comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ymon petrus filiꝰ
lylee. uuco bethsa¬
ida. Frat̾ andree a¬
Disꝑsionis eoꝵ qui de circũcisione
credid̾ant. in ponto. galatia.ca¬
padotia.asia.⁊ bythima. secundo
claudii anno ad expugnand̾ sy¬
monẽ magũ romã ꝑgit.ibiq¬
cerdotale tenuit. usq ad ultim̃
mũ..I quo ⁊ affixus cruci mar¬
tirio coronatus est. capite ad t̾¬
ram uerso. ⁊ in sublime pedib
eleuatis. asẜens se indignum ꝙ
sic crucifig̾et᷑ ut dñs siis. &cͥp¬
sit duas epłas que catholice no
minant᷑. quarũ scd̾a a plerisq
eius negat᷑ ꝓpt̾ stili cum pͥore
dissonantiã. Sed ⁊ euangeliũ
iuxta marchũ. qui auditor eiꝰ
⁊ int̾pres fuit: huiꝰ dicit᷑. Lib̾
autt̃ e quib unus accoꝵ eius ĩ¬
scribit̾. alius euangłia. t̾tius p̾¬
dicatõnis. quartus apocalipsis.
qͥntus iudicũ. int̾ apocriphas :¬
scripturas repudiant᷑. Sepultꝰ¬

Expanded text:
Simon Petrus, filius lile ex vico Bethsaida, frater Andree adispersionis eorum qui de circuncisione crediderant in Ponto, Galatia, Capadocia, Asia et Bithinia, secundo Claudii anno, ad expugnandum Simonem magum Romam pergit; ibiqcerdotalem tenuit, usque ad utum. A quo et affixus cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis: asserens se indignum qui sic crucifigeretur ut Dominus suus. Scripsit duas Epistolas, quae Catholicae minantur; quarum secunda a plerisque ejus negatur, propter styli cum priore dissonantiam; sed et Evangelium juxta Marcum, qui auditor ejus et interpres fuit, hujus dicitur. Libri autem, e quibus unus Actorum ejus scribitur, alius Evangelii, tertius Praedicationiquintus Judicii, inter apocryphas scripturas repudiantu
Abbreviated transcription (Latin):
uertit in uinũ: unde ⁊ na¬
thanael uerus israhelita⁊
saluatoris testimonio cõpro
bat᷑. ⁊ est hodie oppidulum
in galylea gentiũ.
Cedes. sortis neptalim.ci¬
uitas sacerdotalis ⁊ fugitĩo¬
rũ in galylea suꝑ monte
neptalim. Sed et hanc cep̃
rex assyrioꝵ. que nunc cyd¬
dissus appellat᷑. in uicesiõ
tyri miliario iux paneadẽ.
Cartham. in cribu nepta

Expanded text:
vertit in vinum. Unde Navertit in vinum. Unde Nathanael verus Israelita Salvatoris testimonio comprobatur et est hodie oppidulum in Galilaea gentium. Cedes, sortis Nephthalim, civitas sacerdotalis ac fugitivorum, in Galilaea super montem Nephthalim. Sed et hanc cepit rex Assyriorum, quae nunc Cidissus appellatur, in vicesimo Tyri milliario juxta Paneadem. Charth
Abbreviated transcription (Latin):
Ieila. in tribu iuda.
ubi quondã sedit dauid. et
talem plagam eleuthero¬
poleos ꝑgentib chebron qͣ¬
si in occauo miliario: in qͣ
sepulcrũ monstrat᷑ prophe¬
te abacuch.
Caniath baal. ciuitas ia¬
rim in tribu iuda.
ana. in tribu effraim.
ampsaim. ĩ tͥbu efframi.
ane. in tribu manasse.
ariathiarim. que et ca¬
riathbaal. ciuitas saltuũ.
una de urbib gabaonitaꝵ
ꝑtinens ad tribũ iude. eun¬
tib ab elia diospolim in mi¬
liario nono. De hac fuit uri¬
as ꝓpheta. quem int̾fecit io¬
achim in iherłm: sicut ihe¬
remias scribit. Sed ⁊ in ꝑali¬
pomenon libro filius sobal
appellabat᷑ cariathiarim.¬
Cision. in tribu ysachar.
ciuitas seꝑata leuitis.
Charca. in tribu zabulon.
separata leuitis.
Cotta. in tribu zabulon.
cuitas seꝑata leuitis.
Cana. usq ad sydonẽ ma¬
iorem. Est quippe ⁊ altã mi¬
nor: ad cuius distinctõm ma¬
ior hec dicit᷑. Euit autem ca¬
na in tribu aser: ubi domi¬
nus nr̃ atq saluator aquaᷤ

Expanded text:
fuit in tribu Juda, ubi quondam sedit David, quatalem plagam Eleutheropoleos pergentibus Hebron, quasi in octavo milliario, in qua sepulcrum monstratur prophetae Ambacuc. Cariathbaal, civitas Jarim in tribu Juda. Cana, in tribu Ephraim. Campsaim, in tribu Ephraim. Cane, in tribu Manasse. Cariathiarim, quae et Cariathbaal, civitas saltuum, una de urbibus Gabaonitarum pertinens ad tribum Judae, euntibus ab Aelia Diospolim in milliario nono. De hac fuit Urias achim in Jerusalem, sicut Jeremias scribit. Sed in Paralipomenon libro filius Sobal appellatur CariathiarimCision, in tribu Issachar, civitas separata Levitis. Cartha, in tribu Zabulon, civitas separata Levitis. Cotta, in tribu Zabulon, civitas separata Levitis. Cana, usque ad Sidonem majorem est quippe et altera minor, ad cujus distinctionem major haec dicitur. Fuit autem Cana in tribu Aser, ubi Dominus noster atque Salvator aquas
Abbreviated transcription (Latin):
uos occidit: et effudit
sanguĩem belli ĩ pace.
⁊ posuit cruorẽ in baltheor
suo qui erat circa lũbos erꝰ.
⁊ in caltiam̃to suo qd̾ erat
in pedib eius. canguĩem¬

Expanded text:
uos occidit et effudit sanguinem belli in pace et posuit cruorem proelii in balteo suo qui erat circa lumbos eius et in calciamento suo quod erat in pedibus eius facie
Abbreviated transcription (Latin):
aid. terra in qua hĩca¬
tem in salum. id est
motũ siue fluctuacõm.
Dineue. urbs assirioꝵ qmͣ
edificauit assur egrediens
de t̾ra sennaar. Est ⁊ alia uꝰ¬
q hodie ciitas uideoꝵ noĩe
nineue in angulo arabie.
Na aliel. iuxta
arnonem castra filioꝵ isrł
Nabau. qd̾ hebraice dicit
nebo. mons suꝑ iordanẽ ꝯtͣ
ih̾ico in t̾ra moab. ubi mo¬
Yses mortiuis est. ⁊ usq ho¬
die ostendit̾ in sexto miliario
urbis esbus. contra orientalẽ
filioꝵ ruben in regione gala¬
ad. cuius meminit ysaĩas ĩ
uisione contͣ moab. ⁊ ihere¬
ias. Est uero ⁊ cuiꝰdã uiri
uocabłm nabau. qui chana
bus milib octo. contͣ me¬
ridianã plagam.
Dageb. auster apud hebre¬
os nãgeb dicit᷑. qd̾ symachuc
int̾prẽtatus est midiem. Sci¬
endũ autem ꝙ eadem plaga
apud hebreos tribus uocabu¬
lis appellat᷑. nageb. theman.
dorom. quod nos possumꝰ au¬
strũ affricũ ⁊ meridiem si¬
ue eurũ int̾pretari.
De libro

Expanded text:
aid, terra in qua habitatem in salum, id est, motum, sive fluctuationem. Nineve, urbs Assyriorum, quam aedificavit Assur egrediens de terra Senaar. Est et alia usque hodie civitas Judaeorum nomine Nineve in angulo Arabiae Naaliel, juxta Arnonem castra filiorum Israel. Nabau quod Hebraice dicitur Nebo , mons supra Jordanem contra Jerichum in terra Moab, ubi Moses mortuus est: et usque hodie ostenditur in sexto milliario urbis Esbus contra orientalem plagam. filiorum Ruben in regione Galaad: cujus meminit Isaias in visione contra Moab, et Jeremias. Est vero et cujusdam viri vocabulum Nabau, qui Caan bus millibus octo contra meridianam plagam. Negeb, Auster: apud Hebraeos Nageb dicitur, quod Symmachus interpretatur, meridiem. Sciendum autem quod eadem plaga apud Hebraeos tribus vocabulis appellatur, Nageb, Theman, Darom, quod nos possumus Austrum, Africum, et Meridiem, sive Eurum interpretari. 254 DE LIBRO
Abbreviated transcription (Latin):
In eoꝵ namq ydolis dñs iu¬
dicia fecit: sicut et in dus
ontristatꝰ est aũt dauid:
eo ꝙ ꝑcussisset dominꝰ
bram. Hebreus: eo ꝙ diuisis¬
set. Diuisisse illum dñs dr̾.
quia locus ubi erat oza: ua¬
cuus apparuit. Et noluit:
dauid ad se diu̾tere archã
dñ in ciuitatẽ dauid: sed
diu̾̃tit eam in domũ obeche¬
dom gethei. Qui getheus
ideo uocat᷑: eo ꝙ in geth pa¬
ter eius hĩtaui̾t. Et benedi¬
xit dñs obethedom: et om¬
nẽ domũ eius. Bñdixisse do¬
mũ eius dnm̃ hebrei dicũt:
eo ꝙ om̃s uxores eius ⁊ con¬
cubine.⁊ nurꝰ ⁊ ancille: ma̾¬
culos peperint filios. necnõ
⁊ femiẽ quadrupedes: ge¬
minos ei edid̾int fetu᷑. De
quo ita in libro ꝑalipome¬
non scrib̾r. Mansit ergo ar¬
cha dei in domo obethedom
trib mensib. ⁊ bñdixit dũs
domui eius: ⁊ omĩb que ha¬
lebat. Et alibi in eodẽ libro
obethedom: semezas pͥmoge¬
nitus. iorabad scd̃s. iohaa t̾¬

Expanded text:
In eorum namque idolis Dominus juIn eorum namque idolis Dominus judicia fecit, sicut et in diis Contristatus est autem David, eo quod percussisset Dominus Ozam. Hebraeus: eo quod divisisset. Divisisse illum Dominus dicitur, quia locus ubi erat Ozam, vacuus apparuit. Et noluit David ad se divertere arcam Domini in civitatem David; sed divertit eam in domum Obed Edom Gethaei, qui Gethaeus ideo vocatur, eo quod in Geth pater ejus habitaverit. Et benedixit Dominus Obed-Edom, et omnem domum ejus. Benedixisse domum ejus Dominum, Hebraei dicunt, eo quod omnes uxores ejus et concubinae, et nurus, et ancillae, masculos pepererint filios, necnon et feminae quadrupedes geminos ei ediderint foetus. De quo ita in libro Paralipomenon scribitur: Mansit ergo arca Dei in domo Obed-Edom tribus mensibus, et benedixit Dominus domui ejus et omnibus quae habebat . Et alibi in eodem libro Obededom Semeias primogenitus Iozabad secundus Iohaa te
Abbreviated transcription (Latin):
princepserit.
t reliquerũt ibi sculpti¬
lia sua: que tulit do̾ ⁊
un eius. Gulit ea dauid: ⁊
igni iussit exuri. sicut liber
palipomenõ declarat ita di¬
cens. Deliquerũtq ibi deos
suos: quos do̾ iussit exiri.
onsuluit aũt dd̾
dum̃. Qui respõdit. Nõ
ascendas. sed gira post t̾gũ
illoꝵ: ⁊ uenies ad eos exad¬
u̾so piroꝵ. In hebreo nõ pi¬
roꝵ: sed flentiũ legit᷑. Ex¬
adu̾so itaq flentiũ: eum ue¬
nire iubet. hoc est ex adũso
ydoloꝵ suoꝵ. ubi scilicet ydo¬
la eoꝵ erant: in quib cõfi¬
debant. Que ydola idcirco
flentiũ uocant᷑. quia fletu
digna sunt:⁊ eos qui ea co¬
lunt: ad fletũ miseriaꝵ ꝑ
ducunt. Flentiũ itaq eorũ
ỹdola ⁊ blasphenniã hͥ ẜmo
diuimis uocat. sicut alibi
uocat᷑ ydolũ moab: conta¬
minatõmi moab. Et cũ au
dieris sonitũ gradientis ĩ
cacumĩe flentiũ. Hoc est.
Cuni audieris potestatibꝰ
dũs ante faciem tuam: ut
ꝑcutiat castra philistuim.

Expanded text:
princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit David et viri ejus. Tulit ea David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Nascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pirorum. » In Hebraeo non pirorum, sed flentium legitur. Exadverso itaque flentium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant, in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat, sicut alibi vocatur idolum Moab, contamidieris sonitum gradientis in cacumine flentium: hoc est, cum audieris a potestatibus Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim.
Abbreviated transcription (Latin):
lu dicunt᷑. Eilu quippe israel
iurauant eis. Et uoluit saul ꝑ¬
cut̾e eos zelo. zelo quasi ꝓ filiis
isrł ⁊ iuda dicens. Iosue gͣtis
eosdẽ gabaonitas uiu̾e p̃mi¬
sisse: ⁊ filiis isrł ⁊ iuda predã¬
eoꝵ inuste abstulisse. Idcirco
eos ꝑim̾e̾ iubet: quasi pro ze¬
lo urł ⁊ ida. Huiꝰ ultionis
causa in gabaonitas: ame¬
lech sacerdos extitit. ꝑcussit

Expanded text:
lii dicuntur. Filii quippe Israel lii dicuntur. Filii quippe Israel juraverant eis. Et voluit Saul percutere eos zelo. Zelo quasi pro filiis Israel et Juda, dicens: Josue gratis eosdem Gabaonitas vivere permisisse : et filiis Israel eorum injuste abstulisse ; idcirco eos perimere jubet, quasi pro zelo Israel et Juda. Hujus ultionis causa in Gabaonitas Achimelech sacerdos exstitit. Hist
Abbreviated transcription (Latin):
uas. que in aliemgenis olĩ
seruata est : Hanc mulierẽ
iudei sarã filiã aser filii iacob
intlłigũt.⁊ ꝙ se matrẽ dixe¬
rit ita dicens. Gu q̃ris euert̾e̾
matrẽ isrł. Idcirco matrẽ: qr
multoꝵ annoꝵ erat.
ra autẽ iairites: erat sa¬
cerdos dauid. Id est magis¬
ter. Wicut alibi scriptũ est.
ixitq dñs. Propt̾ saul ⁊
domũ sanguinũ: quia
occidit gabaonitas. Domus
sanguinũ st̃ filui saul. qͥ cũ
doech ydumeo dũ adhuc pu¬
eri essent: sac̾dotes ⁊ gabao¬
nitas in nobe occidunt. Hu
sũt armoni et iniphibosech:
quos peꝑit ei resfa filia aia.
⁊ qͥnq filu michol filie sa¬
ul: quos genu̾at adrieli fili¬
o berzellaĩ. qui fuit de mola¬
thi. Querit᷑ cur filui michol
dicant᷑. cũ nõ michol. s eiue
soror merab: uxor fui̾t adri¬
eli filio berzellai. Qd̾ ita sol¬
uit᷑. Merab quippe eos natu¬
rałr genuit.⁊ michol uxor
do. que ⁊ egla dicit᷑: eos in fi¬
lios adoptauit. Idcirco eius fi¬

Expanded text:
genis olim servata est? Hanc mulierem Judaei, Zaram, filiam Aser, filii Jacob intelligunt: et quod se matrem dixerit, ita dicens: Tu quaeris evertere matrem Israel. Idcirco matrem, quia multorum annorum erat. Ira autem Jairites erat sacerdos David: id est, magister: sicut alibi scriptum est Dixitque Dominus, propter Saul et domum sanguinum; quia occidit Gabaonitas. Domus sanguinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii Michol, filiul, quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur, cur filii Michol dicantur, cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai? Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit, et Michol uxor David, quae et Aegla dicitur, eos in lolios adoptavit: idcirco ejus fi
Abbreviated transcription (Latin):
otiauit eos. Et tulit do̾ frem̃
tributi: de manu philistuĩ.
frenũ tributi: qͥnq erãt ci¬
uitates philistinoꝵ.que fre¬
quent̾ urł sibi tribut.iriũ
faciebant. quas eis tulit do
⁊ huĩliauit eos. fecitq sibi
tributarios. Unde ⁊ in ꝑali¬
pomenõ legit᷑. ꝑcussĩt dd̾
philistiim ⁊ hũiliauit eos:
⁊ tulit geth et filias eius de
manu eoꝵ.
reu̾teret̾ capta siria. Fe¬
fisse sibi nom̃ dicit᷑. quia mn
ualle salinaꝵ cesis .xuiii. mi¬

Expanded text:
iliavit eos: et tulit David frenum iliavit eos: et tulit David frenum tributi de manu Philistiim. Frenum tributi, quinque erant civitates Philistinorum, quae frequenter Israel sibi tributarium faciebant, quas ab eis tulit David, et humiliavit eos, fecitque sibi tributarios. Unde et in Paralipomenon legitur: Percussit David Philistiim et humiliavit eos, et tulit Geth et filias ejus de manu eorum . reverteretur, capta Syria. Fecisse sibi nomen dicitur, quia in valle Salinarum, caesis decem
Abbreviated transcription (Latin):
cordiã tuã. Quia nõ est siłis
tui. Neq enĩ est deus extͣte:
in omĩb que audiuimꝰ in
aurib urĩs. Non est inquit
deus siłis tui: qui fec̾it mag¬
nalia ħ que audiuimꝰ aur¬
b nrĩs. A facie ppłi tui quẽ
redemisti ex egipto: gentẽ
⁊ deũ eius. Hebreus hc̃. Gen¬
tib ⁊ diis eaꝵ. Et est sensus.
A facie ppłi tui quẽ redemis¬
ti tibi ex egipto. de ẜuitute
scilic egiptioꝵ quos in ma¬
ri rubro ꝑemisti: ⁊ diis eoꝵ
in quib iudicia fecisti. Qui¬
a tu dũe ex̾cituũ deus isrł
rene lasti aurẽ serui tui di¬
cens. domũ edificabo tͥ. Prop¬
t̾ hoc inuenit seruus tuꝰ cor
ũiũ: ut oraret te orõne hac.
Aurẽ eius. Dñs ꝑ ꝓphetã re¬
uelau̾at: se illi domũ edifi¬
caturũ. Idcido dd̾ inuenisse
se dicit cor suũ. id est ĩuenit
audatiã in corde suo: ut ora¬
ret eũ orone hac.
actũ est aũt post ħ ꝑcus¬
sit dd̾ philistum: ⁊ huĩ¬

Expanded text:
cordiam tuam. « Quia non est similis cordiam tuam. « Quia non est similis tui, neque enim est Deus extra te in omnibus quae audivimus auribus nostris. » Non est, inquit, Deus similis tui, qui fecerit magnalia quae audivimus auribus nostris. « A facie populi tui, quem redemisti tibi ex Aegypto gentem et Deum ejus. » Hebraeus habet: Gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemisti tibi ex Aegypto, de manu scilicet Aegyptiorum, quos in mari Rubro peremisti; et de diis eorum, in quibus judicia fecisti. « Quia tu, Domine exercituum, Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi, propter hoc invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac. Aurem ejus Dominus per Prophetam revelaverat, se illi domum aedificaturum. Idcirco David invenisse se dicit cor suum, id est, invenit audaciam in corde suo, ut oraret eum oratione hac. Factum est autem post haec, percussit David Philistiim, et hum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ nomĩa famosissima sũt¬
in terra. Et ponam locũ ppło
meo isrł. ⁊ plantabo eum. ⁊
hĩtabit sub eo. Hoc in loco tẽ¬
pus salomonis sermo descri¬
bit diuinus. quo filii israel
pacem eent habituri per cir¬
cuitũ. ⁊ non eent affligẽdi
⁊ oppͥmendi : sicut priori tẽ¬
pore funͣt oppressi ⁊ afflicti.
Qui si iniq aliquid gesẜit:
arguã eum in uirga uiroꝵ.
⁊ in plagis filioꝵ hoĩmi. uir¬
gam uiroꝵ: gladiũ uocat
inimicoꝵ. polage uo̾ filioꝵ
hominũ: sunt ĩcomodita¬
tes corpoꝵ humanoꝵ. quibꝰ
pro peccatis suis: a dño me¬
rito hoĩes flagellant᷑. Ista
est enim lex adam due deuͤ
Hoc est. Lex hoĩs est dũe de¬
us : ut tibi in simplicitate
cordis ⁊ puritate seruiat. et
cor tuũ: fecisti oña mag¬
ualia ħ. Propt̾ uerbũ tuũ qd̃¬
pinisisti abrahã. ysaac.et ia¬
cob. fecisti omĩa hec: mͥ ser¬
uo tuo. Quod dicit scd̾m cor
tuũ: incelligit᷑ scd̾m miẜi¬

Expanded text:
rum nomina sunt famosissima rum nomina sunt famosissima in terra. Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo. Hoc in loco tempus Salomonis sermo describit divinus, quo filii Israel pacem essent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi sicut tempore Judicum fuerunt oppressi et afflicti. Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et in plagis filiorum hominum. Virgam virorum, gladium vocat inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, quibus pro peccatis suis a Domino merito homines flagellantur. Ista est enim lex Adam, Domine Deus. Hoc est, lex hominis est, Domine Deus, ut tibi in simplicitate cordis et puritate serviat. Et cor tuum fecisti omnia magnalia haec: propter verbum tuum, qpromisisti Abraham, Isaac et Jacob, fecisti omnia haec mihi servo tuo. Quod dicit, « secundum cor tuum » intelligitur, secundum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
bus isrł. cui p̾cepi ut pasce̾t
ppłm meum isrł dicens. qͣre
nõ edificasti mͥ domũ cedri¬
nã: Hec loca ꝑ que se tran¬
sisse dũs dicit: intelligenda
sunt sylo.⁊ galgala. et nobe.
⁊ cet̾a loca ubi tab̾nacłm ⁊
archa dm̃ collocata sunt. Nũ¬
quid loquens locutꝰ sũ alicui
iudici de tribub isrł. cui pre¬
cepi ut pasce̾t ppłm meũ is¬
rael. quare nõ edificasti mͥ
domũ cedrinã: Idcirto a nł¬
lo iudicũ sibi edificari dom̃
cedrinã iussit: quia ab omĩ¬
b contͣ hostes pugnatũ fu¬
it.⁊ om̃s effusores funͣt san¬
guinũ. Filius tñ tuus cͥ nõ
instabunt bella hostiũ. et qͥ
nõ erit uir sanguinũ: ip̃e
edificabit mͥ domũ. Et nũc
hec dices seruo meo dd̾. Ego¬
te tuli de pascius seqñtẽ gre¬
gem. Et post pauca. Feciq tͥ
nom̃ grande: iux nom̃ mag¬
noꝵ qui sunt ni t̾ra. Feci in¬
quit tibi dũc nomẽ grande.
sicut feci abrahã.⁊ ysaac. et
iacob. ⁊ moysi. ⁊ iosue: quo¬

Expanded text:
 cui praecepi ut pasceret populum meum Israel, dicens: Quare non aedificasti mihi domum cedrinam? Haec loca per quae se transisse Dominus dicit, intelligenda sunt Silo et Galgala et Nobe, et caetera loca, ubi tabernaculum et arca Domini collocata fuit. Numquid loquens locutus sum alicui judici de tribubus Israel, cui praecepi ut pasceret populum meum Israel: Quare non aedificasti mihi domum cedrinam? Idcirco a nullo Judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores fuerunt sanguinum. Filius autem tuus, cui non instabunt bella hostium, et qui non erit vir sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. Et nunc haec dices servo meo Dtuli te de pascuis sequentem gregem. Et post pauca: Fecique tibi nomen grande juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Feci, inquit Dominus, tibi nomen grande, sicut feci Abraham Isaac, et Jacob, et Moysi et Josue: quo
Abbreviated transcription (Latin):
salon: cum adhuc palpita
iũgend̾ est. Porro absalõ
erexat sibi cũ adhͨ unu̾ec
titulũ qui est in ualle reg¬
is. et cet̾a que seqũt᷑. Trã¬
dunt hebrei. ꝙ depositus de
quercu petierit sibi induci
bi titulũ ob memoria sui:
eo ꝙ nõ hab̾e̾t filiũ talẽ qͥ
regno dignꝰ esset. Putabtͣ
eñ filios suos nõ solũ reg¬
no indignos: uerũ etiam
ob pccm̃ suũ qd̾ in patre
gesẜat. p̾senti uita indig¬
nos. In quo titulo manũ
dĩ defixisse: ⁊ figurã man
sue exp̃ssisse. ⁊ ob ħ titulũ
ħ modo uocari. uocauitq
titulũ noĩe suo: ⁊ appłłat᷑¬

Expanded text:
salom, cum adhuc palpitarsalom, cum adhuc palpitarjungendum est: Porro Absalom erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in valle regis, et caetera quae sequuntur. Tradunt Hebraei quod depositus de quercu petierit sibi induciabi titulum ob memoriam sui, eo quod non haberet filium talem, qui regno dignus esset. Putabat enim filios suos non solum regno indignos, verum etiam ob peccatum suum quod in patrem gesserat, praesenti vita indignos. In quo titulo manum dicitur defixisse, et figuram manus suae expressisse, et ob hoc titulum hoc modo vocari: Vocavitque titulum no
Abbreviated transcription (Latin):
miuriã fec̾at: ꝯstitutꝰ ẽ ab¬
eodẽ dd̾ in loco frĩs iste sobi.
qui ad dd̾ legit̾ cũ ceti̾s ue¬
nisse. ⁊ stratoria.⁊ tapetia.⁊
uasa fictilia. ⁊ cetã que seqũ¬
tur ei obtulisse.
uit aũt ibi preliũ dis¬
ꝑsum suꝑ faciem omĩs
cerre. ⁊ multo plures erant
quos saltus consumpẜat de
ppło: ꝙͣ hii quos uorau̾at ⁊¬
gladius in bello. Maltꝰ hic
qui plures ꝯsũpsisse ꝙͣ ꝙ la¬
dius uorasse legit᷑: bestĩas
ferocissimas que in saltu e¬
rant hebrei autumant. a
quib płes ꝯsumpti ꝙͣ agla¬
dio uorati fuerint.
orro absalon erey̾at sibi
cũ adhuc iuue̾t titulũ:
qui est in ualle regis. Dixe¬
rat enĩ. Nõ habeo filiũ: et
hoc erit monim̃tũ nomĩs
mei. Uocauit q titulu no¬
mĩe suo. ⁊ appellat᷑ manus
ab salon usq in diẽ hanc.
Locus hic suꝑiori loco copu¬
landus est: ubi dicit᷑. Gulit
ioab trec lanceas in manu
sua. ⁊ infixit eas in corde ab¬

Expanded text:
injuriam fecinjuriam fecbi, qui ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia et caetera quae sequuntur ei obtulisse. Fuit autem ibi praelium dispersum super faciem omnis terrae. Et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius in bello. Saltus hic qui plures consumpsisse, quam gladius vorasse, legitur, bestias ferocissimas quae in saltu erant, Hebraei autumant, a quibus plures consumpti quam a gladio vorati fuerint. orro Absalom erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum, qui est in valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei: vocavitque titulum nomine suo, et appellatur manus Absalom, usque in hunc diem. Hic locus superiori loco copulandus est, ubi dicitur : Tulit Joab tres lanceas in manu sua, et infixit eas in corde Ab
Abbreviated transcription (Latin):
lices. Ysmahelites enĩ ide
iether nocat᷑. quia filiꝰ eiꝰ
amasa oꝑa ysmahelitisi¬
mitatꝰ: dauid fugientẽ ne¬
quaꝙͣ ẽ comitatꝰ. cui dix̾at.
G̃ui sumꝰ o daiuid: et tecũ
fili ysai. In libro uo samueł
idcirco iet̾hra isrłites uocat᷑.
quia pccm amase filii eius
id est amasã ꝑcutiente dele¬
cũ est. Qui ingressus est ad
abigai filiã naas: sorore
saiuie. Naas: int̾pretat᷑ co¬
iuber. Idcirco coluber. qr nuil¬
lum admisisse mortiferũ ꝑ
Est etiã naas. qui ⁊ ysaĩ pa¬
ter dd̾. sic̃ in ꝑalipoinenon
demõstrat᷑. ubi enu̾atis fi¬
liis ysai legit᷑. Quorũ soro¬
res funͣt saruia ⁊ abigail.
umq uenisset do
in castra. id est in ma¬
naimi: sobi filius naas de ⁊¬
ralbath filioꝵ ammon. Et¬
reliqͣ. Iste sobi filiꝰ fuit na¬
as regis. cũ quo pugnauit
saul. Iste ⁊̃ naas fecit mĩa
saul. Quo mortuo dixit dor
fecit pat̾ eius naas metu.
Int̾empto u̾o a dd̾ anon. qͥ
ei in decaluandis seruiꝰ suis

Expanded text:
lites. Ismaelites enim idem Jether vocatur, quia filius ejus Amasa opera Ismaelis imitatus, David fugientem nequaquam est comitatus, cui dixerat: Tui sumus, o David, et tecum filii Isai. In libro vero Samuelis idcirco Jethra Jezraelites vocatur, quia peccatum Amasae filii ejus, id est, Amasam percutiente deletum est. Qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae. Naas interpretatur coluber. Idcirco coluber, quia nullum admisisse mortiferum peEst etiam Naas qui et Isai pater David, sicut in Paralipomenon demonstratur: ubi enumeratis filiis Isai, legitur, quorum sorores fuerunt, Sarvia, et Abigail. Cumque venisset David in castra, id est, in Manaim: Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon, etc. Iste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas fecit miseriSaul: quo mortuo dixit Davifecit pater ejus Naas mecum. Interempto vero a David Anon, qui ei in decalvandis servis suis
Abbreviated transcription (Latin):
egit suꝑ eos ferrata carpenta.
diuisit q cultris: ⁊ transduỹ
in typo laterũ. Serrauit eĩ
eos ferratis carpentis. ⁊ diui¬
sit cultris: sicut latere ᷤ diui¬
di solent. qui ex palei ᷤ ⁊ lu¬
to conficiunt᷑.
pat̾ maacha matͥs ab salõ.
quã dicũt hebrei a dauid ĩ
prelio captã.⁊ cesarie ⁊ un¬
guib p̾cisis scd̾m legem:
cam uxorẽ sibi dd̾ sociasse.
⁊ ex ea genasse thamar et
absalon. Cessauit itaq dd̾
rex: ꝑ sequi ab salon. In he¬
breo legit᷑. C̃essauit itaq rex
exire post ab salon. Uoluisse
idem dd̾ exire ꝑhibet᷑. ut re¬
duce̾t ab salon. s ꝑtracrans
in corde suo ꝙ quociens eñ
uid̾et. tociens dolore mortis
amon ei ad memoriã redu¬
c̾et: iocuto cessasse dr̾ exire
post absalon. sb̾audit᷑ ut e¬
um ad ꝓpͥa reuocaret. Quod¬
ꝑ amon int̾itu: mtllĩgen¬
dũ est. qr postꝙͣ noluit exi¬
re post absalon ut reducet
eũ ⁊ uide̾t᷑ ab eo: cepit conso¬
lari ⁊ suꝑ morte amõ. Quã¬

Expanded text:
egit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et transduxit in typo laterum. Serravit enim eos ferratis carpentis, et divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiuntur.pater fuit Maacha matris Absalom, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam , et caesarie et unguibus praecisis, secundum legemeam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalon; sed pertractans in corde suo quod quotiens eum videret, totiens Amnon ei ad memoriam reduceret: idcirco cessasse dicitur exire post Absalom, subauditur ut eum ad propria revocaret. per Ammon interitu, » intelligendum est quia postquam voluit exire post Absalon ut reduceret eum, et videretur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum absalon ꝑduelli
iphibosech quoq filius
ionachan descendit in
occursũ regis: illotis pedibꝰ.
Et notand̾ ꝙ in hebreo nõ
quib uti qiͣ ꝓ naturalib so¬
lebat. sic̃ solent face̾ claudi:
uid ultra loq̃ris: Fixũ
est qd̃ locutꝰ sum. Tu ⁊
syba diuidite posẜones. In
hebreo ita leg̃. Dixi. Tui sy¬
ba diuidite agrũ. Pro eo ꝙ
in hoc loco do̾ ĩmemor fuit
amicitie ⁊ fedĩs ymo iura¬
m̃ti qd̾ hũit cũ ionathan.
⁊ tam crudele dedit iudici¬
um dicens. tu ⁊ syba diuidi¬
te agrũ: idcuto roboam ⁊
Ieroloam diuiserunt eius
regnũ. Miphibosech enĩ in
nõ uo idẽ imphibosech me¬
ribaal legit᷑. ⁊ int̾pretat᷑ li¬
tiganc cũ altissimo. Litigza¬
tus enĩ cũ altissimo. id ẽ cũ
deo fuisse dicit᷑: eo ꝙ dauid
reduxiss cũ pace. Et qd̃ ait
idẽ imphibosech regi. etiã
cũcta accipiat postꝙͣ reu̾sꝰ
suã pacifice: nõ hoc dixisse
suspicat᷑ gͣtulanti aĩo. sed ĩ¬

Expanded text:
qui cum Absalom perduellqui cum Absalom perduellMiphiboseth quoque filius Jonathan descendit in occursum regis illotis pedibus. » Et notandum quod in Hebraeo non quibus uti quasi pro naturalibus solebat, sicut solent facere claudi, Quid ultra loqueris? Fixum est quod locutus sum. Tu et Siba dividite possessiones. In Hebraeo ita legitur, Dixi, tu et Siba dividite agrum. Pro eo quod in hoc loco David immemor fuit amicitiae et foederis, immo juramenti, quod habuit cum Jonathan: et tam crudele dedit judicium, dicens: Tu et Siba dividite agrum: idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in non vero idem Miphiboseth, Meribaal legitur, et interpretatur, litigans cum altissimo. Litigasse enim cum altissimo, id est, cum Deo, dicitur: eo quod David reduxisset cum pace. Et quod ait idem Miphiboseth regi, etiam cuncta accipiat: postquam reversus meam pacifice, » non hoc dixisse suspicatur gratulanti animo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
am grandẽ. ⁊ cõportauerũt
suꝑ eum aceruum lapidũ
magnũ nimis: piectũ in
saltũ eum hebrẽi dicunt. eo
ꝙ gladio ꝑemptus lapidib
obrui deł̾et. quippe qr sceł̾a¬
tissimꝰ erat: ⁊ gemine ne¬
ci obnoxiꝰ. scilic qui et pa¬
trem contͣ legis preceptu
ualde dehonorarit: ⁊ turpi¬
tudinẽ eiꝰ reuelarit.
dixit. Non eris nũcuis in hac
die: sed nũciabis in alia. Ho¬
die nolo te nũciare: filiꝰ em̃
regis est mortuꝰ. Ac si dice̾t.
Nolo ut talis uir quał tu es:
nũtiũ feras regi ꝙ eius fi
lius mortuꝰ sit. Nec enĩ de¬
cet ut tale nũciũ portes. Id¬
cirto dixit chusi. Uade ⁊ nũ¬
tia regi que uidisti. Notãd̾
ꝙ in hoc loco chusi nõ ꝓpͥũ
si dice̾t. Tu es dignꝰ ut nũ¬
tiũ flebile ñ annaas portes.
ꝓpłs corã rege: isrł au¬
Itẽ fugit in tab̾nacula sua.
umũsus ppłs qui coram re¬
ge uenisse dicit᷑: hii sunc
u̾o ait. isrł fugit in tab̾nͣ¬
cula sua: hii intlłigẽdi st̃

Expanded text:
ortaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis: projectum eum in saltum Hebraei dicunt, eo quod gladio peremptus, lapidibus obrui deberet: quippe quia sceleratissimus erat, et geminae neci obnoxius, scilicet qui et patrem contra legis praeceptum valde dehonorarit, et turpitudinem ejus revelarit. dixit: Non eris nuntius in hac die, sed nudie nolo te nunciare, filius enim regis est mortuus. Et ait Nolo ut vir talis, qualis tu es, nuntium feras regi, quod filius ejus mortuus sit. Nec enim decet, ut tale nuntium portes. Idcirco dixit Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Notandum quod in hoc loco Chusi, non proprium, si diceret: Tu es dignus ut nuntium flebile non Achimaas portes. populus coram rege: Israel autem fugit in tulus, qui coram rege venisse legitur, hi sunt vero ait: « Israel fugit in tabernacula sua, » hi intelligendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ermo dicit᷑ in ueti ꝓuer¬
bio. Qui int̾rogant int̾¬
rogent in abela: ⁊ sic ꝑficiet᷑.
sermo legis est. in qua uibet᷑
suri essent t̾rã chanaan. et
gentec deleturi: pͥmũ pace
offerrent. ⁊ si pax ab eis recipe¬
t̾: pacẽ recipientes tͥbutaru
eoꝵ effic̾e̾nt᷑. ⁊ si pace nõ re¬
ciꝑent: tunc a filus isrł de le¬
rent᷑. Idcito exclamasse mu¬
lier sapiens de ciuitate fert᷑.
Nõne ego sum que respõdeo
ui̾tatẽ in isrł. ⁊ tu queris sb̾¬

Expanded text:
icitur in veteri proverbio: « Qui interrogant, interrogent in Abela, et sic proficient . sermo legis est, in qua jubetur suri essent terram Chanaan, et gentes deleturi, primum pacem offerant. Et si pax ab eis reciperetur, pacem recipientes tributarii eorum efficerentur. Et si pacem non reciperent, tunc a filiis Israel delerentur. Idcirco exclamasse mulier sapiens de civitate fertur: « Nonne ego sum, quae respondeo veritatem in Israel, et tu quaeris subv
Abbreviated transcription (Latin):
suspirasse. ⁊ eo intellex̃ ꝙ cor
eius u̾sum ess ad absalõ. Mi¬
sit thecuã. ⁊ tulit inde sapien¬
tem młierem. Ghecua ciui¬
tas est: de qua fuit amos pro
mulier uidua ego sũ. Mor¬
tuus est aũt uir meus. ⁊ an¬
cille tue erant duo filii. qui
rixati sunt adũsus se ĩ agro.
nullusq erat qui eos prohi¬
be posset: ⁊ ꝑcussit alt̾ alt̾m.
⁊ int̾fecit eum. Et ecce con¬
surgens umu̾sa cognͣtõ ad¬
ũsuc ancillã tuã dicit. Gra¬
de eum qui ꝑcussit fr̃em su¬
um. In u̾tate autẽ ut he¬
brei tradũt: hec mlier duo
filios hũit. qui rixati st̃ in
agro suꝑ heditate prĩs sui.
⁊ altm ab alt̾o int̾emptũ.
Se ip̃am tam̃ cadẽ uidua ĩ¬

Expanded text:
ellexit, quod cor ejus versum esset ad Absalon. « Misit Thecuam, et tulit inde mulierem sapientem. » Thecua civitas est, de qua fuit Amos propmulier vidua ego sum. Mortuus est enim vir meus, et ancillae tuae erant duo filii qui rixati sunt adversus se in agro, nullusque erat qui eos prohibere posset. Et percussit alter alterum, et interfecit eum. Et ecce consurgens universa cognatio adversus ancillam tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditate patris sui, et alterum ab altero interemptum. Seipsam tamen eadem vidua i
Abbreviated transcription (Latin):
archã dei deposuisse dicunt᷑.
ut dñs ab abẏathar sac̾dote
ꝯsułet᷑ quo uersus dauid ire
debet. Ascendisse autẽ abya¬
thar dicit̾: id est orasse. Et qr
oracłm diuinũ non ei respon¬
sũ est: idcuto in sb̾seqñtib
dixit dd̾ ut reportaret᷑ archa
dei in urbem.
uid mͥ ⁊ uobis filii sar¬
uie: Dimiccite ut ma¬
ledicat. Hebreus non ht ut
dã ⁊ amputabo capud eiꝰ.⁊
do̾ ad abysai ⁊ ad ioab respõ¬
dit dicens. Quid mͥ ⁊ uob̾ fi¬
lu saruie: Ac si dice̾t. Num¬
quid uultis int̾fice̾ istũ. sic̃
int̾ fecistis ab ner: Dñs enĩ
p̾cepit ei : ut maledic̾et do̾.
Et quis est qui dicat quare
sic fecit : Gubaudit᷑. Qua¬
re sic fecit. nõ dñs s semei.
Memei qui maledixit do:¬
in zelo domꝰ saul maledice
mim fuit.⁊ ip̃e semei: ex
tribu effraim filii ioseph
in hodie de oĩ tͥbu ioseph.¬

Expanded text:
isse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus David ire deberet. Ascendisse autem Abiathar dicitur, id est, orasse. Et quia oraculo divino non ei responsum est, idcirco in subsequentibus dicit David, ut reportaretur arca Dei in urbem. Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite ut maledicat. Hebraeus non habet, ut do, et amputabo caput ejus: et David ad Abisai, et Joab respondit dicens: Quid mihi et lii Sarviae? » Ac si diceret: Nunquid vultis interficere istum, sicut interfecistis Abner? « Dominus enim praecepit ei ut malediceret David. Et quis est qui dicat, quare sic fecerit? » Subauditur, quare sic fecerit, non Dominus, sed Semei. Semei, qui maledixit Davin zelo domus Saul maledicit mini fuit. Ipse Semei ex tribu Ephraim filii Joseph ni hodie de o
Abbreviated transcription (Latin):
claudus nõ intrabũt in tem¬
plũ. In hebreo aũt het̾. Cecꝰ
⁊ claudus nõ intrabit domũ.
Hoc est. Cecus ⁊ claudꝰ. sb̾au¬
dit᷑ dicunt. Nõ intrabit quilz
erint. Proposu̾at em̃ in die
illa dauid p̾miũ qui ꝑcus¬
sisset iebuseũ: ⁊ tetigisset
domatũ fistulas.⁊ cecos et¬

Expanded text:
claudus non intrabunt in temclaudus non intrabunt in templum. In Hebraeo habetur: Caecus et claudus non intrabit domum: hoc est, caecus et claudus, subauditur dicunt: Non intrabit quiliberint. Proposuerat enim in die illa David praemium qui percussisset Jebusaeum, et tetigisset domatum fistulas, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sex menses annu̾ent᷑. Quod
ab hebreis duob soluit᷑ mo¬
dis. Dicunt enĩ quia dd sey
mensib absalon filiũ suu
fug̾it: merito eosdẽ sex mẽ¬
ses a sũma regni illius esse
exclusos. Dicunt ⁊̃ alit̾. ꝙ sex
mensib in hebron dauid qͣ¬
dã infirmitate corꝑis labora¬
uiͣt. ⁊ idcuro eosdẽ sex m̃ses
nõ supputari in regno eius.
cunt in hebron: ex quod̾uic¬
tis amalechitis. de spoliis eo¬
rũ misit dona semoribꝰ iuda.
hiis qui erant in hebron. ⁊
huis qui erant in bethel. et
reliquis qui erant in hiis lo¬
cis in quib cõmoratꝰ fu̾at
dd̾. ip̃e ⁊ uiri eius.
ictũq est ad dauid: ab e¬
is. Non ing̾dieris huc:
mũ abstułi̾s cecos ⁊ claudos
dicentes. nõ ingdiet᷑ dauid
huc. Ac si dicat᷑ ab eis. Nõ in¬
hinc auferat. quos mermes
⁊ imibecilies sic̃ cecos et clau¬
dos esse arbitrat᷑. ⁊ quos bellor
aggressurꝰ: sicut cecos ⁊ clau¬
Idos se truĩphaturũ putat. Id¬
cirto dicit᷑ in ꝓu̾bio. Cecus et

Expanded text:
 sex menses annumerentur? Quod ab Hebraeis duobus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalon filium suum fugerit: merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. cunt in Hebron, ex quo, devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David ipse et viri ejus. Dictumque est ad David ab eis: Non ingredieris huc, nisi abstuleris caecos, et claudos dicentes: Non ingredietur David huc. Ac si dicatur ab eis: Non inhinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut caecos et claudos se triumphaturum putat. Idcirco dicitur in Proverbio: Caecus et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hic uocat᷑ melchom. Cuiꝰ
dyadematis aurũ ⁊ gẽmas cõ¬
flasse ⁊ purgasse dicit᷑ dd̾ se¬
cũd̾ legem.⁊ fecisse inde sibi
dyadema: qd̾ hic positũ suꝑ

Expanded text:
quod hic vocatur Melchom; cujus diadematis aurum et gemmas conflasse et purgasse dicitur David secundum legem; et fecisse inde sibi diadema, quod hic positum super
Abbreviated transcription (Latin):
langensq rex abuer ait.
Nequaꝙͣ ut mori solent
ignaui: mortuus est abuer.
Hoc est. Non ꝑisti in tua stul
titia sicut ignaui ꝑire solẽt:
qr fraude deceptus es. Manꝰ
tue nõ sunt ligate: ⁊ pedeᷤ tui
non st̃ compedib aggrauati.
Non es iure belli captus.⁊ ma¬
nus tue nõ sunt ligate: ⁊ pe¬
des compedib aggͣuati. sic̃ e¬
oꝵ manꝰ solent ligari. et pe¬
des uinciri: qui in prelio ca¬
pi solent. Dolo igit᷑ non ui¬
rib: ꝑemptus es.
uo aũt uiri pͥncipeᷤ latro¬
nũ. erant filio saul. No¬
men uni baana: ⁊ nom̃ alti̾
rechab. filii reminon berothi¬
te: de filiis benyamm. Duo
uiri isti pͥncipes erat suꝑ ex

Expanded text:
Plangensque rex Abner, ait: Plangensque rex Abner, ait: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati. Non es jure belli captus, et manus tuae non sunt ligatae, et pedes compedibus aggravati, sicut eorum manus solent ligari, et pedes vinciri, qui in praelio capi solent. Dolo igitur, non viribus, peremptus es. Duo autem viri, principes latronum erant filio Saul: nomen uni Baana, et nomen alteri Rechab, filii Remnion Berothitae, de filiis Benjamin. Duo viri isti principes erant su
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. Propt̾ te ⁊ ꝓpt̾ domũ
prĩs tui: dicor capud canis
esse contͣ iudã. eo ꝙ non re¬
duco domũ isrł ad do̾: que
scio unctũ esse in regem. et
regnaturũ fore suꝑ uniuer
esse: id est uilem. eo ꝙ a do¬
mo iuda sic hab̾et᷑ sic̃ latra¬
tus canie. ⁊ eo ꝙ pͥnceps ess
canũ: id est stulcoꝵ hoim̃i.¬
cens. Non indebis faciẽ
meam: añqmͣ adduxis mi¬
chol filiã saul. ⁊ sic uenies
⁊ uidebis me. Est enĩ hic de¬
fectus: ⁊ ncciͣa sb̃auditõ. qua
respondisse fert᷑ abner ad da¬
uid. se hanc rem penitꝰ nõ pꝰ¬
se face ut ei michol reducet:
eo ꝙ frat̾ cius rex eam hab̾e̾t
in potestate.et responso excu¬
satõnis ratõne pleno ab eo
dd̾ accepto: misisse pro ea ad
eius frẽm ysbosech legit̾. sic̃
seqũtia declarãt. Misit aute
dauid nuĩcios ad ysbosech fili¬
um saul dicens. Redde uxorẽ
meã michol: qmͣ de spõdi mͥ
centũ p̾putiis pbilistum.

Expanded text:
diceret: Propter te, et propter domum diceret: Propter te, et propter domum patris tui, dicor caput canis esse contra Judam, eo quod non reduco domum Israel ad David, quem scio unctum esse regem, et regnaturum fore super univeesse, id est vilem, eo quod a domo Juda sic haberetur, sicut latratus canis, et eo quod princeos esset canum, id est stultorum homicens: Non videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est enim hic defectus, et necessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se hanc rem penitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis ratione pleno ab eo David accepto, misisse pro ea ad ejus fratrem Isboseth legitur, sicut sequentia declarant. Misit autem David nuntios ad Isboseth filium Saul, dicens: Redde uxorem meam Michol, quam despondi mihi centum praeputiis Philistiim.
Abbreviated transcription (Latin):
tui ur̃o. Uestiebat eas cocci¬
no. ⁊ p̾bebat ornam̃ta aure¬
a cultui earũ: de predis hos¬
tiũ quas agebat.
uomodo cecid̾unt forte ᷤ
in prelio: Subaudit᷑
in pcc̃o tuo. Ionathan in ex¬
celus tuis ẽ octisꝰ. In hebreo
nõ habet̾ est. Est enĩ sensꝰ
O saul. ionathan in excelsis
tuis. id est in pcc̃o inobedĩe
tue occisus. subaudit᷑ est.
t nũc retribuet
duyit eũ ꝑ castra. In hebre¬
o habet᷑. Transduxit eũ in
manaim: que int̾pretat᷑
castra. Transduxit eũ. intł¬
ligend̾ est ultͣ iordanẽ: ⁊ in
manaim regẽ eum consti¬
tuisse suꝑ galaad.⁊ suꝑ iessu¬
ri. Hebreus asuri. id est suꝑ
tribum aser.
t exclamauit abuer ad
ioab: et ait. Num usq
ad int̾nitom̃ tuus mucro de¬
seuiet. Hebreus nõ habet
tuus. An ignoras ꝙ ꝑicłosa
sit desꝑatio: In hebreo ita
hẽt᷑. An ignoras ꝙ amarus
erit finic: Et est sensꝰ. Nũ¬
quid ignoras ꝙ ad amaritu¬
dine tibi ꝓueniet. eo ꝙ po¬
pulũ hũc dełe interis:

Expanded text:
tc. Vestiebat eas coccino, et praebebat ornamenta aurea cultui earum de praedis hostium quas agebat. « Quomodo ceciderunt fortes in praelio: » subauditur in peccato tuo: « Jonathan in excelsis tuis occisus est. In Hebraeo non habetur, est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tuae occisus, subauditur est. Et nunc retribuet duxit eum per castra. In Hebraeo habetur, transduxit eum in Manaim, quae interpretantur castra. Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse. Super Galaad et super Jessuri. Hebraeus, Assuri, id est, super tribum Aser. Et clamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus non habet, tuus. An ignoras, quod periculosa sit desperatio? In Hebraeo ita habetur: An ignoras, quod amarus erit finis. Et est sensus: Numquid ignoras, quod ad amaritudinem tibi proveniet, eo quod populum hunc delere niteri
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ uitulus aureus quẽ fa¬
bricati sunt filii isrł in deo ᷤ.
morante moyse cum dño in
monte synai. Idcudo habũ¬
dantia auri dicit᷑. quia in y¬
dolo moles oĩi pcc̃oꝵ consis¬
bus habundat.
continet᷑ in eo qd̾ ait.
Undecim dieb de oreb: ꝑ ui¬
am montis seyr. Quod ĩ he¬
breo ita habet᷑. Undecim die¬
rũ iter. de oreb ad monte
seyr. Fabricato itaq ĩ oreb
ydolo. undecimo die uen̾ũt
ad montẽ seyr: qui est in
suburbano ciuitatis cades¬
barne. Ubi filui urł tempta¬
uerunt dũm : sicut in libro
num̾oꝵ scribit᷑. Usqͦ multi¬
tudo hec pessima murmu¬
rat contra me: Querelas

Expanded text:
gitur vitulus aureus, quem fagitur vitulus aureus, quem fabricati sunt sibi filii Israel in deos, morante Moyse cum Domino in monte Sinai. Idcirco abundantia auri dicitur, quia in idolo moles omnium peccatorum consistis abundat. continetur in eo quod ait: Undecim diebus de Horeb per viam montis Seir. Quod in Hebraeo ita habetur: Undecim dierum iter de Horeb ad montem Seir. Fabricato itaque in Horeb idolo, undecimo die venerunt ad montem Seir, qui est in suburbano civitatis Cades-Barne, ubi filii Israel tentaverunt Dominum, sicut in Libro Numerorum scribitur: Usquequo multitudo haec pessima murmura
Abbreviated transcription (Latin):
saturabimĩ panibꝰ: scietis
q ꝙ ego sum dñs deus ur̃.
Factũ est ergo uesꝑe: et as¬
cendens coturmx Oꝑuit ca¬
stra. De scd̾a autẽ: ita ĩnu¬
meris dicit᷑. Int̾ea ortũ est
murmur ppłi.quasi dolen¬
tium pro labore: contͣ dñz.
auod cũ audisset dñs. irat᷑
est. Et accensus in eo ᷤ ignis
dñi: deuorauit extremã ca
stroꝵ ꝑtem. Et post pauca.
carnes. Ego enim audiui
uos dic̾e. Quis dabit nobis
quidem: sed usq in m̃sem
dieꝵ. donec exeat per nares
uras ⁊ u̾tat᷑ in nauseã: eo
ꝙ repulitis dũm qui ĩ me¬
dio urĩ est: ⁊ fleuitis corã
eo dicentes. Quare egressi
sumꝰ ex egipto: Item paulo:
post. Adhuc carnes erant int̾
dentes eoꝵ: nec defecat huiꝰ¬
cemodi cibus. ⁊ ecce furor do¬
mini concitat᷑ in ppłm: ꝑcuᷤ¬
sit eũ plaga magna minis.
eptima temp¬
tatio continet᷑: in eo qd̃
ait. Ubi auri est plurimũ.
Notand̾ namq ꝙ in hebreo:
et hundantia auri habeat᷑.
Habũdantia enĩ auri intłłi¬

Expanded text:
urabimini panibus, scietisque quod ego sum Dominus Deus vester. Factum est ergo vespere, et conscendens coturnix operuit castra . De secunda autem in Numeris dicitur: Interea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum. Quod cum audisset, iratus est, et accensus ignis Domini devoravit extremam partem castrorum ; et post pauca: carnes. Ego enim audivi vos dicere: Quis dabit nobis quidem, sed usque ad mensem dierum, donec exeat per nares vestras, et vertatur in nauseam, eo quod repuleritis Dominum, qui in medio vestri est, et fleveritis coram eo dicentes, Quare egressi sumus ex Aegypto ? Item paulo post: Adhuc carnes erant inter dentes eorum, nec defecerat hujuscemodi cibus, et ecce furor Domini concitatus in populum, percussit eum plaga magna nimis . Septima tentatio continetur in eo quod ait: Ubi auri est plurimum. Notandum namque quod in Hebraeo et abundantia auri habeatur. Abundantia enim auri intelli
Abbreviated transcription (Latin):
enomi. ocl̾s aut fonc eoꝵ.
Auani. donauit michi.
Uanereem. filu tonitrui. quod
corrupte boni reges usus opti¬
quem ⁊ ipm̃ corrupte quida
minis .b. littera legenda est nõ
l.musca enĩ zebub uocat᷑.
baralba. filius patris.
efas. petrus. syrũ est.
Cena. possessio siu̾ pꝰsedit.
Effraun. fertilis siue auctus.
quem uos possumꝰ ab augen¬
do augmentum dice.
Messia. uictus. id est xp̃c.
manna. quid est.
Nazareth. mundicie.
Saalim. pugilli siue uole. ⁊
aut hortuc aquaꝵ. quod breui¬
us grece dicit᷑. Oprotita.
Sychar. conclusio aut ramꝰ
corrupte autem pro sychem
que transfert᷑ in hunieros. ut
sychar leg̾et᷑ usuc optinuit.¬
iͦ y loe. missus.
De accib apłoꝵ.

Expanded text:
enon, oculus, aut fons eorum. Anani, donavit mihi. , filii tonitrui, quod corrupte Boanerges usus obtiet ipsum corrupte quidam minis B littera legenda est, non L. Musca enim zebub vocatur. Barabba, filius patris. Cephas, Petrus, Syrum est. Cana, possessio, sive possedit. Ephraim, fertilis, sive auctus; quem non possumus ab augendo, Augentium, dicere. Messia, unctus, id est, Christus. Manna, quid est? Nazareth, munditiae. Saalim, pugilli, sive volae, aut ortus aquarum, quod brevius Graece dicitur βρύωντα. Sichar, conclusio, sive ramus. Corrupte autem pro Sichem, quae transfertur in humeros, ut Sichar legeretur, usus obtinuit. Siloe, missus. 98 DE ACTIBUS AP
Abbreviated transcription (Latin):
Rufum. sanancem nos. uł re¬
ficientem nos.
Sara. princeps.
Sabaoth. uͥtutũ siue exerci
Sodoma. pecus tuum¬
tacens. siue fulua uł st̾ilis.
Syon. specula.
&pania. expeditio siue accunit.¬
tio. sed rectiꝰ hispania scribr.
Sthac hyn. facientẽ cãtilenaᷤ.
urbanus. suce gaudens.
ad corint hios prima.

Expanded text:
Rufum, sanantem nos, vel reRufum, sanantem nos, vel reficientem nos. 109 Sara, princeps. Sabaoth, virtutum, sive exercituum. Sodoma, pecus tacens, sive fulva, vel sterilis. Sion, specula. Spania, expeditio, sive accinctio: sed rectius Hispania scribitur. Stachyn, facientem cantilenas. Urbanus, luce gaudens. AD CORINTHIOS I. A.
Abbreviated transcription (Latin):
iugilans.Tria nomĩa que se¬
Hesaias. salutare dnĩ.
Helias. deus doꝰ aut fortis doꝰ
Herodianẽ. formidinẽ.
Farao. discooꝑiens eum.
Feben. ore edificantem aut o¬
Flegon. dis¬
sicens siue diuidens.
Eilologum. ore precipuũ. uł
os meum ei in ortum.
Gomorra. ppͥ timor ł cecitas.
Gaius. mobil̾ siue uallensis.
Iuda. ꝯfitens siue głificans.
lhesu. saluator.
Israel. uir uidens deum.
Isaac. risus.
lesse. insule libamen.
Illyricus. aduena aut elemẽtũ
uel certe scd̾m uersus.
Iherusalem. uisio pacis.
Luciꝰ. ip̃e eleuãs siue ꝯsurgens.
Mose. attrectans siue limens.
Macedonia. orientalis.
Maria. illuminans.
lucerna scindeus aut colligẽs.
Nereas. lucerna duĩ.
Osee. saluagor.
Olimpã. ꝑtͣientẽ thalamos.
Paulus. mirabił siue elecrus.
priscus. agnoscens.
persidem. temptantem siue
dissuentem latera sua.
Pacrobam. dissoluentem eũ.
Nue uidentem eum.¬
Quartꝰ. plangens suꝑflue.
Rebecta. multa pacientia. si¬
ue que multũ acceꝑit.

Expanded text:
I. L. M. Tria nomina quae seHesaias, salutare Domini. Helias, Deus Dominus, aut fortis Dominus. Herodionem, formidinem. Farao, discooperiens eum. Foeben, ore aedificantem, aut Flegon, dissecans, sive dividens. Filologum, ore praecipuum, vel os meum ei in hortum. 108 Gomorrha, populi timor, vel caecitas. Gaius, mobilis, sive vallensis. Juda, confitens, sive glorificans. Jesu, salvator. Israel, vir videns Deum. Isaac, risus. Jesse, insulae libamen. Illyricus, advena, aut elementum: vel certe secundum versus. Jerusalem, visio pacis. Lucius, ipse elevans, sive consurgens. Mose, attrectans, sive leniens. Macedonia, orientalis. Maria, illuminans, lucerna scindens, aut colligens. Nereus, lucerna Domini. Osee, salvator. Olympam, parturientem thalamum. Paulus, mirabilis, sive electus. Priscus, agnoscens. Persidam, tentantem, sive dissuentem latera sua. Patrobam, dissolventem eum, sive videntem eum. clangens superflue. Rebecca, multa patientia, sive quae multum acceperit.