comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta que scđm pͥuationẽ & habitũ dnĩr ex his manifestũ ẽ. Quor enictra¬
rioꝵ nihil ẽ mediũ necesse ẽ in qͥb nita st̃ fieri aut inqͥb p̃dicari.
c̃traxi qđ & ea ipsa quȩ dñr supra iã dicta s. ne longior ordo possit ali¬
qđ ereare fastidiũ Qđ nos hac textꝰ diuisione sub iunximꝰ. Et prius qdẽ
ꝓponit ante oculo s om̃s int̃se c̃trarioꝵ differentias qͣs ipse qͣntũ pote¬
ro breuissime cõmemorabo : Ait enĩ Contrarioꝵ quȩ mediis carent
sẽꝑ alterũ ineẽ ei qđ illas c̃trarietates susc ipere potest. ut egritudo &.
sanitas qm̃ sẽꝑ in animalis corpore reperit᷑ nea sine ullo medio ẽ ad uer¬
sũ suũ c̃trariũ id circo om̃e corpꝰ animalis sẽꝑ aut ȩgrotat aut sanũ ẽ .&

Expanded text:
ea quae secundum privationem et habitum dicuntur, ex his manifestum est. Quorum enim contrariorum nihil est medium, necesse est, in quibus nata sunt fieri aut in quibus praedicari, contraxi quod et ea ipsa quae dicuntur supra iam dicta sunt, nec longior ordo possit aliquod creare fastidium, quod nos hac textus divisione seiunximus. Et prius quidem proponit ante oculos omnes inter se contrariorum differentias, quas ipse quantum potero brevissime commemorabo; ait enim contrariorum quae mediis carent semper alterum inesse ei quod illas contrarietates suscipere potest, ut aegritudo et sanitas, quoniam semper in animalis corpore reperitur, et ea sine ullo est adversus suum contrarium medio. Idcirco omne corpus animalis semper aut aegrotat
Abbreviated transcription (Latin):
multas ut in colore albũ. atq nigrũ. rubrũ. pallidũ. uenetũq
medietates sunt. Incalido atq frigido una sola ẽ medietas tepor hoꝵ
autẽ quȩ unã retinent medietatẽ. in aliis nomina sunt posita. ut in eo
ipso calore atꝙ frigore. Est enĩ tepor medietas caloris atq frigoris In
aliqͥb uͦ nom̃ posit̾ũ ñ ẽ. ut in eo qđ ẽ bonũ atq malũ iustũ atq in iustũ In hnis
enĩ medietas nom̃ positũ ñ haba. sed utroꝵq c̃trarioꝵ negationib dif
finit᷑ ut dicamꝰ eã eẽ boniatq mali medietatẽ qđ neq bonũ ẽ neq ma¬
lũ Eãq eẽ iusti & in iusti medietatẽ. quȩ utraq c̃trarietate sũ mota
Priuatio autẽ a habitus dñr qͥdẽ circaiđ aliqͥd. ut uisio .& cecitas circa ocu¬
U niuersalit̾ autẽ dicere ẽ. in quo nascit᷑ habitus. circahoc fieri dr̃. utroꝵ
bitũ priuationẽq dr̃. atq in ea unã similitudinẽ posuit. quȩ illi est

Expanded text:
album atque nigrum, pallidum, venetum, quae medietates sunt. Inter calidum atque frigidum una sola est medietas, tepor. Horum autem quae unam retinent medietatem, in aliis nomina sunt posita, ut in eo ipso calore ac frigore. Est enim tepor medietas caloris atque frigoris. In aliquibus vero nomen positum non est, ut in eo quod est bonum atque malum, iustum atque iniustum. In his enim mefinitur, ut dicamus eam esse boni atque mali medietatem, quod neque bonum est neque malum, eamque esse iusti et iniusti medietatem, quae utraque contrarietate summota, Privatio vero et habitus dicuntur quidem circa idem aliquid, ut visio et caecitas circa oculum; universaliter autem dicere est in quo nascitur habitus fieri; circa bitum privationemque dicitur, atque in ea unam similitudinem posuit quae illi est
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco qđ cũ nom̃ oppositionis de oppositis subiectis quatuor oppo¬
sitionib p̃dicet᷑. abhis qͦq diffinitio ñ oberrae: Sunt enĩ opposita
quȩ in eodẽ scđm idẽ in eodẽ tẽpore. circa unã eandẽq rẽ simul
eẽ ñ possunt. Qđ ꝑ singula quȩi ꝑgentib in singulis oppositis in

Expanded text:
idcirco quod cum nomen oppositionis de subiectis quatuor oppoidcirco quod cum nomen oppositionis de subiectis quatuor oppositionibus praedicetur, ab his quoque diffinitio non oberret. Sunt enim opposita quae in eodem, secundum idem, in eodem tempore, circa unam eamdemque rem, simul e non possunt, quod per singula quaeque pergentibus in singulis oppositis in
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis nom̃ ȩquiuoce p̃dicet᷑. Dicimꝰ enĩ quatuor modis opponi
Aut ut c̃traria. aut ut aliqͥd. aut ut habitũ. & priuationẽ. aut ut af¬
firmationẽ & negationẽ. Hic gͦ c̃tendit᷑ utrũ eqͥuocatio quȩdã circa
has quatuor diũsitates sit. anid ipsũ qđ dicimꝰ oppositũ generis uice
p̃dicet᷑ ut sit unuiocũ. Sed in boo stoicoꝵ ꝑxpatheticoꝵq diuersa sen¬
tentia fuit. n ipsi int̾ se ꝑypathetici diuersa sectati sunt. Stoicoꝵ
qm̃ longa sententia ẽ. p̃t̃ mittat᷑. Aliis autẽ ꝑr pathecis placa. no¬
m̃ hoc oppositi de subiectis eqͥuoce p̃dicari ita firmantib qm̃ aristo¬
teles itadixit de oppositis quociens solent opponi. dicendũ ẽ. hoc idẽ
quociensad multiplicitatẽ ꝑtin& ȩqͥ uocationis. Sedqͥ melius iudi¬
cauere hioppositionis nom̃ generis loco debere dicunt p̃dicari

Expanded text:
sitionis nomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, sitionis nomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, aut ut contraria, aut ut aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates situm. Sed in hoc Stoicorum Peripateticorumque diversa sententia fuit, et ut ipsi inter se Peripatetici, diverse sectati sunt. Stoicorum quoniam longa sententia est, praetermittatur, aliis autem Peripateticis placet nomen hoc oppositi de subiectis aequivoce praedicari, ita affirmantibus, quoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicendum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationis. Sed qui melius iudicavere, hi oppositionis nomen generis loco dicunt debere praedicari,
Abbreviated transcription (Latin):
id circo qđ in om̃ib qͥdẽ p̃dicam̃tis ante quȩ siuit utrũ possint habere c̃tra¬
ria. In his uͦ quȩ sunt ad aliqͥd. dixit magnũ paruo ñ posse eẽ c̾trariũ.
s. oppositũ. Quid uͦ eẽt oppositũ. dicere pͣt̃misit. ne ordo disputandi
ctinuus rũ peret᷑. Hic igit᷑ recte qđ illic p̃t̃miserat. prius edocuit
In relatiuis qͦq dehis quȩ s̃ prius. quȩq simul natura gignunt᷑ strictĩ
tetigit. qđ nc̃ diligent̃ ex plicat. Faciendi uͦ paciendiq pͣdicam̃ta st̃
in qͥb quasi qͥdã motus atq agitatio c̃siderat᷑. Necesse igit᷑ fuit de mo¬
tudicere ꝗͥ naturã faciendi atq paciendi uella ostendere  Quis autẽ
dubit& cuius liba illius sermonis ȩqͥuocationẽ monstrare eẽ ꝑutile :
Quare qm̃ babere qͦq p̃dicam̃tũ ẽ. ñ fuit in c̃ueniens neq suꝑ fluũ de

Expanded text:
Idcirco quod in omnibus quidem praedicamentis ante quaesivit, utrum possint habere contraIdcirco quod in omnibus quidem praedicamentis ante quaesivit, utrum possint habere contraria. In his vero quae sunt ad aliquid, dixit magnum parvo non posse esse contrarium, sed oppositum. Quid vero esset oppositum dicere praetermisit, ne ordo disputandi continuus rumperetur. Hic igitur recte quod illic praetermiserat, prius edocuit. In relativis quoque de his quae sunt prius, quaeque simul natura gignuntur, strictim tetigit, quod nunc diligenter explicat Faciendi vero patiendique praedicamenta sunt, in quibus quidam quasi motus agitatioque consideratur necesse igitur fuit de motu dicere, qui naturam faciendi atque patiendi vellet ostendere. Quis autem dubitet cuiuslibet sermonis aequivocationem monstrare, esse perutile? Quare quoniam habere quoque praedicamentum est, non fuit inconveniens neque superfluum de
Abbreviated transcription (Latin):
rans scilicae sufficient̃ in topicis quantũ ad argum̃ta ꝑtinebat & de
his om̃ib quȩ ad iecta sunt & de p̃dicam̃tis fuisse ꝓpositũ : Sed hȩc
andronicus Porphirius uͦ hanc adiectionẽ uacare . n carere ratio¬
animi c̃ceptib ñ sese suggererent. in huius libri principiis ab aristotele
quȩcũq usq ad substantiȩ disputationẽ. ad ipsoꝵ p̾dicam̃toꝵ utilitatẽ
cognitionẽq p̾̃dicta sunt. ita quȩdã fuisse quȩ ẽent qͥdẽ in cõmunib sen¬
nec falsis opinionib traductus. ñ firmꝰ animꝰ luderet᷑ hec diligent̃ subpo¬
sita sunt Doc& autẽ hoc inquit & iã ipse ordo cͥgruus rationiq c̃ueni¬
ens tituloꝵ hanc adiectionẽ fuisse ꝑutilẽ. atq necessariã Prius enĩ de
ad postremũ de habendi ȩqͥuocatione sermonẽ faciens seriẽ t̃minauit.

Expanded text:
rans scilicet quod sufficienter in Topicis, quantum ad argumenta pertinebat, et de rans scilicet quod sufficienter in Topicis, quantum ad argumenta pertinebat, et de his omnibus quae adiecta sunt, et de praedicamentis fuisse propositum. Sed haec Andronicus. Porphyrius vero hanc adiectionem vacare et carere ratiouod communibus animi conceptionibus sese suggererent, in huius libri principiis ab Aristotele utilitatem cognitionemque praedicta sunt, ita quaedam fuisse quae essent quidem in communibus senne falsis opinionibus traductus non firmus animus luderetur. Docet autem hoc, inquit, etiam ipse ordo congruus rationique conveniens titulorum, hanc adiectionem fuisse perutilem atque necessariam. Prius enim de ad postremum de habendi aequivocatione sermonem faciens, libri seriem terminavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquã cũ eo qualitatẽ cõmuni natura. ꝓprietateq iungunt
Ded qm̃ dehis aristoteles ticuit. nob̵ qͦq nc̃ eoꝵ longior tractatus omitten
aut ut habitus .&. priuatio aut affirmatio & negatio Opponitꝰ
autẽ unũ qđq istoꝵ ut sit figuratĩ dicere. ut relatiua. ut duplũ
dimidio ut c̃traria ut bonũ malo ut scđm priuationẽ & habitũ
ut cecitas uisui ut affirmatio & negatio: Ut sed et non sede t
x peditis om̃ib p̃dicam̃tis cur p̃ter ꝓpositũ operis in hanc opposito:
disputationẽ sit ingressus amultis ante quȩ sitũ ẽ. Sed andronicus
hanc eẽ adicctionẽ aristotelis ñ putat . Simulq illud arbitrat᷑: idcira
ab eo fortasse hanc adiectionẽ de oppositis. n dehis quȩ simul sunt.
& de priore & demotu & de ȩqͥuocatione habendi eẽ ñ factã qđ
hunc libellũ ante topica scripserit. qđ hȩc ad illudo pꝰ ñ necessaria eẽ
putauerit. sic̃ ipsȩ cathegoriȩ ꝓ s ad scientiã topicoꝵ E anc qͦq igno¬

Expanded text:
que aliqua cum eo qui habet, communi natura proprietateque iunguntur; sed quoniam de his Aristoteles tacuit, nobis quoque nunc eorum longior tractatus omittenaut ut habitus et privatio, aut ut affirmatio et negatio. Opponuntur autem unumquodque istorum, ut sit figuratim dicere, ut relativa ut duplum dimidio, ut contraria ut malum bono, ut secundum privationem et habitum ut caecitas visui, ut affirmatio et negatio ut sedet - non sedetxpeditis omnibus praedicamentis, cur praeter propositum operis in hanc oppositorum disputationem sit ingressus, a multis ante quaesitum est, sed Andronicus hanc esse adiectionem Aristotelis non putat, simulque illud arbitratur, idcirco ab eo fortasse hanc adiectionem de oppositis, et de his quae simul sunt, et de priore, et de motu et de aequivocatione, habendi non esse factam, quod hunc libellum ante Topica scripserit, quodque haec ad illud opus non necessaria esse putaverit, sicut ipse Categoriae prosunt ad sensum Topicorum, non igno
Abbreviated transcription (Latin):
& de om̃ib qͥd ẽ altius subtiliusq in his libras. quos meta phisica uocat exe¬
qͥtͣ Ac de facere & pati. ipse planissime posuit. posse eas suscipere con¬
trarietates. Dicim̃ enĩ calefacere & frigidũ facere: qđ scilica&e: ad fa¬
ciendũ refert᷑: Dicim aqua cale fieri n frigidã fieri qđ nihilominꝰ
ad paciendi ducit᷑ p̃dicam̃tũ. Magis qͦq & minꝰ suscipere aꝑtissimis
demonstrat exẽplis Sic enĩ magis calefacere &.minꝰ magis calefuer

Expanded text:
 de omnibus qui‹dem› altius subtiliusque in his libris quos Metaphysica uocat, ex de omnibus qui‹dem› altius subtiliusque in his libris quos Metaphysica uocat, ex Ac de facere quidem et pati ipse planissime posuit posse ea suscipere contrarietates. Dicimus enim ignem calefacere et frigefacere, quod scilicet ad faciendum refertur. Dicimus aquam calefieri et frigefieri, quod nihilominus ad patiendi ducitur praedicamentum. Magis quoque et minus suscipere, apertissimis demonstrat exemplis. Sic enim magis calefacere et minus, et magis calefieri
Abbreviated transcription (Latin):
denominatio ñ est id qđ ẽ ea res dequa nominat᷑. ut gramaticus
Ton enĩ idẽ ẽ qđ grãmatica de quade nominatus ẽ. Quo cirea si sedere
de sessione & stare de statione denominatũ ẽ. sessio uͦ & statio relatiua
sunt. sedere a. stare quȩ arelatiuis de nominatiua sunt relatiuoꝵ.
genere ñ tenent᷑. Et uniuersaliter quicquid ex quib lib&. positi¬
onib denominat᷑. illud ñ ad relatiua sed ad p̃dicationẽ quȩ ẽ ubi
que eadẽ situs dr̃ reduci potest. In est autẽ &. contrarietas in rela¬
tione ut uirtus uicio contrariũ cũ sit. utrũq hox ad aliquid ẽ. i¬
scientia inscientiȩ. Non autẽ om̃ib relatiuis in ẽ contrarietas. Dupli¬
ci e̾nĩ nibil ẽ contrariũ Neq uͦ triplici neq ulli talium. Quẽ ad¬
modũ insubstantia ł quantitate sieoꝵ eẽt ꝓpriũ contraria suscipere

Expanded text:
denominatio non est id quod est ea res de qua nominatur, ut grammaticus, denominatio non est id quod est ea res de qua nominatur, ut grammaticus, non enim idem est quod grammatica de qua nominatus est. Quocirca si sedere de sessione, et stare de statione denominativum est, sessio vero sunt, sedere et stare quae a relatiuis denominata sunt, relatiuorum genere non tenentur et uniuersaliter quicquid ex quibuslibet positionibus denominatur, illud non ad relatiua sed ad praedicationem quae est ubi tus dicitur reduci potest. INEST AVTEM ET CONTRARIETAS IN RELATIONE, VT VIRTVS VITIO CONTRARIA EST, CVM SIT VTRVMQVE AD ALIQVID, ET SCIENTIA INSCIENTIAE. NON Aci enim nihil est contrarium, neque triplici, nec talium ulli. Quemadmodum in substantia vel quantitate si eorum esset proprium contraria suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
nulloꝵ casuũuis ẽ. Quãquã enĩ accusatiuus uidet᷑ eẽ ꝑmixtus: tam̃ ille
relationis huius uĩ non ten&. sed p̃positio quȩ ad accusitiuũ dat᷑. Cũ
enĩ dicomons magnus ad paruũ montẽ. p̃positio sola est. quȩ uĩ huius
contina relationis ut siqͥs dicat magnus mons. paruũ montẽ nihil siģ¬
nificent diffinit᷑a Quocirca quãuis accusatiuus casus inbac p̃dicationẽ
sit. non tam̃ hic uĩ casus ten&. sed p̃positio. Atq hoc ẽ qđ ait. ł qͦmodoli¬
ba alit̃ ad aliud. Ut qm̃ superius scđm casus relationes fieri dixerat.
erant autẽ quȩdã relationes quȩ nullis casib tenerent᷑ adiecit hoc. ł
quomͦ liba alit̃ ad aliud Ac sidicera. Om̃is relatio. aut casibus fit. qđ
hec hactenus. Sed cũ positio sit adaliquid. & sint species eius relatiue.
sessio enĩ & statio relatiua sunt. sedere &. stare nulla relatio est. Stare
nãq & sedere de statione & sessione de nominatiue dicunt᷑. Om̃is auti

Expanded text:
mistus, tamen ille huius relationis vim non tenet, sed praepositio quae ad accusativum datur; cum enim dico, mons magnus ad parvum montem, praepositio sola est quae vim huius continet relationis, ut si quis dicat magnus mons parvum montem, nihil significet definitum. Quocirca quamvis accusativus casus in hac propositione sit, non tamen hic vim casus tenet, sed praepositio; atque hoc est quod ait, vel quomodolibet aliter ad aliud, ut quoniam superius secundum casus relationes fieri dixerat, erant autem quaedam relationes quae nullis casibus tenerentur, adiecit hoc, vel quomodolibet aliter ad aliud, ac si diceret: Omnis relatio aut casibus fit, quobet aliter ad aliud, atque haec hactenus. Sed cum positio sit ad aliquid, et sint species eius relativae sessio enim et statio relativa sunt, sedere et stare nulla relatio est. Stare namque et sedere de statione et sessione denominative dicuntur. Omnis autem
Abbreviated transcription (Latin):
cere Nãq albũ & nigrũ quȩ sunt c̃traria uno eodẽq tẽpore circa
unũ idẽq corpꝰ partẽq corporis simul eẽ ñ possunt Nec seruus atq
dominꝰ eiusdẽ eodẽ tẽpore iđeseruus iđe dominꝰ ẽ. nec habitꝰ & pͥuatio
us enĩ dicat in eodẽ oculo. uno eodẽq tẽpore nuisũ posse eẽ . & ceci¬
tatẽLã uͦ affirmatio & negatio quã repugnantes sint quãq in
eodẽ simul eẽ ñ possunt. nulli dubiũ ẽ. Quare siea quȩ sub oppositi¬
one ponunt᷑. dispositionis nom̃ diffinitionẽq. suscipiunt qͥđ est dubiũ
oppositionẽ n equoce sed uniuoce p̃dicari : Hisigit᷑ positis ad eoꝵ¬

Expanded text:
tur. Namque album et nigrum, quae sunt contraria, uno eodemque tempore circa unum idemque corpus partemque corporis simul esse non possunt, nec servus atque dominus eiusdem, eodem tempore idem servus idem dominus est, nec habitus et privatio; quis enim dicat in eodem oculo uno eodemque tempore et visum posse esse et caecitatem? Iam vero affirmatio et negatio quam repugnantes sint, quamque in eodem simul esse non possint, nulli dubium est. Quare si ea quae sub oppositione ponuntur oppositionis nomen diffinitionemque suscipiunt, quid est dubium oppositionem non aequivoce
Abbreviated transcription (Latin):
ł albũ ẽ. qm̃ potest aliqͣndo in subiectis corporib albi atq nigri me¬
dietas inueniri. Uidemꝰ nãq rubrũ corp̃. ut rosã multosq p̃terea
fores. quos uerni tẽporis clem̃tia parturit Recte igit᷑ dictũ ẽ eoꝵ quoꝵ
ñ sint aliquȩ medietates alterũ semꝑ ineẽ subiectis. ⁊ in qͥb necesse ẽ
alterũ ineẽ. fieri ñ posse. quin illic medietas ulla sit. Fodem qͦq modo
& quȩ medietates habent. ñ necessario alterutra subiectis in eẽ. nquȩ
ñ ẽ necesse alterutra subiectis in eẽ. ñ ẽ dubiũ quin illic quȩdã possit ẽẽ
medietas. Sed in aliqͥb plures in aliqͥb autẽ una ẽ medietas. ut in colore
int̾ albũ atq nigrũ. plures medietates sunt. Est enĩ qđ dictũ ẽ rubeũ.

Expanded text:
 quoniam potest aliquando in subiectis corporibus albi atque nigri medietas inveniri. Videmus namque rubrum corpus, ut rosam multosque praeterea flores, quos verni temporis clementia parturit. Recte igitur dictum est, eorum quorum non sunt aliquae medietates alterum semper inesse subiectis, et in quibus necesse est alterum inesse, fieri non posse quin illic medietas ulla sit. Eodem quoque modo et quae medietates habent, non necessario alterutra subiectis inesse, et quae non est necesse alterutra subiectis inesse, non est dubium quin illic quaedam possit esse medietas, sed in aliquibus quidem plures, in aliquibus autem una est medietas, ut in colore inter album atque nigrum plures medietates sunt. Est enim ut dictum est rubrum,
Abbreviated transcription (Latin):
alia sunt quȩ eodẽ nomine p̃dicant᷑ alia uͦ quȩ dispari. Cũ enĩ dicodu¬
plũ dimidio duplũ simile simili simile ẽ. & ȩquale ȩquali ȩquale ẽ. n
dissimile dissimili dissimile ẽ. isclel uocabubselũnopii¬
catio Cũ dico autẽ duplũ dimidio duplũ. ł maus minore maius.
ꝓposuit ut dicero. ad aliquid uͦ talia dicunt᷑. quȩcũq hoc ipsũ qđ sunt
alioꝵ dicunt᷑. ł qͦmodolib& alit̃ ad aliud. ⁊ quid sit hoc ipsũ qđ sunt alioꝵ.
dicunt᷑ iã diximus nc̃ quid sit qđ ait ł qͦmodolib& alit̃ ad aliud requi¬
rendũ ẽ Qđ ipse aristoteles conuenientib in ordine ꝓbat exẽplis. ait i
daliquid gͦ sunt. quȩcũq id qđ sunt alioꝵ dicunt᷑. ł qͦmodolib& alit̾ ad
alud ut mons magnus dr̃ ad montẽ aliũ Magnũ enĩ ad aliquid dr̃
& simile alicui simile. ⁊ om̃a talia similiter dicunt᷑ adaliquid Est autẽ
& accubitus &. statio. nsessiot positiones quȩdã. positio uͦ ad aliquid¬

Expanded text:
alia sunt quae eodem nomine praedicantur, alia vero quae dispari: cum enim dico simile simili simile est, et aequale aequali aequale est, et dissimile dissimili dissimile est, eisdem vocabulicatio. Cum autem dico duplum medii duplum, vel maius minore maius, nitionem ita proposuit, ut diceret: ad aliquid vero talia dicuntur quaecunque hoc ipsum quod sunt aliorum dicuntur, vel quomodolibet, aliter ad aliud; quid esset hoc ipsum quod sunt aliorum dicuntur, iam diximus nunc quid sit; quod ait, vel quomodolibet aliter ad aliud, requirendum est. Quod ipse Aristoteles convenientibus in ordine probat exemplis; ait enim. aliquid ergo sunt quaecumque id quod sunt aliorum dicuntur vel quomodolibet aliter ad aliud; ut mons magnus dicitur ad montem alium magnum enim ad aliquid dicitur, et simile alicui simile dicitur, et omnia talia similiter ad aliquid dicuntur. Est autem et accubitus et statio et sessio positiones quaedam, positio
Abbreviated transcription (Latin):
numerata Sed qm̃ om̃is res que ab alio de nominat᷑. aliud ẽ qua
idipsũ a qͦ denominata ẽ. ut illud qͥ ẽ grãmaticꝰ atq grãmatica. quã¬
uis gramaticꝰ a gr̃amatica de nominet᷑ ita cũ sit positio relatiua.
quicqͥd de nominatiue duci apositionib: dr̃ hoc relatiuoꝵ genere
ñ tenet᷑ Positio autẽ. ipsa relatiua ẽ. Positũ uͦ ẽ a positione
de nominatio. Stacio enĩ cuiusdã stacio ẽ. Stare uͦ qm̃ astati
one deriuatũ ẽ . ñ ponit᷑ in eo genere. in qͦstatio fuit. Quare
sub relatione hoc p̃dicam̃tũ non inueniet᷑ Sed qm̃ nihilẽ ad
qđ hoc reducere genꝰ atq aptare possimꝰ. dicendũ ẽ suũ eẽ
genꝰ ut accũbere ab accubitu. stare astatione & c& era qͥdẽ
Et eoꝵ p̃dicta ponit exẽpla DEQUANTDO ET UBI¬

Expanded text:
quam ‹id› ipsum a quo denominata est, ut aliud quid grammaticus atque grammatica, quamuis grammaticus a grammatica denominetur, ita cum sit Positio relatiua, quicquid denominatiue a positionibus dicitur, hoc relatiuorum genere non continetur. Positio autem ipsa relatiua est, positum uero est a positione denominatum. Statio enim cuiusdam" id est stantis "statione denominatum est, non ponitur in eo genere in quo statio fuit. Quare sub relatione hoc praedicamentum non invenitur. Sed quoniam nihil est ad quod hoc reducere genus atque aptare possimus, dicendum est suum esse genus. Vt accumbere ab accubitu, stare a statione, et caetera quidem et eorum praedicta ponit exempla. DE VBI ET
Abbreviated transcription (Latin):
casib conuertunt᷑. Duplũ nãq dimidio duplũ ẽ. dimidiũ uͦ duplidimidiũ
&iã & hec adaliquid. ut habitus. dispositio. scientia. sensus. posittio¬
dictũ est superius. nc̃ uͦ dehabitu dispositione. & positione dicendũ est
Dispositio ẽ ad aliquã rẽ mobilis applicatio. ut siquisquã flãmȩ ꝓpinquus
caleat. ille dispositus dr̃ ad calorẽ : iđ habens aliquã applicationẽ coniundt¬
onẽq adcalorẽ: Idẽ uͦ est affectio. qđ dispositio. ne nouo nomine error

Expanded text:
casibus convertuntur. Duplum namque dimidii duplum est, dimidium vero dupli dimidiumcasibus convertuntur. Duplum namque dimidii duplum est, dimidium vero dupli dimidiumETIAM ET HAEC AD est superius, nunc vero de habitu, dispositione, et positione dicendum est. Dispositio est ad aliquam rem mobilis applicatio, ut si quisquam flammae propinquus caleat, ille dispositus dicitur ad calorem, id est, habens aliquam applicationem coniunctionemque ad calorem. Idem vero est affecti
Abbreviated transcription (Latin):
test. sensibile est. Ꝙnc̃ quidẽ sensus sensibilis rei sensus genitiuo
accõmodatus ẽ Huicenĩ hoc uerbũ sensibilis dictũ est. At si conuer¬
tas fiae sensibilis res. sensu sensibilis ẽ: Sed cũ fit casui septimo reddit᷑
nominatiuus: In hac relatione quȩ dicit. sensibile sensu sensibile est
non eodẽ casu qͦ superius dictũ ẽ conuertit᷑. Dicimus enĩ sensus sensibilis
rei sensus est. Et hic nominatiuus reddit᷑ ad genitiuũ Hlec relatio ad
septimũ casũ se aptari ñ patit᷑. Scientia qͦq scibilis rui sciencia est: Siqͥd
hoc scit᷑ qđ sciri potest. Et qđ sciri patest. scibile est. Sed non eadẽ ratio¬
ne nec adeundẽ casũ relatio ista conuertit᷑ Dicimus enĩ scibilis resscientia
scibilis ẽ Est autẽ prima relatio ad genitiuũ. scđa conuersio ad septimũ
ȩc qͦq relatio scđm eosdẽ conuertit᷑ casus. cũ dicimus maius minore eẽ mauis
& minus maiore eẽ minus. Duplũ qͦq & medictas relatiua sunt seb ñ hisdẽ

Expanded text:
test, sensibile est, et nunc quidem sensus sensibilis rei sensus genitivo accommodatus est. Hujus enim rei sensibilis dictum est, at si convertas, fiet. Sensibilis res sensu sensibilis est. Sed cum sic casui septimo redditur nominativus in hac relatione, quae dicit sensibile sensu sensibile est, non eodem casu quo superius dictum est convertitur. Dicimus enim sensus sensibilis rei sensus est, et hic nominativus redditur ad genitivum. Haec enim relatio ad septimum casum se aptari non patitur. Scientia quoque scibilis rei scientia est, siquidem hoc scitur quod sciri potest et quod sciri potest, scibile est, sed non eadem ratione, nec ad eumdem casum relatio ista convertitur. Dicimus enim scibilis res scientia scibilis est. Est enim prima relatio ad genitivum, secunda conversio ad septimum. Haec quoque relatio secundum eosdem convertitur casus, cum dicimus maius minore esse maius, et minus maiore esse minus. Duplum quoque et medium relativa sunt, sed et eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatio ad aliud referat᷑. ut domini ad seruũ. Quare nihil inter ẽ
quolib& mͦ dicatt. Huius modi autẽ diffinitio platonis eẽ credit᷑ que ab
aristotele paulo posterius em̃dat᷑. Relatiuoꝵ autẽ. hisdẽ casib refe¬
runt᷑ alia diuersis alia uͦ om̃i casu sunt carentia. Qđ scilic& monstrans
addidit ł quomodo lib& alit̃ ad aliud. Qđ autẽ est ipsius pene texctus
sermone monstrat᷑. Cũ enĩ dico dñs serui dominꝰ. ad genitiuũ casũ
reddidi nominatiuũ Et rursus ad eundẽ sicut uerterõ. dico enĩ seruus
domini seruus & quoq nominatiuus ad genitiuũ relatus ẽ Fodẽ qͦq
mͦ sese hab& pat̃ filii pat̃. nfilius patris filius. & magister discipuli¬

Expanded text:
nuncupatio semper ad aliquid referatur, ut domini ad servum, quare nihil interest nuncupatio semper ad aliquid referatur, ut domini ad servum, quare nihil interest quolibet modo dicatur. Huiusmodi autem diffinitio Platonis esse creditur, quae ab Aristotele paulo posterius emendatur. Relativorum autem alia eisdem casibus referuntur, alia diversis, alia vero omni sunt casu carentia. Quod scilicet monstrans addidit, vel quomodolibet aliter ad aliud. Quid autem est, ipsius pene textus sermone monstratur. Cum enim dico dominus servi dominus, ad genitivum casum reddidi nominativum, et rursus ad eumdem si convertero. Dico enim servus domini servus, et hic quoque nominativus ad genitivum relatus est. Eodem quoque modo sese habet pat
Abbreviated transcription (Latin):
Itq ideo ñ dixit aristotdes. ad aliquid uͦ tale dr̃. sed plurali numero talia
dicunt᷑ inquit demonstrans relatiuoꝵ intellegentiã ñ in simplicitate. sed
inpluralitate consistere. Non eẽ: autẽ quandã ꝑse relatiuoꝵ naturã sine
con unctione aliqua alterius subsistentẽ ipse aristoteles monstrat. quidicit
ea eẽ relatiua. quȩ cũq hoc ipsũ qđ sunt alioꝵ dicunt᷑. Doc& enĩ aliqua
coniunctione alterius relatiua formari. Hoc ipsũ enĩ qđ sunt. alioꝵ
dicunt᷑ Qđ enĩ ẽ dñs hoc alterius dr̃ id̃ serui. Siue autẽ relatiua dicamꝰ
siue ad aliquid nihil inter ẽ. Ad aliquid enĩ dr̃. qđ ipsũ qͥdẽ cũ ꝑse nihil
sit relatũ tam̃ ad aliud constat. ut dominꝰ sidesit id ad qd dr̃ iđ seruus
adaliquid dr̃. id ad seruũ: Relatiua qͦq dicunt᷑ id circo. qđ̵ eoꝵ semꝑ

Expanded text:
atque ideo non dixit Aristoteles: Ad aliquid vero tale dicitur, sed, plurali numero, talia atque ideo non dixit Aristoteles: Ad aliquid vero tale dicitur, sed, plurali numero, talia dicuntur, inquit, demonstrans relativorum intelligentiam non in simplicitate, sed in pluralitate consistere; non esse autem quamdam per se relativorum naturam sine coniunctione aliqua alterius subsistente, ipse Aristoteles monstrat, qui dicit ea esse relativa, quaecunque hoc ipsum quod sunt aliorum dicuntur. Docet enim aliqua coniunctione alterius relativa formari, hoc ipsum enim quod sunt aliorum dicuntur. Quod enim est dominus, hoc alterius dicitur, id est servi. Sive autem relativa dicamus, sive ad aliquid, nihil interest. Ad aliquid enim dicitur quod ipsum quidem cum per se nihil sit, relatum tamen ad aliud constat, ut dominus, si desit id ad quod dicitur, id ad aliquid dicitur, id est ad servum. Relativa quoque dicuntur idcirco, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
modo lib& d gliud aliꝗuid Cur autẽ dehisquę sunt ad aliquid
disserat. omisso interĩ dequalitate tractatu hȩc ẽ causa: qđ posita
quantitate magis minusq eẽ necesse ẽ. Quare cũ quantitatẽ
continuo ad aliquid consequat᷑ recte post quantitatẽ relatiuoꝵ
series ordinata est Illud quoq est in causa qđ superius cũ de quan¬
titate tractar& relatiuoꝵ nentio facta est. cũ de magno par¬
uoq diceret᷑. Vt gͦ continens & non eẽt operis interrupta
distinctio id eo quantitate finita de relatione ꝓposuit
đu autẽ ait. ad aliꝗͥd uͦ talia dicunt᷑ hoc monstrat. qđ nor sicut
quantitass ꝑ se & singulartter intellegi potest. eodẽq mͦ substan¬
tia ł qualitas ł unũ qđq alioꝵ p̃dicam̃toꝵ sicut ꝑse constat. ita
&iã singularit̃ intellegit᷑: sic adaliquid ꝑ se & singularit̃ capi
cupatio mox secũ & iã aliud trabat. ad aliquid unũ eẽ ꝑse ñ potest

Expanded text:
 SVNT HVIVSMODI. Cur autem de his quae sunt ad aliquid disserat, omisso interim de qualitate tractatu, haec causa est, quod posita quantitate magis minusve esse necesse est. Quare cum quantitatem continuo ad aliquid consequatur, recte post quantitatem relativorum series ordinata est. Illud quoque est in causa, quod superius cum de quantitate tractaret, relativorum mentio facta est, cum de magno parvoque diceretur, ut ergo continens et non esset operis interrupta distinctio, ideo quantitate finita de relatione, proposuit. Quod autem ait, ad aliquid vero talia dicuntur, hoc monstrat, quod non sicut quantitas per se et singulariter intelligi potest, eodem quoque modo substantia et qualitas, et unumquodque aliorum praedicamentorum, sicut per se constat, ita singulariter intelligitur: sic ad aliquid per se et singulariter capi cupatio mox secum etiam aliud trahat ad aliquid, unum esse per se non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
rus alionumero nec magis nec minus ẽ numerus. Et rursus ipsitres
sibi ipsis cõparati. nec magis nec minus sunt tres. Nec tẽpus quoq
hab& aliquid magis & minus ut magis aliud tẽpus sit alio tẽpore
longius quidẽ tẽpus tẽpore eẽ potest. Ut uͦ dicat᷑ magis tẽpus alio
tẽpore ł minus. fieri nequit. Hoc qͦq & iã in substantia de monstrandũ ẽ
Nomo nãq alio homine non ẽ magis homo nec minus : Idẽ qͦq euenit
&iã inquantitate. Qđ quia &iã insubstantia ẽ ꝓpriũ quantitatis hoc ñ e
qm̃ prius hoc de substantia dixerat. nc̃ uͦ de idẽ quantitate ꝓposuit. idcirco
non eẽ hoc ꝓpriũ quantitatis cõmemorare neglexit : Cuius enĩ eẽal es¬
rius ñ suscipere magisa minus. tc̃dixit cũ desubstantido disputar&
Ait enĩ qđ substantie nũquã magis minus ue susciperent. Quocirca
ad maxime ꝓpria solita constituendi ratione regressus ẽ
Dropriũ autẽ maxime quantitatas est. qđ equale & in equaleidr̃: Sĩfigu¬

Expanded text:
retur, nec magis nec minus est numerus, et rursus ipsi tres sibiipsis comparati, nec magis nec minus sunt tres, nec tempus quoque habet aliquid magis et minus, ut magis aliud tempus sit alio tempore, longius quidem tempus tempore esse potest, ut vero dicatur magis tempus alio tempore vel minus fieri nequit. Hoc quoque etiam in substantia demonstratum est, homo namque alio homine non est magis homo, nec minus. Idem quoque evenit etiam in quantitate. Quod quia etiam in substantia est, proprium quantitatis hoc non eca quoniam prius hoc de substantia dixerat, nunc vero idem de quantitate proposuit, idcirco non esse hoc proprium quantitatis, commemorare neglexit. Cuius enim esset alterius non suscipere magis et minus, tunc dixit cum de substantia disputaret. Ait enim quod substantiae nunquam magis minusve suscipient, quocirca ad maxime propria solita constituendi ratione regressus est. PROPRIVM AVTEM MAXIMAE QVANTITATIS EST, QVOD ET AEQVALE ET INAEQVALE DICI
Abbreviated transcription (Latin):
morta : cȩteras mouo. Hoc uͦ in discretis nonẽ Innumero nã¬
uͦ cũ sint decẽ siunũ mouero. cȩteri non mouent᷑ In moti
enĩ ꝑmanent nouẽ Et si plenus tritico modius sit siunum
tritici granũ mouero non om̃a continuo grana cõmouebunt᷑.
idcirco quod discreta ẽ multitudo ne granũ grano ullo cõmuni
termino uidet᷑ implicitũ. At uͦ si ipsius granĩ parsuna sit mota.
totũ corpus moueat᷑ necesse est: Non autẽ nc̃ hoc dr̃ qđ linea
const& exx punctis aut suꝑficies ex lineis. aut solidũ corpus
ł solidi corporis suꝑficies Nulla nãq. res suis terminis constat
uocirca punctũ linee ñ erit pars. sed cõmunis terminus partium
uꝑficieilinea. ł suꝑficies solidi corporis n ert̃ partes. sed partiĩ t̃mini
cõmunes Constat igit᷑ x. lineã & suꝑficiẽ Unsolidi corporis cras¬
situdinẽ eẽ continuam quantitatem H lisalia rursus apponit

Expanded text:
mota caeteras movet. Hoc vero in discretis non est. In numero nammota caeteras movet. Hoc vero in discretis non est. In numero namque cum sint decem, si unum movero, caeteri non moventur, immoti enim permanent novem; et si plenus tritico sit modius, si unum tritici granum movero, non omnia continuo grana commovebuntur, idcirco quod discreta est multitudo, nec granum grano ullo communi termino videtur implicitum. At vero si ipsius grani pars una sit mota, totum corpus grani moveatur necesse est. Non autem nunc hoc dicitur, quod linea constet ex punctis, aut superficies ex lineis, aut solidum corpus et solidi corporis superficies, nullaque res suis terminis constat. Quocirca punctum lineae non erit pars, sed communis terminus partium. Superficiei linea, et superficies solidi corporis non erunt partes, sed partium termini communes. Constat igitur, et lineam et superficiem, et solidi corporis crassitudinem esse continuam quantitatem. His alia rursus apponit.
Abbreviated transcription (Latin):
pariuissimũ qđ in partes diuidi secariq ñ possit. Suꝑficies qq
quȩ ẽ latitudo sine altitudine cõmunẽ terminũ hab& in partib
linea Corpus uͦ solidũ suꝑficiẽ. Eodẽqmͦ diuisa suꝑficies duas
ꝑ singulas partes lineas effici&. quẽ ad modũ & in linea diuisa
duo puncta altrinsecus reddebant᷑ Corpus qͦq solidũ cũ diuiseris
duas inutrisi q. diuisionis partib suꝑficies facies : Quȩ cũ iuncta
sint . atq. indiuisa. punctũ qͥdẽ partiũ lineȩ intellegit᷑ cõmunis
terminus linea uͦ suꝑficiei suꝑficies autẽ solidi corporis: Est autẽ
signũ continui corporis si una pars mota sit tantũ corpus moueri.
ł sitotũ corpus minime: certe simulaliȩ partes uicinȩ. Vt suaci¬
eius caput ueł qua lib& partẽ moueat. tota mox uirgulta cõ¬
mouet᷑ H loc autẽ idcirco euenit : qđ eius partes qͦdã communi
ĩmino coniungunt᷑ : Q ille cõmunis terminus una parte

Expanded text:
parvissimum quod in partes dividi secarique non possit. Superficies quoque, quae est latitudo sine altitudine, communem terminum habet in partibus, lineam, corpus vero solidum, superficiem. Eodem enim modo divisa superficies duas per singulas partes lineas efficiet, quemadmodum et in linea divisa duo puncta altrinsecus reddebantur. Corpus quoque solidum cum diviseris, duas in utrisque divisionis partibus superficies facies, quae cum coniuncta sint atque indivisa, punctum quidem partium lineae intelligitur communis terminus. Linea vero superficiei, superficies autem solidi corporis. Est autem signum continui corporis, si una pars mota sit, totum corpus moveri; et si totum corpus movetur, certe simul aliae partes vicinae movebunteius caput vel quamlibet eius partem moveat, tota mox virgula commovetur. Hoc autem idcirco evenit quod eius partes quodam communi termino coniunguntur, et ille communis terminus una parte
Abbreviated transcription (Latin):
uius nãq finis ẽ. illius inicium. Locus qͦq continuoꝵ est Locũ
uͦ dicimus qđ cũq illud sit qđ partes corporis ten&. Siue supra.
siue alatere. seu subter sit. locus dr̃. Qđ si iuñctę partes corpi¬
ris locũ aliquẽ tenent. ⁊ qui circa corpus est. locus ꝑõmẽ corpor
spaciũ partesq diffundit᷑. quȩ om̃s corporis partes aloci partib occus
eius locus illa qͦq loca quȩ sunt corporis partiũ ungit. Et esti
eodẽ mͦ locus de continua quantitate. quẽ ad modum & corpus
Ita enĩ cõmunis termunus inuenit̾ in loco partiũ que ammodũ
corporis id circo qł corporis locis ꝑ corpũs omne diffunditia
de continuis loquebant᷑ tẽpus qͦq ł lociõ contanius ad didit
dicens udunt autẽ taliũ c tẽpus & locus iđ continuoꝵ Ded

Expanded text:
ocus quoque continuorum est. Locum vero dicimus quodcunque illud sit quod partes corporis tenet, sive supra, sive a latere, seu subter sit. Quod si cunctae partes corporis locum aliquem tenent, et qui circa corpus est locus, per omne corporis spatium partesque diffunditur, omnes corporis partes a loci partibus occus, eius termini locus illa quoque loca quae sunt corporis partium iungit, et est eodem modo locus de continua quantitate, quemadmodum et corpus. Ita enim communis terminus invenitur in loco partium quemadmodum et corporis, idcirco quod corporis locus, per corpus omne diffunditur. de continuis loquebatur, tempus quoque et locum continuis addidit dicens: Sunt autem talium et tempus et locus, id est continuo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut albũ ad suꝑficiẽs quȩ uere quantitas. & fursũ. & aliquẽ motũ.
atq actionẽ ad tẽpus qđ ipsũ uere quantitas ẽ reducimus Hec ñ ꝑse¬

Expanded text:
mus, ut album ad superficiem quae vera est quantitas, et cursum, et aliquem motum mus, ut album ad superficiem quae vera est quantitas, et cursum, et aliquem motum atque actionem ad tempus, quod ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in quo album sit. multũ erit albũ: Quocirca non qm̃ ipsa
est constituta id in suꝑficie. id circo scđm suꝑficiẽ qđ est quantitas
qͦq ideo dr̃ longa qđ multo tẽpore sit acta. Multã uͦ ȩgritudinẽ
id cireo dicimus. si eadẽ multo sit tẽpore. Et motũ multũ idcirco
qđ multo tẽpore factus sit ut siquis multo tẽpore currat. Siquis
uͦ multũ cursũ dicat illũ eẽ qͥsit uelocissimus. ille in conuenienti ser¬
mone utit᷑. Uelocitas enĩ ñ quantitas. sed pocius qualitas ẽ. Quales
enĩ scđm eã dicimus iđ ueloces ñ quanti. Scđ̾m multũ uͦ quantitatẽ¬
tõ dr̃ Hoc autẽ monstrat ipsarerũ diffinitio: Siqͥs enĩ multũ albũ
monstrare desider& . & ꝓpriȩ t̃mino rationis includere. illi dicen¬
titates aspicientes. atq ad eas res cęteras referentes quantitates uoca¬

Expanded text:
fuerit in quo album sit, multum erit album; quocirca non quoniam ifuerit in quo album sit, multum erit album; quocirca non quoniam iest constituta, id est in superficie, idcirco secundum superficiem quod est quantitas quoque ideo dicitur longa, quod multo tempore acta sit; multam vero aegritudinem idcirco dicimus, si eadem multo sit tempore; et motum multum idcirco, quod multo tempore factus sit, ut si quis multo tempore currat. Si quis vero multum cursum illum dicat esse qui sit velocissimus, ille convenienter sermone non utitur. Velocitas enim non quantitas, sed potius qualitas est, quales enitur, hoc autem monstrat ipsa rerum diffinitio: si quis enim album multum monstrare desideret, et proprio termino rationis includere, illi dicentitates aspicientes, atque ad eas res caeteras referentes, quantitates voca
Abbreviated transcription (Latin):
Diũ nihil signific&. in ordinata ẽ si tam̃ orationihil significans dicipossit
His dictis ipse conclusit dicens Igit᷑ alia ea habentib ad se in iuicẽ
partib positionẽ constant. aliauͦ ex ñ habentib positionẽ Hacigit᷑¬
diuisione finita transit ad cetera monstransquȩ sinit ꝓpriȩ quanti
sic aliquo mͦ ad signans: Et albũ quantũ sit assignans suꝑficie
defini&. Quanta enĩ suꝑficies fuerit. tantũ eẽ albũ dr̃. Quare
qđ ꝑse tale est. qualẽ eẽ monstratur. Scđm accidens uł illud qd̾
uͦ scđm accidens dr̃ coloratus : itaqq & quantitates Hec enĩ om̃a
quȩ dicta sunt iđ linea suꝑficies corpus. numerus. oratio Fẽpus
dicant᷑ scđm aliquã quantitatẽ. non ꝑse sed scđm accidens nomi¬
nant᷑ ut albũ dicit᷑ multũ non idcirco qđ albedo sit quantitas.
sed cũ multa sit suꝑficies inqua illud albũ sit. Sienĩ multũ spaciũ

Expanded text:
si vero nihil significet, inordinata est; si tamen oratio nihil significans dici possit, si vero nihil significet, inordinata est; si tamen oratio nihil significans dici possit, his dictis ipse concludit dicens: Igitur alia ex habentibus ad se invicem partibus positionem constant, alia vero ex non habentibus positionedivisione finita transit ad caetera monstrans quae proprie quantitatessic aliquo modo assignans. Et album quantum sit assignans, superficie diffiniet. Quanta enim superficies fuerit, tantum esse album dicet. Quare  se tale est quale esse demonstratur. Secundum accidens vero illud quod vero secundum accidens coloratus. Ita quoque et quantitates: haec enim omnia quae dicta sunt, id est linea, superficies, corpus, numerus, oratio, tempusdicuntur secundum aliquam quantitatem, non per se, sed secundum accidens nominantur: ut album dicitur multum, non idcirco quod albedo sit quantitas, sed quoniam multa sit superficies, in qua illud album sit. Si enim multum spatium
Abbreviated transcription (Latin):
tionis euertit᷑. Hic uͦ ubinulla ẽ significatio nihil int̃ ẽ quomͦ lib&
iaceant partes : Quare oratio in aliquib: qͥdẽ hab& ordinẽ partiũ.
in aliis uͦ nec ordo ipse poterit inueniri. Anfortasse oratio diciñ
potest quȩ nihil significat. ⁊ nulla ẽ oratio. quȩ ordinẽ non ha¬
beat: Ergo scđm priorẽ quantitatis diuisionẽ ubi dicebat᷑ quantita
tis alia ẽẽ c̃tinua alia uͦ discreta quinq st̃ c̃tinua duo uero dis¬
creta. Continua qdẽ linea suꝑficies. soliditas. locꝰ tẽpus: Discretauͦ
numerus & oratio: In hac uͦ scđa diuisione qua dic̃ alias quantitates
ex habentib ad se inuicẽ positionẽ c̃stare partib. quatuor qͥdẽ sunt
quȩ retinent positionẽ iđ linea & suꝑficies corpus & locus Tria
uero quȩ positionẽ ñ habent. Sed ex hisduo sẽꝑordinẽ retinent.
tẽpus scilicis & numerus Oratio uͦ siqͥdẽ signific&. hab& ordinem

Expanded text:
tionis evertitur, hic vero, ubi nulla est significatio, nihil interest quomodolibet tionis evertitur, hic vero, ubi nulla est significatio, nihil interest quomodolibet jaceant partes. Quare oratio in aliquibus quidem habet ordinem partium, in aliis vero nec ordo ipse poterit inveniri. An fortasse oratio dici non potest quae nihil significat, et nulla est oratio, quae ordinem non habeat? Ergo secundum priorem quatis alia esse continua, alia vero discreta, quinque sunt continua, duo vero discreta. Continua quidem linea, superficies, soliditas, locus, tempus. Discreta vero numerus et oratio. In hac vero secunda divisione qua dicit alias quantitates ex habentibus ad se invicem positionem constare partibus, quatuor quidem sunt quae retinent positionem, id est linea, superficies, corpus, locus; tria vero quae positionem non habent, sed ex his duo semper ordinem retinent, tempus scilicet et numerus. Oratio vero si quid significet, habet ordinem;
Abbreviated transcription (Latin):
partes ad aliquã coniungunt᷑. sed ase inuicẽ illȩ discrete sunt. nec
cũ eius partes distincte sunt ꝑmanent. Atq hoc est qđ ait. Sed
dictũ ẽ n non est hoc ultra sumere. Mox enĩ ut dr̃ sermo. mox
p̃terit. nec ulla ratione poterit sumere ꝑmanere. Quare mox
ut aliquiddictũ est. eius partes ostendi &. ad de monstrationẽ sumi
ñ possunt Constat igit᷑ orationẽ qͦq ex his eẽ quȩ positionẽ partiũ
ñ habent. De ordine uͦ dubiũ ẽ. Nãsiquis sermo aliquid significo.
ut ẽ cicero ẽ in eo qͥdã ordo qđ ci syllaba primũ dr̃ scđa uͦce. te
nec ordinẽ dicunt᷑ habere. ut scindapsus nihil qͥdẽ significat. Sed
siue scđam sillabã primã ponas. siue ultimã primã siue quomͦlil
sillabarũ ordinẽ seriemq ꝑmisceas idẽ erit. Insignificatiuis enĩ¬
uocib id circo dr̃ eẽ positio. qm̃ illic ordine ꝑmutato uis significa¬

Expanded text:
partes ad aliquam coniunguntur, sed a se invicem illae discretae sunt, nec partes ad aliquam coniunguntur, sed a se invicem illae discretae sunt, nec cum eius partes dictae sunt, permanent, atque hoc est quod ait. Sed dictum est, et non est ultra hoc sumi. Mox enim dicitur sermo, mox praeterit, nec ulla ratione poterit permanere, quare mox ut aliquid dictum sit, eius partes ostendi et demonstratione sumi non possunt. Constat igitur orationem quoque ex his esse quae positionem partium non habent, de ordine vero dubium est. Nam si quis sermo aliquid significet, ut est Cicero, est in eo quidam ordo quod CI syllaba primum dicitur, secunda vnec ordinem dicitur habere, ut scindapsus nihil quidem significat; sed sive secundam syllabam primam ponas, sive ultimam primam, sive quomodolibet syllabarum ordinem seriemqe dicitur, quod illo ordine permutato vis significa
Abbreviated transcription (Latin):
Ac sidicero Positionẽ uͦ om̃ino ñ accipies id circo qđ̵ ipsa qͥdẽ conti¬
nuatio dat aliquã imaginẽ qd possit habere aliquã partiũ positionẽ
sed hoc minime ẽ. idcirco qd quãius sint c̃tinuȩ quantitates. si tam̃
uno careant ex hisquȩ suꝑius dicta st̃ positione partiũ habere ñ posst¬
Nã aqua quã fistula᷑ uomit dũ cadit qͥdẽ retinaꝰ positionẽ. cũ uͦ iã effusȩ
undȩ se miscuerit. positionẽ partiũ ꝑdit. Et fluuius qͦq quando in pela¬
gusfluit . ⁊ positionẽ uidet᷑ habere partiũ. & eẽ continuus cũ ñ dũ ma¬
rinȩ aquȩ fluuii suꝑficies ipsa ꝑmiata ẽ. Cũ uero iã extremitas
amnis marinȩ allu iuoni c̃iungit᷑ totã sine dubio positionẽ uidet᷑ amittere
Oratio qͦq similit̾ sese hab&. Nã nec ipsa ullo loco posita est. nec eius

Expanded text:
ac si diceret positionem vero non omnino accipies, idcirco quod ipsa quidem contiac si diceret positionem vero non omnino accipies, idcirco quod ipsa quidem continuatio dat aliquam imaginem, quod possit habere aliquam partium positionem, sed hoc minime est, idcirco quod quamvis sint continuae quantitates, si tamen uno careant ex his quae superius dicta sunt, positionem partium habere non possNam aqua quam fistula evomit, dum cadit quidem retinet positionem; cum vero iam effusae undae se miscuerit, positionem partium perdit: et fluvius quoque quando in pelagus fluit, et positionem videtur habere partium et esse continuus, cum nondum marinae aquae fluvii superficies ipsa permista est; cum vero extremitas amnis marina alluvione contingitur, totam sine dubio positionem videtur amittere. Oratio quoque similiter sese habet; nam nec ipsa ullo loco posita est, nec eius
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo loco positus eẽ demonstrat᷑. nec eius partes c̃ iunc̾tȩ sunt
Quocirca numero ex his tribus quȩ diximus duȩ res de sunt
habere positionẽ partiũ ñ dr̃. Sẽ ꝑ enĩ ue loci agitatione torque
& currentis aquȩ more innulla umquã statione consistit. Qđ
quia partes eius ñ ꝑmanent. ex habentib adse inuicẽ positionẽ¬
partiũ habere ñ possint. tam̃ habent ordinẽ quendã quẽ pret̃
positionẽ partiũ retinent. Dicimus enĩ priorẽ eẽbinariũ quã
ternariũ atq hunc scilic& quã quaternariũ. Q in tẽpore nimi¬
rũ idẽ ordo reuertit᷑. Prius enĩ futurũ p̃sente p̃sensq p̃terito
uocirca & si hȩc non habent aliquã partiũ positionẽ. retinent tam̃
ordinẽ. Qđ uͦ ait positionẽ uͦ non multũ accipies. tale ẽ ac sidice¬
r& penitus non accipias. Multũ enĩ ꝓomĩno uidet᷑ adiunctũ

Expanded text:
aliquo loco esse positus demonstratur, nec eius partes coniunctae sunt. aliquo loco esse positus demonstratur, nec eius partes coniunctae sunt. Quocirca numero ex tribus his quae diximus duae res desunt, habere positionem partium non dicitur. Semper enim veloci agitatione torquetur, et currentis aquae more in nulla unquam statione consistit, quod quia partes eius non permanent, ex habentibus ad se invicem positionepartium habere non possunt, tamen habent ordinem quemdam, quem praeter positionem partium tantum retinent. Dicimus enim priorem esse binarium quam ternarium, atque hunc quam quaternarium, et in tempore nimirum idem ordo revertitur. Posterius enim futurum praesente; praesensque praeterito. Quocirca etsi haec non habent aliquam partium positionem, retinent tamen ordinem. Quod vero dicit, positionem vero non multum accipies, tale est ac si diceret, penitus non accipias. Multum enim pro omnino videtur adiunctum,