comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abundatis fide & sermo¬
ne. & scientia.  omni sal¬
licitudine. insuꝑ & cari¬
hac gr̃a abundetis.
Noñ quasi imꝑansdi¬
co. s. ꝑ alicrum solliei¬
tudinẽ etiam ur̃ȩ cari¬
tatis ingenium honĩ
cõꝓbans. Scitis enim
gratiam domini nr̃i
fac tus es ⁊ cum
esset dives. ut illi¬
Us mopia uos diuits
essetis. Et in hoc consi¬
lium do. Hoc enim uo
qui non solum facere
sed & uelle cepistis ab
anno priore. Nune
ut quemad modũ ꝓmi¬
tus est animus uolun¬
tatis. ita sit & ꝑficienci.
exeo quod habetis. Si
enim uoluntas prun¬
Non enĩ ut aliis sit re

Expanded text:
ndatis fide et sermone et scientia et omni sollicitudine et carihac gratia abundetis non quasi imperans dico sed per aliorum sollicitudinem etiam vestrae caritatis ingenitum bonum conprobans scitis enim gratiam Domini nostri factus est cum esset dives ut illius inopia vos divites essetis et consilium qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore; nunc ut quemadmodum promtus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. si enim uoluntas promnon enim ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
yses enim scͥpsit. Quo¬
niam iusticiam que ex
lege. c̃. qui fecerit ho¬
mo: uiuet inea. Quȩ
autem ex fide est iusti¬
tia: sic dicit. Ne dixeris
incorde tuo. quis ascen¬
det incęlum: id est
xpistum deduceR
aut quie
des cendet

Expanded text:
yses enim scripsit, quoniam justitiam quae ex lege est, qui fecerit homo, vivet in ea. Quae autem ex fide est justitia, sic dicit: Ne dixeris in corde tuo: Quis ascendet in caelum? idest Christum deducere: aut quis descendet
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quid ti. p̃destinarerur. cũ iau. eet sine inirio sine t̾mino
semipit̾atis : Illud aut̃ qd̾ ndum erat añ tempoia p̃destinanoã
erat ut in tempore fieret. Itaq scdłm qd ẽ homo. p̃destenatar ẽ.
ñ solum ut sine m̃itis e̾et cap̃ nr̃m ⁊ ut nec origine traheret nec
uoluntate ꝑpetraret pec̃cm. ⁊ ut ex mortali natura clarificare¬

Expanded text:
Ut quid enim praedestinaretur, cum jam esset sine termino sempiternus? Illud autem quod nondum erat ante tempora, praedestinatum erat ut in tempore fieret. Itaque secundum quod est homo praedestinatus, est non solum ut sine meritis esset caput nostrum, et ut nec origine traheret nec voluntate perpetraret peccatum, et ut ex mortali natura clarificare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem & accessum
in gratiam istam
inqua stamus &głi¬
amur inspe głȩ fili¬
orum dei. Non solũ
in tribulationibus
Scientes quod tri¬
bulatio pacienciam
oꝑatur. pacientia

Expanded text:
emus accessum in gratiam istam in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Non solum in tribulationibus: scientes quod tribulatio patientiam operatur, patienti
Abbreviated transcription (Latin):
secutam. misericor¬
diam consecutam
& erit iNloco
ubi dictum est
eis non plebs mea
uos ibi uocabuntur
filii dei uiui. Isaias
autem clamat ꝓisrł
Si fuerit numerus
filiorũ isrł tanquam
harena mar
reliquiȩ salui fiant.
Uerbum eNim
consumane¬

Expanded text:
secutam, misericordiam consecutam. Et erit: In loco, ubi dictum est eis: Non plebs mea vos: ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumman
Abbreviated transcription (Latin):
commendat qͥd
diccmus: nunqͥd
iniquus est. deus
qui infert.iram
mundum. Si e¬
nim u̾itas dei
in meo mer

Expanded text:
commendat, quid dicemus? Nunquid iniquus est Deus, qui infert iram?mundum? Si enim veritas Dei in meo me
Abbreviated transcription (Latin):
quia contentiones
autem dico. quod unꝰ¬
quisque uestrum di¬
cit. Ego quidem sũ
pauli. ego autema¬
pollo. ego uero cephȩ.
ego autem xpisti.
Diuisus est xpistũ.
Numquid paulus
crucifixus est
pro uobis:
Aut in

Expanded text:
quia contentiones autem dico, quod unquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego autem Christi. diuisus est Christus? numquid Paulus crucifixus est pro uobis? aut in
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ scđ̃m carnem qui est
suꝑ om̃ia ds̃. benedictꝰ
insecula amen. Non
autem excidit uerbũ
dei. Non enim omnes
qui ex isrł. hii sunt isra¬
helite. quia semen sunt
abrahȩ sunt omnes filii
bit᷑ tibi semen. Idem ñ
qͥ filiĩ carnis hñ sunt fi¬
lii dei .s. qui filii sunt
promissione̾s estiman¬
tur insemine. promis¬
sionis enim uerbum
hoc est. Secundum
hoc tempus ueniam
⁊erit sare filius. Hon
solum autem illa:
s rebecor ex uno con

Expanded text:
m carnem qui est super omnia Deus benedictus in saecula amen non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel neque quia semen sunt Abrahae omnes filii bitur tibi semen id est non qui filii carnis hii lii Dei; sed qui filii sunt promissionis, aestimantur in semine. Promissionis enim verbum hoc est: Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Non solum autem illa: sed et Rebecca ex uno con
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ testimoniũ illis
reddo. & suꝑ uirtutẽ
uoluntarii fuerł̾nt. cũ
multa exhortatioẽ. &¬
obsecrantes nos gratiã
& communioneo.
minis terii. quod fit
in saNc tos. Et non
sieut sperauion
Sed semet ipesos
deder UNt pR¬
MUm domino de¬
inde Nobis per uo¬
luntatem dei

Expanded text:
utem, testimonium illis reddo, et supra uirtutem uoluntarii fuerunt, cum multa exhortatione obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii, quod fit in sanctos: et non sicut sperauimus, sed semet ipsos dederunt primum domino, deinde nobis per uoluntatem dei
Abbreviated transcription (Latin):
abundatis fide & sermo¬
ne. & scientia.  omni sal¬
licitudine. insuꝑ & cari¬
hac gr̃a abundetis.
Noñ quasi imꝑansdi¬
co. s. ꝑ alicrum solliei¬
tudinẽ etiam ur̃ȩ cari¬
tatis ingenium honĩ
cõꝓbans. Scitis enim
gratiam domini nr̃i
fac tus es ⁊ cum
esset dives. ut illi¬
lium do. Hoc enim uo¬
qui non solum facere
sed & uelle cepistis ab
anno priore. Nune
ut quemad modũ ꝓmi¬
tus est animus uolun¬
tatis. ita sit & ꝑficienci.
exeo quod habetis. Si
enim uoluntas prun¬
Non enĩ ut aliis sit re

Expanded text:
ndatis fide, et sermone, et scientia, et omni sollicitudine, insuper et charihac gratia abundetis: non quasi imperans dico, sed per aliorum sollicitudinem etiam vestrae charitatis ingenium bonum comprobans. Scitis enim gratiam Domini nostri factus est, cum esset dives, ut inoplium in hoc do; hoc enim uoqui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore; nunc ut quemadmodum promtus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. si enim uoluntas promnon enim ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
humiles consolatus est
enos dõ maduentu tni.
Non solũ autẽ maduen¬
tu eius. setiã in consola¬
tione qua consolatus est
in uobis referens nobis¬
tũ. ur̃am emulationẽ
ꝓme. ita ut magis gau¬
derem. Qm̃ & si contris¬
taui uos in epła. nonas
penitet. Et si peniteret.
uidens qd̃ epła illa isi
ad horã uos contristauit.

Expanded text:
humiles, consolatus est nos Deus in adventu Titi. Non solum autem in adventu ejus, sed etiam in consolatione, qua consolatus est in vobis, referens nobisvestram aemulationem pro me, ita ut magis gauderem. Quoniam etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet: etsi poeniteret, videns quod epistola illa etsi ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
nisce sp̃e. ꝑficientes
sc̃ĩficationẽ intimo¬
re cdi. Capite nos. ne¬
minẽ lesimus. nemi¬
nẽ corrupimus. ne¬
minẽ circũuenimos.
Non ad condempna¬
tionẽ ur̃am dico.
Predixi enĩ quod in
cordibꝰ nr̃is estis. ad
commoriendũ. & ad
conuiuendum. Mul¬
ta michi fiducia ẽ.
apud uos multa mi¬
chi gloriatio ꝓ uobis
Repletus sumꝰ consola¬
habundo gaudio. in
om̃i tribulatione
nostra. Nã & cũ ue¬
nissemus macedoni¬
am. nullã requiẽ ha¬
buit caro nr̃a. s om¬
nẽ tribulationẽ
paodi

Expanded text:
s, perficientes sanctificationem in timore Dei. Capite nos. Neminem laesimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Non ad condemnationem vestram dico. Praediximus enim quod in cordibus nostris estis, ad commoriendum, et ad convivendum. Multa mihi fiducia est apud vos, multa mihi gloriatio pro vobis, repletus sum consolaerabundo gaudio in omni tribulatione nostra. Nam et cum venissemus in Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi
Abbreviated transcription (Latin):
Grãs ago do quod nemi¬
nem uestrum babtiza¬
i isi cripum et gai¬
um. ne quis dicat
quod in nouiine
meo babarati sitis.
Babtiraui autẽ et
stephanȩ domum.
Ceterum nescio si
quẽ alium babtiza¬
uerim. Non enĩ mi¬
sit me xp̃c babtizare
s euangelixare. ñ in
sapientia uerbi ut ñ

Expanded text:
gratias ago Deo quod neminem vestrum baptizavi nisi Crispum et Gaium ne quis dicat quod in nomine meo baptizati sitis baptizavi autem et Stephanae domum ceterum nescio si quem alium baptizaverim non enim misit me Christus baptizare sed evangelizare non in sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
eis loqͥ. s subditas ẽẽ: sicut¬
& lex dicit. Si quid aũ uolt̃
discere: domi uiroᷤ suo int̾el¬
rogent. Iurpe est cnĩ mu¬
lieri loqui in ȩccłia. An auo¬
bis uerbum di ꝓcessit. aut
in uos solos ꝑuenit: Si qͥs

Expanded text:
e, sicut lex dicit si quid autem uolunt discere, domi uiros suos interrogent. turpe est enim mulieri loqui in ecclesia. an a uobis uerbum dei processit, aut in uos solos deuenit? Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
tũ meũ. Salutate apellen ꝓbũ ĩ xp̃o.
S̾ alutate ed̃ qͥ st̃ exaristoboli domo.
Salutate herodionem cogna¬
tum meum. Salutate cosqui
sunt ex narcissi domo qui sunt
in dño. Salutate triphenã
& triphosam quȩ laborant
in xp̃o. Salutate ꝑsiclã caris¬
simã quȩ multũ laborauit ĩ
S alutate a sincretuti. flegon¬
tam. hermen. patrobam. her¬
mam. et qui cum cis sunt
fratres. Salutate silologui.
eius. & olimpiadem. et om̃s
qui cum eis sunt sanctos.
Salutate inuicem osculo sc̃õ.
Salutant uos omnes eccłiȩ¬
xp̃i. Nogo aut̃ uos fratres
ut obseruetis eos qui dissensi¬
ones et offendicula preter docꝰ¬
trinam quam uos didicistis
faciunt. & declinate ab illis.
huiꝰmodi enim xp̃o dño non¬
tiones seducunt corda inno¬
centium. Ur̃a enim obedien¬
tia. in omni loco diuulgata
est. Gaudeo gͥ in uobis. s
uolo uos sapientes ẽẽ in bo¬
no: et simplices in malo. Is aũ¬

Expanded text:
tum meum. Salutate Apellen, probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcisii domo, qui sunt in Domino. Salutate Triphaenam, et Tryphosam, quae laborant in Domino. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Salutate Asyncritum, Phlegontam, Hermem, Patrobam, Hermam, et qui cum eis sunt fratres. Salutate Phedologum ejus, et Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Eccle Rogo autem uos, fratres, ut obseruetis eos qui discessiones et offendicula praeter doctrinam, quam uos didicistis, faciunt: et declinate ab eis. huiusmodi enim Christo domino notiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omnem locum pervulgata est. Gaudeo igitur in vobis: et volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo . Su
Abbreviated transcription (Latin):
uos timotheus adiuitor ms̃. et lutius
et iason. et sosi pater cognati mei. Sa¬
luts uos ego t̃tius qui scripsi epłam in
dño. Saluitat uos gaius hospes meus
et uniuersã eccłla. Saiutat uos erastus
arcarius ciuitatis. et quartus frater.
uobis amen. Ei autem qui potens est
uos confirmare iuxta euangłm meũ
et predicationẽ tħu xp̃i. secundum
reuelationẽ nusterii temporibus et¬
nis taciti. quod nunc patefactum
est per scripturas prophetarum se¬
cundum preceptum ȩt̾ni dĩ ad obe-¬
ditionem fidei in cunctis gentibus.
cogniti soli sapienti do per tħ̾m xp̾m

Expanded text:
vos Timotheus adjutor meus, et Lucius, et Jason, et Sosipater, cognati mei. Saluto vos ego Tertius, qui scripsi epistolam, in Domino. Salutat vos Caius hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus arcarius civitatis, et Quartus, frater. omnibus vobis. Amen. Ei autem, qui potens est vos confirmare juxta Evangelium meum, et praedicationem Iesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus cognito solo sapienti Deo per
Abbreviated transcription (Latin):
ducare carnẽ neq bibere .ii.¬
nũ. neq inquo frat tuus of¬
penes te ipsũ habe corã deo.
Beatus qui non iudicat se.¬
met ipsũ in eo qd̃ ꝓbat. Qui
autẽ discernit. si manduca.¬
uerit dampnatꝰ est quia
non ex fide. Omẽ autẽ quod
non est ex fide peccatum

Expanded text:
e bibere uinum neque in quo frater tuus ofpenes te ipsum, habe coram deo. beatus qui non iudicat semetipsum in quo probat. qui autem diiudicat, si manducauerit, damnatus est. quia non ex fide. omne autem quod non est ex fide. peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
lam inde partem sumebant. ⁊ tam cito ⁊̃ hoc illi agebant: ut¬
Ideoq si sic inquit conuenitis. ut unusquisq sibi sumat quod
obtulit: domi potius hȩc agenda. non in eccłia. ubi unitatis et
misteriĩ causa conuenitis: non causa dissensionis ⁊ uentris.
Munus enim oblatum: totius populi. fit. quia in uno pane:
om̃s significantur. ẜ id enin quod om̃s unum sumus: de pa¬
ne uno om̃s nos sumere opportet. Sequitur. Quid dicam uobis:¬

Expanded text:
cito illud agebant, utIdeoque si sic, inquit, convenitis, ut unusquisque suum sumat, domi haec agenda, non in Ecclesia; ubi unitatis et mysterii causa convenitur, non dissensionis et ventris. Munus enim oblatum totius populi sit; quia in uno pane omnes significantur. Per id enim quod unum sumus, de uno pane omnes nos sumere oportet. Quid dicam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quam fecit in xpi¬
sto iħ̃u domino
nr̃o. in quo habe¬
mus fiduciam
⁊ accessum it
confidentia per
fidem eius
ꝓpt̾ quod pecont
defficiatis intͥbu

Expanded text:
quam fecit in Christo Iesu Domino nostro in quo habemus fiduciam et accessum in confidentia per fidem eius propter quod peto ne deficiatis in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
am omni credenti. Mo¬
yses enim scͥpsit. Quo¬
niam iusticiam que ex
lege. c̃. qui fecerit ho¬
mo: uiuet inea. Quȩ
autem ex fide est iusti¬
tia: sic dicit. Ne dixeris
incorde tuo. quis ascen¬
det incęlum: id est
xpistum deduceR
aut quie
des cendet

Expanded text:
am omni credenti. Moyses enim scripsit, quoniam justitiam, quae ex lege est, qui fecerit homo, vivet in ea. Quae autem ex fide est justitia, sic dicit: Ne dixeris in corde tuo: quis ascendet in coelum? id est, Christum deducere. Aut quis descendet
Abbreviated transcription (Latin):
deys erat inxp̃o
mundũ reconci¬
lians sibi. non re.¬
putans illis delic¬
posuit in nobis
uerbum reconcili¬
ationis. Pro xp̃o gͦ
legatione fungi¬
deo erhortante
per Nos.
Obsecramus pro
xp̃o reconciliami¬
ni deo: Euoo qui
ñ nouerat pecca¬
tum. ꝓ nob̾ pecca¬
tum fẽcit:
ut nosefficeremur uifti

Expanded text:
deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. non reputans illis delicponens in nobis uerbum reconciliationis. pro Christo ergo legatione fungideo exhortante per nos; obsecramus pro Christo reconciliari deo. eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
Iacob dilexit esau
autem odio ha¬
bui. Quid dice¬
mus. Hunquid in¬
iquitas apud deum
absit. Moysi enĩ dicit
Miserebor cuius miscre¬
bor & misericordiam

Expanded text:
Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ adoptionis fi¬
liorum in quo cla¬
mamus abba pat̾
Ipse enim spiritus
testimonium red¬
dit spiricui nostro
quoniam sumus
filiĩ dei. Si autem
filii: & heredes. He¬
redes quidem dei
coeredes autem
compatimur¬
glorificemur

Expanded text:
m adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba, Pater. Itaque ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quoniam sumus filii Dei. Si autem filii, et 280 haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem compatimurglorificemur
Abbreviated transcription (Latin):
omnem conscien¬
tiam hominum
coram deo. Quod¬
si eciam oꝑtum ẽ
euangłium nr̃m:
in his qui ꝑeant ẽ
oꝑtum. inqͥb: deus
huius seculi excecaũ
intes infidelium.
ut ineis nõ fulgeat

Expanded text:
omnem conscientiam hominum coram Deo. Quodsi etiam opertum est Evangelium nostrum: in his qui pereunt est opertum: in quibus Deus hujus seculi excecavit mentes infidelium: ut non fulgeat
Abbreviated transcription (Latin):
in profundum ultimarun miseriarum abre¬
ctuit ex ipso uita disconnine beneficio
mai estatie emersit. Unissue enim ad
cuni occidenduni in priuata domo mintur¬
uies clausum. seyuns pu̾blitu natione
iiler et seneni et inermem. et squa¬
lore obsitum. Stoictum q̃l adium ten onea
a ꝯgredi non sui tiuit sed claritate uiri
occoetatua. abiecto fecro attonitu in de ac

Expanded text:
in profundum ultimarum miseriarum abiectus ex ipso uitae discrimine beneficio maiestatis emersit: missus enim ad eum occidendum in priuata domo Minturnis clausum seruus publicus natione Cimber et senem et inermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac
Abbreviated transcription (Latin):
Nioli contendere uerbis ad nihri cuim utile
esłꝰ nisi ad iu busisiensm audientium. Sellici-¬
te autem cura tert sum probabilem ex hibere
Deo operarium inconfusibilem uecta trat :¬
tantom uerbum ueritatis. Et Chrit¬

Expanded text:
uit, contendere uerbis! Ad nihil enim utile est, nisi ad subuersionem audientium. Solicite autem cura teipsum probabilem exibere Deo, operarium inconfusibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
eutib ñtiare discipłis. Ccio symoni. Qito cleophe ⁊
socio eiꝰ. Qͥto ilł reu̾sis. ⁊⁊ narrantib qͦmͦ cogno uerꝰ
eũ ĩ fractõe panis apparuit iancus elausis uͥ thomas
aberat. Sexto pꝰ dies octo qñ cͥ eis erat chomas. Uu
piscantib ad mare tibiadis. Octauo ĩ mõte galilee
q̃ lõge erat ab ierłm. Iono rec̾bentib .xͦiͦ. die qͦ

Expanded text:
io Simoni. Quarto Cleophae et socio ejus. Quinto illis reversis et narrantibus quomodo cognoverunt eum in fractione panis, apparuit januis clausis, ubi Thomas aberat. Sexto post dies octo, quando cum eis erat Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tyberiadis. Octavo in monte Galilaeae qui lo
Abbreviated transcription (Latin):
biũ fuit: gͦ ite docete.ł nota ꝯgruũ ordinẽ. pͥmo
i docudꝰ ÷ auditor. dem̃ fidĩ sacͣm̃tis ĩbuendꝰ. tũc
ad seruanda mandata ĩstituendꝰ. qr ẜ hilariũ ñ
ri ut beda dicit si ñ pꝰea ĩsistat bonis oꝑib. dic̃ ita¬
q sic. docete .i. pͥmo ĩ fide auditores ur̃os ĩstruite.
⁊ ĩ sciã u̾itatis catecizate. ⁊ ꝯfirmate ⁊ pꝰea bap.¬

Expanded text:
docete. Et nota congruum ordinem. Primo enim docendus est auditor, deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instituendus quod secundum Hilri, ut Beda dicit, si non postea insistat bonis operibus. Dicit itaque sic: Docete, id est, primo in fide auditores vestros instruite, et in scientia veritatis catechizate et confirmate, et postea bap
Abbreviated transcription (Latin):
eã midies. uidr̃ ⁊̃ mͦ sol radios suos ꝯͣxisse ne ui¬
der&. suũ dñm pendentem in crace. Aut ne ĩpu
blaspheniantes fruerent᷑ sua luce. Iota qd dicit
Si. hora. ħ ÷ recessuro sole a cent᷑ m̃di᷑erucifixꝰ ÷.
Iiluculo aũ .i. ouente iã sole celebrant᷑ mist̾ia re¬
surrõ is sue. Statu enũ t̃poris designauit: qd effect
oꝑis exluibuit. qr motauus ÷ ꝓ peceatis nr̃is. ⁊ re¬

Expanded text:
mihi sol radios suos retraxisse, ne videret suum Dominum pendentem in cruce, aut ne impii blasphemantes fruerentur sua luce. Et notandum quod dicit sexta hora, hoc est recessuro sole a centro mundi, crucifixus est. Diluculo autem, id est oriente jam sole, celebrabantur mysteria resurrectionis suae. Statu enim temporis designavit, quod effectu operis exhibuit, quia mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
a ip̃a ÷ ramatha ciuitas elchane ⁊ samuelis ĩ regioẽ
tãnica iuxta diospolim. I nota qr iste ioseph magne qͥ
dignitatis fuit ad scłm. s maioris ap̃ dm̃. Talẽ nãq ẽẽ
ministnͣdi hr̃&. Si enĩ qͥlib& pauꝑ ⁊ ignotꝰ ex̃ : ad p̾si¬
dem ꝓ petendo corꝑe ñ aud̃ &. acced̾e. Lnota ioseph ĩ ħ ex¬

Expanded text:
a Helcanae et Samuelis in regione Taurica, juxta Ospolim. Et nota, quia iste Joseph magnae quidem dignitatis fuit ad saeculum, sed majoris apud Deum. Talem namque esse dministrandi haberet. Si enim quilibet pauper aut ignotus esset, ad praesidem pro petendo corpore non auderet accedere. Et nota in hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
lege dixiss. ħ uͦ pilato legis ignaro int̾roganti an
ip̃e eã̾ rex iudñꝵ: dic̃. tu dicis. qi ꝑ fidẽ p̾sentis co¬
fessois salus gnͣtiũ ÷. ẜt̃ cũ accus aret᷑ a pͥnci. sac. nͥl
resp̃. Et uichus ꝙđ ⁊ qͥ ꝯdep̃nat iħm. s cãm refert ĩ¬
ppłm iudõꝵ. huic aũ nͥl respõd̾e̾ uoluit. ne cͥm̃ di¬

Expanded text:
lege dixisset. Huic vero Pilato legis ignaro interroganti, an ipse esset rex Judaeorum, dicitur: Tu dicis, quia per fidem praesentis confessionis, salus gentium est. Et cum accPilato legis ignaro interroganti, an ipse esset rex Judaeorum, dicitur: Tu dicis, quia per fidem praesentis confessionis, salus gentium est. Et cum accus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ uͭ nob̾ ip̃i moitẽ ĩferamꝰ. It̃ dñs dixat. ⁊ ego suscitabo. qd̾
de aĩali t̃plo dixat. illi uenerĩ dicentes illũ dixisse. aliud
gens pͥnceys sac̾. ait illi. Iil respõdes ⁊ c̃. lratꝰ pͥnceps ⁊ ĩpati¬
ens ñ ĩueniebat calũpine loc̃. Motu gͦ corꝑis ĩdicat ĩ saniã
tand tñ adiuratꝰ si eaẽ filiꝰ dĩ: ip̃e pͥncipi respond. tu dixisti.

Expanded text:
d de animali templo dixerat. illi venerunt, dicentes illum dixisse, aliud gens princeps sacerdotum, ait illi: Nihil respondes? etc. Ira praeceps et impatiens, non inveniebat locum calumniae. Motu ergo corporis indicat insaniam tandem tamen adjuratus, si esset Filius Dei, ipsi principi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scdiiꝰ ulos ꝑ eũgłii gc̾am multiplicauit ⁊ expleuit. ⁊
fructũ decalogi ĩ ftuctũ ⁊ lucrũ pottauit. Iue uͦ cui
duo talerta quus
multiplicauit. ille aũ qͥ unũ talentũ acceꝑit: illoͤ de iud ai¬
co ipło designat qͥ ĩ lege ꝑsistentes caruali: carnalr sapuerꝰ.¬

Expanded text:
 gratiam multiplicavit et explevit, et fructum Decalogi in lucrum reportavit. Eae vero, cui duo talenta sunt multiplicavit. Ille vero, qui unum talentum accepit, illos de Judaico populo designat, q
Abbreviated transcription (Latin):
quent̃ patit᷑ ñ recte aut dr̃e aut ag̾e aut cogitare uͭ ⁊ il¬
loꝵ culpa ĩueniat occ̾onẽ docendi ⁊ exponendi reglam pi¬
etatis. Seq̃r. Ait illi. dic uͭ sedeat᷑ ⁊ c̃. postulat mat̾ filioꝵ
rebedei errore muliebri ⁊ affectu pieratis nescreus qͥd
peter&. Iec nr̃ si ista arguat᷑ ĩꝑitie c̃ de petͦ dicat᷑. qn¬

Expanded text:
suos, aliquid non recte aut dicere, aut agere, aut cogitare, ut ex illorum culpa inveniat occasiones docendi et exponendi regulam pietatis. Ait illi, etc. Postulat mater filiorum Zebedaei errore muliebri, et pietatis affectu nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae, cum de Petro dicatur q
Abbreviated transcription (Latin):
tus eiꝰ. ñ sed& ĩ cͤru aureo pͣpura fulgens. nec ascendta¬
suꝑ feruidũ eqũ discordie & litis amatorẽ. s sed&. suꝑ
asinã tͣnqͥllitatis ⁊ pacis amicã. ñ ht̃ ĩ cͥcuitu suo splen¬
deutes gladios. s uenit mausuetꝰ. ut ñ ꝑ potũtiã tineat᷑
s nͭ p̃p̃ mansuetudinẽ diligat᷑. qr reqͥescit ĩ coide fideliũ

Expanded text:
tum est, non sedet in curru aureo purpura fulgens, nec ascendit fervidum equum discordiae et litis amatorem; sed sedet super asinam tranquillitatis et pacis amicam. Non habet in circuitu suo splendentes gladios, sed venit mansuetus; non ut per potentiam timeatur, sed ut propter mansuetudinem diligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
canũ cognominauit. qͣtinꝰ ꝑ ħ puplicanis ⁊ peo¬
catoub ꝯfidr̃itiã salutis p̾beat. ⁊ nemo legens qu̾
stam iuideat. N÷ mirand̾ qd̾ puplicanꝰ ad pͥmã dñi
iubentis uocẽ t̾rena lucͣ reliqͥt. ⁊ comitatui eiꝰ
diendo ĩ fundens illiꝰ m̃ti qd̾ sideserẽt chesauros in

Expanded text:
canum cognominat, quatenus per hoc publicanis et peccatoribus confidentiam salutis praebeat, et nemo legens convstam videat. Non est mirandum quod publicanus ad primam vocem jubentis Domini terrena ldiendo infundens illius menti, quia si desereret thesauros in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mañ hẽbat aridã. humañ gꝰ ĩdicat ĩ feꝯditate bo¬
ni oꝑis arefactũ. s dñi miserõne cͣctũ. cuiꝰ dext̾a
q̃ ĩ pͥmo parente dũ uetite arboris poma dec̃ꝑ& a
ruerat : ꝑ redẽptoris gr̾ã dũ ĩsontes mauꝰ ĩ cruciᷤ
arbore tend̾ & bonoꝵ oꝑũ succis restituta ÷ saluti.
bñ ĩ synagoga manꝰ erat arida. qi uͥ soĩe doñ maiꝰ.¬

Expanded text:
humanum genus indicat in fecunditate boni operis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet aruerat, per Redemptoris gratiam dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum succis est restituta saluti. Et bene in synagoga manus erat arida, quia ubi scienti
Abbreviated transcription (Latin):
feriora uͦ descendens: tͣbe occͣsu excipit᷑. ⁊ miseros
audit. castigat. doc&. ꝯfoitat. Sursũ spualẽ uocẽ patͥs
ꝑfectis pandit. deoisũ sp̃c malos ab his qͥ uexabant᷑ ex¬
pellit. ꝓ. qͣlitate n m̾itoꝵ alisᷤ ascendit. alis descendit.
archꝰ hc̃ dic̃ surdũ ⁊ mitũ: ꝗ̃ matħs uocat lunaticũ.

Expanded text:
feriora vero descendens, turbae occursu excipitur, et miseros audit, castigat, docet, confortat. Sursum spiritualem vocem Patris perfectis pandit: deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur, expellit. Pro qualitate enim meritorum, aliis ascendit, aliis descendit. Marcus hunc dicit surdum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓuentũ bonoꝵ. Dic̃ gͦ ñ adhuc tales eẽ aufeñdoᷤ
de hac uita. ne cũ malos uit̾fic̾e conarent᷑. bonos
int̃fic̾e̾nt. qd̾ forte fut᷑i st̃: ł ne bonis obsit̾ qͥb ⁊ ĩ¬
uiti foite utiles st̃. s tͤ opoitune fieri cũ i ĩ furẽ ñ
restat id. t̾pus ꝯnutande uite. ł ꝓficiendi ad i̾citatẽ¬

Expanded text:
endos de hac vita, ne cum malos conatur interficere, bonos interficiat, quod forte futuri sunt; aut bonis obsit, quibus et inviti forte utiles sunt: sed tunc opportune fieri, cum jam in fine non restat vel tempus commutandae vitae, vel proficiendi ad veritate
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ alios ĩ p̾cipitũ tͣht̃. ertãtes ⁊ ĩ errorẽ init¬
tentes. Respondeus aũ petrꝰ dix̃. ẜ dissere nob
pabolã istã. qd̃ aꝑte dictũ fuerat: petrꝰ ꝑabo¬
ĩtellu estis: ex qͦ aĩadi̾ctimꝰ uiciosũ eẽ audito¬
rẽ qͥ aut obscura manifeste ł manifesta dic¬
ła obscure uult intellig̾e. dic̃ gͦ. sine intel¬
lectu estis: qͥ putatis mistiẽ qd̾ ÷ ꝓͥe dictũ.

Expanded text:
 alios in praecipitium trahunt errantes, et in errorem mittentes. Respondens autem Petrus, ait: Edissere nobis parabolam istam. Quod aperte dictum fuerat, Petrus parabointellectu estis? Ex quo animadvertimus vitiosum esse auditorem, qui aut obscura manifeste, aut manifesta dicta obscure vult intelligere. Dicit ergo: Sine intellectu estis, qui putatis mysticum quod est praedictum.
Abbreviated transcription (Latin):
potũ ded̾it aq̃ frigide uni ex ini. istis ⁊ c̃. qi aliqͥs po¬
set dr̃e ⁊ causari pauꝑtate ꝓhibeor. ⁊ tenuitas me
retin&. hospitał ẽẽ ñ possũ: huiꝰ uuln̾a medicatꝰ ÷
sho leui p̃cepto dicens uͭ calicẽ aq̃ frigide bono aĩo
porrigamꝰ. frigide inqͥt aq̃ ñ calide. ne ĩ calida pauꝑ

Expanded text:
potum dederit aquae frigidae uni ex minimis istis, etc. Quia aliquis poterat dicere et causari, paupertate prohibeor, et tenuitas me retinet, hospitalis esse non possum, hujus vulneri medicatus est Jesus levi praecepto, dicens: Ut calicem aquae frigidae bono animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae,
Abbreviated transcription (Latin):
qi uetat ioħis tamꝗͣ lex cliusa tenet᷑. uocẽ dare ũ
ꝑmitit᷑. Adultimũ ĩ natali herod̾.i. ĩ explex̾one
nat᷑ał uoluptatis saltat filia .i. exultans uoluptas
pͣua ex ĩfidelitate exoita. ⁊ postulat addi ad de¬
defert᷑ itaq ꝑ filiã matͥ. qi ꝑ pͥuã uoluptatẽ satis fit ĩ¬
ita alege ad eũ głm uenientes: u̾bi dĩ solliciti audito¬

Expanded text:
quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad deDefertur itaque per filiam matri, quia per pravam voluntatem satis fit inita a lege ad Evangelium venientes, verbi Dei solliciti audito
Abbreviated transcription (Latin):
uos pͥm̃ ĩ ꝯciliis ꝓhibendo ne dicatis ĩ noĩe meo. de¬
m̾ ĩ coireptos flagellabt̃. tand̾e ad reges ⁊ u̾sides duce¬
mini ĩ dãpnõnẽ ĩ testimoniũ ilł ⁊ gñtib. qr torm̃ta
scõꝵ ert̃ testimonia digne dãpn̾oĩs ĩpioꝵ. Reddent᷑ it
ĩ excusabiles qͥ int̾fecert̃ suos p̾dicatores. NIotand̃ qr õs

Expanded text:
ciliis prohibendo, ne praedicetis in nomine meo, deinde incorrectos flagellabunt; tandem, ad reges et praesides ducemini, in damnationem; in testimonium illis et gentibus, quia tormenta sanctorum erunt testimonia dignae damnationis impiorum. Redduntur enim inexcusabiles, qui interfecerunt suos praedicatores. Notandum es
Abbreviated transcription (Latin):
olũba it seꝰ fluenta habitat. ut iuso accipit mau
nutrit. N lac̾at rostͦ. felle caro. In cau̾nis pet
nidificat. Genutũ ht̃ ꝓ cantu. Ita sc̃i p̃dicatores secꝰ¬
ut eoꝵ monuñto incͣsum diabłi euadant. Melioa
qͥ diabłi pulli .i. imitatores fuert̃: doct᷑na sua nu¬
truit̃ ⁊ exemplo. N rostro lacant .i. bonas senten
rent. In calinis petre nidisicant .i. ĩ plagis mottisꝓ¬

Expanded text:
Columba enim secus fluenta habitat, ut viso accipitre, mnutrit. Non lacerat rostro, felle caret, in cavernis petrarum nidificat. Gemitum habet pro cantu. Ita sancti praedicatores secut eorum munimento incursum diaboli evadant. Meliora qui diaboli pulli, id est, imitatores fuerunt, doctrina sua nutriunt et exemplo. Non rostro lacerant, id est, bonas sententrent. In cavernis petrae nidificant, id est, in plagis mortis
Abbreviated transcription (Latin):
 ds qͥ nouit abscõdita cordis eos qͦs iã penitentes sus¬
ceꝑat: ãpliꝰ ĩ fide ꝯfoitat. ⁊ illos qͦs adhuc suꝑbos cołtt
tib medico s male hñtib. Tangit scͥbas ⁊ phariseos
qͥ iustos putantes se ã ꝯsortio alioꝵ declinabat᷑. Se¬
ip̃m uͦ medic̃ apellat. qͥ miro medicandi gn̾e p̃p in¬
iqͥtates nr̃as uult̾atꝰ ÷ ut uulnꝰ pecc̾oꝵ nr̃oꝵ sanars

Expanded text:
cordis, eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et illos quos adhuc superbos tolerat tibus medico, sed male habentibus. Tangit hic Scribas et Pharisaeos, qui justos putantes se, consortia aliorum declinabant. Seipsum vero medicum dicit, qui miro medicandi genere propter iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
sanatouẽ socrꝰ petͥ iuut iħo ĩ desertũ ut uitaroꝵ
t᷑bas. pꝰ ea ĩ alio die. cũ cũ illuc secute ẽꝙ̃ tͦbe
multe iussit discipłos ire cͣns fretũ. de illo die qͦ
iuit ĩ desertũ: tac& matłis. s alii refert̃. ⁊ ĩ uia
dũ ira. ad mare: ꝯtigit de isto scͥba ut uell& xͦ seqͥ¬

Expanded text:
sanationem socrus Petri, ivit Jesus in desertum, ut vitaret turbas; postea in alio die cum eum illuc secutae essent turbae, jussit discipulos ire trans fretum. De illo die quo ivit in desertum, tacet Matthaeus, sed alii referunt, et in via dum irent ad mare, contigit de isto scriba ut velle
Abbreviated transcription (Latin):
lis qn penã timemꝰ. ⁊ io ñ peccamꝰ ⁊ ⁊ tñ uolutatẽ pec¬
candi ñ amittimꝰ. Sic̃ iudĩ qͥ ꝓ sola forppaidine a ma¬
lo abstinebant. nͨ aliꝗͣ diłtõnẽ ĩ bono faciibant. nec
dm̃ diligebant. hii duo timores nͥl faciunt ad salutẽ
sñ uolũtate peccandi. ⁊ ita dm̃ dilig̾e incipunꝰ.
unc timorẽ iub& dñs cũ dicit. potiꝰ timete illũ¬

Expanded text:
 poenam timemus, et ideo non peccamus, et tamem voluntatem peccandi non amittimus. Sic Judaei pro sola formidine a malo abstinebant, nec aliquam dilectionem in bono faciendo habebant, nec Deum diligebant. Hi duo timores nihil faciunt ad salutem, sine voluntate peccandi, et ita Deum diligere incipimus. Hunc timorem jub
Abbreviated transcription (Latin):
nocabat᷑ cestantib ciuib ipsiꝰ qͥ de uͥtutib eiꝰ stupenteᷤ
aiebant. ñ ne iste ÷ fab filiꝰ marie sr̃ iacobi ⁊ ioseph.
⁊ iude ⁊ symonis. iste id̾ thadeꝰ a ñnullis uocatꝰ ÷
ietheꝰ. Symon cananeꝰ ⁊ iudas scariothes qͥ tͣdidit
eum. hos qͦ cũ additam̃to posuit ad distinctõne sy¬
uico galilee cognom̃ accep̃. qd̾ eũgłista lucas cũ int̾¬
p̃t̾one posuit sẏmon ⁊ elotes. cana it zelus. cana¬
neꝰ ⁊ elotes .i. mulator. Iudas elig̾r uͭ domestic̃ mimĩ¬

Expanded text:
de virtutibus ejus, stupentes aiebant: Nonne iste est filius Mariae, frater Jacobi, et Joseph, et Judae et Simonis? Iste idem Thadaeus a nonnullis vocatus est Jebeus. Simon Cananaeus, et Judas Scariotes qui tradidit eum, hos quoque cum additamento posuit, ad distinctionem Sivico Galilaeae cognomen accepit, quem evangelista Lucas cum interpretatione posuit Simon Zelotes. Cana enim zelus, Cananaeus Zelotes, id est aemulator. Judas eligitur ut domesticum i
Abbreviated transcription (Latin):
ostñd̾e uolens subiũgit. bonꝰ hõ de bono cesauro
ꝓfeit bo. ⁊ malꝰ mala. Thesaurꝰ coid̃ int̾o ÷ cogi¬
tatioĩs. ex qua int̾nus arbit̃ iudicat ꝓuentũ oꝑis.
ũn fit pler̃q ut minora bona ñ nulla maiora oꝑent᷑¬
erat̃ patrare si poss&̃. ⁊ alii maiora uͥtutũ oꝑa ost̃¬
tantes: ob incͤiam coidis tepidi minora a dño p̃mia

Expanded text:
ostendere volens, subjungit: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus mala. Thesaurus cordis intentio est cognitionis, ex qua internus arbiter judicat proventum operis. Unde fit plerumque, ut minora bona nonnulli operenterant patrare si possent, et alii majora virtutum opera ostendentes, ob incuriam cordis tepidi, minora a Domino praemia
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ qͥuis res in qͥb ÷ uarient᷑. Suos uͦ similes s fa¬
ci&ꝰ qi eit ĩeoiruptibiles ⁊ ĩpassibiles ⁊ ĩ muitabi¬
les: ⁊ ita sͦ ꝗcordes qd̾ de bonis alior gaudebt̃ cãꝗͣ
de suis. Septimo loco ponr. qr ĩ sałbto ue̾ reqͥei
dabit᷑ illa pix. tͣn̾actis .ui. etatib ꝗͣ ⁊ ad̾a ñdũ

Expanded text:
uos vero similes sibi faciet, quia erunt incorruptibiles, et impassibiles, et incommutabiles, et ita sunt concordes, quod de bonis aliorum gaudebunt, tanquam de suis. Septimo loco ponitur, quia in sabbato vero, requiei dabitur illa pax transactis septem aetatibus, quam Adam nondum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ i ĩ fide litate ꝑmansit. In illo tp̃r .s. cũ expbss
iudeis. qi sciebat multos de hac q̃one dubitaturos:
i espond& cogit̾oĩb eoꝵ dicens. Confiteor tͥ ꝓr̃ .l.¬
ta ꝯsilia tua. ⁊ ead̾ potes aliss occultare ut iã celũ
ñ dicant᷑ s t̾ra. ꝯfiteor dico. qr abscondisti ħ sapi¬

Expanded text:
dum in infidelitate permansit. In illo tempore, etc. Quia sciebat multos de hac quaestione dubitaturos, respondit cogitationibus eorum dicens: Confiteor tibi, ta consilia tua, et eadem potes aliis occultare, ut jam coelum non dicantur, sed terra. Confiteor dico, quia abscondisti haec a sapi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl ÷ u nͥ ꝓbõ supͣdictar̃. Uerꝰ ⁊ pauꝑ ĩ lac forna¬
ricors. ⁊ alii si st̃ ueri: fortiores. ⁊ puriores in e
iqne siunt. si falsi. deficiunt. ⁊ resiliunt. ⁊ de sing¬
ꝗulis pͥ dici. alii qͥ patiunt᷑. alii qͥ ñ patiunt᷑. ⁊ ĩ
singłis gͣdib qͥ patiunt᷑ meliores st̃. Octaua nͥl÷

Expanded text:
pauper in hac fornaricors, et alii si sint veri, fortiores et puriores fient in igne. Si falsi, deficiunt et resiliunt, et de singulis potest dici. Alii qui patiuntur, alii qui non patiuntur, et in singulis gradibus, qui patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut xꝰ. ad qp issionẽ ꝯmoueit. Moralitas. Sie debent hoĩes qͥ
famulos liñt ⁊ funilias cogitare. sic misereri. sic ꝯ donar e
eis. sic siuplicare. sic curã hir̃e de seruis uł ancillis. sicut
reguli siliu uenire noluit: ne diuitias honorare uid̾et᷑.
ħͥ ne ꝯditionẽ sp̃uiss& seruilem: ad centurionis famu¬
lũ mox ire ñ ꝯtẽpsit. Hȩc ꝓmissio impleta fuit: dũ per
auxiliũ uenit. ⁊ corporalit̃ ⁊̃ cepit uenire. Et respon¬
dens. ħresponsio sic̃ait lucas fuit ꝑ int̾nuntios.
turiõĩs qͥ se indigũ uisitatione canti hospitisre¬
cognoscit. ẽ ait. dñe ñ sũ dignꝰ. ⁊ ẽ. Notat᷑ ⁊ magna
delis humiliando se. dñe ñ sũ dignꝰ ut intres sub te¬
ctũ meũ. Ostñsa humilitate centurionis. ⁊ fide. pon̾
prudũtiã eiꝰ. respondit eiũ qͣsi antipophore alierqꝰ

Expanded text:
um ad compassionem commoveat MORALITAS. Sic debent homines qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis vel ancillis, sicut reguli filium venire noluit, ne divitias honorasse videretur. Hic ne conditionem sprevisse servilem, ad centurionis famulum mox ire consensit. Haec promissio impleta fuit, dum per auxilium venit, et corporaliter etiam coepit venire. Et respondens, etc. Haec responsio, ut ait Lucas, erat per internuntios. turionis, qui se indignum visitatione tanti hospitis recognoscit et ait: Domine, non sum dignus, etc. Notatur et magna delis humiliando se: Domine non sum dignus, ut intres sub tectum meum. Ostensa humilitate et fide centurionis, ponit et prudentiam ejus. Respondit enim quasi antipophorae alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
cent in pecc̃is. Seui nimis qr neq legib diuinis neq
humanis ãfurore ꝯcupiscentie pot̾ant retiueri. Uñ
maroꝰ catenas ⁊ ꝯpedes narrat dirupisse. ꝑ uã illã
rete gͣdientib .i. recte ẽdentib ⁊ fidem p̾dicantib
obsistebant. Legr̃ iu marco legionẽ ĩ eis fuisse. qi gꝰ
humañ multis errorib ⁊ ẏdoloꝵ cultib erat manci¬
alios ĩ fideles ĩmunde uiuentes. ⁊ p̾cipitant eos in
fluxũ scłi ⁊ eos ĩ eo int̾ficiũt. Q pastores fugert᷑

Expanded text:
cent in peccatis. Saevi nimis. Quia neque legibus divinis, neque humanis a furore concupiscentiae poterant retineri. Unde Marcus eos catenas et compedes narrat dirupisse. Per viam illrecte gradientibus, id est recte credentibus et fidem praedicantibus obsistebant. Legitur in Marco legionem in eis fuisse, quia genus humanum multis erroribus et idolorum cultibus erat mancialios infideles immunde viventes, et praecipitant eos in fluxum saeculi, et eos in eo interficiunt. Quod pastores fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
h magnꝰ uoca .ĩ. reg.ce. lic& ħ abiectꝰ sit. dico
aũ uob̃. data sentũtia solutoꝵ ⁊ ad ĩpletoꝵ: docos
⁊ ĩ lege suppleamꝰ. Uetꝰ lex ñ punit nͥ ac tualia
pecc̃a. ñ cordialia. nullꝰ u int̾ficiebat᷑ ꝓ adult̾io
m̃tis ł hõicidio. In nouo aũ test̾. ꝓmittit penã¬

Expanded text:
et hic abjectus sit. Dico autem vobis. Data sententia solutorum et adimpletorum, docet od minus est, in lege suppleamus. Vetus lex non punit nisi actualia peccata, non cordialia. Nullus enim interficiebatur pro adulterio mentis, vel homicidio. In Novo Testamento promittit poena
Abbreviated transcription (Latin):
nari pꝰtulat᷑. uͭ hͥ ĩ p̾senti hãt᷑. panis iste ÷ dc̃. qͥ pas¬
cit anglos. ⁊ sic̃ panis qͥ a mat᷑ comedr᷑ ĩ lac ĩ matre
u̾tit᷑ ut puer illo fruat᷑. sic ds qͦ friu̾it᷑ angli sicuti
÷: nob̾ u̾sus ÷ ĩ lac ut eo possemꝰ uti. assũpsit n uisibi¬
lẽ formã ut doc̃& hoĩes. ⁊ sic saltẽ eũ cognosce̾mꝰ. Come¬

Expanded text:
i habeatur. Panis iste est Deus, qui pascit angelos, et sicut panis qui a matre comeditur, in lac in matre convertitur, ut puer illo fruatur, sic Deus quo fruuntur angeli sicuti est, nobis versus est in lac, ut eo possemus frui. Assumpsit enim visibilem formam ut doceret homines, et sic saltem eum cognosceremus. Come
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣta sit miseria ĩ p̃senti fac̃ cognosc̾e. ⁊ peccatis cogni¬
tis. fac̃ clamare. dimitte nob̾ de.ii.i. pecc̃a q̃ debñis
pecuniã. ł qͥ fecert̃ nob̾ aliꝗͣ ĩuriã. Si deboꝵ tͥ aliqͥs¬
pecuniã ⁊ pfectꝰ es: dimitte. si ĩꝑfectꝰ es: licite reqͥ¬
rere potes.si ille hat u̾n reddat. Sm aũ: debes dimit¬
t̾e. Si fec̃ ĩiuriã ⁊ se tͥ humiliau̾it: dimitoe. si ñ uult
humiliari: ꝑatus sis ad ꝯdonand̾ ⁊ fac qͣtͣ in te est.

Expanded text:
ta sit miseria in praesenti facit cognoscere, et peccatis cognitis facit clamare: Dimitte nobis debita nostra, id especuniam, et qui fecerunt nobis aliquam injuriam. Si debent pecuniam et perfectus es, dimitte. Si imperfectus es, licite requirere potes, si ille habeat unde reddat. Sin autem, debes dimittere, si fecit injuriam, et se tibi humiliaverit, dimitte: si non vult humiliari, paratus sis ad condonandum, et fac quantum in te est.
Abbreviated transcription (Latin):
solatiũ neq fruit̾onem angli ht̃. neq cibũ. S intꝰ
hẽbat qͥ sustũtabat ne defic̾e. ꝑ humanã fragilitatẽ.
lli ñ legunt᷑ esuriisse. iste uͦ pꝰ uoluit esurire ut
diabło pot̾ntiã suam celar& ⁊ occonẽ tenptandi
diabło ꝯferr&. Mistyce ⁊̃ esuriit qr salutẽ nr̃am¬

Expanded text:
solatium, neque servitium angeli, neque cibum; sed intus habebat quod sustentabat, ne deficeret per humanam fragilitatem. Illi non leguntur esuriisse, iste vero post voluit esurire, ut diabolo potentiam suam celaret, et occasionem tentandi diabolo conferret. Mystice etiam esuriit Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilia i mutabunt᷑.i. t̾ra ⁊ aer ĩ melioiẽ nͣ.
elestia uͦ mutabũt᷑ qi clariora ert̃. ut sol. luna. ee¬
lũ. nͨ ãpliꝰ uolubilia. Iudiciũ fi& añ ꝗͣ illa mutent᷑.
solu̾e lege. s oĩa ẽẽ adĩplenda. dat sententiã suꝑ so¬
lutoies ⁊ adĩpletores. Solutores dñr qͥ uolt fac̾e qd̾¬

Expanded text:
ruptibilia enim mutabuntur, ut terra, aer, in meliorem naturam. Coelestia vero mutabuntur, quia clariora erunt, ut sol, luna, coelum, nec amplius volubilia. Judicium fiet, antequam illa mutentur. solvere legem, sed omnia esse complenda, dat sententiam supra solutores et adimpletores. Solutores dicuntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
lite me putare leg̃e solu̾e s ad ĩpłe. Tria st̃ ĩ uet̾i
lege. moralia p̾cepta. fige ut de sacͥficiis. ꝓmissi¬
ones ut ecce uͥgo ꝯcipi&. p̾cepta erãt ĩutilia ⁊
ĩꝑfecta. ⁊ q̃dã p̃p̃ fragilitatẽ hõiũ ꝑmissa. illa in
pleuit xͦ. dũ ĩꝑfectonẽ sustulit. ⁊ ꝓmissioẽs destru¬
xit.uͭ diłt̃o ꝓximi p̾cipit᷑ ĩ lege s ñ ꝑfecte. qr i

Expanded text:
lite me putare legem solvere, sed adimplere. Tria sunt in veteri lege: Moralia praecepta, figurae in sacrificiis, promissiones, ut: Ecce virgo concipiet , praecepta erant initialia et imperfecta, et quaedam propter fragilitatem hominum permittentia. lite me putare legem solvere, sed adimplere. Tria sunt in veteri lege: Moralia praecepta, figurae in sacrificiis, promissiones, ut: Ecce virgo concipiet , praecepta erant initialia et
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃r. ⁊ cũ gn̾ałr dixiss bati. ecce ꝯu̾tit se ad dis¬
cipłos. qͥ illa p̾cepta delat᷑i. pꝰ ĩ eud inbuendi erãt.
passuri erant. ⁊ qͣi oues int̾ lupos mittendi: ĩ pati¬
entia erat pͥꝰ ⁊firmandi. ⁊ in humilitate q̃ ÷ ousto¬
dia uͥtutũ. ⁊ pꝰea auditis tͥstib leta ñtiant᷑ adiso¬
lonẽ. Incip̃ itaq ab octaua. latiꝰ eã ꝑ partes exseni¬

Expanded text:
et cum generaliter dixisset: Beati, ecce convertit se ad discipulos, qui illa praecepta delaturi, prius in eisdem imbuendi erant, passuri erant, et quasi oves inter lupos mittendi, in patientia erant prius confirmandi, et in humilitate, quae est custodia virtutum, et postea auditis tristibus, laeta nuntiantur ad consolationem. Incipit itaque ab octava, latius eam per partes exse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦꝵ minist̾iũ deb& hoĩes m̃dari ⁊ a pecc̃is absolui.
ũ aũ ĩtͦiss capharnaũ. lucas refert qd cent᷑io ad iħm
diffidebant. ⁊ i̾o dixert̃ seniores. Multa feõ genti nr̃e.
sisse. Itaq centio accessit passib fidĩ. rogat ꝑ int̾nũ¬
tios dien̾s. Dñe puer ms ⁊ c̃. Multi ĩ illo tꝑ̃r rogabãt

Expanded text:
dari, et a peccatis absolvi. Cum autem introiisset Capharnaum, etc. Lucas refert quod centurio non venit diffidebat, et ideo dixerunt seniores, Multa bona fecit nostrasisse. Itaque centurio accessit passibus fidei, rogat per internuntios dicens: Domine, puer meus, etc. Multi in illo tempore rogabant
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊̃ absens. ⁊ absens u̾bo cauit. Mistice centio sig̾eo
pͥmitias gentiliũ qͥ centũ militib stipatꝰ erat. q fi¬
tes ad celestia designant᷑. isti ꝓ aliis orant. qͥ ad huc
serui ẏdolatͥe iac&̾ ĩ utiles dissoluti ⁊ a diabolo ug¬
xati. illis dic̃ dñs. ẜgo ueniã ꝑ apłos. ⁊ cͤabo eos a¬

Expanded text:
 absens, verbo curavit. Mystice centurio significat primitias gentium, qui centum militibus stipatus erat, quia fintes ad coelestia designantur. Isti pro aliis orant qui adhuc servi idololatriae jacent inutiles, dissoluti, et a diabolo vexati; illis dicit Dominus: Ego veniam per apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
eit fuisse qͥ legionẽ illã demonũ patiebant᷑. q̃ in
porcos ire ꝑmissa ÷. Marcꝰ aũ ⁊ lucas unũ ꝯmemo¬
rant. Intelligas ẜͦ unũ eoꝵ fuisse maioris ⁊ olari¬
ous pͤ. ꝗ̃ legio illa colebat. ⁊ ꝓ ouiꝰ salute plurimũ
satagebat. ħ uolentes sig̾care duo eũgłiste: solũ

Expanded text:
t fuisse, qui legionem illam daemonum patiebantur, quae in porcos ire permissa est. Marcus vero et Lucas unum commemorant. Intelligas ergo unum eorum fuisse clarioris personae, quam regio illa colebat, et pro cujus salute plurimum satagebat. Hoc volentes significare duo evangelistae, solum
Abbreviated transcription (Latin):
abieritis. Queniens p̾t̾ea fuit ut iͥ pͥmũ uosc̾et᷑
p̾coniũ redẽptoris: uͥ isrł pͥma captiuitas facꝰ¬
ta ÷ ab assiriis. Maritima erat capharnaũ.
qr sita erat iuixta mare qd̾ uocat᷑ ĩ uno loco
mare galilee. ĩ alio tybiadis. ĩ alio stagnum
a qͣrũ. S mos ÷ illiꝰ gentis collect̾onẽ hꝰmͦi ÷ mare
uocare. Ait i ieronimꝰ suꝑ ysaiam. Mare h apel¬
lant stagnũ genetar&. qͥ iordane fluente efficit᷑

Expanded text:
ens praeterea fuit, ut ibi primum nosceretur praeconium redemptoris, ubi Israelis prima captivitas facta est ab Assyriis. Maritima erat Capharnaum, quia sita erat juxta mare, quod vocatur in uno loco mare Galilaeae, in alio Tiberiadis, in alio stagnum dulcium, sed mos est illius gentis, collectionem hujusmodi mare vocare. Ait enim Hieronymus super Isaiam: Mare hic appellat lacum Genezareth qui Jordane influente efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bisou̾ ÷ ⁊ de motoe solliciti estis: Si potente̾ me suꝑ
ĩ fide coiripuuit᷑. oĩo ã side alieni puntunt᷑. ut
pagani. ħetici. Porro hoi̾es mirati st̃. hoi̾es hͥ
uidr intellig̾e alios ꝗͣ discipłos. nautas . s. ⁊ alios
aliqt᷑ qͥ ĩ mari erat̃. qͥ dĩam potentiã tm̃ mirant᷑
ñ głificant. ł eosd̾ intelligamꝰ discipłos qͥ ñdũ spũ
scõ corroborati ñdũ ad pleñ dĩam attendebant po
diunt ei ÷ Typice ꝗ mare qd̵ dñs eũ discipłis cuͣ¬

Expanded text:
biscum est, et de morte solliciti estis? Si potentem super tin fide corripiuntur, omnino a fide alieni ponuntur, ut pagani, haeretici. Porro homines mirati sunt. Homines hic videtur intelligere, alios quam discipulos, nautas scilicet et alios aliquot, qui in mn glorificant. Vel eosdem intelligamus discipulos, qui nondum Spiritu sancto roborati, nondum ad plenam divinam attendebant potdiunt ei? Typice quidem mare, quod Dominus cu
Abbreviated transcription (Latin):
qi iͥ ĩ cathedra doctoꝵ młtos deceꝑat in gła. ⁊ ĩo
putauit ⁊ istũ positũ ĩ cathedra magist̾ii ĩ uanam
głam extolłe posse.Si filiꝰ dĩ es. It̾m explorat eũ
dic̃. Si filiꝰ dĩ ⁊c̃. T tenptat uͥ dicit. mitte te deoi¬
sum. Stulta fuit ꝑsuasio q̃ filio dĩ dic̃. mitte ce de¬

Expanded text:
octorum multos deceperat in gloria; ideo putavit et istum positum in cathedra magisterii, in vanam gloriam extollere posse. Si Filius Dei es. Iterum explorat, cum dicit, si Filius Dei, etc., et tentat, ubi dicit, mitte te deorsum. Stulta fuit persuasio quae dicit: Mitte te de
Abbreviated transcription (Latin):
ues symon filiꝰ iohanna: tu uocabis cepbas qd̾÷
petrus. N dix ei. Tu uocaris iam. s qd̃ fut᷑m era
ñtiat ei. In cͣstino die uid̾ philippũ. ⁊ dix ei. Se¬
qͣre me. philippꝰ ĩuenit nathauael ⁊ dix̃ ei.
nuenimꝰ messiam filiũ ioseph ã nazar&. Miratꝰ
aũ nathanael qd̵ de galilea surg&. ꝓpħ̃a p̃sertun¬

Expanded text:
es Simon filius Johanna, tu vocaberis Cephas, quod est Petrus. Non dixit ei, tu vocaris jam, sed quod futurum erat, nuntiat ei. In crastino die vidit Philippum, et dixit ei: Sequere me. Philippus invenit Nathanael, et dixit ei: Invenimus Messiam, filium Joseph a Nazareth. Miratus autem Nathanael quod de Galilaea surgeret pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iiã q̃ dr̃ gentiũ. duusa ÷ galilea ã tꝑ̃r salomo¬
nis. huĩt it maximã familiaritatẽ cũ yran re¬
lea remanentib tñ ibi iudeis sub ditione illius
regis. q̃ pars dicta ÷ pꝰea galilea gñtiũ. reliqͣ
aũ iudõꝵ. ⁊ abulon ÷ in galibea iudõꝵ Iepta¬

Expanded text:
Galilaea a tempore Salomonis. Habuit enim maximam familiaritatem cum Hiram relaea, remanentibus tamen ibi Judaeis sub ditione illius regis, quae pars postea dicta est Galilaea gentium, reliqua autem Judaeorum. Zabulon est in Galilaea Jud