comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trem. Item est int̾ fr̃es ⁊ filios sp̃u¬
eos qui adoptione filii sunt uene
tet inter se ꝯtubnio cessare quos ꝑ¬
git longe inqͥt ergo ⁊gruencius fi¬
lius pr̃is ici. uł fr̃ meus appellat᷑
na uolũtas ut filius pr̃is mei uł fr̃
meus ẽet elegit prudentius ꝙ ab alt̾¬
na corporis ꝯmixtione sec̾nimur.

Expanded text:
trem Item: Est inter fratres et filios spiritueos qui adoptione filii sunt, venetet inter se contubernio cessare, quos it? Longe igitur congruentius filius patris mei vel frater meus appellatur humana voluntas, ut filius patris mei vel frater meus esset, elegit; prudentiusque ab alterna corporis commixtione secernimur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui obłones defunctoꝵ
retinent ⁊ eccł̃iis tradere demorantur:
⁊ fideles de corꝑe recedentes uotoꝵ plenitu¬
dine ⁊ pauperes ꝯsolatu alimonie ⁊ ncci¬
a sustentatione fraudantur. Hii ergo ta¬
les qͣi egenciũ necatores ne credentes udi¬
cium dei hñdi sunt. uñ ⁊ quidã patrum
hoc scriptis suis inseruit ꝯgruente snĩa
qͣ ait. Amico quippiam rapere: furtũ est
ecc̃e u̾o fraudare sacrilegium ẽ. Item ex

Expanded text:
ui oblationes defunctorum retinent et ecclesiis tradere demorantur, et fideles de corpore recedentes votorum plenitudine, et pauperes collatu alimoniae et necessaria sustentatione fraudantur: hi enim tales quasi egentium necatores, nec credentes cium Dei habendi sunt. Unde et quidam Patrum hoc scriptis suis inseruit, congruente sententia, qua ait: Amico quippiam rapere furtum est, ecclesiam vero fraudare sacrilegium. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
chios dicit de fornicatore suĩam ex¬
ponens apłi. Iudicis in qͣm ñ est sñ
accusatore dũpnare. qr dñs iudã cũ
fuisset fur. qr ñ est accusatus ñme
dũ illum apłs de cetu fr̃nitatis esse¬
censuit. Oñs eĩ crimen eius sciebãt
⁊ ñ arguetant. publice eĩ nou̾tam su¬
am in loco uxoris hebat in qua re
neq testib opus erat neq tͥgiũsatõ¬
ne aliqͣ poterat tegi cͥmen. ⁊ paulopͥt.
absens facie. p̾sens aũt auctoritate
te sp̃r qui nusqͣm abest.iam diuidi¬
caui ut p̾sens eũ qui hoc admisit tͣ¬
di sathane in int̾ctũ carnis. ¶ Sed¬
sciendum est qd̃ eoꝵ que manifesta
sunt. alia sunt nota iudici ⁊ ĩcogni¬
ta aliis. Alia sunt manifesta aliis
⁊ occulta iudici. quedam u̾o sũt no¬
ta iudici ⁊ aliis. Que iudici tm̃ no¬
ta sunt sñ examinatõe feriri ñ pos¬
sũt qr dũ accusatoris ꝑsona alsumit᷑.
iuidiciaria potestas amittitur. In
una eĩ eademq cã nlłs simł potest

Expanded text:
Corinthios dicit, de fornicatione sententiam exponens Apostoli. « Judicis, inquam, non est sine accusatore damnare; quia Dominus Judam, cum fuidum illum fuisse de cetu fraternitatis. Omnes enim crimen eius sciebant et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat, in qua re neque testibne aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post, « Absens facie, praesens autem auctoritate spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum qui hoc admisit tradi Satanae in interitum carnis. » sciendum est quod eorum, quae manifesta sunt, alia sunt nota judici, et incognita aliis; alia sunt manifesta aliis, et occulta judici; quaedam vero sunt nota judici, et aliis. Quae judici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia, dum accusatoris persona assumitur, judiciaria potestas amittitur. In una enim eademque causa nullus simul potest
Abbreviated transcription (Latin):
incautius iurasse ꝯtig̾it
qd̾ obseruandũ peiorem u̾gat in exitũ
libere illud salubriori ꝯsilio mutandum
nou̾imus ac magis instante nc̃citate
peierandũ nob̃: qͣm ꝓ euitando ꝑiurio:
in aliud tͥmen grauius ẽẽ diu̾tendũ
Beniq iurauit dauid ꝑ deum occidere
nabal uirũ stultũ ⁊ ĩpium atq oĩa
que ad eũ ꝑtinebant demoliri. s ad pri¬
mam int̾cessionẽ abigail femine pru¬
dentis: mox remisit minas reuocauit
ensem in uaginã neq aliquid culpe se
ꝓ tali ꝑiurio ꝯtraxisse doluit. Item
On solum iiurando s i om̃e qd si
ginuus hec e modatio solleiciis obier¬
uanda. ut si in talem forte lapsũ uer¬
uan hostis inciderimus mudiis ex qͦ
c̃ aliquo peti ꝯtagio surg̾e n possie¬
mus: illũ potius euadendi aditum pe¬
tamus. in quo minus pericłi nos per¬
pelsuros eẽ cernimus. ¶te ambꝵ.i .u.¬

Expanded text:
incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, libere salubriori consilio mutandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen gravius esse divertendum. Denique iuravit David per Deum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia que ad eum pertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxisse doluit. Item: Non solum in iurando, sed in omni quod agimus, hec est moderatio solicitius observanda, ut si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
chil ꝓmittat inhonestũ aut si ꝓmise¬
rit. tolerabilius est ꝓmissũ ñ tacere ꝙͣ
fac̾e qd̾ turpe sit. Sepe płiq ꝯstͥngunt
se iirisiirandi sacͣmento ⁊ cũ ip̃i cog¬
nou̾int ꝓmittendũ ñ fuisse: sacram̃ti
tñ atẽplatione faciunt qd̃ sposponder̃t
sicut de herode supͣscͥpsimus qui salta¬
trici p̾miũ turpiter ꝓmisit: crudelit̾
soluit turpe ẽ qd̾ regnũ ꝓ saltatõe ꝓ¬
na uirau̾at. qd̃ ⁊̃ uiratus int̾ saltan¬
ciũ choros ꝓmiserat infertur disco ꝓphe
caput. ⁊ hoc estimatũ ẽ fidei eẽ qd̃ am̃tie
fuit ⁊ post panca de iepte disserens. Mi¬
serabilis inqͥt nc̃citas q̃ soluitur parri¬
Non semꝑ gͥ ꝓmissa soluenda sunt
omĩa. Deniq ip̃e dñs sicut scͥptura in¬
dicat freq̃nt̃ suam mutat suĩam. Itẽ¬

Expanded text:
hil promittat inhonestum, ac si promiserit, tolerabilius est promissum non facere, quam facere quod turpe sit. Saepe plerique constringunt se jusjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderint, sicut de Herode suprasctrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione pna juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco Prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei esse, quod amentiae t post pauca de Jephte disserens: Miserabilis, inquit, necessitas quae solvitur parriNon semper promissa solvenda omnia sunt. Denique ipse Dominus, sicut scriptura indicat, frequenter suam mutat sente
Abbreviated transcription (Latin):
an hiis qͥ eas acceꝑunt aliqͣ firmi¬
tate ꝯstabunt. Qd̾ res ecc̃e nlło mͦ
distrahi possunt ⁊ distracte possid̾i

Expanded text:
 eas acceperunt, aliqua firmitate constabunt? Quod res ecclesiae nullo modo distrahi possint et distractae possideri,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunes pͥmũ tñ sibi ⁊ sue ec̃c̃e deser¬
uientib ncͣcia ep̃c subministret. et¬
reliqͣ q̃ suꝑsunt fideliũ usib mi¬
ritate manente pie ⁊ religiose pos¬
sunt distribui. nec tunc reb ec̃ce ut¬
ꝓpriis. s ut cõib utilitatib deserui¬
turus ut ex hiis q̃ sibi assignata ft̃
pͥmũ sibi nccia percipiat. Si qͣ u̾o
suis ncc̾itatib suꝑsunt in ꝯmuneᷤ
nsus ecc̃e expendat. Unde augꝰ ad¬

Expanded text:
ibi et suae ecclesiae deservientibus necessaria subministret, reliqua, quae supersunt, fidelium usibus mium eadem caritate manente pie et religiose possunt distribui, nec tunc rebus eccpriis, sed ut communibus utilitatibus deservituris, ut ex his, quae sibi assignata sunt, primum sibi necessaria percipiat; si qua vero suis necessitatibus supersunt, in communes usus ecclesiae expendat. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
si ea q̃ accepturi erant dispensatori re
sident sua. Quia ⁊ ip̃i quodã mͦ sua re¬
linqunt q̃n ꝓpriis ⁊tenti reb nich eoꝵ
q̃ labori uł ordini suo deb̃i arbitͣntur: ac¬
ceat eas ꝑ p̾bendas diuidi. ut annuos
redditus quisq sibi sp̃aliter uendicet.
hoc ñ posse fieri argumento ⁊ auctorita¬
te ꝓbatur. Clici successores sũt coꝵ de qͥb¬

Expanded text:
si ea quae accepturi erant, dispensatori relsident sua : quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, acceat eas per praebendas dividi, ut annuos reditis quisque sibi specialiter vendicet? Hoc non posse fieri, argumento et auctoritate probatur. Clerici successores eorum sunt, de q
Abbreviated transcription (Latin):
Es ecc̃e ñ qͣiͣ propͥe s ut cões munes ẽp
in alios qͣm in p̾fatos usus sunt fideliter
me ab eugenio pͥp
bues aut ĩmobles de subiec¬
tis plebib aliisq piis locis in ꝓpͥot
usu hr̃e ne maiores enormit̾ locupletã-¬
tur ⁊ minores tali fco paupes ĩuenian
tur ⁊ͣ agens canonica auctoritate coar-¬
tatus existat. ¶Si ergo res ecc̃e ñ qĩ
in qua nlli aliquid erat ꝓpͥum sede¬

Expanded text:
n quasi propriae, sed ut communes et in alios, quam in praefatos usus sunt fideliter mae ab Eugenio Papes immobiles de subiectis plebibus aliisque piis locis in proprio usu habere, ne maiores enormiter locupletentur tur. Contra agens canonica auctoritate coarctatus existat. Gratian. Si ergo res ecclesiae nonin qua nulli aliquid erat proprium sed e
Abbreviated transcription (Latin):
lerit. qͣntum uisus est abstulisse tunc
demũ istud stare licebit. ¶ Idem si ser
firmitate tenebunt. si tñ qͣntitatẽ ca¬
nonib p̾fixã datã ñ excesserint. Un¬
de in eodem ꝯcił legitur.

Expanded text:
lerit, quantum visus est abstulisse, tum demum illud stare licebit. VIII Pars. Grafirmitate tenebunt, si tamen quantitatem canonibus praefixam data non excesserint. Unde in eodem Concilio c.
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit. Non eĩ audiendi sunt qui has
uirationes eẽ ñ putant. Quid eĩ facient
de illa uiratione. Cotidie morior ꝑ glori-
rationem ẽẽ ondũt. Prohibemͣ ergo iura¬
re cupiditate aut delectatione iurandi. Exͣ¬
ius enĩ iuramentũ amplius sit qͣm est
est. uł non nõ ⁊ ideo a malo sit: ñ tñ est a
malo tuo s a malo infirmitatis aut ĩ¬
credulitatis eoꝵ qui ñ aliter mouẽtur

Expanded text:
amen. Non enim audiendi sunt, qui has jurationes esse non putant. Quid enim facient de illa, Quotidie morior, per gloriam rationem esse convincunt. Prohibemur ergo jurare cupiditate aut delectatione jurandi. Quamvis enim juramentum amplius sit, quam est est, non non, et ideo a malo sit, non tamen a malo tuo, sed infirmitatis aut incredulitatis eorum, qui non aliter moventur
Abbreviated transcription (Latin):
gotio s ⁊ ip̃is in quib deliquit agens
multa ⁊t̾ria sicut ⁊ zachens fecit. Itẽ
Impenitẽtes tanqͣm echnici habeant᷑.

Expanded text:
is ipsis in quibus deliquit, agens multa contraria, sicut et Zachaeus fecit. C. XI. Impoenitentes tanquam ethnici habeant
Abbreviated transcription (Latin):
Edulo monendi scolatiti ut hũili¬
tate inducti xͥana discant ñ ꝯtemp¬
nere quos cognou̾nt moꝵ uicia ꝙͣ
u̾borum amplius deuitare s cordi
casto linguam ex̾citatã ñ ⁊ferre au¬
deant qͣm ⁊̃ preferre ꝯsueu̾ant. Hiis¬
eĩ maxime ẽ utile nosse ita ẽẽ prepo¬
nendas u̾bis snĩas ut p̾ponitur animꝰ
corpori ex quo fit ut ita malle debeãt
u̾iores qͣm dissertiores audire sermões
sicut malle debeant prudentiores quã
antistites ⁊ m̃ĩstros ec̃ce forte aĩadu̾̃¬
terint uł cum barbarissimis ⁊ soloe¬
cisius dm̃ inuocare uel eadem u̾ba
q̃ ꝓnunciant ñ intlłigere ꝑturba¬
teq distinguere ñ qr ista minime
corrigenda sunt ut ppłs ad id quod
plane intlłigit dicat amen. S qr¬
pie tolleranda sunt ab eis qui didi¬
cerint ut sono in foro sic uoto ĩ ecc̃a
bñdici. Itaq forensis illa ñ nunꝙͣ
tio dici potest. Idem ad alexandri¬

Expanded text:
edulo monendi sunt scholastici, ut, humilitate induti Christiana, discant non contemnere quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare, et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audeant, quam etiam praeferre consueverant. enim maxime utile est nosse, ita esse praeponendas verbis sententias, ut praeponitur animus corpori. Ex quo fit, ut ita malle debeant veriores, quam dissertiores audire sermones sicut mantistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intpie toleranda sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic voto in Ecclesia benedici. Itaque forensis illa nonnunquam tio dici potest. De Sacra
Abbreviated transcription (Latin):
u̾mpt̾ñ in qͣ re quisq erret interest
płimum. Nam in una eadẽq re ⁊
nescienti scieris ⁊ crranti ñ errans
recta rõne pponitur. In diuersis au¬
tem reb idest cũ iste icit alia ⁊ ille
alia ⁊ iste utiliora. Ille minꝰ utilia
uł ⁊̃ noxia. Quis ñ in eis que ille.
scit ei preferat nescientem. Sunt
gramatice artis aliquid uitiosum

Expanded text:
men in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est quum iste scit alia, ille alia, et iste utiliora, ille minus utilia vel etiam noxia: quis non in eis, quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt grammaticae artis aliquid vitiosum
Abbreviated transcription (Latin):
deus p̾mium postulat s honorẽ.
deus enĩ nr̃ qui dignatus ẽ. totũ
dare decimã a nobis dignatus est
reciꝑe ñ sibi s nobis sine dubio ꝓ¬
futurã. s si tardius dare pcc̃m est
dictionẽ fraudas. hec est enĩ dñi iu¬
stissima esuetudo ut si tu illi deci¬
mas ñ dederis: tu ad decimã reuo¬
ceris. dabis ĩpio militi. qd̃ ñ ius

Expanded text:
honorem. Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatus est recipere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Sed si tardius dare peccatum edictione defraudas? Haec est enim Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis
Abbreviated transcription (Latin):
nuria ⁊ oĩm recũ egestas opp̾mit
mundũ. Sciamus hoc ex ira dei
descendere. qui se inpauꝑibz si ñ ac¬
cipiant elemosina fraudari loqͥtur
cias int̾pretari. si quis doctus ⁊ eru
inde sac̾dotib eius ac mĩstris a qͥ¬
b doctus est. Si eĩ ñ egerit gr̃as s¬
gens largitorẽ dm̃: ⁊ agens hiis gͣ¬
cias per quos a deo cruditus est:
humiliauerit se ⁊ in horreũ dei ĩ¬
tulerit cibos. hoc est scripture ali¬
menta in eccͣa ppłis mĩstrau̾it: sta¬
tim aꝑientur suꝑ cum catharacte
celi ⁊ effũdetur super eũ pluuia

Expanded text:
nuria, et rerum omnium egestas opprimunt mundum, sciamus, hoc ex Dei ira descendere, qui in pauperibus, si non accipiant eleemosynam, fraudari se loquitur, c interpretari: Si quis doctus et eruinde sacerdotibus ejus ac magistris, a quibus doctus est. Si enim non egerit gragens largitorem Deum, et agens his gratias, per quos a Deo eruditus est, humiliaverit se, et in horreum Dei intulerit cibos, hoc est Scripturae sanctae alimenta in ecclesia populis ministraverit, statim aperientur super eum cataractae coeli, et effundetur pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
expletus ẽ. ⁊ nicħ in meos thesauroᷤ
s in ur̃a horrea eportastis. ⁊ ꝓ deci¬
mis ⁊ pͥmicus q̃ parua erant ut a
feratis decimas in horrea mea hoc ẽ
in thesauros templi ⁊ hẽant sacer¬
dotes atq leuite qui m̃ mĩstrant
cbos ⁊ ꝓbate me si ñ tantas plu
uias esfudero int catharacte celi a¬
perte eẽ credantur ⁊ esfundã nob̾
Bñdcionem usq ad hundantiam.
brucus. aut erugo. aut eruca ⁊ la¬

Expanded text:
expletus est, et nihil in meos thesauros, sed in vestra horrea comportastis et pro decimis et primitiis, quae parva erant, si a feratis decimas in horrea, hoc est in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi ministrant, cibosro, ut cataractae coeli apertae esse credantur, et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. bruchus, aut aerugo, aut eruca
Abbreviated transcription (Latin):
Num sola est qd̃ in tua iusticia malo.¬
piis ingratisq ꝯmittitur ꝓfecto gra¬
uius ⁊ attrocius qͣm si in alios ꝯmit
tatur. Tu quo ꝓ ĩmanitate facinoꝵ
ac ñ pocius ꝓ lenitatis xp̃iane ꝯsidera¬
pimus. si necari nec disciplinã circa
eoꝵ ꝯpesce ut sint quos peniteat per¬
casse. Et paulopost. Proinde si occidẽ
dacia crassabuntur nc̃citate nobis ĩ¬
pacta: ut ⁊̃ occidi ab eis eliganius po¬
cius qͣm eos occidendos nr̃is iudiciis

Expanded text:
num solum est, quod in tua iustitia piis ingratisque committitur, profecto grauius est et atrocius, quam si in alios ttantur, tu quoque pro immanitate facinorum, ac non potius pro lenitatis Christianae considerapimus, non necari; nec disciplinam circa orum peccata compesce, ut sint quos poeniteat peccasse. Et paulo post: dacia grassabuntur, necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ꝑuenit ꝯfessionis illoꝵ qr in¬
In tanta quippe crudelitate quecũq p̾¬
ter sanguinem uindicta ꝓcesserit ma¬
gna lenitas apparebit. Qd̾ ⁊ si modo
quibzdam nr̃is illa attrocitate ꝯmotiᷤᷤ
uidetur indignũ ⁊ qiͣ dissolutõis et
negligentie simile tͣnsactis tn motib

Expanded text:
ad nos pervenit confessionis illorum, quia inIn tanta quippe crudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, trans
Abbreviated transcription (Latin):
quis nuptias in accusationẽ dux̾it
⁊ młierẽ fidelẽ ac religiosissimã cui ui¬
ro suo dormientẽ abhõiandam credide¬
rit aut ⁊̃ accusandam tanqͣm ñ posse
riugatos ĩ regnũ dei ingredi: anathe¬
I quis carnẽ manducantẽ ex fide cũ
religione preter sanguinẽ ⁊ ydolo y¬
molatam ⁊ suffocatam crediderit cõ¬
dempnandũ tanqͣm spem ñ hñtem
qui eã manducat anathema sit. Item.

Expanded text:
quis nuptias in accusatione duxerit, et mulierem fidelem ac religiosam cum viro suo dormientem abominandam crediderit, aut etiam accusandam tanquam non posse conjugatos in regnum Dei ingredi, anathei quis carnem manducantem ex fide cum religione praeter sanguinem et idolo immolatum et suffocatum crediderit, condemnandum tanquam spem non habentem quod eas manducat, anathema sit. III.
Abbreviated transcription (Latin):
h̾modi sathane in int̾itum carnis in
quo formã excõicatõis ostendens docu¬
it ñ nisi fidelem ⁊ a fideli notandum.
In nõie namq dñi atq eius ututẽ co¬
opante ñ nisi fidelis aliqͥd operari ualz
catholicam ecc̃am qui ꝓfessione fidei
ab ea sunt alieni ab euis participatõe
qͣm suo arbitrio reliq̃runt ñ repellun¬
tur. s abire pmittũtur sicut illi qͥ au¬
dientes nͥ manducau̾itis carnem filii
hõis ⁊ bib̾itis cius sanguinem ⁊ c̃. Di¬
xerunt durus est hrc sermo. ⁊ qͥs potest
eum audire: atq ita i abierunt retror¬
sum ñ repulsi s abire permissi. Hinic
sit. Si quis fr̃ ⁊ c̃. De infidelib autem
supposuit dicens. Eos qui foris sunt
dñs iudicabit. De his aũt qui intꝰ sũt
delib supposuit apparet ñ nisi fidelem
hoc scribitur uł pocius qr sicut ille qui
integritate catholice fidei recedit male¬
dicendi uł bñdicendi potestatẽ mini¬
me hr̃e. catholicũ namq ut pote supio¬

Expanded text:
m Satanae in interitum carnis. In quo formam excommunicationis ostendens, docuit, non nisi fidelem et a fideli notandum. In nomine namque Domini atque ejus virtute cooperante non nisi fidelis aliquid operari valet, catholicam ecclesiam, qui professione fidei ab ea sunt alieni, ab ejus participatione, quam suo arbitrio reliquerunt, non repelluntur, sed abire permittuntur, sicut illi, qui audientes: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, etc., dixerunt: Durus est hic sermo, et quis potest eum audire? atque ita abierunt retrorsum, non repulsi, sed abire permissi. Hinc esit: Si quis frater, etc., de infidelibus autem supposuit, dicens: Eos, qui foris sunt, Dominus judicabit. De his autem, qui intus sunt, delibus et infidelibus supposuit, apparet, non nisi fidelemhoc scribitur, vel potius, quia sicut ille, qui integritate catholicae fidei recedit, maledicendi vel benedicendi potestatem minime habere. Catholicum namque, utpote se superio
Abbreviated transcription (Latin):
trina arrogancuim ut
humiliter nescũit inferre qd̾ docẽt
⁊ recta que sapiunt recte ministrare
ñ possunt. In u̾bis enim eoꝵ ꝑditur
quod cũ docent qi in quodã sibi ui¬
dentur sũmitatis culmine resid̾e eos¬
q quos docent ut longe infra se posi¬
tos uelud ĩimo respiciunt. Quib ñ
ꝯsulendo loqui s iux dñando dignã¬
tur. Recte aũt hiis dñs per ꝓph̾am dic̃.¬
uos aũt cũ austeritate ĩꝑabatis eis ⁊
cũ potencia. Cũ austeritate cĩ ⁊ potẽ¬

Expanded text:
trina arrogantium ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta quae sapiunt recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur quod cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem his per prophetam DVos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Cum austeritate enim et poten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̃roꝵ aliquẽ censũ ꝑsolu̾e cogat. nec
quisqͣm cunislibet ordinis aut dignita¬
tis exinde quicqͣm subtrahat aut retri-¬
butionem qͣmcũq exigat tp̃ralẽ. Qd̾ si
fen̾it cõione usq ad satisfcĩonẽ pͥuet̾ ⁊
regia potestate dare cogatur. Ex ꝯcilio
eis ꝯstituti ñ de decimis n de obłonibus
fidelium. neq dedomib. neq de atriis. uł¬
de ortis iuxͣ eccam positis. neq de p̾scͥpto
manso aliqd̃ seruiciũ faciant pret̾ eccͣa¬
sticum. Et si aliqͥd ampliꝰ habu̾int tm̃
seniorib suis debitũ seruicium ĩpendãt.
neficio uł a quib libet ꝓ beneficio sepul¬
ture ecca possidet nlłius turi nͥ ep̃i tenea¬
tur astricta. De hiis u̾o que a quib lib
em̾it uł utuoꝵ donationib acceperit
pͥncipib ⁊sueta d obseqͥa ut ⁊ ãnua
eis persoluat tributa ⁊ ⁊uocato ex̾citu
cũ eis ꝓficiscatur ad castra. Qd̃ tñ hoc

Expanded text:
rum aliquem censum persolvere cogat, nec quisquam cujuslibet ordinis vel dignitatis exinde quicquam subtrahat, aut redhibitionem quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur, et regia potestate dare cogatur. C. XXV. Pde oblationibus fidelium, non de domibus neque de atriis vel hortis juxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso, aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum impendant. neficio, vel a quibuslibet pro beneficio sepulturae ecclesia possidet, nullius juri, nisi episcopi, teneatur adstricta. De his vero, quae a quibuslibet emerit vel vivorum donationibus acceperit, principibus consueta debet obsequia, ut et annua eis persolvat tributa, et convocato exercitu cum eis proficiscatur ad castra. Quod tamen h
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ turbam q̃ nuꝑ ei obuiani pro¬
cesserat ⁊ cũ palmis ⁊ laudib eũ rece¬
perat. Sic ⁊̃ introgatus a pylato an
rex eẽt ait regnũ meũ ñ est dehoc mũ¬
do. Si eĩ eẽt de hoc mũdo ministri utiq¬
mei decertarent ut ego ñ traderer iu¬
deis. Insinuans illos ad regnũ huiꝰ
mundi pertin̾e qui auxilio humana¬
dio ab ĩminẽti iniuria se tueri ꝯten¬
dũt. Item cũ discipłis suis ait. Si uos
persecuti fu̾int ĩ unã tiuitatẽ fugite i
aliam ñ arma armis. s fugã ꝑseq̃n¬
uastata ẽ. qr filiis isrł ͣ assirios ⁊ cal¬
deos ꝓtectõis ⁊ defensionis auxiliũ ꝓ¬
misit. uñ dc̃m est baculus arundine¬
us rex egypti suꝑ quem si aliqͥs inni¬
sus fu̾it ⁊fringetur. ⁊ perforabit ma¬
num innitentis. Ip̃i eĩ iudei captiui
ducti sunt qr sp̃e sue lib̾atõis ñ in solo
deo s in hõie posuerũt. Sic ⁊ de primis
credentib legitur qd̃ rapinã suoꝵ bono¬
tu cũ gaudio suscipiebant ñ q̃rentes sͥ

Expanded text:
turbam, quae nuper ei obviam processerat, et cum palmis et laudibus eum receperat. Sic etiam interrogatus a Pilato an rex esset, ait: Regnum meum non est de hoc mundo. Si enim esset de hoc mundo, ministri mei utique decertarent, ut ego non traderer Judaeis, insinuans illos ad regnum hujus mundi pertinere, qui auxilio humanadio ab imminenti injuria se tueri contendunt. Item, quum discipulis suis ait: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam, non arma armis, sed fugam persequenvastata est, quia filiis Israel contra Assyrios et Chaldaeos protectionis et defensionis auxilium promisit. Unde dictum est: Baculus arundineus rex Aegypti, super quem si aliquis innixus fuerit, confringetur, et perforabit manum innitentis. Ipsi etiam Judaei captivi ducti sunt, quia spem suae liberationis non in solo Deo, sed in homine posuerunt. Sic etiam de primis credentibus legitur, quod rapinam suorum bonorum cum gaudio suscipiebant, non quaerentes sibi
Abbreviated transcription (Latin):
rebantur a filiis isrł ⁊ͣ amorreos In¬
noxius eĩ tnsitus negabatur qͥ iure
humane societatis equissimo par̾e
armis ꝓpulsanda non sit exemplis
⁊ auctoritatib ꝓbatur. Dñs eĩ cum
ab hode q̃reretur ad int̾ficiendũ ñ
patiociniũ sibi q̃siuit armoꝵ cum
latuit ibi per septẽniũ. Sic ⁊̃ cum a

Expanded text:
rebantur a filiis Israel contra Amorrheos. Innoxius enim transitus negabatur, qui iure humane societatis equissimo patere armis propulsanda non sit, exemplis ac auctoritatibus probatur. Dominus enim cum ab Herode quereretur ad interficiendum, non patrocinium sibi quesivit armorum, cum latuit ibi per septennium. Ipsi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lirent. sic ab ydolaticis ⁊ a qualibet esca
censet abstinendũ pocius qͣm cũ scanda¬
lo fr̃m edamus. Sic ⁊ a sũptib abstinz
ne aliqd̃ offendicłm euͣngelio xp̃i p̾sta¬
ret. ¶ Cum ergo ille qͥ ab iniuria armiᷤᷤ
arcetur ñ minus scandaliretur ꝙͣ ille a
quo ablata corã iudice reposcũtur. p
qd̃ ad ꝓpulsandã iniuriã ñ sunt petẽ¬
da armoꝵ auxilia. Qd̾ aũt petendũ ñ
multa rite p̾stantur q̃ tñ iure ñ petũ¬
tur. Bonus eĩ ñ rite iniurie undictã
petͥet qr malũ ꝓ malo redd̾e̾t. qͣm tñ iu

Expanded text:
lizent. Sic ab idolothytis et a qualibet esca censet abstinendum potius quam cum scandalo fratrum edamus. Sic et a sumtibus abstinet, ne aliquod offendiculum evangelio Christi praestaret. Quum ergo ille qui ab injuria armis arcetur, non minus scandalizetur quam ille a quo ablata coram judice reposcuntur, patet quod ad propulsandam injuriam non sunt petenda armorum auxilia. Quod autem petendum non multa rite prestantur, que tamen iure non petuntur: bonus enim non rite iniurie vindictam petit, quia malum pro malo redderet, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
militasse ⁊ oẽm egisse in dn̾cis castris
icis reqͥrantur. qui uacantes scło ⁊ om¬
nem eccͣasticũ ordinẽ nescientes: saltu
prepropero ĩ alienũ honorẽ ambiunt ĩ¬
moderata cupiditate tͣnscend̾e ⁊ ĩ aliud
uite genus calcata reu̾encia ecͣcastice di¬
scipline tͣnsire. Talib itaq fr̃es kĩni

Expanded text:
militasse, et omnem egisse in dominicis castris icis requirantur, qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in alienum honorem ambiunt immoderata cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae transire? Talibus itaque, fratres chari
Abbreviated transcription (Latin):
tationib clerũ plebemq eusdẽ
ecc̃e admonere festinet ut remoto
studio uno: eodemq ꝯsensu talẽ¬
periri. ⁊ a uen̾andis canonib nł¬
latenus respuatur. Cõmonemꝰ¬
⁊̃ fr̃nitatẽ tuam ut nlłm de alte

Expanded text:
tationibus clerum plebemque ejusdem Ecclesiae admonere festinet, ut, remoto studio, uno eodemque consensu talperiri, et a venerandis canonibus nullatenus respuatur. Qui dumntes etiam, ut nullum de alter
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ tibi iniũgimus. cuiꝰ ep̃m
de hac luce tͣnsisse suscepta cleri re¬
latione didicimus. Impossibłe eĩ
ẽ ut nos in ꝓuincia illa dũ taxat
in syratusanis ꝑtib alii cuuisl
cãs que ad dñm ꝑtinent cõmit¬
tamus nͥ forte talem per te deus
nunc in cathenensi eccͣa elig̾e uo¬
luerit. de cuiꝰ ⁊scĩa possimus c̃e se¬
curi ut a te labores istos paululũ
remou̾e possimus. Mox ergo dilc¬
tio tua ad supͣdc̃am cathenensem
eccͣam pergat ⁊ hõiem de clero qui

Expanded text:
tationem tibi injungimus, cujus episcopum de hac luce transiisse suscepta cleri relatione didicimus. Impossibile enim est, ut nos in provincia illa duntaxat in Syracusanis partibus alii cuilibet causas, quae ad Deum pertinent, committamus, nisi forte talem per te Deus nunc in Catinensi ecclesia eligere voluerit, de cujus conscientia possimus esse securi, ut a te labores istos paululum removere possimus. Mox ergo dilectio tua ad supradictam Catinensem ecclesiam pergat, et hominem de clero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Itẽ obicit᷑ illud sardicensis
ut diligentissime tractetur si forte
aut diues aut scolasticus de foro
aut de admunstratõe ep̃c fu̾it pos¬
tulatus. ut ñ pͥus ordinetur nͥ ante le¬
ctoris mun̾e ⁊ officio dyaconii aut p̾s¬
biterii fu̾it perfunctus. Et ita per su¬
gulos gradus. si dignus fu̾it ascen
nexib curie astrictus: ab ĩꝑatore. Cle
eligitur aliqͥs nͥ in sacris ordinib
ꝯstitutus fit eĩ electio cũ sollẽpnita¬
te decreti oĩm subsiͥptõib roborati.
p̾ostulatio u̾o in simplici petitõe
qͣm distinctionẽ beatus g̾g innuit
ad nos ꝯsecrandus occurrat. ¶Sic̃
ñ sunt p̾fendi in elcĩone hiis qͥ bñ
militant in ꝓpͥa eccͣa. Wn de celestinꝰ¬

Expanded text:
us. Item objicitur illud Sardicensis ut diligentissime tractetur, si forte aut dives laicus, aut scholasticus de foro aut administratione episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante et lectoris munere, et officio diaconi aut presbyteri fuerit perfunctus, et ita per singulos gradus si dignus fuerit ascenexibus curiae adstrictus ab imperatore, cleeligitur aliquis nisi in sacris ordinibus constitutus. Fit enim electio cum solennitate decreti omnium subscriptionibus roborati; postulatio vero simplici petitione. Quam distinctionem B. Gregorius innuit ad nos sacrandus occurrat. Gratian. non sunt praeferendi in electione iis, qui bene militant in propria ecclesia. Unde Coelestin
Abbreviated transcription (Latin):
qui aptus sit ꝓuidere ut si forte pe¬
trus quẽ a uobis electum asseri¬
tis huic ordini ñ uideatur ydone¬
us sit in quo ur̃a declinari possit e¬
lectio. Nam graue cleri illius crit
obprobriũ. ut si hic fortasse ꝓbatus
ñ fu̾it: aliũ sedicant qui eligi de

Expanded text:
qui aptus sit, providere, ut, si forte Petrus, quem a vobis electum asseritis, huic ordini non videatur idoneus, sit, in quem se vestra declinare possit electio. Nam grave cleri illius erit opprobrium, ut, si hic fortasse approbatus non fuerit, alium se dicant qui eligi de
Abbreviated transcription (Latin):
est electus. S sciendũ est qd̃ eccastice
tib cessant ⁊ ip̃e. ut eĩ laicus ĩ ep̃m¬
ñ eligetur hec cã fuit qr uita laicał
cccͣasticis disciplinis per ordinẽ ñ eru¬
dita: nescit exempla religionis de se
prestare aliis q̃ in se ip̃a exꝑim̃to nõ
didicit. Cum ergo quilibet laicus
merito sue perfũonis clicalem uitã
tͣnscendit exemplo beati nicholai ⁊
seueri ⁊ ambrosii eus elcĩo pot̾ ra¬

Expanded text:
est electus. § 2. Sed sciendum est, quod ecclesiasticae quibus cessanon eligeretur, haec causa fuit, quia vita laicalis ecclesiasticis disciplinis per ordinem non erudita nescit exempla religionis de se praestare aliis, quae in se ipsa experimento non didicit. Quum ergo quilibet laicus merito suae perfectionis clericalem vitam transcendit, exemplo B. Nicolai et Severi et Ambrosii ejus electio potest ra
Abbreviated transcription (Latin):
Bitum uictoris panorim de eodẽ¬
tane ciuitatis antistitis directa re
sunt ad exclusionem eoꝵ qui be¬
ne ciium suoꝵ mentur testim¬
onium: preponantur. It de eodẽ.
Qllus inunitis detur ep̃c. Tunc alt̾¬
de alt̾a eccͣa eligatur si de ciuitatis
bandi sunt ut aliqui de alienis eccle¬
siis merito preferantur h̃eat unꝰ¬
quisq sue fructum milicie ĩ eccͣa
in qua suam per omĩa officia tͣn̾¬
egit etatem. In aliena stipendia

Expanded text:
bitum Victoris, Panormitanae civitatis antistitis, directa resunt ad exclusionem eorum, qui bene suorum civium merentur testimonium, preponantur! Item idem: Nullus invitis detur episcopus: clatur ecclesia, si de civitatis bandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque fructum suae militiae in ecclesia, in qua suam per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
positio corroborat. S om̃e qͥdem qd̃ et
amicoꝵ aĩos ꝯciliat: tunc fidelius dur¬
at: cũ eos sacͣmenti uincła ligant. Om¬
ne eĩ qd̃ testib astipłatur uerius ⁊stat
cũ id uitatõis adiectio firmat. Qd̃ et si
testis deficiat: innocentis fidẽ sola iurisiu¬
randi taxatio manifestat. Item augꝰ. st̃

Expanded text:
positio roborat. Sed et omne quod animos amicorum conciliat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne enim quod testis astipulatur, verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat. Quod et si testis deficiat, innocentis fidem sola jurisjurandi taxatio manifestat. CAP. 3. -
Abbreviated transcription (Latin):
iuxͣ sacroꝵ canonũ diffinitõem iu¬
dicamus. ¶ Hic distĩguendũ est qd̃
uouenciũ alii sunt simpłr uouentes
de quib augꝰ ⁊ theodorus locuti sunt
alii sunt quib post uotũ accedit bñ
dictio ꝯsecrationis uł ꝓpositũ religio¬

Expanded text:
uxta sacrorum canonum diffinitiones judicamus. Gratian. Hic distinguendum est, quod voventium alii sunt simpliciter voventes, de quibus Augustinus et Theodorus locuti sunt, alii sunt, quibus post votum benedictio accedit consecrationis, vel propositum religio
Abbreviated transcription (Latin):
dinatione ꝓmoti sunt ⁊ ccͣ altare at
diuinũ u̾bum sacrificia foris fła ⁊ sa¬
crilega offerre conati sũt: eos quo hcͣ
ꝯditione suscipi ꝯuenit cũ reu̾tuntur
ut cõicent laicis ⁊ satis hẽant. qd̃ ad¬
mittũtur ad pacem qui hostes patis
nere: quib ͣͣ nos rebellau̾nt¬
De hiis qui pro inunibus
inatõem faciint ⁊ qui redeuntes
ab hesi ĩ suis ordinib recipi

Expanded text:
dinatione promoti sint, et contra altare unum atque divinum sacrificia foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi convenit, quum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis nere, quibus contra nos rebellaverintDe iis, qui pro muneribus ordinationem faciunt, et qui redeuntes ab haeresi in suis ordinibus recipi
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł exituri de egypto a uicinis su¬
is accepunt mutuo uasa aurea ⁊ ar¬
gentea ex quib postea edificau̾nt ta¬
bernacłm drĩo.
Diis Rndet augꝰ. in

Expanded text:
filii Israel, exituri de Aegypto, a vicinis suis acceperunt mutuo vasa aurea et argentea, ex quibus postea aedificaverunt tabernaculum Domino. His respondet Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
runt impie sunt hñde: ita ille que in
affectũ ex deo initum redeunt merito
uiro uł uxore de captiuitate redeuntib

Expanded text:
habendae sunt: ita illae, quae in affectum initum ex Deo redeunt, merito Viro vel uxore de captivitate redeuntib
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ ideo si uiri post longã captu¬
tatem reu̾si ita in dilc̃ĩone suarũ ⁊ii¬
gum ꝓseu̾ant ut eas cupiant redire in
suũ ⁊lorciũ: omittendũ est ⁊ inculpa¬
bile iudicandũ est qd̾ nc̃citas intulit. ⁊
restituendũ est qd̃ fides poscit. ⁊ infra.¬
rorũ amore sint capte ut maluerĩt ad
herere qͣm ad legittimũ tͣnsire ꝯsorciũ:
m̾ito sunt notande. ita ut eccͣastica cõro¬
ne priuentur que de re excusabłi conta¬
minationẽ tͥminis elegunt oñdentess¬

Expanded text:
to episcopo: Si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant ut eas cupiant redire in suum consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum iorum amore sint captae, ut malint his cohaerere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt. Redeant er
Abbreviated transcription (Latin):
cred̾ent lib̾andos ⁊ ĩ alioꝵ riugium
periisse remearũt: m̾ito caritas tua
uidetur ambig̾e qͥd de młierib q̃ aligs
sunt ꝯiuncte uiris a nobis debeat ordi¬
nari. S qr nomimus sc̃ptũ qd̃ a dño
ñ sepet ncc̃e est ut legittimarũ federa
nuptiarũ redintegranda credamus.
⁊ remotis hiis q̃ hostilitas intulit umi¬
cuiq id qd̾ legitume intult reforme¬
tur. Omĩq studio ꝓcurandũ est ut
recipiat unusqͥsq qd̃ ꝓpͥum est ñ tñ
culpabilis iudicetur ⁊ ñ tanꝙͣ alie¬
ni uiris ꝑuasor hẽatur qui personã
eius mariti qui iam ñ esse estimabat᷑.
assũpsit. sic eĩ multa que ad eos qͥ ĩ
captiuitatẽ ducti sunt pertinebant ĩ
ius alienũ tͣnsire potunt ⁊ tñ plene
iusticie est ut eisdem reu̾sis ꝓpͥa refor

Expanded text:
crederent liberandos, et ad aliorum conjugium periisse, remeaverint: merito caritas tua videtur ambigere, quid de mulieribus, quae aliis conjunctae sunt viris, a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo non separet , necesse est, ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis his quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit, reformetur, omnique studio procurandum est, ut recipiat unusquisque quod proprium est. Nec tamen culpabiles judicentur, si ni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eisdem reversis refor
Abbreviated transcription (Latin):
uenit oĩ rõne seruari ut eius dispẽsatõ¬
ne portões ꝓueniant ꝯsuete ita ut por¬
tionẽ quartã que ad eos pertinet sua
pontitex ordinatione distribuat. ꝓut
cuiusq locũ m̾itũq cognoscit. parit̃
⁊̃ ex fidelium oblatione faciendũ est.
ut qͣrtaͤm cłicis eroget ꝓ ꝯsid̾atione sue
elcĩonis antistes fabricarũ ⁊̃ portio ep̃o
sciente ⁊ disponente ur̃a crogatione pen¬
datur. qͣtinuis nicħ penitus in detͥmen
iam ⁊ cocp̃o meo iuliano nccͣium fuit
eodẽ iuliano ad eccͣam suã mox remisso
ad uos nr̃a scͥpta pariter destinari. Qͥb
agnosc̾etis eidẽ fuisse p̾ceptũ ne unqͣm
ordinationes psumat illicitas. ⁊ ĩ fra. Red
ditus ⁊ obłones fideliũ in qͣtuor ꝑtes di¬
uidat qͣrum unam sͥ ip̃e retineat alterã
grinis hẽat fideliter erogandã qͣrũ rõ¬

Expanded text:
omni ratione servari, ut ejus dispensatione portiones proveniant consuetae, ita ut portionem quartam, quae ad eos pertinet, sua pontifex ordinatione distribuat, prout cujusque locum meritumque cognoscit. Pariter etiam ex fidelium oblatione faciendum, ut quartam clericis eroget pro consideratione suae electionis, antistes. Fabricarum etiam portio, episcopo sciente et disponente vestra erogatione pendatur, quatenus nihil penitus in detrimeniscopo meo Juliano, necessarium fuit eodem ad ecclesiam suam mox remisso ad vos nostra scripta pariter destinari, quibus agnosceretis eidem fuisse praeceptum, ne unquam ordinationes praesumat illicitas. Et infra: § 1. Reditus et oblationes fidelium in quatuor partes dividat, quarum unam sibi ipse retineat, alteramgrinis habeat fideliter erogandam, quarum r
Abbreviated transcription (Latin):
estimamꝰ eẽ ugilantes p̾dia culture resti¬
tuatis antique ⁊ reuocetis si qͣ sunt uen-¬
dita. aut donata mancipia possõnes ⁊̃ qͣs
di ab ep̃is p̾dia alienari nlło potu̾int cõ¬
mento nichominꝰ reuocent᷑. Sit empto

Expanded text:
stimamus esse vigilantes, praedia culturae restituatis antiquae; revocetis si quas sunt vendita aut donata mancipia, possessiones etiam di ab episcopo praedia alienari nullo poterunt commento nihilominus revocentur; sit empto
Abbreviated transcription (Latin):
lictas suspendant ⁊ officia publica e¬
os agere ñ permittant. Si quis autẽ
catio ꝓferatur. ⁊ is qͥ surrepserit: pu
fraudaret si famuli ad ecc̃e septa cõ¬
fugientes inde neqͣqͣm abstrahantur
sacris canonib ẽ. institutũ. ut p̾stito
a dño sacͣmento ĩpunitatis ei ⁊̃ red¬

Expanded text:
licitas suspendant, et officia publica eos agere non permittant. Si quis autem catio proferatur, et is, qui surrepserit, pubfraudaret, si famuli ad ecclesiae septa confugientes inde nequaquam abstraherentur, sacris canonibus est institutum, ut, praestito a domino sacramento impunitatis, ei e
Abbreviated transcription (Latin):
aut impugnat aut incendit qr ⁊ hoc
grauissimu est sacrilegium placuit
sc̃e synodo ut in pͥmis oĩa bona eius
ꝓscͥptione publicentur ⁊ demũ in u¬
no loco .i. in monast̾io ilusus peni¬
teat om̃ib dieb uite sue. Item ca

Expanded text:
aut impugnat, aut incendit, quia et hoc gravissimum est sacrilegium, placuit sanctae synodo, ut imprimis omnia bona ejus proscriptione publicentur; deinde in uno loco, id est in monasterio, inclusus poeniteat omnibus diebus vitae suae. » C.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ea regula ẽ. ut nichil faciat ⁊men¬
dandi tui cã quo minor alius fiat. n
si quid boni oꝑis hẽas id ad deformatõ¬
nem alt̾ius ⁊ uituꝑationẽ ex̾ceas ñ de¬
fendas improbũ ⁊ sc̃a indigno ꝯmit¬
tanda ñ arbitreris neq it̾m aiguas
⁊ ĩpugnes cuiꝰ cͥmen ñ dep̾henderis. Et¬
sac̃dotib ñ obtẽꝑasset. aut exͣ castra po¬
situs lapidabatur a ppło: aut gladio
ceruice subiecta ꝯtemptũ expiabat cru¬
ore. Nũc u̾o mobediens sp̃uali aĩadu̾¬
sione trũcatur aut eiectus de eccͣa rapi¬

Expanded text:
est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. sacerdotibus non obtemperasset aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur aut eiectus de ecclesia rabi
Abbreviated transcription (Latin):
antur adu̾sus molencias resistencium
siue deo siue aliquo legittimo ĩperio iu¬
bente g̾enda ip̃a bella suscipiũtur a bo¬
nis. cũ in eo rerũ hũanarũ ordĩe inue¬
niũtur uͥ eos uł ub̾e aliquid tale uel
in talib obedire iuste ip̃e ordo estringit

Expanded text:
antur, aduersus uiolentiam resistentium antur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum in eo rerum humanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire iuste ordo ipse constringit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͥ primũ cogita qn armaris ad pug¬
nam qr ũtus tua ⁊̃ ip̃a corporalis do¬
nũ dei est. Si eĩ cogitabis de do no dei.
⁊ hosti seruanda est ⁊ͣ quem bellũ geri¬
tur qͣntomagis amico ꝓ quo pugna¬
tur pacem hr̃e uolũtatis ẽ. bellũ aũt¬
te ⁊ ⁊seruet in pace. Non eĩ pax q̃rit᷑
ut bellũ exceatur. sed bellũ geritur ut
pax adqͥratur. Esto ergo bellando pa¬
cificus. ut eos quos exp̃ugnas ad pa¬
cis utilitatẽ uncendo ꝑducas. Beati
ꝓ tp̃rali salute mortaliũ. qͣnto dulcior¬
est pax diuina ꝓ et̾na salute angłoꝵ.
Itaq hostẽ pugnantẽ nc̃citas dep̾mat
ñ uoluntas. Sicut bellanti ⁊ resistenti ui¬
olentia redditur. ita uictoriis capto mi¬
sericordia iã debetur maxĩe in quo paciᷤ
cturi. hoc rep̾hendisse timidoꝵ est ñ reli¬
giosoꝵ. Nocendi cupiditas ulciscendi e¬
crudelitas ĩplacatus atq ĩplacabilis ani-¬
mus feritas rebellandi libido dñandi. ⁊
si qͣ sunt siłia. hec sũt que in bellis iure

Expanded text:
ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corporalis donum Dei est. Sic enim cogitabis de dono Dei  hosti \'seruanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uoluntas, bellum te et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis cturi? Hoc reprehendisse timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implicatus atque implicabilis animus, feritas rebsi qua similia, haec sunt, quae in bellis iure
Abbreviated transcription (Latin):
quos fieri bonos q̃rit ut nũs pocius
crescat bonoꝵ ñ ut pari malicia se quis¬
ad opus qd̃ in aꝑto fit ut teneatur in
secreto anini pacĩa cũ beniuolentia. In
manifesto aut id fiat qd̃ eis uidetur ꝓ¬
desse quib bñ uelle debennis. hinc liqͥdo
re paciencie cũ ꝑcut̾etur in facie rendit.
Si male locutus sũ exprobra de malo. Si
aũt bñ quid me cedis: nequaqͣm igitur
p̾ceptum suũ si u̾ba intueamur ĩpleuit
Neq eĩ p̾buerit percucienti alt̾am ꝑtẽ
s pocius phibuit ne fac̾et ⁊ inuiriã

Expanded text:
quos fieri bonos quaerit, ut numerus potius crescat bonorum, non ut pari malitia se quad opus, quod in aperto fit, ut teneatur in secreto animi patientia cum beniuolentia, in manifesto autem id fiat, quod eis uidetur . Hinc liquido re patientiae, quum percuteretur in faciem, respondit: Si male dixi, exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis? Nequaquam igitur praeceptum suum, si verba intueamur, implevit. Neque enim praebuit percutienti alteram partem, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
societatẽ uictis facilius ꝯsulatur. Nam
cui liu̾a iniqͥtatis cripitur. utiliꝰ uinci¬
tur. Qm̃ nichil ẽ. infelitius felicitate pͦ¬
canciũ: qͣ penalis nutritur ĩpunitas ⁊
lium salutis petentib in euͣngłio dr̃et᷑
ut abic̾ent arma seq milicie oĩo subtͣ¬
herent dcm est aũt eis nemiriẽ ꝯcusse¬
ritis. estote ꝯtenti stipendiis ur̃is. Qib
ꝓpͥum stipendium suffic̾e debere prece¬
pit. Militare utiq ñ ꝓhibuit. It eiꝰ¬
dem ad bonefacium.
Oli existunare neminẽ

Expanded text:
societatem victis facilius consulatur. Nam cui licentia iniquitatis eripitur utiliter vincitur, quoniam nihil est infelicius felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas et lium salutis petentibus in evangelio diceretur, ut abiicerent arma, seque militie omnino subtraherent. Dictum est autem eis, neminem concusseritis, estote contenti stipendiis vestris; quibus proprium stipendium sufficere debere precepit, militare utique non prohibuit. Item eiusdem ad Bonifacium: Noli existimare neminem
Abbreviated transcription (Latin):
bella nccio militi stipendiũ p̾betur. Or¬
do aũt ille naturalis mortaliũ pati acco¬
modatus hoc poscit. ut suscipiendi belli
auͣctas atq ⁊silĩ penes pͥncipes sit.
S si huana cupiditate bellũ geritur
ñ nocet sc̃is in quos ñ hñt quisꝙͣ po¬
stas nͥ a deo sine iubẽte siue sinẽte. Er
go uix iustus si forte ⁊ sub rege hõie
sacrilego militet recte potest illo iubẽte
bellare ciuice pacis ordinẽ seruans qd̃

Expanded text:
bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste naturalis, mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes sit. Sed si humana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos non habet quisquam postas nisi a deo siue iubente siue sinente. cum ergo uir iustus, si forte sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui
Abbreviated transcription (Latin):
hec paciebatur crucifixus occidi pro qͥ¬
b ait in cruce pendens. Pat̾ ignosce i¬
lis qr nesciunt quid faciunt. Neq pu¬
lus apłs p̾ceptum dñi ⁊ magr̾i sui
uidetur ĩplesse uͥ ⁊̃ percussus in facie
dixit pͥncipi sacerdotũ percutiat te d̃s
paries dealbate. Sedes me iudicare ẜm
pͥncipi sacdotum irridens eos ãmon̾e
uoluit qͥd dixit. ut qui sapent intlłi¬
gerent iã destruendũ esse in aduentũ
xp̃i parietẽ dealbatũ hoc ẽ. ypoctisim sa¬
cerdocii iudeoꝵ. Ait quippe. Nescini tr̃es
qr pͥnceps est. Scriptum ẽ enĩ. pͥncipi
ppłi tui ñ maledices cũ ꝓculdubio qui
in eodem ppło creu̾at atq in lege fu̾at
eruditus. illũ pͥncipem sac̾dotũ nescire
ñ posset nec eos quib ita notus fuerat
ullo modo falleret: qd nesciret. Sunt gͦ
ista p̾cepta pacĩe semꝑ in cordis p̾para¬
tione retinerida. Ip̃a quo beniuolencia
ne reddatur malum ꝓ malo: semꝑ in

Expanded text:
haec patiebatur, crucifixus occidi, pro quibus ait in cruce pendens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt, quid faciunt. nec Paulus apostolus praeceptum domini et magistri sui uidetur implesse, ubi etiam ipse percussus in faciem dixit principi sacerdotum: Percutiet te deus, paries dealbate. sedes iudicare me secprincipi sacvoluit quid dixerit, ut qui saperent intelligerent jam destruendum esse adventu Christi parietem dealbatum, hoc est hypocrisim sacerdotii Judaeorum. Ait quippe: Nescivi, fratres, quia princeps est. Scriptum est enim: Principi populi tui non maledices, quum procul dubio qui in eodem populo creverat, atque in lege fuerat eruditus, illum principem sacerdotum nescire non posset, nec eos, quibus ita notus erat, ullo modo falleret, quod nesciret. Sunt ergo ista praecepta patientiae semper in cordis praeparatione retinenda, ipsaque benevolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in