comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uołutati. qm̃ nr̃e ꝑrtiuncule ꝑtimescebamꝰ tãtillitate.
s eui debitt amoris iͥhtẽnertndine sue eueruatioĩs
gemine qͦ dilectior̃ gẽmnufluis alisnr̃i tͤnscaulre
archana deuoti pĩcoris. ⁊ taułe illa frat̾ne ꝯgbitiua¬
tioĩs aspiratio. ip̃m anim̃u nr̃m suis uirib diffidetem
fragili ĩ audatiã subeimde difficultatis sp̃s sũ tẽptanu¬
ne gr̃a cooperãte reflexit. ⁊ caritatieon. enꝵ satis fat̾e
studuimꝰ. ⁊ ħ ad laudem ⁊ głam pi patͥs uerbat̃ eno

Expanded text:
amus tantillitatem; sed enim debiti amoris vis teneritudine suae enervationis geminae quoque dilectionis geminifluis alis nostri transcendit arcana devoti pectoris, et tandem illa fraternae conglutinationis aspiratio ipsum animum nostrum suis viribus diffidentem, fragili in audaciam subeundae difficultatis Spiritus sancti tentamine gratia cooperante reflexit, et charitati eorum satisfacere studuimus, et haec ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
cõsetrari. ceteris ep̃is p̾sentib ⁊ chero atꝙ: deugto ppło. ad
declarãda bi antistitis liuini mũdo merita. ⁊cõfirnada
ħ diuina mist̾ia uox suꝑn delata. pala om̃ib ĩsonuit dicẽs
Etce sacerdos magnꝰ qͥ in dieb suis platugeło ⁊ ĩuentiss ẽ¬
iustus. Necdu aũ hec diuina u̾ba finierat sc̃a illa uox:
cũ subxto apꝑuit suꝑ cap̃t uenerãdi pontifitis liuimi. coro¬
na rutilo auro. ateꝑ choruscãtib gemiis cõposita. ac uer¬
pleuit. Hetiã p̾figurabat fore bissimũ ilłu auustitem
dignũ xp̃i mr̃em futurũ. ĩ roseo sangͥne sui margrii flu¬
idũ. ⁊ dyademate regͥi celestis coronãdũ. ĩ ꝯfessiõe mar¬

Expanded text:
caeterisque episcopis praesentibus et clero atque devoto populo, ad declaranda beati antistitis Livini mundo merita et ad confirmanda haec divina mysteria vox superne delata palam omnibus insonuit, ita dicens: Ecce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit Deo et inventus ejustus. Necdum autem haec divina verba finierat sancta illa vox, cum subito apparuit super caput venerandi pontificis Livini corona rutilo auro et coruscantibus gemmis composita, ac verplevit. Hoc etiam praefigurabat fore beatissimum illum antistitem dignum Christi martyrem futurum in roseo sanguine sui martyrii fluidum, et diademate regni coelesti coronandu
Abbreviated transcription (Latin):
riter qͦ spe suꝑne ꝯsolatioĩs animatꝰ cũ discipłis suis
cursu secũdoq itin̾e. ad sc̃m ꝑuenit augustirĩu ep̃m. Cuius
aduentu beatͥus ep̃s ꝑ reuelationẽ scĩ sp̃c euident᷑ agnoscẽ
dilectũq dĩ mistrũ sue diuinitꝰ diligentie ĩculcaułu cõ¬

Expanded text:
riter quoque spe supernae consolationis animatus cum discipulis suis riter quoque spe supernae consolationis animatus cum discipulis suis cursu, secundoque itinere ad sanctum pervenit Augustinum episcopum. Cujus adventum beatus episcopus per revelationem sancti Spiritus evidenter agnoscens, dilectumque Dei m
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsnanigare habebat. obnã uenit ei iuuenis ꝑlucidꝰ aspectu.
habilis ĩcessu. dulciq affamine. sic scm̃d̾i exorsus ẽ cõpellare.
⁊ nĩqm aberit tͥ cura mei. s difensor. ⁊ dux adero ĩ om̃ib uns
siue oꝑib tuis. Noui causã itiaeris tui. festinemꝰ qͦtendis
ino cũ tͥb discipłis suis subseqñte. pariter illd̾ magĩuu ma¬
re siccispedib tͥnsiert̃. suꝑna comitãte clem̃tia. Beatus cͦ li¬
qmͣidiu suꝑ aqͣs maris pedestri talce gͣcliebant᷑. tãdiu uisũ
est illis intedere ꝑ cãpũ uixidissimis gͣminib ⁊ rosaꝵ lili¬
oriq florib albescente. om̃iũꝙ speciosaꝵ grnerib uemõ¬
terẽt. ductor eoꝵ. discessit ab eis. Iuideub illis: cum
mnagno spłedore diuine claritatis crrtũfusus ascendit in
selum. Sir aũ d̾i meritoꝵ. suoꝵ. ꝯnostẽs se efficientia diui¬
nitus magnifice sic choruscari. ħuili pauore attonitꝰ. pa¬

Expanded text:
uod transnavigare habebat, obviam venit ei juvenis perlucidus aspectu, uod transnavigare habebat, obviam venit ei juvenis perlucidus aspectu, habilis in incessu, dulcique affamine sic sanctum Dei exorsus est compellare nquam aberit tibi cura mei, sed defensor et dux adero in omnibus viis sive operibus tuis. Novi causam itineris tui, festinemus quo tendvino cum tribus discipulis suis subsequente pariter, illud magnum mare siccis pedibus transierunt, superna comitante clementia. Beatus vero Liquandiu super aquas maris pedestri calle gradiebantur, tandiu visum est illis incedere per campum viridissimis graminibus et rosarum, liliorumque floribus albescentem, et omnium speciosarum geneributerent, ductor eorum discessit ab eis, et videntibus illis, cum magno splendore niveae claritatis circumfusus ascendit ad coelum. Vir autem Dei, meritorum suorum cognoscens se efficientia divinitus magnifice sic coruscari, humili pavore attonitus, pa
Abbreviated transcription (Latin):
huilitatis ꝑlucidꝰ ĩ ꝯꝑabilit̾ ꝯteplatiõe. funure orte susp̃e¬
sus suꝑna pͥeunte gr̃a. ⁊ benigna eiꝰ subseq̃ute uoligate
totuis ꝑfectiois desudãdo appetebat colum̃e possid̾e. Ee¬
te cłiasti u normã discipline uitã suã ꝯtẽplabilit̾ moder̃ad
orditũ elegãt ap̃d beatũ benignũ presbitetũ. stotice ge

Expanded text:
uturae vitae suspensus, superna praeeunte gratia et benigna ejus subsequente voluntate, totius perfectionis desudando appetebat culmen possidere. Ecclesiasticae vero norma disciplinae vitam suam contemplabiliter moderandam orditum elegerat apud B. Benignum presbyterum Scoticae
Abbreviated transcription (Latin):
se pͥmũ tͥnitas reuelauit: Cui tale testimoniũ phybet ds: Qũe
l honorauit eccł̃a. U̾ide si ñ ħ om̃ia ita singłarit᷑ st̃ huic singła¬
na. ut nullus mortaliũ p̾dictis dignitatib audeat ĩhiare. Forte
ndisponis opponi̾e ꝙ sic ista ħt ꝓp̾a ut cetera sc̃õꝵ ꝯmunia ñ aitĩ¬
ca. Nudi gͦ. Ioħes patarcha ĩmo patarchaꝵ finis ⁊ cap̃t. Ioħes
pha imo plus qnͣi ꝓpħa. qr que uenientẽ annũtiãt digito d̃ emon¬

Expanded text:
testimonium perhibuit Deus? Quem sic honoravit Ecclesia? Vide si non haec omnia ita singulariter sunt hic singularia, ut nullus mortalium praedictis dignitatibus audeat inhiare. Forsitan mihi disponis opponere quia sic ista habet propria, ut caetera sanctorum communia non attingat. Audi ergo: Joannes patriarcha, imo patriarcharum finis et caput; Joannes propheta, imo plusquam propheta: quia quem venientem nuntiat, digito demon
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: ⁊ rerũ ⁊ u̾boꝵ. ĩuolutris ĩuoluta fuit tãte claritatis
eternitas. Demiq creationẽ hõis crector rerũ sũma dignita¬
te ꝯmẽdans. faciamꝰ inqͥt ħoiem ad ymaginẽ ⁊ similitudi¬
ne nrãm. Reuereniłu reuera pͥuilegiũ: nͦ ulli tͣhrt᷑ creature. tͣd¬
alta tacit᷑nitate ꝓspectat. Ut uͦ uenit᷑ ad horem: ⁊ nobił creat᷑o
creari disponitur: accingit se tͥnitas ad creaueu accipitꝰ
stret᷑. Nec sͥ tũ satis aꝑte diuine marestatis eluxere uosabu¬
la cũ ad angłos obseqũtes. qdã referant dnici sermonis oracu¬
łñ. uł si nimus hoc tm̃ ẽ signata pluralitas absꝙ nom̃e diffe̾ren¬
tia pͥdicet᷑. habrah̃a tres uidit. ⁊ unũ ad orauit. S ⁊ ibi scͥtu¬
re sacre reuerẽtiã. ñc nuixtĩ. ñc seperati claudit elodũ. ut¬

Expanded text:
apparuit, sed rerum et verborum involueris involuta fuit tantae claritatis aeternitas. Denique creationem hominis Creator rerum summa dignitate commendans: «Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . » Reverendum revera privilegium, nec ulli traditum creaturae. alta taciturnitate prospectat. Ut vero venitur ad hominem et nobilis creatura creari disponitur, accingit se Trinitas ad creandum, et consstretur. Nec ibi tamen satis aperte divinae majestatis eluxere vocabula, cum ad angelos obsequentes quidam referant divini sermonis oraculum, vel, si minus hoc cautum est, signata pluralitas absque nominum differentia praedicetur. Abraham tres vidit, et unum adoravit . Sed et ibi Scripturae sacrae re
Abbreviated transcription (Latin):
ħuane tͣnscendit ascensũ. Demq int̾ natos mulie¬
rũ ñ surrexit maior ioħe baptista. felix ho. qͥ felici¬
t celoꝵ ꝑambułas officinas cursu uelocissimo seqt̃
redeptorem: nͥ alicuiꝰ int̾cludit᷑ sastigio dignitatis.
qͣm sũme felicitatis uñesitas largiꝰ irrogͣauie. Le¬
tant᷑ angli. ⁊ istͥusq nat᷑e᷑ numerositas admiratur.
ħoremi sic ĩgressũ abyssũ luminis: ⁊ ĩ et̾ne diuim a¬
tispelagꝰ absortũ: ut ipãm reuerbẽt angłice punaus

Expanded text:
humanae transcendit ascensum. Denique «inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista .» Felix homo, qui feliciter coelorum perambulans officinas cursu velocissimo sequitur Redemptorem, nec alicujus intercluditur fastigio dignitatis, quem summae felicitatis immensitas largius irroravit! Laetantur angeli, et utriusque naturae numerositas admiratur hominem sic ingressum abyssum luminis et in aeternae divinitatis pelagus absorptum, ut ipsam reverberet
Abbreviated transcription (Latin):
cat. qͥsemꝑ misciłit᷑ int̾pellat. MMerces qͥpe mortis eiꝰ
salus ẽ ħoiũ. nͨ illud sibi ꝑire facile patitur ꝓ qͦ ⁊
sangͥnis p̾ciũ magnũ datũ ẽ. ⁊ tm̃ recõciliatiõis h̃ua¬
ne studiũ fuit ut sua dispẽtlia ñ attẽderet dũ exro¬
neum lutraretur.

Expanded text:
 misericorditer interpellat. Merces quippe mortis ejus salus est hominum. Nec illud sibi perire facile patitur, pro quo et sanguinis pretium magnum datum est: et tantum reconciliationis humanae studium fuit, ut sua dispendia non attenderet, dum erroneum lucraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
annos cũ p̃lio lace de moniorũ positus aꝰ
& paulũ apostoloꝵ capita romȩ tenttos ar
ergastulo. paulũ secundo uinculis ꝓualgi
me affici cõperiss&. athenas redigenss
gato sibi ep̃o plebẽ tradidit. et ꝑ c̃tigi
rochus ũbi spargens semina qͣtenꝰ ross¬

Expanded text:
annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens, subrogato sibi episcopo plebem tradidit, et per contiguas parochias verbi spargens semina, quatenus Ro
Abbreviated transcription (Latin):
stificante p̃ciosus & facundissimus dionr si
quia patria ionicus : xp̃i ano aut̃ agnomine
opt̃ maximã scĩtatẽ uocabat᷑ macharius.
quod in t̃p̃
stitutor suus plantauit. ab undanti sollictu¬
dine rigare c̃tendit. Vnde uicinas & longes
sitas ꝑtransiens ciuitates p̃dicando & ad fiit
populos c̃ũtendo. fidelesq in ũbo c̃firma
atq: op̃pressos uariis languorib sanandoꝵ
tro adis secessit euangelii gratia. atq neileͦ¬

Expanded text:
ndissimus Dionysius, qui a patria Ionicus, Christiano autem agnomine, propter maximam sanctitatem vocabatur Macarius, quod interprestitutor suus plantavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Unde vicinas et longe positas pertransiens civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo, fidelesque in verbo confirmando, atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit Evangelii gratia. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
turba quasi suspicantes ñ pati. Sed corporis pas¬
siones tantũ modo iudicare. ñ aũt eas te ere¬
dosentire. De his uero qui inique agura in
t̃nos: & de t̃minarit nos ñ recte. e uangeli
solẽ conueniens. in uoco. His o missis quise
ipsos agunt inbonũ c̃ũtere. nobis uosopto
ad uingere . & luminis particeps esse. Nosa
nulla adũsitas priuabit. a iohanne splenda¬
simoradio. Nunc uero intt̃ pellans menon
& reno uationẽ tuae uerae theologiae pi¬
lopost. & si audacter dico uos ipsos mihicu¬
unari. Idoneus aũt om̃i nosũ p̃nuntiareu

Expanded text:
turbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidissimo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
malignitatis sp̃s stantes. Et suscipiens missas¬
episfolas a malefico. dixit ad miserũ. Credsb
me. : quiait. Credo. Et abnegas. xpm tus
Qui respondit. Abnego Dicit ei diabolis.
Perfidi estis uos xp̃i ami. et quandoquid ẽ os
me habetis uenitis ad me. quando quidẽ
nu scriptã xp̃i tui & bapiismatis abueninti¬
aeionẽ uoluntariã . & quȩ inme ẽ in scła uo¬
luntariã professionẽ. et quia mecũ sis indie
iudicii condelectans mihi in p̃paratis ȩt̾tus
torm̃tis. & ego statĩ desideniũ ad implebo
uidis posuit propria manu scriptũ. sicut dis¬
positũ fuit. Statĩ aũt animarũ corruptor
Draco tortuosus. misit quisunt suꝑfornicati¬
Dñe demones. & inflãmauert̃ puellã in amo¬
puerũ. Miserere uiscerib tuis. ostende
iunge me puero quẽ amo. Siaũt hoc ñ uis¬
mee filiȩ : qͥuis meũ thes aurũ furatis e.

Expanded text:
malignitatis spiritus stantes, et suscipiens mismalignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem nuscriptam Christi tui et baptismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corruptor draco tortuosus misit qui sunt super fornicationem daemones, et inflammaverunt puellam in amonostrum. Miserere uisceribus tuis et ostende iunge me puero, quem amo. Alioquiȩ filiȩ meȩ? Quis thesaurum meum furatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Eciã. Iniquitatis aũt operator dicit ei. Si
in isto paratus extiteris. cooperator. ł fiam.
Qui ait ad eũ. Paranussũ. tantũ conse quar de¬
sideriũ meũ. Et faciens malignitatis minis
procurator oportet festinare me axp̃iano¬
rũ religione abstraere: & tuȩ ad ducerẽ
uoluntati ut multiplicetur pastua: misi tibi
hunc qui p̃sentes meas defert litteras cupi¬
ditate in puellã exarsũ. & postulo eum
accionẽ istã consequi.ut et misto glorier.
et cũ multa alacrttate congregẽ placitores
tuos. Et dans epistolã. dixit. Uade secundũ ta¬
lẽ horã noctis. stasuꝑ monum̃tũ gentilis et
ex alta cartã in aere. &. asstabunt tibi qui
debent ducere tẽ diabolo. Qui alacrit̾ hoc
faciens iactauit miserã uocẽ inuocans dia¬
boli auxiliũ. Et continuo asstiter̃t̃ ei pri
runt eũ ubierat diabolus. & ostendert̃ a
ipsũ sedentẽ insede alta. &. in circuitu eus

Expanded text:
Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et faciens malignitatis ministe et procurator, oportet festinare me a Christianorum religione abstrahere, et tuae adducere voluntati, ut multiplicetur pars tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos. Et dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei pduxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uadius aũt ipsius sc̃ĩs sime memoriȩ uisor
et minister factus ab eo ꝑfectorũ miraculoꝵ
et suc cessor sedis post obitũ ĩa dictę memo¬
riȩ apostolicȩ basrlii. uir mirabilis et in
om̃i uirtute decoratus. narrauit mihi quia
senator quidã fidelis nomine proterius abi¬
it ad scã & uenerabilia loca. et ibifiliã suã
consecrare ac in uno debene accionabilib
domib monasteriorũ mittere. atq sacrifi¬
tiũ dõ offerre uolens. Sed ab initioͭ omei
morẽ.saut̃ cũ fuisset huius modi in chi¬
acionũ indignus et ñ audens app pinquas
ad propositũ. allo quit᷑ unũ ab bominan¬
dorũ incantatorũ. ꝓmittens se simerue
dominari ipsius puellȩ multa ei tribuere
auri quantitatẽ. Maleficus uͦ dixit adeĩ
Eo mo. ego mistud non p̃ualeo: Sed siuis.
mitto tẽ ad meũ pro curatorẽ diaboli
et ipse ꝑficiat uolumatẽ tuã. Qui ait ad
eũ. Quȩcũq dixeris mihi fatiã. Et an ad
eũ. Abrenuntias xp̃o inscripto. Dicit ei.

Expanded text:
adius autem, ipsius sanctissimae memoriae visor et minister factus ab eo perfectorum miraculorum, et successor sedis post obitum jam dictae memoriae apostolicae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicimorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositum, alloquitur unum abominandorum incantatorum, promittens se, si meruerit dominari ipsius puellae, multam ei tribuere auri quantitatem. Maleficus vero dixit ad eum: O homo, ego in istud non praevaleo, sed si vis mitto te ad meum procuratorem diabolum, et ipse perficiet tuam voluntatem. Qui ait ad eum: Quaecunque dixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
simoradio. Nunc uero intt̃pellans menon
& reno uationẽ tuae uerae theologiae pais¬
lopost. & si audacter dico uos ipsos mihiue¬
unari. Idoneus aũt om̃i nosũ p̃nuntiaret
& discens adõ & dicens. quia &. phat mocit
dimit teris. & in asiaticã terrã reũteris b

Expanded text:
simo radio. Nunc quidem interpello memoriam, simo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑsequunt᷑ : Dignasiquidẽ eis agunt . cũ ascĩs
scelerati sese gregant. Verũ abigentes & scter¬
nentes. ex ui sibilib in uisibiliũ p̃tendunt ima¬
imaginẽ. Neq enĩ inseculis uenturis erit cul¬
pandus ds̃ deiustis segregationib. cũ impi seip
ibidine quidẽ recedunt rerũ materialiũ. ac
Nom̃ib malarũ om̃iũ liberi cupiditate diuina
senti inchoant uitã futurã. angelice decent̃q
amedio hominũ conũsantes. cũ om̃i animi af¬
ictione & diuina nominatione atq benignai¬
te. seu caeeris bonis. Qua propt̃ ñ uos hoc con¬
turba. quasi suspicantes ñ pati. Sed corporis ps¬
siones tantũ modo iudicare. ñ aũt eas te cre¬
dosentire. De his uero qui inique aguna n
t̃nos: & de t̃minarit nos ñ recte. e uangeli
solẽ conueniens. in uoco. His o missis quise
ipsos agunt in bonũ c̃ũtere. nobis uosopto
ad uingere . & luminis particeps esse . Nosai
nulla adũsitas priuabit. a iohanne splendid¬

Expanded text:
iscipulos? Digna siquidem eis agunt, cum a sanctis scelerati se segregant. Verum abigentes et secernentes eos, ex visibilibus invisibilium praetendunt imaginem. Neque enim in saeculis venturis erit culpandus Deus de justis segregationibus, cum impii se ipslibidine quidem recedunt rerum materialium, ac in omnibus malorum omnium liberi cupiditate, divina senti inchoant vitam futuram, angelice decenterque in medio hominum conversantes, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidis
Abbreviated transcription (Latin):
phetalis extat ipsius epła. quap̃ dixit ci sica
ex dõ didicerat quod ad huc de cõdẽ exilio
turus. & in asia euangeliũ foret p̃dicaturi
Quã &riã hic gestorũ narrationi inserere d
duximus ita exordientẽ. lo hanni theo
a pło et euangeliste. de t̃minato ei creds
pathmo insulae: Ap pellans sacrã an
dilectissime. est mihi hoc adte apud apł
siderabili atq carissimo ualdeq amantissimo. Qͥ a¬

Expanded text:
prophetalis exstat ipsius epistola, qua praedixit ei, sicut prophetalis exstat ipsius epistola, qua praedixit ei, sicut ex Deo didicerat, quod adhuc de eodem exsilio rediturus, et in Asia Evangelium foret praedicaturus. Quam etiam hic gestorum narrationi inserere dignum duximus, ita exordientem: Joanni Theologo apostolo et evangelistae, determinato et credito Pathmo insulae. Appellans sacram animam, dilectissime, est mihi hoc apud te, apud desiderabili, atque charissimo valdeque amantissimo. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sed iħu benignũ intuitus ẽ. miserantẽ suꝑ pec catoros
qui tor quebant᷑. Et exurgentẽ illũ de celesti thro¬
no ac descendentẽ usq ad illos. & manũ benignã¬
illis in torm̃tis positis porrexisse. Moxq ange¬
lo ultitudines quicũ eo descenderant. coac¬
cepert̃ illos deutraq parte in qͣstabant dũ torque¬
rent᷑ quando eis manũ porrexit benignꝰ iħ s. &
continuert̃ illos. Et conũsus ad carpũ iħs. dixit
ei. Carpe manu in istos constituta & ñ ꝑmiscri¬
cordiã retracta. percute adũsũme. Nã para¬
fatus sũ ꝓ hominib: resaluandis iterũ pati. & cõ¬
placeo suꝑ his. quã suꝑ aliis hominib: quiñ pec¬
cauert̃. Uerũ tam̃ uide sisic bene hebet᷑ tibun
barltro cũ serpentib mansionẽ cõmutare. sicut
necũ .a. cũ benignuis ac humanis angelis esse.
& que sunt esce eiꝰ &. qui potus. luculentis ine
et disertissime satis respondit. Et qua uso
in phat mo insula religatũ consolatoria &

Expanded text:
Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coelesti throno, ac descendentem usque ad illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benignus Jesus, et eruerunt illos. Et conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constituta, et non per misericordiam retracta, percute adversum me, nam paratus sum pro hominibus resalvandis iterum pati, et complaceo super his, quam super aliis hominibus qui non peccaverunt. Verumtamen vide, si sic bene tibi habetur in barathro, cum serpentibus mansiones commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. et quae sunt escae ejus, et qui potus, luculentissime et disertissime satis respondet. Et quamvis ngelistam in Pathmo insula relegatum, consolatoria et
Abbreviated transcription (Latin):
pentes eosdẽ uros qui celesti igne consurne banu:
& conabant᷑ illos trahere in baratrũ unde ipsiri¬
erant. Vidit quoq: & ẽẽ uiros quosdã in intdo
serpentiũ. cũ tumultu ꝑ sonantes & ꝓcutiems
atq inpellentes in baratrũ eosqui crutiabamt
debat᷑ itidẽ ei quosdã alios uiros ac cessisse al
qui uolebant ut ipsi miseri in breui crittiart
⁊satis facerent. Sed hi qui ꝑ cuciebant &i
lebant eos nolebant. Cũq his que deorsũ co¬
xerat carpus intenderet . &. suꝑna que prus
rat neg gleger& & tedere cepiss& atq: lisis
quia iãrei ñ caderent in ꝓfunditatẽ uoriis¬

Expanded text:
pentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, pentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur illos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fuse dixit uidisse se repente domũ in quasta¬
bat concussã: & aculmine ꝑmediũ in duas partes
duisam: & ita se subdiuo remansisse. Quendãgrĩ
sogũ multo igne flammantẽ usq acl ipsũ descen¬
destre Celũ aut ipsũ totũ ac censũ atqmparte
australi ih̃m benignũ inthrono se dentẽ. & astontẽ
eu mhrominũ specieb inestimabilẽ angelorum
numerũ. hec uidens desuper & murans carpuscũ
se iclinas sed deorsum uidit trã horribili hiatu
otaub. tenebrosũ tartarũ hiscens: et eusdẽ iuros
le quib tẽptabat᷑ antese in margme lubrieo
enebrosis simi baratri stare trem̃tes amiscros ni¬
pase Non dũ tam̃ de iecꝰtos ab instabiltiati lubri¬
fitionis in qua uacillantes conlabebantur. Deor
uero daretri uidit serpentes horribiles repere c̃a
ca pedes eou se subicere: atq intdũ illos trahere
in uoluentes se eis simul & crutiantes eos. Aliquan¬
do & iam dentibus trahebant et uellebarit idenso¬

Expanded text:
ibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem ser
Abbreviated transcription (Latin):
beterit. & adõ saluatore opitulationẽ ac¬
pipiens. infidelẽ qͥdẽ conũteret. apostatã
aũt benignitate uinceret. & hostando eos con¬
ũti donec ẽ hodir ñ deficeret. sicq illos indi¬
unã scientiã ducer&. Sed is hoc patient᷑ non
sufferens. & nescio qͦ modo multa qͣ dã infesti¬
cione &. amaritudine tabescens dormitũ
ꝑrexit. ex hoc male habens. ues peri enĩ ei
Cir ea mediã aut noctẽ. sollicitus nãq ent
isto tẽpore ad diunos : mnos eingilare. le¬
rexit ex somnis. & turbatione nimuas
ans stetit ad orationẽ ñ bene ducte Ii
iabat᷑ aut̃ & grauabat᷑ ultra modũ. des
ñ eẽ iustũ ut uiuerent uiri quierant sin¬

Expanded text:
ore opitulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est. In qͦ capitulo beati ignatii cupiclitatẽ auãm
bono ac cipi debere asserens. cũ uenerationis lag
cõ memorat scribentis in qͦ dã loco sic. Meacupi¬
ditas in qͥd crucifixa ẽ. dñm iħum uolens iri¬
legi. S & capitula supra scripti ierothei c̃t
git eos. ut neu trã partẽ deflecꝰtere. neqr
t̃guͣ regredi . s &. nec alii seipsos possent
radignus. in qͦ sensũ clymis philosophi acit
darguit .uͦi. ĩle iuta. & in hoc amentiã reb
magni si. monis. &. contentiosos eiꝰ sermonse
uino choro repellit. Un. Desapientia. des
de iustitia. desalute dere demptione. & de in¬
ie qͣ litate. Cbi elimam magũ ancipiti gla¬
dicit᷑ qͥd ñ posse. Et paulũ calũ mante᷑
illogis tico spiculo terebrat. & cor cerebrũ¬
Qeĩ idẽ intelleetũ & sensũ ꝑfodit atq
cõminuit. Unͦu. Demagno & minore. & de
id ipsũ &. altero. desimili & insimili. destatu.
demotu. & de aeqͣ litate .xͦ. De om̃ipoten

Expanded text:
est. In quo capitulo beati Ignatii cupiditatem, etiam in est. In quo capitulo beati Ignatii cupiditatem, etiam in bono accipi debere asserens, cum venerationis laude commemorat, scribentis in quodam loco sic: mea cupiditas, inquit, crucifixa est, Dominum Jesum volens intelligi. Sed et capitula suprascripti Hierothei contngit eos, ut in neutram partem deflectere, neque post tergum regredi, sed et nec alio seipsos possint radigmis. In quo sensum Clymis philosophi acute redarguit. De vita, et in hoc amentiam refellit Magi Simonis, et contentiosos ejus sermones a divino choro repellit. De sapientia, de mente, de justitia, de salute, de redemptione, et de inaequalitate: ubi Elymam Magum ancipiti gladicitur quid non posse? Et Paulum calumniantem syllogistico spiculo terebrat, et cor cerebrullectum et sensum perfodit atque comminuit. De magno et minore, et de idipsum, et de altero, et de simili et insimili, de statu, de motu, et aequalitate: de omnipotent
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit tomum decli uinis nominibs
&. appellat de srmbolica theologias
primo capitulo que ẽ ũbi speculatio. & que ẽ diui¬
nis nominib: traditio .Iͦ. De coadunata & discre¬
ta theologia. & que ẽ diuina coad unatio. & di
diumna discrecio iuͦ. Que ẽ orationis uirtus . &.
debeato ierotheo. & de reuerentia & conserip¬
tione theclogica. In qͦ ostendit se apud scãm
eiuttat᷑ penes sepulchr̃u iħu uite principis.
aia cobo fratre dñi .&. p&ro apłorũ principe.
Nec ñ & athe ologo iohanne una cũ p̃fato iero¬
theu & scõ timotheo alusq quã plurimis scĩs fra¬
trib audisse disputationẽ &. fidei sacram̃tũ. qͦ¬
modo ab om̃ib tenebat᷑ theo logis dediuinita¬
de a humanitate dñi saluatoris. Sed & ex con¬
sequentib sup pressonontine beatũ paulũ his
et fiusse de monstrat.iiiͦi. Debenigno. deluce
ebono. &. cupidtate & extasi .&. de zelo .x.
quia malũ nec ẽ nec de existente neq in existen.

Expanded text:
conscripsit tomum de divinis nominibus, quem et appellat de symbolica theologia, primo capitulo, quae est verbi speculatio, et quae est de divinis nominibus traditio. De coadunata et discreta theologia et quae est divina coadunatio, et divina discretio, quae est orationis virtus, et de beato Hierotheo, et de reverentia et conscriptione theologica: in quo ostendit se apud sanctam civitatem penes sepulchrum Jesu, vitae principis, a Jacobo fratre Domini, et Petro apostolorum principe; nec non et a Theologo Joanne una cum praefato Hierotheo, et sancto Timotheo aliisque quam plurimis sanctis fratribus audisse disputationem, et fidei sacramentum, quomodo ab omnibus tenebatur theologis, de divinitate et humanitate Domini Salvatoris: sed et ex consequentibus, suppresso nomine, beatum Paulum his interfuisse, demonstrat. De benigno, de luce, de bono et cupiditate; et ecstasi, et de zelo, et quia malum nec est, nec de existente, neque in existentibus
Abbreviated transcription (Latin):
acio ꝓpeccatis nr̃is. Qua propt̃ ñ recipiemus
odimo file celantes impctus & iã side cies milies
resumes fineem & heliã. cũ audierimus illaque
placebant & displicebant benigno iħu adisei¬
pulisci qui fuert̃ incarnis cõmoratione. partici¬
pes mansucti & benigni ipsius sp̃s. decere enĩ
ñ eruciare oportet ignorantes sicut & cecos
senuciam̃ sed manu ducimus. Benignis naq
enanũ inqurit T refugientẽ uocatatq
iux inuentũ in humeris tollit. qui refu¬
gientib cupide iungit᷑ & ñ de dignat᷑ de¬
dlig nari asereici entib ł si ne causa ꝓuocan¬
esse tolerat .&. ipse excusat. immo ꝓmittit
mederi eos. & ad propin quantib sibi p̃currit: & ob¬
uiat. & totus totos cõplectens de osculat᷑. & ñacei

Expanded text:
o peccatis nostris. Quapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum audierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oportet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
pre sert̃ cũ lune de ess&: & nec conuentꝰ tepꝰ
ꝓpinquaret aio adte peritiȩ uaste sacrarum
ad huc nescius tante rei mysteriũ. Quid inqͦ
speculũ doctrinȩ apollofara his se creus a¬
bis : Ad que mͥ tu inqͥens homine diuoa
humani sensus sermone. Istabone dionrsi
uinarũ r& tributiones sunt rerũ. Deniq:u
tib concordari exꝑtus. dedi uerttati me
falsitatis sũ nexib ab solutus. Qua mnfabil

Expanded text:
praesertim cum lunae deesset, et nec conventus tempus praesertim cum lunae deesset, et nec conventus tempus propinquaret, aio ad te peritiae vastae sacrarium, adhuc nescius tantae rei mysterium: Quid, inquam, speculum doctrinae Apollophani, his secretis ascribis? ad quae mihi tu inquiens omine divo, et non humani sensus sermone: Ista, o bone Dionysi, divinarum retributiones sunt rerum. Denique amantibus, concordare expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus: quam ineffabil
Abbreviated transcription (Latin):
uelle sus cipere. Immo me refellendo. qm̃ po
na religionis iura degener omittens. mas¬
lega ne faria me trans fuderim : hortabas
bilib cordis mei in fudit. Ut tibi memon
pussimũ recordarer : qualit̃ in iliopolip¬
obscuratus. quia ñ ds̃ sed creatura dĩ lucis sue oc¬
cubitu lucere neqͥuit. questꝰq: sũ apudre. qͥd
hinc tibi prudentissime uideret᷑. Ex qͦ pruden¬
tia tua respondit qođ adeo tenatit̃ cordi ñtis
mee in hesit. ut nulla oblitteratione abradi.
nulla mortis i magine ualeat aboleri. Obfusi
nãq orbe uniformit̃ tenebrarũ caligine ta¬
bescente. ut purgatũ redut solis diametrum.
regulã philippi aridei assumpsimus. Cũque
reperimꝰ qͦd & erat notissimũ eõtenꝰ fatigati¬
one. ecliptica solẽ pati molestias ñ debere:
& lunã ab oriente solarẽ fulgore uelis & hi¬
opies ob ducentẽ solere in occidua ora capta
pore fugia. Tunc aũt lucigenos thesauros cali¬

Expanded text:
velle suscipere; imo me refellendo, quoniam velle suscipere; imo me refellendo, quoniam paterna religionis jura degener omittens, in sacrilega nefaria me transfuderim; hortabarisetralibus cordis mei infudit, ut tibi memoriale piissimum recordarer, qualiter in Heliopoliorribiliter obscuratus, quia non Deus, sed creatura Dei lucis suae occubitu lucere nequivit: questusque sum apud te, quid hinc tibi, prudentissime, videretur: ex quo prudentia tua respondit quod adeo tenaciter cordi mentis meae inhaesit, ut nulla obliteratione abradi, nulla mortis imagine valeat aboleri. Obfusi namque orbe uniformiter tenebrarum caligine tabescente, ut purgatum rediit solis diametrum, regulam Philippi Aridei Arridei assumpsimus; cumque reperimus quod et erat notissimum, eo tenus fagitatione ecliptica solem pati molestias non debere, et lunam ab oriente solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros cali
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ magnificentissime & diligentissime ad oran¬
do. Tlibibene resipiscenti. pars animȩ meȩ con¬
iubilo. Tuisq te despec cionib cõpellabo. ut
illatibi iterata cõmendẽ. quorũ pridẽ con¬
tempseras notionẽ. Frȩ quentissime quidẽ &
diligent̃ sacris dilucidaui tibi mor se ꝓdente
adño hominẽ limo factũ. & tras gression᷑is
eius cata clismo piatas. Se quent̃ qͦq eũ in ami¬
titia sumptũ. multa que in egypto & egressionis
sue itiere ꝓeo & in eo fecisse magnalia. Atq
theolo gos multi modos effecisse. quorũ p̃nos¬
centia ls humanatus fieri ex iurginẽ ẽ dignat᷑.
ndle itbi re sponsalia multo tiens remisisti
ni solĩ. te hec eẽ uera funditus ignorare . uerũ
qusi de morsesfuerit y noscire. E uangeliũq¬
ihu xp̃i dĩ totius maiestatis. quod me ũ cͣo cibsrm
nuere. Paulũ uͦ hominẽ mundi circuitorẽ as
mini uerbiũ dematerialib: ad inmaterialia no

Expanded text:
Dei magnificentissime et diligentissime adoranDei magnificentissime et diligentissime adorando, tibi bene resipiscenti, pars animae meae, conjubilo, tuisque te despectionibus compellabo, ut illa tibi iterato commendem, quorum pridem contempseras notionem. Frequentissime quidem et diligenter sacris dilucidavi tibi, Moyse prodente, a Domino hominem de limo factum, et transgressiones ejus cataclysmo piatas. Sequenter quoque eum in amicitia sumptum, multaque in Aegypto et egressionis suae itinere pro eo, et in eo fecisse magnalia: atque theologos multimodos effecisse, quorum praenoscentia Deus humanatus fieri ex Virgine est dignatus. Unde mihi responsalia multoties remisisti non solum te haec esse vera funditus ignorare, verum et quis idem Moyses fuerit, pernescire; Evangeliumqi, Dei totius majestatis, quod meum vocabas, renuere; Paulum vero hominem mundi circuitorem, et seminiverbium, de materialibus ad immaterialia non
Abbreviated transcription (Latin):
poetarã seruititẽ in ducere studeant ereanire
docus qͣm ereatoris. Vnde & apollo fanii sopbis
cultoris seilica solis faciens m̃tionẽ. &x. scõ poli¬
urbo deeo suadens acti insole subezechia miraculi
ecordat᷑. cui fidẽ ac cõmodare isdẽ apollo fanius
nac baut. Atq ut eiñ possit mononti resisterei
be atũ poli carpũ in struit. & re memo raricui
a pollofanio pait. designo tenebrarũ insaluci¬
ris crucifixione facto earundẽq tenebranꝰ
ac cessionẽ. & recessionẽ ab oriente uiorient
extitisse mirabilẽ. sicut in ilio poli ciuitan
part̃ constituti uiderunt. Addens & ũbas
plenius in epistola ad ipsũ directa in fra d¬
bitur. Qũa oppleniorẽ gestarũ rerũ coꝵ¬
onẽ huic subiectore iudicauimus. ha.
se in hac uerba. A pollo fanio concretocin
anguries dete replicans. Teq mii mente sis
uecordi notae tibi friuolitatis diutina ps
arguens & dete fanatica in lusionũ fantꝰ
in sultans. suꝑ nalẽ modificationẽ benignitatis

Expanded text:
tutem inducere studeant creaturae potius quam Creatori. Unde et Apollophanii sophistae, cultoris scilicet solis, faciens mentionem, et sancto Polycarpo de eo suadens, acti in sole sub Ezechia miraculi recordatur, cui fidem accommodare isdem Apollophanius detrectavit; atque ut ei non possit monenti resistere, beatum Polycarpum instruit, et rememorari cum Apollophanio petit de signo tenebrarum, in Salvatoris crucifixione facto, earumdemque tenebrarum accessionem et recessionem ab occidente in orientem exstitisse mirabilem, sicut in Heliopoli civitate pariter constituti viderunt: addens et verbaplenius in epistola ad ipsum directa infra docebitur: quam, ob pleniorem gestarum rerum cognitionem, huic subnectere indicavimus, habentem se in haec verba: « Apollophanio concreto et angores de te replicans, teque miti mente, super vecordi nota tibi frivolitatis diutina pertinacia arguens, et de te fanatica illusionum phantasmata insultans, supernaturalem modificationem benignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͦd intu ut omnẽ hominẽ uenient᷑
mundũ. Cuitu tandẽ ut uere prudens cd
Cessisti nẽpe uite. cũ abaͥ casti mortẽ. Cid
erassolitꝰ hinc inde fucis multi colorus & mul¬
ti plicibus &iã in penetralia infuliginare a acu¬
minatis spiculis terebrare. qm̃ ut fatebare
illius notitia sapida nosti. ut in hiabas mentali
palato sere sultabat. & de dignans inuentre tue
notitiȩ sedẽ sumere abnuebat. Sic sic modo
eognoscentia & ꝓuida corda gerens. suspice ne
ꝓ his quiñ sunt ẽ uerũ remutes. Et ꝑtinatior
ad falsa ꝓbantib esto quã aduerũ ẽ suggeren¬
nb nr̃s uotis extiteras. Ita nã iniħu eẽ &
unta mea lȩtusiã moriar. cũ ipse in eouiuas. Di¬

Expanded text:
 quod illuminat omnem hominem venientem in mundum , cui tu tandem, ut vere prudens, cessisti; cessisti; nempe vitae, cum abdicasti mortem, cuiqeras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad verum est suggerentibus nostris votis exstiteras. Ita nam in Jesu esse et vita mea, laetus jam moriar, cum ipse in eo vives.
Abbreviated transcription (Latin):
At ꝓlibuit recipi ualde uulẽ scripsit episto¬
s exemplis ac scripturarũ testi monus ĩmodũ
serti de agro pleno scẽ scriptur e cuibene dhxe
dñs collecti redolentẽ. In qua ubieũq uocbi
dñi saluatoris ut illũ causa poposeerit benignu
appellat. quã & iã siquis intente ꝑ legeri
me diocrit̾ cuius benignitatis & misericore
sit iħus dñs. quan tũ possibile homiu ẽ co¬
cere intuebit᷑. Et qua fiducia post lapsis
tigerit ad benignũ recurrere quisq debu
uidebit. Mii nistrorũ & iã ec clesasticoñ
nẽ & excellentiã atq autoritatẽ sacerdi
ea plenissime satis oftendit. Cui hanc qͥ
dicã fabulã. sedrẽ spitalẽ spiritalit̾ ge
sub iungit. qͣm hic obutilitatẽ ista leg¬
ũ in qͦrũ manꝰ fortasse plenaitudo ipl
ñ ꝑ uenice lit terarũ narrare censuino
A it enĩ post multa & int̃ alia. Nonheꝰs¬

Expanded text:
rat prohibuit recipi, valde utilem scripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vocabulo Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum eum appellat, quam etiam si quis intente perlegerit, non mediocriter, cujus benignitatis et misericordiae sit Jesus Dominus, quantum possibile est homini cognoscere, intuebitur, et qua fiducia post lapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « N
Abbreviated transcription (Latin):
tinatũ. sicut in latinorũ paginis didicit De
natione aũt eiꝰ & ordinatione e piscopatus
mentionẽ ñ facit: quia linguȩ grece penit̾
expers fuit. Tantis igit᷑ & tã matifestis tes
tre. ad liquidũ elucubratã & ꝓpalatã
om̃ib scire uolentib ueri̾atẽ & uanescire
uolentib in gestã certissintã rationẽ. ut
& iã siuelint quod ex illo uerũ ẽ ignora¬
re ñ possint. cesset qͦd isdẽ ario pagites
ñ sit dio nr̃sius exiciabilis & ꝓfana ninus
contentio: quia qui famã martyris
derogare aliquomodo gestit. ueriati sine du¬
bio cui testimoniũ ꝑhibens tanta trans fretan¬
do maria intam longin quã regionẽ ex ulari
& ꝓ ea pati sic acerbissime sustulit. de trahe¬
re cecafronteinbe cilla uirtute conten¬
dit Nã ut uere impius & ꝑ uicax iudican¬
dus erit. qui post tot ratas sententias
opinioni sue hinc aliquid animo ꝑ uerso
tractando reliquerit Et sicut extre¬

Expanded text:
tinatum, sicut in Latinorum paginis didicit: de tinatum, sicut in Latinorum paginis didicit: de natione autem ejus et ordinatione episcopatus mentionem non facit, quia linguae Graecae penitus expers fuit. XIII. Tantis igitur et tam manifestis testtre, ad liquidum elucubratam et propalatam omnibus scire volentibus veritatem, et ita nescire volentibus ingestam certissimam rationem, ut etiam si velint, quod ex illo verum est, ignorare non possint: cesset, quod idem Areopagites non sit Dionysius, exitiabilis et profana nimis contentio: quia qui famam martyris derogare aliquo modo gestit, veritati sine dubio, cui testimonium perhibens, tanta transfretando maria, in tam longinquam regionem exsulari, et pro ea pati sic acerbissime sustulit, detrahere caeca fronte et imbecilli virtute contendit. Nam ut vere impius et pervicax judicandus erit, qui post tot ratus sententias, opinioni suae hinc aliquid animo perverso tractandum reliquerit: it
Abbreviated transcription (Latin):
ł deb& haberi: qua ea que de ueredicorũ
p̃cipue ortho doxorũ collatione poterit col¬
ligi: Et ideo cercius tenenda sunt. que modo de
hoc eximio martyre collecta conscripͥᷤs mꝰ.
quã illa quȩ de qͦliba. alio scosine auctoris
nomine passi scripta relegimus: pre sertim
cũ hec que scribimus deantiquariorũ antiqͣ
scriptura. uelut ex prato ñ parisiaco sed
tati uiri religiosi gregorii turonensis ep̃
qui multa alit̃ quã seueritas habeat aestimans.
ñ calliditatis artu. sed benignitatis ac sim pli¬
citatis uoto litteris cõmenda uit: Patenter
& quidẽ noscere possumus ñ a deo quedam
sollerter eũ inuestigasse: cũ ei contẽporalis
existens uir prudens & scolasticissimus fortundꝰ.
qui plura & frequent̃ ad eundẽ scripserat.
ỹmnũ rethiice cõpositionis pulcherrimũ.
de isto gloriosissimo martire cõposuerit. In
quo cõmemorat eũ ab eato clem̃te huc des¬

Expanded text:
vel debet haberi, quam ea quae de veredicorum, vel debet haberi, quam ea quae de veredicorum, praecipue orthodoxorum, collatione poterit colligi. Et ideo certius tenenda sunt, quae modo de hoc eximio martyre collecta conscribimus, quam illa, quae de quolibet alio sancto sine auctoris nomine passim scripta relegimus: praesertim cum haec, quae scribimus, de Antiquariorum antiqua scriptura sint, velut ex prato non Parisiaco, sed tati viri religiosi Gregorii Turonensis episcopi, qui multa aliter quam se veritas habeat aestimans, non calliditatis astu, sed benignitatis ac simplicitatis voto, litteris commendavit. Patenter et quidem noscere possumus, non adeo quaedam solerter eum investigasse, cum ei contemporalis existens vir prudens et scholasticissimus Fortunatus, qui plura frequenter ad eum scripserat, hymnum rhythmicae compositionis pulcherrimum, de isto gloriosissimo martyre composuerit: in quo commemorat eum a beato Clemente des
Abbreviated transcription (Latin):
fica atq in numerabilia ꝑ eũ fieri. ꝓut
unicuiq sensus abundauit curauerunt
scriptis cõmittere: SicI descõꝵ aposto¬
lorũ gestis ac passionibus factũ legi¬
mus: & aliis quibusq hystorus ecclesiae
ne cessariis manifeste cõperimus Eiuer̃t
siquidẽ quidebeatorũ a postolorũ uirtu¬
tib uera dixerunt. sed de errũ doctrina
falsa sunt cõmentati De ecclesiasticis i¬
tidẽ hẏstorus atq ortu & actu ł obitu
patrũ quidã quantũ adrerũ gestarũ
spextat fidẽ ueratia conscripserunt: quan¬
tũ uero ad tẽporũ ł locoꝵ attinet ueri¬
tatẽ minus caute confix ert̃. Sic ꝓfecto
ut notũ ẽ inscripturis canonicis diuersoꝵ
in t̃p̃tũ uarietas extitit : in quib: quiq:¬
minꝰ dixert̃. alii quedã ad didert̃: quo¬
usq earũ ꝑbeatũ hieroninũ lingua nr̃a
meracã ueritatẽ ab ipso fonte suscepit:
Quo eirca nulla hystoria sic ꝓbabilis poterit

Expanded text:
fica atque innumerabilia per eum fieri, prout fica atque innumerabilia per eum fieri, prout unicuique sensus abundavit, curaverunt scriptis committere. Sic et de sanctorum apostolorum gestis ac passionibus factum legimus, et de aliis quibusque historiis, Ecclesiae necessariis, manifeste comperimus. Fuerunt siquidem, qui de beatorum apostolorum virtutibus vera dixerunt: sed de eorum doctrina, falsa sunt commentati. De ecclesiasticis itidem historiis, atque ortu, vel actu, vel obitu Patrum, quidam, quantum ad rerum gestarum spectat fidem, veracia conscripserunt: quantum vero ad temporum vel locorum attinet veritatem, minus caute confinxerunt. Sic profecto, ut notum est, in scripturis canonicis diversorum interpretum varietas exstitit: in quibus quiqdixerunt, alii quaedam addiderunt, quousque earum per beatum Hieronymum lingua nostra meracam veritatem ab ipso fonte suscepit. XII. Quocirca nulla historia sic probabilis poterit