comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suili ꝯditõne pͥmor. Triste iugũ ceruice ge-¬
to grauib ꝙ cathenis: ꝓhdolor ad mortẽ
ũo moritura trahor. Heu mͥ qͣm docilis
falli. qͣm ꝓmpta subire turpia. qͣm uelox
ad mea dãpna fui. Hospitiũ sponsus mi-¬
da fabricauerat arte: quo suscepta breui
tꝑe casta fui. Nam michi u̾sutus s origi¬
ne clarus adult̾ illusit famula sb̾ reserã¬
te fores. Musitat obloquit᷑ p̾sentib im¬
perat uti deliciis opib uõie lactat herã
his ꝑu̾sa modis. ceptũ ꝑu̾tit honestura:
⁊ miseram quo ult imꝑiosa trahit. Hos-¬
picii lex ista mei est his exul ad horam:
obligor hoc fedus: soluet amara dies
Egrediar s nescio quo: s nescio qͣndo. E
fortasse dies: iste suꝑnus erit. Est gͥ po¬
uenda domꝰ qͣ lib̾a tristi: carcere ꝓpetuo

Expanded text:
rvili conditione premor. Triste iugum cervice gero gravibusque catenis, Proh dolor ad mortem non moritura trahor. Heu mihi quam docilis falli, quam prompta subire Turpia, quam velox ad mea damna fui. Hospitium sponsus mira fabricaverat arte; Quo suscepta brevi tempore casta fui. Nam mihi versutus, sed origine clarus adulter Illusit, famula subreserante fores. Mussitat, obloquitur, presentibus imperat uti Deliciis, opibus, nomine lactat heram. His perversa modis ceptum pervertit honestum, Et miseram quo vult imperioso trahit. Hospitii lex ista mei, his exul ad horam Obligor, hoc fedus solvet amara dies. Egrediar, sed nescio quo, sed nescio quando: Et fortasse dies iste supremus erit. Est igitur ponenda domus, qua libera, tristi Carcere perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ ea de isto u̾sicło tãqͣm clipeo se mumuit.
Cũ aũ deniones uid̾ent eũ h̃ere fiduciã in
isto u̾su: dicebãt. Stulte. ħ nos te docuinuᷤ.
ħ uolumꝰ ut dicas. Tũc ille in dubio poĩtꝰ
utr̃ ħ dic̾e deb̾et an ñ: qr simplex erat ⁊ il
aquib cũ audiss ħ ẽẽ pͥncipiũ cuiꝰdã psal¬
mi: totũ illũ psalmũ ꝑ grãm dei didicit. ⁊
in hͣc pugna ꝯtͣ demoues du fuit. Qua¬
d̃a nocte dũ frẽs in hyeme post iugilias se¬
d̾ent ⁊ leg̾ent ad lumñe in capitło ille remãsit
ĩ claustro oratis. Et cũ oraret: dixit ad eũ uox
de celo. Illi boni hoĩes qͦs uides ĩ capicło sũt
erant ut teg̾e uid̾ent᷑ qͥcqͥd erat int̾ t̾rã ⁊ celũ¬

Expanded text:
m clypeo sese munivit. Cum autem daemones viderent eum habere fiduciam in isto versu, dicebant: « Stulte, hoc nos te docuimus, hoc volumus ut dicas. » Tunc ille in dubio positus, utrum hunc dicere deberet, an non, quia simplex erat et ilA quibus cum audisset hoc esse principium cujusdam psalmi, totum illum psalmum per gratiam Dei didicit; et in hac pugna contra daemones diu fuit. Quadam nocte dum fratres in hieme post vigilias sederent, et legerent ad lumen in capitulo, ille remansit in claustro orans. Et cum oraret, dixit ad eum vox de coelo: « Illi boni homines, quos vides in capitulo, sunt erant, ut tegere viderentur quidquid erat inter coelu
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ. sp̃c maligni sepe apparebãt eidẽ xͥa¬
no in uisiõe noctis mĩantes ei qd̃ expellerẽt¬
eũ de domo illa. ⁊ ĩuanũ laborare illũ dicebãt
qi ñ duraret ĩ ordĩe illo. at ille retͣrebat ad
or̃onẽ. Et dũ ħ bellũ hẽret cũ demõib: qͣdã
die fc̃a ẽ ad eũ q̃dã uox a capite lecti sui dic̃eᷤ.

Expanded text:
apparebant eidem Christiano in visione noctis, minitantes ei, quod eum expellerent de domo illa; et in vanum laborare illum dicebant, quia non duraret in ordine illo. At ille recurrebat ad orationem. Et dum hoc bellum haberet cum daemonibus, quadam die facta est ad eum quaedam vox a ca
Abbreviated transcription (Latin):
resid̾e patiaris. Discant a te to ep̃itui:
comacłõs pueros ⁊ cõptos adolescentes
secũ nõ hr̃e. Certe int̾ nutͣcos discurre̾
sit odibilẽ. hec si desit ꝯtẽptibilẽ reddit
Igit᷑ nͨ senius: nͨ dissolutiꝰ. Q̾d hac me¬
dio tritate gratiꝰ Ut nͨ de seruitute sis
noneri: nͨ de familiaritate cõtẽptui In
palatõ papã: domi te prẽm samilias
exhibeto. Ament te dome stici tur: si non
facito. ut timeant te. utilis sꝑ̃ tustodia
oris: q̃ tñ asfabilitatis grãm nõ exclu¬
dat. Igit᷑ uͥq frenanda ẽ sigua p̃ceps:
maxĩe a in cõuiuio. Ille cõuenientior

Expanded text:
s patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere sit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem redditdissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivi
Abbreviated transcription (Latin):
poreis res ip̃os sensus allicientes: ⁊ faci¬
statim libido erit eu̾sa. Unde seneca. Id agẽ¬
dũ est ut irritamenta uitioꝵ qͣm longis¬
sime ꝓfugiamꝰ. Qͥs enĩ iuxͣ ꝓstibulum
abstinent᷑. Qͥ int̾ forensia uirgia silent᷑.
smo qͥs in scl̃o uiuat sapient᷑. Qui enĩ so¬
ciꝰ est stulto efficit᷑ ei simił. Qui picẽ tetige¬

Expanded text:
poreis res ipsos sensus allicientes, et facistatim libido aversa erit. Unde Seneca: « Id agendum est, inquit, ut irritamenta vitiorum quam longissime profugiamus. » Quis enim juxta prostibulum abstinenter? Quis inter forensia turgia silenter? Imo quis in saeculo vivat sapienter? Qui enim socius est stulto, efficitur et similis . Qui picem tetige
Abbreviated transcription (Latin):
mala de una ꝓdeunt radice cupidita¬
titi dũ ⁊ uos uanitãdo ꝑitis ⁊ nos spo¬
liando ꝑimitis. Ium̃ẽta gradiunt᷑ ho¬
nusta gẽnus. ⁊ nr̃a nõ curatis crura
nuda raligulis: Anuli. thathenule ⁊¬

Expanded text:
mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenul
Abbreviated transcription (Latin):
łr laborantib: qͥ cõferũt tot muta¬
toria uł extensa inparticis. uł plita¬
ta in manticis: Nrm̃ ẽ t effuditis.
Nob̾ crudelit̾ subtͣhit᷑ t in atut᷑ expẽ¬
ditis. Et nos .n. frẽs ur̃i: plasmatõ¬

Expanded text:
liter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmat
Abbreviated transcription (Latin):
inspirare dignatꝰ es honorẽ sc̃e crucis
tue qͣmtulũ cũꝙ decantare: ⁊ cõmuiẽ
om̃iũ nr̃m salutẽ cõseruis meis p̃di¬
care. Nec me ab incepto retardauit
i qͦ pcc̃i regnũ destruxisti: ⁊ toti mũdo

Expanded text:
es honorem sanctae crucis tuae quantulumcunque decantare, et communem omnium nostrum salutem conservis meis praedicare. Nec me ab incoepto retardavit in quo peccati regnum destruxisti et toto mundo
Abbreviated transcription (Latin):
pensatrix: In te angłi gaudia sua accu¬
mulata ꝯspiciũt. In te hoĩes iura sa-¬
lutis sue cognoscũt: in te inferi iustam
retributõnẽ fraudis sue ꝑcipiũt. Pt̾i
ta renonas. p̃sentia illustras futura
tia. Tu pcc̃oꝵ remissio: pietatis exhi¬
bino. m̾itoꝵ augmẽtatõ. Tu in firmo¬
rũ remediũ: laborantiũ auciliũ lasso¬
rũ refrig̾iũ. Tu cura egrotos medicã:¬

Expanded text:
pensatrix. In te angeli gaudia sua accumulata conspiciunt, in te homines jura salutis suae cognoscunt, in te inferi justam retributionem fraudis suae percipiunt. Omnita renovas, praesentia illustras, futuratia, tu peccatorum es remissio, pietatis exhibitio, et meritorum augmentatio, infirmorum remedium, laborantium auxilium, et lassorum refrig
Abbreviated transcription (Latin):
ualde poculũ porrexit ⁊ bibentẽ sacel¬
les stca tnͣsfodit. Ibi ostensa sũt de celo
lumina: ⁊ claudꝰ gressũ. mutꝰ. u̾bũ recu¬
ꝑauit. Cumq illuc elfrida regina ue-¬
uiss: eqͥs eius ibidẽ stans. nulliss sti¬
mulis moueri potuit. Mutat᷑ eqͣs: scd̃s
qͦ moneri nõ potuit. Tũc elferius ille
dlicus qui monastĩa dexcrux̾at: satro
corꝑe de ignobili loco leuato. regales ĩ¬
ferias apd̃ seestoruam soluit. D post
annũ: u̾mib qͦs peditulos dicimꝰ cõ¬
sũptus est. Elfrida regina dure peni¬
tuit: tilicio ad carnẽ induta. ⁊ solo dor¬
miens sine ceruicali mulier pulcra ⁊
casta. s in solẽs. Cuiꝰ insolentia in ed¬
wardũ. longã patue acquisiuit ser¬
uitutẽ. Est autẽ apd̃ scestoruã monas¬

Expanded text:
valde, poculum porrexit, et bibentem satelvalde, poculum porrexit, et bibentem satelles sica transfodit. Ibi ostensa sunt de coelo lumina, et claudus gressum, mutus verbum recuperavit. Cumque illuc Elfreda regina venisset, equus ejus ibidem stans, nullis stimulis moveri potuit. Mutatur equus, secundus quoque moveri non potuit. Tunc Elferius ille clericus, qui monasteria destruxerat sacro corpore de ignobili loco levato, regales inferias apud Scestaniam solvit; sed post annum vermibus, quos pediculos dicimus, consumptus est. Elfrida vero dure poenituit, cilicio ad carnem induta, et solo dormiens sine cervicali. Mulier pulchra et casta, sed insolens; cujus insolentia in Eduardum longam patriae acquisivit servitutem. Est autem apud Scestoniam monas
Abbreviated transcription (Latin):
iii. antris ⁊ dimidio. Tũc insa est cometes
suscitarũt: quoꝵ unꝰ elferus om̃ia pene
monast̾ĩa q̃ reu̾entissimus acheuuoldꝰ ꝯ¬
siruxerat eu̾tit. Conuentũ est pͥmo apd̃
comitoniã: ubi ymago dñi ut supͣ diximꝰ
aꝑte cõtra cũcos loqͣta est. sõ sedatis illis
cõuentũ est it̾um apd̃ caluam: ubi solari¬
ũ ut supͣ dcm est corruit. Absens erat rex
ꝓpter etatẽ: s ꝯsidebãt in cenacłõ totiꝰ an¬
glie senatores. cũ qͥb repente totũ solari¬
ũ cũ axib ⁊ trabib cecidit. Omib ꝙ ad t̃
rã elisis. solus diuistanꝰ suꝑ unã trabẽ
quẽ suꝑstes erat euasit. Relitͥ uł mortui
sunt uł ꝓpetuo languerũt. Om̃s angli
tũc et deinceps in sũam dunstani relic
reg̃e feterat cõtͣ uoluntatẽ optunatũ ⁊
nou̾ce: q̃ puerulũ necdũ .uii. atinoꝵ re¬
gẽ uolebat facere: ut ip̃a ꝓ ip̃o regna¬
ret. Utide irata red̾unti de uenatõe edw¬
ardo disꝑsis hͣc ⁊ illac sociis cũ sitiret

Expanded text:
 annis et dimidio. Tunc visus est cometes.suscitarunt; quorum unus Olferius omnia pene monasteria, quae reverendissimus Athevoldus construxerat, evertit. Conventum est primo apud Winthoniam, ubi imago Domini, ut supra diximus, aperte contra clericos locuta est, non sedatis illis. Conventum est iterum apud Calnam, ubi solarium, ut supra dictum est, corruit. Absens erat rex propter aetatem, sed considebant in coenaculo totius Angliae senatores, cum quibus repente solarium rram allisis, solus Dunstanus super unam trabem, quae superstes erat, evasit: reliqui vel mortui sunt, vel perpetuo languerunt. Omnes Angli tunc et deinceps in sententiam Dunstani, relicregem fecerat contra voluntatem optimatum, et novercae, quae puerulum nondum 7 annorum regem volebat facere, ut ipsa pro eo regnaret, unde irata redeunti de venatione Eduardo, dispersis hac et illac sociis, cum sitiret
Abbreviated transcription (Latin):
quia nr̃e ꝯditõnis infirmitas diu noᷤ
in silentio intime ꝯtẽplatõis pausare
tõnẽ. fenestͣ exitũ qͥ fit ꝑ cogitatõnem.
hostiũ deorsũ est. fenestra sursũ: quia
actõnes ad corpꝰ ꝑtinent cogitatõnes
ad aĩam. Hinc ẽ qd̾ ꝑ fenestr̃a aues exi¬

Expanded text:
nditionis infirmitas diu nos in silentio intimae contemplationis pausare tionem, fenestra exitum qui fit per cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent, cogitationes ad animam. Hinc est quod per fenestram aves exi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ex̾titia laboris atte̾re. Qd̃ uͦ hostiũ
in lat̾e positũ dicit᷑. Hoc significat. qd̃
nũꝙͣ a secreto cordis nr̃i ꝑ oꝑatõnem
exire debemiꝰ ex ꝓposito uitentõns s
ex accidenti occasione necessitatis hocyi.

Expanded text:
per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis, sed ex accidenti occasione necessitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Habecmꝰ gͦ restas utiles ⁊ castas cogi¬
tatõnes. qr de tali mat̾ia fabricabunꝰ
archã ur̃am. Ista sunt ligna q̃ in a qͣ
missa natant in igne posita ardent
qͥa tales togitatõnes fluxus tarnali¬
um delectatõnũ deorsũ ño p̾munt. s
plãmã caritatis intendit. Postea bitu¬
enĩ in secreto ꝯscientie tue suauit̾ pau¬
sare pot̾is. ñ pͥus malos ⁊ extͣ ꝑ man¬
suetudiuẽ tolerare. ⁊ intus didiceris ꝑ
raritatẽ ñ odisse. Hitum̃ calide uature
est. ⁊ nascit᷑ de t̾ra fulminata: ⁊ caritas
ꝓ creat᷑ in aĩa timore diuini iudicii.¬

Expanded text:
habeamus utiles et castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. Nec tenim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii
Abbreviated transcription (Latin):
ri tuo trucẽ reparas scd̃am mortis ꝙ tibi
uiuis uͥ male. qͥ ualere ñ affectas dun de¬
crectas petinere. Tu gͦ aĩa mea fr̃i meo
expectanti. reexpectanti moditũ scł̃o ui¬
miũ in ptt̃o manda remãda lamẽtatõnes
⁊ ue. Plustrata namt tñ oĩ sollicitudĩe
mat̾ie p̾sentis tota młtitudĩe iul inueni¬
re potui qid̾ mit̾em ꝓ carm̃e. s pleuꝰ a¬
maritudĩe plenꝰ ancietudĩe tid̾ scͥpsi scͥpsi
Salus año sano missa migatoria ẽ nus¬
sa uͭ ĩuito suꝑflua. Denite qͥd ꝓdest aluin
salus ulla destinata tui nulla salus gͣta
Dlane frustra salutat᷑ acͦ salue ñ optatus
¶S dabit aquã taꝑiti meo ⁊ ocłis ieis
fdontẽ lacrimaꝵ ut copiose lugeam dignũ

Expanded text:
paras secundam, mortisque tibi vivis nisi male, qui valere non affectas, dum detrectas poenitere. Tu ergo, anima mea, fratri meo exspectanti et reexspectanti modicum in saeculo, nimium in peccato, manda et remanda lamentationes et vae. Perlustrata namque cum omni sollicitudine materiae praesentis tota multitudine, nil invenire potui, quod mitterem pro carmine; sed plenus amaritudine, plenus anxietudine, quod scripsi, scripsi. Salus non sano missa nugatoria est, missa vero invito superflua. Denique quid prodest alicui salus ulla destinata, cui nulla salus grata? Plane frustra salutatur, a quo salus non optatur. Quis dabit aquam capiti meo et oculis meis fontem lacrymarum, ut copiose lugeam dignum
Abbreviated transcription (Latin):
Glamentatõnes ⁊ ueh de carmi¬
ne nichil ad te. Carmen eñĩ illis
lautare canticũ drũ ĩ t̾ra aliena. Nichilt̾
⁊ aue qui ñ mutas nom̃e eue stichil tͥ⁊
salue ti ñ saluas ꝯmẽdata dũ maoata
ũoꝰ seruas dũ re ñ ꝑas ad iudiciũ ñõ ꝯpa¬

Expanded text:
lamentationes, et vae, de carmine nihil ad te; carmen enim illis dcantare canticum Domini in terra aliena. Nihil tibi et ave, qui non mutas nomen Evae; nihil tibi et salve, qui non salvas commendata, dum mandata non servas, dum te non paras ad judicium, n
Abbreviated transcription (Latin):
rus auaꝵ. luxuriosus luxurio sum
onib ambitõis. nõ plusqͣm spelun¬
ca latronis in spolus uiatoꝵ. Si x¬
discipulus es: igriescat ⁊elus tuus.
exiugat auctoritas adu̾sus inpudẽ¬
tiam hanc ⁊ gn̾alẽ pestẽ. intuere

Expanded text:
undum, luxuriosum luxuriosus onibus ambicionis non plus quam spelunca latronis in spoliis viatorum. discipulus es, ignoscat zelus tuus, exsurgat auctoritas adversus impudentiam hanc et generalem pestem. Intuere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯꝑta s sua struũt de. ꝓprio talũpni¬
as innocentie. Destruunt sunplici¬
tatẽ u̾itatis: obstruũt iuditii uias
Nich̃ ita abs labore marufestã facit
u̾itatẽ: ut breuis ⁊ pura uarratio.
.ii. om̃s necesse erit. diligent̾ uelim s
breuit̾ decid̾e assuessas frustratorias¬
q ⁊ uenatorias p̃cid̾e dilatõnes. Cã
ꝯnuit̾e t̾minãdas: qͣm płes ne dig¬
nas audientia iudicare. Qͥ .n. opus
est ad nittere illos. quoꝵ pcc̃a mani¬
festa sunt p̃cedentia ad iudiciũ. Tanta
ẽ impudentia nõ nulloꝵ ut cũ mani¬
feste ambitionis prurigine scateat to¬
ta facies cẽ eoꝵ nõ erubestant audiẽ¬
tiam flagitare: publicantes semet¬
ip̃os ad multoꝵ ꝯscientias: in tͦ uł sue
soliꝰ satis pot̾ant ꝯfundi iuditõ. Noni
fuit qͥ restinderet atͥcas frontes. ⁊ ideo

Expanded text:
 415 sed sua; struunt de proprio calumnias innocentiae; destruunt simplicitatem veritatis, obstruunt judicii vias. Nihil ita absque labore manifestam facit veritatem, ut brevis et pura narratio. enim omnes necesse erit, diligenter velim, sed breviter decidere assuescas, frustratoriasque et venatorias praecidere dilationes. Causa committere terminandas, quam plures nec dignas audientia judicare. Quid enim opus est admittere illos, quorum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium? Tanta est impudentia nonnullorum, ut cum manifestae ambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant confundi judicio. Non fuit qui retund
Abbreviated transcription (Latin):
ut cĩ ꝓ caritate inuenta fuerũt. ꝓ cari¬
tate quo ubi expedixe uidebit᷑ uł omit¬
rant᷑ uł int̾ mittant᷑. uł inaliud forte
statuta. ꝓ sola taritate. contͣ caritatem.
q̃ ex stabili necessario sũt: etiã apud p̃¬
ea dispens. Ex necessitate .ii. fecit nuita¬
tõ legis. necessariũ ã iniuolabile illud

Expanded text:
aritate inventa fuerint, pro charitate quoque, ubi expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud forte statuta pro sola charitate, contra charitatem  ex stabili necessario sunt: sed qea dispenset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
solent .ii. discret̃onis oculo saligante
altutrum sibi p̃ripe loca: t̾minos oc¬
cupare. Porro caliginis due st̃ cause:
ira ⁊ mollior affectus. Is iudicii censu¬
raui eneruat: illa p̃cipitat. Gurbatꝰ¬
.ii. p̃ ira oculus. clement̾ uuluituet᷑.
suffusus fluxa qͣdam ⁊ muliebri mol¬
licie rectũ nõ uidet. Non eris inno¬

Expanded text:
Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris inno
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ scurtile nõ sufficit ꝑegriuari
ab ore s ⁊ ab aure ꝓcul relegandũ¬
est fede ad cachumos moueris. feduiᷤᷤ
moues. Porro detrahere uł detͣhentẽ
audire: tͥd hoꝵ dãpnabilius. sit ñ fa¬

Expanded text:
non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non fa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in alienis gaude. Magnꝰ q̃ incidens ĩ
ad u̾sa nõ excidit uł paꝵ a sapientia:
nͣ minor cui p̾sens felicitas si arrisit
ñ irrisit. qͣmqͣm facilius inueneris
qui sapientiã retinuerũt cõtiͣa sibi
fortuna: qm qͥ ꝓpicia nõ ꝑdiderunt.
pientiã scribi: in ocio: cauendũ est ta¬
men ⁊ in ocio ociura. fugienda ẽ ocio¬
sitas mat̾ nugaꝵ: nouerta uͥtutum
Int̾ suiscl̃ares nuge nuge sunt: in ore
sacerdotis blasphenie. Int̾dũ tũ si in¬
cidant: ferende fortassis referende nũ¬
qm. Consecrasti os tuũ erangłio: talib
iam aꝑire illicitum. assuescere satrile

Expanded text:
desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. pientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nu. Consecrasti os tuum Evangelio, talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse ñ discredũt. Unde qͣndo tꝑe
treugaꝵ sapientes ip̃oꝵ iħosolimã as¬
cendebant. codices ewͣgłioꝵ Sͥ postula¬
litt̾ati int̾ eos sepiꝰ repetũt ⁊ retractãt
Lex aũ illoꝵ ꝙͣ dyabolo dictante minis¬
t̾io sergii monachi ⁊ apostate ac h̾eci¬
to machometo saracenꝰ didicit arabice
tũ gladio tͥminabit᷑. Machonetꝰ iste lit¬
t̾atꝰ fuit sic̃ ip̃e ꝓtestat᷑ in alcorano suo

Expanded text:
ascendisse non discredunt. Unde, quando tempore treugarum sapientes eorum Ierosolimam ascendebant, Codices ewangeliorum sibi postulaliterati eorum sepius repetunt et retractant. Legem autem eorum, diabolo dictante, ministerio Sergii monachi et apostate ac heretici Machometus Sarracenis dedit Arabice per gladium terminabitur. Machometus iste illiteratus fuit, sicut ipse protestatur in Alco
Abbreviated transcription (Latin):
it. Luxͣiosus enĩ fuit ⁊ bellicosus: id̾o¬
ꝙ de inmũdicia ⁊ uanitate lege statuit
ꝙͣ carnalit̾ uiuentes in ꝑte uoluptatiꝰ
firmit̃ obseruant. Et sic̃ legẽ ur̃am
u̾itas ⁊ mũdicia muniunt. ita errorẽ
ip̃oꝵ timor mũdanꝰ ⁊ humanꝰ ac uo¬
luptas carnalis firmissime custodi

Expanded text:
it. Luxuriosus enim fuit et bellicosus, ideoque de inmunditia et vanitate legem statuit, quam carnaliter viventes in parte voluptatis firmiter observant; et sicut legem nostram veritas et mundicia muniunt, ita errores ipsorum timor mundanus et humanus ac voluptas carnalis firmissime custodi
Abbreviated transcription (Latin):
amici ⁊ competres in cõiuuo discũbebãt
arcepto cultello ut mos ẽ infrustͣ desecuit
tritũ ꝙ pipet cũ liqͣmine suꝑfudit. Qro
ft̃o: alt̾ ait. ꝓfecto ꝯpat̾ sic explicuisti ga-
in ꝑpetuo nõ resurget. Ad hãc uocẽ repente
gallus gallus uiuus ⁊ plumis cooꝑtus
exiliuit: alas ꝑcussit ⁊ cetinit. plumas
extussit: totũ ꝙ liqͣm̃e suꝑ os qui cõuescebã.¬
tur asꝑsit. Ilico sacrilegi blasphenus: ui¬
asꝑsione piꝑis lepra: ꝑcussi sunt Q̃ plaga
lepre ⁊̃ in poteris eoꝵ hereditaria ꝑ m̃asit
usq ad obitũ. Unde in famulatum subac¬
ti sunt bonouiensis eccłie: q̃ bĩ petri ĩ sig¬
nit᷑ uocabulo. Quidã institores uene¬
cie tũ applituissent. uiderũt leonẽ: spiris
draconis ñ. ꝓtul alittore inuolutũ tͣhi
iuolenter a dracone in speluncã. Pando¬
tes autẽ qui repente huic spectatulo ꝯ¬
uenerãt: audacter diatonẽ in uadũt et

Expanded text:
amici ac compares discumbebant; accepto cultello, ut mos est, in frusta desecuit, tritumque piper cum liquamine superfudit. Quo facto, alter ait: « Profecto compatet, sic explicuisti gallnunquam resurget. » Ad hanc vocem repente gallus vivus, et plumis coopertus exsilivit, alas perussit, et cecinit, plumas excussit, totumque liquamen super eos qui convescebantur aspersit. Illico sacrilegi blasphemi in conspersione piperis lepra percussi sunt; quae plaga leprae etiam in posteros eorum haereditaria permansit usque ad obitum. Unde in famulatum subacti sunt Bononiensis ecclesiae, quae beati Petri insignitur vocabulo. Quidam institores Venetiae cum applicuissent, viderunt leonem spiris draconis non procul a littore involutum, trahi violenter a dracone in speluncam. Pandoces autem, qui repente ad hoc spectaculum convenerant, audacter draconem invadunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
suo ad ligna cedenda ꝑgebaret ecce serpẽs
trabalis magnituduus duob attollens
colla capitib in eos impetũ fecit. Unꝰ autẽ
eoꝵ qͥ tenebat securim. unũ caput eiꝰ absci
dit: ⁊ mox ei securis ad t̾rã cecidit. Quenti
serpens itatꝰ mox altero capite morditus
app̃hendit: ⁊ spiris suis eũ in uoluens.
in speluncã suam tulit. Qui dũ tͣh̾etur
clamabat ad sociũ ut eũ defenderet. uł ei
securim qͣm tenebat in manib daret Q
timẽs uoluit: s fugit. Et icirco a sacer¬
dotib: tantͣ reus mortis aexiliũ sbire
coactꝰ ẽ huc usq de petro damiano ⁊ dictiᷤᷤ¬

Expanded text:
suo ad ligna caedenda pergebat; et ecce serpens trabalis magnitudinis, duobus attollens colla capitibus, in eos impetum fecit. Unus autem eorum qui tenebat securim unum caput ejus abstulit, et mox ei securis ad terram cecidit; quam serpens iratus mox altero capite mordicus apprehendit, et spiris suis eum involvens in speluncam suam tulit. Qui dum traheretur, clamabat ad socium, ut eum defenderet, vel ei securim quam tenebat in manibus daret. Qui timens noluit, sed fugit; et idcirco a sacerdotibus tanquam mortis reus exsilium subire coactus est. Hucusque de Petro Damiano.
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. Aliqͣnto post cũ idẽ pͣp aute scm̃
bicasiũ uidebat᷑. elato brachio colaphũ
ille uehemet̾ incussit: ⁊ ait. Tu extinxisti
luc̾nam meã aute me ⁊ ego extingo lucer¬
nã tuã ante dm̃. Mox ꝙ disparuit. Ptinuᷤ
ille corruit:⁊paulo post obiit. Pueruluᷤ
quidã dͥnquennie hubaldi fuł nobilissimi
uiri qui metũ degebat in heremo: in eo mona¬
st̾io fc̃s fu̾at monathꝰ. Hic cũ instratu suo qͥe¬

Expanded text:
amisit. Aliquanto post cum idem papa ante sanctum amisit. Aliquanto post cum idem papa ante sanctum bilaesium videbatur, elato brachio colaphum illi vehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo lucernam tuam ante Deum, » moxque disparuit. Protinus ille corruit et paulo post obiit. Puerulus quidam quinquennis Hubaldi nobilissimi viri, qui mecum degit in eremo, filius, in meo monasterio f
Abbreviated transcription (Latin):
osus ꝑ sp̃m ad inf̾i̾ora descendẽs uidit e¬
undẽ tomitẽ in sup̃mo gͣdu cuiꝰdam scale
Q̾ scala int̾ stridentes ⁊ trepitantes flam¬
mas udebat᷑ erecta: ad suscipiendos oẽs
tͥ ex eadẽ comitũ genealogia descend̾ent.
Surgebat autẽ scala illa: de inmenso
baratro. Hoc autẽ ordine succedentiũ seri-¬
es texebat᷑. qd̃ qui nouꝰ ad ueniebat sup̃¬
mũ gradũ tenebat scale. ⁊ qui in eo reꝑtͦ
erat: ad inferiorẽ ꝓximũ descendebat. Cũ¬
torq̃ret᷑: audiuit. ꝓpt̾ qͣmdã possessionẽ
metensis ecclie qͣni beato stephano. ꝓauusᷤ
eiꝰ ab stulerat: cui. iste iam decimꝰ in h̾edi¬
tate successerat. In partib babilonie
habebat possessionẽ sedes apłica. unde
tantũ balsami redditũ aunuatĩ capiebat.
qd̃ suffic̾et illuminande lampadi ante al¬
tare sc̃ĩ petri appense ⁊ semꝑ ardenti. Hãc
possessionẽ accepta pecunia pͣp distraxit.
⁊ tanonẽ atõatis qũe accipere solebant

Expanded text:
nferiora descendens, vidit eumdem comitem in supremo gradu cujusdam scalae. Quae scala inter stridentes et crepitantes flammas videbatur erecta, ad suscipiendos omnes, qui ex eadem comitatum genealogia descenderent. Surgebat autem scala illa de immenso barathro. Hoc autem ordine succedentium singuli texebantur; ut qui novus adveniebat, supremum gradum tenebat scalae; et qui in eo repertus erat, ad inferiorem proximum descendebant. Cumtorqueretur, audivit. Propter quamdam possessionem Metensis Ecclesiae, quam beato Stephano proavus ejus abstulerat; et ille jam decimus in haereditate successerat. In partibus Babyloniae habebat possessionem sedes apostolica, unde tantum balsami redditum annuatim capiebat, quod sufficeret illuminandae lampadi ante altare sancti Petri appensae, et semper ardenti. Hanc possessionem, accepta pecunia, papa distraxit, et pensionem aromatis quam accipere solebat,
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie fides inuiolabiłr seruaret᷑. ⁊ ob dõ¬
ci satram̃ti qd̃ minist̾io sacdotũ ꝯficit᷑
dignitatẽ: in sũma sacerdotalis ordo
reu̾entia teneret᷑. S ⁊ diuine legis dot¬
tores ⁊ om̃s eccłiasticos ordines doce¬
bat sũmoꝑe reu̾endos. Erat aũ tan¬
ta frm simplicitas qd̃ cũ qͥdã sac̾dos
qͥ ñ ignorabat᷑ infamis iue fr̃ib di¬

Expanded text:
olabiliter servaretur, et ob Dominici sacramenti quod ministerio sacerdotum conficitur, dignitatem, in summa sacerdotalis ordo reverentia teneretur. Sed et divinae legis doctores et omnes ecclesiasticos ordines docebat summopere reverendos.Erat autem tanta fratrum simplicitas, quod cum quidam sacerdos, qui non ignorabatur infamis, u
Abbreviated transcription (Latin):
horã qͥb da frĩb qescentib. aliis aũ
orantib. tͤrus igneus ꝑ ostiolũ do¬
mꝰ ingrediens huc illuc ꝑ domũtulã
pluries se ꝯu̾tit suꝑ qũe glob ñ mo¬
ditꝰ spetiẽ solis hñs ip̃as tͦ sua cla¬
ritate noctis tenebras effugauit. Cõ¬
uenientib gͦ cũctis ⁊ inuicẽ qͥd ħ eẽt
cũ magno stupore q̃rẽtib: celebri me¬
moria res accidit. qd̾ iudelicet ex uͥtute
mirandi lũis alt̾ius alt̾i ꝯscientia mu¬
da fuit. Intellexerũt gͥ hanc aĩam ẽẽ

Expanded text:
horam, quibusdam fratrum quiescentibus, aliis autem orantibus, currus igneus per ostiolum domus intrpluries se convertit, super quem globus non modicus, speciem solis habens, ipsas quoque sua claritate noctis tenebras effugavit. Convenientibus ergo cunctis, et invicem quid hoc esset cum magno stupore quaerentibus, celebri memoria digna res accidit, quod videlicet ex virtute mirandi luminis alterius alteri conscientia nuda fuit. Intellexerunt igitur hanc animam esse
Abbreviated transcription (Latin):
in uibro de uita cesaꝵ. qd̃ a deo delectaba¬
t in cantando: ut nec repentino terre¬
motu añ cantare desisf̾et qͣm in choata fi¬
niret. Refert ⁊ eũ młtotiens supinuiti
solere iace ⁊ pectori suo laminã plũbeã
suppon̾e. cã udelicet uotis ꝯseruande. ⁊
abstin̾e apomis ⁊ a tibis olficientib¬

Expanded text:
in libro De vita Caesarum, quod adeo delectabatur in cantando, ut nec repentino motu terrae ante cantare desisteret, quam inchoata finiret. Refert etiam eum multoties supinum jacere solere, et pectori suo laminam plumbeam superponere; causa videlicet vocis conservandae, et abstinere a pomis, et a cibis officientib
Abbreviated transcription (Latin):
irritamenta uicioꝵ. Hec st̃ intitamẽta
uoluptatis: tormenta castitatis. Hoc
oleo hͣc pice. hac stuppa hac uapta his
malleolis. his sarmentis: incendit᷑ for¬
nax babilonis. Uis gͦ fug̾e uoluptati
intendiũ: fuge ħ om̃e genus fomitis.¬

Expanded text:
irritamenta vitiorum, incitamenta voluptatis, tormenta castitatis. Hoc oleo, hac pice, hac stupa, hac naphta, his malleolis, his sarmentis incenditur fornax Babylonis. Vis ergo fugere voluptatis incendium? Fuge hoc omne genus fomitis.
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ de ludo: in quo nõie
telligo omnẽ iocũ. Est aũ omanis
iotus fomes libidinis. Unde ⁊ uenꝰ dr io
cosa de tͣ sic ludit ille suꝰ familiaris. Nõ
solet in mestos.: illa uenure thoros. Ptꝰ
ludũ posui carmina in tuo noĩe om̃e mre¬
los mnusitũ ꝯp̃hendo sine fiat instrum̃to
sme hũana uoce. Uñ ysaias. Cythara⁊
lea ⁊ tympanum ⁊ tibia ⁊ uinũ in ꝯui¬

Expanded text:
equitur de ludo: in quo nomine intelligo omnem jocum. Est autem omnis jocus fomes libidinis; unde et Venus dicitur jocosa; de qua sic ludit ille suus familiaris: Non solet in moestos illa venire choros. Post ludum etiam posui carmina; in quo nomine omne melos musicum comprehendo; sive fiat instrumento, sive humana voce. Unde Isaias: Cithara, et lyra, et tympanum, et tibia, et vinum in
Abbreviated transcription (Latin):
ia capiũt᷑. sit̃ dr᷑ de saule arreptitio ⁊ de̾
ꝯtarista. qd̃ uidelicet ille meliꝰ habebat
qͣndo iste psallebat. Et apollini delphi¬
coinuenti st̃ ludi mnusiti. Et ille optimꝰ
musitꝰ ⁊ theologꝰ ⁊ poeta ⁊ tytharista or¬
pheꝰ. suã libidinẽ citharitando ꝓseqͥtus
est usq ad infernũ. In huiꝰ iteꝵ rei argu¬
mentũ accipe. ꝙ difficile inuenit᷑ alicͥs¬

Expanded text:
icut dicitur de Saule arreptitio, et David citharista: quod videlicet ille melius habebat, quando ipse psallebat: et Apollini Delphico inventi sunt ludi musici, et ille optimus medicus et theologus, et poeta, et citharista Orpheus suam libidinem citharizando prosecutus est usque ad infernum. In ejus iterum rei argumentum accipe
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sr̃bia ⁊ lascinua. Unde ouidius in
dãpno dona nature: s curiositatẽ ⁊ ua¬
nitatẽ. qͣs indiuiduas ⁊ qͣ nat᷑ales
secũ ducũt comites.  equit᷑ de pue
tõne qͣ ⁊ mulierẽ. Qͣntũ enĩ ꝑicłi setꝰ al¬
fert in młiere: tantũ etas in puero. De
illa: uarro. Mulier qͣ mollier. De isto
uaso. Puero est etas mollis. De illa: uͥ¬

Expanded text:
rbia et lascivia. Unde Ovidius in damno dona naturae, sed curiositatem et vanitatem: quas individuas, et quasi naturales secum ducunt comites. Sequitur de puetione, qua et mulierem. Quantum enim periculi sexus affert in muliere, tantum aetas in puero. De illa ait Varro: « Mulier, quasi mollier; » de isto Naso: « Puero est aetas mollis. » De illa Vir
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it᷑: pͥncipib illiꝰ t̾re int̾ se discord̾ã¬
tib. Eo tꝑe ppͣ innocentiꝰ apd̃ aqͣs
salmaᷤᷤ fundauit monast̾iũ sc̃i au¬
nastasii martyris. cõstructis ibi
cenobia lib mansionib: ⁊ petiit
a clareualle ꝯuenitũ ⁊ abb̃em nuttit᷑¬

Expanded text:
 terrae inter se discordantibus. Eo tempore papa Innocentius apud Aquas Salvias fundavit monasterium S. Anastasii martyris, constructis ibi coenobialibus mansionibus; et petiit a Claravalle conventum et abbatem. Mittit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tꝑe cdlarebat. qͥ mũdo ⁊ semet ip̃o ab ue-¬
tie reclusus .xiiͦ. sue cõu̾sioĩs. anno beato
fine qͥeuit. Qui qͣm accepte seruierit deo:
do. Ossa eiꝰ ingallias tnͣslata: młta młtis
i lotis uen̾atõnẽ meruerũt

Expanded text:
semetipso abneurbe reclusus, ibi 12 conversionis suae anno beato fine quievit. Qui quam accepto servierit Deo, do. Ossa ejus in Gallias translata, multam multis in locis venerationem meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tã romã cenderet audiuit uoces angłoꝵ
canentiũ. Dicit dñs. ego cogito cogitatõ¬
nes patis ⁊ nõ afflictõnis. Hic de młtis
scĩs cantłs ꝯposuit: ⁊ młta fecit ⁊ scͥp¬
sit utilia ecclie. Hic cũ in ꝑapatu pau¬
perẽ leꝓsũ aute fores offendiss eũ fotũ
diligent̾ ĩ lecto suo collotauit. Qyẽ cum
reserato hostio ñ ĩueniss: in pauperẽ se

Expanded text:
am tenderet, audivit voces angelorum canentium: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis. Hic de multis sanctis cantus composuit, et multa fecit et scripsit aecclesiae utilia. Hic cum in papatu pauperem leprosum ante fores offendisset, eum fotum diligenter in lecto suo collocavit; quem cum reserato ostio non invenisset, in paupere se
Abbreviated transcription (Latin):
ANuo .xi. leo ppͣ dũ northinãuos aroma¬
noꝵ t̾minis deturbare satagit. multam
salamitatẽ inturrit qi cũ młtis ⁊̃ ip̃e ca¬
pit᷑. S tamiẽ relaxari uoluit nisi ⁊̃ suis
relaxatis. Hardo maguntie ep̃c obit. cuiꝰ
sc̃itas. ꝑ młtã miracłoꝵ grãm patuit. Sc̃s¬

Expanded text:
unt. Leo papa dum Nortmannos a Romanorum terminis deturbare satagit, multam calamitatem incurrit, quia cum multis etiam ipse capitur; sed tamen relaxari noluit, nisi etiam suis relaxatis. Bardo Moguntiae episcopus obit, cujus sanctitas per multam miraculorum gratiam patuit.
Abbreviated transcription (Latin):
romam uadit ⁊ eis canonica⁊ ĩꝑiali rẽsu-¬
ra depositis: sui digerus babenb̾gensis
ep̃c qui ⁊ tlemẽs. romane ecclie. cluiꝰ. p̃¬
sidet ⁊ ab eo rex henritꝰ in ĩꝑatorẽ bñdici
tͣ iurantib romanis se siue eiꝰ cõsensu

Expanded text:
Romam vadit, et eis canonica et imperiali censura depositis Suidgerus Babenbergensis episcopus, qui et Clemens, Romane ecclesie CXLVI. presedit, et ab eo rex Heinricus in imperatorem benedictus est, iurantibus Romanis se sine eius consensu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ spũale. Sicut nec iacob nisi ꝓus
meruit oꝑtinere. uñ rursus in psal¬
nio. Sumite psalmũ: ⁊ date tympa¬
nũ. Ꝙ est dicere. Sumite sp̃ualia:
s pͥus date corꝑalia. Optimꝰ ã ille:
qrui discrete ⁊ cõgrne ⁊ hec oꝑat᷑ ⁊ illa.

Expanded text:
quod spirituale . Sicut nec Jacob, nisi prius meruit obtinere. Unde rursus in psalmo, Sumite psalmum, et date tympanum : quod est dicere, Sumite spiritualia, sed prius date corporalia. Optimus autem ille, qui discrete et congrue et haec operatur, et illa.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb qͥ eam ꝓfessi sũt sit ad litt̾am te¬
nendã censes: ut nullã oĩo dispensa¬
tõnẽ admitti patiaris: audact dico.
nͨ tu eam nec ille taietis. Sui u̾o cõ¬
cedis aliqͣ posse putari dispensatorie:
ꝓcul dubio ⁊ tu illã tenes ⁊ ile. qͣm¬
qͣm dissimilit̾. Nam tu quidẽ districtiꝰ.
at ille fortassis discretius. Neq hec¬
qi dico. dico ꝙ hec ext̾iora negligenda

Expanded text:
omnibus qui eam professi sunt, sic ad litteram tenendam censes, ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacter dico, nec tu eam, nec ille tenetis. Nam i dispensatorie, procul dubio et tu illam tenes, et ille, quanquam dissimiliter: nam tu quidem districtius, at ille fortasse discretius. Neque hoc dico, quia haec exteriora negligenda
Abbreviated transcription (Latin):
Et eger egro ⁊ ieumus ieiuno: qnͣto
prõptiꝰ tanto famliariꝰ ꝯꝑatiuntur.
Sicut eñ pura u̾itas nõ nisi puro
corde uidet᷑ sic miseria frĩs ueriꝰ mi¬
sero corde sentit᷑. S ut ob alienã mi¬
senam cor miserũ hẽas: oportet ut pͥ¬
us eam agnoscat ut ꝓxum mẽtẽ in tu¬
a inuenias: ⁊ ex te noueris qͣlit̾ illi
sb̃̾uenias exemplo .s. saluatoris nr̃i:
qͥ pati uoluit ut cõꝑati sciret. miser fi¬
eri ut misereri disc̾et. Nõ ty ante misere
li dedicit exꝑimẽto. Caue ne forte ꝓrti¬

Expanded text:
ejuno quanto propinquius, tanto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam miseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo scilicet Salvatoris nostri, qui pati voluit, ut compati sciret; miser fieri, ut misereri disceret, ut li didicit experimento. 7. Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
si possũ breuit̃ distingo qͣtoiꝰ ex hͣ clarius
hũilitatis ꝑtingat. Inqͥrimꝰ nam u̾i¬
tatẽ: in nobis in proximis: in sui nat᷑a
In nob̾ nos met ip̃os diiudicando: ĩ ꝓxim̃
eoꝵ malis ꝯpaciendo in sui nat᷑a mũdo
corde cõtẽplanto. Obserua sicut numeꝵ:
ita et ordinẽ. Primo te doceat u̾itas ip̃a
qͣte pͥus in ꝓrĩs qͣm in sua debeat inqͥti
nat᷑a. Postea accipias: tur eã prius ĩ te
qͣm in ꝓximis inqͥr̾e debeas. In nu̾o si¬
prius misericordes qͣm mũdi cordes po¬
suit saisericorded qͥppe tito in ꝓximis
u̾tatẽ app̃hendũt: dũ suos affectꝰ in il¬
ꝓpͥa sentiant. Cũ infirmis ĩfirmantur:
tũ scandalizatis urunt᷑. Gaudẽ cũ gau¬
dentib: flere tũ fleri. ꝯsueuerũt. Ca
ritate fr̾na cordis acie mũdata u̾ta¬
tẽ delectant᷑ in sua ꝯtemplari natura:
⁊ ꝓeiꝰ amore mala tolerant aliena.
rio aut flentib insultant: aut gau¬
dentib derogãt: dũ qd̃ in illis ẽ in se

Expanded text:
 clarius humilitatis pertingat. Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc accipies, cur prius in te, quam in proximis inquirere debeas. In numero siprius misericordes, quam mundicordes posuit . Misericordes quippe cito in proximis veritatem deprehendunt, dum suos affectus in illa, tanquam propria sentiant. Cum infirmis infirmantur, cum scandalizatis uruntur . Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus consueverunt . Hac charitate fraterna cordis acie mundata, veritatem delectantur in sui contemplari 362 natura, pro cujus amore mala tolerant aliena. rio aut flentibus insultant, aut gaudentibus derogant, dum quod in illis est, in se esse
Abbreviated transcription (Latin):
sitate sit sb̃ ditis oñosus. Eqͦs młtiplica¬
re ẽ plures ꝙͣ necessitas exigat uane głe
cã uł errore alt̾ius ꝯgregare. Multo mi¬
nꝰ gͦ licet ei młtiplicare canes aut uo¬
lucres rapaces aut bestias truces. aut
q̃lib portenta nat᷑e. De hystonib ã ⁊
mimis scurris ⁊ letionib ⁊ m̾etͥcib ⁊ hu¬
ius modi ꝓdigiis hõutũ q̃ pͥnceps po¬
ciꝰ ext̾mĩare qͣm fou̾e deb nõ erat in lege
mentõ facienda. Sequit᷑. Nec reducet
ppłm in egyptũ id est in feriores nõ cor¬
rũpat exemplo. Ꝙ ꝯponit᷑ orbis regiᷤ
ad exemplũ. uͨ sic inflect̾e seusus hũa¬
nos edicta ualent ut uita regentis.
Mobile nuitat᷑ semꝑ cũ pͥncipe uulgꝰ
Sequit᷑. Nec hẽbit uxores plimas q̃
aluitiant ãimũ eiꝰ. Cũ in aliis plureᷤ
uxores ẽẽ uuiꝰ licitũ fuerit ut in abra¬
ham ⁊ iacob ⁊ ysaac gr̃a ꝓpagande ꝓ¬
lis ⁊ fidelẽ ppłm dilatandi in reb ꝑpe¬
tuo obtinet ut uia uniꝰ sit multo iumꝰ¬

Expanded text:
bditis onerosus. Equos multiplicare est plures quam necessitas exigat, vane glorie causa, vel errore alterius congregare. Multo minus igitur licet ei multiplicare canes aut volucres rapaces aut bestias truces aut quelibet portenta nature. De histrionibus autem et mimis, scurris, lenonibus et meretricibus et huiusmodi prodigiis hominum, que princeps potius exterminare quam fovere debet, nomentio facienda. Sequitur: Nec reducet populum in Aegyptum, id est inferiores non corrumpat exemplo: quia Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, ut vita regentis. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Sequitur. Nec habebit uxores plurimas, que afficiant animam eius. Cum in aliis plures uxores esse unius licitum fuerit, ut in Abraham et Iacob et Isaac, gratia propagande prolis et fidelem populum dilatandi, in regibus perpetuo obtinet ut una unius sit. Multo m
Abbreviated transcription (Latin):
lonuiensi. ⁊ dyocesi monast̾ieñ in uilla
tecosten. cũ p̃dicaret᷑ crux ibidẽ tͥplex for¬
ma crucis apparuit in aere. Una can¬
dida u̾sus aqͥlon̾e: alia u̾sus m̾idiẽ
enusdẽ coloris ⁊ sceginatis. Tertia me¬
dio colore colorata: habens crucis pa¬
tibulũ ⁊ figam hõis in eo suspensam.
eleuatis brachiis ⁊ extensis. cũ infixi¬
one clauoꝵ in manib ⁊ pedib ⁊ capi¬
te inclinato. ħ media fuit int̾ alias
duas in quib ñ erat effigies humani
corporis. Alia uice ⁊ alio loto ĩuilla
frisie seutetusen tꝑe p̃dicatõnis cͣcis
apparuit iuxta solem cerulei toloris.
Hanc uiderũt plures ꝙͣ pͥorẽ. Teccia fuit
apparitõ in diocesi tiaceñ. in uilla dor¬
tũ. in qͣ b̃s bonefaciꝰ coronatꝰ fuit mͣr¬
apparuit crux alba ⁊ magna at si trab̾

Expanded text:
asteriensi, in villa thecosten, cum predicaretur crux ibidem, triplex forma crucis apparuit in aere, una candida versus aquilonem, alia versus meridiem eiusdem coloris et scematis, tercia medio colore colorata, habens crucis patibulum et figuram hominis in ea suspensam, elevatis brachiis et extensis cum infixione clavorum in manibus et pedibus et capite inclinato. Hec media fuit inter alias duas, in quibus non erat effigies humani corporis. Alia vice et alio loco in villa Frisie Suderhusen tempore predicacionis crucis apparuit iuxta solem crux cerulei coloris; hanc viderunt plures quam priorem. Tercia fuit apparicio in diocesi Traiectensi, in villa Dokinge, in qua beatus Bonifacius coronatus fuit marapparuit crux alba et magna, ac si trabs
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ unꝰ erat sac̾dos a sarratenis cap¬
ti sũt. ⁊ urbe cesar augta cad̾e tenebͦso.
diũsoꝵ gen̾ũ uexib obligati. Qoi tũ deo
lotĩns refulsit. Ette assũ qũe uocastis.
Tũt ora q̃ p̃dolore fixa ingenib tenebã¬
tur erigentes: ad pedes eiꝰ ꝓciderũt. Q
suffuso eiꝰ uͥtutis ungͤnto eoꝵ uincła ꝯ¬
fregit: suaq potertia captinoꝵ mani¬
b ꝯserta de carc̾e diuinitꝰ erepti ad por¬
tas ciuitatis eo duce ꝑuenerũt. Qͤ scõ
trutis signo apłice reu̾encie egressum
ult᷑ muustͣuerũt. Illos gͥ iã fere illuces¬
cente ad ꝙdam castellũ qd̾ xp̃ianoꝵ tu¬
tamine tenebat᷑ ꝑduxit uͥ ⁊̃ se ab eis uo¬
cari p̃cipiens celos insibilit̾ ꝯcendit.
Tũc cũ magno clamore ad uocantes: a¬
ꝑtis forib. int̾ius suscepti sũt Beda¬
tellanensis ep̃i quidã gͣue pcc̃m cõmisit
cid̃ iux sac̾doti suo ⁊ ep̃o ausus ẽ ꝯfiteri

Expanded text:
ems capti sunt, et in urbem Caesaraugustam carcere tenebroso diversorum generum nexibus obligati. Qui cum Deo loquens refulsit: « Ecce adsum quem vocastis. » Tunc ora quae pro dolore infixa in genibus tenebantur erigentes ad pedes ejus ceciderunt; qui suffuso ejus virtutis unguento eorum vincula confregit suaque potentia captivorum manibus consumpta de carcere divinitus erepti, ad portas civitatis eo duce pervenerunt. Quae facto crucis signo, apostolicae reverentiae egressum ultro ministraverunt. Illos igitur jam fere illucescente ad quoddam castellum quod Christianorum tutamine tenebatur perduxit, ubi se ab eis vocari praecipiens, coelos visibiliter ascendit. Tunc cum magno clamore advocantes, apertis foribus intus suscepti sunttellanensis episcopi, quidam grave peccatum commisit, quod vix sacerdoti suo et episcopo ausus est confiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
lut ueiss die festi eiꝰ cedulã suꝑ altare
posuit. flẽs ⁊ rogãs scm iacobũ. ut m̾i¬
tis suis deleret ilid̃ pcc̃m. In t̾ea ep̃t ad
missã celebeandã accessit: ⁊ cedulã illam
uidẽs cũ q̃reret tur ⁊ atͦ põita ibi ẽẽt. iur¬

Expanded text:
set illuc die festi ejus, cedulam super altare posuit, flens et rogans sanctum Jacobum ut meritis suis deleret illud peccatum. Interea episcopus ad missam celebrandam accessit, et cedulam illam videns, cum quaereretur
Abbreviated transcription (Latin):
more mutato. in cõsutilib tegumentis
cooꝑtos domũ cirtuire ꝑmisit S ne ui¬
crũ saturni ꝯtruxit in pariete in angulo
domꝰ:. ⁊ ne facies appareret. dorsũ eiꝰ tantũ
adorandũ ibi cõueniunt lapides istos os¬
culari p̃cepit ⁊ humiliatis tonsisq ca¬
pitib int̾ crura lapides retro iactare. Qͥ¬
⁊̃ humiliantes dorsa denudabãt. qd̃ ẽ sig¬
go qͥdẽ in libris eoꝵ scͥptũ uidi: qͥa homar
quidam exdetem sociis mahometi. mo¬
te solito lapides de oscurans sic exorsus
est. Uob̾ inquit lapidib dico. qd̃ uec ad¬
iuuare nec not̾e potestis scio. S quia¬

Expanded text:
more mutato inconsutilibus tegumentis coopertos domum circuire permisit. Sed ne vicrum Saturni construxit in pariete, in angulo domus, ne facies appareret, dorsum vero tantum adorandum ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, quod est sig In libris illorum scriptum vidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuvare nec nocere potestis scio, sed, quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit. Qmͣ dimissã: ip̃e sibi cõtinuo copu
nollet eam dinuitt̾e falsi gabrielis nũtõ
confirmauit. De cuiꝰ uicii potencia .s. li¬
bidinis. dm̃i laudasse legit᷑. eo qd̃ in eo qͣ¬
sibi quoq cõgͣtulans. eo qd̃ suanis odor
spetiositas ꝙ mulieꝵ deo dante płimũ e¬
custodiret minime acciderẽt ei sĩt de helya
⁊ helyseo legimꝰ. qͦs ab inimitis suis sẽꝑ

Expanded text:
tuam praecipit. Quam dimissam ipse sibi continuo copulnollet eam dimittere, falso Gabrielis nuntio confirmavit. De cujus vitii potentia, libidinis scilicet laudasse Deum legitur, eo quod in eo qu, congratulans sibi, eo quod suavis odor et speciositas mulierum dante Deo plurimum ecustodiret, minime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo legimus , quos ab inimicis suis semper
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ nõ fu̾at õmo ueꝵ credi ꝓhibuerit de
oĩb inqͥt ꝓpħis mł̃ti młta mẽtiti sunt.
Qd̾ ue ⁊̃ de me cõtingat. illud sobũ deme ueꝵ
teneat᷑: qd̃ alchorani. huiꝰ auctoritate ꝓba¬
t᷑. Qui ⁊̃ cur miratula nõ fac̾et ostend̾e uo¬
lens: loc̃ntẽ ad se dñm introdutit dicens

Expanded text:
scriptum non fuerat, omnino verum credi prohibuerit. De omnibus, inquit, multi multa mentiti sunt, quod ne mihi contingat, illud solum de me verum teneatur, quod Alcorani fultum auctoritate probatur. Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentem ad se Dominum introducit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse ⁊ tui uocere desiderant płimũ ad¬
u̾sari. Unde ⁊ in sacra scͥptura colũbe
gladiꝰ apellatͣ qr sine felle rixat᷑ sine
iracũdia ferit ⁊ cũ dimictat amaritu¬
dinẽ nullam recipit. Nam ut ait cicero
orator egregiꝰ. sic̃ lex ꝑsequit᷑ tulpas si
cre scd̃m stoitos lictor dicit᷑. tr legis
ictor qr ad eiꝰ spectat officiũ ferire
qũe lex iudicat feriendũ unde ⁊ anti¬
quitus illi cuiꝰ manu iudex in nocens
nocentẽ puuit cũ reo gladiꝰ in nun̾et di¬
cebat᷑ ob tẽpera legis arbitͥo. uł legẽ im¬
plent uł sic mãsuetudo u̾boꝵ puniendi res
tusticiam mitigaret. Cũ gͦ milites sint
manꝰ corporis publite potestatis. illiꝰ pͥn¬
cipis mauꝰ sangͥne plene st̃. cuiꝰ officialeᷤ
⁊ milites uł in nocentiũ sangͥnẽ fu̾dũt
ur innocentes oppͥmũt. Huiꝰ gͦ pͥticipis

Expanded text:
desse, et qui nocere desiderant, plurimum adversari. Unde et in sacra Scriptura columbae gladius appellatur , quia sine felle rixatur, sine iracundia ferit; et cum dimicat, amaritudinem nullam recipit. Nam, ut ait Cicero orator egregius, « sicut lex persequitur culpas sinchre secundum Stoicos lictor dicitur quasi legis ictor, quia ad eius spectat officium ferire, quem lex iudicat feriendum. Unde et antiquitus illi, cuius manu iudex innocens innocentem punit, cum reo gladius immineret, dicebatur: obtempera legis arbitrio, vel legem imple, ut vel sic mansuetudo verborum puniendi rei tristitiam mitigaret. Cum ergo milites sint manus corporis publice potestatis, illius principis manus sanguine plene sunt, cuius officiales et milites vel innocentem savel innocentes opprimunt. Hujus ergo principis