comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ffectum spondet chorꝰ offertoria cãtãs
Tanqͣni si clicat credo. fatebor agam
Ninc ẽ qd̃ pꝰ ħ offert sacranda nunist̾
Dona. de hinc ppls qd̃ sͥ lege licet.
Ordo deceus. enũgłiũ precedere cerius.
Pone: fidẽpandi dona deũ dari.
Audis ut credas ⁊ credis ut hostia fias.
T alit̃ incipimꝰ ẽẽ sumꝰq dei
Pret̾ea donis q̃ plebs deuotior offert
Dona dom̃ iude cõmemorare licet
Cũ salomon templũ salomon altare sa cͣret
O blata appło uictima multa fuit.
Exemplouidea tuo plebs usa fidelis
Altaridat se dat sua. tu neutrũ¬

Expanded text:
ffectum spondet chorus offertoria cantans: Tanquam si dicat: Credo, fatebor, agam. Hinc est quod post haec offert sacranda minister Dona, dehinc populus, quod sibi lege licet. Ordo decens; Evangelium praecedere cernis, Pone fidem pandi, dona deinde dari. Audis, ut credas; et credis, ut hostia fias. Taliter incipimus esse, sumusque Dei. Praeterea donis, quae plebs devotior offert, Dona domus Judae commemorare licet. Cum Salomon templum, Salomon altare sacraret, Oblata a populo victima multa fuit, Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Altari dat se, dat sua, tu neutru
Abbreviated transcription (Latin):
oq tuo iussimus immminere ut nich possit
nocere negligẽretia ubi adhibetur sollici¬
tudo geminata. Unde continent̃ agite: si
ꝓuectum nr̃m magis desideratis extendere.
Impra lucra sint auobis om̃imodis aliena.
uos possessorem deuotum rectlitis. si frau¬
dulentis ñ grauetur incõmodis. Deequita¬
te potius quam derapacitate ꝓficitur. Sem¬
per metuit inuista presumptio. Quider̃
adquiri putat᷑ ubi bona conscientia perdi¬
tur. aut in qua parte possit homo ꝓficere.
si innocentiam ꝓbatus fuerit amisisse: No¬
lite sine premi̾o credere q̃ indentur ad bonã
conscientiam ꝑtinere. Habebunt nos bene
agentes in quo possumus auditores: remu¬
heratoremisliẽe eium ꝑmitto. quem se ali¬
qua honestate tractasse cognouero. Agite g
laudes ad me potius ur̃i preueniant quã
querele. Maius cõmodum ñ queratis
quam si nicħ uentlitis. Illa tantura sequen¬
nules solleminter securus acciꝑe. Non cẽ¬

Expanded text:
oque tuo iussimus imminere, ut nihil possit oque tuo iussimus imminere, ut nihil possit nocere neglegentia, ubi adhibetur sollicitudo geminata. unde continenter agite, si provectum vestrum magis desideratis extendere. impia lucra sint a vobis omnimodis aliena: vos possessorem devotum redditis, si fraudulentis non gravetur incommodis. de aequitate potius quam de rapacitate per metuit injusta praesumptio. Quid enim acquiri putatur, ubi bona conscientia perditur? Aut in qua parte possit homo proficere, si innocentiam probatus fuerit amisisse? Nolite sine praemio credere, quae videntur ad bonam conscientiam pertinere. Habebunt nos bene agentes, in quo possumus, auditores. Remuneratorem enim illi esse promitto, quem se aliqua honestate tractasse cognovero. Agite ergo, laudes ad me potius vestri perveniant quam querelae. Majus commodum non quaeratis, quam si nihil venditis. Illa tantum sequenmiles solemniter securus accipere. Non cen
Abbreviated transcription (Latin):
modi onera subleuare licunt aliud mag̃
ponclus ab hominabilis nuncdinationis
luponit. Absita nr̃is temꝑib. detestabilis
⁊ fugienda uersutia. Possessor nich aliud nͥ
qd̃ publico debetur exsoluat. nam sua dãp¬
na potius agunt qui sub nobis aliqua frau¬
dare contemptlunt. Quaꝑꝑsicut fiscalia
onera nulla occasione uolumus aggraua¬
ri. ita constitutis temꝑib prefinitas illati¬
ones p̾cipimus deo uiuante compleri. qua¬
tinus ⁊ possessoꝵ deuotio gratissima dĩs
innotescat. ⁊ tarditatis inuoluta confusio.
quibi y temꝑib sollemui mors fates breueᷤ
ad scrima nr̃a transmittite situt te ⁊ prisca
legum ⁊ nr̃e iussionis presens cõmonere uide¬
tur auctoritas: nesi aliquid hoꝵ estunasus
negligendum tu t̾ absolute facias ẽẽ ꝑicl̃m.
Uerũtamen ut iustissimarum p̃ceptionum
diligentior ꝓcuretur affectus. illum atq il
lum p̾cedentib meritis compbatos. ł offici¬

Expanded text:
modi onera sublevare dicunt, aliud majus modi onera sublevare dicunt, aliud majus pondus abominabilis nundinationis imponunt. Absit a nostris temporibus detestabilis et fugienda versutia. Possessor nihil aliud, nisi quod publico debetur, exsolvat; nam sua damna potius agunt, qui sub nobis aliqua fraudare contendunt. Quapropter sicut fiscalia onera nulla occasione volumus aggravari, ita constitutis temporibus praefinitas illationes praecipimus, Deo juvante, compleri, quatenus et possessorum devotio gratissima dominis innotescat, et tarditatis involuta confusio nquibusque temporibus solemni more factos breves ad scrinia nostra transmittite, sicut te et prisca legum et nostrae jussionis praesens commonere videtur auctoritas: ne si aliquid horum aestimaveris negligendum, tu tibi absolute facias esse periculum. Verumtamen, ut justissimarum praeceptionum diligentior procuretur affelum praecedentibus meritis comprobatos tibi offici
Abbreviated transcription (Latin):
queritur qd̵ annua deuotione prestatur qñ
sub quodam gaudio constat inferri. quod
soluitur legenaturali. Stipendium nãꝙ
ẽ quod subiectum facit inunificum dici ⁊
offerentis nomen accipit. qui se qd̃ penlit
debere cognostit. Quam lautum ẽ intrepi¬
dum foro assistere publicumũ tunere ⁊
iit̃ deuotos laudabilem collocari. qui
pudorem ñ suntur habere compulsi. In
tis habet gr̃am qui damnis suis ꝑducitur
ad tributum contra quam libero dignum
ẽ compulsorib nil debere Ie solus delecta¬
bilis ager ẽ clño in quo suꝑuenire si timet᷑
exauctor. Merito gͦ testimonium solutioĩs
securitas dr̃ de quañ solum animus. s sub¬
stantia cõmunitur. Et ideo quod feliciter
elito. possessorem te officium q tuũ precipi¬
mus admonere: ut trina illatione deuotus.
constitutis temꝑib siam compleat func¬
tionem ita ut cesset uenalis illa dilatio. q̃
ñ ad tributarioꝵ compenddia s fraulis am¬
bitu cognoscitur exquisita. Nlam qui se hꝰ¬

Expanded text:
quaeritur quod annua devotione praestatur, quando sub quodam gaudio constat inferri, quod solvitur lege naturali. Stipendium namque est, quod subjectum facit munificum dici; et offerentis nomen accipit, qui se, quod penditur, debere cognoscit. Quam lautum  ed., cautum est intrepidum foro assistere, publicum non timere, et inter devotos laudabilem collocari, qui pudorem non sinitur habere compulsi? Inhtis habet gratiam, qui damnis suis perducitur ad tributa: contra, quam libero dignum est compulsoribus nihil debere? Ille solus delectabilis ager est domino, in quo supervenire non timetur exactor. Merito ergo testimonium solutionis securitas dicitur, de qua non solum animus, sed substantia communitur. Et ideo, quod feliciter dito, possessorem te officiumque tuum praecipimus admonere, ut trina illatione devotus, constitutis temporibus suam compleat functionem; ita ut cesset venalis illa dilatio, quae non ad tributariorum compendia, sed fraudis ambitu cognoscitur exquisita. Nam qui se hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ sic uirtꝰ ꝑhibetur posse ꝓbari.
Gustis expositũ corpꝰ nudato g̾entis.
L actis cõmixto melłq liqͦre ꝑunctũ.
In tactũ tupido nurabił agm̾̾e linqͥ.
Si lapidem tulis facto gregespicła figẽt

Expanded text:
us sic virtus perhibetur posse probari. Muscis expositum corpus nudato gerentis, Lactis commisto mellisque liquore perunctum, Intactum cupido miraberis agmine linqui. Si lapidem tuleris, facto grege, spicula fige
Abbreviated transcription (Latin):
onscientiam probamus ci iudican¬
da cõmittimus qr dignus ẽ m̃t alios
sequenda decernere qui s modum uisus ẽ le¬
gitume conũsationis imponere. Petrus itaq
uir spectabilis amarã saionem nr̃m qui cõ¬
trario homine ꝓ eiꝰ tuitione directus ẽ edu¬
c̃to gladio seasserit uulnerasse defensorẽq
fecisse. qd̃ uix inimitus potuisset anclere. hoc
te⁊ legitima uolumꝰ disceptatione cognos¬
cere ⁊ ꝓbabili sententia triitate quatins
nullus temptare ausus sit qd̃ nobis dlisplic̃e

Expanded text:
onscientiam probamus, cui judicanda committimus: quia dignus est inter alios sequenda decernere, qui sibi modum visus est legitimae conversationis imponere. Petrus itaque vir spectabilis Amaram sajonem nostrum, qui contrario omine pro ejus tuitione directus est, educto gladio se asserit vulnerasse, defensoremque fecisse, quod vix inimicus potuisset audere. hoc te et legitima volumus disceptatione cognoscere et probabili sententia terminare: quatenus nullus temptare ausus sit, quod nobis displice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ trahunur quo nos uita ꝑ acta uocat
Hii ñ quam hii semꝑalu plectunt᷑ ad horã.
Purgatisq dat᷑ transitus ad requiem
Hanc illis altate sacrum uł criminis exꝑs.
Uita uł obsequiis empt̾amitus eririt.
ꝑ fectos ualdeq malos nul uota suoꝵ.
Nilimpensa precum nil holocausta uiuãt
Nam nec iustus eget nec pessimꝰ ista meret᷑
In medio ẽ ueniam cui sacra m̃saꝑat.
Ut redeant saltim sero iuuare solet.
Parsintincta mero ꝓ uiuis orat opꝰq
S angins ⁊ carns: expiat ip̃a caro.
ꝓ bene defunctis. quoꝵ purgatior unꝰ
Hoc int̾uentu si eget. alter eget:
Oblate pariter si oꝑantur idem.
Illa refert grates: supplicat ista deo.
Hostia ꝓiustis. laus ẽ ꝑ iustificandis:¬
Mentio ꝓteliquis causam agit alt̾uis.
Fit cib hit ex pane caro. d̾s ex elem̃to.
Sisterio simplex utilitate triplex
Fit cib hic oiuis uiligno leo fortis uiurna.
Ales ad astra uolans rex suꝑ ast sedens.
Neue putes illi tumulũ uẽ crucẽne deẽẽ

Expanded text:
ur quo nos vita peracta vocat. Hi nunquam, hi semper, alii plectuntur ad horam, Purgatisque datur transitus ad requiem. Hanc illis altare sacrum, vel criminis expers Vita, vel obsequiis emptus amicus emit. Perfectos, valdeque malos nil vota suorum, Nil impensa precum, nil holocausta juvant. Nam nec justus eget, nec pessimus ista meretur In medio est, veniam cui sacra mensa parUt redeant, saltem sero juvare solet. intincta mero pro vivis orat, opusque Sanguinis et carnis expiat ipsa caro. Pro bene defunctis, quorum purgatior unus Hoc interventu non eget, alter Oblatae pariter non operantur idem.  Illa refert grates, supplicat ista Deo. Hostia Cautio pro reliquis, causam agit alterius.Fit cibus hic ex pane caro, Deus ex elemento, Mysterio simplex, utilitate triplex. Fit cibus hic ovis in ligno, leo fortis in urna, Ales ad astra volans, rex super astra sedens. Neve putes illi tumulumve crucemve deesse,
Abbreviated transcription (Latin):
meliora sins obtinere possit obsequiis.
uł siñꝓbaretur affinis: Sirquem no¬
bilitatis sue nulla inflat elatio. modestia
humilis prudentia semꝑ equalis. quida
nob̾ mereat᷑ intendite. qũ ad glam nr̃am
tranimꝰ quod eum proximũ confitem᷑:
Qua ꝑꝑequissime iussioni oꝑa nauant
tate sociatus. gr̃a p̾̃sentis inuneris red¬
datur acceptior.

Expanded text:
meliora suis obtinere possit obsequiis, meliora suis obtinere possit obsequiis, vel si non probaretur affinis? vir quem nobilitatis suae nulla inflat elatio, modestia humilis, prudentia semper aequalis quid a nobis mereatur, intendite, quando ad gloriam nostram trahimus, quod eum proximum confitemur. Quapropter aequissimae iussioni operam navanttate sociatus, gratia praesentis muneris reddatur acceptior.
Abbreviated transcription (Latin):
regis cotidie deceat cũ sole relucere
⁊ iugit᷑aliquid facere. quopossit largitas
principis apparere: huic tam̃ conscientie
debitum soluitur. nuotiens parentib
sub equitate prestatur. Lucrantur pru¬
cipes dona sua: ⁊ hoc uere thesauris re¬
ponimꝰ. quod fame cõmodis applicamus.
Absit eram ut negemꝰ affim. quod sole¬
muscustodire subiectis: qñ qui nob̾ san¬
guine coniungitur plusmeret. nec frau¬
dari potest ꝓprio desiderio. qui militat sb̃
iudice gratioso. Atq ideo illustrem mag¬
nitudinem tuam precelso atq amplissimo
uiro theodabado. maxas subt̃ annexas tot
solidos pensitantes ex patrimonio quondã
magnifice femine matris ip̃us p̾cipinꝰ
reformari: eiꝰ felicit᷑ clm̃o plenissume nin¬
dicandas. Cuiꝰ successionis in tegrum ius
iea qua p̾cipinus parte largimur. de
cuiꝰ fide ac sinceritate p̃sumimis: ut seq̃p¬
ti temꝑe reliqua supra memorati patri¬
monũ cum ad iecta quantitate mereat᷑.
Quid em̃ tali uiro negare possumꝰ qui ⁊̃

Expanded text:
regis cotidie deceat cum sole relucere et iugiter aliquid facere, quo possit largitas principis apparere, hinc tamen conscientiae debitum solvitur, quotiens parentibus sub aequitate praestatur. lucrantur principes dona sua et hoc vere thesauris reponimus, quod famae commodis applicamus. absit enim, ut negemus affini, quod solemus custodire subiectis: quando qui nobis sanguine coniungitur, plus meretur nec fraudari potest proprio desiderio, qui militat sub iudice gratioso. Atque ideo illustrem magnitudinem tuam praecelso atque amplissimo viro Theodahado massas subter annexas tot solidos pensitantes ex patrimonio quondam magnificae feminae matris ipsius praecipimus reformari, eius feliciter dominio plenissime vindicandas, cuius successionis integrum ius in ea qua praecipimus parte largimur. De cuius fide ac sinceritate praesumimus, ut sequenti tempore reliqua supra memorati patrimonii cum adiecta quantitate mereatur. quid enim tali viro negare possimus, qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
udeum presens cartha cõmendat. si quod
mͥ placeat error ꝑ quem ꝑeunt inuoluti.
s qr neminẽ ip̃oꝵ nos decet exasse dampna¬
bilem ꝓnunciare clum iuit. In spe enumn
ad huc ab solutionis ẽ cui competit posse
conũti. Que sit uͦ negocii series: ip̃e rectiꝰ
presentanea coram narratione patefaciet.
slam prudentie satis obuiat. epłari for¬
mule debitam conciitatẽ plurifario
sermone porrigere. Sane qr scd̾m uelne
di homines honestas habere causas. tuqͦ
potes huiꝰ laboriosi ⁊ si impugnas ꝑfidi¬
am. ꝓpugnare ꝑsonam. Memor nr̃i¬

Expanded text:
udaeum praesens charta commendat: non quod mihi placeat error per quem pereunt involuti; sed quia neminem ipsorum nos decet ex asse damnabilem pronuntiare dum vivit. In spe enim adhuc absolutionis est, cui suppetit posse converti. Quae sit vero negotii sui series, ipse rectius praesentanea coram narratione patefaciet. Nam prudentiae satis obviat, epistolari formulae debitam concinnitatem plurifario sermone porrigere. Sane quia secundum v hujusmodi homines honestas habere causas; tu quoque potes hujus laboriosi, etsi impugnas perfidiam, propugnare personam. Memor n
Abbreviated transcription (Latin):
quoq postulari quod ei constat inuingi. d
pecunias publicas instant̃ querere ne debi¬
torem neglectus debeat ingrauate.Nã
si remissio in ammonitionib ueniat. eñc¬
tos necesse ẽ contemptus inuoluat. ⁊ quo¬
dam mͦ nascitur de pietate crudelitas. si q̃
megligis ammonere. postea cogaris exige¬
re utius ẽ gͦ cura preclicere. qñ ⁊ occasio
subtrahitur delictis. ⁊ locus ñ datur illici¬
tis. Quaꝑꝑ illustris uiri comiis sacrarũ
largitionum suggestione comꝑimus pri¬
dentͥ sccl̃m morem uẽt̾em exactionem bi¬
noꝵ ⁊ tetnoꝵ fuisse delegatam. Unde te p̃¬
sentib cõmonemus affatib ut scd̾m cano¬
nicarie fidem temꝑa debeas constiticta cõ¬
plere. nequicqud clispentiii assis publicꝰ
sustinuerit de ꝓprio exsoluere tu cogatis.
a quo nes tante nisionis ẽ habita reuerentia.
neo fides sue ꝓmissionis impleta:

Expanded text:
quoque postulari quod ei constat iniungi et pecunias publicas instanter quaerere, ne debitorem neglectus debeat ingravare. nam si remissio in ammonitionibus veniat, cunctos necesse est contemptus involvat. et quodam modo nascitur de pietate crudelitas, si quem neglegis ammonere, postea cogaris exigere. utilis ergo cura est praedicere, quando et occasio subtrahitur delictis et locus emundatur illicitis. Quapropter illustris viri comitis sacrarum largitionum suggestione comperimus pridem tibi secundum morem veterem exactionem binorum et ternorum fuisse delegatam. unde te praesentibus commonemus affatibus, ut secundum canonicariae fidem tempora debeas constituta complere, ne, quicquid dispendii assis publicus sustinuerit, de proprio exsolvere tu cogaris, a quo nec tantae iussioni est habita reverentia nec fides suae promission
Abbreviated transcription (Latin):
pende. Nai tua scripta nr̃oꝵ iniciis ꝓfitien¬
tib cyranno poletanoꝵ locupletabuntur.
slonenumn tai metliocrit᷑ intumescunt quos
nr̃a iudicia scl̃a loca fortunatos plitant
ut de nominib ip̃oꝵ quamq teminiscendiᷤᷤ
lit posteritas laboratura. slamq impboꝵ
probra eq ut p̃conia bonqꝵ immortalia
manent ualez

Expanded text:
pende. Nam tua scripta, nostrorum vitiis proficienpende. Nam tua scripta, nostrorum vitiis proficientibus tyrannopolitarum, locupletabuntur. Non enim tam mediocriter intumescunt, quos nostra judicia, saecula, loca, fortunatos putant; ut de nominibus ipsorum quandoque reminiscendis sit posteritas laboratura. Namque improborum probra, aeque ut praeconia bonorum, immortalia manent Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
exametris familiarius inseruien¬
tem stupentes predicantesq lectitaba¬
mus Erat si quidem mat̾ia iocunda: seu nu¬
ptiales tͥ thalamoꝵ faces siue ꝑfosse regiis
ictib fere describerentur. S triplicibus
trocheis nuper inmetrũ endecasillabum
compaginatis: nichne tuo quidem indici¬
o simle fecisti. Ds̃ bone quid illi mẽẽ fellis
leporis piperateq facuntlie minme taci¬
tus inspeni nisi quod feruentis fulraeni¬
genii. ⁊ eloquii salsa lib̾tas. plus ꝑsonis
fortequam causis impediebant᷑. ut michi
ñ figuratius constantilii domũ uitamq
indeatur uł pupigisse uersugemello cõ¬
sul ablauius. uel momordisse distico tali
clam palatius forib appenso. Saturni au¬
rea secla quis requirat: Suñt Rec geinea
s neroiuanã Quma seilicet predictus augustꝰ
isclem fere temꝑib extinxerat conuigem fau¬
stam calore balnei: filium crispum frigore
ueneni. Tu tam̃ nicho segnius oꝑam saltĩ
facetis satyrarum colorib intrepidus ira¬

Expanded text:
exametris familiarius inservientem stupentes praedicantesque lectita-bamus. erat siquidem materia iucunda, seu nupti- ales tibi thalamorum faces sive perfossae regiis ictibus ferae describerentur. sed trtrochaeis nuper in metrum hendecasyllabum compaginatis nihil ne tuo quidem judicio simile fecisti. Deus bone! quid illic inesse fellis, leporis, piperataeque facundiae minime tacitus inspexi? nisi quod ferventis fulmen ingenii, et eloquii salsa libertas, 138 plus personis forte, quam causis impediebantur: ut mihi non figuratius Constantini domum vitamque videatur, vel pupugisse versu gemello consul Ablavius, vel momordisse, disticho tali clam palatinis foribus appenso. Saturni aurea saecla quis requirat? Sunt haec gemmeà, d Neroniana Quia scilicet praedictus Augustus, iisdem fere temporibus, exstinxerat conjugem Faustam calore balnei, filium Crispum frigore veneni. Tu tamen nihilo segnius operam saltem facetis satyrarum coloribus intrepidus im
Abbreviated transcription (Latin):
sopitum ur̃is mͦ sinib infertur Pacificate cer¬
tantes. ⁊ pontificalis auctoritate censure sꝰ¬
pectis sͥ partib indicite gr̃am. dicite uerita¬
tem. Scãenim entropia si quiduadimonio
meo creditis uictoriam computat. siuel ptꝰ
dampna si litiget Unde ⁊ suspicor uobis unã
ꝓnunciandam domum discordiosam. licet
inueniatis utrãq discordem. Memor nr̃ieẽ
dignare dñe papa

Expanded text:
sopitum vestris modo sinibus infertur, pacificate certantes, et pontificalis auctoritate censurae suspectis sibi partibus indicite gratiam, dicite veritatem, sancta enim Eutropia, si quid vadimonio meo creditis, victoriam computat, si vel post damna non litiget. unde et suspicor vobis unam pronuntiandam domum discordiosam, licet inveniatis utramque discordem, memor nostri esse dignare, domine para.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes aut merita postponam. Neq
si romana res .p. in hec miseriarũ extre¬
ma defluxit ut stucdiosus si ñ quam re¬
muneretur ñ ictirco brutos torquatos q
ñ pariunt secula mea. Quorsum istahec
inquis. De te mͥadtesermo ẽ iur efficacis¬
sune cui debet res .p. quod supradictis
solutum laudat historia. Quaꝑo igna¬
ri rerum. E temeraria iudicia suspen¬
dant. nec ꝑseuerent satis aut suspiõe
p̃teritos aut lsspicere p̃sentes qñqui¬
dem facile clarescit rempublicam mo¬
rari beneficia uos mereri. Quãquam
mirandum grandĩt sĩ sit natione feñ¬
atoꝵ ñ solum inciuilit̾ romanas uires
a dminstrante uerum etiã fundam̃talit᷑
eruente si nobilium uiroꝵ militariumꝙ
⁊ supra uel spem nr̃e uel opinionẽ ꝑtis
aduerse bellicosoꝵ sĩ tam defuerint fc̃a
quam p̃mia. ualez
Sidonius riotamo

Expanded text:
irtutes aut merita postponam. neque si Romana respublica in haec miseriarum extrema defluxit, ut studiosos sui numquam remuneretur, non idcirco Brutos Torquatosque non pariunt saecula mea. quorsum istaec? inquis, de te mihi ad te sermo est, vir efficacissime, cui debet respublica quod supra dictis solutum laudat historia. quapropter ignari rerum temeraria iudicia suspendant nec perseverent satis aut suspicere praeteritos aut despicere praesentes; quandoquidem facile clarescit rempublicam morari beneficia vos mereri, quamquam mirandum granditer non sit, natione foederatorum 1 non solum inciviliter Romanas vires administrante verum etiam fundamentaliter eruente, si nobilium virorum militarium-que et supra vel spem nostrae vel opinionem partis adversae bellicosorum non tam defuerint 2 facta quam praemia, vale. Sidonius Riothamo
Abbreviated transcription (Latin):
digitis aptissima regum.
Egregium fulgens puro simillima celo.
Uilior ẽ nullo. uirtutib atq decore.
Hic ⁊ sirtites lapis a plerisq uocat᷑.
Q cura sirtes libicis ꝑmixtus harenis
Fluctib expulsus feruente sole reꝑit᷑.
Ille s optimꝰ ẽ quẽ tellus medica gignit
Qͥ tñ asserit᷑ ñ quã transmittẽ uisum
Q̾ natura potens tanto ditauit honore
t sacer ⁊ ñto gemarũ gr̃na uocetur.
Nã corpꝰ uegetũ conseruat ⁊ integͣ m̃bra.
⁊ qui portat eũ nequit ulla fraude noceri
Inuidiã suꝑat nullo t̾rore mouetur
Hic lapis ut ꝑhibent edueit carc̾e iũctoᷤ.
Obstructasq fores ⁊ uincła tacta resolũ
Fert ⁊ ad pacẽ bonꝰ ẽẽ reconciliandam
⁊ plusqͣm reliquas amat hãc nigͥmãtia
Scd̃ ardorẽ refrigerat int̾iorem.
Sudorẽ stringit nunio torrẽte fluentẽ.
Contrit᷑ lacti supullitꝰ ulcera sanat.
Tollit ⁊ ex oclis sordes. ex fronte dolorẽ.
Q uiciis lingue suili r̾one medetur.

Expanded text:
digitis aptissima regum, Egregium fulgens, puroque simillima coelo, Vilior est nullo virtutibus atque decore. Hic et syrlites lapis a plerisque vocatur, Quod circa syrtes Lybicis permistus arenis, Fluctibus expulsis, fervente freto reperitur. Ille sed optimus est, quem tellus medica gignit. Qui tantum asseritur nunquam transmittere visum; Quem natura potens tanto ditavit honore, Ut sacer et merito gemmarum gemma vocetur: Nam corpus vegetat, conservat et integra membra. Et qui portat eum, nequit ulla fraude noceri. Invidiam superat, nullo terrore movetur. Hic lapis, ut perhibent, educit carcere vinctos, Obstructasque fores, et vincula tacta resolvit, Fertur et ad pacem bonus esse reconciliandam; Et plusquam relardorem refrigerat interiorem, Sudorem stringit nimio torrente fluentem, Contritus lacti superillitus ulcera sanat, Tollit et ex oculis sordes, ex fronte dolorem. Et vitiis linguae simili ratione medetur.
Abbreviated transcription (Latin):
regione lapis reperitur.
Quẽ medũ uocitant mortis dator atq salutiᷤ.
Nãq suꝑ cotẽ mulieris lacte solutꝰ.
Que semel atq marẽ peꝑit ꝑsanat inunctꝰ
Uisu fraudatos multo iam tpr cecos.
Q s medicinalis uiridis solet ẽẽ coloris.
Lacte solut̾ ouis semel atq marẽ ꝑientis
Etpellit uẽt̾em simili fone podagiam
⁊ fessas reficit sub auelo pectore fibras.
Boc ⁊ frenetici sa nescunt ungĩue renes
Debet in argento mixtũ nit᷑ue reponi
Ie uinoq dari sic utile fit medicam̃
At resolutꝰ a quis cotis sͥ fragmine mixto.
⁊porrectꝰ ei tͥ quẽ decreu̾is hostem
U t lauet inde suã qͣi ꝑmedicam̃ie frontẽ
Obducet miseros extincto lum̃ie uultꝰ
Si potũ dederis: uomito pulmone ꝑibit
Hic totꝰ niger ẽ s ñ ẽ tota potestas.
Candida dũ ꝓdest dũ ledit nigͣ uocet᷑.¬

Expanded text:
regione lapis reperitur Quem Medum vocitant, mortis dator atque salutis; Namque super cotem, mulieris lacte solutus Quae semel atque marem peperit, persanat inunctus Visu fraudatos, multo jam tempore caecos. Cos medicinalis viridis solet esse coloris Lacte solutus ovis, semel atque marem parientis. Expellit veterem simili ratione podagram, Et fessas reficit sub anhelo pectore fibras; Hoc et nephrelici sanescunt unguine renes. Debet in argento mistus vitrove reponi, Jejunoque dari; sic utile fit medicamen. At resolutus aquis cotis sibi fragmine misto, Et porrectus ei tibi quem decreveris hostem Ut lavet inde suam quasi pro medicamine frontem, Obducet miseros, exstincto lumine, vultus. Si potum dederis, vomito pulmone peribit. Hic totus niger est, sed non et tota potestas. Candida dum prodest, dum laedit nigra vocet
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudo ẽ nr̃e clementie ꝓbate
nobis fidei agenda cõmitere ut
cũ uidices delegamus predictos. tractatu
maturo locum praua nequeat inuenire sb̃¬
reptio. Duclum si quidem ad nos multoꝵ
suggestione ꝑuenit. laurentiũ pb̃rm ef¬
fossis cinerib funestas diuitias int̃ ho¬
nunũ cadauera ꝑscrutatũ. concussionẽ¬
q mortius intulisse. quẽ oportet uiuen¬
tib quieta preclicare. Non abstinuisse
ꝑhibetur tam crudeli contagio piis dica¬
tas consecrationib manꝰ aurum exetra¬
bili quesisse fertur affectu quẽ suam de¬
cuisset egentib dare substantiã uł sub
equitate collectam. Quod te diligenti ex.¬
aminatione p̃cipimus indagare ut siue
bitum eo tantũ fine concludas. ne possit
supprimere qd̃ eum ñ licuit inuenire.
Scelus esũ quod nos ꝓ sacerdotali hono¬
re relurtumꝰ impunitum. maiore pondẽ
crȩlimꝰ uindicandum:¬

Expanded text:
onsuetudo est nostrae clementiae, probatae nobis fidei agenda committere, ut cum judices delegamus praedictos tractatu maturo, locum prava nequeat invenire subreptio. Dudum siquidem ad nos multorum suggestione pervenit, Laurentium presbyterum effossis cineribus funestas divitias inter hominum cadavera perscrutatum concussionemque mortuis intulisse, quem oportet viventibus quieta praedicare. non abstinuisse perhibetur tam crudeli contagio piis dicatas consecrationibus manus: aurum exsecrabili quaesisse fertur affectu, quem suam decuisset egentibus dare substantiam vel sub equitate collectam. Quod te diligenti examinatione praecipimus indagare, ut, si bitum eo tantum fine concludas, ne possit supprimere quod eum non licuit invenire. scelus enim, quod nos pro sacerdotali honore relinquimus impunitum, maiore pondere credimus vindicandum
Abbreviated transcription (Latin):
coalescunt. ⁊ potiora seuantur. Ideo enim
exercitus nr̃os iuuante deo crebris ex¬
peditionib cõmouemus: ut unũsitatẽ
compositam uiuere legib sentiamꝰ. Red¬
dat᷑ hec animo nr̃o ucissitudo premioꝵ
ut quem rei p. ntilitatib cognoscitis occu¬
patum rarissima querelarũ aditione pł
tiones. uotum feclissime uenalitatis a¬
biciant. metus cuncta componit. sireus
crunen iniudicante ñ inuenit:¬

Expanded text:
coalescunt et potiora servantur. Ideo enim coalescunt et potiora servantur. Ideo enim exercitus nostros iuvante deo crebris expeditionibus commovemus, ut universitatem compositam vivere legibus sentiamus. reddatur haec animo nosut quem reipublicae utilitatibus cognoscitis occupatum, rarissima querelarum aditione  Etiones: votum foedissimae venalitatis abjiciant. Metus cuncta componit, si reus crimen in judicante non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
lium iussionũ causas. plerumq p̃¬
bet ultuꝑabilis excessus alienus. ⁊ miro
mͦ momenta iufticie de iniquitatis occa¬
sione nascunt. Silet enĩ equitas. si cłpa
si uociferet᷑ ad missa: ⁊ feriatum quiescit
principis ingenium. quod sĩ fuerit aliqua
querela ꝓuocatum. Conq̃rentium siqui¬
dem uocib ad acti ⁊ frequentiũ ppłorum
de reb quibdam int̃pellatione commoni¬
ti necessaria quedam romane quieti. edi¬
ctali ꝓ graminate .xii. capitib sicut ius ci¬
uile legitur institutum. in euum seruã¬
da conscripsimus. q̃ custodita residuum
ius si debiitare s potius corroborare
uideantur. Hec in cetus ur̃i splendore re¬
citentur ⁊ ꝑtriginta dies prefectꝰ urbi
locuꝰ celeberrimis faciat sollempnumnore
ꝓponi: ut nr̃a cuulitate recognita spes tru¬
culentis morib auferatur slam qua cõ¬
fidentia ꝓteruus assumat. qd̃ principis
agnouerit dampnasse clementiã : Rede¬
at amor om̃ib discipline: ꝑ quã ⁊ parua

Expanded text:
lium iussionum causas plerumque praebet vituperabilis excessus alienus et miro modo momenta iustitiae de iniquitatis occasione nascuntur. silet enim aequitas, si culpa non vociferetur admissa et feriatum quiescit principis ingenium, quod non fuerit aliqua querella provocatum. Conquerentium siquidem vocibus adacti et frequentium populorum de rebus quibusdam interpellatione commoniti necessaria quaedam Romanae quieti edictali programmate duodecim capitibus, sicut ius civile legitur institutum, in aevum servanda conscripsimus, quae custodita residuum ius non debilitare, sed potius corroborare videantur. Haec in coetus vestri splendore recitentur et per triginta dies praefectus urbis locis celeberrimis faciat sollemni more proponi, ut nostra civilitate recognita spes truculentis moribus auferatur. nam qua confidentia protervus assumat quod principis agnoverit damnasse clementiam? redeat amor omnibus disciplinae, per quam et parva
Abbreviated transcription (Latin):
ter intelligendo. presens nr̃m uiolare temp¬
tauerit constitutũ. S qm̃ hecstatuta ad
inocentes nolumꝰ usi ꝓtendi. ne sua cuiq
minuna udeatur ignorantia ꝓfuisse p̃¬
senti auctoritate eos a formidine libertimꝰ.
quos ut pote nescientes in eadem causa qͦ¬
libet loco uel temꝑe interfiusse constiterit. Si¬
milis enĩ udetur absentis qui conscientiam
ñ habet criminosi:¬

Expanded text:
ter intellegendo praesens nostrum violare tempter intellegendo praesens nostrum violare temptaverit constitutum. Sed quoniam haec statuta ad innocentes nolumus usque protendi, ne sua cuique minime videatur ignorantia profuisse, praesenti auctoritate eos a formidine liberamus, quos utpote nescientes in eadem causa quolibet loco vel tempore interfuisse constiterit. similis enim videtur absentis, qui conscientiam non habet criminosi
Abbreviated transcription (Latin):
dit clulcissime saluitis affectum. Iliudeti¬
am quodminime iusticia pat̾etur adiciẽs.
defensoꝵtͥ patrocina sepius postulanti fu¬
isse subtracta cũ aduersarii florentes in¬
genio. etiam innocentẽ te possent legumla¬
queis obligare. Que supplicatio cũ efficatit᷑
animũ nr̃e pietatis intraret paulatimqꝑ
presulis missa relatio que priuatã allega¬
tionem tragelie sue uoce compreffit negan¬
do credicontra fidem publicam fallacit᷑ sup¬
plicanti.I deoq asꝑitatem pene nr̃a lenitate
molumꝰ statuentes. ut exdie ꝓlati oraculie
men sum patiaris exilium. ita ut nulli post
instituta nr̃a sub qualibet int̾pretatione tͥ
liceat obicere crim̃ infamie. qũ fas est printi¬
pimaculosas notas uiciate opinionis abst̃
nulla te ingemisc̃e ꝓbaria ustione cense¬
nus quẽ temꝑali nolum̃ exilio detineri.
Penam trium libratum auri nichominꝰ
cõminantes. si quis aut obinando. aut ali¬

Expanded text:
dit dulcissimae salutis affectum. illud etidit dulcissimae salutis affectum. illud etiam, quod minime iustitia pateretur, adiciens defensorum tibi patrocinia saepius postulanti fuisse subtracta, cum adversarii florentes ingenio etiam innocentem te possent legum laqueis obligare. Quae supplicatio cum efficaciter animum nostrae pietatis intraret paulatiniqupraesulis missa relatio, quae privatam allegationem tragoediae suae voce compressit, negando credi contra fidem publicam fallaciter supplicanti. Ideoque asperitatem poenae nostra lenitate mollimus, statuentes ut ex die prolati oraculi sex mensium patiaris exilium, ita ut nulli post constituta nostra sub qualibet interpretatione tibi liceat obicere crimen infamiae, quando fas est principi maculosas notas vitiatae opinionis absternulla te ingemiscere probri adustione censemus, quem temporali volumus exilio detineri: poenam trium librarum auri nihilominus comminantes, si quis aut obviando aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
głie principalis delinquentis reatꝰ.
qr nisi culparum occasiones emergerent.
locum pietas ĩ haberet. Quid enĩ saiubriᷤ
ordinatio gerat. simoꝵ ꝓbitas cuncta com¬
ponat: Arida siccitas beneficiũ pluinie ma¬
dentis exoptat. Salutiferis madentium
manib tusi in firma ualitudo ñ indiget.
sic clum imbetillitati succum bitur. conue¬
nient̃ remeclia tribiuintur. Quaꝑꝑ casibꝰ
asperis prestandum ẽ sub iusticie laude
moderamen ut nec uindictam sinamus
superare peccata. nec culpam insultare pa¬
tiamur rebꝰ impunitã. Satisitaq precibꝰ
allegasti uiri spectabilis uenanti lucanie
⁊ bratioꝵ presulis odioꝵ te acerbitate com¬
pressum. custoclie longo situ laborantem
in confessionem raptus adulte puelle ua¬
leane fuisse compulsum. ut gratius fiũt
spem cite mortis expetere. qͣm tormentoꝵs
crudelia sustinere. Int̃ supremas enĩ anelã¬
tis angustias uotum ẽ potius pertre quã
uuere qr destabilis sensus penatũ exclu¬

Expanded text:
e principalis delinquentis reatus, quia nisi culparum occasiones emergerent, locum pietas non haberet. quid enim salubris ordinatio gerat, si morum probitas cuncta componat? arida siccitas beneficium madentis pluviae exoptat. salutiferis medentium manibus nisi infirma valitudo non indiget. sic dum imbecillitati succumbitur, convenienter remedia tribuuntur. quapropter casibus asperis praestandum est sub iustitiae laude moderamen, ut nec vindictam sinamus superare peccata nec culpam insultare patiamur legibus impunitam. Datis itaque precibus allegasti viri spectabilis Venantii Lucaniae et Bruttiorum praesulis odiorum te acerbitate compressum, custodiae longo situ laborantem, in confessionem raptus adultae puellae Valerianae fuisse compulsum, ut gratius fuerit spem citae mortis expetere quam tormentorum crudelia sustinere. inter supremas enim angustias anhelantis votum est perire quam vivere, quia detestabilis sensus poenarum exclu
Abbreviated transcription (Latin):
reclicli meuir ꝑitissime ne¬
fas instuclia cõmitt̃e si dis¬
stulissem ꝓsequi laudibꝰ
qd̾ abolerilitt̃as tudistu¬
listi. Quarũ quodamim
iam sepultarum suscita¬
tor fautor assertor. concelebraris: teq per
gallias uno magr̃o sub hac tempestate bel¬
loꝵ latina tenuerunt ora portum. cũ per¬
tuleruit arma naufragium. Debent guel
equent uel posterinr̃i uniu̾satim feruenti¬
b uotis. alterũte ut demosthenen. alterũ
ut tullium uc̃ statius. sliceat consetrare.
nc̃ imagiub: qui te docente formatun¬
stitutiq iam sinrun mecdio sic gentis in
na retinebunt slam iam remotis gradib
dignitatũ ꝑ quas solebat ultimo aquoq
summꝰ quisq discerni solum erit post hac
nobilitatis indicium: litt̃as nosse. Nos uͦce¬
teros supra doctrine tue benefitia constrin¬
gunt quib aliquid scribere assuetis qd̃q
uenturi legere possint elaborantib. sal¬
tun de tua scola seu magisterio competẽs
lectoꝵ tuba ꝓueniret uale
Sidonius

Expanded text:
redidi me, vir peritissime, nefas in studia committere, si distulissem prosequi laudibus quod aboleri tu litteras distulisti, quarum quodammodo iam sepultarum suscitator fautor assertor concelebraris, teque per Gallias uno magistro sub hac tempestate bellorum Latina tenuerunt ora portum, cum pertulerint arma naufragium. debent igitur vel aequaevi vel posteri nostri universatim ferventibus votis alterum te ut Demosthenen, alterum ut Tullium nunc statuis, si liceat, consecrare, nunc imaginibus, qui te docente formati institutique iam sinu in medio sic gentis invna retinebunt: nam iam remotis gradibus dignitatum, per quas solebat ultimo a quoque summus quisque discerni, solum erit posthac nobilitatis indicium litteras nosse. nos vero ceteros supra doctrinae tuae beneficia constringunt, quibus aliquid scribere assuetis quodque venturi legere possint elaborantibus saltim de tua schola seu magisterio competens lectorum turba proveniet. vale. SIDONIVS
Abbreviated transcription (Latin):
Letentur presentib gaudus qui erant de nr̃a
actione suspensi illoꝵ me desideria. illoꝵ me
uota iuuerunt. Et hoc mͥ apd̃cerum dno
ꝓfuit. qd̃ ab eis uniũsaliter aucliebatur op¬
tari. Agite nunc ut amor iste iuuante dr̃o
ꝑseueret qr eos amplius in reliquum cre¬
do facere. quod se in me feliciter sentiunt in¬
choasse abundantiam nunc petamꝰ cõmu
mus. ut primum nob̾ salutem dũoꝵ clem̃¬
tra diuina concedat ceterum ꝓuentũ quẽ
prestiterit. ñ negligentiam duninuit. ñue¬
ualitas ulla subducit. fidem meam ꝓmuit¬
to. s cum ip̃is diuinitatis dona sustineo:
cautelam offero. tirrpra fraudulentissime
mundinationis excludo. Ip̃i autem in dño.
de ꝓmerita isbertate glorientur:

Expanded text:
laetentur praesentibus gaudiis qui erant de nostra laetentur praesentibus gaudiis qui erant de nostra actione suspensi: illorum me desideria, illorum vota iuverunt et hoc mihi apud rerum dominos profuit, quod ab eis universaliter audiebatur optari. Agite nunc, ut amor iste iuvante domino perseveret, quia eos amplius in reliquum credo facere, quod se in me feliciter sentiunt inchoasse. abundantiam nunc petamus commumus, ut primum nobis salutem dominorum clementia divina concedat, ceterum proventum quem praestiterit non neglegentia diminuat, non venalitas ulla subducat. fidem meam promitto, sed cum ipsis divinitatis dona sustineo: cautelam offero, turpia fraudulentissimae nundinationis excludo. ipsi autem in domino de promerita ubertate glorientur.
Abbreviated transcription (Latin):
cople mentium desideria. ñ putatura¬
bundare quod queritur. fugite scelerata
lucra. uitate nefanda compencdra quic¬
quid ibi male presumitur inmei animi
lesione grassatur. siemo putet uemiale
quod in ista tempta ũit parte sumere.
Innobis facilius consentimus excedi.
quã romanoꝵ utilitates patiamub p¬
munuu. siut fauorem captem plausũ¬
q popłarsm s ut uiuante dño meun
in illis compleam clilectionis arbitrul
Cuies siquidem om̃s fouencli sunt.: s ro¬
mani aliquid plus merentur. Ubrso
ornata tot eximiis senatorib beata tot¬
tam nobilib ppłis: laudes debet nr̃oꝵ
principum ꝑsortare quas homo natioĩs
extere se minetur auclisse. slam iuste
se illie extollit leticia ppłars. q̃ dños¬
cognositur habere utores. Qua ꝑꝑ impen¬
dendum ẽ quicquid fides quicqiud magna
poterit exhibere cautela qr illud uere nr̃m
ẽ cõmodum. quod illoꝵ mͥ ꝑcurat affectum.

Expanded text:
copiae mentium desideria. non putatur acopiae mentium desideria. non putatur abundare quod quaeritur. fugite scelerata lucra, vitate nefanda compendia. quicquid ibi male praesumitur, in mei animi laesione grassatur. nemo putet veniale. quod in ista temptaverit parte sumere. in nobis facilius consentimus excedi quam Romanorum utilitates patiamur imminui: non ut favorem captem plausumque popularem, sed ut iuvante deo meum in illis compleam dilectionis arbitrium. Cives si quidem omnes fovendi sunt, sed Romani aliquid plus merentur. urbs ornata tot eximiis senatoribus, beata tam nobilibus populis laudes debet nostrorum principum personare, quas homo nationis exterae se miretur audisse. nam iuste se illic extollit laetitia popularis, quae docognoscitur habere victores. Quapropter impendendum est, quicquid fides, quicquid magna potest exhibere cautela, quia illud vere nostrum est commodum, quod illorum mihi procurat affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
andere uos quidem in eis credo. que
caritatem ur̃am optasse diudico.
slam ip̃ius quodam modores agitur. cuiꝰ
in alterum uota complentur: S hinc in¬
telligo antique amiticie fructum. que ue¬
nustate felicior ẽ in suauissimi saporis e¬
manasse dulcedinẽ si prius romane cuu¬
tatis copiam ꝑ eos quoꝵ iñt est tanqͣm
munus eximium nr̃is hospiciis offera.¬
tis. Ideo enim ꝑegrinationis incõmoda
ideo totangusta cogitationis intraiumꝰ.
ut ppłs ille antiquis delectationib assu¬
etus. beatissimis regnantiũ temꝑibus
explosis nẽtitatib ꝑfruatur. Procul ent̃
sit ut aliquo illius ciuitatis esuriente sa¬
tiemur. Iloꝵ quod absit inligentia: nr̃a
penuria ẽ. Quid plura: Letiesse sĩ possumꝰ.
nisi ⁊ illos gaudentes cõmuniter audiamꝰ.
Atq ideo tota uiuatitate incorrupta spẽs¬
frumenti congregetur: ut panis inde co¬
ctus. si horrori s delitis uideatur eẽ ppo¬
situs. Ponderatio iusta seruetur. Uincãt

Expanded text:
audere vos quidem in eis credo, quae caritatem vestram optasse diiudico: nam ipsius quodammodo res agitur, cuius in alterum vota complentur. sed hinc intellego antiquae amicitiae fructum, qui venustate felicior est, in suavissimi saporis emanasse dulcedinem, si prius Romanae civitatis copiam per eos quorum interest tamquam munus eximium nostris hospitiis offeratis. Ideo enim peregrinationis incommoda, ideo tot angusta cogitationis intravimus, ut populus ille antiquis delectationibus assuetus beatissimis regnantium temporibus explosis necessitatibus perfruatur. procul enim sit, ut aliquo illius civitatis esuriente satiemur. illorum, quod absit, indigentia nostra penuria est. quid plura? laeti esse non possumus, nisi et illos gaudentes communiter audiamus. Atque ideo tota vivacitate incorrupta frumenti species congregetur, ut panis inde coctus non horrori, sed deliciis videatur esse propositus. ponderatio iusta servetur. vincant
Abbreviated transcription (Latin):
sionib nr̃is du e bietas nasceretur lauren¬
tium uirum exꝑientissimũ ⁊ magnis nob̃
in re .p. laborib compbatum cum p̾senti
auctoritate lireximus. ut sccłm breues
subter annexos intunctanter expediat. qõ
s ꝓ expensis publicis iniuinctum ẽẽ cognos¬
cit. slunc ꝑcurate q̃ ussa sunt. Uos enim
facitis deuotum militem cum libent̃ susci¬
pitis iussionẽ. Pretia uero nobis moderata
sequenti iussione declaramus. cum nobis ge
rulus p̃sentium uatiuitatis modum missa¬
suggestione relatione suggesserit. T̃grare
enun aliquid ñ potest iuste nisi copia ter
euident̃ potuerit idagari. In equalis qppe¬
ẽ arbiter. qui sententiam mittit in casũ.
⁊ male sͥ ꝓbatur conscius. qui ẽ iudelibera¬
Laurentio uiro experien

Expanded text:
sionibus nostris dubietas nasceretur, Laurensionibus nostris dubietas nasceretur, Laurentium virum experientissimum et magnis nobis in re publica laboribus comprobatum cum praesenti auctoritate direximus, ut secundum breves subter annexos incunctanter expediat quod sibi pro expensis publicis iniunctum esse cognoscit. nunc procurate quae iussa sunt. vos enim facitis devotum militem, cum libenter suscipitis iussionem. Pretia vero vobis moderata sequenti occasione declararulus praesentium nativitatis modum missa relatione suggesserit. taxari enim aliquid non potest iuste, nisi copia rei evidenter potuerit indagari. inaequalis est quippe arbiter, qui sententiam mittit in cassum et mali sibi probatur conscius, qui est indeliberaLAURENTIO VIRO EXPERIEN
Abbreviated transcription (Latin):
auernus ibi si unus ẽ Numerose conspici¬
untur piscine neptune. quib etiam cessã¬
te in lustria. passim ostrea nascuntur in¬
uissa. Sic nec studium in nutriendis.
nec clubietas in capiendis ꝓbatur esse
deliciis. Pretoria longe lat᷑eq lucentia.
in margaritarum sp̃em putes ẽẽ clispoi¬
ta: ut huic appareat qualia fueriit illiꝰ
ꝓuincie maioꝵ iudicia. quam tantis fa¬
britis constat oruatam. Aclitur etiam
illi littori ordo pulcherrimus insularũ.
qui amabili utilitate dispositus. ⁊ ape¬
riculis uindicat naues. ⁊ ditat magna
ub̃tate cultores. Reficit plane comita¬
tenses excubias: italie ornat imꝑim.
Primates delitiis. medioeres uictualiũ¬
paseit expersis ⁊ qmad illi masatue penetotũ
in urbe regia possidetur Prestet numnc copras
suas sponte magis deuota ꝓuntia: ampliꝰ
pareat dum speratur qñ gratissime fatielit
lum minime quereretur. S ne aliqua uis¬

Expanded text:
Avernus ibi non unus est. numerosae conspiciAvernus ibi non unus est. numerosae conspiciuntur piscinae Neptuniae, quibus etiam cessante industria passim ostrea nascuntur iniussa. sic nec studium in nutriendis nec dubietas in capiendis probatur esse deliciis. Praetoria longe lateque lucentia in margaritarum speciem putes esse disposita, ut hinc appareat, qualia fuerint illius provinciae maiorum iudicia, quam tantis fabricis constat ornatam. additur etiam illi litori ordo pulcherrimus insularum, qui amabili utilitate dispositus et a periculis vindicat naves. et ditat magna ubertate cultores. reficit plane comitatenses excubias, Italiae ornat imperium, primates deliciis, mediocres victualiupascit expensis et quod illic nascitur, paene totum in urbe regia possidetur. praestet nunc copias suas sponte magis devota provincia: amplius pareat, dum speratur, quando gratissime faciebat, dum minime quaereretur. Sed ne aliqua ius
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitis sĩ adeẽ. Quanto uͥ melius ẽ pa¬
rere cliũs quã prestare longinquis.⁊ debi¬
ta fructib soluere quam ementũ fastidi¬
a sustinere. Prodimus etiam amore usti¬
cie quod nobis suggerere poteratis: qr ĩ
precio ledere ñ debemus. unde naulorũ
prebitionib ñ grauamus. Est enum ꝓxi¬
nia nobis regio supra sinuin maris iomii
constituta. oliiuis referta segetib orna¬
ta uite copiosa ubi quasi trib uberib
egregia ubertate largitis. omĩs fructus
optabili fecunditate ꝓfluxit. Que ñumẽ.¬
rito dr̃ rauenne campania. urbis regie
cella penaria uoluptuosa nimis ⁊ delitio¬
sa cligressio fruitur in septemtrione pro¬
gressa celi admiranda temꝑie. Habet
⁊ quasclam ñ absurde dixerim baias suas
ubi undosum mare t̾renas concauitates
ingrediens. in faciem decoram stagni equa¬
litate deponitiu. Hec loca ⁊ garismatia plu¬
ra nutriunt. ⁊ piscium ubertate głantur.

Expanded text:
cognoscitis non adesse. quanto vero melius est pacognoscitis non adesse. quanto vero melius est parere dominis quam praestare longinquis et debita fructibus solvere quam ementum fastidia sustinere! Prodimus etiam amore iustitiae quod nobis suggerere poteratis, quia in pretio laedere non debemus, unde naulorum praebitionibus non gravamur. est enim proxima nobis regio supra sinum maris Ionii constituta, olivis referta, segetibus ornata, vite copiosa, ubi quasi tribus uberibus egregia ubertate largatis omnis fructus optabili fecunditate profluxit. quae non immerito dicitur Ravennae Campania, urbis regiae cella penaria, voluptuosa nimie et deliciosa digressio. fruitur in septentrione progressa caeli admiranda temperie. Habet et quasdam, non absurde dixerim, Baias suas, ubi undosum mare terrenas concavitates ingrediens in faciem decoram stagni aequalitate deponitur. haec loca et garismatia plura nutriunt et piscium ubertate gloriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
xpense publice diuersa tempoꝵ uarie¬
tate titubantes. hac ratione se poter̃t
continere si ꝓuectum locoꝵ sequatur falu¬
britas iussionum Illic enm facilis ẽ ꝓcu¬
ratio. ubi fuerit fructus uberior slamsi in¬
licatur quod sterilitas ieuina denegauit.
tunc ⁊ ꝓuincia leditur. ⁊ effectus optabi¬
lis ñ h̾abetur. Commeantium gͥ attestati¬
one diliciinus. histriam ꝓuinciam matri¬
b egregiis fructib sublaude nominatam
diuino munere grauidam. uini olei uł
tritici presenti anno fecunditate gratu¬
lari. Et ideo memorate speties in tot soli¬
dos date ꝓ tributaria functione. qui uo¬
bis depresenti prima inclictione reputẽ
bis in maiore sumina sunt querenda
que dixunus. tot solidos etiam de archa
nr̃a transmisimus. ut res necessarie sine
iro dispendio ibettime dabeant ongrgari
frequent̾ enim dum extraneis urgemini nẽ¬
dere soletis dampna sentire: eo presertim
temꝑe cum uobis ꝑegrinus emptor erectꝰ
ẽ ⁊ rarum ẽ aurum capere. qñ mercatores

Expanded text:
xpensae publicae diversa temporum varietate titubantes hac ratione se poterunt continere, si proventum locorum sequatur salubritas iussionum. illic enim facilis est procuratio, ubi fuerit fructus uberior. nam si indicatur quod sterilitas ieiuna denegavit, tunc et provincia laeditur et effectus optabilis non habetur. commeantium igitur attestatione didicimus Histriam provinciam a tribus egregiis fructibus sub laude nominatam, divino munere gravidam vini, olei vel tritici, praesenti anno fecunditate gratulari. et ideo memoratae species in tot solidos datae pro tributaria functione vobis de praesenti prima indictione reputentbis in maiore summa sunt quaerenda quae diximus, tot solidos etiam de arca nostra transmisimus, ut res necessariae sine vestro dispendio uberrime debeant congregari. frequenter enim, dum extraneis urgemini vendere, soletis damna sentire, eo praesertim tempore, cum vobis peregrinus emptor ereptus est et rarum est aurum capere, quando mercatores