comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendit. de qua tñ apertius ipse moyses in deuteronomio
ita praedicauit. Et erit pendens uita tua ante oculos tu¬
os et timebis die ac nocte et non credes uitae tua&e. Idem
rursus in numeris. Non quasi homo deus suspenditur
neq quasi filius hominis minas patitur. ⁊acharias enã
sic tradidit. Et intuebuntur in me quem transfixerunt.
tem dauid in psalmo.xxi. Effoderunt manus meas et pe¬
des meos. dinumerauerunt. omnia ossa mea. Ipsi autem
contemplati sunt. et uiderunt me. et diuiserunt uestimẽ¬
ta mea sibi et super uestem meam miserunt sortem. Quae
utiq propba non de se locutus ẽ. Fuit enim rex et nunqͣ¬
illa perpessus ẽ. sed spiritus dei ꝑ eum loquebatur ꝗ fuerait
illa passurus post annos mille et quinquaginta. Tot enĩ
colliguntur anni a regno dauid usq ad crucem christi do-¬
mini Sed et salomon filius eius. ꝗ hierosolimam condidit
eam ipsam ꝑituram eẽ in ulctionem sancte crucis ꝓph̃auit.

Expanded text:
pendit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio pendit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio ita praedicauit: et erit pendens uita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte et non credes uitae tuae, idem rursus in Numeris: non quasi homo dominus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias etiam sic tradidit: et intuebuntur in me, quem transfixerunt. item Dauid in psalmo XXI: effoderunt manus meas et pedes meos, di-numerauerunt omnia ossa mea: ipsi autem contemplati sunt et uiderunt me et diuiserunt uestimenta mea sibi et super uestem meam sortem miserunt. quae utique propuam perpessus est illa. Sed Spiritus Dei per eum loquebatur, qui fuerat illa passurus post annos mille et quinquaginta. Tot enim colliguntur anni a regno David usque ad crucem Christi. Sed et Solomon, filius ejus, qui Hierosolymam condidit, eam ipsam perituram esse in ultionem sanctae crucis prophetavit:
Abbreviated transcription (Latin):
rea ipse haereditabit multos. et fortium diuidet spolia ꝓpterea
quod traditus est ad mortem et inter facinorosos deputatus
est. et ipse peccata multoꝵ ꝑtulit. et propter facinora illoꝵ
traditus est. Dauid quoq in psalmo. xciii. Captabunt in
animam iusti. et sanguinem innocentem condemnabunt. et
factus est mihi dominus in refugium. Item hieremias. Do¬
mine significa mihi et cognoscam. Tunc uidi meditationes eoꝵ
ego sicut agnus sine macula adductus sum ad uictimam. in
me cogitauerunt cogitationem dicentes uenite mittamus lignũ
in panem eius. et eradamus a terra uitam eius. et nomen eius
non erit in memoria amplius. Lignum autem crucem significat.
Lexisti ludentem mortalibus mentibus.
uerũetiam spinis coronasti coron e fel¬
horrendum miseuisti
et panem corpus eius. quia ipse cibus ac uita omnium qui
credunt in carnem quam portauit. et in crucem qua pe¬

Expanded text:
rea ipse consequetur multos et fortium diuidet spolia, propterea rea ipse consequetur multos et fortium diuidet spolia, propterea quod traditus est ad mortem et inter facinerosos deputatus est: et ipse peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Dauid quoque in psalmo XCIII: captabunt in animam iusti et sanguinem innocentem condemnabunt, et factus est mihi dominus in refugium. item Hieremias: domine, significa mihi, et cognoscam. tunc uidi meditationes eorum: ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitationem dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius et nomen eius non erit in memoria amplius. lignum autem crucem significat ovisti Ludentem mortalibus mentibus, sed et spinis Coronasti corona, horridumque fel miscuistiet panem corpus eius, quia ipse est cibus ac uita omnium qui credunt in carnem quam portauit et in crucem qua pe
Abbreviated transcription (Latin):
manus inferrent deo suo eumq interficerent. testimonia ꝓpħaꝵ
haec antecesserunt. Apud esdram ita scriptum est. Et dixit
esdras ad populum hoc pasca saluator noster est. et refugium
nostrum. cogitate et ascendat in cor uestrum. quoniam hẽmus¬
eum humiliare in signo. et posthaec sperabimus in eum ne de¬
seratur hic locus in aeternum tempus. dicit dominus deus ⁊¬
uirtutum. si non credideritis ei. neq exaudieritis annuntiatio¬
nem eius eritis derisio in gentibus. Unde apparet iudeos nul¬
lam aliam spem habere nisi se abluerint a sanguine. ac speraue¬
rint in eum ipsum quem necauerunt. Isaias quoq facinus
eoꝵ designat. et dicit. In humilitate iudicium eius sublatũ
est. natiuitatem eius quis enarrabit: Quoniam auferetur
a terra uita eius. a facinoribus ppłi mei adductus ẽ ad mortẽ.
et dabo malos pro sepultura eius. et diuites pro morte eius qr
facinus non fecit. neq inuentus est dolus in ore eus Propte¬

Expanded text:
manus inferrent deo suo eumque interficerent, testimonia prophetarum haec antecesserunt. aput Hesdram ita scriptum est: et dixit Hesdras ad populum: hoc pascha saluator noster est et refugium nostrum. cogitate et ascendat in cor uestrum, quoniam habemus humiliare eum in signo: et post haec sperabimus in eum, ne deseratur hic locus in aeternum tempus, dicit dominus deus uirtutum. si non credideritis ei neque exaudieritis adnuntia tionem eius, eritis derisio in gentibus. unde apparet Iudaeos nullam aliam spem habere nisi se abluerint a sanguine ac sperauerint in eum ipsum quem necauerunt. Esaias quoque facinus eorum designat et dicit: in humilitate iudicium eius sublatam est. natiuitatem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem. et dabo malos pro sepultura eius et diuites pro morte eius, quia facinus non fecit neque insidias ore suo locutus est. propte
Abbreviated transcription (Latin):
ts saeculis. postea uero animaduersa sunt ꝗͣ natiuitas chri-¬
sti et passio patefecit archana sicut etiam uoces ꝓpħar
quae cum per annos mille quingentos. et eo amplius lecte
fuissent a populo iudeorx. nec tñ intellectae sunt. nisi priusqͣ
illas christus et uerbo et operibus interpretatus est. Illum
enim prophetae annuntiauerant. nec ullo modo poterant q̃
loquebantur intelligi. nisi fuissent uniuersa completa. Ueĩõ
nunc ad ipsam passionem. quae uelut opprobrium nobis ob¬
iectari solet. quod et hominem et ab hominibus insigni sup¬
plitio affectum et excruciatum colamus ut doceam eam
ipsam passionem ab eo cum magna et diuina ratione susce¬
ptam et in ea sola et uirtutem et ueritatem et sapientiam
continer. Neq enim si beanssimus in terra fuisset et per
omnem uitam in felicitate regnasset. quisꝗͣ illum sapiens
aut deum credidisset. aut honore diuino dignum uidicas¬
set quod faciunt uere diuinitatis expertes. qui caducas

Expanded text:
tis saeculis, postea uero animaduersa sunt quam natiuitas Christi et passio patefecit arcana, sicut etiam uoces prophetarum. quae cum per annos mille quingentos et eo amplius lectae fuissent a populo Iudaeorum, nec tamen intellectae sunt nisi postquam illas Christus et uerbo et operibus interpretatus est — illum enim prophetae adnuntiauerant — nec ullo modo poterant quae illi loquebantur intellegi, nisi fuissent uniuersa conpleta. Venio nunc ad ipsam passionem, quae uelut obprobrium nobis obiectari solet, quod et hominem et ab hominibus insigni supplicio adfectum et cruciatum colamus, ut doceam eam ipsam passionem adeo cum magna et diuina ratione susceptam et in ea sola et uirtutem et ueritatem et sapientiam contineri. neque enim si beatissimus in terra fuisset et per omnem uitam in summa felicitate regnasset, quisquam illum sapiens aut deum credidisset aut honore diuino dignum iudicasset: quod faciunt uerae diuinitatis expertes, qui caducas
Abbreviated transcription (Latin):
sibyllina sed a nostris ficta atq composita. quod profecto nõ
putabit. qui ciceronem. uarronemq legerit aliosq ueteres
qui aerythream sibyllam caeterasq commemorant. quaꝵ ex
libris ista exempla proferimus. qui auctores ante obierũt
ꝗͣ christus secundum carnem nasceretur. Uerum non dubito
quin illa carmina prioribus temporibus pro deliramentis
habita sint. cum ea nemo intelligeret. Denuntiabant enim
monstruosa quaedam miracula. quoꝵ nec ratio. nec tempus.
nec auctor designabatur. Deniq erythrea fore ait. ut dicere¬
tur insana et mendax. Rit enim. ΦtCOUCI CIBUMI ucu¬

Expanded text:
Sibyllina, sed a nostris ficta atque conposita. quod profecto non putabit qui Ciceronem Varronemque legerit aliosque ueteres, qui Erythraeam Sibyllam ceterasque commemorant, quarum ex libris ista exempla proferimus: qui auctores ante obierunt quam Christus secundum carnem nasceretur. uerum non dubito quin illa carmina prioribus temporibus pro deliramentis habita sint, cum ea nemo intellegeret, denuntiabant enim monstruosa quaedam miracula, quorum nec ratio nec tempus nec auctor designabatur. denique Erythraea fore ait ut diceretur insana et mendax. ait enim: φήσουσι
Abbreviated transcription (Latin):
oplec. Obhas eius uirtutes et oꝑa diuina. cum magna illum
multtudo sequerenir uel debilium uel egrore. uel eoꝵ qui
curandos suos offerre cupiebant. ascendit in montem quẽ¬
dam desertum ubi adoraret. ubi cum triduo moratus eẽt.
ac fame populus laboraret. uocauit. discipulos suos quae¬
rens quantos secum cibos gestarent. At illi quinq panes
et duos pisces in pera se habere dixerunt. Afferri ea uissit
ac multitudinem ꝑ quinquagenos distributam discumbere.
quod cum discipuli faciunt. frangebat ipse panem minutaũ
carnẽq piscium cõminuebat. et utraq in manibus eius au¬
gebantur. et cum apponi illa populo discipulis imperasses
et caci uidebunt. et muri loquent᷑.
saturata sunt quinque milia hominum. et insuper duodecĩ
cophini de residuis fragminibus impleti. Quid aut dici.
aut fieri põt mirabilius: At id futurum sibylla cecinerat.
olim. cuius uersus tales feruntur: Enaptoic aua tente¬

Expanded text:
. ob has eius uirtutes et opera diuina cum magna illum multitudo sequeretur uel debilium uel aegrorum uel eorum qui curandos suos offerre cupiebant, ascendit in montem quendam desertum, ut ibi adoraret. ubi cum triduo moratus esset. ac fame populus laboraret, uocauit discipulos suos quaerens quantos secum cibos gestarent. at illi quinque panes et duos pisces in para se habere dixerunt. adferri ea iussit ac multitudinem per quinquagenos distributam discumbere. quod dum discipuli faciunt, frangebat ipse panem minutatim carnemque piscium comminuebat: et utraque in manibus eius augebantur. et cum adponere illa populo discipulis imperasset, et caeci videbunt, et loquensaturata sunt quinque milia hominum et insuper duodecim cophini de residuis fragminibus inpleti. quid aut dici aut fieri potest mirabilius? at id futurum Sibylla cecinerat olim, cuius uersus tales feruntur: ἐκ τ\'
Abbreviated transcription (Latin):
omnia non manibus aut aliqua medela sed uerbo ac iussio¬
ne faciebat. sicut etiam sibylla praedixerat. Taut& Norco
quod uerbo faceret mirabilia. cum ipse esset dei uerbum
caelesti uirtute ac potestate subnixum. Nec satis fuit quod
uires imbecillis redderet. quod debilibus integritatem. quod
egris et languentibus sanitatem. nisi etiam mortuos suscita¬
ret. uelut e somno solutos ad uitãqi reuocaret. Quae uiden¬
tes tunc udei. daemonica potentia fieri arguebant. cum omĩa
sic futura ut facta sunt archanae illoꝵ luterae continerent.
egebant quippe etiam tum alioꝵ ꝓphaꝵ. tum isaiae uerba di¬
centis. Confortamini manus resolutae. et genua debilia cõ¬
solamini. qui estis pusili animo nolite timere. nolite metue¬
re. deus noster udicium retribuet. Ipse ueniet et saluos fa¬
ciet nos. Tunc aperientur oculi caecoꝵ et aures surdorum
audient. Tunc saliet. claudus uelut. ceruus. et plana erit

Expanded text:
omnia non manibus aut aliqua medella, sed uerbo ac iussioomnia non manibus aut aliqua medella, sed uerbo ac iussione faciebat, sicut etiam Sibylla praedixerat: πάντα λόγῳ quod uerbo faceret mirabilia, cum ipse esset dei uerbum caelesti uirtute ac potestate subnixum. nec satis fuit quod uires inbecillis redderet, quod debilibus integritatem, quod aegris et languentibus sanitatem, nisi etiam mortuos suscitaret uelut e somno solutos ad uitamque reuocaret. quae uidentes tunc Iudaei daemonica potentia fieri arguebant, cum omnia sic futura ut facta sunt arcanae illorum litterae continerent. legebant quippe cum aliorum prophetarum tum Esaiae uerba dicentis: confortamini, manus resolutae, et genua debilia, consolamini. qui estis pusilli animi, nolite timere, nolite metuere. deus noster iudicium retribuet, ipse ueniet et saluos faciet nos. tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum audient: tunc saliet clodus sicut cernus et plana erit
Abbreviated transcription (Latin):
ut unus liber ad complenda omnia satis non sit. Enumerabo
igitur illa breuiter ac generatim sine ulla personaꝵ ac locoꝵ
designanone. ut ad exponendam passionis eius crucisq ratio¬
nem possim ꝑuenire. quo iam dudum festinat oro. Uirtutes eiꝰ
fuerunt quas apollo portentificas appellauit. quod quacuno
iter faciebat egros ac debiles. et omni morboꝵ genere laboran¬
tes. uno uerbo.unoq momento reddebat incolumes. adeo ut
membris omnibus capti. receptis repente uiribus roborati ipsi
lectulos suos reportarent. in quibus fuerant paulo ante delan
Claudis uero ac pedum uitio afflictis non modo gradiendi s
etiam currendi dabat facultatem. Tum quoꝵ caeca lumina
in altissimis tenebris erant: eoꝵ oculos in pristinum restitue¬
bat aspectum. Mutoꝵ quoq linguas in eloquium sermonẽ¬
q soluebat. Item surdoꝵ patefactis auribus insinuabat
auditum. Pollutos et aspersos maculis repurgabat. Et haec

Expanded text:
ut unus liber ad conplectenda omnia satis non sit. enumerabo ut unus liber ad conplectenda omnia satis non sit. enumerabo igitur illa breuiter atque generatim sine ulla personarum ac locorum designatione, ut ad exponendam passionis eius crucisque rationem possim peruenire, quo iam dudum festinat oratio. uirtutes eius fuerunt quas Apollo portentificas appellauit, quod quacumque iter faciebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento reddebat incolumes, adeo ut membris omnibus capti receptis repente uiribus roborati ipsi lectulos suos reportarent, in quibus fuerant paulo ante delati. claudis uero ac pedum uitio adflictis non modo gradiendi, sed etiam currendi dabat facultatem. tum quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum. mutorum quoque linguas in eloquium sermonemque soluebat item surdorum patefactis auribus insinuabat auditum, pollutos et aspersos maculis repurgabat. et haec
Abbreviated transcription (Latin):
mittentis impleret et sacerdotis ꝑpetui dignitatem. et regis
summi honorem et uidicis potestatem. et dei nomen accepit.
QUONIAM de scdã natiuitate diximus qua se hominibus in t¬
carne monstrauit. ueniamus ad oꝑa illa miranda per quae cum
essent ea caelestis indicia uirtutis. magum uidei putauerunt.⁊
Sum primum coepit adolescere.tinctus est ab iohanne propheta
in iordane. flumine: ut lauacro spiritali peccata non sua quae
utiq non habebat. sed carnis. quam gerebat aboleret. ut quẽ¬
admodum iudeos accepta circuncisione. sic etiam gentes baptis¬
mo idest purifici roris ꝑfusione. saluaret. Tum uox de caelo
audita est.. Filius meus es tu. ego hodie genuite. quae uox a¬
pud dauid praedicta inuenitur. Et descendit super eum spirit
dei formatus in specie columbae candidae. Exinde coepit mul
solidi ostentant. sed ui ac potestate caelesti quae iam pridem
ꝓph̃is nuntiantibus canebantur. Que opera tam multa sunt.

Expanded text:
mittentis impleret, et sacerdotis perpetui dignitmittentis impleret, et sacerdotis perpetui dignitsummi honorem et iudicis potestatem et dei nomen accepit. Quoniam de secunda natiuitate diximus, qua se hominibus in carne monstrauit, ueniamus ad opera illa miranda, quae cum essent caelestis indicia uirtutis, magum Iudaei putauerunt. cum primum coepit adolescere, tinctus est ab Iohanne propheta in Iordane flumine, ut lauacro spiritali peccata non sua, quae utique non habebat, sed carnis quam gerebat aboleret, ut quemadmodum Iudaeos suscepta circumcisione, sic etiam gentes baptismo id est purifici roris perfusione saluaret. tum uox audita de caelo est: filius meus es tu, ego hodie genui te. quae uox aput Dauid praedicta inuenitur. et descendit super eum spiritus dei formatus in specie columbae candidae. exinde maximas uirsolidi ostentant, sed ui ac potestate caelesti: quae iam pridem prophetis nuntiantibus canebantur. quae opera tam multa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rat. relicto deo uiuo ad colenda figmenta irretiti daemonum
fraudibus aberrassent. nec increpiti per prophas reuerti ad de¬
um uellent. filium suum principem angeloꝵ legauit ad hoĩes
ut eos conuerteret. ab impus et uanis cultibus ad cognoscen
dum et colendum deum uerum. item ut eoꝵ mentes ab stul¬
tina ad sapientiam. ab iniquitate ad iustitiae opera traduce¬
ret. Hae sunt uae dei in quibus eum ambulare praecepit. hec
praecepta quae seruanda mandauit. Ille uero exhibuit deo fi¬
dem. Docuit enim quod deus unus sit. eumq solum coli opor¬
tere. nec unꝗͣ seipse deum dixit. quia non seruasset fidem.
si missus ut deos tolleret. et unum asserereret induceret aliũ
praeter unum. hoc erat non de uno deo facere praeconium nͨ
eius qui miserat. sed suum proprium negotium gerere. ac se
ab eo quem illustraturus uenerat separare. propterea quia tã
fidelis extitt. quia sibi nihil prorsus assumpsit ut mandata

Expanded text:
rat, relicto deo uiuo ad colenda figmenta inretiti daemonum rat, relicto deo uiuo ad colenda figmenta inretiti daemonum fraudibus aberrassent nec increpiti per prophetas reuerti ad deum uellent —, filium suum principem angelorum legauit ad homines, ut eos conuerteret ab inpiis et uanis cultibus ad cognodum et colendum Deum verum: item ut eorum mentes a stultitia ad sapientiam, ab iniquitate ad justitiae opera traduceret. Hae sunt viae Dei, in quibus ambulare eum praecepit. Haec praecepta quae servanda mandavit. Ille vero exhibuit Deo fidem. Docuit enim quod Deus unus sit, eumque solum coli oportere; nec umquam se ipse Deum dixit, quia non servasset fidem, si missus ut deos tolleret, et unum assereret, induceret alium, praeter unum. Hoc erat, non de uno Deo facere praeconium, nec ejus qui miserat, sed suum proprium negotium gerere, ac se ab eo quem illustraturus venerat, separare. Propterea quia tam fidelis extitit, quia sibi nihil prorsus assumpsit, ut mandata
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderet eum primo in humilitate et carne uenturum
Hec est enim uestis sordida ut pararet templum deo et sicut
titio igni ambureretur. idest ab hominibus cruciamenta ꝑferret.
et ad ultimum exctingueretur. Titionem enim uulgus appellat
extracto foco torrem semiustum exctinctum. Quomodo autem et
cum quibus mandatis a deo mitteretur in terram declarauit
spiritus dei ꝑ piphetam dicens futurum ut cum uoluntatem
summi patris fideliter et constanter implesset. acciꝑet iudici¬
um atq imperium sempiternum. Si in uus meis ambulaue¬
ris inquit. et praecepta mea seruauens tu uidicabis domum
meam. Quae fuerint uiae domini. et quae praecepta eius. nec
ambiguum nec obscurum est. Deus enim cum uideret mali¬
tiam. et falsoꝵ deoꝵ cultus per orbem terre ita inualuisse. ut
iam nomen eius ex hominum memoria fuisset pene sublatum
Siquidem iudei quoq quibus solis archanum dei creditum fue¬

Expanded text:
ut ostenderet eum primo in humilitate et carne uenturum. ut ostenderet eum primo in humilitate et carne uenturum. haec est enim uestis sordida, ut pararet templum deo et sicut titio igni ambureretur id est ab hominibus cruciamenta perferret et ad ultimum extingueretur. titionem enim uulgus appellat extractum foco torrem semiustum et extinctum. quomodo autem et cum quibus mandatis a deo mitteretur in terram, declarauit spiritus dei per prophetam docens futurum ut cum uoluntatem summi patris fideliter et constanter inplesset, acciperet iudicium atque imperium sempiternum. si in uiis meis inquit ambulaueris et praecepta mea seruaueris, tu iudicabis domum meam. quae fuerint uiae dei et quae praecepta eius, nec ambiguum nec obscurum est. deus enim cum uideret malitiam et falsorum deorum cultus per orbem terrae ita inualuisse, ut iam nomen eius ex hominum memoria fuisset paene sublatum — siquidem Iudaei quoque, quibus solis arcanum dei creditum fue
Abbreviated transcription (Latin):
one. Quis non igitur captos mentibus tum fuisse uideos ar-¬
bitretur. qui cum haec et legerent et audirent. nefarias manꝰ
deo suo intulerunt: Atqui ab eo tpre quo ⁊acharias fuit us
prope quingenti anni numerantur. Siquidem darii et alexan¬
dri adoleuit. a&etate. qui fuerunt. non multo post ꝗͣ tarquiniꝰ
superbus exactus est. Sed illi rursus eodem modo falsi dece¬
ptiq sunt. putantes de iesu haec eẽ dicta filio nauae. qui suc¬
cessit moysi aut de sacerdote. iesu filio iosedech. in quos nihil
congruit eoꝵ. quae ꝓpħa narrauit. Non enim sordidati illi
unqͣ fuerunt. cum alter eoꝵ potentissimus princeps fuisset.
alter sacerdos. aut perpessi sunt aliquid aduersi ut tanꝗͣ
titio exc igni eiectus putarentur. aut aliquando in conspectu
dei et angeloꝵ steterunt. aut propheta de praeteritis loque¬
batur. potius ꝗͣ de futuris. Locutus est igitur de iesu filio di

Expanded text:
gne. quis non igitur captos mentibus tum fuisse Iudaeos argne. quis non igitur captos mentibus tum fuisse Iudaeos arbitretur, qui cum haec et legerent et audirent, nefandas manus deo suo intulerunt? atquin ab eo tempore quo Zacharias fuit usqprope quingenti anni numerantur, siquidem Darii et Alexandri adoleuit aetate, qui fuerunt non multo post quam Tarquinius Superbus exactus est. sed illi rursus eodem modo falsi deceptique sunt putantes haec de Iesu esse dicta filio Naue, qui successor Moysi fuit, aut de sacerdote Iesu filio Iosedech: in quos nihil congruit eorum quae propheta narrauit. non enim sorditati umquam illi fuerunt, cum alter eorum potentissimus princeps fuisset, alter sacerdos, aut perpessi sunt aliquid aduersi, ut tamquam titio eiectus ex igni putarentur, aut aliquando in conspectu dei et angelorum steterunt aut propheta de praeteritis loquebatur potius quam futuris. locutus est igitur de Iesu filio dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem qui omnia quae sunt in
corde meo faciat et aedificabo ei domum fidelem et transi¬
bit in conspectu meo omnibus diebus. Quis autem futurus
eẽt cui deus eternum sacerdorium pollicebatur ⁊ acharias ẽ
nomine posito aptissime docuit. Sic enim dixit. Et ostendit
mihi dominus deus iesum sacerdotem magnum stantem añ
faciem angeli domini. et diabolus stabat ad dexteram ipsius
ut aduersaretur ei. Et dixit dominus ad diabolum Imperet¬
tibi dominus in te qui elegit hierusalem. et ecce titio eiectus ab
ione. Et iesus indutus erat uestimentis sordidis. et stabat ante
faciem angeli. et respondit et dixxit ad circunstantes. Auferte
stabat et testificabatur ad iesum dicens. haec dicit dominus omĩ¬
potens. Si in uus meis ambulaueris. et praecepta mea seruaue¬
nis. tu uidicabis domum meam. et dabo tibi qui conuersentur
in medio hoꝵ circunstantium. Audi itaq iesu sacerdos ma¬

Expanded text:
 primo : Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia, quae sunt in  primo : Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia, quae sunt in corde meo, faciat; et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu meo omnibus diebus. Quis autem futurus esset, cui Deus aeternum sacerdotium pollicebatur, Zacharias etiam nomine posito apertissime docuit; sic enim dixit: Et ostendit mihi Dominus Deus Jesum sacerdotem magnum stantem ante faciem angeli Domini, et diabolus stabat ad dextram ipsius, ut contradiceret ei. Et dixit Dominus ad diabolum: Imperet dominus in te, qui elegit Hierusalem: et ecce titio eiectus ab igni. et Iesus erat indutus uestimenta sordida, et stabat ante faciem angeli. et respondit et dixit ad circumstantes ante facistabat et testificabatur ad Iesum dicens: haec dicit dominus omnipotens: si in uiis meis ambulaueris et praecepta mea seruaueris, tu iudicabis domum meam, et dabo tibi qui conuersentur in medio horum circumstantium. audi itaque, Iesu sacerdos ma
Abbreviated transcription (Latin):
rit domum in uanum laborauerunt qui illam aedificauerũt
Si dominus non custodierit ciuitatem in uanum laborauit
qui eam custodiuit. Quibus ex rebus apparet prophetas
omnes denuntiasse de christo. fore aliquando ut ex genere
dauid corporaliter natus constitueret templum deo quod
appellatur eccłia. et unuiersas gentes ad religionem ueram dei
conuocaret. Haec est domus fidelis. hoc immortale templum
in quo siquis non sacrificauerit immortalitatis praemium
non habebit. cuius templi et magni et aeterni quoniam chri
stus fabricator fuit idem necesse est habeat in eo sacerdotiũ
sempiternum. nec potest nisi per eum qui constituit templũ
ad aditum templi et ad conspectum dei ꝑueniri. Dauid ĩ psal¬
mo. cuiui. id ipsum docet dicens. Ante luciferum genui te.
lurauit dominus et non poenitebit eum tu es sacerdos in aeter¬
num secundum ordinem melchisedech. Item basilion libro pͦ

Expanded text:
rit domum, in uanum laborauerunt qui illam aedificauerunt: rit domum, in uanum laborauerunt qui illam aedificauerunt: si dominus non custodierit ciuitatem, in uacuum uigilauit qui eam custodiuit. Quibus ex rebus apparet prophetas omnes denuntiasse de Christo, fore aliquando ut ex genere Dauid corporaliter natus constitueret aeternum templum deo, quod appellatur ecclesia, et uniuersas gentes ad religionem ueram dei conuocaret. haec est domus fidelis, hoc inmortale templum, in quo si quis non sacrificauerit, inmortalitatis praemium non habebit. cums templi et magni et aeterni quoniam Cstus fabricator fuit, idem necesse est habeat in eo sacerdotium sempiternum. Nec potest nisi per eum, qui constituit templum, et ad aditum templi, et ad conspectum Dei perveniri. David, in psalmo CIX, id ipsum docet, dicens: Ante luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Item in Βασιλειῶν libro
Abbreviated transcription (Latin):
saeculum et regnum eius usq in seculum. Sed haec ut iudei
non intelligerent illa fuit causa quod salomon filius dauid
templum deo aedificauit. et ciuitatem. quam de suo nomine
hierosolimam nuncupauit. Itaq ad ipsum quae a propħa
dicta sunt retulerunt. Salomon autem ab ipso patre suo
imperii regimen accepit. Prophete uero de eo loquebantur
qui tum nasceretur postꝗͣ dauid eum patribus sius requie¬
uisset. Praeterea salomonis imꝑium ꝑpetuum non fuit. An¬
nis enim quadraginta regnauit. Deinde quod nunꝗͣ filiꝰ
dei dictus sit. sed filius dauid. et domus quam aedificauit
non est. fidem consecuta. sicut ecclesia quae est uerum tem¬
plum dei. quod non in parietibus est. sed in corde ac fide
hominum qui credunt in eum ac uocantur fideles. Illud
uero salomonium templum quia manu factum est manu
cecidit. Deniq pater eius in psalmo. coxxuii de operibus
filii sui prophetauit hoc modo. Si dominus non aedificaue¬

Expanded text:
et regnum eius usque in saeculum. sed haec ut Iudaei et regnum eius usque in saeculum. sed haec ut Iudaei non intellegerent, illa fuit causa, quod Solomon filius Dauid templum deo aedificauit et ciuitatem, quam de suo nomine Hierosolymam nuncupauit. itaque ad ipsum quae a propheta dicta sunt rettulerunt. Solomon autem ab ipso patre suo imperii regimen accepit. prophetae uero de eo loquebantur qui tum nasceretur, postquam Dauid cum patribus suis requieuisset. praeterea Solomonis imperium perpetuum non fuit: annis enim quadraginta regnauit. deinde, quod numquam filius dei dictus est, sed filius Dauid, et domus quam aedificauit non est fidem consecuta sicut ecclesia, quae est uerum templum dei, quod non in parietibus est, sed in corde ac fide hominum qui credunt in eum ac uocantur fideles: illut uero Solomonium templum quia manu factum est, manu cecidit. denique pater eius in psalmo CXXVI de operibus filii sui prophetauit hoc modo: si dominus non aedificaue
Abbreviated transcription (Latin):
erit requies eius in honore. Et alio loco. Exiet uirga de ra¬
dice iesse et flos de radice eius ascendet. et requiescet suꝑ
eum spiritus dei. spiritus sapientiae et intellectus spiritus
consilu et fortitudinis. spiritus sapientiae et pietatis. et im
plebit eum spiritus timoris domini. Lesse autem fuit pater
dauid ex cuius radice ascensurum eẽ florem praelocutus ẽ
eum scilicet de quo sibylla dicit anoncei Rapeoc rasapor
uolentem templum deo aedificare: et fuit uerbum domini ad
nathan dicens uade et dic seruo meo dauid. Haec dicit dñs
deus omnipotens non tu aedificabis mihi domum ad inhabi¬
tandum. sed cum impleti fuerint dies tui et dormieris cum
parribus tuis. suscitabo semen tuum post te: et parabo regnũ
eius. hic aedificabit mihi domum in nomine meo. et erigam
thronum eius usq in saeculum. et ego ero ei in patre. et ipse
erit mihi in filio. et fidem consequetur domus eius usq in¬

Expanded text:
erit requies ejus in honore . Et alio loco: Exiet virga de raerit requies ejus in honore . Et alio loco: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et iplebit eum spiritus timoris Domini. Jesse autem fuit pater David, ex cujus radice ascensurum esse florem praelocutus est; eum scilicet, de quo Sibylla dicit ἀνθήσει δ' ἂνθος καθαρόuolentem deo templum fabricare. et fuit uerbum domini ad Nathan dicens: uade et dic seruo meo Dauid: haec dicit dominus deus omnipotens: non tu aedificabis mihi domum ad inhabitandum, sed cum inpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te et parabo regnum eius. hic aedificabit mihi domum in nomine meo et erigam thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patre et ipse erit mihi in filio. et fidem consequetur domus eius,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Cum enim uerum necessitate dixisset. iam deoꝵ ac su
proditor uidebatur nisi quod ab eo ueritas expresserat mẽ¬
dacio fallente celasset. Nit ergo fecisse illum quidem opa
miranda. Uerum non diuina uirtute. sed magica. Quid mi¬
rum si apollo hoc ueritatem ignorantibus ꝑsuasit. cum iudei
quoq cultores ut uidebantur summi dei hoc idem putauent
cum ante oculos eoꝵ quotidie fierent. illa miranda. nec tam̃
tantaꝵ uirtutum contemplatione impelli potuerunt ut deũ
crederent quem uidebant: Propterea dauid. quem praeter caete¬
ros ꝓpħas uel maxime legunt. in psalmo .xxui. sic eos damnat.
Redde illis retributionem eoꝵ. quoniam non intellexerunt oꝑa
domini. Ex huius ipsius domo christum generatum ini scdra
carnem et ipse dauid. et alii prophetae annuntiauerunt. Apd̃
isaiam ita scriptum ẽ. Et erit in illa die radix iesse: et qui
exurget principari in nationes. in eum gentes sperabunt. et

Expanded text:
dit. cum enim uerum necessitate dixisset, iam deorum ac sui dit. cum enim uerum necessitate dixisset, iam deorum ac sui proditor uidebatur, nisi quod ab eo ueritas expresserat, mendacio fallente obscurasset. ait ergo illum fecisse quidem opera miranda, uerum non diuina uirtute, sed magica. quid mirum, si hoc Apollo ueritatem ignorantibus persuasit, cum Iudaei quoque, cultores ut uidebantur summi dei, hoc idem putauerint, cum ante oculos eorum cottidie fierent illa miracula? nec tamen tantarum uirtutum contemplatione inpelli potuerunt ut deum crederent, quem uidebant. propterea Dauid, quem praeter ceteros prophetas uel maxime legunt, in psalmo XXVII sic eos damnat: redde illis retributionem eorum, quoniam non intellexerunt in operibus domini. ex huius ipsius domo Christum generatuiri secundum carnem et ipse Dauid et alii prophetae adnuntiauerunt. aput Esaiam ita scriptum exsurget principari in nationes, in eum gentes sperabunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
apenAucẽse Aexiñ. Primo uersu uerum quidem dixcit. sed argu¬
te consultorem fefellit. Pacramentum ueritatis penitus nescien¬
tem. Uidetur enim negasse illum deum sed eum fatetur scđm
carnem fuisse mortalem. quod etiam nos praedicamus. conse¬
quens est ut secundum spiritum deus fuerit. quod nos affir¬
mamus. Quid enim fuerat necesse carnis facere mentionem.
cum satis ẽẽ dicere fuisse mortalem: Sed ueritate pressus ne¬
gare non potuit quẽ admodum le res haberet. sicut illud qđ
ait sapientem fuisse. Quid ad hoc apollo respondes: Si sapi¬
ens est. ergo doctrina eius sapientia est. nec ulla alia et sapi¬
entes qui sequuntur. nec ulli alii. Cur igitur uulgo pro stul¬
tis. et uanis. et ineptis habemur. qui sectamur magistrum et̃
ipsoꝵ deoꝵ confessione sapientem: Nam quod ait portentifi¬
ca illum oꝑa fecisse. quo maxime diuinitatis fidem meruit.
assentiri nobis iam uidetur. cum dicit eadem quibus nos glo¬
riamur. Sed colligit se tamen et ad daemonicas fraudes re¬

Expanded text:
. primo uersu uerum quidem dixit, sed argute consultorem fefellit sacramentum ueritatis penitus nescientem: uidetur enim negasse illum deum. sed cum fatetur secundum carnem fuisse mortalem, quod etiam nos praedicamus, consequens est ut secundum spiritum deus fuerit, quod nos adfirmamus. quid enim fuerat necesse carnis facere mentionem, cum satis esset dicere fuisse mortalem? sed ueritate pressus negare non potuit quemadmodum se res haberet, sicut illut, quod ait sapientem fuisse. quid ad hoc, o Apollo, respondes? si sapiens fuit, ergo doctrina eius sapientia est nec ulla alia, et sapientes qui secuntur nec ulli alii. cur igitur uulgo pro stultis et uanis et ineptis habemur, qui sectamur magistrum etiam ipsorum deorum confessione sapientem? nam quod ait portentifica illum opera fecisse, quo maxime diuinitatis fidem meruit, adsentiri nobis iam uidetur, cum dicit eadem quibus nos gloriamur. sed colligit se tamen et ad daemoniacas fraudes re
Abbreviated transcription (Latin):
In manꝰ iniquas in fideliũ postea uenient.
Sabunt at deo alapas manibꝰ incestis et
Et colaphos accipiens tacebit. ne ꝗs agno¬
scat quod uerbum aut uñ uenit ut
In hospitalitatis hanc mõstrabũt mensã.

Expanded text:
In manus iniquas et infidelium postea veniet. Dabunt Deo alapas manibus incestis. Et Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat Quod verbum, et unde venit, utInhospitalitatis hanc monstrabant mensam.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quid hic potuerit: ars magica moliri. cuius peritia ni¬
hil aliud ꝗͣ ad circunscribendos oculos ualet. Item secessur
orandi gratia sicut. solebat in montem praecepit discipulis.
ut nauiculam sumerent. seq praecederent. atq illi urgente
iam uespere ꝓfecti contrario uento laborare coeperunt. cũ¬
q iam medium fretum tenerent. tum pedibus mare ingressꝰ
consecutus est eos tanꝗͣ in solido gradiens non ut poetae or¬
onem mentiuntur in pelago incedentem. qui demersa corporis
parte humero suꝑeminet undas. Et rursus cum obdormisset.
in naui. et uentus usq ad extremum ꝑiculum saeiure coepis¬
set. excitatus e somno.silere uentum protinus uissit. et flu¬
ctus qui maoximi ferebantur conquiescere. statimq sub uer¬
bo eius tranquillitas insecuta est. Mentiuntur fortasse lit¬
terae sanctae. docentes tantam fuisse in eo potestatem ut im¬
perio suo cogeret uentos obsequi maria serure morbos cede¬
re. inferos obedire. Quid quod eadem sibyllae carminibꝰ suis

Expanded text:
igitur quid hic potuerit ars magica moliri, cuius peritia nihil aliut quam ad circumscribendos oculos ualet. idem secessurus orandi gratia, sicut solebat, in montem praecepit discipulis, ut nauiculam sumerent seque praecederent. atque illi urguente iam uespera profecti contrario uento laborare coeperunt. cumque iam medium fretum tenerent, tum pedibus mare ingressus consecutus est eos tamquam in solido gradiens, non ut poetae Orionem mentiuntur in pelago incedentem, qui demersa corporis parte umero supereminet undas. et rursus cum obdormisset in naui ac uentus usque ad extremum periculum saeuire coepisset, excitatus e somno silere uentum protinus iussit et fluctus qui maximi ferebantur conquiescere: statimque sub uerbo eius tranquillitas insecuta est. mentiuntur fortasse litterae sanctae docentes tantam fuisse in eo potestatem, ut imperio suo cogeret uentos obsequi, maria seruire, morbos cedere, inferos oboedire. quid quod eadem Sibyllae carminibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
scientia boniet mali pudere eum nuditatis suae coepit.
absconditq se a facie dei. quod antea non solebat. Tum
deus sententia in peccatores data eiecit hominem de pa-¬
radiso ut uictum sibi labore conquireret. ipsumq para¬
disum igni circunuallauit. ne homo posset accedere doũ
suminum iudicium faciat in terra. et iustos uiros culto¬
res suos in eundem locum reuocet. morte sublata. sicut
sacrae uoces docent. et sibylla aerythrea cum dicit oIDE SEOΡ¬

Expanded text:
scientia boni et mali pudere eum nuditatis suae coepit scientia boni et mali pudere eum nuditatis suae coepit absconditque se a facie dei, quod antea non solebat. tum deus sententia in peccatores data eiecit hominem de Paradiso, ut uictum sibi labore conquireret, ipsumque Paradisum igni circumuallauit, ne homo posset accedere, donec summum iudicium faciat in terra et iustos uiros cultores suos in eundem locum reuocet morte sublata, sicut sacrae uoces docent et Sibylla Erythraea, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
beat alimentum. sic animae materia et cibus est sola iusti¬
tia qua tenetur ad uitam. Post haec deus hominem qua
exposui ratione generatum posuit in paradiso idest in
orto fecundissimo et amoenissimo.quem in partibus oriẽ¬
tis omni genere ligni arboꝵq conseuit. ut exx eaꝵ uari¬
is fructibus aleretur expersq omnium laboꝵ deo patri
summa deuotione seruiret. Tum dedit ei caetera man¬
data. quae si obseruasset immortalis maneret. si transcẽ¬
disset. morte afficeretur. Id autem praeceptum fuit. ut
ex arbore una quae fuit in medio paradisi non gustaret
in qua posuerat intelligentiam boni et mali. Tum crimi¬
nator ille inuidens operibus dei omnes fallacias et cal¬
liditates suas ad decipiendum hominem intendit. ut ei
adimeret immortalitatem. Et primo mulierem dolo ille¬
deit ut uetitum cibum sumeret et per eam ipsi quoque
homini ꝑsuasit ut transcenderet dei legem. Percepta igͥ

Expanded text:
beat alimentum, sic animae materia et cibus est sola iustibeat alimentum, sic animae materia et cibus est sola iustitia, qua tenetur ad uitam. post haec deus hominem qua exposui ratione generatum posuit in Paradiso id est in horto fecundissimo et amoenissimo: quem in partibus orientis omni genere ligni arborumque conseuit, ut ex earum uariis fructibus aleretur expersque omnium laborum deo patri summa deuotione seruiret. tum dedit ei certa mandata, quae si obseruasset, inmortalis maneret, si transcendisset, morte adficeretur. id autem praeceptum fuit, ut ex arbore una quae fuerat in medio Paradiso non gustaret, in qua posuerat intellegentiam boni ac mali. tum criminator ille inuidens operibus dei omnes fallacias et calliditates suas ad deiciendum hominem intendit, ut ei adimeret inmortalitatem. et primo mulierem dolo inlexit ut uetitum cibum sumeret, et per ea.m ipsi quoque homini persuasit ut transcenderet dei legem. percepta igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tem tenent ea quae sunt dei. anima scilicet quae dominium
corporis habet. inferiorem autem ea quae sunt di aboli.
corpus utique. quod quia terrenum est animae debet eẽ
subiectum. sicut terra celo. Est enim terra quasi uascu¬
lum. quo tanꝗͣ domicilio temporali spiritus hic caelestis
utatur. Utriusque officia sunt. ut hoc quod est ex caelo
et deo. imperet. Illud uero quod ex terra et diabolo serui¬
at. quod quidem non fugit hominem nequam salustium
qui ait. Sed nostra omnis uis in animo et corpore sita ẽ.
animi imperio. corporis seruitio magis utimur. Recte
si ita uixisset ut locutus est. Seruiunt enim foedissimis
uoluptatibus. suamq ipse sententiam uitae prauitate dis¬
soluit. Quod si anima ignis est ut ostendimus in caelum
debet niti. sicut ignis ne extinguatur. hoc est ad immor¬
talitatem quae in caelo est. et sicut ardere et uiuere non po¬
test ignis. nisi aliqua pingui materia teneatur. in qua ha¬

Expanded text:
tem tenent ea quae sunt dei, anima scilicet quae dominium tem tenent ea quae sunt dei, anima scilicet quae dominium corporis habet, inferiorem autem ea quae sunt diaboli, corpus utique, quod quia terrenum est, animae debet esse subiectum sicut terra caelo. est enim quasi uasculum, quo tamquam domicilio temporali spiritus hic caelestis utatur. utriusque officia sunt, ut hoc quod est ex caelo et deo, imperet, illut uero quod ex terra et diabolo, seruiat. quod quidem non fugit hominem nequam Sallustium, qui ait: sed nostra omnis uis in a.nimo et corpore sita, est: animi imperio, corporis seruitio magis utimur. recte, si ita uixisset ut locutus est. seruiuit enim foedissimis uoluptatibus suamque ipse sententiam uitae prauitate dissoluit. quodsi anima ignis est ut ostendimus, in caelum debet eniti sicut ignis, ne exstinguatur, hoc est ad inmortalitatem, quae in caelo est: et sicut ardere ac uiuere non potest ignis, nisi aliqua pingui materia teneatur in qua ha
Abbreviated transcription (Latin):
factus est sicut ipse mundus ex luce ac tenebris. ex uita
et morte. quae duo inter se pugnare in hominem praecepit
ut si anima superauerit. quae oritur ex eo sit immortalis.
et in perpetua luce uersetur Si autem corpus uicerit ani¬
mam. ditioniq subiecerit. sit in tenebris sempiternis. et ĩ
morte. cuius non ea uis est ut iniustas animas extinguat
omnino. sed ut puniat in aeternum. Eam poenam scđam
mortem nominamus. quae est et ipsa perpetua. sicut et
immortalitas. Primam sic definimus. Mors est naturae
animantium dissolutio. uelita. Mors est. corporis animae¬
q seductio. Secundam uero sic. Mors est aeterni doloris
perpessio. uelita. Mors est animaꝵ pro meritis ad ceter¬
na supplicia damnatio. Haec mutas pecudes non attin¬
git. quaꝵ animae non ex deo constantes sed ex cõmuni
aere morte soluuntur. In hac igitur societate caeli atq:
terrae. quoꝵ effigies expressa est in homine. superiorem par¬

Expanded text:
factus est sicut ipse mundus ex luce ac tenebris, ex uita factus est sicut ipse mundus ex luce ac tenebris, ex uita et morte: quae duo inter se pugnare in homine praecepit, ut si anima superauerit quae oritur ex deo, sit inmortalis et in perpetua luce uersetur, si autem corpus uicerit animam dicionique subiecerit, sit in tmorte. Cujus non ea vis est, ut injustas animas extinguat omnino, sed ut puniat in aeternum. Eam poenam secundam mortem noinmortalitas. primam sic definimus: mors est naturae animantium dissolutio, uel ita: mors est corporis animaeque seductio; secundam uero sic: mors est aeterni doloris perpessio, uel ita: mors est animarum pro meritis ad aeterna supplicia damnatio. haec mutas pecudes non adtingit, quarum animae non ex deo constantes, sed ex communi aere morte soluuntur. in hac igitur societate caeli atque terrae, quorum effigies expressa est in homine, superiorem par
Abbreviated transcription (Latin):
e caelo oritur a deo. corpus e terra cuius e limo diximus
esse formatum. Empedocles quem nescias utrumne inter
poetas an inter phos numeres. quia de rerum natura uer¬
sibus scripsit ut apud romanos lucretius et uarro. qua¬
tuor elementa constituit. ignem. aerem. aquam. terram.
fortasse trimegistum secutus qui nostra corpora ex his qͣ¬
tuor elementis constituta esse dixit a deo. habere nano:
in se aliquid ignis. aliquid aeris aliquid aquae. aliquid
terrae. et neque ignem esse. neque aerem. neque aquam.
neque terram quae quidem falsa non sunt. Nam terre
ratio in carne est. humoris in sanguine. aeris in spiritu.
ignis in calore uitali. Sed neque sangus a corpore secerni
potest sicut humor a terra. neque calor uitalis a spiritu. si¬
cut ignis ab aere. adeo rerum omnium duo sola reperiuntur
elementa. quoꝵ omnis ratio in nostri corporis fictione con¬
clusa est Ex rebus ergo diuersis ac repugnantibus homo

Expanded text:
e caelo oritur a deo, corpus e terra, cuius e limo diximus e caelo oritur a deo, corpus e terra, cuius e limo diximus esse formatum. Empedocles, quem nescias utrumne inter poetas an inter philosophos numeres, quia de rerum natura uersibus scripsit ut aput Romanos Lucretius et Varro, quattuor elementa constituit, ignem aerem aquam terram, fortasse Trismegistum secutus, qui nostra, corpora ei his quattuor elementis constituta. esse dixit a deo: habere namque in se aliquid ignis, aliquid aeris, aliquid aquae, aliquid terrae, et neque ignem esse neque aerem neque aquam neque terram. quae quidem falsa non sunt: nam terrae ratio in carne est,. umoris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore uitali. sed neque sanguis a corpore secerni potest sicut umor a terra neque calor uitalis a spiritu sicut ignis ab aere: adeo rerum omnium duo sola reperiuntur elementa, quorum omnis ratio in nostri corporis fictione conclusa est. ex rebus ergo diuersis ac repugnantibus homo
Abbreviated transcription (Latin):
seueno sioroio. Eadem sanctae litterae continent. Ds̃
ergo ueri patris officio functus est. Ipse corpus effin¬
xit. ipse animam qua spiramus infudit. Illius ẽ totũ
quicquid sumus. Quomodo id effecerit si nos oporte¬
ret scire docuisset. sicut docuit caetera quae cognitionẽ
nobis et pristini erroris et ueri luminis attulerunt. Cũ
ergo marem primum ad similitudinem suam finxisset.
tum etiam feminam configurauit ad ipsius hominis ef
figiem. ut duo inter se permixti sexus propagare sobolẽ
possent. et omnem terram multitudine opplere. In ipsius
autem hominis fictione illaꝵ duaꝵ materiaꝵ quas in¬
ter se diximus eẽ contrarias ignis et aquae conclusit ꝑ¬
fecitq rationem. Ficto enim corpore spirauit ei animã
de uitali fonte spiritus sui. qui est perennis. ut ipsius
mundi eo contrariis constantis elementis similitudinem
gereret. Constat enim ex anima et corpore. idest quasi ex
caelo et terra. quandoquidem anima qua uiuimus uelut

Expanded text:
 βιότοιο. eadem sanctae litterae continent. deus ergo ueri patris officio functus est, ipse corpus effinxit, ipse animam qua spiramus infudit, illius est totum quidquid sumus. quomodo id fecerit si nos oporteret scire, docuisset, sicut docuit cetera quae cognitionem nobis et pristini erroris et ueri luminis adtulerunt. Cum ergo marem primum ad similitudinem suam finxisset, tum etiam feminam configurauit ad ipsius hofigiem, ut duo inter se permisti sexus propagare sobolem possent, et omnem terram multitudine opplere. In ipsius autem hominis fictione illarum duarum materiarum, quas inter se diximus esse contrarias, ignis et aquae, conclusit perfecitque rationem. Ficto enim corpore, spiravit ei animam de vitali fonte spiritus sui, qui est perennis, ut ipsius mundi ex contrariis constantis elementis similitudinem gereret. Conscaelo et terra, quandoquidem anima qua uiuimus uelut
Abbreviated transcription (Latin):
dei suos fecit satellites ac ministros. Qui autem sunt ex
us procreati. quia neq angeli. neq homines fuerunt. sed
mediam quandam naturam gerentes non sunt ad inferos
recepti. sicut in caelum parentes eoꝵ. Ita duo genera
daemonum facta sunt. unum caeleste. alterum terrenũ.
Hi sunt immundi spiritus. maloꝵ quae geruntur aucto
res. quor idem diabolus est princeps. Unde trismegistꝰ
illum daemoniarchen uocat. Daemonas autem gramma¬
tici dictos aiunt. quasi Lat uopae. idest peritos ac re¬
rum scios. hos enim putant deos esse. Sciunt illi qui¬
dem futura multa. sed non omnia. Quippe quibus pe¬
natus consilium dei scire non liceat. Et ideo solent re¬
sponsa in ambiguos exitus temperare. Fos poetae et sciũt
esse daemonas et loquuntur. Haesiodus ita tradit. Toi ueu¬

Expanded text:
dei suos fecit satellites ac ministros. qui autem sunt ex dei suos fecit satellites ac ministros. qui autem sunt ex his procreati quia neque angeli neque homines fuerunt, sed mediam quandam naturam gerentes, non sunt ad inferos recepti sicut in caelum parentes eorum. ita duo genera daemonum facta sunt, unum caeleste, alterum terrenum. hi sunt immundi spres, quorum idem diabolus est princeps. Unde Trismegistus illum δαιμονιάρχεν vocat. Daemonas autem grammatici dictos aiunt, quasi δαήμονας, id est, peritos, ac rerum scios, hos enim putant deos esse. Sciunt illi quidem futura multa , sed non omnia, quippe quibus penitus consilium Dei scire non liceat: et ideo solent responsa in ambiguos exitus temperare. Eos poetae et sciunt esse daemonas, et loquuntur. Hesiodus ita tradit: Οἱ