comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex istimosiclegis epłam meam ut hicagnoscas &iam fidem
tuã quae nobis in iatholica ecclesia dnõ donante cõmunis
est Siergohaec ut dicere coeperam cum catholico loquor
unde obsecro credis eẽ animam Non unius cuiusq prm
dico sed primam primo illihominidatm. Siexnihilo &
factam tamen insufflatumq adõ id credis quod ego
Si aũt ex aliqua alia crecitura quaeunde animafier&tã¬
quã materies sub iacebat artificidõ sicut pulius undefier&
adã uel costa eius unde eua. uel sicut aquae undepisces&
uo lucres uł sicut terra unde animalia quȩq terrestria nonẽ
catholicũ nonestuerum. Quod sineq: ex nihilo nequeexalia
quacũq: creatura sed exsem& ipso dm̃ hoc ẽ ex natura sua
fecisse uel facere cnimas quod ab sit ex istimas: hoc qui¬
dem abisto didicisti sed non tibi gratulor neq blandior

Expanded text:
existimo, sic legis epistulam meam, ut hic agnoscas etiam fidem existimo, sic legis epistulam meam, ut hic agnoscas etiam fidem tuam, quae nobis in catholica ecclesia domino donante communis est —, si ergo haec, ut dicere coeperam, cum catholico loquor, unde, obsecro, credis esse animam, non uniuscuiusque nostrum dico, sed primam primo illi homini datam? si ex nihilo et factam tamen insufflatamque a deo, id credis quod ego; si autem ex aliqua alia creatura, quae unde anima fieret tamquam materies subiacebat artifici deo, sicut puluis, unde fieret Adam, uel costa eius, unde Eua, uel sicut aquae, unde pisces et uolucres, uel sicut terra, unde animalia quaeque terrestria, non est catholicum, non est uerum. quodsi neque ex nihilo neque ex alia quacumque creatura, sed ex semet ipso deum, hoc est ex natura sua fecisse uel facere animas — quod absit! — existimas, hoc quidem ab isto didicisti, sed non tibi gratulor neque blandior;
Abbreviated transcription (Latin):
unus đs̃ immuttibilis. sempiternus sine temporis ullo initio siue
termino. Atq uero illa natura quȩ faceaest creatura nun cupat᷑
Creator autem ds̃ illa scilic& trinitas Creatura ergo litieẽ
dicitur exdõ ut nonexeius natura facta st Exillo eruim
propterea dicitur. qui a ipsum auctorem hab& ut sit Non
ita ut ab illo nata sit uel processerit. sed ab illo creata con¬
dita faciti sit. Partim ex nulla alia Idestomnino ex nihilo
sicut caelum & terra uel potius uniuersȩ mundanȩ molis
uniuers a cummundo cncreata materia. partim uero
ex alia lam creata atq: ex istente natura sicut uir exlimo
mulierexuiro. exparentibus homo creatura tamen
omis exdõ Sed creante uel exnihilo uel ex aliquo non aũt
gignente uel producente deseipso Si hȩc cũ catholicolo¬
quor magis cõmonens quã docens Neq enĩ essetibi arbitror
nouauel audita quidem & antea non tamen credita. Sedut

Expanded text:
unus deus inmutabilis, sempiternus, sine temporis ullo initio siue unus deus inmutabilis, sempiternus, sine temporis ullo initio siue termino. at uero illa natura, quae facta est, creatura nuncupatur, creator autem deus, illa scilicet trinitas. creatura ergo ita esse dicitur ex deo, ut non ex eius natura facta sit; ex illo enim propterea dicitur. quia ipsum auctorem habet ut sit, non ita, ut ab illo nata sit uel processerit, sed ah illo creata, condita, facta sit, partim ex nulla alia, id est omnino ex nihilo, sicut caelum et terra uel potius uniuersae mundanae molis uniuersa cum mundo concreata materia, partim uero ex alia iam creat\'a atque exsistente natura, sicut uir ex limo, mulier ex uiro, ex parentibus homo, creatura tamen omnis ex deo, sed creante uel ex nihilo uel ex aliquo, non autem gignente uel producente de se ipso. Si haec cum catholico loquor magis commonens quam docens — neque enim esse tibi arbitror noua uel audita quidem et antea, non tamen credita, sed, ut
Abbreviated transcription (Latin):
esterum non credere neq dicere quod pars dũ sitanima. Neq
sed hoc sliam opus est utdicamus Noneã & dm̃ unius eiusdẽq
ẽẽ nature. Vndeille rectequidem cut genus dĩ eẽ animas
munere nonnaturȩ acperhoc non omnium sed fidelium
Sed rursus ad id quod declinauerat deuolutus est & dm̃ atq ani¬
mam eius dem dixit eẽnaturȩ Non quidem his uerbis
ipso creauerit quid persuadere conactur nisi id quodalus
uerbis negat animã scilic& eius dem cuius ds̃ estẽẽ naturae
omĩs qui ppenatura uelds̃ est quinullum hab& auetorem
uel exdõ est quiaipsum hab& auctorem. Sed quȩ hab & auc¬
torem dm̃ ex quo ẽ aliqua facta nonestaliqua factaert
Porro quȩ facta non est & tamen exipso est aut genitaẽ abillo
aut procedit ex illo. Quegenita est filius est unicus quaȩ ꝓce
hȩctria unum sunt. & singulum quidq ds̃ & si mulo m̃a

Expanded text:
est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque sed hoc etiam opus est ut dicamus non eam et deum unius eiusdemque esse naturae. unde ille recte quidem ait \'genus dei esse animas munere, non natura\' ac per hoc non omnium, sed fidelium; sed rursus ad id quod declinauerat deuolutus est et deum atque animam eiusdem dixit esse naturae, non quidem his uerbis, ipso creauerit\', quid persuadere conatur nisi id quod aliis uerbis negat, animam scilicet eiusdem cuius deus est esse naturae? omnis quippe natura uel deus est, qui nullum habet auctorem, uel ex deo est, quia ipsum habet auctorem. sed quae habet auctorem deum, ex quo est, aliqua facta non est, aliqua facta est. porro quae facta non est et tamen ex ipso est, aut genita est ab illo aut procedit ex illo — quae genita est, filius est unicus, quae prochaec tria unum sunt et singulum quidque deus et simul omnia
Abbreviated transcription (Latin):
gratias quantas potes quo d non ante quam didicisti hoc decorpore
exsti ł xisses enim magnus hereticus & blas phemator horreni¬
dus Nullomodo tamen &iam iddete enistim auerim. quod h omo
catholicus neq contemtibilis presbiter. animȩ naturam portionẽ
disentiebaseẽ Vnde fateor dilectionituȩ timeo ne fortehoc teiste
docuerit qđ potius sit contrariumei fidei quamtenebas. Sicuteñ
Non arbitror teumquã hncatholicã animam credidis sedĩesse
portionẽ uelullomodo animȩ & di ẽẽ eandem naturcm. Ita me¬
tuo reforte consenseris huic homini qđ animã ds̃ non denihilo
fecerit sedita ex ipsosit ut tib ipso emanauerit. Hocenim &iã
uerbum istepo suit ii terc&era quibus in hacquȩstione ad im¬
mane precipitiũ exorbitauit Atuero hocsitedocuit nolo medo¬
cetis imo&iam uolo ut quod didiceras ipsedediscas Parum

Expanded text:
gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de corpore gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de corpore existi; exisses enim magnus hereticus et blasphemator horrendus. nullo modo tamen etiam id de te existimauerim, quod homo catholicus neque contemptibilis presbyter animae naturam portionem dei sentiebas esse. unde, fateor dilectioni tuae, timeo, ne forte hoc te iste docuerit, quod potius sit contrarium ei fidei quam tenebas. Sicut enim non arbitror te umquam in catholica animam credidisse dei esse portionem uel ullo modo animae et dei eandem esse naturam, ita metuo, ne forte consenseris huic homini, \'quod animam deus non de nihilo fecerit, sed ita ex ipso sit, ut ab ipso emanauerit\'; hoc enim etiam uerbum iste posuit inter cetera, quibus in hac quaestione ad immane praecipitium exorbitauit. at uero hoc si te docuit, nolo me doceas; immo etiam uolo ut quod didiceras ipse dediscas. parum
Abbreviated transcription (Latin):
alios autem a nimȩsensus Miror suste tedo cuit & tubomo id
&tas &c honoris antequã stum audires anum atqidẽ putaibas
ẽe quo album fuigrũq discernitur quo d nobis cũ uident esiam
passeres & quoiustum atq iniustum diudicatur quo duideba
tobis &iã carnis luminib perditis Hocsintiest ꝓfecto quando audi¬
ebas uellegebas illum in aoculos meos neum quã ob dormicom in
mortẽ nonnisicarnis oculos cogntibas. Autsu  obs curumest.
certe quando illud aptłi recolebas illum inatos oculos cordis ũ
Nios sulb fronte & sipribuccas corhaber e eredebas Absitut dete
hoc sentiam neq hoc teigitur istedo aut. Autsi forte antehuius
doc trinam quã modo teinuenisse l&cris animȩnaturam dĩ pu¬
tabas eẽ portionem hoc plane cumhorrendo periculo falsum ẽẽ
nesciebas Etsi ab isto didicisti quod animeportiodĩ non sit agedõ

Expanded text:
alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album nigrumque discernitur, quod nobiscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum diiudicatur, quod uidebat Tobis etiam carnis luminibus perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, certe, quando illud apostoli recolebas : inluminatos oculos cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut si forte ante doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nesciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi qui ppe& sp̃s intellegitur Itemq aliquando utrumq no¬
minesp̃s dici sicuti est & hclinato capite tradidit sp̃m ubi&
anima necesse est intellegatur & utrumq unius ẽẽ substaentiȩ
puto quo distticimsciebas. Sicutem nes ciebas nontealiquid quod
magno periculo scrordidi cissescias Etsi ꝗđ hinc subtilius dis pu-¬
tandumest melius cumipso agitur cuius lam nouimus &loquium
utrum cum dicitur anima itautsimul intellegatur & sp̃s utrunq
arimasit sp̃s autem aliquid animaesit. ansi cuteiu sumest apartecotũ
appelletur hoc nomine siue&iam utrumq: sp̃s sit . pars uero eus
sit quae pro priedicitur aruima: An& hoc aparte totum uocetur
quando itadicitur sp̃s ut simulhitellegatur e& aruima. Si cenim
huicplac& Verumista ut dixi & subtiliterdis seruntur & sineullo
uelcerte sine magnopericulo nesciuntur Itemq alioscẽ corporis

Expanded text:
ibi quippe et spiritus intelligitur: itemque aliquando utrumque noibi quippe et spiritus intelligitur: itemque aliquando utrumque nomine spiritus dici, sicuti est: Et inclinato capite tradidit spiritum: ubi et anima necesse est intelligatur, et utrumque unum et uniputo quod ista iam sciebas; si autem nesciebas, non te aliquid, quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius disputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam nouimus et eloquium: utrum, cum dicitur anima, ita ut simul intellegatur et spiritus, utrumque anima sit, spiritus autem aliquid animae sit, an, sicut ei uisum est, a parte totum appelletur hoc nomine, siue etiam utrumque spiritus sit, pars uero eius sit, quae proprie dicitur anima, an et hoc a parte totum uocetur, quando ita dicitur spiritus, ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis illius senex & lcici presbiter osculatus didicis sete
qđ ignor abas gratias egeis. Vbi quidem Nonim probo
humilitatem tuã immo uero &iam laudo qđ honor asti
decõrem tuum Nechominem sed ipsam quȩ tibi perillum loqui
dignatus est ueritatem si tamen potueris demonstrare
quidperillum ueritatis acceperis Vellem itaq rescriptis
tius quid tedo cuerit medoceres. Absit enĩ uter ubescã
a presbitero discere si a laico turon erubuisti predicanda
as imittnda humilitate siueradidicisti Pro in de fratꝰ
dilectissime quid ab eo didiceris nos secupio ut silam id
sciebam gratuler ꝓte si autem nesciebam discamperte:
Ita recuignorabas duo quaedam eẽ arimam & sp̃m secundũ
id qđ scriptum est ab solusti ab spũ meo animnãmeã &ierũq
ad naturam hominis ꝑtinere ut totus homostt sp̃s &anima
& corpus si aliquandoduo ista simulnemine animȩ nuncu¬
pari qualo est illud & fectus est homo i enimam uiuia

Expanded text:
iuuenis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te iuuenis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignorabas did quod scriptum est: Absolvisti ab spiritu meo animam meam; et utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus, anima et corpus, sed aliquando duo ista simul nomine animae nuncupari, quale est illud: Et factus est homo in animam vivam;
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO DILECTISSIMO FRATRI ET CÕ PRDO¬
petro augustinus ep̃s in dñosalutem Peruener
admed uolibri uincentii uictoris quos ad tuam
sc̃i tatem scripsit mittentemihi eos fratrerro renato ho¬
mine quidem laico sed prosua fide& eorum quos dili¬
git prudenter religioseq sollicito. Quibus lectis uidi
hominem in sermonequidem non solum ad sufficientiã usq
uerum &iam usq ad redundantiam profluentem Sed in
rebus dequibus loqui uoluit nondumsicut oport&ins¬
tructum. Quodsi ei fueit dñodonante conlatum pore¬
rit ẽẽ utilis pluribus Habeerum reon minimum
facultatis quapos sit explicare atqueor nare quȩ sentit
siprius dec operam rectas entire : Valde quippesunt no¬
xia prauadiserta qui a hominibus minus eruditis eo
quod diserta sunt uidentur & uerti. Quomodo autem eosdẽ
libros ipseacceperis nescio uerum tamen siuerum est qđ
audiui diceris eis recitatis lto exiluis sel&itia. ut capud

Expanded text:
omino dilectissimo fratri et eompresPetro Augustinus episcopus in domino salutem. Peruenerunt ad me duo libri Vincentii Victoris, quos ad tuam sanctitatem scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit prudenter religioseque sollicito. quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino donante conlatum, poterit esse utilis pluribus. habet enim non minimum facultatis, qua possit explicare atque ornare quae sentit, si prius det operam recta sentire. ualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. quomodo autem eosdem libros ipse acceperis nescio; uerum tamen, si uerum est quod audiui, diceris eis recitatis ita exiluisse laetitia, ut caput
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ ea repecendo ꝑcurram. Vnum est qđ animaa ram
exnihilo sed descipso dm̃ fecis sedixisti. Alarũ ꝑ infinitũ¬
temp atq itti semꝑ dm̃ animasdare. sicua semꝑest ipsequi
dat Tertiũ animã meritum aliquod ꝑdidis se ꝑccrnẽ
quodhabuerit antecarnem. Quartum animamꝑcarnem
reparare habitudinem pris cam. & pereandem carnem
renasciperquã meruerat in quinari. Quintum. quod ani¬
mameruerit eẽ peccatrix. anteom nepec catum: Sextum.
infantes antequã bapti tentur mortep̃ uentos. ꝑ uenire
posse adoriginaliũ indulgentiam peccatorum. Septimnũ
quos dñs predestinauit adbaptismũ p̃destincitioni eius
eripiposse & ante defungiquã in eis fuerit qđ omp̃s p̃desti

Expanded text:
breuiter ea repetendo percurram. unum est, quod \'animam non breuiter ea repetendo percurram. unum est, quod \'animam non ex nihilo, sed de se ipso deum fecistempus, atque ita semper Deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat. » Tertium, « Animam meritum aliquod perdidisse per quod habuerit ante carnem. » Quartum, « Animam per carnem reparare habitudinem priscam et per eandem carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; quintum, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\'; sextum \'infantes antequam baptizentur morte praeuentos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum\'; septimum \'quos dominus praedestinauit ad baptismum praedestinationi eius eripi posse et ante defungi, quam in eis
Abbreviated transcription (Latin):
contemnas & arbitreris ingeniũ & eloquium tuum pariue ẽ
pendendũ pec sc̃arum scriptura rũ memoriã heparuam eẽ
cognoui sederuditiominorest quã itante indoli laboriq:
con gruebat. Ittq tenec amplius quã eport& tibi tribuendo
uanescere uolo piecrur sus te abiciendo aedesperando friges¬
cere. Vtinã tua scripta cũ lerere possem & comloquendo
potius quã scribendo quȩ sint emendanda monstrarem
facilius hocnegotiũ ꝑcgeretur nr̃a hit̃ nos sermo cinectione
quã litteris quȩ siscribendae& multis uoluminib: indigero
Verũ ista capitalia quȩ certo &iam numero comprehende¬
reuoliu instanter ammoneo ne corrigere differas &
ea prorsus afide & p̃dicationetua facias aliena ut quan¬
tatibi fticultts est disputandi munere dĩ utaris uti liter
ade dificaitionẽ non ad destructionem sane salubris q doc¬
trinȩ Sunt autem ista dequib: ut potui iamdis serui sed

Expanded text:
contemnas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse contemnas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scripturarum memoriam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monstrarem! facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uoluminibus indigeret. uerum ista capitalia, quae certo etiam numero conprehendere uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, iam disserui; sed
Abbreviated transcription (Latin):
inflecti Si enĩ hecliberaliter elocutus es si non in la¬
biisista sonuisti sed intus & germanitus in cordesensisti
intuȩ correctionis tanto bono &iam morasodisti
Parũ quippe tibi fuit diceremꝓbi obstinatiq: eẽ iudicu
nolle ad tramitem rationis iflecti nisi adderes citius
uthin costenderes quã sit execrandus quibonũ quã facit
quando quidẽ quã turdius facit. antatibiuidetur
tantas eueritate culpandus ut merito imꝓbiiudicu
dstinatiq: dicatur. Audiergo teipsum. Tuq potssimũ
ex maixime elocutus fructib: utere ut cituste ad ratio¬
nis tramitẽ grauita tem̃tis inflectas quã tein deminus
erudite parumq: consulte lubrico flatis a uerterus
Nimis longumẽ om̃a que lntuis libris uel potius inteipsouolo
emendari ꝑ tractareatq discutere & saltem breuemtiba de
singulis corrigendis reddererationem Nec id eoto ctimente

Expanded text:
inflecti. si enim haec liberaliter elocutus es, si non in lainflecti. si enim haec liberaliter elocutus es, si non in labiis ista sonuisti, sed intus et germanitus in corde sensisti, in tuae correctionis tanto bono etiam moras odisti. parum quippe tibi fuit dicere inprobi obstinatique esse iudicii nolle ad tramitem rationis inflecti, nisi adderes \'citius\', ut hinc ostenderes quam sit exsecrandus qui bonum hoc numquam facit, quando quidem qui tardius facit tanta tibi uideatur seueritate culpandus, ut merito inprobi iudicii obstinatique dicatur. audi ergo te ipsum tuque potissimum et maxime eloquii tui fructibus utere, ut citius te ad rationis tramitem grauitate mentis inflectas, quam te inde minus erudite parumque consulte lubrico aetatis auerteras. Nimis longum est omnia, quae in libris tuis uel potius in te ipso uolo emendari, pertractare atque discutere et saltem breuem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. nec ideo tamen te
Abbreviated transcription (Latin):
tredulus nonsis & a probarepossequȩ dixeris & qđ semꝑ
siud eas &iam ꝓpriam sententiã ñ tueri siimpbabilis de¬
aguur & sitabi cordipreprio damnato ludiciomeliora
magis etquȩ suntueciora secturi Modo probacaris sime
rontesalla citor stadixsse ut decua indole ñ solũ ingeniosa
uerum esicm cauia pia modesta. gtiudect catholico
codesia nonde cmtentiose ꝑtinaciahesetica ex ardes¬
cat inscinia. Nunc estutosiendas quanta posthȩc bona
uerba quauia commemortuu sinceritatepectoris
leris: qđ continuo subiecisa. Nam ut est inquis optimi
ꝓpositi laud andiq: aoñsilii facile adueriora tẽans ducere
it aut in ꝓb. obstinatiq ludiciu st inollecitius ad iramitem
rationis inflecti Estoigitur opami ꝓposit laudandiq
consilu & facile aduerioratrans ducere nec sis imꝓbi
obstinatiq: iudicii ut nolis citius ad tramitem rationis

Expanded text:
credulus non sis ca probari posse quae dixeris et quod semper credulus non sis ca probari posse quae dixeris et quod semper studeas etiam propriam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur, et sit tibi cordi proprio damnato iudicio meliora magis et quae sunt ueriora sectari\'. modo proba, carissime, non te fallaciter ista dixisse, ut de tua indole non solum ingeniosa, uerum etiam cauta, pia, modesta gaudeat catholica ecclesia, non de contentiosa pertinacia heretica exardescat insania. nunc est, ut ostendas quanta post haec bona uerba quae tua commemoraui sinceritate pectoris dixeris, quod continuo subiecisti: nam ut est, inquis, optimi propositi laudandique consilii facile ad ueriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. esto igitur optimi propositi laudandique consilii et facile ad ueriora transducere; nec sis inprobi obstinatique iudicii, ut nolis citius ad tramitem rationis
Abbreviated transcription (Latin):
non in uidentis assensum modomi sericordiȩ p̃scientieq: diume
e effectũ amplific& &affectum Hȩc uerbatua sunt ubia
onfiteris consentiredicenti quibusdã non baptr etus sic
temporarie conlatum eẽ parad r̃ sum u suꝑsitillis inresurre¬
tion e p̃miũ regnicaelorum antra sententiam princpalem
qua constitutum est pon in traturũ hnillud regnum qui nonre¬
natus fuerit ex aqua & sp̃usc̃õ Quam sententiam principa¬
lemtimens uiolarepelagius pec illos sinebaptis mohi regnu
cucolorũ credidit intraturts. quos non crediditreos iuciũ
Eoriginalis peccatireos paruulos confiteris &tam̃ eossine
lauacro regenerationis absoluis & inparadisum initus a
postia &lic̃ regnũ caelorum hntrareꝑmittis Hȩc et haus¬
mod si & alia forsitan intius libris actentioreotiosior in¬
uenire potueris sine ulladilatione lam corrige siamimnam
cuthodicumgeris idesisiuera at̃ plocutus es dicens qđ aibi ips

Expanded text:
non inuidentis assensum, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba tua sunt. ubi te confiteris consentire dicenti quibusdam non baptizatis sic temporarie conlatum esse paradisum, ut supersit illis in resurrectione praemium regni caelorum, contra sententiam principalem, qua constitutum est non intraturum in illud regnum, qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. quam sententiam principalem timens uiolare Pelagius nec illos sine baptismo in regnum caelorum credidit intraturos, quos non credidit reos; tu autem et originalis peccati reos paruulos confiteris et tamen eos sine lauacro regenerationis absoluis et in paradisum mittis et postea etiam in regnum caelorum intrare permittis. Haec atque huiusmodi, si et alia forsitan in tuis libris adtentior et otiosior inuenire potueris, sine ulla dilatione iam corrige, si animum catholicum geris, id est si ueraciter praelocutus es dicens, \'quod tibi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quã uis potuerit iudicio diumo intereos deputari quimas¬
trrii conseisiont purgantur iam̃ &iã utrũ non fuerit bap¬
tiratus inoras nã utem intã quod ereditur aquasimulcũ
sanguine exiliente delacierdũ iuxta confixus poriuss ꝑfundi
atq: huius modi scis simo baptis mate delui. Quid sim carcere¬
sueratbapti ⁊auis qđ & postta persecutionis tempore non nulo
danculo imperrtre potuerunt: quid si & antequã tencrecur
neq enĩ proptereta illi publice leges parterepocerunt quanũ
adtine ad corporis morum qm̃ diuinitus remis sionemai¬
ceperat peccatorum Quid suã beptitatus hlatro cimifacinas
e& crim̃ in currerat & non expers baptis matis sed tamquã
penitens accepitsederum ueniam quȩ baptizatus am isit quan¬
doquidem piecas tũ fidelis & d ñõ in animocius & nobis in ue¬
biscius apparuit : nã sieos de quibus scriptun est utrum fu¬

Expanded text:
quamuis potuerit iudicio diuino inter eos deputari, qui marquamuis potuerit iudicio diuino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen etiam utrum non fuerit baptizatus ignoras. nam, ut omittam, quod creditur aqua simul cum sanguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid sifuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? Quid, si et antequam teneretur? Neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum attinet ad corporis mortem, quoniam divinitus remissionem acceperat peccatorum. Quid, si jam baptizatus in latrocimi facinus et crimen incurrerat, et non expers Baptismatis, sed tanquam poenitens accepit scelerum veniam quae baptizatus admisit? quandoquidem pietas tam fidelis, et Domino in animo ejus, et nobis in verbis ejus apparuit. Nam si eos, de quibus non scriptum est utrum fu
Abbreviated transcription (Latin):
nom potuit neq: inpeccatoremansit . qui i xp̃o p̃figu¬
rato inpeccato eẽ Nondebuit ficut eẽ Non potuit atten¬
de quid diccs & desiste iamdicere quomodo enĩ meru¬
it e quomodo ponpotuit ẽẽ peccatrix. Quo modo quȩso
te peccatrix eẽ meruit quȩ male nonuixit: quo modo
quȩ sotep ec catrix factaẽ quȩ peccatrix eẽ non potuit:
auts i nompotuit . id eo dicis qui p̃tercarnem nom potuit
quom od oergomeruit ẽẽ peccctrix quomerito inaarnẽ
miteretur. quando quidem ante cornẽ ante carnem
pompotuit eẽ peceatrix undemdi aliquid mereretur
noli crederepiolidicere nolidocere in fantes antequã bcipti¬
Tareritur mortep̃ uentos ꝑuen ir epossea doriginaliũ
indul gentiam peccatorum siuis eẽ ctholicus Exemplo
enim quȩ tefallunt uel delatrone quidũm estamfessus
incruceul defrem scãe perpetue dino crate nihiltibi adhu¬
iuscrroris sententiam suffra gantur. Latro quappeille

Expanded text:
non potuit, neque in peccato remansit, quia in Christo praefigunon potuit, neque in peccato remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit? attende quid dieas et desiste iam dicere. quomodo enim meruit et quomodo non potuit esse peccatrix? quomodo, quaeso te, peccatrix esse meruit, quae male non uixit? quomodo, quaeso te, peccatrix facta est, quae peccatrix esse non potuit? aut si \'non potuit\' ideo dicis, quia praeter carnem non potuit, quomodo ergo meruit esse peccatrix, quo merito in carnem mitteretur, quando quidem ante carnem non potuit esse peccatrix, unde mali aliquid mereretur? Noli credere nec dicere nec docere \'infantes antequam baptizentur morte praeuentos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum\', si uis esse catholicus. exempla enim, quae te fallunt, uel de latrone qui dominum est confessus in cruce uel de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate nihil tibi ad huius erroris sententiam suffragantur. latro quippe ille,
Abbreviated transcription (Latin):
reparat beatitudinẽ quauis a fuerat paulis ꝑ amisisseꝑcarnẽ
ut ꝑ eã incipiatrenasci perquã meruerat in quin aritam in
ꝓximo teipsũ tibi ips extitisticontrarũ uthomo quiptulo
ante dixeras animã ꝑ carnẽ reparare statũ ꝑ quã ꝑ dideras
meritũ ub i nullomodo potest nisibonũ meritum intelle¬
gi Quodius utiq: percarnẽ ibaptis mate reparuri
rursus eandiceres in quinarimeruisse perairnem ubii ar
non potest bonum uel malũ meritum crederehabuisse ante
carnem animã catholicum nonest: Noli credere nec di¬
cere nec docere quod anima meruerit eẽpeccotrix ante
omnepeccaitũ siuis eẽ catholicus Valdeenĩ malũ meri¬
tum est meruis sefieri peccatricem. E tutiq tã malum
meritum pullomodo habere potuit anteom nepeccatum
prȩsertim prius quã uenir& incarnẽ : quando meritum nec
malũ potuithabere necbonum. Quomodo iiturdicis
anima itaq si peccatrix eẽ meruit. quȩ peccatrixeẽ

Expanded text:
rat habitudinem, quam visa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari, » tam in proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium; ut homo qui paulo ante dixeras, animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum, ubi nullo modo potest nisi bonum meritum intelligi, quod vis utique per carnem in Baptismate reparari, rursus eam diceres inquinari meruisse per carnem, ubi jam  uel bonum uel malum meritum credere habuisse animam ante carnem catholicum non est. Noli credere nec dicere nec docere, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\', si uis esse catholicus. ualde enim malum meritum est meruisse fieri peccatricem. et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam ueniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere nec bonum. quomodo igitur dicis: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse
Abbreviated transcription (Latin):
& ante defungi quã h eis fuerit qđ omp̃s p̃destina uithmpletũ
siuis eẽ catholicus Nescio qua hic en ĩ potestas contrapocestatẽ
dĩ casib: datur. quib: irruentib: qđ ille predestintuit fierinon
sinatur. Hucerror quanta errantem uoragin dmpieatis
ob sorbeat ex aggertire pionopus est cũ prudentem uirum &
corrigiparatũ breuit̃ ammonuissesufficiat Tua quippeistu
sunt uerba. Habendã dicimꝰ inquis deh fanub: istius moderaconẽ
quip̃ destinatibaptis mo uitȩ presentis antequã renas cantur
in xpo p̃ueniuntur occiduo. Ergon ep̃ destinati baptis nouitie
presentis antequam ad eũ ꝑueniunt p̃ueniuntur occiduo epte¬
destincir& ds̃ qđ futurũ non fuisse presciuit authoenen futurũ
ñ fuis senesciuit ut eius autp̃ destinatio srustraretur aut p̃¬
scientia fallereturo uides quantahi ncdici possent nisi quod
paulo antedixisse tenerem uthinctebrecute ammonerem:

Expanded text:
et anteet antesi uis esse catholicus. nescio qua hie enim potestas contra potestatem dei casibus datur, quibus inruentibus quod ille praedestinauit fieri non sinatur. hic error quanta errantem uoragine inpietatis absorbeat exaggerare non opus est, cum prudentem uirum et corrigi paratum breuiter ammonuisse sufficiat. tua quippe ista sunt uerba: habendam dicimus. inquis, de infantibus istius modi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo. ergone praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ citos et̃ pechocnobis ii notes uerepouit qđ batopego dõs an
Quilotus est non indigo utlau& Qud dealus dequilus
uel ialenihillegimuis dictũ debarnaba detimorcheo decito
des lea dephilemone. dcipsis euaingelistis marco& luca
dobi numerabilib c&ceris. quos absit utbaptit acoscẽ dibite¬
mus quã uis non legamus dino craer cũt septennis puer in quib
annis pueri cum bapti tamtur lã simbolũ reddunt & ꝓseipsi
ad interrogaiares pondent. quur non tibiuisus fuerie baptita¬
tus potiuisse ab impio patread gentliũ sacri legiure uocari &
obhocfuis sempoenis de quib: sorore orante liberatus esinescio
requeerum &ipsum uł nũ quã fuisse xp̃i anũ uel citecuminũ
defunctũ fuis selegisti quã quã ips alectionon sit in eo canone
scripturarũ unde i huius modi quȩstionib: testimonia pro¬
ferenda sunt Noli credere necdicere neidocere quos dns
predestinauit a dbaptismũ p̃destinatione eius eripiposse.

Expanded text:
s innotescere potuit, quod beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur iam symbolum reddunt et pro se ipsi ad interrogata respondent, cur non tibi uisus fuerit baptizatus potuisse ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob hoe fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio. neque enim et ipsum uel numquam fuisse Christianum uel catechumenum defunetum fuisse legisti, quamquam ipsa lectio non sit in eo canone scripturarum, unde in huiusmodi quaestionibus testimonia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec docere \'quos dominus praedestinauit ad baptismum, praedestinationi eius eripi posse
Abbreviated transcription (Latin):
igitur scit quomodo dictũ sit. dat flatum populo utrũ
cum trahens deparentib: an insufflans nouum : unde
& icmscit utrũ repetitio sententiae sitquidat flatũ populo
superecm & sp̃m calcantibus eam : utdeuna re utrumq
dictum intellegatur & ron animã uel spm quonatura
uiuit humana sed spm scm̃ significare uoluerit  sierum

Expanded text:
igitur scit quomodo dictum sit \'dat flatum populo\', utrum igitur scit quomodo dictum sit \'dat flatum populo\', utrum eum trahens de parentibus an insufflans nouum? Vnde etiam scit, utrum \'repetitio sententiae sit: qui dat flatum populo super eam et spiritum calcantibus eam\', ut de una re utrumque dictum intellegatur et non animam uel spiritum quo natura uiuit humana, sed spiritum sanctum significare uoluerit? si enim
Abbreviated transcription (Latin):
querebam. sed quȩratalia nefortassis inueniat ncon
hoc istis testimoniis quȩ lam posuit Non probauit
om̃a quippe quȩ hic adhibuit ad aliquid certa sunt
ad hocuero qđ de animȩ origine queritur demonstran¬
tur ambigua : certum est enim dm̃ dedisse homin ib:
flatum & sp̃m dicerite propheta. sic dicitdñs qui fecit
caelum & fundauit terrã & ꝗ sunt iea qui datflatũ
populo supeream & sp̃m calcantibus etm. hoc testimo¬
nium istelneam sententiam uult accipi quã defendit
ut qđ ait datflatũ populo non ex propaegine facere ani¬
mas populi sed nouas in sufflare credatur aud eatergo
dicere non ipsum nobis dedissecarnem quia depa¬
rentibus origo carnis at tractaest. &ubiait apostolus
defrumenti grano ds̃ illidat corpus quomodo uoluerit
nege si aud& decriaco triticum rasci & herbaeius ex
semine scđm genus: Quod sinegare nonaud& unde

Expanded text:
quaerebam. sed quaerat, aliane fortassis inueniat; nam quaerebam. sed quaerat, aliane fortassis inueniat; nam hoc istis testimoniis, quae iam posuit. non probauit. omnia quippe quae hic adhibuit ad aliquid certa sunt; ad hoc uero, quod de animae origine quaeritur. demonstrantur ambigua. certum est enim deum dedisse hominibus flatum et spiritum dicente propheta: sic dicit d ominus, qui fecit caelum et fundauit terram et quae sunt inea, qui dat flatum populo super eam et spiritum calcantibus cam. hoc testimonium iste in eam sententiam uult accipi, quam defendit, ut, quod ait, \'dat flatum populo\', non ex propagine facere animas populo, sed nouas insufflare credatur. audeat ergo dicere non ipsum nobis dedisse carnem, quia de parentibus origo carnis adtracta est, et, ulli ait apostolus de frumenti grano: deus illi dat corpus quomodo uoluerit, neget, si audet, de tritico triticum nasci et herbam eius ex semine secundum genus. quod si negare non audet, unde
Abbreviated transcription (Latin):
adõ fieri ariimas peccatrices. autsin exp̃i sacra merito meis
solui originale peccatum. auteas a licub ipec casse
antequam mittererit᷑ in carnem autea quȩ nũ quã
habuer̃ h eis peccaia dam mari : si hec nobis dicere
qm̃ non surat utiq: dicenda dixerit paruulos non trahere
origina lepeccatũ nec habere unde damnentur si non
pelagiariamsi ne dubitatione dã nabilem damnaridus
incurre : qđ ei ne contingat quantomelius ten& deanimȩ
origine cuneeationẽ meam peaudeat affirmare qđ
nec humana racione conp̃hendit. Nec diu in aauctor itate
defendit necogatur insipientiã ꝓfiteri. dum uere tur
ignoraritiam confiteri : hic fortedicat senitentiam suam
diu in a auctoritate defendi qm̃ sc̃arum scripturarũ
testimoni isꝓbares eenistimat arimas adõ non expro¬
pagine fieri sed nouas singulis in sufflari. probasi potest¬
& fatebor medidicisse ab illo. quod magna intenitione

Expanded text:
a di\'o fieri animas peccatrices aut sine Christi sacramento in eis a di\'o fieri animas peccatrices aut sine Christi sacramento in eis solui originale peccatum aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur in carnem, aut ea quae numquam habuerunt in eis peccata damnari, si haec nolens dicere, quoniam non sunt utique dicenda, dixerit paruulos non trahere originale peccatum nec habere unde damnentur, si nonPelagianam sine dubitatione damnabilem damnandus incurret. quod ei ne contingat, quanto melius tenet de origine animae cunctationem meam ne audeat affirmare, quod nec humana ratione conprehendit nec diuina auctoritate defendit, ne cogatur insipientiam profiteri, dum ueretur ignorantiam confiteri! Hic forte dicat sententiam suam diuina auctoritate defendi, quoniam sanctarum scripturarum testimoniis probare se existimat \'animas a deo non ex propagine fieri, sed nouas singulis insufflari\'. probet, si potest, et fatebor me didicisse ab illo quod magna intentione
Abbreviated transcription (Latin):
baptis mo nisi originalepeccatum Ex hoc percato luste
dam nariariimã non negamus. qui a peccato sup pliciũ
lexiusta constituit sed ad hoc peccatum subeundũ quur
dã nata sit quȩrimus si nonexlla una trahitur quȩ lnge¬
neris humani primo patrepeccauit Quã obrem sids
rondẽ nat h nocentes. nec facitnocentes quos ꝑspicit
in nocentes & sianimas non liberat siue ab origin alibus
oc sipecata aretequã iõ mittantur & multomagis qugnũ quã
cõmissesurat dã nari lusta lege nom possunt : Rihilhorum
quattuor istedicat & si potest explic& pariudorum animue
quȩ si nebaptismo exeurites indã nationẽ mitturetur. quemne¬
rito in carnem peccatricẽ quae puhilpe ccauerurit mis sesunt
uollli : inuenirent peccatum proptꝰ qđ merito dã marentur
Porrosi quattuor ista deuntins quȩ sanado ctrina cendem¬
natldẽ sirion audeat dicere uel sineullo peccato existentes

Expanded text:
baptismo nisi originale peccatum. cx hoc peccato iuste baptismo nisi originale peccatum. cx hoc peccato iuste damnari animam non negamus, quia peccato supplicium lex iusta constituit; sed ad hoc peccatum subeundum cur damnata sit quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccauit. quamobrem si deus non damnat innocentes nec facit nocentes, quos perspicit innocentes, et si animas non liberat siue ab originalibus et si peccata antequam committantur et multo magis quae numquam commissa sunt damnari iusta lege non possunt, nihil horum quattuor iste dicat et, si potest, explicet, paruulorum animae, quae sine baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito in carnem peccatricem, quae nihil peccanerunt, missae sunt, ut illic inucnirent peccatum, propter quod merito damnarentur. porro si quattuor ista deuitans, quae sana doctrina condemnat, id est si non audens dicere uel sine ullo peccato exsistentes
Abbreviated transcription (Latin):
rullum neillibeneficium putabamus eẽconlatum qđ reptus
e& pemalitia muttre intellectum eius & propt̃ dĩ prescien¬
tiã nonsicut fidele membrum xp̃ĩ sed si cut upostatum iudi¬
candumẽẽ censeb imus quapoto erum melius si peccata¬
nondum facte. nondum cogitatt. sedp̃ cognita & futura
puniuntur ꝓicerentur illiduo deparadiso antepeccatum ne
in loco tam scõ &beatifico peccareratur: quid qđ psa ex ha¬
nitur omnino prescieritia siqđ prescitur ronerit: quo¬
modo enum recte dicitur prȩsuri futurum quod non est
futurum: quomodoergo puniiuntur peccata ꝑ nulla surt
Id est ꝗ necuita ista nondum incipiente cõmissa sunt
ante carnem nec morte preueniente post carnem : hoc
itaq mediũ ex quo anima missaẽ in carnẽ quo usq: solue¬
recur a carne : qnm̃ paruuli animaẽ necliberi arbitriiges¬
sit aetatem non inuerut undedam naretur Non ꝑcepto

Expanded text:
nullumne illi beneficium putabimus esse conlatum, quod raptus nullumne illi beneficium putabimus esse conlatum, quod raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, et propter dei praescientiam non sicut fidele membrum Christi, sed sicut apostatam iudicandum esse censebimus? quanto enim melius, nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, proicerentur illi duo de paradiso ante peceatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur! quid quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non erit? quomodo enim recte dicitur praesciri futurum, quod non est futurum ? quomodo ergo puniuntur peccata, quae nulla sunt, id est quae nec uita ista nondum incipiente commissa sunt ante carnem nec morte praeueniente post carnem? Hoc itaque medium, ex quo anima missa est in carnem, quo usque solueretur a carne, quoniam paruuli anima est nee liberi arbitrii gessit aetatem, non inuenit unde damnaretur non percepto
Abbreviated transcription (Latin):
respondit cũ tractar& questionem aduersus eos quidi¬
cunat quurds̃ hominaem faciebat que mut pote prȩscius
suebat futurum Nonbonum. Non natum erũ tudicart
si propterea ireareroluiss& quia non bonum futurum ẽẽ
prescis se : & utiq sicut & huic uisum est deꝑ fectis eius operib:
debuisse hominem iudicare. nonde p̃ cognitis nec fieri ali¬
quarado ꝑmissis Namsipeciate quȩsi homo uiueret cõmisu¬
rusee &iam non commissadã nantur in mortuo nullum
beneficium conlatum est illiquir ciptus est ne malitia mutar&
intellestum eius quando quidẽ iudicabitur securidũ eam quȩ
iillofuerat futurã malitiam : Non secundumeam quȩ hnillo in¬
uenta est in noceritiam & denullomortuo baptizato poterit
ẽe securitas q & post baptismum non qualitercumq peccare.
uerũ eiã apostatare homines possunt quid siergo quibap¬
tizatus hincraptus est a postatterat futurus si uiuer&

Expanded text:
respondit. cum tractaret quaestionem aduersus cos qui direspondit. cum tractaret quaestionem aduersus cos qui dicunt: \'cur deus hominem faciebat, quem utpote praescius sciebat futurum non bonum?\'non natum enim iudicaret, si propterea creare noluisset, quia non bonum futurum esse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debuisset hominem indicare, non de praecognitis nec fieri aliquando permissis. nam si peccata, quae si homo uiueret commissurus esset. etiam non commissa damnantur in mortuo, nullum beneficium conlatum est illi, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, quando quidem iudicabitur secundum eam, quae in illo fuerat futura, malitiam, non secundum eam, quae in illo inuenta est, innocentiam et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas, quia et post baptismum non qualitercumque peccare, uerum etiam apostatare homines possunt. quid? si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si uiueret,
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentes simplices puras aiustodõ cumeas ipse non libe¬
randas carnii serit peccatrici a&erna dã natione
puniri : Egonihil istorũ duorum dicendũ eẽ confirmo
nec illud tertiũ alibi peccasse animas ante carnem ut dõ¬
narimererentur incarne. A postolus quippeaꝑtissi
me definiuit nondũ incarne natos nihi legis seboni seu
nonnis originale traxissepeccatum : nec illud quarcum
ecis animas paruulorũ si nebaptis mate moriturorum aiusto
dõ in carnẽ pecca tricem religari atq dã nari quas presciun
si ad a &atem ꝑuenissert inqua libero uterentur arbitrio
male fuis se uicturas. Hhonamq nec iste ausus ẽ dicere
in tantis angustus constitutus. Immo&iam contra istã
uaniratẽ lam satis manifeste acbreuiter est locutus ubi
ait i iustum dm̃ futurum fuisse si nom ꝑfectis ꝓpriȩ uolun¬
tatis operib: uell& hominem iudicarenon natum : hoc ep

Expanded text:
innocentes, simplices, puras a iusto deo, cum eas ipse non libeinnocentes, simplices, puras a iusto deo, cum eas ipse non liberandas carni inserit peccatrici, aeterna damnatione puniri. Ego nihil istorum duorum dicendum esse confirmo nec illud tertium alibi peccasse animas ante carnem, ut damnari mererentur in carnem — apostolus quippe me definiuit nondum in carne natos nihil egisse boni seu non nisi originale contraxisse peccatum — nec illud quartum eas animas paruulorum sine baptismate moriturorum a iusto deo in carnem peccatricem relegari atque damnari, quas praesciuit, si ad aetatem peruenissent. in qua libero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc namque nec iste ausus est dicere in tantis angustiis constitutus, immo etiam contra istam uanitatem iam satis manifeste ac breuiter est locutus, ubi ait \'iniustum deum futurum fuisse, si non perfectis propriae uoluntatis operibus uellet hominem iudicare non natum\'. hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
terit inuenire presidia quȩ quidem si adhiberi posset
procul dubio non baptitatis ꝓdesserion possent
sicut nec illa quȩ delibromachabeorum commemorauit
sacrificia factaꝓpec catorib: mortuis eis aliquid ꝓfuissent
si circũ cisi non fuissent : inueniat ergo si potest iste quid
dicat cũ ab illo queritur quid meruerit animas in eullo
peccato ł originali ł ꝓprio sicad sub eundũ alienũ peccatũ
originaledam nari ut non ab illo ualeat liberari : & uideat
quideligat eduob: utrũ dicat &iã eas animas morientiũ
paruulerum quȩ hincsine lauacro regenerictionis abs¬
cedunie & ꝓ quibus nullum sacrificium corporis do¬
minici offertur a nexu peccati originalis ab soluicum
a postolus doceat exuno lreom̃s incondem nationem
quib: utiq Non subuenit gracia ut perunum eruan¬
tur hiredemptionem andicat animas rionhabentes
ullum uel proprium ł originalepeccatum & omni mod

Expanded text:
terit inuenire praesidia. quae quidem si adhiberi possent, terit inuenire praesidia. quae quidem si adhiberi possent, procul dubio non baptizatis prodesse non possent, sicut nec illa quae de libro Machabeorum commemorauit sacrificia facta pro peccatoribus mortuis eis aliquid profuissent, si circumcisi non fuissent. Inueniat ergo, si potest, iste quid dicat, cum ab illo quaeritur, quid meruerit anima sine ullo peccato uel originali uel proprio sic ad subeundum alienum peccatum originale damnari, ut non ab illo ualeat liberari, et uideat quid eligat c duobus, utrum dicat etiam eas animas morientium paruulorum, quae hinc sine lauacro regenerationis abscedunt et pro quibus nullum sacrificium corporis dominici offertur, a nexu peccati originalis absolui, cum apostolus doceat ex uno ire omnes in condemnationem, quibus utique non subucnit gratia, ut per unum eruantur in redemptionem, an dicat animas non habentes ullum uel proprium uel originale peccatum et omni modo
Abbreviated transcription (Latin):
generatos nec sa crificia expient in quinatos
Ibienim & detalibus hi paruulinatisunt. siue ad¬
hucusque nascuntur uteis nullo talipossit ad¬
iutorio subueniri. hic certe omĩs argumentatio
deficit Non erum querimus unde animaedam¬
narimeruerint postcarnis consortium peccatri
cis nullum peccatum habentes ante carnis consortiũ
peccagricis Nonẽ utdicat᷑ nhileis obfut alicmipoelape
paulisper
cõmunicata contagio quibus indĩ prȩscientia fuerat
parata redemptio. Dehis enim riunc loquimur. quib:
antebaptismum de corpore exeuntibus redemptionulla
succurrit. Non est ut dicatur eas quas baptis ma
nonab luit sacrificia pro eis crebra mundabunt
qđ prȩsciens ds̃ paululum illas uoluit alienis hȩrere
peccatis sineullo exitio damnationis aeternȩ & cionspe
felicitatis aeternae. Dehis enimriunc loquimur . qua¬
rum riatiuitas apud impios & exmpus nullataliapo¬

Expanded text:
generatos nee sacrificia expient inquinatos generatos nee sacrificia expient inquinatos —ibi enim et de talibus hii paruuli nati sunt siue adhuc usque nascuntur, ut, eis nullo tali possit adiutorio subueniri —, hic certe omnis argumentatio deficit. non enim quaerimus, unde animae damnari meruerint post carnis consortium peccis nullum peccatum habentes ante carnis consortium peccatricis. non est, ut dicatur: \'nihil eis offuit alieni peccati paulisper communicata contagio, quibus in dei praescientia fuerat parata redemptio\'. de\' his enim nunc loquimur, quibus ante baptismum de corpore exeuntibus redemptio nulla succurrit. non est, ut dicatur: \'eas, quas baptisma non abluit, sacrificia pro eis crebra mundabunt, quod praesciens deus paululum illas uoluit alienis haerere peccatis sine ullo exitio damnationis aeternae et cum spe felicitatis aeternae\'. de his enim nunc loquimur, quarum natiuitas apud impios et ex impiis nulla talia po