comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uom̃ ẽ fundi. uͥeccłia ineade̾ memoria mr̃is
ludet. ex orbitantes boues ꝗͥ uehicułu thebant
obtͥuert̃ subrota. ⁊ c̃festĩ palpitauit exspiranᷤ.
Nunc mat̾ arreptũ ad eandẽ memoriã posuit.
⁊ñ sołũ reuix̃. uerũ etiã illeso appatuit. Sc̃imo¬
malis qͣdã inuicina possessione ꝗͦ caspiliana
di̾: cũ ẽgͥtudine laboraret. ac desꝑaret᷑. ad can¬
dẽ memoriã tonica eiꝰ allata ẽ. Quȩ añ ꝙͣ reuo¬
caret᷑. illa defincta ẽ. Hac tam̃ tunica oꝑuert̃¬
cidauer eiꝰ parentes. precepto spũ salua facta c̃.
Ap̃ ypponẽ basss noĩe qͥđã syrꝰ ad memoriã eiꝰde
mrĩs orabat ꝓegͦtante ⁊ ꝑiclitante filia. eoq huit
scoꝰ uestẽ eiꝰ attulerat. Cũ ecce pucri dedomo cucur¬
rert᷑. qͥ ei mortuã nuntiarent. S cũ orante illo ab
amicis eiꝰ exciꝑẽt᷑ ꝓhibuert᷑ cos illi dic̾e̾. ne ꝑ pub¬
licõ plangeret. Qcũ domũ rediss iã suoꝵ eiulatibꝰ

Expanded text:
fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica opercadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec infra. nec ultͣ iuueniłe formã resurgant
corꝑa mortuoꝵ. s in eiꝰ etate ⁊ robore usq ad qmͣ
annos definier̃t ẽe etiã scłi huiꝰ doctissimi hoĩes
iuuentutẽ. ꝗͣ cũ fuerit spacio ꝓpͥo t̃minata. iñ
iã hoĩem in detͥm̃ta uerg̾e̾ grauiori ᷤ aesenilis

Expanded text:
ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetatannos definierunt esse etiam saeculi hujus doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio proprio terminata inde jam ho
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ mortuus ẽ resurrex̾. nec fas ẽ dic̾e. cũ resur¬
rectioniᷤᷤ õiũ tẽpꝰ uen̾it. accessurã corꝑi eiꝰ eã mag¬
nitudinẽ qm ñ habuit. ꝗͣndo in ea disepłis inqua
illis apparuit notꝰ erat. ut longissimiᷤᷤ fieri possit
eqͥlis. Si aut̃ dix̾imꝰ addniei corꝑis mođi etiã queꝵg
maiora corꝑa redigenda. ꝑibit demultoꝵ corꝑibꝰ
plurimõ. cũ ipse nec capilłu ꝑiturõ eẽ ꝓmiserit.
Restat gͦ ut suã recipiat ꝗͥs ꝙ m̃surã. quã uł ha¬
buit iniuuentute. etiã sĩ senex ẽ mortuus. ł fue¬
rat habiturꝰ siẽ ante defunctꝰ. Atq: illud qđ cõme¬
morauit apłs. de m̃sura etatiꝰ plenitudini xp̃i.¬
aut ꝓpt aliud intelligamꝰ dictũ eẽ. iđ ut illi ca¬
piti inppłis xp̃ianis accedñte om̃io ꝑfectiõe
m̃broꝵ. eratis eiꝰ m̃sura cõpleat᷑. Aut si hoc dere¬
surrectione corpoꝵ dictũ ẽ. sic accipiamꝰ dictõ.

Expanded text:
e, cum resure, cum resurrectionis omnium tempus uenerit, accessuram corpori eius eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corporis modum etiam quorumque maiora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. Restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam uel habuit in iuuentute, etiamsi senex est mortuus, uel fuerat habiturus, si est ante defunctus, adque illud, quod commemorauit aposter aliud intellegamus dictum esse, id est ut illi capiti in populis christianis accedente omnium perfectione membrorum aetatis eius mensura compleatur, aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fuit. ñ aut̃ negatũ ẽ affut᷑um eẽ qđ defuit. De¬
fuit aut̃ infanti mortuo. ꝑfecta qͣntitas sui corꝑis:
ꝑ fecto ꝙͥppe infanti. de ẽ utiq ꝑfectio magnitudi¬
niꝰ corꝑiliᷤꝰᷤ ꝗͣ cũ accesserit. iã statura longior eẽ ñ pos¬
sit. Nunc ꝑfectioniᷤᷤ modũ sic habent om̃s. ut cũ
illo c̃cipiant᷑ atq nascant᷑.s ħent inratione ñ mo
le. sic̃ ipsa m̃bra om̃a iã s̃ latent᷑ insemine: Cũ etiã
iã qͦdam ut ita dicã liniatỹ uidet᷑ eẽ. qđ ñdũ ẽ
immo qđ latet .s accessu tpr̾is erit. ł potiꝰ appare¬
bit. In haic gͦ infans iã breuis aut longꝰ ẽ qͥbiruis
longͦue futus ẽ. Scđm hanc rationẽ ꝓfecto in re¬
surrectione corꝑis. detͥm̃ta corꝑis ñtimemꝰ: qͥa
⁊ si eqlitas fut᷑a eẽt oĩũ. ita ut om̃s usq adgygan¬
teas magnitudines ꝑuenirent. ne illi qͥ maximi
qͦmͦ de eẽ poss uñ adderet qđ addendũ eẽ mirꝰ

Expanded text:
quod fuit; non autem negatum est adfuturum quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis. Perfectio quippe infanti deest utique perfectio magnitudinis corporalis, quae cum accesserit jam statura longiore esse non possit. Hunc perfectionis modum sic habent omnes, ut cum illo concipiantur atque nascantur; sed habent in ratione non in mole, sicut ipsa membra omnia jam sunt latentia in semine cum etiam jam quodammodo ut ita dicam lineatum videtur esse quod nondum est immo quod latet, sed accessu temporis erit uel potius apparebit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis longusue futurus est. Secundum hanc rationem profecto in resurrectione corporis detrimenta corporis non timemus, quia. etsi aequalitas futura esset omnium, ita ut omnes usque adteas magnitudines pervenirent, ne illi qui maximi quomodo desse posset, unde adderet quod addendum esse mirus
Abbreviated transcription (Latin):
incolomis. intuens intuentes. Qͥs gͦ se tenuit
alaudibꝰ di: Clamantiõ gͣtulantiõq uocibꝰ eccłia
usq q̃q cõplata ẽ. Inde adme currit᷑. uͥsedeba iã
ꝓcessurꝰ Irruit alt̃ ꝗsq ptꝰ alt̾um: ⁊ omĩs postior
q̃si nouũ qđ aliꝰ pͥce dixat nuntiante ᷤᷤ meq gau¬
dente.: ap̃me dõ grãs agente. ingͣdit᷑ etiã ipse cũ
plurimis melinat᷑ ad genua mea. erigit᷑ ad oscułu
uoribꝰ guidioꝵ dõ grãs. dõ laudes. nemine tacente.
hinc atq in de clamantiũ. Salutaui ppłm ⁊ rurso
udẽ feruentiore uoce clamabant. Facto tandẽ
silentio. seript᷑arũ diuinaꝵ s̃ lecta solłepnia. Ubi
unt̃ uentũ ẽ ad mei sermoniꝰ locũ. dixi pauca ꝓtpr̃e.¬

Expanded text:
incolumis, intuens intuentes. Quis ergo intuentium se tenuit a laudibus Dei? Clamantium, gratulantiumque vocibus ecclesia usquequaque completa est. Inde ad me curritur ubi sedebam, jam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculuuocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pr
Abbreviated transcription (Latin):
nuata eũ lacͥmiꝰ ñ uid̾et᷑ posse finiri. ꝑducta ẽ aut̃
ad eũ locũ. cͥ paulo ante steterat tͥmen. Erultabant
cã simiłe et̃ fr̃i. eiii doluerant remansisse dissimile:
⁊ñ di fusas p̃ces sua pilla. iã tam̃ p̃uiã uoluntatẽ
tã eito exauditã eẽ cernebunt. Exrultabant indi
laude uocessine u̾bis: tantosonitu. qnͣtũ nr̃ẽ aures
uix ferre possent. Qd erat incordib exultantiõ. n

Expanded text:
nuata cum lacrymis, non videretur posse finiri. Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultantium, n
Abbreviated transcription (Latin):
illi gndi salubriꝙ miraculo ꝗͦ xp̃c incdũ cũ cat¬
ne inꝗͣ resurrex̃ ascend̾. negare ñ possumꝰ Inas¬
dẽ ꝗͥppe ueracissimis libris cuncta ẽ secpta s̃
ineiꝰ noĩe. siue ꝑsac̃m̃ta eiꝰ.siue ꝑ orones. ł memorias¬

Expanded text:
uni grandi salubrique miraculo, uni grandi salubrique miraculo, ne, in qua resurrexit, ascendit, negare non possumus. in eisdem quippe ueracissimis libris cuncta conscripta suin eius nomine sine per sacramenta eius siue per orationes uel memoria
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑsecutionibꝰ p̃cedens inxͦ. dem̃ incęt̾is ad nouũ
scłm secut᷑a resurrectio.atq inmortalitaᷤᷤ carniᷤ:
fidelissime ẽderet᷑.atq p̃dicaret᷑ int̾pide. ⁊ ꝑorb̾e
t̃re pullulatura fecunditaᷤ cũ mrũm sanguine
sereret᷑. Legebant᷑ enĩ p̃conia p̃cedentiũ ꝓpħarũ.
c̃currebant ostenta uͥtutũ :⁊ ꝑsuadebat᷑ ueritas.
noue c̃suetudini. ñ c̃tria rõni. donec orbi ft̃rȩ.
qͥ ꝑsequebat᷑ furore. seqͤret᷑ fide. Cur inqͥunt nẽ¬
illa miracula ꝗͣ p̃dicatis facta ẽẽ. ñ fiunt. Possẽ
Uerũ hoc ido diet̃. ut nec tẽ illa miracula facta
qdđ fieri ñ pot̾ respuentibꝰ sine ullis miraculis
niiũ mirabilit̾ incredibilia credidit mund
incredibilis rei ꝗͣ ñ uidebat᷑. alia in eredibilia quȩ
litatẽ. Noc ad refellendos uanissimos dirim.
Nĩ facta ẽc̾ multa miracula ꝗͦ ad testarent᷑ uni

Expanded text:
nis persecutionibus praecedennis persecutionibus praecedensaeculum secutura resurrectio atque immortalitas carnis et fidelissime crederetur et praedicaretur intrepide et per orbem terrae pullulatura fecundius cum martyrum sanguine sereretur. legebantur enim praeconia praecedentia prophetarum, concurrebant ostenta uirtutum et persuadebatur ueritas noua consuetudini, non contraria rationi, donec orbis terrae, qui persequebatur furore, sequeretur fide. CXLVIII. SEilla miracula, quae praedicatis facta esse, non fiunt? possem uerum hoc ideo dicunt, ut nec tunc illa miracula facta quod fieri non potest, respuentibus sine ullis miraculis nimium mirabiliter incredibilia credidit mundus? increlitatem. hoc ad refellendos uanissimos dixerim. nam facta esse multa miracula, quae attestarentur illi
Abbreviated transcription (Latin):
si salutẽ eligerent. fides eis fuerat deserenda. si sidg te¬
uenda. amittenda utiq sab. sic̃ factũ ẽ. Salꝰ aut̃ ciui¬
tatis dĩ talisẽ. ut cũ fide ac ꝑfidẽ ten̾i. ł potiꝰ acqͥti¬
possit: fide aut̃ ꝑdita. ad cã ꝗͥsq ꝑuenire ñ possit. Q
cogitatio firmissimi acpatientissimi cordis. tot ac
tantos mr̃es fec̃. qłe ne unũ qͥđe habuit ł habe potuit.
illa ȩtas iã fuisse doctͥnis exculta dicat᷑. ut om̃erespu
ciceronis. maximeq postea subaugto atq tẏberio.
cȩłu ascensionẽ tãꝗͣ id qđ fieri ñ pot̃. mens humana
ferre ñ possꝰ. eludñdisq auribꝰ cordibꝰq respueret. nͥ
cã fieri potuisse atq factã eẽ diuinitaipsiꝰ u̾itatiꝰ. ł di¬
uinitatis ueritas. ⁊ c̃ testantia miracłoꝵ signa mon¬
strarent. ut t̃rentibꝰ ⁊ c̃t̾dicentibꝰ tã multis taĩq mag¬

Expanded text:
si salutem eligerent, fides eis fuerat deserenda: si fides tesi salutem eligerent, fides eis fuerat deserenda: si fides tenenda, amittenda utique salus, sicut factum est. Salus, autem ciuitatis Dei talis est, ut cum fide ac per fidem teneri uel potius adqpossit; fide autem perdita, ad eam quisque venire non possit. Quae cogitatio firmissimi ac patientissimi cordis, tot ac tantos martyres fecit, qualem ne unum quidem habuit, vel habere potuit, illa aetas iam fuisse doctrinis dicatur eCiceronis maximeque postea sub Augusto atque Tiberio, caelum adscensionem, tamquam id quod fieri non potest, mens humana ferre non posset eludensque ab auribus cordibusque respueret, nisi eam fieri potuisse adque factam esse diuinitas ipsius ueritatis uel diuinitatis ueritas et contestantia miraculorum signa monstrarent; ut terrentibus et contradicentibus tam multis tamque mag
Abbreviated transcription (Latin):
le c̃ qͦdamͦ. ut pirua magnis c̃feramꝰ. acsi om̃is hic
mundꝰ int̾eat. ⁊ c̃cidat. Noc iđõ dix̃ eicero. ꝙ mun¬
dũ ñ int̾iturũ cũ platonicissentit. Cstat gͦ eũ ꝓsa
lute ea uoluisse belłu suscipi aciuitate. ꝗͣfit ut ma¬
neat hic ciuitas sic̃ diẽ et̃na. ꝗͣ uis morientibꝰ⁊ nas¬
centibꝰ singłis. sic̃ ꝑennis ẽ opacitasolee. ł lauri.
sã ciuitatẽ suã int̾im̾e maluert̃ ꝙͣ fidẽ frang̾e. ꝗͣ
cũ ipsa romana re publica tenebant᷑. In qͦ suo facto.
laudabant᷑ ab oĩbꝰ trene reipublicȩ ciuibꝰ. S qͦ mͦ
huic disputationi possent obedire. ñ uideo. uͥdr̃:
nulłu suscipiendũ ẽẽ belłu. nͥ aut ꝓfide. aut ꝓsa
litte. nec dicit᷑ si inunũ simul ꝑiculũ ita duo
ista c̃ currerint. ut teniꝰ alt̾um sine altiꝰ amissione
ñ possit. ꝗͥd sit potiꝰ eligendũ. ꝓfecto enĩ saguntini.

Expanded text:
le est quodam modo, ut parua magnis conferamus, ac si omnis hic le est quodam modo, ut parua magnis conferamus, ac si omnis hic mundus intereat et concidat.\' Hoc ideo dixit Cicero, quia mundum non interiturum cum Platonicis sentit. Constat ergo eum pro ea salute uoluisse bellum suscipi a ciuitate, qua fit ut maneat hic ciuitas, sicut dicit, aeterna, quamuis morientibus et nascentibus singulis. sicut perennis est opacitas oleae uel lauri ersam ciuitatem suam interire maluerunt quam fidem frangere, qua cum ipsa Romana re publica tenebantur; in quo suo facto laudantur ab omnibus terrenae rei publicae ciuibus. Sed quo modo huic disputationi possent oboedire, non uideo. ubi dicitur nullum suscipiendum esse bellum nisi aut pro fide aut pro salute, nec dicitur, si in unum simul periculum ita duo ista concurrerint, ut teneri alterum sine alterius amissione non possit, quid sit potius eligendum. Profecto enim Saguntini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ haberet tam̃ magnoꝵ agmina ppłoꝵ. adu̾sy impr¬
os ꝑsecutores suos ꝓtpr̾ali salute pugnauit .s. potiꝰ
ut obtin̾et et̃nã ñ repugnauit. Ligabant᷑. include¬
lute pugnare. nͥ salutẽ ꝓsaluatore c̃tẽpn̾e. Scio
in libro ciceronis t̾eio. nͥ fallor. de republica. dispu¬
tari. nulłu belłũ suscipi acruitate optima. nͥ aut
ꝓfide aut ꝓsalute. Qd aut̃ dicat ꝓsalute. ł intelligi
ꝗͣ salutẽ uelit. alio loco demonstranꝰ. s. his penis inqͥt
ꝗͣs etiã stultissimi sentiunt. egestate. exilio. uinculiᷤ.
uberibꝰ elabunt᷑ sepe pͥuati oblata mortis celerita¬
te. Ciuitatibꝰ aut̃ mors ipsa pena ẽ qͦ uidet᷑ apena sin¬
głos uindicare. Deb enĩ c̃stituta sic ẽẽ cruitas. ut et̃
na sit. Itaq nullꝰ int̾itꝰ ẽ rei publicȩ nat᷑alis ut hõis
in ꝗͦ mors ñ mͦ necessaria ẽ. uerũ etiã obtanda ꝑse¬
pe. Ciuitas aut̃ cũ extollit᷑. delet᷑. extinguit᷑. Simi¬

Expanded text:
et haberet tamen magnorum agmina populorum, aduersus inpios persecutores suos pro temporali salute pugnauit; sed potius, ut obtineret aeternam, non repugnauit. Ligabantur includesalute pugnare, nisi salutem pro Salvatore contemnere. 2. Scio in libro Ciceronis tertio, nisi fallor, de Republica, disputari, nullum bellum suscipi a civitate optima, nisi aut pro fide, aut pro salute. Quid autem dicat pro salute, vel intelligi quam salutem velit, alio loco demonstrans, Sed his poenis, inquit, quas etiam stultissimi sentiunt, egestate, exsilio, vinculis, verberibus, elabuntur saepe privati, oblata mortis celeritate. Civitatibus autem mors ipsa poena est, quae videtur a poena singulos vindicare. Debet enim constitutlus interitus est rei publicae naturalis, ut hominis, in quo mors non modo necessaria est, uerum etiam optanda persaepe. Ciuitas autem cum tollitur, deletur, exstinguitur: simi
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria ñ sit exꝑientia.s ca ꝗͤ tẽ erit plena atq ꝑ¬
fecta. ad hoc qͦq sciendũ sapientia sola sufficiat.
Nc̃ enĩ exparte scim. donec ueniat qđ ꝑfectũ ẽ.
dũ tam̃ nullomͦ illa corꝑa talia fut᷑a ẽẽ credamꝰ. ut
ñ erit ignis in corꝑalis. sic̃ ẽ aĩ dolor.s. corporali
tactu noxiꝰ. ut eo possint corꝑa cruciari. qͦmͦ in
eo erit etiã pęna spũtuõ malignoꝵ. idẽ qͥppe ignis
erit supplicio scił hoiũm ad tͥbut᷑ ⁊ demonũ. dicen

Expanded text:
cessaria non sit experientia, sed ea, quae tunc erit plena adque percessaria non sit experientia, sed ea, quae tunc erit plena adque perfecta, ad hoc quoque sciendum sapientia sola sufficiat nunc enim ex parte scimus, donec ueniat quod perfectum est; dum tamen nullo modo illa corpora talia futura non erit ignis incorporalis, sicut est animi dolor, sed corporalis tactu noxius, ut eo possint corpora cruciari, quomodo in eo erit etiam poena spirituum malignorum, idem quippe ignis erit supplicio scilicet hominum attributus et daemonum, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
erit: ꝓp̃t hoc enĩ ueni inmortẽ scđam qmͣ signi¬
ficauit apłs diens̃.si enĩ scđm carnẽ uiritis mori¬
emini. eligat ꝗsq qđ placꝰ aut ignẽ tͥbuere corꝑi¬
corꝑi. lã crũsatis suꝑiꝰ disputaui. posse aĩalia etiã
inignibꝰ uiue̾ inustione sine c̃sũptiõe. indolore
sine morte. ꝑmiracułu omĩpotentissimi creatoris.
Cui hoc possibile cẽ qͥ negat. aqͦ sit qͥeqͥd innat᷑is
õĩbꝰ mirat᷑ ignorat. Ipse ẽ enĩ ds̃. qͥ om̃a in hoc mun¬
do magna :⁊ parua miracła ꝗͥ cõmemorauimꝰ. ⁊ in¬
cõꝑabilit̾ plura ꝗͤ ñ cõmemoraimꝰ fec̃. eadẽq: ipso
mundo uno.atq: om̃iũ maximo miracło c̃clusit.
Cligat gͦ unũ eduobꝰ ꝗͥsq qđ plac. utrũ ⁊ umẽ ad
corpꝰ ꝓpͥe an ad aiim translato ad corꝑibꝰ ad incor¬
poralia uocabulo existim: ꝑtin̾e. Qd aut̃ hoꝵ uerõ
sit. resipsi expeditiꝰ indicabit. qnͣdo erit scientia
tanta scõꝵ. ut eis ꝯgnoscendarũ illarũ penarũ ne¬

Expanded text:
er hoc enim ueniet in mortem secundam, quam significauit apostolus dicens: Si enim secundum carnem uixeritis, moriemini, eligat quisque quod placet, aut ignem tribuere corpocorpori. Iam enim satis superius disputaui posse animalia etiam in ignibus uiuere, in ustione sine consumtione, in dolore sine morte. per miraculum omnipotentissimi Creatoris; cui hoc possibile esse qui negat, a quo sit quidquid in naturis omnibus miratur ignorat. Ipse est enim Deus, qui omnia in hoc mundo magna et parua miracula, quae commemorauimus, et inconparabiliter plura, quae non commemorauimus, fecit eademque ipso mundo uno adque omnium maximo miraculo inclusit. Eligat ergo unum e duobus quisque quod placet, utrum et uermem ad corpus proprie an ad animum translato a corporalibus ad incorporalia uocabulo existimet pertinere. Quid autem horum uerum sit, res ipsa expeditius indicabit, quando erit scientia tanta sanctorum, ut eis cognoscendarum illarum poenarum ne
Abbreviated transcription (Latin):
qdidẽ ipse apłs aꝑtissime dic̃. in ietu oculi fut᷑am
i surractionẽ.⁊ inm̃bra sine fine uictura. tanta
ficilitate. tãq in estimabili uelocitate rediturũ
antiqͥssimoꝵ cadauerũ puluerẽ. Nec ab illa senten¬
tu q̃ bõi dictõ ẽ t̾ra es ⁊ int̾rã ibis. fut᷑os illos scãs ar¬
biti em̃ in munes. si eoꝵ morientiõ int̾rã ñ recidess
orpa .s sic̃ in ipso raptu morient᷑. ita ⁊ resurgent
dã ferunt᷑ macta. Int̃ã qͥppeibis. iđ in hoc ibis
exanimatꝰ qđ eras ante quã ec̃s animatꝰ. Terre qͥđe in¬
suffiauit ds infaciẽ flatũ uite.cũ factꝰ ẽ ħo marãm
uiuã. tãꝙ̃ dicet᷑ tra esanimata. qđ ñeras. t̃ra eris exani
uita careb̾t. ꝙͣ ẽtinuo recept᷑a s̃. Sic gͦ id̾t int̾rã qr
ex iuius hõibꝰ t̃ra ert̃. quẽ ad mođu. it incinerẽ qd̃ fit
cinis. it inuetustatẽ qđ fit uetꝰ. it intestã. qd̾ exluto

Expanded text:
quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum ferentur in aera. In terram quippe ibis est \'in hoc ibis exanimatus, quod eras antequam esses animatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est diceretur: ,,terra es animata, quod non eras; terra eris exanimuita carebunt, quam continuo receptura sunt. sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt, quemadmodum it in cinerem quod fit cinis, it in uetustatem quod fit uetus, it in testam quod ex luto
Abbreviated transcription (Latin):
uom xp̃c inuenii. ⁊ istis ubis apłi.⁊ illis ingencsi
ñ teneri. ꝗqm̃ sursũ innubibꝰ rapti ñ utiq seminan
t᷑ ꝙ nec eunt int̾rã nẽc redeunt. siue nulła ex
tio fieri. nͥ mors p̃cesserit possit. nec dormitioẽm
possimꝰ illo loeo intellig̾e. nͥ mortẽ qͦ mͦ om̃s ł dor¬
repꝑient᷑ rp̃o uenaente uiuentes. eiq inobuiã ra¬
pient᷑ eredidimꝰ in eodẽ raptu demortalibꝰ corporibꝰ
crituras. ⁊ ad eade max in mortalia redituros. uul¬
lus inuibis apłi patiem᷑ angustias. siue uͥ dic̃. tuꝗd
scminas ñ uiuficat᷑ nͥ moriat᷑. siue gͥ dic̃. õs resur¬
gtmiꝰ: aut õs dormiemꝰ ꝙ nec illi ꝑ inmortalitatẽ¬
inificabunt᷑. nͥ qͣmlib panlułx. tam̃ ante mori¬
ant᷑. Ac ꝑ hoc ⁊ aresurrectiõe ñ er̃ alieni. qͣm dor¬
mitione p̃cedt᷑ quãuis breuissima. ñ tam̃ nulla.
sur aut̃ nob̾ ineredibile uideat᷑. ilła multitudinẽ
tilit̃ atq incorruptibilit̃ reuiuisẽẽ. cũ credamꝰ

Expanded text:
 istis uerbis apostoli et illis de genesi non teneri; quoniam sursum in nubibus rapti non utique seminantur, quia nec eunt in terram nec redeunt, siue nullam prtio fieri, nisi mors praecesserit, possit, nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem: quo modo omnes uel dorreperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: Omnes resurgemus ant: Omnes dormiemus; uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem taliter adque incorruptibiliter reuiuescere, cum credamus,
Abbreviated transcription (Latin):
abistis ñ credit᷑ fec̃.Cur enĩ ñ uehem̃tiꝰ admitam.
incorporeos animos celesti corꝑe potiores. t̃renis
alligari corꝑibꝰ qmͣ corpora lio t̾rena. sedibꝰ gmͣuis
celestibꝰ tam̃ corporeis sublimari. nͥqr hoc uidere
c̃sueuimꝰ ⁊ hoc sumꝰ: illud uͦ ñ dũ sumꝰ. nec aliꝗnͣ¬
do ad huc uidimꝰ. Nũ ꝓfecto sobria ratione con¬
sulta. mirabiliores eẽ diuini oꝑis repꝑit᷑. inaot¬
poralibꝰ corꝑalia qͦ dãmͦ ad terere. qm̃ lic diusa
q illa celestia ⁊ ista t̾restria tam̃ corꝑi ⁊ corpora
iã credidit mundꝰ sublatũ t̾renũ xͥ oorpꝰ inełe.¬
resurrectionẽ carnis ⁊ ascensionẽ insuꝑnas sedes.
paucissimis remanentibꝰ atq stupentibꝰ ł docas.
ł indoctis. iã credidert̃ docti⁊ indocti. Sirẽ ert¬
dibiłẽ eredi dert̃. uideant ꝗm̃ sint stolidiqͥ ñ eit¬
đt. Si aut̃ res in credibilis eredita ẽ. etiã hoc utiq

Expanded text:
ab istis non creditur fecit. cur enim non uehementius admiramur ab istis non creditur fecit. cur enim non uehementius admiramur incorporeos animos caelesti corpore potiores terrenis inligari corporibus quam corpora licet terrena sedibus quamuis caelestibus, tamen corporeis sublimari, nisi quia hoc uidere consueuimus et hoc sumus, illud uero nondum sumus nec aliquando adhuc uidimus? nam profecto sobria ratione consulta mirabilioris esse diuini operis reperitur incorporalibus corporalia quodam modo adtexere quam licet diuersa, quia illa caelestia, ista terrestria, tamen corpora et corpora iam credidit mundus sublatum terrenum Chriresurrectionem carnis et ascensionem in supernas sedes paucissimis remanentibus atque stupentibus uel doctis uel indoctis iam crediderunt et docti et indocti. si rem credibilem crediderunt, uideant quam sint stolidi qui non credunt. si autem res incredibilis credita est, etiam hoc utique
Abbreviated transcription (Latin):
celo habitantes. t̃rena aĩalia nesciremꝰ nob ꝙ feãt.
ẽẽ dicet᷑. ut t̾renis corꝑibꝰ animandis. qͦda uncalo
mirabili necterem᷑. ñ ne multo fortiꝰ argum̃tett̃.
ideredẽ recusantes. ⁊ dic̾emꝰ nat̾am ñ pti. ut ris
incorporea. ligam̃to corporeo uincet᷑. ⁊ tam̃ plori
ẽ t̃ra uegetantibꝰ aĩmis. Neo m̃bra t̾rena. miromꝰ ẽ
hoc aĩal. ñ pot̾it t̾renũ corpꝰ inceleste corpꝰatol
li. si animꝰ om̃i ac ꝑ hoc etiã celesti corpore
p̃stabilior. t̾reno corꝑi potuit inligari.: An
trena particula tã exigua. potuit aliqͥd çelesti cor¬
ꝑe meliꝰ ap̃se tenere. ut sensũ habent ⁊ uitã. tãg
sentientẽ atq uiuentẽ. de dignabit᷑ cȩłu suseiꝑe
aut susceptã ñ pot̾it sustine. cũ deresentiat.⁊
uiuat ista meliore. qm̃ ẽ eorpꝰ om̃e celeste . s ido
nͨ ñ fit. qr ñdũ ẽ tẽpꝰ. qͦ id fieri uoluit. qͥ hoc qd
uidñdo iã uiluit. multo mirabiliꝰ qm̃ illud ꝗd̾

Expanded text:
elo habitantes terrena animalia nesciremus nobisque futurum esse diceretur, ut terrenis corporibus animandis quodam uinculo mirabili necteremur: nonne multo fortius argumentaremur id credere recusantes et diceremus naturam non pati, ut res incorporea ligamento corporeo uinciretur? Et tamen plena est terra uegetantibus animis haec membra terrena, miro sibi modo hoc animal, li, si animus omni ac per hoc etiam caelesti corpore praestabilior terreno corpori potuit inligari? an terrena particula tam exigua potuit aliquid caelesti corpore melius apud se tenere, ut sensum haberet et uitam, et eam sentientem atque uiuentem dedignabitur caelum suscipere aut susceptam non poterit sustinere, cum de re sentiat et uiuat ista meliore, quam est corpus omne caeleste? sed ideo nunc non fit, quia nondum est tempus, quo id fieri uoluit, qui hoc quod uidendo iam uiluit multo mirabilius quam illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
mutatũ in hisꝗ paciunt᷑ inueniunt. sic̃ mutat᷑ sol
oculis sauciatis. ⁊ asper qͦdamͦ ex miti.⁊ ex delectabi¬
li molestꝰ efficit᷑. cũ ipse ap̃semetipsõ maneat idem
qͥ fuit. Dicit᷑ etiã uoluntasdi quã fac̃ incordibꝰ obedi¬
entiũ mandatis eiꝰ. de qͣ dic̃ apłs. Ds ẽ enĩ qͥoꝑat᷑ in uo¬

Expanded text:
mutatum in his quae patiuntur inueniunt; sicut mutatur sol mutatum in his quae patiuntur inueniunt; sicut mutatur sol oculis sauciatis et asper quodam modo ex miti et ex delectabili molestus efficitur, cum ipse apud se ipsum maneat idem qui fuit. dicitur etiam uoluntas dei, quam facit in cordibus oboedientium mandatis eius, de qua dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
reret auctori. misiã similit̾ si ep̃ desereret secut᷑um.
qͣlis nat᷑e huiꝰmͦi c̃ueniret. quẽ similit̃ cũ p̃uarica¬
tione legiᷤᷤ di. ꝑ desertionẽ peccat᷑um ẽẽ p̾sciret.
Nec illi ademit arbitrii liberi potestatẽ. simul p̃¬
uidens. ꝗͥd boni de malo eiꝰ eẽt ipse fact᷑us. qͥ demor¬
tali ꝓgenie m̾ito iustoq ẽ depnata. tantũ ppłm
gr̃ã sua collegit. ut indẽ suppleat. ⁊ instauret par¬
tẽ qͥlapsa ẽ angłos. Ac sic illa dilecta.⁊ suꝑna er¬
⁊ ub̾iore letẽt᷑. Multa enĩ fiunt de. malis ꝯtͣ uolun¬
tatẽ diꝰ.ẜ. tante ẽ ille sapientię tanteq uͥtutis. ut
in eoseritꝰ siue fines. ꝗͥs bonos: iustos. ipse p̾sciuit.
tendant om̃ã. qͥuoluntati eiꝰ uident᷑ adu̾sa. Ac ꝑhoc
cũ ds mutare dr̃ uoluntatẽ. ut qͥbꝰ lenis erat. u̾bi gr̃a
reddat᷑ iratꝰ. illi potiꝰ qm̃ ipse mutant᷑.: ⁊ eũ qͦdã mͦ

Expanded text:
reret auctori: miseria similiter, si eum desereret, secutura, reret auctori: miseria similiter, si eum desereret, secutura, qualis naturae hujusmodi conveniret. Quem similiter cum praevaricatione legis Dei per Dei desertionem peccaNec illi ademit liberi arbitrii potestatem, simul praevidens, quid boni de malo ejus esset ipse facturus, qui de mortali progenie, merito justeque damnata, tantum populum gratia sua collegit, unde suppleat et instauret partem, quae lapsa est, angelorum, ac sic illa delecta et superoluntate. 1. Multa enim fiunt quidem a malis contra voluntatem Dei: sed tantae est ille sapientiae tantaeque virtutis, ut in eos exitus sive fines, quos bonos et justos ipse praescivit, tendant omnia, quae voluntati ejus videntur adversa. Ac per hoc cum deus mutare dicitur uoluntatem, ut quibus lenis erat uerbi gratia reddatur iratus, illi potius quam ipse mutantur et eum quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fecisset. qđ etiã peccato suo teste c̃ uincit᷑ bonã
c̃ditã se ẽc̃ nat᷑am. Nisi enĩ magnũ ⁊ ipsa lic ñ eqͣle
c̃ditoribonũ eẽt ꝓfect o desertiođi tãqm̃ luminis
sui. małii eiꝰ eẽ ñ poss. Nã sic̃ cecitas oculi uiciũ ẽ.⁊
idẽ ipsũ indicat ad lum̃ uidenđũ eẽ ocułu ereatũ.
Ac ꝑhoc etiã ipso uicio suo excellentiꝰ ostendit᷑
çet̾is m̃bris m̃brũ capax luminis. ñ enĩ alia causa
eẽt uiciũ eiꝰ carere lumine: ita nat᷑a qͤ fruebat᷑ đo.
optimã se institutã docz etiã ipso uicio. qͥ iđo mi¬
seria ẽ qr ñ fruit᷑ đo. qͥ casũ angłoꝵ uoluntariũ. ii¬
stissima pena sempit̾ne infelicitatis obstruaẽ. atq
in eo sũmo bono ꝑmanentibꝰ eet̾is. ut de sua sine
sionis dedit. Qͥfec̃ hoĩem etiã ipsũ rectẽ eũ eodẽ libo
arbitͥo. Trenũ qͥđe animal.s celo dignũ. si suo eohe¬

Expanded text:
ipsa fecisset; quo etiam peccato suo teste conuincitur bonam ipsa fecisset; quo etiam peccato suo teste conuincitur bonam conditam se esse naturam. Nisi enim magnum et ipsa, licet non aequale Conditori, bonum esset, profecto desertio Dei tamquam luminis sui malum eius esse non posset. Nam sicut caecitas oculi uitium est et idem ipsum indicat ad lumen uidendum esse oculum creatum ac per hoc etiam ipso uitio suo excellentius ostenditur ceteris membris membrum capax luminis non enim alia causa esset uitium eius carere lumine: ita natura. quae fruebatur Deo, optimam se institutam docet etiam ipso uitio, quo ideo misera est quia non fruitstissima poena sempiternae infelicitatis obstrinxit, atque in eo summo bono permanentibus ceteris, ut de sua sine sionis dedit, qui fecit hominem etiam ipsum rectum cum eodem libero arbitrio, terrenum quidem animal, sed coelo dignum, si suo cohae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ iusibilibꝰ atq intelligibilibꝰ rebꝰ. In qͦ nihil
meliꝰ instituit. quã sp̃s qͥb intelligentiã dedit.
⁊sue ẽtẽplationis habiles. capaicesq sui p̾stitit. atq
una societate deuinxit. Quã scãm. ⁊ suꝑnã dicimꝰ
eiuitatẽ. In ꝗͣ res qͣ sustentant᷑ beatiq sint. đs ip¬
soillis ẽ tãqmͣ uita uictꝰꝙ cõmunis. qͥ liberũ arbi¬
triũ eide intellectualinat᷑e tͥbuit. tale. ut si uel¬¬
let desertte đm.beatitudinẽ scilie suã. ẽtinuo
miseria seqͣtet᷑. qͥcũ p̃sciret angłos ꝗͦda ꝑclationẽ
Q᷑ ipsi sͥ adbeatã uitã suffic̾e uellent tanti boni
desertores fut᷑as. ñ eis ade̾mit hanc potestatẽ. poten¬
tiꝰ ⁊ meliꝰ cẽ iudicanᷤ. etiã demalis bene fac̾e. qm̃ͣ
mala eẽ ñ sinere. qͤ om̃ino nulla eeñt. nͥ nat᷑a mu¬
tilis quãuis bonã.: asũmo dõ atq incõmutabi li
bono qͥbona om̃a ẽdidit instituta. peccandos̾

Expanded text:
tellegibilibus rebus, in quo nihil melius instituit quam spiritus, quibus intellegentiam dedit et suae contemplationis habiles capacesque sui praestitit adque una societate deuinxit, quam sanctam et supernam dicimus ciuitatem, in qua res, qua sustententur beatique sint, Deus ipse illis est, tamquam uita uictusque communis: qui liberum arbitrium eidem intellectuali naturae tribuit tale, ut, si uellet deserere Deum, beatitudinem scilicet suam, continuo miseria sequeretur; qui cum praesciret angelos quosdam per elationem, qua ipsi sibi ad beatam uitam sufficere uellent, tanti boni desertores futuros, non eis ademit hanc potestatem, potentius et melius esse iudicans etiam de malis bene facere quam mala esse non sinere. Quae omnino nulla essent. nisi natura mutabilis, quamuis bona et a summo Deo adque incommutabili bono, qui bona omnia condidit, instituta, peccando ea sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cos ꝗͥsꝙ reꝑiat᷑ ꝗͥ ab aliis int̃cessuri s̃ lib̾andis. ne tã
pauci sint ut cito adnum̾um suũ. ł tͥcenõ ł serage¬
nũ. ł centenũ. uno qͦq eo ꝑueniente multi rema¬
ncant qͥ erui iã depenis illoꝵ int̃cessione ñ possint.
⁊es inueniat᷑ ꝗͥs ꝗ sͥ spẽ fruct᷑ alieni tem̾tate uaniᷤ¬
simi pollicet᷑. Nec me illis respondisse suffecit. qͥ saera¬
rũ litt̾arỹ ꝗs̃ cõmunes habemꝰ auctoritatẽ ñ sꝑnuñ.
s cas male intelligendo. ñ qđ ille locunt᷑ .s. hoc
potiꝰ putant fut᷑um eẽ qđ ipsi uolunt. Hac itag
responsione reddita. librũ siẽ ꝓ¬
misimꝰ terminabimꝰ.¬
MO LIBRO SUPIOREPAISI.
iste huiꝰ tociꝰ oꝑis ultimꝰ. dis¬
putationẽ de ciuitatis dĩ et̃na
beatitudine c̃tinebit. Quȩ ñ ꝓp

Expanded text:
 reperiatur qui pro aliis intercessuri sunt liberandis, ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum uel tricenum uel sexagenum uel centenum unoquoque eorum perueniente multi remaneant, qui erui iam de poenis illorum intercessione non possint et eis inueniatur quisquis sibi spem fructus alieni temeritate uanissima pollicetur. Haec me illis respondisse suffecerit, qui sacrarum litterarum, quas communes habemus, auctoritatem non spernunt, sed eas male intellegendo non quod illae loquuntur, sed hoc potius putant futurum esse quod ipsi uolunt. Hac itaque responsione reddita librum, sicut promisimus, terminammo libro superiore promisimus, iste huius totius operis ultimus disputationem de ciuitatis Dei aeterna beatitudine continebi
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝗd t in ꝓptu cẽ asseris. mͥ obscurũ sit. si qͥdẽ pleraq
mainifesta possint aliis manifestiora. ⁊ itẽ obscura
qͣda ñ nullis obscuriora ẽẽ. Nã ꝥ hoc t uere mani¬
festũ ẽ m erede ẽẽ aliũ quẽꝗͣ. cui ⁊ hoc manifestũ
tuũ manifestiꝰ sit. ⁊ itẽ aliũ. eui meũ obscurũ ob
scuriꝰ sit .S. ne me ꝑ pugnacẽ diutiꝰ putes. obsecͣ¬
uerĩ. ut hoc manifestũ. manifestiꝰ edisseras. adtenᷤ¬
de in qm̃ qͤso diligent̃⁊ qͣsi se posita paulułu respon¬
dendi eurã. Si enĩ bene me atq te noui. facile
data oꝑa clarebit qđ̃ dico. ⁊ alt̾ alt̾i cito ꝑsuade¬
bit. Drristine tandẽ. anfortasse obsurduerã.ui¬
di sapienti. se scire sapĩam: annuit. Omittamꝰ in¬
ꝗm paulułu istũ sapientẽ. Tu ipse sapiens es an ñ:
Nihil inqͥt minꝰ. Uolo tam̃ in ꝗm̃ respondea ᷤᷤ m.
qͥd ipse sentiaᷤ desapiente achademieo. uttũ nã t ur¬

Expanded text:
i in promptu esse asseris, mihi obscurum sit: siquidem pleraque manifesta, possint aliis manifestiora, et item obscura quaedam, nonnullis obscuriora esse. Nam si et hoc tibi vere manifestum est, mihi crede, esse alium quemquam cui et hoc manifestum tuum manifestius sit, et item alium, cui meum obscurum sit obscurius. sed ne me perpugnacem diutius putes, obsecrauerim, ut hoc manifestum manifestius edisseras. — Adtende, inquam, quaeso diligenter et quasi seposita paululum respondendi cura. si enim bene me atque te noui, facile data opera clarebit quod dico et alter alteri cito persuadebit. dixistine tandem an fortasse obsurdueram, uideri sapienti se scire sapientiam? — Annuit. — Omittamus, inquam, paululum istum sapientem. tu ipse sapiens es an non ? — Nihil, inquit, minus. — Uolo tamen, inquam, respondeas mihi, quid ipse sentias de sapiente Academico, ut
Abbreviated transcription (Latin):
te uixert̃. ut alios qͦq recipiant intab̾ nacula
et̃na. qͥbꝰ amici facti s̃ demãmona iniqͥtatis. ut
Incoꝵ ꝗͥppe num̃o ẽ apłs qͣdiẽ. Miãm c̃secut᷑ sũ
ut fidelis et̃m. Illi aut̃ qͥ rẽcipiunt᷑ atalibꝰ inta¬
bernacula et̃na. fatendũ ẽ qđ ñ sint his moribꝰ
p̃diti. ut eis liberandissine suffragio scõꝵ sua
possit uita sufficert̃. Ac ꝑ hoc multo ampliꝰ ineiᷤ
suꝑ exultat miãm iudicio. Nec tam̃ iđo putan¬
dus ẽ ꝗͥs ꝙͣ sceleratissimꝰ. neqͣqmͣ uita ł bona ł
tolerabiliore mutatꝰ recipi intab̾nacula ȩi̾na.
qm̃ obsecutꝰ ͣ scĩs demãmona iniqͥtatis .i. de
peceunia ł diuitus qͦ malȩ fucrant ad qͥsite uit cũ¬

Expanded text:
te uixerunt, ut alios quoque recte uixerunt, ut alios quoque recaeterna, quibus amici facti sunt de mammona iniquitatis , utsecutus sum, ut fidelis essem. illi autem qui recipiuntur a talibus in tabernacula aeterna, fatendum est quod non sint his moribus praediti, ut eis liberandis sine suffragio sanctorum sua possit uita sufficere; ac per hoc multo amplius in eis superexsultat misericordia iudicio. nec tamen ideo putandus est quisquam sceleratissimus nequaquam uita uel bona uel tolerabiliore mutatus recipi in tabernacula aeterna, quoniam obsecutus est sanctis de mamona iniquitatis, id est de pecunia uel diuitiis, quae male fuera
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ nec uoseritis ꝗͥ iusfificati ⁊ scĩficati estis: Ob gͦ
illi qͥ ꝑhanc orationẽ occasionẽ ꝑpet̾ndaꝵ cottidie
scelerỹ quert̃.⁊ dict̃ dñm significasse etiã magna
urã: nihil aliud debemꝰ existimare qm parua. qm̃
taliũ iã ñ erant magna. Perũtam̃ nec ipsa magna
aqͥbꝰ om̃ino mutatis in meliꝰ moribꝰ recedndũ ẽ di¬
etiã uata iustoꝵ. alit̃ ñ remittunt᷑. qnͣtomagis mul¬
tiᷤᷤ ⁊ magnis criminibꝰ inuoluti. etiã sica iã ꝑpetͣre
desinant. nulła andulgentiã ꝯsecunt᷑. si adremit¬
tendũ aliis qđ eis ꝗͥsq peccau̾it inex orabiles fue¬
rint. cũ dicat dñs. si aut̃ ñ dimisitis ħorbꝰ neq¬
pat̃: dimittet uob̾. Ad hoc enĩ ual. qđ etiã iacobꝰ
Uenire qͥppe deb inm̃tẽ etiã seruus ille. cui deb
ut redd̾et. ꝙ ipse ñ mistꝰ ẽ c̃serui sui ꝗͥ ei debebat.

Expanded text:
quibus nec uos eritis, qui iustificati et sanctificati estis" ? ubi ergo quibus nec uos eritis, qui iustificati et sanctificati estis" ? ubi ergo illi, qui per hanc orationem occasionem perpetrandorum cottidie scelerum quaerunt, dicunt Dominum significasse etiam magna utalium jam non erant magna. Verumtamen nec ipsa magna, a quibus omnino mutatis in melius moribus recedendum est, dietiam uita iustorum, aliter non remittuntur, quanto magis multis et magnis criminibus inuoluti, etiam si ea perpetrare desinant, nullam indulgentiam consecuntur, si ad remittendum aliis quod in eis quisque peccauerit inexorabiles fuerint, cum dicat dominus: si autem non dimiseritis hominter dimittet uobis. ad hoc enim ualet quod etiam Iacobus uenire quippe debet in mentem ille sut redderet, quia ipse non misertus est conserui sui, qui ei debebat
Abbreviated transcription (Latin):
ut iđo fiant qr dr̃ ꝑhanc enĩ nob uoluit sal¬
uator ostend̾e̾. qnͣtũ lib iuste in huiꝰ uite cali¬
gine atq infirmitate uiuamꝰ. ũ nob̾ deeẽ pec¬
cata. ꝓqͣbꝰ dimittendis debeamꝰ orare.⁊ eis qͥ in
curi cottidiana scelera feceremꝰ. ł potentia qͣ ñti¬
memꝰ hõium leges. ł astucia ꝗͣ ipsos ħores falleremꝰ.
s. ut ꝑ ilła disceremꝰ. nosputare ñ eẽ sine peccatis.
etiã si acriminibꝰ cẽmꝰ inmunes. Sic̃ etiã legis uet̾is
sacdotes. hoc ipsũ ds desaeficiis ad monuit. qͦd ius¬
sit eos pͥmõ ꝓsuis. deiñ ꝓppłi offerre peccatis. Nã:
ipsa u̾ba tanti magistri.⁊ dñi nr̃i uigilant᷑ intu¬
enda s̃. Ñ enĩ ait. sidimisitis peccata hõibꝰ.⁊ pat ur̃¬
dimittet uob̾ ꝗͣliacũq peccata.s ait peccata ur̃a.
Cottidianã qͥppe orationẽ dicebat:⁊ iustificatis utiq
discpłis loqͥbat᷑ Qͥd ẽ gͦ peccata urã. nͥ peccata sine

Expanded text:
quia dicitur. Per hanc enim nobis uoluit Saluator ostendere, quantumlibet iuste in huius uitae caligine adque infirmitate uiuamus, non nobis deesse peccata, pro quibus dimittendis debeamus orare et eis, qui in curi cottidiana scelera faceremus, uel potentia qua non timeremus hominum leges uel astutia qua ipsos homines falleremus; sed ut per illam disceremus non putare nos esse sine peccatis, etiamsi a criminibus essemus inmunes; sicut etiam legis ueteris sacerdotes hoc ipsum Deus de sacrificiis admonuit, quae iussit eos primum pro suis, deinde pro populi offerre peccatis. Nam et ipsa uerba tanti magistri et Domini nostri uigilanter intuenda sunt. Non enim ait: Si dimiseritis peccata hominibus, et dimittet nobis qualiacumque peccata" sed ait: peccata uestra. cotidianam quippe orationem docebat et iustificatis utique discipulis loquebatur. quid est ergo: peccata uestra nisi "peccata, sine
Abbreviated transcription (Latin):
ulliꝰ uͥtutis expeditione curarit. s. tantũ mͦ qͣrait
alioꝵ m̾itis liłuri. ꝗs amicos sͥ demãmona migͥta¬
tis elemosynarỹ largitate feciss. Nẽ uͦdũ uenualis
iniqͥtatis. etiã si ꝑseueret ignorat᷑ modꝰ ꝓfacto:
studiũ in meliora ꝓficiendi. orando ⁊ instindo
iugilantiꝰ ad hibet᷑ ⁊ faciendi demã mona iigͥ¬
tatis scõs amicoscura ñ sꝑnit᷑. Uerũ ista lib̾atio.
ꝗͣ fit siue suis qͥbꝰ cũq orationibꝰ. siue int̃cedca¬
Ñut eũ fuerit missꝰ ptꝰ qnͣtũ cũq indesruat᷑¬

Expanded text:
ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret aliorum meritis liberari, quos amicos sibi de mammona iniquitatis elemosynarum largitate fecisset. Nunc uero dum uenialis iniquitatis, etiamsi perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mammona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. Verum ista liberatio, quae fit siue suis quibusque orationibus siue intercedennon ut, cum fuerit missus, post quantumcumque inde t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe accipis. ⁊ qͥ recip̃ tꝰtũ in noie tͦti m̃cede tͦti ac¬
cipiz. Nã cũ elyseos cãpos poeta ille describt. uͥpu¬
tant habitare aĩas beatoꝵ ñ sołu ibi posuit cos. qͥ
ꝓpͥis mitis ad illas sedes ꝑuenire̾ potuert̃ s: aduait
atq ait. qͥsq sui memores alios fecere inberendo.
idẽ ꝗͥ ꝓmeruert̃ alios eosq sui memores ꝓmerta¬
no cũ se cuiq scõ humilis ꝗͥsq cõm̃dat ⁊ diẽ. me¬
mor mei esto. atq id ut eẽ possit ꝓm̾endo efficit.
S qͥs iste sit modꝰ.⁊ qͣ sint ipsa peccata q̃ ita impe
m̾itis impetrent indulgentiã. difficillimũ ẽ in¬
uerure. ꝑiculosissimõ definire. Ego cete usꝙ ad
hoc tẽpꝰcũ inde satag̾em ad eorũ indaginẽ ꝑ¬
uenire ñ potiui. Et fortassis ꝓpt̾ea latent nestu¬
diũ ꝓficiscendi ad oĩa cauenda peccata pigeset.
siosit inqͥrenda ⁊ sꝑanda rustoꝵ eiꝰ secura se obuol¬
u̾it humani segnitia. ne uolui talibꝰ implicañtis

Expanded text:
e accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, meroedem iusti accipiet. nam cum Elysios campos poeta ille describeret, ubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos qui propriis meritis ad illas sedes peruenire potuerunt, sed adiecit atque ait: quique sui memores alios fecere merendo, id est qui promeruerunt alios eosque sui memores promeren cum se cuique sanctorum humilis quisque commendat et dicit : "memor mei esto", atque id ut esse possit promerendo efficit. sed quis iste sit modus et quae sint ipsa peccata, quae ita impedsanctorum meritis impetrent indulgentiam, difficillimum est inuenire, periculosissimum definire. ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem, ad eorum indaginem peruenire non potui. et fortassis propterea latent, ne studium proficiendi ad omnia cauenda peccata pigrescat; sio sit inquirenda et speranda iustorum, eis secura se obuolueret humana segnitia nec euolui talibus implicamentis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Qm multa ert̃ t᷑ edificia. siue aurea. siue st
nũ neutrosꝗ tam̃ ꝑdat in qͥbꝰ hȩc inueni ꝓpt̃
stabile fundam̃tũ. Qcũq aut̃. ñ dico uaorẽ. cuꝰ ttũ
ẽmirtione carnis. ad carnałe utit᷑ uoluptatẽ s
ipsa qͦ abeiꝰ mͦi delectatiombꝰ aliena s̃ noĩa pictatis
humano more carnalit diligendo. xp̃o ante pent.
s saluus ñerit. ꝙ ẽẽ cũ saluatore ñ pot̾it. qͥdebee¬
plꝰ qm me ñ ẽ me dignꝰ. Serũ qͥ has necessitudite
sic amat carnalit̃. ut tam̃ eas xp̃o d̾no ñ p̃ponat.
sit ut ista dilectio repꝑiat᷑ inlignis. feio. ⁊stpeli
c̃sum̃da. s: ꝓrso edificio aureo. ⁊ argenteo gt̃tunde¬
putabit᷑. Quomꝰ aut̃ pot̃ eos plꝰ amare qm̃ ap̃a¬
suis facere dignas clemosinas neglegt ꝓpt̃ illa¬

Expanded text:
fuit. quam multa erunt tunc aedificia siue aurea siue faennum, neutros tamen perdat, in quibus haec inueniet propter stabile fundamentum. quicumque autem non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, em saluus eritsuper me, non est me dignus. uerum qui has necessitudines sic amat carnaliter, ut tamen eas Christo domino non praeponat sit, ut ista dilectio reperiatur in lignis, faeno et stipula consumenda, sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gemmeo deputabitur. quomodo autem potest eos plus amare quasuis facere dignas elemosynas neglexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eis ꝑseuerant̃ licentiã benefaciendo nos ꝑ
elemosynas oꝑari credamꝰ. Iđo aut̃ dñs : dextͥs ele¬
mosynas ab eis factas. ⁊ sinistri ñ factas. se inpita¬
turũ eẽ p̃dir̃. ut hinc ostend̾et. qͣntũ ualeant
elemosyne ad pͥora peccata delenda. ñ ad ꝑpetua
inpune cõmittenda peccata. Tales aut̃ elemosy¬
nas ñ dicendi s̃ face̾. qui uitã nolunt a c̃suetudi¬
ne scelerũ in meliꝰ cõmutare qr ⁊ hoc ꝗd̾ ait. qnͣ¬
ostendit eos ñ facere. etiã qnͣdo se face̾ eristimant.
Si enĩ xp̃iano esurienti. panẽ tamqm xpĩano
Qͥgͦ xp̃m diligit in xpĩano hoc aĩo ei porrigit
demosynã qͦ acced̾ ad xp̃m. ñ qͦ uult recedere in¬
puntiꝰ axp̃o. Tanto enĩ magis qͥsq desidet xp̃m¬

Expanded text:
ut in eis perseuerantes licentiam malefaciendi nos per elemosynas conparare credamus. Ideo autem Dominus et dextris elemosynas ab eis factas et sinistris non factas se inputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum ualeant elemosynae ad priora delenda, non ad perpetua inpune committenda peccata. Tales autem elemosynas non dicendi sunt facere, qui uitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare. Qostendit eos non facere etiam quando se facere existimant. si enim christiano esurienti panem tamquam christiano dm diligit in Christiano, hoc animo ei porrigit elemosynam, quo accedit ad Christum, non quo uult recedere inpunitus a Christo. Tanto enim magis quisque deserit
Abbreviated transcription (Latin):
edificatio ista dãpnosa. ꝙ ñ habebit qđ suꝑedificauit.
⁊coꝵ amissione eruciabit᷑. qͥbꝰ fruendo utiq letabat᷑.
S. ꝑħc ignẽ saluus erit. merito fundam̃ti. qr ⁊ si utrũ
id hab̾e mallet an xp̃m aꝑsecutore ꝓponet᷑. illud xͦ¬

Expanded text:
aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificauit, aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ adit̾tamꝰ. nihil inedificia p̃ponit᷑ fundam̃to. Qs¬
qͥs itaq sic hab in corde xp̃m. ut ei t̃rena: ⁊ tẽpora¬
ria. nec ea qͣlicita s̃. atq c̃cessa p̃ponat. fundam̃tũ¬
ħt cp̃m. Si aut̃ p̃ponit. ⁊ si uideat᷑ habere fid̾e xp̃i.
ñ ẽ tam̃ in co fundam̃tũ xp̃c. eui talia p̃ponunt᷑.
qnͣto magissi salutaria p̃cepta ꝯtẽpnens. cõmittit
ptꝰ habuit imꝑantẽ. siue c̃cedentẽ. dũ ẽt᷑ eiꝰ imꝑata
siue c̃cessa. suã ꝑfiagitia diligit explere libidinẽ.
Si qͥs itaq xxp̃ianꝰ diligit meretͥcẽ. eiq: adherens.
Pot̃ gͦ ⁊ iste infundam̃to hab̾e xp̃m. Sienĩ nihil ei talis
affectionis uoluptatisq p̃ponat. qͣmuis suꝑ edificet
erit ꝑignẽ. Delicias qͥppe huiꝰmͦi. amoresq t̾renos ꝓptͣ
c̃iugałẽ qͥde copuła. ñ dãpnabiles tͥbulationis ignis¬
exuret. Ad quẽ ꝑtinent ignẽ ⁊ orbitates. ⁊ qͥcũq: ca¬
lamitates. ꝗͦ aufert̃ hȩc. Ac ꝑ hoc ei qͥ edificauit. erit

Expanded text:
tamus, nihil in aedificio praeponitur fundamento. quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporaria nec ea quae licita sunt atque concessa praeponat, fundamentuponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur; quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat thabuit imperantem sive concedentem, dum contra ejus imperata sive concessa suam per flagitia delegit explere libidinem? Si quis itaque christianus diligit meretricem, eique adhaerens o et iste in fundamento habere Christum. Si enim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, texuret. ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates, quae auferunt haec. ac per hoc ei qui aedificauit erit