comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ &e par tu uirginis di sacranientũ docuimꝰ: demonstrates secundũ dispensa¬
tionẽ carnis ad sumptae tũ cũse & formadi. euacuans formã serui accepit infir¬
mitatẽ abtus humanidi ñ infirmassenaturã sed salua diuini tatis in homine
uirtute ad quisitãessed ad hominẽ potestatẽ nãq cũ in hominẽ ds natussit
minis ꝓfectos ad dm̃sit uelcũ glorificaris erogat ñutiq naturȩ di seda dsũp¬
tioni humilitatis hoc ꝓficit nãhanc gloriã postulat quã ante constitationẽ
usq adignorate hore descendim demonstratio nẽ ꝙ̃. &iam si secundũ illos
r& quianatura ñ ferr& uteum natiuitas r&ro ager& ad innascibilitatis
inin itiabilẽ substitutio nẽ potestati suȩ patremomentũ definiendi ad huc
diei. ad demonstrationẽ austoritatis innascibilis reseruante: neq in eo insir¬
mã intellegi possenaturã inqͥtantũ iness& & natiuitate naturȩ quantũ in¬

Expanded text:
acramentum docuimus: demonstrantes secundum 325 dispensationem carnis assumptae, tum cum se ex forma Dei evacuans formam servi accepit, infirmitatem habitus humani Dei non infirmasse naturam, sed salva divinitatis in homine virtute acquisitam esse Dei ad hominem potestatem. Namque cum in hominem Deus natus sit; minis profectus ad Deum sit . Vel cum glorificari se rogat, non utique naturae Dei, sed assumptioni humilitatis hoc proficit. Nam hanc gloriam postulat, quam ante constitutionem usque ad ignoratae horae descendimus demonstrationem: quae etiamsi, secundum illos,ret; quia natura non ferret, ut eum nativitas retroageret ad innascibilitatis ininitiabilem substitutionem, potestati suae Patre momentum definiendi adhuc diei ad demonstrationem auctoritatis innascibilis reservante: neque in eo infirmam intelligi posse naturam, in qua tantum inesset ex nativitate naturae, quantum im
Abbreviated transcription (Latin):
& san. guinẽ eius biberitis ñ habebitis untã inuob Vtquia id qđ filius ho¬
minis ẽ& panis decelis ipsedescendit ꝑ panẽ suũ decelo descendentem
& ꝑcarnẽ aesanguinẽ filihominis & concepte & spũ scõ & natȩ & unginecar

Expanded text:
et sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis : ut quia id, quod filius hoet sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis : ut quia id, quod filius hominis est, et panis de coelis ipse descendit: per panem suum de coelo descendentem, et per carnem ac sanguinem filii hominis, et conceptae ex Spiritu san
Abbreviated transcription (Latin):
dus hiomo declo homine eiui dcens natuitatẽ acuir gne docuitqiofficiorisa
matuo sexos sunaturã in concepto & partuhominis & secutag̃ & eũat secui¬
dũhiominẽ decelo originẽ enis & suꝑ uenientis inur gine sanstisps aditutes¬
tatus ẽadq ita cũ& homo ẽ & decelise hominis huius & partus auirgineẽ
dos ue mysteriũ pandens. Siclocutus ẽ E gosũpanis iuiuis quidecelo der¬
ceudi. Si quis manducauerit depanemeo iuui& ina&̃nũ Sepanẽdicens
ip sceni corporissui origo ẽ a ene uirbiuirtus ałq natre defecissea seecisti¬
niapasur incarnẽ rur sũ panẽ suũ essedixit: utꝑ hoc qđ descendens decȩ¬
lis panis ẽnone humana conceptione origoesse corporis &xistmnar rtur
dũ celesteense conpus ostenditu aduero cũ suuspanssẽ ad sumptiꝑ uerbũ
corporis ẽpfessio subiecit enĩ nisi mandu caueritis carnẽ fibi hominis

Expanded text:
elo . Hominem enim dicens, nativitatem ex Virgine docuit: quae officio usa materno, sexus sui naturam in conceptu et partu hominis exsecuta est. Et cum ait secundum hominem de coelo, originem ejus ex supervenientis in Virginem sancti Spiritus aditu testatus est; atque ita cum et homo est, et de coelis est; hominis hujus et partus a Virgine est, tis suae mysterium pandens sic locutus est: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi: si quis manducaverit de pane meo, vivet in aeternum , se panem dicens; ipse enim corporis sui origo est. Ac ne Verbi virtus atque natura defecisse a se existimaretur in carnem, 333 panem suum rursus esse dixit: ut per hoc, quod descendens de coelis panis est, non ex humana conceptione origo esse corporis existimaretur, dum coeleste esse corpus ostenditur. At vero cum suus panis est, assumpti per Verbum corporis est professio; subjecit enim: Nisi manducaveritis carnem filii hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
riadqesse filiũ dũmeo & natura patris & nomen ẽ infilio uero patrẽ in¬
tellegi a cmanere dũfilius neq dici potest nisi &x patre neq esse uiuentis¬

Expanded text:
ri atque esse Filium, dum in eo et natura Patris et nomen est, in Filio vero Patrem inri atque esse Filium, dum in eo et natura Patris et nomen est, in Filio vero Patrem intelligi ac manere
Abbreviated transcription (Latin):
eãquoq nunc secundũ sanctisp̃sdonũ temptabim: totius fidei de¬
monstrationẽ ut nequid ementiri falsis aduersus nos crnuinationib: pos¬
sent solent enĩ itadenob implere aures ignorantiũ utnos adserant negare nati¬
uitatẽ eñunitatẽ diuinitatis p̃dicam: & dicant solitariũ a nob ꝑ hocego & pat̃ unũ
sum: Significaridm̃ utinascibilis ds̃ discendens inuir.ginẽ homonatus sit quia ad
dispensationẽ carnis sit qđ ita coeperit. Ego ad diuinitatis suȩ uero demonstra¬
tionẽ sub iecerit. & pat̃ tamquã huius hominis sui pat̃ ess& & duob uero consis¬
tens. homine scilic& & dodeselocutas sit unũ sumꝰ sed nos uatiuitatẽ sub sisten¬
tem sine tẽpore ꝓ testante sp̃dica bim dm̃filiũ ñ alienȩ adõpatre nature dm̃n
neq & innascibilitate innascibili coequalem sed&. generatione uni geniti
ñ disparẽ neq unũ eos esse&x. geminatis nominib unionis sed & natiuitate

Expanded text:
Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego et Patrem unum sumus , significari Deum: ut innascibilis Deus descendens in Virginem homo natus sit, qui ad dispensationem carnis id quod ita coeperit, Ego, ad divinitatis suae vero demonstrationem subjecerit, et Pater, tamquam hujus hominis sui pater esset; ex duobus vero consistens, homine scilicet et Deo, de se locutus sit, unum sumus. 6. Quid hactenus dicttem sine tempore protestantes, praedicavimus Deum filium non alienae a Deo patre naturae Deum: neque ex innascibilitate Innascibili coaequalem, sed ex generatione Unigeniti non disparem: neque unum eos esse ex geminatis nominibus unionis, sed ex nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
potuiss& ñ manente in ea anime ꝑ mixtione ñ senti& Aiteũ grauis necessitas re¬
cidendi corporis man& in edicato potu consopitur uigor animȩ ẽmortuã sensus
sui oblimonẽ menssucis uiolentiorib occupata conficitur accũ doloris nesciamẽ¬
bra cedintur & onnẽ alti uulneris plagã sensus carius eniortuuis sensu animȩ
inse carpentis euadit adfere itaq dolorem ꝑ animȩ infirmis ad nuxtionẽ¬

Expanded text:
potuisset, non manente in ea animae permixtione, non sentiet. Aut cum gravis necessitas repotuisset, non manente in ea animae permixtione, non sentiet. Aut cum gravis necessitas recidendi corporis manet, medicato potu consopitur vigor animae, et in emortuam sensus sui oblivionem mens succis violentioribus occupata conficitur. Ac tum doloris nescia membra caeduntur, et omnem alti vulneris plagam sensus carnis emortuus, sensu animae in se torpentis evadit. Affert itaque dolorem per animae infirmis admixtione
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatissue lib tate moriturus ñ estinuoluntate morientis & potestate ñ di¬
umoritimor mortis quia & uoluntas moriendi & potestas reuiuiscendi aetra
ta uinculit & ad actorũ clauorũ ed ura uulnera sunt timori & uideam:
cuius corporis homo xp̃s sit ut in suspensã & nudatã & transfossacarnem
dam ani me sentientis animata ñ sit hȩbesianimisq materies sed& at tasta
seirtiat & conpinta doleat & algensrigeat & confota gandeat & mnediatabes¬
cat & pinguiseat cibo ꝯequodanti enĩ obtinentis sepene trantisq: anima
trans cur susecandũ ea inquib erit aut oblestatur aut leditur cũi gtur conpune¬
ta autesfossa corpora dolent sensũdoloris tranfuse inea animȩsensus admittiede¬
minane sciunt & si quando accedente uitio parsaliqua corrupta mẽbrorũ sen¬
sũ uiuȩ carnis amiserit ea cũuel desecabitur uelur&ur. dolorem quis qui sesse

Expanded text:
voluntatis suae libertate moriturus. Non est in voluntate morientis et potestate non divoluntatis suae libertate moriturus. Non est in voluntate morientis et potestate non diu mori timor mortis: quia et voluntas moriendi et potestas reviviscendi extra ta vincula, et adactorum clavorum cruda vulnera sunt timori? Et videamus cujus corporis homo Christus sit; ut in suspensam, et nodatam, et transfossam carnem dam animae sentientis animata, non sit hebes inanimisque materies: sed et attacta sentiat, et compuncta doleat, et algens rigeat, et confota gaudeat, et inedia tabescat, et pinguescat cibo. Ex quodam enim obtinentis se penetrantisque animae transcursu, secundum ea in quibus erit, aut oblectatur, aut laeditur. Cum igitur compuncta aut effossa corpora dolent, sensum doloris transfusae in ea animae sensus admittit. Demina nesciunt. Et si quando accedente vitio pars aliqua corrupta membrorum, sensum vivae carnis amiserit; ea cum vel desecabitur vel uretur, dolorem quisquis esse
Abbreviated transcription (Latin):
opus testatus essa. Inclinato capite spm tradidit. si hoc naturȩ hominis iuste
ta anima decedat uel abrutis aut ꝑ possis aut conlisis mẽbris sp̃s tãquã in sede sua
uiolatus erum pat auteffluat incidat indñmuitem &us mortis.siqđ emissospu
tade hancipsãsiã moriendiinse timuit potestatõ utlic& abse martuusst. tamen
hocipsum qđ moriturus ess& timuerit & si forteer unt quinta ꝯistimabunt
constituant eui rei &xistiment mortẽ fuisse terribilem. spirttui ancorporisicor¬
pori anneignorant qđ saneto corruptionẽ ñ uisuro antratriduũ corporissui
templũess& Suscititurus siuero spũi mors tribilis ẽȩla taro in abrabȩ sinibilae¬
tante infernũ chaos xp̃s timer& hec stalta atq ridicula sunt utin potestate
ponende anime ac re sumende moritimer&: ad sacramentũ uiteh uiane sub

Expanded text:
opustestatus esset, inclinato capite spiritum tradidit . Si hoc naturae hominis jus reopustestatus esset, inclinato capite spiritum tradidit . Si hoc naturae hominis jus reta anima decedat, vel abruptis aut perfossis aut collisis membris spiritus tamquam in sede sua violatus erumpat aut effluat: incidat in Dominum vitae mortis metus, si tate hanc ipsam moriendi in se timuit potestatem; ut licet ab se mortuus sit, tamen hoc ipsum, quod moriturus esset, timuerit. Et si forte erunt, qui ita existimabunt; constituant cui rei existiment mortem fuisse terribilem, Spiritui, an corpori. Si corpori; anne ignorant, quod Sancto corruptionem non visuro , intra triduum corporis sui templum esset suscitaturus? Si vero Spiritui mors terribilis est; Lazaro in Abrahae sinibus laetante, infernum chaos Christus timeret? Haec stulta atque ridicula sunt, ut in potestate ponendae animae ac resumendae mori timeret, ad sacramentum vitae humanae sub
Abbreviated transcription (Latin):
martorii adortatus dicens. Quiñ accipiteruce suã & sequitur menẽ medignus
&. inuenit animãsuã ꝑd& illã & qui ꝑ dideriteam ꝓpt̃me inueni& eam: Cũenĩ
ꝓeo moriuita sit quidipse in mortis sacramento doluisse ꝯxistimandusẽquipsemo¬
rientib uitam rependat & cuitimendoseos essequncorpus occiderint mone ⁊ quo¬
modo ipsũ illũ mors ad timorẽ passionis corporalss & truerit tũ de inde quẽ dolo
rem mortis timer& potestatis sue libtate moriturus: humano enĩ generi. uitȩ
inortẽ autuis & teri orid est febriũ uulneris casus ruinede grassata in corpus ac¬
celerat autipsa natura corporis ur̃ĩ senio in eam ipsam mor tẽ uista concedit uin¬
genitus auds̃ itapotestate habens ponende animȩ uel resumendȩ ad ꝑagendũ
in se mortis sacramentũ cũ poto ac&o consumassese omnehumanarũ passionũ

Expanded text:
martyrii adhortatus, dicens: Qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignusmartyrii adhortatus, dicens: Qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus invenit animam suam, perdet illam: et qui perdiderit eam propter me, inveniet eam . Cum enim pro eo mori vita sit; quid ipse in mortis sacramento doluisse existimandus est, qui pro se morientibus vitam rependat? Et cum non timendos esse qui corpus occiderent monet ; ipsum illum mors ad timorem passionis corporalis exterruit? 11. Quam et rem mortis timeret, potestatis suae libertate moriturus? Humano enim generi vitae mortem aut vis exterior, id est, febris, vulneris, casus, ruinae, degrassata in corpus accelerat; aut ipsa natura corporis nostri senio in eam ipsam mortem victa concedit. Unigenitus autem Deus ita potestatem habens ponendae animae, ut resumendae, ad peragendum in se mortis sacramentum, cum poto aceto consummasse se omne humanarum passionum
Abbreviated transcription (Latin):
omnes piefidei nir̃ȩ ꝓfesiones adimpi&atis suȩrapiunt usur pationẽ ut timuerit qui
tristise qui& transferri a secalicẽ dep̃catusit utdoluerit quiderelistãse ado m passi¬
one conquestus sit ut in firm quoq fuerit quis pmsuũ patri cõmendauerit ñee
anxi &as adinittat similitudinẽ &equat ȩ addm̃ inuni geniti natiuitate naturȩ ::¬
q̃ in firmitatẽ diuer q̃tatẽq suã& depcationecalicis & desolationisq rellar & cõmendatio¬
nis confessone. test&ur Acpriuũ antequã sxipsis dictis demonstrae. nus nec m&uendi
deseineũ infirmitatẽ incidisse aliquã nec dolendiꝙ̃: renduẽ quidiã uideatur timere
potuisse utineũ formido intollerandidoloris inciderit & puto ñaliahiead timendũ quã
passionis & mortis causa p̃tenditur: int̾rogo eos qui hocita &xistimant. anratione s ub¬
sistat ut moutimuerit quiominẽ ab apostolis terroremortis apellens ad gloriã eossit

Expanded text:
omnes piae fidei nostrae professiones ad impietatis suae rapiunt usurpationem: ut timuerit, qui tristis est, qui et transferri a se calicem deprecatus sit; ut doluerit, qui derelictum se a Deo in passione conquestus sit; ut infirmus quoque fuerit, qui spiritum suum Patri commendaverit, nec anxietas admittat similitudinem exaequatae ad Deum in Unigeniti nativitate 327 naturae quae infirmitatem diversitatemque suam n timendam. --Ac primum ante quam ex his ipsis dictis demonstremus, nec metuendi de se in eum infirmitatem incidisse aliquam, nec dolendi: quaerendum est quidnam videatur timere potuisse, ut in eum formido intolerandi doloris inciderit. Et puto non alia hic ad timendum, quam passionis et mortis, causa praetenditur. Et interrogo eos, qui hoc ita existimant, an ratione subsistat, ut mori timuerit, qui omnem ab Apostolis terrorem mortis apellens, ad gloriam eos sit
Abbreviated transcription (Latin):
nature quoq ꝑuitia in firiis ꝓpri&as creder& ur. cũ & in forma seruess& uerantio¬
tas & in habitu reꝑtũ achominẽess& similitudo nature. ipsequidẽꝑuirgiiẽ & sena¬
tus homõ & in similitudinẽ uitiose peccoti carnis inuentus qͥđ ipsum ad romanos
seribens testatus a postolus e cuait. Quodeni iñ possibile eratlegi inquo infirmato¬
pcarneds filius uũ misit in similitudinẽ carnis peccati & depeocato condem naut pe¬
catũ. Non fuithabitus ille tantũ hominis seduthominis neq caro illa caro pecat
sedsimilitado carius peccati elũ& habitus carnis inatiuitatise ueritato & smiliti¬
docarnis peceiti auitus humanȩ passionis alienaẽ : ita homo xp̃siħis & inueritati¬

Expanded text:
rma servi esset vera nativitas; et in habitu repertum ut hominem, esset similitudo naturae. Ipse quidem per virginem ex se natus homo, et in similitudine vitiosae peccati carnis inventus. Quod id ipsum ad Romanos scribens testatus est Apostolus, cum ait: Quod enim impossibile erat legi, in quo infirmaeus filium suum misit in similitudine carnis peccati, et de peccato condemnavit peccatum . Non fuit habitus ille tamquam hominis, sed ut hominis: neque caro illa caro peccati, sed similitudo carnis peccati: dum et habitus carnis in nativitatis est veritate, et similitudo carnis peccati a vitiis humanae passionis aliena est. Ita homo
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ flexus uel tortuosis spiris nodos uipere sñ intellegat. quib uenenatioris
principalis potestas collesto inflexi corporis orbeconduditur: sed &xtensis
omnib ađłq ab solatis totũ occultati capitis uirus patebit angeruntur enĩ
nob primũ nomina ueritatis ut uires falsitatis introeant: bonũ inore ẽ. ut de
cordemalũ subeat: Ꝙinthȩc nusquã audio ab hisdm̃difiliũ dici. nusquã filiũ
inuenio ita p̃dicatũ esse qđ filiussit nomenfilii ingeritur. ut natura taceatur:
natura ad imiitur. ut uomenalienũ sit hereses c&erȩ p̃tenduntur ut de sehie¬
resis mentiatur: uius solusds & solus uerus adseritur Neuerum acꝓpriũ

Expanded text:
viae flexus, vel tortuosis spiris nodos vipereos non intelligat, quibus venenati oris 136 principalis potestas collecto inflexi corporis orbe concluditur? Sed extensis omnibus atque absolutis, totum occultati capitis virus patebit. Ingeruntur enim nobis primum nomina veritatis, ut virus falsitatis introeat. Bonum in ore est, ut de corde malum subeat. Et inter haec nusquam audio ab his Deum Dei filium dici: nusquam Filium invenio ita praedicatum esse, quod filius sit. Nomen filii ingeritur, ut natura taceatur; natura adimitur, ut nomen alienum sit. Haereses caeterae praetenduntur, ut de se haeresis mentiatur . Unus solus Deus et solus verus ingeritur, ne verum ac pr
Abbreviated transcription (Latin):
lin quidđ id dese occasionis T̃aut &x nihilo natussit autñfuerit antequã nascer our
tũ diñ capit aut ꝑ ad uersis p̃s dominationẽ subspecie religionis obtrestandido
furor ꝓnus oad firmare simpliciorũ aurib idsolerũoscũsẽꝑ filiũ fiuissedi¬
dicare: quia lumani sensus opinionind qđ sẽ ꝑ fuit ñ patitur ut ratũ situias¬
cendi aũ ea causasit. ut sit qđerat esseuero qđ non fuit ĩihil aliud sub cõma
usensuei sequãnosci: Adiciantuero hȩcar guta satis atq auditui placentia sinquiđ

Expanded text:
reliquit id de se occasionis, ut aut ex nihilo natus sit, aut non fuerit antequam nasceretur. tum Dei non capit, aut per adversi spiritus dominationem sub specie religionis obtrectandi Deo furor pronus est, affirmare simpliciorum auribus id solere: nos cum semper Filium fuisse didicare: quia humani sensus opinione id quod semper fuit, non patiatur ut natum sit; « nascendi autem causa sit, ut sit quod non erat: esse vero quod non fuit, nihil aliud sub communi sensu esse, quam nasci. » Adjiciant vero haec arguta satis atque auditui placentia: « Si
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitus meus deeo scriptũsit longetamen multũq diffest filius meus
dilestus & filius primo. genitus ineus Vbienĩnatiuitas ẽ ibi filius ineus dilestus:¬

Expanded text:
primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius
Abbreviated transcription (Latin):
quid pistori pistura filiur ẽ aut gladius fabrofilius. aut ardiitestodon: filius
quidem filii dĩ sedꝑ fasturã filii fuim enĩ aliquando filii iracundiȩ sed fili
omne qdđ fit antequã fiat ñ fuit noscũfilu ñ fuissem: ad id qd sum: efficimur
cũppri&atis significatione cognoscimꝰ: ñenĩ ait filios in eos genui & exaltaui sedhoc
tantũ filios genui & & altaui nisi forte ineo qđ ait filius primo genitus meus isrł.
quisquã hoc qđ primo genitus ineus dixit ad detrahendã filio ꝓ pri&atẽ geueratio¬
nis intellega: utquia & deisrł dixerit meus ad sũptio fastorũ filiorũ ꝓnatiuitatis ꝓ¬
pri&ate usurpata sit & id circoñsitnatiuitatidiꝓpriũ qđ deeo dictũẽ Hicẽ filius
meus dilestus: Cũmeus &iam illis ꝓpriuẽsse manifestu ẽninatos aũesselic& natiesse
dicantur uel&eo doc&ur cũ dicitur. Populo quinasestur quẽ fecitdũs: Ergo
tione eni ẽfilius ñ &generationeneq eippri&as sed nuncupatioe Namlic&

Expanded text:
quid pictori pictura filius, aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? quidem filii Deo, sed per facturam filii. Fuimus enim aliquando filii iracundiae ; sed filomne quod fit, ante quam fiat, non fuit; nos cum filii non fuissemus, ad id quod sumus efficimur.cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait: Filios meos genui et exaltaatur et factus. --Nisi forte in eo quod ait: Filius primogenitus meus Israel , quisquam hoc quod primogenitus meus dixit, ad detrahendam Filio proprietatem generationis intelliget; ut quia et de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro nativitatis proprietate usurpata sit? et idcirco non sit nativitati Dei e dicatur, quos non natos esse manifestum est. Non natos autem esse, licet nati esse dicantur, vel ex eo docetur cum dicitur, Populo qui nascetur, quem fecit Dotione enim est filius, non ex generatione; neque ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet
Abbreviated transcription (Latin):
hncqđ suurẽ ad primogenitũ ẽ illicqđ iuuse ad filiũest& innatiuitate filuipri¬
nũ suus & sic dilestus & mnelestione fili : primũ primo. genitus & sic postea
ciĩ est in eo ueranatiuitas quia ante aliud quãnatũ est fuerit &id circo ñ fuit
autequã nas catur. id est ante quã fier&: quia qui &x gentib filius ẽ gens ẽ antequã
ita qui seꝑ ẽfilius ñ derelinquit id dese intellegentiȩ ne aliquando ñ fuerit : Et na¬
tiuitates quidehumans habent intẽporeñ fuissȩ ꝓrimũ quia om̃s & his omnib qui
anteñ fuerintnasceͥntur: Nãtã & siuni cuiq nascentiũ ex eosit origoquifuerit:
tam en i pseille ie quo nascitur ñ fuitantequã natus g̃deh incipsequinatusẽp̃ost
quã nansurtnatusẽ. Tem poneante mauente quãnascitur: nascensenĩ hodieineo
cuantea nisuerint accipiant prunũ quide utdocuimꝰ ꝑtẽpus demdepcause s¬
sam uero quiabis ñ& causa const& esse qđimanesd̃r euolue enĩom̃s originũ cau¬

Expanded text:
Et in nativitate filius primum suus et sic dilectus; et in electione filius primum primogenitus, et sic postea ci; non est in eo vera nativitas, quia ante aliud quam natum est fuerit. Et idcirco non fuit antequam nasceretur, id est, antequam fieret: quia qui ex gentibus filius est, gens est ante quam ita qui semper est filius, non reliquit id de se intelligentiae, ne aliquando non fuerit. tivitates quidem humanae habent in tempore non fuisse: primum quia omnes ex his omnibus, qui ante non fuerint, nascantur. Nam tametsi unicuique nascentium ex eo sit origo qui fuerit; tamen ipse ille, ex quo nascitur, non fuit ante quam natus est. Dehinc ipse qui natus est, quam non fuit natus est, tempore ante manente, quam nascitur. Nascens enim hodie, in eo cum antea non fuissent, accipiant: primum quidem, ut docuimus, per tempus, sam vero, quia his non ex causa constet esse quod maneant. Revolve enim omnes originum cau
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ fidei salutaris inpatiens usqa dm̃ p&um inferendȩ mortis erupiz quidtu
non habendo quelapideste gando minus efficis hon difert uoluitas. sed uoluntatẽtiam
inefficacemesse cȩlestis dironus efficit quantotu in relegiosior iudȩo lapidesille m
corpuseleuat᷑ tuin sp̃m ille in hominẽ utputabat t̃uindm̃ ille indeuersantẽ int̾ris
Tuintlirono uirtutis sedentẽ Ille inignoratũ. Tuinconfessũ: Ille in moriturum

Expanded text:
sacramentum fidei salutaris impatiens, usque ad impetum inferendae mortis erupit. Quid tu, sacramentum fidei salutaris impatiens, usque ad impetum inferendae mortis erupit. Quid tu, non habendo quem lapides, denegando minus efficis? Non differt voluntas: sed voluntatem tuam inefficacem esse coelestis thronus efficit. Quanto tu irreligiosior Judaeo? Lapides ille in corpus elevat, tu in Spiritum; ille in hominem ut putabat, tu in Deum; ille in diversantem in terris, tu in throno virtutis sedentem; ille in ignoratum, tu in confessum; ille in moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
& malignũ animũ maliuolenti ȩstudiũ absistente malioperis occasione nonde¬
serit: Nunc enĩ her&icorũ furor sa dño incgelis sedente quia &emplo iidȩorum
incruce agere non possunt pari tamen in fidelitate hoceũ qd estdenegant. & cãnon
possint negareꝙ̃ dista sunt: tamendistis nonoboedientes o diũsi pi&itis &erceit
uerborũ lapides iniciunt & si possent d&hrono eusuo incrucẽ r&raherent &de
iu deis quidem᷑ disti huius nouitatẽ cõmotis ita scribitur: Tulerunt igitur lapides
iudei ut eum lapidarent Responditeis multa operabona ostendi uob̃ aptre pp¬
ris a gnusce & eoꝵ te intellege esse consortẽ. quoru intere fers ꝑfidiş xemplũa did
em̃ qđ distũ ẽ Ego & pͥat̃ unũ sumꝰ Iudȩilapides eleuauerunt & eorũ isipius dolor ad

Expanded text:
et malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deet malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deserit. Nunc enim haereticorum furor, jam Domino in coelis sedente, quia exemplo Judaeorum in crucem agere non possunt, pari tamen infidelitate hoc eum quod est  supple, esse denegant: et cum non possint negare quae dicta sunt, tamen dictis non obedientes, odium impietatis exercent, verborum lapides injiciunt, et si possent, de throno eum suo in crucem retraherent. Et de Judaeis quidem ad dicti hujus novitatem commotis ita scribitur : Tulerunt igitur lapides Judaei, ut eum lapidarent. Respondit 194 eis: Multa bona opera ostendi vobis a Patre, propris agnosce; et eorum te intellige esse consortem, quorum in te refers perfidiae exemplum. Ad id enim quod dictum est, Ego et Pater unum sumus, Judaei lapides elevaverunt, et eorum impius dolor ad
Abbreviated transcription (Latin):
nu patrissui nemorapiat᷑ filimauis ẽ q̃ acce pit apatre. Patris manus
estq̃ deditfilio & quo modo non rapitur demanu filistionrapitur demanu
patris quomodo siq̃ ris intellege: Ego & pat̾ unũ sum̃: ma usfili imanus pa¬
tris ẽ nonenĩ degenerat ꝑ natiuitatẽ natura neeadem sit neq rursũ quia
ea dem est intellegentiã natiuitatis offendit quianatiuitas inhilinse admit¬
tit alienũ ut uero ꝑ corpora lem significationẽ uir tutẽ posis eĩ denossenature
cõmemorataẽ filimanꝰ manꝰ patrisguianatura & uirtus patrisess& in filioͥpos¬
tremo ut ꝑsacramentũ natiuitatis ueritatẽ naturȩ indifferentis agnoscer &elie¬
tũẽ Ego & pat̃ unũ sumꝰ: Vtqd unũ sunt necdiuersũ nec solitariũ creder&ur N
alia inutroq ꝓnatiuitatis & generationis ꝓpri&atẽ &sifente naturoenan&
quantũ intellegi lic& mentiũ uȩsanarũ uoluntas cessante lic& uoluntatiseffesti

Expanded text:
nu patris sui nemo rapiat? Filii manus est, quae accepit a Patre; Patris manus nu patris sui nemo rapiat? Filii manus est, quae accepit a Patre; Patris manus est, quae dedit Filio: et quomodo quod non rapitur de manu Filii, non rapitur de manu Patris? Quomodo si quaeris intellige: Ego et Pater unum sumus . Manus Filii, manus Patris est. Non enim degenerat per nativitatem natura, ne eadem sit: neque rursum quia eadem est intelligentiam nativitatis offendit, quia nativitas nihil in se admittit alienum. Ut vero per corporalem significationem virtutem possis ejusdem nosse naturae, commemorata est Filii manus manus Patris; quia natura et virtus Patris esset in Filio. Postremo ut per sacramentum nativitatis veritatem naturae indifferentis agnosceres; dictum est: Ego et Pater unum sumus: ut quod unum sunt, nec diversum nec solitarium crederetur, non alia iquantum intelligi licet, mentium vesanarum voluntas, cessante licet voluntatis effectu:
Abbreviated transcription (Latin):
absolutione significat: ut & natus intellegatur & indinatura essecreda¬
tur & cũ patre unũ sit & unũ se ꝓfitendo cũ patre ñ tamen ut unus solus
tantũ atq ipse pat̃ intellestus amittat esse qđ filius ẽ testatur enĩ primũ
naturȩ uirtutẽ cũ de ouib: suis ait Necquisquã rapi& eas de manumea
Consciȩ potestatis hȩc uox ẽ in ꝑturbatȩ uirtutis lib̾tatẽꝑ id qđ nemo
oues demasua abripiat confiteri : at uero ut innatura lic& dđinaturte
tamenedõ sit intellegenda natiuitas subiecit Pat̃q đ deditmihi mauis
& alio ẽ dũ accepit sed ex alio accẽpit: ne aliud quid potius & non ineiur
intelle ger&ur natura a quo accepit & sistere ait: Nemo potest rape¬
redemanu patris mei : Demanu sua nemo rapit quia a patre qđ estom¬
nib maius accepit: quid sibi uult tã diuersa ꝓfessio. ut rursum dema¬

Expanded text:
absolutione significat: ut et natus intelligatur, et in Dei natura esse credaabsolutione significat: ut et natus intelligatur, et in Dei natura esse credatur, et cum Patre unum sit, et unum se profitendo cum Patre, non tamen ut solus tantum atque ipse pater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox est, imperturbatae virtutis libertatem per id, quod nemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero ut in natura licet Dei, naturae tamen ex Deo sit intelligenda nativitas; subjecit: Pater quod dedit mihi majus ex alio est, dum accepit. Sed qui ex alio, accepit, ne aliud quid potius, et non in ejus intelligeretur natura a quo accepit exsistere; ait: Nemo poterit rapere de manu patris mei. De manu sua nemo rapit: quia a Patre quod est omnibus majus accepit. Quid sibi vult tam diversa professio, ut rursum de ma
Abbreviated transcription (Latin):
quis quã rapi& eas demanumea: Pat̃ qđ deditmihi maius ẽomnib: ñiemopo¬
teritrapere de manu patrismei  Ego & pat̃ unũ sumꝰ: quis rogo intellegentiã
nrãm stupor hebetis mentis obtundit. ut hȩc in sensũ nr̃m tã absolute dista
non subeant autquis infirmitatẽ humanã tumoranimi insolentis in ludit.
ut dđi cognitionẽ & his adeptidm̃ putent ñ iuhis intellegendũ esse quibus
cognitus ẽ a ut enĩalia sunt euangeliu ꝓferenda q̃i doceant aut sidedo so
laista docuerunt curnon ita credimꝰ ut docemur᷑ quod si& his tantũ
sumpta cognitioẽ. cur ñ & inde fidessit unde cognitio sedcũ fides cogni¬
tioni esseaduersa de tegitur. Iam non cogitionis fides illa sed criminis
ẽ inreligiosa fidem aduersus religionẽ confessȩ cognitionis ad sumens:
Vigenitus igiturds̃ naturȩ insesuȩ conscius. natiuitatis ꝓpriȩ inenarra¬
bile sacramentũ ad fidei tamen nr̃ȩ confessionẽ quanta potest uerborũ

Expanded text:
ea. Pater quod dedit mihi, majus est omnibus, nemo poterit rapere de manu patris mei. Ego et Pater unum sumus . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum putent non in his intelligendum esse quibus cognitus est? Aut enim alia sunt Evangelia proferenda quae doceant: aut si de Deo sola ista Evangelia docuerunt, cur non ita credimus ut docemur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur; jam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irreligiosam sibi fidem adversus religionem confessae cognitionis assumens. Unigenitus igitur Deus naturae in se suae conscius, nativitatis propriae inenarrabile sacramentum, ad fidei tamen nostrae confessionem, quanta potest verborum
Abbreviated transcription (Latin):
omnia aduersũ her&ici furori singemiu filius ẽ qui abse nihil potest dr̃ẽ
quia quȩcũq pat̃ facit eadem & ipse facit unũ sunt quia ex ȩquatur in ho¬
nore eademq facit non alia nonẽ pat̃ ipsequia missus ẽ hab& igitur hoc
sacramenti sola natiuitas ut coñplestatur in se & nomen& naturã: &
potestatẽ & ꝓfessionẽ quia uniuersa natiuitas non potest ñ in eaessena¬
tura undenas catur non ad fert & terni generis substantiũ quia & unoñ
subsistit alienũ qđ aũ alienũ a señ est id unũ est genere naturȩ. Et quic¬
quid unũ ẽ ꝑnatiuitatẽ non hab& solitudinẽ quia & solitudo singula¬

Expanded text:
ilius est, quia ab se nihil potest: Deus est, quia quaecumque Pater facit, et ipse eadem facit: unum sunt, quia exaequatur in honore, eademque facit, non alia: non est pater ipse, quia missus est. Habet igitur hoc sacramenti sola nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem: quia universa 192 nativitas non potest non in ea esse natura, unde nascatur. Non affert externi generis substantiam: quia ex uno non subsistit alienum. Quod autem alienum a se non est, id unum est genere naturae: et quidquid unum est per nativitatem, non habet solitudinem; quia et solitudo singula
Abbreviated transcription (Latin):
tur. secundum apostoli dictũ. Ei aũqui potens ẽ confirmareuos secun¬
dũ euangeliũ meũ & p̃dicationẽ ihũ xp̃i. secundũ reuelationẽ sacra¬
menti temporib secularib taciti. manifestati aũnunc ꝑ scripturas ꝓ¬
f&icas secundum p̃ceptũ a & niđi in oboedientiã fidei in omnes gentes

Expanded text:
potens est confirmare vos secundum Evangelium meum et praedicationem Jesu Christi, secundum revelationem sacramenti temporibus saecularibus taciti, manifestati autem nunc per Scripturas propheticas secundum praeceptum aeterni Dei, in obedientiam fidei in omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
rius cõmuniosit duob &tãquã prior substantia uelusi amateriȩ ali¬
cuius &stiterit ꝙ̃ participata duob & inutroq consumptautrũq
illum & nature anterioris & reiesse testetur unius: atq idcir co in ꝓ¬
barese omo usisaiunt confessionẽ qđ enuntiatio eius. Neq filiũ
apatre distinguat. & posteriorem patrẽ materia ꝙ̃ sibi cũfiliositẽo¬
inuis ostendat᷑: Ter dio quoq hanc in ꝑꝓbandi omousi causam cõmimis cuntur
qđ sie cundu uerbihiuius significationẽ ꝙ diusione patuesubstani. unit
silius &istim&ur. tãquã desestus & cofuerit ita ut in duob sit resina di¬
uisa & ideo substantia edi. cantur unius quiaportio deseste d&coto inna¬
tura sit unde sesta ẽ nec posse indm̃ cadere diusiois paso riẽ quia
& demutabis erit i nminutionȩ ꝑ dinsionẽ fiat obuoxiur eia pfcer¬

Expanded text:
rius communio sit duobus, et tamquam prior substantia vel usia materiae alicujus exstiterit, quae participata duobus, et in utroque consumpta, utrumque illum et naturae anterioris, et rei esse testetur unius. Atque idcirco improbare se homousii aiunt confessionem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significationem, ex divisione paternae substantiae esse Filius existimetur; tamquam desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divisa; et ideo substantiae dicantur unius, quia portio desecta de toto, in natura ea sit unde desecta est: nec posse in Deum cadere divisionis passionem, quia et demutabilis erit, si imminutioni per divisionem fiat obnoxius: et
Abbreviated transcription (Latin):
istimo her&i. Ticorum ꝑuersitati. & om̃s eorũ stultas ac mortiferas
institutiones er euangelicis aðq a postolicis testimonus coarguendas
uidentur enĩ sibi desingulis q ad serunt prestare rationẽ quia singulis
adsertionib suis q̃ dam &x diuinis uoluminib testimonia subdiderur̃
q̃ corrupto intellegentiȩ sensus oli stantũ ignorantib blandiantur spe¬
ciem ueritatis secundũ prauitatẽ int̾p̃tantiũ prestitura eonãtur enĩ¬

Expanded text:
xistimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas xistimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas institutiones evangelicis atque apostolicis testimoniis coarguendas. Videntur enim sibi de singulis, quae asserunt, praestare rationem: quia singulis assertionibus suis quaedam ex divinis voluminibus testimonia subdiderunt, quae corrupto intelligentiae sensu solis tantum ignorantibus blandiantur, speciem veritatis secundum pravitatem interpretantium praestatura. 8. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
nenine sempenatum aba& nosiatiuitatẽ uidelic& ⁊ & pat̾na aeentate
sumentẽ. Car& ergo fides nr̃a her&icȩ prauitatis opinione edita nãq ẽsei¬
sus nr̃i ꝓfessiolic& nondũ sit ratio ꝓfessionis & posita tamen nequid in
omo usisapatrib nuncupati enuntiacione: & inea qđ semꝑ fuerit confessio¬
ne suspitionis relinq r&ur: istamemorata sunt quib: & subsistere filiũ in
substantia quagenitus & patreẽ cognoscer&ur & patride substantia
qua manebat ꝑfilinatiuitatẽ nihil esse decerptũ & omousion. patrifili¬
um non de cõmemoratis superius uicus causisq a scĩs & doctrinadieal
lentib uiris esse memoratũ nequis forte &istimar& ad imiꝑ usiam nati¬
uitatẽ unigeniti filis qđ patri omo usionꝰ dicer&ur Sed ut sus cepti huius
utriusq uerbi necessitatẽ & contra debaccantes tũ her&icos. ad maxi¬
mã fidei securł tatẽ usurpati rationẽ intellegamꝰ: respondendũesse &¬

Expanded text:
er est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Caret ergo fides nostra haereticae pravitatis opinione. Edita 75 namque est sensus nostri professio, licet nondum sit ratio professionis exposita. Tamen ne quid, in homousii a Patribus nuncupati enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere Filium in substantia qua genitus ex Patre est cognosceretur, et Patri de substantia qua manebat per Filii nativitatem nihil esse decerptum, et homousion Patri Filium non de commemoratis superius vitiis causisque a sanctis et doctrina Dei calentibus viris esse memoratum; ne quis forte existimaret adimi per usiam nativitatem unigeniti Filii, quod Patri homousios diceutriusque verbi necessitatem, et contra debacchantes tum haereticos ad maximam fidei securitatem usurpati, rationem intelligamus: respondendum esse e
Abbreviated transcription (Latin):
badierant deifiluĩ semꝑfuisse necesse ẽ utȩ dudendo qđ somipsuerit naetuita¬
teneuis onsteaur ꝗ tempore sieui non semꝑ fuit erittẽi Epus quo fionfut:
tempore qͥuiaũ car& tempore non potest eocarere qd seꝑẽ. Rospuereseautẽ
os ador mnpios meus &rireligiosam decdo sollicitud inõ hecq̃ ut oino uisis
sgnficatio ne. &ineo qd semꝑ filius essedicitur arguuntiur: ecclesa abomi¬
natur. & puit damnat nout enĩ unũcdm̃ ex quo ontima nioult desiauã dom

Expanded text:
er fuisse; necesse est, excludendo quod semper fuerit, nativitatem ejus confiteantur ex tempore. Si enim non semper fuit, erit tempus quo non fuit. pit ex tempore. Qui autem caret tempore, non potest eo carere quod semper est. Respuere se autem  irreligiosam de Deo sollicitudinem! Haec, quae in homousii significatione et in eo quod semper Filius esse dicitur arguuntur, Ecclesia abominatur, respuit, damnat. Novit enim unum Deum ex quo omnia: novit et unum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
q: nesciens itasentio ite magis eo qđ mei su ĩgnarus ad mirer: Nam hunc diiudi¬
cantes mentis meȩ autmotũ autrationẽ autuitã: & ñ intellegens sentio & senti¬
ens tibi debeo cuiultra intellegentiã naturalis & ordii sensũ naturȩ oblestantis
inꝑtias. & cũ temeis ignorans intellegã & intellegens uenerer: neego intuis re¬
b fidem Omni potentiȩ tuȩ laxabo quia nesciã. iłsensus meus originẽ unigen¬
t tui occup& & sibi subdat & aliquid inmesit qđ ego ultra & creatorẽ& dm̃neũ
tiuuis ẽ ñ portio. ñ ꝓtensio: ñ secundũ efficientiarũ opinionẽ nomenaliqđ in¬
ane. sed silius : filius &tedõ patre: Ds uerus & ate iinaturȩ tuȩ unigenitȩ geni¬
tus potest ate ita &xte confitendus. iltecũ qui & nȩ origiuis suȩ austora& nuses:
fuisse confitendus aliquando es: neaut inꝑfestos sine generatione:. aut suꝑfluus

Expanded text:
que nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam dijudique nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam dijudicantis mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tuus est: non portio, non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane; sed Filius, Filius ex te Deo Patre, Deus verus, et a te in naturae tuae unitus, post te ita confitendus, ut tecum, quia aeternae originis suae auctor aeternus es. fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus
Abbreviated transcription (Latin):
nãcũ erexi incelũtuũ hos luminis inei infirmos oculos. nihil aliud essequãcelũ
tuũ credidi hoseni astriferos in eocirculos & annuos recursus & uergilias. &
septedrionẽ. & luciferũ. & diuersa mysteriorusuorũ sortitos offitia conspici¬
ens. dm̃te inhis quorũ intellegentiã ñ complestor intellego cũ uero inirabiles
elationes maris tui uidiñsolum aquar ũoriginẽ sed nec in otũ dimensȩ huius
uicissitudinis adsecutus. fidemtamen rationis milii in ꝑspicabilis lic& ad p̃her¬
dens. in histe quoq quȩiguoro ñnescio: Iamuero cũ int̾ras mente conuertorqi oc¬
cultarum uirtute causarũ sataoinnia suscepta dissoluuNt dissoluta uiui ficaNt:
uiuificata multiplicant. multiplicata confirmant᷑ nihilinhis repperiq̃ iu¬
tellegere sensu meo possem sed ignoratio mea ad intellegendũtȩ ꝓfierdũ famu¬
lantis nihi naturȩ iñ pritus usu tetantũ meȩ utilitatis intellego ⁊psũ meq̃q¬

Expanded text:
Nam cum erexi in coelum tuum hos luminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum dimensae hujus vicissitudinis assecutus, fidem tamen rationis, mihi imperspicabilis licet, apprehendens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio mea ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quo
Abbreviated transcription (Latin):
monis nri meminimꝰ humanas conparationes diuinis ñ satis facere ecempis
tamen ꝑparte intellegentiȩ nrȩ senisu formis corporalib: erudiri. humanȩ
natiuitatis conscientũ consulo litrũ non intra patres maneat ougonascenti¬
umꝰ nãtam & sielementa illa inanima acturpiu Quib: nascendi causȩ inchoan¬
tur in hominẽ alterũ effluant ꝑnaturȩ tamenuirtutẽ intrase inuicẽ mane nt
dũ & ꝑdatã a senaturȩeius dem origiẽ nascentẽ Sequitur illequi grgnit & ꝑaccep¬
tã natuitatẽ cuius urtus & sideriu&ur ñ tamen auferatur sit gignente rõnan&
ille quinascitur: & hoc quidem tantũ adhumianȩ natiuitatis intellegentiã cõmemo¬
ratum anobsitnon &iamad ꝑfectũ nuni genitodo natuntatis ꝯcemplũ quianaturȩ
humianȩ infirmitas &x disparib: conparatur & ex inaniiis contin&lur aduitã nec

Expanded text:
nimus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem manent: dum et per datam naturae ejusdem originem, nascentem sequitur ille qui gignit; et per acceptam nativitatem, cujus virtus etsi derivetur, non tamen aufertur, in gignente se manet i gignitur. Et hoc quidem tantum ad humanae nativitatis intelligentiam commemoratum a nobis sit, non etiam ad perfectum in Unigenito Deo nativitatis exemplum, quia naturae humanae infirmitas ex dispari
Abbreviated transcription (Latin):
sprẽ& lux& uistus & uita sit : E qđ uita ẽ & lux & uirtus & sp̃s sit: Nam quiait
egosum & nondemutor nondemutatur & partib nec fit diuersus & generȩ hȩc etĩ
q̃ superius significata sunt. non & partib in eosunt sed totũ hoc in eounũ & ꝑfestũ.
omniua cdsuiuensẽ. Uiuens igitur ds̃ & &erni nature uiuentis potestas ẽ & qđ cũ sacra¬
mento scientiȩ suȩ & eo nascitur. Non potuit aliud natuesse quã uiuens nãcũait Si¬
cut misitie ui uens pater & ego uiuo. patrẽ. Docuit uitã inseꝑ unuentẽ patrẽ ines¬
sedehinc cũdicit sicut em̃pat᷑ hab& uitã inse sicẽfilio dedit uitã habere insem&

Expanded text:
et lux et virtus et vita sit; et quod vita est, et lux et virtus et spiritus sit. Nam qui ait, Ego sum, et non demutor ; non demutatur ex partibus, nec fit diversus ex genere. Haec enim, quae superius significata sunt, non ex partibus in eo sunt; sed totum hoc in eo unum et perfectum, omnia Deus vivens est. Vivens igitur Deus, et aeterna naturae viventis potestas est: et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo per Patrem ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehinc cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mũ nomine. De indenatura. postremo natiuitate nã ego & pat̃
rerũ nomina sunt unũ uero naturȩ ꝓfessio ẽ quia in eo qđ est ut̃q¬
q non differat sumꝰ aũ non patitur unionẽ: & ubi qđ unũ sumus
unio ñ est unũ eosefficit essenatiuitas hoc enĩ totũ & eo ẽ qđ seđi
filiũ sanstificatus apatre ꝓfit&ur & ꝓfessiodi filii hoc qđ ego
& pat̃ unũ sumꝰ Confirmat qui anatiuitas ñ aliã possit nisieã ex qua

Expanded text:
mum nomine, deinde natura, postremo nativitate. Nam ego et Pater mum nomine, deinde natura, postremo nativitate. Nam ego et Pater rerum nomina sunt; unum vero naturae professio est, quia in eo quod est uterque non differat; sumus autem non patitur unionem. Et ubi quod unum sumus unio non est, unum eos efficit esse nativitas. Hoc enim totum ex eo est, quod Dei se filium sanctificatus a Patre profitetur, et professio Dei filii hoc quod Ego et Pater unum sumus confirmat: quia nativitas non aliam possit, nisi eam ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
lui &iã hominis filius ẽñ ispudent̃ usurpari Videtur qđ dise filiũ chxerit¬
cũ prȩcellat c&leros qui co gnominare se non inreligio sedeos possunt ꝑid qđ
saenstificatus in filiũ est. Peato paulo seientia nob sanctificationis istius in¬
timante cũait. Quod ante ꝓmisit ꝑ ꝓphi&assuos inscripturis sanctis de
filio suo. qui fastus ẽei & seminedauid secundũ carnẽ. Quip̃ destinatus ẽ
filius di in uirtute secundũ sp̃m sanstificationis: Cessater goblasphemiȩ
crimen qđ secũ sit homo dm̃faciat cũ hoc nomen plurimis disermo
detulerit & sanstificatus ac missus apatre nihil aliud sequã difiliũ
ra diuinitatis dictũ sit. Ego & pat̾ unũ sumꝰ: Nã cũ iudei arguis sen
illũ qđ ꝑhoc dictũ homo ipsecũess& sesedm̃ facer&. responsio eiꝰ
confirmat qđ disefiliũ ꝑ id qđ ego & pat̃ unũ sumꝰ ostendit pri¬

Expanded text:
filius etiam hominis filius est, non impudenter usurpari videtur, quod Dei se filium dixeritfilius etiam hominis filius est, non impudenter usurpari videtur, quod Dei se filium dixeritcum praecellat caeteros, qui cognominare se non irreligiose deos possunt, per id quod sanctificatus in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod ante promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui destinatus est filius Dei in virtute secundum spiritum sanctificationis . Cessat ergo blasphemiae crimen, quod cum sit homo Deum se faciat: cum hoc nomen plurimis Dei sermo detulerit, et sanctificatus ac missus a Patre nihil aliud se quam Dei filium ra nativitatis dictum sit: Ego et Pater unum sumus. Nam cum Judaei arguissent illum, quod per hoc dictum, homo ipse cum esset, sese Deum faceret: responsio ejus confirmat, quod Dei se filium per id quod Ego et Pater unum sumus , ostenderit, pri