comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵdem gͣdum ł ordinẽ secuntiu. si ad testimoniũ
dicendum petiti fuerint. ꝓut leges precipiunt
audiantur. Salua tñ sit litigatorib falsi acͣtio. si
forte pb̃ri qͥ suo noĩe suꝑioris loci testimoniũ dicẽ
citra aliquã corporalẽ in iuriã st̃ p̃cepti. ħ ipso qd̃
nicħ metuunt uera supp̃sserint. Multomagis ⁊¬
enim pęna st̃ digni. quib cũ płimũ honoris per
nr̃am iussionẽ delatũ ẽ. occulto inueniunt᷑ in cͥ¬
in re pecuniaria diuino ministĩo dũ taxat. per
xii. dies separati. monasterio tradant᷑. Si incͥminali.
cłicatus honore nudati legitimis pęnis subiciant᷑:.

Expanded text:
eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crin re pecuniaria, divino ministerio duntaxat per tres annos separati monasterio tradantur: si in criminali, clericatus honore nudati legitimis poenis subjiciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cła cui.ui. sẏnodꝰ regulã uiuendi p̾scripsit. uotũ
castitatis in ministris altaris ñ suscepit:
Unde stepħs p̃p̃ ait

Expanded text:
clesia, cui VI. synodus regulam vivendi praescripsit, votum castitatis in ministris altaris non suscepit. Unde Stephanus Papa IV
Abbreviated transcription (Latin):
iã copulent᷑ uxorib. antiquũ sequentes canonem
apłicȩ diligentiȩ. ⁊ ꝯstitutionis sacroꝵ uiroꝵ. lega¬
les nuptias amodo ualere uolumꝰ. nullomͦ cũ uxori¬
bus suis eoꝵ conubia dissoluentes. aut pͥuantes eo
familiaritate ad inuicẽ in tp̃r oportuno. Quicũq
gͦ diligens inuentus fuerit subdiaconali ordina¬
tione. aut diaconali. aut sacerdotali. hii nullomͦ
ꝓhibeant᷑ ad talẽ ascend̾e gradũ ꝓuxoris suȩ coha¬
bitatione. nec in tp̃r ordinationis suȩ ꝓfiteri cogan¬
tur. qd̾ abstinẽ debeant alegalis uxoris familiari¬
tate. Item oportet eos qͥ altari ministrant in tp̃re
oblationis scõꝵ ꝯtinentes eẽ in om̃ib ut a dõ possis¬

Expanded text:
non copulentur uxoribus: nos antiquum sequentes canonem apostolicae diligentiae et constitutiones, sacrorum virorum legales nuptias amodo valere volumus, nullo modo cum uxoribus suis eorum connubia dissolventes, aut privantes eos familiaritate ad invicem in tempore opportuno. Quicunque ergo diligens inventus fuerit in subdiaconali ordinatione, aut diaconali, aut sacerdotali, hic nullo modo hibentur ad talem ascendere gradum, pro uxoris suae cohabitatione, nec in tempore ordinationis suae profiteri cogatur, quod abstinere debeat a legalis uxoris familiaritate. Item: Oportet eos qui altari ministrant, in tempore oblationis sanctorum continentes esse in omnibus, ut a Deo possi
Abbreviated transcription (Latin):
cłam baptizatis. si ad eccłam ñ redierint ba
ptismo cumulari ꝑnitiẽ Tantũ enĩ ualet eccła¬
sticȩ societatis c̃õmunio ad salutem. ut baptismo
ñ saluetur. cum ibi non dat᷑ ubi oportet ut de-¬
tur. Item¬

Expanded text:
clesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem baptismo cumulari perniciem . Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui non ibi datur ubi oportet ut detur. Ine
Abbreviated transcription (Latin):
sirrep̃hensibilit̾ uiuẽ.⁊ sũmo studio ntti. ut om̃s
uitȩ huiꝰ occupationes abicias. ne fidei iussor existas.
ne aduocatꝰ litiũ fias. nec in aliqua occupatione ꝓr¬
sus inueniaris mundiał negocii occasioe ꝑpbexus
N eq̃ enĩ iudicẽ neq cognitorẽ scłariũ negocioꝵ hodie
te ordinare uult. xp̃s. ne p̃focatꝰ p̃sentib hominũ

Expanded text:
irreprehensibilis vivere et summo studio niti, ut omnes vitę huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, ne vel in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult Christus, ne, prefocatus presentibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃ta quib eccłȩ possessio firmat᷑. aut suppͥnẽ.
aut negare. aut adu̾sariis fortasse tradẽ. dãnan-¬
da ⁊ punienda obstinatione p̃sũpserit. qͥcqͥd ꝑab
stinentiã docum̃toꝵ damni eccłȩ illatũ ẽ. de ꝓpͥs
facultatib reodat ⁊ cõmunionẽ pͥuet᷑. Hii aũ qui

Expanded text:
ta quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit, quidquid per absentiam documentorum damni ecclesiae illatum est de propriis facultatibus r
Abbreviated transcription (Latin):
tificis ur̃i loco uob̃cũ ab eodẽ aliquis subrogetur.
qui eiꝰ nomine parit̃ uniu̾sa disponat. quatinꝰ omia
incuriam ⁊ negligentiã minuat᷑ s oĩs pensiõis sũmã
ex om̃ib p̃dus rusticis urbanis ꝙ collectã ad antisti-¬
tem deferatis. ex qua tñ collectione hãt᷑ ratio. qͥd ad
causas ł expensas accedentiũ necessitatũ opꝰ ẽẽ ꝑspicit᷑.
ut de medio sequestret᷑.⁊ iiii. portiones ł de fideliũ
oblatione. ł de hac fiant modis omĩb pensione. ita ut
unã tollat sͥ antistes. aliam cłicis ꝓ suo iudicio ⁊ ele-¬
ctione disꝑtiat. t̾ciã pauꝑib subomniũ ꝯscĩa faciat ero¬
gari. fabricis uͦ q̃ ꝯpetit ad ordinationẽ pontificis ero-¬
gatione ur̃a decernimꝰ ẽẽ pensandã. Siqͥd forte sub
annua remanebit expensa. electo idoneo ab utraq par-¬
te custode credat᷑ enthecis. ut si maior emerserit fa-¬
brica sit subsidio qd̾ diu̾si tp̃ris diligentia potu̾it

Expanded text:
tificis vestri loco vobiscum ab eodem aliquis subrogetur, qui ejus nomine pariter universa disponat, quatenus omnia ndum, ne per incuriam negligentiamque minuatur, sed omnem pensionis summam ex omnibus praediis rusticis urbanisque collectam ad antistitem deferatis. Ex qua tamen collectione habeatur ratio, quod ad causas vel expensas accedentium necessitatum opus esse perspicitur, ut de medio sequestretur, et quartae portiones vel fidelium oblationes de hac fiant modis omnibus pensione, ita ut unam sibi tollat antistes, aliam clericus pro suo judicio et electione dispertiat, tertiam pauperibus sub omnium conscientia faciat erogari: Fabricis vero quod competit ad ordinationem pontificis erogatione vestra decernimus pendendum. Si quid forte ab annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode condatur in thecis, ut si major emerserit fabrica, sint subsidio, quae diversi temporis diligentia potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ot̃ ⁊̃ alit̾ distingui. Quȩ qͥsꝙ sua auctoritate
usurpat. qr nullo titulo posside incip̃ p̾serib̾e ñ
pot̾.⁊ in ħ casu intelligenda ẽ illa auctoritas gelasui¬
tp̃rał obiectio quȩ ꝑ incuriam forte gn̾at᷑. ñ pot̾ di¬
uelłe diocesim semel ꝯstitutã. Intelligendũ ẽ. si nullo
ttulo s sola usurpatione eã posside ceꝑit. Si uͦ iudi¬
cis auctoritate ⁊ pͥuilegioꝵ longua ꝯsuetudine pos¬

Expanded text:
t aliter distingui. Que quisque sua auctoritate usurpat, quia nullo titulo possidere incipit, prescribere non potest et in hoc casu intelligenda est auctoritas Gelasobiectio, que per iniuriam forte generatur, non potest divellere diocesim semel constitutam. Intelligendum est hoc, si nullo titulo, sed sola usurpatione eam possidere ceperit. Si vero iudicis auctoritate et privilegiorum longa consuetudine pos
Abbreviated transcription (Latin):
studeat quesita omniũ fidelit̾ reꝵ ueritate.
ut si de spaciis de quib memorat᷑ orta ꝯtentio dif¬
finitio dudũ certa ꝓcesserit intemerata seruet᷑.
Alioquin si nicħ unꝗͣ ꝯstit̾i̾t t̃minatũ tc̃ de p̃scͥpti¬
one tp̃rm si qͣ pars ꝯfidit p̃beat sacram̃tũ. ut t̾mã

Expanded text:
studeat quaesita omnium fideliter rerum veritate, ut si de spatis de quibus memoratur orta contentio definitio dudum certa processit, intemerata servetur. Alioquin si nihil unquam constiterit terminatum, tunc de praescriptione temporum si qua pars dissidet praebeat sacramentum; ut ta
Abbreviated transcription (Latin):
am sac̃dos quã reliqͥ fideles õs sũmã debent hab̾e
curã de his qͥ ꝑeunt. qͣtinꝰ eoꝵ redargutione. aut
corrigant᷑ a peccĩs. aut si in corrigibiles apparuerint.

Expanded text:
am sacerdotes quam reliqui fideles omnes summam debent habere curam de his qui pereunt, quatenus eorum redargutione, aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles apparuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfert.⁊ si ille quantũ ad se iustã reportet senten.¬
tiam. iste tn qͥ ñ amore iusticiȩ s liuore odii in eũ
sententiã dedit. iusticiã dĩ inquẽ ꝑturbatio ñ
cadit ñ imitat᷑. Item gg̃.¬

Expanded text:
profert, etsi ille quantum ad se iustam reportet sentenprofert, etsi ille quantum ad se iustam reportet sententiam, iste tamen qui non amore iustitie, sed livore odii in eum sententiam dedit, iustitiam dei, in quem perturbatio non cadit, non imitatur. Item G
Abbreviated transcription (Latin):
nus a gradu suo in iuste deiectus. si in scd̾a sy¬
nodo innocens inueniat᷑. ñ pot̾ ẽẽ qd̾ fuerat. nisi
gradus amissos recipiat corã altari de manu ep̃o-¬
riũ. ⁊ planetã. Si diaconꝰ orariũ ⁊ albã. Si subdia
conus patenã ⁊ calicẽ. Sic ⁊ reliqui gradꝰ in reꝑa.¬
rari possunt. nisi de manib eoꝵ recipiant ꝗ ami¬
serant. quomͦ sua auctoritate cuiq licet iniuste li¬
gatis. cõmunicare. ⁊ eis ñ petita absolutione sua
celebrare officia. sic̃ gelasius uidet᷑ sentire: Adħ
respondendũ ẽ. ꝗ sententia aliq̃n ẽ iniusta ex aĩo
⁊ ex ordine. s ñ ex cã. Cũ aut̃ ex cã iniusta fu̾it. ali¬
q̃n nullũ om̃ino in eo delictũ ẽ. ꝙ sit damnatione di
tegritate iudiciarii ordinis in adult̾ũ ł inquẽli¬
bet cͥminosũ. ñ amore iusticiȩ. s liuore odii ł p̃cio.
aut fauore adu̾sarioꝵ inductus. sententiã ꝓfert.
Unde beda suꝑ epłam iacobi ait. Ira enĩ uiri iu

Expanded text:
 a gradu suo injuste dejectus, in secunda synodo innocens reperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altari de manu episcoprium et planetam. Si diaconus, orariconus, patenam et calicem. Sic et reliqui gradus in reparrari possunt, nisi de manibus eorum recipiant quae amiserant: quomodo sua auctoritate cuique licet injuste ligatis communicare, et eis, non petita absolutione, sua celebrare officia, sicut Gelasius videtur sentire? Ad hoc respondendum est, quod sententia aliquando est injusta ex a et ordine, sed non ex causa. Cum autem ex causa iniusta fuerit, aliquando nullum omnino in eo delictum, quod sit damnatione dig servata integritate iudiciarii ordinis, in adulterum vel quemlibet criminosum, non amore iustitie, sed livore odii vel pretio aut favore adversariorum inductus, sententiam profert. Unde Beda super epistolam Iacobi ait: Ita enim vir iust
Abbreviated transcription (Latin):
indictione .xii. ꝓpositis sacroscĩs eugłiis. p̃siden¬
te quoq reuerentissimo ac beatissimo nicholao
nominatur constantiniana. considentib etiã
reuerentissimis ep̃is abbatib. prb̃ris. diaconi
bus. idem uenerabilis pontifex. ex apłiea auctori¬
tate decernens. de electione sũmi pontificis. in
memorie dño stepħo p̃decessore nr̃o. hȩc apłica
sedes cuiꝰ auctoritate deo deseruio. quot adu̾sa ꝑ¬
tulerit. quot deniq ꝑsimoniace heresis trape¬
⁊itas repetitis malleis crebrisq tunsionib sub iacu¬
erit. adeo ut columna dei uiuentis iã pene uid̾en
centib cogeretur in naufragii ꝓfunda submergi.
Uñ si placet fr̃nitati ur̃ȩ debemꝰ auxiliante deo
futuris casib prudent̃ occurrere. ⁊ eccłastico sta¬
tui. nerediuiua qd̃ absit mala p̃ualeant. Qua ꝓpt̃¬

Expanded text:
indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, praesidente quoque reverendissimo ac beatissimo Nicolao nominatur Constantiniana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbatibus, presbyteris: dibus, idem venerabilis pontifex auctoritate apostolica decernendę electionis summi pontificis inqumemorię domno Stephano decessore nostro, hęc apostolica Sedes, cui Deo auctore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per symoniacę heresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jamiam pene videcentibus cogeretur in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere, et ecclesiastico statui, ne recidiva quod absit mala praevaleant, p
Abbreviated transcription (Latin):
icis in causis scłarib occupari: ⁊ p̃torus inutilit̾
inseruire: Que res q̃m ⁊ ipsũ uilẽ redidit. ⁊ reue¬
rentiã sacerdotalẽ ad nichilat. statĩ ut exꝑientia
executione ꝯpellat. quatenꝰ illic te insistente .u.
ãpliꝰ morã hab̾e ꝑmiseris. cũ ipso aps̃ nos gͣuit̃ incipias ẽẽ

Expanded text:
i, et pretoriis inutiliter deservire. Quae res quoniam et ipsum vilem reddit et reverentiam sacerdotalem adnichilat, statim ut experientia executione compellat, quatenus ei illic te insistente V diamplius moram habere permiseris, eum ipso apud nos incipias esse
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝵ patrũ canonib ꝯsona sanctientes. factȩ.¬
oblationes de sacratissimo ⁊ reuentissimo alta¬
ribeati .p. ⁊ saluatoris. ⁊ scȩ̃ mariȩ rotunde. aut¬
de aliis eccłaꝵ altarib siue crucib a laicis aufer.¬
ri penitꝰ int̾dicimꝰ. ⁊ sub districtione anathema¬
tis ꝓhibemꝰ. ⁊ eccłas alaicis in castellari aut in
seruitutẽ redigi. auctoritate apłica ꝓhibemꝰ:¬

Expanded text:
 Patrum canonibus consona sancientes, oblationes de sacratissimo et reverendissimo altari B. Petri, et Salvatoris, et S. Mariae rotundae, aut aliis ecclesiarum altaribus sive crucibus, a laicis auferri penitus interdicimus et sub districtione anathematis prohibemus, et ecclesias a laicis incastellari aut in servitutem redigi auctoritate apostolica prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciales ep̃os epłas direxerit. in quib eos
aut ad ordinationẽ summi pontificis. aut ad syno¬
dum inuitet. post positis om̃ib excepta graui
infirmitate corporis ac p̃ceptione regia. ad ꝯstitu¬

Expanded text:
rovinciales episcopos epistolas direxerit, in quibus eos aut ad ordinationem alicujus fratris, aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia, ad constitu
Abbreviated transcription (Latin):
at. nͥ forte aliqͥd hoꝵ faciat ut meliora ꝓspiciat: ⁊ cũ
totiꝰ cłi tractatu atꝙ ꝯsensu id eligat. ꝙ ñ sit dubiũ¬
eccłȩ plus in commodi. quã utilitatis afferunt. licet
rectorib eccłaꝵ. sic̃ in suꝑiori capło simachi. ñ liceat
si ꝯcił legͥ. ¶ Terrulas aut uineolas exiguas etsͣm.
posst̃. similit̃ ep̃is distraħe licet. Unde ineod̾ ꝯc̃. legͥ.¬

Expanded text:
isi f orte ita aliquid horum faciat, ut meliora prospiciat et cum totius cleri tractatu atque consensu id eligat, quod non sit dubiuecclesiae plus incommodi quam utilitatis afferunt, licet rectoribus ecclesiarum sicut in superiori capitulo Symmachi: Non liceat  VI Pars. Terrulas aut vineolas exiguas, et possunt, similiter episcopis distrahere licet. Unde in eode
Abbreviated transcription (Latin):
inadult̾io. siue de hac sola fama resꝑsꝰ ẽ. debea-¬
tis cõmunionẽ susciꝑe necne: respondemꝰ. Non
pot̃ aliquis qͣntũ cũꝙ pollutꝰ sit sacͣm̃ta diuina
polluere. quȩ purgatoria cunctaꝵ ꝯta¬
repbet᷑. cõmunio ꝑcipienda ẽ. qm̃ mali bona mi¬
nistrando. se tantũmͦ ledunt. ⁊ cerea fax accensa sͥ
quidẽ detrim̃tũ pr̃at. aliis uͦ lum intenebris admi-¬
nistrat. ⁊ un aliĩ cõmodum exhibet. inde sͥ dispendi¬
um p̃bet. Sumite gͦ ab oĩ sacerdote intrepide. xp̃i

Expanded text:
in adulterio, sive de hac sola fama respersus est, debeatis communionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcunque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contareprobetur, communio percipienda est. Quoniam mali bona mistrando, se tantummodo laedunt. Et cerea fax accensa, sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat; et unde aliis commodum exhibet, inde sibi dispendium praebet. Sumite igitur ab omni sacerdote intrepide Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ regñatis õib facẽ. ut nullꝰ eoꝵ p̃t̾mittat᷑. ad quos
ħ beneficia possint ⁊ debeant ꝑuenire. Meliꝰ enĩ
suꝑerunt ista his qͥb nec obsunt nec ꝓst̃. quã eis de¬
erunt quib ꝓst̃. diligentiꝰ tñ facit hoc quisꝙ ꝓ ne¬
cessaruis suis. qͦ pro illo fiat similit̾ a suis. Corpori
aut̃ humano qͥcqͥd impẽdit᷑ ñ ẽ p̃sidiũ salutis. sed
humanitatis offĩ. sed̃m affectum quo nemo unquã
carnẽ suã odio ht̃. Uñ oportet. ut quantũ pot̾ ꝓcar¬
ne ꝓximi curã gerat. cum ille inde recessit qui ge¬
rebat Et si ħ faciunt qui carnis resurrectionẽ ñ
credunt. quantomag̃ debent facẽ qui credunt ũ
mansuro: Impensũ huiꝰ modi offm̃. fit ⁊̃ quodã¬
illo supplicatiõis augeat᷑. Contra ieꝵe.¬

Expanded text:
ibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim semper erunt ista his quibus nec obsunt, nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt: diligentius tamen facit hoc quisque pro necessariis suis, quod pro illo fiat similiter a suis. Corpori autem humano quidquid impenditur non est praesidium salutis, sed humanitatis officium, secundum affectum quo nemo unquam carnem suam odio habuit. Unde oportet, ut quam potest pro carne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat: et si haec faciunt qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt? utmansuro impensum hujusmodi officium sit etiam quodamro eo supplicationis augeatur. Cum er
Abbreviated transcription (Latin):
dudum ꝯsuetudo ẽ ualde rep̃hensibilis exorta.
ut quidã ad sacri altaris ministeriũ cantatores
eligant᷑. et indiaconatꝰ ordine ꝯstituti. modulatio-¬
ni uocis inseruiant. quos adp̾̃dicationis offm̃ et
elemosinaꝵ studiũ uacare ꝯgruebat. Uñ fit ple¬
rũq. ut in sacro minist̾i̾o dũ blanda uox q̃r: con-¬
grua uita negligat᷑. & cantor minist̃ dm̃ morib
stimulet. cũ ppłm uocib delectat: Qua de re p̃-¬
senti decreto ꝯstituo. ut insede hac scĩ altaris mi-¬
nistri cantare ñ debeant. solũꝙ eugłicȩ lectiois
offm̃ int̾missaꝵ sollemnia ex soluant. Psalmos uͦ
ac reliquas lectiones censeo ꝑsubdiaconos. uł si
necessitas exigit ꝑ minores ordines exhiberi.
oporteat ẽẽ ĩmunes. breu̾it̃ monstratũ ẽ. De qͦꝵ
u̾o manib suos ordines susciꝑe debeant. facile
patet Sacerdos enĩ ⁊ cuncti infra ipsũ ꝯstituti.
ab ep̃is debent ordinari. Unde i¬
tini pp̃ legit᷑¬

Expanded text:
dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine constituti modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium eleemosynarumque studium vacare congruebat. Unde fit plerumque ut ad sacrum ministgrua vita negligitur, et cantor minister Deum moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo ut in sede hac sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque evangelicae lectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectinecessitas exigit, per minores ordines exhiberi. oporteat esse immunes, breviter monstratum est. De quorum vero manibus ordines suscipere debeant, facile patet. Sacerdos enim et cuncti infra ipsum constituti ab episcopis suis debent ordinari. Unde tini Papae legit
Abbreviated transcription (Latin):
Tusurpet. nec alt̾ius parrochianũ iudicare aut
nec iuires ullas habeb̾. qm̃ nullus altertꝰ iudicis nͥ
sui sententia teneb̾r aut damnabr̃. Uñ ⁊ dñs ine¬
uangłio loquit᷑ dicens. Ne transgrediaris t̃minoᷤ
antiquos quos posuerunt patres tui. Itẽ. In alt̾¬

Expanded text:
usurpet, nec alterius parochianum judicare, vel nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damnabitur. Unde et Dominus loquitur, dicens: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui.  Unde Ur
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate .uii. debent ẽẽ. qui custodiant ep̃m
p̃dicantẽ: Ne ipse ab insidiatorib quoqͦ mͦ infeste¬
tur aut ledat᷑ asuis. aut diuina u̾ba detrahendo
aut insidiando polluant᷑. aut despiciant᷑. Sed uĩtas
sp̃uali redoleat feruore. pax p̃dicata labiis cum

Expanded text:
uta septem debent esse, qui custodiant episcopum praedicantem, ne aut ipse ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat fervore, pax praedicata labiis animi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃missis apparet. diaconi debent obȩdientiam
dotib ex sequari ł potiꝰ p̃ferri querebant. Cont᷑ qͦꝵ
in solentiã multoꝵ auetoritates manauerunt. eo¬
rũ suꝑciliũ repͥm̃tes. atꝙ ut sacerdotib ꝯdignã
obȩdientiam exhibeant decernentes. Unde gela

Expanded text:
ex praemissis apparet, diaconi debent obedientiam prdotibus aequari, vel potius praeferri quaerebant, contra quorum insolentiam multorum auctoritates manaverunt, eorum supercilium reprimentes, atque ut sacerdotibus condignam obedientiam exhibeant decernentes. Unde Gelas
Abbreviated transcription (Latin):
ostulatus dñs iudicare de peccatrice ñ statĩ rig̾e̾¬
dat udiciũ s pri se inclinans deorsum digito scͥ¬
bebat in t̾ra. ac sic demum ꝗ obnixe rogat᷑ iudicat.
nos uideł̃ tipice instituens. ut cũ quelibet ꝓximoꝵ
errata ꝯspicimꝰ. ñ antea ħ errata rep̃bendendo uidi¬
cemꝰ: quã ad ꝯscientiã nr̃am humilit̾ reu̾si. digito
eam discretionis sollert̃ exculpemꝰ.⁊ quid in ea con¬
ditori placẽt. qͥdue displiceat ex aminatione dirime¬

Expanded text:
ostulatus ergo Dominus judicare de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius se inclinans deorsum, digito scribit in terra; ac sic demum cum obnixe rogatur judicat: nos videlicet typice instituens, ut cum quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec ante reprehendendo judicemus, quam ad conscientiam neam discretionis solerter exculpemus. Et quid in ea conditori placeat, quidve displiceat, sedula examinatione dirima
Abbreviated transcription (Latin):
leges enĩ scłi accusatores p̃sentes exigunt. ⁊ ñ ꝑ scͥpta ab¬
sentes. Uñ canonica patrũ ꝯstituta ñ semel. s sepissime cla¬
mãt. nec accusatio ẽs. nec testimoniũ ullũ ꝑscripta poᷤ¬
se ꝓferre. nec de aliis negociis qͥcũꝙ testimoniũ
dicant. nͥ de his quȩ sub eoꝵ p̾sentia acta ẽẽ nos¬
cunt᷑. Similit̾ ⁊ qui accusare aliũ eleg̾̃it. p̃sens ꝑse¬
⁊ ñ ꝑalium accuset inscriptione iudeł p̃missa. neꝙ
ullus umquã iudicet᷑ anteꝗͣ legitimos accusatorẽ
p̃sentes habeat. locũq defendendi accipiat ad ab¬
luenda cͥmina. Curandum quoq ẽ ne ira cuiquã
subripiat. faciatq citiꝰ om̃e qd̾ licet. Itẽ felix pp̃¬

Expanded text:
leges enim saeculi accusatores praesentes exigunt, et non per scripta absentes. Unde canonica Patrum constituta non semel, sed saepissime clamant nec accusationes, nec testimonia ulla per scripta posse proferri, nec de aliis negotiis quicunque testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum esse noscuntur. Similit alium accuset, inscriptione videlicet praemissa. Neque ullus umquam judicetur, antequam legitimos accusatores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Curandum namque est, ne ira quemquam subripiat, faciatque citius omne, quod non licet. Omnip
Abbreviated transcription (Latin):
basilicam a se factã adiocesiana lege segre
sua ad suã dispositionẽ ꝑtine ꝯtendit:
comitatus crudelit̾ deseũ.
Quȩ eccłaꝵ st. tanquams debita usurpare ꝯten¬
dit. Nodo pͥmũ qr̃. anbasilica cũ omĩ dote sua
ad ep̃i ordinationẽ ꝑtineat. Scd̃o an res eccłaꝵ
ep̃is suis usurpare liceat. Tercio. qͥd nõe cathe

Expanded text:
basilicam a se factam a dioecesana lege segregsua ad suam dispositionem pertinere contecomitatus crudeliter desaevit; quae ecclesiae sunt tanquam sibi debita usurpare contendit Modo primum quaeritur, an basilica cum omni dote sua ad episcopi ordinationem pertineat? Secundo, an res ecclesiarum episcopis usurpare liceat? Tertio, quid nomine cathed
Abbreviated transcription (Latin):
ad suũ ordinẽ reũtendi licentia ꝯcedit᷑ uigor ea¬
nonicȩ ꝓculdubio frangit᷑ disciplinȩ. dũ ꝓreu̾sionis
spe pͣue actiõis desid̾ia qͥs ꝯciꝑe ñ formidat. Et pꝰ pau-
nulliꝰ uob̃ supplicatio aliqͦ mͦ reuocare studeat. ne hꝰ¬
modi ñ statuta. s tp̃ralit̃ dilata credat᷑ ẽẽ undicta:¬

Expanded text:
ad suum ordinem revertendi licentia conceditur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quis concipere non formidat. Et post paunullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, credatur esse vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
nis officiis singularit̃ insistenti ꝑniciosa passio
ł corporis quȩ libet inualitudo occurrat. q̃ aut
corpus subito obrui faciat. aut m̃tem alienatiõe
cessariũ dixi instituere. ut ubi tp̃ris ł loci siue
eleri copia suffragat᷑. hãt quis qͥs ille canens dõ
atq sacrificans pꝰ se uicini solaminis adiutorem.
ut si aliquo casu ille qͥ officia ĩpleturꝰ accedit tur¬
batꝰ fũit. ł ad t̾ram elisus: at̾go sẽꝑ hãt. qui eiꝰ ui¬

Expanded text:
 officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione cessarium duximus instituere ut, ubi temporis vel loci, sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem: ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vi
Abbreviated transcription (Latin):
telligendũ ẽ ñ lic̾e homini se ipsũ occid̾s cũ ineo qd̾ scͥptũ ẽ ñ oc¬
cides. nichil dem̃ addito nec ipse utiq cui p̃cipit᷑ intelligat᷑
exceptꝰ. It ñ occides. nec te nec alt̾m. neq enĩ qͥ se occid̾ aliũ
ꝗͣ hominẽ occidit. Quasdã uͦ iñ exceptiones. eadẽ ipsa diuina fac̃
auctoritã. Shiꝰ exceptis qͦs d̃s occidi ubet. siũ data lege ad ꝑsonã
debet iubenti sic̃ aminiculũ gladiꝰ utenti. Et ideo

Expanded text:
t. Item: non licet homini seipsum occidere cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil deinde addito, nec ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. Item, Non occides, nec te nec alterum. Neque enim qui se occidit, aliud quam hominem occidit. Item: Quasdam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritate. Sed his exceptis quos Deus occidi jubet sine data lege ad personam debet iubenti sicut amminiculum gladius utenti. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ł lex generalit ł ipse fons iusticiȩ d̃s sp̃alit̃ iubet oc¬
cidi. qͥs qͥs hominẽ ł se ipsũ ł quelibet occidit. homici¬
approbamꝰ. neminẽ spontaneã mortẽ sͥ inferre deb̾e.
uelut fugiendo molestias. tẽporales. ne incidat in ꝑ.¬
petuas. neminẽ ꝑꝑaliena peccã ne ħipso incipiat
mag̃ in hac uita opꝰ ẽ ut possint pęnitendo sanari. ne¬
minẽ uelut desid̾io melioris uitȩ q̃ pꝰ mortẽ sꝑatur.
qr reũ suȩ mortis melior pꝰ mortẽ uitã ñ suscipit. d̾¬

Expanded text:
 generaliter, vel ipse fons iustitie deus specialiter iubet occidi, quisquis hominem vel seipsum vel quemlibet occiderit, homiciadprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat magis hac vita opus est, ut possint poenitendo sanari: neminem velut desiderio vitae melioris, quae post mortem speratur; quia reos suae mortis melior post mortem vita non suscipit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uł ipsius adipiscende ĩmortalitatis. ł ipsiꝰ cauen¬
di curandiue cã nod̾ met ipsis necẽ inferamꝰ. Nam
⁊ ꝓhibitos nos eẽ intelligendũ ẽ. ut lex ait. ñ occides.

Expanded text:
ut vel ipsius adipiscende immortalitatis, vel mali ipsius cavenut vel ipsius adipiscende immortalitatis, vel mali ipsius cavendi curandive causa, nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intelligendum est, ubi lex ait: Non occides.
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ licet pͥuata potestate alicui hoĩ occid̾e in nocen¬
tẽ. cui occidendi licentiã lex nulla c̃cedit ꝓfecto
⁊̃ qͥ se ipsũ occidit homicida ẽ. ⁊ tanto fit nocentior cũ
se occidit qͣnto innocentior in ea cã fuit. q̃ se occiden¬
dũ putaũ. Nã si iudȩ factũ mito de testam᷑ eũ ꝙ uitas
iudicat cũ se laqueo suspendit. scełate illiꝰ traditionis
auxisse potiꝰ quã expiasse cõmissũ. q̃m de dĩ mĩa des¬
pando exiciabilit̾ pęnitens. nullũ sͥ salubris penitentiȩ
locũ reliquit. qͣnto mag̃ a sua cede se abstinẽ debet. qͥ
tali supplicio qͥd in se puniat ñ ht̃: Iudas enĩ cũ se occi
scełe occisus ẽ. Cur aũ hõ qͥ nicħ mali fac̃ s̾ male faciat
⁊ seipsũ int̾ficiendo hominẽ int̾ficiat in nocentẽ. ne
aliũ patiat᷑ nocentẽ. atꝙ in se ꝑpetret peccatũ ꝓpͥum.
ne in eo ꝑpetret᷑ alienũ. It̃. inscĩs canonicisꝙ libris¬
nob nusquã diuinitꝰ p̃ceptũ ꝑmissũue reꝑiri pot̃.

Expanded text:
i non licet priuata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam De salubris poenitentiae locum reliquit, quanto magis a sua caede nece se abstinere debet, qui tali supplicio quid in se puniat non habet? Judas enim cum se occidscelere occisus est. Cur autem homo qui nihil mali fecit, sibi male faciat, et seipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, atque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur alienum? Item . In sanctis canonicisque libris Nusquam divinitus preceptum permissumve reperiri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
set. inscriptione uideł p̾missa neq ullꝰ unquã
iudicet᷑. anteꝗͣ legitimos accusatores p̃sentes hãt.
locũq defendendi accipiat ad abluenda crimina.
ignũ ẽ ut uita innocentis. nulla maculet᷑ ꝑni¬
tiȩ accusatoris. Ideo quis qͥs aquolibet cͥminat᷑.
non añ accusatꝰ supplicio det᷑. quã accusator p̃sentet᷑:
atq legũ ⁊ canonũ sententia exquirat᷑. Qd̃ si indig¬
na ad accusandũ ꝑsona inuenit᷑. ad eius accusatio¬

Expanded text:
set, inscriptione videlicet praemissa. Neque ullus umquam judicetur, antequam legitimos accusatores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina.Dignum est ut vita innocentis nulla maculetur pernicie accusatoris. Ideo quisquis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententia exquiretur. Quod si indigna ad accusandum persona invenitur, ad ejus accusatio
Abbreviated transcription (Latin):
erat. in ea fultꝰ laudib mollit̾ qͥescat. Hine rur¬
sus sc̃ptũ ẽ. Ipse ȩdificabat parietẽ. illi aut̃ lini¬
ebant eũ. Parietis qͥppe noĩe peccati duricia de¬
signat᷑. Edificare gͦ parietẽ ẽ. ꝯtra se quẽpiã obsta¬
cula peccati ꝯstruere. S parietẽ liniunt qͥ pec¬
cata ꝑpetͣntib adulant᷑. ut qd̾ illi ꝑu̾se agentes
edificant. ipsi adulantes quasi nitidũ reddãt.
S sẽs uir. sic̃ male de bonis ñ existimat. ita ui-¬
dicare bona de malis recusat dic̃s. Absit a me.
ut iustos uos iudicẽ. donec deficiã ñ recedam
ab innocentia mea.

Expanded text:
Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
quis eis hanc dignitatẽ dare debeat. sc̃s aug̃
ti ft̃ ep̃i: Hodie enĩ ep̃i qui sunt ꝑ totũ mundũ
unde nati sunt: Ipsa eccła patres illos appel¬
lat. ipsa illos genuit. ⁊ ipsa illos ꝯstituit in sedi¬
nata es. De ꝓle tua creuit tͥ pat̾nitas: ꝓp. t .n.

Expanded text:
quis eis hanc dignitatem dare debeat, ostendit Sti sunt episcopi. Hodie enim episcopi, qui sunt per totum mundum, unde nati sunt? Ipsa Ecclesia Patres eos appellat, ipsa illos genuit, et ipsa illos constituit in sedinata es. De prole tuo crevit tibi paternitas. « Pro
Abbreviated transcription (Latin):
uicũꝙ litem hñs siue petitor fũit. ł ininicio litiᷤ
ł decursis tp̃m curricuł. siue cũ negociũ ꝑora¬
tur. siue cũ iã ceꝑit ꝓmi sententia: si iudiciũ elege¬
rit sacrosc̃ẽ leg̃ antistitis. ilico sine aliqua dubita¬
tione ⁊̃ si alia pars refragat᷑. ad ep̃oꝵ iudiciũ cum
sermone litigantium dirigat᷑. Idem.¬
ep̃oꝵ sententus ĩminatȩ. ꝑpetuo stabilitatis iure
sententia decidit. ĩ estimoniũ ĩ ab uno licet ep̃o ꝑ
hibitum. oñs iudices indubitant̃ accipiant. nec aliꝰ
audiat᷑. cũ testimoniũ ep̃i a qualibet parte fuerit
repmissũ. Ilud enĩ u̾itatis auctoritate firmatum.
entia m̃tis illibate fũt ꝓlatũ ħ noꝰ edicto salubri
firmamꝰ.⁊ ꝑpetua lege tenendũ eẽ censemus

Expanded text:
it, vel in initio litis vel decursis temporum curriculis, sive cum negocium perhoratur, sive cum iam ceperit promi sententia, si iudicium elegerit sacrosanctę legis antistitis, ilico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Mulepiscoporum sententiis terminatę, perpetuo stabilitatis iure sententiis deciderit. Testimonium etiam ab uno, licet episcopo, perhibitum, omnes judices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, entia mentis illibatae pertulerit, hoc edicto salubri firmamus, et perpetua lege tenendum censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
do se paganum occiłit. sac̾dotali careat officio:
ganũ occidunt. si pꝰea ꝑpęnitentiã em̃dati possint
ad pͥstinũ gradũ redire. aut ad altiorẽ ascendere.
scito nos nullã occasionẽ dare. nec ullã tͥbuere li
centiã eis. quẽlibet hominũ qͦlibet mͦ occidendi.
paganũ occidit. multũ sibi ꝯsulit. si ab officio sac̃¬
dotali recesserit. saciꝰq ẽ illi in hac uita dño sub
inferiori habitu in rep̾hensibilit̾ famulari ꝗͣ alta
in debite apetendo dãnabilit̾ in ꝓfundũ demergi.¬
Cadat ab officio ep̃e prb̾r aut

Expanded text:
do se paganum occiderit, sacerdotali careat officio. ganum occiderunt, si postea per poenitentiam emendati possint ad gradum pristinum redire, aut ad altiorem conscendere: scito nos nullam occasionem dare, nec ullam tribuere eis licentiam quemlibet hominem quolibet modo occidendi. paganum occiderit, multum sibi consulit, si ab officio sacerdotali recesserit; satiusque est illi in hac vita Domino sub inferiori habitu irreprehensibiliter famulari, quam alta indebite appetendo damnabiliter in profundum demergi.Cadat ab officio episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
nus exuob̃ me traditurus ẽ. Benedirit ex uob̾
⁊ ñ ex nob Ex uob̃ enĩ ẽ a quib ꝑiudiciariã
potestatẽ ꝯfessus aut ꝯuictus exclusus ñ est. Ame uͦ
qͥ nulł indigeo argum̃tis: ⁊ omĩa certissime noui
separat᷑ ⁊i diuisus ẽ. Tale ẽ ac si dicẽt. Et si ego eũ
ꝑ occulti iudicii sententiã dam̃natũ habeo: uos tñ
adhuc illũ ꝑ tolerantiã sustinete

Expanded text:
s est. Bene dixit: ex vobis, et non: ex nobis: Ex vobis enim est, a quibus per judiciariam potestatem confessus aut convictus exclusus non est. A me vero, qui nullis indigeo argumentis, et omnia certissime novi, separatus et divisus est. Tale enim est, ac si diceret: Etsi ego eum per occulti judicii sententiam damnatum habeo, vos tamen adhuc illum per tolerantiam sustinete
Abbreviated transcription (Latin):
dinandꝰ. nulłꝰ qd̾ euenire ñ credimꝰ dignꝰ pot̾it reꝑi¬
ri Primũ enĩ illi reꝓbandi st̃. ut aliqui de alienis
eccłiis merito p̃ferant᷑. Habeat unus qͥs ꝙ suȩ fru¬
ctum militiȩ in eccła. in qua suã ꝑ omĩa officia trans¬
egerit ȩtatẽ. In aliena stipendia min̾me alt̃ obre¬
pat. nec alii debitã alt̃ sͥ audeat uendicare mercedẽ
Sit facultas cłicis ren itendi si se uiderint p̃g̾uari.
rus ẽ debent habere iudiciũ. Itẽ gg̃ ciuib neapo¬
tudii ur̃i sit etiã aliũ qͥ aptꝰ sit de eodẽ.lim¬
Apuidẽ. ut si forte petrus quẽ a uob electũ asseri¬
tis. huic ordini ñ uideat᷑ idoneus. sit in quo decli
directa relatio patefecit: Qua ꝑꝑ usitationis
destitutȩ eccłȩ fr̃nitati tuȩ oꝑã sollemnit̃ oelega
tuam ut nullum dealta eligi ꝑmittas eccła. nisi forte
int̾ csicos ipsiꝰ ciuitatis in qua uisitationis impendis
officiũ. nullꝰ ad ep̃atũ dignus. qd̾ euenire ñ credimꝰ

Expanded text:
d evenire non credimus potuerit inveniri, primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in ecclesia, in qua sua per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, rus est, debent habere judicium. Ex decretudii vestri sit, etiam alium, qui aptus sit, providere, ut, si forte Petrus, quem a vobis electum asseritis, huic ordini non videatur idoneus, sit, in quem se vdirecta relatio patefecit. Quapropter visitationis destitutae ecclesiae fraternitati tuae operam solenniter delegatuam ut nullum de altera eligi permittas Ecclesia, nisi forte inter clericos ipsius civitatis in qua visitationis impendis officium nullus ad episcopatum dignus, quod evenire non credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iin morte longobardoꝵ me miscẽ uoluissẽ. hodie lon-¬
Igobardoꝵ gens nec regẽ. nec ducẽ hr̃et. s q dm̃timeo.¬
in mortẽ cuiubet hoĩs me misce formido ¶ Ecce qd̃¬
nicholaus p̃p̃ ꝓhibet ep̃os scłari milicia occupari nec
ĩ ꝯtra maritimos piratas ꝑmittit eos ad pugnã acced̾e.
Qͦ mͦ gͦ leo pp̃ adu̾sus sarracenos urbẽ eg̾dit᷑ ut et eos
ꝓcul alitore arceat. ppłm undiq ꝯuocat. ⁊ suoꝵ in iuri¬
as p̃sentialit uindicat. atq cũ gg̾orio milites ad arma
inuitant. S notandũ ẽ quos dã ep̃os leuitica tm̃ pora¬
one ẽẽ ꝯtemptos. qͥ sic̃ in dĩ sorte tm̃ numerant᷑. sic ipsũ
dm̃ solũ mͦ in ħeditatẽ accipiunt dicentes: dñs pars
heditatis meȩ ẽ His nichil ẽ cõe cũ pͥncipib scłi. qr tẽ¬
poralia penitꝰ abiciunt. ne eoꝵ occasione legib imꝑato¬
rũ obnoxii teneant᷑: T̃alib nulla occasio relinquit᷑ oc-¬
cupatiõis scłaris militiȩ qr cũ de decimis ⁊ pͥmitiis

Expanded text:
in morte Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem, nec duces, in mortem cuiuslibet hominis me miscere formido». Ecce qNicolaus Papa prohibet episcopos saeculari militia occupari, nec etiam contra maritimos piratas permittit eos ad pugnam accedere. Quomodo ergo Leo Papa adversus Sarracenos urbem egreditur, et, ut eos procul a littore arceat, populum undique convocat, et suorum injurias praesentialiter vindicat, atque cum Gregorio milites ad arma invitat? Sed notandum est, quosdam episcopos levitica tantum portione esse contentos, qui, sicut in Dei sorte tatem accipiunt, dicentes: Dominus pars hereditatis meae. His nihil est commune cum principibus saeculi, quia temporalia penitus abjiciunt, ne eorum occasione legibus imperatorum obnoxii teneantur. Talibus nulla occasio relinquitur occupationis saecularis militiae, quia, quum de decimis et primitiis
Abbreviated transcription (Latin):
in his locis uͥ solitudo ẽ taliũ reꝑit᷑. dũ ꝑ parrochiaᷤᷤ
extendi cupiunt. aut quib aliud p̃stare ñ posst̃.
diuinos ordines largiunt᷑. qd̾ oportet districtisẽ¬
ꝑ ẽẽ iudicii: rarũ ẽ enĩ õe qd̾ magnũ ẽ. Item gg̃.

Expanded text:
iam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum paroecias iam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum paroecias extendi cupiunt, aud quibus aliud praestare non possunt, divinos ordines largiuntur. Quod oportet districti semper esse judicii. Rarum est enim omne quod magnum est. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
i officia scłaria pͥncipalẽ locũ ñ uestibulũ acti¬
Ionis ingresis. s ꝑ płimos gradus examinatis
qͥ incelesti milicia quȩ ꝓpensiꝰ pond̾anda ẽ. ⁊ sic̃ au-¬
rũ repetitis ignib exploranda exploranda ẽ statim
dux ẽẽ desiderat cũ tiro añ ñ fu̾it.⁊ priꝰ uelit docẽ
quã discẽ : Asuescat in dñi castris. in lectoꝵ pͥmit᷑
gradu diuini rudim̃ta seruitii:⁊ nec illi uilescat
exorcistã. acolitũ. subdiaconũ. diaconũ. ꝑ ordinẽ fi¬
eri. nec hoc saltu. ẜ statitis maioꝵ ordinatiõe tp̃ib.
lam uõ ad pb̃rii fastigiũ tał accedat. ut̃ nom̃ etas
impleat. ⁊ m̃itũ ꝓbitatis stipendia añ acta testent᷑
Inde sũmi pontificis iure locũ sꝑare decebit. fac̃
hoc nimia remissio ꝯ sacerdotũ nr̃oꝵ. qͥ põpã mul¬
titudinis quer̃. ⁊ putant ex hac turba aliqͥd sͥ digni¬
tatis acquiri. hinc passim numerosa ppłaritas ⁊̃¬

Expanded text:
 officia saecularia principem locum, non vestibulum actionis ingressis, sed per plurimos gradus examinatis,ut in coelesti militia, quae propensius ponderanda est, et sicut aurum repetitis ignibus explorandum, statim dux esse desideret? Cum tiro ante non fuerit, et prius velit dicere quam discere? Assuescat in Domini castris, in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi vile sit, exorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum per ordinem fieri, nec hoc saltu, sed statutis majorum ordinatione temporibus. Jam vero ad presbyterii fastigium talis accedat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia anteacta testentur. Jure inde summi pontificis locum sperare debebit. 3. Facit hoc nimia remissio consacerdotum nostrorum, qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas et
Abbreviated transcription (Latin):
natione ñ accipiunt. ⁊ tñ sacros ordines
ꝓhumana gr̃a largiunt᷑. atq de ipsa largita
te laudis solũmodo retributionẽ quer̃. Hu
nimirũ qd̃ gratis accipiunt gratis ñ tribuui.
qr de impenso officio sc̃itatis. nũmũ expetunt
ait: Beatus qui excutit manꝰ suas ab omĩ
munere. N dixit solũ amunẽ. s ab om̃i mu-¬
nere. qr aliud ẽ munꝰ ab obsequio. aliud ama-¬
nu. aliud alingua. Munꝰ ab obsequio ẽ seruitꝰ
indebite impensa. Munꝰ amanu pecunia est.
Munꝰ alingua fauor. Q gͦ sacros ordines tri¬
bitit. tc̃ ab omĩ munẽ manꝰ excutit. qñ indi¬
uinis reb non solũ pecuniã nullã. s nec etrã

Expanded text:
ione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt, quia de impenso officio sanctitatis nummum expetunt ait, Beatus qui excutit manus suas ab omni munere. Non dixit solum a munere, sed ab omni munere: quia aliud est munus ab obsequio, aliud a manu, aliud a lingua. Munus ab obsequio est seruitus indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua, fauor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in diuinis re
Abbreviated transcription (Latin):
nogͣneȩfrustra eccłastica minisfĩa uenundare. sic
it̾m culpa ẽ ĩminente huiꝰmodi necessitate res maxi¬
me desolatȩ ecclȩ captiuis suis p̃ponẽ. ⁊ in redempti¬
inuasorib atq p̃donib qui saera uasa ⁊ reliqua di¬
uino cultui dedicata pollutis manib arripiunt. &
quasi ꝓfana contractant sit indicenda. nicholaus
p̃p̃ diffinit. scribens frotario archiep̃o burdegalensi.¬

Expanded text:
frustra ecclesiastica ministeria venundare, sic iterum culpa est imminente hujusmodi necessitate res maxime desolatae ecclesiae captivis suis praeponere, et in einvasoribus atque predonibus, qui vasa sacra et reliqua divino cultui dedicata pollutis manibus arripiunt et quasi profana contrectant, sit indicenda, Nicolaus papa diffinit scribens Furrario archiepiscopo Burdegalensi
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ hab̾e uidebant᷑. i pꝰordinationẽ aliqua inue¬
nisse noscuntur. an possint ea relinquere quib
uolũint. annon. Quarto. si de suis et eccłȩ re
bus aliqua acquisisse noscunt᷑. an utͥq cõmuni¬
ter. an singularit̃. eccłȩ ł sacerdoti iure prdueni¬
tur. Ait enim toletanũ ꝯcił.¬
tius quã uita adolescentiũ. Obhoc ꝯstituere opor¬
om̃s inuno ꝯclaui atriiꝯmaneant. ut lubrice ȩta.¬
tis annos ñ in luxuria s indisciplinis eccłasticis
agant. deputati ꝓbatissimo seniori. quẽ ⁊ magistrũ
doctrinȩ. ⁊ testẽ uitȩ habeant. Quod si aliqͥ ex his
pupulli existunt. sac̃dotali tutela foueant᷑. ut ⁊ ui¬
ta eoꝵ acͥminib intacta sit. ⁊ res ab iniuria impi¬
oꝵ. Qui aut̃ his p̃ceptis resultauint. monaste¬
riiᷤᷤ deputent᷑. ut uagantes animȩ ⁊ suꝑbȩ. seue¬

Expanded text:
il habere videbantur et post ordinationem aliqua invenisse noscuntur, an possint ea relinquere quibus voluerint, an non? Quarto, si de suis et ecclesiae rebus aliqua acquisisse noscuntur, an utrique communiter, an singulariter ecclesiae vel sacerdoti jure provenitur. Ait enim Toletanum Ctius quam vita adolescentium. Ob hoc constituere oporomnes in uno conclavi atrii commaneant, ut lubricae aetatis annos non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum disciplinae, et testem vitae habeant. § 1. Quod si aliqui ex his pupilli existunt, sacerdotali tutela foveantur, ut et vita eorum a criminibus intacta sit, et res ab injuria reproborum. Qui autem his praeceptis resultaverint, monasteriis deputentnr, ut vagantes animi et superbi seve
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut quotiens ab aliquo fideliũ. ad ꝯse
bito munus aliqd̃ afundatore requirant. s si
ipse qͥd aliqͥd ex suo uoto obtulerit. ñ respuatur.
Si uõ aut pauꝑtas illũ. aut necessitas retinet.
nichil exigatur ab illo. hoc t̃n unꝰ quisꝙ ep̃o¬
rum meminerit. ut ñ priꝰ dedicet eccłam. nͥ
antea dotẽ basilicȩ ⁊ obsequiũ ipsiꝰ ꝑdonatio¬
nẽ cartulȩ ꝯfirmatũ accipiat. Nã ñ leius cul

Expanded text:
lacuit ut quotiens ab aliquo fidelium ad consebito munus aliquod a fundatore requirant, sed si ipse quidem aliquid ex suo voto obtulerit, non respuatur. Si vero aut paupertas illum, aut necessitas retinet, nihil exigatur ab illo. Attamen unusquisque episcoporum meminerit, ut non prius dedicet ecclesiam, nisi antea dotem basilicae et obsequium ipsius per donationem chartulae confirmatum accipiat. Nam non le
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a alicuiꝰ neq supplicatione aliquos ad sae̾s
ordines audeat ꝓmouere. nisi eũ quẽ uitȩ
⁊ actionis qualitas ad hoc dignũ eẽ monstraue¬
rit. Nam si alit̾ factũ senserimꝰ denuo districta
⁊ canonica illud nou̾itis ultione compesci. Itẽ¬

Expanded text:
gratia alicujus, neque supplicatione aliquos ad sacros gratia alicujus, neque supplicatione aliquos ad sacros ordines audeat promovere, nisi eum quem vitae et actionis qualitas ad hoc dignum esse monstraverit; nam, si aliter factum denuo senserimus, districta et canonica illud noveritis ultione compesci.
Abbreviated transcription (Latin):
tib nullus ad sacrũ ordinẽ sine cõmodi da-¬
tione ꝑueniat. Qd̾ si ita ẽ. flens dico. gemens
denuntio. qr cũ sacerdotalis ordo intus ortus oc¬
cidit. foris quoꝙ du stare ñ pot̾it. Scimꝰ quippe
ex eugłio quid redemptor nr̃ ꝑsemet ipsũ fece¬
rit. qr ingressus templũ cathedras uendentiũ
columbas eu̾tit. columbas enĩ uend̾e ẽ de sp̃u¬
sc̃õ quẽ ds̃ omp̃s ꝯsubstantialẽ sͥ ꝑimpositionẽ
manuũ hominib tribuit cõmodũ tẽporale
runt. eoꝵ dõ iudice cathedrȩ cecider̃. qui ui-¬
in ipsa ꝓuectus sui radice uiciatꝰ. paratior ẽ aluis
uenundare qd̾ emit: ⁊ uͥ ẽ qd scriptũ ẽ gratis
accepistis gratis date & cũ pͥmo contra sc̃am
eccłam simoniaca ħesis sit exorta. cur ñ ꝑpendi-¬
tur. cur ñ uidet᷑. qr eũ quẽ cũ p̃cio quis ordinat.
ꝓuebendo agit. ut ħeticꝰ fiat.⁊ Idoꝙ ortamur.
ut ur̃m nullus denuo hoc fieri patiat᷑. s neq

Expanded text:
tibus nullus ad sacrum ordinem sine commodi datione perveniat. Quod si ita est, flens dico, gemens denuntio, quia cum sacerdotalis ordo intus cecidit, foris quoque diu stare non poterit. Scimus quippe ex Evangelio quid Redemptor noster per semetipsum fecerit, quia ingressus templum cathedras vendentium columbas evertit. Columbas enim vendere est de sonsubstantialem sibi per impositionem manuum hominibus tribuit, commodum temporale runt, eorum Deo iudice cathedrae ceciderunt. Qui vi, iam in ipsa provectus sui radice vitiatus paratior est aliis venundare quod emit. Ubi est quod scriptum est: 'Gratis accepistis, gratis dEcclesiam Simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditur, cur non videtur, quia eum quem pretio quis ordinat, provehendo agit, ut haereticus fiat? Ideoque hortamur ut vestrum nullus denuo hoc fieri patiatur. Sed neque