comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe deus amator castitans da
ei tłem correpcõis sp̃m. ut iam nõ
ĩueniat tempꝰ pcc̃andi in carne su¬
a: melius existimãs ut magis
demonio rexaretur qͣi luxuria. Q¬
monte oliueti ferro uinctus tene
liter. Iste ĩnocentius qͣlis ⁊ qͣntũ
fuit mĩcorsͥ si uoluero q̃ uera st̃
de eo dice: fortasse mendatii opĩo¬
nem ĩturro. Nam freq̃t̾ furaba¬
tur de expensis frm̃: et dabat in¬
digentibꝰ. Cum aũt ẽẽt ualde
simplicissimꝰ : accepit a dño xp̃o
gr̃am coͣn demones. Int̾ quos
aliqñ adductus est ei iuuenis.
uidentibus nob̾ a spũ ĩmundo cõ¬
p̃hensus: simł ⁊ ꝑalisi laborãs
Quẽ ego intuens bolui mr̃em
euis repelle q̃ adduxerat eum:
desꝑabam enĩ eũ posse sanari
Cum aũt bidisset eã senior stã¬
tem ⁊ flentẽ suꝑ incn̾rabili ca¬
su filii sui: cũ ẽẽt benignissimꝰ
mĩa motus fleuit. Et accipiẽs
iuuenẽ ingressus est oratormũ
suũ qd̃ sibi ip̃e edifitaua̾t. in
quo reliquie eant iohis baptis

Expanded text:
ne Deus amator castitatis, da ei talem correptionis spiritum, ut jam non inveniat tempus peccandi in carne sua: melius existimans ut magis daemonio vexaretur quam luxuria. Qmonte Oliveti ferro vinctus tenetliter. Iste Innocentius, qualis et quantum fuit misericors, si voluero quae vera sunt de eo dicere, fortasse mendacii opinionem incurro. Nam frequenter furabatur de expensis fratrum, et dabat indigentibus. Cum autem esset simplicissimus, accepit a Dominoam contra daemones. Inter quos aliquando adductus est ei juvenis, videntibus nobis, a spiritu immundo comprehensus, simul et paralysi laborans. Quem ego intuens, volui matrem ejus repellere, quae adduxerat eum; desperabam enim posse sanari eum. Cum autem vidisset eam senior stantem et flentem super inenarrabili casu filii sui, cum esset benignissimus, misericordia motus flevit. Et accipiens juvenem, ingressus est oratorium suum, quod sibi ipse aedificaverat, in quo reliquiae erant beati
Abbreviated transcription (Latin):
ei: nec ostiũ aperuit. Ex qua die
aũt ing̃ssus clauserat se: dep̃caba¬
eius ad ep̃m. ⁊ fit oracio in ecc̃ia:
⁊ nec sic lib̾ata est. Surgens ãt
tiũ ingreditur ad eũ: et dicit ei
Eustadi surge. Solue qd̃ ligasti.
Et tũ inclinass genua lcor cũ ep̃o:
statin enixa est mlrͣ. Preualuit
enĩ deprecacio ⁊ instancia or̃onis

Expanded text:
ei, nec ostium aperuit. Ex qua die ei, nec ostium aperuit. Ex qua die autem ingressus clauserat se, deprecabaejus ad episcopum, et fit oratio in ecclesia, et nec sic liberata est. Surgens autetium, ingreditur ad eum, et dicit ei: Eustathi, surge, solve quod ligasti. Et cum inclinasset genua lector cum episcopo, statim enixa est mulier. Praevaluit autem deprecatio et instanti
Abbreviated transcription (Latin):
dicia plene fiñdens lcõꝵ: dixit. E¬
go qͥdem qd̃ ercit u̾m dixi. qr nõ ha¬
beo tãm: ĩ munis enĩ sum. Si ãt
iubes qd̃ non est audiri: ecce dico
qr feti. Hoc cũ dixiss: statim depo¬
suit cũ episcopꝰ de gͣdu lc̃oris. Ille
aũt dep̃catus est ep̃m: ⁊ dicit ei:
Quia ergo pcc̃aui: iube eam dari
mͥ oxorem. Neq enĩ ego ex hoc de¬
ricus: neq illa u̾go. Et tradita est
ribꝰ most̾ii: ut usq̃quo gn̾aret suf¬
ferrẽt eam. Itaq in pauco temꝑe
impleti sunt dies ꝑtus ͥ ⁊ affuit
hora iudicii. gemitus. dolores. anx¬
ietates. ac infernales tormentoꝵ
dolores: et penitus nõ egrediebat᷑
Transiit pͥma dies. ⁊ scd̾a ⁊ tertia:
⁊ septima dies. Mulier p̃ nimiis
dolorib inferno appropinquabat
ne rep̃hende̾tur qiͣ qui calũpniatꝰ
lcõrem fuisset : tacuit alios duos
dies. Puella aũt in tormẽtis po¬
sia. nec pariebat nec moriebatur:
in tm̃i ut clamores nõ fe̾ntes nũci¬
arent ep̃o dicentes. Testatur cum

Expanded text:
s lector dixit: Ego quidem quod erat verum dixi, quia non habeo causam; immunis enim sum. Si autem jubes quod non est audiri, ecce dico, Quia feci. Hoc cum dixisset, statim deposuit eum episcopus de gradu lectoris. Ille autem deprecatus est episcopum, et dixit ei: Quia ergo peccavi, jube eam mihi dari uxorem. Neque enim ego ero ex hoc clericus, neque illa virgo. Et tradita est ribus monasterii, ut usquequo generaret sufferret eam. Itaque in pauco tempore impleti sunt dies partus, et affuit hora judicii: gemitus, dolores, anxietates, ac infernales tormentorum dolores; et partus non egrediebatur. Transiit prima dies, secunda, et tertia, et septima dies, mulier prae nimiis doloribus inferno appropinquabat. ne reprehenderetur, quasi qui calumniatus lectorem fuisset, tacuit alios duos dies. Puella autem in tormentis posita, nec pariebat, nec moriebatur, intantum ut, clamorem ejus non ferentes, nuntiarent episcopo, dicentes: Testatur cum
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ ꝑnti ⁊ ꝓpinquo ur̃o hec ad
me detulistis. Noluit ergo acciꝑe
Drõem aũt pro eis intentissime fa¬
tiens. pro salute aĩcrũ eorũ dñm de¬
p̃tatus est ⁊ dimisit: p̃cepicq eis
ut ult̾ius nũꝙͣ uenirent ad eũ.

Expanded text:
ti et propinquo vestro haec ad me detulistis. Noluit ergo suscipere. Orationem autem pro eis intentissime faciens, pro salute animarum eorum Dominum deprecatus est, et dimisit eos. Praecepitque eis ut ulterius nunquam venirent ad eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hoc. n q tomedisti quuisdam
ouẽ forsitan ⁊ pauꝑis: Qd ego
de ĩiustitit est: nõ acnpio a te. Il¬
la tiũt iudinãs capit sunĩ in pa¬
tuento de p̃cabatur eũ: ⁊ ad pe¬
es sũ deꝑosuit pellẽ. I p̃e no dice¬
bat ei. Diri tibi qr non atapit
a corũ. Illa nõ qͣi conscntiẽs. nu¬
tu capitis sui qͣi ꝓmittebat: tunc
suscepit pellem ab ca. Et q̃i mia¬
bile est frẽs. si dñs creator oĩm qͥ
leones danieli ꝓphe mansueferit:
ip̃c enã ⁊ machario leenã feat ẽc̃
mansuetã. Diccbat aũt: qr ex cͥ
baꝑtizatus est. ñ locutus est ocio

Expanded text:
tibi hoc, nisi quia comedisti cujusdam ovem, forsitan et pauperis? Quod ergo de injustitia est non accipio a te. Illa vero inclinans caput suum in pavimento, de recabatur eum, et ad pedes sancti deposuit pellem. Ipse vero dicebat ei: Dixi tibi quia non accipiam a eorum. Illa vero quasi consentiens nutu capitis sui, quasi promittebat: tunc suscepit pellem ab ea. Et quid mirabile est, fratres, si Dominus creator omnium, qui leones Danieli prophetae mansuefecit, ipse etiam et Macario leaenam fecit esse mansuetam? Dicebat autem quia ex quo baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
liqñ confelsꝰ sũ. Qud ft̃iam aib¬
ba. Ꝙ togitatõnes atcidie trbulãt
me dicentes. qr nichil agis÷ egre¬
de de hac solutudine: Ipse antem
pauea ex multis mirificis iudita¬
ni gestis.
Ed et de famulo dei m̾ciono
sinule exemplũ referemus
Soror eius tũ filio suo abiit ad
eum in monastium: ut post in al¬
ta temna uisitaret eũ. Ip̃e antẽ
lororẽ luã suscipe nõ acquienit
nec bide: filiũ aũt euis suscepit
Qͥ intente dep̃cabant᷑ eũ ⁊ pete¬
bant: ut susciꝑet tunicã ⁊ palliũ
q̃ detulissent ei. Ez noluit peuuts
susciꝑe dicens.. Ab infantia me¬
Ausq ad hanc horã dñs mens
me gub̾nauit: enam usq ĩ finẽ
eruus mei ip̃c mͥ p̃bebit om̃ia qͣ

Expanded text:
liquando confessus sum: Quid faciam, abba, quia cogitationes acediae tribulant me, dicentes: Quia nihil agis, egredere de hac solitudine? Ipse autem pauca ex multis ejus mirificis indicavi gestis. ed et de famulo Christi Marciano simile exemplum referemus. Soror ejus cum filio suo abiit ad eum in monasterium, ut post multa tempora visitaret eum. Ipse autem sororem suam accipere non acquievit, nec videre; filium autem ejus suscepit. Qui intente deprecabantur eum et petebant ut susciperit tunicam et pallium quae detulissent ei. Sed noluit penitus suscipere, dicens: Ab infantia mea usque in hanc horam Dominus meus me gubernavit, etiam usque in finem exitus mei ipse mihi praebebit o
Abbreviated transcription (Latin):
uo ꝑ toͣm noctem uigiliis ⁊ or̃oni¬
bus insistebãt ꝑdiem aũt operai
manuũ e̾xtebant. Hic u̾o sanctꝰ
macharius stabat in cingulo tã
dieb ꝙͣ noctib nõ discedens q̃ꝙͣ
usq quo dies quadraginta tom¬
plent᷑: ⁊ adueniret paischa. Nleq
tũc panẽ gustanit. neq aliud qõ¬
ꝙ pulmentũ ũ folia tm̃ de caulibꝰ.
et semel in septimana die dĩta¬
hec sumebar. NLec discedebat ab
angulo illo ubi elegerat starẽ
tim festinant᷑ reu̾tebat᷑ ⁊ claus
ostiũ suꝑ se: ⁊ nichil penitus lo¬
q̃baitur. s in sileatis. tmñ labiai eꝰ
morilebant᷑. et nõ tessabat conti¬
nue:⁊ sine cessacione ĩ torde fuoi
eloqͥa dni. dĩnamq scpͥture cõ¬
memora cõem mesipari: ⁊ oꝑa¬

Expanded text:
m noctem vigilantes orationibus insistebant, per diem autem opera manuum exercebant. Hic vero sanctus Macarius stabat in angulo, tam diebus quam noctibus non discedens quoquam, usquequo dies quadraginta complerentur. Advenit et Pascha; neque tunc panem gustavit, neque aliud quoque pulmentum, nisi folia tantum de caulibus, et haec semel in septimana die Dominica sumebat. Nec discedebat de angulo illo, ubi elegera: stare, tim festinanter revertebatur, et claudebat ostium super se, et nihil penitus loquebatur, sed in silentio tantum labia ejus movebantur. Et non cessabat continue et sine cessatione in corde suo eloquia Domini divinamque Scripturae commemorationem meditari et o
Abbreviated transcription (Latin):
utius insĩte̾n ei huiꝰ mõi togita¬
tiones. nec orans ei tessarentͤ. iac¬
dit pedes suos aforis lmen ostii
tellule sue. tlamans ⁊ dicens. E¬
hite deme nes trahite ⁊ ego enĩ pa¬
dibus icis non badoͬ s si ꝑa ra¬
tis me hinc abducite. Ego u pp
tesior deum: qr hic iaates u̾sos uel¬

Expanded text:
isterent ei hujusmodi cogitationes, et nec oranti ei cessarent, jacdit pedes suos a foris limen ostii cellulae suae clamans et dicens: Trahite, daemones, trahite, ego enim pedibus meis non vado; sed si potestis, me hinc abducite: ego quippe testor Deum quod hic jaceo ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
sue nõ błurparet ad alrare diũ as¬
ced̾e. Poss hec p̃cepit ut ingrede ᷑.
suscepti eũ ⁊ dicit ei. Credis qͥa
deus est quẽ nichil latet: Nũdit.
Etiã dñe. Dixit ei. slumꝙs potu¬
ilti illude̾ auit lat̾e̾ denui: fiñdit
incelligis. pro qͣ tausa tanti mali
es. tessa a malis tuis ⁊ cozrige de
uitẽtie. ⁊ intĩo cordis dolore in con

Expanded text:
suae non usurparet ad altare Domini accedere. Post haec praecepit ut ingrederetur, suscepitque eum, et dixit ei: Credis quia Deus est quem nihil latet? Respondit: Etiam, domine. Dixit ei: Nunquid potuisti illudere aut lateintelligis, pro qua causa tanti mali rcussus es; cessa a malis tuis, et corrige de nitentiae, et intimo cordis dolore in cons
Abbreviated transcription (Latin):
tũ se nũꝙͣ pectare. neq ad sacsciu
altare accede̾. nec dblacõem tonse¬
trare: s sic layci sortem hr̃e. Itais
post hec imposuit ei manũ. ⁊ ora
creuerũt: ⁊ abiit sanus. I psis
Dicbus oblatus est iuutͥnis q̃ uex¬
aibat᷑ ab ĩ mundo spu: ⁊ ĩposuit ma¬
nũ unã suꝑ caput eiꝰ: ⁊ aliã super
pectus eius: ⁊ tamdiu suꝑ eñ ora¬
uit. sq̃quo in acre suspendit enm
ille ĩ nuindꝰ spũs. Inflatus autem
totus ĩtumuit puer sĩt pter⁊ itant
ex omĩb menbris aqm fundẽt Ett
subito exclamans astenuatus elt
⁊ ita sanus redditus. eferebat
aũt nobͥ idem scũs macharius uir ã¬
monẽs ue caueamꝰ inqͥt multifor¬
mes insidias d̃emonũ. qr quondam

Expanded text:
e, neque ad sacrosanctum altare accedere, nec oblationem consecrare; sed sicut laici sortem habere. Itaque post haec imposuit ei manum, et oracreverunt, et abiit sanus. Ipsis diebus oblatus est ei juvenis qui vexabatur ab immundo spiritu, et imposuit manum super caput ejus, et aliam super pectus ejus, et tandiu super eum oravit, usquequo in aera suspendit eum ille immundus spiritus: inflatus autem totus intumuit puer sicut uter, ita ut ex omnibus membris aquam funderet, et subito clamans attenuatus est,  ita sanus redditus est. Referebat autem nobis idem sanctus vir Macarius, admonens ut caveamus, inquit, multiformes insidias daemonum, quia quodam
Abbreviated transcription (Latin):
q in spũalib bonis. maximeq
in u̾tute abstinencie erudisti nos.
⁊ ꝑuulos nr̃os nõ alta sape in
tonũsanone sua. sicu̾te ergo ad
locũ tuũ. nõ enĩ parũ edificas¬
ti uos bñssime pã: et oesi iudesinen¬
t̃ pro nob. Quodã temꝑe bisim¬

Expanded text:
 in spiritualibus bonis, maximeque in virtutibus abstinentiae erudisti nos et parvulos nostros non alta sapere in conversatione sua. Revertere ergo ad locum tuum, non enim parum aedificasti nos, beatissime Pater, et ora indesinenter pro nobis. Quodam tem
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ posse dicebant adduci illut plu¬
res frẽs: ne forte uenientes ꝑ here¬
mũ a demonibꝰ deciꝑent Multos
enĩ aiekat ẽẽ demones: quorũ fre¬
mitus ⁊ talliditates ferre multitu¬
do frm̃ insueta nõ poss. ¶ Quodã
temꝑe idem scũs macharius pureũ
fodicbat: ⁊ in ꝓximo frutecto sil¬
ue ab aspide ꝑcussus est. Q morti

Expanded text:
uci illuc plures fratres, ne forte venientes per eremum a daemonibus deciperentur. Multos enim aiebat esse daemones, quorum fremitus et calliditates ferre multitudo fratrum insueta non posset. Quodam tempore idem sanctus Macarius puteum fodiebat, et in proximo fruteti silvae ab aspid
Abbreviated transcription (Latin):
nũ pbrm ĩ loco qui dicit᷑ celia. i
q̃bus cellis ego hĩtani ãnis nouẽ
In quib ⁊ trib ãnis pꝰ me sruieit
Et q̃dam uidi apud eum. q̃dam au
antẽ obseruacõ eius hec: q si qͥd
andunt alitubi. modis om̃ibus
hoc app̃hende festinabat. Andiẽs
ergo a quodam qr tabennensiote
monachi ꝑ oẽm qͣdragesĩam abs
igne cibũ sumũt: statuit septeni
annis qd̾ ꝑ ignem mͣsit nõ mãdu¬
care: nisi olera truda. ⁊ si qñ ĩueui¬
ebat᷑ legumẽ intusũ nichil aliud
gustans Complẽs aũt hoc pre
nichilo duxit huiꝰ mõi psum. Au¬
diuit itm̃ de alio quodã qr libram
panis comederet. frangens sibi
buttellatim ⁊ tondens in lagẽm
misit: decreuitq tm̃ comed̾e. qͥuod
poll manus afferre ꝑ os lagene
Et sicut referebat ip̃e. q gandens
q̾dem apphendebam ampliꝰ de fr¬
fraginento panis sed nõ ꝑmitebã
erinie: pro eo ꝙ angustius eẽt fora¬
men lagene. Psq enĩ ad tres ãuos
hant hũit abstinentiã. qͣtuor ar cͥns

Expanded text:
dicitur Cellia, in quibus Cellis habitavi ego annis novem, in quibus et tribus annis post me supervixit. Et quaedam vidi apud eum, quaedam aautem observatio ejus haec quia si quid audivit alicubi, modis omnibus hoc apprehendere festinabat. Audiens ergo a quodam quia Tabenensiotae monachi per omnem quadragesimam absque igne cibum sumunt, statuit septem annis quod per ignem transit non manducare, nisi olera cruda, et si quando inveniebatur, legumen infusum, nihil aliud gustans. Complens autem hoc, pro nihilo duxit hujusmodi usum. Audivit iterum de alio quodam, quia libram panis comederet; frangens sibi buccellatim, et condens in lagenam misit: decrevitque tantum comedere, quantum posset manus afferre per os lagenae. Et sicut referebat ipse, quia gaudens quidem apprehendebam amplius de fragmento panis, sed non permittebar eximere, pro eo quod angustius esset foramen lagenae; usque enim ad tres annos hanc habuit abstinentiam, quatuor aut quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ⁊ dep̃cabar ut susciper eum.
dignus est ut semitatẽ recipiatꝰ: s
mag̾ increpa cũ ⁊ suate ei ut non
auidas eccedẽ ad sacroscm̃ altare
Dñi .ł offerte sacrificiũ dño:. quia
foruitando offert. ꝓter hoc enĩ

Expanded text:
t deprecabar ut susciperet cumihi: Indignus est ut sanitatem recipiat, sed magis increpa eum, et suade ei, ut non audeat accedere ad sacrosanctum altare Domini, et offerre sacrificium Domino, quia fornicando offert; pr
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine int̾iore scychi. ⁊ aliam ĩ
loto qͥ dicit᷑ cellia: ⁊ q̃dam absos fe¬
nestris siur. ĩ quib dicebat᷑ sed̾e in
qͣdragesima. Alia angusta erat ĩ
qua iacens extend̾e pedes nõ pore¬
rac⁊ alis autem lacioi erac: ĩ qua
suscipiebac uenientes ad se. His
uo donante gr̃a xp̃i. tantã multim¬
dinẽ uerantiũ a demonib curauitͥ.
us om̃es mirarent᷑ ⁊ glificarent
ꝑ eũ opabat magnifica. Eũ aũt
nos ibidem cc̃mꝰ ͥ oblata est eio̾¬
go q̃dam de thessalonita ueniens.
q̃ multos annos in palisi labora¬
bat. Hanc itaq usq ad uigriti
dies oleo scõ ꝑungens. ⁊ orticõi¬
bꝰ ꝓ en insistens: sanã remisit ad
to hĩtu accipiensq indumẽta rus¬
nici: ꝑ dies qu̾decim ascendit ĩ the¬
bendam ꝑ solitudĩem. Et ing̃llus
mostium fhabẽnensiottrũ: q̃re¬
bat abbem ue eius pñtaret᷑ aspc̃i
hñtem: tui occultatus ẽ nutu dei
aduentus macharii. Ricpñtatus
mõchus. Dicit ei paichomius. Ia

Expanded text:
hi, et aliam in loco qui dicitur Cellia: et quaedam absque fenestris sunt, in quibus dicebatur sedere in quadragesima; alia angusta erat, in qua jacens extendere pedes non poterat; alia autem latior erat, in qua suscipiebat venientes ad se. Hic vero, donante gratia Christi, tantam multitudinem vexatorum a daemonibus curavit, ut omnes mirarentur, et glorificarent per eum operabatur magnifica. Cum autem nos ibidem essemus, oblata est ei virgo quaedam de Thessalonica veniens, quae multis annis in paralysi laborabat. Hanc itaque usque ad viginti dies oleo sancto perungens, et orationibus pro ea insistens, sanam remisit ad to habitu, accipiensque indumenta rustici, per dies quindecim ascendit in Thebaidam per solitudinem. Et ingressus monasterium Tabenensiotarum quaerebat abbatem, ut ejus prhabentem, cui occultatus est nutu Dei adventus Macarii. Repraesentatus monachus. Dixit ei Pachomius: Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ret etiam ieuinus ꝑmanens:. pꝰ
hec dicit ei. Suscipe me abba.
et si nõ ieuinauero sĩc alii fres.
oꝑatus q ñ fuero sĩc ⁊ illi: tune
iube me iactari foras. Hec tui¬
i nens abbas: iussit frĩb ut sus¬
tiꝑent eũ. Est aũt cong̃gacõ per
singla nncistia: nlle qͣ dringenti bi¬
ri. Multorũ enĩ mostĩorũ brũs pa¬
chomius p̃r̃ erat: ⁊ multa milia
monachor cong̃gacio erat. etiam
ł usq nũc sũt xp̃ gr̃a largiente. In¬
gͣssus est ergo in mõst̾ium. Craus¬
acto aũt pauco tꝑe suꝑueĩt qua¬
Dagesima: ⁊ bidit singlos quosꝙ
addentes ieuiniis ⁊ abstinencie. Ee

Expanded text:
aret etiam jejunus permanens, post haec dixit ei: Suscipe me, abba, et si non jejunavero sicut et alii fratres, operatusque non fuero sicut et illi, tunc jube me jactari foras. Haec audiens abbas, jussit fratribus ut susciperent eum. Est autem congregatio per singula monasteria mille quadringenti viri. Multorum enim monasteriorum beatus Pachomius Pater erat, et multa millia monachorum congregatio erat, etiam et usque nunc sunt Christi gratia largiente. Ingressus est ergo in monasterium. Transacto autem pauco tempore, supervenit quadragesima, et vidit singulos quosque addentes jejuniis
Abbreviated transcription (Latin):
degentẽ aid condẽpna cõem nrãm:
Proice eũ. Cognosee qr ualde scã¬
dlis fntͥ frẽs in eo. Hec audiens
pp̃ositus mostii ãurans tam dis¬
dicens. Manifesta mͥ pĩcori serno
latũ est ei ꝙ ip̾e eẽt macharur
Edurit aũt fortis eũ in orcitoriũ

Expanded text:
em nostram? Projice eum, cognosce, quia valde scandalizantur fratres in eo. Haec audiens praepositus monasterii, admirans tam disdicens: Manifesta mihi peccatori servo latum est ei, quod ipse esset Macarius. Edu
Abbreviated transcription (Latin):
Piriergo eis. Quia oporter me
ingredi et uide. Ingrediente ãt
eo in ortũ: occurrit ei sathanas
tũ gladio euaginato cõminãs
ei. Coͣn quẽ scũs machtirius hͦ
dedit m̃sum. Tu benis ad me
tũ gladio: et ego occurro tibiuẽ
nomĩe dñ sabaoth eĩ tituũ dei
isrl. Ingͥbiens eogo iuenit situ¬
lani eream dependentẽ; ⁊ cathẽm
ferreã suꝑ puteũ iũ de multis ipi¬
bus resolutã. ⁊ fructus malor
plimas aureas ydolorũ. Ita ergo
reu̾tens uenic post dies bigĩti
Deficiente autem ei aqua quã
portabat ⁊ pane: ĩ multam ã¬

Expanded text:
 Quia oportet me ingredi et videre. Ingrediente autem eo in hortum, occurrit in Satanas cum gladio evaginato comminans ei. Contra quem sanctus Macarius hoc dedit responsum: Tu venis ad me cum gladio, ego autem occurro tibi in nomine Domini sabaoth Dei Israel. Ingrediens ergo invenit silam aeream dependentem, et catenam ferream super puteum, jam de multis temporibus resolutam, et fructus maloru quam plurimas aureas. Ita ergo revertens, venit post dies viginti. Deficiente ergo ei aqua quam portabat et pane
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens ligaturã calamorũ ꝑ bnũ¬
qd̃q miliariũ indicii gr̃a figebat:
ut semitã adinuenu uñ reuertẽ¬
tur. Pamblans ergo diebus no¬
uẽ: ꝑ̃uenit ad locũ. Demon ãt
qͥ sꝑ dimitatorib xp̃i resiste̾ solet.
colligens om̃s calamos quos ꝑ
te̾t a miliario orti illius sepulchri.
igitur repꝑit calamos. Et hoc f¬
frm̃ est deo ꝑnuctente ad euis pro¬
bacõem. ut non ĩ calamos sꝑor:
S ĩ tolumpnã nib̾ que pͥedebat᷑¬

Expanded text:
cipiens ligaturam calamorum per unumcipiens ligaturam calamorum per unumquodque milliarium indicii gratia figebat, ut semitam adinveniret unde reverteretur. Perambulans ergo diebus novem, pervenit ad locum. Daemon autem qui semper dimicatoribus Christi resistere solet, colligens omnes calamos, quos pro at a milliario horti illius sepulcri, digitur reperit calamos. Et hoc factum est, Deo permittente, ad ejus probatio nem, ut non in calamis speraret, sed in columna nubis quae p
Abbreviated transcription (Latin):
sompnũ cessi Ste aliqͣndo
temptatus est a spũ fornitatõnis ⁊
ꝯdempnauit semetip̃m in paludem
scthyensem q̃ est in solundine sede
nudũ mensib sex: ubi st̾ culices si¬
tuĩ porcorũ ꝑforãt pellem. Ira gͦ
ꝑforatus est totus ⁊ strunas fecis:
ut putarent aliqui ꝙ elephanto¬
sus eẽt fcũs. Beniens ergo post
sex menses in cellam suã. de poce
cognitus est. qr ip̃e esĩt machauis.
Desid̾uut alĩ ip̃e in ortũ scpul¬
tẽ iãne ⁊ mambre ingredi: sicͤ
nob retulit I p̾e aũt ortus scpul¬
ture fiũs est a magis. qͥ potenges
eant qͥndam aput pharaonẽ. Be
qͣdris igit᷑ lapidib construxerunt
opus. ⁊ sibimetip̃is sepulcheũ fece¬
rũt: ⁊ multũ aurũ recondentes. E¬
nam plantauer̃t arbores. Hu¬
mectus enĩ est locus in quo et
puteũ faderũt. Q̾a ergo uiam
ignorabatͥ arbitriũ qd̾dam se¬
q̃batur stellarũ ⁊ sĩc in maris pe¬
lago nauigantes obserutire sol
In solitudine ita iungrediebat᷑. ac¬

Expanded text:
somnum cessi. Iste aliquando tentatus est passione fornicationis, et condemnavit semetipsum in paludem Scythiensem, quae est in solitudine, sedere nudum mensibus sex, ubi sunt culices sitium porcorum perforant pellem. Ita ergo perforatus est totus, et strumas fecit, ut putarent aliqui, quia elephantiosus esset factus. Veniens ergo post sex menses in cellam suam, de voce cognitus est quia ipse erat Macarius. Desideravit aliquando ipse in hortum sepulturae Jannae et Mambre ingredi, sicut nobis retulit. Ipse autem hortus sepulturae factus est a magis, qui potentes erant quondam apud Pharaonem. De quadris ergo lapidibus construxerunt opus, et sibimetipsis sepulcrum fecerunt, et multum aurum recondentes, plantaverunt etiam arbores; humectus est enim locus, in quo et puteum fecerunt. Quia ergo viam ignorabat, arbitrium quoddam sequebatur stellarum, sicut in maris pelago navigantes observare solent. Ita in solitudinem ingrediebatur, ac
Abbreviated transcription (Latin):
lotis. ⁊ sic dicebar. deturrebat de
ubibꝰ lac: et frã est uor desuper
ditens. Machari accede ad buba¬
lã ⁊ suge. Supposuit ergo se q:
⁊ lactatus resumpsit uires. Uẽĩt¬
q bubala illa usq ad cellã eius
lactans eũ: ⁊ bitulũ suũ nõ sus¬
cipiens. REgressus ergo ad
frẽsͥ tũ indicass de oporrtunitate
loci: młtor ĩflãmati st̃ animi ut
rgent illuc tũ eo Sed ubi sc̃
pres senserũt animos iuuenũ
contiparos ad ꝑgendũ⁊ reprelse¬
rũt eos salubri osilio dicentes
bre constitutus est: non aliud de co
credendũ est. ñ ꝙ dyabli oꝑe ad
deceptõem nr̃am forsicem p̃ꝑatus
sit. Si enĩ deliciosus est ⁊ habũ¬
daus: quã reqͥem sꝑamus in futu¬
ro sdo si hͥ delicus frium: Hec ato a

Expanded text:
t ipse dicebat, decurrebat ei de uberibus lac. Et facta est vox desuper, dicens: Macari, accede ad bubulam, et suge. Supposuit ergo se ei, et lactatus resumpsit vires. Venitque bubula illa usque ad cellam ejus lactans eum, et vitulum suum non suscipiens. Reversus ergo ad fratres cum indicasset de opportunitate loci, multorum inflammati sunt animi, ut pergerent illuc cum eo. Sed ubi sancti Patres senserunt animos juvenum concitatos ad pergendum, represserunt eos salubri consilio, dicentesJanne et Mambre constitutus est, non aliud de eo credendum est, nisi quod diaboli opere ad deceptionem nostram forsitan praeparatus sit. Si enim deliciosus est et abundans, quam requiem sperabimus in futuro saeculo, si hic deliciis fruimur? Haec atque a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in solitai̾a uita cõu̾sans spm.
ubi płima didici imitanda ꝑiter
⁊ uitanda. q̃ in hoc libro quo po¬
tero breuitate contexam:ur ĩ cõ

Expanded text:
 in solitaria vita diversatus sum, ubi plurima didici imitanda, pariter. et vitanda, quae in hoc libro, qua potero brevitate, contexam; ut in co
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ octasione d̾m offendã. Si
enĩ scũs apostolus paulus qui
tas uͥtuces aĩ possidebat. ut usq
ad terciũ celũ adhuc in corpore po¬
situs ascendet. tamen dicebat. ma¬
cero corpus meũ ⁊ seruituti subi¬
tio. ne forte aliis p̃dicans ip̃e r̃pro¬
bus ĩueniar⁊ ꝙͥ nos hũiles ⁊ pec

Expanded text:
offendamus. Si enim sanctus apostolus Paulus, qui tas virtutes animi possidebat, ut usque ad tertium coelum adhuc in corpore positus ascenderet, tamen dicebat: Macero corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar ; quid nos humiles et pec
Abbreviated transcription (Latin):
te syna degebas. moderate abstine¬
bat pro ncc̃itate corꝑis: qñ autẽ
ep̃c est ordinatus in faran. nimi
cõstrureit seip̃m in duriore abs ti¬
nenciaiͥ ⁊ ra bigiliis ꝓpensius at

Expanded text:
te Sina degebat, moderate abstinebat pro necessitate corporis. Quando autem episcopus ordinatus est in Faran, nimis constrinxit se ipsum in duriore abstinentia, et in vigiliis propensius, at
Abbreviated transcription (Latin):
ne huiꝰ mõi consiliũ. disposu¬
imꝰ utͣq testamentũ inter nos
et deũ ut usq ad mortẽ per os
nr̃m nõ eg̃diatur sermo scł̃ai̾s
Audiens hoc abbas macha̾iꝰ:
neq sclaris: sed deus scd̃m uniꝰ

Expanded text:
odi consillum, disposuimus testamentum inter nos et Deum, ut usque ad mortem per os nostrum non egrediatur sermo saecularis. Audiens autem hoc abbas Macarius, neque saecularis, sed secundum uni
Abbreviated transcription (Latin):
abbate machario in cella sua:
uenit ei nox d. Machari. nou¬
dũ puenisti ad mensaͣm mĩti
illarũ duarũ młierũ illiꝰ cĩta¬
tis. Surgens ergo senex mane
accepit u̾gam suã palicã: et
cepit ꝑg̾e̾ in cĩcatem. Cũ ergo
uit ianuã. Egssa aũt una: sus¬
cepit eũ in domũ suã. Et cũ se¬
disset: uouit eas. Que cũ uenis¬
sent: sederũt cum eo. Ait autẽ

Expanded text:
abbate Macario in cella sua , venit ei vox, dicens: Macari, nondum pervenisti ad mensuram illarum duarum mulierum illius civitatis. Surgens ergo mane senex, accepit virgam suam palmeam, et coepit pergere in civitatem. Cum ergo vit ad januam. Egressa autem una, suscepit eum in domum suam. Et cum sedisset, vocavit eas: quae cum venissent, sederunt cum eo. Ait autem
Abbreviated transcription (Latin):
aũr cedebat ligna ⁊ suꝑ sartinam
adhuc ad debat÷ homo est qui one¬
ratus est multis pcãs ⁊ sr̃ sarinã
pcc̃orũ suorũ addic sꝑ alia pcc̃a: q̃i
oportebat magis ut pniam age¬
ergo hoĩem sicut dicit apłus: cũ ti¬
more ⁊ tremore salutẽ suã oꝑari.
I cebat añt abba daniel de be¬
ato arsemo: qr cũ oparetur
sportas ex palmarũ foliis: nute¬
bat aquã in peliũ ut infunde̾nt᷑
palme. Et cũ fete̾t brumosa aq̃
odoreͥ nõ ꝑmictebat ut aliã aqͣ
mutarẽt: s sr̃ illam fetidã aliam

Expanded text:
autem caedebat ligna, et super sarcinam adhuc addebat, homo est qui oneratus est multis peccatis, et super sarcinam peccatorum suorum addit semper alia peccata: quem oportebat magis ut poenitentiam ageergo hominem, sicut ait Apostolus, cum timore et tremore salutem suam operari . 39. Dicebat autem abbas Daniel de asportas ex palmarum foliis, mittebat aquam in pelvim, ut infunderentur palmae; et cum feteret brumosa aqua odore, non permittebat ut aliam aquam mutarent, sed super illam fetidam, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
deus aũt brũs senior: ait. Qñ ꝓpt̾
thimiamata ⁊ muscata ⁊ illa diu̾¬
sione fruebarꝰ oportet me nũc dum
ꝓpt̾ suauissimũ illũ odorẽ: ut in die
iudicii de illo gehenne ĩ en̾rabili feto
de: ꝯdempnet᷑ aĩa mea. Gbidã¬

Expanded text:
us senior ait: Quoniam propter thymiamata, et muscata, et alia divesione fruebar, oportet nunc me, dumpro suavissimo illo odore, ut in die judicii de illo gehennae inenarrabili fetorde, condemnetur anima mea Luca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit̾ ing̃di ꝑ portã templi illiꝰ non
pmittebar eos lignũ qd ex adu̾so
poͣrbant ing̃di ꝑ portã illã: nõ enĩ
huiliabat alt̾ alti ͥ sed contendebãt
has uisiones: dicẽs. Hii qͥ lignum
porbant. hii sunt qͥ hñt iugũ scm̃ moͣ¬
choꝵ ͥ s iustificãtes semetipos ĩ corde

Expanded text:
 non permittebat eos lignum quod ex adverso portabant, ingredi per portam illam; non enim humiliabat se alter alteri, sed contendebant has visiones, dicens: Hi qui lignum portant hi sunt qui habent jugum sanctum monachorum; sed justificantes
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei ethiopẽ nigrũ cũ securi cedentẽ
D rediebat ⁊ cedebat itm̃ alia ligͣ
⁊ addebat suꝑ sartinã illã. Itm auͣt
in collectatulũ: ⁊ de alia ꝑte ꝑfora¬
mĩa defluebat aqua de subtus ĩ eodẽ
loco. Itm̃ dixit ei. Ueni seq̃re me: ⁊
oñdam tͥ aliud. Et uidit qi qd̾dam
edificiũ templi ⁊ duos sedentes ĩ apͥs
portãtes sr̃ scapulas suas utrĩq lig

Expanded text:
entem sed redibat, et caedebat iterum alia ligna, et addebat super sarcinam illam. Iterum autem in collectaculum, et de alia parte per foramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: Veni, sequere me, et ostendam tibi aliud. Et vidit quasi quoddam aedificium templi, et duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lig
Abbreviated transcription (Latin):
angli sã recedebãt longiꝰ indignãteᷤ
coͣn eos. Bemebãt ãt porci sordidissi¬
mi ⁊ morbo pleni: ⁊ uolutabãt se ĩt
eos. Demones eĩ in sp̃e porcorum:
cellulã suã: ⁊ ꝑ toͣm noctẽ cũ grandi
fletu ⁊ blulatu gemendo. deflebat mi¬
sia̾s nrãs. Exhorrabant᷑ ergo sc̃ prẽs

Expanded text:
sancti angeli recedebant longius, indignantes contra eos; veniebant autem porci sordidissimi et morbo pleni, et volutabant se inter eos; daemones enim in specie porcorum dcellulam suam, et per totam noctem cum grandi fletu et ululatu gemendo deflebat miserias nostras. Exhortabatur ergo sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
in portum se recipiet: sin recusit tune adal¬
tertm or̃onem multo truculentiorem accinge¬
mur atinam utinam aligñ uideam nec enĩ
mihi quieq̃ est longius ꝙ̃ hoc uidere & pre¬
renda uox audiatur partes eccł̃te ꝑtes cõtra
ecełiam ecclia ceontra Perusinos pugnat eotra
Sononienses non contra christianos pugnat ec¬
elesia sed hala Illa pugnat cõtra s pintualia
nequitie in celestibus. Tune hala e dicetur &
ent pater scũs p̃r̃ oiũm pater eccłie. Nec hella
intor chustianos excitabit. sed ab aliis ex citata
en sura a postosica & papali mauestate sedabie ⁊e¬

Expanded text:
in portum se recipiet. Sin recuset, tunc ad alin portum se recipiet. Sin recuset, tunc ad alteram orationem multo truculentiorem accingemur. Utinam, utinam aliquando videam – nec enim mihi quicquam est longius quam hoc videre, et prerenda vox audiatur: partes ecclesie, partes contra ecclesiam, ecclesia contra Perusinos pugnat, contra Bononienses. Non contra christianos pugnat ecclesia, sed papa, illa pugnat contra spiritualia nequitie in celestibus. Tunc papa et dicetur et erit pater sanctus, pater omnium, pater ecclesie, nec bella inter christianos excitabit, sed ab aliis excitata censura apostolica et papali maiestate sedabi
Abbreviated transcription (Latin):
fiusss promis surd ut materiam peccandisil¬
uestrraccipert. Non patiar hanc iniuriam
fitri scĩs simo uiro: Nonferam hane edtume¬
liam fieri Pontifici optimo ut dieatur imꝑia
Regna prouincias accepisse. gubus renuntia¬
re etiam solent qui elenei ficri uolunt pauca
aĩiz terruit ac fregit quem nomaneuires nec
frangere nec terrert potuerant. Rerentes uo
s ummi hontifices idest deuitiis ac delitiis affiẽ¬
tes id uidentur laborare et ꝗtum prisci fue¬
re sapientes o scĩ tantũ ipsi & imptriti sit̃
estulti a illorum egrogias lacides omnibus
probris uincant. Net quis christiam nomĩs
queat equo animo ferte. utrum ego in hae ip̃a
nrã orõne nolo exhortari principes ac ppłos ut
halam effrenato cursu uolitantem in hibeant
eumq intra suos fines consistere compellant
sed tantiun admonecit que forsitan iam edost̾
uentatem sua sponte ab aliena domo in suam
&ab insanis flustibus eiusq tempestatibus

Expanded text:
fuisse permissurum, ut materiam peccandi Silfuisse permissurum, ut materiam peccandi Silvester acciperet? Non patiar hanc iniuriam fieri sanctissimo viro, non feram hanc contumeliam fieri pontifici optimo, ut dicatur imperia, regna, provincias accepisse, quibus renuntiare etiam solent, qui clerici fieri volunt. Pauca animum terruit ac fregit, quem Romane vires nec frangere nec terrere potuerant. Recentes vero summi pontifices, idest divitiis ac deliciis affluentes, id videntur laborare, ut, quantum prisci fuere sapientes et sancti, tantum ipsi et impii sint et stulti et illorum egregias laudes omnibus probris vincant. Hec quis christiani nominis queat equo animo ferre? Verum ego in hac prima nostra oratione nolo exhortari principes ac populos, ut papam effrenato cursu volitantem inhibeant eumque intra suos fines consistere compellant, sed tantum admoneant, qui forsitan iam edoctus veritatem sua sponte ab aliena domo in suam et ab insanis fluctibus sevisque tempestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
duei siue necessitate cogi. Licet non est uera ne¬
cessitas adciuftrenda que sunt ecdiasticorum.
Ntilla itaq usq religio nulla scĩtas/ nillus dei
timor & quod reftrens quoq herresco omni
scelerum imꝑii homines a Rala sumũt exeu¬
sationem. In illo enim omitibusq eius ẽs̃ oĩs
facinoris exemplum utcum Isaia & Laulo ĩ
Ralam & pape proxeimos dictre possimus. No¬
men dei ꝑuos blas sematur intergentes. qui
alios docitis uos ip̃os nõ docetis. Qui predeca¬
tis nb furandum Latrocinamini. gui abhomi¬
namini sacrilegum facitis. qui in lego &
in pontificatu gloriamini ꝑ preuaricationẽ
Legis deum urrum Pontifictmn inhonoratis
Quod si pp̃łus Romanus ob ninias opes uerã
illam romanitatem perdidit. Si salomon obeãdẽ
causam midolatriam amore feminarum lapsues
est. Non ne idem pritamus fieri in sum̃o lons.
ae reliquis clencis. et postea putamus deum

Expanded text:
ducisive necessitate cogi – licet non est vera neducisive necessitate cogi – licet non est vera necessitas – ad auferenda, que sunt ecclesiasticorum. Nulla itaque usquam religio, nulla sanctitas, nullus Dei timor, et – quod referens quoque horresco – omnium scelerum impii homines a papa sumunt excusationem: in illo enim comitibusque eius esse omnis facinoris exemplum, ut cum Esaia et Paulo in papam et pape proximos dicere possimus: Nomen Dei per vos blasphematur inter gentes. Qui alios docetis, vos ipsos non docetis; qui predicatis non furandum, latrocinamini; qui abominamini idola, sacrilegium facitis; qui in lege et in pontificatu gloriamini per prevaricationem legis, Deum, verum pontificem, inhonoratis. Quod si populus Romanus ob nimias opes veram illam Romanitatem perdidit, si Salomon ob eandem causam in idololatriam amore feminarum lapsus est, nonne idem putamus fieri in summo pontifice ac reliquis clericis? Et postea putamus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Serit sala & alienas sitit opes & suas exsorbet ut
lacor auderet : sed it̃ rem eccłiasticam & spum
scum que stui habet. quod simon ille naguse
etiam de tostetur & cum horum ad monetur &
qiubus deim bonis uins ieprehonditur nb̵ ne¬
gat soes palam fatotur acq glonatur. Licere
enim quauis raciõs primonium ecđie a constan¬
tino donatum ab occupantibuo ex torquere
quasi eo recuꝑato ⁊eligio Gristiana futu¬
ra sit beaita & nõ magis omnibus flagitiis lie¬
piũs libidinibus q oporessa si modo opprimi
magis postea utullus est sceleri ultorior locus
utigitur recupent cȩtera mombra donatiõis
male creptam a bonis uiris pecuniam ptius
effudit militumq equestres pedestresq Copias
quibus omnia infestantur dliti cum hristies
intet milibus pauperum stme ac nuditate
monatur. Net intelligito in dignum facinus cũ
ipse secularibus auferre que ipserum sunt la¬
borat. Illos uicissim siue peximo exemplo in¬

Expanded text:
serit, papa et alienas sitit opes et suas exorbet, ut serit, papa et alienas sitit opes et suas exorbet, ut lator auderet, sed etiam rem ecclesiasticam et Spiritum sanctum questui habet, quod Simon ille magus etiam detestaretur. Et cum horum admonetur et a quibusdam bonis viris reprehenditur, non negat, sed palam fatetur atque gloriatur: licere enim quavis ratione patrimonium ecclesie a Constantino donatum ab occupantibus extorquere, quasi eo recuperato religio christiana futura sit beata et non magis omnibus flagitiis, luxuriis libidinibusque oppressa, si modo opprimi magis potest et ullus est sceleri ulterior locus. Ut igitur recuperet cetera membra donationis, male ereptas a bonis viris pecunias peius effundit militumque equestres pedestresque copias, quibus omnia infestantur, alit, cum Christus in tot milibus pauperum fame ac nuditate moriatur. Nec intelligit, o indignum facinus, cum ipse secularibus auferre, que ipsorum sunt, laborat, illos vicissim sive pessimoexemplo in
Abbreviated transcription (Latin):
si utrunq cẽt tam̃ uirũq uis scelenbues pos ses soꝵ
extinctum es contendo tum uideamus totius
Ictilie multarumq pro uinciaꝵe esadem ae uasa¬
tãtem exhoc uno fonte fluxisse. si fons ama¬
rees est & uiuus se iudex inmunda & rami.
si delibatio scã non est nec massa. Ita ediuerso
si riuus amarus est fons abstinendus est sira¬
mi inmundi eradict uitium uenit. Si massa e¬
scã nõ est delibatio quoq ob mutenda est. an
possums puncipium pocentie papalis pioiure
profens ꝙ tantorum seelerum tantoriunq om̃is
gñis maloꝵ etrnimies et ceisam. Quam obrem
dico & ex clamo neq enim timebo homines
deo fretus nominem mea etate in summo pon¬
tificatu fueses/ aut fidelom despensatorom
cuit prudentem qui tm̃ ab est at dedeĩt familie
dei cibum ut deuorauit illam uelut ibum &
escam panis papa & ipse bella pacatis pplis
instit. Etinter iutates principesqo discorlias

Expanded text:
si utrunque esset, tamen utrunque ius sceleribus possessorum si utrunque esset, tamen utrunque ius sceleribus possessorum extinctum esse contendo, cum videamus totius Italie multarumque provinciarum cladem ac vastitatem ex hoc uno fonte fluxisse. Si fons amarus est: et rivus; si radix immunda: et rami; si delibatio sancta non est: nec massa. Ita e diverso, si rivus amarus: fons obstruendus est; si rami immundi: e radice vitium venit; si massa sancta non est: delibatio quoque abominanda est. An possumus principium potentie papalis pro iure proferre, quod tantorum scelerum tantorumque omnis generis malorum cernimus esse causam? Quamobrem dico et exclamo – neque enim timebo homines Deo fretus – neminem mea etate in summo pontificatu fuisse aut fidelem dispensatorem aut prudentem, qui tantum abest, ut dederit familie Dei cibum, ut devorarit illam velut cibum et escam panis. Papa et ipse bella pacatis populis infert et inter civitates principesque discordias
Abbreviated transcription (Latin):
quoq filios ẽẽ obliuiscemur pro patre summe põ¬
cifex/ aut si te hoc magis uuat pro tomino hie
te ppłies ad uocauit nõ prohoste atq carnifice
patrem agere aut dom̃i uon uis s ed hoscem ce
arnifieem nos seiuitiam tuam impiotatemq &
si uire offense pottramus: tum quia christiani
sumus non imitabimur nec in tuum aput ulto¬
ren stringemus gladium: sed er ab dicaço atqi
summoto alterum pr̃em dom̃i non optabimus
filiis a malis parentibas a quibus goniti sũt
fugere licet nobis a te nõ uoro patre sed adop¬
tiuo & pexime nos tractante non licobit. Tu
uo que serccrdo cii oꝑes sunt cura & noli tibi po¬
nere sedem ad aguilonem & illue tonantem
filgurantia fulmina in hune pp̃łum ceterosq
iubrare: sed quid plura opus est in re ciꝑtis̃¬
sima dicere. Ego non mõ onstantinum nõ
donasce tanta nõ modo non potuesse Roma¬
num Poni. ineisdem prestribere. sed etiam

Expanded text:
quoque filios esse obliviscemur? Pro patre, summe ponquoque filios esse obliviscemur? Pro patre, summe pontifex, aut – si hoc te magis iuvat – pro domino hic te populus advocavit, non pro hoste atque carnifice. Patrem agere aut dominum non vis, sed hostem ac carnificem. Nos sevitiam tuam impietatemque, et si iure offense poteramus, tamen, quia christiani sumus, non imitabimur nec in tuum caput ultorem stringemus gladium, sed te abdicato atque summoto alterum patrem dominum ve adoptabimus. Filiis a malis parentibus, a quibus geniti sunt, fugere licet: nobis a te, non vero patre, sed adoptivo et pessime nos tractante, non licebit? Tu vero, que sacerdotii operis sunt, cura, et noli tibi ponere sedem ad aquilonem et illinc tonantem fulgurantia fulmina in hunc populum ceterosque vibrare. Sed quid plura opus est in re apertissima dicere? Ego non modo Constantinum non donasse tanta, non modo non potuisse Romanum pontificem in eisdem prescribere, sed etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Non ita accipiendu est consensise ut seruos se
facerent. ut nunc̃ subtrahere ab iugo colla:
poss ent & postea neti & non ipsi arbitrium sui
habeant. Samh iniguis simum foret sponte ad
ce summo Rontistx ut nos gubernare uonim
sponte nune rursus abste ne gubtrnes duitiꝰ
recedimus siqua tibi a nobis debentur ponat᷑¬
& calculus datorum & acceptorum. at tu gu¬
bernare in uitos uis quasi pupilli simus qui te
ip̃um forsittin sapientias gubernare possemꝰ
Adde hũc iniurias que aut abste atius magi¬
stratibus hiue uuitati freguentis sune inferũt᷑
Deum testor inuiria cogit nos rebellare ut e
uiora sduere tributa. Quod enim si rem
ꝑanr̃am exhaurias ex hausisti. si templaspo¬
lies spoliasti. si uirginibus matribusq stimilias
stuptum in foras in tulisti. Si uibem sangiuine
uuli ꝑ fundas ꝑfudisti. her nobis substinẽda
sunt. A potius cum tu pat nobis dẽ desieris nos

Expanded text:
non ita accipiendum est consensisse, ut servos se non ita accipiendum est consensisse, ut servos se facerent, ut nunquam suptrahere a iugo colla possent, ut postea nati non et ipsi arbitrium sui habeant, nam hoc iniquissimum foret. 93 Sponte ad te, summe pontifex, ut nos gubernares, venimus: sponte nunc rursus abs te, ne gubemes diutius, recedimus. Si qua tibi a nobis debentur, ponatur calculus datorum et acceptorum. At tu gubernare invitos vis, quasi pupilli simus, qui te ipsum forsitan sapientius gubernare possemus. Adde huc iniurias, que aut abs te aut a tuis magistratibus huic civitati frequentissime inferuntur. Deum testamur, iniuria cogit nos rebellare, ut oviora solvere tributa? Quid enim, si rem publicam nostram exhaurias? Exhausisti! Si templa spolies? Spoliasti! Si virginibus matribusque familias stuprum inferas? Intulisti! Si urbem sanguine civili perfundas? Perfudisti! Hec nobis sustinenda sunt? an potius, cum tu pater nobis esse desieris, nos
Abbreviated transcription (Latin):
edes obsedit ns ꝑ missus illum abire priusꝙ̃
aut ꝑ acem cum hestibus facere tut ad mistncom
cuuttites relegaret ad cuies: At ille maliut urbẽ
deserere dissimulato habitu uno fuge o mite q̃
ciuibus gratificari iusta & equa petentibus. gui¬
bus si des el estionem quis ignorat libertatom
magis q̃ seruitium elosturos. Idem suspicatili¬
bet deceteris urbibus que as ũprtmo pontifice
inseruitute retinenturꝰ ꝑ quem a seruitute libe¬
rari debicessent. Longum eet recensere quot
Urbes txhostibus capttis ppłus Romanus dim
Liberas fecit adeo ut titus flaminius onmnõ gre¬
ciam que subanthioco fiusset laberam eõ &
sius uti legibus iuberet. dt papa ut uidere
licet insidicitur sedulo libertati ppłorum.
deoq uicigrim illi quotidie oblata stieulta¬
te ad bononiam modo respice rebellant qui
sigñ sponte ꝙ euenire posset aliquo aliunde ꝑi¬
culo urgente in papale imptrium consenserũt

Expanded text:
edes obsedit non permissura illum abire, priusquam edes obsedit non permissura illum abire, priusquam aut pacem cum hostibus faceret aut administrationem civitatis relegaret ad cives. At ille maluit urbem deserere dissimulato habitu uno fuge comite quam civibus gratificari iusta et equa petentibus. Quibus si des electionem, quis ignorat libertatem magis quam servitium electuros? Idem suspicari libet de ceteris urbibus, que a summo pontifice in servitute retinentur, per quem a servitute liberari debuissent. 92 Longum esset recensere, quot urbes ex hostibus captas populus Romanus olim liberas fecit, adeo ut T. Flamininus omnem Greciam, que sub Antiocho fuisset, liberam esse et suis uti legibus iuberet. At papa, ut videre licet, insidiatur sedulo libertati populorum. Ideoque vicissim illi quotidie oblata facultate ad Bononiam modo respice rebellant. Qui si quando sponte quod evenire potest aliquo aliunde periculo urgente in papale imperium consenserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe unde magis ficius dolusq quã ĩgno¬
rantia romanoꝵ Pontificum appareat ubẽ¬
tium indice bello non iure cui simle quiddã
pnmos Rontifices in occupanda urbe cetengtp
opidis credo fecisse: parum ance me natum testor
eorum memoriam qui intorfuerunt ꝑ in audi¬
tum genus fraudis Noma papale accepit Imn¬
perium seu eyraminidem potius cum diulibe¬
ra fiasset. Is fuit boniftitius nouus cretauo
infrriude & in nomine parsi mõ bonsfatii dicẽ¬
di sunt qui pexime faciunt et cum Romani
de prehenso dolo apud se indignarentur bonus
hala in morem Targuini summa queq hapa¬
uera uirga derussit. quod cum posteti qui ei
successit Innocentius imitari uellet urbe fu¬
ꝯtitus est. de aliis pontificibus nolo dicrreꝗ
Romam semper ui oppressam arimsq tonẽ¬
tũt. Licet qͥuotiens potuit rebellauit. Ut
sexto ab hine duno tum pacem ab tugenio
obtinere non posset nei par dẽt hostibus
qui tam obsidebant. Et ipse papam intra

Expanded text:
91 Accipe, unde magis fraus dolusque quam igno91 Accipe, unde magis fraus dolusque quam ignorantia Romanorum pontificum appareat utentium iudice bello, non iure, cui simile quiddam primos pontifices in occupanda urbe ceterisque oppidis credo fecisse. Parum ante me natum testor eorum memoriam, qui interfuerunt per inauditum genus fraudis Roma papale accepit imperium seu tyrannidem potius, cum diu libera fuisset. Is fuit Bonifacius nonus, octavo in fraude ut in nomine par si modo Bonifacii dicendi sunt, qui pessime faciunt, et cum Romani deprehenso dolo apud se indignarentur, bonus papa in morem Tarquini summa queque papavera virga decussit. Quod cum postea, qui ei successit, Innocentius imitari vellet, urbe fugatus est. De aliis pontificibus nolo dicere, qui Romam vi semper oppressam annisque tenuerunt, licet quotiens potuit rebellavit ut sexto abhinc anno: cum pacem ab Eugenio optinere non posset nec par esset hostibus, qui eam obsidebant, et ipsa papam intra
Abbreviated transcription (Latin):
An uõ cptus ego abarbaris credit̾ poris se pest
entum cumos quibus captiiuis post liminio fui¬
reuersus paterne hereditatis repotitor ex¬
cludat quid hac re in humaniꝰ. Atq ut ali¬
quol afferam exemplum ĩ inlephᵒ dux istael
reposcentibus filiis amon terrtm a finbus. Ae¬
mon usqi in sabot atqi in Iondanom rospondit
prescripsit is rael iam per torcentos dunos
An quod nunq illorum sed amoreorum fius¬
set terra quam reposcerent ostendit es hoe
argumc̾tum ee adamoĩtas illasrã pertincre
ꝙ nunq̃ intra tot annoꝵ circulum repoposces¬
sent. Pitscripsit Nomcina eccłia Late nepha¬
ria. Lingua preserptionem que de Relius mu¬
tis atq irrationabilibus adhominom trans fors
cuius quo diuturnior in seruitutem posses slo
eo est olatistabilior. Aues ec frre inse preseri¬
bi nolunt: sed que tolibet tempore possecs e:
tum libuorit & oblata fuerit cecasio abeunt
homimiꝰ ab homine posseesio abire nõ licebit.

Expanded text:
An vero captus ego a barbaris creditusque perisse, post An vero captus ego a barbaris creditusque perisse, post centum annos, quibus captivus fui, postliminio reversus paterne hereditatis repetitor excludar? Quid hac re inhumanius? Atque ut aliquod afferam exemplum, num Iephte, dux Israel, reposcentibus filiis Ammon terram «a finibus Arnon usque in Iaboc atque in Iordanem» respondit prescripsit Israel iam per trecentos annos? An, quod nunquam illorum, sed Amorreorum fuisset terra, quam reposcerent, ostendit et hoc argumentum esse ad Ammonitas illam non pertinere, quod nunquam intra tot annorum curriculum repoposcissent? Prescripsit Romana ecclesia: tace, nefaria lingua! Prescriptionem, que fit de rebus mutis atque irrationabilibus, ad hominem transfers, cuius quo diuturnior in servitute possessio eo est detestabilior. Aves ac fere in se prescribi nolunt, sed quantolibet tempore possesse, cum libuerit et oblata fuerit occasio, abeunt: homini ab homine possesso abire non licebit?