comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mum reuerentię pi principis cirea
religionẽ fuit. quia ubiq ammini¬
strantiu sententias imperfectas esse
uoluit. & ad ep̃os ꝑ appellationem
refugiendũ ẽẽ sanciuit si qui uellent
ciuiles iudices refutare: firmam uero
re prolatã ab om̃ibꝰ obseruandã. & in¬
conuertibiles eẽ terminos sy nodales
Illud quoq nos relinquere dignum
non ẽ: quia ꝓ utilitate sancitũ est eoꝵ
qui in ȩccłus manu mittuntur: eũ
propt᷑ subtilitate̾ legum etiam inunti
possessores difficultate̾ paterent᷑ circa
dationẽ melioris libertatis. quã ciui¬
litatẽ romanã uocant: Tres posuit
leges deternens om̃s in ȩccłiis manu¬
messs sub tert monio sacerdotũ per
horonã odinuentionem romana
ciulutae fͥrui. Cuius indicium prę¬
sens etiam tempus seruat: Namoris
erat de libertate leges scriptas in
monumissionibus anteponi Constan¬
tirus gutur hanc sane studuit in
om̃ibus honorare religionẽ. erat

Expanded text:
mum reverentiae pii principis circa mum reverentiae pii principis circa religionem fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent civiles judices refutare: firmam vero re prolatam, ab omnibus observandam, et inconvertibiles esse terminos synodales. Illud quoque nos relinquere dignum non est, quod pro utilitate sancitum est eorum qui in Ecclesiis manumittuntur. Cum propter subtilitatem legum etiam inviti possessores difficultatem paterentur circa dationem melioris libertatis, quam civilitatem Romanam vocant, tres posuit leges: decernens omnes in ecclesiis manumissos sub testimonio sacerdotum, per hanc piam adinventionem Romana civilitate frui; cujus indicium praesens etiam tempus servat. Nam moris erat de libertate leges scriptas in manumissionibus anteponi. Constantinus igitur hanc studens sane in omnibus honorabat religionem; erat
Abbreviated transcription (Latin):
has leges plurimos in cuulibus bellis
miserant. Hidens igit᷑ imperator
icirco male tractari eos qui ꝓpter
dm̃ uirginitati & sine liberis esse stu¬
debant: fatuũ iudicauit diligentia
Sstudio hominũ uideri corũ augeri
genus. cũ natura semꝑ suꝑna diĩ tribur.¬
one diminutione̾ suscipiat & augmen¬
tum. & lege̾ popło ꝓposuit uniuerso
quatinus equalibus priuilegus rrue¬
rentur qui sine conuigibus & liberis
erant quibus illi qui hȩc se habere
gaudebant. Sed etiam amplius habe¬
re. sanciuit eos qui incontinentię uir¬
ginitate degebant. licentiã eis prebens
masculis feminisq licet ȩtate minori¬
bus testamentũ facere contra cõmu¬
nẽ legem Om̃s enĩ bene cogitare
iudicauit. quorũ opus eẽt dm̃ placa¬
re semper & philosophię ueraci ua¬
care Huius eram rei causa & anti¬
qui romanorũ licenter testari uirgi¬
nis uestales etiam sexto ȩtatis curri¬
culo decreuert̃ Indiciũ itaq maxi¬

Expanded text:
has leges plurimos in civilibus bellis has leges plurimos in civilibus bellis amiserant. Videns igitur imperator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placare semper et philosophiae veraci vacare. Hujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenter testati virgines Vestales etiam sexto aetatis curriculo decreverunt. Judicium itaque maxi
Abbreviated transcription (Latin):
Infigurationibꝰ autͣ soliloꝵ & in imagi¬
nibus hoc signũ iussit inscribi semꝑ
& figurari Et testantur hactenus
eius imagines hoc schemate decoratę
In om̃ibus siquidem rebus p̾cipue
tamen in legis lationibus studebat
placare diuinitate᷑ Apparet enim
luxuriosas & ualde fatuas permixtio¬
nos ante eum non prohibitas te fuisse
correctas. sict̃ ex ipsis quas posuit le¬
gibꝰ inuenitur. Sed nẽ quȩ ad honorẽ
& statũ religionis ab eo sancita sunt pan¬
dere necessariũ est cũ partes esse
romanos dudum fuit lex: a uigesimo
quinto anno non habentes uxores
prohibens a priuilegis habentium
conuiges. sed & alia multa iubens ut
nihil de testamento lucrarentur licet¬
generis proximitate consisterent.
Qui uero filios non habuissent: medie¬
tate̾ relictorũ sibimet amittebant.
Posuert̃ autẽ has leges antiqui uolen¬
tes romã esse populosam omemq sub
iectam terrã. & quia non multũ ante

Expanded text:
In figurationibus autem solidorum et in imagiIn figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum jussit inscribi semper et figurari, ut testantur hactenus ejus imagines hoc schemate decoratae. In omnibus siquidem rebus, praecipue tamen in legislationibus, studebat placare Divinitatem. Apparet enim luxuriosas et valde fatuas permixtiones ante eum non prohibitas, tunc fuisse correctas, sicut ex ipsis quas posuit legibus invenitur. Sed nunc quae ad honorem et statum religionis ab eo sancita sunt pandere necessarium est, cum partes esse Romanos dudum fuit lex, a vigesimo quinto anno non habentes uxores prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed et alia multa jubens, ut nihil de testamento lucrarentur, licet proximitate generis consisterent: qui vero filios non habuissent, medietatem relictorum sibimet amittebant. Posuerunt autem has leges antiqui, volentes Romam esse populosam, omnemque terram subjectam, et quia non multo ante
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus nec in itinere degens ipse uł
exercitus sacro lumine priuarentur.
quo deceret laudari dm̃ & orationes
qui scđm legẽ ȩccłasticã sacrorũ ordines
adimplebant. Ex illo autẽ romanorum
cohortes quȩ nc̃ numeri nuncupantur
singulȩ fecert̃ tabernaculum propriũ.
& sacerdotes atq diaconos distributos
habebant. Die uero qui dñicus uocita¬
tur quẽ hebrei primũ uocant greci
autẽ : distribuunt & qui ante septimue.
sos habere uacationẽ. & in eo tantum
orationibꝰ occupari H onorabat autem
dñicum diem quia in eo xp̃s resurrexis¬
set a mortuis. alium uero quia in eo
fuerat crucifixus. Maximã namqꝰ cul¬
turã sacratissimȩ crucis habebat. tã
ꝓhis quȩ ei prosꝑe ꝓuenerant eius
auxilio in preliis contra ad uersarios
institutis. quã pro indicio qđ ei diui¬
nitus ꝓ ea uidebatur ostensũ. Deniqꝰ
suppliciũ crucis qđ primitus apud
romanos erat inusu lege prohibuit.

Expanded text:
quatenus nec in itinere degens ipse, vel quatenus nec in itinere degens ipse, vel exercitus sacro lumine privarentur, quo deceret laudari Deum, et orationes qui secundum legem ecclesiasticam sacrorum ordines adimplebant. Ex illo autem Romanorum cohortes, quae nunc Numeri nuncupantur, singulae fecerunt tabernaculum proprium, et sacerdotes atque diaconos distributos habebant. Die vero qui dominicus vocatur, quem Hebraei primum vocant, Graeci autem soli distribuunt, et qui ante septimum esos habere vacationem, et in eo tantum orationibus occupari. Honorabat autem dominicum diem, quia in eo Christus resurrexit a mortuis; alium vero, quia in eo fuerat crucifixus. Maximam namque culturam sacratissimae crucis habebat, tam pro iis quae ei prospere provenerant ejus auxilio in praeliis contra adversarios institutis, quam pro indicio quod ei divinitus pro ea videbatur ostensum. Denique supplicium crucis, quod primitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
me causa grȩ apud eum fȩdera celebra¬
rent. Hȩc aut̃ gens habitabat tunc
quidem trans fluuiũ histrũ. Cũq eet
in bellis prona & multitudine atq mag¬
nitudine corporũ armis semꝑ exercitata :
aliis quidem barbaris preualebat. solos
tes fertur enĩ etiã & hoc prelio de mon¬
stratũ constantino ꝑ signa uł somnia
quanta dĩ prouidentia regeretur. Qui
cũ superasset om̃a bella quȩ sub eo sunt
gesta. ueluti repensans xp̃o in eius reli¬
gionis studio magis magisq feruͤabat:
hanc solam fatendam & salutarẽ existima
re subiectos iubens. Ex terra uero sub¬
dita sibi ex unaquaq ciuitate detrahens
alibus cleroq distribuit. & donationem
ualidam imperpetuũ esse sanciuit.
Assuescens autẽ milites ut sict ipse dm̃ cole¬
rent. signo crucis eorũ arma signabat
In regalibus quoq oratoriũ fabricatus
etiã tabernaculum instar ȩccłȩ circum¬
ferebat. dũ aduersus hostes metaretur :

Expanded text:
me causa gratiae apud eum foedera celebrame causa gratiae apud eum foedera celebrarent. Haec autem gens habitabat tunc quidem trans fluvium Istrum. Cumque esset in bellis prona, et multitudine atque magnitudine corporum armis semper exercitata, aliis quidem barbaris praevalebat; solos tes. Fertur enim etiam et hoc praelio demonstratum Constantino per signa atque somnia quanta Dei providentia regeretur. Qui cum superasset omnia bella quae sub eo sunt gesta , veluti repensans Christo, in ejus religionis studio magis magisque fervebat: hanc solre subjectos jubens. Ex terra vero subdita sibi, ex unaquaque civitate detrahens,alibus cleroque distribuit, et donationem validam in perpetuum esse sancivit. Assuescens autem milites, ut, sicut ipse, Deum colerent, signo crucis eorum arma signabat. In regalibus quoque oratorium fabricatus, etiam tabernaculum ad instar ecclesiae circumferebat dum adversus hostes castrametaretur;
Abbreviated transcription (Latin):
uero qui inlibano & in eliopoli commoran¬
tur fas ulterius non fuit uirgines forni¬
cari antequã legitimis iungerentur ui¬
ris. nẽpe post turpitudinẽ experimenti
primi nefandȩ ꝑmixtionis sociabantur eis¬
Sc̃ȩ uero domus quȩ quidem magnitudi¬
nem uidebantur habere sufficiente corri¬
gebantur. aliȩ uero cremento altitudinis
& latitudinis augebantur: Alibi aute
cum non eẽnt. a fundamentis ȩdificatȩ
fulgebant. Pecunias uero ex regiis thes-¬
auris imperator affluentius impende¬
bat. scribens ꝑ singulas ciuitates epͣis
atq presidibꝰ popłorũ ut sacerdotes sicuti
uellent iuberent. isti autẽ iubentibus
obedirent: quatinus cito perficeret᷑ opus
Lȩtanti siquidem eius imperio etiam re¬
ligio ualde florebat. Et in tantũ etiã
post bellum contra liciniũ gestum felicis¬
simus fuit in preliis aduersus alienige¬
nas preparatis ut etiam sarmatas uince¬
ret. & qui uocantur gothi tunc nouissi-¬

Expanded text:
vero, qui in Libano vel Heliopoli commoranvero, qui in Libano vel Heliopoli commorantur, fas ulterius non fuit virgines fornicari antequam legitimis jungerentur viris, nempe post turpitudinem experimenti primi nefandae permixtionis. Sanctae vero domus quae quidem magnitudinem videbantur habere sufficientem, corrigebantur. Aliae vero cremento altitudinis et latitudinis augebantur. Alibi autem cum non essent, a fundamentis aedificatae fulgebant. Pecunias vero ex regiis thesauris imperator 210 affluentius impendebat: scribens per singulas civitates episcopis atque praesidibus populorum, ut sacerdotes, sicuti vellent, juberent; isti autem jubentibus obedirent, quatenus cito perficeretur opus. Laetanti siquidem ejus imperio, etiam religio valde florebat, et in tantum etiam post bellum contra Licinium gestum felicissimus fuit in praeliis adversus alienigenas praeparatis, ut etiam Sarmatas vinceret, et qui vocantur Gothi, tunc novissi
Abbreviated transcription (Latin):
cialẽ ȩccłam ad ius hereditatis ac ce¬
dere. & siue apud priuatũ siue apud
publicũ de tali substantia eẽt aliqiđ¬
restituere. Eis autẽ qui ex ȩrario pu¬
blico aliqid comparauerant aut dona¬
tiones acceperant scđm possibile̾ decen¬
tẽq modũ se prouidere ꝓmisit. Hȩc
igitur sicuti dictume̾ imꝑatori pla¬
cuert᷑ & lege firmatast̃: insigniterq
om̃a decenti fine completa Xp̃iani uͦ
strabant. & de cetero cunctis sacrifica¬
re negabatur: immolationibꝰq. a ut
diuinationibus non erat locus. sed
nec idola dedicare aut celebritates
paginas agerc iã licebat Plura uero etũ
per ciuitates gentiũ de antiqua consuetu¬
dine mutabantur. Ab illo deniq tẽpe
apud egyptios nequaquã scđm priores
solemnitates in paganorũ tẽplis cubitus.N.
sed in ȩccłas magis offertur: quo signifi¬
catur crementũ aquȩ niliacȩ Apud
romanos autẽ tunc primũ monachorũ
spectacula st̃ remota Apud phenicas

Expanded text:
cialem Ecclesiam ad jus haereditatis accecialem Ecclesiam ad jus haereditatis accedere; et sive apud privatum, sive apud publicum de tali substantia esset aliqrestitueret. Eis autem qui ex aerario publico aliquid comparaverant, aut donationes acceperant, secundum possibilem decentemque modum se providere promisit. Haec igitur, sicuti dictum est, imperatori placuerunt, et lege firmata sunt, insigniterque omnia decenti fine completa. Christianistrabant; et de caetero cunctis sacrificare negabatur, immolationibusque aut divinationibus non erat locus: sed nec idola dedicare, aut celebritates paganas agere jam licebat. Plurima vero etiam per civitates gentium, de antiqua consuetudine mutabantur. Ab illo denique tempore apud Aegyptios nequaquam secundum priores solemnitates in paganorum templa cubitus, sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum aquae Niliacae. Apud Romanos autem tunc primum monomachorum spectacula sunt remota. Apud Phoenices
Abbreviated transcription (Latin):
debat subiectos ad cultũ religionis ad¬
ducere: infirma ẽe sanciuit quȩ contra
religionẽ fuerant cogitata uel gesta sub
persecutoribus ȩccłarũ. remissionemq
cunctos habere decreuit qui propter
confessionẽ xp̃i migrare in insulis aut
alibi preter uoluntate ꝓpriam cõmora¬
ri iussi sunt aut in metallis affligi aut
publicis oꝑibus aut muliebribꝰ aut lane¬
ficiis ministrare. aut daricuriis cum
curiales primitus non fuissent. Eos aut̃
quos in fames illi fecerant ab infamia
relaxauit. Militia uero priuatos in
sua uoluntate reliquit. utrum ẽẽ insche¬
mate quo fuerant an certe cũ honora¬
bili quiete liberã uellent habere uaca¬
tionem Cumq om̃s ad priorẽ libertatẽ
& consuetos honores reuocasset. etiam
substantias reformauit uniuersis Si qui
uero morte dampnati substantia quoq
nudatisunt: precepit ꝓximis generi
eorũ deferendas hereditates. Nullo
autẽ horũ existente unãquamq ꝓuin¬

Expanded text:
debat subjectos ad cultum religionis addebat subjectos ad cultum religionis adducere, infirma esse sancivit quae contra religionem fuerant cogitata vel gesta sub persecutoribus Ecclesiarum, remissionemque cunctos habere decrevit, qui propter confessionem Christi migrare in insulas aut alibi praeter voluntatem propriam commorari jussi sunt, aut in metallis affligi  ed. affigi, aut publicis operibus, aut mulieribus, aut lanificis ministrare, aut dari curiis cum curiales primitus non fuissent. Eos autem quos infames illi fecerant, ab infamia relaxavit. Militia vero privatos in sua voluntate reliquit, utrum esse in schemate quo fuerant, an certe cum honorabili quiete liberam vellent habere vacationem. Cumque omnes ad priorem libertatem et consuetos honores revocasset, etiam substantiis reformavit universos. Si qui vero morte damnati, substantia quoque nudati sunt, praecepit proximis genere eorum deferendas haereditates; nullo autem horum existente, unamquamque provin
Abbreviated transcription (Latin):
onstantinus igitur dum ad eũ solum
om̃e romanorũ ꝑuenisset imperium
edictis publicis usus ẽ. ut orientales sub¬
iecti in pauide religionẽ colerent xp̃i.
& diligent᷑ diuinitati ministrarent:
Duunitatẽ quippe solam eã crederent
quȩ & reuera eẽt & sufficienter habe¬
ret om̃i tẽpore potestatẽ. E qm qui
talibus studerent om̃a bona uberrime¬
eis acciderent. & quȩcunq aduersa pu¬
tarent cũ meliori spe potius fruerent᷑:
qui uero circa dm̃ delinquerent com¬
munit & seorsum in bellis & in pace
om̃a eis difficilia prouenirent. Grasqꝰ
referens non sibimet arrogans adiecit
in eã lege̾ dicens quia ministrũ oportu¬
nũ eum habere dignatus fuerit ds̃ sui
consilii & abrittannicomari usq ad loca
orientis adduxerit eũ quatinus auge¬
retur xpͣiana religio. Et qui propter
dĩ culturã durabilit᷑ permanserunt
in confessionibus martirii clariores eiꝰ
honoribus apparerent. Hȩc itaq contio¬
natus & alia multa dicens per quȩ cre¬

Expanded text:
onstantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent. Haec igitur concionatus, et alia multa dicens, per quae cre
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ tamen ueri simile ignorasse phi¬
losophũ quia hercules alcmenȩ. purgatꝰ .NT.
athenis est post filii necẽ in cereris
sacris. & quia post hiphiti nece peregri¬
nuͣ & amicum in iuste ꝑemit Cũ ig
greci in huiusmodi delictis purgatio¬
nes annuntient: sufficiant quȩ dictast᷑.¬
& accusent de mendatio eos qui sopa-¬
tru contraria constantino respondisse
finxert᷑. Non enĩ credohȩc ignorasse
tunc nobilissimu̾ apud grecos eruditio¬
ne litterarũ¬

Expanded text:
non est tamen verisimile ignorasse phinon est tamen verisimile ignorasse philosophum quia Hercules Alcmenae purgatus Athenis est post filii necem in Cereris sacris; et quia post Hyphiti necem peregrinum et amicum injuste peremit. Cum igitur Graeci in hujusmodi delictis purgationem annuntient, sufficiant quae dicta sunt, et accusent de mendacio eos qui Sopatrum contraria Constantino respondisse finxerunt. Non enim credo haec ignorasse tunc nobilissimum apud Graecos eruditione litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
deduxisse subiectos Mihi autẽ uident᷑
hȩc ficta abhis quistudent religioni
xp̃ianȩ detrahere. Crispus & eram
propter quẽ dicunt constantinum
eguisse purgatione. uigesimo anno im¬
perii paterni defunctus ẽ Qui cum
adhuc uiueret. multas cũ eo proxp̃ia¬
nis posuit leges: Scđo quippe loco
honoratus imperii scesar existens.
sict etiam nunc principu nomina &
tempora legibus subiecta testantur
Sopatrũ uero nonẽ credibile ad conlo¬
qui u constantini uenire potuisse in
sola occeani circa renum parte reg¬
nantis. propt᷑ intentionẽ uero contra.
maxentiũ habitã degebat in italia¬
I unc romana res publica turbabatur.
& non erat facile ut brittanni & galli
conuenirent cum illis It̃ apud quos
Testes autẽ sunt rursus horũ tempora
nec non & leges quas pro religione
sanxit. Ut autẽ concedamus facile
potuisse principe̾ loqui sopatro aut ꝑ
epłam suam consuluisse pro quibꝰ uellet:

Expanded text:
deduxisse subjectos. Mihi autem videntur deduxisse subjectos. Mihi autem videntur haec ficta ab eis qui student religioni Christianae detrahere. Crispus etenim, propter quem dicunt Constantinum eguisse purgatione, anno 20 imperii paterni defunctus est . Qui cum adhuc viveret, multas cum eo pro Christianis posuit leges; secundo quippe loco honoratus imperii, et Caesar existens; sicut etiam nunc principum nomina et tempora legibus subjecta testantur. Sopatrum vero non est credibile ad colloquium Constantini venire potuisse, in sola Oceani circa Rhenum parte regnantis: propter intentionem vero contra Maxentium habitam degebat in Italia. Tunc Romana respublica turbabatur; et non erat facile ut Britanni et Galli convenirent cum illis tunc, apud quos Testes autem sunt rursus horum tempora, nec non et leges quas pro religione sanxit. Ut autem concedamus facile potuisse principem loqui Sopatro, aut per epistolam suam consuluisse pro quibus vellet,
Abbreviated transcription (Latin):
tute sagittȩ hostium figebant᷑ in signo.
a signifero autẽ inter pericula proti¬
nus euolabant Dicitur autrẽ neqꝰ
alium umquã huius signiministrum
ut solet inbello uulnere mortuum.
aut clade̾ captiuitatis ꝑpessum¬
circa pontẽ moluium uicit: influ¬
mine necato maxentio. Erat enim¬
annus septimus imperii constantini
ner hȩc. diocletianus salone defunctꝰ ẽ.¬
quia referant constantinũ eo qđ ali¬
quos genere proximos occidisset &co
oꝑator extitisset in nece filii sui crispi
pęnitentia ductũ de purificatione con¬
suluisse philosophũ sõpatrũ qui tẽpore
illo preerat insede plotini. illumq. re¬
spondisse nullam ẽẽ in huiusmodi delicꝰ¬
tis purgationẽ. Constantinũ uero hac
interdictione turbatũ inuenisse ep̃os
qui eu pęnitentia seu baptismate ꝓmit¬
terent᷑ uniuerso posse purgari delicto.
tunc gauisũ in illis qui dixerant quod
uolebat ammiratũq. dogma. factum
de inde: rp̃ianũ & ad sui similitudinem

Expanded text:
tute, sagittae hostium figebantur in signo, a signifero autem inter pericula protinus evolvebantur. Dicitur autem neque alium unquam hujusmodi ministrum, ut solet in bello, vulnere mortuum, aut cladem captivitatis pecirca pontem Milvium vicit, in flumine necato Maxentio. Erat enimannus septimus imperii Constantini. Inter haec Diocletianus Salonae defunctus eeci referunt Constantinum, eo quod aliquos genere proximos occidisset , et cooperator exstitisset in nece filii sui Crispi, poenitentia ductum, de purificatione consuluisse philosophum Sopatrum, qui tempore illo praeerat in sede Plotini; illumque respondisse nullam esse in hujusmodi delictis purgationem; Constantinum vero hac interdictione turbatum, invenisse episcopos qui poenitentia seu baptismate promitterent eum ab universo posse purgari delicto: tunc gavisum in illis qui dixerant quod volebat, admiratumque dogma, factum deinde Christianum, et ad sui similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ut pb̃ri qui erant suꝑ pęnitentes consti¬
tuti remouerent᷑ ꝓpt huiꝰ modi causã:
ex quo nouatiani abȩccła st̃ diuisi cũhiᷤ
qui deliquerant subꝑsecutionibꝰ imꝑato¬
ris deci cõmunicare nolentes. Ex illo
humanã naturã eẽ cognoscit᷑. pec can

Expanded text:
teri qui erant super poenitentes constituti removerentur, propter hujusmodi causam. Ex quo Novatiani ab Ecclesia sunt divisi, cum his qui deliquerant sub persecutionibus imperatoris Decii communicare nolentes, ex illo humanam naturam esse cognoscitur, peccan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lector rapiens epłas demonstrauit¬
imꝑatori. Quã obrẽ isidorꝰ t̾rore cõpre¬
hensus in alex andriã fugiit. celare uolen
qđ fuerat ei mandatũ. Ob quã c ausa isi¬
dorũ theophilus diligebat: uerũ palatu
iudices preposuere ioħem Cũq multithe¬
ophilũ accusarent. libellos aduersus eu
ꝓ diuersis causis presentibꝰ ep̃is obtulert̃
T c̃ prepositꝰ palatu eutropiꝰ nomine sumen
accusationes scriptas ostendit theophilo
dicens. aut ordina ioħem: aut accusationes
uenient ad ex amen. Hinc ꝑterritꝰ theo¬
philus ioħem ordinauit ep̃m Qui susce¬
pit ep̃atũ sexta decima die mensis febru¬
ari consulatu honorii imꝑatoris & euti¬
thiani pͣfecti. Quia uero i oħs uir fuit
om̃ino preclarꝰ : ex libris quo ᷤᷤ reliquit ag¬
noscit᷑. cuiꝰ uitã. genꝰ. conuersationẽ &
quẽad modũ sit depositꝰ & morte potius

Expanded text:
enim lector rapiens epistolas, demonstravitenim lector rapiens epistolas, demonstravitperatori. Quamobrem Isidorus terrore comprehensus, in Alexandriam fugit, celare volens quod fuerat ei mandatum. Ob quam causam Isidorum Theophilus diligebat. Verum palatii judices praeposuere Joannem. Cumque multi Theophilum accusarent, libellos adversus eum pro diversis causis praesentibus episcopis obtulerunt. Tunc praepositus palatii, Eutropius nomine, sumens accusationes scriptas, ostendit Theophilo, dicens: Aut ordina Joannem, aut accusationes veniant ad examen. Hinc perterritus Theophilus, Joannem ordinavit episcopum. Qui suscepit episcopatum sexta decima die Februarii mensis, consulatu Honorii imperatoris et Eutychiani praefecti . Quia vero Joannes vir fuit omnino praeclarus, ex libris quos reliquit agnoscitur. Cujus vitam, genus, conversationem, et quemadmodum sit depositus, et morte potius
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nectarus constantino politanꝰ ep̃s
defunctꝰ ẽ. consulatu cesarii & atticisep
tima & uigesima die septͣebaiꝰ mensis
ueroplacuit ut ab antiochia ioħs euo¬
caretur ȩccłȩ presbit. Erat enĩ eiꝰ
doctrine fama mirabilis Intra paucũ
ergotẽpus cõmunȩ decreto om̃ium
clerie& & laicorũ imꝑator archadius
euocauit eum. & ꝓptͣ dignitatẽ ordi¬
nis cũ adeent ex imꝑiali uissione plu¬
rimi ep̃i etiã theo philus uenit alexan¬
drinꝰ. qui studebat quidẽ ioħi detrahe¬
re &isidorũ suũ presbiterũ ordinare:
Diligebat enĩ eũ. qmͣ ali quando sustinu¬
erat ꝑ eo tale periculũ. Cũ imꝑator
theodosius aduersus maximũ tyrannu᷑
decertaret : theophilus ꝑisidorũ xenia
misit imꝑatori. & duplices misit epłas
mandans ut alias epłas non uincenti
daret. porro uictori & munera & ali¬
as porrigeret litteras. Has dũ isi dorꝰ
portasset : romeͣ ueniens uictoriã su¬
stinebat. sed non diulatuit. Quidã

Expanded text:
nopolitanus episcopus defunctus est consulatu Caesarii et Attici , vicesima et septima die Septembris mensis. ovissime vero placuit ut ab Antiochia Joannes evocaretur, Ecclesiae presbyter. Erat enim ejus doctrinae fama mirabilis. Intra paucum ergo tempus communi decreto omnium clericorum et laicorum imperator Arcadius evocavit eum. Et propter dignitatem ordinis cum adessent ex imperiali jussione plurimi episcopi, etiam Theophilus venit Alexandrinus, qui studebat quidem Joanni detrahere, et Isidorum suum presbyterum ordinare. Diligebat enim eum, quoniam aliquando sustinuerat pro eo tale periculum. Cum imperator Theodosius adversus Maximum tyrannum decertaret, Theophilus 354 per Isidorum xenia misit imperatori, et duplices misit epistolas, mandans ut alias epistolas non vincenti daret, porro victori et munera et alias porrigeret litteras. Has cum Isidorus portasset, Romae veniens victoriam sustinebat; sed non diu latuit. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
tulo soporatus. uł pedes ꝓ requie te¬
tendisse aut dormire pro uoluntate
nisi quantũ oꝑando aut comedendo
natura cõpressos oculos claudere potu¬
isset. ita ut sepe dũ dormiret cͥomeden¬
do cibus ex eiꝰ ore laberet᷑. Aliquando
ergo somno ualde grauatꝰ cũ instercore
cecidisset. obdormiuit. Ex ꝑgefactꝰ aut̃
& contristatꝰ subsilentio dixit. Si angłis
obdormire suaseris. & mihi ulterius suade¬
bis. Qđ forte dicebat ad somniui. aut
dire Huic laboranti quidã dixit. Cur
ita perimis corpus tuũ: A. tille. quia
me illud occidit. Piamonẽ uero prb̃m

Expanded text:
tulo soporatus, vel pedes pro requie tetulo soporatus, vel pedes pro requie tetendisse, aut dormire pro voluntate, nisi quantum operando, aut comedendo natura compressos oculos claudere potuisset; ita ut saepe, dum comedendo dormiret, cibus ex ejus ore laberetur. Aliquando ergo somno valde gravatus, cum in stercore cecidisset, obdormivit; expergefactus autem, et contristatus, sub silentio dixit: Si angelis dormire suaseris, et mihi ulterius suadebis. Quod forte dicebat ad somnum, aut adire. Huic laboranti quidam dixit: Cur ita perimis corpus tuum? At ille: Quia me, inquit, occidit. Piamonem vero pr
Abbreviated transcription (Latin):
gatos rursus suscipiebat. His itaq simi¬
lis erat apollo in thebaida qui quadra¬
ginta annis in interiore morabat᷑ soli¬
tudine. spelunca paruulã in monte ui¬
cino habens. sed ꝓ multitudine miracu¬
lorũ paruo tͣẽpore insignis effectꝰ plu¬
rimorũ presul extitit monachoꝵ Eo
nãq tẽpore multi & optimi studiose
philosophabant᷑ in alex andria quasi du¬
o milia uiri. quoꝵ alii in solitudine mo¬
rabantur. alii circa mareote degebant
Excellent᷑ aute inter alios emicabat
dorot heus genere thebeus. cuiꝰ hȩc fu¬
it uita ut cotidie lapides ad mare col¬
ligeret & annis singulis hospitiũ ȩdi¬
ficaret. & fabricare sibi non ualentibꝰ
daret : noctibꝰ aut̃ ꝓpt̾ eorũ cibũ faci¬
ebat sportas ut uenderet. Cuiꝰ cibus
erat panis uncie ser & holerũ mimit&
fasciculus unus. & ad bibendũ aqua
Hic a iuuentute sic uiuens. nec in senecꝰ¬
tute defecit. Numquã uisusẽ in lec¬

Expanded text:
gatos rursus suscipiebat. His itaque simigatos rursus suscipiebat. His itaque similis erat Apollo in Thebaida, qui quadraginta annis in interiore morabatur solitudine, speluncam parvulam in monte vicino habens; sed pro multitudine miraculorum parvo tempore insignis effectus, plurimorum praesul exstitit monachorum. Eo namque tempore multi et optimi studiose philosophabantur in Alexandria, quasi duo millia viri; quorum alii in solitudine morabantur, alii circa Mareotem degebant. Excellenter autem inter alios emicabat Dorotheus, genere Thebaeus; cujus haec fuit vita, ut quotidie lapides a mari colligeret, et annis singulis hospitium aedificaret, et fabricare sibi non valentibus daret. Noctibus autem propter eorum cibum faciebat sportas, ut venderet. Cujus cibus erat panis unciae sex, et olerum minutorum fasciculus unus, et ad bibendum aqua. Hic a juventute sic vivens, nec in senectute defecit. Nunquam visus est in lec
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quiundiq monasteriũ muniens
curabat ut nullus egrederet᷑. sed om̃a
necessaria haberet interius. Nec non¬
seraphion circa dece̾ milia subse mo¬
nachos habens. qui om̃s sic edoͬcebat
ut ex ꝓpriis sudoribꝰ necessaria coͬpa¬
raretꝰ. & aliis ministraret egentibꝰ. Di¬
oscorus quoq non amplius centũ mo¬
nachis presidebat. Quicũ prbt ee̾t:
sacrificia faciens omẽm ꝑfectionẽ
adhibebat examinando & diligenter di¬
iudicando ut accedentes ad sacra miste¬
ria itaex piarent mente᷑. & mali cuiꝰpiã
conscientiã non haberent. Pulogius pres¬
biter fertur prescientia habuisse cogi¬
tationũ quorulibet ad se uenientium.
eorũq delicta palã redarguebat: & quȩ¬
cunq latent᷑ cogitassent sibi reuelata
manifestabat. Qui uero aliqiđ maliges¬
sissent uł prauu consiliũ habuis sent
ab altareͥ suspendebat. manifestans eis
peccatũ qđ egerant. & diligentia pur¬

Expanded text:
fuit, qui undique monasterium muniens, fuit, qui undique monasterium muniens, curabat ut nullus egrederetur, sed omnia necessaria haberet interius. Nec Serapion circa decem millia sub se monachos habens, quos omnes sic educabat, ut ex propriis sudoribus necessaria compararent, et aliis ministrarent egentibus. Dioscorus quoque non amplius quam centum monachis praesidebat. Qui, cum presbyter esset, sacrificia faciens, omnem perfectionem adhibebat examinando et diligenter dijudicando accedentes ad sacra mysteria, ita ut expiarent mentem, et mali cujuspiam conscientiam non haberent. Eulogius presbyter fertur praescientiam habuisse cogitationum quorumlibet ad se venientium, eorumque delicta palam redarguebat, et quaecunque latenter cogitassent, sibi revelata manifestabat. Qui vero aliquid mali gessissent, vel pravum consilium habuissent, ab altari suspendebat, manifestans eis peccatum quod egerant, et diligentia pur
Abbreviated transcription (Latin):
aut mentientẽ. aut uanũ aliqͣiđ uł
asperum uel infirmũ ꝓtulisse sermo¬
nem Ea tẽpestate fuert᷑ copras & hel¬
lin necnon & helias Copras quidem
ut auint diuinũ habuit donũ salutis
efficere passionũ & dȩmones expellen¬
di Helin uero a paruulo nutritꝰ in mo¬
nasterio plurima in opinabilit᷑ mira
ret. Uerũ helias tunc quidẽ nꝓcul
ab antinoͦ ciuitate degebat in heremo.
agens annũ ȩtatis circa centesimũ
atq decimum Antea tamen pene
septua ginta annis solus uixit insoli¬
tudine. & usq ad hanc ȩtate᷑ ieiunan¬
do & uirilit᷑ conuersando peruenit.
Fuit etiã apellis in egẏpto ex fabrofer¬
rario. quidũ aliquando ꝑ noctẽ opus¬
hoc exerceret: umbra demonica ue¬
luti mulier speciosa de castitate enͣ¬
tẽptabat. At ille ferrũ qđ oꝑabat᷑
ex fornace trahens. eã ꝑcussit infaci¬
eͣ. Tunc ille stridens & ingemiscens.
ꝑcul effugit. Inter hos etiã isidorꝰ

Expanded text:
aut mentientem, aut vanum aliquid, aut aut mentientem, aut vanum aliquid, aut asperum, vel infirmum protulisse sermonem. Ea tempestate fuerunt Copres, et Hellin, nec non Helias. Copres quidem, ut aiunt, divinum habuit donum salutes efficiendi passionum et daemones expellendi. Hellin vero a parvulo nutritus in monasterio, plurima inopinabiliter miracret. Verum Helias tunc quidem non procul ab Antinoo civitate degebat in eremo, agens annum aetatis circa centesimum atque decimum. Antea tamen pene septuaginta annis solus vixit in solitudine, et usque ad hanc aetatem jejunando, et viriliter conversando pervenit. Fuit etiam Apelles in Aegypto ex fabro ferrario, qui dum aliquando per noctem hoc opus exerceret, umbra daemoniaca, veluti mulier speciosa, eum de castitate tentabat. At ille ferrum quod operabatur ex fornace trahens, eam percussit in faciem. Tunc illa stridens et ingemiscens, procul effugit. Inter hos etiam Isidorus
Abbreviated transcription (Latin):
ra & aliis in certa ds non minꝰ quã
antiquis ꝓphetis reuelauit. donũq
dedit ut curaret insanabiles passi¬
ones Is enĩ a uiuentute laudans dm
degebat in solitudine comedebatq
herbas atq radices. bibebat aquam
si cõperisset. Cũq uenisset ad se¬
nectute᷑: diuina iussione migrauit
ad thebaidã. & multoꝵ monasteri&ꝵ
factꝰ eͣ presul qui oratione tantuͣ¬
modo languores & demones effuga¬
bat. & cum litteras non didicisset
ad rememorandũ aliqid̃ codicibꝰ ñ
egebat: qui a quicqiđ semel mente
ꝑceperat. sub ueritate retinebat
n hac itaq. religione philosophabat᷑
ammon tabennensioꝵ presul circa
tria milia discipulox habens. Non
minus quoq. & theonas multorũ fu¬
in opinabiliũ rerũ. & diuina ꝓuiden¬
tia ꝓphetiaq cõpleti Dicitur the¬
onem eruditũ egẏptiaru grecarũ
habuisse taciturnitatẽ. Porroandullo
hominũ uisã irascentẽ aut iurantẽ

Expanded text:
ra et aliis incerta Deus non minus quam ra et aliis incerta Deus non minus quam antiquis prophetis revelavit, donumque dedit ut curaret insanabiles passiones. Is enim a juventute laudans Deum, degebat in solitudine, comedebatque herbas atque radices, bibebatque aquam si comperisset. Cumque venisset ad senectutem, divina jussione migravit ad Thebaidam, et multorum monasteriorum factus est praesul. Qui oratione tantummodo languores et daemones effugabat; et cum litteras non didicisset, ad rememorandum aliquid codicibus non egebat: quia quidquid semel mente perceperat, sub veritate retinebat. In hac itaque regione philosophabatur Ammon Tabenensiorum praesul, circa tria millia discipulorum habens; non minus quoque et Theonas, multorum pintia prophetiaque completi. Dicitur Theonem eruditum Aegyptiacorum, Graecorum habuisse taciturnitatem. Porro a nullo hominum visum irascentem, aut jurantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ret petri & pauli basilicas Is enim
ammonius ad epatũ tractꝰ atq diffugi¬
ens. dexterã sibimet amputauit au.N¬
rem. ut semi corpore ordinationis
opus effugeret. Cunq posteriori tẽ¬
pore etiã euagrius atheophilo alexan¬
drino pontifice ad ep̃atũ tentus nihil
amputans de corpore suo fugisset :
monius. Tuinquit euagri ignora
te pumendũ qmͣ abscidisti linguã.
& ne tibi arrogare uidearis noniite¬
ris gr̃a dĩ. Plurimi siquidẽ eo tẽpo¬
re digni fuert̃ uiri. quorũ siquis uult
uerba miraculaq cognoscere. & quẽ¬
admodũ illis fuerint etiã bestiȩ sub¬
uigate. librũ legat palladii monachi
qui discipłs fuit euagrii Oma naq
de istis subtilit explanauit. in quo
etiã feminarũ imitationeͬ conuersationiꝰ¬
sione᷑q memorauit. E uagrius igi᷑
atq. palla dius mortuo ualente post
memorari possim quist᷑ illo teͬpo¬
re intͣ xp̃ianos philosophati quoꝵ
unus quidẽ in egẏpto ioħs cuifutu¬

Expanded text:
ret Petri et Pauli basilicas. Is ret Petri et Pauli basilicas. Is Ammonius ad episcopatum tractus, atque diffugiens, dextram sibimet amputavit aurem, ut semi corpore ordinationis opus effugeret. Cumque posterior tempore etiam Evagrius a Theophilo Alexandrino pontifice ad episcopatum tentus, nihil amputans de corpore suo fugisset, vmonius: Tu, inquit, Evagri, ignoras te puniendum quoniam abscidisti linguam. Et ne tibi arrogare videaris, non uteris gratia Dei. Plurimi siquidem eo tempore digni fuerunt viri, quorum si quis velit verba miraculaque cognoscere, et quemadmodum illis fuerint etiam bestiae subjugatae, librum legat Palladii monachi, qui discipulus fuit Evagrii. Omnia namque de istis subtiliter explanavit, in quo etiam feminarum imitationem conversationemque memoravit. Evagrius igitur atque Palladius mortuo Valente post memorare possim qui sunt in illo tempore inter Christianos philosophati. Quorum unus quidem in Aegypto Joannes, cui futu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ platiui quis est qui contra eosspirat.
& om̃em tẽptationẽ fortimente susti¬
neant: & cũ alacritate ad se acceden¬
tes enutriant. Thimuitanoꝵ ȩccłȩ an
głs serapion dicebat. Mens quidẽ spi¬
ritale̾ intellectu potita ꝑfecte purga¬
tur. caritas autͣe curat menbra furo¬
mus conteplationũ doctor didimusa it
De ꝓuidentia atq iuidicio apud temet¬
ipsũ semꝑ exerce sermones. & studẽ¬
hormaterias me moria retinere: pene oms
enĩ in his peccamꝰ. rationẽqͣ. iudicii in
corporũ differentia in qua etiã est muͣ¬
dus inuenies : Prouidentiȩ uero in mo¬
dis quibꝰ amalitia uł ignorantia ad uir¬
tutes atq scientiȩ culmen euehitur.
Hȩc itaq ex euagrii dictis retulimus
Fuit autẽ & alius uir mirabilis intͣ mo. N¬
nachos cui nom̃ ammonius. quitanto
sine ullacuriositate fuit ut romȩ¬
ciͣ athanasio ueniens nullũ opus ciui¬
tatis inspiceret. nisi tantũ ut uide¬

Expanded text:
templativi quis est qui contra eos spiret, templativi quis est qui contra eos spiret, et omnem tentationem forti mente sustineant, et cum alacritate ad se accedentes enutriant. Thmuitanorum Ecclesiae angelus Serapion dicebat: Mens quidem spirituali intellectu potita perfecte purgatur. Charitas autem curat membra furomus contemplationum doctor Didymus ait: De providentia atque judicio apud temetipsum semper exerce sermones, et studiorum materiam memoria retine. Pene enim omnes in his peccamus, rationemque judicii in corporum differentia, in qua etiam est mundus, invenies: providentiae vero, in modis quibus a malitia vel ignorantia ad virtutes atque scientiae culmen evehitur. Haec autem ex Evagrii dictis retulimus. Fuit autem et alius vir mirabilis inter monachos, cui nomen Ammonius, qui tanto sine ulla curiositate fuit, ut cum Athanasio Romam veniens, nullum opus civitatis inspiceret, nisi tantum ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
let᷑ & non accedere ad ea quȩ nihilst̃:
T eͣperantiȩ uero ꝓpriũ hoc ẽẽ respon¬
dit. suscipere premia agricolȩ semi¬
na & eaplantare conuenient᷑ Porroi u¬
stitiȩ opus ut ꝓmerito singula cuiq
uerba reddantur. alia quide̾ obscure
pnuntiata. alia enigiatibꝰ indicata
Q̾ uȩdã uero ꝓptͣ utilitatẽ sĩpliciũ aꝑte
disposita Colu̾na itaq ueritatis capadox
basilius ait. H umanã scientiã crebra
reddit meditatio & exercitatio melio¬
re᷑. ẜã uero quȩ grã dĩ concedit᷑ iusti¬
tia patientia atq miscda & humanã qͥ¬
dẽ etiã passibiles suscipere potert. di¬
uinȩ in passibiles tantum modo st̃ capi¬
ces. Qui etiã orationis tẽpore. proprio
mentis lumina resplendentes semet ip¬
sos inspiciunt. Egyptiorũ uero sacra¬
tissima lux athanasius ait. Precepit
moyses mensã contra aquilonis confui¬
tui partẽ. Quã obrẽ cognoseant con¬

Expanded text:
letur, et non accedere ad ea quae nihil sunt. letur, et non accedere ad ea quae nihil sunt. Temperantiae vero proprium hoc esse respondit, suscipere primi agricolae semina, et ea plantare convenienter. Porro justitiae opus, ut pro merito singula cuique verba reddantur; alia quidem obscure pronuntiata, alia aenigmatibus indicata, quaedam vero propter utilitatem simplicium aperte disposita. Columna itaque veritatis Cappadox Basilius ait: Humanam scientiam reddit crebra meditatio et exercitatio meliorem, eam vero quae gratia Dei conceditur, justitia, patientia atque misericordia. Et humanam quidem etiam passibiles suscipere poterunt, divinae impassibiles tantummodo sunt capaces, qui etiam orationis tempore proprio mentis lumine resplendentes semetipsos inspiciunt. Aegyptiorum vero sacratissima lux Athanasius ait: Praecepit Moyses mensam contra aquilonis constitui partem. Quamobrem cognoscant con
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ. sed eã diuersas species sumere
ꝑ animȩ qualitates: naͣ & lumen inquit
solis cũ sine specie sit diuersa. fene¬
stris tamen ꝑ quas ingredit᷑ schema
qđdã uariũ facere uidet᷑. Alius itaq
monachus ꝓpterea inquit abscidoli¬
bidines. ut auferã furoris oc casiones
gare mente meã turbare scientiã
ꝑsequentẽ. Quidã senũ dicebat. cari¬
tas depositu ciborũ aut pecunĩarũ¬
seruare non nouit. Idẽ ipse dicebat.
Nescio me in eadẽ re a dȩ monibꝰ fuisse de¬
ceptũ. Hȩc igit᷑ euagrius in libro suo
ac tuali cõmemorauit. in contẽ platiuo
autẽ hȩc dicit. Quatuor uirtutes &
cont᷑eplationes earu a gregorio iusto
ẽe didicimus. prudentia fortitudinẽ
tẽperantiã atq iustitiã. Prudentię
quide̾ opus ẽẽ dicebat. contemplari
intellectuales scͥasq potestates absq
sermonibꝰ quipe quos sapientia signifi¬
cari contradidit. Fortitudinis aut̃ ꝑ
durare inueritate licet quispiã debel¬

Expanded text:
tutum: sed eam diversas species sumere per animae qualitates. Nam et lumen, inquit, solis cum sine specie sit diversa, fenestris tamen per quas ingreditur schema quoddam varium facere videtur. Alius porro monachus: Propterea, inquit, abscindo libidines, ut auferam furoris occasiones.gare, mentem meam turbare, scientiam persequentem. Quidam senum dicebat: Charitas depositum ciborum aut pecuniaruservare non novit. Idem ipse dicebat: Nescio me in eadem re a daemonibus fuisse deceptum. Haec igitur Evagrius in libro suo Actuali commemoravit. In contemplativo autem haec dicit: Quatuor virtutes et contemplationes earum a Gregori justo esse didicimus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam atque justitiam. Prudentiae quidem opus esse dicebat contemplari intellectuales sanctasque potestates absque sermonibus; quippe quos sapientia significari contradidit. Fortitudinis autem, perdurare in veritate, licet quispiam debel
Abbreviated transcription (Latin):
ncͣ iterꝰ gentiũ aut nauigantiũ etiã
hac refectione priuant᷑. Deinde cũ
apud eũ uerba de abstinentia exerce¬
rem: confide inquit fili ꝑ uigintian¬
nos neq pane neq aqua sum neq sõ
no satiatus Panẽ nãq meũ inponde¬
re comedebã. aquã uero bibebam cũ
mensura: parietibꝰ autͣ reclinatus soͣ¬
nium paululũ rapiebã. Cuidã mona¬
chorũ nuntiata mors patris eͣ. At
ille nuntianti cessa inquit & blasphe¬
mare noli. m̃s enĩ pater immortalis
existit. Quidã fr̃m euangłm solũ¬
modo possidebat. qđ uendens paupe¬
ribꝰ erogauit: dignũ ꝓferens memo¬
randũq sermonem Ip̃sũ inquit uer¬
bum uendidi qđ mihi semꝑ dicit.
uende om̃a tua & da pauperibꝰ Est qͤ¬
dã insula circa alex andriã trans palu¬
dẽ mariȩ in qua habitabat monachus

Expanded text:
nc iter agentium aut navigantium etiam nc iter agentium aut navigantium etiam hac refectione privantur. Deinde cum apud eum verba de abstinentia exercerem: Confide, inquit, fili, per viginti annos, neque pane, neque aqua, neque somno sum satiatus. Panem namque meum in pondere comedebam, aquam vero bibebam cum mensura; parietibus autem reclinatus somnum paululum rapiebam. Cuidam monachorum nuntiata mors patris est; at ille nuntianti: Gessa, inquit, et blasphemare noli; meus enim pater immortalis est. Quidam fratrum Evangelium solummodo possidebat, quod vendens pauperibus erogavit, dignum proferens memorandumque sermonem: Ipsum, inquit, verbum vendidi quod mihi semper dicit: Vende omnia tua, et da pauperibus . Est quaedam insula circa Alexandriam trans paludem Mareiae, in qua habitabat monachus
Abbreviated transcription (Latin):
bari. hoc modo curauit euͣ. precipiens
ut languentibꝰ cibu̾ieiunio ministra¬
ret. Unde requisitꝰ. nihil inquit si¬
cutimiscđa huiusmodi passiones extin¬
guit. Quidã trͣ philosophorũ acces¬
sit adiustũ antoniũ dicens. Quomo¬
dosufficis opater codicuͣ consolatione
priuatꝰ. Ad quẽ antonius. O inquit
philosophe. m̃s codex natura creatura¬
rumẽ: & ad est cũ uoluero. uerbaq
mihi relegit dĩ. Requisiuit me uas
electionis macharius senex egyptius
dicens Quare mali memoriã aduer¬
sus homines retinentes memorabile̾
uirtute᷑ animȩ dissipamꝰ. contra dȩ mo¬
nes autẽ habentes mali memoriam
in noxii permanemus. Cũq in qͦsti¬
tione huiuus interrogationis hesissẽ :
rogaui eũ explanare sermonẽ: At il¬
le Prima inquit passio furoris con
ꝑ ueni apud scm patrẽ machariũ.
& siti uehement᷑ accensus aquã ut
bibereͣ postulaui At ille. umbra
inquit tibi sufficiat. Multi nãq¬

Expanded text:
bari, hoc modo curavit eum: praecipiens bari, hoc modo curavit eum: praecipiens ut languentibus cibos jejunus ministraret. Unde requisitus: Nihil, inquit, sicuti misericordia hujusmodi passiones exstinguit. Quidam tunc philosophorum accessit ad justum Antonium, dicens: Quomodo sufficis, o Pater, codicum consolatione privatus? ad quem Antonius: O, inquit, philosophe, meus codex natura creaturarum est, et adest cum voluero, verbaque mihi relegit Dei. Requisivit me vas electionis Macarius, senex Aegyptius, dicens: Quare mali memoriam adversus homines retinentes, memorabilem virtutem animae dissipamus? Contra daemones autem habentes mali memoriam, innoxii permanemus? Cumque in quaestione hujus interrogationis haesissem, rogavi eum explanare sermonem. At ille: Prima, inquit, passio furoris contperveni apud sanctum Patrem Macarium, et siti vehementer accensus, aquam ut biberem postulavi. At ille: Umbra, inquit, tibi sufficiat; multi namqu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quinquaginta. ali us uero con¬
tra dicturius ex diuinis scripturis col¬
lectus contra dȩmones tẽptatores par¬
tibꝰ octo diuisus ẽ scđm numeruͣ octo
cogitationũ.  sexcentȩ ꝓpositiones ad
conte̾platione̾ ꝑtinentes quas gnosti .c.x.
ca ꝓblemata id est cognitionales ꝓpo¬
sitiones denominauit. in suꝑ & uersu¬
um oꝑa duo. unũ quidem ad mona¬
chos in cenobus uł itineribꝰ constitu¬
tos. & unũ aduirgines. Quȩ quam
mira quã quȩ necessaria st̃. legentes
intelligunt. Sed oportunũ est sicut arbitror
pauca eius dicta de monachis hac scrip¬
tura referri. Sic enĩ ait. Necessarium
est eniͣ uias inquirere recte preceden¬
tium monachoruͣ. & scđm eas exerce¬
ri: multa enĩ inueniuntur ab eis dicꝰ¬
tabene simul & acta. Interquos etiam
hoc ait quidam qmͣ sic ca & non in ȩqua¬
lis dieta caritate conumeta. cito ꝑdu
autẽ cũ uidisset frͣm fantasiis nocte tur¬

Expanded text:
sunt quinquaginta. Alius vero consunt quinquaginta. Alius vero contradictorius, ex divinis Scripturis collectus, contra daemones tentatores: partibus octo divisus est, secundum numerum octo cogitationum; et sexcentae propositiones ad contemplationem pertinentes, quas γνοστικὰ προβλήματα, id est cognitionales propositiones denominavit. Insuper et versuum opera duo, unum quidem ad monachos in coenobiis vel itineribus constitutos; et unum ad virgines; quae quam mira quamque necessaria sint, legentes intelligunt. Sed opportunum est, sicut arbitror, pauca ejus dicta de monachis ac scriptura referri. Sic enim ait: Necessarium est enim vias inquirere recte praecedentium monachorum, et secundum eas exerceri. Multa enim inveniuntur ab eis dicta bene, simul et acta. Inter quos etiam hoc ait quidam: Quoniam sicca et non inaequalis diaeta charitati conjuncta, cito perducautem cum vidisset quemdam fratrum phantasiis nocte tur