comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ siprogrege seobicit: murũ ꝓdomo isr ł hostib. opponit : Hincrursũ de¬
linquenti populo dr̃ : Prophetetiui uider tibi falsa &stulta : nec a periebant ini¬
qui tatẽ tuã ut te ad poenitentiã ꝓuocarent : Prophetae quippe insacro eloquio
nunnum quã doctores uocant᷑ : quidũ figitiua ẽe prȩsentia indicant. quae sint
uentura manifestant : Quos diuinus sermo fals auidere redarguit : quiadũ corri
pere culpas metuunt : in cassũ delin quentib ꝓmissa securita teblandiuntur:
Qui iniquitatẽ peccantiũ nequaquã a periunt : qui a ab increpationis uoce conti¬
ces e intClauis quippea pertionis ẽ sermo correptionis : Quia increpando cul¬
malachiam dr̃ : labia sacerdotis custodiunt scientiã : &legẽ requirunt exoreeꝰ
quia angelus dñi exercituũ est : Hincpercͥsaiam dñs ad mon& dicens: Clama

Expanded text:
nimirum, si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursus denimirum, si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursus delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia, dum culpas corripere metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correctionis quia increpatio culMalachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Esaiam Dominus admonet dicens: Clama,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut incauta locutio inerrorom pertra hit ita indis ma¬
cretũsilentiũ hos quieru diri poterant in errore derelinquit: Sie penamq. recto¬
res in prouide humanã amittere gratiam formidantes loqui libere recta perti¬
mescunt : & iux taueritatis uocẽ nequaquã iam gregis custo die pastorũ studio sed
mercennariorũ uicede soruiunt : quia ueniente lupo fugiunt dũ se subsilentio
abscondunt : Hinc namq: eos perprophetã dñs increpat dicens : Canes muti non
ualentes latrare : Hinc rursũ quaeritur dicens : Non ascendistis ex ad uerso: neq
opposuistis murũ prodomo isrł ut staretis in proelio in diedñi : Ex aduerso quippe
ascendereest : prode fensionegregis uoce libera huius mundi potestatib: contrai¬
re : Et in die dñi in proeliostare est : prauis decertantib: exiustitiae amoreresistere :
Pastorienĩ recta timuisse dicere : quid est aliudquã tacendo terga praebuisse : qui

Expanded text:
Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indisNam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eos per prophetam Dominus increpat, dicens: Canes muti non valentes latrare . Hinc rursum queritur, diopposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in proelio in die Domini. Ex adverso quippe ascendere est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastorem enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui
Abbreviated transcription (Latin):
toris specie anhelat ut praximorũ curam neglegat . uelsic ꝓximorũ curam
ex sequitur : ut ad iuino amore torpescat cquia unum horũ qd libec neglegit :
in suꝑ humeralis ornamento habere coccũ brstinccum nescit: Sed cũ mens ad
praecepta caritatis tendit᷑ : restat proculdubio ut ꝑ abstinentiã caromaceret᷑:
Vnde & brstincto cocco torta: brssus adiungitur. Deterra & enimbrs susnitenti
specie orit᷑: It quid ꝑ brs sum: nisi candens decoremunditiae corporalis casti¬
tas designat᷑ : quae ui delicet tenta pulchricudini suꝑ humera lis in nectitur :
qui a tunc castimania ad ꝑfeccũ munditiae candoreducit᷑ : cum perabsti nen¬
tiã caro fatigatur: Cũq. interuirtutes ceteras &iã ad flictae carnis meritũ
ꝓficit : quasiinidiuersa super humeralis speciebrssus torta candescit :¬
Sit reccor discretus insilentio¬
utilis in uerbo : Ne aut tacenda proferat : aut proferenda reticescat :

Expanded text:
toris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam toris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescitSit rector discretus in silentioutilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quateͥnus nobilitate semper intimae regenerationis aspiciat : & caelestis regnisibi
habitum morib defendat : De hac quippe nobilitate sp̃s ꝑp&rum dicit᷑: Vlos
aute genus eleccũ : regales a cerdotiũ: Debac &iam potestate quauitia subigim:¬
io hannis uoce roboramurquiait: Quot quot autẽ recȩperunt eũ : dedit eis po¬
testatem filios dĩfieri : Hanc dignitatẽ forcitudinis psalmista considerat dicens:
Mihi aut̃ nimis honorificati sunt amicitui ds̃ Nmis confortatus est principatus
eorum: Quianimirum sc̃oruminens principaliter in summis erigitur. & cum
coccus adiungit᷑ : ut ante in terni iudicis oculos om̃a uircutũ bona ex caritate de¬
corent᷑ : It cuncta quae corã hominib rutibant : haec inconspectu occulti arbi
tris flãma intimiamoris accendat: Quaescilicet caritas quia dm̃simul ac
praximum diligit : quasi eo duplici tinctura fulgescit: Qui igitursic ad duc¬

Expanded text:
quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Quia nimirum sanctorucoccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos, omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul et proximum 510 diligit, quasi coccus ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auc
Abbreviated transcription (Latin):
te demulceant Non aspera ad desperationẽ premantꝰ. Vt dũ nullis passionib
intentionẽ mentis humiliat : quanta in utroq humero suꝑ humeralis pulchritudine
tegat ostendat: Qd recte &iã suꝑ humerale ex auro iacincto purpura biftincto
cocco & torta fieribrsso praecipit᷑ ut quanta sacerdos larescereuirtutũ diuer¬
sitate debeat de monstrecur : In sacerdatis quippe habitu ante omnia aurũ fulget
ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui ricinctus qui aereo colore
splendet adiungit : ut ꝑomne q̃d intellegenda penetrat : non ad fauores infimos
sed ad amorẽ caelestium surgat: Nedũ suis incautus laudibus capitur. ipso&iã
ueritatis intellectuuacuetur. Muro quoq ac racincto purpura ꝑmiscet᷑: ut ui¬
delicet sacerdotale carcũ suinma quae praedicat sperat. In semet ipso&iam
suggosciones uitiorũ reprimat . eisq uelut exregia potestate contradicat :

Expanded text:
tem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus tem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur , ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, qui aereo colore resplendet adjungitur, ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, 16 sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscetur; ut videlicet sacerdotale cor, cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat,
Abbreviated transcription (Latin):
rat : ita & iam morum uirtute transcendat: Cui in esuquoq pectusculum
cu armotribuitur. tut qͣd des a crificio praecipit᷑ sumere . hoc desemet ipso auc¬
toridiscat immolare : It non solũ pectore quaerecta sunt cogitet . sed spec¬
tatoressuos ad sublimia armo operis inuitet: Nulla praesentis uitae appetat
nulla ꝑtimescat. Blandimenta mundi res pecco intimo terro redespiciat : Terro¬
res aut̃ considerato internȩ dulcedinis blandimento contemmnat : Vn de suꝑnȩ
quoq uocis imperio in utroq humero sacerdos uelamine suꝑ humeralis as tringit᷑ .
ut contra aduersa acprospera. uirtutu semper ornamen tomuniatur : Quatent
iuxta uocem pauli. perarm aiustiuiae ad eatris sinistrisq gradiens. cuad sola
quae anteriora sunt niticur : in nullodelectationis iñ fimȩ latereflectat᷑: Non
hunc prosperaeleuent : non aduersa percurbent : Non blanda usq ad uo lupta¬

Expanded text:
rat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum rat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia arma operis invitet: nulla prospera praesentis vitae appetat, nulla adversa pertimescat; blandimenta mundi respecto intimo terrore despiciat, terrores autem considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Unde supernae quoque vocis imperio in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur; quatenus, juxta vocem Pauli , per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae interiora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad volunta
Abbreviated transcription (Latin):
it rector actione praecipuus
Dut uicaeuiam subdit is ui uendo denuntiet : & grex qui pastoris uocem moresq
sequitur : per exemplamelius quam peruerba gradiatur: Qui enĩ loci sui necessi¬
tate exigtur summadicere : hac eãdem necessitate conpellit summa monstrare:
Illanamq uox libentius auditorum cor penetrat quamdicentis uit a cõmendãt :
Quia qͥd loquendo imperat: ostendendo adiuuat ut fiat : Hinc & enim ꝑ pro¬
phetam dicitur: Su ꝑ montẽ excelsum ascendetu qui euan gelizassion. Vt ui¬
delicet qui caelesti praedicatione utitur. imaiam terrenorumoperum deserens
inrerum culmine stareuideatur:: Tantoq facilius subditos ad melioraper¬
trahat : quanto peruitae meritum desupernis lamat : Hinc diuina lege
armum sacerdos in sacri ficium & dextrum accipit & separatum : ut non solum
sit eius operatio utilis sed &iam singularis : Nec intermalos tantum modo quae
recta sunt faciat : sed benequoq operantes subditos sicut honore ordinis supe¬

Expanded text:
it rector operatione praecipuus, ut vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat, quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur; tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis supe
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicat : cu nobis luceueritatis splendida eloquia subministrat: Auro quoq
nos ditat. quando cornr̃m intellectus ũmifulgoris inradiat: qua ecuncta hereti¬
ci bahalofferunt : quia apud auditorũ suorũ corda corruptȩ o m̃a intelle¬
gendo ꝑuertunt: & defrumento dĩ uino atq. oleo. argento parit᷑ & auro sata¬
nes a crificiũ immolant: quia ad errorẽ discordiae uerba pacis inclinant :
Vnde ammonendi s̃. ut ꝑpendant quiadũ ꝑ uersamente depreceptis pacis dis¬
cordiã faciunt : ius todĩ examine. ipsi uerbis uitae moriunt᷑: At contra ãmo¬
nen dis qui recte quidẽ uerbalegis intellegunt. sed haec humilit non loquun¬
tur ut in diuinis sermonib prius quã eos aliis ꝓferant semet ipsos requirant.
ne insequentes aliorũ facta sedeserant: & cũ recte cuncta des acrascriptura
sentiunt : Hoc solũ q̃d ꝑ illã contra elatos dicit᷑ non adtendant : Imꝓb: quippe

Expanded text:
multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tes fisiũ quae iã aliquid deueritatis intellectu conceperant : ꝑ uersa prae¬
dicatione perimunt : & scientia e sibi nomen extendunt: Paruulorum
corda iã de uerbi conceptione grauida erroris gladio scindunts & quasi
doctrinae sibi opinione faciunt : Hosergocũ conamur instruere neꝑ uer¬
sa sentiant : ammoneamus prius necesse est ne ln ane gloriã quȩrant: Sieñi
radix elationis absciditur : consequenter rami prauȩ assertionis arefiunt:
Ammonendi sunt &iã neerrores discordiasq generando. lege di quae id¬
& oleũ & argentũ multi plicaui ei & aurũ quae fecerunt bahal: Frumen¬
tũ quippe adño accepimus: quando indictis obscuriorib. subducto tegmine
litterae ꝑ medullã sp̃s legis interna sentimus: Vinũ suum nobis dñs prȩstat :
cũ scripturae suae alta praedicatione nos debriat : Oleũ quoquesuũ nobistri¬
buit cũ prȩceptis aꝑtioribus. uita nr̃am blanda lenitate disponit: Argentum

Expanded text:
tes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idet oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, qulitterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum
Abbreviated transcription (Latin):
Secuer pregnantes gala ad ad dilatandũ t̃minũ suũ : Gala ad nãq: aceruus
testimonii interpͥtat᷑: &qr cuncta simul congregatio ecclae ꝑ confessionem
seruit testimonio ueritatis: non congrue ꝑgala ad eccłã eoprimit. quae
animȩ quae intellectũ uerbi ex diuino amore concipiunt: si ad ꝑfectũ tempꝰ
ueniant conceptã intellegentiã. operis ostensione pariturae: Terminum
uero suũ dilatare est opinionis suae nomen extendere : Secuerunt ergo
pregnantes galaad addilatandũ terminũ suũ : quianimirũ hereti cim̃

Expanded text:
Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quoniam cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae alaad vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
LITER AMMONENDE SUNT QUESACRELEGIS UERBA
Non recte intelleͥgunt : Atq. aliter qui recte quidẽ intellegunt
te intellegunt ut ꝑpendant qr saluberrimũ uini potũ. inueneni sibi poculũ
uertunt : ac ꝑ medicinale ferrũ uulnere mortali seferiunt : dũ ꝑ hoc in¬
sesana perimunt ꝑ qͥd s a lubrit abscdere sauciata debuer: Ammonen dist
ut perpendant quod scriptura sacra In noc tȩuitae p̃sentis. quasi quaedã
nobis lucerna sit posita: Cuius nimirũ uerba .dũ non recte intellegunt:
dũ lumine tene brescunt: quos uidelicet. ad intellectũ prauũ. intentio ꝑ uer¬
sa n raperet : nisi prius suꝑbia inflaret: Dũ enĩ se prȩceteris sapientes arbi¬
trant᷑. sequi alios ad melius intellecta des piciunt: atq ut apud inperitũ
uulgus scientiae sibi nom eaxtorq: ant. student sũ mopere & ab aliis rectȩ
intellecta destruere: & sua ꝑ uersa roborare: Vndebene ꝑprophetã dicit:

Expanded text:
liter admonendi sunt qui sacrae legis verba liter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte quidem intelligunt, te intelligunt, saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere se mortali feriunt, dum se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt ut perpendant quod Scriptura sacra in nocte praesentis vitae quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum 440 verba, dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sio est : Et diuisa turba. inlȩsus paulus exut: quae hunc unita prius in manit᷑
pressit: Ammonendi itaq s̃ qui facien de pacis ftudus occupant᷑: ut prauo¬
rũ mentib prius a morẽ
debeant internae pacis infundere : qua¬
teͥnus eis post modũ ualeat exterior pax ꝓdesse : utdũ eorũ corin illius cog¬
nitionesus pendit᷑: Nequaquã ad nequitiã ex huius ꝑceptione rapiatur.
Dũq: suꝑna ꝓuident : terrena nullomodo adusum suae deterio rationis
indinent: Cũ uero ꝑuersi quiq: tales sunt . ut nocerebonanequeant & iã¬
si con cupiscant : Inter hos nimirũ debet terrena pax construi. & prius quã
ab eis ualeat suꝑna cognosci : ut hii scilicet quos contradilectionẽ di malitia
suae impietatis exasperati saltim ꝓximi amore mansuescant : & quasi eui¬
cino ad melius transeant : ut ad illã quaea selongeest pacẽ conditoris ascen

Expanded text:
sio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter sio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascen
Abbreviated transcription (Latin):
beato lobdicitur: Membra carniũ eius coherentia sibi : Hinc subsqua¬
marũ specie. de eius satellitib ꝑhibet᷑: un a uni coniungro. & nes peraculum
quidẽ incedit ꝑeas : sequaces quippe illius. quonulla intꝰsedis cordiae ad uer¬
sitate diuisi sunt : in bonorũ grauius nece glomerant᷑: Quiergo iniquos pace
sociat. iniquitatiuires administrat : qui abonos deterius deprimunt quos
& un animit̃ ꝑsequunt᷑. Vnde predicator egregius grauipharisaeorũ. sadu¬
ceorũq ꝑ sequutione dephensus. int semet ipsos diuiderestuduit : quos con¬
trase unitos grauit̃ uidit cũ clamauit dicens: Virifrs ego pharisa eus sum
filius pharisa eorũ : despe & resurrectione mortuorũ: ego iudicor :  Dumq
saducaei sp̃e resurrectionẽq mortuorũ ee denegarenit. quã pharisaei iux¬
ta sacrieloquii precepta crederent : facta in ꝑsequutorũ un animitate dissen¬

Expanded text:
beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squabeato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissen
Abbreviated transcription (Latin):
quã multipli. epeccant : quidũ una ne quitiã ꝑpetrant : ab humanis cordibus
cunctassimul uirtutes eradscant: In uno enĩ malo innumera ꝑagunt : quia
gunt ⁊ quia aut̃ nihilest praeciosius dõ uirtute dilectionis. Nihildefidera¬
bilius est diabolo extinctione caritatis. Quis quis igit᷑ seminando iurgia di
lectionẽ ꝓximorũ perimit. hostidĩ familiarius seruit : quia qua ille. amissa
cecidit : Hanc iste uulneratis cordib: subtrahens eis iter ascensionis abscidit:
At contraam monendis pacifici. Netantȩ actionis pondus leuigent : si ln ter
quos fundarepacẽ debeant ignorent: Nã sicut multũ nocet siunitas de¬
sit bonis :itaualdeest noxiũ. si nondesit malis : Siergoꝑ uersorũ nequitia
in pace iungit᷑ : ꝓfecto eorũ malis actib rabor augetur : quia quõ sibi in mali¬
tia congruunt. eo serobustius bonorũ afflictonib inlidunt: Hincnãq
est qd contra dĩ nati illius uasis uidelicet antixp̃i praedicatores diuinauoce

Expanded text:
quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia gunt. Quoniam autem nihil est pretiosius deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando ilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce
Abbreviated transcription (Latin):
eũ intrmpano & choro : Intrmpanonãq sicca & ꝑcussa pellis resonat : Incho¬
ro aut̃ : uoces societate concordant: Quis quis itaq. corpus ad fligit: sed concor¬
diã deserit : dm̃ quide laudat intrmpano.: sed non laudat inchoro : Sae peuero
dũ quosdã maior scientia erigit. aceterorũ societate dis iungit : & quasi quoplus
sapiunt eo a concordiae uirtute desipiscunt : Hutaq audiant quid ꝑsemet¬
ipsã ueritas dicat: Habetes alinuobis & pace habete interuos: Salqui ppesine
pace non uirtutis est donũ : sed dã nationis argumentũ: Quoenĩ quisq melius
sapit. eo deterius de linquit : Et id circo in excusabilit᷑ merebit᷑ suppliciũ quia
prudent̃ si uoluisset potuit uitarepeccatũ: Quib. recte quoq ꝑ iacobũ dicit̃:¬

Expanded text:
eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choeum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pacati : Discordes nãq ammone disunt ut certissimesciant . quia quan¬
tis libet uircutib polleant spiritales fierinullatenus possunt . siuniriper
diũ pax: Quiergo serua repacẽ noncurat : ferre fractũ sp̃s recusat: Hinc pau¬
ius ait : Cũ sit in teruos telus & contentio non necarnales estis: Hinciterlim
dicit : Pace sequimini cũ omnib & sũmoniã sine quanemo uidebitdm Hinc
rursus ammonens ait: Sollicitȩ seruare unitatẽ sp̃s. inuinculo pacis: llnum¬
tionis sp̃e nequaquã ꝑtinget᷑ si non ad edm unitacũ ꝓximis mente curratur:
At saepenon nulli quo quaedã specialit dona ꝑcipiunt : suꝑbiendo donũ concordiȩ
qd maius .e. amittunt : ut si fortassecarnẽ praeceteris gulae refrenationequis
edomat : concorda reeis quos superat abstinendo contẽpnat: sed qui abftnentiã
a concordia separat : quidã moneat psalmis ta perpendat: Ait enĩ: Laudate

Expanded text:
pacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quanpacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri pert charitas, gaudium, pax . Qui ergo servare pacem non curat, ferre fructum spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum quoque dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens aitionis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat dicens: Quioffert sacrificiũ ex substantia pauperis.: quasi qui uic¬
timat filiũ inconspectupatrissui: Quid nãq ẽe intolerabius potest : q̃uam
mors filii ante oculos patris. Hoc itaq sacrificiũ quanta ira aspiciat᷑ ostendit᷑:
q̃d orbati patris dolori conparat᷑ : Et tamꝰ plerũq. quanta tribuunt᷑ pensant:
quanta aut̃ rapiunt considerare dissimulant: quasi mercedẽ numerant.
& ꝑ pendere culpas recusant: Audiant itaq qͣd scriptũ est: Qui mercedes
congregauit misit eas insacculũ ꝑtusũ: Insacculo quippeꝑtuso uidet᷑ quan¬
dopecuniamittit᷑ : sed quando amittit᷑ non uidet᷑ : Qui ergo quanta largiunt᷑
aspiciunt : sed quanta rapiunt non ꝑpendunt : In ꝑtuso sacculo mercedes
mittunt : quia ꝓfecto has inspem suae fiduciae intuentes corigerunt.
sed non intuentes perdunt ::

Expanded text:
monstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui vicmonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
trahit᷑: sibeneprius ius possidendi disponat᷑ : Tunc uero ammoniti audi¬
ant quomodo quȩ habent misericordit tribuant : quandonimirũ didicerint.
ut bona miseri cordiae ꝑ inter iectã rapinȩne quitiã non confundanit:
Vio lenter enĩ exquirunt . quae misericorditer largiunt᷑ : Sed aliud est pro
peccatis misericordiã facere. aliud ꝓmisericordia facienda peccare. quae
iã nec miseri cordia nuncupari potest : qui ad dulcẽ fructũ non ꝓficit q̃uae
ꝑ uirus pestifere radicis a marescit : H incest enĩ qͣd ipsa & iã sacrificia per
ꝓphetã dñs reꝓbat dicens: Ego dñs diligens iudiciũ: & odio habens rapina
inͥolo causto: Hinciterũ dicit: Hostiae impiorũ ab hominabiles. qua eof¬
ferunt᷑ ex scelere : qui saepe quoq & indigentib subtrahunt: qͥuaedõ largi¬
unt᷑ : Sed quanta eos anim aduersione rennuat. ꝑ quendã sapientẽ dñsde¬

Expanded text:
trahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti auditrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam nequaquam misericordia nuncupari potest, quia ad dulcem fructum non proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa etiam sacrificia per prophetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
unt aestimant : ictu securis uicinȩ p̃uideant : & torporẽ in ꝓuidȩ securi¬
tatis amittant: Necũ ferre fructus boni operis negleͥgunt . a presenti uita
funditus. quasi aui riditate radicis ex secent᷑: At contraã monendis qui &
eaquȩ habent tribuunt . & alienarapere ñ desistunt : neu aldemuni fici
uideri appetant : & debonispecie deteriores fiant: Hi& enĩ ꝓpria indis¬
crete tribuentes r solu ut supradiximꝰ ad in pacientiae murmurationẽ pro¬
ruunt : sed cogentese in opia usq ad auaritiã deuoluunt᷑ : Quid uero eorũ men¬
te infelicius. quib: largitate a uaricia nascit᷑: & peccatorũ seges quasi ex uirtute
seminatꝰ : Prius itaq am monendi s. ut tenere sua rationabi liter sciant & tunc
demũ ut aliena non ambiant: Si enĩ radix culpe in ipsa effusione non exurit᷑ :
Nũ quã tramos exuberans auariciae spina siccat᷑: Occasionãq rapiendi sub¬

Expanded text:
unt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur avaritia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi sub
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ cordis a uerbis caelestib. daudunt : Neq enĩ diues in euangelio qui in¬
duebat᷑ purpura & brsso. quiȩpulabatꝰ cotidies plendide. aliena rapuisse.
sed in fructuo sepropriis usus fuisse ꝑ hibet᷑ Lũq. posthanc uitã ultrix
gehenne suscepit : nonquia aliquid inlicitũ gessit : sed quia in moderato
usu totũ selicitis tradidit: Ammonen dis tenaces. ut nouerint q̃d hanc pri¬
mã dõ in uriã faciunt : quiadanti sibi omanullã miseri cordiae hostiã
reddunt : Hinc & enĩ psalmista ait: Nondabit dõ ꝓpitiationẽ suã. fec
praetiũ redẽptionis anime suae: Praetiũ nãq redẽptionis dareest: opus bo¬
nũ praeuenienti nos gratia ered dere : H inc iohannes exclamat dicẽns.
lã securis ad radicẽ arborũ positaẽ: Omnis arbor quae non facit fructum
bonũ : excidet᷑ & inignẽ mittet᷑: Qui ergose in noxios qui a aliena non rape¬

Expanded text:
aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui inaurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Qui ergo se innoxios, quia aliena non rapi
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã malut: quia qd a cõmuni dño tribuit᷑ : iustũ ꝓfecto est. ut quiq accipi¬
unt : eo cõmuniter utant᷑ : Hinc &iã salomonait : Qui iustus est tribuet:
& noncessabit : Ammonendi sunt quoq ut sollicte adtendant q̃d ficul¬
nea quae fructũ non habuit . contrahanc districtus a gricala querit᷑ q uod
&ia terrã occupauit : Terrã quippeficulnea sinefructu occupat: quandomens
tenaciũ hoc q̃d ꝓdesse multis poterat inutilit᷑ seruat: Terrã ficulnea sine
fructuoccupat : quando locũ quẽ exercere alius ꝑsolẽ bonioperis ualuit: stul¬
tus ꝑ desidiae umbrã prȩmit : Hiaut̃ dicere nonnũ quã solent. Concessi suti¬
mur. aliena non querimꝰ : & si dignamis ericordiae recributionis non agi¬
mus. fulla tam̃ aduersa perpetramus: Quod id circo sentiunt : qui a uidelicet

Expanded text:
justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipijustitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
unt : & tam̃ aliena rapere ñ desistunt : Ammonendinãq s quinec aliena
appetunt nec sua largiunt᷑: ut sollicitesciant qd ea dequa sũptist̃ cunctis ho¬
minib. terra cõmunis est : Et id circo alimenta quoq: omnib: cõmuniter ꝓfert:
Incassũ seergo in nocentes putant : qui cõmune dĩ munus sibi priuatũ uindi¬
cant : quicũ accepta non tribuunt. in ꝓximorũ nece grassant᷑ : quia tot pene
cotidie perimunt : quot morientiũ pauperũ apud sesubsidia abscondunt:
Nacũ quaelibet necessaria indigentib. ministram: sua illis reddimꝰ. non nostra
largimur Iustitiae potius debitũ soluimꝰ quã misericordiae opera implemus:
Vnde & ipsa ueritas cũ demisericordia caute exhibenda loqueret᷑ ait : At tenꝰ
cinens dicit : Dis ꝑsit dedit pauperib: iustitia eiꝰ manet in aeternũ : Cũ enim
largitatẽ in pensã pauperib: premisisset. non hanc uocare misericordiã sed

Expanded text:
apere non desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debitum potius solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendicinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aestiment sicũ curant ꝓpeccatis nummos tribuere arbitrant᷑ seposse inulte
peccare : Plus est nãq: anima quã esca : & corpus quã uestimentũ. Quiergo es¬
cã atq uestimentũ pauperi largit᷑ : sed tam̃ animȩ uel corporis iniquitate
polluit᷑ꝰ: q̃d minus est iustitia e obtulit : & qd maius est culpe ammisit : sua enĩ dõ
dedit : & sediabolo: At contra ammonendis qui adhuc & alien a rapere inten¬
dunt : ut sollicte audiant quidueniens in iudicio dnsdicat :Ait nãq Esuriui&
non dedistis mihi manducare : sitiui & non de distismihi potu: Hospes era & non
collegistis me : Nudus & non operius tis me: Infirmꝰ & incarcere & non uisitas
tis me : Quib &ia premitat dicens: Discedite a memaledicti in ignẽ aeternum :
qui praeparatus est diabolo & angelis eius. Eoce nequaquã audiunt qui rapinas
uel quȩ libet alia uiolenta cõmisert : & tam̃ aeternis gehenne ignib: mancipant᷑:

Expanded text:
aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non colltis me . Quibus etiam praemittit dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Ecce nequaquam audiun quia rapinas vel quaelibet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur.
Abbreviated transcription (Latin):
no conferrinibildebent : Audiant q̃d scriptũ est. Dabono & non recsperis pec¬
catorẽ : Benefac humili& non dederis impio : It rursũ panẽ tuũ & uinũ super
sepultura iusti constitue & noli ex eomanducare & biberecũ peccatoribus:
Panẽ &um & uinũ suũ peccatorib prebet q̃ui iniquis subsidia ꝓeo qd iniquis in pen¬
dit : Vnde & non nulli huius mundidiuites cũ fametruent. xp̃i pauperes effusis
largitatib. uutriunt istriones : qui uero indigenti &iã peccatori. panẽ suũ non
quia peccator sed quia homo est tribuit . nimirũ non peccatorẽ sed paupere iustũ
nutrit : qui a in illo nonculpã sed naturã diligit. : Ammonendis̃ &iã quilam
sua misericorditer largiunt ut sollicite custo direstudeant. necũ cõmissa pecca¬
ta e lrmosinis redimunt : ad huc redimenda cõmittant . n euenale dĩ iustitiam¬

Expanded text:
no conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis pecno conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi conPanem enim, et vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, pro eo quod sunt iniqui, impendit. Nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. Qui sua misericorditer largiuntur, sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
possis dare: Nesub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant :
ca largiant᷑ : Audiant qđ scriptũ est : Qui parte seminat parce et metet: Necũ
pauca o portet. plurima pbeant . Et ipsi post modũ minime in opiã toleran¬
tes ad in pacientiã erũ pant : Audiant qd scriptũ est: Non ut aliis sit remis
pleat : ut & illorũ habundantia urãe in opiae sit supplem̃tũ: Cũ enĩ dantis
mens ferre in opiã nescit si multa sibi subtrahit occasione c̃trase in pacientiȩ
ex quirit : Irius nãq preparandus est pauentiae animꝰ : & tunc aut multa st̃
aut cuncta l argienda ine duminus aequanimit᷑ in opia inruens fert᷑& p̃missȩ
largitatis merces pereat : & ad hucmentẽ deterius murmuratio subsequens per¬
dat : Neo mni nonihileis p̃beant . quib: conferre aliquid parũ debent : Audiant
q̃d scriptũ est : omnipetentitetribue : Nes altim aliquid p̃beant quib. omni¬

Expanded text:
possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter distributores spargant, apossis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter distributores spargant, aca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne, cum pauca oportet, plurima praebeant largitores, et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes, ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum espleat: ut & illorum abundantia vestra inopiae sit supplementum. Illi mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omni
Abbreviated transcription (Latin):
a refsunt . qui & si bonio peris fructus insuis actionib ꝓferunt: ꝓfecto nullis:
quia non ex unitate caritatis oriunt᷑: Hinc enĩ ꝑpendant seminantes iurgia:

Expanded text:
arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia
Abbreviated transcription (Latin):
rit pede: digito loquit᷑. prauo cordem achinat᷑ malũ : & in omni tẽpore iurgia
seminat : Eece quẽ seminantẽ iurgia dicere uoluit prius a postatã nomina uit :
Quia nisimore suꝑbientis angeli a conspectu conditoris prius intus auersio¬
ne mentis caderet foras. post modũ usq ad seminanda iurgia non ueniret:
qui recte describit᷑ qd annuit oculis : digito loquit᷑. terit pede : Interiornãq
est custodia. quae ornata seruat ex terius membra: Quiergo statũ mentis per¬
didit: subsequent̃ foras in constanti monitione inscientiã monitionis fuit :
atq exteriori mobilitate indicat : qͣd nulla interius radices ubsistat: Audiant
iurgiorũ seminatores qͣd scriptũ est: Beati pacifici qm̃ filiidĩ uocabunt᷑ : atq edi¬
uerso colligant. quia sidĩ uocant᷑ filii quipacẽ faciunt: ꝓculdubio satanes filii
qui confundunt: Om̃s aut̃ qui ꝑdiscerdiã separant᷑ auiriditate dilectionis

Expanded text:
ito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atquejurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur a viriditate dilectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
illius quaesierunt.
ut hoc iuxta honor ẽ
debitum: In ecclesia
beatipetri apostoli
humarent:
Cumq itum cẽtad se¬
pulchrum: effossa
tema. Inuenerunt
corpus ꝓueri pariter
humati: ũt pate iam
die quad rege simo
tabe corruptum &
uermib: plenum:
corpus uero ep̃i acsi
die eodem eõ sepultũ.
Et quod est adhuc
magna admiratio¬
ne uenercendum : quia
ita caput eiꝰ unitũ
fueret corpori: ac¬
si nequaquam fuiss&
abscisun sic uide¬
licex ut nulla uestigia
sectionis appasesent:
Cumque hoc & inter¬
rentes siquod sig¬
num uel de alia
mons tracri in cisio¬
ne ferripotuiss&
Itasanum atq: inte¬
mer&tum omnecor¬
pus inuentum.ẽ. ac
sinulla hoc incisio
tferrit &igiss&
PETRUS. QUIS
non obstupescat
talia signa mostuo¬
rum : quae fiunt pro
excitatione uiuentiũ¬

Expanded text:
illius quaesierunt, illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadragisimo, tabe corruptum et vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fuerat corpori, acsi nequaquam fuisset abscisum; sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis appareret. Cumque hoc et in terrentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventiu