comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuto sapiẽciũ. sanitas ẽ orbis
terraꝵ. Sicut aũt sepe sumẽ¬
dast.et amara salubria. itase¬
ꝑ uitãda ẽ ꝑnitiosa dulçedo.
S salubri suauitate. nel sua¬
i salubritate. qͥd melius: Q̾¬
to eĩ magis illic appetitur sua¬
uitas. tanto facilius salubri¬
tas ꝓtest.

Expanded text:
tudo sapientium sanitas est orbis terrarum . Sicut autem saepe sumenda sunt et amara salubria, ita semper vitanda est perniciosa dulcedo. Sed salubri suavitate, vel suavi salubritate quid melius? Quanto enim magis illic appetitur suavitas, tanto facilius salubritas prodest.
Abbreviated transcription (Latin):
nlła cõmutatõne efficitur. nee
oĩs illi anfertur ꝙ aĩa ẽ. Et ito
ulło pacto anittit. ꝙ corpe meli¬
or ẽ. In corꝑib ãt. lux tenet pri
siti ut cor aliciui aĩe: aliqd̃ aliuo
corꝰ añferat᷑. ut aũt ip̃i aĩe ulło
moto. Cur gͦ nõ laudetu dñs

Expanded text:
r, nec omnino illi aufertur quod anima est, et ideo nullo pacto amittit quod corpore est melior, in corporibus autem lux tenet primsit ut corpori alicujus animae aliquod aliud corpus anteferatur, ut autem ipsi animae nullo modo. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
estimat rõ. alicer usus. Rõ esti¬
mat luce u̾itatis. ut recto inoici¬
o subdat mĩora maiorib. Usuᷤ
ant cõsuetudĩe cõmoditatis. ple¬
ꝵq inclinatim. ut ea pluris esti¬
met. que uitas mĩora cõuĩcit.
uestis ẜui dãpnati. młto ẽ int̾e¬

Expanded text:
aestimat ratio, aliter usus. Ratio aestimat luce veritatis, ut recto judicio subdat minora majoribus: usus autem consuetudine commoditatis plerumque inclinatur, ut ea pluris aestimet quae veritas minora esse convincit.vestis damnati servi multo est infe
Abbreviated transcription (Latin):
dicas ĩ corte tuo melius fuisse
si nõ eent. In sui eĩ cõpatõe uitu¬
ꝑãtur dũ cogitatur quales eẽnt
si pͤcare nolunsẽt. Institutor tñ
eoꝵ deus. ꝑte clarissie ꝑ hũana
facultate landandus ẽ. non
solũ qr pocantes eas iuste ordi¬
nat s eciã qr cłes insticuit ut
eciam pcc̃is soroidate. nlło mͦ
lucis corꝑalis dignitate supẽt᷑
de qua tamẽ iure landat ⁊

Expanded text:
isse si non essent. In sui enim comparatione vituperantur, dum cogitatur quales essent, si peccare noluissent. Institutor tamen earum Deus praeclarissime pro humana facultate laudandus est, non solum quoniam peccantes eas juste ordinat, sed etiam quia tales instituit, ut etiam peccatis sordidatae, nullo modo lucis corporalis dignitate superentur, de q
Abbreviated transcription (Latin):
Du̾isitas hũane affcõis. ex diu̾¬
sitate uolũtatis. Que si praua
est. puersis erit morib ĩquieta.
Si autẽ recta. nõ solũ nõ culpabi¬
lis affcĩo hõis. s eciam lauo abi¬
lis erit.¬

Expanded text:
sitas humanae affectionis, ex diversitate est voluntatis: quae si prava est, perversis erit moribus inquieta; si autem recta, non solum non culpabilis affectio hominis, sed etiam laudabilis erit
Abbreviated transcription (Latin):
ille angelus / ac ꝑ hoc ĩudꝰ ꝑ eand
suꝑbiam adõ ad semetip̃m con¬
uersus. et quodam qiͣ tirãnico
fastu gaude subditis qmͣ ẽẽ sub¬
ditꝰ eligẽs de spũali ꝑadiso ceci
seusu ẜpere affectans cui utiq stã¬
ti. qm̃ ip̃e cecioerat inuidebat. co¬
lubrumm in ꝑadiso corporali. ubi cũ
duob illis hoĩb mascło et femĩa
aĩalia etiam terrestͥa subdita. et ĩ¬
noxia cõu̾sabantur. aĩal .s. colubrũ
et tortuosis ãfractib mobile o¬
ꝑi suo congruũ ꝑ que loqueret᷑
elegit. eoqͦ ꝑ angelicam pñtia
p̾stantõrem q naturã spuali ne¬
quitia sibi subiecto. et tanꝙͣ in¬
strim̃to abutens fallaciam ẜ mo
tim ꝑueniret ad totũ non ex¬
stimans uirũ facile credend̃ nec
errando posse decipi. s alieno ce¬
dere errori.¬

Expanded text:
ille angelus ac per hoc inuidus per eandem superbiam a Deo ad semet ipsum conuersus et quodam quasi tyrannico fastu gaudere subditis quam esse subditus eligens de spiritali paradiso ceciserpere adfectans, cui utique stanti, quoniam ipse ceciderat, inuidebat, colubrum in paradiso corporali, ubi cum duobus illis hominibus, masculo et femina, animalia etiam terrestria cetera subdita et innoxia uersabantur, animal scilicet lubricum et tortuosis anfractibus mobile, operi suo congruum, per quem loqueretur, elegit; eoque per angelicam praesentiam praestantioremque naturam spiritali nequitia sibi subiecto et tamquam instrumento abutens fallacia sermoctim perueniret ad totum, non existimans uirum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori.
Abbreviated transcription (Latin):
delicie temporales amare
sunt. S quis non bibat
cribulationis pocłm metuẽ
ignem gehennaꝵ. Et quis
nõ contempnat dulçediẽ
scłi inhians bonis uite et̾ne

Expanded text:
es temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennarum? et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians bonis aete
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dño placet atq ip̃e iires pre¬
b̾e dignatus rõne sumꝰ. corpe
autẽ. ego ĩ lecto sũ. Rec eĩ ambu¬
lare. nec stare. nec set̾e possũ. ra¬
gadio. uel exochadis dolore ac
placet quid aliuo dicẽoũ ẽ. n¬
lumꝰ qd̃ ille ultra nos culpan¬
di sumꝰ. ꝙ ille nõ rõne aliquid
fac̾e. ul sin̾e existimandꝰ ẽ. No¬
sti hec oĩa. E qr mͥ es alter ego.
scis orõib tuis dies et noctes
nr̃as. ut oretis pro nobis. ne
dieb tẽꝑanter utamim. et no¬
ctes equo aĩo toleremꝰ. ut etiã¬
sic ambulantes ĩ medio ũbre
mortis. nobiscũ sit doꝰ. ne time¬
amꝰ mala.

Expanded text:
tum domino placet atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et  domino placet, quid aliud dicendum est. nlumus, quod ille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea alter egoationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut etiamsi ambulemus in medio umbrae mortis, nobiscum sit Dominus ne timeamus mala.
Abbreviated transcription (Latin):
de piscatore. nõ pͥiscatori de im¬
patore. Et elegit illa q̃ niuiꝰ mo¬
menti erant ĩ mũto. Ip̃õs ĩple¬
uit spũ sc̃o. dedit eis frameas
bis acutas. Predicari cepit eu¬
uãgeliũ. ire ꝑ totũ orbẽ terraꝵ.
ffremit mũdus. erexit se leo
aduersus agnũ. S fortior leo¬
ne ĩuẽtus ełt agnus. Leꝯ uictꝰ
seuiẽdo. agnus uicit paciẽto.
Cõu̾sa st̃ corda hõmũ ad timo¬
rem xp̃i.

Expanded text:
de piscatore, non piscatori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit Spiritu suo, dedit eis frameas bis acutas, praedicare praecepit Evangelium, et ire per totum orbem terrarum . Fremuit mundus, erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicit patiendo. Conversa sunt corda hominum ad timorem
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit istas excusatõnes: qr młier
pp̾ea data erat ut docetur auiro. nõ
ut doceret uirũ. Et sic erat cõstituta
uolũtas amboꝵ. sic erat fabricatũ
liberũ arbitriũ: ut si nollet cõsenti¬
reserpẽti.disced̾et ẜpens. ĩ sua falsita¬
te cõfusus. et remaneret hõ ĩ dño cͤ¬
atore firmatus.

Expanded text:
audivit istas excusationes: quia et mulier propterea data erat, ut doceretur a viro, non ut doceret virum; et sic erat constituta voluntas amborum, sic erat fabricatum liberum arbitrium, ut si nollet consentire serpenti, discederet serpens in sua falsitate confusus, et remaneret homo in Domino creatore firmatus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶iscamus frum̃¬
tum ẽẽ nec aream dominicã
pp̃ paleaꝵ cõmirtionem dese¬
rere pisces bom eẽ. nec ꝓpt̾
cõnuxtionem maloꝵ disru¬
ptis retib foraire. uasa eẽ¬
mĩe. in honorem fcã acq mũ¬
datu. Nec pp̃ uasa ꝑditionis
et cõcumelie de domo mag¬
na fugere. Nulla enim causa
in utroq hoꝵ tp̃rali cõgregatioe
ac ꝑmixtione laudabilr tolle¬
rantur mali nͥ ne dampnabłr
defantur bomi.L¬

Expanded text:
isceremus frumentum esse nec aream dominicam propter paleae commixtionem deserere, pisces boni esse nec propter commixtionem malorum disruptis retibus foras ire, uasa eiae in honore facta atque mundata nec propter uasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere. nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deserantur boni.
Abbreviated transcription (Latin):
gruentius qmͣ ut illum cuiꝰ
erat scelere frater cccisus et
in terra laborantem scerilitas
sequeretur. Illis autem ꝑ qͦꝵ
minist̾um in predicando dĩ
uerbo frẽs liberabantur. etici
de crastino mĩme cogitantib
fructuosa terra seriret.¬

Expanded text:
uenientius quam ut illum, cuius fuerat scelere frater occisus, etiam in terra laborantem sterilitas sequeretur, illis autem, per -quorum ministerium in praedicando dei uerbo fratres liberabantur, etiam de crastino minime cogitantibus fructuosa terra seruiret
Abbreviated transcription (Latin):
est. crucifixum sepultum. et te¬
suscitatum ascendit in celum et
uenit sp̃s sanctus a capite quo.¬
gros alacres. Ideo qnͣ tales descri¬
bimus. Barbatus homo ẽ dicimꝰ
ergo primo illuo uguentũ des¬
cendit in apłes. descendit ĩ illes
qui primitus ictus seculi susti¬
uuerunt.¬

Expanded text:
est; crucifixum et sepultum, resuscitatum ascendit in coelum; et venit Spiritus sanctus a capite. Quogros, alacres. Ideo quando tales describimus, Barbatus homo est, dicimus. Ergo illud primum unguentum descendit in Apostolos, descendit in illos qui primos impetus saeculi sustinuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
lo amplecti oĩa mea. ut me se¬
quatur nͥ in hiis.ĩ quib me nõ
errare ꝑspexerit. Nã pp̃ea nũc
facio libros. ĩ quib opiscula
mea retractanda suscepi. ut nͦ
meip̃m ĩ oĩb me sequutũ fuis¬
se demõstrem. S ꝓficienter esti¬
mo me teo miẜante. scripsisse.
gantius loquor ꝙ̃ uerius. si nc̃
dico me ad ꝑfcõz sine ullo erro¬
re scribẽoi. iam ĩ ista etate uẽisse
S int̾est. ꝙͣtũ et ĩ quib rebus
eiretur. et ꝙ̃ facile quisq cori¬
gat. uł ꝙ̃ta ꝑtinacia suũ deffẽ¬
de conetur errorẽ. Bone quippe
spei ẽ hõ. si eũ ꝓficiẽtẽ. dies ulti¬
mus uite hiꝰ ĩuen̾it. ut adiciciã¬
tur. et q̃ ꝓficiẽti defuerũt. et ꝑ

Expanded text:
 amplecti omnia mea ut me sequatur, nisi in his in quibus me non errasse perspexerit. Nam propterea nunc facio libros in quibus opuscula mea retractanda suscepi, ut nec meipsum in omnibus me secutum fuisse demonstrem. Sed proficienter me existimo Deo miserante scripsisse, gantius loquor quam verius, si vel nunc dico me ad perfectionem sine ullo errore scribendi jam 36 in ista aetate venisse. Sed interest quantum et in quibus rebus erretur, et quam facile quisque corrigat, vel quanta pertinacia suum defendere conetur errorem. Bonae quippe spei est homo, si eum sic proficientem dies ultimus vitae hujus invenerit, ut adjiciantur ei quae proficienti defue
Abbreviated transcription (Latin):
Si ẽẽ uis bt̃s. esto ĩmaculatus
Illud enim om̃s hoc autem pau¬
ci uolunt sine quo non ꝑueit᷑
ad illud qd̃ om̃s uolunt. Sed u
quisq erit ĩmaculatus nisi in
Beatum quippe ẽẽ tam magͣ¬
ẽ et bonum. ut hoc et bomi nelĩt
et mali. Nec mirũ ẽ. ꝙ boni pp̃ea
Nam quisq libidinib deditus.
luxunia scrupisq corrũpit᷑ ĩ hoc
malo btĩtudinem querit. et se
miẜum putat / cum ad sue cõcu¬
piscĩe uoluptatem nõ ꝑuenit.
Et quisq auaricie facib inar¬
tescit. ad hoc congregat quocũq
modo diuicias ut bc̃s fit. Imi¬
micoꝵ sang̾nem funtere quicũ¬
q desiterat᷑. dñationem quisꝙͣ
affectat. crutelitatem suam
quisq aliens cladib pascit. ĩ
om̃ib scelerib bt̃tiomem q̃rit.
Nc igitur errantes. et neram
mifiam falsa btĩtudine requi¬
rentes reuocat aduitam nox¬

Expanded text:
s esse beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laeEt quisquis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam
Abbreviated transcription (Latin):
es inquit deus meus. Ad aliũ
currã refici. si ab alio factus sũ
Tu es totum meũ. qr tu es ds̃
meꝰ. Patrem querã pp̃ hedita¬
tem. Tu es de me̾ non solũ da¬
cor heditatis. Sed ip̃a hr̃ditas.
dũs pars hr̃ditatis mee. Do¬
minũ querã pp̃ redẽptoe. tu
es deus meꝰ. patͦnũ querã pp̃¬

Expanded text:
es,» inquit, «Deus meus.» Ad alium curram refici, si ab alio factus sum. Tu es totum meum; «quia tu es Deus meus.» Patrem quaeram propter haereditatem? «Tu es Deus meus,» non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas: «Dominus pars haereditatis meae» . Dominum quaeram propter redemptionem? «Tu es Deus meus.» Patronum q
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑu̾bũ dm̃i manentem apud
te recreasti ꝑ u̾bũ carnem fcm̃ p̃p
nes. Doce ergo me ut faciam uo¬
luntatẽ tuam. qr tu es d̃s mens.
sinõ dociu̾s me faciã uolũtatem
meam. et deẜet me ds meus. Do

Expanded text:
Verbum Deum manentem apud te; recreasti per Verbum carnem factum propter nos. «Doce» ergo «me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus.» Si non me docueris, faciam voluntatem meam, et deseret me Deus me
Abbreviated transcription (Latin):
Descenoẽte ĩ tenebrosã ĩf¬
noꝵ caliginẽ dño. etiã illic
tunc absq dubio dies splendi¬
dissimus fuit. ubi saluator il¬
Et tenebre eam non cõpsen¬
descend̾it. cenebraꝵ cam̃ obsca
non sensit. Tenuit in illo noc¬
tis horrore ĩuiolabilem ma¬
iestatis sue splendorem. lux
sempit̾ne nature. Ac sinõ lux
a nocte. Sed nox aluce suꝑata
est.

Expanded text:
descendente in tenebrosam inferorum caliginem Domino etiam illic tunc absque dubio dies splendidissimus fuit, ubi salvator ilet tenebrae eam non comprehendescenderit, tenebrarum tamen obscura non sensit. Tenuit in illo noctis horrore inviolabilem majestatis suae splendorem lux sempiternae naturae; ac sic non lux a nocte, sed nox a luce superata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe cogitatio nccͣiaꝵ terum
adistam nitam ꝑtinentu
sautiat et sordidat int̾iorem
plicat. ut ea que uidemur
cum oĩb recte facere. non
eo corde faciamus quo dũs
gunus. Sed quia comodum
ab eis aliquod ꝓpter ncc̃itatẽ
presentis iite adipisci uolu¬
mus. Debemus autem bene¬
facere illis pp̃ salitem eorũ
tẽporale comodũnrĩn.¬

Expanded text:
 cogitatio necessariarum rerum ad istam vitam pertinentium, sauciat et sordidat interioremplicat, ut ea quae videmur cum hominibus recte facere, non eo corde faciamus quo Dominus gimus, sed quia commodum ab eis aliquod propter necessitatem praesentis vitae adipisci volumus. Debemus autem benefacere illis propter salutem ipsorum temporale commodum n
Abbreviated transcription (Latin):
piditatum regnum. tyrãm¬
ce seuit. et uariis contrariis¬
q tempestatib totum hois
timore inde desiderio. Hinc
auxietade inde mani falsaq
letitia. Hinc cruciatu rei ad¬
misse. que diligebatur. Suce
ardore adipiscende que nõ
hẽtur. Hinc accepte miurie
dolorib. Inde facib iudican¬
auaricia dissipare luxuria
adicere ambitio inflare sup¬
bia. corquere ĩuidia desiorã
sepelire. ꝑnicatia concitare.
afflictat̾e subiectio. et mul¬
ta alia ĩnũabilia regnimi
illiꝰ libidinis freꝙͣtat et ex¬
tam.

Expanded text:
piditatum illud regnum tyrannice saeviat, et variis contrariisque tempestatibus totum hominis timore, inde desiderio, hinc anxietate, inde inani falsaque laetitia, hinc cruciatu rei amissae, quae diligebatur, inde ardore adipiscendae, quae non habebatur, hinc acceptae injuriae doloribus, inde facibus vindicanavaritia, dissipare luxuria, adjicere ambitio, inflare superbia, torquere invidia, desidia sepelire, pervicacia concitare, afflictare subjectio, et quaecunque alia innumerabilia regnum illius libidinis frequentant et extam
Abbreviated transcription (Latin):
Non accepit humana natura
ut ꝑ suam potatem deo nõ regẽ¬
tebeata sit. qr nlło regente per
suam potãtem beatus eẽ solus
d̃s pocest.

Expanded text:
nim accepit hominis natura, ut per suam potestatem Deo non regente beata sit; quia nullo regente, per suam potestatem beatus esse solus Deus potest.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuẽiet ĩ te et uirtus altissi¬
mi obũbrabit tibi .i. refrigera¬
bit tibi sub umbracło sp̃us sã¬
cti. ne ĩ feruore cõcupĩe terre¬
aris.

Expanded text:
eniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, id est refrigerabit tibi sub umbraculo Spiritus sancti, ne fervore concupiscentiae terrearis.
Abbreviated transcription (Latin):
que nestio uirũ: Portato fetũ¬
Del materno succo. mamillis
aridis ũde p̾ bebo lac labis in¬
fantis sugg̾e postulantis. qnͣto
tronũ meicubilis. nec ingens
amor pofsederat iuuenilis. nͨ
amplexus alũ cõcesserit mari¬
talis: Et angelus. Nõ ita ĩqͥt
maria. nõ ita. No li expauesc̾e.
noli de tue sc̃itatis integrita¬
te sollicituoĩe g̾ere. Intacta
genatura ẽ dei. Ioseph u̾o ille uir
castus. et iustĩe nõie decoratus.
tissimi obũbrabit tͥ Pp̃ea qõ ⁊¬
nascet᷑ ex te scm̃ uocabitur. fisiꝰ¬

Expanded text:
rum? Portabo fetn habeo succum? Mamillis aridis unde praebebo labiis infantis sugere postulantis; quando torum mei cubiculi nec ingenitus amor possederit juvenilis, nec amplexus aliquando concesserit maritalis? Et angelus: Non ita, inquit, Maria, non ita. Noli expavescere: noli de tuae sanctitatis integritate sollicitudinem gerere. Intacta generatura es Dei. Joseph vero ille vir castus et justitiae nomine decoratus, tissimi obumbrabit tibi: propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
et aĩalia fiant que constent
spñ et corpore. S ut dixi mi¬
ris et mesfabuib modis adħ¬
endo accipientes ex ignib pe¬
nam non dantes ignib uitã.
Quia iste alius modꝰ quo cor¬
porib adh̾e̾nt sp̃s et aĩalia fiũt
oĩo mirꝰ est. nec cõp̾hendi ab
homĩe põt. et sub hoc ip̃e homo
nũ ignis. et̾ sulphuris dictum
ẽ. incorporeꝰ ignis erit et cru¬
ciabit corpora dampnatoꝵ et
hoĩnũ et demonũ. Solida ho¬
minũ. aerea demonũ. Aut cm̃
hoĩnũ corpora cum sp̃ib. de¬
mones aut sp̃s sine corporib.
herentes sũmendo penam nõ
ralib unus quisq utͥsq erit

Expanded text:
et animalia fiant, quae constent et animalia fiant, quae constent spiritu et corpore; sed, ut dixi, miris et ineffabilibus modis adhaerendo, accipientes ex ignibus poenam, non dantes ignibus vitam. Quia et iste alius modus, quo corporibus adhaerent spiritus, et animalia fiunt, omnino mirus est, nec comprehendi ab homine potest, et hoc ipse homo num ignis et sulphuris dictum est . Corporeus ignis erit, et cruciabit corpora damnatorum et hominum, et daemonum. Solida hominum, aeria daemonum. Aut tantum hominum corpora cum spiritibus, daemones autem spiritus sine corporibus habentes, sumendo poenam, non ra
Abbreviated transcription (Latin):
monũ. Dicẽte dño. Discedite
ame maledcĩ in ignẽ et̾nũ qui
patꝰ est dyabolo et angeł eiꝰ.
nisi qr sunt quedam sua etia
demonib corpora sicut doctis
hominib nisum est ex isto
aere crasso atq huido acq hui¬
cuiꝰ ĩpulsus uento flante sen¬
citur Qd̾ genus elemẽti si nil
igne ꝓpeci posset non ureret᷑ f¬
uefactus in balneis. Ut enim
urat por uritur . Facitq quod
non est de hac reaut laboran¬
dum ꝑniciosa inquisitione
aut concẽptiosa disputacõne
certandum. Cur enĩ non di¬
camꝰ ꝙuis miris tñ ueris mo¬
dis etiam sp̃s incorporees posse
pena corporal ignis affligi. si
sp̃s hominũ et̃ ip̃i profectõ ĩcor
porei et nũc potuerunt incldi
corporalib menbris. Et cũc po¬
cerũt corpoꝵ suoꝵ m̃clis ĩsom¬
bilr̃ alligari. Adhebunt ergo
si eis nulla st̃ corpora sp̃s dmno¬
nũ. ĩmo sp̃s demones lz ĩcorpo¬
rei corporeis ignib cruciandi
non ut ignes ip̃i quib adiere¬
bunt eoꝵ iũctura inspirentur

Expanded text:
to, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Nisi quia sunt quaedam sua etiam daemonibus corpora, sicut doctis hominibus visum est, ex isto aere crasso atque humido, cujus impulsus vento flante sentitur. Quod genus elementi si nihil igne perpeti posset, non ureret fervefactus in balneis. Ut enim urat, prior uritur, facitque quod non est de hac re aut laborandum operosa inquisitione, aut contentiosa disputatione certandum. Cur enim non dicamus, quamvis miris, tamen veris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari. Adhaerebunt ergo, si eis nulla sunt corpora, spiritus daemonum, imo spiritus daemones, licet incorporei, corporeis ignibus cruciandi : non ut ignes ipsi, quibus adhaerebunt, eorum junctura inspirentur,
Abbreviated transcription (Latin):
bio intetur puilegiis qui cãr
de adu̾sariis asserit instrum̃¬
tis. E peciosa nictoria est cõ¬
trariam ꝑtem cartulis suis
uelut ꝓpriis laq̃is irreteri. Et
testimonioꝵ suoꝵ uocibus c̃¬
futare. et emulũ telis suis
euĩce̾ ut impugnatoris sui ar¬
gumentatiꝰ ꝓbetur utilitatib
militare.

Expanded text:
bio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis. Speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare.
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat uł institui ꝙ non fie
bat cõsuetudo etiam que u¬
tilitate adiuuat. nouitate
ꝑturbat. Qua pp̃ que utilis
non est ꝑturbatio est infuu¬
ctuosa. et conseq̃nter noxia.¬

Expanded text:
fiebat, uel institui, quod non fie consuetudinis, etiam quae utilitate adiuuat, nouitate perturbat. quapropter quae utilis non est, perturbatione infructuosa et consequenter noxia
Abbreviated transcription (Latin):
Cegita qnͣtum po¬
tes quale est. et qnͣtimi sit illd
bonum. Sienim singula bona
delectabilia sunt. cogita intime
qmͣ delectabile sit illud bonum
bonorum. et non qualẽ in rebo
creatis sumus exꝑti. Si tanto
oifferentem. ꝙto disfert crea¬
tor a creatura. Si enim bona est
uita creata qmͣ bona est uita¬
et iocunda salus facta quam
iocũda est salus que fecit oẽm
salutem. Si amabilis sapiẽtia
in cognitione reꝵ conditaꝵ qui
amabilis est sapientia q̃ om̃ia
qnͣta est delectatio in eo qui
fecit ip̃a de lectabilia¬
Quid

Expanded text:
cogita quantum potes, quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum,mnium bonorum; et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem quanto differt creator a crvita creata, quam bona est vst salus facta, quam jucunda est salus, quae fecit omnem salutem. Si amabilis est sapientia in cognitione rerum conditarum, quam amabilis est sapientia, quae omnia , qualis et quanta est delectatio in eo qui fecit delectabiliaquid
Abbreviated transcription (Latin):
libera me dens meus amulti¬
Non enim cogitationib taceo
cet tibi non utiq rogarem ut
me adhuc multiloquio libe̾ari.
Sed multe sunt cogitacõnes
meis nelut dormitando in¬
morari. Nec intm̃ ualeant
apud me. ut aliquid mnopa
mea procedat ex illis. Sed ab
eis mea saitim sit tuta sirĩa
tuta conscientia te tuende.

Expanded text:
Libera me, Deus meus, a multiNon enim cogitationibus taceo, ceret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae sunt cogitationes in eis velut dormitando immorari: nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis, sed ab eis mea statim sit tuta sententia, tuta conscientia te tuente.
Abbreviated transcription (Latin):
sus iudicioꝵ dei suꝑ me: abyssus m¬
ferm subtus me. abyssus poc̃oꝵ ẽ in¬
tra me. Illã que suꝑemũet timeo. ne
in me irruat. et me cũ abysso mea
in illam que subtus me ꝑatet obru¬
at: ubi tormẽta pcc̃a nũꝙͣ delebũt.
s pcca sup mne sensp tormenta tenebt̃.¬

Expanded text:
sus judiciorum Dei super me, abyssus inferni subtus me, abyssus peccatorum est intra me. Illam quae supereminet timeo ne in me irruat, et me cum abysso mea in illam quae subtus me patet, obruat: ubi tormenta peccata nunquam delebunt, sed peccata super me tormenta teneb
Abbreviated transcription (Latin):
est in lrĩs sacris. Ipe q res sa¬
tis indicant. negecium suũ
agere ut pro diis hẽant᷑. ut
colantur. ut isłis ex ibeaut᷑
quib hii exhibent sociati u¬
in iuditio dei.

Expanded text:
est in litteris sacris resque ipsae satis indicant, negotium suum agere, ut pro dis habeantur et colantur, ut ea illis exhibeantur, quibus hi qui exhibent sociati uin iudicio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit deus est. si ꝑ quid fe¬
cerit. dixit et facta sunt. Si
quare fecerit. qr bona sunt.
Nec auctor ẽ excellentior deo. nͤ
ars efficatior dei ubo. nec causa
melior qmͣ ut bonum crearetur

Expanded text:
fecerit: Deus est. Si, per quid fecerit: Dixit, et facta est. Si, quare fecerit: quia bona est. Nec auctor excellentior est Deo, nec ars efficacior Dei verbo; nec causa melior, quam ut bonum crearetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ergo ꝓpħa dicebat. Cor
meum et caro mea exulta
tinebat plenam religionis
fidem. et carne ẜuabat deuo¬
tam corporis castitatem.

Expanded text:
Ideo ergo Propheta dicebat, Cor meum et caro mea exsultatinebat plenam religionis fidem, et carne servabat devotam corporis sanctitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum alii baptizati alii nõ baptiza¬
ti uite hiꝰ t̾minũ sumũt satis in¬
dicant mĩam. et iudicium dei. mi¬
ficordiam quide gratuitam. iudi¬
ciũ u̾o debitum.

Expanded text:
cum alii baptizati, alii non baptizati vitae hujus terminum sumunt, satis indicant misericordiam et judicium; misericordiam quidem gratuitam, judicium debitum.
Abbreviated transcription (Latin):
in scripturis in quib dina cõmen
tensis cuiꝰ mentionem facit apłs.
nec grecoꝵ scriptores phy. uł poete qͦs¬
et u̾aciter pr̃otum. atthenenses al¬
loquẽs dixisse confirmat. In illo eĩ
uiuimus mouenur et summus. licet
enim diuine auctoritati mi uoliũt¬

Expanded text:
eas scripturas quibus diuina commendtensis, cuius mentionem facit apostolus, nec Graecorum scriptores uel et ueraciter promtum ad Athenienses loquens dixisse confirmat: in illo enim uiuimus et mouemur et sumus. licet enim diuinae auctoritati unde uolu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid doctrina hac ꝑitius uiteri a
erhiberi pt̃: Prsus nequaꝙͣ digne
adnuirari possum: ꝙ tã facete spata.
tam fortiter disꝑata. tam modera¬
te ꝯiũcta. tam dilucide obscura ꝑ¬
tracta st̃. Quare iam socu mei erpe¬
ctatouẽ nr̃am quam me ad respon¬
dendũ ꝓuocabatis certõn spe ua i¬
mecũ ad addiscẽdũ cõu̾tite. Hemꝰ¬
eĩ ducẽ qui nos ĩ ip̃a u̾itatis archa¬
na deo iam mõstrante ꝓducat. Hy¬

Expanded text:
s uideri aut exhiberi posset? prorsus nequaquam digne ammiraripossum, quod tam facete aspera, tam fortiter desperata, tam moderate conuicta, tam dilucide obscura tractata sunt. quare iam, socii mei, exspectationem uestram, qua me ad respondendum prouocabatis. certiore spe mecum ad discendum conuertite. habemus ducem, qui nos in ipsa ueritatis arcana deo iam monstrante perducat. H
Abbreviated transcription (Latin):
prodest colere deum. nõ ip̃i
deo. Et cum inspirat. et do¬
cet quomͦ colendꝰ sit. non
solum ulła sua indigentia fa¬
cit. s nr̃a maxima u̾tilitate.

Expanded text:
prodest colere deum, non ipsi deo. cum ergo inspirat et docet, quo modo colendus sit, non solum sua nulla indigentia facit sed nostra maxima utilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõib oĩo uacui eẽ non
possunt. Quisquis igitur cłi¬
cus ad sortem dñi uccatus q
comam nutrit. et capillos ra¬
dere. uł condere erubescit. pro¬
fecto se non de dei. s de mundi
sorte esse testatur. Qnͣto enim
quis carnis crines diligit. fo¬
uet et et mitrit. tanto dor su¬
ũ nõ ĩ celis. sed in terra frxũ
eẽ ostendit. Extirpetur ergo
ptio. ne qd̃ absit ad deo ex¬
pellatur eius intentĩo oratio.

Expanded text:
cogitationibus omnino vacui esse non cogitationibus omnino vacui esse non possunt. Quisquis igitur clericus ad sortem Domini vocatus, qui comam nutrit, et capillos radere vel tondere erubescit, profecto se non de Dei, sed de mundi sorte esse testatur. Quanto enim quisque carnis crines diligit, fovet et nutrit, tanto cor suum non in coelis, sed in terra fixum ema sit. Extirpetur ergo pcio, ne, quod absit, a deo expellatur eius oracio.
Abbreviated transcription (Latin):
occupationib implicatur tã¬
sione impeditur. Unde apłs¬
inquit. Nemo militans deo.
raddant piles caruis sue. le¬
uita interpretat᷑ assumptus
Quisquis namq in officiis
diuinis assumptus est piloᷤ
carnis .i. suꝑfluas cogitatoes
cordis radere debet. Caput gͥ
resecare. nec incõgrue ꝑ piloᷤ
et capillos significãtur cegita¬
tiones suꝑflue. Sicut enim
pilinõ sũt ꝑtes corporis. Sed
quedam suꝑfluitas ꝓcedens
ex corporis humore. Sic boua
tp̃ralia non sunt nob̾ natura¬
lia. Sedaliena et suꝑflua. hĩc
itaq fideles x qui ad et̾nam
uitam medulitꝰ suspirant qͥ
mũdũ cum suis oblectatõibꝰ
sub pedib cõculcant. qui in
cerra nichil possidere uolũt.
Sed cum apło dicunt. Nostͣ
cõu̾satio in celis est. Capilloꝵ
mimam ꝑtem in capitib re¬
tinent. ut ꝑ eoꝵ abrasionem.
se mĩmam terrenoꝵ sollici¬
tudinem hre designent. Q¬
pp̃ etiam illam minimã ꝑti¬
culam capilloꝵ retinent. qr
dumi ĩ hoc mũdo sũt ac̾renis

Expanded text:
occupatur vel implicatur, tanditoris impeditur. Unde Apostolus: Nemo militans deo radant pilos carnis suae . Levita interpretatur Assumptus. Quisquis namque in officiis divinis assumptus est, pilos carnis, id est superfluas cogitationes cordis, radere debet. Caput igiresecare. Nec incongrue per pilos et capillos significantur cogitationes superfluae. Sicut enim pili non sunt pars corporis, sed quaedam superfluitas procedens ex corporis humore: sic bona temporalia non sunt nobis naturalia, sed aliena et superflua. Hinc itaque fideles Christi, qui ad aeternam vitam medullitus suspirant, qui mundum cum suis oblectationibus sub pedibus conculcant, qui in terra nihil possidere volunt, sed cum Apostolo dicunt, Nostra conversatio in coelis est , capillorum minimam partem in capitibus retinent, ut per eorum abrasionem se minimam terrenorum sollicitudinem habere designent. Quapropter etiam illam minimam particulam capillorum retinent, quia dum in hoc mundo sunt, a terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
lutifferam patris nr̃i doct̾nã.
qm̃ nõ terrenam s eternam
concupiscitis heditatẽ. audite
qui es qui uitam eiꝰ ius ĩgre¬
di. serua mandata dei. Quor
mandatoꝵ alia sunt sp̃alia.
alia uo cõia. Specialia sunt ꝓ¬
pͥe canoĩcoꝵ siue cłicoꝵ et mona¬
choꝵ cõia om̃ium catholicoꝵ. Spe¬
cialia igitur sunt hec. siuis ꝑfec¬
tus ẽẽ. uende oĩa que hẽs. et da
pauꝑib. et ueni sequere me.
Iteꝵ saluator inter cetera qͥ
non reminciau̾it omĩb que
posscoet. non põt meus ẽẽ disçi¬
pulus. qui dixit om̃ib. nich
ꝓprium asiuis discipulis possi¬
deriuoluit. qui quisqmͣ possi¬
det in terra. remotus est a

Expanded text:
lutiferam Patris nostri doctrinam, qui non terrenam, sed aeternam concupiscitis haereditatem; qui Quis es qui vitam vis ingredi? Serva mandata Dei. Quorum mandatorum alia sunt specialia, alia vero communia. Specialia sunt proprie canonicorum sive clericorum, et monachorum; communia omnium Catholicorum. Specialia igitur sunt haec: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et sequere me.tor noster inter caetera, Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Qui dixit, omnibus, nihil proprium a suis discipulis possideri voluit. Qui quidquam possidet in terra, remotus est a
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑat᷑ deus in cordib hoĩm
ad inclinandas eor uolun¬
tates quocũq uoluerit siue
ad bona pro sua mĩa sine ad
mala pro meritis eoꝵ iudicõ

Expanded text:
ari Deum in cordibus hominum, ad inclinandas eorum voluntates quocunque voluerit, sive ad bona pro sua misericordia, sive ad mala pro meritis eorum, judic
Abbreviated transcription (Latin):
di queritur millacitiꝰ et meliꝰ
respondetur. nisi quia oĩs crea¬
tura dei bona est. Et quio di¬
gnius. qm̃ ut bona façiat bo¬
mus deꝰ que nemo põt facere
naturałr diuinis ex quibus
pendet cõnexa ratõib. cum di¬
si ueꝵ dicit. et indet qd̃ dicit.
etiam ilł suꝑnis ratiomibus
uidet. Credat ergo deum fecis¬
se ꝙ recto intellectu ab eo faci¬
endum fuisse cognostit etiam
si hoc in reb fact̾is non nidet
qui etiam si celum occulis in¬
dere non poss. et tamen rõe
ua tale aliquid faciendum fu¬
isse collig̾et. credere debuit fa¬
uiderit. Non enim cogitatoe
cerneret factum fuisse nifi¬
in hiis rationib quib facta
sunt om̃ia. qd̃ autem non ẽ¬
ibi tam nemo pot u̾aci cogi¬
tatione uidere qmͣ non estͦ.

Expanded text:
di quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere naturaliter divinis ex quibus pendet connexa rationibus, cum disi verum dicit, et videt quod dicit, in illis supernis rationibus videt. Credat ergo Deum fecisse, quod recto intellectu ab eo faciendum fuisse cognoscit, etiam si hoc in rebus factis non videt. Quia etiam si coelum oculis videre non posset, et tamen ratione vera tale aliquid faciendum fuisse colligeret, credere debuit faviderit. Non enim cogitatione cerneret factum fuisse, nisi his rationibus, in quibus facta sunt omnia. Quod autem ibi non est, tam nemo potest vera cogitatione videre quam non est.
Abbreviated transcription (Latin):
hono uł angelus non esse
miustus. Iniustus autem nõ
põt esse uisi homo uł angłs
Et bonũ quod hõ. bonumꝰ qͣd
angelus. Malum qd̾ ĩiustus.
et iec duo contraria ista simul
sunt. ut si bomim non eẽt in
quo eẽt prorsus nec malum
eẽ poss. quia non modo ubi
consisteret. Sed et unde orire¬
tur corruptio non hr̃et. insi
eẽt quod corrumpetur. quod
nisibonum eẽt nõn corrump¬
etur. qm̃ nchil est aliud cor̃¬
ruptio ꝙͣ bomn exterminatio.
Ex bonis igitur mala ortast̃
et nisi il in aliquib bonis nõ
eẽnt. nẽc erat unde oriretur
set. et aut incorruptibilis nꝰ
magnum eẽt bonimi. aut
etiam natura corruptibisis.
nullo modo eẽt nisi aliquod
bonum quod bonum corrũpẽ¬
do posset ei nocere corruptio.
esse dicimus. non putetur hoc
ligi una de spinis. quia non
po̾test una nasci de spinis.
Med ex bona terra uites

Expanded text:
homo vel angelus non esse injustus; injustus autem non potest esse nisi homo vel angelus: et bonum quod homo, bonum quod angelus; malum quod injustus. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo malum esset, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur; quod nisi bonum esset, nec corrumperetur; quoniam nihil est aliud corruptio, quam boni exterminatio. Ex bonis igitur mala orta sunt, et nisi in aliquibus bonis non sunt: nec erat alias unde oriretur set: et aut incorruptibilis natura magnum esset bonum, aut etiam natura corruptibilis nullo modo esset nisi aliquod bonum, quod bonum corrumpendo posset ei nocere corruptio. esse dicimus, non putetur hoc ligi uva de spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites
Abbreviated transcription (Latin):
põt facere uoluntas mala
zed et uona hominis nat᷑a
oriri uoluntas et bona põt
et mala. Nec fuit unte pri¬
mitus oriretur. uoluntas
nisi ex angeli et hominis na¬
tura bona. quod et ip̃e dñs
meodem loco ubi de arbore
enim. Aut facite arborem
bonam et fructus eius bono
aut facite arborem malam
et tructus eius males. Sato
admonens ex arbore quidẽ
bona malos. ant ex mala bo¬
ues nasci fructus non posse
ex ip̃a tamen terra ciuicque¬
batur utramq arborem oro

Expanded text:
potest facere voluntas mala: sed ex bona hominis natura oriri voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam et fructum ejus malum : satis admonens ex arbore quidem bona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non posse; ex ipsa tamen terra cui loquebatur, utramque arborem po
Abbreviated transcription (Latin):
intranũso quo extendit᷑ ma¬
ms. longitudo a terra usq
ad ip̃am lacitudinem. quo
a manib infra totum corpꝰ
affigitur. Altitudo alatitudĩe
surium usq ad sũnnum. quo
ad heret caput. Profuudum
u̾o quo terre infixum abscõ¬
ditur. Quo signo crucis oĩs
actio xpĩano describitur bñ
mherere. Sꝑare celestia sac̾¬

Expanded text:
igno, quo extenduntur manus; longitudo, a terra usque ad ipsam latitudinem, quo a manibus et infra totum corpus affigitur; altitudo, a latitudine sursum usque ad summum, cui adhaeret caput; profundum vero, quod terrae infixum absconditur. Quo signo crucis, omnis actio christiana describitur, bene inhaerere, sperare coelestia, sa
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam. Stella matutina no¬
it. Si tamen accepta grã bo¬
na opa seq̃ntur. Non enim
tu uiuere. et fructus nõ red¬
dere. Sic nichil prodest xcp̃i¬

Expanded text:
t. Stella matutina noit: si tamen accepta gratia bona opera sequantur. Sicut enim ere et fructum non reddere
Abbreviated transcription (Latin):
De fatis syde¬
ꝵ quaslib eoꝵ angustias. et
qï de mathesi documẽtor exꝑi¬
cant oĩo aurẽ. fitei saitate re¬
spuamꝰ. Calib eĩ disputatõi¬
b etiam orandi cãs nobis au¬
ferre conantur. et ĩpia ꝑu̾sita¬
te.ĩ malis fcĩs q̃ rectissie repre¬
hẽdũtur. ingerũt accusandũ po

Expanded text:
De fatis autem qualeslibet eorum argutias et quasi de mathesi documentorum expericant, omnino a nostrae fidei sanitate respuamus; talibus enim disputationibus etiam orandi causas nobis auferre conantur et inpia peruersitate in malis factis, quae rectissime reprehenduntur, ingerunt accusandu
Abbreviated transcription (Latin):
nosse ꝑmictitur. ꝓtĩ qr subtilio¬
ris sensus acumine. ꝑtĩ qr cor¬
ꝑib subtiliorib iugent. ꝑtim
expiençia callidiore. pp̃ maguã¬
longitudĩe uite. ꝑtĩ scis ange¬
lis. crõ ip̃i ab õĩpotẽte deo disct
eciam iussu eius sibi reuelanti¬
bus. qui m̾ita hũana occultis¬
sĩe iustĩe sinceritate distribuit
Aliqñ aũt hiiscẽ nephandi sp̃s¬

Expanded text:
nosse permittitur, partim subtilioris sensus acumine, quia corporibus subtilioribus vigent, partim experientia callidiore, plongitudinem uitae, partim sanctis angelis, quod ipsi ab omnipotente deo discunt, etiam iussu eius sibi reuelantibus, qui merita humana occultissimae iustitiae sinceritate distribuit. aliquando autem idem nefandi sp
Abbreviated transcription (Latin):
capło.io. Uis iutalis est
in corde q̃ ẽ ad cõꝑandum fer¬
uorem cordis aerem hauriẽ
ro sanguinem purificatum
ꝑ cotum corpus impellit per
uenas płsatiles que artarie
uocantur. ex quaꝵ motu cem¬
ꝑanciam atq distemꝑantiam
cordis phisici cognoscunt.

Expanded text:
alis. Vis vitalis est in corde, quae ad temperandum fervorem cordis aerem hauriendro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur. Ex quarum motu temperantiam vel distemperantiam cordis physici cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Na. Totum conũ quod hẽmꝰ
ab artifice nrõ hẽmus. Sedsi
hoc in nobis est qd̾ ipĩ fecimꝰ.
inde dampnabim Di aũt ħ
quod deus fecit inde corona¬
bimur.

Expanded text:
. Totum bonum quod habemus, ab artifice nostro habemus. Sed si hoc in nobis est quod ipsi fecimus, inde damnabimur; si autem hoc quod Deus fecit, inde coronabimur
Abbreviated transcription (Latin):
cͦr pualib aĩs pate cond¬
cõ nilam naturam deo.
eẽ posse cõtrariam. Si e nĩ ip̃e
ẽ. et de solo dõ ꝓprie dici põt ħ
uerbum. Est qd̾ enim uere
est. incõmutabilr̃ manet. qm̃
quod mutatur finit anquid qd̾
iam non est. et erit quod nõ¬
contrarium. Si emin quere¬
cur a nobis quid sit albo ꝯ̃riũ
respondemsꝰ ngrum. Sique¬
retur quid sit calido contͣriũ.
responderemus frigidum. Cũ
autem queritur quid sit con¬

Expanded text:
ritualibus animis patere confido, nullam naturam Deo se posse contrariam. Si enim ille est, et de solo Deo proprie dici potest hoc verbum quod enim vere est, incommutabiliter manet; quoniam quod mutatur, fuit aliquid quod jam non est, et erit quod noncontrarium. Si enim quaereretur a nobis quid sit albo contrarium, responderemus nigrum: si quaereretur quid sit calido contrarium, responderemus frigidum: si quaereretur quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. et non sunt In sepłtura
cordis ꝑ epulaꝵ agge̾s in luxia
uino leticie. gurgitib in turpis
nr̃a non loqͣntur dolum. Pleꝵq
Alii gͦ sunt dies boni quib ad¬
monemur ut si ees uidere dili¬
gimus/ cohibeamus amalo lin¬
guam nrãm. nec dolum loq̃muir
bit. non ees nouit cerra moriẽ¬
tium. s terra niuentiũ. Hos qͥs¬
quis intellexerit et dilexerit.
linguam amalo cohibet. Et si
iam terror mortis cogat ad ma¬
lum labia eiꝰ non lecunt᷑ dolũ.
Et si dieb fallaciter bonis ĩui¬
tetur ad dolum declinet amalo
etiã intꝰ bona facit bonum. et̃
int̾ mala querit pace que nõ
ẽ super terram. et sequitur eã
in illo qui fecit celum et c̾ram
piscite uitam. et diligite uidere
dies bones ubi milla nox erit
uitam in qua dies malus nõ ti¬
cedem diligitis cauete ne opus
cuiꝯ ea merces est recusetis. Illã
enim pacem querendo seqͥmini.
Queratis autem manib urĩs
nocte coram deo. et non decipie
mini. Quid est aũt manib

Expanded text:
cuntur, et non sunt, in sepultura cordis per epularum aggeres, in luxuriae ac vinolentiae gurgitibus, in turpissnostra non loquantur dolum; plerumqAlii sum igitur dies boni, de quibus admonemur, ut si eos videre diligimus, cohibeamus a malo linguam, nec dolum loquamur. bit; non eos novit terra morientium, sed terra viventium. Hos quisquis intellexerit et dilexerit, linguam cohibet a malo: et si eum terror mortis cogat ad malum, labia ejus non loquuntur dolum: et si diebus fallaciter bonis invitetur ad dolum, declinat a malo etiam inter bona, facit bonum etiam inter mala; quaerit pacem, quae non est super terram, et sequitur eam in illo qui fecit coelum et terrampiscite vitam, et diligite videre dies bonos ubi nulla nox erit: vitam in qua dies malus non ticedem diligitis, cavete ne opus, cujus ea merces est, recusetis. Illam enim pacem quaerendo sequimini: quaerite autem manibus vestris nocte coram Deo, et non decipiemini . Quid est enim manibus
Abbreviated transcription (Latin):
plicia. nisi ꝙ dupplici st̃ iũcło redimi¬
ta.gemime caritatis Uiscera tua ui¬
scera ꝑfusa line u̾itatis. et refulgẽ¬
tia u̾itatẽ. Hoꝵ me emanatõi etre¬
dũdatõi subicio. quo nox mea in lu¬
mĩe tuo deficiat ut in dei claritate
sił ambłare possimꝰ. O ue artificiosa
apis dei cõstruens fanos dĩni necta

Expanded text:
plicia, nisi quod duplici sunt vinculo redimita geminae charitatis; viscera tua, viscera perfusa lumine veritatis, et refulgentia veritatem. Horum me manationi vel resultationi subjicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. O vere artificiosa apis Dei, construens favos divini necta
Abbreviated transcription (Latin):
bule quib uanor plena stͣ
carmĩa poetaꝵ. ullo mͦ nr̃e con¬
sonant lib̾tati. Nõ oratoꝵ infla¬
ueruĩt. nel cũ cogͥnouifset. non
sicut deũ głificau̾ũt. aut gr̃as
egerũt. Iteo obscuratũ ẽ insipi¬

Expanded text:
bulae, quibus uanorum plena sunt carmina poetarum, ullo modo nostrae consonant libertati, non oratorum inflauerunt uel, cum cognouissent deum, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec mares fastidiuit. quia
marem suscepit. nec femĩas
quia de femina natus est.
Himc accedit maginum sa¬
cramẽtum. Ut quoniam
cidert. uita nob̃ ꝑ femimam
nasceretur.Ut de utraq na¬
tura .i. de femina et masculo
uictus diabolus cruciaretur.
qm̃ de amboꝵ sbuersione le¬
tabatur. Cui paꝵ fuerat ad
penam si ambe nature in no¬
bis liberarentur. nisi ꝑamibaᷤ
ruisse occuł hominũ. Seo et̃.
illa corpora uera corpora cre¬
dentes. Sicut enĩ non opor¬
cebat ut homines falleret
filius dei. Sic non deçebat ut
homines falleret sp̃s sanctus.
Sed om̃ipotẽti deo qui uni¬
u̾sam creaturam de nichilo
fabricauit. Non erat diffici¬
le ueꝵ corpus colube sine
aliaꝵ colinbaꝵ ministerio
figuraret. Sicut ei nõ fuit

Expanded text:
nec mares fastidiuit, quia nec mares fastidiuit, quia marem suscepit, nec feminas, quia de femina natus est. huc accedit magnum sacramentum, ut, quoniam ciderat, uita nobis per feminam nasceretur: ut de utraque natura, id est feminina et masculina, uictus diabolus cruciaretur, quoniam de ambarum subuersione laetabatur; cui parum fuerat ad poenam, si ambae naturae in nobis liberarentur, nisi etiam per ambas ruisse oculis hominum; sed ambo illa corpora uera corpora credimus. sicut enim non oportebat, ut homines falleret filius dei, sic non decebat, ut homines falleret spiritus sanctus: sed omnipotenti deo, qui uniuersam creaturam de nihilo fabricauit, non erat difficile uerum corpus columbae sine aliorum columborum ministerio figurare, sicut ei non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Nec eos audiamus quita¬
le corpus dnĩn nrm habuisse
dicunt quale appariit in colũ¬
ba quam uidit iohes baptista
descendentem de celo et ma¬
nentem suꝑ enm insignum
sp̃s sancti. ita enim ꝑsuadere
conantur filium dei non
natum defemina. quia si car¬
nalibus occulis cum oporte¬
bat ostendi potuit inquiunt
sic assumere corpus quom̃o
spiritus sanctus. Non enim
ba aiunt. et tamen hũams
occus potuit apparere. Quibꝰ
pͥmo illud respondendumẽ
quod ibi leginus in sp̃e colũ¬
be apparuiise. Iohanni spĩn
sanctum. Ubi legimus etiã
credere. Unde enĩ credis in
colimbe specie demonitͣcum
eẽ sp̃m sanctum. Nisi quia
in euuangeno legisti. Ergo
non est natus de coliniba.
Quẽadmodũ xp̃s defemina.
illa cã est. quiã non in colun¬
ba liberare uenerat sp̃s sc̃s.
Sed hominib significare
ĩnocentiam et amorem spũa¬
lem ꝙ in colunbe specie uisi¬
biliter figuratum est/ xp̃s at
berandes in quibus et mares
et femine ꝑtinent ad salutẽ

Expanded text:
Nec eos audiamus, qui tale corpus dominum nostrum habuisse dicunt, quale apparuit in columba, quam uidit Iohannes Baptista descendentem de caelo et manentem super eum in signo spiritus sancti. ita enim persuadere conantur filium dei natum non esse de femina, quia, si carnalibus oculis eum oportebat ostendi, potuit, inquiunt, sic adsumere corpus, quomodo spiritus sanctus. non enim t, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus in specie columbae apparuisse Iohanni spiritum sanctum, ubi legimus etiam credere. unde enim credis in columbae specie demonstratum esse spiritum sanctum, nisi quia in euangelio legisti? ergo sanctus non est natus de columba, quemadmodum Christus de femina, illa causa est, quia non columbas liberare uenerat spiritus sanctus, sed hominibus significare innocentiam et amorem spiritalem, quod in columbae specie uisibiliter figuratum est. dominus berandos, in quibus et mares et feminae pertinent ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
et ad delectationem sine ad
dolorem. Corpus antem
quod prius integrum tanꝙͣ
organum contemꝑatum. et
dispõitum ut meles musicũ
in se concin̾et. et tactum reso¬
naret. non confractum. et in¬
utile ad erectionem iacet᷑. Aĩa
u̾o recurrentib ad regiones
suas elementoꝵ ꝑtib nich
hñs nisi uires suas requies¬

Expanded text:
ur ad delectationem, sive ad dolorem. Corpus autem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas exe
Abbreviated transcription (Latin):
constat ex officialib men¬
bris officialia ex consimilib
Consimilia ex humorib. hu¬
mores ex cibis. Cibi ex ele¬
mentis. et nichil hoꝵ est aĩa.
S ed in istis tanqmͣ in orgãis¬
sulit. et huic uite in qua fac¬
tus est homo in aminam in

Expanded text:
constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et nihil horum est anima, sed in istis tanquam in organispori, et huic vitae in qua factus est homo in anima