comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quitur ad filiũ minorẽ. Uade adgrege.
et accipe m̃ m duos edos qui p̃figurãt
carnẽ. saluatoris aduentu. in quo eos
uł maxime lib̾aret. qui pcc̃is tenebãtũ
ohnoxii. S quid̾ in oĩb sqͥpturis edi
pro peccatorib accipiũtur. Qd̾ duos iy¬
nime. Stola uł uestim̃tu esau. fides¬
dutus ẽ ppłs. Pelles quib eu brachi
cirtũdata sunt: pcc̃a utriusq sũt plebis.
que xp̃c in extensione manuũ cruci se¬
cum parir̃ affixit. Q ysaac q̃rit abia¬
cob cur ta cito uenĩt admirat celere
credentiu fidez. Q cibi delctabiles of¬
feruntur.hostia placens d̾o salus est
peccatoꝵ. Post esu sequitur bñdcõ. ⁊ eĩ
frẽs sui. ⁊ ẜuiant ei credentes ex ifrł.
Quia gͥ imquitas ẽ mimica uistitie
esau indiscordia ꝯcitatur. ⁊ necẽ frau¬
dulentus excogitat dicẽs incorde suo
appinquent dies passionis prĩs mĩ.⁊
occida iacob frẽ men.Dyabolus fratͥ¬

Expanded text:
quitur ad filium minorem: uade ad gregem quitur ad filium minorem: uade ad gregem et accipe mihi inde duos haedos praefigurans carneum saluatoris aduentum, in quo eos uel maxime liberobnoxii: siquidem in omnibus Scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quod autem duos junimae. Stola vel vestimentum Esau, fides pelles, quae eius brachiis circumdatae sunt, peccata utriusque sunt plebis, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter adfixit. quod Isaac quaerit ab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens deo salus est peccatorum. post esum sequitur benedictio et eius fratres sui et seruiant ei credentes ex Israhel. quia igitur iniquitas est inimica iustitiae, Esau in discordiam concitatur et necem fraudulentus excogitat dicens in corde suo: adpropient dies passionis patris mei et occidam Iacob, fratrem meum. diabolus fratr
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati eu qui poe̾a fre p̾s occide̾
p̾t̃misso illo qui innocent᷑ hĩtabat do¬
mi uellet efferre. ⁊ suã mag̃ quã di fa¬
cere uolũtate. Ego puto diuine dispẽ¬
sationis fuisse ut oculis cecaretur. Et
ret minorẽ eẽ filium qui ad bñdcõe fris
et de cõ quid significaret infigura ad¬
iungẽ. ypoliti martyris u̾ba poãmus.
aquo et uictorinus nr̃ nõ plurimũ di¬
sit: s qd̾ possit occõne p̾bere łctori ad
intelligentiã latiorẽ. ysaac portat ygi
ligasse. fidem ꝑisse de mũdo. ⁊łctiõis
lum̃e ante eu neglectu ẽẽ significat.
Qd̾ filius maior uocatur acceptio leg̃
quos ꝑ doctrina iustus quisq uenat᷑.
Omo dei bñdictõis ẽ repmissio ⁊ speᷤ
regni futuri. in quo cu xp̃o sci sunt re¬
ante quã parẽt. qr maior ẜuiet minori.
mag̃ aũt forma scĩ sp̃ẽ. que futura nore¬
rat inxp̃o. iniacob ante meditatur. lo¬

Expanded text:
voluptati, et eum, qui postea fratrem posset occidere, voluptati, et eum, qui postea fratrem posset occidere, praetermisso illo qui innocenter habitabat domi, vellet efferre, et suam magis quam Dei facere voluntatem. Ego puto divinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur, et ret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris et de eo quid significaret in figura, adjungere, Hippolyti martyris verba ponamus, a quo et Victorinus noster non plurimum disit, sed quod possit occasionem praebere lectori ad intelligengentiam latiorem. « Isaac portat iligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legisquos per doctrinam iustus quisque uenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti reantequam pareret, quia maior seruiet minori, — magis autem forma spiritus sancti, quae futura norat in Christo, in Iacob ante meditatur — lo
Abbreviated transcription (Latin):
gnatus induẽ plenam hũisse sciẽtia
etur. Samuhel ꝓpha ꝯnũatus moysi¬
n staturam qm̃ reꝓbaui eum. qr non
quõ uidet deus hõ iudet. hõ enĩ uidet ĩ
facie. deus aũt respicit cor. Et ꝑ sĩgu¬
ẽ spũ. cuiꝰ ossa uita exanimi cadaueri
regcliderunt. cũ sunamitis ad eum ue¬
nisset inmonte. et ad pedes eiꝰ flebilit
corruiss gieci ꝓhibente ne facẽt. ait
Dimitte eaz quia anima eiꝰ in amari¬
tudine ẽ. ⁊ d̾o abscondit ame. ⁊ non
nũtiauit mͥ. Plura sunt quã ut exem¬
plis debeamus docere scos iuiros. ⁊ d̾o
caros. ea tmmõ scisse que eis a dno re¬
uelata sunt. ignorata uõ q̃ eis reuela¬
ta nõ fuerunt. et ad singulas iusiones
zacharla atqr danihele introgare an¬
gelum. ⁊ supplicit᷑ depͥcari. ut expoãt
sibi que sint illa que uideãt. Uñ non
miru ẽ ⁊ ysaac insua maxĩe utilitate
nescisse quid facet. cũ mag̃ co tp̃re er¬
raret quo filiũ sanguinarie deditum

Expanded text:
sse scientiam etur. Samuhel pneque staturam, quoniam reprobavi eum, quia non quo modo videt Deus, homo videt. Homo enim videt in facie, Deus autem inspicit cor . Et per singuest spiritu, cujus ossa vitam exanimi cadaveri reddiderunt , cum Sunamitis ad eum venisset in montem, et ad pedes ejus flebiliter corruisset, Giezi prohibente ne faceret, ait: Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus abscondit a me, et non nuntiavit mihi » . Plura sunt quam ut exemplis debeamus docere, sanctos viros et Deo caros, ea tantummodo scisse, quae eis a Domino revelata sunt: ignorasse vero, quae eis revelata non fuerint: et ad singulas visiones Zachariam atque Danielem interrogare angelum, et suppliciter deprecari, ut exponat sibi quae sint illa quae videant. Unde non mirum est, et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum
Abbreviated transcription (Latin):
eisde litt̾is scribunt: Res.aui.iod. anẽ.
S pastores reim.amatores leguntur
arguitur. ibi ĩ nr̃is codicib ꝓ amatoi¬
b pastorũ nom̃ sit inmutatu. Scio
dus ẽ riuulus. nec aures quĩtilliã flo¬
sculis. et scolari declamatõe mulcende.¬
G pedestris : cotidiane silis ⁊ nulla lo¬
explicet sensi in edisserat: obscura ma
alii diẜti. Laupent᷑ ut uolunt. ⁊ ĩ flatis
buccis spumantia u̾ba trutinent. Mi¬
chi sufficit sic lequi ut intelligar ⁊ ut
descripturis disputãs scͥpturaꝵ imiter
simplicit.itẽ Cur ysaac uir iustus a do
carus. nõ illi cui uoluit. s cui noluit de¬
ceptus errore bñ dixit. Differo pauliꝑ
typos. ⁊ea que a maiorib nris suꝑ ħ
loco sunt int̃pretata p̃tẽo: nõ quõ op¬
pinioni eoꝵ nõ acquiesca. s quo cu ħ
tantu q̃ras q̃re uir iustus aliqd ⁊g̾¬
rauerit. ⁊ ꝯtra sua fecerit uolũtatez.

Expanded text:
eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur onis arguitur, ibi in nostris codicibus pro amatoribus pastorum nomen sit inmutatum. Scio dus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam luexplicet, sensum. edisserat, obscura manalii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter simplicitatem. Cur Isaac, uir iustus et deo canis non illi, cui noluit, sed, cui noluit, deceptus errore benedixit? Differo paulisper typos et ea, quae a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
spoliauer̃ p̾sit intelligi. Estimas curio¬
sitatem eẽ finitam maior q̃rendi ardor
exoritur. ⁊ ad silitudinẽ iereme dissol
tos. Uolumẽ hebreu replico qd pauluꝰ
penolen iuxta quosda uocat. ⁊ ipos ca¬
racteres sollicitus attendens scriptum
Et quide quĩq hoc ẜmone dici nẽgre
quinta ut illi int̾pretati sunt singu¬
lari. G nec gnͣatio inuenitur adiũe¬
ta que lingua hebrea dor dr. Si esset¬
quinta gn̾o ẜ mone legetur illoru
amesador. Nũc amorism.a.u.ĩmo qn¬
ti tm̃ scripti sunt. ⁊ fit ꝙͣi sensus. Qũiti
aũt ascenderũt filii iRrł de tr̃a egypti.
Ꝙ quia minus uidebatur ĩtelligi ad
et in hoc maxie loco ꝓpͥe tñstulisse omĩ
iudea olannat. ⁊ synagogarum ꝯscãnt
uniu̾sa sb̾ sellia. qd̾ idlicet ide̾ ẜmo ⁊
isdez licteris scriptus diu̾sas apud eo
et uoces ⁊ intelligentias hat. Ex quibꝰ
exẽpli cã unũ ponimꝰ. Et qd̾ dicimus
ꝑspicuum fiat. Pastores et amatores

Expanded text:
spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae dissolutos\'. uolumen Hebraeum replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum et quidem \'quinque\' hoc sermone dici negare i numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea <dor\' quinta generatio, sermone legeretur illorum AMESA DOR. Nunc autem AMUSIM, tum scripti sunt et fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur intellegi, adet in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Iudaea conclamat et synagogarum consonant uniuersa subsellia, quod uidelicet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegentias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\'
Abbreviated transcription (Latin):
qua adu̾sarios fregerit. ⁊ ꝯcusẜit de¬
ẜtos. prius gentiu ꝓpłos p̃parentur
c̾m in moncib. ut sict dilectus sicut
filius unicorniu. Incẽploq eius ꝙ̃
dicent głiam. Pdorro qd̾ u̾timus filio¬
stridoris adalium sensu refer qd̾ ti¬
more supplica. et eius loci ubi ẽ fletus
et stridor dentium deẜentes iuncula

Expanded text:
ostquam aduersarios fregerit et concusserit deostquam aduersarios fregerit et concusserit desertos prius gentium populos, praeparentur cerui in montibus et sit dilectus sicut filius unicornium in temploque eius omnis dicat gloriam. porro, quoduertimus\'filiosstridoris\', ad illum sensum refer, quod timore supplicii et eius loci, ubi est fletus et stridor dentium, deserentes dia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a eius amplectetur me.
Gꝑfecti de maseroth castrametati
sunt ĩbaneiacham. Uicesima octaua
mansio tñsfertur infilios ncc̃itatis
seu stricoris. Ei abuno incipias nuo ⁊
paulatim ad das ad septimu usꝙ per¬
uemias. iucesimus octauus nũs esfici.
Qui sunt isti filii ncc̃itatis. ꝑsalmus
ipẽ nos deceat. Afferte dnõ filii dei af¬
ferte dño filios arietum. Que ẽ tãta
ncc̃itas que nolẽtib ĩ poãtur. Cu di¬
uinis scripturis eruditus fuĩs. ⁊ leges
earum ac testimonia uincula scieris ua¬
rietatis ꝯtendes cũ adusarus. ligabi
eos ⁊uictos duces ĩcaptĩtater et d ho¬
stib quoda atq captius li bos dei fa¬
cies ut repente dicas cu syon. Ego ste¬
rilis et non pariens tnsmig̃ta et cap¬
tiua ⁊ istos quis enutriuit. Ego d̾sti¬
tuta et sola. ⁊ isti ubi erãt. Miraris y¬
saiam. eĩdem psalmi sacͣmẽta cognosce
uox dñi inuirtute. nox diũ ĩ magnifi¬
centia. uox dñi ꝯfringet cedros. Ut p¬

Expanded text:
a eius complectetur me. Et profecti de Museroth castra metati sunt in Baneiacan. Vicesima octaua mansio transfertur in \'filios necessitatis\' seu \'stridoris\'. si ab uno incipias numero et paulatim addens ad septimum usque peruenias, uicesimus octauus numerus efficitur. qui sunt isti filii necessitatis? psalmus ipse nos doceat: adferte domino, filii dei, adferte domino filios arietum. quae est tanta necessitas, quae nolentibus inponatur? cum diuinis scripturis fueris eruditus et leges earum ac testimonia uincula scieris ueritatis, contendes cum aduersariis, ligabis eos et uinctos duces in captiuitatem et de hostibus quondam atque captiuis liberos dei facies, ut repente dicas cum Sion: ego sterilis et non pariens, transmigrata et captiua, et istos quis enutriuit? ego destituta et sola, et isti ubi erant? miraris Isaiam: eiusdem psalmi sacramenta cognosce: uox domini in uirtute, uox domini in magnificentia, uox domini confringentis cedros, ut, p
Abbreviated transcription (Latin):
coꝑe .i. ꝯcisio haut at p̾sumus magro̾s
discipulorum atq credentiu eos ra¬
cere filios ncc̃itatis. nͥ p̾ceptores eoꝵ
interfecerimus crudelissimos. Inoccisi¬
one eorum nõ ꝑcat manus nra armũ
aut extremu auricule de ore leonis ex̃¬
here. Maledictus qui facit opus dnĩ ye¬
gligenter. et qui ꝓhibet gladiũ suum
asanguine.Unde et dauid. In matutiõ
in quit interficiebam om̃s pcc̃ores t̾re.
Denũtiatõe aute et accĩctõe ħ breniter
possumus dicere. qd̾ filius ncc̃itatis ⁊¬
gñdes ad uirtute stimulos suggera¬
mus cu eis nũtiau̾imus p̃mia fut̃o¬
rum et accĩctos mire bella decermmus.
gadgad castrametati sũt in getha¬
racha. Tricesima mãsio boĩtas ĩt¬
pretatur. ut cu ꝑueiumus ad ꝑfectũ
uirũ insacͥtotalẽ inrũ et ĩetatẽ plemr¬
dins xͥ in quaꝰ ezechiel erat iuuxta flunuͦ
chobar possimus cum dauid in .xii. psal

Expanded text:
concisio\'. haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. crudeles simus in occisione eorum; non parcat manus nostra armum aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. maledictus, qui facit opus domini neglegenteret qui prohibet gladium suum a sanguine. unde et Dauid: in matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. de nuntio autem et accinctione haec breuiter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad uirtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiauerimus praemia futurorum et accinctos inire bella docuerimus.  de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonitas\' interpretatur, ut, cum peruenerimus ad perfectum uirum, in sacerdotalem gradum et in aetatem pleisti, in qua et Ezechiel erat iuxta fluuium Chobar, possimus cum Dauid in tricesimo psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
otio ingemiũ dum int̾rogas doceᷤᷤ
Prima tua sciscitatio fuit que sint
illa que nec oculus uidic. nec auris audi¬
uit. nec in cor hois ascender̃. que p̃panit
deus hus qui diligũt eum. ⁊ quo rũsus
ide apłs inferat. nobis reuelauit deus
ꝑ sp̃m suum et si reuelatu ẽ apło intel¬
ligere debeamus qd̾ et ille alus reuela¬
rit. Ad que breuis rensio ẽ. Non debere nõ
q̃rere quid sit illico qd̾ nec oculus uidit.
nec auris audiuit. nec ĩ corhoĩs ascendit.

Expanded text:
otio ingenium, dum interrogas, doces. Prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, « quae nec oculus vidit, nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus his, qui diligunt eum, et quomodo rursum idem apostolus inferat: nobis autem reuelauit deus per spiritum suum et, sireuelatum est apostolo, intellegere debeamus, quomodo et ille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ illius potentiam uniꝰ corpusculi ꝑuitate
erat. etiam infilio homĩs totus erat. Diui¬
na quippe nã et dei sermo inꝑtes secari ỹ
pt nec loci diuidi. s cum uͥq sit. totus u̾q
ẽ. Erat gͥ uno codẽq tp̃re et cũ apłis q̃d̾¬
ginta dieb. et cũ angelis. et ĩpatre. qĩ ex¬
exͥmis finib maris erat. In oĩb locis u̾sa¬
batur. cum thoma in india. cũ petro ronx.
cum paulo in illirico. cum tito increta. cũ
nõ nẽ illius terminus ponit᷑. s coꝵ m̾ita
describuntur ap̃ quos cẽ dignatur.

Expanded text:
igitur illius potentiam unius corpusculi parvitate igitur illius potentiam unius corpusculi parvitate  tamen qui ubique erat, etiam in Filio hominis totus erat. Divina quippe natura, et Dei sermo in partes secari non potest, nec locis dividi: sed cum ubique sit, totus ubique est. Erat igitur uno eodemque tempore etaginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum non naturae illius terminus ponitur, sed eorum merita describuntur, apud quos esse dignatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ repelli qiͣ ea que errorẽ ꝯfessione mu¬
tau̾at. Qd̾ de latronib intelligi põt cu
alius euangelista utrũꝙ blasphemasse
sit. ⁊nũqua alibi fu̾it. an latent᷑ ad celu
ascenderit atq descenderit. a nichonunus
apłis suam pntiam nõ negarit. Si deumr
dei filium cõsideres. de quo ẜmo ẽ. aillum
ẽẽ qui loquitur. nõ ne celum ⁊ t̾ram. egoi
repleo dicit dñs. ⁊ de quo alius ꝓpha cestͥ¬
tur. celum mͥ thronus ẽ. t̾ra aũt scabellu
pedum meoꝵ. et rursu alibi. qui tenet ce¬
lum palmo.⁊ tram pugillo. de quo dauid
canit. quo ibo a spũ tuo. et a facie tua qͥ
fugiam. si ascendero in celum tu ibi es. si
dscendero  adinfernum ades. ⁊ si hĩtauo¬
manus tua. ⁊ꝯtinebit me dexta tua. Pro¬
fecto nõ ambiges etiam ante resurrectõe
sic et indĩco corꝑe bĩtasse dnĩ u̾bum. ut ⁊
inpatre ẽẽt. et celi ciculum claud̾et. atq in

Expanded text:
non repelli quasi ea, quae errorem confessione munon repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronialius Evangelista utrumque blasphemasse, t. nunquid  alibi fuerit? an latenter ad coelum ascenderit, atque descenderit, et nihilominus Apostolis suam praesentiam non negarit? Si Dominum Dei Filium consideres, de quo sermo est, et illum esse qui loquitur: « Nonne coelum et terram ego repleo, dicit Dominus » , et de quo alius Propheta testatur: caelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, et rursum alibi: qui tenet caelum palmo et terram pug.illo, de quo Dauid canit: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero ad infernum tinebit me dextera tua » , profecto non ambiges, etiam ante resurrectionem sic in Dominico corpore habitasse Deum verbum, ut et in Patre esset, et coeli circulum clauderet, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ut nos estimamus aut si carnalẽ inter¬
pretationẽ sequimur: iuducis fabul acꝗ¬
escend̾ sit. ut rursu edificetur ierłm ⁊ ho¬
stie offerantur ĩ templo. et spũali cultu ĩ¬
minuto carnales obrineant cenmonie. Qr̃
qd̾ aduestigia saluatoris mulieres corrue¬
rint. cum utiq nõ sit idip̃m tangere post
rrͦnem pedes eiꝰ et nõ tangere. Maĩa mag¬
dalena ip̃a ẽ aqua.uii. demonia expulit.
cum homĩe loquebatur. et querebat uiuer¬
te cum mortuis. recte audiuit. noli metã¬
gere. Et ẽ sensus. nõ mereris mĩs herere
uestigiis. nec adorare qi dñm. nec eiꝰ tenẽ
pedes quẽ nõ estimas siurexisse. Tibi eĩ
nec dum ascendi ad prẽm meũ. Cet̾e uõ
mulieres que pedes tangunt dnm̃ cõfi¬
tentur. et mereatur cius herere uestigus
quẽ adpatrez ascendisse ꝯfidunt. Quãq̃
nuisse refertur facilis solutio sit. cu po¬
tuerit primũ corrigi qĩ incredula ⁊ p̾tea

Expanded text:
sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem intersit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Qquod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expuleratcum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, nuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi incredula et postea
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rogau̾as qd̾ dicit apłs maduẽtu do sal
uatoris quonda rapi quosda uiuentes ob¬
uiam innubib ita ut nõ p̾ueniã tur ab
hus qui inxp̃o dormierũt. uisq nosse ut
sic occurrant in corͬb et nõ ance moriant.
cũ et dñs nr̃ mortuus sit. ⁊ enoch. atq he¬
lyas ẜm apocalipsim iohis morituri c̃ẽ di¬
cantur.ne.s. ullus sit qui nõ gustau̾it no¬
tem. Hoc ex sui ꝯtinentia icci sciri põt. qd̾ scĩ
tñ ut in głium a cormptu et mortale. gła
et incorruptione. et in mortalitate muce¬
tur. ut qualia corꝑa surrectura sint intalẽ
sub̃am etiã uiuoꝵ cõr transformẽtur. Uñ
dicit in alio loco apłs. Propt̾ qd̾ nolumy¬
expoliari. s suꝑuestiri. ut ab sorbeat᷑ mor¬
tale h auita. ne.s. corpus ab aĩa deseratũ.
s anima hĩtante incorpe fiat melitum
qd̾ ance ingłium fuit. De enoch autez ⁊
helyas quos uẽturos apochalipsis refert

Expanded text:
terrogauerasterrogauerasuatoris rapi quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod satamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit alio loco apospoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalypsis refert
Abbreviated transcription (Latin):
humana. Ergo hoc sensum apłs dixisse
credendꝰ ẽ qd̾ carnalibꝰ oculis ⁊ aure cãna¬
li. ⁊ cogitatione mortali nõ p̾sunt spĩtalia
ꝯp̃hendi. Et si enĩ noueramus quonda
iħm scd̃m carnẽ. s nũc iam nõ nouimus
eum. Et in iohis epła scribitur. Nmi nunc
filii dei sumus. qnec dum maĩfestu ẽ ꝙ fu
turi sumus. qm̃ uidebimus eũ sicuti ẽ qd̾
audiuit et ĩꝑadiso u̾ba ineffabilia q aliis
narrare nõ pot̾at. aut si narauit nequaq̃ ĩ¬
effabilia sunt. Sed̾a qõ fuit in qua dicis le¬
gisse te ꝑtransitum in op̾sculis mĩs. qd̾
agni qui stant adextris. ⁊ hedi qui asini¬
stris xp̃iam sunt atꝙ gentiles. ⁊ nõ potus
bomi et mali. nõ menum me hoc aliqũ di¬
xisse. et si dixisse nõ eẽm mnerrore ꝑtinax
Quantũ aũt dictanti subito occurrit ĩ sedo
uolumine ꝯtra iouimanu suꝑ hoc capło
disputasse me noui et nõ solu suꝑ hoc. s ⁊
dictum ẽ. nũc omittendũ uidet᷑.Bertio ĩ¬

Expanded text:
sse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus eum. et in Iohannis epistula scribitur: cfilii dei sumus ot necdum manifestatum est, quid futuri sumus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. quodque audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestio fuit, in qua dicis legisse te per transitum in opusculis meis, quod agni, qui stent a dextris, et haedi, qui a sinistris, Christiani sint atque gentiles et non potius boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui et non solum super hoc, \' dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium in
Abbreviated transcription (Latin):
sensuͥ. Natiuitas enĩ eoru ẽ. q̃ gnãtur
in hoc scło. ꝑqua ĩtelligimus cõrlia
et mat̾ialiã que sũt caduca. ⁊ ideo a ti¬
more nõ distat. Ex corꝑalib enĩ ⁊ ma
t̾ialib. nascitur timor. Quid eĩ ẽ t̾reã
natiuitas. nisi tim̾or. Demq inde in¬

Expanded text:
sensu. Nativitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelligimus corporalia et materialia, quae sunt caduca, et ideo a timore non terialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique in
Abbreviated transcription (Latin):
te arguis. An id̾o bellus uidei̾s qr fausto
uocaris noiẽ qĩet nõ lucus ido dicatur.
thiopes uocentur argentei. Qd̾ si ind̾sq̾p¬
tde fedorum sẽꝑ irasceris: iam te cũ ꝑsio cã¬
tabo. Formosum te oꝑtent gꝯnium ⁊ ex et
regina puelle te rapiant. Quicꝗd caicare
ditis possis pulcrior apparere. Nasus nõ
uideatur ĩ facie. sermo nõ sonet ad loquẽd̾.
atq ita et formosus uideri pot̾is ⁊ diẜcũ.

Expanded text:
te arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto te arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, thiopes uocentur argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcauditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus uideri poteris et disertus.
Abbreviated transcription (Latin):
lo coricule detrahere garriẽti racidula
se intelligat ꝯuix. Nũquid unus in orbe
romano ẽ qui hãt trucas in honesto nuln ẽ
nares: Nũquid onasus segestanus caua
u̾ba. et inuesicaꝵ mod̾ tumẽtia buccis tru¬
tinatur inflacis. Dico quosdã scełe ꝑ iii̾i
falsitate ad dignitatem nescio qua ꝑue¬
nisse. quid ad te qui te intelligis innocẽ¬
tem. Rideo aduocatũ qui patrono indige¬
at quadrante dignã eloq̃ntiam nare sub¬
sãno. quid adte si diẜtus es. Uolo innũ¬
marios inuchi sacerdotes. Tu qui diues
es quid irasceris: Clausum cupio sius igͥ¬
b ardere uulcanũ. Nũqd hospes eiꝰ es. aut
incinus qd̾ a delubris ydoli iutens incen¬
dium submou̾e̾. Placet mͥ delacius d̾ noc¬
tua de bubone deliniacis nde portentis.
Quicqd dictum fu̾i̾t. in te dcm putas in
qdcũq uitium stilimĩ mucro cõtorq̃tur.
te clamitas designari manu ꝯẜta inius
uoras et satincum scriptorẽ inprosa stul¬

Expanded text:
lo corniculae detrahere garrienti: rancidulam lo corniculae detrahere garrienti: rancidulam se intellegat cornix. numquid unus in orbe Romano est, qui habeat truncas inhonesto uulnere naresPnumquidsolasOnasus Segestanus caua uerba et in uesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? dico quosdam scelere, periurio, falsitate ad dignitatem nescio quam peruenisse: quid ad te, qui te intellegis innocentem? rideo aduocatum, qui patrono egeat; quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? uolo in nummarios inuehi sacerdotes: tu, qui diues es, quid irasceris? claudum cupio suis ignibus ardere Vulcanum: numquid hospes eius es aut uicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submouere? placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas designari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stul
Abbreviated transcription (Latin):
Medici quos uocant cyrũgicos crudele
putantur: et miseri sunt. Annõ ẽ mi¬
seria alienis nõ dolere uulm̃b ⁊ mor¬
tuas carnes inclemẽti secare ferro ñ hor¬
rere curancẽ qd̾ hõret ip̃e qui ꝑit̾ qĩimi¬
cu putari. Ita se nã ht̃ ut amara sic ue¬
ritas blanda uitia existimãtur. Usaias in
exemplum captiuitatis futurt nudus nõ¬
crubescit incedẽ. Iemias de media ierłm. Ader¬
fratem fluuiũ mesopotane mitat᷑ ut incer
inunicas gentes ubi ẽ assinus. et castra st̃
caldeorum ponat ꝑ roma. corrũpend̾. Ez e¬
chiel stẽcore prim̃ huãno. Dem̃ bubulo pa¬
nẽ de omi semente ꝯsꝑsum edere iubetur
Et uxoris int̾itum siccis oculis uidet. Amo
de samaria pellicur. Curq̃so: Nempe ideo¬
pellitur quia cirũgici sp̃uales secantes iu¬
tia peccatoꝵ ad pniam cohortantur. Paulus
dicens. et quia saluatoris dura uidebancur
offendimus plunmos. Disposui nasum
secare fetentẽ. timeat qui strumosus ẽ. Uo¬

Expanded text:
Medici, quos uocant chirurgicos, crudeles putantur et miseri sunt. an non est miseria alienis dolere uulneribus et mortuas carnes clementi secare ferro? non horrere curantem, quod horret ipse, qui patitur, et inimicum putari? ita se natura habet, ut amara sit ueritas, blanda uitia aestimentur. Esaias in exemplum captiuitatis futurae nudus noerubescit incedere; Hieremias de media Hierusalem ad Eufraten, fluuiura Mesopotamiae, mittitur, ut inter inimicas gentes, ubi est Assyrius et castra sunt Chaldaeorum, ponat rcspcorrumpendum; Hiezechiel stercore primum humano, dein bubulo panem de omni semente conspersum edere iubetur et uxoris interitum siccis oculis uidet; Amos de Samaria pellitur: cur quaeso? nempe ideo, quia chirurgici spiritales secantes uitia peccatorum ad paenitentiam cohortabantur. Paulus dicens. et quia saluatoris dura uidebantur offendimus plurimos. disposui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est. uo
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas. Quõ fi pot̾at. ut diuisa eẽt he¬
reditas cũ hereditatis sit fructus ĩ diuisꝰ¬
ꝙ regnũ celoꝵ. Aurũ argentũ p̃diũ ab
hoĩe plurib derelictu. distribuit᷑ ac secat
Solida adsingulos xp̃i dona ꝑueniunt.
Ces hñs et nemo fraudatur. Audiamus
gͥ ꝯmoda hereditaria. Remissio poc̃oꝵ. he¬
reditas xp̃i ẽ. Certe solida ꝑ singulos ⁊
incõe ẽ lucratiua. Quibicũq eĩ collata
fui̾t. nulli decedit. Accedit oĩb. Corpori
acquirit. quioqd unicuiq relaxatur. Ma
si angłi suꝑ uno pcc̃ore pm̃a agente le

Expanded text:
hereditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa esset hehereditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa esset hereditas, cum hereditatis fructus sit indiuis regnum caelorum? aurum argentum praedium ab homine pluribus derelictum distribuitur ac secatur, solida ad singulos Christi dona perueniunt; omnes habent et nemo fraudatur. Audiamus igitur commoda hereditaria. remissio peccatorum hereditas Christi est. certe solida per singulos et in commune est lucratiua; quibuscumque enim conlata fuerit, nulli decedit, accedit omnibus. corpori adquiritur quicquid unicuique relaxatur. nam si angeli super uno peccatore paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nouit scire ꝙ factu ẽ Et bñ ait he¬
reditate q̃siui testiõia tua qm̃ sic̃ an̾ here¬
des fuimus peccatoꝵ.ita nũc heredes suzꝰ
xp̃i. Illa fuit criminũ. ħ ẽ uirtutis h̾rditas.
Illa nos obligauit hec soluit. Illa oberra¬
to fenore delictoꝵ adiudicauit inimico.
hec redẽptos dnĩce titulo passioĩs xp̃o ac¬
quisiuit. Mala eue successio totũ hõiem d̾
uorabat. Preclara g hereditas. totũ hoĩe
lib̾auit. Nõ ad unũ quide nõ ad paucos.
s ad oẽs testm̃ suum scripsit iħs. Omnes
scripti heredes sumus. nõ ꝓportioẽ s ꝓ uni¬
mu̾soꝵ. et soliditas singuloꝵ. Houum te¬
stam̃tũ suũ singuli adeunt. et õs possidet.
Nec minuitur heredi. quicqd acohrdib
uendicatur. Manet emolum̃tũ integr̃.
et eo mag̃ singulis crescit quo pluribus
fuĩt acquisitu. Alla ꝯditio ẽ hereditatiꝰ
hũane. Si diisa fuerint emolum̃ta mi¬
nuũtur. et heredis damnũ ẽ descͥptio co¬

Expanded text:
quem nouit scire quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui testimonia tua, quoniam, sicut ante heredes fuimus peccatoris, ita nunc heredes sumus Christi. illa fuit criminum, haec est uirtutis hereditas; illa nos obligauit, haec soluit; illa obaeratos faenore de- lictorum adiudicauit inimico, haec redemptos dominicae titulo passionis Christo adquisiuit. mala Euae svoravit, praeclara Christi haereditas totum hominem liberavit. Non ad unum quidem, non ad paucos, sed ad omnes testamentum suum scripsit Jesus. Omnes scripti haeredes sumus, non pro portione, sed pro uniniversorum, et soliditas singulorum. Novum Testamentum singuli adeunt, et omnes possident, nec minuitur heredi quicquid a coheredibus uindicatur. manet emolumentum integrum et eo magis singulis crescit, quo pluribus fuerit adquisitum. alia condicio est hereditatis humanae. si diuisa fuerit, emolumenta minuuntur et heredis est damnum adscriptio co
Abbreviated transcription (Latin):
tra. Testat elem̃ta dñs ad redarguendos
eos qui noluint p̃cepta diuina ẜuare. ut
refugia oĩa excusatioĩs obsepiat. Cestat᷑
et in hoĩes dicens. Estote m testes.⁊ ego
testis dicit doꝰ. Oandata gͦ clũ plena st̃
testĩonus.⁊ ip̃a sũt testionia. quoꝵ satis¬

Expanded text:
terra. testatur elementa dominus ad redarguendos eos, qui noluerint praecepta diuina seruare, ut refugia omnia excusatio- 25 nis obsaepia. testatur et in homines dicens: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus. mandata ergo domini plena sunt testimoniis et ipsa sunt testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
leges meas incordib eoꝵ et insensib eoꝵ
scribam eis et pcc̃i et in iustitie eoꝵ nõ me¬
morabor. Ouẽ testator et̃nus quimĩs cor¬
dib leges suas affigit. et scribit insensibus
ut nicħ ald̃ cogitare ñ diuina p̃cepta possi¬
mus. nichil ald̾ sentire nͥ dei oracła debaosᷤ
Dedit grãm. reformauit nã. S̾q obliuisci
nicħ solet. osẽoriam mõꝵ abstulit pcc̃oru.
mͥ dedit p̃ceptoꝵ suoꝵ. Holi gͦ tollere ḋcor¬
de tuo legem dei. et affigẽ legẽ pcc̃i. Noli scͥ¬
bere ĩsensib tuis dyaboli i liecebras. ⁊di
negligere mandata. Ecce ego inqt pinc¬
xi muros tuos clixit dõ ad hierłm. hoc est
ad animã studiosa tranquillitatis ⁊ pa¬
cis. ꝙ̃ fecit adymaginẽ suã. Doli ĩꝙͣ auf¬
re ymaginẽ celeste. et ymaginẽ mortis ĩ¬

Expanded text:
leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas, et peccati et injustitiae eorum non memorabor . O vere testator aeternus, qui nostris cordibus leges affigit suas, et scribit in sensibus; ut nihil aliud cogitare, nisi divina pmus, nihil aliud sentire nisi dei oracula debeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere dde tuo legem Dei, et affigere legem peccati. Noli scribere in sensibus tuis diaboli illecebras, et Dei delere mandata. Ecce ego, inquit, pinxi muros tuos, dicit Dominus ad Hierusalem ; hoc est, ad animam studiosam tranquillitatis et pacis quam fecit ad imaginem suam. noli, inquam, auferre imaginem caelestem et imaginem mortis in
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Qd̾ pocestis imirari. Holite uos ex¬
tollere. nolite extollẽ cor urm. Docuit me
g huiliare et ĩclinare cormeũ ad faciẽdas
ustitias. Hõ adiniꝗtatẽ. s ad eꝗtate in¬
clinare ꝓpter recributõe. Netributio regͦ

Expanded text:
quod potestis imitari. nolite uos extollere, nolite exaltare cor uestrum. docuit me ergo humiliari et inclinare cor meum ad faciendas iustitias, non ad iniquitatem, sed ad aequitatem inclinare propter retributionem. retributio r
Abbreviated transcription (Latin):
regni fuit ymago celestis. Nẽo audunt ĩ
plateis uocẽ eĩ. qr illo silẽtio passioĩs sue
clamorez cẽm ĩposterum ĩpie uocis abo¬
lebat nolebat fi qui dicebat ad filias hie¬
rusalẽ. Filie hierłm nolite me flẽ. s uos
ipas flete. Ablaturus enĩ õs lacrimas sue
bñficio crucis inpassioẽ ꝓpria future ĩstar
beatitudĩs exhibebat. Ut neo flẽt. nͥ ꝗ xͣ¬

Expanded text:
stis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad filias Hierusalem: filiae Hierusalem, nolite me flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi
Abbreviated transcription (Latin):
stitias. Que ẽ xp̃i ustitia. Siñ nos inꝗt ĩ¬
plere oẽm iustitiã. ꝗa pcc̃m minuit᷑. culpa
laxatur. Et bñ ait inclinaui. ut nõ sit tͣ
arduũ atq difficile cũ m̃te tua qĩ ad
hũilia et plana ꝯutas. Nut cte qm cani
sapia legi nõ ẽ sbiecta. udetur ĩclinãẽ cor
suũ quilegi facit eẽ sbiectum extollentẽ
ille dum extollens sẽ fiust᷑ et inflatus
m̃ te ca̾nis sue cũ se hiũliat ĩclinat. Iyuĩ¬
liauit enĩ et ip̃e xp̃s se ut nouũ ꝯderet te¬
stam̃tu. Cunz leS euageliũ. audio filiũ
dei carnẽ sumpnssc demana. Uroeor m̃
cũ xp̃o ip̃e descendert. Lego enĩ eũ qui cum
eẽt informa dei. semetipm̃ exinaniuit. E

Expanded text:
stitias. quae est Christi iustitia ? sine nos, inquit, implere omnem iustitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur. et bene ait \'inclinaui\', ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana conuertas. aut certe, quonilegi dei non est subdita, uidetur inclinare cor suum, qui legi facit esse subiectum extollentem ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in form
Abbreviated transcription (Latin):
is uł ĩplexis atq ãbiguis aĩ occupare.
Quid cam uidecorũ qua uen̾an lĩgna. Q
ipi faciunt. Quid tam obscurũ quã de a¬
strononua ⁊ geometria tͣctare: Q ꝓbãt.
et ꝓfundi aeris spatia metiri. celũ quoq
et mare numis includ̾e relinq̾re cã salu
illam sapĩa decrim̃tu et stultitiã iudicar
et au̾sus ab ea: intimo deũ q̃sit affectr.
Ideoꝙ uidit int̾rogauit. audiuit loq̃ntem.
in cognita ꝓcognitis hẽbat. husꝙ temere
assentiebatur. Que duo in hoc maxĩe na¬
turali acq hoẽsto loco uitanda. dicũt qui
sͥ nec ꝯ nat᷑am ẽẽ nec tũpe iudicant. sa¬
xa adorare. et asimulacris auxiliũ petẽ q̃
nichil sentiant.

Expanded text:
is vel implexis atque ambiguis occupare animum. Quid tam indecorum, quam venerari ligna, quod ipsi faciunt? Quid tam obscurum, quam de astronomia et geometria tractare, quod probant; et profundi aeris spatia metiri, coelum quoque et mare numeris includere: relinquere causas salutillam sapientiam detrimentum et stultitiam judicavit, et aversus ab ea, intimo Deum quaesivit affectu; ideoque vidit, interrogavit, audivit loquentem. incognita pro cognitis habebat, hisque temere assentiebatur: quae duo in hoc maxime naturali atque honesto loco vitanda discant, qui sibi nec contra naturam esse, nec turpe judicant saxa adorare, et a simulacris auxilium petere, quae nihil sentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint tibi agri. Alliga ẜmonẽ tuum.
ne luxuriet. ne lasciuiat ⁊multiloquio
pcc̃a sͥ colligat. Sit restrictior anpis
sius coherteatur. Cito lutũ colligit ãniꝰ
exundans. Alliga sensu tuũ. Non sit re¬
missus ac defluus ne dicatur de te.N
ẽ malagnia apponẽ. n oleum. n allig̃¬
tura. Habet suas habenas. m̃tis sobrie¬
tas. quib regitur et gubnatur. Sit ori
tuo ostium ut claudatur uͥ oportet. et
obseretur diligentius. ne quis in iracũ¬
diam excitet uoce tua. ⁊ ꝯtumeliã repẽ¬
das ꝯtumelic. Audisti hodie łctum. Ira¬
culpam ruamus. S iugu sit u̾bis tuiꝰ
et stat̾a. hoc ẽ humilitas atq mẽsuã.
ut lingua tua m̃ci subdita sit. restrĩga¬
tur habene uinculis. frenos hẽat suos.
quib reuocan p̾sit admensurã. ẜ mone
profat: libra examina tos iustitie. ut sit
grauitas ĩ sensu. ĩẜ mone pondus. acz
fit mitis mansuetus et modestus. Cu¬
stocdiendo enĩ os suum ⁊ retinẽdo lĩguã.

Expanded text:
ut sint tibi agri. 12. Alliga sermonem tuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Alliga sensum tuum, non sit remissus ac defluus, ne dicatur de te: Non est malagma apponere, neque oleum, neque alligaturam . Habet suas habenas mentis sobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo ostium, ut claudatur ubi oportet: et obseretur diligentius; ne quis in iracundiam excitet vocem tuam, et contumeliam rependas contumeliae. Audisti hodie lectum: Iraculpam ruamus: sed jugum sit verbis tuis et statera, hoc est, humilitas atque mensura; ut lingua tua menti subdita sit. Restringatur habenae vinculis, frenos habeat suos, quibus revocari possit ad mensuram: sermones proferat libra examinatos justitiae: ut sit gravitas in sensu, in sermone pondus, atque fit mitis, mansuetus, modestus. Custodiendo enim os suum, et retinendo linguam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
missor inuirie usꝙ ad remunatõe. Goiꝰ
tanta uerecũdia fuit. ut ꝯp̾hensus a
muliere. uestẽ inmanib eius fugiens
mallet relinquẽ. q̃m uẽcudiã deponere.
oracula dei p̾dicarent ppͦ. qd̾ pot̾ant per

Expanded text:
missor injuriae usque ad remunerationem. Cujus missor injuriae usque ad remunerationem. Cujus tanta verecundia fuit, ut comprehensus a muliere, vestem in manibus ejus fugiens mallet relinquere, quam verecundiam deponere .oracula Dei praedicarent populo, quod poterant per
Abbreviated transcription (Latin):
noxius mͥ gͥ et penã ĩ ꝓbicati ⁊ uirtuti fo¬
re p̾miũ satis claruit. de officus aggdia¬
mur dicere. que nob̾ ab adolescentia spoc¬
tanda sunt. ut cũ etate adcrescant.
Simł ẽ gͥ bonorum adolescẽtium. timoe
dei hrẽ. deferrt ꝑentib honorẽ. obediẽ seĩ¬
orib. castitate tueri. nõ asꝑnari hũilita¬
tem. diligere clemẽtiã. ac uerecũdiã. q̃ or¬
nam̃to sibi minori etati.¶Ut enĩ in seĩb
gͣtuitas. in iuueĩb alacritas.ita inado¬
lescentib u̾ecũdia. uelut q̃dã dote ꝯmẽ¬
datur nẽ. ¶Erat ysaac dnm̃ timẽs. ut po¬
te abrahe ĩdoles.deferens patriusꝙ eo.
ut adu̾sus pat̾nam uolũtate nec mor¬
tem recusaret. Ioseph qͦ ẽ sõniass ꝙ sol
et luna ⁊stelle adorarent eum. sedulo ⁊¬
tñ obsequio deferebat prĩ. ¶Castus ita ut
ne ẜmonẽ quidẽ audire uellet nͥ pudic̃.
Humilis usq ad ẜuitute. Uecũdũ us
ad fugam. Patiens us ad carce̾m. Nẽ¬

Expanded text:
niam igitur et poenam improbitati, et virtuti fore praemium satis claruit, de Officiis aggrediamur dicere; quae nobis ab adolescentia spectanda sunt, ut cum aetate accrescant simul. Est igitur bonorum adolescentium timorem Dei habere, deferre parentibus, honorem habere senioribus, castitatem tueri, 19 non aspernari humilitatem, diligere clementiam ac verecundiam, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat Isaac Dominum timens, utpote Abrahae indoles, deferens patri usque adeo, ut adversus paternam voluntatem nec mortem recusaret . Joseph quoque cum somniasset quod sol et luna et stellae adorarent eum, sedulo tamen obsequio deferebat patri : castus ita ut ne sermonem quidem audire vellet nisi pudicum: humilis usque ad servitutem, verecundus usque ad fugam, patiens usque ad carcerem, re
Abbreviated transcription (Latin):
ture diuine leguntur. hͥ honorãtur pentes.
Scio loqui plerosq. cum tac̾e nesciãt. Ra¬
rum ẽ tacere quẽquã: cũ sibi loqui nichil
ꝓsit. Sapiens ut loq̃tur cuncta. multa pri
ꝯsiderat. quid dicat. ⁊ cui dicat. quo inloco
et tp̃re. Est gͦ et tacendi et loquendi modꝰ.
Est etiam fcĩs modus. Pulciu gͥ ẽ tenẽ
mensurã officii. ¶ Officiũ aũt omẽ. aut
mediũ aut ꝑfectum ẽ. Qd̾q scpturaꝵ auc

Expanded text:
turae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. turae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi non prosit loqui. Sapiens ut loquatur, multa prius considerat, quid dicat, aut cui dicat, quo in loco, et tempore. Est ergo et tacendi et loquendi modus: est etiam facti modus. Pulchrum igitur tenere mensuram officii. CAPUT XI. Officium omne, aut med
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus in fluuio p̃ludit. Qui canẽdi suaui¬
tatem.⁊ uocis affectant p̾stantiam. pͥus
sensim canendo. uocẽ excitant. Et qui uiri¬
b corporis legitimoꝙ luctandi cͥtamine
corona petunt. cotidiano usu palestre du¬
rantes. mẽbra nutriẽtes pacĩa. laborẽ asu¬
escunt. Nec minus ip̃a nacura nos ĩ ꝑuus
docet. qd̾ prius sonos meditancur loqndi
ut loqui discant.Itaꝙ sonus excitatio q̃dã
et palestra uocis ẽ. Ita g et qui uolunt di
speculando intendant. nõ dormiendo. Omĩs
enim res ꝓprus ac domesticis ex̾citus au¬
ꝓuccanti pcc̃ori nõ R̾ndebat. Et sic̃ alibi
ait. Loquetes uanitatẽ et cogitantes doly.
nõ audiebat. qi surdus. ⁊ qͣi mutus non
aꝑiens illis os suum. Quia et alibi hẽs.
Noli r̾ndere ĩprudẽti ad ĩprudẽtia eiꝰ. ne
similis illius fias. ¶Primũ gͥ officiũ ẽ.
loquẽdi modus. hoc sacrificium laudis.
deo ĩpenditur. ħ reu̾encia exhibetur. cũ sc̃p¬

Expanded text:
prius in fluvio praeludit. Qui canendi suaviprius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. Haec ipsa natura nos in parvulis docet, quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt disspeculando intendant, non dormiendo. Omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis auprovocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, non audiebat quasi surdus, et quasi mutus non aperiebat illis os suum; quia et alibi habes: Noli respondere imprudenti ad imprudentiam ejus, ne similis illi fias . 35. Primum igitur officium est loquendi modus. Hoc sacrificium laudis Deo dependitur, 11 hoc reverentia exhibetur, cum Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ductis. ducem salutis eorum ꝑ passi¬
onẽ ꝯsumari. Nũquid pͥor panẽthius.
Nũ quid anstotiles qui et ipẽ dispu¬
cauit de officio. quã dauid: Cũ ⁊ ipe
pytagoras qui legitur socte antiꝗor ꝓpha
secutus ccł. legem silentii dederit suis. Et
ille. ut ꝑ quĩquẽniũ discipulis usum inhi¬
beret lequendi. Dauid aũt. nõ ut nẽ munꝰ
ĩminuẽt. s ut custodiã ꝓfendi ẜmonis do¬
ceret. Et pytagoras quidẽ. ut nõ loquen¬
do loqui docẽt. Dauid. ut loquẽdo mag̃ disce¬
remus loqui. Quõ enĩ sine ex̾citio doctrina.
aut sinc usu ꝓfectus. Qui disciplinã bel¬
licam uult ad sequi. cocidie excetur armis.
et tãqua ĩ ꝓcinctu poĩtus p̃ludit p̾lium.
et uelut coram poĩto p̃tendit hoste.acq
adpitiam iuiresq iaculandi. uł suos ex¬
plorat lacertos. uł adu̾sarioꝵ declinat ictꝰ
et ugilãti exit opcutu. Qui nauẽ ĩ mari
regere gubernacuł studet. uł remis ducẽ.

Expanded text:
ductis, ducem salutis eorum per passiductis, ducem salutis eorum per passionem consummari . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David , legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari regere gubernaculis studet, vel remis ducere,
Abbreviated transcription (Latin):
Prima ꝑtinẽ aiunt ad decus honesta
opes. facultates. De hus eligendi sub¬
ẽẽ iudicium. Io illi. Nos aũt nicħ oĩo
nisi qd̃ deceat et honestũ sit. futuroru
magis quã p̾sentium metimur formu¬
ne ꝓsit grãm defuumus. nõ qd̾ ad de¬
l̾ctatione p̾ncis. n aliqua ꝯmoda ĩ fa¬
cultatib et copus opum ꝯsticiumus.
s in ꝯmoda ħ putamus sinõ reiciant
eaqz onen cũ assunt estiman mag̾ q̃m
dispendio cum erogantur. ¶ Nõ suꝑ¬
fluum gͥ scriptioĩs nr̃e opus ẽ. quia
officium diusa estimamus regula. a¬
litq̃ illi estimau̾nt. Illi scłi ꝯmoda in
bonis ducunt. nos ħ ⁊̃ indetrimentis.
Qm̃ qui hic recipit boã ut ille diues.
illic cruciatur. Et lazanis qui mala hͥ
ꝑtulit. illic ꝯsolationẽ inuenit. Dem̃
qui illa nõ legunt. nr̃a legent si uolẽt
qui nõ ẜmonu supłetilem. n artem
dicendi. s simplice rerum exquirunt
Loquere que decent sana doctrinã. Et

Expanded text:
Prima pertinere dicunt ad decus honestatPrima pertinere dicunt ad decus honestatopes, facultates: de iis eligendis subesse judicium. Haec illi. 28. Nos autem nihil omnino nisi quod deceat et honestum sit, futurorum magis quam praesentium metimur formuernae prosit gratiam definimus, non quod ad delectationem praesentis. Neque aliqua commoda in facultatibus et copiis opum constituimus: sed incommoda haec putamus, si non rejiciantur; eaque oneri cum sint aestimari magis, quam dispendio cum erogantur. 29. Non superfluum igitur scriptionis nostrae est opus, quia Officium diversa aestimamus regula atque illi aestimaverunt. Illi saeculi commoda in bonis ducunt, nos haec etiam in detrimentis; quoniam qui hic recipit bona, ut ille dives, illic cruciatur: et Lazarus qui mala hic pertulit, illic consolationem invenit . Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt Loquere quae decent sanam doctrinam . Et