comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio debito usq ad finem debitũ : In ũbo enĩ tuo ꝑ quod creant᷑: ibi audiunt: Hinc & huc
usq noli eẽ uana animamea : & obsurdescere in aure cordis. tumultuuanitatis tuae:
Audi&tu. Verbũ ipsũ clamat ut redeas & ibiẽ loc qui& inꝑt᷑babilis ubi ñ deseritur
amor siipse ñ deserat: Ecceilla discedunt ut alia succedant : & om̃ib suis partib: const&
infima uniũsitas: Nũ quidego aliquo discedo ait ũbũ dĩ : ibi figemansionẽ tuã ibi cõm̃da
quic quid inde habes animamea : saltẽ fatigata fallaciis ueritati cõm̃da quid quidtͥ t̃aue¬
ritate : & ñ ꝑdes aliquid & florescent putridatua : & sanabunt᷑ om̃s languorestui. & fluxa
tua reformabunt᷑ & renouabunt᷑ & constringent᷑ atte& ñ te deponentꝰ quodescenduc
sstabunt tecũ & ꝑmanebunt adseꝑ stantem ac ꝑmanentẽ dm̃ : Vt quidpũsa. seꝗris

Expanded text:
tio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc tio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris
Abbreviated transcription (Latin):
&ꝓfecta senescunt & intereunt : & ñ omĩa senescunt : & omia intereun : Ergo cũorunt᷑.
& tendt̃ eẽ quomugis celerit̃ crescunt ut sint: eomugis festinant ut ñ sint: sic ẽ modus
eor̃ Tantum dedistieis quia partess̃ rerũ : q̃ ñ s̃ om̃s simul s decẽndo ac succendo agunt
om̃s uniu sũ : cuĩ partess: Eccesic ꝑugitur & sermonr̃ : ꝑ signa sonantia: Non enĩ erit
totus sermo siuũ ũbũ ñ decedat cũsonuerit partes suus : ut succedat aliud: laud& te
exillis amimamea ds creatoromniũ : si ñ in eis figat᷑ glutineꝰ amore. ꝑsensꝰ corporis: euntenĩ
quo ibant ut ñ sint : & conscindunteã desideriis pestilentiosis qm̃ ipsaet̃ uult & requies¬
cere amat in eis que amat : In illis aut̃ ñ ẽ : ubi q n tant fugiunt : & quisea sequit᷑ sensu

Expanded text:
r, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur r, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo magis celeriter crescunt, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum. tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu
Abbreviated transcription (Latin):
pere uenientes cũ laetitia, his atq hui modi signis. a corde amantium & redamantiũ ꝓerd
plurib unũ facere ħ ẽ qđ diligit᷑ in amicis & sic diligit᷑ utrea sibi sit humana conscuente
smon amauerit redã mantem : aut siamantem non reda mauerit. Nihil quaerens exeicoipore pt̃
indicia beniuolentiae. Hinc ille luct᷑ si quis mouat᷑ & tenebre dolorũ : & usa dulcedine inamar¬
tadinẽ cormadidũ & examis sauita morientiu : mors uiuentiũ beat᷑ quia matte : & amicũ inte.
qui dimittit: & quia dimittit . quo it autquo fugit nisi ate placido adteiratũ nãubi ñ in¬
uenit legẽtuã : inpoenasua & lextua ueritas & ueritastu ds̃ uirtutũ conũtenos. & os¬
tinde faciemtuã : & saluierimꝰ: Nã quoquo uersũ seuerterit anima hominis: ad dolores
figit᷑ alibi p̃t̃ quã inte nTa & si figit᷑ inpulchris: extrate & extrase: Quȩ tam̃ nulla eeñt

Expanded text:
pere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procepere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procepluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ aliorũ dolorũ: Nã undeme facillime & in intima dolor ille penetrauerat. nisiq
fuderã in harena animã meã diligendo moriturũ ac siñ moriturũmaximequippe me
reparabant atq recreabant aliorũ amicorũ solacia : cũ qͥb amabã qđ ꝓte amabã: & hera
ingens fabula : & longũ m̃dacium : cuĩ adulterina confricatione. corrũpebat᷑ mens ña
pruriens in aurib: : si illamꝰ fabula ñ moriebat᷑ : siquis amicoꝵ meorũ morer& : Alia erant
q̃ in eis amplius capiebant animũ conloqui & conridere : &uicissim beniuole obsequi
simullegere libros dulcilo quos simul nugari & simul honestaris Dissentire int̃dum
sine odio tã ꝙ ipse homo secũ atq ipsa rarissima dissensione condire consensiones plu¬
rimas : docere aliquid inuicẽ : aut discere ab inui cẽ : Desiderare absentescũ molestiã susci¬

Expanded text:
tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum acsi non moriturum? maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solacia, cum quibus amabam quod postea amabam, et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cuius adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant animum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, susci
Abbreviated transcription (Latin):
cina miseriae: add tedñe leuanda erat : & curanda: sciebã si nec uolebã nec ualebaeo
magis q̃uia ñ mͥeras aliquid solidũ & firmũ : cũ dete cogitabã Nonenĩ tueras siuanum
phantasia : & errorm̃s erat ds̃m̃s: si conabar eã ibi ponere ut requiescer&: pmane labe¬
batur : &iterũ ruebat suꝑme: & egomꝰ remanserã infelix locꝰ: ubi neces se possẽ necindo
recedere : Quo enĩ cormeũ fuger& acordemeo quo ame ipso fugerẽ : quo non meseq: rers & tam̃
fugidepatria, Min enĩ eũ q̃rebant oculimei ubi uidere ñ solebant: ATq at hagastensiop¬
nimo mira opera Ecceueniebant & p̃teribant dedieindiem : & ueniendo & p̃tereundo
inserebantm spes alias & alias memorias & paulatim resarciebanT me pristinis generibus
delectationũ: Quib cedebat dolorm̃s ille s succedeban non quidem dolores alii: causae

Expanded text:
cina miseriae. Ad te, Domine, levanda erat et curanda, sciebam; sed nec volebam, nec valebam, eo cina miseriae. Ad te, Domine, levanda erat et curanda, sciebam; sed nec volebam, nec valebam, eo magis quia non mihi eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. Non enim tu eras, sed vanum phantasma, et error meus erat Deus meus. Si conabar eam ibi ponere ut requiesceret, per inane labebatur, et iterum ruebat super me; et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem, nec inde recedere. Quo enim cor meum fugeret a corde meo? quo a me ipso fugerem? quo me non sequerer? Et tamen fugi de patria. Minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi videre non solebant; atqnimo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae
Abbreviated transcription (Latin):
quidã dix deamicosuo dimidiũ animȩsuce: Na ggo sensi amma meã & animđ illius una fuis serut
induob corporib: & ideomꝰ houroii trat uita es noleba dimidius uiuere & idio foste ner
ebã nȩtet̃ ille moreret᷑ que multũ amauerã, o demtia nescientem diligere ssomines ni¬
nit. Dstultũ hominem in mnoderate humana patientem : quod ego tunc erã. Itaq aestuabi
sus pirabã flebã turbabar nec requi es erat nec consiliũ. portabaem̃ concisa & cructã
anima mea in patientem portariame : & ubitã ponerẽ non inueniebã Nonin a moenis uenos¬
b non inludis ad q cantib: nec in suaue olentib locis nec inc̃inuiis apparatis neq in uolipte
& quic quidñ erat quo dille erat : imꝓbũ & odiosũ erat : pt̃ gemitũ & lacrimas pãmnes
solis: aliquantula requies. Vbi aut̃ inde auferebat᷑ animamea: onerabat megrandi sir

Expanded text:
quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conuiuiis apparatis nec in uoluptatet quid quid non erat quod ille erat, inprobum et taediosum erat praeter gemitum et lacrimas: nam in eis solis al
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nescio anuellẽ ł ꝓ illo sic̃ deoreste & philude tradit᷑ si non fingit᷑: qui uellent᷑ ꝓin¬
uicẽ ł simulmori: qua morte peiꝰ eis erat ñsimului uere: sed in me nescio quis af¬
fent nimis huic c̃trarius ort̃ erat : & taediũ uiuendi erat inme grauissimũ : & mori¬
endimei Credo quo magis illũ amabã : ħ magis mortẽ q̃mͥ eũ abstulerit tã ꝙa tro¬
pis simã inimicã oderã & timebã & eã repente c̃sũpturã om̃s homines putabã exillũ
potuit diceiã omnino memini: Eccecormeũ ds̃ms ecceint᷑ uide qui a meminis pes mea:
d memundaes utaliũ affectionum in munditia dirigens oculos meos adte : & euellens
delacs õ pedes meos: Mirabarem̃ c& eros mortales uiuere quia ille quem quasi non
moriturum dilexerã mortuus erat: & memagis quia ille alt̃erã uiuere illo moituo mirabar bns

Expanded text:
et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inet nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene
Abbreviated transcription (Latin):
outuo utdicasmͥ quur fl& dulcis sit miseris : Antu quã uis ubiq: adsis longe ab iec isti
atemiseriã nram̃ : & tuinte manes nos aut̃ in experim̃tis uoluim᷑ : & tam̃ isi adaurestu¬
as ploraremꝰ nihilresidui despe nrã fier&: Vndeigit᷑ suauis fruct dea maritudine uitae
quotunc operiebar : neq: enĩ sperabãreui uescere illũ : authꝰ p&ebã lacrimis sitantũ
dolebã & flebã, Miseremĩ erã : & ami serã gaudiũ meũ : AΝ & fl& resamara ẽ : & p̃fasti¬
dio rerũ quib prius fruebam᷑: & tuncdũ ab eis abhorremꝰ delectat: Quidaut̃ istaloquor:
ñ enĩ tẽp̃ q̃rendi nunc ẽ s. c̃ fitendit: Miser erã : & miser ẽ om̃is animꝰ uinctꝰ amicitia
rerũ mortaliũ & dilaniat᷑ cũ eas amittit : & tunc sentit miseriã quami ser ẽ : & ante quã

Expanded text:
ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
nimeae p̃ paucos dies meabsente rep&it febrib : & defungit᷑. Quo dolore : contrebratũ ẽ
cormeũ & quic quid aspiciebã morserat : & eratmihi patria supliciũ : & pat̃ nadom̃ mira
inselicilitas: & quic quid cũ illo cõmuni cauerã sineillo incruciatũ in mane uerterat:
iã dicere poterat ec ceueni & : sic cũ uiuer& quando absens erat: factus erã ipsemꝰ magna¬
questio. & int̃ rogabã animã meã quare tristis eet̃ : & quare c̃tͣbar& meualde: & ni hil no¬
uerat responderem & sidicebã spera indm̃ : iusteñ obtemperabat. & erat uerior & melior
homo quẽ caris simũ amiserat : quã phantasma in quod sperare iubebat᷑ solus fl& eratdulcis
mͥ: & successerat amicomeo indelicus animi mei, & nunc dñẽ : iã illa transier̃ & tẽpore
linitũ ẽ uulnꝰ meũ, Possum neaudire abste queritas es. & ad mouere aurem cordis mei

Expanded text:
ni meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est ni meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erainfelicitas; et quidquid cum illo communicaveram, sine illo in cruciatum immanem verterat. jam dicere poterant: Ecce veniet, sicut cum viveret, quando absens erat. Factus eram ipse mquaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃sum̃te idr& inere potius anima eꝰ : qđ a me acceperat. Non quod innescientis corpoie
fiebat : lon geaut̃ alit̃ erat : Nã recreatꝰ ẽ : & saluus factꝰ: statiq ut primo cũ eo loqui potui
potui aut̃ moxutille potuit quando ñ discedebã & nimis pendebamꝰ ex inuicem. tep̃tuo
ap̃illũ irridere tã ꝙ & illo in risuro mecũ baptismũ quemacceperat : mte adq sensuabo¬
sentis simꝰ si tam̃ iã setccepis se didicerat : Atille itame ex horrut : ut inimicũ: Anmon¬
q mirabili & repentina libertate : utsi amic tẽ uellem: talia sibi dicere desineremi ł goaute
stupefactꝰ adq t᷑batꝰ distuli om̃s inotꝰ meos : utc̃ ualescer& pus eẽt q idoneus uirib. ualitudinis.
cũ quo agere possem qđ uellem, sedille abreptus dem̃tie meae. ut aputte seruar& c̃solatio¬

Expanded text:
et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
& parit̃ in scholam ieramꝰ parit̃q: luseramꝰ: sed nondũ erat sicamio: quã quã netunc quidẽ
sicutiẽ uera amicitia : q ñ ẽ uera nisicueã tuad glutinas. int̾ coherentes sibi caritate dis
liũ studiorum: Nã & afideuera quã non germanit᷑ & penitꝰ adulescens tenebat deflexit
eũ in suꝑstitiosas fabellas & ꝑniciosas : ꝓpt̃ quas me plangebat mat̃ mecũ iã errabat inan¬
mo ille homo : & non potuerat animamea sineillo: & eccetuimminens dorso fugitiuor
tuoꝵ ds̃ultionũ & fons miseri cordiarũ : simul qui c̃ũtis nos adte miris modis. Ecceabstulst
hominem dehacuita : cũ uix ex pleuis s& annum in amicitia mea: suauismͥ suꝑ om̃s sua¬
uitates illius uitemeae: Quis laudes tuas enumerat unꝰ in seuno quas exꝑtꝰ ẽ: quid tuno
diusine sensu insudorełxtali : & cum desperar& baptizat᷑ ẽ : nesciens me non curante.

Expanded text:
et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate difflium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quiddiu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante
Abbreviated transcription (Latin):
nesciente quidinsefier& . non arte sisorte sonar& aliquid. quod int̃rogantis reb. factisq
conciner& & hoc quidem ab illo ł ꝑ illũ ꝓcurastimͥ: & quid ipsep̾tea ꝑmeipsum qrerem.
in memoria mea delini astii Tunc aut̃ nec ipse nec caris simꝰ m̃s nebridius. adulescens
ualdebonꝰ & ualdecaut᷑ irridens totũ illud diuinationis genꝰ : ꝑ suaderemꝰ potueruN:
ut haec abicerem : qm̃ me ãplius ipsorũ auctorũ mouebat auctoritas, & nullũ certum
quale qrebã docum̃tum adhuc inuenerã : quomihi sineambiguitate apperer&. qabeis
consultis uera dicerent᷑: forte ł sorte : non arte inspectorũ siderũ dici: In illis annis quo
primũ tempore inmunicipio quonat᷑ sũ docere coeperã : conparauerã amicum soci&lat
studiorũ nimis carum : coeuummꝰ & c̃florentem flore adulescentiae: Mecum puer creueru

Expanded text:
nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tuis st̃ intelligere: &tum n ba liam causa seposta illis relictis medicinam
assecutum nisi quodeas falsis simas comperiss&: & noll& uirgrauis decipiendis hominb
uictũ quaerere, Attuinquit. quote in hominibus sustentas. r&horicã tenes. Hancut̃
fallaciã libero studio ñ necessitate reifamiliaris sectaris: quomagis mͥteo port&
deilla credere : qui eã tam per fecte discere eluboraur: quã exea sola uiuere uolui: Aqogo
cũ q̃sissem q ergo causa facer& ut multa in deuera ꝓmuntiarent᷑ res pondit ille ut potut :¬
uĩ sortis hoc facere : inrerũ natura us quequaq: diffusã. Sienĩ depaginis po&e cuĩ piã
longe aliud canentis adq intendentis. Cũ forte quis consulit mirabilit̃ consonꝰ negotio
scepe ũsus exir& : mirandũ ñ eẽ dicebat: siexanima humana superiore aliquo instinctu

Expanded text:
tuisse intellegere: et tamen non ob aliam causam se postea illis relictis medicinam tuisse intellegere: et tamen non ob aliam causam se postea illis relictis medicinam adsecutum, nisi eas falsissimas conperisset et nollet uir grauis decipiendis hominibus uictum quaerere. "at tu" inquit "quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes, hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris. quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboraui, quam ex ea sola uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, respondit ille, ut potuit, sortem hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. si enim de paginis poetae cuiuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu
Abbreviated transcription (Latin):
peritissimꝰ adq in ea nobilissimꝰ cui ꝓ consulmanusua coronã illã a gonisticã in posu¬
erit ñ sanõ capitimeo si ñ ut medic̃ : Nã illius morbi tus anator : qui resistis suꝑbss
similb aut̃ das gratiã Nũ quid tam̃ & iã ꝑ illũ senem defuistimꝰ aut destitistimederi
anime mee : quia enĩ fact᷑ ei erã familiarior & ei sermonib: Erant enim si ne uerboꝵ
culto uiuacitate sententiarũ iucundi & graues adsiduus & ftx inherebã : ubi cognoũ
tn conlo quio meo libris genetiblia corum eẽ mededitum benignae ac pat̾ ne monuit.
utros abicerem neq curã &operã reb utilib necessariã illiuanitati frustra in pen¬
derc dicens ita seillã didicisse : ut eꝰ ꝓfessionem primꝰ annis aetatis sua deferre
toluis sate qiua uitã deger&. & siꝓppocratem intellex iss& : & illa sutiq litteras po¬

Expanded text:
peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuperitissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus autem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sententiarum iucundi et graues — adsiduus et fixus inhaerebam, ubi cognouit et ex conloquio meo libris genethliacorum esse me deditum, benigne ac paterne monuit, ut eos abicerem neque curam et operam rebus utilibus necessariam illi uanitati frustra inpenderem, dicens ita se illa didicisse, ut eam professionem primis annis aetatis suae deferre uoluisset, qua uitam degeret, et si Hippocraten intellexisset, et illas utique litteras po
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquem spm̃ obdiuinationem dirigentur : Quod tam̃ xp̃iana & uerapi&as c̃onse¬
quent̃ repellit & dãnat. Bonũ ẽ enim confiteritibi dne & dicere: Miserereme
cura animã meã quia pec cauittibi Neq adlicentiã peccandi abuti indulgentiam
tuã sed mneminis se dominicaeuocis. Eccesanꝰ fact̃ es iã noli peccare : nequid tibi d&eri¬
us c̃tingat, Quã totã illis alu britatem int̃ficere conant᷑ cũ dicunt: Decaelotibiẽ
intuitabilis causa peccandi : & uenꝰ hoc fecit aut saturnus aut mars: scilic& ut homo
sineculpa sit. caro & sanguis & suꝑba putredo : culpandus sit aut̃ caeli acsiderum creator:
X ordinator, & quis ẽ hic nisi ds̃ nr̃ suauitas & origo iustitie qui red desunicuiq: scđm
operaei & corcontritũ & humiliatũ ds̃ ñ sꝑnis: erat eo tẽpore uirsagax medicin eastis

Expanded text:
ad aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur. quod tamen christiana et uera pietas consead aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur. quod tamen christiana et uera pietas consequenter repellit et damnat. bonum est enim confiteri tibi, domine, et dicere: miserere mei: cura animam meam, quoniam peccaui tibi, neque ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua, sed meminisse dominicae uocis: ecce sanus factus es; iam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo tibi est ineuitabilis causa peccandi" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis
Abbreviated transcription (Latin):
eidire uellẽ mercedis ut uincerẽ : meaut̃ foeda illa sacram̃ta d&estatũ & ab ominatũ
res pondisse : nesi corona illa eet̃ immortali termuscã aurea ꝓuictoria mea necari
me sin ere: Necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia : & illis honorib
mutaturus mͥsuffragatura de monia uidebat᷑ sed quoq: malũ : non extua castitate
repudiaui ds̃ cordis mei: Nenĩ amare tenouerã : quinisi fulgores corporeos cogitare
nnouerã. Talib enĩ figm̃tis suspirans anima nonne forni catur abste & fidit infalsis
&pas cituentos: sed ui delic& sacrificari ꝓme nollem demonib: qͥb meilla suꝑsti¬
tine ipse sacrificabã. Quidẽ enĩ aliuduentos pascere quã ipsos pascere hoc est
errando eis eẽ uoluptati adq: derisui : ideoq illos planos quos mathemati cosuo¬
ca plane consulere non desis tebã : quod quasi nullũ eis ett sacrificiũ & nullae p̃ces

Expanded text:
ei dare mercedis vellem ut vincerem; me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum ei dare mercedis vellem ut vincerem; me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona illa esset immortaliter aurea, muscam pro victoria mea necari me sinere. Necaturus enim erat ille in sacrifiinuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogitare non noueram. talibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sacrificari pro me nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascere, hoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaque illos planos, quos mathematicos uocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium et nullae preces
Abbreviated transcription (Latin):
habere discipulos sic̃ appellant᷑ boni: & eos sinedolo docebãd olosy non quib contracaput in¬
nocentis agerent : s aliquando ꝓ capite nocentis : & ds̃ uidisti de longinquo labsantem in lubri¬
co : & in fumo multo scintillantem fidẽ meã quã exhibebã in illo magisterio: Diligentibus
uanitatẽ & querentib: m̃datiũ : socius eorum : in illis annis unã habebã non eo quod legio¬
mũ uocat᷑ coniugio cognitam.: s quã indagauerat uagus ardor in ops prudentiȩ siunun¬
timen ei quoq seruans torifidem : in qua sane experirer exemplosuomeo : quiddistara:
inter coniugalis placitimodũ quod federatũ eẽt generandi gratia : & factũ libidinosi amo¬
ris. ubi ꝓles &iã contra uotum nascit᷑ : quãuis iãnata cogat sediligi, Recolo &iã cũ m
theatrici carminis certam̃ini replacuis s& mandassem nescio quẽ arus picem quid

Expanded text:
habere discipulos, sicut appellantur boni, et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput inhabere discipulos, sicut appellantur boni, et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo laco, et in multo fumo scintillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus vanitatem, et quaerentibus mendacium, socius eorum. In illis annis unam habebam, non eo quod legitimum vocatur, conjugio cognitam, sed quam indagaverat vagus ardor, inops prudentiae; sed utamen, ei quoque servans tori fidem: in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter conjugalis placiti modum quod foederatum esset generandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra votum nascitur, quamvis jam nata cogat se diligi. 3. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem aruspicem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tiã libidinũ ÷ illac aut̃ purgarinos abistis sordib ex p&entes : cũ eis qui appaellarent᷑ elect
& sc̃i ad ferremꝰ aescas deqͥb nob̵ in officina aqualiculi sui fabricarent angłos & deos ꝑ
quos liberam: & sec tabar ista : adq faciebã cũ amicis meis ꝑme : ac mecũ deceptis : Irride¬
dedecora mea in laud &ua sineme obsecro : & damꝰ circũ ire p̃senti memoria p̃teritos
circuit errous mei : & immola retibi hostiã iubilationis: Quidt̃nim sũ ego mihi sinete
nisiditx in p̃ceps: aut quid sum cũmihi bene ẽ. nisi sugens lactuum. aut fruens tecibo qui
ñ corrũ pit᷑ : & quis homo t̃ qui lib& homo cũ sit homo: sed inrideant nos fortes & poten¬
tes : nos aut̃ infirmi & nopes confiteam̃ tibi ⁊ Docebamin illis anms artem r& horicam:
& uictoriosam lo quacitatem uict cupiditate uendebam. Malebã tam̃ dñe tuscisbonos

Expanded text:
ntiam libidinum, illae autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis, qui appellarentur electi ntiam libidinum, illae autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis, qui appellarentur electi et sancti, aiferremus escas, de quiljus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos, per quos liberaremur. et sectabar ista atque faciebam cum amicis meis per me ac mecum deceptis. inridededecora mea in laude tua. sine me, oblielTo, et da mihi circuire praesenti memoria prae-, teritos circuitus erroris mei et immolare tibi hostiam iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum aut fruons tc cibo, qui non corrumpitur? et quis homo est quilibet homo, cum sit homo? sed inrideant nos fortes et potentes, nos autem infirmi et inopes confiteamur tibi. Docebam in illis annis artem rhetoricam et uictoriosam loquacitatem uictus cupiditate uendebam. malebam tamen, domine, tu scis, bonos
Abbreviated transcription (Latin):
tas se libros eorũ sibiq apparuisse nullo contra disputante : & conuincente quã eẽ illa
secta fugienda. Itaq fugis se quaecũ q ille dixiss&: atq illa noll& adquiescere sumns¬
tar& magis dep̃cando &ubertim flendo ut meuider& : & mecũ disserer& ⁊ ille iam sub¬
stomacans tadio, Vade in quit ame: it auiuas: fieri nompotest : ut iuiu filius istarum
lacrimarũ pereat : Quod illa ita se accepisse int conloquia sua mecum sepe recoridabit᷑ :
eridem tempus annorũ nouẽ ab unde uicesimo anno & tatis mee usq adduodetri¬
ꝑdoctrinas quas liberales uocant: occulte aut̃ falson omine religionis:hic suꝑbi:
ibi suꝑstitiosi ubiq uani ac popularis gloraȩ sectantes in anitatem usq ad teatris plaus
& contentiosa carmina : & agonẽ coronarũ fenearũ : & spectaculorũ nugas & intẽpera¬

Expanded text:
tasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa tasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, empus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duodetriper doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine religionis, hic superbi, ibi superstitiosi, ubique uani, hac popularis gloriae sectantes inanitatem usque ad theatricos plausus et contentiosa carmina et agonem coronarum faenearum et spectaculorum nugas et intempera
Abbreviated transcription (Latin):
spt al anior si fl&u & gemitu non segnior: non desiner& horis om̃ib: orationũ suarum
a emo dlangere adtes & intrabunt in conspectũ tuũ p̃ces ei : & tam̃ dimittebas ad hdc uolui
oiinuo ui illa caligine : & dedisti alterũ responsum interim quod recolo: Nã & multa
cere memala acdoc erebona faciebat em̃ hoc quos forte idoneos inuenis sa noluit le
prudint̃ sane quantũ sensi postea pes pondit eñ me adhuc ẽẽ in docilem eo quo dit &
et̃m nouitate heresis illius & nonnullis questiunculis iã multos imperitos exagita ssen
sic̃ illa indicaueratei. sed inquit sineullũ ibĩ tantũ roga ꝓeo dñm ipselegendo repera
quis illesit error & quanta impi&as simul &iã narraũ sequoq paruulũ a seduc¬
ta matresua datũ fuisse manicheis Romne poene ñ legis se tantũ uerũ & ia seripti¬

Expanded text:
spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum interim, quod recolo. nam et multacere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scripti
Abbreviated transcription (Latin):
sis scillum quo secut ra eet : adq ammonuisse ut adtender& & uider& ubi eẽt illa:
ibi cẽ & me : Quodilla ubi attendit uidit me uxta se in eandẽ regulã stantẽ: Vn¬
de hoc nisi q erant aurestue ad cor ei : o tubone omp̃s. quisic cura sunũ quẽq nrm̃.
uisum & ego ad id tradere conarer. ut illa sepotius ñ disperar& futurã ẽẽ quoderã
etiuo sine aliqua hesitatione: Non in quit : Nonenĩ mͥ dictũ ẽ ubi ille ibi&tu: sedubi
ts ibi &ille Confiteor t dñe recordationẽ meã quantũ recolo : quod sȩntacui ampli¬
us me isto ꝑmatrem uigilantẽ responsotuo : quod tã uicina int̃ p̃tationi falsitate tur¬
solationem tunc p̃sentis sollicitudinis tanto ante p̃dictũ ẽ : nã nouem ferme annisecutis:¬
uideter uolutatus sum : cũ tam̃ illa uidua casta pia & sobria qualesamas iã qui dem

Expanded text:
sisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, sisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostruuisum et ego ad id detrahere conarer, ut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram, continuo sine aliqua haesitatione: "non" inquit; "non enim mihi dictum est: ubi ille, ibi et tu, sed: ubi tu, ibi et ille." confiteor tibi, domine, recordationem meam, quantum recolo, quod sus me isto per matrem vigilantem responso tuo, quod tam vicina interpretationis falsitate tursolationem tunc praesentis sollicitudinis, tanto ante praedictum est. Nam novem ferme anni secuti siderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quimanicheus ñ eet̃ : quasi capitali supplicio dã nanda buc cella uider& sieidar&᷑:
idtemea mat̃ fidelistua amplius ꝙ flent matres corporea funera: Videbat enĩ illã
mortẽmeã exfide & spũ quẽ habebat exte : & ex audistieã dñe : ex audistiea nec des¬
pexistieam lacrimas ei cumꝓ fluentes rigarent t̃ram suboculis ẽi : in omniloco ora¬
tionis eiꝰ ex audisti eã Nã unde illud somnium quo eã consolatꝰ es. ut uiuere mecum
uder& & haberẽ mecum eandẽ m̃sã indomo qđ nolle coeperat. aũ sans & detestans
blas phemias erroris mei : uidit enm se stantem in quadã regula lignea & adueni¬
entẽ ad se iuuenem splendidũ hilarem adq adridentem sibi: cueet merens & merore
conftcta. Quicũ causas abea quaesiss& mestitiae sue. cottidianarũq lacrimarũ docen¬
diuas sol& ñ discendi gratia adq: illa respondiss& ꝑditionẽmtã seplangere ius¬

Expanded text:
qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei dqui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei dad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam se plangere, ius
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt enĩ a seruientib. t. ł ad exhibendũ quod ad p̃sens opꝰ ẽ ł ad futura p̃nuntianda : hac
ego nescibns. irridebã illos scõs seruos & ꝓph&astuos: & quid a gebã cũ irridebã eos nisi
ut irriderer abste sensimatq paulatĩ ꝑductꝰ ad eas nugas. ut crederem ficũ plorare cũde¬
cerpit᷑: & matrẽ ei arborem̃ lacrimis lacteis : ꝙ tam̃ ficũ sicomediss& aliquis sc̃s alieno
sineñ suo scelere decrẽptã miscer&uis cerib: & anhelar& deilla anglosammouero par¬
ticulas dĩ gem̃do in oratione. at qructando q̃ particulae sũmi & ueri diligate fuissent
millo pomo : nisi electi sc̃ĩ dentre acuentre soluerent᷑ : & credidimisermugis eẽmiscdĩ
p̃standã fructib t̃rȩ quã hominib: ꝓpt̃ quos nascerent᷑: siquis enĩ esuriens p&er&e.

Expanded text:
fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et prophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis misericordiam praestandam fructibus terrae quam hominibus, propter quos nascerentur. si quis uero esuriens peteret,
Abbreviated transcription (Latin):
& laudant᷑ spe frugis. sic̃ herba seg&is x sunt q̃dã similia ł flugio ł facinori : & ñ s̃ peccata
congruotẽpore: & incertũ ẽ : an libidine habendi aut puniunt᷑ corrigendi studio potestate
ordinata : & incertũ ẽ an libidine nocendi: multaituq facta q̃ hominib: in ꝓbandauide¬
rent᷑ testimonituo ad ꝓbata s & multa laudata ab hominib te testedã nant᷑ cũ sepesealt̃
hab& species facti: & alit̃ facientis animꝰ adq articulus occulti tẽporis: Cũ uͦ aliquid tu
repente inusitatũ & in ꝓuisũ imperas &iã sib aliquando u&uisti ꝙuis causã imperntui
ꝓtẽpore occultes: & quãuis contra pactũ sit aliquorũ hominũ soci& atis. quis dubit& ẽẽ
faciendũ quando ea iustaẽ soci&as hominũ q̃ seruit tibi sed beati quite imperasse sciur

Expanded text:
et laudantur spe frugis sicut herba segetis. et sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori et non sunt peccata, et laudantur spe frugis sicut herba segetis. et sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori et non sunt peccata, congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. multa itaque facta, quae hominibus inprobanda uiderentur, testimonio tuo adprobata sunt et multa laudata ab hominibus te teste damnantur, cum saepe se aliter habet species facti et aliter facientis animus atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inusitatum et inprouisum imperas, etiamsi hoc aliquando uetuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inidtas sibi: siue corrũpendo acꝑũtendo naturã suã ꝙ tufecisti & ordinasti. ł in modete
mulũ calcitrantes. aut cũ disruptis limitib humanȩ soci&atis l& antur audaces priua¬
tis conciliationib: aut direm tionib: ꝓutquid qudelectauerit. aut offenderit : & ea fiunt:
cũ tudere linqris fons uitae des unꝰ &uerus creator & rector uniũ sitatis: & priuata suꝑbia
diligitur in parte unũ falsũ. Itaq pi&ate humili redit᷑ inte : & purgas nos a consu& udinema¬
la : & ꝓpitius es peccatis confitentiũ : & exaudis gemitꝰ cõpeditorũ : & soluis auinculis q̃ nob
fecimꝰ : si iã ñ erigamꝰ adũs̃ tecornua false libertatis : auaria plus habendi & dã nototũ amit¬
tas iniquitates s̃ peccata ꝓficientiũ : q̃ ab ene iudicantib & uituperant᷑ exregula ꝑfectioms

Expanded text:
iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate sus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regula perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
soci&atis humant maior potestas minori ad oboediendũ p̃pomit̃. it a ds̃ om̃ibus : itẽ in faci¬
norib ubilibido ẽ nocendi siue ꝑcontumeliam. siue ꝑ iniuriã. & utrũq: ł usciscendicausa ssic̃
inimico inimic̃ ł adipiscendi alicuiꝰ extra cõmodi. sic̃ latrouiatori ł eutn¬
di malisic̃ eiquiti a & ur. ł inuidendo si c̃ feliciori miserior: aut in aliquo ꝓsperat᷑ ei qũ
sibi aequaritim& : aut equalem dol&: ł sola uoluptate aliem mali: sic̃ spectatores
gladiatorũ. aut in risores. aut in lusores quorũ lib& : Haec s̃ capita in iquitatis q̃ publu¬
lant principandi & spectandi & sentiendi libidine : autuna aut duub. earũ aut simulomib:
& uiuit᷑ male adũ stria & septẽ : psalteriũ decẽ cordarũ : decalogũtuũ ds̃ altissime sq̃¬
flagitiu inte qͥ ñ corrũ peris. aut qͥ adũ ste facinora. cuinoceriñ potest : siħ uindicas. q̃đ imn
se homines ꝑ p&rat: quia &iã cũ inte peccant : impie faciunt in animas suas & m̃titur

Expanded text:
manae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi siue per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius extra conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori miserior aut in aliquo prosperatus ei, quem sibi aequari timet aut aequalem dolet, uel sola uoluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum aut inrisores aut inlusores quorumlibet. haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine aut una aut duabus earum aut simul omnibus, et uiuitur male aduersum tria et septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
& quom̃ sȩ anni & quo diem̃ sis & qua horadie i & quota parte luminis sui defectura
sit luna ł sol : &ita fi& ut p̃nuntiat᷑: & mirant᷑ haec homines & stupent quinesciuntea
& exultant atq extollunt᷑ quisciunt : & pimpiã suꝑbiã recedentes & deficientes alumin&u
tanto ante soli s defectũ futurũ p̃uident & in p̃sentia suũ ñ uident : Nenĩ religios e
q̃ runt & inuenientes quiatu fecisti eos ñ ipsi selan ł seut serues qđ fecisti : & quales se

Expanded text:
et quo mense anni, et quo die mensis, et qua hora diei, et quota parte luminis sui defectura et quo mense anni, et quo die mensis, et qua hora diei, et quota parte luminis sui defectura sit luna vel sol; et ita fiet ut praenuntiatur. Et mirantur haec homines et stupent qui nesciunt ea, et exsultant atque extolluntur qui sciunt; et per impiam superbiam recedentes et deficientes a lumine tuo, tanto ante solis defectum futurum praevident, et in praesentia suum non vident. Non enim religiose  et inuenientes, quia tu fecisti eos, non ipsi se dant tibi, se ut serues quod fecisti, et quales se