comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint lic& studiu & bonȩ artes
deuotum pectus imbuerint tamen
illa pretereo Nondum enim adhutilita¬
tom nisi scłi pertinebunt : Postquum
& sacras litteras didicit & mundinubȩ
discussa in lucem sapientiae spĩtalis¬
se mersit siquibus eius inter fui. siqua
de antiquioribus comperidicam n hanc
tamen petens ueniam. ut quie quid
minus dixero minus enim dicam
ne cosse est ignorantiut meae potius
quum illius gloriae dero geturs inter
fidei suȩ prima rudimenta nih il
aliud crededit do dignum quũ
si continentiam tueretur.  Tanc enim
posse idoneum fieri pectus & setisum
udplenam ueri capacitatem: si concupis¬
contiam carnis. robusto. atq integro
scĩ moniue tenore calcaret : Quisum¬
quitm tanti miraculi meminit : Nondũ
secunda natiuitus nouum hominem
splendore toto diuinelucis oculu uerat.¬
& iam ueteres ac pristinas tenebras
solu lucis paritura uincebat Deinde
quod maiusest cum delectione diuina
quaedum. iam non pro conditione noui¬

Expanded text:
fuerint licet studia et bonae artes fuerint licet studia et bonae artes deuotum pectus imbuerint, tamen illa praetereo: nondum enim ad utilitatem nisi saeculi pertinebant. postquam et saeras litteras didicit et mundi nube discussa in lucem sapientiae spiritalis emersit, si quibus eius interfui, si qua de antiquioribus comperi, dicam, hanc tamen petens ueniam, ut quicquid minus dixero minus enim dicam necesse est ignorantiae meae potius quam illius gloriae derogetur. inter fidei suae prima rudimenta nihil aliud credidit Deo dignum, si continentiam tueretur. tunc enim posse idoneum fieri et pectus et sensum ad plenam ueri capacitatem, si concupiscentiam carnis robusto atque integro sanctimoniae tenore calcaret. quis umquam tanti miraculi meminit? nondum secunda natiuitas nouum hominem splendore toto diuinae lucis oculauerat, et iam ueteres ac pristinas tenebras sola lucis paratura ujncebat. deinde quod maius est, cum de lectione diuina quaedam iam non pro condicione noui
Abbreviated transcription (Latin):
peruenirent cibrianitanti sacerdotis
& tanti martyris. passio preteriretur. qui
& sine martrrio habuit quȩ docer& quȩ
ut magnitudinis contẽplatione de terear
& imparem me esse confitear. ad proferen¬
dum digne promeritorum honore ser¬
monem: Nec posse sio prosequi factu
tam grandia. ut quanta sunt Tanta uide¬
antur: Nisi quod numerositas glorio sa
sibi metipsa sufficiens. Alieno p̃conio
non eget. : Accedit ad cumulum. quod
& uos de comultum. aut si fieri potest.
Totum desideratis audire ⁊ Concupis cen¬
tes ardore flugranti. uel facta eius
Inqua partedixero nos opibus facun¬
die defici: Minus dico : facundiaenim
ipsa deficiti quȩ digna facultate desi¬
derium uestrum pleno spũ sati& qđdẽ
utrimq: grauiter urgemur. Sullc
nos uirtutibus suis onerat: uos nos aurib:
fatigatis ⁊ Vnde igitur incipiam unde
exordium bonorum cius aggrediar.
nisi a principio fidei & natiuitate caed esti
Si quidem hominis dĩ facta non debent
aliunde numerari: nin ex quodõ natuso ⁊

Expanded text:
peruenirent, Cypriani tanti sacerdotis et tanti martyris passio praeteriretur, qui et sine martyrio habuit quae doceret, et ut magnitudinis contemplatione deterrear. et imparem me esse confiteor ad proferendum digne pro meritorum honore sermonem, nec posse sic prosequi facta tam grandia, ut quanta sunt tanta uideantur: nisi quod numerositas gloriosa sibimet ipsa sufficiens alieno praeconio non eget. accedit ad cumulUm, quod et uos de eo multum aut si fieri potest totum desideratis audire, concupiscentes ardore flagranti uel facta eius in qua parte si dixero nos opibus facundiae defici, minus dico. facundia enim ipsa deficitur digna facultate, quae desideriom nostrum pleno spiritu satiet. ita utrimque grauiter urgemur: ille nos uirtutibua suis onerat, nos nos auribus fatigatis. Unde igitur incipiam ? unde exordium bonorum eius adgrediar, nisi a principio fidei et natiuitate caelesti? siquiidem hominis Dei facta non debent aliunde numerari, nisi ex quo Deo natus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Typrianus religiosus. antistss accestisdĩ
gloriosus: & si multa conscripste
perquȩ memoria digni nominis suꝑ uiuat:¬
& sielo quentiȩ eius acdi gratiȩ larga
fecunditas ita secopia & ubtate sermo¬
nis extendit ut usq infinem mundi for¬
tusse non taceat nontaceat ⁊ am̃ quia o¬
peribus eius ac meritis &iam haec p̃rogati¬
ua deb&ur. placuit sum matim. pauca
conscribere ⁊ non quo aliquẽ uł gentilium
lateat tanti uiri uita sed ut adposteros
quoq: nr̃os in comparabile & grande do¬
cum̃tum inimmortalem memoria porri¬
gatur Et ad exemplum sui. in litteris diri¬
gatur Certe durum erat ut cum maiores
nr̃i plebeis. & cathe cuminis martyrium
consecutis. tantum honoris promartyru
ipsius ueneratione
debuerint : ut de passio¬
nibus edrum multa
aut ut prope dixe¬
rim poene cuncta
conscripserint utique

Expanded text:
YPRIANUS, religiosus antistes ac testis Dei gloriosus, tametsi multa conscripsit, per quae memoria digni nominis supervivat; etsi eloquentiae ejus ac Dei gratiae larga fecunditas ita se copia et ubertate sermonis extendit, ut usque intasse non taceat: tamen quia operibus eius ac meritis etiam haec praerogatiua debetur, placuit summatim pauca conscribere, non quo aliquem uel gentilium lateat tanti uiri uita, sed ut ad posteros quoque nostros incomparabile et grande documentum in immortalem memoriam porrigatur et ut ad exemplum sui Iitteris dirigantur. certe durum erat, ut cum maiores nostri plebeiis et oatecumenis martyrium consecutis tantam honoris pro martyrii ipsius ueneratione tribuerint, ut de passionibus eorum multa aut ut prope dixerim paene euncta conscripserint, utique
Abbreviated transcription (Latin):
pontes infugama conuersȩ sunt. non
tollerantor eius arpectum ⁊ Tuno baculũ
figens In terram quasi metam. quousq
doberent excurrere : uirtutis. potentia
designauit. Nec ampliur: libertus ẽ
Quidtm dum semper illum partẽ ue¬
uorentur ad tingere. facilius erat illis
mare transire quũ uocem. Oinmuta¬
bilem terminum de sermone plantatũ.
appar& quantum melior adum secund
antiquo ⁊ille serpenti paruit : iste seruar
abet qui possunt serpentib: imperare
ille ꝑbestiam desede para dysi pro iectus¬
ost: iste dosuir cubilib: serpenter exclusit
Depo suit anguis antiquum mendatium

Expanded text:
pentes in fugam conversi sunt, non pentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus adspectum. Tunc baculum figens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius libertas est quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. O immutabilem terminum, de sermone plantatum! Apparet, quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit: iste servos habet qui possunt serpentibus imperare. Ille est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiquum mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
murtrris non amisit : Itaq: dumegre¬
der&ur ad propriu : Tunobeatus mar¬
tinus ȩquȩ meritorum. lumen non abs¬
consus : qui abhylario exorcistaẽ postea
institutus. Cognito aduentueius : romũ
festinanter ocourrit. Quicum prȩteris¬
se cognoscor& : eost usq gallius consequu
tus: Niequo enĩ martinur. qui adhuc cati¬
cuminus xpm damide suo toctũ uidere
meruit illi deuotus occurror& nisi per
omnia misteriis. plenum in eo spm̃ prȩ¬
uidisset. Nec mirum si ille quidm̃ prius
uidit in paupere. postori ipsum habita¬
re cognoscer&. indoctore: Illud etium
nobis non conuenit tam nobile. prȩto¬
rire miraculum: nam cum circa galli¬
nariam insulam. propinquaret: rela¬
gentia. serpentium uolumina sine
sibilem locum. longiur illis uidebatur
esse quam africa. quo audito uirdĩ: son¬
tiens sibi debesticli pugna uenire uicto¬
riam. In nomine dnĩ. prȩcedente crucis
auxilio : dercendit insulum : Eouiso ser¬

Expanded text:
martyris non amisit. 33 Itaque dum regremartyris non amisit. 33 Itaque dum regrederetur ad propria, tunc beatus Martinus aeque meritorum lumen non absconsum, qui ab Hilario exorcista est postea institutus, cognito adventu eius, Romam festinanter occurrit. Quem cum praeterisse cognosceret est usque Gallias consecutus. 34 Neque enim Martinus, qui adhuc cathecuminus Christum clamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui deum prius vidit in paupere, postea ipsum habitare cognosceret in doctore. 35 Illud etiam nobis non conrire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relagentia serpentium volumina sine sibilem tamen locum longius illis videbatur esse, quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, ser
Abbreviated transcription (Latin):
ce captiuum ut ipsum bectissimum re¬
dire ad gallius ꝑurger&. dicenter illo
presonte heretica non porre machina¬
mente ꝑficere: Quo obtenta ad gallius
conpulsus reuertitur putuns mu¬
gir amplius sepati exilium quod illuc
pertur bationem ecłȩ relinq but
termino non secuto Obeatum ponti¬
ficem qui in summo discrimine int¬
mi iudicis ad ut tribunul imperii
sinetimore tormenti : Uere totis.
uis ceribus diligebat xpĩ rognum
qui non formidubut in principatu cons¬
tantium. Num qđ se prodño sic inge¬
rebat aperto periculo: Obtubut
martyrium si nonde fuisset ꝑcursor
& tumen anim: sũpsit glorium &¬
si tempur non intulit poenum. sed
hunc ipsum diuino nutu soruatum
testificor : procorrectione cunctorum ⁊
nũ poene totũ mundũ graui errore
confusum factis sepius ingalliu sỹ¬
nodus perhylurium fuisse aduium
ueritatis adductum confit&ur lin
uł amplius uixisse reliqui. neperirent
Igitur scĩssimam animam & sigludius
persecutoris non abstulit palmam tamon

Expanded text:
e captivum, ut ipsum beatissimum redire ad Gallias perurgueret, dicentes illo praesente haeretica non posse machinamenta proficere. 29 Quo obtentu ad Gallias compulsus revertitur, putans magis amplius se pati exilium, quod illuc perturbationem ecclesiae relinquebat termino non secuto. 30 O beatum pontificem, qui in summo discrimine inimici iudicis adiit tribunal imperii sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formidabat in principatu Constantium. Nam quod se pro domino sic ingerebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor: et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. 31 Sed hunc ipsum divino nutu servatum testificor pro correctione cunctorum. Nam pene totum mundum gravi errore confusum factis saepius in Gallia synodis per Hilarium fuisse ad viam veritatis adductum confitetur linvel amplius vixisse, ne reliqui perirent? Igitur sanctissimam animam etsi gladius persecutoris non abstulit, palmam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
busilicã mugnis sictib uenerandi
& transserendi illuc murtyris
coepti operis recessit a scło post
sacerdatium cooptatus uirubsq
ulliuptȩ cessorum in iuiria absq
illius qui id tẽporis eccłus regere
uidebunt᷑ inuidia non solũ ulli se¬
cundus: uerum ipsi &iã becito
murtyti uirtutum meritis conpa¬
fiidit busilicũ quũ dedessor suus
fidelit̃ in coceuerat
non prosuu incredulitate sed proip¬
sius honore dubita ret ad monitis
ꝑ qui etẽ ẽ nein sidelit negle geret
quod fidelit̃ credidis set nullam fieri
uł demi nitione cinerum uł cõmocio¬
ne membrorum spiritib iniuriam
quiu manifesta res eẽt hoc murqn¬
bus ꝓficere adhonorem quod prosus
set credentibus ad salutẽ statimq
taliiusi onefir matur relegiosis impen¬
torib Ac sine ullumora quad tam pie

Expanded text:
licam magnis . sumptibus uenerandi et trans| ferendi illuc martyris copt operis recessit e saeculo. Psacerdotium cooptatur uir absque| ullius praecessorum iniuria. Absque ullius qui id temporis eccle| sias regere uidebantur inuidia . non solum nulli saecundus| uerum ipsi etiam beato martyri . uirtutum meritis conparan| dus basilicam quam decessor suus fideliter incoaueratnon pro sua| incredulitate sed pro ipsius honore dubitaret . admonitus| per quietem est . ne infideliter neglegeret quod fideliter| credidisset. Nullam fieri uel deminutione cinerum uel com| motione membrorum spiritibus iniuriam quia manifesta| res esset Hoc martyrilum proficere ad honorem quod profuis| set credentibus ad salutem statimque tali uisione firma| tus religiosus imperatorib
Abbreviated transcription (Latin):
& sollicitus. oculis huc illuc quae dir cum spiei¬
ens cum int̃im ex inprouso. splendente luna
cernit redam feruentibus equis suꝑse intue¬
re: Cumq clamas set iben ante oculos eius
repentino terrae hiatu pompa omnis obsor¬
taest Tuncille equũ ait. & ascensorem de¬
iecit inmare. & hi incurribe & hi me
quis. nos aut̃ in nomine dñidi nr̃i magnif

Expanded text:
et sollicitis oculis huc illucque circumspiciet sollicitis oculis huc illucque circumspiciens. Cum interim ex improviso, splendente luna, cernit rhedam ferventibus equis super se irruere: cumque inclamasset Jesum, ante oculos ejus repentino terrae hiatu, pompa omnis absorpta est. Tunc ille ait: Equum et ascensorem projecit in mare . Et, Hi in curribus, et hi in equis: nos aut
Abbreviated transcription (Latin):
inquid a selleficiam ut non calcutres neco
hordeo alam sed paleis fame conficiam & sici
gruuu onerabo pandere Pet aestus indagat
a stigora ut cibum potius qua in lasciui imeogi¬
tes Erbarum ergo suco & paucis. cariois
postriduum deficientem animani sustenta¬
bat Orans srequent̃ & psallens. & rastro
humum fadens. Ut ieiuniorum laborem
lubor oporis duplicuret. Simul que fiscellas
uincotexens. Aemulibatur manachorum
aory ptidisciplinã & a postoli sententian dicen¬
tis. Quiaũt non operitur nec manducet:
Sicat tenuatus & in tantum ex hausto corpae
ut os sibus ux hacreret. Ouudam noe feir¬
fantum oepit audire uugitus. belutus pecs¬
rum. mugitus bqum pluntietus quasi muli
citus & prorsus uuriarum portentaiuoum
Vt ante sontii quumas pectu. territus. codere
Intellexit demonum ludibria & puolitus gemib
crucem xp̃i signauit infronte. Taliq: arma¬
uidere desiderans. quos horrebat uidere.

Expanded text:
inquit, aselle, faciam, ut non calcitres: nec te inquit, aselle, faciam, ut non calcitres: nec te hordeo alam, sed paleis. Fame te conficiam et siti; gravi onerabo pondere; per aestus indagabo et frigora, ut cibum potius quam lasciviam cogites. Herbarum ergo succo et paucis caricis post triduum vel quatriduum deficientem animam sustentabat, orans frequenter et psallens, et rastro humum fodiens; ut jejuniorum laborem labor operis duplicaret. Simulque fiscellas junco texens, aemulabatur Aegyptiorum Monachorum disciplinam, et Apostoli sententiam, dicentis: Qui autem non operatur, non manducet : sic attenuatus, et in tantum exeso corpore, ut ossibus vix haereret. 6. Quadam nocte, infantum cepit audire vagitus, balatus pecorum, mugitus boum, planctum quasi muliecitus, et rursus variarum portenta vocum, ut ante sonitu quam aspectu territus cederet. Intellexit daemonum ludibria; et provolutus genibus, Christi crucem signavit in fronte: talique armavidere desiderans, quos horrebat audire,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Cumq eẽnt. cruente lutrocimis. loca&
propinqui amiciquae eius inminens periculũ
deniuntiurent contempsit mortem ut mor
mirabuntur a&atem. nisi quod flama quuedĩ
Leuetis erant. genae delicatum corpus. & tenua
& adom neminiuriũ impatiens Quodler uł
frigore uł aestupossit affligi. Igitur soccco
tantum menbra cooꝑtus. & pellicium hubens
antonius. ꝓficis centi. dederat. Sacum que
tusticum int̾mare & paludem. uusta. & t̃ribi¬
li solitudine. fruebat᷑.. Quindetim tantum ciI¬
tas post solis oc casum. comedens. & quiare.¬
gio latro ciniis infamis erat. num quum
lus quos cuerteret : quigloriabatur. ante
dicens incelum ascendam. suꝑ sidera celi ponã
pori solita uoluptatum incendia suggerabia
Cogebatur ti runculus xp̃o cogaro qued
nesciebut. Et euis regianimo pampam
uoluere cauis experim̃ta non norit It itis
uaq sibi & pectus pignis uerberans qua sicogi¬
titiones cede manupos sedex dudere eget

Expanded text:
est. Cumque essent cruenta latrociniis loca, est. Cumque essent cruenta latrociniis loca, et propinqui amicique ejus imminens periculum denuntiarent, contempsit mortem, ut mormirabantur aetatem; nisi quod flamma quaedam Laeves  Al. lenes erant genae, delicatum corpus et tenue, et ad omnem injuriam impatiens: quod levi vel frigore, vel aestu, posset affligi. Igitur sacco tantum membra coopertus, et pelliceum habens Antonius proficiscenti dederat, sagumque rusticum, inter mare et paludem, vasta et terribili solitudine fruebatur, quindecim tantum caricas post solis occasum comedens. Et quia regio latrociniis infamis erat, numquam ilus? quo se verteret? Qui gloriabatur ante, dicens: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam pori solita voluptatum incendia suggerebat. Cogebatur tirunculus Christi cogitare quod nesciebat, et ejus rei animo pompam volvere, cujus experimenta non noverat. Iratus itaque sibi, et pectus pugnis verberans quasi cogitationes caede manus posset excludere: Ego,
Abbreviated transcription (Latin):
Quum crebermoratione. quamhumilis
in suscipiendis fratrib: seuerus. in corripi¬
endis alucer in exortandis eẽ & ut con¬
tinentiam cibi que eius asperitatem
umquum infirmitas.
Cltri nonferens necentigriium eẽ dicens pati
inheremo papults ciuitatum sio quesibi ma¬
gis incipiendum ẽẽ ut coepisser antonius illũ.
quusi uirum fortem uictorio p̃miae accipe¬
re. senec dummilitare coepisse. ꝑeuersus ẽ.
cum quibusdã monachis ad patriam & parentib
im de functis partem substantiae fratrib
partem pinperib leergitus ẽ. Nilul sibi omini¬
no seruuns & timens illud deactis apostalo¬
rum innimȩ. xsipphere uel exemplum
uel supplicium Maximę que dominicę senten¬
ciue memor dicentis. qui non renuncia uerit.
omnib: que habet. non potest nis cẽdiscipulus
Frat aũt tunc annorum quirdicim sic nudus &
ar matus inxp̃o. Solitudonem quue septimo
miliurio amaui magazae emperio. ꝑlitus
euntib egyptum. ad leuum flectitur. ingressus

Expanded text:
Quam creber in oratione, quam humilis Quam creber in oratione, quam humilis in suscipiendis fratribus, severus in corripiendis, alacer in exhortandis esset: et ut continentiam, cibique ejus asperitatem umquam infirmitas fultra non ferens: nec congruum esse ducens, pati in eremo populos civitatum: sicque sibi magis incipiendum esse, ut coepisset Antonius; illum quasi virum fortem victoriae praemia accipere: se necdum militare coepisse; reversus est cum quibusdam Monachis ad patriam: et parentibus jam defunctis, partem substantiae fratribus, partem pauperibus largitus est, nihil sibi omnino reservans, et timens illud de Actibus Apostolorum, Ananiae et Sapphirae vel exemplum, vel supplicium; maximeque Domini memor, dicentis: Qui non renuntiaverit omnibus quae habet, non potest meus esse discipulus . Erat autem tunc annorum quindecim. Sic nudus, et armatus in Christo, solitudinem, quae in septimo milliario a Majoma Gazae emporio per littus euntibus Aegyptum, ad laevam flectitur, ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
Vt qui semꝑ lutuit nonfiusse. Quiu multis
uisus ẽ uilis existimetur fecerunt hoc & ma¬
iores corum quondum farisei. Quibus nec
iołs heremus atq ieiunium nec dñi saluato¬
ris. turbue cibi potus que placuerunt:
uerum destinato. operi in ponam manũ
& scilleos canes obtura aure transiboh
quinq: miliũ agaza urbe palestine ad
austrum situs est. Cum parentes. habe¬
ret idolis deditos. Rosa. ut dicitur des¬
pinis floruit Aquib: missus alexandriã
grã matico traditus ẽ. Ibi quequantum illa
paciebatur a&as: Magna ingenu &mo¬
rum docum̃ta praebuit breii carus
omnib: & loquendi artegnarus. Quodq
his maius ẽ omnib credens in dño iħu
non cir ciforib non harenȩ sunguine
nonthe atri luxuria delectabatur: Sed
men Antonu quod ꝑ om̃s egypti. populos
ferebutur Incensus uisendi eum. studio
ꝑrexit udheremum & statim ut cum
ordinem uitae eius. morumq grauitate

Expanded text:
ut qui semper latuit, non 14 fuisse; qui a multis ut qui semper latuit, non 14 fuisse; qui a multis visus est, vilis existimetur. Fecerunt hoc et majores eorum quondam Pharisaei, quibus nec Joannis eremus ac jejunium, nec Domini Salvatoris turbae, cibi, potusque placuerunt. Verum destinato operi imponam manum, et Scylleos canes obturata  Al. obdurata aure transibo. quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum haberet parentes idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, credens in Dominum Jesum, non circi furoribus, non arenae sanguine, non theatri luxuria delectabatur; sed men Antonii, quod per omnes Aegypti populos ferebatur, incensus visendi ejus studio, perrexit ad eremum. Et statim ut eum ordinem vitae ejus morumque gravitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ucripturus uitam beatihẏlarionis ꝑ
ut qui illiuir tutes lurgitus ẽ mihi
ad narrandas eas ser monem
tribuat & facta dictis. exȩquentur :
Eorum enim qui fecere uir tutes ut ai
crispus opimotanta habetur: quanta
ea urb̵ potuere extollere. predura in¬
ge niu alexander magnus machedo
quem uel aes uel pardum. uel hẏrcum
caprarum duni heluocat. Cum adh
ac illis tumulum ꝑ uenis set selicem
meritorum Homerum uidelicet signi¬
materiue uel sub cumberet. quunquũ
enim. sc̃s epiphanius salamine apiscopus
quicum hy larione plurimum uet satus
est Huudemeius breui epłu scripserit
quue uulgo legitur. Ta men aliud
est locis communibus. luudare cõmriu¬
defunctum Aliud desuncti proprias narra¬
te urtutes unde & nos sauore magis. illi¬
us cum iniuria coeptum. abeo opus ad gredi¬
entes muledi corum uoces contempnimus.
qui olim de trahentes. paulomeo Hune for¬
situn detrahent et hylurioni. Illi solutu¬
dinis calum niati hiuc obicient frequentiã.

Expanded text:
cripturus Vitam beati Hilarionis, hut qui illi virtutes largitus est, mihi ad narrandas eas sermonem tribuat, ut facta dictis exaequentur. Eorum enim qui fecere, virtus ut ait Crispus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. Alexander Magnus Macedo, quem vel arietem, vel pardum, vel hircum caprarum Daniel vocat, cum ad Achillis tumulum pervenisset: Felicem meritorum! Homerum videlicet signimateriae, vel succumberet. Quamquam enim sanctus Epiphanius Salaminae Cypri episcopus, qui cum Hilarione plurimum versatus est, laudem ejus brevi epistola scripserit, quae vulgo legitur; tamen aliud est locis communibus laudare defunctum, aliud defuncti proprias narrare virtutes. Unde et nos favore magis illius, quam injuria, coeptum ab eo opus aggredientes, maledicorum voces contemnimus: qui olim detrahentes Paulo meo, nunc forte detrahent et Hilarioni: illum solitudinis calumniati, huic objicientes frequentiam:
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit sollicitudine requisiuit:
At q inuentum eminentis simum¬
mui soler constructione signauit.
Unde post modum cris ticoni busiliã
suꝑ martyrutcor pora magno culto.
sumptoq eximio construxer̃ Ibi

Expanded text:
oportuit sollicitudine requisivit, atque inventum eminentis Mausolei constructione signavit. Ubi postmodum Christiani basilicam supra martyrum corpora magno sumptu cultuque eximio construxerunt, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
immi net alegione possessus de monum
ad cum ad ductus ẽ Manus ceruix
luceram pedem ferro onerata erant
furoris que seuitiam torui oculi minabant᷑
umque de ambulus sec scĩs cum fratrib
& descripturis nescio quid int̃ pr& ar&
erupit ille dȩmonib secenentium.
inue eleuuuit. Clamor . ortus abom¬
nbus timebant enim ne confocta ieiu
torquere Cum ille eiuluret & reflexa
ceruice terramuertice tanger&. Dñẽ in¬
loquor inauditã. Ex uno hominis ore di¬
uerse uoces & quusi confusus populi claiuor
audiebutur Curatus itaq & hic post
uon multum temporis cum uxore & liberis
uenit ad monasterium Pluruna quasi
cumgratia. redditurus. dona afferens.
cui sẽs uon legisti. ait quid gyezi quid.
simompas sisunt Quorum alt̃ accepit p̃tiũ
alt̃ obtulit. ut ille uenderet. grati ami sp̃u
scĩ hic mer carȩtur Cumque orion flens
deceret. accipe dacpocuperibus. Respon¬
dit tumelius potes tuu distribuere qui ꝑar

Expanded text:
imminet, a legione possessus daemonum, imminet, a legione possessus daemonum, ad eum adductus est. Manus, cervix, latera, pedes ferro onerati erant, furorisque saevitiam torvi oculi minabantur. Cumque deambularet sanctus cum fratribus, et de Scripturis nescio quid interpretaretur, erupit ille de manibus se tenentium: ime levavit. Clamor ortus ab omnibus: timebant enim ne confecta jejuntorquere. Cumque ille ejularet, et reflexa cervice terram vertice tangeret: Domine, inloquor inauditam, ex uno hominis ore diversae voces, et quasi confusus populi clamor audiebatur. Curatus itaque et hic, non post multum temporis cum uxore et liberis venit ad monasterium, plurima, quasi gratiam redditurus, dona afferens. Cui sanctus: Non legisti, inquit, quid Giezi , quid Simon passi sint: quorum alter accepit pretium, alter obtulit: ut ille venderet gratiam Spiritus sancti, hic mercaretur? Cumque Orion flens diceret: Accipe, et da pauperibus; respondit: Tu melius potes tua distribuere, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
posset reflectere de ioctus er go inloc tulo
cum soluni linguam mouer& ad p̃ces. Aud¬
uit nomprius sepossesa nari quam crederet
in iłim & sponder& artipristinae renuntia¬
turum. Credidit spopondit sanatus est
nomine masse cas. decerritorio lerus olimae
tantum sibi ad pluudebat inuirib ut quinde.¬
cimsramenti mdios. diulonge que porta¬
r&. & hanc habere palmã. fortitudinis
suue siusinos iuncer& Hic afflatus pessi¬
moduemone non catenas. non compedes
non dustra ostiorum integra pan ebatur
Multorum nusos & aures mordicuis amputa¬
uerat Horum pedes. illorum gulunifregerat
Tantumq sui ter rorem omnib incus serat :
Vt oueratus catenis & funib indiũ sani¬
tentium quusi se rocissimus. taurus ad mo
iutudinis. nuntiuuerunt putti ille sicut
sedebat iussit eum ad seper tram & dimit¬
ti solu totaique indinu ait capud & ue¬
ni T remere ille & ceruicem. flectere
Hec spicepos abntra ccusus omniq: fero
ferocitate depositã¬
simus urb hailae quue rubro mari

Expanded text:
possit reflectere. Delatus ergo in lecto, cum solam linguam moveret ad preces, audit non prius posse sanari, quam crederet in Jesum, et se sponderet arti pristinae renuntiaturum. Credidit, spopondit, sanatus est: nomine Marsitas de territorio Jerosolymae, tantum sibi applaudebat in viribus, ut quindecim frumenti modios diu longeque portaret; et hanc haberet palmam fortitudinis suae, si asinos vinceret. Hic affectus pessimo daemone, non catenas, non compedes, non claustra ostiorum integra patiebatur: multorum nasum et aures morsibus amputaverat: horum pedes, illorum crura fregerat. Tantumque sui terrorem omnibus incusserat, ut oneratus catenis et funibus, in diversa nitentium, quasi ferocissimus taurus ad monnitudinis nuntiaverunt patri. Ille sicut sedebat, jussit eum ad se pertrahi, et dimitti. Solutoque: Inclina, ait, caput, et veni. Tremere ille, et cervicem flectere, nec aspicere 21 contra ausus, omnique ferocitate depositasimus urbis Ailae, quae mari Rubro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfes sioneni migrare. quos capitibu ad¬
huc patabutur lingua palpitanti consi¬
terii becta nimium. & do nr̃o grataso¬
cietas: int̃quos. nec primos. alt̃ potuit eẽ
nect̃tius sed trinitatem consitentes No
meotuerunt uenerabilem locum primo.
decorare martyriam: metuentes.
sibl acc putrocinum. tumolari elegant᷑
teiris sequu ne sundisq gurgitib mar¬
terum corpora ꝑdenda committere
bere. Et mente monstra bat & ope¬
re  ẜucero aliquid cogitans
dño placeturam Usam subtilitatem
consilũblandũm ad conuiuium uenire

Expanded text:
fessione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua palpitans domino confiteri: beata nimium et domino nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse nec tertius, sed trinitatem confitentes non potuerunt non venerabilem locum trino decorare martyrio. 26 Metuentes isibi ad patrocinium tumularet, elegunt tetris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere, re mente monstrabat et opere , facere aliquid cogitans domino placitura, usa subtilitate consilii ad convivium venire
Abbreviated transcription (Latin):
ut moris est sacionem nec suum sagis
necauit obsequium: quielis fecundi¬
tas. pingiuidinus. Sic in eum campum
benesicium ubertatis efsudit: ut cen¬
tum plicatas fructus. cultor ad quire¬

Expanded text:
nec suum seges negavit obsequium, quae tale fecundata pinguidine, sic in ea beneficium se ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus et cultor adquire
Abbreviated transcription (Latin):
Mrcelline tuas pariter petre qust
sem hec sibi carnificem rabidum mandata
dedisse: sentibus in medus ur̃aut tunc
colla socaret  Netumalum urũm
quis cognoscere posset: uosalacres ur̃ is
manibus mundsse sepulclira: candi¬
dule occulto postquam acuistis suban¬
tro ÷ Postea commonitãura pietate

Expanded text:
rcelline tuos, pariter Petre, nosce sem, Haec tibi carnificem rabidum mandata dedisse, Sentibus in mediis vestra ut tunc colla secaret, Nec tumulum vestrum quisquam cognoscere posset; Vos alacres vestris manibus mundasse sepulcra, Candidulo occulte postquam jacuistis in antro, Postea commonitam vestra pietate
Abbreviated transcription (Latin):
tum omnium credentium: & siuere
credideris: mox saluabitur siliatua:
Qui artemius respondit: Miror
in prudentiam consiliitui ⁊ eds̃ tuus
liberare non potest. cumilli credus
& cotulie procius nomine plagus &
uincula ꝑferas & quomodo poterit

Expanded text:
credentium. Si credideris, salvabitur filia tua. Cui Artemius: Miror imprudentiam consilii tui. Te Deus tuus liberare non potest, cum illi credas, et quotidie pro ejus nomine plagas et vincula perferas, quomodo poterit
Abbreviated transcription (Latin):
nigr̃a. que hodix in hono rem scõꝵ
silua candida dicitur : & in eude᷑
ambus pcriter decollari: Cũque
uentum fus set in media siluco
ipsi sibi manib: suis munda uerunt
locum ab spinis. inquo orantos
simul&duntes: pacis osculum ge¬
nuposito decollatisunt: Isaut̃ qui

Expanded text:
ie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. Cumque ventum fuisset in media silva, ipsi sibi manibus suis mundaverunt locum ab spinis, ubi orantes simul, et dantes sibi pacis osculum, genu posito decollati sunt; et qui eos
Abbreviated transcription (Latin):
dam dõ tuo ecceegohodiȩ duplicabo
supte cateñas. & claustra om̃a carce¬
ris muniani. & teipsum inista ima &¬
teriebrosa custodia solum includani
Sidelus ominib teliberauerit drtiuis¬

Expanded text:
dere Deo tuo, ecce ego duplicabo super te catenas, et claustra omnia carceris muniam; te autem ipsum in ipsa ima tenebrosa solum includam. Si de his omnibus liberaverit t
Abbreviated transcription (Latin):
hic x̃papłs euacuar&: Illienim ideo
uul nerabant : quos poterant uulnerare
ipsos rogarentquiq ideo curare pita¬
buntur: qm̃ alesione cessabunt :
mattheus autem apłs xpi non solui os

Expanded text:
 Dei evacuaret. Illi enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione cessabant. Matthaeus autem apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Clodis gres sumdedit. cecis lum̃ tribuit:
obsessas adae monibus munda uit : Mul¬
tisq uirtutib: in huius loci uuenerando
habiculum emicuit: hoc itaq eiusde
ecłue ad testatur suc erđ: Nam & huius
sacerdoti minister dericus ipsius eđue
custas : quudũ nocte lutro cinium.
passus itaut a lutronibus omnem
subs tantiã suu fius set ab lata int̃
quũ culigolut̃ Inqui unt beatimar¬
tyres quã ꝓre uerentia sibi seruu uerat
ab ebat abs conditam quũ lutrane sciens
secum portabit : quimaturius ab oratorio
consurgens: ad domi cilium suum ꝑgens
inuenit omnia sua furata: festinus que¬
ꝑgit ad huius uiridi sepulchrũ: dep̃¬
cans ut ei redderet quod furtim ꝑdide¬
rat: nam tota illa die & sequente noc¬
te in oratione ad eius tũ mulum ieuinans
& psalmodia insistens: Adstitit:
Cum uo expleta oratione asuã celula
remeassec: Omnia quȩ ꝑdiderat nibil
exeis deminutum cum caligolu beati

Expanded text:
clodis scilicet gressum dedit, caecis lumen tribuit, clodis scilicet gressum dedit, caecis lumen tribuit, obsessus a demonibus mundavit multisque virtutibus in huius loci venerando habitaculum aemicuit. Hoc itaque eiusdem ecclesiae adtestatur sacerdus. Nam et huius sacerdoti minister clericus, ipsius ecclesiae custus, quadam nocte latrocinium passus, ita ut ab latronibus omnem substantiam suam fuisset ablatam: inter quam caligolaui, inquiunt, beati martyres, quam pro reverentia sibi reservaverat, habebat absconditam. Quam latro nesciens secum portavit. Qui mature ab oraturio consurgens, ad domicilium suum pergens, invenit omnia sua furata. Festinus pergit ad huius viri Dei sepulchrum, deprecans, ut ei redderet, quod furtim perdiderat. Nam tota illa die et sequenti nocte in oratione ad eius tumulum ieiunans et psalmodia insistens adstetit. Cum vero, expleta oratione, ad suam cellolam remeasset, omnia que perdiderat, nihil ex eis deminuto, cum caligola beati
Abbreviated transcription (Latin):
dieitu d nondum statim cumeduere
gludiatar cerner&: cumpede pusse:
ut ł sic citius int̃rã deciderto: Sed non
multum pos ꝑcussor eius areptus adaemo¬
nib & mente captus edĩ ultiones. ꝑiaul¬
sus: inignem sepro icit : ibi quiuitã sinuit:
Tuncuis so coniugis huius uiri chrodo¬
berthi inquandic uillit̃ sac cingo cum
mugno flicõ plungentium lutent᷑ asius
deportatus ẽi & hiuus femine decre¬
tum cum uestib inquidirudatus suerat.
inpae uulo oracorio. boutis mattrr ẽ.
supultus Haec uõ diue sexto non arũ.
oc tobrium ac tum ẽẽ creditur: In quo
scpul chro. annis duobus. ẽdimidio : huma¬
cum fuis se dicitur: his itaq: dieb sacerđ
quidã quihuius oratoris. sungebatur
osficio lumen splendidum absq ministerio
humno in codem cognouit noctib sulsis¬
se locum: Vndetumor mugnus aemana¬
uit in circuito loci huius quiuenientes
ad eius beate martrris uenerandae ora¬
tiones: Multa turba lunguentiũ diuer¬
sis insirmitatibus detentas sana uit:

Expanded text:
d non dum statim eum cadere gladiatur cernerit, ipsum pede percussit, ut vel sic cicius in terra deciderit. Sed non multum pos percussor eius arreptus a demonibus et mente captus, a Dei ultione percussus, in ignem se proiecit ibique vitam finivit. Tunc iusso coniugis huius viri Chrodoberthi in quadam villa Sarcingo cum magno fleto plangentium latenter a suis deportatus, et huius femine decretus, cum vestibus, in qua trucidatus fuerat, in parvulo oraturio beatus martyr est sepultus. Haec vero diae sexto Nonarum Octobrium actum esse creditur; in quo sepulchro annis duobus et dimidio humatum fuisse dicitur. 2l. His itaque diebus sacerdus quidam, qui huius oraturii fungebat offitium, lumen splendidum absque ministerio humano in eodem cognovit noctibus fulsisse locum. Unde rumor magnus aemanavit in circuitu loci huius. Qui venientes ad eius beati martyris venerandae orationis, multa turba languentium, diversis infirmitatibus detentus sanavit,
Abbreviated transcription (Latin):
scã disertior plus infratre. simplici¬
tatis pure conscientiȩ quũ ꝓpru
ac si fauoris delectabut᷑ industria
Itemq supplitiores quiq cum omni
reuerentia seruabant abbis instrui
uł doceri quibus quib: efficatius atq
instructius ad apertiorȩ utxta a posto¬
lũ adloquenda xpĩ mysteriu pres¬
tubat᷑. Nemonãq omnino uextu
upostolicum constitutũ suum quic¬
quum eẽ dicebat Nominis tantũ modo
ppri&utis quis non facultatis aut di¬
ritatis cultu distabat ab altero ad eo
nuditate contenti Karitatis ac fidei
unanimitate feruebant ut si frater
forsitan pro qualib& ne cossitate
ordinatus us puam procesrisr& &sri¬
gore uł forsit amhiem ali conpluuio
rediss& infusus certtim quisq a
sem & molliori siccioriq uestim ento
ex cussu caltiamentoq extracto
calo facore ac fouore frat̃na potius
uiscera quam propria festinur&
Non illo usq tempr frater ab abbate
foris ob causum aliquum destinutus

Expanded text:
sancta disertior, plus in fratre simplicisancta disertior, plus in fratre simplicitatis pure conscientia, quam proprii acsi favoris delectabatur industria. Itemque simpliciores quique cum omni reverentia servabant ab his instrui vel doceri, quibus efficacius atque instructius adapertio oris iuxta apostolum ad loquenda Christi mysteria prestabatur. Nemo namque omnino iuxta apostolicum constitutum suum quicquam esse dicebat: nominis tantummodo proprietate quis, non facultatis aut claritatis cultu distabat ab altero. Adeo nuditate contenti karitatis ac fidei unanimitate fervebant, ut si frater forsitan pro qualibet necessitate ordinatus, uspiam processisset et frigore vel forsitan hiemali conpluvio redisset infusus, certatim quisque, a semet molliori sicciorique vestimento excusso calciamentoque extracto, calefacere ac fovere fraterna potius viscera quam propria festinaret. Non illo utique tempore frater ab abbate foris ob causam aliquam destinatus,
Abbreviated transcription (Latin):
hac uoto uultu quemutato sin melius
ium laut᷑. senatus uero uicisrim
ac rapidus rogatus ad currit. hinc
inde confestim lurga thumanitus &cre¬
bra mumuisculu abussione obolita depꝰ¬
tinantur. adlegatio ommum in causa
minime mandunte. causedico. Neo
mora prȩsentatus. augusto ẽ publicata
accusatione suspitione solutur ost atq
adgullius repeduns haecq reculimus
auditu xpĩseruo prostratus gratius
referens quorum omnib: retulio flo¬
rebat nũq eodem tompr̃ iimo flu¬
subdolus liuoxe nullum edax lacerabat
inuidia om̃s inquũ unum erant quiu
unius omnes erant Siquis igitur pa¬
trum gubernaculi fratrẽ idẽ co abba¬
tem utiq suum dis pensatione scĩ spr̃
quacũq: gratiurum purte. foruere
ac ꝑ frui p̃sensisset eleuatis ad cȩlum
oculis manibq tamquum supse id ge¬
reret gaudii lucrimas a lacer pro fan¬
debat achxpm̃ at sudiquis fuiss&
auctore fecundior aut oruditione

Expanded text:
hac, voto vultuque mutato, in melius hac, voto vultuque mutato, in melius iam letatur. Senatus vero vicissim ac rapidus rogatus, adcurrit hinc inde; confestim larga humanitas et crebra munuscula, abusione abolita, destinantur: adlegatio omnium in causa, minime mandante causedico. Nec mora praesentatus augusto est, publicata accusatione, suspicione solutus est, atque ad Gallias repedans, haec quae retulimus auditu, Christi servo prostratus gratias referens, quoram omnibus retulit. 15. Florebat namque eodem tempore, immo flasubdolus livor, nullum edax lacerabat invidia; omnes, inquam, unum erant, quia unius omnes erant. Si quis igitur patrum gubernaculi fratrem, id est coabbatem utique suum, dispensatione sancti Spiritus quacumque gratiarum parte fervere ac perfrui praesensisset, elevatis ad caelum oculis manibusque, tamquam si ipse id gereret, gaudii lacrimas alacer profundebat ad Christum. At si aliquis fuisset auctore Deo facundior aut eruditione
Abbreviated transcription (Latin):
beneb beneficio debitorem quam in¬
discussum. & conuinctum adid fortus¬
sae quod falso obiectum suerat in iurue
instigunte citur& d illi hoc cãm¬
quiunt a gustus &patritius omnis ꝙ see¬
natus quur iti ut dicis. factum non
suitt congemes cunt & ille & modo ait
quasi repertus euuder&. Sic ubi in¬
qui unt ille indugari. perueniri que
possit: Non solum indomnis uerũ &iũ
sublimatus honorib: & muneratus
uulde redibit ad propria dum modo
hoc metueres publica soluer& ur
ad p̃sons: Ut sciatis inquit quiu
agripinus ille insinuictus nequitur
fugere. quidem adhostes potuit.
Sed sireus ẽ opat conuictus pate fac¬
tu ueritte dumpnuri itemine
quoq: nuntiate imperatori ã patricio
quia ecce hic sum ego agripinus
Atilli illico cum pletuntur hobe facti
hominem atq deosculunt. & cursim
adpdutium nuntiummitunt. Au¬
diens numque alucrior. redditur imp̃t̃
uulgus omne uersa uice congaudoe

Expanded text:
pietatis beneficio debitorem, quam inpietatis beneficio debitorem, quam indiscussum et inconvictum ad id fortassis, quod falso obiectum fuerat, iniuria instigante, citaret'. Ad illi: 'Hoc', inquiunt, 'agustus ac patricius omnisque senatus, quur ita, ut dicis, factum non fuit, congemescunt'. Et ille: 'Et modo', ait, 'quasi repertus, evaderet?' 'Sicubi', inquiunt illi, ' indagari pervenirique possit, non solum indemnis, verum etiam sublimatus honoribus et muneratus valde, redibit ad propria, dummodo hoc metu res publica solveretur ad praesens'. 'Ut sciatis', inquit, 'quia Agripinus ille, insimulatus nequiter, fugere quidem ad hostes potuit, sed, si reus est, optat convictus, patefacta veritate, dampnari, ite nunc quoque, nuntiate imperatori ac patricio, quia ecce! hic sum ego Agripinus'. At illi illico cumplectuntur hebefacti hominem atque deosculant et cursim ad palatium nuntium mittunt. Audiens namque, alacrior redditur imperator; vulgus omne versa vice congaudet
Abbreviated transcription (Latin):
post orationẽ habiturã agripinum in
angulo contem plata. hic inquid. pue¬
rosuo pere grinus est. & quantum reue¬
rentiu. genuina testatur constat
non exigue familiue esse personiẽ.
Donec domi reuertens ad monitione.
tua lurgiora trans mittam. Confostĩ
igitur ꝑceptis solidise uicinis nundinis
alim̃tu mercatus ad atrium exterius.
ium l&ior r&ulit gressum. & ecce au¬
dit quosdum depalatio uiros tristos
astrepidos conloquenter. agripinus
Namq iste quie fugit ecarcere ꝓcul
dubio graui coastus iniuri ad in rupti.¬
onem. rei publice. in missurus ẽ burbu¬
ros quo audito. & quiu uultuh ab ebut᷑
in cognitus inserit se pauplisꝑ acleuit
conloquentibus. acdehis quusi indigena
callide ex plorans confabulundo ꝑquirit
& intor haeo ex consilio conloquiu miscens
Quuntũ inquit melius fuerat impera¬
tori huius modi uirũ &ium sie& in ac.¬
casatione conuiotus magissibi fecisset

Expanded text:
post orationem verteret habitura, Agripinum in post orationem verteret habitura, Agripinum in angulo contemplata: 'Hic', inquid puero suo, 'peregrinus est, et quantum reverentia genuina testatur, constat non exigue familiae esse personam. donec domi revertens, admonitione tua largiora transmittam'. Confestim igitur, perceptis solidis, e vicinis nundinis alimenta mercatus, ad atrium exterius iam letior rettulit gressum. Et ecce ! audit quosdam de palatio viros tristes ac trepidos conloquentes: 'Agripinus namque iste, qui effugit e carcere, procul dubio gravi coactus iniuria, ad inruptionem rei publice inmissurus est barbaros'. Quo audito, et quia vultu habebatur incognitus, inserit se paulisper ac leviter conloquentibus, ac de his quasi indigena callide explorans, confabulando perquirit, et inter haec ex consilio conloquia miscens: 'Quantum', inquit, 'melius fecerat imperator, si huiusmodi virum, etiamsi esset in accusatione convictus, magis sibi fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
licis porticib lococelleilȩ debilium.
gunosunt latere contignate platoas
quoq: om̃s acbiuia flexusq uerbo indi¬
ce conde monstrans. uelut locorum
ignaro nihi lomnino tramitis recti
reliquit embiguum. Ingressus
igitur scĩpetri basilicam proster ni
cum lacrimis heiulans atq: erũ¬
nus om̃s decntro pectoris ructans
& cubiparum ꝓpriatum ueniem
& circum scriptionũ p̃sentium la¬
queos Salutari medico uulnera¬
tus inmurmurat. Nocteigitur
subsequutu iterato susceptulum suum
fide dictus inbasilicam ꝑuisionem blun¬
do soluictur alloquio. Ille uero inter
familiure commentum gaudet quidẽ
sese &enebris ergastuluribus eductum
inluce sed naturali. uexatus incommodo
uulde sem& esurire testatur. Siquidem
decustodiu olupsus huc illuc que crebro
diffugitans. Nihil omnino postuliuerat
egonamq: mittam tibi diluculo quibus
sufficienti refectione puscaris. Cumergo
dum senatrix. cumse a confessione apłi

Expanded text:
licis porticibus loco cellulae debilium licis porticibus loco cellulae debilium ex uno sunt latere contignate; plateas quoque omnes ac bivia flexusque verbo indice commonstrans, velut locorum ignaro nihil omnino tramitis recti reliquit ambiguum. 13. Ingressus igitur sancti Petri basilicam, prosternitur, cum lacrimis heiulans atque erumnas omnes de antro pectoris ructans, et culparum propriarum veniam et circumscriptionum praesentium laqueos, salutari medico vulneratus, inmurmurat. Nocte igitur subsequuta iterato susceptulum suum fideiussor in basilicam per visionem blando solatur alloquio. Ille vero inter familiare commentum gaudet quidem sese e tenebris ergastularibus eductum in luce, sed naturali vexatus incommodo, valde semet esurire testatur; siquidem de custodia elapsus, huc illucque crebro dififugitans, nihil omnino postulaverat 'ego namque mittam tibi diluculo, quibus sufficienti refectione pascaris'. 14. Cdam senatrix, cum se a confessione apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
mimotione
pulsatum lento quietoq tractu ante¬
quam delucescat festinus egredero.
excussusergo esomno & quasiherodicano
conclusus carcere Ac prisco a postolico¬
qui fuerat ungelo compellatus. Confestĩ
paxillo arrepto quod ꝓpt̃si tartiolam
carcerati pendebat. Conlatis quoq
uinculis atq angulari lapide cautet
euenti latione conuulso. ulut immo¬
dum coniculi patefecit egressum. Igit
quasi inprimeuam redactus in¬
fantiam submissis acꝓtensis terra¬
tenus manib: raptatu quodum. Euul¬
sus quanam in parte ad refugium.
apestolica li mina expeteret ignorabat
Reptae tarr̃ platere gradum concitus
urget. Vtuł ꝓcul aspostictus. & inser¬
tus cominctłis agnosci nequiret in¬
mixtus. Cocullo ergo capiti adlucto
quo iret poenitus igorabat. int̃ea
addextram prospitiens ueteranũ
quemdam religiosum monachum. se
mentiens peregrinum. quiditer ad
basilicam a postolici culminis rectopos¬
sit ꝑgere ꝑcomatus est atille ꝑua¬
ticanum quonuno famosissimo inpul¬

Expanded text:
mmotione pulsatum, lento quietoque tractu, antequam delucescat, festinus egredere'. Excussus ergo e somno, et quasi Herodiano conclusus carcere a prisco apostolicoque fuerat angelo conpellatus, confestim paxillo arrepto, quo propria sitarciola carcerati pendebat, coutritis quoque vinculis atque angulari lapide cauta eventilatione convulso, velut in modum coniculi patefecit egressum. Igitur quasi in primevam redactus infantiam, submissis ac protensis terratenus manibus, reptatu quodam evulsus, quanam in parte ad refugium apostolica limina expeteret, ignorabat. Reperta tamen platea, gradum concitus urget, ut vel procul asportatus et insertus commeantibus, agnosci nequiret inmixtus. Cocullo ergo capiti obducto, quo iret, poenitus ignorabat. Interea ad dextram prospiciens, veteranum quemdam religiosum monachum, se mentiens peregrinum, qualiter ad basilicam apostolici culminis recte possit pergere, percontatus est. At ille: 'Per Vaticanum', quo nunc famosissimo in pub
Abbreviated transcription (Latin):
nulliã dereliquo temeritas barburia
potir&ur audictium Aduero scm̃ lupi¬
cinum confestim fatinus omno. non
lutuit. Nã & memoratus agripinus
iugi suggessione fide iussorem suun
Conueniebat in spm̃. in ponit ergo
sibi met xpĩ seruus cum oratione contino¬
atia. pęnitentium indefessum &pt
ter fomitum cauliũ crudus medul¬
lus in coctus adueq uiles ac rustias
rapas nihil omnino aliud in usucotid¬
ano potius ẽ donec illum cerneret
absolutum. Cumergo amicus xpĩ sug¬
gessione ꝑuigili aurem pi&atis dom¬
nice iugi obstinatione pulsur&. Noc¬
tequudũ in carcere ꝑ uisionẽ ad fidi¬
dictũ ueniens n&urbur&ur. hora¬

Expanded text:
nullam de reliquo temeritas barbarica nullam de reliquo temeritas barbarica potiretur audaciam. Ad vero sanctum Lupicinum confestim facinus omne non latuit, nam et memoratus Agripinus iugi suggessione fideiussorem suum conveniebat in spiritum. Inponit ergo sibimet Christi servus cum oratione continuata paenitentiam indefessam et praeter fomitum caulium crudas medullas, incoctas adaeque, viles ac rusticas rapas nihil omnino aliud in usu cotidiano potitus est, donec illum cerneret absolutum. Cum ergo amicus Christi suggessione pervigili aurem pietatis dominice iugi obstinatione pulsaret, nocte quadam in carcere per visionem ad fidedictum veniens, ne turbaretur, hor