comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discrimen ñ noceat. quib pura in
dm̃ fides ⁊ caritas in proximũ sin¬
cera ẽ maxime cum nũquam patri-¬
bus catholicis sicut de pasche uł fi
dei diuersitate conflictus. ita etiã
de tonsure differentia legaturali¬
qua fuisse controũsia. inter om̃s
tam̃ uł ineccłia uł in uniũso ho-¬
minum ger̾e repꝑimus tonsuras.
nullam magis sequendam nobis
amplectendãq iure dixerim ea
quam incapite suo gestabat. ille
cui se confitenti dñs ait. tu es pe¬
trus ⁊ suꝑ hanc petram edificabo
adũsus eam. ⁊ tibi dabo claues reg-
ni cȩloꝵ. Nullam magis abhomi¬
nandam detestandamq merito cũc-¬
tis fidelib crediderim eaquam ha-¬
re uolenti dicit idem petrus. pec¬
cunia tua tecum sit in ꝑditione
qui donum dei existimasti ꝑ pee-¬
cuniam possideri. non ẽ tͥ pars
neq sors in sermone ħ. Neq uero
obid tantam incoronam atton¬
dimur. quia petrus ita attonsꝰ
ẽ. sed quia petrus in memoriã

Expanded text:
discrimen non noceat, quibus pura in discrimen non noceat, quibus pura in Deum fides, et caritas in proximum sincera est; maxime cum nunquam Patribus catdei diversitate conflictus, ita etiam de tonsurae differentia legatur aliqua fuisse controversia. inter omnes tamen quas in Ecclesia vel in universo hominum genere reperimus tonsuras, nullam magis sequendam nobis amplectendamque jure dixerim ea quam in capite suo gestabat ille cui se confitenti Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo adversus eam, et tibi dabni coelorum . Nullam magis abominandam detestandamque merito cunctis fidelibus crediderim, ea quam has comparare volenti dicit idem Petrus: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non enim est tibi pars neque sors in sermone hoc . Neque vero ob id tantum in coronam attondimur, quia Petrus ita attonsus est, sed quia Petrus in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
Cerum his de pascha succincte
ut petisti strictimq cõmemoratis ton¬
suram q̃q̃ de qua pariter uobis lite¬
ras fieri uoliusti hortor ut eccłiasti-¬
cam ut xp̃iane fidei congruam ha¬
bere curetis. Et quidem scimus qͥa
sicut una fide. spe ⁊ caritate in deum
consentit. ita etiam una atq indis¬
simili totum ꝑ orbem tonsure sibi
forma congruit. Deniq ut suꝑiora
idest patriarcharum tempora res-¬
piciamus. iob exemplar patientie
dum ingruente tribulationum
articulo caput totondit. ꝓbauit
re consueuerat. Et ioseph ⁊ ipse cas¬
titatis. humilitatis. pietatis cete¬
rarumq uirtutum executor ae
doctor eximius cum seruitio absol¬
uendus attonsus esse legitur. patet
profecto quia tempore seruitutis in-¬
tonsis incarcere crinib manere so¬
lebat. Ecce uterq uir dei diuersũ
ab altero uultus habitum foris pre¬
monstrabat. quorum tam̃ intus
conscientia in parili uirtutum s
teri nobis liberum ẽ quia tonsure

Expanded text:
Verum his de Pascha succincte, Verum his de Pascha succincte, ut petistis, strictimque commemoratis, tonsuram quoque, de qua pariter vobis litteras fieri voluistis, hortor ut ecclesiasticam et Christianae fidei congruam habere curetis. Et quidem scimus quia sicut una fide, spe et caritate in Deum consentit, ita etiam una atque indissimili totum per orbem tonsurae sibi forma congruit. Denique ut superiora, id est, patriarcharum tempora respiciamus, Job exemplar patientiae, dum ingruente tribulationum articulo caput totondit  Al., tire consueverat. At Joseph, et ipse castitatis, humilitatis, pietatis caeterarumque virtutum executor ac doctor eximius, cum servitio absolvendus, attonsus esse legitur: patet profecto quia tempore servitutis, intonsis in carcere crinibus manere solebat. Ecce uterque vir Dei diversum ab altero vultus habitum foris praemonstrabat, quorum tamen intus conscientia in parili virtutum siteri nobis liberum est, quia tonsurae
Abbreviated transcription (Latin):
serie lune qͣrtedecime. facillune posset
ab om̃ib sciri. Cuiꝰ compotum pascha¬
lis theophilus alexandrie presul in
centum annorum tempus theodosio
imꝑatori composuit. Item successor
comprehendit. post quem dionisius
eximius totidem alios ex ordine pa¬
ri scemate subnexuit qui ad nr̃a usq
tempora ꝑtingebant. Quib termino
appropinquantib tanta hodie cal¬
culatorum exub̾at copia. ut etiam in
nr̃is ꝑ britanniam eccłiis plures sint
qui mandatis memorie ueterib illis
egyptiorum argumentis facillime pos¬
sint inquolibet spacia tempoꝵ pascha¬
les protendere circulos. etiam si ad qͥn-
quib expletis omĩa que ad solis et
lune mensis.⁊septimane conseqͤn¬
tiam spectant eodem quo prius ordi-¬
ne recurrunt. Ideo autem circulos
eosdem temporũ instantium uob̾ mit-¬
tere suꝑsedimus quia de ffatione tan-¬
tum temporis paschalis instrui que-¬
rentes.ipsos uobis circulos pasche ca¬
tholicos abundare probastis.

Expanded text:
serie lunae quartae decimae, facillime posset serie lunae quartae decimae, facillime posset ab omnibus sciri. Cujus computum Paschalis Theophilus Alexandriae praesul in centum annorum tempus Theodosio imperatori composuit. Item successor comprehendit: post quem Dionysius Exiguus totidem alios ex ordine pari schemate subnexuit, qui ad nostra usque tempora pertingebant. Quibus termino adpropinquantibus, tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Brittaniam Ecclesiis plures sint qui mandatis memoriae veteribus illis Aegyptiorum argumentis, facillime possint in quolibet spatia temporum Paschales protendere circulos, etiamsi ad quingequibus expletis, omnia quae ad solis et lunae, mensis et septimanae consequentiam spectant, eodem quo prius ordine recurrunt. Ideo autem circulos eosdem temporum instantium vobis mittere supersedimus, quia de ratione tantum temporis Paschalis instrui quaerentes, ipsos vobis circulos Paschae catholicos abundare probastis. «
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta ex lege obseruanda accepimꝰ.
expectamus adhuc monente euͣngłio
in ipsa ebdomada tercia tempus diez do¬
minice.⁊ sic denrum uotiua pasche
nr̃i festa celebramus. ut indicemus
nos ñ cum antiquis excussum egyptie
seruitutis iugum uenerari. sed redep¬
tionem totius mundi que in antiqui
dei populi lib̾atione pfigurata. in xp̃i
autem ħ resurrectione completa est
deuota fide ac dilectione colere. utq
die dominica futuram credimus. spe
nos certissima gaude signemus. Hĩe
autem quem uob̃ sequendum monstra¬
mus compotus pasche decennouenali
circulo continetur. qui dudum ħ est
ipsis apł̃orum temporib iam seruari
in eccłia cepit maxime rome ⁊ egypti
ut supra iam diximus. Sed ꝑ indus¬
triam eusebii qui a beato martyre
pamphylo cognomen habet distinctiꝰ
mordinem composite. ut qd̃ eatenus
ꝑalexandrie pontificem singulis
annis ꝑ om̃s eccłias mandari consue¬
uerat. iam deinde congesta in ordinem

Expanded text:
cuncta ex lege observanda accepimus, cuncta ex lege observanda accepimus, exspectamus adhuc monente Evangelio in ipsa hebdomada tertia tempus diei Dominicae, et sic demum votiva Paschae nostri festa celebramus, ut indicemus nos non cum antiquis excussum Aegyptiae servitutis jugum venerari, sed redemptionem totius mundi, quae in antiqui Dei populi liberatione praefigurata, in Christi autem resurrectione completa est, devota fide ac dilectione colere, utquedie Dominica futuram credimus, spe nos certissima gaudere signemus. Hic autem quem vobis sequendum monstramus, Computus Paschae, decennovenali circulo continetur; qui dudum quidem, hoc est, ipsis Apostolorum temporibus, jam servari in Ecclesia coepit, maxime Romae et Aegypti, ut supra jam diximus. Sed per industriam Eusebii qui a beato martyre Pamphilo cognomen habet, distinctius in ordinem compositus est; ut quod eatenus per Alexandriae pontificem singulis annis per omnes Ecclesias mandari consueverat, jam deinde congesta in ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
at diem deinde luna plenum sue lu-¬
cis orbem mundo presentet. quia pͥ-¬
mo qͥdem sol iusticie incuius pen¬
nis ẽ sanitas idest dominus iħs ꝑre
surrectionis sue triumphum cuncꝰ¬
tas mortis tenebras suꝑauit. ac sic
ascendens in celos misso desuꝑ spũ
eccłiam suam q sepe lune uocabulo
designatur. interne gr̃e luce repleuit.
Quem uidelicet ordinem nr̃e salutis
ꝓph̃a contemplatus aiebat. eleuatus ẽ
sol ⁊ luna stetit in ordine suo. Qui gͦ
plenitudinem lune paschalis aute
equinoctium prouenire posse conten¬
derit. talis in mysterioꝵ celebratio¬
ne maximoꝵ a sc̃arum quidem scrip¬
turarum doctrina discordat. concor¬
dat autem eis qui sine p̾ueniente grã
resurgendo nũquam uicisset. ꝑfectam
se habere posse iusticiam dogmati¬
zare p̾sumunt. Itaq post equinos¬
tialem solis exortum post plenilum¬
um primi mensis hunc ex ordine sub¬
sequens. idest post completam diem
eiusdem mensis quartã decimã que

Expanded text:
at diem, deinde luna plenum suae luat diem, deinde luna plenum suae lucis orbem mundo praesentet; quia primo quidem Sol justitiae, in cujus pennis est sanitas, id est, Dominus Jesus, per resurrectionis suae triumphum cunctas mortis tenebras superavit: ac sic ascendens in caelos, misso desuper Spiritu, Ecclesiam suam quae saepe Lunae vocabulo designatur, internae gratiae luce replevit. Quem videlicet ordinem nostrae salutis Propheta contemplatus aiebat: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Qui ergo plenitudinem lunae paschalis ante aequinoctium provenire posse contenderit, talis in mysteriorum celebratione maximorum a sanctarum quidem Scripturarum doctrina discordat; concordat autem eis qui sine praeveniente graresurgendo nunquam vicisset, perfectam se habere posse justitiam dogmatizare praesumunt. Itaque post aequinoctialem solis exortum, post plenilunium primi mensis hunc ex ordine subsequens; id est, post completam diem ejusdem mensis quartam decimam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bilem memorata ratio probat. Qd̃
si misticam quoq uero in his ratio¬
nem audire delectat. primo m̃se
anni qui etiam mensis nouorum
dictus ẽ pascha facere iubemur.
quia renouato ad amorẽ celestiũ
spũ mentis nr̃e sacramenta domi.¬
nice resurrectionis ⁊ ereptionis nr̃e
celebrare debemus. Tercia eiusdẽ
mensis septimana facere precepi.¬
mur. quia ante legem⁊ sub lege
ꝓmissus tercio tempore scłi cum
gr̃a uenit ipse qui pascha nr̃m im¬
molaretur xp̃c. quia tercia post
immolationem sue passionis die
resurgens a mortuis hanc domini¬
cam uocari ⁊ in ea nos annuatim
paschalia eiusdem resurrectioĩs
uoluit festa celebrare. quia nos qͦq
ita solum ueraciter eius sollemp¬
nia celebramus. si ꝑ fidem. spem. &
caritatem pascha . i. transitum de
hoc mundo ad patrem facere cura¬
mus cum illo. Post equinoctium
ueris plenilunium mensis precipi¬
mur obseruare paschalis. ut uide¬
licet primo sol longiorem nocte faci¬

Expanded text:
bilem, memorata ratio probat. Quod bilem, memorata ratio probat. Quod si mysticam quoque vos in his rationem audire delectat, primo mense anni, qui etiam mensis novorum dictus est, pascha facere jubemur, quia, renovato ad amorem coelestium spiritu mentis nostrae, sacramenta dominicae resurrectionis et ereptionis nostrae celebrare mensis septimana facere praecipimur; quia ante legem et sub lege promissus, tertio tempore saeculi cum gratia venit ipse qui Pascha nostrum immolaretur Christus: quia tertia post immolationem suae passionis die resurgens a mortuis, hanc Dominicam vocari, et in ea nos annuatim Paschalia ejusdem resurrectionis voluit festa celebrare: quia nos quoque ita solum veraciter ejus sollemnia celebramus, si per fidem, spem et caritatem Pascha, id est, transitum de hoc mundo ad Patrem, cum illo facere curamus. Post aequinoctium veris, plenilunium mensis praecipimur observare Paschalis; ut videlicet primo sol longiorem nocte faci
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ubi dominica dies aduenerit
celebrare debere noscendum ẽ. Quod
ita fieri oportere illa nimirũ ratio
cogit quia in genesi seriptum est qd̃
fecit ds duo mnagna luminaria. lu¬
minare maius ut preesset diei.⁊ lu¬
minare minus ut preesset nocti.ł
sicut alia dicit. editio luminare ma¬
ius in inchoationem diei. ⁊ lumi¬
nare minus in inchoationẽ noctis.
Sicut gͦ prius sol amedio ꝓcedens
orientis equinoctium uernale suo
prefixit exortu. sole deinde luna sole
aduesꝑam occidente. & ipsa plena
amedio secuta ẽ orientis. ita om̃ib
annis idest primꝰ lune mensis eo¬
dem necesse ẽ ordine reseruari. ut
ñ ante equinoctium sed uel ipso
equinoctii die sicut in principio
factum ẽ. uel eo transcensu pleni¬
lunium habere debeat. Et si uno
saltem die plenilunium tempus
equinoctii p̾cesserit. nꝰ hanc primo
mense anni incipientes. sed ultimo
potius p̾teriti lunam esse ascriben¬
dam. ⁊ ideo festis paschalib inha¬

Expanded text:
et nos, ubi Dominica dies advenerit, et nos, ubi Dominica dies advenerit, celebrare debere noscendum est. Quod ita fieri oportere illa nimirum ratio cogit, quia in Genesi scriptum est quod Deus fecit duo magna luminaria; luminare majus ut praeesset diei, et luminare minus ut praeesset nocti . Vel, sicut alia dicit editio, luminare majus in inchoationem diei; et luminare minus in inchoationem noctis. Sicut ergo prius sol a medio praecedens Orientis aequinoctium vernale suo praefixit exortu, deinde luna sola ad vesperam occidente, et ipsa plena a medio secuta est Orientis, ita omnibus annis idem primus lunae mensis eodem necesse est ordine reservari, ut non ante aequinoctium, sed vel ipso aequinoctii die sicut in principio factum est vel eo transcenso plenilunium habere debeat. At si uno saltem die plenilunium tempus aequinoctii praecesserit, non hanc primo mense anni incipientis, sed ultimo potius praeteriti, lunam esse ascribendam, et ideo festis paschalibus inha
Abbreviated transcription (Latin):
in pascha diem assignent primam
cuius in lege mentio nulla usquã
repꝑitur.i. quarte primã seꝑtima¬
ne. Qui utriq ñ solum in diffinitio¬
ne ⁊ computo lunaris etatis. sed ⁊ in
mensis primi ñ nunquam inuentio¬
ne falluntur. Que disputatio maior
ẽ quam epła hac ualeat comp̃hendi
uł debeat. Tantum ħ dicam quod ꝑ
equinoctium uernale semꝑ inetrabi¬
liter possit in ueniri qui mensis uix¬
ta compotum lune primꝰ anni qui eẽ
debeat ultimus. Equinoctium autẽ¬
ħ iuxta sententiam om̃ium orienta¬
lium ⁊ maxime egiptionis qui pre ce¬
teris doctorib calculandi palmam te
uenire consueuit. ut etiam ipsi horo¬
logica inspectione ꝓbamꝰ. Quecunq
ergo luna ante equinoctium plena
ẽ quartadetima uidelicet uł quin¬
tadecima existens. hec ad precedentis
anni nouissimũ ꝑtinent mensem.
tio suum penultimũ habet. in hac absq
ulla dubietate quia primi mensis ẽ
⁊ antiquos pascha celebrare solitos.

Expanded text:
in pascha diem assignent primam, in pascha diem assignent primam, cujus in lege mentio nulla usquam reperitur, id est, quartae primam septimanae. Qui utrique non solum in definitione et computo lunaris aetatis, sed et in mensis primi nonnunquam inventione falluntur. Quae disputatio major est quam epistola hac vel valeat comprehendi, vel debeat. Tantum hoc dicam, quod per aequinoctium vernale semper inenarrabiliter posset inveniri qui mensis juxta computum lunae primus anni, qui esse debeat ultimus. Aequinoctium autem juxta sententiam omnium Orientalium, et maxime Aegyptiorum, qui prae caeteris doctoribus calculandi palmam tenvenire consuevit, et etiam ipsi horologica inspectione probavimus. Quaecunque ergo luna ante aequinoctium plena est, quarta decima videlicet vel quinta decima existens, haec ad praecedentis anni novissimum pertinet mensem, tio suum plenilunium habet, in hac absque ulla dubietate, quia primi mensis est, et antiquos pascha celebrare solitos,
Abbreviated transcription (Latin):
mant ñ minore utiq errore tam¬
⁊ si altero latere a recto ueritatis
tramite diuertunt. ⁊ uelita nau¬
fragia scylle fugientes incaribdis
uoraginem submergendi decidt̃.
mensis oriente. idẽ. a uesꝑa diei
quarte decime pascha incipiendũ
edoceant. nimirũ constat quia qͣr¬
tam decimã diem mensis eiusdem.
quam lex primitus ⁊ precipue cõ¬
mendat. a sua prorsus sollempui.¬
tate secludunt. ita ut quinte deci¬
me in qua populus dei ab egyptia
seruitute redemptus ẽ. ⁊in qua
dñs suo mundũ sanguine a pec¬
catorum tenebris liberauit. in qͣ
etiam sepultus spem nobis post
mortem beate quietis tribuit. uix
uesꝑam tangant. Idemq penam
erroris sui in semetipsos recipien¬
tes. cum in uicesima scđa die men¬
sis pasche diem statuunt dñicũ
legitimos utiq terminos pasche
aꝑta transgressione uiolant. ut
pote qui ab illius diei uespera
pascha incipiunt. in qua h lex
consũmari ⁊ ꝑfici deb̾e decreuit illã

Expanded text:
mant, non minore utique errore tammant, non minore utique errore tametsi altero latere a recto veritatis tramite divertunt, et veluti naufragia Scyllae fugientes, in Charybdis voraginem submergendi decidunt. a primi mensis oriente, id est, a vespera diei quintae decimae pascha incipiendum doceant, nimirum constat quod quartam decimam diem mensis ejusdem, quam lex primitus est praecipue commendata, a sua prorsus solemnitate secludunt, ita ut quintae decimae, in qua populus Dei ab Aegyptiaca servitute redemptus est, et in qua Dominus suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortem beatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Idemque poenam erroris sui in semetipsos recipientes, cum in vicesima secunda die mensis paschae diem statuunt dominicum, legitimos utique terminos paschae aperta transgressione violant, ut pote qui ab illius diei vespera pascha incipiunt, in qua hoc lex consummari et perfici debere decrevit. Illam
Abbreviated transcription (Latin):
seruantie catholica ratione pa¬
tefacta patet econtrario error irra¬
tionabilis eorum qui p̾fixos in lege
terminos nulla cogente necessita
scͥptum qui dominicũ pasche diẽ
a quartadecima mensis primi usq
ad uicesimã putant lunam esse
seruandum. Cum enim a uesꝑa
diei terciedecime uigilias sc̃e noc¬
tis celebrare incipiunt. claret qd̃
illam in exordio sui pasche diem
statuunt. cuius nullam omĩno
mentionẽ in decreto legis mnue¬
niunt. Et cum uicesima prima
die mensis pascha dominicũ ce¬
lebrare refuguint. patet ꝓfecto
quod illam ꝑ omĩa diem asua
sollempnitate secernunt. quã
lex maiore precet̾is festiuitate
memorabilem sepe numero cõmen¬
dat. sicq diem pasche ordine ꝑuer¬
so ⁊ aliquando in scda ebdomãda
totam compleant.⁊ nũquam in eb¬
domade tercie die septura ponãt.
Rursumq quia sextadecima m̃
sis sepedicti usq ad uicesimã scd̾am
pascha celebrandum magis autu¬

Expanded text:
servantiae catholica ratione paservantiae catholica ratione patefacta, patet e contrario error irrationabilis eorum qui praefixos in lege terminos, nulla cogente necessitatscriptum, qui Dominicum paschae diem a quarta decima mensis primi usque ad vicesimam putant lunam esse servandum. Cum enim a vespera diei tertiae decimae vigilias sanctae noctis celebrare incipiunt, claret quod illum in exordio sui paschae diem statuunt, cujus nullam omnino mentionem in decreto legis inveniunt. Et cum vicesima prima die mensis pascha dominicum celebrare refugiunt, patet profecto quod illam per omnia diem a sua solemnitate secernunt, quam lex majore prae caeteris festivitate memorabilem saepenumero commendat. Sicque diem paschae ordine perverso, et aliquando in secunda hebdomada totam compleant, et nunquam in hebdomadae tertiae die septimo ponant. Rursumque qui a sexta decima die mensis saepedicti usque ad vicesimam secundam pascha celebrandum magis autu
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrie confirmata ẽ. ut adue¬
niente primo mense. adueniente
ieo uesꝑa diei quardedecime ex¬
pectetur etiam dies dominica a
quintadecima usq ad uicesimã
primaᷤ diem eiusdem mensis.
In quacunq enim harum inuen¬
ta fuerit merito inea pascha cele¬
brabitur quia nimirum hec ad
numerũ ꝑtinet illarum septẽ
dierum quib azima celebrari
iubetur. Itaq fit ut nunquã
pascha nr̃m a septimana mensis
primi tercia. in utͣus partem de¬
clinet. Sed uel totam eam id ẽ om̃s¬
septem legalium azimorum dies
uł certe aliquos de illis teneat. Nã
⁊ si saltem unum ex eis. ħ est ipsũ
septimũ apprehenderit quem tam
excellenter scriptura cõmendat.
dies autem inquiens septimus erit
celebrior & sanctior. nullumq ser¬
uile us opus fiet in eo. nullus
arguere nos pot̾it quod ñ recte do¬
minicum pasche diem quem de
euanglio suscepimus ñ ipsa quã
lex statuit tercia primi mensis
ebdomada celebremus. Cui ob¬

Expanded text:
Alexandriae confirmata est, ut, adveAlexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, adveniente in eo vespera diei quartae decimae, exspectetur etiam dies dominica a quinta decima usque ad vicesimam primam diem ejusdem mensis. In quacunque enim harum inventa fuerit, merito in ea pascha celebrabitur, quia nimirum haec ad numerum pertinet illarum septem dierum quibus azyma celebrari jubetur. Itaque fit ut nunquam pascha nostrum a septimana mensis primi tertia in utramvis partem declinet, sed vel totam eam, id est, omseptem legalium azymorum dies, vel certe aliquos de illis teneat. Nam etsi saltem unum ex eis, hoc est ipsum septimum apprehenderit, quem tam excellenter Scriptura commendat: Dies autem, inquiens, septimus erit celebrior et sanctior, nullumque servile opus fiet in eo , nullus arguere nos poterit quod non recte dominicum paschae diem, quem de Evangelio suscepimus, in ipsa quam lex statuit tertia primi mensis hebdomada celebremus. Cujus ob
Abbreviated transcription (Latin):
cescente dominica die primã pas¬
chalis festi diem celebrarent.ip̃a
est enim dies in qua resurrectioĩs
sue głam dñs multifario pie re-¬
uelationis gaudio discipulis pa-¬
tefecit. ipsa prima dies arimo.¬
rum de qua multũ distinete in le¬
uitico scriptum est. Mense primo
quartadecima die mensis ad ues¬
peram phase domini ẽ. ⁊ quinta.
decima die mensis huius sollẽp¬
nitas azimorum domini ẽ septem
dieb arima comedetis. dies pri-¬
mus erit celeberrimus sẽsq. Si
ergo fieri posset ut semꝑ in diẽ
quintum decimũ primi mensis
idest in lunam quinta decimã do¬
minica dies incurreret uno sẽꝑ
eodemq tempore cum antiquo dei
populo quanquam sacramentoꝵ
gen̾e discreto sicut una eademq fi¬
dem pascha celebrare possemus qr
uero dies septimane ñ equali cũ
luna tramite procurrit. Decre¬
uit apłica traditio que ꝑ beatum
petrum rome p̾dicata. ꝑ marcũ
euangłistam ⁊ interpretẽ ipstꝰ

Expanded text:
cescente die dominica, primam pascescente die dominica, primam paschalis festi diem celebrarent. Ipsa est enim dies in qua resurrectionis suae gloriam Dominus multifario piae revelationis gaudio discipulis patefecit. Ipsa prima dies azymorum, de qua multum distincte in Levitico scriptum est: Mense primo, quarta decima die mensis hujus ad vesperam phase Domini est, et quinta decima die mensis hujus solemnitas azymorum Domini est. Septem diebus azyma comedetis, dies primus erit celeberrimus sanctusque. Si ergo fieri posset ut semper in diem quintum decimum primi mensis, id est, in lunam quintam decimam, dominica dies incurreret, uno semper eodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ca traditio festis paschalib inseru¬
it.ut nichil om̃imodis de tempore
pasche legalis p̃occupandum. nicħ
minuendum esse decerneret. quin
potius statuit. ut expestaretur uix.¬
ta p̃ceptum legis. idest anni primus
mensis expectaretur quartus decimꝰ
dies illius expectaretur uesꝑa eiꝰdem.
Et cum hec dies in sabbatum forte in¬
cid̾et. tolleret unusquisq agnum ꝑ
familias ⁊ domos suas.⁊ immolaret
eum ad uesꝑam. idest prepararẽt õs
eccłie ꝑ orbem que unam oatholicã
faciunt panem ⁊uinum in mysteriũ
carnis ⁊ sanguinis agni immaculati
qui abstulit peccata mundi. ⁊ prece¬
dente congrua lectioneim ⁊ oratio¬
num cerimoniarũ paschalium sol¬
lempnitate offerrent hec dño in spẽ
future sue redemptionis. Ipsa est
enim eadem nox in qua de egypto
sanguinem agni isrłitica plebs
erepta ẽ ipsa in qua ꝑ resurrectio¬
nem xp̃i lib̾atus ẽ a morte et̃na po¬
pulus omĩs dei. Mane autem illu¬

Expanded text:
 nunc apostolica traditio festis paschalibus inseru nunc apostolica traditio festis paschalibus inseruit, ut nil omnimodis de tempore Paschae legalis praeoccupandum, nihil minuendum esse decerneret. Quin potius statuit ut exspectaretur juxta praeceptum legis idem primus anni mensis, exspectaretur quarta decima dies illius, exspectaretur vespera ejusdem. Et cum haec dies in Sabbatum forte inciderit, tolleret unusquisque agnum per familias et domos suas, et immolareteum ad vesperam , id est, praepararent omnes Ecclesiae per orbem, quae unam catholicam faciunt, panem et vinum in mysterium carnis et sanguinis agni immaculati, qui abstulit peccata mundi, et, praecedente congrua lectionum, orationum et caeremoniarum paschalium solemnitate, offerrent haec Domino in spem futurae suae redemptionis. Ipsa est enim eadem nox in qua de Aegypto per sanguinem agni Israelitica plebs erepta est, ipsa est in qua per resurrectionem Christi liberatus est a morte aeterna omnis Dei populus. Mane autem illu
Abbreviated transcription (Latin):
nes uras ritu perpetuo. Primo
mense quartadecima die mensis
comedetis azima usq ad diem ui¬
cesimã primã eiusdem mensis ad
uesꝑam septem dieb fermentum
ta decima annumetur. Sinautem
ut diligentius explorata scripture
ueritas docet a uesꝑa diei quarte
decime usq ad uesꝑam uicesime pri¬
me computauerimꝰ. uidebimus pro¬
fecto quod ita dies quartadecima ues¬
sacra sollempnitas quam septem
tantum mͦ noctes cum totidem die¬
bus comprehendat. Unde uera esse
probatur nr̃a diffinitio qua tempꝰ
paschale pͥmo mense anni ⁊ tercia
eius ebdomada celebrandum esse
diximus. ueraciter enim tercia
agitur ebdomada quod a uespera
quartedecime diei incipit. ⁊ in ues¬
ꝑa uicesime prime completur.
Dostquam uero pascha nr̃m immo-¬
latus ẽ xp̃c diemq nobis domini¬
cam que apud antiquos una uel
prima sabbati. siue sabbatorum uoca-¬
tur gaudio resurrectionis sue fecit
esse sollempnem. ita hanc nunc apłi

Expanded text:
nes vestras ritu perpetuo. Primo nes vestras ritu perpetuo. Primo mense, quarta decima die mensis comedetis azyma usque ad diem vicesimam primam ejusdem mensis ad vesperam. Septem diebus fermentatum rta decima annumeretur? Sin autem, ut diligentius explorata Scripturae veritas docet, a vespera diei quartae decimae usque ad vesperam vicesimae primae computaverimus, videbimus profecto quod ita dies quarta decima vessacra sollemnitas quam septem tantummodo noctes cum totidem diebus comprehendat: unde et vera esse probatur nostra diffinitio, qua tempus paschale primo mense anni, et tertia ejus hebdomada celebrandum esse diximus. Veraciter enim tertia agitur hebdomada, quod a vespera quartae decimae diei incipit, et in vespera vicesimae primae completur. Postquam vero Pascha nostrum immolatus est Christus, diemque nobis Dominicam, quae apud antiquos una vel prima Sabbati, sive Sabbatorum vocatur, gaudio suae resurrectionis fecit esse sollemnem; ita hanc  Al. add.
Abbreviated transcription (Latin):
comederit fermentum in domib
primo usq ad diem septimũ. ⁊ ce¬
tera usq dum ait. in eadem enim
ipsa die educam exexcitum ur̃m
de terra egypti. Orimũ ergo diẽ
azimorum appellat eum in quo exer¬
citum eorum esset educturus deter
ra egipti. Constat autem quia
ñ quartadecima die in cuius uesꝑa
agnus ẽ immolatus. ⁊ q̃ proprie pas¬
cha siue phase dicitur. sed quinta
decima sunt educti ex egypto sicut
in libro numeroꝵ aꝑtissime scribi¬
tur. Profecti igitur de ramesse qͥn¬
tadecima die mensis pͥmi altera
Septem ergo dies arimorum in
quarum prima eductus est popu¬
lus dei ex egipto. Ab initio ut di-¬
ximus tercie septimane hoc est
quintadecima die mensis primi
usq ad uicesimã primã eiusdẽ
mensis diem completam compu¬
tari oportet. Porro dies quarta
decima extra hunc numerum
prenotatur. sicut exodi sequentia
patenter edocent. ubi cum dictum
esset in eadem enim ipsa die edu¬
cam exercitum ur̃m de terra egip

Expanded text:
comederit fermentum, peribit comederit fermentum, peribit primo usque ad diem septimum, et caetera, usquedum ait: In eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti. Primum ergo diem azymorum appellat eum in quo exercitum eorum esset educturus de Aegypto. Constat autem quia non quarta decima die, in cujus vespera agnus est immolatus, et quae proprie Pascha sive Phase dicitur; sed quinta decima sunt educti ex Aegypto, sicut in libro Numerorum apertissime scribitur. Profecti igitur de Ramesse quinta decima die mensis primi, alteraSeptem ergo dies azymorum, in quarum prima eductus est populus Domini ex Aegypto, ab initio, ut diximus, tertiae septimanae, hoc est, a quinta decima die mensis primi, usque ad vicesimam primam ejusdem mensis diem completam computari oportet. Porro dies quarta decima extra hunc numerum aschae titulo praenotatur, sicut Exodi sequentia patenter edocent; ubi cum dictum esset: In eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ in exodo uͥ lib̾andus de egyp¬
to popłs isrł primũ pascha facere
iubetur. quia dixerit dominus ad
moysen ⁊ aaron. Mensis iste uobis
principium mensiũ primus erit
inmensib anni. Loquimini ad uni¬
uersum oetum filiorum isrł & di¬
cite eis. decima die mensis huiꝰ tol¬
lat unusquisq agnum ꝑ familias
ita inobseruatione paschali men¬
tio fit diei quartedecime.⁊ ñ tam̃
in ipsa die quartadecima pascha
fieri p̃cipiatur. Sed adueniente
tium tercie seꝑtimane faciat ĩceli
faciem ꝑdeunte agnus immolari
uibeatur. Et quod ipsa sit nox qͥn¬
tedecime lune inqua ꝑcussis egyp¬
tiis isrł ẽ a longa seruitute redep̾¬
tus. septem inquit dieb arima
comedetis. Quib item uerbis tota¬
tercia septimana eiusdem primi
mensis decernitur sollennis esse
debere.sed ne putaremus easdem
septem dies. a quartadecima usq
nuo subiecit. In die primo ñ erit
fermentum in domib ur̃is. quic̃q

Expanded text:
tum est in Exodo, ubi liberandus de Aegyptum est in Exodo, ubi liberandus de Aegypto populus Israel, primum Pascha facere jubetur, quia dixerit Dominus ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per familias ita in observatione paschali mentio fit diei quartae decimae, ut non tamen in ipsa die quarta decima Pascha fieri praecipiatur; sed adveniente tium tertiae septimanae faciat, in caeli faciem prodeunte, agnus immolari jubeatur: et quod ipsa sit nox quintae decimae lunae, in qua percussis Aegyptiis, Israel est a longa servitute redemptus. Septem, inquit, diebus azyma comedetis. Quibus item verbis totatertia septimana ejusdem primi mensis decernitur sollemnis esse debere. Sed ne putaremus easdem septem dies a quarta decima usque nuo subjecit: In die primo non erit fermentum in domibus vestris. Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ꝑegrinantib optandum ẽ
& totis animi uirib supplicandũ.
ut quo plus in mundo quiq ualẽt.
eo amplius eius qui suꝑ om̃ia ẽ.
iudicis mandatis auscultare con¬
tendant. atq adhec obseruanda se¬
ergo regule sacris indite lit̾cis
quibz pasche celebiandi tempus no¬
bis p̾finitũ nulla prorsus humana
licet auctoritate mutari. equib
due in lege moysi diuinitus sta-¬
tute tercia in euangłio ꝑ effectum
dominice passionis ⁊ resurrectionis
adiuncta est. Precepit enim lex ut
pascha primo mense anni.⁊ter¬
cia eiusdem mensis septimana
.i. a quinta decima die usq ad ui-¬
cesimã primã fieri deberet. Addi
euangłio ut in ipsa tercia septima¬
na diem dominicam expectare.
atq in ea temporis paschalis ini-¬
tium tenere debeamus. quam ui-¬
delicet regulam triformẽ quisquis
rite custodiet. nũquam in adno¬
tatione festi paschalis errabit. Ue¬
rum si dehis singulis enucleatuiᷤ
ac latuis audire desideras. scrip¬

Expanded text:
m peregrinantibus optandum est et totis animi viribus supplicandum, ut quo plus in mundo quique valent, eo amplius ejus qui super omnia est judicis mandatis auscultare contendant, atque ad haec observanda seergo regulae sacris inditae litteris, quibus Paschae celebrandi tempus nobis praefinitum, nulla prorsus humana licet auctoritate mutari; e quibus duae in lege Mosi divinitus statutae, tertia in Evangelio per effectum Dominicae passionis et resurrectionis adjuncta est. Praecepit enim lex ut Pascha primo mense anni, et tertia ejusdem mensis septimana, id est, a quinta decima die usque ad vicesimam primam fieri deberet: additEvangelio, ut in ipsa tertia septimana diem Dominicam exspectare, atque in ea temporis Paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem quisquis rite custodierit, nunquam in adnotatione festi Paschalis errabit. Verum si de his singulis enucleatius ac latius audire desideras, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
me interrogare diuino ut mox patuit
ammonitus instinctu. an me esse bap¬
tizatum absq scrupulo nossem. cui ego
absq ulla me ħ dubietate scire respon¬
di. quia salutari fonte in remissionẽ
peccatoꝵ essem ablutus. ⁊ nomen
prb̃i a quo me baptiratum noue¬
ram dixi. At ille si abh inquit sacer.¬
dote baptizatus es. ñ es ꝑfecte bap¬
tizatus. noui nãq eum quia cũ eẽt
prb̃r ordinatus. nullatenuis ingenis
ꝓpter tarditatem potuit cathecian
di baptizandi ministerium discere.
Opter quod ⁊ ipse illum ab huiꝰ presump¬
tione ministerii quod reglariter impłe
dictis eadem hora me cathecizare ip̃e
curauit. factumq ẽ ut exsufflante
illo in faciem meam. confestim me
melius habere sentirem. Uocauit aũ
uissit: tantumq mox accepta eius be¬
nedictione conualui. ut incrastinum
ascendens equum cum ipso iter in aliũ
locum facerem. nec mnultopost plene
curatus. uitali etiam unda ꝑfusus

Expanded text:
me interrogare, divino, ut mox patuit, me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regulariter implere are praecepi. Quibus dictis, eadem hora me cathechizare ipse curavit; factumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem jussit. Tantumque mox accepta ejus benedictione convalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfusus
Abbreviated transcription (Latin):
tuo fierem. ⁊ quia moueri ñ poterã
tetend̾unt ibidem papilionem in qͦ
iac̾em. erat autem hora diei circiter
paululũ reuiuisco. ferorq domũ aso¬
ciis. ac tacitus tota nocte ꝑduro. uo¬
mebam autem sanguinẽ eoquod ⁊ in¬
terranea essent ruendo conuulsa. Et
epͥs grauissime de casu ⁊ interitu meo
dolebat. eoquod me special dilig̾et
affectu. nec uoluit nocte illa uixta mo¬
rem cum clericis suis manere. Uerum
solus inoratione ꝑsistens. noctem du¬
cebat ꝑuigilem. ꝓmea ut reor sospi¬
tate suꝑne pietati supplicans. Et ma¬
ne pͥmo ingressus adm. ac dicta suꝑ
me oratione uocauit me nomie meo.
⁊ quasi de somno graui excitatum int̾̃¬
rogauit si nossem quis eẽt qui loque¬
retur ad me. Et ego aꝑiensocłos aio.
etiam tu es antistes meus amatꝰ. Potes
orationes ur̃as si uoluerit dñs. Qui im¬
ponens capiti meo manũ. cum uerbis
benedictionis rediit adorandum. ⁊ pꝰ
tem etiam loqui ualentem. Cepieq

Expanded text:
tuo fierem. Et quia moveri non poteram, tuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora diei circiter paululum revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum interrogavit si nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus amatus. Potesorationes vestras, si voluerit Dominus. Qui imponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit ad orandum: et post tem et jam loqui valentem: coepitque
Abbreviated transcription (Latin):
sepius huc atq illuc spectante me ⁊
ep̃õ concitatus incursum equis reuer¬
terentur. ipse lasciuo suꝑatus animo¬
ñ me potui cohibere. sed ꝓhibente licet
illo ludentib me miscui. ⁊ simulcur¬
su equi contende cepi. Quod dum age¬
rem audiu illum post tergum mͥ cũ
gemitu dicentem. o quam magnũue
facis mͥ sic equitando. ⁊ ego audiens
nicħominus ceptis institi uetitis. Nec
mora dum feruens equus quoddam iti¬
neris concauum ita lentiore impetu
transiliret. lapsus decidi: ⁊ mox uelud
emoriens sensum penitus motũq om¬
nem ꝑdidi. Erat nanq illo in loco la¬
pis terre equalis obtectus cespite tenui
neq ullus alter intota illa campipla¬
nitie lapis inueniri poterat. casuq eue¬
nit uł potius diuina ꝓuisione ad pu¬
niendam inobedientie mee culꝑam:
ut hunc capite ac̃ manu quam capiti
ruens subposueram tang̾em. Atq in¬
soluetur. Et ego dum simillimꝰ mor¬

Expanded text:
saepius huc atque illuc spectante me et saepius huc atque illuc spectante me et episcopo, concitatis in cursum equis reverterentur; et ipse lascivo superatus animo non me potui cohibere, sed, prohibente licet illo, ludentibus me miscui, et simul cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audivi illum post tergum mihi cum gemitu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! Et ego audiens, nihilominus coeptis institi vetitis. Nec mora, dum fervens equus quodam itineris concavum valentiore impetu transiliret, lapsus decidi, et mox velut emoriens sensum penitus motumque omnem perdidi. Erat namque illo in loco lapis terrae aequalis obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedientiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque insolveretur; et ego, ut dixi, simillimus mor
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ meriti apud internum testem
habitus sit. ⁊ in multis aliis. ⁊ inme¬
ipso maxime exꝑtus sum. Quẽ qͥppe
abip̃o ut ita dicam mortis limite re-¬
uocans ad uiam uite sue oratione aẽ
benedictione reduxit. Nam cum pri.
clero illiꝰ deg̾em legendi quidẽ oanen¬
diq studiis traditus. sed ñ adhuc a¬
nimũ ꝑfecte a uiuenalib cohibens
illecebris. contigit die quadam nos
iter agentes cum illo deuenisse in
uiam planã ⁊ amplam. aptamq
cursui equorũ. Ceꝑuntq uiuenes
qui cum ipso erant maxime laici
postulare ep̃m. ut cur su maiores
equos suos inuicem ꝓbare liceret.
at ille pͥmo negauit ociosum dicens
eẽ quod desiderabant. sed ad ulti¬
mũ multoꝵ unanima intentione
deuictus. facite inquit si uults ita
tamen ut here bald ab illo se certami
ligentius obsecrans ut mͥ certandi
cum illis copia daretur. fidebam nãq
equo quem mͥ ipse optimũ donau̾at
nequaquam impetrare potui. At cum

Expanded text:
cujus meriti apud internum testem  Al., judicem cujus meriti apud internum testem  Al., judicem habitus sit, et in multis aliis, et in meipso maxime expertus sum: quippe quem ab ipso, ut ita dicam, mortis limite revocans, ad viam vitae sua oratione ac benedictione reduxit. Nam cum primaclero illius degerem legendi quidem canendique studiis traditus, sed non adhuc animum perfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum dicens esse quod desiderabant; sed ad ultimum multorum unanima intentione devictus: Facite, inquit, si vultis, ita tamen ut Herebald ab illo se certaminligentius obsecrans, ut et mihi certandi cum illis copia daretur, fidebam namque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impetrare potui. « At cum
Abbreviated transcription (Latin):
ex ad dñm suum rogans sibi poculũ
uini mittere quia sitiret. Gauisus ille
multũ quia bibere posset. misit ei ca¬
licem uini benedictum ab ep̃o. Quẽ
ut bibit surrexit continuo. ⁊ ueter¬
no infirmitatis discusso induit se
ipse uestimentis suis. ⁊ egressus inde
intrauit ac salutauit ep̃m ⁊ conuiuas
dicens. quia ipse delectaretur mandu¬
care quoꝙ ⁊ bibere cum eis. Iusserũt
eum sede adepulas. multum gauden.¬
tes de sospitate illius. Residebat.
uescebatur. bibebat letabatur: qua.¬
si unus ẽ conuiuis agebat.⁊ multis pꝰ
hec annisuiuens. in eadem quam ac¬
ceꝑat salute ꝑmansit. Hoc autem mi¬
raculum memoratus abbas ñ se pre¬
sente factum. sed abhis qui p̃sentes
fuere sibi ꝑhibet esse relatum.
ctum solet narrare miracłm. qui tẽ
quidem in clero illius conu̾̃satus nẽ
fluminis abbatis uire p̾est. uitã illiꝰ
inquit quantum hominib fas ẽ esti¬
om̃ia ep̃o dignam ẽẽ comꝑi. Sed ⁊

Expanded text:
er ad dominum suum, rogans sibi poculum er ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab episcopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravit, ac salutavit episcopum et convivas, dicens, quia ipse quoque delectaretur manducare et bibere cum eis. Jusserunt eum sedere secum ad epulas, multum gaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem quam acceperat salute permansit. Hoc autem miraculum memoratus abbas non se praesente factum, sed ab his qui praesentes fuere, sibi perhibet esse relatum.ctum solet narrare miraculum, qui tunc quidem in clero illius conversatus, nunfluminis, abbatis jure praeest. « Vitam, inquit, illius, quantum hominibus aestiomnia episcopo dignam esse comperi. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
bat de aqua benedicta: quam in de¬
dicationem eccłie consecrauerat. per
unum de his qui mecũ uenerãt fr̃ib
p̃cipiens ut gustandam illi daret.
⁊ ubicunq maximũ ei dolorem ineẽ
didicisset de ipsa eam aqua lauaret.
Quod ut factum ẽ: surrexit statim
mulier sana. ⁊ ñ solum se infirmita¬
te longa carere sed ⁊ ꝑditas dudum
uires recepisse sentiens. obtulit po¬
culum ep̃o ac̃ nobis. Ceptumq minis¬
terium nob̾ om̃ib ꝓpinandi usq ad
prandium completum ñ onisit. imi¬
brium fuisset ardorib fatigata. ad
tactum manus dñice surrexit. ⁊ sani¬
tate simul ac uirtute recepta ministra
lio item tẽpore uocatꝰS bat eis.
ille ep̃c. ⁊ uidit eum mestis om̃ib iam
morti ꝓximũ. Positumq loculũ iuxta
eum. in quo sepeliendus poni deb̾et.
dixitq orationem ac benedixit eum: ⁊
egrediens dixit. solito consolantiũ ser¬
mone bene conualescas ⁊ cito. Cumq
post hec secdent ad mensam. misit pu¬

Expanded text:
bat, de aqua benedicta quam in debat, de aqua benedicta quam in dedicationem ecclesiae consecraverat, per unum de his qui mecum venerant fratribus, praecipiens ut gustandam illi daret, et ubicunque maximum ei dolorem inesse didicisset, de ipsa eam aqua lavaret. Quod ut factum est, surrexit statim mulier sana, et non solum se infirmitate longa carere, sed et perditas dudum vires recepisse sentiens, obtulit poculum episcopo ac nobis: coeptumque ministerium nobis omnibus propinandi usque ad prandium completum non omisit; imibrium fuisset ardoribus fatigata, ad tactum manus Dominicae surrexit, et sanitate simul ac virtute recepta, ministrlio item tempore vocatus ad dedicaad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo morti proximum, positumque loculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene convalescas, et cito. Cumque post haec sederent ad mensam, misit pu
Abbreviated transcription (Latin):
liud quoq ñ multum huic dissi¬
mile miraculum de p̾fato antistite
narrauit idem abbas dicens. Uilla
erat comitis cuidam qui uocabatur
puch ñ longe a monasterio nr̃o. idẽ¬
duum ferme milium spacio seꝑata.
Quiꝰ coniunx quadraginta ferme
dieb erat acerbissimo languore de¬
biculo in quo iacebat foras efferri ñ¬
posset. Contigit autem eo tempore
uirum dei illo ad c̾edicandam eccłiã
ab eodem comite uocari. Cumq dedi¬
cata eẽt eccłia rogauit comes eum ad
di. renuit ep̃s dicens se ad monas
At ille obnixius precib instans. uo¬
uit etiam elemosinas pauꝑib se da¬
turum. dum m ille dignaretur ea
die domũ suam ingrediens ieuiniũ
soluere. Rogaui ⁊ ego una cum illo
ꝓmittens etiam me elemosinas in
alimoniam inopum dare. dum ille
domũ comitis pransurus ac bene¬
dictionem daturus intraret. Cũq
hec tarde ac difficulter impetraremꝰ
intrauimꝰ ad reficiendum. Miserat
autem ep̃s mulieri q̃ infirma iace¬

Expanded text:
liud quoque non multum huic dissiliud quoque non multum huic dissimile miraculum de praefato antistite narravit idem abbas, dicens: « Villa erat comitis cujusdam qui vocabatur Puch, non longe a monasterio nostro, idum ferme millium spatio separata: cujus conjux quadraginta ferme diebus erat acerbissimo languore debiculo in quo jacebat, foras efferri. Contigit autem eo tempore virum Dei illo ad dedicandam ecclesiam ab eodem comite vocari. Cumque dedicata esset ecclesia, rogavit comes eum ad di. Renuit episcopus, dicens se ad monastAt ille, obnixius precibus instans, vovit etiam se eleemosynas pauperibus daturum, dummodo ille dignaretur eo die domum suam ingrediens jejunium solvere. Rogavi et ego una cum illo, promittens etiam me eleemosynas in alimoniam inopum dare, dum ille domum comitis pransurus ac benedictionem daturus intraret. Cumque hoc tarde ac difficulter impetraremus, intravimus ad reficiendum. Miserat autem episcopus mulieri quae infirma jace
Abbreviated transcription (Latin):
sescente. ut nichil prorsus in cubito flec
suꝑ illam ac benedicens egressus est.
Cumq post hec hora competente consi¬
d̾emus ad mensam adueniens qui-¬
uirginis ut ocius regrediatis ad eam.
Quod dum facere repꝑi illam ingredi¬
ens: uultu hilariorem ⁊ uelutsospiti
similem. Et dum assiderem illi dixit.
q oblato poculo bib̾emus ambo. ce¬
pit m dicere quia ex quo ep̃s oratio¬
ne ꝓ me ac benedictione completa
egressus ẽ statim melius hab̾e inci¬
pio. Et si necdum uires pristinas re-¬
cepi. dolor tamen om̃is ⁊ de brachio
ubi ardentior merat. ⁊ de toto meo
corpore uelut ipso ep̃o foras eum ex¬
portante funditus ablatus est tam¬
⁊si cumor adhuc brachii manere
uidetur. Abeuntib autem nobis inde
concinuo fugatum dolorem menbroꝵ
fuga queq tumoris horendi secuta ẽ.
⁊erepta morti ac dolorib uirgo lau¬
des dño saluatori una cum ceteris
qui ibi erant seruis illi referebat.

Expanded text:
sescente, ut nihil prorsus in cubito  Al.sescente, ut nihil prorsus in cubito  Al.super illam, ac benedicens egressus est. Cumque post haec hora competente consederemus ad mensam, adveniens quivirginis, ut ocius regrediaris ad eam. Quod dum facerem, reperi illam ingrediens vultu hilariorem, et velut sospiti similem. Et dum adsiderem illi, dixit: que oblato poculo biberemus ambo, coepit mihi dicere quia ex quo episcopus oratione pro me, et benedictione completa egressus est, statim melius habere incipio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de brachio ubi ardentior inerat, et de toto meo corpore, velut ipso episcopo foras eum exportante, funditus ablatus est, tametsi tumor adhuc brachii manere videretur. Abeuntibus autem nobis inde, continuo fugatum dolorem membrorum fuga quoque tumoris horrendi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvatori una cum caeteris qui ibi erant, servis illius referebat.