comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulit mente ꝓm¬
ptissima atq de¬
uota primitias
dño ad fatiend̃
opus taberna¬
culi testimonii.
Quicqͥd ad cul¬
tum ⁊ uestes sc̃as

Expanded text:
tulit mente ptissima atque devota primitias Domino ad faciendum opus tabernaculi testimonii quicquid in cultum et ad vestes sanctas
Abbreviated transcription (Latin):
si comederis mortar eris sed morti
sit ab illo deus qui est uita a¬
nime ꝙͣ secuta est mors corpis
discedente ab illo. aĩa q̃ est u¬
ta corꝑis. que a de euenit. tum
p̃sentem luitum finiuit pot̃
ita intelligi ꝙ qñ peccauert̃¬

Expanded text:
Si comederis, mortalis eris, sed « morsit ab illo Deus, qui est vita animae: quam secuta est mors corporis, discedente ab illo anima, quae est vita corporis; quae Adae evenit, cum praesentem vitam finivit. Potest ita intelligi q
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue tranquillitatem tͣnis
dona ꝓpħie predicam̃ta dect̾ne
signoꝵ miracła. ł gr̃am curats¬
onum accipiunt. postea duris
gantura quib liberos se eẽ tre¬
debãt. qr si in principio amari¬
cile ad iutia redirent. a quib
longe recessert̃ de egypto ergo
exeuntib eiutino bella sub¬
trahuntur qr relinq̃ntib scłm
q̃dam prius tranquillitas ostẽ¬
ditur. ne in ip̃a teneritudine ⁊
inchpatione turbati ad hx ꝙ re¬
liq̃rant redeant. priꝰ ergo suaus¬
tatem seturitatis sentumt priꝰ
paris quiete nutrut᷑. pꝰ cogni¬
tam sio dulcedinem tanto tol¬
lerabilius tẽptarionũ certa¬
mina sustinent qͣnto in deo ai¬
tius cognouert q̃ ament.

Expanded text:
is tranquillitatem carnis, dona prophetiae, praedicamenta doctrinae, signorum miracula vel gratiam curationum accipiunt. Postea duris gantur, a quibus liberos se esse credebant: quia si in principio tentacile ad vitia redirent, a quibus non longe recesserunt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino bella subtrahuntur: quia relinquentibus saeculum quaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa teneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant: prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tanto tolerabilius tentationum certamina sustinent quanto in Deo altius cognoverunt quae ament.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. rursus in .uii. cum gnͣtor
ignis egyptũ uastat. indura
ducitur. dr̃ dñs indurare cor
pħ. ⁊ in nona tũ tenebre pai¬
pables sunit tand̾ slo cumi ex

Expanded text:
c. Rursus in septima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratducitur, dicitur Dominus indurare cor Pharaonis. Et in nona cum tenebrae palpabiles fiunt, tandem vero cum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. Qunto leco aĩalist
necȩ ł pecudũ egyptus¬
uerberatur. in quo ue¬
cordra. ł stulticia morta¬
lium arguitur qͥ tamꝙͣ
irronabilia pecora tuł¬
ert̃ figuris. ⁊ solũ hom

Expanded text:
. Quinto loco animalium nece vel pecudum Aegypturberatur. In quo vecordia vel stultitia mortlium arguitur, qui tanquam irrationabilia pecora cuerunt figuri
Abbreviated transcription (Latin):
Aũb. sumite plenas manꝰ uo¬
bis fauille de fornace.⁊ asꝑgat
moyses incelum ⁊c̾. suꝑiora
signa uirga fiebant. ꝙͣ si mo¬
ẏses. s caron extendebat suꝑ
aqͣm. ł ad terram ꝑutiebat
ses aliquid manu oꝑantur
dr̃ ut moyses fauillã sꝑgat
in celum ambo uibentur su¬
mere. s ille sꝑgere si in t̾ram
s in celum tamꝙͣ aaron qͥda¬
tus erat ad ppłm terram per¬
sꝑgere. Quid duo illa sr̃iora
signa uͥ nec moyses nec aarõ
aliquid manu oꝑant᷑ quid
sibi uult ip̃a dulsitas:¬

Expanded text:
a: Sumite plenas manus vobis favillae de fornace, et asperget Moyses, etc. Superiora signa virga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron extendebat super aquam, vel ad terram percutiebat.ses aliquid manu operantur, dicitur ut Moyses favillam spargat in coelum; ambo jubentur sumere, sed ille spargere non in terram sed in caelum: tamquam Aaron qui datus erat ad populum terram perspargere. quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron manu aliquid operantur? quid sibi uult ista diuersitas
Abbreviated transcription (Latin):
d. Egyptiz ab hõrantur
oues. ⁊ eas adorant pp̃ io¬
uem hanem qͥ cũ capite
anetino pingitur. idẽ
bouem cort egypru qui
ꝯsetratus est. api. sicut
uacca ysidi. apis .n. erat
maximũ num̃ egỹpa¬
or qui semel ĩ amio cer¬
to tp̃re apparebat sac̃to¬
tib eoꝵ. illiuiero tũ ym¬
nis ⁊ laudib eum pro¬
sequentes qͣi limphati¬
ti aꝓphetabant.

Expanded text:
. Aegyptii abominantur oves et eas adorant propter Jovem Ammonem, qui cum capite arietino pingitur. Item: bovem colunt Aegyptii, qui consecratus est Api, sicut vacca Isidi. Apis enim erat maximum numen Aegyptiorum, qui semel in anno certo tempore apparebat sacerdotibus eorum. Illi vero cum hymnis et laudibus eum prosequentes, quasi lymphatici prophetabant.
Abbreviated transcription (Latin):
uem mariete ueñanteᷤ
anuba in cane. apĩ in
tauro ⁊ c̃. portenta deoꝵ
q̃ egyptꝰ mirat᷑. ut qͥbꝰ¬
cultum credebant eẽ dui¬
uinum in his uiderent¬
miserandum supplitũd¬

Expanded text:
 ariete venerantes, Anubim in cane, Apim in tera portenta deorum, quae Aegyptus miratur, ut qcultum credebant esse divinum, in his vidermiserandum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
rebecca ad ysaac. tedet me uite mee pp̃ filias hech. si acceꝑit iacob
uxorem te styrpe lꝰ terre nolo uiuere. Etcauit itaq ysaac iacob et
beneclixit ei. precepitq ei dicens. Noli accipere ꝯiugem de gene chanas
s uade ⁊ ꝓficiscere in mesopotamiã sỹne ad domum bathuel pr̃em
mr̃is tue. ⁊ accipe tibi inde uxorem de filiab laban auuncłi tui. Ds̃
in turbas ppłoꝵ. ⁊ det tibi benecdictões abraham ⁊ semini tuo post te.
ut possideas terram peregrinacõis tue qͣm pollicitus est auo tuo. Cũo

Expanded text:
e vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus in turbas populorum, et det tibi benedictiones Abrahae, et semini tuo post te, ut possideas terram peregrinationis tuae, quam pollicitus est avo tuo. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dimisisset eũ ysaac ꝓfectus ꝑuenit in mesopo¬
tamiã syre ad laban. filium bathuel syri fra¬
trem relecce mr̃is sue. ¶idens ã esau qd̾ bene¬
dixisset pr̃ suus iacob ⁊ misislet eum in meso¬
potainiam syrie. ut inde nxorem clucet. ⁊ q. post
beneccõem precepisset ei clicẽs. Non accipies fili¬
ꝯiugem de filial chancan. qd̃q obecliens iacob
parentib suis isset in syriam. ꝓbans qͦ qd̃ ñ li¬
benter aspiceret filias chanaan pr suus. iuit ad
hysmaelem.⁊ adduxit uxorem absq hiis quas

Expanded text:
dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit ux
Abbreviated transcription (Latin):
Abraham ẽ foris cũ
angłis. sara in taber¬
natulo est. qr fortiũ
⁊ doctor est aꝑte p̃dica¬
re. exemplis instruere.
infirmoꝵ insipienti¬
um disc̾e ⁊ subditosẽẽ.¬
guitur sara qi risit.⁊
ñ abraham cũ siłr ri¬
serit qi illius risus ad¬
miracõis fuit hꝰ du¬
bitacionis qd̃ diiudi¬
care potuit qui corda
nouit. siegat sara se
risisse. tum dm̃ ñ pos¬
set late. s forte hõies
putabat abraham uͦ
dm̃ intelligebat. sed
humanitatis officia
exhibendo que cñ infir¬
rum ẽ nisi hoĩes prius
arbitratus est s in qͥ¬
b dm̃ loqͥ intelligeret
quibdam signis duui¬
ne maestatis apparẽ¬
tib situt in hõĩb dm̃
apparuisse sepe stͥptum
testatur. s postea ange¬
los fuisse cognouert̃.¬

Expanded text:
Abraham foris cum angelis, Sara in tabernaculo est: quia fortium et doctorum est aperte praedicare, exemplis instruere: infirmorum et insipientium, discere et subditos esguitur Sara quia risit, et non Abraham, cum similiter riserit; quia illius risus admirationis fuit, hujus dubitationis, quod dijudicare potuit qui corda novit. Negat Sara se risisse cum Deum non possit latere, sed forte homines putabat. Abraham vero Deum intelligebat, sed humanitatis officia praebendo, quae tantum infirrum est: nisi homines prius arbitratus est, sed in quibus Deum loqui intelligeret, quibusdam signis divinae majestatis apparentibus: sicut in hominibus Deum apparuisse saepe Scriptura testatur, sed postea angelos fuisse cognover
Abbreviated transcription (Latin):
ñeq duob aut nib s in toto decalogo legis
dium pacem. patĩam. benignitatem. bo¬
nitatem modestiam fidem ꝯtinentiam

Expanded text:
n duobus aut in tribus, sed in toto decalogo legis dium, pacem, patientiam, benignitatem, bonitatem, modestiam, fidem, continentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ pacĩe exẽpla
lẽt iuuenes ex̾cira¬
gusu meditari aa
moꝵ meditatio¬
uc ẽ. passionis freꝙ̃¬
tatio. qui .N. ñb̾a
sputa lanceã cru-¬
cemq ꝑtulit passionẽ us ad mortẽ
in se fretsũtari ꝑmisit. passionesar¬
ma disis qr ꝑ ip̃as ab adũsarus li¬

Expanded text:
ae exempla lent juvenes exercitausu meditari. m meditatiot passionis fretatio. Qui enim verbera, sputa, lanceam crucpertulit, passionem usque ad mortem in se frequentari permisit. Passiones arma dicimus, quia per ipsas ab adversariis li
Abbreviated transcription (Latin):
All postaͣ moyses in
terra madianduxit
te opprimi seruitutee
teris nec corde ĩgemisci
nec ucciferaris ad dm̃
ut lib̾et te

Expanded text:
 Postquam Moses in terra Madian duxitte opprimi servitute Ateris; nec corde ingemiscis, nec vociferaris ad Dominum ut liberet te
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renis tumłtib obdor¬
.n. mens ab ext̾iorib
sopitur u̾badei pene¬
trã ueratius. aurem
quippe corduis turbat̃¬
renaꝵ cogitacõm per¬
strepens claudit. si .R.
ꝑfecte homo sufficitad
utraq diuisus si ext̾is
aubitũ aꝑuit intertꝰ
surdestit

Expanded text:
 obdorenim mens ab exterioribus sopitur, verbum Dei penetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, quia si exterius auditum aperit, interius obsurdescit
Abbreviated transcription (Latin):
si satis disputaumus
archarum adsisus fau¬
stum scripsimus iuiric̃
indoles in eo laudabi¬
lis fũit qua hec peccm̃
admiserit suut uber
terra ante utilia semi¬
na quadam ħbaꝵ mu¬
tilium feratitate lau
timam p̾atem gͥebat nͦ
duunitus acceptam
nec hũana sccietate or¬
dinatam ⁊ tñ situt ste¬
phanus ait mnactiba
postoloꝵ. putabat ĩtel¬
ligere fratres suos. qsti¬
lutem ut ꝑ ħ testiõim
uideat᷑ moyses iã diui¬
nitus ad monitꝰ ꝙ scͥp¬
tura eo loco tacet hor au¬
dere potuisse.

Expanded text:
si satis disputavimus archarum adversus Faustum scripsimus, utrum indoles in eo laudabilis fuerit, qua hoc peccatum admiserit, sicut uber terra ante utilia semina quadam herbarum inutilium ferocitate laudtimam potestatem gerebat, nec divinitus acceptam, nec humana societate ordinatam: et tamen, sicut Stephanus ait in Actibus apostolorum, putabat intelligere fratres suos, qlutem, ut per hoc testimonium uideatur Moyses iam diuinitus admonitus — quod scriptura eo loco tacet — hoc audere potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
etar que mani ⁊ inflata mo¬
dulacione uelut ranax so¬
nis ⁊ cantib mũdo deceprio¬
ius fabulas intulert̃ ad ni¬
chil .R. aĩal illud utile est.
nisi qd̃ sonũ uccis ĩ ꝓbis ⁊ ĩ¬
s.Tra st genera ranaz u
num fluiale ⁊ uccale. al¬
dr̃. de quo dr̃. fertur ꝙ si ĩ os
latrantis canis ꝓititur sta¬
tim obinutescit. tciũ ma¬

Expanded text:
etarum, quae inani et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo deceptionis fabulas intulerunt: ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et imTria sunt genera ranarum: unum fluviale et vocale, aldicitur, de qua fertur quod si in os latrantis canis projicitur, statim obmutescit; tertium ej
Abbreviated transcription (Latin):
sumus resistere uoluntair uos cogitastis de me malum. ⁊ deus uer¬
tit illd̃ in bonũ. ut exaltaret me sicut in p̃sentiaꝵ cernitis.:⁊ saluoᷤ
faceret ppłos młtos. Nolite metuere. Ego pascam uos ⁊ puulos ue¬
stros Consolatusq est eos blande. ⁊ leniter est locutus eis Iuixit. s¬
⁊ habitauit ĩ

Expanded text:
Deus vertit illud in bonum, ut exaltaret me sicut in praesentiarum cernitis, et salvos faceret populos multos. Nolite metuere: ego pascam vos et parvulos vestros: consolatusque est eos, et blande ac leniter est locutus. Et habitavit i
Abbreviated transcription (Latin):
mur.ł snĩa iuste dampnacõis que
homini data qui ta dampnatus ẽ ut
xp̃i passione redimi posset unde gla¬
dius uersatił dnr̃ qi potest remoueri
remotus .ii. henoch. Thelye. ⁊ cotidie
remouetur fidelib de hac uita ad fr̃¬
nam b̾itudinem tnͣseuntib. nec dic̃
flamam ⁊ gladiũ s flammeũ glati¬

Expanded text:
ia justae damnationis, quae homini est data, qui ita damnatus est ut Christi passione redimi posset. Unde gladius versatilis dicitur, quia potest removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. Nec dicit flammam et gladium, sed « flammeu
Abbreviated transcription (Latin):
tam morte ꝯsũpta. nͭ
meo serpentis apparu¬
it.ł cauda serpentis fi¬
nis scł̃i. qr sic mortali¬
tas ecc̃e ꝑ lubrica tp̃a
uoliuitur. alii eũt a¬
lii ueniũt ꝑ mortẽ
imnors seminata ẽ. s ĩ
fine scłi tamꝙͣ cauda
redimꝰ ad manũ dei
⁊ app̃hensi reꝑabim᷑
⁊ nouissima iͥmuca
morte destrusta resur¬
gentes in dext̃am dei uͥ

Expanded text:
tam morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. Vel cauda serpentis, finis saeculi, quia sic mortalitas Ecclesiae per lubrica tempora volvitur; alii eunt, alii veniunt per mortem, em mors seminata est: sed in fine saeculi, tanquam cauda, redimus ad manum Dei, et apprehensi reparabimur, et novissima inimica morte destructa, resurgentes in dextera Dei
Abbreviated transcription (Latin):
deus abraham. deus ysaae. dẽ
iacob. dixitq dñs rursũ. Mit¬
te manum tuam in sinum tuum. ꝙͣ tũ misis¬
set in sinum ꝓtulit lepsam ad instar nuus. re¬
trahe ait manũ in sinũ cuum. retraxit ⁊ pro

Expanded text:
Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Dixitque Dominus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quamset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, manum in sinum tuum. Retraxit, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
xliui. cubitos implebant. pone gͦ ⁊ ħ ⁊ ĩ domo
⁊ qr ꝯcordat longitudo sagoꝵ tum fimicło quo
domum metiebaris in transĩsum fit ut sũmi¬
tas eoꝵ ad terram us ꝑtinguat. hebant .n. denoᷤᷤ
tubitos equalitatis inter ꝑietes. denosq ascen¬
qui plus eẽt in sagoꝵ logitudine utrũq latꝰ
tabernacłi ꝓtegens. tab̾¬
sam cortinaꝵ faturã¬
b̾ito transibant sag̾a ab australi lertere domꝰ
altero a septentrionali iõq ad terram ꝑ¬

Expanded text:
uor cubitos implebant. Pone ergo et has in domo: et quia concordat longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversum, fit ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascenqui plus est et in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Tabsam cortinarum facturabito transibant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram p
Abbreviated transcription (Latin):
sagum ultimũ transibat. Itemq saga
qui remanserant usz ad fram nuiditẽ¬
pestatum iniuriis patebant s ad ductiˢ
ad inuicem ab utroq latere sagis septe¬
noꝵ cubitoꝵ qui deficientib ꝑietib sẽ¬
erant hͥis posfiora domꝰ firmissime us¬
ad terram tegebantur. n hec tñ adimn

Expanded text:
sagum ultimum transibat. Itemque sagaqui remanserant usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant, sed adductis ad invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem
Abbreviated transcription (Latin):
.restatis ĩsig¬
ne iiꝑii. u̾ga serpens fc̃a ẽ
qm̃ qui erat filiꝰ dei. ex deo pa
exaltatus in truce meditinã
uulnerib infudit hũanis

Expanded text:
estatis, insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei ex Deo Patexaltatus in cruce, medicinam vulneribus infudit humanis.
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. Drimo qͥd ñ intrat mo¬
yses ad pħaonem. s cccurrit
ei exennti ad aqͣs. postea u̾o
mirat. post hec nec intͣt. sed
accersitus accedit. qr sine
nob̾ in ũbo dei ⁊ assertione
religionis certam̃ est c̃ ph̾a¬
one suie obsessas ab eo aĩas
enpere conamur. ⁊ e nobis
ĩ disputatione luctam̃ nõ
pͥma fronte ingretu debemꝰ
ad ultima qõnum leca. s
ecturrendũ est nob̃ adu̾sa¬
rio ⁊ ad aquas suas .i. aucto¬
⁊ errasse deceamꝰ. demle ing̃¬
diarum ad int̾iora certa¬
minis. ditit . n. dñs. nisi qͥs pꝰ
alligau̾it fortem ñ pͭ intoa¬
re indomũ eiꝰ. ⁊ uasa eiꝰ dirs¬
pere. prius gͦ ergo ligandꝰ
ẽ fortis ⁊ qonum uinculis
ꝯstringendus ⁊ ita introe¬
undum ad dmpienda ua¬
sa ⁊ lib̾andas aĩas qͣs decep¬
cione ⁊ fraude possedat. qdꝰ¬

Expanded text:
. Primo quidem non intrat Moses ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas; postea vero intrat; post haec nec intrat, sed accersitus accedit: quia sive nobis in verbo Dei et assertione religionis certamen est cum Pharaone, sive obsessas ab eo animas eripere conamur, et est in nobis in disputatione luctamen, non prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca, sed occurrendum est nobis adversario, et ad aquas suas, id est, auctoet errasse doceamus; deinde ingrediendum ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest intrare in domum ejus et vasa ejus diripere . Prius ergo ligandus est fortis et quaestionum vinculis constringendus, et ita introeundum ad diripienda vasa. et liberandas animas quas deceptione et fraude possederat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ad caron. Tolle uirganis
tuam ⁊ ꝓice eam coram¬
colubrum. Ingssi itaq
moyses ⁊ caron. ad pha¬
onem fecerat sicut pre¬
ceꝑat dñs. Tulitq caron
coram ph̾aone ⁊seruis

Expanded text:
olle virgam t projice eam coramcolubrum: Ingressi itaque Moses et Aaron ad Pharaonem, fecerunt sicut praeceperat Dominus, tulitque Aaron coram Pharaone et servis
Abbreviated transcription (Latin):
fig᷑am gͥit.
aaron uͥgã
suam forte si dixisset ꝓ
forsitan dcm̃ est an erat
ittriq illa uͥga cõis ut
elibet eoꝵ diceretur.¬

Expanded text:
figuram gerit. Aaron virgam suam: forte si dixisset prforsitan dictum est. An erat utrique illa virga communis, ut cujuslibet eorum diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ drachones ud de sigm̃tis ur nncħ
differat leqũdi modꝰ. s mõstrare
difficile ẽ. qũo ⁊̃ si ueri drachones
fc̃i st̃. ex uirgis magoꝵ ñ fuert̃ tñ
creatores drathonit. nec magi. nec
angłi mali quib ministris illa
fiebant. Insunt .ni. reb corꝑeis per
oĩa elem̃ta mundi q̃ dam ccculte
seminarie rõnes quib cum data

Expanded text:
t dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum, non fuerunt tamen creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, -quibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
calogi corripiat ⁊ em̃det. u̾¬
ga qͣ hec geruntur ⁊ egyptis
subigitur. ⁊ pharao suꝑatur
atur. ⁊ princeps mundi sr̃a
tia poni solet. unde estote p̾
stulta uidebatur ꝙͣ moyses
ꝓiecta est .i ad fidem hoĩi

Expanded text:
calogi, corripiat et emendet. Virga qua haec geruntur, et Aegyptus subigitur, et Pharao superatur, et princeps mundi supertia poni solet; unde Matth. X: stulta videbatur, quam Moses, projecta es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nr̃a redep̃tio. de celo dat᷑
manna.⁊ aqͣ de petra. hu
ẽ panis qui de celo descen¬
dit. ⁊ doctrina .xͥ. in mon¬
te dantur p̃cepta. atqz
iuditia ppͦ dei ut suꝑnis
subitiamur disciplinis
itur. ⁊ cultus ⁊ sacrifiria
ĩpantur quib ecde orna¬
tus ⁊ sp̃uaua sarrificia¬

Expanded text:
a redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. untur, cultus et sacrificia imperantur, quibus Ecclesiae ornatus et spiritualia sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
se i egỹptum. introitus eius accipiendꝰ ẽ.
ꝙͣ diu uixit ioseph ꝑ ꝙ̃ fcm̃ est ut intraret.
us ad nepotes beniamin. sicut .n. dicit. hi
filii lye quos peꝑit ip̃i iacob ĩ mesopotha¬
mia syne loqñs ĩ de hus qui ñ erant nati
qr illic parentes eoꝵ ex quib nati st̃ peꝑ¬
rat. ibreos ꝑhibens natos qr cã qua nasce¬
to uixit ioseph. ingͣssio erat iacob ĩ egyp¬
tum. ꝑ suam ꝓgeniem que illo uiuo ꝓpa¬
gabatur ꝑ ꝙ̃ factum est ut ingrederetu
¶ Rabanꝰ In pentatheucho
excellit exodus in quo:
pene oĩa satram̃ta quibꝰ
ecc̃a instruitur. figura¬
liter exprimuntur per
corporalem .u. exitum fi¬
lioꝵ isrł de egypto corpo¬
rali nr̃ exitus de egypto
sp̃uali signatm. ꝑ ma¬
re rubrũ. ⁊ pħaonis subm̃¬
sionem atq egypioꝵ bap̃i¬

Expanded text:
se, introitus eius accipiendus est quamdiu uixit Ioseph, per quem factum est, ut intraret. usque ad nepotes Beniamin. sicut enim dicit: hi filii Liae. quos peperit ipsi Iacob in Mesopotamia Syriae, loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi nos perhibens natos, quoniam causa qua nasceto uixit Ioseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingrederetu In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, bap
Abbreviated transcription (Latin):
ditium. mandatum .ii.
dei est de quo ñ iudicand
s obtemꝑand̃ fuit. ip̃e
.ni. nouit ꝙͣ iuste man¬
dauit ad seruũ ꝑtinet
obedienter fac̾e ꝙ man¬
dauit

Expanded text:
judicium. Mandatum enim Dei est, de quo non judicandum, sed obtemperandum fuit. Ipse enim novit quam juste mandaverit, ad servum pertinet obedienter facere quod mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
ionines diuinos libroᷤ
tholice fidei muniuntur
potissimum id diligam᷑
ꝙ tertum apparu̾it eum
sensisse quem legimꝰ. si ã
hec latet. id terte ꝙ tirtũ¬
stantia scripture si impe¬
dit. ⁊ tumsana fide ꝯtordat. Si autem ⁊ scripture tircũ¬
stantia tractarr ⁊ discuti ñ potest. saitem id solum qd
fides exigit sana ł p̃scribit. aliud est .n. quid potissim̃

Expanded text:
igitur divinos libros  Catholicae fidei muniuntur, id potissimum eligamus, quod certum apparuerit, eum sensisse quem legimus. Si autem hoc latet, id certe quod circumstantia scripturae non impedit, et cum sana fide concordat. Si autem et Scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ mura que est arbor in arabia .u. tubi
pululent ⁊ fructificent. ex quoꝵ idore
inturabiles morbos ꝯtͣherent nisi fumo
storatis iccurrerent hꝰ arboris gũmi
nigri coloris qui fracti uissbile spiram̃¬
tum reddt̃ ⁊ subtile quid̾ carũ. grossũ
sio ule ⁊ despectũ calamꝰ aromatita sp̃es¬

Expanded text:
dicitur myrrha, qui est arbor in Arabia quinque cpullulent et fructificent. Ex quorum nidore incurabiles morbos contraherent, nisi fumo storacis occurrerent. Hujus arboris gummi vel nigri coloris; qui fracti visibile spiramentum reddunt, et subtile quidem charum; grossum vero, vile et despectum. Calamus aromatica spe
Abbreviated transcription (Latin):
det. sodomam uenert̃
nũs primus ab uni¬
tate recedit ⁊ pͥnceps¬
ẽ alteritatis qͣi femi¬
neam sigͣns molliciẽ¬
sodomitis eccubriat sol

Expanded text:
det. Sodomam venerunt rus primus ab unitate recedit, e alteritatis, quasi femineam figurans mollitieSodomitis occubuerat sol
Abbreviated transcription (Latin):
it clamor eoꝵ coram clño qui misit nos ut
ꝑdamus illos. E gressus itaq loth ⁊ locu¬
tus est ad generos suos qui accepturi erãt
filias eus ⁊ dixit. surgite ⁊ egreclimini de
lcco isto qr telebit dñs tiuitatem hanc ⁊ ui¬

Expanded text:
 clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illos. Egressus itaque Loth, locutus est ad generos suos qui accepturi erant filias suas, et dixit: Surgite, egredimini de loco isto: quia delebit D
Abbreviated transcription (Latin):
uri qui introierunt ad te necte. Ecluc illos huc¬
ut cognoscamus eos. egressusq ad eos loth post
tergum claudens hostiũ ait Nolite queso fratreᷤᷤ
mei nolite malum hoc facere. hẽo duas filias qͥ
nec d eognouert̃ nuz. Educam ees ad uos abuti¬

Expanded text:
iri qui introierunt ad te nocte? Educ illos hucut cognoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo duas filias, quae necdum cognoverunt virum; educam eas ad vos, et abuti
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ⁊ laudabi¬
lis actio ubrq ob¬
uiat.errantes ꝑ¬
ietem palpant.
tib filie loch uirgines fuisse dũr
⁊ ip̃e ad sodomitas dixit. ecce due fi
bitrantur eas que iros hũert
insodomis ꝑisse ⁊ que uirgines
erant cuni pre exisse. s hebraica
ueritas hr̃. egressus est loch. ⁊ lo¬
tutus est ad sponsos qui accepti

Expanded text:
fortis et laudablis actio ubiqiat, errantes parietem palpant.tibus filiae Lot virgines fuisse leguntur; et ipse ad Sodomitas dixit: « Ecce duae bitrantur eas, quae viros habuerunt, in Sodomis periisse, et quae virgines erant, cum patre exiisse. Sed Hebraica veritas habet: Egressus Loth locutus est ad sponsos, qui accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
tissima locutio ẽ. ꝑ cͣa¬
nem quippe extremũ
set egypus acerba or¬
bitate clamantibꝰ.
signa ilia młtiplica¬
rentur quentiliter
fiebant ad terrendũ
ppl̾m dei ⁊ ip̃a discreti¬
one ad pietatem ĩfor¬
mantia cus cordis
hebreos nisan apd̃ ma¬
terra ꝓferendis uͥgul¬
tis. herbis ac florib .⁊
aprit a uenere qͣ aphͦ¬
dis. uenus .ni. gce aphro¬
dite dr̃ . hunc hebrei pͥ¬
klndaꝵ eis pͥma dies

Expanded text:
tissima locutio est: per canem quippe extremum set, Aegyptiis acerba orbitate clamantibus.signa illa multiplicarentur: quae utiliter fiebant ad terrendum populum Dei, atque ipsa discretione ad pietatem informalitia illius cordis Hebraeos Nisam, apud Materra proferendis virgultis herbis ac floribus: vel Aprilis a Venere, quasi Aphroditis; Venus enim Graece Aphrodite dicitur. Hunc Hebraei prKalendarum ejus prima dies
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpħa. butuꝵ ⁊ mel
manducabit priusqͣm
faciat aut ꝓferat malig¬
na eliget bonum qm̃ pꝰ
eligat qd bonum ẽ. dd̾ ã
de se dicit. delicta .iii.ii. ne¬
tioꝵ primituia ponunt᷑
qr extinguntur. s reliq̃
iite ꝯũsatio emĩdationẽ
dirigat cursum. sic gͦ in
aĩa ꝙͣ lex diuina ab erro¬
rib susceptam castigat
rgenita egyptioꝵ celent᷑
nisi post hec oĩa in infide¬
litate ꝑdurans nolit uĩ¬
gi isrlłitite plebi ut exeat
de ꝓfundo ⁊ euadat inco¬

Expanded text:
dicit: Butyrum et mel dicit: Butyrum et mel manducabit; priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum ; quonieligat quod bonum est. David autem de se dicit: Delicta juventutiorum primitiva ponuntur, quia exstinguuntur si reliquae vitae conversatio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima, quam lex divina ab erroribus susceptam castigat, primogenita Aegyptiorum delentur, nisi post haec omnia in infidelitate perdurans, nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat inco
Abbreviated transcription (Latin):
lam siłem purgat ⁊ malignas cogitacc̃es eiꝰ
⁊ scmphaꝵ mordatitati siłes caliditatisa¬
tuleos discunt libitium queq morsus ty¬
nomiespiculis słes depellit stultitiãq ⁊ ĩ
arguit ulc̾a peccoꝵ. arrogantia tumorẽ ⁊
feruorẽ furoris extinguit. adhibet pꝰ hec uo
doctrinas ⁊ castigacionem grandinis ut lu¬
xuriam. uoluptatesq coherceat. ⁊ simł ig¬
nem pnĩe ut dicat. siõne cornr̃m. ar .e.ĩ.ii.¬
depascanturõs inquieti ⁊
turbidi motuseinsut dis¬
uͥ uero ergo sussicienter
fuent castigata ꝓ moribꝰ
cum auctorem uerberum
senserit ꝯfitens qr digitꝰ
dei est. ⁊ paz agnicionis ac¬
ceꝑit iunc p̃cipue gestoꝵ
suor tenebras uidet ⁊er¬
roꝵ caliginem ⁊ tunc me¬
rebr̃ ut extinguant᷑ in ea
pͦgenita egypti oĩs .ni. a¬
numa cum ad supplemĩ¬
tum etatis uenerit. ⁊ ue¬
lut naturalis lex ceꝑit
mea iura sua defendere
scĩe ł ire fomite uis inteͬ¬
tiua ꝯmouent. unde qͣi
priuilegiũ singłare de xͦ¬

Expanded text:
lam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et Arguit ulcera peccatorum, arrogantiae tumorem, et fervorem furoris exstinguit. Adhibet post haec doctrinas, et castigationem grandinis, ut luxuriam voluptatesque coerceat; et simul ignem poenitentiae, ut dicat: Nonne cor nostrum ardedepascantur omnes inquieti et turbidi motus ejus, ut dise. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem verberum senserit, confitens quia digitus Dei est, et parum agnitionis acceperit: tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt et errorum caliginem, et tunc merebitur ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti. Omnis enim anima cum ad supplementum aetatis venerit, et velut naturalis lex coeperit in ea jura sua defendere,scentiae vel irae fomite vis incentiva commoverit. Unde quasi privilegium singulare de
Abbreviated transcription (Latin):
solio eius us ad primogenitũ
ancille que est ad molam ⁊ ad
oĩa primogenita egyprioꝵ. E¬
ritq clamor magnus in uni¬
uersa terra egypti. qualis nͦ
ante fuit nec post ea futurus
est. apd̃ aũ õs filios isrł̃. non
muriet canis ab hoĩe usq ad
petus. ut suiatis qͣnto miraclo
diidat dñs egopcios ⁊ isrł. des¬
cendertq õs serui tui isti ad
me. ⁊ adorabunt me dñtes. e¬
gredere tu. ⁊ oĩs ppłs qui sub¬
iectus est tͥ. post hec egrediem᷑.¬
Et exiuit a phaone iatꝰ niniꝰ¬

Expanded text:
solio ejus, usque ad primogenitum ancillae, quae est ad molam, et omnia primogenita jumentorum. Eritque clamor magnus in universa terra Aegypti, qualis nec ante fuit, nec postea futurus est. Apud omnes autem filios Israel non mutiet canis ab homine usque ad pecus, ut sciatis quanto miraculo dividat Dominus Aegyptios, et Israel. Descendentque omnes servi tui isti ad me, et adorabunt me, dicentes: Egredere tu, et omnis populus, qui subjectus est tibi: post haec egrediemexivit a Pharaone iratus nimi
Abbreviated transcription (Latin):
q tñ reuelante gr̃a. ꝑrussi maxillam al¬
teram iubentur p̃bere. qui .ii. plus semper
ira uidcãm exigit qmͣ inurriam accipit.
d distunt mala ñ mnłtiplitiꝰ redd̾e. qũqdis
cernerent ea ⁊ młuplicata sponte tolłare
oris uite figuram. beu¬

Expanded text:
n, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea iori vitae figura
Abbreviated transcription (Latin):
aubiet uos pħao ut multa
signa fiant in terra. egỹpti. slo¬
yses ã ⁊ caron fecert oĩa ostẽta
que scupta sunt coram ph̃a¬
one. ⁊ indurauit cdñs corph̃a¬
onis nec dimisit filios isrł de
terra sua Bixitq dñs ad mo¬
ysen ⁊ caron in terra egopti.

Expanded text:
audiet vos Pharao ut multa signa fiant in terra Aegypti Moses autem et Aaron fecerunt omnia ostenta quae scripta sunt coram Pharaone et induravit Dominus cor Pharaonis nec dimisit filios Israhel de terra sua dixit quoque Dominus ad Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
tet uos.⁊ exire
ꝯpellet. Dices gͦ
omi plebi ut
postulet uirab
amico suo ⁊ mu¬
liera uitina sua
uasa argentea
⁊ aurea. dabit ã
de in terra egyp¬
ti. coram seruis
ph̾aonis ⁊ omni
dñs. Mecdia ncc¬

Expanded text:
exire compellet. Dices ergo omni plebi, ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua, vasa argentea et aurea. Dabit autde in terra Aegypti, coram servis Pharaonis et omni Dominus: Media noc
Abbreviated transcription (Latin):
sui uite carnalis
inh̾entes euelli ab infimis ñ possunt nisi
gradatim ducta p̃dicatione ꝓficiant. hino
est qd̃ in egypto positis pio mod̾amine la-¬
aureis ⁊ argenteis sublatis disced̾e iubent᷑
qui ad sẏnai montẽ ducti accepta lege mox

Expanded text:
sui vitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox
Abbreviated transcription (Latin):
marcha subditis infra uectib ⁊ oratłm desuꝑ
Cumq intulisset archam in tabernatłm. appe¬
det aute eam uelum ut expleret clñi ussionẽ
posuit ⁊ m̃sam in tabernacło testimonu ad pla¬
gam septemtrionalem extra uelum ordinatiᷤ
coram ꝓpositionis panib siit preperat dñs.
moysi. Posuit ⁊ candelabꝵ dño in tabernatło

Expanded text:
ca, subditis infra vectibus, et oraculum desuper. Cumque intulisset arcam in tabernaculum, appendit ante eam velum, ut expleret Domini jussionem. Posuit et mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septentrionalem extra velum, ordinatis coram propositionis panibus, sicut praeceperat Dominus Mosi. Posuit et candelabrum in tab
Abbreviated transcription (Latin):
Qui redit. son est clamor ad hortantiũ ad pug¬
nam. neq uctiferatio ꝯpellentium ad fugam
hutcem cantantiũ ego audio. Sime a pon¬
quasset ad castra iudit uitłm ⁊ choros. Iratus¬
q ualde ꝓiecit de manu ta

Expanded text:
Qui respondit: Non est clamor adhortantium ad pugciferatio compellentium ad fugam: sed vocem cantantium ego audio. Cumque appropinquasset ad castra, vidit vitulum, et choros: iratuse, projecit de manu ta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ab Iratus moy ses ta¬
bulas testimonz di¬
gito dei scriptas fre¬
gisse iudetur. sslagno
iteratio testam̃ti qr ue
tus fuerat abolendrĩ
notandũ sane qͣnta ꝓ
ppło ad dm̃ supplica¬
cione laborau̾it qui
tam seuerus mumdi

Expanded text:
 Iratus Moyses, tabulas testimonii digito Dei scriptas fregisse videtur. Magno iteratio Testamenti tus fuerat abolendum notandum sane quanta pro populo ad deum supplicatione laborauerit, qui tam seuerus i
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑpendat qũo bonis rec¬
torib mixta sit regẽdi
auctoritas ⁊ ꝯsolandi
benignitas. disciplma
tuitur. si una sine al¬
tera teneatur. s cura sb̃¬

Expanded text:
si perpendat quomodo bonis rectoribus permista sit regendi auctoritas et consolandi benignitas. Disciplinamultum destituitur, si una sine altera teneatur. Circa sub
Abbreviated transcription (Latin):
legauit. intus amans¬
diuine ire supplicando
obstitit. foris seuiẽs cul¬
pam feriendo ꝯsũpsit.
succurrit titius oĩb¬

Expanded text:
legavit. Intus amandivinae irae supplicando obstitit; foris saeviepam feriendo consumpsit. Succurrit citius om
Abbreviated transcription (Latin):
sitci induuisa hystoria ꝙͣ ꝓposint sibi moyses describenda. tñ ꝑ capitula ⁊ ꝑtes. sine ꝑ libros eam duistĩ¬
gurout lectorib fastiduim auferatur sicuit iuator uta quẽ est indiuisa diuidit ꝑ dietas ut labor
minuatur ⁊ absit fastibium:¬

Expanded text:
sit et indivisa historia, quam proposuit sibi Moyses describendam, tamen per capitula et partes sive per libros eam distinsit et indivisa historia, quam proposuit sibi Moyses describendam, tamen per capitula et partes sive per libros eam distinguunt, ut lectoribus fastidium auferatur, sicut viator viam, quae est indivisa, dividit per dietas, ut labor minuatur et absit fastidium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tur liber iste oitatu exotꝰ qr te exitu illoꝵ agit. tum in pͥncipio ã de exitu s de ingressu illoꝵ agatᷤ
iter prius repetit de introitucuta meluis tescendit ad exitum. sic ⁊ nos in nrĩs sermonib fc̃a longa i¬
terpositione dictł alia repetimꝰ suꝑiora ut meliꝰ dea ⁊tinuemꝰ. his ꝯsid̾atis uidenda ẽ materia q̃ est cor¬
de ꝯformitate mũdi situ iluqui corpaliter exiert̃ de egypto ut situt fumꝰ ꝯformes scdo ita simꝰ ꝯfor¬
mes deo. sslodꝰ talis est breuiter tangens de introitu filior isił in egyptũ agit de eoꝵ młtiplicatione
demde de nouo rege qui ignoraurt ioseph ⁊cepit asfligere ppłm. demde plagis egypn. Candẽ de exitu il¬
loꝵ ⁊ de tnͣsiu maris rubri ⁊ submersione eyptioꝵ. Tandem ꝑuenit ad montem syna in quo lex da
de uestib saterdotum ⁊ unctione ⁊ sic t̾minat᷑. sota ꝙ cũ eade

Expanded text:
 cur liber iste dicatur Exodus, quia de exitu illorum agit, cum in principio non de exitu, sed de ingressu illorum agatrrationem suam breviter, prius repetit de introitu, et ita melius descendit ad exitum. Sic et nos in nostris sermonibus facta longa interpositione, dicturi alia, repetimus superiora, ut melius dicta continuemus. His consideratis, videnda est materia, quae est corde conformitate mundi, sicut illi qui corporaliter exierunt de Aegypto, ut sicut fuimus conformes saeculo, ita simus conformes Deo. Modus talis est: breviter tangens de introitu filiorum Israel in Aegyptum, agit de eorum multiplicatione; deinde de novo rege, qui ignoravit Joseph et coepit affligere populum; deinde de plagis-Aegypti, tandem de exitu illorum et de transitu maris Rude vestibus sacerdotum et unctione, et sic terminatur. Nota quod cum eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Spelunca duplex ⁊crca eał ag̾
arborosus ad sepeliendã sarã
quadringentis siclis argẽti
nͥ ꝑ euangłicam dectrinam
argenti nitore sulgentẽ ter¬
renis potestatib au ip̃is et̃¬
na ueatiudo suatetur. qͥ be¬
ne centenario qͣterducto
figuratur qui aleua in dex

Expanded text:
Spelunca. » Et circa eam ager arborosus ad sepeliendam Saram quadringentis siclis argenti nisi per evangelicam doctrinam, argenti nitore fulgentem, terrenis potestatibus ab ipsis aeterna beatitudo suadeatur. Quae bene centenario quater ducto figuratur, quia a laeva in dex
Abbreviated transcription (Latin):
nire mec̃ in terram hanc. num reducere de¬
beo filiũ tuum ad iccum de quo tu egssꝰ
es. Dixit abraham. Caue ne qñ reducas il¬
lecutus est mͥ. ⁊ iurauit mͥ dicens. semini¬
tuo dabo terram hanc ip̃e mittet angłm su¬
uim coramte ⁊ accipies inde uxorem filio¬

Expanded text:
nire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illocutus est mihi, et juravit, dicens: Semintuo dabo terram hanc: ipse mittet angcoram te, et accipies inde uxorem filio
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃o ꝑimuntur. deleto ã origniali pecc̃o
ex parentum nequitia in aĩa si tenent᷑.
auid est .n. ꝙ ꝑuuli filii plerumq a de¬
monib aripiuntur nisi ꝙ caro filii expa¬
tris pena mulctatur. in semetip̃o .n. ꝑrutit᷑
acrius uratur. ⁊ dolor pr̃is in qua uniat᷑¬
pr̃is inꝰ qua punianr cum sio ñ ꝑuuli

Expanded text:
peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur acrius uratur, et dolor patris in patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli,
Abbreviated transcription (Latin):
ligi ut securus quisq ascen¬
deret nec de fra sua solluitus
eẽt deo ꝓmittente custodiã
am inde timeret absentiã
⁊ hic satis ostendit ꝙͥ supͣdi
dixit ubi tab̃nałm ł tem¬
plum deus fuerat h̃turus

Expanded text:
ligi, ut securus quisque ascenderet, nec de terra sua sollicitus esset, Deo promittente custodiam, am inde timeret absentiam. Et hic satis ostendit quid supradixit ubi tabernaculum vel templum Deus fuerat habiturus
Abbreviated transcription (Latin):
n uidentib cũc¬
tis signa catiam que nuncͥ. sunt iisa
suꝑ terram nec in nullis gentib ut cer¬
nat ppłs in cuiꝰ mecdio es. opus dm̃ ter¬
ribile qd̃ fc̃unus sum. Obserua cuncta
que hadie mandaui tibi. Ego ip̃e eiti¬
am ante faciem tuam amorreum. ⁊
chananeũ. ⁊ etheum pherezeum qͦ ⁊
eueum ⁊ iebuseum. Caue ne unqͣm
cum hĩtatorib fre illuis. iungas a¬

Expanded text:
 videntibus cunctis signa faciam quae numquam sunt visa super terram nec in ullis gentibus ut cernat populus in cuius es medio opus Domini terribile quod facturus sum observa cuncta quae hodie mando tibi ego ipse eiciam ante faciem tuam Amorreum et Chananeum et Hettheum Ferezeum quoque et Eveum et Iebuseum cave ne umquam cum habitatoribus terrae illius iungas a
Abbreviated transcription (Latin):
nir. asini ergo primogenita oue muta¬
re est ĩmunde uite primordia ad inno¬
centie simplicitatem ꝯuertere ut postiꝵͣ
illa peccõꝵ egit que ut ĩmunda dñs res¬
puit ea iamagendo ꝓferat. que dei sa¬
crificio munda imponit. ¶ primum¬

Expanded text:
tur. Asini vero primogenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut, postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae in Dei sacrificio munda imponat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ destrue. ꝯfringe statuas. lutcosq
succide. Noli adorare cdm̃ alienum. do¬
minus ⁊elotes nomen eius. teus est
emulator. Ne meas pactum cũ hõib
illaꝵ regionũ. ne cum fornicati fũint
cum diis siuis ⁊ adorauert simłach̃
eoꝵ. uocet te quispiam ut comedas
de ĩmolatis. Ne uxorem te filiabz eoꝵ
actipias filus tuis ne postꝙͣ ip̃e fue¬
unt fornicate fornicari fatiant filioᷤ
tuos in deos suos. Deos ꝯflatiles ñ
facies tibi. sollẽpntatem a amoꝵ cꝰ¬
precepitibi in tp̃e mensis nouon. ille¬
se .ii. uerni tp̃ris egssus es de egypto.

Expanded text:
 destrue, confringe statuas, lucosque succide. Noli adorare deum alienum; Dominus zelotes nomen ejus, Deus est aemulator. Ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum; ne cum fornicati fuerint cum diis suis, et adoraverint simulacra eorum, vocet te quispiam, ut comedas de immolatis. Nec uxorem de filiabus eorum accipias filiis tuis: ne postquam ipsae fuerint fornicatae, fornicari faciant et filios tuos in deos suos. Deos conflatiles non facies tibi. Solemnitatem azymopraecepi tibi, in tempore mensis novorum: mense enim verni temporis egressus es de Aegypto.
Abbreviated transcription (Latin):
te in cauerna petre. ⁊ tegam manu mea
suꝑ te donec transeam ⁊ auferam ma¬
num meam. ⁊ tunc uidebis pꝰeriora
mea qͣi iam ilo in petra ꝯstituto. regat
manu sua suꝑ ⁊ deinde tnͣseat cum ẽẽ
in petra ñ possit nisi pꝰ eius tnͣsitum
s recapitulano intelligenda est rei p̃

Expanded text:
te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post eius transitum. sed recapitulatio intell
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uide faciem meam
siõ .ii. uidebit homo faciem
tuti est uideri. in illa .n. nita
potest ubi ut uiuat᷑ huic
uite moriendum est.¬
cerposito arti

Expanded text:
inquit, uidere faciem meam; non enim uidebit homo faciem sicut est uideri in illa uita potest, ubi ut uiuatur huic uitae moriendum esterposito arti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sola est in q̃ ep᷑ bo¬
num fructuose agr. uñ¬
⁊ mercedem denoati soli¬
qui intra uineã labora¬
uert̃ accepert sola ẽ que¬

Expanded text:
t. Sola est in qua onum fructuose et mercedem denariqui intra vineam laboraverant acceperunt. Sola est qua
Abbreviated transcription (Latin):
unde uirgultum .⁊ aĩam uirebat. urigabat
anteꝙͣ peccaret. hic erat statꝰ hñs ante pect̃m¬
xisse h̾bam ⁊ lignum .s. ꝓducendi u̾ͥtutem
accepisse. in ea .n. tamtͣ. in raditib fc̃a erant
a ꝑ temꝑa futura erant. fecit ergo anteꝙͣ es¬
sint suꝑ terram scd̾m formabilitatem mat̾ie¬
q̃ ꝯscqnter formanda erant ũbo eiꝰ precedens

Expanded text:
unde virgultum, id est anima virebat. Irrigabat antequam peccaret. Hic erat status hominis ante pecxisse herbam et lignum, id est producendi virtutem accepisse. In ea enim tanquam in radicibus facta erant quae per tempora futura erant. Fecit ergo antequam essent super terram secundum formabilitatem materiae, quae formanda erant verbo ejus, praecedens
Abbreviated transcription (Latin):
antunt cum ferit ofa simł
his latenter ferit ut acces
in hac ꝑspicua forma is¬
tam gerit sicut fenum
ft̃m anteꝙͣ exoriretur an
tecedente tp̃e ⁊ fontis irri¬
gationt exortum est ut
super terram esset.

Expanded text:
An tunc cum fecit omnia his fecit, ut accessin hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super terram esset.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. Et requieuit. d. c̃. Nõ la¬
rorauit deus in oꝑando qͥ¬
solo uerbo fecit dicendo fiat
s forte dr̃ laborasse cogitan¬
do ꝙͥ fieret a qua tura .s. per¬
fectis reb quieuisse dẽ. s hyo
sapere dissipere est. deum ergo¬
requieuisse est creature rõ¬
nali in se reqiiem p̃stuisse¬
ut iluic .s. desiderio feramur¬
amplius requiramꝰ. situt

Expanded text:
 Et requievit Deus, » etc. Non laboravit Deus in operando solo verbo fecit, dicendo: « Fiat. Sed forte dicitur laborasse cogitad fieret. A qua cura, perfectis rebus, quievisse dicitur. Sed hoc sapere desipere est. Deum ergrequievisse, est creaturae rationali in se requiem praestitissescilicet desiderio feramurus requiramus. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Au. De
Deusã nec treando defessus. nͨ cessando
refectus est s ꝑ scripturã suam ad quietis de¬
sideriũ nos hortatur dñdo se diem st̃ficasse in
quo requieiut ceteros .i. dies oꝑis sui ñ legit᷑
scificasse tamꝙͣ apd̃ ip̃m plus quies ꝙͣ oꝑatio
ualeat.

Expanded text:
. Deus autem nec creando defessus, nec cessando refectus est: sed per Scripturam suam ad quietis desiderium nos hortatur, dicendo se diem sanctificasse in quo requievit. Caeteros enim dies operis sui non legitur sanctificasse, tanquam apud ipsum plus quies quam operatio valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ bona oꝑatur qui iubet
ut oꝑemur. ⁊ recte quiest̾e
dr̃. qi post hec oĩa oꝑa requi¬
em nob̾ p̃stabit. quo pr̃fami¬
lias domũ edificat cum ser¬
iuentib fac̃e impetrat.⁊ pꝰ
ab oꝑib requiesc̃e cum ꝑft̃ĩ¬

Expanded text:
nobis haec bona operatur, qui jubet ut operemur. Et recte quiescere dicitur: quia post haec omnia opera requiem nobis praestabit, quomodo paterfamilias domum aedificat, cum servientibus facere imperat; et post ab operibus requiescere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
unde mͥ uidetur si tam
q̃ insalutando ł adorã¬
do ioseph accipiũt in¬
telligenda. quam ꝙ he
tenerz ex hoc sermone
rech delicatus ⁊ tener¬
rimus sigͣnte scriptura
ꝙ iuxta prudentiã om̃¬

Expanded text:
Unde mihi videtur non tam e in salutando, vel adorando Joseph accipi potelligenda, quam id quod tenerum ex hoc sermone Rech, delicatus sive tenerrimus, significante Scriptura quod juxta prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uitrum a fr̃e suo. abram hĩtauit in terra
chancan. loch uero moratus est in oppidis
que erant circa iordanem ⁊ hltaint ĩ sodo¬
mis. hoĩes autem sodomite pessimi erant
⁊ pecc̃ores coram dño nimis. Dixitq dñs ad

Expanded text:
uter a fratre suo. Abram habitavit in terra Chanaan: Loth vero moratus est in oppidis, quae erant circa Jordanem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimi erant, et peccatores coram Domino nimis. Dixitque Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
presen respitit. dixitq rursum ad iacob. En ru¬
muluuihic ⁊ lapis ꝙ̃ erexi inter me ⁊ te testis erit.
Tumulus inqͣm iste ⁊ lapis sint in testimoniũ
oia transiero illũ ꝑgens ad te aut tu preterieriˢ
malum michi cogitans. deus abraham ⁊ deus na¬
chor udicet iiter nos deus pr̃is eoꝵ. lurauit gͦia¬
cob ꝑ trmiorem pris sui ysaat. Inimo latisq uicti

Expanded text:
presens respicit. Dixit rursus Jacob. Emulus hic et lapis quem erexi inter me et te: testis erit tumulus inquam iste et lapis sit in testimonium. Si aut ego transiero illum pergens ad te: aut tu preterieris: malum mihi cogitans: Deus Abraam: Deus Nachor: judicet inter nos Deus patris eorum. Juravit Jacob per timorem patris sui Isaac: immolatisque victi
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit ei teus cũ fug̾et fratrem suũ. Eo tp̃e mor¬
tua est delbora nutrix rebecce: ⁊ sepulta ad radices
bethel subter quertũ. uratumq est nom̃ leti q̃r¬
cus fletus. Apparuit ã iterx deus iacob postqͣ. reuer
uiũ loci ⁊ ita fcãm ẽẽ

Expanded text:
ei Deus cum fugeret fratrem suum eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reveruium loci; atque ita factam esse