comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. ⁊ multi ꝓceres cum eo. Ubi rex
martiis altertationib assolitus: oĩa
Q̃ incepit luculente ꝑfecit. hostium
cirtũuentus repulit: hostilia castel¬
la depulit. egregie int̾ sũmos splen¬
ouit. Concordiam cũ rege francoꝵ
cõposuit. ⁊ eustachius filiꝰ eiꝰ ħo reg̃
francoꝵ effectus est: de normanna
que francoꝵ adiacet imꝑio. Quod
uidens. consul andegauensis. qui
supp̃mus hostis eiꝰ erat: qͥ nimirum
filiam regis henriti duxerat. que¬
imꝑatrix alemannie fuerat. ⁊ sacra¬
mentum de regno anglie acceꝑat.
unde ⁊ angliam calũpniabantur
sponsus ⁊ sponsa: cepit tñ induci¬
as cum rege cũ rege stephano. Uĩde¬
bat enim se adp̃sens regias uires
ñ posse ꝑfring̾e. tam ꝓ multitudine
ꝓbitatis qmͣ pecunie: que adhuc ex
habundantia thesauri regis defunc¬
ti suꝑerat. ¶unctis gͥ ꝓsꝑe gestis. in
ip̃o uestibulo natalis rediit rex in
angliam clarus. Hiigͥ .uͦ. anni: step¬
hano regi ꝓsꝑuni fuerunt. Tertius

Expanded text:
et multi proceres cum eo. Ubi rex Martiis altercationibus assolitus omnia, quae incaepit, luculenter perfecit, hostium circumventus repulit, hostilia castella depulit, egregie inter summos splenduit, concordiam cum rege Francorum composuit, et Eustachius filius ejus homo regis Francorum effectus est de Normannia, quae Francorum adjacet imperio. Quod videns consul Andegavensis, qui supremus hostis ejus erat qui nimirum filiam regis Henrici duxerat, quaimperatrix Alemanniae fuerat, et sacramenta de regno Angliae acceperat; unde et calumniabantur Angliam sponsus et sponsa cepit tamen inducias cum rege Stephano. Videbat enim se ad praesens regias vires non posse perstringere, tam pro multitudine probitatis quam pecuniae, quae adhuc ex abundantia thesauri regis defuncti supererat. Cunctis igitur prospere gestis in ipso vestibulo Natalis Domini rediit rex in Angliam clarus. Hi ergo duo anni Stephano regi prosperrimi fuerunt. Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Daci gͦ in uectam deuene¬
runt. & iñ sudsexe. & haitesc
& bercstyre. p̃dati sunt. Rex aũ
ad elred tollectis omnib angloꝵ
uirib. regredientib dacis obuia¬
uit: finemq seuitie eoꝵ impo¬
suisset. nͥ dux edricus semꝑ pħ¬
uitor. rumorib fictis. & t̾rorib
falsis. regi pugnã. dissuasisset.
Postea daci redeuntes. hiemaue¬
runt in temese lundoniamꝙ
sepe assilientes: sepe repulsi ffi
Transnatale uͦ prexerunt ꝑ chil¬
te. ad oxeneforde. Qua cõbusta
redeuntes ꝑstanes incantiam:
puppes suas contra se ad ductas
in quadragesima emendau̾rent.

Expanded text:
sent. Daci ergo in Vectam devenesent. Daci ergo in Vectam devenerunt, et inde Sudsexe et Hamtunescire, et Bercscire praedati sunt. Rex autem Aedelred, collectis omnibus Anglorum viribus, regredientibus Dacis obviavit, finemque saevitiae eorum imposuisset, nisi dux Edricus semper proditor rumoribus fictis et terroribus falsis regi pugnam dissuasisset. Postea Daci redeuntes hiemaverunt in Tamese, Londoniamque saepe assilientes, saepe repulsi sunt. Trans Natale vero perrexerunt per Chiltern ad Drineford. Qua combusta redeuntes, perstantes in Cantia puppes suas contra se adductas in Quadragesima emendaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
os. causa consilu & auxilii pos¬
tulandi. Puppes autẽ p̃dicte
ꝯ gregate. sunt apud s andWic:
& uiri optime armati. Nec fu¬
it tantus numerus nauium:
tempore alicuius inbritannia.
Illusit autẽ eos deus. Si quidem
rex exulauerat Wlnod puerum
nobilem sud sexe. Ille uͦ cum in¬
guiti nauib. cepit p̃dari iuxta li
maris. Igitur brichric. frater
oucis edrici. laudem sͥ uolens
ad qͥrere .lxxx. ex puppib p̃dictis
secum duxit: & hostem uiuum
uel defunctum. se regi allatͦum
ꝓmisit. S int̾eundum uentus
ultra modum horribilis: naues
eus om̃s ad t̾ram ꝑnitiose iactai
wlnod uͦ suꝑueniens: statim eas
cõbussit: sinistris angariate nu¬
ciis puppes reliqͥd: lundomam
redierunt. Eexertitus quoq diusꝰ
est: & sic omnis labor angloꝵ
cassatus est. T empore. gͥ messis
uenit exercitus dacoꝵ nouus
& innum̾abilis ap̃ sandwbit.
& iñ ad cantuariam ꝓgressi.
statim cepissent eam nisi. ini.M.
lib̾ dando. pacem ciues impetras¬

Expanded text:
os causa consilii et auxilii posos causa consilii et auxilii postulandi. Puppes autem praedictae congregatae sunt apud Sandwic, et viri optime armati. Nec fuit tantus numerus navium tempore alicujus in Britannia. Illusit autem eos Deus; siquidem rex exsulaverat Wlnod puerum nobilem Sudsexe. Ille vero cum XX navibus coepit praedari juxta littora maris. Igitur Brictric, frater ducis Edrici, laudem sibi volens acquirere, LXXX ex puppibus praedictis secum duxit, et hostem vivum vel defunctum se regi allaturum promisit. Sed inter eundum, ventus ultra modum horribilis naves ejus, omnes ad terram perniciose jactavit. Wlnod vero superveniens statim eas combussit. Sinistris angariatae nuntiis puppes reliquae, Londoniam redierunt. Exercitus quoque divisus est, et sic omnis labor Anglorum cassatus est. Tempore igitur messis venit exercitus Dacorum novus et innumerabilis apud Sandwic, et inde ad Cantuariam progressi statim cepissent eam, nisi MMM libras dando, cives pacem impetras
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝓfecit. nisi quod spoliis
oacos uictus ditauit:. Ui dit gͥ
gens uincestre. exertitum bos¬
tilem suꝑbum & audacẽ iuxta
portas urbis transeuntẽ: & ci¬
bum quẽ ultra .l. miliaria a
mari con qͥsiuerat. & spolia que
abello uinctis acceꝑant: secum
o eferentẽ. Rex autẽ edelred. cũ
mesticia & confusione erat ad
firmam suam in salopscyre: sepe
rumoꝵ sauciatus aculeis.
nno .uii. rex & senatus angloꝵ
dubiiqͥd agerent. qͥd omitte¬
rent. cõmuni delib̾atione. gͣuẽ
ꝯuentionẽ cum exercitu fecerunt:¬
& ad pacis obseruationẽ .xxx.m.
libras ei dederunt. Eodem anno
oei ꝓuidentia ad ꝑnitiem angloꝵ.
fc̃s est edricus dux suꝑ merte:
ꝓ ditor nouus sed maximus.
regni p̃dicti regis. fecit rex
parati ꝑtotam angliam ex. tec.
.UIII. hidis loricam & galeam.
hida autẽ anglice uocatur t̾ra.
unius aratri culture sufficiens
ꝑ annum.
nno .iͦͤ. Ricardo normannoꝵ
duci misit rex nuntios su¬

Expanded text:
aliud profecit nisi, quod spoliis suis aliud profecit nisi, quod spoliis suis Dacos victus ditavit. Vidit igitur gens Wincestre exercitum hostilem, superbum et audacem juxta portas urbis transeuntem, et cibum, quem ultra L milliaria a mari conquisiverat, et spolia, quae a bello victis acceperat, secum deferentem. Rex autem Adelred cum moestitia et confusione erat ad firmam suam in Salopscire, saepe rumorum sauciatus aculeis. Anno VII rex et senatus Anglorum dubii quid agerent, quid omitterent, communi deliberatione gravem conventionem cum exercitu fecerunt, et ad pacis observationem XXX millia librarum ei dederunt. Eodem anno Dei providentia ad perniciem Anglorum factus est Edricus dux super Werce, proditor novus sed maximus. regni praedicti regis, fecit rex parari per totam Angliam ex trecen, et ex octo hidis loricam et galeam. Hida autem Anglice vocatur terra unius aratri culturae sufficiens per annum. Anno IX Richardo Normannorum duci misit rex nuntios su
Abbreviated transcription (Latin):
mis b̾tanniam inuasit. qnͣtam nł¬
lus hominũ meminisse potuit.
Imus. cũ magna classe redisset
ad sand wic: qͣm semꝑ comitaban¬
tur tres socie. p̃datio. combustio.
occisio. frenduit om̃is anglia: ⁊ cõ¬
mͦata est uelud arundinetum. ⁊ ephi¬
ro uibrante collisum. Rex autem
congregato exertitu cũ toto autump¬
no contra eos ꝑsisteret: nichil ꝓfe¬
cit. Illi namq alio classem dirigẽ¬
tes: ludum solitum exercebant. In
pͥncipio uͦ hiemis m insula uecta
manserunt. & sicut ꝑ ꝓpħam dic¬
tum est. Dies festos uertam inluc¬
tum: innatali dñi ꝑ ambul auert̃
hanitunescire. ⁊ sertscyre. usq ad
radinges. Inde adwalingeford. In¬
ne ad chichelmeslaue. Quocumq
autẽ ꝑgebant. que parata erant
hilariter comedentes: cum disce¬
derent. in retͥbutione ꝓcurationis.
reddebant hospiti cedẽ hospitio
flaminã. Reuerentib dacis ad ma¬
re: obuiauit exertitus u ests exe. ⁊¬
pugnauit cum eis. Quid autem

Expanded text:
mis Britanniam invasit, quantam numis Britanniam invasit, quantam nullus hominum meminisse potuit. mus cum magna classe redisset ad Sandwic, quem semper comitabantur tres sociae, praedatio, combustio, occisio: frenduit omnis Anglia, et commota est velut arundinetum zephiro vibrante collisum. Rex autem, congregato exercitu, cum toto autumno contra eos persisteret, nihil profecit: illi namque classem alio dirigentes, ludum solitum exercebant. In principio vero hiemis in insula Vecta manserunt, et sicut per prophetam dictum est: Dies festos vertam in luctum , in Natale Domini perambulaverunt Hamtonescire et Bercscire, usque ad Redings, inde ad Wallingford, inne ad Chichelmestave. Quocunque autem pergebant, quae parata erant hilariter comedentes cum discederent, in retributionem procurationis reddebant hospiti caedem, hospitio flammam. Revertentibus autem Dacis, ad mare obviavit exercitus Westser et pugnavit cum eis. Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
itaq gens haitunscire. ⁊ W iltunes¬
cire pugnatũ cum exertitu. Gum e¬
autẽ apꝓpinqͣrent ad p̃lium. fin¬
xit se dux eoꝵ alfricus infirmum.
& cogebat se ad uomitũ. sicq gen
uidentes defectum hostium. ꝑ secu¬
t sunt eos usq Wiltune. Quam
p̃dantes & cõburentes. uenerunt
ad salesbiri: & in de adpuppes suas
cum p̃da & triumpho remearunt.
nno qͣrto suam rex dacoꝵ for¬
tissimus uir cui d̃s regnũ an¬
glie destinauerat. cũ multis naui¬
tum exertitu. in ꝓuisum eiꝰ ad uen¬
tum sustin̾e. non sufficiens. Infra
pacem uͦ exertitus pͦ tres ebdoma¬
das. furtim ꝑrexit ad cedforde. ⁊¬
eam p̃datam combussit. Qd̾ com¬
ꝑiens dux ulfketel: mane ex in¬
ꝓuiso cum parua manu reuerten¬
ti ad puppes occurrit exertitui Qui¬
bus grauiter & dui resistere sed nõ
suffecit: ꝑsister.
nno qͥnto daci redierunt ĩ prĩam
suam. Ne tam̃ int̾ea plaga ca¬
rerent angli: tanta desolatio fa¬

Expanded text:
itaque gentes Hamptunescire et Wiltunesitaque gentes Hamptunescire et Wiltunescire pugnatum cum exercitu. Cum autem appropinquarent ad praelium finxit se dux eorum Alfricus infirmum, et cogebat se ad vomitum; sicque genvidentes defectum hostium, persecuti sunt eos usque ad Wiltune, quam praedantes et comburentes venerunt ad Salesbiri et inde ad puppes suas cum praeda et triumpho remearunt. Anno IV Suain, rex Dacorum fortissimus, cui Deus regnum Angliae destinaverat, cum navibus multcum exercitu, improvisum ejus adventum sustinere non sufficiens. Infra pacem vero exercitus post tres hebdomadas furtim perrexit ad Tedford, eam praedatam combussit. Quod comperiens dux Ulfketel, mane ex improviso cum parva manu revertenti ad puppes occurrit exercitui, quibus graviter et diu resistere, sed non suffecit persistere. Anno V Daci redierunt in patriam suam. Ne tamen interea plaga carerent Angli, tanta desolatio fa
Abbreviated transcription (Latin):
illesimo scdo anno. emma nor¬
mannoꝵ gemma. uenit in an¬
gliam: & diadema nomenq regi¬
ne suscepit. Quo ꝓuentu rex edel¬
red in suꝑbiam elatus. & ꝑfidiam
p̃latus: om̃s dacos qͥ cum pace erãs
in anglia clandestina ꝓdicione fe¬
cit mactari: una eademq die sciłi
infestiuitate sc̃i bricii. De qͦ scelet
inpuericia nr̃a quosdam uetustis¬
simos loqͥ audiuimus. qͦd in unã¬
qmq urbem rex p̃fatus octultas
om̃s eadem die. & eadẽ hora uel
gladiis truncauerunt in p̃medita¬
tos: uel igne simul cremaueruis.
subito comp̃hensos. Eodem anno
rex p̃fatus lifsium ducem exulauit.
qͥa effic regis uice comitẽ occid̾at.
illesimo t̾tio anno. ira daci exar¬
sert. digna: sicut ignis quẽ
tarum. qͥdam exatestriam uen̾unt.
⁊ urbem funditus destruxerunt:
⁊ omĩa spolia secũ cinerib tantũ
relictis deportauerunt. Hugonẽ
uͦ normannũ. qͣm ibi iam regina
emina uice comitẽ statuerat. in ꝑ¬
nitiem cõpegerunt. Congregate st̃

Expanded text:
illesimo II anno Emma, Normannorum gemma, venit in Angliam, et diadema nomenque reginae suscepit. Quo proventu rex Adelred in superbiam elatus, et perfidiam prolatus, omnes Dacos qui cum pace erant in Anglia, clandestina proditione fecit mactari una eademque die, scilicet in festivitate S. Bricii, de quo scelere in pueritia nostra quosdam vetustissimos loqui audivimus: quod in unamquamque urbem rex praefatus occultas omnes eadem die et eadem hora vel gladiis truncaverunt impraemeditatos, vel igne simul cremaverunt subito comprehensos. Eodem anno rex praefatus Leffium ducem exsulavit, quia Effic regis vicecomitem occiderat. Millesimo III anno ira Daci exarserunt digna, sicut ignis, quemtarum quidam Exaceastriam venerunt, et urbem totam funditus destruxerunt, et omnia spolia secum, cineribus tantum relictis, deportaverunt. Hugonem vero Normannum, quem ibi jam regina Emma vicecomitem statuerat in perniciem compegerunt. Congregatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ Glow eceastre in portitu sci petͥ
isse. ut aqͥb dam non solũ dña uel
Regina: s etiã rex uocaret᷑ ad lau¬
oem & extellentiã mirificationis
sue. Et ut estimatũ & dictũ ẽ: nisi
fati uelocitate p̃repta fuiss. uiros
uͥtute tnͣsiss uniu̾sos. Unde ad tan¬
te ꝓbitatis memoriã: camenã diu¬
turnitatis iargitͥtẽ. uel pauca dic̾e
compulimus:
elfleda potens ot̾ror uͥgo uiroꝵ.
itͥx nature. noĩe digna uiri.
e qͦq splendidior fieres. nat᷑a puellõ
De ꝓbitas fecit. nom̃ habere uiri.
De mutare decet: s solam noĩe sexus
Du regina potens: rexq tͦphea parãs
Iam nͨ cesarei: tm̃ meruere tͥumphi.
esare splendidior: uͥgo uirago uale

Expanded text:
apud Gloucestre in porticu Sancti Peapud Gloucestre in porticu Sancti Peisse, ut a quibusdam non solum domina vel regina, sed etiam rex vocaretur ad laudem et excellentiam mirificationis sui. Et ut aestimatum et dictum est, nisi fati velocitate praerepta fuisset, vires virtute transisset universos, unde ad tantae probitatis memoriam, camenam diuturnitatis largitricem vel pauca dicere compulimus. O Elfleda potens, o terror virgo virorum, Victrix naturae, nomine digna viri. Tu quo splendidior fieres, natura puellam, Te probitas fecit nomen habere viri. Te mutare decet, sed solam, nomina sexus, Tu regina potens, rexque trophaea parans. Jam nec Caesarei tantum meruere triumphi, Caesare splendidior virgo virago vale.
Abbreviated transcription (Latin):
in estate: & in eodẽ anno illũ ap̃
R umcouen. Sexto: misit exertitũ
in walliam. Walensibq uictis fre¬
git brecanãmere. in qͣ cepit uxorẽ
regis Walensis. cum tͥgnita trib
hominib. Septimo. edelfled dña
m̾ce ad qͥsiuit derebi: cũ ꝓuincia
ei appenditicia. Qum aũ multi¬
tudo hostiũ intͣ derebi: conclusa
egͣdi ꝯtͣ eam ñ audet. castellum
acerrime inuasit: & in ip̃o porte
introitu p̃lii maxĩa uis exarsit.
uͥ. iiiͦi. duces fortissimi edelfled cesi
sunt. S sui nicħlominꝰ. portam &
muros fregerunt. Octauo: Edelfled
oña m̃ce. conqͥsiuit legecestͥam. &
maior pars ex̾titus qͥ ibi erat sub¬
oita sͥ ẽ. Eboracensesq illi ꝓmise¬
rant & qͥdam eoꝵ fidẽ dederant.
qͥdã uͦ iurau̾ant: qd̾ forent in auxi¬
liũ eiꝰ. pͦ illã aũ conuentionẽ ip̃a
obiit ap̃ tamewrthe .xii. dieb añ
festũ sc̃i Ioħ̃is: octauo anno ex quo
obtinuit dñium m̾ce. & sepłta ẽ.

Expanded text:
in aestate, et eodem anno illum apud in aestate, et eodem anno illum apud Rumcoven; sexto misit exercitum in Walliam, Walensibusque victis fregit Brecanammere, in qua cepit uxorem regis Walensis cum XXXIII hominibus; septimo Edelfled domina Merce acquisivit Derebi cum provincia ei appendicia. Cum autem multitudo hostium intra Derebi conclusa, egredi contra eam non auderet, castellum acerrime invasit, et in ipso portae introitu praelii maxima vis exarsit, ubi quatuor duces fortissimi Edelfled caesi sunt; sed sui nihilominus portam et muros fregerunt; octavo Edelfled domina Merce conquisivit Legecestriam, et major pars exercitus, qui ibi erat, subdita est, Eboracensesque illi promiserant, et quidam eorum fidem dederant, quidam vero juraverant quod forent in auxilium ejus. Post illam autem conventionem ipsa obiit apud Tameworthe, duodecim diebus ante festum S. Joannis, octavo anno, ex quo obtinuit dominium Merce, et sepulta est
Abbreviated transcription (Latin):
angliti ⁊ Daci pugnau̾nt apud
rendos aggressus. ignitas collisio¬
nes. formidabiles tinnitus. feras
irruptiones: mmserabiles occasus.
damores horrisonos. Ccͥptis exeqͥ-¬
tur: Tandem suos diuina pietas
uictoria decorauit: dacosq infi¬
deles cede simł & fuga dehonesta¬
uit. Nodem anno edelfied dña qͦ
burnesburih.
DWardi regis anno.xuiͦii. mor¬
tuus ẽ. edred dñs m̾ce. pater
edelfied qͥ fuerat diu infirmus. ⁊
oedit t̾ram suam filie: qͥa nullũ
filiũ habebat. Scdo ab hoc anno.
edelfled dña m̾ce construx̃ burgũ
adscoriate: & eodẽ anno burgum
ap̃ bruge. Tertio anno edelfled
domina m̾ce. construx̃ burgum
tamewrthe in pͥncipio estatis. ⁊
ante augustum illum ap̃ staforde.
Quarto: edelfied dña m̾ce construx̃
burgum edesbirih in pͥncipio esta¬
tis. & infine augusti: illum apud
Wirengewic. Quinto: edelfled dña
m̃ce ꝯstrux̃ burgum ap̃ cireburih
pͥ nataie. ⁊ illum ap̃ Wardebirih

Expanded text:
Anglici et Daci pugnaverunt apud Anglici et Daci pugnaverunt apud rendos aggressus, ignitas collisiones, formidabiles tinnitus, feras irruptiones, miserabiles occasus, clamores horrisonos scriptis exsequetur? Tandem suos divina pietas victoria decoravit, et Dacos infideles caede simul et fuga dehonestavit. Eodem anno Edelfled  al. AdBrunesburih. Edwardi regis anno XVIII mortuus est Ethered dominus Merce, pater Edelfled, qui fuerat diu infirmus, et dedit terram suam filiae suae, quia nullum filium habebat. Secundo ab hoc anno Edelfled domina Merce construxit burgum ad Scoriate et eodem anno burgum apud Bruge; tertio anno Edelfled domina Merce construxit burgum Camemythe in principio aestatis, et ante Augustum, illum apud Stafforde; quarto Edelfled domina Merce construxit burgum Edelbirh in principio aestatis, et in fine Augusti illum apud Wirengewic; quinto Edelfled domina Merce construxit burgum apud Cereburih post Natale, et illum apud Wardebirh
Abbreviated transcription (Latin):
uice. pauci euaserunt qͥ occisi non
ẽẽnt. p̃ter illos qͥ pot̾ant natare
ad puppes: ⁊ tunt manseit̃ inin¬
sula stipen. cũ magna miseria. ita
qͦd tib eis defecit: ⁊ multi fame
mortui st̃. qͥa cibum conqͥrere ne¬
qͥbant. Tunc recessetunt ip̃i in deo¬
medum. & iñ in hib̾niã. Eodemq an¬
no Rex Adwardus iuit cum ex̾citu
ad buchingeham: ibiq mansit .iiiͦi.
ebdomadis. fecitq uallũ exut᷑q par¬
te aque auteqmͣ in de recessiss. ⁊
turchetel consul ibi subditus ẽ: õsq
qͥ appendebant ad hamtoniam.
Dw ardi regis anno .xiͦi. fuisse
p̃liũ ap̃ holme int̾ centenses. ⁊
oacos: scripture uet̾m dicunt. Qͥs
aũ uictor fuerit. nõne in det̾mina¬
tum relinqunt: Sc̃o ab hoc an¬
no. luna ualde obscurata ẽ: ⁊ mag¬
no fuit horrori uidentib. Tercio
anno. apparuit cometa. Quarto
anno. legeteastria renouata ẽ. Qnto
anno. corpꝰ sci os Waldi tnͣslatum
ẽ. ab ardenei: in m̾ce. Sexto anno.

Expanded text:
vice pauci evaserunt, qui occisi non vice pauci evaserunt, qui occisi non essent praeter illos qui poterant natare ad puppes. Et tunc manserunt in insula Stepen cum magna miseria, ita quod cibus eis defecit, et multi fame mortui sunt, quia cibum conquirere nequibant. Tunc recesserunt ipsi in Deomedum, et inde in Hiberniam. Eodemque anno rex Edwardus ivit cum exercitu ad Buchingaham, ibique mansit quatuor hebdomadis, fecitque vallum ex utraque parte aquae, antequam inde recessisset. Et Turchefel consul ibi subditus est regi, qui appendebant ad Hamtoniam. Edwardi regis anno duodecimo fuisse praelium apud Holme inter Centenses et Dacos scripturae veterum dicunt; quis autem victor fuerit nonne indeterminatum relinquunt? Secundo ab hoc anno luna valde obscurata est, et magno fuit horrori videntibus. Tertio anno apparuit cometa; quarto anno Legecestria renovata est; quinto anno corpus sancti Oswaldi translatum est a Bardenei in Merce; sexto anno
Abbreviated transcription (Latin):
austro exlidẜ icum. & duo consu
in West. qͦ usq uen̾unt ad litus sa¬
uerne. & ibi predati sunt in nord¬
W̾ales. ubicũq pot̾ant iuxͣ litora:
ceꝑuntq came legeac ep̃m. & duxe¬
runt eum ad puppes suas. Rex aũ
ed wardus. redemit eum .xl. ubris.
yrtinga feldas. & tunc obuiauert̃
eis legeteastrenses. ħefordensesq.
& homines ex aliis castris qͥ ibi erãt
ꝓpinqͣ: ⁊ cum eis pugnantes eos
fugauerunt. occiderunq rahald
consulem. & Geolcil frẽm utheri cõ¬
sulis. magnamq partẽ ex̾citus: ⁊
fugau̾nt eos in castrum quoddã
obsidentes eos ibi. qͦ usq illi dede¬
runt ei obsides: iuraueruntq se
se recessuros a t̾ra regis. Rex aũ
fecit custodiri litora s auerne. ex
australi parte a w allia usq ad
auenam: ita quod ip̃i nlło modo
ex illa parte irrumꝑe p̃sumpse¬
runt. Lp̃i autẽ bis furtim exierunt.
una uice exorientali parte weced:
alia uite ap̃ pordacan. Et utraq

Expanded text:
austro ex Lidwicum et duo consulaustro ex Lidwicum et duo consulin West, quousque venerunt ad littus Saverne, et ibi praedati sunt in Nordwales, ubicunque poterant juxta littora, ceperuntque Camelegeac episcopum, et duxerunt eum ad puppes suas. Rex autem Edwardus redemit eum quadraginta Yrcingafeldas, et tunc obviaverunt eis Legeceastrenses, Herefordiensesque, et homines ex aliis castris, quae ibi erant propinqua, et cum eis pugnantes eos fugaverunt, occideruntque Rahald consulem, et Geolcil fratrem Utheri consulis magnamque partem exercitus, et fugaverunt eos in castrum quoddam obsidentes eos ibi, quousque illi dederunt eis obsides, juraveruntque se recessuros a terra regis. Rex autem fecit custodiri littora Saverne ex australi parte a Walia usque ad Asenam, ita quod ipsi nullo modo ex illa parte irrumpere praesumpserunt; ipsi tamen bis furtim exierunt, una vice ex orientali parte Weced, alia vice apud Pordacan: et utraque
Abbreviated transcription (Latin):
edredo duce m̾ce. rex Adwardus
saisiuit lundomam. & oxenefor¬
diam. omnemq t̾ram m̾censi ꝓ¬
uincre ꝑtinentem.
Ow ardus rex anno. ixͦ. regni
sui. construxit ħefordiã castrũ
ñ in m̃sum s pulcherrimũ: inter
beneficiam. & mim̾ã. & luie. flu¬
mina non ꝓfunda. s clarissima.
Nodem anno. construxit burgum
qñdam Wicham: in ests exe. Et
int̾ea manebiat apud mealdune.
⁊ ei subdita est magna pars gentis
illius: qui pͥus erat insubdicione
oacoꝵ. Seq̃nti uͦ anno exiit dacorũ
exertitus ab hanitonia. & ligeceastͥa
& fregerunt inducias qͣs rex ei de¬
dat. & fecerunt cedẽ magnã angloꝵ
ap̃ hocheneretune: ⁊ ibi cͥtũ in oxene¬
fordicire. & pͦ qmͣ domi redierunt.
statim exiit alia cat̾ua: & iuit ad li¬
getune. Gens aũ patͥe illiꝰ eos com¬
ꝑiens pugnauit cum eis. & eos fuga¬
uit: & totam p̃dam qmͣ ceꝑant eis
abstulit. & etiã equos eoꝵ.
oWardi regis anno .xi. uenit
magnus naualis exercitus ab

Expanded text:
Edredo duce Merce, rex Edwardus Edredo duce Merce, rex Edwardus saisivit Londoniam, et Oxinefordiam, omnemque terram Mercensi provinciae pertinentem. Edwardus rex anno IX regni sui construxit Herefordiam castrum non immensum sed pulcherrimum inter Beneficiam, et Mimeram, et Lupe, flumina non profunda sed clarissima. Eodem anno construxit burgum quemdam Witham in Estsere, et interea manebat apud Dealdune; et ei subdita est magna pars gentis illius, quae prius erat in subditione Dacorum. Sequenti vero anno exiit Dacorum exercitus ab Hamtonia et Legecestria, et fregerunt inducias, quas rex iis dederat, et fecerunt caedem magnam Anglorum apud Hocheneretune, et ibi circum in Drinefordscyre. Et postquam domum redierunt, statim exiit alia caterva, et ivit ad Ligetune. Gens autem patriae illius eos comperiens pugnavit cum eis, et eos fugavit, et totam praedam, quam ceperant, eis abstulit, et etiam equos eorum. Edwardis regis anno undecimo venit magnus navalis exercitus ab
Abbreviated transcription (Latin):
oacoꝵ occisis. manserunt interra
seqñti. ex̾citus dacoꝵ uenit in m̾ce.
pes. & misit eas contra exercitum
QS pͦ qm comꝑuit ex̾cuus: puta¬
uit abeis habere auxillũ. & ut
securis possent ire quoqͦ uellet̃.
Porro rex misit ex̾citum pꝰ eos ex
Wests exe & m̾ce qͥ consecuti sunt
eos a t̾go cũ domũ reu̾terentur:
& cũ eis pugnau̾nt. Bellũ in gens
cõmissum ẽ. Contͥuit autẽ dñs
infideles ꝯtͥcione magna. & ex eis
młta milia mors cruenta deuora¬
uit. Uorruertq pͥncipes eoꝵ incõ¬
fusione. ⁊ deuorati in pulu̾e. sor¬
ouerunt. Occidit namq rex Alde¬
ne. ⁊ rex eoluls. & uthere consul.
& scurfa consul. & oslf hold. &¬
s enesinb hold. & hanlaf nger.
⁊ Wereferd hold. & offerd hold. &
offerdhlite. & ahemund hold. &
Gudferd hold. & aliꝰ Gudferd. Ser¬
ui aũ dñi uictoria tanta potiti.
exultantes in deum uiuũ: in hym¬
nis ⁊ concentib dñm ex̾cituum
bñdicebant. Anno seqñte defuto

Expanded text:
Dacorum occisis, manserunt in terraDacorum occisis, manserunt in terrasequenti exercitus Dacorum venit in Merce pes, et misit eas contra exercitum: quas postquam comperuit exercitus, putavit ab eis habere auxilium, et quod securius possent ire quoque vellent. Porro rex misit exercitum post eos ex Westsere et Merce, qui consecuti sunt eos a tergo, cum domum reverterentur, et cum eis pugnaverunt. Bellum ingens est commissum. Contrivit autem Dominus infideles contritione magna, et ex eis multa millia mors cruenta devoravit; corrueruntque principes eorum in confusione, et devorati in pulvere sorduerunt. Occidit namque rex Haldene, et rex Eolwolf, et Uthere consul, et Scursa consul, et Owlfhold, et Benesinghold, et Hanlafinger, et Wtserhold, et Offerhold, et Offerdhlyte, et Hahmundhold, et Gudferdhold, et alius Gudferd. Servi autem Domini victoria tanta potiti, exsultantes in Deum vivum, in hymnis et concentibus Dominum exercituum benedicebant. Anno sequente, defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea cum inde reced̾e uellet: pre¬
cepit ꝑtotum excitum suũ. ut
om̃s simul reced̾ent: & recessert̃
om̃s p̃ter centenses. qͥ remansert̃
uit᷑ p̃ceptũ reg̃. & rex misit ꝓpter
eos.uii. nuntios. Tc̃ ex̾titꝰ dacoꝵ
ibi eos int̾cepit. ⁊ pugnauit cum
regis. & cenwlf abbas. & sigebrith
filius sitilfi. & edWold filius acce.
& plures alii: licet diciores no¬
minentur. Et exparte dacoꝵ oc¬
cisus est rex eohric. & edelwoldꝰ
iuuenis qmͦ elegerant in regem.
& beorthsige filiꝰ brichnodi Ade
nequimus: ⁊ młtus popłs ceti¬
oit exut᷑q parte. & exparte daco¬
rum płes occisi sunt: licet ip̃i
uictoriam optinuissent. Hoc eo¬
oem anno. ob̾ ealcsiid uxor regis
edwardi.
DW. ardus rex anno. uͦ. ꝯstitu¬
it in ducias cum estanglis &
nordhimbris. ap̃ itingeforde. An¬
no uͦ seqñti. misit ex̾citũ rex for¬
tissimum exw ests exe & merte.
qͥ p̃dam maximã ceꝑunt ab exer¬
citu qͥ erat in nordhimbre: tam
hominũ qmͣ aĩalium. Multisq

Expanded text:
ea, cum inde recedere vellet, praecepit per totum exercitum suum ut omnes simul recederent: et recesserunt omnes praeter Centenses, qui remanserunt ultra praeceptum regis, et rex misit propter eos VII nuntios. Tunc exercitus Dacorum ibi eos intercepit, et pugnavit cum regis, et Cenwolf abbas, et Sigebricht filius Siulfi, et Eadwold filius Accae, et plures alii, licet ditiores nominentur. Et ex parte Dacorum occisus est rex Eoric et Edelvoldus juvenis, quem elegerant in regem, et Beorthsigt filius Brithnodi Adelnequivimus, et multus populus cecidit ex utraque parte, et ex parte Dacorum plures occisi sunt, licet ipsi victoriam obtinuissent. Hoc eodem anno obiit Ealeswid uxor regis Edwardi. Edwardus rex anno quinto constituit inducias cum Estanglis et Nordhumbris apud Itingforde. Anno vero sequenti misit exercitum rex fortissimum ex Westsere et Merce, qui praedam maximam ceperunt ab exercitu, qui erat in Nordhumbre, tam hominum quam animalium. Multisque
Abbreviated transcription (Latin):
in litore stantes. Tres gͥ naues
dacoꝵ ꝯtͣ sex desꝑate ⁊ omnino
audacissime. ⁊ diu pugnantes:
conflictum asꝑimũ ꝑ egerunt.
Uicit tñ nuin̾us maior. dueq races
dacoꝵ capte. sunt. Tertia uͦ aufu¬
git. om̃ib tñ occisis qͥ merant p̃ter¬

Expanded text:
in littore stantes. Tres igitur naves in littore stantes. Tres igitur naves Dacorum contra sex desperate et omnino audacissime et diu pugnantes conflictum asperrimum peregerunt. Vicit tamen numerus major, duaeque rates Dacorum captae sunt; tertia vero aufugit, omnib
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ. eos. At lundonienses pup¬
pes dacoꝵ relictas: qͣsdam adlun¬
ooniam duxerunt. qͣsdam com¬
limine appulerunt. anglis młta
mala fecerunt: s ⁊ ip̃i młto plu¬
sus ẽ. ex̾citus. partim nordhimbͤ.
parti in estangle: pars uero
tnͣsfretans in secanam iuit. pͦ ea tũ
quedam puppes dacoꝵ uenerunt
iuxͣ litora Westsexe. Que crebris
irruptionib sepe p̃dantes. ⁊ sepe
pugnantes. cladẽ non modicam
ꝓuincialib Wests exe contulerunt
De młtis uͦ conflictib unũ ꝓtracta¬
bo. qͥa insoliti fuit euentus. Rex
alfredus naues longas.scił⁊.xl.
puppes dacoꝵ p̃dictas. Sex autẽ
puppes dacoꝵ cũ in qͦdam litore
oauenescire starent: p̃occupa¬
uert̃ eas nouẽ regie naues. Quod
daci uidentes: tres rates eos cõmo¬
uerunt. Alie. namq tres stabant
in litore ĩ mobiles. nereo scił ⁊ retͣtto.
ꝯt᷑ tres puppes dacoꝵ. Tres uͦ reliqͤ
ꝓgͣsse sunt ad tres naues dacoꝵ

Expanded text:
cutus est eos. At Londonienses pupcutus est eos. At Londonienses puppes Dacorum relictas quasdam ad Londoniam duxerunt, quasdam comLimene appulerunt, Anglis multa mala fecerunt, sed et ipsi multo plusus est exercitus partim in Nordhumbre, et partim in Estangle; pars vero transfretans ivit in Secanam: postea tamen quaedam puppes Dacorum venerunt juxta littora Westsere, quae crebris irruptionibus saepe praedantes et saepe pugnantes cladem non modicam provincialibus Westsere contulerunt. De multis vero conflictibus unum pertractabo, quia insoliti fuit eventus. Rex Alfredus naves longas scilicet Xpuppes Dacorum praedictas; sex autem puppes Dacorum, cum in quodam littore Davenscyre starent, praeoccupaverunt eas novem regiae naves. Quod Daci videntes tres rates contra eos commoverunt; aliae namque tres stabant in littore immobiles nereo scilicet retracto: contra tres puppes Dacorum. Tres vero reliquae progressae sunt ad tres naves Dacorum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ⁊̃ eqͦs suos comederunt.
Ilfredi regis anno.xxiii. daci qͥ
erant in legecestͥa. iuerunt cir¬
cum ꝑ nordwales ⁊ nordhimbre
ad mereseige insulam ests exe: ⁊ pͦ
in hieme traxerunt puppes suas
ex̾citꝰ qͥ obsed̾at exanceast̃. dep̃hen¬
sus ẽ. p̃dans iuxͣ ciceastre. ubi mł¬
tos ex suis amisert̃: ⁊ qͣs dam expup¬
pib suis ꝑ diderunt. Anno uͦ seq̃nte.
ex̾citꝰ qͥ erat in line. fecit iuxͣ idẽ flu¬
men castrũ quoddam .xx. milib a
lundonia. Uen̾unt gͥ lundonienses
ad castrũ illud. ⁊ cũ dacis pugnan¬
toriã intp̃r oportuno dedit suis do¬
minus omĩps. ¶um gͦ fugissent da¬
ci ad castrũ. fecit rex aqmͣ liue fin¬
di intͥabrachia. ne puppes suas ꝑ
eam reduc̾e possent. Quos daci cõ¬
ꝑientes. relictis puppib ꝑrexert̃
usq ad qͣdruge iuxsta sau̾nam.
⁊ ibi castrũ fecert̃: ⁊ ibidẽ hiema¬
uerunt. cõmendatis uxorib suis
in estangle. R ex uͦ cũ ex̾citu ꝑse¬

Expanded text:
quod etiam equos suos comederent. quod etiam equos suos comederent. Alfredi regis anno XXIII, Daci, qui erant in Legecestria, iverunt circum per Nordwales et Nordhumbre ad Wereleige insulam Estsere, et post in hieme traxerunt puppes suas exercitus, qui obsederat Granceastre, deprehensus est praedans juxta Ciceastre, ubi multos ex suis amiserunt, et quasdam ex puppibus suis perdiderunt. Anno vero sequenti exercitus qui erat in Lupe, fecit juxta idem flumen castrum quoddam viginti millibus a Londonia. Venerunt igitur Londonienses ad castrum illud, et cum Dacis pugnantoriam in tempore opportuno dedit suis Dominus omnipotens. Cum ergo fugissent Daci ad castrum, fecit rex aquam Lupe findi in tria brachia, ne puppes suas per eam reducere possent: quod Daci comperientes relictis puppibus perrexerunt usque ad Quadruge juxta Savernam, et ibi castrum fecerunt, et ibidem hiemaverunt, commendatis uxoribus suis in Estangle. Rex vero cum exercitu perse
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerat. alt̾um uͦ redredus dux
magnꝰ. Hasteng aũ: semꝑ infidus.
castrum construxit ap̃ beamfeld.
Qumq isset p̃datum suꝑ regem.
fregit rex castrũ p̃dictũ: ⁊ cepit
ibiuxorem eiꝰ ⁊ filios & pecuniam:
& spolia & puppes. Uxorem uͦ ⁊
filias. reddidit hastengo qͥa patͥ¬
nus eoꝵ erat. Regi autẽ alfrido
uenit nuntius dicens .c. puppes
uen̾unt a nordhimbre ⁊ estangle:
⁊ obsident exanceastre. Rex gͥ cũ
illuc tendit. exercitus qͥ erat ap̃
a Wldre in uasit ests exe. ⁊ castrũ
fecit ap̃ scobrih. In deq ꝑmeantes
uen̾unt usq adbudigtune iuxͣ
sau̾nam. ⁊ ibi castrum fecerunt.
Unde tñ bello repulli fugerunt
ad castrum suũ in ests exe. Alli
aũ qͥ obsederant exanceastre. au¬
dito aduentu reg̃. adpuppes fu¬
gerunt. ⁊ in mari p̃dantes ma¬
nebant. Quartus exercitus ue¬
nit eodem anno a nordhimbre
usq in legecestria. sed ibi obsessi
sunt: ⁊ tanta fame afflicti sunt.

Expanded text:
tenuerat, alterum vero Edredus dux tenuerat, alterum vero Edredus dux magnus. Hasteng autem semper infidus, castrum construxit apud Beamfled. Cumque esset praedatum super regem, fregit rex castrum praedictum, et cepit ibi uxorem ejus, et filios, et pecuniam, et spolia, et puppes. Uxorem vero et filios reddidit Hastengo, quia patrinus eorum erat. Regi autem Alfredo venit nuntius, dicens: « Centum puppes venerunt a Nordhumbre et Estangle, et obsident Granceastre. » Rex igitur, dum illuc tendit exercitus, qui erat apud Awldre, invasit Estsere, et castrum fecit apud Scobrih; indeque permeantes venerunt usque ad Budingtuune juxta Savernam, et ibi castrum fecerunt: unde tamen bello repulsi, fugerunt ad castrum suum in Estsere; illi autem, qui obsederant Granceastre, audito adventu regis, ad puppes fugerunt, et in mari praedantes manebant. Quartus exercitus venit eodem anno a Nordhumbre usque in Legecestriam; sed ibi obsessi sunt, et tanta fame afflicti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a secana ad seanlaudẽ qd̾ ẽ inter
bͥtanniam ⁊ fnͣciam. Britones u̾o
cum eis pugnantes.⁊ influmen qͦd¬
dam fugantes: mltos necau̾nt. hic
pleumundus archiep̃c a deo ⁊ oi
ppło electus ẽ. Anno uͦ seqñti ex̾titꝰ᷑
iuit in orientẽ. ⁊ rex Arnulfus cũ
fnͣcis ⁊ saxonib ⁊ baueriensibus.
pugnauit ꝯtͣ ex̾citũ: ⁊ reppulit
eos. ꝑostea rediit inangliam ille
magnꝰ ex̾citus cum om̃ib reb suis.
ad portum limine: cũ. ccl. nauib.
Qui portus est in orientali parte cent.
iuxͣ magnũ nemꝰ andredesleie: qd̾
c.xxͣ. milia in longitudine. xxͣx. in
latitudine continet. E gressi uͦ: con¬
struxerunt castrum ap̃ auudre. In¬
t̾m uenit hesteng cũ.lxxx. nauib
inportũ tamasis. ⁊ parauit cas¬
trum a p̃ middeltune. Pea uͦ regi
alfredo iuram̃ta fecit. ne in aliquo
ei noc̾et. Rex gͥ ip̃i. ⁊ uxorisue &
filiis młta dona dedat. Quorum
alt̾um rex ip̃e  ̃ in baptismate

Expanded text:
a Secana ad Scanlaudam quod est inter a Secana ad Scanlaudam quod est inter Britanniam et Franciam; Britones vero cum eis pugnantes, et in flumen quoddam fugantes, multos necaverunt: hic Pleumundus archiepiscopus a Deo et omni populo electus est. Anno vero sequente, exercitus ivit in orientem, et rex Arnulfus cum Francis et Saxonibus, et Baveriensibus pugnavit contra exercitum, et repulit eos. Postea rediit in Angliam ille magnus exercitus cum omnibus rebus suis ad portum Limene cum CCL navibus; qui portus est in orientali parte Cent juxta magnum nemus Andredestaige, quod CXX millia in longitudine, XXX in latitudine continet. EInterim venit Hasting cum LXXX navibus in portum Tamesis, et paravit castrum apud Widdletune; postea vero regi Alfredo juramenta fecit, ne in aliquo ei noceret: rex ergo ipsi, et uxori suae, et filiis multa dona dederat, quorum alterum rex ipse in baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
eas. S redeuntes cũ spoliis ⁊ uicto¬
ria. obuiauerunt magno ex̾citui
Wicingoꝵ: & cũ eis pugnantes
uicti sunt. Eodem anno int̾fecit
aꝑ qͥdam karolum regẽ fnͣcie. fi¬
lium lodouei. filii karoli calui.
Quiꝰ filiam Iuhetam. dux̾at rex¬
edelalfus. Tc̃ quoq. pͣpͣ. marinꝰ
obdormiuit. Anno sequenti. ue¬
nit ex̾citus dacoꝵ ꝑ secanã ad põ¬
tem parisius. & illit hiemauit. l¬
ftedus rex lundoniã obsedit. qͥa
maxima uis dacoꝵ secuta fuerat
gallicanũ exertitũ. Om̃s autem
anglici statim ei subditi sunt.
⁊ receꝑunt. eum. Daci namq
aufugerunt. Rex uͦ tradidit edel¬
redo duci. ciuitatẽ custodiam An¬
no uͦ hoc seqñte. ex̾citus recedens
a ponte parisius iuit ꝑsecanam
ne ernulfi.u. reges fc̃i st̃ in fnͣcia.
lfredi regis anno.xix. Godrun
rex dacus qͥfuit filiolus alfre¬
di regis. ⁊ regnauit in estangle: lu¬
ci dẽptus est. Anno ħ uenit exertitꝰ

Expanded text:
bello; sed redeuntes cum spoliis et victobello; sed redeuntes cum spoliis et victoria obviaverunt magno exercitui Wiccingorum, et cum iis pugnantes victi sunt. Eodem anno interfecit aper quidam Carolum regem Franciae, filium Ludovei, filii Caroli Calvi, cujus filiam Juhetam delwolf. Tunc quoque papa Marinus obdormivit. Anno sequente venit exercitus Dacorum per Secanam ad pontem Parisius, et illic hiemavit. Alfredus rex Londoniam obsedit, quia maxima vis Dacorum secuta fuerat Gallicanum exercitum: omnes autem Anglici statim ei subditi sunt, et receperunt eum. Daci namque aufugerunt. Rex vero tradidit Aedredo duci civitatem in custodiam. Anno vero hos sequente, exercitus recedens a ponte Parisius ivit per Secanam ne Ernulfi quinque reges facti sunt in Francia. Alfredi regis anno XIX, Godrun rex Dacus, qui fuit filiolus Alfredi regis, et regnavit in Estangle, luce demptus est. Hoc anno venit exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
regis Godrun recessit acirencestre:
⁊ ꝑrexit in estanglum. ⁊ t̾ram illã
obtinuit. ⁊ diuisit. Codẽ anno ex̾ci¬
tus qͥ fuit ap̃ fulenham. mare tnͣ¬
siit: ⁊ ad Gant uno anno ꝑmansit.
Seqñti uͦ anno pugnau̾nt cum fnͣcis.
⁊ uicerunt eos. Gertio uͦ anno. uene¬
runt ꝑmese infranciam. Quo in
tempore rex alfredus nauali p̃lio.
.iiiͬ. puppes dacoꝵ cepit: ⁊ eos qui
inerant in t̾fecit. Quarto uͦ anno
uenit ex̾citus ap̃scat in cundoet: ⁊
ibi uno anno ꝑmansit. Hoc anno
marinꝰ. ppͣ. misit alfredo regi lig¬
num dñi. Alfredꝰ aũ misit elemo¬
sinam suam rome. ⁊ etiã mindiã
ad scm̃ ħomam. scdm uotum qd̾ fe¬
cerat: qnͣdo hostilis ex̾citus hiema
rouenceastͥam: & ciuitatẽ obsidente.
ceꝑunt ibi face̾ aliam firmitatem.
Adueniente uͦ rege ad puppes fugi¬
runt. ⁊ mare tnͣsierunt. Misit aũ
rex alfred naualem ex̾titũ adcent:
in estanglia. Qui cum uenissent
sturemundham obuiantes.xui.
puppes wicengoꝵ: uicerunt bello

Expanded text:
regis Godrum recessit a Cyrenceastre et perrexit in Estangliam, et terram illam obtinuit, et divisit. Eodem anno exercitus, qui fuit apud Fulenham, mare transiit et ad Gant uno anno permansit. Sequenti vero anno pugnaverunt cum Francis, et vicerunt eos; tertio autem anno venerunt per Mese in Franciam. Quo in tempore ex Alfredus navali praelio quatuor puppes Dacorum cepit, et eos, qui inerant, interfecit; quarto vero anno venit exercitus apud Scat in Cundoet, et ibi uno anno permansit: hoc anno Macrinus papa misit Alfredo regi lignum Domini. Alfredus autem misit elemosynam suam Romae, et etiam in Indiam ad sanctum Thomam, secundum votum quod fecerat, quando hostilis exercitus hiemavRovecestriam: et civitatem obsidentes, coeperunt facere ibi aliam firmitatem. Adveniente vero rege, ad puppes fugerunt, et mare transierunt. Misit autem rex Alfred navalem exercitum ad Cent in Estanglia: qui cum venissent Sturemutham, obviantes XVI puppibus Wiccingorum vicerunt eas
Abbreviated transcription (Latin):
W illelmꝰ filius Rollionis. qͥ t̾ram
q̃ uocatur normannia. a rege
francie conqͥsierat. Arollione ai.
gens normannoꝵ duxit originẽ.
Omundus rex ducens ex̾citũ
in illã partẽ m̃ce q̃ paganis
diu subdita fuerat. usq ad lacis¬
simũ flum̃ himbre. belli sorte
oacos uicit: &.u. urbes uictorio¬
sus cep̃ lincoliam. legecestriam.
& stanfordiam. ⁊ snotingehã.
tirpauit. & ab urbib p̃dictis in¬
fidelitate romota. di gr̃a fi dei
fulgorẽ restituit. No in tp̃r obiit
rex hanlaf de qͦ p̃diximus. pͦ ea
uͦ rex Admundꝰ suscepit qñ dam
alium hanlaf Regẽ dacoꝵ in bay¬
tismate. tam uirib regis cedentẽ.
qmͣ p̃dicatiomi credentem. Et pͦ¬
dies paucos Reginaldum Regẽ
eboracensem. de quo p̃diximus
qͥa eboracum conqͥsiuerat: tenu¬
it ad manum ep̃i.

Expanded text:
ram, quae vocatur Northmannia, a rege Franciae conquisierat. A Rollione autem gens Northmannorum duxit originem. Eadmundus rex, ducens exercitum in illam partem Merce, quae paganis diu subdita fuerat usque ad latissimum flumen Humbre, belli sorte Dacos vicit, et quinque urbes victoriosus cepit Lincolniam, Legecestriam, et Stanfordiam, et Snotingham, stirpavit, et ab urbibus praedictis infidelitate remota, Dei gratia, fidei fulgorem restituit. Eo in tempore obiit rex Anlaf, de quo praediximus. Postea vero rex Eadmundus suscepit quemdam alium Anlaf regem Dacorum in baptismate tam viribus regis cedentem, quam praedicationi credentem. Et post paucos dies Reginaldum regem Eboracensem de quo praediximus, quia Eboracum conquisierat, tenuit ad manum epi
Abbreviated transcription (Latin):
iatum saxones ⁊ angli. Gtones pul¬
suri clari martis fabri W alenses
uicerunt. reges fugauerunt: reg¬
na susceꝑunt. His causa recrean¬
oi int̾positis: ad historiã redeamꝰ.
nis: hominib ultra non appa¬
ruit. Successit aũ ei in regno xo¬
mundus filius suus. & regnauit

Expanded text:
latum Saxones et Angli, Britones pullatum Saxones et Angli, Britones pulsuri: clari Martis fabri Walenses vicerunt, reges fugaverunt, regna susceperunt. His causa recreandi interpositis ad historiam redeamus. nis hominibus ultra non apparuit; successit autem ei in regno Eadmundus filius suus, et regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. cumq suis notis dix constan¬
tinus. de martis congressu iacta¬
re neqͥerunt: uͥ cognationis sue
fraginen apparuit: uͥ amiti sui
corruerant instatione ppłi bello
ꝓstrati: & filium suũ in loco p̃lu
uuln̾b demolitũ. earum reliqͥd.
N et Gude dacus declamare po¬
tuit: licet u̾bis blandꝰ. & mente
uetustus. N ec haulaf ip̃e cumre¬
liquiis suis m̃tiri potuit. qͦd ad
hoc negotiũ sui p̃stit̾int in cam¬
po belli ictuũ immanitate. teloꝵ
tnͣsforatione. in concilio ꝓbarũ.
Matres uͦ & nurus planxerunt
suos. belli alea cũ Edwardi filuᷤ
lusisse. cum normannoꝵ nauib
clanatis: & hanlaf tabeft̃s ultͣ
ꝓfundũ flum̃ t̾ras suas mesto
deferentes: carnes uiroꝵ in escã
paratas. Qrgo coruus niger. ore
cornutus. & buffo liuens. aqͥla
cum miluo. canis lupꝰq mixtus
calore: his sunt deliciis diu recrea¬
ti. Non fuit bellum hac in tellure
maiꝰ patratum. nͨ cedes tanta p̃cessit

Expanded text:
nus cumque suis notis dux Constannus cumque suis notis dux Constantinus de Martis congressu jactare nequierunt, ubi cognationis suae fragmen apparuit, ubi amici sui corruerant in statione populi bello prostrati, et filium suum in loco praelii vulneribus demolitum charum reliquit. Nec Gude Dacus declamare potuit, licet verbis blandus, et mente vetustus; nec Anlaf ipse cum reliquiis suis mentiri potuit, quod ad hoc negotium sui praestiterint in campo belli, ictuum immanitate, telorum transforatione, in concilio proborum. Matres vero et nurus planxerunt suos belli alea cum Edwardi filiis lusisse, cum Northmanni, navibus clavatis, et Anlaf labefactus ultra profundum flumen terras suas maesto deserentes, carnes virorum in escam paratas. Ergo corvus niger ore cornutus, et bufo livens, aquila cum milvo, canis, lupusque mistus colore his sunt deliciis diu recreati. Non fuit bellum hac in tellure majus patratum, nec caedes tanta praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores: fatales corruerunt.
colles resonuer̃t. Sudauert̃ arma¬
ti. ex qͦ sol mane ꝓdiit micans. hi¬
larit̾ letificans ꝓfunda: di lumi¬
nare. fax creatoris: usq qͦ idẽ nobił
ouctor. occasuse occuluit. Ibi uiri
iacuert̃ ml̃ti adatia oriunditelis
ꝑforati. sub scutis lanceati: simł
& scotti bello fatigati. Gens uero
W̾ests exe. tota simł die. pͥus electi.
pͦ indefessi in uise gentis globos
strau̾nt: uiri elegantes hastas
cedebant. uiri m̾censes acuta ia¬
d̃a mittebant: duro manus¬
ludo. Sanitas ibi ulła. his qͥ cum
anlauo tnͣsmaris campos in lig¬
ni gͣmio t̾ram petiert̃: marte mo¬
rituri. Enq occubuerunt in loco
belli. reges iuuenes gladiis ꝑcus¬
si. ducesq.uii. reg̃ anlaui. Absq
num̾o cetiderunt scotti. Deꝑiitq
normannoꝵ tumor. N enim pau¬
cos. ad litẽ belli dux̾ant. secum.
Qũ paucis uͦ in maris fluctib rex
naui ꝓuectus. intͥnsetus gemebat.
Simul & froda ductor norman¬

Expanded text:
habitatores fatales corruerunt, habitatores fatales corruerunt, colles resonuerunt; sudaverunt armati, ex quo sol mane prodiit micans hilariter, laetificans profunda, Dei luminare, fax Creatoris, usquequo idem nobilis ductor occasu se occulit. Ibi viri jacuerunt multi a Dacia oriundi, telis perforati, sub scutis lanceati, simul et Scoti bello fatigati. Gens vero Westsere tota simul die prius electi, post indefessi, invisae gentis globos straverunt; viri elegantes hastas cedebant, viri Mercenses acuta jacula mittebant duro manusludo: sanitas ibi nulla his, qui cum Anlavo trans maris campos in ligni gremio terram petierunt Marte morituri. Quinque occubuerunt in loco belli reges juvenis gladiis percussi, ducesque septem regis Anlavi, absque numero ceciderunt Scoti, deperiitque Northmannorum tumor: nec enim paucos ad litem belli duxerant secum; cum paucis vero in maris fluctus rex navi provectus intrinsecus gemebat. Simul et Froda ductor Northman
Abbreviated transcription (Latin):
mari. in nordhimbrã. & scotiam.
cui cũ non eẽt. qui resist̾e inciꝑet
ꝓgrediens. & ꝓlibitu p̃dans: cũ
tumphali rediit lauro.
Delstan rex. anno gr̃e. dccce.
xlu. regni uͦ sui anno quarto:
cõmisit p̃lium ad bruneburih pre¬
lioꝵ maximum. ꝯtra aulaf regẽ
hib̾me. Qui uires suas. gente scot¬
ad auxerat. Decuiꝰ p̃lii magnitu¬
oine. anglici scͥptores qͣsi carminiᷤᷤ
fuguris usi: tnͣsłone fida donandi
sunt. Ut pene de u̾bo inu̾bum. eoꝵ
int̾p̃tantes eloqͥum: exgͣuitate uer¬
boꝵ. grauitatẽ actuũ. ⁊ animorũ
gentis illius condiscamꝰ.
ex ad elstan decus ducũ. nobilib
cussert in bello acie gladii apud
brimebirih. Scutoꝵ muros fidert̃.
nobiles ceciderunt: domestice reli¬
qͥe defuncti AdWardi. Sic nãq eis
ingenitũ fuerat a genib cognatio¬
num. ut inbellis freq̃ntib. ab in¬
festis nationib defendent patrie
thes auros. & domos: pecunias &
exenia. Gens uͦ hib̾nensiũ ⁊ puppiũ

Expanded text:
mari in Nordhumbram, et Scotiam. mari in Nordhumbram, et Scotiam. Cui cum non esset qui resistere inciperet, progrediens, et pro libitu praedans, cum triumphali rediit lauro. Adelstan rex anno gratiae 945, regni vero sui anno quarto, commisit praelium ad Bruneburh praeliorum maximum contra Anlaf regem Hiberniae, qui vires suas gente Scotadauxerat. De cujus praelii magnitudine Anglici scriptores quasi carminis figuris usi, translatione fida donandi sunt, ut pene de verbo in verbum eorum interpretantes eloquium, ex gravitate verborum gravitatem actuum et animorum gentis illius condiscamus. Rex Adelstan decus ducum, nobilibusrcusserunt, in bello acie gladii apud Brunelburh, scutorum muros fiderunt, nobiles ceciderunt, domesticae reliquiae defuncti Edwardi. Sic namque iis ingenitum fuerat a genibus cognationum, ut bellis frequentibus ab infestis nationibus defendere, ut patriae thesauros, et domos, et pecunias, et xenia. Gens vero Hibernensium, et puppium
Abbreviated transcription (Latin):
an utilit̾. uł in utiliter ag̾et: qmͣ an
iuste. uł iniuste. Pea uͦ construxit
burgum. ap̃ Gladenuthan. Nec
longe pͦ migrauit a corpore. apd̾
ferandune. ⁊ alfuard filiꝰ eius cito
pͦ prẽm defecit ap̃ oxeneforde: &
sepulti sunt ap̃ w inceastre. Nec
młto añ sidric rex nordhimbre.
occid̾at fr̃em suũ Nigellum. Quo
scełe patͣto. Rex Reginaldꝰ conqͥsiue¬
rat eouerwie.
oelstan filiꝰ ediardi. electꝰ ẽ rex
in m̾ce.⁊ sacratus ap̃ kinges¬
tun. Q regno qͥ dem parum iuxit.
s clare gestis non parũ splendu¬
it: qͥ a fortissimis lacessiri. s bello
nũqmͣ potuit uinci. ¶urriculo si¬
qͥdẽ sequentis anni. G̾udfridum
regẽ dacoꝵ. prẽm Regmnaldi pre¬
dicti regis. bello lacessitus. bello
repulit: repulsũ fugauit. fugatũ
ꝑdidit. N ec młto pͦ adu̾sa ꝑcussus
uͦ rex a delstan his tnͣsactis. gentẽ
ꝑfidã dacoꝵ & infidam scottoꝵ
in ext̾miniũ tͣduc̾e disponens: cõ¬
fertissimũ duxit ex̾citum t̾ra &

Expanded text:
an utiliter vel inutiliter, quam an juste vel injuste. Postea vero construxit burgum apud Glademuthan. Nec longe post migravit a corpore apud Ferandune, et Alfwarde filius ejus cito post patrem defecit apud Drineforde, et sepulti sunt apud Wincestre. Nec multo ante Sedric rex Nordhumbre occiderat fratrem suum Nigellum: quo scelere patrato rex Reginaldus conquisiverat Couirwic. Adelstan filius Edwardi electus est rex in Merce, et sacratus apud Kingstun, qui regno quidem parum vixit, sed clare gestis non parum splenduit: qui a fortissimis lacessiri, sed bello nunquam potuit vinci. Curriculo siquidem sequentis anni Gudfridum regem Dacorum, patrem Reginaldi praedicti regis bello lacessitus, bello repulit, repulsum fugavit, fugatum perdidit. Nec multo post adversa percussus t. At vero rex Adelstan, his transactis, gentem perfidam Dacorum, et infidam Scotorum in exterminium traducere disponens, confertissimum duxit exercitum terra et