comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideotim& maritũ : huic nongrata sed onorosi ẽ mariti
p̃sentici & si forteuiuit nequit̃ : tim & maritũ neueniat
falessquitiment neuenit dies iuditii. ftacd terã coma¬
reuirũ debereillicastos conplexus nulla setidulte¬
rina in munditiat maculare optattp̃sentic̃uiri &
quomodo discernunt duoistitimores tͣim& illatim &
& illa int̃ roga quesi unũ tibirespondent timescurũ¬
unauoxẽ sed diuersus animꝰ iã ergo int̃ rogent᷑ quoc¬
reilla dicittimeo uirũ neueniat illadicittimeo uirũ
nediscedat Illa dicit timeone dãner illadicittimeo
ne deserar ponehoc inanimoxp̃ianoꝵ & inuenistimorẽ¬

Expanded text:
ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi respondent: inUna vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianor
Abbreviated transcription (Latin):
introducit caritatẽ sed sicuenit ut exetit sienĩ adhuc
ꝓp̃tpenastimes dm̃ nondũ amas quẽ sictimes . non bonade¬
sideras sed malacuues. sed execꝗd malacaues corgiste
& incipis bona desi derare cũ bonadesiderare ceperis. e¬
rit inte timor castus quistimor castus necmit tasipsibo¬
na intendite aliudẽ timeredm̃nemit catte in gehenncẽ
cũ dicibolo aliudẽ tonere dm̃nere cedat ato . Illetimor
quotimes nein ignẽ & nũmit tariscũdiabolo non dũẽtas¬
tus non enĩuenit ex aamore dĩ sed extimore pene cũcũt
times dm̃ nedeseratte p̃sentic eius complecteris eũ ipso
fruidesideras. non potes melius explanari quid int̃sitin¬
t̃ duos istos timores unũ quẽ forasmitat caritas alterũ
castũ qui ꝑ man& in scłm scłi nisi ponas duasmulieres
maritatas quarũ unã ita constituas uolentẽ fac cere
cdulteriũ delectare nequitiã: sed timere nedc̃pnet᷑
cmarito Tim& maritũ : sedꝗa ad huc amatne quitiat̃

Expanded text:
introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet in saeculum saeculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃irialia nequitiȩ : dicit menbra suꝑterrã nã sequit᷑ & ex¬
ponit aucritiã in munditiã &cetera que illic ex sequit᷑
quantũ acũt mortificat is tequitime recepit diemiudi¬
tu menbra sua suꝑterrã : tantũ surgunt & corroborant᷑
menbracelestia mẽbracũt celestit om̃to perabonaa

Expanded text:
itualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra
Abbreviated transcription (Latin):
tacte ꝓfeceris & quid tibires pondeat cortuũ ut noueris men¬
surã ꝓuectustui ꝓmisiteñ ostendere nõb in quo cognosctm
eũ &cut. In hoc ꝑfecta ẽ dilectio in nõb quȩre in quo utfiditi
ã habetmꝰ indie iuditii. Quisquis fidutiã hab& indie iuditu:
demortus ut quid loquim᷑ non credunt futurũ diemiudi¬
tui nectiment nec desiderant qđ non credunt Cepitaliꝗs
credere diemiuditu sicepitcredere. cepit&timere sed
quittim & ad huc nondũ hab& fidutiã in dieiuditu Ndũẽ
in illo ꝑfecta caritas. nũꝗditm̃ desperandũ ẽ : In quoui
desnitiũ curdesperas finẽ qđ in itid̃ uideo inquiens ipsũti¬
morẽ . Audiscripturã in itiũ scpientie timor dm̃. cȩpiter¬
gotimere diemiuditii timendo corrigatse. uigil& adũ¬
susostes suos idẽ aiduersus peccate suac. Incipitreuiuesce¬
re interius & mortificaremenbra sua quȩ s̃suꝑ terrã sic̃

Expanded text:
tate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mentate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfectaam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicide mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitaseras finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
tant intente tacipi& scĩttes ur̃a nescio utrũ magnifi¬
centius nob cariias cõmendari possed : quc̃ cut dicer &
ds̃ cceritas ẽ breuis laus & magnalcus breuis in ser¬
mone & magna in intellectu: Quãc cito dicit᷑ ds̃dilecti
ẽ & hoc breue ẽ sinumeres unũẽ sic dpendas quem¬
tũ ẽ dĩdilectio ẽ & quiman& inquit indilectione indõ
man& ads̃in illoman&. sit tibidomꝰ ds̃ & esto domꝰ dĩ
Mane in dõ & man&ꝰ inte ds̃ man& inte ds̃ ut cecontine¬
cit mctnes indõ nȩcadas. qui sic de ipsai coritate a płs
dicit Carits nũquã cadit quomodo caditquẽ conti
n&ds̃ in hoc ꝑfectaẽ dilectio in nõb: ut fidetiã habecmꝰ
dicit quomodo seꝓb& urꝰ quisq: quantũ in illo ꝓfecerit ca¬
ritas uel potius quantũ ipse incarita te ꝓfecerit Nã si
curitas dĩ ẽ nee ꝓficit nec deficit ds̃. sic dicit᷑ ꝓficere in
te cartits quiatu in et eꝓficis. int̃rogiuergo quantũ in cari¬

Expanded text:
tant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Dat; manes in Deo, ne cadas, quia de ipsa charitate Apostolus dicit: Charitas nunquam cadit. Quomodo cadit quem continet Deus? In hoc perfecta est dilectio Dei in nobis, ut fiduciam habeamus ofecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in chari
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ coron&: Icccepit desidere. reuenientẽ xp̃m casta ani¬
ma quȩ desiderat cmplexus sponsi renuntiat a dulte¬
tero fituirgo interius ipsa fide. spe & caritate hab&iã
fidutiã in dieiuditii. non contrase pugnat quando orat
& dicit tidueni aatregnũtuũ. Quienĩtim & neueni& reg¬
nũdĩ tim& ne exaudiat quomodo orat quitim & neex¬
niat. deipsodesidero dicebat quidã inpscalmo & tu
dñe usque quoꝰ conuerteredñe erue animã meã ge¬
dixi qui huc desiderat ifit̃uit et̃: quando illiuenerit
diesmortis. patient̃ tolerat mortẽ luctat᷑ aduersũ se
ut sequatt᷑ uoluntatẽ dĩ & hoc potius agit anima qđ ele¬
git ds̃ non qđ elegit uoluntas humanit & ex desiderio

Expanded text:
um coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orat, qui timet ne exniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Gedixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod e
Abbreviated transcription (Latin):
lis srmeon: ot dixit ad mariam matremeius : eccepositus ẽ hic in ruinam etre¬
sirree tieriõ multorum inisrahel : et in signum cui contradicetur : Etauamipsus
enmã ꝑ transi et gladius ut reuelentur ex multis cordibus cogita tionuee pfit
aoma ophietissa filia ꝑhanuhel de cribu aser: haec processerat in diebus multis
stuaorat curm urosuo annis septem a uirginitatesua : Ẽ t haecuidua usq adannos
e ioginta quattuor :̃ quac non discedebat de templo: iciunusc eecuses adainos¬

Expanded text:
los Symeon et dixit ad Mariam matrem eius: ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel et in signum, cui contradicetur, et tuam ipsius animam pertransiet gladius, ut reuelentur ex multis cordibus cogitationes. et erat Anna prophetissa filia Fanuhel de tribu Aser. haec processerat in diebus multis et uixerat cum uiro suo annis septem a uirginitate sua, et haec uidua usque ad annos octoginta quattuor, quae non discedebat de templo ieiuniis et oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ex ultauit in fans inutero eius et repleta ẽ sp̃usc̃o elis abeth: et exlam auit
uoce magna et dixit benedictatu intermulieres et benedictus fructus
uentristui : Et undehoc mihi ut ueniat materdñi mei ad me ecce enimiat
facta ẽ uox salutationistuae in auribus meis exultauit ingaudio in fans inute¬
romeo : Et beata quae credidit: qm̃ ꝑficientur ea quae dicta sunt᷑ adño et
aitmaria: magnificat anima mea dñm et exultauit sp̃s meus indõ salu¬
tarimeo : quia respexit humilitatẽ ancillȩ suȩ : ecce enimex hoc beatã me¬

Expanded text:
exclamauit uoce magna et dixit: benedicta tu inter muli-eres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit in gaudio infans in utero meo. et beata quae credidit, quoniam perficientur ea quae dicta sunt ei a domino. et ait Maria: magnificat anima mea dominum, et exultauit spiritus meus in deo salutari meo
Abbreviated transcription (Latin):
mat heus t̃amquã continuã concexuit regressionẽ ad ciuita tẽ nararethsiquis
autẽ uelitunam narrationẽ ex omnibus quȩ dexp̃inatiuitate et infantda
uł pueritia inutriusque narrationẽ ab alter utro seudicunt᷑ seu p̃t̃ mitiunt᷑
ordinare sie potest Ap̃iautẽ generatio sic erat : Euit in diebus hero disregis

Expanded text:
Mattheus, tamquam continuam contexuit regressionem ad ciuitatem Nazareth. Si quis Mattheus, tamquam continuam contexuit regressionem ad ciuitatem Nazareth. Si quis autem nelit unam narrationem ex omnibus quae de Christi natiuitate et infantia uel pueritia in utriusque narratione ab alterutro seu dicuntur seu praetermittuntur, ordinare sic potest: Christi autem generatio sic erat. fuit in diebus Herodis regi
Abbreviated transcription (Latin):
feret ht iplo urcapu erit omnia secundo legẽ dñi: reuer sosc̃e comemoras
hic pro inde cognoscendũ ẽ : qđ de inceps ad cetera talia ualeat: nesimilit̃ moue¬
ant animum quae conturbant: Sicunũ quemq: euange listã contexere narratio¬
nẽ suã : ut tam quam nihil pretermittendis series digesta uideatur: tacitis enĩ
quae non uult dicere : sic ea quae uult dicere illis quaȩ dicebat adiungit : ut ipsa con¬
tinuo sequi uideantur: Sed cum alter eadicit quae alter tacuit᷑ diligenter.
ordo consideratus : Indicat locum ubiea potuerit a quo pretermissa sunt tran¬
silire ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet : tãquã ipsa
nullis interpositis sequerentur: acperhoc intellegitur mattheus ubi ait
somnio ad monitus magos neredirent ꝑherodem. et ꝑ aliã uiã regressos in re¬
gionẽ sua : Illic p̃t̃ misisse quȩlucas narrauit gesta circa dñm intemplo etdicta
assmeone et annas ubirursus lucas p̃t̃mittens ꝓfectionẽ inegrptũ quã narrat

Expanded text:
 templo circa puerum omnia secundum legem domini, reuersos esse commemorat? hic proinde cognoscendum est quod deinceps ad cetera talia ualeat, ne similiter moueant animumque conturbent, sic unumquemque euangelistam contexere narrationem suam, ut tamquam nihil praetermittentis series digesta uideatur; tacitis enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur Mattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regionem suam, illic praetermisisse quae Lucas narrauit gesta circa dominum in templo et dicta a Symeone et Anna, ubi rursus Lucas praetermittens profectionem in Aegyptum, quam narrat
Abbreviated transcription (Latin):
a magis : Tunc adimplecum ẽ : qđ dictũ ẽ ꝑ hieremiam ꝓphetã dicentẽ : uox in
rama auditae ploratus et ululatus multus: Rachel plorans filios suos. et noluit
consolari quia non sunt : De functo autẽ herode : ecce apparuit angelus dñi in
somnis ioseph in egrpto dicens : surge et accipe puerũ et matrẽ eius: et uade
interrã isrł: De functi sunt enim : qui quaerebant animã pueri: Qui surgens accep
puerũ ec matre eius et uenit interram israhel : Audiens a ut̃ qđ archelaus
regnaret iniudea. proherode patresuo t̃ imuit illo ire: Ec admonitus in som¬
nis secessit in partes galileae: etueniens habitauit inciuitatẽ quae uocatur

Expanded text:
in Rama audita est, ploratus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos et noluit consolari quia non sunt. defuncto autem Herode ecce apparuit angelus domini in somnis Ioseph in Aegypto dicens: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel; defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. qui surgens accepit puerum et matrem eius et uenit in terram Israhel. audiens autem, quod Archelaus regnaret in Iudaea pro Herode patre suo, timuit illo ire. et admonitus in somn
Abbreviated transcription (Latin):
conseruabat omnia uerba haco. conferens incorde suo : ec reuersi sunt pasto¬
res glorificantes eclaudantes dm̃ nomnibus quae audierant et uideram sicu
dictũ ẽ ad illos : Et postquam consumati sunt dies octo ut circum cidere tur
uocatũ ẽ nõm eius ihs. Qđ uocatũ ẽ ab angelo prius quã in utero concipere tur¬
ec ecce magi aboriente : uener̃ hiero solimã dicentes : ubiẽ quinatus ẽ rex iude¬
orũ uidimus enĩ stellã eius inoriente : et uenimus ad crare eum: et omnis hie

Expanded text:
ia uerba haec -conferens in corde suo. et reuersi sunt pastores glorificantes et laudantes deum in omnibus quae audierant et uiderant, sicut dictum est ad illos. et posteaquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur, uocatum est nomen eius Iesus, quod uocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. ecce magi ab oriente uenerunt Hierosolymam dicentes: ubi est qui natus est rex Iudaeorum? uidimus eni
Abbreviated transcription (Latin):
populo : quia natus ẽ uobis hodie saluator : qui est xp̃s dñs inciuitate dauido
Et hoc uobis signum: Inuenietis infantẽ pannis in uolutum : et positum in p̃sepi:
et subito faccaẽ cũ angelo multitudo militiae caelestis. laudantium dm̃ et dicen¬
tium : Gloria in altissimis dõ : et interra pax hominibus bone uoluntatis: et
factũ ẽ ut discesser̃ ab eis angeli incaelum: Pastores loquebantur ad inuicem:
cranseamus usque bethlem : et uideamus hoc uerbum qđ factũ ẽ: qđ dñs estendit
nobis: Etuener̃ festinantes: Et inuener̃ mariã et iosech et infantẽ positũ in p̃sepi¬

Expanded text:
nus in ciuitate Dauid. et hoc uobis signum: inuenietis infantem pannis inuolutum et positum in praesepi. et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium deum et dicentium: gloria in altissimis deo et in terra pax in hominibus bonae uoluntatis. et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in caelum, pastores loquebantur ad inuicem: transeamus usque Bethleem et uideamus hoc uerbum, quod factum est, quod dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes et inuener
Abbreviated transcription (Latin):
et inumbra mortissedent : ad dirigendos pedes nr̃os inuiam pacis. Pueraute cres¬
cebat et confortabatur sp̃u: et erat indesertis usque indiem ostensionis sue adistahel
Factum ẽ autẽ indiebus illis. ex iit edictũ acesare augusto : ut describeretur uniuer¬
sus orbis : Haec descriptio prima facta ẽ : a preside siriae cirino: Et ibant omnes ut
ꝓfiterentur singuli in suã ciuitatẽ : ascendit autẽ et ioseph agalilea deciuitate

Expanded text:
nt ad dirigendos pedes nostros in uiam pacis. puer autem crescebat et confortabatur spiritu et erat in desertis usque in diem ostensionis suae ad Israhel. factum est autem in diebus illis, exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur uniuersus orbis. haec descriptio prima facta est sub praeside Syriae Quirino. et ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam ci
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam in brachiosuo : dis persit suꝑ bosmente cordis sui: Deposuit poten¬
tes desede et ex altauit humiles: ẽ surientes impleuitbonis et diuites dimist
manes Suscepit israhel puerun suum memorari misericcrdiȩ sue : Sicut locutusẽ
ad patres nros a braham ec seminieius in secula: Mansit autẽ maria cumilla
quasimensibus tribus et reuersa ẽ indomum suam: et inuentaẽ in utero habens

Expanded text:
osuit potentes de sede et exaltauit humiles, esurientes impleuit bonis et diuites dimisit inanes. suscepit Israhel puerum suum, memorari misericordiae suae, sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius in saecula. mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus et reuersa est in domum suam et inuenta est in utero habens
Abbreviated transcription (Latin):
rat qual iste nondicit: Sed quaeritur quando fieri potuerint. quae contis
mattheus de profeccione in egrptum atq inde regressinea pestiberodi
morte ut iaminciuitate nazareth habi tarent: quo eos lucas postea qios
fecer int amnplo cuixcapuerũ omnia secundũ lege dñi : reuer sosẽe c̃õmemores¬

Expanded text:
rat quae iste non dicit. Sed quaeritur quando fieri potuerint quae contexit rat quae iste non dicit. Sed quaeritur quando fieri potuerint quae contexit Mattheus de profectione in Aegyptum adque inde regressione post Herodis mortem, ut iam in ciuitate Nazareth habitarent, quo eos Lucas, posteaquam perfecerunt in templo circa puerum omnia secundum legem domini, reuersos esse commemor
Abbreviated transcription (Latin):
H audantium dñm et qđ uener̃ pastores et uider uerũ ẽẽ qđ eis anigelus hcrua ue¬
rat : et qđ die cir cũ cisionis sue nom̃ acceperit: Et qua post implecos dies purg¬
tionis mariae idemlucas narrat qđ ad iulerint eũ ad hieru s alemũ Et desrmeo
uel anna: quae dixerint de illo intemplo: postea quã cognouer eũ limple tuspu
sco : omnia haec tacet mattheus: unde merito quaritur quando facta sint
ptmutatt quando quidem mattheus regressis in regionẽ sua magis quiuen¬
rant aboriente Sequitur et narrat iosepħ ab angelo ad mgnitũ liacion fane
inegsꝑ cũ fugered: he abherode necaretcur: dem̃ de heredẽr edilo abi imera¬
ab imatu et infra pueros occidisse defumncto autẽ herode redisse abegrpio
et audito qđ archelaus iniudea regnaret proherode patresuo habitasse cõ
puero ingalileae ciuitate nar areth: quae omnia lucas tacet :ecideo co¬
erariũ uideri potest qđ uel hic dicit quae ille pretermittit: id ille coremo¬

Expanded text:
e quod eis angelus nuntiauerit et quod die circumcisionis suae nomen acceperit, et quae post impletos dies purgationis Mariae idem Lucas narrat, quod attulerit eum ad Hierusalem, et de Symeone uel Anna, quae dixerint de illo in templo, posteaquam cognouerunt eum impleti spiritu sancto. omnia haec tacet Mattheus. Unde merito quaeritur, quando facta sint attheus dicit. quando quidem Mattheus regressis in regionem suam magis, qui uenerant ab oriente, sequitur et narrat Ioseph ab angelo admonitum, ut cum infante in Aegyptum fugeret, ne ab Herode necaretura bimatu et infra pueros occidisse: defuncto autem Herode rediisse ab Aegypto, et audito quod Archelaus in Judaea regnaret pro Herode patre suo, habitasse cum puero in Galilaeae civitate Nazareth: quae omnia Lucas tacet. Nec ideo contrarium videri potest, quod vel hic dicit quae ille praetermittit, vel ille commemo
Abbreviated transcription (Latin):
XXXUIII Vbi eidictũ ẽ qđ inbehelzebud eicit demonia quicquid ex ipsa occasionelocutꝰ
maxime luca dissentiat XXXUIIII Iuod respondit petentib signũ deiona ꝓph&a
et deneniuitis et deregina austri. et despiricuũ inmundo quicũ exierit ab homine
redit et inuenit domũ mundatã quẽ ad modũ mattheus luce congruat¬
XL Vbieinuntiataẽ mat̃ et fratres eius utrum amarco et luca ordo ipse nondiscrepet¬
XLI Quod ex nauicula turbis łocutus ẽ de illo cuius in seminando aliud cecidit inuia & cete
et de illo cui suꝑseminata s̃ zizania et degranosinapis et defermento et qđ indomo
locutus ẽ de thesauro abscondito in agro et de margarita. et desagina missa in mar
et deꝓferente dethesauro noua & uerera quomodo marco etlucȩ mattheus consentia
uel in his quaecum illo dixer̃ uł narrationis ordine XLII Quod uenit in patriã suã

Expanded text:
Ubi ei dictum est quod in Bdzebul eicit demonia. quidquid ex ipsa occasione locutus est Ubi ei dictum est quod in Bdzebul eicit demonia. quidquid ex ipsa occasione locutus est maxime a Luca, dissentiat. Quod respondit petentibus signum de Iona propheta et de Nineuitis et de regina Austri et de spiritu inmundo, qui cum exierit ab homine redit et inuenit domum mundatam. quemadmodum Mattheus Lucae congruat Ubi ei nuntiata est mater et fratres eius, utrum a Marco et Luca ordo ipse non discrepet. Quod ex nauicula turbis locutus est de illo cuius in seminando aliud cecidit in uia et cetera et de illo cui superseminata sunt zizania et de grano sinapis et de fermento, et quod in domo locutus est de thensauro abscondito in agro et de margarita et de sagena missa in mare et de proferente de thensauro noua et uetera, quomodo Marco et Lucae Mattheus consentiat uel in his quae cum illo dixerunt uel narrationis ordine. Quod uenit in patriam suam
Abbreviated transcription (Latin):
CXXΙ ubiiohannes baptista misit adiħm. decarcere discipulossuos qđ mattheus etlucas dicui¬
XXXII Ubi ex probrauit ciuitatib: qđ ñegeren penitentia qđ et lucas dicit ubi quaerendũ ẽ
quem ad modum illimattheus ipso ordine congruat¬
xXXIII. Vbi uocat ad tollendũ iugũ & sarcinã suã quẽ ad modũ mattheus aluca ñ discrepet
cxxiiII Vbispicas discipuli uellentes manducauer̃ quẽ ad modũ int̃se congruant matcheus
marcus &lucas innarrandiordine XXΧ V Deillo quimanũ aridã cũ haberet. et¬
sabbato curatus ẽ quẽ ad modu narratiomatthei c̃cordet cũ marco & lucã . uł rerum
ordine uł dñi & iudeorũ uerbisΧΧΧΥI. Considerandũ utrum abisto cuius aridam
manus sanataẽ it adigrediant᷑ hii tres euangeliste ut innullo sibi aduersent ipsa narrationis c¬
CXXUII De muto et cȩco quide moniũ habebat quomodo mattheus lucasq consentiunt.

Expanded text:
. Ubi Iohannes baptista misit ad Iesum de carcere discipulos, quod Mattheus et Lucas dicu. Ubi Iohannes baptista misit ad Iesum de carcere discipulos, quod Mattheus et Lucas dicunt. Ubi exprobrauit ciuitatibus quod non egerint paenitentiam quod et Lucas dicit, ubi quaerendum est quemadmodum illi Mattheus ipso ordine congruat. Ubi uocat ad tollendum iugum et sarcinam suam, quemadmodum Mattheus a Luca non discrepetuli spicas uellentes manducauerunt, quemadmodum inter se congruant Mattheus, Marcus et Lucas in narrandi ordine. De illo qui manum aridam cum haberet sabbato curatus est, quemadmodum narratio Matthei concordet cum Marco et Luca uel rerum ordine uel domini et Iudaeorum uerbis. Considerandum utrum ab isto cuius arida manus sanata est. ita digrediantur hi tres euangelistae, ut ia nullo sibi aduersentur ipso ■arrationis ordine. De muto et et eaeco, qui demonium habebat. quomodo Mattheus Lucasque consentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
naum¬
XXUI Deuocatione quoq matcher utrum archo etluce quidicunt leum a feude matiheuse gruat¬
XUII. De conuiuio ubi obiectũ ẽ ei qđ cũ peccatorib manducaret et qđ nonieunarent discipul
eius qđ uidet᷑ alios alius dicere aquib: obiectũ sit et de uerbiseou responsisq dñi utrum
mattheus marcus. et lucas. congruant XXVIII. Defilia archrsina gogi resuscitata
et mulier quae cetigit fimbriam uest imentieius. utru ordo quo dicta snihil cuiquã eon
aduersetur aquibus dictas. et maxime de uerbis archrsinagogi quib. rogauit dño¬
XXUIIII Deduobus cecis et muto demonio quae solus mattheus dicit¬
XXX ubi curbarum misertus misit discipulos suos. dans eis potestatẽ sanitatũ prestandarũ
et eis multa mandauit ordinans quemadmodũ uiuerent. ubiquaerendũ ẽ quomodo
mattheus marco et luca congruat. maxime de uirga quã scđm mattheum dicit non
ferendã scđm mattheũ aut solã ferendã. et dehabitu calciamentoꝵ atq uestitum¬

Expanded text:
naum. De uocatione quoque Matthei, utrum Marco et Lucae, qui dicunt Leuin Alphei, idem Mattheus congruat. De conuiuio, ubi obiectum est ei, quod cum peccatoribus manducaret et quod non ieiunarent discipuli eius, quod uidetur alius alios dicere, a quibus obiectum sit, et de uerbis eorum responsisque domini, utrum Mattheus, Marcus et Lucas congruant. De filia archisynagogi resuscitate et muliere, quae tetigit fimbriam uestimenti eius, utrum ordo, quo dicta sunt, nihil cuiquam eorum aduersetur, a quibus dicta sunt, et maxime de uerbis ipsius archisynagogi, quibus rogauit dominum. De duobus caecis et muto demonio, quae solus Mattheus dicit. Ubi turbarum misertus misit discipulos suos dans eis potestatem sanitatum praestandarum et eis multa mandauit ordinans, quemadmodum uiuerent, ubi quaerendum est quomodo Mattheus Marco et et Lucae congruat maxime de uirga, quam secundum Mattheum dicit non ferendam, secundum Marcum autem solam ferendam, et de habitu calciamentorum adque uestium
Abbreviated transcription (Latin):
ordine sed alibi similẽ comemor LxXVI Cub prenuntiauit templa euorsione
quomodo aliis duob narrandi ordine congruat lXX.VII. Deser moner queam
habuit in monte oliueti quaerentib discipulis quando erit consumacio querna¬
modu tresisti snterse congruant lx xuiii. Quod cornemorart im at cheus
et marcus antebiduum futura pasche et postea dicunt. que d inbe taatuas cui
quo modo non repugnet iohanni qui cum ipsis narrathoc idẽ quod factũe fui
inbethania et dicit ante sex dies pasche LxXXIII. De caena inbe chania ubo
mulierun gento ptioso dñm perfudit. quomodo interse congruant mareens
marcus et iohannes. et quomo doluce ñ aduersent᷑ talealiquid aliocasere qraor
morasiti IoAACN Vbimittit discipulos uc p̃parent ei man duca ẽ pascha quom
nerio congriant matiheus martus et lucas INCIẼ LI BE A II¬

Expanded text:
ordine, sed alibi similem commemorat. Cum praenuntiauit templi euersionem, ordine, sed alibi similem commemorat. Cum praenuntiauit templi euersionem, quomodo aliis duobus narrandi ordine congruahabuit in monte Oliveti, quaerentibus discipulis quando erit consummatio, quemadmodum tres isti inter se congruant- Quod commemorant Mattheus et Marcus ante biduum futurae paschae et postea dicunt quod in Bethania fuit, quomodo non repugnet Iohanni, qui cum ipsis narrat hoc idem quod factum est in Bethania et dicit: ante sex dies paschae. De cena in Bethania, ubi mulier ungento pretioso dominum perfudit, quomodo inter se congruant Mattheus, Marcus et Iohannes et quomodo Lucae non aduersentur tale aliquid alio temporAPUT LXXX.-- Ubi mittit discipulos ut praeparent ei manducare Pascha, quomodo inter se congruant Matthaeus, Marcus et Lucas. 157. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ñ aduerseturmattheus illis duob cũ quib eundem ordinẽ tenet et ranui¬
me in hac parabola quã omnes tresdicunt deuine a locata: ꝓpt̃responsionẽ eorũ quib
dicebatur ubi aliquantulũ uidetur uariare. Lxxi Denuptiis filui regis adquas
LXXII Denũ mocae sari reddendo cuius habeat imaginẽ et demuliere quẽ septefta¬
cribus nupserat que ad modũ tres isti concordent LxxiII Deillo cui cõmenda tas
duo p̃cepta dilectionis dretpximi quiordosit narrantiũ macthei et marci. ne aluca
discrepare uideant᷑ quitale aliquid alibi dicit lxxiiii. Quod iudei interrogantur
illosaut quomiodo dicunt scribe xp̃m filiũ eẽ dauid LXX U Dephariseis sedenti
super cathed ram morsi et dicentib: quae ñ faciuant ceterisq in eosdem ꝑhaariseos
adño dictis utrum sermo macchei congruat aliis duob et maxi mellce quiñho

Expanded text:
quomodo non aduersetur Mattheus illis duobus, cum quibus eundem ordinem tenet, et maxiquomodo non aduersetur Mattheus illis duobus, cum quibus eundem ordinem tenet, et maxime in hac parabola, quam omnes tres dicunt de uinea locata, propter responsionem eorum quibus dicebatur, ubi aliquantum uidetur uariare. De nuptiis filii regis, ad quaLXXII.-- De nummo Caesari reddendo, cujus habeat imaginem, et de muliere quae septem, fratribus nupserat, quemadmodum tres isti concordenduo praecepta dilectionis Dei et proximi, qui ordo sit narrantium Matthaei et Marci, ne discrepare uideantur, qui tale aliquid alibi dicit. Quod Iudaei interrogantur illos autem: quomodo dicunt scribae Christum filium esse Dauid? De Pharisaeis sedentibus super cathedram Moysi et dicentibus quae non faciunt ceterisque in eosdem Pharisaeos a domino dictis, utrum sermo Matthei congruat aliis duobus et maxime Lucae, qui non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
operarii perhoras diuersas quẽ ad modũ matcheus duobus alis non repugnat.¬
ciui ubi secrecoduod ecimdiscipulis depassionesua p̃dixit. Et mater filioiũ ⁊ebedei cum
filiissuis petit ut unus eorũ addexterã eius. alter ad sinistrã sederet. quomodo non
repugnet matiheus aliis duobus LXv. Decaecis hiericho inluminatis quẽ ad modu
non aduerse t᷑ mactheus uł marco ułlucȩ LXUI Deasinepullo quomodo mattheus
c&eris congruat qui solum pullum cõmemorat IX VII. De expulsis etemplouendentib
ec ementib: quẽ ad modũ tres isti non repugnent iohanni qui hocidem longe alibi dicit¬
Lxuiii Deare facta arbore ficulnea et quae iuxta narrata s̃ que ad modũ non repus¬
nent mattheus c&eris et maxime marco de ordine narrationis lxviiii. Cum dñm int̃¬
rogauer̃ iudei inqua pocestate ista faceret. quomodo interse consentiant istitres¬
Lex De duob quib imperauit pat̃ ut irent inuinea ec deuinea quae locataẽ aliis agricolis

Expanded text:
operarii per horas diuersas, quemadmodum Mattheus duobus aliis non repugnet. Ubi secreto duodecim discipulis de passione sua praedixit et mater filiorum Zebedaei cum filiis suis petit, ut unus eorum ad dexteram eius, alter ad sinistram sederet, quomodo non repugnet Mattheus aliis duobus. De caecis Hiericho inluminatis quemadmodum non aduersetur Mattheus uel Marco uel Lucae. De asina et pullo, quomodo Mattheus ceteris congruat, qui solum pullum commemorant. De expulsis de templo uendentibus et ementibus, quemadmodum tres isti non repugnent Iohanni, qui hoc idem longe alibi dicit. De arefacta arbore ficulnea et quae iuxta narrata sunt, quemadmodum non repugnet Mattheus ceteris. maxime Marco, de ordine narrationis. Cum dominum interrogauerunt Iudaei, in qua potestate ista faceret, quomodo inter se consentiant isti tres. De duobus, quibus imperauit pater, ut irent in uineam, et de uinea, quae locata est aliis agricolis,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nos fieripuiaremus quo dipsec̃ ideo principatũ quenda misoi rea tutre etiã
hoe  a saptione concessa satis ostendit : Nonergo alienum esset auer siade er̃a¬
silucas abullder ioseph genitum diceret:a quo fuerat᷑ a doptatas ut fisiceri prre¬
nas eũ non ut homo eet seditfilus cẽt: sicut nos genuitedis uefiliuieus simus
quos feceran ut homines essemus: unicum aut gerut men sobemo filius ceta
quos pateri one: sedetia ut ds eet qđ et pater en sedolane sibo cuir boeprilucas¬
aorbcuẽ omnimodo eẽt ambigium: quiseoru adoptartẽ. quis en ꝓpria carne
Sed cns tilleum ee quonatis : quis illum aquo ado pracuserat comreoras set Nane
posi uerb en ũ differentia quid singulisuscepissene elaga qa oaluma aer d edhos
facilosb or ut drti piossee ce curtere hominirdis ose. qui quodlbet al iud que¬
uend se potius uudicarei. quã euangelistã credertenee duo peur falcale
inquam octurs urdie : ut uderet quibus causis unus hemio duospaersadoabere

Expanded text:
aremus quod ipse est, ideo principatum quendam in creatura nobis hac adoptione concessum satis ostendit. Non ergo alienum esset a ueritate, etiamsi Lucas ab illo esse Ioseph genitum diceret, a quo fuerat adoptatus. etiam sic quippe genuit eum, non ut homo esset, sed ut filius esset, sicut nos genuit deus, ut filii eius simus, quos fecerat, ut homines essemus. unicum autem genuit, non solum ut filius esset, quod pater non est, sed etiam ut deus esset, quod et pater est. sed plane uteretur, omni modo esset ambiguum quis eorum adoptantem, quis ex propria carne eorum illum de quo natus, quis illum a quo adoptatus erat commemorasset. Nunc ipsa verborum differentia quid singuli suscepissent eleganter intimaverunt. Sed hoc facile sane, ut dixi, posset occurrere homini religioso, qui quodlibet aliud quaerendum potius judicaret, quam evangelistam crederet esse mentitum; facile, inquam, occurreret, ut videret quibus causis unus homo duos patres habere
Abbreviated transcription (Latin):
euangelistas sibiscripsise concraria qđ parum intelle gentib: uideri porest:
utem seestiemibis dissolutis ex hoc quoque apparcat illius capitis membrae nonselen
dem sentiendo uerumetiã conuenientia scriben dos tn corporis pntas unt cu

Expanded text:
euangelistas sibimet scripsisse contraria — quod pirum intellegentibus uideri potest —, euangelistas sibimet scripsisse contraria — quod pirum intellegentibus uideri potest —, ut his quaestionibus dissolutis ex hoc quoque appareat illius capitis membra non solum idem sentiendo, uerum etiam conuenientia scribendo in corporis ipsius u
Abbreviated transcription (Latin):
cuia gentem promittebatur, Proinde qui proph&las ante descensionẽ suam
premisit: Ipse et apostolos post ascensionẽ suam misit : omnibus autem discipu¬
lis suis per hominem quem ai sumpsit : tamquam membris sui corporis capud est :
Itaq cum illi scripserunt. quae ille ostendit etdixit : nequaquam dicendem e an
qđ ipse non scripserit : Quando quidem membra eius idoperata sunt: quod dictant
capite cognouerunt : Quic quid enim ille desuis factis et dictis nos legereuolun
hoc scribendũ illis tam quam suis manibus imperauit : hoc unitatis consortium
et indiuorsis officus cencordium membrorum subuno capite ministerium
quisquis intellexerit non aliter accipiet qđ narrantib discipulis xp̃i ineuang
legerit : quam supsammanum dñi quam in proprio corpore gestabat seribento
conspexerit : quam obrem illa potius iam uideamus qualia sint qua putant

Expanded text:
unam gentem promittebatur. proinde qui prophetas ante descensionem suam unam gentem promittebatur. proinde qui prophetas ante descensionem suam praemisit, ipse et apostolos post ascensionem suam misit. omnibus autem discipulis suis per hominem, quem adsumpsit, tamquam membris sui corporis caput est. itaque cum illi scripserunt quae ille ostendit et dixit, nequaquam dicendum est, quod ipse non scripserit, quandoquidem membra eius id operata sunt, quod dictante capite cognouerunt. quidquid enim ille de suis factis et dictis nos legere uoluit, hoc scribendum illis tamquam suis manibus imperauit. hoc unitatis consortium et in diuersis officiis concordium membrorum sub uno capite ministerium quisquis intellexerit, non aliter accipiet quod narrantibus discipulis Christi in euangelio legerit, quam si ipsam manum domini, quam in proprio corpore gestabat, scribentem conspexerit. quamobrem illa potius iam uideamus qualia sint quae putant
Abbreviated transcription (Latin):
ut ergo abhimis ad summa reuocemur. atq id qđ ortũ ẽ recipiat aeternitatẽ:
Perfidem ueniendume adueritatẽ : quia omnia qu&̧ in contrarium ꝑgunt
ꝑ aliquid medium reducuntur : Ab ae terna iustiti& temporalis iniquitas nos
alienabat : opus ergo erat media iustitia : temporali: quae medietas t̃emporalis eẽt
de hrmis: iusta : desummis : atq ita se nec aorrner abrum pens a summis &con¬
temperansimis : imaredderet sumis : Id eo xp̃s mediator dĩ et hominũ dictus ẽ
interđm in mortalem et hominẽ mortale : ds̃ et homo reconcilians hominẽ do
manens id qd erat : factuse id qđ nonerat : Ipse ẽ nobis fides in rebus ortis: qui ẽ.
ueritas in aeternis : hoc magnũ et inennarrabile sacramentũ : hoc regnũ et
sacerdotiũ antiquis ꝑꝓph&iã reuelabatur. Posteris eorũ ꝑ euangeliũ p̃dicat᷑
oportebat enim ut aliquando inomnibus gentibus redderetur : qđ diu ꝑunam

Expanded text:
ut ergo ab imis ad summa reuocemur adque id quod ortum est recipiat aeternitatem, ut ergo ab imis ad summa reuocemur adque id quod ortum est recipiat aeternitatem, per fidem ueniendum est ad ueritatem. et quia omnia quae in contrarium pergunt per aliquid medium redducuntur, ab aeterna iustitia temporalis iniquitas nos alienabat, opus ergo erat media iustitia temporali, quae medietas temporalis esset de imis, iusta de summis, adque ita se nec abrumpens a summis et contemperans imis ima redderet summis. ideo Christus mediator dei et hominum dictus est inter deum inmortalem et hominem mortalem deus et homo, reconcilians hominem deo, manens id quod erat, factus quod non erat. ipse est nobis fides in rebus ortis qui est ueritas in aeternis. Hoc magnum et inenarrabile sacramentum, hoc regnum et sacerdotium antiquis per prophetiam reuelabatur, posteris eorum per euangelium praedicatur. oportebat enim, ut aliquando in omnibus gentibus redderetur, quod diu per
Abbreviated transcription (Latin):
occupata tenebatur. uteadem ipsadi sapientia adunitate ꝑsonȩ suȩ. homine ad sumpto
in quotempor alit̃ nasceretur. uiueret. moreretur. resurgeret. congrua salut in rȩ
dicendo et faciendo paciendo et sustinendo fecerit : Etdeorsũ hominibi exemplum
redeundi : et eius qui sursum sunt angelis exemplũ manendi : Nisienĩ et in animȩ
rationalis natura. temporaliter aliquid oriretur. Id est inciper& ẽẽ qđ nerat:
Num quã ex uita pessima ec stulta : ad sapientẽ atq optimã ꝑueniretAcꝑhoc.
cũ reb aeternis contemplantiũ ueritas ꝑfruatur. Rebus aut ortis fides creden¬
tiũ debeatur : purgatur homo ꝑrerum temporaliũ fidem : ut ae ternarũ ꝑcipiat¬
ueritatẽ : Nam & quidã eorũ nobilissimus phrlosophus plato. in eo libro quẽ timeu
uocat sic ait : Quantũ ad id qđ ortũ ẽ aecernitas ualet : tantũ ad fidem ueritas
duo illa sursum sunt : ae ternitas & ueritas : Duo ista deorsum : qđ ortũẽ : et fides

Expanded text:
occupata tenebatur, ut eadem ipsa Dei Sapientia ad unitatem personae suae homine assumpto inquo temporaliter nasceretur, viveret, moreretur, resurgeret, congrua saluti nostrae dicendo et faciendo, patiendo et sustinendo, fieret et deorsum hominibus exemplum redeundi, qui sursum est et eis qui sursum sunt angelis exemplum manendi. Nisi enim et in animae rationalis natura temporaliter aliquid oriretur, id est, inciperet esse quod non erat, nunquam ex vita pessima et stulta ad sapientem atque optimam perveniret. Ac per hoc cum rebus aeternis contemplantium veritas perfruatur, rebus autem ortis fides credentium debeatur, purgatur homo per rerum temporalium fidem, ut aeternarum ueritatem. nam et quidam eorum nobilissimus philosophus Plato in eo libro, quem Timaeum uocant, sic ait: quantum ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. duo illa sursum sunt, aeternitas et ueritas, duo ista deorsum, quod ortum est et fides.
Abbreviated transcription (Latin):
ut auertant duos patres habere potius se ioseph unum aqaogepttas allopo
aquo fueint adloptatus : Atitique ẽ enĩ consuetudo ad optandietiã in illopes¬
lodi ut sibi filios facerent quos nonipsi genuissent: Nam excapre qued fibp
pharaonis morsen adoptauerat. illa quippe aliemgina fuit: Ipse ia cobriepo¬
teisuos ex io seplinatos uerbis manifestis simis ad optauit dicene Nunc itag
filiitui duo. qui factisunt tibi prius quã adte ueniremaeisunt etperu m
nasse: tam quã ruben et srmeon erunt mibi: Natos aũt sigenueres ꝑntec̃tibi
ceurt : undoetia fatei si itquo deum tribusessent istahel eecegeartib la
quar temodloseruisebat: cum ca quippe tredecim fucerunt: cũ dag decum fas st
fili acor slinide inc ollogitor lutas patrt̃ iose pli nom aquo genitus . sed aqͥuo fue
alepran s su stepinit inelun ge li ostio: sininsprogenuores sur sumuer sis cõmemo

Expanded text:
ut aduertant duos patres habere potuisse Ioseph, unum a quo genitus, alterum a quo fuerit adoptatus. antiqua est enim consuetudo adoptandi etiam in illo populo dei, ut sibi filios facerent, quos non ipsi genuissent. nam excepto quod filia Pharaonis Moysen adoptauerat — illa quippe alienigena fuit — ipse Iacob nepotes suos ex Ioseph natos uerbis manifestfilii tui duo, qui nati sunt tibi, priusquam ad te venirem mei sunt: Ephraim et Manasse tanquam Ruben et Simeon, erunt mihi. Natos autem si genueris postea, tibi erunt . Unde etiam factum est, ut duodecim tribus essent Israel, excepta tribu Levi, quae templo serviebat, cum ea quippe tredecim fuerint, cum duodecim fuissent filii Jacob. Unde intelligitur Lucas patrem Joseph, non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus, suscepisse in Evangelio suo. Cujus progenitores sursum versus commemo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis posset mariam ex dauid nullan consanguinitatis orginem ducere
satis erat secundum istam rationẽ accipere xp̃m filium dauid: qua ratione
etiamiosepħpater eius recte appellatus ẽ: quantomagis quia cum euidente
dicat apostolus paulus ex semine dauid secundum carnem xp̃m: ipsã quoq maria
destirpe dauid aliquam consanguinitatẽ duxisse. dubitare utiq non debemaus
cuius feminȩ qͥm nec sacerdotale genus tacetur. in sinuante luca quod eo gnat
eius eẽt elisabeth quã dicit defiliabus aaron : firmissime tenendame carauit
xp̃i ex utroq genere propagatam et regum scilicet et sacer docum lnquib
ꝑsonis apud illum populum hebreorum etiã mistita unetio figurabatur:
Idẽ chrisma unde ax pinomen elucet : tanto ante etiã ista etude ssioor
significatione prenuntia tum: c̃ iii Quo

Expanded text:
aliquis posset Mariam ex Dauid nullam consanguinitatis originem ducere, aliquis posset Mariam ex Dauid nullam consanguinitatis originem ducere, sat erat secundum istam rationem accipere Christum filium Dauid, qua ratione etiam Ioseph pater eius recte appellatus est: quanto magis, quia, cum euidenter dicat apostolus Paulus ex semine Dauid secundum carnem Christum, ipsam quoque Mariam de stirpe Dauid aliquam consanguinitatem duxisse dubitare utique non debemus! cuius feminae quoniam nec sacerdotale genus tacetur insinuante Luca, quod cognata eius esset Elisabeth. quam dicit de filiabus Aaron, firmissime tenendum est carnem Christi ex utroque genere propagatam, et regum scilicet et sacerdotum, in quibus personis aput illum populum Hebraeorum etiam mystica unctio figurabatur, id est chrisma, unde Christi nomen elucet tanto ante etiam ista euidentissima significatione praenuntiatum. III. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
solam mariam: sed aribos parentes eius appellare minime dubitauit: ubi aiti puer
aũt crescebat et confortabatur. plenus sapientia : et gratiadi erat inillo: etibant
parentes eius peromnes annos in hierusalẽ indie solempni paschec sed nequisquã
hic parentis consanguineos potius mariȩ. cum ipsa matre eius intellegendos
putet quid ad illud respondebit quod ipse itemlucas superius dixit. ec erat pater
eius et mater mirantes super his quae dicebantur de illo Cumigitur ipse narret
non ex concubitu ioseph. sed ex maria uirgine natum xp̃m. unde eum patrẽ enus
appellet nisi quia uirum mariȩ recte intellegemus sine commixtione carnis
ipsa copulatione c̃ iugn: et obhocetiã xp̃ipatrẽ. multo coniunetius. quie eias
conuge nacus sit: quam siei eẽt aliunde adoptatus: unde manifestumẽ illad qđ
ait sicut putabatur filius ios epb: propter illos dixissẽ qui eum ex iosephsicut ali
homines nascuntur: natum arbitrabantur: c̃ii Acperhoc etiam sidemornstrari

Expanded text:
solam Mariam, sed ambos parentes eius appellare minime dubitauit, ubi ait: puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia dei erat in illo. et ibant parentes eius per omnes annos in Hierusalem in die sollemni paschae. sed ne quisquam hic parentes consanguineos potius Mariae cum ipsa matre eius intellegendos putet, quid ad illud respondebit quod ipse item Lucas superius dixit: et erat pater eius et mater mirantes super his quae dicebantur de illo? cum igitur ipse narret non ex concubitu Ioseph, sed ex . Maria uirgine natum Christum, unde eum patrem eius appellat, nisi quia et uirum Mariae recte intellegimus sine commixtione carnis ipsa copulatione coniugii et ob hoc etiam Christi patrem multo coniunctius, qui ex eius coniuge natus sit, quam si ei esset aliunde adoptatus? unde manifestum est illud, quod ait: sicut putabatur, filius Ioseph, propter illos dixisse, qui eum ex Ioseph, sicut alii homines nascuntur, natum arbitrabantur. II. Ac per hoc, etiamsi demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
uo ro seripsit. In cerum ut secundum eorũ opinione loquar cun orioui nmcredent
ido acẽe delenda si sa turnum putant cur cum noncolunt auicur nonsiccolunt eitit¬
amodim setoli ꝑeos uates pcepitꝑ quos ea que pdixit impleuit : curei non credunt sim¬
acra cuertenda c̃ẽ & alios dios colendes ñ ee sineciouis nec sacunus neu siunus trũ
alios solus abistis non celitur & cuersis dusaluis tã euident efficitu solus colaur huli¬
ato omni supba altuaidie q̃ se aduersus ut̃merexerat : ꝓidolis psiquens interficiensq

Expanded text:
Varro scripsit, interim ut secundum eorum opinionem loquar, cur ergo Ioui non credunt Varro scripsit, interim ut secundum eorum opinionem loquar, cur ergo Ioui non credunt idola esse delenda? si Saturnum putant, cur eum non colunt? aut cur non sic colunt, quemadmodum se coli per eos uates praecepit, per quos ea quae praedixit impleuit? cur ei non credunt simulacra euertenda esse et alios deos colendos non esse? si nec Iouis nec Saturnus est — quia, si alios solus ab istis non colitur et euersis dis aliis tam euidenter efficit, ut solus colatur, humilata omni superba altitudine, quae se aduersus Christum erexerat pro idolis persequens interficiensque
Abbreviated transcription (Latin):
unus ẽ : Non facies tibi idolum : neq cuius quã similitudinẽ: neq incaelo sursum neq incera
deorsum : ut autẽ &iã euertat ista. ubi potestatem acceperit: siceipcipit᷑ : Non adorabis deosi
sed neq seruies eis : Non facies secundum opera ipsoru sed deponendo depones & confrign
nebistumdẽ : dsergo ist ł qui prohibuit alios deos coli qui prohnibuit idola fabricari. quipce¬
ut euerti quioprooha&lam predixit gentes ab extremo terre dicturas uere mendicia
uolant abeo doctrina istã facere alienam : quaxp̃iam contra idela dspitunt: Easqi omnes
falsas religiones ubi potuerint erad cams dedo istabd responceant q em do cetasista
& iubere nentantum xp̃iancoũ sed & iudeorũ libri testanturud eipse consulant det ssuos q̃ui
quris eostisud site atie ibi ar consilant libres succum legant: sidm̃ isełiouerti pudeatt ⁊ cit

Expanded text:
 tuus Deus unus est . Non facies tibi idolum, neque cujusquam similitudinem, neque in coelo sursum, neque in terra  tuus Deus unus est . Non facies tibi idolum, neque cujusquam similitudinem, neque in coelo sursum, neque in terra deorsum . Ut autem etiam evertat ista, ubi potestatem acceperit, sic ei praecipitur: Non adorabis deos illorum, sed neque servies eis; non facies secun\'nobiscum deus. deus ergo Israhel. qui prohibuit alios deos coli, qui prohibuit idola fabricari, qui praecepit euerti, qui per prophetam praedixit gentes ab extremo terrae dicturas: uere mendaciabiti sunt, uolunt ab eo doctrinam istam facere alienam, qua Christiani contra idola disputant easque omnes falsas religiones, ubi potuerint, eradicant. De deo Israhel respondeant, quem docere ista et iubere non tantum Christianorum, sed etiam Iudaeorum lquos consulant? aut ubi jam consulant? Libros suorum legant. Si Deum Israel Jovem putant, sicut