comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quosipsedñi aspiratione ꝓtulerat organis citharis nablis
trmpanis crmbals tubis ꝓpriaq uoce in magnam sucundita¬
tem supernae gratiae personarent: Ex quo numero indita
nomina frequenter intitulis inuenimus utidichun a sapħ
filuchore &issimilia nonq ipsi utquidam uolunt auctores
fuere psalmorum sedqm praeposti artificib administritore
earum rerum ꝓbubiles e xaterunt uthonorem d&xali com¬
memoratione sumerent quiofficioscõ deuotis mentib serui¬
ebant maxime quia & nomina eorum intellectus rerum
congruos : indicare noscuntur: haec cassi odorius Item hieronimus
test narfiut fins hbrorum sit ꝓ quo in hebreo legtur amen ama
dosaitem hibreorum actoritatem sicuti & maxime aipostolo
quiemꝑ in nouo cestamento psalmorum hbrum nominant
unum uolumet aderimus. ꝑsalmos quoq omneseoruar
testimur autoꝵ quiponuntur. inticulisdauid scilica & usaph

Expanded text:
quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propria voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Ex quo numero indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia: non quia ipsi ut quidam volunt auctores fuere psalmorum, sed quoniam praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumentes, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Haec Cassiodorus. Item Hieronymus: « in Hebraeo legitur, Amen, amen. Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in Novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet et Asaph,
Abbreviated transcription (Latin):
dignus non erait mundus & c&̃ Etbeatus papa gregorius
in ex positione cunusdam euangelii : deistius modi bellati¬
ribus quȩ rimoniam faciendo: Eccein quid electi di car¬
nem domaNt sp̃m roborant: demonibus imperant:
uistutibus choruscant presentia despiciunt &eternam
triam uocibus & moribus prȩdicant: Edetiã moriend
diligunt : at que ad illã pertor menta pertinguia
Occidipossunt : et flectine queunt : Et sicorã hom¬
nibus tormenta passi sunt. spesillorum in morta¬
tate plenaest: In paucis uexati. in multis bened¬
se: Tã quã aurum in focnace ꝓ bauit eos & quasi holos¬
ta hostiã accepit illos: Nuncergo martirũ xp̃io
tamina at que uictorias audimus: Eis nimir
hunc diem tanto credimus sc̃ificatum: quanto ins¬
m& ipsis. ut sci ficaretur. laborare : ꝑtor menta i
primolipro paralyppomenon lectur
Icum ꝓph& a dauid deuotadño acate senuis& quattuor
milia iuuenum exisrahehtico populo delegise quipsalmos

Expanded text:
dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est; in paucis vexati, in multis bene dse. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse, qui Psalmos,
Abbreviated transcription (Latin):
tores & amicidi : qui contempnentes sceleratoꝵ iussa principum
modo coronantur. & accipiunt palmas laborum quia fundatierama
supra firnum p&rim id est xpm: D& alibus & huius modi apłs
mente compunctus inge mescens ait Scĩ iudibria & uerbera
expesti insuper & uincula & carceres : Lapidatis unt secti sun

Expanded text:
tores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, tores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti su
Abbreviated transcription (Latin):
uos : quio seruus nescit. quid faciat dñs eius: Nos autem dixi
amicos: quia omnia quȩ cumque audiui apatre meo nota feci
uobis. Et quod comque ligareuoluis sent suꝑ terram: ligatum
esse incelis Et quod cum que s olueument superterram. solutum
incelis essȩꝓmisit : Et iterum cum uenirteadiu dicandum sȩcu¬
lum eos supersedes duo decim essesersuros: & secumiu dica¬
turos orbem terrȩ predixerat : Talibus utc redimus patro¬
nibus: hȩc dies subiecta declaratur: LECLIO UII¬
Iissub iectum est trium phale mastrrum no men quiꝑ
diuersa tormentorum genera apĩ passionem. non lasser¬
centibus prȩcordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro per¬
empti alui flimmis exusti ali flagris uerberiti. alii uecti¬
bus ꝑ forati alii cruciati patibulo alii pelagi peri culo alii uiui
bus obrauti alii frigore afflicti alii fame crucioti : alii uerotrun¬
ctis manibus siue c&eris cesi menbris specta culum contumeli̧
inpopulis nudi ꝓ pter nomendnũ postantes. Hi sunt triumphu¬

Expanded text:
quid faciat dominus ejus; vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, abus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
bu&ur er Q m̃ exipso &pipsum & in ipsosunt om̃ia
ipsihonor & gloria insȩcula sȩculorum a men¬
Qui superna cȩlarum regnaspiritibus angeli cis adla¬
dem & gloriam atquehanorem suinominis ac ma¬
iestatis. in ꝑ p&uum miro ordine collocauit. de quibus
pluraloquiꝑtimes cimus. quia solidõ scre est. quo modi
uł que mad modum eoꝵ nobis inisibił abs que contagione
seu diminutione. in suasolapurtate consistet natura Sed tam̃
nouem es se angeloꝵ ordimes add̃ iuditia ac muinisteria com¬
plenda testante s acro elo quio cognotumus ÷ quoru ipriuo¬
patus atque potests subtiliter acmirbiliter di oripo¬
tentis nucu dis tinguitur: Aluautẽ exills ad nos in mundũ
missifituri praedicando ꝑ ueniunt: aluad hȩc sunt constitu¬
miut ꝑ eostigna. e miracula fre quentius fiant: Alii subiectis
angeloꝵ spirtabus presunt ns quer dex planda diuoma ureiare
asponendo principantur: Ali mi potentia caeris preminent
ꝑ eoqđras ado berchendum alia angelos agminosabies disunt

Expanded text:
in ipso sunt omnia? ipsi honor et gloria in saecula saeculorum, qui superna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Taluum me facdñe Expersona dauid canitur quod .xX
intempore eius omnis defecerit scr & deminutae sint
dicit deuideis. lege adlucan. ał psalmus iste postaua
scribitur id est dominicadie resurrectionis xp̃i quando
defecit credens & deminutȩ sunt ueritates itaut&iam
cuitodib corporis pecunias offerent quorum labia
dolosa dñs disperdidit.
syris obsessi: Ał uoxxp̃i ad patrem dediabolo dicit in marco
bisipiens in hebreo nabal postum est unde &abiga il
deuiro suo nabal dixit uere secundum nomen suum
insipiens est. haec ezechias contra rapsacen loquitur.
It uerba xp̃i ad diuitem se in terrogantem in matheo
& depopulo iudaico

Expanded text:
ARGUMENTUM. Ex persona David canitur quod in tempore ejus omnis defecerit sanctus, et diminutae sint dicit de Judaeis. Lege ad Lucam. Aliter psalmus iste pro octava scribitur, id est Dominica die resurrectionis Christi, quando defecit credens, et diminutae sunt veritates, ita ut etiam custodibus corporis pecunias offerrent, quorum labia dosyriis obsessi. Aliter vox Christi ad Patrem, de diabolo dicit in Marconsipiens, in Hebraeo Nabal positum est, unde et Abigail de viro suo Nabal dixit: Vere secundum nomen suum insipiens est. Haec Ezechias contra Rapascen loquitur. Item verba Christi ad divitem se interrogantem in Matthaeo, et de populo Judaico
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti sunt: fide prȩclari. hos pitalitate prȩcipui: astuiti insensu sapientes
in opere Rebus sȩcularibus locupletes reparatores orbis atq recreatores Iusti¬
tia in signes longanimes inspe . Oboedientes in prȩceptis creduli in ꝓmissioni¬
oꝓ̃phetarũ cum quib: locutus estids̃ et ostendit illis secreta sua : ut eaquȩ uentura e¬
rant quasi prȩsentia sp̃usco illuminati agnoscere atirenuntiare potuerunt¬

Expanded text:
ni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis terrarutia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promissioniviri, cum quibus locutus est Deus, et ostendit eis secreta sua; ut ea quae ventura erant quasi praesentia Spiritu sancto illuminati agnoscerent. Festinemus er
Abbreviated transcription (Latin):
tus inuocat dñm causans fragilreatem humanȩ nati
Nota ordinem dispositionis mysticae quia in quinti
psalmo mane hereditas danda ꝓmittitur insexto
resurrectio iudicii. pertimescitur.
& asuis proditus dño supplicat in precatus eius iudiciun
in eos quimendaciter. inoͥcentem accusabant
Ine dñs nr. Admiratur proph&a dipotentiam ꝑquam
gubernat cunctam mundi molem gratiasq agit quoda¬
tus creator hominis memoriamsit habere dignatus.
Ał ecclesia laudem dt̃: xp̃o defide omnium credentium
lege ad euangelium marci

Expanded text:
tus invocat Dominum, causans fragilitatem humanae naturNota ordinem dispositionis mysticae, quia quinto psalmo mane haereditas danda promittitur, in sexto resurrectio judicii pertimescitur. a suis proditus, Domino supplicat, imprecatus ejus judicium in eos qui mendaciter innocentem accusabantENTUM. Admiratur Propheta Dei potentiam, per quam gubernat cunctam mundi molem, gratiasque agit quod tantus creator hominis memoriam sit habere dignatus. Aliter Ecclesia laudem dicit Christo de fide omnium credentium. Lege ad Evangelium Marci
Abbreviated transcription (Latin):
dentem gloriosa prȩcucurrit passione.
uhic athl&ȩ dĩ electȩ concardat duodenus a postoloꝵ nurq¬
rus quosa primis mira culorum uistutibus ad componeno
nouȩ fi dei funda mentũ erigendũ que adhuc tenerisfo
mundus elegit : ut in omnemter ram sonuseorum pr
non marcescit : quibus ipsedñs locutus est dicens . Vos estis luc
mundi : Et non potest ciuitas abes condi supra montem posita:
neque accendunt Iucernam & ponune eam sub modio sed su¬
pra cande labrum ut luceat omnibus qui in domosunt : siclu¬

Expanded text:
dentem gloriosa praecucurrit passione. dentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae stmundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum prnon marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi, et: Non potest civitas abscondi supra montem posita, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
speramꝰ Nosergo str̃s lm̃i antiquorũ memoriã prȩcedentiũ patrũ quos
antelegem & sublege scriptura sc̃a demonstrante cognouimꝰ : ad hoc
tantum modo ꝓferimꝰ. ut facilius intelle gere ualeatis. quanta uel qua¬
lis sit huius sacratissimȩ prȩ sentudiei. cum om̃ibus hus dequib: loqui mir
sine fine constathonesta LECTIO .VI.¬
unc uero reuertamur adeos. quos unda baptis natis & effusio sangu¬
nis xp̃i. ab errore paternui delicti. absqualore uetustȩ gentilitatis
in nouo testamento ꝑ gratiã sp̃s sc̃i abluendo purgauit: Quorũ ocub
beat. qui xp̃m in carne uenientem uidere meruerunt : Huiuis tam
prȩdarȩ uisionis iohannes baptifta qui eodem angelo quo xp̃co
nuntiante conceptus est. In exordio prȩdicationis atq haptsmnatis pr¬
matũ tenebat : qui ił impeccata mundi tollentẽ uidendo agnouit
ta altis simi nuncupat᷑ : quia nondũ ȩditus. xp̃m mundo uentin
ꝓphetauit eet ad redemptionem animarũ ad inferos desce¬

Expanded text:
s ergo, fratres charissimi, antiquorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, per gratiam Spiritus sancti, abluendo purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descen
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i : uirgo ante partũ urgo post partũ presentis sollemnitate diei cum
sius uirginib: expers nullo modo credenda est: quȩ di populum faciendo mo¬
nebat spernere perauriluxus scłi aclenocinis mortalis naturȩ declinare
Carnis pudicitiam cũ uirginitatis honore intracordis hospitia obseruare
multitudo ei: sequeret᷑ uestigia : ut relictis nuptiarũ copulationibus spre¬
taque liberoꝵ ꝓ pagine. sponso qui incȩlis est ꝑennimente: actu. habitu
tes uigilias sacras amantes. aelemosinas sectantes. Pauperes :ecrean¬
tes nudos uestientes: In firmos uisitantes : In tribulatione gaudentes in
uerbis calumniȩ uel contumeliȩ patientes in augmento suȩ ꝓfectio¬
nis humiles. in damno rerũ temporalium dõ gratias agenter Hȩc
om̃ia & his similia ꝓdesiderio regniꝙȩ lisir ÷: N ectiernp

Expanded text:
 virgo in partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu jejuniis adhaerentes, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et prop
Abbreviated transcription (Latin):
aemulos suos deauxilo dñi gloriatur corripiens eosdem
neininendacio confidant sed desinentes a malis cogitatio¬
nib semꝑdõ seruiant. Ał ꝓph&a increpat iudaeos.
Alicer arnobius exponit quia ds̃ iustitiae exaudiuit
incruce positum filiumsium contraquem irascentes
ludei peccant usque hodie

Expanded text:
aemulos suos de auxilio Domini gloriatur, corripiens eosdem, ne in mendacio confidant: sed desinentes a malis cogitationibus, semper Deo serviant. Aliter Propheta increpat Judaeos. Aliter Arnobius exponit, quia Deus justitiae exaudivit in cruce positum filium suum, contra quem irascentes Judaei peccant usque hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
dest ꝓeedesia qua e xp̃o resurgente bonorum spiritalum
dona ꝑcepit qua e &ipsa nonnumquam dñiuocatur heredta
cuius p̃cioso est sangiune conparata. undedictum est postils
ane &dabotibigentes hereditatem tuam :
Totus hic psalmus aꝑsona catholicae ꝓfertur eclesiae q
prima sectione orationemsuam poscit audiri. her&icos
& schis maticos p̃dicans adm̃i munerib exludendos.
secunda sectione ꝑ intellectum scripturarum diuinarũ
reto tramite dirigiseadillam felicem patriam diuino
munere de precatur ꝑfidos inde asserens fieri funditi¬
alienos. ad postremum cominemorans p̃mia beatorum
utuna predicatione & malos praedic ta paena conua¬
ter& & iustos ꝓmissa praemia concitarent

Expanded text:
 Ecclesia, quae Christo resurgente bonorum spiritalium dona percepit, quae et ipsa nonnunquam Domini vocatur haereditas, cujus pretioso est sanguine comparata. Unde dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Totus hic psalmus a persona Catholicae profertur Ecclesiae, quae prima sectione orationem suam poscit audiri, haereticos et schismaticos praedicans a Domini muneribus excludendos. Secunda sectione per intellectum Scripturarum divinarum recto tramite dirigi se ad illam felicem patriam divino munere deprecaturalienos. Ad postremum commemorans praemia beatorum, ut una praedicatione et malos praedicta poena converteret, et justos promissa praemia concitarent
Abbreviated transcription (Latin):
canitur supplicantium ꝓlibertate atq dicentium quanta
bona & quanta clara laudatio absolutionem talem secutura sit.
ał conuertente dño captiuitatem sion hocest hnerusolimoꝵ
quȩ prima domum redierat factisumus sicut consolati
nondicit consolati nondumestenm plena la&itia c&eris
in captiuitate positis. ał uox a postoloꝵ deimpis iudaeis.
iidñs aedificauerit domum. Carmen hoclic& salomonis
ꝑsonȩ constuentis domum dñi congruat ꝓph&iae tamen
&iecunde aedificationi aptandum est quam ad nitebant̾

Expanded text:
canitur, supplicantium pro libertate, atque dicentium, quanta bona, et quanta clara laudatio absolutionem talem secutura sit. Aliter convertente Domino captivitatem Sion, hoc est, Jerosolymorum, quae prima domum redierat, facti sumus sicut desolati, non dicit consolati. Nondum est enim plena laetitia caeteris in captivitate positis. Aliter vox apostolorum de impiis Judaeis.nis ARGUMENTUM. Carmen hoc, licet Salomonis personae constituentis domum Domini congruat, prophetiae tamen et secundae aedificationi aptandum est, quam adnitebantur
Abbreviated transcription (Latin):
tifinem lamnocum t hemnus est laus diuinitatis m&
a licuius lege conposita ꝓoctaua dñi significat aduentũ
quando finita saeculi ebdomade iniudicandum uenerit
mundum Vnde psalmusiste cumtremore maximo fecithitiũ
Quattuor modis in hopsalmo uirconfidens in exordio beniuolũ
sibiiudicem facit animumeius demulcens a potestate iudicu
ab infirmitate sua a consu&udine parcendi. secunda diuisionȩ
narrat erumnas ꝓprias quib: afflictus & contristatus ingenescit
Tertia sequestratse amalis quod bono iudici nouerat essegra¬
tissimum ut abilis mens redder&ur aliena quib &ipsa iustitia
ꝓbabatur aduersa. Adextremum conturbat & repudiat
omnes iniquos qm̃ cumipsis habere nolebat ullatenus portionẽ:¬

Expanded text:
FINEM jam notum est; hymnus est laus Divinitatis metri alicujus lege composita. Pro octava, Domini significat adventum, quando finita saeculi hebdomade ad judicandum venerit mundum: unde psalmus iste cum tremore maximo fecit initium. Quatuor modis in hoc psalmo vir confidens: In exordio benevolum sibi judicem facit, animum ejus demulcens a potestate judicii, ab infirmitate sua, a consuetudine parcendi. Secunda divisione narrat aerumnas proprias, quibus afflictus et contristatus ingemiscat. ectio. Sequestrat enim se a malis, quod bono judici noverat esse gratissimum; ut ab illis mens redderetur probabatur adversa. Ad extremum conturbat et repudiat omnes iniquos, quoniam cum ipsis habere nolebat ullatenus portione
Abbreviated transcription (Latin):
aodñm deuidaeis & deuitus hominum.
debabrlone p̃dicit quan loca omnia circuire acrecordari
priscae solemnitatis desideratorum que permultos annos
locorum uix aliquando posse consideratione saciari.
ꝑsona ipsius populi regalia dereuersione captiuorum
diuinae gratiae accensione firmentur. Ał uox a posto¬
lica adnouellum populum.

Expanded text:
ad Dominum de Judaeis, et de vitiis hominum. ad Dominum de Judaeis, et de vitiis hominum. de Babylone praedicit quasi loca omnia circuire, ac recordari priscae solemnitatis, desideratorumque per multos annos locorum vix aliquando posse consideratione satiari. persona ipsius populi, rogans ut edicta regalia de reversione captivorum divinae gratiae accensione firmentur. Aliter vox apostolica ad novellum populum.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmum conposuidiquo mon& ut dm̃ referenter mes¬
ant qui sanctiones legissuae beneficiorum largitate
p̃uenerit ut hiquiiam erant ob noxii facilius subder¬
tur postremo hortatur ut seruent intentamente cone
aliter uox xp̃i deiudaeis.
beorum canitur qui sub antiocho epiphane patrias leges
moeniaq: patre mathatia ac̃tore ultimis coacti malis
utdnis coniu&a beneficia non subtrahat. Ał uox a postolorum
deecclesia addñm.
ad gratiarum ꝓuocat actionem torcularia at̃ titulo p̃no¬
tauit quib uelipsa afflicti ueleorum sunt hostes ad trit
nauit incredulus populus ipsum utiq exterminauit
quidixit egosum uitis uera.
Dsstait insynagoga deorum, Culpantur hi quideclinant lxxi¬
inmalitiam &inter iurgantes aequi iudices esse dissimulan.
Aliter uox ecdesiae deiudaeis.
Os quisimilss erittibi.: Contragentium ꝑfidiam dep̃catur¬
quȩ machabeorum gloriae inuidentes religiose coepta destrue¬
re cum totius pp̃i initeritu conbantur. ał uox eclesiae

Expanded text:
psalmum composuit; in quo monet, ut Deum reverenter metuant, quo sanctiones legis suae beneficiorum largitate praevenerit, ut hi qui jam erant obnoxii, facilius subderentur. Postremo hortatur, ut servent intenta mente concordiam. Aliter vox Christi de Judaeis.aeorum canitur, qui sub Antiocho Epiphane patrias leges moeniaque patre Matathia auctore, ultimis coacti malis,ominus consueta beneficia non subtrahat. Aliter vox apostolorum de Ecclesia ad Dominum. ad gratiarum provocat actionem. Torcularia autem titulo praenotavit, quibus vel ipsi afflicti, vel eorum sunt hostes attriti.navit incredulus populus; ipsum utique exterminavit, qui dixit: Ego sum vitis vera.saph. ARGUMENTUM. Culpantur hi qui declinant in malitiam, et inter jurgantes aequi judices esse dissimulant. Aliter vox Ecclesiae de Judaeis. ARGUMENTUM. Contra gentium perfidiam deprecaturquae Machabaeorum gloriam invidentes, religiose coepta destruere cum totius populi interitu conabantur. Aliter vox Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
esse sotiata quia & instumentis musicis &choris psaillentium
sacrificus caelestib: consona uociferatione canebantur sic istis
uerbis omnib: commonemur de dño xp̃o canticum istud
esse dicturum
Percotum psalmum uerba sunt scãe matris ecclesiae. in prin
parte rogat utenus audiatur onatio increpans in fideles q
colentes falsos deos culturam ueridm̃ neglegebant secunda
common& generalitatem ut relita suꝑstitione falla ci
sacrifitium iustitiae debeat immolare: & utgentilum
mentes facta ꝓmissione conuerter& ingentia commemont

Expanded text:
esse sociata, quia et instrumentis musicis et choris psallentium esse sociata, quia et instrumentis musicis et choris psallentium sacrificiis coelestibus consona vociferatione canebantur, sic istis verbis omnibus commonemur de Domino Christo canticum istud esse dicturum. Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Ecclesiae. In prima parte rogat ut ejus audiatur oratio, increpans infideles, qui colentes falsos deos, culturam veri Domini negligebant. Secunda commonet generalitatem, ut, relicta superstitione fallaci, sacrificium justitiae debeat immolare, et ut gentilium mentes facta promissione converteret, ingentia commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
& mnultos alios qui adsauli insidias ꝑtinent fuissecantatum
sed certi mrsterii gratia p̃positum quia &is quid & ribuana
resurrectione memorat tertius poni &ille quinquagesimus
debuit qui remissionis & pienitentiae functus oftendit.
otus hic psalmus adꝑsonam xp̃i aptatur primo modo ad patrẽ
loquitur ꝑsecutorib exꝓbrans qui in religiosa contra ipsum
uerba loquebantur secundo loco fidelis populus nemortem
formid& instruitur quando eum exemplo auctorissui spe resur¬
rectionis certissimȩ consolatur Inpinemps al musõo canłicũ¬
inis legis est : ap̃s adiustitiam omnicredenti qui est omniumbo noꝵ
gloriosa aꝑfectio siue ut quibusdam plac& ꝓ nobis dictum est
in quossȩculorum finis aduenit psalmus est at̃ organum musicũ
capite sonorum quo diuina p̃conia canebantur canticum qđ
suꝑnas laudes humanis cõcib ꝑsonabat sed haec ideo uidentur

Expanded text:
et multos alios qui ad Sauli insidias pertinent, fuisse cantatum; et multos alios qui ad Sauli insidias pertinent, fuisse cantatum; sed certe mysterii gratia praepositum, quia et is qui de triduana resurrectione memorat, tertius poni, et ille qui quinquagesimus debuit, qui remissionis et poenitentiae fructus ostendit. Totus hic psalmus ad personam Christi aptatur. Primo modo ad Patrem loquitur, persecutoribus exprobrans qui irreligiosa contra ipsum verba loquebantur; secundo loco fidelis populus ne mortem formidet, instruitur, quando eum exemplo auctoris sui spe resurrectionis certissime consolatur. COMMENTARIUS. Domiinis legis est Christus, ad justitiam omni credenti, qui est omnium bonorum gloriosa perfectio; sive, ut quibusdam placet, pro nobis dictum est, in quos saeculorum finis advenit. Psalmus autem est organum musicum, capite sonorum, quo divina praeconia canebantur; canticum, quod supernas laudes humanis vocibus personabat; sed haec ideo videntur
Abbreviated transcription (Latin):
dAuio
Hauid interpr&atur manufortis siue denderabilis quod nulli port¬
aptius conuenire quam omni potenti xp̃o qui estueraciter fori¬
simus & summo desiderio requirendus. decuius passione loqua
iste psalmus hab& titulum sed priori adiunctus unum psalmun
facit qui & ab eatitudine incipiat. &inbeatitudinem consummae
Quattuor membris psalmus iste diuiditur in primo loquitur
ꝓph&a deiudaeis p̃p passionem xp̃i. secundo uerba sunt deme¬
tium iudȩoꝵ: Tertio dicta sunt dñi saluatoris deomni potem
regno & deinenarrabili generatione sua quantum potest
paruitas humana recipere. Quarta ꝓph&a reloquitur
monens populos ut adfidem xp̃ianam agnita dñi maiestate
Dauid xp̃m accipe abessalon iudam scarioten acuius ficiac ap̃s sigit
uel corporalter suae in montem olu&i recelendo uel spiritalter
suae cognitionis & dilectionis lumen abscondendo & bene pp̃sacri¬
menti concordiam uterq ꝑsecutor uno sui pendi tormento
perut. Nosandum at huncpsalmum postqun quage iimum

Expanded text:
ATIO. David interpretatur manu fortis sive desiderabilis, quod nulli aptius convenire quam omnipotenti Christo, qui est veraciter fortissimus, et summo desiderio requirendus. De cujus passione loquiiste psalmus habet titulum, sed priori adjunctus unum psalmum facit, qui et a beatitudine incipiat, et in beatitudinem consummetur. Quatuor membris psalmus iste dividitur. In primo loquitur propheta de Judaeis, propter passionem Christi. Secundo verba sunt de mendacio judicum. Tertio dicta sunt Domini Salvatoris de omnipotenti regno, et de inenarrabili generatioparvitas humana recipere. Quarto propheta loquitur commonens populos ut ad fidem Christianam, agnita Domini majestate, um accipe, Absalom Judam Iscarioten, a cujus facie Christus fugit, vel corporaliter in montem Oliveti recedendo, vel spiritaliter suae cognitionis et dilectionis lumen abscondendo. Et bene propter sacramenti concordiam uterque persecutor uno suspendii tormento periit. Notandum autem, hunc psalmum post quinquagesimum,
Abbreviated transcription (Latin):
quae dicenda sunt cuncta respitiunt merito caput scĩ ope¬
ris ponitur Namquidam tituliquidam praefationis locĩ
eum tenere dixerunt: Totuspsalmi huius referente
proph&a narratur textus. in prima parte uitam scãe
incarnationis exponit: Secundauero peccatorum nequ¬
tias infuturo iuditio debitas recipere cominemorat ultor¬

Expanded text:
quae dicenda sunt, cuncta respiciunt, merito caput sancti opequae dicenda sunt, cuncta respiciunt, merito caput sancti operis ponitur. Nam quidam tituli, quidam praefationis locum eum tenere dixerunt. Totius psalmi hujus propheta referre narratur textus. In prima parte vitam sanctae incarnationis exponit: secunda vero peccatorum nequitias in futuro judicio debitas recipere commemorat ult
Abbreviated transcription (Latin):
legens isa acrisus s̃ gaudium. loth declinans Manases
oblitus. moab & patre. moses a sumptus: Manna quiesthoc
madian deiuditio. melchisedech rexiustitiae
deptal: latcudo siue conparatio. Nunf&us uel piscis siue
sempiternum orebriccitas. Ogco a cerbans siue abscon¬
ditus. Sionarx siuespecula. Sic hem umerus. Sina
mandatum uel mensura. Sel mon umbra offendiculi
sunł imago fortitudinis. Saba captiuitas. Selom auulsio
uel dimissio siue ubiest ipse Sisara gaudii excluso
Samuhel nomen eius ds̃. Seon germen in uti lesunt temp¬
tatio lacessiens: Tyrusq: hebraicedr̃ sortribulatio
sun angustia. Tanis mandans humila: Tabor uenens
lumen uelueniat lux. T ep lupus. Zebee uictima
Zabulon habitaculum fortitudinis.
Primus psalmus ioeo non hab& titulum quia capiti nro dño
saluatori dequo abiolute dicturus est Nihildebuit p̃poni.
Namlic& & aliipsalmi deipso multa dicant Ne motamen deciu
qi fuit interris conueriatione sic loquitur.: & qm̃ ad huc

Expanded text:
ens, aut laudans. Loth, declinans. Manasses, oblitus. Moab, ex patre. Moyses, assumptus. Manna, quid est hoc. Madia, de judicio. Melchisedech, rex justitiae. Nephtali, latitudo, sive comparatio. Nun, fetus vel piscis, sive sempiternumditus. Sion, arx sive specula. Sichem, humerus. Sina, mandatum vel mensura. Selmon, umbra offendiculi, sive imago fortitudinis. Saba, captivitas. Selom, avulsio, vel dimissio, sive ubi est ipse. Sisara, gaudii exclusio. Samuel, nomen ejus Deus. Seon, germen inutile, sive tentatio lacessens. Tyrus, qui Hebraice dicitur sors, tribulatio, sive angustia. Tanis, mandans humilia. Tabor, veniens lumen, vel veniat lux. Zeb, lupus. Zebaee, victima. Zabulon, habitaculum fortitudinis.Primus psalmus ideo non habet titulum quia capiti nostro Domino Salvatori, de quo absolute dicturus est, nihil debuit praeponi. Nam licet et alii psalmi de ipso multa dicant, nemo tamen de ejus qui fuit in terris conversatione sic loquitur: et quoniam ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
epe expugna ueruntme. Doc& reuersuros debabrlone
& meminisse u&erum bonoꝵ & ꝓfelicitate p̃senti gratias
resferre exꝑsona eg̃ reuertentiũ format oratio ał uox ecdessȩ
canitur illoꝵ uidelic& quubi meritis eminebant.
ał legendus ad lect̃ ionae proph&ae:¬

Expanded text:
 ARGUMENTUM. Docet reversuros de Babylone, et meminisse veterum bonorum, et pro felicitate praesenti gratias referri: ex persona ergo revertentium formatur oratio. Aliter, vox Ecclesiae. canitur, illorum videlicet qui ibi meritis eminebant. Aliter legendus ad lectionem Jonae Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Haudatedñ Hort t᷑ ꝓph&a tam posteros quam p̃sentes
Verbumiela ha interpreces : semimachus & deo dotio diap: abi
transtulerunt: aquilauero semper. & puto aut musici cuus¬
dam soniesse sigaculum. Autcerte ꝑp&atatemeorum q̃pi
catasunt indicari ubicumq sela hocest diappsalma siue iẽns¬
ad ponitur ubisciamus notandum adpiens tempus uerũ
ad adernum uel quese quũntur uelq prȩcesserunt
ganere hiec hieronimus: uerum agustinus putat.
ubidiappsalma inter ponitur ꝑsonarum siue sensuum
fieri ꝑmutationem: ut sicut srm psalma grȩce uocũ
aounata copulatio ut̃ itasit diappsalma uocum rupta
continuatio

Expanded text:
Hortatur propheta tam posteros quam praesentes, verbum Septuaginta interpretes, Symmachus et Theodotio diapsalma transtulerunt, Aquila vero semper. Et puto aut musici cujusdam soni esse signaculum, aut certe perpetuitatem eorum quae praedicta sunt indicare. Ubicunque sela, hoc est, diapsalma, sive sapponitur, ibi sciamus non tantum ad praesens tempus, verum ad aeternum vel quae sequuntur, vel quae praecesserunt pertinere. Haec Hieronym. Verum Augustinus putat ubi diapsalma interponitur, personarum, sive sensuum, fieri permutationem, ut sicut sympsalma Graece vocum adunata copulatio dicitur, ita sit diapsalma vocum rupta continuatio
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi p̃dicens quippe ꝓph&a q̃ circa populum inbabrlon
gesta sunt inducit ipsum populum uelut commonentemde
quantam beatus dauid curam religionis & diunicaltus
habuerit quantumq studium ꝓtempli aedificatione siq¬
ceperit qualiterq: illum uicissim ds̃ remuneraturum se
dixerit ꝓmissionib ad gentem eius directis ueladeos q
erant ex eius genere regnaturi ⁊ quia ꝓmissionum tab
illo tendebant intentio utess& in illa tamimperii qũ¬
pp̃i communis utilitas id crco huiuscemodi ꝓph&a pa
inftituit quib spem pp̃i nutriat &credant manentem
ꝓmisionem saltim p̃pfidem captiuitatem esselax anu
ut& populus solo patrio & dauid posteri auicto instr¬
antur imperio. aliter ꝓph&a ad patrem dexp̃odicit
ccequambonum. p̃dicit ꝓph&a duas & decem tribus
quae prius semper disĩdebant. postcaptiuitatem in un
sbederanda sesse concordiam ał uox ecclesiae

Expanded text:
psalmi: praedicens quippe propheta, quae circa populum in Babylone gesta sunt, inducit ipsum populum velut commonentem Deum, quantam beatus David curam religionis et divini cultus habuerit, quantumque studium pro templi aedificatione susceperit, qualiterque illum vicissim Deus remuneraturum se dixerit, promissionibus ad gentem ejus directis, vel ad eos, qui erant ex ejus genere regnaturi. Et quia promissionum talium illa tendebant intentione, ut esset in illa tam imperii populi communis utilitatis, idcirco hujuscemodi propheta psalmos instituit, quibus spem populi nutriat, et credant manentem promissionem, saltem propter fidem captivitatem esse laxandam, ut et populus solo patrio, et David posteri a victo instituantur imperio. Aliter propheta ad patrem de ChristUMENTUM. Praedicit propheta duas et decem tribus, quae prius semper dissidebant, post captivitatem in unam foederandas esse concordiam. Aliter, vox Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Di alterium est ut hiero nrmus ait in modum deltae litterae for¬
mati ligni sonora concauitas obesum uentrem in superiorib
habens ubicordarum fila religata disciplinabiliter plestro
percussa suauissimam dicuntur reddere cantilenam.
nc crchare positio uid&uresse contraria dum quodista inimo
contin& illud conuersa uice gestat incapite. hocaut genus
ergani canorum atq: singulare aptatur corpori dñi saluato¬
ris qm̃ sicutistud de ailtiorib sonat sic illud gloriosae institu¬
tonibsuꝑna concelebrat hoc apud hebreos tr̃ nablũ ipsum¬
quidam uolunt apotũpsaum̃ hoc est atangendo nam &
psaltrias citharedas uo camus docto pollice modulationes
salmus est cum exipso solo instrumento musico toestpsalcerio

Expanded text:
alterium est, ut Hieronymus ait, in modum delta litterae formati signi, sonora concavitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata disciplinabiliter, plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum, atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris, quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic illud gloriosae institutionis superna concelebratquidam volunt ἀπὸ τοῦ ψαύειν, hoc est, a tangendo. Nam et psaltrias citharoedas vocamus, docto pollice modulationes APUT V. Quid sit psalmus. Psalmus est cum ex ipso solo instrumento musico, id est psalterio
Abbreviated transcription (Latin):
Constrbor tibidñe. p̃cedens psalmus querelas captiuati inbabr¬
lone hicuotum redeuntis populi contin& quantasq gratu¬
lationes interra ꝓpria dõreddere uoluerit ex ponit. ał uoxap̃iadnĩt
Dñe ꝓbastime Ex ꝑsona populi fidehis intellegentis dm̃ipoten¬
tam & quod nulla & secreta maiestatemeius fallere possuit
palmus iste conponitur ał uox p&ri apostoli pienttentis.
Eripemedñe. Ezechias contra assirios orat neuidelic&
eorum uel uifraude super&ur. ał uox xp̃iest.¬
exercentis ne contra iram assyriorum raper&ur iniram.
Ał uox ecclesiae contra hereticos sicut & sup̃.¬
docemea ad dñm clamaui. Ttulus manifestus est dedauid
ootest & abezechia obsesto dictus accipi.
Dñe exaudi orationem meam. Ttulus aper tusest adauid
contra absalom agipotest & ab ezechia contra sennacherib
dittum intellegi
enedictus dñs. Huius qq̃ psalmi ipsesetitulus exponit nec
minus &e zechie gratiarum actio p̃tendtur deobsidione

Expanded text:
NTUM. Praecedens psalmus querelas captivitati in Bab, hic votum redeuntis populi continet, quantasque gratulationes in terra propria Deo reddere voluerit exponit. AlitNTUM. Ex persona populi fidelis intelligentis Domini potentiam, et quod nulla etiam secreta majestatem ejus fallere possunt, psalmus iste componitur. Aliter, vox Petri apostoli poenitentis.RGUMENTUM. Ezechias contra Assyrios orat, ne, videlicet exterorum vi vel fraude superetur. Alitexercentis, ne contra iram Assyriorum raperetur in iram. Aliter, vox Ecclesiae contra haereticos, sicut et supo. ARGUMENTUM. Titulus manifestus est de David. Potest et ab Ezechia obsesso dictus accipi. ejus. ARGUMENTUM. Titulus apertus est a David contra Absalom agi. Potest et ab Ezechia contra Sennacherib dictum intelligiENTUM. Hunc quoque psalmum ipse titulus exponit, nec minus etiam Ezechiae gratiarum actio praetenditur, de obsidione
Abbreviated transcription (Latin):
redidi Exꝑsona egrotantis ezechiae canitur. ał uox pauli
apostoli hunc psalmum quinta & sexta editio cum superio¬
solum iudaeos sed & omnes omnes gentes ad laudandum
conuocat dnm ut quae nouum derecursu solis stupuerunt
portemtum dm̃ uerum tanti miraculi uenerentur
auctorem. ał uox a postolorum:¬
Ionfite minidño. Reductum debabylone populum asini¬
amis gentib opprimi non potuisse cestatur atq ad lau¬
dandum dm̃se mutuo cohortantium schema componit
tationib & institutionib plenus est subpersona canit̃¬
lustorum inbabrlonia captiuitate degentium quimiscea
biterdum uoces populo conuenienter ut & humiliter
exaequentur se reis in confessione culparum adocceañ
ista obmeritum pp̃o cong̃igisse. Ał uox xp̃i ao patrem¬

Expanded text:
Ex persona aegrotantis Ezechiae canitur. Aliter vox Pauli apostoli. Hunc psalmum quinta et sexta Editio cum superiosolum Judaeos, sed etiam omnes gentes ad laudandum convocat Dominum, ut quae novum de recursu solis stupuerunt portentum, Dominum verum tanti miraculi venerentur auctorem. Aliter vox apostolorumNTUM. Reductum de Babylone populum a finimis gentibus opprimi non potuisse testatur, atque ad laudandum Deum se mutuo cohortantium schema componitutationibus et institutionibus plenus est, sub persona canitjustorum in Babylonica captivitate degentium, qui misceant interdum voces populo convenientes, ut et humiliter exaequent se reis in confessione culparum, et doceant ista ob meritum populo contigisse. Aliter vox Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Leuauioculos meos ad montes. p̃dicatio uel institutio
supplicationis que populo inbaby. lone posito conuen
ał psalmi graduum dicuntur quia in ascensu templi
canebantur singuli psalmmi persingulos gradus.
ł uox ecclesiae ad a postolos.

Expanded text:
uum. ARGUMENTUM. Praedicatio vel institutio supplicationis, quae populo in Babylone posito conveniat. Aliter psalmi graduum dicuntur, quia in ascensu templi canebantur singuli psalmi per singulos gradus. Aliter, vox Ecclesiae ad apostolos.
Abbreviated transcription (Latin):
regnantis dĩ pompa describitur. ał uoxeccles ȩ ad adues¬
Cantate dño Soluta captiuitate iungitur ex hortatio
deuotȩ in dño obseruantiae solito sane schemate
patrate debabrlonis iuictoriae pompa describitur:
Ał uoxecclesiae addñm &apostolos¬
Iubitedõ Tamquam reductos iam debabilone & in ꝓpe
labitanter solo relaturos gratiasdĩ templumortatur
intrare Curat autem frequenti p̃dicatione atq ex¬
hortamento ut illis & disperationẽ reuertendi & inc¬
rlamgratias agendi sedulus monitor &xꝓphoca certus
eripiat. Alit uox apostolorum ad populum

Expanded text:
regnantis Dei pompa describitur. Aliter, vox Ecclesiae ad adveregnantis Dei pompa describitur. Aliter, vox Ecclesiae ad adveARGUMENTUM. Soluta captivitate jungitur exhortatio devotae in Domino observantiae, solito sane schemate paratae de Babyloniis victoriae pompa describitur. Aliter, vox Ecclesiae ad Dominum et apostolosTUM. Tanquam reductos jam de Babylone, et in proprio habitantes solo, relaturos gratias Dei templum hortatur intrare. Curat autem frequenti praedicatione atque exhortamento, ut illis et desperationem revertendi, et incuriam gratias agendi sedulus monetur, et propheta certus eripiat. Aliter, vox apostolorum ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
Dñsregnauit. Reditum debabrlone p̃dicens solito narrationis. Xcu¬
schemate carmen exornat quodiuina latius commenden
tataest terra significat captiuitate laxata uerum notandũ
quia &iste & praecedens psalmus apud hebreos anepigra phus
est Ioest inscriptione carens:¬
s ultionum dñs. Enumeratis malis quae uictor chaldȩus
ingesũt adiungitur oratio uicti capti & transmigratiõ populi
Ał uox ecclesiae deuidaeis addñm.¬
uel in babrlone posito contigerunt in principio psalmiom̃s
ad gratiarum uocat actionem. deinde xentplo rerum p̃teri¬
tarum utilitatem exorationis inducit. Aliter uox
ecdesiae paenitentiam suadeitis.
antatedño. Obreditum debabrlone gratiarum astio
celebratur. Ał uox ecclesiae uocantis. It qui in p̃cedente
psalmo destructam domum nostram fleuimus id st
regulam disciplinae hicdereparata gratulemur
Dñs regnauit. Triumphus debabrloniis & dereditu
populi gratiarum actio geritur ubi solito schemate

Expanded text:
ARGUMENTUM. Reditum de Babylone praedicens, solito narrationis schemate carmen exornat, quo divina latius commendenttata est terra, significat captivitate laxata. Verum notandum quia et iste et praecedens psalmus apud Hebraeos anepigraphus est, id est, inscriptione carensGUMENTUM. Enumeratis malis quae victor Chaldaeus ingessit, adjungitur oratio victi, capti et transmigrati populi. Aliter vox Ecclesiae de Judaeis ad Domvel in Babylone posito contigerunt, in principio psalmi omnes ad gratiarum vocat actionem; deinde exemplo rerum praeteritarum utilitatem exorationis inducit. Aliter, vox Ecclesiae poenitentiam suadentis.ARGUMENTUM. Ob reditum de Babylone gratiarum actio celebratur. Aliter, vox Ecclesiae vocantis. Item quae in praecedente psalmo destructam domum nostram flevimus, id est, regulam disciplinae, hic de reparata gratulemurENTUM. Triumphus de Babyloniis, et de reditu populi gratiarum actio geritur, ubi solito schemate
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus uir quitim & dñm. Omnes in commune adstudiu
uirtutis instituit qui & fructur bona opera consequatꝰ
adnectens. diuitias inter alia disspectusq hostium comre¬
morans quod reuersis ab abrlone conlatũ est. ał uoxecdesiȩ des¬
docenseos maioricura laudari oporteredm̃ quiasit natis
magnus &uoluntate beneficus. Ał uox ecclesie defidelib¬
nexitu usrł deaegpto. Recordatione priscorum gest&
adnotiuam deitatis auditores instituit & sufftagio
norum beneficiorum execrationem conciliat idolorũ
loquitur. at exꝑsona pp̃i ipsoq inducit mutuo sibi cofe¬
rentes quib: quasi principus diuina apud eos agnitio cultura¬
q ad oleuerit

Expanded text:
e. ARGUMENTUM. Omnes in commune ad studium virtutis instituit, qui etiam fructus bona opera consequatur, adnectens divitias inter alia, despectusque hostium commemorans, quod reversis a Babylone collatum est. Aliter, vox Ecclesdocens eos majori cura laudare oportere Deum, quia sit natura magnus, et voluntate beneficus. Aliter, vox Ecclesiae de fidelibia. ARGUMENTUM. Recordatione priscorum gestorum ad notitiam deitatis auditores instituit, et suffragio vinorum beneficiorum exsecrationem conciliat idolorum. Loquitur autem ex persona populi, ipsosque inducit mutuo sibi conferentes, quibus quasi principiis divina apud eos agnitio culturaque adoleverit
Abbreviated transcription (Latin):
in babrlone nihilquidem demeritis ꝓpriis sed deꝓmisio n
addauid dñi conuenire ut quigenus amne iudaeorum
uelreges illius secusto dire ꝓmisserat sponsionis fidem re
implere dign&ur in honorem regum populum ꝓtegendo
postulatur ubitam efficax supplicatio funditur ut mosi
esse uideatur. uox a postolorum addñm¬
deasstrus cantatꝰ. Ał legendus ad euangelium marci ubitemp¬
tatur xp̃s. uox ecdesiae ad dñm.¬

Expanded text:
in Babylone, nihil quidem de meritis propriis, sed de promissionibus ad David Domini convenire, ut qui genus omne Judaeorum vel reges illius se custodire promiserat, sponsionis fidem rebus implere dignetur, in honorem regum populos protegendpostulatur, ubi tam efficax supplicatio funditur, ut Moysi esse videatur. Vox apostolorum adde Assyriis cantatur. Aliter legendum ad Evangelium Marci, ubi tentatur Christus. Vox Ecclesiae ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
onfiteminidño. psalmus hic exꝑsona populi quasiiam
in babrlone posti canit̾ confitentis peccata sua acdeflen¬
tis qđ beneficus dĩ semper ingratus extiterit. Ał uox
ecclesiae ad a postolos legendus ad exodum
onsitemini dño. Reditus populi debabrlone p̃dr̃ primũq c
imperatur ut conlata beneficia deuotis extollant uocib:
gratiarum acdeinde quaemala in captiuitate ꝑtulerint
legendus adlectionem numeri &iudicum.
Paratum corineum ds̃. Submachabeoꝵ ꝑsona cantatur
contin& autem preces dehostib uistoriae gratulatione
potest & deipsod auid accipi qđ plurimis gentib imperauerit.
ał uox ecclesae ad iuper positionem.
deplorantium q̃ ab exteris q̃ ad omesticis aduersa ꝑtulerint
postulantium q̃ultionem in eos quiantiochum ueldem &rũ
reges in eorum odia falsa criminatione succenderant quiq
uenalem fecerant sacer dotii dignitatem qđ non tantum
exclusoꝰ nia factumest sed ꝑomne tempus deinceps quo
iudaea machabeis est proeliantib: liberata. ał uox xp̃i

Expanded text:
NTUM. Psalmus hic ex persona populi quasi jam in Babylone positi canitur, confitentis peccata sua, ac deflentis quod beneficiis Dei semper ingratus exstiterit. Aliter, vox Ecclesiae ad Apostolos. Legendus ad ExodumENTUM. Reditus populi de Babylone praedicitur. Primumque imperatur ut collata beneficia devotis extollant vocibus gratiarum: ac deinde quae mala in captivitate pertulerunlegendus ad lectionem Numeri et Judicum.ARGUMENTUM. Sub Machabaeorum persona cantatur, continet autem preces de hostibus victoriae gratulatione; potest et de ipso David accipi, quod plurimis gentibus imperaverit. Aliter vox Ecclesiae ad superpositideplorantium quae ab exteris et domesticis adversa pertulerunt, postulantiumque ultionem in eos qui Antiochum vel Demetrium reges in eorum odia falsa criminatione succenderant, quique venalem fecerant sacerdotii dignitatem; quod non tantum excluso Onia factum est, sed per omne tempus deinceps quo Judaea Machabaeis est praeliantibus liberata. Aliter vox Christi