comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sllaba. Nunc autẽ manifestũ ÷ ꝓducendã eẽ. Non enm att. sieut p̾dicaui. s sicut p̾ dixi
Auendũ ÷ ne figurantã locutionẽ ad litt̾am accipias. Et adhoc enim ꝑtinet
dictũ sit: carnalit̾ sapit᷑. Neq ulla moris anime congruentĩ appellat᷑: quam cũ id etia
quod inea bestiis ante cedit. hoc ÷ intelligentia: carni subicit᷑. sequendo litr̾am. Qui
enim sequit᷑ litt̾am: translata ũba sicut ꝓpria tenet. neq illud quod proprio uerbo lig¬
nficat ⁊efere ad aliam significationẽ. S si sabbatũ audierit: uerbi grã. ñ intelligit
nisi uniũ diẽ de septẽ. qui continuo uelumine repetuntur. Et cum audierit sacficiũ.
ñ extedit cogitatio ẽ illud qd̃ fieri deuictimis peccoꝵ. terrenis fructil solet. Ea de¬
mum ẽ. miserabilis anime seruitꝰ: signa ꝓ rebus acciꝑe.⁊ supͣ creat᷑am corꝑa̾m.

Expanded text:
syllaba: nunc autem manifestum est producendam esse; non enim ait, Sicut praedicavi, sed sicut praedixisyllaba: nunc autem manifestum est producendam esse; non enim ait, Sicut praedicavi, sed sicut praedixiavendum est ne figuratam locutionem ad litteram accipias, et ad hoc enim pertindictum sit, carnaliter sapitur. Neque ulla mors animae congruentius appellatur, quam cum id etiam quod in ea bestiis antecellit, hoc est, intelligentia carni subjicitur sequendo litteram. Qui enim sequitur litteram, translata verba sicut propria tenet, neque illud quod proprio verbo significatur, refert ad aliam significationem: sed si Sabbatum audierit, verbi gratia, non intelligit nisi unum diem de septem, qui continuo volumine repetuntur; et cum an excedit cogitatione illud quod fleri de uictimis pecorum terrenisque fructibus solet. ea demum est miserabilis animae seruitus, Signa pro rebus accipere et supra creaturam corpoream
Abbreviated transcription (Latin):
quisq inuenerit: omĩa que utilit̃ didicit alibi. multo habundantiꝰ iuemet ea. que nuliua
ommino alibi. s in illarũ tantum mͦ scͥpturarũ mirabili alticudine ⁊ mirabili humilitate¬
discunt᷑ Merunq loquendi consuetudo uulgaris utilior ÷
significandis reb: quam integritas literata. Mallẽ quippe cũ barbaris mo dici. ñ est ab¬
sconditũ a te osm̃eũ: quã ut idõ cet̃ minus aptũ. quia magis latinit ⁊ S aliquando dubius
silbabe sonus: etiã uicino ũbo ad eandẽ sententiã ꝑtinente diuidicat᷑ sicut ÷ illud apli.
Que predico uob̾ sicut p̃dixi. qm̃ qui calia agunt. regnũ dĩ ñ possidebunt. Si cantũ modo
dixisset. que p̃dico uob̾. neq sub iunxisset. nisicut p̃dixi: ñ nisi ad codicẽ p̃cedentis lingue re¬
currendũ eet. ut cognosceremꝰ utrũ ieo qd̾ dixit. p̃dico. ꝓducenda an corripienda eẽt. media

Expanded text:
quisque inuenerit omnia, quae utiliter alibi didicerit, multo abundantius ibi inueniet ea quae nusquam quisque inuenerit omnia, quae utiliter alibi didicerit, multo abundantius ibi inueniet ea quae nusquam omnino alibi, sed in illaruunde plerumque loquendi consuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum barbarismo dici: non est absconditum a te ossum meum, quam ideo esset minus apertum, quia magis latinum est. sed aliquando dubius syllabae sonus etiam uicino uerbo ad eandem sententiam pertinente diiudicatur; sicuti est illud apostoli: quae praedico uobis, sicutdixisset, Quae praedico vobis, neque subjunxisset, sicut praedixi, nonnisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus utrum in eo quod dixit, praedico, producenda an corripienda esset media
Abbreviated transcription (Latin):
suã exeunti de egipto popło di: nescientes quead modũ illa que dabant in xp̃i obsequium
redderent᷑. Illud enim in exodo factũ. sine dubio figuratũ est ut hoc p̾signaret: quod sine
p̾iudicio alteriꝰ aut paris aut melioris intelligentie dixerim. S hoc modo instructꝰ diuina¬
rũ scͥpturarũ studiosus. cũ adeas ꝑscrutandas acced̾e̾ ceꝑit: illud apłicũ cogitare ñ oesset.
Scientia inflat. caritas edificat. Ita enim sentiet. qmͣuis de egẏpto diues exeat. tamen nͥ¬
uestisꝙ copia quã de egypto secũ ille popłs abstulit. in comꝑatione duutiarũ quas postea iero¬
solime consecutꝰ ÷ que maxime in salomone rege ostendunt᷑: tanta fit euucta scientia. que
quidẽ ÷ utilis collecta de libris gentiũ: sidiuinarũ scripturarũ scientiȩ comparit᷑. Na
quicquid homo extra didicerit: si noxiũ ÷ ibi dampnat᷑. Si utile ẽ: ĩbi inuenit᷑. Et cũ ibi

Expanded text:
suam exeunti de Egypto populo dei, nescientes quemadmodum illa quae dabant in Christi obsequium redderpraeiudicio alterius aut paris aut melioris intellegentiae dixerim. Sed hoc modo instructus diuinarum scripturarum studiosus, cum ad eas perscrutandas accedere coeperit, illud apostolicum cogitare non cesset: scientia inflat, caritas aedificat. ita enim sentit, quamuis de Aegypto diues exeat, tamen, nuestisque copia, quam de Aegypto ille populus secum abstulit, in comparatione diuitiarum, quas postea Hierosolymae consecutus est, quae maxime in Salomone rege ostenduntur, tanta fit cuncta scientia, quae quidem est utilis collecta de libris gentium, si diuinarum scripturarum scientiae comparetur. nam quidquid homo extra didicerit, si noxium est, ibi damnatur; si utile est, ibi inuenitur. et cum ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tret᷑: que sue regionis ⁊ temꝑis homines. uituꝑare atq damnare consuerunt. ⁊ ea tantũ
ꝓbanda atq laudanda. que consuetudo eoꝵ cũ quib uiuit admittit. Eoq contingit: ut
siquid scͥptura uł p̃ceꝑit qd̾ abhorret. a consuetudine audientiũ. uł qđ ñ abhorret culpau̾it:
si animũ eoꝵ iã uinxit auecoritas. figuratã locutionẽ putent. Non autẽ p̃cepit scͥptura
nisi caritatẽ. nec culpat nisi cupiditatẽ. ⁊ eo modo informat mores hominũ. Item si animũ
p̃ocupauit alicuius erroris opinio: quic quid alit̾ asseruerit scͥptura. figuratum homines
arbitrantur. Hon autẽ asserit nisi catholicam fidẽ. reb p̾teritis. futuris. ⁊ p̃sentibus.
Treteritoꝵ narratio ẽ: futuroꝵ p̃nuntiatio. p̃sentiũ demonstratio. S omnia hec. ad eandẽ

Expanded text:
tretur, quae suae regionis et temporis homines uituperare atque damnare consueuerunt, et ea tantum tretur, quae suae regionis et temporis homines uituperare atque damnare consueuerunt, et ea tantum probanda atque laudanda, quae consuetudo eorum cum quibus uiuit admittit, eoque contingit, ut, si quid scriptura uel praeceperit quod abhorreret a consuetudine audientium uel quod non abhorreret culpauerit, si animum eorum iam uerbi uinxit auctoritas, figuratam locutionem putent. non autem praecipit scriptura nisi caritatem nec culpat nisi cupiditatem et eo modo informat mores hominum. item si animum praeoccupauit alicuius erroris opinio, quidquid aliter asseruerit scriptura, figuratum homines arbitrentur. non autem asserit nisi catholicam fidem rebus praeteritis et futuris et praesentibus: praeteritorum narratio est, futurorum praenuntiatio, p
Abbreviated transcription (Latin):
figuratam locutionẽ id ÷ translatã quasi ꝓpͥam sequi: adiungenda etiã illa ÷. ne propͥam qͣsi
figuratã uelimꝰ acciꝑe : Demonstrandus ÷ gͥ prius modus inueniende locutionis. ꝓpriane
an figurata sit. Et iste omnino modus ÷: ut quicquid in sermone diuino. neq ad morum
honestatẽ. neq ad fidei ueritatẽ ꝓprie referri potest: figuratũ eẽ. cognoscas. Moꝵ hones¬
tas ad diligendũ dm̃ ⁊ pximũ. fidei ueritas ad cognoscendũ dm̃ ⁊ ꝑximũ. ꝑtinet. Spes autem
sua cuiq est inconscientia ꝓpria: quẽad modũ se sentit ad dilectionẽ dĩ ⁊ ꝑrimi cognitionẽq
proficere. Ẽ procliue ÷ humanun genus. ñ ex momitis ipsius libinis. s potius
sue consuetudinis. estimare peccata. fit plerũq utquisq hominũ ea tantũ culpanda arbi¬

Expanded text:
figuratam locutionem, id est, translatam quasi propriam sequi; adjungenda etiam illa est, ne propriam quasi figuratam locutionem, id est, translatam quasi propriam sequi; adjungenda etiam illa est, ne propriam quasi figuratam velimus accipere. Demonstrandus est igitur prius modus inveniendae locutionis, propriane an figurata sit. Et iste omnino modus est, ut quidquid in sermone divino neque ad morum honestatem, neque ad fidei veritatem proprie referri potest, figuratum esse cognoscas. Morum honestas ad diligendum Deum et proximum, fidei veritas ad cognoscendum Deum et proximum pertinet. Spes autem sua cuique est in conscientia propria, quemadmodum se sentit ad dilectionem Dei et proximi, cognitionemque oniam procliue est humanum genus non ex momentis ipsius libidinis, sed potius suae consuetudinis aestimare peccata, fit plerumque, ut quisque hominum ea tantum culpanda arbi
Abbreviated transcription (Latin):
aut uenerat᷑ utile signũ diuinitꝰ institutũ. cuiꝰ uim significationẽq intelligit. ñ hoc
uenerat᷑ qd̾ uidet᷑ ⁊ transit. s illud potiꝰ quo talia cuncta referenda st̃. Talis autẽ homo
sp̃ualis ⁊ liber ÷ etiam tempore seruitutis: quo carnalib animis ñdũ opoitet signa illa
reuelari. quoꝵ iugo edomandi sunt. Tales autẽ spu̾ales erant patͥarche ac ꝓpħe. om̃sq ins
Icut litt̾am sequi. ⁊ signa ꝑrebus quȩ his significant᷑ acciꝑe. seruilis infirmitatis ẽ.
ita mutilit̾ signa int̾pretari. male uagantis erroris ẽ. Qui autẽ ñ intelligit quid sig¬
nificet signũ. & tam̃ signũ eẽ intelligit: nec ipse p̃mit᷑ seruitute. Melius est autẽ
uł p̃mi incognitis. s utilib signis: qmͣ inutilit̾ ea int̾pretando. a iugo seruitutis educ¬
tam seruitutẽ ceruicẽ. laqueis erroris inserere. Huic aute obseruationi qua cauemus

Expanded text:
itutum, cujus vim significationemque intelligit, non hoc veneratur quod videtur et transit, sed illud potius quo talia cuncta referenda sunt Talis autem homo spiritualis et liber est, etiam tempore servitutis, quo carnalibus animis nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt Tales autem spirituales erant Patriarchae ac Prophetae, omnesque in equi, et signa pro rebus quae iis significantur accipere, servilis infirmitatis est; ita inutiliter signa interpretari, male vagantis erroris est. Qui autem non intelligit quid significet signum, et tamen signum esse intelligit, nec ipse premitur servitute. Melius est autem vel premi incognitis, sed utilibus signis, quam inutiliter ea interpretando, a jugo servitutis eductam cervicem laqueis erroris inserere. CAPUT X.-- U
Abbreviated transcription (Latin):
xpianũ: quanto efficatiꝰ ꝓdesse uidebit᷑. S ubi latet qua causa quid ualeat.
qͦ anmo quisq utat᷑ int̾ est dũ taxat. in lanandis uł temꝑundis corꝑib. siue in me

Expanded text:
christianum, quanto efficacius prodesse videbitur. Sed ubi latet qua causa quid valeat, christianum, quanto efficacius prodesse videbitur. Sed ubi latet qua causa quid valeat, quo animo quisque utatur interest, duntaxat in sanandis vel temperandis corporibus, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis. cruciantis sollicitudines mortifere seruitutis. Non enĩ quia ualebant
anĩ adu̾sa sunt: s adnimau̾tendo atq seruando. factũ ÷ ut ualerent. Et ideo
diu̾sis dnĩse ꝓueniunt: scd̃m cogitationes : p̾sumptiones suas. Illi enim spc
qui dec ipe uolunt: calia ꝓcurant cuiq qualib eũ irretitũ ꝑsuspiciones : consen¬
riones en̾is uident. Aliud ÷ dicere tritã istam herbã si biberis uent̾ ñ dolebit.
⁊ aliud ẽ. dicere. istã herbam collo si suspend̾s. uent̃ ñ dolebit. Ibi eni ꝓbat᷑ contẽ¬
patio salubris. hic significatio suꝑsticiosa damnat᷑. Quã qmͣ ubi p̾cantationes
q inuocationes ⁊ caracteres ñ sunt: plerĩq dubiũ ÷ utrũ res que alligat᷑. aut
qͥq modo aduingit᷑ sanando corꝑi. ui nat̾e ualeat: qd̾ lib̾e adhibendũ ÷: ansigni¬
ficatiua quadã obligatione ꝓueniat. Quod tanto prudentiꝰ opportet cauere

Expanded text:
sitatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae servitutis; non enim quia valebant sitatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae servitutis; non enim quia valebant animadversa sunt, sed animadvertendo atque signando factum est ut valerent: et ideo diversis diversae proveniunt, secundum cogitationes et praesumptiones suas. Illi enim spiritus qui decipere volunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et consenimus. Aliud est enim dicere, Tritam istam herbam si biberis, venter non dolebit; et aliud est dicere, Istam herbam collo si suspenderis, venter non dolebit. Ibi enim probatur contemperatio salubris, hic significatio superstitiosa damnatur. Quanquam ubi praecantationes, et invocationes, et characteres non sunt, plerumque dubium est utrum res quae alligatur, aut quoquo modo adjungitur sanando corpori, VI naturae valeat, quod libere adhibendum est, an significativa quadam obligatione proveniat, quod tanto prudentius oportet cavere
Abbreviated transcription (Latin):
ad dilectionẽ dĩ⁊ ꝓximi tanquã publice constituta: s ꝓ priuatas appeticiones rerũ
temꝑaliũ. corda dissipant miseroꝵ. In omnib gͦ istis doctrinis. societas demonũ
formidanda atq uitanda ẽ: qui nicħil cũ pͥncipe suo diabolo. nisi reditũ nrm̃ clau¬
dere atq obserrare conant᷑. Sicut autẽ de stellis quas condidit & ordinauit d̃s
humane & deceptorie coniecture abhominib institute sunt: sic etiã de quib¬
dã nascentib. uł qͦqͦ modo diuine ꝑuidentie ad ministratione existentib rebus.
multi multa humanis suspicionib quasi regularit̾ coniecta litteris mandaue¬
runt. si forte insolite accid̾int uelut simula pariat ait fulmine aliquid ꝑcu¬
tiatur. que omĩa tantũ ualent: quantũ p̾sumptione animoꝵ quasi cõmuni qͥdã
lingua cũ de monib fȩdarata sunt. Quȩ tam̃ plena sunt omnia pestifere curio¬

Expanded text:
ad dilectionem dei et proximi tamquam publice constituta, sed per priuatas appetitiones rerum ad dilectionem dei et proximi tamquam publice constituta, sed per priuatas appetitiones rerum temporalium corda dissipant miserorum. in omnibus ergo istis doctrinis societas daemonum formidanda atque uitanda est, qui nihil cum principe suo diabulo nisi reditum ndere atque obserare conantur. Sicut autem de stellis, quas condidit et ordinavit Deus, humanae et deceptoriae conjecturae ab hominibus institutae sunt; sic etiam de quibusque nascentibus vel quoquo modo divinae providentiae administratione existentibus rebus, multi multa humanis suspicionibus, quasi regulariter conjectata, litteris mandaverunt, si forte insolite acciderint, tanquam si mula pariat, aut fulmine aliquid tiatur; quae omnia tantum valent, quantum praesumptione animorum, quasi communi quadam lingua cum daemonibus foederata sunt: quae tamen plena sunt omnia pestiferae curio
Abbreviated transcription (Latin):
eq quia imago samuelis mortui. sauli regi uera p̃nuntiauit.  gienda ÷¬
ꝓpt̾ea talia saclegia quib imago illa p̾sentata ÷ minꝰ ex ecranda sunt: aut qr
Om̃s gͥ artes huius modi uł nugatoriȩ uł noriȩ s. ꝗsticionis. ex quadã pestifera societate
hominũ : demonũ. quasi pacta infidelis : dolose amicitie constituta : penitus sunt repu¬
dianda. ⁊ fugienda xpiãno. Non quod idolum sit aliquid ait apłs: s quia que immo
lant. demoniis immolant ⁊ ñ dõ. Nolo uos socios fieridemonioꝵ. Quod autẽ de
idolis ⁊ de immolationib que honori eoꝵ exibent᷑. dixit apłs: hoc de omnib imagana¬
riis signis sentiendũ ÷ que ad cultũ idoloꝵ uł creaturã eiusq partes canquã dm̃ colen¬
das trahunt. uł ad remedioꝵ aliaruq obseruationũ curã ꝑtinent. que ñ sunt diuinitꝰ

Expanded text:
 quia imago Samuelis mortui Sauli regi vera praenunciavit, pr quia imago Samuelis mortui Sauli regi vera praenunciavit, propterea talia sacrilegia, quibus illa imago praesentata est, minus exsecranda sunt, aut quia uit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repudianda et fugienda christiano, non quod idolum sit aliquid, ait apostolus, sed quia quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, nolo uos socios daemoniorum fieri. quod autem de idolis et immolationibus, quae honori eorum exhibentur, dixit apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentiendum est, quae uel ad cultum idolorum uel ad creaturam eiusque partes tamquam deum colendas trahunt uel ad remediorum aliarumque obseruationum curam pertinent, quae non sunt diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
cauerat. quia in somnis eas uid̾at. aut tot se cuiusq illoꝵ ocłis de monstrauerant. s qr
facile erat adnimadit̾tere. omnẽ sonũ que mat̾ies cautilenarũ est. triformoͣ eẽ nat᷑a.
Aut enim uoce edit᷑. sicuti eoꝵ ÷ qui faucib sine organo canunt: aut flatu. sicut tu¬
barũ ⁊ tibiarũ: aut pulsu. sicut incytaris ⁊ timpanis: quibͥ aliis. que ꝑcutiendo
ꝓphanoꝵ debemus musicã fugere. siquid inde utiłe ad intelligendas duimnas scͥpturas
raꝑe potuerimꝰ: nec ad eoꝵ theatricas nugas conicti. si aliquid de cẏtharis ⁊ de or¬
ganis qd̾ ad̃ spũalia capienda ualeat disputemꝰ. N eq enĩ ⁊ lit̾as discere ñ debuimꝰ.
quia earũ dm̃ dicunt eẽ. mercuriũ. aut quia iusticie uirtutiq templa dedicarunt.
& que code iestanda sunt. in lapidibus adorare maluertꝰ:: ꝓpt̾ea iusticia uirtusq fu

Expanded text:
cauerat, quia in somnis eas uiderat aut tot se cuiusquam illorum oculis demonstrauerant, sed quia cauerat, quia in somnis eas uiderat aut tot se cuiusquam illorum oculis demonstrauerant, sed quia facile erat animaduertere omnem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem esse natura. aut enim uoce editur, sicuti eorum est qui faucibus sine organo canunt, aut flatu, sicut tubarum et tibiarum, aut pulsu, sicut in citharis et tympanis et quibuslibet aliis quae percutiendo ionem profanorum debemus musicam fugere, si quid inde utile ad intellegendas sanctas scripturas rapere potuerimus, nec ad illorum theatricas nugas conuerti, si aliquid de citharis et de organis, quod ad spiritalia capienda ualeat, disputemus. neque enim et litteras discere non debuimus, quia earum deum dicunt esse Mercurium, aut quia Iustitiae et quae corde gestanda sunt in lapidibus adorare maluerunt, propterea nobis ju
Abbreviated transcription (Latin):
lege ⁊ ꝓpħis. medius int̾ illos in monte. tͥb ddiscipłis uidentib atꝙ stupentib claruit
Ton sunt audiendi errores gentiliũ suꝑsticionũ. qui nouẽ musas: iouis
⁊ memorie filias eẽ finxert᷑. Refellit eos uarro. quo nescio utrũ apud eos
quisqmͣ taliũ rerũ doctior uł curiosior eẽ. possit. Dicit enim ciuitatẽ nescio
quã. ñ enim nom̃ recolo locasse apuo tres artifices. t̾na simulachra niusarũ.
quod in tem plo apollins donum poneret. ut quisquis artific ũ pulchriora formaret:
abillo potisimũ electa emeret. Ita contigise: ut oꝑa sua illiquoꝙ artifices equȩ
pulchra explicarent. & placuisse ciuitati om̃s nouẽ. ⁊ om̃s eẽ ep̾tas. ut in apollinis tẽ¬
plo dedicarent᷑. Quib postea dicit esiodũ poetã imposuisse uocabula. Nongͦ iupiter
nouem musas genuit: s tres fabri t̾nas creauerunt. Tres autẽ ñ ꝑpt̾ea illa ciuitas lo¬

Expanded text:
Lege et Prophetis, medius inter illos in monte, tribus discipulis videntibus atque stupentibus, claruiton enim audiendi sunt errores gentilium superstitionum, qui VIIII Musas Iouis et Memoriae filias esse finxerunt. refellit eos Varro, quo nescio utrum apud eos quisquam talium rerum doctior uel curiosior esse possit. dicit enim ciuitatem nescio quam — non enim nomen recolo — locasse apud tres artifices terna simulacra Musarum, quod in templo Apollinis donum poneret, ut quisquis artificum pulchriora formasset, ab illo potissimum electa emerent. ita contigisse, ut opera sua quoque illa artifices aeque pulchra explicarent, et placuisse ciuitati omnes nouem atque omnes esse emtas, ut in Apollinis templo dedicarentur. quibus postea dicit Hesiodum poetam imposuisse uocabula. non ergo Iuppiter nouem Musas genuit, sed tres fabri ternas creauerunt. tres autem non propterea illa ciuitas lo
Abbreviated transcription (Latin):
domini pisce uesci: quã lenticula more esau nepotis abrabam. aut ordeo more ium̃toꝵ
N on enim ꝓpt̾ea continentiores nob̾ sunt plereq bestiȩ: quia uiliorib alumpt᷑ escis. Nam
in omnib luiꝰcemodi rebꝰ: ñ ex earũ rerũ nat᷑a quib utim᷑. s ex causa utendi ⁊ mͦ appetendi
⁊ p̾nuntiabant. Sufficiende prolis causa: erat uxorũ pluriũ simul uni iuro habendarii con
suetudo. Et ideo unã feminã. maritos bab̾e plurimos lionestũ ñ erat. inculpabil¬
ic quid congruit consuetudini eoꝵ. c̃ quib ista uita degenda uł necessitate impont̃
uł officio. suscipit᷑. abonis ⁊ magnis hominib: ad utilitatẽ⁊ beneficientiã referendũ ÷
runt in docti alt̾ius consuetudinis. nisi auctoritate repͥmant᷑ flagicia putant: nec possunt adni¬
madũtere totã conusationẽ suã. uł inconiugiis. uł inconuiis uł inuestitu cetoq humano uictu

Expanded text:
domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. nam in omnibus huiusce modi rebus non ex earum rerum natura, quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi et praenuntiabant. Sufficiendae prolis causa erat uxorum plurium simul uni viro habendarum inculpabilis consuetudo ; et ideo unam feminam maritos habere plurimos honestum non erat: non eniid autem congruit consuetudini eorum cum quibus vita ista degenda vel necessitate imponitur, vel officio suscipitur, a bonis et magnis hominibus ad utilitatem et beneficentiam referendum est; runt indocti alterius consuetudinis, nisi auctoritate reprimantur, flagitia putant; nec possunt animadvertere totam conversationem suam, vel in conjugiis, vel in conviviis, vel in vestitu, caeteroque hum
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. s libido utentis inculpa ẽ. Heq enum ullo modo quisqmͣ sobrius erediderit
domini pedes ita ungento p̃cioso amiliere ꝑfusos: ut luxuriosoꝵ. ut nequã hominũ solent.
quoꝵ talia conuiuia detestant᷑. Odor enim borius fama bona tͥ Quam quisquis bonȩ uitȩ
pleruriq falgitiũ ÷: indiuina uł ꝓpħica ꝑsona. magne euiusdã rei signũ ÷ Alia ÷ quippe
in ꝑditis morib. alia mnosee uaticinatione coniunctio meretͥcis. Neo si flagitiose in conu¬
uiis temulentoꝵ ⁊ lasciuoꝵ mudant᷑ corꝑa: ꝓpt̾ea inbalneis nudũ eẽ. flagitiosum ÷ Quidgͥ¬
locis: temꝑib ꝑsonisq conueniat. diligent᷑ attendendũ ÷: ne temere flagitia rep̃bendamꝰ
Eferi euim pocest. ut sinc aliquo uicio cupedie uł uoracitatis. p̃ciosisimo cybo sapiens utat᷑:
insipiens autẽ fedissima gule flanima iuilissimũ ardescat. Q sanus quisq maluerit more

Expanded text:
rerum, sed libido utentis in culpa est. Neque ullo modo quisquam sobrius crediderit, rerum, sed libido utentis in culpa est. Neque ullo modo quisquam sobrius crediderit, Domini pedes ita unguento pretioso a muliere perfusos , ut luxuriosorum et nequam hominum solent, quorum talia convivia detestamur. Odor enim bonus, fama bona est, quam quisquis bonae vitae plerumque flagitium est, in divina vel prophetica persona magnae cujusdam rei signum est. Aliain Osee prophetae vaticinatione conjunctio meretricis : nec, si flagitiose in conviviis temulentorum et lascivorum nudantur corpora; propterea in balneis nudum esse flagitium ori et personis conueniat, diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uoco motũ animi. ad fruendũ dm̃ ꝓpt̾ ipsum. ⁊ se atq ꝓximo ꝓpt̾ dm̃. Cupidͥatem
aute: motũ animi motũ ad fruendũ se⁊ ꝓximo. ⁊ colibet corꝑe ñ ꝓpter dm̃. Quodaut̃
agit indomita cupiditas: ad corunpendũ animũ ⁊ corpꝰ suũ. flagitiũ uocat᷑. Quod autẽ
agit ut ałteri noceat: facius dr̃. Et hȩc sunt duo genera omniũ peccatoꝵ. s flagitia
priora sunt. Que cũ exinanierint Ammũ ⁊ ad quandã egestatẽ ꝑduxerint: in facmora pro¬
silit᷑. quib remoueant᷑ impedim̃ta flagitioꝵ. aut adium̃ta querant᷑. Item quod agit
caritas qd̾ sibi ꝓsit: utilitas ÷ Quod autẽ agit ut ꝑsit ꝑximo: beneficientia nominatur.
Et lnc p̃cedit utilitas: quia nemo potest ex eo quod ñ habet ꝓdesse alteri. Quanto autẽ
magis regnũ cupiditatis destruit᷑: tanto caritas augetur:¬
xxdat: aut aliquid significat. aut flagitiosus ÷ In omnib enim talib. ñ usus

Expanded text:
 cupiditatem autem motum animi ad fruendum se et proximo et quolibet corpore non propter deum. quod autem agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium uocatur; quod autem agit, ut alteri noceat, facinus dicitur. et haec sunt duo genera omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt. quae cum exinaniuerint animum et ad quandam egestatem perduxerint, in facinora prosilitur, quibus remoueantur impedimenta flagitiorum ant adiumenta quaerantur. item quod agit caritas quo sibi prosit, utilitas est; quod autem agit, ut prosit proximo, beneficientia nominatur. et hic praecedit utilitas, quia nemo potest ex eo quod non habet prodesse alteri. quanto autem magis regnum cupiditatis destruitur, tanto caritatis augeturcedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus
Abbreviated transcription (Latin):
corpede: consuetudines: inclinationes animȩ ad fruendũ inferiorib. ꝑ ipsius
corꝑis laboriosam quandã militiã. extinguere affectant. Nam ñ se int̾munt.
scuram sue inualitudinis gerunt. Qui autẽ ꝑu̾se idagunt: quasi nat᷑alit̾ inimi¬
eo suo cor ꝑi bella ingerunt. In ꝯͦ fallit eos qd̾ legunt. earo concupiseit adu̾sus spm̃.¬

Expanded text:
corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt. Qui autem perverse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: Caro concupiscit adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
se ÷ enĩ ut slud diligat: ⁊ eiꝰ corruptione p̃grauet᷑. Imortalitas eñi⁊ incorp¬
ruptio corꝑis. de santate animi existit. Sanicas autẽ animi est: firmissi¬
me inhere potiori. hoc ÷̃ incõmutabili dõ. Cũ uͦ etiã eis qui sibi naturaliter
pares sunt: hoc ÷ hominib dominari affectat: intolerabił omnino suꝑbia ⁊¬
Non dnim corpꝰ suũ. s corruptiones eiꝰ ÷ pondꝰ o̾unt. Non itaq nullũ corpꝰ. s incor¬
ruptũ ⁊ celerrimũ corpꝰ uolunt hab̾e. s putant nullũ corpꝰ eẽ. sitale fuerit. quia
tale aliquio putant animã eẽ. Quod autẽ continentia quadã.: laboribꝰ ꝑ̃sequi qͣsi¬
uident᷑ corꝑa sua: qui hoc recte faciunt. ñ id agunt ut ñ habeant corpus
s it habeant subuigatũ.⁊ ꝑatũ ad oꝑa necessaria. Libm̾es enim male utentes

Expanded text:
se est enim, ut illud diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorse est enim, ut illud diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi exsistit, sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino supnon enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed ptale aliquid esse animam putant. Quod autem continentia quadam et laboribus persequi videntur corpora sua, qui hoc recte faciunt, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ supͣ nos ẽ : alt̾um qđ nos sumus. tc̾ium qd̾ uxta nos ÷ quartũ qd̾ infra nos ẽ : de
scd̾o ⁊ quarto nulla p̃cepta danda erant. Quantũ libet enim homo excidat auerita¬
te: remanet ili disectio sui ⁊ dilectio corꝑis sui. fugax enim animꝰ ab incõmuta¬
bili lumine omniũ regnatore. idagit it ipse sibi regnet ⁊ suo corꝑi. Ꝙideo ñ ꝑo
id ÷ alis hominib dommari potuerit. In ÷ enim uitioso animo. id magis ap¬
petere ⁊ sibi tanqm̃ debitũ uindicare. qd̾ uni ꝓprie debet᷑ dõ. Talis autem
sui dilectio: meliꝰ odiũ uocat᷑ Iniquũ ÷ enĩ. quia uult sibi seruire qd̾ infra se ÷
eũ iose suꝑiori seruire nolit: Reccissimeq diccũ ÷ Qui autẽ diligit iniquitatẽ
odit animã suã Et idõ fit infirmꝰ animꝰ.: de mortali corꝑe cruciat᷑. Heces¬

Expanded text:
d supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod iuxta nos est, quartum quod infra nos est, de d supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod iuxta nos est, quartum quod infra nos est, de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. quantumlibet enim homo excidit a ueritate, remanet illi dilectio sua et dilectio corporis sui. fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore id agit, ut ipse sibi regnet et corpori suo, et ideo nid est aliis hominibus dominari potuerit. inest enim uitioso animo id magis appetere et sibi tamquam debitum uindicare, quod uni proprie debetur deo. talis autem sui dilectio melius odium uocatur. inimicum est enim, quia uult sibi seruire quod infra se est, cum ipse superiori seruire nolit, rectissimeque dictum est: qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam, et ideo fit infirmus animus et de mortali corpore cruciatur; neces
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ uͦ extoto corde. extota anima. extota m̃te. ut om̃s cogitationos tuas. ⁊ omnẽ
uitã. ⁊ onnẽ intellectũ tuũ in illũ conferas. aqͥ habes ea ipsa quȩ confers. Cũ aut̃
in animũ illuc rapiat᷑: qͥ totus dilectionis impetꝰ currit. Quisquis gͦ recte di¬
ligit pximũ : hoc cũ eo debet agere. ut eciã ipse. toto corde. tota anima. tota
mte diligat dm̃. Sic enim diligens eũ canquã seipsũ: totã dilectionẽ sui zilliᷤ
refert in illã disectionẽ dĩ. que nullũ ase riuulũ duci extra patitur. cuius
diriuatione minuat᷑ Non autẽ omma quib utendũ ÷ disigenda ft̃. s ea so¬
la. que aut no beũ societate quadã referunt᷑ indm̃. sic̃ ÷ homo uł angłs. Aut adnos
resata heneficio dĩ ꝑ nõs indigent: sic̃ti ÷ corpꝰ. Ham utiq mrẽs ñ dilexxerunt scelus

Expanded text:
ota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem ota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat deum. sic enim eum diligens tamquam se ipsum totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem dei, quae nullum a se riuulum duci extra patitur, cuius deriuatione minuatur. Non autem omnia, quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobisrelata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus
Abbreviated transcription (Latin):
sinondũ res. tam̃ spͥes eiꝰ nos hoc temꝑe consolat᷑. Maledictꝰ autẽ qui
sp̃e suã ponit in homine. S nec se ipso quisquã frui debet: si liquide auertas
quia nec seipsum debet ꝓpt̾ seipsum diligere. sed ꝓpt̾ illũ quo fruendũ est
Tunc ÷ quipꝑe optimꝰ homo: cũ tota uita sua ꝑgit in incõmutabilẽ uitã. ⁊ toto
affectu inheret illi. Si aut̾ se ꝑpt̾ se diligit. ñ se refert ad dm̃. s ad se ipsũ con¬
uersus: ñ ad incõmutabile aliquid c̃uertit᷑. Et ꝓpt̾e̾a iã cũ defectu aliqͦ se fruit᷑.
quia mesior ÷ͥ cũ totus beret atq constringit᷑ in cõmutabili bono. quã cũ inde
uł adseipsũ relaxat᷑. Si gͦ deipsum ñ ꝓpt̃ te debes diligere. s ꝓpt̃ illud ubi dilec¬
tionis tue reccissimꝰ finis ẽ : ñ succenseat alius homo. sietiã ipsũ ꝓpt̾ dm̃ diligis. Hȩc
est enim dilectionis diuinitꝰ regula constituta. Diliges ꝓuimũ tuũ sicut te ipsũ.¬

Expanded text:
ndum res, tamen spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur: et propterea jam cum defectu aliquo se fruitur: quia melior est, cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel ad seipsum relaxatur. Si ergo teipsum non propter te debes diligere, sed propter illum illud ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis: haec enim regula dilectionis divinitus constituta est: Diliges, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
set. nemo adolescicentiã tuã contempnat. subiecit unde ñ cõtempneret᷑. atq ait.
S forma esto fideliũ in sermone. inconũsatione. indilectione. in fide. in casticate.¬

Expanded text:
set, Nemo adolescentiam tuam contemnat; subjecit unde non contemneretur, atque ait: set, Nemo adolescentiam tuam contemnat; subjecit unde non contemneretur, atque ait: Sed forma esto fidelium in sermone, in conversatione, in dilectione, in fide, in castitate
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ boni fideles ñquemlibet hominũ s ipsum am̃ obedient̾ audiunt. qui ait. que dicut̃
facite que autẽ faciunt facere nosite: dicunt enim & ñ faciunt. ideo audiut᷑ utilit̾¬
etiã qui utilit̃ qui utũi ñ agunt. Sua enim querere student. sisua docere ñ audent. deloco
lib quod cõmemoraui diceret : premisit. Cath edrã moysi sedent. Ila gͦ chatredra ñ eoꝵ
s moysi cogebat eos bona dicere. etiam ñ bona facientes. Agebant gͦ sua inuita sua.
ñfaciunt. s longe plurib prodessent faciendo que dicunt. Abundant enim qͥ male uite
sue defensio nem ex ipsis suis p̃positis & doctoribus querant. respondentes corde suo. aut
etiã si ad hoc erumpunt ore fuo. atq dicentes. Quod michi p̃cipitis. cur ipsi ñ facis:
Ita fit ut eũ obedient̾ ñ audiant. qui se ipse ñ audit. ⁊ dĩ ubum qd̾ eis predicat᷑.
simul cũ ipso p̃dicatore contẽpnant. Deniq apłs scribens ad timotheũ. cum dixis¬

Expanded text:
m boni fideles non quemlibet hominum, sed ipsum Dominum obedienter audiunt, qui ait, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt; ideo audiuntur utiliter, qui etiam utiliter non agunt. Sua enim quaerere student, sed sua docere non audent, de locolibus, quod commemoravi, diceret, praemisit, Super cathedram Moysi sederunt . Illa ergo cathedra, non eorum sed Moysi, cogebat eos bona dicere, etiam non bona facientes. Agebant ergo sua in vita sua; non faciunt; sed longe pluribus prodessent faciendo quae dicunt. Abundant enim qui malae vitae suae defensionem ex ipsis suis praepositis et doctoribus quaerant, respondentes corde suo, aut etiam si ad hoc erumpunt, ore suo, atque dicentes: Quod mihi praecipis, cur ipse non facis? Ita fit ut eum non obedienter audiant, qui se ipse non audit, et Dei verbum quod eis praedicatur, simul cum ipso praedicatore contemnant. Denique Apostolus scribens ad Timotheum, cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
&s helias ⁊ ipse añs .x.ł. dieb ieiunauerunt. Cuiꝰ auctionis figuratꝰ quiddã modꝰ.
nisi huiꝰ numeri cognitione ⁊ consid̾ationeꝰ soluit᷑. habet enĩ denariũ quat̾. tanqmͣ
cognitionẽ omniũ rerũ intextã temꝑib. Quat̾nario namq numero. ⁊ diurna ⁊ an¬
piuia curricula ꝑagunt᷑. Diurna: matutinis. meridianis. uesꝑtins. noct̾nisq ho¬
parũ spaciis. Annua: ũnis. ostiuis. autũnalib. hiemalibꝙ m̃sib. A temꝑũ autẽ
AAelectatione. dũ intemꝑib uiuimꝰ. ꝓpt̾ et̾nitatẽ in qua uiuere uolumꝰ. abstinendũ

Expanded text:
s quadraginta diebus ieiunauerunt. cuius actionis figuratus quidam nodus nisi huius numeri cognitione et consideratione non soluitur. habet enim denarium quater tamquam cognitionem omnium rerum intextam temporibus. quaternario namque numero et diurna et annua curricula peraguntur, diurna matutinis et meridianis, uespertinis nocturnisque horarum spatiis, annua uernis, aestiuis, autumnalibus hiemalibusque mensibus. a temporum autem delectatione, dum in temporibus uiuimus, propter aeternitatem, i
Abbreviated transcription (Latin):
Quam qm̃ tanta est uis consuetudinis ad discendũ. ut aui in scͥpturis seĩs quodã¬
modo nutti atq educati sunt. magis alias locutiones mirent᷑. eaq minꝰ latinas
putent. quam illas quas in scͥpturis didicert̃. neq in latine lingue auctorib reppe¬
riunt᷑. Clurimũ hicqͦ adiuuat int̾pretũ numerositas. collatis codicib inspecta
atq discussa. tantũ absit falsitas. Nam codicib em̃dandis. pͥmitꝰ debet inuigi¬
lare sollertia eoꝵ qui scͥpturas diuinas nosse desid̾ant. ut em̃datis ñ em̃dati cedant.
ex uno dũ tarat int̾ytationis genere uenientes. In ipsis aut̃ int̾p̃tationib : itala

Expanded text:
tanta est vis consuetudinis etiam ad discendum, ut qui in Scripturis sanctis quodammodo nutriti educatique sunt, magis alias locutiones mirentur, easque minus latinas putent, quam illas quas in Scripturis didicerunt, neque in latinae linguae auctoribus reperiuntur. Plurimum hic quoque juvat interpretum numerositas collatis codicibus inspecta atque discussa; tantum absit falsitas: nam codicibus emendandis primitus debet invigilare solertia eorum qui Scripturas divinas nosse desiderant, ut emendatis non emendati cedant, ex uno duntaxat interpretationis genere venientes. CAPUT XV.-- Commendatur Itala
Abbreviated transcription (Latin):
dũ autẽ illa sapientia uocabat᷑ erat aut̃ stulticia. comtẽpnentib d̃m: sic ista que
uocat᷑ stulticia. sapientia ÷ uincentib diabolum.

Expanded text:
dum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnentibus deum, sic ista quae dum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnentibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum.
Abbreviated transcription (Latin):
coiũ a fomsantatensic ita curatio peecatores san ados refieiendoseqs susiyt
es auene deudu nedrti cũ aligant uilna. ñ inconpoite s apte id facunt
ut uinculi utditatem quedã pulchritudo etiã consequat᷑: sic medicina sapien¬
tie. ꝑhominis susceptionẽ nris ÷ accõmodata uuln̾ib. de quibꝰdam contrariis
curans. ⁊ de quib dã similib. Sicut etiã ille qui medet᷑ uulneri corꝑis. adhi¬
bet quedam contͣria. sicut frigidũ calido. uł humidũ sicco. uł aliquid eiꝰ modi.
adhibet etiam quedã similia. sicut sinteolũ uł rotundo uulm̃ rotundũ. uł ob¬
longo oblungũ. ligaturãq ipsam ñ eamdẽ m̃bris omnib. s similẽ similibus.
coaptat: sic sapientia dĩ hominẽ curans. seipsam ex ibuit extad sanandũ. ipsa
medicꝰ ipsa medicina. Quia gͦ ꝑsuꝑbiã homo lapsus ẽ: humilitatẽ ex ibuit ad
sanandum. Serpentis sapientia decepti sumꝰ: dĩ stulticia liberam̃. Quemad mo¬

Expanded text:
sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam exhibuit ad sanandum, ipsa medicus, ipsa medicina. quia ergo per superbiam homo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum. serpentis sapientia decepti sumus, dei stultitia liberamur. quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
lurmus. qued si amenitates itineris. ⁊ ipsa gestatio uelnculoꝵ nos deleetarei
comĩsi ad fruendum iis qͥb uti debuimꝰ. nollemꝰ eito uiã finire.⁊ ꝑuersa
suauicati implicati alienaremꝰ apatͥa cinꝰ suauitas faceret hertos. sic im hua
moitalitatis uta ꝑegͥnantis a dño. si redire i patͥam uolitmꝰ ubi berti et̃ possimus.
utendũ÷ boc muindo ñ fruendũ. ut inuisibilia dĩ ꝑea que facta sunt intellee¬
ta comsiciant᷑. hoe tut de corꝑalib temꝑialib q rebꝰ. et̾na ⁊ spualia capiamꝰ. R esgͥ

Expanded text:
leremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret, leremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret, conuersi ad fruendum his quibus uti debuimus, nollemus cito uiam finire et peruersa suauitate implicati alienaremur a patria, cuius suauitas faceret beatos: sic in huius mortalitatis uia peregrinantes a domino si redire ad patriam uolumus, ubi beati esse possimus, utendum est hoc mundo, non fruendum, ut inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
es alie sunt quib fruendũ ẽ: aliȩ quib utendt̃i. aliȩ quȩ fru¬
intur & utunt᷑. Ille quib fruendũ ẽ: nos hatos faciunt. Istis
q̃uib utendu : tendentes ad beatitudinẽ adiuuam᷑. ⁊ q̃si adminiculam̃: ut ad
int̾ ut̃sq constituti. sicis qͥb utendũ ÷ frui uoluerimꝰ: impedit᷑ cursus nr̃. &
aliqñ etiã defiectit᷑. ut abhis reb qͥbꝰ fruendũ ÷ dbtinendis uł retardem̃. ueletiã
reuocem̃. inferioꝵ amore p̃pediti. Frui est em̃: amore inherere alicuir ei ꝓpter
se ipsam. Uti aut̃: qd̾ musum uen̾it. ad id qͥ amas optiuendũ referre. sitam̃ amant¬
dũ ÷ Nam usus illicitꝰ: abusus potiꝰ uł abusio nominandꝰ ÷ Quomodo gͦ si ec̾mꝰ
ꝑegrim. qui beate uiuere nisi impatͥa ñ possemꝰ. eaq ꝑegͥnatiõe utiꝙ miseri.
⁊ miseriã finire cupientes impatͥam redire uellemus. opus eẽt. uł terrestrib uł
marims uelncuł. quib utendũ cẽt. ut ad patͥam qͥ fruendum erac ꝑuenire ue¬

Expanded text:
uendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et aliquando etiam deflectitur, ut ab his rebus, quibus fruendum est, obtinendis uel retardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad id quod amas optinendum referre, si tamen amandum est. nam usus inlicitus abusus potius uel abusio nominanda est. quomodo ergo, si essemus peregrini, qui beate uiuere nisi in patria non possemus, eaque peregrinatione utique miseri et miseriam finire cupientes in patriam redire uellemus, opus esset uel terrestribus uel marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad patriam, qua fruendum erat, peruenire ua
Abbreviated transcription (Latin):
lores ⁊ amissiones ñ nulloꝵ m̃broꝵ uoluntarias sucepisse inueniunt᷑. s ut alia que
ampliꝰ diligebant. saltẽ consequerent᷑. Non gͦ ꝑꝑtẽa quisqm̃ dicendꝰ ẽ: ñ diligere sa¬
lutem atq incolumitatẽ corꝑis sui: quia aliquid ampliꝰ diligit. Nam ⁊ auarꝰ quã¬
uis pecimiã diligat: tam̃ emit sibi panẽ. Quod cũ facit: qat pẽcuniã quã mul¬
cũ qͥiligit. ⁊ augere desid̾at. S quia pluris estimat salutẽ corꝑis sui que illo fuleti¬
fiorimi nom̃ ad aliquid ÷: necquisqmͣ᷑ eẽ. ꝑximꝰ.
nisi ꝓximo potest. Nullum autẽ exceptũ eẽ. cui miscdiȩ deneg̃et᷑ officiũ.
q̃tus ñ uideat. quando usq ad inimicos etiã porrectũ ÷. eodẽ dño dicente. disigite
mimicos ur̃os. benefacite is qui uos od̾unt : Ita qͦ paulus apłs docet. c̃ dicit. Ham

Expanded text:
lores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae lores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae amplius diligebant, consequerentur. Non ergo propterea quisquam dicendus est non diligere salutem atque incolumitatem corporis sui, quia plus aliquid diligit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere desiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo paneim nomen ad aliquid est, nec quisquam esse proximus nisi proximo potest. Nullum autem exceptum esse cui misericordiae denegetur officium, quis non videat, quando usque ad inimicos etiam porrectum est, eodem Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui o
Abbreviated transcription (Latin):
mitam carnalẽ consuetudinẽ. ad u̾sus qmͣ sp̃s concupiseit. ñ ut int̾imat corpꝰ: s
ut concupiscentia eiꝰ id ÷ cͥoͣneupiscentra mala edomita. faciat spũi sub iuigatũ.
qđ nat᷑ił or do desid̾at. Quia enĩ hoc erit pͥt resurrectionẽ. ut corpus omnimꝰ
cũ quiete suma sp̃ui subditũ. in mortalit̾ uigeat: hoc etiã inhac uita meditandũ ÷
ut consuetudo carnał mutet᷑ in meliꝰ. nec in ordinatis morib resistat sp̃ni. Quod
s. ꝑ pͥncipatum: qͥa magis ꝗd̾ diligit uult subditũ eẽ. meliori: nec ꝑ odiũ resiften¬
te carne. s ꝑ consuetudinis uncłm. qd̾ a parentũ etiã ꝑ pagine inuet̾atũ: nat᷑e
lege moleuit. Idgͦ agit sp̃c in domanda carne: ut soluat male consuetudinis
quasi pacta ꝑu̾sa. ⁊ fiat pax consuetudinis bonȩ.¬
Qum autẽ se diligat. ⁊ ꝓdesse sibi uelit. dubitare: dem̃tis ÷ P recipiendũ
etiã quomodo corpꝰ suũ disigat. ut ei ordinate prudentq c̃sulat. Nam qd̾ diligat

Expanded text:
aduersus quam spiritus concupiscit, non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia eius, id est consuetudine mala, edomita faciat spiritui subiugatum, quod naturalis ordo desiderat. quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omni modo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter uigeat, hoc etiam in hac uita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius nec inordinatis motibus resistat spiritui. quod  principatum, quo magis quod diligit uult subditum esse meliori, nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis uinculum, quod a parentum etiam propagine inueteratum naturae lege inoleuit. id ergo agit spiritus in domanda carne, ut soluat malae consuetudinis quasi pacta peruersa et fiat pax consuetudinis bonae.Quin autem se diligat et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑. Quisqͥs gͦ arbitrat᷑ ñ de omni homine apłm p̃cipisse: coget᷑ fateri qd̾ ab¬
surdissimũ ⁊ sceleratissimũ ÷. fuisse uisum apło ñ eẽ peccatũ. siquis aut ñ xp̃iani.
aut in imici adult̾au̾it uxorẽ. aut eũ occid̾it. aut eiꝰ rem c̃cupierit. Quod si dem̃¬
tis ÷ dicere: manifestũ ÷ omnẽ hominẽ ꝑximũ eẽ. deputandũ. quia gͣ neminẽ
recte ꝓximꝰ dr̃. manifestũ ÷ hoc p̃cepto quo iubem᷑ diligere ꝑximũ. etiã scos
angłos contineri. aquib tanta nob̾ miscdie in pendunt᷑ officia. quanta multis
se nrm dici uoluit. Nam ꝙ seiplum significat dñs iħc x p̃c̃ opitulatũ eẽ. semun
uo iacenti in uia. afflicto ⁊ relicto. alatronib Et ꝓpħa inoratione ait. Sic̃ ꝑximũ
sicut frem̃ nrm̃ ita cõplacebã. S qm̃ excellentior. ac suꝑ nrãm nat᷑am ÷ diuina substan¬
tia: p̃ceptũ qͦ disigamꝰ dm̃. Apximi dilectione distinctũ ÷. Ille enim nob̾ pbet mised̾iã

Expanded text:
fateri, quod absurdissimum et sceleratissimum est, fuisse visum Apostolo non esse peccatum si quis aut non christiani, aut inimici adulteraverit uxorem, aut eum occiderit, aut ejus rem concupierit: quod si dementis est dicere, manifestum est omnem hominem proximum esse deputandum, quia erga neminem recte proximus dicitur; manifestum est hoc praecepto quo jubemur diligere proximum, etiam sanctos Angelos contineri, a quibus tanta nobis misericordiae impenduntur officia, quanta multis s nivo jacenti in via afflicto et relicto a latronibus. Et propheta in oratione ait: Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam . Sed quoniam excellentior ac supra nostram naturam est divina substantia, praeceptum quo diligamus Deum, a proximi dilectione distinctum est. Il
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditos int̾imit. reformat᷑ in melius: sic etiã corpꝰ post istam mortẽ quã uincło
peccati om̃s debemꝰ. credendũ ⁊ sꝑandũ ÷ resurrectionis temꝑe. in meliꝰ cõmutari.
ut ñ caro ⁊ sanguis regnũ dĩ possideat. quod fieri ñ potest. s corruptibile hoc

Expanded text:
perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo peccati omnes debemus, credendum et sperandum est resurrectionis tempore in melius commutari, ut non caro et sanguis re