comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ & ꝑsone loquentis introducunt᷑ ut sum
sc̃ripta ylias & odysias oͥmeri & ȩneidos iur¬
tilii & apud nos historiabeatiiob quã uis hec in sua
ngua non tota po&ica sed partim rechorica par¬
msit in &rico uelrithmico scripta sermone
iligent̃ ex anti quorũ opusculis scriptorum excer¬
ere curaui & quae sparson reꝑta ipsedi ut ino la¬
pre collegerã tibi collesta obtuli ut quem ad modũ
nidiuinis litteris statutisq ec de siasticis imbuere
tudui. lta & m&rica arte quue diuinis nonẽ in cog¬
italibris tesollerter instruerem. Cui &iã defigu¬
is uel modis locutionũ quue agrecis scemata uł
ropidi cunt᷑ paruum subicere libellũ non in congru¬
indixi Tuamq dilectionẽ se dulus oro ut lestioni
perã impendas illarũ maxime litterarum inqui¬
is nos uitum hcibere credimus sempieritam

Expanded text:
et personae loquentes introducuntur, ut sunt scripta Ilias et Odyssia Homeri et Aeneidos Virgilii et apud nos historia beati Iob, quamuis haec in sua lingua non tota poetico, sed partim rethorico, partim sit metrico uel rithmico scripta sermone.diligenter ex antiquorum opusculis scriptorum excerpere curaui, et quae sparsim reperta ipse diuturno labore collegeram tibi collecta obtuli, ut quemadmodum in diuinis litteris statutisque ecclesiasticis imbuere studui, ita et in metrica arte, quae diuinis non est incognita libris, te solerter instruerem. cui etiam de figuris uel modis locutionum, quae a Graecis schemata uel tropi dicuntur, paruum subicere libellum non incongruum duxi, tuamque dilectionem sedulus exoro ut lectioni operam inpendas illarum maxime litterarum, in quibus nos uitam habere credimus sempiternam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ idẽ libe atesynalipha utebatur . Si quidẽ & nu
uoluit i tine uerbi positã asuꝑ uenientis uocalis
sumptionere seruauit. ut iterũ iterũq o eb
& longã iocalĩ longã remanere ꝑ mistt ut sit pe¬
erum quiademaro herdioo quue ude bart
ctauimꝰ. Lib& & aliorũ genera m&rorũ eudũ taxu
quue inagis usuihal erire perimus parũ ꝑ cõmemo¬
re. Estigitur &rũ dasti cũ fale ucium pentamo
ceseres uegyptiorim iunctis equib grauiq tirb
A ibi imar ioris enecatfiuentis adutersculils¬

Expanded text:
eadem libertate synalipha utebatur, siquidem et m, ubi uoluit, in fine uerbi positam a superuenientis uocalis absumptione reseruauit, ut iterum iterumque moneb longam uocalem longam remanere permisit, ut: sit peerum quia de metro heroico quae uidebantur tractauimus, libet et aliorum genera metrorum, ea dumtaxat quae magis usui haberi reperimus, parumper commemorare. est igitur metrum dactylicum falleucium pentametceleres Aegyptiorum / iunctis equitibus grauique turba / rubri marmoris enecat fluentis. / adiutor ual
Abbreviated transcription (Latin):
do fit factis quidemut scriptumẽ Quõbabr¬
ham duos filios habuit unum de aicilla &
unũ delibera: quuesunt duo testamenta
Vt apłs exponit. Uerbis aut̃ solum modo ut egra¬
uscend&. quo significat᷑ destirpe dauit ꝑma
riam uir ginem dnm̃ saluatorem fuis senasor¬
turum. Aliquando factis simul & uerbis una
eademq res allegoricȩ signat᷑. factis quo¬
dem ut uendideruntio seps is mabelitis xxx
eum samuel in me diofratrum su orũ. Verbis u
me dicctorẽ dĩ & hominum. De corẽ quidẽ sapien¬
tia & uirtute. sed sui fuis sesanguinis effusio¬
ne roseũ eundẽq unctũ adõ patre oleo l&itiȩ
preconscrtibus suis. Itẽ allegoria uerbi siue
operis. aliquando historicamrem. aliquando
typicam. aliquando tropolorcã. idẽ moralẽra¬
tionẽ. Aliquando anagogen hocẽ sensum au
ꝯsuperiora ducentem figũ rate denunciat
łistorianamq historia figurat᷑ cũ factura pri¬

Expanded text:
do fit. Factis quidem, ut scriptum est: Quoniam Abrdo fit. Factis quidem, ut scriptum est: Quoniam Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera, quae sunt duo Testamenta, ut Apostolus exponit. Verbis autem solummodo, ut, Isa. quo significatur de stirpe Dauid per Mariam uirginem dominum saluatorem fuisse nasciturum. aliquando factis simul et uerbis una eademque res allegorice significatur. factis quidem, ut: uendiderunt Ioseph Ismahelitis XX eum Samuel in medio fratrum suorum; verbis, utmediatorem Dei et hominum, decorum quidem sapientia et virtute, sed sui fuisse sanguinis effusione roseum, eumdemque unctum a Deo Patre oleo laetitiae, prae consortibus suis. Item allegoria verbi, sive operis, altypicam, aliquando tropologicam, id est, moralem rationem, aliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum factura pri
Abbreviated transcription (Latin):
Parientis mos ẽ tropus quodura dictu gratius pro¬
ferunt ut Nonne ꝓrachel seruiuitibi quare
uerbo iniuriam quam patiebat᷑ grauissimam tẽ¬
perantius loquens signauit
paroemiae ac cõmodatum rebus temporibuns qꝓuer¬
bum Vt canis reuersus ad uomitum suum d Nũ¬
post ustam pȩnitentiam aduitia relabi. Alterotunc
utimur cum in doctũ quemq officium docendi as¬
sumere uł aliud quid artis quam non didicit
sibuimn& usur pare iuderimus Hic tropus adeo
lite pat& ut liber sulomonis quem nos seđm hẽ¬
bre os parabolas dicimus cipud grecos exeo noñ
pa roemiarum hoc ẽ pro uerbiorum acce perd
Darcas mosẽ pleno odio hostilisq inrisio ut ali¬
Dos saluos feci seipsum non potest saluum sa¬
Astis mose tropus multiplex numerose umtu¬
banitate ex politumẽ ut utinã abscidant᷑ qor
uos conturbant Notandumsane qđ allo goua
aliquando factis aliquando uerbis tantiuamtno¬

Expanded text:
charientismos est tropus quo dura dictu gratius procharientismos est tropus quo dura dictu gratius proferuntur, ut: nonne pro Rachel seruiui tibi? quaruerbo iniuriam quam patiebatur grauissimam temperantius loquens signauit. paroemia est adcommodatum rebus temporibusque prouerbium, ut: canis reuersus ad uomitum suum Vupost actam paenitentiam ad uitia relabi, altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere uel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare uiderimus. hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos secundum Hebraeos parabolas dicimus, apud Graecos ex eo nomen paroemiarum, hoc est, prouerbiorum, acceperit. sarcasmos est plena odio atque hostilis inrisio, ut: alios saluos fecit, se ipsum non potest saluum faAsteismus est tropus multiplex, numerosaeque virtubanitate expolitum est, ut: Utinam abscindantur qui vos conturbant. Notandum sane quod allegoria aliquando factis, aliquando verbis tantummo
Abbreviated transcription (Latin):
be lamsunt ađ iessemhoc ẽ intelli gite quia populi
tis inos paroemia sar casmos: astis mos
Sronia ẽ tropusper contrarium qđ conat᷑ ostendens
Qut clumate uocema iore ds̃ enimẽ be el & forsitan
Loquit᷑ & indiuersorioẽ aut dormit ut excit& ur
Hanc enim nisi grauita pronunciationis adiuuert
confiteriuidebitur quod negare contendit
nti frasis ẽ unius uerbi yronia ut. amicȩ ad qđ ue¬
iusti : Inter yroniã aut̃ & antifras in boc distat qđ
yronia solu ꝓnunciatione significat. quod intelli¬
ei uult. anti frasis uero non uocȩ ꝓnunci antis sig¬
nificat contrarium sed suis tam̃ uerb̵ quoꝵ ẽ origo c̃ori
nig maẽ obscura sententia ꝑ occultã si militudnẽ
rerum .ut. pennȩ columbue dear gentatȩ & po¬
Sensũ uero eiꝰ interiorẽ mauori celestis sapienciȩ
gratia refulgentem uel certe uitã scuẽ ecelu
presentẽ uirtutum pennis gaudentem. futura
aut̃ quue incuelis ẽ &ernacũ dnõ claritate fruituri

Expanded text:
 4,35 . hoc est, intellegite quia populi tismos, paroemia, sarcasmos, astimos. ironia est tropus per contrarium quod conatur ostendens, ut: clamate uoce maiore; deus est enim Baal et forsitan loquitur et in diuersorio est, aut dormit ut excitetur Vulgata III reg. 18,27 . hanc enim nisi grauitas pronuntiationis adiuuerit, confiteri uidebitur quod negare contendit. antifrasis est unius uerbi ironia, ut: amice, ad qu inter ironiam autem et antifrasin hoc distat quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi uult; antifrasis uero non uoce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum uerbis, quorum est origo contraria. enigma est obscura sententia per occultam similitudinem rerum, ut: pennae columbae deargentatae, et posensum uero eius interiorem maiori caelestis sapientiae gratia refulgentem, uel certe uitam sanctae ecclesiae praesentem, uirtutum pennis gaudentem, futuram autem, quae in caelis est, aeterna cum domino claritate fruituram.
Abbreviated transcription (Latin):
fessus ꝓfusus profatus ꝓ auus ꝓnepos & c&era, Suñ
ẽ aliquanta uerba quue primassyllabas tẽporũ
tione ꝑmutant quue subter collecta in omni
rȩterito ꝑfesto & in omni prȩteri coplus quam per¬
ecto uł in uno futuro moditantum coniunctiui pro¬
ucunt᷑. In ca&eris aut̃ modis & temporibus breuiant᷑
ł sunt haec lego legilegeram cũ legero. faueo
aui faueram cum fauero uenio ueni uenerã cũ ue¬

Expanded text:
professus profusus profanus profatus proauus pronepos et cetera. sunt professus profusus profanus profatus proauus pronepos et cetera. sunt item aliquanta uerba, quae primas syllabas temporum ratione permutant, quae subter collecta in omni praeterito perfecto uel in omni praeterito plusquamperfecto uel in uno futuro modi tantum coniunctiui producuntur, in ceteris autem modis et temporibus breuiantur, ut sunt haec, lego legi legeram legero, faueo faui faueram fauero, uenio ueni ueneram uen
Abbreviated transcription (Latin):
Superumq adlumeniturus lbreius ẽ. Sed hoc is¬
ue niriraro contigit. Verum siqualib& pars orati¬
onis prae positionibus cõponat᷑ ex his primas sylla
bas cognoscimus. Namtalis manebit omĩs ferȩ cõ¬
posita syllaba qualis & ipsa pruepositio fuerit:u
deceptus abundans dẽ uidelic& longa & ab
breuis. Item ex ipsis prue positionib: ad & ob &is
& sub diuerse in uerbis ponunt᷑ Nam corripi
bit in .it. subit. indifferent̃ sunt cumtris sllabũ
iciunt. ut adicit obicit inicit subicit. Producunt᷑
intum modo cũ tetrasyllabum ex sereddunt. ut ad¬
io. obicio inicio. subicio. Itẽ producunt᷑. quae ꝑ prae
perquȩ in primis syllabis scribunt᷑. Breuiant᷑
etro p̃tium p̃cor p̃mo p̃hendo & queror hoc ẽ quere
imde & quae ex his ꝑdiriuationẽ. aut declina¬
tio. ltẽ e contra breuiant᷑ ex isdẽ pruepos ĩtionib
icõpositione de & pro. ut dehinc de inde ꝓfectus

Expanded text:
superumqsuperumqveniri raro contingit; verum si quaelibet pars orationis praepositionibus componatur, primas syllabas ex his cognoscimus. Nam talis manebit fere oposita syllaba, qualis et ipsa praepositio fuerit, ut deceptus, abundans; de uidelicet longa et ab breuis. item ex ipsis praepositionibus ad et ob et in et sub diuersae in uerbis ponuntur. nam corripiuut adit, obit, init, subit; indifferenter sunt, cum trisyllabam faciunt, ut adicit, obicit, inicit, subicit; producuntur tantum, cum tetrasyllabam ex se reddunt, ut adicio, obicio, inicio, subicio. item producuntur quae per prae et per quae in primis syllabis scribuntur; breuiantur uero pretium, precor, premo, prehendo, et queror, hoc est, queree ex his per deriuationem aut declictione. item contra breuiantur ex isdem praepositionibus in conpositione de et pro, ut dehinc deinde profectus
Abbreviated transcription (Latin):
Omis enim uersus ex am&er. qui sexpedibus & pen¬
am&er qui quinq pedibis constat. Prima bab&
yllabam longam quia uł aspondeo uł adastulo
ncipit . quorum priorpes iduabus longisħllabus
consistit. ut dicens seounđ longa & duabbro¬
uibus ut dicimus & id eocum codicẽ ex amai
uel elegiacicarminis as sumis inmanꝰ quã cũqpa¬
ginam aperiens inspeceris quẽ cũꝙ uersum aru¬
piens legeris absq ulla dubi&ate primã syllan
aut natura aut positione longã inuenies quaui¬
mirũ siue spondei siue dactili constat eẽ pricipiũ
Itẽ prima suepe syllaba ex compositionefigur
de prȩhendit᷑ ut si nescias qualis sit pius ex con¬
positione quodẽ impius qualis sit pi cognos ettͥ
lc& in aliquantis hoc fallit. Nam cumdi cimus nu¬
bere .nu. longa ẽ It ẽ cumdicimus innuba aut y¬
nuba fitbre uis nuincõpositione. Itẽ lixlucis los¬
gaẽlu. lucernabreuis. Itẽ homo breuis ẽ ubio

Expanded text:
omnis enim uersus exameter, qui sex pedibus, et penomnis enim uersus exameter, qui sex pedibus, et pentameter, qui quinque pedibus constat, primam habet syllabam longam, quia uel a spondeo uel a dactylo incipit, quorum prior pes duabus longis syllabis consistit, ut dicens, secundus longa et duabus breuibus, ut dicimus. et ideo cum codicem exametri uel elegiaci carminis adsumis in manus, quamcumque paginam aperiens inspexeris, quemcumque uersum arripiens legeris, absque ulla dubietate primam syllabam aut natura aut positione longam inuenies, quod nimirum siue spondei seu dactyli constat esse principium. item prima saepe syllaba ex conpositione figurae deprehenditur, ut si nescias qualis sit pius, ex conpositione, quae est impius, qualis sit pius cognoscitur, licet in aliquantis hoc fallat. nam cum dicimus nubere, nu longa est; item cum dicimus innuba aut pronuba, fit breuis nu in conpositione. item lux lucis, lu longa est; lucerna breuis est. item homo breuis est ubique;
Abbreviated transcription (Latin):
uticuri ure odem uerbo sequit᷑ uocalem sem ꝑ eã
hab& longĩ aut natura: ut pax. lex lux. rex uox
uod inbreuendesierat uocalem : ut pontib
stratis condiexit littora xerses .n. quoq ut tera
riratione. nisi fallor: cũ in medio uerbo consonan
ra. seupositione semꝑ hab& longam ut regna¬
lumnia : Cumue romprimordio uerbi fueraa
iisubiesta consonanti ut genus gnarus. ꝓfesto ul¬
prã syllabam uerbi prioris sinbẽ ueiodesi erat uo¬
lẽ : breuẽ hunc ut fuerat remanere ꝑmictit
eq ullã producendi bab& pocestatẽ: Pros̃erotes
qui ait Nec tam̃ hos toto depellit foederi gna¬
unes syllabas face resolent. DEPRINIS SULIABIS
uecde differenciis syllabarumm paucs dicta sunt
quas &iam exemplis ipse plurimum discer ne rẽ
otest. quiscanssionẽ uersus heroici discere cura¬
it. Sed qui nec dum ad hoc peruenit hunc interim
ortamur syllabas omnium partium orationi ex:
rincipio uersuumhe roicorum diligeñtuas scrua

Expanded text:
sed cum in eodem uerbo sequitur uocalem, semper eam sed cum in eodem uerbo sequitur uocalem, semper eam habet longam aut natura, ut pax, lex, lux, rex, uox, quod in breuem desierat uinstratis conduxit littora Xerxes. N quoque littera pari ratione nisi fallor cum in medio verbo consonantra seu positione semper longam habelumnia. cum uero in primordio uerbi fuerit alii subiecta consonanti, ut Gneus, gnarus, profecto ultimam syllabam uerbi prioris, si in breuem desierit uocalem, breuem hanc, ut fuerat, remanere permittit, neque ullam producendi habet potestatem, Prospero teste, qui ait: nec tamen hos toto depellit foedere gnamunes syllabas facere solent. IIII. de primis syllabis haec de differentia syllabarum paucis dicta sint, quas etiam exemplis ipse plurimum discernere potest, qui scansionem uersus heroici discere curauerit. sed et qui necdum ad hoc peruenit, hunc interim hortamur syllabas omnium partium orationis ex principio uersuum heroicorum diligentius scrutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
e quente: est enim longa in hoc Out inam inthala¬
nos inuisi cȩsaris issem breuis in hoc: techoridono a
ficatores in eadem parte orationis facere cons uert̃:
uis perlicenciam ita. exultat mariue cum prima
uis quae partem terminat orationis. excipit᷑
auocali alterius uerbi priorẽ persynaliphami ab¬
sumunt. ut ꝓsꝑ̃ Nam site uir tute tua ad cȩle¬
stia credis: Scandere de superis pulsus in ima
decerit: dutinam nris uoluis ses fida uiuentus:
onsiliis parere prius ne littora crȩtȩ: Lique¬
it teri ter minatur. cõmunẽ syllabum facit. elt
lonꝗ inuoc pauliii. Donec adspirante dõ conatibus
daet cura ne deudi. Donec inuegroto corpore us¬
tuauci NE uus modus ẽ cumcorreptã uocalen
ucadepurte orationis sequit᷑ .⁊. consonans grea
diplex ẽ enim longa in hoc iuuenti. Difficile ẽo
emplis indige at Sciendum ẽaut̃ q iodix : lit to¬
radupiex numquã facit cõmunem sylabam.

Expanded text:
equente. est enim longa in hoc: o utinam in thalaequente. est enim longa in hoc: o utinam in thalamos inuisi Caesaris issem Lucanus 8,88 . breuis in hoc: te Coridon, o sificatores in eadem potius parte orationis facere consuerunt, uis per licentiam ita: exultat, Mariae cum prima uis, quae partem terminat orationis, excipitur a uocali alterius uerbi, priorem per synalipham absumunt, ut Prosper: nam si te uirtute tua ad caelestia credas / scandere, de superis pulsus in ima dixerit: o utinam nostris uoluisses fida iuuentus / consiliis parere prius, ne litora Cretae / linquelittera terminatum communem syllabam facit. est enim longa in hoc Paulini: donec adspirante deo conatibus aestanda est cura medendi, / donec in aegroto corpore utauus modus est, cum correptam uocalem in eadem parte orationis sequitur z consonans Graeca duplex. est enim longa in hoc Iuuenci: difficile est uam ut exemplis indigeat. sciendum est autem quod x littera duplex numquam facit communem syllabam,
Abbreviated transcription (Latin):
in uocalem desinens excipiat᷑ a consonante uerbi seques¬
tis uel in consonantẽ desinens excipiat᷑ alit tera uo cabi
Estenimnaturabreuis in hoc. Cuius onus leue ẽ cuiꝰ iu¬
ga ferre suaueẽ. Est longa permissu po&ico in hoc fr¬
dea ficuserat cuius in robore nullum. Quod genussi
cissime usurpandum ẽ. Vnde & in recencioribus po&i
non facile eiꝰ inuenies exemplum. Quamuis & apud uis¬
gilium non rarissimum apud omerũ uero frequen¬
tissimum reperiatur Itẽ modus ẽ qͥuintus cumpars
orationis desinit indyptongon sequente statim alten
luer̃ Vnde nec hiuꝰ exẽplũ facile in nostratib peus inue nies
Nt cum diptongus a uocali alterius uerbiexcipitꝰ
um hanc persinalipham transiliendam esse dic eband
t presper in prȩfatione epigram matum. Nec nr̃ȩ
oc opis ẽ sed ab illo sumit᷑ hicros. Quisic cam rupẽ
us ait cum producta uocalis ẽ uocali altera con¬

Expanded text:
in vocalem desinens excipiatur a consonante verbi sequenin vocalem desinens excipiatur a consonante verbi sequentis, vel in consonantem desinens excipitur a littera vocali. Est enim natura brevis in hoc: Cujus onus leve est, cujus juga ferre suave est. Est longa, permissu podea ficus erat, cuius in robore nullum Sedulius carm.cissime usurpandum est. unde et in recentioribus poetis non facile eius inuenies exemplum, quamuis et apud Virgilium non rarissimum, apud Homerum uero frequentissimum reperiatur. item modus est quintus, cum pars orationis desinit in diptongon sequente statim altera luerunt. unde nec huius exemplum facile in nostratibus poematibus inuenies. at cum diptongus a uocali alterius uerbi excipitur, tum hanc per synalipham transiliendam esse dicebant, ut Prosper in praefatione epigrammatum: nec nostrae hoc opis est, sed ab illo sumitur hic ros, / qui siccam rupem fus ait, cum producta uocalis est uocali altera cons
Abbreviated transcription (Latin):
x cipit᷑ aduabus consonantibus quarũ prior sit .s. Et
nim natura breuis in hoc fortunati. Ordinibus uanis
lbasmaragdus in ẽ Epositione longa in hoc sedulii
idueniat regnũ iam iamq scilic & illud cum uero .s.
icapite uerbifuerit consonanti alii subiesta ne qua¬
uam potest ultimã uerbi prioris syllabã producere
horo & placidis cȩ lestia psallere uerbis & fortuna
nore liquencium transilut. hor tamur muestu
nuncnunc in surgite remis. Nisi forte hunc uersu
it ascandendum putamus. ut sit horta spondeus turm
spondeus steus nunc spondeus. conunctis scilic& uo¬
calibus quođ dyptongon uocant. Vnde bene donatus
cum deliquentibus litteris loquer& dixit specialĩ
de bac &s. lit tera suecuius dam potestatis ẽ quae in
m&risplerumq uiinconsonantis amitit. Est uut̃
modus quartus cõmunis syllabȩ cũ post pedem que¬
lib& una syllababreuis remanserit de uerbo quae uel

Expanded text:
excipitur a duabus consonantibus, quarum prior sit s. est excipitur a duabus consonantibus, quarum prior sit s. est enim natura breuis in hoc Fortunati: ordinibus uariis alba smaragdus inest. Est positione longa in hoc Sedulii: Adveniat regnum jam jamque scilicet illud Cum vero s in capite verbi fuerit consonanti alii subjecta, nequaquam potest ultimam verbi prioris syllabam producere, choro et placidis caelestia psallere uerbis Sedulius c, liquentium more transiliit: Hortatur Mnestheus: Nunc nunc insurgite remis. Nisi forte hunc versum ita scandendum putamus, ut sit Horta spondeus, tur Mne spondeus, stheus nunc spondeus, conjunctis scilicet vocalibus, quod diphthongum vocant. Unde bene Donatus, cum de liquentibus litteris loqueretur, dixit specialiter de h et s littera: Suae cujusdam potestatis est, quae in metris plerumque vim consonantis amittit. Est enim modus quartus syllabae communis, cum post pedem quemlibet una syllaba brevis remanserit de verbo, quae vel
Abbreviated transcription (Latin):
sitione. longue sunt. ut dens mens. mons fror
aut naturalit̃ longe po& licencia in breues au
natura liter breues transferuntur in longas. Breus
quippe trans fertur in longam cum correptauo cal
in eodem uerbo aduabus excipit᷑ consonantibus quari
posten ẽ liquida. Ẽ enim breuis natura in hoc: mens tene¬
bras: in quoserius modo in iusto utitur exemplo s
quidam litteram consonanti subiectam. quae positio
num quam breuem natura syllabam uerbi prȩce deis¬
tis potest face relongam: Item natura breuis syllaba
repta uocalis in consonantem desinit . & excipitur ab
h. littera. Est enimnatura breuis in hoc. Porcinum
tenuere gregem niger hispidus horrens ẽ uolus
ubium ponunt exemplum ter ga fatigamus hasta
ui calicencia quia plenis pedibus suꝑfuit si cutꝰ hoc
spedes integros partẽ terminat orationis tam &si
is cum uerbum auqđ in uocalem desinens correptã

Expanded text:
ositione, longae sunt, ut dens, gens, mens, mons, fronositione, longae sunt, ut dens, gens, mens, mons, fronaut naturaliter longae poetica licentia in breues aut naturaliter breues transferuntur in longas. breuis quippe transfertur in longam, cum correpta uocalis in eodem uerbo a duabus excipitur consonantibus, quarum posterior est liquida. est enim natura breuis in hoc, mens tenebras. in quo Sergius modo iniusto utitur exemplo, nquidam litteram consonanti subiectam, quae positio numquam breuem natura syllabam uerbi praecedentis potest facere longam. item natura breuis syllaba um correpta uocalis in consonantem desinit et excipitur ab h littera. est enim natura breuis in hoc: porcinum tenuere gregem, niger, hispidus, horrens Seduliusem quidam grammaticorum dubium ponunt exemplum, terga fatigamus hasta poetica licentia, quia plenis pedibus superfuit, sicut hoc s pedes integros partem terminat orationis, tametsillabae, cum uerbum aliquod in uocalem desinens correptam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓconsonantium ut aduena. aduimenta. Breues uero
unt syllabȩ quuehorum nihil habuerint . Qqđ uero qui¬
lam inter longas syllabas ad numerandum autum an
um correpta uocalis excipit᷑ aduplici lit tera .⁊. ut me¬
pencius aut aduabus consonantibus ut agri. uel acres.¬
falluntur. Nam & .z. quotiens in eadem parte orationis
oreuem sequit᷑ uocalem potest eam producere si sic
po& a uoluerit. ut gaza. Cum uero parte aliqua orati¬
onis in breuem uocalem terminata. sequens sermoalit¬
tera .z. incipit nullã produci hab& potestatem: unde ẽ
sicut & l cum in medio sermone breuẽ sequit᷑ uocalẽ
pruecedente qua lib& consonante. Potest hanc liei¬
cia po&ica facere longam: cum uero utralib& liqu¬
da sequens consonantẽ in capite fuerit sermonis n
potes longam facere uocalẽ. quaȩ in fine uerbi prȩ¬
cedentis naturalit̃ breuis ex titerat. Sunt itẽ sy¬
labue quue utroq modo & natura ude lic& & p¬

Expanded text:
consonantium, ut aduena, adiumenta. breues uero consonantium, ut aduena, adiumenta. breues uero sunt syllabae quae horum nihil habuerint. quod uero quidam inter longas syllabas adnumerandum autumant, cum correpta uocalis excipitur a duplici littera z, ut Mezentius, aut a duabus consonantibus, ut agri uel acres,falluntur. nam et z, quoties in eadem parte orationis breuem sequitur uocalem, potest eam producere, si sic poeta uoluerit, ut gaza. cum uero parte aliqua orationis in breuem uocalem terminata sequens sermo a littera z incipit, nullam producendi habet potestatem, unde est sicut et l, cum in medio sermone breuem sequitur uocalem praecedente qualibet consonante, potest hanc licentia poetica facere longam. cum uero utralibet liquida sequens consonantem in capite fuerit sermonis, non potest longam facere uocalem quae in fine uerbi praecedentis naturaliter breuis exstiterat. sunt item syllabae quae utroque modo, et natura uidelicet et p
Abbreviated transcription (Latin):
natura. & positione. Natura qui dem bifaria : aut ꝓdutti¬
one uidelic& singularium uocalium. ut nauis sedes fi¬
nis. omen. unus aut duarũ coniunctione quod dipton¬
gon uocant. ut aeuũ poena iaugustus eurus ei ut ara¬
tor ei mih iam uideo subitis lapsurariunis. Condita
fanadiu templi quoq: nobilis aedem. Vel cum dicimus
ꝓ deus tydei ubi.e &i non separamus sed conuinctim pro¬
erimus ne quintam potius quam secundam delinationem
gnific& & hoc greca nomina sorciuntur : in latinis non
iuenit haec diptongus : Positione aut̃ longȩ fiunt syl¬
bȩ modis sex cumcorrepta uocalis. aut inducs desinit
nsonantes. ut ast. aut in unã duplicem ut dux. aut in
nam desinit consonantem & excipit᷑ ab altera fut arca
ut excipitur ab x duplici consonante ut axis. dut ab i.
ococonsonantis posita ut troia. Quue positio nonnum¬
uum in m&ris intres diuiditur syllabas ut ẽ illud

Expanded text:
natura et positione. natura quidem bifarie, aut productinatura et positione. natura quidem bifarie, aut productione uidelicet singularum uocalium, ut nauis, sedes, finis, omen, unus, aut duarum coniunctione, quod diptongon uocant, ut aeuum poena, Augustus, eurus. ei, ut Arator: ei mihi iam uideo subitis lapsura ruinis / condita fana diu, templi quoque nobilis aedem Arator act. 2,701-702 ; uel cum dicimus Tydeus Tydei, ubi e et i non separamus, sed coniunctim proferimus, ne quintam potius quam secundam declinationem significet. et hoc Graeca nomina sortiuntur; in Latinis non inuenitur haec diptongus. positione autem longae fiunt syllabae modis sex: cum correpta uocalis aut in duas desinit consonantes, ut ast; aut in unam duplicem, ut dux; aut in unam desinit consonantem et excipitur ab altera, ut arca; aut excipitur ab x duplici consonante, ut axis; aut ab i loco consonantis posita, ut Troia, quae positio nonnumquam in metris in tres diuiditur syllabas, ut est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
l autem hoc hab& proprium inter uocales uit quotiens
locumtenens consonantis alteram ante se in eadem par¬
te orationis hab& uocalem : Hanc & sinatura breuis erat
semꝑ eam positione faciat longam. ut maius peiuriun
unde & duplex appellat᷑ : x. quoq consonans ei usdem potes¬
tatis gracia duplex nuncupatur ut axis. Sunt & lique¬
tes litterẽ quattuor Vmni. quue diuersoquidem moa¬
sed certaratione plerumq in maro solitã consonancium uis
amittere solent non numquambreuesnatura syllaba
inueniunt᷑ reddere longas. IN CIBIT DE SYLLABS
yllaba ẽ conprehensio lit terarum uel unius uocalis eno¬
ciatio temporum capax. Quia om̃is fyllaba aut breusq
& tempus recipit unum quod atomũ m&rici uocant¬
ut pater. aut longa ẽ & duorecipit tempora ut mate
hicenĩ ina cum dicit᷑ mater longitudins sui circum¬
Flexus tantum temporis bis occupat. quantũ pase mels
cum acute dicit᷑ pater Sunt igitur longe syllabȩ suis
breues sunt cõmunes Sed longue duobus modis sunt

Expanded text:
i autem hoc habet proprium inter uocales, ut, quoties locum tenens consonantis alteram ante se in eadem parte orationis habet uocalem, hanc, etsi natura breuis erat, semper eam positione faciat longam, ut maius, peiurium: unde et duplex appellatur. x quoque littera consonans eiusdem potestatis gratia duplex nuncupatur, ut axis. sunt et liquentes litterae quattuor, l m n r, quae diuerso quidem mosed certa ratione plerumque in metro solitam consonantium vim amittere solent, et nonnunquam breves natura syllabas inveniuntur reddere longas. 2. De syllaba. Syllaba est comprehensio litterarum, vel unius vocalis enuntiatio, temporum capax, quia omnis syllaba aut brevis est, et tempus recipit unum, quod atomum mut pater, aut longa est et duo recipit tempora, ut mater. hic enim ma, cum dicitur mater, longitudine sui circumflexus tantum temporis bis occupat, quantum pa semel, cum acute dicitur pater. sunt igitur longae syllabae, sunt breues, sunt communes. sed longae duobus modis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& homines & bestiȩ & uolucres animam habent Ab
in animali ad inanimale. ut. a peri libune por tafu¬
& qui ꝑ ambulant semitas mares. Trans latio ẽ enimna
ciuitate ad montẽ & a terra ad mare. quorũ null
populus animam hab& Hic tropus & addm̃ fit
ule fariȩ a uolu cribus ut sub umbra alcerabr tuarun
pegeme a ferisut dñs desi onriu&. A nembro bura

Expanded text:
et homines et bestiae et volucres animam habent. 2o Ab inanimali ad inanimal, ut Zachariae undecimo: A Qui perambulat semitas maris. Translatio est enim a civitate ad montem, et a terra ad mare, quorum nullupopulus animam habet. Hic autem tropus et ad Deum fit multifarie. A volucribus, ut: Sub umbra alarum tuarum protege me. A feris, ut: Dominus de Sion rugiet. A membris huma
Abbreviated transcription (Latin):
duerbiu quue in a terminant᷑: ꝓductione gaudens
u una quue uero ine. si ex nomine ueni unt & cõpani¬
tionis gradus seruant. ut docte doctius doctis sime
ꝓducunt᷑ . Si autẽ a senas cunt᷑ ut suepe. aut non cõs¬
rant᷑ ut rite aut in cõparatione deficiunt. ut bene
male breui ant᷑ I. finita prȩt̃ quasi & ibiꝰ & ubii
quue ex ipsis fiunt ut sicub ꝓducunt᷑ ut her̃. Oin¬
different̃ accipit᷑ ut falso. u ꝓducit᷑ ut noctũ el &q
breuiant᷑ ut semel parite᷑r ul ut simul m ut tamꝰ n
uero ex cepto non & eñ ubiq breuia t᷑ ut forsanͦs
breuiat᷑ ut magiͣ funditus ex cepto cũ a prȩcesis¬
rt ut aliãs.c ꝓducit᷑ ut hic illic adhue. M ono ñ¬
labȩ ꝓducunt᷑ ut cũr plis exceptis bis & ter Ven¬
uente ferox audax insane rebellis es coripitur is

Expanded text:
duerbia quae in a terminantur productione gaudent, duerbia quae in a terminantur productione gaudent, ut una. quae uero in e, si ex nomine ueniunt et conparationis gradus seruant, ut docte doctius doctissime, producuntur; si autem a se nascuntur, ut saepe, aut non conparantur, ut rite, aut in conparatione deficiunt, ut bene, male, breuiantur. i finita, praeter quasi, ibi, et ubi, uel quae ex ipsis fiunt, ut sicubi, producuntur, ut heri. o indifferenter accipitur, ut falso. U producitur, ut noctu. L et r breviantur, ut semel, pariter; ul, ut simul, m, ut tam. N vero, excepto non, en, an, ubique breviatur, ut forsan. S breviatur, ut magis, funditus, excepto cum a praecessit, ut alias. C producitur, ut hic, illic, adhuc. Monosyllaba producuntur, ut cur, plus, exceptis his, bis ecruente, ferox, audax, insane, rebellis Sedulius
Abbreviated transcription (Latin):
un .a uel .s. terminant᷑ breuia sunt ut r&bores ca¬
opuloꝵ cedroꝵ. dat̃ in terminatus corripit᷑ ut ar¬
la&atur. ut ecclesias uu
na. a masin secundȩ eiet es ut sedẽ sedẽs Intertiȩ
ductue i. & .is. ut nutr̃i nutris intertiȩ correptȩ
reuiant᷑ .e. & .is. ut cerne cernis. In omnibuso cor¬
ipit᷑ ut amo sedeo cernoͦ nutrio tam & siauctoritas
ari&. eadẽ in infinitiuo modo penulti ma syllaba
& .e.&i. productas habent. ut amarẽ sedere nutri¬
. ltẽ e correptã ut cernere Similiter in aliis mo
suam formam. e correpta inuerbis tertiue con¬
igationis correptue. ut cernerem res r& & c&
adsitis uelitis faxitis. Om̃s in uerbis nouissimȩ quie
dasunt : quue in .c terminant᷑ ut facdic duc indue a
ini ut amaui amari. aut in .u. ut amatu. Corripium
aut̃ quae in .m. terminant᷑ ut amem. uł in er. ut amer
uł inus ut amamꝰ uł int ut amat. ł inre ut amare l

Expanded text:
um a uel es terminantur, breues sunt, ut rhetores, caum a uel es terminantur, breues sunt, ut rhetores, capopulorum, cedrorum. datiuus in terminatus corripitur, ut Arlaetatur, ut ecclesias. VIama amas; in secunda e et es, ut sede sedes; in tertia producta i et is, ut nutri nutris; in tertia correpta breuiantur e et is, ut cerne cernis. in omnibus o corripitur, ut amo, sedeo, cerno, nutrio, tametsi auctoriats uariet. eadem in infinitiuo modo penultima syllaba a et e et i productas habent, ut amare, sedere, nutrire; item e correptam, ut cernere. similiter in aliis modis t cetera ad suam formam; e correpta in uerbis tertiae coniugationis correptae, ut cernerem cerneres, etadsitis, uelitis, faxitis. omnes in uerbis nouissimae syllaenda sunt quae in c terminantur, ut fac, dic, duc, induc, aut in i, ut amaui amari, aut in u, ut amatu. corripiuntur autem quae in m, ut amem, uel in r, ut amer, uel in us, ut amamus, uel in t, ut amat, uel in r, ut amare, uel in
Abbreviated transcription (Latin):
rebus Hac regulu nomina ꝓ nomina partic ipia co¬
tinent᷑ Sed prõ nominis dȩlinatio in hoctantũ differ
quod inmonosyllabis quae uocalib termnantur ut
in nomine semꝑlongus ẽ. Exceptomihi tibi sibi quue in¬
different᷑ ponipossunt. Sic reliquiquoq casus reguli
sumunt ex nomine ingrecis uero nominatiuus sing
has hab& breuȩs a ut ecła baptisma: ascũ gent̃ dos ha¬
buerit ut ar cas arccdos pallus palludos. Os cumin gent̃
dyprongonhabuerit ut delos dȩlei. Longas uero hase
ut scolẽ sinagogẽ quue latina consueudo in a. termis
o. ut didõ an. ut titãn en ut lien siren in ut delfino
ut memnon er ut aer̃ aether as. ut ȩneas es ut anchise
Gent̃ breiuat᷑ cũ dos ł tosbabuerit infine ut archado
e te rminatus producit᷑. ut scolẽ sina gogẽ pente¬
se parasceue. Exceptis his quorũ nominatiuus oster¬
inat᷑ ut p&ros p&re bterminatus corripitur
palexi .o. finitus producit᷑ ut didõ. Nomt & uoo płr¬

Expanded text:
rebus. hac regula omnia nomina, pronomina, participia continentur. sed pronominis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae uocalibus terminantur, in nomine, semper longus est, excepto mihi, tibi, sibi, quae indifferenter poni possunt. sic reliqui quoque casus regulam sumunt ex nomine. in Graecis uero nominatiuus singularis has habet breues: a, ut ecclesia, baptisma; as, cum genetiuus dos habuerit, ut Arcas Arcados, Pallas Pallados; os, cum in genetiuo diptongon habuerit, ut Delos Delei; longas uero has: e, ut scole, sinagoge, quae Latina consuetudo in a terminat; o, ut Dido; an, ut Titan; en, ut lien, Siren; in, ut delfin; on, ut Memnon; er, ut aer, aether; as, ut Aeneas; es, ut Anchises. genetiuus breuiatur, cum dos uel tos habuerit in fine, ut Arcados, e terminatus producitur, ut scole, sinagoge, pentecoste, parasceue, exceptis his quorum nominatiuus os terminatur, ut Petros Petre. i terminatus corripitur, ut Alexi. o finitus producitur, ut Dido. nominatiuus
Abbreviated transcription (Latin):
ncõ numi locutio ne isitatissimusẽ ut cũ dicimus
luictuarose itas gemimare uites floridã iuuentũ tẽ
uastam canciem. Catachresisẽ ab usio nomi tusaut
erbi ad significandamrem quue propria oppe ata¬
e uł significatione deficit. Vt pones uetes ⁊ quat¬
uor angulis mense ꝑ singulos pedes ee sexturo sagun

Expanded text:
ne usitatissimus est, ut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, et lacteam canitiem. catachresis est abusio nominis aut uerbi ad significandam rem quae propria appellatione deficit, ut: pones uectes in quattuor angulis mensae per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
ontur: ut uulgus sed & alterum consnantis loctuntema
unuellatinie aurum. uł euangelium gueceretum aecus
unun ait : quure dixerit donatus eamter đ uo. socar¬
alis me cconsorians haberi cum inter q littenor cunsonan¬
pem &e altera i uocalem constiturtior ut quõ quident
uinforte quiatam leuiter tineffertur ut uxesese¬
piqueat: Vid&lur aut̃ non eẽ fir maratiorũ e ias feco¬
tentia ex ponentes pompeius & se hrb& ast dicunte sona eoe¬
sonatem et non posse qui aante se hab&e alae ram consonu tẽ¬

Expanded text:
 alterum consonantis locum tenet, cum uel Latine au<a>rum uel euangelium Graece nominamus. mirum autem quare dixerit Donatus eam interdum nec uocalem nec consonantem haberi, cum inter q litteram consonantem et alteram uocalem constituitur, ut quoniam, quidem; nisi forte, quia tam leuiter tum effertur, ut uix sentiri queat. uidetur autem non esse firma ratio, qua eius sententiam exponentes Pompeius uel Sergius dicunt eam consonantem esse non posse, quia ante se habet alteram consonante
Abbreviated transcription (Latin):
Hol& aliquotiens inscripturis or do uerborũ TROΡIS¬
causa decoris aliter quam uulgaris uiu dicendi
ub& figuratus inueniri qđ grãmaticigre cȩ scema
ocant Rios bubitũ uł formam uł figurã resteno¬
inamꝰ quid ꝑ hoc quodam modo uestit᷑ & ornat᷑
ratio Sol& iterum tropicalocutio repperiri quȩ
fittrans latadictione a propria significatione ađ
tatis & quidem gloriant᷑ greci talium sefigurarum
siue troporum fuis se reꝑtores. Sed ut cognoscas diledis¬
sime fili cognoscant om̃s quibuec legere uolueruntt qui
scũ scriptura cueteris scripturis omnibus non solun aud¬
ritate quia diuinaẽ uł utilitate qui a aduitã ducit ai¬
nam sed & antiquitate & ipsu praemin& positione dicen
Placuit mihi deipsa collectis exemplis ostendere quia
nilhuiꝰ modiscematum siue troporũ ualent pretendes
seculuris eloquentiue mugistri quod in illa precesse¬
rit. Sunt aut̃ multȩ species scematis sed heminenciores¬

Expanded text:
olet aliquoties in scripturis ordo uerborum causa decoris aliter quam uulgaris uia dicendi habet figuratus inueniri. quod grammatici Graece schema uocant, nos habitum uel formam uel figuram recte nominamus, quia per hoc quodam modo uestitur et ornatur oratio. solet iterum tropica locutio reperiri, quae fit translata dictione a propria significatione ad ratia. et quidem gloriantur Graeci talium se figurarum siue troporum fuisse repertores. sed ut cognoscas, dilectissime fili, cognoscant omnes qui haec legere uoluerint quia sancta scriptura ceteris omnibus scripturis non solum auctoritate, quia diuina est, uel utilitate, quia ad uitam ducit aeternam, sed et antiquitate et ipsa praeeminet positione dicendi, placuit mihi, collectis de ipsa exemplis, ostendere quia nihil hujusmodi schematum, sive troporum valent praetendere ullis saeculis eloquentiae magistri, quod non illa praecesserit. Sunt autem multae species schematum et tropor
Abbreviated transcription (Latin):
oniunstiones fere oms corrqpiunt sedquie acuur
tte uminant᷑ ex cepto itaꝰ quiaꝰ & nist ꝓlucuntur
prterea interea su &si Quae in .n.desinunt siał i
te eã habuerinit. ꝓducunt᷑ ut añ smñ alio quĩn. E sce
breuiant᷑ ut tanen quamuis ꝓductt᷑ C&ere Etes¬

Expanded text:
oniunctiones fere omnes corripiuntur. sed quae a uel i terminantur, excepto ita, quia, nisi, producuntur, ut propterea, interea, si, etsi. quae in n desinunt, si a uel i ante eam habuerint, producuntur, ut an, sin, alioquin; ceterum breuiantur, ut tamen. quamuis producit
Abbreviated transcription (Latin):
dium palatii. nihi lurbis uigiliae. nihiltim& populi
me minerimus inprosa oratione. cola & cõmata idi
eẽ & unum significare : Inuersu aliud & diuersum
Namubi duo liberi sunt pedes colondicit᷑ ut apud orati¬
um terruit urbes. Cõma uero quando post duos ul
trespedes sequit᷑ syllaba quue partẽ ter minat
orationis ut in primo uersu aeneidorum. ut arma
uirumq: cano item arma uirumq: cano troie¬

Expanded text:
dium Palatii, nihil urbis uigiliae, nihil timor populi, dium Palatii, nihil urbis uigiliae, nihil timor populi, meminerimus in prosa cola et commata idem esse et unum significare, in uersu uero aliud et diuersum. nam ubi duo liberi pedes sunt, colon dicitur, ut apud Horatium «terruit urbes»; comma uero, quando post duos pedes uel post tres pedes sequitur syllaba, quae partem terminat orationis, ut est in primo uersu Aeneidorum«arma uirumque cano», item «arma uirumque cano Troi
Abbreviated transcription (Latin):
a hac enim nota uiciose iuncta separamus & ponitur ad
imam partem litterȩ quas ir&inens ut ereptȩ uirgi¬
nis ura & uiridiq in littore conspicitur sus: A postro¬
phus est nota similiter facta ut diastole sed ad sum mã
partem positaẽ scilic& consonantis quue quasis ubuo¬
cali motu uela suspenditur. Scire aut̃ debemus
distinguit nram̃ orationem. & cum distinctio
spe cies sit positurȩ. tamen ab usiue ꝓipsapositura
sit codexemendatus distinctione media distinctione¬
& sub distinctione dicit᷑ tamen codex ẽẽ distinctus Ig
distinctio punctum appositum ad capud lit terȩ ple¬
nȩ sententiȩ. Sub distinctio punctũ ad positũ ad imã
partem sẽmiplenȩ oratꝰ . Media distinctio punctũ appo¬
situm mediue sententiue suspensȩ propt̃ respirationẽ
Sciendum ẽ aut̃ quod in lectione textus unius sensus pes¬
riodos nominatur. ut ẽ nihilnete noctur num prȩsi¬

Expanded text:
hyphen. hac enim uitiose coniuncta separamus, et ponitur ad hyphen. hac enim uitiose coniuncta separamus, et ponitur ad imam partem litterae, quasi retinens, ut «ereptae, uirginis ira» et «uiridique in litore conspicitur, sus». apostrophus est nota similiter facta ut diastole, sed ad summam partem litterae posita, scilicet consonantis, quae quasi sub uocali motu uelata suspenditur. scire etiam debemus distinguit nostram orationem, et cum distinctio species sit positurae, tamen abusiue pro ipsa positura,sit codex emendatus distinctione, media distinctione, subdistinctione, dicitur tamen codex esse distinctus. est igitur distinctio punctum adpositum ad caput litterae plenae sententiae. subdistinctio est punctum adpositum ad imam partem semiplenae orationis. media distinctio est punctum adpositum mediae sententiae suspensae propter respirationem. sciendum est autem quod in lectione textus unius sensus periodus nominatur, ut est «nihilne te nocturnum praesi
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. sed quali uolumus sane non aspero ꝓferamꝰ
tiictio uelut cum deb& dici sub yfinmale sanus. ma¬
le quis distinguendodicat. separans malesanus. uel
pronunciando ut cum dicere debeamus latebras le¬
gendo uersum quisdicat. inpulerat ferro argolicus
feda relatẽbras acu producens uel ne cessitas sẽparan¬
di uerba similia ut cum dicere debeamus pone. ut pe¬
nultima syllaba habeat accentum. Quia nullũ latinũ
uerbum ẽ. in quoultima syllaba habens accentũ neces¬
itate ducti ne putar &ur modus imperatiuus ab eo qđ
e pono dicamus ponẽ. ut ad uerbium signific& loci
uel similiter ergo ut intelligat᷑ proeo quodẽ causa
ut inuirgilio. Illius ergouenimus id ẽ illius causa
uenimus yfinẽ nota quue duo uerba subuingit
acnectit subposita quue ducit᷑ a precedentis fine
uerbi usq ad initium consequentis ut intere a loci
cumta men usus exigerit. Diastole ẽ nota ⁊ fin contrari

Expanded text:
ratione sunt, sed quali uolumus, sane non aspero, proferaratione sunt, sed quali uolumus, sane non aspero, proferatinctio, ut, cum debeat dici sub hyphen malesanus, male quis distinguendo dicat separans male sanus; uel pronuntiatio, ut, cum dicere debeamus látebras, legendo uersum quis dicat «inpulerat ferro Argolicas foedare latébras» acute producens; uel necessitas separandi uerba similia, ut, cum dicere debeamus póne, ut paeneultima habeat accentum, quia nullum Latinum uerbum est in ultima syllaba habens accentum, necessitate ducti, ne putetur modus imperatiuus ab eo quod est pono, dicamus poné, ut aduerbium significet loci: uel similiter ergô, ut intellegatur pro eo quod est causa, ut in Vergilio «illius ergo uenimus», id est illius causa uenimus. hyphen est nota, quae duo uerba iungit ac nectit supposita, quae ducitur a praecedentis uerbi fine usque ad initium sequentis, ut interea ~ loci, cum tamen usus exegerit. diastole est nota contraria
Abbreviated transcription (Latin):
cum flexo itaponitur ut cethegus. Verum qui a
necesie non ẽ ut cum reliquis accentibus ponatur
fit scriptoris arbitrio. Sed hic grauis accentus non
hab&ꝰ cõmunem eandẽ cumc&eris quam cir cumfle¬
xo & accuto. Quod sitamen cum c&eris habuerit. non
hab& nisiperistos ut malesanus interea loci. Sed nequis
put& in huius modidictionibus quat tuor eẽ accentus
Y finaut acutum aut cir cum flexum aut gruuem.
si quidem dicit in cõ positis dictionibus unum accentum
essedebere nonminus quam in una parte orationis
Sciendum ẽ quod modoyfindistinstione ponatur. Gra¬
ius aut̃ super fluo fit scriptoris arbitrio ut supradictũ
ẽ Restat igitur ut ex illis legit timis iure duobus in
dictione positus dicatur accentus Scire aut̃ debȩmꝰ
quod nullum barbarum nomen uel uerbum aliqđ pe¬
regrinum neq interiectio poterunt accentum
tenere. Nam in barbaricis nominibus nulli sunt sui

Expanded text:
cumflexo ita ponitur, ut Cèthêgus. uerum quia cumflexo ita ponitur, ut Cèthêgus. uerum quia necesse non est ut cum reliquis ponatur, fiet scriptoris arbitrio. sed hic grauis accentus non habet communionem eandem cum ceteris, quam cum circumflexo et acuto. quam si tamen et cum ceteris habuerit, non habet nisi per istos, ut malesánus intereáloci. sed nequis putet in huius modi sermonibus quattuor esse accentus, hyphen aut acutum aut circumflexum aut grauem, siquidem dicit in conpositis dictionibus unum accentum esse debere non minus, quam in una parte orationis. sed sciendum est quod modo hyphen pro distinctione ponatur, grauis pro superfluo scriptoris arbitrio, ut supra dictum est. restat igitur ut ex illis legitimis duobus iure dictionis positus dicatur accentus. scire autem debemus quod nullum barbarum nomen uel uerbum aliquod peregrinum nec interiectio certum poterunt accentum tenere. nam in barbaricis nominibus nulla sui
Abbreviated transcription (Latin):
mnodi qui eẽ possint accentus. Nunc dicendum ẽ i
qua partȩ intrisyllabis accutus sit ponendus In
trissillabis ante penultima accipit accentum &iã
s̃penultima sit longa positione exmuta exliqui¬
da ut latebrȩ colubri intris sellabis si penul¬
tima acu&ur ut mecenas. Ubiante penultima fu¬
erit breuis penultina uero fit longa in penultima
ponendus ẽ ut amicus. Sane sciendum ẽ quod mono¬
sollaba parsorationis quue uł naturaliter breuis ẽ
ut & que uł positione fitlonga. acutum habe accen¬
syllabarum penultimum sibitantum uindicat lo¬
cum. & haclege ut ubifuerit hic accentus penultima
naturaliter fit longa itafit. ut huic accentui. tro¬
cheus naturaliter longus conuenire uide atur. Item
monosyllaba pars orationis. Tunc istum habebit accen¬
tum cum longa fuerit natura tantum. ut sol dos
Grauis uert accentus. cum acuto & circum flexo açcen¬
tu poni poterit. Pos sumus enim in eo quod ẽ catullus

Expanded text:
modi qui esse possint accentus. nunc dicendum est, in modi qui esse possint accentus. nunc dicendum est, in qua parte trisyllabi acutus sit ponendus. in trisyllabis antepaeneultima accipit accentum, etiam si paeneultima sit longa positione ex muta et liquida, ut latebrae colubri; in tribus longis paeneultima, ut Maecenas. ubi antepaeneultima breuis fuerit, paeneultima uero longa, in paeneultima ponendus, ut amicus. sane sciendum est quod monosyllaba pars orationis, quae uel naturaliter breuis est, ut et que, uel positione longa fit, acutum habebit accenouis numero syllabarum paeneultimum sibi tantum uindicat locum, et hac lege, ut, ubi fuerit hic accentus, paeneultima sit naturaliter longa, ita fit ut huic accentui trochaeus naturaliter longus conuenire uideatur. item monosyllaba pars orationis tunc istum habebit accentum, cum longa fuerit natura tantum, ut sôl dôs. grauis uero accentus cum acuto et circumflexo accentu poni poterit. possumus enim in eo quod est Càtúllus
Abbreviated transcription (Latin):
istiponidebent a fine numerant᷑: Nã si sillabarũ quanta¬
nultimum locum. acutus accentus in latinis non tenebit
nisi penultimum & ante penultimum. Penulti muintuns
in dissyllabis cum prior fuerit uel correpta uel positi¬
one longa uł cum ambȩnaturaliter longȩ fuerint
uelcum ambȩ breues lta fit indissyllabis cũ acuto accen¬
tu hi pedes coniuncti sunt. Trocheus posicione factusiãbi
pirrichius spondeus. Intris syllabis uero uel in quanto¬
uis numero syllabarum tunc ẽ acutus accentus cum
tres ipse syllabue a fine breues naturaliter fueria
ut anima macula uel quicquid horum inuentum fue¬
rit : quae in dissyllabis ante docuimus itafit intris¬
Gyllabis. Hunc eundẽ acct̃ cognoscimus. intribra¬
am phimacro. amphibracho. cuius tamen media positio
fit bachionaturali & antiba chio. cuiꝰ itẽ media positi¬
one longa. Hucusq dictumẽ in disyllabs eiusdẽ

Expanded text:
isti poni debeant a fine numerantur. nam si quantaisti poni debeant a fine numerantur. nam si quantaneultimum locum. acutus accentus in Latinis non tenebit nisi paeneultimum et antepaeneultimum locum: paeneultimum tunc in disyllabis, cum prior fuerit uel correpta uel positione longa, uel cum ambae naturaliter longae fuerint, uel cum ambae breues. ita fit ut in disyllabis cum acuto accentu hi pedes coniuncti sint, trochaeus positione factus, iambus, pyrrichius, spondeus. in trisyllabis uel in quantouis numero syllabarum tunc est acutus cum tres syllabae a fine breues naturaliter fuerint, ut anima macula, uel quidquid horum inuentum fuerit, quae in disyllabis ante docuimus. ita fit ut in trisyllabis hunc eundem accentum cognoscamus in tribraamphimacro, amphibracho, cuius tamen media fit positione longa, bacchio naturali et antibacchio, cuius item media fit positione longa. hucusque dictum est, in trisyllabis eius