comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquantũ cõmune. idẽ inmundũ effi¬
cit᷑. ñ cũ fide mandueanti. Sieut enĩ
idolotica que ĩmunda erant. munda
sic que munda erant infidelit̃ estima¬
tio sumentiũ faciebat ĩ munda. hoc ꝓpt̾
iudeos qui cibos ꝑlegẽ uetitos cangere
recusantes. peccabant in comedendo
entes. peccabant incomedendo. Debebant
enĩ iud̃i peccata uł uitia ittare q̃ ꝑle
gem significatiue ingen̾ib ciboꝵ ui¬
care uidebant᷑. cibos aut̃ ipsos gr̃a et
fide dictante ꝑciꝑe qͦs d̾s creauit ad
ꝑcipiendũ eũ grarũ actione. gentes
aut̃ cẽꝑare acibis ꝑfidem qͥdeni licitis
s scandalũ facientib frĩb infirmiorib
infide. Inspe enĩ correctionis coleran¬
dum interim in iudeis erat. qͦd longa
legis consuetudine concretũ. ñi facile
tameito abeis pot̾at auelli agentib
uͦ intermnittendũ erat int̾im. quod qͥdem
exfidi lib̾tate licebat. nulla uł ñ magna
utilitate. ñ aut̃ expediebat ꝓꝑicło ꝑdi¬

Expanded text:
in quantum commune, id est immundum efficitur, non cum fide manducanti. Sicut enim idolothyta, quae immunda erant, munda  sic quae munda erant infideliter sumentium aestimatio faciebat immunda. Hoc propter Judaeos, qui cibos per legem vetitos tangere recusantes, peccabant in non comedendo.entes, peccabant in comedendo. Debebant enim Judaei peccata vel vitia vitare, quae per legem significative in generibus ciborum vitare jubebantur; cibos autem gratia et fide dictante percipere, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione; gentes autem temperare a cibis per fidem quidem licitis, sed scandalum facientibus fratribus infirmoribus in fide. In spe enim correctionis tolerandum interim in Judaeis erat quod longa legis consuetudine concretum non facile tam cito ab eis poterat avelli. A gentibus vero intermittendum erat interim quod quidem ex fidei libertate licebat, nulla, vel non magna utilitate; non autem expediebat pro
Abbreviated transcription (Latin):
rendt̃i. docet ꝓ pacis studio unũ quẽq
adhuc suo sensui relinquendũ. qͥa tole¬
randũ ñ nunꝗͣ ẽ in qͦ conscientia aut iicha
parũ ledit᷑. ne incidat᷑ in illud. in qͦ sab
ꝑiclitet᷑. Id̾o infide infirmũ et circa
discretionẽ ciboꝵs languentẽ. assum̃¬
dũ eẽ mandat. ñ abiciendũ. idẽ ũbo et
exemplo. et pacientia ad meliora ꝓuocan¬
dũ. Netat etiam disceptari de alienis
cogitationib quã dui qͦd fit. qͦ animo
fiat ꝓmortalis huiꝰ uite cecitate manet
licitũ sibi ẽẽ. credit comedere om̃ia.
alius mensurã hane fid̾i. nec dum at¬
tingens. ñ hoc sibilicitũ arbitͣt᷑. Relin¬
quat᷑ gͦ sibi interim. manducet olus.
cõmunes cibos ꝑcipiat. donec usu et ꝓfec¬
cu fid̾i admeliera ad meliora conuales¬

Expanded text:
ntur. Docet pro pacis studio unumquemque adhuc suo sensui relinquendum, quia tolerandum nonnunquam est, in quo conscientia aut nihil aut parum laeditur, ne incidatur in illud in quo salus periclitetur. Ideo infirmum in fide, et circa discretionem ciborum languentem, assumendum esse mandat, non abjiciendum, id est verbo et exemplo et patientia ad meliora provocandum. Vetat etiam disceptari de alienis cogitationibus, quandiu quod fit, quo animo fiat, pro mortalis hujus vitae caecitate manet licitum sibi esse credit comedere omnia; » alius mensuram hanc fidei necdum attingens, non hoc sibi licitum arbitratur. Relinquatur ergo sibi interim, « manducet olus, » communes cibos percipiat, donec usu et profectu fidei ad meliora convales
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ intꝰ sunt nos uidicamus. Degenere
aut̃ ciboꝵ qr posst̃ bono animo et sim¬
plici corde sine uitio concupiscentiȩ.
qͥẽq humani cibi in different̃ sumi.
ꝓhibet idem apłs iudicare eos qͥ carnb
uescebant᷑. et uinĩ bibebant. abeis qͥ
se abhuiꝰmodi alim̃tis cẽꝑ abant. de ca
lib enĩ reb q̃ posst̃ bono animo et sim¬
plici fieri. ꝗqͣuis possint etiã ñ bono uo¬
lebant illi cũ homines ee̾nt in oceul¬
ta cordis ferre sententiã. de qͥb sol
d̾s iudicat. De eis gͦ factis q̃ ignoramꝰ
qͦ animo fiant. qͥa posst̃ et bono et ma¬
lo animo fieri. cemerariũ ẽ iudica¬
re maxime ut cõdempnemꝰ. horum
aut̃ tẽpꝰ ueniet ut udicent᷑. c̃ dñs il

Expanded text:
qui intus sunt uos iudicatis? de genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus indicari eos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabanlibus enim rebus quae possunt et bono animo et simplici fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi, cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus solus Deus judicat. De eis ergo factis, quae ignoramus quo animo fiant, quia et possunt et bono et malo animo fieri, temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem tempus veniet ut judicentur, cum D
Abbreviated transcription (Latin):
et qͦd ñ habebant impudent̃ pecebant. qͦsi
ñmeliꝰ pecerent. ñ ut eib qui de era ⁊ in¬
decenti desidĩo p̃staret᷑. s ille qͥ ad erat sa¬
nato fastidio sumeret᷑. Quando enĩ nos
delectant mala. et ñ delectant bona .ro.¬
gare potius debeniꝰ dm. ut delectent bo¬
na. quã ut concedant᷑ mala. Non qͥa
d̾i bona. s qͥa ñ parua erat offensio re¬
pudiare qͦd dabat sapientia. & pet̾e in
qͦd inhiabat coneupiscentia quãuis illi
nec peterent. si quia de erat murmura¬
rent. S ut sciremus ñ cłi creat᷑am eẽ
culpabilem. s in obedientiã contumacem
& in ordinatã cupiditatẽ. ñ ꝓpt̃ porcum¬
s ꝓpt᷑ pomũ mortẽ pͥmꝰ hõ iiuenit. nec
ꝓpt̾ gallinã. s ꝓpt̃ lenticulam esau pͥmo¬
genita sua ꝑ dididit. Cauendũ gͦ in hu¬
iusmodi temerariũ uidiciũ. Unde et
male estimare. Ñ qͦo om̃ia uidiera fi¬
delib apłs int̾dicat. cũ ꝑ illos alibi di

Expanded text:
et quod non habebant impudenter petebant, quasi et quod non habebant impudenter petebant, quasi non melius peterent, non, ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ille qui aderat sanato fastidio sanaretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare potius debemus Deum, ut delectent bona quam ut concedantur mala. Non quia elitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non psed propter pomum mortem primus homo invenit . Nec propter gallinam, sed propter lenticulam Esau primogenita sua perdidit . Cavendum ergo in hujusmodi temerarium judicium. Unde et male aestimare. Non quod omnia judicia fidelibus Apostolus interdicat, cum per ill
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑ ab alcõ s qͥdm̃ sentit inoꝑe suo. in
continentia. et qͥ mandueat dño man¬
dueat. dũ mandueans exfide. auelorem
fidi sue d̃m głificat. Gͦ et qͥ mandueat
et qͥñ manducat. uterq dño uł manducat
N t̃q dño agit quod agit. quia in lauoem
eiꝰ agit. Tunc enũ pie tẽ recte dẽ iuste
fit opꝰ bonũ. ẽ in euis laudẽ fit. aqͦ donat᷑
ut fiat. In qͦ affectu qͥsq ꝓficiens qͥcqͥd fa

Expanded text:
dicetur ab altero, sed qui Deum sentit in opere suo, in continentia, « et qui manducat, Domino manducat, » dum manducans ex fide auctorem fidei suae Deum glorificat. « Ergo et qui manducat, et qui non manducat, uterque Domino vel manducat Uterque Domino agit quod agit, quia in laudem ejus agit. Tunc enim pie, tunc recte, tunc juste fit opus bonum, cum in ejus laudem fit, a quo donatur ut fiat, in quo affect
Abbreviated transcription (Latin):
auit̃ saꝑe solet in corde suꝑbientis. qͥc qͥd
adinuenire pot̾ ad ostensionẽ singularis
alticudinis. Qo eis accidere solet qͥ mag
lerit. nulli sitis malũ ꝓmalo reddentes
ꝓuidentes bona ñcantũ coram do̾.s etiam

Expanded text:
aviter sapere solet in corde superbientis, quidquid aviter sapere solet in corde superbientis, quidquid adinvenire potest ad ostensionem singularis altitudinis. Quod eis accidere solet, qui malerit, nulli sitis « malum pro malo reddentes. Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
liciti sint incorde. nec pigri in oꝑe. in
bulatione pacientes. i ꝓpt̾ hoc ipsũ ora-¬
tioni instantes. Instandũ enĩ ẽ oratio¬
ni. ne eã ł inimicꝰ p̃cipiat. uł negligenti¬
cesse fuerit necessicatẽ etiam cũ ipsis pa¬
tiamini. hospitalitatẽ ñ solũ exhibenteᷤᷤ
s & sectantes. qͥa etiam cogendi et tͣhen¬
dist̃ hospites. Benedicite ꝑsequentib
uos. benedicite ore. et nolite malediẽe
corde. Gaudere cũ gaudentib de bono
ꝓfectu bene gaudentiũ. flere cũ flentib
exconpassione caritatis fr̃ne inpeniten¬
tia pecc̃oꝵ. Io ipsũ inuicem sentientes
et ꝓpt̃ hoc ipsum humilib consentientes. Ñ
colloquentes s consentientes. quia sensus
ipse humilitatis ẽ induendus. hoc aut̃ fie¬
ri ñ pot̾. si fueritis alta sapientes. Notandũ
qͥa inhis q̃ cõmunia sunt dix̃ sentientes. in
eis uͦ que alca et suꝑ cet̃os st̃ sapientes. qr su¬

Expanded text:
liciti sint in corde, nec pigri in opere. Iliciti sint in corde, nec pigri in opere. Ibulatione patientes, » et propter hoc ipsum « orationi instantes. » Instandum enim est orationi, ne eam vel inimicus praeripiat, vel negligenticesse fuerit, necessitatem etiam cum ipsis patiamini. « Hospitalitatem » non solum exhibentes, sed et « sectantes, » quia etiam cogendi et trahendi sunt hospites. « Benedicite persequentibus vos: benedicite » ore, « et nolite maledicere » corde. « Gaudere cum gaudentibus, » de bono profectu bene gaudentium: « flere cum flentibus, » ex compassione charitatis fraternae in poenitentiam peccatorum. « Idipsum invicem sentientes, » et propter hoc ipsum « humilibus consentientes. » Non colloquentes, sed consentientes, quia sensus ipse humilitatis induendus est: hoc autem fieri non potest, si fueritis « alta sapientes. » Notandum quia in iis quae communia sunt, dixit sentientes, in eis vero quae alta et super caeteros sunt, sapientes, quia su
Abbreviated transcription (Latin):
hilaritatis gr̃a. Docere et ex hortari
ad ꝓpħiam iudet᷑ ꝑtinere. administ̾iũ
uͦ tribuere in simplicitate. p̃esse in
sollicitudine. misereri in hilaritate. que
sequunt᷑ cõmunia st̃. dilecto sine simula¬
tione. Odientes ialũ. adherentes bono.
Nocanda tamen ẽ inhis sc̃ẽ puritas insti¬
cutionis. Indilectione simplex reqͥritur
affectus. nec sufficit diũtere amalo et
facẽ bonũ. nͥ et odium sit mali et amor
boni. In eo uͦ quod seqͥtur. caritatẽ fr̃ii¬
tatis inuicem diligentes. Actende sen¬
sum apłi. oe suo sensu cet̾os instituentiᷤᷤ.
Quid enim caritas fr̃nicatis. nͥ caritas ca¬
ricatis:. Qd ẽ dilig̾e caritatẽ fr̾nitatis.
nͥ dilig̾e dilectionẽ dilectionis: Sie omĩ¬
no ẽ. Si frẽs uere diligimus. et frẽs. et ip¬
sam fr̃nam dilectionẽ in nobis diligimꝰ.
Duo que sequunt᷑ adeiꝰdem dilectionis
spectant disciplinã. ut honor alter utrũ
p̃ueniens ꝓuocet mutuã caritate et sol¬

Expanded text:
hilaritatis gratia. Docere et exhortari ad prophetiam videtur pertinere; ad ministerium vero, tribuere in simplicitate, praeesse in sollicitudine, misereri in hilaritate. Quae sequuntur communia sunt. « Dilectio sine simulatione. Odientes malum, adhaerentes bono. » Notanda tamen est in his sanctae puritas institutionis. In dilectione simplex requiritur affectus; nec sufficit divertere a malo et facere bonum, nisi et odium sit mali et amor boni. In eo vero quod sequitur, « charitatem fraternitatis invicem diligentes, » attende sensum Apostoli de suo sensu caeteros instituentis. Quid enim est charitas fraternitatis, nisi charitas charitatis? Quid est diligere charitatem fraternitatis, nisi diligere dilectionem dilectionis? Sic omnino est. Si fratres vere diligimus, et fratres et ipsam fraternam dilectionem in nobis diligimus. Duo quae sequuntur, ad ejus dilectionis spectant disciplinam, ut honor alterutrum praeveniens provocet mutuam charitatem, et sol
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis. s mali. His ñcimere pocestatẽ :: Bonũ
fac. et habebis laudẽ exilla. Di enĩ minis¬
t̾ ẽ tͥ inbonũ. Si bonũ fec̃is. et bona fue¬
rit pocestas. habebis laud̃e ex illa. ipsa
iudicante. si mala fuerit. etiam afflictꝰ
etiam ꝑemptꝰ habebis laudem ex illa
do enĩcimendũ est. seilieet eũ penam me¬
ret᷑ mala conscientia. Malũ enĩ ẽ peccare.
s pessimum ẽ in pecc̃o nec penã cimere.

Expanded text:
ere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa. Dei enim minister est tibi in bonum. » Si bonum feceris, et bona fuerit potestas, habebis laudem ex illa, ipsa judicante; si mala fuerit, etiam afflictus, etiam peremptus, habebis laudem ex illa do enim timendum est, scilicet cum poenam meretur mala conscientia. Malum enim est peccare, sed pess
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ refugiamꝰ. utͥq enĩ ad̾o st̃. Siẽ gͦ d̾o
subditi simus. ũ sicut hõib. Subiectio ista
dilectionis ẽ. S et siẽ dilectionẽ debent
depocestate t̾rencib qͥciment. sic et cim̃ti¬
b debitores se esse sciant dilectionis. qͥ ter
habere pot̾. pocestatẽ aut̃ nocendi nͥ de suꝑ
data fuerit hab̾e ñ pot̃. Dat᷑ aut̃ ñ nunꝗͣ
potestas iniqͥs. s dõ ordinante. ut et iustoꝵ
pacientia ꝓbet᷑. et maloꝵ iniqͥtas punia

Expanded text:
ri non refugiamus. Utrique enim a Deo sunt. Sicut ergo Deo subditi simus, non sicut hominibus. Subjectio ista dilectione est, sed sicut dilectionem debent de potestate terrentibus qui timent, sic et timentibus debitores se esse sciant dilectionis qui terrhabere potest; potestatem autem nocendi, nisi desuper data fuerit, habere non potest. Datur autem nonnunquam potestas iniquis, sed Deo ordinante, ut et justorum patientia probetur, et malorum iniquitas punia
Abbreviated transcription (Latin):
cientiã et consolationẽ scͥpt᷑arũ sp̃e habe¬
amꝰ. Id̾o enĩ ad cõmemorationẽ fid̾i nr̃e.
ad consolationẽ spei. ad exhortationẽ cari¬
tatis. libros ꝓpħicos et apłicos legimꝰ. alce¬
rutrissensib sibi concinentes. et hac con¬
tinentia canꝗͣ celesti tuba. a torpore mor¬
tał uite nos excitantes. et ad palmas suꝑ¬
ne uocationis ꝓuocantes. Dentłttendenᷤ
om̃ia bona que hab̃e possumꝰ siue in
nat᷑a. siue in institutis. siue in morib

Expanded text:
t consolationem Scripturarum spem habeamus. » Ideo enim ad commemorationem fidei nostrae, ad consolationem spei, ad exhortationem charitatis, libros propheticos et apostolicos legimus, alterutris sensibus sibi concinentes, et hac concinentia tanquam coelesti tuba a torpore mortalis vitae nos excitantes, et ad palmas supernae vocationis provocantes. Denique attendens omnia bona quae habere possumus, sive in natura, sive in insti
Abbreviated transcription (Latin):
quenda ẽ sententia. Sciendũ cam̃ qͥa de
eis que uniuscuiꝰq subdita debent ẽẽ
arbicrio. et deeis que nesciunt᷑ cunen¬
dũ ẽ p̃cipitare iudiciũ. in illis uͦ actib
inqͥb manifeste ds offendit᷑. ꝑielo̾sũ est¬

Expanded text:
quenda est sententia. Sciendum tamen quia de quenda est sententia. Sciendum tamen quia de eis, quae uniuscujusque subdita debent esse arbitrio, et de eis quae nesciuntur, timendum est praecipitare judicium: in illis vero actibus, in quibus manifeste Deus offendit
Abbreviated transcription (Latin):
dos. s de occultis iudicare ꝑiculosum
ẽẽ denuntiat. Quo enĩ eauere debet
om̃is qͥ in huius mundi iudieat. eũ uł
causa latet. uł neseit᷑ qualis futurus
sit qͥuidieat᷑. i in p̾senti forsitan iuste
uidetur iudicandus. hoc aut̃ ñ attendunt
qui frẽm suuni ñ corrigere amant. s car¬
pere. Suo inqͥt dño stat aut cadit. Sta¬
bit aut̃. Potens enĩ ds ẽ sfatuere illũ. Ne
sibi arrogaret ꝑseuerantiã. qͥstat. id̾o
adicũ est. Potens ẽ d̾s statuere illũ. Qͥ
gͦ dat ꝑseu̾antiã potens ẽ statuere eos
qͥstant ut ꝑseu̾antissime stent. uł eciam
alienũ seruũ ::. homo and̃s : Aliꝰ enĩ ẽ
idẽ homo qͥuidicat diem posicũ ut̃ qi¬
em p̃t̾icũ & diem futurũ. hoc ẽ de p̃sen¬
ti cancum udieare habet faculcatem.
qͥ scit deeo qͥ peccat ante peccati easum
quał fuerit studii et uoluntatis inpecc̃o
ũsionis. Cui aut̃ de pecc̃o peceantis hec ẽ
scientia. ipsi depeccante iuidicandi relin¬

Expanded text:
is judicare periculosum esse denuntiat. Duo enim debet cavere omnis qui in hujusmodi judicat, cum vel causa latet, vel nescitur qualis futurus sit qui judicatur, et in praesenti forsitan juste videtur judicandus. Hoc autem non attendunt qui fratrem suum non corrigere amant, sed carpere. « Suo, inquit, domino stat, aut cadit. Stabit autem; potens enim Deus est statuere illum. » Ne sibi arrogaret perseverantiam qui stat, ideo additum est, « potens est Deus statuere illum. » Qui ergo dat perseverantiam, potens est statuere eos qui stant, ut perseverantissime stent, vel etiam alienum servum? Homo an Deus? Alius enim est, id est homo, qui judicat diem positum inter diem praeteritum et diem futurum; hoc est de praesenti tantum judicare habet facultatem. qui scit de eo qui peccat, ante peccati casum qualis fuerit studii et voluntatis, in peccarus sit conversionis. Cui autem de peccato peccantis haec est scientia, ipsi de peccante judicandi relin
Abbreviated transcription (Latin):
suboiti estote. qr sic uult qͥsie ordinat.
Nonsolũ ꝓpt̃ iram. s et ꝓpt̃ conscientiam.
ñ cancũ ut offensionẽ hoĩnũ de uitemus. s
ut etiam ad d̃m qͥsie ordinauit bonã con¬
seientiã habeamus. Sicut enĩ irasei ñ si¬
ne pecc̃o ẽ. sic nec iram ꝓuocare. Ido aue
core ipso dño. ẽ sinus filii ⁊ lib̾i. etiam tͥbu¬
ta ñ soluitis. s p̃statis. recepturi abeo. eniꝰ
et p̃ceptũ ⁊ exemplũ in hoc cenetis. Minis¬
trienĩ cłĩ st̃. in hoc ipsum seruientes. et
seruiencib sua stipendia debent᷑. Unde
et ministros eitͣgłii p̃cep̃ dñs de eugłio

Expanded text:
dinat. « Non solum propter iram, sed et propter conscientiam. » Non tantum, ut offensionem hominum devitemus; sed ut etiam ad Deum qui sic ordinavit, bonam conscientiam habeamus. Sicut enim irasci non sine peccato est, sic nec iram provocare. VEore ipso Domino, cum sitis filii et liberi, etiam « tributa » solvitis, sed « praestatis, » recepturi ab eo cujus praeceptum et exemplum in hoc tenetis. « Ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum servientes, » et servientibus sua stipendia debentur. Unde et ministros Evangelii praecepit Dominus de Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
k m̃os qͣsi blandiendo appellat. ubi ad humi¬
licat̾e et pacientiã ꝓpensiꝰ eos inuitat. Nõ
enĩ reseruare uindictã suã dulce habet
scẽ animȩ simplicitas. ne si defend̾e̾ semet¬
ipsã moliat᷑. et exercitium pacientiȩ amit¬
tat. et contͣ flagellũ dĩ aliquando agere
inueniat᷑. S date loẽire. Ireloẽ dare ẽ. ira¬
to ñ resist̾e. s se su aq om̃ia furenti ex po¬
n̾e. Scͥptũ est enĩ. mͥ uindictã. ego retri¬
buã diẽ dñs. ꝑ secutores nr̃os opcare oebe¬
mꝰ corrigi potiꝰ quã puniri. in qͦs si in hoc

Expanded text:
mos quasi blandiendo appellat, ubi ad humilitatem et patientiam propensius eos invitat. Deo enim reservare vindictam suam dulce habet sancta animae simplicitas, ne si defendere semetipsam moliatur et exercitium patientiae amittat, et contra flagellum Dei aliquando agere inveniatur. « Sed date locum irae. » Irae locum dare est irato non resistere; sed se suaque omnia furenti exponere. « Scriptum est enim: Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus. » Persecutores nostros optare debemus cor
Abbreviated transcription (Latin):
congerat suꝑ cap̾d eiꝰ. idẽ ut confundat᷑
cantũ. et ipse uumicꝰ ẽ. S simplieit᷑̃ &
bono animo faciamꝰ qͦo nr̃m ẽ. et seq̃t
ut erubescant forsican et conũtant᷑.
Qͦd & siñfit incorde eiꝰ cui fit. debet cam̃
ẽẽ. in intentione eiꝰ qͥfacit. Qͦo si facien
oo ꝑseuerauerit. ñ uincet᷑ amalo. ut
ipse mala intentione fiat malꝰ. ⁊ duo sim
mali. s iuncet inbono malũi. et erunt

Expanded text:
congerat super caput ejus, id est ut confundat tantum, et ipse inimicus est. Sed simpliciter et bono animo faciamus quod nostrum est, et sequetur, ut erubescant, forsitan et convertantur. Quod etsi non fit in corde ejus cui fit, debet tamen esse in intentione ejus qui facit. Quod faciendo si perseveraverit, non vincetur a malo ut ipse mala intentione fiat malus, et duo sint mali; sed vincet in bono malum, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
phetia illa in ordine miracłoꝵ ẽ. eũ uista¬
eam causa ñ exigit ñ appetenda. donanda
tam̃ ad onacore donacionũ. quando et
ubi iudicauerit ipse necessariam. hec
aut̃ ꝓphetia ẽ de qua idem apłsᵈ.ͥ Qͥ ꝓpłiat

Expanded text:
phetia illa in ordine miraculorum est, cum justa causa non exigit, non appetenda; donanda tamen a donatore donationum, quando et ubi judicaverit ipse necessariam. Haec autem prophetia est, de qua idem Apostolus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ miscoiȩ ñ ob aluo fiant. nͥ ut amiseria li¬
.bemͣ. ac ꝑhoc ut beati simus qͦd ñ fit nͥ bono
gatio sociecasq sc̃oꝵ uniũsale sacͥficitim
offerat᷑ cło ꝑsacerdot̾ẽ magnũ. qͥ etiam sem et ip¬
sum obculit inpassione ꝓ nod̾. ut canti capitiᷤᷤ
corpꝰ eẽmus scd̾m formã serui. Hane enĩ obcu¬
hac sacerdos. in hac sacͥficiũ. Ut ꝓbetis que

Expanded text:
 non ob aliud fiant, nisi ut a miseria liberemur, ac per hoc ut beati simus; quod non fit nisi bono gatio societasque sanctorum, universale sacrificium offertur Deo per sacerdotem magnum: qui etiam seipsum obtulit in passione pro nobis, ut tanti capitis corpus essemus, secundum formam servi. Hanc enim obtuhac sacerdos, in hac sacrificium est. Cum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ca menbra habemus om̃ia autẽ m̃bra
non eundem actum habent. ita mul¬
ti unũ corpus sumus in xp̃o. Singuli aut̃
alt̃ alt̾ius m̃bra. Mensuras sibi positas egͤ¬
di nicit᷑. qͥ posse plusqu̾a acceꝑit conatur.
S inp̃cipiti pedem porr igit. qͥ mensur.ir ũ
suarũ limic̾e ñ attendit. In ipsa enĩ corꝑis
positione instrum᷑. n nuis t᷑pe ẽ ñ imi¬
tari quod sumꝰ. Pes qͥppe uidet ꝑ ocłm.
et ocłi ꝑpedẽ gͣdiunt᷑. Sieq om̃i a m̃bra
sibi mutuo suffragant᷑ et eo qͦd sibi in ui¬
cem congruunt. unũ fiunt. Inde et se
ut fiat habent adhoc dona differentiã.

Expanded text:
utem membra non eumdem actum habent; ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. » Mensuras sibi positas egredi nititur, qui posse plusquam acceperit conatur. Sed in praecipiti pedem porrigit qui mensurarum suarum limitem non attendit. In ipsa enim corporis positione instruimur, et nimis turpe est non imitari quod sumus. Pes quippe videt per oculum, et oculi per pedem gradiuntur, sicque omnia membra sibi mutuo suffragantur, et eo quo sibi invicem congruunt, unum fiunt. Unde et sequt fiat, habentur ad hoc dona differentia. V
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͥ diligit. debitor̃e eum facit quẽ dilig̃.
Ipsa etiã dilectio exig̃ debitũ. ut fr̃nȩ cari¬
ti seruientes. eñ qͥse ad uuari recte ue¬
lit. in qͦpossumꝰ adiuuemꝰ. seꝑ existentes
denda ñsit. Ipsaq effic̃ fidelit̾ reddita. ut
pret̃ eam nuldebeamꝰ. Nide qͦmͦ ꝑ caritatẽ
oĩa redig̃ in unitatẽ. Infioe qͥppe xp̃i ñ est
distantia uid̃i et greci. ñ serui ñ lib̾i. ñ pͥn¬
cipis uł subiecti. In quantũ om̃s fideles. õs

Expanded text:
Nam qui diligit, debitorem eum facit quem diligit. Nam qui diligit, debitorem eum facit quem diligit. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, reddita, ut praeter eam nihil debeamus. Vide quomodo per charitatem omnia redigit in unitatem. In fide quippe Christi non est distantia Judaei, non Graeci, non servi, non liberi, non principis vel subjecti, in quantum omnes fideles, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ne scĩtatis ⁊ lib̾tatis euasisse se putabant
seruitutẽ publice uanitatis. cui seruit
creata ⁊ uolens ⁊ ñ uolens. ñ uolens qͥa
suspirans ad gł̃am filioꝵ dĩ. ad expeetan¬
onem beate lib̾tatissue. uolens aut̃ ꝓpt̾ eum
qͥsubiecit eam inspe. llũ etiam scdͣm consili¬
reddicis. qͥa ipsum debitorem facitis uob̾
ꝓciuꝰ obedientia debitores ẽẽ ñ renuitis.
Cui tͥbucũ cͥbutũ. cu uectigal uectigal.
est suꝑ t̾ram. incolens t̾ram alienam. hos¬
picał uͦ t̾re. legis uelle uiolare. hoc ẽ hos¬
nullũ uelle timere. uanissime uͦ suꝑbie
ẽ nullũ uelle honorare. Sublimitati po¬
cestatis debet᷑ cimor. utilicati honor. hu
A sublimiorib pocestatib ad socialis iute
gr̃am transiens sicut in lege munoi qͦdc̃q
debet᷑ iubet redo̾e. sic uilege caritatis
legĩ ꝑitꝰ dĩ. decerint nil oeberi p̃t̃ solũ
debicum caricatis. qͦd quanto plus redoit᷑.
tanto plꝰ debet᷑.: reddendo plus habet᷑.

Expanded text:
nctitatis et libertatis evasisse se putabant servitutem publicae vanitatis, cui servit creatura et volens et non volens. Non volens, quia suspirans ad gloriam filiorum Dei, ad exspectationem beatae libertatis suae; volens autem, propter eum, qui subjecit eam in spe; unde etiam secundum consiliredditis quia ipsum debitorem facitis vobis, pro cujus obedientia debitores esse non renuitis. « Cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal. est super terram, incolens terram alienam. Hospitalis vero terrae leges velle violare, hoc est hosnullum velle timere: vanissimae vero superbiae est nullum velle honorare. Sublimitati potestatis debetur timor, utilitati honor, hum» A sublimioribus potestatibus ad socialis vitae gratiam transiens, sicut in lege mundi quodcunque debetur, jubet reddi, sic in lege charitatis legis peritus Dei decernit nihil deberi, praeter solum debitum charitatis, quod quanto plus redditur tanto plus debetur, et reddendo plus habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tempus illo ñ cõplebunt᷑ uł auferent᷑ ini¬
qͥtates uideoꝵ. Qe aut̃ sit plenitudinis
gentiũ quãtitas anteꝗͣ ñ auferat᷑ iudeoꝵ
iniqͥtas qͥs etiam sit iste om̃is isrł qͥsaliuiꝰ
fiet. occulta st̃ misterũ qͦd apłs ex parte
uult sciri. & exparte ꝑmitcit nesciri. Nã
expͥmo aduentu dñi humili cecitaᷤ facta:
inisrł. ex scd̃o om̃is isrł saliuis fiet. Pheliam
naniq magnũ mirabilemq ꝓpħam expo¬
sita sibi lege ante uidicium. inultimo tem¬
pore iudeos in dñm iħm ẽẽ credicuros cele¬
b̃rimũ ẽ insermonib cordib q fideliũ. Ipse
quippe ante aduentũ iudicis sꝑatꝰ ẽẽ uent᷑us.
usq ad cẽpꝰ illud uiuens incarne reseruatꝰ.
moyses fuit. Sic enĩ corpatrum conũtit᷑
ad filios cũ intelligentia patrũ ꝑdueit᷑
ad intelligentiã filior. i corfilior ad patreseoꝵ.¬

Expanded text:
iniquitates Judaeorum. Quae autem sit, plenitudinis gentium quantitas, antequam non auferatur Judaeorum iniquitas: quis etiam sit iste omnis Israel qui salvus fiet, occulta sunt mysterii, quod Apostolus ex parte vult sciri, et ex parte permittit nesciri. Nam ex primo adventu Domini humili caecitas facta est in Israel. Ex secundo omnis Israel salvus fiet. Per Eliam natimo tempore Judaeos in Dominum Jesum esse credituros, celeberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante adventum judicis speratur esse venturus, usque ad tempus illud vivens in carne reservatur.Moyses fuit. Sic enim cor patrum convertitur ad filios, cum intelligentia patrum perducitur ad intelligentiam filiorum, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Magna enĩ distantia ẽ loquentis ꝑsapien¬
par efficatia. Unde et hie auditores
quit plus saꝑe ꝗͣ oportet saꝑe. s saꝑe ad so¬
brietat̾e. Loqͥtur enĩ suꝑbis ramis oleastri.
quib supͣ dixerat. Noli altũ saꝑe.s cime.
De ũbo qͥppe doctͥne. de ꝓfundioris scientie¬
oportet. S saꝑe ad sobrietatẽ. Hirtꝰ pecc̃o¬

Expanded text:
Magna enim distantia est loquentis per sapienpar efficacia. Unde et hic auditores quit, « plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. » Loquitur enim superbis ramis oleastri, quibus supra dixerat: « Noli altum sapere, sed time . » De verbo quippe doctrinae, de oportet. Non enim sapit ad sobrietatem, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
abamore scłi. cõplecũq fuerit in nob̾ ñ
conformari scło. statĩ seqͥt᷑ in nouatio in no¬
uitate sensus nr̃i. nec iam erimus scd̾m ge¬
nus tanqua unicantes ꝓximũ. et ex homi¬
nis melioris auchoritate iuuentes. neq
enĩ dix̃ as de homine fiat homo scd̃m genꝰ.
s faciamus hoĩnẽ adimaginẽ ⁊ similicu¬
dinẽ nr̃am. S ut nos ipsi incipiamꝰ aliq̃ndo
ꝓbare que sit uoluntas clĩ bona. et bene¬
placens et ꝑfecta. mente qͥppe renouatꝰ
et conspiciens intellectã ueritatẽ dĩ. hoĩe
demonstrante ñ indiget ut siuũ genus

Expanded text:
t in nobis, non conformari saeculo, statim sequetur innovatio in novitate sensus nostri; nec jam erimus secundum genus tanquam imitantes proximum, et ex hominis melioris auctoritate viventes, neque enim dixit Deus de homine: Fiat homo secundum genus, sed « Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram : » sed ut nos ipsi incipiamus aliquando probare, « quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. » Mente quippe renovatus et conspiciens intellectam voluntatem Dei, homine demonstrante non indiget, ut suum ge
Abbreviated transcription (Latin):
unũ quo auclore conditi sumus. et similicu¬
dinẽ eiꝰ ꝑ qũã ad unitatẽ reforman᷑. ⁊ pacem
qua unitati adheremus. hec ẽ res qͥ sola frui
debemus. tͥnitas scã. sicam̃ res. et ñ rerum
om̃iũ causa. si cam̃ et causa. Non enĩ facile
nom̃ qd cante excellentie conueniat inue¬
niri potest. nͥ qͦd melius ita ãr. Trinicas hȩe

Expanded text:
unum quo auctore conditi sumus, et similituunum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus, per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus. Haec est res, qua sola frui debemus. Trinitas sancta, si tamen res, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile nomen, quod tantae excellentiae conveniat, inveniri potest, nisi quod melius ita dicitur Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ. idẽ luc̃e int̾iorem ꝑqu̾ã eũ intelli¬
gimꝰ. nulla int̾posita ereatura ẽ. Quare
ipsã quoq ueritat̾e nulla ex parte dissimi¬
lem in ipso ⁊ c̃ipso uen̾amͣ. que forma ẽ
om̃iũ. que ab uno facta sunt. et ad unũ
nicunt᷑. Inde apparet spũalib animis
ꝑ hianc formã facta ẽẽ om̃ia. que sola ĩplet
quod appetunt om̃ia. Qͤ cam̃ om̃ia neq fie¬
rent apatre ꝑfiliũ. neq suis finib salua
e̾e̾nt. nͥ d̾s sũme ee̾t. qͥ et nulli nat᷑e que
abipso bona ẽẽ. possent inuioit. et inbo¬
no ipso alia quantũ uellent alia quantũ
possent. ut manerent dedit. Quare ipsũ
donũ d̃ĩ eũ patre et filio eque in cõmutabi
colere et tenere nos conuenit. unusq substan¬
tiȩ tͥnitatem imũ dm̃ a quo simus. ꝑ quem sumꝰ
in qͦsumꝰ. a qͦ discessimꝰ. cui dissimiles facti sumꝰ.
a qͦ ꝑrire ꝑmissi ñ sumus. pͥncipiũ a quo recur¬
rimus. formã ꝗ̃ seqͥm̾. gr̃am qua reconciliam᷑.

Expanded text:
quam eum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso et cum ipso veneremur, quae forma est omnium quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam facta esse omnia, quae sola implet, quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe esset, qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse possent, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit. Quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit, uniusque substantiae Trinitatem unum Deum a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus; a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, formam quam sequimur, gratiam qua reconciliamur,
Abbreviated transcription (Latin):
eñ hec que creata st̃ id̾o scuint᷑ ado qͥa
facta st̃. ac ñ potꝰ id̾o facta st̃ mutabilia.
qͥa ĩmutabilit᷑ ad̾o sciunt᷑. hec ẽ in estima¬
bilis illa alcicudo. diuitiarũ sapientie et
scientie dĩ. Ille uͦ ineffabiliᷤ cõplexus qͥ¬
dam patͥs et imaginis. ñ ẽ sine ꝑfruitio¬
ne. sine caritate. sine gaudio. Illa gͦ dilee¬
tio. delectatio. felicicas uł beatitudo. si
tam̃ aliqua humana. uoce digne dicit᷑.
ub̃cate ꝑfundens om̃s creat᷑as ꝓ captu
earum. ut ordinẽ suũ teneant. et locis
suis acqͥescant. Qͥ uidet hoe ex parce
uel ꝑspeculũ & ineniginate gaudeat.
inquantũ uidet hoc. in tantũ cognoseens
sensũ dñi. et gr̃as agat. qui aut̃ ñ uidet
tendat ꝑpietat̾e ad uidendũ. ad amandũ
ñ ꝑcecitatẽ adcalũpnianoũ quasi prauus
consiliariꝰ sũme eqͥtatis ordinẽ corrig̾e uolenᷤ¬

Expanded text:
enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt; ac non potius ideo facta sunt mutabilia, quia immutabiliter a Deo sciuntur. Haec est inaestimabilis illa altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, ille vero ineffabilis complexus quidam Patris et imaginis non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, si tamen aliqua humana voce digne dicitur,ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, locis suis acquiescant. Qui videt hoc vel ex parte, vel per speculum et in aenigmate, gaudeat, in quantum videt hoc, in tantum cognoscens sensum Domini, et gratias agat; qui autem non videt, tendat per pietatem ad videndun, ad amandum; non per caecitatem ad calumniandum, pravus consiliarius summae aeq
Abbreviated transcription (Latin):
regit implendo. nec cũ unũ disponit de¬
ẽ uniũsis. nec deẽ uni ẽ disponit uniũsos.
Cuucta scilicet uat᷑e sue pocentia qͥ etꝰ oꝑat᷑.
Est enĩ filius de patre ut sit. atq ut illi co¬
et̃nus sit. Imago qͥppe siꝑfecte ĩpleat
illud cuꝰ imago ẽ. ipsa eoequat᷑ ei. ñ illud
imagini sue. Ubi iã ẽ canta ꝯgruentia
& pͥma eqͣlicas. et pͥma similitudo nulla
inre dissidens. ⁊ nullomͦ in eqͣlis. et nul¬
la exparte dissimił. s adidentidem res¬
pondens ei cuiꝰ umago ẽ. Ubi ẽ pͥma et sum¬
mauita. cuiꝰ ñ ẽ aliud intellig̾e et aliuo
uiu̾e: S id quod ẽ intelligere hoc ẽ et ui¬
uuiere. Hoc et ẽẽ.ẽ. Unũ om̃ia tanquam
omĩpotentis acsapientis di. plena om̃iũ
rationũ uiuentiũ in cõmutabiliũ. et om̃s
unũ inea. sicut ipsa unũi de uno. c̃quo unũ.
Ubi nouit d̾s om̃ia que fecit ꝑipsam. et¬
id̾o cũ decedant et succedant tẽꝑa. ñ dece¬
dit aut succedit. aliqͥd scientiȩ dĩ. Non

Expanded text:
regit implendo; nec cum unum disponit, deest universis; nec deest uni, cum disponit universos. Cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Est enim Filius de Patre ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago quippe si perfecte impleat illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei non illud imagini suae. Ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa vita, cujus non est aliud intelligere, et aliud vivere; sed id quod evere, hoc et esse est. Unum omnia tanquam omnipotentis ac sapientis Dei plena omnium rationum viventium incommutabilium, et omnes unum in ea, sicut ipsa unum de uno, cum quo unum. Ubi novit Deus omnia quae fecit per ipsam, ideo cum decedant et succedant tempora, non decedit aut succedit aliquid scientiae Dei. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mundo mort᷑ ut o̾o uiuat. sacficium est
Corpiis etiam nr̃m ẽ illuo cẽꝑantia castigamꝰ.
quem aomodũ debemꝰ. et ꝓpt̃ dm id facimꝰ.
sacͥficiti ẽ ad qͦd hic nos apłs ex horcat᷑. Sigͦ
corpꝰ qͦ inferiore canꝗͣ famulo. łcanꝗͣ in¬
strum̃co utit᷑ anima. ẽ eiꝰ rectꝰ et bonꝰ usus
refert᷑ ao dm̃: sacͥficiũ ẽ quantomagiꝰ ipsa
aninia cũ se refert add̾m. ut amoris eiꝰ ig¬
ne succensa formã ꝯcupiscentiȩ scłaris a¬
inictat eiq canqũa in cõmucabili forme
subdita reformet᷑. hinc ei placens qͦd ex pul¬
cͥcudine eiꝰ acceꝑit fit sacͥficium: Qͦd ipse
apłs ꝯsequent̃ ad iungens. et nolite inqͥt
conformari huic scło. si reformamini in no¬
uitate sensus ur̃i ut ꝓbetis que sit uolun¬
cas cłi bona et bene placens ⁊ ꝑfecta. Cũ gͥ

Expanded text:
mundo moritur, ut Deo vivat, sacrificium est. Corpus etiam nostrum, cum illud temperantia castigamus, quemadmodum debemus, et propter Deum id facimus, sacrificium est, ad quod hic nos Apostolus hortatur. Si ergo corpus quo inferiore tanquam famulo, vel tanquam instrumento utitur anima, cum ejus rectus et bonus usus refertur ad Deum, sacrificium est, quanto magis ipsa anima, cum se refert ad Deum, ut amoris ejus igne succensa formam concupiscentiae saecularis amittat, eique tanquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex pulchritudine ejus acceperit, fit sacrificium? Quod ipse Apostolus consequenter adjungens, « et nolite, » inquit, « conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate sensus vestri, ut probetis quae sit voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
fidelicatem frangaris sieut illi fracti
sunt. Oluia suꝑba digna frangi fuit. que
oreit. Nos deseruitute ñ sumus nati.
unum patr̃e habemus abraham. Audi
et ol eastrũ dignũ inseri. Non sũ dignꝰ
ait ut incres subtectũ meũ. Centur io
alienigena funt qͥ hoc dix̃. oe quo et dñs
dix̃. Non inueni cantã fioem in isrł. In
oliua ñ inueni. quod inueni in oleastro. oͦ
oluia suꝑba succidat᷑. et ol eastrum humile
inseratur. de inde uide p̃cidentẽ et inse¬
renc̾e. Mulci uemient aboriente et occi¬
dente. et recũbent cũ abraham et ysaae

Expanded text:
fidelitatem frangaris, sicut illi fracti sunt. Oliva superba digna frangi fuit, quae dixit: « Nos de servitute non sumus nati; unum patrem habemus Abraham . » Audi et oleastrum dignum inseri: « Non sum dignus, » ait, « ut intres sub tectum meum . » Centurio alienigena fuit, qui hoc dixit, de quo et Dominus dixit: « Non inveni tantam fidem in Israel » In oliva non inveni quod inveni in oleastro. Ergo oliva superba succidatur, et oleastrum humile inseratur. Deinde vide praecidentem et inserentem: « Multi venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ imaginẽ qũa contraria agendo
ex parce amisimꝰ. Non enĩ cotam. qͥa si
totã amisissemus nichil maner et unde
uerũtam̃ uane contͣbat᷑. Si aut̃ nichil
omĩno amisissemꝰ de ea. ñ eẽt unde di¬
ceret᷑. reformamni innouitate sensus
ur̃i. Nonaut̃ reformare se ipsã potest
anima. sic̃ pocuit deformare. Nemo
enĩ potest eẽ continens. nͥ d̾s det. Re¬
formatio aut̃ hec in duob constat. ĩ ꝓhi¬
bitione ⁊ uissione. Generalis ꝓhibitio
Hoc ipsũ ẽ ñ conformari seło. et conforma¬
ri d̾o. Illud enĩ ꝑtinet ad ñ concupis¬
cendum. hoc ad diligendũ. Illuo ao
continentiã. hoc adiusticiã. Illud ad de¬
clinandũ amalo. hoc adfaciendũ bo¬
nũ. Ñ concupiscendo uetustate ex polia¬
mur. diligendo nouitate imbum᷑. Quod
implebit in nob̾ caritas di. que diffunde¬

Expanded text:
ramus imaginem, quam contraria agendo ex parte amisimus; non enim totam; quia si totam amisissemus, nihil maneret, unde hil omnino de ea amisissemus, non esset unde diceretur, « reformamini in novitate sensus vestri. » Non autem reformare seipsam potest anima, sicut potuit deformare. Nemo enim potest esse continens, nisi Deus det . Reformatio autem haec in duobus constat, in prohibitione et jussione. Generalis prohibitio Hoc ipsum est non conformari saeculo, et conformari Deo. Illud enim pertinet ad non concupiscendum, hoc ad diligendum. Illud ad continentiam; hoc ad justitiam. Illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. Non concupiscendo vetustate exspoliamur, diligendo novitate induimur. Quod implebit in nos charitas Dei, quae diffunde
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ est. nͥenĩ credid̾itis ñ in telligitis.⁊ ip
sũ uerbũ dĩq uoluntatẽ ꝓuirib implen¬
do. Est aut̃ uoluntaᷤ dĩ alia bona alia be¬
ne placens alia ꝑfecta. Uoluntas di bonas
cum impletur quod dr. miscdĩam uolo¬
et ñ sacͥficum. scilicet cum in oꝑib
cos incorporalib exercitiis. his que
ad dm̃ sunt. bene placens cordis mun¬
ditia ꝑfecta cũ et actu. et affectu de¬
formani᷑ scło. et conformam᷑ ło. Porro
incorꝑalib exercitiis racionale exigit᷑
obseguiũi inpuritate cordis nouitas spũalis
sensus innullo seruiens uetustati carniᷤᷤ
uł lit̾e. Rationabile uͦ obseqͥũ ẽ. si ẽ exi¬
biumꝰ m̃bra nr̃a seruire in munditie
et iniqͥtati ad iniqͥtatẽ. ita nunc exibete

Expanded text:
verum est nisi enim credideritis non intelligetis, et ipsum verbum Deique voluntatem pro viribus implendo. Est autem voluntas Dei alia bona, alia beneplacens, alia perfecta. Voluntas Dei bona est, cum impletur quod dicituet non sacrificium , » scilicet cum in operibptos in corporalibus exercitiis, iis, quae ad Deum sunt; beneplacens, cordis munditia; perfecta, cum et actu et affectu deformamur saeculo, et conformamur Deo. Porro in corporalibus exercitiis rationale exigitur obsequium: in puritate cordis novitas spiritualis sensus, in nullo serviens vetustati carnis vel litterae. Rationabile vero obsequium est, sicut exhibuimus membra nostra servire immunditiae et iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
integer de incegro. ñ p̃cedit unde ꝓcedit
s cantꝰ cũ illo quantꝰ ex illo. nec minuit eũ
ꝓcedendo. nec auget herendo. Ꝙ hec oĩa
nec confuse unũ st̃. nec distinete tͥa sunt.
si cũ sint cͥa unũ sunt. ẽ sint unũ tͥa st̃. he st̃
diuitie sapientie dĩ. qr seire d̃m patr̃e et
quẽ musit iħ̾n xpm. ipsa uita et̃na ẽ. Nemo
aut̃ nouit patrẽ nͥ filius. & nemo nouit fi
liũ nͥ pat̃. et ein noluerit ipse reuelare.
Uoluerit utiq ꝑspm̃ sem̃. uoliuitas patͥs et
filii sp̃s sẽs ẽ. Sapientie huiꝰ ꝓuidentia

Expanded text:
integer de integro, non praecidit unde procedit; integer de integro, non praecidit unde procedit; sed tantus cum illo, quantus ex illo; nec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec omnia nec confuse unum sunt, nec distincte tria sunt: sed cum sint tria, unum sunt; cum sint unum, tria sunt. Eae sunt divitiae sinteger de integro, non praecidit unde procedit; sed tantus cum illo, quantus ex illo; nec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec omnia nec confuse unum sunt, nec distincte tria sunt: sed cum sint tria, unum sunt; cum sint unum, tria sunt. Eae sunt divitiae sapi
Abbreviated transcription (Latin):
uitam duc̃o dicebant᷑. qũa nune hereni¬
tieam appellamꝰ. hec siue in eccła siue
inheremo si recte agat᷑ seu in docendo
seu in modo uiuendi in eapice don atio¬
num ẽ. si uere scd̾m analogiam fid̾i.
hoc enĩ greca habet int̾pretatio exer¬
ceat᷑. S sepe inuente st̃ et pestilentie
in eathedris eccłarũ et in heremo caũ¬
ne aspidum dum appetunt saꝑe aliqui
plusqu̾ã oporcet saꝑe. nec inceount
scd̾m analogiam idẽ rectã fidi regu¬
lam et piam eccłaȩ sob̃rietatẽ. Est etiam
ꝓphetiȩ discretio spũum. et inseripturiꝰ
sensuum cognitio occultor. et ut habe¬
at unde ꝓferat debono thesauro coroiᷤ
intẽꝑe noua et uec̾a̾. In doctͥna uͦ que
sequit᷑ simplex edificatio in telligenĩa
ẽ. in ex horcatione aut̃ moraliᷤ et be¬
et illud necessarũ in tẽꝑ alib ẽ. Qͥ tͥ¬
buit insimplicitate. id ẽ in simplici tri

Expanded text:
itam ducere dicebantur , quam nunc eremiticam appellamus. Haec sive in Ecclesia, sive in eremo, si recte agatur, seu in docendo, seu in modo vivendi, in capite donationum est, si vere secundum analogiam fidei, hoc enim Graeca habet interpretatio, exerceatur. Sed saepe inventae sunt et pestilentiae in cathedris Ecclesiarum, et in eremo cavernae aspidum, dum appetunt sapere aliquid, plusquam oportet sapere; nec incedunt secundum analogiam, id est rectam fidei regulam, et piam Ecclesiae sobrietatem. Est etiam prophetia discretio spirituum, et in Scripturis sensuum cognitio occultorum, et ut habeat unde proferat de bono thesauro cordis in tempore nova et vetera. In doctrina vero, quae sequitur, simplex aedificatio intelligenda est; in exhortatione autem, moralis et beet illud necessarium in temporalibus est. « Qui tribuit, in simplicitate, » id est in simplici trib
Abbreviated transcription (Latin):
ica gr̃a dĩ. nullis p̃cedentib m̾itis ñ in¬
iqua q̃ ñcã mouet ẽ p̃stat᷑ indignis. quã
cũ eque aliis indignis denegat᷑. eur hẽ
cur ñ illũ electio uocet. qͣsi altissimi eu¬
iusdam secreti adicum pulsans. qͥ aꝑ cog̃¬
nitionẽ adint̾iora admitti ñualuit. ꝑhu
milem confessionẽ ante ianuã humilis
stetit. et quod nnitꝰ intelligendo comp̃hen¬
dere ñ ualuit. foris cimendo laudauit.
Q̾ nos gͦ in quancũ udicia sua nob̃ manifes¬
tare dignatꝰ ẽ gr̃as agamꝰ. inquantũ ab¬
scond̾e ñ adũsus eiꝰ consiliũ mmuremꝰ. s
hoc qͦq salubrimũ nob̾ ẽẽ credamꝰ. Neq
enĩ frustra dictum ẽ. uidicia tua abis¬
sus multa. Cuiꝰ abyssi alticudinẽ ex pa
in ad optionẽ. qͣs notas uult fac̾e etiam ꝑua
sa ire que apca sunt in in t̾itum. Nie uͦ in¬
uestigabiles. ipse st̃ deqͥb inpsalmo canit᷑.¬

Expanded text:
ita gratia Dei nullis praecedentibus meritis non iniqua, quae non tam movet cum praestatur indignis, quam cum aeque aliis indignis denegatur, cur hunc, cur non illum electio vocet, quasi Altissimi cujusdam secreti aditum pulsans, quia per cognitionem ad interiora admitti non valuit, per humilem confessionem ante januam humilis stetit; et quod intus intelligendo comprehendere non valuit, foris timendo laudavit. Et nos ergo, in quantum judicia sua nobis manifestare dignatus est, gratias agamus; in quantum abscondere, non adversus ejus consilium murmuremus, sed hoc quoque saluberrimum nobis esse credamus. Neque enim frustra dictum est: « Judicia tua abyssus min adoptionem: quas notas vult facere etiam per vasa irae, quae apta sunt in interitum. Viae vero investigabiles, ipsae sunt de quibus in psalmo canit
Abbreviated transcription (Latin):
conclusit inquit d̃s omĩa inieredulita¬
te. ut omiũi misereat᷑. Hñ sibi qͥdã male
intelligentes blano unt᷑. s qͦs om̃s dicat
cir c̃stantia lectionis demonstrat. De ui¬
filii sui. om̃s ininfidelitate conelusit. ut de
amaritudine infidelitatis suȩ penicendo
confusi et addulcedinẽ miscd̃ie d̃ĩ creden¬
do conũsi. clamarent illud de psalmo. Qam
magna mulcitudo dulcedinis cue dñe. ꝗͣ
abscondisti tim̃tib ce. ꝑfecistieis qͥsꝑant

Expanded text:
Conclusit, » inquit, « Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. » Unde sibi quidam male intelligentes blandiuntur; sed quos « omnes » dicat, circumstantia lectionis demonstrat. De Jufilii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti a
Abbreviated transcription (Latin):
inuocau̾it nom̃ dñi saluus erit. Nom̃ dñi
inuocat. qͥ seruus dñi ẽẽ desid̾at. Desid̾at
ẽẽ seruus eiꝰ. qͥcũq intelligit nom̃ eiꝰ. Nom̃
eius incelligunt. qui insemet ipsis exꝑiunt᷑
dñacũ eiꝰ. Ipsi sunt qͥ cognoscunt insemet¬
ipsis gr̃am di. et in grati nonst̃. et id̾o in¬
uocantes nom̃ dñi salui st̃. Sie gͦ fidesiħu¬
xp̃i dñi unpetrat nob̾ salute. et quanta nob̾
hic inchoat᷑ inspe. et quanta dabit᷑ inre.
Eo aut̃ dic̃ saluus erit. utiq sicut afebre sic̃
apeste. qr ñ estͦ sanis medicꝰ. s male haben¬
tib. Si gͦ om̃i inuocanti salus ꝓmittit᷑. nec
ẽ distinctio uidei et greci. om̃ib inuocan
dũ ẽ. S qͦmͦ inuocabunt in quẽ ñ credider̃:
De gentib hic dicere uidet᷑ doctor gentium.
refellens eos qͥ putabant genti cancũ iudeoꝵ
ñ etiamgentib eungłm p̃dicanoñ. Qͦd uo¬
lens ostend̾e ñ ad iudeos cancũ. s et adgen¬

Expanded text:
salvus erit. » Nomen Domini invocat, qui servus Domini esse desiderat; desiderat esse servus ejus, quincunque intelligit nomen ejus. Nomen ejus intelligunt, qui in semetipsis experiuntur dominatum ejus. Ipsi sunt qui cognoscunt in semetipsis gratiam Dei, et ingrati non sunt, et ideo invocantes nomen Domini salvi sunt. Sic ergo fidesini impetrat nobis salutem, et quanta nobis hic inchoatur in spe, et quanta dabitur in re. Quod autem dicit, salvus erit, utique sicut a febre, sicut a peste, quia non est sanis opus medicus, sed male habentibus. Si ergo omni invocanti salus promittitur, nec est distinctio Judaei et Graeci, omnibus invocand quomodo invocabunt in quem non crediderunt? » De gentibus hic dicere videtur Doctor gentium: repellens eos qui putabant genti tantum Judaeorum, non etiam gentibus Evangelium praedicandum. Quod volens ostendere, non ad Judaeos tantum, sed et ad gen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ admirandꝰ ille uenerit qui ꝓnobis est
contẽptus. iudicabit qͥ pronobis est udiea¬
cus. excitabit occisus. honorabit ex honora¬
tus. tue siue ĩudeus siue grecus. ñ enĩ ẽ
distinctio. om̃is qͥeredit in illũ ñ confundet᷑.

Expanded text:
enim admirandus ille venerit qui pro nobis est enim admirandus ille venerit qui pro nobis est contemptus, judicabit qui pro nobis est judicatus, excitabit occisus, honorabit exhonoratus, tunc sive Judaeus, sive Graecus non enim est distinctio, omnis qui credit in illum non confundet