comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bono longinquo dona trans mittat: sic eni eos ele¬
mentoꝵ quasi cathenata series colligauit. ut ilł
a quibꝰ cͥminant᷑ coniungi possint. hiuic aquo de¬
ẽ si quartũ eleg̾int. peiꝰ ẽ cęt̾is. Quis eni ferat si po¬
etarum de diis ĩmortalibꝰ cͥminosa figm̃ta ⁊ theatroꝵ
indigna ludibria. suamq in his omibꝰ ardentissimã
cupiditatem ⁊ suauissimã uoluptatem diis demoneᷤᷤ
nunciauerunt.⁊ q̃ plato philosophica gͣuitatae de
optimare publica ħ omĩa cenfuit remouenda taeue¬
runt. ut iã dii boni ꝑtales nuncios nosse cogant᷑
mala pessimoꝵ nec aliena s eoruindẽ nuntioꝵ. atq
his ꝯtraria ñ sinant᷑ nosse bona philosophoꝵ cum
illa sint inimuriã. ista in honore ipsorum dõꝵ: Qa
gͥ nicħ istoꝵ .iiiͦiͬ. eligendum ẽ ne in quolib eoꝵ de
diis. tam male sentiat᷑. restat ut nullomͦ credendũ
sit qd̃ apuleiꝰ ꝑsuad̾e nitit᷑. ⁊ quicumq alii sunt eiꝰ¬

Expanded text:
bono longinquo dona transmittant. Sic enim eos elebono longinquo dona transmittant. Sic enim eos elementorum quasi catenata series colligavit, ut illis a quibus criminantur, conjungi possint; huic a quo deest, si quartum elegerint, pejus est caeteris. Quis enim ferat, si poetarum de diis immortalibus criminosa figmenta et theatrorum indigna ludibria, suamque in his omnibus ardentissimam cupiditatem et suavissimam voluptatem diis daemones nuntiaverunt, et, quod Plato philosophica gravitate de optima republica haec omnia censuit removenda, tacuerunt; ut jam dii boni per tales nuntios nosse cogantur mala pessimorum, nec aliena, sed eorumdem nuntiorum, atque his contraria non sinantur nosse bona philosophorum, cum illa sint in injuriam, ista in honorem ipsorum deorum? CA nihil istorum quattuor eligendum est, ne in quolibet eorum de dis tam male sentiatur, restat, ut nullo modo credendum sit, quod Apuleius persuadere nititur et quicumque alii sunt eiu
Abbreviated transcription (Latin):
demones nossent. quos uicinos nosse ñ possent.Si at̃
scãm eleg̾nt: ⁊ utrumq occultatũ a demonibꝰ dio̾int.
ut dii omnino nescirent ⁊ platonis religiosissimã
legẽ.⁊ demonũ saclegam delectacionẽ quid in rebꝰ
humanis ꝑ int̾nuncios demones dii nosse utilit̾
possunt. qño illa nesciunt que in honore bonoꝵ
dõꝵ religione bonoꝵ hominum. contra libidinẽ
maloꝵ demonum decernunt᷑: Si uero t̾cium elege¬
rint: ⁊ ñ solũ sentenciã platonis dõꝵ inuiria ꝓhi¬
bentem. s. etiam demonum nequitia d̃oꝵ iniurii
exultantẽ. ꝑ eosdem demones nuntios diis innotuiᷤ¬
se respond̾int. ħ nuntiare ẽ an insultare: & dii utr̃q
sic audiunt. sic utrũq cognoscunt. ut ñ solũ ma¬
lignos demones doꝵ dignitati ⁊ platonis religio¬
ni ꝯtͣria cupientes atq facientes. a suo accessu nõ
arreant. uerũ etiã ꝑillos malos ꝓpinquos platoni

Expanded text:
daemones nossent, quos vicinos nosse non possent. Si autem daemones nossent, quos vicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint, et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut dii omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem; quid in rebus humanis per internuntios daemones dii nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem deorum bonorum religione bonorum hominum contra libidinem malorum daemonum decernuntur? Si vero tertium elegerint, et non solum sententiam Platonis deorum injurias prohibentem, sed etiam daemonum nequitiam deorum injuriis exsultantem, per eosdem daemones nuntios diis innotuisse responderint; hoc nuntiare est, an insultare? Et dii utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes atque facientes a suo accessu non arceant, verum etiam per illos malos propinquos Platoni
Abbreviated transcription (Latin):
te qd̾ agimus ñ pͭ ignorari. Uellẽ aut̃ michi isti
dic̾ent. utrũ diis demones nuntiauerint de cͥmi¬
mbꝰ dõꝵ poetica platoni displic̾e̾ figm̃ta.⁊ sibi ea
placere scelauerint. an utrumq occultau̾nt. dõq
&ẽ maluerint totͥus rei huiꝰ ignaros. an utrũq
indicauerint. ⁊ religiosam erga dõs platonis pru
dentiam.⁊ in dõs inuiriosam libidinẽ suam. an
sentenciam quidem platonis quia noluit infama¬
dedecora cȩlebͣnt᷑. ꝓde ñ erubuerint ut timuerint.
Hoꝵ. iiii. que int̾rogando ꝓposui. qͣlib eligant ⁊ in
quolib coꝵ qͣntũ male de diis bonis opinent᷑ atten¬
dant. Si enim pͥmum elegerint. confessuri sunt
ñ licuisse diis bonis habitare cum bono platonȩ qn̾o
eoꝵ iniurias ꝓhibebat: ⁊ habitasse cũ demonibꝰ
mał. qnõ eoꝵ inuriis exultabant. cum dii boni ho¬
mines bonum longe a se positum. ñ nisi ꝑ malos

Expanded text:
te quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti te quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti dicerent, utrum dis daemones nuntiauerint de criminibus deorum poetica Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, an utrumque occultauerint deosque esse maluerint totius rei huius ignaros, an utrumque indicauerint, et religiosam erga deos Pdentiam, et in deos injuriosam libidinem suam; an sententiam quidem Platonis, qua noluit dededecora celebrantur, prodere non erubuerint vel timuerint. Horum quatuor, quae interrogando proposui, quodlibet eligant, et in quolibet eorum quantum mali de diis bonis opinentur, attendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse diis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum injurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum injuriis exsultabant; cum dii boni hominem bonum longe a se positum nonnisi per malos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ om̃s optimos uolunt. nͥ eos ⁊ humana curare
ne cultu uideant᷑ indigni.⁊ ꝓpt̾ elementoꝵ distan¬
ciam humana nescire ut credant᷑ demones necessa¬
rii.⁊ ob hoc ętiam ipsi putentur colendi. ꝑ quos dii
possint ⁊ quid in rebꝰ humanis agat᷑ ad disce̾. ⁊ ubi
oportet hominibꝰ sub uenire: hoc si ita ẽ. diis istiᷤ
bonis mag̾ notꝰ ẽ demon ꝑ corpꝰ uicinũ. qͣm homo
ꝑ animum bonũ. O multum dolenda necessitas. an
potius uridenda uł detestanda uanitas. nͥ sit uana
diuinitas: Si enĩ animo ab obstacło corpris lib̾o
animũ nr̃m uid̾e dii possunt. nõ adħ indigent
demonibꝰ nuntiis. Si aut̃ animoꝵ inditia corpr̃alia.
qualia sunt locutio. uultꝰ. motꝰ. ꝑ corpꝰ suum ȩtherei
dii sentiunt. ⁊ iñ colligunt quid etiam demones nun¬
tient. possunt ⁊ m̃datiis demoniĩ decipi. Porro si
dõꝵ diuinitas a demonibꝰ ñ p̃ falli. eadem diuinita¬

Expanded text:
quos omnes optimos volunt, nisi eos et humana curare, quos omnes optimos volunt, nisi eos et humana curare, ne cultu videantur indigni, et propter clementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii, et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos dii possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet hominibus subvenire? Hoc si ita est, diis istis bonis magis notus est daemon per corpus vicinum, quam homo per animum bonum. O multum dolenda necessitas, an potius irridenda vel detestanda vanitas, ne sit vana divinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum videre dii possunt, non ad hoc daemonibus nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. qualia sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinita
Abbreviated transcription (Latin):
cetur demoni airoganti. Non miscetur hoĩ penitẽ¬
ti. ⁊ miscet̾᷑ demoni decipienti. Non miscet᷑ homi
nofugienti ad diuinitatẽ. ⁊ miscet᷑ demoni fin¬
genti q̃uunitatem. No̾ miscet᷑ hoi penitenti indul¬
gentea᷑. ⁊ miscet̾ demoni suadenti nequitia. Non
nuscet᷑ bõĩ ꝑ philosophie libros poetas de bene
institita eiuitate pellenti ⁊ miscet᷑ demoni a p̾ͥnci¬
pibus ⁊ pontificibꝰ euutatis ꝑscenicos ludos poctaꝵ
ludibria tequirenti. Non miscet᷑ hoi doꝵ emina
nibus oblectanti. Non miscetur hoĩ magoꝵ sceła i̾tis
legibꝰ punienti.⁊ miscet᷑ demoni magicas artes do¬
centi ⁊ implenti. Non miscet᷑ homini imitacionẽ de¬
monis fugienti. ⁊ miscet᷑ demoni deceptionẽ homi¬
teret. nͥ demones aerii nuntiarent. qm̃ ether longe
a t̾ra ẽ alteq suspensꝰ aex uͦ ȩtheri t̾req ꝯtiguꝰ. bmi¬
rabilẽ sapientiam. Quid aliud de diis isti sentiunt

Expanded text:
cetur daemoni arroganti; non miscetur homini poenitencetur daemoni arroganti; non miscetur homini poenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad divinitatem, et miscetur daemoni fingenti divinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta civitate pellenti, et miscetur daemoni a principibus et pontificibus civitatis per scenicos ludos poetarum ludibria requirenti; non miscetur homini deorumnibus oblectanti; non miscetur homini magorum scelera justis legibus punienti, et miscetur daemoni magicas artes docenti et implenti; non miscetur homini imitationem daemonis fugienti, et misectur daemoni deceptionem homiteret, nisi daemones aerii nuntiarent; quoniam aether longe a terra est alteque suspensus, aer vero aetheri terraeque contiguus. O mirabilem sapientiam! Quid aliud de diis isti sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ferendis ad dõs p̃cibus nr̃is. quorum debemius oꝑa
deuitare. si ad dm̃ uerum p̃ces nr̃as uolumꝰ ꝑuenire.
Deiñ quero quales p̃ces hominum diis bonis ꝑ demo¬
nes allegari putat. magicas an licitas. Si magicaᷤ.
nolunt tales. Si licitas. nolunt ꝑtales. Si airẽ pec¬
cator penitens p̾ces fundit. maximȩ si aliquid ma¬
gicum ad misit. itanȩ tandẽ illis int̾cedentibꝰ accip̃
ueniã. quibꝰ impellentibꝰ aut fauentibꝰ se cecidisse
plang̾ in culpam: An ⁊ ipsi demones ut possint
penitentibꝰ mereri indulgentiam. pͥores agunt
qͣ eos deceꝑint penitentia : ħ nemo unqͣm de de¬
monibꝰ dixẽ. quia si ita eẽt. neqͣqͣm s̃ aud̾ent diuinoᷤᷤ
honores expet̾e. qui penitendo desid̾arent ad grãm
ueniȩ ꝑuenire. Ibi enĩ ẽ detestanda suꝑbia. hic
artissima cog̾ demones medios int̾ dõs ⁊ homineᷤᷤ
agẽ. ut ab hoibꝰ afferant desid̾ata.⁊ adiis referant

Expanded text:
erferendis ad deos nostris precibus, quorum debemus opera erferendis ad deos nostris precibus, quorum debemus opera devitare, si ad Deum verum preces nostras volumus pervenire. Deinde quaero, quales preces hominum diis bonis per daemones allegari putat, magicas, an licitas? Si magicas, nolunt tales: si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator poenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit; itane tandem illis intercedentibus accipit veniam, quibus impellentibus aut faventibus se cecidisse plangit in culpam? An et ipsi daemones ut possint poenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, quod eos deceperint, poenitentiam? Hoc nemo unquam de daemonibus dixit: quia si ita esset, nequaquam sibi auderent divinos honores expetere, qui poenitendo desiderarent ad gratiam veniae pervenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic arctissima cogit daemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus offerant desiderata, et a diis referant
Abbreviated transcription (Latin):
rependent. ꝓ quoꝵ diuinis oꝑibꝰ p̾dicandiel
manam uitam sibi adimi non timeret. Sicls
martites nr̃i cum eis ꝓcͥmine obiceretur xp̃iana re¬
ligio. qua nouerant fieri se saluos ⁊ gliosissimos
in ȩtͥnum. non eam negando temporales penas
euad̾e deleger. s potius confitẽdo. ꝓfitendo. p̃di¬
cando. ⁊ ꝓhac omnia fidelit̾ fortit̾q tołando. ⁊ cũ
pia securitate meriendo. leges quibꝰ ꝓhibebat᷑ exu¬
besc̾e ompulerunt. mutariꝰ fecerunt. Huiꝰ aut̃ phi¬
losophi platoniei copiosissima ⁊ disertissima extat
orẽo. qua cͥmen artiũ magicaꝵ a se alienum eẽ de¬
fendit. seq alit̾ non uult innocentem uidĩ. nͥ ea ne¬
gando quȩ ñ possunt ab innocente cõmitti. At omĩa
miracła magorum. quos recte sentit ȩẽ dampnan¬
dos. doctrinis fiunt ⁊ oꝑibꝰ demonii. quos uid̾it
cur censeat honorandos. eos necessarios asserens ꝑ¬

Expanded text:
rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam sibi adimi non timeret; sicut martyres nostri, cum eis pro crimine obiceretur Christiana religio, qua nouerant se fieri saluos et gloin aeternum, non eam negando temporales poenas evadere delegerunt; sed potius confitendo, profitendo, praedicando, et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando, et cum pia securitate moriendo, leges quibus prohibebatur, erubescere compulerunt, mutarique fecerunt. Hujus autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima exstat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse defendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea negando quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum; quos viderit cur censeat honorandos, necessarios eos asserens p
Abbreviated transcription (Latin):
quo ħ maleficia gen̾i humano ꝑnitiosa eẽ ñ dib
ẽ ait poeta clarissimus. testor cara dõs. ⁊ te germar
tuũq dulce caput magicas inuitã accingier aras
Illud ȩtiam qd̾ alio loco de his aritibꝰ dic̃. atq sat
alio uidi traducere messes. eo quod hac pestifera
scełataq doctrina fructus alien in alias t̾rasm̃¬
ferri ꝑhibentur. nonne in .xxii. tabuł idest roma¬
norum atiquissimis. legibꝰ eicero cõmemorat qͥ
conscͥptum ei qui ħ fecerit suppliciuĩ constitutum
Postremo apuleiꝰ ipsȩ. nuĩquid apud xͥanos uidids
de magicis artibꝰ accusatus ẽ: Quas utiq sibi ͥ¬
iec̾tas si diuiniꝰs ⁊ pias eẽ nouerat. ⁊ diuinaꝵ p
testatum oꝑibꝰ congruas. non solum eas confici
buit. sed ȩtiam ꝓfiti̾. leges culpans potuis quib
randa ⁊ uen̾anda opotẽt. Ita enim uł sentend
suam ꝑsuad̾et iudicibꝰ. uł si illi scłm iniquas is
saꝑent. eumq talia p̃dicantem atq laudant
te multarẽt. digna am̃e illius demones dona

Expanded text:
 maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibmiranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiam suam persuaderet iudicibus, uel, si illi secundum iniquas leges saperent eumque talia praedicantem adque laudantem morte multarent, digna animae illius daemones dona
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ religionis auersio. abstulit ad unũ ueꝵ dm
demonũ sp̃c. s in oĩ t̾ra quȩ cantat dño canticum
Titulus quippe psalmi hꝰ ẽ. qnõ domꝰ edificabat᷑
captiuitatẽ. Edificat᷑ enĩ domiis dño. ciuitas di
homines de quibꝰ credentibꝰ in dm̃ tanqͣm lapidil
uiuis domuis ȩdificat᷑. captos demonia possidebat¬
Neq enĩ qr dõs homo faciebat. idõ ñ ab eis possidebaᷤ
ipse qui fec̾at. qnõ in eoꝵ societatẽ colendo tͣducebu
societatẽ dico ñ ydoloꝵ stolidoꝵ. s u̾sutoꝵ demo¬
a fabre effigiatis. tam̃ uita sensuq carentibꝰ diceiti
fuit: S imnundi sp̃ẽ eisdẽ simulacͥs arte illa ne¬
faria colligati. cultoꝵ suoꝵ am̃as in suã societatẽ n¬
digendo miserabilit̾ captiuauerant. unde dic̃ apls
Scimus qr nicħ ẽ ydolũ. s quȩ unmolant gentes. de¬
monis immolant ⁊ nõ dõ. nolo uos fieri socias

Expanded text:
diuinae religionis auersio, abstulit ad unum uerum Ddiuinae religionis auersio, abstulit ad unum uerum Ddaemonum spiritus. sed in omni terra, quae cantat Domino canticum Titulus quippe psalmi huius est: Quando domus aedificabatur post captiuitatem. Aedificatur enim domus Domino ciuitas Dei, homines, de quibus credentibus in Deum tamquam lapidibus uiuis domus aedificatur, captos daemonia possidebano in eorum societatem colendo traducebatur: societatem dico, non idolorum stolidorum, sed versutorum daemoaffabre effigiatis, tamen vita sensuque carentibus, dicendum fuit? Sed immundi spiritus eisdem simulacris arte illa nefaria colligati, cultorum suorum animas in suam societatem redigendo miserabiliter captivaverant. Unde dicit Apostolus: Scimus quia nihil est idolum; sed quae immolant Gentes, daemoniis imm
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incredulitatẽ.⁊ amĩ errantis atq infioeł a diuina
religione au̾sionẽ. ut cũq ferenda eẽt impuden¬
tia resistentiũ u̾itati. Cum gͦ idẽ ipse qui potesta¬
tem huius artis suꝑ omĩa cęt̾a mirat᷑ in homine.
qua illi dos face̾ concessũ ẽ.⁊ dolet uentum eẽ tp̃s
quo ħ omĩa dõrũ figm̃ta ab hominibꝰ instituta &̃
legibꝰ iubeant᷑ auferri. confitet᷑ tũ atq expͥmit cau¬
sas quare ad ista ꝑuentũ sit dic̃s. ꝓauos suos młto
errore ⁊ incredulitate am̃ũ nõ adu̾tendo ad cultũ
religionẽq diuinã. inuenisse hanc artẽ qͣ fac̾ent dõ.
nos quid oportet dic̾e̾ uł potius quidẽ age̾. nͥ qͣntaᷤᷤ
possumꝰ gr̃as dño dõ nr̃o qui hȩc contrariis causis
qͣm instituta s̃ abstulit: Nam qͥ instituit młtitu¬
do enroris abstulit uia u̾itatis. Quod institure in¬
credulitas abstulit fioes. Qd̃ instituit a cultu di¬

Expanded text:
et incredulitatem et animi errantis adque infidelis a diuina et incredulitatem et animi errantis adque infidelis a diuina religione auersionem, utcumque ferenda esset inpudentia resistentium ueritati. Cum uero idem ipse, qui potestatem huius artis super omnia cetera miratur in homine, qua illi deos facere concessum est, et dolet uenturum esse tempus, quo haec omnia deorum figmenta ab hominibus instituta etiam legibus iubeantur auferri, confitetur tamen adque exprimit causas, quare ad ista peruentum sit, dicens proauos suos multo errore et incredulitate et animum non aduertendo ad cultum religionemque diuinam inuenisse hanc artem, qua facerent deos: nos quid oportet dicere, uel potius quid agere nisi quantas possumus gratias Domino Deo nostro, qui haec contrariis causis, quam instituta sunt, abstulit? Nam quod instituit multitudo erroris, abstulit uia ueritatis; quod instituit incredulitas, abstulit fides; quod instituit a cultu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dolet uir sapiens. tanqͣm religionẽ diuinã uen¬
turo certo tp̃r aufferri. Uide si nõ ui diuina maioꝵ
młtũ errando cirea dõꝵ ronẽ. incrłidelitate ⁊ au̾si¬
one amĩ a cultu ac religione diuina. inuener̃ artẽ
qua effic̾e̾nt dõs. quid mirum si hec ars detestanda
qͥcqͥd fecit au̾sa. ac religione diuina aufert᷑ religio¬
ne dutna. cum u̾itas em̃dat enore. fides redarguit
incredulitatẽ. conu̾sio corrig̾ au̾sionẽ: Si enĩ taci¬
tis causis dixiss ꝓauos suos inuenisse artẽ qua
fac̾e̾nt dõs. nr̃m fuit utiq siquid rec̾tum piũq
saꝑemus attend̾e. uid̾e. nequaꝗͣ. illos ad hanc artẽ
ꝑuent᷑os fuisse qua hõ dõs fac̾. si a u̾itate non ab¬
errarent si ea que dõ digna sunt credent. si animad
u̾t̾ent ad cultũ religionemq diuinã. & tam̃ si cau¬
sas artis huiꝰ nos dic̾emꝰ. multũ eirorẽ hominũ

Expanded text:
hoc dolet uir sapiens tamquam religionem diuinam uenhoc dolet uir sapiens tamquam religionem diuinam uenturo certo tempore auferri. Vide si non et ui diuina maiorumultum errando circa deorum rationem incredulitate et auersione animi a cultu ac religione diuina inuenerunt artem, qua efficerent deos: quid mirum, si, haec ars detestanda quidquid fecit auersa a religione diuina, aufertur religione diuina, cum ueritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conuersio corrigit auersionem? Si enim tacitis causis dixisset proauos suos inuenisse artem. qua facerent deos: nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, adtendere et uidere nequaquam illos ad hanc artem peruenturos fuisse, qua homo deos facit, si a ueritate non aberrarent, si ea, quae Deo digna sunt, crederent, si animum aduerterent ad cultum religionemque diuinam; et tamen si causas artis huius nos diceremus multum errorem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ de mundi nat᷑a conuenientẽ. eamq miscẽteᷤᷤ
qmĩ am̃as fac̾e ñ pot̾ant. euocantes am̃as demonũ
uł angłoꝵ. eas in dider̃ ymaginibꝰ scĩs. diuinisq
mist̾iis. ꝑ quas ydola ⁊ bñfaciendi ⁊ male uires
hr̃e potuissent. Nescio utrum sic confit̾ent᷑ ipsi de¬
mones
multum errabant cirea dõꝵ ronẽ. increduli ⁊ nõ
am̃adu̾tentes ad cultum religionemq diuinã.
inuener̃ artẽ qua effic̾ent dõs. Numqͥd nã saltẽ
medioc̾t̾ eos dix̃ eirasse. ut hanc arte inuenirent
faciendi dõs. aut contentꝰ fuit dic̾e erabant. nͥ ad¬
set ⁊ dic̾et multum errabant. Iste gͦ multꝰ enror ⁊
ineredulitas ñ am̃adũtendum ad cultũ religionẽq
diuinam anueñ artẽ qua effic̾e̾t des.⁊ tam̃ quod
multꝰ enror ⁊ incredulitas ⁊ a cultu ac religione diui¬
na au̾sio amĩ iuenit. ut homo arte faceret dõs.

Expanded text:
virtutem de mundi natura convenientem, eamque miscentes, virtutem de mundi natura convenientem, eamque miscentes, quoniam animas facere non poterant, evocanteseas indiderunt imaginibus sanctis diuinisque mysteriis, per quas idola et bene faciendi et male uires habere potuissent., Nescio utrum sic confiterentur ipsi daemones multum errabant circa deorum rationem increduli et non animadvertentes ad cultum religionemque divinam, inuenerunt artem qua efficerent deos.\' Numquidnam saltem mediocriter eos dixit errasse, ut hanc artem inuenirent faciendi deos, aut contentus fuit dicere: Errabant, nisi adderet et diceret: Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animaduertentium ad cultum religionemque diuinam inuenit artem, qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione diuina auersio animi inuenit, ut homo arte faceret deos,
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ societate detinent᷑. sic̃ religio loquit᷑ quȩ nec
fallit nec fallit᷑. nõ sic̃ iste quasi omĩ uento doctrinȩ
hinc atq iñ ꝑflatꝰ. ⁊ falsis uera ꝑmiscens dolet qͣsi
ꝑiturã religionem. quẽ postea confitet᷑ enprẽ. Post¬
multa enĩ adħ ipsum redit. ut it̾um dicat de diis
quos homines fecerunt. ita loquens.S iã de talibꝰ
sint dicta talia satis. It̾um inquit ad hominẽ rõnẽq
redeamus. ex quo diuino dono hõ aĩal dictũ ẽ rõnale.
Minus enĩ miranda.⁊ si miranda s̃ quȩ de homine dicta
sunt. omĩũ enĩ mirabiliũ uic ad mirationẽ. qd̃ homo
diuinã potuit inuenire naturã eamq effic̾e. Qm̃ gͦ¬
ꝓaui nr̃i multũ eirabant cirea dõꝵ rõnẽ. increduli
⁊ ñ amãdu̾tentes ad cultũ religionẽq diuinã. inue¬
nerunt artẽ qua effic̾e̾nt dõs. cui inuente ad iunxcer̃

Expanded text:
qui eorum societate detinentur, sicut religio loquitur, quae nec qui eorum societate detinentur, sicut religio loquitur, quae nec fallit nec fallitur, non sicut iste quasi omni uento doctrinae hinc adque inde perflatus et falsis uera permiscens dolet quasi perituram religionem, quem postea confitetur errorem. multa enim ad hoc ipsum redit, ut iterum dicat de dis, quos homines fecerunt, ita loquens: \'Sed iam de talibus sint satis dicta talia. Iterum, inquit, ad hominem rationemque redeamus, ex quo diuino dono homo animal dictum est rationale. Minus enim miranda etsi miranda sunt, quae de homine dicta sunt. Omnium enim mirabilium uicit admirationem, quod homo diuinam potuit inuenire naturam eamque efficere. Qmultum errabant circa deorum rationem increduli et non animadvertentes ad cultum religionemque divinam, invenerunt artem qua efficerent deos. Cui invente adiunxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ipsi ñ sunt dii. & in alio loco. Erit in illa die
attinet. ita sc̃s ysaias ꝓpħat. &̾ mouebunt᷑ manu¬
facꝰta egipti a faciȩ eius. ⁊ cor eorum uincet᷑ in eis ⁊ icet̾a
hꝰmodi. Ex quo gen̾e ⁊ illi erant. qui uent᷑um q̃ scie¬
bant uenisse gaudebant. qͣlis sẏmeon quał anna.
Qui mox natum iħm. quał helisabeth quȩ ⁊ ꝯceptũ
in spii agnouit. quał petrꝰ reuelante petͤ dicens.
tu es xxp̃s filius dĩ uini. huic aut̃ egiptio illi sp̃c
indicauerant futura tempra ꝑditionis suę. qui
⁊̃ in p̃senti carne dño trem̃tes dixer̃. quid uenisti
añ tempꝰ ꝑde nos. siuȩ quia subditũ ilł fuit quod
futurũ quidẽ s tardius opinabant᷑ sine qr ꝑditiõẽ
suam hanc ipsam dicebant. qua fiebat ut cogniti sꝑ¬
n̾entur.⁊ ħ erat añ tempus. id est añ tempꝰ iudicii. qͦ
et̾na damnantione puniendi s̃ cũ omibꝰ etiã homibꝰ

Expanded text:
ecce ipsi non sunt dii . Et alio loco: Erit in illo die, ecce ipsi non sunt dii . Et alio loco: Erit in illo die, attinet, ita sanctus Isaias prophetat: Et movebuntur manufacta Aegypti a facie eius, et cor eorum uincetur in eis, et cetera huius modi. Ex quo genere et illi erant, qui uenturum quod sciebant uenisse gaudebant; qualis Symeon, qualis Anna, qui mox natum Iesum, qualis Elisabeth, quae etiam conceptum in Spiritu agnouit; qualis Petrus reuelante Patre dicens: Tu es Chrisutura tempora perditionis suae, qui etiam praesenti in carne Domino trementes dixerunt: Quid uenisti ante tempus perdere nos? siue quia subitum illis fuit, quod futurum quidem, sed tardius opinabantur, siue quia perditionem suam hanc ipsam dicebant, qua fiebat ut cogniti spernerentur, et hoc erat ante tempus, id est ante tempus iudicii, quo aeterna damnatione puniendi sunt cum omnibus etiam hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ immutauer̃ głam incorruptibił dĩ insimilitu¬
dinem y̾maginis corruptibił hominis. ⁊ cȩta quȩ
cõmemorare longum ẽ. Multa quippe talia dic̃ de
uno uero dõ fabricatore mundi. qualia ueritas
habet ⁊ inescio quomꝰ illa obseuratione cordis ad
ssta d elabitur. ut diis ques confitet᷑ ab hoibꝰ fieri
semp uelit homines sũbdi : ⁊ hec futuro tor plan¬
gat auferi. quasi quicꝙͣ sit infeliciꝰ hoĩ. eiu sua
sig ns ta dñant᷑. eũ sit faciliꝰ ut tanqͣm dẽs eolendo
an bonore positus peccoribꝰ ñ intelligens compatet᷑.
qͣm ut opi d̃ ad euis imaginem fatco io ẽ ipii hoiꝰ
opus hominis p̃ferat᷑. Qua ꝓpt̾ m̾ito homo defec̃
ab illo qui eũ fec. cũ sͥ p̃fec ipse q̃ fecit. Hec uana.
deceptoria. ꝑniciosa. saclega hermes egiptiꝰ quia tẽpꝰ
quo aufeirent᷑ uent᷑um sciebat dolebat. s tam impu¬
dent̾ dolebat. qͣm ĩprudent̾ sciebat. Nõ enĩ ħ ei re¬
cum exultacione dicebant. Si faciet homo dõs.⁊

Expanded text:
rrupti Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et cetera, quae commemorare longum est. Multa quippe talia dicit de uno uero Deo fabricatore mundi, qualia ueritas habet; et nescio quo modo illa obscuratione cordis ad ista delabitur, ut dis, quos confitetur ab hominibus fieri, semper uelit homines subdi et haec futuro tempore plangat auferri quasi quicquam sit infelicius homine, cui sua figmenta dominantur; cum sit facilius, ut tamquam deos colendo, s conparetur, quam ut operi Dei ad eius imaginem facto, id est ipsi homini, opus hominis praeferatur. Quapropter merito homo deficit ab illo qui eum fecit, cum sibi praeficit ipse quod fecit. Haec uana deceptoria, perniciosa sacrilega Hermes Aegyptius, quia tempus, quo auferrentur, uenturum sciebat, dolebat; sed tam inpudenter dolebat, quam inprudenter sciebat. Non enim haec ei recum exultatione di
Abbreviated transcription (Latin):
a cultu ac diuina religionȩ tam̃ eis sinȩ dubio
meliores sunt quos dõs ipsi arte fecer̃. restat ut qd̾
possunt tanqͣm demones possint. uł quasi bñficia
p̃stando magis nocentes qr magis decipientes uł aꝑ¬
te male faciendo. nec tam̃ q̃ lib hoꝵ ñ qͣnto ꝑmit¬
tuntur alta ⁊ secreta dĩ ꝓuidentia. ñ aut̃ tanqͣm
medii int̾ homines ⁊ dõs ꝑ amiciciã dõꝵ młtũ ap̃
homines ualeant. hi enim diis bonis quos scõs
angłos nos uocamus. rõnalesq reat᷑as sc̃ẽ celestis
habitationis. siuiȩ sedes. suiȩ dñationes. siue p̾ncipa¬
tus. siue potestates. amici eẽ non possunt oĩo. a quibꝰ

Expanded text:
a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aperte malefaciendo nec tamen quodlibet horum, nialta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis habitationis siue sedes siue dominationes siue principatus
Abbreviated transcription (Latin):
eus apuleiꝰ. uñ iam satis diximꝰ. ⁊ qͣmuis inconue¬
mens absurdũq monstrauimꝰ. ut ipsi eẽnt int̾ptes
⁊ intcessores int̾ dõs quos fec̃ ds̃ :⁊ hoĩes quos idẽ
fec ds. hinc afferentes uota. inde mun̾a referentes.
Nimis enim stultum ẽ cred̾e dõs qͦs fecer̃ homines plꝰ
uałe ap̃ eos quos fecit ds. qͣm ualent ip̃i hoĩnes. qͦs
idẽ ipse fec̃ ds̃. Demon quippȩ simulac̾ arte impia
colligatꝰ. ab hoĩe factus ẽ ds̃. s tali homini ñ oĩ hoĩ.
credulus ⁊ au̾sus a uͦ dõ: Potro si demones qui colũt᷑
in templis. ꝑ artem nescio qͣm imaginibꝰ inditi ħ
ẽ uisibilibꝰ simuleͥs. ab eis hominibꝰ qui hac arte fe¬
cerunt dõs cum ab eirarent au̾siq ȩẽnt a cultu ⁊
religione diuina. ñ sunt int̾nuncii nec int̾p̾tes int̾
homines ⁊ d̃os. ꝓpt̾ suos pessimos ac tͣpissimos moreᷤ.
⁊ quod homines qͣmuis errantes ⁊ increduli ⁊ au̾si

Expanded text:
cus Apuleius unde iam satis diximus et quam sit inconuecus Apuleius unde iam satis diximus et quam sit inconueniens absurdumque monstrauimus, ut ipsi essent interpretes et intercessores inter deos, qfecit Deus; hinc afferentes vota, inde munera referentes. Nimis enim stultum est credere, deos quos fecerunt homines, plus valere apud deos quos fecit Deus, quam valent ipsi homines, quos idem ipse fecit Deus. Daemon quippe simulacro arte impia colligatus ab homine, factus est Deus; sed tali homini, non omni homcredulus et aversus a vero Deo? Porro si daemones qui coluntur in templis, per artem nescio quam imaginibus inditi, hoc est visibilibus simulacris, ab eis hominibus qui hac arte fecerunt deos, cum aberrarent aversique essent a cultu et religione divina, non sunt homines et deos et propter suos pessimos ac turpissimos moros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi
Abbreviated transcription (Latin):
doluit uenturum fuisse tp̃s quo auferretur cultis
ẏdoloꝵ ⁊ in eos qui cołent dñatio demonioꝵ. mal
spũ instigatꝰ semꝑ uolebat istam captiuitate me
qua tͣnsacta psalmus canit hedificari domũ ui
t̾ra. Prenuntiabat illa hermes dolendo. p̾nunt
⁊ dolebat auferri. ñ a prudentibꝰ ⁊ fidelibꝰ uill¬
giosis. s ab errantibꝰ ⁊ inereduł ⁊ a cultu dui
religionis au̾sis eẽ instituta. miris modis m
ẽ confit̾i. Qui qͣmuis eos appellaret dõs. tam a
uelit nolit ostñdit colendos non eẽ ab eis qui dlł
fidelibꝰ religiosis. simul etiam demonstrans ipsos
homines qui eos fecerunt sibimet importassȩ. ut eoᷤᷤ
hr̃ent dõs. qui ñ erant dii. Uerum ẽ quippe illõ ꝓ¬
pħicum. si faciet homo dõs. ecce ipsi ñ sunt dii. Dõs
ꝙͥ tales talium. dõs artȩ factos a talibꝰ. cũ appellass
ditatum suarum uincuł illigatos. cum appellaret
factos ab hominibꝰ dõs. ñ tam̃ eis dedit quod platoni¬

Expanded text:
doluit uenturum fuisse tempus, quo auferretur cultus idolorum et in eos, qui colerent, dominatio daemoniorum, malo spiritu instigatus semper uolebat istam captiuitatem manere, qua transacta psalmus canit aedificari domum in omni terra. Praenuntiabat illa Hermes dolendo; praenunet dolebat auferri, non a prudentibus et fidelibus et religiosis, sed ab erreligionis aversis esse instituta, miris modis coactus est confiteri. Qui quamvis eos appellet deos, tamen cum n debemus, velit nolit, ostendit colendos non esse ab eis qui tales fidelibus, religiosis; simul etiam demonstrans ipsos homines, qui eos fecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent deos, qui non erant di. Verum est quippe illud propheticum: Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte factos a talibus, cum appellasseuam cupiditatum suarum uinculis inligatos cum appellaret factos ab hominibus deos, non tamen eis dedit, quod Platoni
Abbreviated transcription (Latin):
nisi suis int̾uenientibꝰ inimicis. Non ẽ quod ist
poetica figmenta.⁊ theatrica ludibria. iustifia¬
re conetur. Habemus contra ista magistrũ eorum
⁊ tante apud eos auctoritatis platonẽ. si pudor hu¬
manis ita dese male meretur. ut ñ solum diliga
turpia. uerum ętiã diuinitati existimet grata.
Poio adu̾sus magicas artes de quibꝰ quosdã nimis
infelices. ⁊ nuis impios ꝯẽ głari libet. nonne ipsi
publicam lucem testẽ citabo: Cur enĩ tam graut
ista plectunt᷑ seueritate legũ. si oꝑa sunt numini
colendoꝵ: An forte istas leges xͥan instituer̃. q¬

Expanded text:
nisi suis interuenientibus inimicis. Non est quod iste nisi suis interuenientibus inimicis. Non est quod iste poetica figmenta et theatrica ludibria iustificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae aput eos auctoritatis Platonem, si pudor humanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, uerum etiam diuinitati existimet grata.Porro aduersus magicas artes, de quibus quosdam nimis infelices et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituer
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt hunc detulit honorem.⁊ ⁊ sic eos in aere me¬
dios int̾ ethereũ cȩlum t̾ramq constituens. ut qm̃
nullꝰ ds̃ miscetur homini quod platonẽ dixisse ꝑ¬
hibent. isti ad dõs ꝑferant p̾̃ces hominum⁊ uñ ad
homines impetͣta quȩ poscunt. indignum enim
putauer̃ qui ista crediderunt misceri homines diy
⁊ d̃os hominibꝰ. dignum aut̃ misceri demones et
diis ⁊ hominibꝰ. hinc petita qui allegent. iñ con¬
cessa qui apportent. ut uidelic homo castꝰ ⁊ ab
artium magicaꝵ sceleribꝰ aliemis. eos patronos ad¬
hibeat ꝑ quos illum dii ex audiant. qui ħ amant
quȩ ille nõ amando fit dignior. que faciliꝰ ⁊ libꝯtꝰ
ex audire debeant. Amant quippe illiscemeas
tulines. quas non amat pudicicia. Amant in
leficiis magoꝵ mille nocendi artes. quas ñ ama
umnocentia. Ergo ⁊ pudicitia ⁊ innocentia si qua
ab diis impetrate uoluerit. ñ pot̾at suis merita

Expanded text:
sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere mesentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios inter aetherium caelum terramque constituens, ut, quoniam nullus deus miscetur homini, quod Platonem dixisse perhibent, isti ad deos perferant preces hominum et inde ad homines inpetrata quae poscunt. Indignum enim putauerunt qui ista crediderunt misceri homines dis et deos hominibus; dignum autem misceri daemones et dis et hominibus, hinc petita qui adlegent, inde concessa qui adportent; ut uidelicet homo castus et ab artium magicarum sceleribus alienus eos patronos adhibeat, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis,
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ dignos censeat. tam̃ cogitur ofit̾i. ira instigẽt᷑.
nob̾ uera religio p̃cipit. ne ira instigem᷑. s ei potiꝰ
resistamꝰ. Cum demones donis inuitent᷑. nob̾ uera
religio p̃cipit. ne cuiqͣm donoꝵ acceptione fauea¬
mus. Cum demones honoribꝰ mulceant᷑. nob̾ uera
religio p̃cipit. ut talibꝰ nullomͦ moueamur. Cũ demo¬
nes quoꝵdã hominũ osores. quoꝵdã amatores sint.
non prudenti tranqͥlloq uidicio. s am̃o ut appel¬
lat ipse passuio. nob̾ u̾a religio p̃cipit. ut nros etiã
diligamus inimicos. Postremo omnẽ motũ cordis. ⁊
salũ m̃tis. omnesq turbelas ⁊ tempestates animi
quibꝰ demones estuare atq fluctuare asserit. nos
uera religio deponere iubet. Quȩ gͥ causa ẽ nisi
stulticia errorq mirabił. ut ei te facias uenerando
humilẽ. cui te cupias uiuendo dissimilẽ.⁊ religione
colas quẽ imitari nolis. cum religionis sũma sit

Expanded text:
ribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, ribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius resistamus. Cum daemones donis inuitentur, nobis uera religio praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postremo omnem motum cordis et salum mentis omnesque turbelas et tempestates animi, quibus daemones aestuare adque fluctuare adserit, nos uera religio deponere iubet. Quae igitur causa est nisi stultitia errorque mirabilis, ut ei te facias uenerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit
Abbreviated transcription (Latin):
re amo passua. quia uerbũ de uerbo pathos passio
dic̾etur. motus am̃i contͣ rationẽ. Cur gͦ sunt ista in
in peccore simile apparet ñ ẽ ꝑturbatio. qr ñ ẽ contra
rationem qua peccora carent. In homͥnibꝰ aut̃ ut sit̃
iste ꝑtͣbationes. fac hoc stulticia uł miseria. ñdũ
enim sumꝰ in illa ꝑfectione sapientiȩ bĩ. quȩ nob̾ ab
hac mortalitate lib̾atis infinȩ ꝓmittit᷑. Dõs uͦ idõ di¬
cunt istas ꝑtͦbationes ñ ꝑpeti. qi ñ solu et̾m. uerũ
ȩtiã bĩ sunt. Casde qͥppe am̃as rationales ȩtiã ipsas
hr̃e ꝑhibent. s ab omĩ labe ac peste purissimas. Quã
ob rem si ꝓpt̾ea dii non ꝑturbant᷑. q̃ ammalia sunt
bã non mnisera ⁊⁊ ꝓpt̾ea peccora ñ ꝑturbant᷑. q̃ am̃a¬
lia sunt que nec bã possunt eẽ nec misera. restat ut
similes liberemur: sum enim demones qd̃ ⁊ iste
apuleiꝰ qͣmuis eis płimum parcat. ⁊ diuinis hono¬

Expanded text:
re animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio re animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio diceretur motus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in  si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos uero ideo dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia sunt beata, non misera, et propterea pecora non perturbantur, quod animalia sunt, quae nec beata possunt esse nec misera: restat ut similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis hono
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ corp̃ri p̃feratur animȩ quałcumq nat᷑a : & idõ re-¬
ligionis cultus qui debet᷑ ex am̃o. neqͣqͣm debetur ei
rei quȩ inferior ẽ amõ. Porro si int̾ illa que demonũ
eẽ dic̃. annumeraret uirtutẽ. sapientiã. felicitatẽ.
⁊ hec eos dic̾e̾t hr̃e cum diis ęt̾na atq cõmunia. ꝓfec¬
to aliquid dic̾et exoptandũ. magniq pendendum.
potius ipsum a quo hec illos accepisse nossemꝰ. Quã¬
tominus nc̃ honore diuino aeria digna sunt.
animalia. ad hoc rationalia ut misera ȩẽ possint.
ad ħ passiua ut misera sint. ad hoc ȩt̾na ut miserã
cõmune. id ẽ amĩ passiones. si omĩa .iiiiͬ. elem̃ta siuis
animalibꝰ plena sunt. ĩmortalibꝰ ignis ⁊ aer mor¬
talibus aqua ⁊ t̾ra. quero cur amĩ demonum. passio
num turbelis ⁊ tẽpestatibꝰ agitentur. ꝑ turbatio
ẽ enim quȩ grecȩ pathos dr̃. uñ illa uoluit uoca¬

Expanded text:
omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo reomni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum; potius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam commune, id est animi passiones, si omnia quatuor elementa suis animalibus plena sunt, immortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra; quaero cur animi daemonum pnum turbelis et tempestatibus agitentur. Perturbatio est enim, quae Graece πάθος dicitur; unde illa uoluit uoca
Abbreviated transcription (Latin):
ne. S uidõ trium suꝑiorum quȩ nob̃cum hñt. duo ȩtiã
cum diis hr̃ȩ. animalia qͥppe ȩȩ dic ⁊ dõs. quȩ sua cui¬
q elemento distribuens. int̾restribꝰ animalibꝰ nos po¬
suit. cum cet̾is quȩ in t̾ra uiuiuit ⁊ sentiunt. in qͣtilibꝰ
pisces ⁊ alia natatilia in aexis demones. ĩ ethereiᷤᷤ dõs.
Ac ꝑhoc qd̾ demones gen̾e sunt animalia. ñ solũ eis
cum hominibꝰ uerum ȩtiam cum diis percoribꝰq cõ¬
mune ẽ. Sd m̃te rationalia. cum diis ⁊ hominibꝰ.
qd̃ tempore ęt̾na. cum diis solis. Qd̃ amo passiua.
cum hominibꝰ soł. Qd̃ corpore aeria. ipsi sunt soli.
d iñ qd gen̾e sunt am̃alia. nõ ẽ magnum. qr ħ sunt ⁊
peccora. Qd̃ m̃te rationalia. non ẽ supra nos quia
sumus ⁊ nos. Qd̃ tp̃re ęt̾na. quid boni ẽ si ñ bã: Me¬
lior ẽ temp̃rał felicitas. qͣm misera ȩt̾nitas. Qd̃ amõ
miseri eẽmus:. Qd̃ corpore aeria qͣnti estimandum ẽ cũ

Expanded text:
cum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in aeriis daemones, in aetheriis deos. Ac per hoc quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis pecoribusque commune est; quod mente rationalia, cum dis et hominibus; quod tempore aeterna, cum dis solis; quod animo passiua, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, quia sumus et nos; quod tempore aeterna, quid boni est, si non beata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aquȩ suꝑiores sint t̾ris. satis nos admonet ani¬
malium merita non ꝓ elementorũ gradibꝰ estimare.
& ipsa quippe apulesꝰ cum cet̾is t̾restrȩ animal hominẽ
die qui tamen longe p̃ponitur ammalibꝰ a quatalibꝰ
cum ipsas aquas t̾ris p̃ponat plato. ut intelligant
non einidem ordmem tenendum cum agitiar de me¬
ritis am̃arum. qu uidetur ec̃ ordo ingradibꝰ corpoꝵ.
sifieri posse ut inferius corpus anma melior inha¬
cum idẽ platonicus loqueretur. dicit eis eisdem
quib bonunes animi ꝑturbationibꝰ agitari. urita¬
ti uiuriis obsequiis donisq placari. gaud̃e honoribꝰ.
diu̾sis sacrorum ritibꝰ oblectari : ⁊ in eis si quid neg¬
lectum fuerit cominou̾i. Int̾ ceta etiam dic̃ ad eos
ꝑtin̾e diuinationes augurũ aruspicũ. uatũ. atq
sompnioꝵ. ab his qͦ eẽ miracula magoꝵ. Breuit̾
aut̃ eos diffiniens: ait. demones ȩẽ gen̾e animalia.

Expanded text:
et aquae superiores sint terris, satis nos admonet aniet aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhacum idem Platonicus loqueretur, dixit eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones esse genere animalia,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ plac eis ut uolatilia nob̾. demones aut̃ ȩtiã uo¬
latilibꝰ ante cellant: Qd̃ si dem̃tissimum. ẽ opinari.
nicħ ẽ quod de habitatione suꝑioris elementi dignoᷤᷤ
eẽ demones existimemus. quibꝰ nos religionis affec¬
tuisubd̾e debeamus. Sic̃ enim fieri potuit ut aeriȩ
uolueres t̾restribꝰ nob̾ non solum ñ p̃ferantur. uerũ
ȩtiam subiciant᷑ ꝓpt̾ rationał animȩ quȩ in nob̾ dig¬
nitatẽ ita fieri potuit ut demones qͣmuis magis aerii
sint t̾restribꝰ nob̾ non idõ melioris sint quia ẽ aer qͣm
t̾ra suꝑior. s idõ eis homines p̾ferendi sint. qm̃ spei
pioꝵ hominum. neqͣqͣm illoꝵ desꝑatio comparanda
ẽ.Nam u lla ratio platonis quȩ elem̃ta .iiiͦi. ꝓpor¬
tione conter̃ atq ordinat. ita duobꝰ extremis igni
nobilissimo ⁊ t̾re ĩ mobili media duo aere ⁊ aqͣm
it̾serens. ut qͣnto ẽ aer aquis. et aere ignis. tanto

Expanded text:
ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uoergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
omibꝰ ratiocinando ⁊ intelligendo meliores suml
ita ȩtiam demomibꝰ bñ atq honeste iiuendo ml
ꝙ̃ debemus. Ob hoc enim ⁊ ꝓuidentia diuna eis
quibꝰ nos constat eẽ potiores data sunt quedã po¬
tiora corpoꝵ munera. ut illud quo eis p̃ponimur.
colendum eẽ qͣm corpus. ipsamq excellentiã cor¬
poralẽ qͣm demones hrẽ nossemus. ꝓbonitate uite
qua illis añ ponimur ꝯtempn̾e disce̾mus. habit᷑i
i nos ĩmortalitatẽ corpoꝵ. ñ quã supplitiorum ȩt̾ni¬
tas torqueat. s quã puritas p̃cedat amõꝵ. Iam u̾o
deloci alititudine quod demones in aere. nos aut̃
habitamus int̾ra. ita ꝑmou̾i ut hinc eos nobis ȩẽ
iponendos existimemus. omĩno ridiculum ẽ. hoc
enim pacto. nob̾ ⁊ omnia uolatilia p̃ponemus. At
uolatilia cum uolando fatigant᷑. uł reficiendum
alim̃tis corpꝰ hñt. t̾ram repetunt uł ad requiẽ uł ad
pastum. qd demones inqͥuit. ñ faciunt. Num quid

Expanded text:
omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, colendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid