comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siuel& delitteris agere s officio beniuolentiȩ p&itionem nram contẽpnere
uoluit a mic dulcissimꝰ & mitissimꝰ Agebataut̃ illud prudentis semes cauensi
inmotes ceri qsonis scđm hoc sełm maioribus deuitans ineis omaneor in orutur¬
dinem animi: quemuo lebat habere liberum: & qua multas poss& Meios scuatum
adquaerendumaliquid ł legendum ł audiendum desapientiaosaaodu oeuit
dit mnonrecolo cauia qua erit absens nebridius cineece atno sdoma uentt
autnc nalr pum ponticianus qui damciuis nt̃ inquantam afer pelars insfortesi
mulitans nescio quida nobis uolebat: & consedimꝰ ut conloqueremt a force suif
msa lurcoriam quae antenos erat ad tendit codicemuital de uiber is quonus sessi¬
ipłim paulumi nopinate sa neputa uerat enimaligund delibris qniori ꝓsfeslo
me contertb ati tumncuero adridens meqiue intuenis ꝗatul a pori uirũ¬

Expanded text:
si uellet, de litteris agere — sed officio beniuolentiae petitionem nostram contemnere si uellet, de litteris agere — sed officio beniuolentiae petitionem nostram contemnere noluit amicus dulcissimus et mitissimus. agebat autem illud prudentissime cauens innotescere personis secundum hoc saeculum maioribus, deuitans in eis omnem inquietudinem animi, quem uolebat habere liberum et quam multis posset horis feriatum ad quaerendum aliquid uel legendum uel audiendum de sapientia. Quodam igitur die — non recolo causam, qua erat absens Nebridius — cum ecce ad nos domum uenit ad me et Alypium Ponticianus quidam, ciuis noster, in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur. et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie mir
Abbreviated transcription (Latin):
sc ot unterorẽ hominẽ cũ alia lex inm̃bris meis repugnar& legimtis mere &
captiuũ meducer& in legepeccati: quaȩ in m̃bris meiserat, lexem̃peccati ẽ us o¬
lenei consu&udinis quatrahit᷑ & ten&̃ atiã inuit animꝰ. Fomerito quo in ea
& confitibse cularium negotioͥm seruitute quȩ ad modũme ecemeris narrabo
& confitebor noinituo hñẽ adiutorms & redepioimo lingebam solitas crescen¬
te amietudine & cotidie suspiabamtibi: freuentabã ectantuso quantum
uicaba abeis negotiis sub quorum pondere gemebam Mecumerat alrpus
otiosus ab opere iuris peritoium p̃as sessi onem tertiam expectans. quibiterm
consilia uender& : sic̃ ego uendebam dicendi facultatem : siquudo cendo pres¬
tari potest. Nebridius aut̃ amicitiaenraẽ cesserat ut omiunr̃m familiarissi¬
ofamiliaritatis iure flagitanti denumero nr̃o fidelea diutorium: quo in digelit
nimis: Nonitaq nebridium cupiditas cõmodorũ eotraxit. Maiora enẽ pofre

Expanded text:
 interiorem hominem, eum alia lex in membris meis repugnaret legi mentis meae et captiuum me duceret in lege peccati, quae in membris meis erat. lex enim peccati est uiolentia consuetudinis, qua trahitur et tenetur etiam inuitus animus eo merito, quo in eam tenebar, et saecularium negotiorum seruitute quemadmodum exemeris narrabo et confitebor nomini tuo, domine, adiutor meus et redemptor meus. agebam solita crescente anxitudine et cotidie suspirabam tibi, frequentabam ecclesiam tuam, quantum uacabat ab eis negotiis, sub quorum pondere gemebam. mecum erat Alypius otiosus ab opere iuris peritorum post assessionem tertiam, expectans, quibus iterum consilia uenderet, sicut ego uendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat, ut omnium nostrum familiarissisideranti et familiaritatis iure flagitanti de numero nostro fidele adiutorium, quo indigebat nimis. non itaque Nebridium cupiditas conmodorum eo traxit — maiora enim posset,
Abbreviated transcription (Latin):
tuam de excelso: cib sum grandium : cresce & manducabis me : nec tume intemutabis.
sic̃ cibum carnistuae : situ mutaberis in me : & cognoui qm̃ ꝓmiquitatẽ erudistihomi¬
nem & tabescere fecisti sic̃ araneã animã meam & dixi : Num quid nihilẽ ueritas
uero egosum quisum: & audiui sic̃ auditur incorde : & nonerat pros unde dubitarem :¬
faciliusq dubitarem uiuereme : quã non eẽ ueritatem : q̃ ꝑ ea quae factas̃ intellecta cons¬
piciuntur: & inspexi c&era in frate : &uidi nec omnino eẽ: ne c ominino ñ eẽ : Essequid
qm̃ abstesun non eẽ uitem qm̃ id quod es non sunt : idenim uereẽ : quod in cõmutabilit̃ man& :
Mihiaut̃ inherere dõbonũ ẽ : quiasimanebo in illo. nec in me potero: illeaut̃ insemanens

Expanded text:
tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam nem  et tabescere fecisti, velut aranea animam eius. ego sum qui sum. et audiui, sicut auditur in corde, et non erat prorsus, unde dubitarem faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera inm abs te sunt; non esse autem, quoniam id quod es non sunt. Id enim vere est, quod incommutabiliter manet. Mihi autem inhaerere Deo bonum est , quia si non manebo in illo, nec in me potero. Ille autem in se manens
Abbreviated transcription (Latin):
animemeae: sup̃ eundẽ oculũ anime meae : supͣ m̃ tẽ meam lucẽ in cõmutabilẽ . Ñ hanc
uulgarem & conspicuã omni carni: nec quasi ex eodem genere grandior erat . tãq
susta multo multoq clarius clarescer&: totũq occupar& magnitudine: nonhꝰ illa
erat : si aliud aliud uulde abistis omib nec ita erat supͣ mentẽ meã. sic̃ oleũ suꝑaꝙ :
nec sicꝰ caelum suꝑt̃ram : si superior quia fecitme & ego inferior quia fact̾ ab ea qͥ nouit
& uera caritas. & cara aet̃nitas : tues ds̃ m̃s : tibi suspiro dieac nocte : & cũte primum
cognoui : tuas sũpsistime utuiderem eẽ quod uiderem : & nondũ me eẽ quiuiderẽ :¬
& reuerberasti infirmitatem aspectus mei radians. in me uehem̃ter : & c̃ tremuia more
& horrore : & in ueni longeme eẽ ate in regione dissimilitudinis tãq: audirem uocẽ

Expanded text:
animae meae supra eundem oculum animae meae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc animae meae supra eundem oculum animae meae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc uulgarem et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita erat supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus et uera caritas et cara aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac nocte. et cum te primum cognoui, tu assut reverberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem
Abbreviated transcription (Latin):
inmutatam gloriam incorruptionis tuae in idola & uaria simulucra in similitud inẽima¬
ginis corruptibilis hominis & uolucrum & qua drupedum & serpentium. Videlic&
xegrptiumi cibur quo esauꝑ diđ primo genita sua : qm̃ caput quadrupedis ꝓte hono¬
raũ populus prsmo genitus: conuersus cordemaegrptum : & curdans imuginem
tua animam sua ante imaginẽ uituli manducantis fenum : inueni haec ibi : & non man¬
aa ui : placuit enimtibi dnẽ auferre obꝓbrium deminutionis ab ia cob: ut maior
seruir& minori : & uocastigentes in hereditatẽ tuam : & ego ad teuenerã exgentib:
& intendi maurum qđ ab aegrpto uoluisti. ut auferr& populustuus. qm̃tuũ erat
quib deauro tuo minis trabant. qui trans mutauer̃ ueritatem dĩ inm̃ dacium & coluer̃ &
seruitr̃ creature potius quã creatori : & indeammonit᷑ redire ad memetipsum intraui
mintima mea duc&e : & potui qm̃ fact̾ es adiutorm̃s: intraur & uidi qualicũ q̃ oculo

Expanded text:
inmutatam gloriam incorruptionis tuae in idola et uaria simulacra, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium, uidelicet Aegyptium cibum, quo Esau perdidit primogenita sua, quoniam caput quadrupedis pro te honorauit populus primogenitus, conuersus corde in Aegyptum et curuans imaginem tuam, animam suam, ante imaginem uituli manducantis foenum. inueni haec ibi et non manducaui. placuit enim tibi, domine, auferre opprobrium diminutionis ab lacob, ut maior seruiret minori, et uocasti gentes in hereditatem tuam. et ego ad te ueneram ex gentibus et intendi in aurum, quod ab Aegypto uoluisti ut auferret populus tuus, quoniam tuum erat, quibus de auro tuo ministrabant, qui transmutauerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Et inde admonitus redire ad memet ipsum intrani in intima mea duce te et potui, quoniam factus es adiutor meus. intraui et uidi qualicumque oculo
Abbreviated transcription (Latin):
subieceras quȩ inframe creasti: & hoc erat rectũ temperamtu & media regic
seduidis ueo ut manerem a dima ginemtuam : & tibi seriuens dominarer corpori
Sedcumsuperbe contrate surgerem & currȩrẽ adus anm inceruice tiaorpo
scutuner &iã ista infima suprame facta sunđ & p̃mebant & nus quuerat laxam̃¬
tũ & respiram̃tũ : los a occurrebant undiq a ceruatĩ & conglobat̃i cernenti
qud i taniauit imagines corporũ ipse opponebant᷑ redeunti: Quas dice ititi
quois indigne & sordide : & haȩc deuul nere meo creuerant quiahiumiliast
facies uul ñ eratũ supbũ: & tumoremeo separabar absteog nimis iuniltast
facies el audebat oculos meos : Tuuero dñe nretnũ misnes a nonisin num
mnedicinotuacies e contͥbata & contenebrat mentismee acridolli iosalu¬

Expanded text:
bi et tu mihi subieceras quae infra me creasti. et hoc erat rectum temperamentum et media regio bi et tu mihi subieceras quae infra me creasti. et hoc erat rectum temperamentum et media regio salutis meae, ut manerem ad imaginem tuam et tibi seruiens dominarer corpori. sed cum superbe contra te surgerem et currerem aduersus dominum in ceruice crassa scuti mei,. etiam ista infima supra me facta sunt et premebant, et nusquam erat laxa-mentum et respiramentum. ipsa occurrebant undique aceruatim et conglobatim cernenti, cogitanti autem imagines corporum ipsae opponebantur redeunti, quasi diceretur: "quo is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumore meo separabar abs te et nimis inflata facies claudebat oculos meos. Tu uero, domine, in aeternum medicinae tuae, aciesque conturbata et contenebrata mentis meae, acri collyrio salu
Abbreviated transcription (Latin):
cuimondicat homo quid ẽ hoc: ut quidhoc nondicat nondicat. homoẽ eni Saitaq
ne adi utorins illis uinculis solueras & quae reba undemala a nerat exiau
sedme nonsinebas ullis fluctib cogitationis auferri ab eafide quacre aitus
& eẽte & eẽ in cõmutabilem substantiã tuã : & eẽ de hominib cura & iudiciũ
aescuns unde sit malũ q̃ illa torm̃ta parturientis cordis mei qͥgemit᷑ dreba
aibierant aures tuae nescienteme : & cũ insilentio fortit que rere magnȩ
uoces erant ad miscđam tuã tacite contritionis animimes usciebar qore
patiebar & nullus hominũ : quantũ enĩerat quodinde digerebat᷑ ꝑ linguã
cunee tẽpra nec os meũ sufficiebat sonabateis totũtam̃ ibat inauditũ tuũ:
qedru giebã agemitu cordis mei : & antete erat desideriũ meu & lum̃ oculon¬
prebantmeista ut dicerẽ sat est: abene ẽ : Nec dimit tebau redire ubim satis ee

Expanded text:
cii tui. cui non dicat homo: "quid est hoc?" "ut quid hoc?" non dicat, non dicat; homo est enim. Iam itaque me, adiutor meus, illis uinculis solueras, et quaerebam, unde malum, et non erat exitus. sed me non sinebas ullis fluctibus cogitationis auferri ab ea fide, qua credebam et esse te et esse inconmutabilem substantiam tuam et esse de hominibus curam et iudicium aestuans, unde sit malum. quae illa tormenta parturientis cordis mei, qui gemitus, deus meus! et ibi erant aures tuae nesciente me. et cum in silentio fortiter quaererem, magnae uoces erant ad misericordiam tuam, tacitae contritiones animi mei. tu sciebas, quid patiebar, et nullus hominum. quantum enim erat, quod inde digerebatur per linguam  cui nec tempora nec os meum sufficiebat, sonabat eis? totum tamen ibat in auditum tuum, quod rugiebam a gemitu cordis mei, et ante te erat desiderium meum et lumen oculorpiebant me ista, 25 ut dicerem: "at est et bene est," nec dimittebant redire, ubi mihi satis esset
Abbreviated transcription (Latin):
poribus as sentientem ꝑ corp̃ animam . atq inde ad ei interioremuim cui sers corporis
eoteriora nuntiar& & quo usq possunt bestiae adq inderurs adratiocinantem
poteadiam ad quã refertur iudicandũ quod sumit᷑ a sensibus corporis quaesi qͦq
uou comperiens mutabilẽ : erex̃seadintelligentiam sua : & abduxit cogitationẽ a con¬
sudaudine subtrahens se contra dicentib turbis phantasmatũ ut inuenir& quolumi

Expanded text:
interiorem vim, cui sensus corporis exteriora annuntiaret; et quousque possunt bestiae: atque inde rursus ad ratiocinantem potentiam ad quam refertur judicandum quod sumitur a sensibus corporis. Quae se quoque in me comperiens mutabilem, erexit se ad intelligentiam suam; et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contr
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis meae : & uix dimota inictuoculi : Ecce conglobata rurs aderat: & irru¬
ebat in aspectũ meũ : & obnubi labat eũ : ut quã uis non forma humani corpo¬
ris corporeum tam̃ aliquid cogitare cogerer ꝑspatia locorũ siue infusũmundo siue
& iã extramundũ ꝑ infinita diffusũ : &iã ipsũ incorruptibilẽ & in uiolabilem
&̃ in cõmutabilẽ cio corruptibili & uiolabili & cõmutabili p̃ponebã: am̃ quic quid

Expanded text:
mentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce conglobata rursus aderat et inrumentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce conglobata rursus aderat et inruebat in aspectum meam et obnubilabat eum, ut quamuis non forma humani corporis, corpoream tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum siue infusum mundo siue etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incorruptibile et inuiolabile et inconmutabile, quod corruptibili et uiolabili et co
Abbreviated transcription (Latin):
ritt: ego ferã : & ego ꝑducã : & ibi ego ferã EXELICITLIBER CORFE¬
un mortua erat adulescentiamea mala & nefanda : & ibã in iuuentutem :
quanto aetatemaior tanto uanitate turpior qui cogitare aliquid substanti
nisitale nom poterã : quale ꝑ hos oculos uiderisol& : Nonte cogitabã ds̃ infi¬
gura corporis humani : ex quo audire aliquid desapientia coepi: semꝑadh
fugi & gaudebã me hoc repperisse in fidespĩtalis matris nrãe catholicaetuȩ :¬
Sed quidte aliud cogitarem : non occurrebat : & conabar cogitare tehomo:
& talis homo : sumũ & solũ & uerũ dm̃ : & tẽ in corruptibilẽ & in uiolabi lemo
& in cõmutabilẽ totis medullis credebã : quia nesciens unde & quomodo
in cunc tant̃ p̃ponebã uio labili : & quod nullã patit᷑ mutationẽ melius eẽ quãid
quod mutari potest : clamab at uiolent̃ cormeũ adũs omĩa phantas matamea
& hoc imo ictu conabar abigere circũ uolantẽ turbã inmunditiae abaciȩ

Expanded text:
rite, ego feram et ego perducam et ibi ego feram." LIBER SEam mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc reperire in fide spiritalis matris nostrae, catholicae tuae; sed quid te aliud cogitarem non occurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et uerum deum, et te incorruptibilem et inuiolabilem et inconmutabilem totis medullis credebam, quia nesciens, unde et quomodo, incunctanter praeponebam uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. clamabat uiolenter cor meam aduersus omnia phantasmata mea et hoc uno ictu conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie
Abbreviated transcription (Latin):
Remanserat muta trepidatio : & quasimortem reformidubat restringi idic
mee qũa fortiter excitaueram cũ animea in cubilo nr̃o cordemeo : tauuldu gusrꝰ
teturbatus inuado ali piume xclamo : Quidpatimꝰ: quidẽ hoc : quidaudidui
Deq eñ solita sonabam: plus loquebant᷑ animũme um. frons gentu ioculi co
ttebuss̃ pre tori souioi emo inpediti ardente litẽ quamecum a gorts s eabis

Expanded text:
remanserat muta trepidatio; et quasi mortem reformidabat restringi a fluxu remanserat muta trepidatio; et quasi mortem reformidabat restringi a fluxu meae, quam fortiter excitaveram cum anima mea in cubiculo nostro corde meo, tam vultu quam mente turbatus, invado Alypium, et exclamo: Quid patimur? quid est hoc? quid audisti? intuens me. Neque enim solita sonabam, plusque loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, tumultus pectoris, ubi nemo impediret ardentem litem quam mecum ag
Abbreviated transcription (Latin):
as prauas suꝑstitione sacrilega : non quidem cestus in ea : s quasi p̃ponens eã c&eri
q̃ nonpiae quaerebã : si inimice oppugnabam: & putauerãme ꝓpterea difserre¬
dedie indiem. Contepta spesditesolum sequi : quia nonmꝰ apparebat certũ aliqui
quo dirigerem cursũ meum & uenerat dies quonuda rerm : & increpar& inme
conscientiamea: Vbiẽ lingua: nempe tudicebas ꝓpt̃ incertũ uerũ nollete abe
sarcinã uanitatis. Ecceia certũ ẽ : & illate adhuc praemit : humerisq liberiou¬
bus pennas recipiunt quineq: ita inquirendo adtritis uN nec decennio. &impli
s tameditati: Ita rodebar intus & confudebar pudore horribili uehem̃te
cũponticianus talialo quer& Terminato aut̃ sermone & causa quauenens
ab ut ille & ego adme : quae non in me dixi : quibus sententiarum uexberibus
non flugellaui anima meam. Vt sequer&ur me conantem p̃teire & renitnt

Expanded text:
uias prauas superstitione sacrilega, non quidem certus in ea, sed quasi praeponens eam ceteris, uias prauas superstitione sacrilega, non quidem certus in ea, sed quasi praeponens eam ceteris, quae non pie quaerebam, sde die in diem contempta spe saeculi, te solum sequi, quia non mihi apparebat certum aliquid quo dirigerem cursum meum. Et venerat dies quo nudarer mihi, et increparet in me conscientia mea: Ubi est lingua? Nempe tu dicebas propter incertum verum nolle te abjicere sarcinam vanitatis. Ecce jam certum est, et illa te adhuc premit, humerisque liberioribus pennas recipiunt, qui neque ita inquirendo attriti sunt, nec decennio et amplius ista meditati. Ita rodebar intus, et confundebar pudore horribili vehementer, cum Pontitianus talia loqueretur. Terminato autem sermone et causa qua venerat, abiit ille. Et ego ad me, quae non in me dixi? Quibus sententiarum verberibus non flagellavi animam meam, ut sequeretur me conantem post te ire? Et re
Abbreviated transcription (Latin):
pponebas mampingebas me in oculos ineos ut inuemirẽ iniquitatẽ meã & od¬
sem. teoueram ea s. dis simulubacei conhibebarr iiobiuuseotur Tunc ueros
quanto ardentius a mabã illos. de quib: audiebam salubres affect᷑ quod se totistibi
sanandos dederant tanto execrabilius cõparatũ eis oderã : qm̃ multimei anni
mecum effluxerant: forte duo decim anni ex quo abunde in cesimoannoxtaas
meae lecto ciceronis hortensio: excitatus eram studio sapientiae & differebĩ
contẽpta felicitate terrena: ad eam in uestigandam uacare: cuĩ non in uentio
si uel sola in quisitio iã p̃ponenda erat: etiã inuentis thesauris regnisq gentũ
& adnutum circũfluentibus corporis uoluptatibus: At ego adules censm¬
serualde miser: in exordio ipsius adulescentia : etiam p& ieram ate castitatema
res amorbo concupiscentiae : quẽ malebã expleripotius. ꝙ extingui. & ieramꝑu

Expanded text:
opponebas mihi, et impingebas me in oculos meos ut invenirem iniquitatem meam et odopponebas mihi, et impingebas me in oculos meos ut invenirem iniquitatem meam et odsem. noueram eam, sed dissimulabam et cohibebam et obliuiscebar. Tunc uero quanto ardentius amabam illos, de quibus audie- bam salubres affectus, quod se totos tibi sanandos dederant, tanto exsecrabilius me conparatum eis oderam. quoniam multi mei anni mecum effluxerant — forte duodecim anni — ex quo ab undeuicensimo anno aetatis meae lecto Ciceronis Hortensio excitatus eram studio sapientiae et differebam contemta felicitate terrena ad eam inuestigandam uacare, cuius non inuentio, sed uel sola inquisitio iam praeponenda erat etiam inuentis thesauris regnisque gentium et ad nutum circumfluentibus corporis uoluptatibus. at ego adulescens miser ualde, miserior in exordio ipsius adulescentiae, etiam petieram a te castitatem res a morbo concupiscentiae, quem malebam expleri quam exstingui. et ieram per
Abbreviated transcription (Latin):
suo quo que modo in eis talis uolunta s oita eet̃ atq firmata : p&iuer̃ nesibi molesti
eeiĩ isia diungi recusarent: istia ut̃ nihi lomutati a pristinis. fleuer setam̃ ut diceb¬
teirills ptum : itulatisuN : & cõmdauerun storationibus corum : & trahentescorin
bant ambo nuo ipalatium . Illiaut affigentes corcalo manserunt in casa & hab¬
taterambo sporias quae postea quã hoc audierunt dicauerunt etiam ipsae uirgini¬
sui auisforeua rrabit hec ponticianus tuaut dñe inter uerba eiꝰ r&or quebas mea dimeip¬
sum aufereiscue a dor someo ubimeposuerã : dimolle me attendere & constitur¬
cusonca nte facionieam utui derem quã turpis eem : quã distonitus & sordidus ma¬
culosus et ulcerosus & uid ebã & horrebã : & quoame fugerem uonerat & sico¬
opbonans auerto e aspectum: narrabat ille quodn arsabat & tumerursus

Expanded text:
suo, quoque modo in eis talis uoluntas orta est atque firmata petiuerunt, ne sibi molesti suo, quoque modo in eis talis uoluntas orta est atque firmata petiuerunt, ne sibi molesti essent, si adiungi recusarent. isti autem nihil mutati a pristinis fleuerunt se tamen, ut dicebe illis pie congratulati sunt et conmendauerunt se orationibus eorum et trahentes cor in terra abierunt in palatium, illi autem affigentes cor caelo manserunt in casa. et habebant ambo sponsas: quae posteaquam hoc audierunt, dicauerunt etiam ipsae uirginitatem tibi. Narrabat haec Ponticianus. tu autem, domine, inter uerba eius rsum, auferens me a dorso meo ubi me posueram, dum nollem me attendere; et constituebas me ante faciem meam, ut viderem quam turpis essem, quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. Et videbam, et horrebam; et quo a me fugerem non erat. Et si conabar a me avertere aspectum, narrabat ille quod narrabat, et tu me rursus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenitur ad grandius periculum & quando istuderit: Amic̃ aut̃ dĩ siuoluero
ec cenunc fio: Dixithoc & turbidus parturione nouae uitae. reddidit oculos
paginis: & legebat & mutabat̃ intus ubitu uidebas : & exuebatur mudomens
ei ut ox apparuit: Namque dumlegit & uoluit fluctus cordis sui: infremuit
aliquando : & discreuit: decreuitq meliora. lamq tuus. ait amicosuo: Egoiam
abrupime ab illa spenra : & dõ serui retatui: & exachora in hocloco ad gredior:
cesipig& imitari noliad ũsari Respondit ille adherere sesocium tante mer¬
cedis tantaeq militiae : & ambo iamtui aedificabant turrim sumptu idoneo relin¬
quen diomĩa sua & sequendite : Tunc pontianus & quicumeo ꝑalias horti partes deam¬
bulabañ qua̧rentes eos : deuenerun in eundem locum : & inuenientes ad monuer̃¬
utredireN icrdirent quodiam declinass& dies: atilli narrato placito &ꝓposit

Expanded text:
peruenitur ad grandius periculum? et quando istuc erit? amicus autem dei, si noluero, peruenitur ad grandius periculum? et quando istuc erit? amicus autem dei, si noluero, ecce nunc fio". dixit hoc et turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggredior. te si piget imitari, noli aduersari". respondit ille adhaerere se socium tantae mercedis tantaeque militiae. et ambo iam tui aedificabant turrem sumptu idoneo relinquendi omnia sua et sequendi te. tum Ponticianus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos deuenerunt in eundem locum et inuenientes admonuerunt, ut redirent, quod iam declinasset dies. at illi narrato placito et proposito
Abbreviated transcription (Latin):
dos uebes lios uontn beinaler suos nimirn aput erdoeros allrtm p fet¬
fosi se tiresadl coi coniura specticulo tienereur exis se deambulatum obe
dam casam: ubi habitabant quidã seruitui spũ pauperes : qualium ẽ regnũ caelorum:
& alios duos itidem seor sum parit̃ q digressos Sed illos uugabundos irruisse in quan¬
& inuenisse ibi codicem : in quos cripta erat uita antonii : quã legere coepit in eoꝵ
& mirari & accendi: & inter legendũ meditari arripere talemuitam & relictamili¬
tia seculari : serui r& ibi. FraN aut̃ ex eis quos dicunt. agentes in rebus : Tunc subito
repl&us amorescõ & sobrio pudore iratus sibi : coniecit oculos in amicũ & aitilli:
dic quaes ote omnibus istis laboribus nr̃is. quo ambimꝰ ꝑuenire . quid querimus
Cuirei causa militans. maior ne eẽpoterit spes nrã inpalatio. quã ut amiciim¬
peratorissimꝰ : & ibi quid non fragile plenumque periculis : & ꝑ quo đ pericula

Expanded text:
ontubernales suos, nimirum apud Treveros, cum imperator pomeridiano Circensium spectaculo teneretur, exisse deambulatum in dam casam, ubi habitabant quidam servi tui, spiritu pauperes, qualium est regnum coelorum et alios duos itidem seorsum pariterque digressos: sed illos vagabundos irruisse in qua inuenisse ibi codicem, in quo scripta erat uita Antonii. quamlegere coepit unus eorum et mirari et accendi et inter legendum meditari arripere talem uitam et relicta militia saeculari seruire tibi. erant autem ex eis, quos dicunt agentes in rebus. tum subito repletus amore sancto et sobrio pudore iratus sibi coniecit oculos in amicum et ait illi: "dic, quaeso te, omnibus istis laboribus nostris quo ambimus peruenire? quid quaerimus? cuius rei causa militamus? maiorne esse poterit spes nostra in palatio, quam ut amici imperatoris simus? et ibi quid non fragile plenumque periculis? et per quot pericula
Abbreviated transcription (Latin):
famula quȩdã pariter utero grandescebat : quod latere non potuit dñm qui
ã canũ suarum partꝰ enaminatissima diligentia nos securabat : Adq ita factũ
e : utcũ iste coniugis. ille aut̃ ancilla dies oc horas minutiores q horarũ articulos
ciutis sindbseruatione numerarent cnrat es sent ambesimil itauteau ed cometas
corpis sent in dicauer ssiambo qudsui cuiq domo a gere tunq nontatum Aoes¬

Expanded text:
famula quaedam pariter utero grandescebat. quod latere non potuit dominum, qui famula quaedam pariter utero grandescebat. quod latere non potuit dominum, qui etiam canum suarum partus examinatissima diligentia nosse curabat; atque ita factum esse, ut cum iste coniugis, ille autem ancillae dies et horas minutioresque horarum articulos cautissima obseruatione numerarent, enixae essejit ambae simul, ita ut easdem conscoepissent, indicauerunt sibi ambo, quid sua cuiusque domo ageretur, et paraue
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã carissimũ de quibus dã suis reb: inquas saecularis spes ei intumuerat
consuler& : quid mꝰ scđm suas quas constellationes appellant uider& : ego aut̃
quiiã dehacre innebridii sententiã flecti coeperã : non quidẽ abnuerem coni¬
cere ac dicere : quod nutanti occurrebat: Sed tam̃ subicerem : ꝓpeiã eẽ mihi
ꝑsua sum ridicula illa eẽ & inania Tũ illemihi narrauit patrẽ suũ fuisse libroꝵ
taluum curiosissimum : & habuis se amicũ aeque illa simulq sectantem : qui paristudio
icondatione flatabant in eas nugas ignem cordis sui i taut mutorum quoq animalium
sq̃donin parerent obseruar& momenta nascentiũ adq ad ea caeli positionem nota¬
atunde illius quasi artis experimenta colligerent : Itaq dicebat audisse se
sdmil s ao quod cũ eundẽ firminum pres nans mat̃ eẽt : &iã illius pat᷑ nia mici

Expanded text:
tamquam carissimum de quibusdam suis rebus, in quas saecularis spes eius intumuerat, tamquam carissimum de quibusdam suis rebus, in quas saecularis spes eius intumuerat, consuleret, quid mihi secundum suas quas constellationes appellant uideretur, ego autem, qui iam de hac re in Nebridii sententiam flecti coeperam, non quidem abnuerem conicere ac dicere quod nutanti occurrebat, sed tamen subicerem prope iam esse mihi persuasum ridicula illa esse et inania, tum ille mihi narrauit patrem suum fuisse librorum talium curiosissimum et habuisse amicum aeque illa simulque sectantem. qui pari studio et conlatione flagrabant in eas nugas igne cordis sui, ita ut mutorum quoque animalium, si quae domi parerent, obseruarent momenta nascentium atque ad ea caeli positionem notarent, unde illius quasi artis experimenta colligerent. itaque dicebat audisse se a patre suo, quod cum eundem Firminum praegnans mater esset, etiam illius paterni amici
Abbreviated transcription (Latin):
inluminans. nullo indigens lumine quamundus adminis trat᷑ usq ad arborũ
uolatica folia : tuꝓcurasti ꝑuicaciȩ meȩ : qua obluctat᷑ sũ uindiciano a cuto
seni: & nebridio adulescenti mirabilis animȩ :illiue hem̃ter ad firmanti. huiccũ dubita¬
tione quidẽ aliqua : si tam̃ crebro dicenti non eẽ illã artem futura p̃uidendi coniettu¬
ras aut̃ hominum habere sepeuĩ sortis & multa dicendo dicipleraq uentura nesci¬
entib eis quidicerent : sed in ea non tacendo incurrentib: ꝓcurasti Ergo tuhomine
amicũ non quidem segnem consultorẽ mathematicorũ nec eas litteras bene callen¬
temi s utdixi consultorẽ curiosum : & tam̃ scientẽ aliquid qđ a patresuo audis¬
sedicebat: Q uod quantum ualer& adillius artis opinionẽ euertenda ignora¬
bat. Isergo uirnomine firminus. libera lit̃ institutꝰ & excult̃ eloquio came

Expanded text:
inluminans, nullo indigens lumine, qua mundus administratur usque ad arborum inluminans, nullo indigens lumine, qua mundus administratur usque ad arborum uolatica folia? — tu procurasti peruicaciae meae, qua obluctatus sum Yindiciano acuto seni et Nebridio adulescenti mirabilis animae, illi uehementer adfirmanti, huic cum dubitatione quidem aliqua, sed tamen crebro dicenti non esse illam artem futura praeuidendi, coniecturas autem hominum habere saepe uim sortis et multa dicendo dici pleraque uentura nescientibus eis, qui dicerent, sed in ea non tacendo incurrentibus, procurasti tu ergo hominem amicum, non quidem segnem consultatorem mathematicorum nec eas litteras bene callentem, sed, ut dixi, consultorem cariosum et tamen scientem aliquid, quod a patre suo se audisse dicebat: quod quantum ualeret ad illius artis opinionem euertendam, ignorabat. is ergo uir nomine Firminus, liberaliter institutus et excultus eloquio, cum me
Abbreviated transcription (Latin):
Quior duoc aninpotens erit totã uertere & conugare sut ort bola l en¬
nerr cũ sitomĩa potens Pos tremoquur in de aliquid facere uolut a
tius ea dẽ ommipotentia fecit ut nulla eẽt omrimo autue ro eseisterł p¬
& adnihilum redacta materiȩ quȩ mala erat bona ipse instituer& unde omĩa crear&
Non enĩ eet omp̃s si condere nom poss& aliquid boni: nisi ea qua ñ ipse conderat:
adiuuar&ur matheria: talia uoluebam pectoremisero in grauidato curis mor¬
dacissimis detimore moitis & non inuenta ueritate. Stabilit̃ tam̃ herebat incor¬
formis & p̃t̃ doc trinae normã fluitans : Sed tam̃ non eã relinquebat animꝰ immo
in dies magis magisq: inbibebat : lã &iã mathematicorũ fallaces diuinationes
& impia deliram̃ta reiecerã : Confiteant᷑ &iã hinctibi deintimis uisceribusam¬
mȩ meae miserationes tuae ds̃ m̃s : Tuenĩ tuomnino : Nã quis alius amorte omnis
erroris reuocat nos. nisi uita quȩ morines cit . & sapientia mentes in digentes

Expanded text:
cur et hoc? an inpotens erat totam uertere et conmutare, ut nihil mali remaneret, cum sit omnipotens? postremo cur inde aliquid facere uoluit ac non potius eadem omnipotentia fecit, ut nulla esset omnino? aut uero exsistere pt ad nihilum redacta materie, quae mala erat, bonam ipse institueret, unde omnia crearet? non enim esset omnipotens, si condere non posset aliquid boni, nisi ea quam non ipse condiderat adiuuaretur materia". talia uoluebam pectore misero, ingrauidato curis mordacissimis de timore mortis et non inuenta ueritate; stabiliter tamen haerebat in corformis et praeter doctrinae normam fluitans, sed tamen non eam relinquebat animus, inmo in dies magis magisque inhibebat. Iam etiam mathematicorum fallaces diuinationes et inpia deliramenta reieceram. confiteantur etiam hinc tibi de intimis uisceribus animae meae miserationes tuae, deus meus! tu enim, tu omnino — nam quis alius a morte omnis erroris reuocat nos nisi uita, quae mori nescit, et sapientia mentes indigentes
Abbreviated transcription (Latin):
sum quiderattibi factura nes cio quagens te nebrarũ qus poradinsamole
sohent ud poneroi situ cuea pugnare noluisses Sieni res pondere ian
testacibu& nate creatis faturis : atqintantũ abeis corrũperee & cõmits¬
r& indeterias ut abeatiuidine in miseriã uertenns ndino seruiele
quo rrui purgariq poss& & hanc ee ania ciutuos sermo seruiers
ubere uotaminatȩ purus & corrupte integer subuenird ensede pleus¬
ruptibilis : quia ex una eadẽq substantia Itacy site quid quides ide sl¬
curtia tua quaes in cor rubtibilem dicerent falsacẽ illa omnia & egecribi
Siaut̃ cor̃ siuptibilie adipiui id falsũ & prima uoce abomi nandũ bet
qua e iren sincorribili sacrilegio cordis & lingue segtienes rneqsse
dloquendo : Sed& ego adhuc quãuis in cõtaminabilẽ dicerẽ firnocq so

Expanded text:
sumus: quid erat tibi factura nescio qua gens tenebrarum, quam ex aduersa mole sumus: quid erat tibi factura nescio qua gens tenebrarum, quam ex aduersa mole solent proponere, si tu cum ea pugnare noluisses? si enim responderetur aliquid otestatibus et non a te creatis naturis atque in tantum ab eis corrumperetur et conmutaretur in deterius, ut a beatitudine in miseriam uerteretur et egeret auxilio, quo erui purgarique posset, et hanc esse animam, cui tuus sermo seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id tiam tuam, qua es, incorruptibilem dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat qua exirent sine horribili sacrilegio cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inco
Abbreviated transcription (Latin):
cec istineedtam̃ sit loc̃ inanis tã quã spatiosum Ahilegotaq incrassat᷑ corde.
necimetipsi ł ipse conspicuus quicquid ꝑaliquanta spatia tender& ł diffunde
cẽ arbitrabar ꝑquales enĩ formas iresolent oculimei ptalesimagines ibat
cormeũ: Necui debã hanc candẽ intentionẽ qua illas ipsas imagines formabã
non c̃e talt aliquid quȩ tam̃ ipsas non formar& nisi ect magnũ aliquid rta& ã
atuita uitamea grandem ꝑ infinita spatia undic cogitabã pemebrarttorã
mundi mole & extraea qua qua uersũ ꝑinmensa sine termino aliaodie u ua
tibi putaba non soluin casli & eris & maris. sed abaerge estypatua occula
binonimis monsmnisq partib pene trabile ad capienda osenton tasto ccolo
mair qun cogitare aliud non poterã: Nã falsũ erat. illo enis maior onsen
diorem q occupar& locum atq ita frustatim partib mundim agnisum mas
usq easti ngine anebridio ꝓponisolebat : & om̃s qui audierani concus si

Expanded text:
sti, sed tamen sit locus inanis tamquam spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus, quidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diffesse arbitrabar. per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum, nec uidebam hanc eandem intentionem, quaillas ipsas imagines formabam, non esse tale aliquid: quae tamen ipsas non formaret, nisi esset magnum aliquid.. ita etiam te, uita uitae meae, grandem per infinita spatia undique cogitabam penetrare totam mundi molem et extra eam quaquauersum per inmensa sine termino, ut haberet tetibi putabam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terraimis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta picabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pdioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, usque Carthagine a Nebridio proponi solebat et omnes, qui audiebamus, concussi
Abbreviated transcription (Latin):
bã uicissim que me diligi gratis sentiebã : Otortuosas uias : Vȩ anim&e audaci :
quȩ sperauit siate reces siss& sealiquid melius habitura : uersa & reusa int̃gũ.
ras amiserabilib: errorib: & constituis nos inuiatua : & consolaris & dicis cur

Expanded text:
bam uicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. o tortuosas uias! uae animae meae audaci, bam uicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. o tortuosas uias! uae animae meae audaci, quae sperauit, si a te recessisset, se aliquid melius habituram! uersa et reuersa in tergum ras a miserabilibus erroribus et constitues nos in uia tua et consolaris et dicis: "cur
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: ainpuarias quide opiones nũꝙ tam̃ reces sit depectore meo & disputo¬
bacũ amicismeis alrpio & nebridio: definib: bonorũ & malorũ : epicurtiua coto¬
turũ fuis sẽ palmã manimomeo nisi ego credidis sem p̾mortẽ restarea nnne
uita stractꝰ meritorũ : quo depicurus credere noluit : & quae rebã sieẽ m mino
tuur ñ eembeati. aut quid aliud q̃ rȩrem nesciens idipsũ ad magnani¬
striã ꝑtinere quodita demers & caẽc̃ cogitare ñ pos sẽ lum̃ honestatso
grati sam plectenddȩ pulchritudinis honuid & oculus carins & uid &it
xintimo. Natẽ considerabã miser ex qua uenam manar& quod ista ipsa foeda tam cuami¬
cis dulciter conserebã nec efsine amicis poterã: beat̃ &iã scđm sensum quẽ tuno habe¬
bã inquantalib& afluentia carnaliũ uoluptatũ : quas utiq amicos gratis dilige¬

Expanded text:
tui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputatui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputabam cum amicis meis Alypio et Nebridio de finibus bonorum et malorum Epicurum accepturum fuisse palmam in animo meo, nisi ego credidissem post mortem restare animae uitam et tractus meritorum, quod Epicurus credere noluit. et quaerebam, si essemus incur non essemus beati aut quid aliud quaereremus, nesciens id ipsum ad magnam miseriam pertinere, quod ita demersus et caecus\' cogitare non possem lumen honestatis et gratis amplectendae pulchritudinis, quam non uidet oculus carnis et uidetur ex intimo. nec considerabam miser, ex qua uena mihi manaret, quod ista ipsa foeda tamen cum amicis dulciter conferebam nec esse sine amicis poteram beatus etiam secundum sensum, quem tunc habebam quantalibet affluentia carnalium uoluptatum. quos utique amicos gratis dilige
Abbreviated transcription (Latin):
quo consilio deridebas ma : & tua pparabas nob̃daturus escã moportumat̃
ate tiurus mnanũ atq impleturus animasnras benedictione interea mẽpeccuta nulto¬
cãredierat uouens tibi sealiũ uirũ nesciturã relicto a p̾me nats ralua obien
filiomeo : atego in felix nec femine imitator dilationis inpatiens ta qua p̃buemũ
alcepturus ens qua paceba : quia ñ amator coniugii s libidinis eruusertupeuo¬
merb animemee sacellitio ꝑdurantis consuetudinis in regnũ excorrẽ nel
sanabat uuin illudimeũ quod prioris pcisione factueratS. p̾seruorẽ delo¬
seq acc rrimũ putres cebat & quasi frigidius ẜ desperatius dolebat: Tibicus
tibigloria fons miseri cordiarũ : e gofiebã miserior : &tuppinqui oreende rou
uiaq dex teratuus rapturame decano & ablutura : & ignorabã Nee merous¬
cabat ꝓfundiore uoluptatũ carnaliũ gurgite nisi m&us mortis & futur a uadici

Expanded text:
quo consilio deridebus nostra et tua praeparabus nobis daturus escam in opportunitate et aperturus manum atque impleturus animas nostras benedictione. Interea mea peccata multicam redierat uouens tibi alium se uirum nescituram relicto apud me naturali ex illa filio meo. at ego infelix nec feminae imitator, dilationis inpatiens, tamquam post biennium accepturus eam quam petebam, quia non amator coniugii sed libidinis seruumorbus animae meae satellitio perdurantis consuetudinis in regnum uxorium. nec sanabatur uulnus illud meum, quod prioris praecisione factum erat, sed post feruorem doloremque acerrimum putrescebat et quasi frigidius, sed desperatius dolebat. XYI. Tibi laus, tibi gloria, fons misericordiarum. ego fiebam miserior et tu propinquior. aderat iam iamque dextera tua raptura me de caeno et ablutura, et ignorabam. nec me reuocabat a profundiore uoluptatum carnalium gurgite nisi metus mortis et futuri indicii
Abbreviated transcription (Latin):
pusors̃ adcomitatũ ad traxerant: abineunte aetatem familiaris str̃i cquid
rime instabat huicrei : & mugnã in sucdendo habeba tauerorititẽ qsodam¬
pime rosci multuc&eris ante ibat. & placuerat nobis lt bim aua oep togit
magistrat᷑ omil neces saria curarent c&eris qui&is si ptea quã coeo copitas
ite ũ horimaliesculae sinerent quas & alii nrm̃ iã abent. & nos habere uoleb auoꝰ
totũ illũ placitũ quodbene formabam̃ dis soluit in manib: atq confraet̃idab
iectũẽ : inde ad suspiria & gemit᷑ regres s̃ ad sequendas latas & tritas uiasseb¬

Expanded text:
rum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uolebamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et tritas uias
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare aliquid. quod sit temelius qui sumũ & optimũ bonũ es : Cũ aut̃ ueris sim
adq certissime in corruptibile corruptibili p̃ponat᷑ sic̃ iã ego p̃ponebam
poterã iã cogitatione aliquid attingere qđ eet̃ melius dõmeo nisitues ses
incorruptibilis. Vbiigitur uidebã incorruptibilẽ corruptibili eẽ pferendũ :
ibite quȩrere debebã atq: inde adũtere ubi sit malũ: idẽ undesit ipsa corruptio
qua uolari substantiatua nullomꝰ potest : Nullo enĩ ꝑss̃ modo ui olat cor
ruptio dm̃ nrm̃: nulla uoluntate nulla necessitate : nullo in puiso casu : qm̃
ipseẽ ds̃ & quod sibi uultbonũ ẽ : & ipse ẽ idẽ bonũ : corrũ piaut̃ non ẽ bonũ:
nec cogeris inuit ad idiquid: quia uoluntas tua ñ ẽ maior q potentiatua¬
Ess& aut maior site ipso tu ipse maior ess es uolurtais eni &e potentuo droo¬

Expanded text:
cogitare aliquid quod sit te melius, qui summum et optimum bonum es. Cum autem verissime cogitare aliquid quod sit te melius, qui summum et optimum bonum es. Cum autem verissime atque certissime incorruptibile corruptibili praeponatur, sicut jam ego praeponebam, poteram jam cogitatione aliquid attingere quod esset melius Dincorruptibilis. ubi igitur uidebam incorruptibile corruptibili esse praeferendum, ibi te quaerere debebam atque inde aduertere, ubi sit malum, id est unde sit ipsa corruptio, qua uruptio Deum nostrum; nulla voluntate, nulla necessiipse est deus et quod sibi uult, bonum est et ipse est idem bonum; corrumpi autem non est bonum. nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia tuaesset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses: uoluntas enim et potentia d
Abbreviated transcription (Latin):
patime potius quã facere uidebã : & idñ culpã s poenã eẽ iudi cabã : qua me
non iniuste plecti: te iustũ cogitans cito fatebar: Sedrurs dicebã : uis fec̃
me ñ nȩ ds̃m̃s non tantũ bonꝰ : sed ipsũ bonũ : Vnde igit᷑ mͥ male uelle & bene
nolle ut e ẽt quur iuste poenas luerẽ : quis in me hoc posuit & in seruit mihi
plantariũ amaritudinis cũ totus fierẽ adulcissimo dõ meo: sidiabolus auc¬
tor unde ipse diabolus : quod si & ipse ꝑ ũsa uoluntate. exbono angło diabo¬
lo factꝰ ẽ. Vnde aetiã in ipso uolimtas mala quadiabolus fier& quando totꝰ angłs
cabar :si nonusq ad illũ infernũ subducebar erroris ubine motibi c̃fitet᷑ :
ut iã inuenerã melius eẽ incorruptibile : quã corruptibile : &ideo te quicquid
es ses: eẽ incorruptibilem confitebar : Neq: enĩ ulla anima ũ quã potuit poterituȩ

Expanded text:
pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me non iniuste plecti, te iustum cogitans, cito fatebar. sed rursus dicebam: "quis fecit me? nonne deus meus, non tantum bonus, sed ipsum bonum? unde igitur mihi male uelle nolle, ut esset cur juste poenas luerem? Quis in me hoc posuit, et insevit mihi plantarium amaritudinis, cum totus fierem a dulcissimo Deo meo? Si diabolus auctor, unde ipse diabolus? Quod si et ipse perversa voluntate ex bono angelo diabolus factus est; unde et in ipso voluntas mala qua diabolus fieret, quando totus angelus cabar: sed non usque ad illum infernum subducebar erroris, ubi nemo confitetur tibi, ut jam inveneram melius esse incorruptibile, quam corruptibile; et ideo te, quidquid esses, esse incorruptibilem confitebar. Neque enim ulla anima unquam potuit, poteritve
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tantũ animas nr̃as & corpora .s. om̃s & omĩa : Nonte nebã explicatã
& enodatã causã mali qua cũq tam̃ eẽt: sic eã quaerendã uidebã ut non pillã
constringerer dm̃ in cõmutabilem credere neipse fierem quod quȩ reba:
ltaq securus eã quȩ rebã & cert᷑ ñ eẽ uerũ quodillidicerent : quos toto ani¬
mofugiebã : quia uidebã quaerendo undemalũ repl& os malitia quaopina¬
rent᷑ tuã potius subs tantiã malepati : quã suã malefacere : & intendebã
ut cernerẽ quod audierã. liberũ uoluntatis arbitriũ causã eẽ ut malefa¬
cerem̃ & rectũ iudiciũtuũ ut paterem : & eã liquidã cernere nonualebã :
uabat enĩ me in lucemtuam : quodtã sciebã me habere uoluntatem : quã meuiue¬
re: ltaq cũ aliquid uellẽ aut nollem : non aliũ quã me uelle ac nolle certissim
erã : & ibi eẽ causã peccatimei : iã iãq anĩ adũ tebã : Quodaut̃ inuit̾ facerẽ

Expanded text:
explicitam et enodatam causam mali: quaecumque tamen esset, sic eam quaerendam videbam, ut non per illam constringerer Deum incommutabilem mutabilem credere, ne ipse fierem quod quaerebam. Itaque securus eam quaerebam, et certus non esse verum quod illi dicerent, quos toto animo fugiebam; quia videbam, quaerendo unde malum, repletos malitia, qua opinarentur tuam potius substantiam male pati, quam suam male facere. 5. Et intendebam ut cernerem quod audiebam, liberum uoluntatis arbitrium causam esse, ut male faceremus et rectum iudicium tuum ut pateremur, et eam liquidam cernere non ualebam. uabat enim me in lucem tuam, quod tam sciebam me habere uoluntatem quam me uiuere. itaque cum aliquid uellem aut nollem, non alium quam me uelle ac nolle certissimus eram et ibi esse causam peccati mei iam iamque aduertebam. quod autem inuitus facerem,
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dixisse uere dĩfilius erat iste. alius autẽ uerehomohic filius dierat : ñ moueba
eũ cui ñ excider̃ tã multa superius similit̃ dicta et exposita : aduna qui ppesente¬
ua raq uerba concrunt nec qđ alius tacuit homo alius dexit ullo modo contra¬
rariuinagis qđ lucas õ ait cencurionẽ dixise filiuis di erat sed usstuserio pe cetpra¬
taridiueriũ seduel utrũq dictũ acenturione intellegere debomus s et a pelislos
ahui distoñ corde qneeossoud socasse lucam ex primere uoluisse sententiã centurs¬
onis quomodoe dacrot bin filiũ dĩ ferce enĩ neũ unigenitũ equale patra centuro

Expanded text:
ionem dixisse: uere dei filius erat iste, alius autem: uere homo hic filius dei erat, non mouebit ionem dixisse: uere dei filius erat iste, alius autem: uere homo hic filius dei erat, non mouebit eum cui non exciderunt tam multa superius similiter dicta et exposita. ad unam quippe senteiam utraque uerba concurrunt. nec quod alius tacuit homo, alius dixit, ullo modo contrarium est. magis quod Lucas non ait centurionem dixisse filius dei erat\\ sed: iustus erat, potest putari diuersum; sed uel utrumque dictum a centurione intellegere debemus et aliud illos, aliud istum commemorasse, uel fortasse Lucam exprimere uoluisse sententiam centurionis, quomodo dixerit legum filium dei. forte enim non eum unigenitum aequ