comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frig& uenus & cõmixtã uulcanus mittit ad astra fauillã. Uult enĩ ꝑcererẽ un
frum̃ti in uentricẽ intellegere panẽ . perliberũ inuentorẽ uitisuinũ. Per
uenerem libidinẽ ꝑuulcanũ ignẽ ad contra ꝑ inuentũ inuentorẽ demonstrat:

Expanded text:
 76: Conmixtam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inventum inventorem demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
planoped euo cat᷑ circũducta cuiis in mediopuetus ẽ quo cuncta conuergunt q centrũ geom &r ꝑnocant¬
latinipunctũ irculi noncupant planopeder
quaora latera figura est in planoquadrata
qua esub quat tuor rectis lineisiac& planepod
Debath&ongram mon figura plana
Ostogonium id est recqangulũ figur¬
plana est enimtriangulum. & bab&¬
Iso pleros figura plancrecta
& subter constituta insolidura

Expanded text:
e vocatur circumducta; cuius in medio punctus est, quo cuncta convergunt, quod centrum geometriae vocantLatini punctum circuli nuncupant.o Quadrilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita.o Dianatheton grammon figura plana, ita.o Orthogonium, id est rectiangulum figuplana. Est enim triangulum et habIsopleuros figura plana, recta t subter consti
Abbreviated transcription (Latin):
in planũ in magnitu dinẽ numerabilem in magnitudinẽ rationalem & infiguras
solida splanae figurȩ sunt que & longitudine & latitudine continent que sunt
iuxta platonẽ numero quinque numer abilis magnitudo ẽ quȩ numeris astt m&ice
diuidi potest magnitudines rationales sunt quorũ mensurã scire possimus. in ra¬
tionales uero quorũ mensurae quantitas cognita non hab&ur
figuris geom&tiae figura e solida e sunt que atitudine & longutudine continent᷑ ut est

Expanded text:
in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. § 12 De figuris geometriae. Figurae solidae sunt, quae longitudine, latitudine et alt
Abbreviated transcription (Latin):
uotur unde adtubiam idem archangelur missur oculis eiuscurationẽ adhibuit & caecita¬
te decersaui sumei restituit nominis eniminter pra&atione : & angeli officium de signap¬
tur: Uribel interp̃tatur ignirdĩ sicut logimus apparuisse ignem in rubro. legimus
etiam ignemmirsum desuꝑ &implesso quod praeceptum est : Troniautẽ & domina¬
tiones & principatur & potestates & ui stutes quibus uniuersam caelestem soci&atera
a postolur conplectitur ordinos angelorum & dignitates intelleguntur & ꝓhacip¬
ꝓcertis dignitatibur quib: inuicem distinguntur: Vistutes Angelica quaedam
ministeria ꝑbibentur iꝑ quas signa & mira cula inmundofiant ꝓpt̃ quod &¬

Expanded text:
ei vocatur. 14. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit, et caecitaei vocatur. 14. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit; nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. 15. Uriel interpretatur Ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et implesse quod praeceptum est. 16. Throni autem, et dominationes, et principatus, et potestates, et virtutes, quibus universam coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur, et pro hac iptates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. 17. Virtutes angelica quaedam ministeria perhibentur, per quae signa et miracula in mundo fiunt, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
enimducer & principes sub quorũ ordine unicuiq: angelorum officia deputata sunt pamquia
grediebat & cc̃gelus egrediebatur in occur sum eiur &bixit adcumcurreloquore: ad puerum istũ
dicens absq: moro habitabitur hierusalem sieniminipsis officuis angelorum nequaquã potestater
superiores inferiores disponerent nullo modo hoo quod homini dicer& Angelur ab angelo
cognouis s& quida mautẽ archangelorum priuatis nominibur appellantur ut ꝑuocabu
la in oporesuo quidualeant de sign&ur : Eabribel hebraeice in linguã nostram conuer¬
titur fostitudo dĩ ibienim potentia diuina uel fostitudo manifestabitur gabribelmit¬
titur: Vnde & eotempore quoerat dñr na sciturus & triumphaturusdem undo ga¬
brihel mittitur Admariam ut & illam aonuntiar& qui ad debellandas aertas po-¬
testates humilir uenire dignatur est: Michabd inter pra&atur . quirut dr̃ quando enim
aliquid inmundo mire uistutie fit hic archang̃ mittitur & exipso opere. nomen est q̃

Expanded text:
et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia  egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habsuperiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula a in opere suo, quid valeant designetur. 10. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est. 12. Michael interpretatur quis ut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sach quodinterp̃tatur risus uel gaudium : Achia fratermeus : Semeia Audiens dnm̃:
interram & eaque inimosunt cogitaentes & in rebur transeuntibur spemponentes transili¬
uit conendo istequiuocatur transilians: Eman accipiens uel formido eorum: Emanro¬
bostur: Barachia benedictus dni ł benedictur dñr: Olda districtio siuediuerticulũ

Expanded text:
sac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominusac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominuin terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulu
Abbreviated transcription (Latin):
sonat distructum enim templum aedificandum ꝓph&at & postluctum captiuitatis regressionis
laitiam pdicat : Malachias interp̃tatur Angelus dñi to est nuntius quicquo d enim lo quebatur
quasi ad no essent mandata ita credebantur & inde itacius nomen .lxx transtullerunt di
contes ao sumptio uerbi dm̃ suꝑ israbel inmanuanglicius : Es dras adutor : Neemias
consolator ad ñõ quod amenim p̃sagio futuri nomina. ista sostitisunt fuerunt cinim iad iu¬
torio. & consulatione illur populir edeuntis . Ad pitriam pam &tem plumdm̃ idem roadifica¬
uerunt & murorum cecturrium opbs ipsi restaura uerunt : Annania gratiadĩ item&
sedracb lingua caloea quodinter p̃tatur decorus meus: Maria Auxilium dñi item
& abdenago quod inlectinũ uestitur seruiens taceo: Misahel qui populur dni ipse & mi¬

Expanded text:
 Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis  Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur; et inde ita eius nomen Septuaginta transtulerunt di 'Adsumptio verbi Domini super Israel in manu angeli eius.' Esdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Mi
Abbreviated transcription (Latin):
num dñi interp̃tatur utrumq ad ꝓph&am conuenit ipsienim sciunt misteriadi unde &ade zechielȩ
dr̃ speculatorem tẽ posui & alibi non faci& dñr quicquã nisi reuelauerit soruis suir ꝓph&is :
onas interpratatur columba siuedolenr columba ꝓgemitu quando inuentre co&i triduo fuit
dolens ait̃ prop̃t tristitiam quam habuit desalute nineuitarum uel ꝑpederam. subito arir¬
centem cuius umbraculo togebatur contra solir. ardo rem ipseest & amethisar aptenae fi¬
lius uidue ut iudei Adfirmant quemre su scitauit heliar matre posta. Adcum dictento¬
punc cognouui quia uirdi estu & uerbumdi inor &uo est ueritatis ad hanc causam ipsumpuerũ
amat hiuocitatũ amathi enim exebreo in latinam linguã ueritar dicitur eo quoduerũ helias
locutus ẽ ille qui surcitatur ẽ filiurquncupatur est uerstati

Expanded text:
num Domini interpretatur, quod utrumque ad prophetas convenit. Ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et Ezechieli num Domini interpretatur, quod utrumque ad prophetas convenit. Ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et Ezechieli dicitur: Speculatorem te posui . Et alibi: Non faciet Dominus quidquam, nisi revelaverit servis suis prophetis . onas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicentunc cognovi quia vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo est veritatis.' Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur; et ex eo quod verum Helias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritati
Abbreviated transcription (Latin):
rexiuda sublatir idolir quos p̃cedentes reges consocrauerunt templumd ñi purgas se acpu-¬
nat & himologia incerta : Amos populur Auul sur ꝓphetia enim eius ad populum fut i srł qui a
iam auul surerat ad ño & aurois uitulis seruiebat siue auulsur a regnostripirdauid : N aom¬
gormensiue consulator mnerepatenim cuitatem sanguinum & post euersionem illius consulator
siondicẽnr ecce suꝑmonter peder euangeli tantir. & aonuntiantir pacir: Ambacu amplexas
quiauel exeo quod amabilir dñi fuit uocatur amplexetio uel quod intertamen cumdõ congre¬
ditur amplexantir id est luctantis sostitur nomen est nullur enimtam audaciuoce ausur
ẽdñm ad disceptationem iustitiae prouocarecur in reb humanis. & mundistiur tintare¬
rumuersatur iniquitas: Michear quirhic uel quir iste : Sophonias speculum uel arca

Expanded text:
rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac punat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stigemens, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem . 14. HABACUC amplexans, quia, vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? Sophon
Abbreviated transcription (Latin):
cipit deniq & multas uistuter fecit & famem pellens populum a moste s aluauit: Nathan
dedit siuedintis : Et saias interp̃tatur soluator dñi & merito saluatorem onim uniuer sarũ
gentium ciusq sacramentũ amplius quã ca&erip̃dicat : Hieremias exciel sus dñi peo quod
dictum estei constituite suꝑ gentes & rega : Ezechiel. fostitudodĩ : Daniel. iudicium¬
dĩ siuequia in p̃spiterorum iudicio sententiam diumae examinationis exhibuit dumre pesta
eorum falsitate susannam: Abinteritu liberauit siue quoduirsiones ex somnia quibur ꝑ singila
qua edam &enigmata futura mons trabant sagacimente discernens aperuit hic & deside¬
riorumuir appellatur ẽ quia panem desiderii nom manducauit & uinum concupiscentiae
nonbibit : Osce saluator interp̃tatur Aut saluas dumenim iramdi in populũ isrł
oberimenido latriae ꝓph&as s& domui iudeae salutẽ pronuntiauit . ꝓpt̃ quod exechias

Expanded text:
cepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, cepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, dedit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudoDei, sive quia in presbyterorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias
Abbreviated transcription (Latin):
uocant quasip̃fatorer. quia porrofantur & defiturir uere pdicunt quiautẽ a uobis ꝓph&ce
inu&eritestemento uidenter appellobantur quia uidebant eaq ca&eri ponuidebant &pr¬
aduidentẽ hinc esais iudiinquid dñm sedentẽ suꝑthronum exelsum & eleuatum &e ge¬
chiel aꝑtisunt caeli &uidiuis sionesdĩ: Quorundam aut̃ ꝓph&arum & himologice pomi¬
num ad notata est̃ uocabula enim eorumsatis ostendunt quid in futuris factisq suis p̃nuntias¬
sent: Hlia interp̃tatur dñr dr̃ ex futuriigitur p̃segio sic uocatus namdum altercaretur
in socrificio cũm qua drigentir sacer dotibur baal inuocato nominedñ dircendit decaelo ignis
suꝑ holo caustum quod cumuidirs& omnis populur cecidit in faciem suam & aitdñs ips estdr̃ ex¬
uer statm tollerant: Eliscus dni salus interp̃tatur uocibulum aut̃ &idem exfutur i p̃sagiosur¬

Expanded text:
vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia ad videntem . Hinc Isaias: Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum . Ezechieli aperti sunt cnum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est versitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio ac
Abbreviated transcription (Latin):
mulierer & ab eo quod beatadicitur ex & himologia nominis beatum uocauit : Io sedh abeo quod sibima
conditorum repertorem sonat ꝓ eoquo d obscura somnia reuelauit & sterelittetem pdixit tamenquia
boq uomen abegyptio ponitur ipsiur lingue deb& habere rationem interp̃tatur enim fiphan&h Acgp¬
tio sermone saluator mundico quo dorbem terre Abinminenti famis excidio liberar&. Hentamin
interp̃tatur filiur dexterae quod estuirtutis dextera enimꝰ appellatur lam
ciur moriens uocauerđ nomen eiur benonin id est filius doloririnci paterh motauit filium dextere nomi¬
ntens: Manas sesdictur abeo quod sit patereiur oblitur laborum suorum itaenim hebreicae
uocatur obliuio: Ephram coquod a dauxerit eumdr̃ & e hoc uo cabulo in linguã nostramtranfestur
augm̃tum
depropheti
Vos gentilitas uates: Appellat hos nostriꝓph& as

Expanded text:
mulieres, et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Joseph ab eo quod sibi amulieres, et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Joseph ab eo quod sibi aconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur enim Saphaneth Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminenti famis excidio liberavit. Benjamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur Iamius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. De prophetis . Quos gentilitas vates appellant,a hos nostri prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
bor dño &obio uocitur est iuda a confessione taq nomen eius ẽdietum quoddo est gratiarum Accio: Isa
char inter p̃tatur est merces is quippedr̃ ẽ secchor mercor hoc autẽ ideo quia mandra goris filurbben
am: Acebulon interp̃tatur habitaculũ sextum enimhune filium genuerat lia ꝓp̃t ea iam secu
lac habitaremefecitdr̃ habitationem cũm sororemea : Pan interp̃tatur iudicium bala enim
nis exp̃sit utab eoquo d dicass& sedñr filio ancillae iudicunomen in ponꝗ r&x : Cath ab euentu siue ꝓcintu
uocatur ẽ qn enimpeperit eum. z el phee dixit domina eiurlia in fostuna id est quo ddicitur in ꝓcinetu uel e¬
uentu: Aser beatur dicitur dumenim peperiss& eumdixit. ⁊elpha lia beatago & beata ficant me

Expanded text:
bor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. Ibor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. Ichar interpretatus est merces. Is quippe dicitur est, sachar merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben  18: 'Dedit Deus mercedem meam.' Zabulon interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia: propterea iam securus BalaGenes. 30, 8: 'Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim nis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eus. Aser beatus dicitur. Dum enim peperisset eum Zelfa, dixit Lia: Beata ego et beatificant me
Abbreviated transcription (Latin):
quod postra fratrom arte deceperit unde & esudixit iu steuocatum est nomeneius ia cob subplon¬
tauit enimme ecce secondo: Ibrabel uir uidensdm̃ tuncenim. hoc nomen accipit quando
tota nocte luctatus ucit incertamine Angelum &oriente licistro benedictus est: INde
ꝓpt̃ ui sionemdi i srohel appellatur est sicut & ipseait iudidnm̃ & salua factec est animamea :
Pubeninter p̃tatur uir sionir filiur si cenim quandocum peperit liouocauit nomeneiur ruben
dicens quia iuditdr humilitatt̃ mea. Simcon interp̃tatur Audicio sic enimdixit lia quando
peperit eum quia exauduit medr̃. Leui additur dixitenim lia. quando peperit cumuon¬
ambigens deamoreuiri punc mecumerit iuiri eus quia peperiei tresfilios:: Iuda con¬
fessiodieitur qua ndoenum peperit eum lia lcedemdno retulit dicens pune suphos confite¬

Expanded text:
quod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob, supplanquod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob, supplantavit enim me ecce secundo. 6. ISRAEL, vir videns Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: Vidi Dominum, et salva facta est anima mea. 7. Ruben, interpretatur visionis filius. Sic enim quando eum peperit Lia vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit eumambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. Juda confessio dicitur; quando enim peperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confite
Abbreviated transcription (Latin):
ne angustiae ꝓhis qui in captiuitatẽ ab eoducti sunt : Iorobabel ap̃hebreos extribus intigris po¬
minibur traditur eẽ comporsitum : Lo iste ro. magister babel ꝓprie babiloniam sonat & effici¬
tur nomen: Toro babel istemagister debabilone . in babi. lone enimorturẽ ubi & princeps gentes
nant nampleriq: corum excausir ꝓpruis. Nomina acciperunt : Patriarcha interp̃tatur
patrum̃ princeps Archorenimgrece princeps est: Abram primum uocatus est pater ui
ter quando pillos II uiror ꝓmis sus estdubitanr ingaudio ex hacergo causa ññ acctpit isaac int̃¬
p̃tatur enim rissur : Sciendumautẽ quod .iii. inueteri testamento abrq: ullo uelamine nomini¬
bus suir ante quam nascerentur uocati sunt : Is mobeb isaac salomon &orias loge scripturas
Iec cob subplatator interp̃tatur siue quod inortuplatam nanrcentis fratris. adphenderit siue

Expanded text:
ne angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris none angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse conpositus: zo iste, ro magister, babel proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babylone. In Babylone enim ortus est, ubi et princeps genapatrum princeps. Ἄρχος enim Graece princeps est. 2. Abram primum vocatus est pater vidter, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretatur enim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt; Ismael, Isaac, Salomon, et Josias. Lege Scripturas. 5. JACOB, supplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris apprehenderit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
erec conbur sit: Ioacaꝵ robostus : Ioacin ubiest p̃pcoratio: Filiacin dirosur rectio: Iechoni¬
a. p̃paratiodñi: Sedecias iustus dñs: Ieroboam iudicatio siue causa popab aelit quideem
pis dauid di uirsionis enimpopulicausa iste exst&it Rambri psalimus uelecenticum meũ : Omrio
crir pcensmous: Achecb fraterpatris: Lencebel fluxur sanguinis uel fluens sanguine sed me¬
liur ubi est stercilinium p̃cipitataenim deor sum comederunt carnes eius caner sicut p̃dixerat he
lics &erunt inquid ccernes tezceb sicut stercur suꝑ faciemterrae : Ocozias ad p̃hendensdm̃ :
Icu ipse uelest : Ioatha robustur: Sella umbra eius uel p&itio : Na consolans fecceas a¬
periens: Nabochodonosor ꝓphetia lagunculae anguste siue ꝓph&ans istius modisignum pro
somnium scilic& futurorum. quod uidirse. narrat & danibel interp̃tatus est si ue sessio inagnitio¬

Expanded text:
cra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconicra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam pis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut praedixerat He erunt,' inquit, 'carnes Iezabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsobello dauid paccctur fuis selegitur filio adeo ut etiam magno cumdolore. extinctum plantor&: Robo¬
amlectitudo populi & ipsud perantipbrasi quod .x. tribur ab coseparatis duaetaentum cirolictae sint. Abia pa¬
pater dñi uel pater fuit: Asat ollens siue sustollens: Iosaphath. dñi iudicium : Ioram qui est excccel sur
A catias adp̃hend enrdm̃: Atcelia tempurdñi: Iocor spirans uel oñi robor : ECmas sias. populum
tollens: Orices fortitudo dñi: AT cerias auxilium dñi: Ozicos autẽ ipscest qui& a¬
postam templi aedificauit excelsam: CEcat adp̃hendens. E⁊ echias fostisdñs: Manas¬
se obliuiosur ꝑ multe enimscelera & sacrilegia relinquaerat & oblitus fueratdm̃: Am¬
monfidelis uel honestur: Iosius ibiest incensumndñi ꝓpria. & himologia nominis isteest enum quisimuila¬

Expanded text:
in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboin ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Aportam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat mon fidelis vel onustus. Iosias, ubi est incensum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simula
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatur ut eius nomine ueteristestamenti sacerdotium au&eripopulo significar&ur abla¬
tum : Phineer frater ophni osmutum interp̃tatur quo significatur sacer dotiiuetoris & doctrina
silentium : Scemuel nomen eius dr̃.: Gersai insolo sacrificium uelincensum: Saul p&itio interp̃ta¬
sed secundum suam uoluntatt̃ : Secuid fostirmanu utiq qui fortir simus inpelir fuitipse & desiderabilir
instirpe scilic& suo dequa proph&a p̃dixerit ueni&oesideratur cunctis gentibur : Salo montribur
nominibur fuirse ꝑbib&ur primumuo cabulum eius salomondr̃ id est peccificur coquodin regno eius pax fue¬
rat : Secundum nomen ididia eoquod fuerat dilectus examabilir fuerat dño: Tertium uocabulum
coel& h. quod grece appellatur aedesiaster latine contionator quod ao populum loquer&ur: Ionce than
columbae donum: Abiscclon patrir pax ꝑ antipbrasin eo quod bellum aduersurpatrẽ gessis s& siue quot

Expanded text:
interpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablainterpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. 62. Phinees, frater Ophni, os mutum interpretatur, quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. SAMUEL, nomen ejus Deus. JESSAI, insulae sacrificium, vel incensum. 63. SAUL petitio interpretased secundum suam voluntatem. 64. DAVID, fortis manu, utique, quia fortissimus in praeliis fuit. Ipse  'Veniet desideratus cunctis gentibus.' Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan columbae donum. Absalon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod
Abbreviated transcription (Latin):
miculum uedcoccinum: Icir in lumin&: Iepte aperiens uclaptus : E scbon cogitatio siue uinculum
meroris : Abdo uus eius : Seem son soleorum uel solis fostitudo fuit enimuistute clarur & liberauit
israbl ochostibus : Dcclila pauperculco uel situle : go÷ in fostitudine siuein quorobor
Noemi quaminter pr&aturi porsimus consolattm eoquod marito & liberis perogre mostuis nurũ morb¬
itidem in consolatione suatenuit: Nuth interp̃tatur festinans alieni gena enimerat. expopulo
gentiliq relicta patria festinauit transircinter rã isrł dicens socr uisua quocumq perrexeris
pergam: Anna gratia eiur interp̃tatur quiadum prius ess& steris natura postea di gratiast¬
cundatacst: Eli dsmeur: Ophni dircalciatur: Filius enimfuit eli electur inministerium
sacer doti cuius a mirsionem suo exp̃sit uo cabulo a postolus enim ait calciate pedes in p̃parationẽ¬

Expanded text:
miculus uel coccinum. Iair inluminans. Iepte aperiens uel apertus. Esebon cogitatio siue cingulum miculus uel coccinum. Iair inluminans. Iepte aperiens uel apertus. Esebon cogitatio siue cingulum mIsrael de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui suaeRuth 1, 16: 'Quocunque perrexeris, pergam.' Anna gratia eius interpretatur, quia, dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Heli Deus meus. Ophni discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cuius amissionem suo expressit
Abbreviated transcription (Latin):
in medio suꝑ stitũ & interemptorum obiamst&it &ruinã mostis qua si quidam mons fortis
exclusit: Eliatar diadiutorium: Balac p̃cipitanr siuedeuorans: Oalam uanur populus
Ihintes ori parcens treens focitenim pugione : Tambri cums cortum matianitide & dñi furort̃
placuit ut parcer& : Nambri stel cocessenr ud a maricans ꝓpricenim nomen abamaritudine
figuratum quod peccan do. a maro cauerit populum : Raab latitudo uel stcmer siueim p&us:
othgloriosur: Harach. fulgorans: Debbora apis uello quax apis quia fuit: Adbellum
prumptis sima dimicanr Aduer sursi saram quo ꝑempto cicinit canticum indeloquax: Iohel lali¬
do ascensio: Eedeon experimentũ iniquitatis eorum frequentibur enimdo cumentirin¬
formatur est qualip̃ sagio contrahostes futurã uictoriam expedir&. ex quo futuro ex¬
perimento & himologiam nominir sumpsit : Abi melech patermeus rex: Tola uer

Expanded text:
in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. oth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pat
Abbreviated transcription (Latin):
it siue quod plurimi exeonati sunt iusti ut in libro paralipimenon contin&ur zaraidest oriens
appellatur est : Iob in latinum uertitur dolens & rectedolens ꝑ ꝑ p̃cursionẽ carnis& passio¬
nes dolorum calamitaterenim suar nominis &himologia p̃figurauit : Phecrao nomen est
non hominir sed honorir sicut ap̃nor agusti appellantur regircumpprur nominibur censean¬
tur. ex primitur enim in latinũ pharao denogans eum utiq: dm̃ siue disipcctor eiur populienim
dĩ fuit arflictor: Iamner marinur siue ubiest signum cessit enim. & defecit signũciur coram
Deniqꝰ moxses interp̃tatur sumptus ex aqua inuenit enim euma dripam fluminis expo situm
filia pharaonis quem colligens. Ad optauit sibi uocauitq nomeneius moysen eoquod dea qua
sumpsis s&eum : CCAron mons fostitudinir interp̃tatur ꝓpt̃ quod turibulum Accipiens

Expanded text:
it, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, it, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; et recte dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, eo quod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
totus sicut pellis pilosuserat atqudem tribur nominibus appellatur esiu i dest rufus edomidest sin¬
guieus seir io est pilosur qui a ponhabuit lenitatem: Rebeca pacientia sueqinultũ acciperit:
Ha laboriose utiq generando plurimos enimdolorer quã rachel. fecunditate pariendi experta est
Rachel interp̃tatur ouis ꝓ eaenim iacobpauit oueslaban : Ed pha os hinens bala inuerceta: Dina
tranfestur in causcem iurguenim insicimir causi exstitit : Tcemar Amaritudo prouiris mostus
idem & cominotans motcuit enimse in habitum mer & ricir quandocum socerosuo cõncubuit: Pha¬
res diuisso Ab eo quod diuis serat membra nula secundarum diuis soris id estpharer sostitur est
pomen un d pħ̃ cerirei qui se qua siiustos apopulo seporabant diuissi appellabantur:
ccra frater eiur in cuiur manuerat coccinum initerp̃tatur oriens siue quia primur apparu¬

Expanded text:
totus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est santotus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparu
Abbreviated transcription (Latin):
uon consensit s&eorumin licita carnis incendia declinauit : No ab ex patre & totũ nõm & hi¬
mologiam hab& concẽpit enim eum primo genita depatrefilia : Ammon cuius causa no¬
men redditur filiur populimei. si c diriuatur ut ex paste sensus nominis exparte ipsesit
sermo ammienim A quo dietisunt Ammanite uocatur populurmeus : Sarra interprae¬
tatur princeps mea eo quod e&̃ unius tantum mododomurmater familias postea causa no¬
benedicam ei &erit ingentir & reges populorũ erunt exea: Ar aduena ł conuersa
ur causiruarie nuncupatur dicit enim esau idestrufus. ab coctionem scilic& ruselintis
ita appellatus cuiuredulio primo genita ꝑdidit : Edom. autem obruborem corporis
dictu est quualitine sangunurdr̃: Seir uero quod fuerit ispidur & pilo sur quan doenim patus est

Expanded text:
non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etnon consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nox Sara filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel conversa. is causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando enim natus est,
Abbreviated transcription (Latin):
lationem: Chus hebrcicm & hiops inter pr&atur. A posteritate suigenoris nomen sostitus¬
est abipsoenimsunt ꝓceniti & biopes: Nebroth inte pra&atur tyrannur istecnim priorarripu¬
it in su&am in ppopulor tyrannidam & ipseao gressurest : Aduersur dñmimpi&atir aedificare
turrem: Heber transitur & himologia eius mystiex est quod abeius stirpe transir& dr̃ nec
ꝑseuerar & in eis tranlata ingentibur gratia exipsoenim sunt ex orto hebrei : Phalech diuisio
cuipiter ꝑꝑeatale nomenin posuit quutuno natur est quando ꝑꝑlinguas terradiursa est ÷¬
ara exploratio ascensionir: Melchisedecb rexiustus rex quia ipse postea imperauit sa¬
lem iustur proco quod discernens soc ramenta legir &euangelii non pecodum uictim as sed
oblatioẽ panir& calicis in sacri ficium obtullit : Loth declinans facti senim. sodomorum

Expanded text:
lationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum
Abbreviated transcription (Latin):
ter ficit cun. quodetiamipsepostea ꝑp&rasse uxoribus confitetur: Noe requier inter pra&at
ꝓeoquod subillo omnia r&ro opera quieuerant ꝑ diluuium unde& piter eiur uocans nomen eius
exp̃sagio posteritatis. Accipt exipsoenim patriarchae &a postoli & populurdĩ exeius quo questis¬
pe & xp̃scuius Abortuslis. usq ad occas summagnum est ciur ingentibur : Rcm calioes &ipse ex p̃sagi¬
ofuturi Cogominatur posteriteesenimeius terre partempos sedit q uic ino sole calentior est
unde & egiptus usq hodie Aegyptiorum lingua Ramdicitur: Iceph&h latitudo excoerum popu¬
lurgentium narcitur & quia la tacest ex gentibus multitudo credentium ab caderlatitudine
in ph& hdictus est : Ecenna an filius Kam interp̃tatus motus eorum quod qued est Aliudnisi
opos erum ꝓmoetuenim patris id est popere eius maledictus est: Arphcexath sanans depopu¬

Expanded text:
terfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, terfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, pro eo quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius vocans nomen eius ex praesagio posteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopu
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ fratris ex mostur suscitor& idem. &po sitio quod po suit eum dẽ pro
abel: Enos iuxta propriȩ linguae uari &atẽ. homouel uir dr̃ & congrue hoc
riq bebreorũ Arbitrantur quod tuno primum in nomine dñi. & in similitudine
oiur fabricat᷑ sunt idula, Enoc dedicatio in ipsius enim nomine ciuitatẽ postea
nedificauit caim : Rainan lamentatio. siude por sessio corũ sicut enim. cum poses sio
itadimue diriuatũ nomen quod est Rccinan facit possessio erum: Mathosalam inter¬
practatur mostuur est euidens &hyriologia nominas. quidam enim eumcum patre
trans latũ furse & diluuũ ꝓpt ipseputauerunt obhoc signanter trais fertur mostu¬
us ẽ utostenderetur ponuixis se cum postdiluuiũ sedincodem lotipis mofuirse defuno¬
tum solienim uii hominer in arca euas serunt diluuium: L a mech ꝑcutiens iste enim ꝑcus sit &iN¬

Expanded text:
surrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro surrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc rique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum. Matusalam interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et in
Abbreviated transcription (Latin):
estearo & bumur hominis faciendi materies fut: Eua interp̃tatur uiteo siueelamitas
siue uccc: uita. qui a origo fuit nastendi : calamitas &uae : quia ꝑ preuaricationem causa exste¬
tit moriendi Acadendo enim nñ sumpsit calamitas : ali autẽ dicunt. abhoc eua uita& cala¬
mitees puncupateo qui sepemulieruiro causa salutis ẽ quia sepe calamitatis. & mostir quodi est
uae : Cam pos sessio interpretatur. unde & himolo giamipsius ex primenr patertius
Ait cain id est pos sedi hominẽ p̃dñ idem &lcementatio eo quod pinter fecto abel inter ftc¬
tursit & poenam suiscleris dederit: Abelluctur inter p̃titur. quonomine p̃figurabutur
occidenous idem &uanitas quia cito solutus estatq subtractus : Sech interp̃taturre¬
surrectio eo quod post fratris exmostuis suscitar & inter feccionẽ natus sit quasire¬

Expanded text:
est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, sive, vae: Vita, quia origo fuit nascendi; calamitas et vae, quia per praevaricationem causa exsttit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens pater eius aitGenes. 4, 1: 'Cain, id est, Possedi hominem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi re
Abbreviated transcription (Latin):
q: in sexdiebur facta sunt in p̃senti sacculo nouimus quod elamantter sor̃ alter ad alterum
trinitatis in unifa tediuinitatir demonstrient misterium:¬
prtioau urtia qui quotamꝑsagio NOMINAATCIPERUNT
riq priorum hominũ expropris causis originem nominũ habent quibus
ita profetice indita sunt uo cabulce ut aut futuris . Aut p̃cidentibus eorũ
causir conueniant : in quibus tamen spiritali sacramento manente nunc
tantum ad literam intellectũ historiae ꝑ sequimur : ubi autem & himologiae
interp̃tationẽ non ad tingimus solmipsam & himologiã in latinum po suimus qđ aũt̃ u¬
num nomen hebreicũ Aliter atq aliter interp̃tatur h. secundum accentũ & literariim di
uer sitatẽ euenit . ut in uarur significationibus nomina commutentur : Adam sicut bea¬
tur hiromus tradit homo siue terrenus siu&erra rubra interp̃tctur: exterraenim facta

Expanded text:
quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter, Sanctus, alter ad alterum, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter, Sanctus, alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat mysteriumibus, qui quodam praesagio nomen acceperunt. 1. Plerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula; ut aut futuris, aut praecedentibus eorum causis conveniant. 2. In quibus tamen manente spirituali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequemur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam etymologiam in Latinum posuimus. 3. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter, atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. 4. Adam, sicut beatus Hieronymus tradidit, homo, sive terrenus, sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sunt enim & aurpicis operumomium bic estordo uel distinctio apgelorum qui post lapsumma¬
lorum incadesti uiorest&erunt nam postqm̃ a postate Apgeli ciciderunt hĩ ꝑsecuerentia
a&ornie bcatitudinir solidati sunt unde & postaeli ercationem. in principio rep&itur fiat
firmamentũ & uocatũ est firmamentũ eaclumnimirũ ostendens quod post ruinam agelorũ
hiqui ꝑman serunt firmitatẽ a&erne ꝑseuerentia. consecuti sunt pullo iam lapsuauer¬
sinulla superbia cetdentes sedfirmiter indi amore & conte plationema nenter nibil alico
dule habent nisicum a quo creatisunt: Quodiut̃ duo f̃raphin ine saia leguntur. figuroli¬
teruxeris & noutestamenti significationẽ ostendunt quoduoro: faciom & pedes
dẽ operium qui a p̃teritec Antemundum & futura pestmundum scire nom porsimus sed nediatan¬
tũ eorum testimonio Contemplamur singulisenas alas habent qui ade fabricatantum mundi

Expanded text:
Praesunt enim et auspiciis operum omnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum maPraesunt enim et auspiciis operum omnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorum, hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quitum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi,