comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contraria uidentur ex̃ quardicit. diriuentur fontes tui foras & inpla¬
teis aquas diuide. cũ ꝓtinus adiungit. habrto tas solus nec sint ali¬
eni participes tui: Quomo do enĩ aquã scientix solus habere poterit.
si hanc inplateis diudit: Quomodo alieni aquȩ eiꝰ participes ñ st̃.
si fontes illius foras diriuantur: Sed cũ prȩdicam populis: nimirũ
inplateis aquas diuidimꝰ. quia in auditor multitudine scientiȩ uer¬
ba dilatamꝰ. Cũ uero nos adiuuante diuina grã intrinsecus custodimꝰ.
& ne maligni spiritus qui iure a nobis alieni sunt quia sortẽ brati¬
tudinis p didert̃ nos in elatione subripiant sollicitudine cauta
circim spicimꝰ: Soli habemꝰ aquas quas inplateis diuidimꝰ. ut nobis
ineis alieni participes ñ sint. hi nimirũ dequib scriptũ ẽ Alieni
insurrexerunt in me. & fortes quȩ siert̃ animã meã: Aquas ergo & in
plateis diuidit & solus hab&. qui ꝑ hoc qđ multis prȩdicat se in co¬

Expanded text:
tes tui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquae ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spiritus qui jure a nobis alieni sunt quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in co
Abbreviated transcription (Latin):
tis iniuidaico populo reuelante spu declarauit. Sequitur
ta cadit. quia quauis ad intelligenda sublimia leuetur: ex
contẽplatione tamen maiestatis dĩ infirmitatẽ suae conditionis
intelligit. Et quasi statũ non hab& quise ante dĩ oculos esse cinerẽ
&puluerẽ uid&. Sequitur. ET INGRESSUS EST INME SP̃S EI
HVIUIT ME SUPRA PEDEMEOS. Cũ nos humilit̃ dõsternim.
cũ esse nos puluerẽ cinerẽq cognoscimꝰ. cũ infirmitatẽ conda¬
tionis propriȩ pensantes statũ rigiditatis & suꝑbiȩ ñ habemus
& iacemus in bono post opere quasi suꝑ pedes ex rectitudine
stemus: Qđ cur in campo dȩꝓpheta agitur. nisi ut speuialit̾ desig¬
netur quia &iã electis gentiũ spĩ sẽs dandus ẽ&. quieos quos as¬
sumer& &prius asuꝑbix suȩ statu deicer& & postmodũ suꝑ
pedessuos idest suꝑ bona opera solidar& sieut ꝑ paulũ dleit᷑.

Expanded text:
tis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur:tis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur:ta in faciem suam cadit, quia quamvis homo ad intelligenda spiritalia elevatur, ex contemplatione tamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit, et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse cinerem et pulverem videt. Sequitur: « Et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos. 5. Cum nos humiliter Deo sternimus, cum esse nos pulverem cineremque cognoscimus, cum infirmitatem conditionis propriae pensantes, statum rigiditatis et superbiae non habemus, et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum super pedes suos, id est super bona opera solidaret? Sicut per Paulum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mine starent. Vnde nunc hi zechiel ꝓpheta quid iubente dõ in
locis egerit describit. ut ꝑ locorũ qualitates indic& quid inposte¬
rũ deꝓphetiȩ misteriis sequeretur. Ecce & enĩ dicit. FACTA EST¬
SUꝑALE ALANUS DNI. ET DIXIT ADME SURGENS EGRI¬
DERE IN CAMPŨ. ETIBI LOQUAR ITCU Quid ẽ hoc quod
prius dñs in medio israhelitarũ locutus ad ꝓphetã suũ fuerat.
& ta m̃ postmodũ dicit egredere incãpum &ibi loquar tecũ.
nisi qđ ꝓphetiȩ Suae grãm & prius iuideae in fundere & hanc post¬
modũ dignatus ẽ in latitudine gentiũ demonstrare : Neq enĩ im¬
merito ꝑ campũ gentilitas designatur. quat longe lateq idest in
uniuerso mundo distenditur. Ubi & subditur. ET SURGENS
EGRESSUSSU INCAMPŨ. ETECCE GLORIADNI STABAT NUASI
GLORIA QUAM UIDI IUXTA ELUMEN CHOBAR Incãpo głam
uiderat. q̃uia ipsa eiꝰ maiestas gentib apparuit. quae prius seelec¬

Expanded text:
mine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in mine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in locis egerit describit, ut per locorum qualitates indicet quid in posterum de prophetiae mysteriis sequeretur. Ecce enim ait: VEmanus Domini, et dixit ad me: Surgens egredere in campum, et ibi loquar tecum. 2. Quid est hoc, quod prius Dominus in medio Israelitarum locutus ad prophetam suum fuerat, et tamen postmodum dicit: Egredere in campum, et ibi loquar tecum, nisi quod prophetiae suae gratiam et prius Judaeae infundere, et hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare? Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est in universo mundo distenditur. Ubi et subditur: VERSegressus sum in campum, et ecce gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi juxta flumen Chobar. » In campo gviderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se elec
Abbreviated transcription (Latin):
CRUITA HISTorIAE uERITATE DIuINa ELOqUE
aliquando rxtẽpore. aliquando ex loco causas de¬
signant: quas aꝑto sermone non indicant. Ex tẽpr
& enĩ: sicut prȩdicante uidaris dño ꝑruangelistã dr̃. hiem serat. Int̃
illa eñ mysteria quaeurritas loquebatur quid causȩ fuit ut nomen
hiemis adderetur. nisi ut ꝑ qualitatẽ tẽporis ostender& frigus
cordis. Quia & cũ uerba ueritatis acciperent frigida uidȩor̃ corda
remanebant: aliquando uero exloco. sic̃ carnali ifrahelitico popło
descendente demonte moỹse lea incãpestribus data ẽ. Et scis apłis
dñs in monte sedens sũma & sp̃ualia precepta locutus ẽ. ut exlocis
uidelie& monstraretur quia & illis tãquã carnalib mandata mini¬
ma dabantur inualle terrarum. & isti tãquã spũales & scĩ in monte
mandata carbestia audirent. quatinus aꝑte monstraretur qđ ascen¬
dentes corde ad caelestia infirma mundi relinquerent & inmentis cul¬

Expanded text:
ritate historiae, divina eloquia aliquanda ex tempore, aliquando ex loco causas designant, quas aperto sermone non indicant. Ex tempore etenim, sicut praedicante Judaeis Domino per evangelistam dicitur: Hiems erat . Inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis ostenderet frigus cordis? Quia et cum verba veritatis acciperent, frigida Judaeorum corda remanebant. Aliquando vero ex loco, sicut carnali Israelitico populo, descendente de monte Moyse, lex in campestribus data est ; et sanctis apostolis Dominus in monte sedens summa et spiritalia praecepta locutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et isti tanquam spiritales et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis cul
Abbreviated transcription (Latin):
carnis inqua prius iacebat argrotus. Quidest ergo dicere tolle gra¬
battũtuũ & uade indomũ tuã.nisi porta tẽptationes carnis
inquib actenus iaciusti. ac reuertere ad conscientiã tuã ut uideas qu
fecisti: Propheta igitur post campũ indomo includi precipitur.
ut prȩdicator semꝑ post grãm doctrinx quã proximis ministrat
ad conscientiã redeat. seq ipsum subtili examinatione discutiat. ne
dehis quat foris prȩdicat aliquid ipse apud se in trinsecus transito¬

Expanded text:
carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle gracarnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videas quae fecisti? Propheta itaque post campum in domo includi praecipitur, ut praedicator semper, post gratiam doctrinae quam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transito
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo quidẽ ad cãpum exit. sed non cogitan¬
dosem& ip¬
sũ ad domũ redire contẽpnit: Acceptoeul
cutienda mentis nrãe secreta reuocamur: ut apud sem& ipsũ
indo animꝰ quiescat. & non iã ꝑexteriores concupiscentuas
inappetitu laudis ꝙ głae cogitationis mobilitate. discurrat.
Dehac domo cordis cuida sanato ꝑ sem&ipsã ueritas dicit: Tolde
grabbatũ tuũ. &uade indomũtuã ꝑ grabattũ quippe inquo
arnis ẽ requies ipsacaro designatur. ꝑ domũ uero consnedido
figuratur. Etquiacũ mente mortui inuitus iacem in carnidde¬
lectatione quie scimꝰ. infirmi portam᷑ inlecto. Cũ uero sanati
fuerimus mente. ut iã pulsantib carnis uitus resistamꝰ: necesse ẽ
ut & tẽptationũ contumelias denr̃a carne tolerem: Aegro itaꝗad
salutẽ reducto prȩcipitur. tolle grabattũtuũ idest porta lectũ in
quo portatus es: quianecesse ẽ ut sanatus quisq port& contumeliã

Expanded text:
loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitanloquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etecutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc typicę diximꝰ. nunc uerba eadẽ caritati urae moralit̃ disseramꝰ
qui predicat propt̃ eos quos exxtra se positos corrigit atq abini qui¬
tate cõpescit loquendo ad campũ eocit: Ibiq glam dñi uidet. qr
tanto largius doctrinȩ gram ꝑcipit: quanto st̃ in labore prȩdica¬
tionis examore praximor tendit. Foras ergo exeundo in altã uisi¬
onẽ ducitur. quia unde in alrenis cordib ignorantiȩ carcitatẽ mi
nisterio suar locutionis il luminat. inde cũ suꝑna gr̃a in altiori in¬
telligentia exaltat. Sedquia semꝑ pry̧dicator deb& admente ao¬
currere. humilitatẽ atq munditiã intrinsecus custodire. post cãpũ
necesse ẽ utaddomũ redeat. quatinus in his quaedicit qualis &iam
ipsesit intra
conscientiã agnoseit. Sienĩ aut hoc qđ loquit᷑
minime
custodit. aut dehis quȩ loquit᷑ tẽporalẽ glam
requirit :

Expanded text:
haec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramuhaec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramuqui praedicat propter eos quos extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique gloriam Domini videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo exeundo in altam visionem ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem 1296 ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiorem intelligentiam exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est ut ad domum redeat, quatenus in his quae dicit qualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit,
Abbreviated transcription (Latin):
quesi ita ut dicta ẽ in eor intellectũ decurrer&: quasi gressus libe¬
ros suȩ prȩdicationis habuiss& reꝓbis ergo tunc predicatorũ
scientia tacere cõpellit᷑: unde & hic subdit̾. Et linguã tuã adhe¬
rescere faciã palato tuo. & eris mutus nec quasi uir obiurgans. qͣr
domꝰ exasperans ẽ. Sedquia enoeb & helia prȩdicante multi
eochis qui tunc ea uidȩis in infidelitate remanserint ad cogni¬
se restitu& om̃ã. qui utriq ꝑrachariã duȩ oliux & ꝑ iohannem
duo candelabra nominantur: Recte hic quoq subiungitur. Cũ¬
ATẼ LOCUTUS EUERO TIBI: APERIA OSIUŨ. ETDICES
ADEOS. HEC DICIT DNS SS. Tunc enĩ ueluti in extremo os ꝓphe¬
tat aperitur. cũ inpredicatione enoch & heliȩ auidyis ad fide re¬
deuntib ꝓphetia sacri eloquii decepõ fuisse cognoscetur. Sed quia

Expanded text:
etia ligata erit. Quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus libetia ligata erit. Quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus libros suae praedicationis habuisset. 8. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde et hic subditur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognise restituet omnia , qui utrique per Zachariam duae olivae , et per Joannem duo candelabra nominantur , recte hic quoque subjungitur: autem locutus fuero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. 9. Tunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii de Christo fuisse cognoscitur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
faciã palato tuo. &eris mutus nec quasiuir ob iurgans. quia domꝰ
exasperans ẽ : Quae uidelic& uerba si ꝑ trpicȩ eaepositionis ordinẽ
sequamur. ꝓpheta indomosua uincula suscipit & ligatur. quia in
ex tremis cũ iudea crediderit grauissimas antichristi tẽpore ꝑse¬
cutiones senti&. ita ut prȩdicationes eiꝰ ministri iniquitatis non
recipiant. sed resistendo has uinculis dolor̃ premant. Et in medio eor
ñ egreditur. quia ad corda prauor̃ prȩdicatio ñ ꝑuenit: dũ lingua
bonor ligata tribulationib tac&. Frunt & enĩ tunc multi exiudxis¬
infidelib qui eosdẽ ipsos qui exiudeis crediderint ꝑ sequent᷑. Vnde
notandũ ẽ qđ hic quoq dr̃. Quia in domo sua uincula ꝓpheta susti¬
neat. ut uidelic& designetur qm̃ & exipsosuo genere iudẽa cũ
fidelis fuerit tribulationes ꝑsecutionis portae
Dũ enĩ uni¬
genitus sũmi patris incarnatus ac mortuus
resurrexisse
atq ad caelos ascendisse ñ credit᷑. sic̃ ꝑsaerȩ
scripture

Expanded text:
urgans, quia domus exasperans est. 7. Quae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorinfidelibus, qui eosdem ipsos, qui ex Judaeis crediderint, persequentur. Unde notandum est quod hic quoque dicitur quia in domo sua propheta vincula sustineat, ut videlicet designetur, quoniam ex ipso suo genere Judaea, eum fidelis fuerit tribulationem persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus ac mortuus resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
plebs conuersa iudeor̃ duris ꝑ secutionib angustabitur. Vnde scri¬
ptũ ẽ: Atriũ aut̃ qđ ẽ eactra templũ eice foras. & ne metiaris illud:¬

Expanded text:
plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriplebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriptum est: Atrium autem, quod erat e
Abbreviated transcription (Latin):
quid est qđ demedio istahelitici populi ꝓpheta ad cãpũ educitꝰ
atq addomũ postea dec̃apo reuocatur. nisi qđ prȩdicationis
gra auidaico populo ablata in latitudine gentilitatis sparsac̃.
Sed tamen infine mundi dũ iudei ad fidẽ redeunt. quasi addo¬
mũ ꝓpheta reducitur. ut in suo populo rursus prȩdicatio in¬
habit&. quȩ modo uelut incãpo ita diuersis gentib fulg& Serip¬
tũ quippe ẽ. Donec plenitudo gentiũ sub intrar& & sic omnis
isrł saluus fuer&. Quia & ꝑ ꝓphetã alterũ dicit᷑. Si fuerit nume¬
rus filior̃ isrł quasi arena maris. reliquiȩ saluȩ fient. Eacier¬
go ꝓpheta demedio populi. ad cãpum. decãpo redrat ad domiũ
ut & prȩdicatio quȩ iudeae facta ẽ egrediatur ingente reple¬
tis fidegentib recipiat udȩa spũalis doctrine dona quȩ ama¬
serat. Includiaut̃ ꝓpheta inmedio dom̃suȩ prȩcipitur. quia
antichristi tẽpore ab eis gentib quat in infidelitate remanserint

Expanded text:
uli propheta ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur? nisi quod praedicationis gratia Judaico populo ablata in latitudinem gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducetur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita in diversis gentibus fulget: Scriptum quippe est: « Donec plenitudo gentiterum dicitur: « Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . » Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut et praedicatio, quae Judaeae facta est, egrediatur in gentes, et repletis fide gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus, quae in infidelitate remanserint,
Abbreviated transcription (Latin):
uersus ustus aiustitia sua fecerit iniquitatẽ. ponã offendiculũ corã eo
Acsi aꝑte dicat. Quia uidere penitendo noluit ubi iã impegit. iusto
eũ iudicio deserens ponã ei ut &alibi impingat. Qđ tam̃ dm̃ ponere
ẽ. ñequaquã ad peccandũ prȩmere sed nolle apeccato liberare. sic̃
depharao ͤ dicitus. Ego indurabo cor eiꝰ. Non enĩ corpeccantis dñsob¬
durat. sed obdurare dicit᷑. cũ ab obduratione ñ liberat. Misericors
enĩ ds̃ tẽpus nobis ad pęnitentiã relaxat. Sed cũ eiꝰ grãe patientiã
nos adaugm̃tũ uertimꝰ culpȩ. hoc ipsũ tẽpus qđ ad parcendũ pie
disposuit districtius ad feriendũ uertit. ut cũ reuerti quis &iam
spatio tẽporis accepto noluerit ꝑ hoc mala sua adreatũ augrat.
ꝑ qđ ea diluere potuit si conuerti uoluiss&. Unde scriptu ẽ. Ignoras
qm̃ benignitas dĩ adpęnitentiã te adducit: Scdm cduritiã aut̃¬

Expanded text:
tus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? S
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: Qđ bene paulus apłus dequib dã dm̃ intelligentib sed ñ ho¬
norantib insinuat dicens. Cũ cognouissent dm̃. ñ sicut dm̃glorifica

Expanded text:
nuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non s
Abbreviated transcription (Latin):
culpe generatur. ut quasi iã quȩdã sint in
peccatore
supplicia ipsa increm̃ta uitior. Fit uero
ñ nũquã
ut unũ idẽq peccatũ & precatũ sit & poena pec¬
cati si¬
mul & causa peccati. Ponam enĩ ante oculos quẽ piã rem ꝓocimi
concupiscere quã quia aꝑte ñ ualuit. furto diripuit. Sed infurti ac¬
cusatione positus sehanc diripuisse iure urando denegauit. Huic
ergo concupiseentia peccatũ fuit & causa peccati. quia ꝑeã ꝑuenit
adrapinã: Ipsũ uero furtũ quorem concupitã diripuit & peccatũ ei
factũ ẽ & poena peccati. quia exretributione iã ñ represse concupis¬
centiȩ factũ ẽ ut uenir& ad furtũ. & culpa cordis excrescer& in oꝑ e
catorursũ precatũ genuit. Furtũ ergo qđ eoconcupiscentia ꝓcessit
& ꝑ iuriũ ꝓtulit peccatũ &porna peccati factũ ẽ culpe prȩcȩdeni.
peccatũ & causa peccati culpe subsequenti: quia deilla natũ hanc ge¬

Expanded text:
culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati, simul et caconcupisse, quam quia aperte non valuit, furto diripuit; sed in furti accusatione positus se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam pervenit ad rapinam; ipsum vero furtum quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in operccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrauerit conspicit. Sed districta sunt omĩpotentis dĩ iudicia.
& qui peccatorẽ diu eocpectat utredeat. non redeunti atq con¬
tepnenti ponit adhuc ubi grauius impingat. Peccatũ quippe
qđ ꝑ pęnitentiã citius ñ deletur. aut peccatũ ẽ & causa precati.
aut peccatũ & poena peccati. aut peccatũ simul & causa &
poena peccati. Om̃t enĩ qđ prius cõmittitur. peccatũ est.
Sedsicitius pęnitendo ñ tergitur. iusto uidicio omp̃s ds obliga¬
tã peccatis mentẽ &iã inculpã alterã ꝑmittit cadere: ut
quae flendo  corrigendo noluit mundare qđ fecit. peccatũ
incipiat peccato cumulare. Peccatũ ergo qđ penitentiae
lamento non di luitur. peccatũ simule̾ & causa peccati.
quia rocillo oritur. unde ad huc peccatoris animꝰ altiuꝰ obliget᷑¬
Peccatũ uero qđ exprccato sequit᷑. peccatũ simul
ẽ & poenapee¬
cati: quia excrescente caecitate exretributio¬
ne prioris

Expanded text:
perpetraverit conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia; perpetraverit conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia; et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. 24. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur peccatum est. Sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit emendare quod fecerit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetuPeccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris
Abbreviated transcription (Latin):
ideo suã animã liberauit. quia iusto ne pre¬
denuntiauit. cũ iustus ad precatũ prę¬
tacente cecidit. prȩdicator quia tacuit reus
tenetur. Sed quis nrm rogo adhaec sufficiat. ut ñ solũ proca¬
tores studiose corripiat. sed &iã iustis inuigil& necadant: Nos enim
infirmitatis nrãe conscii cũ iustos uiros conspicum. ammonere eos ñ
prȩsumimꝰ ut iustitiae uiã teneant quã quia tenent uidem. & tamen
praedicatoris ẽ debitũ &iã iustos ammonere. Unde predicator egre¬
gius dicebat. Sapientib & insipientib debitor sũ. In his uero om̃ib
quar deiusto adiniquitatẽ conuerso dicta sunt: hoc est laboriosum
adloquendũ. hoc ualde ꝑtimescendũ qđ dñs dicit. ponã offendicu¬
lũ corã eo. Ait enĩ. Si conuersus iustus aiustitia sua fecerit iniqui¬
rit offendit. & uerũ ẽ omnino qđ dicimus. Curadhuo ei ds̃ omp̃s
offendiculũ ponit. quẽ iã impegisse & cecidisse ꝑ iniquitatẽ quã

Expanded text:
suam liberat, quia justo ne peannuntiavit, cum justus ad peccatum praedtacente cecidit, praedicator, quia tacuit, reus enetur. Sed quis nostrum rogo ad haec sufficiat, ut non solum peccatores studiose corripiat, sed et justis invigilet, ne cadant? Nos enim infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus, ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus, et tamen praedicatoris est debitum gius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his vero omnibus, quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquirit, offendit. Et verum est omnino, quod dicimus, cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere. ut morenarium discernat fortores uitior̃ odoresq uirtu¬
tum. Incursus malignor̃ spirituũ longe ꝓspiciat. & cõmissas sibiani¬
mas ꝑsuã ꝓuidentiã cautas reddat. Sequitur. Et aubIES EX
ORE MEO UERBŨ ET ADNUNUABIS EIS EXME Ecce iterũ
monetur ꝓpheta. ne prȩsumat loqui qđ ñ audierit. sed prius aurẽ
cordis aperiat uoci creatoris. & postmodũ ossui corporis aperiat.
aurib plebis. Vnde ꝓpheta alius dicit. Inclinabo ad similitudinẽ
aurẽ meã. aperiã inpsalterio ꝓpositionẽ meã. Quienĩ recte p̃dicat.
prius sic̃ dictũ ẽ aurẽ cordis locutioni intimȩ inclin&.ut postmo¬
dũ os corporis in ꝓpositione ammonitionis aperiat. Sequitur

Expanded text:
permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtupermanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitur: IBID.-- Et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . Qui enim recte praedicat prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intimae inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
insem& ipsa ñ ard&. tam rem cui subponitur ñ accendit. Hinc enĩ de
iohanne ueritas dicit. Ille trat lucerna ardens & lucens: Ardens uide¬
lic& ꝑ cacdeste desiderium. lucens ꝑ uerbum. Vt ergo serurtur ueritas
p̃dicandi. teneatur necesse ẽ altitudo uiuendi. Vnde quoq sc̃ȩ eccłȩ¬
sponsi uoce incantico canticor dr̃. Nasus tuus sic̃ turris libani Quȩrogo
laus ẽ fr̃s km̃i. ut sponsȩ nasus turri cõparetur : Sed quia ꝑnasũ sẽꝑ
odores fetoresq discernimꝰ. Quid ꝑnasũ nisi speculatorũ discretio desig¬
natur. Qui nimirũ nasus & sicut turris ẽẽ & libani dr̃. quia uidelic&
p̃positor̃ discretio. &munita semꝑ deb& eẽ excircũ sprctione. & in
altitudine uitat consistere. id est in ualle infirmi operis ñ iacere. Sic̃
enĩ turris in monte idcirco ad speculandũ ponitur ut hostes quiue¬
niunt longius uideantur. sic p̃dicatoris uita semꝑ in alto deb& fixa

Expanded text:
in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desiderium, lucens per verbum. Ut ergo servetur veritas praedicandi, teneatur necesse est altitudo vivendi. Unde recte onsi voce in Canticis Canticorum dicitur, Nasus tuus sicut turris Libani. Quae ego laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum, nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus sicut turris Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio et munita semper debet esse circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa
Abbreviated transcription (Latin):
sa patient̃ audiã. Sed quia ipse quoq infirmussũ. in otiosis sermo¬
nib paulisꝑ tractus libent̃ iã ea loqui incipio quat audire coe¬
perã inuitus. & ubi tȩdebat cadere lib& iacere. Quis ergo ego uł
qualis speculator sũ. qui non in monte operis sto. sed adhuc inual¬
le infirmitatis iaceo: Potens uero ẽ humani generis creator &
redemptor. indigno mihi & uite altitudinẽ & linguę efficaciã
donare. ꝓcuius amore in eius eloquio nec mihi parco. Esse ergo
speculatoris uita & alta deb& semꝑ & circũspecta. Neq hoc
speculatori sufficit ut alte uiuat. ñisi ut loquendo assidire
ad alta auditores suos ꝑtrahat. ror̃q mentes ad amorẽ cardestis patriȩ
loquendo succendat. Ne enĩ terrenarũ rerum amori subcumbat
alta sit ne occulti hostis iaculis feriatur. exomĩ latere circũspecta.
Sed tunc hate recte agit. cũ lingua eius exuita arserit. Nã lucerna quȩ

Expanded text:
sa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitae altitudinem, 1284 et linguae efficaciam donare, pro cujus amore in ejus eloquio nec mihi parco. speculatoris vita et alta debet semper et circumspecta. Neque hoc speculatori sufficit ut alte vivat, nisi et alte loquendo ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat. Ne enim terrenarum rerum amori succumbat, alta fit ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere sit circumspecta.Sed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae
Abbreviated transcription (Latin):
Cogor nãq modo ecclesiarũ. modo monasterior̃ causas discutere. sȩpe
singulor̃ uitas actusq pensare. modo quȩdã ciuiũ negona sustinere.
modo deirruentib barbaror gladiis gemere & cõmisso gregi insidi¬
antes lupostimere . modo rerũ curã sumere ne desint subsidia eis
ipsis quib discipline regula tenrtur. modo raptores quosdã ȩqua¬
niit̃ ꝑpeti. mođo eis substudio seruient caritatis obuiare. Cũitaq
ad tot & tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur. quando
ad sem& ipsã redeat. ut totã se in predicatione colligat. &aꝑferen¬
di uerbi ministerio ñ recȩdat: Quia aut̃ necessitate soci sȩpe uiris
secularib uingor. ñ nũ quã mihi lingue disciplinã relaxo. Nãsi inas¬
siduo censure meat uigore meteneo: scio quia ab infirmi orib fugi¬
or. eosq ad hoc qđ appeto nũquã traho. Vnde fit ut eor̃ sȩpe & otio¬

Expanded text:
Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otio
Abbreviated transcription (Latin):
dicationẽ ten&. neq inquantũ tenere sufficit uita sequit᷑ lingua
qui otiosis uerbis sȩpe implicor. & ab exortatione atq edificatione
pocimor̃ torpens & negligens cesso: qui in conspectudĩ factus sũ mul
&uerbosus. mutus in neces sarus. uerbosus in otiosis. Sed ecce sermo
dĩ dũ speculatoris uitã cõpellit ut loquar. tacere ñ possũ. & tam̃
loquendo me ferire ꝑtimesco. Dicã. dicã. ut uerbi dĩ gladius &iã per
meipsũ ad configendũ cor proximi transeat. Dicã. dicã ut &iã contra
negligentiã uideo. Erit fortasse apud piũ uidicẽ impetratio ueniȩ
ipsa cognitio culpȩ. Et quidẽ in monasterio positus ualebã & ab otiosis
linguã restringere. inintentione orationis poene continux mentẽ
tenere. At post quã cordis humerũ sarcinȩ pastorali subposui. colli¬
gere se adsem& ipsũ assidur non potest animus. quia admulta partit᷑.

Expanded text:
dicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. dicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. Cui enĩ cura aliena cõmittitur.sprculator uocatur. ut in mentis
altitudine sedeat. atq uocabulũ nominis ex uirtute actionis trahat
Non ẽ enĩ speculator. qui inimo est. Speculator quippe semꝑ in altitu¬
dine stat: ut quic quiduenturũ ẽ longe ꝓspiciat. Et quis quis populi
speculator ponitur. in alto deb& gtare ꝑuitã: ut possit prodet ꝑ ꝓ
uidentiã. Hinc ꝓpheta alius speculatorẽ ammon& dicens. Super
montẽ excelsũ ascendetu qui euangelizas sron. ut uidelic& qui prȩdi¬
cationis locũ suscipit. ad altitudinẽ bonȩ ascendat actionis:. Adexcl¬
satranseat. & eorũ quisibi cõmissi sunt opera transcendat: quatinus
subiector̃ uitã tanto subtilius uideat: quanto & terrenis rebus quas
despicit animũ ñ sup ponit. Oquã dura mihi sunt ista quȩ loquor
quia mem&ipsũ loquendo ferio: cuius neq lingua ut dignũ ẽ prę¬

Expanded text:
tiat. Cui enim aliena cura committitur, speculator vocatur, ut in mentis tiat. Cui enim aliena cura committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. 1283 Non est enim speculator qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, prae
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte indicat. qui ałisdẽ diebus mȩrendo tacuerat. Missus autẽ
ad p̃dicandũ fuerat. & tam̃ septe dieb sedens tacebat. Quid est
hoc qđ nobis ꝓphrta sc̃s in hoc suo sibentio innuit. nisi quia ille loqͥ
ueracit̾ nouit qui prius benetacere didicerit : Quasi enĩ quoddam
nutrim̃ tũ uerbi ẽ. censura silentu. Et recte ꝑ excrescentẽ quoq grãm
quendi & tẽpus tacendi. sed prius tacendi p̃mittt tẽpus & postmo¬
dũ subdit loquendi : quia non loquendo tacere. sed tacendo debrm
loqui discere. Si ergo ꝓpheta sc̃s quimissus adloquendũ fuerat diu
prius tacuit. ut postmodũ recte loqueretur. Pensandũ nobis ẽ quan¬
ta ei culpa sit non tacere. quẽ nulla cogit necessitas laqui Sequitur.¬
FILI HOMINIS. SPECULATORẼ UEDITE DOMUI ISRAHEL
Notandũ qđ eũ quẽ dñs ad prȩdicandũ mittit. speculatorẽ ẽẽ denun¬

Expanded text:
aperte indicat quia eisdem diebus moerens tacuerat. Missus autem aperte indicat quia eisdem diebus moerens tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quid est hoc quod nobis propheta sanctus in hoc suo silentio innuit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi, est censura silentii. Et recte per excrescentem quoque gratiam quendi, et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdit loquendi, quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discere. Si ergo propheta sanctus qui missus ad loquendum fuerat diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. SequiturFili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. 4. Notandum quod eum quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denun
Abbreviated transcription (Latin):
ribus consedendo & mȩrendo coniungit: quia radix ẽ uerbi uirtus
operis. Et ille Sermo ab audiente libenter accipitur qui aprȩdicante
cum eõ passione animi ꝓfertur. Sic ferrũ cũ ferro iungitur liquatur
prius. ut post modũ uicissim aseipso teneatur. Si enĩ p̾rius minime
mollescit. postmodũ fortiter tenere non sufficit. Sic ꝓpheta cap¬
tiuo populo consedit. & mxrens inmedio eor extitit. ut dũ ꝑ carita¬
tis grãm condescendendo seei molliorẽ redder&. eũ statim ꝑ uerbi
fortitudint̾ tener&. Sin uero isra heliticus populus qui damus ex¬
asperans uocatur quia culpas nec int̾ flagella cognouit. nullo mȩrore
animũ depressit. ꝓpheta int̾ gaudentecs myrens sedere studuit: ut
tacendo ostender& quid loquendo uenerat docere. & priusquã uer¬
ba facera in hoc qđ mȩrens tacuit formã uerbor̃ sũpsit. Sequit᷑¬
septimũ uerba dominicȩ iussionis accȩpit ut loqui debuiss&.

Expanded text:
ribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi est virtus ribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi est virtus operis, et ille sermo ab audiente libenter accipitur, qui a praedicante cum compassione animi profertur. Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmodum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic tivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se ei molliorem redderet, eum statim per verbi fortitudinem teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens tacuit formam verborum sumpsit. Sequitseptimum verba dominicae jussionis accepit ut loqui debuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uice & indomabili corde sunt ad quos ego mittote. Ex quibus
quia multi fuerant credituri. atq ꝑ oboedientiã ad fertilitatẽ bo¬
ni operis ꝑuenturi: aceruus frugũ uocantur. Quia enĩ bonȩ animȩ
fruges appellantur dĩ. ꝓpheta alius testatur dicens. Sc̃s isrł dño
primitiȩ frugũ eiꝰ. Fruges & enĩ dñi &iã conuersȩ ad fidẽ gentes post¬
modũ factȩ sunt. Sed quia prius isrł dño credidit:. recte hunc ꝓphe¬
ta frugũ eiꝰ primitias appellauit. Quia ergo ꝓpheta missus non pri¬
ori populo sed filus eiusdẽ populi uerba in tulit: ad aceruũ frugũ
nouarũ uenit. Quid uero ꝑ chobar fluuiũ designaetur. supra iamꝰ
diximꝰ. quae nequa quã modo repetimꝰ. ne repetendo fastidiũ gene¬
IBI SEPTE DIEBUS MERENS INMEDID EORŨ. Notandũ capti¬
uo populo ꝓpheta sc̃s quanta cõpassione se copulat. eorũq se mȩro¬

Expanded text:
vice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus vice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, propheta alius testatur, dicens: Sanctus Israel Domino, primitiae frugum ejus . Fruges etenim Domini etiam conversae ad fidem gentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam modo repetimus, ne repetendo fastidium geneibi septem diebus moerens in medio eorum. » Notandum quod captivo populo propheta sanctus quanta compassione se copulat, eorumque se moero
Abbreviated transcription (Latin):
nter cȩtera ꝓphetiȩ miracula hoc quoq mirandũ habent
libri ꝓphetarum. qđ sicut in eis uerbis res ita nonnũ quã
uerbarebus exponuntur: ut eor non solũ dicta sed&iã res
gestȩ ꝓphetiȩ sint. Vndenunc dicitur. UENI ADIBADISO¬
NIORATIONE ADACERUUME NOUARŨ FRUGŨ ADEOS QUI
HAGITABANT IUXTA EIUMEN CHOBUR Cũ causa exiger&
ut indicare debuiss& qui a ad transmigrationẽ uenerit. quȩ ne
cessitas fuit dicendi ut ꝑfruges locũ quoq exprimer& dicens
adaceruũ nouarũ frugum. nisi qđ sepe ꝑres & loca causȩ signan¬
tur: Multi quippe hie rechiele ꝓphetante iã captiuitatis mni
deflucerant. atq exhis qui incaptiuitatẽ ducti fuerant plures
iã in morte carnis obierant. ad quor̃ filios loqui ꝓpheta uenie¬
bat Vnde & ei superius dicitur. Fili hominis. mitto egote ad
filios isrł. ad gentes apostatrices quȩ recessert̃ ame. Patrescor
pręuaricatisunt pactũ meũ usq addiem hanc: & filu dura cer¬

Expanded text:
nter caetera prophetiae miracula, hoc quoque mirandum habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae, prophetiae sint. Unde nunc dicitur: « Veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios loqui propheta veniebat. Unde et ei superius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cer
Abbreviated transcription (Latin):
quicũ corinthios cognoscer& ꝓamore ꝑ sonarũ inscismate diuisos:
ror̃ uerecundiate consulens. locutionẽ suã eis agrãrũ actione & lau¬
dib cepit dicens. Grãs ago dõ meo semꝑ ꝓuobis in grã dĩ quaedata
ẽ uobis in xp̃o ihu: quiainomĩb diuites facti estis in illo inomni
uerbo & inomĩ scientia. sic̃ testimoniũ xpĩ confirmatũ ẽ inuobis.
Qui ad huc adiungit & dicit: ita ut nihil uobis desit in ulla grã exx
nihil deest cur eis scribendo fatigaris. cur in longin quo positus
datã asserit. factos in om̃ib diuites dicit in omĩ uerbo & i n omni
scientia. Apĩ testimoniũ id est qđ desem& ipso moriendo & resur¬
gendo testatus est in eor uita confirmatũ ẽẽ ꝑhib&. & nihileis
de ẽẽ inulla grã testatur. Quis rogo credat. quia paulopost eos
corripiat. quos ita laudat: Nã post cȩtera subiungit. Obsecro aut̃¬

Expanded text:
qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Qui adhuc adjungit et dicit: Ita ut nihil desit vobis in ulla gratia, enihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus datam asserit, factos in omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro aut
Abbreviated transcription (Latin):
intẽpore exhortationis sermo furrit multiplicit̾ dictus: quia mul¬
ta retinere nonualent. simul amittunt om̃a. Vnde & medici cor¬
porũ pannos quos infirmantibus stomachis ponunt. apto qui
dẽ medicamine sed subtilit̃ liniunt: nesirepleti multo medicami¬
ne fuerint. infirmitatẽ stomachi ñ roborantes adiuuent sed op¬
primentes grauent. Sciendũ tam̃ quia & siquando modũ suũ
sermo proligior transeat. periculosũ hoc auditorib non . ẽ. Si aut̃
qualit̃ quid dicatur. & quibus dicatur ñ uigilant̃ aspicitur. ualde
periculo sũ est. Verecundat & enĩ mentes siquas fortasst culpas ad¬
miserint. lenit̾ arguende sunt: quia si asperius increpentur. fran¬
guntur potius quã erudiuntur. At contramentes asperȩ atq
impudentes suncrepatȩ lenit̾ fuerint. ad maiores culpas ipsa
lenitate ꝓ uocantur. Quodbene in eodẽ rgregio prȩdicatore discimus.

Expanded text:
uno tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia muluno tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum dem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sciendum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si autem qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter conspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus,