comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei et rͥ ⁊ueritatis dicitur atq
aipiencie: xͥ autem iste sp̃e adoptat
in filig del og quorum dignatõe
suu habitator efficitur. Tibi cõ¬
sequenciu super potencia eius in¬
telligenciam derelinquo. Porto ĩ
hor adoptonis sp̃u clamãtu qui ba¬
buerit illum patrem deum si c̃ ostẽ¬
dit ẜino diceus in quo clamamꝰ
abba pat̾. Ip̃o sp̃u qui nos ob adop¬
tat infilios testimoniu prebẽte
parti cipatoe sin quib anto sp̃u pos nr̃o¬
sidetur quia filii dei sumꝰ qui cui
consequens est deun quidem qͣi pa¬
trem brditariam nobis diuitia
contulisse spãlia dona. Xp̃i uero co¬

Expanded text:
isti, et veritatis dicitur atque sapientiae. Si autem Spiritus iste adoptat in Filios Dei eos, quorum dignatione sui habitator efficitur, tibi consequentium super potentia ejus intelligentiam derelinquo. 150 42. Porro in hoc adoptionis Spiritu clamant qui habuerint illum, patrem Deum, sicut ostendit sermo dicens: In quo clamamus abba pater : ipso Spiritu qui nos adoptat in filios, testimonium praebente participatione sui, quod a nostro Spiritu possidetur, quia filii Dei sumus. Cui consequens est Deum quidem quasi patrem, haereditarias nobis divitias contulisse
Abbreviated transcription (Latin):
me superior in quo ait. Quale tẽ¬
pus significabat is qui ineis erat.
decreta in quib reuelatum ẽ. qr ñ
sibi s nobis ministrabant ea que
nunc adnunciata sunt uobis per
ẜmone. set et in aliis loas quãpli¬
but ibi ea que dei sunt nemo no¬
uit nisi sĩx dei. Dem̃q sequitur pꝰ
hoc qd̾ ait siquis autem sp̃m dei
non habet iste non est eius: Et ĩ¬
fertur. si autem xp̃e in nobis. et
manfestissime temostratur inse¬
spe sẽs fuenit ibi et xp̃x est. Et uude¬
idem ⁊ de deo patre similx̃ usurpan¬
dum. si quis sp̃m dei non habet iste
non est eius. Cui ruisum contra¬
rium quis assumet dicens siqͥs
dei est in hoc sp̃e dei est. Unde scrib
nescitis quia templum dei estis:
Et inuob̾ habitat sp̃e dei. Et in
iobanuis epła. in hoc cognosct᷑ d̾
habitans in quibdam. cum mã¬
sent in eio sp̃e quem dedit. ex quibꝰ
omnib in dissociabile et indiscre¬
tum trinitatis substancia demos¬
non comouetur adicia. ⁊ neqͣꝙͣ

Expanded text:
t sermo superior, in quod aut quale tempus significabat is qui in eis erat decreta, in quibus revelatum est, quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur insesanctus fuerit, ibi et Christus est, et undeidem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rursum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis habitat Spiritus Dei ? Et in Joannis epistola: In hoc cognoscitur Deus habitans in quibusdam, cum manserit in eis Spiritus quem dedit . Ex quibus omnibus indissociabilis atque indiscreta Trinitatis substantia demonsnon commovetur ad vitia: et nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cobr̃des xͥ si compaciamur. ut ⁊ cõ¬
glorificari ei ex passionum societate
mereamur. Uerum quia ⁊ hoc iuxtͣ
eius fide intlłctuq doceamur. Nã
diu̾sis chatismatib untutiboqi
complesse. Quom̾o enim uniꝯ di
et unigeuiti eiꝰ gr̃am possidentes
tam hii qui ante quam ⁊̃ illi qui pͦ
aduentum eiꝯ iusticie erexere uex¬
illum ueritatis sunt ꝯcienciam ꝯ¬

Expanded text:
Christi si compatiamur: ut et conglorificari ei ex passionum societate mereamur. 43. Verum quia et hoc juxta ejus fide intellectuque doceamur. Nam diversis charismatibus virtutibusque complesse. Quomodo enim unius Dei, et Unigeniti ejus gratiam possidentes, tam hi qui ante, quam etiam illi qui post adventum ejus, justitiae erexere vexillum, veritatis sunt scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
s iuxtanerbum ⁊ ueritate loqͥ¬
tur unuuersa que loquituiz Hãc
opimonem sequentia uerlu co¬
num confumant dicentis. ille
quia de meo accipiet.⁊ rursum
no ouo imptit auis sic ⁊ spuitt
non accipit quo dante non hab¬
uit. si enum prius quod ñ habe¬
tus est cessans habere quod tri¬
buit: quomodo igitur supra
de natuns incorporalib dispu¬
tantes intelleximus dic ⁊ mine
ꝯpnitum sanctum a filio accipe
id quod sue nature fuerat cog
nopendum est: ⁊ non dantis ⁊
Significare substanciam. Siqͥ¬
dem ⁊ filius eadem a patre accipe
dicitur quibus ipse subsistit¬
Neq enim quid aluid est
filius exceptis his que ei dan¬
tur a patre neq enim alia sub¬
stancia est spuitus sanctus p̃¬
ter id quod ei datur a filio pre¬
t̾ propterea autem ista dicunt᷑
mo est omnes materiales sub¬
stancias superat idcuro nullũ
uerbum pot̾ eipprie cooptan ⁊
ꝯubstanciam set omne quod lo

Expanded text:
erbum et veritatem Dei loquitur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmant, dicentis: Ille quia de meo accipiet. Rursum no suo impertit aliis, sic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Si enim quod prius non habetus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quomodo igitur supra de naturis incorporalibus disputantes intelleximus, sic et nunc Spiritum sanctum a Filio accipere, id quod suae naturnoscendum est, et non dantem et significare substantiam. Siquidem et Filius eadem a Patre accipere dicitur, quae est ipse subsisteNeque enim quid aliud est Filius, exceptis his quae ei dantur a Patre, neque alia substantia est Spiritus sancti praeter id quod datur ei a Filio. Propterea autem ista dicunturmo est, omnes materiales substantias superat, idcirco nullum verbum potest ei proprie coaptari, substantiam, sed omne quod l
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e deisit quem exire de patre salu¬
atoris in euangelio uerba declarãt.
Cumuenerit inquit consolator
autem uenientem spo ft̃m dicit
quos se dignos ẽẽ fecerit. ⁊ ab oĩ
tristicia et perturbatr̃e reodit au¬
enos: uerum incredibile qdelaz
gaudium et ylantatem eis tri¬
buit. In tantum ut possit quis
deo grãs agere quod tali ospite
cdignus habeatur. ⁊ licere dedis¬
tiletitiam in corde meo. Sempi
tña ꝯuippe leticia in eorum corde
uersatur: quorum spc̃ scs habit᷑
mittiti non secundum ange
sapientia ⁊ ueritatenaturam.
Et enim filio missꝰ apatre nõ
separaturatq disuungitur ab
ea manens in illo et habens illũ
in semet ip̃o. quin sp̃c ueritatis
supͣdicto no missꝰ a filio: de pa¬
tre egrelitur: non aliũde ad alia
tran singrans. Impossibile qui¬
ipe hec parit̾ ⁊ blasphemũ ẽ : Si
corpoream cetto spacio curũ scͥp¬
tus alium deserxens lecum ad a¬
lium demigrauit. S quomo

Expanded text:
sit, et quem exire de Patre Salvsit, et quem exire de Patre Salvatoris in Evangelio verba declarant: Cum venerit, inquit, consolator,autem venientem Spiritum sanctuquos se dignos esse reperit, sed et ab omni tristitia et perturbatione reddit alienos. Verum incredibile quoddam gaudium et hilaritatem eis tribuit, in tantum ut possit quis Deo gratias referens, quod tali hospite dignus habeatur, dicere: Dedisti laetitiam in cterna quippe laetitia in eorum corde versatur, quorum Spiritus sanctusmittitur: non secundum angelsapientia et veritate naturam. Etenim Filius missus a Patre non separatur, nec disjungitur ab eo, manens et habens illum in semetipso. Quin Spiritus veritatis supradicto modo missus a Filio de Patre egreditur, non aliunde ad alia transmigrans. Impossibile quippe hoc pariter et blasphemum est. Si corporum certo spatio circumscriptus, alium deserens locum, ad alium commigrabit. Sed quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
habitat dei. Seribens quippe cor¬
inthiis paulꝯ ait. Nescitis quia
templu dei estis et sp̃e dei habitat
inuobis. Si au̾t in domo ⁊ tẽplo
comuenitur et sp̃t sc̃s. ⁊ ex hoc in¬
dusa tunitastis substancia de¬
mostratur. Et post non multa
sanctus fimilit᷑ ut patet et filio
mentem et intenorez hominez
inhabitare doceatur: non dica
meptum s impiũ ẽ eum dre crea¬
turam. Disciplinas quippe uirtu¬
tes lico et artes ⁊ hiis contranas
perturbattes et impicias et adiec¬
tiones inammab habitare possi¬
bile ẽ non tamenut substantu¬
as s ut accidentes: Cirratamuͦ
naturam in sensu habitare in possi¬
q nulla ambiguitate subsistes
amme ẽ habitator. ⁊ cordis: nulli
dubiumẽ quincum pre et filioc¬
corruptibilis ⁊ sempit̾iis secim¬
dum uaturam patris ⁊ filii sp̃e ses
fanctus demostratus uniuersã
dese ambiguitatem et sopitione
abstulit ne unus de creatuns sb̃¬
stantus estimetur. set hͥ isdem

Expanded text:
us ejusdem inhabitat Dei. Scribens quippe Corus ejusdem inhabitat Dei. Scribens quippe Corinthiis Paulus ait: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Si autem in domo et templo, co invenitur et Spiritus sanctus, ex hoc indivisa Trinitatis substantia demonstratur. Et post non multa sanctus, similiter ut Pater et Filius, mentem et interiorem hominem inhabitare doceatur, non dicam ineptum, sed impium est eum dicere creaturam. Disciplinas quippe, virtutes dico et artes, et his contrarias perturbationes, et imperitias, et affectus in animabus habitare possibile est: non tamen ut substantivas, sed ut accidentes. Creatam vero naturam in sensu habitare impossi ulla ambiguitate subsistens, animae est habitator et cordis, nulli dubium est quin cum Patre et Filio ccorruptibilis et sempiternus secundum naturam Patris et Filii, et Spiritus sanctus demonstratus universam de se ambiguitatem et suspicionem abstulit, ne unus e creatis substantiis aestimetur qui Spiritus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
te sentencia ⁊ sicut probati sumꝰ
centes set deo qui probauit corda
Six sanctus dispensatores ⁊ prepo
das nationes anut. fp̃e sanctus
ceclie pposut patus sentancia des¬
tinatos. nulli dubium ẽ patris et
si derundumq in cordeet sensu
habitare non pot creatura nͥ deo
et ẜmo eius insp̃uscõ sic̃ ad quos¬
damloquitur pat̾. in habitabo ĩ
bulabo. Et adip̃m quidam dirig¬
it uocem. tu autem in scõ habitas
laus isrł. Altusquippe inaltis ha¬
bitat. uniu̾ se conditorcreature.
habitat uero et genitus filio ĩ
mente pura et corde crecenciz:
per fidem quippe habitare xp̃m in
inteniore homine in sp̃u. ait apło:
ita scribens in sp̃u in intenore
homine habitare xp̃o per fidem
incordib ur̃is ip̃equeq de se lo¬
uator nr̃. Uememo inquit ego
⁊ pat̾: aut dubium qd quin ad
et mansionem arud eum faciem᷑ꝰ.
Porro sic ẜmo ip̃e contexitur. Si
apud illum faciemus. In alio qͦ
loco omiis natura rõnabiliiz cre¬

Expanded text:
 sed sicut probati sumuscentes, sed Deo, ei qui probat cordaSpiritus sanctus dispensatores et praepdas nationes misit, Spiritus sanctus Ecclesiae praeposuit, Patris sententia destinatos: nulli dubium est, unam Patris, et siderandum, quod in corde et sensu habitare non potest creatura, nisi Deus et sermo ejus in Spiritu sancto: sicut ad quosdam loquitur Pater: Inhabitabo in bulabo . Et ad ipsum quidam dirigit vocem: Tu autem in sancto habitas, laus Israel . Altus quippe in altis habitat universae conditor creaturae. Habitat vero et unigenitus Filius in mente pura, et corde credentium. Per fidem quippe habitare Christum, in interiori homine: in Spiritu ait Apostolus, ita scribens: In Spiritu, in interiori homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Ipse quoque de se lovator, Veniemus, inquit, ego et Pater : haud dubium, quin ad et mansionem apud eum faciemus. Porro sic sermo iste contexitur: Sapud illum floco, omnis natura rationalium cre
Abbreviated transcription (Latin):
dĩne filioꝵ isrł.
moc. locus in deẜto ubi qnͣ¬
dã ꝑtem ppłi flãma cõsup̃
Ln thaath. castra¬
in deserto filioꝵ israel.
Ianna. que est in campo
moab subtus u̾ticem fasga.
id est excisi. qd̾ respicit ad.
deẜtum iuxta arnon.
Tassa. ubi adu̾sum seon a¬
morreoꝵ regem dimicat᷑. me¬
minit huiꝰ ysaias in uisio

Expanded text:
dine filiorum Israel. μὸς, locus in deserto, ubi quamdam partem populi flamma consumpsit. Inthaath, castrain deserto filiorum Israel. Janna, quae est in campo Moab, subtus verticem Phasga, id est, excisi, quod respicit ad desertum juxta Arnon. Jassa, ubi adversus Sehon Amorrhaeorum regem dimicatur. Meminit hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad solis ocrasum trans iorda¬
nem. que fuit t̾minꝰ tribꝰ¬
s ad. extendit᷑ qr usq aroer.
que ⁊ ip̃a respicit ad ralba.
Meminit urbis iazer ⁊ ysai¬
as in uisione contͣ moab. sed
⁊ ih̾emias. Fuit autem seꝑa¬
ta leuitis. ⁊ distat ab ese bon
nulibus quindecim. e qua
magnũ flumen erũpens
a iordane suscipit᷑.
Lordanes. Flumus diuidẽs
iudeam arabiam et aulo¬
nem. de qua supra diximꝰ
⁊usq ad mare mortuũ flu¬
ens. qui post multos cͥcuitꝰ¬
iuxta iherico mortuo cõmix¬
tus mari nomĩ amitrit.
Let habatha. locus in deẜco
uͥ torrences aquaꝵ demõstnͣ
iordane transgresso sb̾uertit
ihesus rege illius int̾fecto.
pro qua extruxit aliã oram
de bechel ex tribu effraym.
qmͣ dñs nost̾ atq saluator
sua p̾sentia illustrare dignͣ¬
tus est. Sed ⁊ hec eo tempo¬
re quo iherłm oppugnaba¬
t̾ a romanis. ꝓpter ꝑfidiam
ciuiũ capta atq destructa ẽ.
pro qua t̾cia edificata est. q̃

Expanded text:
ad solis occasum, trans Jordanem, quae fuit terminus tribus Gad, extenditurque usque Aroer, quae et ipsa respicit ad Rabba. Meminit urbis Jazer et Isaias in visione contra Moab, sed et Jeremias. Fuit autem separata Levitis, et distat ab Esebon millibus quindecim, e qua magnum flumen erumpens, a Jordane suscipitur. Jordanes, fluvius dividens Judaeam, Arabiam et Aulonem, de quo supra diximus, et usque ad mare Mortuum fluens, qui post multos circumitjuxta Jericho, Mortuo commixtus mari, nomen amittit. Jetabatha, locus in deserto, ubi torrentes aquarum demonstrantur. Jordane transgresso, subvertit Jesus, rege illius interfecto: pro 231 quo exstruxit aliam Ozam de Bethel, ex tribu Ephraim, quam Dominus noster atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est. Sed et haec eo tempore, quo Jerusalem oppugnabatur a Romanis propter perfidiam civium capta atque destructa est. Pro qua tertia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ flecret᷑. Neq enĩ hõ est:
leg᷑. Porro tͥumphator isrł
non mentiet᷑. Griũphator is¬
te est deus. Non mentietͬ: qr
ea que ꝑmittit sibi famu¬
lantib largit᷑. Penitudĩe
nõ fleccit᷑: qr non penitet
eũ de bonis que largitꝰ est.
ed nuĩc honora
⁊ corã isrł. Honora me sicut¬
regem. ut ego p̾cedam sic̃
rex. ⁊ tu mẽ sequaris: ut
adorem dũm deum tuũ. cye¬
nes aũt ppłi sui: suam tri¬
bũ. et coram isrł: cetas tri
er iste doech ydumeꝰ fuisse
ꝑbibet᷑: inimicus dauid. Et
omĩa que dedo̾ in laudem di¬
xisse uidet᷑: in odiũ eius di¬
xisse dicit᷑. quia uolebtͣ ini¬
micitie causa ⁊ inuidie liuo¬
re. ut ad saul ueniret: qua¬
lit̾ ibi qualibet ocrasione
necaret᷑.
ꝓsalinos can̾e ceꝑit.
t egressus uir spuriꝰ de

Expanded text:
non flectetur: neque enim homo est, legitur, porro triumphator Israel non mentietur. Triumphator iste Deus est. Non mentietur, quia ea quae promittit sibi famulantibus, largitur. Poenitudine non flectetur, quia non poenitet eum de bonis quae largitus est. Sed nunc ho coram Israel. Honora me sicutregem, ut ego praecedam sicut rex, et tu subsequaris, ut adorem Dominum Deum tuum. Senes autem populi sui, suam tribum: et coram Israel, caeteras triber iste Doech Idumaeus fuisse perhibetur, inimicus David: et omnia quae de David in laudem dixisse videtur, in odium ejus dixisse dicitur: quia volebat inimicitiae causa et invidiae livore ut ad Saul veniret, quatenus ibi qualibet occasione necaretur.Psalmos canere coeperit. t egressu
Abbreviated transcription (Latin):
cad̾ aqua maledicta ꝯgesta
sint. Et sicut in lege mulier
zelotipa hausta aqua proba¬
bat᷑: ita ⁊ hic ydolatre hac a¬
qua ꝓbati sunt. hu iudelic
qui se ydola coluisse: penit
denegabat. Tradunt etiã ꝙ
quicũq ydolatra hanc aquã
gustasset. labia eius ita sibi
adh̾erent: ut nequaqmͣ ea
set. Hoc iudicio ydolatra de¬
p̾hende bat᷑: et int̾ficiebat᷑.
eluod ⁊ seqñtia demõstrant.
in eo qd̾ ait. Indicauit qr sa¬
muel filios isrł in masphat.
Iudicare in hoc loco: ydola¬
tras scd̾m legem morti tra
tras qui sibi uitulũ fec̾ant
ꝓbauit. qũ arripuit uitulũ
i combussit et contriuit us
ad pulu̾em.⁊ sparsit ĩ aqmͣ:
⁊ dedit ex eo potũ filiis isrł.
ixitq saul ad pue¬
rũ suũ. Ecce ibimꝰ. Quid
feremꝰ ad iurũ: Non em̃ pu¬
tabat saul sibi asmaᷤ a samu¬
ele alit̾ indicari: nisi preti¬
o diuinatõnis. Ido̾ ait. Quid
feremꝰ ad iurũ:
estina mĩc. hodie eĩ ue¬
uit in ciitatẽ: qr sacͥ¬

Expanded text:
eadem aqua maledicta congesta sint, et sicut in lege mulier zelotypa hausta aqua probabatur, ita et hic idololatrae hac aqua probati sunt. Hi videlicet, qui se idola coluisse penitus denegabant. Tradunt etiam, quod quicunque idololatra hanc aquam gustasset, labia ejus ita sibi adhaererent, ut nequaquam ea set. Hoc indicio idololatra deprehendebatur et interficiebatur. Quod et sequentia demonstrant in eo, quod ait: Judicavitque Samuel filios Israel in Masphat. Judicare in hoc loco idololatras, secundum legem morti tradtras qui sibi vitulum fecerant, probaverit quando arripuit vitulum et combussit, et contritum usque ad pulverem sparsit, in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. Dixitque Saul ad puerum suum: Ecce ibimus: quid feremus ad virum? Non enim putabat Saul sibi asinas a Samuele aliter indicari, nisi pretio divinationis, ideo ait: Quid feremus ad virum? Festina nunc: hodie enim veniet in civitatem: quia sacr
Abbreviated transcription (Latin):
gerũ istũ hebrei doech ydum¬
eũ dicũt fuisse. qui cernens
saul mortuũ: se ip̃m ob me¬
tum dauid int̾emit.
ortuus est ergo saulet
tres filii eius.⁊ armig̾
isti: pueri domestici eius in¬
tlligendi st̃. Hii tres filii eiꝰ.¬
Ionathan. aminadab qui ⁊
ie sui: ⁊ melchisua. Is bosech
aũt domi erat. qui amio quo
saul rex constitutꝰ est: natus¬
.xl. annos regnasse. Querend̾
cur alibi legit̾ iesui: et alibi
aminadab. Iesui enĩ int̾p̾ta¬
equał menti fuisse filii cũ
Eponte ⁊ cnĩ sua pat̾ eius saul
male agendo conquisiuit: ut
talit̾ una cũ filiis ꝑimeret᷑.

Expanded text:
Doech Idumaeum dicant fuisse, qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum David interemit. « Mortuus est ergo Saul et tres filii ejus, et armiger isti pueri domestici ejus intelligendi sunt. Hi tres filii ejJonathan, Aminadab, qui et Jesui et Melchisna; Isboset autem dormierat qui anno quo Saul rex constitutaginta annos regnasse. Quaerendum cur alibi legitur Jesui, et alibi Abinadab? Jesui enim interpretaaequalis meriti fuisse filii  AlSponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
doech ỹdumeus. In hebreo d̾r
obligatꝰ in ꝯspectu dnĩ. Ob¬
ligatus idẽ doech ydumeu s e¬
rat uoto. quo se obligauat
aliquot dieb in tab̾naculo
dñi immoraturũ: et oratio¬
ni uacaturũ.
Noli mane̾ in presidio:
ꝓficisce̾ ⁊ uade in terrã iuda.

Expanded text:
Dog Idumaeus. In Hebraeo dicitur, obligatus in conspectu Domini. Obligatus idem Doech Idumaeus erat voto, quo se obligaverat aliquot diebus in tabernaculo Domini immoraturum, et orationi vacaturum. Noli manere in praesidio. Proficiscere et vade in terra
Abbreviated transcription (Latin):
philistinoꝵ. Mic em̃ intel¬
ligend̾ est. Quod cũ audis¬
sent philistim: sb̾audit᷑
conturbati sunt. Saul ceci¬
uit bucina. Hec bucinͣ sig¬
nũ uictorie ⁊ exhortatõnis
fuit. ut audissent ⁊ uossẽt
hebrei: concurbatos ⁊ suꝑa¬
tos esse philisteos. Propt̾ea
sequit᷑. Et uniu̾sꝰ isrł au¬
diuit huiꝰcemodi famã. ꝑ¬
cussit saul stacõm philisti¬
noꝵ. Hiis reb cõꝑtis: con

Expanded text:
Philistinorum. Sic enim intelPhilistinorum. Sic enim intelligendum est, quod cum audissent Philistiim, subauditur, conturbati sunt. Saul cecinit buccina. Haec buccina signum victoriae et exhortationis fuit, ut audirent et nossent Hebraei, conturbatos et superatos esse Philistaeos. Propterea sequitur: Et universus Israel audivit hujusmodi famam: Percussit Saul stationem Philistin
Abbreviated transcription (Latin):
seus helyam prem id ẽ ma¬
gistrũ uocat. pat̾ mi. pat̾
mi: cunus urł. et auriga
eius. Et in libro iob. eliu e¬
lipha patrẽ idest magĩm
uocat. hoc modo. Pater ii:
ꝓlet̾ iob usq in finem.
ul cũ regnare cepisset:
uob aut annis regnauit
suꝑ isrł. Non de hisbosech
filio saul: sed de eod̾ saule
dcm̃ est hoc. Gic enĩ erat ĩ¬
nocens qũ regnare cepit:
sicut filius unius anni est.
Et in ead̾ ĩnocentia: duobͦ
breus iudiciũ regni. Et re¬
posuit coram dño. Cora do¬
mino. id est corã archa dm̃.
que erat in masphat.
t misit ieroba al. ⁊ bedan.
⁊ iepta. ⁊ samuel:et e¬
ruu nos de manu inimico¬
al ip̃e est gedeon: et bedan
ip̃e est sanson.
ritis ei. ⁊ audieritis uo¬
cem eius : et nõ exasꝑaue¬
ritis os dñi. Os dñi dicit os
ꝓph̾aꝵ. qui ex ore domini ⁊¬
loquebant᷑.
uod cũ audissent philiᷤ¬
tum: saul cecinit buci¬
na in omni t̾ra dicens. Au¬
diant hebrei. Et unũsus
isrł audiuit huiꝰcemodi fa¬

Expanded text:
seus Eliam patrem, id est magistrum vocat, Pater mi, Pater mi; currus Israel et auriga ejus. Et in libro Job: Eliu, Eliphaz patrem, id est magistrum vocat, hoc modo, « Pater mi, probetur Job usque ad finem ul cum regnare coepisset. Duobus autem annis regnavit super Israel. Non de Isboseth filio Saul, sed de eodem Saule dictum est hoc. Sic enim erat innocens, quando regnare coepit, sicut filius est unius anni, et in eadem innocentia duobus braeus, Judicium regni. Et reposuit coram Domino. Coram Domino, id est, coram arca Domini, quae erat in Masphat. Et misit Dominus Jerubaal et Bedan et Jephta, et Samuel, et eruit vos de manu inimicoal ipse est Gedeon: et Bedan ipse est Samson. ritis ei, et audieritis vocem ejus, et non exasperaveritis os Domini. Os Domini, dicit os Prophetarum, qui ex ore Domini loquebantur. Quod cum audissent Philistiim, Saul cecinit buccina in omni terra, dicens: Audiant Hebraei. Et universus Israel audivit hujuscemodi fa
Abbreviated transcription (Latin):
edificare alt̾are dños. Hebre¬
us non ht pͥmũ. Querendũ
itaq cũ autea legat᷑ edifica ᷤᷤ¬
se altare qñ a samuele n¬
crepatꝰ est: cur hic dicat᷑. tẽ
ceꝑit edificare altare dño.
Edificasse itaq antea legit᷑
altare.sed qr mobedient᷑ il¬
lud edificauit: non dño edi¬
ficasse intelligit᷑. Hic aũt
quia obedient̾ ⁊ recte illud

Expanded text:
ebraeus non habet primum. Quaerendum itaque cum antea legatur aedificasse altare, quando a Samuele increpatus est, cur hic dicatur, tunc coepit aedificare altare Domino. Aedificasse itaque antea legitur altare: sed quia inobedienter illud aedificavit, non Domino aedificasse intelligitur. Hic autem quia obedienter et recte
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ascende̾nt de egipto. Che¬
ni: ip̃e est iethro cognatꝰ mo¬
ysi. de cuiꝰ gen̾e erãt chinei.
qui descend̾ant ad amalech:
⁊ hĩtabant cũ eo. qui utiq e
tatem in eius t̾ra habebãt.
Miscd̾ia uero cheni cũ filiis
isrł fecisse dicit᷑. siue qr mo¬
ysen fouit in t̾ra madyan.
siue quia consiliũ dedit mo

Expanded text:
cenderent de Aegypto. Ceni ipse est Jethro cognatus Moysi, de cujus genere erant Cinaei qui descenderant ad Amalec, et habitabant cum eo, qui utique tatem in ejus terra habebat. Misericordiam vero Ceni cum filiis Israel fecisse dicitur, sive quia Moysen fovit in terra Madian, sive qu
Abbreviated transcription (Latin):
ul dedit adriheli molathite:
⁊ postea pro michol.cc. Et ꝙͣ¬
uis nõ aꝑte dicat᷑ pro merob
saul p̾putia philutinoꝵ da¬
uid dedisse: tam̃ qui p̾cedẽ¬
tatus fu̾it: inueĩet eu bis
sauli p̾putia philistinoꝵ de¬
disse. Pot̃ etiã ⁊ talit̾ incel¬
ligi. In duab reb gen̾ me¬
us eris hodie. quia ego q̃¬
siui a te centũ p̾putia phili¬
stinoꝵ: ⁊ tu obtulisti .cc.
go aũt eg̾diens stabo
iuxta pr̃em meũ in a¬
ꝯid ubi tu fueris: et ego lo¬
quar de te ad prẽm meũ. ⁊
qd̾cũq uidero: nũciabo ti¬
bi. Descensurũ namq sau¬
lem in eundẽ agrum iona¬
agro dd̾ absconde̾t᷑ collocu¬
tũ int̾ eos fu̾at. In quem
agrũ crebro saul ꝯsiliãdi
gr̃a ꝯuenire solebat. ubi
etiam condictũ fu̾ãt ut oc¬
cideret᷑ dd̾: qd̾ ⁊ ionathan ĩ¬
t expoliauit se ⁊̃ uesti

Expanded text:
ul dedit Adrieli Moholathitae, ul dedit Adrieli Moholathitae, et postea pro Michol ducenta. Et quamvis non aperte dicatur pro Merob Saul praeputia Philistinorum David dedisse: tamen qui praecedentatus fuerit, inveniet eum bis Sauli praeputia Philistinorum dedisse. Potest etiam et aliter intelligi. In duabus rebus gener meus eris hodie, quia ego quaesivi a te centum praeputia Philistinorum, et tu obtulisti ducenta. Ego autem egrediens stabo juxta patrem meum in agro ubi tu fueris, et ego loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi. Descensurum namque Saulem in eumdem agrum Jonaagro David absconderetur, collocutum inter eos fuerat. In quem agrum crebro Saul consiliandi gratia convenire solebat, ubi etiam constitutum fuerat, ut occideretur David, quod et Jonathan inEt exspoliavit se eti
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Uñdixit naboth dõ ⁊
regi.Ac si dice̾t. Nõ uiuat
aĩa tua rex: si noui. Alit̾.
Uideã mortẽ tuã: si noui.
ost diem aũt alterũ in¬
uasit spc̃ dei malꝰ saul:
⁊ ꝓph̾abat in medio domus
sue. More arreptitioꝵ ꝓpha
nͥ aliena retulisse.
t eg̃diebat᷑ dauid ⁊ ingͥ¬
diebat᷑ in conspectu pplĩ.
Anseg̃diebant᷑ in pugnam:
ip̃e primꝰ more regio eg̾di¬
ebat᷑ in conspectu eoꝵ. ⁊ re¬
grediebat᷑.
ixitq saul. Dabo eã illi
ut fiat ei in scandalũ:
ut sit suꝑ eũ manꝰ philisti¬
noꝵ. Hus duob ꝑicłis: sa¬
ul dauid putauit int̾un p̾¬
se. scilic aut insidiis filie ⁊
sue: a qua se uidebat młtũ
amari.aut causa p̾putioꝵ
philistinoꝵ: ꝓpt̾ que adipis¬
cenda. philiteos bello erat
aggressurꝰ
ieit ergo saul ad do'. In
duab reb: gener meus
eris hodie. In duab rebuᷤ ge¬
nerũ eum sibi futurũ dicit.
quia iam ei attułat p̾putia
philistinoꝵ ꝓ merob qmͣ sa¬

Expanded text:
illud: Benedixit Naboth Deo et illud: Benedixit Naboth Deo et regi ; ac si diceret, non vivat anima tua, rex, si novi. Aliter, videam mortem tuam, si novi. Post diem autem alterum invasit Spiritus Dei malus Saul, et prophetabat in medio domus suae. More arreptitiorum pronisi aliena retulisse. Et egrediebatur David, et ingrediebatur in conspectu populi. Quando egrediebantur in pugnam, ipse primus more regio egrediebatur in conspectu eorum, et regrediebatur. Dixitque Saul: Dabo eam illi, ut fiat illi in scandalum, ut sit super eum manus Philistinorum. His duobus periculis Saul David putavit interimi posse, scilicet aut insidiis filiae suae, a qua se videbat multum amari, aut causa praeputiorum Philistinorum, propter quae adipiscenda, Philistaeos erat bello aggressurus. Dixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. In duabus rebus generum eum sibi futurum dicit: quia jam ei attolerat praeputia Philistinorum pro Merob, quam Sa
Abbreviated transcription (Latin):
loco: hebrei libellos repudu
incelligũt. W iquidẽ usum
illiꝰ gentis fuisse ferunt. ut
los repudi uxorib darent.
ut si contigisset uirũ capi¬
in prelio. ⁊ in captiuitatem
duci: mulier eius expͤtatis
trib annis si uir eius nõ re¬
disset: aliũ duce̾t uirũ.
uare uenisti. ⁊ qͣre dereli
quisti pauculas oueᷤ illa ᷤᷤ
in deserto: Ego noui suꝑbiã
Nosse se dicit illius suꝑbiã ⁊
nequitiã cordis. qr pͥutabat
cum tumore cordis eleuari:
eo ꝙ samuel illum uuxiss
in regem.
ssumens autẽ d̾ capud
ꝑhilistei. attulit illd̾ in
irłm: arma uo̾ eius posuit
in tab̾nacłõ suo. Quod dicit
attulisse dauid capud philis¬
postea fecit. Arma uo eiꝰ. id
est philistei. nõ est intelligẽ¬
dũ ꝙ in suo posui̾t tab̾nͣcu¬
lo: sed in tab̾nacło diũ. de
quo tab̾nacło postra hec ab
abymelech sac̾dote accepit.
ixitq abner . ui¬
uat aĩa tua rex: si no¬
ui.Scd̃m illud locutõi᷑ ge¬

Expanded text:
loco Hebraei libellos repudii loco Hebraei libellos repudii intelligunt. Siquidem usum illius gentis fuisse ferunt, ut los repudii uxoribus suis darent: ut si contigisset virum in praelio capi, et in captivitatem duci, mulier ejus exspectatis tribus annis, si vir ejus non redisset, alium duceret virum. Quare venisti, et quarequisti pauculas oves illas in deserto; ego novi superbiam Nosse se dicit illius superbiam et nequitiam cordis, quia putabat eum tumore cordis elevari, eo quod Samuel illum unxisset in regem. Assumens autem David caput Philistaei, attulit illud in Jerusalem: arma vero ejus posuit in tabernaculo suo. Quod dicit attulisse David caput Philispostea fecit. Arma vero ejus, id est, Philistaei, non est intelligendum quod in suo posuerit tabernaculo, sed in tabernaculo Domini, de quo tabernaculo postea haec ab Abimelech sacerdote suscepit. Dixitque Abner: Vivat anima tua, rex, si novi. Secundum illud locutionis ge
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. quia pr̃e gigante. matre
u̾o gethea natus erat.
auid aũt erat filiꝰ uiri
effratei de bethleem iu¬
da. cui nom̃ erat ysai: qͥ ha¬
bebat octo filios. Quent̾ cur
octo hic filios hr̃e dicat᷑: cũ
in ꝑaliponienõ non ampliꝰ¬
ꝙͣ septẽ legant᷑. Quod ĩ sol¬
uit᷑. Nachan itaq ꝓph̾am fi¬
liũ sãmaa filu su. quẽ ĩ lo¬
co filii educau̾at ⁊ nutͥerat:
int̾ filios num̾at. Nam ⁊ co¬
ram samuele septẽ eiꝰ filii
legunt᷑ adducti fuisse: ⁊ ocra¬
uus esse in pascuis. Int̾ quos
nathan adductũ fuisse inaĩ¬
festũ est: qui ⁊ ionathan ⁊¬
uocat᷑. de quo in extrema ꝑ¬
te samucł dicit᷑. ꝑcussit aũ
eũ ionathan filius sãmaa
frĩs dauid. Et notand̾ ꝙ uͥ¬
cũq ꝓph̾a uocat᷑: nathani
scrib̾r̾. nõ ionathan.
t frẽs tuos iusitabis: si
recte agant.⁊ cũ quib
ordinati st̃ disce. In hebreo
ita habet᷑. Et frẽs tuos iusi¬
tabis si recte agant: ⁊pigne¬
ra eoꝵ tolles. Pignera in ħ

Expanded text:
tur, quia patre gigante, matre vero Gethea natus erat. « David autem erat filius viri Ephrathaei de Bethlehem Juda, cui nomen erat Esai, qui habebat octo filios. » Quaeritur cur hic octo filios habere dicatur, cum in Paralipomenoquam septem leguntur? Quod ita solvitur: Nathan itaque prophetam, filium Samaa filii sui, quem in loco filii educaverat et nutrierat, inter filios numerat. Nam et coram Samuele septem ejus filii leguntur adducti, et octavus esse in pascuis: inter quos Nathan adductum fuisse manifestum est, qui et Jonathan vocatur. De quo in extrema parte Samuelis dicitur: Percussit autem eum Jonathan filius Samaa, fratris David. Et notanduocatur, Nathan scribitur, non Jonathan. Et fratres tuos visitabis si recte agant: et cum quibus ordinati sunt, disce. In Hebraeo ita habetur: Et fratres tuos visitabis, si recte agant: et pignora eorum tolles. Pignora in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
antris: ⁊ in cyst̾nis. Hebrei
aũt tnͣsierunt iordanẽ: t̾rã
gad.⁊ galaad. Ei se abscon¬
dit isrł in p̾fatis locis. quid
est qd̾ ait. hebrei autẽ tran¬
sierũt iordanẽ: Absconsis
eñ quibdã isrłitis qui sa¬
ul ⁊ ppłm qui cũ eo erãt re¬
liq̃rant: quedã pars illorũ
qui hic hebrei uocant᷑. tiõre
ꝑterriti defec̾unt a saul:⁊
a uiris qui cũ eo erant.⁊ deᷤ¬
cend̾unt in castͣ philistum.
Quemi locũ ad incelligend̾

Expanded text:
is, et in cisternis. Hebraei autem transierunt Jordanem in terram Gad et Galaath. Si se abscondit Israel in praefatis locis, quid est quod ait: Hebraei autem transierunt Jordanem. Absconsis enim quibusdam Israelitis qui Saul et populum qui cum eo erat, reliquerant: quaedam pars eorum qui hic Hebraei vocantur timore perterriti, defecerunt a Saul et a viris qui cum eo erant, et descenderunt in castra Philistiim. Quem locum ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
uitate pͥuatũ uid̾e̾t: oculi e¬
ius defic̾e̾nt.⁊ aĩa tabescet.
Unde ⁊ in subseqũtib dicit᷑.
Uemat ut adoret eum. io ẽ
sacerdotẽ magnũ. ⁊ accipiat
ab eo nũmũ argenteũ. ⁊ tor¬
tam panis: dicatq. Dunit¬
te me obsecro ad unã ꝑte
sacerdotalẽ: ut comeda bu¬
cellõ panis .
t sermo dnĩ erat preti¬
osus in dieb illis. Preti¬
osus dicit᷑: quia ꝑrarꝰ erat.
Omne eñ qd̾ rarũ est: p̾tio¬
sũ est. Non erat usio mani¬
festa: quia ꝓphetia nõ ple¬
ue manifestabat᷑.

Expanded text:
nitate privatum videns, oculi enitate privatum videns, oculi ejus deficerent, et anima tabesceret. Unde et in subsequentibus dicitur: Veniat ut adoret eum, id est, sacerdotem magnum: et accipiat ab eo nummum argenteum, et tortam panis, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellampanis. Et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis. Pretiosus dicitur, quia perrarus erat. Omne enim quod rarum est, pretiosum est. Non erat visio manifesta; quia prophetia non plene manifestabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gechra. Quod uero ait. uenit
uir dei ad hely. ⁊ cet̾a que se¬
qunt᷑: aute tempꝰ helchane
dicta fuisse arbitrant᷑. sed hic
ob głam samuelis: int̾poĩta
dicunt᷑.
cce dies ueniunt. ⁊ p̾cidã
brachiũ tuũ: et brachiũ
donus prĩs tui. Brachium ar¬
cham uocat: ⁊ dignitate sa¬
cerdocii. Ut nõ sit senex in do¬
mo tua. Cenẽ: sac̾dotẽ mag¬
nũ dicit. Et udebis emulu
tuũ in templo: in unu̾sis
prosꝑis isrł. Emulus domus
hely: sadoch sacerdo s exticit.
qui eiecto abyathar a salo¬
mone sacerdotiũ suscepit: si¬
cut in malachim leg᷑. proie¬
citq salomon abyathar: ne
esset sacerdos dnĩ. ut imple¬
feram uirũ ex te. ab al¬
carĩ ineo. ut deficiãt ocłi tur:
⁊ tabescat aĩa tua. Ideo dñs se
nõ penitꝰ ab laturũ ex domo r¬
hely uirũ ab altari suo dic̃.
ut semꝑ de domo hely essec
in domo duĩ uir. qui in dig¬
nitate sacerdocii aliũ sb̃sti¬
tutũ uide̾t.⁊ cum se ead̾ dig¬

Expanded text:
jecra. Quod vero ait: Venit jecra. Quod vero ait: Venit vir Dei ad Eli, et caetera quae sequuntur, ante tempus Elcanae dicta fuisse arbitrantur: sed hic ob gloriam Samuelis interposita dicuntur. Ecce dies venient, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui. Brachium, arcam vocat, et dignitatem sacerdotii. Ut non sit senex in domo tua. Senem, sacerdotem magnum dicit: Et videbis aemulum tuum in templo, in universis prosperis Israel. Aemulus domus Eli, Sadoc sacerdos exstitit: qui, ejecto Abiathar a Salomone, sacerdotium suscepit: sicut in Malachim legitur: Projecitque Salomon Abiathar, ne esset sacerdos Domini, ut implepenitus virum ex te ab altari meo, ut deficiant oculi tui, et tatbescat anima tua. Ideo Dominus se non penitus ablaur um ex domo Eli virum ab altari suo dicit, ut semper de domo Eli esset in domo Domini vir, qui in dignitate sacerdotii alium substitutum videret: et se eadem dig
Abbreviated transcription (Latin):
cit deum. cui in uiro pecca¬
uit. Si aũt in deum pecca¬
uerit uir. quis orabit ꝑ eo:
Non igit᷑ eo modo in u̾iru
quo in deum pecrat᷑. quia ĩ
uirũ peccare: pccm̃ qualecũ¬
q est. leuiorq remissio. in
deum uero peccare. id est ab
eiuis cultu recede̾: impietati
peccatũ est. difficiliorq re¬
missio. Et qm̃ cum in uirũ
orabit pro eo:. Ac si dicat᷑.
ꝑ quem deum sibi in quem
peccauit. ꝓpitiũ face̾ pot̾it
eint aũt uir dei
ad hely: et ait ad eum.
Hẽc dicit dñs. Nũquid nõ a¬
ꝑte reuelatꝰ sum domui pa¬
tris tui cum esset in egipto
in domo ph̾aonis. ⁊ elegieu
ex omib tribub isrł michi
in sac̾dotem: Et ceta. Hũc
uirũ dei iudei phinees dicũt.
quẽ ⁊ helyam autumãt. Re¬
uelatus uero fuisse dicit᷑ do¬
mui prĩs eius. id est a aron: ĩ
eo loco ubi ait. Dixit enĩ doꝰ
ad aaron. Uade in occursimm
est ex omĩb tribub isrł: si¬
cut habes in eslemoth. ⁊ in ua¬

Expanded text:
cit Deum, cui in viro peccacit Deum, cui in viro peccavit. Si autem in Deum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Non ergo eo modo in virum, quo in Deum peccatur. Quia in virum peccare, peccatum qualecumque est, leviorque remissio. In Deum vero peccare, id est, ab ejus cultu recedere, impietatis peccatum est, difficiliorque remissio. Et quoniam cum in virum orabit pro eo? Ac si dicatur: Per quem, Deum, sibi in quem peccavit, propitium facere poterit? Venit autem vir Dei ad Eli, eHaec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pharaonis? et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, et caetera. Hunc virum Dei, Judaei Phinees dicunt: quem et Eliam autumant. Revelatus vero Dominus fuisse dicitur domui patris ejus, id est, Aaron: in eo loco ubi ait: Dixit enim Dominus ad Aaron. Vade in occursum est ex omnibus tribubus Israel: sicut habes in Elle Smoth et in Va
Abbreviated transcription (Latin):
que faciebant filii sui uni¬
u̾so isrłi: ⁊ quomͦ dormiebat̃
cum insierib. que obserua¬
bant ad hostiũ tab̾naculi.⁊
Dormisse eos dicunt hebrei
cum młierib: eo ꝙ pꝰt mẽ¬
strui tempꝰ aut partus. non
impleto scd̃m legis p̾ceptũ
sacrifitio: suadebant ea ͤ ad
uiros suos redire. eisq com¬
misceri. Et dormire ideo di¬
cunt᷑: quia eas dormire cũ
ly post paululũ ait. Nõ est
enim bona fama quam ego
audio: ut transgredi facia¬
tis ppłm dm̃. Transg̾ssionẽ
ergo ppłs faciebat. quia sacͥ¬
ficio nõ rite ꝑacto: uxorib
suis iungebat᷑. Micut enim
ui extorquebãt carnes ab ĩ¬
molante: ita etiã extorque¬
bant sacrificiũ ab offe̾nte.
Et idcuto sicut in auferẽdis
carnb faciebant hoĩes detͣ¬
h̾e sacrificio dnĩ: ita quoq
nch̾ominꝰ in comũgendiᷤ
uxorib. transgredi facieb¬
i pecraui̾t uir in uirũ:
placcan ei potest deus.
Quia placrato sibi uiro inꝙ̃
peccauit: placcabilẽ sibi fa¬

Expanded text:
ilii sui unirso Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi. Dormisse eos dicunt Hebraei cum mulieribus, eo quod post menstrui tempus aut partus, non impleto secundum legis praeceptum sacrificio, suadebant eas ad viros suos redire, eisque commisceri. Et dormire ideo dicuntur: quia eas dormire cum li post paulum ait: Non est enim bona fama quam ego audio, ut transgredi faciatis populum Domini. Transgressionem ergo populus faciebat: quia, sacrificio non rite peracto, uxoribus suis jungebatur. Sicut enim vi extorquebant carnes ab immolante: ita etiam extorquebant sacrificium ab offerente. Et idcirco sicut in auferendis carnibus, faciebant homines detrahere sacrificio Domini, ita quoque nihilominus in conjungendis uxoribus, transgredi faciebi peccaverit vir in virum, placari potest ei Deus. Quia placato sibi viro, in quem peccavit, placabilem sibi fa
Abbreviated transcription (Latin):
de flio: indicabo tibi. Et de
asinis quas ꝑdidisti nudius¬
t̾cius ne sollicitꝰ sis: quia ĩ¬
uente sunt. Erat in corde sa¬
ul sicut hebrei tradũt. ꝙ rex
futurꝰ esset. quia uiderat ꝑ
uisũ se in u̾tice arboris pal¬
me collocari. que uisio sig¬
nũ pegale erat.
umq abieris inde ⁊ ul¬
tra transieris. et ueni̾s
ri causa oratõnis ibant be
thel: ubi iacob lapidem e¬
rexerat.
ost hec uenies ad collẽ
dei. Collis dei: locꝰ erat
cum eis. Proph̾asse eũ ibi
iudei dicunt de futuro scło.
de gog ⁊ magog. ⁊ de premi¬
is iustoꝵ: ⁊ pena impioꝵ.
uando ergo eue¬
u̾i̾nt signa hec omĩati¬
bi: fac quecũq inuenerit
manꝰ tua. quia deus tecũ
est. Ac si dicet. Hiis signne
nosse potĩs: quia deus te re¬
gem fore uoluit. et idcuto
ad omĩa que tibi agẽda st̃
uirilit̾ age: quia deu ͦ tecũ
est. Et descendes ante me ĩ
galgala. Ego quippe descẽ¬
dam ad te. ut offeras obłonẽ.
et ĩmoles uictimas pacific

Expanded text:
de tuo indicabo tibi: et de is, quas perdidisti nudiustertius, ne sollicitus sis: quia inventae sunt. Erat in corde Saul, sicut Hebraei tradunt, quod rex futurus esset, quia viderat per visum se in vertice arboris palmae collocari. Quae visio signum regale fuit. Cumque abieris inde, tra transieris, et venerisri causa orationis ibant in Bethel, ubi Jacob lapidem erexerat. Post haec venies ad collem Dei. Collis Dei locus erat, phetabis cum eis. Prophetasse eum ibi Judaei dicunt de futuro saeculo, de Gog et Magog, et de praemiis justorum et poena impiorum. Quando ergo venerint signa haec omnia tibi, fac quaecumque invenerit manus tua, quia Deus tecum est. Ac si diceret: his signis nosse poteris, quia Deum te regem fore voluit. Et idcirco ad omnia quae tibi agenda sunt regaliter age, quia Deus tecum est. Et descendes ante me in Galgala: ego quippe descendam ad te ut offeras oblationem, e
Abbreviated transcription (Latin):
iosue. Cumq fug̾ent a fa¬
cie isrł. ⁊ essent in descẽsu
bethoron: dñs misit suꝑ e
os lapides magnos de celo.
usq azecha. Et mortui st̃
multo plures lapidib gnͣ¬
dinis: quã quos gladio ꝑ¬
cusẜant filui isrł.
ely autẽ senex erat

Expanded text:
Josue: Cumque fugerent a faJosue: Cumque fugerent a facie Israel, et essent in descensu Bethoron, Dominus misit super eos lapides magnos de coelo usque Azecha: et mortui sunt multo plures lapidibus grandinis, quam quos gladio percusserant filii Israel . Eli autem senex erat
Abbreviated transcription (Latin):
in filus gloriabat᷑: suꝑata
est. ⁊ aunia que ob st̾ilitatez
infirma erat: accincta est
robore filioꝵ.
onec sterił̾ peꝑit pluri¬
mos. ⁊ que multos habe¬
bat filios: infirmata est. In
hebreo et in .lxx. translatõe.
nõ plurimi: sed septẽ legũ¬
t᷑. Iudei hunc locũ ita intlłi¬
gunt. ꝙ nato samuele. mor
tuus sit filius pͥmogenitꝰ
Wed q̃rend̾ est quomͦ ħ sta¬
re possit. cum phenẽna sep¬
tem: anna aũt non plusꝙͣ
quinq filios hũerit. Quã
q̃stionẽ hebrei soluẽtes. du¬
os filios sainuelis: cum fi¬
lus anne annum̾ant.
posuit suꝑ eos orbem.
In hebreo ita habet᷑. Dñ enĩ
sunt afflicti t̾re. Afflictos
t̾re: hebrei pauꝑes spũ. et
hiũles corde intelligũt. su¬
ꝑ quos dum orbem posuisse
dicunt: quia eoꝵ meritis
t̾rã stare aucumãt.
nĩn formidabũt adu̾¬
sarii eius: ⁊ suꝑ ipõs
in celis tonabit. Cuꝑ adu̾¬
sanios suos dñs in ceł tona¬
bit. sicut est illud in libro

Expanded text:
in filiis gloriabatur, superata in filiis gloriabatur, superata est: et Anna, quae ob sterilitatem infirma erat, accincta est robore filiorum. onec sterilis peperit plurimos: et quae multos habebat filios, infirmata est. In Hebraeo et in Septuaginta translatione, non plurimi, sed septem leguntur. Judaei hunc locum ita intelligunt, tuus sit filius primogenituSed quaerendum est quomodo hoc stare possit, cum Phenenna septem, Anna autem non plus quam quinque filios habuerit. Quam quaestionem Hebraei solventes, duos filios Saliis Annae annumerant. posuit super eos orbem. In Hebraeo ita habetur: Domini enim sunt afflicti terrae. Afflictos terrae, Hebraei pauperes spiritu et humiles corde intelligunt: super quos Dominum orbem posuisse dicunt: quia eorum meritis terram stare autumant. Dominum formidabunt adversarii ejus: et super ipsos in coelis tonabit. Super adversarios suos Dominus in coelis tonabit: sicut est illud in Libro
Abbreviated transcription (Latin):
le oleo consꝑse tres decimas
ꝑ singłos uitulos. duas decĩa s
ꝑ ariecem: unã decimã per
agnũ. Hec uero decima: de¬
cuna pais erat ephi. Uñ da¬
tur intelligi.ꝙ helchanͣ ũ
obtulit tres modios farme
decimas. quib scd̃m hebrai¬
cã ĩsurã unꝰ efficit᷑ ephi.
xultauit cor meũ
in dño: ⁊ exaltatũ ÷ cor¬
ni meũ in deo meo. Cornu
filiũ uocat. quia qũ sine fi¬
lio erat: absq cornu iudeba¬
tur sibi esse.
ecedant uet̾a de ore ur̃o.
In hebreo ita het᷑. Exe¬
aut uet̾a. Et est sensꝰ. Excãt
huilia de ore ur̃o: de quo an¬
te grandia et suꝑba exibat.
Quib u̾bis phenennã ⁊ fili¬
os eius increpat. que ob fecũ¬
ditatẽ sibi concessam: contͣ
anniã eleuabat᷑.
itus fortiũ suꝑatus est:
⁊ infirmi accincti st̃ ro¬
lore. Aitus egiptioꝵ. id est for¬
titudo ⁊ potentia: supata est.
et infirmi. scilic isrłite: ꝯfor¬
tati sunt. Alit̾. Aitus id ẽ suꝑ¬
bia ⁊ fortitudo phenenne qͣ

Expanded text:
oleo conspersae. Tres decimas per singulos vitulos, duas decimas per arietem, unam decimam per agnum Haec vero decima, decima pars erat Ephi. Unde datur intelligi, quod Elcana non obtulerit tres modios farinae decimas: quibus secundum Hebraicam mensuram, unus efficitur Ephi. Exsultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Domino. Cornu, filium vocat: quia quando sine filio erat, absque cornu videbatur sibi esse. Recedant vetera de ore vestro. In Hebraeo ita habetur: Exeant vetera, etc. Et est sensus: Exeant humilia de ore vestro, de quo antea grandia et superba exibant. Quibus verbis Phenennam et filios ejus increpat, quae ob fecunditatem sibi concessam, contra Annam elevabatur. Arcus fortium superatus est, et infirmi accincti sunt robore. Arcus Aegyptiorum, id est, fortitudo et potentia, superata est: et infirmi, scilicet Israelitae, confortati sunt, Aliter: Arcus, id est, superbia et fortitudo Phenennae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
na hic orit᷑. cũ in p̾cedẽtib
legat᷑. ⁊ nõ uidit samuel sa¬
ulẽ usq in diẽ mortis sue:
⁊ hic ꝓph̾asse corã samuele
dicatur. Quã q̃stionẽ hebre¬
i hus duob modi ᷤ soluunt.
Aut nõ uidit eũ. quia qñ
iunctus est saul cuneo pro¬
ph̾aꝵ: abscõdit se samuel
ne uid̾et᷑ ab eo. aut non ui¬

Expanded text:
cum in praecedentibus legatur: Et non vidit Samuel Saulem usque in diem mortis suae: et hic prophetasse coram Samuele dicatur. Quam quaestionem Hebraei his duobus modis solvunt. Aut non vidit eum, quia quando junctus est Saul cuneo Prophetarum, abscondit se Samuel, ne videretur ab eo. Aut non vi
Abbreviated transcription (Latin):
uitio constat esse depͣuatũ.
Si enim cũ uitulis tribꝰ tres
modios farine obtulit: contͣ
qr precipit᷑. Mensis septimi
pͥma dies: uen̾abił ⁊ scã erit
nob̾. Om̃e opus seruile non
facietis. Dies clangoris est ⁊
tubaꝵ. offeretisq holocaus¬
tũ: in odorẽ suauissim̃ dño.
uitulũ de armento unũ: ag¬

Expanded text:
vitio constat esse depravatum. vitio constat esse depravatum. Si enim cum tribus vitulis tres modios farinae obtulit, contra ue praecipitur: « Mensis septimi prima dies venerabilis et sancta erit vobis. Omne opus servite non facietis. Dies clangoris est et tubarum. Offeretisque holocaustum in odorem suavissimum Domino. Vitulum de armento unum, a
Abbreviated transcription (Latin):
cha uidelic. penthecoste.et
sollep̃nitate tab̾nac łoꝵ: as¬
cendebat in domũ dnĩ.
editqr phenẽne uxori:
sue: ⁊ cuncris filiis eius
⁊ filiab ꝑtes. Hee ꝑtes: ues¬
tes intelligũt᷑. que in eisde
trib festiuitatib: iuxta mo¬
rem illius gentis uxorib et
lib̾is ac famli̾s tribuebant᷑.
ine autẽ dedit ꝑtẽ
unã tristis. In hebreo ita
legit᷑. Anne aũt dedit ꝑtem
unã duplicem: quia annã
diligebat.
e reputes ancillam tuã
quasi unã ex filiab be¬
lyal: quia ex multitudĩe me¬
roris ⁊ doloris mei. locuta sũ
usq in presens. belyal enim
int̾pretat᷑ absq iugo. Et no¬
tand̾ ꝙ om̃s qui ebrietatem
sectant᷑: filui belyal uocant᷑.¬
t adduxit eum secũ post¬
ꝙͣ ab lactau̾at. in uitulis¬
trib. ⁊ trib modus farine: ⁊
amphora uini. ⁊ adduxit eũ
in domũ dm̃ in sylo. In heb̾¬
o nõ trib modiis fariue: sed
locũ apud latinos: scriptoꝵ

Expanded text:
cha videlicet, Pentecoste, et cha videlicet, Pentecoste, et solennitate Tabernaculorum, ascendebat in domum Domini. « Deditque Fenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus et filiabus partes. Hae partes, vestes intelliguntur, quae in iisdem tribus festivitatibus juxta morem illius gentis, uxoribus, et liberis, ac famulis tribuebantur. Annae autem dedit partem unam tristis. In Hebraeo ita legitur: Annae autem dedit partem unam duplicem, quia Annam diligebat. Ne reputes ancillam tuam quasi unam ex filiabus Belial: quia ex multitudine moeroris et doloris mei locuta sum usque ad praesens. Belial enim interpretatur, absque jugo. Et notandum quod omnes, qui ebrietatem sectantur, filii Belial vocentt adduxit eum secum, postuam ablactaverat in tribus, et tribus modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum in domo Domini in Sylo. » In Hebraeo non tribus modiis farinae, sed locum apud Latinos scriptorum
Abbreviated transcription (Latin):
moute effra¬
ym. et nom̃
filius ierobaam. filii eliu.
filii thou. filii suph. effra¬
teus. Ramathaimi int̾pre¬
excelsa duo: due intlłigũ¬
tur tribus. regia uidelic.
i sac̾dotał. Quod pater hel¬
chane de tribu fuit leui:
lib̃ ꝑalipomenõ plenissĩe
docet. in quo series genea¬
logie illius: usq ad leui
tribu iuda extitisse mons¬
trat᷑: in eo ꝙ effratens uo¬
catur. Effrateus ab effrata
dauid filius uiri effratei uo¬
cet᷑. cum liquido patrat eũ¬
dẽ ysai non de esfraim: sed
de tribu iuda extitisse. ⁊ pro¬
bet eundẽ helchanã effrate¬
um. ab effrata nõ ab effraĩ
dici. Gophim: speculatores ĩ¬
t̾pretãt᷑. Epecłatores hic ꝓpħ̾e
intelligunt᷑. quoꝵ filuis hel¬
chana fuit. De moute effra¬
im. De monte uero effraim
fuisse dicit᷑: quia ibi erat eiꝰ
hĩtatio. Intra cuncras namq
tribus: hĩtatom̃ leuitaꝵ fu¬
isse nõ dubiũ est.
t ascendebat uir ille de
ciuitate sua: statuti  di
eb Grib festiuitatibu ᷤ. pas¬

Expanded text:
monte Ephraim, et nomen filius Jeroam, filii Eliu, filii Thou, filii Suph Ephrataeus. Ramathaim interpreexcelsa, duae intelliguntur tribus: regalis videlicet, et sacerdotalis. Quod Pater Elcanae de tribu fuerit Levi, liber Paralipomenon plenissime docet, in quo series genealogiae illius usque ad Levi tribu Juda exstitisse monstratur, in eo quod Ephrataeus vocatur. Ephrataeus ab Ephrata David filius viri Ephrataei vocetur: cum liquido pateat eumdem Isai, non de Ephraim, sed de tribu Juda exstitisse, et probet eumdem Elcana Ephrataeum ab Ephrata, non ab Ephraim dici. Sophim, speculatores interpretantur. Speculatores hic Prophetae intelliguntur, quorum filius Elcana fuit. De monte Ephraim. De monte vero Ephraim fuisse dicitur, quia ibi erat ejus habitatio. Intra cunctas namque tribus, habitationem Levitarum fuisse non dubium est. . Et ascendebat vir ille de civitate sebus. » Tribus festivitatibus, Pas