comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem hocidem atrium ab australi occidentodi & septen¬
trionali paste iucinius muro templi: porro adortum solis
unde & introitũ pergrades hobebeot in magnamse pro¬
lixitatem atemplo protendebat. Vit pote quim illa sui par¬
te altocreholo causti. In illo lutererbir quinor inquib: ostiȩ
lauarentur. Iuillco macre ȩneum in quo intraturi adini¬
nisteriũ sacer doter lauccrentur: Inilla sacer do tũ imma¬
lantium et predlentiũ habebat chorts leuitarii: Circum¬
dabatur autem hoc atriũ undiq uersum al onge aede per¬
manima in quadrum cuiur interior parier id est quotẽ plũ
aqiuit tuor mundi pastibi respiciebat: Inferiurerat perto¬
tũ marelb constructura ulterior uero firimasolidate funditur.
etianuar habens aereas ut supradictum commemorauimus.
etostia in basilica quȩ texit aere quae & posticib: communita maxi¬
mis : &opostuniserat discr& acȩnaculis
trursus extrahanc
aedem: Ingyro altera simili schemate facteo. sed & tertia

Expanded text:
rat autem hoc idem atrium ab Australi, Occidentali, et Septentrionali parte vicinius muro templi. Porro ad ortum solis, unde et introitum per gradus habebat, in magnam se prolixitatem a templo protendebat, ut pote quod in illa sui parte altare holocausti, in illa luteres bis quinos, in quibus hostiae lavarentur, in illa mare aeneum, in quo intraturi ad ministerium sacerdotes lavarentur, in illa sacerdotum immolantium et psallentium habebat choros Levitarum. Circumdabatur autem hoc atrium undiqueversum a longe aede permaxima in quadrum. Cujus interior paries, id est qui templum a quatuor mundi partibus respiciebat, inferius erat per totum in arcubus constructus, ulterior vero firma soliditate fundatus. Et januas habens aereas, ut supra dictum commemoravimus. Et ostia in basilica, quae texit aere; quae etiam porticibus communita maximis, et opportunis erat discreta coenaculis. Et rursus extra hanc aedem in gyro altera simili schemate facta. Sed et tertia
Abbreviated transcription (Latin):
intentam: uirtutem quoque patientiȩ singulari¬
ter excellentem: Non in congrue demonstrat: Auri¬
autem laminȩ: quȩ marmori ac tabulis sunt abiegnis
super positȩ ips aest latitudo caritatis. decor depuro
& conscientia bona & fide non ficta. Quȩsicut aurum
aliis prctiosius est m& allis. Itac&eris exinnor uirtu¬
tib in templodi singulari luce refulg&. Undebene
a postolus cum plurima uirtutumbona quȩ humilib¬
corde essent seruanda quasi pauimenti ornatus enu¬
merar& dicens ⁊ induite uos ergo sicut clectidi sci & di¬
lecti uiscera misericordiȩ benignitatem. humilitatẽ

Expanded text:
intentam, virtute quoque patientiae singulariintentam, virtute quoque patientiae singulariter excellentem, non inautem laminae quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta: quae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus in templo Dei singulari luce refulget. Unde bene Apostolus cum plurima virtutum bona, quae humilibus essent corde servanda, quasi pavimenti ornatus enumeraret, dicens, Induite vos sicut electi Dei sancti et dilecti viscera misericordiae, benigni
Abbreviated transcription (Latin):
quibus electi ad regnum cęleste perueniunt. uelcer¬
te ipsos edectos choros. sibim& pertempora uari¬
antia succedentes significant. Ita ȩ̨qualitas pa¬
uimenti: concordẽ eorundem humilitatem: qua
intemporali adhuc uita positi soci aliter inuicem
caritate dictante conuer santur
inmerito demonstrat. Quod idelic& pauimentum
pretiosis simo ereet marmore stratum decore mul¬
to Idemque marmor moxtabulis tectum abiex¬
nis. Quianimirum uita ustorum: primo fidei fir¬
mitate prȩmunienda incorde: acdeinde uirtutum
s̃piritalium latitudine est ad ornanda in opere:
Alioquin: quidutilitatir habeat decor marmoris pre¬
tiosis simi lignorum tabulis obtectus si non mesticum
aliquid tacite signabat: acbonorum amplitudinem
o perum: Fortitudine fidei intemeratȩ suf fultienda
es se docebat: Abies uero pro altitudine sui. & robor
durabile mentem electorum Infima qua quedeside¬
ria spernentem: & cȩlestium contemplationi semper

Expanded text:
quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel cerquibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros, sibimet per tempora variantia succedentes significant, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi, socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretioaliquod tacite signabat, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae subfulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui et robur diu durabile, mentem electorum infima quaeque desideria spernentem, et coelestium contemplationi semper
Abbreviated transcription (Latin):
nat Teguntur autem omnialignis. a paiumento
domus urque ad sumitatem pari&um. Et usque ad la¬
queria cumelecti a primis fidei rudimentir: us que
adper fectionem bonȩ actionis. &usque admgres¬
sum patriȩ cȩlestis: bonis insudare non denistunt
operibus, Cum a primis iustis usque adultimos in
consumatione sȩculi omnes uirtutib student: quorũ
merito iure ualeant protestari: qui axp̃i bonus
odor sumusdo in omn loco. & texit pauimentũ:
tabulatis abiegnis. Hoc quomodo factum sit
plenius in libro paralr pemenon explicat᷑: ubi scrip¬
tumest. Strauit quoque pauimentum templi
precio sis simo marmore. stratum decore multo.
Vndepat& quod tabulas ab iegnees quibus pauimentum
te ger&: nequaquam interra posuit: sed primo
illud marmore pretexit: ac deinde tabulcs super¬
posuit: ac tertium his duobus auriuestitum super¬
acldidit ut insequentib legitur: Sicut autem alti¬
tudo pari&is in altum ex surgens atque usque
adlaquearia perueniens profectus uirtutum

Expanded text:
nat. Teguntur autem omnia lignis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis, usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis, bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos, in consummationem saeculi omnes virtutibus student, quorum merito jure valeant protestari, quia bonus Christi odor sumus Deo in omni loco. Et texit pavimentum tabulatis abiegnis. Hoc quomodo factum sit, plenius in libro Paralipomenon explicatur, ubi scriptum est: Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, stratum decore multo . Unde patet quod tabulas abiegnas, quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit; sed primo illud marmore praetexit, ac deinde tabulas superposuit, ac tertium his duobus auri vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur: Sicut autem altitudo parietis in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniens, profectus virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
tidie pus insistentes operib dno sacrificia laudes of¬
ferimus. Interior uerodomus: que ad posteriorem
par tem templi erat facta: Ipsa est promissec nobis
uita incelis: Anterior quidem ac conuersationem

Expanded text:
tidie insistentes piis operibus Domino sacrificia laudis oftidie insistentes piis operibus Domino sacrificia laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem templi partem erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem a conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
cauit quoque xx. cubitorum ad posterio rem par¬
tem templi tabulata cedrina: a pauimento usq
talem dicit. Ab or tuenm solir ingres sum habe¬
bat templum & ab occasudo mĩo interiorem.
hoc est scã scõrum. Quod autem tabulata que interi¬
orem domum ab exteriore separabant aꝑaumen¬
to usque ad superiora es sedicitur edificata nonus¬
que adlaquearia significat. quȩxxx. cubitis erant
in subli me a pauimento sus pensa: ut supraiaan
dictum est. sed tantum ur que ad cubitor xx. altitu¬
dinis: ut insequentib apertelegitur. Relictum
uero erat supra hȩc teebulata apertum & mane
us que adlaquearia. cubitorum decem altitudinis.
& cubitorum xx. longitudinir. iuxtalatitudinem do¬
mus per quam nimirum ianueem: fumus incen¬
sorum de altari thymiamatir soleboet ascendere.
tione domurdñi pat& figura mesterii. & aposto
lo exponente luce clarior est. Qui prior domur
in qua semper in troibent sacerdotes sacrificiorũ
os ficia con sumantes. pręsens est ecclesi e ubi co¬

Expanded text:
cavit quoque viginti cubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina a pavimento usque talem dicit. Ab ortu enim solis ingressum habebat templum, et ab occasu domum interiorem, hoc est, Sancta sanctorum. Quod autem tabulata, quae interiorem domum ab exteriore separabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus incensorum de altari thymiamatis solebat in Sancta satione domus Domini patet figura mysterii, Alo exponente, luce clarior est. Quae prior domus, in quam semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quo
Abbreviated transcription (Latin):
uot autem seruos salomon noster in hoc opus mi¬
serit Insequentib mistico sermone designatur
cumdicitur ELegitꝰ salo monoperad eomni is rahel

Expanded text:
uot autem servos Salomon noster in hoc opus miserit, in sequentibus mystico sermone designatur cum dicitur: Elegit Salomon operarios de omni Israel
Abbreviated transcription (Latin):
sionis hi quidegentib: nuperaduenerant irrahelitȩ: diebus
reptem purificati: sic tandem interiorasc̃õrũ pecebant
Quȩ autem inter atria uel inariis erant pauimenta : Lapide
uariosunt omnia strata: It auero ostia in aedib: contramuicẽ
posita erant. ut hi &icem quiinultimis conristebant
Templũ porsent intueri: Erant autem sostes uiginti quat¬
tuor & sacerdotũ & leuitarũ &ianitorũ: quiper totidem
reptimanas sibi exordine succederent : sabbato nouatur ma
intrante adopficiũ Et pr&er sabbatũ eaquȩ proxima septi

Expanded text:
sionis hi qui de gentibus nuper advenerant Israelitae diebus septem purificati sic tandem interiora sanctorum petebant. Quae autem inter atria vel in atriis erant pavimenta, lapide vario sunt omnia strata. Ita vero ostia in aedibus contra invicem posita erant, ut et hi etiam qui in ultimis consistebant templum possent intueri. Erant autem sortes viginti quatuor et sacerdotum et Levitarum et janitorum, qui per totidem septimanas sibi ex ordine succederent, Sabbato nova turma intrante ad officium, et post Sabbatum ea quae proxima septi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseper cursit edom in ucelle soclinarũ decemmilia
Etapprehendit param in proelio: uocauitq nomen eius
iec&hel. Vallis scclinarum erat ubi sales faciebant : Vel fȩ¬
nouidelic& sal suginis ut multis in locis deciro exsiccato &incen¬
so uelaquis puteorum salsis ferue factis. etusq: ad redis
firmitatem coquendo perductir. uel alio quolib& ordine
quoral fieri consucuit : in quo & locoioab duode cimimilia idu¬
meorum percusrisse legitur:
N ec pr&er eundũ quia proual¬
le salinarum u&us editio quasi nomen regionis gemela posuit:
Dera autẽ ciuitces ÷ arabie Nobilis in eadem terra edom
quae in libronumerorũ recem dicitur: et asrris hodie que
sic appellatur : Iec & hel uero quođ marias uictor cinomen
imposuit Inter pr&atur cocurdi uel auxiliũdi: agente
eo fideliter ut perenne in der&ur memoriȩ: q hanc
uel coxus populi uel dõ aduiuante coeperit:

Expanded text:
Ipse percussit Edom in valle Salinarum decem millia, et apprehendit Petram in praelio vocavitque nomen ejus Jecethel; vallis Salinarum erat ubi salem faciebant, vel fonte videlicet salsuginis, ut multis in locis deciso, exsiccato et incenso, vel aquis puteorum salsis fervefactis, et usque ad salis firmitatem coquendo perductis, vel alio quolibet ordine quo sal fieri consuevit. In quo etiam loco Joab duodecim millia Idumaeorum percussisse legitur. Nec praetereundum quod pro valle Salinarum vetus Editio quasi nomen regionis Gemelach posuit. Petra autem civitas est Arabiae nobilis, in eadem terra Edom, quae in libro Numerorum Recem dicitur, et a Syriis hodie usque sic appellatur . Jecethel vero, quod Amasias victor ei nomen imposuit, interpretatur coetus Dei, vel auxilium Dei, agente eo fideliter, ut perenni inderetur memoriae, quia hanc vel coetus populi Dei, vel Deo adjuvante, ceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnis domus irrahel requieuit postd̃m Abiectis uidelic&
idolis illi roli seriuiens: Quod eam fecirre toto tempore
praesulatur samuelir : quiiorepho teste duodecim annis
conpl&us est primo tempore regnisaul: quod eodem
instorico ad firmante uiginti annis tenuit. Nullus scãe his¬
toriae curiorus ignorat : Namque post modum cum recer¬
sirr& asaule sp̃s dñi Et agitaer& eum spr nequam. Maxime
adper sequendum dauid in noxium &iustum. Necerre erat
partem militiae uel plebis eiur Non nullom malitiae illiur
extitisse complicem:

Expanded text:
omnis domus Israelis requievit post Dominum, abjectis videlicet omnis domus Israelis requievit post Dominum, abjectis videlicet idolis, illi soli serviens; quod eam fecisse toto tempore praesulatus Samuelis, qui Josepho teste duodecim annis completus est, et primo tempore regni Saul, quod, eodem historico affirmante, viginti annis tenuit, nullus sanctae historiae curiosus ignorat. Namque postmodum cum recessisset a Saule spiritus Domini, et agitaret cum spiritus nequam, maxime ad persequendum David innoxium et justum, necesse erat partem militiae vel et plebis ejus nonnullam, malitiae illius exstitisse complicem.
Abbreviated transcription (Latin):
archec in cariat hiocrim multiplicati sunt dies. Erat quippe
iamannus uicesimus. & requieiut omnis domus israhel
ni dauid quando eam congregecto populi frequentia in hie¬
rusclem adduxit: sint computcendi: Inuenitur nocmq
in sequentib: quod temporib: saulis fuerit elata de hacciui¬
tate: Et alloetac in castrec pugnante aduersum philisteos:
Sic & enim scriptumest: Et ait saul adachaiam. apłplica
archamdi: Erat enimibi archadi indicillo: cũ filuis israhel:
t quia consteet quod dauid eam in hieruroclem adduxerit:
Tultam de domo aminadab inquam nunc inlata er se perhi¬
b&ur: Restat intellegi quod in dieb: raulis relata de
castrir & in prefatam sit iblataciuitatem: Vnde denuo
regnante dauid: adfereur in hieruseclem:
st ergo rensus memoratae sententiae: quia exquoman¬
rit archa in cariathiarim erat annus iucersimus
Cum eam inde trans ferri temporib: saul causabelli con¬
tinger& : Vel ceste uicessimus ercet annus: Cum adhuc

Expanded text:
arca in Cariathiarim multiplicati sunt dies erat quippe iam annus vicesimus et requievit omnis domus Israhel ni David, quando eam congregata populi frequentia adduxit in Hierusalem , sint computandi. Invenitur namque in sequentibus, , quod temporibus Saulis fuit delata de hac civitate, et allata in castra, pugnante eo adversus Philistaeos » : sic etenim scriptum est: Et ait Saul ad Achiam: applica arcam Dei: erat enim ibi arca Dei in die illa cum filiis Israelis. Et quia constat quod David eam in Hierusalem adduxerit, tultam de domo Aminadab, in quam tunc illatam esse perhibetur, restat intelligi, quod in diebus Saulis relata de castris, et in praefatam sit illata civitatem; unde denuo regnante David affertur in Hierusalem. « Est ergo sensus memoratae sententiae, quia ex quo mansit arca in Cariathiarim, erat annus vicesimus, cum eam inde transferri temporibus Saul causa belli contingeret: vel certe vicesimus erat annus, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo iram rex salomonem in opere templiuuerit:
Quodoperarior salomon in opere templi habuerit:
De qualil apide templum sit factum:
Quando uel ubi aedi ficatum sit templum:
Qlus mensure sit factum
De fenestriscius & tabulis pergirum:¬

Expanded text:
Quomodo Hiram rex Salomonem in opere templi juverit. Quot operarios Salomon in opere templi habuerit. De quo lapide templum sit factum. Quando, vel ubi aedificatum sit templum. Cujus mensurae sit factum. De fenestris, et tabulis eju
Abbreviated transcription (Latin):
quas cumpatientia molorum & dilectione bonorũ
exercent. continua intentione aduisionem scae
ba sium interasile eroct: Et scalpturȩ inter uinc¬
turas. Iuncturas dicere uid&ur eas: quibus ipse
luterum tocbulȩ sibim& inuicem conexȩ sunt
ut scilic& exquat tuor siuequinque tecbulis unec sie¬
rexbares Quales autem scalpturas interhas iunc¬
turcer Id est in iprssuis locteribus. Ante &re¬
tro Adextera & sinistra & supra quoque habue¬
rint : subdendo aperitur. cumdicitur Inter
coronulces & plector leones & boues & cherubim
et in iunc turdr similiter desuper, Noner goplana
ercet ulloc ex paste superficies basium q̃ eduindique
uer sur misticis scalpto figuras : quaẽ sco rumentes

Expanded text:
quas cum patientia malorum et dilectione bonorum quas cum patientia malorum et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad Sanctae Trinibasium interrasile erat, et sculpturae inter juncturas. Juncturas videtur dicere eas, quibus ipse luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt, ut scilicet ex quatuor sive quinque tabulis una fieret basis. Quales autem sculpturas inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus ante et retro, a dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum dicitur: Inter coronulas et plectas, leones, et boves, et cherubin, et juncturas similiter desuper. Non ergo plana erat illa ex parte superficies basium, sed undique versum mysticis sculpta figuris; quia mentes
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis & quat tuor cubitorum latitudinis
et trium cubitorum altitudinir. basessingu¬
lȩfuere Intelleguntur: Longitudo & enimadi
patientiam longa nimitatis. latitudo addilatationẽ
dilectionis : altitudo pertin& ad spem suꝑner &ributio¬
.nii.
Quat tuor autem sunt principales uir tuter: quib¬
c&er a uirtutum structura immin&. prudentia
fcilic& fortitudo: Temperantia iustitia: Etideo
quaternorum cubitorumerat longitudo et latitu
dobasium Quia sci prȩdicatores siue aduer soc¬
mundi etlongitudinem exilu aclabor
prȩsentium forer tolerent : seucor indilectione
sui conditorir suorumque proximorum interna
exul tatione dilectent: seper operam dareuir tu
tibus cura prudente iudelic& in terbona & malee
dis cernenter. Fortiter aduersa sustinentes.:
Cor appaitu uoluptactum temperantes. Iustitiã
inoperatione tenenter: Triu uero cubitorum fit
altitudo basium. cumper exer titium uirtutum

Expanded text:
longitudinis, et quatuor latitudinis, longitudinis, et quatuor latitudinis, et quatuor altitudinis bases singulae fuere, intelligendum est: longitudo etenim ad patientiam longanimitatis, latitudo ad dilatationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principales virtutes, quibus tota virtutum structura imminet, prudentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quatuor cubitorum erat longitudo edo basium, quia sancti praedicatores sive adversmundi et longitudinem exitus ac laborum praesentium foris tollerent: seu cor in dilectione sui Conditoris, suorumque proximorum interna exsultatione dilatent, semper operam dare tibus curant, prudenter videlicet inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
super posito unitas ex primitur baptis matis.
quaeper apostolus totoerat orbi prȩdicanda Itoc & ꝑ
duos ordines luterum: mrstice ostenditur. qua gen¬
tilitas cumiudea. In unum fidei consortium postbap
tis matis eratundam collegenda: Nam & sungeminis
luteribus hostiae lauabantur. quaȩdam quidem adex¬
tris atrii. quaedam uero a sinistris: uno tamen igne
consumebantur altaris. ut holo caustum fier&
Quia siue quis in paste circumcisionis. siue in preputi.
lauacrum susceperit : uno omnes spũ ut filudi fieri
pos sint scĩficantur: Hinc & enima postolus: Sed acce¬
pistis inquit spm̃ adoptionis filiorum. In quo clama¬
mus abba pater: Unum inquit spm̃ accipistir. Inquo
omnes filu adoptionis efficiamini: In quonimirum
sp̃u clamamus abbec pater. Abba uidelic& quiex
hebrȩis uenimus ad fidem pater qui ex gentibus
uarus quidem linguis prodiuersitate nationum
spr inuocantes. Quod autem quattuor cubitorum

Expanded text:
superposito unitas exprimitur baptisuperposito unitas exprimitur baptiquae per apostolos toto erat orbi praedicanda, ita et per duos ordines luterum mystice ostenditur quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium post baptismatis erat undam colligenda. Nam etsi in geminis luteribus hostiae lavabantur, quaedam quidem a dexteris atrii, quaedam vero a sinistris, uno tamen igne consumebantur altaris, ut holocaustum fieret; quia sive quis in parte circumcisionis, sive in praeputii lavacrum Christi susceperit, uno omnes Spiritu, ut filii Dei fieri possint, sanctificantur. Hinc etenim Apostolus, Sed accepistis inquit Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba Pater. Unum inquit Spiritum accepistis, in quo omnes filii adoptionis efficiamini; in quo nimirum Spiritu clamamus, Abba Pater; Abba videlicet qui ex Hebraeis venimus ad fidem; Pater, qui ex gentibus, variis quidem linguis pro diversitate nationum Spiritus invocantes. Quod autem quatuor cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
uener ant hostiae ut fierent holoc austum: qđ aelati
tiam illorum gratia sp̃s sc̃i adimplens diuino
fecit amore feruescere:. Quoduero adportandos lu¬
teres decem sunt ba ses facte. poterat ita mrsti¬
ce interpr&ari quia ministrilauacriuitedis ad aeter¬
ne gaudia beatitudinis. quae denario solent numero
figurari Eos quor imbuunt uocent: Uerum quia.
decirdem luteribus distincte insequentibus seriptũ ÷
quoduidelica quinque ex his positisunt addexterã
pastem templi.: et quinque ad sinistram: magis in
eis quinarii numeri sunt intuenda misteria
In utraque & enim paste templi sunt poritaeba res
luterum ut utriquedi populo sacri fontis gratia.
designar&ur eẽpandendec Et quinque sunt
ut sicut in ex positione maris quod
quinque cubiti saltum ÷ iamdiximus: de monstrar&ur
trpice uniuersa fidelib quae perquinque sensus cor¬
poris deliquerant. per lauacrum baptismi esse re¬
mittenda: Sicut ergo iunomari duodecim bolies

Expanded text:
venerant hostiae, ut fierent holocaustum quod Latine venerant hostiae, ut fierent holocaustum quod Latine iam illorum gratia sancti Spiritus adimplens, divino fecit amore fervescere. Quod vero ad portandos luteres, decem sunt bases factae, poterat ita mystice interpretari, quia ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitufigurari eos quos imbuunt, vocent. Verum quia de eisdem luteribus distincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt positae bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratia designaretur esse pandenda. Et quinque sunt in utraque parte sicut in expositione maris, quod quinque cubitis altum est, jam diximus demonstraretur typice, universa fidelibus, quae per quinque sensus corporis deliquerant, per lavacrum baptismatis esse remittenda. Sicut ergo in uno mari duodecim bobus
Abbreviated transcription (Latin):
gerebant: Si quidem ut uerba dierum narrant
Omnia ineis qua in holo caustum oblaturieraent: lauabant:
Holo caustum autem dñi: generaliter omnislectorũ
multitudo potest intellegi qua iux tauocem prȩcurro¬
sacer dotes quim mari lauabantur. Formam exprimunt
eorum quiper baptisma erficiuntur summi consorter pacerdotir
figuram uaptissime preendunt. cumper ab lutionem
baptis ma gratia spr̃ sci implentur. Lauatur namque
inlutere hostic: Cumquis fidelium a quabaptis mi per¬
funditur, Offertur uero in holo caustum: cumpost
Philippus euange listoc cumprae dicar& in samria.
quidnisi in lutere templi hostias dñi lauabat ⁊ sed quia
nec dum inquem quam corum spr sc̃s descendebat
sed baptizati erant taentum in nomine dñi ihũ. uel ut¬
ablutȩ hostiae : Necdum ad sacro sci altaris ignem
peruenerunt: at commiss illo parus & iohannes
loquebantur que linguis: Iam adignem altacris per¬

Expanded text:
gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini, generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursosacerdotes qui in mari lavabantur, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii,em figuram aptissime praetendunt, cum per ablutionem baptismi gratia Spiritus sancti impletur: lavatur namque in lutere hostia, cum quis fidelium aqua baptismi perfunditur; offertur vero in holocaustum cum per iPhilippus evangelista cum praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias Domini lavabat? Sed quia necdum in quemquam eorum Spiritus sanctus descenderat, sed baptizati tantum erant in nomine Jesu, vel ablutae hostiae necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenerant. At cum missi illuc Petrus et Joannes m sanctum, loquebanturque linguis, jam ad ignem altaris per
Abbreviated transcription (Latin):
to cesccri reddendo. In quo nomen &imaginem ce¬
sccris ex pressamerse dicebant: Nequãquam itcc
respon der&. Reddite qua sunt cȩsccris caesccri
& quae sunt dido. sed potius eorum corriger& errorem
dicens, Non lic& uobis inpercussura auriuestri imaginem
facere casccris: quiatcelem scalpturecm lex diina
prohib& erse: Nam que locus ut ostenso sibi nomis ma¬
te census hocdicer& si in eo cȩsccris imago causaci dola¬
triae: & non ad indicium magis regia potestatis esset
deformacta :¬
cubitorum longitudinir ba sersingular: & quat¬
tuor cubitorum latitudinir: & trium cubitorum altitu¬
dinis, multi fecriam & multismodis. Vna eademque
nostrȩ salutis sacramenta: presigurantur: Nam que¬
idem a postoli uirique a postolici. qui perbouermare
postoentes designatisunt: Designantur &icem perba sor
quȩpor toendiserant luterib: prȩparatȩ : quomodo ipsȩ
luteres ciusdem lauacri spiritalis cuius & mare  trpum

Expanded text:
to Caesari reddendo, in quo nomen et imaginem Caeto Caesari reddendo, in quo nomen et imaginem Caesaris expressam esse dicebant, nequaquam ita responderet: Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari, et quae sunt Dei, Deo ; sed potius eorum corrigeret errorem, dicens: Non licet vobis percussura auri vestri imaginem facere Caesari, quia talem sculpturam lex divina prohibet esse; neque locutus ostenso sibi numismate census hoc diceret, si in eo Caesaris imago causa idololatriae, et non ad judicium magis regiae potestatis esset deformatacubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. Multifariam multisque modis una eademque nostrae salutis sacramenta praefigurantur: nam iidem apostoli virique apostolici, qui per boves mare portantes designati sunt, designantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae, quomodo ipsi luteres ejusdem lavacri spiritalis, cujus et mare, typum
Abbreviated transcription (Latin):
erunt a &ernae r&ributionis ad tingere: Verũ
sidiligentius uerbalegis adtendamur: foste pare¬
bit non inter dictũ imocgines rerum aut cnimaliũ
faccre. sed hac ido loctriae gratia facere
omni modis erse prohibitum: Denique dicturus
in monte sc̃o dñs Non facier̃ ibi sculptile Neque
omnem simili tudinem prȩmisit: Non habebir
dr̃ alienor coramme: Acdeinde subiuncxit:
Non faciertibi sculptile. Neque omnem similitudi¬
nem quȩ est in caelo desuper et qua mn terra deor sã
Nec eorum qua sunt inaquis subter rec At queita
conclusit. non adorabirea Nequecoles. quib
uerbis apeste declaratur: quod illȩ similitudiner
fieri prohibentur ab hominibus. Quaemn ueratio¬
nem deorum alienorum facere solent impu
quaeque ad colendum at que adorandum
gentilitas errabunda repperit: C&erum similiter hȩc
fieri Nulla ut reor legis diuinȩ littera ueaut
Alioquin et dñs temptantibus sephacrise is decribu¬

Expanded text:
erunt aeternae retributionis attingere? Verum erunt aeternae retributionis attingere? Verum si diligentius verba legis attendamus, forte parebit non interdictum imagines rerum ac animalium facere, sed haec idololatriae gratia facere omnimodis esse prohibitum. Denique dicturus in monte sancto Dominus: Non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem; praemisit: Non habebis deos alienos coram me; ac deinde subjunxit: Non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem, quae est in coelo desuper, et qunec eorum quae sunt in aquis sub terra. Atque ita conclusit: Non adorabis ea, neque coles . Quibus verbis aperte declaratur quod illae similitudines fieri prohibentur ab hominibus, quae in venerationem deorum alienorum facere solent impii, quaeque ad colendum atque adorandum gentilitas errabunda reperit. Caeterum simpliciter haec fieri nulla, ut reor, legis divinae littera vetat. Alioquin et Dominus tentantibus se Pharisaeis de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
quem arpicientes filus rochel iuuerent: Curnonlica exal¬
tationem dñi scluatoris incruce. quamostem uicit ad me¬
moriam fidelib depingendo reduci ⁊ Uel aliaciur mi¬
racula & sanationis: quibus de eodem mostis auctore
mirabiliter trium phauit ⁊ cumhorum as pectur.
mul tum sȩpe conpunctionis solcat prȩstoere contuentib
Et eis quoque quilit teres ignorant quariuiuam domi¬
nicae hnstoriac pandere lectionem : Nam & pictura grece¬
LATPΑ ΦIA id est uiua scriptura uocatur
Silicuit duodecim boues aeneos facere. quimare
super positum ferentes. quat tuor mundi pla¬
gas terni respicerent : quid prohib& duodecẽ
apostolos pingere. quomodo euntes docerent om
nium designari scriptura sicidem legi contrarium
non fuit in eodem mari scalpturas histriatas in
gero decem cubitorum fieri quomodo legi
contrarium putabatur. si historia scõrum
quiper custodiam diuinae legis. Ad gloriam meru¬

Expanded text:
quem aspicientes filii Israel viverent; cur non licet exalquem aspicientes filii Israel viverent; cur non licet exaltationem Domini Salvatoris in cruce, qua mortem vicit, ad memoriam fidelibus depingendo reduci; vel ad alia ejus miracula et sanationes, quibus de eodem mortis auctore mirabiliter triumphavit; cum horum aspectus multum saepe compunctionis soleat praestare contuentibus, et eis quoque qui litteras ignorant, quasi vivam Dominicae historiae pandere lectionem? Nam et pictura Graeceζωγραφία, id est viva scriptura vocatur. Si licuit duodecim boves aeneos facere, qui mare superpositum ferentes quatuor mundi plagas terni respicerent; quid prohibet duodecim apostolos pingere, quomodo euntes, omnes gentenium designari scriptura? Si contra legem non fuit in eodem mari sculpturas historiatas in gyro decem cubitorum fieri; quomodo legi contqui per custodiam divinae legis ad gloriam meru
Abbreviated transcription (Latin):
li tudiner sculpamus. aut depingamus in ecclesia. uel alio
quo lib& loco eo quod in decalogo legis dixerit: Non fa¬
cies tibi sculptile : Neq omnem similitudinem quȩ est in
caelo desuper. Et quae interra deorsum: Neceor
quȩ sunt in aquis subterra. Qui nequaquam hoc puta¬
rent si uel salomonis opus ad memoriam reuocas sent:
quo & intemplo intus palmas fecit & cerubim: cũ
uariis caelaturis Nn colum nis illius mala gracnata
&r&e : in mari quoq: hoceneo. duodecim bouer
& scalpturas his triatas: sed & inbasib: luterum si
cut in sequentib: legitur. leones cumbobus, palmas
axes & rotas cum cerubim: & uario picturarũ gene¬
refecit: Vel certe suipsius mos si operco conside¬
rassent. qui iubente dño & cerubim priur in propici ccto¬
rio. Et postea serpentem fecit aeneum inheremo : Cuiur
in tuitu populus aferorum serpentium ueneno saluase uir
Sienim liceboet serpentem ex altori aeneum in ligno

Expanded text:
litudines sculpamus, aut depingamus in ecclesia aut parietlitudines sculpamus, aut depingamus in ecclesia aut pariete, aut alio quolibet loco, eo quod in decalogo legis dixerit: Non facias tibi sculptile, neque omnem similitudinem, quae est in coelo desuper, et quae in terra deorsuquae sunt in aquis sub terra. Qui nequaquam hoc putarent, si vel Salomonis opus ad memoriam revocassent, quo et in templo intus palmas fecit et cherubim, cum variis caelaturis, et in columnis illius mala granata et retes, in mari quoque aeneo duodecim boves, et sculpturas histriatas, sed et in vasibus laterum, ut in sequentibus legitur, leones cum bobus, palmas, axes et rotas, cum cherubim et vario picturarum genere fecit; vel certe ipsius Moysi opera considerassent, qui, jubente Domino, et cherubim prius in propitiatorio, et postea serpentem fecit aeneum in eremo, cujus intuitu populus a ferarum serpentium veneno salvaretur. Si enim licebat serpentem exaltari aeneum in ligno,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uel ut conquadrecta iustorum conscientia de signatur:
Quocum queenim uerteris quadractum. stebit: Sic & ani¬
mus electorum Nullo temptationum occursu: Nouit
a statu sue rectitudinis inclinari: batus autem. he¬
brȩorum men suroc est: quam ipsibat nominant.
Hac bens modios tres: Ipsa est & oephi: quamilli & ephec
nuncupant: Sed oephi ad mensuroem pestin& uariacrum
frugum. Tritici ordei leguminum batus uero est
inspeciebus liquidis. Uino oleo aqua : Itacque batus quae
ceste nor mȩ men sura est. Opera de signoet a equitatis
& iustitiae. quibus hi quuin remis sionem peccatorum
baptizantur: Necerse habont institui. B atos quȩ milli
rum abluens Ad regnum cȩleste transmisit:
Recipiebat & alior mille: cum &iam turbas nationum
Eius dem regni perennis fecit es se pasticipes: Notandum
sane hoc in loco quia sunt quiputant legedi proluibitum.
Neuel hominum uel quorum lib& amimelium. siuererum simi¬

Expanded text:
et velut conquadrata, justorum conscientia designatur. et velut conquadrata, justorum conscientia designatur. Quacunque enim verteris, quadrum stabit. Sic et animus electorum nullo tentationum occursu novit a suae rectitudinis statu inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam ipsi bath nominant, habens modios tres. Ipsa est et ephi, quod et illi epha nuncupant. Sed et ephi ad mensuram pertinet aridarum frugum, tritici, hordei, leguminum; batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque batos, qui certae normae mensura est, opera designat aequitatis et justitiae, quibus hi qui in remissionem peccatorum baptizantur, necesse habent institui. Batosque mille carum abluens, ad regnum coeleste transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum ejusdem regni perennis fecit esse participes. Notandum sane hoc in loco, quia sunt qui putant lege Dei prohibitum, ne vel hominum, vel quorumlibet animalium, sive rerum simi
Abbreviated transcription (Latin):
omnium lobe purifieat. Acpurisicator Aduisionemgloriae
ipsius per ennis intromiittit. In quonimirũ lauacra.
Vter que populus. & circumcisionis uidelic& & prȩpucu
perfidem spem & dilectionem. unum in dño efficitur Ipso
ã testaente. quicir cumcisionem post prȩdicans ait inter alia:
Et alicos oues hebeo qua non sunt ex hocouili & illasopor¬
t& me adducere. & uocemmeam audient: Et fi et unũ
ouile & unus pastor : Quod in hoc quoque meri. Typice
figurabactur : Nam subditur ⁊ duomiliabatos capiebat:
Millencerius namq: numerus. prosignificatione ꝑrẽfectionis
sol& poniinscripturis : Quianimirum denarium numerũx
quadratum solidum facit: Decem quippe deciesducta.
Centum faciunt: Quae uidelic& figuraiem quac dratoo¬
sed adhuc plana nonest: Uerum ut altitudine surgoet¬
& solida efficiatur: multiplica centum perdecem. & fiunt
mille, Quopro fecto numero: stecbiles & in superabiles

Expanded text:
omnium labe purificat, ac purificatos ad visionem gloriae omnium labe purificat, ac purificatos ad visionem gloriae ipsius perennis intromittit: in quo nimirum lavacro uterque populus, circumcisionis videlicet et praeputii, per fidem, spem, et dilectionem unum in Domino efficitur, ipso attestante, qui circumcisionem per se praedicans ait inter alia: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor : quod in hoc quoque mari typice figurabatur: nam subditur: Duo millia batos capiebat. Millenarius namque numerus pro significatione perfectionis solet poni in Scriptquadratum solidum facit. Decem quippe decies ducti, centum faciunt. Quae videlicet figura jam quadrased adhuc plena est. Verum ut in altitudinem surgat, et solida efficiatur, multiplicata centum per decem, et fiunt mille. Quo profecto numero stabilis et insuperabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ris ostendit discipulis : & cenimcm diuinaluce coruscam : sibisimul
merse predocuit: Potest &iecm in lilio repando: Ipse mediator
di & hominũ propter pcersionem mostis gloria & honore coronatus
hon in conuenienter accipi. Quiante parsionem quidem succm.
qua si clacusum adhuclilium fuit: cum signis miraculorũ que fert
Clccrus homore fulsit: Postre surrectionem uero & ascensiont̃
sucem Repcendum selilium suꝑnae patriae ciuibus exhibuit:
Cũod in ad sumpta humanitate. potentiam diuine clocritoe tir quẽ habu¬
it apud patrem prius quammundus err&. ostendit : Vnde & in a¬
moris cantico: Lilis euo cabulo designare uoluit dicen: Egoflor¬
S campi: et lilium conucellium. Labium ergomocrir in quosacer¬
dotes lauccbaentur. quc e rilccbium fut calicir & folium repan¬
dililii : Quia lauacrum fcclutaere quo membra sumini sacerdotis
esficimur Iufidenorsacro fcae parnonir eiur. A peccatoruim

Expanded text:
ris ostendit discipulis, et animam divina luce coruscam, simul sibi ris ostendit discipulis, et animam divina luce coruscam, simul sibi inesse perdocuit. Potest etiam in lilio repando ipse Mediator Dei et hominum, post passionem mortis gloria et honore coronatus, non inconvenienter accipi; qui ante passionem quidem suam, quasi clausum adhuc lilium fuit, cum signis miraculorum quae fecit clarus homo refulsit; post resurrectionem vero et ascensionem suam repandum se lilium supernae patriae civibus exhibuit, quod in assumpta humanitate potentiam divinae claritatis, quam habuit apud Patrem priusquam mundus esset, ostendit. Unde et in amoris Cantico lilii se vocabulo designare voluit, dicens: Ego flos campi, et lilium convallium . Labium ergo maris, in quo sacerdotes lavabantur, quasi labium fuit calicis, et folium repandi lilii, quia lavacrum salutare, quo membra summi sacerdotis efficimur, in fide nos sacrosanctae passionis ejus a peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in xp̃oihũ In moste iprius bapti z actisu mur
Consepultienm sumuse cumillo perbaptisimnũ inmor tem¬
Vt quem ad modum surrexit xp̃s amostur pergloricm patris
Itec & nor innouitate uita cembulemus: Sienim conploentecti
factisumus simili tudini mortis eius simul & resurrectionis eius erim
Qđ in factura quoq: maris eneitypice signatũ ÷ : cũ consequenter
adiungitur, Labium que eus quac silabium calicis: & foliũ
repaendililu, Perlabium nocmquecalicis: gustur dominicae¬
parsionis per folium lilur epandi: pate factec claritos re¬
surrectionis ipsius exprimitur: Nam quod in calice poculum
passionis de signdur: Testectur ipse dñr. quiueniens ad parsionẽ
Patremorauit dicens : Pater siuis: Trcensfer calicẽ istuame
Lilium uero quamco mitoente odoris iocundissimum gratia.
Candidum foris colorem intus ostendit aurosum: Apte gloriõ
resurrectionis eius insinucct. qui& corporis in mostelitactẽ fo¬

Expanded text:
sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; consepulti ergo sumus illi per baptismum in mortemut quemadmodum surrexit Christus a mortuis pergloriam patris, ita et nos in nouitate uitae ambulemus. si enim conplantati sumus similitudini mortis eius, sed et resurrectionis erimod in factura quoque maris aenei typice signatum est, cum sequenter adjungitur: Labiumque ejus quasi labium calicis, et folium repandi lilii. Per labium nPassionis; per folium lilii repandi, patefacta claritas Resurrectionis ipsius exprimitur. Nam quod in calice poculum passionis designetur, ait ipse Dominus, qui veniens ad passionem Patrem orat dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me . Lilium vero quod comitante odoris jucundissimi gratia candidum foris colorem, intus ostendit aurosum, apte gloriam Resurrectionis ejus insinuat, qui et corporis immortalitatem fo
Abbreviated transcription (Latin):
posteriora : Quia qua mercede scĩ predicatorer inperp&uum
donentur In in terni arbitris ex amine iam dis poritumest
sed noliis qui adhuc forissumus: man& omnimodis occultum
Quod tunc hoc es se occultum nullatenus potest: quo omułs
quilauacrum baptismi ad sedutem accipit: & uitocmifidem
spem caritatem deb& hebere: Na rine histrib: uirtutibur¬
i Vnderecte subiungitur, Crossitudo autem Ideteris: triũ
unciarum erot, Crorsitudo &enimlateris in mari
firmitas est uirtutis in baptismo: Et trium unciarum est
hargrorsitudo dumrobore fid cispei & dilectionis perceptio
baptimi communitur : Neque aliter proficuumerse accipien¬
tibur ostenditur nisiharum firmo cercitudo uirtutum:
mentem accipi entium simul & opera confirm&
Accipitur autem &celebrectur baptis milauacrum: In exem¬
plum dominice passionis: & resurrectionis a mortuis.
Iuxto quda postolur exponensait. Qui cumque baptizati

Expanded text:
postpostdonentur, in interni arbitris examine jam dispositum est, sed nobis, qui adhuc foris sumus, manet omnimodis occultum. Quibus tamen hoc esse occultum nullatenus potest, quod omnis qui lavacrum baptismi ad salutem accipit et vitam, fidem, spem et charitatem debt. Unde recte subjungitur, Crassitudo autem luteris trium unciarum erat. Crassitudo etenim luteris in mari firmitas est virtutis in baptismo. Et trium unciarum est haec crassitudo, dum robore fidei, spei et dilectionis perceptio baptismi communitur. Neque aliter proficuum esse accipientibus ostenditur, nisi harum firma certitudo virtutum mentem accipientium simul et opera confirmet. Accipitur autem et celebratur baptismi lavacrum in exemplum Dominicae passionis et resurrectionis a mortuis, juxta quod Apostolus exponens ait, Quia quicumque baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
spei suae fructum percipere : Duodecem ergoboues duo¬
decem sunt a postoli: & omnes quiuice eorumRegendam
re sibi super inpositum posteent: Cum a postoli apostolor ũ¬
que successores Iniunctum sibi euangelizandi officium
Pramptac implere deuotione satocgunt: Tresq: ad aqui¬
lonem & tres adoccidentem. tres admeridiem & trer
adorientem respiciunt: Cumuniuerss quad rarti orbis pastib:
fidẽ praedicant scȩ̃ trinitectis: Nam & a postoli eo my sterio duo¬
decem Hoc est quater ternisunt electi: ut fidem & confersio¬
nem scã trinitatir perquat tuor mundi plagees euangelizanter
Baptiz arent omnes genter in nomine patris & filii. & sp̃r sc̃i
Quorum uidelic& apostolorum succersorum que corum
Verba actur & parsones per facile in presentiuidere. Vellegen¬
do cognoscere ualeccmur : quȩuiero illos in futur o maneat᷑
gloria raributionis. Nacdumudere porrimur: Vnde apte
fubditur. Quorum posteriorec uniuerra: Intrinfecus lati¬
toebeent In trinsecus Nccm que lactiteent uniuersecbouum

Expanded text:
spei suae fructum percipere . Duodecim ergo boves, duodecim sunt apostoli, et omnes qui vice eorum regendamre sibi superimpositum portant, cum apostoli apostolorumque successores injunctum sibi evangelizandi officium prompta implere devotione satagunt. Tresque ad aquilonem, tresque ad occidentem, tres ad meridiem, et tres ad orientem respiciunt, cum in universi quadrati orbis partibus fidem praedicant sanctae Trinitatis; nam et apostoli eo mysterio duodecim, hoc est quaterni sunt electi, ut fidem et confessionem sanctae Trinitatis per quatuor mundi partes evangelizantes, baptizarent omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; quorum apostolorum, successorumque eorum verba, actus et passiones perfacile in praesenti videre vel legendo cognoscere possumus; quae vero illos in futuro maneat gloria retributionis, nec dum videre valemus. Unde apte subditur, Quorum posteriora universa, intrinsecus latitabant. Intrinsecus namque latitant universa bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
nibus gratiã prȩendit. Neque aliqua illoes horaina¬
nis & uacua pr&erit: Inquapus uacare operibus uel
ser monib. uel certe cogitationibus desistent:
Coronulas quippe in sescalptas habent: cum adingres¬
sum uitae perennis: in fatigebili desiderio anhelant:
plectas hecbent cum inter desideria uit a caelestis quȩ
sur sumest. Num quam fraternae soci&cctis quȩ iux¬
ta est uincula dissoluat: Habent inter coronulees
& plectas leones: Cumita ad spercenda caelestia mentẽ
erigunt. Ita ad dile gendos proximos dilatant.
Vt inpec cantes quos que qui sibi commiss sunt. fer¬
uorem asperȩ inuectionis exercere non tardent:
Habent cumleonib: boues: quando ipsam inuectionem cor¬
ripiendi. cum spũ mansuaudinis exhibent: Quando in
feruore arguendi Num quam fis sccm hebere ungulcm
dis er&ȩ actionis aloquellȩ. Numquaem uerba diuinae
lectionis uel ut ruminando inore uoluere cersoent
Denique beatur ste phacnus ba ns uidelic& templidñi &imia

Expanded text:
nibus gratiam praetendit, neque aliqua illas hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus, vel sermonibus, vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se scsum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Plectas habent, cum inter desideria vitae coelestis, quae sursum est, numquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas, leones, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque qui sibi commissi sunt, fervorem asperae invectionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu mansuetudinis exhibent, quando in fervore arguendi numquam fessam habere vigilantiam discretae actionis ac loquelae, numquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore voluere cessant. Denique beatus Stephanus basis videlicet templi Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ri&ur accinctus aeque ut discinctur: Acsi apertedicat
noligloriari quasuam uictor bellicidis criminis: quiad huc
macie positus. quem uictoria sequatur ignoras : Etuerum
profecto dicebat: Nam mox inito cestamine benedab non
uictis aduerparus triũphans sed cȩsosuo exercidd fugiens dom̃uredut¬

Expanded text:
rietur accinctus aeque ut discinctus. Ac si aperte dicat: rietur accinctus aeque ut discinctus. Ac si aperte dicat: Noli gloriari, quasi jam victor bellici discriminis, qui, adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dicebat. Nam mox inito certamine Benadab non victis adversariis triumphans, sed caeso suo exercitu fugiens domum red
Abbreviated transcription (Latin):
meritatem arrogantiae : modesto sermone cõnper¬
censr exisrahel ait. T¬
Diciteei : Neglori&uraccinetur
e que ut discinctus: A¬
liud ÷ autẽ accinctur: aliud discine¬
tus: aliud non accinctur. Accinctusnam que ÷ quicin¬
gulo circũdatur incedit : discinctur qui cingulũ niuper
deposuit. Verbi gratia balneũ intraturus uellectũ
ascensurus uel alteram forte tonicam induiturus
N on accinctus: quinuper tonicaindutur : Necdumse addita
zonȩ cir cũ positione muniuit : Sic ergo & in expeditione
castrensi quipositus ÷ Recte accinctus nominatur
Id ÷ armis indutur : quipugna confecta uictor domum
redut: Iure discinctus uocatur qui animirum depositis
armis optate pacis otiũ gerit. Quiuero nec dum pugnare¬
neq: seadcer tamen parar eiam coeperat mnerito non accine¬
tuserse dicitur : Ait ergor exisrahel regisiriȩ glorianti
quasuam cepisr& samariã quã obsidere coeperat. Neglo¬

Expanded text:
meritatem arrogantiae modesto sermone compesmeritatem arrogantiae modesto sermone compescens rex Israel, ait: Dicite ei: Ne glorietur accinctus, aeque ut discinctus. Aliud est autem accinctus, aliud discinctus, aliud non accinctus. Accinctus namque est, qui cingulo circumdatus incedit; discinctus, qui cingulum nuper deposuit, verbi gratia, balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel alteram forte tunicam induturus; non accinctus, qui, nuper tunicam induturus, necdum se addita zonae circumpositione munivit. Sic ergo et in expeditione castrensi qui positus est, recte accinctus nominatur, id est, armis indutus. Qui pugna confecta victor domum rediit, jure discinctus vocatur, quia nimirum depositis armis optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare se ad certamen parare jam coeperat, merito non accincicitur. Ait ergo rex Israel regi Syriae, glorianti quod jam cepisset Samariam, quam obsidere coeperat: Ne glo