comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ portare ax statĩ ipse ꝓfectus ẽ. uti ante  comiria qd tẽpus. haut
Miugurta trahere om̃ia. deĩde alias more causas facere. polliceri de¬
dicionẽ. deĩde mecũ simulare cedere iͣstanti . & paulopꝰ ne sui dif¬
ferrent ĩ stare. ita belli mͦ. mͦ pacis mora c̃sulẽ ludifficare: Ac fuere
qͥ tũ albinũ haud ignarũ i sili regis existimarent. neq extanta
ꝓperancia tã facile tractũ bellũ. socordia magis qm dolo errilerent:
castris ꝓp̃tore relicto. romã discessit. Ea tẽpestate rome sedicioni¬

Expanded text:
cam portare; ac statim ipse profectus, uti ante comitia, quod tempus haud At contra Iugurtha trahere omnia et alias, deinde alias morae causas facere; polliceri deditionem ac deinde metum simulare; cedere instanti et paulo post, ne sui diffiderent, instare: ita belli modo, modo pacis mora consulem ludifficare. Ac fuere qui tum Albinum haud ignarum consili regis existimarent neque ex tanta properantia tam facile tractum bellum socordia magis quam dolo crederent. in castris pro praetore relicto Romam decessit. Ea tempestate Romae seditioni
Abbreviated transcription (Latin):
Efsiris uhor
Crrus incelii redras diuq
Ueue ie nr̃is uitis iniquũ
Auor aura
Nic ames dici put᷑ atq pͥnceps
Neu sinas medos equitare inultos

Expanded text:
esaris ultor: serus in caelum redeas diuque neve te nostris vitiis iniquum ocior aura , hic ames dici pater atque princeps neu sinas Medos equitare inultos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pulerat: ne. in rẽ .p. sentir& circũ se p̃sidia amicix. atq clientiũ occulte
nabebat: Pqͣm dies comituꝑ. uenit. & catilinȩ neq peticio neq ĩ si. liȩ ꝗr
÷̃ sulib ĩ cãpo fecerat: ꝓspere cessere. ⁊stituit bellũ facere . & ea trema

Expanded text:
 contra rem publicam sentiret; circum se praesidia amicorum atque clientium occulte  contra rem publicam sentiret; circum se praesidia amicorum atque clientium occulte habebat. Postquam dies comitiorum venit et Catilinae neque petitio neque insidiae, quas consulibus in campo fecerat, prospere cessere, constituit bellum facere et extrema
Abbreviated transcription (Latin):
s. S ei uariora sẽꝑ om̃a qͣm detꝰ atq pulicu fuit. puuiuȩ an fam minꝰ
parceris. haud facile discerneres. libidi sic accensa. ut sepius petrra&s
iuros: quã peteraur. Sei sepe. ante hac fudẽ ꝑcdiderait creditũ
abiurauerit. cridis cͥscia fuerat. iuxuria atq: ĩopia preps abierat. Urrũ
ĩ ꝗeniũ eiꝰ haud obsurdũ: posse ũsus facer. iocũ nouere. sermone
uuł modesto ł molli ł ꝓcaci ꝓrsus multȩ faceriȩ multꝰq lipos ĩ erat.
his reb cõpartis. citilina nihilominꝰ ĩ ꝓximũ annũ c̃ sulatũ p&ebat.
srerans sidesignat for&. facile se ex uoluntate. antumousurũ. nei
terea queiis erit .s omib modis ĩ sudias parabat cireroni. neq illi cam̃
Neuendũ dolus auc. astuciȩ deerant. Nãq apͥncipios sulatꝰ siui multa
pollicendo ꝑ suliuã effexerat: utq curiꝰ de qͥ paulo ante memoraui
siua catilinȩ sibi ꝓuder&. adħ colleciã suũ antoniũ arrionȩ ꝓuintir.¬

Expanded text:
Sed ei cariora semper omnia quam decus atque pudicitia fuit; pecuniae an famae minus parceret, haud facile discerneres; lubido sic accensa, ut saepius peteret viros quam peteretur. Sed ea saepe antehac fidem prodiderat, creditum abiuraverat, caedis conscia fuerat; luxuria atque inopia praeceps abierat. Verum ingenium eius haud absurdum: posse versus facere, iocum movere, sermone uti vel modesto vel molli vel procaci; prorsus multae facetiae multusque lepos inerat. His rebus conparatis Catilina nihilo minus in proxumum annum consulatum petebat sperans, si designatus foret, facile se ex voluntate Antonio usurum. Neque interea quietus erat, sed omnibus modis insidias parabat Ciceroni. Neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutiae deerant. Namque a principio consulatus sui multa pollicendo per Fulviam effecerat, ut Q. Curius, de quo paulo ante memoravi, consilia Catilinae sibi proderet; ad hoc collegam suum Antonium pactione
Abbreviated transcription (Latin):
nrntutalsentib peccita pudorenuu
allamuree quondã ñ dignũ tr adiimꝰ irgo
Quẽ sua culpa p̃mit & deceptꝰ omitte tueri
H⁊ penitꝰ norũ suẽptrm erimina serurs
Suirrisq tuo fidentẽ p̃sidioqui
Tnica lidta solent merndia sumere or
ulcis ingrpts cultura potemtis amici.
ł xptus m&uatũ dũrua nauns in altor̃:¬

Expanded text:
tibi peccata pudorem, fallimur et quondam non dignum tradimus: ergo quem sua culpa premet, deceptus omitte tueri, ut penitus notum, si temptent crimina, serves tuterisque tuo fidentem praesidio: qui neglecta solent incendia sumere vires. Dulcis inexpertis cultura potentis amici: expertus metuit. tu, dum tua navis in alto
Abbreviated transcription (Latin):
Curus inĩdũ nudaris gute pat̾no¬
Teduce ꝓpueros hostili mole resestor
A diuersariis ẽ frat lacus hedria donec
Asiutrui uelox uictoria fronde coron&e
c̃sentire suis studus qicredidrriti
ł it Autroq tuy laudabit pollics lũdu
Quid dequoꝗ uiro & cui dicas sepe uid&o:
Pcttore fugionã garfulus iđ t̃
Nec r&inend patulȩ comissa fidedir . uures.¬

Expanded text:
dum nugaris rure paternoper pueros hostili more refertur; adversarius est frater, lacus Hadria, donec alterutrum velox Victoria fronde coronet, consentire suis studiis qui crediderit te, fautor utroque tuum laudabit pollice ludum. quid de quoque viro et cui dicas, saepe videto, percontatorem fugito: nam garrulus idem est, nec retinent patulae commissa fide
Abbreviated transcription (Latin):
bes donã libroꝵ & ꝓuise frugis inannũ
oora ieor fiuitẽ dubis spe pendulus horȩ
sanis c̃ orire ionẽ qui donat & aufest
Irisco s eredis mecenas doste qle abigricuro
Vina fert dulces oluerunt manecamiinȩ
łandib irgunur uinidmnosus homenis
Enmus ipsepin nurꝗnisi porus adirma
posilun cdicrn di foru putily libonis
Mandlabo sicris idima cantare sentris
Hoc simul edixitñ cessaurre po&r
Nolturno cestari incro ptuire diurno.
Q iud siquis uultu toruo fir& prdenudo
Exigueeptoge simil& texeore catonc̃
Vistucẽ nere p̃sent& morrsq eatonis
Rupitͥ larbt ch̃ timaginis cinula lingra
ustud& urb iñ trnd&q diseflus haberi:
ꝑĩcipet exemblar umis ĩmitabilo: qđ si
P allir ci su biberent ex ingur cũminũ
Osmitatores seruui pecus ut mihi sepe
Non alicni mroꝓssi pede quisibi fid&
Dux reg& eximem puriosego primꝰ lambos
Ostendi litianumeqos animõsq secutus

Expanded text:
bona librorum et provisae frugis in annum copia, neu fluitem dubiae spe pendulus horae. Sed satis est orare Iovem, qui ponit et aufert, Prisco si credis, Maecenas docte, Cratino, vina fere dulces oluerunt mane Camenae. laudibus arguitur vini vinosus Homerus; Ennius ipse pater numquam nisi potus ad arma prosiluit dicenda. “Forum Putealque Libonis mandabo siccis, adimam cantare severis :” hoc simul edixi, non cessavere poetae nocturno certare mero, putere diurno, quid? si quis voltu torvo ferus et pede nudo exiguaeque togae simulet textore Catonem, virtutemne repraesentet moresque Catonis? rupit Iarbitam Timagenis aemula lingua, dum studet urbanus tenditque disertus haberi. decipit exemplar vitiis imitabile: quod si pallorem casu, biberent exsangue cuminum. o imitatores, servum pecus, ut mihi saepe non aliena meo pressi pede. qui sibi fidet, dux reget examen. Parios ego primus iambos ostendi Latio, numeros animosque secutus
Abbreviated transcription (Latin):
Otspondere leiuꝓ paupere & eripereatris.
tibus implicitum. mirabor sisci& int̃
Noscere mendacem verumq beatus amicũ:
us eu donaris. seu ꝗd donare uõles ciui.
olito aduersus tibi faccos ducere plenũ.
Leciti ȩ olamabit eni. pulere benerecte.
Pailesc& suꝑbis &iam stillabit amicis.
Ex ouilis rorẽ sali& tund& pede terram.
stͥ condueti plorant. in funere dicuitt
tsociunt ꝓpe plura dolentibus ex animosic
er sor uͦ plus laudatore mou&ur
eges dicuntur multis urgore culaillis.
arquere mero quemꝑspexisse laborent.
sit amittitia dignus. si carmna condes.
utq. te fallent animi sub uulpe latentes.
idintilio siꝗd recitares corrige sodes.
ero ceptum frustra delere iubebat.¬

Expanded text:
t spondere levi pro paupere et eripere artis litibus inplicitum, mirabor, si sciet inter- noscere mendacem verumque beatus amicum. tu seu donaris seu quid donare voles cui, nolito ad versus tibi factos ducere plenum laetitiae; clamabit enim 'pulchre! bene! recte!' pallescet, super his etiam stillabit amicis ex oculis rorem, saliet, tundet pede terram. ut, qui conducti plorant in funere, dicunt et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic derisor vero plus laudatore movetur. reges dicuntur multis urgere culillis et torquere mero, quem perspexisse laborent an sit amicitia dignus; si carmina condes, numquam te fallent animi sub vulpe latentes. Quintilio siquid recitares, 'corrige sodes bis terque expertum frustra: delere iubebat
Abbreviated transcription (Latin):
Estitnat hũc honũem stoma dceptꝰ. honceẽ
Augłs angłicũ nocisi carẽ negat
Mescit qͥd lacent hom̃is sb̾ymagine nescit¬
Qd̾ tegit᷑ finhili cortice bthuris odoe
Exib huic grates. colit hũc ꝙ p̾ce sauoriᷤ
Aichaᷤ amor. sida seduli tute rõgat

Expanded text:
honorem Angelus angelicum notificare negat. Nescit quid lateat hominis sub imagine Quod tegitur fragili cortice, thuris odor. Exhibet huic grates, colit hunc, quem praeco favoris Dictat amor, fida sedulitate rogat:
Abbreviated transcription (Latin):
Ee mora pͥssa repͥm anxietace doloe
Me meus adiurat soc̾ adiũatio cusꝰ
Me recinet p̾dor ẽ d̾p̃ciare p̃ces
Sustis angelĩce nobulitatiᷤᷤ honoe
As̃piat p̾cibꝰ paint ire. duoꝙ came

Expanded text:
dolor. Me meus adjurat socius, adjuratio cujus Me retinet, pudor est depretiare preces. Justis angelicae nobilitatis honor. Aspirat precibus, parat ire duosque came
Abbreviated transcription (Latin):
Seu d̾ts postulat. arma gerit coruũ
Ind facultute thobie fronte sereua
Diuudiat scripto testificãte pͣsocer
Post obitũ reliꝙͣ ꝑtẽ larg̃it᷑e habẽda
Cõ firmat statuũt fed̾a pacta ligãt

Expanded text:
servum postulat, arma gerit. Inde facultatem Tobiae fronte serena Dimidiat, scripto testificante, socer: Post obitum reliquam partem largitur habendam Confirmant; statuunt foedera, pacta ligant
Abbreviated transcription (Latin):
& homini potentiã querenti egentissimꝰ qͥsq oportunissimꝰ. cui nq:
sua rara quippe quȩ nulla st̃ ⁊ om̃ia honesta cũ pretio uident᷑
ũ ap̃. it legato Nã metellus conspectũ marii fugerat. ncuider&
ea que audita animus tolerare nequerat S consul ceplo¬
tis legionib cohortibq auriliaris magrũ fertilẽ:⁊ p̃da honustũ

Expanded text:
 homini potentiam quaerenti egentissimus quisque opportunissimus, cui neque  homini potentiam quaerenti egentissimus quisque opportunissimus, cui neque sua cara, quippe quae nulla sunt, et omnia cum pretio honesta P. Rutilio legato; nam Metellus conspectum Mari fugerat, ne videret ea, quae audita animus tolerare nequiverat. sed consul expletis legionibus cohortibusque auxiliariis in agrum fertilem et praeda onustum
Abbreviated transcription (Latin):
nicuosq iomib reb iuta gero & ꝑfecto disiuuantib oma matura st̃
aueloria p̃da laus que sidubia aut ꝓuul tẽnt stamen oms bonos reis¬
subucnirat decxx. Et ciĩ ignauia nemo in mortalis factusͤ ñeq quisq
parens liberis uti &erni forent. optaũ: magis. ut boni honostiq utã
exgerent. Plura dicereiuiris si timidis uirtutẽ uerba adderent nã Aren¬
niuis habunde dictũ pito huiꝰcemodi oratione habita mariꝰ postqͣm
ulebis animos arrectos uid& ꝓpere cõnicatu. stipendio armis aluis
utilib naues oncrat cuhis aulũ .m. legatiĩ ꝑficissi iub&. Ipse interca
milites scribere. ñ more mai& neq e& dassib s uti cuiꝰq libido trat
capete tensos plerosq ldfactũ alii iopia bonorũ alii ꝑ ambttio¬
nem consulis memorabant. qđ ab eo genere celebratꝰ auitusq erat¬

Expanded text:
meque vosque in omnibus rebus iuxta geram. Et profecto dis iuuantibus omnia matura sunt: meque vosque in omnibus rebus iuxta geram. Et profecto dis iuuantibus omnia matura sunt: victoria, praeda, laus. Quae si dubia aut procul essent, tamen omnis bonos reisubvenire decebat. Etenim nemo ignavia immortalis factus est, neque quisquam parens liberis, uti aeterni forent, optauit, magis uti boni honestique vitam exigerent. Plura dicerem, Quirites, si timidis virtutem verba adderent; nam strenuis abunde dictum puto." Huiusce modi oratione habita Marius, postquam plebis animos arrectos videt, propere commeatu, stipendio, armis aliisque utilibus nauis onerat, cum his A. Manlium legatum proficisci iubet. Ipse interea milites scribere, non more maiorum neque ex classibus, sed uti libido cuiusque erat, capite censos plerosque. Id factum alii inopia bonorum, alii per ambitionem consulis memorabant, quod ab eo genere celebratus auctusque erat et
Abbreviated transcription (Latin):
uiris ita accepi munditias mulicrib uiris labort̃ conucnire om̃ibq bonis
oporantuplus głe qͣmn diuitiarũ ⁊ arma ñ supellectilẽ dccori t̾ẽ. Qum qͦ
ꝗdadiuuat. qd̾carũ estimant id scꝑ satiant ament. potent ubi ado¬
lescentiã habuere. ibi sencitutt agant in conuius dediti uentrie
at᷑pissime parti cor Iporis. Sudorẽ puluerẽ ⁊ alia talia relinqunt
uert tͣpissimi uiri bo suorũ p̃mia ereptũ eunt . lta iniustissimȩ lururia
di sunt. Nunc qm̃ illis qͣntũ mci mores ñ ill& flagitia poscebant respon¬
di. pauca dex .ẜ. loquar Primũ om̃iũ denumidia bonũ habete animũ
quirites. Namq ad hoc tẽpus iugur̃thã tuta st̃. om̃a remouilis. auari¬
tiã inꝑitiã atq suꝑbiã. Deuude exercitꝰ ẽ ibi locq scitns. s me hercule mna¬
gis frennuis quã selix. Nã magna pars eiussc̃iuaritia aut temeritate du¬
cum atirita ẽ. Quã obrẽ auos quib nulitaris c̃ &as. annitimini mecũ &

Expanded text:
viris ita accepi, munditias mulieribus, viris laborem convenire, omnibusque bonis oportere plus gloriae quam divitiarum esse; arma, non supellectilequod iuuat, quod carum aestimant, id semper faciant: ament, potent; ubi adulescentiam habuere, ibi senectutem agant, in conviviis, dediti ventri et turpissimae parti corporis; sudorem, puluerem et alia talia relinquant uere turpissimi viri, bonorum praemia ereptum eunt. Ita iniustissime luxuria di sunt. Nunc quoniam illis, quantum mei mores, non illorum flagitia poscebant, respondi, pauca de re publica loquar. Primum omnium de Numidia bonum habete animum, Quirites. Nam quae ad hoc tempus Iugurtham tutata sunt, omnia remouistis: auaritiam, imperitiam atque superbiam. Deinde exercitus ibi est locorum sciens, sed mehercule magis strenuos quam felix. Nam magna pars eius auaritia aut temeritate ducum attrita est. Quam ob rem vos, quibus militaris aetas est, annitimini mecum et
Abbreviated transcription (Latin):
incultius agebat eo faciliꝰ tolerabat᷑ quia numide plerũq. lacho ⁊ferina
carne. uescebant᷑ ⁊ neq salẽ neq alia irritam̃ta gule querebant Cibus
ilis ad ũsus famem atq sitĩ ñlururiȩ neq libidini erat Igtt consul anib
raploratis. credo dis fretꝰ nã contra tantas difficultates consilio satis ꝓui¬
dere ion poternt. quippe euiã inopia frum̃ti teptabat᷑ quia numule pabl
Acontulerant. ager aũ aridus: frugũ uacuuꝰ ca tẽpestate lã
rfatis extremũ erat tum ꝓrei copia satis puident᷑ exeoralat ecus omne
hoaautr at ire nub& dic̃q se p̃dabundũ postpaucos dies eodẽ uenturie
Sic incepto suo occultato ꝑgit ad flum̃ tanam. Cxterũ inttinere eortans
pecus. trercitiu ꝑcenturias ut turmas eq̃lit᷑ distribugrat exidri sunt

Expanded text:
incultius agebat, eo facilius tolerabatur, quia Numidae plerumque lacte et ferina carne uescebantur et neque salem neque alia irritamenta gulae quaerebant: cibus illis aduersum famem atque sitim, non libidini neque luxuriae erat. Igitur consul omnibus exploratis, credo dis fretus—nam contra tantas difficultates consilio satis prouidere non poterat, quippe etiam frumenti inopia temptabatur, quia Numidae pabulo nita contulerant, ager autem aridus et frugum vacuos ea tempestate, nam aestatis extremum erat —, tamen pro rei copia satis providenter exornat. pecus omne, locaverat, ire iubet dicitque se praedabundum post paucos dies eodem venturum. sic incepto suo occultato pergit ad flumen Tanain. ceterum in itinere cottidie pecus exercitui per centurias, item turmas aequaliter distr
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti omniũ ftrarũ. inopia cibi acrior. ad hos natura serpentiu ꝑuiciosa
sca magis quã alia re accendit̃ Tius potiundi mariũ marimna es pido inua¬
ser ragus ppte usub dli tũ quia res matima uidebat  ei menllus eprudã
shala magna qła ceꝑat. haut dissimilta᷑ sitũ muntiu q nisi qoay⁊ bola

Expanded text:
sicuti omnium ferarum inopia cibi acrior. ad hoc natura serpentium ipsa persicuti omnium ferarum inopia cibi acrior. ad hoc natura serpentium ipsa perniciosa siti magis quam alia re accenditur. eius potiundi Marium maxuma cupido invaserat, quom propter usum belli tum quia res aspera videbatur et Metellus oppidum Thala
Abbreviated transcription (Latin):
eaq nctulos &iugurthã casotus nris p̃dã agentes sept aggressus inctiidẽ
fuderit ipsũq regẽ haut ꝓcul ab oppido cirta arnis txueratidur uost¬
qni gloriosa ntq belli potrandi copiã cognouit statuit urbes. que iuiiis aut lopo
hossib: aduersum se oportunissime eraint singulas circu uenire ita i¬
gurthã aut p̃sidus nudatũ. sica paterit᷑. aut plio curaturũ hã bochus
d simula uerit. re quo in puisus grauior acculer& anmobilitate ingeniipa¬
et̃ aut bellũ minare solitus parũ exxploratũ ẽ. Sconsul uti statuerat oppida
castellaq munita adire. partĩ ui alia nietu. aut p̃mia ostentando aũtei
ab hostib ac pͥmo mediocrda gerebat crisimans iugurthã obsuos tu
cules libis memorat᷑ Eius ciues apiit iugurthã inmunes leui imꝑio
si obea fidelissinu habebant᷑ muniti aduersũ hostes non menib: nodo
qua alia om̃a uasa inculta egentia aquȩ insesta serpertib quaril uis

Expanded text:
tulos et Iugurtham ex sociis nostris praedas agentis saepe aggressus in itinere fuderat ipsumque regem haud procul ab oppido Cirta armis exuerat. Quae postquam gloriosa modo neque belli patrandi cognovit, statuit urbis, quae viris aut loco pro hostibus et aduersum se opportunissimae erant, singulas circumvenire: ita Iugurtham aut praesidiis nudatum iri, si ea pateretur, aut proelio certaturum. Nam Bocchus e hostile timeret. Id simulaueritne, quo improuisus grauior accideret, an mobilitate ingeni pacem atque bellum mutare solitus, parum exploratum est. Sed consul, uti statuerat, oppida castellaque munita adire, partim vi, alia metu aut praemia ostentando auertere ab hostibus. Ac primo mediocria gerebat, existimans Iugurtham ob suos tutcules Libys memorabatur. Eius ciues apud Iugurtham immunes, leui imperio et ob ea fidelissimi habebantur, muniti aduersum hostis non moenibus modo nqua alia omnia vasta, inculta, egentia aquae, infesta serpentibus, quarum vis
Abbreviated transcription (Latin):
uei so corport Mest̃ mee ũba cõposita. Parũ id fatio ipsa se uirtus satis oftendit
Illis artisitio cpusẽ ut turpia facta oratione tegant Ileq egregias litteras
lidici Parũ placebat discere. qui ppt quȩ ad iurtutẽ doctorib nihil ꝓfutrant
iurpc̃ famã hie mem hȩstait̃ uuirta pati humi requie scert. codẽ tẽ port in¬
opiã ꝯlabort̃ toltrart. his gͦ p̃ceptis milites cohortabor neq illos arto colã me
aecopulenter: sitq gloriã meã illorũ laborẽ fatiã. hoc õ utile hoc ciuilt imꝑiũ.
hamq cũtute ꝑmollitit̃ agas. exeruitũ supplitio cogere hoc ẽ dñm ñ imptra¬
honores ñ exmerito s quasi debitos a uob. repitunt. Ceitrũ homines suꝑbis¬
simi ꝓcul errant maiores e&ꝵ om̃a que licebat illis reliquere diuitias ima¬
quiẽs memoriã sui p̃clarã uirtutẽ ñ reliquert neq poterant ła sola
neq dat̃salono neq accipit᷑. Sordidũ me: incultis moribus aiunt quia

Expanded text:
unt conposita verba mea: parvi id facio. ipsa se virtus satis ostendit; illis artificio opus est, ut turpia facta oratione tegant, neque litteras Graecas didici: parum placebat eas discere, quippe quae ad virtutem doctoribus nihil profuerant.turpem famam, hiemem et aestatem iuxta pati, humi requiescere, eodem tempore inopiam et laborem tolerare. his ego praeceptis milites hortabor, neque illos arte colam, me opulenter, neque gloriam meam, laborem illorum faciam. hoc est utile, hoc civile imperium. namque quom tute per mollitiem agas, exercitum supplicio cogere, id est dominum, non imperahonores non ex merito, sed quasi debitos a vobis repetit. Ceterum homines superbissimi procul errant. maiores eorum omnia quae licebat illis reliquere: divitias, imagines, memoriam sui praeclaram; virtutem non reliquere, neque poterant: ea sola neque d
Abbreviated transcription (Latin):
parentesq eralia om̃a tegi głam atq diuitias queri. Sic brcui sp̃a¬
tio noui ueteresq coaluere. & uirtꝰ omiũ equalis facta. At reges ubi
draduentu maru cognouerunt diuersi in locos difficiles abtant. Ita
iugurthie placueret speruti mox essusos hostes inuadi rromanos sicuti plerose
temeto nictu larius luentiusq futuros: Oetellus interta roma ꝓsectus ton¬
tr sit̃ suã letissimis animif excipit᷑. Pebi patribq postqͣm inuidia decesst¬
rat iuita carus S̾ marĩ impigre prudent᷑q su& hostiũ resparit᷑ aite niđẽ
cognosecit ꝗd boni utriq aut contra cͥtͦt explorart it iucra regũ consilia

Expanded text:
lia omnia tegi, gloriam atque divitias quaeri. Sic brevi spatio novi ueteresque coaluere, et virtus omnium aequalis facta. At reges, ubi de adventu Mari cognoverunt, diuersi in locos difficilis abeunt. Ita Iugurthae placuerat, speranti mox effusos hostis invadi posse, Romanos sicuti plerosque remoto metu laxius licentiusque futuros. Metellus interea Romam profectus contra spem suam laetissimis animis accipitur, plebi patribusque, postquam invidia decesserat, iuxta carus. Sed Marius impigre prudenterque suorum et hostium res pariter attendere: cognoscere, quid boni utrisque aut contra esset, explorare itinera
Abbreviated transcription (Latin):
ł isibi dũ requiẽ dũ risus undiq quęrn
Dũ septẽ clonat sesĩcia mintua septr̃
ꝓmutit ꝑsuad& uti mrre&tur agellũ
Mtrcatur.uete longis imbugib ulieo
Quĩ sius ẽ mrers. enndo fit rumici

Expanded text:
 sibi dum requiem, dum risus undique quaerit, dum septem donat sestertia, mutua septem promittit, persuadet uti mercetur agellum. mercatur. ne te longis ambagibus ultra quam satis est morer, ex nitido fit rusti
Abbreviated transcription (Latin):
Uni semꝑ imbres iudib hispidos
Mlanaint in agros at̾ mare cispiu¬
U exatł inequales ꝓcello
Usqu necaroienus inoris
A miec uilgi stat glacies iners
Menses ꝑ om̃ĩs. aut aqui lonib
Uesc&a gargamn laborats

Expanded text:
n semper imbres nubibus hispidos manant in agros aut mare Caspium vexant inaequales procellae usque nec Armeniis in oris, amice Valgi, stat glacies iners mensis per omnis aut Aquilonibus querceta Gargani labora
Abbreviated transcription (Latin):
Dulee mͥ furere ẽ amico.
ulla simiris tibi pcieran
Porna uarine nocuiss& imꝙ
Deme finigro fieres ł unõ
Cuierẽ ẜtũ simul obligasti
ꝑtidũ uotis caput enitescis
Pulchrior multo uiuenũ ꝓdis
Publica cura
ł ꝙedit matres cineres oꝑtos
ł allire. & coto tacituri nostis
Signacũ celo gelidaq dinos
Moste carentis
Rid& hoc inꝙuenꝰ ipsa. rident
Simplices nymphe. fer̾ & cupido
Semꝑ ardentes acuens sagnitas
Cote cruenta.
Adde qđ pubestibi crescit om̃is
Striuts creseit noua. nec pͥores
Impiȩ tectũ dñe relinquał
Sepe minati
łesuis man es maliuid uiurncis¬

Expanded text:
dulce mihi furere est amico. dulce mihi furere est amico.  iuris tibi peierati poena, Barine, nocuisset umquam, dente si nigro fieres vel uno crederem: sed tu simul obligasti perfidum votis caput, enitescis pulchrior multo iuvenumque prodis publica cura. expedit matris cineres opertos fallere et toto taciturna noctis signa cum caelo gelidaque divos morte carentis ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident simplices Nymphae, ferus et Cupido semper ardentis acuens sagittas cote cruenta. adde quod pubes tibi crescit omnis, servitus crescit nova nec priores inpiae tectum dominae relinquunt, saepe minati. te suis matres metu
Abbreviated transcription (Latin):
Baca uena fro
Uer ub longũ tepidasq ỹl&
Iuppit̃ brimias. & amicᷤ anlon
Festili lucho minimũ falernis
Inuid& uuis
Ille te micũ locs &brate
Postulant arces ibi tu calitit̃
Debita spurges lacrima fauillã
Uatis amici¬
Dedude bruto militia duce
Quis te redonauit quiritẽ
Dus ratriis. italoꝙ cȩlo
P ompi meoꝵ prime sodabro
Cũ quo morantẽ sȩpe diẽmero
Fregi coronat̾nitentis
M. uobrato frrio capillos
Tecũ philippos & celerẽ fuga
Sensii relita ñbent parmuli
Cũ frasta uist̾ & minaces
Turpe solũ tetigere m̃to
Smne ꝑhostis mercuri celer
Denso pauente̾ sustulit atre
To rurss inbellũ resorbens
Unda fr&is tulit estuosis¬
ł rgoobligatã redde ioui dapẽ
Longa fessũ militia latis
De pone sublauru mea. nec
Paree cadis tibi destinatis
Obliuiso leuia massico
Ciboria exple. funde ai racib
Vnguenta dec̃cbis. quis udo
Ocperare apio coronas
Curat. se mysto. quẽ urnꝰ arbitrũ
Dic& bibendi. ñ ego saniꝰ
Dacchabor edoniis recepto

Expanded text:
baca Venafro, ver ubi longum tepidasque praebet Iuppiter brumas et amicus Aulon fertili Baccho minimum Falernis invidet uvis; ille te mecum locus et beatae postulant arces: ibi tu calentem debita sparges lacrima favillam vatis amicideducte Bruto militiae duce, quis te redonavit Quiritem dis patriis Italoque caelo, Pompei, meorum prime sodalium, cum quo morantem saepe diem mero fregi, coronatus nitentis malobathro Syrio capillos? tecum Philippos et celerem fugam sensi relicta non bene parmula, cum fracta virtus, et minaces turpe solum tetigere mento; sed me per hostis Mercurius celer denso paventem sustulit aere, te rursus in bellum resorbens unda fretis tulit aestuosis. ergo obligatam redde Iovi dapem longaque fessum militia latus depone sub lauru mea nec parce cadis tibi destinatis. oblivioso levia Massico ciboria exple, funde capacibus unguenta de conchis. quis udo deproperare apio coronas curatve myrto? quem Venus arbitrum dicet bibendi? non ego sanius bacchabor Edonis: recepto
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenerẽ tolerare pondus
Circa uirentis ẽ animꝰ ta
Camposuiuenee nc̃ fluuios grauẽ
Solrmnis estũ. nc̃ inudo
udert cũ uitulis salidto
P regestientis tolle cupidinẽ
Inmitis uut iã tibi liuidos
Disting& autiminiᷤᷤ racemos
Perpurco uiriꝰ colore
Iã ie sequnt᷑. curritrnĩ ferox
Acas. aalli quos tibi dempserit
Fronte p&it lalage mnaritu
Dilesta quantũ. ñ pholoc fugix
Nenchleris albo sicumeroniters
Fi pura nosturno renid&
Luua mari. gnidiusue grges
Qxc̃ sipuellarũ insereres choro
Mire sagacis faller& hospites
Discrim̃ obscurũ solutis
Crinib ambiguoq uultu¬
cintabrũ in dostũ uiga ferre nr̃a. &
Birbaris systes. ubi maura semꝑ
Ã stuat unda
Iibyr argeo positũ colono
S it meã frdes utinã senestę
Sit inodiis lasso maris & uiarũ
Militaq
Inde si pireȩ ꝓhibent iniquȩ
D ulec pellitis oril galtsi
łlum & regnata p&ã laconi
Rera philantho
I lt tirrarũ mͥ p̃ter om̃is

Expanded text:
us; circa virentis est animus tuae campos iuvencae nunc fluviis gravem solantis aestum, nunc in udo ludere cum vitulis salicto praegestientis. tolle cupidinem inmitis uvae: iam tibi lividos distinguet autumnus racemos purpureo varius colore. iam te sequetur currit enim ferox aetas et illi quos tibi dempserit fronte petet Lalage maritum dilecta, quantum non Pholoe fugax, non Chloris albo sic umero nitens ut pura nocturno renidet luna mari, Cnidiusve Gyges, quem si puellarum insereres choro, mire sagacis falleret hospites discrimen obscurum solutis crinibus ambiguoque voltuCantabrum indoctum iuga ferre nostra et barbaras Syrtis, ubi Maura semper aestuat unda: Tibur Argeo positum colono sit meae sedes utinam senectae, sit modus lasso maris et viarum militiaeque. unde si Parcae prohibent iniquae, dulce pellitis ovibus Galaesi flumen et regnata petam Laconi rura Phalantho ille terrarum mihi praeter om
Abbreviated transcription (Latin):
uł ignauis gloriari lic&. aduerse res etiã bonos detractant. Ole¬
tellus inhisdẽ castris qͣtriduo moratus sautios cũ cura reficit.
meritos in p̃lus more militiȩ donat. uniũsos inẽtione laudat.
atq agit grãs. hortat᷑ ad cȩtera: ꝗ leuia st̃ uti parẽ animum
gerant. ꝓuictoria satis iam pugnatũ. reliquos labores ꝓp̃da
fore tam̃ interĩ transugas alios oportunos. iugurtha ubi gen¬
cium aut ꝗd agitar& cũ paucis nec̾et. anexercitũ haber&. ut
sese uictus gereret exploratũ misit. At ille see se insaltuosa loca
& munita receperat nat᷑a. ibiq cogebat exerritũ numero hominũ
ampliorẽ .s. hebetẽ infirmũq agri ac pecoris magis quã belli
cultorẽ. Id ea gr̃a eueniebat. quod p̃ter regios equites nemo omniũ
numidarũ regẽ infugã sequebat᷑. quocuiq: animus fert. eo dis¬
cedunt. neq id flagitiũ militiȩ ducit᷑. tta se mores habent

Expanded text:
vel ignavis gloriari licet, advorsae res etiam bonos detrectant. Mevel ignavis gloriari licet, advorsae res etiam bonos detrectant. Metellus in isdem castris quatriduom moratus saucios cum cura reficit, meritos in proeliis more militiae donat, univorsos in contione laudat atque agit gratias, hortatur, ad cetera, quae levia sunt, parem animum gerant: pro victoria satis iam pugnatum, reliquos labores pro praeda fore. tamen interim transfugas et alios opportunos, Iugurtha ubi gentium aut quid agitaret, cum paucisne esset an exercitum haberet, ut sese victus gereret, exploratum misit. at ille sese in loc munita receperat ibique cogebat exercitum numero hominum ampliorem, sed hebetem infirmumque, agri ac pecoris magis quam belli cultorem. Id ea gratia eveniebat, quod praeter regios equites nemo omnium Numida ex fuga regem sequitur. Quo cuiusque animus fert, eo discedunt, neque id flagitium militiae ducitur: ita se mores habent.
Abbreviated transcription (Latin):
umuiperinushiseruor
Crandia t ractiuit dapi spulegũ¬
ltargo nautas p̃ier om̃s caudulũ¬
Mudea mirata ẽ dnerni
Ignota tauririlligatusũ uiga

Expanded text:
um viperinus his Canidia tractavit dapes? ut Argonautas praeter omnis cadea mirata est ducem, ignota tauris inligaturum iuga
Abbreviated transcription (French):
ant maior et q elarior haberi cepit Om̃a nbene ẽsutiarins
ur tuit tra heb a ñt milttes modesto impio habiti simul⁊ loc uple¬

Expanded text:
a, maior atque clarior haberi coepit. omnia non bene consulta in virtutem trahebantur: milites, modesto imperio habiti simul et locuple
Abbreviated transcription (Latin):
Oro qui rages censurris tollere curñ
Nunc rege̾ ingulasoptrũ hoc merederetuoꝵt̃¬
Iͣłim truncõ rrã ficulnꝰ. inutile lignũ
Cũ faber incestus scamnũ facer&e priapũ
Maluit eẽ drũ. ds̃ indeego furũ auiũq¬
I axima formido nã furos dextra cocredi
Obscenoꝙ rubor porreti ab ingiune palus
A st inpostunas. uolucres ininticrarundo
ł err&fixa u&atq nouis c̃sidirẽ inostis
N ueprius angustis eiecta cadiuera collis
C onseriuis uili postanda locibat inarça
Hoc misert plebi stabat cõmiine sepulchrũ
Panto labo scurre nomenta noꝙ neroti
Mille pedes infronte trexentos cippus inagrũ
Nic dalut berides monum̃tõnesequer&ur
Nc̃ lic& es quilus habitare salubribatto
A giere in apricos ꝑatiari. quomodo tristes
Albis informẽ spestabant ossib agrũ
Nł unc uexire locõ cure r̃atq labori

Expanded text:
oro, qui reges consueris tollere, cur non oro, qui reges consueris tollere, cur non hunc Regem iugulas? operum hoc, mihi crede, tm truncus eram ficulnus, inutile lignum, cum faber, incertus scamnum faceretne Priapum, maluit esse Deum. Deus inde ego, furum aviumque maxima formido; nam fures dextra coercet obscaenoque ruber porrectus ab inguine palus, ast inportunas volucres in vertice harundo terret fixa vetatque novis considere in hortis. huc prius angustis eiecta cadavera cellis conservus vili portanda locabat in arca; hoc miserae plebi stabat commune sepulcrum; Pantolabo scurrae Nomentanoque nepoti mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum hic dabat, heredes monumentum ne sequeretur. nunc licet Esquiliis habitare salubribus atque aggere in aprico spatiari, quo modo tristes albis informem spectabant ossibus agrum, hunc vexare locum curae sunt atque labori
Abbreviated transcription (Latin):
T̃uenti hac &inĩ som̃s iure molesti
Quo fostes. quib aduersũ bellũ incidit inter
Hestora priamidem ammosũ atꝙ int̃ icillr
Ira fuit capitalis. Viltima diiider& mors
Non aliã oleuisã nisi ꝗd iustus inutrap
Summa fuit. duo sidis cordia uix& in ertes
Ant si disparib bellũ incid& indiomedi
Cũ litio clando discedat pulcbrior ultro
Munerib missis. bruto p̃tore trñte
Ditẽ asiã rupili & ꝑsi par pugnat utiñ
Conpositisꝰ inluis cũ bitho bucchins inius
Arres c̃currunt mignũ spesticulñ terq
ꝑ sius exponit causa. rid&urabom̃i
Solẽ asirbritũ appellat. stellasq salubres
Appellat comites ixcepto rege cinã illũ
Inuisũ agricolis sidus urnifseru eit
łlum̃ uthibrrnũ festur quorirã secoris
Tu̾ p̃nestinus. salso multoq flurmi
łxp̃ssa arbusto regrrit connitia duris
Uindemator & inuit cii fepeuiater
Tessiss&. magna cõpellans uoce cuculũ
At irecis. p̃ꝗr̃ nalo ꝑfusus ac&do
ꝑ sius exclimat ꝑmagnos brute drostr

Expanded text:
tenim sunt omnes iure molesti, quo fortes, quibus adversum bellum incidit: inter Hectora Priamiden, animosum atque inter Achillem ira fuit capitalis, ut ultima divideret mors, non aliam ob causam, nisi quod virtus in utroque summa fuit: duo si discordia vexet inertis aut si disparibus bellum incidat, ut Diomedi cum Lycio Glauco, discedat pigrior, ultro muneribus missis. Bruto praetore tenente ditem Asiam, Rupili et Persi par pugnat, uti non conpositum melius cum Bitho Bacchius. in ius acres procurrunt, magnum spectaculum uterque. Persius exponit causam; ridetur ab omni solem Asiae Brutum appellat stellasque salubris appellat comites, excepto Rege; canem illum, invisum agricolis sidus, venisse: ruebat flumen ut hibernum, fertur quo rara securis. tum Praenestinus salso multoque fluenti expressa arbusto regerit convicia, durus vindemiator et invictus, cui saepe viator cessisset magna conpellans voce cuculum. at GrPersius exclamat: ‘per magnos, Brute, Deos te
Abbreviated transcription (Latin):
Poc magis ullũ al nid pipere alboñ sine ac&o
ł rrais iurilis inulas ego piimꝰ amaras
Monstruu incoquirr inlinos cotallo echinos
Ilimeli muria qđ tista murina remittit
I mtra suipinsa geiuis alra ruinas
Iur atinã fere trabentia pulurris atri
Quantũ ñ aquilo cãpanis excitat agris
Nos mauis urriti porꝗ nihit eẽ peridi
Sensimꝰ trigimurrufus posito cipite Vsi
Filius immaturis obiss& flere qͥs e&
Finis nisapiens sic nomentanꝰ amiei
T olli & bro fostuna quisẽ crudelior innos
l ir poterii hlniro suspindensar uii¬

Expanded text:
hoc magis ullum aliud — ; pipere albo, non sine aceto, erucas viridis, inulas ego primus amaras monstravi incoquere; inlutos Curtillus echinos, ut melius muria quod testa marina remittat.” interea suspensa gravis aulaea ruinas in patinam fecere, trahentia pulveris atri quantum non Aquilo Campanis excitat agris. nos maius veriti, postquam nihil esse pericli sensimus, erigimur; Rufus posito capite, ut si filius inmaturus obisset, flere. quis esset finis, ni sapiens sic Nomentanus amicum tolleret: “heu, Fortuna, quis est crudelior in nosvix poterat. Balatro suspendens
Abbreviated transcription (Latin):
Simimini uarius ⁊ĩ ierurlio balathrone
V ibidus quos mȩcẽnas̃ ad duxirit umbrs¬
Il omercanrs erat suꝑ insũ postius infri
Ridiculus totas semel absorben placem is
Vmenton adhoc quisiquil fostelatr&
Indico mor serar& digitonã c&era turia¬
M osinquã cernim auis c̃chilia pisces
:mgr dissimilr̃ noto celantia sucũ
.H. fc̃tinuo patiit cũ passeris atq
hrgustata mibi porrexerit ilia rhoibi
Pesi hoc medociit neli mela rubere minorẽ
Allimã deliesta ꝗd hoc int̃sit ub ipso
Audirris mrlius tũ uiluduis balathroni
U os nisi clamnose bibim moriemur inulti
Ei calices posut maiores urstire pallor
Tũ paro:  facit̃ nilsic ineurntis Tacres

Expanded text:
lio Balatrone Vibidius, quos Maecenas adduxerat umbras. Nomentanus erat super ipsum, Porcius infra, ridiculus totas semel absorbere placentas; Nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret, indice monstraret digito; nam cetera turba, nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis, longe dissimilem noto celantia sucum, ut vel continuo patuit, cum passeris atque ingustata mihi porrexerit ilia rhombi. post hoc me docuit melimela rubere minorem ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso audieris melius. tum Vibidius Balatroni “nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti,” et calices poscit maiores. vertere pallor tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
Abbreviated transcription (Latin):
In primis luciꝰ aper leni fuit austro
Rappla lastuca radicrs qualia lassũ
Fuellunt ftomacbũ ñser. illre secula co&
Nis ut sublatis put alit cinstus acrr̃nã
G ausape purpureo mens ĩ ꝑtersit & altꝰ
Sublegit qđ cunq iacer& mutile qđq
Poss& cinantis offendire Tamca uirgo
Cũ socris cereris ꝓcedit fuscus bydaspes
u rcuba uria ferens alc̃chiũ maris exꝑs
Nicerus albinũ mecenas sue folernũ
Furdani pulebre fur ⁊ tibi nosse laboro

Expanded text:
‘in primis Lucanus aper: leni fuit Austro rapula, lactucae, radices, qualia lassum pervellunt stomachum, siser, allec, faecula Coa. his ut sublatis puer alte cinctus acernam gausape purpureo mensam pertersit et alter sublegit quodcumque iaceret inutile quodque posset cenantis offendere, ut Attica virgo cum sacris Cereris procedit fuscus Hydaspes caecuba vina ferens, Alcon Chium maris expers. hic erus “Albanum, Maecenas, sive Falernum Fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq solint naso suspendis adinco
Ie nocos aut utinr libtino parre netas
Cũ refrrre uigas quali sit quisq pas. ma
Natus clũ ingeninis ꝑ sua deshoctib. ero
Ante potestatr̃ tuisi atti ignobiie reqnũ
Nulto sepe uiros nuli muiorib osis
Etuixisse ꝓbos aimplis eeonoribo culius

Expanded text:
plerique solent, naso suspendis adunco ignotos, ut me libertino patre natum. cum referre negas, quali sit quisque parente natus, dum ingenuus, persuades hoc tibi vere, ante potestatem Tulli atque ignobile regnum multos saepe viros nullis maioribus ortos et vixisse pro
Abbreviated transcription (Latin):
tare stat᷑uit cũ antonio qͣm pͥmũ ⁊ fligere. Itaq cͣ scione aduorata. huiꝰ camo¬
di oratione habuit. Cõꝑtũ eop habeo milites u̾ba uirtutẽ ñ addere. ntq
exignauo strennuũ. neq forte extinuido fieri exercitũ oratione imꝑatus.
ficrtꝰ. Quanta ciũq animo audacia nat᷑a. aut noubꝰ ĩ ẽ. tanta ĩ bello patere
sol&. Quẽ neq qͣła neq ꝑicula excitant. neqͥqͣm hortere. timor animi au¬
ribꝰ officit. Seno uos qͦ pauca admonerẽ ad uocaui. simul uti c̾ausã mei c̃¬
silii aperirẽ. Scitis eqͥdẽ milites socordia atq ignauia lentuli. qͣntã iꝑsi nob¬
ꝙ cladẽ at tulert. qͦꝙ nͦ dũ ex urbt p̃sida opperior ĩ ꝗalliam ꝓficisci

Expanded text:
tare, statuit cum Antonio quam primum confligere. Itaque contione advocata huiusce motare, statuit cum Antonio quam primum confligere. Itaque contione advocata huiusce modi orationem habuit: "Compertum ego habeo, milites, verba virtutem non addex ignavo strenuum neque fortem ex timido exercitum oratione imperatoris fieri. Quanta cuiusque animo audacia natura aut moribus inest, tanta in bello patere solet. Quem neque gloria neque pericula excitant, nequiquam hortere: timor animi auribus officit. Sed ego vos, quo pauca monerem, advocavi, simul uti causam mei consili aperirem. Scitis equidem, milites, socordia atque ignavia Lentuli quantam ipsi nobisque cladem attulerit quoque modo, dum ex urbe praesidia opperior, in Galliam proficisci
Abbreviated transcription (Latin):
sudiũ illexerat dilabunt᷑ reliqͦs eatilina ꝑmontes aspas macinis iti¬
nerib ĩ agrũ pistoriensẽ ab duc̃. eo ẽ silio u̾ti ꝑtramites orcult ꝑ¬
fuger&ꝰ ĩ ꝗalliã trans alpinã at qͥ metellus celtis er eũ trib leo¬
onib iͦ aro piceno p̃sulebat ex difficultate rerũ. eadẽ illa existi¬
maus q̃ sup diximus catilina aitar. laitͣ ubi it̃ eiꝰ exꝓfiugis cogno¬
uit. castraꝓpere mouȩt. sub ipsis radicib montiũ cͣsedit᷑
.qͣ illi descensus erat ĩ ꝗalliã ꝓperanti. Nęq tam antonius ꝓcul ab erat
ut pote qͥ mamo exercitu loois eqͥorib expeditos ĩ fuua seq̃ret᷑. Scatili¬
na pꝰ qͣm uide moutib atq copiis hostiũ se se clausũ.ĩ urbr res adũsas. neq¬
fuge neq p̃sidi ullã spem. optimũ factu ratꝰ. ĩ tali re forcunã belli tẽmp¬

Expanded text:
studium illexerat, dilabuntur; reliquos Catilina per montis asperos magnis itistudium illexerat, dilabuntur; reliquos Catilina per montis asperos magnis itineribus in agrum Pistoriensem abducti eo consilio, uti per tramites occulte perfugeret in Galliam Transalpinam. At Q. Metellus Celer cum tribus legionibus in agro Piceno praesidebat ex difficultate rerum eadem illa existumans, quae supra diximus, Catilinam agitare. Igitur ubi iter eius ex perfugis cognovit, castra propere movit ac sub ipsis radicibus montium consedit, qua illi descensus erat in Galliam properanti. Neque tamen Antonius procul aberat, utpote qui magno exercitu locis aequioribus expeditus in fuga sequeretur. Sed Catilina, postquam videt montibus atqfugae neque praesidi ullam spem, optumum factu ratus in tali re fortunam belli temp
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex socus ĩ castra uenerat. eqͣlit̃ distribuerit ac breui spacio legiones
iumero hominũ expleuerant. cũ in itio ñ ampliꝰ duobꝰ milibꝰ habuissca. S
exomi copia circit̃ pars . iIII. erat militaribꝰ armis in struiti. cȩt̃iut quẽq
casus armauerat. sparos. aut lanceas. alii pͣacutas sudes portabant. S pqͣm
m ĩ ꝗalliã ũsus. castra moueie. hostibꝰ occasione̾ pugnanli ñdare. sperabiat
ꝑpeddiẽ macinas copias se habiturũ. si romȩ socu incepta patrauissent
pntea seruicia repuhabat cunis initio ad eũ maane coprȩ ẽ curte ban
opibꝰ c̃ nirationis fretꝰ alicnũ suis rationib existimans uideri causã riuiũ
ep̃ serius fugitiuus cominicauisse. S pꝰqͣm ĩ castra nuntius ꝑ uenit. romꝑ
eurationt̃ pate factã de lentulo &. cetego cecͣisq qͦf. suprai memoraui
suppliciũ suptũ pleriq qͦs adbellũ spes rapinarũ. aut nouarã rerũ¬

Expanded text:
aut ex sociis in castra venerat, aequaliter distribuerat ac brevi spatio legiones aut ex sociis in castra venerat, aequaliter distribuerat ac brevi spatio legiones numero hominum expleverat, quom initio non amplius duobus milibus habuisset. sed ex omni copia circiter pars quarta erat militaribus armis instructa; ceteri, ut quemque casus armaverat, sparos aut lanceas, alii praeacutas sudis portabant. sed postquam do ad urbem, modo Galliam vorsus castra movere, hostibus occasionem pugnandi non dare. sperabat propediem magnas copias sese habiturum, si Romae socii incepta patravissent. interea servitia repudiabat, quoius initio ad eum magnae copiae concurrebant, opibus coniurationis fretus, simul alienum suis rationibus existumans videri causam civium cum servis fugitivis communicavisse. Sed postquam in castra nuntius pervenit Romae coniurationem patefactam, de Lentulo et Cethego ceterisque, quos supra memoravi, suppliciu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ modesto in nocente ab stintia cereabat. Esse quideribonus malebat
Itaq quo minis pcrebat ꝗłam. eo magis illũ assequebat᷑. Postqͣm aut̃ ut¬
ĩ stabat anit capere ne ꝗd eo spacio nouaretur. triũuiros q̃ ad suppl¬
cia postulabat. parare iub& ꝓpse pͣsidiis dispositis. lentulũ in carcerẽ
deduc̃. ide fit cȩt̃is ꝑ p̃tores. Est ĩ carcerẽ locus qđ tullianũ appellat᷑.
ubi paulũ ascendens. ad leuã circit᷑.Xii. pedes humi dep̃ssus eũ muniunt
undiq parietes. atq ĩ suꝑ ramera lapideis fornicib iuncta ẜ ĩ culta
tenebris. odore fecda. atq t̃ribilis eiꝰ facies ẽ. In eũ locũ pꝰ qͣm dimissus
ẽ lentulus. & ĩ diczes rerũ capitaliũ qͥb p̾ceptũ erat. laqued gulã fire¬
statilio. ꝗaio. cepario eodẽ mͦ suppliciũ suptũ ẽ. Iũ hȩe romȩ geruntͤ. cati¬
lina ex om̃i copiaqͣm ipse addirxerat & manluis habuerat duas legiones

Expanded text:
cum innocente abstinentia certabat; esse quam videri bonus malebat. Ita, quo minus appetebat gloriam, eo magis illam assequebatur. In omnibus instabat, antecapere, ne quid eo spatio novaretur, tresviros, quae supplicium postulabat, parare iubet. Ipse praesidiis dispositis Lentulum in carcerem deducit; idem fit ceteris per praetores. Est in carcere locus, quod Tullianum appellatur, ubi paululum ascenderis ad laevam, circiter duodecim pedes humi depressus. Eum muniunt undique parietes atque insuper camera lapideis fornicibus iuncta; sed incultu, tenebris, odore foeda atque terribilis eius facies est. In eum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam freStatilio, Gabinio, Caepario eodem modo supplicium sumptum est. Dum ea Romae geruntur, Catilina ex omni copia, quam et ipse adduxerat et Manlius habuerat, duas legiones
Abbreviated transcription (Latin):
netimert saiudacia ꝓmuit hab&eur. Eũ uos c̃ sidero milites .q. uũ¬
Nã multitulo hostiũ ne ciroũ uenirequet. ꝓhibent angustie
loci. Qũd si uintuti urt fortuna ĩ uident. cauete ̃ ulti animã
amittatis. nru capti pociꝰ sicuti petora truuudemini qͣm uirq. more
puginantes eruentã atqiur tuosa uictoriã hostibꝰ relinqͣtis. ⁊tec
ubi diocit paululũ comoratꝰ. signa inere iub&. at ĩ st ui. tos
ordines in loeũ cquũ deduc̃ : Peui remotis omiũ eqͥs. qͥ mlitib
ecłqͣio ꝑiruld anintꝰ amplior eẽt ipse pedes eoeruitũ ꝓloco
atq copiis ĩ stuit llã ut planicies erat ĩtͥ sinistros montes
& ab dietra rupesasꝑa oesto cohortes ĩ fronte c̃stituit. reliq̃¬
rũ signa ĩ subsidio arcius collocat. ab his centuriones om̃es.
leitos & ruoratos. p̃t̃ ti itcuregariis militibus optimũ quẽq
armatũ ĩ primã aciẽ subdiĩ:.q manliũ ĩ dexctera. fr̃sulanũ

Expanded text:
timent; audacia pro muro habetur. Cum vos considero, milites, Nam multitudo hostium ne circumvenire queat, prohibent angustiae loci. Quod si virtuti vostrae fortuna inviderit, cavete inulti animam amittatis neu capiti potius sicuti pecora trucidemini quam virorum more pugnantes cruentam atque luctuosam victoriam hostibus relinquatis!" Haec ubi dixit, paululum conmoratus signa canere iubet atque instructos ordines in locum aequum deducit. Dein remotis omnium equis, quo militibus exaequato periculo animus amplior esset, ipse pedes exercitum pro loco atque copiis instruit. Nam uti planities erat inter sinistros montis et ab dextra rupe aspere, octo cohortis in fronte constituit, reliquarum signa in subsidio artius conlocat. Ab iis centuriones, omnis lectos et evocatos, praeterea ex gregariis militibus optumum quemque armatum in primam aciem subducit. C. Manlium in dextra, Faesulanum
Abbreviated transcription (Latin):
armatos dimittatis. ne ista uob̃ mansurtudo &. misccła. si illi arma
ceptrint. ĩ miseria ũtat. Scilisc& res ipsa asꝑa ẽ. ẜ uos ñtimosis eã.
mis ꝑirulis seruauere⁊ Ntotis neq suppliriis musipribu
aixilia eleq. parant᷑. uigilando. agendo. bene c̃ sultando. omia ꝓs
pera cecdunt. Ubi socordie te atiꝑ ugnauiꝑ tradieris. ne qͥ quã
uõs implores. irati ĩ festi st̃.. Apud maiores nr̃os aulus manlius
tor qͣtus. bello ꝗallico filiũ suũ qͦdis ẽtͣ imꝑiũ ĩ hoste̾ pugnaue¬
rat necari iussit. atq ille egreiꝰ adolescens in moclerate for
uerũ parcite dignitati lentuli. si ipse puelicie. si famȩ sur. si dis
atq hominib ũqͣmaͣlus peꝑcit⁊ Ignoscite ceceqi adolescenuie.
nisi altũ iã patriꝑ bellum ferit. Lã ꝗd ego dt̃ qabinio. staulio.
lexpatenos. uos ipsare corriai qm ũba c̃tẽpnitis: S undiq circũ¬

Expanded text:
etiam armatos dimittatis. Ne ista vobis mansuetudo et misericordia, si illi arma etiam armatos dimittatis. Ne ista vobis mansuetudo et misericordia, si illi arma ceperint, in miseriam convortat! Scilicet res ipsa aspera est, sed vos non timetis eam. mis periculis servavere. Non votis neque suppliciis muliebribus auxilia deorum parantur: vigilando, agundo, bene consulundo prospere omnia cedunt. Ubi socordiae te atque ignaviae tradideris, nequiquam deos implores: irati infestique sunt. Apud maiores nostros A. Manlius Torquatus bello Gallico filium suum, quod is contra imperium in hostem pugnaverat, necari iussit atque ille egregius adulescens inmoderatae fortiVerum parcite dignitati Lentuli, si ipse pudicitiae, si famae suae, si dis aut hominibus umquam ullis pepercit! Ignoscite Cethegi adulescentiae, nisi iterum patriae bellum fecit! Nam quid ego de Gabinio, Statilio, le paterer vos ipsa re corrigi, quoniam verba contemnitis. Sed undique circum