comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eu uangeliste manu scriptum uolu.¬
men he braicum inuenisse : In quo uir¬
ginis matris & saluatoris nr̃i infantia
eẽ scripta. Etidcirco tuã carnatem
excludendam. qui &chetrina malã
instruerent bone xpĩ natiuitate sua
mendacia mistuer : Vt ꝑdulcethiem
uitȩ mortis amaritudinẽ occulta¬
rent: Ent ergo purissimȩ caritatis
exigentes caritatis debitũ. qđ ido¬
neum credideris recipere facias:
cromacio & he uodoro ep̃is. hiero
acfripit quicquid fossa ꝓfuderit lace¬
rata: Sedplusq fulgendũ fundus pon¬
dus uibrantis iactis ferri suspendat:
inter imuertendis supinanhisꝙ cespitib
immoratur. Et specialit᷑ qui nondum
lucris augetur. arduum opus in iun¬
git : Cũ hoc fuerit aurã mih beatitudine
conscribi: Si eñi secrecius ñ et̃ euan¬
glo utiꝙ ipse qd eddit addidisset. sed
fecit hunc libe llũ hebraicis literis
obsignatum. qu ẽ usq adeo ñ edidit.
ut hodie manu ipsius liper scriptufi
bebraicis litteris auiris religiosissimis

Expanded text:
u scriptum volumen Hebraicum invenisse, in quo et Virginis matris, et Salvatoris infantia esset scripta: et idcirco tuam charitateexcludendam, qui ut doctrinam malam instituerent, bonam Christi nativitatem suo mendacio miscuerunt, ut post dulcedinem vitae, mortis amaritudinem occultarent. Erit ergo purissimae pietatis, exigentes charitatis debitum, quod idoneum credideris, recipere facias. CHROMATIO ET HELIODORO EPISCOPIS. arripit quidquid fossa profuderit lacerata, sed priusquam fulgens pondus vibrantis jactus ferri suspendat, interim vertendis suspendendisque cespitibus immoratur, et specialiter qui nondum lucris augetur. Arduum opus injungitur, cum hoc fuerit mihi a vestra beatitudine conscribi. Si enim hoc secretum non esset, Evangelio utique ipsius, quod edidit, addidisset: sed fecit hunc libellum Hebraicis litteris obsignatum; 101 quem usque adeo edidit, ut et manu ipsius liber scriptus Hebraicis litteris a viris religiosissimis
Abbreviated transcription (Latin):
s deorsum asaꝑe ẽẽ uł facere nequitare iinde desi¬
pisco scis inchoa. fiesipio pis redire ad sapere ꝓpͥ
ille resipit qui penitens forefacti redit adsatis¬
faccionem et ad saꝑe ꝙ dimiserat forefaciendo
iinde resipisco ĩchoatim Sapio et cius ꝯpoĩta

Expanded text:
 deorsum a sapere esse vel facere, nequitare, unde desipisco -is inchoativum; resipio -is, redire ad sapere; proprie ille resipit qui penitens forifacti redit ad satisfactionem et ad sapere quod dimiserat forifaciendo; unde resipisco -is inchoativum. Sapio et eius composita
Abbreviated transcription (Latin):
de intendit Intelligencia uero nõ mõ de etͥnis ẽ sed ã
de rebus in uisibilibus et sꝑũalibus tꝑ̃aliter exortis
Peam enim ęciam natura sũa que fecit om̃s natu
Item intellectu tĩ intelligibilia capimꝰ Sapiã uero
Sic ergo distingui ꝓt inter illa tria ł scĩam intellc̃m¬

Expanded text:
e intendit. Intelligentia vero non modo de aeternis est, sed etiam de rebus invisibilibus et spiritualibus temporaliter exortis. Per eam enim et natura summa quae fecit omnes naturItem intellectu intelligibilia capimus tantum; sapSic ergo distingui potest inter illa tria, scilicet intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
pendo quod ꝓbatur exhoc quia pario p̾mam ꝓducit
s parens in predicta significacõne corripit parens
eciam accipitur ꝓconsanguieo affmne iinde hoc pa¬
pentela le ꝯgnaçio cõsangumitas og̾maĩtas contri¬
bulitas et hic et hoc parentał et hoc le iinde pentałr
adu̾bium et hec parentalitas tatis ꝯsangͥncitas ĩnue

Expanded text:
parendo, quod probatur ex hoc quia pareo primam producit, sed parens in predicta significatione primam corripit. Parens etiam accipitur pro consanguineo vel affini; unde hec parentela -e, cognatio, consanguinitas, congermanitas, contribulitas; et hic et hec parentalis -le, parentaliter adverbium, et hec parentalitas, consanguinitas; et
Abbreviated transcription (Latin):
aries apar d̾r hic paries parietis quia semper
sunt duo parietes uł alatere uł fronte qui con¬
spĩciunt se aliter situctura difformis eẽt eł compit¬
penultiã ꝓducta et ẽ parietina parietum ruma se
u̾bi parietes stant sine tecto ethabitantibus ide

Expanded text:
-tis; et hic paries -tis, quia semper duo sunt pares vel a latere vel a fronte, quia conspiciunt se, aliter structura deformis est; et est parietina parietum ruina, scilicet ubi parietes stant sine tecto et habitantibus; unde
Abbreviated transcription (Latin):
P ario paris peperi partum uł pitum parere partũ
façere laborare acquirere et ẽst hoc significacio
tracta ex alia quia cum mulier parit acquirit et
in labore est licet postea nõ meminerit laboris ꝓꝑter
gnidium quia natus ẽ homo ĩmundo et erat olim
uerbum quarte ꝯiugacionis Unde Ouidius Oua¬

Expanded text:
PARIO -ris peperi, partum vel paritum, idest partum facere vel labore adquirere, et est hec significatio tracta ex alia, quia cum mulier parit adquirit et in labore est, licet postea non meminerit laboris propter gaudium, quia natus est homo in mundum; et erat hoc verbum olim quarte coniugationis: Ennius
Abbreviated transcription (Latin):
libri q̃ĩ sermodierum uł para qd̾ ẽ p̃ter uł re uł ipos qd̾
nos p̃ter missoꝵ uł reliquoꝵ dicere possumus quia ea
que in lege et inlibris regum uł obmissa uł non plene
relata sunt mmisto sub. x postea sumatim et breuiter ex¬
talis ac tantus est ut absq illo siquis scĩam scripturaꝵ sib
uoluit arrogare seipm̃ rerideat persingula quippe noiã
hystorie et ĩmĩabiles explicantur euuangelii qõnes uide¬

Expanded text:
libri, quasi sermo dierum; vel a para quod est preter vel re- et ypos, quod nos pretermissorum vel reliquorum dicimus, quia ea, que in Lege vel Regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto sub, idest postea, summatim et breviter extantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina historiae et innumerae explicantur euangelii quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
qñq designat auaꝵ qñq inter auarũ et prodigum
pͥlus tamen concedit auaro quam prodigosic econ¬
bario largus plus conadit prodigo quam auaro iinde
quidam prodigus ẽ aim uicio retinenda ꝓfundcs
largus qui sumptus facit ex rõne libenter parcus
qui retinet quicquid non postulat usus Quant
retinet cupide qd̾ res deposcit auarus Et compat᷑¬

Expanded text:
ndoque designat avarum, quandoque inter avarum et prodigum, plus tamen concedit avaro quam prodigo, sicut e contra largus plus concedit prodigo quam avaro; undeprodigus est animi vitio retinenda profundens; largus qui sumptum facit ex ratione libenter; parcus qui retinet quicquid non postulat usus; qui retinet cupide quod res deposcit avarus’; et compa
Abbreviated transcription (Latin):
iinde dr̃ sitoruum uas ubi eibus de frumento solet
pom iinde parasitus qiͣ apud aliquẽ frumentatus. i.
nutritus et pastus iinde hic parasiculus li. dimi.
arasteta par componitur cum sto ułstans Et d̾r
arbor nauis sustinetur
Et dicunt᷑ parce aparcendo percontrariũ q̃a mĩme
parrant quas tres cẽ uoluerunt unã q̃ uitã hoĩbꝰ
ordinet altera q̃ conterat tercia que rumpet Inci¬
pius enĩ cũ nascimur sumus cũ uiuimꝰ desimimꝰ
cum int̾iꝰ iinde hic et hec parcalis et hoc parcale¬

Expanded text:
unde et sitorium dicitur vas ubi cibus de frumento solet reponi; inde parasitus quasi apud aliquem frumentatus, idest nutritus et pastus. Unde hic parasitulus -li Item par componitur cum sto vel stans, et dicitur bor navis sustineture dicuntur a parcendo per contrarium, quia minime parcunt; quas tres esse voluerunt: unam, que vitam hominibus ordiatur; alteram, que contexat; tertiam, que rumpat. Incipimus enim cum nascimur, sumus cum vivimus, desinimus cum interimus. Unde hic et hec parcalis -le. Parc
Abbreviated transcription (Latin):
apula le femĩ gen̾is .i. carbunculus Sunt enim
papule mnuitissima ulcera quenascunt᷑ in cute
olorem afferunt et scabiem et ardorẽ Uirgilius ĩge
Ardentes papule atq ĩmundus obencia sudor mem¬
carnem inde papulosus sa. sum papulis plemis Et
comperatur iinde hec papulositas tatis plenitudo
et abundancia papularum et papulentus ta tum ĩeo¬
dem sensu Et comperatur inde hec papulencia cie

Expanded text:
apula -e, carbunculus; sunt enim papule minutissima ulcera que alicui nascuntur in cute et dolorem afferunt et scabiem et ardorem; Virgilius geardentes papulae atque immundus olentia sudor memcarnem; unde papulosus -a -um, papulis plenus, et comparatur, unde hec papulositas, plenitudo et abundantia papularum; et papulentus -a -um, in eodem sensu, et comparatur, unde hec papulentia -e
Abbreviated transcription (Latin):
pt declinare parãdorus ca. xxumi iinde et quidam liber
tulii intitulatur tulius deꝑadaxis quia ĩeo tractatur
deparadoxis & dm̃r ibi ꝑadara dicta uł siñe admũdanã
gloriam ꝑtinentes qͣi laudes głiose uł ꝑate Et inde hec¬
temꝑus Et dr̃ ꝑaemenon quo noiẽ uocatur apud gre

Expanded text:
 et paradoxus -a -um, unde quidam liber Tullii intitulatur Tullius De paradoxis, quia in eo tractatur de paradoxis, et dicuntur ibi paradoxa dicta vel sententie ad mundanam gloriam pertinentes, quasi laudes gloriose vetur paraceymenon, quo nomine vocatur apud Grec
Abbreviated transcription (Latin):
p aralellus apara d̾r hec paralella paralelle dñr lince
eque distantes q̃ ꝙͣiuis minfinitum ducunt nũquam
concurrunt qd̾ non fieret si una lincaꝵ adaliam plu
ex una partequam ex alia excederet et hic paralellus
et hoc paralellum lli circulus eque distans ab alia Et
sunt crrculi illi quinq inspera qui paralelli uocantur
qi eque distantes Non quia equalis sit distancia inter
quoss sibi ꝓtennos sed quia quilibet paralellus asibi
ꝓximo sed b̃m omes suas ꝑtes equaliter distat

Expanded text:
 a para hec paralella -e. Paralelle dicuntur linee eque distantes, que quamvis in infinitum ducantur nunquam concurrunt, quod non foret si una linearum ad aliam plus ex una parte quam ex alia accederet; et hic paralellus et hoc paralellum, circulus eque distans ab alio, et sunt V illi circuli in spera qui paralelli vocantur quasi eque distantes, non quia equalis sit distantia inter quoslibet sibi proximos, sed quia quilibet paralellus a sibi proximo secundum omnes suas partes equaliter distat
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ĩmente quia nullo corporeo sensu comp̃hendit᷑
sed solo intellectu mentis uł ideo quia ꝑaccidẽcia
et formas noticia rerum fit que asensu tnsfertur
dentales diffõs uocat ennoyan uł ennoenaticas q̃a
nõ substãcialia sed accidentalia declarant

Expanded text:
e in mente, quia nullo corporeo sensu comprehenditur sed solo intellectu mentis; vel ideo quia per accidentia et formas rerum notio fit rerum que a sensu transfertur 2, 29, 3 accidentales diffinitiones vocat ennoyan vel ennoematicas quia non substantialia sed accidentalia declarant
Abbreviated transcription (Latin):
Ennosigeus fimos interp̃tat᷑ hĩtator aquo et sigeũ
ennosigeus .i. hĩtator sigei illius ꝓmontorii ĩquo
hẽbat templũ iuxta troyam uł ennosigeus ĩterp̃¬
tatur ꝓfindũ sileneĩ ennos enĩ ꝓfundũ dr᷑ sige
silenciũ ułlatibulũ et uocatur neꝑtimꝰ sic apfim¬
ditate maris et a silencio qd̾ ẽ inꝑfundo maris uł
ennosigeus dr᷑ abennos qd̾ ẽ hĩtator et siche qd̾ ẽ
pfundum qiͣ ennosicheus. ⁊ hĩtator profundi

Expanded text:
ENNOS interpretatur habitator; a quo et Sigeum,Ennosigeus, idest habitator Sigei, illius promontorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vel Ennosigeus interpretatur profundum silentium; ennos enim profundum dicitur, sige silentium vel latibulum; et vocatur Neptunus sic a profunditate maris et a silentio quod est in fundo maris. Vel Ennosigeus dicitur ab ennos, quod est habitator, et siche, quod est profundum, quasi Ennosicheus, idest habitator profundi
Abbreviated transcription (Latin):
litus remigare Corremigogas Dixemigogas. di¬
u̾sis modis uł iñ diu̾sas partes uł dissonanter
si emuĩscor menuĩ cõponitur cũ re Et dr᷑ remĩscorsca¬
ris .i. recordari admemoriã reducere rocolere Et ca¬
uet supino et suplecione p̃teriti quia caret ꝑtici¬

Expanded text:
litus remigare, corremigo -as, diremigo -as, diversis modis vel in diversas partes vel dissonanter Item memini componitur cum re et dicitur reminiscor -ris, recordari, ad memoriam reducere, recolere, et caret supino et suppletione preteriti quia caret partici
Abbreviated transcription (Latin):
emusto are et milto sponitur remittotis .i. retro
uł iterũ mittere uł dimittere uł condonare ułdis.¬
soluere uł lenire nõ ex toto intendere unde re¬
missus ssa ssum ꝙ retro mittitur uł qd̾ nõ extoto
intenditur sed parumper leuiter iinde quoddã

Expanded text:
 Remitto -is, idest retro vel iterum mittere, vel dimittere, vel condonare, vel dissolvere, vel lenire, non ex toto intendere; unde remissus -a -um, quod retro mittitur vel quod non ex toto intenditur, sed parumper lenitur; unde et quodd
Abbreviated transcription (Latin):
ager sacõnalis qui ẽ aptus semĩbus et est
ager consitiuꝰ qui ẽ aꝑtus uitibus.E ar¬
boribus et ẽ ager pascuus qui ẽ aptus
pasculs et ẽ ager floribus uł florcã qui
ẽ aptus Noribus ꝑducendis Et idcirco quia
his quatuor moĩs agitur ĩ agro dicendus
gerculus li. diminutim ꝑuus ¶agatur

Expanded text:
ager sationalis, qui est aptus seminibus; est ager consitus, qui est aptus vitibus et arboribus; est ager pascuus, qui est aptus pascuis, est ager floridus vel floreus, qui est aptus floribus producendis. Et idcirco quia hiis quatuor modis agitur in agro, dictus Gr
Abbreviated transcription (Latin):
Aforismus . q apoismus sermobirius integrũ
sensum rei ꝓposite scribens sic dictus apoĩs
quesunt aꝑciones ꝑue et subtilia forannia
corporis Tñde sudor emanat et sic drͣ aforis
foramĩbus Unde remu. emittũt᷑ liber qͥdã

Expanded text:
FORISMUS, quasi aporismus, sermo brevis integrum sensum rei proposite scribens, sic dictus a poris, que sunt apertiones, parva et subtilissima foramina corporis, unde sudor emanat; vel sic dicitur a fori
Abbreviated transcription (Latin):
extremi anguli uelorum uł pocius illi duo in naui
quadrupes quadrupedis .i. habens uł natũ aptũ
habere duos uł tres uł quatuor pedes iindebipedi¬
drupedale et hec quadrupedalitas et quadrupedas
q apede uł asedendo compoĩta ꝑdis nõ ꝑtis effe¬
runt gcm̃ et apede quidam ẜuant compõsita e
asedendo uero mutata e mnĩ ut compes compedis¬

Expanded text:
extremi anguli velorum, vel potius illi duo in navi quadrupes -dis, idest habens vel natum aptum habere duos vel tres vel quattuor pedes; unde bipedidrupedalitas, et hic et hec et hoc quadrupedans  pede uel a sedendo composita per dis, non per tis efferunt genetiuum. et a pede quidem composita seruant e, a sedendo uero mutant e in i, ut hic et hae
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam uacion p̾mus ngrecia centũ milites
armatos adunauit qui equites cũ abindoctis
pͥmũ uiderent᷑ suꝑequos unũ aĩal reputati ex
hoiẽ & equo dictisunt centauri qrͣ centũ armati
uł quia centũ erant qiͣ aura cito uolantes t̾rã
centenarius ria riũ contines centũ uł hns̃ cen¬
tũ annos Et hic centenaĩꝰ rii. ꝓtali miõ et hoc
centenaumi ꝑ quodam pondere centũ libraꝵ
q pondus romaĩ instituerunt ꝓperfecooẽ mũ cen¬

Expanded text:
historiam, Yxion primus in Grecia centum equites armatos adunavit, qui equites, cum ab indoctis primum viderentur super equos, unum animal reputati ex homine et equo, dicti sunt centauri, quasi centum armati; vel quia centum erant, et quasi aura cito volantes terram centenarius -a -um continens centum vel habens centum annos, et hic centenarius pro tali numero, et hoc centenarium pro quodam pondere centum librarum, quod pondus Romani instituerunt propter pe
Abbreviated transcription (Latin):
centurio cum con. ut concenturio rias .i. cooedi¬
nare uł adunare Et succentio riãs.i succurrẽ
uł pocius insuccsum p̾morũ po illos ordinari
pp̃e enim succenturiarii dnr̃ qui pꝰ p̾mã aciem
sunt ordinati ut ei succurrãt si noc̃e fu̾it

Expanded text:
rio -as idest coordinare vel adiuvare, et succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si necesse fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Centrix acentum ul cento drͣ hec centrre
tricis et dñx centrices meretrioes lupe multi¬
uole dyabolares nonarie & dicũt᷑ acentrũ
ppter multitudinẽ uł acentonibus .i filtris
quia exeis desiocabantur uł quia sternunt᷑
in lupanari ut locus reddatur calidior
Centrum centri ẽ punctũ ĩmedio circuli uel
altius rei aquo equaliter distat quelibet ꝑs
circunfencie qd̾ et hoc centron indecliãbile
ferie continendo suꝑ alteꝵ pedem cireimi uł

Expanded text:
CENTRIX a centum, vel cento dicitur, et dicuntur Centrices meretrices, lupae, multivirae, diobolares, novariae, et dicuntur a centum propter multitudinem, vel a centonibus, id est, filtris, quod ex eis desiccabantur, vel quod sternantur in lupanari, ut locus reddatur calidiorcentrum -tri, idest punctum in medio circuli vel alterius rei, a quo equaliter distat quelibet pars periferie, quod et hoc centron indeclinabile  periferie continendo semper alterum pedem circini;
Abbreviated transcription (Latin):
Centure senior agitat exꝑcia feugis Et cento¬
xia drͣ ducenta iugera mãgris sic agri ducẽtor
uigerum qui antiquitus acentũ ingetibus cẽtu¬
ria uocabantur sed postra duplicat᷑ ẽ mensinẽ
et nomen p̾stinum retinut innuo enĩ centiẽ
młtiplicate sut̃ sed nomen mutare nõ potuerũt

Expanded text:
centurie seniorum agitant expertia frugis’; et centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager ducentorum iugerum, qui antiquitus a centum iugeribus centuria vocabatur, sed postea duplicata est mensura et nomen pristinum retinuit; in numero enim centurie multiplicate sunt, sed nomen mutare non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cento acentũ di᷑ ħ olim çentones qui de car
sarciebant corpus ad facultatem cuiocumq
mateie ded decinuscumq carmĩbus qͥcũq
cento centonis dr᷑ sartor pulumaris uł uelũ
de młtis pannus et qui facit filtra uł ẽ ipm̃

Expanded text:
antur olim centones qui de carmsarciunt corpus ad facultatem cuiuscumque materie, sed de cuiuscumque carminibus quicumque cento -nis dicitur sartor, pulvinaris vel velum de multis pannis, vel qui facit filtra et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
et drͣ hic centaurus ei. qrͣ gentaurus .i. genitus
secretarius suuonis eam interpellauit de cõcu¬
bitu que cum filio ioius formauit qnͣdã nubẽ
insur spc̃m et eam optulit yxioni quã putãs¬
ille Iunonem eẽ effudit semen suũ innbem
et inde nata sunt quedam monstra ĩmedia ꝑte

Expanded text:
entaurus, quasi gentaurus, idest genitus secretarius Iunonis, eam interpellavit de concubitu, que, consilio Iovis, formavit quandam nubem in sui speciem et eam obtulit Yxioni, quam ille putans Iunonem esse effudit semen in illam nubem, et inde nata sunt quedam monstra, in media pa
Abbreviated transcription (Latin):
tibus alt̾ant᷑ tanto cia difficilius eredidẽt qnͣto ex
quo impulsum ueniant facilius nõ elucet Sancti
antẽ uiri inter illusiones atq reuelacõnes ipãs uisio¬
num uoces aut ymagines quodam intimo sapore
abillusione paciantur Namcum sig̃no hoc mens
tacta non fuit ꝑdeceptorem sꝑm̃ muls se ranitati¬
bus ĩmergit qui non nũꝙ̃ solet młta uera p̃dicere¬
ut ad extremum ualeat aliqua flitate illaqueare¬

Expanded text:
tibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex tibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus iut ad extremum valeat animam ex vana aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
pimento cognoscim e Subimicta aũt quatuor ĩ sacre
scripture pagins ĩuenimꝰ Sominia etenĩ nͥ plerũq
abocculto hoste ꝑillusionẽ fi̾ent nequaꝙ uir sapi
ens hoc indicaret dicens multos enuĩ errare fecerunt
soninia et exciderunt spantes millis Ruxsum nͥ alłn¬
sił et cogitacone et illusione ꝓcederent uir sapiens mĩme
Rursum nisi ałn somina cogitacione simul et reuelacõne
ꝑcede̾nt nequaꝙͣ damel ꝓpheta nabuchodonosor ur¬
sionem uisionem disserens aradice cogitacoĩs incho¬
asset dioens Tu rexcogitare cepisti ĩstratotuo qͥd ẽẽt
futuꝵ pꝰ te et qui reuelat mysteria oñdit tibi que
futura sunt Et paulo post uidebas et ecce qiͣ statua
una grandis dtatua illa magna et statua illa subli¬
mis stabat contra te damel itaq dum somnium
adimplendum reue̾nter sentenciat et ex qua or¬
tum sit cogitacõne manifestat patentex oñditur
quia hoc plerumiq excogitacõne simul et reuelacõe
genantur sedmiiꝵ eum soninia tot reꝵ qualita¬

Expanded text:
to cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis . Vel ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime . Rursum, nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid essetfuturum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualita
Abbreviated transcription (Latin):
lenti p̃dicare gentibus deus intimauit uidebat enĩ
ꝑsoniniũ uas plemũ reptiliũ et dicebat sͥ uas occide
ul macta et manduca ꝑreptilia intellexit gentiles
p̃manducare. incorporacõm fidei Percontrariũ¬
Siłt seꝑe fletus ĩsomino sigt gaudium et econũso

Expanded text:
ntimavit; videbat enim per somnium vas plenum reptilibus et dicebat sibi vas ‘macta et manduca’: per reptilia intellexit gentiles, r manducare incorporationem fidei. Per contrariuSimiliter sepe fletus in somnio significat gaudium et e contrario,
Abbreviated transcription (Latin):
lis Et sunt cubitalia super que cubitum uł cexiuoẽ
reclinamus ut aurcalia et puliuinaĩa uł eciã alia
Cubitalis componitur concubitał lis le Tricubit¬
lis lis le item acubitus ꝑcomposicõnẽ bieubitus
ta tum tricubitus ta tum ineodem sensu stemut¬

Expanded text:
t sunt cubitalia super que cubitum vel cervicem reclinamus, ut aurealia, pulvinaria vel etiam alia. Cubitalis componitur bicubitalis, tricubitalis; item a cubitus per compositionem bicubitus -a -um et tricubitus -a -um in eodem sensu cu
Abbreviated transcription (Latin):
E P uades siyados grece latine drͣ pluia
Unde hias hiadis quoddam signũ celeste et
quelibet stella illius signi pt̃ dicihyas ethoc
signũ ẽ infronte thauri et dicimitur hrades ab
hyados quia orta suo efficiũt plinuas udeet

Expanded text:
 H 35 HYETOS grece, latine dicitur pluvia; unde hec Hyas -adis, quoddam signum celeste; et quelibet stella illius signi potest dici Hyas. Et est hoc signum in fronte Tauri; et dicuntur Hyades ab hyetos, quia ortu suo efficiunt pluvias, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
Solidus dior. dissimus iinde solide dius dissime adu¬
bium Et hoc soliditas tatis Et qñq sincopatur solidus¬
Et dr̃ soldus da dum et per cõposicõnem insolidus¬
da. dum Et eciã ꝯꝑatur item alolido das hic solidus¬
solidi quoddam pondus et dr solidus quia nichil
ei deesse uĩ. Et hoc solidum solidi integrum et totũ
ueteres dicebant ipm̃ qͦ nuimisma anuima uocatur
uł nomisia quia noĩbus principum et effigiebus
signatur Abmicio Uero unũ numisma unus argen¬
teus erat solidus apudlatinos alio noĩe sextulus dr
quia uncia impleatur sex solidis hunc uulgus aurixũ
solidum uocat cinus terciam ꝑtem dixerunt fmissũ
quia solidum faciat tremissus. Et nota ꝙ ꝓilla pon¬
dere dicendum ẽ solidus et nõ soldus nisi syncopetur
insilb̾a iinde solidarius ria rium adsolidum ꝑtinẽs
uł solidos accipiens uł ꝑsolidis ẜuiens dolido das¬
ꝯponit᷑ consolido das resolidodas et sunt actiua et¬

Expanded text:
me adverbium, et hec soliditas -tis; et quandoque sincopatur, soldus -a -um, et per compositionem insolidus, et comparatur. Item a solido -as hic solidus-di, quoddam pondus, et dicitur solidus quia nichil ei deesse videtur: solidum enim integrum et totum veteres dicebant; ipse quoque numisma a nummo vocatur, vel nomisma quia nominibus principum et effigiis signetur. Ab initio vero unum numisma unus argenteus erat; solidus apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quia uncia compleatur VI solidis: hunc vulgus aureum solidum vocat, cuius tertiam partem dixerunt tremissem, quia solidum faciat ter missus. Et nota quod pro illo pondere dicendum est solidus et non soldus, nisi sincopetur in sillaba; unde solidarius -a -um, ad solidum pertinens vel solidos accipiens vel pro solidis serviens. Solido componitur consolido -as, resolido -as, et est activum
Abbreviated transcription (Latin):
re enĩ cuiq quod non pt̃ face̾ pena magis quã
uirtus est suñed qui prudenter intelligit quod
plerumq iusticia si modũ non habet incrudeliti¬
tem cadit ĩpã g ͦ iusticia uere iusticia ẽ que se tp̃an¬
cie freno mod̾at ut in zelo quo quisq feruet sit
trmi ͭ ͤ iusticia ẽ ĩsu̾buẽiendo mibis Prudencia
ĩp̃cauendis insicdiis fortitudo ip̃euiendis ꝑfeñ¬
prudenciam docet iusticiã & uirtutẽ dobrietatẽ
uõt tpãnciã et uirtutẽ uocat fortitudinẽ uide in¬

Expanded text:
re etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, siustitia est in subveniendo miseris; prudentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, in perferenprudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe estis cũ unũ sit semen abrahe qd̾ est
.xp̃s̃ nõ hesitemus qm̃ acapite ad corpus uł a
corꝑe trinsit ad caput et tñ receditur ab una
Ecunda regula ẽ de dnĩ corpore bisptito
ꝙ quid̾ iti non debuit appellari noͣ enim
re uera diũ corpus ẽ c cũ illo nõ eĩt ĩeter¬
mm Sed dicendum fuit de dnĩ corꝑeuero
alop ꝓmieto aut uero atq siłatouł aliquid
aluid qrua nõ solũ ĩeternũ uerũ ꝙ mĩc ypoc̾te¬

Expanded text:
ae semen estis, cum sit unum semen Abrahae quod est Christus, non haesitemus quando a capite ad corpus, vel a corpore transitur ad caput, et tamen non receditur ab una Secunda est "de domini corpore bipertito". quod quidem non ita debuit appellare; non enim re uera domini corpus est quod cum illo non erit in aeternum, sed dicendum fuit: "de domini corpore uero atque permixto" aut" uero atque simulato" uel quid aliud, quia non solum in aeternum uerum etiam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
lutiffere curacõnis auxiliũ circumeisio in lege
contra origenalis pctĩ uulnus agebat quod
poterant tñ insinu abrahe post mortem btã
requie ꝯ solati sr̃ne pacis ingressum sꝑe felici
expectabant Gregorius dicit eciam in niͣ lib ͦ
baptismalis hoc egit apud ueteres uł qr puuł
sola fides uł ꝓmaioribus uirtus s sacrifien uł
phis qui ex abrahe stiepe ꝓdierunt mistẽiũ

Expanded text:
lutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originale peccati vulnus agebat, quodpoterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspebaptismalis, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro maioribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahe stirpe prodierant misterium
Abbreviated transcription (Latin):
storali amonendisut abstinentes ut no¬
uerint quia tuc placentẽ deo abstinenciani
offerunt cũ ca que sibi de alimẽtis detrahũt
ĩdigentibus larguint᷑ nõ enĩ deo s sibimet
ip̃i quisq ieuinat si ea q̃ uentci ad tp̃s sub

Expanded text:
tas. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri a
Abbreviated transcription (Latin):
tpẽ .i. actu ꝑquẽ cognoseitur tpũs Qñta iterum
gallicinium pp̃ gallos lucis p̾mĩcios Sexta ma¬
tutinum inter abscessum tenebrarũ et aurore
aduentum Septima diluculũ nũcia diei que mn¬
cipit qi diei ꝑua lux Idem eciam aurora Dicit᷑
postea iterũ crepusculũ ita dicit uguicõ usidor¬
noctis s uesperum crepusculum conticinium
Intempestum gallicimiũ matutinũ diluculũ
Uesperum aũt ab occidentali stella ẽ uocatum
quesolem occiduũ sequitur et tenebras sequen¬
peron dubiũ dicimꝰ hoc ẽ inter lucẽ et tenebras
Conticiium ẽ qñ cicta silent Conticere enĩ¬
c̃ silere Intempestum ẽ mediũ et mactuosũ noc¬
sis tempus qñ nichil agi pt̃ et oiã sopore quieta
sunt Ram tps ꝑse non intelligitur nisi pactus

Expanded text:
t actu per quem dignoscitur tempus; quinta iterum gallicinium propter gallos lucis prenuntios; sexta matutinum, inter abscessum tenebrarum et aurore adventum; septima diluculum, cum incipit diei parva lux, idem et aurora; postea iterum crepusculum. Itid est vesper, crepusculum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Vesperum ab stella occidentali vocatum, quae solem occiduum sequitur et tenebras sequenperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. Conticinium est quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intellegitur, nisi per actus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie bene uł grauiter sonans Et ꝯpatur iinde so¬
nore sonorius rissime adubium Et hoc sonoritas
ta abolla sic̃ eniin olla non satis cocta uł rimosa
si ꝑcuciatur male sonat et ꝑsonum uiciũ erꝰ appa¬
ret dic aliguis aliquis insipiens non instructus
sapiã uicosus si interrogetur suo sono uł sua rñsione
uicium manifestat et ꝓdit Et hinc ẽ ꝙ sonare sepe
adu̾bium Et hec sontia tie .r nocencia Et sonticus

Expanded text:
proprie bene vel graviter sonans, et comparatur; unde sonore -ius -me adverbium, et hec sonoritas ta ab olla: sicut enim olla non satis cocta vel rimosa, si percutiatur, mute sonat et per sonum vitium eius apparet, sic aliquis insipiens non instructus sapientia, vitiosus, si interrogetur, suo sono et sua responsione vitium suum manifestat et prodit; et hinc est quod sonare sepe adverbium, et hec sontia -e, idest nocentia, et sonticus
Abbreviated transcription (Latin):
s ono sonas sonui sonitum iidehic sonitus tus nitui
tpã sonandi. actio uł strxpitus Et c̃ sonus ꝓp̾s con¬
na mnim .i. dissidens et discordens uł nõ sonano
sic̃ absonançia sepe ponitur ꝓnon sonancia Con¬
sono nas .i. simul soniare uł concordare iindẽ cõso¬
nanter adu̾bumi Et hec consonancia cie Et conso¬
mus na num dissono nas .i. diu̾sis modis sonaxe
dissonancia cie Et dissoms na num insono nas¬
.i. ĩnotescere uł intus sonare uł ualde sonare ꝑsi

Expanded text:
SONO -as -ui -tum, unde hic sonitus -tus, ipsa actio sonandi vel strepitus et sonus et proprie con-a -um, idest dissidens et discordans vel non sonans, sicut absonantia sepe ponitur pro non sonantia; consono, idest simul sonare vel concordare, unde consonanter, et hec consonantia -e, et consonus -a -um; dissono -as, diversis modis sonare dissonantia -e, et dissonus -a -um; insono -as, innotescere vel intus so
Abbreviated transcription (Latin):
ait Samies dicta quia ex sang̾ne nascitur Excitato
enũ calore uulnere sangius insaniem p̾titur ilam
sames non fit inquocumq loco nisi ubi sanguis
aduen̾it quia om̃e ꝙ putrescit nͥ calidum et huĩdũ
fu̾it qd̾ est sangius putrefiei non p̃t Et dr̃t sanies¬

Expanded text:
 Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
qui iᵈ canebant mente carere credebantur uł drͣ
a carpo pis quia carptim piꝑ̃cietur Et drͣ carmen
miã qui quondam studio florente pegi Carmen
eciã dr᷑ quil cantus cum metro Unde liber odaꝵ
intitulatus ẽ liber carminũ.i. cantuũ quia quel
eius distinccõ cantabił ẽ uñ carmines nea neũ¬

Expanded text:
illud canebant mente carere credebantur, vel dicitur a carpo -pis quia carptim pronuntietur, et dicitur carmen mina qui quondam’ et cetera; carmen etiam dicitur quilibet cantus cum metro, unde liber odarum intitulatur liber carminum, idest cantuum, quia quelibet eius distinctio cantabilis est; unde carmineus -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
moris uĩdis acaris qd̾ ẽ grã sic dictum quiasit
gratum sculptoribus eius enĩ ui̾ditas r̾ficit ocu¬
dileccõ uł rerum empcõ difficilis quod magis
ꝓp̾e drͣ hec caritudo dinis et hec caristia stie ꝙ
dulcedo et gracia Et hec caĩcia cie meodem sensu

Expanded text:
sic dictum quia sit gratum sculptoribus: eius enim viriditas reficit ocudilectio vel rerum emptio difficilis, quod magis proprie dicitur hec caritudo -nis, et hec caristia; caristdulcedo et gratia, et hec caritia -e in eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ponitur monastrophos distrophos tetrastrophos
inuenitur enĩ hec oda ẽ monastrophos hͨ distro¬
phos ĩ tetrastrophos Monastrophos dr̃ oda iͣ que
tiñ unam metri uarietatem ht̃ sed distrophos dr
Tetcastrophos que inquarto
ceptor impostor fraudator Et hec stropha phe
retorta siua argumentacõ uaria fraus decepcio
ria rium frandulentus callidus impostor u̾sutus
ẽ cũ fit hinitacio de rñsorio adu̾sum Uersus est
quedã cõñsio mutate melodie p̾orisAntistropha
tas eius iinde cantus hymngrũ ĩuentus ẽ ꝑstro¬
pham et antistropham adsonũ firmamẽti denõn¬
dum et planctaꝵ qui contra cõu̾sionẽ ocli uoluũ¬
tur Unde quidam cantus solebant fieri in ecclia
quos pocabant stroꝑhos iinde oracrobius Impĩs
eciam hrnnis deorũ ꝑstropham et antistrophã
metra canoris u̾sibus adhibebantur ut ꝑstrophã
rectus orbis stelliferi motus. pantistrophãm di¬
uersus uagorũ regressus predicaretur

Expanded text:
monostrophos, distrophos, tetrastrophos, unde invenitur 'hec oda est monostrophos, hec distrophos, hec tetrastrophos': monostrophos dicitur oda illa que tantum unam metri varietatem habet, sed distrophos dicitur tetrastrophos que in quartoceptor, impostor, fraudator, et hec stropha -phe, retorta sententia, argumentatio varia, fraus, deceptio, -a -um, fraudulentus, callidus, impostor, versutus. est cum fit mutatio de responsorio ad versum ubi est quedam conversio mutate melodie prioris; antistropha medietas. Unde cantus ymnorum inventus est per stropham et antistropham ad sonum firmamenti notandum et planetarum, qui contra celi conversionem volvuntur; unde quidam cantus solebant esse in ecclesia, quos vocabant trophos; unde Macrobius 'In ipsis etiam ymnis deorum per stropham et antistropham metra canoris versibus adhibebantur, ut per stropham rectus orbis stelliferi motus, per antistropham diversus vagorum regressus predicaretur
Abbreviated transcription (Latin):
Quuis herodiũ et accip̾itrẽ
nesciat aues reliquas
qñta uolatus su
uelocitate trauscendant. Struicionis uero penne
corũ siłitudinem hñt sed uolatus eorũ uelocita¬
tem non habet Aterra qmippe eleuari non ualet᷑
xꝑocrite qui dum uitam btorũ silant ĩmitacõ¬

Expanded text:
Quis herodium et accipitrem nesciat aves reliquas quanta volatus sui velocitate transcendant? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, hypocritae, qui dum bonorum vitam simulant, imita
Abbreviated transcription (Latin):
falarica afala dr hec falarica ce quoddam tlũ ngõ
tornofcdm̃ hus ferrimi cubicale et rotundi tatande
plumbo ĩmodum spere ĩ ipã sũmitate dr᷑ cciã ignẽ
hre affixum hoc telo pungnat deturribus quos see¬
ei falas uocant᷑ Et mittitur cormento nõ manibus et

Expanded text:
a fala hec falarica -ce, quoddam telum ingens, torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo in modum spere; in ipsa summitate dicitur etiam ignem habere affixum; hoc telo pugnatur de turribus, quas Greci falas vocant, et mittitur tormento non manibus;
Abbreviated transcription (Latin):
f alera repenultima correꝑta .i. ornamentũ equorũ
scd ponitur qñq pornacõne aliaꝵ reꝵ et y̾borũ Uñ
faleroras.x orno ornas ut iste utitur u̾bis faleratis.x.
ornatis Et quia falere nichil ꝓsunt equis sed fuĩt eis
causa suꝑbie reddunt enĩ eos pulcriores & sr̃bos & ar¬

Expanded text:
 ornamentum equorum, sed ponitur pro ornatione aliarum rerum, ut verborum, unde falero -as, idest ornare, ut ‘iste utitur verbis faleratis’, idest ornatis; et quia falere nil prosunt equis sed fiunt eis causa superbie – reddunt enim eos pulcriores et superbos et ar
Abbreviated transcription (Latin):
afos et lentos inde faculentus plems luce lucidus
simus inde faculenter cius tissime aduerbum
et hec faculencia cie splendor decusacio¬
respondendum et qd̾ queritur soluendũ facul¬
tas eciam dr quelibet sciã qͥa redoit eũ facilem
et potentem ad p̃dicta facienda item facultas di¬
citur copia operum¬
dissertus qui facile fari pt̃ qd̃ intelligit Et compat᷑
Unde facundia et facunditas Et ẽ facundia mãg¬
nuni dei donuĩ dum quis comode pt̃ loqui eloqu
que comode intelligit et hinc facudiosus sa sum
et facundatus ta timi .i. plenus facundia et facim¬
do facundas facere facimdum

Expanded text:
lentus -a -um, idest plenus luce, lucidus, simus, unde faculente -tius -me adverbium, et hec faculentia -e splendor, decusatiorespondendum et quod queritur solvendum; facultas etiam dicitur quelibet scientia quia reddat eum facilem et potentem ad predicta facienda; item facultas dicitur copia, opedisertus, qui facile fari potest quod intelligit, et comparatur, unde hec facundia et facunditas; ut dixit quidamnum dei donum cum quis commode potest eloqui que commode intelligit. Et hinc facundiosus -a -um et facundiatus -a -um, idest plenus facundia, et facundo -as, idest facere facundum
Abbreviated transcription (Latin):
quedam arbor glandifera sic dicta quia ciuis fruc¬
tus olim homĩes comederunt et escam habuerũt
unde seꝑe ꝓagro ponit᷑ quiã olim pauit homĩcs¬
nala afalondr hec fala fale.r lignea turris tinde
Enuenalis Consulit ante falas delphinorũ que

Expanded text:
quedam arbor glandifera sic dicta quia eius fructus homines olim comederunt et escam habuerunt, unde sepe pro agro ponitur, quia olim pavit hominne. Inde hec fala -le idest lignea turris, unde Iuvenalis ‘consuluit ante falas delphinorumque
Abbreviated transcription (Latin):
libro Certum illud exꝑtirs sum siue tenaciorem fo¬
re memoriam corum que inp̾ma etate discintur
cõmemoro ras ĩmemoro ns rememoro ras Et sũt
actiua ĩnuẽĩuntur tñ et deponencia in eodem sen¬
su se memoror raris cõmenioror raris rememo¬

Expanded text:
i certumque illud expertus sum tenaciorem fore memoriam eorum quae in prima aetate discunturcommemoro -as, rememoro -as, et sunt activa. Inveniuntur tamen et deponentia in eodem sensu, scilicet memoror -aris, commemoror -aris, rememo
Abbreviated transcription (Latin):
d que .i. difeclus unde apud hebreos luna dr̃ mene
quia singulis mensibus deficiat et sic mene ÷. liii¬
dicinitur menia oiã edificia enutatis et scribiti¬
manũ am .i solariũ quia moenibus solet addi
uł menianus collega crassi inforo piccit matĩas
ut essent loca in quibus spectantes insisterent que
ex noiẽ eius menia appellata sunt hoc & solaria
dicuntrr quia patent soli Et inde inoleuit postaa
consuetudo ut menia domibus adiacent Tnde
rnemanatus ta tum. ꝑmenia ornatus uł pp̃aratus¬

Expanded text:
dest defectus, unde apud Hebreos luna dicitur mene quia singulis mensibus deficiat. Et a mene dicuntur menia omnia edificia civitatis; anum, idest solarium, quia menibus solet addi; vel Menianus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus spectantes insisterent, que ex nomine eius meniana appellata sunt: hec et solaria dicuntur quia patent soli; et inde inolevit postea consuetudo ut meniana domibus adicerent; unde menianatus -a -um, idest menianis ornatus et preparatus
Abbreviated transcription (Latin):
ant or memoria qͣi in mente mora cthiya ẽ Et hĩc
memorosus sa sum. qui bone ẽ memorie Et scias
cogitacio pñcia amplectitur. Item amemoria deriua
dignũ memoria uł ꝙ reducit aᵈ ad memoriam
Unde hoc memoriale lis ꝙ datur uł dr̾uł fit ut¬

Expanded text:
tur memoria, quasi in mente mora, ethimologia est. Et hinc memoriosus -a -um, qui bone est memorie, et hic et cogitatio presentia complectitur. Item memoriosus dignum memoria vel quod reducit aliquid ad memoriam, unde hoc memoriale, quod datur vel dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
Menonides menuon fuit filius aurore rex orientalis
ipnide mennonius nia nũ ħ introrino bello piit fã¬
iulle regi cuus mutate sunt ĩaues q̃ ab eo dicte sũ
mennonides he catuatim exegypto ad iliũ uolare
dicimtur iuxta menuonis sepulcrum Et inde ero
ilienses mennonides uocant Eñto aut̃ anno ad
iliuĩ ueniũt et cum biduo circũuolaunt tercia die
ĩepuites pugnam uicissim se unguibus et rostris

Expanded text:
M 79 MENNON fuit filius Aurore, rex orientalis; unde mennonius -a -um. Hic in troiano bello periit, faville rogi eius mutate sunt in aves que ab eo dicte sunt mennonides; hee catervatim ex Egipto ad Ilium volare dicuntur iuxta Mennonis sepulcrum et inde eas Ilienses mennonides vocant; quinto autem anno ad Ilium veniunt et, cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus et rostris
Abbreviated transcription (Latin):
mendacis quia mentem altius fallat Et drã ẽ inter
mendacem et ranũ quia mendax dr qui grã et spe
lucri uł uoluntate decipiendi mentitur uanus qui
sine cã uł utilitate mentitur Et ꝯꝑatur mendax cior
ssimus ipnde mendaciter cius ssime adu̾biĩ ĩtem

Expanded text:
-cis, quia mentem alterius fallat; et interest inter mendacem et vanum: mendax dicitur qui gratia et spe lucri vel voluntate decipiendi mentitur, vanus qui sine causa vel utilitate mentitur; et comparatur -cior -simus; unde mendacit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Quisquis expoĩtor inexplanacõe sacri eloquii
ut fortasse auditoribus placeat aliquid menciendo
componit sua et non dei u̾ba loquitur. Si tñ bñ pla¬
cendi uł seducendi studio meneiatur Nam si in u̾b¬
diũcis uirtutem requirens ipõ aliter quam is ꝑquẽ
plata sunt senserit eciam si subintellectu aͦ edifica¬
cõnem caritatis requirat sunt dnĩ uba que narrat
quia hoc solum dñs ꝑtotam nobis sacram scriptan
loquitur ut nos ad sum̃ et ꝓximi amorem trahat
ẽẽ pctñ quia hoc debet homo loqui qd̃ aiõ gerit siue
illud uerimi sit siuc putetur et non sit uerba enĩ
iõ sunt instituta non ut ꝑea homĩes ĩiuoẽ fallant
sed pea maltĩus noticiam suas cogitacoẽs ferant uer¬
bis er̃go uti ad falłam non ad qd sunt instituta

Expanded text:
ia quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et non Dei verba loquitur, si tamen placendi vel seducendi studio mentiatur. » Et dominicis virtutem requirens, ipse aliter quam is per quem prolata sunt senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirat, Domini sunt verba quae narrat, quia ad hoc solum Deus per totam nobis sacram Scripturam loquitur, ut nos ad suum et proximi amorem trahatesse peccatum, quia hoc debet loqui homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod sunt instituta,
Abbreviated transcription (Latin):
Ango tangis tetigi tactum iñ et corr̃ mi¬
tum ualde uł iuxta tangere uł accidere Contingo
obtingis obtingi obtactum Cango et eius cõ¬
poĩta ꝓtangere actiua sunt ded ꝓ accidere neu¬
tra Item cõpoĩta atango &̃ in prti mutãt a uii
anis quam ardeam dicunt iinde ħ tantalider
tantalis tantalidis filia uł neptis tantali iinde¬

Expanded text:
ANGO -gis tetigi tactum activum, itum, valde vel iuxta tangere vel accidere; contingo sorte, contingit facto. Tango et eius composita pro tangere activa sunt, pro accidere neutra; item composita a tango in presenti mutant a in i, avis quam ardeam dicunt; unde Tantalides Tantalis -dis, filia vel neptis Tantali
Abbreviated transcription (Latin):
paclitus latine aduocatus uł consolator dr᷑ qui
idcirco aduocatus dr̾ qui perrore delinquençiũ
apud insticiam prĩs interuenit qui unius sub̾e
cum prẽ et filio erorare ꝓdelinq̃.tibꝰ ꝑhibetur qͥa
eos quos repleĩt exorantes facit iinde et paulus
dicit Ipẽ enĩ spũs postulat ꝓnobis gemitibus
ad postulandũ cos quos repleilẽit inflãmat Con¬
solator aũt idem spũs uocatur quia de pct̃i ꝓpetra¬
cione mẽntibus dum spem uenic p̃parat ab afflie¬
cione tristicie mentẽ lcuat De quo rocte prmatit᷑
ipe uos docebit oĩa quia nisi idem spũs cordi al¬
sit audientis ociosus ẽ ẜmo doctoris Nlemo ergo
docenti honũ tribuat ꝙ ex ore docentis intelligit
auditis nec tñ ꝑiter sensum audite uocis peipit
cum ergo nox dispar nõ sit cur incordibus uris

Expanded text:
 consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit,pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
si intellectus magno quidem acumĩe uigilet et
moderare se nesciat ꝑmatitatem Abinteslectu s
ascendamus ad sapiẽnciã ut hoc ꝙ intellectus acu¬
te ĩuenit sapiã mature disponat. Quia ergo ꝑtio
psciãm adfortitudinẽ roboramur ꝑfortitudinẽ
ad consiliũ tendimus ꝑ consiliũ adintellectum
mus septem gradibus ad portam ascendimus ꝑ
quam nobis aditus inte spuał aꝑitur Detriplici¬

Expanded text:
si intellectus magno quidem acumine vigilet, et si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendamus ad sapientiam, ut quod acute intellectus invenit, sapientia mature disponat. Ut per oimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium ad intellectum mus, septem gradibus ad portam ascendimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperi
Abbreviated transcription (Latin):
renis ad celestia tendimus cosdem gradus aserer¬
dendos enumerems iit atiore ad sapiãm ꝑnẽĩre
ualeamus inmente etenĩ nrã p̾mus gradus
iste timor si eũ co pietas nõ ẽ Qui enĩ miserer
dillilat hiuꝰ timor ante omĩpotentis dei oculos
nullus est qui non leuatur ad pietatem sed pie
dinata sit pietas ad gradum ẽ alm̃ sublenanda
beat uirtutem uero agendi nõheãt ꝙ est ipã scĩa
dcĩa ergo erescat adfortitudinẽ ut cum uidet quid
agendũ sit hoc agere ꝑmentis fortitudinẽ possit
ne timore trepidet et pauore collapsa nõ ualeat
dicta defendere que sentit. sed sepe fortitudo si
ip̃a sua p̃sumpcõne ĩcassũ ruit Ascendat ergo
ad cõsilium ut p̃iudendo p̃inimat om̃e quod
agere fortiter p̃t Sed ẽẽ consiliũ nõ pt si intellec¬
tus de est quia si nõ intelligit malum qd̾ agentẽ
grauat quomõ ꝑt bonum solidare ꝙ adiuuat
taq aconsilio ascendamus ad intellectũ ded ꝙ̃

Expanded text:
renis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo enumeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus iste timor, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri  dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, qui non sublevatur ad pietatem: sed saepe Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, beat: virtutem vero agendi non habeat. Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem: ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet: et pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si ipsa sui praesumptione in casum ruit: ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest: quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare, quod adjuvat: itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid