comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unum ex his: Si autẽ fenũ
agri quod hodie est et craˢ
in clibanum mittitur deus
sic uestit: quantomagiꝰᷤ uos
modicȩ fidei: Sed ista do¬
cumenta non sicut allego¬
rica discutienda sunt: ut
queramus quid significent
aues cęli. aut lilia agri Po¬
sita enim sunt: ut de rebuᷤ
minoribus maiora persua.¬
derentur: sicuti est illud
de iudice. qui nec deum ti¬
mebat nec homines reue¬
rebatur: et tamen sepe in¬
terpellanti uiduȩ cessit. ut
eius causam consideraret.
non propter pietatẽ aut
humanitatẽ. sed ne tȩdiũ
pateretur: Non enim ullo
modo ille in iustus iudex
personã dei allegoricȩ susti¬
net: sed tamen quantum
deus qui bonus et iustus¬
est curet deprecantes se
hinc conici dñs uoluit:
quod nec inustus homo
eos qui illum assiduis pre-¬
cibus tundunt: uel pro¬
pter tȩdium deuitandum
liciti esse dicentes:
quid edemus aut quid bi¬
bemus: aut quo uestiemur:
hec enim omnia. gentes
querunt: Scit enim pater
ur̃: quia horum om̃ium in¬

Expanded text:
autem fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit; quanto magis ergo vos, modicae fidei? » Sed ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur: sicuti illud est de judice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet: sed tamen quantum Deus, qui bonus est et justus. curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum,liciti esse, dicentes. Quid edemus, aut quid bibemus, aut quid vestiemur: haec enim omnia Gentes quaerunt. Scit enim Pater vester quia horum omnium in
Abbreviated transcription (Latin):
tans inquit: potest
adicere ad statitram suam
cubitum unum: Et de uesti¬
mento quid solliciti estis: Id
est cuius potestate atq do¬
minatu factum est. ut ad
hanc staturam corpus per
duceretur: eius prouidentia
etiam uestiri potest: Nec hoc
ur̃a cura factum esse ut ad
hanc staturã ueniret corpu
urm̃: ex hoc intelligi potest:
quod si curetis et uelitis adi.¬
cere unum cubitum huic
stature. non potestis: Illi er¬
go etiam tegendi corporis
curam relinquite:cuius ui.¬
detis cura factum esse: ut
tantȩ stature corpus habea.
tis: Dandum autem erat
etiam documentũ propter
uestimentũ: sicut est datũ
propter alimentũ: Itaq se¬
quitur et dicit: Considera¬
te lilia agri: quomodo cres¬
cunt: Non laborant: neq
nent: Dico autem uobis:
qm̃ nec salomon in omni

Expanded text:
ans, inquit, potest ans, inquit, potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest; non autem vestra cura factum esse ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis, et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis: illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. 52. Dandum autem erat etiam documentum propter vestimentum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: « Considerate lilia agri quomodo crescunt; non laborant neque nent: dico autem vobis quia nec Sal
Abbreviated transcription (Latin):
cilius daturũ esse uestimen¬
tum: Quo loco queri solet.
utrum ad animam cibus iste
pertineat: cum anima in¬
corporea sit: iste autem cil¬
bus corporeus: Sed animam
hoc loco positam pro ista
uita nouerimus: cuius reti¬
naculum est alimentũ istud
corporeũ: Scđ̃m hanc signi¬
ficationẽ: dictum est etiam
illud: Qui amat animam
suam: perdet illam: Quod
nisi de hac uita acceperimuᷤ.
quam oportet pro regno
dei ponere: quod potuisse
martyres claruit: contrari¬
um hoc preceptũ erit illi sen¬
tentiȩ: qua dictum est: Quid
prodest homini si totum
mundũ lucretur: animȩ
autem suȩ detrimentũ faci-¬
at: Respicite inquit uola.¬
tilia cęli: qm̃ non serunt
neq metunt. neq congre¬
gant in horrea: et pater
uester cȩlestis pascit ea: Non¬
ne uos pluris estis illis: id
est carius ualetis: Quia
utiq rationale animal sicu¬
ti est homo: sublimius or¬
dinatũ est in rerum natura.
quam irrationalia: sicuti
uis autem ur̃m cogi¬

Expanded text:
cilius daturum esse vestimencilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat ? Respicite inquit volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea sua, et Pater vester coelestis pascit ea. Nonne vos pluris estis illis? id est, carius vos valetis, quia utique rationale animal, sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum naquam irrationabilia, sicut uis autem, vestrum cur
Abbreviated transcription (Latin):
Ita enim sentiet de dño in
quit dico uobis: non sollici¬
quid edatis: neq corpori ur̃o
quid induatis: Ne forte quã¬
uis iam superflua non quȩ¬
rantur: propter ipsa neces¬
saria cor duplicetur: et ad
ista conquirenda nr̃a detor¬
queatur intentio: cum ali¬
quid quasi misericorditer
operamur: id est ut cũ con-¬
sulere alicui uideri uolumuᷤ
nr̃m emolumentũ ibi potiuᷤ
quam illius utilitatẽ adten¬
damus: et ideo nobis non
uid eamur peccare: quia
non superflua sed necessaria
sunt quȩ consequi uolumu:
autem admonet: ut
ineminerimus multo ampli¬
us nobis deum dedisse quod
nos fecit et composuit ex am¬
ma et corpore: quã alimentũ atq
tegumentũ quorũ cura nos
duplicare cor non uult: Noi.¬
ne anima inquit. plus est
quam esca: Ut tu intelligas
eum qui dedit animã: mul.¬
to facilius esse escam datu¬
rum: Et corpus: quam uesti¬
mentum: Id est plus est:
ut similiter intelligas eum
qui corpus dedit: multo fa

Expanded text:
ita enim sentiet de Domino iita enim sentiet de Domino iquit, dico vobis, non habere solliciquid edatis, neque corpori vestro quid induatis. Ne forte, quamvis jam superflua non quaerantur, propter ipsa necessaria cor duplicetur, et ad ipsa conquirenda nostra detorqueatur intentio, cum aliquid quasi misericorditer operamur; id est, ut cum consulere alicui videri volumus, nostrum emolumentum ibi potius, quam illius utilitatem attendamus: et ideo nobis non videamur peccare, quia non superflua, sed necessaria sunt quae consequi volumus. utem admonet ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, quorum cura nos duplicare cor non vult. Nonne, inquit, anima plus est quam esca? Ut tu intelligas cum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Et corpus quam vestimentum, id est, plus est: ut similiter intelligas, eum qui corpus dedit, multo f
Abbreviated transcription (Latin):
est: propter cupiditatẽ suã
duram patitur seruitutem:
etiam si non diligit eũ cuiuꝰ
lterum autem contem
n et dixit: et non odio
habebit: Nulhius enim fere
conscientia. deum potest odiᷤ¬
se: Contemnit autem. id est
non timet: cum quasi de
eius bonitate securus est:
Ab hac negligentia et per¬
nitiosa securitate reuocat
sp̃s sc̃s: cum per propħam
dicit: fili: ne adicias pecca¬
tum super peccatũ: et dicaᷤ.
miseratio dei magna est: Ig¬
noras: quia patientia dei ad
penitentiã te inuitat: sunuᷤ
enim tanta miscłia comme.
morari potest. quam eius
qui omnia peccata donat
conuersis: et oleastrũ facit
participẽ pinguedinis oleȩ:
Et cuius tanta seueritas:
quam eius qui naturatibu
ramis non pepercit: sed pro¬
pter infidelitatẽ fregit illos :
Sed quisquis uult diligere
deum. et cauere ne offendat:
non se arbitretur duobus
dnis posse seruire: et inten¬
tionẽ cordis sui rectam ab
omñi duplicitate explicet:

Expanded text:
est, propter cupiditatem suam est, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiam si non diligat eum, cujus lterum autem net dixit, non odio habebit. Nullius enim vere conscientia Deum potest odisse, contemnit autem, id est non timet, cum quasi de ejus bonitate securus est. Ab hac negligentia et perniciosa securitate revocat Spiritus sanctus, cum per prophetam dicit: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et ne dicas: Miseratio Dei magna est , ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit. Cujus enim tanta misericomorari potest, quam ejus qui omnia donat peccata conversis, et oleastrum facit participem pinguedinis olivae? et cujus tanta severitas, quam ejus qui naturalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos ? Sed quisquis vus diligere Deum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet:
Abbreviated transcription (Latin):
duobus dñis
seruire: ad
tentionem referendum est.
Quod consequenter exponit.
dicens: Aut enim unũ odio
habebit: et alterum dili¬
get: aut alterum patietur
et alterũ contemnet. Quȩ
uerba diligenter intuenda
sunt: Nam qui suit duo
dñi: deinceps ostendit cum
dicit: Non potestis deo ser¬
uire: et mãmone: Mammo¬
ne apud hebreos. diuitiȩ
appellari dicuntur: Congru¬
it et punicũ nomen: Nam
lucrum. punice mãmon di¬
citur: Sed qui seruit mam¬
mone. illi utiq seruit: qui
rebus istis terrenis merito
suȩ peruersitatis preposituᷤ.
magistratus huius scłia dño
dicitur: Aut ergo hunc odio
habebit homo: et alterũ
diliget id est deum: aut al.¬
terum patietur. et alterũ
contemnet: Patitur enim
durum et pernitiosũ dñm:
quisquis seruit mãmone:
Sua enim cupiditate im¬
plicatus. subditur diabolo:
et non eum diligit: Quis
est enim. qui diligat dia¬
bolum: Et tamen patitur.
sicut in maiore aliqua domo.
qui ancillȩ alienȩ conunctũ

Expanded text:
duobus dominis servire, ad tentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistratus hujus saeculi a Domino dicitur . Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis enim est qui diligat diabolum? sed tamen patitur: sicut in majore aliqua domo, qui ancillae alienae conjunctus
Abbreviated transcription (Latin):
habens equalitatẽ: et non
recipiens solitudinẽ: et enis-¬
dem substantiȩ. et non eius-¬
dem intelligatur esse perso-
ne: Quod ergo salua coope¬
ratione inseparabilis deita-¬
tis quȩdam pater: quedam
filius: quedam proprie sp̃s
est ratio: Si enim homo ad
imaginẽ et similitudinẽ dei
factus. in suȩ honore naturȩ
mansisset: nec diabolica frau¬
de deceptus.a lege sibi po¬
sita per concupiscentiã deui¬
asset: creator mundi crea¬
tura non fieret: neq aut
sempiternus temporalitatẽ
subiret: aut equalis deo
patri filius deus formã ser

Expanded text:
habens aequalitatem, et non habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae, et non ejusdem intelligatur esse personae. CAP. II. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam Filius, quaedam proprie Spiriest ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus in suae honore naturae mansisset, nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret; neque aut sempiternus 310 temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam ser
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam di¬
lectissimi festi¬
uitatem toto
terrarum or¬
be uenerabi¬
lem: ille sancti sp̃s consecrauit
aduentus: qui post resurrec¬
tionem dm̃i quinquagesimo
die in apłos ppłmq credenti¬
um. sicut sperabatur infuxit:
Sperabatur autem: quia il
turum: non ut tunc primũ
ret: sed ut sacrata sibi pecto.¬
ra et feruentius accenderet.
et copiosius mnundaret: cu¬
mulans sua dona non incho¬
ans: nec ideo nouus opere:
quia ditior largitate: Nun¬
quam enim ab omnipoten¬
tia patris et filii. scĩ sp̃s est
discreta maiestas: et quicqͥd
in dispositione omniũ agit
rerum diuina moderatio: ex
totius uenit prouibentia tri¬
nitatis: Tna est ibi benignitaᷤ
misciȩ: una censura iusticiȩ:
nec aliquid est in actione di¬
uisum: ubi nichil est in uolũ¬
uȩ ergo illuminat pa¬
ter: illuminat filius:
uluminat sp̃s sc̃s: Cumq ali¬
a sit persona missi: alia mit¬
tentis: alia promittentis: si¬
mul nobis et unitas manifeᷤᷤ¬
tatur et trinitas: ut essentia

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illturum , non ut tunc primum ret, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in volune ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus; cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia
Abbreviated transcription (Latin):
uero non in te sunt uisce.
plangas corpus a quo di¬
scessit anima: et non plan¬
gas animam a qua reces¬
sit deus: hoc tenens ille¬
martyr: respondeat com¬
minatori: Quid me cogis:
negem ueritatẽ: Si nolue.¬
ro quid facis: Percutis cor¬
pus meum: ut recedat
inde anima mea: Sed ip

Expanded text:
ero non in te sunt visceraplangas corpus a quo recessit anima, et non plangas animam a qua recessit Deus? Hoc tenens martyr respondeat comminatori Quid me cogis, negem veritatem? Si noluero, quid facis? Percutis corpus meum, ut recedat inde anima mea: sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nobis et presidiui
constituit et exemplũ: at&
ita per uniuersũ munduis
darificauit głam suam: ut
a solis ortu usq ad occasum
leuiticorũ luminũ coruscan¬
te fulgore: quam clarificata
est iherusolima stephano:tã
illustris fieret roma lauren¬
tio: Cuius oratione et patro
cinio. ad iuuari nos sine cessa¬
tione confidimus: ut quia
boremur spũ caritatis: et ab
superandas omnes tempta¬
tiones. constantis fidei per¬
seuerantia muniamur: per
tem et regnantẽ cum patre

Expanded text:
quibus nobis et praesidium quibus nobis et praesidium constituit et exemplum; atque ita per universum mundum clarificavit gloriam suam, ut a solis ortu usque ad occasum, leviticorum luminum coruscante fulgore, quam clarificata est Jerosolyma Stephano, tam illustris fieret Roma Laurentio. Cujus oratcinio adjuvandos sine cessatione 590 confidimus, ut quia boremur spiritu caritatis, et ad superandas omnes tentationes constantis fidei constantia muniamur. Per stum viventem et regnantem cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
rum ubi prima nil obtinent:
uehementiora succedunt:
Laceros artus et multa uer¬
berum sectione concisos:
subiecto prȩcipit igne tor¬
reri: ut per cratem ferream
quȩ iam dde feruore continu¬
o uim in se haberet urende:
conuersorũ alterna mutati¬
one membrorũ. fieret cruci¬
atus uehementior: et pena
productior: Nichil obtines:
nichil proficis: seua crude¬
litas: Subtrahitur inuentis
tuis materia mortalis: et
laurentio in cȩlos abeunte:
tu deficis flammis tuis: Su¬
perari caritatis xp̃i flamma
non potuit: et segnior fu¬
it ignis qui foris ussit: quã
qui intus accendit: Quintale.¬
eisti persecutor in
martẏrem seuisti: et¬
auxisti palmam dum agge¬
ras penam:Nam quid non
ad uictoris głam ingenium
tuum repperit: quando in
honorem transierunt tri¬
umphi. etiam instrumenta
supplicii: Gaudeamus igitur
dilectissimi gaudio spiritali.
et de felicissimo inliti uiri
fine gloriemur in dño: qui
est mirabilis in scĩs suis. I

Expanded text:
rum ubi prima nihil obtinent, rum ubi prima nihil obtinent, vehementiora succedunt. Laceros artus et multa verberum sectione conscissos subjecto praecipit igne torreri: ut per cratem ferream, quae jam de fervore continuo vim in se haberet urendi, conversorum alterna mutatione membrorum, fieret cruciatus vehementior et poena productior. CAP. IV. Nihil obtines, nihil proficis, saeva crudelitas. Subtrahitur inventis tuis materia mortalis, et Laurentio in coelos abeunte tu deficis. Flammis tuis superari charitatis Christi flamma non potuit, et segnior fuit ignis qui foris ussit quam qui intus accendit. Servisti, persecutor, martyri, cum saevisti; auxisti palmam, dum aggeras poenam. Nam quid non ad victoris gloriam ingenium tuum reperit, quando in honorem transierunt triumphi, etiam instrumenta supplicii? Gaudeamus igitur, dilectissimi, gaudio spiritali, et de felicissimo inclyti viri fine gloriemur in Domino, qui est mirabilis in sanctis suis , in
Abbreviated transcription (Latin):
torem: faceret etiam uere
religionis exsortem: Arma¬
tur itaq gemina face ho¬
mo pecuniȩ cupidus. et ue-¬
ritatis inimicus: auaricia
ut rapiat aurum: impieta¬
te ut auferat xp̃m: Postu¬
lat sibi ab immaculato sa¬
crarii presule:opes ecclasti¬
cas quibus auidissimus in¬
hiabat inferri: Cui leuita
castissimus ubi eas reposi¬
tas haberet ostendens: nu¬
merosissimos scõrum paupe¬
rum obtulit greges: in quo¬
rum uictu atq uestitu. ina¬
missibiles condiderat facul¬
tates: quȩ tanto integrius
erant saluȩ: quanto sancti¬
us probabantur expense:
Sigitur predo frustra¬
tũs: et in odium religionis
que talem duntiarũ usum
instituisset ardescens: direp¬
tione thesauri potioris ag¬
greditur: apud quem nul¬
lam denariorũ substantiã
repperisset: Ut depositum¬
llud quo sacratius erat di¬
ues auferret: renunciare
xp̃o laurentiũ iubet: et
solidissimã illam leuitici a¬
nimi fortitudinẽ. diris pa¬
rat urgere suppliciis: Quo¬

Expanded text:
torem, faceret etiam verae torem, faceret etiam verae religionis exsortem. Armatur itaque gemina face homo pecuniae cupidus et veritatis inimicus: avaritia, ut rapiat aurum; impietate, ut auferat Christum. Postulat sibi ab immaculato sacrarii praesule opes ecclesiasticas, quibus avidissimus inhiabat, inferri. Cui levita castissimus ubi eas repositas haberet ostendens, numerosissimos sanctorum pauperum obtulit greges, in quorum victu atque vestitu inamissibiles condiderat facultates, quae tanto integrius erant salvae, quanto sanctius probabantur expensae. ergo praedo frustratus, et in 339 odium religionis, quae talem divitiarum usum instituisset, exardescens, direptionem thesauri potioris aggreditur; ut apud quem nullam denariorum substantiam reperisset, illud depositum, quo sacratius erat dives, auferret. Renuntiare Christo Laurentium jubet, et solidissimam illam levitici animi fortitudinem diris parat urgere suppliciis. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
est utilior forma: quã mar¬
tyrum eloquentia: Fãcilis ab
exortandũ sit ratio: efficax
ad suadendũ: ualidiora ta¬
men sunt exempla quam
uerba: et plenius est opere
docere quam uoce: In quo
excellentissimo genere do¬
strmȩ. beatus martyr lali¬
rentius cuius passione dies
hodiernus illustris est. qũa
gloriosa polleat dignitate:
etiam persecutores ipsius
sentire potuerunt: cum illa
mirabilis animi fortitudo.
de xp̃i principaliter amore
concepta: non solum ipsa
non cederet: sed etiam ali¬
os exemplo suȩ tolerantiȩ
um enim furor genti¬
lium potestatũ in ele¬
ctissima quȩq xp̃i membra
seuiret: ac prȩcipue eos qui
ordinis erant sacerdotalis
impeteret: in leuitam lau¬
rentium qui non solum mi¬
nisterio sacramentorũ. sed
etiam dispensatione eccłasti¬
cȩ substantiȩ preminebat:
impius persecutor efferbu¬
it: duplicem sibi predam
de untus uiri comprehen¬
sione promittens: quem si
fecisset sacre pecuniȩ tradi¬

Expanded text:
est utilior forma quam marest utilior forma quam martyrum. Eloquentia sit facilis ad exorandum; sit ratio efficax ad suadendum; validiora tamen sunt exempla quam verba; et plus est opere docere quam voce. CAP. II. In quo excellentissimo genere doctrinae beatus martyr Laurentius, cujus passione dies hodiernus illustris est, quam gloriosa polleat dignitate, etiam persecutores ipsius sentire potuerunt, cum illa mirabilis animi fortitudo, de Christi principaliter amore concepta, non solum ipsa non cederet, sed etiam alios exemplo suae tolerantiae um enim furor gentilium potestatum in electissima quaeque Christi membra saeviret, ac praecipue eos qui ordinis erant sacerdotalis impeteret, in levitam Laurentium, qui non solum ministerio sacramentorum, sed etiam dispensatione ecclesiasticae substantiae praeeminebat, impius persecutor efferbuit, duplicem sibi praedam de unius viri comprehensione promittens, quem si fecisset sacrae pecuniae tradi
Abbreviated transcription (Latin):
um ommum
dilectissimi sũ¬
ma uirtutum.
et totius ple¬
nitudo iusticiȩ
de illo amore nascatur: quo
deus proximusq diligitur:
in nullis profecto hic amor
sublimius excellere. clariusq
fulgere. quam in beatissimis
martyribus inuenitur: qui
pinqui sunt imitatione cari¬
tatis: quam similitudine pas¬
sionis: Quamuis enim illi
dilectioni qua dñs nos rede.¬
mit. nulla cuiusquã benigul¬
tas possit equari: quia alius
est pro iusto mori hominem
sua necessitate moriturũ: ali¬
ud pro impiis occumbere a
debito mortis alienũ: multũ
tamen uniuersis hominibus
etiam martyres contulerũt:
quorum fortitudine ita eius
largitor usus est dñs: ut pe¬
nam mortis et atrocitatem
crucis. nulli suorum uellet
esse terribilẽ: sed multis fa¬
iergo nullus bonus si¬
bi soli est bonus: nec
ciniusquã sapientis sibi tan¬
tum sapientia est amica: et
hec uerarũ natura uirtutũ
est. ut multos a tenebroso
abducat errore qui earum
clarus est lumine: ad erudi¬
endum dei ppłm nullorum

Expanded text:
um omnium, dilectissimi, summa virtutum et totius plenitudo justitiae de illo amore nascatur, quo Deus proximusque diligitur, in nullis profecto hic amor sublimius excellere clariusque fulgere, quam in beatissimis martyribus invenitur: qui pinqui sunt imitatione charitatis quam similitudine passionis. Quamvis enim illi dilectioni, qua Dominus nos redemit , nulla cujusquam benignitas possit aequari, quia aliud est pro justo mori hominem sua necessitate moriturum, aliud pro impiis occumbere a debito mortis alienum, multum tamen universis hominibus etiam martyres contulerunt, quorum fortitudine ita ejus largitor usus est Dominus, ut poenam mortis et atrocitatem crucis nulli suorum vellet esse terribilem, sed multis fai ergo nullus bonus sibi soli est bonus, nec cujusquam sapientis sibi tantum sapientia est amica; et haec verarum natura virtutum est, ut multos a tenebroso abducat errore, qui earum clarus est lumine: ad erudiendum Dei populum nullorum
Abbreviated transcription (Latin):
cui non poterunt resistere
et contradicere omnes aduer¬
sarii ur̃i: Acsi aperte membriᷤ
suis infirmantibus dicat: No¬
lite terreri: nolite pertimes¬
cere: Ulos ad certamen acce¬
ditis: sed ego prelior: Uos
uerba editis: sed ego sum qͥ
n autem a parentibus et
fribus. et cognatis et amicͤ:
et morte ex uobis afficient:

Expanded text:
ui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior. Vos verba editis, sed ego sum qui ni autem a parentibus, et fratribus, et cognatis, et amicis, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
ta turbantur:ut cumre¬
rum ordo confunditur: ex
qua iam retributione uẽni¬
at demonstretur: Nã quã¬
uis finis mundi ex ipso suo
ordine pendeat: peruersio¬
res tamen quosq inueni¬
ens: quia digne ruinis illi¬
us opprimantur innotescit
Et subditur: Ducentes ad re¬
ges et presides: p ropter no¬
men meum: Contingent au¬
tem hȩc uobis. in testimoniũ.
In testimoniũ uidelicet quo
rum: nisi eorum qui aut per¬
sequendo mortes inferunt
aut uidendo non imitantur.
Mors quippe tustorum bonls
in adiutorium est: malis in
testimoniũ: Vt inde peruer¬
si sine excusatione pereant:
unde electi exemplũ capiũt

Expanded text:
ta turbantur, ut cum reta turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testrum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi
Abbreviated transcription (Latin):
lumes habuimus gaudia:
tot de ipso postmodũ coga¬
mur sentire tormenta: Notan
dum uero est quod dicitur:
terroresq de cȩlo. ẽt tempesta¬
tes: Cum tempestates hiema¬
les uenire ex ordine tempo¬
tẽpestates uenire in perditi¬
onis signo predicuntur: ni¬
si quod eas tẽpestates dñs
uenire denuntiat: quȩ ne¬
quaquã ordinem temporũ
seruant: Quȩ enim ordina
te ueniunt: signa non sunt:
Sed tẽpestates in signosunt:
quȩ ipsa quoq temporum
statuta confundunt: Quod
nos quoq nuper expertisu-¬
Mus: quia estiuum tempus
omne. in pluuiis hiemalibꝰ¬
conuersum uidimus: Quia
autem cuncta hȩc non de
miusticia ferientis. sed sunt
de merito mundi patientꝰ.
facta prauorum hominum
premittunt᷑: cum dicituꝵ:
Sed ante hȩc omnia. incipi¬
ent uobis manus suas mi¬
cere: et persequentur: Et
tradent uos in synagogas:
ducentes ad reges et presi¬
des propter nomen meum:
Acsi aperte dicat: Prius cor¬
da hominũ. et post elemen¬

Expanded text:
lumes habuimus gaudia, lumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Et ndum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales tempestates venire in perditionis signum producuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire determinat, que nequaquam ordinem temporum servant? Cute veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elemen
Abbreviated transcription (Latin):
ecce sterilitas terrȩ: Terro¬
resq de cȩlo et tempestates:
ecce inȩqualitas aeris: Quia
ergo omma consummancda
sunt: ante consũmationẽ
omnia perturbantur: Et qui
in cunctis delinquimus: in
cunctis ferimur: ut implea¬
tur quod dicitur: Pugnabit
pro eo orbis terrarũ: contra
insensatos: Omnia namq
que ad usum uitȩ accepimuᷤ.
ad usum conuertimus culpȩ:
Sed cuncta quȩ ad usum pra-¬
uitatis infleximus: ad usum
nobis uertuntur ultionis:
Tranquillitatẽ quippe hu¬
manȩ pacis: ad usum uerti¬
mus uanȩ securitatis: Pere¬
grinationẽ terre: pro habi¬
tatione dileximus patriȩ:
Salutem corporũ: in usum
redegimus uiciorũ: Uberta¬
tis abundantiã: non ad ne¬
cessitatem carnis. sed ad per.¬
uersitatẽ intorsimus uolup¬
tatis: Ipsa serena blandimen¬
ta aeris: ad amorem nobis
seruire coegimus terrene
ure igitur restat: ut simul
nos omnia feriant: quȩ si
male subacta sermebant: Ut¬
quot prius in mundo inco-¬

Expanded text:
ecce sterilitas terrae; terroecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatisalutem corporum in usum redegimus vitiorum, ubertatis abundantiam, non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis. Ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae ure igitur restat ut simul nos omnia feriant, quia  Tmale subacta serquot prius in mundo inco
Abbreviated transcription (Latin):
num aduersus regnũ: et ter¬
remotus magni erunt pen
loca. et pestilentiȩ et fames:
terroresq de celo. et signa
magna erunt: Uel sicut in
quibusdã codicibus inueni¬
tur: terroresq de cęlo. et tẽ¬
pestates: Atq post subditur.
Et signa magna erunt:
tribulatio. multis tri¬
bulationibus preuenitur:
Et per crebra mala quȩ prȩ¬
ueniunt: indicantur mala
perpetua que subsecuntur.
Et ideo post bella et seditio¬
nes non statim est finis: qͥa
multa debent mala precur¬
rereut malum ualeant sine
fine nuntiare: Sed cum tot
signa perturbationis dicta
sint: oportet ut eorum cos¬
siderationẽ breuiter pen
singula perstringamus.
Quia necesse est: ut alia e
celo.alia e terra. alia ab ele¬
mentis: alia ab hominibus
patiamur: Ait enim: Surget
gens contra gentem: ecce
perturbatio hominũ. Erunt
terrȩmotus magni per loca:
ecce respectus irȩ desuper:
Erunt pestilentiȩ: ecce mȩ¬
qualitas corporũ: Erit fameᷤ.

Expanded text:
num adversus regnum; et ternum adversus regnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames,
Abbreviated transcription (Latin):
uia longius
ab urbe digreᷤ¬
si sumus:ne
ad reuerten¬
dum nos tar¬
dior hora prȩpediat: neces¬
se est ut expositionẽ sci euan¬
gelii. breuior sermo transcur¬
rat: Dñs ac redemptor nr̃
perituri mundi prȩcurren¬
tia mala denuntiat: ut eo
minus perturbent uenientia:
quo fuerint prescita: Minus
enim iacula feriunt: quȩ pre¬
uidentur: Et nos tolerabiliuᷤ
mundi mala suscipimus: si coi¬
tra hȩc per prȩscientiȩ dipe-¬
um munimur: Ecce etem̃ di¬
cit: Cum audieritis prelia et
seditiones: nolite terreri:
Oportet primum hȩc fieri:
sed nondum statim finis: Pen¬
sanda sunt hec uerba redẽp¬
toris nr̃i: per quȩ nos aliub
interius. aliud exterius pas¬
suros ddenuntiat: Bella quip¬
pe ad hostes pertment. sedi¬
tiones ad ciues: Ut ergo nos
indicet interius exteriusꝙ
turbari: aliud nos fatetur ab
hostibus. aliud a fr̃ibus perpe¬
ti: Sed his malis prȩuementi¬
bus: quia non statim finis se¬
quatur adiungit: Surget
gens contra gentem: et reg¬

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
sub figura an sub ue¬
ritate hoc misticum calicis
sacramentum fiat: ueritas¬
sait: Caro meã uere est cibꝰ:
et sanguis meus uere ẽ põ¬
tus: Alioquin quomodo ue¬
rum erit panis quem ego
dabo caro mea est pro mun¬
di uita :ͥ nisi uera sit cãro
Sed quia xp̃m fas uorari
dentib non est: uoluit dñs
hũc panem et uinũ in mis¬
terio esse uere carnem suam
et sanguinem suũ consecra¬
cione spiritus sancti potenti¬
aliter creari et cotidie pro
mũdi uita mistice ĩmolari.
ut sic̃ de uirgine per sp̃m sc̃n
uera caro sine cohitu cirat᷑:
ita per eũdem ex sb̃stantia
panis et uini mistice idem
corpus xp̃i consecrat᷑: Cor¬
pus xp̃i: et ueritas et figu¬
ra est: Ueritas: dum corpꝰ
xp̃i et sanguis in uirtute
sp̃s scĩ et in uirtute ip̃ius.
ex panis et uini substantia
efficitur: Figura uero ẽ: id
qd̾ exterius sentit᷑: łc. noñ.

Expanded text:
sub figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quia Christum vorari dentibus fas non est, voluit Dominus hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem suum consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut, sicut de Virgine per Spiritum sanctum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Spiritus sancti in virtute ipsius ex panis et vini substantia efficitur; figura vero est id, quod exterius sentitur. §.
Abbreviated transcription (Latin):
latur: Et passio xp̃i in miste¬
rio trãditur : ut qui semel mo
riendo mortem uicerat: coti¬
die recidiua delictoꝵ per hec
sacramenta corporis et sangui¬
nis dñi peccata relaxet. Unde
oramus: Dimitte nobis de¬
bita nr̃a: Quia si dixerimus
ꝙ pectatũ non habemus: ip̃i
no s seducimꝰ: ⁊ u̾tas ĩ nob̾ nõ ẽ:¬
ihoc misterium: et hoca¬
ob cõmemorationem̃ passiõ¬
nis xp̃i: sicut ip̃e ait: Hoq
quocienscũq agitis: in meã
cõmemorationem facite: Qo¬
cienscũq ergo hunc panem
sumitis et bibitis hunc cali¬
cem: mortem dñi ãnuntia¬
tis donec ueniat: Nõ itaq
sic accipiendũ ẽ donec christi
mors ueniat : quia iam ultra
non morietur: sed donec ip̃e
dñs ad iudiciũ ueniat: Interĩ
seculi uitam posteris nũtianda:¬
ut discant qua caritate dile¬
xit suos: qui pro eis mori di¬
gnatus est: Cui om̃es uicem
debemus rependere caritatis:
quia ad hoc nos prior dile¬
xit cum essemus gehennȩ

Expanded text:
latur, et passio Christi in mystelatur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semeriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non eshoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat. Interdum saeculi vita posteris nuntiandaut discant, qua charitate dilexit suos, qui pro eis mori dignatus est, cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, quum essemus gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
lius indelicet quod inisibile¬
quod palpabile mor̃tale est
in cruce positũ :ͥ uocaturq ip¬
sa carnis ĩmolatio quȩ sacer¬
dotis manib fit xp̃i passio :
mors cruafixio: non rei ue-¬
ritate sed significante mistẽ¬
rio: sic sacramentũ fidei qd̃
baptismꝰ ĩtelligit᷑ fide ᷤᷤ ẽ: Et anͣ.
Teratur coti ꝗ¬
d die hec̾ oblatio: licet xp̃s
semes passus in carne per unã
canidemq mortis passionẽ
semel sanauit mundũ : ex
qua morte ĩdem resuigens ad
uitam: mors ci ultra nõ do¬
minabitur: Quod profecto
sapientia dei prĩs: nc̃cessariũ
pro multis hoc prouidit: P¬
mo quidem : quia cotidie
peccamus: salum in peccatis
sine quib mortalis infirmi¬
tas uiuere non potest: Quia
licet omĩa pectata condonata
sint in baptismo: infirmitas
tamen pectati adhuc manet¬
in carne: Ande psalmista:
Benedic aiã mea dominũ:
qui propiciatur omĩb iniqͥ¬
tatib tuis: qui sanat om̃es
infirmitates tuas: Et ideo
quia cotidie labimur: cotidie

Expanded text:
lius videlicet, quod visibile, palpabile, mortale, in cruce positum est: vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non in rei veritate, sed significante mysterio: sic sacramentum fidei, quod baptisma intelligitur, fides est.teratur autem quotidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: Benedic, anima mea, Domino, qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitates tuas . Et ideo quia quotidie labimur, quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib modis approbare cõ¬
stare : uisibili elementoruz
mento. et re sacramenti: id
sona constat et conficitur ex¬
deo et hoĩe: cum ip̃e xp̃s ue¬
rus sit deus et uerus hõmo:
quia om̃is res illaꝵ reꝵ natu-¬
ram et ueritatem in se cõtinet
ex quib conficitur: Lectio .U.¬

Expanded text:
omnibus modis approbare convisibili elementorum mento et re sacramenti, id i persona constat et conficitur Deo et homine, cum ipse Christus verus sit Deus et veruquia omnis res illarum rerum naturam et ueritatem in se continet ex quibus conficitur. Co
Abbreviated transcription (Latin):
est quam forma panis oper
nii specie ac sapore potamus:
caro uidelicet carnis: et san¬
guinis sacramentũ est sãguiͤ:
Carne et sanguine utroq in

Expanded text:
est, quam forma panis opertni specie ac sapore potamus: caro videlicet carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine utroque in
Abbreviated transcription (Latin):
prius est quid sit qͦd
dicitur: uidens cuntatem
fleiit super illam dicens:
Qura si cognouisses et tu:
Fleuit etenim pius redẽp¬
tor rumam perfidȩ ciuita.¬
tis: quam ipsa sibi ciuitas
non cognoscebat esse uen¬
turam: Cun a fiente dño
recte dicitur: quia si cog¬
nouisses et tu. subaudis
fieres: quȩ modo qura nes¬
cis quod imminet exultas:
Unde et subditur: Et quiꝰ¬
dem in hac die tua: quȩ
ad pacem tibi: Cum enim
carnis se uoluptatibus da¬
ret: et uentura mala non
prospiceret: in die sua quȩ
ad pacem ei esse poterant
habebat: Cur uero bona
prȩsentia ad pacem habu¬
erit: manifestatur cum di¬
citur:. Nunc autem abscon¬
dita sunt ab oculis tins: Si
enim a cordis eius oculis
mala quȩ mimmerent ab.¬
scondita non essent: lȩtam
fusset: Cuius mox etiã pe¬

Expanded text:
prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in fuisset. Cujus mox etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
uem sc̃ĩ euan¬
gelii. breui si possum uolo
sermone transcurrere:St
illis in ea prolixior detur
intentio: qui sciunt ex pau.¬
cis multa cogitare: Quod
fiente dño illa iherusolimo.¬
rum subuersio describitur.
quȩ a uespasiano et tito ro¬
manis principibus facta
est: nullus qui bystoriam
euersionis eiusdem legit ig.¬
norat: Lomani enim prm¬
cipes denuntiantur: cum
dicitur: Quia uement die ᷤᷤ
inte: et circũdabunt te
mimici tui uallo: et circum¬
dabunt te et coangustabuił

Expanded text:
em sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et coan
Abbreviated transcription (Latin):
et non relinquent
etram ipsa iam eiusdem ci¬
uitatis transmigratio testat᷑
Quia dum nnc in eo lo¬¬
co constructa est. ubi extra
portam fuerat dñs cruci-¬
fixus: prior illa ihrłm fum¬
ditus euersa est: Cui ex qua
culpa euersiomis suȩ pena
fuerit illata subiungitur
Eo quod non cognoueris
tempus insitationis tuȩ:
Creator quippe omniũ per
incarnationis suȩ mysteri.¬
um hanc uisitare dignatuᷤ
est: sed ipsa timoris et amo¬
ris illius recordata non est:
Ulnde etiam per propħam.
in increpationẽ cordis hu-¬
mam aues cȩli ad testimo¬
mum deducuntur: cum di¬
citur: Militus in cęlo cogno¬
uit tempus suum: turtur
et irundo et cycona custo¬
dierunt tempus aduentuᷤ
sui: ppls autem meus non
cognouit iudiciũ domini:¬

Expanded text:
uent etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, qui dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat dominus crucifixus, prior illa Hieruditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, cum diium. Milvus in coelo cognovit tempus suum: turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui: populus autem meus non cognovit judicium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quia domus mea domus
orationis est: Uos autem
fecistis illam. speluncam la¬
tronum: Qui enim mala¬
tinus templum ingressus
est. ut de illo uendentes
et ementes eiceret: profec.¬
to innotint: quia ruma po¬
puli maxime ex culpa sacer¬
dotum fint: Euersionẽ quip¬
pe describens. sed uendentes
ens: In ipso effectu sui ope¬
ris ostendit: unde radix
prodiit perditionis:
euangłista alio teste
didicimus: in templo colũ¬
be uendebantur: Et quid
per columbas: nisi sc̃i sp̃s
donum accipitur: Sed uen-¬
dentes et ementes elimi¬
nat: quia uel eos qui pro
munere impositionẽ manu¬
um tribuunt: uel eos qui
donum sp̃s sc̃ĩ emere intun¬
tur damnat: De quo tem¬
plo mox subditur: Domus
mea: domus orationis est
Uos autem fecistis illam.
speluncã latronũ: Qui em̃
ad accipienda munera in
templo residebant: pro¬
fecto quia a quibusdã non
dantibus lesionẽs exqui

Expanded text:
omus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narrtinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes ens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exqui
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem hic ita dixit.¬
hoc est mandatũ me.¬
um uelut non sit aliud:
quid putamus frẽs mei:
Nunquidnã solum eius de
ista dilectione mandatum
est. qua diligimus inuicẽ:
Nonne est et aliud maius:
ut diligamus deum: Aut
uero de sola deus nobis di¬
lectione mandauit: ut alia
non requiramus: Trra ta.¬
men cõmendat apł̃s dicens:
manent autem fides. spes.
caritas: tria hȩc: maior au¬
tem his caritas: Et si in cari¬
tate hoc est in ddilectione
concluduntur duo illa prȩ¬
cepta: maior tamen dicta
est esse: non sola: De fide
igitur nobis quam multa
mandata sunt: quã multa
de spe: Quis potest cuncta
colligere: quis enumerando
quia iustus: Radix em̃ scã
Sub arbore tamen natha¬
nael: quia sub lege: Tache¬
us supra arborem: quia su

Expanded text:
uod autem hic ita dixit,Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando quia iustus — radix enim sancta — sub arbore tamen Nathanahel, quia sub lege, Zacchaeus supra arborem, quia su
Abbreviated transcription (Latin):
liuiscitur quo tendebat: To-¬
to ergo desiderio: ad super
nam patriam anmus an¬¬
helet: Nichil in hoc mun¬
do appetat: quod constat
quia citius relinquat: Ut
si cȩlestis pastoris ueraciter
oues sumus: quia in uie
delectatione non figimur.
ȩterins pascuis in peruen.¬
tione satiemur o¬

Expanded text:
liviscitur ire quo tendebat. Toliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desinam patriam animus anhelet; nihil in hoc mundo appetat quod constat quia citius relinquat; ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quoniam in vitae delectatione non figimur, aeternis pascuis in perventione satiemur