comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entib hospitib quod uir eẽt multe
pietatis ae religionis iniuncto sibi
officio suꝑne tantum mercedis gr̃a
subditur. Hic cum quadam die lenaᷤᷤ
siue saga quib in hospitali uteba¬
tur in mari lauasset. rediens do¬
mũ repentina medio itinere mo
terram ⁊aliquandui ꝓnus iacens
uix tandem resurget. Resurgens
autem sensit dimidiã corporis sui
partem a capite usq ad pedes pa¬
ralisis languore depͤssam. ⁊ maximo
cum labore baculo innitens domũ ꝑ¬
uenit. Exescabat morb paulatim &
nocte suꝑueniente grauior effectus
est. ita ut redeunte die uix ip̃e ꝑ se
exsurgere aut incedere ualet. Quo
affectus in cõmͦ concepit utillimũ m̃te
niens intraret ad tumbam reclentissi¬
mi patris cuadb̾cti. ibiq genib flexiᷤᷤ
supplex suꝑnam pietatem rogaret.
uel abhuiuscemodi languore si ħ sibi
utile eẽt lib̾aretur. uł si se tali moles¬
tia diutius castigari diuina ꝓuiden¬
te gr̃a oportet. patienter dolorem ac

Expanded text:
 hosp. quod vir esset multae pietatis ac religionis, injunctoque sibi officio supernae tantum mercedis gratia subditus. Hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur, in mari lavasset, rediens domum repentina medio itinere molterram et aliquandiu pronus jacens, vix tandem resurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat morbus paulatim, et nocte superveniente gravior effectus est, ita ut, die redeunte, vix ipse per se exsurgere aut incedere valeret. Quo affectus incommodo, concepit utillimum  Al.sset perveniens, intraret ad tumbam reverentissimi Patris Cudberct, ibique genibus flexis supplex supernam pietatem rogaret, ut vel ab hujuscemodi languore, si hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali molestia diutius castigari divina providente gratia oporteret, patienter dolorem ac
Abbreviated transcription (Latin):
addentes uł subtͣhentes. ⁊ anathema¬
tizamus corde ⁊ ore quos anathemati¬
zauierunt. ⁊ quos susceꝑunt suscepi¬
mus glificantes dm̃ patrẽ sins initio.
⁊ filiũ eiꝰ uinigenitũ ex patre genatũ
⁊ filio inenarrabilit̾ sic̃ p̃dicauerũt
cam exposuimꝰ. Int̾erat huic sy¬
nodo parit̾q catholice fidei decreta
firmabat. uir uenerabił ioħes archi
uen̾at a roma ꝑ ussionẽ pape aga¬
thonis duce reuerentissimo abbate

Expanded text:
addentes vel subtrahentes: et anathematizamus corde et ore quos anathematizarunt; et quos susceperunt, suscepimus: glorificantes Deum Patrem sine initio, et Filium ejus unigenitum ex Patre generatum et Filio inenarrabiliter, sicut praedicaverunt cam exposuimus. Intnodo, pariterque catholicae fidei decreta firmabat vir venerabilis Johannes archicvenerat a Roma per jussionem papae Agathonis; duce reventissimo abbate
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt sermones eiꝰ. atq scoꝵ pa¬
trum tradidit symbolum. ⁊ geralit̾
babilium catholice eccłie doctorum
chorus. hos itaꝙ sequentes nos pie
atq orthodoxe iuxta diuinitus inspi¬
ratam doctrinam eoꝵ ꝓfessi credimꝰ.
constarẽ ⁊ confitemur sccłm scõs patͦs

Expanded text:
audierunt sermones ejus, atque sanctorum Paaudierunt sermones ejus, atque sanctorum Patrum tradidit Symbolum, et generaliter babilium catholicae Ecclesiae doctorum chorus. Nos itaque sequentes eos pie atque orthodoxe juxta divinitus inspiratam doctrinam eorum professi credimus constanter et confitemur secundum sanctos Patres
Abbreviated transcription (Latin):
die cõpugnantes occurrt̃ ult ostiũ flu¬
ad regionẽ geuuissoꝵ ꝑtinent p̃fatũ
pelagus intrat. finitoq flictu mnodea¬
num refusi unde uenerãt redeunt.
dem eccłie constantinopoli ꝑ here¬
sim euchycetis multũ ẽẽ turbatã. ⁊ eccłiaᷤ
angloꝵ quib p̃erat ab huiꝰmõi ĩmunes
labe ꝑdurare desid̾ans. collecto uene¬
xabiliũ sacdotum doctorumq płimorũ
oetu. cuiꝰ eẽnt fidei singuli sedulꝰ inqͥre¬
bet. oĩumq unanimẽ infide catholi¬
ca repꝑit ꝯsensum. ⁊ hc̃ sẏnodalib littis
ad instructionẽ memoriãq sequentiũ
cõmendare curauit. Quarũ uidelicet
litt̾arum istud exordium ẽ. In noĩe
ecłelredo rege mertinensiũ anno sexto
regni eiꝰ. ⁊ alduulfo rege estanglorũ
sedentib cet̾is epĩs bͥctannie insule
uiris uenerabilib p̃positis sacroscĩs
eungłiis. in loco qui saxonice uocabu¬
aiscipłis suis qui p̾sentialit̾ uid̾unt ⁊

Expanded text:
die compugnantes occurrunt, ultra ostium fludie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat; finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerant, redeunt.  haeresim Eutychetis multum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto venerabilium sacerdotum doctorumque plurimorum coetu, cujus essent fidei singuli sedulus inquirebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis ad instructionem memoriamque sequentium commendare curavit, quarum videlicet literarum istud exordium est: « In nomine , et Edelredo rege Merciorum anno VI regni ejus, et Aldulfo rege Estanglorum sedentibus caeteris episcopis Britanniae insulae viris venerabilibus, praepositis sacrosanctis Evangeliis, in loco qui Saxonico vocabudiscipulis suis, qui praesentialiter viderunt et
Abbreviated transcription (Latin):
inde monaftium in loco qui uocatui
hreodford .i. uadum harundinis. ue¬
que eunflicta fuerunt p̃lianti in insu¬
la uuecta: postulauitq ab eout sine¬
cesse eẽt pueros int̾fici: prius eos lice¬
ret fidei xp̃iane sacramentis imbui.
Concessĩt rex: ⁊ ip̃e instructos eoᷤ ũbo
uerrtatis ac fonte saluatoris ablutoᷤᷤ¬
de ingressu regni et̃ni certos reddidit.
moxq illi instante carnifice mortẽ
leti subiere temporalẽ. ꝑ quã se ad ui¬
tam anime ꝑpetuam ñ dubitabant
ẽẽ tͣnsituros. Hoc gͦ ordine pꝰqͣm om̃s
ceꝑant: suscepit ⁊ insula uuecta. In
quam tam̃ aberũna ext̾ne subiectio¬
nis. nemo gͣdum minift̾ii ac sedis
hec insula contͣ mediũ australiũ
saxonum ⁊ geuuissoꝵ int̃posito pe¬
lago latitudinis tͥum miliũ quod
uocatur solrente. Inquo uidelicet pe¬
lago bini estus oceani. qui cutũ brit¬
tanniã ex infinito oceano septẽtrio¬
nali erumpunt. sibimet in uicẽ coti¬

Expanded text:
inde monasterium in loco qui vocatur inde monasterium in loco qui vocatur Hreutford, id est, Vadum harundinis, vequae ei inflicta fuerant praelianti in insula Vecta: postulavitque ab eo, ut si necesse esset pueros interfici, prius eos liceret fidei Christianae sacramentis imbui. Concessit rex, et ipse instructos verbo veritatis, ac fonte salvatoris de ingressu regni aeterni certos reddidit. Moxque illi, instante carnifice, mortem laeti subiere temporalem per quam se ad vitam animae perpetuam non dubitabant esse transituros. Hoc ergo ordine, postquam omnes ceperant, suscepit et insula Vecta, in qua tamen ob aerumnam aeternae subjectionis, nemo gradum ministerii ac sedis haec insula contra medium Australium Saxonum et Geuissorum, interposito pelago latitudinis trium millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quoti
Abbreviated transcription (Latin):
stqͣm gͦ ceduualla regno
homines ꝓhis substituere contendit:
insulã quartã partẽ eiꝰ simul ⁊ p̾de dño
daret. Quod ita soluit ut hanc uul¬
frido ep̃o qui tunc forte de gente sua
suꝑueniens aderat utendã ꝓ dño of¬
ferret. Est aũ mensura eiꝰdem insule
iuxta estimationẽ angloꝵ mille du¬
centarũ familiarũ. Unde daca ẽ ep̃o
possessio t̾re trecentarũ familiarũ.
Et ip̃e partẽ quã ac cepit cõnendauit
cuidã de clericis suis eui nom̃ b̃nigine.
⁊ erat filiꝰ sororis eius. dans illi pb̃rm
nomĩe hildila: qui om̃ib qui salua¬
ri uellent u̾bum ac̃ lauachrũ uite
ministraret. ubi silentio p̃t̾eundũ
regis insule. speciali sunt dĩgr̃a co¬
ronati. Siqͥdem uminentib insule
hostib fuga lapsi sunt de insula:⁊¬
delati in locum qui uocatur ad lapidẽ
occultando se afacie regis uictoris cre¬
didissent. ꝓditi sunt atq occisi uissi.
Quod cũ audiss abbas qͥdam ⁊ prb̃r
uocabulo cyneb̾t habens ñ longe ab

Expanded text:
stquam ergo Caedualla regno homines pro his substituere contendit, insulam, quartam partem ejus, simul et praedae, Domino daret. Quod ita solvit, ut hanc Uilfrido episcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat, utendam pro Domino offerret. Est autem mensura ejusdem insulae, juxta aestimationem Anglorum, mille ducentarum familiarum. Unde data est episcopo possessio terrae trecentarum familiarum. At ipse partem quam accepit, commendavit cuidam de clericis suis, cui nomen Bernuini, et erat filius sororis ejus, dans illi presbyterum nomine Hiddila, qui omnibus qui salvari vellent, verbum ac lavacrum vitae ministraret. Ubi silentio praetereundregis insulae, speciali sunt Dei gratia coronati: siquidem imminentibus insulae hostibus, fuga lapsi sunt de insulasent in locum qui vocatur Ad lapidem, occulendos se a facie regis victoris credidissent, proditi sunt, atque occidi jussi. Quod cum audisset abbas quidam et presbyter, vocabulo Cyniberct, habens non longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
uocari. Hunc gͦ locum cum accepiᷤᷤ¬
set ep̃c Wilfrid̾. fundauit ibi monas¬
t̾ium. ac regłari uita instituit maxi
me his quos secũ addux̾at frĩb. quod
usq hodie successores eius tene noscũ¬
tur. Nam ip̃e illis in partib annoᷤ
merito om̃ib honorabił officium
ep̾atus ⁊ ũbo ex̃cebat ⁊ oꝑe. Et q̃m illi
hominib donauit. om̃s fide xp̃i
institutos unda baptismatis abluit.
Int̾ quos seruos ⁊ antillas ducentas qͥn¬
quaguita quos om̃s ut baptirando a¬

Expanded text:
vocari. Hunc ergo locum cum accepisvocari. Hunc ergo locum cum accepisset episcopus Uilfrid, fundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in partibus annosmerito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exercebat et opere. Et quoniam illi hominibus donavit, omnes fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos et ancillas ducentos quinquaginta: quos omnes ut  Al., no
Abbreviated transcription (Latin):
caro om̃ium exutauert̃ in dm̃ ui¬
uum: intelligentes eũ qui uerus ẽ
d̾o. ⁊ intiorib se bonis ⁊ ext̾iorib celes
ti gr̃a dicasse. Nam ⁊ antistes cũ ue¬
niss in ꝓuinciam: tantãq ibi fa-¬
mis penam uidet. docuit eos piscan¬
do uictum querere: nãq mare ⁊ flu-¬
mina eoꝵ piscib abundabant. s pis¬
candi ꝑitia genti nulla nͥ ad anguil
las inerat. Collectis gͦ undecũq re¬
tib anguillarib homines antisti¬
tis miserunt in mare:⁊duuna se
uiuante gr̃a: mox cepere pisces di¬
antistes cor om̃ium in suum dĩtit
amorem: ⁊ libentius eo p̃dicante ce¬
lestia sꝑare ceꝑunt cuiꝰ minift̾ia tẽ¬
poralia bona sumpserunt. Quo tp̃r
liarum: ubi suos homines qui exu-¬
marini. Est enim locꝰ ille undiq ma¬
ri circundatus: pret̾aboccidente un¬
de ht̃ ingressum amplitudinis qͣsi
lactus funde: locus a latinis paen¬
insula: agrecis solet cherronesos

Expanded text:
caro omnium exultaverunt in Deum vicaro omnium exultaverunt in Deum vivum: intelligentes, eum qui verus est Deus, et interioribus se bti gratia ditasse. Nam et antistes cum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tantum inerat. Collectis ergo undecumque retibus anguillaribus, homines antistitis miserunt in mare, et divina se juvante gratia mox cepere pisces diantistes cor omnium in suum convertit amorem, et libentius eo praedicante caelestia sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempoliarum, ubi suos homines qui exumarini. Est enim locus ille undique mari circumdatus praeter ab occidente, unde habet ingressum amplitudinis quasi jactus fundae: qualis locus a Latinis peninsula, a Graecis solet chersonesos
Abbreviated transcription (Latin):
ambo cum suo popło xp̃iani fuere. cete¬
rum tota ꝓuincia australiũ saxoñ
diuini nominis ⁊ fidei erat ignara. E¬
rat aũ ibi monachꝰ qͥdam de natione
bosanhamin. filius ⁊ mare circundatũ
⁊ in eofr̃s quinq siue sex: in humili
⁊ pauꝑe uita dño famulantes: sed
ꝓuincialiũ nullus eoꝵ uł uitã emu¬
lari uł p̃dicationẽ curabat audire.
Quangłizans aũ genti ep̃c uilfrid
ñ solum eam ab erũna ꝑpetue dãpna¬
tionis: uerũ ⁊aclade infanda tẽpo
nis aduentũ eius in ꝑuncia nulla
illis in locis pluiuia cecidat: unde ⁊ fa¬
mes acerbissima plebẽ inuadens im-¬
pia nece ꝓstrauit. Demq fert̃ quia
cerati ꝓcedl̾ent ad p̃cipitium aliquod si¬
ue ripam maris:⁊uinctis misere m¬
sere i parit̾ om̃s aut ruia ꝑituri. aut
fluctib absorbendi decident: uerũ¬
ip̃a die quo baptisma fidei gens sus
fer.Sicq abiecta pͥsca suꝑsticione
exsufflata idolatria. cor om̃ium &

Expanded text:
ambo cum suo populo Christiani fuere. Caeteambo cum suo populo Christiani fuere. Caeterum tota provincia Australium Saxonum divini nominis et fidei erat ignara. Erat autem ibi monachus quidam de natBosanham, silvis marique circumdatum; et in eo fratres quinque vel sex in humili et paupere vita Domino famulantes. Sed provincialium nullus eorum vel vitam aemulari, vel praedicationem curabat audire. Evangelizans autem genti episcopus Uilfrid, non solum eam ab aerumna perpetuae damnationis, verum et a clade infanda  Al.,ante adventum ejus in provinciam, nulla illis in locis pluvia ceciderat, unde et fames acerbissima plebem invadens impia nece prostravit. Denique ferunt cerati processerunt ad praecipitium aliquod sive ripam maris, et vinctis misere manibus pariter omnes aut ruina perituri aut fluctibipso die, quo baptisma fidei gens suscfer. Sicque abjecta prisca superstitione, exsufflata idolatria, cor omnium et
Abbreviated transcription (Latin):
eata ad lindisfarnensẽ ⁊ trũyine ad
ꝓuinciã pictoꝵ: q̃ tunc temporis an-¬
gloꝵ erat imꝑio subiecta. eadhedũ
de lindissi reu̾sum eo qd̵ ecłelred ꝓuin¬
ciam recepisset: rypensi eccłe p̃fecit.
Wilfrid ⁊ multa diu loca ꝑua-
gatus romã adiit: bͥctanniã rediit.
⁊ si ꝓpter inmicitias memorati regis:
potuit. ñ tam̃ abeuangłirandi po-¬
tuit minift̾ĩo cobib̃i. Siqͥdem diũtens
ad ꝓuinciã australiũ saxonũ que post
cantuarios ad austrũ ⁊ ad occidentẽ
usq ad occidentales saxones ꝑtingit:
hñs t̾ram familiarũ .un. miliũ: ⁊ eo ad¬
huc tempore paganis cultib seriuie
gerente rege uulfhere. aquo etiam
egressus de fonte loco filii susceptꝰẽ:
in cuiꝰ signum adoptionis duas illi
puincias donauit. peccã uidelicet
dente ĩmo multũ gaudente rege pri¬
mos ꝓuincie duces ac milites sacro
tirabant. Porro regina nomĩe ebbe ĩ sua
Erat aũ filia eanfridi fr̃is eanheri qui

Expanded text:
Eata ad Lindisfarnensem, et Trumvini ad Eata ad Lindisfarnensem, et Trumvini ad provinciam Pictorum, quae tunc temporis Anglorum erat imperio subjecta. Eadhaedum de Lindissi reversum, eo quod Aedilred provinciam recepisset, Hrypensi Ecclesiae praefecit. ilfrid gatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicitias memorati regis ipotuit, non tamen ab evangelizandi potuit ministerio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium Saxonum, quae post Cantuarios ad austrum et ad occidentem usque ad Occidentales Saxones pertingit, habens terram familiarum septem millium, et eo adhuc tempore paganis cultibus serviebgerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam videlicet dente, imo multum gaudente rege, primos provinciae duces ac milites sacrosancto tizabant. Porro regina nomine Eabae  Al.,Erat autem filia Eanfridi, fratris Eanheri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
antistes a sede sui ep̾atus ⁊ duo in locũ
eius substituti ep̃i qui nordanhum¬
broꝵ genti p̾eẽnt. bosa uidelicet qui
deiroꝵ ⁊ eata qui b̾nicioꝵ ꝓuinciam
gub̾naret. Hic incruitate eboraci.
ille inhagustaldensi siue lindisfar¬
nensi eccłia cathedram hñs ep̃alem
ambo de monachoꝵ collegio in ep̾atu
gradum adsciti. Cũ quib ⁊ adhed ĩ
ꝓuinciã lindisfaroꝵ quã nuꝑrime
rex ecgfrid suꝑato in bello ⁊ fugato
wlfhere optinuerat ordinat᷑ ep̃s.
Et hẽ pͥmũ eadẽ ꝓuintia ꝓpͥum acce¬
pit p̃sulẽ. Sedm ediluuinȩ. t̃cium
eadgarũ. qͣrtum cynib̾etũ. qͦm in p̃¬
senti ht̃. Habebat enĩ añ eadhedũ
antistitẽ sexuylfũ: qui etiã m̃cioꝵ
⁊ medit̾rancoꝵ angloꝵ simul ep̃c
fuit: unde ⁊ expuisus de lindissi. in
illarũ ꝓuinciarũ regimine ꝑman
ehoraci ab archiep̃o theodoro: qͥetiam
pꝰ annos tres abscessionis Wilfridi hoꝵ

Expanded text:
antistes a sede sui episcopatus, et duo in locum antistes a sede sui episcopatus, et duo in locum ejus substituti episcopi, qui Nordanhymbrorum genti praeessent: Bosa videlicet, qui Deirorum, et Eata, qui Berniciorum provinciam gubernaret: hic in civitate Eburaci, ille in Hagustaldensi, sive in Lindisfarnensi Ecclesia cathedram habens episcopalem, ambo de monachorum collegio in episcopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindisfarorum, quam nuperrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato Uulfhere, obtinuerat, ordinatur episcopus. Et hunc primum eadem provincia proprium accepit praesulem, secundum Aediluini, tertium Eadgarum, qEadhaedum, antistitem Sexuulfum, qui etiam Merciorum et Mediterraneorum Anglorum simul episcopus fuit: unde et expulsus de Lindissi, in illarum provinciarum regimine permans, et Eata Eboraci ab archiepiscopo Theodoro: qui etiam post tres abscessionis Uilfridi anno
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c qͣnuis eo tempore absens cõmum
clade absũpsit. qͦd ille ubi comꝑit eccłi¬
am uidelicet suam reb ablatis om̃ib
depopłatam: diũtit ad sexuulfum
mercioꝵ antistitẽ: ⁊ accepta abeo pos¬
sessione eccłie cuiꝰdam ⁊ agelli ñ gran¬
dis. ibidem in pace lutã finiuit. Nil
om̃io de restaurando ep̃atu suo agens.
quã in mundanis reberat industris.
s in illa locũ eccłia deo seruiens: ⁊ u̾c̃q
rogabatur ad docenda eccłie carmina
quichelmũ ꝯsecrauit ep̃m. s illo post
ñ multũ temporis p̾mopia rerum ab
ep̾atu decedente atq ad alia loca sece¬
dente: gebmundũ ꝓ eo substituit an
regis ecgfridi .uiii. apparuit m̃se augꝰto
stella que dr̃ cometa ⁊ tͥb mensib ꝑma¬
nens matutinis horis oriebat᷑ excessã
radiantis flãme qͣi colũpnam p̃fe̾ns
quo etiã anno orta inter ip̃m regem
eegfridum ⁊ reu̾entissimũ antistitẽ
Witfridum dissensione pulsus ẽ ioem

Expanded text:
episcopus, quamvis eo tempore absens, communi episcopus, quamvis eo tempore absens, communi clade absumpsit. Quod ille ubi comperit, ecclesiam videlicet suam rebus ablatis omnibus depopulatam, divertit ad Sexuulfum Merciorum antistitem, et accepta ab eo possessione ecclesiae cujusdam et agelli non grandis, ibidem in pace vitam finivit, nil omnino de restaurando episcopatu suo agens: ticis quam in mundanis rebus erat industrius; sed in illa solum ecclesia Deo serviens, ubicumque rogabatur, ad docenda Ecclesiae  Al.Cuichelmum consecravit episcopum. Sed illo post non multum temporis, prae inopia rerum, ab episcopatu decedente, atque ad alia loca secedente, Gebmundum pro eo substituit antregis Ecgfridi octavus, apparuit mense Augusto stella quae dicitur cometa; et tribus mensibus permanens, matutinis horis oriebatur, excelsam radiantis flammae quasi columnam praeferens. Quo etiam anno orta inter ipsum regem Ecgfridum, et reverentissimum antistitem Uilfridum dissensione, pulsus est idem
Abbreviated transcription (Latin):
cecłet. Conditꝰ ẽ aũ in eccłia beati doe¬
toris gentium: cuiꝰ edoctus monitis.
celestia sꝑare didicerat.
Quartus occidentaliũ saxonũ antis¬
tes leutherius fuit. Siqͥdem pͥmꝰ birinꝰ.
sod̾s agelb̾tus. t̾cius extitit Wine. Cũꝙ
mortiuis eẽt cenuualch: quo regnante
idem leutheruis ep̾s factus ẽ: acceꝑunt
subreguli regnum gentis.⁊ diuisũ
inter se tenuerunt annis circit̃ decẽ
ip̃isq regnantib defunctus ẽ ille
ep̾atus tempore de uictis atq amotiᷤᷤ sub¬
regulis: oeaduualla suscepit imꝑiũ.
⁊ cum duob ħ annis tenuiss tandem
suꝑni regni amore cõpunctus reliqͥt.
eodem adhuc p̃sule ecolie gub̾nante:
ac romã abiens ibi uitam finiuit:
ut in sequentib latius dicendũ ẽ.
N̾no aũ dñice incarnationis
adducto maligno ex̃citu cantiã uasta¬
ret ⁊ eccłias ac̃ monast̾ia sine respectu
uitatem quoq hrofi inqua erat putta

Expanded text:
cederet. Conditus est autem in ecclesia beati doccederet. Conditus est autem in ecclesia beati doctoris gentium, cujus edoctus monitis caelestia sperare didicerat. Quartus Occidentalium Saxonum antistes Leutherius fuit. Siquidem primus Birinus, secundus Agilberctus, tertius exstitit Uini. Cumque mortuus esset Coinvalch, quo regnante idem Leutherius episcopus factus est, acceperunt subreguli regnum gentis, et divisum inter se tenuerunt annis circiter decem: ipsisque regnantibus defunctus est ille, episcopatus tempore devictis atque amotis subregulis, Caedualla suscepit imperium: et cum duobus annis hoc tenuisset, tandem superni regni amore compunctus reliquit, eodem adhuc praesule Ecclesiam gubernante; ac Romam abiens, ibi vitam finivit, ut in sequentibus latius dicendum est. Anno autem Dominicae incarnationis adducto maligno exercitu, Cantiam vastaret, et ecclesias ac monasteria sine respectu vitatem quoque Hrosi, in qua erat Putta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nam die dehinc t̾cio completa hora
nona. subito qͣi leuit̃ obdormiens sine
ullo sensu doloris emifit sp̃m. Cuiꝰ cor¬
pori tumulando p̾ꝑauerant sarcofagũ
lapideum: s cum huic corpꝰ impon̾e
cepissent inuenert̃ ħ mensura palmi
longiꝰ eẽ sarcofago: dolantes gͦ lapi¬
dem in qnͣtum ualebant: addid̾unt
longitudini sarcofagi qͣi duoꝵ m̃surã
digitoꝵ s nec sic qͥdem corpꝰ capiebat.
Inde facta difficultate tumulandi co-¬
gitabant aut aluid querere loculũ aut
ip̃m corpus sipossent in genib inflec¬
dendo breuiare donec ip̃o loculo caꝑet᷑:
s mira res ⁊ ñ nisi celitus facta neali¬
quid hoꝵ fieri deb̾et ꝓhibuit. Nam
spefredo regnauit: ⁊ tur ba hominũ ñ
modica: inuentũ ẽ sarcofagũ illd̃ con¬
grue longitudinis ad mensurã corꝑis:
adeo ut a parte capitis etiã ceruical
posset int̃poni: a parte uͦ pedũ m̃sura
quatuor digitoꝵ insarcofago corpꝰ ex¬

Expanded text:
est. Nam die dehinc tertio completa hora est. Nam die dehinc tertio completa hora nona, subito quasi leviter obdormiens, sine ullo sensu doloris emisit spiritum. Cujus corpori tumulando praeparaverant sarcofagum lapideum: sed cum huic corpus imponere coepissent, invenerunt hoc mensura palmi longius esse sarcofago. Dolantes ergo lapidem in quantum valebant, addiderunt longitudini sarcofagi quasi duorum mensuram digitorum. Sed nec sic quidem corpus capiebat. Unde facta difficultate tumulandi, cogitabant aut aliud  Al., alium quaerere loculum, aut ipsum corpus, si possent, in genibus inflectendo breviare, donec ipso loculo caperetur. Sed mira res, et non nisi caelitus facta, ne aliquid horum fieri deberet, prohibuit. Nam Suefredo regnavit, et turba hominum non modica, inventum est sarcofagum illud congruae longitudinis ad mensuram corporis, adeo ut a parte capitis etiam cervical posset interponi; a parte vero pedum, mensura quatuor digitorum in sarcofago corpus ex
Abbreviated transcription (Latin):
nil om̃imodis sͥ reseruans. s pauꝑ sp̾u
magis ꝓpt̃ regnum celoꝵ man̾e deside¬
rans. Qui cum inguescente p̃fata egri¬
tudine diem sͥ mortis i̾minere sonsisset:
tun̾e cep̃ homo animi regał. nead mor¬
tem ueniens tanto affectus dolore ali¬
quid indignũ sue ꝑsone uł ore ꝓferret
uł alioꝵ motu gereret m̃broꝵ. Unde
res eo moriente quã ip̃e ep̃s ⁊ duo uiri
idem uir dei cum m̃ibra sopori dediss:
uidit uisionẽ consolatoriã q̃ om̃emei
anxietatem memorate sollicitudiniꝰ au¬
ferret: insuꝑ ⁊ que die eẽt hanc uitã ter¬
minaturꝰ oftend̾et. Uidit enĩ ut pꝰ ip̃e
referebat tres ad se uenisse uiros claro
indutos habitu. quoꝵ unꝰ residens añ
lectulũ eius stantib hisqui secũ adue¬
runt: dix̃ qd̃ anĩma eius ⁊ sine ullo do¬
lore ⁊ cum magno lucis splendore eẽt
egressura de corpore. s tc̃cium exinde
diem quo eẽt moriturꝰ insinuauit.U
ita utr̃q ut ex uisione didicit cõpletũ

Expanded text:
il omnimodis sibi reservans; sed pauper spiritu magis propter regnum caelorum manere desiderans. Qui cum ingravescente praefata aegritudine, diem sibi mortis imminere sensisset, timere coepit homo animi regalis, ne ad mortem veniens tanto adfectus dolore, aliquid indignum suae personae, vel ore proferret vel aliorum motu gereret membrorum. Unde res eo moriente quam ipse episcopus et duo sui idem vir Dei, dum membra sopori dedisset, vidit visionem consolatoriam, quae omnem ei anxietatem memoratae solicitudinis auferret, insuper et qua die esset hanc vitam terminaturus, ostenderet. Vidit enim, ut post ipse referebat, tres ad se venisse viros claro indutos habitu; quorum unus residens ante lectulum ejus, stantibus his qui secum adverunt, dixit quod anima ejus, et sine ullo dolore, et cum magno lucis splendore esset egressura de corpore: sed et tertium exinde diem quo esset moriturus insinuavit. Quod ita utrumque ut ex visione didicit completum
Abbreviated transcription (Latin):
illum habitum relinq̃re ⁊ mona
ceptumq mn monast̾iũ cum om̃ib
sius frm̃ cohorti associauit. uissitꝙ
illum seriem sacre hẏstorie doceri.
At ip̃e cuncta q̃ audiendo dice pot̾at
rememorando secum.⁊ qͣi mundũ am¬
mal ruminando. in carm̃ dulcissi¬
mũ conũtebat. Suauiꝰq resonãdo
doctores suos. uicissim auditores
suoͥs faciebat. Canebat aũ de crea¬
tione mundi ⁊ origine humanige¬
neris ⁊ tota genesis hystoria: d̃ egres
scripture hystoriis. de incarnatio

Expanded text:
illum habitum relinquere, et moillum habitum relinquere, et mosceptumque in monasterium cum omnibus suis fratrum cohorti adsociavit, jussitque illum seriem sacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae audiendo discere poterat, rememorando secum et quasi mundum animal, ruminando, in carmen dulcissimum convertebat; suaviusque resonando, doctores suos vicissim auditores sui  Al., suos faciebat. Canebat autem de creatione mundi, et origine humani generis, et tota Genesis historia, de egressScripturae historiis, de incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. Neq enim possunt carmĩa
qͥnius optime cõposita ex alia in
aliam linguã ad u̾bum sine detri¬
mento sui decoris ac̃ dignitatis tͣns-¬
ferri. Exurgens aũ a sõꝑno cũcta
que dormiens cantauerat memo¬
riter retinuit. ⁊ eis mox plura in
eundẽ modũ ũba deo digni car-¬
minis adunxit. Ueniensq mane
ad ullicum qui sͥ p̃erat quid doni
ꝑcepisset indicauit. atq ad abb̃issã¬
ẽ. multis doctiorib
uiris psentib indicare lomniũ.
⁊ dic̾e carm̃. ut uniũsoꝵ uidicio
quid uł unde eẽt qd̃ referebat pba¬
retur. Ui sumq ẽ om̃ib celeffem ei
a dño concessam ẽẽ gr̃am expone¬
bant ꝙ illi quendam sacre historie
siue doctrine sermonẽ: p̃cipientes
ei si poss hunc in modulatione car¬
minis tͣnsferre. At ille suscepto ne¬
gotio abiit. ⁊ mane rediens optimo
carmine quod iubebatur composi¬
tum reddidit. unde mox abbatissa
amplexata gr̾am dei in uiro scłarẽ

Expanded text:
ebat; neque enim possunt carmina, ebat; neque enim possunt carmina, quamvis optime composita, ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui decoris ac dignitatis transferri. Exsurgens autem a somno, cuncta quae dormiens cantaverat, memoriter retinuit, et eis mox plura in eundem modum verba Deo digni carminis adjunxit. Veniensque mane ad villicum qui sibi praeerat, quid doni percepisset indicavit, atque ad abbatissas doctioribus viris praesentibus, indicare somnium et dicere carmen, ut universorum judicio quid vel unde esset quod referebat, probaretur. Visumque est omnibus, caelestem ei a Domino concessam esse gratiam. Exponebantque illi quendam sacrae historiae sive doctrinae sermonem, praecipientes ei, si posset, hunc in modulationem carminis transferre. At ille suscepto negotio abiit, et mane rediens, optimo carmine quod jubebatur, compositum reddidit. Unde mox abbatissa amplexata gratiam Dei in viro, saecularem
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ei custodia nocte illa erat de
dedissec sopori: astitit ei qͥdam ꝑsom¬
nium eumq salutans ac suo appellãs
nomine. cȩdmon inquit oanta mͥali¬
quid. At ille respondens. nescio inqͥt
cantare. Nam ⁊ ideo de conuiuto egͦs
sus secessi. quia cantare ñ pot̾am. Rur¬
sum ille qui cum eo loquebat᷑. attam̃
ait mͥ cantare habes. Quid inqͥt debeo
cantare: Et ille. Canta inquit. pͥn¬
cipium creaturarũ. Quo accepto res¬
ponso statim ip̃e cepit cantare. ĩ lau¬
dem dei conditoris uersus quos ñꝙͣ
audierant quoꝵ iste ẽ sensus. Nũc
laudare debemꝰ auctorem regni ce¬
lestis. potentiã creatoris. ⁊ consili¬
um illius facta patris głe. quomͦ ille
cum sit ȩt̾nus ds om̃ium miracłoꝵ
auctor extitit. qui pͥmo miracłoꝵ
filiis hominũ celum ꝓculmine tecti.
dehinc t̾ram. custos humani gen̾is
om̃ps creauit. Hic ẽ sensus ñ ħ &
ordo ip̃e u̾boꝵ que dormiens ille can¬

Expanded text:
quorum ei custodia nocte illa erat delquorum ei custodia nocte illa erat deldedisset sopori, adstitit ei quidam per somnium, eumque salutans, ac suo appellans nomine: « Caedmon, inquit, canta mihi aliquid. » At ille respondens, « Nescio, inquit, cantare; nam et ideo de convivio egressus huc secessi, quia cantare non poteram. » Rursum ille qui cum eo loquebatur, « Attamen, ait, mihi cantare habes. » « Quid, inquit, debeo cantare? » At ille, « Canta, inquit, principium creaturarum. » Quo accepto responso, statim ipse coepit cantare in laudem Dei conditoris versus, quos nunquam audierat, quorum iste est sensus: « Nunc laudare debemus auctorem regni caelestis, potentiam creatoris, et consilium illius facta Patris gloriae. Quomodo ille cum sit aeternus Deus, omnium miraculorum auctor exstitit, qui primo filiis hominum caelum pro culmine tecti, dehinc terram custos humani generis omnipotens creavit. » Hic est sensus, non autem ordo ipse verborum quae dormiens ille can
Abbreviated transcription (Latin):
bat ita ut quicquid ex diuinis litt̾is
pret̾ ꝑ int̾pretes disceret. ħ ip̃e post
pusulũ ũbis poeticis maxima sua¬
uitate ⁊ compunctione compositis.
in sua .i. angloꝵ lingua ꝓferret. hꝰ
carminib multoꝵ sepe animi: ad
illum gente angloꝵ religiosa poe
canendi artem didicit. Sed diuinitꝰ
aduitus gratis canendi donũ acce¬
pit. Unde nicħ unquã fruoli ⁊ suꝑ¬
uacui poematis facere potuit. s
ea tantũm que ad religionẽ ꝑti¬
nem ꝑtinent. religiosam eius lin.¬
guam decebant. Siquidem in ha-¬
bitu scłari usq ad tempora ꝓuec¬
tioris etatis constitutꝰ. nil carminũ
aliq̃n didicerat. unde n̾irũqͣm in
conuiuio cum ẽẽt leticie causa¬
decretum ut om̃s ꝑ ordinẽ canta¬
re deb̾ent. ille uͥ appropinqͣre sͥ
cẏtharam cernebat. surgebat ã
media cena ⁊ egressus ad suã domũ
repedabat. Quod dum temporeqͥdã
faceret ⁊ relicta domũ conuiuii
egressus eẽc ad stabula iumentoꝵ

Expanded text:
bat; ita ut quicquid ex divinis literis bat; ita ut quicquid ex divinis literis per interpretes disceret, hoc ipse post pusillum verbis poeticis maxima suavitate et compunctione compositis, in sua, id est, Anglorum lingua proferret. Cujus carminibus multorum saepe animi ad cillum in gente Anglorum religiosa poemcanendi artem didicit; sed divinitus adjutus gratis canendi donum accepit. Unde nihil unquam frivoli et supervacui poematis facere potuit; sed ea tantummodo quae ad religionem pertinent, religiosam ejus linguam decebant. Siquidem in habitu saeculari usque ad tempora provectioris aetatis constitutus nil carminum aliquando didicerat. Unde nonnunquam in convivio, cum esset laetitiae causa ut omnes per ordinem cantare deberent, ille ubi adpropinquare sibi citharam cernebat, surgebat a media coena et egressus ad suam domum repedabat. Quod dum tempore quodam faceret, et relicta domo convivii egressus esset ad stabula jumentorum
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Pulchraq rerũ concordia ꝓ.¬
curatũ ẽ diuinitus ut cum illi exitũ
eius de hac uita uicdent. tunc ista
introitum eius in ꝑpetuum anima¬
rum uitam cognoscerent. Distant
aũ inter se monasteria hec .xiii.fer¬
me milib passuũ. ferunt aũ quod
eadem nocte in ip̃o quoq monaft̾ĩo
ubi p̾fata di famula obiit. cuidam
uirginũ deo deuotarũ que illã ĩmen¬
so amore diligebat obitus illiꝰ inui¬
sione apparuerit. que animã eius
cum angl̃is ad celum ire conspexit
atq ħ ip̃a qua factũ hora ẽ hisq̃ secũ
erant famuł xp̃i manifeste narra
uerit. easq ad orandũ ꝓanima eiꝰ
etiam pͥusqͣm cet̾a congregatio eiꝰ
obitum cognouiss excitau̾it. qd̵ ita
fuisse factum mox congregatiõi ma-¬
ne facto innotuit. Erat enim hec ip̃a
hora cum aliis ñnullis xp̃i ancillis
in extremis monaft̾ii locis seorsum
glariter institute in societatẽ congre¬
religioni ⁊ pietati apta facere sole¬

Expanded text:
mundo. Pulchraque rerum concordia prmundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vitam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata Dei famula obiit, cuidam virginum Deo devotarum quae illam immenso amore diligebat, obitus illius in visione apparuerit, quae animam ejus cum angelis ad caelum ire conspexerit, atque hoc ipsa qua factum est hora, his quae secum erant famulis  Averit, easque ad orandum pro anima ejus, etiam priusquam caetera congregatio ejus obitum cognovisset, excitaverit. Quod ita fuisse factum mox congregationi mane facto innotuit. Erat enim haec, ipsa hora cum aliis nonnullis Christi ancillis in extremis monasterii locis seorsum gulariter institutae in societatem congrereligioni et pietati apta facere sole
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ostensum sibi ẽẽ qd uid̃at. Sta¬
timq exurgens nimio timore ꝑter¬
rita. cucurrit ad uirginẽ. que tc̃
monast̾io ab̃bisse uice p̃fuit cui
nom̃ erat fripegyd fletuq ac lacri¬
mis multũ ꝑfusa ac suspiria longa
trahens nuntiauit matrẽ illarũ
oĩum hild ab̃bissam iam migrasse
descło ⁊ se aspectante cũ luce ĩmen¬
sa ducib angłis ad et̃ne lunina bu¬
eis ⁊ suꝑnoꝵ consortia ciuiũ ascendis¬
se. Quod cũ illa audiss suscitauit
cunctas sorores. ⁊ in eccłiam conuoca¬
tas orationib ac̃ psalmis ꝓ anima
matris anmã dare monuit. Quod
cum residuo noctis tempore diligent
ag̾ent. uenerunt pͥmo dilucło fr̃s qui
eius obitum nuntiarent a loco ubide¬
functa ẽ. At ille respondentes dixe¬
runt se prius eadem cognouisse. ⁊ cum
expori̾ent ꝑordinem quom hec uel
quando didicissent inuentum ẽ eadẽ
hora tnͣsitum eius illis ostense ꝑ ui

Expanded text:
mentis ostensum sibi esse quod viderat. Stamentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacrymis multum perfusa, ac suspiria longa trahens nunciavit, matrem illarum omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationibus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum exponerent per ordinem quomodo haec vel quando didicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse
Abbreviated transcription (Latin):
agendas. Septimo gͦ sue infirmi-¬
tatis anno conũso adint̾ranea do¬
lore addiem ꝑuenit ultimũ: &
circa galli cantum ꝑcepto uiati¬
co sacroscẽ ꝯmunionis. cum accer¬
tem uidit. immo ut ũ̾b̃ domini
ipsius in alio longiꝰ posito monas¬
terio quod ip̃a eodem anno conftrure¬
rat. ⁊ appellatur hacanes. manifesta
uisione reuelare dignatꝰẽ. Erat ĩ ip̃o
monastio q̃dam scĩmon iał femura
annos dedicata dño uirginitate in
monachica conũsatione seruiebat.
Hec tunc in dormitorio sororũ pau¬
sans audiuit subito inaere notum
cam pane sonũ: quo ad orationes ex¬
citari uł conuocari solebant. cum
quis eoꝵ de scło fuisset euocatus. aꝑ¬
tisq ut sibi uidebat᷑ ocłis aspex̃ de¬
animã pͣfate dei famule in ip̃a nocꝰ¬
te comitantib ac̃ ducentib angłis
ad celum ferri. Cũq somno excussa
uidet cet̾as pausantes circa se sorores.
intellexit uł in somnio uł in uisione

Expanded text:
tias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diem pervenit ultimum, et circa galli cantum, percepto viatico sacrosanctae communionis, cum accertem vidit, immo, ut verbis Domini ipotens obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, annos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo ad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo fuisset evocatus: apertisque, ut sibi videbatur, oculis aspexit, deanimam praefatae Dei famulae in ipsa luce comitantibus ac ducentibus angelis ad caelum ferri. Cumque somno excussa videret caeteras pausantes circa se sorores, intellexit vel in somnio vel in visione
Abbreviated transcription (Latin):
mater eiꝰ bregosuid̃. in infantia eius
uidit. Quem cũ uir eiꝰ hereric exula¬
ret subrege brectonũ.i. cerdice. uͥ
⁊ ueneno ꝑiit. uidit ꝑsomniũ qͣsi
subito sublatum. ⁊ eum q̃sierit cũ
om̃i diligentia. nullumq eius uspi¬
am uestigium apparu̾it. uerũ cum
sollertissime illum quesierit. extim¬
plo se reppire sub ueste sua monile
p̃tiosissimũ. Quod dum attentiꝰ con¬
sideraret. tanti fulgore luminis
refulgere uidebat᷑. ut õs b̾ltanmiȩ
fines illuis gr̃ã splendoris impłet
Quod minirũ somniũ ueracit̃ ĩ filia
uere uolentib exempla oꝑm lucis
p̾buit. Uerum cum illa multis an¬
nis huic monast̾io p̃ẽẽt. placuit pio
ꝓuisori salutis nr̃e scãm eius aĩam
re fatigari. ⁊ ꝑ sex ꝯtinuos annos
eadem molestia laborare ñ cessabat.
in quototo tempore nũqͣm ip̃a uł
conditori suo grãs agere. uł cõmis¬
sum sibi regem ⁊ publice ⁊ pͥuatim
docere p̃termittebat. Nam suopre.¬
docta exemplo monebat om̃s ⁊ in sa

Expanded text:
mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub veste sua monile pretiosissimum: quod dum attentius consideraret, tanti fulgore luminis refulgere videbatur, ut omnes Brittaniae fines illius gratia splendoris impleret. Quod nimirum somnium veraciter in filia vivere volentibus exempla operum lucis praebuit. Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostrae, sanctam ejus animam re fatigari; et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in sal
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clari om̃io habitus ⁊ uultus erant
letissimi ac pulcherruni: quales ñꝙͣ
autea uidam. neq aliquos hominũ
tantidecoris ac uenustatiseẽ posse cre¬
debam. Unꝰ qͥdem attonsus erat ut cle¬
ricus alius barbã habebat ꝓlixam.
Dicebant gͦ qdunꝰ eoꝵ petrus.: alius
Credidit gͦ uerb̃ pueri prb̃r. ac statĩ
uenit eadem ip̃a die osuualdũ regẽ
fuisse ꝑemptũ. Uocatisq fr̃ib parã¬
ri prandiũ: missas fieri. atq om̃s
ꝯmunicare more solito p̃cepit. simul
⁊ infirmanti puero de eodem sacrifi¬
cio dñice oblationis particłam defer¬
ri mandauit. Quib ita gestis ñ mul¬
to post eadem ip̃a die puer defunctꝰ
raptus de mundo. Ex qua nuirum ui¬
sione multi qui hec audire potuerũt
ad exorandam in adũsis diuinã clem̃¬
tiam: ad salutaria ieiunioꝵ remedia
subeunda sunt mirabilit̃ accensi. Et
regis ac militis xp̃i nataliciꝰ dies. mis¬
sarũ celebratione uenerari. Interea¬

Expanded text:
Praeclari omnino habitus et vultus erant, Praeclari omnino habitus et vultus erant, laetissimi ac pulcherrimi, quales nunquam ante videram, neque aliquos hominum tanti decoris ac venustatis esse posse credebam. Unus quidem attonsus erat ut clericus, alius barbam habebat prolixam: dicebantque quod unus eorum Petrus, alius » Credidit ergo verbis pueri presbyter, ac statim venit eadem ipsa die Osualdum regem fuisse peremptum: vocatisque fratribus, parari prandium, missas fieri, atque omnes communicare more solito praecepit: simul et infirmanti puero, de eodem sacrificio dominicae oblationis particulam deferri mandavit. Quibus ita gestis, non multo post, eadem ipsa die puer defunctusraptus de mundo; ex qua nimirum visione multi qui haec audire potuerunt, ad exorandam in adversis divinam clementiam, et ad salutaria jejuniorum remedia subeunda sunt mirabiliter accensi; et regis ac militis Christi natalitius dies missarum celebratione venerari. CA
Abbreviated transcription (Latin):
deo dilecti regis osuiraldi: qͥ qͦndam
regi nordanhũbroꝵ regni temporał
auctoritate: ⁊ xp̃iane pietatis que ad
regnum ꝑhenne ducit. deuotiõe sub¬
limiter p̃fuit conferre dignata ẽ. Hac
⁊ enun die ioem rex abinfidelib ĩbel¬
lo corporalit̾ extinctus. mox ad suꝑ¬
na animarũ gaudia assũptus ince¬
lum. ⁊ electoꝵ ẽ sociatus agminib.
Querant in suis codicib in quib de¬
functoꝵ ẽ annotata depositio. ⁊ inue¬
niet illum hac ut diximꝰ die raptũ
de scło. Celebrent gͦ missas ꝑcuncta
monaft̾ii oratoria huiꝰ: siue ꝓ gr̃arũ
ue etiã in memoriam p̃fati regis os
niens supplex orabat ad dũm. ⁊ cunc¬
tis ꝯuenientib ad eccłiam fr̃ib cõmu¬
nicent om̃s sacrificiis celestib: ⁊ ita so¬
luto ieiunio: corpꝰ quoq siuis reficiãt
alimentis. Que cũ om̃ia uocato ad se
prb̃o puer u̾ba narrasset: int̾rogauit
eum sollicitus qͣles eẽnt habitu uł spe¬
cie uiri quis apparuissent: respondit

Expanded text:
aldi, qui quondam genti Nordanhymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animarum gaudia adsumptus in caelum et electorum est sociatus agminibus. Quaerant in suis codicibus in quibus defunctorum est adnotata depositio, et invenient illum hac, ut diximus, die raptum esse de saeculo. Celebrent ergo missas per cuncta monasterii oratoria hujus, sive pro  ve etiam in memoriam praefati regis Osus advenis supplex orabat ad Dominum: et cunctis convenientibus ad ecclesiam fratribus communicent omnes sacrificiis caelestibus, et ita soluto jejunio corpus quoque suis reficiant alimentis. » Quae cum omnia vocato ad se presbytero puer verba narrasset, interrogavit eum sollicitus quales essent habitu vel specie viri qui sibi apparuissent. Respondit: «
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ possessionem ꝑtinebat. ea condi¬
tione addita: ut ꝓ ip̃o etiã qui eis lo¬
cum cõmodaret consistentes ibi mo¬
nachi dño p̃ces offerrent: ⁊ ostruc¬
to statim monast̾io iuuante etiam
comite ac uicinis om̃ib: anglos ibi
la scottis. Quod udelicet monast̾iũ
usq hodie ab anglis tenetur incoł.
ip̃m nãq ẽ quod nc̃ grande de modi¬
ĩstituta om̃ib egregiũ examen ꝯti¬
net monachoꝵ qui deꝓuincia an¬
gloꝵ ibidem collecti: adexemplũ
uenerabiliũ patrũ sub regula &
abbate canonico in magna ꝯtinẽtia
⁊ sincentate ꝓpͥo labore manuũ uiũnt.¬

Expanded text:
cujus possessionem pertinebat: ea condicujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidla Scottis. Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modiinstituta omnibus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia t sinceritate proprio labore manuum vivant
Abbreviated transcription (Latin):
insula congregauerat scottos. s:⁊ de
gente angloꝵ uiros circiter .xxxqui
utriq monachice conũsationis erant
stioiis imbuti.⁊ relictis in eccłia sua
fr̃ib aliquot: pͥmo uenit ad insulã
rum genti destinatus. Deinde secessit
adinsulam qͣndam paruam: que ad oc¬
eidentalem plagam ad hyb̃nam ꝓcul
secreta. sermone scottio in isbofinde.i.
insula uitule albe nũcupatur. In
hac gͦ ꝑueniens construxit monast̾iũ
⁊ monachos sibi quos de utraq natio¬
ne collectos adduxerat collocauit.
Qui cum inuicem ꝯcordare ñ possẽt
eo quod scotti tempore estatis quo fru¬
ges erant colligende. relicto monas¬
terio ꝑnota sͥ loca disꝑsi uagarent᷑:
at uͦ hẏeme succedente redirent. his q̃
uł longe: inuenit locum in hybnia
insula aptum monast̾ĩo ꝯftruendo:
qui lingua scottoꝵ mageo nominat᷑.
Emitq partem eiꝰ ñ grande ad ostitu.¬
endum ibi monast̾iũ: a comite ad

Expanded text:
insula congregaverat Scottos: sed et de insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam rum genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad
Abbreviated transcription (Latin):
lata. In quo utroq loco ad indiciũ
uirtutis illuis solent crebra sanita¬
tum miracula oꝑari. Deniq nuꝑ
freneticꝰ qͥdam dum ꝑcuncta erran¬
do discurreret. deuenit ibi uespe
nescientib siue ñ curantib loci cus¬
todib ⁊ ibi tota nocte requiescens
mane sanato sensu egressus: miranti¬
lent hi qui causa deuotionis illo adue¬
niunt manũ suam intmitte. ac par¬
tem pulu̾is inde assume: quam cũ in
aquas miserint atq has infirmantib
iumentis siue hominib gustandas de¬
derint mox infirmitatiᷤꝰ ablata molestia
rum bonum ac modestum: qui sicut
p̃decessores eius ꝓuinciis m̃ciorum. ⁊ me¬
dit̾raneorum angloꝵ ⁊ lindisfarorum
ep̃atus officio p̾eẽt: inquib cunctiꝰᷤ uuls¬
here qui adhuc fuꝑerat sceptrũ regni
tenebat. Erat aũ uuynfrid de clero eiꝰ
cui ip̃e successerat antistitis.⁊ diaco¬
natus officio sub eo ñ pauco tempore
sungebatur.
secum om̃s quos in lindiffarnensiũ

Expanded text:
lata. In quo utroque loco, ad indicium lata. In quo utroque loco, ad indicium virtutis illius, solent crebra sanitatum miracula operari. Denique nuper phreneticus quidam, dum per cuncta errando discurreret, devenit ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantilent hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablata molestia,rum bonum ac modestum, qui, sicut praedecessores ejus, provinciis Merciorum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur. secum omnes quos in Lindisfarnensium