comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Quia dum uenire
index ad extremum indi¬
cium differt: electi et repro¬
bi in mortis sompno so¬
piuntur. dormire etenim
mori est. ante sompnũ
dormitare: ante mortem
a salute languescere. Qui¬
a per pondus egritudinis:
peruenitur ad sompnũ
te clamor factus est: ecce-
sponsus uenit: exite obui¬
am ei. Et aduentu sponsi
te fit: quia sie dies iudi¬
cii subripit. ut preuideri ñ
ualeat quando uenit Un¬
de scriptum est. Dies dñi
sicut fur: ita in nocte ueniet.
uirgines singunt:
quia electi et reprobi a sõp¬
no suc mortis excitantur.
Lampades ornant:quia
sua secum opera numerãt:
pro quibus eternam reci¬
pere beatitudinem expec¬
tant. Sz lampades fatua¬
rum uirginum extĩgun¬
tur: quiã carum opera q̃
clara hominibus apparu¬
crunt. in aduentu indiciᷤ
intus obscurantur: et a dõ
retribucionem non ĩue¬
niunt: quia proeis rece¬
perunt ab hominibz lau¬
des quas amauerunt.Qd
est autem ꝙ a prudentib¬
tunc oleum petunt: nisi
quod in aduentu iudicis

Expanded text:
ortuorum. Dum venire Judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est, ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis, pervenitur ad somnum te clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi te fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis
Abbreviated transcription (Latin):
tus in uico cuis est noca¬
bulum liricantus. Paren¬
tibus quidem non inno¬
bilis. ac tamen gentili ad¬
huc ritu decentis. Pater au¬
tem cius marnus: mat̾
ucro eufruna dicebatur.
Si quidem genitor cius
adeo nobilitate p̾minebat
temporali. ut ab impera¬
tore maximiano persccu¬
tore sclicet xpĩanorum
attrocissimo: ad deuastã¬
dos proficisceretur occidẽdos¬

Expanded text:
TUS IN VICO CUJUS EST vocabulum Liricantus, parentibus quidem non ignobilis attamen gentili adhuc ritu detentis. Pater ejus Marinus, mater vero Eufemia dicebatur. Siquidem genitor ejus adeo nobilitate preminebat temporali, ut ab imperatore Maximiano, persecutore silicet Christianorum adtrocissimo, ad devastandos profiteretur, occidendos
Abbreviated transcription (Latin):
autem nocte clamor
factus est. ecce sponsus ue¬
nit: exite obuiam ci. de
aduentu sponsi clamor
media nocte fit. quia sic
dies uidicii subrepit: ut
preuideri non ualeat qñ
uenit. Unde scriptum est.
Oies domini sicut fur in¬
in necte ita ueniet. Tunc
omnes iurgies surgũt:
quia et electi et reprobi a
sompno suc mortis extitã¬
tur. lampades ornant:qi
sua sccum opera numerãt:
pro quibus cternain reciꝑe
bratitudinem expectant.
sz lampades fatuarũ uir¬
ginum extinguntur. qͥa
canim opera que clara hoĩ¬
b foris apparuerãt: in ad¬
uentu iudicis intus obscu¬
rantur: et a deo retribucio¬
neui non inueniunt: qi
pro cis receperunt ab homi¬
nibus laudes. quas ama¬
uerunt.

Expanded text:
autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntueorum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu Judicis intus obscurantur, et a Deo retributionem non inveniunt. Quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi fratres. et si u̾a
sunt que portitor nr asse
festata. Tunc uero cũ psal¬
positis: illico recurrit. uena
additum magnas cuomẽ
aquas. illumqz quem pri¬
us temerat alucum decur¬
rendo repleuit. Hoc ad mirã¬
tes populi nimensas deo
gracias referunt: qui et n
martiris uirtutem prodi¬
dit. et fidelis sui oronem ĩ¬
plere dignatus est. xp̃c deus¬

Expanded text:
dilcctissimi, et si vera sunt, quae portitor noster afestata'. Tunc cum psalet. Illico vena recurrit ad aditum magnas evomens aquas, illumque, quem prius tenuerat, alveum decurrendo replevit, admirantibus populis, immensae gratiae Domino referuntur, qui et 764 martyris virtutem prodidit, et fidelis sui orationem implere dignatus est. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
crat irriguus niri cuidam
infra terminum irbis lco¬
Cuius undatam ortorum
sata. ꝙͣ agrorum culta. uel
su: uel impetu fecundabat.
Deducebaturenim de cursi
bus factis per loca necessaria:
ut ubi natura non dabat
uocaret. Erat namq tam
dulcis uena cxuberatis flu¬
entis: ut gaudere cerneres
solum sinc uurgultum ab
codem ab eodem mrigatum.
incrementa. Cumq eum
incole loci quasi ludum
agentes per singula queq
loca deducerent: antiqui

Expanded text:
erat irriguus ruri cuidam, infra territorium urbis Lujus unda tam hortorum sata quam agrorum culta vel su, vel impetu fecundabat. Deducebatur etiam factis decursibus per loca necessaria, ut ubi eum natura non 763 rovocaret. Et erat tam dulcibus vena exuberante fluentis, ut gaudere cerneres olus sive virgultum, si fuisset ab eodem irrigatum. incrementum. Cumque eum incolae loci, quasi ludum agentes, per singula quaeque loca deducerent, insidi
Abbreviated transcription (Latin):
neficium uero quod hab̾e
perunt. Curriculo igitur
umus anni atq altirius
in hac ariditate ꝑmanc̃te
arescunt siti omnia que
fons ille irrigare consueue¬
o transacto accidit. ut qui¬
dam iteragens beati clemẽ¬
tis martiris. cuius iã su¬
pra meminimus reliqͥas
mine ipsius urbis pbro: ui¬

Expanded text:
eficium quod habere plorant. Curriculum igitur unius atque alterius anni in hac ariditate pertransiit. Arescunt siti loci illius omnia, quae irrigare consueveanno accidit ut quidam iter agens beati Clementis martyris, cujus jam supra meminimus, reliquias dio ipsius urbis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ctus: quemdam lisbiũ.
uum honoratissimum
cuuitatis parisiace. qui ciꝰ
predicatione in dominũ
illi fideliter adberebat: al¬
lecutus est dicens. Uir il¬
lustrissime. quia iam ope
nr̃i plurima populi mul¬
titudo incredulitate et con¬
fessione sui sancti nomi¬
nis. benediccione baptis¬
matis consecratur. et coti¬
die fidelium numerus aug¬
mentatur: usũ est michi¬
agrum secretarii tui precio
a tua fraternitate suscipere:
et domum baptismatis
ibi construere ac consecra
re: quo ad laudes diuinaᷤᷤ
sa cramentorum ministriˢ
celebrantibus populus de¬
o dignus possit confluere:
et kanismata diuina per¬

Expanded text:
us, quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis Parisiacae, qui ejus praedicatione in Dominum illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia jam operni nostri plurima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construere, et cha quo ad laudes divinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina per
Abbreviated transcription (Latin):
unc ergo locum: dei
famulus clegit er¬
petendum. Ad quem̃ cũ
primo fide armatus et cõ-¬
fissionis constancia robo-¬
ratus accessisset intrepiduᷤ.¬

Expanded text:
unc ergo locum Dei famulus elegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur cum prolatã
aduersus dei sanctos
indec questioncm ĩ¬
tenderet. sciretqz auctorem
huius rei esseauxilium
grauius ex hoc interius
nulneratus: precepit eos
quadam propere suis con¬
unc milites rapido
cursu domum sãc¬
ti aureliĩ occupantes qua
omnes sancti collecti ma¬
nebant: in foribus adhric¬
clamare ceperunt. Exite mi¬
seri: erite cominus mori
putatur:
musieribus suis quasi ad
putares eos credere iam a¬
pud indicem sua m̃enire
donaria:qui nil aliud pe¬
perna frctus audacia: in
exprobracionem corum
re inquit priuilegnur hoc¬
nequam fidelibus irroga¬
lenter cogitis sectam. quos
sancta fides proprio un
deo uero perdicioni ur̃e ag¬
glomerare nitimini prẽ¬
destinatos ad uitam:An
non poteritis uos inferna¬
lia claustra adire. nisi nos
comites habeatis: Nunqͥ¬
non sine nobis eterna cru¬
os abite uos illuc
pergite: quo sumul
cum diice nr̃o inferorum
deliciis perfruamini. Quid
ergo nobis et tartaroquẽ¬

Expanded text:
gitur cum prolatam adversum Dei sanctos judex quaestionem intenderet, sciretque auctorem hujus rei esse Aurelium, graviter ex hoc interius vulneratus praecepit eos quampropere suis conunc milites rapido cursu domum beati Aurelii occupantes, qua omnes sancti collecti manebant, prae foribus clamare coeperunt: « Exite, miseri; exite cominus moritputatur. ieribus suis quasi ad putares eos jam apud judicem sua inventuros donaria, qui nihil aliud habeancta fretus audacia in exprobrationem lictorum re inquit privilegium hoc fidelibus irrogalenter cogitis numen, quos sancta fides proprios haDeo vero perditioni vestrae agglomerare nitimini praedestinatos ad vitam? An non poteritis vos infernalia claustra adire nisi nos comites habeatis? Nunquid sine nobis aeterna vos cruos abite, vos illuc pergite perituri, quo simul cum duco vestro inferorum deliciis perfruamini. Nam quid nobis cum tartaro, que
Abbreviated transcription (Latin):
uix hunc sermonem com¬
pleucrat: eciam furens dex¬
tra satellitum in muri¬
am monachi laborabat.
Quem diuersis laceratũ
stimulis: allidentes calci¬
bus cciam pugnisq ac¬
cerrime tutudennt. Cui
clamaret ille quasi nil
mali esset perpessus respõ¬
dit. Hec omnia soror mcri¬
torum commodis ꝓsũt.
et ita cum seminentem
a terra leuantes. alia cũ
cum primo abeis
blando affatu requirerẽt.
rale commodum multi¬
plici deliciarum flore uer¬
nans. quos utiq eciam¬
in futuro non solum mu¬
liebris delectacio ad mira¬
bilis: uerum eciam dig¬
nitatum et ferculorum
copia de mulcendos expes¬
taret: protinus quasi ex
la inquiunt o arbiter̃
temporalis affluencia:
lucris comparatur eter¬
nis. Quorum gracia hãc
uitain despicientes per fi¬
dem ihesu xp̃i qua omniᷤ¬

Expanded text:
ix ille sermonem compleverat, et jam furens dextra satellitum in injuriam monachi laborabat. Quem diversis laceratum stimulis solo allidentes, calcibus etiam pugnisque acerrime tundunt. Cui clamaret; ille quasi nihil mali esset perpessus, respondit: Haec omnia, soror, meritorum commodis prosunt, Et ita seminecem a terra levantes, pari cum cum primum ab eis blando affatu requireret, cralium commodum multiplici deliciarum flore vernans, quos utique postmin futuro non solum muliebris oblectatio admirabilis, verum etiam dignitatum, et ferculorum copia demulcendos exspectaret; protinus quasi ex la inquiunt, o arbiter, temporis affluentia lucris comparatur aeternis, quorum gratia hanc vitam despicientes per fidem Jesu Christi, qua omni
Abbreviated transcription (Latin):
Cata dei gentux q̃
adhuc tantis in terra pre¬
dicatur laudibus: non in¬
incrito creditur hodicrna
quantum nouit ille qui
cam elegit. in sua sapiecia
et disponit omnia. Quod
si in domo patris mansi¬
ones multe sunt. credimꝰ
splendidiorem matri ho¬
dic filium prestitisse: quã
olim edificauit domum
subiuxam columpnis
como parantur nup¬
cie ecclesiarum de:
et federantur terrens cele¬
stia. Ideo namq utero iur¬
ginis sponso mimortali
uirguntas consecratur:
ut sit totum celeste comer¬

Expanded text:
ata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierna quantum novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis m parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste commer
Abbreviated transcription (Latin):
recte castitas uera seruari
non potest. Numqmͣ igit̾
beata mana sine pudoris
sui custode processit: et ideo
opus uirtutis cuius inta
omnium est disciplina:
cuius mores instituta sũt
ecclesiarum. que precellit
cunctis supereminet uni¬
uersis. Propterca quecũq
uirgo sibi ab ca optat p̾¬
mium et implorat auxi¬
lium: debet mutari exem¬
plum.

Expanded text:
recte castitas vera servari recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina, cujus mores instituta sunt Ecclesiarum, quae praecessit cunctos, supereminet universis. Propterea quaecumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. que custos et ceterarũ
uirtutum: Collocauerat
cium in tuto stacionis
portu sublimia mentoꝵ
suorum exercicia: et ideo di¬
ninitus illustratur. Unde
dominus ad quem respici¬
am nisi ad humulem et qͥe¬
tum. ac trementem sermo¬
nes meos: Fecit enim quo
promiserat: et respexit hu¬
militatem ancille sue. Un
militatem sectamini. et
matrem domini que se ã¬
cillam uocat:corde amoriᷤ
mutamini. Procurate qmͣ
didicit ab ipso sponso cui
uos deuoiustis humili¬
tatem: quam uos ex se do¬
cuit. Unde ait idem. Oisci¬
tea me. quia mittis sum:
on ergo beata dei ge¬
iitrix a filio suõ
dominonr̃o didicit celos
fabricare non angelos cre¬
are. non miracula deita¬
tis insignia operan. s tñ
humiliari. ccteraq uirtu¬
tum documenta intra hu¬
militatis custodiam ag¬
gregata. Unde cum ea sẽ¬
per singularum uirtutũ
pudicia comes in remo¬
ta permansit quia omni¬
no pudor indiuiduus uͥ¬
gmitati esse debet: sinc quo

Expanded text:
tur, quae custos est caeterarum tur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia: et ideo divinitus illustratur. Unde Dominus ait: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: undmilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat, cordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum on ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro didicit coelos fabricare, non angelos creare, non miracula deitatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo
Abbreviated transcription (Latin):
cum recto si quesieris corde.
Unguentum exmanitũ
est nom en euis: proptẽa¬
ac si adolescentule diligite
animo quod pro uobis
effusum est.¬
abetis namq spõ
torem: qui matrem uir¬
ginem ideo clegit. ut ipsa
omnibus essẽt exemplũ
castitatis: que quasi ĩ spe¬
culo refulget forma uir¬
tutis. Habetis igitur inca
magisteria probitatis ex¬
pressa:quid primum eli-¬
gere. quid respuere. quid
sequi debeatis. Prima cius
uirtus est fundamentũ
omnium uirtutum ⁊ cu¬
stos humilitas ipsa de qͣ
gloriatur: quia respexit
inquit humilitatem an¬
aille suc. ecce enim ex hoc be¬
atain me dicent omnes
generaciones. Ergo p̾mũ
discendi in citamentum
nobilitas est magistri:
deinde merces la boris op¬
tumm. fuictus beatitudin
nobilius matre
domini quid splendidiuᷤ
ea quam splendor elegit
paterne glorie:Quid sa¬
stius que corpus xp̃i sine
contagione corporis ge¬
neraiñt. et tamen in ca
solam humilitatem re¬
spexisse dominum profite¬

Expanded text:
eum recto si quaesieris corde . eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est.abetis namque, santorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confite
Abbreviated transcription (Latin):
angeli in celo. Leccio .iiiͣ.¬
ee mirum si ãgelis
comparatur uir¬
ginitas: que angelorum
domino federe cõpulatur
npciarum. Et si quelibet
uirginitas tantum crigi¬
tur ut angelis comparet᷑.
multomagis beata et glo
ri cõmendatur primilegio:
et in menso ditatur mer̃ti¬
monio. idcirco dilectissime
amate quam colitis. et co¬
lite quam amatis: qr tũc
uere eam colitis et amatis.
si mutari nelitis de toto cor¬
de quam laudatis. Hec nã¬
qz uita nobis de celo ful¬
sit: quã professe estis. le .iiii.¬
upra usum nat᷑e
lxc uita est quam
tenetis: et ideo de celis uenit
sponsus quem sequi una¬
cum matre debetis. Nec in¬
merito iuuendi usum de
celo quesistis: que nobis
de celo sponsum petistis.
sit semper: quoniam uer¬
bum de quod amatis nõ
nisi in sinu patris muen¬
tur. Licet igitur ubiq to¬
tus sit. et non longe ab
uno quoq ñm: tamen
non nisi casto nrsus hau¬
ritur pectore. Prope est enĩ
inquit moyses in corde
tuo et m ore tuo: tantum

Expanded text:
angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et glorri commendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Epe uos fratres lia¬
rissimi ammonco
praua opera fugere: mũ¬
di huiuus inquĩnamẽta
deuitare. Sed hodierna scĩ
cuuangelii leccione cõ pel¬
lor dicere: ut et bona que
agitis cum magna cau¬
tela timeatis: ne per hoc
quod a uobis rectum ge¬
ritur fauor aut gracia hu¬
mana requiratur: ne ap¬
petitus laudis subripiat
et quod foris ostenditur
ĩtus a mercede uacuctur.
Ecce enum redemptoris uo¬
ce decem uirgines et omnes
dicuntur uirgines. et ta¬
men intra beatitudinis
ianuam non omnes re
cepte: quia carum quedã
dum de uirginitate sua
gloriam foris expetunt:
in uasis suis oleum habe
noluerunt.

Expanded text:
epe vos, fratres charissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui felicibus cius actibus
inuidebat: cum esset an¬
norum quindecun raptꝰ
et cathenatus sacramentiᷤ
militatibus implicatus ẽ:
uno tãtum seruo comi¬
te contentus. Cui tamen
uersa uice dominus serui-¬
ebat. a deo ut plerumq ci
et calciamenta ip̃e detrab̾et.
et ipse detergeret: cibũ una
caperent hic sepius mini

Expanded text:
qui felicibus eius actibus qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saepius mini
Abbreviated transcription (Latin):
opido oriundus fuit:
scd intra ytaliam tycini
alitus est. Parentibus se¬
cundum seculi dignita¬
tem non ra infimis gen¬
tilibus tamen paterc̃ius
nules primum: post tri¬
bunus militum fuit. Ip̃e
armatam miliciam in
a dolescencia secutus. inter
scalares alas sub rege con¬
stancio deinde sub iũliano
cesare militauit. nõ tamẽ
sponte: quia a primis fere
annis diuina pocuis ser¬
uitute. sacra illustris pu¬
er inspirauit infancia.
Nam cum esset annorum
decem. inuitis parentib
ad ceclesiam confugit: seq¬
fieri cathecuminum̃ postu¬
lauit.¬
Ox mirum in mo¬
dum totus in dei
opere conuersus. cũ esset
annorum duodecun here¬
mum concupiuit: fecisset¬
q uotis satis. si etatis in¬
firmitas non obstitisset.
Animus tamen aut cir¬
ca monasteria. aut circa
ecclesiam semper intentꝰ.
meditabatur adhuc ĩ eta¬
te pucrili. ꝙ postea deuot
impleuit. Sz cum edictũ
esset a regibus. ut uetera¬
norum filii ad miliciam
scriberentur. prodente patre

Expanded text:
fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit.ox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre,
Abbreviated transcription (Latin):
uis xp̃i. appellabantur ad
solam ucri xp̃i ymaginẽ
conseruandani: qmͣuis
composicionc quadam
mistica tamen consecra¬
ti olei: huius queint̾ nos
haberi solet materie liquo
re perungebantur. Uerus
autem hicqui de celis ne¬
nerat. et cui omnia que p̾¬
cedebant gesta fu erant. xp̃s
non humanis operibus
quesita assumit unguen¬
ta: scd nouo ac singulan
dono paterno spiritu infu¬
sus et unctus xp̃e efficitur:
sicut multis ante seculis
de co uates ysaias predrcc¬
rat ex persona ipsius xp̃i:
dicens. Sp̃c̃ domini super
me propter quod uuxit me.

Expanded text:
pellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet materiae liquore ac liquoris perungebantur. Verus autem hic, qui de coelis venerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quaesita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex persona ipsius Christi, dicens: Spiritus Domini super me, p
Abbreviated transcription (Latin):
e qua natus est ih̾s
qui uocatur xpũs.
pulchre non de quibus ħ
de qua posuit: ut de sola iͥ¬
gie sine semie maritali
natum demonstraret: quod
autem primum dicit de q̃
prius pouit quod ante cõ¬
ceptum cius ab angelo no¬
minatum est: deinde con¬
uenienter aptatur. quod
in pontificibus et regibus:
prius in ymagine precede¬
bat. Hoc est xp̃c. ut ille in q ͦ
hec duo nomina mistica
conuenerunt: distinguere¬
tur a ceteris: qui in figura
cius hisdem nominibz sed
diuisun nuncupati pre¬
cesserunt.
Erum illi qm̃ ad bre

Expanded text:
e qua natus est Jesus, qui vocatur Christus. Pulchre non de quibus, sed de qua, posuit, ut de sola virgine, sine semine maritali, natum demonstraret. Quod autem primum dicit: De quprius ponit, quod ante conceptum ejus ab angelo nominatum est . Deinde convenienter aptatur, quod in pontificibus et regibus prius in imagine procedebat, hoc est, Christus, ut ille, in quo haec duo nomina mystica convenerunt, distingueretur a caeteris, qui in figura ejus iisdem nominibus sed divisim nuncupati praecesserunt. rum illi quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum: hely efficitur filius.
Cuius iacob. quia fratere¬
rat: uxorem ad suscitãdũ
fratris semen acceperat. lẽ.¬
t per hoc ratain .iiĩ.¬
uenituratq integͣ
generacio: et ea quam ma¬
theus enuinerat dicens.Ia¬
cob autem genuit ioseph:
et ca quam lucas competẽ¬
ti obseruacione designat
dicens: qui putabatur fili
ioseph. Qui fuit hely. Qui ⁊
ipse subsonante cadem di¬
stinccione hely. esse filius ꝑ¬
putabatur: qui fuerat ma¬
that. Quia legalem hanc
successionem que uelut ad¬
opcionc quadam erga de¬
functos constat. magis ꝙͣ
germinis ueritate. compe¬
tenti satis per hoc designa¬
uit iudicio: obseruans eu¬
uangelista ne omino ĩ hu¬
iuscemodi successionibus
genuisse aliquem nom ĩa¬
ret: per quod digna distĩc¬
cione non descendens: sed
ascendens usq ad adam
et ad ipsum usq peruenit

Expanded text:
ceptum, Heli efficitur filius, ceptum, Heli efficitur filius, cujus Jacob, quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat; et per hoc rara invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph; et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens, quod putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli; qui et ipse, subsonante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo imminet ostẽ¬
dere quomodo ioseph dica¬
tur secundum matheum
patrem habuisse iacob. qͥ
deducitur per salomonẽ:
secundum lucam uero he
alius quidem mathen. a
ex diuerso genere ueniẽtes:
cciam ipsi isti ioseph aui
esse uidentur. Est ergo mo¬
dus iste. mathã et mathat.
diuersis temporib de una
cademq urore estha nomis:
singulos filios procirarunt.
qui per sa lomonẽ
descendit. uxorem primuᷤ
acceperat: et relicto uno fili¬
o iacob nomine defunctus
est. post cuius obitum. qm̃
ler uiduam alii uiro non
uetat nubere: mathat qui
per nathaigenus ducit.
cum esset ex cadem tribu. sed
non ex codem genere: relic¬
tam mathe accepit uxorẽ
nomine hely: perquod ex
diuerso patrum genere ef¬
ficiuntur iacob et hely ute¬
rii fratres. Quorum alt̾
id est iacobfratris helysine
liberis defuncti. uxorem ex
mandato legis accipiens
genuit ioseph: natura qͥ dẽ
germinis suum filium.
propter quod et scribitur.
iacob autem genuit ioseph.
sccundum uero legis pre¬

Expanded text:
ergo imminet ostendere quomodo Joseph dicatur secundum Matthaeum quidem patrem habuisse Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Helalius quidem Mathan, alex diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan et Matthat diversis temporibus de una eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres, quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem germinis, suum filium: propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph; secundum vero legis prae
Abbreviated transcription (Latin):
post partum. hoc es̃t dei tẽ¬
plum fons ille signatus:
ut porta in domodomini
clausa. huic utiq sãctus
descendit spiritus. huic
uirtus obumbrauit al¬
tissimi: ex ea potens uirtu¬
tum xp̃s egreditur. Hec est
immaculata coitu. fecũ¬
da partu: uirgo castitate.
hec concepit iurgo non
ex uiro: sed exspiritu sãcto.
hec peperit. non ex dolore: s
gandio. Hec nutriuit: an¬
gelorum et hominum ci¬
bum. Felix certe et omni
laude dignissima: que si¬
ne humano seminc. cele¬
stem scculo protulit panc̃:
et mundo genuit salua¬
torem.

Expanded text:
post partum, hoc est Domini tempost partum, hoc est Domini templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum Christus egreditur. Haec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate. Haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto. Hgaudio: haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundo genuit Salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
elebritas hodierne
dici ammonet us
in laude uirgnus ĩmo¬
rari debeamũs: quia re¬
uera dignum est ut ĩ die
tante genitricis laudes
domini non sileat lĩgna
carnis. In hac siquidem
die: competenter beata
uirgo maria sponso illi
celesti libere proclamat.¬
Tenuisti manum dexterã
micans: et inuoluntate tu¬
a deduxistime: et cuinglo¬
na assumpsistime. Hodis
inqmͣ et ipsa congrie a
sponso audit. Ueni proxi¬
ma mea. speciosa nca. co¬
lumba mea: quoniam
ccte yemps transiit. pluui¬
a abiit. ipsa namq iam
beata respondit. Flores ni¬
si sunt in terra: nai tẽpꝰ
seccionis aducuit. Anima
mea exultabit in domino.
delectabitur super saluta¬
risuo: et in domino lau¬
dabitur anima mea. au¬
dient mi tes et letentur̃.
Et credo uidere bona domi¬
ni: in terra uiuentium.
Uideamus itaq fratres q̃
sit iirgo hec tam sancta:
ad quam spiritus sanctꝰ
uenire dignatus est. Que
tam speciosa quamdeus
clegit sponsam: que tam
casta ut possit uirgo esse

Expanded text:
elebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamatTenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, delectabitur super salutari suo . Et in Domino laudabitur anima mea. Audiant mansueti et laetentur . Et credo videre bona Domini in terra viventium . Videamus itaque, fratres, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa quam Dominus elegit sponsam, quae tam casta ut possit virgo esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dedi potestatei demo¬
ciam te relinquere deum
Ego deum quem colebat fra¬
ter tuus religatum et ũc¬
si potucris boc facere deo me¬
o: poteris me ad sacrificiũ
omnes deos tuos commi¬
nuani: et tu crede deo meo.
Hxc cum diceret: nunciãtũ
est regi quod deus suus it¬
nualdach eccidisset: et mi¬
mtatim abisset. Tune sa¬
dit rex purpuream uestẽ
qua indutus crat: et fecit¬

Expanded text:
«Ego dedi potestatem demociam te relinquere deum «Ego deum quem colebat frater tuus uinxi et uinctu potueris hoc facere deo meo, poteris me ad sacrificium omnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo». Et hec eo dicente nuntiatum est regi quod Baldach deus suus iWaldach cecidisset et minutatim abiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua indutus erat, sci
Abbreviated transcription (Latin):
suspirare neq loqui au
apostolus dei bartholome
Amicus est dei omni potẽ¬
prouinciam: ut numi¬
na que colunt indi eua¬
num non possumus co¬
grandes. nares equales.
ct directe aures coo perte c̾ne capi¬
tis: barba prolixa habens
paucos canos. Statura¬

Expanded text:
suspirare, neque loqui aud est apostolus Dei Bartholomaemicus est Dei omnipotenprovinciam, ut numina, quae colunt Indi, evanum non poterimus agrandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens paucos canos. In cor
Abbreviated transcription (Latin):
terat ex hiis quos leserãt
subuenur.
um iam plenum
esset languentibz
templum. et cotidie sa cri-¬
ficantibus. nullum daret
astaroth responsum: in¬

Expanded text:
t, nec his quos laeserat subvenire ue jam plenum esset languentibus templum, et quotidie sacrificantibus nullum daret Astaroth responsum;
Abbreviated transcription (Latin):
unc rex una cum
uxore sua et duob
filiis. et cum omni crerci¬
tu suo. et cumomni po¬
pulo qui saluatus est: et
credens baptizatus est: et de¬
posito dyademate capitis
et purpura cepit apłm nõ
deserere. Interea colligenteᷤᷤ
striageni regem fratrem eiꝰ
pla nr̃a sibi uendicat: et
deos nr̃os confringit. Cñ
flentes hec referrent. etce et
aliarum auitatum pon
ges indignatus misit mil¬

Expanded text:
us rex, una cum uxore sua et duobus filiis, cum omni exercitu suo et omni populo qui salvatus est, cumcredens, baptizatus est, et, deposito diademate capitis cum purpura, coepit apostolo adhaerere. Interea cultores et pAstyagem regem fratrem ejupla nostra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontignatus, misit mil
Abbreviated transcription (Latin):
factum est frigidum tãꝙͣ
glacies. Tuso autem hoc
miraculo: mulcitudo ma¬
gna credidit in nomine¬
preses dixit. istos si non
mortificauero: alii multi
ad nouam sectam uentĩ
sunt. Sic dedit sentenciã:¬

Expanded text:
factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multitudo magna credidit in Dominpraeses, dixit: Istos si non mortificavero, alii multi ad novam sectam venturi sunt. Sic dedit a
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ueterascunt. Centies
flexis genibus per diem:
centies per noctem orat de¬
um. Uox eius quasi tuba
ucheniens est: ambulãt
cum co angeli dei. qui nõ
permittunt eum fatiga¬
ri non csurirt.¬
¶Emper eodem nultu¬
codem annmo perse¬
uerat. Omni hora hylariᷤ.
et letus permanet. Omĩa
prouidet. omnia nouit:
onmem linguam omni¬
um gentium et loquitur
et int̾elligit. Ecce et hoc quod
nos interrogatis: et quod
cgodo responsum de co. iã
nouit. Angeli dei famulã¬
turei: et ipsi nnciant ei.
Et cum ceperitis cum que¬
rere: si uult ostendet se nob̾.
uos ut cum cũm inue¬
ncritis. rogetis eum ut huc¬
non faciant aut angeli
qui cum co sunt: quod fe

Expanded text:
quam veterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurirmper eodem vultueodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et ipsi nuntiant ei.Et cum queritis eum, si uult ostendet se uobis,uos ut cum inuenieritis eum rogetis eum ne huc faciant angeli qui cum eo sunt quod me
Abbreviated transcription (Latin):
autem ex ipsis cedentibus
dit duos angelos stantes
ad latera cuis: et dicentes
illi. Confortate symothee.
Missi autem sumus ad
te. ut ostendamus tihi do¬
minum ilesum xp̃m: pro
cuius nomine sustines pe¬
nas. Appollinaris ucro cũ
lec uidisset: procidens ad
pedes eius dixit ci. domine
loquerentur magnalia dĩ.
longa possit aducrti. Resti¬
tur colobio albo.claua¬
ta purpurca: induitur
gemmas purpurẽas. Ui¬
guiti sex ann sunt nũꝙͣ¬

Expanded text:
autem de ipsius caedentibus, t duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad te, ut ostendamus tibi Dominum Jesum Christum, pro cujus nomine sustines ps. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine loquerentur magnalia Dei longa nimium possit adverti. Vestitur colobio albo clavato purpura, induitur gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
anc paganis insul¬
diosa relacio cucurrit ad ĩpe¬
ratorem traianum: ut dice¬
rent ibi per clementem in¬
populum accreuisse. Tunc
ad passionen accedere. cessit
multitudi: solum clemẽ¬
lum anchorani. et precipite
colere. Quod cum factum fu¬
isset omnis multitudo xpĩ¬
nelius et phebus: discipuli
cius. Omnes un animes ore¬
mus dñm: ut ostendat no
bis martiris sui oxcubias.
Orantibus autem populis.
recessit mare in sinu suo ꝑ
tria fere milia: et ingressi po¬
puli per siccum. mucnerũt
in modum templi marmo¬
rei habita culum a deo para¬
tum: et mibi in archa sa¬
xca corpus sancti clementiᷤ
petri discipuli: et anchoram
cius ut non cum tollerent:
intimatum est: ut omni ã¬
no die passionis cius rece-¬
dat mare; et per septem dies
cum iter prebeat: quod ad
laudem nominis sui iussit
dominus ficri usq in hodi¬
crum diem.

Expanded text:
 paganis insisdiosa relatio cucurrit ad imperatorem Trajanum, quae diceret ibi per Clementem populum accrevisse. Qui ad passionem accedere, cessit multitudini, et solum Clemenlum anchora; talicolere. Quod cum factum fuisset, omnis multitudo Chrisnelius et Phoebus discipuli ejus: Omnes unanimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingress per siccum inuenerunt in modum templi marmorei habitaculum a deo paratum; et ibi in archa saxea corpus sancti Clementis Petri discipuli et ancoram is eius ne eum tointimatum est quod omni anno die passionis ejus recedat mare per septem dies cum iter praebeat. Quod ad laudem nominis sui facit Dominus fieri usque in hodiernum diem.
Abbreviated transcription (Latin):
admonct. Ip̃a ctenim fcã
aius: precepta sunt. Quia
dum aliquid tacitus fa¬
cit: quid agere debeamus
mnotescit. Ecce enimbi¬
nos in predicaciones disci¬
pulos mittit: quia duo
sunt precepta caritatis dei
uidelicet amor. et ꝓxiiiii.
et minus qmͣ inter duos
caritas haberi non potest.
Nemo crum propriead se¬
dicitur: sed dileccio se in al¬
terum tendit: ut esse cari¬
mos ad predicãdũ
Los mittit: quatenus hoc
nobis tacitus innuat.
quia qui caritatem crga
alterum non habet predi¬
cacionis officium suscipe
nullatenus debet. Bene
autem dicitur: quia mi¬
sit cos ante faciẽ suam in
omnem ciuitatem et locũ:
quo crat ip̃e uenturus. p̾¬
dicatores enim suos dñs
sequitur: qui a predicacio
preucnit. Et tunc ad nic̃tiᷤᷤ
nr̃e habitaculum dominꝰ
uenit. quando uerba exbor¬
tacionis precununt: atq
per hec ueritas in mente su¬
scipitur. Hinc namqz cis¬
dem predicatorib ysaias
dicit. Parate uiã domini:
rectas facite semitas dei nr̃.
hinc illis psalmista ait.

Expanded text:
dmonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad sedicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charinos ad praedicandum s mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
rarii autem pauci. nogate
autem dñm messis: ut
mittat operarios in messẽ
suam. Iam messis multa¬
quidem: sed operarii pauci.
loqui non possumus: qr
et si sunt qui bona audiãt:
desunt qui discant.

Expanded text:
pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
ciorem emendacionem a
nonnullis fratribus cõ¬
querebatur: licet cos post¬
modum emendasset. Im¬
perfecta criam quedam li¬
brorum suorum preuen¬
tus morte d̾eliquit. lc .uͣ.¬
uqz prodesse om
uino testamento ueteri
et nouo premissa prefac¬
cione. precepta diuina scu
netita aduite regulam
pertinencia excerpsit atq
ex hiis unum codicem fe¬
cit. ut qui uellet legeret at¬
qz in eo uel quam obediẽs
deo. mobediensqz esse co
gnosceret: et hoc opus uo¬
luit speculum appellare.
Sane ille sanctus in ui¬
ta sua prolixa. pro utili¬
tate ac felicitate sancte es
ta: nam uixitannis sex¬
tuaginta sex. In clericatu
autem uel episcopatu an¬
nis ferme quadraginta:
dicere nobis inter fami¬
liaria collequia consue¬
uerat.¬

Expanded text:
tiorem emendationem a tiorem emendationem a nonnullis fratribus coquerebatur, licet eos postmodum emendasset. Imperfecta etiam quaedam suorum librorum praeventus morte dereliquit. Quique prodesse omnvino Testamento, Vetere et Novo, praemissa praefatione praecepta divina seu vetita ad vitae regulam pertinentia excerpsit, atque ex his unum codicem fecit; ut qui vellet legeret, atque in eo vel quam obediens Deo inobediensve esset, agnosceret: et hoc opus voluit Speculum appellari. Sane ille sanctus in vita sua prolixa pro utilitate ac felicitate sanctae Ecta, vixit annis septuaginta et sex, in clericatu autem vel episcopatu annis ferme quadraginta. Dicere autem nobis inter familiaria colloquia consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
sio: et frigit ab co sollicitu¬
do uite p̾terite. Nec socie batꝰ¬
augustinus illis diebus
dulcedine mirabili. con¬
siderare altitudinem con¬
silii diuni super salutẽ
gencris humani: qnͣtũ
flernt in hymis et canti
cis suaue son antis ecclesie.
uocib commotus acrittr.
uoces ille influebant aur¬
bus cius. et clie  batur ne¬
ritas in cor eius: estuabat
inde affectus pictatis. et
currebant lacrime. et bene
nte proximum ue¬
ro diem obitus sui
a se dictatos et editos recen¬
suit libros: sine cos quo pͥ¬
mo tempore sue conuer¬
sionis adhuc laicus. sine
quos pb̃r. siue quos epis¬
copus dictauerat: et que¬
qz in hiis recognouit alit
quam se habet ecclesiasti¬
sa regula a se fuisse dicta¬
ta et scripta: cum adhuc
ccclesiasticum usum mi¬
nuz sciret minusq sapuiͤ¬
set. a semctipso et reprehen¬
sa et correpta sunt. Unde
cciam duo conscripsit uo¬
lumina. quorum est titu¬
lus de recensione librorũ.
Preceptos cciam sibi quos¬
dam libros ante diligen¬

Expanded text:
s, et fugit a nobis sollicitudo vitae praeteritae. Nec satiabar illis diebus dulcedine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salutem generis humani. Quantum flevi in hymnis et canticis tuis, suave sonantis Ecclesiae tuae vocibus commotus acriter! Voces illae influebant aurbus meis, et eliquabatur veritas in cor meum; et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrymae, et bene Ante proximum vero diem obitus sui a se dictatos et editos recensuit libros, sive eos quos primo tempore conversionis suae adhuc laicus, sive quos presbyter, sive quos episcopus dictaverat: et quaecumque in his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse dictata et scripta, cum adhuc ecclesiasticum usum minus sciret, minusque sapuisset, a semetipso et reprehensa et correcta sunt. Unde etiam duo conscripsit volumina, quorum est titulus, De recensione librorum. Praereptos etiam sibi quosdam libros ante diligen
Abbreviated transcription (Latin):
it; augustinum sancte re¬
cordacionis iirum quẽ¬
pro iita sua atqz meritis
mũra commumone sem¬
per habiumus: nec unꝙͣ
hunc sinistre suspicionis
saltem rumor aspersit. quẽ
tante sciencie olun fuisse
mentuumus: ut inter
magistros optimos cciã
a meis semper decessoribz
haberetur. Benc ergo de co
omnes in commune sen¬
serunt: nt pote qui uir cũc¬
tis et amori fucrit ⁊ honori.¬

Expanded text:
io. Augustinum sanctae recordationis virum pro vita sua, atque meritis in nostra communione semper habuimus: nec unquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui tenebrescit a lu¬
mine cruciatur eterna cõ¬
bustione: Unde et hanc
caidem comparacionẽ
dominus sub breuitate
aperit cum subiungit.
Sic erit in consumma¬
cione seculi. Exibunt ã¬
geli et separabunt malos
de medio iustorum: et mit¬
tent cos in caminũ igns.
ibi erit fletus: et stridor den¬
cium. hoc iam fratres kini
tuncndum est pocius: qmͣ
exponendum. Aperta etenĩ
uoce tormenta peccantiũ
dicta sunt: nequis ad i¬
gnorancie sue excusacionẽ
recurrent: si quid de eterno
supplicio obscure diceret ͤ
Tuide et subditur. Intelle¬
xistis hec omnia: dicunt
ci. Utiq domine. Atq in
conclusione subiungit᷑.
Ideo omnis scriba doctus
in regno celorum. similis
est patrifamilias proferẽ¬
ti de thesauro suo: noua ⁊
uetera. Si per uetus et no¬
num quod dicitur utrũq
testamentum accipuu.
abraham doctum fuisse
denegamus. qui nom as
ueteris testamenti: et si
facta nouit. minime uͥ¬
ba niuiciauit.

Expanded text:
tur, qui tenebrescit a lutur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eosIbi erit fletus et stridor dentium. Hoc jam, fratres charissimi, timendum est potius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domine. 4. Atque in conclusione Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne in cterna mortis ꝓfun¬
da mergatur.¬
c̃c ex omni genere
piscium congregat
qui ad peccatorum uemã
sapientes et fatuos. liberosᷤ
et seruos: diuites et paupeᷤ
Que sagena scilicet tunc
uuersaliter implebit:
cum in fine suo humani
generis summa conclude¬
tur. Quam educunt et se¬
cus littus sedent: quia sic̃
mare seculum. ita seculi
finem significat littꝰ ma¬
ris. in quo scilicet fine bo¬
ni pisces in uasis eligũt.
mali autem prohiciuntꝰ
foras. Quia electus quis-¬
q in taberna cula eterna
recipitur: et eterni regni
luce perdita ad exteriores
tenebras reprobi ꝑtrahũt.
bonos malosqz cõ¬
muniter quasi cominix¬
tos pisces fidei sagena nos
continet: sed littus indicat
trahebat. Et quidem pisces
qui capti fuerint muta¬
ri non possunt: nos autẽ
mali capimur. sed in bo¬
nitate permutamur. Co¬
gitemus igitur in capcõe:
ne diuidamur ĩ littore.
acturus est die qui
a conspectu iudicis raptꝰ.
ab clectorum socictate seꝑa¬

Expanded text:
ne in aeternae mortis profunne in aeternae mortis profunda mergaturuae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes,  veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore.acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separa