comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprios nec calores peruenire facit astro¬
rum. Quod etiam aliis setilis aere nubilo
ꝓ tempore frequenter efficitur. Hio ẽ qued
dutuis radii siderum in solito colore fusta¬
tisunt quod nouum frigus messor expau̾:
quod accessu temꝑis poma duruerunt qd̃
uutarum senectus acerba ẽ S si hec duui¬
ne ꝓuidentie tradatur satagere ñ debe¬
mus. qñ ip̃ius imꝑio prodigia querere
prohibemur. Illuc tamen sine dubio ter¬
tenis fructib aduersarium eẽ cognosci¬
mus: ubi alimonia consueta nutriri le¬
ge ꝓpria ñ uidemus. ꝓinde agat sollici¬
tudo ur̃a. ne nos unius auni sterilitas tͣ¬
bare uideatur dum sic abillo primo ad¬
ministratore ilignitatis nr̃e ꝓuisum ẽ:
ut p̃cedens copia sequentem u̾aluisset
mitigare penuriaiz
paulo uiro stre

Expanded text:
proprios nec calores pervenire facit astroproprios nec calores pervenire facit astrorum. quod etiam aliis saeculis aere nubilo pro tempore frequenter efficitur. hinc est quod diutius radii siderum insolito colore fuscati sunt, quod novum frigus messor expavit, quod accessu temporis poma duruerunt, quod uvarum senectus acerba est. Sed si hoc divinae providentiae tradatur, satagere non debemus, quando ipsius imperio prodigia quaerere prohibemur. illud tamen sine dubio terrenis fructibus adversarium esse cognoscimus, ubi alimonia consueta nutriri lege propria non videmus. proinde agat sollicitudo vestra, ne nos unius anni sterilitas turbare videatur, dum sic ab illo primo amministratore dignitatis nostrae provisum est, ut praecedens copia sequentem valuisset mitigare penuriam. XXVI. PAULO VIEO STRE
Abbreviated transcription (Latin):
magna hesitatiõe O discrutiet ad con¬
siderationem reu̾t̾e. naturalium rerum
⁊ fit ratione certum quod stupenti uulgo
uidetur ambiguum. Sic enim constat di¬
uina ordinatione dispositum. sic astra p̃¬
sentis arni in domiciliis suis mutuis ad¬
minuistrationib conuenerunt. ut supra
solitum hiems sicca redderetur ⁊ frigida.
hinc aer niuib nuio rigore densatus ar¬
dore solis i nulla raritate percluctus ẽ s ĩ
assumpta crassitudine ꝑdurans. ⁊ caloribꝰ
eius obstitit. ⁊ aspectum humane fragili¬
tatis elusit. Media enim que sunt nr̃is do¬
minantur obtutib.⁊ ꝑ ip̃a tantum und̾e
possumus. quantum nobis sui corporis
tenuitate conceclunt. Hoc enim mane a¬
magnum. qd̃ inter celum t̾ramis elemen
timore peruagatur dum contigetit esse
putum. ⁊ solis claritate respersum. nr̃os
ueraciter pandit aspectus. Si uͦ aliqua
fuerit ꝑmixtione congregatum tr̃e
tenso quasi quodam corio. nec colores

Expanded text:
magna haesitatione discruciet, ad conmagna haesitatione discruciet, ad considerationem revertere naturalium rerum t fit ratione certum, quod stupenti vulgo videtur ambiguum. sic enim constat divina ordinatione dispositum, sic astra praesentis anni in domiciliis suis mutuis amministrationibus convenerunt, ut supra solitum hiems sicca redderetur et frigida. hinc aer nivibus nimio rigore densatus ardore solis in nulla raritate perductus est, sed in assumpta crassitate perdurans et caloribus eius obstitit et aspectum humanae fragilitatis elusit. media enim quae sunt, nostris dominantur obtutibus et per ipsa tantum videre possumus, quantum nobis sui corporis tenuitate concedunt. Hoc enim inane magnum, quod inter caelum terramque elementi more liquidissimi pervagatur, dum contigerit esse purum et solis claritate respersum, nostros veraciter pandit aspectus: si vero aliqua fuerit permixtione congregatum, tunc tenso quasi quodam corio nec colores
Abbreviated transcription (Latin):
poris iertiam ꝑuenisse quod ñ eclyp¬
sis momentaneo defectu s totius pene
anni agi nichominus constat ex cursu.
Qualis gͦ timor ẽ diutius sustinere .ꝙ
uel in sumina populos celeritate terre¬
re. Habuimus itaq sine ꝓcellis hie¬
mem sine temꝑie uernum. sine ardo¬
rib estatem. Unde lata speretur posse
uenire temꝑiem: qñ menses qui fructus
decoquere poterant boreis flatib uehe¬
menter algebant: Quid enun fertilita¬
tem producat. si terra estuuis mensib ñ
calescat Quid germen aperiat si matris
tis om̃ibus ꝓbamus ad uersa rigorem
ꝑpetuum. ⁊ contrariam siccitatem. Mu¬
la ñ potest optineri. Atq ideo de ueteribꝰ
frugib prudentia tua futuram uin¬
cat inopiam qr tanta fuit anni preteri¬
ti felix ubertas. ut ⁊ uenturis mensibꝰ
ꝓuisa sufficiant. Reponatur om̃e qd
ad uictum queritur. facie priuatus ne¬
cessaria reperit cum sepublicus appara¬
tus expleuerit. S ne te presens causa

Expanded text:
poris inertiam pervenisse, quod non eclipporis inertiam pervenisse, quod non eclipsis momentaneo defectu, sed totius pene anni agi nihilominus constat excursu. Qualis ergo timor est diutius sustinere quod vel in summa solet populos celeritate terrere? Habuimus itaque sine procellis hiemem, sine temperie vernum, sine ardoribus aestatem. Unde jam speretur posse venire temperies, quando menses qui fructus decoquere poterant Boreis flatibus vehementer algebant? Quid enim fertilitatem producat, si terra aestivis mensibus non calescat? Quid germen aperiat, si matremtis omnibus probamus adversa, rigorem perpetuum et contrariam siccitatem. Mula frugibus prudentia tua futuram vincat inopiam, quia tanta fuit anni praeteriti felix ubertas, ut et venturis mensibus provisa sufficiant. reponatur omne quod ad victum quaeritur. facile privatus necessaria reperit, cum se publicus apparatus expleverit. Sed ne te praesens causa
Abbreviated transcription (Latin):
fiuint qui mutatos rerum ordĩes
intuentur qr sepe portencunt aliqua. q̃
consuetudimi probantur aduetsa. Nicħ
enim sine causa geritur nec munclus
fortuitis casib implicatur. S quicquid
uenire uidemus ad fminum: diinum
constat ẽẽ consilium. Suspencluntur ho¬
mines. cum sua reges constituta muta¬
uerint: si aliter. Iincluti ꝓcedant. quã
eoꝵ usus moleuerat. Quis aũ de talibꝰ
ñ magna cutiositate tur betur siuersa ui¬
ce consuetudinum. a siderib aliquid ueni¬
re iudeatur obscurum: Nam sicut certa se¬
curitas ẽ sius uicib temꝑa notare cur¬
bentia: sic magna curiositate complem.
cum mutati talia sentiuntur. Quale est
rogo stellarum primariumconspic̃e.
⁊ eius solita lumina ñ inde. E lunam no¬
ctis decus intueri. orbe suoplenam ⁊ na¬
turali splendore uacuatam: Cerminus
ad huc cuncti quasi uenetum solem mi¬
ramut meidia die umbras corpora non
habere ⁊ ingorem islum fortissimi calo¬
ris usq ad extremitatem corꝑis tem¬

Expanded text:
fiunt, qui mutatos rerum ordines intuentur, quia saepe portendunt aliqua, quae consuetudini probantur adversa. Nihil enim sine causa geritur, nec mundus fortuitis casibus implicatur; sed quidquid venire videmus ad terminum, divinum constat esse consilium. Suspenduntur homines, cum sua reges constituta mutaverint, si aliter induti procedant quam eorum usus inoleverat. Quis autem de talibus non magna curiositate turbetur, si versa vice consuetudinum, a sideribus aliquid venire videatur obscurum? Nam sicut certa securitas est suis vicibus tempora notare currentia, sic magna curiositate complemur, cum mutari talia sentiuntur. Quale est, rogo, stellarum primarium conspicere, et ejus solita lumina non videre; lunam, noctis decus, intueri orbe suo plenam, et naturali splendore vacuatam? Cernimus adhuc cuncti quasi venetum solem; miramur media die umbras corpora non habere, et vigorem illum fortissimi caloris usque ad extremam tem
Abbreviated transcription (Latin):
lassum reficit pectus ⁊ quod uix p̃ualet
implete potus arte compositus. hic natu¬
raliter prestat in fectus. S ꝓuide ut su¬
pradictas species exactas debeas destina¬
te qr falli s̃ possumus qui hoc patriocica
ũitate retinemus. Ad presens enim de cel¬
lariis nr̃is que desiderabantur obtulimꝰ.
Tu autem tuo periculo cdissimmilia facis.
quoꝵ iam inditia teneri posse cognostis:¬
Edictum. xiii.

Expanded text:
lassum reficit pectus et quod vix praevalet lassum reficit pectus et quod vix praevalet implere potus arte compositus, hic naturaliter praestat infectus. sed provide ut supra dictas species exactas debeas destinare, quia falli non possumus, qui hoc patriotica veritate retinemus: ad praesens enim de cellariis nostris quae desiderabantur optulimus. tu autem tuo periculo dissimilia facis, quorum iam indicia teneri posse cognoscEDICTUM. a.
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur q̃ sub terraneis horreis aliquantu¬
lum congregata diuturnam casei facitẽe
substantiam. Hoc quantotius suꝑimposi¬
tum nauigiis destinabis. ut desiderus te¬
galib paruo munere satiffecisse uideam.
uinum quoq quod laudare cupiens pal¬
matranum nommnauit antiutas nos Rop¬
sim asperum s gratum suauitate perquire.
slam licet inf̾ uina bruttia udeatur extremũ
factum tamen ẽ penegenetali opimone p̃ci¬
puuni. Ibi enun repetitur ⁊ gareto par. ⁊
sabino simile ⁊ magnis odorib ⁊ singłare.
S qr islud famani sibi nobilissumam uindi¬
cauit. hoc ⁊ in suo genere nuis elegans
perquiratur. ne prudentia maio. rum
aliquid appellasse udeatur imꝓprium. Est
enumn suaui pinguedine mossiter crassiain.
iuiuacitate firmissimum. nare molentum.
candore quoq ꝑspituum. Quod ita redolet
ore ructatum. ut merito isli a palia no¬
men iudeatur impositum. Uiscera defec¬
ta constringit uulnera macdida desiccat.

Expanded text:
ducitur, quae subterraneis horreis aliquantuducitur, quae subterraneis horreis aliquantulum congregata diuturnam casei facit esse substantiam. hoc quantocius superimpositum navigiis destinabis, ut desideriis regalibus parvo munere satisfecisse videamur. Vinum quoque, quod laudare cupiens Palmatianum nominavit antiquitas, nos stipsim, asperum, sed gratum suavitate perquire. nam licet inter vina Bruttia videatur extremum, factum tamen est paene generali opinione praecipuum. ibi enim reperitur et Gazeto par et Sabino simile et magnis odoribus singulare. Sed quia illud famam sibi nobilissimam vindicavit, hoc et in suo genere nimis elegans perquiratur, ne prudentia maiorum aliquid appellasse videatur inproprium. est enim suavi pinguedine molliter crassum, vivacitate firmissimum, nare violentum. candore quoque perspicuum, quod ita redolet ore ructatum, ut merito illi a palma nomen videatur impositum. Viscera defecta constringit, vulnera madida desiccat,
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnimore pranderemꝰ. ⁊ dũse
ꝓuincie de suis delitus laudarentur. ad
luna brutioꝵ ⁊ silanca ei suauitate currẽ¬
te ut assolet sermone ꝑuentum ẽ. Quod ħ¬
barum beneficio tanta ibi nature iocuncdli¬
tate conficitur. ut si credas deesse mellis gꝰ¬
tum quem nulla conspicis qualitate ꝑmpx¬
tum. Manat illic leuiter ꝓtiocatum lac
uberib fistulosis. ⁊ quasi malios uentres
natube ubertate collectum ñ guttis impluit
s quibdam repentinis torbentib influescit
Redolet suauis ⁊ uarius odor herbarum: na¬
rib agnostitur pecudum pastus. qui flagr̃as
uutute diuersa thuris sentitur inspirare
similia. Hiuc tanta pinguedo socratur. iͥ
abbitreris simul decurrere palladium liqͦ¬
rem. nisi quod ab ssla prasina uriditate
nineo candore disceruitur. Tune cadis la¬
te patentib copia slla mirabilis. leto nimi¬
um pastore suscepta: cum admixtione coa¬
guli in callosam ceperit teneritudinẽ con¬
clurari. ad pulcherrimũ orbem forma per¬

Expanded text:
sollemni munere pranderemus et diversae provinciae de suis deliciis laudarentur, ad vina Bruttiorum et Silani casei suavitatem currente, ut assolet, sermone perventum est: quod herbarum beneficio tanta ibi naturae iucunditate conficitur, ut non credas deesse mellis gustum, quem nulla conspicis qualitate permixtum. manat illic leviter provocatum lac uberibus fistulosis et quasi in alios ventres naturae ubertate collectum non guttis impluit, sed quibusdam repentinis torrentibus influescit. redolet suavis et varius odor herbarum: naribus agnoscitur pecudum pastus, qui fragrans virtute diversa thuris sentitur inspirare similia. Huic tanta pinguedo sociatur, ut arbitreris simul decurrere Palladium liquorem, nisi quod ab illa prasina viriditate niveo candore discernitur. tunc cadis late patentibus copia illa mirabilis laeto nimium pastore suscepta cum ammixtione coaguli in callosam coeperit teneritudinem condurari, ad pulcherrimum orbem forma per
Abbreviated transcription (Latin):
reficit habitatio similis uniuersa conclu¬
lit. Nesciunt de penatib inuidere. ⁊ sub h
mensura degentes euadunt uicium cui
mundum ẽẽ constat obnoxium. In salius
aũ exercendis tota contentio: ꝓ aratris
ꝓ falcib cylundros uoluitis: inde uobis
fructus om̃is enascitur qñm ip̃is ⁊ que ñ
facitis possidetis. Moneta illic quodam¬
modo ꝑcutitur uictualis. artiur̃e om̃is flu¬
ctus addictus ẽ. Potest aurum aliquis mi¬
nus querere nemo ẽ qui salem si desid̾et
inuenire merito qñ isti debet om̃is tib
quod potest ẽẽ gratissimus. Proinde na¬
ues quas more animalium ur̃is parie¬
tib illigastis. diligenti cura reficite: ut
cum uos ur experientissimus laurentiꝰ
qui ad ꝓcurandas spẽs directus ẽ comino¬
nere temptauerit. festinetis excurrere:
quatinus expensas necessarias nulla
difficultate tardetis. qui ꝑ qualitate ae¬
ris compenlium uobis eligere potestis
Ambrosio ueri agenti uices.

Expanded text:
reficit, habitatio similis universa conclureficit, habitatio similis universa concludit, nesciunt de penatibus invidere etx sub hac mensura degentes evadunt vitium, cui mundum esse constat obnoxium. In salinis autem exercendis tota contentio est: pro aratris, pro falcibus cylindros volvitis: inde vobis fructus omnis enascitur, quando in ipsis et quae non facitis possidetis. moneta illic quodammodo percutitur victualis. arti vestrae omnis fluctus addictus est. potest aurum aliquis minus quaerere, nemo est qui salem non desideret invenire, merito, quando isti debet omnis cibus quod potest esse gratissimus. Proinde naves, quas more animalium vestris parietibus illigatis, diligenti cura reficite, ut, cum vos vir experientissimus Laurentius, qui ad procurandas species directus est, commonere temptaverit, festinetis excurrere, quatenus expensas necessarias nulla difficultate tardetis, qui pro qualitate aeris compendium vobis eligere potestis AMBROSIO V̅· T̅· AGENTI VICES
Abbreviated transcription (Latin):
habitationes ur̃as sitas eẽ ꝑspȩximus uenetie
predicabiles quondam plene nobilib. ab aust᷑
rauennam padlumq contingunt. aborrenteio¬
cunditate ionũ lutoris ꝑfriuintur ubi alt̾nus
estus egrediens. modo claudit mͦ aperit faciem.
retiꝓta uundatione campoꝵ. Hio uobis aquati¬
lium auium more domus ẽ. Nam qui nunc ter¬
restris mͦ cernitur insularis: ut illic magisesti¬
mes ẽẽ clicatas. ubi subito locoꝵ facies respicis
immutatas. Earum quippe suilitudinie ꝑ equo¬
ta longe patentia domicilia uidentur sparsa: q̃¬
ñ natuma ꝓtulit s hominum cura fundauit ui
fluctui tam fragilis munitio ñ lubitat᷑
opponi. scilicet qñ uadosum littus. moles
eicere nescit undarum. ⁊ sine uirib fert᷑
quod altitudinis auxilio ñ uinatur. Ha¬
bitatoribꝰꝯ gͥ una copia ẽ ut solis piscib
expleant Pauꝑtas ibi cum diuitibus
sub equalitate conuunt unus cib om̃s

Expanded text:
habitationes vestras sitas esse prospeximus. Venetiae habitationes vestras sitas esse prospeximus. Venetiae praedicabiles quondam plenae nobilibus, ab austro Ravennam Padumque contingunt, ab oriente jucunditate Ionii littoris perfruuntur: ubi alternus aestus egrediens, modo claudit, modo aperit faciem reciproca inundatione camporum. Hic vobis aquatilium avium more domus est. Nam qui nunc terrestris, modo cernitur insularis; ut illic magis aestimes esse Cycladas, ubi subito locorum facies respicis immutatas. Earum quippe similitudine per aequora longe patentia domicilia videntur sparsa, quae natura non protulit, sed hominum cura fundavit. Vifluctui tam fragilis munitio non dubitatur opponi, scilicet quando vadosum littus moles ejicere nescit undarum, et sine viribus fertur quod altitudinis auxilio non juvatur. Habitatoribus igitur una copia est, ut solis piscibus expleantur. paupertas ibi cum divitibus sub aequalitate convivit. unus cibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰ confinio possidetis. pari deuotionis gratia
ꝓuidete ut quod ssla parata ẽ tradere uos studea¬
tis sub celeritate portare. Similis erit quippe u
impleri ñ petmittit effectum. Estotegͦ promptis¬
sum ad uitina. qui sepe spatia transmittis infini¬
ta Per hospitia quodam modo ur̃a cliscurritis
qui ꝑ patriam nauigatis. Accedit etiam comino¬
dis uestris. qd̾ uobis aliuditer aꝑitur perpetua se¬
curitate tranquillum. slam cum uentis seuiẽ.¬
tib mare fuerit clausum. ia nobis panlitur ꝑ
ameuissima fluinoꝵ. Carie ur̃e flatus asperos ñ
pauescunt terram cum summa felicitate contingt̃.¬
⁊ perire nesciunt que frequenter impingunt Putan¬
tur eminus quasi ꝑ prata ferri cum eoꝵ contingit
alueum ñ uderi. Eracte funib ambulant quẽsta¬
re rudentib consuerunt. ⁊ conditione mutata pe¬
dib uiuant homines naues suas. Uectrice sinela¬
bore trahunt ⁊ ꝓ pauore ueloꝵ utuntur passu ꝓ¬
spetiore nautatum. Iuuat referre quemadinodũ

Expanded text:
in ejus confinio possidetis, pari devotionis gratia providete, ut quod illa parata est tradere, vos studeatis sub celeritate portare. Similis erit quippe utimpleri non permittit effectum. Estote ergo promptissimi ad vicina, qui saepe spatia transmittitis infinita. Per hospitia quodammodo vestra discurritis, qui per patriam navigatis. Accedit etiam commodis vestris, quod vobis aliud iter aperitur perpetua securitate tranquillum. Nam cum ventis saevientibus mare fuerit clausum, via vobis panditur per amoenissima fluviorum. Carinae vestrae flatus asperos non pavescunt; terram cum summa felicitate contingunt; et perire nesciunt, quae frequenter impingunt. Putantur eminus quasi per prata ferri, cum eorum contingit alveum non videri. Tractae funibus ambulant, quae stare rudentibus consueverunt; et conditione mutata pedibus juvant homines naves suas: vectrices sine labore trahunt, et pro favore velorum utuntur passu prosperiore nautarum. Juvat referre quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
uanins iuditio frt̃o eredemus omia faci¬
nora displicere maxime a nob̾ confidimꝰ
obsecrandum qd̃ matrimonii gentalis impu¬
gnat affectum. Quib enim anuimis aconti¬
nentib accipit᷑ quod etiam laicoꝵ detestati¬
one dampnatur. Iulianus itaq nobis lacͥ¬
mabili aditione conquestus ẽ uxorem suã
uelres a nt̃is hominib inuista usurpatiõe
ꝑuersas. Unde si neram peticionera suppli¬
cantis agnoscitis. nec se rationabilit̃ puisa¬
tus absoluit in auctorem facti sine aliqua
tarditate resecate. Malum enĩ cum ꝑse¬
uerat augetur. ⁊ remediale bonũest in pec¬
catum accelerata correctio:
Thecdahado

Expanded text:
uamvis iudicio vestro credamus omnia facinora displicere, maxime a vobis confidimus exsecrandum quod matrimonii genialis impugnat affectum. quibus enim animis a continentibus accipitur, quod etiam laicorum detestatione damnatur? Iulianus itaque nobis lacrimabili aditione conquestus est uxorem suam vel res a vestris hominibus iniusta usurpatione pervasas. unde si veram petitionem supplicantis agnoscitis nec se rationabiliter pulsatus absolvit, in auctorem facti sine aliqua tarditate resecate. malum enim cum perseverat, augetur, et remediale bonum est in peccatum accelerata correctio. THEODAHADO
Abbreviated transcription (Latin):
tem reuerendus assumus. Edicta nr̃a tu pri¬
mus obserua ostende bonamte intendentibꝰ
uiam. Nam cuius ẽ iulicis custodite manda¬
ta si milites nr̃a uideantur negligere consti¬
tuta: Reginai lllam procatium uicioꝵ a
uariam fuge. cui cuncta crimina detestabłĩ
deuotione famulantur. que dumpectus ho¬
minis ingressa fuerit gregatim quoq male¬
fidas cohortes ad mittit. ferri ñ potest recep¬
ta. qr nescit ẽẽ solitaria. Agmen habet blan¬
dissimum. arma suscipit ex talentis: ⁊ per
duicelinem superat. quos amara deceptiõe
captinat. Proide ad utilitates publicas esto
sollicitus. mincta morali compulsione pro¬
cura. Plus agit intulcator rationis. quam
possit exercere terribilis. Persona tua refu¬
gium sit oppresso in firmi defensio: presidi¬
um aliqua calamitate concluso. Sicenm
proprie nr̃os cancellos agitis. si lesorumim¬
pra claustra solratis: unuersis iuditibꝰ¬
prouinciarum. senator p̃po. ii.

Expanded text:
tem reverendus adsumis. edicta nostra tu pritem reverendus adsumis. edicta nostra tu primus observa: ostende bonam te intendentibus viam. nam cuius est iudicis custodire mandata, si milites nostra videantur neglegere constituta? Reginam illam procacium vitiorum avaritiam fuge, cui cuncta crimina detestabili devotione famulantur: quae dum pectus hominis ingressa fuerit, gregatim quoque maleficas cohortes admittit. ferri non potest recepta, quia nescit esse solitaria. agmen habet blandissimum, arma suscipit ex talentis et per dulcedinem superat quos amara deceptione captivat. proinde ad utilitates publicas esto sollicitus: iniuncta morali compulsione procura. plus agit inculcator rationis quam possit exercere terribilis. persona tua refugium sit oppresso, infirmi defensio, praesidium aliqua calamitate concluso. sic enim proprie nostros cancellos agitis, si laesorumpia claustra solvatis. II. UNIVERSIS IUDICIBPROVINCIARUM SENATOR P̅P̅O̅. a.
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum fuisse creditur qualia gesta nicho¬
minus sentiuntur. Una ẽ sententia plebis
tales ẽẽ iudices. quales uos contigerit appro¬
bari. Et ideo magnopere cauenclum ẽ ne ille
de uobis incipiat utdicare cuius opinionem
contigerit ante lacerasse. Ulciscitur penis qd̃
misistis in fabulis. ⁊ tormentis ur̃is compẽ¬
sat quod populus uulneratus exaggerat.
Quani periculosum ẽ patiuidicem rationa¬
biliter iratum ⁊ illum de fortunis tuis decer¬
nere quem te constat grauiter ircitasse. Q¬
ꝑꝑ stude magis ut nr̃a potius uoce lauderis.
ita prosperruma sententia subleuare. Perge
igitur per illam indictionem iuuante deo ad
illam prouinciam cancelloꝵ pompa decoratꝰ.
⁊ głosa grauitate precinctus. ab sens cogita
presentis pudorem. slam quid debeas tempta¬
re uiles. quimilitas sub honore: fasces tibi u¬
dicum parent ⁊ dum iussa pretoriane seclis
portare crederis. ip̃am quodammodo potesta¬

Expanded text:
stitutum fuisse creditur, qualia gesta nihilostitutum fuisse creditur, qualia gesta nihilominus sentiuntur. una est sententia plebis tales esse iudices, quales vos contigerit approbari. et ideo magnopere cavendum est, ne ille de vobis incipiat iudicare, cuius vos opinionem contigerit ante lacerasse. ulciscitur poenis quod misistis in fabulis et tormentis vestris compensat, quod populus vulneratus exaggerat. quam periculosum est pati iudicem rationabiliter iratum et illum de fortunis tuis decernere, quem te constat graviter irritasse! quapropter stude magis, ut nostra potius voce lauderis, ita prosperrima sententia sublevare. Perge igitur per illam indictionem iuvante deo ad illam provinciam, cancellorum pompa decoratus et gloriosa gravitate praecinctus. absens cogita praesentis pudorem. nam quid debeas temptare vile, qui militas sub honore? fasces tibi iudicum parent et dum iussa praetorianae sedis portare crederis, ipsam quodammodo potesta
Abbreviated transcription (Latin):
estio quis magnus esse
creditur.qui de penetra¬
libus iudicis destinatir
M tanto plus estinat᷑
quis amare iusticiam.
quanto abillo frequen.¬
ttlis constat andit am. Per milites su¬
ds uidex intelligitur. ⁊ sicut discipidi ma¬
gistri scientiam produnt sic nos obsequẽ.¬
tium mores aperuint. Preceps ñ putat᷑
obseruasse moderato. auarus paruisse ñ
aduertitur continenti: stultus prudenti¬
b seruisse ñ crecditur. Periclitamur fate¬
or in actionib ur̃is. si uos mala intenti¬
one tractetis ⁊ quod nulli accidit utm̃.
alienum uicium ur̃m celebratur obpro¬
brium. Sustinemus tales casus. quales
nos in alios iudicare ñ possumus: ⁊ lex
qua fruumtur cuncti in nobis ñ potest
custodui S habemus it̾m exalia parte so¬
lacium. quod ur̃a bona nr̃a creduntur ẽẽ
mandata: ⁊ nobis ociosis adquiritur. quie¬
quid głie ut̃is laborib expedlitu. Site
eran aliquis sapiente ager udeat stitum
famam tui preceptoris exaltat. dumtale in¬

Expanded text:
escio quis magnus esse creditur, qui de penetralibus iudicis destinatur, quoniam tanto plus aestimatur quis amare iustitiam, quanto ab illo frequentius constat auditam. per milites suos intellegitur iudex et sicut discipuli magistri scientiam produnt, sic nos obsequentium mores aperiunt. praeceps non putatur observasse moderato, avarus paruisse non advertitur continenti: stultus prudentibus servisse non creditur. Periclitamur, fateor, in actionibus nostris, si vos mala intentione tractetis et, quod nulli accidit vestrum, alienum vitium nostrum celebratur obprobrium. sustinemus tales casus, quales nos in alios iudicare non possumus et lex, qua fruuntur cuncti, in nobis non potest custodiri. sed habemus iterum ex alia parte solacium, quod vestra bona nostra creduntur esse mandata et nobis otiosis adquiritur, quicquid gloriae vestris laboribus expeditur. Si te enim aliquis sapienter agere videat, statim famam tui praeceptoris exaltat, dum tale in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is secretaria ur̃a ꝑacta sunt. Quod egi¬
mus cohortes nouerunt. fiumus nimirũ
ad nocendum priuati ad prestandum iudi¬
ces. Districtio nr̃a in uerbis ẽ habita ⁊ in
factis sensa benignitas. Irascebamur pla¬
cati. minabamur innoxii: ⁊ ne potuissemuᷤ
ledere. t̃rorem uidebamur in ferre. Habetis
ut solebatis dicere castissimũ iudicem. telui¬
quam uos integertimos testes:¬

Expanded text:
nostris secretaria vestra peracta sunt: quod eginostris secretaria vestra peracta sunt: quod egimus, cohortes noverunt. fuimus nimirum ad nocendum privati, ad praestandum iudices. districtio nostra in verbis est habita et in factis sensa benignitas. irascebamur placati, minabamur innoxii et ne potuissemus laedere, terrorem videbamur inferre. habetis, ut solebatis dicere, castissimum iudicem: relinquam vos integerrimos testes
Abbreviated transcription (Latin):
nos rõnabsliter acceꝑunt hac tñ interue¬
niente distantia. quod illa opus suum fi¬
nunt ut ad principem redeant: humanum
genus ideo militat ut ꝑactis sudorib cot¬
quiescat Et ideo illi qui inculpabilit corm¬
cularii ẽ ꝑfunctus officio. septingentosso¬
lidos quos ⁊ longeua consuetudo deputaint.
ꝑ illam inlictionem de samnii prouintia.
ex illatione tertia sine ambiguitate contͣ¬
de qr ñ potest dubitare de premio. quem
uera principis commnendat assertio. Prefu¬
it enim curib secretarii p̃toriani. unde ei
nomen ẽ deriuatum laudatis actionib cõ¬
probatus: eo ministrante caliculum. Scrip¬
simus inempti qd̾ magnis pretiis optabat᷑
impleri. Gratificati sumus eui leges fauert.:
negauimus. cui iusticia ñ ꝓmisit slemo tristiᷤ
extitit de uictoria sua. qr saluis facultatib
obtinuit qñ ut fieret suꝑior si redemit Nos¬
tis om̃e quod loquimur. n̾eq eñi in cubitłis

Expanded text:
nos rationabiliter acceperunt; hac tamen intervenos rationabiliter acceperunt; hac tamen interveniente distantia, quod illa opus suum finiunt, ut ad principium redeant; humanum genus ideo militat, ut peractis sudoribus conquiescat. Et ideo illi qui inculpabiliter cornicularii est perfunctus officio, septingentos solidos, quos et longaeva consuetudo deputavit, per illam indictionem de Samnii provincia ex illatione tertia sine ambiguitate contrade: quia non potest dubitare de praemio, quem vera principis commit enim cornibus secretarii praetoriani, unde ei nomen est derivatum, laudatis actionibus comprobatus: eo ministrante caliculum scripsimus inempti, quod magnis pretiis optabatur impleri: gratificati sumus, cui leges faverunt: negavimus, cui iustitia non promisit. Nemo tristis extitit de victoria sua, quia salvis facultatibus obtinuit, quando ut fieret superior, non redemit. nostis omne quod loquimur: neque enim in cubiculis
Abbreviated transcription (Latin):
iulaboriosas excubias ⁊ officia mag.¬
ne sedulitatis inuenit rõnabiliter
⁊ temꝑis definita ꝯstituit uit quod erat sb̾
uite termino positum p̾mium si haberet
incertum. Alioquin quis sufficere semꝑ ⁊
spectare posset cum se mortalib lux ipsa
subduceret: Qua de re sub incerta uitai
certa militia ẽ nec habet quod possit metu¬
ere. qui ad designatum tempus inoffense
meruit ꝑuenire. astra ip̃a ut astronomi
uolunt licet assidua repetitione uoluant᷑
cursus sii definita custediant Nequit esse
ambiguumr quod fine proprio tenetur in¬
clusum. Saturnus annis triginta consti¬
tuta sͥ celispacia peruagatur. Stella iouiᷤᷤ
.xii. amus attributam sibi regionem illu¬
strat. Martis siclus ignea celeritate rap¬
tatum decem ⁊ octo mensib deputata si
xu. spacia concessa transcentdit. Mercurius
anni spaciõ sol aureus circumac̾tus imple¬
uerit. Merito gͦ laboris finem mortale.
cere neqlleunt nͥ cum mundo. cursus sui t̾mi¬

Expanded text:
i laboriosas excubias et officia magnae sedulitatis invenit, rationabiliter et temporis definita constituit, ut quod erat sub vitae termino positum praemium, non haberet incertum. alioquin quis sufficere semper et expectare posset, cum se mortalibus lux ipsa subduceret? qua de re sub incerta vita certa militia est nec habet quod possit metuere, qui ad designatum tempus inoffense meruit pervenire. Astra ipsa, ut astronomi volunt, licet assidua repetitione volvantur, cursus sui definita custodiunt. nequit esse ambiguum, quod fine proprio tenetur inclusum. Saturnus annis triginta constituta sibi caeli spatia pervagatur. stella Iovis duodecim annis attributam sibi regionem illustrat. Martis sidus ignea celeritate raptatum decem et octo mensibus decim spatia concessa transcendit. Mercurius, anni spatio sol aureus circumactus impleverit. Merito ergo laboris finem mortales cere nequeunt nisi cum mundo cursus sui termi
Abbreviated transcription (Latin):
tue int coram positos facile ualebit. sidig¬
nabitur seriem totius indagare iuolen¬
tie. q̃ quod grauius ẽ eofacinoris accessit
quantum portitoꝵ datur nosse memoratu:
ut etiã in illo latrocinio quẽdam de nũo
gocium criminale parturunt: ur̃arum
libene metior partiũ parit̾ ⁊ moꝵ ẽ aliqͣ
indempni compositione. istoꝵ dolori. illo¬
rum periculo subuenire Et quodam sa¬
lubris sententie temꝑamento hanc par¬
tem muꝰ afflictam. illam m in̾ eream ⁊ u¬
tramq plus facere securam ne uirgii
status ut sefert temꝑis lociq cuulitas.
talem discedat ad t̾minum: quale cepit
habere principium. Memor nr̃i. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
tuae, inter coram positos fac le valebit, si digtuae, inter coram positos fac le valebit, si dignabitur, seriem totius indagare violentiae. Quae quod gravius est, eo facinoris accessit, quantum portitorum datur nosse memoratu, ut etiam in illo latrocinio quemdam de numergotium criminale parturiunt; vestrarum, si bene metior, partium pariter et morum est, aliqua indemni compositione istorum dolori, illorum periculo subvenire; et quodam salubris sententiae temperamento, hanc partem minus afflictam, illam minus ream, et utramque plus facere securam: ne jurgii status, ut sese fert temporis locique civilitas, talem discedat ad terminum, qualem coepit habere principium. Memor nostri
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ quod incomꝑabilit̾ eminen¬
ti apłatui tuo sine fine debet᷑ ⁊ si absq int̃¬
missione soluatur commendo supplicum
baiuloꝵ ꝓ noua nessitate netustam neces¬
situdine̾m. Qui in aruernam regionẽ
longum iter his quippe temꝑib em̃si:
casso labore ꝑueuerunt. siamq unam
feminã de affectib suis quani forte uar¬
goꝵ. hoc par̃ enun nomine qrindigenas la¬
truntulos ñcupant suꝑuentus abstraxe.¬
rat isto deductam ante aliquotannosis¬
ticq distractam cum sĩ falso iudicio com¬
perissent. certis quidem signis. s ñ recenti¬
b inquisiuere uestigiis. Adq obitus heo
eadem laboriosa priusquã hiadeẽnt incꝰ¬
dam negociatoris nr̃i domo dñioq palã
sane uenundata defungitur quodam
prudente. hoc uiro nom̃ quem nẽ tricas¬
sib degere fama dinulgat ignotoꝵ nob̃
hominũ collaudante contractum cuius
subscriptio intra formulam nundinarum
tanqͣm idonei astipulatoris ostenditur.
Auctoritas ꝑsoneoportunitas presentie

Expanded text:
officium quod incomparabiliter eminenti apostolatui tuo sine fine debetur, et si absque intermissione solvatur, commendo supplicum bajulorum pro nova necessitate vetustam necessitudinem: qui in Arvernam regionem longum iter, his quippe temporibus, emensi, casso labore venerunt. Namque unam feminam de affectibus suis, quam forte Vargorum hoc enim nomine indigenas latrunculos nuncupant superventus abstraxerat, isto deductam ante aliquot annos, isticque distractam, cum non falso indicio comperissent, certis quidem signis, sed non recentibus inquisivere vestigiis. Atque obiter haec eadem laboriosa, priusquam ii adessent, in negotiatoris nostri domo dominioque; palam sane venumdata defungitur; 161 quodam Prudente hoc viro nomen, quem nunc Tricassibus degere fama divulgat ignotorum nobis hominum collaudante contractum; cujus subscriptio intra formulam nundinarum, tanquam idonei astipulatoris, ostenditur. Auctoritas personae, opportunitas praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Obseruatur ⁊ enim ꝑ dies m̃tibus
singuloꝵ quod ꝑsona etate grauis. in¬
firmitate fragilis. nobilitate sublim̾.
peligione uenetabilis. solius dilectiõis¬
obtentu abrupisti tot repagula tot bres¬
tas ueniendi difficultates itinerũ uidelc
longitudinẽ breuitatẽ dierum nuuium
copiam penuriam pabuloꝵ. latitudinem
solituclinum angustias mansionũ. ua¬
rum uoragines. aut humore imbrium
putres. aut frigoꝵ siccitate tribulosas.
ad hoc autaggeres saxis aspersos aut flu¬
uios gelu lubricos. aut colles ascensu sa¬
lebrosor. aut ualles lapsuum assidiuita¬
te derasas. Per que om̃ia incõmoda. tr
ñ priuatum commodum regurrebas. a¬
morem publicum retulisti. Quod restat.
dm̃ precamur ut eiumetis sed̾m uota ꝓ¬
motis. bonoꝵ amicicias in defessim expe¬
tas. capias. referas: sequaturq te affeo¬
tio quam relinquis. ⁊ inniciate ꝑte ubr¬
cumq gr̃e longumq tͥ redhibeantur ꝗͣ

Expanded text:
tur. obversatur etenim per dies mentibus tur. obversatur etenim per dies mentibus singulofirmitate fragilis, nobilitate sublimis, religione venerabilis, solius dilectionisobtentu, abrupisti tot repagula, tot objectas veniendi difficultates: itinerum videlicet longitudinem, brevitatem dierum, nivium copiam, penuriam pabulorum, latitudines solitudinum, angustias mansionum, viarum voragines, aut humore imbrium putres, aut frigorum siccitate tribulosas: ad hoc aut aggeres saxis asperos, aut fluvios gelu lubricos, aut colles ascensu salebrosos, aut valles lapsuum assiduitate derasas: per quae omnia incommoda, quia non privatum commodum requirebas, amorem publicum retulisti. Quod restat, Deum precamur, ut aevi metis secundum vota promotis, bonorum amicitias indefessim expetas, capias, referas: sequaturque te affectio, quam relinquis: et initiatae per te ubicunque gratiae, longum tibi redhibeantur quam
Abbreviated transcription (Latin):
alutat populus aruernis. cuiꝰ par¬
ua tuguria magnus hospes im.¬
plesti ñ ambitiosus comitatu s ambien¬
dus affectu. Ds̃ bone quod gaudiũ fuit
laboriosis. cum tu scm̃ pedem semirittiˢ
menib intulisti quã tu abomĩordine.
sexu. etate. stipatissimꝰ ambiebare que
salsi erga singulos libra sermonis: quã
te blandum pueri. comẽ iuiuenes. gra¬
uem senes metiebantur. Quas tu lacͥ¬
mas ut parens om̃ium suꝑ edes incen.¬
dio ꝓrutas. ⁊ domicilia semiusta fudi¬
sti quantum doluisti campos sepultos.
ossib insepultis. Que tua deinceps ex¬
ortatio. que reparationem suadentis a¬
nuositas. His adicitur quod cum in¬
ueneris ciuitatem ñ minus tiuica si mł¬
tate qͣm barbatica incursione uacuatã.
pacem om̃ib suadeus. caritatem islis:
illos patrie rectlidisti. Quib tuo monitu
muri tͥ debent plebem reductam. pleb
reducta: concordiam. Quo circa: satis
te toti suũ. satis se toti tuos estimant.
⁊ que gła tua maxima ẽ. minune fallũ¬

Expanded text:
ALUTAT populus Arvernus, cuius parva tuguria magnus hospes implesti, non ambitiosus comitatu sed ambiendus affectu. deus bone, quod gaudium fuit laboriosis, cum tu sanctum pedem semirutis moenibus intulisti! quam tu ab omni ordine sexu aetate stipatissimus ambiebare! quae salsi erga singulos libra sermonis! quam te blandum pueri, comem iuvenes, gravem senes metiebantur! quas tu lacrimas ut parens omnium super aedes incendio prorutas et domicilia semiusta fudisti! quantum doluisti campos sepultos ossibus insepultis! quae tua deinceps exhortatio, quae reparationem suadentis animositas! his adicitur, quod, cum inveneris civitatem non minus civica simultate quam barbarica incursione vacuatam, pacem omnibus suadens caritatem illis, illos patriae reddidisti. quibus tuo monitu muri tibi debent plebem reductam, plebs reducta concordiam. quocirca satis te toti suum, satis se toti tuos aestimant; et, quae gloria tua maxima est, minime fallun
Abbreviated transcription (Latin):
deuotus alieus honob p̃matur infucmus.
Quod nos salua cuulitate dissimulare ñ possu¬
mus. ut sine acerbitate belli reb suis exuan¬
tur oppressi. Et illi magis ꝑeant quirei .ꝑ. pa¬
rere festiuant. Hoc etiamnos edictali ꝓ gram¬
mate in cunctoꝵ noũitis ꝓuintialium notiti¬
am ꝑtilisse. ut libere ꝓrumpat in publicum.
qui se aliene functionis pondere nourt opp̃s¬
sum. Relaturi a nob̾ iusticie functum qui
fessis nouimꝰ dare presidium: E

Expanded text:
devotus, alienis oneribus prematur infirmus. devotus, alienis oneribus prematur infirmus. Quod nos, salva civilitate, dissimulare non possumus; ut sine acerbitate belli rebus suis exuantur oppressi, et illi magis pereant qui reipub. parere festinant. Hoc etiam nos edictali programmate in cunctorum noveritis provincialium notitiam pertulisse, ut libere prorumpat in publicum, qui se alienae functionis pondere novit oppressum: relaturi a nobis justitiae fructum, qui fessis novimus dare praesidium. E
Abbreviated transcription (Latin):
potentib contempnit᷑ in tenues conuersagͣs¬
setur. ⁊ ille potius soluat aliena quiẽ deuotꝰ
ad ꝓpria. Pretea mlilto acerbiora iungẽtes.
quod ꝓ sua quisq uoluntate aliquid exigen¬
tib dignetur obicere. Que tam̃ om̃ia detri¬
menta curialib dicuntur infligi ⁊ quimus
publicos fuerant nr̃a ꝓuisione reꝑati contu¬
matib distrahant᷑ inuiriis. Atq ideo patres
conscripti qui parem nobistum r .p. debetis
annisum. sic equabilit̾ ordinate ut quicquid
una queq domus senatoria ꝓfitetur destina¬
tis ꝑcuratorib ꝑprountias trina illatione
ꝑsoluat. Aut certe quod in locum beneficii
solebatis expet̾e arce uicariane sedis su d t̾li¬
ligitis uniũsa complete. se necẽe sit currali
ꝑmutiplicem ⁊ mefficacem conuentionis¬
laborẽ. in exigus ut̃is illationib sua potius
dampna suscux. Eueniatꝙ detestabilis casꝰ.
ut qui functionẽ ꝓpriamurx potat sustinere.

Expanded text:
a potentibus contemnitur, in tenues conversa grasa potentibus contemnitur, in tenues conversa grassetur, et ille potius solvat aliena, qui est devotus ad propria: praeterea multo acerbiora jungentes, quod pro sua quisque voluntate aliquid exigentibus dignetur objicere. Quae tamen omnia detrimenta curialibus dipublicos fuerant nostra provisione reparati contumacibus distrahantur iniuriis. Atque ideo, patres conscripti, qui parem nobiscum rei publicae debetis adnisum, sic aequabiliter ordinate, ut quicquid unaquaeque domus senatoria profitetur, destinatis procuratoribus per provincias trina illatione persolvat. Aut certe, quod in locum beneficii solebatis expetere, arcae vicarianae sedis, si id diligitis, universa complete, ne necesse sit curiali per multiplicem elaborem in exiguis vestris illationibus sua potius damna suscipere; eveniatque detestabilis casus, ut qui functionem propriam vix poterat sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
onstat senatum ppłis uiuendi re¬
gulam prestitisse lamqd̃ ornat
nom̃ romanuĩ a uobis legitur institutũ Ad
hoc patres in illo principio nominati ut qͣi
filioꝵ ꝑ uos possit uita componi. uos enim
deuotionem ꝓuinciis. uos pͥuatis ira decre¬
iustis ⁊ ad om̃s iusticie ꝑtes subiectos libent̃
parere dociustis. Et ideo ñ decet inde signum
resultationis exire unde exemplum potuit
moderationis effulgere. Quod nr̃a clem̃tia
cui cordi ẽ rerum om̃ium tenere m̃suram.
inur̃am noticiã credidit ꝓferendum. nei
magis ignorantia nuttiatur excessus sub
quoꝵ conscientia error si potest eẽ ꝑpetuns.
Igitur ꝓuinciatum uilicum relatione ad
magnifitũ urũ prefectum p̃torii directa cõ¬
perimus. sic prime transmissionis tempꝰ exẽp¬
tum. ut nich aut patum a senatoriis domi¬
b constet illatum. allegantes ꝑ hanc diffi¬
cultatem tenues deprimi quo decuerat sb̃¬
leuari fiet enim ut ex auctoꝵ numietas. dum¬

Expanded text:
onstat senatum populis vivendi regulam praestitisse. Nam quod ornat nomen Romanum, a vobis legitur institutum. Ad hoc Patres in illo principio nominati, ut quasi filiorum per vos possit vita componi. Vos enim devotionem provinciis, vos privatis iura decrevistis et ad onmes iustitiae partes subiectos libenter parere docuistis. et ideo non decet inde signum resultationis exire, unde exemplum potuit moderationis effulgere. quod nostra clementia, cui cordi est rerum omnium tenere mensuram, in vestram notitiam credidit perferendum, ne magis ignorantia nutriatur excessus, sub quorum conscientia error non potest esse perpetuus. Igitur provinciarum iudicum relatione ad magnificum virum praefectum praetorii directa comperimus sic primae transmissionis tempus exemptum, ut nihil aut parum a senatoriis domibus constet illatum: allegantes per hanc difficultatem tenues deprimi, quos decuerat suble
Abbreviated transcription (Latin):
uamus ad ꝑditionẽ sceleris xxxui.¬
relaxata nimis pena sufficiat nec pa¬
tum sit munꝰ audacie supplicii declinasse teb:¬
rorem addimus tam̃ premiũ quod habere
innocentia solet. si qi cõmissa placuerint s
delectat nos munificos eẽ in amore uindic¬
te. Quapꝑ presentis edicti unus quisq auc¬
toritate cognoscat centũ se aureos largita¬
te nĩa ꝓmereri. s prodat qui statuã de com̃¬
si ciuitate rapuerunt ⁊ de suo facto qd̃ ma¬
uime nocens requirit inaulgentiam se no¬
uerit habiturũ. damꝰ in eneo compendioi
aureum munꝰ ⁊ metalla quam iauenire
inuenire possumꝰ pretiosiora largim̃. Iud̾
potius hac liberalitate recluñtes ne tran¬
seat in usum quod constat ẽẽ ꝓhroitum.
Quid gͦ tanta stulticie cecitate dampnetur.
ut dubitet erumꝑe qũ ⁊ securitatẽ repperit
⁊ p̃mium confessionis adquirit: Siquis
aut̃ dissimulandlum forte crecliderit eũq
aliquo u̾itatis inclitio serenitas nr̃a detexe¬

Expanded text:
uamvis ad proditionem sceleris relaxata nimis poena sufficiat, nec parvum sit munus audaciae supplicii declinasse terrorem, addimus tamen praemium, quod habere innocentia solet: non quia commissa placuerunt, sed delectat nos munificos esse in amore vindictae. Quapropter praesentis edicti unusquisque auctoritate cognoscat, centum se aureos largitate nostra promereri, si prodat qui statuam de Comensi civitate rapuerit; et de suo facto quod maxime nocens requirit indulgentiam se noverit habiturum. Damus in aeneo compendio aureum munus; et metalla, quae invenire possumus pretiosiora, largimur: illud potius hac liberalitate redimentes, ne transeat in usum, quod constat esse prohibitum. Quis ergo tanta stultitiae caecitate damnetur, ut dubitet erumpere, quando et securitatem reperit, et praemium confessionis acquirit? Si quis autem dissimulandum forte crediderit, eumque aliquo veritatis indicio serenitas nostra detexe
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ multum fidat ambiguis. Nec nimiᷤᷤ
hinne credat in columitati s tandem ꝓ¬
fessiont teligionus atepta uurib potius
resurgentis innocentie conualescat faciat
seuetustus amus. m̃itis nouũ. Et qm̃ ne¬
mo ferme ẽ qui spectibilib careat occultis.
ip̃e suꝑ his quedam cõmissa reminiscitur.
palam fusa satifactione soluat slam sac̃¬
dotis pat̾ filiusq pontificis. nͥ sc̃s ẽ rubo
similis efficit᷑ quem de rosis natum. rosas¬
q parientẽ ⁊ genitis gignentib q floribꝰ
mecdium pungentib comꝑanda pecc̃is
dumoꝵ uallat asꝑitas. Uale
Si doniꝰ

Expanded text:
tem, non multum fidat ambiguis nec nimis tem, non multum fidat ambiguis nec nimis nimiae credat incolumitati, sed tandem fessione religionis arrepta viribus potius resurgentis innocentiae convalescat, faciat se vetustus annis meritis novum. et quoniam nemo ferme est, qui plectibilibus careat occultis, ipse super his, quae clam commissa reminiscitur, palam fusa satisfactione solvatur, nam sacerdotis pater filiusque pontificis, nisi sanctus est, rubo similis efficitur, quem de rosis natum rosasque parientem et genitis gignentibusque floribus medium pungentibus comparanda peccatis dumorum vallat asperitas. vale. Sidoni
Abbreviated transcription (Latin):
spectabilis uiri cantillensem eccłi¬
amiinspexi. Est ip̃e loco sitoꝵ facile primus:
quiq post tergum cum iam .xii. lustra trã¬
smittat. cotidie tam̃ habitu cultuq cons¬
picuo. ñ iuuenescit solum s quodammͦ re¬
puerascit. Eñiuero uestis astricta tensus
coturnꝰ crinis in rote spetimen accisus.
barba intra rugarũ latebras mersis. ad
cutẽ secta forpicib. Ad hoc ⁊ muñe suꝑno
m̃broꝵ solida conunctio. integer uisus.
amplus inceleri gressus incessu. incor¬
rupte lacꝰtea dentiũ compage gingue.
Non illi stomachꝰ nauseat. ñ uena flãma¬
tur ñ incorincutit si pulmo suspirat. sĩ
riget lumbꝰ ñ iecur turget si mollescit
manus. sĩ spina curuatur s p̃ditus sa¬
nitate iuuenali solam sͥ uinclicat de se¬
nectute reu̾entiam. Propt̃ que beneficia
peculiaria dei qm̃ uobis iura amiticie gͣn¬
dia iugent. quippe uicinis obsecro ac mo¬
neo ut consilio tuo cui sequendo ꝑ consciẽ¬
ciam magnã maximã tribius auc̃torita¬

Expanded text:
spectabilis viri Cantillensem ecclesiam inspexi. est ipse loco sitorum 2 facile primus quique post tergum cum iam duodecim lustra transmittat, cotidie tamen habitu cultuque conspicuo non iuvenescit solum sed quodammodo repuerascit. enimvero vestis adstricta, tensus coturnus, crinis in rotae specimen accisus barba intra rugarum latebras mersis ad cutem secta forcipibus, ad hoc et munere superno membrorum solida coniunctio, integer visus, amplus in celeri gressus incessu, incorruptae lactea dentium compage gingivae, non illi stomachus nauseat, non vena flammatur, non cor incutitur, non pulmo suspirat, non riget lumbus, non iecur turget, non mollescit manus, non spina curvatur, sed praeditus sanitate iuvenali solam sibi vindicat de senectute reverentiam. propter quae beneficia peculiaria dei, quoniam vobis iura amicitiae grandia vigent, quippe vicinis, obsecro ac moneo, ut consilio tuo, cui sequendo per conscientiam magnam maximam tribuis auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
semouentes. Credas aliquid regium eius in¬
tenlisse conspectum Despicit scuteslit᷑ ludenteᷤᷤ
honestum aliquid gratanter attendit ⁊ adũ¬
tis recte udicare cui leuia cognoueris displic̃e.
Cutis huius ulcerosis uallib exaratur: aqua
transportaneoꝵ nefanda passio nom̃ accepit.
q̃ in tantam duritiam solidatur: ut putes ẽẽ
osseam cutem. Hec nulla ui transinititur:
nullo ferri accumine penetratur. Ideoe persa¬
rum reges hane beluam ad bella traterunt
q̃ ⁊ nullis ictib pulsata cederet ⁊ adu̾sarios
sua mole terreret Quaꝑꝑ habere eaꝰrum uł¬
formas gratissimum ẽ ut qui iuuam substã¬
rirx qñ romane dignitatis ẽ artificum inge¬
nus in illa urbe recondere. quod per diu̾sas
nundi partes cognostitur lines natura ꝓ¬
creassez.

Expanded text:
se moventes. Credas aliquid regium ejus inse moventes. Credas aliquid regium ejus intendisse conspectum. Despicit scurriliter ludentes, honestum aliquid gratanter attendit; et advertis recte judicare, cui levia cognoveris displicere. Cutis hujus ulcerosis vallibus exaratur a qua transportaneorum nefanda passio nomen accepit, quae in tantam duritiam solidatur, ut putes esse osseam cutem. Haec nulla vi transmittitur, nullo ferri acumine penetratur. Ideoque Persarum reges hanc belluam ad belia traxerunt, quae et nullis ictibus pulsata cederet, et adversarios sua mole terreret. Quapropter habere eorum formas gratissimum est, ut qui vivam substanrire, quando Romanae dignitatis est artificum ingeniis in illa urbe recondere, quod per diversas mundi partes cognoscitur dives natura procreasse.