comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uim uerbis cõplectam᷑ ut thetorice est bent dicẽdi stiencio¬
est. aur per partes. ne rhetorice est muemẽdi recce et dis¬
ponendi et eloquẽdi cum firma mẽoria et cũ digritare
a locorum. peannosum a pecoꝵ copia. finicõui subiecta ma¬
xinie uident᷑. genus speaes differens propriũ ex his oib
argumer̃a diccũt᷑. genus ad probandã speciẽ nnumiũ ual
plirimũ ad reffellendã. Itaq nõ quia est arbor plãtanꝰ
est. at quod nõ est arbor/ uniq plãtanꝰ nõ est. nec qd̾ nõ est¬
unis. inq nõ potest esse iusticia. Itaq genere pueniẽdũ¬
est ad ultimã speciẽ. ut hõ est añual nõ est. satis id eñm
genus est mortale eciã si est species. quom aliis tamie
comiue finicio. rõuale urhil suꝑerit: ad demõstrandũ
id quod uelis contra species firmã probatõcm haber gu̾is
infirmã resucacõem. Nã qd̾ insticia est. utiq unitus est

Expanded text:
um verbis complectimur, ut 'rhetorice est bene dicendi scientium verbis complectimur, ut 'rhetorice est bene dicendi scientia', aut per partes, ut 'rhetorice est inveniendi et disponendi et eloquendi cum firma memoria et cum dignitate a locorum, pecuniosum a pecorum copia. finitioni subiecta maxime videntur genus, species, differens, proprium; ex iis omnibus argumenta ducuntur. genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. itaque non, quia est arbor, platanus est, at quod non est arbor, utique platanus non est; nec quod  non potest esse iustitia. Itaque a genere perveniendum ad ultimam species: ut homo est animal non est satis, id enim genus est; mortale, etiamsi est species, cum aliis tamen communis finitio; rationale, nihil supererit ad demonstrandum id quod velis. contra species firmam probationem habet generis, infirmam refutationem. nam , quod iustitia est, utique virtus est;
Abbreviated transcription (Latin):
cõiugere. sunt cñm in parte facultatis et copie. Ex in
instrimẽto eciã aliqñ signa nasait᷑ ut spiculũ ĩ corpore
nuẽtũ Ie aducitur modus quẽ tropon dicunt. qͦ q̃rit¬
quẽadinodum quid sit factũ idq tum ad qualitatẽ stripti
uesi dicã bonamere factii. Ideoq palam. mala ideo ex
insidus nocte insolitudine in reb autẽ om̃ib de quaꝵ ui
aur narina quent᷑ quasq eciã circa complexũ pcrsonaꝵ
ceteroꝵ q ex quib fir cansa ꝑse inturerĩ possuumꝰ. Tria
sine du bĩo iuisus sprctanda suit. an sit quid sir. quale
su dred quia suut quedã loci argimẽtoꝵ hic omĩbnẽ
conmẽs dundi hec tria genera non possunt. Ideoq locis
potius. ut quosq incurrẽt subucienda sunt. Ducu ergo
aigummẽta ex funcione. seu fiie. nã utioq modo tradit᷑
dũs duplex racio est Aur em̃ simplĩ qrit᷑ sir ue hoc dutũ

Expanded text:
coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex instrumento aliquando etiam signa nascuntur, ut spiculum in corpore inventum. his adiicitur modus, quem τρόπον dicunt, quo quaeritquemadmodum quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque ut si dicam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, quasque etiam citra complexum personarum ceterorumque ex qut, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia sunt quidam loci argumentorum omnibus communes, dividi haec tria genera non possunt, ideoque locis potius, ut in quosque incurrent, subiicienda sunt. ducuntur ergo argumenta ex finitione seu fine; nam utroque modo traditur. eius duplex ratio est; aut enim sim
Abbreviated transcription (Latin):
sin dubio est. ex in sequẽtib. Sed quadã proprietate dii¬
tingint᷑. ut si dicã melior dux scipio quã hãnbal. uicit ha¬
inbalẽ bonus guberuator nũꝙͣ fecit nanfragiũ. bonus
gricola magnos sustulit fructꝰ et cõtra sũptuosus fui
pacrimoniũ exhausir. empirer uixir uel om̃ib inuisus
est. Intuẽde sunt precipueq in cõiecturis et facultares.
Credibiluis est eñn occisos a plurib pancõres a firimorib
nbeailiores a ingilantib dormiẽtes. a preparans ĩopi¬
nantes quoꝵ congraria in diuersũ ualent. Hec et inde li¬
berando intuem. et in iudicus ad duas res solemꝰ ieferre.
an uoluerit quis an potuerit. nã et uolutatẽ spes facr.
hinc illa apud aceronẽ comectua insidiatus est clodius
nloni. nõ nuilo clodio ille cũ seruis robustis. hic cum
mulieꝵ comitatu. Ille equis. hic in rcda. Ille expeditus:
hic penula metitus. facultati auic̃ licet instrientũ

Expanded text:
sine dubio est ex insequentibus, sed quadam proprietate dissine dubio est ex insequentibus, sed quadam proprietate distinguitur, ut si dicam: melior dux Scipio quam Hannibal; vicit Hannibalem. bonus gubernator; nunquam fecit naufragium. bonus agricola; magnos sustulit fructus. et contra: sumptuosus fuit; patrimonium exhausit. turpiter vixit; omnibus invisus est. intuendae sunt praecipueque in coniecturis et facultates; credibilius est enim occisos a pluribus pauciores, a firmioribus imbecilliores, a vigilantibus dormientes, a praeparatis inopinantes; quorum contraria in diversum valent. haec et in deliberando intuemur, et in iudiciis ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; nam et voluntatem spes facit. hinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Miloni, non Milo Clodio; ille cum servis robustis, hic cum mulierum comitatu, ille equis, hic in raeda, ille expeditus, hic paenula irretitus. facultati autem licet instrumentum
Abbreviated transcription (Latin):
ta aut ex his que aute rem facta sunt aut ex cõm̃ctis rei
auc in sequẽtibus ducunt᷑ ex ancecedẽtibus mortẽ iniuatꝰ
est: nocai existi proficisce̾tem ancecessisti causẽ qͦq factoꝵ
receriti suunt temporis secũdũ tempns subtiliꝰ quidã quã
neccesse erar diuiserut: ur ex cõmĩtis somis auditus. est ad¬
herentis canor sublatus est et in sequẽti suut illa. laciusti
prosugisti: nuores et tumores apparuerũt: nidem tempoꝵ
cradibus defensor uter̾ ad decrahendã ei et qd obucit fidem
in his omĩe factoꝵ dictoꝵq racio uersaretur. sed dupliciter.
nã fuĩt quedam quia aliud postea factiũ est. quedã quia
reo luxurioso qd̵ dixerit parri nõ ampliꝰ mt obungabis.
Nã et ille nõ quia eiit leuo est. sed quia leuo erat eunt nec
hic quia sic erar loquutꝰ ocadit. sed quia erat occisurꝰ sit lo¬
utꝰ est. Casus autẽ qui et ipse prestar argumẽtis loc

Expanded text:
ta aut ex iis, quae ante rem facta sunt, aut ex coniunctis rei ta aut ex iis, quae ante rem facta sunt, aut ex coniunctis rei aut insequentibus ducuntur. Ex antecedentibus: mortem minatus es, noctu existi, proficiscentem antecessisti; causae quoque factorum praeteriti sunt temporis. secundum tempus subtilius quidam, quam necesse erat, diviserunt, ut esset iuncti sonus auditus est; adhaerentis clamor sublatus est. insequentis sunt illa latuisti , profugisti, livores et tumores apparuerunt. iisdem temporum gradibus defensor utetur ad detrahendam ei quod obiicitur fidem. In his omnis factorum dictorumque ratio versatur, sed dupliciter. nam fiunt quaedam quia aliud postea futurum est, quaedam quia aut parricidii reo luxurioso, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille non quia emit leno est, sed quia leno erat emit; nec hic, quia sic erat locutus, occidit, sed, quia erat occisurus, sic locutus est. casus autem, qui et ipse praestat argumentis locum,
Abbreviated transcription (Latin):
subiũgam. enre autẽ in eo loco iam dixi duplex sigui¬
ficano est. Gencialiter em̃ et specialirer. acapit
prins illud est. nũt olim sub alecandro quom apud̾
illum pugnatũ est. Deuiq pretentũ instans fui
hoc sequens habet et cõstituta discriã estare hyeme
noctu irerdiu et fortuita inpestilẽtia in bello in cõ¬
iuiuo lacmoꝵ quidã satis significari pucanerũt si
illud generale tempus. hoc speciale tẽpora uocare
quoꝵ utroꝵq racis et in consilus quidẽ et in illo de¬
mõstratiuo genere uersatur. sed in indicus frequẽtis¬
suua est. Nã et iris qõnes facit et qualitarẽ dii¬
tinguir et ad cõiecturã pluuiiũ cõfere ur quom iterẽ
probacõnes mex pugnabiles afferat: quales sunt si¬
dicatur ut suꝑia posui signatoi qui aute diẽ tabulaꝵ decis¬
sir an cõmisisse aliquis uel quom infans esset uel quom ad¬
huc natus omino nõ esset precer id qd̾ om̃ĩa facile arguiẽ¬

Expanded text:
subiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex signisubiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex significatio est; generaliter enim et specialiter accipitur. prius illud est:—nunc, olim, sub Alexandro, cum apud Ilium pugnatum est, denique praeteritum, instans, futurum. hoc sequens habet et constituta discrimina:—aestate, hieme, noctu, interdiu; et fortuita:—in pestilentia, in bello, in convivio. Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora vocarent. quorum utrorumque ratio et in consiliis quidem et in illo demonstrativo genere versatur, sed in iudiciis frequentissima est. nam et iuris quaestiones facit et qualitatem distinguit et ad coniecturam plurimum confert: ut cum interim probationes inexpugnabiles adferat, quales sunt, sidicatur ut supra posui signator, qui ante diem tabularum decessit, aut commisisse aliquid, vel cum infans esset vel cum omnino natus non esset; praeter id, quod omnia facile argumen
Abbreviated transcription (Latin):
ioimane an planꝰ. maritiu ꝰan mediceraneꝰ cõsitꝰ
an mciurt / freqͥuẽe an desertus propinquꝰ an icõtus
oporimꝰ consilus anaducisue. quã ꝑtem uidemus
urhaiuẽtissime pro milone tractasse aceront̃. Et hec
quidẽ ac similia ad cõiectunã frequẽtus ꝓtiuet. sed
irteum an locus quoq prinatus an publicus: sacer
an prophanꝰ nostei an alienus : ur in ꝑsona ingiãtꝰ.
parro peregrinꝰ hinc tĩm qõnee oriut᷑. prinatã peci¬
lupanari crdee est. iniutiã fecisti. sed quia ingrãtur
moiestans arno est uel conria licuit quia parer erã
quia ingrãtus. sed arca facti conirouersiã arguita
puestont enca uuis lires maceria qõnũ ad qualitatẽ
queratu interest moubus et eĩm et legibue distãt
ad cõmtndacõrm quoq et u̾udiã ualet. Nã et aiax
i moninẽtis ab eo maioꝵ suoꝵ esset occisus ad sua¬
dendi mouẽta idem ualet sicut tempꝰ quorie eractũ

Expanded text:
montanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus montanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus; quam partem videmus vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicus, sacer an profanus, noster an alienus; ut in persona, magistratus, pater, peregrinus. hinc enim quaestiones oriuntur: privatam peclupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis actio est. vel contra: licuit , quia pater eram, quia magistratus. Sed circa facti controuersiam argumenta praestant, circa iuris lites materiam quaestionum. ad qualitatem quaeratur interest, moribus enim et legibus distant. ad commendationem quoque et invidiam valet. nam et Aiax in monumentis ab eo maiorum suorum esset occisus. ad suadendi momenta idem valet, sicut tempus, cuius tractatum
Abbreviated transcription (Latin):
et in deliberando plurimã ualent. sed has causas ha¬
benr. recta prana contra ex falsis opinionib uenũ
nõ est his miciũ ex his que credũt bona aut mala
inde errores existunt. et pessuui affectus in quibus
sur na et odiũ nundia cupiditas spes ambities
audacia metus cetera generis. eiusdẽ accedũt alio
fortinta: ebrictas ignoiancia que inteũ ad ueniam
ualeut. interim ad approbacõem c̾mĩs ue si quis dum
alii insidiat᷑. aliũ dicit᷑ interemisse. cause porro nõ
ad cõnincẽdum modo quod obucit᷑. sed ad desfendẽdum
quoqz ex excuti soleut. quom quie se recte fecisse. Idem
honestã cansa cõtendit: qua de re lacius in terao libro
dictum est. funcionis quoq qõnes ex caniis incerĩ
pendent an tyrãncida qui tyrãnũ a quo deprehẽine
inadulterio fuerat occidit: An sacrilegus qui ui hostre
Urbe expelleret auna templo affixa de traxit dutũt
aigumita et ex loco spectar tũm ad fidẽ xbacõeet

Expanded text:
et in deliberando plurimum valent. Sed honestas causas habent recta, prava contra ex falsis opinionibus veniunt. nam est his initium ex iis, quae credunt bona aut mala; inde errores existunt et pessimi adfectus, in quibus sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, metus, cetera generis eiusdem. accedunt aliquando fortuita, ebrietas, ignorantia, quae interim ad veniam valent, interim ad probationem criminis, ut si quis, dum alii insidiatur, alium dicitur interemisse. causae porro non ad convincendum modo, quod obiicitur, sed ad defendendum quoque excuti solent, cum quis se recte fecisse, id est honesta causa, contendit; qua de re latius in tertio libro dictum est. finitionis quoque quaestiones ex causis interim pendent. An tyrannicida, qui tyrannum, a quo deprehensus in adulterio fuerat, occidit? An sacrilegus, qui, ut hostes urbe expelleret, arma templo adfixa detraxit? ducuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis,
Abbreviated transcription (Latin):
ei niccesse est. sed in aiguiẽtũ raro cadit inisi quoq aut
ex causa datum est ut sapicus maguns plemns. aut
et ipsum aliquonis cogitacõius acculit cansã ur
culo cõiacõiis quod libris sibilliuis aruspitũq res¬
ponsis dominacio dari tribus coruelus dicebat᷑ seq
eum terciũ esse credebat post syllam cumãq quia et
ip̃e coruelius erat. Nam et illud apud euripeden
fagidũ sanc qd̾ nomiẽ polliicis ut argumẽtũ moꝵ
fiarer incessit locoꝵ tamẽ ex eo frcquẽt materia
qua acero in uerrem nõ semel uius est nec fere crca
ꝑsonas sunt aut hie sumilia. neq eñm complecti onnio
uel hac in parce uel in ceteris possumꝰ cõteuu racõem
plina quesituris ostendere. mĩe ad res trausseo in qͥb
maxime sunt ꝑsonis ĩctasq agimꝰ: ideoq prima
tractanda in om̃ib porro que funit quitꝰ aut qua¬
re ant ubi aut quãdo aut quomodo. aut ꝑ que facta
sunt. Duclũ᷑ igit᷑ argumẽta ex cansis factoꝵ uel fu¬

Expanded text:
e necesse est, sed in argumentum raro cadit, nisi cum aut ex causa datum est, ut Sapiens, Magnus, Pius; aut et ipsum alicuius cogitationis attulit causam, ut Lentulo coniurationis, quod libris Sibyllinis aruspicumque responsis dominatio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polynicis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem non semel usus est. haec fere circa personas sunt aut his similia. neque enim complecti omnia vel hac in parte vel in ceteris possumus, contenti rationem plura quaesituris ostendere. nunc ad res transeo, in quibus maxime sunt personis iuncta, quae agimus, ideoque prima tractanda. In omnibus porro, quae fiunt, quaeritur aut Quare? aut Ubi? aut Quando? aut Quomodo? aut Per quae facta sunt? ducuntur igitur argumenta ex causis factorum vel fu
Abbreviated transcription (Latin):
ddidisti reliquũ fu ueꝵ. si hic feruns quẽ tiba uẽdicas
aut uemia tuus est ant emiptus aut douarꝰ ami tel¬
camicr̃o relictus aur ex hoste captus aut alieꝰ deide
remotis prioribus suꝑent alienus peritulosĩ et cum

Expanded text:
 verum sic, hic servus, quem tibi vindicas, aut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut cortia ⁊ nã ut quedã in quibusdã ntiq nõ fuut.
et arcio quõius na ex diuerso eadem est dmnisio et ad
probandũ siuuili uia ualet et ad iefisendus preba¬
ciem mteñ sane est. unũ habere. hoc modo ue sit ciuos
aur natue. si oporirt aut factus utrũq tollendum

Expanded text:
utique sunt, ita quaedam in quibusdam utique non sunt: et ratio, quamvis sit ex diverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi interim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum
Abbreviated transcription (Latin):
Id iepithendir aiccio ac thesim ihilad oratorẽ ꝑtiuere
Rnrendir totũq hoc genus q̃stioiie ad philosophos re¬
fcit. Brd me liberanit respondendi uerecũdia et qd̵ ipe
hos libros improbat. et qd in oratore arq his quos de
oiatore scripsu et thopicis p̾cpit ur a proprus ꝑsonie
acq temporibus auocemꝰ contronersiam quia latius
dicere liceat de genere quã de speae et qd̾ in uniuerso pro¬
barũ sit: in parte probatũ esst neccesse sit. Status autẽ
in hoc om̃e genus materit idem qui in cansas cadunt.
adhuc aduanr alias esst questionee in rebus ipĩe: alias
que ad aliquid referant᷑ Illud an uxor ducenda hoc an
seni ducenda. illud anfortis. hoc an forcior. et sumlia
caniam funt Apollodorus. ut in me̾pretatõne ualgi
disapuli eius utar. ita causa est. negociũ om̃ib sune
uartibus spectans ad questionẽ aut causa est negociũ

Expanded text:
quod reprehendit Cicero ac thesin nihil ad oratorem pertinere quod reprehendit Cicero ac thesin nihil ad oratorem pertinere contendit totumque hoc genus quaestionis ad philosophos refert. sed me liberavit respondendi verecundia, et quod ipse hos libros improbat, et quod in Oratore atque his, quos de Oratore scripsit, et Topicis praecipit, ut a propriis personis atque temporibus avocemus controversiam: quia latius dicere liceat de genere quam de specie, et, quod in universo probatum sit, in parte probatum esse necesse sit. status autem in hoc omne genus materiae iidem, qui in causas, cadunt. adhuc adiicitur, alias esse quaestiones in rebus ipsis, alias quae ad aliquid refcrantur: illud, an uxor ducenda? hoc, an seni ducenda? illud, an fortis? hoc, anfortior ? et similia. causam finit Apollodorus, ut interpretation Valgi discipuli eius utar, ita: causa est negotium omnibus suis partibus spectans ad quaestionem; aut: causa est negotium,
Abbreviated transcription (Latin):
cendam esse ueorem ual admistranda rẽ .p. si quis uel
etate uel ualitudine impediatur. sed nõ om̃ib eisdem
questiomibus sic occursum potest ut illis: sit ne uirius
funs regatui ne prouidencia mũdꝰ queciã in his
me ad personã refferũt᷑ ut nõ est sans geneialem
cractasse questiõem. Ita ꝑuerri ad speciẽ isi priue
illa excussanon pocest, Nam quomodo an sibi uxor
ducenda sir deliberabit cato nsi constitcrit uiẽores
esse ducendas. et quomodo an ducere debeat marciam
queret᷑ insi catomi ducẽda uxor est. Sune tamen
inscripti nonut hermagorẽ libri qui cõfirmẽt illam
opimioirẽ. sine falsus est titulus sine alius hic her¬
magoras fuit. Nam eiusdem esst quomodo possunt¬
qui de hac arce mirabiliter muler composir. carom
sui ex caciois quoq ihetorico primo moisestum
est marenã ihetorices in chehie et causas diuisent

Expanded text:
cendam esse uxorem vel administrandam rempublicam, si quis vel cendam esse uxorem vel administrandam rempublicam, si quis vel aetate vel valetudine impediatur. sed non omnibus eiusmodi quaestionibus sic occurri potest, ut illis, sitne virtus finis? regaturne providentia mundus? quin etiam in iis, quae ad personam referuntur, ut non est satis generalem tractasse quaestionem, ita perveniri ad speciem nisi illa prius excussa non potest. nam quomodo, an sibi uxor ducenda sit, deliberabit Cato, nisi constiterit, uxores esse ducendas? et quomodo, an ducere debeat Marciam, quaeretur, nisi Catoni ducenda uxor est? sunt tamen inscripti nomine Hermagorae libri, qui confirmant illam opinionem, sive falsus est titulus sive alius hic Hermagoras fuit. nam eiusdem esse quomodo possuntqui de hac arte mirabiliter multa composuit, cum, sicut ex Ciceronis quoque rhetorico primo manifestum est, materiam rhetorices in thesis et causas diviserit?
Abbreviated transcription (Latin):
prior ac nestio an in cansis quoq quicqͥd in q̃stionem
uenit uelur qualiraris generale sit. Milo dodium oc¬
aidit une ocaidit insidiarorẽ. Nome hoc querit᷑ an sit
mne insidiarore ocadendi  quid in cõrecturis: nõ illa ge¬
neralia an cansa salerie odiũ cupiditas: an tormẽtit
cre̾dendum testibus: an argumẽne maior fides habe̾da.
Nlam funcione quide comprehendi in hil nõ ĩ uniutr¬
sum cortum erit. quidã putant eciã ca chesis posse
aliquãdo nomĩari que persoiis cansisq cõtineant᷑ a
tãtũ modo posiras ur caniã sit quom orestos accusat᷑
thesis an orestes recce sit ab solutus: quouis generis est
An caro recte marciam hortensio tradiderit᷑ hi thetim
causa sic distigũt: ut illa spectatine partis: hec ac¬
tiue. Illhic eñ ueritatis tãtũ gracia disputari: hic
negociũ agi quãꝙͣ inutiles quidã oracõui putant
uinuersales q̃stiones : quia nnhil prosit qd constet du¬

Expanded text:
prior. ac nescio an in causis quoque, quidquid in quaestionem prior. ac nescio an in causis quoque, quidquid in quaestionem venit qualitatis, generale sit. Milo Clodium occidit, iure occidit insidiatorem; nonne hoc quaeritur, an sit ius insidiatorem occidendi? quid in coniecturis? non illa generalia, an causa sceleris odium? cupiditas? an tormentis credendum? testibus an argumentis maior fides habenda? nam finitione quidem comprehendi nihil non in universum certum erit. quidam putant etiam eas thesis posse aliquando nominari, quae personis causisque contineantur, aliter tantummodo positas: ut causa sit, cum Orestes accusatur: thesis, an Orestes recte sit absolutus; cuius generis est, an Cato recte Marciam Hortensio tradiderit. hi thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, haec activae; illic enim veritatis tantum gratia disputari, hic negotium agi. quanquam inutiles quidam oratori putant universales quaestiones, quia nihil prosit, quod constet du
Abbreviated transcription (Latin):
cedendum ad rẽ .p. admĩstrandã. Prius triũ geneꝵ. an
sit. quid est: quale sit: omĩa cũm hec ignorau possunt.
quẽs duoꝵ quomodo adipiicam᷑ quomodo utam᷑ sun
questro uidetur circa res personas q consistere. ampliõr
est semuper infinta. Inde cũm funta descendit. quod ut
exemplo parcat infunta est an uxor ducẽda funta an
caromi duceda. ideoq esse suasoria porest. sed eciã remote¬
a persoine pprut ad aliqͥuid ieferu solent. est em̃ smplex
an res .p. admĩstranda reffertu ad aliquid an in tyrauãde
admĩstranda: sed hic quoqz subest uant lacens peisona
Inaunꝰ eñ̃ geminat questionẽ subestq et temporis
et qualitaris tacita ins. Nondũ tame hͦ proprie dix¬
ris cansam. he aucẽ quae infiitas uoco et generales
appellant. Quod si est uerũ funte speciales erũr. In
onui autem speciali utiq mest generalis: ut que sit

Expanded text:
cedendum ad rempub- licam administrandam. prius trium generum, an cedendum ad rempub- licam administrandam. prius trium generum, an sit? quid sit? quale sit? omnia enim haec ignorari possunt; sequens duorum, quo modo adipiscamur? quo modo utamur? finitae quaestio videtur circa res personasque consistere. amplior est semper infinite, inde enim finita descendit. quod ut exemplo pateat, infinita est, an uxor ducenda? finita, an Catoni ducenda? ideoque esse suasoria potest. sed etiam remote personis propriis ad aliquid referri solent. est enim simplex, an respublica administranda? refertur ad aliquid, an in tyrannide administranda? sed hic quoque; subest velut latens persona:; tyrannus enim geminat quaestionem, subestque et temporis et qualitatis tacita vis; nondum tamen hoc proprie dixeris causam. hae autem, quas infinitas voco, et generales appellantur; quod si est verum, finitae speciales erunt. in omni autem speciali utique inest generalis, ut quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
um ptanissims autorib placet alia in ihetorice
esse que probacione de siderareut. alia que non desiderent.
cum quib ip̃e confenctiõ. quidã ueio ut celsus denullare
dutum oiatorẽ insi de qua q̃rat existiiat quoi cũ maxiꝰ
pare stuptoꝵ iepugnat tum eciã ip̃a particio insi forte
laudare que coustet esse honesta et uituperare que ex cõ¬
fesso sinit turpia. non est oratoris officũ. Illud iam omẽs
facent᷑ esse questiones aut in scripto aut in non scripto
scripto sunt de iure In nõ stripto de ie illud racionale
ponur in iebus et uerbis. Item cõnemt q̃stiones esse aut
infuuras aut finitas Infunte sunt que Remotis ꝑsoĩs
et temporibus et locis ceu̾sq similib in utrãq paitem
eractant᷑ qd̾ greci de dir dicũt Cicero propositũ alii
questiones philosopho cõnemiẽtes. Atheuens ꝑtẽ cause
pellat: hoc genus cicero stiẽtia et accione distiguit. ue
sitstiencie. an prouidẽcia mũdus regat᷑. accionis. An ac¬

Expanded text:
tantissimis auctoribus placet alia in rhetorice esse, quae probationem desiderent, alia quae non desiderent, cum quibus ipse consentio. quidam vero, ut Celsus, de nulla re dicturum oratorem, nisi de qua quaeratur, existimant, cui cum maxima pars scriptorum repugnat tum etiam ipsa partitio; nisi forte laudare, quae constet esse honesta, et vituperare, quae ex confesso sint turpia, non est oratoris officium. illud iam omnes fatentur, esse quaestiones aut in scripto aut in non scripto; in scripto de iure, in non scripto de re. illud rationale ponunt in rebus et in verbis. item convenit, quaestiones esse aut infinitas aut finitas. infinitae sunt, quae remotis personis et temporibus et locis ceterisque similibus in utramque partem tractantur, quod Graeci θέσιν dicunt, Cicero propositum, alii quappellat. hoc genus Cicero scientia et actione distinguit, ut sit scientiae, an providentia mundus regatur; actionis, An ac
Abbreviated transcription (Latin):
lassi plenĩq dinertut ecian eigo enie obscurior quo quisq
deterior: nõ egcidit mihi strpfesse ine in libro priore quom
pociorem in stolis erudicionẽ esse quã domi dicerem libẽciꝰ
se prima studia tenerosq profectus ad iuitaciõe cõdiscipu¬
lorũ que facilior esset erigere. quod a quibusdã sic acapi
potest. cãquã hec quãnut tueor sentẽcia prioi diuersa sit.
id a me procul aberit. nãqz ea cauia uel maxima est quor
optimo quoiq preceptori sit tradendus puer quod apud
eum discipuli quoq meliuis institnti aut diicent qd ĩutile
nõ sit mutari: aut si quid errautruit statun corrigentur.
At indoctus ille eciã probabit fortasse uiciosa et placere
idientib indicio suo coget sit ergo tam eloquẽcia ꝙͣ me¬
aibus pristantissinus qui ad phoenitis homerici exẽplũ

Expanded text:
lassi plerumque devertunt. erit ergo etiam obscurior, quo quisque lassi plerumque devertunt. erit ergo etiam obscurior, quo quisque deterior. non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem esse quam domi dicerem, libentius se prima studia tenerosque profectus ad imitationem condiscipulorum, quae facilior esset, erigere; quod a quibusdam sic accipi potest, tanquam haec, quam nunc tueor, sententia priori diversa sit. id a me procul aberit; namque ea causa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tradendus puer, quod apud eum discipuli quoque melius instituti aut dicent, quod inutile non sit imitari, aut si quid erraverint, statim corrigentur; at indoctus ille etiam probabit fortasse vitiosa et placere audientibus iudicio suo coget. sit ergo tam eloquentia quam moribus praestantissimus, qui ad Phoenicis Homerici exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
aroi ioqui nesciet aut lemores morbrs curare nõ potent
prestantissimus medicus. Quid ergo: nõ est quedã eloꝙ̃aa
possit. ego uero confiteor sed hũc disertũ preceptorẽ prudãtt̃
noq et non ignaui᷑ docẽdi esst oportere suuctẽtem se ad
mensinã discentis ut uelocissimꝰ quisq si forte irer cũ par¬
uulo faciat det manũ et gradũ siũ iniunat. nec proerdat
ultra quã comes possit: Quid si plerũq̃ accidit: ut faci¬
liora suit ad intelligendũ et lucidiora mulio que a doctii¬
simo quoq diciuit. Nam et pia est eloquẽtie uirtꝰ perspi¬
cuicas et quoquisq ingemo nmꝰ ualet hoc se magis at¬
tolere et dilatare couat ut statura brenes in dignos cr¬
gunt: et plia infiriui minant᷑. Nam tumidos et cormy¬
tos et tr̃ulos et quocũq alios cacozelie genere percanes
certũ habeo non uiriũ sed inirans iucio laboiare. nt
corpora nõ robore. seo ualicudine inflant᷑ et recto itmere

Expanded text:
orator loqui nesciet aut leviores morbos curare non poterit orator loqui nesciet aut leviores morbos curare non poterit praestantissimus medicus. quid ergo? non est quaedam eloquenpossit? ego vero confiteor: sed hunc disertum praeceptorem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportebit summittentem se ad mensuram discentis; ut velocissimus quoque, si forte iter cum parvulo faciat, det manum et gradum suum minuat nec procedat ultra quam comes possit. quid ? si plerumque accidit ut faciliora sint ad intelligendum et lucidiora multo, quae a doctissimo quoque dicuntur? nam et prima est eloquentiae virtus perspicuitas, et quo quis ingenio minus valet, hoc se magis attollere et dilatare conatur, ut statura breves in digitos eriguntur et plura infirmi minantur. nam tumidos et corruptos et tinnulos et quocunque alio cacozeliae genere peccantes certum habeo non virium sed infirmitatis vitio laborare, ut corpora non robore sed valetudine inflantur et recto itinere
Abbreviated transcription (Latin):
Iione digna. seciratas tame esset ut eñq tolerabilis. si eius¬
modi preceptores mmꝰ decerent nõ peius. Alter ille mam
frequecior: quod eos qui ampliorẽ dicendi facultatem suit
consequnti nõ putant ad miõra descendere Idq interum ficri
quia fastidiant prestare hanc inferiorib curã inteum quia
ommo nõ possint. ego porro eum qui nolit in mĩo preapi¬
uciũ nõ habeo. posse aute maxiine si uellit optinũ quẽq̃
contendo. primũ qd̵ eum qui eloquẽtia ceteris prestet. illa
quoq per que ad eloquẽtiã peruenit diligentissime prece¬
pisse credibile est Deide quia płumũ in p̾cipiendo ualet
mo que doctissimo quoiq pleuissima est. Postremo qi
nemo sic in maioribus eminet ut cũ miõra defficiant. insi
forre. Iouem qͥdem phidias optime fecit illa autẽ que in or¬
namẽtũ eius operis accodũt. alius meliꝰ laborasset. aut

Expanded text:
sione digna securitas, tamen esset utcunque tolerabilis, si eiussione digna securitas, tamen esset utcunque tolerabilis, si eiusmodi praeceptores minus docerent non peius; alter ille etiam frequentior, quod eos, qui ampliorem dicendi facultatem sint consecuti, non putant ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant praestare hanc inferioribus curam, interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia ceteris praestet, illa quoque, per quae ad eloquentiam pervenitur, diligentissime percepisse credibile est; deinde, quia plurimum in praecipiendo valet ratio, quae doctissimo cuique plenissima est; postremo, quia nemo sic in maioribus eminet, ut eum minora deficiant. nisi forte Iovem quidem Phidias optime fecit, illa autem, quae in ornamentum operis eius accedunt, alius melius elaborasset, aut
Abbreviated transcription (Latin):
E.ILLORUM. quidem periuasio silencio trani¬
seũda est qui etiã quom ydonees ad discendum
pueros purauerũt nõ tauit cõtinuo tradendos
emine̾tissimo credur sed apud imõres aliquãdiu
deminit rãquã instimẽdis airibus magis sit apta medio¬
cautas preceptoris cum ad incellectũ arq uuitacionẽ fa¬
lior tum ad susapiendas elemẽtoꝵ molestias minus
iupciba. Qua in re nichi non arbitior due elaborandum:
ut ostendã quato su melius optimus iibui. quanta in
eluendis que seurel nsident nins dist culcas consequat᷑
quom geminetũ ouus indenes premat. et quidẽ de docẽdi
ggiauint᷑ ac puiusꝙͣ docendi ꝓpꝰ qd̾ thimoteũ clarũ marte ti¬
biarũ ferũt duplices ab hic quoe aluis instituisset solitũ exi¬
gere mercedes quã si iudes traderent᷑, Siroi tam̃ in re est du¬
plex. uius qd interum sufficere illos nñoris existimant. et
oõno sane stomacho contenti sunt: que ꝙ̃quã et ip̃a reprehẽ¬

Expanded text:
e illorum quidem persuasio silentio transeunda est, qui, etiam cum idoneos rhetori pueros putaverunt, non tamen continuo tradendos eminentissimo credunt, sed apud minores aliquamdiu detinent, tanquam instituendis artibus magis sit apta mediocritas praeceptoris, cum ad intellectum atque ad imitationem facilior tum ad suscipiendas elementorum molestias minus superba. qua in re mihi non arbitror diu laborandum, ut ostendam, quanto sit melius optimis imbui, quanta in eluendis quae semel insederint vitiis difficultas consequatur, cum geminatum onus succedentes premat et quidem edocendi gravius ac prius quam docendi. propter quod Timotheum clarum in arte tibiarum ferunt duplices ab iis, quos alius instituisset, solitum exigere mercedes, quam si rudes traderentur. error tamen est in re duplex: unus, quod interim sufficere illos minores existimant, et bono sane stomacho contenti sunt; quae quanquam est ipsa reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
scriptã relinquit. male distulisse narracoem uidet᷑. trib
prepositis qõmbus aut profusset exponere quomodo in¬
sidias nloni fecisset dodius: si reũ quia se homie occisũ
faceretur. defendi om̃ino fas non fuisset. aut siiam pre¬
iudicio senatus daunarꝰ esset nuilo. Aut si .c N. põ̾paiꝰ
qui ꝓpter aliã graciã iudiciũ nlitib armans clanserat

Expanded text:
scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaestionibus; aut profuisset exponere, quomodo insidias Miloni fecisset Clodius, si reum, qui a se hominem occisum fateretur, defendi omnino fas non fuisset, aut si iam praeiudicio senatus damnatus esset Milo, aut si Cn. Pompeius, qui praeter aliam gratiam iudicium etiam militibus armatis clauserat
Abbreviated transcription (Latin):
ui ter que ex adutiso proponat᷑ iniquitate᷑ omit̃e eciam
ccũstantes irelligãt. in quo genire płrinue figurit
ent uanãda posuo ad effugiendũ tediũ nota audientie.
Irait memiistie et fortasse suꝑuacuũ fuerit hic cõmi¬
morau. Sed quid ego diucius cũ in optime norie ld̃
qua le sir ue stias et his similia alioqn si apud iudicẽ
quoi nota causa est. narracio semꝑ uidetur suꝑuatua.
potest uideri non semꝑ esse eciã ip̃a accio neccessaria/.
Alreꝵ est de quo frequt̃ans querit᷑ an sit iiq nanacio
prohenno tubncienda: quod qui opiãt᷑ nõ possũt uideri
nuilla racõne dincti Nam quom prohemiiũ idarco cõpa¬
ratum sit: ut iudex adrem acapiendã fiat conaliatõr
docilior miencior. et probacio inisi causa prius coguita
nõ possit adhiberi: protuꝰ index noticia reꝵ instruedus
uidetur. Sed hoc quoq interum mutat condicio cãrum
insi forte N. tulliꝰ in orõne pulcheruina quã pro milone

Expanded text:
natur, iniquitatem omnes etiam circumstantes intelligant. In quo genere plurimis figuris erit varianda expositio ad effugiendum taedium nota audientis, sicut meministi , et fortasse supervacuum fuerit hic commorari. Sed quid ego diutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper videtur supervacua, potest videri non semper esse etiam ipsa actio necessaria. alterum est, de quo frequentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam fiat conciliatior, docilior, intentior, et probatio nisi causa prius cognita non possit adhiberi, protinus iudex notitia rerum instruendus videtur. Sed hoc quoque interim mutat condicio causarum; nisi forte M. Tullius in oratione pulcherrima, quam pro Milone
Abbreviated transcription (Latin):
ue pro aluentio arca fracres cepasios Incerdũ per dis¬
gressionẽ decoris gracia. qualis rursus in uerrem de
preserpina in hie quondã locis macer filiã quesisse di̾
que omĩa eo pertinẽt: ut aꝑpear non iiq nõ nariare
eum qui negat. sed illud ip̃um narrare quod negat.
Ne hoc quidẽ sumplicurt accpiendum qd̾ est are po¬
ses ua fariu eciam ut nobis expediro pana bomio
edus am̃ nananio in hoc reperra est. ut tãtũ cocuos¬
cat index sed aliquãto magis ur conserraae audre
cas si nõ cur docendus. sed aliqno modo affi endide
uariabimus cum preparacõne quadã. Sae quidẽ
cum i sũmã quid arti fit. tarẽ idem quooꝵ fa aliqr

Expanded text:
ut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per diut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his quondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appareat non utique non narrare eum qui negat, sed illud ipsum narrare quod negat. ne hoc quidem simpliciter accipiendum, quod est a me posed ita factum etiam, ut nobis expedit, opinabitur. neque enim narratio in hoc reperta est, ut tantum cognoscat index, sed aliquanto magis, ut consentiat. Quare , etiamsi non erit docendus, sed aliquo modo adficiendus, narrabimus cum praeparatione quadam: scire quidem eum in summam, quid acti sit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
uixerir. quib meruuis frenus ad periciont̃ disscendent.
aut quis repetũdaꝵ camine insimilabit᷑. non et aine¬
actam uitam et quibus de cansis per promĩcia unue̾sa
uel accusarorẽ aut testem offenderuit. non inutiliter
de beneficio. sed de causis quib ei mater minica sirdicit.
Ille quoq sunt ꝑtinẽtes ad caniam scd nõ ipis caust
nanaciones uel exempli gracia: ut in uerrem ueal domi¬
cis qui pastorẽ quod is aprum que ip̃i muneri obeulerat
exceptum a se esse uenabulo confessus esset. in crucem
sustulie uel discuciendi aliquonis extruisecus criminis.
ut pro rabirio postiumo. Nlam ut uentũ aleeandriam
est indices hec una racio a rege proposia postumo est ser¬
uande peciue si curacionẽ et quasi dispeniaciõe regiã
inscepisset uel angendi. ur destribieur irer uerus. ficta
ncerim narracio introdua solet uel ad cõcitandos Indi¬
es ut pro roscio contraꝰ chrysogonũ quonis paulo auti
habiu menciõem uel ad resoluedõs aliqua uibantare

Expanded text:
ritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetundarum crimine insimulabitur, non et anteactam vitam, et quibus de causis provinciam universam vel accusatorem aut testem offenderit, non inutiliter quibus ei mater inimica sit, dicit. illae quoque sunt pertinentes ad causam sed non ipsius causae narrationes: vel exempli gratia ut in Verrem de L. Domitio, qui pastorem, quod is aprum, quem ipsi muneri obtulerat, exceptum esse a se venabulo confessus esset, in crucem sustulit; vel discutiendi alicuius extrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iudices, haec una ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa Chrysogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvendos aliqua urbanitate,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua interim eciã longa contra arguiẽta eiꝰ c̾imiẽ
de ante acca uita de cansis propoꝰ quas mocens ĩperi¬
culum deducatur alue quib incredibilt id qd obuat᷑
fiar neq eũn accusaror tãtũ hoc dicit ocaidisti ses
ꝓrib id probet: norat ur in tragoedũs quom tencer
ulixem itum facit aiacis occisi dicens innẽtid etdm
solumdine ixta examine corpus iniuuca cũ gladio
cruẽto non id modo ulixes respondet non esse ase id facirꝰ
admissum sed sibi millas cum aiace iimicitias fuisse:
de lande mrei ipõt certarũ. Deinde subing̃it quomiodo
in eam soliudinẽ uenerit iacẽtem exarime bui cõppa¬
catur gladin enulncre extrayeritr. hie iubtoxir aigu¬
meutacio sed ut illud quidẽ sine nauacõnt᷑ esta dicĩ et

Expanded text:
aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis de anteacta vita, de causis, propter quas innocens in periculum deducatur, aliis, quibus incredibile id quod obiicitur fiat. neque enim accusator tantum hoc dicit, occidisti; sed, quibus id probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit. his subtexitur argumentatio. Sed ne illud
Abbreviated transcription (Latin):
uoca fuerit nõ sacra. Uos autẽ de hoc cognostetis an
sacuilegni sit admistũ. sed ut has aliqñ nõ narrandi
cauias puro: sic ab illis dissentio qui nõ exͥstimẽt ẽẽ
nariacõem quom reus quod obicit᷑ tantũ negat in
qua est opinione coruelius celsus qui cõditõius huius
esse arbieranu plerasq cedis canias: et omis legis ãbitꝰ
ac repetũdaꝵ. Non eñ purat esse narracõnis insi que
sumã cimiuus de qua iudiciũ est cõtineat. deinde facet
ipse pro rabirio postumo nariasse ciceronẽ atq ille
et neganit ꝑuenisse ad rabirũ petinãz qua de re erat
questio constituta et in hac nariacõne inhil de c̾mine
exposunt. Ego aure magnos alioqͥn sequutꝰ anctores
duas esse in indicus narracõnũ species existimo aliã
ipsine canse alterã reꝵ ad causam ꝑtinc̾tiũ exposicone
nõ occidi horem. nulla narracio est. cõnenit. sed erit

Expanded text:
vata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an vata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admissum. Sed ut has aliquando non narrandi causas puto, sic ab illis dissentio, qui non existimant esse narrationem, cum reus quod obiicitur tantum negat; in qua est opinione Cornelius Celsus, qui condicionis huius esse arbitratur plerasque caedis causas et omnes ambitus ac repetundarum. Non enim putat esse narrationem, nisi quae summam criminis de quo iudicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Rabirio Postumo narrasse Ciceronem; atque ille et negavit pervenisse ad Rabirium pecuniam, qua de re erat quaestio constituta, et in hac narratione nihil de crimine exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species existimo, alteram ipsius causae, alteram rerum ad causam pertinentium expositionem. Non occidi hominem, nulla narratio est; convenit; sed erit
Abbreviated transcription (Latin):
tat auius. an habitu corporis exstiuret᷑. ant quom est
quide in re narracõm locs. sed ance. aut iudia nota
sun onña: aut priore loco recte exposita. accidir aliqñ
alcer et sepue ab accore uel quia sans est propouere
uel quia sit magis expedit saris est dixisse cercam
reditam pecauãm pero: ex scipulacõne legatũ peti
ex testamẽto diuerse partis exposicio est quor ea nõ
debeanu. et sane est artori et magis expedit sit indicare
Dico ab oracio sororẽ suã int̾fectã. naq̃ quom exe pro¬
oficione index crimẽ om̃e cognostit. et ordo et causa
facti pro aduersario magis est: reus contra tũs narra¬
cionẽ substrahit. quo id quod obucit᷑. neq negari neq
excusare poterit. sed in sola iuris q̃stione consistet: ut
n eum qui quom pecciũam priuatã ex sede facra sui¬
uipuerit sacrilegni reus est: confessio uerecũdior ẽ ꝙͣ
exposicio nõ neganius pecinãm de tẽplo esse sublatã
calupmat᷑ tame accusator acciõe saculegni quom pri

Expanded text:
m est quidem in re narrationi locus, sed aut ante sunt omnia aut priore loco recte exposita. accidit aliquando alteri et saepius ab actore, vel quia satis est proponere vel quia sic magis expedit. satis est dixisse, certam creditam pecuniam peto ex stipulatione; Legatum peto ex testamento. diverse partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori et magis expedit sic indicare: dico ab Horatio sororem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cognoscit, et ordo et causa facti pro adversario magis est. reus contra tunc narrationem subtrahet, cum id, quod obiicitur, neque negari neque excusari poterit, sed in sola iuris quaestione consistet; ut in eo, qui, cum pecuniam privatam ex aede sacra surripuerit, sacrilegii reus est, confessio verecundior quam expositio: Non negamus de templo pecuniam esse sublatam, calumniatur tamen ac
Abbreviated transcription (Latin):
ANTME namrale est et fieri frequẽtissime
debet ut preparato per hec que supͣdicta sũt
indice ree de qua promĩcatinꝰ est indicetur.
Hec est narracio in qua stiens trãsaurã sub¬
tiles nimũ diuisiones quoꝵdam plua eius generũ
facienciũ nõ cñm solam uolut esse illã negocii de quo apd̃
iudices querit᷑ exposicionẽ. sed persont ui. Molius palica¬
nuis hũili loco pieeus magis loquax quã facũdus. loa
ut opidum est in helle sponco ampsacum iudices. Cp̃
ut uere nouo gellidus camie cũ mõtib humor loqͥtur

Expanded text:
axime naturale est et fieri frequentissime debet, ut praeparato per haec, quae supra dicta sunt, iudice res, de qua pronuntiaturus est, indicetur. haec est narratio. In qua sciens transcurram subtiles nimium divisiones quorundam plura eius genera facientium. Non enim solam volunt esse illam negotii, de quo apud iudices quaeritur, expositionem, sed personae, ut M. Lollius Palicanus, humili loco Picens, loquax magis quam facundus; loci, ut oppidum est in Hellesponto Lampsacum, indices; temporis ut vere nouo, gelidus canis cum montibus humo? liquitur
Abbreviated transcription (Latin):
pruñ quotiẽs uerbũ uerbo ant nõ dissimle ualde que¬
rimi ut puppee que tue pubee ꝙ tuoꝵ et sic in hocca¬
la mirosa foma que in aliqua peruciosissimos flamae
et nõ um tã spee landanda quã res est. aut cerce paret
extremis sillabis cõsonans nõ uerbis. sed arune. Et hoc
quoq quotiens in semẽcia Iacris madit pulchrũ est.
quãnꝰ possis in eo semper experiri ut proisus hoc. est
Ico oicop ut plerisq placuit. cleostolcus Iagicoꝵ exi¬
stimat qui sit emẽbris nõ dissimiłib. sed nudũ ĩ it clau

Expanded text:
aut non dissimile valde quaeritur, ut puppesque tuae pubesque tuorum; et sic in hac calamitosa fama quasi in aliqua perniciosissima flamma, et non enim tam spes laudanda quam res est, aut certe par et extremis syllabis consonans: non verbis, sed armis. Sed hoc quoque, quotiens in sententias acres incidit, pulchrum est: quantum possis, in eo semper experire, it prosis. hoc est πάρισον, ut plerisque placuit. theon Stoicus πάρισον existimat, quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ sicut cicero dicit de singulis reb propositu
refertur ad singula: ut in eo quod sequit᷑. quã non
dicimꝰ accipimꝰ legimꝰ uerũ ex natura ip̃a. ari¬
puimꝰ hausimꝰ. expressimꝰ nec semper qd̾ aduersũ
t connia ponitur. quale est apud rutilũ nobie
primis dũ mortales fruges dederũt nos quod soli
accepimꝰ. in om̃es terras distribiumꝰ fu eciã ut as-¬
sumpta illa figura qua uerba declinata repetũt᷑.
ut uiuã edo. et quod apud ciceronẽ cõuersũ ira est

Expanded text:
verum, sicut Cicero dicit, de singulis rebus propositis verum, sicut Cicero dicit, de singulis rebus propositis refertur ad singula, ut in eo quod sequitur, quam non didicimus, accepimus, legimus, verum ex natura ipsa arripuimus, hausimus, expressimus. nec semper, quod adversum est, contra ponitur, quale est apud Rutilium, nobis primis dii immortales fruges dederunt; nos, quod soli accepimus, in omnes terras distribuimus. fit etiam adsumpta illa figura, qua verba declinata repetuntur, ut vivam, edo. Sed quod apud Ciceronem convers
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ in foro arq ĩudiciis impudẽcia ualeret ioõ¬
cauia cederet aulus cecina. fecti ebute ĩpudencie
qua nomĩa dixi mutats caĩb reperi nõ minꝰ cede¬
est nenuinẽ posse alteri dare matrimoniũ. insi pe
que sir parrimoniu concrapositũ aucẽ uelut quidã
uocant cõtencio ospłise iox dicitur nõ uno fit modo.
nã et fit singula singulis opponũt᷑. ut in eo quod
modo dixx. uicit pudorẽ libido. timorẽ audacia. et
bina binis nõ nostri ingenii uestri auxilii est. et
sentẽtie sentẽtus dominet᷑ in cõciombus. iaceat in
indicus. quoi cõmodissime subiũgit᷑. ex ea specit quã
distĩttiont̃ diximꝰ odit populus romanꝰ priuatã
luxiã publicã maginficẽtiã diligit. et que sur
sumilia casu dissimili sentẽcia in ultimo locota
Uoe qd̾ in tempore fuit moli. in hil obsit. quid ĩ cauia
boni fuit prosit. nec semꝑ contia positũ su biugitur

Expanded text:
tantum in foro atque iudiciis impudentia valeret ἰtantum in foro atque iudiciis impudentia valeret ἰcausa cederet Aulus Caecina Sexti Aebutii impudentiae, qua nomina dixi mutatis casibus repeti: non minus cedeest: neminequem sit patrimonium. contrapositum autem vel, ut quidam vocant, contentio  ἀντίθετον dicitur non uno fit modo. nam et fit, si singula singulis opponuntur, ut in eo quod modo dixi, uicit pudorem libido, timorem audacia, et bina binis: non nostri ingenii, vestri auxilii est, et sententiae sententiis: dominetur in contionibus, iaceat in iudiciis. cui commodissime subiungitur et ea species, quam distinctionem diximus: odit populus Romanus privatam luxuriam, publicam magnificentiam diligit; et, quae sunt simili casu, dissimili sententia in ultimo locata: Vt quod in tempore mali fuit, nihil obsit, quod in causa boni fuit, prosit. nec semper contrapositum subiungitur,