comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducdecimo regni assueri:
missa est sors in urnani
que hebraice dicitur phur
torani aman: quodie. et
quo mense grus iudeor
deberet interfici. Et exiuit
mensis duodetimus: qui
uocatur adar. O icit q
aman regi assucco: Est
populus ꝑomnes puiu¬
cias regni tui dispersus. et
ase mutuo separatus. nouis
uteus legibus. et ctrimõnis.
insuꝑ et regis scita contc̃m¬
neus. Et optime nõstr qd̾
non expediat regno tuornt
iusolescat pet licentiam.
Si tibi placet decerue ut pe¬
rcat: et decem milia talcu¬
torum argenti: appendam
archarii gaze tue. Culit gͦ
rec ãnulum quo utebatur
de manu sua: et dedit cum
aman filio amadathi de
progeme agag hosti nidcõ¬
rum. Dixit q ad cum. Ar¬
gcntũ quod polliceris tuũ
sit. de populo age quod tibi
placet ¶ocatiq sunt sen d.¬
he regis meuse primo ni S¬
san tertiadecinia die ciusõ
mensis: et scriptum est ut
iisserat anian. ad ommes
satrapas regis. et indices
prouinciarũ. diuersarum¬

Expanded text:
duodecimo regni Assueri, duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat: et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae. Tulit ergo rex annulum, quo utebatur, de manu sua, et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Judaeorum, dixitque ad eum: Argentum, quod tu polliceris, tuum sit, de populo age quod tibi placet. Vocatique sunt scribae regis mense primo NISAN, tertia decima die ejusdem mensis, et scriptum est, ut jusserat Aman, ad omnes satrapas regis, et judices provinciarum, diversarum
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec rex assuerus
exaltaiit aman. fi¬
lumi amadathi. qͥ erat
de stupe agag. et posuit
solium eius suꝑ ommes
principes quos habebat:
cunctiq serui regis qui
inforib palatii uersabã¬
tur. flectebant gẽmu a: et
adorabant aman. Sic
enim preceꝑat imperator.
Solus mardocheus non
flectebat geni: neq ado¬
rabat cum̃. Cui dixcrũt
regis picri: qui ad fores
palatii residebant. Cur pre¬
ter ceteros non obseruas
mandata regis: Cumq
hoc crebrius dicerent et ille
nollet audire: mintiane¬
runt aman scire cupiẽtes
utrum ꝑscueraret in sentẽ¬
tia. Dicerat cim ris se
esse iudẽumi. Qũod cum
audisset amañ. et experi¬
mento didicisset qd̃ mar¬
docheus non sibi flecteret
genu nec se adoraret: rranis
est ualde. Et pro nichilo du¬
rit in unum mardocheum
mittere manus suas: An¬
dicrat cium quod esset gr̃¬
tis iudce: magisq uoluit
omnẽ iudcoꝵ qui crãt in
regno assucri perdẽ natio¬
nem. Mense primo cuius¬
uocabulũ est iisan. anno

Expanded text:
ost haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod Mardochaeus non sibi flecteret genu, nec se adoraret, iratus est valde, et pro nihilo duxit in unum Mardochaeum mittere manus suas: audierat enim quod esset gentis Judaeae. Magisque voluit omnem Judaeorum, qui erant in regno Assueri, perdere nationem. Mense primo cujusvocabulum est NISAN anno
Abbreviated transcription (Latin):
conceptus cãrum: et scisti
tempus partus carum:
Incuruantur ad fetum
et pariunt: et ruginis e¬
nuttũt. Separantur filii
carum et pergunt ad pã¬
stum: egrediuntur et nõ
reuertuntur ad c̃as.
Ouis dimisit on agrum¬
snum liberum: et uinda
cius quis soluit: Cui de

Expanded text:
conceptus earum et scisti conceptus earum et scisti tempus partus earum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui de
Abbreviated transcription (Latin):
it produceret herbas uirt̃¬
tes: Ouis eit plunie pat.¬
uel quis gcuuit stillas roris.
de cuius u̾tero egressa ẽ glã¬
ties: et gelu de celo quis gr̃¬
nuit. In similitudinem
lapidis aque durantur:
et suꝑticies abyssi constrin¬
gitur. Nunquid coniuu¬
gtit ualebis micantes stel¬
las pliades: aut grcũ ar¬
ctun potcus dissipare: Nũ¬
quid producis lucifcrum
in temapore suo: et uesꝑum
suꝑ silios terre consurgere
facis: Nunquid nosti or¬
diem cẽli: et poues ratio
tian: et impctus aquaꝵ
oꝑiet te: Nunquid nuttes
fulgura et ibunt: et reucr
Quis posuit in uisceribz
quis dedit gallo intelligẽ
ccli quis dormire fãciet:
Quando fundabatur pul
bis: quando cubant n
antris. et ĩspelinncis insi¬
diantur: Quis preparat
coruo escam suam. quãdo
pulli cius ad deum cla¬
mant uagantes. co quod
non habeant cibos. Nun¬
quid nosti tempus partꝰ
ibicum in pctris: uel par¬
turientes ccruas obscruã¬
sti: dimincrasti nicuses

Expanded text:
et produceret herbas virenet produceret herbas virentes? Quis est pluviae pater, vel genuit stillas roris? De cujus utero egressa est glacies; et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur; et super faciem abyssi constringitur. Numquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades; aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Numquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Numquid nosti ordinem coeli, ettuam, et impetus aquarum operiet te? Numquid mittes fulgura, et ibunt, et revertQuis posuit in visceribusquis dedit gallo intelligentcoeli quis dormire faciet? Quando fundebatur h. bis, Quando cubant antris et in specubus insidiantur quis praeparat corvo escam suam quando pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non habeant cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses
Abbreviated transcription (Latin):
ut lutum signãculũ: et sta¬
bit sicut uesfimientũ. Aufe¬
retur ab impus lux sũa. ⁊
brachium excelsum confri¬
gẽtur. Nunquid ingressus
es profunda mãris: et ĩno¬
uissimis aby ssi deambu¬
lasti: Nunquid aperie tibi
sunt porte mortis: et osta
tencbrosa uidĩsti: Nĩquid
considerasti latitudinẽ tcrae:
Endica michi si nost oĩ.
in qua uia habitet lux. et
tenebraꝵ quis locus sit. ut
ducas unumquẽq ad trr¬
minos suos: et intelligas
semitas domus cus. cie¬
bas tunc quod nasciturus
esses: et numierũ dicium
tuorũ noueras: Nĩquid ĩ¬
gressus es thesauros miuis.
aut thesauros graudinis
aspexisti: que preparaui ĩ
tempus hostis in dicni pn¬
gne et belli: Per quam uiã
spargitur lux. duuditur
estus suꝑ terrani: Quis
dedit uchementissimo ym¬
bri cũrsimi: et uiam sonã¬
tis tonitrui ut plueret suꝑ
titram absq homine in de¬
serto: ubi nullus mortali¬
nmi cõmoratur ut imple¬
ret inuiam et desolatam:

Expanded text:
ut lutum signaculum, et staut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum et auferetur ab impiis lux sua, et brachium excelsum confringetur. Numquid inges profunda maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Nunquid apertae tibi sunt porttenebrosa vidisti numquid considerasti latitudines terrae indica mihi si nosti omnia in qua via habitet lux et tenebrarum quis locus sit ut ducas unumquodque ad terminos suos et intellegas semitas domus eius sciebas tunc quod nasciturus esses et numerum dierum tuorum noveras numquid ingressus es thesauros nivis aut thesauros grandinis aspextempus hostis, in diem pugnae et belli? Per quam viam spargitur lux. dividitur aestus super terram? Quis dedit vehementissimo imbri cursum, et viam tonantis tonitrui; ut plueret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratur? Ut impleret inviam et desolatam,
Abbreviated transcription (Latin):
espondens autẽ dñs
iob de turbine: dixit.
Quis est iste inuolueus sẽ¬
tentias sermonib imꝑitis:
Accinge sicut uir lumbos
tuos: interrogabo te et res¬
ponde michi. Ubi cras qñ
ponebani fundamenta t̾re:
Indica michr: si habes in¬
telligentiani. Quis posuit
mensuras cius si nosti:
uel quis tetendit suꝑ cam
liucam: Suꝑ quo bases
illius solidate sunt: Aut
quis dimisit lapidem au¬
gulartin cuis: cum me
saudarent simul astra ma¬
tutinaͥ et iubilarent om̃s
filii dei. Quis conclusit
ostiis mar̃c. qũ erumpe¬
bat qi de uulua ꝓcẽdens
cum poncrẽ nrbemi uesti¬
mentum ciuus. et calignie
illud. qi pannus infantie
obuoluerẽ: Cirtimdedi il¬
lud terminis meis: et po¬
sui uertem et ostia et dirai.
Usq huc uenies. et non pro¬
cedes amplius: et hic con¬
fringes tumcutes fluctus
tuos. Nunquid post ortũ
tum precepisti dilũculo:
et ostendisti aurore locun
suumi: et tenuisti concunes
extrema tẽrre: et crcussisti
impios exc̃a: Restitctur

Expanded text:
espondens autem Dominus Iob de turbine dixit quis est iste involvens sententias sermonibus inperitis accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et responde mihi ubi eras quando ponebam fundamenta terrae indica mihi si habes intellegentiam quis mensuras ejus, si nosti? vel quis tetendit super eam lineam? Super quo bases illius solidatae sunt? aut quis dimisit lapidem angularem ejus? Cum me laudarent simul astra matutina, et injubilarent omnes filii Dei? Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens? Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem? Circumdedi illud terminis meis, et posui vectem et ostia, et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Numquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? et tenuisti concutiens extrema terrae; et excussisti impios ex ea? Restituetur
Abbreviated transcription (Latin):
sugabit cum uir sagit¬
tarius: n stipulam uersi
sunt ci lapides fiudc. Q̃
stipulami estimabit mal¬
rum qi lutum. Ierucsiẽ
faciet quasi ollam ꝓfui¬
unguenta cũ billiit.
Post cum lucebit sc̃mita:
estimabit abyssum quasi
lenescentem. Non est suꝑ
ut nullum tumeret. Oc̃
sublime uidet: ipse est
rex suꝑ omnes filios su

Expanded text:
fugabit eum vir sagittarius, in stipulam versi sunt ei lapides fundae. Quasi stipulam aestimabit malrum quasi lutum. Fervescere faciet quasi ollam profununguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescentem. Non est supeut nullum timeret. Omne sublime videt, ipse est rex super universos filios su
Abbreviated transcription (Latin):
tra addas loqui Ecie
spes cius frustrabitur cũ:
et uidentibus iunctis p̃¬
cipitabitur. Non quasi
crudelis suscitabo cum.
Quis cuim resistere potest
uultui meo: Quis ante
dedit michi ut roddam er:
Omnia que sub celo sũt:
mca suint. Non parcam
ei uerbis potentibz: et ad
de precandun cõpositis
Duis rruelabit faciem
indumẽti cius: et in me¬
dium oris cuis quis in¬
trabit: Portas uultus ciꝰ
quis aꝑict: per grtum
dentiũ cius: formido. Cor¬
pus cius quasi scuta fu¬
silia: et compactũ squa¬
nus se premcutibz. Una
uni conningit᷑: et nec spi
raculũ quidem incedit
cas. Una alteri adherebit
et tenentes se nequaꝙͣ se¬
parabiitur. Stermta¬
tio cius spleudor ignis.
oculi cius ut palpebre di¬
luculi. De ore tius lampa¬
des procedunt quasi tede ig¬
ius accense: De naribus
cius procedit fiius: sic̃
olle succcuse atq feruc̃tis.
Alitus cius primas ardert
facit: et flamma de ore
cuis egreditur. In collo
cius morabitur fortitũdo:

Expanded text:
tra addas loqui. Ecce tra addas loqui. Ecce spes eius frustrabitur eum et videntibus cunctis praecipitabitur non quasi crudelis suscitabo eum quis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt non parcam ei et verbis potentibus et ad deprecandum conpositis quis revelavit faciem indumenti eius et in medium oris eius quis intrabit portas vultus eius quis aperiet per gyrum dentium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et raculum quidem incedit per eas, una alteri adhaerabit, et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atque ferventis halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur in collo eius morabitur fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
culorum cius pccplexi
siuit. Ossa cins uelut fi¬
stule gris: carti lago illrꝰ
quasi lamine ferree. Ip̃e
principium est uiarum
runt: omnes bestie agri
ludent ibi. Sub umbra
dormit in sccreto cãlami:
in locis humentibus.
Protegint umbre uii¬
bram cuis. Circunda
bunt eunui salicos torreu¬
tis. Ecte absorbebit flum¬
nui et non mirabitur:
et habet fiduciam quod
ifluat iordanis i os
cius. In oculis cius quasi
honio capiet cum: et in
sudibus ꝑforabit nares
inis. Au extrahere pote¬
ris lcuiathan hamo: et
func ligabis linguam
eius: Nunquid pones
circulum in natibus ciꝰ.
et armilla pertorabis ma¬
xillam cuis: Nunquid
multiplicabit ad te pre¬
ces: aut loquetur tibi
mollia: Nunquid feriet
tecuni: et accipies cum
scruũ sempitiruũ: Nun¬
quid illudes ci quasi aui-
aut ligabis cum ãcillis
tius: Concident cum
amici: diuident cum ne¬
geciatores. Nunquid ĩ¬
p̾lcois sagenas pelle cius
et gurgustiũ pisciũ capi¬
te sius; Ponc super cum
cinento belli: nec ul¬

Expanded text:
i sunt. Ossa ejus velut fistulae aeris, cartilago illius quasi laminae ferreae. Ipse principium est viarum runt: omnes bestiae agri ludent ibi. Sub umbra dormit in secreto calami, et in locis humentibus. Protegunt umbrae umbram ejus, circumdabunt eum salices torrentis: ecce absorbebit fluvium, et non mirabitur: et habet fiduciam, quod influat Iordanis in os eius: in oculis eius quasi hamo capiet eum, et in sudib. perforabit nares eius. An extrahere poteris Leviatham hamo, et fune ligabis linguam eius? nunquid pones circulum in naribus eius, aut armilla perforabis maxillam eius? nunquid multiplicabit ad te preces, et loquetur tibi mollia? nunquid feriet tecum pactum, et accipies eum servum sempiternum? nunquid illudes ei quasi avi, aut ligabis cum ancillis tuis? Concident eum amici, divident illum negociatores? nunquid implebis sagenas pelle eius, et gurgustium piscium capite illius? pones super eum Memento belli, nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
dere illi. N espondens aut
iob domno: dixit. Qui
leuiter loquutus sum. re¬
spondere quid possum:
Manuni meam ponã
suꝑ os nicum: Unum
loquutus sum quod uti¬
nam non dixissem: et al¬
terum quib ultra non
espondens autem
dñs iob de tũrbine:
ait: Accinge sieut uir lũ¬
bos tuos. Interrogabo te.
et indica michi. Nĩquid
ircitum facies indicium
meum: et condempna¬
bis me ut iustificc̾ais:
Si habes brachium sicut
deus. et si uoce simili to¬
uas: circiuida tibi decorẽ.
et in sublue crigcre: et
esto gloriosus: et specio¬
sis induere uẽstibus. Di¬
sperge suꝑbos in furore
tuo: et respiciens cẽm ar¬
rogantem humilia. Res¬
pice cunctos suꝑbos. et
confunde eos: et contere
impios in loco suo: Abscõ¬
de cos ni puluere simulͬ.
et facies cor demerge in
foueam: et ego confite¬
bor quod saluare te pos¬
sit dextera tua Ecte be¬
bemoth queni feci tecũ.
fenum quasi bos cõme¬
det. fortitudo eis in lũ

Expanded text:
dere ei. Respondens autem dere ei. Respondens autem Job Domino, dicit: Qui leviter locutus sum, respondere quid possum manum meam ponam super os meum unum locutus sum quod utinam non dixissem et alterum quibus ultra non espondens autem ominus Iob de turbine ait accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et indica mihi numquid irritum facies iudicium meum et condemnabis me ut tu iustificeris et si habes brachium sicut Deus et si voce simili tonas circumda tibi decorem et in sublime erigere et esto gloriosus et speciosis induere vestibus disperge superbos furore tuo et respiciens omnem arrogantem humilia respice cunctos superbos et confunde eos et contere impios in loco suo absconde eos in pulvere simul et facies eorum demerge in foveam et ego confitebor quod salvare te possit dextera tua ecce Behemoth quem feci tecum faenum quasi bos comedet fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
scitabis cuni quasi locu¬
stas: Oloria narium erꝰ
terror. Terrani ungula fõ¬
dit. exultat audactex. in
occursũ pergit armatis.
Contenmit pauorem: nec
cedit gl̾adio. Suꝑ ipsum
sonabit pharctra. uibrab
hasta et clipeus. Fremeus
et feruens sorbet terram:
nec reputat tube sonare
clangorẽ. Ubi audierit
buccinam. dicctuah Pro¬
cul odoratur bellunr: erbor¬
tationem ducũ. et ulula¬
tum excercitus. ũquid
per sapientiam tuam plu¬
mescit accipiter expendẽs
alas suas ad austrumiant
ad preceptũ tuum eleuabr¬
tur aquila: et ni arduis
ponet nndum sinũ: In pe¬
tris manet: et in prerup¬
tis silicibus cõmoratur:
atq in acce ssis rupib.
Inde contemplatur cscã.
et de longe oculi cus pro¬
spiciunt. Pulli eius lani¬
bunt sangumnem: et ubi¬
cuunq cadauer fuerit: ad
est. Et adiecit domuius.
et loquutus est ad iob.
Nunquid qui contendit
cum deo tani faci le con¬
quiescit: Utiq qui argu¬
it deum: debet et respon¬

Expanded text:
scitabis eum quasi locuscitabis eum quasi locustas? Gloria narium ejus terror. Terram ungula fodit, et exsultat: audacter in occursum pergitarmatis. Contemnit pavorem, nec cedit gladio. Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. Ubi audierit buccinam, dicet: Vah. Procul odoratur bellum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus. Numquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad austrum; aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila? et in arduis ponet nidum suum? In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus. Inde contemplatur escam, et de longe oculi ejus prospiciunt: pulli ejus lambunt sanguinem, et ubicumque cadaver fuerit, statim adest. Et adjecit Dominus, et locutus est Job: Numquid qui contendit cum Deo, tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum, debet respon
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ ciuitatis:
clamore eractoris nõ au¬
dit. Circũspicit moutes
pascue sue: et uirentia que¬
qz perquirit. Nunquid uo¬
let riuoceros seruire tibi:
aut morabitur ad presepe
tiuim: Nunquid alligabis
rinuocerota ad arandũ
loro tuo: aut confringet
glebas uallumi post tẽ:
Nunquid fiduciã hebis
in magna fortitudine ẽ¬
ius: et decelinques ei la¬
bores tũos: Nunquid cre¬
des ci qm̃ reddat sementẽ
tibiꝰ et arcami tuã congre¬
get: Cenna struthionũ
similis est penuis herõdii.
et accipitris. Quando dere
lĩquit in terra oua sua:
tu forsitan in pulucre ca¬
lefacies ca: O bliuiscitur
quod pes conculcet ea: aut
bestie agri conterant. Du¬
ratur ad filios suos qͣi nõ
sint sin: frustra laborau
nullo timore cogente. Pri¬
uaiit enim eam deus sa¬
pientia: nec dedit illi in¬
telligentiam. Cum tem¬
pus fuerit in altum alas
crigit: deridet equum et
asceusorem euis: Nĩquid
prebebis equo fortitudie:
aut crecundabis collo erꝰ
hinuitũ: Nunquid su¬

Expanded text:
tudinem civitatis clamorem exactoris non audit circumspicit montes pascuae suae et virentia quaeque perquirit numquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eius et derelinques ei labores tuos numquid credes ei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam congreget pinna strutionum similis est pinnis herodii et acclinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? Numquid su
Abbreviated transcription (Latin):
emento creatoris tui
ind. eb inuentutis tue: ante¬
ꝙͣ ueniat tempus afflictioĩs
et appropinquent anni de
quib dicas: non in placent
Anteꝙͣ tenebrscat sol. et luna
nebuntur custodes domus:
it mutabũt uiri fortissimi.
it otiose er̃t molentes in mi-¬
nuto niuneros et tenebrescẽt
uidentes ꝑ foramina. et clau¬
dent ostia in platea in hu¬
militate uocis molentise et
consurgent ad uocem nõlu¬
tris: et obsurdescent omnes
filie cãriuinis. excelsa quoq
timebũt: et formidabũt in
ma. stlorebit amigdalus
et ipingnabitꝰ locusta: et dis¬
sipabitur capparis. Qm̃ ibͥ
homo in domũ eternitatis
sue: et arcĩibũt in platea
plangintes. anteꝙͣ ñpatͦ
fums argenteus: et reciurat
uitta aurea. et conteratur
hydria suꝑ fontem: et con¬
fringatur rota suꝑ sisf̾nãa
et reutatur puluis in tega
suam unde erat: et spũs lt
deat ad deuni qui misit illũ
Lanitas uanitatũ dixit et¬
clesiastes: et omĩa uanitas
Cñq esset sapientissimus

Expanded text:
emento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniat tempus afflictionis, et appropinquent anni, de quibus dicas: Non mihi placent. Antequam tenebrescat sol, et lumenuando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in minuto numero, et tenebrescent videntes per foramina; Et claudent ostia in platea, in humilitate vocis molentis: Et consurgent ad vocem volucris, et obsurfilie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et dissipabitur capparis. Quoniam ibit homo in domum eternitatis sue: et circuibunt in platea plangentes. Antus argenteus; et recurrat vitta aurea: Et conteratur hydria super fontem, et confringatur tota super cisternam: Et revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Accipiet anaturam
slus illius: et armiabit cre¬
atirã ad ultionent inimi¬
coꝵ. Induet ꝓ thorace iusti¬
tiam: et accipiet ꝓ galea u¬
dicumi certunt. Sumet sal¬
tum inexpugnabile equi¬
tattme acuet aũt dirant nrã
illo orbis ttrranun contra
iuscnisãtes. Ibunt directe cuues¬
siones fulgurum: et tanꝙͣ
A lent cumato artu nubiũ
tetininabiuitur: et ad certũ
l uuiiii iusilient. et a petrosa
ua pleue mittenctur grandi¬
ues; et candescet in illos aqͣ
maris: et flumina concurrẽt
diuiter: Contra illes stabit
uenti diuidet illos: et ad

Expanded text:
let. Accipiet armaturam zelus illius, et armabit creaturam ad ultionem inimicorum. Induet pro thorace justitiam, et accipiet pro galea judicium certum. Sumet scutum inexpugnabile aequitatem: acuet autem diram iram a insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit venti dividet illos et ad
Abbreviated transcription (Latin):
uirtirtis quidem signut nuil¬
luni ualiuns ostende: in
malignitate aũt nr̃a cõsũ¬
pti siuitus. Talia dixenant
in inferuo: hi qui petcaue¬
ruit. Qũi spes impii tanꝙ̃ͣ
lamigo est. que a uento tolli¬
tur: et tanꝙͣ spuma gͣtilis.
que a ꝓtella disꝑgitur. et
tanꝙͣ fumus qui a uento
diffusus est: et tanꝙͣ memo¬
ria hospitis unius diei p̾tur¬

Expanded text:
virtutis quidem signum nulvirtutis quidem signum nullum valuimus ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis que a procella dispergitur, et tamquam fumus qui a vento diffusus est, et tamquam memoria hospitis unius diei preter
Abbreviated transcription (Latin):
sensati uitam illoꝵ estua¬
benius insamami: et finent
illoꝵ sine honort. Quont᷑
trgo computati sunt inter
filios deia et uit̾ sc̃os sors illo¬
rum est: Ergo trrauinius
a uia ueritatis: et iustitie
lumtu non luxit nobis: et
sol intelligentie nõ est ortꝰ
iquitatis et ꝑditionis. et
auibulanimus uias diffici¬
les: uian aũt dĩ ignoraut¬
nuis. Quid nobis ꝓfuit sr̃¬
bia÷ aut quid diuitiarũ
iactantia cõtulit nobis:
Transitrunt oña illa taꝙͣ
umbra et tanͣ mintius p̾¬
currtuss et tanꝙͣ nams que
ꝑtrausit fluctuantem aquã
lat in aere. ĩiullum uituit᷑
arguientum itineus illiꝰ:
sed tantum souitus alarũ
uerberas leuẽ uentun. et
seindens ꝑ uini itiueris ãe¬
rent. Cõmgtis alis transno¬
lauit. et post hoc nuillunt si¬
gunui inurenitur itintris
illius. Ant tanꝙͣ sagitta
nussa in locum destinatimi
Diuisus aer contumo in se
reclusus est: ut ignoritur trã¬
situs illius. Sic et nos nãti.
continuo desiniuus fe. Et

Expanded text:
sensati vitam illorum aestimbamus insaniam, et finem illorum sine honore. Quomodo ergo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est? Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol intelligentiae non est ortus atis et perditionis; et ambulavimus vias difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens, et tanquam navis quae pertransiit fluctuantem aquam. lat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et
Abbreviated transcription (Latin):
ista tamen facientes: fe¬
rocitatem pectoris cius¬
nutigare potue̾rũt. Nã
et ciuitates eorum destrui¬
rit: et lucos coꝵ excidit.
Srcceperat enim illi na¬
buchodonosor rex ut om̃s
deos terre exterminaret:
uidelicet ut ipse solus
diccretur deus abhis na¬
tionibus que potuissent
holofernis potentia sub¬
ingari. O ertransicus
auteni syriam sobal. et
q mesopotamiani: Ue¬
uit ad ydumeos ĩ terra
gabaa. Accepit q ciuita¬
t̃õs corum: et sedit ibi ꝑ
taguita dies: In quib
dicb: adimiari precepit
uniucrsũ exercitũ uirtu¬

Expanded text:
ista tamen facientes feista tamen facientes ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et que Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
nicutes ad holofernem:
diccrũt. Desmat indig¬
tio tua: cuta nõs. Me¬
lius est cũi ut uiuentes
seruiamus nabuchodo¬
nosor regi magno. et
subditi sumus tibił ꝙͣ
morientes cũ interitu
nostro: ipsi scruitutis
nostre dannia patiane
Oiuus ciuitas uostra.
ounus q possessio̾. om̃s
colles et moutes et cam¬
pi. armenta boum. gre
atq familie in cõspectu
tuo sunt. Sint omnia
sub lege tũa: nos etiam¬
et filii nostri. scrui tui su¬
nius: Deni nobis pacifi¬
cus dñs: et utere scruitio
nostro sicut placuerit f̾
Tunc descendit de mõ¬
tib cum equitib in uri¬
ct obtinuit omnẽ ciuitã¬
tem: et omnẽ in habitã¬
tem terram. De uniuer¬
sis aũt urbib: assump¬
sit sibi auxiliarios uirts
fortes et electos ad bellũ.
Tantusq metus promĩ¬
ciis illis incubuit: ut
uniuersarũ urbiũ habi¬
tatores. principes et ho¬
norati simul cum ppłis
orirent in obuiam ue¬
menti: excipientes cum
cũ coronis. et lampãdl¬
bus: ducentes choros. i

Expanded text:
nientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armatque familiae, in conspectu tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virt obtinuit omnetem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ cognonisset cos qͥ
erant iamne uelle pari
modo faccre habitantib
secum iudcis÷ iaminitis
nocte superucuit. et portũ
cũ nanib succendit: ita
ut lumẽ ignis pareret
iherosolimus ab stadiis
duccutis quadraginta.
Inde cũ abissent noueni

Expanded text:
 cum cognovisset et eos qui erant Iamniae velle pari modo facere habitantibus secum Iudaeis Iamnitis quoque nocte supervenit et portum cum navibus succendit ita ut lumen ignis pareret Hierosolymis ab stadiis ducentis quadraginta inde cum abissent nove
Abbreviated transcription (Latin):
misissent ut educerent. et
cum magna solicitudint
p̾misissent illes: cõsequebã¬
tur illos penitentie actus
Adhuc euim iuter manus
habentes luctuni. et de plo¬
raites ad monementa mor¬
tuoꝵ̾ aliau sibi assumpse¬
uint cogitatioient insçien¬
tie: et ques rogantes ꝓiece¬
rant hos tanꝙͣ fugitinos ꝑ¬
sequebantur. Ducebat enĩ
illos ad hunc fiuem digna
necellitas: et hoꝵ que accide¬
rant memorationẽ amitte¬
bant: ut ea que deerant tor¬
iueitis repleret punitio:
et ppls̃ qui deui tuus mirabi¬
liter trai siret. illi aũt no¬
nam mortent inueuirent.

Expanded text:
misissent ut se educerent, et cum magna sollicitudine praemisissent illos, consequebantur illos poenitentia acti. Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illi autem novam mortem invenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
ber iudich inter
gitur: cunus auc¬
toritas ad coroboranda il¬
la que n contentionei
uenunt: minus idonca
idicatur: Caldeo taniẽ
scruone conscriptus: int̾
hystorias computatur:
S quia hunc librumi sy¬
nodus nccua in minie¬
ro sanctarũ scripturaꝵ
legitur computasse: ac¬
quieui postulationi ur̃e
imio exactiour. et seposi¬
tis occupationib quib
uehementer coartabar.
huic unã lucubratiũ cu¬
lam dedi: magis seusũ
ex sensu. ꝙͣ ex uerbo uer¬
bumi transfercus. Nul¬
torum codicũ uarictatẽ
uitiosissimã amputami:
sola ca que intelligenti a
integra i uerbis caldcis
muciure potui: latinis
expressi. Accipite iudich
uiduã. castitatis excm¬
plũ: et triũphali laude
perpetins cam preconiis
declarate. Hanc cnimi
nõ solum feminis sed
et uiris imitabilẽ dedit.
qui castitatis cius remu¬
uerator. uirtutẽ talem trĩ¬
buit. ut inuictũ om̃ib

Expanded text:
ber Judith inter gitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invict
Abbreviated transcription (Latin):
rfaxath itaq
rex medorũ
subiugaue¬
rat multas
geutes npe¬
rio suo: et ip̃c edificauit
ciuitatem potrutissimã
quã appellauit egbatha¬
nis: Er lapidibz quadra¬
tis et scctis fecit muros
cius: in altitudinci cu¬
bitoꝵ scptuaginta: et in
latitudincii cubitoru
trgnita. Curres uero tiꝰ.
posuit in altitudinem
cubitorũ centum. Per
quadcũ uero cõrum: la¬
tus utrumq uiccnoꝵ

Expanded text:
rfaxath itaque rex Medorum subiugaverat multas gentes imperio suo, et ipse aedificavit civitatem potentissimam quam appellavit Ecbathanis ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque viceno
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier autem uiri pretio
sam aĩam capit. Nunquid
menta illius non ardeãtꝰ
aut ambulare suꝑ pruas
ut non comburaitur plã¬
te eius; Sic qui ingredita
ad mulitrẽ ꝓximi sii: nõ
erit mundus cum tetigent
eam .e on grandis est culpe.
cum quis furatus fuerit.
furatur enim: ut esuuentẽ
impleait aĩam. Tephensus
quoqz reddet sẽptuplumr: et
omnem substantiã domꝰ
autem adiclter est: propter
cordis inopiam ꝑdet aĩaz
suan. Turpitudinẽ et igno¬
nuuam congregat sibiꝰ
et opprobrium illius non
delebitur: quia zelus et fu¬
ror uiri non parcet. in die
uidictes nec acquiescet cu

Expanded text:
mulier autem viri pretiosmulier autem viri pretiosam animam capit. Numquid nta illius non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit eam, Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem impleat animam: Deprehensus quoque reddet septuplum, et omnem substantiam domus autem adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam: Turpitudinem et ignominiam congregat sibi, et opprobrium illius non delebitur: Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, nec acquiescet cu
Abbreviated transcription (Latin):
ant ocielis: tent pẽde. di¬
gito loquitur: prauo corde
machinatur malint: et
in omn tpr̃e iurgia sẽmi¬
nat. Huic extimplo ueniet
ꝑditio sua: et subito conte¬
ritur: net habebit ultra me¬
dicinam.
ex sunt que odit dñs:¬
S
et septimũ detestat.
aĩa eis. ꝯculos sublimes:
linguam mendãcem ma¬
nus effundentes innoxiũ
sanguiẽ cor machinãs
cogitationes pessimas: pe¬
des ueloces ad currendum
daria. testem fallãceur: et
eum qui seminat int̾ frẽs
mi precepta prĩs tui: et ne
dimittas legei matus tue.
Liga ea in corde tuo nigit᷑.
et circunda gutturi tuo. Cã
ambulaueris gradiantur
ticum: cumi dormieris cu¬
stodiant te: et euigilans lo¬
quere cum eis: quia man¬
datum lucema est. et lex
lux. et uia uite increpatio di¬
scipliue: ut custodiant te a
muliere mala. et a blanda
lingua extrãnee. Non con e¬
cupissat pulcritudinem
eus cor tinmi: nec capiarr
mitibz illius. Pretium eĩ
scorti: uix uinus est panis.

Expanded text:
annuit oculis terit pede diannuit oculis terit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum dacia testem falsum, et eum, qui seminat inter fratres mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾at. inquitates suc capt¬
unt impium: et fuuibz
multitudine stustitie sue
ili mi si spopondens ꝑ s.¬
amico tuo: defixisti a¬
pud extraneum manũ tũã
Illaqueatus es u̾bis oris tui:
et captus propriis senoni
b. Iac ergo quod dico. fili
ni et temetip̃mi lib̃a: quia
incidisti in manus ꝓximi
tui. Disciure ⁊ festina: susci¬
ta amicum tĩm. Nt ded̾is
somnũ cculis tuis: nec dor¬
nitent palpebre tue. Cuiere
quasi damula de manu:
et quasi auis de insidus aũ¬
cupis. ade ad form̾cã opi¬
ger, et consid̾a uias eius: et
disce sapientiam. Que cũ
non habeat ducem nec precep¬
torem nec pͥũcipemꝰ parat
estate cibum sibi: et congre¬
gat in messe quod cõmedat.
Usq quo piger dormiis: qũ
consurges ex sonuio tuo:
i aululum dormies paululũ
dormitabis: paululum con¬
seres maus ut cormias et
ueniet tibi quasi uiator egẽ
stas: et pauperies quasi uir
armãtus. Li il impiger fũ¬
eris. uemet ut fons messis
tuar: et egestas longe fugiet

Expanded text:
at. Iniquitates suae capiunt impium, et funibusmultitudine stultitiae suae ili mi, si spoponderis pramico tuo, defixisti apIllaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus tuis. Fac ergo quod dico tibi, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis aucupis. Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam: Quae cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, Parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat, Usquequo, piger, dormies? quando consurges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus, ut dormias: Et veniet tibi quasi viator, egstas, et pauperies quasi vir armatus; si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua, et egestas longe fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: cõnstant. Ciuita¬
ur̃e. Remistimus queq¬
ignorantiam et peccata
usq in hodicruum diem:
et coronam quã debebatis.
Et siquid aliud crat tri¬
nou sit tributãriũ. Et si
qui in nobis apti sunt
conscribi inter nr̃os: con¬
sccibantur. Et sit ĩs nos pax.
Lnno cẽtesmo scp¬
tuagesumo ablatum est
iugum ab israel: et ccpit
populus isracd icribert ĩ
tabulis et gestis publi¬
cis. Anno primo sub sy¬
mone saccrdote magno.
ouce et principe indeorũ.
applicuit ad gazan et cir¬
cundedit cami ¶t fecit ma¬
chinas et applicuit ad ci¬
uitatẽ: et percussit turrẽ
unam et comprehendit

Expanded text:
vobis constant munitivobis remittimus quoqignorantias et peccata usque in hodiernum diem et coronam quam debebatis et si quid aliud erat trinon sit tributarium et si qui in vobis apti sunt conscribi inter nostros conscribantur et sit inter nos pax anno centesimo septuagesimo ablatum est iugum gentium ab Israhel et coepit populus Israhel scribere in tabulis et gestis publicis anno primo sub Simone sacerdote magno duce et principe Iudaeorum adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam et
Abbreviated transcription (Latin):
Eclior est pauꝑ sanus et for¬
tis uinbus: ꝙͣ diues imbccil¬
lis. et fagellatus malitia.
Salus aĩe in sauctitate iustĩ¬
ti: et melior onsi auro et ar¬
ginto: et corpus nalidum ꝙͣ
ceusus imensus. Non est cen¬
sus suꝑ censum salutis corpo¬
ris: et nou ist oblectatio suꝑ
cordis gaudium, Melior est
mors ꝙͣ uita amara: et reqͥes
Boua abscondita in ore clau¬
so: quasi oppositiones epula¬
num circũposite sepulchro
Quid ꝓdent libatio ydolo:
Nec tuim mauoncat: nec odo¬
ratur. Sic qui iffugatur a
dũo: et portans mercedem ĩi¬
quitatis. uidens oculis et i¬
genusceas: sicut spado cõples¬
teus uirginem et suspirans
et non affligas temetip̃ntĩ
consilio tuo. Iocunditas cor¬
dis hec est uita homis. etthe¬
saurus siue deftitione saucti¬
tatis: it exultatio uiri est lon¬
gruitas. ciscrere aĩe tut pla¬
cens deo: et cõtine et congregͣ¬
cor tinun in scitate tius: et
tuistitiã longe expelle ait cos¬

Expanded text:
Melior est pauper sanus et forMelior est pauper sanus et fortis viribus, quam dives imbecillus et flagellatus malitia. Salus animae in sanctitate justitiae melior est omni auro et argento; et corpus validum, quam census immensus. Non est census super censum salutis corporis; et non est oblectatio super cordis gaudium. Melior est mors quam vita amara, et requies Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans et non adfligas temet ipsum in consilio tuo. iocunditas cordis haec est uita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis, et exultatio uiri est longaeuitas. miserere animae tuae placens deo et cocor tuum in sanctitate eius et tristitiam longe expelle a te mul
Abbreviated transcription (Latin):
liumi suurnt inzelum mittet
ininĩcum: etinmedio auri¬
coꝵ glĩab̃r in illo. Mortuus
est pat illius; et quase nõ est
mortuus: simulem enĩ sibi¬
reliquit post se In uita sua
uidit. et letatus est iu illo: et
in obitu suo non est coutrstã¬
tus: nec cõfusus cora iuimi¬
cis. Reliquit eniui defausorẽ
donus contra inimicos: et a¬
uncis reddentem gram. Pro
animab filioꝵ colligabit
uulu̾a sũa: et suꝑ omneni
uocen turbabuntur uiscera
eius. Equus indomitus e
uadit diuus: et filius remis¬
sus euadit preceps. Lacta fi
lunu et pauentem te fãcut.
Lude cuni eo: et contustabit
le. Nou corri deas illi ue dõle¬
as: et i neuissimo obstupe¬
scaut dentis tii. Non des illi
potestateu iniuuentute: et ne
despicias cogitatus illius.
Curua ceruiceni cins in in¬
uentũte: et tunde latera eiꝰ
diuu intaus est: ut forte in¬
duret et nou credat tibi. et trit
tibi dolor aic. Doce filium
tunui et oꝑare iuillo: ne in
turpitudine illus offendas

Expanded text:
lium suum in zelum mittit lium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliqvidit, et laetatus est in ipso, et in obitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis; reliquit enim defensorem domni suae contra inimicos, et amicis reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus iuadit durus, et filius remissus euadit prlium, et paventem te faciet; lude cum illo, et contristabit te. Non corrideas illi, ne doleas, et in novissimo obstupescant dentes tui. Non des illi potestatem in juventute, et ne despicias cogitatus illius. Curva cervicem ejus in juventute, et tunde latera ejus dum infans est; ne forte induret, et non credat tibi, et erit tibi dolor animae. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudine illius confundaris.
Abbreviated transcription (Latin):
natur multa agere. incidet
iniuditium. Recuꝑa ꝓxxi¬
mum scd̃m utirtem tuã:
et attende tibi ne incidas.
et pauis: et uestimentum et
domus ꝓtegeus turpitudi¬
nem. Melior est uictus pau¬
ꝑis sub regimine asserum:
ꝙ epule splendide in ꝑegre
sine domicilio. Minmũ¬
ꝓ magno placeat tibr: et ĩ¬
ꝓperium ꝑegrinatioiis nõ
audies. Bita neꝙͣ hospi¬
tanti de domo in domum.
et ubi hospitabitur. nou
fiducialit aget. nec aꝑiet
sb. Hospitabitur: et pascet
et potabit ingrãtos: et ad hec
amara audiet. Transi hospe
et orna mensã: et que in ma¬
n habes siba ceteros. Exi ã
facie houoris amicoꝵ meoꝵ
necessitudine donus mẽe:
hospitio michi factus es frã¬
ter. Brauia hec homini ha¬
benti sensum: correptio domiꝰ.
et ĩproperium feeratõrs.
8s
ni diligit filium suĩ
assiduat illi flagella: ut lete¬
tur iu nouissimosuo. et non
docet filium suim laudabr̃
in illo: et in medio domesticoꝵ¬
in illo glĩabitur. Qui docet fi¬

Expanded text:
natur multa agere incidet natur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio suet magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris is ui diligit filium suum adsiduat illi flagella ut laetetur in novidocet filium suum laudabitur in illo, et in medio amicorin illo gloriabitur qui docet fi
Abbreviated transcription (Latin):
nam in corde pauꝑis: Et hec
ꝓte exorabit ab omni malo.¬
Elemosiia uiri quasi saccu¬
lus cum ip̃o; et gratiam ho¬
minis quasi prepillam con¬
seruabit: et postea resurget
et retribuet illis retributio¬
nem unecuiq in caput illoꝵ
Suꝑ scutum potentis. et suꝑ
lanceam: adu̾sus numicũ
tuum pugnabit. Uirbon
fidem facit ꝓxinio sũo: et qͥ
ꝑdiderit confusionẽ deliquit
sibi. Bratiam fidenissoris
ne obliuiscaris. Dedit emm
ꝓte aĩam suam. Repromis¬
sorem fugit peccator et ĩnũ¬
dus. Bona repromissoris
sibi ascribit peccator: et in¬
gratus sensu delinquet liban¬
tem se. Dir repromittit de
ꝓxuuo suo: et cum ꝑdiden
nuerentiam relinquitur
ab eo. Repromussio nequis¬
suua multos ꝑdidit diligẽ¬
tes: et cõmouit illos quasi
fluctus maris. Uiros potẽ¬
tes girans migrait fecit: et
uagati sunt in gentib aliẽ¬
nis. Peccator transgrediẽs
mandata dei. iaidet in pro¬
missionem neꝙͣ: et qui co¬

Expanded text:
nam in corde pauperis, m et haec nam in corde pauperis, m et haec pro te exorabit ab omni maloeemosyna viri, quasi sacculus cum ipso, et gratiam hominis quasi pupillam conservabit, et postea resurget et retribuet illis retributionem, unicuique in caput illorum, super scutum potestatis et super lanceam adversus inimicum tuum pugnabit . Atteno et qui perdiderit confusionem derelinquet sibi gratiam fideiussoris ne obliviscaris dedit enim pro te animam suam repromissorem fugit peccator et inmundus bona repromissoris sibi adscribit peccator et ingratus sensu derelinquet liberantem se vir repromittit de proximo suo et cum perdiderit reverentiam relinquetur ab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui co
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾stiterunt mc lestiã his
qui se adiuuerũt. Donec aca¬
piant osculantur maiis
dantis: et in ꝓmissionibus
huiliant uocem suamt: et in
tpĩe redditionis postulabit
tpũs: et loquetur ũba acci¬
die et murruirationũ: et
tpũs cansãbitur. Si aũt
potent reddere: adusatur.
Solidi uix reddet dimidiũ:
et cõputabit illud quasi in¬
uentionem. Sinantem:
fraudabit illum pecunia sua
et possidebit illum inmicũ
gratis: et cõuitia et maledi¬
cta reddet illi: et ꝓ honore et
bñficio reddet illi cõtumeli¬
am. Mul̃ti non causa neqͥ¬
tie non fentrauerũt: sed frau¬
dan gratis tiuuiem̃t. Derũ¬
tame suꝑ hunrilem. diuno
fortior esto: et ꝓ elemosina
nou ꝓtrahas illum. Diropt
mandatun assume pauxem
et ꝓp inopiam eius ne dint¬
tas cum uacuũ. ꝑde pecumã
abscondas illam sublap de
in ꝑditiõnem. Pout fhesa
nu tuum in preceptis altis¬
simi: et ꝓderit tibi magisꝙͣ
aurum. Conclude clemosy¬

Expanded text:
et praestiterunt molestiam iis et praestiterunt molestiam iis qui se adjuverunt. Et ipiant, osculantur manum dantis, et in promissionibus humiliant vocem suam, et in tempore redditionis postulabit tempus, et loquetur verba taedii et murmurationum, et tempus causabitur. Si autem potuerit reddere, adversatur solide, vix reddet dimidium, et computabit illud quasi inventionem. Sin autem, fraudabiet possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et propter inopiam eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam abscondas illam sub lapide in perditiurum tuum in praeceptis altissimi, et proderit tibi magis quam aurum. conclude elemosy