comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titur ad alios. & quasi ad tertiam
ꝑsonã loquitur. Usq quo non pote¬
runt emundari e Quȩ ista in qͥt
in sania est. me dante locũ pęni-
ti: Qe quia dixerat ꝓice uitulũ
tuũ samaria. exponit quio iste sit
uitulus. Quia ex isrł & ipse est. Non
ab aliis ait uitulũ gentib accepistiᷤᷤ
ut bahal & astaroth a sydoniis. ut
chamos a moabitis. ut moloch ab am¬
manitis. sed uos ipsi & rex ur ihero¬
boam quod in ȩgẏpto didiceratis fe¬
cistis in isrł. Aut qualis ille dĩ est.
qui manu formatur artificis: Deniq
ut aranearũ fila dissoluuntur in
uentũ. ita uitulus samariȩ rediget᷑
in nihili. Proicit ds̃ hereticoꝵ uitulos
& samariȩ. qui dicunt se legis p̃cep¬
ta seruare. qui uituli herent humo.
operantur in terra. Non sp̃m nec
oculos ad cęlũ leuant. & id circo iratꝰ
est furor dñi suꝑ eos. Et mirat᷑ quȩ
sit tanta ꝑuersitas. ut noluit relin¬
munditiis. Quos uitulos non acce¬
pit isrł qui dm̃s uidere fingit a cęte¬

Expanded text:
titur ad alios, et quasi ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari? Quae ista, inquit, insania est, me dante  Al. mediantrti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum. Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samariae, qui se dicunt legis praecepta servare: qui vituli haerent humo, et operantur in terra, non spiritu, nec oculos ad coelum levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, et miratur quae sit tanta perversitas, ut nolint relinmunditiis. Quos vitulos non accepit Israel, qui Dominum videre se fingit 85 a caete
Abbreviated transcription (Latin):
quasi seuero ac truculento. crudeli &
tanto nidice. eo qđ nullũ sit malũ in ciui-¬
tate qđ ille ñ faciat: hoc nos referimus
ad magnitudinẽ miscdĩȩ. qđ non inferat
penas nisi ante prȩdixerit. Qui autem
predicit. non uult punire peccantes.
Leo inqͥt rugi&. qͥs non timebit : Dns ds̃
locutꝰ est quis ñ ꝓphetabit: Quis in hoc lo¬
co ñ ꝓ impossibili. sed ꝓraro accipit᷑. Ille

Expanded text:
quasi severo et truculento, crudeli, et tantum judice, eo quod nullum sit malum in civitate, quod ille non faciat: hoc nos referimus ad magnitudinem misericordiae, quod non inferat poenas, nisi ante praedixerit. Qui autem praedicit, non vult punire peccantes. Leo, inquit, rugiet, et quis non timebit? Dominus Deus locutus est, quis non prophetabit? Quis in hoc loco non pro impossibili, sed pro raro accipitur. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
crũ consurgentib & in imici hominis do¬
mestici eiꝰ : ipse credit in dño. & oñis con¬
tẽplatio eiꝰ ẽ in dõ suo. & quãquã tribula¬
tionib & pressuris mundi p̃mat᷑ : tamen
ꝓpt̾ eũ qui dicit nolite timere ego uici
residens in eo oculosq suos ad eũ semꝑ di¬
rigens. sperat se exaudiendũ quotiens eũ¬
e leteris immica mea suꝑ i inuocauerit.
me. quia cecidi. consurgã. Cũ sedero in te¬
nebris: dñs lux mea ẽ. Irã dñi portabo qm̃
peccaui ei: donec iudic& causã meã & facłat
iudiciũ meũ. Educ& me in lucẽ: & uidebo
iustitiã eiꝰ. & aspici& inimica mea. &

Expanded text:
crum consurgentibus, etinimicis hominis docrum consurgentibus, etinimicis hominis domesticis ejus, ipse credit in Domino, et omnis contemplatio ejus est in Deo suo: et quamquam tribulationibus et pressuris mundi prematur; tamen praeter eum qui dicit: Nolite timere, ego vici credens in eo, oculosque suos ad eum semper dirigens, sperat se exaudiendum, quoties eue leteris inimica mea super me quia cecidi: consurgam. Quum sedero in tenebris Dominus lux mea est: iram Domini portabo quoniam peccabi ei. Donec iudicet causam meam et faciat iudicium meum: et educet me in luce videbo iustitiam eius. Et aspiciet inim
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiȩ. huius sepe inimici sunt qͥ putan
put : quia absq magisterio & gr̃a dñi
scientiã scripturarũ suo iudicio ꝑmit¬
tentes inflati sunt & nihil sciunt. &¬
languent circa questiones & contentiones
pugnasq uerboꝵ: qui uere consistentes
in domo. inimici isunt ueritatis. Scire autẽ
debemꝰ qđ in euangłio ꝓpe eadẽ uerba
sint quȩ nunc legimꝰ in ꝓpħa. & iuxta con¬
textũ illius loci alterũ habere sensũ: quȩ
& in euangeliis ẽ locutꝰ. Ait autẽ illic dñs.
Ueni diuidere uirũ aduersus patrem
suũ. & filiã contra matrẽ suã. & nurũ
aduersus socrũ suã: & inimici hominis
domestici eius. His ita edissertis. si tam̃
potuimꝰ sensũ attingere scripturarũ: sc̃s
refrigeratã intelligens caritatẽ & ho¬
mines in consũmatione mundi ñ e̾e̾ ama-¬
tores dĩ sed amatores sui. aliis credentib
amicis & ducib & uaxorib. filioq & filia
& nuru aduersus patrẽ & matrẽ & so¬

Expanded text:
Ecclesiae : hujus saepe inimici sunt, qui putaput, qui absque magistro, et gratia Domini, scientiam Scripturarum suo judicio promittentes, inflati sunt, et nihil sciunt, et languent circa quaestiones, et contentiones pugnasque verborum, qui vere consistentes in domo, inimici sunt veritatis. Scire autem debemus, quod in Evangelio prope eadem verba sint, quae nunc legimus in Propheta, et juxta contextum illius loci alterum habere sensum, quae et in Evangeliis locutus est. Ait autem illic Dominus: Veni dividere virum advefiliam contra matrem suam, et nurum adversus socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . His itaque edissertis si tamen potuimus sensum attingere Scripturarum, sanctus refrigeratam intelligens charitatem, et homines in consummatione mundi non esse amatores Dei, sed amatores sui, aliis credentibus amicis et ducibus et uxoribus, filioque et filia et nuru adversus patrem et matrem et so
Abbreviated transcription (Latin):
id est uitio principũ in felix popłs
suscepit cultũ idoloꝵ. quorum ini¬
mundus sp̃s ligauit israhelẽ in
alis suis. & eũ libere non patitur
uolitare. Confundentur igitur in
sacrificiis suis. & ignominiã principũ
in sua confusione suscipient. Sẏm¬
machus pro eo quod nos interp̃tati
sumus. ligauit sp̃s eũ in alis suis.
hoc modo uertit in greco. uelut siqͥs
liget uentũ in alis uenti : ut scili¬
cet principes & popłm immo & dę¬
mones & isrł uanis uanos & inanib
in anes asserat copulatos. Uentꝰ enĩ
& sp̃s apud hebreos uno uerbo ap¬
pellantur ruħa. Id quod septua
Tamen sic interp̾tari potest. ut di¬
camus tantũ studiũ habuisse isra¬
helem in idoloꝵ cultu ut non i¬
mittamus sit chananeos id est eth¬
nibos. seo ad imitationẽ sui eos pro¬
uocaret erroris. Hoc ipsũ & ad he¬
reticos referri potest: & dicitur ad
iudam id est ad uirũ ȩcclesiasti¬
cum. Quia effraim qui interp̃tat᷑

Expanded text:
id est, vitio principum, infelix populus id est, vitio principum, infelix populus suscepit cultum idolorum, quorum immundus spiritus ligavit Israelem in alis suis, et eum libere volitare non patitur. Confundentur igitur in sacrificiis suis, et ignominiam principum in sua confusione suscipient. Symmachus pro eo quod nos interpretati sumus, ligavit spiritus eum in alis suis, hoc modo vertit in Graecum, velut si quis liget ventum in alïs venti, ut scilicet et principes et populum, immo et daemones et Israelem, vanos vanis, inanibus inanes asserat copulatos. Ventus enim et spiritus apud Hebraeos uno verbo appellantur RUA  . Id quod Septuagtamen sic interpretari potest, ut dicamus tantum studium habuisse Israelem in idolorum cultu, ut non imitatus sit Chananaeos, id est, ethnicos; sed ad imitationem sui eos provocarit erroris. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest, et dicitur ad Judam, id est, ad virum ecclesiasticum, quia Ephraim qui interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
in lata & spatiosa uia quȩ ducit
ad mortẽ. & patientia dñi boniq
pastoris eos nutriet ad interitum.
rticeps idolorũ effraim. Dimitte
eum. separatũ est coninuiũ eorũ.
Fornicatione fornicati sunt. dilexe.
articeps idolorũ effraim : posuit
sibi scandala: ꝓuocauit chananeoᷤ.
Fornicantes fornicati sunt. Dilexert̃
ignominiã. Ex fremitu eiꝰ turbo
iheroboam filiꝰ nabath qui primꝰ
aureos uitulos in bethel danq
constituit. rex est decẽ tribuum.
Uigitur iuda cui supra dixi si fornicat᷑
isrł non delinquat saltim iuda: audi
consiliũ meũ. Propħȩ uerba non sper¬
nas quia effraim idoloꝵ semel amicꝰ
& particeps est. Dimitte eũ ne sequa¬
ris impietatẽ eius: cuius cultus & re¬
ligio & cib
a tuo coniiuo sepa¬
ratus est.
Illi enĩ semel idolis
seruiunt. & dȩmonib immolant. &
cotidie fornicantur. & diligunt for¬
nicationẽ suam. immo principes &
protectores eius id est reges dilexe¬
runt ignominiã afferre popło.

Expanded text:
in spatiosa via, quae ducit ad mortem, et patientia Domini bonique pastoris eos nutriet ad interitum. Particeps idolorum Ephraim, dimitte eum, separatum est convivium eorum: fornicatione fornicati sunt; dilexeruParticeps idolorum Ephraim posuit sibi scandala, provocavit Chananaeos, fornicantes fornicati sunt, dilexerunt ignominiam ex fremitu ejus; turbJeroboam filius Nabath, qui primus aureos vitulos in Bethel Danque 46 constituit, rex est decem tribuum. O igitur Juda, cui supra dixi, si fornicatur Israel, non delinquat saltem Juda, audi consilium meum, prophetae verba non spernas; quia Ephraim semel idolorum amicus et particeps est, dimitte eum, ne sequaris impietatem ejus, cujus cultus et religio et cibus a tuo convivio separatus est. Illi enim semel idolis serviunt, et daemonibus immolant, et quotidie fornicantur, et diligunt fornicationem suam: immo principes et protectores ejus, id est, reges dilexerunt ignominiam afferre populo,
Abbreviated transcription (Latin):
georgicorũ libro refert. Cui nom̃
a silo. romanũ est: oestrũ grai uer¬
tere uocantes. asper acerba sonans.
Quo tota exterrita silius diffuguint
armenta. furit mugitib ether
concussus. siluȩq & sicci ripa taña¬
gri. Quia ergo in saniuit isrł &
percussus fornicationis sp̃u incre¬
dibili furore bachatus est. ĩdeo ñ
dñs quasi agnũ in latitudinem.
Quia metaphorã a uacca lasciuien¬
te siue oestro ꝑcussa ceperat. ser¬
uat in reliquis. ut captiuitatem
in assyrios & in latissima medoꝵ
terra: greges agnorũ pastor uocet.
Suꝑ hereticis ꝓna intelligentia ẽ.
ad quos uel de quib dr̃. Si semel
fornicaris heretice. saltim tu ec¬
clesiastice non delinquas. nec in
ciliabula. ubi peccata om̃iũ reue
tes ad suꝑbas & arrogantes falsoꝵ
dogmatũ fictiones. Non est eñi
ibi domus dñi.  sed domus idoli.
Nec iuraueris ꝑ nomen xp̃i. cuiꝰ
maiestatẽ miscendo idolis pollu¬
isti. Sicut enĩ uacca percussa a.¬

Expanded text:
Georgicorum libro refert: . . . cui nomen Georgicorum libro refert: . . . cui nomen asilo Romanum est: oestrum Graii vertere vocantes, Asper, acerba sonans: quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta: furit mugitibus aether Concussus, silvaeque et sicci ripa Tanagri. Quia ergo insanivit Israel, et percussus fornicationis spiritu, incredibili furore debacchatus est, ideo non Dominus, quasi agnum in latitudine. Quia metaphoram a vacca lasciviente, sive oestro ceperat, servat in reliquis, ut captivitatem in Assyrios, et in latissimam Medorum terra gregis et agnorum pasturam vocet. Super haereticis prona intelligentia est, ad quos, vel de quibus dicitur: Si semel fornicaris, haeretice, saltem tu, ecclesiastice, ne delinquas, nec  Areticorum conciliabula, ubi peccata omnium reveltes ad superbas et arrogantes falsorum dogmatum fictiones. Non est enim ibi domus Dei, sed domus idoli. Nec juraveris per nomen Christi, cujus majestatem miscendo idolis polluisti. Sicut enim vacca percussa a
Abbreviated transcription (Latin):
malitię eorũ ingalgalis: & in qua
saul unctus in regem est: in qua
exiens popłs dedeserto primũ cas¬
tra metatus sccła circũcisione pur¬
gatus est. Ex quo tempore religi¬
onis ad uersȩ in loco celebri error
in oleuit. & ne ascendas in bethaben
iel est quȩ quondã uocabatur be¬
thel: quia post quã aurei ibi uitu-¬
li positi sunt ab iheroboam filio
nabath. non domꝰ dĩ appellatur.
sed domus ydoli. Pro qua miror
nisi forte errore consueto: ꝓ iõtħ
littera media quȩ alepħ. & ñ lit¬
teris ex utraq parte uallatur:
uãr. quȩ sola differt magnitudi¬
ne: putauerunt. Neq iuraueritis.
uiuit dñs. Nolo enĩ ꝑ os ur̃m no¬
minis mei fieri mentionẽ: quod ydo¬
lorũ recordatione pollutum est.
Sicut enĩ uacca lascunens & abiciers¬
legis iugũ. ita isrł id est decẽ trib
de clinauit a dñi seruitute. Pro las
⁊ asiloq
percussa sit: que uulgo tabanũ uo¬
cant. De quo & uirgilius in tertio

Expanded text:
malitia eorum in Galgalis , in qua malitia eorum in Galgalis , in qua Saul unctus est in regem: in qua exiens populus de deserto, primum castrametatus, secunda circumcisione purgatus est. Ex quo tempore religionis adversae, in loco celebri error inolevit. Et ne ascendas in Bethaven, id est, quae quondam vocabatur Bethel, quia postquam aurei ibi vituli positi sunt a Jeroboam filio Nabath, non Domus Dei appellatur, sed domus idoli. Pro qua miror nisi forte errore consueto pro JOD littera media, quae ALEPH et NUN litteris ex utraque parte vallatur, VAU, quae sola differt magnitudine, putaverunt. Neque juraveritis, vivit Dominus. Nolo enim per os vestrum nominis mei fieri mentionem, quod idolorum recordatione pollutum est. Sicut enim vacca lasciviens et abjiciens jugum: ita Israel, id est, decem tribus, declinavit a Domini se asiloque percussa sit, quem vulgo tabanum vocant. De quo et Virgilius in tertio
Abbreviated transcription (Latin):
mum aNie Aoic. id est in utilem
quȩ nichil prosit. & alio uerbo ydo-¬
lum nuncupetur. Est autẽ bethel.
& quȩ prius uocabatur domus dĩ.¬
Sed post quã uituli in ea positi sunt.
appellata est bethauen id est domꝰ
in utilis. & domus ydoli. quod nos
ut in hebreo legitur expressimꝰ.
Uidetur autẽ mihi id circo & popłs
isrł insolitudine fecisse sibi caput
uituli quod colerent. & iheroboã
filius nabath uitulos aureos fabri¬
casse ut quod in egypto didice¬
figura boum coluntur esse deos.
hoc in sua suꝑstitione seruarent.
Dicamus sensũ capituli. Si semel õ
isrł errore deceptus es. & te cũ mers¬
tricib misciusti. ita ut quicũq imple
do & dando ei munera. sacerdos fieret
excelsorũ: saltẽ tu iuda qui possides
iherłm. & habes ex lege leuitas. &
exerces tẽpli cerimonias. non debes
sororis tuȩ quondã oollȩ infornicati¬
one exempla sectari. & cũ dõ ydola
colere. Ne ingrediaris galgala: de
qua in hoc eodẽ ꝓpħa legimꝰ. Om̃s

Expanded text:
mum ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, quae nihil prosit, et alio verbo idolum nuncupetur. Est autem Bethel: et quae prius vocabatur domus Dei, postquam vituli in ea positi sunt, 44 appellata est Bethaven, id est, domus inutilis, et domus idoli, quod nos ut in Hebraeo legitur expressimus. Videtur autem mihi idcirco et populus Israel in solitudine fecisse sibi caput vituli, quod coleret, et Jeroboam filius Nabath vitulos aureos fabricatus, ut quod in Aegypto didicefigura boum coluntur, esse deos, hoc in sua superstitione servarent. Dicamus sensum capituli: Si semel, o Israel, errore deceptus es, et te cum meretricibus miscuisti, ita ut quicumque impledo  Al. afferendo et dando ei munera, sacerdos fieret excelsorum: saltem tu, Juda, qui possides Jerusalem, et habes ex Lege Levitas, et exerces templi caeremonias, non debes sororis quondam tuae Oollae in fornicatione exempla sectari, et cum ea idola colere. Non ingrediaris Galgala, de qua in hoc eodem propheta legimus: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. de quib & in epistola catholica
dr̃. hi st̃ nubes sine aquis. Habent
enĩ speciẽ ꝓpħarũ & nubiũ apostoli¬
carũ ad quas dĩ ueritas ꝑuenit. sed
ñ habent aquas id ẽ gr̃am sp̃s scĩ di-
in me: sic̃ dixit scriptura flumin a
de uentre eiꝰ fluent aque uiue.
Hoc aut̃ in quit dixit de sp̃u quẽ
accepturi erant credentes in eũ.
De lacrimis aut̃ que sermone greco¬
habent aliqua similitudinẽ locustarũ
error ẽ: quib dã
pro locustis
tibus.
git᷑. Ego aut̃ dñs ds̃ tuus firmans ce¬
lũ & creans t̾rã. cuius manus creauit
omnẽ militiã celi. & ñ ostendi ea tͥ
ne ãbulares post ea. & eduxi te de
t̾ra egipti. Quȩ qm̃ & in hebraico ñ
habent᷑ & a nullo uertunt᷑ int̾ pretũ.
in antiqua quoq editione septuaginta¬
ñ legunt᷑: obelo p̃notanda st̃: p̃sertĩ
cũ sensus eorũ ꝑspicuus sit. Unde ad
reliqua transeamus. cũ his quȩ sequunt᷑
iungentes superius capitulũ.

Expanded text:
tur, de quibus et in Etur, de quibus et in Elegimus: Hi sunt nubes sine aquis. Habent enim speciem prophetarum et nubium apostolicarum, ad quas Dei veritas pervenit, sed non habent aquas, id est gratiam Spiritus in me, sicut dicit Scriptura flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit, dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum . De lacrymis autem, quae sermone Graechabent aliquam similitudinem locustarum, error est, quibusdam pro locustis,tibus. Ego autem Dominus Deus tuus: firmans coelum, et creans terram: cujus manus creavit omnem militiam coeli, et non ostendi ea tibi, ut ambulares post ea  Et ego eduxi te de terra Aegypti. Quae quoniam et in Hebraico non habentur, et a nullo vertuntur Interpretum, in antiqua quoque editione LXX non leguntur, obelo praenotanda sunt: praesertim cum sensus eorum perspicuus sit. Unde ad reliqua transeamus, cum his quae sequuntur 147 jungentes superius capitulum.
Abbreviated transcription (Latin):
simmacus foramen int̾pretati sunt.
Cataracta autẽ proprie uocat᷑ foram̃
in pariete fabricatum. ꝑ qđ fumus
egredit᷑. Si quis aut̃ contentiosus & no¬
lens recipere hebraicã ueritatẽ locuste
sensũ quesierit: audiat effraim
atmiaĩ id ẽ uapori siue aure & sp̃ui
cõparari. quia ita tenuis de ore locuste
egredit᷑ ut ñ sentiat᷑. Qđ si econ-¬
trario obiecerit quare ñ aliis que
minora st̃ periturũ effraĩ assimila-¬
uerit. u̾bi gr̃a pulici qui om̃ia m̃¬
bra habet. caput. oculos. pedes.
uentrẽ & cȩ̨tera que licet oculis ñ
uideamus tam̃ sensu intelligimꝰ. in¬
tantũ ut os pulicis ac dentes ocu-
spondendũ ẽ ei qđ ideo uapori lo¬
custe siue tenuissime aurȩ perituro¬
rũ gła cõparet᷑. quia locusta noxia
ẽ & sic inimica mortalib ut fam̃
faciat & segetũ culta populet᷑. in¬
tantũ ut arbores quoq uineasq de¬
corticet. quod plenius in iohel
& rori & pulueri heretici cõparan¬

Expanded text:
Symmachus foramen interpretati sunt. Cataractam autem proprie vocat foramen in pariete fabricatum, per quod fumus 146 egreditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamus, tamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non spondendum est ei, quod ideo vapori locustae, sive aurae tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: quia locusta noxia est, et sic inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticet: quod plenius in Joel Pet rori et pulveri haeretici comparan
Abbreviated transcription (Latin):
panther. & sic̃ pardus in uia assiri¬
orũ. occurrã eis sic̃ ursa indigens
cibo & di rũpã interiora cordis eorũ.
& deuorabunt eos ibi catuli siluarũ.
bestie agri disrũpent eos.
ili adimpleti st̃ & saturati eleuaue¬
rt̃ corda sua & obliti st̃ mei. ego
autẽ ero eis quasi leena siue panther
de quo supra plenius diximꝰ. & sic̃
pardus in uia assiriorũ. quan do
ducent᷑ captiui ab assiriis. Et oc¬
currã illis quasi ursa raptis catulis
siue indigens cibo. & disrũpã eorũ
un iuersa uitalia. Aiunt qui de besti¬
arũ scripsere naturis int̾ om̃es fe¬
ras nichil esse ursa seuius. cũ ꝑdi-¬
derit catulos uel indiguerit cibis.
Et ñ solum pantere. pardi & urse
ferociã cõminat᷑. sed leonis quoq
& om̃iũ bestiarũ quę gignunt᷑ in

Expanded text:
panther, et sicut pardus in via Assyriorum; occurram eis sicut ursa indigens cibo, et disrumpam interiora cordis eorum, et devorabunt eos ibi catuli silvarum, bestiae agri disrumpent eos. Illi adimpleti sunt et saturati: elevaverunt corda sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit, ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: et sicut pardus in via Assyriorum, quando ducentur captivi ab Assyriis: et occurram illis quasi ursa raptis catulis, sive indigens cibo: et disrumpam eorum universa vitalia. Aiunt qui de bestiarum scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa saevius cum perdiderit catulos, vel indiguerit cibis; et non solum pantherae, pardi, et ursae ferociam comminatur, sed leonis quoque et omnium bestiarum, quae gignuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
gipto & in propħa seruatꝰ ẽ. etiã
nc̃ quid eis prestiterit refert.
Ego dñs ds̃ tuus qui eduxi te de
terra egipti. qui tibi mandaui ꝑ moysen.
attende ne forte.
comedas & satu¬
reris & obliuis¬
caris dĩ tui. qui
eduxit te de
t̾ra egipti. ñ est
enĩ ds alius p̾ter me. & qui possit sal¬
uare nullus ẽ alius. ego qui conditor
om̃iũ sũ. cognoui siue paui te in deser-¬
to & in terra inhabitabili ubi rerũ
om̃iũ penuria. ubi nulle aque. dedi
tibi manna de celo & aquarũ fontes
produxi de petra durissima. Qui
iuxta illud qđ alibi scriptũ ẽ incras¬
satꝰ ẽ. inpinguatus & dilatatꝰ & recal-¬
citrauit dilectus. nc̃ quoq comedert̃
& saturati sunt & eleuauert̃ cor su-¬
ũ. & obliti st̃ eiꝰ cuius beneficiorũ me¬
mores esse debebant. Neq enĩ ꝑtan-¬
tã heremi uastitatẽ ubi ñ solum fru-¬
ges & arbores uineeq sed ne herba
quidẽ gignit᷑ & nulle aque ardorẽ
tẽperant solis quadraginta annis

Expanded text:
gypto, et in propheta servatus est: etiam nunc quid eis praestiterit, refert: Ego Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, qui tibi mandavi per Moysen: attende, ne forte comedas et satureris, et obliviscaris Dei tui, qui eduxi te de terra Aegypti: non est enim alius Deus praeter me, et qui possit salvare, nullus est alius. Ego qui conditor omnium sum, cognovi, sive pavi te in deserto et in terra inhabitabili, ubi rerum omnium penuria, ubi nullae aquae: dedi tibi manna de coelo, et aquarum fontes produxi de petra durissima. Qui juxta illud, quod alibi scriptum est: Incrassatus est, impinguatus, dilatatus, et recalcitet saturati sunt, et elevaverunt cor suum, et obliti sunt ejus, cujus beneficiorum memores esse debebant. Neque enim per tantam eremi vastitatem, ubi non solum fruges et arbores vineaeque, sed nec herba quidem gignitur, et nullae aquae ardorem temperant solis, quadraginta annis
Abbreviated transcription (Latin):
Quib idem apłs loquit᷑. Iã saturati
estis. iã diuit es facti estis: sine nob̾
regnatis. atq utinã regnetis. ut & nos
regnemus uobiscũ. Comedert̃ enĩ in
sc̃is scriptur is panẽ qui de cęlo descen¬
dit. & cũ dauid dixerunt incerta &
occulta sapientię tue manifestasti mͥ:
impletiq & saturati eleu auert̃ contra
creatorẽ cor suũ & alterũ sibi finxe¬
runt dm̃. quicquid biberant & come¬
derant suis meritis ñ dĩ miscđie depu¬
tantes. Idcirco obliti st̃ dĩ qui pre¬
ceperat eis ut legis uerba religarent
int̾ oculos & in manib atq in fim¬
briis palliorũ. ne umquã obliuisceren¬
tur dĩ sui.
Tero eis quasi leena. & sic̃ pardus
in uia assiriorũ. Et occurrã eis sic̃

Expanded text:
s loquitur: Jam saturati estis, et jam divites facti estis: sine nobis regnatis, atque utinam regnetis, ut et nos regnemus vobiscum . Comederunt enim in sanctis Scripturis panem qui de coelo descendit, et cum David dixerunt: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Impletique et saturati elevaverunt contra Creatorem cor suum: et alterum sibi finxerunt deum, quidquid biberant et comederant, suis meritis, non Dei misericordiae deputantes. Idcirco obliti sunt Dei, qui praeceperat eis, ut Legis verba religarent inter oculos et in manibus, atque in fimbriis palliorum, ne umquam obliviscerentur Dei sui. Et ego ero eis quasi leaena, sicut pardus in via Assyriorum: o
Abbreviated transcription (Latin):
quã diu terra quã traxerant quasi ser¬
pentes ꝑmanserit in eis. Cũ autẽ illa fe¬
cerit. obstupescent. & admirabunt᷑ ñ in
dño dõ suo. necdũ enĩ merebunt᷑ ut di¬
& timebunt te. Principiũ enĩ sapientiȩ
timor dñi. Q hȩc fient ut uideant gen-¬
tes. & confundant᷑ in om̃i mala fortitu¬
dine sua. & ponant manꝰ suas suꝑ ossuũ.
& aurib obsũdescant & lingant terrã.
uelut serpentes qͥ trahunt humũ: ut pͥmũ
concludant᷑ conclusiq turbent᷑. de in
territi obstupescant ad dñm dm̃ sc̃oꝵ.
Hoc iuxta locte. Porro quia ñ multũ ab
eis in p̾senti dũ taxat loco nr̃a discordat
editio: qđ in illis dictũ est. etiã in hac
dictum existimemus.
uis ds̃ similis tui: qui aufers iniquitatẽ.
& transis peccatũ reliquiarũ hereditatis

Expanded text:
quamdiu terra quam traxerant quasi serquamdiu terra quam traxerant quasi serpentes, permanserit in eis. Cum autem illa defecerit, obstupescent, et admirabuntur, non in Domino Deo suo necdum enim merebuntur, ut diEt timebunt a te. Principium enim sapientiae, timor Domini . Et haec fient, ut videant gentes, et confundantur in omni mala fortitudine sua; et ponant manus super os suum, et auribus obsurdescant, et lingant terram velut serpentes, 530 qui trahunt humum, ut primum concludantur, conclusique turbentur, inde territi obstupescant ad Dominum Deum sanHoc juxta LXX. Porro quia non multum ab eis, in praesenti dumtaxat loco, nostra discordat editio, quod in illis dictum est, etiam in hac dictum existimemus. Quis Deus similis tui? qui aufers iniquitatem, et transis peccatum reliquiarum haereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
sic iustoꝵ manus eoꝵ ora reserabunt. &¬
ex opere bono loquendi cũ dõ accipientiũ
facultatẽ. Aures quoq eoꝵ obsurdescent:
qͥa malitia ñ solũ oculoꝵ obtecauit intuitũ:
sed & aures fecit surdescere. Noluerunt enĩ
audire uocẽ incantantiũ. & uenefici in can¬
tantis sapienter : & iuxta isaiã: aurib suis
grauit̾ audierunt. quã quã multo minus
sit grauit̾ audire quã penitꝰ ñ audire: &
surdũ fieri ut uerbũ ñ audiat ueritatis.
Post tanta mala. dr̃ de eis qd̃ lingant hu-¬
mũ quasi serpentes qui trahunt terrã:
ambulantes in uentre suo & comedentes
terrã omib dieb uitȩ sdȩ. & caruis idi
est terrena oꝑa facientes & trahentes secũ
usq ad diẽ ultionis & uisitationis dñi ñ
puluerẽ: non terrȩ parua uestigia. sed
totã humũ. Qđ̃ cũ fecerint. & ad iudiciũ
dĩ uenerint. & conclusi fuerint atq tur¬
bati: tãdiu turbabunt᷑ & conelissi erͥunt:

Expanded text:
sic justorum manus eorum ora reserabunt, sic justorum manus eorum ora reserabunt, ex opere bono loquendi cum Deo accipientium facultatem. Aures quoque eorum obsurdescent, quia malitia non solum oculorum obcaecavit intuitum, sed et aures fecit obsurdescere; noluerunt enim audire vocem incantantium, et venefici incantantis sapienter. Et juxta Isaiam: Auribus suis graviter audierunt : quamquam multo minus sit graviter audire, quam penitus non audire, et surdum fieri ut verbum non audiat veritatis. Post tanta mala dicitur de eis, quod lingent humum quasi serpentes, quae trahunt terram, ambulantes in ventre suo, et comedentes terram omnibus diebus vitae suae . Et carnis, id est, terrena opera facientes, et trahentes secum usque ad diem ultionis, et visitationis Domini, non pulverem, non terrae parva vestigia, sed totam humum. Quod cum fecerint, et ad judicium Dei venerint, et conclusi fuerint atque turbati, tamdiu turbabuntur, et conclusi erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in ecclesia xp̃i. ad quã testimonia legis &
ꝓphetarũ eloquia transcenderunt:. & hoc
fi& nobis scđ̾m dies antiquos. secdm dies
quando egressi sumꝰ de terra egipti : de
quib & moyses dicit. Recordamini dies
ȩternitatis: non dies huiꝰ seculi qͥ appellant᷑
mali. sed dies ꝑpetuos. Recordat᷑ autem
dierũ ȩternitatis: qͥ ñ aspicit presentia.
surgitq cũ ap̃o & sedoe cũ eo incelestibus.
iã mente presumens se de dieb p̾sentis
seculi liberatũ. Promittit qͦqsermo
diuinꝰ: qd ostendatꝰ popło suo& ouibus
hereditatis suȩ mirabilia. Tunc inquit
uidebunt gentes & confundent᷑ in omni
fortitudine sua. qua uastauerant quon¬
dã & p̾ualuerant aduersus popłm dĩ: &
confusio earũ habebit ꝓfectũ. cũ sua
intellexerint mala. Ponent enĩ manus
suas suꝑ ossuũ: malaq opera omnẽ eis lo¬
quendi auferent libertatẽ. Quomͦ autẽ
impidꝵ gentiũ manꝰ claudant ora earũ.

Expanded text:
in Ecclesia Christi, ad quam testimonia Legis et in Ecclesia Christi, ad quam testimonia Legis et Prophetarum eloquia transcenderunt, et hoc fiet nobis secundum dies antiquos, secundum dies, quando egressi sumus 529 de terra Aegypti, de quibus Moyses dicit: Recordamini dies aeternitatis , non dies hujus saeculi, qui appellantur mali, sed dies perpetuos. Recordatur autem dierum aeternitatis, qui non aspicit praesentia, surrexitque cum Christo, et sedet cum eo in coelestibus, jam mente praesumens se de diebus praesentis saeculi liberatum. Promittit quoque sermo divinus, quod ostendat populo suo, et ovibus haereditatis suae mirabilia: Tunc, inquit, videbunt gentes, et confundentur in omni fortitudine sua, quia vastaverant quondam, et praevaluerant adversus populum Dei, et confusio earum habebit profectum, cum sua intellexerint mala. Ponent enim manus suas super os suum, malaque opera omnem eis loquendi auferent libertatem. Quomodo autem impiarum gentium manus claudunt ora eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ticus pollicetur & dicit. In medio carmeli
pascent᷑ basanitis & gala aditis iuxta
dies ȩternitatis. & uxta dies egressionis
tuȩ ex egipto. Carmelus. int̾pretat᷑ scien¬
tia circũcisionis. basanitis. confusio. & ga
grege dñi. & extra ȩcclesiã in saltu uersa¬
bant᷑ erroꝵ: postea transferent᷑ ad noti
dent. & erunt uera cirtũtisio & non
concisio. Cũq pasti fuerint sp̃uali circũ¬
cisione. intelligentes peccata pristina. con¬
fundent᷑ in ui̾s suis & erubescent. & erunt
in confusionẽ quȩ ducit ad uitã. qͥa ẽ &
alia confusio quȩ ducit ad mortẽ. in qua
habitauit quondã og rex basan. Si quidẽ
basan interp̃tat᷑ confusio. De qua confusi¬
one pessima & dñs reꝓmittit liberaturũ
se popłm suũ. Dixit dñs ex basan conuer¬
tã. conuertã de ꝓfundis maris. Cumq
scierimꝰ uerã cirtũtisionẽ & confusi fue¬
rimꝰ suꝑ peccatis nr̃is: tunc erimꝰ ingala ad
quȩ int̾pretat᷑ transinigratio testimonii

Expanded text:
armeli pascentur Basanitidem et Galaaditin, juxta dies aeternitatis, et juxta dies egressionis tuae ex Aegypto. Carmelus interpretatur scientia circumcisionis: Basanitis confusio, et Galgrege Domini, et extra Ecclesiam ejus, in saltu versabantur errorum, postea transferentur ad notident, et erunt vera circumcisio, et non concisio. Cumque pasti fuerint spirituali circumcisione, intelligentes peccata pristina, confundentur in vitiis suis, et erubescent, et erunt in confusione quae ducit ad vitam , quia est et alia confusio quae ducit ad mortem, in qua habitavit quondam Og, rex Basan, siquidem Basan interpretatur confusio: de qua confusione pessima et Dominus repromittit liberaturum se populum suum: Dixit Dominus, ex Basan convertam, convertam de profundo maris . Cumque scierimus veram circumcisionem, et confusi fuerimus super peccatis nostris, tunc erimus in Galaad, quae interpretatur transmigratio testimonii,
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. conuiuiis dedunt amicitiisq genti¬
liũ. necnon & de his qͥ odio generis humani
uitã appetunt solitaria. qualẽ morem
fuisse athenis legimꝰ. ñ qͦ solitaria uita
& ꝓphetica quã habuerant helyas &
Iohannes condẽpnanda sit. sed qͦ si ceteros
despiciens ipse suꝑbiat & habit&e in saltu
uitioꝵ. uirga corripiendus sit. Qui solus
habitat &e ñ habitat in saltu. iste in laude
uirtutũ ẽ. Qui autẽ solus ẽ & ñ facit opera
iustitiȩ. & qͥetis tantũ fruit᷑ uoluptate.
& ñ in xp̃i opere & labore desudat. nec
ꝓpriis manib querit cibũ qđ apłs iub&.¬

Expanded text:
rantes, conviviis 528 dedunt amicitiisque gentirantes, conviviis 528 dedunt amicitiisque gentilium: necnon et de his, qui odio generis humani vitam appetunt solitariam, qualem Timonem fuisse Athenis legimus: non quod solitaria vita et prophetica quam habuerunt Elias et Joannes , condemnanda sit; sed quia si caeteros despiciens, ipse superbiat, et habitet in saltu vitiorum, virga corripienda sit. Qui solus habitat, et non habitat in saltu, iste in laude virtutum est: qui autem solus est, et non facit opera justitiae, et quietis tantum fruitur voluptate, et non in Christi opere et labore desudat, nec propriis manibus quaerit cibum quod Apost
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sapientiaꝰ loquebant᷑ int̾ ꝑfectos uirgã
excussam esse de manib qͥa ꝑfecta dilectio
foras mittit timorẽ. Qđ siquis nobis oppo¬
suerit quomͦ nunc dicat᷑ ad xp̃m. hoc est
ad bonũ pastorẽ qui utiq maior apłis &
melior ẽ. ut uirga utat᷑. cũ maioris pro¬
fectꝰ sit uirgã ñ habere quã uirga popłos¬
pascere ouesq corripere: respondebimꝰ eis
scđm illud qđ dñs pollicet᷑ apłis suis. ma¬
iora eos signa in popłis esse facturos quã
ipse fecerit. & quia adhuc dñs loquebat᷑
ad carneũ isrł & necdũ ad eũ qͥ ꝑfecte
poterat nosse misteria. id circo dictũ e̾ẽ
de eo ut pascat in uirga popłm & gregẽ
suũ. apłis autẽ uirgã excussã eẽ de m̾a¬
nib. & seueritatẽ legis euangelii cle¬
mentia tẽperatã. Porro hi popłi & istȩ oueᷤᷤ
ꝓpterea excutient᷑ & pascent᷑ in uirga. qͥa
habitauerant soli in saltu. Qđ quidẽ pos¬
sumꝰ & de his accipere qͥ se de ęcclesia sepa¬

Expanded text:
quebantur inter perfectos , virgam excussam esse de manibus, quia perfecta dilectio foras mittit timorem . Quod si quis nobis opposuerit, quomodo nunc dicatur ad Christum, hoc est, ad bonum pastorem, qui utique major apostolis, et melior est, ut utatur virga, cum majoris profectus sit virgam non habere, quam virga populos ovesque corripere: respondebimus eis secundum illud quod Dominus pollicetur apostolis suis, majora eos signa in populis esse facturos, quam ipse fecerit . Et quia adhuc Dominus loquebatur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suum, apostolis autem virgam excussam esse de manibus, et severitatem Legis, Evangelii clementia temperatam. Porro hi populi et istae oves propterea percutientur, et pascentur in virga, quia habitaverant soli in saltu. Quod quidem possumus, et de his accipere, qui se de Ecclesia sepa
Abbreviated transcription (Latin):
uis ds̃ sicut tu auferens  atx.¬
iniquitates & transcendens in iustitias
his qui reliqui sunt de hereditate tua:
Non tenuit in testimoniũ irã suã. qͥa uo¬
lens miscłiã ẽ. reuertet᷑ & miserebit᷑
nr̃i. Demerg& peccata nr̃a : & ꝓicientur

Expanded text:
uis, Deus sicut tu? auferens iniquitates, et transcendens injustitias his qui reliqui sunt de haereditate tua? Non tenuit in testimonium iram suam, quia volens misericordias est. Revertetur, et miserebitur nostri, demerget peccata
Abbreviated transcription (Latin):
misericors es & multȩ miserationes tuȩ.
reuertere & miserere mei. Precipita ini¬
quitates meas. & mitte eas in ꝓfundo ma¬
ris: ut salsugo & amaritudo uitioꝵ in
salsa regione dispereat. Da ueritatem
quã ꝓmisisti seruo tuo iacob & miscłiam
quã pollicitꝰ es amico tuo abrahã: & li
Uiuo ego dicit dĩs. nolo mortẽ pecca¬
toris : tantũ ut reuertat᷑ & uiuat.
Q alibi. Statĩ cũ conuersus ingemu¬
eris: saluus eris. Tunc uidebit inimi¬
ca mea. & operiet᷑ confusione quȩ
nunc dicit ad me. ubi ẽ dñs ds̃ tuus.
Hidebo in ea ultionẽ tuã. & erit qua¬
si lutũ platearũ. atq calcabitur. ne
amplius de luto & paleis egiptias
extruat ciuitates:¬

Expanded text:
misericors es, et multae miserationes tuae. misericors es, et multae miserationes tuae. Revertere, et miserere mei: praecipita iniquitates meas, et mitte eas in profundum maris: ut salsugo et amaritudo vitiorum in falsa regione dispereat. Da veritatem quam promisisti servo tuo Jacob, et misericordiam quam pollicitus es amico tuo Abraham, et liVivo ego, dicit Dominus: Nolo mortem peccatoris, tantum ut revertatur, et vivat . Et alibi: Statim ut conversus ingemueris, salvus eris. Tunc videbit inimica mea, et operietur confusione, quae nunc dicit ad me: Ubi est Dominus Deus tuus ? Videbo in ea ultionem tuam, et erit quasi lutum platearum, atque calcabitur, ne amplius de luto et paleis Aegyptias exstruat civitates
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i : & grauia peccata nr̃a & iniqͥtates
quȩ sedent suꝑ talentũ plũbi ipse por¬
tabit & demergae in mare. & parere
ñ faci&. Dabit ueritatẽ iacob & miscdiã
abrahã. & supplantatori popło & nouel¬
abrahã quippe uocat᷑ pat̾ multarum
gentiũ. tribu& miscdiam sicut iurauit
eis qui patres extiterunt fidei nostrȩ
scđm dies antiquos: qđ de tota hominũ
multitudine alios salu& in ueritate.
alios in miscłia. Porro ubi nos interp̃ra¬
ti sumꝰ ñ immitt& ultra furorẽ suum:
ꝓ ultra. simmachus transtulit in sẽpi¬
editio in testimoniũ. Pro qͦ positũ ẽ in
hebreo laed: & tã ultra quam sempiter¬
nũ && testimoniũ intelligi potest.
Sicam & ego in fine uoluminis. laborem
opusculi mei dñi inuocatione consignans.
ds qͥs similis tibi: Aufer iniquitatẽ ser¬
uI tui: transi peccatũ reliquiarum ani-¬
mȩ meȩ. Ne inmittas in me furorem
tuũ. neq in ira tua corripias me: qm̃

Expanded text:
nostri, et gravia peccata nostra, et iniquitates nostri, et gravia peccata nostra, et iniquitates quae sedent super talentum plumbi, ipse portabit, et demerget in mare, et parere non faciet . Dabit veritatem Jacob, et misericordiam Abraham: ut supplantatori populo et novel Abraham quippe vocatur pater multarum gentium  tribuat misericordiam, sicut juravit eis, qui patres exstiterunt fidei nostrae secundum dies antiquos: quod de tota hominum multitudine alios salvet in veritate, alios in misericordia. Porro ubi nos interpretati sumus, Non immittet ultra furorem suum; pro ultra, Symmachus transtulit in sempieditio, in testimonium: pro quo positum est in Hebraeo LAED  ; et tam ultra, quam sempiternum, et testimonium intelligi potest. Dicam et ego in fine voluminis, laborem opusculi mei, Domini invocatione consignans: Deus, quis similis tibi? aufer iniquitatem servi tui: transi peccatum reliquiarum animae meae, ne immittas in me furorem tuum, neque in ira tua 532 corripias me: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligens ꝓpħa gentiũ multitudinẽ
ꝓpterea in conclusione sua ẽe turbatam.
ut obstupescer& & timer& dm̃. & id circo
dnm̃ deseuire ut peccata auferat & do¬
n& salutẽ : laudat dñm atq mirat᷑ &
dicit. Quis ds̃ sicut tu auferens iniqͥtates :¬
& transcendens iniustitias: Ut quomͦ
ex terminator in egipto transcendit po¬
płm isrł & ñ uastauit eũ. unde a transitu
phase id est pascha nom̃ accepit: sic tu partas
gentib illis nequaquã imputans iniquita¬
tes suas. Porro qđ sequit᷑ his qui reliqui
sunt de hereditate eius non tenuit in
testimoniũ irã suã: hic sensus ẽ. Si gen¬
tib peꝑcit quȩ in lege eius credere no¬
luerunt. & qui suꝑflui & reliqͥ de popło
sunt relicti iniquitates suas eis noluit
imputare nec in testimoniũ iusti suppli¬
cii eoꝵ intulit irã suã: quid faci& de
grege suo qͥ pascit᷑ in medio carmeli. &
in basanitide. & in gala ad : Uolens enĩ
miscdiam est. & reuertens miserebit᷑

Expanded text:
ntelligens propheta, gentium multitudinem propterea in conclusione sua esse turbatam, ut obstupesceret, et timeret Deum, et idcirco Dominum desaevire, ut peccata auferat, et donet salutem, laudat Dominum atque miratur, et dicit: Quis Deus sicut tu? auferens iniquitates, et transcendens injustitias : ut quomodo exterminator in Aegypto transcendit populum Israel, et non vastavit eum unde a transitu, phase, id est, pascha, nomen accepit sic tu parcas gentibus, nequaquam illis imputans iniquitates suas. Porro quod sequitur: His qui reliqui sunt de haereditate ejus, non tenuit in testimonium iram suam, hic est sensus: Si gentibus pepercit, quae Legi ejus credere noluerunt, et qui superflui et reliqui de populo sunt relicti, iniquitates suas eis noluit imputare, nec in testimonium justi supplicii eorum intulit iram suam, quid faciet de grege suo, qui pascitur in medio Carmeli, et in Basanitide, et in Galaad? Volens enim misericordiam est, et revertens miserebitur
Abbreviated transcription (Latin):
Statĩq historicus causã iungit istius¬
modi questionis. mare dicens ibat &
intumescebat. Ibat ut iussũ fuerat.
ibat in uindictã dñi sui. ibat ꝑsequens
fugitiuũ ꝓpħam. Intumescebat autẽ
ꝑ singula momenta tẽpoꝵ. & quasi nau¬
tis morantib in maiores fluctꝰ suscita¬
batur. ut ostender& ultionẽ creatoris
se differre non posse.
t di&̃ ad eos. Tollite me & mittite in

Expanded text:
Statimque historicus causam jungit istiusStatimque historicus causam jungit istiusmodi quaestionis, mare, dicens, ibat, et intumescebat. Ibat, ut jussum fuerat: ibat in vindictam Domini sui: ibat, persequens fugitivum prophetam. Intumescebat autem per singula momenta temporum, et quasi nautis morantibus, in fluctus majores suscitabatur, ut ostenderet ultionem Creatoris se differre non posse. Et dixit ad eos, tollite me, et mittite me
Abbreviated transcription (Latin):
lentes causã fugȩ nosse: serui a dño. filii
a patre. homines a dõ. Qđ ẽ inqͥunt tan¬
tũ misteriũ ut terra deserat᷑. expetant᷑
maria. relinqͥt̾ patͥa. loca appetantur
t dixerunt ad eũ. Qd facie Ialiena:¬
mus tibi. & cessabit mare a nobis: Quia
mare ibat & intumescebat. Lxx.
It dixerunt ad eũ. Quid tibi faciemus.
& quiesc& mare a nobis: Quia mare
exurgebat. & suscitabat magis fluctꝰ.
Ropter te dicis uentos. fluctꝰ. mare.
gurgites concitatos. Ex posuisti causam
morbi. indica sanitatis. Ex eo qđ contra
nos insurgit mare. intelligimꝰ irã esse
susceptionis tuȩ. Si culpa eᷤ qđ suscepimꝰ.
qͥd facere possumꝰ ne dñs irascat᷑ : Quid
faciemꝰ tibi. hoc ẽ int̾ficiemꝰ te: Sed cultor
es dñi. Seruabimꝰ. Sed dm̃ fugis. Nr̃m
est prebere manꝰ qͥd fieri iubeas. tuum
est imperare. qͦ facto qͥescat mare: qđ
nunc creatoris irã suo tumore testat᷑.

Expanded text:
lentes causam fugae nosse, servi a Domino, filii lentes causam fugae nosse, servi a Domino, filii a patre, hominis a Deo. Quod est, inquiunt, tantum mysterium, ut terra deseratur, expetantur maria, relinquatur patria, loca appetantur aliena? Et dixerunt ad eum: quid faciamus tibi, 401 et cessabit mare a nobis? quia mare ibat, et intumescebat. LXX: Et dixerunt ad eum, quid tibi faciemus, et quiescet mare a nobis? quia mare ibat, et suscitabat magis fluctus. Propter te dicis, ventos, fluctus, mare, gurgites concitatos? exposuisti causam morbi, indica sanitatis. Ex eo quod contra nos surgit mare, intelligimus iram esse susceptionis tuae. Si culpa est quod suscepimus, quid facere possumus, ne Dominus irascatur? quid faciemus tibi? hoc est, interficiemus te? sed cultor es Domini: servabimus? sed Deum fugis. Nostrum est praebere manus; quid fieri jubeas, tuum est imperare, quo facto quiescat mare, quod nunc Creatoris iram suo tumore testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Distoriȩ ordo preposterus ẽ.s& eis.
Quia enĩ poterat dici nulla causa timoris
fuit. ex eo qđ eis confessus ẽ dicens. hebre¬
us ego sũ & dñm dm̃ cęli ego timeo qͥ fecit
mare & aridã. statĩ subnectit᷑. qđ idcir¬
co timuerint qͥa indicauerat eis se dñi
fugere conspectũ. & eiꝰ ñ fecisse precep¬
ta. Deniq causant᷑ & dicunt. Quid hoc
fecisti : Id est sitimes dm̃ quare fugis.
Si tantȩ potentiȩ p̃dicas quẽ colis. qͦmͦ
te putas eũ posse euadere. Timent eniꝰ
timore magno. qđ intelligunt scm̃ &
sc̃ȩ gentis uirũ. De ioppen qͥppe soluen¬
tes funẽ. hebreȩ gentis nouerant pͥui¬
legiũ. & tam̃ fugitiuũ celare ñ possunt.
Magnꝰ ẽ qͥ fugit. sed maior ille qͥ querit.
Non audent tradere. celare ñ possunt.
Reprehendunt culpã. timorẽ confitent᷑¬
Rogant ut ipse remediũ sit. qͥ auctor
peccati fuerat. Uel certe qđ dicunt qͥd hoc
fecisti. ñ increpant sed in terrogant. uo¬

Expanded text:
istoriae ordo praeposterus est: quia enim poterat dici, nulla causa timoris fuit, ex eo quod eis confessus est, dicens: Hebraeus ego sum, et Dominum Deum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: statim subnectitur quod idcirco timuerunt, quia eis indicaverat, se Domini fugere conspectum, et ejus non fecisse praecepta. Denique causantur, et dicunt: quid hoc fecisti? id est, si times Deum, cur fugis? Si tantae potentiae praedicas quem colis, quomodo te putas eum posse evadere? Timent autem timore magno, quod intelligunt sanctum, et sanctae gentis virum de Joppe quippe solventes funem, Hebraeae gentis noverant privilegium, et tamen fugitivum celare non possunt. Magnus est qui fugit, sed major ille qui quaerit: non audent tradere, celare non possunt. Reprehendunt culpam, timorem confitentrogant ut ipse remedio sit, qui auctor peccati fuerat. Vel certe quod dicunt: quid hoc fecisti? non increpant, sed interrogant, vo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mare suscitat᷑ in fluctꝰ. qđ ꝓditur
sorte fugitiuus. qđ indicat qͥd fieri
debeat: tuȩ ẽ dñe uoluntatis : tu enĩ
sicut uoluisti fecisti. Unde & saluator dic̃
on dixit arripuerunt. ñ ait inuase¬
runt sed tulerunt: quasi cũ obsequio
& honore portantes. Miserunt in mare
ñ repugnantẽ. sed p̃bentes manꝰ ipsius
uoluntati. & stetit mare. qͥa inuenerat
quẽ querebat. Uelut siquis ꝑsequat᷑
fugitiuũ. & concito ꝑgat gradu. post¬
quã fuerit consecutꝰ desistit currere.
& stat ac ten& quẽ app̃henderit: ita
& mare qđ absente iona irascebat᷑. in uisce¬
rib suis desideratũ tenens gaud& &
confou&. & ex gaudio tranqͥllitas redit.
onsideremꝰ ante passionẽ ap̃i errores
mundi. & diuersoꝵ dognatũ flatꝰ con¬
trarios. & nauiculã totũq humanum
genꝰ id.ẽ creaturã dñi periclitantem.¬

Expanded text:
quod mare suscitatur in fluctus, quod proditur quod mare suscitatur in fluctus, quod proditur sorte fugitivus, quod indicat quid fieri debeat, tuae est, Domine, voluntatis, tu enim sicut voluisti, fecisti. Unde et Salvator dicit e sua. Non dixit arripuerunt, non ait invaserunt, sed tulerunt: quasi cum obsequio et honore portantes, miserunt in mare non repugnantem, sed praebentem manus ipsorum voluntati. Et 404 stetit mare, quia invenerat quem quaerebat. Velut si quis persequatur fugitivum, et concito pergat gradu, postquam fuerit consecutus, desistit currere, et stat ac tenet quem apprehenderit. Ita et mare quod, absente Jona, irascebatur, in visceribus suis desideratum tenens, gaudet et confovet, et ex gaudio tranquillitas redit. Si consideremus ante passionem Christi, errores mundi, et diversorum dogmatum flatus contrarios, et naviculam totumque humanum genus, id est, creaturam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquã dñe pereamꝰ ꝓpt̾ animã uiri
huius. & ne des suꝑ nos sanguinẽ iusti.
Tu autẽ dñe sicut uoluisti fecisti.
Randis enĩ uectoꝵ fides. Periclitant᷑
ipsi. & ꝓ alterius anima dep̾cant᷑. Sci¬
unt enĩ peiorẽ mortẽ peccati esse. quã
uitȩ. & ne des inqͥunt suꝑ nos sanguinẽ
innocentẽ. Contestant᷑ dm̃ ut qđ cumq
facturi sunt ñ sibi reputet᷑. & quod ã¬
mͦ dicunt. Nolumꝰ interficere ꝓpħ am
tuũ. sed irã tuã & ipse confessus est. &¬
& tẽpestas loquit᷑. Quia tu dñe sicut
uoluisti fecisti. Uoluntas tua explet̾
uox pilati esse confessio. qͥ lauat manꝰ
suas & dicit. mund sũ ego a sanguine
uiri huiꝰ. Nolunt xp̃mꝰ perireꝰ gentes.
innocentẽ sanguinẽ ꝓtestant᷑ : & uidei
dicunt. sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filioᷤ nr̃os.
& ideo si leuauerint manꝰ ñ exaudient᷑.
quia plenȩ sunt sanguine. Quia tu dñe
sicut uoluisti fecisti. Qd̃ nos suscepimꝰ.
qđ turbo consurgit. qđ uenti seuiunt.

Expanded text:
i hujus, et non des super nos sanguinem justum, tu enim, Domine, sicut voluisti, fecisti. Grandis vectorum fides: periclitantur ipsi, et pro alterius anima deprecantur. Sciunt enim pejorem mortem peccati esse, quam vitae. Et ne des, inquiunt, super nos sanguinem innocentem. Contestantur Dominum, ut quodcumque facturi sunt, non sibi reputetur, et quodammodo dicunt, nolumus interficere prophetam tuum, sed iram tuam et ipse confessus est, et tempestas loquitur, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti; voluntas tua expleturautarum vox, Pilati esse confessio, qui lavat manus suas, et dicit: Mundus sum ego a sanguine viri hujus . Nolunt Christum perire gentes, innocentem sanguinem protestantur. Et Judaei dicunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros. Et ideo si levaverint manus, non exaudientur, quia plenae sunt sanguine: Quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti: Quod nos suscepimus, quod turbo consurgit, quod venti saeviunt,