comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
operis amminiculante. dño terminũ facio. et reliqua eiusdem patris
miracula post medioerib memoranda relinquo. Cuiꝰ nimirũ uenera¬
bise meritũ. qͦusque huius mundi orbita uoluitur ut cũ paulo iupo
disertissimo fatear semꝑ accipiet incrementũ: quia ipsius sine dubio
gle asscribit᷑. uel quod anglorum ȩccła noua semꝑ sobole fecundat᷑.
tiam reuertunt᷑. uel quod boni quique ipsius suasionib inflamma¬
fi celestenopatriam desideranter inquirunt: Sece stuctiose ponti¬
ficum iussionis tue uirtute coactus. dum quȩdam gestoꝵ brati gre¬
gorii p̃decessoris tui saxonũ uidelicet gentis apł̃i deflorare deside¬
ro. uirum descripsi rethoricum scriptor ignarus. Sed dep̃cor. ut
ea curiositate. qua me dudum hȩc decerpere iusseras ad omnium sicut
erpist. facias puenire notitiã. ut in eo quod sacro scõ ur̃o iudicio pla¬

Expanded text:
operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel quod Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatur, tiam revertuntur, vel quod boni quique ipsius suasionibus inflammati coelestem patriam desideranter inquirunt. 100. Ecce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dum quaedam gestorum beati Gregorii praedecessoris tui, Saxonum videlicet gentis apostoli, deflorare desidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec decerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facias pervenire notitiam: ut in eo quod sacro sancto vestro judicio pla
Abbreviated transcription (Latin):
posse. Quo scilicet. hac tenus libra. om̃isq mensura qͣm idem
beatus ing̾tituit. cum modio reseruat᷑. de. cuiꝰ mensura siquis ad
opus monastern panes uelit efficere. triginta et quinq fiunt. sin¬
gillatim dumtaxat trium librarum. Siquis uͦ ad opus alterius.
ad eundẽ numerum numqͣm ꝑtingunt. Quod eum p̃fatus llacha¬
rias ep̃s pro certo uellet ad discere. ꝓ cȩlebranda festiuitate beati
andrec apł̃i decẽ mocdioꝵ tritici mensuram pistorib dedit. Equibus
ꝓ undecim modus multiplicatis. obstupentib eisdem pistorib panes
recepit. Qui utique sollicite. pͥus dinumerantes si suꝑfluos aliquot
inuenissent. sibi ꝓculdubio reseruarent. Sane qͣm frequent̃ beatũ
Gregorius tam illic quã in apłoꝵ basilicis. nec non in patriarchio
nunc eahortans innoccios. nunc uͦ deterren̾ obnoxios. in ipsa suȩ
cognitionis effigis apparet. quia nunc narrare. non ualeo. hic hunis

Expanded text:
posse. 98. Quo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idemposse. 98. Quo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idem beatus Gregorius instituit cum modio reservatur, de cujus mensura si quis ad opus monasterii panes velit efficere, triginta et quinque fiunt, singuli duntaxat trium librarum; si quis vero ad opus alterius, ad eumdem numerum nunquam pertingit. Quod cum praefatus Zacharias episcopus pro certo vellet addiscere, pro celebranda 186 festivitate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e quibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubio reservarent. 99. Sane quam frequenter beatus Gregorius tam illic quam in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod prb̃r ut audiuit. erubescens intremuit. eoꝵq uiolentia se. in
curte monasterii teneri conspiciens. quendam subdiaconẽ ab inti¬
mis ygredientẽ atq cubiculariis dicentẽ audixit. Extendite eũ.
et qͥnquaginta rubricis uentrẽ totidem q dorsum fornicatoris
atq sacrilegi prbri uerberate. Quarũ dolorib re uera prb̃r iam fe¬
bricitans excitatus. ad monasteriũ caballo impositus. dextra leuaq
ab aliis sustentatus recurrit. reatus sui sententiã fr̃ib indicauit.
et inuisibilib uerberib sub fȩbris specie. laniatus: nihil aliud
dicere poterat. nisi domine reficio. Cumque interrogaretur
cur hoc tam frequenter repeteret. dicebat se. sub continuo uerbe¬
re gemere. Sicq seato die. sub hac miserabili uoce defuncꝰtus est
Siquidem plurimis docum̃tis ꝓbatum ẽ. in eodẽ uenerabili monaste.¬
rio fornicationis contagione. pollutos. dix subsistere omnino non

Expanded text:
Quod presbyter ut audivit, erubescens intremuit, eorumque violentia se in Quod presbyter ut audivit, erubescens intremuit, eorumque violentia se in corte monasterii teneri conspiciens, quemdam subdiaconum ab intimis egredientem atque cubiculariis dicentem audivit: Extendite eum, et cum quinquaginta rubricis ventrem, totidemque dorsum fornicatoris atque sacrilegi presbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui sententiam fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis documentis probatum est in eodem venerabili monasterio fornicationis contagione pollutos diu subsistere omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
it fabricare. Quib ꝑactis. cũ sequenti noc te iam securior a que¬
relis lasciuȩ. mulieris in eadẽ domo dormiret. uidet duos quosclã
terribiles cubicularios &e ligatis manib ad uenerabile monasteriũ
reducentes. Quos interrogans. cuiꝰ p̃cepto sibi talia facerent. audiit
bec romanũ pontifict̃ p̃cepisse. Forte tunc iohannes scẽ sedis apł̃i¬
ce pontifer. contra sarracenos litora ꝑagrabat. Cuiꝰ absen
tis ligatus prbr recordatũ. increpando subiunã. Domnus papa
pdis contra sarracenos ꝑreac̃. et uos qͦmͦ diecitis qͦd ipse me iusserit
ligari. qͥ eum postea non uidistis: at illi dixerunt. Si iohanne̾ papa
hinc abut: sẽs Gregorius hic remansit. qͥ monasterii sui claustra so¬
lito more ꝑlustrans. a te suum fontẽ repperit dissipatũ. et nos ex eiꝰ
tegminib: tuȩ meretriculȩ furnũ ac necessariũ uidimus cooꝑtum:

Expanded text:
it fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a queit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sar Dominus papa pridie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, et nos ex ejus tegminibus tuae meretriculae furnum ac necessarium vidimus coopertum.
Abbreviated transcription (Latin):
dormitoriũ cocorum manib ostenderunt. Cumq dõ deuotus co-¬
mes eos uellet supplicio subiugare. confessi st̃ illud edificiũ in¬
dulfi iussionib deleuisse. Ero cuius reparatione dũ comes mona¬
chis argentũ uoluisset tribuere. sergius magister militũ restitit.
ꝓmittens illud sẽ. ꝓ eo continuo melius refecturũ. Mox comes
bumilit̾ amonasterii elaustro recedens. ad domũ petri filii qͦndã
suo ipsius detrim̃to monstrauit: Nuper dominicus quidam prb̃rꝰ
lacharia ep̃o de qͦ p̃farus sũ gregoriani monasterii curã gerente. p̃po
situs extitit. Qui carnis fragilitate corruptus. eupraxiam quandã
crebro uideret᷑ molesta eẽ. infelix prbr peccatũ peccato conec¬
tens. ut meretriculȩ. placere. potuisset. beatũ gregoriũ non re¬
cusauit offendere. Cui mirabilis immo saluberrimi fontis ligna.
tegubas q diripiens. secessum. et furnũ ꝓstitutȩ femine ñ erubu¬

Expanded text:
dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus codormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus delevisse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam suo ipsius detrimento monstravit. 185 97. Nuper Dominicus quidam presbyter, Zacharia episcopo, de quo praefatus sum, Gregoriani monasterii curam gerente, praepositus exstitit monasterii; qui carnis fragilitate corruptus, Eupraxiam quamdam crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubu
Abbreviated transcription (Latin):
in quo diuersoriũ fieri omnino ñ licet. antequã me. ad iracun¬
diam ꝓuocet. saluus recedat. Ecce ego familiarẽ eiꝰ mͥ obnoxiũ
qͣm uidelicet ꝑcussũ ante. secessum dimisi. congruã medelã re¬
fundã. Quẽ quis ẽẽt clericus requirens. ipsum se ẽẽ ꝑhibuit. qͥeac
tim clericus surgens lumen arripuit. et ex picture. similitudine.
ꝑrexcit iacentem. et eũ semiuiuũ iam repperit. Quẽ magnis eiula¬
tib clamare incipienͦ. tam comitẽ quã cunctos qͥ sub eisdẽ do¬
mib dormiebant miserabili uociferatione. uenire coegit. Et
in faciẽ iacentiꝰ aqͣm fundenꝰ ꝑ inuocationẽ sc̃i anaree apl̃i tandẽ
aliquandio loqui fecit. atque. cuncta quȩ sibi reuelata fuerant cum eo
parit̾ comiti reuelauit. Qui die facto monachos euocauit. qͥd contrͣ
sem̃ andreã cõmiserit querelabundus inqͥrere. cepit. At illi deletũ

Expanded text:
in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracunin quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracundiam provocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex tim clericus surgens lumen arripuit, et ex picturae similitudine sjacentem perrexit, et eum semivivum jam reperit. Quem magnis ejulatibus clamare incipiens, tam comitem quam cunctos qui sub eisdem domibus dormiebant miserabili vociferatione venire coegit, et in faciem jacentis aquam suffundens, per invocationem sancti Andreae apostoli tandem aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit querelabundus inquirere coepit. At illi deletum
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Continuo gregorius iussit eũ dimitti. Qui ad terrã deciden.
qͥa corrigi noluit. eodẽ anno uerã fuisse gregorii sententiã mo¬
riendo ꝓbauit: Eiusdẽ comitis homo sub alio temp̃r indulfus uo¬
catus. quem dum cocus ꝓcõparandis lignis denarios peteret. nullo
mͦ potuit impetrare.. sed nefario iure. dedit licentiã ut regias et
fenestras. et uicini dormitorii tabulas aggressus diriperet. earũq
ignib sibi prandiũ p̃pararet. Cũ sequenti nocte idem indulfus
ad secessum ꝑgens. cur monasterii tabulas tam petulant incidi p̃¬
cepisset. aqͦdam sene discussus ẽ. At ille. more. gallico scm̃ senem in¬
crepitans follem. ab eo uirga lenit̾ qͥdem ꝑcussus ẽ. sed uir suꝑbus
tanto pondere. lapsus ẽ. ut semiuiuus humi decũberet. Codem
mom̃to sub eadẽ specie. cuidã cderico foyis dormienti. idem senex
apparuit dicens. Surge. et dic comiti ut ab hoc meo monasterio

Expanded text:
tere. Continuo Gregorius jussit eum dimitti; qui ad terram decidens, tere. Continuo Gregorius jussit eum dimitti; qui ad terram decidens, quia corrigi noluit, eodem anno veram fuisse Gregorii sententiam moriendo probavit. 96. Ejusdem comitis homo sub alio tempore Indulfus vocatus est. Cui dum cocus pro comparandis lignis denarios peteret, nullo modo potuit impetrare; sed nefario jure percepit licentiam, ut attegias, et fenestras, et vicini dormitorii tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepararet. Cum sequenti nocte idem Indulfus ad secessum pergens, cur monasterii tabulas tam petulanter incendi praecepisset, a quodam sene discussus est. At ille more Gallico sanctum senem increpitans follem, ab eo quidem virga leniter percussus est; sed vir superbus tanto pondere lapsus est, ut semivivus humi decumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Surge, et dic comiti ut ab hoc meo monasterio,
Abbreviated transcription (Latin):
tã uenerabilis monasterii usurpationẽ suoꝵ ꝓhibuit. Nuiꝰ familia.¬
yis qͥdam nomine faraldus existenꝰ. siqͣndo suppo ad palatiũ ꝓces¬
sisset. fornicarias illuc detestantib monachis non uerebat᷑ induce¬
re. atq cũ eis cõmessationẽ et saltatione illicita cęlebrare. Is deniq
nocꝰtis pͥncipio secessũ petens. a spiritib inmundis in aere. ꝑ capillos
appensus ẽ. Cũq tota nocꝰ te dependenꝰ uocis officiũ ñ haberet.
matutinalib horis beatus gregorius ei uidendũ se. p̃buit dicens. Inimi¬
ce dĩ. non tͥ sufficiunt alia mala quȩ. in meo monasterio ꝑuicacites
oꝑaris. in suꝑ scenicas meretriculas in claustro monachico. tamqͣm in
theatro ẽducis: crede mͥ. hoc anno ꝑibis. Tunc ille magnis cȩpit
uirib pęnitentiã supplicare. et de cętero plenã correctionẽ ꝓmit¬

Expanded text:
tam venerabilis monasterii usurpationem suorum prohibuit. Hujus familiatam venerabilis monasterii usurpationem suorum prohibuit. Hujus familiaris quidam, nomine Faraldus, existens, siquando Suppo ad palatium processisset, fornicarias illuc, detestantibus monachis, non verebatur inducere, atque cum eis comessationes et saltationes illicitas celebrare. Idemque noctis principio secessum petens, a spiritibus immundis in aere per capillos appensus est; cumque 184 tota nocte pendens vocis officium non haberet, matutinalibus horis beatus Gregorius ei videndum se praebuit, dicens: « Inimice Dei, non sufficiunt tibi alia mala quae in meo monasterio pervicaciter operaris, insuper scenicas meretriculas in claustro monachico tanquam in theatro conducis. Crede mihi, hoc anno peribis. » Tunc ille magnis coepit viribus poenitentiam supplicare, et de caetero plenam correctionem promit
Abbreviated transcription (Latin):
sis oculis resedisset. gregorius ait. Aspice in nos. Intuitus autẽ eos
teut gaudus magis intremuit. eũq sibi talit̾ cõminantẽ audiuit:
Quia scđ̃o cõmonitus uerbis oris mei cyedere noluisti: et me tua ino¬
bedientia adeo ꝓuocasti. ut hunc apł̃m dĩ huc fatigare studuerĩ. seito
cognoscenꝰ qͥa nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris: futura
ebdomada cũ tuis om̃ib uita pͥuaberis. Si uͦ recesseris. ab hac qͥdem
momtanea sententia liberaberis. sed neq tu neq aliqͥs hic tecũ de¬
gentiũ suã patriã reuidebit. Mox theut gaudus lec tulo se ꝓri¬
puit. et pͥmo suis. deinde monasterii monachis. postremo qͥb cũq
potuit sõniũ reuelauit. Et qͥa aliud hospiciũ cicius apontifice
impetrare: ñ potuit. apud sabinos secedens. eodẽ. anno cũ suis om
it. Qui monachis qͥdem plurimã dapsilitatẽ ostendit. et in reb:

Expanded text:
sis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos sis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac quidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque aliquis hic tecum degentium suam patriam revidebit. » Mox Theutgaudus lectulo se proripuit, et primo suis, deinde monasterii monachis, postremo quibuscunque potuit somnium revelavit. Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos consedens, eodem anno cum suis omnit, qui monachis quidem plurimam dapsilitatem ostendit, et in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
dotali officio pͥuatus. liberalitate. adriani pontificis in eodẽ mona¬
sterio mansionẽ suscepit. Cui beatus gregorius in somnis apparenꝰ¬
cẽmaximo terrore. et ut de suo monasterio concitus egrederetur
iussit. Iue ꝑpendenꝰ insũ fuisse phantasticũ. oratione facta rurs
pontificali habitu redimitus
apparens. nonne inquit cdixi tͥ ut amonasterio meo qͦd in reb ꝓpͥis ꝑ
inuocationẽ sc̃ĩ andreȩ apl̃i dño dedicaui. recederes. qͥa diuersorium
fieri nullomꝰ licuisset: cumq theut gaudus hospitandi sibi licentiã
suscepisse. apontifice respondisset. gregorius ait. Et tu qͥ petisti et
ille qui dedit. utriq contra dm̃ fecistis. cuiꝰ uindictã citius incur¬
retis. Euigilans teut gaudus intremuit. et facta oratione. sopori se.
reddere uoluit. cũ repente uenientiũ sonitũ audiens. uehem̃ter eax¬
cũ lumine dicens. Corripe illũ. Qui dũ correptus in lec tulo clau¬

Expanded text:
dotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monadotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio meo, quod in rebus propriis per invocationem sancti Andreae apostoli Domino dedicavi, recederes, quia diversorium fieri nullo modo licuisset? » Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer excum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clau
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellens. me ab illis ꝑsecutionib liberauit. Ergo dũ incolȩ depe¬
rissent et nullus ibidem habitator accederet. ac ꝑ hoc monachi ꝓ
desolatione loci satagerent. cuidã eoꝵ beatus gregorius in somnus
apparens. iubet ut si demonẽ amonasterii fundo uoluissent. re¬
pellere. ab oratorio sc̃ȩ martine in eodẽ fundo usq ad oratorium
scẽ mariş ibidẽ in die dñica c̃stitutũ. fr̃s cũ lȩtanns aqͦm spargen¬
tes exorciliatã ꝓcederent. Quo facto. ita demon ab om̃i monaste.¬
rn possessione. repulsus ẽ. ut postea ꝑ confiniũ limitis. ore. narib.
atq oculis flãmas eicere. porcos q cogere ac subulcos eonatũ sit.
sed intra fines monasterii numqͣm intrare ꝑmissus. Alio quoq
tempr̃. teut gaudus qͦndã treuerensis ep̃s. qui cũ gunthario agri.¬
pinȩ coloniȩ ep̃o areuerendȩ memoriȩ. picholao fuerat sacer¬

Expanded text:
compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae depecompellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si daemonem a monasterii fundo voluissent depellere, ab oratorio sanctae Martinae usque ad oratorium sanctae Mariae ibidem in domum Dominicam constitutum, fratres cum litaniis aquam spargentes exorcizatam procederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus. 94. Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacer
Abbreviated transcription (Latin):
riculum fr̃ib indicaret. int̃rupto sermone monasterii portã egres¬
sus ẽ. Et obstupescentib monachis. ñ nisi mane facto reuersus ẽ. A
qͥb curiose discussus qͦnam se pͥdem tã subita uelocitate ꝓriꝑet. con¬
fessus ẽ diceñ. Dũ uobis insaniã dȩmonis reuelarẽ. taurellus affuit.
interioribusq pedib me cõplecꝰtens. ac suis corniculis tundens.
ante se cȩpit minare. et tota nocꝰte me subire muyos coegit et ar¬
boreᷤ. Cumq nouissime. ꝑ pontẽ me conaret᷑ demergere. de cõple.¬
xib ipsius exiliui. eũq toto conamine fugiens. ad portas quas eu-¬
thimius egumenus fecerat monasterii huius ꝑueni. Quas clausas in¬
ueniens. ambab manib ambos eiꝰ anulos app̃hendi. Et dũ ab eis me
luctaretur diuellere.. qͥdã caluus pontifex obliquo latere. se in porꝰ¬
tarũ rimas excutiens. ferula caput taurelli ꝑcussit. eumq in fuga

Expanded text:
riculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egresriculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinã remeasse. Reuerende qͦq memoriȩ nicholai pontifi¬
cis temp̃r. regimen eiusdẽ monasterii lacharia ciuitatis ana-¬
nigne p̃sule. sicut hodie suꝑẽ ꝓcurante. fundũ barbilianũ
cuiꝰ suꝑius fecerã mentionẽ. ꝓ in colarũ scelerib dȩmon aggres¬
sus ẽ. Et in similitudinẽ. tauxelli de pratis mugiendo ad domum
recuprens. in inisibilit̾ suis corniculis uirũ sentiebat᷑ nocꝰ tu ꝑcute¬
re. bouesq a p̃sepiis extrahens. ꝑ contiguos campos et cõpita eurꝰ¬
su uelocissimo fatigare. Cumq hoc diutius faceret. crebroq
rusticis nocius immineret. huiꝰ modi ꝑcussionib saxulũ qͣndã
eiusdẽ p̃di ẽductorẽ affligendo disꝑdidit. Deinde bubul¬
cos aggressus tanta cede ꝑdomuit. ut intra trium mensiũ spa¬
cium. neminẽ illic nisi unũ caucũ uisulũ nomine. qͦm similit̃
affugebat seliquerit. Qui nomã ueniens dum tantȩ cladis pe¬

Expanded text:
sanitatem remeasse. 93. Reverendae quoque memoriae Nicolai pontifisanitatem remeasse. 93. Reverendae quoque memoriae Nicolai pontificis tempore, regimen ejusdem monasterii Zacharia civitatis Anagninae praesule, sicut hodie superest, procurante, fundum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta caede perdomuit, ut intra trium mensium spatium neminem illic praeter unum tantum Ursellum nomine, quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam veniens, dum tantae cladis pe
Abbreviated transcription (Latin):
statim ut dies illuxcerit. iussu pontificis. prb̃r ꝗͥ hic inclusus ẽ extra¬
hetur. Quȩ ille surgens. matutinali tempore fr̃ib indicauit. For-¬
te tunc idem prb̃r campanus de. loco qͥ claustrũ non longe ater¬
racina uocatur. a suis ꝓ quodã crimine. accusatus. in eodem mo¬
nasterio tenebat᷑. Et temporib multis labentib a suis accusato¬
rib iam contemptus. acuncꝰtis quoq fuerat in oblunonẽ dectuctũ.
Cum nullum ꝓpinquũ. nullũ in urbe cognitũ habere potuisset qͥ
de eo pontifici suggereret. et monachi quidẽ ꝓ eo satagerent.
sed ꝓficiendi aditũ non haberent. pontifex diuinitus recordatuᷤ
eiusdẽ diei diluculo hunc ab ergastulo iussit extrahere. liberũq:
dimittere. Nec multo post monachi fr̃ ita sanus reuersus ẽ. ut
uideatur hac tenus in eiusdem patris monasterio tanto fidelius
deseruisse. quanto se illius amminiculo meminit ad sanitatem

Expanded text:
statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrastatim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus recordatus ejusdem, diluculo hunc ab ergastulo jussit extrahi, liberumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meminit ad pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
seq cirea horam nonã uocandum eẽ sibiq p̃ceptũ ꝑhibuit. ut qͥa
sue mortis expecꝰtatione suspensi monachi. scĩ fabiant muna
solito more celebrare ñ poterant. mox coxpus suũ sepulture
traderent: acceptis a se cereis ac timiamatib ad pagenda sollẽp¬
nia festinarent. Hora itaq textia ep̃s letus defungitur. ut in ipsa
uultus eiꝰ letitia conuersio eiꝰ dõ fuisse placita cunc tis uidentibus
monstraretur: Sodem temp̃r germanus eiusdẽ monachus. men¬
tis insaniam passus ẽ. ita ut humana c̃sortia fugien. multo tẽ¬
pore ꝑuagus ꝑ eriptas solitarias. et cenosa monumta discurrere
Cuiꝰ insanie fr̃ nimium ẽdolens. cotidie sem gregoriũ ꝓfusis
lacrimis p̃cabat᷑ utisi fr̃cm Pospitẽ ꝓeadere. dignaretus. ltaq
cum nocꝰte quadã post huius modi fletus quiesceret. beatus grego¬
rius apparuit dicens. Nidens lacrimas tuas. suscepi orationem tuã.
et ecce germanũ tuũ tͥ hodie sanum reducam. Et hoc tͥ signũ. quia

Expanded text:
seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
it. quẽ redire uolentẽ retinuit. Interiora cubiculi ꝑuagus pe¬
netrauit. paulatim sibi fauces dolere. ꝑsensit. Dein tacto sibi
pulso mox febris signa cognouit. monacho credidit. domum
suã disposuit. ad monasteriũ cui p̃erat. eisdem infulis redimitũ
qͥb a patriarchio reuersus fuerat uenit. Secłã feria cunc tis tam
subitã eiꝰ conuersionẽ mirantib monachicũ habitum susceptt:
et paulatĩ ingraueseente molestia fextę ferię diluculo subtloꝵ

Expanded text:
it; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus peit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente mo
Abbreviated transcription (Latin):
regulis ita se in morte. secuti st̃. sicut fuerant in somnio nomi¬
nati. Cumq prb̃r et monachus lucido ep̃o tam dirũ nuntiũ
reuelare timeret. tacere autẽ pęnitus ñ auderet. monasterio
se tandẽ pripuit. et ad domum ep̃i ñ songe a flumine tẏberi
regione uidelicet iuaxta basilicã scoꝵ eẏri et iohannis positã. somniũ
nunciaturus accessit. Quẽ scilicet ubi cũ pontifice in palatio pran¬
dere cognouit. expectans redeuntẽ sacerdotalib uestim̃tis indu¬
tũ. colore. fulgidũ. ualitudine qͦq sanissimũ. salutare curauit.
rituros ꝓnuntiasti solus unus remansit. At ille. Utinã sicut et
ille quem uiuere putas defunctus ẽ. sic ipse qͥ nunc sequi p̃dictu̾
ẽ exiliret. Cumq ep̃s de eo tota curiositate. reqͥreret et monachu̾
dicere palpitaret. tandẽ ubi sexto  se moyi cognouit. ex palluit
atq contremuit. Resumptisq uirib contra monachũ frendu¬

Expanded text:
reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nomireculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. 91. Cumque presbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. rituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frendu
Abbreviated transcription (Latin):
nachis. laurentio coco. gemmoso carpentario. accepto pistori.
andreȩ. romano. et leoni laicis. qm̃ a crastino incipientes. om̃s
diatim se moriendo subsequent᷑. Post quoꝵ discessum. denuntia
lucidũ ep̃m qͥ tenet idem monasterium. die septimo nihilominꝰ¬
moriturũ. His dictis. monachũ oscitare p̃cipiens. duos digitos ei¬
in faucẽ coniecit. uulnus q disrumpens. ut excrearet iniunxit.
Ille tussiens. partẽ coagulati sanguinis in morẽ lapidis reuera
piecit. et ab ipsis penȩ mortis ianuis liberatus ẽ. Eademq noc¬
te contra spem omnium. matutinalib ymnis int̾fuit. Miran¬
tib frĩb sanitatis suȩ modũ innotuit. quib quando et qualit̃
ex monasterio familiari morituros p̃uiderit indicauit. de
sola interim ep̃i morte. dubitando conticuit. In cuncꝰ toꝵ mori
monachi se morituros certo die. cognoscerent. dispositis suis

Expanded text:
nachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, nachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cmonachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis
Abbreviated transcription (Latin):
eumq unguib ẽ ad ggressus decerpere. Quo monachus oratione.
repulso. identidem sopori se tradidit. cũ subito dęmon insimi¬
litudine. cuiusdã ȩthiopis lancea minando apparuit diceñ. Igo
morib ȩiulauit. tamqͣm si re uera ꝑcussus extiterit. Accurrentib¬
q monachis licet pauidus qͦd uiderat indicauit. et deinceps ibi
ulterius dȩmoniũ non accessit. H enedicꝰti qͦq pontificis tempr̃.
lucido siculino ep̃o eidem monasterio p̃minente. cũ pestilentia
fauciũ multitudo cotidie maxima deperiret. idem monachus
p̃clusis faucib uenit ad mortẽ. Eui desperanti. beatus gregorius in
somnis apparuit dicens. Nis sanus fieri: at ille se uelle respondit.
Et beatus gregorius. Si mͥ inquit ꝓmiseris ea ꝗͤ tͥ dixero fore dic¬
turũ. scito te ẽẽ sanandũ. sin uͦ cicius moriturum. Iro. denun¬
cia sabȩ. ioh̃i. benedicto. martino. palumbo. et antonino mo-¬

Expanded text:
eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Egomoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non accessit. 90. Benedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille respondit se velle. Et beatus Gregorius: « Si mihi, inquit, promiseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cutians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio mo
Abbreviated transcription (Latin):
monachis. pauꝑib nocere. ñ timuit: ac ꝑ hoc qͦd sȩ placere. posa¬
set gregorio credidit. ꝓrsus offendit. Erustra flamona
parietis extinguere. uoluit. qui tenacitatis sue flammas extinguere
recusauit. Lodem nihilominus tempr̃. post absidem oratori sẽẽ
mariȩ semꝑ uirginis. oratorio sc̃ẽ barbare ubi sc̃s gregorius lau¬
des dño cȩlebrare. solebat coniuncto demon apparuit. sibiq in
antro quod illic cernit᷑ hospiciũ faciens. noc turnis horis tanto
crepitabat fragore ut om̃ia fundamenta monasterii putaret᷑ con¬
uellere. Non numquã ȩquos de stabulis auferens. audiebatur
tota nocte discurrere. Quoꝵ duos. p̃cipitio demersisse. ꝓbatus
ẽ. Cumq pauore tanti sonitus monachos atriclinio qͦ ad auram.
ꝓpt̃ feruorem caumatis solebant iacere pęnitus auertisset unus eoꝵ
facta cępit dormire. Cui dȩmon in similitudine. catti apparuit.

Expanded text:
se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare pose monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare pose Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, penitus avertisset, unus eorfacta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
moratione duodecim ab eo quondã inuitatoꝵ quorum tercius
decimus angłm se eẽ ꝓfessus ẽ. consuetudinalit᷑ pascebantur:
penitus int̃lixit. Cum erusdem quadragesime tempore beatũ
gregorius eidem presbitero cui supra et monacho in somnis apparuit
dicens. Uade et dic egumeno. quia diminuit c̃suetudinem quã ego
qͣnto longius uitã suam cognoscebat extendi. Eccẽ sub ipsis albis
paschalib in oratorio scĩ seuerini. cũ fr̃ib uesꝑtinis adsistens of¬
ficuis. ardere. parietem uidit. qͦm fr̃ib exctinguere iussit. Quib
hunc uinolentũ credentib ipse tandem ferulã quã tenebat ꝓi¬
ciens manũq ꝑ parietẽ circũducens. conabat᷑ foris flammas ex¬
tinguere. quas constabat intima eiꝰ depascere. Deniq ad hospi¬
tium rediens. tanto febris ardore succensus ẽ. ut ꝑuenire ad diẽ
septimũ nullatenus potuisset. Quia gͦ dum consuluisse. se putauit

Expanded text:
moratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius moratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit
Abbreviated transcription (Latin):
exitus euident᷑ ostendit. Nam mox ut tantũ facinus cuncꝰ tis
innotuit. is qͥ dudũ mori uolens ñ poterat. inter uerba sue c̃fessio¬
nis efflauit. Quẽ iccirco ds̃ omp̃s diu cruciari uoluit. mori aut̃
donec reatũ suũ confiteretur. non posse ꝑmisit. ut excẽplo sui
cruciatus ostenderet. qͦd consumptores rerum gregorii desemet ip¬
sis utiq sꝑare. debuisset.psius quoq pontificis tempore eiꝰdẽ
patris monasterio athanasius p̃fuit. uir qͥdem castitate. conspi¬
cuus. et sui monasterii cautissimꝰ excecutor. Qui cũ seuientis
inopie tempus agnosceret. ne. monachis necessitas fortassis in¬
cumberet. quadraginta pauperũ qͦs beatus gregoriuꝰ pasci
semel in anno decreuerat. refectionẽ subducit. Quod impu¬
ne se. fecisse ꝑpendens. etiã duodecĩ pauꝑum prandiũ totli¬
demq denarios qͥ die depositionis beati gregorii ꝓcomme¬

Expanded text:
exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuissent. 88. Ipsius quoque pontificis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro comme
Abbreviated transcription (Latin):
temporis continuo languore. correptus ita totus emareuit. ut om̃e cor pꝰ
eius particulatim uideretur dissolui. Cumq defluentib carnib con¬
nere non potuisset. intellexit tanti languoris incõmoda sine. dixi¬
ne ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quẽ fiendo cu¬
rauit inquirere.. ut qm̃ amoxiente p̃posito frustra uocari ñpo¬
terat. qͥd cũ ipso cõmiserit monachis reuelaret. si forte dñs eiꝰ
confessionẽ recipiens. eum a tantis cruciatib liberaret. At ille
cognoscens malum qͦd fecerat latere non posse. monasterii mona¬
chos conuocari rogauit. eisq confessus ẽ cum eodem p̃posito qͦsdã
monasterii chartulas rapuisse. ac susceptis p̃tiis extraneis tradidis¬
se. seq certũ excistere. quia ꝓ hoc flagitio mori non posset. quo¬
usq hoc coram om̃ib reuelaret. Quod uidelicet uerũ fuisse. rei

Expanded text:
temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus connere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei
Abbreviated transcription (Latin):
do reuersus ẽ. affuit: tacꝰtisꝙ timporib iurare cȩpit. prbrunt
ex eadẽ inualitudine minime moriturũ. Quem: languidus ut
audiuit: cũ ingenti animaduersaone. reppulit. dicens. Fas. iã
om̃e corpus meum ẽ mortuũ. in extremis faucib spm ꝑmissum.
retineo. continuo moriturus. Tantũ psallite. ut reuideã angelos.
quos uidebã. et innuens uobis ostendã. Quib orantib totus cȩpit
txemere. pallescere. sursum desiderant aspicere. Cum subito
sp̃s acduentare conspitiens. reuolutis terribilit̾ oculis mona¬
chis innuit. et abscessit: eosq tanto terrore. ꝑculsos dimisit. ut
multis noctib soli iacere timuerint. Eodem die sicut postea
dep̃hensum ẽ. eodemq mom̃to quando prb̃r moxiens. andyeȩ
ꝑiculũ fuerat inp̃catus. idem andreas fundi barbiliani. positi
scilicet uia hostiensi c̃ducꝰtor. in lecꝰtulũ decidit. In qͦ pmultẽ

Expanded text:
do reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum do reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mortuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum
Abbreviated transcription (Latin):
nacbos ꝗͥ pridẽ secum remanserant conuersus ẽ dicens. Om̃a in
quib m detraxistis fr̃s audiui. quamqͣm respondere. nequiuerĩ.
et impedimentũ mͥ non modicũ generastis. quia tam auobis
quã a diabolo sub uno tempore. accusatus. nesciebam cui calump¬
nie pͥmitus responderẽ. Sed siquando quemlibet migrantẽ uideri¬
tis. cõpatimini sorti cõmuni. et nolite. de eo iudicare. ꝗͥ ad tam
distxieti iudicis cũ criminatore suo iudiciũ uadit. His expletis
cunc tos iubet abscedere.. solum prbrum qͥ sibi mortẽ prȩnun.¬
tiauerat secũ tenens. Qui solus remanere. pauescens. alterũ secii
retinuit. hortaturus ut causam ꝓ qua conflxerat saltem sibi pan¬
dere ñ timeret. At ille uehement̃ ingemuit. et conuersus ad
parietẽ clamabat dicens. O andyea. andrea. hoc anno pereal
qui me prauo consilio ad periculum cõpulisti. Cuestigio lacha¬
rias medicus qͥ anno p̃terito ad suos uidelicet sarracenos apostatan¬

Expanded text:
nachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, nesciebam cui primitus calumniae responderem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatan
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Ne timeas neq formide̾. ecce enim remisit me dñs. ut sim tͥ
custos. qͣmdiu fueris in isto mortali sȩculo: qͣtinus quam cumq rem
petieris. ꝑ me apud eum fidutialit ualeas impetrare. Ilico gregorius in faciẽ
suam corruit dicens. Si ꝓpter pusillum meȩ paruitatis munusculũ tanta
mn retribuit omni potentissimus dñs. ut et pontificem me sc̃ȩ sue ȩcclesiȩ
faceret. et custodem in suum angelum deputaret: quanta putem m restitui
si in p̃ceptis eius totis uirib ꝑmanens. plura studuero de plurib erogare.
gitur incipiens tanto largior ẽẽ de collato temporali

Expanded text:
audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retribuit omnipotentissimus Dominus, ut et pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluribus erogare? » 24. Igitur incipiens tantum largior esse de collato temporali
Abbreviated transcription (Latin):
suũ induxit: uchement̃ adiurans ut ei se nomenq suum simpliciter
ꝓdere dignaretur. Qui respondens dixit. Et cur interrogas de nomine
meo. qͥd ẽ mirabile. ueruntamen scito memoria recognoscens: qui a
ego sum naufragus ille qͥ quondam ueni ad te qͣndo scribebas in cella
monasterii.tui ad clixum scauri: cui dedisti duodecim nomisimata.
et argenteam scutellam: qͣm tͥ miserat cum in fusis leguminib beata
siluia mater tua. Et hoc tͥ ꝓcerto sit cognitum. qͥa ab illo die qͥ mihi
pͥncipis PET RI. cuius et uirtutem imitatus es. cum substantias offeren¬
tium diuideret. ꝓut unicuiq opus erat. Hȩc audiens Gregorius
stinauit  at ille inqͥt. Qm̃ ego angeluͦ eius sum. et tunc ab eo ad
tuũ inqrendum ꝓpositum destinatus: Tunc gregoriu qͥa ñ dum ma¬
nifeste uiderat anglum ꝓrsus ex pauit. sibiq hunc taliter dicentẽ

Expanded text:
suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius e suae destinarit? » At ille inquit: « Quoniam ego angelus ejus sum, et tunc ab eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem