comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne eius chanandicta est & posterieius chananei. hae fuit primagens quae dm̃ ignora¬
uit qm̃ princeps eius & conditor cultũ di a patre non accepit maledictus. Ab eortaque
ignorantiam diuinitatis minoribus suis reliquid ab hacgente proximiquiq populimul¬
titudine in crescente fluxerunt. Ipsius autem patris posteri hebraeidicti penes quos reli¬
gio di resedit sed a bis postea multiplicato in inmensum numera. Cum eos angustiae locoꝵ

Expanded text:
ne eius Chanaan dicta est et posteri eius Chananaei. haec fuit prima gens quae deum ignoranit, quoniam princeps eius et conditor cultum dei a patre non accepit maledictus ab eo: itaque ignorantiam diuinitatis minoribus suis reliquit. ab hac gente proximi quique populi multitudine increscente fluxerunt. ipsius autem patris posteri Hebraei dicti: penes quos religio dei resedit. sed et ab his postea multiplicato in inmensum numero cum eos angustiae loco
Abbreviated transcription (Latin):
Multiq aberrore atq interitu liberentur qui eam sub uel aminestultitiae latentem
aspernantur acrespuunt. Sed prius quam incipiã dedõ & operibus eius dicere. pauca
mihi depro ph&is ante dicenda sunt. Quorum testimonies nunc uti necesse est quod in
prioribus libris nec facerẽ temperari. ante om̃a quiueritatem stud & comprehendere
non modoin tellegendo proph&arum uocibus animum deb& intendere sed &i amtẽ pora
ꝑ quaequisq illorum fuerit diligentissime requirere ut sciat & quae futura predixeriNt
enim sub quo quisq rege diuinis p̃sfuerit passus instinctum. Multiq scriptos libros detem¬
poribus ediderunt initium facientes aꝓph&am sequitroia numbellum nungentis fere annos
ante cessitis aut̃ cumperannos quad raginta populum rexissa successorem habuit lesun
qui septem acuiginti annis tenuit principatum. ex inde subiudicibus fuerunt peran nos

Expanded text:
itu liberentur, qui eam sub uelamine stultitiae latentem itu liberentur, qui eam sub uelamine stultitiae latentem aspernantur ac respuunt. sed priusquam incipiam de deo et operibus eius dicere, pauca mihi de prophetis ante dicenda sunt, quorum testimoniis nunc uti necesse est: quod in prioribus libris ne facerem temperaui. ante omnia qui ueritatem studet conprehendere, non modo intellegendis prophetarum uocibus animum debet intendere, sed etiam tempora per quae quisque illorum fuerit diligentissime requirere, ut sciat et quae futura praedixerintenim sub quo quisque rege diuini spiritus fuerit passus instinctum, multique scriptores libros de temporibus ediderunt initium facientes a propheta Moyse, qui Troianum bellum nongentis fere annis antecessit. is autem cum per annos quadraginta populum rexisset, successorem habuit Iesum, qui septem ac uiginti annis tenuit principatum. exmde sub iudicibus fuerunt per annos
Abbreviated transcription (Latin):
risol& Quod sinullus eorum quicolunt᷑ formasse a principioatq instituis se homi¬
nemtradit᷑: Nullus igit᷑ ex his pat̃ hominis nuncupari potest ita ned s̃ quidem ergo
fas non est uenerarieos a quibus non sit homogeneratus quia neq a multis genera¬
ripotest : Vnusigitur ac solus colideb& qui iouem saturnum quicȩlũ psũ terram que
ante cessit łsenim necesse est hominem figurauerit qui ante hominẽ cȩlũ terrãq
ꝑfecit̃ Solus pateruo candus est quicreauit. Solus dns nuncupandus qui regit
quidominũ suũ aut fugiat aut nesciat. Et impius filius qui suum uerum patrem
ue loderit uł ignorat : Nuncqm̃ docui sapientiam & religionem non possediduci
uperostut deipscc religione ac sapientia disseramus Sentio quidem quam sit
difficlisdereb: cȩlestib dis putatio. sed tam̃ audiendũ est ut in lustrata ueritas pateat

Expanded text:
ri solet. Quod si nullus eorum, qui coluntur, formasse a principio atque instituisse homiri solet. Quod si nullus eorum, qui coluntur, formasse a principio atque instituisse hominem traditur; nullus igitur ex his pater hominis nuncupari potest, ita ne Deus quidem. Ergo fas non est venerari eos a quibus non sit homo generatus; quia neque a multis generari potest. Unus igitur ac solus coli debet, qui Jovem, qui Saturnum, qui Coelum ipsum, terramque antecessit. Is enim necesse est hominem figuraverit, qui ante hominem coelum terramque perfecit. Solus pater vocandus est, qui creavit; solus dominus nuncupandus, qui regit,qui dominum suum aut fugiat aut nesciat, et inpius filius, qui suum uerum patrem uel oderit uel ignoret. Nunc, quoniam docui sapientiam et religionem non posse diduci, superest ut de ipsa religione ac sapientia disseramus. sentio quidem quam sit difficilis de rebus caelestibus disputatio, sed tamen audendum est, ut inlustrata ueritas pateat
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ utriqueignorauer̃tam cultores deorum quam ipsi sapientiae ꝓfessores
qui aut nihi lomnino colendũputauer̃ autreligiones falsas ad ꝓbauerunt.
aut &iam suũ potestatẽq sum midĩ intellexer̃. Vt plato quiait unumee fabrica¬
torẽ mundidm̃ &m̃ tullius qui fatetur hominẽ preclaraquadam contendicione
a sum modõ eẽ generatũ tamen ei debitũ cultũ tã quã summopatrinon reddider̃
quod erat consequens ac neces sarium deos aut̃ neq patres neq dominos eẽposse non
tantum multitudo ut su praostendi sed &ia mratiodeclarat. quianeq fictum esse
aduis hominem traditur . neque deos ipsos antecedereoriginem homines inuenit᷑
si quidem fuisse in t̃ra homines ante quam uulcanus & liber & a pollo &ipseiuppitur
nascerent᷑ appar&. Sed neque fictur nofictio hominis neq caelo patritius ad signa¬

Expanded text:
, eumdemque dominum, utrique ignoraverunt, tam cultores deorum, quam ipsi sapientiae professores: , eumdemque dominum, utrique ignoraverunt, tam cultores deorum, quam ipsi sapientiae professores: quia aut nihil omnino colendum putaverunt, aut religiones falsas approbaverunt, aut, etiamsi vim potestatemque summi Dei intellexerunt, ut Plato, qui ait unum esse fabricatorem mundi Deum, et M. Tullius, qui fatetur hominem praeclara quadam conditione a summo Deo esse generatum; tamen ei debitum cultum tamquam summo patri non reddiderunt, quod erat consequens ac necessarium. Deos autem neque patres, neque dominos esse posse, non tantum mua diis hominem traditur neque deos ipsos antecedere originem hominis inuenitur, siquidem fuisse in terra homines ante quam Vulcanus et Liber et Apollo et ipse Iuppiter nascerentur apparet; sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
consequens colere Itaut in duobus hominibus unauis est quamuis diuersa esse
uideantur alterum enim positumest insensu alterum in actu. sed ta mensimi¬
lia sunt duob: riuos exuno fontemanantibus. Fons autem sapientiae & religi¬
onis ds̃ est a quohiduoriui si aberrauerint arescant necesse est quẽ quinesciunt¬
nec sapientes essepossunt. nec religiosisic fit ut & silososi & quid eoscolunt
similes sint aut filiis abdicatis aut seruis fugitiuis . quia neq: illipatrem quȩr̃
ne que hi dominum & sic ut abdicatihereditatem patris non ad secuntur & fugi¬
tiui inpunitatem itaneque filosofiimmortalitatem accipient. quae estregni
cuelestis hereditas id est sum mumbonum quodille maxime quȩrunt nequetul¬
tores deorum poenam sempiternȩ mortis effugient quȩ estanim aduersio ueri
domini aduersus fugitiuos suae maiestatis ac nominis. Dm̃ uertu eundem que

Expanded text:
consequens colere. ita in duobus nominibus una uis est, quamuis diuersa esse consequens colere. ita in duobus nominibus una uis est, quamuis diuersa esse uideantur: alterum enim positum est in sensu, alterum in actu; sed tamen similia sunt duobus riuis ex uno fonte manantibus. fons autem sapientiae et religionis deus est, a quo hi duo riui si aberrauerint, arescant necesse est: quem qui nesciuntnec sapientes esse possunt, nec religiosi. Sic fit, ut philosophi, et qui deos colunt, similes sint aut filiis abdicatis, aut servis fugitivis; quia neque illi patrem quaerunt, neque hi dominum: et sicut abdicati haereditatem patris non assequuntur, et fugitivi impunitatem: ita neque philosophi immortalitatem accipient, quae est regni coelestis haereditas, id est summum bonum, quod illi maxime quaerunt, neque cultores deorum poenam sempiternae mortis effugient, quae est animadversio veri domini adversus fugitivos suae majestatis ac nominis. Deum vero esse patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ueries se non possent idem modo quo matrimonium dicinon potest. ubimulier
una multos uiros hab&. Sed haecaut mer&rix autadultera nominabitur
A qua en impudos castitas fides ab est uirtute careat necesse est sic& religiodeorũ
inpudica est & incerta est quia fide car& quia honos illeins tabilis & incertus
sint sapientia & religio. sapientiaspectat ad filios quae exigit amorem religio
ad seruos quae exigittimorem namsicut illi patrem diligere debent & honordre
sichi dominum colere acuereri. ds̃ autem qui unus est qm̃ utram que personam
sustin& patris & domini a mare eum debemus quia filiisumus & timere quia
serui non potestigitur nec religio a sapientia separari. nec sapientia a religione
secerni quiaidem dĩ est qui & intellegideb& quod est sapientia & honorari
quod estreligionis sed sapientia prȩcedit religio sequitur. quia prius est dm̃scire

Expanded text:
veri esse non possunt, eodem modo, quo matrimonium dici non potest, ubi mulier veri esse non possunt, eodem modo, quo matrimonium dici non potest, ubi mulier una multos viros habet sed haec aut meretrix, aut adultera nominabitur; a qua enim pudor, castitas, fides abest, virtute careat necesse est. Sic et religio deorum impudica est incesta, quia fide caret, quia honos ille instabilis et incertus, sint sapientia et read seruos, quae exigit timorem. nam sicut illi patrem diligere debent et honorare, sic hi dominum colere ac uereri. deus autem, qui unus est, quoniam utramque personam sustinet et patris et domini, et amare eum debemus, quia filii sumus, et timere, quia serui. non potest igitur nec religio a sapientia separari nec sapientia a religione secerni, quia idem deus est qui et intellegi debet, quod est sapientiae, et honorari, quod est religionis. sed sapientia praecedit, religio sequitur, quia prius est deum scire,
Abbreviated transcription (Latin):
tremesse seruorum & dominum filiorum. Denique & filius manuemitatur
tam quam seruus Et seruus liberatus patroni nomen accepit tam quã filius
q uodsi propterea pater familias nominatur utappareat eum dupplicipotestate
praeditum : quia & indulgere deb& quapater est &coercere quado minus Ergo
idem seruus est qui& filius idem dñs qui& pat᷑. Sicut igitur naturae necessitate non
potest eẽ nisiunus pater . it a necdominis nisiunus quid enim faci& seruus si
multi domini diuersa imperauerint. Ergo contrarationem contra que naturã
sunt religiones multorum de orum si quidem nec pates multi possuntes se nec do¬
mini Deos aut̃ & patres & dominos nuncupari necesse est. Teneriergo ueritas
non potest ubi homo idem multis patribus dominisq: subiectus est ubi animus in
multa dispersus hucatque subiectus : Vbi animus illuc diuigatur nec habere ullã
firmitatem religio pocest quando certo stabilidomicilio car& Cultu s igitur deoꝵ

Expanded text:
trem esse servorum, et dominum filiorum. Denique et filius manumittitur tamquam servus, et servus liberatus patroni nomen accipit, tamquam filius. Quod si propterea paterfamilias nominatur, ut appareat eum duplici potestate praeditum, quia et indulgere debet, quia pater est, et coercere, quia dominus; ergo idem servus est, qui et filius; idem dominus, qui et pater. Sicut igitur naturae necessitate non potest esse nisi unus pater, ita nec dominus nisi unus; quid enim faciat servus, si multi domini diversa imperaverint? Ergo contra rationem contraque naturam sunt religiones multorum deorum; siquidem nec patres multi possunt esse, nec domini: deos autem et patres, et dominos nuncupari necesse est. Teneri ergo veritas non potest, ubi homo idem multis patribus dominisque subjectus est, ubi animus in multa dispersus, huc atque illuc divagatur. Nec habere ullam firmitatem religio potest, quando certo et stabili domicilio caret. Cultus igitur deorum
Abbreviated transcription (Latin):
est archanũ sũmũdĩ qui fecit omni ain genio ac propruis sensibus non potest con¬
prehendi: Alio quin nihiliñ terdm̃ liominemq. distar& si consilia & dis¬
positiones illius malestatis aeternȩ cogitatio ad sequere turhumana . quod
quia fieri non potuit ut hominiper seipsum ratiodiuina notescer& . Nonẽ pas¬
sus hominem deus lumen sapientiae requirentem flitiu serrare ac sineul¬
lo laboris effectuuagari perte nebras in extricabiles. aperuit oculos eius
aliquando & notionem ueritatis munus suũ fec̃ ut & humanã sapiente¬
am nullã esse monstrar&. & erranti acuagouiam consequendȩ in mortali¬
tatis ostender&. Verum quõ pauciutuntur hoc caelestibene ficio acmunere
quod ob uoluta in obscuro ueritas lat& eaque uel contemptudoctis est : qui a
idon eis ad sertoribus eg& uelodio in doctis ob insitã sibi austeritatẽ quã ñ atu¬

Expanded text:
est arcanum summi dei, qui fecit omnia, ingenio ac propriis sensibus non potest conest arcanum summi dei, qui fecit omnia, ingenio ac propriis sensibus non potest conprehendi: alioquin nihil inter deum hominemque distaret, si consilia et dispositiones illius maiestatis aeternae cogitatio adsequeretur humana. quod quia fieri non potuit ut homini per se ipsum ratio diuina notesceret, non est passus hominem deus lumen sapientiae requirentem diutius errare ac sine ullo laboris effectu uagari per tenebras inextricabiles: aperuit oculos eius aliquando et notionem ueritatis munus suum fecit, ut et humanam sapientiam nullam esse monstraret et erranti ac uago uiam consequendae inmortalitatis ostenderet. uerum quoniam pauci utuntur hoc caelesti beneficio ac munere, quod obuoluta in obscuro ueritas latet eaque uel contemptuidoneis assertoribus eget vel odio indoctis, propter insitam sibi austeritatem, quam natu
Abbreviated transcription (Latin):
LINTI IN GINIO UIRI CUMSEDOE¬
trinae penitus dedissent quicquid laboris poterat
impendi. contemptis omribus & priuatis & publicis ac¬
tionibus. ad inquiren dae ueritatis studium contulerunt
Ex istimantes multo esse praeclarius. Humanarum diuinarumq rerum in uesti¬
gare. acscirerationem quam instruendis opibus. aut cumulandis honorib
inhacrere . quibus rebus quõ fragiles terreneq: sunt & ad solius corporis per¬
tinentcultum. Nemomelior nemo iustior efficipotest:. Erant quidem¬
illi ueritatis cognitione dignissimi. quoni amscire tanto perecupiuerunt
atque ita ut eam rebus omnibus ponerent: Nam & abiecisse quos damres fami¬
liaris suas & renuntiasse uniuersis uoluptatibus constat. ut solam nudamq: uir¬
tutem nudiexpeditiq sequerentur. Tatum apudeos uirtutis nomen & auctori¬
tatis ualuit. ut in opsaesse sũmiboni praemiũ predicarent. Sed neq ad eptisunt
id quod uolebant . & operã simulatq industriã perdiderunt: quia ueritas id

Expanded text:
lenti ingenio uiri cum se doctrinae penitus edidissent quicquid laboris poterat impendi contemptis omnibus et priuatis et publicis actionibus ad inquirendae ueritatis studium contulerunt, existimantes multo esse praeclarius humanarum diuinarumque rerum inuestigare ac scire rationem quam struendis opibus aut cumulandis honoribus inhaerere: quibus rebus, quoniam fragiles terrenaeque sunt et ad solius corporis pertinent cultum, nemo melior, nemo iustior effici potest. erant illi quidem ueritatis cognitione dignissimi, quoniam scire tanto opere cupiuerunt atque ita, ut eam rebus omnibus anteponerent — nam et abiecisse quosdam res familiares suas et renuntiasse uniuersis uoluptatibus constat, ut solam nudamque uirtutem nudi expeditique sequerentur, et tantum apud eos uirtutis nomen et auctoritas ualuit, ut in ipsa esse summi boni praemium iudicarent —, sed neque adepti sunt id quod uolebant et operam simul atque industriam perdiderunt, quia ueritas id
Abbreviated transcription (Latin):
illos ad sapientiam trans mitter&. Verum arcesilas ignorantiae magister cũ¬
tenoni obtrectar& principi sto icorum ut totam filosofiam euerter&s auctore
socrate suscepit . ꝑancscientiam ut ad firmar& scirinihil poss&. Ita queco ar¬
guit ex istimationem filosoforum qui putassent ingeniis suis erutam es se
at queinuentam ueritatem uidelic& quia mortalis fuerat illa sapientia paucis¬
q: antetem poribus instituta ad sum mum iam incrementum peruenerat. ut
iamne cessario consenescer& acperir& exstitit repente academia tam quam
senectus filo sophiae : quae illam conficer&x iam de flo rescentem recte quȩ ar¬
cesilas uidit adrogantes uel potius stultosse qui putent scientiam ueritatis

Expanded text:
illos ad sapientiam transmitteret. uerum Arcesilas ignorantiae magister cuZenoni obtrectaret principi Stoicorum, ut totam philosophiam euerteret, auctore Socrate suscepit hanc sententiam, ut adfirmaret sciri nihil posse. itaque coarguit existimationem philosophorum, qui putassent ingeniis suis erutam esse atque inuentam ueritatem. uidelicet quia mortalis fuerat illa sapientia paucisque ante temporibus instituta ad summum iam incrementum peruenerat, ut iam necessario consenesceret ac periret, extitit repente Academia tamquam senectus philosophiae, quae illam conficeret iam deflorescentem, recteque Arcesilas uidit adrogantes uel potius stultos esse qui putent scientiam ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ditate uclibi dinibus malis uincit non cupidini ut ille finxin. sed morti subiectis
ẽ sẽpit̃nȩ Sed omittamus demorib: dicererẽ consideremus utintellegant homi¬
nes in quibus miseri uersaentur erroribus Regnare incaelo iouem uulgus existi
mat id & doctis pariter & indoctis persua sumest. quod & religio ipsa & p̃cationes
& rͥmniex delubra & simulara de monstrant eundemtam saturno & r heagenitũ

Expanded text:
ditate ac libidinibus malis uincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed morti subiectus ditate ac libidinibus malis uincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed morti subiectus est sempiternae. sed omittamus de moribus dicere, rem consideremus, ut intellegant homines imat: id et doctis pariter et indoctis persuasum est. Quod et Religio ipsa, et precationes, et hymni, et delubra, et simulacra demonstrant. Eumdem tamen Saturno et Rhea genitum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ab est Nisi forte noserraniuꝰs homines quitalia facientes sceleratos¬
uocamus acperditos omnibusq poenis dignissimos iudicamus stultus aut m
tullius quie. uerriadulteri a obiecit. Eadẽ enim iuppit̃ quẽ colebat ad misit
qui p̃clodiosororis incestũ. atilli optimomaximo eadem fuit & soror & con¬
iux : Qui s estigitur tam excors qui hunc regnare incaeloput& quin e in t̃raquidẽ de¬
but non in sulse quidã poetatriũ phũ cupidinis scribsit quoin libro non modo potentis¬
simũ leorum cupidinẽ sed &iam uictorẽ facit. Enumeratis enĩ amoribus singula
quib in potestatẽ cupidinis dicioneq uenissent instruit põpã in qua iuppit̃ cum
ceris dus antecurrũ triu phantis ducit᷑ catenatus eleganter id quidẽ a poeta
figuratum. Sed tam̃ nom multũ distatauero quie nĩ uirtutis e expers quicupi¬

Expanded text:
tis abest; nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratostis abest; nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratosvocamus, ac perditos, omnibusque poenis dignissimos judicamus. Stultus autem Tullius, qui Gaio Verri adulteria obiecit: eadem enim Iuppiter quem colebat admisit; qui Publio Clodio sororis incestum: at illi Optimo Maximo eadem fuit et soror et coniunx. Quis est igitur tam excors qui hunc regnare in caelo putet, qui ne in terra quidem debuit? non insulse quidam poeta triumphum Cupidinis scripsit, quo in libro non modo potentissimum deorum Cupidinem, sed etiam uictorem facit. enumeratis enim amoribus singulorum, quibus in potestatem Cupidinis dicionemque uenissent, instruit pompam, in qua Iuppiter cum ceteris diis ante currum triumphantis ducitur catenatus. eleganter id quidem a poeta figuratum, sed tamen non multum distat a uero. qui enim uirtutis est expers, qui cupi
Abbreviated transcription (Latin):
atã in coniugiũ sibi uindicauit acliberã fecit : & cũ ea parit̃ asiendit in cae¬
lut÷ st uuid horũ omniũ pat̃ iuppit̃ qui in sollẽnip̃catione optimus maximus
nominatur non nea prima sua ꝓueritia impius ac paene parricida de pre¬
henditur : Cũ patreregno expulit acfugauit. nec expectauit mortẽ decerep¬
tisenis cupiditate regnandĩ. Etcũ pat̃num soliũ ꝑuimperarm a coepiss&
bello est atitanibus lacessitus : quod humanogeneri principium fuit malorũ:
sumpsit: Omitto uirgines quas inminuit ĩ denimtoler abil eiudicari sol&
Amphitrionẽ aq̃rndarũ p̃terire non possum quorum domos dedecore atque
in famia plenissimasreddidit. illud uero sũ mae impi&atis ac sceleris quo dre¬
giũ puerum rapuitadstuprũ. parũ enĩ uidebatur si in expignanda faemi¬
maximꝰ certeoptimus non ẽ quod nom̃ a corruptoribus ab adulterus ab inces¬

Expanded text:
atam in coniugium sibi uindicauit ac Liberam fecit et cum ea pariter ascendit in caeatam in coniugium sibi uindicauit ac Liberam fecit et cum ea pariter ascendit in caelum. quid horum omnium pater Iuppiter, qui in sollemni precatione Optimus Maximus nominatur? nonne a prima sua pueritia inpius ac paene parricida deprehenditur, cum patrem regno expulit ac fugauit nec expectauit mortem decrepiti senis cupiditbello est a Titanibus lacessitus; quod humano generi principium fuit malorum: sumpsit. Omitto virgines, quas imminuit. Id enim tolerabile judicari solet. Amphitryonem ac Tyndarum praeterire non possum, quorum domos dedecore atque infamia plenissimas reddidit. Illud vero summae impietatis ac sceleris, quod regium puerum rapuit ad stuprum. Parum enim videbatur, si in expugnanda foemmaximus; certe optimus non est: quod nomen a corruptoribus, ab adulteris, ab inces
Abbreviated transcription (Latin):
morqus : tosie mon sũ cumfacer& inmuris ad sidentẽ prdamo belenã cune tos
odiai principes re cognoscere. Solos aut̃ se fratressuos requirere subiecit
grationiei huius modiuersũ Haecait. Ast illos r&inebat t̃rasepultos. Furao
nebulo mercurius quid ad famã siuireliquit nisi memoriã fraudũ suarum
Caclo scilic& dignusqr palestrã docuit & irram primus inuenit. liberu patre
necessee insenatudec& sũ meauetoritatis primȩqeẽ sententiae quia p̃ter
iouem solus omniũ triumphauit. Exercitũ duxit in dos debellauit seda
inuictius ille impr. in dicus maximus ab amore aclibidine turpis sime uic¬
tus ẽ de latus enĩcr&a cũ semiuiro comitatu nanctus ẽ in pudicã mulierã
inlitore ac fiducia uictoriae indicae uires seuoluit nen imiũ mollis uide¬
r&ur atq illã patris pro ditrice fratris int̃emptricẽ ab aliorelictã & repudi¬

Expanded text:
mortuos esse testatur. nam cum faceret in muris adsidentem Priamo Helenam cunctos mortuos esse testatur. nam cum faceret in muris adsidentem Priamo Helenam cunctos Graeciae principes recognoscere, solos autem se fratres suos requirere, subiecit orationi eius huiusmodi uersum: haec ait, ast illos retinebat terra sepultos. fur ac nebulo Mercurius quid ad famam sui reliquit nisi memoriam fraudum suarum? caelo scilicet dignus, quia palaestram docuit et lyram primus inuenit. Liberum patrem necesse est in senatu deorum summae auctoritatis primaeque esse sententiae, quia. praeter Iouem solus omnium triumphauit, exercitum duxit, Indos debellauit. sed inuictus ille imperator Indicus maximus ab amore ac libidine turpissime uictus est. delatus enim Cretam cum semiuiro comitatu nanctus est inpudicam mulierem in litore ac fiducia uictoriae Indicae uir esse uoluit, ne nimium mollis uideretur, atque illam patris proditricem, fratris interemptricem, ab alio relictam et repudi
Abbreviated transcription (Latin):
torib inuentum caninolacte nutritõ: hu rouiitra ditũ didicisse medicinã fuis¬
se aut̃ messeniũ sed epidaurimoratũ Tullius &iã crnosuris ait sepultum
quid apollo pat̃e  Non neobamorẽ quo flagrabatcurpissime gregẽpauit
potut ampiune aheoq primorex ꝑfidus quicquid cũ diis pepigissa didicit¬
ab negare idem formo sũpuerũ & dũamat uiolauit & dũ bdit occidit
Hlomicidã ars& ꝑ gratiamcaedis crimine ab athenien sibus liberatus neiude¬
r& nimis ferus & in manis adulteriũ cũ uenere cõmisit astor & potuid
dũ alienassponsas rapiunt eẽ gemini desiert. Nã labore inuriae concita¬
tus idas. Alterũ gladio trans uerber auit & eosdẽ poetae alt̃nis uiuere
alternis mori narrant utlam sint non decrutantũ sed omniu mertasũ miserr¬
me quib semel moriñlic& hostam̃ homerus abossimplicit̃ nonut poete solent

Expanded text:
toribus inventum, canino lacte nutritum, Chironi traditum, didicisse medicinam: fuistoribus inventum, canino lacte nutritum, Chironi traditum, didicisse medicinam: fuisse autem Messenium, sed Epidauri moratum. Tullius etiam Cynosuris ait sepultum. Quid Apollo pater ejus? Nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gregem pavit potuit impune, ab eoque primo Rex perfidus, quidquid cum diis pepigissabnegare. idem formonsum puerum et dum amat, uiolauit et dum ludit, occidit. homicida Mars et per gratiam caedis crimine ab Atheniensibus liberatus, ne uideretur nimis ferus et inmanis, adulterium cum Venere commisit. Kastor et Pollux dum alienas sponsas rapiunt, esse gemini desierunt. nam dolore iniuriae concitatus Idas alterum gladio transuerberauit: et eosdem poetae alternis uiuere, alternis mori narrant, ut iam sint non deorum tantum, sed omnium mortalium miserrimi, quibus semel mori non licet. aus tamen Homerus ambos simpliciter, non ut poetae solent,
Abbreviated transcription (Latin):
potestas quid in his ad mirabile ꝗd cultu dignum quod denique certius ueri¬
usq mrsterium nullos dabit. credamus igitur istis qui non ut rep̃bende¬
rent sunt locuti sedut p̃dicarent N auigauit ergo cũ argonatis expugna¬
uitq troiam iratus lao medonti obnegatã sibi profiliae salute mercedem
Vnde quo tẽporefuerit appar& idem furore atq in sania ꝑcitus uxore sua
cũ liberis interemit. Hunc homines dm̃putant sed filocte tahere sius non
putauit: qui faciem supposuit arsuro quiartus eius acneruoscremars
ac diffluere uidit qui os sa eius ecineres inoetaeo monte sepeliuit proquo
munere sagita seius accepit: Aesculapius & ipse non sine flagitio apollinis
nuants quid fecit aliud diuinis honoribus dignũ nisi qđ sanauit hrppolitun
mortẽ saneh abuit dariorem quod ad eo meruit fulminar hunctar quiti¬
us deinlustrib uiris disserens ait. incereis parentib natũ expositũ ⁊ ale na¬

Expanded text:
potestas, quid in iis admirabile, quid cultu dignum, quod denique certius ueripotestas, quid in iis admirabile, quid cultu dignum, quod denique certius ueriusque mysterium. nullos dabit. credamus igitur istis, qui non ut reprehenderent sunt locuti, sed ut praedicarent. nauigauit ergo cum Argonautis expugnauitque Troiam iratus Laomedonti ob negatam sibi pro filiae salute mercedem. unde quo tempore fuerit apparet. idem furore atque insania percitus uxorem suam cum liberis interemit. hunc homines deum putant! sed Philocteta heres eius non putauit, qui facem supposuit arsuro, qui artus eius ac neruos cremari ac diffluere uidit, qui ossa eius et cineres in Oetaeo monte sepeliuit, pro quo munere sagittas eius accepit. Aesculapius et ipse non sine flagitio Apollinis natus quid fecit aliud diuinis honoribus dignum nisi quod sanauit Hippolytum? mortem sane habuit clariorem, quod a deo meruit fulminarus de illustribus viris disserens, ait incertis parentibus natum, expositum, et a vena
Abbreviated transcription (Latin):
git& aliquis quae s in dĩo pera. lam haet omni a quae mirantur homines in¬
ẽptissimiridiculauidicabit. illaenim non diuinis uirtutibus quas igno¬
rant sed infirmitate suarum uiriũ metiuntur Nam illud qui dẽne mo
negauit herculem non euristhaeo tantumseruisseregi. quod aliquate¬
nus hone stumuideri potest. sed &iam in pudicae mulieri omphalam
quaciliũ uestibus suis indutum sedere adpedessuos iubebat pensa facientem
decestabilis turptudo Sed tantierat uoluptas . Quidtu in qui et ali quis
po&s nere dendũ putas. quid niputem Non enĩ lucilius ista narrat aut
lucianus qui dus & bominibus non pepercit. Sed in potissimum quideorum
laudes canebant. quibus igitur credemussi fidẽ laudantibus non habemꝰ
Qui hos mentiri putat proferatalios quibus credamus auctores quinos doce¬
ant. qui sint istidii quo modo unde orti quae sitius eorum quinu merus quȩ

Expanded text:
gitet aliquis quae sint dei opera, iam haec omnia quae mirantur homines ingitet aliquis quae sint dei opera, iam haec omnia quae mirantur homines ineptissimi ridicula iudicabit. illa enim non diuinis uirtutibus, quas ignorant, sed infirmitate suarum uirium metiuntur. nam illut quidem nemo negauit, Herculem non Eurystheo tantum seruisse regi, quod aliquatenus honestum uideri potest, sed etiam inpudicae mulieri Omphalae, quae illum uestibus suis indutum sedere ad pedes suos iubebat pensa facientem. detestabilis turpitudo! sed tanti erat uoluptas. \'quid tu?\' inquiet aliquis \'poetisne credendum putas?\' quidni putem? non enim Lucilius ista narrat aut Lucianus, qui diis et hominibus non pepercit, set ii potissimum, qui deorum laudes canebant. quibus igitur credemus, si fidem laudantibus non habemus? qui hos mentiri putat, proferat alios quibus credamus auctores, qui nos doceant qui sint isti dii, quomodo, unde orti, quae sit uis eorum, qui numerus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait orator Tantauis quae non ferro acuiribus debilitari frangiq
possit. animum uincere ir acundiam prohibore. fortissimiẽ quae ille
nec fecit umquam. Nec potuit haec quifaciat non modo ego eumcũ sũmisuiris
conparo sed simillimũ dõ iudicabo uellemadieciss&. de libidine luxoria cu¬
piditato in solentia ut uirtuteme ̃ impler& quem dõ similẽ iudicabat. Non
enimfortiorputandus ẽ . quileonẽ quam qui uolentiam & inseipso inclusa
ferã superat iracundiam aut quira pacissimas uolucres deiecit. quã quicupidi¬
tates auidissimascherc& aut qui amaronam bellatricem . quam quilibidi¬
nem uincit pudoris aut famae debellatricem. aut quifimustabulo quam
quiuitia de cor desuo egerit. quae magis sunt pernitiosa quiado mestica & ꝓ¬
priam ala sunt quam illa quae & uitar i poterant & caueri. Ex quofit ut
ille solus ur fortis debeat iudicari quitẽperans & moderatus ẽ &iustus: Qđ sico¬

Expanded text:
quod ait orator tanta uis, quae non ferro ac uiribus debilitari frangique quod ait orator tanta uis, quae non ferro ac uiribus debilitari frangique possit: animum uincere, iracundiam cohibere fortissimi est: quae ille nec fecit umquam nec potuit. haec qui faciat, non ego eum cum summis uiris comparo, sed simillimum deo iudico. uellem adiecisset de libidine luxuria cupiditate insolentia, ut uirtutem eius inpleret, quem deo similem iudicabat. non enim fortior putandus est qui leonem quam qui uiolentam et in se ipso inclusam feram superat, iracundiam, aut qui rapacissimas uolucres deiecit quam qui cupiditates auidissimas cohercet, aut qui Amazonem bellatricem quam qui libidinem uincit pudoris ac famae debellatricem, aut qui fimum de stabulo quam qui uitia de corde suo egerit, quae magis sunt perniciosa quia domestica et propria mala sunt, quam illa quae et uitari poterant et caueri. ex quo fit ut ille solus uir fortis debeat iudicari, qui temperans et moderatus et iustus est. quodsi co
Abbreviated transcription (Latin):
gestas & facta c̃sider & qua e un uersa tã poetae quã historiciueteres ꝓdiderunt
*Nercules qui ob uirtutem clarissimus & quasi a fricanus interdeos hab& nne
orbeterrae quẽ peragrasse acpurgasse narracur stupris adulteris libidinib
inquinauit gec mirum cũess& adulterio genitus alc menae. quitandẽ potuit
ineo es se diuini quisuis ipse uitiis mancipatus & mares & feminas contraomnis
leges in famia flagitio dedecore ad fecit. Sed neilla quidẽ quae magna & mi¬
rabilia gessit t alia iudican da sunt ut uirtutibus diuinis tribuenda uide¬
antur quid enim tã magnificum sileonemaprũq superauit si aues deie¬
cit sagitus si re gium stabulũ egessit siuir ginem uicit cingulũq detraxit sie¬
quos fero cescum domino interemit . Opera sunt ista fortis uiri hominis ta¬
men. Illa enim quaeuicit fragilia & mortalia fuerunt: Nullaẽ enim

Expanded text:
gestas et facta consideret, quae uniuersa tam poetae quam historici ueteres prodiderunt. gestas et facta consideret, quae uniuersa tam poetae quam historici ueteres prodiderunt. Hercules, qui ob uirtutem clarissimus et quasi Africanus inter deos habetur, nonne orbem terrae, quem peragrasse ac purgasse narratur, stupris adulteriis libidinibus inquinauit? nec mirum, cum esset adulterio genitus Alcimenae. quid tandem potuit in eo esse diuini, qui suis ipse uitiis mancipatus et mares et feminas contra omnes leges infamia flagitio dedecore adfecit? sed ne illa quidem quae magna et mirabilia gessit talia iudicana sunt, ut uirtutibus diuinis tribuenda uideantur. quid enim tam magnificum, si leonem aprumque superauit, si aues deiecit sagittis, si regium stabulum egessit, si uiraginem uicit cingulumque detraxit, si equos feroces cum domino interemit? opera sunt ista fortis uiri, hominis tamen. illa enim quae : uicit fragilia et mort-alIa fuerunt. nulla est enim
Abbreviated transcription (Latin):
a possint successi one seruari :. Dõ aut̃ quiẽ sempiternus neq altersexus neq suc¬
cessione cesariae st dic& aliquis. ut habeat uel ministros uelin quos possit ips edomi¬
nari. quidigitur sexuopus est feminino. Cũ ds̃ qui est omp̃s ut uocatur sin eusu
& opera feminae possit filios procreare : Namsi quibusdam ininutis animalib
id praestitit ut sibi efoliis natos esuauibus herbis orelegant. Cur existim & aliquis
ipsum dm̃ nisi exper in ixtione sexus alterius non posse generare illosigitur quos
imperiti & insipientes tam quã deos & nuncupant & adorant. nemoesttam in¬
consideratus qui intellegat fuisse mortales : quomodoergo in qui etali quis
ducreditisunt nimirum quia reges maximi ac potentis simi fuerunt obme¬
ritauir tutum suarũ. autnumerum autartiumreꝑtarum cũ carifuissent his
quibus inperitauerant in memoriã st̃ consecrati. quod siquis dubitat rese&

Expanded text:
a possint successione servari. Deo autem, qui est sempiternus, neqa possint successione servari. Deo autem, qui est sempiternus, neqcessio necessaria est. dicet aliquis ut habeat uel ministros uel in quos possit ipse dominari.\' quid igitur sexu opus est feminino, cum deus, qui est omnipotens ut uocatur, sine usu et opera feminae possit. filios procreare? nam si quibusdam minutis animalibus id praestitit, ut sibi e foliis natos et suauibus herbis ore legant, cur existimet aliquis ipsum deum nisi ex permixtione sexus alterius non posse generare? illos igitur quos inperiti et insipientes tamquam deos et nuncupant et adorant, nemo est tam inconsideratus quin intellegat fuisse mortales. \'quomodo ergo\' inquiet aliquis \'dii crediti sunt?\' nimirum quia reges maximi ac potentissimi fuerunt, ob merita uirtutum suarum aut munerum aut artium repertarum, cum cari fuissent iis quibus inperitauerant, in memoriam sunt consecrati. quod si quis dubitat, res eorum
Abbreviated transcription (Latin):
differentes quicredanteos qui genitisint maris acfaeminȩ co itu aliquidmaiestatis
diuineq uirtutis habere potuisse. cum sibrlla aerithrea dicat OΥAΥNAT ANΑ
sicuti est appar& herculem appolline liberũ mercuriũ iouẽq ipsũ . Cum c&eris
homines fuisse qm̃ sunt ex duobus sexibus nati᷑. Quid est autem ad õtã remotum
quã idopus quam ipse ad propagandam sobolẽ mortalibus tribuit & quod sine
substantia corporali nullũ potesteẽ: Deisergosi sunt diunmor tales ae terni.
quqͥ dopus est alte rossexun imirum ut generent : ips a progenie quodopus est cum
successione none geant qui sẽ ꝑ sunt futuri. Nam profecto in hominibus c& e
risq animantibus diuersitas sexus & coitio& generatio nullã hab& aliãrationẽ
nis iut omnia generauiuentium qm̃ sunt conditione mortalitatis obitura mutu¬

Expanded text:
differdifferdiuinaeque uirtutis habere potuisse, cum Sibylla Erythraea dicat: ou οὐ δύνατsicuti est, apparet Herculem Apollinem Liberum Mercurium Iouemque ipsum cum ceteris homines fuisse, quoniam sunt ex duobus sexibus nati. quid est autem a deo tam remotum quam id opus, quod ipse ad propagandam subolem mortalibus tribuit et quod sine substantia corporali nullum potest esse? dii ergo si sunt inmortales et aeterni, quid opus est altero sexu — nimirum ut generent? ipsa progenie quid opus est, cum succesrisque animantibus diversitas sexus, et coïtio, et generatio nullam habet aliam rationem, nisi ut omnia genera viventium, quando sunt conditione mortalitatis obitura, mutu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit aliunde pende mus itaq ad aliquem respicimus cui quod est optimum
innobis debeamus alius nos edidit alius instruxit ds̃ ipse sefecit. His igitur tot ac
tantis testibus conprobatur uniusdĩ potestate . ac prouidentia mundũ guber¬
nari cũiusuim maiestatẽ q: tam eẽ dicit intima eqͥplato . ut eamneq mentem
concipere neq: uerbis enarrare quis quã possit obnimiã & in aestimabilẽ potestatẽ
Dubit& uero aliquis anquicquãdif fici leautinpos sibileste do quitantãq mirifica
opera prouidentia ex cogitauit uirtute constituit ratione ꝑ fetit nuncautem sp̃s
sustent& potestatem oder&ur in ex cogitabilis in effabilis & nulli alu satis notus
quã sibi. Vn demihi detanta potestate saepius cogitanti. qui deos colunt hiter dum iu
derisolent. Tamcaeci. tã in cogitabiles tã ex cordes tã non multũm utis animalibus

Expanded text:
inquit aliunde pendemus. itaque ad aliquem respicimus, cui quod est optimum inquit aliunde pendemus. itaque ad aliquem respicimus, cui quod est optimum in nobis debeamus. alius nos edidit, alius instruxit: deus ipse se fecit.. His igitur tot ac tantis testibus conprobatur unius dei potestate ac prouidentia mundum gubernari, cuius uim maiestatemque tantam esse dicit in Timaeo Plato, ut eam neque mente concipere neque uerbis enarrare quisquam possit ob nimiam et inaestimabilem potestatem. dubitet uero aliquis an quicquam difficile aut inpossibile sit deo, qui tanta tamque mirifica opera prouidentia excogitauit, uirtute constituit, ratione perfecit, nunc autem spiritu sustentet, potestate moderetur, inexcogitabilis ineffabilis et nulli alii satis notus quam sibi? unde mihi de tanta maiestate saepius cogitderi solent tam caeci, tam incogitabiles, tam excordes, tam non multum a mutis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
TΑΙΥΙΟ MΑCΤΙΓVΕEΟΙΟ. Deutrisq generibus insecundo libro disseremus int̃¬
imnobissatest. quod dũ honorare seuult & in caelo collocare confessus est. id quod res
habet quo mod o sintappellandi. quideo sẽꝑ ad sistunt. retrahant ergo sehomi¬
nes aberroribus & ab iectis religionibus prauis parentẽ suũ dominũq cognoscant
Cuius nec uirtus aesti mari potest nec magnitudo perspici. nec principiũ conp̃hendi
Lũ adillũ mentis humanae intentio. & acumen & memoria ꝑuenerit . quaesi subduc¬
tis & consũmatis omnibusuus subsistit. her & deficit nec est aliquid ulterius quo
progredi possit. uerum qui a fieri non potest quun id quod sit aliquando eẽ coepe¬
rit consequens est ut quõ nihilante illum fuit. ipse ante omnia exseipsosit procrea¬
tus. ideoq ab apolline AΥΤΟ ΦΥΗC abxsilla ΑΥΤΟΓΕΝΗC Εt ΑΤΕΝΕTΟC et
aTΟΟ ΙΗΠTΟC NΟminatur quod seneca homo acutus in ex hortationibus uideNos

Expanded text:
ιγι θεοῖο. De utrisque generibus in secundo libro disserimus . Interim nobis sat est, quod, dum honorare se vult, et in coelo collocare, confessus est, id quod res habet, quomodo sint appellandi qui Deo semper assistunt. Retrahant ergo se homines ab erroribus cuius nec uirtus aestimari potest nec magnitudo perspici nec principium conprehendi. cum ad illum mentis humanae intentio et acumen et memoria peruenerit, quasi subductis et consumptis omnibus uiis subsistit haeret deficit nec est aliquid ulterius quo progredi possit. uerum quia fieri non potest quin id quod sit aliquando esse coeperit, consequens est ut quoniam nihil ante illum fuit, ipse ante omnia ex se ipso sit procreatus, ideoque ab Apolline αἀτο- φυής, a Sibylla αὺτογενής et ἀγένητος et ἀποίητος nominatur. quod Seneca homo acutus in Exhortationibus uidit. nos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝓtentis manib: tenebantur d&rahebat & accipereseilla ñ auferre dicebat
Terquã enĩ stultũ eẽ & ingratũ nolle accipere ab his ultro porrigentib: a quibus bo¬
na sibi homines praecarent᷑. Haec ille fecit inpune qui arex & uictor fuit quin

Expanded text:
rum protentis manibus tenebantur, detrahebat et accipere se illa, non auferre dicebat: rum protentis manibus tenebantur, detrahebat et accipere se illa, non auferre dicebat: perquam enim stultum esse et ingratum nolle accipere ab iis ultro porrigentibus, a quibus bona sibi homines precarentur. haec ille fecit inpune, quia rex et uictor fuit, quin
Abbreviated transcription (Latin):
puppis unguenta & tura &odores inferunt. hisopimas & pingues hostiasimmo¬
lant quib: est quidẽ ossed carens offitiodentiũ his peplos & indum̃ta prȩciosa
quib: usus uelaminis : Nullus ẽ his aurũ & argentũ consecrant : quae tam non habent
qui accipiunt quãqui illadonarunt Nec inmerito dronisius sicili ae trrannus
postuictoriã greci a potitus de ostales contẽpsit spoliaũ inlusit: Si quidẽ sacrile¬
gia sua iocularib: & iã dictis ꝓse quebatur: nãcũ ioui olrmpio aureũ amiculũ
detraxisset. laneum iussit in ponidicens aestate eẽ graues aurũ hie mefrigidũ
Laneum uero utriq tẽpori aptũ : ide aur eam barbã detrahens aesculapio in congru¬
ens & iniquũ eẽ ait : cum apollo pat̃ eius inberbis adhuce& acleuis priorem filiũ quã
patrẽ barbatũ uideri Itẽ pateras & exuuias & parua quȩdã sigilla quaesimula cro¬

Expanded text:
pupis unguenta et tura et odores inferunt, his opimas et pingues hostias immopupis unguenta et tura et odores inferunt, his opimas et pingues hostias immolant, quibus est quidem os, sed carens officio dentium, his peplos et indumenta pretiosa, quibus usus uelaminis nullus est, his aurum et argentum consecrant, quae tam non habent qui accipiunt quam qui illa dona-runt. nec inmerito Dionysius Siciliae tyrannus post uictoriam Graecia potitus deos tales contempsit spoliauit inlusit, siquidem sacrilegia sua iocularibus etiam dictis prosequebatur. nam cum Ioui Olympio aureum amiculum detraxisset, laneum iussit inponi dicens aestate graue esse aureum, hieme frigidum, laneum uero utrique tempori aptum. idem auream barbain detrahens Aesculapio incongruens et inicum esse ait, cum Apollo pater eius inberbis adhuc esset ac leuis, priorem filium quam patrem barbatum uideri. item pateras et exuuias et parua quaedam sigilla, quae simulacro
Abbreviated transcription (Latin):
persio quod aure auasa templis inferantur superuacuum putanti eẽ interre ligi¬
ones quod non sc̃itatis. sed auaritiae sit instrum̃tum. Illa enimsatius est deo quem
recte colas inferre promunere conpositum uis fasq animosanctosq recessus mentis
& in coctum generoso pectus honesto: ł gregie sapienterq sensit uerum illu dri¬
dicule subdidit. oceẽ aurũ intẽplis quod sint ueneri donatae aurgine pupae
quas ille obminutitiem fortas se contẽpserit. non uidebat enim simulacra
ipsa & effigies deorum polr cleti & eufranoris & fidiae manu ex au¬
ro atq ebore perfectas. nihil aliud eẽ quã grandes pupas. non
auirginibus quarum lusibus ueni adari potest. sed ab arbatis
hominibus consecratas merito. Igitur & iam senũ stultitiam
senec aderidet non in quit bis puerisumus utuulgo dict̃ sed semper uerũ
hoc int̃ est. quodmaioranos ludimus ergo his ludicris & ornatis & gradibus

Expanded text:
Persio quod aurea. uasa templis inferantur, superuacuum putanti esse inter religiPersio quod aurea. uasa templis inferantur, superuacuum putanti esse inter religiones quod non sanctitatis, sed auaritiae sit instrumentum. illa enim satius est deo, quem recte colas, inferre pro munere compositum ius fasque animo sanctosque recessus mentis et incoctum generoso pectus honesto. egregie sapienterque sensit. uerum illut ridicule subdidit, hoc esse aurum in templis, quod sint Veneri donatae a uirgine pupae; quas ille ob minutiem fortasse contemserit. non uidebat enim simulacra ipsa et effigies deorum Polycleti et Euphranoris et Phidiae manu ex auro atque ebore perfectas nihil aliut esse quam grandes pupas non a uirginibus, quaj-um lusibus uenia dari potest, sed a barbatis hominibus consecra.tas. merito igitur etiam Renum stultitiam Seneca deridet. non inquit bis pueri sumus ut uulgo dicitur, sed semper: uerum hoc interest, quod maiora nos ludimus. ergo his ludicris et ornatis et grandibus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã sperare tutelam quae tueri similitudo non possunt quae ꝑ uersitas ad
eorum prȩsidia decurrere. quae ipsacum uiolantur inulta sunt. nisi a colenti¬
bus uindicent᷑. Vbiergo ueritas est ub inullanauis adhiberipotest religioni
ubinihil quod uio laripossit appar&. ubis acrilegium fierinon potest . quid¬
quid autẽ oculis manibusq subiectũ est Iduero qui a fragile est ab om ni
satione in mortalitatis alienum est: Frustraigitur homines auro eb ore gẽ¬
mis deos excolunt &exornant qua si uero ex hisreb: ullã possint capere uolup¬
tatẽ quiusus ẽ. p̃ciosorũ munerũ . nihilsentientib: anille quimortuis
parienimratione de functorũcorpora odoribus acuestibus p̃tiosis inlita& conuo¬
luta humi condunt quia deos honorant. quineq: cum fierent sentiebant neq
cum coluntur scint necenim sensum consecratione sumpserunt. Non placebat

Expanded text:
aliquam sperare tutelam, quae tueri semet ipsa non possunt? quae peruersitas ad aliquam sperare tutelam, quae tueri semet ipsa non possunt? quae peruersitas ad eorum praesidia decurrere, quae ipsa cum uiolantur inulta sunt, nisi a colentibus uindicentur? ubi ergo ueritas est? ubi nulla uis adhiberi potest religioni, ubi nihil quod uiolari possit apparet, ubi sacrilegium fieri non potest. quidquid autem oculis manibusque subiectum est, id uero quia fragile est, ab omni ratione immortalitatis alienum est. frustra igitur homines auro ebore gemmis deos excolunt et exornant, quasi uero ex his rebus ullam possint capere uoluptatem. qui usus est pretiosorum munerum nihil sentientibus? an ille qui mortuis? pari enim ratione defunctorum corpora odoribus ac uestibus pretiosis inlita. et conuoluta humi condunt qua deos honorant, qui neque cum fierent sentiebant neque cum coluntur sciunt; nec enim sensum consecratione sumpserunt. non placcbat
Abbreviated transcription (Latin):
ut priapitentiginem time antcum aues apse quas terrore falcis aut ingunis
abigri existimant simulacris fabre factis id est hominũ planesimilibus insidant
nidificent inquinent sed flaccus ut satrrici carminis scribtor de¬
risit hominẽ uanitatem. Verum hi: qui faciunt seriam rem
facereseopinantur. Denique poeta maximus homo inc&e¬
ris prudens in hoc solo non poetice. sed aniliter desiput. Cũ in illis emen¬
datissimis libris &iam fieri hoc iub& & custos futi rũ atq auium cum falces¬
aligna helles pontiaciseru& tutela priapi Ad orantergo mortali aut a
mortalibus facta frangienimcrem ari perire possunt . nã & tectisu& us¬
tate labentibus saepe cõminui solent . & consumpta hcendio dilabuntur
incinerem & plerumq nisi suaillis magnitudo subuenerit autcustodia
diligens saepserit in praedã furibuscedunt. quaeigitur in sani a est eatime¬
re pro quibus autrumae autignes aut furtatimeantur quaeuanitas ab his

Expanded text:
ut Priapi tentiginem timeant, cum aues ipsae, quas terrore falcis aut inguinis abigi existimant, simulacris fabre factis id est hominum plane similibus insidant nidificent inquinent. sed Flaccus ut satirici carminis scriptor derisit hominum uanitatem, uerum u qui faciunt, seriam rem facere se opinantur. demque poeta maximus, homo in cetens prudens, in hoc solo non poetice, sed aniliter desipit, cum in illis emendatissimis libris etiam fieri hoc iubet: et custos furum atque auium cum falce saligna Hellespontiaci seruet tutela Priapi. adorant ergo mortalia aut a mortalibus facta: frangi enim cremari perire possunt. nam et tectis uetustate labentibus saepe comminui solent et consumpta incendio dilabuntur in cinerem et plerumque, nisi sua illis magnitudo subuenerit aut custodia diligens saepserit, in praedam furibus cedunt. quae igitur insania est ea timere, pro quibus aut ruinae aut ignes aut furta timeantur? quae uanitas ab iis