comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibitio. dictoꝵ omniũ firma ueritas. Uitȩ bonitas in inqometho.
inolentia erat. qua se dei ꝓpħam p̃dicari uiolent᷑ faciebat. furto &
rapacitate gaudens. & igne libidims in tm̃ feruens ⁊ ut & alienũ
thorum fedare adult̾io tanquã dño p̃cipiente non erubesc̾et ⁊ sicut

Expanded text:
exhibitio, dictorum omnium firma veritas. Bonitas vitae in Mahometho exhibitio, dictorum omnium firma veritas. Bonitas vitae in Mahometho violentia erat, qua se prophetam Dei praedicari vi faciebat, furto et rapacitate gaudens, et igne libidinis in tantum fervens, ut et alienum thorum foedare adulterio tanquam Domino praecipiente non erubesceret, sicut d
Abbreviated transcription (Latin):
ei erat in scutella appositꝰ. cũ eo locutꝰ ẽ & dixit. Hon¬
me comedas: quia sum inuenenatꝰ. p. Friuola sunt q̃
prosequeris. neq etiã omnium ur̃oꝵ iudicio fide digna
ꝓbant᷑ : maxime cum ip̃e maomech in alcorano suo nich
tale reculerit. s potiꝰ qͥcqͥd in alchorano ds se scͥptum
ñ fuerat: omnĩo uerum eredi ꝓhibu̾it. De om̃ib inqͥt¬
propħis młti multa mentiti sunt. Quod ne michi ꝯtĩgat:
tlud solum de me uerum teneat᷑. qͦd alcorani fulcũ auo¬
toritate ꝓbat᷑. Qui cur miracłm ñ fac̾et ostñd̾e uolẽs.
loq̃ntẽ ad se dñm intͦducit dicens. Dixit dñs ad me.
Ideo te fac̃e miracła nõ ꝑmitto: q ne tͥ sic̃ aliis propħis
ĩ miracłis ꝯtͣdicat᷑ timeo. Suo gͥ testimonio nullũ fecis
se uirtutis signũ monstratꝰ. qͥbꝰ aliis indiciis uerꝰ ꝓpħa
probat᷑ : Inditia namq ueri ꝓpħe st̃. Sar ptobitas uitȩ. miracłoꝵ

Expanded text:
sibi erat in scutella appositum cum eo locutum est et dixit. Nsibi erat in scutella appositum cum eo locutum est et dixit. Ne comedas, quia sum invenenatum. PETRUS. Frivola sunt quae prosequeris, neque omnium vestrorum judicio fide digna probantur, maxime cum ipse Mahometh in Alcorano suo nihil tale retulit, sed potius quidquid in Alcorano de eo scriptum non fuerat, omnino verum credi prohibuerit. De omnibus, inquit, multi multa mentiti sunt, quod ne mihi contingat, illud solum de me verum teneatur, quod Alcorani fultum auctoritate probatur. Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentem ad se Dominum introducit dicens: Dixit Dominus ad me: Ideo te facere miracula non permitto, quia, ne tibi sicut aliis prophetis in miraculis contradicatur timeo. Suo ergo testimonio nu quibus aliis indiciis verus propheta probatur? Indicia namque veri prophetae sunt probitas vitae, miraculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ni qui erant in arabia uera ẽẽ crediderunt. & qui sponte
o sec & alios. E In iiuisideo quȩrenda miracła non sũt
qm̃ neque nouitatẽ aliquã legis induxerunt neq mo¬
saicȩ doctnȩ ullatenꝰ contͣdixerunt & quȩ pdixerunt
gͥ eis absq miracłoꝵ luce fides exhibitaẽ aposteris⁊
piendus ẽ. qui nulli prophetarum aliqua probabilita¬
te comparabilis ẽ. M Quare nulla probabilitate demon¬
stratũ propħam dixeris quẽ iatis miracłis denotatũ fre¬
tum doregele nuncripauit : Nonne ꝑ utrãq manicã
ingressa luna ac de simi redintegͣta ꝓgrediens ꝓpħam
eum mirificum designauit: Nimqͥd adhoc in notescendũ
uliꝰ manu de mulsa om̃i popł̾o asfiuentẽ mamilla oius
haustum lactis p̃buit : Mirum etiã fuit quod cum ficũ
arborẽ ut ad se uenire uocauit. uenit arbor ad eum &
ip̃e d fructu eiꝰ comedit. Et qͦd armus ouis qͥ inuenenatꝰ

Expanded text:
ni qui erant in Arabia vera esse crediderunt, qui vero sponte ni qui erant in Arabia vera esse crediderunt, qui vero sponte Osee, et alios. PETRUS. In illis ideo quaerenda miracula non sunt, quomodo neque novitatem aliquam legis induxerunt, neque Mosaicae doctrinae ullatenus contradixerunt, et quae praedixerunt ergo eis absque miraculorum luce fides exhibita a posteris esdus sit, qui nulli prophetarum aliqua probabilitate comparabilis est? MOYSES. Quare nulla probabilitate demonstratum prophetam dixeris, quem satis miraculis denotatum fres videlicet Doregele nuncupavit? Nonne per utramque manicam ingressa luna de sinu redintegrata progrediens, prophetam eum mirificum designavit? Nunquid ad hoc innotescendum illius manu demulsa omni populo affluentem mamilla ovis haustum lactis praebuit? Mirum etiam fuit, quod cum ficum arborem ut ad se veniret vocavit, venit quidem arbor ad eum, et ipse de fructu ejus comedit, et brachium ovis quod invenenatum
Abbreviated transcription (Latin):
maior pars milites erant & ag̾colȩ. & ip̃i fere om̃s ydola-¬
tre: p̃ter qͦsdam qͥ moysi legẽ scđm samaritanos tene¬
bant heretice & alios xp̃ianos qui nestoriam erant. & Iaco-¬
bite Iacobite aucem sunt heretici. a qͦdam Iacobo dicti
circumcisionẽ p̃dicantes. & xp̃m non deum s hominem
cantũ iustũ de sp̃u scõ conceptũ & deuirgine natum nõ
crucifixum cam̃ neq mortuũ credentes. fuit etiã eo tẽꝑe
in regione antiochiȩ archidiaconꝰ qͥdam amicꝰ mao mechi
& hiȩ. Iacobita. Unde ad concilium uocatꝰ & dampnatꝰ¬
est. Cuiꝰ dampnatiõis pudore ꝯtristatꝰ. de regiõe aufu-¬
giit & ad maometh deuenit. Huiꝰ gͥ consilio nixꝰ inaome¬
chꝰ qͦd cogitabat & ꝑ se adimplere non poterat ad effectũ
hereticis: abdias & Chabalahabar dicti. Et hii quidẽ
mao mecho se adhibuerunt & ad complendã stulticiam
eiꝰ auxilium p̃buerunt. Hii tres legem maomechi qͥsq

Expanded text:
major pars milites erant atque agricolae, et ipsi fere omnes idololmajor pars milites erant atque agricolae, et ipsi fere omnes idololatrae, praeter quosdam qui Moysi legem secundum Samaritanos tenebant haeretice et alios Christianos qui Nestoriani erant et Jacobitae. Jacobitae autem sunt haeretici, a quodam Jacobo dicti, circumcisionem praedicantes, Christumque non Deum, sed hominem tantum justum de Spiritu sancto conceptum, ac de virgine natum, non crucifixum tamen neque mortuum credentes. Fuit etiam eo tempore, in regione Antiochiae, archidiaconus quidam amicus Mahometh, et hic Jacobita, unde ad concilium vocatus est, et damnatus. Cujus damnationis pudore contristatus, de regione aufugit, et ad Ma se tamen adimplere non poterat, ad effectum diximus haereticis, Abdias et Cahbalahabar dicti, et hi quidem Mahometho se adhibuerunt, et ad complendam stultitiam ejus auxilium praebuerunt. Et hi tres legem Mahomethi quisq
Abbreviated transcription (Latin):
manefi pat̾eimo ꝓuericiȩ annos agebat: idoloꝵ tẽ tẽ¬
poris cultui c̃ uniu̾sa gente arabum inserinens. quẽad¬
modum ip̃e in alchorano suo cestat᷑ dicens dm̃ fibi cdxxisse.
Orfanus finsti. ⁊ ce suscȩpi. In errore: & ce direri. Paupꝰ¬
& te iocupletaui. Post aliqͣntum uͦ annoꝵ spacium. merͥ¬
cennariꝰ apud nobilissimã qͣndã uiduã Chadigiã nõie bre¬
ui ita dñe suȩ animũ obtinuit: ut uire conugiĩ rebꝰ õibꝰ¬
& parit̾ rerum dñat̾ce potucret᷑. Cuiꝰ opibꝰ ex pauꝑimo
bum sibi sꝑandum posliceret᷑ nͥ suos timerent ꝯtͣbules
qui eum pro rege ñ cenerent. cñ sibi & equales fuissent
& maiores. Uiam tñ excogitans qua rex effici posset. uolu¬
it se propħam confing̾e ea uidelicet fretꝰ faceta eloq̃ntiȩ
quã apud diu̾sas nationes dum negotiationi deseruiret
ingenii susceꝑat leuitate : & hoc eciam qͦd arabum tc̃ tẽꝑis

Expanded text:
Panephi patrocinio, pueritiae annos agebat, idolorum tunc temPanephi patrocinio, pueritiae annos agebat, idolorum tunc temporis cultui cum universa gente Arabum inserviens, quemadmodum ipse in Alcorano suo testatur, dicens Deum sibi dixisse: Orphanus fuisti, et te suscepi, in errore, et te direxi, pauper, et locupletavi. Post aliquantum vero annorum spatium, mercenarius apud nobilissimam quamdam viduam nomine Chadigiam, brevi ita dominae suae animum obtinuit, ut jure conjugii rebus o pariter dominatrice potiretur. Cujus opibus de pauperrimo bum sibi sperandum polliceretur, nisi suos timeret contribules, quia eum pro rege non tenerent, cum sibi et aequales fuissent et majores. Viam tamen excogitans qua rex effici potuisset, voluit se prophetam confingere, ea videlicet fretus facetia eloquentiae, quam apud diversas nationes, dum negotiationi desudaret, ingenii susceperat levitate, et hoc etiam quod tunc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
completũ ẽ. Iungent᷑ uirginibus qͣs nec bumanꝰ nec-
demonicꝰ uiolaint ꝯtactꝰ. Iacincti & corallii splendore.
forma p̃stantioribus. Hȩc bona dabunt᷑ credentibꝰ. Hon
credentibus uͦ deo & propħȩ eiꝰ maomecho ertifernalis pȩna
sine fine. Quantiscumq aũ peccatis qͥsq obligatꝰ fu̾it. & ĩ die
mortis suȩ deo & maometho credicłit. in die iudicĩ maome¬
tho int̾uemiente saluus erit. Hȩc ⁊ alia quam plurima q̃
enum̾are longũ ẽ. cũ cu nichilominꝰ a puero noueris sc̃ꝑca
& ab oñti. Sarracenoꝵ gente maxima celebritate habitar.
orationis tuȩ contextꝰ plurimũ decoris & dulcedunt bñs.
apud eos qͥ delacias corꝑis sũmum bonũ putant ñ mminorẽ ꝙͣ
si ip̃e mãdmethꝰ adesset captare beniuolentiã ualeat: de me
ꝯfuxxerit ⁊ adhoc machinandũ quis eiꝰ consitiariꝰ extit̃it.
dieris: tẽ me scire de eo qͥd uerum ẽ aut nescire. façile cog

Expanded text:
completum est. Jungentur virginibus, quas nec humanus, nec completum est. Jungentur virginibus, quas nec humanus, nec daemoniacus violavit contactus, hyacinthi coraliique splendore forma praestantioribus. Haec bona dabuntur credentibus, non credentibus vero Deo et prophetae ejus Mahometho, erit infernalis poena sine fine. Quantiscunque autem peccatis quisque obligatus fuerit et in die mortis suae Deo et Mahometho crediderit, in die judicii Maometho interveniente salvus erit. Haec et alia quamplurima, quae enumerare longum est, cum tu nihilominus a puero noveris scripta, et ab omni Sarracenorum gente maxima celebratione habita, orationis tuae contextus, plurimum decoris et dulcedinis habens, apud eos qui delicias corporis summum bonum putant, non minorem quam si ipse Mahometh adesset, captare benevolentiam valeat, de me e confinxerit, et ad hoc machinandum quis ejus consiliarius exstiterit. dieris, tunc me scire de eo quod verum est aut nescire, facile inter
Abbreviated transcription (Latin):
larga quȩlibet faciendi ẽẽt licentia: tociꝰ gentis cito fieret
ruma. E Auino semꝑ abstinere iubent᷑: qm̃ fomes &¬
ta: qm̃ songum esset morari insingulis De p̃miis q̃ sꝑãt¬
Promifit itaq ds̃. sibi & maometh fideli propħe pͦmortẽ¬
I suo credentibꝰ legisq sue mandata complentibꝰ paradisũ
.I. ortum deliciarum p̃ter fluentibus aquis irriguuum
in quo sedes habebunt ꝑpetuas. Proteget eos arborum
umbra nec frigore affugent᷑ neq calore. Omnium fruc¬
tuum & omĩum ciboꝵ uescent᷑ generibꝰ. Quicqͥd appeti¬
tus cuiq suggereret: ꝯfestim coram se inueniet. Seri¬
cis induent᷑ uestibus omiicoloribꝰ. accubabunt in deli¬
ciis. & angłi pincernarum minist̾io int̾ eos cum uasis
aureis & argenteis deambulabunt : in aureis lac. in
argenteis uinũ offerentes & dicentes. Comedite & bi¬
bite in om̃i leticia: & quod uobis deus promisit ⁊ ecce

Expanded text:
larga quaelibet faciendi esset licentia, totius gentis fieret cito larga quaelibet faciendi esset licentia, totius gentis fieret cito ruina. A vino semper abstinere jubentur, quoniam fomes ta, quoniam longum esset morari in singulis. Promisit itaque Deus sibi et Mahometh suo fideli prophetae credentibus, legisque ejus mandata complentibus, paradisum, id est, hortum deliciarum, praeterfluentibus aquis irriguum, in quo sedes habebunt perpetuas. Proteget eos arborum umbra, nec frigore affligentur, neque calore. Omnium fructuum, omnium ciborum vescentur generibus. Quidquid appetitus cuique suggeret, coram se confestim inveniet. Sericis induentur vestibus omnicoloribus. Accubabunt in deliciis, et angeli pincernarum ministerio inter eos cum vasis aureis et argenteis deambulabunt, in aureis lac, in argenteis vinum offerentes, et dicentes: Comedite et bibite in omni laetitia, et quod vobis Deus promisit ecce
Abbreviated transcription (Latin):
dio quoq hoc obseruat᷑. ut usq t̾cio eis quãlibet repu¬
diare. & eandẽ rursus recipere ualeãt. Empticias u &
captiuas qͦtcumq uolu̾int hr̃e: licitum erit: sed et
casdem uendendi denuoq emendi lib̃am potestatẽ ha-¬
insuꝑ eis de propͥa cognatiõe hr̃e uxores. ut sanguinis
proles accrescat: & fortiꝰ int̾ eos amiciciȩ uincłm uge¬
dis iudicia calia sunt apud eos ÷ qͣlia ẽẽ apud hebreos
ip̃s optime nosti. ut petitor testibꝰ comprobet cs negator¬
se iuramento expurget. Testes aũ millos nͥ ualde
idoneas ꝓbatasq ꝑsonas suscipiunt. & quibꝰ sine iura¬
quisquis in adult̾io dep̃hñsus fuerit: cum adult̾a pa-¬
rit᷑ iapidet᷑. Qtii aũ cum qͣlibet alia formcatꝰ fu̾it :
lxxͣx. flagellis subiacebit:. De furibs. S furibus
libet homim mẽbrum. abstulerit. digno p̃cio redimat
Hec uniu̾sa p̃cepta ideo sunt a deo proposita. ne si nimis

Expanded text:
dio quoque hoc observatur, ut usque tertio ei quamlibet repudio quoque hoc observatur, ut usque tertio ei quamlibet repudiare et eamdem rursus recipere liceat. Emptitias vero atque captivas quotcunque voluerit habere licitum erit, sed et easdem vendendi denuoque emendi liberam potestatem hainsuper eis de propria cognatione habere uxores ut sanguinis proles accrescat, et fortius inter eos amicitiae vincudis judicia talia sunt apud eos, qualia esse apud Hebraeos ipse optime nosti, ut petitor testibus comprobet, et negator juramento semel expurget. Testes autem nullos nisi valde idoneos probatasque personas suscipiunt et quibus sine juraquisquis in adulterio deprehensus fuerit, cum adultera pariter lapidetur . Qui autem cum qualibet alia fornicatus fuerit, LXXX flagellis subjacebit. Furti libet homini membrum abstulerit, digno pretio redimet. Haec universa praecepta idcirco sunt a Deo proposita, ne si nimis
Abbreviated transcription (Latin):
eam rõborauit & eam instarauit. & in ea dño uota uouit
& sacficia obculit: filioq suo Is maeli pꝰ mortẽ reliquit.
eiq & omnibꝰ filiis eiꝰ ꝑ młta annoꝵ cuericła donec Ma¬
hometh natꝰ ẽ. orandi domꝰ permanfit. Quo nato : eandẽ
deui sibi cunctisq gen̾ationibꝰ siis hereitariã ut ip̃i ꝑhi¬
bent ꝓmisit. Adũlarios p̃terea dei & eoꝵ propħe. p̃dari¬
captiuare. int̾fic̾e. & omnibꝰ modis ꝑ sequi atq delere iu¬
bebant᷑: nisi resipisc̃e & ad eoꝵ fidem conu̾ti fidem nolue¬
rint. aut seruitutis indictum censum ꝑsoluerint. Eb¬
soluta etiam eis & omnis caro. p̃t̾ porci carnẽ & sangu¬
nem nec non morticinum aduescendum. Respuunt
etiam qͥcqͥd in alicuiꝰ rei nͥ dei fu̾it noĩe ꝯsecͣtum. De uroribꝰ¬
tempore. & qualibet repudiata aliam semꝑ acciꝑe: ita
tamen nunquam qͣternarium tͣnieant numerũ. In repu¬

Expanded text:
eam roboravit, et instauravit et in ea Domino vota vovit, eam roboravit, et instauravit et in ea Domino vota vovit, et sacrificia obtulit, filioque suo nomine Ismaeli post mortem reliquit, eique et omnibus filiis ejus per multa annorum curricula, donec Mahometh natus est, orandi domus permansit; quo nato, eamdem Deus sibi, cunctisque suis generationibus, haereditariam ut ipsi perhibent, promisit. Adversarios praeterea Dei et eorum prophetaet omnibus modis persequi atque delere jubentur, nisi resipiscere et ad eorum fidem converti voluerint, aut servitutis indictum censum persolverint. Absoluta etiam eis est omnis caro, praeter porci carnem et sanguinem nec non morticinum ad vescendum. Respuunt etiam, quidquid in alicujus rei nisi Dei fuerit nomine consecratum. t qualibet repudiata aliam semper accipere, ita tamen, ut nunquam quaternarium transeat numerum. In repu
Abbreviated transcription (Latin):
facto. publica uoce p̃conant᷑: unum confitentes deum
qͥ nullum uel fitiem habeat uel eqͣiem eiꝰq maho meh
esse propħam. De Ieiumis eoꝵ  In anno quoq integro
mense ieninant: ieuinantes autẽ noct᷑no comedumũ
cempore. dͥuirno abstinent ita ut ab ea diei hora qͣ ngrũ
ab albo cdistinguere ꝑ uisum poterunt filum uiq ad so¬
lis occasum: nemo comedere. bib̾e aut uxoris cõmixti¬
one se p̃sumat fedare. Dost solis autẽ occasum donec
ad seqͣntis chiei crepusculum. semꝑ eis & cibo & potu.
infirmitate fuerit gͣuatꝰ. aut in uia erit: qͣm dui aut
languoris aut itineris durau̾it tempꝰ. concȩdit᷑ eis
quibꝰcumq uolueri̾t & uesci. simł & uti. sic eñ ut qͥo
uł egͥtudiis uł nie necessitate mimis impleu̾it. p̃ea
De mel autẽ ꝑ singłos annos propt̾ solam recog¬
ĩ mecha uidendam eamq inconfutilibꝰ tegumentis induci
do diabolo. Hanc aũ domũ dicunt adam cum de paradi

Expanded text:
facto, publica voce praeconantur, unum confitentes Deum, facto, publica voce praeconantur, unum confitentes Deum, qui nullum vel similem habeat vel aequalem, ejusque Mahometh esse prophetam. In anno quoque integrum mensem jejunant. Jejunantes autem nocturno comedunt tempore, diurno abstinent, ita ut ab ea diei hora qua nigrum ab albo distinguere per visum poterunt filum, usque ad solis occasum, nemo comedere, bibere, aut uxoris commistione se praesumat foedare. Post solis autem occasum, donec ad sequentis diei crepusculum, semper eis cibo et potu,infirmitate fuerit praegravatus aut in via erit, quandiu aut languoris aut itineris duraverit tempus, ei quibuscunque voluerit et vesci simul et uti, sic tamen ut quod vel aegritudinis vel viae necessitate minus implevit, postea emel autem per singulos annos propter solam recogi adorare eamque inconsutilibus tegumentis induti do diabolo. Hanc autem domum dicunt Adam cum de paradis
Abbreviated transcription (Latin):
actenus iudaicȩ gentis fides qͣm inanis & inconstans
Libet enim mͥ quẽ admodum in hebraica. ita & in hac
secta. quȩ cumq pot̾o inferre ob stacła: ut sicut de nĩa
sic & de bac rationem p̃tendas. qua destrui ualeat. Sẽꝑ
enim ut dixi cum eis conũsatꝰ & nutͥtꝰ es. libros legisti
linguam intelligis. Ut enim inme ꝑsonã eoꝵ suscipiã.
hanc utiq p̃cet̾is debuisses eligere ⁊ quam ꝯstat reliqͥs
honestiorem & habiliorem exifte. Lex ẽ. siqͥdem larga de
p̃sentis uite deliciis młta seruans mandata: in quo ostũ¬
ditur diuina circa eos fuisse dilectio maxima. paritq
suis cultoribꝰ gaudia promictit ineffabilia Mores saracenoꝵ¬
Ciniꝰ rei uidelicet legis radicem si quęras: inuenies.
rare noluit s peꝑcit ÷ signum ẽ. quod qͥnqͥes tantum in
antequam orent ut ꝑfectam mundiciam ħant: Culum.
ueretrtim. Mamus. Grachia. faciem. os. Niares. Oecl̃os.
capilos. decentissime : & ad ulcimum pedes lauant. Hoc

Expanded text:
actenus Judaicae gentis fides quam inanis et inconstans Libet enim mihi, quemadmodum in Hebraica ita et hac secta quaecunque potero inferre obstacula, ut sicut de nostra, sic et de hac rationem praetendas, qua destrui valeat. Semper enim ut dixi cum eis conversatus et enutritus es, libros legisti, linguam intelligis, ut enim in me eorum personam suscipiam, hanc utique prae caeteris debuisses eligere, quam constat reliquis honestiorem et habiliorem existere. Lex est si quidem larga, de praesentis vitae deliciis multa servans mandata, in quo ostenditur divina circa eos fuisse dilectio maxima, pariterque suis cultoribus gaudia repromittit ineffabilia. Cujus videlicet legis radicem si quaeras, invenies srari noluit, sed pepercit, signum est quod quinquies tantum in antequam orent, ut perfectam munditiam habeant, culum, veretrum, manus, brachia, faciem, os, nares, aures, oculos, capillos, decentissime, et ad ultimum pedes lavant. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Q non dicit᷑. fecerunt sue dixerunt.  hece. ãa quecoritas.
qd̾ nom̃ di pluralit̃ dr̃. ⁊ actus singłarit ac ꝑ hõo patẽt ꝯiea
as unꝰ ẽ. in plurib ꝑsonis. Et tamen ut om̃s tua robre dioes
p̃cidam: possum quidẽ demonstrare. ⁊ nom̃ ni ⁊ iqia ecames
asteuii plucalit᷑ ꝑferri. Quod licet itasit. tum iam suꝑiꝰ inltũ
oftensum sit tonib unum tm̃imodo deum esser ia pl ures deda
referri necesse ẽ. O Si boc quide ostũdis: iam optime quoaiao¬
eredes unum dm̃ ⁊ plures ꝑsonas ⁊ a Hullum suꝑ hoc cecum

Expanded text:
oritas, quod nomen Dei pluraliter dicitur, et actus singulariter, ac per hoc patet, quia Deus unus est in pluribus personis. Et tamen ut omnes tuas objectiones praecidam, possum quidem demonstrare, et nomen Dei et ipsum etiam actum pluraliter proferri. Quod licet ita sit, cum jam superius multis ostensum sit rationibus unum tantummodo Deum esse, ad plures deos llud referri necesse est. MOYSES. Si hoc quidem ostenderis, jam optime quod procredes unum et plures personas? MOYSES. Nullum sane tecu
Abbreviated transcription (Latin):
pacefac̾ent ruinã popłi. ẜ ꝯue de paradiso p̃dicasti p̃t̾miteñda sunt.
qͥa ratione ñ possũt cõꝓbari. Separatanãq aĩa a corꝑe. ⁊ iiͦii. elem̃tis
a se inuicẽ difunctis : ñ utet᷑ homo his rebꝰ secłaribꝰ eo mͦ qͦ priꝰ. Quod
supͣ oftendimꝰ ĩ citło .iiͦi. ubi locuti sumꝰ de resurrectiõe mortuoꝵ. Sa¬
piens uͦ minime huiꝰmodi paradisum credit nec tatibꝰ decipit᷑ u̾bis
hoĩes aut̃ tẽꝑis maometi sine lege. sine scͥpt᷑a tociꝰ bom inscii. p̃t̾ miltcian

Expanded text:
patefacerent ruinam populi. Quae de paradiso praedicasti praetermittenda sunt, quia ratione non possunt comprobari. Separata quippe anima a corpore et quatuor elementis a se invicem separatis, non utetur homo his rebus saecularibus, eo modo quo prius, quod supra damnavimus in titulo tertio, ubi locuti sumus de resurrectione mortuorum. Sapiens minime hujusmodi paradisum credit, nec talibus decipitur verbis. Homines autem temporis Mahomethi, sine lege, sine scriptura, totius boni inscii, praeter militiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne depa sunt sapientia ⁊ uoluntas. & ip̃a de millo. qͣmuis ii. ꝑso¬
Ded uteum sapientia ⁊ uoluntas insint ip̃i substantis. restat
seplanandur. M Hoc intͣogo ego. S Cum g constes uere

Expanded text:
et de ipsa sunt sapientia et voluntas, et ipsa de nullo, quamvis tres persoet de ipsa sunt sapientia et voluntas, et ipsa de nullo, quamvis tres persoSed utrum sapientia et voluntas ipsi insint substantiae, restat explanan
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ut me ab illiꝰ erroie lib̾et & ꝙͣ cȩpi legẽ implere ꝑficiat aagen
au is huc usq contͣ sectã nr̃am. ⁊ sectam sarracenoꝵ
disputatũ . ẽ.Utͣmq enĩ cũ ex ratiõe tũ ȩx auctoritate
ꝯfutasti. Nunc aucẽ qͣlis sit tua fides expone: ꝙ modũ
tuȩ creduditatis sub capitulis distingue. Pex&i In pͥnci¬
Dio sibtai mei. iam modũ credulitatis mee sub titulis tibi p̃diri
Nõ autẽ quere sub quolibet titulo in eodẽ disputando: ⁊ liceat
tioio si pocueris quȩ a me dicda fuerint destruere. Ioises hoc de¬
ficđo: si poteto. Nunc itaq incipiã quȩrere de pͥma crediliertis¬
tus parte se sucet᷑ quomͦ deus. ẽ. unus. & cres ꝑsone: ita ut nul
la harũ alia sit natͥalit᷑ anterior tempore. nec alia subitariia¬
ꝑioneeolo tres ꝑsonas. substanciã. sapientiam. ⁊ uolunta¬
tem dic̃e Detae Iđo auc̃ substantiã pͥmam ꝑsonã apello: qͥa ⁊ ip̃a

Expanded text:
ietatem, ut me ab illius errore liberet et quam coepi legem implere perficiat. Amenatis hucusque contra sectam nostram et sectam Sarracenorum disputatum est. Utramque enim, tum ex ratione, tum ex auctoritate confutasti. Nunc autem qualis sit tua fides expone, et modum tuae credulitatis sub capitulis distingue. PETRUS. In mei principio libri, meae jam modum credulitatis sub titulis tibi praedixi. Nunc autem quaere sub quolibet titulo in eodem disputando, et liceat tibi si potueris quae a me dicta fuerint destruere. MOYSES. Hoc desidero, si potero. Nunc itaque incipiam quaerere de prima tuae credulitatis parte, la harum anterior naturaliter alia tempore sit, nec alia substantiaVolo tres personas, substantiam, sapientiam, et voluntatem dicere. Ideo autem personam primam substantiam appello, quia in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ demonstrat. Cum dico adonas qͣsi dicã dm̃i m̃i. plu¬
ralitatẽ signangdo dñoꝵ ⁊ dice̾tis ĩunitatẽ. Cum autẽ
dico adonenii qͣsi dicam dm̃ nr̃i. ⁊ plures dominos. ⁊ plu¬
tm̃ ab homĩe. s as nusquã sic appellari inuenit᷑. Cum itaq
in scͥpturis sacͥs ꝑcipiat᷑ ds appellari eloha ⁊ adon qd singła

Expanded text:
ritatem demonstrat, cum Adonai, quasi dicam Domini mei, pluralitatem signando dominorum, et dicentes unitatem: cum autem dico Adonemi, quasi dicam Domini nostri, et plures Dominos, et plutantum ab homine, sed Deus nusquam sic appellari invenitur. Cum itaque in Scripturis sa
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̃ & dulcit᷑ hoc fac̃e debet⁊ sic̃ ip̃s magͣmetꝰ ĩ suo cestat
alchorano sub ꝑsona dñi ita ad ip̃m dicentis. De Alchorano¬
Si uellet dñs ds̃ tuus tociꝰ secłi gentes creb̾ent. Cur gͦ ut credãt cogiꝰ:
Quia nullꝰ nͥ uoluntate dei credit. Et ĩ alio loco. Uob̃ ĩ quit gentibꝰ ueri¬
As tuꝰ sub una lege cunctos si uellet sine discordia pon̾et. ł fingit itẽ
ĩ alio loco tanꝗͣ sibi ds̃ loqͣt᷑. Nõ ĩqͥt uiolentia in lege debet ẽẽ. Iam
ueritas & iusticia apparet. Qui uolu̾it : sponce sua credat. Ptẽ ĩ al¬
cdhorano. Uos ĩcreduli ñ qd̃ oratis oro. nec ꝙ̃ oro oratis. & quẽ adorasti ñ ado¬

Expanded text:
estatur Alcorano, sub persona Domini ita idipsum dicentis: Si vellet Dominus Deus tuus, totius saeculi gentes crederent. Cur ergo ut credant cogis? quia nullus nisi voluntate Dei credit. Et in alio loco, vobis, inquit, gentibus verius, inquit, Deus tuus sub una lege cunctos si vellet sine discordia poneret. Fingit item in alio loco tanquam sibi Deus loquatur. Non, inquit, violentia in lege debet esse, jam veritas et justitia apparet, qui voluerit sponte sua credat. Item in Alcorano, vos increduli non quod oratis oro, nec quem oro oratis, et quem adoratis non ado
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ꝓccł̃os & ora tingentes. Quia uͥ puncto itelsȩ Gresirs rex effee¬
cul estnardeo hec p̃cepit. Puod temꝑe oracionis publica cosiro
ses pconaris fateris. ñ ꝯ̾uenit orationi: ñ qr aluid nonia sequit
signum au pon̾e. Seuinare ꝑ mensem integrum eos ais. qͥa restit¬
pidip lepanare. & per noctẽ ter. ut qͣter comederee e. bonot
cariuls optumisq eibis ⁊ mulieribꝰ utiȩ hȩc non debilitont
retiꝰ corroborant carnẽ E Q uod semel in anno dicis eos ad domt̃i
decant e la mecha ire ꝓxt̾ propt̃ recogintionẽ s ibi orare. qnt̃
dicun fuisse abrahe ⁊ Adȩ : non exanctintaot iñs eri ecare qm
Aliqͦa fingunt. Antequã enĩ legem p̃dicasiet. domꝰ hec ydolis
piena eute St sica o morses scires qͣlis tẽt domꝰauias soq̃ d lecte¬
tum ibi uessee: & curiluc mao̾meth ire. ꝙ quȩ in lege inueni¬
unt uestit face: ualde mrareris inde. ꝙ̃ Istus rogo m qd idicis

Expanded text:
effectus est, ideo haec praecepit. Tempore orationis publica voce eos praeconari fateris, quod non convenit orationi, nisi quia aliud novum nequit imponere signum. Jejunare per mensem integrum eos, ut ais, quod restrindiem jejunare, et nocte ter vel quater comedere, et bonis carnibus optimisque cibis frui, et mulieribus uti? Haec non debilitant, sed potius corroborant carnem. Quod semel in anno dicis eos ad domum Dei, quae est in Mecha, ire propter recognitionem, et ibi orare quam dicunt fuisse Adae et aliquod fingunt. Antequam enim legem praedicasset, domus haec idolis plena erat. Sed si tu, o Moyses, scires qualis esset domus illa, et quod secretum ibi inesset, et cur illuc Mahomethus iret, et quae in lege inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
ac collocutos fuisie: miror ce dic̾e. senfu corporas ñ posseea¬
ꝑcipi. .d. Ticet angłs corporeo sensu ñ ꝑcipi possit: illiltã qͥ scd̾m
mandata dei incȩdunt usibil es fiunt. Similit̾ diabolꝰ a micis
suis intibit̃ apparet. Mꝰ Iilud̃ quidẽ uellẽ scire. Q magist̾io qͣ̃ue
arte illos uiddẽ uł alloqͥ ualerẽ. ẜ. Quare qͥa deo minime ꝑcinec

Expanded text:
ac collocutos fuisse, miror te dicere sensu non corporali perciperac collocutos fuisse, miror te dicere sensu non corporali percipere. PETRUS. Licet angelus corporeo sensu non percipi possit, illis tamen qui secundum mandata Dei incedunt, visibiles fiunt. Similiter diabolus amicis suis visibilis apparet. MOYSES. Istud quidem vellem scire, quo magisterio, quave arte
Abbreviated transcription (Latin):
idola adorabant. Maometh aũ pꝰ longũ tempꝰ ueniens pͥstinã ꝯ sue¬
tudinẽ neqͥuit auferre: s qͣsi qͦdã mͦ more mutato inconsutilibꝰ ce¬
lum q sculptũ undiq erat. subtꝰ t̾rã lapide sup̃posito misit. hõibꝰ
uͭ qͥaã adorandũ ibi ꝯuenũt. lapid̾es tstos osculari p̃cȩp̃. & bumi¬
liatis consisq capitibꝰ int̾ crura lapides retro iactare. qͥ humilian¬
ces ddorsa denudant. qd ẽ signum legis pstinȩ. Dic gͥo morses qͣ ã qͣi¬
nusqͣm repꝑi scptum. Unũ tñ de lapidibꝰ iaciendis icio: qͥa adef¬
fugandũ demones ista se fac̾e dicunt. In libris aũ illoꝵ scͥptũui¬
di⁊ qr homar qͥdã ex decẽ sociis moameti more solito lapides de os¬
tulans sic exorsus ẽ. Uob̾ ĩ qt dico lapidtibꝰ. Quod me nec adiunare.
isti lapidibꝰ iaciends demones effugari leuit᷑ neqͣqͣm᷑ pot̃ Nomĩe
u diuino effugant᷑ demones. Modseeeadiss
d omã qͥsdam augun dicentes se demonia tadisse⁊ ea audisse

Expanded text:
abant. Mahomethus autem post longum tempus veniens, pristinam consuetudinem nequivit auferre, sed quasi quodammodo more mutato inconsutilibus teundique, erat subtus terram et lapidem suprapositum misit, hominibus vero qui ad adorandum ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, quod est signum legis pristinae. Dic ergo, Moyses, qua intennusquam reperi scriptum, unum tamen de lapidibus jaciendis scio, quia ad effugandum daemones ista se dicunt facere. In libris illorum scriptum vidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuvare isti lapidibus jaciendis daemones effugare, non consevero divino effugantur daemones. MOYSES. Quoniam quosdam audivi dicentes daemonia vidisse et ea audisse,
Abbreviated transcription (Latin):
credulus fu̾it ilico dei filiꝰ ad eum acoedit. Namfeste q̃¬
implora: ut tociꝰ fal sitatis errore sulato. tuę
mentis ocłis uerȩ fidei ⁊ tociꝰ bonitatis splendorẽ pari¬
ter & amorẽ infundat. & rectã fidẽ m futõ digna mercede
conpenset ut ꝑ eam de captiuitatẽ exeas. amen. Titulꝰ . ⁊ iͦ.¬

Expanded text:
credulus fuerit, illico Dei Filius ad eum accedit. Manifeste credulus fuerit, illico Dei Filius ad eum accedit. Manifeste i misericordiam implora, ut totius falsitatis errore sublato tuae mentis oculis verae fidei et totius bonitatis splendorem pariter et amorem infundat, et rectam fidem in futuro digna mercede compenset, ut per eam de captivitate exeas. Amen. TITULUS III.
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ peccauert ⁊ qͥa uidelicet Ieroboam uitulos similes.
tur ẽẽ: qͣndo xp̃m dei filium & hominẽ ab omni contagiõe
peccati alienum inique uendiderunt. & inusta condẽpna¬
runt nece. EEcce in hac auctoritate quã adũsũ tẽ ĩduri
cunctaꝗͣ obice pot̾is millo stare ugore p robaui. & xp̃o ratio¬
nabilit̾ conuenire condusi. Hac g & omnibꝰ sup̃tictis auc
toritatib in conuulsa stabilitate fundatis: ꝓbatũ indubi¬
tant̾ arbitror ẽe̾ tam longȩuã hanc captiuitatẽ obxp̃i mor¬
tem & uĩam malnuolentiã euenisse. Concluso autẽ qͥd prop¬
ter xp̃m sit captiuitas facta : conseqͥt᷑ qd̾ & uos de ip̃a nõ
exibitis. donec patrũ nr̃oꝵ ĩ uobis peccatũ emendetis. ⁊dẽ.
qd non crediderunt credatis. Mundata u cuꝰlibet a culpa.
cofestim eum consequet᷑ piecas druina. Quod &̃s qͥdam ur̃oꝵ
gi dedit : qđ qͥcũq quauis hora mandatis xp̃i obediens s

Expanded text:
niter peccaverunt, quando videlicet Jeroboam vitulos similes niter peccaverunt, quando videlicet Jeroboam vitulos similes tur esse, quando Christum Dei Filium et hominem ab omni peccati contagione alienum , inique vendiderunt, et injusta condemnaverunt nece. Ecce in hac auctoritate quam adversum te induxi, cuncta quae objicere potueris nullo stare vigore probavi, et Christo rationa indubitanter arbitror esse tam longaevam hanc captivitatem ob Christi mortem et malevolentiam evenisse. Concluso autem quod propter Christum sit captivitas facta, consequitur quod et vos de ea non exibitis, donec patrum vestrorum in vobis peccatum emendabitis, idem quod non crediderunt credetis. Mundata vero mente cujusquam a culpa, confestim eum consequetur pietas divina. Quod etiam quidam gi dedit quod quicunque quavis hora mandatis Christi obediens et
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse: ꝗt tamen de alio qͦlibet iusto dictum ẽẽ posiũ asse-¬
rere. E. Indignum nec rationabile ẽẽ uidet᷑. ut
cum
tantũ cͥmen sit. qͦd indulgentia nulla seqͣt᷑ ꝓpt̃
diitina sentencia in totum ist̾elis deseuiat popu¬
lum.
illiꝰ cȩlet᷑ & ignoret᷑ ꝑsona. in quẽ fuit ulud admissum: ĩ su¬
per cum reatꝰ iste in bebreo sermone tali desc̾bat᷑ uocabulo
qͣle imꝑonit᷑ illi qui negau̾it deum. Uendicio autẽ iudei
non xqͣtͣ negationi dei. Sed ip̃i talẽ ac tantum uendider̃c̃
hominẽ xp̃m uidelicet filium der: qͦd ĩ culpa sunt pares
deum neganti. M̾ Quatuor uolo ostñdas peccata quȩ oĩa
pateant ãd dm̃ negare ẽẽ eqͣtia. PeR
Uod liber racuit ego nescio aꝑire. Sed forsitan pͥmum
fuit peccatum cum in heremo uitulũ conflatilẽ ꝓ do
omniũ. Sed̾m in quo & dm̃ similit̾ negauer̃t. & om̃s cõmu¬

Expanded text:
fuisse, attamen de alio quolibet justo dictum esse possum assefuisse, attamen de alio quolibet justo dictum esse possum asserere. PETRUS. Indignum nec rationabile esse videtur, ut cum tantum crimen sit quod indulgentia nulla sequatur propter divina sententia in totum Israelis desaeviat, populum, illius celetur ac ignoretur persona in quem illud fuit admissum, insuper cum reatus iste in Hebraeo sermone tali describatur vocabulo, quale imponitur illi qui negaverit Deum. Venditio autem Judaei non aequatur negationi Dei. Sed ipsi talem ac tantum vendiderunt hominem Christum videlicet Filium Dei, quod in culpa sunt pares Deum negantes. MOYSES. Quatuor volo ostendas peccata, quae omnia pateant ad Deum negare esse aequalia. PETRUS. Quod liber tacuit ego nescio aperire, sed forsitan primum fuit peccatum, cum in eremo vitulum conflatilem pro Deo omnium. Secundum est in quo et Deum similiter negaverunt, et omnes commu
Abbreviated transcription (Latin):
alia ñ inferior causa: qͥa uidelicet irł popłs licet tẽ moi¬
ti xp̃i ñ corꝑe p̃sens affuisset. audito tñ qͥd eoꝵ fecerant
locii: exortes culpȩ. laudatores & ꝯsentanei & pͥncipes om¬
nino facti sunt uoluntatis. Uoluntas itaq eis profacto
ẽ reputanda. M. Et si ut dicis ita ẽẽ ꝯcedã : tam̃ qͥdlib̾ ait. qd
rerunt. Neq enim & Salomon idola fabricauit : s qͦd uro¬
ribus & concubinis fabricantibꝰ assensum p̃biit. eum fa¬
bricasse litt̾a dicit m̃ Licet in supͣdictis uerũ fatear te
dixisse : nulla tñ necessitas me coegit ꝯcȩd̾e hunc iustum
xp̃m intelligi oportere : cum Ioseph sano intellectu debe¬
at accipi. quẽ fr̃es sui. xxͥx argenteis uendiłe. E. Si ꝓpħa¬
dixisset peccatum. Iilud enim pꝰ cõmisere delictũ: ꝓpt̾ qͥd
pharaonis sunt passi durissimũ iugum. S cum pęnitentia
ꝑacta iã sint lib̾ati a culpa: qr de indulto rursus criminẽt᷑
peccato: M̾ Et si defendere nequeo de iosepħ hoc dictum

Expanded text:
alia non inferior causa quia videlicet Israel populus licet tunc morti non corpore praesens adfuisset, audito tamen quod eorum fecerant socii, consortes culpae, laudatores et consentanei, et participes omnino facti sunt voluntatis. Voluntas itaque eis pro facto est reputanda. MOYSES. Et sicut dicis ita esse concedam, tamen quod liber ait quod rerunt . Neque enim et Salomon idola fabricavit, sed quia uxoribus et concubinis fabricantibus assensum praebuit, eum fabricasse littera dicit . MOYSES. Licet in supradictis verum fatear te dixisse, nulla tamen necessitas me cogit concedere hunc justum Christum intelligi oportere, cum Joseph sano intellectu debeat accipi, quem fratres sui triginta argenteis vendidere . Ps primum dixisset peccatum. Illud enim prius commisere delictum, propter quod postea Pharaonis sunt passi durissimum jugum . Sed cum poenitentia peracta, jam sint liberati a poena, quare de indulto rursus criminentur peccato? MOYSES. Et si defendere nequeo de Joseph hoc dictum
Abbreviated transcription (Latin):
uiq adresurrectiõis tempꝰ ꝑmaneant. m Quietis eos bea¬
titudine cũ deo ꝑfrui certissimũ ẽ. O Quando q dem ita¬
futa ẽ. Cumenĩ nẽ et̾nȩ uitȩ mun̾e glor iend. dur otã
rũ in corpoiũ engastułis rectudent᷑ ubi fame. sici uigi¬
uiisneuariis atiy innuimeris denuo cruciatibꝰ agenie ulis
penam sustinebunt e his om̃ibꝰ sacis cuilibet patec
resurrectionẽ illam magis illis ad dedecꝰ quã ad honor ẽ
& głam fieri . M. Et si ñe in quiete & delicus ꝑmanent de
qͥb ad corpoꝵ sunt reditĩ angustias:. s tñ tanta erit cis
exultatio uncti p̃sentiã cern̾e ⁊ ĩ eiꝰ regno exultare. ieroso¬
limis ut olim habitare. in templo uet̾i ritu sacficare : ut
⁊ corporũ pęna sit eis nulla. & quã modo hñt requies ha¬
beat᷑ postea pro minima. ẜ. Quod dicis ai̾itatis ex orbicat
qͥs qͣm huiꝰ mundi pot̾it sine labore & pena pot̾it uti deli¬

Expanded text:
usque ad resurrectionis tempus permaneant. MOYSES. Quietis eos beausque ad resurrectionis tempus permaneant. MOYSES. Quietis eos beatitudine cum Deo perfrui certissimum est. PETRUS. Quandoquidem ut afutura est. rum in corporum ergastulis retrudentur, ubi fame, siti, vigiliis, et variis atque innumeris denuo cruciatibus agitentur? poenam sustinebunt. His omnibus satis cuilibet patet, resurrectionem illam magis illis ad dedecus quam honorem et gloriam fieri. MOYSES. Et si nunc in quiete et deliciis permanent, de quibus ad corporum sint redituri angustias, sed tamen tanta eis erit exsultatio unct praesentiam cernere, et ejus regno exsultare, Hierosolymis ut olim habitare, in templo veterum ritu sacrificare, ut et corporum poena sit eis nulla, et quam modo habent, requies habeatur postea pro minima. PETRUS. Quod dicis a veritatis exorbitat quisquam hujus mundi poterit sine labore et poena uti deli
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ subicient᷑ diffinitiõi. Diffintiõ enim hõis ẽ. aĩal ratio.¬
nale. mortale. S de immortalibꝰ hõibꝰ diffintio ista p̃dica¬
ti non potest. Quare nec specialis homo. Unde ꝑ hoc medi¬
um colligit᷑ recte. ut qͦs homines uocas homines ñ sint. qd
ẽ inconueniens. Iterũ sic̃ suꝑiꝰ diximus multitudini eoꝵ
spacium tocius t̾rȩ suffic̾e non posset si ip̃am marimam mt̾¬
titudinẽ in mortalẽ c̾eꝰ asseramꝰ: c̃ supͣ sine int̾misliõe eos
gem̾at᷑os ẽẽ dixerimꝰ. & si adlapidum modum sibimet suꝑ¬
ponerent᷑ nullatenꝰ induplicato t̾re spatio conluderent᷑
dicas ila resurrectio utrũ erit eis ad pęnã an ad coronã:
riam ⁊ regnũ aspiciant. & ꝑfectã cordis & corpotis babe¬
ant teticiã. P. De statu interim bonoꝵ donec refurgant
audire uolo quid sentias: scił utrum in penis an inseti

Expanded text:
s, subjiciuntur diffinitioni. Diffinitio enim hominis est animal ratios, subjiciuntur diffinitioni. Diffinitio enim hominis est animal rationale, mortale. Sed de immortalibus hominibus diffinitio ista praedicari non potest. Quare nec specialis homo. Unde per hoc medium colligitur recte, ut quos homines vocas, homines non sint, quod est inconveniens. Iterum sicut superius diximus, multitudini eorum spatium totius terrae non sufficere posset, si ipsam maximam multitudinem immortalem asseramus, cum supra sine intermissione eos generaturos esse dixerimus, et si ad lapidum modum sibimet superponerentur, nullatenus in duplicato terrae spatio concluderentudicas, illa resurrectio utrum erit eis ad poenam an ad coronam. riam et regnum conspiciant, et perfectam corporis et cordis habeant laetitiam. PETRUS. De statu interim bonorum donec resurgant, audire volo quid sentias, scilicet utrum in poenis an in quiete
Abbreviated transcription (Latin):
tia certam̃ & Rxa. Itẽ cum suscitent᷑ om̃s. redibit unus¬
habitos maritos ẽ. mortua in resurrectiõe quẽ exhis est
habicã : Nam si primum habituram responderis. lex
oꝯoisi deftruet᷑. dicentis qͦd pꝰ scđ̃m non debeat ad pͥmũ
cedire maritum: Si uͦ alium quã pͥmum habituram respon¬
Aeris: ineo ediã ẽ destructio legis. Cadẽ naniq lege iubente.
ꝓmo uiro uiuente nec eam repudiante cuiqͣm ñ poc̾it nube
S ecce cũ tot fu̾int suscitati cotq pꝰ eos fi̾int nati: quilibet
hoꝵ erunt qͣndoq morit̾i: oꝯ̾ mmortales exinde permane¬
bunt. S̾ Ratio demonstrat stare non posse quod icis. Cũ¬
ẽ. Qd ex iiͦiͦi. elem̃tis cõpositꝰ sit. Quicqa aũ calit̾ cõpositũ
ẽ: id eciã corrumpi necesse ẽ. Ergo & eos mortis corruptioni
c̃ talit̾ compositi sint subiac̾e necessitas concludit. Rurfũ
si immortales fuerint: iam nec speciali qͥ nc̃ ẽ. homini nec¬

Expanded text:
tia certamen et rixa. Cum item suscitentur omnes, redibit quistia certamen et rixa. Cum item suscitentur omnes, redibit quishabitos maritos est mortua, in resurrectione quem ex his est habitura? Nam, si primum habituram responderis, lex Moysi destruetur dicentis, quod post secundum non debeat ad primum redire maritum; si vero alium quam primum babituram responderis, in eo etiam est destructio legis, eadem namque jubente, primo viro vivente, nec eam repudiante, cuiquam non poterit nubere . Sed ecce cum tot suscitati, totque post eos fuerint nati, quilibet horum erunt quandoque morituri? MOYSES. Immortales exinde permanebunt. PETRUS. Ratio stare non posse quod dicis dest quod ex quatuor elementis compositus sit. Quidquid autem taliter compositum est, id etiam corrumpi necesse est. Ergo et eos mortis corruptioni cum taliter compositi sint, subjacere necessitas concludit. Rursus, si immortales fuerint, jam nequaquam speciali, quae nunc est homini
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod si nat᷑am ip̃am dixeris nouam nõdebes eos dic̾e resus¬
citandos s nouam creaturã futurã. similẽ pͥmȩ informa tan¬
tum. ñ in nat᷑a cota. Comedent qͥppe & bibent : s non ge¬
t̾iabunt. M̾ Quiqqͥd hactenꝰ mutua alt̾catiõe locuti sumꝰ. ñ
tam ex ueritatis defensiõe quã exfillogis moꝵ ambagilrꝰ dixi¬
mus. fides enim nr̃a ẽ. qr quẽ admodũ cȩt̾a humanitatis
officia. sic & gen̾andi nat᷑am habebunt. adeo ut mulierẽ
cotidie conceptam cotidie parit᷑am credamꝰ. E Quod̾ di¬
cis. uix humane aures audire possunt. Ut enĩ quȩ dicis
uera facear ẽẽ scił ut inunctũ & cceditis sint om̃s &
resuscitandi : si cotidie filios ꝓcrearent. ꝓ fecto nec t̾ra eos
caperet. etiã si duplicit᷑ maior ẽẽt. aut etiã si mare t̾ra
fieret : & adeo loci coartarent᷑ angustia qđ ñ haberent qͣ
colerent arua. immo inde semꝑẽẽt int̾ eos p̃ro t̾rȩ angus¬

Expanded text:
Quod si naturam ipsam esse dixeris novam, non debes dicere eos resuscitandos, sed novam creaturam futuram similem primae in forma tantum, non in natura tota, comedent quippe et bibent, sed non generabunt. MOYSES. Quidquid hactenus mutata altercatione locuti sumus, non tam ex veritatis defensione quam ex syllogismorum ambagibus diximus. Fides enim nostra est, quia quemadmodum caetera humanitatis officia, sic et generandi naturam habebunt, adeo ut mulierem quotidie concepturam, quotidie parituram credamus. PETRUS. Quod dicis vix humanae aures possunt audire. Ut enim quae dicis vera fatear esse, scilicet ut in unctum et credituri sunt omnes et resuscitandi: at cum quotidie filios procrearent, profecto, nec terra eos caperet etiam si dupliciter major esset, aut pontus etiam terra fieret et adeo loci coarctarentur angustia, quod non haberent quae colere possent arva, imo inde semper esset inter eos pro terrae angus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui mortuoꝵ attactu pollutꝰ non sit. Que scił macła
nͥ consꝑsione cineris uaccȩ ruffȩ non delet : quam cũ
ad p̃sens hr̃e non possitis. ab inmundicia liberari neqͥtis.
¶ulieres etiam ut̃e om̃s fluxu pollucȩ credunt᷑: cum pͥs¬
ci desint Sacerdotes. quoꝵ erat relictum iudicio. inter
menstruã & sanguinis fluxũ pollutam discern̾e. Fuũ
mulieres om̃s pollutȩ ⁊ ideo om̃s filii de pollutiõe sint
possunnt securitatẽ hr̃e quod uel maloꝵ securitatẽ sint
habituri. uel apud dm̃ ulliꝰ sint pͥcii e Ip̃i quia me de eoꝵ¬

Expanded text:
est, qui mortuorum attactu pollutus non sit . Quae scilicet macula, est, qui mortuorum attactu pollutus non sit . Quae scilicet macula, nisi conspersione cineris vaccae rufae non deletur , quam cum ad praesens habere non possitis, ab immunditia liberari nequitis. Mulieres etiam vestrae omnes fluxu pollutae creduntur, cum pristini desint sacerdotes, quorum erat relictum judicio inter menstruam et sanguinis fluxus pollutam discernere, et fmulieres omnes pollutae, et ideo omnes filii de pollutione sint possunt securitatem habere, quod vel malorum finem sint habituri, vel apud D
Abbreviated transcription (Latin):
cisset. S ut tius adqͥescam sermonibus tuo te redargu¬
endum ẽẽ ostendam iudicio: cum sicut dixi nichil nisi
pauca de legis obseruetis p̃ceptis & nec ip̃a prout lex p̃ci-¬
pit ex toto custodiatis : qͣndoqͥdẽ nec in sabb̃is nec in sol¬
lempnitatibꝰ aut Ieuiniis ur̃is aut uictimas aut alia quȩ
necessaria sunt & p̃cepta habeatis. Oraciones eciam qͣs loco
sacrificioꝵ dño funditis. ñ ut exaudiant᷑ ad eiꝰ aures as¬
cendunt. Nec boc maliuolentiȩ meȩ poces uł audes
ascͥb̾e cum ip̃imet ur̃i doctores testent᷑. Deum ab illo
ẽ. Quod eciã Ieremiȩ firmant auctoritate dicentis. Cum cla¬
mau̾o & rogauero. exclusit orationẽ meam. Et iterum. Op¬
posuisti nubem tibi : ne tͣnseat oratio. Et ysaias. Cum extñ¬
deritis manꝰ ur̃as : auertam occłos meos auobis. Et cam
młtiplicau̾itis orationẽ : non exaudiã ¶ Preterea om̃s

Expanded text:
cisset. Sed ut tuis acquiescam sermonibus, tuo te redargucisset. Sed ut tuis acquiescam sermonibus, tuo te redarguendum esse ostendam judicio, cum, sicut dixi, nihil nisi pauca de legis observetis praeceptis, et nec ipsa prout lex praecipit ex toto custodiatis, quandoquidem nec in Sabbatis, nec in solemnitatibus, aut jejuniis vestris, aut victimas aut alia quae necessaria sunt et praecepta habeatis. Orationes etiam quas loco sacrificiorum Domino funditis, non ut exaudiantur ad ejus aures ascendunt. Nec hoc malevolentiae meae potes aut audes ascribere, cum ipsimet vestri doctores testentur Deum ab illo st. Quod etiam Hieremiae prophetae firmant auctoritate dicentis: Cum clamavero et rogavero, exclusit orationem meam . Et iterum: Opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio . Et Isaias: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis et cum multiplicaveritis oratio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ dixeris hoĩes illiꝰ temporis religiosos & iustos fuisse
& legii pcepta fidelit̾ custodisse: ñc aũ eoꝵ oꝑa deo displi¬
gem acceꝑat. & eis proposuerat : eos digne seruasse non
denego. Sed postquã xp̃c aduenit. qui propħarum archa-¬
na reuelauit. & legis sullato uelamine. sp̃ualẽ qͥ latebat
sensum aꝑuit: ex tc̃ non secundum litterã occidentẽ s se¬
uare ÷ qm qui legẽ ded̾at. meliꝰ eam quã propħȩ qui audi-¬
tores fuerant: intelligebat. Quod qr fac̾e neglexerunt:
ido eoꝵ antiqͣs obseruationes deus susciꝑe renuit. quẽ
tam legẽ ex colebant. post eandem susceptam prohibiti¬
sunt exerc̾e : duas uidelicet soiores simł uxores duc̾e :
uł amitam uxorẽ acciꝑe. Om̃ibꝰ aĩalibꝰ uesci. Hec & his
similia. ante legem agentes rei non habebant᷑ : s pꝰ ea
nemo sine peccato fac̾e potuit. M̾ Legem nr̃am pro ut
eas oꝑe compleretis. ne qͣquã uos de templo & patͥa eie¬

Expanded text:
s dixeris homines illius temporis religiosos et justos fuisse, et legis praecepta fideliter custodisse, nunc autem eorum opera Deo displigem acceperat, et eis proposuerat, eos digne servasse non denego. Sed postquam Christus advenit, qui prophetarum arcana revelavit, et legis sublato velamine, spiritualem qui latebat sensum aperuit , ex tunc non secundum litteram occidentem, sed sevare, quoniam qui legem dederat, melius eam quam prophetae qui auditores fuerant intelligebat. Quod quia facere neglexerunt, ideo eorum antiquas observationes Deus suscipere renuit, queum Moysi legem excolebant , post eamdem susceptam prohibuit exercere, duas videlicet sorores simul ducere uxores, vel amitam uxorem accipere, omnibus animalibus vesci . Haec et similia ante legem agentes, rei non habebantur, sed postea nemo sine peccato facere potuit. MOYSES. Legem nostram prout Moeas opere compleretis, nequaquam vos de templo et patria eje
Abbreviated transcription (Latin):
sr cuiuninitas nos respęrit & sacficia nĩa suscepit.  Expla¬
natiomi tuȩ meus optime intelleetꝰ concordat. Cum enim
uorse deus de captiuitate eductos ad templum pataq reir̃:
inetimas uĩas acceptabiles habuerit. Sea cum postea
in pristina scelera redisseais: pstinis denuo penis postea¬
par estis n s qͥͣnto seccła captiuicas maior guiorq fint

Expanded text:
et divinitas nos respexit, et sacrificia nostra suscepit. PETRUS. Explanationi tuae meus optime intellectus concordat. Cum enim Deus vos de captivitate eductos ad templum patriamque redvictimas vestras acceptabiles habuit. Sed cum postea in pristina scelera redissetis, pristinis denuo poenis multati estis, et quanto secunda captivitas major graviorque fuit