comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qui tales dõs imitari magis elig̃. qͣm dituina
gr̃a ab eoꝵ societate separari. quantũ moliat᷑ mali¬
gni isti spc̃ exemplo suo ułut diuinã auctoritatẽ
p̃bere sceleribꝰ. qd̃ etiam in quadã campaniȩ lata
planitiȩ ubi non multo post cuules acies nefario
p̾lio confixer̃. ipsi int̾ se pͥus pugnare insi sunt: Haq
ibi auditi sunt pͥmũ ingentes fragores. moxq multi
se uidisse nunciar̃ ꝑ aliquot dies duas acies p̃liari.
qͣnta de illa coflictacione ecep̃mi pot̾ant inuenerunt.
Si gͦ ueracit̾ int̾ se numina pugnauer̃ iam bella cuuls
excusant᷑ humana. consid̾et᷑ tañ quȩ sit taliũ dõꝵ
uł militia uł miseria. Si aut̃ se pugnasse finx̾unt.
qͥd aluid egerunt. nisi ut sibi romani bellando cuulit̃.
taqͣm doꝵ exemplũ nullũ nefas admittẽ iud̾entur.
Iam enĩ ceꝑant bella euulia. ⁊ aliquo nefandoꝵ p̾lio

Expanded text:
nisi qui tales deos imitari magis elegit quam diuina nisi qui tales deos imitari magis elegit quam diuina gratia ab eorum societate separari, quantum moliantur maligni isti spiritus exemplo suo uelut diuinam auctoritatem praebere sceleribus? quod etiam in quadam Campaniae lata planitie, ubi non multo post ciuiles acies nefario proelio conflixerunt, ipsi inter se prius pugnare uisi sunt. Namque ibi auditi sunt primum ingentes fragores, moxque multi se uidisse nuntiarunt per aliquot dies duas acies proeliari.  equorum, quanta de illa conflictatione exprimi poterant, inuenerunt. Si ergo ueraciter inter se numina pugnauerunt, iam bella ciuilia excusantur humana; consideretur tamen quae sit talium deorum uel malitia uel miseria: si autem se pugnasse finxerunt, quid aliud egerunt, nisi ut sibi Romani bellando ciuiliter tamquam deorum exemplo nullum nefas admittere uiderentur? Iam enim coeperant bella ciuilia, et aliquot nefandorum proeliorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit ętiam aliquid.⁊ ꝓpe futurũ. ⁊ mox factum. unde
longe ab erat. ꝑ quem ille spc̃ loquebat᷑. Nõ tamen
clamauit. ab sceleribꝰ parre silla q̃ illic uictor tam
orrenda cõmisit. eui corona aurea ipsiꝰ uictoriȩ illu¬
strissimũ signum in uitulino iecore apparuit. qualia
signa si dii usti dare solerent. ac nõ demones impii.
noxia mala futura monstrarent. Neq enĩ eiꝰ dignita
ti tantũ ꝓfuit illa uictoria. qͣntum nocuit cupidita¬
ti. qua factum ẽ. ut in moderatꝰ inhians ⁊ scdđis rebꝰ
elatus ac p̾cipitatꝰ. magis ipse ꝑiret in moribꝰ. qͣm
mo. uł uaticinio p̾nuntiabant. Magis enĩ timebat
ne corrig̾et᷑. qͣm ne uince̾t᷑ ymino satis agebant. ut
uictor ciuiũ głiosus. uictus atq captuus nefandis
uiciis.⁊ ꝑhec ipsis ȩtiam demonibꝰ multo obstrictꝰ
subd̾etur. Illinc uero qͥs ñ intelligat. qͥs nõ uideat.

Expanded text:
uit etiam aliquid et prope futurum et mox factum, unde uit etiam aliquid et prope futurum et mox factum, unde longe aberat per quem ille spiritus loquebatur; non tamen clamauit: \'ab sceleribus parce, Sylla\', quae illic uictor tam horrenda commisit, cui corona aurea ipsius uictoriae inlustrissimum signum in uitulino iecore apparuit, qualia signa si di iusti dare solerent ac non daemones inpii, noxia mala futura monti tantum profuit illa uictoria, quantum nocuit cupiditati; qua factum est, ut inmoderatis inhians et secundis rebus elatus ac praecipitatus magis ipse periret in moribus, quaio uel uaticinio praenuntiabant. Magis enim timebant ne corrigeretur quam ne uinceretur. Immo satis agebant, ut uictor ciuium gloriosus uictus adque captiuus nefandis uitiis et per haec ipsis etiam daemonibus multo obstrictius subderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
silla. atq ibi sac̾ficass uidit in capite uituluĩ iecoris
similitudinẽ coronȩ aureȩ. ⁊̃ unc postumiꝰ aruspex ille
responddit. p̾elaram ei significare iuictoriã. Iussitq
ut extis illis solus uesceret᷑. Postea facto int̾uallo ser¬
nus euidam lucii pontũ uaticinando elamauit. Abel-¬
lona nunciꝰ nenio. Uictoria tua ẽ silla. deinde adieẽ
arsurũ ẽȩ capitolium. hoc eum diccisset continuo
egressus e castris post̃o die concitacior reu̾sus ẽ. ⁊ capi¬
tolium arsisse clamauit. Arserat aut̃ reuera capitoliũ
qd̾̃ quidẽ demoni ⁊ p̃uidẽ facile fuit. ⁊ cęlerrime nun¬
ciare. Illud sane intende. qd̾ ad causam maxime ꝑtinet.
sub qualibꝰ diis ẽẽ cupiant qui blasphemant saluato¬
rem uoluntates fidelium a dominatu demonũ lib̾ã¬
tem. Clamauit homo uaticinando. uictoria tua ẽ
silla. atq ut id diuino spũ clamasse credet᷑. nuncia¬

Expanded text:
Sylla adque ibi sacrificasset, uidit in capite uitulini iecoris Sylla adque ibi sacrificasset, uidit in capite uitulini iecoris similitudinem coronae aureae. Tunc Postumius haruspex ille respondit praeclaram significare uictoriam iussitque ut extis illis solus uesceretur. Postea paruo interuallo seruus cuiusdam Lucii Pontii uaticinando clamauit: <a Bellona nuntius uenio, uictoria tua est, Sylla. Deinde adiecit arsurum esse Capitolium. Hoc cum dixisset, continuo egressus e castris postero die concitatior reuersus est et Capitolium arsisse clamauit. Arserat autem re uera Capitolium. Quod quidem daemoni et praeuidere facile fuit et celerrime nuntiare. Illud sane intende, quod ad causam maxime pertinet, sub qualibus dis esse cupiant, qui blasphemant Saluatorem uoluntates fidelium a dominatu daemonum liberantem. Clamauit homo uaticinando: uictoria tua est, Sylla\', adque ut id diuino spiritu clamare crederetur, nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
date p̾minciasse uictoriã. ⁊ tunc ꝓmitẽ dat᷑um se po¬
testatẽ qua recuꝑaret ab inimicis rem publicã. nõ
sine multo sanguine. Tũ ꝑcontatus silla quę forma
militi uisa fuerit. cum ille indicass. eam recordatus
ẽ qͣm pͥus ab illo audierat. qui de mitridatica iuctoria
ab eodem mandata ꝑtulerat. Quid hic responderi
pot̾. quare dii curauerint ułnt felicia ista nuntiare.
⁊ nullus corum curau̾it sillã monendo corrige. mala
tanta facturũ cȩlestis armis euulibꝰ. qͣlia ñ fedarent.
s aufferrent omĩno rem publicam: Nemꝑe intelli¬
guntur demones sic̃ sepe iam dixi. notumq nob̾ẽ in
litis saẽs. resq ipse satis indicant negotuĩ suũ ag̾e.
ut ꝓ diis habeantur. ut colant᷑. ut ea illis exhibeant᷑.
quibꝰ hi qui exhibent sociati. unam pessimã causam
cum eis hnĩt in iudicio dĩ. Dem̃ eũ ueniss tarentũ

Expanded text:
date praenuntiasse uictoriam, et tunc promittere daturum se podate praenuntiasse uictoriam, et tunc promittere daturum se potestatem, qua recuperaret ab inimicis rem publicam non sine multo sanguine. Tum percontatus Sylla, quae forma militi uisa fuerit, cum ille indicasset, eam recordatus est, quam prius ab illo audierat, qui de Mithridatica uictoria ab eodem mandata pertulerat. Quid hic responderi potest, quare di curauerint uelut felicia ista nuntiare, et nullus eorum curauerit Syllam monendo corrigere mala tanta facturum scelestis armis ciuilibus, qualia non foedarent, sed auferrent omnino rem publicam? Nempe intelleguntur daemones, sicut saepe dixi notumque nobis est in litteris sacris resque ipsae satis indicant, negotium suum agere, ut pro dis habeantur et colantur, ut ea illis exhibeantur, quibus hi qui exhibent sociati unam pessimam causam cum eis habeant in iudicio Dei. Deinde cum uenisset Tarentum
Abbreviated transcription (Latin):
fuer̃. uͥ suꝑiora quoꝵ uindex ẽẽ uidebat᷑ illiꝰ cõpara¬
tione q̃rerent᷑. cum pͥmũ ad urbẽ contͣ mariũ cast᷑
mouiss ei a deo leta exta ĩmolanti fuisse seͥbit lib̾ius.
ut custodiri se postumiꝰ aruspex uoluerit capitis
supplitium subit᷑s. nisi ea quȩ in amũ silla uolueret
duis uiuantibꝰ impleuiss. Ecce nõ discesserant aditis
arisq relictis dii. qũo de reꝵ euentu p̃dicebant. nicħ¬
q de ipsus sille correctione curabant. ꝓ mittebant
p̾sagãdo felicitatem magnã. nec malam cupiditatẽ
minando frangebant. Dem̃ cum in asia eẽt bellũ mi¬
tridatiũ gerens ꝑluciũ ticiũ ei mandatũ ẽ a ioue qd̾
eẽt mitͥdatẽ suꝑat᷑us. & factum ẽ. Ac postea molienti
redire in urbem.⁊ suas amicoꝵq inuirias sibi ortas
cuuli sanguine ulcisei. it̾m mandatũ ẽ. ab eodem io¬
uę ꝑ militem quendã legionis sexte pͥus se de mitri¬

Expanded text:
fuerunt, ut superiora, quorum uindex esse uidebatur, illorum conparafuerunt, ut superiora, quorum uindex esse uidebatur, illorum conparatione quaererentur, cum primum ad Urbem contra Marium castra mouisset, adeo laeta exta immolanti fuisse scribit Liuius, ut custodiri se Postumius haruspex uoluerit capitis supplicium subiturus, nisi ea, quae in animo Sylla haberet, dis iuuantibus inpleuisset. Ecce non disarisque relictis dii, quando de rerum eventu praedicebant, nihilque de ipsius Syllae correctione curabant. Promittebant praesagiendo felicitatem magnam, nec malam cupiditatem minando frangebant. Deinde cum esset in Asia bellum Mithridaticum gerens, per Lucium Titium ei mandatum est a Ioue, quod esset Mithridatem superaturus, et factum est. Ac postea molienti redire in Urbem et suas amicorumque iniurias ciuili sanguine ulcisci, iterum mandatum est ab eodem Ioue per militem quendam legionis sextae, prius se de Mithri
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uͥ qͣm cruenta qͣm incuuł hostiliq ĩ manior
eiꝰ uictoria frĩt. eas qui scpser̃ legant qui uolunt.
S ħ ut dixi omito. Nec maricȩ nescio cui tͥbuo marii
sanguineam felicitate. s oceultȩ potuis ꝓuidentiȩ
dĩ ad istoꝵ ora daudenda. eosq ab errore lib̾andos.
qui non studiis agunt. s ħ prudent̾ aduertunt. qr
isi aliquid inhis rebꝰ demones possunt. tantũ poᷤ¬
sunt qͣntum secreto omnipotentis arbitrio ꝑmittũt᷑.
ne magnipendamꝰ t̾renã felicitatẽ. quȩ sic̃ mario
mał etiam plerũq oceditur. nec eam rursus quasi
malã arbitremur.eũ eam multos ȩtiam pios ac
bonos untꝰ ueri dĩ cultores inuitis demonib p̃pol¬
luisse uideamus. nec cosdem in mundissimos sp̃s uł
existimemus. quia sic̃ ip̃i mali homines in tr̾a. sic &e
illi ñ omĩa quę uolunt fac̾e̾ possunt. nisi quantũ illiꝰ
ordinatione sinit᷑. cuiꝰ plene iuditia nemo cõpp̾hendit.

Expanded text:
m inciuilis hostilique inmanior eius uictoria fuerit, eos qui scripserunt legant qui uolunt. Sed hoc, ut dixi, omitto, nec Maricae nescio cui tribuo Marii sanguineam felicitatem, sed occultae potius prouidentiae Dei ad istorum ora claudenda eosque ab errore liberandos, qui non studiis agunt, sed haec prudenter aduertunt, quia, etsi aliquid in his rebus daemones possunt, tantum possunt, quantum secreto omnipotentis arbitrio permittuntur, ne magnipendamus terrenam felicitatem, quae sicut Mario malis etiam plerumque conceditur, nec eam rursus quasi malam arbitremur, cum ea multos etiam pios ac bonos unius ueri Dei cultores inuitis daemonibus praepolluisse uideamus, nec eosdem inmundissimos spiritus existimemus, quia, sicut ipsi mali homines in ten\'a, sic etiam illi non omnia quae uolunt facere possunt, nisi quantum illius ordinatione sinitur, cuius plene iudicia nemo conprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s uoluerit ħ iudebimus. & nitar enĩ suo loco ut
hostñdã scd̃m diffinitiones ipsiꝰ cic̾onis. qͥbꝰ qͥd sit re
publica.⁊ qͥd sit ppłs. loquente scipione breuit possit.
attestantibꝰ &̾ multis. siuę ipsus. suiȩ eoꝵ qͦs loqui
fecit in eadem disputacione sentenciis. nũꝙͣ. illã fuissȩ
rem publicã. quia nũqͣm in ea fuit uera iusticia.

Expanded text:
Deus uoluerit, hoc uidebimus. Enitar enim suo loco, ut Deus uoluerit, hoc uidebimus. Enitar enim suo loco, ut ostendam secundum definitiones ipsius Ciceronis, quibus quid sit res publica et quid sit populus loquente Scipione breuiter posuit adtestantibus etiam multis siue ipsius siue eorum quos loqui fecit in eadem disputatione sententiis, numquam illam fuisse rem publicam, quia numquam in ea fuerit uera iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
s iã ignorent᷑. Nã de uiris qͥd dica: Mores eni ipsi in¬
t̾ierunt uiroꝵ penuria. cuiꝰ tanti mali ñ mͦ redden¬
sa ẽ. Nris enĩ uiciis non casu aliquo rem publicã u̾bo
retinemꝰ. re ipsa uero iã pͥdẽ amisimꝰ. ħ cicõ fatebat᷑
longe quidem pꝰ mortẽ affricani quẽ in suis libͥs fec̃
si diffamata ⁊ p̃ualescente religione xepĩana sentirẽt᷑
atq dicerent᷑. quis non istoꝵ ea cepianis imputanda¬
ȩẽ censeret: Quã ob rem cur ñ curar̃ dii eorum netẽ
ꝑiret atq ãmutr̾et᷑ illa res publica ꝙͣ. cico̾ longe ante¬
qͣm xp̃s ĩ carne ueniss tam lugubrit̾ deplorat amiᷤ¬
sã : uiderint laudatores eiuus ꝯ̃ẽ illis antiquis uiriᷤ
⁊ moribꝰ quał fuerit. utrũ in ea niguerit uera iustieia
anforte nec tc̃ fuerit uiua moribꝰ.s picta coloribꝰ. qd̾
⁊ ipse cico nesciens cũ eã p̃ferret exep̾ssit. S alias si

Expanded text:
sed iam ignorentur? Nam de uiris quid dicam? Mores enim ipsi insed iam ignorentur? Nam de uiris quid dicam? Mores enim ipsi interierunt uirorum penuria, cuius tanti mali non modo reddensa est. Nostris enim uitiis, non casu aliquo, rem publicam uerbo retinemus, re ipsa uero iam pridem amisimus.\' Haec Cicero fatebatur, longe quidem post mortem Africani, quem in suis libris fecit si diffamata et praeualescente religione Christiana sentirentur adque dicerentur, quis non istorum ea Cesse censeret? Quamobrem cur non curarunt dii eorum, ne tunc iret adque amitteretur illa res publica, quam Cicero longe, antequam Christus in carne uenisset, tam lugubriter deplorat amissam? Viderint laudatores eius etiam illis antiquis uiris et moribus qualis fuerit, utrum in ea uiguerit uera iustitia an forte nec tunc fuerit uiua moribus, sed picta coloribus; quod et ipse Cicero nesciens, cum eam praeferret, expressit. Sed alias, si
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes habita patefec sic̃ x̃ ip̃e tulliꝰ ñ scipioniᷤᷤ
nec cuiꝰqͣm alt̾us. s suo sermone loquens inpͥnci¬
pio quinti lib̾. cõmemorato pͥus ennii poete u̾su
quo dix̾at. moribꝰ antiqͥs res stat romana uirisq
quẽ quide ille u̾sũ inqͥt uł breuitate uł u̾itate tã¬
quam ex oraculo michi quodã eẽ effatus uidet᷑.
nã neq uiri nisi ita morata ciuitas fuiss neq moreᷤ
uros adhibebat. ⁊ uetem morẽ ac maioꝵ instituta
retinebant excellentes uiri. Nrã uero ętas cũ rem
publicam sic̃ picturã accepiss egregiam. s euaneᷤ¬
centem uetustate. ñ mͦ eã coloribꝰ isoẽ qͥbꝰ fuerat reno¬
uair neglex̃. s ne id quidẽ eurauit ut formã saltẽ
esꝰ ⁊extrema tãqͣm liniam̃ta seruaret. Qui enĩ manet
ex antiqͥs moribꝰ quibꝰ ille dix̃ rẽ stare romanã: Quoᷤᷤ
ita obluuone obsoletos uidemus ut ñ mͦ nõ eolantur.

Expanded text:
principes habita patefecit. Sicut etiam ipse Tullius non Scipionis principes habita patefecit. Sicut etiam ipse Tullius non Scipionis nec cuiusquam alterius, sed suo sermone loquens in principio quinti libri commemorato prius Ennii poetae uersu, quo dixerat:. Moribus antiquis res stat Romana uirisque, \'quem quidem ille uersum, inquit, uel breuitate uel ueritate tamquam ex oraculo quodam mihi  esse effatus uidetur. Nam neque uiri, nisi ita morata ciuitas fuisset, neque moruiros adhibebat, et ueterem morem ac maiorum instituta retinebant excellentes uiri. Nostra uero aetas cum rem publicam sicut picturam accepisset egregiam, sed euanescentem uetustate, non modo eam coloribus isdem quibus fuerat renouare neglexit, sed ne id quidem curauit, ut formam saltem eius et extrema tamquam liniamenta seruaret. Quid enim manet ex antiquis moribus, quibus ille dixit rem stare Romanam, quos ita obliuione obsoletos uidemus, ut non modo non colantur,
Abbreviated transcription (Latin):
lum aut̃ nõ omẽm cȩtũ multitudinis. s cetũ uiris
consensu ⁊ utilitatis cõmunione sociatum ẽẽ det̾mi¬
nat. Docet deĩ qͣnta sit in disputando diffinitioniᷤᷤ
utilitas. atq ex illis suis diffinitionibꝰ colligit tẽ eẽ
rem publicã .i. rem ppłi cum bene ac iustę gerit᷑. siue
ab uno rege. siue a paucis optimatibꝰ. suiȩ ab uniu̾so
ppło. cum uͦ inustꝰ ẽ rex quẽ thirannũ more greco ap¬
pellauit. aut iniusti optimates quoꝵ consensũ dixit
eẽ factionem. aut inuistꝰ ipse ppłs cui nom̃ uisitatũ
sic pͥdie fuerat disputatũ. s sic̾ ratio ex illis definitio¬
nibꝰ conexa docuss omĩno nullã ex̃ publicã qui ñ eȩt
res ppłi c̃ thirannꝰ eã flactiõe capesc̾e̾t: nec ipse ppłs
consensu ⁊ utilitatis cõmuniõe sociata. sic̃ ppłs fu̾at
tionẽ qͣm disputatio de re publica int̾ magnoᷤᷤ uꝰtoᷤᷤ

Expanded text:
lum autem non omnem coetum multitudinis, sed coetum iuris lum autem non omnem coetum multitudinis, sed coetum iuris consensu et utilitatis communione sociatum esse determinat. Docet deinde quanta sit in disputando definitionis utilitas, adque ex illis suis definitionibus colligit tunc esse rem publicam, id est rem populi, cum bene ac iuste geritur siue ab uno rege siue a paucis optimatibus siue ab uniuerso populo. Cum uero iniustus est rex, quem tyrannum more Graeco appellauit, aut iniusti optimates, quorum consensum dixit esse factionem, aut iniustus ipse populus, cui nomen usitatum sicut pridie fuerat disputatum, sed, sicut ratio ex illis definitionibus conexa docuisset, omnino nullam esse rem publicam, quoniam non esset res populi, cum tyrannus eam factioue capesseret, nec ipse consensu et utilitatis communione sociata, sicut populus futionem, quam disputatio de re publica inter magnos eius tum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sine sumna iusticia rem publicã geri nõ posse.
Cunis questionis explicatio eum ina̾iem oseq̃ntẽ dila¬
ta eẽt. int̾cio libro magna oflictatione res acta est.
Suscepit enĩ pilꝰ ipsam disputationẽ eoꝵ qͥ sentirent
sine iniusticia geri ñ posserem publicã purgans p̃¬
cipuȩ ne ħ ipse sentire cred̾etur. egitq sedulo ꝓiniusti¬
cia otͣ iusticiam. ut hanc eẽ utilem rei publicȩ. illã
uͦ mutilem ueri similibꝰ rationibꝰ ⁊ exemplis ułut
conaret᷑ hostendẽ. c̃ ũ leliꝰ rogantibꝰ om̃ibꝰ iusticiã
deffende aggressus ẽ. asseruitq qͣntũ potuit nicħ
tam inimicũ qͣm inuisticiã eiuitati. nec omĩno nisi
magna iusticia geri. aut stare posse rem publicam.
Qua questione quantũ satis uisium ẽ ꝑtractata scipio.
ad int̾missa reu̾titur. recolitq suã atq cõm̃dat breuẽ
rei publicȩ diffinitionem qͣ dic̾at eã eẽ rem ppłi. Popu¬

Expanded text:
esse, sine summa iustitia rem publicam regi non posse. esse, sine summa iustitia rem publicam regi non posse. Cuius quaestionis explicatio cum in diem consequentem dilata esset, in tertio libro magna conflictione res acta est. Suscepit enim Philus ipse disputationem eorum, qui sentirent sine iniustitia geri non posse rem publicam, purgans praecipue, ne hoc ipse sentire crederetur, egitque sedulo pro iniustitia contra iustitiam, ut hanc esse utilem rei publicae, illam uero inutilem, ueri similibus rationibus et exemplis uelut conaretur ostendere. Tum Laelius rodefendere adgressus est adseruitque, quantum potuit, nihil tam inimicum quam iniustitiam ciuitati nec omnino nisi magna iustitia geri aut stare posse rem publicam., Qua quaestione, quantum satis uisum est, pertractata Scipio ad intermissa reuertitur recolitque suam adque commendat breuem rei publicae definitionem, qua dixerat eam esse rem populi. Popu
Abbreviated transcription (Latin):
sic ex suminis ⁊ infimis. ⁊ mediis int̾iectis ordinibꝰ. ut
sonis moderata ratione ciuitatẽ consensu dissimilli¬
morum concin̾e.⁊ quȩ armonia a musicis dicit᷑ ĩ cãtu
eam eẽ in ciuitate cõcordiã artissimũ atq optimũ oĩ
in re publica uincłm incolumitatis. eaniq sine iusticia
nullo pacto ẽẽ posse. Ac deiñ cũ aliqͣnto latiꝰ iub̾iꝰ dis¬
seruiss qͣntũ ꝓdȩẽt iusticia eiuitati. qͣntũq ob eẽt si
⁊ poposcit ut ħ ipsa questio diligentius tͣctaret᷑. ac de
iusticia plura dice̾nt᷑. ꝓpt̾ illud qd̾ iã uulgo ferebat᷑.
rem publicam regi sine inuiria ñ posse. Hac ꝓm̃ q̃s¬
tionũ discutiendã ⁊ enodandã eẽ assensꝰ ẽ scipio reᷤ¬
ponditq nicħ ẽȩ qd̾ adhuc de re publica dictum pu¬
taret. ⁊ quo posset longuis ꝓgredi. nͥ ẽȩt ꝯfirmatũ.
nõ mͦ falsuĩ eẽ illud sine ĩuiria ñ ꝑ osse.s ħ u̾issimum

Expanded text:
sic ex summis et infimis et mediis interiectis ordinibus, ut sic ex summis et infimis et mediis interiectis ordinibus, ut sonis, moderata ratione ciuitatem consensu dissimillimorum concinere, et quae harmonia a musicis dicitur in cantu, eam esse in ciuitate concordiam, artissimum adque optimum omni in re publica uinculum incolumitatis, eamque sine iustitia nullo pacto esse posse,\' ac deinde cum aliquanto latius et uberius disseruisset, quantum prodesset iustitia ciuitati q poposcit ut haec ipsa quaestio diligentius tractaretur, ac de justitia plura dicerentur, propter illud, quod jam vulgo ferebatur, rempublicam regi sine injuria non posse. Hanc proinde quaestionem discutiendam et enodandam esse, assensus est Scipio, responditque niet confirmatum non modo falsum esse illud, sine iniuria non posse, sed hoc uerissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõsistat ⁊ maneat. audiant eam nõ ut salustius nar¬
rat pessimã ac flagiciosissima fac̾tam. s sic̃ cicero
disputat iam tẽ ꝓrsꝰ ꝑisse. ⁊ nullã omĩno remansisse
re publica. Inducit enĩ scipionẽ eum ipsum qui car¬
taginem extinx̾at de re publica disputantẽ. qño ꝑ¬
sentiebatur ea corruptione qua descͥbit salu. stiꝰ iã iãq
ꝑiturã. Eo qͥppe tp̃r disputat᷑ quo iã uinis grecoꝵ oc¬
cisꝰ fuit. a quo sebit seditiones graues cepisse salustiꝰ.
nã mortis eiꝰ fit in eiusdem libris cõmemoratio. Cũ aut̃
scipio inscdi libͥ fine dixiss. ut in fidibꝰ aut tibiis atq
cantu ipso ac uocibꝰ contentꝰ ẽ. quidã tenendꝰ ex distin¬
tis sonis. quem inmutatũ aut discrepantẽ. aures eru¬
dite ferre non possunt. hisq concentus ex dissimilli¬
marũ uocũ mod̾atione concors tam̃ efficit᷑ ⁊ ꝯgruens.

Expanded text:
ut consistat et maneat; audiant eam, non, ut Sallustius narut consistat et maneat; audiant eam, non, ut Sallustius narrat, pessimam ac flagitiosissimam factam, sed, sicut Cicero disputat, jam tunc prorsus perisse, et nullam omnino remansisse rempublicam. Inducit enim Scipionem, eum ipsum qui Carthaginem exstinxerat, de republica disputantem, quando praesentiebatur ea corruptione, quam describit Sallustius, jam jamque peritura. Eo quippe tempore disputatur, quo iam unus Gracchorum occisus fuit, a quo scribit seditiones graues coepisse Sallustius. Nam mortis eius fit in eisdem libris commemoratio. Cum autem Scipio in secundi libri fine dixisset, ut in fidibus aut tibiis adque cantu ipso ac uocibus concentus est quidam tenendus ex distinctis sonis, quem inmutatum aut discrepantem aures eruditae ferre non possunt. isque concentus ex dissimillimarum uocum moderatione concors tamen efficitur et congruens:
Abbreviated transcription (Latin):
dii u̾i. qui hanc adipiscendã ppłis ꝓeurauerint.
ad eptamq seruau̾int. colant᷑ ut uoluerint. ludoᷤ
exposcant quales uoluerint. quos eum suis uł de
suis possint hab̾e cultoribꝰ. ĩ antum efficiant ut
tili felicitati nicħ a peste. nicħ ab hoste. nicħ ab ul¬
la clade timeatur. Quis. hanc rẽ publica sanusn
dicam iomano imꝑio s domui sardana palli cõpa¬
riu̾it Aui quonidã rex ita fiit uoluptatibꝰ ded itꝰ
nt ui sepulers suo sebi fecerit ea sola se habe mortiũ
que libido eius ȩtiam cum unieret hauriendo cõ
sumipserat. Quẽ regem isti sihab̾ent sibi intalibꝰ
mdulgentem. nec ineis ciuqͣm isla seueritate ad¬
nersartem huic lbentiuis qm iomani uetes po¬
muls templum :i flamine ose mrentis. uetẽs ep
nitur q̃ romanã pẽ publica pessima ac flagierosi¬
simam dixit. nec curant isti quanta moꝵ pessimoꝵ
ac flagiciosoꝵ labe ac dedecore impleatur. s tantũmͦ

Expanded text:
di ueri, qui hanc adipiscendam populis procurauerint di ueri, qui hanc adipiscendam populis procurauerint adeptamque seruauerint. Colantur ut uoluerint, ludos exposcant quales uoluerint, quos cum suis uel de suis possint habere cultoribus: tantum efficiant, ut tali felicitati nihil ab hoste, nihil a peste, nihil ab ulla clade timeatur. — Quis hanc rem publicam sanus, non dicam Romano imperio, sed domui Sardanapali conparauerit? qui quondam rex ita fuit uoluptatibus deditus, ut in sepulcro suo scribi fecerit ea sola se habere mortuum, quae libido eius, etiam cum uisumpserat. Quem regem isti si haberent sibi in talibus indulgentem, nec in eis cuiquam ulla severitate adversantem; huic libentius, quam Romani veteres Romulo, templum et flaminem consenitur qui Romanam rempublicam pessimam ac flagitiosissimam dixit, nec curant isti quanta morum pessimorum ac flagitiosorum labe ac dedecore impleatur, sed tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
seruilit̾ timeant. Quid alienȩ uincȩ potiꝰ. qͣm qͥd
suȩ uitȩ quisq noceat legibꝰ adu̾tat᷑. nullus ducat᷑
ad iudices. nisi qͥ alienȩ rei domui saluti. uł ciuiꝗͣ.
ĩuito fuerit inportunus aut naxiꝰ. Cet̾m de suis ł
cum suis. uł cum quibꝰq uolentibꝰ faciat qͥsq qdlib.
cuerit. uł ꝓpt̾ eos maxcimȩ qͥ hrẽ pͥuata nõ possut̃.
Eatruantur ãplissime atq ornatissimȩ domꝰ. opipa¬
ra ꝯutuia. Frequentent᷑ uͥ cuiq libuerit ⁊ potuerit
die noctuq ludat᷑. bibat᷑. uomat᷑. diffluat᷑. saltationibꝰ
undiq concrepent theat᷑. in honeste leticiȩ uocibꝰ
atq omĩ gen̾e siuȩ crudelissime suȩ turpissimȩ
uoluptatis exestuent. Ille sit publicꝰ inuieꝰ eui ħ
felicitas displicet. Quisqͥs eam mutare uł auferre
temptauerit. cũ lib̾a multitudo au̾tat ab auribꝰ
eũtat a sedibꝰ. auferat auiuentibꝰ. Illi habeant᷑

Expanded text:
seruiliter timeant. Quid alienae uineae potius quam quid seruiliter timeant. Quid alienae uineae potius quam quid suae uitae quisque noceat, legibus aduertatur. Nullus ducatur ad iudicem, nisi qui alienae rei domui saluti uel cuiquam inuito fuerit inportunus aut noxius; ceterum de suis uel cum suis uel cum quibusque nolentibus faciat quisque quod libet. cuerit, uel propter eos maxime, qui habere priuata non possunt. Exstruantur amplissimae adque ornatissimae domus, opipara conuiuia frequententur, ubi cuique libuerit et potuerit, diu noctuque ludatur bibatur, uomatur diffluatur. Saltationes undique concrepent, theatra inhonestae laetitiae uocibus adque omni genere siue crudelissimae siue turpissimae uoluptatis exaestuent. Ille sit publicus inimicus, cui haec felicitas displicet; quisquis eam mutare uel auferre tentauerit, eum libera multitudo auertat ab auribus, euertat a sedibus, auferat a uiuentibus. Illi habeantur
Abbreviated transcription (Latin):
simam ac flagiciosissimã ȩẽ rem publicã tantũ
stet inquiunt. tantũ floreat copiis referta uic
toriis głosa. uł qd̾ e felicius pace secura sit. & quid
ad nos : ẏmino id ad nos magis ꝑtinet. si diuicia
quisq semꝑ augeat que cotidianis effusionib̾ suꝑ¬
petant. ꝑ quas sibi etiam infirmꝰores subdat quisꝙ
potentior. obsequantur diuitibꝰ pauꝑes causa sati¬
tatis. atq ut eorum patiociniis quieta inercia ꝑfru¬
antuur. diuites pauꝑibꝰ at elientelas ⁊ ad minist̾ũ
sui fastus abutantur. Populi paaudant nõ consul¬
toribꝰ utilitatum suaꝵ. s largitoribꝰ uoluptatum
Non dura iubeantur. ñ ꝓhibeant᷑ inpura. Reges
non eurent qͣm bonis s qͣm subditis regnent. pro¬
uintiȩ regibꝰ non tanqͣm rectoribꝰ moꝵ. s tanqͣm
rerum dñatoribꝰ ⁊ delitiaꝵ suarum ꝓuisoribꝰ ser¬
uiant. eosq non sincerit̾ honorent. s nequit̾ ac

Expanded text:
simam ac flagitiosissimam non esse rem publicam. Tantum simam ac flagitiosissimam non esse rem publicam. Tantum stet, inquiunt, tantum floreat copiis referta, uictoriis gloriosa, uel, quod est felicius, pace secura sit. Et quid ad nos? Immo id ad nos magis pertinet, si diuitias quisque augeat semper, quae cottidianis effusionibus subpetant, per quas sibi etiam infirmiores subdat quisque potentior. Obsequantur diuitibus pauperes causa saturitatis adque ut eorum patrociniis quieta inertia perfruantur, diuites pauperibus ad clientelas et ad ministerium sui fastus abutantur. Populi plaudant non consultoribus utilitatum suarum, sed largitoribus uoluptatum. Non dura iubeantur, non prohibeantur inpura. Reges non curent quam bonis, sed quam subditis regnent. Prouinciae regibus non tamquam rectoribus morum, sed tamquam rerum dominatoribus et deliciarum suarum prouisoribus seruiant, eosque non sinceriter honorent, sed nequiter ac
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi. p̾ncipes ⁊ omnes uidices t̾rȩ. uiuenes ⁊ uirgineᷤ.
seniores cum uinioribꝰ. etas om̃is capax.⁊ ut̾q secꝰ.
⁊ quos baptista ioħs alloquit᷑ ex actores ipsi atq
milites. ⁊ terras uitȩ p̾sentis ornaret sua felicitate
res publica ⁊ uitȩ et̾nȩ culm̃. beatissimȩ regnatura
conscend̾et. S quia iste audit. ille contempnit.
pluresq uiciis male blandientibꝰ. qͣm utili uir¬
tutum asꝑitati sunt amicitiores. tolerare cepĩ
iudices. siuę milites. siue ꝓuinciales. siue diuiteᷤᷤ
siue pauꝑes. siue liberi. siuȩ serui. utꝰ libet sexꝰ
ȩtiam pessimã. si ita necessẽ ẽ flagiciosissimãq
rem publicã. ⁊ in illa angłoꝵ quadã sc̃issima atq
augustissima curia cȩlestiq re publica. ubi dĩ
uoluntas lex ẽ. clarissimũ ibi locum ꝯe̾ ista tołã¬
cia comparare. Uerumptam̃ tales cultores et
dilectores dõꝵ istorum quoꝵ oe imitatores in
cełibꝰ ⁊ flagitiis se ẽ letantur. nullomͦ curã pes¬

Expanded text:
omnes iudices terrae, iuvenes et virgines, senes cum iunioribus, aetas omnis capax et uterque sexus et, quos baptista Iohannes alloquitur, exactores ipsi atque milites, tunc et terras vitae praesentis ornaret sua felicitate res publica et vitae aeternae culmen beatissimae regnatura conscenderet. Sed quia iste audit, ille contemnit, pluresque vitiis male blandientibus quam utili virtutum asperitati sunt amiciores, tolerare, inquiiudices, sive milites, sive provinciales, sive divites, sive pauperes, sive liberi, sive servi, utriuslibet sexus, etiam pessimam, si ita necesse est, flagitiosissimamque rem publicam, et in illa angelorum quadam sanctissima atque augustissima curia caelestique re publica, ubi Dei voluntas lex est, clarissimum sibi locum etiam ista toleranincusant. Verum tales cultores et dilectores deorum istorum, quorum etiam imitatores in sceleribus et flagitiis se esse laetantur, nullo modo curant pes
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt ñ curantes quẽ admodũ illi uiuerent. ymmno
curantes ut ȩtiam ꝑdite iuuerent. dũ tũ honori
suo illa omiã metũ subditi ministrarent. Aut si de¬
d̾unt. ꝓferatur. hostendat᷑. legatur. quas doꝵ lege
illi ciuitati datas contempserint gracci. ut seditis.¬
nibis cuncta t᷑barent. quas mariꝰ ⁊ cuina.⁊ carbo.
ut inbella ȩtiam ꝓgred̾entur euulia. causis inqui¬
sinis suscepta. ⁊ crudelt̾ gesta. ernd eliq finta. quaᷤ
deniq silla ipse euius uita. mores. fata. de sebente¬

Expanded text:
gerunt, non curantes quem ad modum illi uiuerent, immo gerunt, non curantes quem ad modum illi uiuerent, immo curantes ut etiam perdite uiuerent, dum tamen honori suo illa omnia metu subditi ministrarent. Aut si dederunt, proferatur ostendatur legatur, quas deorum leges illi ciuitati datas contemserint Gracchi, ut seditionibus cuncta turbarent, quas Marius et Cinna et Carbo, ut in bella etiam progrederentur ciuilia causis iniquissimis suscepta et crudeliter gesta crudeliusque finita, quas deniq
Abbreviated transcription (Latin):
publica cuiꝰ conditor rectorq ap̃e ẽ. si ⁊ ipsã rem
publicã placet dice̾. qm̃ eã rẽ ppłi eẽ negare ñ pos¬
sumꝰ. Si aut̃ ħ nomĩ qd̃ alibi alit̾q uulgatũ ẽ ab usu
nr̃e locutiõis ẽ forte remotius. in ea certe ciuitate
ẽ uera iusticia. de qͣ scͥpt᷑a scã dic̃. Głiosissima dicta
sunt de te ciuitas dĩ. S qd̃ ꝑtinet ad p̾sentẽ questionẽ¬
ꝗͣlibet laudabilem dicant istam fuisse uł ẽȩ rẽ pub¬
licã. scãm eoꝵ auctores doctissimos tam longe añ aͥ
aduentum pessima facta erat. ẏmino uͭ nulla erat.
atq oĩo ꝑierat ꝑditissimis moribꝰ. Ut gͦ ñ ꝑiret. dii
eustodes eius ppło cultori suo dare p̾erpuȩ uitȩ ac moꝵ
p̃cepta debuer̃. aquo tot templis. tot̾ sac̾dotibꝰ. et
sacͥficiorum generibꝰ tam muttiplicibꝰ uariisq sacͥs.
tot festis sollempnitatibꝰ. tot tantoꝵq ludoꝵ cȩlebri¬
tatibꝰ colebant᷑. ubi nicħ demones nͥ negotiũ suũ e¬

Expanded text:
 si et ipsam rem publicam placet dicere, quoniam eam rem populi esse negare non possumus. Si autem hoc nomen, quod alibi aliterque uulgatum est, ab usu nostrae locutionis est forte remotius, in ea certe ciuitate est uera iustitia, de qua scriptura sancta dicit: Gloriosa dicta sunt de te, ciuitas Dei. CAPUT quamlibet laudabilem dicant istam fuisse vel esse rempublicam, secundum eorum auctores doctissimos jam longe ante aduentum pessima ac flagitiosissima facta erat; immo uero nulla erat adque omnino perierat perditissimis moribus. Ut ergo non periret, di custodes eius populo cultori suo dare praecipue uitae ac morum praecepta debuerunt, a quo tot templis, tot sacerdotibus et sacrificiorum generibus, tam multiplicibus uariisque sacris, tot festis sollemnitatibus, tot tantorumque ludorum celebritatibus colebantur; ubi nihil daemones nisi negotium suum e
Abbreviated transcription (Latin):
num putar̃. ⁊ romulũ suum diis młtis p̾tulerunt:
qͣmuis uipsum semidm potiꝰ qͣm dm̃ ułut secretior
eorum doctrina com̃det. Nam ȩtiã flaminẽ illi in¬
stituer̃. qd̃ sac̾dotii genus a dõ in romanis sacris
testante apice excelluit. ut tres solos flãmines ha¬
b̾ent tͥbus numinibꝰ institutos. Dialẽ ioui. martia¬
lem marti. qͥrinalem romulo. Nã beniuolentia
euuum ułut receptꝰ in cęlũ. querinꝰ ẽ p̾ea nominatꝰ.

Expanded text:
num putarunt, et Romulum suum dis multis praetulerunt, num putarunt, et Romulum suum dis multis praetulerunt, quamuis et ipsum semideum potius quam deum uelut secretior eorum doctrina commendet. Nam etiam flaminem illi instituerunt, quod sacerdotii genus adeo - in Romanis sacris testante apice excelluit, ut tres solos flamines haberent tribus numinibus institutos, Dialem Ioui, Martialem Marti, Quirinalem Romulo. Nam beneuolentia ciuium uelut receptus in caelum Quirinus est postea nominatus.
Abbreviated transcription (Latin):
mo uł febri. quȩ romani numina partĩ ꝑeg̾na
receꝑunt. partim sua ꝓpͥa sacrauerunt. Quomꝰ gͥ
tanta amĩ ⁊ moꝵ mala. bonis p̾ceptis ⁊ legibꝰ. uł
imminentia ꝓhib̾ent insita extirpanda eurarent
dii tales. qui ȩtiam seminanda ⁊ augenda flagitia
curauer̃. talia uł sua uł quasi sua facta ꝑtheatri¬
cas celebritates ppłis in notescere cupientes. ut
tãqm auctoritate diuina sua sponte nequissima
libido accendetur humana. frustra ħ exclamãte
cicerone: Qui cum de poetis ageret ad quos cum
accessit inquit clamor ⁊ approbatio ppłi quasi ma¬
gni cuidã ⁊ sapientis magistri. quas illi obduet
tenebras qͣs ĩuehũt metus quas inflãmant cupi¬
sorum ratio ac non potius adulatio ẽ qno istum pla¬
tonem quẽ semidm uolunt tantis disputationibꝰ
laborantem. ne amĩ mał quȩ p̃cipue cauenda sunt
mores corrumꝑent᷑ humani. nulla saera edicła dig¬

Expanded text:
mo uel Febri, qumo uel Febri, qureceperunt, partim sua propria sacraverunt. Quomodo igitur tanta animi et morum mala bonis praeceptis et legibus vel imminentia prohiberent, vel insita exstirpanda curarent dii tales, qui etiam seminanda et augenda flagitia curaverunt, talia vel sua vel quasi sua facta per theatricas celebritates populis innotescere cupientes, ut tanquam auctoritate divina, sua sponte nequissima libido accenderetur humana: frustra hoc exclamante Cicerone, qui cum de poetis ageret, Ad quos cum accessit, inquit, clamor et approbatio populi, quasi magni cujusdam et sapientis magistri, quas illi obducunt tenebras! quos invehunt metus! quas inflammant cupisorum ratio ac non potius adulatio est? quando istum Platonem, quem semideum uolunt, tantis disputationibus laborantem, ne animi malis, quae praecipue cauenda sunt, mores corrumperentur humani, nulla sacra aedicula dig
Abbreviated transcription (Latin):
pellunt homines scenicos. Illi cȩlebrari sibi iubent
figm̃tis poetieis obꝓbria dõꝵ. isti ab obꝓbriis hoĩuĩ
deterrent impudentiam poetaꝵ. Semideꝰ aũ ille pla¬
to ⁊ talium dõꝵ libidini resticit.⁊ ab ĩdole romanoꝵ
quid ꝑficiendum ȩẽt hostendit. qui poetas ipsos uł
ꝓ arbitrio m̃tientes. uł hominibꝰ miseris quasi d̃oꝵ
facta pessima imitanda ꝓponentes. omino inciui¬
tate bñ instituta uiuere noluit. Nos quidẽ platonẽ
nec dm̃ nec semidm̃n ꝓhibemꝰ. nec ullo scõ angło sũ¬
cui nr̃ȩ sententiȩ ratio dõ ꝓsꝑante suo loco explica¬
bitur. S eũ tam̃ qnõ quidẽ ipsi uolunt fuisse semi¬
dm̃ p̃ferendum ẽẽ censemꝰ si non romulo ⁊ ereuli.
qͣmius istum nec frẽm occidisse. nec aliquod ꝑpetisse
flagitium quisqͣm istoricorum uł poetaꝵ dix̃ aut
finx̃. certe uł priapo. uł alicui cenoce falo. postre¬

Expanded text:
pellunt homines scaenicos; illi celebrari sibi iubent pellunt homines scaenicos; illi celebrari sibi iubent figmentis poeticis obprobria deorum, isti ab obprobriis hominum deterrent inpudentiam poetarum. Semideus autem ille Plato et talium deorum libidini restitit, et ab indole Romanorum quid perficiendum esset ostendit, qui poetas ipsos uel pro arbitrio mentientes uel hominibus miseris quasi deorum facta pessima imitanda proponentes omnino in ciuitate bene instituta uiuere noluit. Nos quidem Platonem nec deum nec semideum perhibemus, nec ulli sancto angelo sumcuius nostrae sententiae ratio Deo prosperante suo loco explicabitur. Sed eum tamen, quando quidem ipsi uolunt fuisse semideum, praeferendum esse censemus, si non Romulo et Herculi quamuis istum nec fratrem occidisse, nec aliquod perpetrasse flagitium quisquam historicorum uel poetarum dixit aut finxit, certe uel Priapo uel alicui Cynocephalo, postre
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Hẽ platonem labeo int̾ semideos cõmemorãdũ
putauit. sic̃ erculẽ. sic̃ romulũ. Semidõs aut̃ eroibꝰ.
ante ponit. s utrosq int̾ numina collocat. Uerũp¬
tamen istũ quẽ appellat semidm̃. nõ herribꝰ tantum.
s & diis ipsis p̾ferendum ẽȩ non dubito. Propinqͣnt
aut̃ romanoꝵ leges disputationibꝰ platonis quo ille
cuncta poetica figm̃ta ꝯdempnat. isti aut̃ poetis
adiniũt saltem in homines maledicendi licentiam.
Ille poetas ab urbis ipsius habitatione. isti saltem
actores poeticarum fabulaꝵ remouent a societate
ciuitatis. ⁊ si contra dõs ludoꝵ senicorũ expetitores
aliquid auderent. forte undiq remou̾ent. Neqͣ qͣm gͥ
leges ad instituendos bonos aut corrigendos. malos
mores a diis sus possent accipe seu sꝑare romani. qͦs
legibꝰ suis uncut atq comuncunt. Illi enĩ honori
suo deposcut ludos scenicos. isti ab honoribꝰ omibꝰ rep¬

Expanded text:
tuit? Hunc Platonem Labeo inter semideos commemorandum tuit? Hunc Platonem Labeo inter semideos commemorandum putauit, sicut Herculem, sicut Romulum. Semideos autem heroibus anteponit; sed utrosque inttamen istum, quem appellat semideum, non heroibus tantum, sed etiam diis ipsis praeferendum esse non dubito. Propinquant autem Romanorum leges disputationibus Platonis, quando ille cuncta poetica figmenta condemnat, isti autem poetis adimunt saltem in homines maledicendi licentiam; ille poetas ab urbis ipsius habitatione, isti saltem actores poeticarum fabularum removent a societate civitatis, et, si contra deos ludorum scenicorum expetitores aliqleges ad instituendos bonos aut corrigendos malos mores a dis suis possent accipere seu sperare Romani, quos legibus suis uincunt adque conuincunt. Illi -enim honori suo deposcunt ludos scaenicos, isti ab honoribus omnibus re
Abbreviated transcription (Latin):
forte greco platoni potiuis palama danda ẽ. qui
cum ratione formaretur qualis eẽ ciuitas debeat.
taq̃m adu̾sarios iu̾tatis poetas censuit urbe pel¬
lendos: Iste uero ⁊ dõrum inuirias indigne tulit.
⁊ fugari corrũpiq figm̃tis am̃os eruium noluit.
Confer nc̃ platonis humanitatẽ a ciuibꝰ decipiendis
poetas urbe pellentẽ. cum dõꝵ diuinitate honori
suo ludos scenicos expetente. Ille ne talia uł scͥb̾ent᷑.
⁊ si non ꝑsuasit disputando. tam̃ suasit leuitati
lasciuieq gc̃oꝵ. isti ut talia ȩtiam age̾ntur. iuben¬
do extorserunt. grauitati ⁊ modestię romanoꝵ. nec
tantũ ħ agi uoluer̃. s sibi dicari. sibi sacrificari.
sibi sollempnit̾ exchib̃i. Cui tandem honestiꝰ diui¬
nos honores decernet ciuitas. utrũ platoni ħ turpia
⁊ nefanda ꝓhibenti. an demonibꝰ ac hominum de¬
ceptione gaudentibꝰ quibꝰ ille uera ꝑsuadere nõ po¬

Expanded text:
forte Graeco Platoni potius palma danda est, qui forte Graeco Platoni potius palma danda est, qui cum ratione formaret, qualis esse ciuitas debeat, tamquam aduersarios ueritatis poetas censuit urbe pellendos? Iste uero et deorum iniurias indigne tulit et fucari corrumpique figmentis animos ciuium noluit. Confer nunc Platonis humanitatem a ciuibus decipiendis poetas urbe pellentem cum deorum diuinitate honori suo ludos scaenicos expetente. Ille, ne talia uel scriberentur, etsi non persuasit disputando, tamen suasit leuitati lasciuiaeque Graecorum; isti, ut talia etiam agerentur, iubendo extorserunt grauitati et modestiae Romanorum. Nec tantum haec agi uoluerunt, sed sibi dicari, sibi sacrari, sibi sollemniter exhiberi. Cui tandem honestius diuinos honores decerneret ciuitas? utrum Platoni haec turpia et nefanda prohibenti, an daemonibus hac hominum deceptione gaudentibus, quibus ille uera persuadere non po
Abbreviated transcription (Latin):
dinis qua fonte notat᷑ actor. si ad orat᷑ exactor : In
hac controuersia g̾ci romaniq contendunt. sireci
putant recte se honorare homines scenicos. eum co¬
lant ludoꝵ scenicoꝵ flagitatores dos. Romani u̾o
hominibꝰ scenicis nec plebe iam tribũ. quantominꝰ
senatoriam curiã de honestari simint. In hac discep¬
tatione. hcemodi ratiocinatio fũmã questionis ab¬
soluit. Proponunt greci. Si dii tales colendi sunt
ꝓfecto ȩtiam tales homines honorandi. assũmunt
romani. S nullomͦ tales homines honorandi sut̃.
Concludunt xpĩani. Nullomꝰ gͥ dii tales colendi s̃.¬
Dem̃ querimus. Ipsi poete talium fabulaꝵ compo¬
sitores qui.xii.tabulaꝵ lege ꝓhibentur famam
led̾e ciuium tam ꝓbrosa indos conuitia i acłantes.
cur non ut scenici habeant᷑ ĩ honesti: Qua ratione
rectum ẽ ut poeticorum figm̃toꝵ ⁊ ignominiosoꝵ
dõꝵ infamĩtur actores. honorentur auctores. An

Expanded text:
dinis qua fronte notatur actor, si adoratur exactor? In dinis qua fronte notatur actor, si adoratur exactor? In hac controuersia Graeci Romanique concertent. Graeci putant recte se honorare homines scaenicos, quia colunt ludorum scaenicorum flagitatores deos; Romani uero hominibus scaenicis nec plebeiam tribum, quanto minus senatoriam curiam dehonestari sinunt. In hac disceptatione huiusce modi ratiocinatio summam quaestionis absoluit. Proponunt Graeci: Si di tales colendi sunt, profecto etiam tales homines honorandi. Adsumunt Romani: Sed nullo modo tales homines honorandi sunt. Concludunt Christiani: Nullo modo igitur di tales colendi sde quaerimus, ipsi poetae talium fabularum conpositores, qui duodecim tabularum lege prohibentur famam laedere ciuium, tam probrosa in deos conuicia iaculantes quur non ut scaenici habeantur inhonesti. Qua ratione rectum est, ut poeticorum figmentorum et ignominiosorum deorum infamentur actores, honorentur auctores? An
Abbreviated transcription (Latin):
dicram scenamq totam in ꝓbro ducerent᷑. genus id
homĩum nõ mͦ honore cuuum reliquoꝵ carere. s etiã
tribu moueri notacione censoria uoluer̃. Preclara sa¬
ne ⁊ romanis laudibꝰ ad numeranda prudentia. s uel¬
lem se ipsa sequeret᷑. se imitat̾et᷑. Ecce enĩ recte quiqͥs
ciuium romanoꝵ eẽ scenieꝰ elegiss non solum ei
nullꝰ ad honorẽ dabat᷑ locus. uerum &̾ censoris no¬
ta tͥbũ ten̾e ꝓpͥam minime sinebat᷑. Oam̃ũ ciuitatiᷤᷤ
laudis auidũ. germaneq romanũ. S respondeat᷑
mͥ qua consentanea ratione homines scenici ab omi
honore pellunt᷑. ⁊ ludi scenici dõꝵ honoribꝰ admis¬
centur. Illas theatricas artes diu uirtus romana
nõ nouerat. quȩ si ad oblectañtũ uoluptatis hu¬
mane quererent᷑. uicio moꝵ irreꝑent humanoꝵ.
dii eas sibi exhiberi petierunt. Quomͦ gͦ abicit᷑
scenicus. ꝑ quẽ colit᷑ ds̃: & theatricȩ illuis turpitu¬

Expanded text:
dicram scaenamque totam in probro ducerent, genus id dicram scaenamque totam in probro ducerent, genus id hominum non modo honore ciuium reliquorum carere, sed etiam tribu moueri notatione censoria uoluerunt.\' Praeclara sane et Romanis laudibus adnumeranda prudentia; sed uellem se ipsa sequeretur, se imitaretur. Ecce enim recte, quisquis ciuium Romanorum esse scaenicus elegisset, non solum ei nullus ad honorem dabatur locus, uerum etiam censoris nota tribum tenere propriam minime sinebatur.s o animum ciuitatis laudis auidum germaneque Romanum! Sed respondeatur mihi: qua consentanea ratione homines scaenici ab omni honore pelluntur, et ludi scaenici deorum honoribus admiscentur? Illas theatricas artes diu uirtus Romana non nouerat, quae si ad oblectamentum uoluptatis humanae quaererentur, uitio morum inreperent humanorum. Di eas sibi exhiberi petierunt: quo modo ergo abicitur scaenicus, per quem colitur Deus? et theatricae illius turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
ueret. quomͦ nos ista inpunita eẽ nollemus. quȩ ipsi
dii sacra eẽ noluerunt. cum ludos scenicos ubi
talia celebrant᷑ dictitantur. actitant᷑. ⁊ romanis
moribꝰ inuexer̃. ⁊ suis honoribꝰ dicari exibiq uisser̃:
ur nõ engo hinc magis ipsi intelleet sunt non ex
dis ueri. nec omnino digni quibꝰ diuinos honore
dlefferet illa res publica: Quos enim eoli minine
decet minimeq oportẽt. sisudos erꝑet̾ent agin¬
los connicis romanoꝵ quom̃ queso colendi puta¬
ti sunt quom̃ non detestand. spc intesecti. qͥ cupidi¬
tate fallendi int̾ suos honores sua celebrari crimina
poposcerunt: Itemq romani qͣmuis iam suꝑstitione
noxia p̃merentur ut illos dos colerent quos uidebãt
sibi uoluisse scenicas turpitudines consecrari. suȩ
tamen dignitatis memores ac pudoris. auctores ta-¬
lium fabulaꝵ neqͣqͣm honorauer̃ more grecoꝵ. s sic̃
apud ciceronem idem scipio loquitur. cum artem lu¬

Expanded text:
ueret: Quo modo nos ista inpunita esse nollemus, quae ipsi ueret: Quo modo nos ista inpunita esse nollemus, quae ipsi di sacra esse uoluerunt, cum ludos scaenicos, ubi talia celebrantur dictitantur actitantur, et Romanis moribus inuexerunt et suis honoribus dicari exhiberique iusserunt? Quur non ergo hinc magis ipsi intellecti sunt non esse di ueri nec omnino digni, quibus diuinos honores deferret illa res publica? Quos enim coli minime deceret minimeque oporteret, si ludos expeterent agendos conuiciis Romanorum, quo modo quaeso colendi putati sunt, quo modo non detestandi spiritus intellecti, qui cupiditate fallendi inter suos honores sua celebrari crimina poposcerunt? Itemque Romani, quamuis iam superstitione noxia premerentur, ut illos deos colerent, quos uidebant sibi uoluisse scaenicas turpitudines consecrari, suae tamen dignitatis memores ac pudoris actores talium fabularum nequaquam honorauerunt more Graecorum, sed, sicut aput Ciceronem idem Scipio loquitur, \'cum artem lu
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ & libent̃ poetarum ꝓbris maledictisq lacerari.
se potuis qͣm illos hcemodi iniuriis indignos eẽ di¬
xerunt. seq ab eis oe lege munier̃. illoꝵ aut̃ ista gẽ
sacris sollempnitatibꝰ miscuerunt. Ita ne tandem
scipio laudas hanc poet is romanis negatã eẽ licentiã
ut cuiqͣm obꝓbrium infligerent romanoꝵ. cum ui¬
deas eos nulli doꝵ peꝑcisse ur̃orum: Ita ne pluris
tͥ habenda uisa ẽ existimatio curiȩ ur̃ę qͣm capitolii.
ẏmino romȩ unius qͣm celi totus. ut linguã male¬
dicam in ciues tuos exerere poetȩ ȩtiam lege ꝓhib̾ẽt᷑.
u ndos suos securi tanta conuitia nullo sanatore.
nullo censore. nullo pͥncipe. nullo pontifice ꝓhibente
iacłarentur: Indignum uidelic fuit. ut plautus
aut neuiꝰ publio ⁊ gneo scipioni. aut ceciluis mairo
catoni maledicerent. ⁊ dignum fuit. ut terentius
ur̃ flagitio iouis optimi maximã ad olescentium

Expanded text:
uerum etiam libenter poetarum probris maledictisque lacerari, uerum etiam libenter poetarum probris maledictisque lacerari, se potius quam illos huiusce modi iniuriis indignos esse duxerunt seque ab eis etiam lege munierunt, illorum autem ista etiam sacris sollemnitatibus miscuerunt. Itane tandem, Scipio, laudas hanc poetis Romanis negatam esse licentiam, ut cuiquam obprobrium infligerent Romanorum, cum uideas eos nulli deorum pepercisse uestrorum? Itane pluris tibi habenda est existimatio curiae uestrae quam Capitolii, immo Romae unius quam caeli totius, ut linguam maledicam in ciues tuos exercere poetae etiam lege prohiberentur, et in deos tuos securi tanta conuicia nullo senatore nullo censore, nullo principe nullo pontifice prohibente iacularentur? Indignum uidelicet fuit, ut Plautus aut Naeuius Publio et Gn. Scipioni aut Caecilius M. Catoni malediceret, et dignum fuit, ut Terentius uester flagitio Iouis optimi maximi adulescentium