comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quae ẽ gͦ istadomꝰ et quale aedificium ẽ. paulus
apłs exponit aꝑtius cũ dicit. Domũ habemꝰ
ñ manu factã aeternã incelis Haec gͦ ẽ domꝰ
quã aedificare nemo potest nisi timeat dm̃
N aec ẽ domꝰ quã extruere uel habitare nemo
potest. nisi simplicitate m̃tis et puritate cor¬
dis: Sed qm accidere solet ut etiã qui bene
cedificauerit et domũ sibi caelestẽ bene agendo
et bene uiuendo ac recte credendo constrioxe¬
rit incurrat alicuius peccati debitũ. Ethanç
acrudelissimo faeneratore uenundari cogat᷑
eolabores suos transfundere maliũ. pietatis
et cdemtia legis latoris occurrit ut intra cer¬
tum tepus redimi possit Si tamen
inuenerit inquit manustua p̃tium qđ restituas.
Quale p̾tium: Penitentie sine dubio lacrimis
congregatos et manib id est labore bonioperis
inuentũ. Annus aut̃ iste intellegi potest quẽ
uenit uocare dñs annũ acceptũ. quo dimittat

Expanded text:
quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat
Abbreviated transcription (Latin):
nos quib lex xp̃i si eam sequamur nec possio¬
nes interra nec in urbib domos habere ꝑmittit
Itquid dico domos: Nec plures tunicas nec
multã conedit possidere pecuniã. Hlabentes
enĩ inquit uictũ etuestitũ his contenta si mꝰ
Quomodo g nos datas de domib siue intra ciuita¬
tẽ murata positis siue in uicis quib muri ñ
sunt obseruabimꝰ leges : Inuenimꝰ in aliis
scripture locis qđ sermo diuinus maiore quo¬
dam sacram̃to nom in et domũ. It cũ dicit
de iacob et quasi ꝓlaude eiꝰ ponit. eratenĩ
inquit iacob homo simplex habitans domi
It qr inquit timebant dm̃ obstetrices.: fecerunt
sibi domos Videamꝰ eͦ qđ obstetricib quidem
faciendarũ domorũ causa fuerit timor di.
iacob uero simplicitas et innocentia causam
dederit ut habitaret domũ: Deniq esau qui
malus fuit ñest scriptũ deeo q habitauerit
domũ. nec de alio aligd scriptũ ẽ qi aedifica¬
uerit sibi domũ qui ñ habuerit timorem di

Expanded text:
nos, quibus lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . riptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaerit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑferentes poenas et flaglla ꝑsistunt. dicit et
Uel exorcistarum ut diximus manus inpositionem¬
uebementius inpositam: Grauari dicit᷑ suꝑ in mun¬
dos sp̃s manus effrem. uel quia boniactus et bana operagra¬
uant et afliguit hominum genus contrariasq uirtutes.
Quanto eiumenas meliora gerimus. et quanto in optimis con¬
Iuersamef ctanto illis mol esta efficiunt᷑ et grauia.
Gsratum ulro ills est et acceptum et uoluptatis eis quo¬
Idamimodo exhibet qui mturpitudine etflagitus uiur

Expanded text:
quia perferentes poenas et flagella persistunt, dicit: Etquia perferentes poenas et flagella persistunt, dicit: Etvel exorcistarum ut diximus, manus impositione imposita, gravari dicitur super immundos spiritus manus Ephraim vel boni actus, vel bona opera gravantia affligunt daemonum genus, contrariasque virtutes. Quanto enim nos meliora gerimus, et quantum in optimis conversamur, tanto illis haec molesta efficiuntur et gravia. Gratum vero illis est et acceptum, et voluntatem eorum quodammodo exhibet qui intra hebetudinem et flagitiis vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos. Amerreus interpretatur amairus. uel amaritu¬
do. habitantes ergo in helon quȩ in terp̃tantur arie¬
manet et habitant a maritudines inapetantibus et
pacifici. Arietantes sunt hi. qui inagonibus sunt posi¬
ti. expugnare diabolicas edes structurasq conantur
Pacifici uero qui carnalibus concupiscentiis superate pa¬
cem animȩ gerunt. In utriasq tamen ꝑseuerat et con¬
tendit contraria uirtus amaritudo ꝑsistere. In quota¬
le aliquidꝰ intellegere possumus. quia dicit permansit
habitare amareus in ipsis. U erbi gratia simiica
uirtus demonis examaritudinis turma ueniens ob¬
sideat alicuius corpus. perturbet acsopiat mentem:
ad hibeatur autem multȩ orationes. multa iciunia.
multe exorcistarum in uocationes. et adhȩc omnia sur
sibi ex dĩ nominis inuocatione tormenta. quam dis
ta etiam hic intellegendum est. in istis qui dicuntur
amorrti. qui permanent et ƿersistunt habitare in
helaon et insalamin. Et ut uere ostenderet script᷑a

Expanded text:
et. Amorrhaeus interpretatur amarus vel amaritudo. Habitantes ergo in Elon, quae interpremanent, et habitant amaritudines in arietantibus et pacificis. Arietantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes et destruere conantur; pacifici vero, qui in carnalibus concupiscentiis superati pacem animae egerint: in utrisque tamen perseverare contendit contraria virtus amaritudinis et persistere; in quo tale aliquo intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine turma veniens obsideat alicujus corpus, perturbat et hebetat ruentes, adhibeantur autem multae orationes aut multa jejunia, multae exsibi ex Dei nominis invocatione tormenta mavult patita etiam hic intelligendum est in istis qui dicuntur Amorrhaei, qui permanent et persistunt habitare in Elon et in Salumin. Et ut vere ostenderet Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quomodo dux erat populi. ipse qui eos introduxe¬
rat interram scãm interram repromissionis. Ipse ere
successor morsi et non ipse sibi ꝑmittit sumere sortem
terrȩ sed axbetat ut accipiat portiuanculam apopulo¬
hoc nomine aedificat locum ipsum quem accepit et con¬
ditate diuina. Sed quoniam ad dñm et saluatorem
nr̃m eaquȩ debiesu scribunt᷑ referre consueiumus. fos¬
tassis noster omnis hic populus dat aliquã partem meo
dño iħu. et uelut locum quendam habitationi eius tri¬
buit. Sed ne mniuriosum uideatur esse quod dicitur. requi¬
ramus quo modo ei damus nosserui habitationis locum
Ego si possem bonusfieri dabam locum filio di inme. Et as¬
ceptum a me locum in anima mea dñs iħs aedificat cum
et turris excelsas. ut aedificaret in me mansionem si me¬
reres dignam se. et patre. Et ita ad ornaban animam
secum it̾rare. et in ea facere mansionem et cenare etiã
apud talem animam cibos quos ipse donauerat

Expanded text:
ergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxeergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor Moysi, et non ipse sumere permisit sortem terrae, sed exspectat ut accipiat portiunculam. Dignuhoc nomine aedificat locum ipsum quem accepit, et conditate divina. Sed quoniam ad Dominum et Salvatorem nostrum ea quae de Jesu scribuntur referre consuevimus, fortassis etiam noster omnis hic populus dat aliquam portionem meo Domino Jesu, et velut locum quemdam habitationi ejus tribuit. Sed ne injuriosum videatur esse quod dicitur, requiramus quomodo ei damus nos servi habitationis locum. Ego si possum bonus fieri, dabo locum Filio Dei in me; et acceptum a me locum in anima mea Dominus Jesus aedificat, et turres excelsas, ut aedificet in me mansionem, si mererer, dignam se et Patre: et ita adornet animam trare, et in ea facere mansionem, et coenare etiam apud talem animam cibos quos iste donaverit
Abbreviated transcription (Latin):
te effraim. Et edificauit ibi ciuntatẽ et habitauit in ea
Ipse ẽ qͥdedit hereditatẽ omnib filiis iuda. qͥ dedit effreni
n dimidiȩ tribio manasse ipse dedit et magnificoilli ma¬
calepfilio i ephont᷑ hereditatẽ ipse misit ternos ꝑ singuli
tribus qͥ un uersã tesrã ꝑagrarent atq describerent¬
in libro et redirent et ostenderett sibi ipse musit omnib:
sories et se in nouissimis reseruauit. Quare putas uo¬
luit oͣmnib nouissimus Sine dubio ut esset omnib᷑ pri¬
mus Et nes ipse sibi bertditatis sortẽ presumit sed apo¬
pło accipit : etilli dait popłs hereditatem. aqͦ psepce¬
perat Sic eni seriptũ eft. Et dederunc filiu israhel sortem
hie su silio naue. Sed hȩc figuraliter contingebant illis. quena
preponerentus ad formani. ut nosseruemus preceptum illud
quod iste opere in pleuit quod dicitur: Quanto magnuses
Et iterum quod scriptum est si te ducem ordinauerint
ne extollaris. sed esto inter eos sicat unus exipsis. Mide

Expanded text:
te Ephraim; et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram peragrarent atque describerent, et ostenderent sibi; ipse misit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haereditatem, a quo ipse acceperat; sic enim scriptum est: Et dederunt filii Israel sortem Jesu filio Nave. Sed figuraliter contingebant illis quae nobis proponuntur ad formam, ut et nos servemus praeceptum illud quod et iste opere implevit, quod dicitur: « Quanto magnus esEt iterum scriptum est: « Si te ducem ordinaverint, ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Vide
Abbreviated transcription (Latin):
ra quaeq abscriptura referuntur. Portan¬
tur aut̃ non ab isr aeliticis sat aleuits. se¬
cundũ hunc sensam quaem instranscursu
uidem᷑ breuiter contigis se. relinquentes
sensibus auditorũ ut siqui de bis maiore
desiderio flaglauerit. accendat sibilum̃
scientia. & maiora horũ ocalo ꝑspicatiort᷑

Expanded text:
teraque quae a Scriptura referuntur; portanteraque quae a Scriptura referuntur; portantur autem non ab Israelitis, sed a Levitis, secundum hunc sensum quem in transcursu videbimur breviter contigisse, relinquentes sensibus auditorum. Et si quis de his majore desiderio flagraverit, accendat sibi lumen scientiae, et majora horum oculo perspicaciore
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia mystica. Meq enĩ saluator meus ange¬
lis indigebat. ut non offender& ad lapidem
pedem suũ. Calum matur diabolus scrip¬
turã diuinã. qubaec desaluatore dictaꝓtu¬
lerit. Non deillo sed de om̃ib sc̃ĩs hoc dicitur
Quia angłissuis mandauit ds̃propopulo suo.
utnon offendat adlapidem pedem suum.
Liberat enim dñs aruina & demonio meridia¬
no. non saluatorem. absit anobis in tellegere.
sed omnẽ iustũ. lusti eninisunt quiidigent
adiutorio angelorũ dĩ ut inea daemonib
sabruantur & necordaeorũ sagittauolan¬
te intenebris terebrentur. Per ipsos ange¬
los sub eodem mysterio paulus portandos ẽe
quosdam confirmat innubibus cumdicit.
Sed & nosqui uiuimus quireliqui sumus.
simul cũ illis rapiemur in nubibus obiã
xp̃o in aera. Rapientur gͦ ab angłis hi qͥ
penitus purgati & leues effecti sunt adelic¬
tis Portant᷑ uerohi quialiquibus adhac reli¬
quiis praegrauantur. Portantur gͦ & colũ

Expanded text:
eloquia mystica. Neque enim Salvator noster angeeloquia mystica. Neque enim Salvator noster angelis indigebat, ut non offenderet ad lapidem pedem suum. Calumniatur diabolus Scripturam divinam, qui haec de Salvatore dicta protulerit, non de illo, sed de omnibus sanctis haec dicitur: Quia angelis suis mandavit Deus populo, ut non offendat ad lapidem pedem suum. Liberat enim Deus a ruina, et daemonio meridiano non Salvatorem Absit a nobis ita intelligere, sed omnem justum. Justi enim sunt qui indigent adjutorio angelorum Dei, ut non a daemonibus subruantur, et ne corda eorum sagitta volante in tenebris tenebrentur. Per ipsos angelos sub eodem mysterio Paulus portandos esse quosdam confirmat in nubibus cum dicit: Sed et nos qui vivimus, qui relinquimur, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera . Rapiuntur ergo ab angelis hi qui penitus purgati et leves effecti sunt a delictis. Portantur vero hi qui aliquibus adhuc reliquiis praegravantur. Portantur ergo et a q
Abbreviated transcription (Latin):
erunt multitudinem scientiae & ab un¬
dantes diuitias inagnitione dĩ. cherubin
bin. sed hosomnes qui ꝑ haec singula quaȩ
supra enumerata sunt designantur por¬
tari necesse ẽ. & portarimhumeris Vnde
fortassis ut ego opinor. angłi qui ordinati
sunt propter eos quibereditatẽ capiunt salu¬
tis ipsisint qui singulos eorũ quossupra dixi¬
mus portant. Cum enĩ solutum fuerit tab¬
naculum hoc & coeperimꝰ in gredi ad illa
scã & pergere adlocum repromissionis. hiqui
uere scĩsunt & in santasstõrum habent᷑
angelis sine dubiosab uectantibus incecdo a
Etusque quo requiescat tabernaculũ dĩ. portantur
in humeris & extolluntur in manibus. Quod perspi¬
ciens in spłi propheta dicebat. Qm̃ angłissuis
mandauit dete. ut in manibus tollantte. neforte
offendas adlapidem pedem tuũ. Quod quidẽ
dictum putauit diabolus desaluatore accipi¬
endum. sed excecatus malicia non intellexit

Expanded text:
erunt multitudinem scientiae, et abunerunt multitudinem scientiae, et abundantes divitias in agnitione Dei, cherubin atur. Sed hos omnes qui per haec singula quae supra enumerata sunt designantur, portari necesse est, et portari in humeris. Unde fortassis, ut ego opinor, angeli qui ordinati sunt propter eos qui haereditatem capiunt salutis, ipsi sunt qui singulos eorum quos supra diximus, portant. Cum enim solutum fuerit tabernaculum hoc, et coeperimus ingredi ad illa sancta, et pergere ad locum repromissionis, hi qui vere sancti sunt, et in Sanctis sanctorum habentur, angelis sine dubio subvectantibus incedunt, et usquequo requiescat tabernaculum deportantur in humeris, extolluntur in manibus. Quod prospiciens in spiritu propheta dicebat: Quoniam angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum . Quod dictum quidem putavit diabolus de Salvatore accipiendum; sed excaecatus malitia, non intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
naculum testimonii omnes scõs quisub testam̃¬
todĩ censentur. & i hoc tabernaculo eẽquos¬
dam celsiores meritis & grã superiores Ex ex
his aliquos quidem candelabrum dici ipsos
forte a postolos qui mnluminant accedentes ad
dm̃ Sed& siqui alii sunt qui in hoc taberna¬
culo dĩ omnibus ingredientibus scientiae &
doctrinȩ lumen ostendunt. omnesistican¬
delabrũ mysticum nominent᷑. Alii sint men¬
sa sacra: quaicumq habent panesdĩ & refici¬
unt acpascunt animas esurientes iusticiã
Alu sint altare incensi. qrnicũq orationib
& ieiuniis die ac nocte uacant in templo¬
dĩ orantes non solum prosem& ipsis. sed &ciã
proumuerso populo. Huuero quibus artha¬
na mysteria credidit ds̃. & occultorum pro¬
uidentiae suae iudiciorũ secreta commisit.
arba testamenti dĩ appellentur. Porro qui
cum omni fiducia ꝑ hostias precum suppli¬
cationumq uictimas dm̃ hominibus reꝓ¬
pitiant. & ꝓdelictis populii ter ueniunt:
propitiatorium nominent᷑. Atqui meru¬

Expanded text:
naculum testimonii omnes sanctos, qui sub testamento Dei censentur; et in hoc tabernaculo esse quosdam celsiores meritis et gratia superiores, et ex his aliquos quidem candelabrum dici, ipsos forte apostolos qui illuminant accedentes ad Deum. Sed et si qui alii sunt qui in hoc tabernaculo Dei, omnibus ingredientibus scientiae et doctrinae lumen ostendunt, omnes isti candelabrum mysticum nominentur. Alii sunt mensa sacra qui cum habent panes Dei, reficiunt ac pascunt animas esurientes justitiam. Alii sunt altare incensi, quicunque orationibus et jejuniis die ac nocte vacant in templo orantes Dei, non solum pro semetipsis, sed et pro universo populo. Hi vero quibus arcana mysteria credidit Deus, et occultorum providentiae suae secreta judiciorum commisit, arca testamenti Dei appellentur. Porro qui cum omni fiducia per hostias precum supplicationumque victimas Deum hominibus repropitiant, et pro delictis populi interveniunt, propitiatorium nominentur. At qui meru
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sed & ingenesi ubids̃ tractabat dem
dulgentia sodo morũ dnõ supplicare. &dicit
Simuentifuerint quinqua gnta inciuitate
non saluabis ꝓpter quin quaginta ciũ itatẽ.
sed ad propositũ reuertamur. Oport& gͥ
operari leuitas in sc̃ĩs usq adquin quaginta
annos. inferiores quidẽ opera meliores uero
pera operorũ. Horum autẽ superiores spi¬
ntalibus officiis deseruire. & in troire in
Anota sanctorũ ibiq operire quae operien¬
dasunt. & tradere filiis caatb portanda
humeris & manibus euehenda sed & reliqͥs
ancuiq secundum eaquaeiã superius sape
disserta sunt ordinantur. Uerum neni¬
ma haec operimentorum uelamentorũq
cautela desperationem quandã & maesti¬
tam gener& auditorib pauca aliqua qua¬
a nobis pandere ⁊dtum sit & uobis fassit aspi¬
ere. qm̃ quidem ut prius diximus gemiste¬

Expanded text:
tur. Sed et in Genesi ubi Dominus tractabat de tur. Sed et in Genesi ubi Dominus tractabat de indulgentia SodomoruSi inventi fuerint quinquaginta in civitate, non salvabis propter quinquaginta civitatem? Sed ad propositum revertamur. Oportet ergo operari Levitas in sanctis usque ad quinquaginta annos, inferiores quidem opera, meliores quidem opera operum; horum autem superiores spiritalibus officiis deservire, et introire in Sancta sanctorum, ibique operire quae operienda sunt, et tradere filiis Caath portanda humeris et manibus evehenda, sed et reliquis unicuique secundum ea quae jam superius saepe disserta sunt. Verum ne nimia haec operimentorum velorumque cautela desperationem quamdam et moestitiam generet auditoribus, pauca aliqua quae et pandere nobis tutum sit, et vobis sit fas aspicere quandoquidem ut prius diximus, genus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ & seruititts & debiti sit remissio
Et qrun quagesimus dies post pascha sestuiꝰ
traditur inlege sed & dh̃s ineuangelio cum para¬
bolam remissionis doceret. & indulgentiae de¬
bitores quos introducit unum inqr nn quagiita
& aliũ in quingentis denariis fuissedixit obnoxi¬
os. Quinqua ginta autẽ & quingenti. cogna¬
tus enumerus. De cadae enim quinquaginta
faciunt quingentos sed & ex alia partenume¬
rusiste sacratus sit. Septẽ enĩ septãmanis si ad¬
datur unius numeri ꝑfectio quinquaginta
faciunt dies similiter & septuaginta septi¬
nanissiaddatur umus decadae consummatio
fatiunt quingentos: Quod & siabundantius
adhuc sacramenta quinquaginta & quingen¬
torũ numeri plac& colligi. habemus &m
hoc ipso qui in maobus est numerorũ libro
ubide ostiũ spolus quidã quidem offerunt.
indona dĩ quinquagesimã portionẽ qui ñ
ꝓcesserunt adbellum. quidã uero quinꝰ¬
esimã. Et utq ñ inaniter & iã hic quinqua¬

Expanded text:
num et servitutis et debiti fit remissio; num et servitutis et debiti fit remissio; et quinquagesimus dies post Pascha, festus traditur in lege . Sed Dominus in Evangelio cum parabolam repromissionis doceret et indulgentiae, debitores quos introducit, unum in quinquaginta, et alium quingentis denariis fuisse dicit obnoxium. Quinquaginta autem et quingenti, cognatus est numerus. Decade enim quinquaginta faciunt quingentos. Sed alia parte numerus iste sacratus est. Septem enim septimanae si addatur unius numeri perfectio, quinquaginta faciunt dies. Similiter et septuaginta septimanis, si addatur unius decadis consummatio, faciunt quingentos. Quod si abundantius adhuc sacramenta quinquaginta et quingentorum numeri placet colligi, habemus et in hoc ipso qui in manibus est Numerorum libro, ubi de hostium spoliis quidam quidem offerunt in domo Dei, quinquagesimam portionem qui non processerunt ad bellum, quidam vero quingentesimum. Et utique non inaniter etiam hic quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
muna & p̃sentis solum tẽporis opera in tllenxs
haec solum opera nominauerit: Sunt gͦqu¬
dam opera operum qu&e ego puto ee omã
haec dequib uel inpre sentilectione uel
in exodo & ceteris locis. sub occultis praeci¬
pitur mesterus. & ꝓparte in presentiꝓ
parte uero explendis infuturũ Qua
tamen ut diximꝰ opera operũ. non cui¬
lib& sed leuitis solis tradenda mandan¬
tur. Et in terleuitas ipsos non prius ad
haec opera quisquã uocatur. nisi uice¬
simo demum & quinto anno ui tae sua
usq ad quinqua gesimũ Sed non car&
sacramento ne ipsequi dem uignia
quinq & quinquaginta numerus annorũ
rentur Quodutiq indicat eũ uocariad
opera operũ in mysterio ꝑ agenda qͥ ex om̃ĩ
parte multiplicatis & purificatis sensib in¬
merus qđ remissionis & indul gentiae tenꝰ¬
at sacramentũ in multis scripturarum
locis soepe & abundanter ostendimꝰ Han
& quinquagesimus annus est qui iubeleu¬

Expanded text:
munia et praesentis solum temporis opera intellexit, munia et praesentis solum temporis opera intellexit, haec solum opera nominaverit. Sunt ergo quaedam opera operum, quae ego puto esse haec omnia, de quibus vel in praesenti lectione, vel in Exodo, et in caeteris locis sub occultis praecipitur mysteriis; et pro parte in praesenti, pro parte vero explendis in futurum: quae tamen, ut diximus, opera operum non cuilibet, sed levitis solis tradenda mandantur; et inter Levitas ipsos non prius ad haec opera quisquam vocatur, nisi vicesimo demum et quinto anno vitae suae, usque ad quinquagesimum. Sed non caret sacramento, ne ipse quidem viginti quinque et quinquaginta numerus annorum.rentur. Quod utique indicat eum vocari ad opera operum in ministerio peragenda, qui ex omni parte multiplicatis et purificatis sensibus, inmerus quod ropromissionis indulgentiae teneat sacramentum, in multis Scripturarum locis saepe et abundanter ostendimus. Nam et quinquagesimus annus est, in quo e
Abbreviated transcription (Latin):
nos a aron aut filius a aron quib ista con¬
ceditur nuda & reuelata ꝑspicere. Ita¬
tam̃ conceditur ut sciant sibi uelanda
bac & operienda ubic& eris dariea & inopꝰ
ꝓseri cumratiopoposcerit: Posthac dr̃
deleattis quia operent᷑ auigesimo quin¬
toanno & sapra usque adquin quage
simũ annũ. Omnis in quit qui ꝓcedit
adopus operũ. & ad opera qu& portan¬
tur taberaculi testimonii Obserua
in his distintionẽ sermonum scripturte diuinȩ:
Ubi deo peribus filiorum isrł loquitur non dixit
opera operum saed sola opera: Vbi uero deoffi¬
cus leuitarum. nondicit sola opera sed opera
operũ sicut enĩ sunt quaedam scã suntaut̃
& alia sanctascõrum ita sunt quaed amoper
& alia opera operũ. Unde uidetur mͥ quia
moyses ubi sensit ee quaedã opera ui sibilia
quidem sed quib mess& interior alia meii¬
ca& occulta in tellegentia. haec non solum
opera sed opera operum dixerit. Quae uͦ com¬

Expanded text:
nos Aaron aut filius Aaron, quibus ista connos Aaron aut filius Aaron, quibus ista conceditur nuda et revelata perspicere, ut sciant sibi velanda haec et operienda, ubi caeteris dari ea, et in opus proferri ratio poposcerit. Post haec dicitur de Levitis, quia tolluntur a tricesimo anno et suprsimum annum, omnes qui procedunt ad opus operum, et ad opera quae portantur tabernaculi testimonii. Observa in his distinctionem sermonum Scripturae divinae. Ubi de operibus filiorum Israel loquitur, non dixit opera operum, sed sola opera. Ubi vero de officiis Levitarum, non sola opera, sed opera operum. Sicut enim sunt quaedam sancta, sunt autem et alia sancta sanctorum, ita sunt quaedam opera, et alia opera operum. Unde videtur mihi quia Moyses ubi sensit esse quaedam opera visibilia quidem, sed quibus inesset interior alia mystica et occulta intelligentia, haec non solum opera, sed opera operum dixerit. Quae vero com
Abbreviated transcription (Latin):
quae cum morses portanda c&eristrader&.
id est rebis & operibus implenda: cooꝑtata
men & uelata com muni serinonũ trade¬
bat eloquio Hum:ł autẽ quod operũ
indicium teneant. in multisscripturae lo¬
cissaepe ostendimꝰ. Sed & in ecclesi asticis ob¬
seruationib sunt ñ nulla hu iꝰ modi quae
mbus cacli plagis ad solam orientis partẽ
con uersi orationem fundimas. non facileca¬
iquã puto ratione conꝑtũ. sed & eucharisti¬
aesitie ꝑcipiendȩ siue eoritu quo geritur ex¬
plicandae. ueleorũ quae geruntur inbap¬
tismo uerborũ gestorumq & ordinumatq
plic& rationẽ & Et tam̃ omã haec oꝑta
lic& et uelata portamus suꝑ humeros mõs.
cum ita implemus ea& exsequimur ut
amagno pontisice atq eias filuis tradita
& com mendata suscepimus : Cunota gͦ
haec &borũ similia cũ gerimus nectam̃
eoram ad sequimuar rationẽ. leuamas
humeris nr̃is & portamꝰ adoperta & ob¬
tecta dicina mysteria. isiquissit inter

Expanded text:
Quae cum Moyses portanda caeteris traderet, Quae cum Moyses portanda caeteris traderet, id est, rebus et operibus implenda, cooperta tamen ea et velata communi sermonum tradebat eloquio. Humeri autem quod operum indicium teneant, in multis Scripturae locis saepe ostendimus. Sed in ecclesiasticis observationibus sunt nonnulla hujusmodi, quaenibus coeli plagis ad solam orientis plagam conversi orationem fundimus, non facili cuiquam puto ratione compertum. Sed et eucharistiae sive percipiendae, sive eorum ritu quae geritur explicandae, vel eorum quae geruntur in baptismo verborum gestorumque, et ordinum atque plicet rationem? Et tamen omnia haec opera licet et velata portamus super humeros nostros, cum ita implemus ea et exsequimur, ut a magno pontifice atque ejus filiis tradita et commendata suscepimus. Cuncta ergo haec et horum similia cum gerimus, nec tamen eorum assequimur rationem, levamus humeris nostris et portamus adoperta et obtecta divina mysteria: nisi si quis sit inter
Abbreviated transcription (Latin):
c&erisminus capacib tradere portanda
humeris & ceruicibus inponenda: cumenĩ
ex uerbis misticis eruditi & ꝑfecti quiq
doctores opera popłis in iungunt & plebs
agit quidem & in pl& quae mandant᷑ non
tamen eorũ quae gerunt᷑ in tellegit ratio¬
nẽ quid aliud geritur nisi oꝑta & uelata
saneta scõrum suꝑ humerosportant᷑ : et
ut adhuc manifeslius quaedicunt᷑ aduer¬
tas exemplis te exdiuinis uoluminibus
adhibras informabimꝰ Moyses in tellege¬
batsine dubio quae̾ eẽt uera circũcisio in¬
allegebat quodeẽt uerum pasca sciebat
quae essent uerae ne omeniae & quae ue¬
ra sabbata. Et cum haec om̃a intellexis¬
s& in spũ. uerbis tam̃ eaperrerum corpo¬
ralium species adum brationesq uelabat
Eteum scir& uerum pascha immolandum
eẽ xp̃m. ouem corporalem immolariman¬
d at in pascha Cumq scir& diem festũ agi
debere in arimis sinceritatis & ueritatis. ta¬
men de farinȩ auimis prȩcipiebat agidiem

Expanded text:
caeteris minus capacibus tradere portanda caeteris minus capacibus tradere portanda humeris et cervicibus imponenda. Cum enim ex verbis mysticis eruditi et perfecti quique doctores opera populis injungunt, et plebs agit quidem et implet quae mandantur, non tamen eorum quae geruntur intelligit rationem, quid aliud geritur, nisi opera et velata Sancta sanctorum super humeros portantur? Et ut manifestius quae dicuntur advertas, exemplis te ex divinis voluminibus adhibitis informabimus. Moyses intelligebat sine dubio quae esset vera circumcisio, intelligebat quod esset verum pascha; sciebat quae essent verae neomeniae, et quae vera sabbata. Et cum haec omnia intellexisset in spiritu, verbis tamen et per rerum corporalium species adumbrationesque velabat. Et cum sciret verum pascha immolandum esse Christum, corporale immolari mandat pascha. Cumque sciret diem festum agere debere in azymis sinceritatis et veritatis, tamen de farinae azymis praecipiebat. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ii. lata. Simtel lexisti gͦ quidhistoriȩ
ordo contineat ascende nunc ad spendorẽ myste¬
rii & legisspiritalislum̃ Sipurus tibiest mentis
oculus contuere siquis dignusest exhisquidõmi¬
pistrant diuina capere & uidere mysteria. ad
quae contuenda c&eri minus capacessĩt
Hic aaron uel filii aaron eẽ intellegunt᷑ qui
ingredi possunt adea quae adire alussas non
est. Siquigͦ talis est. hinc soli reuelata pat&
archa testamenti. hic ui detur sumere intrase
habentẽ manna: Nic considerat & intellegit
propitatoriũ. hic intuetur & cherubm utrũq
& mensã scãm & candelabrum luminis &
altare incensi. Istehaec considerat & intel¬
legit spiritaliter idẽ qui uerbodĩ & sapien¬
tiae misteriis operam dat & dõsolun scĩsua¬
cat. Sciat sane cuihaec reuelantur & spi¬
ritalit̃ inspicienda credunt᷑. nõsibi totũli¬
citum ẽẽ apenre ea &pandere qr bus nonli¬
c& pandi. sedoperire deb& singula &oꝑta

Expanded text:
velata. Si intellexisti quid historiae velata. Si intellexisti quid historiae ordo contineat, ascende nunc ad splendorem mysterii, et legis spiritalis lumen, si purus tibi est mentis oculus, contuere. Si quis dignus est ex his qui Deo ministrant, divina capere et videre mysteria, ad quae contuenda caeteri minus capaces sunt, hic Aaron vel filius Aaron esse intelligatur, qui ingredi potest ad ea quae adire aliis fas non est. Si quis ergo talis est, huic soli revelata patet arca testamenti: hic videt urnam habentem manna, hic considerat et intelligit propitiatorium, hic intuetur et cherubim utrumque, et mensam sanctam, et candelabrum luminis et altare incensi. Iste haec considerat, et intelligit spiritaliter, id est, qui verbo Dei et sapientiae mysteriis operam dat, et Deo soli in sanctis vacat. Sciat sane cui haec revelantur, et spiritaliter inspiciendo creduntur, nec sibi tantum esse aperire haec, et pandere quibus non licet pandi, sed operire debet singula, et operta
Abbreviated transcription (Latin):
nmo in tellegamꝰ caques. đm litres̃ referun¬
tur & ita pracstnito dño ab intellectuli¬
tre ascendemus ad intellegentiã sp̃s. Inelle
gigͥ urius ipsam conlacationem tabernacu¬
inestimonii. intellege & sancta scorũquae
inzeriacto ascis uelamine dirimuntur. quȩ
inspici nlic& ab ullo hominũ nisi a sacerdori¬
biissolis. Post haec intellege qnomͦ ubi uen¬
tum fuent ut castra mouoant filii isrl. sol¬
nenuirtabernaculum & aaron acfilii eius
sacerdozes intrasanctã scõrũ operiunt sin¬
eula quȩq operim̃tis acuelaminibus suis
Sobtecta carelinquentes in eodem quo fu¬
rant loco introducunt filios caadi qui
ad islud officium deputatisunt & faciunt¬
ess elenare humerisstus omã illa quae ma¬
nisla er dotalis ob texerat. Et ꝓpterhoc
dicitur ad nõ Me exterminetis de tribu
su plelem caatb. Quasi in eo exterminan¬
dieẽnt si sanota scorum nuda & paten¬
a conteͥgissent. Que non solum contin¬
Stro sed ne in tueri quidem faserat non

Expanded text:
mo intelligamus ea quae secundum litteram referuntur; et ita, praestante Domino, ab intellectu litterae ascendamus ad intelligentiam spiritus. Intellige ergo prius ipsam collocationem tabernaculi testimonii, intellige et Sancta sanctorum, quae interjecto a sanctis velamine dirimuntur, quae inspici non licet ab ullo hominum nisi a sacerdotibus solis. Post haec intellige, quomodo ubi ventum fuerit, ut castra moveant filii Israel, solvitur tabernaculum, et Aaron et filii ejus sacerdotes intra Sancta sanctorum operiunt singula quaeque operimentis ac velaminibus suis, et obtecta ea relinquentes, in eodem quo fuerant loco introducunt filios Caath, qui ad istud officium deputati sunt, et faciunt elevare humeris suis omnia illa quae manus sacerdotalis obtexerat. Et propter hoc dicitur a Domino: Ne exterminetis de tribu sua plebem Caath, quasi in eo exterminandi essent, si Sancta sanctorum nuda et patientia contigissent: quae non solum non contingere, sed nec intueri quidem fas erat non
Abbreviated transcription (Latin):
seruemus quo modo tercio dicantur esse chananei cumfi¬
lis effrem. d nõ prestante poterimus inuestigare ordinem
dictionum. quid ex hoc in primo quid insecundo quid in
tertio factum referatur: puto quod nonerimus incre¬
duli. quia uere haec non ut sola nobis rerum ges¬
tarũ narratio traderetur scripta sunt. sed sa¬
cramentis diuinis dõq dignis repleta.
rimum ergo dictumnest quia non ꝑdit effrẽ
chananeum qui habitat᷑ ingater. sed habitat

Expanded text:
servemus quomodo tertio dicantur esse Chananaei cum filiis Ephraim, et Domino praestante poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo, quid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis repleta. Primo ergo dictum est quia non perdidit Ephraim Chananaeum qui hab
Abbreviated transcription (Latin):
plex est int̃pretatio. Est enum fructificatio bona et spuc¬
nficatio mala sicut in euangelio designatur. quia arbor
Oportet ergo nos expellere. quiequid nonbene fructificat.
ab scidere fructum peccati et expurgare fructus iusticiae¬
corum sensuum uel intellectnum qui proceduant e nobis. se¬
cundum quod dicitur ins a cramento d eanima quas. dema¬
liere. Salua autem erit ꝑfiliorum generanonem si ꝑman¬
serint in fide et ueritate. Ista ergo matris hoc est ista uir
nerat sensus ualidos et potentesiet qui superari a contra¬
dicente non possint. In alis quidem iurtus ista resoluta est
etremissa quȩ indicatur eł sensibas cum languidi quidam ppo¬
feruntur et inepti. et nihil insefortitudinis continentes
Hoc er gosignificatur sub nomine rasam. ut huus cemodi de
nobis matres remissas. quȩ sensus enerues et mnuailes pari¬
unt expugnemus. Et bene seruaut spiritalem intellegen¬

Expanded text:
plex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et frucplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia arbor ergo nos expellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiaeeorum sensuum vel intellectuum qui procedunt ex nobis, secundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc est, ista virnerat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus ineruditos et inutiles pariunt. Et bene servavit spiritalis intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Gazer autem interpretatur constrictio. Siego
corpus et anima in una eademque constrictioneha¬
bitent id est coniunctȩ sibi inuicem et sociatat. ita ut
et anima carnalit̾ uiuat. et non festinet anima uelo¬
cius sibi obedientem et sub ditam facert carnem: ue¬
rendum est neueniat faraho ex aegipto et captiuam
ducat inselicem animam. ita ut indotem cam tradatfiliȩ
gere aliam legem in menbris nr̃is. et captiuos ducere in
ligt̃ peccati iuenies quomodõ ille faraho qui esi aucta
que carnalter uixerit in dotem conseribit. Posthee
dchereditate et maiorem partem requirunt dicentes ad
łim̃. Quare nobis dedisti in hereditatẽ sortem unam et
pedaturam unam : Ego autem populus multussum etds
benedixit me Si ergo et nos populus sumis multus et bene¬
nedicat nos dñs. audimus ab iesu Populis multus es. ascen¬
S ed sicut sepe iam diximus de aluis nominibus. et in hoc du¬

Expanded text:
suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita ut eam tradat filiaegere aliam legem in membris nostris, et captivos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor ae carnaliter vivit in dotem conscripsit. CAPUT de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam unam? Ego autem populus multus, et Dominus me benedixit. Si ergo et nos populus multus sumus, et benedixit nos Dominus, audiamus ab Jesu: Populus multus, ascenSed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc du
Abbreviated transcription (Latin):
hibet uel mouendi. Concupiscit tamen ad uersum sp̃m.
et non est obediens animȩ sed suis desideriis cedit. Si
uero iam aliquantum profecerimus efficitur nobis ca¬
ro sertus etobediens acparens animȩ uoluntatis. Et
iste est secundus animȩ profectus cum sibi carnem et
obedire fecerit et seriure. Tertium uero est quod ꝑfec¬
tum est. Sienim iam ueniamus ad ꝑfectum etiam exter¬
minandus nobis dicitur canancus et morti tradenđ
Qnomodo autem hoc innr̃a carne completur. audi apłm¬
sequuntur. Et iterum docet. quiautem sunt xp̃i. car¬
nem suam crucifixeunt cum uitiis et concupiscentus.
Sic ergo tertio hoc est cum ad ꝑfectionem uenimus. men¬
braq nr̃a mortificamus ac mortem xp̃i incorpore nr̃o
circumferimus ex terminari nobis dicitur chanancus
Sed et illud non otiose pretereundum quod dr̃ pharao
uenisse et accepisse ga zer ciuitatem inqua canane¬
us habitabat cum effrem. et dedisse eam indotem filiȩ

Expanded text:
 vel movendi; concupiscit tamen adversus spiritum,  vel movendi; concupiscit tamen adversus spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens animae nostrae profectus, cum sibi carnem et obedire et servire fecerit. Tertius vero est quod perfectum est; si enim jam veniamus ad perfectum, etiam exterminandus a nobis dicitur Chananaeus, et morti tradendus. Quomodo autem in nostra carne completur, audi Aposequuntur. Et iterum dicit: « Qui autem Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis suis . » Sic ergo tertio, hoc est, cum ad perfectionem venimus, et membra nostra mortificamus ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus a nobis Chananaeos. Sed et illud non otiose praetereundum est quod dicitur Pharao misisse et accepisse Gazer civitatem, in qua Chananaeus habitat cum Ephraim, et dedisse eam in dotem filiae
Abbreviated transcription (Latin):
fariorex agypti et accepit ciuitatẽ et incen¬
dit eam igni. et chanancos et ferez cos et quibas¬
bitabant ingaler trucidauit. et dedit eam
farao indote filiȩ suȩ Secundo et factum est
inquit qm̃ inualuerunt filii israhel etfece¬
runt chananeos subiectos. ex terminatione aut̃s
non ex terminauerunt. Tertio quando contradi¬
xerunt uiri detribu efre hiesu. uolentes scđm
numerositatẽ suam quia plures erant et ualidi
rẽ locũ facere. Etut possirt latiora spacia oc¬
cupait iubentur exteriuinart channeun
Videamus ergo nunc quid sibi uidetur baxe de
chananeis tripertita narratio.
rinus chananeus nobiscũ quidẽ est. et sub
tributo est. Non est tamen obediens nobis
neq seruus. Secundo enans cruus efficitur et obedi¬
ens. Canancum hic carnem nram accipumus uel eaque
capnissunt. hȩc primo nobiscum est hoc est animȩ iunc¬
ta est Sed non est eiobediens nisi tantum quod tributa
dipendit. id est ministrium quidem agendi aliquidex¬

Expanded text:
Pharao rex Aegypti, et cepit civitatem, et incendit eam in igni; et Chananaeos, et Pherezaeos, et qui habitabant in Gazer transpunxit; et dedit cam Pharao in dotem filiae suae. inquit, quoniam invaluerunt filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et validirem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tripartita narratio. Primo Chananaeus nobiscum quidem est, et sub tributo est; non est tamen obediens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, adjuncta, sed non est ei obediens, nisi tantum quod tributa dispendit; et ministerium quidem exhibet agendi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
minaueris chanantum. Diximus iam superius quomodo nobiscũ
positus chanancus primo tantum tributa dependit secundo
obediens efficitur ac subiectos. Tertio uero in menbferum
np̃orum mortificatione etiam exterminaridicitur. Quȩ sirte¬
te intelligimus et donabit nob dñs ꝓgratiam suam hecita in¬
tellegere. sçit aliqud oꝑe pretu hec desecretis et abscenditisi
publicum produxisse et uenisse ad agntionem nramqu fir¬
uabantur obtecta. Et conemur secunduam hiao que deximus
chanancum qui nobiscum est citius sabicero nobis et obedient̃¬
et neglegimus. ueniet farao excgipto et incipiet locum nfiri
indotem dare filiȩ suȩ et captiuos nos tradere lgi pucitti
Sed absit hoc ab israhelitica nobilitate ut seruiat sib phar
gͥ sicut ethic dicit hiesus. ut preualtamus et nos conts ii¬

Expanded text:
minaveris Chananaeos. » Diximus jam superius quomodo nobiscum minaveris Chananaeos. » Diximus jam superius quomodo nobiscum positus Chananaeus primo tributa dependit, secundo obediens efficitur ac subjectus, tertio vero in membrorum nostrorum mortificatione etiam exterminari dicitur. Quae si recte intelligimus, et donaverit nobis Dominus per gratiam suam haec ita intelligere, sit aliquid operae pretii haec de secretis et absconditis in publicum produxisse, et venisse ad agnitionem nostram quae servabatur obtecta, et conemur, secundum haec quae diximus, Chananaeum qui nobiscum est, citius subjicere nobis et obedientet negligimus, veniet Pharao rex Aegypti, et incipiet locum nostrum in dotem filiae suae dare, et captivos nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Phus ergo, sicut et hic dicit Jesus, ut praevaleamus nos cont
Abbreviated transcription (Latin):
bellicum chanancus. Sed quid respondit ills iesus: Si popalus
multus es et uirtutem habes. nonerit tibi sors una. quia saltus
esttibi et̃ emundabis cum. Uides quid ad nosperspiritilem
intellegentiam dicitur. ut emundemus siluam que in nobis est.
et excidentes inutilus atque in fructuosas ex nebis metipsis ar¬
bores. facianus ibi noua gũliaqu semper in nouemus et ex qui¬
bus fructum capiamus tridesimum et sexagesimum. et centesi¬
mum. Aut non iadem nobis et euangdi sermo denuntiat
dicens: Eccc iam socuris ad posita cst ad radicem arberun
Omnis ergo arbor quȩ non facit spuctum bonum excid etur et
iignem mittetur. hȩc prioribus nr̃is naue filius precepith e¬
sus de in fructuosis arboribus excideudis. hec nobis dnsihsi neuan¬
glis mandata deseribti. Et quomedo non uerum est qued um¬
bra pracissit et ueritas insecuta est: Quid autem est quod addit
his hisus: Si emundiueris inquid sil aannet erit tibi cumexter¬

Expanded text:
bellicum Chananaeum. Sed quid respondit illi Jesus? Si populus multus es, et virtutem habes, non erit tibi sors una, quia saltus est tibi, et mundabis eum. Vides quia ad nostram spiritalem intelligentiam dicitur, ut et mundemus silvam quae inutilis est, et excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arbores, faciamus ibi novalia, quae semper innovemus, et ex quibus fructum capiamus tricesimum, et sexagesimum et centesimum. An non eadem nobis et Evangelii sermo denuntiat dicens: « Ecce securis ad radices arbobellicum Chananaeum. Sed quid respondit illi Jesus? Si populus go arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur? » Haec prioribus nostris Nave filius praecepit Jesus de infructuosis arboribus excidendis; haec nobis Dominuet excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arcessit, et veritas subjecta est? Hoc autem quod addidit dicens: « His si emundaveris, inquit, silvam, et erit tibi cum exter
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex sara ł ille israhd ex iacob ueł ille abraham ex abrã¬
Et ut certum est quod unus quisq uel anglorum uel ho¬
minum exhis quȩ sibi iunguntur offitus uel actibus
etiam nomina sortiatur. ita consequens est etianilo¬
celestis et sion : esse etam alias quorum trpum et
imaginem is te quȩ in terris sunt contiuent. quę nune
in hanc seriptaram mistice nobis ꝑhicsum naue filiũ
desigant᷑. Edcipsis puto ciuitatibis dictum atdifica¬
buntur ciuitates udȩ. et habitabunt ibi. et here dstabunt
ram. De ipsis etiam dñis et saluator dicit. Quia mułte
hec de diuisione sortium terrȩ iudeȩ ꝓferre aduos in
quantum fas fuit ausi sumus scriptura prouocante
que hierusalem dicit celestẽ et montemsion. Et ce
nem dederunt sentire dehis omnibus qđ nusteria in

Expanded text:
tur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob vel certe Abraham. tur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob vel certe Abraham. Et ut certum est quod unusquisque angelorum vel hominum ex his quae sibi injunguntur officiis et actibus etiam nomina sortiuntur, ita consequens est etiam loitur Jerusalem et Sion; esse etiam alias quarum typum et imaginem istae quae in terris sunt continent, quae nunc in hac Scriptura mystice nobis per Jesum Nave filium designantur. De ipsis puto civitatibus dictum: « Aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt ibi, et haereditabunt eam . » De ipsis etiam Dominus et Salvator dicit, « quia multae Haec de divisione sortium terrae Judae proferre ad vos, in quantum fas fuit, ausi sumus Scriptura provocante, quae Jerusalem dicit coelestem, et monnem dederunt sentire de his omnibus, quod mysteria in
Abbreviated transcription (Latin):
tem fion. Nisi quia celestis illius hierusalem ranio simne
dubio hoc exigebatiut non aliꝰquam beni amin dari debe¬
rẽhieris alem terrestris. quȩ illius clestis figusã ser¬
uat acformam. Si milit̃ aut̃ ctiam debethleom dicen¬
dum qđ non nisi certa quaq: ratione iniudȩ sorte deces¬
nitur. uel hdron. ud alȩ singulȩ ciuitates. singulis quibusq tri¬
bubus conscribuntur: Nisi quia ut diximus illa celestia loca
in quibus ethicrusalem etsion nominatur sine dubio et
cetera quȩ his uicia ud coniuneta sunt loca hoc inse cau¬
sacet erationis continebant in caclis quod sorte distribui
gubernabat᷑ interris. hinc ergo est quod dispensauit diui¬
na sapientia nomina quȩdam locoium inseribi inscripturisq̃
tuitu fieri dispens entur Sicutenim non pucandum qđ
loisaac. et alius israhd. Sed ne infeminis quidem casu
accidit sed certa et diuina ratione. ut et illa sarra uõcape¬

Expanded text:
tem Sion. Quia coelestis illius Jerusalem ratio sine tem Sion. Quia coelestis illius Jerusalem ratio sine dubio hoc exigebat, ut jam aliqua Benjamin dari deberet Jerusalem terrestris, quae illius coelestis figuram servat ac formam. Similiter autem de Benjamin dicendum est quod certa aliqua ratione in Judae sortem decernitur, vel Hebron, vel aliae singulae civitates singulis quibusque tribubus conscribuntur, nisi quia illa coelestia loca in quibus Jerusalem et Sion memoratur esse, sine dubio et caetera quae his vel vicina vel conjuncta sunt loca, hoc in se causa et ratione continebant in coelis quod sorte distribuendo figurabatur in terris. Hinc ergo est quod dispensavit divina sapientia nomina quaedam locorum scribi in Scripturis, tuitu fieri dispensentur. Si enim est putandum quod le Isaac, et alius Israel; sed ne in feminis quidem casu accidit, sed certe divina ratione, ut illa Sara vocare