comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xerxi tuis et animul: non detacili
classis erus proras uertiset intrizam.
Sunt cantu qui ueluit nõ artemi¬
liam hanc fiuese ed Arctundoram
aeque Nalicarnasi reginam : as¬
lerentes inidtimonium suae creduli¬
tatis nariale bellum Perxis apuo
Salaminam olympiade. Lxxiiii.
constet ulausoleuni ab Aritimisia
tusse constructum. Eio quidem
lus adhacreo qui unam cander
husse Artimiliam et Artemidoram
putant: qui quae de Artemisia
certa narrantur plurumum fdei
incertis dele exhibeant et auterant
alicun. Qincunqut tam̃ legerit
quod maluerit id credat/ seuuna seu
duae luerint. Opui quid toemineum¬
tuit unumquodque. Sed quid artem¬
liae actu spectanin arbitrari possunius:
nisi naturae laborantis errore factum
ut corpori. cui deus iurilem et mag¬
niticam intuderat animam: lexus
foemintus datus lit..
De Uirginea uirgine Uirginũ filia¬
Itꝗuea nomme et tacto Roma¬
na iurgo pia elt recolenda me¬
moria. Fuit enim insiquil becoris

Expanded text:
Xerxi fuisset animus, non de facili Xerxi fuisset animus, non de facili classis eius proras vertisset in fugam. Sunt tamen qui velint non Arthemisiam hanc fuisse, sed Arthemidoram, eque Alicharnasi reginam, asserentes, in testimonium sue credulitatis, navale bellum Xerxis apud Salaminam olympiade septuagesiconstet mausoleum ab Arthemisia fuisse constructum. Ego quidem his adhereo qui unam eandem fuisse Arthemisiam et Arthemidoram putant, cum que de Arthemisia certa narrantur plurimum fidei incertis de se exhibeant et auferant alienis. Quicunque tamen legerit, quod maluerit id credat: seu una seu due fuerint, opus quippe fuit femineum unumquodque. Sed quid, Arthemisie acta spectantes, arbitrari possumus, nisi nature laborantis errore factum ut corpori, cui Deus virilem et magnificam infuderat animam, sexus femineus datus sit? LVIII. De Virginea virgine Virginii filinea nomine et facto romana virgo pia est recolenda memoria: fuit enim insignis decoris
Abbreviated transcription (Latin):
que aiictrice Aiodiorum pͥncipes
caedi. Ast hunc trophaeum partas
iictoriae signum intoro Rhodiori
mandauit erigi accumque edt utduae
aenene Itatuae le uarentur inpublico
quarum altera uictacis Artemisiae
repraesentabat estigim teliqua uictae
Aliodiae curitatis. Inqua steminatib
positi quod abea actum erat siquitica¬
tibus uectiꝗalem sibi domum redient
iniulam liquit. Practerea qumad¬
uerlus Lacedaeronas Rerxel Perlaꝵ
tex pottntissimus tatas pedestribus ox¬
citus complesset: et litus orne occui¬
asset classibus: omnem luo iudiciono
capturus led absorturus Graeciam.
requilita Antiisia cum armanisna¬
uibus uenit inbeltum tractisquera
tetrestribus xerxis copis quin in
conpectu Salaminae innauale pme¬
luim xcixis clastis et Aeheniendiun
ub Themistoele diue conutiuss ent
spectante ex tiato Xetxe Artemioia
mite ptimos principes luol exhortans
atque acrittr prignani: quali crm
⁊ erxe lexum mutas et urta ett:
adeo ut si tam audax robusrus que

Expanded text:
que a victrice Rhodiorum principes que a victrice Rhodiorum principes cedi. Ast hinc tropheum parte victorie signum in foro Rhodiorum mandavit erigi; actumque est ut due enee statue levarentur in publico, quarum altera victricis Arthemisie representabat effigiem, reliqua victe rhodie civitatis. In qua stematibus positis, quod ab ea actum erat significantibus, vectigalem sibi, domum rediens, insulam liquit. Preterea cum adversus Lacedemonas Xerxes, Persarum rex potentissimus, terras pedestribus exercitibus complesset, et litus omne occupasset classibus, omnem suo iudicio non capturus sed absorturus Greciam, requisita Arthemisia, cum armatis navibus venit in bellum; fractisque iam terrestribus Xerxis copiis, cum in conspectu Salamine in navale prelium Xerxis classis et Atheniensium sub Themistode duce convenissent, spectante ex tuto Xerxe, Arthemisia inter primos principes suos exhortans atque acriter pugnans, quasi cum Xerxe sexum mutasset, visa est adeo ut, si tam audax robustusque
Abbreviated transcription (Latin):
uidente possint qui regram secuant
Alter qui maior est lecus urbu moe¬
nia aperto mari contigiuis ẽ. In
cetturos Rhodiol. suos uiscit esse in
armi: et assumpris nauticii locus et
epiparis : quos opportunos ad ꝑaꝗend
Rhodiis eos que enuni uocarent
cique pem d eortionis tacerent et si
possent intotum usque detraheret.
Demumi cudtigio quomodocrinque
factum ht minime aduertentibus
holtibus aminori portu mamplum
mare erpit. Et quin uideret signio
dato iam Rhodroꝰ acruibus errota¬
tos telicta elasse tunquam uittores
cursim inforumi tendere: intectis
nauibus et maximo nauitarur
conatu Rhodiotiu occupata ra¬
cua cdasse et clamore sublato undi
Slis caederentur ommes. Hoc pacto
Antinisra lauecata Rliodiotum
classe proras direxit in Rhodum.
si suos obtinuisse credentel: patctacto
portu portis/que ciuitutis : non aduer¬
tentes uictricem holttin loco cuim
susceperunt. Et lic eorum repente
ab Artemina cuntus occupata elt issi¬

Expanded text:
vidente, possint qui regiam servant; vidente, possint qui regiam servant; alter, qui maior est, secus urbis menia, aperte mari continuus est. In cessuros rhodios, suos iussit esse in armis et assumptis nauticis sociis et epypatis, quos oportunos ad peragenRhodiis eosque e muris vocarent eisque spem deditionis facerent et, si possent, in forum usque contraherent. Demum evestigio, quomodocunque factum sit, minime advertentibus hostibus, a minori portu in amplum mare erupit et, cum videret signo dato iam Rhodios, a civibus evocatos, relicta classe, tanquam victores cursim in forum tendere, infestis navibus et maximo nautarum conatu Rhodiorum occupata vacua classe et clamore sublato, in Rsiis cederentur omnes. Hoc peracto Arthemisia, laureata Rhodiorum classe, proras direxit in Rhodum. si, suos obtinuisse credentes, patefacto portu portisque civitatis, non advertentes victricem hostem loco civium suscepere; et sic eorum repente ab Arthemisia civitas occupata est; iussi
Abbreviated transcription (Latin):
isiae pectus: in quo poti iuri cintres
quieuere. Cacterum nõ hrs tantum
extollendis laudibus Ariemisiae uir¬
tus mnelusa ꝑmansit. Nam et urcili
robore et audacia ac militati dilciplia
plurimum ualuit foemina et itiu¬
phis marestatem sur nominis exom¬
auit. Hanc quidem et si forte saepi
saltem postruri mortem positis ad
tempus lachrimis bis arma sumpo¬
use legimus. Primo ut salutem pa¬
triue tutaretur. Secundo ut sociale
tiõtm rquurta seruaret. Nã mortuo
uausolo quin indignarentur hard
longe as Halrcarnasi Rhodii muliere
regno Cariae praeesse. armata classe
quasi cecta spe patrundi trequentes ao
occupandum illud uenere. Sane Ha¬
licarnalus ciuitas mari imminens
catio in loco natura munito sita est:
geminos hñs portus: quorum unus
qui minor dicitur intra urbem arto
intrortu quasi absconditus su iacet.
ut in illum eꝗregia illi imminente
opportuna omnia pcrari atquede¬
fetri nemine ciuium nedum exteroꝵ

Expanded text:
isie pectus in quo poti viri mortui cineres isie pectus in quo poti viri mortui cineres quievere. Ceterum non his tantum extollendis laudibus Arthemisie virtus inclusa permansit; nam et virili robore et audacia ac militari disciplina plurimum valuit femina et triunphis maiestatem sui nominis exornavit. Hanc quidem, etsi forte sepius, saltem post viri mortem, positis ad tempus lacrimis, his arma sumpsisse legimus; primo ut salutem patrie tutaretur, secundo ut socialem fidem requisita servaret. Nam mortuo Mausolo, cum indignarentur haud longe ab Alicarnaso Rhodii mulierem regno Carie preesse, armata classe, quasi certa spe potiundi, frequentes ad occupandum illud venere. Sane Alicarnasus civitas, mari iminens ycaro, in loco natura munito sita est, geminos habens portus: quorum unus, qui minor dicitur, intra urbem arto introitu quasi absconditus sic iacet ut in illum, ex regia illi iminente, oportuna omnia parari atque deferri, nemine civium, nedum exterorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes singuli antaire magrstenor
reliquos: Ut iuiuos emarinore eduris¬
se non nunquam aspettatoribus cre¬
dicum. ac nedrim cune sed multa
post laecula iusum hit pro glona ma¬
nus ibidem decertusse artiticum.
Net contingit Artenusiam opustum
celebre pectectum uiduse morte
subtractam. Tamen obregince obi¬
tum non teliquere opus artitites.
Qum immo arbitrantes illud tut¬
utum suotum ingeniorum post¬
etituti documentum cemilimum.
intinem usque quod coeperant de¬
duxecunt. Sed accesit et Itecan
quintus artitex : qui altitudintm su¬
tuit quadriga marmorea fustigio
totius atditicũ suꝑaddita. Niuc tã
eximio oꝑi pertecto a Mlaruolo reye.
proquo factum fuit: alausoleum
nomen impositrum est. A quo tanquã
adigniori sequentium regum sepul¬
cra Mausolea denominata sunt.
Clarus ergo Artemisiae conriiiu amo
clariores ꝑserreratio iuduitatio et la¬
chrimae nec minui sepulcrum spect¬
abile seri sculpturm uelis seu Attem¬

Expanded text:
cupientes singuli anteire magisterio cupientes singuli anteire magisterio reliquos, ut vivos e marmore vultus eduxisse non nunquam a prospectantibus creditum; ac nedum tunc, sed multa post secula visum sit pro gloria manus ibidem decertasse artificum. Nec contigit Arthemisiam opus tam celebre perfectum vidisse, morte subtractam. Tamen ob regine obitum non reliquere opus artifices, quin imo arbitrantes illud futurum suorum ingeniorum posteritati documentum certissimum, in finem usque quod ceperant deduxerunt. Sed et accessit et Yteron quintus artifex, qui altitudinem suopus fuit quadriga marmorea fastigio totius edificii superaddita. Huic tam eximio operi perfecto, a Mausolo rege pro quo factum fuit, Mausoleum nomen impositum est, a quo tanquam a digniori, sequentium regum sepulera mausolea denominata sunt. Clarus ergo Arthemisie coniugii amor, clariores perseveratio viduitatis et lacrime, nec minus sepulcrum spectabile, seu sculptum velis, seu Arthem
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti iuri nomen efticeretur aeter¬
num. s uius quidem eo quod tam
ant quã impenda omnia tere orbisue¬
disicia excenserit: et inter .uii. mundi
miracula unum diu memoratum
sit: singularem tecisse mentionem
non erit absurdum. Nam iurebit
artificum tama et mulicris incly¬
tae tiet mainiticentia elanor. Ar¬
chitecti iꝗͦ apuo Halicarnasum
praccipuam Canae ciuitatem tegi¬
nae irissu quadrata intorma trem¬
autre buotum et quae austrum
et arctol prospectant tacrel. Lxiii.
pedum in longitudinem deduxere
brerriores reliquaetutre et illudin
lete et ut omine cingeretur.xxxui.
columnis marmoreia uolutre. Cae¬
tecum eam partem quae spectat
coum Scopam cculpsisse dicunt:
eam utro quae in borcam n̾gitur
Btiaxem: qum eam quae in oc¬
ciduum uerla eit caelandam sup¬
sisset Leochares quarta Ti motheo
telicta. Qui inscuilpendis statius et
hustorus alusque operi contingentib
tanta solertia uutes ingenii expraeile.

Expanded text:
dilecti viri nomen efficeretur eterdilecti viri nomen efficeretur eternum. Cuius quidem, eo quod tam arte quam inpensa omnia fere orbis edificia excesserit, et inter septem mundi miracula unum diu memoratum sit, singularem fecisse mentionem non erit absurdum; nam virebit artificum fama et mulieris inclite flet magnificentia clarior. Architecti igitur apud Alicarnasum, precipuam Carie civitatem, regine iussu quadrata in forma firmavere bustum; et que austrum et arthos prospectant facies, sexaginta trium pedum in longitudinem deduxere; breviores relique fuere; et illud inlere et ut omne cingeretur triginta sex columnis marmoreis voluere. Ceterum eam partem que spectat Eoum Scopam sculpsisse dicunt; eam vero que in Boream vergitur Briaxem, cum eam que in occiduum versa est celandam sumpsisset Leocares; quarta Thimoteo relicta; qui in sculpendis statuis et hystoriis aliisque operi contingentibus, tanta solertia vires ingenii expressere,
Abbreviated transcription (Latin):
inquo ueteris amors tlamimnat longe
plus solrto eo detuncto tl agrabant.
Quam obrem ut ibi quol tecceum
supererat conuiteret quo perpetua
practeritae iutae memoria consi¬
stebat . collectos donet explecentur
immixtos paulatim pocuilis exhauiit
ommes. uita residua perpetius dicata
lachtimis. Et su humore coniumpri
se adurcum iturã eredens laeta de¬
uenit inmortem. Uerum udua
ingentia peregit facrnora. Uetus
fuit consietudo urris egraqus insi¬
gnia depulera eriꝗi. Quod utamo¬
ti contorme appater et opus Arteni¬
sia mirabile nuimis et siemptuosũ
auaritia omni seposita excogitauit.
Net uno nec poprilari contenta
artitice. Scopam. Briaxem: Ti¬
motheum atque leocharem:
quos eo saeculo totius otbis conine¬
ctiores praedicabat Graecia: accer¬
siri uissit. fecit que iuxta eorum
uidicium alarisolo magniticum
des ignari ai ausoleum: et paritis
marmoribirs constcui. ut ob nura¬
bile opris illud: si alitet non daretur

Expanded text:
in quo veteris amoris flamme longe in quo veteris amoris flamme longe plus solito, eo defuncto, flagrabant. Quam ob rem ut ibi quod terreum supererat consisteret, quo perpetua preterite vite memoria consistebat, collectos, donec explerentur, immixtos paulatim poculis exhauxit omnes, vita residua perpetuis dicata lacrimis, Et sic humore consumpto, se ad virum ituram credens, leta devenit in mortem; verum vidua ingentia peregit facinora. Vetus fuit consuetudo viris egregiis insignia sepulcra erigi; quod ut amori conforme appareret, opus Arthemisia mirabile nimis et sumptuosum, avaritia omni seposita, excogitavit; nec uno nec populari contenta artifice, Scopam Briaxem Thimotheum atque Leocarem, quos eo seculo totius orbis conspectiores predicabat Grecia, accersiri iussit fecitque iuxta eorum iudicium Mausolo magnificum designari mausoleum et paratis marmoribus construi, ut ob mirabile opus illud, si aliter non daretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerasiet. artiticii huiui teltimoniu
tam grande praebuit: Ut in hodier¬
num usque memorabile uideatꝰ.
Equidem laudabile plurimum.
prospectemus fusos et calathos aliaꝵ.
A temisia Cariae regina huit in¬
gentis animi toemina et sance¬
issumi amons atque prarissimi et
integrae iduitatis exemplum post¬
cris sempittinum. Nacc esto aquib
progressa parentibus nec ex qua tuĩt
patria indies nr̃os uenerit : satis ad
eius nobilitatis laudem elt nouisse:
eam uauloli tum potentiscimire¬
gis Catiae fiusse coniugem. Quem
adeo dilexit iniuta: duperitos mor¬
tuum obluuscinon posset. uius rei
stetere diu insignia monumenta.
Nam si tid̃es elatis leriptotibus prae¬
standa eit: quin primum iuiramã¬
tissimus clausisset diem / exquisitis
eius cadante honoribus excuilit nec
passa elt post tunebres ignes collector
diliꝗentet cinetes aurea inutna
seruandos condi. existimans tam
amati coniugiis omnt aliud uas
incongriuim ese praeter id pectus:

Expanded text:
perseverasset, artificii huius testimonium perseverasset, artificii huius testimonium tam grande prebuit, ut in hodiernum usque memorabile videatur: equidem laudabile plurimum, si prospectemus fusos et calathos aliarumthemisia Carie regina fuit ingentis animi femina et sanctissimi amoris atque perrarissimi et integre viduitatis exemplum posteris sempiternum. Hec, esto a quibus progressa parentibus nec ex qua fuerit patria in dies nostros venerit, satis ad eius nobilitatis laudem est novisse eam Mausoli, tum potentissimi regis Carie, fuisse coniugem. Quem adeo dilexit in vita, ut superstes mortuum oblivisci non posset. Cuius rei stetere diu insignia monumenta. Nam, si fides claris scriptoribus prestanda est, cum primum vir amantissimus clausisset diem, exquisitis eius cadaver honoribus extulit; nec passa est, post funebres ignes, collectos diligenter cineres aurea in urna servandos condi, existimans tam amati coniugis omne aliud vas incongruum esse preter id pectus
Abbreviated transcription (Latin):
conlumpsiode nõ potuit nec mino¬
tasse mulieribus ius suum tenaci
ꝑseueratione seruiantibus. Uecturiae
igitur applaudunt erus colant nom
et metitum: quotiens chatis capillis
piupura et aures otnantur tibilis
et incedentibis auiris assurpitur
ociolisque monentium sustantiue
numerantur:
ctaix eꝯtegia tuit. Luius u̾tus
it si torsan ueterositas plutunm
abstulerit. nomen tamen eꝗtegium
nee artitieum adhuc abstilliese
potuit. Uolunt iqitur hanc lxxxx
olympiade tiliam tuuse alyconis
pictoris. uetum cuuis qumn duor
lusse Mycones et ambo pictores eod
tempore Athenis Hloriuise leꝗamus:
Sane cuiuscunque tuerit tam miro
ingenio del pectie muliebribus officus
paternam artem imitata elt: ut rep¬
nante aprio Alacedonas Archelao sin¬
qularem pictutue ꝗlotiam adepta
sit intantum ut Ephesũ: apud
quos honore praccipiro Drana co¬
lebatur: eiusdem Dianae etiguemin
tabula quadam manu eus putam
tanquam celebrem seruautrint diu.
Quae quin in longissimamaetate

Expanded text:
consumpsisse non potuit nec minorasse mulieribus ius suum tenaci perseveratione servantibus. Veturie igitur applaudant, eius colant nomen et meritum quotiens caris lapillis purpura et aureis ornantur fibulis et incedentibus a viris assurgitur ociosisque morientium substancie numerantur. ctrix egregia fuit; cuius virtus, etsi forsan veternositas plurimum abstulerit, nomen tamen egregium nec artificium adhuc abstulisse potuit. Volunt igitur hanc nonagesima olympiade filiam fuisse Myconis pictoris; verum cuius, cum duos fuisse Mycones et ambo pictores et eodem tempore Athenis floruisse legamus, Sane cuiuscunque fuerit, tam miro ingenio, despectis muliebribus officiis, paternam artem imitata est ut, regnante apud Macedonas Archelao, singularem picture gloriam adepta sit, in tantum ut Ephesi, apud quos honore precipuo Dyana colebatur, eiusdem Dyane effigiem, in tabula quadam mano eius pictam, tanquam celebrem servaverint diu. Que cum in longissimam etatem
Abbreviated transcription (Latin):
tam que elegantis tacrindiae: ut
modestiam suadere: ioco. moutre:
nsum elicere: molliciem atq̃ pro¬
cuitarem exertare uolens posset:
et quod mauis edt tam lepidimo¬
ris in loquend̾o fuit nt inquocunq̃
erionis ꝑnt uertrretur: illud tu¬
cetiae atqrielepone plenum au¬

Expanded text:
tanque elegantis facundie ut tanque elegantis facundie ut modestiam suadere, iocos movere, risum elicere, molliciem atque procacitatem excitare volens posset et, quod maius est, tam lepidi moris in loquendo fuit, ut in quocunque sermonis genere verteretur, illud facetie atque leporis plenum au
Abbreviated transcription (Latin):
nos usque et inꝑpetuum fama ce¬
lebri iiuet. et alonga quidem po¬
Iteritate fraudari non poterit.
De Sempronia Romana. Cap. lyyu¬
Empromam alteram acup¬
iori fiusse celebris ingenii foe¬
minam laepius legie meuimnus
ses ut plurimum cio netanda pro¬
cliue. Hace maiorum testimonio
ꝗenere inter Romancis et tormosit¬
ate/ plendida tuit et tam uiro qua
liberis fortunata latis. Quorum
qum nomna minime teneam:
in io ueniamus: ut quae intoe¬
mina laudan torte postrint seu
ex quibus nomen erus etultie pri¬
mum locini occupent. Fuit in
haer ingenũ tam prompti atqueu
satilis ut iet lligeret illico et exe¬
queretur etiam mmtando quicquid
aliquem dicentem cuit tticielitem
iudisset aliquando. Ninc quin nõ
solum latinus sed et Graecus lras
dioicisset ausa edt nec muliebnttr
quin inimo adeo ꝑspicaciter ulue
dum uellet componere utincomi¬
rationem etiam traheret qui legi¬
sent. E groꝑum quigpe et lauda¬
bile docto ruro. Fuit insuꝑ tantae

Expanded text:
nos usque et in perpetuum fama cenos usque et in perpetuum fama celebri vivet et longa quidem posteritate fraudari non poterit. LXXIX. De Sempronia romana. Semproniam, alteram a superiori, fuisse celebris ingenii feminam sepius legisse meminimus, sed, ut plurimum, ad nephanda proclivem. Hec, maiorum testimonio, genere inter romanas et formositate splendida fuit et tam viro quam liberis fortunata satis. Quorum cum nomina minime teneam, in id veniamos ut que in femina, laudari forte possunt seu ex quibus nomen eius effulsit. locum primum occupent. Fuit igitur hec ingenii tam prompti atque versatilis ut et intelligeret illico et exequeretur etiam imitando quicquid aliquem dicentem aut facientem vidisset aliquando. Hinc cum non solum latinas sed et grecas literas didicisset, ausa est, nec muliebriter, quinimo adeo perspicaciter, versus, dum vellet, componere, ut in admirationem etiam traheret qui legissent: egregium quippe et laudabile docto viro. Fuit insuper tante
Abbreviated transcription (Latin):
reposttritas poterit. Caeterum ex
tot laboribus tantaque tamquem
clyta tama fide bene merita mulit
auiro non satis dignum recculit
praemium. Nam quin ie senex
iam filium exea susceptum irat
occidisset: et urgentibus Aomanoꝵ
uiribus non solum in regnum sed
in regiamse recepisset: esto animo
moliretur ingentia et legatiomibus
uarias atque lonꝗinquas nationes
inbellum aduenus Romanos sute¬
itare conaretur: aPharnace filio
oberus saeuitiam intilios amicosq
rebellante obsedue est. Quod qum
caneret et qum mexorabilem in¬
uenisset postremam rerum euarum
arburatuis rumam cum reliqius
tam coniugibus quã pellicibris ac
tiliabus ł li pplictateam : quae tor
intae sirae subsidia laborando p̃¬
otuerat: ne illi suꝑ uiueret uen eo
assumplit. Sane ingratum atith¬
ridatu opus Hippauedateae meritã
sloriaui nuniurse nõ potuit. Corpᵒ
mortale eneno inmatura mõte
sublatum elt. nomen eius monumẽ¬
tis uenerandarum litterarum ad

Expanded text:
re posteritas poterit. Ceterum ex re posteritas poterit. Ceterum ex tot laboribus tantaque tanque inclita fide benemerita mulier a viro non satis dignum retulit premium. Nam cum is senex iam filium ex ea susceptum iratus occidisset et, urgentibus Romanorum viribus, non solum in regnum sed in regiam se recepisset, esto animo moliretur ingentia et legationibus varias atque longinquas nationes in bellum adversus Romanos suscitare conaretur, a Pharnace filio, ob eius sevitiam in filios amicosque rebellante, obsessus est. Quod cum cerneret et eum inexorabilem invenisset, postremam rerum suarum arbitratus ruinam, cum reliquis tam coniugibus quam pellicibus ac filiabus, Hypsicratheam, que tot vite sue subsidia laborando prestiterat, ne illi superviveret, veneno assumpsit. Sane ingratum Mitridatis opus Hypsicrathee meritam gloriam minuisse non potuit; corpus mortale veneno immatura morte sublatum est, nomen eius monimentis venerandarum literarum ad
Abbreviated transcription (Latin):
multa: pros oculos uulnera caedel
languinem. quem et ipla pugnas
pirilis tundedat: aliquando poste
abique horrore conipiceredõcunt
et aures eantibus assuetas equoꝵ
tremitum militares tumultus:
et elassica audire abique mentis
obitupatione coȩgit. Tandem qũ
multa ꝓtuliss er eriam robustoe
militi grania: Aichridatem a En¬
L ompeio suꝑatum atque tatigatum
ꝑ Armenios solcus Pontique latcortis
et efteratas quascunque nationes
cum paricis ex amicis secritu est:
mine afflictum spe melioni recreans:
nunc solatis: quorum cupidum
nouerat: demulcens: adeo ut illi
tantum consolationis attulerit:
at inquascuque lolitudines aꝗgri
coniugali libi iuoeretur inthalamo
retoueri. O pectus comuꝗalis dulce¬
dinii lacrarium o inexhauetar
anucitias uirtus quibus quãque
Iancti iinbus muliebrem auim
roborastis : nulla protecto usquam
ꝑtulit. Quo merito si ineuis ꝑ¬
petriam laudem antiquitas uers¬
ata est: minimum adrarrari in¬

Expanded text:
multa? Pios oculos vulnera cedes multa? Pios oculos vulnera cedes sanguinem, quem et ipsa pugnans spiculis fundebat, aliquando posse absque horrore conspicere docuit, et aures, cantibus assuetas, equorum fremitum militares tumultus et classica audire absque mentis obstupefactione coegit. Tandem cum multa pertulisset, etiam robusto militi gravia, Mitridatem, a Gneo Pompeio superatum atque fatigatum, per Armenos saltus Pontique latebras et efferatas quascunque nationes cum paucis ex amicis secuta est, nunc afflictum spe meliori recreans, nunc solatiis, quorum cupidum noverat, demulcens adeo ut illi tantum consolationis attulerit ut, in quascunque solitudines ageretur, coniugali sibi videretur in thalamo refoveri. O pectus coniugalis dulcedinis sacrarium, o inexhausta amicitie virtus, quibus quamque sanctis viribus muliebrem animum roborastis! Nulla profecto usquam pertulit. Quo merito, si in eius perpetuam laudem antiquitas versata est, minimum admirari iu
Abbreviated transcription (Latin):
tubigine armillas aurcas et iocalia
uelilque purpureas et inpedes flu¬
xas ponere: aut geriutenus relecare
et eburneum pecrus lonica regere
atque tibias ocreis deiuncire: abue
cimulo et digitorum precrohosia
otnamenta et eorum uice parmã
que gestare traxintus et Parhcos
arcus et pharetrus loco monilium
cingere. et abeo apte omnia: utex
petulanti igina ueteranum tem
milittin crcdas. Seotorsan tacilia
haec. AAueta quidem reꝗui intha¬
lams ocio et mollitier et caelum
spectare praro: quin eis omissis
animo inirili praedita equis insidẽ
didicisset iniuicta et armorum ho¬
nusta post rurum ꝑ aipreta mon¬
tium et lubrica uallim dieno¬
reque algores aestus que iuperans
cirato dizciurere curu psaeper
comꝑta et regalisque thori loconu¬
dum quandoque iolum et luitra
teratum corpore durato coꝗente
sommo praernebat imparuda ui¬
ctori uiro seu protugo iemꝑ comes
uerntrioque laborum et condilioꝵ
particeps incedens ubrque. Quio

Expanded text:
rubigine, armillas aureas et iocalia rubigine, armillas aureas et iocalia vestesque purpureas et in pedes fluxas ponere aut genutenus resecare et eburneum pectus lorica tegere atque tibias ocreis devincire, abicere anulos et digitorum preciosissima ornamenta et eorum vice parmam hastasque gestare fraxineas et parthicos arcus et pharetras, loco monilium, cingere et adeo apte omnia, ut ex petulanti regina veteranum factum militem credas. Sed forsan facilia hec. Assueta quidem regiis in thalamis ocio et molliciei et celum spectare perraro cum, eis omissis, animo virili predita, equis insidere didicisset invicta et armorum onusta, post virum per aspreta montium et lubrica vallium die nocteque algores estusque superans, citato discurrere cursu persepe comperta est regalisque thori loco nudum quandoque solum et lustra ferarum, corpore durato, cogente somno, premebat impavida, victori viro seu profugo semper comes adiutrixque laborum et consiliorum particeps incedens ubique. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ridan quippe diitumo atque sump¬
tuoso et discriminibus uariis pendulo
aducrius Romanos bello laboranti:
esto illi barbarico more coniuges
aliae et concubincie plurmaeto¬
rent: amoris eximu᷑ tacibus ucea¬
sa. leu regionei amplissimas pagrã¬
ti: seu certamina mnermnti: seu tran¬
tretationei paranti: semp fuit tidis¬
enna et inse penrata comes. Haec
equidem aegre ipsins absentiam
patiens atque existimanꝰ niminẽ
posle practerte rite oblequia impẽ¬
dereiuro et ut plurimum intida
ministiia tore eruorum ut ipsa
dilectissimo sibi posset opportuna
praestart. it si difticilimum uuderes:
Iumphit tamen prosequendi conpiliu.
Et quomaur tanto opari muliebris
habitus rudebatur ineongruus latcre
ut marem tingeret antealia ariro
ctines: quibui plrcimum ꝑlorant
mulieres: torcipibus iccuit. et side¬
tei nulcus suum pracerpuum decris
non solum una cum crimib ꝗalea
tegere passa elt. uerum puluere et
sudoribus ac armorum deturp are

Expanded text:
ridati quippe, diuturno atque sumpridati quippe, diuturno atque sumptuoso et discriminibus variis pendulo adversus Romanos bello laboranti, esto illi barbarico more coniuges alie et concubine plurime forent, amoris eximii facibus incensa, seu regiones amplissimas peragranti, seu certamina ineunti, seu transfretationes paranti, semper fuit fidissima et inseparata comes. Hec equidem, egre ipsius absentiam patiens atque existimans neminem posse preter se rite obsequia inpendere viro et, ut plurimum, infida ministeria fore servorum, ut ipsa dilectissimo sibi posset oportuna prestare, etsi difficillimum videretur, sumpsit tamen prosequendi consilium; et quoniam tanto operi muliebris habitus videbatur incongruus et indeut marem fingeret, ante alia aureos crines, quibus plurimum gloriantur mulieres, forcipibus secuit et syderei vultus sui precipuum decus, non solum una cum crinibus galea tegere passa est, verum pulvere et sudoribus ac armorum deturpare
Abbreviated transcription (Latin):
crn prouoto Claudiae ceserit abut
ut existimem sonae mentis ene e
quantuncrque innocuae iimilia
audere. M ella onmi it le quis ondat
insontem id agere quoo praeter nomr
sit. Deum potius tentare eit qua.
obrecti erimuns purꝗare labẽ. Sancte
nobrs agendrim eitͦ sancta uiutnõ
et si minus boni exitimeiur: nõ
absque bono nr̃o patitur deus. Mult
quippe nr̃a tumetur patrentia .
auftratur ilatio: exereatur utus
et it nobileum ipsi luetemur dĩ
alios nosert indignos. Sati nobis ẽ
multumẽ unmo pmaximum si
deo telte bene uiu̾imus et idcireo
si minus bene denobis senturnt
homines dum bene taccrimus nõ cu¬
remus drim male ut emindemur
tons uiribus cõnandumẽ: ut eos initan¬
potius male opinantes sinamus quã
Ippsieratea: quamins eun
onginem ignoremus: magni
tamen Aithridatis comunx et Ponti
grandis regina trut forma spectabi¬
lis et iniuctiamoris iniurum adeo
commendanda: Ut ex eo suo nomi
tulgorem ꝑpetuum meruerit. Mith¬

Expanded text:
etsi pro voto Claudie cesserit, absit etsi pro voto Claudie cesserit, absit ut existimem sane mentis esse, quantumcunque innocue, similia audere. Velle enim, ut se quis ostendat insontem, id agere quod preter naturam sit, Deum potius temptare est quam obiecti criminis purgare labem. Sancte nobis agendum est, sancte vivendum; et si minus boni existimemur, non absque bono nostro patitur Deus; vult quippe nostra firmetur patientia, auferatur elatio, exerceatur virtus et ut nobiscum ipsi letemur, dum alios noscit indignos. Satis nobis est, multum est, imo permaximum, si Deo teste bene vivimus; et idcirco, si minus bene de nobis sentiunt homines, dum bene fecerimus, non curemus, dum male, ut emendemur totis viribus instandum est, ut eos potius male opinantes sinamus quam ypsicrathea, quamvis eius originem ignoremus, magni tamen Mitridatis coniunx et Ponti grandis regina fuit, forma spectabilis et invicti amoris in virum adeo commendanda ut ex eo suo nomini fulgorem perpetuum meruerit. Mit
Abbreviated transcription (Latin):
iur optimus iudicatus erim matronis
omnibui eorique concederet abi pro¬
pinqua nauis. contingit ut uolẽtib
nauti litori propiquare haereret
rado fl iminis ratis qua uehebatur
Simulacrum. Et qumn nec trahẽte
iuuenum multitubine posse mouer
uidentur: Clandia aliis uixta¬
matronis suae uirtutis conseia palam
simissis genibus deam eupplex depre¬
cata eit. it sise caltam arbitraret
cingulum sequerctur iuum. Et
illico fidonta coniurgemꝰ ia futurum
sperans quod prece quaclierat naui
alligari cingulo iuelit et ab ea iuiuen
amoricri onmns uec ante tactum ẽ
quã trahente Claudia tacillime
nauem a rado euellent et murantib
cunetis eam inpartem quã cuprebat
trahent. Ex quo tam mirabili sue¬
cesu secutum dt eudtigio. ut oium
deminus seruata pudicttia maxima
Claudiae laude incontrarium uer¬
tntur opimo. Et lic quae adlitus
turpi lascuuae nota maculata pro¬
cesserat decorata insigna pudrcitiat
splendore patricun Ierntrauit. ueꝵ

Expanded text:
vir optimus iudicatus, cum matronis vir optimus iudicatus, cum matronis omnibus eo usque concederet ubi propinqua navis, contigit ut, volentibus nautis litori propinquare, hereret vado fluminis ratis qua vehebatur simulacrum. Et cum nec trahente iuvenum multitudine posse moveri videretur, Claudia aliis matronis immixta sue virtutis conscia palam summissis genibus deam supplex deprecata est ut, si se castam arbitraretur, cingulum sequeretur suum. Et illico fidenter consurgens, id futurum sperans quod prece quesiverat, navim alligari cingulo iussit et ab ea iuvenes amoveri omnes; nec ante factum est quam, trahente Claudia, facillime navem a vado evelleret et, mirantibus cunctis, eam in partem quam cupiebat traheret; ex quo tam mirabili successu secutum est evestigio ut omnium de minus servata pudicitia, maxima Claudie laude, in contrarium verteretor opinio. Et sic que ad litus turpi lascivie nota maculata processerat, decorata insigni pudicitie splendore, patriam reintravit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
tam indomitae fiusce cecuicis sut
nil aduerlus iudierum Iuum torim
quod reliquent si daretur tacultas in¬
ultum et obid arbitrantur eam in
morttr Scipionis uiri uiu praecti¬
tisse consenzum. eo quod diruta Nu¬
mantia rogatus sententiam duere
nunquid iuste cadum ex istimaret
Tyberium: nullo habito ad affimt¬
atcin relpectu seditiosi hominiꝰ truc¬
ulentum laudauerit miotem.
De Clandia Quinta muliereRo lap
Lauõia Qunta Romana tu¬
it mulito quibus tamen orta
parentibus non satis patet. Uerum in¬
sigm quadam audacia perpetram sͥ
claritatem peperit. Haec quin atnouo
ac uario et accurate plurimum ute¬
retur omatu ac oris cultu nimio incedẽt
plendida: agtauioribus matronis nõ
tantum minus honeta uero etnmi
pudua arbitrata eit. Sane. Ab. Cor¬
nelio et priblio Sempronio cons. ano
Romam intancibris Tyberia appli¬
cant. Ad quam suacipiendam e naui
quin iuixta relponsum oraculi Nas¬
iea ab uiniuerso senatu totius urbis

Expanded text:
tam indomite fuisse cervicis ut tam indomite fuisse cervicis ut nil adversus iudicium suum factum quod reliquerit, si daretur facultas, inultum; et ob id arbitrantur eam in mortem Scipionis viri sui prestitisse consensum eo quod, diruta Numantia, rogatus sententiam dicere numquid iuste cesum existimaret Tyberium, nullo habito ad affinitatem respectu, seditiosi hominis truculentam laudaverit mortem. LXXVII. De Claudia Quinta muliere romana. Claudia Quinta romana fuit mulier; quibus tamen orta parentibus, non satis patet; verum insigni quadam audacia perpetuam sibi claritatem peperit. Hec cum assiduo ac vario et accurate plurimum uteretur ornatu ac oris cultu nimio incederet splendida, a gravioribus matronis non tantum minus honesta, verum et minus pudica arbitrata est. Sane, Marco Cornelio et Publio Sempronio consulibusRomam in faucibus Tyberis applicaret. Ad quam suscipiendam e navi, cum iuxta responsum oraculi Nausica, ab universo senatu totius urbis
Abbreviated transcription (Latin):
diem clauserat: et tertius intantis
post genitoris caedem intuntulus polt¬
natus apud nutticem aleret᷑ adhue
constantisimo pectore et aen urultu
nulla exꝑte exterrita extrancum
cemtrariumq̃ Equitium claru
genus Gracchorum mendaci demo¬
stratione toedare conantera a se
ignminiose reuicit nec ad io agenõ
quoa ibebatur allis impus aut
muni indrier potuit ar̃it Recti. Qua
tam amimose E grrtio data repul¬
Sa et insani hominis prottriua
trustrata et atribimis accuratius
ixquisito neqocio cognita et genero¬
si arami mulieris pers euetantia
laudata eit. Erunt torte qui dicãt
elto iure maiotrm suorum. Semp¬
roma meruerit. non tamen hane
ob conitantiam inter elaras furses
ponendam eo quod quodam ĩnato
sibi more mulieres inquocunquer
proposito obitinatue opinioni atque
intlexibilis ꝑtinaciae sunt. Ego ãt
dato nõ inticiar eas tamen ei uert¬
ati utantur arbitror laudandas:
eui profitto Sempronia msntebat.
Sunt praeterea qui uelint hant

Expanded text:
diem clauserat, et tertius infantulus, diem clauserat, et tertius infantulus, post genitoris cedem postumus natus, apud nutricem aleretur adhuc, constantissimo pectore et acri vultu nulla ex parte territa, extraneum temerariumque Equitium, clarum genus Graccorum mendaci demonstratione fedare conantem, a se ignominiose reiecit, nec ad id agendum quod iubebatur ullis imperiis aut minis induci potuit aut flecti. Qua tam animose Equitio data repulsa, et insani hominis protervia frustrata, et a tribunis, accuratius exquisito negocio, cognita et generosi animi mulieris perseverantia laudata est. Erunt forte qui dicant, esto iure maiorum suorum Sempronia meruerit, non tamen hanc ob constantiam inter claras fuisse ponendam, eo quod, quodam innato sibi more, mulieres in quocunque proposito obstinate opinionis atque inflexibilis pertinacie sint. Ego autem, dato non inficiar, eas tamen, si veritati innitantur, arbitror laudandas; cui profecto Sempronia insistebat. Sunt preterea qui velint hanc
Abbreviated transcription (Latin):
postta consecutuis elt: et soror miauꝑ
Tyberii et Can Gracchorum am¬
plitudine et conitantia ammni ama¬
ioribus nõ degenerans suis. Huic
enm post caelos statres ob seditioes
suas: auint contigisse ut a tr . pl.
coram poprilo iniudicium trah¬
etetur no quidem abique maxia
coniternatione mentis. Ibi autem
hauente multieubine et potestoto
tribunitia omni unntante ut deo¬
cularetur E. quitium exticmo
Piceno hoiem tanquam ne potem
Iuum et Tyberii bracchi tratuus
ou tilium eumque ex Semproma
tamilia iusciperet cogebatur. Quae
quidem et si eo in loco contutaet
in quo etiam principes treme con¬
Iucuerant. et hinc inde dixonis
lamoribus imprtae multitudrns
ageretur minareture ex aidiiso
torua facie lublimis tribimorum
arictoritas: in milnlo muliebris
conitantia tracta elt. Quinimo
memor Tyberio fratre practa tres
tilros nõ tiuste: quorum alter uentins
dum inSardria ecipendia ⁊ mere¬
retur obierat: et alter adolescentulus
pauilo ante patris tiunam Romae

Expanded text:
us est, et soror insuper Tyberii et Gaii Graccorum, amplitudine et constantia animi a maioribus non degenerans suis. Huic enim post cesos fratres ob seditiones suas aiunt contigisse ut a tribuno plebis coram populo in iudicium traheretur, non quidem absque maxima consternatione mentis. Ibi autem, far vente multitudine et potestate tribunitia omni instante, ut deoscularetur Equitium, ex Firmo piceno hominem, tanquam nepotem suum et Tyberii Gracci fratris sui filium, eumque ex Sempronia familia susciperet cogebatur. Que quidem, etsi eo in loco consisteret in quo etiam principes tremere consueverant, et hine inde dissonis clamoribus imperite multitudinis ageretur minareturve, ex adverso torva facie sublimis tribunorum autoritas, in nichilo muliebris constantia fracta est; quinimo memor Tyberio fratri preter tres filios non fuisse, quorum alter iuvenis, dum in Sardinia stipendia mereretur, obierat et alter adolescentulus paulo ante patris ruinam Rome
Abbreviated transcription (Latin):
Seo ut de hoc latis dictum sit quaelo
quis ob hoc tumultuantibui homĩbus
senctimoralem ĩ nuixtam uriem
de inhonestate redarqueret e quis
itinerariam dicet: quis tanquã in
tribunitiam pottitatem autam
atqut memorabile pretatis opus in
tutandum ꝑ atrium decus aegert
ut etiam robudtiss imus uiutnis cnõt
ammo Iecide nequruoit. Equidem
uo immerito dribrtem quuis spetta¬
biliotem etuumphum an ꝯatrr in
capitolium traxent an nata in
aedem reportauerit es tatu:
Irgunia apuid Aomanos equid
clara inatrona fuit: altera tñ
Muperiori: esto aequeralicuiudam
ed patritii un tuerit genita. Haec
ereurm praeter noboditatis inima
uo aeuo caltimoniue merinstat¬
teris fuit praeterenda Romanis Qui
actumn unecum ses landandis niũ
co quoscendam ei que ad clartatei
meritam impendendam satent
Ut satis iginir conseat tuit olim
murbe Romana intoro boano ad
rotundam Nerculis aedem sacellum
celebre pattinae Pudicitae dudum

Expanded text:
Sed, ut de hoc satis dictum sit, queso: Sed, ut de hoc satis dictum sit, queso: quis hoc tumultuantibus hominibus sanctimonialem immixtam virginem de inhonestate redarguet? Quis temerariam dicet? Quis tanquam in tribunitiam potestatem ausam atque memorabile pietatis opus in tutandum patrium decus egerit, ut etiam robustissimus iuvenis acriori animo fecisse nequiverit? Equidem non immerito dubitem quis spectabiliorem triunphum: an pater in Capitolium traxerit, an nata in edem reportaverit Veste. LXIII. rginea apud Romanos equidem clara matrona fuit, altera tamen a superiori, esto eque Auli cuiusdam, sed patritii viri, fuerit genita. Hec enim, preter nobilitatis insignia, suo evo castimonie meritis ceteris fuit preferenda Romanis. Cuius actum unicum sed laudandissimum cognoscendam, eique ad claritatem meritam inpendendam, sat erit. Ut satis igitur constat, fuit olim in urbe Roma in foro boario ad rotundam Herculis edem sacellum celebre patritie Pudicitie dudum
Abbreviated transcription (Latin):
meritum prorumgens debit ĩ mediñ
et iniolenti more tribunitio audacia
uolentas manus intriumo hantem
nuciens eum de curru euolune
conatus eit. Quod quin interepet¬
antes Clandra ungo comipiceret suli¬
o urgente pretate cominota triinser
oblita sexiro honestatisque iurttariun.
quibus obtecta erat: pati nõ poruit
qum iimo repente mebias intrca
catruas mipetuosa prorumpens et
sibi auduci nnisu cedere turbam cogens
inter tribuni arrogantiam et patris
ꝗloriam se indetesso robore miscuit
et quibuscunque autii tactum sit
amalo tribuno liberum incapitolu
parti concessit aicensum. Odulors
amor oiutracta pietas quid crodem
uire inbecilli corpons praestitisce
uirguus : quid telegionis obluuonem
uuecisse praetererm cernere in¬
iuria opprimi: quem meminerat
intantias siiae educatorem et puis
delinitorem blanditiu: uotorum in
suam salutem exlubitorem: no¬
xiorum amotorem ocanium et
prouections aetatis iultcuctorem

Expanded text:
meritum prorumpens, dedit in medium; meritum prorumpens, dedit in medium; et insolenti, more tribunitio, audacia violentas manus in triunphantem iniciens, eum de curru evolvere conatus est. Quod cum inter spectantes Claudia virgo conspiceret, illico urgente pietate commota, tristis et oblita sexus honestatisque victarum, quibus obtecta erat, pati non potuit, quin imo, repente medias inter catervas impetuosa prorumpens, et sibi audaci niso cedere turbam cogens, inter tribuni arrogantiam et patris gloriam se indefesso robore immiscuit et, quibuscunque ausis factum sit, amoto tribuno, liberum in Capitolium patri concessit ascensum. O dulcis amor! o infracta pietas! Quid credemus vires imbecilli corpori prestitisse virginis, quid religionis oblivionem iniecisse, preter eum cernere iniuria opprimi quem meminerat infantie sue educatorem et piis delenitorem blanditiis, votorum in suam salutem exhibitorem, noxiorum amotorem omnium et provectioris etatis instructorem?
Abbreviated transcription (Latin):
amicis polt deditionem ĩ mortem
postulata eit. Ad quam occioendam
qum assander ubi detinebatur sceleꝵ
minultros intromisisset. ea iamad¬
uertente le manu uenientium mo¬
ritutam. duabus innixa ancillis
inpertetuta surcexit: et uedtimentis
crnibusque compolitis ne quid cades
iuderetur inhonatum nec orare
passa elt nec audita uoces arit ulul¬
atus toemineos enuttae. Quin ĩmo
percussotibus obiua facta paratum
in uulnera corpus obtulit ultro : qr
paucipenderet quod robustis uumm et
hominel condueuere it plurimum
expaueicere: actu illo conteda seue
extieuse impatoril tã epreqũ qenutiẽ
De saudia uestali aigine scp¬
Laudiam uestalem uͥquiem
diqne ex Romanorum intio
sanquine procreatam crediderm
dumꝰ intucor insignem pietatem eiꝰ
inpatrem. Lomya quiopei pectabili
prae se ex senatris contulto criumolũ
pater agebat trequenti Romanorum
pectante plaede: qum se tribinoꝵ
plaebis unus obpriuatame snulta
inn ieumt non alites quã in male

Expanded text:
amicis, post deditionem in mortem amicis, post deditionem in mortem postulata est. Ad quam occidendam cum Cassander ubi detinebatur scelerum ministros intromisisset, ea iam advertente se manu venientium morituram, duabus innixa ancillis imperterrita surrexit et vestimentis crinibusque compositis, ne quid cadens videratur inhonestum, nec orare passa est nec audita voces aut ululatus femineos emictere, quin imo percussoribus obvia facta paratum in vulnera corpus obtulit ultro, quasi pauci penderet quod robustissimi etiam homines consuevere, ut plurimum, expavescere: actu illo confessa se vere extitisse imperatoris tam De Claudia vestali virgine. Claudiam vestalem virginem, digne ex Romanorum generoso sanguine procreatam crediderim, dum intueor insignem pietatem eius in patrem. Pompa quippe spectabili pre se ex senatus consulto triunphum pater agebat, frequenti Romanorum spectante plebe, cum se tribunorum plebis unus, ob privatam simultatem in eum non aliter quam in male
Abbreviated transcription (Latin):
nebri cum pompa sepultum. Gladuu
praeterea. quo ꝑ hilipprun Iaulamas
occiberat. regina sub nonune alyst¬
alis inttmplo Apolliuis ussitap põi:
et sleo patram sibi sriginductam
post illisan saxo tiliam intantum
exaspetauit utrbis et ignomimia.
ut imseram ad laquerim indrieno
compelleret. Aucto tandem maximis
uictorus lilio A lexandro eo que cip̃
Babyloniam uencuo assumgto et
Alexandro fratre a puo Lucanos cae¬
so ac Arideo aiatedoniae rege et
Turydice comuie tam Mlacedonia
ab Epiro uenuentem intrare prolu¬
bentibus fauore uertrum Macedonũ
datis inmortem. Macedoniae regnũ
dola obtinuit idua et regina. Nex
qum passim incruotem tam nõ¬
bilium qua plaeberorum uiacedo¬
num quasi belua baccharetur.:
alasandro in ⁊ pioua cruitate ob¬
essa est adeoque coacta ut una cum
oppidanis recum ommium mopra
deuciuret in tamtin. Qua cogente
actum est. ut condictionibus cippoi¬
tis leintidem sasandri comnuttera
Qui tcaude exornatis occisorume

Expanded text:
nebri cum pompa sepultum. Gladium nebri cum pompa sepultum. Gladium preterea, quo Phylippum Pausanias occiderat, regina sub nomine Mistilis in templo Apollinis iussit apponi et Cleopatram sibi superinductam, post illisam saxo filiam, in tantum exasperavit verbis et ignominia ut miseram ad laqueum induendum compelleret. Aucto tandem maximis victoriis filio Alexandro, eoque apud Babiloniam veneno assumpto, et Alexandro fratre apud Lucanos ceso, ac Arideo Macedonie rege et Euridice coniuge, eam Macedoniam ab Epyro venientem intrare prohibentibus, favore veterum Macedonum datis in mortem, Macedonum regnum sola obtinuit vidua et regina; verum cum passim in cruorem tam nobilium quam plebeiorum Macedonum quasi belua bacharetur, a Cassandro in Epydua civitate obsessa est adeoque coacta ut una cum oppidanis, rerum omnium inopia, deveniret in famem; qua cogente actum est ut, conditionibus appositis, se in fidem Cassandri commicteret. Qui fraude exornatis occisorum
Abbreviated transcription (Latin):
decorolius reginae contiginse poruit.
Et quod tur̾pius fuit sdrspicatum
et Alexandrum adulterio ꝑenitum
Quãs quidera ouspitro abeo cõmouit
Dlulippum ut non tolum aliquando
palam diceret ex se scilicet nõ genitum
Alexandrum uecum et Olympiade
ignominia notaret repridu et ẜleo¬
patram Alexandri E pirotae tiliam
inuxorem diueret. Quod quantum
Olympias aegre tulerit dus imulare
nõ potuit. Nam quae uiqut indiem
illam hac excepta labe regiis tantum
tulꝗoribus clara erat: enormitatibus
uarus sele tecit insignem. Creditum
quidem elt aleagitatum atque im¬
prillum Paus amam uiutnem ex
splendido Oreltu langumne natum
in Plulippi uiri iui necem consero et
Alexandro. Nam Paulamae oboc¬
cilum Plulippum incruce penden¬
tis caput opere olympiat mane se¬
quenti adie qua ctuci astixus tuerat
aurea inorqnitum cororia comptu
eit. et pautis inttrpolitis diebus. Olym¬
piade iubente eius cadarier depositu
uacedonico titu exutum elt et tu¬

Expanded text:
decorosius regine contigisse potuit; decorosius regine contigisse potuit; et, quod turpius fuit, suspicatum est Alexandrum adulterio genitum. Que quidem suspicio adeo commovit Phylippum ut, non solum aliquando palam diceret, ex se scilicet non genitum Alexandrum, verum et Olympiadem ignominia notaret repudii et Cleopatram, Alexandri epyrote filiam, in uxorem duceret. Quod quantum Olyrnpias egre tulerit, dissimulare non potuit. Nam que usque in diem illam, hac excepta labe, regiis tantum fulgoribus clara erat, enormitatibus variis sese fecit insignem. Creditum quidem est a se agitatum atque inpulsum Pausaniam iuvenem, ex splendido Horestis sanguine natum, in Phylippi viri sui necem, conscio etiam Alexandro. Nam Pausanie, ob occisum Phylippum, in cruce pendentis, caput, opere Olympie, mane sequenti a die qua cruci affixus fuerat, aurea insignitum corona compertum est; et, paucis interpositis diebus, Olympiade iubente, eius cadaver depositum macedonico ritu exustum est et fu