do uineam habebat
Quae quodam die ita
grandine inruente
uastata est: ut in ea
paucis uitibus uix
parui rariq: recemi
remanerent: Quã
cum pracedictus uir
reuerentissimus bone¬
fatius ep̃s fuiss & ingres¬
sus: magnas omnipo¬
tentidõ grectias r&u¬
lit: quia in ipsa sua
adhuc in opia sese an¬
gustarqͥ cognouit.
sed cumiam tempus exi¬
ger&: ut ipsi quoque
nircemi quiremanse¬
rnt matur escere
potuissent: Custodẽ
uineae exmore posuit.
Eamq solestiuigilantia
seruari prcecepit :
Quadam uero dieiussit

Expanded text:
REGORIUS. Fuit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qui nutritus in valet de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
nihil mihi dubieatis
remansit:
tibi aliquid detusciae
partibus narrem:
ut cognos cas quales
in ea uiri fuerint . &
omnipotentis dĩ noti¬
tiae quantũ propinqui:
HETRUS. Uolo atq
hoc omnino exposco:¬

Expanded text:
nihil mihi dubietatis remansit. tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo exposco
Abbreviated transcription (Latin):
nobis euntib: obuiam
factus ẽ : Qui me trachen¬
tibus dixit Reducite
illum quia seuerus prsbt
plangit. Eius er imolacri
mis dñs donauit: Qui
scilic& seuerus protinus
deterr& surreit. eiq
paenitentiã agenti. opẽ
suae intercessionis pͥbuit
Cd perdies septem deperatt¬
p&aetis culpis paenitẽtiã
aeger rediuiuus agera.
Octauodielattus decor¬
pore exiit Perpende
quaeso hunc de quo loqui¬
mur seuerum : quam di¬
lectum dñs adtendit:
quem contristari. fite
ad modicum pertulit.

Expanded text:
nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis nus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surrexit, eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpetratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetus de corpore exivit. Perpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum auaris: falla¬
ces cumfallacibus
Inuidi cum in uidis
Infideles cum infide¬
libus ardeant .
Cumergosimiles in
culpa ad tormenta
similia adducuntur:
quia eos in locis poe¬
nalibus angeli depu¬
tant : quasitizani¬
orum fasciculos ad
conburendumligant
PETRUS
AD IN quISIT IONEM
meam res ponsionis
satis factione patuit.
causa ractionis.
Sed quid namest quȩ so
te. quod non nulli
quasiper errore mex¬
trochuntur excor¬
pore : It aut facti ex¬
animes redeant:
& eorum quisq: au¬
dissedicat. quia ipse
non fuerat qui gract
iussus deduci

Expanded text:
cum avaris, fallacum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci
Abbreviated transcription (Latin):
Quoduero siue elexti
siue seprobi quorũ
communis causa
inopese fuerit: ad
loca &iã communia
deducuntur:
Veritat is nobis uerba
satis facesent: &iã¬
si exempla de essent :
propter electos in
euangelio dicit: In
domopatris mei man¬
siones multae sunt.
Sienim disparr&ribu
mansio quam multae
essent .
Multae ergomansio.¬
nes sunt. in quibus &
distincte bonorum
ordines. propter
meritorum consor¬
tium communiter
la&entur
Et tamen unum de¬
narium omnes labo¬
socntes accipiunt.
qui inmultis mansio¬
nib: distinguntur .
Quia & una est beati¬
tudo quam illic ꝑci¬
piunt. & disparre¬
tribut ionis qualitas.
quã ꝑopera diuers a
consequuntur.
Quae nimirum ueri¬
tas iudicii suidiem
denuntians: Ait
T uncdicã messorib
collegitetizania.
& ligate ea fascicu¬
los ad comburendũ
Messores quippeange¬
li Zitania ad con¬
burendum infasci¬
culisligant: cnipa¬
intormentis simi¬
lib: sociant:
Vt superbi cum suꝑ¬
bis: Luxoriosi cum
luxoriosis: Auari

Expanded text:
Quod vero sive electi, Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. proptEvangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar in illmansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus et distincti bonorum ordines propter meritorum consortium communiter laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt , qui multis mansionibus distinguuntur, quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntuQuae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pain tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uno momento
utri q: fueraent
uocati.
PET RUS
ERRIBILE EST
Qualde quod dici¬
tur : sed quae sote
cur egredientiani¬
mae Nauis appa¬
ruit: uelcur se
duci adsiciliam
moriturus prace¬
dixit.
nicna uehiculo
noneget
sed mirum non est
si adhuc homini in
corpore posito illud
apparuit : quod per
corpus adsueuerot
uidere : ittperhoc
quod eius anima spi¬
ritaliter ducipotu¬
iss&r . quod uero se
ad siciliam ducites¬
tatus est.
Quid sentire aliud
potest. Nisi quod
proce ca&eris locis.
in eius terrace insulis
eructuante igne
tarmentorum
allae patuerunt:
Quae ut solent nar¬
rocse qui nouerunt.
laxatis cotidiae
sinibus excrescunt:¬
di termino propin
quante
cer¬
tum est
illus ampli¬
us exuren dos col¬
ligi tanto & eadẽ
tormentorum locaã¬
pliꝰ uideantur appaserf
Quod omnp̃s ds̃ ad
correctionẽ uiuen¬
tium in hoc mundo
uoluit ostendi:
Vt mentes infideliũ
quae infernitormen¬
ta esse noncredunt.
Torment orum loca
uideant: quae audita
credere secus aut.

Expanded text:
quia uno momento quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? nima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc quo ejus anima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt,di termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quaedanamq: uidua
iuxta me galla
dicebatur. haec enĩ¬
ecimor fium nomi¬
ne iuuenẽ filium
habebat.
A quo nonlonge
quidã stephanus
qui innumero op¬
tio fuit habitabat.
sed isdẽ eomorfius
ad extrema uitae
ueniens: uocauit
puerum suum: ei¬
q: pracecepit dicens:
Vadecitius & dic
stephano optioni
ut concitus ueniat.
quia ecce nauis pa¬
ricta est. ut ad si¬
ciliã ducidebeamꝰ:
Cumq: hunc puer
insanire
dise
recus ar&:
Coepit ille ue he men¬
ter inminere dicens:
Vade & nuntia illi
quod dico qui a non
insanio .
ut ad stephanum
pergeree:
Cumq: in me diditer
ueniss& : ei alius
quidã obuiã factus
e. quihunc sequisi¬
uit dicens : quouadis
Cui respondit:
adstephanũ optio¬
ne: adomino meo
missus sum ⁊
Atq: illeptotinus
dixit : Ab eouenio :
sed ante me hac
hora defunctus .e.
Peuersus uero .e.
puer ad eomorfiũ
dominum suum:
sed eum iam mostuũ
inuenit.
Sicq factumẽ: ut
dum alter altero
medio itinesepuer
mensurac spati
potuis sercolligi

Expanded text:
Quaedam namque Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire dire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam medio itinere puer mensura spatii potuisset colligi,
Abbreviated transcription (Latin):
admonasterium
trocns mittesent:
fractrib: omnes
eius dẽ monasteru
monachos tristes
uehementer inuene¬
runt.
Quibus cum dicerent
quid hab&is: quod
uos intanto mȩrose
deprodemitis. respon¬
derunt dicent es.:
Locihuius desolatio¬
nẽ lugemus : quia
unus frocter cuius
nos in hocmonasterio¬
uita continebat.
hodie quastus . ẽ. dies
quod ex hacluce sub¬
trocctus. ẽ.
Cumq fratres qui
ueneraent studio¬
se sequiresent.
qualiter dictus fu¬
iss& responderun:
Vrsus: qui uocationis
cius horm subti¬
liter inquisentes :
ipso cum momento
cognouerunt exis¬
sedecorpore : quo
per iohannẽ qui
apudeos de func¬
tus .ẽ. fuerac tuocatis.
Qua exre colligitur
quia utrorum que
par fuit meritũ.
eisq: datum .ẽ ut
inuna mansione
socialiter uiuererT
quibus ecorpore
contigit socialiter
exire.
Sedneque hoc silea
quod dumadhuc
laicus uiuere atq
indomomea quȩ
mihi inhac urbe
exiurtre patris
obuenerat mane¬
rem: de quib:dã
uicinis meis me
contigit agnouisse.

Expanded text:
ad monasterium ad monasterium transmitterent. fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sione deputanda:
Namuir uitae uene¬
racbilis el eutherius
senex: de quo price¬
cedenti libro multa
Inmonasterio suo
germanum fractrẽ
sehabuis sephibuit :
Qui ante dies quattuor¬
decim: suũ fratrib:
exitum preedixit:
Cumq: decrescentes
cotidiae computa¬
r& dies : ante gtriduũ
quam uocas&ur.
excorpore febre
correptus . ẽ
Adhoree uero mostis
ueniens: misteriũ
dominici corporis
& sanguinis accepit:
Vocatis froetribus
coramseps allere
prcecepit: quibus
tamen antiphona
desem& ipso inposuit
dicens::
A perite mihipditas
iustitiae. & ingres¬
sus in eas confitebor
iusti intraebunt ꝑ eã
Cumq corae eo adsis¬
tentes ftres psal¬
lerent emiss a subito
& prolixa uoce cla¬
mauit dicens :
ur se. ueni
Quod mox ut dixit.
eductus ecorpore
mostalẽ uita finiuit.
Minacti sunt fractres
quia hoc quodmori¬
ens frocterclamaue¬
soct. ignorabant:
quode functo inmo¬
nasterio facta est
magna tristitia:
Quasto autem die
quiddã frxtribus
necess ariũ fuit. ut

Expanded text:
sione deputanda. sione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa in monasterio suo germanum fratrem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod ibi nes¬
ciant: ubi scientẽ
omnia sciunt.¬
noster relegiosus
Laudabilis:
Cumante quadrien¬
nium morer&ur.
sicut relegiosi aliqui
pracesentes fuȩrei
testatisunt :
Inhoro sui exitus
ionã proph&am
aerechielẽ quoque
& danielẽ coepit
a spicere.
Eosq dominos suos
ex nomine clamase .:
Quosdum ad seuenis¬
de
sedicer&: et pres¬
sis luminibus eisre¬
uerentiae obsequi¬
um prixeber&. excar¬
ne eductus e
quainsea peste
datur intellegi:
quae erit in illa in¬
corruptibiliuita
Notitia: siuir iste
adhuc incarne
corruptibili
positus proph& as
scõs quos nimirũ
num quã uiderat
agnouit.
XXXUI. QUODSIETIA
IENOTAE ANIMAE
NONNUM QUAM
EXITURAE COGNOS¬
CUNT QUIUEL PRO
CULPISTORMENA
UEL PROBONISAC¬
TIB SIMMILIA SUÑ
PRAEMIA RECPTU¬
RAC. EI DEMORTE
IOHANNIS ETURSI
E MORPhieTSrE¬
PhAUI
Soletautẽ plerũq
contingere : utegres¬
surac anima &iam
ees secognos cat:
Cum quibus proaequa¬
litat eculparum
uel &iam prcemio¬
rum inuna .e. man¬

Expanded text:
quid est quod ibi nesquid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciuntnoster religiosus,dabilis, cum ante hoc quadriennium moreretur, sicut religiosi alii qui praesentes fuerunt testati sunt, in hora exitus sui Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit.XXXV. Quod se etiam ignotae animae nonnunquam in exitu recognoscunt, quae vel pro culpis tormenta, vel pro bonis actibus similia sunt praemia recepturae; et de morte Joannis et Ursi, Eumorphii, et Stephani. Solet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est man
Abbreviated transcription (Latin):
los & mali cognos¬
cunt bonos.:
Nam x diues ab abroc¬
ham agnoscitur
cuidictum ẽ : recipis¬
tibona inuitatua:
Et electus lararus¬
areprobo ẽ diuite
cognitus : quẽ mitti
precatur ex nomi¬
ne dicens.
Mit telatarum ut in¬
tinguat extremum
digiti sui in aquam.
& sefriger& linguã
meam :
Inqua uidelic& cor¬
nitione: utriusq:
pastis cumulus re¬
tributionis excres¬
cit ut et boniam¬
plius gaudeant : qui
secum eos la&ar
conspiciunt quos
ama uerunt. Et
malidum cum eis
torquentur. quos
in hoc mundo dispec¬
to dõ dilexerunt.
eos nonsolũ sua: sed
&iã eorum poena
consumat.
Fit aut ẽ inclectis
quiddã miracbilius.
quia non solũ eos
agnoscunt quos in
hoc mundo noueranT.
sedueludo uisos
accognitos secognos¬
cunt bonos: quos nũ¬
quam uiderunt :
Namcum antiquos
patres in illa acerna
heseditate uidernt :
eis incognitiperui¬
sionẽ nonerunt:
quos in opere semꝑ
nouerunt : quia
enimillic omnes
cum muni claritatȩ
dm̃ conspiciunt .

Expanded text:
los, et mali cognoslos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Laa reprobo divite est cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Pater abrachammi¬
screse mei: & mitte
Lararum ut intin¬
guat extsemum
digiti sui in aqua:
& refriger& linguã
meam:
Cui abrachãdicit.
fili recordare . quia
recepistibona inui¬
tatua. & latarus
similiter mala
Diues autẽ descipso
iam spems alutis
non habens: ad pro¬
mesendã suorum
s alutem conuerti¬
turdicens.
Rogote pater: ut
mittas eum indomd
patris mei : habeo
enim quinque fra¬
tres ut testetur
illis : ne & ipsiueniar
torum .:
Quibus uerbis a peste
declarettur: quia &
bonibonos & mali
cognoscunt malos.:
Siigitur abraham
Lat arum minime
recog nouiss&: ne¬
quaquã addiuitẽ
intor mentis posito
detrans acta eius
contritione loque¬
s&ur dicens: quod
mala secsperqe in
uita sua:
Et simalimalos non
recog noscesent :
ne quaquã diues in
Tormentis positus.
fractrum suorum
&iam absentium
meminiss&.
Quomodo enimproce¬
sentes non poss &
agnoscere: qui &iã
proabsentum me¬
moria curcuit ex¬
Quainre illud quoq
ostenditur: quod ne¬
quaquam ipse requi¬
sisti quia & bonima¬

Expanded text:
raham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. Cui Abraham dicit: Fili, recordare, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerandam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant torum. Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exQua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni ma
Abbreviated transcription (Latin):
functus ẽ.⁊
Cumq sepulturoce
tric ditus fuiss&. ꝑ
longum tempus.
cunctis uidentibus
de sepulchro ipsius
flamma exiit.
concsemauit: quo¬
usq: omne sepulchrũ
consumero.
Et terrac quae in tu¬
mulo collecta fuerait
de fossa uiderxur :
Quod uidelic& omnps
ds̃ faciens õstendit
quid eius anima in
occulto ꝑtulit: cuus
&iaincorpus ante
humanos oculos
flamma consũpsit:
Qua inre nobis quo¬
que haec audienti¬
bus exemplũ for¬
midinis da re digna¬
tus .ẽ. quatenus ex
hac conside rectio¬
ne colligamus:
qudd anima uiuens
acsentiens. pro
reatu suo patitur.
sitanto ignis sup¬
plicio &iã in sensi¬
bilia ossa concre¬
mantur
osse uellfm si
uel bonibonos
inregno: uel mali
malos insupplicio
agnoscunt .¬
in uerbis domini¬
cis quamiam supe¬
rius protulimus.
luce clarius demons¬
tratur:
IN quib: cum dictũ
ess& : homoquida
erat diues & indu¬
ebatur purpore
& brsso: & epula

Expanded text:
functus est. functus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro illius flamma exiit, concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulum collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, 424 quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. Nosse velim si vel boni bonos in regno, vel mali malos in suppliagnoscuntin verbis est dominicis, quae jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso
Abbreviated transcription (Latin):
in baptis mate suscepit:
quipost iciunium de¬
mum seuersus :
multo q: uuno In¬
ebriatus. eandem
filiã suam secum ane¬
se peuuit.
Eamq: nocte illa quod
dictu ne fas. ẽ ꝑdidit:
Cumq mane facto sur¬
rexiss&iseus cogitare
coepit ut adbalncũ
ꝑger& acsi aqua
balnei. lauaseł macu¬
lã peccati.
Perrexit igitur. lauit.
Coepitq trepidare:
tecclesiã ingredi :
sedsitanto die ñ ir&¬
ad ecdesiam: erubes¬
cebathomines:
si uero ir& ꝑtimesce¬
bat iudicium dĩ:
Vicit itaq: humana
ułecundia : perrexit
adecclesiã sed tre¬
mebundus acpauens
stare coepit: acꝑ
singula momenta
sus pectus : quahoro
inmundo spuit racde¬
s&cur. & cora omni
populo uexanxur .:
umq: uehementer
timer&: In illa missa¬
rum celebritate.
quasi aduersi nihil
contigit .
Quila&us exit. &
die altero ecclesiã
continuos dies. lae¬
tus acsecurus pro¬
cedere:
Aestimans quod eius
scelus dñs aut non
misericorditer de¬
misiss& .:
Die autẽ septimo
subitanea moste de¬

Expanded text:
in baptismate suscepit. in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non irad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non isericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte de
Abbreviated transcription (Latin):
His igitur dictis : sta¬
timse panctus de¬
functus . e.:
Pueruero quitrans¬
missus ad tybustiũ¬
mostuum inuenit:
Quiuidelic& separo¬
tus : ductus adlo¬
ca poenarum.
dum uidit: sedut:
narsocuit: & obiit :
Apeste monstra¬
tur quia nobis
illa : non sibiuide¬
rit: quibus dum
adhuc conces sum
&iam amalis ope¬
rib: emendase .:
Rogumergo construi
re panctus uidit : non
quod apud infernũ
ligna arde ant ut
ignis fiat: sed quod¬
narracturus. haoc
uiuentibus: illa de
incendio poenarũ
uidit: ex quib: nutri¬
rđ apud uiuentes
corporecus ignis
Vt perhaec adsu&a
audientes discerent.
quid de insu&is time¬
re debuissent.:¬
XXXIII. DE MORTE
CURIALIS EUIUS
SEPULIURAIXCEN
ERRIBILE ETIAM
quidam in ualeriae
prouintia contigisse
Viruitae uenestcbi¬
lis maximianus
si raccufanus ep̃s
quidiu in hacurbe
meo monasteriopsa¬
fuit narracse consue¬
uit dicens.
Quidam curialis illic
sacratissimo pascha¬
li sabbato iuuencu¬
lam cuius dã filiã

Expanded text:
His igitur dictis staHis igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtiuortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent.XXXII. De morte Curialis, cujus sepultura incensa Terribile etiam quiddam in Valeriae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus, Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam
Abbreviated transcription (Latin):
tus flatus uit alis exis¬
s& : atq ex anim e
semans is s&c corpus:
Cumq & multi qui
conueneraent & cũ
lammostuum fami¬
lia lugerx: subito
sediit: & cunctorũ
plangentium instu¬
posẽ uersae sunt
Lacrimae:
Quistuersus: ait
Citius ad ecclesiam
beatilaurenti mar¬
toris. quȩ ex nomine
conditoris damasi
uocatur. puerum
mictite: & quid de
tybustio prbo agitur
uideat & renuntiar
festine.:
Quiuidelic& tunc
tebustius carnali¬
bus desideriis subla¬
cere ferebatur:
Cuius adhuc uitae
morumq: bene quo¬
que florentius eius
nun ecclesiae prices¬
biter meminit.
Cum uero puer ꝑger&
arrocuit udẽ sepa¬
satus qui ad seseuer¬
sus fuerat : quod
deillo ubi ductus
fuerat agnouit
dicens:
Parictus fueratrogig
ingens deductus
autem tybustius
prbi. in eo .ẽ super¬
positus: atq sub¬
posito igne concre¬
matus .
Alius autẽ paraba¬
tur rogus: Cuius
aterracincaelõca¬
cumentendi uide¬
batur : qui emissa
uoce: clamatũ ẽ
cuius es s&.

Expanded text:
tus flatus vitalis existus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum jam mortuum familia lugeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius carnalibus desideriis subjacere ferebatur: cujus adhuc vitae morumque bene quoque Florentius ejus nunc Ecclesiae presbyter meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit dicens.:
Etiã mostuus .ẽ.
Namhesterno die
hornona: inter
lohannẽ papam&
srminachum patri¬
cium discinctus atq
dis calciatus : & uinc¬
tis manibus dedue¬
tus in hacuicina
uulcani olla lacta¬
tus est.:
quod illi audientes.
sollicite conscripse¬
runt diẽ : atq: inita¬
liã reuersi eo die
thed doricum regẽ
inuenerunt fuis se
mostuum.
quo deͥ eius exitus
atq supplicið dĩ
famulo fuerat
õstensum:
Et quia lohannem
papã affligendo
incustodia occi¬
dit symmachum
quoque patriciũ
ferro trucidauit.
Ab illis iuste in ignẽ
mis sussapparuit.
quos in hac uita
iniuste iudicauit.
REPARATI
E o quoq rempore
quo primum semo¬
tae uitae desiderus
anhelabam : quidã
honestus senex deus¬
dedit nomine: ualde
huius urbis Nobilib
amicus : mihi quoq:
in amicitiis sedulae
iungebatur : quimihi
narsicbat dicens:
Cothorum tempose.
quidamex pectabi¬
lis uir separtctus
nomine: uenit ad
mostem .⁊
Quidum diu lam fati¬
est: quod ab eo fundi¬

Expanded text:
didit, dicens: didit, dicens: Etiam mortuus est: nam hesterno die hora nona inter Joannem papam et Symmachum patricium discinctus atque discalceatus et vinctis manibus deductus, in hanc vicinam Vulcani ollam jactatus est. Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reversi, eo die Theodoricum regem invenerunt fuisse mortuum, quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo fuerat ostensum. Et quia Iohannem papam affligendo in custodia occidit, Symachum quoque patricium ferro trucidavit, ab illis iuste in ignem mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicavit'. Reparati. Eo quoque tempore quo primum remotae vitae desideriis anhelabam, quidam honestus senex, Deusdedit nomine, valde hujus urbis nobilibus amicus, mihi quoque in amicitiis sedule jungebatur, qui mihi narrabat, dicens: Gothorum tempore quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam est quod ab eo fundi
Abbreviated transcription (Latin):
cred disti: opere¬
praceium credo.
siea quae mihi a
uiris fidelibus s int
digesta narrc uero:
Iulianus nam que
huius romanae ecde¬
siae cuido auctore
deseruio. secundig
defensor.. qui
ante septe fereannos.
defunctus. ẽ:
ADme adhuc in monas¬
terio posit. crebro
ueniebat. mecũq
conloqui de animae
utilitate consueuent
Hic itaq: mibi quada
die narracuit dicens:
The& derici segis
temporib: pater
socerimei insicilia
exactionem cano¬
nis egerat. atq: iã
aditaliamse diebat :
Cuius nauis adpulsaẽ
ad insulam quaelipa¬
ris appellatur :
Et quia illic uirquidã
solitarius magnae
uistutis habitabat:
Dumnautae Nauis
arimenta separc¬
rent : uisum .ẽ. prace¬
dicto patrisocerimed
ad eundem uirum di
pergere. seq: eius
orationib: commen¬
dare.
Quosuir dñicum uidis¬
s& eis inter alia con¬
loquens dixit .:
scitis quia rex the de¬
ricus mostuus .ẽ. e
Cuuilli protenus respon¬
derunt Ab sit:
Nos eum uiuentem
dimisimus & nihil
tale ad nos de eo
quib: dĩ famulus ad¬

Expanded text:
credidisti, operpretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis temporibus pater soceri mei in Sicilia exactionem canonis egerat, atque jam ad Italiam redibat. Cujus navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eumdem virum Dei pergere, seque ejus orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens, dixit: Scitis quia rex Theodoricus mortuus est? Cui illi protinus responderunt: Absit, nos eum viventem dimisimus, et nihil tale ad nos de eo Quibus Dei famulus ad
Abbreviated transcription (Latin):
corporeo sintcru¬
ciandi : quidmirũ
si animae & ante¬
quamrecipiant
corpora. possiNt
corporea sentire
tormenta.
Datet roctio. nec
Adeb& animus de
hac ulterius quaes¬
tione dubitare:¬

Expanded text:
corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae et antequam recipiant corpora, possint corporea sentire tormenta? Patet ratio, nec debet animus de hac ulterius quaestione dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
qui iacebat ad lanu¬
saturaer demicis
quae cadebant de
nemo illidabat :
Sed & canes uenie¬
bant: & lingeban
ulcera eius.
angelis insinũ abrac

Expanded text:
us jacebat ad janusaturari de micis quae cadebant de nemo illi dabat; sed canes veniebant, et lingebant ulcera ejus. a
Abbreviated transcription (Latin):
sed detanto uiro
paschasio. hoc ani¬
mum ad quaestio¬
nem mou&: quod
post mostem ad
poenalem locum
ductus . ẽ: cuius
fer&ri uestis tangi
pot uit: & malig¬
nus sp̃s ab obsesso
homine fugaret᷑
HAC INRE MACNA
deb& omnipoten¬
tis dĩ dispensatio:
& quamsiulti¬
plex agnosci:
Cuius iudicio actũ ẽ.
ut i dem uir pascha¬
sius. & ipse intus
adaliquantum tẽ¬
poris seciper& quod
peccas s&. & tamen
ante humanos
oculos mirocłcor¬
pus suum post mor¬
tem facer&: qui
ante mostẽ. eis quo¬
q: cognoscentibus
pia operao feciss&.
ut neq hi quibona
eius uiderant
deelymos inarum
illius aestimatione
fallerentur : neq
ipsi sine ultione laxa¬
s&ur culpa quam
necesse culpamere¬
didit. & idcir cohanc
fl&ibus non extinexit
PETRUS
Ic Rpexdoquae
dicis. uerũ tamen
hac soctione constric¬
tus. Non solum quae
intellego : sed ipsa¬
non intellego cogor
catafor¬
midase.
Sed quaeso: quia pau¬
lo superius sermo
delocis poenalibus
inferniuers abatur:
ubinam esse infer¬

Expanded text:
Sed de tanto viro Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed enon intelligo in me cogor cata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infer
Abbreviated transcription (Latin):
RIPLS TACN MUL¬
TA DEaxicnanus
Clarescuni quae
UREGORIUSꝰ
TA EST. Nacꝯ
quanto prite¬
sens saeculũ.
propinquat ad finẽ¬
tanto futurum saecu¬
lum ipsalam quasi
propinquitate tan¬
gitur : & signis mani¬
festioribus aperitur . ⁊¬
Quia enim in hoc saecu¬
Lo cogitationes nioes
uicissimminime uide¬
muf. in illo autem
nostrac in alte utrũ
corda aspiciemus.
Quid hoc saeculum.
nisi noctem.:
Et quiduenturũ.
nisidiem dixerim.
sedquemadmodum
cum nox finiri: & dies
incipit oriri : ante
solis ostum simul
aliquomodo tenebrice
cumluce conmixtae
sunt. quousq disce¬
dentis noctis seliquide
inluce diei subsequen¬
tis ꝑfectae uestantus¬
tahuius mundifinis
lam cum futuri sae¬
culi exordio ꝑmis¬
cetur: atq ips ae
reliquiarum eius
tenebrae. quada
lamserum spirita¬
lum ꝑmixtione
trocns lucent: &¬
quae illius mundi
sunt multa iam
cernimus: sed nec¬
dum ꝑfectae cognos¬
cimus: quia quasi
inquodam mentis
crepusculo haec
uelud ante solem
uidemus.
Lacet quoddicis.

Expanded text:
multa de animabus clarescunt, quae GREGORIUS. Ita est; nam quantum praesens saeculum propinquat ad finetantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantuta hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. Placet quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
dictauerunt: ut
in angulanis termis
Lauasł debuiss&
Qui ingrecsus eaide
termas : priredie¬
tum paschasiũ diaco¬
num stantem. & ob¬
sequentem in calo¬
ribus inuerit.
quouiso: ueliemen¬
ter extimuit: &
quid illictantus uir
facer& inquisauit.
Cui ille respondit
pronulla alia causa
in hoc poenali loco
deputatus sum:
nsi quia in paste
lausenti contrix
symmachum sensi.
sed quae sote pro
me dnm de praecas ea
Atq: in hoc cognoscer
quod exauditursis:
sihuc sediens me
non inuenenis.:
Quadere uir dñiger¬
manus seinpsiceci
bus. strinexit: &
dictum paschasiũ
in loco eodem mini¬
me inuenat.
Quia enim nonmabi¬
tiae sedignorantiae
errore peccauesnt.
purgari post mortẽ
Quod tamen cseden¬
dum .e. quia exilla
elxmos inarum sua¬
rum largita te hoc
obtqͥnuit: ut tune
potus s& promeseri
ueniam: cumiam
nihil potuis s&r ope¬
rexri
PETRUS
uid hoc estquȩso¬
Ate quod in his ex¬
tremis temporib
tammulta de ani¬
mabus clarescunt
quae ami latuerunt.

Expanded text:
dictaverant, ut dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehementer extimuit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precbus strinxit, et dictum Paschasium in loco eodem minime invenit, quia autem non malitiae sed ignorantiae errore peccaverat, purgari potuit post Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit ut tunc potuisset, promereri veniam, cum jam nihil potuisset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
aincumn adhuc
es semiuuenculus
atq: in laico habitu
constitutus . nar¬
rocri amaioribus
atq scient ln audi¬
ui quod paschasius
huius apostolicae
sedis diaconus cuius
ap̃ud nos sectissimi
& luculenti de scõ
spũ libri exstant.
misoce sc̃itatis
uir fuerit :
Elx mosinarum
maximẽ operib
uacans: cultor
pauperũ & ton¬
temptor sui
Sed hic inea conten¬
tione quae in ar¬
descente elofide¬
liũm anter semma¬
chum atq: lausen¬
tium facta e
Ad pontificatus
ordinem lausen¬
tium elegit: &¬
omnium post una¬
nimitate superae¬
tus: insuatamen
sententia usque
diem suexi¬
tus perst&it .
Illum amando atq:
pracefesendo quãe
epis coporum iudi¬
cio psoce esse sibi
ecclesia se fut auit:
Hic itaq: cum tem¬
porib: srmmachi
a postolicae sedis
pace sulis ess&
Defunctus : eius
dalmaticã fenero
suꝑ positam dae.¬
moniacus t&igit:
statimq s aluatus ẽ
Post multum uero
temporis. germa¬
no: capuano ep̃o
Cuius superius me¬
moriã feci: medici
procorporis salute

Expanded text:
am cum adhuc essem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute