comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ralem: Quastũ solam̃tiendi faciendique libidine quod uerũmdatiũ ẽ: Quintũ ꝗđ fu
placendicupiditate desua loquihis omnib: penitus euitatis atq reiectis sequit S dũ
genus qđ & nulliobest & ꝓdest alicui fuelut sequis piã alicuiꝰ iniustepccunia tollenda sciensubi
sit nesciro sem̃tiat: Septimũ quod & nulliobẽ & ꝓdestalicus uelut sinolens. hominẽ
ad mostẽ quȩ sitũ ꝓderem̃tiał : Non soluiustũ atq in nocentẽ : Sedrͣeũ: quia xp̃ianȩdisci¬
plinȩ siđ noque decuiꝗ correctione disper& neq cuiq penitendiaditus int̃cluda : de qͥb duob
enerib quȩ solent habere magnã ctrouersi ã satistractauimꝰ & quid nobis plac&ra ostendim it sus¬
cipiendis in cõmoditatib: quȩ honeste hac fostit̃ tolerant᷑: hȩc quoq genera deuitent᷑ a fostib &
fidelib & ueracibi uirisac feminis pergom̃tiendũ quģrentiubi sit qͥse fideiciupia cõmisert sedfotius

Expanded text:
rtum, quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius isit nescire se mentiatur; septimum quod et nulli obest et prodest alicui, velut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere mentiatur, non solum justum atque innocentem, sed et reum quiit, ut neque de cuiusquam correctione desperetur neque cuiquam paenitendi aditus intercludatur. de quibus duobus generibus, quae solent habere magnam controuersiam. satis tractauimus et quid nobis placeret ostendimus, ut suscipiendis incommoditatibus, quae honeste ac fortiter tolerantur, haec quoque genera deuitentur a fortibus et fidelibus et ueracibus uiris ac feminis. Non ergo mentiendum quaerenti, ubi sit qui se fidei cuiuspiam commiserit, sed fortius
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ neimpedim̃to aliquod& in eaminꝰ quið he me imbrib: uel frigore & sabbato inquo ꝓficisci
ñ licebat in pediebat quis abitinere uel aliud ne intrisctia aut l&itia rerũ teporaliũ quis
exlt ques tionum euanGelai securido t̃ ũxltui
uidẽ qđ uit facilius ⁊ camelũ ꝑforam̃ acus cransire ꝗ diuitẽ intrare in regnũdi : Diuitẽ
hic appellat cupidũ rerũ tẽporaliu & detalib suꝑbienti: his diuitib c̃trariis pauperes
spũquorũ .t̃ regnũ cȩloꝵ : Nĩ eo manifestaẽ om̃s cupidos &iãsi facultatib huiꝰmũdi
rit saluus fierscũ in c̃purabilit̃ maiort᷑ba sit pauperũ : Videlic& intellegentes in eonumero depi¬
tari&iã illos q̃uiquãq talia ñ habeant : Tam̃ habendicupiditate capiunt᷑ : sensusẽ aucfacilius¬

Expanded text:
e impedimento aliquo detineamini" quia et hieme imbribus uel frigore, et sabbato, in quo proficisci non licebat, impediebatur quis ab itinere; uel aliud, ne in tristitia aut laetitia rerum temporalium quis Euod ait: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei? diuitem hic appellat cupidum rerum temporalium et de talibus superbientem. his diuitibus contrarii sunt pauperes spiritu, quorum est regnum caelorum. nam eo manifestatur omnes cupidos, etiam si facultatibus huius mundi rit saluus fieri? cum incomparabiliter maior turba sit pauperum; uidelicet intellegentes in eo numero deputari etiam illos qui, quamquam talia non habeant, tamen habendi cupiditate rapiuntur. sensus est autem: facilius
Abbreviated transcription (Latin):
bonis expedit uel tẽ pora lit aliquidualent : Itaq &icĩ om̃s homines c̃uesterent᷑ addm̃:¬
intsaiã inimiciꝓquib: iubemꝰorare diabolus tam̃ quio perał infilios diffidentiae rem¬
ner & in scłifinedã nanđ: que finẽ iusticũ uenire desiderant q̃ uis pinimicis suis orent :
tam̃ ñ absur de uindictã desiderare dicunt: CXCUI De eoquod dicrũ ẽ¬

Expanded text:
bonis expedit, uel temporaliter aliquid ualent. itaque etiam si omnes homines conuerterentur adbonis expedit, uel temporaliter aliquid ualent. itaque etiam si omnes homines conuerterentur adinimici, pro quibus jubemur orare; diabolus tamen, qui operatur in filiis diffidentiae , remaneret in saeculi fine damnandus: quem finem justi cum venire desiderant, quamvis pro inimicis suis orent, tamen non absurde vindictam desiderare dicuntur. XLVI. Ib.
Abbreviated transcription (Latin):
Hicer goiniquus iudex ñ exsimilitudine sed exdfsimilitudine adhibitus e utostenden&
dñs quantocestiores eẽ debeant : Quidm̃ ꝑseuerant̃ rogant fontẽ iustitiȩ atq misericor¬
diȩ uel si quid excellentius diciaut audirspotest : Cũ apud iniquis simũ uidictus que ad
effectũ implendidesi deruualuerit ꝑ seuerantia dep̃cantis i psa uero uidua potest haberesi¬
militudinẽ ecclesie qđ desolatauid&ur donec ueniat dns qui tam̃ in secr&o &iã nunc cura
eigerit᷑: Si aut mou& curelectidĩ seuindicar: depcłur qđ &iã in apocalipsu ohannis de
mastrrib dicit : Cũ aꝑtissime moneam᷑ ut ꝓnris inimicis & ꝑsecutorib orem intellegen die
eã uindictã eẽ iustorumutoms maliperean : Pereunt aũt duob: modis: aut c̃uersione
adiustitia autamis saꝑsuppliciũ potestate qͥnunc aduersus bonas ꝗ diuhocipsũ

Expanded text:
hic ergo iniquus iudex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est, ut ostenderet hic ergo iniquus iudex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est, ut ostenderet dominus, quanto certiores esse debeant qui deum perseueranter rogant fontem iustitiae atque misericordiae uel si quid excellentius dici aut audiri potest, cum apud iniquissimum iudicem usque ad effectum implendi desiderii ualuerit perseuerantia deprecantis. Ipsa uero uidua potest habere similitudinem ecclesiae, quod desolata uidetur, donec ueniat dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam eius gerit. si autem monet cur electi dei se uindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Iohannis de martyribus dicitur, cum apertissime moneamur, ut pro nostris inimicis et persecutoribus oremus: intellegendum est eam uindictam esse iustorum, ut omnes mali pereant. pereunt autem duobus modis, aut conuersione ad iustitiam aut amissa per supplicium potestate, qua nunc aduersum bonos, quamdiu hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
fideis id hoc gonus ꝓtin& &iu illud qđ deseruo ait : Eudñr denunti a ueratuta inlitat
remouer& : Fraude qui ppe ille fecit dominosuo ut falsatisꝓ rogna h i debi aorio
tate sib ipuidere debent in a& er nic̃ uitã quib ut iuste operent᷑ iube leniorfacro
demamona iniquitatis: q̃uodsuo loco expositũ e: ad hogenꝰ ꝑtin& & illequi nom prop¬
ter amicitiã sedut tȩdio carer& ia dormiens excitat᷑ ut trespanes commo¬
cda amico suo:sienim ille molestia conpulsusde dit quanto magis de quis aos ser uos
diligens ut petamus hostae dabitbona poscentib se : Itaqillud superius genus his uerbis
adungi potes t sicutillud ita & illud: hoc aũt posterius hi s uerbis sullud quantomagis
ulud a ut sullu d quanto minus illudsed alicubiobscure alicubia pte ista ponuntur

Expanded text:
fidei? ad hoc genus pertinet etiam illud quod de seruo ait, cui dominus denuntiauerat, ut a uilicatu fidei? ad hoc genus pertinet etiam illud quod de seruo ait, cui dominus denuntiauerat, ut a uilicatu remoueretur; fraudem quippe ille fecit domino suo, ut falsatis chirographis debitoribus itate sibi prouidere debent in aeternam uitam quibus, ut iuste operentur, iubetur amicos facere de mamona iniquitatis? quod suo loco expositum est. ad hoc genus pertinet et ille qui non propter amicitiam, sed ut taedio careret, iam dormiens excitatur, ut tres panes commodet amico suo. si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis deus, qui suos seruos diligens ut petamus hortatur, dabit bona poscentibus se? itaque illud superius genas his uerbis adiungi potest: sicut illud, ita et illud; hoc autem posterius his uerbis: si illud, quanto magis illud? aut: si illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ qđ ad seꝑorandũ & ñ dificiendũ deiudice in iquo uoluit parabolã ponere qui
cũdm̃ ñ timor& & hominẽ ñ reuerer& Viduȩ tum̃ as siduis inter pellationib
Aces sit̃ uteã uindicar & nesibi ab illa tȩdiũ fier& : Nũ hoc ẽ quod uit: Neueniens
dñs dimi sit qđ ratione reddita debere inuentus eeco eruos uodalationem
sa i ꝓmdare noluit : Et defeneratorequicũ duob debitorib donass&s qđ debeban
ab eo cimplius dilectis ẽ. e uiplus donauit : Et de homine quibabebat disfilios maio
in agro sibippinquantẽ iminore aũt in longin quo loxori antẽ & innumerabiliabui
modi De hi senĩ quantũ similia sunt: ducit᷑ intellectus eirei eui adhibent insimu¬
andȩ autrequurende aut exipsa de similitudine aliquidebut uelutiẽ illud d iferũ
agti quodbodie t̃ & crasinclib ant̃ mittit᷑ ds̃ sicuestit : Quanco magisuos modiec

Expanded text:
uid est quod ad semper orandum et non deficiendum de iudice iniquo uoluit parabolam ponere, qui cum deum non timeret et hominem non reuereretur, uiduae tamen assiduae interpellationibus cessit, ut eam uindicaret, ne sibi ab illa taedium fieret? nam hoc est quod ait: ne ueniensdominus dimisit quod ratione reddita debere inuentus est, et ipse conseruo suo dilationem saltem dare noluit; et de faeneratore. qui cum duobus debitoribus donasset quod debebant, ab eo plus dilectus est cui plus donauit; et de homine, qui habebat duos filios, maiorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem; et innumerabilia huius modi: de his enim, quantum similia sunt, ducitur intellectus eius rei, cui adhibentur insinuandae aut requirendae. aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat; ueluti est illud: quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos modicae
Abbreviated transcription (Latin):
uodi Ereccos nouis simi quierant primi e& iunt primi quiarant nouis simisic em̃ quodis
modo minor maioris primatũ frat̃ abstulit a tqunse transto lit fratris: Cuigiłta uerata que
signi ficent ueracit quid hic deb & putare factũ dictũ iẽ menidacit : Cu eni qup rigni ficant ñ uacuis¬
ed aliquard ssiend anus oposia u tdicĩ quur is tamihi uuidẽ ur triptitaratio disputandã due¬
Iius tos quipa tronis mendacus sis scripturcis uolunt adhibere diuma sit porus ostenhato
nonnulla quo ibipitant ee madacia cone ẽ qđ put antur sirette intellegat : Deindesi quabi
indacia manifesta simitandan eẽstestio contra om̃s omniũ opimiones quib: uid &iuradur
bani officiũ ptinerq aliquando m̃ti  omnimo dotenendã in doctrina religionis nullo mo¬
doisnt̃ tendũ quando quidẽ illa pecri & barnabgrit s̃i mulatio quagentes ului daro

Expanded text:
t nouissimi qui erant primi, et sunt primi qui erant nouissimi. sic enim quodam modo minor maioris primatum frater abstulit atque in se transtulit fratris. cum igitur tam uera tamque significentur ueraciter, quid hic debet putari factum dictumue mendaciter? cum enim quae significantur, non utSed aliquanto commendatius oportet ut dicam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse quod putantur, si recte intellegantur; deinde si qua ibi mendacia manifesta sunt, imitanda non esboni officium pertinere aliquando mentiri, omnimodo tenendum in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum, quandoquidem illa Petri et Barnabae simulatio, qua gentes judaizare
Abbreviated transcription (Latin):
none mentiendũ secundogere q̃ui a nulli facienda ẽ iniuriq̃ irest intiendũ. Tertiogenere :
qui a qudi eabadiprusiniuria consulendũ mon est mentiondum Quastogenere propter
monedaei libidinẽ q̃ ꝑseipsã uitiora e: none mnoitiendĩ. Qiinto generequia nec ipsauerita
fine placendibomimib enuntiandae Quan tominus m̃daciuqđ ꝑstipsũq iñ daciũ ẽ utiquo¬
tur paten est iñ eiendum Sex togener qͥ neque eni recte &ia testimonu uerita s pͥcuuis¬
quam teporalicũ modo ac salutecor rumpitur: adrempiter nam uero salutemn
mullus ib endus c :opitulante indacio: Uonemintials conuesentiũ oribi el bomor alior
conoes dendus c̃ Qurassei doillu faciendue debocanaepse cuersis facdre ecoreolios

Expanded text:
non est mentiendum secundo genere, quia nulli facienda est iniuria. non est mentiendum tertio genere, quia nulli cum alterius iniuria consulendum est. non est mentiendum quarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsa uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium, quod per se ipsum, quturpe est! non est mentiendum sexto genere; neque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuiusquam temporali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducendus est opitulante mendacio; non enim malis conuertentium moribus ad bonos mores conuertendu
Abbreviated transcription (Latin):
adolea & ad ficũ &uduitẽ & udrubũ qđ totũ utiq fingit᷑. Vt a d rẽquȩ in tendã ficta

Expanded text:
ad oleam et ad ficum et ad uitem et ad rubum. quod totum utique fingitur, ut ad rem, quae intenad oleam et ad ficum et ad uitem et ad rubum. quod totum utique fingitur, ut ad rem, quae inten
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit esse mrsteriũ alio quinẽ r̃ cuneta m̃ daciaquȩ ꝓpt̃ quendã rerũ significandarũ
similitudinẽ cũ gesta ñ sina tãꝗ gestanarrant᷑ : Vnde est & illa deduob unius hominis
filius maiore quimansit apud putrẽ suum & minore qui longe peregrinatus est an
Tuplixan ar ratio in quogenerf fingendibuma na &iũ dicta uel facta inrationabilib an¬
mantib & rebus sensuc arentib hominss ad diderunt: Vtei modifictis narratiomb
sed ueu acibus significacionib quod uollent cõmentius intimarent tacespud ausspita
tum seculariũ uttfrarout apudoratium musloquitur muri di mustela sulpieulȩ
utpeseilarmationem fictam : adid quodagitur uerax significatio referatur
Vnde & hr sophir tales fabulas ad eum finem reladsi nullus tam ineo uditus
fuit qui putar te appellanda mendacia sedoitu lit tap as quo que
sutris si tet inlibro iudicum ligpasibi regem requirun & loquus Tur

Expanded text:
quae propter quandam rerum significandarum similitudinem, cum gesta non sint, tamquam gesta narrantur. unde est et illa de duobus unius hominis filiis, maiore, qui mansit apud patrem suum, et minore, qui longe peregrinatus est, tam prolixa narratio. in quo genere fingendi humana etiam dicta uel facta inrationabilibus animantibus et rebus sensu carentibus homines addiderunt, ut eius modi fictis narrationibus, sed ueracibus significationibus quod uellent commendatius intimarent. nec aput auctores tantum saecularium litterarum, ut apud Horatium, mus loquitur muri et mustela uulpeculae, ut per narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur: unde et Aesopi tales fabulas ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendacia. sed in litteris quoque sacris, sicut in libro Iudicum, ligna sibi regem requirunt et loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tsia gener questionũ ee non possunt utra omnino sit utru hoc a nalud sit utrũ ad ꝓ¬
Temper enim eiusdem modiẽ . quod aut̃ commutabileẽ. tempori obnoxiũ ẽ Non
enim semꝑ eius modiẽ : Et ideo a&ernũ non retedicitur: quod enim mutatur non ma¬
Incun quod non man& nonẽ aernũ : Idq incerim mostale & a&ernũ ẽ : q̃uod om¬
ne acernũ in mostale ẽ : Nonomne in mostale satis subtiliter & aeternum dicitur. q¬
& sisemper aliqusluuat tamen mutabilitate patiat᷑ non ꝓpriȩ a&ernum appellatur
uia non semꝑ eius modie quã uis in mostale. quia semꝑ uiuit recte dici possit uocatur
tamen a&ernũ ut dã &iam quod inmostale ẽ. Illud uero quod & mutationẽ patitur
& animae psenti cũ anima non sit uiuere dicitur: Neque in mostale ullo modo & multo
minus a&ernum intellegi pocest in a& ernũ enim cum ꝓpriȩ dicitur neq p̃teritum

Expanded text:
tria genera quaestionum esse non possunt, utrum omnino sit, utrum hoc an aliud sit, utrum apprtria genera quaestionum esse non possunt, utrum omnino sit, utrum hoc an aliud sit, utrum apprile est, aeternum est; semper enim eiusdem modi est. quod autem commutabile est, tempori obnoxium est; non enim semper eiusdem modi est et ideo aeternum non recte dicitur. quod enim mutatur, non manet; quod non manet, non est aeternum. idque inter immortale et aeternum est, quod omne aeternum immoetsi semper aliquid vivat, tamen si mutabilitatem patiatur, non proprie aeternum appellatur, quia non semper ejusdem modi est; quamvis immortale, quia semper vivit, recte dici possit. Vocatur autem aeternum interdum etiam quod immortale est. Illud vero quod et mutationem patitur, et animae praesentia, cum anima non sit, vivere dicitur, neque immortale ullo modo, et multo minus aeternum intelligi potest. In aeterno enim, cum proprie dicitur, neque quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
n& in aoernũ. qstaergo dilectio mundi quae uniuersalẽ in seconcupis centiã opt¬
ne mundi generalis ẽ fornicatio qua peccat᷑ incorpus ꝓpriũ : & quodom nibus
ios poralibus &i uisibilibus & temporalibus desideriis &t uoluptatibus humanis
in desinenter serut aninius abipso ereatore unuersorõ desolatus aiq eler¬
rone oreteritũ iam non ẽ. õmne futurũ nondũ e omne igitur p̃tericũ & futurũ
dee spud dmn aut nuiluldee: nec p̃teritũ igitur necͥ futurũ sed omnepsens e apud
dne cea pac dm it uiba iiitate. Omne quodẽ : aliudẽ quo constat aliud quod
Ts cernicur aliud quo conȩruit unuersa igitar creatura sior ẽ. quoquo modo dabeo
dusot aut nino nilile plurimũ distit & suis pastibus sibimo congruit causa quoq
qustorodn dicimus Opofi& ergo ee trinitate qua nihil praestantius intellegenti¬
u Edbecius lnumis ꝑ fecta ratio potest. Ideoq &iam cu uertas queritur plus ꝗ

Expanded text:
 in aeternum. ista ergo dilectio mundi, quae uniuersalem in se concupiscentiam obtinet mundi, generalis est fornicatio. qua peccatur in corpus proprium eo quod omnibus corporalibus et uisibilibus et temporalibus desideriis et uoesolatus atque derOmne praeteritum iam non est, omne futurum nondum est. omne igitur praeteritum et futurum deest. apud deum autem nihil deest. nec praeteritum igitur nec futurum, sed omne praesens est apud deum. DE TRINA VNITATE. Omne, quod est, aliud est quo constat, aliud quo discernitur, aliud quo congruit. uniuersa igitur creatura si et est quoquo modo et ab eo quod omnino nihil est plurimum distat et snis partibus sibimet congruit, causam quoqd est auctorem, deum dicimus. oportet ergo esse trinitatem, qua nihil praestantius, intellegentius et beatius inuenire perfecta ratio potest. ideoque etiam, cum ueritas quaeritur, plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
num gentium trans migrar se : Vnde a płs nob̵ tã qua hieremia replicans dic:
Volo ergo primum omnium fieridep̃cationer ad orationer interpellationer
gr̃arum astioner ꝓomnibus hominib: proregib: & his quiin sublunitater :

Expanded text:
num gentium transmigrasse ? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: num gentium transmigrasse ? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: uolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes; interpellationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et his, qui in su
Abbreviated transcription (Latin):
ab heliseo proiestum reuersũ ẽ : Itacũimpior iudaeor ꝑ corpus operata p̃sentiaxp̃ita quã
infructuosas arbores cederetꝰ quia deillo iohannes dexerat : Cccesecuris adradicer ar¬
borum posita ẽ: ab eis interueniente passione corpus ipsũ deseruit in inferni pfunda
dercende s quo inseputura desuꝑposito tãquã ad manubrium suũ spũredeunte sur¬
rexit quã multa p̃tereã breuitatis necersitate constrictus norunt quilegunt lam
ut ꝑgant Etorent ꝓ eis ipsis in quorum regno peregrinantur : quod in illorum
pace etiam paxeet istoꝵ & ȩdificarent domos & nouellarent uineuos & plan¬
tarentortus: quis ñ agnorcat quid p̃figauerit : qui adtenderit usroris rabelitr
in quibus dolus ñ ẽ ꝑ aportolicam dis pensationẽ cũ euangelico sacram̃to adreg¬

Expanded text:
ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata praesentia Christi tamquam ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata praesentia Christi tamquam infructuosas arbores caederet — quia de illo Iohannes dixerat: ecce securis ad radices arboris posita est - ab eis interueniente passione corpus ipsum deseruit, in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito tamquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit. quam multa praeteream breuitatis necessitate constrictus. norunt qui legunt. Iam hetam iubet, ut pergant et orent pro eis ipsis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat, quid praefigurauerit, qui adtenderit ueros Israhelitas, in quibus dolus non est, per apostolicam dispensationem cum euangelico sacramento ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
moreretur: non hic solo nomine: numero lignorum signũ crucis
ex primitur : benedicitur farina eius &oleum frustur & hilaritas cari
tatis : quaecum inpenditur nonde ficit : hilarẽ enim datorem diligit dr̃:
heliseo pueros insultantes clamanter Calue calue: bestie comeder̃: puerili
stultitia deridentes xp̃min loco caluariae crucifixum . inuasi adȩ monibus
pereuntꝰ mitut heliseus ꝑ seruum baculum suꝑ mortuum : & non reuiuis c̃
Venit ipse coniungit & coaptat semortieius & reuiuis cit: misit sermodĩ
legem ꝑ seruum suu : nec ꝓfuit in peccatis mortuo generihumano q̃ tam̃
ñ sine causamis saẽ : ille enim misit : quiscire eã prius ẽemit tandã: Venit
ipse c̃formaũ senob̵ fastus particeps mortis nrae : & uiuificati sumus : Cũ securib
lignacederent᷑ deligno ferrũ exiliens in ꝓfundũ fluminis mersũ ẽ: atq in lignũ desup

Expanded text:
moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crocis moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crocis exprimitur. benedtatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem diligit deus. Heliseo pueros insultantes et clamantes: calue, calue! bestiae comedunt: puerili stultitia deridentes Christum in loco Caluariae crucifixum inuasi a daemonibus pereunt. mittit Heliseus per seruum baculum super mortuum et non reuiuescit: uenit ipse, coniungit et coaptat se morti eius et reuiuescit: misit sermo dei legem per seruum suum nec profuit in peccatis mortuo generi humano. quae tamen non sine causa missa est ; ille enim misit, qui sciret eam prius esse mittendam. uenit ipse, conformauit se nobis factus particeps mortis nostrae, et uiuificati sumus. cum securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper
Abbreviated transcription (Latin):
mi sterio totus orbis uacuur erat : Nunc autem in manifestatione totus
orb̵ idhab&. illauacuataẽ : quidiam regum temporibus ut & inde pauca
commemorem : Nne ab ipso exordio commutatum sacerdocium in samuhel
reprobato heli & commutatum regnum itodauid reprobato sauleclamat
p̃nuntiari nouum saderdotium nouumq: regnum reprobato u&ere qđ
id ẽ in uno ihũ xp̃o regnum & sacerdotium figurauit : ñ necum decẽ tribus a tẽ pl
sae parataer̃ & duaederelistae : sutis indicat qđ de tota ipsagente aportolus
a coruis mane afferentib: panem & aduerperam carner : & manichei Nin
tellegunt in illis libris xp̃m : Cuiquodam modo salutem nrãm esurienti :¬
confitentur peccatores fidem primitias sps nunc habentem infine autem
uelud aduerperam scđi &ia carnis resurrectionem mittitur helias pas¬
cendus ad alienigenam uiduam : q̃ uolebat duo ligna collegere prius quã

Expanded text:
mysterio totus orbis uacuus erat? nunc autem in manifestatione totus mysterio totus orbis uacuus erat? nunc autem in manifestatione totus orbis id habet, illa uacuata est. quid iam regum temporibus, ut et inde pauca commemorem ? nonne ab ipso exordio commutatum sacerdotium in Samuhelem reprobato Heli et commutatum regnum in Dauid reprobato Saule clamat praenuntiari nouum sacerdotium nouumque regnum reprobato uetere, quod id est in uno Iesu Christo regnum et sacerdotium figurauit P nonne cum decem tribus a templo separatae sunt et duae derelictae, satis indicat quod de tota ipsa gente apostolus a coruis mane afferentibus panem et ad uesperam carnes: et Manichaei non intellegunt in illis libris Christum, cui quodam modo salutem nostram esurienti confitentur peccatores fidem primitias spiritus nunc habentem, in fine autem uelut ad uesperam saeculi etiam carnis resurrectionem. mittitur Helias pascendus ad alienigenam uiduam, quae nolebat duo ligna colligere priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
mus tãquã unica ecđa liberetur mundata a turpitudine fornicationis
postea regum : uideat primo iudicium deinde regnũ inque ipsis temporib: iudi¬
figurioris quis erat in samson obuium leonem nec ans competendae uxoris causa
ad alienigencs tender& : Nisiquia ecđam uocuturus exgentib dix̃ : C audete
quia ego uincimundum : quĩ sibiuult inoreipsius leonis occisi fauus ex trastus:
nisi quia ecce conspicimus leger ipsas regniterreni quae aduersus xp̃m ante
fremuerant nunc lam peremptu feritate dulcedine euangelicae p̃dicandae
&iam munimenta p̃bere : quidẽ illa mulier plena fiduciae hortis tẽpora
ligno tranfigens nisi fider ecđae cruce xp̃i regna diaboli perimens : q uiduel¬
lus complutum area siccci & postea compluta area sicco uellere : nisi primo
unagens hebreorum habens occulte in scĩs mys terium dĩ quod est xp̃r quo

Expanded text:
mus tamquam unica ecclesia liberetur, mundata a turpitudine fornicationis mus tamquam unica ecclesia liberetur, mundata a turpitudine fornicationis postea regum, sicut erit primo iudicium, deinde regnum; inque ipsis temporibus iudiecclesiam figurari. quis erat in Samso obuium leonem necans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet, nisi qui ecclesiam uocaturus ex gentibus dixit: gaudete, quia ego uici saeculum? quid sibi uult in ore ipsius leonis occisi fauus extructus, nisi quia ecce conspicimus leges ipsas regni terreni, quae aduersus Christum ante fremuerant, nunc iam peremta feritate dulcedini euangelicae praedicandae etiam munimenta praebere? quid est illa mulier plena fiduciae hostis tempora ligno transfigens nisi fides ecclesiae cruce Christi regna diaboli perimens? DE VELLERE QVDEONIS. Quis uellus complutum area sicca et postea compluta area sicco uellere nisi primo una gens Hebraeorum habens occulte in sanctis mysterium dei, quod est Christus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dam qualia credat in omnib: uideat in troducentẽ populum interrã
repromissionis: neq: enim hoc temere ab initgo uocabatur : sed ex ipsa
dis pensatione nomine mutuatõ ih̃ s appellatus :: Videat botrum
deterra reꝓmissionis in ligno pendentem uideat in hiericho tã quam
in hoc mortali saeculo meretricem : De qualib: ait dñs quod praecedan
supbor in regno caelorum: ꝑ fenestram domus suae tãquam ꝑ orcorporis
sui coccum mittentẽ qđ ẽ utq: sanguinis signum propter remissione
peccatorum: confiteri ad salutem :uideat muros ipsius ciuitatis tãquã
munitionis mortalis saeculi septies cirtum acta testam̃ti arcaceci¬
disse : sicut nunc ꝑtempora quae septem dierum uicis situdine de¬
labuntur tes tam̃ tum dĩ circuit toto orbẽ t̃rarũ ut in fine tẽporũ mors
nouis sima inimica destruatur : & ex impiorum ꝑditione unicado¬

Expanded text:
dam, qualia credat in omnibus. Uideat Iesum introducentem populum in terram dam, qualia credat in omnibus. Uideat Iesum introducentem populum in terram promissionis. neque enim hoc temere ab initio uocabatur. sed ex ipsa dispende terra promissionis in ligno pendentem . Videat in Jericho tanquam in hoc mortali saeculo meretricem, de qualibus ait Dominus quod praecedant superbos in regnum coelorum , per fenestram domus suae tanquam per os corporis sui coccum mittentem , quod est utique sanguinis signum, propter remissionem peccatorum confiteri ad salutem. Videat muros ipsius civitatis, tanquam munitiones mortales saeculi, septies circumacta Testamdisse, sicut nunc per tempora, quae septem dierum uicissitudine dilabuntur, testamentum dei circuit toto orbe terrarum, ut in fine temporum mors, nouissima inimica, destruatur et ex impiorum perditione unica do
Abbreviated transcription (Latin):
eccequitollit peccata mundi : prohibentur qui pascha faciunt orsa frangere :
Non franguntur incruce orsadñi : At testatur eugłsta hinc ẽẽ dictumoseiꝰ
ñ comminu&is ⁊ sanguine in liniuntur poster ut ꝑmcier depellatur :
Cignantur signo dominicae passionis in frontib: populi ad tute lam salutis :
datur ibilex quinquagesimo diȩ Post astum paschãuenit sp̃s scr quin¬
quagensimo diepostdñ passionem idicitur illic scripta lex digito dĩ. dicit
sis nihilse in illis litteris inuenis se qđ ad p̃nuntiationem xp̃i ꝑtineat
quid autem miro sioculor habet adlegendum & coradintellegendũ
non hab& qui positus ante hostium clausum diuini secreqꝰ non
fide pi&iatis pulsat sed elatione impi& atis insultat : plane itasit ĩta
fiat:iustum ẽ : enimꝰ claudat᷑ suꝑbis i anua salutis: ueniat mansu& ius
quem doc& dñs uicor suas: uideat & haec in illis libris & c&era ł om̃a ł que¬

Expanded text:
ecce qui tollit peccatum mundi prohibentur qui pascha faciunt ossa frangere: ecce qui tollit peccatum mundi prohibentur qui pascha faciunt ossa frangere: non frannon comminuetis. sanguine inliniuntur postes, ut pernicies depellatur: signantur signo dominicae passionis in frontibus populi ad tutelam salutis. datur ibi lex quinquagesimo die post actum pascha: uenit spiritus sanctus quinquagesimo die post domini passionem. dicitur illic scripta lex digito dei: dicit sis nihil se in illis litteris inuenisse, quod ad praenuntiationem Christi pertineat! quid autem mirum, si oculos habet ad legendum et cor ad intellegendum non habet, qui positus ante ostium clausum diuini secreti non fide pietatis pulsat, sed elatione inpietatis insultat? plane ita sit, ita fiat; iustum est enim. claudatur superbis ianua salutis, ueniat mansuetus, quem docet dominus uias suas : uideat et haec in illis libris et cetera uel omnia uel quae
Abbreviated transcription (Latin):
putria: sed quod non uident sperando & ꝑpatientiam expestando tũ quã in
deserto s̃ : & illic laboriosȩ & periculosȩ tẽptationes nere uertentur corde
in aegrptõ : nec ibitomen xp̃s deserit : Nam & illa columna ñ recedit & amare
a quae ligno dulcescur : quia in imici populi signocrucis xp̃i honorificato man¬
suescuntꝰ. & duodecm fontes septuaginta palmae arbores inrigantes .¬
a postolicam gr̃am p̃figurant populo septenario numero decuplato rigantẽ :
molitus uiam: extentis morsimanib: signo crucis dominicae superatur : & mor¬
sus mortiferi serpentem exaltato &respecto aeneo serpente sanaontur: qđ
uerb̵ ipsius dñi declaratur: sicut exaltauit inquit morses serpentem in heremo
uitam a&ernam : Itane &iam ista non clamant tanta nesurditas incordibus
duris : fit pascha in occisione ouis occidit᷑ xp̃r de quo in eugło dicit᷑: Ecceagnus d̃ĩ

Expanded text:
patria, sed quod non uident sperando et per patientiam expectando tamquam in patria, sed quod non uident sperando et per patientiam expectando tamquam in deserto sunt; et illic laboriosae et periculosae temptationes, ne reuertantur corde in Aegyptum. nec ibi tamen Christus deserit; nam et illa columna non recedit. et amarae aquae ligno dulcescunt, quia inimici populi signo crucis Christi honorificato mansuescunt: et duodecim fontes septuaginta palmae arbores inrigantes apomolitus uiam extentis Mosi manibus signo crucis dominicae superatur. et morsus mortiferi serpentum exaltato et respecto aeneo serpente sanantur. quod uerbis ipsius domini declaratur: sicut exaltauit, inquit, Moses serpentem in heremo,t, sed habeat nitam aeternam. itane etiam ista non clamant? tantane est surditas in cordibus duris? DE AGNO PASCHAE OCCISO. Fit pascha in occisione ouis: occiditur Christus, de quo in euangelio dicitur: ecce agnus dei,
Abbreviated transcription (Latin):
et omnes eundẽ potum spiritalem bi beruntꝰ bibebant aut̃ despiri¬
tali sequenti petra : Petraaut eratxp̃s : Exponendo unum inc&era
introdux̃ intellectum : si enim petra xp̃s propter firmitatem cur non
& manna xp̃s tamquam panis uiuus quidecaelo descendit : Quouere
qui ues cuntur spiritalqͥt̃ : uiuunt: Namilli ueterem figuram car¬
naliter accipientes : mortui sunt : sed cum dicit aportolus Eundẽ
crbum spiritalẽ manducauerunt : Ostendit & illud spiritaliter
intellegi in xp̃o sicut & potum : quur spiritaliter dixisset : a peruit
cum subiunc x̃. ꝑ etra aute eratxp̃s : Quo aꝑto cuncta fulserunt :
ciens infirmitatem nr̃ a ꝑnoctem lucens ꝑ diem non lucens : &
qui non uident uideant. & qui uident caeci fiant: Rub&. &
mart rubrum baptismus utiq: xp̃i sanguine consecratus : hos ter
sequenter at ergo moriuntur peccata praeterita Iducitur populus
perdesertum baptirati omner : nondum ꝑfruenter promis sa

Expanded text:
eundem potum spiritalem biberunt; bibebant enim de spiritali consequenti petra, petra autem erat Christus. exponendo unum in cetera introduxit intellectum. si enim petra Christus propter firmitatem, cur non et manna Christus tamquam panis uiuus, qui de caelo descendit? quo uere qui uescuntur, spiritaliter uiuunt; nam illi ueterem figuram carnaliter accipientes mortui sunt. sed cum dicit apostolus: eundem cibum spiritalem manducauerunt, ostendit et illud spiritaliter intellegi in Christo: sicut et potum cur spiritalem dixisset, aperuit. cum subiunxit: petra autem erat Christus; quo aperto cuncta fulserunt. cciens infirmitatem nostram, per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non uident. uideant, et qui uident, caeci fiant? rubet et mare rubrum: baptismus utique Christi sanguine consecratus. hostes sequentes a tergo moriuntur: peccata praeterita. Ducitur populus per desertum: baptizati omnes nondum perfruentes promissa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ a obhoc etiam ipsam peccatum uocari : Audiat apłm dicentem
mors ipsa exmaledisto ẽ: & maledistum : omne pectatum. siue ipsum
quõ fit ut sequat᷑ supplicium: siueipsum supplicium quod alio modouoca
pectatum: quiasit expectatossus cepit aut̃ xp̃s sinereatu suppliciũ
nrm ut inde soluer& reatum nr̃mm: & fisr& etiam supplicium prũ:¬

Expanded text:
esse et ob hoc etiam ipsam peccatum uocari. audiat apostolum dicentem: esse et ob hoc etiam ipsam peccatum uocari. audiat apostolum dicentem: mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est esse peccatum, sive ipsum quo fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplipeccatum, quia fit ex peccato. suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solueret reatum nostrum et finiret etiam supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
quor eur eẽt mortis non cõ misit xp̃s : Illud aut̃ alterum idẽ mortĩ quae ÷¬
pestato inflicta ẽ humanaenaturae suscepit pro nob̵: hoc suspendit in ligno
hoc maledictum ẽ ꝑmor senubimors dãpnata ẽ. neregnar& : maledista ẽ
utperir& qua propt̃ ꝑ xpĩ talepestatum : dãnatum ẽ. nr̃m pestatũ utnos
liberemur neregnante peccato nor dã nati remaneremꝰ : quidergomirat
faustus male dictum eẽ peccatũ maledistum eẽ mortem: maledistã ẽe
mor talitatẽ carnis sine peccato xp̃i sex peccatotimen hominis &iã in xp̃o factũ
exadam quippecorpus assumpsit qr exadam uirgo maria que peperit xp̃m
Dixerat autem dr̃ inparadi sorqua die tetgeritis morte moriemini hoc est
maledictum quod pependit in ligno: Ille neg& xpm maledictũ quinegat
& moł tuum : Quiaut̃ confitet᷑ mortuum & negare non potest depeccato

Expanded text:
quo reus esset mortis, non commisit Christus; illud autem alterum, id est mortem, quae quo reus esset mortis, non commisit Christus; illud autem alterum, id est mortem, quae peccato inflicta est humanae naturae, suscepit pro nobis. hoc suspendit in ligno, hoc maledictum est per Mosen, ubi mors damnata est ne regnaret, et maledicta est ut periret. quapropter per Christi tale peccatum damnatum est nostrum peccatum, ut nos liberaremur, ne regnante peccato nos damnati remaneremus. Quid ergo miratur Faustus maledictum esse peccatum, maledictam esse mortem, maledictam esse mortalitatem carnis sine peccato Christi, ex peccato tamen hominis etiam in Christo factum? ex Adam quippe corpus assumsit, quia ex Adam uirgo Maria, quae peperit Christum. dixerat autem deus in paradiso: qua die tetigeritis, morte moriemini. hoc est maledictum, quod pependit in ligno. ille neget Christum maledictum qui negat et mortuum; qui autem confitetur mortuum, et negare non potest mortem de peccato
Abbreviated transcription (Latin):
pepdet Iplig no exlibro contrapaus tũ. xiiii.
demꝰ exoccasione calũniantium herencorũ quomodo illud sacram̃tũ fidelibus
exponatur: mors hominis expoena peccati ẽ iunde & ipsa peccatũ dicitur ñ qua
peccat homo dummoritur. sed quia expestato factum ẽ : ut moriatur: sicut
iliomodo dicitur lingua proprie caroq̃ intradentes subpalato mouetur :
aliomodo dicunt᷑ ipsum proprie corporis membrum quod mouemus ad
operandum & aliomodo manus dicit᷑ scriptura : q̃ fit ꝓmanum: dicimus enĩ
probata ẽ manus eius lesta ẽ aduersus eum manus ab eo manũ tuã recipe
manumtuamianus utiq: propriae mẽbrũ ẽ hominis: Non autem opinor
illam scripturũ mẽbrum ẽe hominis & tamendicit᷑ manus eo qđ manu fastasit:
sic e pestatum ñ tantum ipsum opus malũ quod poena dignum ẽ : sed &iã
ipsamors qua epeccato fasta ẽ : peccatum appellatum ẽ : Illuditaq pestatũ

Expanded text:
PENDET IN LIGNO. EX LIBRO CONTRA FAV- STVM XIIII. PENDET IN LIGNO. EX LIBRO CONTRA FAV- STVM XIIII. Videamus ex occasione calumniantium haereticorum, quomodo illud sacramentum fidelibus exponatur. mors hominis ex poena peccati est: unde et ipsa peccatum dicitur, non quia peccat homo dum moritur, sed quia ex peccato factum est ut moriatur; sicut alio modo dicitur lingua proprie caro, quae intra dentes sub palato mouetur, et aloperandum, et alio modo manus dicitur scriptura, quae fit per manum; dicimus enim: "probata est manus eius" "lecta est aduersus eum manus eius" "habeo manum tuam" "recipe manum tuam". manus utique proprie membrum est hominis. non autem opinor illam scripturam membrum esse hominis; et tamen dicitur manus eo quod manu facta sit. sic et peccatum non tantum ipsum opus malum, quod poena dignum est, sed etiam ipsa mors, quae peccato facta est, peccatum appellatum est. illud itaque peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo quiad eius accusationem stabat ab latã illi sor ditã uestẽ oi datũ
tẽpor ꝑiudiciũ superato aluctuperegrinationis ingłam sẽpitnã salutis as sũmit᷑ :¬
domus quodetiã in psalmo dedicationis aꝑtissime canit: Cuertis tilectũ meũ ingaudiũ
mihics cidistisaccumeũ accincxis time leutia ut cantẽ tibi gła mea : & non
conpungar :¬
ostendere quaed ã peccata manfestu expenuuenire quorundã occultoꝵ sed ncipsos
hostacius se prophaeton demonstraremus : Num nepergam longius idem
hieremis eoipso loco ubiait : & homo ẽ & quis agnoscit eum nequis hocipso excu¬
satier sent iudaeiquia noncognouerunt sienim cognouissent. sicut apłs dix̃ nũ
ut noncognos cerent: Ait enimego dñs interrogans corda probions renes ut dem
unicuiq secundum uiam eius & scđm frustum studioꝵ eius :
Exposito de eoquod scriptum est Male dictus ompis qui

Expanded text:
diabolo, qui ad ejus accusationem stabat, ablatam illi sordidam vestem, et datum diabolo, qui ad ejus accusationem stabat, ablatam illi sordidam vestem, et datum temporum per iudicium superato a luctu peregrinationis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi. conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et non conpungarostendere quaedam peccata manifesta ex poena uenire quorundam occultorum, sed nec ipsos hoc tacuisse prophetas demonstraremus. nam. ne pergam longius, idem Hieremias eo ipso loco, ubi ait: et homo est. et quis agnoscit eum? ne quassati essent Iudaei, quia non cognouerunt — si enim cognouissent, sicut apostolus diciut non cognoscerent. ait enim: ego dominus interrogans corda, probans renes, ut dem unicuique secundum uiam eius et secundum fructum studiorum eius. LI. EXPOSITIO DE, ID QVOD SCRIPTVM EST, MALEDICTVS OMNIS QVI
Abbreviated transcription (Latin):
bonum & acceptum ẽ corã saluatorenro dõ : quiomner homines uult sal¬
uor fieri & in agnitionem ueritatis uenire : Et hoc quippe ȩtiam illis
credentibus constructa s̃ domicilia pacis basilicae xp̃i anarũ congregation
& nouellatae uineae populi fidelium : & plantatihorti : ubi etiã int̃om̃a
holeragranum illud sinapis regnat subcuius umbraculis longelateque
porrestis : etiã altipetax suꝑbiagentium : tãquã in caelo uolatilibus con¬
fugendo requiescit : Nam quod etiam post septuaginta annor scđm
eius dẽ hieremiae proph&iamreditur ex captiuitate & tẽplum renouat᷑
quis fidelis xp̃i anus non intellegat: post euoluta tẽpora quae septenarii
dierum numeri repectioni trans curr : Etiam nob̵ idẽ ecdesi aedi. ad illã
caclestem hierusalem ex huius sđi peregrinatione redeundũ: perquẽ
ibs sacerdor magnus illiur temporis quotẽ plũ aedificatu ẽ. post
captiuitatem : quem ⁊acharias ꝓphela uidit in sordido habini deuictoq

Expanded text:
coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicilia pacis, basilicae Christianarum congregationum, et novellatae vineae populorum fidelium, et plantati horti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat, sub cujus umbraculis longe, lateque porrectis, etiam altipetax superbia gentium, tanquam in coeli volatilibus confugiendo, requiescit. Nam quod etiam post septuaginta annos secundum ejusdem Hieremiae prophetiam reditur ex captivitate, et templum renovatur, quis fidelis Christi non intelligat, post evoluta tempora, quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est Ecclesiae Dei ad illam coelestem Hierusalem ex hujus saeculi peregrinatione redeundum? per quemJesus Sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est, post captivitatem, quem propheta Zacharias vidit in sordido habitu, devictoque
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo peccauerunt iudaeisids̃ illor excecauit necognor¬
cerent xpͥm quantũ por sumus inbuendorudi homini ostenderemꝰ exalus
occultis peccatis dõ cognitis uenireiustã paenã huius caecitatis qđ ñ solũ
dixis se apłm dequib: dam propter hoc tradidit illor dr̃ in concupis centia
cordis gorum ł inreꝓbum sensum ut faciant q̃ non conueniũnt uolentẽ

Expanded text:
uid ergo peccauerunt Iudaei, si deus illos excaecauit, ne agnoscerent Christum? quantum possemus, inbuendo rudi homini ostenderemus ex aliis occultis peccatis deo cognitis uenire iustam poenam huius caecitatis; quod non solum dixisse apostolum de quibusdam: propter hoc tradidit illos deus in concupiscentiam cordis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uidemus honorem xp̃i in eodem orbe terrarum erogationem frum̃tisu
oma subiuganter: ipsemihi innuit inuirga morsi quae in terra serpens
effesta eius mortem figuraũ a serpente uł uentem : sed qđ ad p̃hensa
cauda significat posterius ꝑ actis iam omnibus in fine astiob:: ad id
quod fuerat resurgendo reuertitur : Ubi ꝑuitae reparationẽ morte
consumata : nihil serpentis appar &inor quoq: corpus eius in eadem mor¬
talitate ꝑ lubricam temporum uolur : sed fine nouissimo uelut
ad p̃hensa reparabimur : & nouissima in imica morte des tructu
resurgenter indextera dĩ uirga regni erimus : DEECRESSUISREIS
am deexitu isrłis ex aegrpto : non ego sed a postolus loquatur: &CΥΡTO¬
Nolo aũt uos ignorare fr̃s quia patres nr̃i omner sub nube fuer̃
et omner ꝑmare transierunt : & omner in morse bapti zati sunt

Expanded text:
nunc uidemus honorem Christi in eodem orbe terrarum erogatione frumenti sui nunc uidemus honorem Christi in eodem orbe terrarum erogatione frumenti sui omnia subiugantis. ipse mihi innuit in uirga Mosi, quae in terra serpens effecta eius mortem figurauit a serpente uenientem; sed — quod apprehensa cauda significat — posterius peractis iam omnibus in fine actionis ad id quod fuerat resurgendo reuertitur, ubi per uitae reparationem morte consumta nihil serpentis apparet. nos quoque, corpus eius, in eadem mortalitate per lubrica temporum uoluimur, sed fine nouissimo uelut apprehensa, reparabimur et nouissima inimica morte destructa resurgentes in dextera dei uirga regni erimus. DE EGRESSV ISRAHEL EX AEGVPTO. Iam de exitu Israhel ex Aegypto non ego, sed apostolus loquatur: nolo autem uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes per mare transier
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s mortui s̃ : & ꝓomnib: mortuus ẽ : U quiuiuunt lam non sibi ui¬
uant : sed ei quipeis mortuus .ẽ. &re surrexit : haec inscripturis scĩs
sca spectacula quem non delectant sanam doctrinam non susunent ad fabulas
conuertitur : & illȩ quidem : animos inqualib& corporis aetate pueriles uaria
quadam delestatione sollicitant: sed noriã corpus xp̃i agnor camus
in psalmo uocem nram & dicamus ei : Narrauerunt mihiiniusti delestationes
humanae : siue &caꝑto siue ex occulto occurrit & refiut ĩpsemihi & ex
non nulla difficultate inuentionis suae desiderium in flamat ut
quod inuenero auide sorbeam medullis quere conditum : salubrit
teneam. DEIOSEEHUENDITO ETEOSTLABORES HONORATO
psemihi iosephinnuit qui ꝑsequentibus & uenden¬
tibus fratribus in aegrpto port labores honoratur : Dicͥimus enim laborer
xp̃i in orbegentium quẽ significabat aegrptus ꝑuarir passiones martrrum: &

Expanded text:
t; et pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt. iam non sibi uiuant, sed ei. qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. - Haec in scripturis sanctis sancta spectacula quem non delectant. sanam doctrinam non sustinens ad fabulas conuertitur. et illae quidem fabulae animas in qualibet corporis aetate pueriles uaria quadam delectatione sollicitant. sed nos, iam corpus Christi, agnoscamus in psalmo uocem nostram et dicamus ei: narrauerunt mihi iniusti delectationes, humanae siue ex aperto siue ex occulto occurrit et reficit. ipse mihi et ex nonnulla difficultate inuentionis suae desiderium inflaquod inuenero auide sorbeam medullisque reconditum salubriter teneam. DE IOSEPH VENDITO ET POST LABORES HONORATO. Ipse mihi in Ioseph innuit, qui persequentibus et uendentibus fratribus in Aegypto post labores honoratur. didicimus enim labores Christi in orbe gentium, quem significabat Aegyptus, per uarias passiones martyrum; et
Abbreviated transcription (Latin):
t quod uicesimus & septimus dies mensis cõmemorat᷑ ad eius dẽ
quad raturae significationẽ ꝑtin& q̃ iam in quadratis lingnis ex¬
posita ẽ : sed hic eudentius qr nor ad omneopus bonum paratus. idẽ
quodammodo conquad ratas trinitus ꝑficit inmemoria quadm̃ recol¬
mus intellegentia qua cognorcimus in uoluntate quadiligimus: Tria enĩ
ter & oster fiunt uiginti septem : qui ẽ numeri ternarii quadratus qđ
septimo mense arca sedit. hoc ẽ requieuit ad illã septimã requiẽ
significatio recurrit : & quia ꝑfecti requiercunt ibi quoq: illius quadra¬
eadem commendatio confirmata ẽ. Cum arca requieuit: quodenim.
promitttur inspe hocexhibetur inreporro quia ipsa septimarequi es cum
octauare surrectione coniungitur neque enim reddito corpore.
finitur requier quae posthanc uitam ex coepit. scor sed potius totum
hominem non adhuc inspe sediam reipsa omni ex parte & sps &
corporis perfecta in mortuli salute renouatum : in a &ernaeuita

Expanded text:
t quod vigesimus septimus dies mensis commemoratur, ad ejusdem quadraturae significationem pertinet, quae jam in quadratis lignis exposita est: sed hic evidentius quia nos ad omne opus bonum paratos, id est quodammodo conquadratos, Trinitas perficit, in memoria qua Deum recolimus, in intelligentia qua cognoscimus, in voluntate qua diligimus: tria enim ter, et hoc ter, fiunt viginti septem, qui est numeri ternarii quadratus. Quod septimo mense arca sedit, hoc est requievit, ad illam septimam requiem significatio recurrit, qua perfecti requieeadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur in re. porro quia ipsa septima requies cum octaua resurrectione coniungitur — neque enim reddito corpore finitur requies, quae post hanc uitam excipit sanctos, sed potius totum hominem non adhuc spe, sed iam re ipsa omni ex parte et spiritus et corporis perfecta immortali salute renouatum in + aeternae uitae
Abbreviated transcription (Latin):
ant ut eum temperant̃ adnuntient : Videte apłm ascendentem : siue in quid
m̃te ex cessimus dõ : Videte dercendentẽ : si ue inquit tẽ perantes sumus

Expanded text:
ant, ut eum temperanter annuntient. Videte Apostolum ascendentem: Sive, inquit, ant, ut eum temperanter annuntient. Videte Apostolum ascendentem: Sive, inquit, mente excessimus Deo, et videte descendentem: Sive, inquit, tempera