comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde sustentetur Nec mora : cũ prima quies nocturno
tep̃r data fuisset : audiuntur uoces atumulo. fletus et
ululatus inmensus. int̾ quas uoces hoc maxime resonabat
semiseram se infelicẽ. quȩ auri consumebat᷑ incendio
Deniq cũ ꝑtriduũ h. eeuoces adueniente nocte resonarent.
popłis non durantib ad sacerdotẽ uenitur Acille acce¬
dens : iubet cumuli oꝑtoriũ amoueri Sub motoq uidet
aurũ quasi infornace resolutũ inos mulieris ingredi
cũ flãma sulphurea Iunc sacer dos orauit ad dñm. ut qͥd
malicia eiꝰ popłis fuerat declarata : t̃tindẽ dñs pęnã ces¬
lt uberet anpore. et apto cumilo. discest: Uocesq
mulieris amplius nonsunt auditae. Uides ergo quantũ disfat
int̾ conuersacionẽ caelestem. & opulentiã secularem. qͥuan¬
cũ distat int̾ martirũ diuitias. et scłi pompas: Anides qualia
marcirib. sint collata p̃mia : adiucae religiosȩ cõpendia :

Expanded text:
unde sustententur'. Nec mora, cum prima quies nocturno unde sustententur'. Nec mora, cum prima quies nocturno tempore data fuisset, audiuntur voces a tumulo, fletus et ululatus inmensus; inter quas voces hoc maxime resonabat, se miseram, se infelicem, quae auri consumebatur incendio. Denique cum per triduum haec voces adveniente nocte resonarent, populis non durantibus, ad sacerdotem venitur. At ille accedens, iubet tumuli operturium amoveri, submotoque videt aurum quasi in fornace resolutum in os mulieris ingredi cum flamma sulpurea. Tunc sacerdos oravit ad Dominum, ut, quia malitia eius populis fuerat declarata, tandem Dominus poenam cessare iuberet a corpore, et operto tumulo, discessit; vocesque mulieris amplius non sunt auditae. Vides ergo, quantum distat inter conversationem caelestem et opolentiam saecularem, quantum distat inter martyrum divitias et saeculi pompas; vides, qualia martyribus sint conlata praemia ad vitae religiosae conpendia. Et
Abbreviated transcription (Latin):
eius familiarẽ in terrogant. quid de tanta fecisset pecunia:
aut si eã erogandã cẽporis sui ꝑmisit spaciũ At illa respon¬
dit nũquã se uidisse qđ ulli inopũ manũ miscđiȩ porreris¬
set : Aut quid pecunia data euenisset. ignorare se conficetur:
Unũ tancũ scio ait : quod incellula deportatũ regressũ foris
ultra ñ uidi: Hec audientes clerici stupent auditũ : & quid
exhoc factũ fuisset diligenter inquirunt. Iotũq crebris
ictib paiumentũ locus in quo occulta iacebat pecunia
tinnitũ dedit inpulsus: cauoq resonans ꝓdidit quȩ latebanc:
et stoctĩ remoto lapide: inuenitur auri congeries Et cle¬
rici stupentes tantę sub ailitatis ꝑuersitatẽ . ep̃o quid
actũ fuerat indicant. Ille uero cõmotus. iussit resera¬
to sepulchro pecunia suꝑ corpus ex anime proici dicens
S int tua cibi q̃ congregasti pauperib uero xp̃i: ñdeerit

Expanded text:
eius familiari interrogant, quid de tanta fecisset pecunia, eius familiari interrogant, quid de tanta fecisset pecunia, aut si ea eroganda temporis sui permisit spatium. At illa respondit, numquam se vidisse, quod ulli inopum manum misericordiae porrexisset; aut quid pecunia data devenisset, ignorare se confitetur. 'Unum tantum scio', ait, 'quod in cellula deportatum regressum foris ultra non vidi'. Haec audientes clerici, stupent auditu , et quid ex hoc factum fuisset, diligenter inquirunt; totumque crebris ictibus pavimentum, locus, in quo occulta iacebat pecunia, tinnitum dedit inpulsus, cavoque resonans, prodidit quae latebant. Et statim remoto lapide, invenitur auri congeries. Et clerici stupentes tantae subtilitatis perversitatem, episcopo quid actum fuerat indicant. Ille vero commotus, iussit reserato sepulchro pecuniam super corpus exanime proici, dicens: 'Sint tua tibi quae congregasti; pauperibus vero Christi non deerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ingallus. Mulier quȩdã subspecie religionis
ueicabat ieiunus. orationib. insistebat. uigilabat ꝑtina¬
cit̃: acloca sc̃a deuocione simulata circiubat assidue.
umq in hoc colore iustȩ uitȩ duraret : inmensas opes
amultis suscipiebat Congregabat aurũ qptidie. & qđ
deuotio xp̃iant ꝓredim̃dis porri gebat captiuis: locu¬
lis abdebatur occultis Etquȩ dabantur inopũ neces¬
sititib ꝓfutura : iniquis masupiis condebantur: Nã
effossã mulier umũ inmedio cellulȩ ollã inmensam
inposuit. ibiq cũ aliquid datũ fuisset. recondebat diligen¬
ter. et lapide suꝑ posito claudens. ut nulli pateret oceul¬
tum Oterq quaterq et obit̃ exsecranda cupidicas.
quȩ luci fraudans homines dĩmergis intenebras: Quid plura:
Cũ olla impleta fuisset anũmis : hiic mulieri tempus reso¬
lutionis aduenit: Mortua uero dõ : migrans in inferno sepul¬
ta est. Post cuius exequias: sacerdotes qui aderant puellã

Expanded text:
cie religionis vacabat jejuniis, orationibusque insistebat, vigilabat pertinaciter, ac loca sancta devotione simulata circuibat assidue. Cumque in hoc colore justae vitae duraret, immensas opes a multis suscipiebat; congregabat aurum quotidie, et quod devotio Christiana pro redimendis porrigebat captivis, loculis abdebatur occultis; et quae dabantur inopum necessitatibus profutura, iniquis marsupiis condebantur. Nam effossa mulier humo in medio cellulae ollam immensam imposuit, ibique cum aliquid datum fuisset, recondebat diligenter, et lapide superposito claudens, ut nulli pateret occultum. O terque quaterque et obiter exsecranda cupiditas, quae luce fraudans homines demergis in tenebras! Quid plura? Cum olla impleta fuisset nummis, huic mulieri tempus resolutionis advenit: mortua vero Deo, migrans in inferno sepulta est. Post cujus exsequias sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
collocatis circiter septuagiita. aduenit dñs fundi: ꝑscrũtansq
qualitatẽ quantitatẽq potus ꝑparũ repperit: Tunc pudo
operariis : quod ut ipse arbitrabat᷑ suꝑ quinq modioꝵ men¬
surã non erat : Quid ageret: quo se uerter& in ambiquo de¬
pendebat. Tandẽ inspirante dño conuersus aduasculũ :
nomina angłoꝵ scõrũ quȩ sacrȩ docent lectiones. suꝑ aditũ
eiꝰ deuote inuocat. orans ut uirtus eorũ. paruitatẽ hanc in
abundantiã conuertere dignaretur : ne operarus deficeret
qdhaurirent Mirũ dictu. totadie ab hoc extractum
Num quã defuit bibentibus. s edusq qͦd nox finẽ oꝑ andi

Expanded text:
collocatis circiter septuaginta, advenit dominus fundi, perscrutansque collocatis circiter septuaginta, advenit dominus fundi, perscrutansque qualitatem quantitatemque potus, perparum repperit. Tunc pudoroperariis, quod, ut ipse arbitrabatur, super quinque modiorum mensuram non erat, quid ageret, quo se verteret, in ambiguo dependebat. Tandem, inspirante Domino, conversus ad vasculum, nomina angelorum sanctorum, quae sacrae docent lectiones, super aditum eius devote invocat, orans, ut virtus eorum parvitatem hanc in abundantiam convertere dignaretur, ne operariis defeceret quod haurirent. Mirum dictu! Tota die ab hoc extractam numquam defuit bibentibus, sed, usque quod nox finem operandi
Abbreviated transcription (Latin):
monũ facundia iuuat: ueniãtemeritati libent̃ indul¬
geat. quẽ ñ iactantia mundialis erigit ut scribat : sed
depͥmit pudor ut sileat : Amortimorq xp̃i impellit ut
referat Ecqm primũ libellũ de dñi miraculis in choaui:
uelim & huic libello de scõꝵ angłoꝵ uirtutib. adhibere prin¬
uir michi retulit fidelis : et scio quia uera narrauit: quia eui¬
dent̃ cognoui gestũ fuisse quȩ dixit. lubet inquit fieriedͣ
annonis aqua infusis atq decoctis : messorib poculũ p̃parari:
Hanc enĩ coctionẽ orosius a coquendo celiã uocari narrauit:
Quod cũ p̃paratũ fuisset & inuase reconditũ. atq ille apudur¬
bẽ moras innecteret : ut mos seruorũ . ẽ. maximã partẽ ex hau¬
stam iexiquã dominicis usib reliquerunt. Ille quoq fidus
de iusstone.Inuitare messores iubet : ut eo aburbe redeunte
hos segetẽ decidere repperiret: Quofacto iã operarus insegete

Expanded text:
monum facundia juvat, veniam temeritati libenter indulmonum facundia juvat, veniam temeritati libenter indulgeat: quem non jactantia mundialis erigit ut scribat, sed deprimit pudor ut sileat, amor timorque Christi impellit ut referat. Et quoniam primum libellum de Domini miraculis inchoavi, velim et huic libello de sanctorum angelorum virtutibus adhibere prinvir mihi fidelis retulit, et scio, quia vera narravit, quia evdenter cognovi gestum fuisse, quae dixit. lubet, inquid, fieri, ex annonis aqua infusis atque decoctis messoribus poculum praeparari. Hanc enim coctionem Orosius a coquendo caeliam vocari narravit. Quod cum praeparatum fuisset et in vase reconditum, atque ille apud urbem moras innecteret, ut mos servorum est, maximam partem exhaustam, exiguam dominicis usibus reliquerunt Ille quoque fidus de iussione invitare messores iubet, ut, eo ab urbe redeunte, hos segitem decidere repperiret. Quo facto, iam operariis in segite
Abbreviated transcription (Latin):
bos piger palestrȩ ludũ exerccat : autasinus segnis int̾
speristarũ ordinem. celeri uolatu discurrat : Aut certe
Numquid poterit coruus ngredinẽ suã albentiũ col¬
lumbarũ pennis obtegere: aut obscuritas picis liquoraᷤ
lactei colore mutari : Nempe ut ista fieri possibile ñ ÷:
ita neccu poteris int̾ scriptores alios aberi Sed tamen
respondebo illis et dicã : Quia opus ur̃m facio. Et ꝑmeã
rusticitatẽ. uram prudentiã exercebo Nam ut opino
unũ benefitiũ uobis hecscriptura p̃bebi t: scilicet ut
qđ nos inculte et breuit̾ stilo nigrante describimus : uo
dilatͣts Igitur in primo libello inseruimꝰ aliqua demi
cotidie dignatur augere : quia ualde molestũ erat ut tra¬
dam feliciosorũ uita octauũ hunc scribimus demiraculi̾
confessorũ. specialius legentẽ : poscentes: ut quia nob ut
sȩpe testati sumꝰ Necartis ingeniũ sup peditat. nec ser¬

Expanded text:
hos piger palaestrae ludum exerceat, aut asinus segnis inter hos piger palaestrae ludum exerceat, aut asinus segnis inter sphaeristarum ordinem celeri volatu discurrat? Aut certe numquid poterit corvus nigredinem suam albentium columbarum pennis obtegere, aut obscuritas picis, liquoris lactei colore mutari? Nempe ut ista fieri possibile non est, ita nec tu poteris inter scriptores alios haberi. Sed tamen respondebo illis, et dicam: Quia opus vestrum facio, et per meam rusticitatem vestram prudentiam exercebo. Nam, ut opinor, unum beneficium vobis haec scripta praebebunt: scilicet, ut quod nos inculte et breviter stylo nigrante describimus, vos dilatare. Igitur in primo libello inseruimus aliqua de miam fidelium fidem quotidie dignatur augere, quia valde molestum erat ut tradam feliciosorum vita. Octavum hunc scribimus de miraculis confessorum, specialius legentem poscentes, ut quia nobis, ut saepe testati sumus, nec artis ingenium suppeditat, nec ser
Abbreviated transcription (Latin):
Reprobo imperitoq atq merti illud ag¬
gredi : qđ non potest adimplere Sed quid
fcciam qđ oculi nonpatior. quȩ debeatoꝵ
uirtutibus uł ipse sȩpius inspexi. uł ꝑrelationẽ bo¬
norũ uirorũ et certoie fidei euident eEogͣnoui: Sed
timeo necũ scribere cępero. quia sũ sine littęris retho¬
ricis et arte grã matica : dicat michi aliquis. Ausu
rustico et idiota. ut quid nom̃ cuũ int̾ scriptores indi
aestimas : Aut opus hocaperitis accipi puttis. cui inge¬
niũ artis non subpeditat. nec ulla lit terarũ scientia
sub ministrat: Quinullũ argum̃tum uale uilitteris
habes. qui nomina discernere nescis: sȩpius ꝓ masculi¬
nis feminina : ꝓfemininis neutra: & neutris masculi¬
na cõmuttas : qui ipsas quoq p̃positiones quas nobiliũ
dictatorũ obseruari sanxit auctoritas. loco debitao
plerũq nonlocas. Nam ablatiuis accusatiua: & rursũ
accusatiuis ablatiu: p̃ponis Putas ne uidebitur ut

Expanded text:
reprobo imperitoque atque inerti, illud aggredi quod non potest adimplere: sed quid faciam? quod occuli non patior, quae de beatorum virtutibus vel ipse saepius inspexi, vel per relationem bonorum virorum et certae fidei evidenter gesta cognovi: sed timeo ne cum scribere coepero, quia sum sine litteris rhetoricis et arte grammatica, dicat mihi aliquis Al., alter: Ausu rustico et idiota, ut quid nomen tuum inter scriptores indi aestimas? Aut opus hoc a peritis accipi putas, cui ingenium artis non suppeditat, nec ulla litterarum scientia subministrat? qui nullum argumentum utile in litteris habes, qui nomina discernere nescis; saepius pro masculinis feminea, pro femineis neutra, et pro neutris masculina commutas, qui ipsas quoque praepositiones, quas nobilium dictatorum observari sanxit autoritas, loco debito plerumque non locas. Nam pro ablativis accusativa, et rursum pro accusativis ablativa ponis. Putasne videbitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
ultione diuna ꝑcellitur. Hias. hasilioe. ecanera a uilra¬
na quȩdã urbis ilius matrona: auro pupiassino tbxt lide E¬
modo: Cũ ad imperatorẽ iustiruanũ fama fadiseatis d
multis narrantib ꝑuenisset: adoccur sũ illiũs ꝓꝓptrareit
celerius ñtcor dauit dicens Latere te ñputo. ouenerabidis
mat̃. qualit̃ abspecie auri thesauri publicisint ex hausto.
dũuos quietos ẽẽ uolumus. dũpatrias defensa restudemꝰ.
dũgentes nob placamꝰ : dũ solacia diuersorũ dando coii¬
quirimus Ergo quia tibi potentia maiestatis dnunę
multũ contulit auri : quȩ so ut nobis manũ porrigas.
atq aliquid pecuniȩ cõmodes. Ue scilicet eũ tributorũ¬

Expanded text:
ultione divina perculitur. Huius basilicae cameram Iuliana quaedam urbis illius matrona auro purissimo texit hoc modo. Cum ad imperatorem Iustinianum fama facultatis eius, multis narrantibus, pervenisset, ad occursum illius properare celerius non tardavit, dicens: 'Latere te non puto, o venerabilis mater, qualiter ab specie auri thesauri publici sint exhausti, dum vos quietos esse volumus, dum patrias defensare studemus, dum gentes nobis placamus, dum solatia diversorum dando conquirimus. Ergo quia tibi potentia maiestatis divinae multum contulit auri, quaeso, ut nobis manum porrigas atque aliquid pecuniae commodes, ut scilicet, cum tributoru
Abbreviated transcription (Latin):
quo marar ingressus fuerat telarũ p̃tendunt scimi¬
na Atilli ꝑuestigiũ ꝑsequentes. dũlocũ explorare
nicuntur : exordia telae conspiciunt Dixeruntq ad
semet ipsos: ꝓutas ne ꝑhȩc fila homo transut. quasẽpius
tenuitas muscarũ erũpit. Et illusi prouidentia dĩ. dis¬
cesserunt. Beatus quoq. felix data nocte. secessit ad aliũ
locũ : in quo ꝑtres menses amuliere quadã ciborũali¬
menta suscipiens: Data pace : eccłȩ suȩ ac popło res¬
tauratur Numquã tamen mulieris minis trantis fa¬
ciem uidit . aut abea sus pectus est dũ inlacibulo mora¬
retur Igitur inpace quiescens : sepultusest iuxta urbẽ
Multisq se de clarans uircucib in popłis: de quib. pauca ꝑ¬

Expanded text:
quo martyr ingressus fuerat, telarum praetendunt stamiquo martyr ingressus fuerat, telarum praetendunt stamina. At illi per vestigium persequentes, dam locum explorare nituntur, exordia telae conspiciunt dixeruntque ad semet ipsos: 'Putasne, per haec fila homo transiit, quam saepius tenuitas muscarum erumpit?' Et inlusi providentia Dei, discesserunt. Beatus quoque Felix, data nocte, secessit ad alium locum, in quo per tres menses a muliere quadam ciborum alimenta suscipiens, data pace, eclesiae suae ac populo restauratur; numquam tamen mulieris ministrantis faciem vidii, aut ab ea suspectus est, dum in latibulum moraretur. Igitur in pace quiescens, sepultus est iuxta urbem, multisque se declarans virtutibus in populis, de quibus pauca p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssis : paululũ senior refoci latus erectus est Quẽ hu¬
meris inpositũ. tanta uelocitate detulit: ut putaret᷑
magis ille ferri quã ferret: Sic cugurio ciuusdã ui¬
duae cõmendatũ. alimentũ p̾buit: donec insecu¬
tio xp̃i ana discessit Quo sacer dote migrante : felix
elecais apoplo. ut eathedrȩ eccles astieȩ suꝑ poneret᷑.
roluit ad quiescere. Suintus nomine pbr. ep̃s ordinat᷑:
Orta igitur ꝑ secutione catholicorũ cũ felix pƀr inpla¬
tea popłm moneret : mea recto itinere deuiaret. ꝑsecutor
missus affur et ignstus felici pbro : sollicitus ipsecȩpit ẽẽ
quisnã esset felix Dextera ille innuens: ait: hac inparte
abut̾: Quo discedente hic latebrã petut : seq int̾ parie¬
tes dirucos. ꝑ modicũ ingressus adicũ. oculi uoluit.
Hec mora. ꝑ sequutor insequitur : sedss sollicitudinem
quȩrentis elusit Nã iussu diuinitatis: araneae ꝑaditũ

Expanded text:
pressis, paululum senior refocillatus, erectus est. Quem hupressis, paululum senior refocillatus, erectus est. Quem humeris inpositum tanta velocitate detulit, ut putaretur magis ille ferri quam ferret. Sic tugurium cuiusdam viduae commendatum alimentum praebuit, donec insecutio christiana discessit. Quo sacerdote migrante, Felix electus a populo, ut cathedrae eclesiasticae superponeretur, noluit adquiescere; Quintus nomine presbiter episcopus ordinatur. Orta igitur persecutione catholicorum, cum Felix presbiter in platea populum moneret, ne a recto itinere deviaret, persecutor missus adfuit, et ignotus Felici presbitero, sollicitus ipse coepit esse, quisnam esset Felix. Dextera ille innuens, ait: 'Hac in parte habiit'. Quo discedente, hic latebram petiit seque inter parietes dirutos, per modicum ingressus aditum, occuli voluit. Nec mora, persecutor insequitur; sed Deus sollicitudinem quaerentis elusit. Nam iussu Divinitatis araneae per aditum,
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłs dñi Conscende ad montana: et require sa¬
cerdotr̃ tuũ: inuentũq acre foci latũ reduc adurbẽ.
& in loco absconde secreto. ne inaedia acfigore de¬
pereat. donec desinat ꝑsecutio axp̃ianis Accepto
felix mandato : ꝑgit quo nesciebat Sed ꝓuidente
dõ reperit sacerdotẽ solo pstratũ. clausis oculis. stric¬
tisq dentib: in quoclausis nichil aliud quãtenuis an¬
helitus inspirabat Int̾ pellatũq nullũ ser monẽ potuit
elicere Iactũq sensit eiꝰ membra hie me rigida: aabł¬
ꝗt & absq. luicali cepore p̃mortua Anxius aut̃ cũ nullũ
alim̃tũ esset. qud pericli canti porrigeret : heq quoign
accenderet᷑ haberet: dũs taret at conitus quasi
de aethereis sedib dilapsũ quod ita erat munus concẽ¬
placur angelicũ Ecce enĩ desente quȩ erat ꝓxima. uuã
pendere miratur: Dequa granis inos confessoris ex¬

Expanded text:
ei angelus Domini: Conscende ad montana, et require saei angelus Domini: Conscende ad montana, et require sacerdotem tuum; inventumque ac refocillatum reduc ad urbem, et in loco absconde secreto, ne inedia ac rigore depereat, donec desinat persecutio a Christianis. Accepto Felix mandato, pergit quo nesciebat: sed, providente Deo, reperit sacerdotem solo prostratum, clausis oculis, strictisque dentibus, in quo nihil aliud, quam tenuis anhelitus inspirabat: interpellatoque nullum sermonem potuit elicere, tactoque, sensit ejus membra hieme rigida, et absque ullo vitali tepore praemortua. Anxius autem cum nullum alimentum esset, quod periclitanti porrigeret, neque quo ignis accenderetur haberet, dum staret attonitus, quasi de aethereis sedibus dilapsum, quod ita erat, munus contemplatur angelicum. Ecce enim de sente, quae erat proxima, uvam pendere miratur, de qua granis in os confessoris ex
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ cessisse uircutẽ : Neopes locis scĩs & pauperib delegatę.
in illius trans ferrentur dominationẽ: cuius nonfuerant
passionis non ÷ in promptu. iuxta id qđ beatus paulinꝰ
uersu conseripsit : pauca hiuic lectioni oblectat inserere:
xp̃ianis uerũ etiã ipsis quoq pagenis oc culi non potuit:
se ferre supplicia siluant̃mnfaseas adiuit: Quos dũ
curbidus de ac ꝑsecutione ꝑerrãt: affectus fame. gelu
actritus. solo corruit semiuiuus: At felix pbr captꝰ
cũ multa dede orũ portentas qđ nichil fuerint dispu¬
tasset : ꝑcurso diuersorũ suppliciorũ genere. car¬
ceri diiudicatur: In quo non medioerib uinclis
tenebatur asstrictus Nocteꝰ media. uenit adeum
angłs dñi : & confractis catenis. scissaq crabe qua
pedes eius conclusi erant : ait. surge: et sequere me
Quisurgens. egressus est cũ eo ianuã carceris Dixit q

Expanded text:
intercessisse virtutem, ne opes locis sanctis et pauperibus delegatae, intercessisse virtutem, ne opes locis sanctis et pauperibus delegatae, in illius transferrentur dominationem, cujus non fuerant passionis non est in promptu, juxta id quod beatus Paulinus versu conscripsit, pauca huic lectioni oblectat inserere. Christianis, verum etiam ipsis quoque paganis occuli non potuit. se ferre supplicia, silvarum saltus adivit. Quos dum turbidus de hac persecutione pererrat, affectus fame, gelu attritus solo corruit semivivus. At Felix presbyter captus, cum multa de deorum portentis, quod nihil fuerint, disputasset, percursis diversorum suppliciorum generibus, carceri dijudicatur, in quo non mediocribus vinculis tenebatur astrictus. Nocte autem media venit ad eum angelus Domini, et confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus conclusi erant, ait: Surge, et sequere me. Qui surgens egressus est cum eo januam carceris; dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
aedis gloriosissime auguste : ⁊ scico quia pauꝑtas mea in hoc
oꝑe contenetur : Tuuero qđ uolueris. ex indfacito: Nad
uersor Ille uero suspiciens atq ad mirans: erubuit:
tnepudor eiꝰ manifestaret᷑: collaudans opus. et gr̃as agens
ab scedere cȩpit Sed ne rediret uacuus amunere : ex¬
tractũ mulier andlũ adigito. ciuus genimã uola cor¬
cluserat. qui ñ amplius auri pondus quã unius semi unciȩ
contenebat obtulit eidicens Accipe impr soccracissime hoc mu¬
nusculũ demanumea : qđ suꝑ p̃tiũ huius auri ualere censetur
Erac enĩ in co lapis neronianus. mirae uiridichxis aesplendoris:
Quicũ fuisset ostensus omne aurũ quasi inuiriattate uisumest̾
conuertisse apulchritudine genimȩ Atille accipiens: ecite¬
rum atq terũ gr̃as agens: ⁊ collaudans matronã . inpalatio ÷
regressus: UNd non ÷ dubiũ &iã in hacre mararis huius

Expanded text:
aedis, gloriosissime Auguste, et scito quia paupertas mea in hoc aedis, gloriosissime Auguste, et scito quia paupertas mea in hoc opere continetur. Tu vero quod volueris exinde facito, non adversor. Ille vero suspiciens atque admirans, erubuit, et ne pudor ejus manifestaretur, collaudans opus, et gratias agens, abscedere coepit. Sed ne rediret vacuus a munere, extractum mulier annulum a digito, cujus gemmam vola concluserat, qui non amplius auri pondus quam unius semiunciae continebat, obtulit ei, dicens: Accipe, imperator sacratissime, hoc munusculum de manu mea, quod supra pretium hujus auri valere censetur. Erat enim in eo lapis Neronianus mirae viriditatis ac splendoris: qui cum fuisset ostensus, omne aurum quasi in viriditatem visum est convertisse a pulchritudine gemmae. At ille accipiens, et iterum atque iterum gratias agens, et collaudans matronam, in palatium est regressus. Unde non est dubium, etiam in hac re Martyris hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Itui ucup  p̾baeuerint et relinquetis et aufe¬
Hifta alltisuss umtpr̃⁊ uerbis. ad palatiũ gauidens redut.
put i fiseb añcipequniã iã inthesauris publicis retinere.
Atilla uoratis artificib quantũ reperire auri in prõptu¬
uoreis ꝓotuit. tradidit occulte dicens Ite et ftictis iuxcti
mensurã gnorũ cabulis. beati ex hoc poli oca mararis
camerã exornate : nehȩe autri imꝑatoris manus atanguat
lli aut̃ ꝑfecta omĩa quȩ matrona p̾ceperat camere affixer
cexeruntq. exauro mundissimo Qd opus explicitũ : uocat
mulier imꝑatorẽ dicens Paruittise pecuniolȩ quã coniun¬
ꝑgit ad domũ mulerisap̾ltans se copiosos hiesauros pa¬
latid̃ deporitare : Quitũ mulier occur sũ humilit̃ reddi¬
disset : inuitat intemplũ martiris adorationẽ Frat enĩ
ꝓximũ domiueiꝰ : et hȩc quȩ habere potuerat loco
eo qđ esset senex : ingreditur aedc̃. ꝓsternitur ad oation ẽ:
ua expleta : ait mulier Suspice quȩso camerã hiuus

Expanded text:
is, quae placuerint et relinquetis, et aufeHis ita delusus imperator verbis, ad palatium gaudens rediit, putans se hanc pecuniam jam in thesauris publicis retinere. At illa vocatis artificibus, quantum reperire auri in promptuariis potuit, tradidit occulte, dicens: Ite, et factis juxta mensuram tignorum tabulis, beati ex hoc Poliocti martyris cameram exornate, ne haec avari imperatoris manus attingat. Illi vero perfecta omnia quae matrona praeceperat, camerae affixerunt, texeruntque ex auro mundissimo. Quo opere explicito, vocat mulier imperatorem, dicens: Parvitas pecuniolae, quam conjunpergit ad domum mulieris, putans se copiosos thesauros palatio deportare. Cui cum 836 mulier occursum humiliter reddidisset, invitat in templum Martyris ad orationem; erat enim proximum domui ejus, et haec quae habere potuerat loco eo quod esset senex, ingreditur aedem, prosternitur ad orationem. Qua expleta, ait mulier: Suspice, quaeso, cameram hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : quȩ rimonias s danferunt
dicentes Eccenos bene
dm̃ confessi nec̃ meruimus.
regem circũ cisus carne noncorde.
sanus abscedit : & hȩc dicentes: cũ ira lichNio
cęperuntiaSednec his defpit. misedia posfitãcto do
Nã ipsã die sbnti: anłproprifunt regressi. pataitr ¶o¬

Expanded text:
tate, querimonias Sancto inferunt, dicentes: Ecce nos bene Deum confessi, 833 necdum meruimus lRegem, circumcisus carne non corde, sanus abscedit. Et haec dicentes cum ira lychnos coeperunt. Sed nec his defuit misericordia postulata: nam ipsa die sanati ad propria sunt regressi. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter te ñlicebit michi ineũ ultionẽ debitã exercere :
Et iniecta manuseruũ trabere coepit dicens Non mittat̃
hodie hiclupus manũ suã desepuldro. ut eruat te de
manib meis Haec dicente misero: ex amplo lingua q̃
insc̃m blasphemias effudit. diuinitus obligatur. atq
mutatus homo debacchiare coepit ꝑtocã aedem: Pans
mugitũ ut pecus:¬

Expanded text:
propter te non licebit mihi in eum ultionem debitam exercere? propter te non licebit mihi in eum ultionem debitam exercere? Et injecta manu servum trahere coepit, dicens: Non mittet hodie hic Lupus manum suam de sepulcro, ut eruat te de manibus meis. Haec dicente misero, extemplo lingua quae in Sanctum blasphemias effudit, divinitus obligatur: atque mutatus  Al., mutus homo debacchare coepit per totam aedem, dans mugitum ut pecus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicandi gr̃amaccedente Igitur eũ fraudemhane
dõ placuit reuelare: apparuit uir mulieri dicens. Heu
heu dulcissima conuix. Inquid : de fluxit labor mĩ
inscło. Et nuncacetũ in oblationem del ibẽ: Cui illa.
Uere in quid quia caritatis tue non in memor. semꝑga
retũ potentissimũ obtuli. prequietua insacrariodĩmei.
Exꝑge factii aut̃. ad mirans uisionẽ. eandemq. obliuioni
nontradens ad matutinũ scđm consuetudinẽ surrexit:
uib. expletis. celebratisq missis : accedit ad poculum
saluttire Quȩtt̃ feruentẽ acetũ hausit excalice: ut
data : Sed nec hoc miraculũ sine oꝑis honi meritõ ⁊.¬
cũ. nulli habetur in cognitũ: Ad cuius basilicã mau¬
rI. cuiusdã seruus negligencia ad missa. confugit
Frendens uero dñs eius: euestigiõ secutus: ingressũs basili¬
mere coepit acdicere Entulupe seruũ meũ auferes. et

Expanded text:
communicandi gratiam accedente. Igitur cum fraudem hanc communicandi gratiam accedente. Igitur cum fraudem hanc Deo placuit revelare, apparuit vir mulieri, dicens: 'Heu, heu, dulcissima coniux, in quid defluxit labor meus in saeculo, ut nunc acetum in oblationem delibem? Cui illa: 'Vere', inquid, 'quia caritati tuae non inmemor semper Gazetum potentissimum obtuli pro requie tua in sacrario Dei mei'. Expergefacta autem admirans visionem eandemque oblivioni non tradens, ad matutinum secundum consuetudinem surrexit. Quibus expletis celebratisque missis, accedit ad poculum salutare. Quae tam ferventem acetum hausit ex calice, ut data. Sed nec hoc miraculum sine operis boni meritum tum , nulli habetur incognitum: ad cujus basilicam Mauri cujusdam servus, negligentia admissa, confugit; frendens vero dominus ejus, de vestigio prosecutus, ingressus basilimere coepit, ac dicere: En tu, Lupe, servum meum auferes, et
Abbreviated transcription (Latin):
collegisse calciam̃tum beati mr̃is epipodii: qđ depede
eiꝰ cecidit cũ ad marariũ duceretur. Ad cuius cumulũ
epuuis frigoritei ceteriq. infirmi. sanantur. Erasum de
tumulo ipsopuluerẽ : hauriunt: in columesq discedunT.
uirũ scilicet & coniugẽ eius senatoria exgente pollente:
qui absq liberis functi heredẽ eccłam dereliquerunt:
Sediur prius obiens inbasilica sc̃ȩ maria sepultus est Mulier
uero pannũ incegrũ alhoc templũ degens. assiduȩ oracioni
pacetut. Celebrans ꝙp tidie missarũ sollemnia. et os¬
ftrens oblacionem ꝓmemoria uiri : Hondiffisa de dñi
mi scdđia: qđ haberet defunctus requiem indie qua
dño oblationem ꝓeius anima delibassẽt. Semꝑ sex¬
tariũ gateti uini. p̾bens insacrificiũ basilice scãe. Sed
subdiac̃ Nequtquã reseruatũ gulȩ gatetũ. acetum
uehementissimũ offerebat incalice : Muliere ñ semꝑad

Expanded text:
collegisse calciamentum beati martyris Epipodi, quod de pede collegisse calciamentum beati martyris Epipodi, quod de pede eius cecidit, cum ad martyrium duceretur. Ad cuius tumulum saepius frigoritici ceterique infirmi sanantur. Erasum de tumulo ipso pulverem hauriunt, incolomesque discedunt. 64. virum scilicet et coniugem eius, senatoria ex gente pollentes, qui absque liberis functi, heredem eclesiam dereliquerunt. Sed vir prius obiens, in basilicam sanctae Mariae sepultus est. Mulier vero per annum integrum ad hoc templum degens, assiduae orationi vacabat, celebrans cotidie missarum solemnia et offerens oblationem pro memoria viri, non diffisa de Domini misericordia, quod haberet defunctus requiem in die qua Domino oblationem pro eius anima delibasset, semper sextarium Gazeti vini praebens in sacrarium basilicae sanctae. Sed subdiaconus nequam, reservatum gulae Gazetum, acetum vehementissimum offerebat in calicem , mulierem non semper ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia catadita in ipso fuerant solidata Deniq portitin
cum hac fraude lugdunũ aduenit. Oblacisq. muneribus.
ab ep̃o muneratur Regressusq ad socur̃aurũ de speciebꝰ
figuratũ. recipere flagitat Artifex uero ad huc noneẽ
cotũ paratũ ꝓnuntiat : sed subipsa expliciturũ se nocte
pollicet᷑ exacat. Igitur facta cena. cũ incellula quahȩc
oꝑabantur parit̾ residerent : concussa subito a terrae
motu. suꝑ eos deruit. disruptaq terra subpedib eorum.
ipsos parit̾ cũ pecunia deglutiuit. & descenderunt uiuen¬
tes acuociferantes intartarũ Ulcus q ⁊ ds̃ uelocit᷑ : defrau¬
de eccłae suae Ego ũ has fẜecies incccła lugdunensi sepissi¬
me uidi Sit hoc popłis documentũ . ut millus res eccła
aut appetere aut fraudare nitatur  Namui debit dĩ au¬
diciũ suꝑse uelociter imminere deada MUUERE¬
AeCUIISCIT sub urb aͥno muroꝵ urb̾ ipsius. mulier quȩ dr̃

Expanded text:
quia catacliza in ipso fuerant solidata. Denique portitor quia catacliza in ipso fuerant solidata. Denique portitor cum hac fraude Lugduno advenit, oblatisque muneribus, ab episcopo muneratur. Regressusque ad socium, aurum de speciebus figuratum recipere flagitat. Artifex vero adhuc non esse totum paratum pronuntiat, sed sub ipsa expliciturum se nocte pollicetur. Exacta igitur cena, cum in cellula qua haec operabatur pariter resederent, concussa subito a terrae motu super eos diruit, disruptaque terra sub pedibus eorum ipsos pariter cum pecunia degluttivit; descenderuntque viventes ac vociferantes in tartarum, ultusque est Deus velociter de fraude eclesiae suae. Ego vero has species in eclesia Lugdunensi saepissime vidi. Sit hoc populis documentum, ut nullus res eclesiae aut appetere aut fraudare nitatur; nam videbit Dei iudicium super se velociter inminere. 63. Requiescit suburbano murorum urbis ipsius mulier, quae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
& cedicẽ exauro puro. p̃tiosisq lapidib. p̃cepit fabricari: qđ
miro ꝑfectũ oꝑe ꝑ hominẽ creditũ dirigit eccłae Sednuntus
ille int̾ alpes posicus quihec exhibebat: adaurificis cuius dã
domũ diuertit Cumq abeo arcifex sciscitaarit quid negotii
gereret : rem sceretius ac simplicit̃ pandit Et ille. Sunquit
meo conslis conludenei ã p̾buers. multea nob haceracio po¬
gert luera deferre: Ad haec ille diabolo instigante
seductus. et ut fertur inc̃ rusticos sermo uulgatus qđ
in hiante auro accircũ uentionis fallacias inferenti. sepiuᷤᷤ
animi coniungunt᷑ statuĩ: huiꝰ consilii effectus est consenta¬
neus : Tuncille deceptor faciens similes dear gento species :
ut nichis aliud quã aurũ purissimũ puttiret᷑. It sic oꝑa
quecũgenimis filisq aureis fuerat suꝑ posita. studiosissi¬
me cũclauis adsfixit Uerũcam̃ calicẽ non cõminuit :

Expanded text:
et calicem ex auro puro pretiosisque lapidibus praecepit fabricari. Quod, et calicem ex auro puro pretiosisque lapidibus praecepit fabricari. Quod, miro perfectum opere, per hominem creditum dirigit ecclesiae. Sed nuntius ille inter Alpes positus, qui haec exhibebat, ad aurificis cujusdam domum divertit; cumque ab eo artifex sciscitaretur quid negotii gereret, rem secretius ac simpliciter pandit. Et ille: Si, inquit, meo consilio conniventiam praebueris, multa nobis haec ratio poterit lucra deferre. Ad haec ille, diabolo insseductus et, ut fertur inter rusticos sermo vulgatus, quod inhiante auro ac circumventionis fallacias inferenti saepius animi coniunguntur, statim huius consilii effectus est consentaneus. Tunc ille deceptor faciens similes de argento species, ut nihil aliud quam aurum purissimum putaretur, et sic opera, quae cum gemmis filisque aureis fuerat superposita, studiosissime cum clavis adfixit. Verum tamen calicem non comminuit,
Abbreviated transcription (Latin):
confert Ibiq continuato cũ uigiliis et orationibus triduno
uexilld̃. inmundũ sp̃m acorpore puellae depellit Quascnata :
triaei centenaria auri imꝑator offert Sedille ur altioris sp̃s.
caducas diuitias ꝓnichilo respuit. dicens Sunquit metusi.
munerib locu pletari desideras. Illud qđ cunctȩ ꝓficiet ciui¬
cede Hoc utrisq animab. salubre benefitiũ erit: Aurũ uero
tuũ necessariũ non habeo Pauꝑibus illũ ꝓcua tuorũq febci¬
tate dispensa Idđ ille non abnuens. aurũ pauperib erogat.
& tributũ peticũ ciuictiti concedit UNde usq hodie circa
muros urbis illius intertio miliario : tribuca ñ redduntur
inpublico Post discessum uero beati archi diaconi: ait imꝑator
illius ciuitatis cui talis minister obsequitur. nr̃is muneribus
illustretur: Iunccapsẽ ad sc̃a euangłia reclaudenda. patinãq

Expanded text:
confert: ibique, continuato cum vigiliis et orationibus triduano confert: ibique, continuato cum vigiliis et orationibus triduano vixillo inmundum spiritum a corpore puellae depellet. Qua sanata, tria ei centenaria auri imperator offert; sed ille vir altioris spiritus caducas divitias pro nihilo respuit, dicens: 'Si', inquid, 'me tuis muneribus locupletari desideras, illud quod cunctae proficiet civicede. Hoc utriusque animabus salubre beneficium erit. Aurum vero tuum necessarium non habeo. Pauperibus illum pro tua tuorumque felicitate dispensa'. Quod ille non abnuens, aurum pauperibus erogat et tributum petitum civitati concedit. Unde usque hodie circa muros urbis illius in tertio miliario tributa non redduntur in publico. Post discessum vero beati archidiaconi ait imperator eclesia illa, cui talis minister obsequitur, nostris millustratur. 946 Tunc capsam ad sancta Evangelia recludenda, patenamque
Abbreviated transcription (Latin):
sententia condemnari : sedñ laxabat᷑ asc̃õ Tunc intelli¬
gens uoluntticẽ defuncti : fecta uidex deuita ꝓmissione
laxatur. & sic in columis redditur Ouere sc̃am ultionẽ
pietate ꝑmixait̃. retinuit hominẽ ut argueret: sed tradi
ñ ꝑmisit supplicio. quẽ iam reddiderat̃ emendatum
imperacous filia. cũ ab spu uexaeretur iimundo et
ggredior resi archidiac̃ lugdunensis adueniat: It nisi
ipse me de hoc uasculo quẽ ad quisiui eiciat: nulla tenus
hincsũ egressurus Audiens hec imperator : dirigit suos
ingallias: Quẽ illi reꝑtũ supplicit̃ exorant: ut cũ eis ad
uisitandã puellam. romã dignaretur accedere Ille uero
ẽẽ uociferans: ad monitꝰ ep̃isui consilio: cũ ebsdẽ missas di¬
rigit᷑. Et a dimperatorẽ ueniens cũ honore suscipitur Audi¬
ens aut̃ de infirmictite puellȩ. se adbasilicã beati petriapłi

Expanded text:
sententia condemnari; sed non laxabatur a sancto. Tunc intellesententia condemnari; sed non laxabatur a sancto. Tunc intellegens voluntatem defuncti, facta iudex de vita promissione, laxatur et sic incolomis redditur'. O vere sanctam ultionem pietate permixtam! Retenuit hominem, ut argueret, sed tradi non permisit supplicio, quem iam reddiderat emendatum. imperatoris filia, cum ab spiritu vexaretur inmundo et egrediar, nisi archidiaconus Lugdunensis adveniat; et nisi ipse me de hoc vasculo quem adquaesivi eiciat, nullatenus hinc sum egressurus'. Audiens haec imperator, diregit suos in Gallias. Quem illi repertum suppliciter exorant, ut cum eis ad visitandam puellam Roma dignaretur accedere. Ille vero esse vociferans, admonitus episcopi sui consilio, cum eisdem missis iter dirigit et ad imperatorem veniens cum honore suscipitur. Audiens autem de infirmitate puellae, se ad basilicam beati Petri apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
bat aderiptã beati helif̧inuitat ad orationẽ dicens. quia
magnus sacerdos in hoc loco quiescit Cumq oracione
faccti scĩ tumulũ admirarer : & tacitus demeritis eiꝰ aliqͥd
int̾rogare cogitirẽ: aspicio in ostio eẽ scriptũ qualiter
sepulchri uiolator eadauer spoliarit exanime Inqͥrens
uero causam si hȩc uera eẽnt quȩ inostio picca cernebant᷑ :
irmͥ gelia reculit Sc̃s helias tep̃r pagenau inhac urbe suit
ep̃s qui defuctus sepultus est a fidelibus: Hocte aut̃ sequeri¬
tiueniens quidã paganus. lapidẽ quisar coftigũ tegebat
reuoluit : erectũq contra se corpus scĩ conatur spoliare
Atille ex censis lacertis. constrictũ ad se hominẽ feiat᷑ am¬
plexatur : et usq mane popłis expeccantib camꝗ consti¬
patũ loris. ite miserũ brachus detinebat Igitur udex
loci. uiolatorẽ sepulchri iubet abstrahi: aclegedł pene

Expanded text:
bat, ad cryptam beati Helii invitat ad orationem, dicens, quia bat, ad cryptam beati Helii invitat ad orationem, dicens, quia magnus sacerdos in hoc loco quiescit . Cumque oratione facta Sancti tumulum admirarer, et tacitus de meritis ejus aliquid interrogare cogitarem, aspicio in ostio esse scriptum qualiter sepulcri violator cadaver spoliarit exanime. Inquirens vero causam, si haec vera quae in ostio picto cernebantur, vir mihi talia retulit: 'Sanctus Helius tempore paganorum in hac urbe fuit episcopus, qui defunctus, sepultus est a fidelibus. Nocte autem sequenti veniens quidam paganus, lapidem qui sarcofagum tegebat revolvit, erectumque contra se corpus sancti conatur spoliare. At ille extensis lacertis constrictum ad se hominem fortiter amplexatur et usque mane, populis expectantibus, tamquam constipatum loris, ita miserum brachiis detenebat. Igitur iudex loci violatorem sepulchri iubet abstrahi ac legalis poenae
Abbreviated transcription (Latin):
adbeatũ imploraret sepulchrũ : apparuit ei sc̃s ꝑuisum
dicens: Uade adgunthrannũ regẽ: & eiqͥd patiaris dili¬
gent᷑ enarra: Ipseenĩ cibi p̃bet uestitũ ⁊ alim̃tum: eri¬
piet q te demanu inimicoꝵ Deniq. hac ãmonitione fir¬
matus puer ad regenacetdens. que suggesst obanur:
S edet̃ nunc adspule hrũ beati confessoris. inuldd mira¬
cula xp̃o auspice tribuuntur Nã muiserorũ ibi catenȩ :¬
rũpuntur. ceci inluminant᷑: demonia effugantur. sa¬
nittte redduntur paralitici: ꝑferentes accensus febriũ
liberant᷑: In quo loco tã frequent̃ ostendunt᷑ miracula.
ut exordine scribi longũsit. Tam̃ retulit michiuir fide¬
lis. quatuor ibi cecos ante paucos dies fuisse illumina¬
tos. et homnẽ quẽ clodũ olim nouerat in columẽ nuꝑ as
adoccursũ supra dicti pontificis ambulassem. ⁊ loca
seã lugdulensim opidum circiurẽ : uirille quinos p̃cede¬

Expanded text:
ad beatum inploraret sepulchrum, apparuit ei sanctus per visum, ad beatum inploraret sepulchrum, apparuit ei sanctus per visum, dicens: 'Vade ad Gunthramnum regem et ei quid patiaris diligenter enarra. Ipse enim tibi praebet vestitum et alimentum, eripietque te de manu inimicorum'. Denique hac admonitione firmatus puer, ad regem accedens, quae suggessit obtenuit. Sed et nunc ad sepulchrum beati confessoris multa miracula rumpuntur, caeci illuminantur, daemones effugantur, sanitati redduntur paralytici, perferentes accessus febrium liberantur. In quo loco tam frequenter ostenduntur miracula, ut ex ordine scribi longum sit. Tamen retulit mihi vir fidelis quatuor ibi caecos ante paucos dies fuisse illuminatos, et quod hominem quem claudum olim noverat, incolumem nuper ad occursum supradicti pontificis ambulassem, et loca sancta Lugdunensis oppidi circuirem, vir ille qui nos praecede
Abbreviated transcription (Latin):
unus puerulus diuturna cecitate grauatus. cũ reliquis
plangens adminiculo sustentante sequebatur: faccũ ÷
aut̃ cũ graderetur: ꝑ lata ÷ uox inaure eiꝰ secrecius dicenꝰ
ꝓꝓpinquar feretro. et eũ subt̃ ingressus fueris. ꝓcinus
rrupies uisũ. Illẽ uero in t̾rogat hominẽ quieũ trahebat.
qͥseẽt quihe̾e uerba maurib. ciꝰ inferret negat ille
quemq uidere: quiei loqudbatur Cumꝙbis et tertio
her nox aures illius uerberasset: cognouit aliquid noui
gerendũ. et sc ad feretrũ postulat duci Accedensq &
int̃ albentiũ diaconorũ curbã ꝑlapsus. quo ussus fuit in¬
areditur. Deniq ut nom̃ scĩ inuocare coepit. ilieo resera¬
fis oculis lum̃ recȩpit Posthȩc puer erat assiduus inba¬
silica adsẽpulchrũ sci deseruens. etlumĩ accendens : sed
a quibusda eiuitatis maiorib. oppmebatur atq fficigabat᷑.
ut nec uictus alimoniã possit habere Cumq sępius hace

Expanded text:
unus puerulus diuturna caecitate gravatus, cum reliquis unus puerulus diuturna caecitate gravatus, cum reliquis plangens, adminiculo sustentante, sequebatur. Factum est autem, cum gradiretur, perlata est vox in aure eius, secretius dicens: 'Adpropinquare feretro, et cum subter ingressus fueris, protinus recipies visum'. Ille vero interrogat hominem, qui cum trahebat, quis esset, qui haec verba in auribus eius inferret. Negat ille quemquam videre, qui ei loquatur. Cumque bis et tertio haec vox aures illius verberasset, cognovit aliquid novi gerendum, et se ad feretrum postulat duci. Accedensque et inter albentium diaconorum turba perlapsus, quo iussus fuit ingreditur. Denique, ut nomen sancti invocare coepit, ilico reseratis oculis lumen recepit. Post haec puer erat assiduus in basilica ad sepulchrum sancti deserviens et lumen accendens; sed a quibusdam civititis maioribus obpraemebatur atque fatigabatur, ut nec victus alimoniam possit habere. Cumque saepius haec
Abbreviated transcription (Latin):
Magnȩ enĩ ut diximus uircutis fuit beatus troianus antis des :¬
et honorabilis int̾ cunctos ciues urbis suȩ Hicfercur dũeẽt
incorpore. singuũ ut ad solet amphibalum indiusset : cũ quo
peqris dioccss circũret.: funbrie huius uetimenti
adiuersis diripiebant᷑: Salubre omis homo cõputtans.
qͥequid ab eocrapere pocusset Qui sepultus in terris. cȩlo
scuniere multis uirtutib manifestat Nã inergumini.
frigoretiel. Eederiuc infir mi. plerumq ad eiꝰ tumulũ exo¬
rantes: accepia incolumittite recedunt de sc̃o pi¬
HeTIUS QUOQUE EOIFISSOR INURUI COCIO
lugdunensi: uirtotius sc̃itatis conuersationis castisi¬
me.caritatis eximia. uita ꝑfunctus est cuiꝰ elemosinȩ
atq humanictitis : Nec inuestigari tantũ nec enarrari
anobpossum. Quipꝰquã beatũ sp̃m p̃misit ad celos pͥositꝰ
inferetro a dbasilicã in qua sepultus ÷ ferebatur Itecce

Expanded text:
Magnae enim, ut diximus, virtutis fuit beatus Troianus antestis Magnae enim, ut diximus, virtutis fuit beatus Troianus antestis et honorabilis inter cunctos cives urbis suae. Hic fertur, dum esset in corpore, si novam, ut adsolet, amphibolum induisset, cum quo processurus diucesis circuiret, fimbriae huius vestimenti a diversis diripiebantur; salubre omnis homo conputans, quicquid ab eo rapere potuisset. Qui sepultus in terris, caelis se vivere multis virtutibus manifestat. Nam inergumini, frigoritici ceterive infirmi plerumque ad eius tumulum exorantes, accepta incolomitate, recedunt. 59. Hand pcetius quoque confessor in urbe Lugdunensi, vir totius sanctitatis, conversationis castissimae, caritatis eximiae, vita perfunctus est. Cuius elymosinae atque humanitates nec investigari tantum nec cuarrari a nobis possunt. Qui postquam beatum spiritum praemisit ad caelos, positus in feretro, ad basilicam in qua sepultus est ferebatur. Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cede nunc. ut explicemus coeptũ it̃ adusitanda sc̃oꝵ
loca Tremens uero subdiac̃ ait Iueso dñe nedespicias
humilitatẽ meã : sed indicamͥ q̃uideris. Animaduertienĩ.
nescio qͥdsuisse diuinũ cui illẽ: dico tib̾i. sedtunemim dixe¬
ris Namscito. qđinquacũq die haec publicaueris : ab hoc
mundo migrabis Sc̃m inquit martinũ curonicũ uidi. ãe
ipse locutus ÷ michi Caue ergo. necui uulgare audeas artha¬
nadĩ Igitur sacerdos impleto uitȩ huius cur su. obut. Sub¬
diaconꝰ uero plenus dierũ. aegre ferens. ut uirtus sc̃i dpiani
q̃ a sc̃o audierat. et qualit̃ misteriũ luminis uiderat. ꝗđ ma¬
nifestissime fidem troiani martiniq głam patefecit. ex ordi¬
ne reserauit . nec quicquã ex his occuluit: Adiciens hegͤut
ꝓbetis ueracẽ queloquor. finito sermone finẽ ftcio uittie
Ethis dictis. clausis oculis obut: t̃sine ammiratione asscantiũ

Expanded text:
cede nunc, ut explicemus coeptum iter ad visitanda sanctorum cede nunc, ut explicemus coeptum iter ad visitanda sanctorum loca. Tremens vero subdiaconus ait: Quaeso, domine, ne despicias humilitatem meam, sed indica mihi quae videris, animadverti enim nescio quid fuisse divinum. Cui ille: Dico tibi, sed tu nemini dixeris. Nam scito quod in quacunque die haec publicaveris, ab hoc mundo migrabis. Sanctum, inquit, Martinum Turonicum vidi, et ipse locutus est mihi. Cave ergo ne cui vulgare audeas arcana Dei. Igitur sacerdos impleto vitae hujus cursu obiit. Subdiaconus vero plenus dierum, aegre ferens quod virtus sancti Trojani quae a Sancto audierat, et qualiter mysterium luminis viderat, quod manifestissime fidem Trojani Martinique gloriam patefecit, ex ordine reseravit: nec quidquam ex his occuluit, adjiciens haec: Et ut probetis vera esse quae loquor, finito sermone finem facio vitae. Et his dictis, clau
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse dr̃ hicsacerdos. Suodã uero tep̃r dũ int̃̾ scura noc¬
tiũ tempora : loca sc̃a q̃ tunc incircuitu urb habebant᷑.
uno tantũ subdiacono comite circuiret: apparuit eiglobꝰ
magnꝰ luminis quasi decelo descendens Cognita autem
uir dĩ re: Ait comiti. Hesequaris penitus . donec ego
te uocẽ Atille t̾ra deuolutus: spectabat haud ꝓcul qͥdnã
miraculi ageret dĩseruus Frat enĩ ager publicus in quo
constiterat. Apppinquante uͦlumine. cucurrit sacer¬
dos adoccursũ eiꝰ: et usq ad terrã se humilians ait Bene¬
queso dic qͣs ꝯmichibeate pontifex. Cilille quiaduenerat ait:
Tumichi benedic sacerdos dĩ troiane & dato sibi osculo. fac¬
ta oratione: Locutisunt diutissime simul Subdiciẽ uͦ
at conitus spectans. uidit lum̃ qđ apparuerat. eadẽ qua
uenerat uia reuerti Uocatũ adse sub diaconũ: ait. Ac¬

Expanded text:
fuisse dicitur hic sacerdos. Quodam vero tempore, dum inter obscura nocfuisse dicitur hic sacerdos. Quodam vero tempore, dum inter obscura noctium tempora loca sancta, quae tunc in circuitu urbis habebantur, uno tantum subdiacono comite circuiret, apparuit ei globus magnus luminis, quasi de coelo descendens. Cognita autem vir Dei re, ait comiti: Ne sequaris penitus, donec ego te vocem. At ille terrae devolutus, spectabat haud procul quidnam 941 miraculi ageret Dei servus; erat enim ager publicus in quo constiterat. Appropinquante vero lumine, cucurrit sacerdos ad occursum ejus, et usque ad terram se humilians, ait: Benedic, quaeso, mihi, beate pontifex. Cui ille qui advenerat, ait: Tu mihi benedic, sacerdos Dei Trojane. Et dato sibi osculo, facta oratione, locuti sunt diutissime simul. Subdiaconus vero attonitus, spectans vidit lumen quod apparuerat, eadem qua venerat via reverti. Vocatoque ad se subdiacono, ait: Ac