comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiau̾it oĩb qͣ possidet. ñ potest m̃s eẽ discipłs. Cur tinido anuno. xp̃ianꝰes : Respi.¬
ce cũ patre relictũ rete. Respice surgentẽ de t̾eloneo publicanũ. statĩ apłm. fĩliꝰ
hominᷤꝰ ñ habet. ubi cap̃ reclinet : tu ãpla porticꝰ⁊ ĩgentia tectors spacia metiris:
Hereditatẽ expectaᷤ selĩ. coheres xp̃ieẽ ñ poteriᷤ. Int̾ptare uocabulũ monachi. hoc ẽ
nom̃ tuũ. Qͥd faci ĩ tͣba qͥ solꝰes. Et hoc ego ñ integrirate ł mereib qͣsi ignaroᷤ fluc-¬
tuũ doctꝰ nauta p̃moneo: s qͣsi nuꝑ naufragio eiectꝰ i litꝰ timida nauigaturi uoce deñtio.
In illo estu caribdiᷤ luxuriȩ salutẽ uorat. ibi ore iupereo ad pudit̾it̾iȩ ꝑpetranda nau¬
fragia scyllaceũ renitens libido blandit᷑. Hic barbarĩi litꝰ. hic diabosꝰ pirata cũ socis
portat uncla capiendi. Molite eredẽ nolite eẽ securi. Licet ĩ modũ stagni fusũ eqͦr

Expanded text:
t cunctis, quae possidet, non potest meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? interpretare uocabulum mnomen tuum. Quid facis in turba qui solus es? Et hoc ego, non integris rate, vel mercibus, nec qutuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor
Abbreviated transcription (Latin):
pastor eligit᷑ ĩ regẽ. Mlinimnũ dicipłm iħe amat plurimũ. Inferiꝰ fr̃ aceũbe ut
mimore ueniente sursũ ubeariᷤ a scende. Suꝑ quẽ dñ ͤreqͥee̾it. nͥ suꝑ humilẽ ⁊ qͥetũ ⁊
trem̃tẽ u̾ba sua.Cui płcredit᷑ plꝰ ab eo eoigit᷑. Potentes potent̃ torm̃ta patient᷑.¬

Expanded text:
ppminore adveniente, sursum jubearis ascendere . Super quem Dominus requiescit, nisi super humilem et quietum, et trementem verba sua ? Cui p
Abbreviated transcription (Latin):
feriet᷑. Serue neꝗͣ q̃re ñ dedisti pecuniã meã ꝗd nisam. ⁊ ego uenienꝰ cũ usuri exte¬
gisẽ eã. idẽ deposuses alteri. qͥ ferre ñ potͥas. Dũ enĩ tu ignauꝰ negotiator denariũ
tene ᷤ alt̾iꝰ lo cũ qͥ pecuniã diuplicaret occupasti. Quã ob rẽ sicuti qͥ bene ministrat
bonũ opꝰ s adqͥrit. ita qͥ indigne ad calicẽ diũ accedit: teuᷤ erit diuei corporiᷤᷤ⁊ san¬
giuui. Nõ enĩ om̃s epĩ.s̃ epĩ. Attendiᷤ petrũ s uidã c̃sid̾a. Stephanũ suspicis. s¬
nicholaũ respice. quẽ dñ  ĩ apocalipsi suãdit. qͥ tã t᷑pia⁊ tã nefanda c̃m̃tatꝰ ẽ ut
ueofitarũ heresis ex illa radice nascat᷑ ꝓbet se unꝰ qͥsq ⁊ sic accedat. Nõ fac̃ eccłasti¬
ca dignitaᷤᷤ xp̃ianũ. Corneliꝰ centurio adhuc ethucꝰ. dono scĩ sp̃c ĩundat᷑. Prsbroᷤᷤ
daniel puer iudicat. Amo ᷤ ꝓpħ̃a ruboꝵ mora distinguenᷤ. repente ꝓpħa ẽ. Daũ

Expanded text:
o ueniens cum usuris exegissem? id est: \'deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. dum enim tu, ignauus negotiator, denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti\'. quam ob rem sicut, qui bene ministrat, bonum gradum sibi adquirit, ita, qui indigne ad calicem domini accedit, reus erit dominici corporis et sanguinis. Non omnes episcopi episcopi. adtendis Petruolaum respice, quem dominus in Apocalypsi sua odit; qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Ophitarum heresis ex illa radice nascatur. probet se unusquisque et sic accedat. non facit ecclesiastica dignitas Christianum. Cornelius centurio adhuc ethnicus dono spiritus sancti inundatur; presbyteros Danihel puer iudicat; Amos ruborum mora destringens repente propheta est; Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Et educ d carõe aĩam ña. Et iste peccaũ ut cecꝰ ex ut̃o nascet᷑. an paredes eiꝰ: Scet̾a his
similia. ħ ĩpia ⁊ scelerata doctrina. oli in egipto ⁊ ĩ orielis partib ũsabat᷑. ⁊ nc̃ ab sẽdite qͣsi
ĩ foueiᷤᷤ iuꝑar̃ ap̃ pleroᷤᷤq u̾sat᷑ illar̃q partiũ polluit puritatẽ:⁊ q̃si hereditario malo serpit¬
aueᷤ uat ꝑueniat ad plurimoᷤᷤ. ꝗͣ certꝰ sũ. q si audieriᷤ ñ eccipia. Habes enĩ ap̃dm̃ magistras.
qͣr̾ fides norma doctrmn& ẽ. Nelligiᷤ qͥ loqͣr. Dabit enĩ tͥ d̾s ĩ oĩb iellectũ. Nec statĩ adũsũ
seussimã heresĩ. ⁊ multo hiᷤ neqͥora ꝗ̃ dixi respõsionẽ ordiniᷤ flagites. ne mͦ tã ꝓhibuisse

Expanded text:
ui et: educ de carcere animam meam et: iste peccauit, ut caecus ex utero nasceretur, an parentes eius?et cetera his similia\'. haec inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis partibus uersabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosqu in paucis, ut perveniat ad plurimos: quam certus sum, quod si audieris non recipias. Habes enim apud Deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. Intelligis quid loquar. Dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum. Nec statim adversum saevissimam haeres
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ se̾ꝑ in raritate maiora s. Solet in pleroᷤq eẽ certam̃. utrũ solitaria. ancũ nultᷤᷤ uitasit
cogitationib pateax : ⁊ pleni arrogadiȩ ac suꝑ eili cunctoᷤᷤ despiciant. armeaq lingua s

Expanded text:
quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum multis uita sitcogitationibus pateant
Abbreviated transcription (Latin):
REUI epła. longas explanare non ualeo questiones.⁊ in ałtũ multa conclu¬
ders. string̾e uerbis q sensib dilatatũ ẽ. Int̾rogaᷤ quid significet illudin
eugłio uixta matheũ. Nolite sollicitieẽ decraᷤtiuo. Suffic̃diei malitia sua
Crastiuũ inscript̾is sc̃is futurũ tempꝰ significat. Sĩc iacob ingenesi loquit᷑.
pontifici responderent. idc̃uxo se altare fecisse. necras filiis suis colendidm̃
possessio deneget᷑.  multa istiusmodi inuet̾i repꝑies instrum̃to. R gͦ nos
defuturiᷤᷤ cogiare ꝓhibuit : concessit dep̾sentib ꝓpt̃ humane uite fragili¬
tatẽ. Qđ aũt dic̃ his sufficit diei malitia sua hoc mͦ intellige. Suffic̾ nob̾
extende. que ant conseqͥ. non possimꝰ. aut forsitan cito inuenta ꝑdamꝰ
Catia enĩ ꝗͣ latinus uerat inmalitiã : apud grecoᷤ duo significat. ⁊ malitiam

Expanded text:
epistula longas explanare non ualet quaestiones et in artum multa concludens stringere uerbis, quod sensibus dilatatum est. interrogas, quid significet illud in euangelio iuxta MattheuCrastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur:Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur . Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem adjicit, « sufficit diei malitia sua » , hoc modo intellige: Sufficit nobis extendere, quae aut consequi non possumus aut forsitan cito inuenta perdamus? xayia enim, quam Latinus uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq consequent̃ ⁊ istos uersiloᷤᷤ adte referam: cui uolũm ħ soribit᷑.
mortificasti membra tua suꝑ t̾ram: ⁊ cotidie xp̃o offers murrã.
xp̃i bonus odor es stacten᷑ florẽ eẽ murre. Qđ aute sequitut caffia:
ipsa ẽ que ab alus. ct̃eyts .i. fistula nuncupatur. uocalis in lau¬
desdĩ: ⁊ omnes pituitaᷤᷤ ⁊ reumata uoluptatũ. suocalore ex quo¬
quens. Ubi innr̃is codicib scriptum ẽ: Gutta uł stacte: er̃orħ

Expanded text:
itaque consequenter et istos uersiculos ad te referam, cui uolumen hoc scribitur. mortificasti membra tua super terram et cotidie Christo offerens murram Christi bonus odor ipsa est, quae ab aliis aupqS, id est fistula, nuncupatur, uocalis in laudes dei et omnes pituitas et reumata uoluptatum suo calore excoquens. ubi in nostris codicibus scriptum est \'gutta\' uel \'stacte
Abbreviated transcription (Latin):
cũdatꝰ dñm uocat ꝗͣ dudũ ut hominẽ ꝑseqͤbat᷑ Ita ⁊ nc mimarcella blesillã nr̃am uidemꝰ

Expanded text:
cumdatus dominum vocat, quem dudum ut hominem persequebatur. Ita et nunc, mi Marcella, Blesillam nostram vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
petaᷤᷤ plurimũ queso ut tibi beati rethici augustudunensis ep̃i co¬
mentarioᷤ ad describendũ largiat᷑. inqͦ canticũ canticoꝵ sublimi
ore disseruit. Scripsit michi ⁊ quidã depatria supradicti fr̃is
rufini. paulus senex. tertulliani suũ codicẽ ap̃ eũ eẽ. quem uehem̃¬
t̃ repostit. W ex hoc queso ut eoᷤ libroᷤ qͦs me ñ hab̾e subsequene¬

Expanded text:
petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi copetas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me
Abbreviated transcription (Latin):
nea michi parte heremi cõmoranti que uixta siriam saracenis uin¬
gitur. tuȩ dilectionis fcripta ꝑlata sunt. quibus lectis accensuᷤ
est ita aninus iherus olimnã ꝓficiscendi. ut pene nocu̾it ꝓposito. qͥ
ꝓfuerit caritati. xuncgͥ quomꝰ ualeo tibime ꝑ litteraᷤᷤ rep̃sento: nsi corꝑe
imiticias que xp̃i glutino coheser̃t. aut temporiᷤᷤ aut locoꝵ magniti¬
do diuellat. quin pociꝰ fedemus eas rec iꝓcis epłis. ille int̾noᷤᷤ currant.
ille se obuient. ille nob̾cũ loquant᷑. non multũ ꝑditura erit bea
ritaᷤᷤ. sitali secum sermone fabuletur. Rufinus aũt fr̃ ut scribis nec¬
dum uenit. ⁊ suienerit non multũ ꝓderit desidio meo cum eum
iam uisurꝰ nonsim. Ita enim ⁊ ille longo ame int̾uallo seꝑatus est.
ut huc non possit excurtere. ⁊ ego arrepte solitudiniᷤᷤ t̃miniᷤ arce¬
or. ut ceꝑit mͥ iam ñ licere qͥ uolui. Ab hoc ⁊ ego obsecro.: uit tu

Expanded text:
ihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis aut locorum magnitudo divellat, quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illritas, si tali secum sermone fabuletur. Rufinus autem frater, ut scribis, necdum uenit et, si uenerit, non multum proderit desidjam visurus non sim. Ita enim et ille longo intervallo a me separatus est, ut huc non possit excurrere: et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu
Abbreviated transcription (Latin):
bq̃ inꝗͣ facinis ⁊ tam execrabile scelus au̾tit ochꝰ sugs. Igno¬
eas. Memento uocqs parentũ tuoꝵ. Sanguis eiꝰ suꝑ nꝯᷤᷤ isup fi¬
lioᷤᷤ ñnoᷤ. Moccidamꝰ eũ.⁊ nt̃a erit hereditaᷤ on hab̾emꝰ regẽ
nͥ cesarẽ. Habes q legisti. Usq adfinẽ mundi seruiturꝰ es ce¬
sari : doneo gentiũ intioeat plenitudo.⁊ sic omnis isrł saluuᷤ
fiat ut qui quondã erat incaput. uertat᷑ incaudã. Hec tibi
uir eruditissime induplici p̃fecture honore transacto. nunc

Expanded text:
quam, facinus et tam execrabile scelus auertit oculos suos ? ignoras ? memento uocis parentum tuorum: sanguis eius supite, occidamus eum et nostra erit hereditas et: non habemus regem nisi Caesarem. habes, quod elegisti: usque ad finem mundi seruiturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo et sic omnis Israhel saluus fiat, ut, qui quondam eiat in caput, uertatur in caudam. Haec tibi, uir eruditissime, in duplicis praefecturae honore transacto nunc i
Abbreviated transcription (Latin):
ebo dicdñs : Nmͥ ꝯcedit᷑ unꝰ angiduᷤ heremi. Cotidie exposcor fidẽ. qͣ
cce discede cupũt. ĩmo discedũt. moliꝰ eẽ dicẽte ᷤᷤ. int̾feraᷤᷤ habitare: ꝗͣ ci
talib xp̃iani. & ego ipse nͥme ⁊ corporiᷤᷤ ĩbecillitaᷤᷤ & hieiniᷤᷤ retineret
asꝑitaᷤᷤ iã mͦ fugẽ. Uerutam̃ dũ uernũ tp̃s adueniat. obsecͦ ũ pauciᷤᷤ
m̃sib heremi ꝯcedit᷑ hospitiũ. aut si ⁊ħ tardũ uidet᷑. abscedo. Dm̃¬

Expanded text:
 mihi conceditur unus angulus heremi. cotidie exposcor fidem, quaos fratres. ecce discedere cupiunt, immo discedunt melius esse dicentes inter feras habitare, quam cum talibus Christianis; et ego ipse, nisi me et corporis inbecillitas et hiemis retineret asperitas, modo fugerem. uerumtamen, dum uernum tempus adueniat, obsecro, ut paucis mihi mensibus heremi concedatur hospitium; aut si et hoc tardum uidetur, abscedo. d
Abbreviated transcription (Latin):
aduers barbariẽ istius loci uersu cogor clamare nulgato. Qđ genuᷤᷤ
hoc hominũ. que ue hunc tam barbara morẽ ꝑmittit patra: Hospi¬
tio ꝓhibemuᷤᷤ arene bellacient. pͥmaq uetant confistere. t̾ra. Eceta
que hic cuco degentili poeta sumpsimiꝰ. ut qui xp̃i pacem nonser¬
uat. pacẽ saltẽ discat ab etnico. Hereticiis nocor. homo usian p̃dicas
irinitatẽ. sabelliane impietatiᷤᷤ arguor. tres subsistenteᷤᷤ ueraᷤantegraᷤᷤ.¬
ꝑfectasq ꝑsonas indefessa uoce ꝓnuntians. Si abarrianisi merito:
ĩabortodoxiᷤᷤ qͥ hꝰim arguũt fidẽ.eẽ ortodoxi desieĩ aut siei placa. me

Expanded text:
aduersus barbariam istius loci uersu cogor clamare uulgato: quod genus hoc hominum? quaeue hunc tam barbara morem permittit patria? hospitio prohibemur arenae. bella cient primaque netant consistere terra et cetera. quae idcirco de gentili poeta sumpsimus, ut qui Christi pacem non seruat, pacem saltim discat ab ethnico. hereticus uocor homousiam praedicans trinitatem; Sabellianae inpietatis arguor tres subsistentes, ueras, integras perfectasque personas indefessa uoce pronuntians. si ab Arrianis, merito; si ab orthodoxis, qui huiusmodi arguunt fidem, esse orthodoxi desierunt aut, si eis place
Abbreviated transcription (Latin):
hu dño ñro qui nob multaᷤᷤ utilitateᷤᷤ ⁊ uiatica quedã demonstrati
se itineriᷤᷤ. ⁊̃ ꝑtuã baritatẽ non mediocrĩt ministrare dignatur. Petimꝰ
gͦ i uobcũ petit omnis affricanaꝵ eccłaꝵ studiosa societaᷤᷤ ut int̃p̃tã¬
dis coꝵ libris qͥ grece script᷑as nr̃a ꝗͣ obtime tractauer̃.curã atq oꝑam
impendere non graueriᷤᷤ. Potes enim efficete ut nꝰ qͦ hibeamꝰ illo ᷤᷤ
tales uiroᷤᷤ ⁊ unũ poissimũ quẽ tu libentiꝰ intuis litr̃is sonaᷤ.Deuerten¬
dis aut̃ in lingͣm latinã scĩs litis canonicis laborare. te nollẽ. nisi eõ qͦ iob
int̃p̃tatus e̾ ut signiꝰ adibitiᷤ. quid int̾ hane tuã ⁊ septuaginta quoꝵ¬
ẽ grauissima auctoritaᷤ intp̃tationẽ distet appareat.Satis aut nequeo mi¬
rari. sialiqͥd ad huc in hebraiciᷤᷤ litteriᷤᷤ ⁊ exempłarib inuenitur. qđ tot
unp̃te ᷤᷤ illuis lingue ꝑitissimoᷤᷤ fugerit. Omitto enĩ septuaginta dequoꝵ

Expanded text:
tilitates et uiatica quaedam demonstrati a se itineris etiam per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. Petimus ergo et nobiscum petit omnis Africanarum ecclesiarum studiosa societas, ut interpretandis eorum libris, qui Graece scripturas nostras quam optime tractauerunt, curam atque operam inpendere non graueris. potes enim efficere, ut nos quoque habeamus tales illos uiros et unum potissimum, • quem tu libentius in tuis litteris sonas. de uertendis autem in linguam latinam sanctis litteris canonicis laborare te nollem, nisi eo modo, quo Iob interpretatus es, ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam et LXX, quoest grauissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in Hebraeis . exemplaribus inueni. tur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. omitto enim Septuaginta, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
łibiisq rationib ad expliceᷤᷤ quesc̾. Nec me honerosũ aut impuder
tẽ iudices ꝑhumauitatẽ uerissimã dñi nr̃i.Nam ut nouaicã nulla
certe. non magna culpa m̃s error ueritati fauet: Sirecte inte ueritaᷤ
ot̃ fauere mendatio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui
cuꝑẽ  x p̃iano studio conferre. ẜ huic desiderio meo nulla epła sat ẽ.
Ubius ad possum ꝑfr̃em quem miscendũ ⁊ alendũ dulcib atq utilibus
ermaniuationib tus. nusisse me gaude. Etam̃ quantũ uellẽ nec
me fiteꝵr tui capitiorẽ.s ipsu uideo fe̾ri pleuiorẽ quo mesine du¬
bitat one ante cellit. & pꝰea qͣm redierit qd dño aduuante ꝓsꝑato
cursi sꝑo. cũ eiꝰ pectori abste cumulati particeps fuero. non erit
mpletiitꝰ đ in me adhuc uacuũ fuerit atq auidũ sensu ^ iuoꝵ. Ita
st ut ego ⁊̃ tunc egentior sim ille copiosior. Sane idẽ fr̃ aliqͣ scͥpta

Expanded text:
dubiisque rationibus id + explices quaeso.dubiisque rationibus id + explices quaeso.icam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, necme fateor tui capaciorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit. et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum iri spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est impleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimur euĩ ⁊ falsi testes dĩ quia testimoniũ diximꝰ aduersus am̃ qđ
suscitauit. xp̃m quem ñ suscitauit. Siqͥs uic diceret. qͥd in hoc mẽdatio
porrescis cum id dixeris ꝗ ⁊̃ si falsũ sit adlaudẽ dei maxime ꝑtinet : Nõne
huiꝰ detestaret᷑ insaniã. quib poss uerbiᷤᷤ isignificationib inlucem
penetralia sui cordis aꝑiret. Cam̃aᷤ non minore. aut fortasie ⁊̃ maiori
scelere indeo laudari falsiratẽ.ꝗ̃ ueritate uituꝑariꝰ Agendũ ẽ gͥ. ut ad
cognitionẽ diuinaꝵ scripturaꝵ taliꝰ homo accedat. qͥdesc̃ĩs libris tam
sc̃e ⁊ueracit existimet. ut nolit aliꝗͣ eoꝵ parte delectari ꝑoffitiosa
mendatia pociꝰq id qd ñ intelligit tran̾e̾at. ꝗ corsuũ p̃ferat illi ueritati¬
Profecto enim cũ hoc ait. credi sibi expetit. ud agit ut diuinaꝵ scͥp¬
turaꝵ auctoritatib non credamus. &ego quidẽ qualibus c̃q uiribu⁊
iuas dñs suggerit. oñna illa testimonia que adhibita st̃ astruende

Expanded text:
uenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit? si quis huic diceret: Quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod etiam si falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet\\ nonne huius detestatus insaniam quibus posset uerbpenetralia sui cordis aperiret? Clamans non minore, aut fortasse etiam majore scelere in Deo laudari falsitatem, quam veritatem vituperari? Agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia, potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum pprofecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae
Abbreviated transcription (Latin):
solut ꝯnẽ aͥesid̾ent. nec epłe breuitatem excedãt. Fateor qͥppe tbi eos¬
sbusq admillẽ u̾suũ spatia tendunt᷑. ⁊ rarode m̃o dogmate disputant
uo fit ut & legenti fastidiũ gen̾et longitudo ⁊ siq̃ breuia st̃ scolastici
magis fint apta ꝗ̃ nob demetris ⁊ regionũ situ ⁊ ꝑhilosophis disputãdo.¬

Expanded text:
solutionem desiderent nec epistulae breuitatem. fateor quippe tibi, eossolutionem desiderent nec epistulae breuitatem. fateor quippe tibi, eoss usque ad mille uersuum spatia tenduntur et raro de nostro dogmate disputant; quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo et, si qua breuia sunt, scolasticis magis sint apta quam nobis de metris et regionu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cti osiato filio iberonimo: damas. Dormientẽ te ⁊ longuo iã tp̃r
legẽt̃. pociꝰ ꝗͣ scribentẽ. questiundis adte missis excitare disposiu
onq̃ ⁊ lege nõ debeais. hoc n ułuti cotidiano cibo alit᷑ alttur ⁊ pinguescit.
orac̃ .s. qͦ lectionis frucł sit iste siseribas. Itaq qm̃ eri tabellario adine
tau̾as. Quasq tora atuditate. legi atq descripsi: iultro poilicitꝰ es te fur¬
tius noctiũ oꝑibꝰ aliq̃ siuellẽ possedictare: Libent̃ accipio ab offerente. q̃
iogare uolu̾am ⁊̃ sinegasses. X eq uͦ ullã puto digniorẽ Disputationis nr̃e cõ¬
fabulationẽ fore. q̃m si descͥptuiris aliꝗ̃ int̾ nos sermocinemur. Ioest ut ego in¬
trogẽ. ⁊ tu respondeas. Iua uita nicħ in hac luce puto iocundius. quo am̃e
palulo om̃ia mella suꝑantur. Quã dulcia inquit ꝓphagutturi merelo¬
mis e qui ĩea recetos suꝑ at. inqua omi nes bestias antecellũt. Accinge

Expanded text:
imo filio Hieronymo Damasus. Dormitantem te, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio; sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et tabellario ad te taveras, quasque tota aviditate legi atque scripsi, et ultro pollicitus es, furtivis noctium operibus aliquas si velim posse dictare: libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque enim ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam ut de Scripturis inter nos sermocinemur, id est, ut ego interrogem, tu respondeas, qua vita nihil in hac luce puto jucundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo elonus est, qui in ea re ceteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accinger
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa traꝵ quantis possum lit̾tis conuenire. neqͣ ꝓfane intp̃tai
nis origo subrepat. quȩ deuotas ĩntes inmissa sui caliginie labe¬
facta reconetur. Illud qͦ qͥ euenisse gaudeo: tacere non potui.
Beatissimoꝵ no̾ꝵ pͥncipum manasse responsa. quib unusquisq
deo seruiens ab origenis lectione reuocetur. Dampnatũq se¬
tentia pͥncipũ: quem lectio ieum ꝓphatia ꝓdidit actenus sentẽ
quosdam uagit suspitionib ꝑsequaris. hanc tuã opimonem constrin¬
guã diuine lectionis exemplo. sic̃ scͥptum ẽ. Nonsic homo ut ds̃
ne seposita. rufinũ ꝓpria m̃te ꝑpende.siorigenis dicta inlatinũ
transtulit ac ꝓbauit: Aec dissimilis a reo ẽ: qui alieniᷤ uiciis p̃stat
dsensum. Illud tam̃ tenere te cupio ita hab̾i anr̃is partibus alier
ut qͥd agat. ubi sit: nescire cupiamus. Ipse deniq uidit: ubi pos¬
sit ab solui

Expanded text:
diversa terrarum, quandiversa terrarum, quanerpretationis origo subrepat, quae devotas mentes, immissa sui caligine, labefactare conetur. 10. Illud quoque, quod evenisse gaudeo, tacere non potui: beatissimorum nostrorum principum manasse responsa, quibus unusquisque Deo serviens ab Origenis lectione revocetur; damnatumque sententia principum, quem lectio reum profana prodiderit, hactenus sententquosdam vagis suspicionibus persequaris, hanc tuam opinionem constringam divinae lectionis exemplo. Sic enim scriptum est: Non sic homo, ut Deus; ne seposita, Rufinum scito quod propria mente Origenis dicta in Latinum transtulit ac probavit, nec dissimilis a reo est qui alienis vitiis praestat assensum. Illud tamen tenere te cupio, ita haberi a nostris partibus alienum, ut, quid agat, ubi sit, nescire cupiamus. Ipse denique viderit ubi possit absolvi
Abbreviated transcription (Latin):
sui oꝑa laboris extruxit: nisi ut ꝓp̾o ueluti m̃tis arbitrio. heꝰ sola.
que pͥma que apud catolicoᷤᷤ xp̃ianoᷤᷤ mera fide.iam ex inde ahapłiꝰ
in hoc usq tempus tenent᷑: in opinate titulo ad sernionis euert̾at
Absit hoc abecła romana:catolica disciplina. Num qͥ ͫ ꝓfecto eue¬
niet aliqua ut hecad iiitamꝰ ratione: quȩ uire meritoq dampna¬
mus. Qua ꝓpt̃ illa toto orbe xp̃i dei nr̃i diffusa prudentia.
ꝓbate dignabitur. acciꝑe noᷤ omnino non posse que eccłam ma-¬
culent: ꝓlutoᷤ mores euertant: aures cucumstantium uulnẽt.
utrgia. itas dissensionesq disponant. Q uare moti. qualem epłam
as nr̃a transmiserit: exsubditis potis comꝓbare. Unde gͥ habeat
secum ille qui transtulit. sẽuetq sibi hanc conscientiã. Nõ suꝑflua
laboro formidine: neq inani timore sollicitor: mͥ cure nondeerit
eugłii fidem cura meos ppłoᷤ custodue : Partesq corporis mei ꝑspatia

Expanded text:
rbitrio, haec quae sola, quae prima, quae apud catholicos Christianos vera fide jam exinde ab Apostolis in hoc usque tempus tenentur, inopinatae titulo assertionis everteret. 5. Absit hoc ab Ecclesiae Romanae catholica disciplina. Nunquam profecto eveniet aliqua, ut haec admittamus ratione, quae jure meritoque damnamus. Quapropter illa toto orbe Christi Dei nostri diffusa providentia, probare dignabitur, accipere nos omnino non posse, quae Ecclesiam maculent, probatos mores evertant, aures circumstantium vulnerent, jurgia, iras, dissensionesque 411 disponant. Qua re moti qualem Epistoltas nostra transmiserit, ex subditis poteris comprobare: Unde igitur habeat secum ille, qui transtulit, servetque sibi hanc conscientiam, non superflua laboro formidine, neque inani timore sollicitor. Mihi certe cura non deerit, Evangelii fidem circa meos custodire populos, partesque corporis mei per spatia
Abbreviated transcription (Latin):
composita diriuauit. ante quis fuerit. inquẽ ꝓcesserit. uerbi nri ꝓp¬
fitum nescit. Qđ uͦ sit animi mei studium. cum tua paulisꝑ suꝑ ł
conferam sc̃itate. Hoc gͥ mente concepi: qd urbi ᷤᷤ nre ppłi. detnsla¬
tis origenis lectio patefecit: qͣndã puris mentib uelut nebulam ce¬
uiis anfiactib illum uoluisse dissoluere. dicere hoc locolibet:
quid agit in romanam linguam ista transiatio fad ꝓbo si accusat auc¬
torem & execrandum factum exosum ppłis ꝓdit. Ut uistis tandẽ
odiis teneatur : quem iam dudũ fama constrinxerat. Siuͦ int̃p̃s¬

Expanded text:
composita derivavit, antea et quis fuerit, et in quae processerit verba, composita derivavit, antea et quis fuerit, et in quae processerit verba, itum nescit: quod vero sit animi mei studium, cum tua paulisper super hoc conferam sanctitate. Hoc igitur mente concepi, quod urbis nostrae populis de translatis Origenis lectio patefecit, quadam puris mentibus velut nebula caeviis anfractibus voluisse dissolvere. 6. Dicere hoc loco libet: Quid aget, in Romanam linguam ista translatione? Approbo, si accusat auctorem, et exsecrando factum, exosum populis prodit, ut justis tandem odiis teneatur quem jamdudum fama constrinxerat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Protanto gͥ p̃conio. qͥ in merita mea effufissimum contulisti. ut
mori tuo gras ago : ita splendorẽ tuę sc̃ĩtatis. ⁊ earum quas in dño
habes uirtutũ. sub indequodamm paruitatis nr̃e fauoral is sermo
ꝓsequitur. Tamen eminenti uir omniũ p̃stantissime laudum tu¬
aꝵ fulces nitore. conspicuus. ut par eẽ meritis sermo non possit:
audere non desinam. Iamħ delaudib tus ẽ. qd tantũ me decelestis
istius animi serenitatẽ laudasti. Tui ⁊ enim ep̃atu ordo. ꝓspicuus
quippe totum amiciciȩ tribius: examini Nicħ relinquis At siu
me laudas: tu quͦq similit̃ non relaudandus es: Obsecre gͥ obutrũq.
ut memetipsum apud laudare iam desinas. Duplex ⁊ enim me
causa constringit: ne c̃ sacerdoris tui sensib. aut dolorẽ falsa laus
rufiniis dequo me amsulere dignatus es: conscientie suę habet ar¬
buram maiestatẽ: apud quã se integro deuocionis officio. ipse ui

Expanded text:
Pro tanto igitur praeconio, quod in merita mea effusissimum contulisti, ut amori tuo gratias ago, ita splendorem tuae sanctitatis, et eas quas in Domino habes virtutes, subinde quodam modo parvitatis nostrae favorabilis sermo prosequitur. Tam enim, vir omnium praestantissime, laudum tuarum fulges nitore conspicuus, ut par esse meritis sermo non possit. audere non desinam. Jam hoc de laudibus tuis est, quod me tantummodo de coelestis istius animi serenitate laudasti. Tui etenim episcopatus ordo perspquippe totum ipse amicitiae tribuis, examini nihil relinquis. Aut si jure me laudas, tu quoque similiter non relaudandus es? Obsecro igitur ob utrumque, ut me ipsum apud me laudare jam desinas; duplex etenim me causa constringit, ne consacerdotis tui sensibus aut dolorem falsa laus Rufinus, de quo me consulere dignatus es, conscientiae suae divinam habet arbitram majestatem, apud quam se integro devotionis officio ipse vide
Abbreviated transcription (Latin):
cum hoc mundo dampnemur. Unde ⁊ dauid ait. Corripiet me iustus cum mc̃a¬
⁊ increpabit ie. oleum aũt peccatoriꝰ non inpinguet caput ieũ. Ita ⁊ insalomone sc̃p¬
t aũt om oiẽ filiũ quem reciꝑe dignatur:. disponendũ aduitã etuam. Deeo ⁊ apłs nõ
confundit᷑ nec atterit᷑ s magis głatut. ⁊ potens fit in infirmitatib suis. qui ut nos
io confortet exemplo fatetur ⁊ p̃dicat sibi ipsi cui xiã usq int̾ciũ celum patuera
ascensus. ⁊ quem neq ignea illa romphea abaditu exdude paradisi potuerat. ubi
⁊̃ in effabile omni lugue audierat archanũ angłoꝵ. s tam̃ ue extolleret᷑ ꝓpt̃ ex¬
cellentiã reuolationũ ia se ipsus aquo inͤantũ głificabat᷑ añi modamine gub̾natũ¬
reffe̾rt. ut apposito angło satane iustimulũ carnissue .i. intribulatione corporea de¬

Expanded text:
cum hoc mundo damnemur. unde et Dauid ait: corripiet me iustus in mcum hoc mundo damnemur. unde et Dauid ait: corripiet me iustus in m peccatoris non impinguet caput meum. ita et in Salomone scriplat autem omnem filium quem recipere dignatur disponendum ad uitam aeternam. de eo et apostolus non confunditur nec atteritur; sed magis gloriatur, et potens fit in infirmitatibus suis. qui ut nos suo confortet exemplo, fatetur et praedicat sibi ipsi, cui etiam usque in tertium caelum patuerat ascensus et quem neque ignea illa rumphaea ab aditu excludere paradisi potuerat, ubi etiam ineffabile omni linguae audierat angelorum; sed tamen ne extolleretur propter excellentiam reuelationum, ita se ipsiusrefert, ut apposito angelo Satanae in stimulum carnis suae, id est, in tribulationem corporis de
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimiᷤᷤ loquebat᷑. Salue bethleem domis panis. inꝗͣ natuᷤᷤ ẽ ille pa¬
nis qui decelo descendit. Salue effrata regio uberrima atq carpiforoᷤᷤ
cuius fertilitaᷤᷤ ds̃ ẽ. De te quondã michea ᷤᷤ quon̾dã uaticinatꝰ ẽ. Wti
betleem domus effrata non minima eᷤᷤ inmilib uida exte mͥ egrediet᷑

Expanded text:
lacrimis loquebatur: \'salue, Bethlem, domus panis, in qua natus est ille palacrimis loquebatur: \'salue, Bethlem, domus panis, in qua natus est ille panis, qui de caelo descendit. salue, Ephrata, I regio uberrima atque καρποφόρος, cuius fertilitas deus est. de te I quondam Micheas uaticinatus est: et tu, Bethleem domus Ephrata, nonne minima
Abbreviated transcription (Latin):
infauillã ⁊ cinerẽ dissolutas. s portaᷤᷤ quib infernuᷤᷤ non p̃ualet. ⁊ ꝑqͣs
credentiũ adxp̃m ingraditur multitudo. Ostendebatur illi colũpna
trabatur locus uͥ suꝑ centũ uiguiti credenũ animaᷤᷤ sp̃s sc̃s descendit
ut iohelis uaticinũ compleret᷑. Deuide ꝓfacultatula sua pauꝑibus
atq conseruiᷤᷤ pecunia distributa. ꝑrex̃ bethleẽ ⁊ indext̾a parte itiue¬
ris stetit ad sepulchrũ rachel. in quo benianin ñ ut mat̾ uocauerat
pannis inuolutũ. uagientẽ inp̃sepe dm̃ magoᷤ adoranteᷤᷤ. stellã fulgen¬
tem desuꝑ matrẽ urginẽ nutriciũ sedulũ pastoreᷤᷤ nocte uenientes
rent. In pͥncipio erat uerbũ ⁊ uerbũ caro factũ ẽ. paruuloᷤ int̾fectoᷤᷤ
herodẽ seuientẽ. Ioseph ⁊ marum fugiente ᷤᷤ in egyptũ. mixtisq gaud

Expanded text:
in fauillam et cinerem dissolutas, sed portas, quibus infernus non praeualet, per quas in fauillam et cinerem dissolutas, sed portas, quibus infernus non praeualet, per quas credentium ad Christum ingreditur multitudo. ostendebatur illic columna trabatur locus, ubi super centum uiginti animas spiritus sanctus descendisset, ut Iohelis uaticinium conpleretur. Deinde pro facultatula sua pauperibus atque conseruis pecunia distributa perrexit Bethlem et in dextra parte itineris stetit ad sepulchrum Rachel, in quo Beniamin non, ut mater uocauerat pannis inuolutum uagientem in praesepe, deum magos adorantes, stellam fulgentem desuper, matrem uirginem, nutricium sedulum, pastores nocte uenien-tesrent: in principio erat uerbum et uerbum caro factum est, paruulos interfectos, Herodem saeuientem, Ioseph et Mariam fugientes in Aegyptum. mixtisque gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃to uiuerat. in gressa ẽ iherosolimã urbem tyri. nominatã iebus salẽ¬
.i. ibrłm que abhelio p̾ea adriano deruinis ⁊ cinerib ciuitatiᷤᷤ in heliam
scitata ẽ. Cumq ꝓconsul ei palestine qui familiã eiꝰ optime nouerat p̃miᷤᷤ¬
sis apparitorib uissĩs ẜ parari hospitiũ.helegit humilẽ cellulam. Ociinc¬
ta losca tamid ardore ac studio cicuiuit: ut uisi adreliq̃ festinaret. apͥmiᷤ
nonpost̃ abduci. ꝓstrataq ante crucẽ quasi pendentẽ dĩmi cerueret ad¬
orabat. Ingessa sepulchrum resurrastioniꝰ oscusabatur lapidẽ quẽ ab oᷤ¬
tio monun̾iti ammouerat angłs ⁊ ipsũ corporiꝰ locũ inquo dñs iacuerat
quasi ficieus desiderata aquaᷤ fidcti ꝙe lambebat. Riuis ibi lacmaꝵ q̃ntũ
gemutuũ. qͥd dolorĩ esfudit. testis ẽ cuncta iherolima testis ipse dñs que
Hanc urbem quondã expugnauit. Tedificauit đđ. Unde expugnata

Expanded text:
frumento iuuauerat, ingressa est Hierosolymam, urbem τριώνυον: Iebus, Salefrumento iuuauerat, ingressa est Hierosolymam, urbem τριώνυον: Iebus, Saleruinis et cineribus ciuitatis in Aeliam suscitata est. cumque proconsule Palaestinae, qui familiam eius optime nouerat, praemissis apparitoribus iussisset parari praetorium, elegit humilem cellulam et cuncta loca tanto ardore ac studio circumiuit, ut, nisi ad reliqua festinaret, a primis non posset abduci, prostrataque ante crucem, quasi pendentem dominum cerneret, adorabat. ingressa sepulchrum resurrectionis osculabatur lapidem, quem ab ostio sepulchri amouerat angelus, et ipsum corporis locum, in quo dominus iacuerat, quasi sitiens desideratas aquas fide, ore lambebat. quid ibi lacrimarum, quantum gemitum doloris effudent, testis est cuncta Hierosolyma, testis ipse dominus, quem hanc urbem quondam expugnauit et aedificauit Dauid. de expugnata
Abbreviated transcription (Latin):
muloꝰ occisoꝵ. uoppen fugientiᷤᷤ portũ ione uit aliqͥd ꝑstringã defabłis
poetaꝵ religate ad saxũ andromadeᷤ expectat̾tẽ. repenitoq itinere ni¬
chopolim que prius emaus uoabat᷑. apud ꝗ infractione panis cognitus
dñs claophe domũ in eccłam dedicauit atq inde ꝓficiscens ascendit betho¬
uni inferiorẽ. ⁊ suꝑiorẽ. urbe asalomone conditas ⁊ uaria p̾ea belloꝵ tempestati
deletas. addext̾am aspiciens ailon ⁊ gabaon ubi iħs filiuis naue. contra
quinq regeᷤ dimicas soli imꝑauit ⁊ lune. ⁊ gabaonita obdolũ ⁊ insidiaᷤᷤ foe¬
deriᷤᷤ impetrati in aquarioᷤ lignoriosq dampnauit. Ingabaa urbe usq adsoli
diruta paululũ subsistit. recordata peccati eiꝰ. ⁊ concubine infrusta duise
itribus bensiamin insexcentoᷤ uiro̾ ꝓpt̃ paulum apłm reseruatos. Quid din mo¬
ror : Ad leuam mausoleo helene derelicto. que iabenoꝵ regina in fame ppłm

Expanded text:
t — ut aliquid perstringam de fabulis poetarum — religatae ad saxum Andromedae spectatricem, repetitoque itinere Nicopolim, quae prius Emmaus uocabatur, apud quam in fractione panis cognitus dominus Cleopae domum in ecclesiam dedicauit. atque inde proficiscens ascendit Bethoron inferiorem et superiorem, urbes a Salomone conditas et uaria postea bellorum tempestate deletas, ad dextram aspiciens Aialon et Gabaon, ubi Iesus, filius Naue, contra quinque reges dimicans soli imperauit et lunae et Gabaonitas ob dolum et insidias foederis inpetrati in aquarios lignariosque damnauit, in Gabaa urbe usque ad solum diruta paululum substitit recordata peccati eius et concubinae in frusta diuisae et tribus Beniamin bis trecentos uiros propter Paulum apostolum reseruatos. Quid diu moror? ad laeuam mausoleo Helenae derelicto, quae Adiabenorum regina in fame populum
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio doceit apłoᷤ. sciscitanteᷤᷤ quid sibi redditutꝰ itt qui omnia
sua ꝓ nomine eius dimiser̃ centuplũ inp̃seniaꝵ ecerturoᷤ ⁊ inficturo
uita et̃ña. Exquo intelligimuᷤ ñ laudiᷤᷤ eẽ posside duitiaᷤ. s ꝓrp̃o eaᷤ
urbiᷤᷤ contẽpsit głam. tocius orbiᷤᷤ oputione celebratur. Quã rome ha¬
bitantẽ nullus extra romã nouerat: latentẽ in bethleem ⁊ barbata ⁊¬

Expanded text:
in euangelio doceat I apostolos sciscitantes, quid sibi redditurus sit, qui omnia in euangelio doceat I apostolos sciscitantes, quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro I nomine eius dimiserint, centuplum in praesentiarum recepturos m et in futuro uitam aeternam — ex quo intellegimus non laudis esse possurbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur; quam Romae habitante
Abbreviated transcription (Latin):
nacoꝵ ⁊ pauꝑum turba deplangat. Uult lector eiꝰ breuit̃ scire ur¬
titeᷤ. Om̃s suo ᷤ pauꝑes pauꝑ ipsa dimisit. Nec mirũ deꝓximiᷤᷤ ⁊ famili¬
ola que inutroq sexi deseruis ⁊ ancilliᷤᷤ infr̃s sororeq mittauerat ista
ꝓferre.cum heustochium uuginẽ ⁊ deuotã xp̃ofiliam incuius consolati¬
one libelluᷤ hic concluditur. ꝓcul anobili genere fide sola ⁊ gra diuitem
reliquerit. Carpamꝰ gͥ narrandi ordinẽ. aliĩ altius repetant. ⁊ abincuna¬
bulis eius ipsisq ut ita dicã crepundiis matrẽ bresillã ⁊ rogatũ ꝓferant
⁊stematib ⁊ diuitu̾s ac nobilitate agamennouiᷤ fertur sanguinem tra¬
here. qui decennali troiã obsidione deleuit. noᷤᷤ nicħ laudabimꝰ. nisi qd ꝓ¬
pͥum ẽ ⁊ depurissimo sc̃e ĩntis fonte ꝓfertur. Quãꝗ̃ dñs atq saluator ñr¬

Expanded text:
nachorum et pauperum turba deplangit. uult lector bremter eius scire uirnachorum et pauperum turba deplangit. uult lector bremter eius scire uirtutes ? omnes suos pauperes pauperior ipsa dimisit. nec mirum de proximis et familiola, quam in utroque sexu de seruis et ancillis in fratres sororesque mutauerat, ista proferre, cum Eustochium, uirginem et deuotam Christo filiam, in cuius consolationem libellus hic cuditur, procul a nobili genere sola fide et gratia diuitem reliquerit. Carpamus igitur narrandi ordinem. alii altius repetant et ab incunabulis eius ipsisque, ut ita dicam, crepundiis matrem Blesillam et Rogatum proferant stemmatibus et divitiis, ac nobilitate Agamemnonis fertur sanguinem trahere, qui decennali Trojam obsidione delevit. Nos nihil laudabimus, nisi qimo sanctae mentis fonte profertur. quamquam dominus atque saluator
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃o eẽ. Quociens autẽ infirmnitate corpusłi quã incredibili absti¬
nentia ⁊ duplicatiꝰ contraxerat ieiiniis uexabatur hoc more uol¬
uebat. Subitio corpus nĩm ⁊ inseruitutẽ redigo. ne aliis p̃dicans ipse
reꝓbus effitiar. E t bonũ ẽ uinũ ñbib̾e.⁊ carnẽ ñ manducare ⁊ hu¬
miliaui ia ieuinio animã meã.⁊ totũ lectum m̃m uersasti ininfir¬
mitate ⁊ uersata sum inmiseria dimmi mͥ infigit᷑ spina. atq intea
doloriᷤᷤ aculeo ᷤ quos miri pacientia sustinebat. quasi aꝑto ᷤᷤ sibi celoᷤᷤ aspice¬
ret loquebatur. Quis dabiᷤᷤ mn pennaᷤᷤ sic̃ columbe ⁊ uolabo ⁊ requiescam:
T estor iħm ⁊ sc̃os angłoᷤᷤ eius ipsumq ꝓpͥũ angłm quicustoᷤᷤ fuit eitiᷤᷤ ⁊ co¬
mea dmirahiliᷤᷤ femine me nich ingr̃a. nicħ dicere more laudantium
s quicqͥd dicturꝰ sum ꝓtestimonio dicere. & minuᷤ eius ẽẽ meritis
ꝗͣ totus orbiᷤ canit. Sacerdoteᷤᷤ mirantur. uirginũ coridesid̾ant mo¬

Expanded text:
o. quotiens autem infirmitate corpusculi, quam incredibili abstinentia et duplicatis contraxerat ieiuniis, uexabatur, hoc in ore uoluebat: subicio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi caelos aspiceret, loquebatur: quis dabit mihi pinnas sicut columbae et uolabo et requiescam? Testor Iesum et sanctos angelos eius ipsumque proprie angelum, qui custos fuit et comes admirabilis feminae, me nihil in gratia, nihil more laudantium, sed, quidquid dicturus sum, pro testimonio dicere et minus eius esse meritis, quam totus orbis canit, sacerdotes mirantur, uirginum chori desiderant, mo
Abbreviated transcription (Latin):
meiᷤᷤ ⁊ palpebii ᷤ meiꝰᷤ dormitationẽ. Wrͥem temporib m̃is donec in¬
ueniã locũ dño tabnađm deo iacob. & statĩ qͥd desidaret exposuit
atq ocłis ꝓpħalib quẽ noꝰ uenisse iam credimꝰ. ille uenturũ eẽ cerne¬
bat. Ecce auduumꝰ eũ ineffrata inuenimꝰ eũ incãpiᷤᷤ silue. ⁊̃ oth qͥppe
cłmi eiꝰ ad orabunuᷤᷤ in loco ubi steter pede̾ᷤ eiꝰ.ego misera atq pecca

Expanded text:
dormitationem et requiem temporibus meis, donec inueniam locum domino, tabernaculum deo Iacob. et statim, quid desideraret, exposuit atque oculis prophetalibus, quem nos uenisse iam credimus, ille uenturum esse cernebat: ecce audiuimus eum in Ephrata, inuenimus eum in campis siluae. \'zoth\' quippe cula eius; adorabimus in loco, ubi steterunt pedes eius. et ego, miser
Abbreviated transcription (Latin):
memor s sola sidici potest ⁊ incomitata ad heremũ anto nioꝵ atq pauloꝵ
ꝑgere gestiebat. Tandẽq exacta heme aꝑto mari redeuntib adeccłaᷤᷤ suas
epis ipsa uoto cũ ei ⁊ desidio alacrit nauigabat. Quid ultͣ differo. Descen¬
carbasa tendebant᷑ ⁊ remoꝵ ictu ducta in altũ nauiᷤᷤ ꝓtrahebatur pan¬
lina taxociꝰ.supplice ᷤᷤ manꝰ tendebant inlittore. Rufina ĩã nubiliᷤᷤ ut
suas expectaret nuptiaᷤ. tacens fletib obsecrabat. W tam̃ illa siccis odoᷤᷤ
tendebat ad celum. pietatẽ infiliis pietate indm̃ suꝑans nesciebat se matii¬

Expanded text:
memor sola — si dici potest- et incomitata ad heremum Antoniorum atque Paulorum memor sola — si dici potest- et incomitata ad heremum Antoniorum atque Paulorum pergere gestiebat. tandemque exacta hieme, aperto mari redeuntibus ad ecclesias suas episcopis ipsa uoto cum eis et desiderio nauigabat. quid ultra differo ? descencarbasa tendebantur et remorum ductu nauis in altum protrahebatur. Paruulus Toxotius supplices manus tendebat in littore. Ruffina iam nubilis, ut suas expectaret nuptias, tacens fletibus obsecrabat. Et tamen illa siccos oculos tendebat ad cęlum, pietatem in filios pietate in Deum superans. Nesciebat se mat
Abbreviated transcription (Latin):
ã deq̃ ascendens antiochiã. scĩ confessoriᷤᷤ paulim modicũ caritate detẽta
media gͥeme calente ardore fidei femina nobił que pͥꝰ eunucoꝵ nianib por¬
emporicũ eiꝰ disposui scribe. ea tantum loca nominabo que sacris uolumini
contiuent᷑. Berito romana colonia ⁊ antiqͣ urbe sydoma derelicta insarepta
littore helie ẽ ingressa turricłam inq adorato dño saluattre ꝑarenaᷤᷤ tiri inqͥb
paulus genua fixerat. ꝑuenit ad chorum quȩ nunc tolomaidiᷤᷤ dr̃. ⁊ ꝑcampos
potentissime ⁊ uersa uice strotonis turrem abherode irege uide in honorẽ
cesariᷤᷤ augusti cesareã nuncupatã. Inqͣ cornelii domũ xp̃i uidit eccłam ⁊
opidulũ. ꝗ expat̾s nomine herodes uocauerit. ⁊ liddã uersam indospolim.
dorcadiᷤᷤ atq enee resuriectione ac sanitate inditã. haud ꝓcul ab arimath

Expanded text:
ciam, de qua ascendens Antiochiam sancti confessorisque Paulini modicum caritate detenta ciam, de qua ascendens Antiochiam sancti confessorisque Paulini modicum caritate detenta media hieme calente ardore fidei femina nobilis, quae prius eunuchorum manibus porque enimodoeporicum eius disposui scribere -, ea tantum loca nominabo, quae sacris i uoluminibus continentur. Beryto, Romana colonia, et antiqua urbe Sidone derelicta in Sareptae litore Heliae est ingressa turriculam, in qua adorato domino saluatore per harenas Tyri, in quibus Paulus genua fixerat, peruenit Accho, quae nunc Ptolomais dicitur, et per campos potentissimae, et uersa uice Stratonis turrem ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesaream nuncupatam, in qua Cornelii domum Christi uidit ecclesoppidulum, quod patris ex nomine Herodes uocauerat, et Lyddam uersam in Diospolim, Dorcadis atque Aeneae res urrectione ac sanitate inclitam, haut procul ab ea Arimath
Abbreviated transcription (Latin):
litauit exilium uidensq cllulaᷤᷤ in quib illa longũ martirĩ duxerat. sũptiᷤ
lis iherosolimã ⁊ scã loca tude cupiebat. Tardi ei erant uenti. omnis pigra
uelocitas int̾ scillam ⁊ caribdĩ adriatico se credens pelago: quasi ꝑstagnũ
uenit methonã ibiq tefoc i lato paululũ corpusculo ⁊ sale tabenteᷤᷤ artus in
tore ponens ꝑmalleaᷤᷤ ⁊ sicerã sparsasq ꝑaruora cicladaᷤᷤ. ⁊ crebris freta conei¬
ta t̾ris. pꝰ thodum ⁊ litiam tandem uenit ciprun ubi scĩ ⁊uenerabił ephi¬
phanii genib obuoluta .x. abeo dieb retenta ẽ non in refectione ut ille
arbitrabatur.s in opꝰ dĩ ut reb ꝓbatũ ẽ. Nam omnia illiꝰ regioniꝰ lustrai
monastia ꝓut hab̾e pot̾at refrigeria suptuũ fr̃ib dereliqͥd qͦsamor scĩ
uiti detoto illuc orbe conduxerit. In de breui cursi trau̾fẽtauit seleu¬

Expanded text:
litauit exilium, uidensque cellulas, in quibus illa longum martyrium duxerat, sumptis litauit exilium, uidensque cellulas, in quibus illa longum martyrium duxerat, sumptis alis Hierosolymam, sancta loca uidere cupiebat. tardi ei erant uenti, omnis pigra uelocitas. inter Scyllam et Charybdim Adriatico se credens pelago quasi per stagnum uenit Methonen ibique refocilato paululum corpusculo et sale tabentis artus in litore ponens, per Maleas et Cytheram sparsasque per aequor Cycladas et crebris.... freta concita terris post Rhodum et Lyciam tandem uidit Cyprum, ubi sancti et uenerabilis Epiphanii genibus prouoluta decem ab eo diebus retenta est non in refectionem, ut ille arbitrabatur, sed in opus dei, ut rebus probatum est. nam omnia illius regionis lustrans monasteria, prout I habere poterat, refrigeria sumptuum fratribus dereliquit, quos amor I sancti uiri de toto illuc orbe conduxerat. inde breui cursu transfretauit Seleu
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ cutadolore pugnabat. in eo cunctiᷤᷤ ad mirabilior qͥ magnã uinceret
caritatẽ. Int hostiũ manus ⁊ captiuitatiᷤᷤ durã necessitatẽ. nicħ crudeliuᷤᷤ
ẽ quam parentes afiliis separari. Hoc conra uira nature plena fides pati¬
ebatur immo gaudens animus appetebat. ⁊ amorẽ filioꝵ maiore indñi
amore conẽpnẽs: insola eustochio que ⁊ ꝓpositi: inauigationiᷤᷤ eius comeꝰ
crat : quiescebat. sulcabat int̾im nauiᷤ mare ⁊ cnnetis qui cum ea uehe¬
bant᷑ littora respicientib illa au̾soᷤᷤ tenebat ocłoᷤᷤ ne uderet. quoᷤ sine
torinto uide non pot̾at. Fateor nulla aut rata. aut aliqͥs.sic amauit fi¬
lioᷤᷤ quib anteq̃ ꝓficisceret᷑ cuncta laigita ẽ exherede̾ns se int̃ra. ut here¬
ditatẽ inueniet incelo. delata ad infula poniaᷤᷤ. q̃ clarissima quondam
feminaꝵ sub domitiano ꝓconfessione nominiᷤᷤ xp̃iani. flauie domicille. nobi¬

Expanded text:
r , cum dolore pugnabat: in eo cunctis admirabilior, quod magnam vinceret caritatem. Inter hostium manus et captivitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis separari; hoc contra iura naturae plena fides patiebatur, imamore contemnens, in sola Eustochio, quae et propositi et navigationis ejus comes erat, acquiescebat. Sulcabat interim navis mare, et cunctis qui cum ea vehebantur littora respicientibus, ipsa aversos tenebat oculos, ne videret quos sine tormento videre non poterat. Fateor, nulla sic amavit filioslios, quibus, antequam proficisceretur, cuncta largita est exheredans se in terra, ut hereditatem inueniret in caelo. Delata ad insulam Pontias, quam clarissimae mincipe pro confessione nominis Christiani Flauiae Domitillae nobi
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ usq adtempꝰ parentiᷤᷤ pariet ⁊ reliquie frm̃eiꝰ conu̾tent᷑ adfilioᷤ isrł.
Inte cñi natus ẽ princeps. qui anteluciferũ genitus ẽ. Cuiꝰ depatre natiui¬
taᷤᷤ. omnẽ excedit etatẽ. ⁊ tam diu dauitici generiᷤᷤ inte origo ꝑman¬
sit donec uugo pareret ⁊ reliquie ꝓpłi credentiᷤᷤ in xp̃m conuerterem
adfilioᷤ isrł. ⁊ lib̾e p̾dicarent. Uob̾ oportebat pͥmum loqui uerbũ dei

Expanded text:
 usque ad tempus parientis. pariet et reliquiae fratrum eius conuertentur ad filios Israhel. m te enim natus est prmceps, qui ante Luciferum genitus est, cuius de patre natiuitas omnem excedit aetatem. et tam diu in te Dauitici generis origo permansit, donec uirgo pareret et reliquiae populi credentis in Christum conuerterentur ad filios Israhel et libere praedicarent: uob
Abbreviated transcription (Latin):
in maliguo positus. ⁊ sic tenebre illiꝰ ita ⁊ lum̃ eius. Lux quoq iutenebs
lucet. ⁊ tenebre eam non conp̃henderunt. Unde ⁊ illud crebriꝰ infere

Expanded text:
in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus ; luxque in tenebris in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus ; luxque in tenebris luceat et tenebrae eam non