comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sentit. hoc ei sapit. in cancũ ut que
sunt carnis. que sunt munoi uel creat᷑e
alicuiꝰ om̃ia ei desipiant. ut libeat ĩ mo¬
ri. dũ liceat ĩmorari. Orat quod neseit
quia qͦo sentit nescit. Sp̃s enĩ est qui
ꝓ eo desid̾at et postulat. et quãius nes¬
cientẽ intermi sencient̾e camĩfacit &
postulant̾e et desid̾antẽ. id ipsumi quod
impleturꝰ ei. eum implendũ erit quod
ꝓmisit dicens. cunc scietis qr ego sum.
Nnam gͦ petens a dño. unam reqͥrens.
querens uultũ eiꝰ. uulcũ eiꝰ requirens.
qͥeqͥd cogitationi oceurrit. abieit. pest¬
7 puit.
imꝓbat. ñ hoc esse quod querit nouit. qũa¬
uis illuo quale sit ñdum nou̾it. Estq in eo qͤdã doc¬
ta ignorãcia docta a spũ dĩ qti aduiuat infirmi¬
tatẽ nr̃am. exercendo humilians. et humi¬
liando formans et conformans hominẽ
uultui quem requirit. donec renouatus
adimaginẽ eiꝰ qui creauit eñ ꝑ unitatem
similicudinis incipiat eẽ. filiꝰ qui sẽꝑ sit

Expanded text:
hoc sentit, hoc ei sapit, in tantum ut quae sunt carnis, quae sunt mundi, vel creaturae alicujus, omnia ei desipiant, ut libeat immori, dum liceat immorari. Orat quod nescit, quia quod sentit nescit. Spiritus enim est, qui pro eo desiderat et postulat, et quamvis nescientem interim, sentientem tamen facit, et postulantem, et desiderantem idipsum, quod impleturus ei, cum complendum erit quod promisit, dicens; « tunc scietis quia ego sum . » Unam ergo petens a Domino, unam requirens, quaerens vultum ejus, vultum ejus requirens, quidquid cogitationi occurrit, abjicit, respuit, improbat; non hoc esse quod quaerit, novit, quamvis illud quale sit, nondum noverit. Estque in eo quaedam docta ignorantia, docta a Spiritu Dei, qui adjuvat infirmitatem nostram, exercendo humilians, et humiliando formans et conformans hominem vultui quem requirit, donec renovatus ad imaginem ejus qui creavit eum, per unitatem similitudinis incipiat esse filius, qui semper sit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o cũ timore neꝑeant deuia iusta in qua
iam ambulare ceꝑunt. dum sibi hoc ipsũ
cũ cimore et cremore. d̾s ẽ enĩ in qͥt qͥ oꝑat᷑
in uob̃ et uelle et oꝑari ꝓbona uoluntate.¬
Qũauis enĩ et ipsa mors carnis de pecẽo pͥmi
hominis originalit̾ uen̾it. cam̃ bonus eiꝰ
usus gloriosissimos mr̃es feẽ. Et id̾o ñso¬
lũ ipsa. si om̃ia scłi huiꝰ mala labores dolo¬
resq hominũ. qũaquã depeccors et maxi¬
me depeccati originalis meritis ueniant
unde facta ẽ. et ipsa uita uincło mortis ob¬
stricta. cam̃ et remissis peccatis reman̾e
et uñ exerceret᷑ fideliũ uͥtꝰ. ut nouus homo
ꝑcestam̃tũ nouũ int̾ mala huiꝰ scł no¬

Expanded text:
 : ne pereant de via justa, in qua jam ambulare coeperunt, dum sibi hoc ipsum cum timore et tremore: Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate» Quamvis enim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit, et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala labores doloresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanereet unde exerceretur fidelium virtus, ut novus homo per Testamentum Novum inter mala hujus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ fiat. ut uita inse mort̾ẽ morcificã¬
do conũtat. Ergo inqͥt fr̃s debitores
sumꝰ ñ carni. ut sed̾m carnẽ uiuamꝰ.
Si enĩ scdm̃ carnẽ uixeritis. moriemi
ni. Si aut̃ spũ facta carnis mortifica¬
ueritis. uiuetis. Qd qͥd ẽ aliud quã si
scd̃m mort̾e uixeritis. totũ moriet᷑. si
aut̃ scd̃m uicã uiuendo. morcẽ uiuifica¬
uericis totũ uiuet: Ergo fr̃s accepto
auxilio porrecto nob̃ desuꝑ auxilio bra¬
chio dni. accepto spũ sc̃o. debitores su¬
mus ñ carni ut scd̃m carnẽ uiuamꝰ. ut
habeamꝰ dilectionẽ. et ex illa hab̾e pos

Expanded text:
m fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. » Quod quid est aliud quam si secundum mortem vixeritis, totum morietur; si autem secundum vitam vivendo mortem vivificaveritis, totum vivet? Ergo, fratres, accepto auxilio, porrecto nobis desuper auxilio brachio Domini accepto Spiritu sancto, « debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus, » ut habeamus dilectionem, et ex illa ha
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m carnẽ. Seqͥt᷑. Nã prudentia car¬
nis mors ẽ. Bene pꝰsaporem ponit᷑ pru¬
dentia. quia siẽ gustꝰ est discern̾e ciboᷤᷤ
qͥs qͥsapiat sic prudentiȩ ẽ ꝑpendere
quid expediat. In quo siqͥs hoc cantũ
querit. quod sapit carni. prudentia
carnis ẽ: que mors anime ẽ. Sicut enĩ
anima uica ẽ corꝑis. sie uica animȩ õs

Expanded text:
dum carnem. Sequitur: « Nam prudentia carnis mors est. » Bene post saporem ponitur prudentia, quia sicut gustus est discernere cibos, quidquid sapiat, sic prudentiae est perpendere quid expediat. In quo si quis hoc tantum quaerit quod sapit carni, prudentia carnis est: quae mors animae est. Sicut enim anima vita est corporis, sic vita animae Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ apparuit quid erimus. Seimus
quia eũ apparuerit similes ei erimus.
qm̃ udebimꝰ eũ sicuti ẽ. Ipsa ẽ reuela¬
cio filioꝵ dĩ. quam nunc expectat ex¬
pectatio ereatẽ ñ qͦo ereat᷑ã reuelatio¬
nẽ expectet alt̾ius nature q̃ ñ sit erea¬
cura. s ipsa qualis nẽ ẽ. expectat qñ sit
qͣlis fut᷑a ẽ. tanꝗͣ sidic̾et᷑ oꝑante pictore
subiectis sibi colorib ⁊ ad opꝰ eiꝰ ꝑatis ex¬
pectatio color manifestationẽ imaginiᷤᷤ
expectat. ñ qr tunc alii erunt. aut non
colores erunt. s cancũ quod aliã digni¬
subiecta ẽ. hocẽ ialtio. uanitas uanicatũ
ꝙ om̃ia uanitas. Que habundantia ẽ hõi
mõi labore suo quẽ ipse laborat subsole
cui dictũ ẽ in labore mandueabis panem:
U anicati gͦ creat᷑a subiecta ẽ ũsponte. B̾ene
addicum ẽ ñ sponte. homo qͥppe sponte pec¬
cauit. s ñ sponte dampnatꝰ ẽ. Peccatũ itaq
fuit spontaneũ cont᷑ p̃ceptũ fac̃e uericatis

Expanded text:
Scimus quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . » Ipsa est revelatio filiorum Dei, quam nunc exspectat exspectatio creaturae; non quod creatura revelationem expectet alterius naturae, quae non sit creatura, sed ipsa, qualis nunc est, exspectat, quando sit; qualis futura est. Tanquam si diceretur; operante pictore, subjectis sibi coloribus et ad opus ejus paratis, exspectatio colorum manifestationem imaginis exspectat, non quia tunc alii erunt, aut non colores erunt, sed tantum quod aliam dignisubjecta est. » Hoc est illud. « Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . » Quae abundantia est homini in omni labore suo, quem ipse laborat sub sole; cui dictum est. In labore manducabis panem? « Vanitati ergo creatura subjecta est, non sponte. » Bene additum est, « non sponte. » Homo quippe sponte peccavit; sed non sponte damnatus est. Peccatum itaque fuit spontaneum contra praeceptum facere veritatis;
Abbreviated transcription (Latin):
bet ad futam głam ad magnã multicu¬
dinẽ dulcedinis dĩ. quã abscondit nunc
timentibᷤ ꝑficiet aut̃ sꝑantib inse. et
sie reuelabit nob̾ ut ĩpleat᷑ in nob̾. In
hac qͥdem uita scõm multicuoinẽ doloꝵ

Expanded text:
bet: « ad futuram gloriam, ad magnam multitubet: « ad futuram gloriam, ad magnam multitudinem dulcedinis Dei, quam abscondit nunc timentibus se, perficiet autem sperantibus in se; et sic revelabit nobis, ut impleatur in nobis. In hac quidem vita secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pes. Totꝰ enĩ xp̃c accepturꝰ ẽ heredita¬
tẽ. hereditas ab inherendo dicta est.
Nos enĩ qͥm̃bra corꝑis eiꝰ sumꝰ. hereditatẽ
talem sꝑare debemus. in qͣ ad ept᷑i sumꝰ
bonũ quod ñ transibit. et euasuri ma
lũ quod finẽ ñ habebit. Si cam̃ conpati¬
mͣ. ut et cũ głificem᷑. Nam c̃ sanguine
ꝓpͥo et passione mortis hereditatẽ sibi
consorces hereditatis sint et passionis.
Ipse uͦ in eo in quo passus ẽ ipse n tẽptatꝰ.
potens ẽ & eis qͥ cemptant᷑ auxiliari cuiꝰ
passioĩs so la memoria confirmare nos
poterit ad om̃ia ꝓ ipso coleranda. Iue enĩ
insulcationes et flagella. illa ignomint¬
osa uestis et cesa et consputa facies. et
spinea corona. et ut multa p̃cereamus.
crux eiꝰ et mors cogitata. qͥd in nob̃ ñ ef¬
ficient :: Qͥd deniq ꝓmissoꝵ magnitu¬
temꝑis iste eũ confine dona ꝓmissa sine
fine. iste estimationẽ habent illa ñ ha¬

Expanded text:
pes. Totus enim Christus accepturus est haereditapes. Totus enim Christus accepturus est haereditatem. Haereditas ab inhaerendo dicta est. Nos enim qui membra corporis ejus sumus, haereditatem talem sperare debemus, in qua adepturi sumus bonum quod non trlum quod finem non habebit. « Si tamen compatimur, ut et congloriemur. » Nam cum sanguine proprio et passione mortis haereditatem sibi consortes haereditatis, sint et passionis; ipse vero in eo in quo passus est ipse et tentatus, potens est et eis qui tentantur auxiliari: cujus passionis sola memoria confirmare nos poterit ad omnia pro ipso toleranda. Illae enim insultationes et flagella, illa ignominiosa vestis, et caesa et consputa facies, et spinea corona; et ut multa praetereamus, crux ejus et mors cogitata, quid in nobis non efficient? Quid denique promissorum magnitutemporis; » istae enim cum fine, dona promissa sine fine, istae aestimationem habent, illa non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uuli. et ad contemplanda spũalia minꝰ
Idonei. usq ad humillimas nr̃as cogi¬
tationes se diuina misedĩa porrex̃.
ut qͦmͦẽq cerñe niterem᷑. quod ñ eui¬
dent̃ atq ꝑspieue cer nebamꝰ. id ipsũ
morit᷑ quod in eniginate cernebamus
cũ facie ad faciem cern̾e ceꝑimꝰ. Con¬
morit᷑ pat̾ in eniginate et idem ipse
fit hereditas. c̃ facie ad faciem possidet᷑.
uisio ꝑfecta uisione ꝑimit᷑. & cam̃ nͥ
illa pͥor nos nutͥret. ad illam plenissi¬
nã et euidentissimam ñ efficeremur
Idonei. Qͦd si etiã de dño iħu xͦ incel¬
lectꝰ ao mictat. ñ enĩ coheredes eius
ẽẽᷤ possumus. nͥ et ipse heres sit in
corꝑe suo intelligat᷑ heres. idẽ in eccła.
Cuiꝰ eoheredes sumus. quãuis ex nobis
constet. quẽ ad modũ filii eiꝰ matͥs di¬
cim᷑ ꝗͣuis ex nob̃ constet. Simpliciter
aut̃ pot̃ intelligi heredes nos ẽẽ dĩ
in quantũ głe eiꝰ consticuim᷑ firmis¬
natur hab̃e conformes et conpartici¬

Expanded text:
vuli, et ad contemplanda spiritualia minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se divina miseratio porrexit, ut quomodocumque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moritur quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Conmoritur Pater in aenigmate, et idem ipse fit haereditas, cum facie ad faciem possidetur:visio perfecta visione perimitur, et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad illam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. Quod si etiam de Domino nlectus admittat, non enim cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit, in corpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quemadmodum filii ejus matris dicimur, quamvis ex nobis constet. Simpliciter autem potest intelligi, haeredes nos esse Dei, in quantum gloriae ejus constituimur firmisnatur habere conformes et compartici
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm. quia in eo ñdũ ꝑ resurrechonẽ
renouato peccati meritũ manet. Hoc
ẽ necessicas mortis. sp̃m̃ ant̃ uitã eẽ. ꝓpt̾
iusticiam. qͥa licet ad huc corꝑe mortis
huiꝰ onerem᷑. iam scd̃m int̾iorẽ hominẽ
cepta renouatione infid̾i iusticiã res¬
piramꝰ. tam̃ ne humana ignorantia
de resurrectone corꝑis nil sꝑaret.
etiam ipsũ qͦd ꝓpt̃ m̃icũ peccati in p̃sen¬
t scło dixerat morcuũ. infut᷑o ꝓpt̾ ius¬
ticiȩ mericũ dicit. iuuificandũ. nec
sic ut cantũ ex mortuo uiuũ fiat. s etiã
ex mortali ĩmortale ꝑmaneat. Apłice
linen scientie attende. Q eqͥd hic
dicit id̾o dicit. ne pucarent homi nes
qͥdem adhuc peccati m̃itum gerere.
qͦd conditione mortis obt᷑ctũ ẽ. s iam
spm̃ cepisse uiuere. ꝓpt̾ iusticiã fid̾i. qͥ
et ipse in homine fuerat. qͣdam morte

Expanded text:
peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam elumen scientiae attende. Quidquid hic dicit, ideo dicit, ne putarent homines, quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte
Abbreviated transcription (Latin):
malũ est. Si aut̃ spũ facta carnis mores¬
ritis uiuetis. hoc ẽ opꝰ nr̃m in hac uita
actiones carnis spũ mortificare. cotidie
affug̃e. minuere. frenare. int̾imere.
Actiones carnis ꝯcupiscentie carnis st̃.
quib ñ consentire magna laus ẽ. quo
ñ habere ꝑfecto ẽ. Ad quod nequis de
sp̃s sui uͥtute p̃sumeret. subuinxit.
qͥtl agit et id̾o regit᷑ ut recte agat. Qͥ
aut̃ agit᷑ agẽ ipse aliqͥd uix in telligit᷑.
Et cam̃ tantum p̃stat uoluntatib nr̃is
gr̃a saluatoris. ut ñ dubitet apłs dic̃e. qͦt
egerint illi a quo agunt᷑ gr̃as agant.
qr siẽ agendũ ẽ illud agant. id ẽ ẽ delec¬
tatione et dilectione iusticie. et su aui¬
tatẽ qũã dedit dñs. ut t̾ra eius cdaret frue¬
tum suũ ab eo se accepisse gaudeant. Nom̃
enĩ adiutoris p̃se̾bit agenti. qͥa et ipse ali¬
quid agit. filii gͦ d̾i st̃ quiẽq agunt᷑ spũ ñ
litt̾a. ñ lege p̃cipiente. minante ꝓmittente
s spũ excitante illuminante aduuante.

Expanded text:
malum est. « Si nutem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. » Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare, quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Actiones carnis concupiscentiae carnis sunt: quibus non consentire magna laus est; quas non habere, perfectio est. Ad quod ne quis de spiritus sui virtute praesumeret, subjunxit: quid agit: et ideo regitur, ut recte agat. Qui autem agitur, agere ipse aliquid uix intellegitur. et tamen tantum praestat uoluntatibus nostris gratia saluatoris, ut egerint, illi a quo aguntur, gratias agant, quia sicut agendum est illud agant, id est cum delectatione et dilectione justitiae, et suavitatem quam dedit Dominus, ut terra ejus daret fructum suum, ab eo se accepisse gaudeant. Nomen enim adjutoris praescribit agenti, quia et ipse aliquid agit. Filii ergo Dei sunt, quicunque aguntur spiritu, non littera, non lege praecipiente, minante, promittente, sed spiritu excitante, illuminante, adjuvante.
Abbreviated transcription (Latin):
ut accipiant. inueniant. et aꝑiat᷑ eis.
neo aut̃ clamamꝰ. idẽ ipso diffundente
caritatẽ in cordib nr̃is. si ne qua frustra
ñ loqͣt᷑ d̾s. que cam̃ ut ẽq ratiocinari po¬
cest. Inc̾ro  gͦ uiscera cua siplena st̃ ea¬
ricate. in t̾roga animã cuã utrũ timore
agat᷑ an amore. Ipse qͥ diffundit carica¬
tẽ in corde cuo. testimonũi ꝑhibet spũi
cuo qͥd in eo agat᷑. ipse eciam sp̃s dese ip¬
so testificat᷑. Quomͦ:. Nis audire qͦmodo :
Audi ipsum qͦ donante si habes. accipis
tio iusticiȩ ce agit. ad obseruationẽ
mandator dĩ. hoc ẽ cestimoniũ habi¬
tantis in te spẽ di. Sic sic es lib̾ es. filiꝰ
es. cua sunt om̃ia que patͥs sunt. In¬
spirat tͥ amorẽ patͥs sp̃s adoptionis. in
quo in cantũ elamas inquantũ amas
qr ipse amorẽ et elamor. in qͦ clamas abba
pat̃. Si pacr̃e inuocas filii affectu. ipse

Expanded text:
ut accipiant, inveniant, et aperiatur eis. ut accipiant, inveniant, et aperiatur eis. In eo autem clamamus, id est ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua frustra non loquatur Deus: quae tamen utcunque ratiocinari potest. Interroga ergo viscera tua, si plena sunt charitate, interroga animam tuam, utrum timore agatur, an amore. Ipse qui diffundit charitatem in corde tuo, testimonium perhibet spiritui tuo quid in eo agatur; ipse etiam Spiritus de seipso testificatur. Quomodo? Vis audire quomodo? Audi ipsum, quo donante si habes, accipis tio justitiae te agit ad observationem mandatorum Dei, hoc est testimonium habitantis in te spiritus Dei. Si sic es, liber es, filius es, tua sunt omnia quae Patris sunt. Inspirat tibi amorem Patris Spiritus adoptionis, in quo in tantum clamas, in quantum amas, quia ipse amor est et clamor, in quo clamas, « Abba Pater. » Si Patrem invocas filii affectu, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
incabuł cordis in caritat̾e. Seruitus
uͦ in timore quid ẽ:. Nemo inuitꝰ bene
facit etiã sibonũ ẽ quod facit. qͥa nichil
ꝓdest sp̃s timoris ubi ñ est sp̃s caritatis.
M andatũ enĩ dĩ sifit timore pene ñ amo¬
re iusticie. seruiliterfit. et id̾o nec fit.
S accepistis sp̃m adoptionis. Solet gau¬
dere pat̾ ad unicũ filiũ. canqũã qͥsolus
totũ possessurꝰ sit. nec habeat cũ quodiui¬
dat hereditatẽ. N sic d̃s pat̃. habuerit
unieũ. s noluit hab̃e unũ. quẽ in mũ¬
oũ misit ut fr̃s hab̾et ad optatos. Ue¬
nit unigenitꝰ suscepit inse ipso pecca¬
ta qͥb ĩplicabim᷑. ne ꝑea gr̃a adoptio¬
nis ĩpediret᷑. In quo elamamꝰ abba pat̾.
harum duarũ uocũ. alt̾a ex lege est.
alt̾a ex p̃putio. Qͥ aut̃ elamant. aliquid
petunt. Q d petunt. nͥ qͦd esuriunt et si¬
tiunt idẽ iusticiam :: Dedit enĩ seruis
sius pocestatẽ filios dĩ fieri unicꝰ dĩ. eosq
ad monit pecere. querere et pulsare

Expanded text:
itus vero in timore quid est? Nemo invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit, quia nihil prodest spiritus timoris, ubi non est spiritus charitatis. Mandatum enim Dei si fit timore poenae, non amore justitiae, serviliter fit; et ideo nec fit. « Sed accepistis spiritum adoptionis. » Solet gaudere pater ad unicum filium, tanquam qui solus totum possessurus sit, nec habeat cum quo dividat haereditatem. Non sic Deus Pater. Habuit unicum, sed noluit habere unum, quem in mundum misit, ut fratres haberet adoptatos. Venit unigenitus, suscepit in seipso peccata quibus implicabamur, ne per ea gratia adoptionis impediretur. « In quo clamamus, abba, Pater. » Harum duarum vocum, altera ex lege est, altera ex praeputio. Qui autem clamant, aliquid petunt. Quid petunt, nisi quod esuriunt, id est justitiam? Dedit enim servis suis potestatem filios Dei fieri , unicus Dei, eosque admonuit petere, quaerere, et pulsare,
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. ñ in omib facta sunt deqͥb die¬
ta sc̃. Ad huc enĩ usꝙ infinẽ scłi multi
uocandi et iustificandi sunt. Et tamen
uerba p̃teriti tẽꝑis posuit de reb eti am
fut᷑is tanqu̾a iam fecerit d̾s. que iani ut
fierent ex et̾̃nitate disposuit. Id̾o dieit et¬

Expanded text:
n in omnibus facta sint, de quibus dicta sunt; adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt: et tamen verba praeteriti temporis posuit de rebus etiam futuris, tanquam jam fecerit Deus, quae jam ut fierent ex aeternitate disposuit. Ideo de
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃. Talib diligentib dm̃ om̃ia coope¬
rantur inbonũ. usq adeo ꝓrsus om̃ia ut
etiam siqͥ eoꝵ deuiant et exorbitant etiã
hoc ipsum eis faciat ꝓfic̾e̾ in bonũ. qr hu¬
muliores redeunt atq doctiores. Discunt
enĩ ipsa uita iusta cũ cimore se exulcare
deb̾e. ñ sibi arrogando canꝗͣ de sua uͥtute
fidutiam ꝑmanendi nec dicendo in habun

Expanded text:
s Deus diligentibus eum omnia cooperatur in bonum; usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim in ipsa via justa cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam perman
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. neq insanabilem uoluit ẽẽ pec¬
cantẽ. Altiori uͦ sensu intellig̾e possumus.
quia et ipsa creat᷑a idẽ ipse homo cum
iam signacso imagiiis ꝓpt̾ peccatum
amisso remansit tantũmꝰ creata. et ipsa utiq
ereat᷑a. idẽ et ipsa que nondũ uocat᷑ filioꝵ
forma ꝑfecta. s cantũ uocat᷑ creat᷑a. lib̾abi¬
tur aseruicute int̾itꝰ. Qͦo itaq ait et ip

Expanded text:
nsanabilem voluit esse peccantem. Altiori vero sensu intelligere possumus, quia et ipsa creatura, id est ipse homo, cum jam signaculo imaginis propter peccatum amisso, remansit tantummodo creatura, et ipsa utique creatura, id est et ipsa quae nondum vocatur filiorum forma perfecta, sed tantum vocatur creatura, liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ipse pat̾s qͥ fiii. S ecce adiuuante
sa delectatione iusticiȩ et integra fi¬
de et catholica spm̃ d̾i in nobis ẽẽ cog¬
noscimꝰ. S qͥd de carne illa morcali :
Qͥd de lege repugnante legi mentis:
Qo de illo gemitu miser ego homo.

Expanded text:
i; ipse Patris, qui Filii. Sed ecce adjuvante sa delectatione justitiae, et integra fide et catholica, spiritum Dei nobis inesse cognoscimus. Sed quid de carne illa mortali? Quid de lege repugnante legi mentis? Quid de illo gemitu, miser ego homo?
Abbreviated transcription (Latin):
Namq anteqũa ĩ mutaret᷑ in illã in corrup¬
nt᷑. poc̾at ẽẽ mortale qu̾ãius ñ moritu¬
ẽẽ egrocabile. qu̾auis ñ egrotaturũ. Cuiꝰ
et̾nã incorruptionẽ. si in homine uis¬
ticia idẽ obedientia ꝑmaneret. S ip¬
sũ mortale ñ ẽ factũ mortuũ. nͥ ꝓpter¬

Expanded text:
n illam incorruptitur, poterat esse mortale, quamvis non morituesse aegrotabile, quamvis non aegrotaturum. Cujusaeternam incorruptionem, si in homine justitia, id est obedientia permaneret. Sed ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ om̃s p̃sciti. ac p̃destinati st̃. et mulci
iam uocati atq iustificati. Qdd aut̃ posuit
infine illos et głificauit. si qͥdem illa gła
ẽ hic incelligenda. dequa idem dicit. cũ
xp̃e apparuerit uita ur̃a. cunc et uos appa¬

Expanded text:
m praesciti ac praedestinati sunt, et multi jam vocati atque justificati: quod autem posuit in fine, illos et glorificavit siquidem illa gloria est hic intelligenda, de qua idem dicit, Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos
Abbreviated transcription (Latin):
lacina. ñ ipsũ carnis menbrũ. s. quod
fit ꝑmenbrũ carnis. Sic gͦ peccatũ mor
dĩi quod factũ ẽ de pecc̃o. quia inde
carnem assũpsit de massa ipsa q̃ mor¬
cẽ meruerat ex peccato. Et enĩ maria
exadam mortua ꝓpt̾ pecẽm. et earo dñi
ex maria morcua. ꝓpt̃ delenda peccata.
MaRia uͥgo sine uirili amplexu sine con¬
cupiscentiȩ estu. qm̃ ne pateretur estũ

Expanded text:
ipsum carnis membrum, sed quod fit per membrum carnis. Sic ergo peccatum mors Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim Maria ex eadem mortua propter peccatum, et caro Domini ex Maria mortua propter delenda peccata. Maria virgo sine virili amplexu, sine concupiscentiae aestu, quoniam ne pateretur hunc
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ maria ñ concubuit et concep̃. s ere¬
didit et concepit. natꝰq ẽ dñs. morcał
morcalib. Quare mortał :: Qa insi¬
milicudine carnis peceati ñ incarne
peccati. Qͥd habet caro peccatiͤ. Morcẽ
et peccatũ. E dhabuit similicudo car¬
nis peccatis. Mortẽ sine peccõ. Si enĩ
hab̾et pecẽm: caro eẽt peccati. Si mor¬
tẽ ñ haberet. ñ eẽt similicudo carnis
peccati. Taliᷤᷤ uenit saluator. Mortalis
aut̃ morcuus ẽ. s mortẽ occidit. et de pec¬
cato dampnauit pecẽm. De peccato p̃sumptoriᷤᷤ
ut dictum ẽ. dampnauit peccm̃ penitentis pecca-
truxit omne peccatũ in nob̾. Hȩc ẽ uis¬
ticia legis ñ impleta ꝑ legẽ. s ꝑ eũ qͥue
uit leg̃ẽ ñ soluere s ad implere iħni

Expanded text:
go Maria non concubuit et concepit, sed credidit et concepit: natusque est Dominus mortalis mortalibus. Quare mortalis? Quia in similitudine carnis peccati, non in carne peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si enim haberet peccatum, caro esset peccati. Si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Mortalis autem mortuus est, sed mortem occidit, et de peccato damnavit peccatum. De peccato ergo praesumptoris, ut dictum est, damnavit peccatum poenitentis peccatotruxit omne peccatum in nobis. Haec est justitia legis, non impleta per legem, sed per eum, qui venit legem non solvere,
Abbreviated transcription (Latin):
cato d ampnaret peccacũ talis apparuit
id ẽ in similicudinẽ carnis peccati. Simi¬
licudo aut̃ carnis peccati fuit ineo. qͥa moiᷤ
ũ est ñ de peccato. et utiq corpꝰ illud mor¬
cale fuit. Nã nͥ mortale ẽẽt. ñ moreret᷑.
Sic gͦ dr mors peccatũ. quia pecc̃o fac

Expanded text:
ato damnaret peccatum, talis apparuit, id est in similitudine carnis peccati. Similitudo autem carnis peccati fuit in eo, quia mors non est nisi de peccato, et utique corpus illud mortale fuit. Nam nisi mortale esset, non moreretur. Sic ergo dicitur mors peccatum, quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a in oratione nr̃a. qͣ dicimꝰ ne nos
in ducas in tẽptationẽ s lib̾a nos ama
lo: hoc utiq cupimꝰ. ut nec ipsa ma¬
la desid̾ia exͥstant de carne nr̃a. s
quandiu hic uiuuimꝰ. id effic̾e̾ ñ uale¬
mus. Meruit hoc humana nat᷑a
insemet ipsa de pecc̃o. langor ẽ. sana¬
t᷑ et ñ ẽ. Discordia ista. ꝓpace laborat.
Agit caro desid̾ia sua. age q cu cua.
Non oppͥmunt᷑ ñ excingunt᷑ ace desi¬
d̾ia carnis. ñ extinguat tua. ne in
cercamine succũbas. Mente ñ con¬
sentiente mał concupiscentiis serui
legi d̾i. carne aut̃ concupiscente. s
ce ñ seruiente. serui legi peccati.
si sunt incarne. carne seruiendo le¬
gi peccati. tam̃ scd̃m carnẽ. ñ abu¬
lant ĩnte seruiendo legi d̾i. Nẽ id:
nec ipsa concupiscentia erit. contͣ
et mortis. Tres hic leges ꝓposuisse
uidet᷑ apłs. quarũ discretio legen¬
tib necessaria ẽ. Lex sp̃s uite. ip¬

Expanded text:
nostra, in oratione nostra, qua dicimus: « Ne nos nostra, in oratione nostra, qua dicimus: « Ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo ; » hoc utique cupimus, ut nec ipsa mala desideria existant de carne nostra; sed quandiu hic vivimus, efficere non valemus. Meruit hoc humana natura in semetipsa: de peccato languor est; sanatur, et non est. Discordia ista pro pace laborat. Agit caro desideria sua, age et tu tua. Non opprimuntur, non exstinguuntur a te desideria carnis; non exstinguat tua, ne in certamine succumbas. Mente non consentiente malis concupiscentiis, servi legi Dei; carne autem concupiscente, sed te non serviente, servi legi peccati. si sunt in carne, carne serviendo legi peccati, tamen secundum carnem non ambulant, mente serviendo legi Dei. « Nunc, nec ipsa concupiscentia erit, contraet mortis. » Tres hic leges proposuisse videtur Apostolus, quarum discretio legentibus necessaria est. Lex spiritus vi
Abbreviated transcription (Latin):
terat. qi in quo lex infirmabat᷑. misit
ñ discernens se ipsum ñ intelligens qͦd
oꝑat᷑. incipit discernere se ipsũ. et in¬
telligere qͥs ineo oꝑat᷑. Igit᷑ in quit
ñ alius incarne. alius inmente. s ego
uncarne. ego inmente ñ due contra¬
rie nature. s in utroq unꝰ homo.
sic̃ unꝰ d̾s aquo factꝰ ẽ hõ. ipse ego m̃¬
te seruio legi dĩ. ñ consentiendo. car¬
ne aut̃ legi peccati concupiscendo.
tam̃ hic delector. et ibi ñ uincor.
ndicit᷑ enim tͥ hic noua uita. ouetꝰ
homo. Nouit᷑as gaudio suspenderis
s uecustatis onere p̃grauaris. Inci¬
pit tͥ bellũ ẽẽ adũsũ ce. s exqua par¬
te displices tͥ uingeris deo. et exqua
parte iam d̾o iungeriᷤᷤ. idoneus eris
ad uincendũ te. quia ille tecĩi ẽ qui
uncit om̃ia. S tedet nos cotidiani
certaminis nollemꝰ semꝑ uincere
uellemꝰ aliq̃n pacẽ inuenire. Quan¬
cũ enĩ ẽ in uocis nr̃is inuoluntate

Expanded text:
terit, quia « in quo lex infirmabatur, misitterit, quia « in quo lex infirmabatur, misitnon discernens seipsum, non intelligens quod operatur, incipit discernere seipsum, et intelligere quis in eo operatur. Igitur, inquit, non alius in carne, alius in mente; sed ego in carne, ego in mente; non duae contratiae naturae, sed in utroque unus homo, sicut unus Deus, a quo factus est homo; ipse ego mente servio legi Dei, non consentiendo; carne autem legi peccati, concupiscendo: tamen hic delector, et ibi non vincor. Indicitur enim tibi hic nova vita, o vetus homo. Novitatis gaudio suspenderis sed vetustatis onere praegravaris. Incipit tibi bellum esse adversum te; si ex qua parte displices tibi jungeris Deo, ex qua parte jam Deo jungeris, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui vincit omnia. Sed taedet nos quotidiani certaminis, nollemus semper vincere; vellemus aliquando pacem invenire. Quantum enim est in votis nostris, in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia. si aliquid p̃sumimꝰ. obrui¬
mur de uidicioꝵ̃ cuors ignorantia.
Id̾o gr̃e tue t̃iinos in habitantes. tͣban¬
tur asignis cuis. multũq eos delectat
exitꝰ matutni huiuis et uesꝑe. ubi
deeo quod de gr̃a cua fut᷑i sunt. ne¬
quaqũa ulceriꝰ tmeant defectũ. ultͣ
quod ulteriꝰ ñ desid̾ent ꝓfectum. ce¬
nences illuo ꝓfectum quo cu eris eis
om̃ia in om̃ib. Dñe dabis pacem noͦbiᷤ.
in cerim pacientiam da eis. Igit᷑ ego
ipse mente seruio legi dĩ. carne aut̃
legi peccati. Ordo sensus ꝓcedentis
hic est. Quia gr̃a liberat. gͥ ego ipse
mente seruio legi d̾i. carne aut̃ legi
peccati. Quod si mente seruo legi d̃i.
et si carne etiam seruio nolens legi
peccati. iam tam̃ in xp̃o sum. Si in
effugimus. qui ad xp̃m confugimus.
qr libatorem inuenimꝰ. Lex enũ spẽ¬
uite iuxp̃o iħu. lib̾auit me alege pee¬
cati ꝙ morcis. In lege uͦ sp̃e ĩplet᷑ iusti¬
cia. que uilege lutere impleri ñ po¬

Expanded text:
plius aliquid praesumimus, obruimur de judiciorum tuorum ignorantia. Ideo gratiae tuae terminos inhabitantes turbantur a signis tuis, multumque eos delectat exitus matutini hujus et vesperae, ubi de eo quod de gratia tua futuri sunt, nequaquam ulterius timeant defectum, ultra quod ulterius non desiderent profectum, tenentes illud perfectum, quo tu eris eis omnia in omnibus. Domine, dabis pacem eis; interim patientiam da eis. « Igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. » Ordo sensus praecedentis hic est. Quia gratia liberat, igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Quod si mente servio legi Dei, et si carne etiam servio nolens legi peccati, jam tamen in Christo sum. Si in effugimus, qui ad Christum confugimus quia liberatorem invenimus. CAPUT ege peccati et mortis. » In lege vero spiritus impletur justitia, quae in lege litterae impleri non po
Abbreviated transcription (Latin):
uicam. beacũ et beatificũ gr̃e cue ei¬
bum. Ibi eñ ce exibes anime oeside¬
ranti acceptans amplexũ amoris sui.
et osculans eam osculo ous cui. ubi
modo sumit corpꝰ et sangͥnẽ tuũ. Ibi
conscientia ñ solũ aboꝑib morcuis
emundat᷑. s et ad seruiendũ d̾o uuen¬
c̃plene inea ad ĩplet᷑ legis iusticia. ut
sic̃ ce nob̾ exibusti qͦlãmi usq ad con¬
tẽpcũ cui. sic et filii cui uoueant tͥ se¬
met ipsos usq adcontẽpcũ sui. misit
autem q̃s filium suum in siilitudinem carm̃
peccati. incarne uera. sednon in carne pec¬
cati. Primus hõ nulliꝰ parentis p̃cedentes
peccato creatꝰ ẽ. ñ in carne peccat nosilliꝰ p̃ce¬

Expanded text:
vitam beatum et beatificum gratiae tuae civitam beatum et beatificum gratiae tuae cibum. Ibi enim te exhibes animae desideranti, acceptans amplexum amoris sui, et osculans eam osculo oris tui, ubimodo sumit corpus et sanguinem tuum. Ibi conscientia non solum ab operibus mortuis emundatur, sed et ad serviendum Deo vivenfortatur, cum plene in ea adimpletur legis justitia; ut sicut te nobis exhibuisti quodammodo usque ad contemptum tui, sic Filii tui voveant tibi semetipsos usque ad contemptum sui. Misit autem Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, in carne vera, sed non in carne peccati. Primus homo nullius parentis praecedente peccato creatus est, non in carne peccati; nos illi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps huiꝰ mundi a qͦ uisticia se ꝑmisit
occidi. cũ ñ hab̾et in eo quicquam. Ipse
uͦ in nocentis morcis suȩ iusticiam dans
peccatori penicenti. fidem suaui et ca¬
ritat̾e posuit ei in corde confessionẽ ad
salute in ore. corpꝰ suũ et sanguinẽ in
manu. sicq reum et redẽpcũ suũ d̾o
patͥ rep̃sentans. de pecc̃o p̃sũptoris dãp¬
naco et destructo peccato penitentis
placitũ et acceptũ eũ reddidit. insa¬
cͥficiũ iusticie sue. hec ẽ redemptio
quã misisti dñe ppło tuo. hec ẽ iusticia
tua de qua afinib t̾re. cocidiȩ adce ela¬
mat pauꝑ tuus. in tua iusticia lib̾a me.
hoc ẽ opus cuũ. dequo postulat ꝓpħa di¬
cens. Dñe opus cuũ. uerũ fiat. Uerũ
quippe nob̾ fit opꝰ tuũ cũ sacͥficamꝰ tibi
hoc sacͥficiũ cuũ. ẽ cerco fidĩ sacm̃to &
pio cordis affectu recolentib nob̃. qͥd ꝓ
nobis fecisti. fides quasi ore suscipit. speᷤᷤ
ruminat. caricas excoquit uis alut̃e &

Expanded text:
princeps hujus mundi, a quo pro justitia se permisit occidi, cum non haberet in eo quidquam. Ipse vero innocentis mortis suae justitiam dans peccatori poenitenti, fidem suam et charitatem posuit ei in corde, confessionem ad salutem in ore, corpus, et sanguinem in manu: sicque reum et redemptum suum Deo Patri repraesentans, de peccato praesumptoris damnato et destructo peccato poenitentis, placitum et acceptum eum reddidit in sacrificium justitiae suae. Haec est redemptio, quam misisti, Domine, populo tuo; haec est justitia tua, de qua a finibus terrae quotidie ad te clamat pauper tuus: « in tua justitia libera me . » Hoc est opus tuum, de quo postulat Propheta dicens: « Domine, opus tuum verum fiat . » Verum quippe nobis fit opus tuum, cum sacrificamus tibi hoc sacrificium tuum; cum certo fidei sacramento et pio cordis affectu recolentibus nobis quid pro nobis fecisti, fides quasi ore suscipit, spes ruminat, charitas excoquit in salutem et
Abbreviated transcription (Latin):
ut lex impleat᷑. Que nͥ satisfactio de
p̃c̾ico. cautio defut᷑o:. S nulla poc̾at
ẽẽ satisfacho anat᷑a uiciaca. de pec¬
cato conereto nat᷑e. nec cautio de fu¬
curo abeo qͥ ex sors eẽt gr̃ȩ. Ecce in¬
firmitas legis ꝑcarnẽ. Uenit gͦ uni¬
genitꝰ a patre plenꝰ gr̃e et ueritatis.
plenus in tancũ gr̃e. ut ñ solum in
ipso habundaret. s eciã ab ipso in nos
ex undaret. quia deplencudine eius
om̃s accepimꝰ et grãm ꝓ gr̃a. Primũ
enĩ nob̃ prerogat fidem. deinde quasi
ꝓmerito fidi̾ spem. spes aut̃ ñ confundit.
quia mox etiam caritas dĩ diffundit᷑ i ncor

Expanded text:
ut lex impleatur. Quae, nisi satisfactio de ut lex impleatur. Quae, nisi satisfactio de praeterito, cautio de futuro? Sed nulla poterat esse satisfactio a natura vitiata de peccato concreto naturae; nec cautio de futuro ab eo qui exors esset gratiae. Ecce infirmitas legis per carnem. Venit ergo Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis ; plenus intantum gratiae, ut non solum in ipso abundaret, sed etiam ab ipso in nos exundaret, quia de plenitudine ejus omnes accepimus, et gratiam pro gratia. Primum enim nobis praerogat fidem, deinde quasi pro merito fidei spem; spes autem non confundit, quia mox etiam charitas Dei diffunditur in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum obculit in macłatũ do̾. emun¬
dabit conscientiã nr̃am ab oꝑib mor¬
tuis. ad seruiendũ d̾o uiuenti: Quod
enĩ hie peceati dãpnatio. hoc ibi d̾r
morcuoꝵ oꝑum facta emundatio
& seruitꝰ munde ad dm conseientiȩ
ꝑfecta iusticiȩ impletio ẽ. Nam inlege
litt̾e homo peccabat. et hyrcꝰ luebat.
in quo ñ sp̃e s caro mundari uł seĩfi¬
cari uidebat᷑. in eo qͦd ad eiꝰ emundati¬
onẽ. lex ꝓpt̃ infirmicatis sue conseien¬
tiam nil ãpliꝰ aforensi illo emundati¬
onis ricu exigebat. Usq ad carnẽ
enĩ cantũ lex posse uidebat᷑. ad con¬
sientiam uͦ emundandam ingredi in¬
firmabat᷑ ꝑ carnẽ: hoc pꝰ peceatũ ñ
facientẽ lapidandũ uel ext̃minandũ
min abat᷑ de ppło suo de conseientia in¬
chil agens. quomͦ emundaret᷑ dño d̾o
suo. quod ñ fit nͥ inconsũm atione
iusticie legis. Querendũ gͦ ẽ que sit
ipsa legis iusticia. Scilicet ipsa ẽ que
idõ iusticia legis đr. qr ad hoc dataẽ

Expanded text:
psum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi? . Quod enim hic peccati damnatio, hoc ibi dicitur mortuorum operum facta emundatio, et servitus mundae ad Deum conscientiae perfecta justitiae impletio est. Nam in lege litterae homo peccabat, et hircus luebat; in quo non spiritus, sed caro mundari vel sanctificari videbatur, in eo quod ad ejus emundationem lex propter infirmitatis suae conscientiam nil amplius a forensi illo emundationis ritu exigebat. Usque ad carnem enim tantum lex posse videbatur, ad conscientiam vero emundandam ingredi infirmabatur per carnem. Hoc post peccatum non facientem lapidandum vel exterminandum minabatur de populo suo, de conscientia nihil agens quomodo emundaretur a Domino Deo suo; quod non fit, nisi in consummatione justitiae legis. Quaerendum ergo est quae sit ipsa legis justitia. Scilicet ipsa est, quae ideo justitia legis dicitur; quia ad hoc data est,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ in uobis. Tunc enĩ uiuificatis mor¬
talib corꝑib nr̃is. ñ solum ad peccan¬
dum ꝯsensio nulla erit. s nec ipsa
cui ꝯsenciat᷑ carnis ꝯeupiseentia re¬
manebit. Qũa spt̃u resistent̾e ñ hab̾e
incarne mortali ille cantũ homo potu¬
it. qͥ solꝰ ñ ꝑipsam ad homunes uenit.
Erit enĩ corpꝰ spũale et qͥsqͥs ibi erit ex
toto se. id est ex utraq parte qua cons¬
cat spualis hõ erit. qñ spũale eti am
corpus erit. Neq enĩ absurdũ ẽ ut sit
in illa uica etiam caro spũalis. si potu¬
it esse inhac uita inhis qͥ aohuc carni¬
lia sapiunt. ipse etiam sp̃s carnisis
hec sunt quarta hominis d̾i que hie
scificatione sp̃s in cohant᷑. & in illa beat
et̾ne beaticudinis parte ꝑficumt᷑. Sic gͦ
dicit hic apłs. et qui libet cũ eo spũalis.
ego aut̃ carnalis sum. qͣsi qui nondum
spũale corpꝰ habebat. sieut posset dicere
mortalis sũ. qͥutiq ad hue in morcali
corꝑe degebat. Sie et de aliis quȩ hie

Expanded text:
ejus in vobis . » Tunc enim vivificatis mortalibus corporibus nostris, non solum ad peccandum consensio nulla erit, sed nec ipsa cui consentiatur, carnis concupiscentia remanebit: quam spiritui resistentem non habere in carne mortali ille tantum homo potuit, qui solus non per ipsam ad homines venit. Erit enim corpus spirituale, et quisquis ibi erit, ex toto se id est, ex utraque parte qua constat, spiritualis homo erit: quando spirituale etiam corpus erit. Neque enim absurdum est, ut sit in illa vita etiam caro spiritualis: si potuit esse in hac vita in his qui adhuc carnalia sapiunt, ipse etiam spiritus carnalis. Haec sunt quarta hominis Dei quae hic sanctificatione Spiritus inchoantur, et in illa beata aeternae beatitudinis parte perficiuntur. Sic ergo dicit hic Apostolus, et quilibet cum eo spiritualis; « Ego autem carnalis sum; » quasi nondum spirituale corpus habebat: sicut posset dicere, mortalis sum, qui utique adhuc in mortali corpore degebat. Sic et de aliis quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
legis. ab om̃i pecc̃o ꝓhibentis. Ñ
concupisces. Qͦ o qͥcumq implet
mandacũ. nullum om̃ino faẽ pec¬
catum. Neq enĩ ullam peccatum.
nͥ concupiscendo cõmittit᷑. Accidit
nec facit. nec cõmittit. qr inpecc̃õ¬
Ignorancias meas ne memineris. Bo
centia mala ꝯcupiscentiã bonã. hoc ÷
diffundens caritate incordib nrĩs.
ꝓfecto lex qũauis bona auget ꝓhi¬
bendo desid̾ium malum. Nescio enĩ
qͦmͦ quod concupiscit᷑. dulqus fit cũ ue¬
tat᷑. et hoc ẽ quod inpost̾i̾orib dicit. qͥa
fallit peccatum ꝑmandatum. et ꝑ illuo

Expanded text:
legis ab omni peccato prohibentis, « Non legis ab omni peccato prohibentis, « Non concupisces. » Quod quicunque implet mandatum nullum omnino facit peccatum. Neque enim ullum peccatum, nisi concupiscendo committitur. Accidit nec facit, nec committit, quia in pecc« Ignorantias meas ne memineris . » centia mala concupiscentiam bonam, hoc est diffundens charitatem in cordibus nostris, profecto lex quamvis bona, auget prohibendo desiderium malum. Nescio enim quomodo quod concupiscitur dulcius fit cum vetatur; et hoc est quod in posterioribus dicit, quia fallit peccatum per mandatum, et per illud
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum ẽ : Absit. S pecẽm ñ cogno¬
ui. nͥ ꝑ legem. slam ꝯcupiscentiã nes¬
ciebam. nͥ lex oicẽt ñ ꝯcupisces. Si lex
ñ est peccatũ. s in sinuatrix cancum
peccati. nichilominꝰ in his ũbis rep̃¬
hendit᷑. Animã quippe humanã. qua¬
si de ignorantia securam ipsa demon¬
stͣtione peccati. fac̃ reã. Itaq peccacũ
S daca ẽ lex utilis. in eo quod peccatũ
demonstraret. quia cñ peccatũ iuin¬
ci ñ poss sine gr̃a d̾i. peccator̃e ipsa
reatus sollicicudo ad ꝑcipiendam
insica. s cognita. nec eam lex culit.
s cam̃ aqͦ colleret᷑ ostendit. Conseq̃ns
aut̃ erat ut qm̃ ñdũ accepta gr̃a ꝯ
cupiscentie resisti ñ poc̾at. aug̾et᷑
etiam. quia maiores habet uires ꝯ¬
cupiscentia cͥmine p̃uaricationis
ad iuncto. cũ eciam contͣ legem fa¬
cit. ꝗͣ si nulla lege ꝓhib̾et᷑. Id̾o ꝯeu¬
piscentiã qͥddã qͦ cumcta conplexus
est. elegit apłs canqu̾ã hec ẽẽt uox

Expanded text:
um est? Absit! Sed peccatum non cognovi, nisi per legem. Nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces. » Si lex non est peccatum, sed insinuatrix tantum peccati, nihilominus in his verbis reprehenditur. Animam quippe humanam quasi de ignorantia securam, ipsa demonstratione peccati facit ream. Itaque peccatum, Sed data est lex utilis, in eo quod peccatum demonstraret, quia cum peccatum vinci non posset, sine gratia Dei, peccatorem ipsa reatus sollicitudo ad percipiendainsita, sed cognita, nec eam lex tulit, sed tamen a quo tolleretur ostendit. Consequens autem erat, ut quoniam nondum accepta gratiam concupiscentiae resisti non poterat, augeretur etiam, quia majores habet vires concupiscentia, crimine praevaricationis adjuncto, cum etiam contra legem facit, quam si nulla lege prohiberetur. Ideo concupiscentiam, quiddam quo cuncta complexus est, elegit Apostolus, tanquam haec esset vox
Abbreviated transcription (Latin):
posica sibi corona iusticie dicebat.
Seio cui credididi et certus sum. qͥapo¬
tens ẽ depositũ meũ seruare in illũ
diem. Difficile ẽ labor antẽ finẽ la¬
boris ñ reqͥrere. Et bonũ quidem ei
erat ꝑ man̾e adhuc in carne ꝓpter
ñ sine causa dieit. quia cues etiam
pacientia mea. Nos aut̃ et corpus
mortis et captiuitas anime in legem
peccati. ꝙ mundꝰ in maligno positꝰ
ꝙ om̃ia uite huiꝰ mala urgent ad te
sumũ bonũ. ubi nullũ malũ. Tu qͦq
temet ipsũ ꝓmittis nob̾. s qñ ce habitĩ
sumꝰ. ñ indicas nob̃. Creas malũ quod

Expanded text:
a justitiae dicebat: « Scio cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . » Difficile est laborantem finem laboris non requirere. Et bonum quidem ei erat permanere adhuc in carne propter non sine causa dicit, quia tu es etiam patientia sua . » Nos autem et corpus mortis, et captivitas animae in legem peccati, et mundus in maligno positus, et omnia vitae hujus mala urgent ad te summum bonum; ubi nullum malum. Tu quoque temetipsum promittis nobis; sed quando te habituri sumus, non indicas
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ. et cũ qua nati sumꝰ. Qͥd enĩ ñ di¬
cam nati s omĩno concepti. nͥ egͥtudi¬
nẽ quandã incho auimus. qͣ pꝰ morboᷤᷤ
ꝙ muitas mortes corꝑis captiuitates
anime & afflictiones insuꝑ nouissime
necessario moricuri sumꝰ : Neq enim
tam necesse ẽ. eum ipso morbo mori.
fuerit. quam eum qͥ hoc corpꝰ mortiᷤ
habere ceꝑit. in qͦ om̃s homines na¬
tura sunt filii ire. qͥa hoc ñfecit nͥ
pena peccati. C oncupiscentia etiã
cũ qua nati sumꝰ finiri ñ potest. quã

Expanded text:
ua et cum qua nati sumus. Quid enim non dicam nati, sed omnino concepti, nisi aegritudinem quamdam inchoavimus, qua post morbos et multas mortes corporis, captivitates animae et afflictiones, insuper novissime necessario morituri sumus? Neque enim tam necesse est, eum ipso morbo mori, fuerit, quam eum qui hoc corpus mortis habere coeperit, in quo omnes homines natura sunt filii irae, quia hoc non fecit, nisi poena peccati. Concupiscentia etiam cum qua nati sumus, finiri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑe morcis huius: Gr̃a d̾i. Gr̃a
quia gratis data. gr̃a qͥa p̃uenit om̃a
bona merica nr̃a. Lib̾abit aut̃ nos
de corꝑe mortis. cum corruptibile
hoc induet incorruptionẽ. ꝑ quẽ :¬

Expanded text:
de corpore mortis hujus? Gratia Dei. » Gratia, quia gratis data, gratia, quia praevenit omnia bona merita nostra. Liberabit autem nos de corpore mortis, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Per
Abbreviated transcription (Latin):
nulla exparte conferendas. Est gͦ
Mens ñ ꝯsentit. s mors contendit. S si
corꝑis. ñ longe ẽ. Propt̾ hoc cam pro¬
fundꝰ gemitꝰ apłi : Absit. De corꝑe enĩ
mortis huiꝰ ñ oñis lib̾at᷑ qͥ finit hane
uitam. s qui dignꝰ ẽ acciꝑe illã uitã.
Non postulat lib̾ari de substantia corꝑis
que bona ẽ. s de uitiis carnalib iͥnde
ñ libat᷑ homo etiam moriens. nͥ ꝑ grãm
saluatoris. Nam a corꝑe mors seꝑat.
s̃ contͣctat ex illo uitia coherent. qͥb
iusta pena debet᷑. qũa etiam in infer¬
no diues ille inuenit. Non enĩ pecit
tantum ut ꝑ indulgentiã sit dep̃t̾itis
ĩpunitꝰ. s ut etiam de cet̾o sit ad ñ pec¬
candũ fortis et ualidꝰ. Cũ delectat᷑ enĩ
legi d̾i s uidet aliam legem in m̃bris
suis. Uidet ẽẽ. ñ recolit fuisse. p̃sentib
urget᷑ ñ p̃c̾ica reminiscit᷑. nec cantũ

Expanded text:
nulla ex parte conferendas. Est ergo nulla ex parte conferendas. Est ergo on consentit, sed mors contendit. Sed sicorporis, non longe est. Propter hoc tam profundus gemitus Apostoli? Absit! De corpore enim mortis hujus non omnis liberatur, qui finit hanc vitam, sed qui dignus est accipere illam vitam. Non postulat liberari de substantia corporis, quae bona est, sed de vitiis carnalibus, unde non liberatur homo etiam moriens, nisi per gratiam Salvatoris. Nam a corpore mors separat, sed contracta ex illo vitia cohaerent, quibus justa poena debetur, quam etiam in inferno dives ille invenit. Non enim petit tantum, ut per indulgentiam, sit de praeteritis impunitus, sed ut etiam de caetero sit ad non peccandum fortis et validus. Condelectatur enim legi Dei, sed videt aliam legem in membris suis. Videt esse, non recolit fuisse, praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur, nec tan
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ ĩm̃bris meis. hec ẽ quę reman¬
sit infirmitas. Ex hac parte sencit cap¬
ciuitatẽ. uͥ ñ est impleta iusticia. Nã
ubi cũ delectat᷑ legi d̃i. ñ captuius s le¬
gis amicus ẽ. et id̾o liber. qͥa amicus.
Qͥo gͦ ex eo quod restat. Si uos filiꝰ lib̃a¬
uerit. tunc uere lib̃i eritis. hȩc aut̃
lex ẽ repugnans legi mentis. quã pͥmi
homines in m̃bris concepte morcis ha¬
bere meruerunt. pꝰ quã p̃ceptũ trans¬
gressi sunt. quẽ usq hue unfiliis adã
nuptiȩ ordinant. continentia cohi¬
bet et refrenat. ut quẽ admodũ de
pecc̃o factũ ẽ suppliciũ. sic de suppli¬
cio frat meritũ. Hec lex ẽ que cap¬
ciuum me ducit captiuũ. s exparte.
captiuũ. s excarne. Nã mens repug¬
nat n ꝯdelectat᷑ legi d̾i. nec consentit
peccato titillanti suggerenti blan¬
dienti. qm̃ habet alias in teriꝰ delec̃¬
cationes suas delectationib carnis.

Expanded text:
quae est in membris meis. » Haec est quae remanquae est in membris meis. » Haec est quae remansit infirmitas. Ex hac parte sentit captivitatem, ubi non est impleta justitia. Nam ubi condelectatur legi Dei, non captivus, sed legis amicus est, et ideo liber, quia amicus, quid ergo ex eo quod restat? « Si vos Filius liberaverit; tunc vere liberi eritis . » Haec autem lex est repugnans legi mentis, quam primi homines in membris conceptae mortis habere meruerunt, postquam praeceptum transgressi sunt, quem usque, nunc in filiis Adam nuptiae ordinant, continentia cohibet et refrenat, ut quemadmodum de peccato factum est supplicium, sic de supplicio fiat meritum. Haec lex est, quae captivum me ducit: captivum, sed ex parte; captivum, sed ex carne. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei, nec consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti quoniam habet alias interius delectationes suas delectationibus carnis