comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nianuum inqͥt discipłos meos
cur ꝑsegetes transeuntes spi¬
cas triuerint. ⁊ hoc fecerut
famis necessitate cogente. cũ
ipsi salbm uoletis intemplo
unmolantes metimas. ceden¬
tes tauros. holocausta super
lignoꝵ stiuẽ incendio concre¬
mantes. Et iuxta alterius
euglii fidem. circumcidentes
paruulos isalb̾o. ut dũ aliã
legẽ seruare cupitis: salbatũ
destruatis. Numꝙͣ enĩ leges
dei sibi contrarie sũt. ⁊ pruden¬
ter ubi transgressionis discipli
sui argui poterant. dđ ⁊ abima¬
lech dic exempla sectatos. Ue¬
rum aũt ⁊ absq necessitatis
obtentu. sabbati p̾uaricationẽ
in ipsos refert qui calũpniã
fecerant. Dico aũt uob qr tem¬
plo maiorẽ hic. Hic: non ꝓ¬
ẽ: qd̾ maior templo sit: locus
qui dñ templi teneat.¶hił.
Se ipsum scilicet indicans. in
quo aplicam doctrinã ppło le¬
gis infidelit̾ ociante. salus gẽ¬
tibus datur qr maior ipse sit
sabbato: ⁊ absq iuolate legis

Expanded text:
niamini, inquit, discipulos meos, niamini, inquit, discipulos meos, cur per segetes transeuntes, spicas triverint, et hoc fecerint famis necessitate cogente, cum et ipsi sabbatum violetis in Templo, immolantes victimas, caedentes tauros, holocausta super lignorum struem incendio concremantes: et juxta alterius Evangelii fidem , circumcidentes parvulos in sabbato, ut dum aliam Legem servare cupitis, sabbatum destruatis. Numquam autem Leges Dei sibi contrariae sunt. Et prudenter ubi transgressionis discipuli sui argui poterant, David et Achimelech dicit exempla sectatos: veram autem et absque necessitatis obtentu, sabbati praevaricationem in ipsos refert, qui calumniam fecerant. Dico autem vobis, quia templo major est hic. Hic, non pquod major templo sit locus, qui Dominum templi teneat. Si se ipsum scilicet indicans, in quo per apostolicam doctrinam, populo legis infideliter otiante, salus gentibus datur: quia major ipse sit sabbato, et absque violatae legis
Abbreviated transcription (Latin):
in causa ẽ: cur eandẽ famẽ
multa distantia sit: isti sp̃i¬
cas in sabbato manu confri¬
cant. il li panes come derũt¬
quebantur enĩ panes ꝓposi¬
tionis ante sabbatum: ⁊ sab¬
bato mane oblati suꝑ sacrã
m̃sam ponebantur. bis seni
ad alt̾utros conu̾si: duabus
patenis aureis suꝑ positis tͥu¬
re plenis. que ꝑmanebant
illis alii deportabant᷑. Illi
uͦ sacerdotibꝰ exibebantur:
⁊ t̾ure incenso iigne sacro ĩ
quo om̃ia holocausta fieri sole
bant. aliud thus suꝑ alios. xii.
panes adhitiebatur. Qua ho¬
ra suꝑ ueniens dauid panes.
secratos accipiens. sã. osten¬
dit figurate sacerdotalẽ cibũ¬
adusum transiturũ eẽ ppłoꝵ
siue qd̾ om̃s uitam sacerdotalẽ
deͬmus inutari. siue qr om̃s fĩ¬
lii eccłie sacerdotes sũt. U n¬
gimur enĩ in sac̾dotium scm̃.
offerentes nos metipsos deo
hostias sp̃ũales.I cxu. Aut ñ
legistis in lege. qr salbatis sac̾¬
dotos intemplo sabbatũ uiolãt.
⁊ sine crimine sũt S iħ. Calũp¬

Expanded text:
in causa est, cur eamdem famem multa distantia sit. Isti spicas in sabbato manu confricant, illi panes comederuntquebantur enim panes propositionis ante sabbatum, et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur, bisseni ad alterutros conversi, duabus patinis aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant illis alii deportabantur: illi vero sacerdotibus exhibebantur, et thure incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fieri sobant, aliud thus super alios duodecim panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibuad usum transiturum esse populorum, siue quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerdotes sugimur enim in sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spiritales. Aut non legistis in lege quia sabbatis sacedotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt? Calum
Abbreviated transcription (Latin):
uob hõo qui habeat ouẽ unã.
⁊ si cecid̾it hec sabbatis infoue¬
am. nonne tenebit ⁊leuabit
eam: Qnͣto melior ẽ hoo oue :
Itaq licet sabbato benefacere.
cum marchꝰ ⁊ luchas illos po¬
cius a dño int̾rogatos eẽ ꝑhi¬
beant: lic sabbato benefac̾e̾
an male. animam saluam fa¬
cere anꝑdere. Itaq intelligẽ¬
dum ẽ: qd̾ illi int̾rogauer̃t᷑¬
dñm. si licet sabbato curare:
deinde qd̾ intelligens cogita¬
ciones eoꝵ. aditum accusan¬
di querentiũ. constituerit
inmedio illoꝵ quẽ fuerat
sanaturꝰ: ⁊ interrogauent
que marchus ⁊ luchas eum
int̾rogasse cõmemorant. At
tunc illis tacentibꝰ ꝓposuisse
similitudinẽ deoue: ⁊ conclu¬
sisse qd̾ licet salbato bñfacere.
Postremo circun spectis eis
cum ira. sic̃ marchꝰ dic̃ con¬
cristatum suꝑcecitate cordiᷤᷤ
eoꝵ dixisse homini: exten¬
de manũ tuam.

Expanded text:
uobis homo qui habeat ouem unam, uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum Marcus et Lucas illos potius a domino interrogatos esse perhibeant: licet sabbato bene facere an male? animam saluam facere an perdere? itaque intellegendum est quod illi Dominum, si licet sabbato curare? Deinde quod intelligens cogitationes eorum, aditum accusandi quaerentium, constituerit in medio illum quem fuerat sanaturus, et interrogaverit quod Marcus et Lucas eum interrogasse commemorant. At tunc illis tacentibus proposuisse similitudinem de ove, et conclusisse quod liceat sabbato benefacere. Postremo circumspectis eis cum ira, sicut Marcus dicit, contristatum super caecitatem cordis eorum dixisse homini, Extende manum tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
cum saluatoris. arida manꝰ
insynagoga uideoꝵ fuit: et
dĩ oꝑa non fiebant inea. Pꝰ¬
ꝙͣ illeuenit int̾ra. reddita
est in apłis credentibꝰ dexte¬
ra: ⁊oꝑi pristino resticuta.
B. Sananda manꝰ aucla iu¬
betur extendi: qr infructuo¬
se debilitas anĩe. nullo me¬
liꝰ ordine quã elemosmna ꝵ
largitate curatur. Unde
ioħs baptista turbis sciscitan¬
tibꝰ quid facerent ut nõ ułut
arbores aride mitterentur in
ignẽ: hoc solum p̾cepit. qui
habet duas tunicas. det non
habenti.⁊ qui habet escas
similit̾ faciat. Et in eccłiasti¬
co dr̃. Fili nõ sit manꝰ tua ad
accipiendum porrega: ⁊ ad
dandum corlecta. Frustra eĩ
manꝰ ad dm̃ ꝓ pec̾cis rogaturꝰ
expandit: qui nõ has ad uidu¬
am rogantem beneficiũ latu¬
mouere qͦm matħs dixerit. qͥ
ipsi inc̾rogauerant dñm: si li¬
cet sabbato curare. uolentes
inuenire accusandi occasionẽ
Ipse uͦ illis de oue ꝓposuerit si¬
militudinẽ dicẽs. quis erit ex

Expanded text:
tum Salvatoris arida manus tum Salvatoris arida manus in synagoga fuit Judaeorum, et Dei opera non fiebant in ea: postquam ille venit in terras, reddita est in apostolis credentibus dextera, et operi pristino restituta.. Sananda manus arida jubetur extendi, quia infructuosae debilitas animae nullo melius ordine quam eleemosynarum largitate curatur. Unde Joannes Baptista, turbis sciscitantibus quid facerent ut non velut arbores aridae mitterentur in ignem, hoc solum praecepit: Qui habet duas tunicas det non habenti, et qui habet escas similiter faciat . Et in Ecclesiastico dicitur: Fili, non sit manus tua ad accipiendum porrecta et ad dandum collecta . Frustra enim manus ad Deum pro peccatis rogaturus expandit, qui non has ad viduam rogantem beneficium latumouere, quomodo Mattheus dixerit, quod ipsi interrogauerant dominum, si licet sabbato curare, uolentes inuenire accusandi occasionem, ipse uero illis de oue proposuerit similitudinem dicens: quis erit ex
Abbreviated transcription (Latin):
non: id est qd̾ p̾miserat be¬
nefacere an male: Non qd̾
deus sũme bonus auctor ma¬
li nob̾ aut ꝑdicionis ẽẽ possit.
s quod eiꝰ nõ saluare scripte
consuerudine ꝑdere dicitur:
sic̃ dr̃ indurasse cor pharao¬
nis. nõ quod molle obdura¬
uenit: s qd̾ meritis p̾ceden¬
tibꝰ obduratum. micłiter
emollire noluerit. & noscũ
rogamꝰ ne nos inducat intẽ¬
ptationẽ: ꝓtinꝰ addendo s
libanos a malo. manifeste
docemur inducere intẽpta¬
tionẽ. non eẽ aliud ꝙͣ non li¬
berare amalo: euis ꝑdere
uare. Si que uͦ mouet. qͣre
dñs cum corpꝰ ẽẽt curaturꝰ
de aĩe saluatione int̾rogaue¬
rit: intelligat uł animam
more scripturaꝵ ꝓ homine
que exierunt de femore iacob:
uł quod illa miracła ꝓpter
auĩe salutẽ faciebat. uł qd̾
ipsa manꝰ sanatio: salutẽ
anie significabat. que abo¬
nis ut predixi cessans oꝑi¬
bus: aridam quod ammͦ dex¬
teram habere uidebat᷑ Tũc¬

Expanded text:
non? Idem est quod praemiserat, Benon? Idem est quod praemiserat, Bene facere, an male? Non quod Deus summe bonus, auctor mali nobis aut perditionis esse possit, sed quod ejus non salvare, Scripturae consuetudine perdere dicatur. Sicut dicitur indurasse cor Pharaonis, non quod molle obduraverit, sed quod meritis praecedentibus obduratum, misericorditer emollire noluerit. Et nos cum rogamus, ne nos inducas in tentationem , protinus addendo: Sed libera nos a malo , manifeste docemur ejus non inducere in tentationem, non esse aliud, quam liberare a malo; ejus perdere facere. Si quem vero movet quare Dominus cum corpus esset curaturus, de animae salvatione interrogaverit, intelligat vel animam more Scripturarum pro homine quae exierunt de femore Jacob ; vel quod illa miracula propter animae salutem faciebat, vel quod ipsa manus sanatio salutem animae significabat, quae a bonis ut praedixi cessans operibus, aridam quodam modo dextram habere videbatu
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾rogantes auaricie con¬
dempnaret. Si uos inquit
in salbo ouem ⁊ aliud quod¬
lib anumal infoueam deci¬
dens eriꝑe festinatis. nõ ani¬
mali s ur̃e auaricie consulẽ¬
tes: qnͣtomagis ego hominẽ
qui multo meliorest oue. de¬
beo liberare: Itaq licet sab¬
batis bene facere an male:¬
niam uideoꝵ. quã sibi ꝑfida
m̃te parauerant. arguit eos
qr legis p̾cepta praua int̾pre¬
tatione iuolant. estimando
in sabbato etiam a bonis oꝑi¬
bus feriandũ. cum lex a mał
abstinere iubeat dicc̃s. Oẽ
opꝰ senuile nõ facietis ineo:
id est poccatum. Om̃is enim
qui facit peccatũ: seruus est
poccati. Quo p̾cepto. etiam
futun scłi formã inp̾sentibus
adumbrat. Ibi illi qui per
sex huiꝰ scłi etates bona focer̃.
in sepcima quiete maloꝵ tan¬
ferias habituri. Nam ⁊ si scła¬
ria oꝑa conquiescãt. nõ ocio¬
sus tam̃ boni oꝑis actus est
in dĩ laude quiesçere. Ani¬
mami saluam fac̾e̾ an ꝑdere:
Hoc est hominẽ curare an

Expanded text:
ut interrogantes avaritiae condemnaret. Si vos, inquit, in sabbato ovem, aut aliquodlibet animal in foveam decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est ove, debeo liberare? Itaque licet sabbatis bene facere, an maleniam Judaeorum quam sibi perfida mente paraverant, arguit eos quia legis praecepta prava interpretatione violarent, aestimando in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex a malis abstinere jubeat dicens: Omne opus servile non facietis in eo, id est peccatum. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati. Quo praecepto etiam futuri saeculi formam in praesentibus adumbrat: ubi illi qui per sex hujus saeculi aetates bona fecerunt, in septima aetate malorum tanferias habituri. Nam etsi saecularia opera conquiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in Dei laudibus quiescere. Animam salvam facere, an perdere? Hoc est, hominem curare, an
Abbreviated transcription (Latin):
non licebat ei edere. neq his
qui cumeo erant: nͥ solis sacer¬
dotibꝰ. Ad confutandã calũp¬
niam phanseoꝵ. ueteris recor¬
datur hystorie: qnͣ dauid fu¬
giens saulem. uenit in nobe:
⁊ ab abimelech sacerdote sus¬
ceptos postulauit cibos. qui
cum panes laicos nõ haberet:
dedit ei ꝯsecratos. quibꝰ non
licebat uesci. nͥ solis sacerdoti¬
bus ⁊ leuitis. Et hoc tantum
int̾rogauit: si munli eeñt
pueri a mulieribꝰ. ⁊ illo respõ¬
dente ab heri ⁊ nudiꝰ t̾cius:
nõ dubit auerit panes dare.
meliꝰ. arbitratꝰ ꝓpħa dicente.
Misceliam uolo ⁊ nõ sacrifi¬
um. de famis ꝑicło homine̾
libare: qmͣ dõ offerre sactifi¬
um. Hostia enĩ deo placabił
hominũ salus ẽ. Opponit
⁊ abimalech pontifex a uob̾

Expanded text:
at ei manducare, neque his qui cum eo erant, nisi solis sacerdotibus? Ad confutandam calumniam Pharisaeorum, veteris recordatur historiae: quando David fugiens Saulem venit in Nobe, et ab Achimelech sacerdote susceptus, postulavit cibos; qui cum panes laicos non haberet, dedit ei consecratos, quibus non licebat vesci nisi solis sacerdotibus et Levitis . Et hoc tantum interrogavit, si mundi essent pueri a mulieribus, et illo respondente ab heri et nudius tertius, non dubitaverit panes dare, melius arbitratus, propheta dicente: Misericordiam volo, et non sacrificium , de famis periculo homines liberare quam Deo offere sacrificium. Hostia enim Deo placabilis hominum salus est. Opponit et Achimelech pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
minis: ⁊ salbi¶M̾ Si inquit
dd rex sac̾dotali cibo pastus ex¬
cusabilis ẽ: ⁊ iuxta alteriꝰ eu¬
tum ꝑ templi ministeriũ uio¬
lantes crimine carẽt. qnͣtomiͣ¬
gis filiꝰ hominis. qui uerus ẽ¬
rex ⁊ uerꝰ sac̾dos : Et icdeo
dñs ẽ salbati: euulsaꝵ sab¬

Expanded text:
minis etiam Sabbati. Si, inquit, David rex sacerdotali cibo pastus excusabilis est, et juxta alterius Evtum per templi ministerium violantes crimine carent, quanto magis Filius hominis, qui verus rex et verus sacerdos, et ideo Dominus est Sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
ti: ⁊ nec manducandi quidẽ
spatiũ habebant.⁊ ideo qͣsi
homines esuriebat. Quoãt
spicas segetum manibꝰ con¬
fricant. ⁊ inediam consolan¬
tur: uite austerloris indici¬
um ẽ. nõ p̾paratas epłas. s
cibos simplices querentiũ.

Expanded text:
tem, ne manducandi quidem spatium habebant, et ideo quasi homines esuriebant. Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium.
Abbreviated transcription (Latin):
cuint. qd nõ licet eisfac̾e
salbis. Nota qd̾ pͥmi apłi
saluatoris littam salbati deᷤᷤ¬
tiuunt. adu̾sũ hebionitas.
qui cũ ceteros recipiant apłos.
paulũ quasi transgressorẽ le¬
gis repudiant. Quate pha

Expanded text:
d non licet facere sabbatis. Nota quod primi apostoli Salvatoris litteram sabbati destruunt, adversum Ebionitas, qui, cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. Mystice a
Abbreviated transcription (Latin):
inquit p̾cipio seueritatem:
ut cõmixti clementiã doce¬
am. Quantum in uob ẽ no¬
lite contẽpnere. s ꝑ urãm sa¬
lutẽ etiam illoꝵ querite sani¬

Expanded text:
ic praecipio severitatem, ut clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contemnere; sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sani
Abbreviated transcription (Latin):
tram appellat necessarium a¬
micũ. cuiꝰ ope atq auxilio
cotidiano opꝰ habemꝰ. s tał
si nos ledere incausa anie uo¬
luent. exclaudendus ẽ a nr̃a
societate. ne sicũ ꝑdito in ac
uita. partẽ habere uolumus:
In pede sic̃ ⁊ inmanu caros in¬
emencdabiles docz alien̾ãdos
a nob̾. ne ꝑ inmundiciã eoꝵ
qͦs castigare nequimꝰ ⁊ ipsi
polluti ꝑeamꝰ. S manꝰ ꝓpt̾
opꝰ necessariũ nobis pes sũt
dicti tales ꝓꝓt̾ ministerium
discurso qr mnnrĩs usibꝰ aͦ co¬
mocdis. Et si ocłs tuus scanda¬

Expanded text:
tram appellat necessarium amicum, cujus opere atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis, si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere volumus, In pede sicut et in manu charos, inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pes sunt dicti tales propter ministerium discursusque in nostris usibus accommodos. Quod si oculus tuus scanda
Abbreviated transcription (Latin):
truncat᷑ affectus. ⁊ uniu̾sa
ꝓpinquitas amputat᷑. ne
ꝓ occasione pietatis. unꝰ qͣsq
credentiũ scandalis pateat
Siinquit ita ẽ quis tͣ ꝯiũctꝰ.
ut manꝰ. pes. ocłs. ⁊ ẽ utilis
atq sollicitꝰ ⁊ acutꝰ ad spiciẽ¬
dum: scandalũ tͥ facit. ⁊ ꝓpt̾¬

Expanded text:
truncatur affectus, et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum: scanda
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ingehennã ignis. In oc¬
culo qͦq ꝓpt̾ scanclalũ eruen¬
do.adem nr̃i carnales amici:
sp̃ualit̾ u̾o aduersarii desig¬
nant᷑. S cum nos eoꝵ cõsul¬
tu ac ꝓuisione opꝰ habemꝰ
illi uͦ consilio nos prauo deci¬
lum uł ruinã ⁊ in pactionẽ
pedis dicere possumꝰ. Qdã
scandalũ grece. latine scru¬
pulũ dicunt. Ille gͦ scanda¬
lizat frẽm. qui ei dicto facto¬
ue minus recto: occasionem
ruine lederit. Potest ⁊ sim¬
plicit̾ dici. Si quis ita neces¬
pes. ocłs. utilis uidelic acq
sollicitus ⁊ acutꝰ ad ꝑspicien
dum. Scandalũ aut nobis
facit. ⁊ ꝑ dissonantiã moꝵ
nos trahit in gehennã. ne si ͤ¬
quidẽ tpr̃alibus eiꝰ comodis
ac refoueri debemꝰ.
Diclete ne contẽpnatis unũ

Expanded text:
gehennam ignis. In oculo quoque propter scandalum eruendo iidem nostri carnaliter amici, spiritaliter vero adversarii designantur. Sed cum nos eorum consultu ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos pravo decilum, vel ruinam et impactionem pedis dicere possumus. Quidam scandalum Graece, Latine scrupulum, dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necespes et oculus, utilis, videlicet, atque sollicitus et acutus ad pdum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam morum nos trahit in gehennam, ne siquidem temporalibus ejus commodis, ac foveri debemus. Videte
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta ẽ aũt extrema etiã cu¬
riositatis illecebra. nõ enĩ ut
se defastigio tẽpli p̾cipitaret
urgelut: nͥ causa tantũ aliquid
exꝑiendi. s neq hic uictus est.
Et id̾o sic respond̾. ut intellige¬
rem ꝯ ñ opꝰ eẽ ad cognoscendũ
dm̃ tẽptationibꝰ uisibilit̾ di¬
uina explorare molientibus.
tuũ. Quã obrem quisq̾s intꝰ
dĩ uerbo pascit᷑: nõ querit in
ista heremo uolũtatẽ. qui uni
deo tantum subiectꝰ c̃ nõ que¬
rit in monte id est int̾rena e¬
latione iactantiã. quisqͥs eter¬
no spectacło incõmutabił ue¬
ritatis adherescit. nõ ꝑ fastigi¬
um huiꝰ corporis. idẽ ꝑ hos oc¬
culos p̾cipitat᷑ ut tẽporalia
⁊ inferiora cognoscat. Sequitꝰ.¬

Expanded text:
subiecta est autem extrema etiam cusubiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognoscendum deum temtationibus uisibiliter diuina explorare molientibus: tuum. quam ob rem quisquis intus dei uerbo pascitur, non quaerit in ista heremo uoluptatem; qui uni deo tantum sub- iectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione iactantiam; quisquis aeterno spectaculo incommutabilis ueritatis adhaerescit, non per fastigium huius corporis, id est per oculos praecipitatur, ut temporalia et inferiora cognoscat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
gna cessauerãt. dñandi cupidi¬
tate tẽptaret. ⁊ adueneratio¬
nẽ sui regna mundi pollicen¬
do traduceret. S prudentiã
diabłi. stultam fecit sapiẽtia¬
dĩut suꝑbꝰ hostis hominẽ u¬
dens quẽ aliqñ suꝑauerat: non
metueret eũ ꝑseqͣ. quẽ ꝓ om̃ibꝰ
oportebat ocridi. sas. Triplex¬
temptatio in homine quã ueri¬
tas ipsa suscepit. cauenda mon¬
strata ẽ. Dic inqͥt tẽptator la¬
pidibꝰ istis. ut panes fiant. At
ille unꝰ ⁊ solꝰ magr̃. nõm pane
solouiuit homo. s mom̃i u̾bo
dĩ. Ita enĩ domitã doceuit ẽe
oportere cupidita tẽ uolunͣta¬
tis. ut nec fame cedendum sit.
s forte dñationis temporal fas¬
tu decipi poterat. qui carnisuo¬
luntate nõ potuit. Om̃ia ergo
mũdi rogna mõstrata sũt. ⁊ dic¬
cum ẽ. om̃ia tͥ dabo. si ꝓstratus
adoraueris me. Cui responsũ
ẽ. dñm dm̃ tuũ adorabis. ⁊ illi
soli ẜuies. ita calcata suꝑbia ẽ.

Expanded text:
gna cessaverant, dominandi cupidigna cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prudentiam diabDei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, non metueret eum persequi quem pro omnibus oportebat occidi. » Itemtatio in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus magister: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem uoluptatis, ut nec fami cedendum sit. sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat qui carnis uoluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est.
Abbreviated transcription (Latin):
te̾statẽ. Retro abire p̾cipit᷑.
mudi qui dabat regna: ut
imꝑio filii dĩ cui uoluntaruᷤ
ñ cedebat. subiaceret inuitus.
atq illũ a quo se adorari imꝓ¬
be poscebat. ꝓbaret m̾ito ab oĩ¬
bus adorandũ. Yt. C uiꝰ gͦ ille¬
pugnare ꝓpositũ. cuiꝰ ñ appetat
sic̃ eũglica lectione patefactũ
ẽ nec ab ipsomũdi saluatore cõ¬
are callide uoluit. utrũ hanc cõ
tinentiã donatã haberet an ꝓ¬
priam. ut nõ metueret decẽp¬
tionũ suaꝵ oꝑa resoluenda. si
corporis. pͥmo itaq dolose scru¬
tatus ẽ an ipse eẽt substantia¬
rũ creator. qui reꝵ corpore arũ
possit in quo uellet mutare na¬
turas. scdo: an subhumane car¬
nis spetie diuinitas obũbrata
tegeret᷑. cui facile eẽt ꝑuiũ sibi
aera facere. ⁊ t̾rena ꝑuacuum
mẽbra librare. S cũ illi dñs
iusticiam maluiss opponere
ueri hominis. quã potentiam
manifestare ditatis. ad hoc cõ¬
u̾tit t̾cie fraudis ingeniũ. ut
eũ in quo diume potestatis si¬

Expanded text:
tetur. Retro ei abire praecipitur mundi qui dabit regna; ut imperio Filii Dei, cui voluntarius non cedebat, subjaceret invitus, atque illum a quo se adorari improbe poscebat, probaret merito ab omnibus adorandum. Et quid plpositum? cujus non appetat sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore conare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera resolvenda, si corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis si
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. expellitur a sp̃u indeser¬
tum ⁊ temptatur a sathana.
ut exemplũ uite sus fidelibus
p̾beat. qui pꝰ acceptã inbapti¬
mo temissionẽ pecc̃oꝵ: nõ solũ
tutũ. uerũ etiã ad toleranda
ꝓpt̾ iusticiam ꝑ secutionẽ sint
accingendi: se cedit indeẜtũ.
ut nos doceat relictis mundi
illocebris. ⁊ societate prauoꝵ¬
hominũ: diuinis ꝑ om̃ia ẜuire
mandatis. Temꝑtat᷑ solitariꝰ¬

Expanded text:
Dominus expellitur a spiritu in desertum et tentatur a Satana, ut exemplum vitae suis fidelibus praebeat, qui post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, non solum tutum, verum etiam ad tolerandam propter justitiam persecutionem sunt accingendi. Secedit enim in desertum, ut nos doceat, relictis mundi illecebris et societate pravorum, divinis per omnia servire mandatis. Tentatur solitari
Abbreviated transcription (Latin):
fundant᷑ gͥ filii diabłi atq dis¬
cipłi: qui repleti in spiratione
nꝑea. simplices qͦsq decipuĩt.
negantes in xp̃o utrãq uerã ẽẽ
naturã. dũ aut dĩtatẽ homine:
aut hominẽ dĩtate dispoliant.
cũ unꝰ tpr̃is gemino docum̃to
utraq falsitas sit ꝑhemta. qr
⁊ ꝑ famẽ corporis ꝑfecta huma¬
nitas. ⁊ ꝑ famlantos angłosde¬
monstrata ẽ manifesta diuimi¬
ram nr̃am. qr nͥ hunc diabolus
hominẽ cerneret. nõ tẽptaret.
Ueneremur in illo dumnitatẽ

Expanded text:
fundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Diviniram nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sũmatis ienmii diebꝰ esuriit.
cũ de moyse ⁊ helia icumanti¬
bꝰ nicħ tale sit scriptũ. idõ fc̃m̃
ẽ. ne ab eo temptando pauẽs
hostis au fugeret: quẽ cum tot
signis celestibꝰ p̾conatũ. etia
uiris excellentissumis in absti¬
nendo inderet equatũ. uł c̾te

Expanded text:
summatis jejunii diebus esuriit, cum de Moyse vel Elia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est ne ab eo tentando pavens hostis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. E
Abbreviated transcription (Latin):
blandiantur qͦd ad dies ꝑtin.
qͦd noctis fige congruit: semꝑ
ambulantibꝰ in lege dñi. assit
toto orhe aduersariꝰ. qui iter
nr̃m tẽptando impedire non

Expanded text:
blandiantur, quod ad dies pertinet, quod noctis figurae congruit, semper ambulantibus in lege Domini adsit toto orbe adversarius, qui iter nostrum tentando impedire non
Abbreviated transcription (Latin):
ite custodite sic̃ scitis. Illi
aũt abeuntes munierũt se¬
pulcrũ: signantes lapidem
cũ custodibꝰ.h Non suffe¬
cerat principibꝰ sac̾dotum
⁊ scribis ac phariseis crucifi¬
xisse dñm saluatorẽ. nͥ sepł¬
crum custodirẽt: cohortem
acciꝑent. signarent lapidẽ.¬
⁊ quantũ in illis ẽ manum
opponerẽt resurgẽti: ut dili¬
gentia eoꝵ nr̃e  fi̾des ꝓficer.
Quanto enĩ ampliꝰ reserua¬
cur: tantomagis resurrectioͫ
uirtus ostenditur.c¬

Expanded text:
todite sicut scitis. Illi autem abeuntes, munierunt sepulcrum, signantes lapidem cum custodibus. Non suffecerat principibus sacerdotum, et Scribis ac Pharisaeis crucifixisse Dominum Salvatorem, nisi sepulcrum custodirent, cohortem acciperent, signarent lapidem, quantum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum nostrae fidei proficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationẽ nr̃am. qd̾ ipso
quoq statu tp̃ris quo uł mor¬
tuus ẽ incruce. uł amortuis
resurrexit ostendit. circa ho¬
ram quippe nouã. cum indi
am. ⁊ tepefactus a meridia¬
no feruore radius solis. mi¬
steriũ uictoriosissime pas¬
sionis consũmauit. cuiden¬
ter se insinuans ꝓpt̾ auferẽ¬
da scelera quibꝰ adiuma lu¬
ce ⁊ dilectione in huiꝰ noctẽ
ꝑegrinationis incidimꝰ. cru¬
cis subisse patibulũ. Surre¬
xit mane prima salbati. que
nũc dies dñica uocatur. ma¬
nifeste docẽs se amorte anĩe¬

Expanded text:
justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclidies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte ani
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ due noctes ⁊ duo dies. ⁊ unͣ
nox etiã si tota possit intelligi.
Nec ostenderemꝰ qd̾ illud di¬
culum pars eiꝰ extrema sit. M¬
ꝓpt̾ nec adiimeratis illis sex
horis quaꝵ tribꝰ sol contenebrͣ¬
cus ẽ ⁊ tribꝰ elux̃: constabit
ratio criũ dieꝵ ⁊ trium noc¬
tiũ. Restat gͦ ut illo scriptu¬
raꝵ usitatissimo loquendi mͦ
quo a parte totum intelligit.
inueniamus extreniũ diem
tempꝰ parasceue quo aucifi¬
xus ⁊ sepultus ẽ dñs. ⁊ ex ip¬
sa extrema parte totum diẽ
cum sua nocte qui iam ꝑactꝰ
fuerat accipiamus: medium
uͦ idest sabbati diem. nõ a par¬
te s integre totuni. Terciuis
rursꝰ a parte sua prima. ide
a nocte totum cum suo diurno

Expanded text:
ergo duae noctes et duo dies, et una ergo duae noctes et duo dies, et una nox, etiamsi tota posset intelligi, nec ostenderemus quod illud diluculum pars ejus extrema sit; quapropter nec annumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est, et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. Restat ergo ut illo Scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intelligitur, inveniamus extremum diem tempus parasceves, quo crucifixus et sepultus est Dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui jam peractus fuerat, accipiamus: medium vero, id est sabbati diem, non a parte, sed integre totum: tertium rursus a parte sua prima, id est a nocte totum cum suo diurno
Abbreviated transcription (Latin):
noctib sic erit ⁊ filiꝰ hominiꝰ
in corde t̾re. tribꝰ diebꝰ ⁊ tribꝰ
noctibꝰ. Computantꝰ aũt
tp̃ra siue ex quo tradidit
sp̃m. siue ex quo sepultus ẽ:
⁊ non occurrit ad liquidum.
nisi mediũ diem hoc ẽ sabba¬
tum totum dic̃ accipiamus.
co est cum sua nocte. Illos
aũt qui eũ in medio posuer̃
id est parasceue. ne pͥma sub
bati quẽ diem dñicũ dicimꝰ.
a parte totum intelligamus.
Quio enum uiuat. qd quidã
his angustiis coartati.⁊ istũ
locutionis modum idẽ a parte
totum in scaꝵ scripturaꝵ sol¬
uendis questionibꝰ plurim̃u
ualere uescientes. noctẽ uolu¬
erũt ãnum̾are.tres illas ho¬
ras a sexta usq nonam quibꝰ
sol obscuratus e. ⁊ diẽ tres ho¬
ras alias quibꝰ iterũ terris ẽ
reditus: idẽ a nona usq ad
eiꝰ occasii: Sequit᷑ enim nox
putata. erũt iam duc uoctes
⁊ duo dies. IDorto aũt post
sałbm sequitur nox pͥme sab¬
bati. idẽ illucescentis dici diũ¬
ci. in qͣ tunc dũs resurrex̃. Er

Expanded text:
noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. conputantur autem tempora, siue ex quo tradidit spiritum, siue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam bati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, qhis angustiis coarctati, et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum Scripturarum solvendis quaestionibus plurimum valere nescientes, noctem voluerunt annumerare tres illas horas a sexta usque ad nonam quibus sol obscuratus est, et diem tres horas alias quibus iterum terris est redditus, id est a nona usque ad ejus occasum? Sequitur enim nox putata, erunt jam duae noctes et duo dies; porro autem post sabbatum sequitur nox primae sabbati, id est illucescentis dici dominici, in qua tunc Dominus resurrexit: erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tũc celebrauit pascha. sciat qr
ille non fuit sub lege. ⁊ uolu¬
it aũt discipłis suis tradere sa¬
cram̃tum corporis ⁊ sangnis
⁊ post ea ipsum corpꝰ immola¬
ri ii aram crucis. Et ipsa est
uera parasceue ᷤᷤ nõ uideoꝵ sed

Expanded text:
 celebravit pascha? sciat quod ille non fuit sub lege, et voluit ante discipulis suis tradere sacramentum corporis et sanguinis t postea ipsum corpus immolari in ara crucis, et ipsa est vera parasceve non Judaeorum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
electis sius ꝑ sex huiꝰ scłi eta¬
tos: int̾ ꝑicula ꝑsecutionũ
bonis oꝑibꝰ insuclandũ. In
alia autẽ uita. quasi in salbo
ꝑpetuo. requiem añiarũ sꝑ¬
andam. Porro in die iu¬
dicii quasi indie dñica. corpo¬
ꝵ quoq in mortaliũ recep¬
cionem cẽ celebrandam. in
quibꝰ deinceps aunne suꝑ¬
no gaudio sine fine fruant᷑.¬

Expanded text:
tis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruant
Abbreviated transcription (Latin):
cha legunus. qr stabant õs
noti eiꝰ alonge: ⁊ mulieres
que secute erant eum. His.
gͦ notis ihu qd̾ depositum euis
corpus ad sua remeantibꝰ. so¬
le mulieres que artius a ma¬
bant. funus subsecute: quo¬
modo poneretur inspicere cu¬
rabant. ut ei tp̃re congiuo.:
munꝰ possẽt deuocionis offer¬
re. S ⁊ actenꝰ sce mulieres
dic parasceue idest p̾paratio¬
nis idem faciunt. cum anĩe
humiles ⁊ quo maioris sibi
conscie fragilitatis. eo maiori
saluatoris. amore feruentes.
passionis eiꝰ uestigiis in hoc
sclo quo requies est p̾parãda
futura: diligent̾ obsecunt᷑.
⁊ si forte ualeant inutari. pia
curiositate quo ordine sit e¬
adem passio completa ꝑpen¬
cunt eñi die quidẽ illo quem
diem salbati sequebatur pa¬
rasceuẽ. fuisse pasche̾ uideoꝵ.
qd̾ ab codẽ salbato iam inciꝑ¬
ent azima. s tam̃ uerũ pas¬
cha qd̾ in passione dñi para ᷤᷤ¬
ceue gerebatur. nõ uideoꝵ¬
a iudeis occidendus p̾ꝑabat᷑.

Expanded text:
ca legimus quia stabant omnes noti ejus a longe et mulieres, quae secutae erant eum. His go notis Jesu, post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo poneretur, inspicere curabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, pnis idem faciunt, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur; et si forte valeant imitari, pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa, perpencunt enim die quidem illo, quem dies sabbati sequebatur. parasceuen fuisse paschae Iudaeorum, quod ab eodem sabbato iam inciperent azyma; sed tamen uerum pascha, quod iam in passione domini gerebatur, non Iudaeoa Judaeis occidendus praeparaba
Abbreviated transcription (Latin):
heretici habitant: qr plerũ¬
q errorẽ suũ secretis p̾dicati¬
onibꝰ occultant. uc quo se
doctioribꝰ prudentioribus¬
q nõ inlicant. eo ad se uehe

Expanded text:
eretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehe
Abbreviated transcription (Latin):
nim hic sic dictum ẽ quasi ne¬
sciat deus. s ut ipsi sciant qnͣ¬
tum in dĩi dilectione ꝓfece¬
rint. qd̾ nͥ temptationibꝰ q̃
accidunt nõ plene ab homni¬
bus agnoscitur. ⁊ ipsum tẽp¬
tat : ꝓ eo positum ẽ qd temp¬
tari sinit. Sic ⁊ cum dr̃ nes
bat: idest in disciplina ⁊ doc¬
trina sua nõ agnoscit. sic̾ dic¬
tum ẽ. Nescio uos. Aut ꝓ eo
qd̾ utilit̾ nescientes facit. qd̾

Expanded text:
nim sic dictum est hoc, quasi nesciat Deus: sed ut ipsi sciant quantum in Domini dilectione profecerint; quod, nisi tentationibus quae accidunt, non plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et cum dicitur nescibat; id est, in disciplina et doctrina sua non agnoscit, sicut dictum est, Nescio vos : aut pro eo quod utiliter nescie
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in eccłia melius exis¬
timo intelligi. ne dñs iħs ꝓ
pinqnͣte scđo ad uentu suo ea
ꝓ magno p̾dixisse uideatur.
que huic mundo. ⁊ ante pri¬
mũ eiꝰ aduentum uenire cõ¬
suenerãt: ⁊ irrideamur ab eis
qui hec que uelut nouissima
⁊om̃ium maxima horrescunꝰ
Plura in ystoriis gentii
⁊ multo maiora leger. Ec¬
clesia ẽ enim sol ⁊ luna et¬
luna ⁊ stelle. cui dictu̾ est.
Speciosa ut luna: electa ut
sol. Quando enĩ sol obscu

Expanded text:
quippe in ecclesia melius existimo intellegi, ne dominus Iesus propinquante secundo aduentu suo ea pro magno praedixisse uideatur, quae huic mundo et ante primum eius aduentum euenire consueuerant, et inrideamur ab eis, qui haec, quae uelut nouissima et omnium maxima horrescimus, plura in historia gentium et multo maiora legerunt. ecclesia est enim sol et luna et stellae, cui dictum est: Speciosa sicut luna, electa sicut sol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾ra noua. Que quidem nõ
alia condenda sũt. s hec ipsa
renouantur. Celum gͥ ⁊ ter¬
ra ⁊ transit ⁊ erit. qr ⁊ ab ea
quã nũc habet speciem ꝑ ig¬
nem tergitur. ⁊ tam̃ in sua sẽ¬
ꝑ natura seruatur. Unde ⁊¬
ꝑ psalistam dr̃. O Dutabiᷤᷤ
ea. ⁊ mutabutur. Quã quidẽ
ultimã cõmutationẽ suã. ip̃is
nobis nũc uicissitudinibꝰ nũ¬
ciant. quibꝰ nr̃is usibꝰ indesi¬
nenter alt̾uant. Nam t̾ra
a sua specie yemali ariditate
deficit: uernali humore uiri¬
descit. Celum cotidie caligi̾e
noctis obducitur: ⁊ diuina
claritate renouatur. Hinc
quoq hinc fidelis quisq colli¬
gat. ⁊ inteure hec ⁊ tam̃ ꝑin
nouationẽ refici: que constat
nũc assidue uelut ex defectu
reparari.I cche. Bie autẽ¬

Expanded text:
et terra nova. Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra transit, et erit: quoniam ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam ultimam commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternat. Nam terra a sua specie, hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari. Attendite aute
Abbreviated transcription (Latin):
congiuunt. qñ nõ solum tor¬
m̃ta erebriora ⁊ acerinora ꝙͣ¬
sunt fidelibus. s qd grauius
ẽ signoꝵ quoq oꝑatio eos q̃
tormenta ingerunt cõmita¬
bitur: teste apło quiait. Cuiꝰ¬
signis ⁊ ꝓdigiis m̃dacii. Qnͣ¬
ta enĩ sepe miracła. qͦtͦ uirtu¬
tes scĩ martires corã ꝑsecutori¬
bus fecerũt: nec tam̃ credere
illi. neq aꝑsequendo cessare
uoluerunt. Quis gͦ ad fidẽ
ͦ com̾titur incredulus. cuius
iam credentis nõ pauet ⁊ con¬
citatur fides: qñ ꝑ secutor pie¬
tatis fit etiam oꝑator uirtutiᷤ:
Idemq ipse qui torm̃tis seuit
ut xp̃s negetur: ꝓuocat miracu¬
lis ut ancixp̃o credatur. Qd̾
gͦ in hus suffugiũ. que spes re¬
manebit electis: nͥ ut suꝑna
gr̃a. que uirtutam patientie
pus largitur. potentiam ꝑse¬
quendi ac tribulandi citius
demat impus. Unde ꝓuida pi¬
etate subiungitur  ct lii.
Et nisi breuiati fuerint dies¬
illi: nõ fieret salua om̃is caro.
S ꝓpt̾ electos breui abuntur

Expanded text:
convenient, quando non solum tormenta crebriora et acerbiora,sunt fidelibus sed quod gravius est signorum quoque operatio eos, qui tormenta ingerunt comitabitur, teste Apostolo qui ait: Cujsignis, et prodigiis mendacii . Quanta enim saepe miracula, quot virtutes sancti martyres coram persecutoribus fecerunt, nec tamen credere illi neque a persequendo cessare voluerunt. Quis ergo ad fidem convertitur incredulus, cujus jam credentis non pavet et concutitur fides, quando persecutor pietatis fit etiam operator virtutis, idemque ipse qui tormentis saevit ut Christus negetur, provocat miraculis ut Antichristo credatur? Quod ergo in his suffugium, quae spes remanebit electis, nisi ut superna gratia quae virtutem patientiae piis largitur, potentiam persequendi ac tribulandi citius demat impiis? Unde provida pietate subjungitur. Et nisi breviasset Dominus diesilli, non fieret salva omnis caro; sed propter electos breviabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ab angłis. sic ueniet quẽ ad¬
modum uidistis cum euntẽ
in celũ. MOerito credendus ẽ
non solum ineodẽ corpore: ue¬
rum etiam in nube uenturus.
tior quidem seusꝯ ẽ: ut quisq
cum audierit uł legerit. et cũc
uidebunt filiũ hominis ueni

Expanded text:
est ab angelis: Sic ueniet, quo modest ab angelis: Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est non solum in eodem corpore uerum etiam in nube uenturus. tior quidem sensus est, ut-quisque. cum audierit uel legerit: Et tunc uidebunt filium h
Abbreviated transcription (Latin):
de toto orbe t̾raꝵ congregat
electos suos. qͦd tota hora no¬
uissima facit: ueniens in su¬
is m̃bris tamꝙͣ in nbibus.
ul in tota ipsa eccłia quod ẽ
corpus eius. tamꝙ̃ in nube
magna fructificante atq cie¬
sceute in uniu̾so mundo: ex
quo cepit p̾dicare ⁊ dicere. a¬
gite penitentiã aꝓpropinqua¬
uit enĩ regnum celoꝵ: itaut
fortasse om̃ia que ab his tribꝰ
euglistis dicta sunt. de fit eius
aduentu diligentuis intra se
collata atq discussa inuenian¬
tur. ad hoc ꝑtinere.ꝙ condie
uenit in corpore suo qd̃ est
eccłia. S ideo tunc cum po¬
testate magna ⁊ magestate.qr
maior potestas & maiestas illi
apparebit scĩs quibꝰ magnam
uirtutẽ dabit. ne tanta ꝑsecu¬
tione uincantur: siue in cor¬
pore suo in quo sedet ad dext̾am
patris. in quo etiam mortuus
ẽ⁊ resurrexit ⁊ ascendit in ce¬
lum: scđm qd̾ scriptum ẽ in ac¬
tibꝰ aploꝵ. Hisdictis nubes
suscepit eum: ⁊ sublatus est
abeis. Et qr etiam il lic dictũ

Expanded text:
de toto orbe terrarum congregat electos suos, quod tota hora nouissima facit ueniens in suis membris tamquam in nubibus uel in tota ipsa ecclesia, quod est corpus eius, tamquam in nube magna fructificante atque crescente in uniuerso mundo, ex quo coepit praedicare et dicere: Agite paenitentiam; adpropinquauit enim regnum caelorum, ita ut fortasse omnia, quae ab his tribus euangelistis dicta sunt de eius aduentu, diligentius inter se conlata atque discussa inueniantur ad hoc pertinere, quod cotidie uenit in corpore suo. quod est eli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantur, siue in corpore suo, in quo sedet ad dexteram patris, in quo etiam mortuus est et resurrexit et ascendit in caelum, secundum quod scriptum est in actibus apostolorum: His dictis nubes suscepit eum et sublatus est ab eis. et quia illic etiam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uentis: a quatuor mũdi
partibꝰ dic̃. id ẽ oriente. occi¬
dente. a quilone ⁊ austro. et
ne quisquã putaret a quatu¬
ro solũmodo plagis t̾re. ⁊ uon
potius acunctis eiꝰ finibꝰ simł
⁊ mediterrancis regionibꝰ elec¬
tos ẽẽ congregandos: apte sb¬
mũ celi. id ẽ ab txtremis t̾re
finibꝰ ꝑ directum: usq ad ul¬
cunos terminos eiꝰ: ubi lon¬
ge aspectantibꝰ circulis ce¬
li. t̾re iudetũr incidere. Nul¬
lus gͦ indie illa remanebit
electus: qui nõ uenienti ad
iudicium dño inaca cͤurrat.
siue ueniens ad huc incorpore
reꝑtus. seu de morte resusci
amorte suscitati: s ea nimiꝵ
distantia quo iusti congre¬
gantur ingaudium dñi sui
inimici au̾t eius ꝑacto iudi¬
cio: dissipentur ⁊ ꝑeant a fa¬
cite parabolam. Cum iam
ramus eiꝰ tener fuerit. ⁊ to¬
¶h. Sub exemplo arboris: do¬
cuit ꝯnimationis aduentũ.
Quomͦ inquit cum teneri fu¬
erint in arbore ficus culicłi
⁊ gẽma crũpit inflorẽ: cortix¬

Expanded text:
tuor ventis, a quatuor mundi climatibus dicit, Oriente, Occidente, Aquilone et Austro. Et ne quisquam putaret a quatuor solummodo plagis terrae, et non potius a cunctis ejus finibus simul et mediterraneis regionibus electos esse congregandos, apte submum coeli, id est, ab extremis terrae finibus per directum, usque ad ultimos terminos ejus, ubi longe aspectantibus circulus coeli terrae videtur indicere. Nullus ergo in die illa remanebit electus, qui non venienti ad judicium Domino in aera occurrat, sive vivens adhuc in corpore repertus, seu de morte jam resua morte suscitati. Sed ea nimirum distantia, quod justi congregantur in gaudium Domini sui; inimici autem ejus peracto judicio dissipentur, et pereant a fascite parabolam: cum jam ramus ejus tener fuerit, etc. Sub exemplo arboris, docuit consummationis adventum. Quomodo, inquit, cum teneri fuerint in arbore ficus cauliculi, et gemma erumpit in florem, cortex
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. ⁊ uirtutes celoꝵ cõ
mouebunt. sic̃ ab his duobꝰ
ꝯmemoratum ẽ: eccłia non
apparebit impiis. Tunc ꝑ¬
secutoribꝰ ultra modũ seui¬
entibꝰ. ⁊ remoto timore tã¬
quã auidente mundi feli¬
citate : dicentibꝰ impiis pax
⁊ securitas: tunc stellecadãt
gere uidebantur. ꝑsequẽtibꝰ¬
impus cadent: ⁊ cadent qui¬
dem fideles. ⁊ firmissimi tur
futurũ: qr non transacta to¬
ta illa ꝑsecutionis accidentia.
s qr p̾cedet nibulatio. ut se¬
quatur quoꝵ dam defectio.
Et qr ꝑ om̃s dies illos ita fiet.
ꝓpterea pꝰ tribulationẽ dieꝵ
illoꝵ : s tam̃ in eisdem diẽbꝰ
fiet. Quod gͦ dictun ẽ scd̾
lucham. ⁊ intris p̾ssura gen¬
tium: gentes uoluit incelli¬
gi nõ ꝑtinentes ad sem̃ abra¬
he: in quo benedicentur õs.
sed gentes que ad sin stram
stabunt. qñ congregabuntꝰ
ante iudicẽ uinoꝵ ⁊ mortu¬
oꝵ oñs gentos: utraq pars
enĩ eut in om̃ibꝰ gentibꝰ U
na que p̾mat: altera que p̾¬

Expanded text:
rtutes coelorum movebuntur, sicut ab aliis duobus mmemoratus est, Ecclesia non apparebit; impiis tunc persecutoribus ultra modum saevientibus, et remoto timore, tanquam arridente mundi felicitate dicentibus, Pax et securitas: tunc stellae cadengere videbantur, persequentibus cedent et cadent, et quidem fideles fortissimi turbfuturum, non quia transacta tota illa persecutione accident ista; sed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorumdam defectio: et quia per omnes dies illos ita fiet, propterea post tribulationem dierum illorum sed tamen in eisdem diebus fiet. Quod ergo dictum est secundum Lucam: Et in terris pressura gentium, gentes uoluit intellegi non pertinentes ad semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes, sed gentes, quae ad sinistram stabunt, quando congregabuntur ante iudicem uiuorum et mortuorum omnes gentes. utraque pars enim erit in omnibus gentibus, una, quae premat. altera, quae pre
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃: significans etiam uoctẽ
uł nubilam scłi huuis. Tũc
enĩ fulguris candor apparet.
militate ut priꝰ. s ingła de¬
monstrandus sit. Stultum ẽ
ita eum in paruo loco uł in ab¬
sconso querere: qui totiusmũ¬
di lum̃ sit. Ac ne uel loci quidẽ
eius in quo futurꝰ eẽt eẽmus
fuerit corpꝰ: illuc congreabun¬
quo hinc secũ leuauit corpus
in homine suscepto. ꝙ etiam
cadauer ideo appellatum est¬
loquebatur. illo congregabtĩ¬
tur aquile. Dictum ẽ de
spiricualibꝰ qui eiꝰ passionẽ
humilitatẽq inimi tando:
tamꝙͣ de eius corpore saturant᷑.
Corpus enĩ ꝓpter humilitatẽ
ꝓ nobis passionẽq suscepit

Expanded text:
nomen, significans etiam noctem, nomen, significans etiam noctem, vel nubila saeculi hujus; tunc enim fulguris candor apparet.militate, ut prius, sed in gloria demonstrandus sit. Stultum est itaque eum in parvo loco vel in abscondito quaerere, qui totius munitur . Ac ne vel loci quidem ejus, in quo futurus esset, essemus fuerit corpus, ibi congregabunquo hinc secum levavit corpus in homine suscepto: quod etiam cadaver ideo appellatum estloquebatur. Illo congregabuntur aquilae, dictum est de spiritualibus, qui ejus passionem humilitatemque imitando, tanquam de ejus corpore saturantur. Corpus enim propter humilitatem pro nobis passionemque suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ qd dixit. Amodo ude¬
bitis filium hominis. ueniẽ¬
tem in nubibꝰ. Conuenien¬
ter enĩ etiã nunc fulgur no¬
minauit. ꝙ maxime de nu¬
orbem t̾raꝵ clara atq mani¬
festa. cõsequent̾ discipłos am¬
monet atqz om̃s fideles ⁊ qui
meũ credere uoluerint : ne
scismaticis ⁊ hereticis cradãt.
Unũqͦdq enĩ scisma ⁊ una¬
queq heresis. aut locũ suũ
habet inorbe t̾raꝵ. partem
aliquã tenens: aut occultis
atq obscuris conuenticulis.
curiositatẽ hominũ decipit:
quo ꝑtinet qd̾ ait. Siqͥs uob
bꝰ aut in deserto: qd̾ signi ficat
occulta ⁊ obscura comuenticu¬
la hereticoꝵ. Qd̃ gͦ dixit ab
oriente in occidentẽ ꝑuentuꝵ
aduentum suũ. contra illos
ualet qui ꝑt̾raꝵ particłas
nominantur: ⁊ dicunt apd̃
sic̃ fulgur. contra eos ualet
qui occulte congregant tan¬
quã inpenetrabilibꝰ ⁊ pau¬
cos tamꝙͣ indeserto. Ad ma¬
manifestationẽ quippe clarita¬
temq ꝑtinet ecdie fulguris

Expanded text:
sensum quo dixit, Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus . Convenienter enim Ecclesiam nunc fulgur nominavit, quod maxime rum clara atque manifesta, consequenter discipulos admonet, atque omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, ne schismaticis atque haereticis credant. Unumquodque enim schisma, et unaquaeque haeresis, aut locum suum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis s, aut in deserto, quod significat obscura et occulta conventicula haereticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et dicsicut fulgur, contra eos valet qui occulte congregant tanquam in penetralibus, et paucos, tanquam in deserto. Ad manifestationem quoque claritatemque pertinet Ecclesiae fulguris