comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ortur contentio iuter ansegisum ep̃m tͤca¬
rum ⁊ robertũ comitem.
iectus uero est ciuitate ep̃c ansegi¬
sus aroberto comite ꝑrexit insa¬
xoniam ad othonem imꝑatorem adductos¬
ꝙ saxones mense octob̾ obsedit trecas lon
chiep̃c ⁊ ramaldus comes uetulus cum ex¬
ercitu maximo in loco qui dicitur uillare
interfectosq saxones. cum duce suo elpo¬
ne nomine. senones extiterunt uictores.¬
las que sunt suꝑ uenenam fluuium usc
ad ciuitatem: in figeretq lanceam suam in
ardennam a seruis suis. sic enim iusserat
mater ipsius elponis nomine uuarna.
Pãxerunt autẽ eum planctu magno raĩ¬
naldꝰ comes ⁊ archenbaldus archiep̃e con¬
sanguieus enum illorũ erat. Nidens itaꝙ
bruo dux socius eiusdẽ elponis qui obse¬
uerat trecas ciuitatem quod mortuus es¬
set socius enis elpo cum suis: reuersus

Expanded text:
oritur contentio inter Ansegisum episcopum Trecarum et Robertum comitem. Ejectus vero ex civitate episcopus Ansegisus a Roberto comite, perrexit in Saxoniam ad Ottonem imperatorem, adductosque Saxones, mense Octobrio obsedit Trecas civichiepiscopus et Rainaldus comes Vetulus cum exercitu maximo in loco qui vocatur Villare, interfectosque Saxones cum duce suo Helpone nomine; Senonenses extiterunt las que sunt super Venenàm fluvium usque ad civitatem et infigere lanceam suam in Ardennam; simater ipsius Helponis, nomine Warna. Planxerunt autem cum planctu magno Rainardus comes et Archembaldus archiepiscopus; consanguineus enim illorum erat. Videns itaque Bruno dux, socius ejusdem Helponis, qui obsederat Trecas civitatem, quod mortuus esset socius suus Helpo cum suis, reversus
Abbreviated transcription (Latin):
transmeatoq uado fluuii legiones ibi castͣ
metari iussit. Inde uero ꝓfectus londoniã
est aggressus. ¶Ibi p̃cursores milites ueni¬
entes in platea urbis płimos inuenerunt
rebelles. resistere toto conamine dec̃tantes.
Cum quib statim congressi. non minimũ
luctum intulerunt urbi. ob filiorsĩ acciuiũ
suorum plurima fimera. uidentes demũ
londonii se duitius contra stare non posse.
datis obsidib se suaq omnia nobilissimo

Expanded text:
transmeatoque vado fluvii, legiones ibi castra transmeatoque vado fluvii, legiones ibi castra metari jussit. Inde vero profectus, Lundoniam est aggressus; ubi praecursores milites venientes, in platea urbis plurimos invenerunt rebelles, resistere toto conamine decertantes. Cum quibus statim congressi, non minimum luctum intulerunt urbi, ob filiorum ac civium suorum plurima funera. Videntes demum Lundonii se diutius contra stare non posse, datis obsidibus, se suaque omnia nobilissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ei. iiͦi bellum cominisit. ⁊ in cedib ab utraq
parte morientium usq noctem ꝓtraxit.
eraldus autem ip̃e in primo militũ
congressu uulnerib letaliter confos¬
sus occubuit. Angli uero postqͣm tota die in
conflictu fortiter ꝑstiterunt regemq suum
morte occubuisse ꝑ ceperunt. iam de salute
sua diffide ceꝑunt. ⁊ nocte imminente ũsa
facie subsidium fuge appetierunt. Itaq nor¬
manni dum angl̃os fugere uiderunt tota
nocte dñica eos ad detrimentum sui obnixe
ꝑsecuti sunt. Nam crescentes herbe anti¬
quum aggerem tegebant. ubi summoꝑe cur¬
rentes normanni cum equis ⁊ armis ruebãt
ut ferunt ferme .xu. milia ꝑierunt.
micoꝵ strage reuersus nocte media
ad campum belli est regressus. Mane uero
dominice diei illucescente spoliis hostium
distractis ⁊ corporibus caroꝵ suoꝵ sepultis it
arripuit qd̃ londoniam tendit. Deniq ad
urbem guaurenge fort gressum diuercit.

Expanded text:
ei tertia bellum commisit et in caedibus ab utraque ei tertia bellum commisit et in caedibus ab utraque parte morientium usque ad noctem protraxit. eraldus etiam ipse in primo militum progressu vulneribus lethaliter confossus occubuit. Angli vero, postquam tota die fortiter in conflictu perstiterunt, regemque suum morte oppressum compererunt, jam de salute sua diffidere coeperunt, et nocte imminente, versa facie, subsidium fugae appetierunt. Itaque Northmanni, dum Anglos fugere viderunt, tota nocte Dominica eos ad detrimentum sui obnixe persecuti sunt. Nam crescentes herbae antiquum aggerem tegebant, ubi summopere currentes Northmanni cum equis et armis ruebant, ut ferunt, ferme 15 millia perierunt. micorum strage reversus, nocte media ad campum belli est regressus. Mane vero Dominicae diei illucescente, spoliis hostium distractis et corporibus charorum suorum sepultis, iter arripuit quod Lundoniam tendit. Deinde ad urbem Warengefort gressum divertit,
Abbreviated transcription (Latin):
is repleuit. Omnibus itaq paratis uento
flante scd̃o uelis insublime pansis. trans
mare peneuesellum appulit. ubi statim for-¬
tissimo uallo castrum condidit prob̃q mi-¬
litibus commisit. Deinde festinus hastin¬
gas uenit. ibiq cito oꝑe aliud firmauit.
Heraldꝰ autem dum normaum ĩtrauer̃t
regnum qd̃ ip̃e usurpauerat contra tosti¬
num frẽm suum bello occupatus erat. In
quo conflictu p̃dictum fiẽm suum ꝑemit.
ac heraldum regem northunege qui tosti¬
uel securus esse non potuit. quia legatus
ei normannos ad ẽẽ nunciauit.
multitudinem angloꝵ ꝑ sex dies contra¬
xit. ducemq in cautum accelerans p̃occupa¬
re: tota nocte equitans in campo belli ap¬
tenebris ad gratissimam usq lucem exerci¬
tum suum stare iussit marmis. Acdo autẽ
diluculo sabbati legiones militum intribus
ordinib disposuit. ⁊ horrendo hosti intrepi¬
dus obuiam ꝓcessit. Cum quo sub hora di¬

Expanded text:
is replevit. Omnibus itaque paratis, vento is replevit. Omnibus itaque paratis, vento flante secundo, velis in sublime pansis, trans mare Penuesellum appulit, ubi statim firmissimo vallo castrum condidit, probisque militibus commisit. Deinde festinus Hastingas venit, ibique cito opere aliud firmavit. Heraldus autem, dum Northmanni intraverunt regnum quod ipse usurpaverat, contra Tosticum fratrem suum bello occupatus erat. In quo conflictu praedictum fratrem suum peremit, ac Heraldum regem Northwegae, qui Tostivel securus esse potuit, quia legatus ei Normannos adesse mox nuntiavit.multitudinem Anglorum contraxit, ducem incautum accelerans praeoccupare, tota nocte equitans in campo belli aptenebris ad gratissimam usque lucem exercitum jussit esse in armis. Facto autem diluculo Sabbati, legiones militum in tribus ordinibus disposuit, et horrendo hoste intrepidus obviam processit. Cum quo, sub hora di
Abbreviated transcription (Latin):
is auditis guillelmus dux aliquantu¬
lum territus est. seo mox eum deus
fruftratis mimici minis eriꝑe dignatus est.
Uonus enim ex ꝓceribus britonum qui uth
comiti iurauerat fidelitatem. ⁊huius mo¬
di legationem inter eos ferebat lituum
cunigi ⁊ habenas atq cirotecas intͥnsecꝰ
ueneno linunt. Erat quippe cubicularius
incaute induit tactisq habenis manum
ad os leuauit. Cuius tactu ueneno infectus
est ⁊ paulopꝰts omnibus lugentib defunctꝰ
est. Hic multum sagax fuit. ⁊ prob ac ama¬
effectus in anglos omnem iram furo¬
ris conuertit. Considerans autem heraldũ
cotidie uirib roborari. cdassem ad tria milia
nauium festinanter ⁊ bene construi iussit.
⁊ inpontiuo apud sc̃m gualericum man¬
chous congrue stare fecit. Ingentem quoꝙ
exercitum ex normannis ⁊flandrensib ac
francis ⁊ britonibus aggregauit: atq p̃¬
paratam classem tam ualentibus equis qͣm
robustissimis hominibus cum loricis ⁊ gale¬

Expanded text:
is auditis, Willelmus dux aliquantulum territus est. Sed mox eum Deus, frustratis inimici minis, eripere dignatus est. Unus enim ex proceribus Britonum, qui utrique comiti juraverat fidelitatem et hujusmodi legationem inter eos ferebat, lituum Chunani et habenas, atque chirotecas intrinsecus livit veneno. Erat quippe cubicularius incaute induit, tactisque habenis, manum ad os levavit. Cujus tactu veneno infectus est et paulo post omnibus suis lugentibus defunctus est. Hic multum sagax fuit et probus, ac amaeffectus, in Anglos omnem vim furoris convertit. Considerans autem Heraldum quotidie viribus roborari, classem ad tria millia navium festinanter et bene construi jussit, et in Pontivo apud Sanctum Walericum in anchoris congrue stare fecit. Ingentem quoque exercitum ex Northmannis et Flandrensibus ac Francis et Britonibus aggregavit; atque praeparatam classem tam valentibus equis quam robustissimis hominibus cum loricis et gale
Abbreviated transcription (Latin):
ascitis ducis inimicis. balduino
scilicet flandrensi. atq gotfredo andega¬
uensi. necnon terbaldo carnotensi super
elue fluuium ad detestandum placstum
concitus uenit. Econtra quoq dux ex
altera aque parte sedit cum militari manũ.
Cupiens autem scire que apud regem gere¬
rentur: misit de suis renunciaturos qui
agerent cum eo de eius contirab̃nalibus
amicis. legati uero p̾moniti illic reꝑtis co¬
initibus suꝑ ducem irruere disponenti¬
bus. confestim ꝑnici cursu regressi ducem
hortantur ut aloco recedat. ne dum regia
preoccupatur ꝓditione. inmici eius ad¬
uersum se congredientes. gaudeant de
illius morte. Continuo dux compellen¬
tibus suis fluuium deppe transiens. aliqͣn¬
du subsistit. ⁊ auado aque inseq̃ntes
hostes ꝓ hibuit. donec regiam uim decli¬
nans: rothomagum repeteret cełiter cum
suis. Sic detecta in ꝓpatulo fraude regis ani

Expanded text:
ascitis ducis inimicis, Balduino scilicet Flandrensi atque Goiffredo Andegavensi, nec non Thebaldo Carnotensi, super Helnae fluvium ad detestandum placitum concitus venit. E contra quoque dux ex altera aquae parte sedit cum militari manu. Cupiens autem scire quae apud regem gererentur, misit de suis renuntiaturos, qui agerent cum eo de ejus contubernalibus amicis. Legati, praenominatis illic repertis comitibus super ducem irruere disponentibus, confestim pernici cursu regressi ducem hortantur ut a loco recedat; ne, dum regia praeoccupatur proditione, inimici ejus adversum se congredientes gaudeant de illius morte. Continuo dux, compellentibus suis, fluvium Deppae transiens aliquandiu substitit, et a vado aquae insequentes hostes prohibuit, donec regiam vim declinans, Rothomagum repeteret celeriter cum suis. Sic detecta in propatulo fraude regis, ani
Abbreviated transcription (Latin):
militum ualidissimam manum posuit.¬
⁊ conflicti crebris tandui rebelles molenter
obpugnauit: donec ceruicibus plexis

Expanded text:
militum validissimum manum posuit, et conflictibus crebris tandiu rebelles violenter oppugnavit, donec cervicibus plexis
Abbreviated transcription (Latin):
ad robertum normannorum ducem quimi
ouodetim elientulis confugit. ac apd̾ fis¬
cannum ꝑfidei debitirm sibi ab eo subueni¬
ri petiit. Dux autẽ eum honorifioe recepit.
multis donis honorauit. ⁊ non multo post
decenter armis ⁊ equis inftructum patru¬
o suo malgerio comiti corbuliensi destina¬
uit mandans ut om̃s suis in partib tor¬

Expanded text:
ad Robertum Northmannorum ducem cum duodecim clientulis confugium fecit, ac apud Fiscannum per fidei debitum sibi ab eo subreniri petiit. Dux eum honorifice recepit, multis donis honoravit, et non multo post decenter equis et armis instructum, patruo suo Malgerio comiti Corbuliensi destinavit, mandans ut suis in partibus o
Abbreviated transcription (Latin):
xmanito itaq tanto uolo lotharius¬
rex ad aliud palliate ꝓ ditionis ar¬
gumentum hortante tetbaldo it̾ato deuolui¬
tur. duciq legatum huiusmodi uerbis
instructum destinat. Quousq inquit
dux seruicii debitum mnͥ detrectas exhibe¬
re: Anignoras me francorum regem esse.
ne de nr̃a dissensione mei tuiq gratulã¬
tur inimici. Resipisce ergo. iam iamq ab
his obstinati animi altercationibus. ⁊ ac¬
celerato itinere festina michi occurrere
ut ĩ dissolubilis pacis federatis uinculis
deinceps ꝑmutuam concordiam fruam̃
competentib cominodis. Gaudratq rex
de tanto suo duce: ⁊ dux de suo karissi¬
mo rege. Quib simulate deceptionis am¬
bagib dux illectus: ilico regi mandat se
ultroneno affuturum.
uꝑ his uehementer rex gauisus

Expanded text:
anito itaque tanto dolo, Lothariusrex ad aliud palliatae proditionis argumentum hortante Thebaldo iterato devolvitur, ducique legatum hujusmodi verbis instructum destinat: « Quousque, inquit dux, servitii debitum mihi detrectas exhibere? An ignoras me Francorum regem esse, ne de nostra dissensione mei tuique gratulantur inimici? Resipisce ergo jamjamque ab his obstinati animi altercationibus, et accelerato itinere festina mihi occurrere, ut, indissolubilibus pacis foederati vinculis, deinceps per mutuam concordiam fruamur competentibus commodis; gaudeatque rex de tanto suo duce, et dux de suo charissimo rege. » Quibus simulatae legationis ambagibus dux illectus, illico regi mandat se ultroneo libitu affuturum. Super his vehementer rex gavisus
Abbreviated transcription (Latin):
tum recipi usserat. Usq adeo autem
ultima desꝑatio rei publice apd̃ resiluos
nomanos fiit. ut senatores de relinquenda
italia sedibus q querendis consilium ineũ¬
dum putarint. Quod auctore cecilio metel¬
lo confirmatum fuisset nͥ corelius scipio
tunc tribunus militum idem qui post af¬
fricauus ẽ dictus districto gładio det̾rius¬
set singulis moitem minitans ac potuis
ꝓ patrie defensione in sua uerba om̃s in¬
rare coegisset. Romani ad spem uite qͣi
ab unferis respirare ausi dictatorem deci¬
um Iunium creant. Qui delectu habito
ab annis dĩcem ⁊ septem immature inor¬
diuateq miline quatuor legiones unde¬
cumq contraxit. Tunc etiam seruos spec¬
tati roboris ac uoluntans uł oblatos. uel
si ita opus fuit publico p̾cio emꝑtos sub ti¬
tulo lib̾tatis sub sacramento militie ad egit.
Armaq̃ dederant templis detraxerunt.
egenti erario priuate opes refule sunt.
Ita equester ordo itaplebs trepida stucdio¬
rum oblita incõmune consuluit. Iunius

Expanded text:
rumque detraxerat. Usque adeo autem ultima desperatio reipublicae apud residuos Romanos fuit, ut senatores de relinquenda Italia sedibusqdum putarent. Quod etiam auctore Cecilio Marcello confirmatum esset, nisi Cornelius Scipio, us tunc militum, idem qui post Africanus est dictus, districto gladio, deterruisset, singulis mortem inferre minitans: ac potius pro patriae defensione in sua uerba iurare coegisset. Romani ad spem uitae quasi ab inferis respirare ausi dictatorum Decimum Iunium creant: qui dilectu habito ab annis decem et septem immaturae inordinataeque militiae quattuor legiones undecumque contraxit. tunc etiam seruos spectati roboris ac uoluntatis uel oblatos uel, si ita opus fuit, publico pretio emptos sub titulo libertatis sacramento militiae adegit. arma, quae deerant, templis detraxerunt, egenti aerario priuatae opes refusae sunt. ita equester ordo, ita plebs trepida oblita studiorum in commune consuluit. Iunius
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑatio in meliora ꝓfecit. Nam in his
omnib desꝑando pugnarunt pugnando
uicerunt. Ex quo euidenter ostenditur.
nõ tempora fuisse tranquilliora ociis. s
homnnes miseriis fortiores. Anno abur-¬
tercio. claudius marcellus syracusas o¬
pulentissimam urbem sicilie sccl̃a oppugna¬
dem archimedis syracusanus cuus am¬
mirabili in genio p̃ditꝰ machinis repulsus
expugnare non potuit. Decimo anno post
quam hannibal in italiam uenerat. G̃neo
publio. fuluio sulpicio consulib. hanni¬
bal de campania mouit exercitum ⁊
cum ingenti clade omnium ꝑ sedecinũ

Expanded text:
desperatio in meliora profecit, nam in his desperatio in meliora profecit, nam in his omnibus desperando pugnarunt, pugnando vicerunt. Ex quo evidenter ostenditur, non tempora tunc fuisse tranquilliora otiis, sed homines miseriis fortiores. CAPUII Claudius Maroellus Syracusas opulentissimam urbem Siciliae secunda oppugnaisset, Archimedis Syracusani ciuis admirabili ingenio praediti machinis repulsus expugnare non potuit. decimo anno post quam Hannibal in Italiam uenerat, Cn. Fuluio P. Sulpicio consulibus Hannibal de Campania mouit exercitum et cum ingenti clade omnium per Sedicinu
Abbreviated transcription (Latin):
romam reportauit. Interea etiam philip¬
hispania & scipionib hasdrubal. ⁊ mago
nis. Quid enim dicam magis imꝑbitatẽ
an miseriam romanorum: Inmo ueriꝰ
uel imꝓbam miseriam. uł mseram un¬
probitatem. Quis credat eo temꝑe quo e¬
rarium populi romami egenam stipem
yͥuata collatione poscebat . miles in ca-¬
stris ñ nisi aut puer aut seruus. aut
sceleratus aut debitor nec sic quidem nu¬
mero idoneus erat. senatus incuria om̃is
nouitius uidebatur. postremo cum ita
inminutis fractisq õnib desꝑabatur.
ut consilium de relinquenda subiretur.
eo temꝑe cũ unum domesticum ut diximꝰ
bellum ferri nullo modo posset. tria ĩ suꝑ
transmarina bella fuisse sucepta. unum
in macedonia contra philippum potentissi¬
ium macedonie regem altum in hispania
contra hasdrubalem hannibał frẽm. ter-¬
cium in sardina contra sardos ⁊ alterũ
hasdrubalem kartagimensium ducem
extra hoc quartum hannibał. quo ĩ italia
preinebantur. Et tamen fortis ĩ alt̾utrũ

Expanded text:
Romam reportavit. interea etiam PhilipHispania a Scipionibus Hasdrubal et Mago nis. quid enim dicam improbitatem magis an miseriam Romanorum ? immo uerius uel improbam miseriam uel miseram improbitatem. quis credat eo tempore, quo aerarium populi Romani egenam stipem priuata conlatione poscebat, miles in castris non nisi aut puer aut seruus aut sceleratus aut debitor et ne sic quidem numero idoneus erat, senatus in curia omnis paene nouicius uidebatur, postremo cum ita inminutis fractisque omnibus desperabatur, ut consilium de relinquenda Italia subiretur: — eo tempore, cum unum domesticum, ut diximus, bellum ferri nullo mtransmarina bella fuisse suscepta? unum in Macedonia contra Philippum potentissimum Macedoniae regem, alterum in Hispania contra Asdrubalem Annibalis fratrem, tertium in Sardinia contra Sardos et alterum Asdrubalem, Carthaginiensium ducem: extra hoc quartum Annibalis, quo in Italia premebantur: et tamen fortis in alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
annis rexit. causa corporee salutis a iohan.¬
ne medicorũ ꝑitissimo potionem accepit.
Sed ueneno: nimiam sitim inferente
uissum archiatri spreiit. ⁊ a cubicula¬
rio potum accipiens dum medicus ab¬
eẽt. ante purgationem bibit. Unde nimis
infirmatus eodem die post ꝑceptionem
sacre eucharistie obiit. Philippum uero

Expanded text:
annis rexit, causa corporeae salutis a Joanne medicorum peritissimo potionem accepit. Sed veneno nimiam sitim inferente jussum Archiatri sprevit et a cubiculario potum accipiens, dum medicus abesset, ante purgationem bibit. Unde nimis infirmatus, eodem die post perceptionem sacrae Eucharistiae obiit. Philippum vero
Abbreviated transcription (Latin):
mo aufferens: sibi inmatmouui legitime
copulauit. Eũi cdux medietatem dorcassim
casti uedit cłitis nomine. cum t̾ra sr̃ arue
flunium adiacentem. Non nullis hic
esabentibus aunis: hec eadem mathil¬
dis iudicio dei disponente montur absꝙ
liberis. Post cuius obitum duci terram p̃¬
titulatam rẽpetenti comes odo nuinis uer¬
sutus cepit contraire. nolens illi quietã
dimittere dorcassini castri tuitioneni:
Qua ꝓpten dux ascitis britomibus cũ nor¬
mannorm legionibus super arue fluurum
hostiliter ueniens: castrum condidit qd̃
tugulense uocauit. Sumptis autem ex odo¬
nis comitatu alimoniis eandem innumcio¬
nem habundantissime repleuit et ngel¬
lum costantimensem. atꝙ rodulfum doti¬
niensem. ⁊ rogerum filium eiusdem cum
eoram militibus custodes mea reliquit.
Quib patratis prospere recessit insde: unũ¬
quemq iubẽs ad sua redire.

Expanded text:
mo auferens, sibi in matrimonio legitime mo auferens, sibi in matrimonio legitime copulavit. Cui dux medietatem Dorcasini castri dedit dotis nomine cum terra super Arvae fluvium adjacente. Honnullis hinc elabentibus annis, haec eadem Mathildis, judicio disponente Dei, moritur absque liberis. Post cujus obitum duci terram praetitulatam repetenti, comes Odo nimiis versutiis coepit contraire, nolens illi quietam dimittere Dorcasini castri tuitionem. Quapropter dux, ascitis Britonibus cum Northmannorum legionibus, super Arvae fluvium hostiliter veniens castrum condidit, quod Tegulense vocavit. Sumptis autem ex Odonis comitatu alimoniis, eamdem munitionem abundantissime replevit. Nigellum Constantinensem, atque Rodulfum Toennensem, et Rogerium filium ejusdem, cum eorum militum custodes in ea reliquit. Quibus patratis prospere, recessit inde unumquemque jubens ad sua redire.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc scełi se mouens fiducia: lundoniam
edelredꝰ rex grauiter egrotauit: ⁊ crudes¬
cente moibo corporis non multo post ho¬
minem exiuit. Rex itaq cunutus audita
morte regis consultu fidelium suorum pre¬
cauens infuturum emiam reginam ab¬
sucdam ab urbe post aliquot cdies sibi ũt
xp̃iano more dans ꝓ illa cuncto exerctri
in auro ⁊ argento pensum illius corporis.
Ex ea succedente temꝑe genuit filiurm
nomine hardecunutum postmodum
regem danorum. ⁊ filiam uocabulo
gunmldem que postea nupsit henrico
ronranorum imꝑatori. Oiffioentes quoꝙꝵ
lundonii de sua salute quippe cum diutur¬
na laborarent fame: patefacta urbe se
suaꝙ omĩa regi sponte dedere. Quibus
ꝑ actis omne robur anglici regni incu¬
buit. sub dominio regis cunuti. hec in
huius oꝑis serie intexiumus: ut eduardi
regis ortum ignorantibus demonstremus.
emꝑib deniq sub eifoem
odo carnotensis comes quandam
oucis ricardi sororem nomine mathildem
cum multimoclis munerib a fraterna uo¬

Expanded text:
Hinc celeri se movens fiducia, Lundoniam Eldredus rex graviter aegrotavit, et, crudescente morbo corporis, non multo post hominem exivit. Rex igitur Chunutus, audita morte regis, consultu fidelium suorum praecavens in futurum, Emmam reginam abstractam ab urbe post aliquot dies sibi junxit ristiano more, dans pro illa cuncto exercitui in auro et argento pensum illius corporis. Ex ea, succedente tempore, genuit filium nomine Hardechunutum, postmodum regem Danorum, et filiam vocabulo Gunnildem, quae nupsit Henrico Romanorum imperatori. Diffidentes quoque Lundonii de sua salute, quippe cum diuturna laborarent fame, patefacta urbe se suaque omnia regi sponte dedere. Quibus peractis, omne robur Anglici regni incubuit sub dominio regis Chunuti. Haec in hujus operis serie intexuimus, ut Edwardi regis ortum ignorantibus monstraremus.  denique sub eisdem, Odo Carnotensis comes quamdam ducis sororem nomine Mathildem cum multimodis muneribus a fraterna do
Abbreviated transcription (Latin):
ni uehuntur pagani ad caulas xp̃i:
succenduntur eccłie. mulieres ducun¬
tur captiue. trucidatur populus ⁊ sit
omnibus in cominure luctus. His de¬
niq franci calamitatibus oppressi q̃¬
stuosis clamoribus regem karolum
apperunt unanimiter conclamantes
xp̃ianum populum obeius mertiam
paganorum incursibus deꝑire. Quoꝵ
querimoniis rex uehementer ꝑ motus
ascitum franconem archiep̃m rollo¬
ni festinanter dirigit. mandans si
xp̃ianus efficeretur terram maritimã
ab epte flumine usq ad bͥtannicos li¬
nutes cum sua filia nomine gilla se
ei daturum fore. Qua legatione fran¬
co suscepta iter ꝑagit. ⁊ pagano du¬
ci cuncta ꝑ ordinem pandit. Cuius uer¬
ba consultu suorum gratanter suscipi¬
ens: a uastatione paganica indutias
trium mensium decdit. ut in hoc di¬
erum spatio pax inter eos stabiliret᷑
federe firmo

Expanded text:
ni vehuntur pagani ad caulas Christi, succenduntur ecclesiae, mulieres ducuntur captivae, trucidatur populus, fit omnibus in commune luctus. His denique Franci calamitatibus oppressi, querulis clamoribus Carolum regem appetunt, unanimiter conclamantes Christianum populum ob ejus inertiam paganorum incursibus deperire. Quorum querimoniis rex vehementer permotus, ascitum Franconem archiepiscopum Rolloni festinanter dirigit; mandans, si Christianus efficeretur, terram maritimam ab Eptae flumine usque ad Britannicos limites, cum sua filia nomine Gisla, se ei daturum fore. Qua legatione Franco suscepta, peracto itinere, pagano duci cuncta per ordinem pandit. Cujus verba consulto suorum gratanter suscipiens, a vastatione paganica inducias trium mensium regi indulget; ut in hoc dierum spatium pax inter eos stabiliretur foedere firmo
Abbreviated transcription (Latin):
Quib summe ingenuitatis rnmoribus
hugo dux francorum. ⁊ guillelmus co¬
mes pictauensis. ac herb̾tus excitatr: cũ
apud leonis siluam pẽtulantium ceruo
gratulantes. Quos ille cum magno sump¬
tum apparatu suscipiens: de compłib
quos secretorum tractatus guillelmus
pictauensis comes sororem eius nomĩe
genloc petiit quatinus maritali lege il¬
lius conubio iungeretur. Quius ꝑ orantis
gratanter fauens uotis: consultu hugo¬
nis magni descriptis sponsalibus ⁊ cele¬
bratis nuptiis cum multis exeniis gauden
tem ad propͥa illum remisit. Oblectatur
deniꝙ ħbertus suꝑ hac nuptiarum copu¬
la. ⁊ magnifica hylaritate. cupiens ⁊ ip̃e
magni ⁊ celebris iuri affinitate suum
⁊ nomen ⁊ post̾i̾tatem propagare. ad or¬
tante hugone filiam suam ei donauit.
Quam a paterna domo sublatam cum
innumera militum mami. idem normã¬
norum dux rothomagensibus intulit
arcibus.

Expanded text:
Quibus summae ingenuitatis rumoribus Hugo dux Francorum et Willelmus comes Pictavensis ac Herbertus excitati, cum apud Leonis silvam petulantium cervorongratulantes. Quos ille cum magno sumptuum apparatu suscipiens, de compluribquos secretorum tractatus, Willelmus Pictavensis comes sororem ejus, nomine Gelroc, petiit, quatenus maritali lege illius connubio jungeretur. Cujus perorantis gratanter favens votis, consultu Hugonis Magni descriptis sponsalibus et celebratis nuptiis, cum multis xeniis gaudentem illum ad propria remisit. Oblectatus denique Herbertus super hac nuptiarum festina et magnificia hilaritate, cupiens et ipse magni ac liberalis viri affinitate suum et nomen et posteritatem propagare, adhortante Hugone Magno, filiam suam ei donavit. Quam a paterna domo sublatam, cum innumera militum manu idem Northmannorum dux Rothomagensibus intulit arcibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis raunundꝰ ⁊ hermingaldus potentis¬
simi gothie comites. necnon ⁊ lupus
uuasconum comes regi uasalli effici
die illi redlita est. ꝑ idem etiam tempꝰ
comes uormannorum guillelumis rollo¬
nis filius. sepefato regi rodulfti se commi-¬

Expanded text:
 Raimundus et Herminigaudus, potentissimi Gothiae principes, necnon et Lupus Wasconum comes regis vassalli efficiudiae illi reddita est. Per idem etiam tempus comes Normannorum Guillelmus, Rollonis filius, sepefato regi Rodulfo se commi
Abbreviated transcription (Latin):
rotarius et adalgarius ep̃i ad¬
tulerunt in conuentu ep̃oꝵ
tes ex ipsius parte ut pruulegio suo
ipsum p̃ceptum confirimaret. Tunc
papa ioh̃es ꝓ tulit exemplar quasi
Qd̾ compilatum consilio prefatorm
ep̃orum ⁊ aliorum consiliarionim lu¬
oounici regis a płimis credebatur.
ut a gosleno ipsam abbatiam uelut
ex ratione tollere . ⁊sibi habere pos¬
set. ⁊ dicente papa ioħe ut si uellet¬
rex ludouincus ut suꝑ illuis p̃ceptũ
pͥuilegium faceret suo p̃cepto illud pa¬
tris sui preceptum firmaret. Qd̃ ar¬
gumentum sicut factio ⁊ non ratio:
imꝑfectum remansit.

Expanded text:
rotarius autem et Adalgarius episcopi attulerunt in conventum episctes ex ipsius parte, ut privilegio suo ipsum praeceptum confirmaret. Tunc papa Ioannes protulit exemplar quasi quod compilatum consilio praefatorum episcoporum et aliorum consiliariorum Ludovici regis a plurimis credebatur, ut a Gozleno ipsam abbatiam velut ex ratione tolleret, et sibi habere posset; et dicente papa Iohanne, ut si vellet Ludovicus rex, ut super illius praeceptum privilegium faceret, suo praecepto illud patris sui praeceptum firmaret. Quod argumentum, sicut factio et non ratio, imperfectum remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
obsidione. Quos maturius uicedentes nor¬
ut ꝑdiuersa itin̾a reppirentur ꝑ strati qͣi bi¬
dentes. Plurimi autem illorum dum ꝑ deura
siluarum cliuuoi̾a aberrarent: capti ꝑ nor¬
mannoium patriam sunt distracti. Dalis

Expanded text:
obsidione. Quos maturius discedentes. Norobsidione. Quos maturius discedentes. Norut per diversa itinera reperirentur prostrati quasi bidentes. Plurimi autem illorum, dum per devia silvarum divortia oberrarent capti, per Northmannorum patriam sunt distracti. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ormanm uero portis repentino im¬
petu patefactis. ꝓruentes animis
effrenatis. tanto aduersarios urbine de¬
populati sunt: ut ꝓstrato suꝑ pondem
nepote regis: iux elabe rentur ecertamine
co atq flandrensi arnulfo lento gradu
subsecuti. dispositis militum legionibus
cum accessissent ad obsidendam urbem e¬
amq ꝓspexissent in expugnabilem audi¬
ta morte sui nepotis de distrabendo ar¬
nulfo normannis cum suis clam cepit
consultare intra eccł̃iã sancti petri. aliniꝙ
audoeni. que in suburbio sita est ciuitatis
De regressu quoq crastino: pauido inib̾i
uisponit consilio. Uerum arnulfus eo
traditionis laqueo dep̾henso: papilioni¬
bus tentoriisq complicitis ⁊ sagmariis
oneratis. in conticimo noctis cum suo
exercitu festinus aufugit. in maximo
tremore ꝑsistentib aliis. equorum stre¬
pitu ab euntium territis. Otho uero atꝙ
ludounicus diluculo consurgentes didi¬
cerunt arnulsum fugisse. ⁊ ilico quo uen̾¬
ant itinere gressus retorquent dimissa

Expanded text:
orthmanni vero, portis repentino impetu patefactis, proruentes animis efferatis, tanto adversarios turbine depopulati sunt, ut, prostrato super pontem nepote regis, vix elaberentur ex certamine co atque Flandrensi Arnulpho lento gradu subsecutus, dispositis militum legionibus, cum accessisset ad obsidendam urbem, eamque perspexisset inexpugnabilem, audita morte sui nepotis, de distrahendo Arnulpho Northmannis cum suis clam coepit consultare intra ecclesiam Sancti Petri almique Audoeni, quae in suburbio sita est civitatis. De regressu quoque in crastino pavido inibi disponit consilio. Verum Arnulphus eo traditionis laqueo deprehenso, papilionibus tentoriisque complicitis et sagmariis oneratis, in conticinio noctis cum suo exercitu festinus aufugit, in maximo tremore persistentibus aliis, equorum strepitu abeuntium territis. Otho vero atque Ludovicus diluculo consurgentes, ut didicerunt Arnulphum fugisse, illico quo venerant itinere gressus retorquent, dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum a lauduno rediret egritudine corpis
in ip̃o depͥmitur itinere. Cumꝙ ultimum iã
exalaret sp̃m: apparuit signum qd̃dam lu¬
mnus ꝑ aera discurrens. cubitum longitudi¬
nis hr̃e uisum cuius lumĩe ad depeslandas
noctis tenebras sufficienter ꝑfuncti sunt
qui funus eius deducebant. taliꝙ potiti so¬
lamine ꝑmilia fere ceu fertur ducenta. turo¬
nicam usq corpus ens ꝑtulerunt ad urbem.
sumina instituerat religione iuxta sepul
chrum dñi odonis abb̃is reuerenter est hu¬
inatus. ⁊ ex inde ip̃m templum diuinis mi¬
raculis illustratur.

Expanded text:
upatus a Lauduno rediret, aegritudine corporis in ipso deprimitur itinere. Cumque ultimum jam exhalaret spiritum, apparuit signum quoddam luminis per aera discurrens, cubitum longitudinis habere visum; cujus lumine ad depellendas noctis tenebras sufficienter perfuncti sunt, qui funus ejus deducebant; talique potiti solamine per milia fere, ceu fertur, ducenta, Turonicam usque corpus ejus perferunt urbem. summa instcrum donni Odinis abbatis reverenter est humatus; et exinde ipsum templum divinis miraculis illustratur.
Abbreviated transcription (Latin):
carbonariam siluam transeuntes ad mosam
aplectrude. sub custodia teneretur: auxili¬
annis quinꝙ. franci autem damhelem q̃n¬
dam cłicum cesare capitis retrescente in re¬
gnum stabiliunt. hilꝑicum hunc nominã¬
tes. Quo etiam temꝑe denuo exercitu com¬
alia parte. frisones cum radbodo confur¬
nunt. harolus uero suꝑ tp̃os frisones irrur¬
t ibiꝙ maximum de sius sodalibus per
pessus est dampnum. Atq etiam ꝑ fugam

Expanded text:
Carbonariam silvam transeuntes usque Mosdiebus a Plectrude sub custodia tenebatur, sed auxiliannis 5. Franci nimirum Danielem quondam clericum, cesarie capitis crescente, eum in regnum stabiliunt atque Chilpericum nuncupant. Eo nempe tempore denuo exercitum movalia parte Frigiones cum Radbode duce consurgunt. Carlus quoque super ipsos Frigiones inruit, ibique maximum dispendium de sodalibus suis perpessus
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ ⁊ regnum eiꝰ suscepit dagob̾tus fi¬
frisone inbasilica sc̃ lamb̃ti ꝑ emptus est.
ꝓ quo pater eiꝰ pipinus theodoaldum filiũ
eius quem ex alia coniuge suscepit in honq¬
rem patris constituit. Ip̃e quoq pipinus eo¬
oem anno qui est dominice incarnationis
dcc .xiiii. medio decembͥ obiit. postquam
obtinuit pͥncipatum sub p̃nominatis regil
lectrudis pipini quondam uxor karoĩ
ex alia uxore pipini filium captum ⁊ͥ¬
Hic namꝙ post mortem dagob̃ti uniori
qui quinꝙ anuis regnauit multa bella oꝰ¬
misit
contra

Expanded text:
migravit, regnum ejus suscepit Dagobertus fimigravit, regnum ejus suscepit Dagobertus fiFrisione in basilica sancti Lamberti peremptus est; pro quo pater ejus Pipinus Theudoaldum filium ejus, quem ex alia conjuge habuerat, in honore patris constituit; ipse quoque Pipinus eodem anno, qui est incarnationis dominicae 714, medio Decembri obiit, postquam obtinuerat principatum sub nominatis regibus lectrudis, Pipini quondam uxor, Karolum, ex alia uxore ejusdem Pipini filium, captum teHic enim post mortem Dagoberti minoris, qui quinque annis regnavit, multa prelia commisit contra
Abbreviated transcription (Latin):
defuncto: ebroinus succedit. uulfoaldo
apd̃ austrasiam ducis officio fungente.
Quo decedente. Martinus ⁊ pipinus iuni
or ansigisili filius qui alio nomine an¬
sia maiores domus fuerunt. Qui etiam
moto p̃lio contra theodicum regem atꝙ¬
ebroium acies dirigunt. S Martinus fuga
lapsus dolo ebromi apd̃ laudunum claua¬
tum interficitur. Pipinus uero in austrasiam
rediit ad quem hermenfridus francus occi¬
so ebromo sugiens euasit. fuerunt autẽ ma¬
cessit. Primus quidem ansb̃tus senator qui
ex batilde filia secunda lotharii genuit anchi¬
A
mus efficiunt cuius filius gislemarꝰ
Item pipinus cum theoderico ⁊ berchario
bellum miit. uicit. cepit. atq thesauris re¬
ceptis nordebtum quemdam de suis maiorẽ
domus insticuit. ip̃e autẽ in austrasiam re
ineauit. Cuius filii fuerunt drogo ⁊gri
prĩs obtinuit. Quo defunto childebertus
frater eiꝰ ei successit. Nordeb̃to quoq mor¬
tuo: grimoaldꝰ pipini filius maioi domus ef

Expanded text:
defuncto, Ebroinus succedit, Vulfaldo apud Austriam ducis officio fungente. Quo decedente, Martinus et Pipinus junior, filius Ansegisili, qui alio nomine Ania majores domus fuere. Qui etiam moto prelio contra Theodericum regem at acies dirigunt. Sed Martinus fuga lapsus, dolo Ebroini Lauduno Clavato interficitur. Pipinus vero in Austriam rediit; ad quem Hermenfredus occiso Ebroino fugiens evasit. Fuerunt autem macessit, primus Ansbertus senator, qui ex Blithilde, filia secundi Clotharii, genuit ArnolAjorem domus efficiunt; cujus filius GislemarusIterum Pipinus cum Theoderico et Bertario bellum iniit; quos vicit et cepit, atque thesauris acceptis Nordebertum quendam de suis majorem domus constituit; et postea in Austriam victor remeavit. Cujus filii fuerunt Drogo et Grpuer obtinuit. Quo defuncto, Childebertus frater ejus successit. Hairberto quoque mortuo, Grimoldus Pipini Filius major domus eff
Abbreviated transcription (Latin):
p eo. Habebat autem grimoaldꝰ uxorem ĩ
matrimonio nomine tensindam filiam rad¬
uodi ducis gentilis. Erat q ip̃e grimoald̃
naior domus pius modestus. mansuetus
nitores eius dumi ad eum uisendum accessis¬

Expanded text:
pro eo. Habebat igitur Grimoaldus uxorem in matrimonium nomine Theudesindam, filiam Radbodis ducis gentilis. Eratque ipse Grimoaldus maiorum domus pius, modestus, mansuetus nitorem eius, dum ad eum visitandum acces
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens coloniam cum plectrnde discepta¬
uit. ⁊ thesauios patris sagaciter recepit re
expetunt in ãuxilium. Qui commouens ex̃citũ
intrepicłus ⁊ constanter occurrit s eudo fugi
ens parisius ciuitatem ingressus est.Hilꝑicꝰ
lus ꝙ anno sequenti legatione ad eudonem
directa amicicias fecit cum eo. Ille uero hil¬
ꝑicũm regem cum multis munerib redlit.
s ñ dii in regno resedit. Namꝙ obiit ui
odericum in cala monasterio enutritum fi¬
lium dagobti iinoris regem suꝑ se statuũt.
qui tisꝙ ntinc in regno subsistit. Itt Nuis

Expanded text:
nem movit, cum Plectrude matrona disceptavit, et thesauros patris sui sagaciter recepit, reexpetunt in auxilium, qui movens exercitum ille constanter occurrit ei intrepidus. Sed Eudo fugiens, Parisius civitatem regressus est. Chilperlus anno insecuto legationem ad Eudonem direxit, amicitiasque cum eo fecit. Ille vero Chilpericum regem cum multis muneribus reddidit, sed non diu in regno resedit. Mortuus udericum II Cala monasterio enutritum, filium Dagoberti junioris, regem super se statuunt. Qui usque nunc in regno subsistit. HIS
Abbreviated transcription (Latin):
torib sepe uictis nunc etiam ualente infu¬
gam acto. recentissime uictore satietatẽ
cruda insultatione ructabãt ultro ad the
pacemq supplices poposcerunt iunctum
q cum eis fedꝰ ẽ. Interea theodosius rausa
ciuitatis ep̃m requisunt cuius fidei ẽẽt.
Quo respondente qͣm arriana pestis non
tam abinitio fidẽ niceni concilii. conserna¬
rent. ille libenter eis uerba suscipiens.
dium designauit augustum consulatu
tiniano rerum curam ꝓbus et consul atꝙ¬
p̃fectus habebat. Iustina uero ualentinia¬
ni mater cum ẽẽt arriana uiuo quidem
marito ledere non p̃ualuit orthodoxos.
eo mortuo ⁊ filio ualde iuuenculo medio¬
lanum ueniens ambrosio ep̃o erat infe¬
sius ait. Ego sponte hoc nõ ago nelupis¬
phemantibus deum. Hic si placet occide
Et tempestate maximus uir quidem stre¬
nuus atq augusto dignus nisi contra sa¬
cramenti fidem ꝑty rannidem emersisset.
inbritãnia ab exercitu inuitus imꝑator
creatus. in galliam transiit. Atuero gr̃anꝰ

Expanded text:
toribus saepe victis, nunc etiam Valente in fugam acto, recentissimae victoriae satietatem cruda insultatione ructabant, ultro Constapacemque suque cum eis foedus est. Interea Theodosius, causa civitatis Episcopum requisivit, cujus fidei esset, quo respondente, quod Ariana pestis in tam ab initio Nicaeni concilii fidem conservarent, ille libenter verba ejus suscipiens, dium designavit Augustum, consulatutiniano, rerum curam Probus ex Consule praefectus habebat. Justina vero Valentiniani mater cum esset Ariana, vivo quidem marito laedere non praesumpsit orthodoxos; eo mortuo, et filio valde juvenculo, Mediolanum veniens Ambrosio erat infesius ait: Ego sponte hoc non ago, ne lupistque blasphemantibus Deum. Hic si placet occide, am. Ea tempestate Maximus, vir quidem strenuus, et Augusto dignus, nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia ab exercitu invitus imperator creatus, in Galliam transiit. At vero Gratianus,
Abbreviated transcription (Latin):
eruardus etiam danus ⁊ uodul¬
fus torta regi ludouico legatum
miserunt hunis infortium euentum mĩ¬
ciauerunt. Qui ualidum congregans ex¬
ercitum. quantocius uenit rothomagũ.
hĩc haigroldo regi danorum mandat. ut
apud uadum qd herliuni uocatur sibi
occurrat. insimaturꝰ scire cupienti. cur
infester terminos regni sui. Que res regi
baigroldo uehementer complacuit. mor¬
tem cducis decernens toto annisu ulcisci.
Ubi cum ambo reges p̃finito die conuienissẽt.
⁊ de willelmi ducis inusta nece diutius in¬
ter se disceptarent: quidam danus herlui¬
num monast̾ioli castri comitem ꝓ quo idẽ
oux occubuerat inter eos ꝓspiciens zelo
amici succensus confestim illum lancea ꝑ¬
fodit. mortuumꝙ sub mom̾̃to sternit. Quiꝰ
mortem lamb̃tus fr̃ eius cet̾iq franci a ma¬
re ferentes concitatis animis ad dimicandũ.
suꝑ danos repentino impetu ꝓruunt. Quos
pagani uiriliter excipientes: seuiente mar¬
diis truncatos: igniuomo transmittunt or¬

Expanded text:
ernardus etiam Danus et Rodulhus Torta regi Ludovico legatum miserunt et hujus infortunii eventum intimarunt. Qui, validum congregans exercitum, quantocius venit Rothomagum. Hinc Heroldo regi Danorum mandat ut apud Vadum qui Herluini vocatur sibi occurrat, insinuaturus scire cupienti cur infestet terminos regni sui. Quae res regi Heroldo vehementer complacuit, mortem ducis decernenti toto annisu ulcisci. Ubi cum ambo reges praefinito die convenissent, et de Willelmi ducis injusta nece diutius inter se disceptarent, quidam Danus Herluinum Monasterioli castri comitem, pro quo idem dux occubuerat, inter alios prospiciens, zelo amici succensus, confestim illum lancea perfodit, mortuumque sub momento sternit. Cujus mortem Lambertus, fratrer ejus, caeterique Franci amare ferentes, concitatis animis ad dimicandum super Danos repentino impetu proruunt. Quos pagani viriliter excipientes, serviente Mardiis truncatos, ignivomo transmittunt or
Abbreviated transcription (Latin):
nobilissima pella dauico more sibi iuncta
nomine sprota filium esse natum. Qui
letus effectus ualde: sub festinatione ba¬
iocas. illum ep̃o henrico mandauit diri¬
gere. ut ꝑ ipsius manus sacro lotum fõ¬
te propͥo nomine uocaret eum ricardum.
Cuius uissa p̃sul gratanter complens:
puerum ricardum crismate delibutum
fiscannum remittit nutriendum.

Expanded text:
nobilissima puella Danico more sibi juncta, nobilissima puella Danico more sibi juncta, nomine Sprota, filium esse natum. Qui laetus valde effectus, sub festinatione Bajocas illum episcopo Henrico mandavit dirigere, ut per ipsius manus sacro lotum fonte, proprio nomine vocaret eum Richardum. Cujus jussa praesul gratanter complens, puerum chrismate delibutum Fiscannum remittit nutriendum.
Abbreviated transcription (Latin):
suburbia transmeato sequane aluieo ob¬
sidionem componeret. quatmnus ducem
ab ea propelleret. aut captum nequiter
ꝑimeret normannia sibi uendicata. Tidẽs
itaq dux se asius sic obsessum. multimo¬
de cep̃ meditari qua uia sue consuleret
saluti atq honon. ⁊ milites suos atam
audaci conspirationis motu compesceret.
Ad extremum aquodam otone ꝑcuratore.
suo indecenter conuitiis lacessitus. arma
sumit. ⁊ cum trecentis lorcatis militibus.
temeraria castra irrumpens: maximam
eorum multitudinem gladiis ꝓstratam
orcho transmisit. aliosq ꝑ deuia siluarũ
lustra se occulentes infugam uertit. Riulf̃
autem commilitonum fiducia uestitutus:
inter ꝓfugos delitescens. fuge subsidio eua¬
sit. Dux ergo ꝓstratis inimicis suorũ recen¬
sens uumerum reppit ex eis interisse nul¬
lum. locus uiquo fuit hic conflictus. hac¬
tenus precium belli nuncupatur. Regresso
igitur eo dep̃lio. a p̃fecto fiscannensis castͥ
legatus dirigitur. deferens ex quadam

Expanded text:
suburbana transmeato Sequanae alveo obsidionem componeret, quatenus ducem ab ea propelleret, aut captum nequiter perimeret, Northmannia sibi vindicata. Videns itaque dux se a suis sic obsessum, multimode meditari coepit, qua via suae consuleret saluti atque honori, et milites suos a tam audaci conspirationis metu cohiberet. Ad extremum, a quodam Bothone procuratore suo indecenter lacessitus conviciis, arma sumit et cum trecentis loricatis militibus temeraria castra irrumpens, maximam eorum multitudinem gladiis prostratam orco transmisit, aliosque per diversa silvarum lustra se occultantes in fugam vertit. Riulfus autem commilitonum fiducia destitutus, inter profugos delitescens, fugae subsidio evasit. Dux ergo, profligatis inimicis, suorum recensens numerum, reperit ex eis interiisse nullum. Locus in quo fuit hic conflictus, hactenus Pratum-belli nuncupatur. Regresso eo igitur de praelio, a praefecto Fiscannencis castri legatus dirigitur, deferens ex qaudam
Abbreviated transcription (Latin):
re faiam. intantum ut ex diuersis mũ¬
di partibus comites. ⁊ ꝓceres regnorum
illius curiam frequententes multis mu¬
nerati donis sedes suas ouanter repeterẽt.

Expanded text:
re famam, in tantum ut ex diversis mundi partibus comites et proceres regnorum illius curiam frequentantes, multis munerati donis, sedes suas ovanter repeterent.
Abbreviated transcription (Latin):
ernardus uiennensis ep̃c erat. ⁊
leiclardus lugdunensis qui mi
Nĩ locum petiit in loco eius agobardus
io ⁊ uniuersa gallorum ep̃ortum smodo
ep̃c est substitutus. Quod quidam defen¬
dere uolentes dixerunt . eundem uene¬
rabilem agobardum atrib ep̃is in sede
lugdunensi iubente lesdardo fuisse or¬
dinatum seo canonica auctoritas est in
una ciuitate duos ep̃os non esse . nec
uiuente ep̃o successorem sibi debere eli

Expanded text:
ernardus Viennensis episcopus erat, et Leidardus Lugdunensis, qui inrii locum petiit, et in loco ejus Agobardus eratore et universa Gallorum episcoporum synodo, episcopus substitutus est. Quod quidam defendere volentes, dixerunt eumdem venerabilem Agobardum a tribus episcopis in sede Lugdunensi, jubente Leidrado, fuisse ordinatum. Sed canonica auctoritas est, in una civitate duos episcopos non esse, nec vivente episcopo successorem sibi debere eli
Abbreviated transcription (Latin):
seruitio se subriꝑe ꝑtinaciter est aggres¬
sus. Dux igitur aduersus eum innume¬
rabilem ex̃citum mouit.⁊ non longe a
fluuio coisnun castrum qd̾ uocauit car¬
rucas stabiliuit. ad munmentum uideli¬
cet uormannici limitis. ac domandam
tumidi arrogantiam p̃sumptoris. Iude
britanniam innasit cotumq doli comita¬
tum uoracibus flaminis tradidit. Quibus
luculenter ꝑactis: cum preda in genti nor¬
manniam repetiit. Alanus autem post eiꝰ
abcessum ulcisti cupiens illatum sibi imꝑ¬
perium: ad demoliendum abrincatensem
comitatum cum magno exercitu e uestigio
prosequitur illum. Nigellus uero ⁊ alue¬
redus cognomento gigas pretitulati castel¬
li custodes cum suis ei occurrunt. ⁊ cũ eo
certantes ilico tanta strage depopulati sunt¬
britones. ut ꝑcamporum plana siue pre¬

Expanded text:
servitio se subripere pertinaciter est aggressus. Dux igitur adversus eum innumerabilem exercitum movit, et non longe a fluvio Coisnon castrum, quod vocavit Carrucas, stabilivit; ad munimen videlicet Northmannici limitis, ac domandum tumidi arrogantiam praesumptoris. Inde Britanniam invasit, totumque Doli comitatum voracibus flammis tradidit. Quibus luculenter peractis, cum praeda ingenti Northmanniam repetiit. Alannus autem post ejus abscessum cupiens ulcisci illatum sibi improperium, ad demoliendum Abrincatensem comitatum cum magno exercitu eo e vestigio persequitur illum. Nigellus vero et Aluredus cognomento Gigas, praetitulati castelli custodes, cum suis ei occurrunt, et cum eo certantes illico tanta strage Britones depopulati sunt, ut per camporum plana sive prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ castellum adorsus pisciacum. mox illud
suum recorsit ad dññi. Demum uero
puteolum obsedit. atq recep̃. Quod cer¬
nens constantia mox ab eo dextram expe¬
comitem rex henricus gomacum castrũ

Expanded text:
 sed adorsus Pisciacum, mox illud suum retorsit ad dominium. Demum vero Puteolum obsedit et cepit. Quod cernens Constantia, ab eo dextram expecomitem, e
Abbreviated transcription (Latin):
ore discedere. Preterea cum quadam ddie
icordat᷑ incena fuisset nulli se illo die qͥc¬
lmici hodie diem ꝑdidi. Hic rome amphi¬
atrum edificauit. ⁊ quinq milia fera¬
um in dedicatione eius occidit. Huiꝰ tẽꝑe
epentino incendio rome. qd̾ sine noctur¬
a requie ꝑtriduum fuit. płime edes pu¬
lice concremate sunt. Abruptum tc̃ etĩã
erticem ueseui montis campanie. mag
um uicia regionis cum urbib homi¬
nibusq deleuisse. lues quoq rome quan¬
ta uix unqͣm fuit. Quibus tamen ma¬
lis in nlło uexatus. pecunia propria sub

Expanded text:
tore discedere, praeterea cum quadam die tore discedere, praeterea cum quadam die in cena recordatus fuisset nulli se illo die quicmici, hodie diem perdidi. hic Romae amphitheatrum aedificavit et quinque milia ferarum in dedicatione eius occidit. per haerepentinum incendium Romae sine nocturna requie per triduum fuit, plurimaeque aedes publicae concrematae sunt. Abrupto tunc etiam vertice Vesevi montis Campaniae magnrum vicina regionis, cum urbibus hominibusque, deleta esse. Lues quoque Romae, quanta vix unquam ante, fuit: quibus tamen malis, nullo vexato, pecunia propria sub