comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe
tuendo uira ordinis asperiorem domando multitudinem fecisse .T.
quintium orationem memorem maiestatis patrum concordiaeq or¬
dinum et temporum in primis habuisse. orare eum collegamq ut
capesserent remp. orare tribunos ut uno animo cum consulibus bel¬
lum ab urbe ac moenibus propulsare uellent. Plebemq obedientẽ
in re tam trepida patribus preberent. Appellare tribunos commu¬
nem patriam auxiliumq eorum implorare uastatis agris urbe pro¬
pe oppugnata. Consensu omnium delectus decernitur habeturq
Consules cum in contione pronuntiassent tempus non esse causas cos¬
noscendi omnes iuniores postero die prima luce in campo martio ades¬
sent. cognoscendis causis corum qui nomina non dedissent bello per
fecto se daturos tempus pro desertore futurum cuius non probassent
causam. Omnis uiuentus affuit postero die. Cohortes sibi quoq centu¬

Expanded text:
aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe tuendo iura ordinis asperiorem domando multitudinem fecisse: T. Quinctium orationem memorem maiestatis patrum concordiaeque ordinum et temporum in primis habuisse. orare eum collegamque ut capesserent rem publicam; orare tribunos ut uno animo cum consulibus bellum ab urbe ac moenibus propulsari vellent plebemque oboedientem in re tam trepida patribus praeberent; appellare tribunos communem patriam auxiliumque eorum implorare vastatis agris, urbe prope oppugnata. consensu omnium dilectus decernitur habeturque. consules in contione pronuntiassent tempus non esse causas cognoscendi; omnes iuniores postero die prima luce in campo Martio adessent; cognfecto se daturos tempus; pro desertore futurum, cuius non probassent causam,—omnis iuuentus adfuit postero die. cohortes sibi quaeque centu
Abbreviated transcription (Latin):
uis sumere nulla supplicia recuso nisi paucis diebus hos populato¬
res agrorum uestrorum fusos fugatosq castris exuero. & a portis nos¬
tris moenibusq ad illorum urbes hunc belli terrorem quo nunc uos
attoniti estis transtulere. Raro alias tribuni popularis oratio accep¬
tior plebi ꝗͣ tunc scuerissimi consulis fuit luuentus quoq quae inter
tales metus detrectationem militiae telum acerrimum aduersus pa¬
tres habere solita erat arma & bellum spectabat. Et agrestium fuga
spoliatiq in agris & uulnerati fediora his quae subiciebantur oculis
nuntiantes totam urbem ira impleuere. In senatum ubi uentum est
ibi uero in quintium omnes uersi ut unum uindicem maiestatis ro¬
mane intueri. Et primores patrum dignam dicere contionem impe¬
rio consulari dignam tot consulatibus ante actis. dignam uita om¬
ni plena honorũ saepe gestorum saepius meritorum. Alios consules

Expanded text:
uis sumere, nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatouis sumere, nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatores agrorum nostrorum fusos fugatosque castris exuero et a portis nostris moenibusque ad illorum urbes hunc belli terrorem quo nunc uos attoniti estis transtulero.' raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc seuerissimi consulis fuit. iuuentus quoque, quae inter tales metus detractationem militiae telum acerrimum aduersus patres habere solita erat, arma et bellum spectabat. et agrestium fuga spoliatique in agris et uolnerati, foediora iis quae subiciebantur oculis nuntiantes, totam urbem ira impleuere. in senatum ubi uentum est, ibi uero in Quinctium omnes uersi ut unum uindicem maiestatis Romanae intueri, et primores patrum dignam dicere contionem imperio consulari, dignam tot consulatibus ante actis, dignam uita omni, plena honorum saepe gestorum, saepius meritorum. alios co
Abbreviated transcription (Latin):
inter nos altercantes. presenti pace leti nec cernentes ex otio illo bre¬
ui multiplex bellum rediturum. His ego gratiora dictu alia esse scio.
Sed me uera pro gratis loqui & si meum ingenium non moneret ne¬
cessitas cogit. Uellem equidem uobis placere quirites. sed multo ma¬
gis uos saluos esse. qualicumq erga me animo futuri estis. Natura
hoc ita comparatum est ut qui apud multitudinem sua causa loqul¬
tur grauior eo sit cuius mens nihil preter publicum commodum u¬
uidet. nisi forte assentatores publicos plebicolas istos qui uos nec in
otio esse sinunt uestra uos causa incitare & stimulare putatis concita¬
ti aut honori aut questui illis estis. Et quia in concordia ordinum
nullos se usquam esse uident male rei se ꝗͣ nullius turbarum ac sedi¬
tionum duces esse uolunt. Quarum rerum si uos tedium tandem
capere potest & patrum uestrosq antiquos mores uultis pro his no¬

Expanded text:
inter nos altercantes, praesenti pace laeti nec cernentes ex otio illo breinter nos altercantes, praesenti pace laeti nec cernentes ex otio illo breui multiplex bellum rediturum. his ego gratiora dictu alia esse scio; sed me uera pro gratis loqui, etsi meum ingenium non moneret, necessitas cogit. uellem equidem uobis placere, Quirites; sed multo malo uos saluos esse, qualicumque erga me animo futuri estis. natura hoc ita comparatum est, ut qui apud multitudinem sua causa loqutur gratior eo sit cuius mens nihil praeter publicum commodum uidet; nisi forte adsentatores publicos, plebicolas istos, qui uos nec in armis nec in otio esse sinunt, uestra uos causa incitare et stimulare putatis. concitati aut honori aut quaestui illis estis; et quia in concordia ordinum nullos se usquam esse uident, malae rei se quam nullius, turbarum ac seditionum duces esse uolunt. quarum rerum si uos taedium tandem capere potest et patrum uestroque antiquos mores uoltis pro his no
Abbreviated transcription (Latin):
odia offensiones. simultates publicas pruatasq a quibus semper nõ
uestra uirtute innocentiaq sed auxilio alieno tuti sitis. At hercule
cum stipendia nobis consulibus non tribunis ducibus & in castris nõ
in foro faciebatis & in acie uestrum clamorem hostes non in contio¬
ne patres romani horrebant praeda parta agro ex hoste capto pleni
fortunarum glori.eq simul publice simul priuate triumphantes do¬
mum ad penates redibatis. Nunc oneratum uestris fortunis hostẽ
abire sinitis. Herete affixi contionibus & in foro uiuite. Sequitur
uos necessitas militandi quam fugitis. Graue erat in equos & uulsc¬
os proficisci. Ante portas est bellum. si inde non pellitur iam intra
moenia erit & arcem & capitolium scandet. & in domos uestras
uos persequetur Biennio ante senatus delectum haberi & duci ex¬
ercitum in algidum uissit. Sedemus desides domi mulierum ritu

Expanded text:
odia offensiones simultates publicas priuatasque, a quibus semper non odia offensiones simultates publicas priuatasque, a quibus semper non uestra uirtute innocentiaque, sed auxilio alieno tuti sitis? at hercules, cum stipendia nobis consulibus, non tribunis ducibus, et in castris, non in foro faciebatis, et in acie uestrum clamorem hostes, non in contione patres Romani horrebant, praeda parta agro ex hoste capto pleni fortunarum gloriaeque simul publicae simul priuatae triumphantes domum ad penates redibatis: nunc oneratum uestris fortunis hostem abire sinitis. haerete adfixi contionibus et in foro uiuite: sequitur uos necessitas militandi quam fugitis. graue erat in Aequos et Uolscos proficisci: ante portas est bellum. si inde non pellitur, iam intra moenia erit et arcem et Capitolium scandet et in domos uestras uos persequetur. biennio ante senatus dilectum haberi et educi exercitum in Algidum iussit: sedemus desides domi mulierum ritu
Abbreviated transcription (Latin):
scandentem in aggerem uulscum hostem nemo submouit. In nos
uiri in nos armati estis. Agitedum ubi hic curiam circum sederitis &
forum infestum feceritis & carcerem impleueritis principibus usdẽ
istis ferocibus animis egredimini extra portam esquilinam. aut si ne
tis ex muris uisite agros uestros ferro ig¬
niq uastatos. praedam abigi fumare passi incensa tecta. At enim
communis res per haec loco peiore est: Ager uritur urbs obsidetur.
belli gloria penes hostes est. quid tandem priuate res uestre quo sta¬
tu sunt: lam unicuiq ex agris sua damna nuntiabuntur. quid tan
dem est domi unde ea expleatis: Tribuni uobis amissa reddent ac
restituent. Uocis uerborumq quantum uoletis ingerent & criminũ
in principes & legum aliarum superalias & contionum. Sed ex illis
contionibus nunquam uestrum quisquam re fortunaq domum aue¬
tior redut. Et quis retulit aliquid ad coniuigem ac liberos: preter

Expanded text:
scandentem in aggerem Uolscum. hostem nemo submouit: in nos scandentem in aggerem Uolscum. hostem nemo submouit: in nos uiri, in nos armati estis. agitedum, ubi hic curiam circumsederitis et forum infestum feceritis et carcerem impleueritis principibus, iisdem istis ferocibus animis egredimini extra portam Esquilinam, aut, si nequidem audetis, ex muris uisite agros uestros ferro ignique uastatos, praedam abigi, fumare incensa passim tecta. at enim communis res per haec loco est peiore; ager uritur, urbs obsidetur, belli gloria penes hostes est. quid tandem? priuatae res uestrae quo statu sunt? iam unicuique ex agris sua damna nuntiabuntur. quid est tandem domi unde ea expleatis? tribuni uobis amissa reddent ac restituent? uocis uerborumque quantum uoletis ingerent, et criminum in principes et legum aliarum super alias ut contionum; sed ex illis contionibus nunquam uestrum quisquam re fortuna domum auctior rediit. ecquis rettulit aliquid ad coniugem ac liberos praeter
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscis concordiae causam. concessimus. Decemuiros desiderastis
creari passi sumus decemuirorum uos pertesum est coegimus abire
magistratu. Manente in eosdem priuatos ira uestra mori atq exula¬
re nobilissimos uiros honoratissimosq passi sumus. Tribunos plebis
creare iterum uoluistis creastis. Consules facere uestrarum partium
& si patribus uidebamus iniquum patricium quoq magistratum ple¬
bis donum ficri uidimus auxilium tribunitium prouocationem ad
populum scita plebis iniuncta patribus sub titulo equandarum legũ
nostra iura oppressa tulimus & ferimus. Qui finis discordiarum erit:
Et quando unam urbem habere quando communem hanc esse patriã
licebit: Uicti nos equiore animo quiescimus ꝗͣ uos uictores. Satis ne
est nobis uos metuendos esse: Aduersus nos auentinus capitur. Ad¬
uersus nos sacer occupatur mons. Esquilias ab hoste prope captas &

Expanded text:
concupistis; concordiae causa concessimus. decemuiros desiderastis; concupistis; concordiae causa concessimus. decemuiros desiderastis; creari passi sumus. decemuirorum uos pertaesum est; coegimus abire magistratu. manente in eosdem priuatos ira uestra, mori atque exulare nobilissimos uiros honoratissimosque passi sumus. tribunos plebis creare iterum uoluistis; creastis. consules facere uestrarum partium; etsi patribus uidebamus iniquos, patricium quoque magistratum plebi donum fieri uidimus. auxilium tribunicium, prouocationem ad populum, scita plebis iniuncta patribus, sub titulo aequandarum legum nostra iura oppressa tulimus et ferimus. qui finis erit discordiarum? ecquando unam urbem habere, ecquando communem hanc esse patriam licebit? uicti nos aequiore animo quiescimus quam uos uictores. satisne est nobis uos metuendos esse? aduersus nos Auentinum capitur, aduersus nos Sacer occupatur mons; Esquilias uidimus ab hoste prope captas et
Abbreviated transcription (Latin):
tassem. Ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostis¬
capi roma me consule potuit: Satis honorum satis super¬
que uite erat. Mori consulem tertium oportuit. Quem tandem
ignauissimi hostium contempsere: Nos consules: an uos quirites:
Si culpa in nobis est auferre imperium indignis. Et si id parum est
insuper poenas expetite Si in uobis nemo deorum nec hominum sit
qui uestra puniat peccata quirites uosmet tantum eorum peniteat
Non illi uestram ignauiam contempsere nec se uirtuti confisi sunt. Qui¬
ppe totiens fusi fugatiq castris exuti agro mulctati subiugum missi
& se & uos nouere. Discordia ordinum est uenenum huius urbis pa¬
trum ac plebis certamina. Dum nec nobis imperii nec uobis liberta¬
tis est modus dum tedet uos patriciorum hos plebeiorum magistratuũ
sustulere illi animos produnt fidem quid uobis uultis tribun plebis:

Expanded text:
tassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostristassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostriscapi Roma me consule potuit? satis honorum, satis superque uitae erat; mori consulem tertium oportuit. quem tandem ignauissimi hostium contempsere? nos consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis et, si id parum est, insuper poenas expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum sit, qui uestra puniat peccata, Quirites: uosmet tantum eorum paeniteat. non illi uestram ignauiam contempsere nec suae uirtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi, et se et uos nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis libertatis est modus, dum taedet uos patriciorum, nos plebeiorum magistratuum, sustulere illis animos. pro deum fidem, quid uobis uoltis? tribunos plebis
Abbreviated transcription (Latin):
esse. Conuinctis exercitibus latinum primum agrum perpopulati
sunt. Deinde postquam ibi nemo uindex occurrebat tum uero ex¬
ultantibus belli autoribus ad moenia ipsa romaę populabundi regio¬
ne portae esquilinae accessere uastationem agrorum per contumeliã
urbi ostentantes. Unde postquam multi praedam pre se agentes re¬
tro ad corbionem agmine iere quintius consul ad contionem popu¬
lum uocauit. Ibi in hanc sententiam locutum accipio. & si mihi
nullius noxae conscius quirites sum tamen cum pudore summo in
contionem uestram processi. hoc uos scire hoc posteris memori&
traditum iri. Equos & uulscos uix hernicis modo pares.T. quintio
quartum consule ad moenia urbis romae impune armatos uenisse.
Hanc ego ignominiam quamquam iam diu ita uiuitur is status est
rerum ut nihil bomi diuinet animus si huic potissimum imminere
anno scissem uel exilio uel morte si alia fuga honoris non esset ui¬

Expanded text:
esse. coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati esse. coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati sunt; deinde postquam ibi nemo uindex occurrebat, tum uero exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regione portae Esquilinae accessere, uastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes. unde postquam inulti, praedam prae se agentes, retro ad Corbionem agmine iere, Quinctius consul ad contionem populum uocauit. ibi in hanc sententiam locutum accipio: 'etsi mihi nullius noxae conscius, Quirites, sum, tamen cum pudore summo in contionem in conspectum uestrum processi. hoc uos scire, hoc posteris memoriae traditum iri Aequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum consule ad moenia urbis Romae impune armatos uenisse. hanc ego ignominiam, quamquam iam diu ita uiuitur is status rerum est ut nihil boni diuinet animus, si huic potissimum imminere anno scissem, uel exsilio uel morte, si alia fuga honoris non esset, ui
Abbreviated transcription (Latin):
primat alium indifficili est. Cauendoq ne metuant homines metuẽ¬
dos ultro se efficiunt & inuiriam a nobis repulsam tamquam aut
facere aut pati necesse sit iniungimus alus. I. quintuis capitolinus
quantus & agrippa furius consules inde facti nec seditionem domi nec
foris bellum acceperunt. Sed imminebat utrumq lam non ultra dis¬
cordia ciuium reprimi poterat & tribunis & plebe incitata in patres
Cum dies alicui nobilium dicta nouis semper certaminibus contiones
turbaret. Ad quarum primum strepitum uelut signo accepto arma
cepere equi ac uulsci. Simul quod persuaserant us duces cupidi pre¬
darum biennio ante delectum indictum haberi non potuisse. Abnu¬
ente iam plebe imperium. Eo aduersus se non esse missos exercitus.
Dissolui licentia militandi morem nec pro communi iam patria ro¬
mam esse. Quicquid irarum simultatumq cum externis fuerit in
ipsos uerti. Obcecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem

Expanded text:
primat alium, in difficili est, cauendoque ne metuant, homines metuendos ultro se efficiunt, et iniuriam ab nobis repulsam, tamquam aut facere aut pati necesse sit, iniungimus aliis. T. Quinctius Capitolinus quartum et Agrippa Furius consules inde facti nec seditionem domi nec foris bellum acceperunt; sed imminebat utrumque. iam non ultra discordia ciuium reprimi poterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta nouis semper certaminibus contiones turbaret. ad quarum primum strepitum, uelut signo accepto, arma cepere Aequi ac Uolsci, simul quod persuaserant iis duces, cupidi praedarum, biennio ante dilectum indictum haberi non potuisse, abnuente iam plebe imperium: eo aduersus se non esse missos exercitus. dissolui licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quicquid irarum simultatiumque cum externis fuerit in ipsos uerti. occaecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
prope erat ut in summum cliui uigum euaderent cum terga hostes de¬
dere. Effusoq cursu poene agmine uno fugientes sequentesq castris in¬
cidere. in eo pauore castra capiuntur. Qui uulscorum effugere potuer¬
unt antium petunt. Antium & romanus exercitus ductus paucos cir¬
cumsessum dies deditur. nulla oppugnantium noua ui. Sed quod iã
inde ab infelici pugna castrisq amissis ceciderant animi.

Expanded text:
prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga hostes deprope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga hostes dedere, effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore castra capiuntur: qui Uolscorum effugere potuerunt, Antium petunt. Antium et Romanus exercitus ductus. paucos circumsessum dies deditur, nulla oppugnantium noua ui, sed quod iam inde ab infelici pugna castrisque amissis ceciderant animi.
Abbreviated transcription (Latin):
ptus fuit. Consul ubi ad iniquum locum uentum est sistit aciem. Mi¬
les egre teneri clamare & poscere ut perculsis instare liceat ferocius¬
agunt equites circumfusi duci uociferantur se ante signa ituros. Dum
cunctatur consul uirtute militum fretus loco parum fidens conclamãt
se ituros. clamoremq res est secuta fixis in terram pilis quo leuiores ar¬
dua euaderent cursu subeunt. Uulscus effusis ad primum impetum
missilibus telis saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes turbatosq
ictibus crebris urget ex superiore loco sic prope oneratum est sinistrũ
romanis cornu ni referentibus iam gradum consul increpando simul
temeritatem simul ignauiam pudore metum excussisset. Resistere
primo obstinatis animis. deinde ut obtinentes locum uires ferebant au¬
dent ultro gradum inferre & clamore renouato commouent aciem. Tũ
rursus impetu capto enituntur atq exsuperant iniquitatem loci. lam

Expanded text:
ptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miles aegre teneri, clamare et poscere ut perculsis instare liceat. ferociusagunt equites; circumfusi duci uociferantur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros clamoremque res est secuta. fixis in terram pilis quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum missilibus telis, saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes, turbatosque ictibus crebris urget ex superiore loco. sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem, simul ignauiam, pudore metum excussisset. restitere primo obstinatis animis; deinde ut obtinentes locum uim <pro ui> referebant, audent ultro gradum inferre et clamore renouato commouent aciem; tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant iniquitatem loci. iam
Abbreviated transcription (Latin):
serint romanos nocte abituros. Itaq tertia uero uigilia ad castra op¬
pugnanda ueniunt. Quintius sedato tumultu quem terror subitus ex¬
curiat cum quietum manere in tenctorus militem iussisset hernicorũ
cohortem in stationem educit. Cornicines tibicinesq in equis imposi¬
tos canere ante uallum iubet. sollicitumq hostem ad lucem tenere.
Qeliquum noctis adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quo¬
q romanis copia esset. Uulscos speties armatorum peditum quos & plu¬
res esse & romanos putabant fremitus hẏnnitusq equoꝵ qui & insuc¬
to sedente equite & insuper aures agitante sonitu seuiebant intentos¬
uelut ad impetum hostium tenuit. Ubi illuxit romanus integer sa¬
tiatusq somno productus in aciem fessum stando & uigilus uulscum
primo impetu perculit quamq̃ cesserunt magis q̃ pulsi hostes sunt qui
a atergo erant cliui in quos post principia integris ordinibus tutus rece¬

Expanded text:
serint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra opserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quinctius sedato tumultu quem terror subitus exciuerat, cum manere in tentoriis quietum militem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos impositos canere ante uallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere. reliquum noctis adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uolscos species armatorum peditum, quos et plures esse et Romanos putabant, fremitus hinnitusque equorum, qui et insueto sedente equite et insuper aures agitante sonitu saeuiebant, intentosuelut ad impetum hostium tenuit. ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et uigiliis Uolscum primo impetu perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos post principia integris ordinibus tutus rece
Abbreviated transcription (Latin):
flumen fecissent a porta prope collina moenibusq pulsi ingentes tamẽ
praedas hominum pecorumq egere. Quos seruilius consul infesto exer¬
citu insecutus ipsum quidem agmen adipisci equis locis non potuit. po¬
pulationem adeo effuse fecit ut nihil bello intactum relinqueret. mul¬
tipliciq capta praeda rediret. & in uulscis resp. egregie gesta. cum ducis
cum militum opera. primum equo campo signis collatis pugnatum in¬
genti caede utrinq plurimo sanguine. Et romani quia paucitas dam¬
no sentiendo propior erat gradum retulissent. ni salubri mendatio co¬
sul fugere hostes a cornu altero clamitans concitasset aciem. Impetu
facto dum se putant uincere consul metuens ne nimis instando reno¬
uaret certamen signum receptui dedit. Intercessere pauei dies uelut
tacitis inducus utrinq quiete sumpta per quos ingens uis hominum
ex omnibus uulscis equisq populis in castra uenit. haud dubitans si se¬

Expanded text:
flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipisci aequis locis non potuit, populationem adeo effuse fecit, ut nihil bello intactum relinquerent multiplicique capta praeda rediret. et in Uolscis res publica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto dum se putant uincere uicere. consul metuens ne nimis instando renouaret certamen, signum receptui dedit. intercessere pauci dies, uelut tacitis indutiis utrimque quiete sumpta, per quos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubitans si sen
Abbreviated transcription (Latin):
tum rem prolapsam negligentia consulis restituit. Melius in uuls¬
cis imperatum est fusi primo proelio hostes. fugaq in urbem antium
ut tum res erant opulentissimam acti. Quam consul oppugnare non
ausus cenonem aliud oppidum nequaquam tam opulentum ab antia¬
tibus cepit. Dum equi uulsciq romanos exercitus tenent sabini ad por¬
tas urbis populantes incessere. Deinde ipsi paucis post diebus a duobꝰ¬
exercitibus utroq per iram consule ingresso in fines plus cladium qͣ
intulerant acceperunt. Extremo anno pacis aliquid fuit. Sed ut sem¬
per alias sollicite pacis certamine pãtrum & plebis. Irata plebs inter¬
esse consularibus comitus noluit. Per patres clientesq patrum consu¬
les ercati. I. quintius. Q. seruilius. similem annum priori consules habẽt
Seditiosa initia. bello deinde externo tranquilla. Sabini crustumerios
campos citato agmine transgressi cum cedes & incendia circum anienẽ

Expanded text:
tum rem prolapsam neglegentia consulis restituit. melius in Uolstum rem prolapsam neglegentia consulis restituit. melius in Uolscis imperatum est; fusi primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consul oppugnare non ausus Caenonem, aliud oppidum nequaquam tam opulentum, ab Antiatibus cepit. dum Aequi Uolscique Romanos exercitus tenent, Sabini usque ad portas urbis populantes incessere. deinde ipsi paucis post diebus ab duobexercitibus, utroque per iram consule ingresso in fines, plus cladium quam intulerant acceperunt. extremo anno pacis aliquid fuit, sed, ut semper alias, sollicitae pacis certamine patrum et plebis. irata plebs interesse consularibus comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati T. Quinctius Q. Seruilius . similem annum priori consules habent, seditiosa initia, bello deinde externo tranquilla. Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uicorum quibus frequenter habitabatur sabini excitati cum pre¬
datoribus occurrissent ancipiti proelio digressi postero die retulere
castra in tutiora loca. Id satis consuli uisum cum pro uicto relinque¬
ret hostem. integro inde decedens bello. Inter haec bella manente
discordia domi consules. T. numitius priscus. A. uirginius facti. Nõ
uidebatur latura plebs dilationem agrariae legis ultimaq uis paraba¬
tur cum uulscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaq agrestiũ
cognitum est. Ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentẽ
repressit. Consules coacti extemplo a senatu ad bellum educta ex
urbe uiuentute tranquilliorem coeteram plebem fecerunt. Et hos¬
tes quidem nihil aliud ꝗͣ perfusis uano timore romanis citato agmi¬
ne abeunt. Numitius antium aduersus uulscos. uirginius contra eq¬
uos profectus. ibi ex insidus prope magna accepta clade uirtus mili¬

Expanded text:
tiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini exciti cum praetiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini exciti cum praedatoribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id satis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella manente discordia domi, consules T. Numicius Priscus A. Uerginius facti. non ultra uidebatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque uis parabatur, cum Uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit. consules coacti extemplo ab senatu ad bellum educta ex urbe iuuentute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. et hostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmine abeunt: Numicius Antium aduersus Uolscos, Uerginius contra Aequos profectus. ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus mili
Abbreviated transcription (Latin):
ita multum interim temporis fuit ante tamen ꝗͣ predicta dies uemi¬
ret morbo moritur. Cuius cum laudationem tribunus plebis impe¬
dire conaretur plebs fraudari solemni honore supremum diem tanti¬
uiri noluit & laudationem tam equis auribus mortui audiuit q̃ uiui
accusationem audierat & exequias frequens celebrauit. Fodem anno
ualerius consul cum exercitu in equos profectus cum hostem ad proe¬
lium elicere non posset castra oppugnare est adortus. prohibuit fe¬
da tempestas cum grandine ac tonitribus celo deiecta. Admiratio¬
nem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas red¬
dita ut uelut numine aliquo defensa castra oppugnare iterum re¬
ligio fuerit. Omnis ira belli ad populationem agri uertit. Alter cõ¬
sul emilius in sabinis bellum gessit. Et ibi quia hostis moenibus se te¬
nebat uastati agri sunt incendus. Deinde non uillarum modo sed e¬

Expanded text:
ita multum interim temporis fuit; ante tamen quam prodicta dies ueniita multum interim temporis fuit; ante tamen quam prodicta dies ueniret, morbo moritur. cuius laudationem cum tribunus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tantiuiri noluit, et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit. eodem anno Ualerius consul cum exercitu in Aequos profectus, cum hostem ad proelium elicere non posset, castra oppugnare est adortus. prohibuit foeda tempestas cum grandine ac tonitribus caelo deiecta. admirationem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas reddita ut uelut numine aliquo defensa castra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populationem agri uertit. alter consul Aemilius in Sabinis bellum gessit. et ibi, quia hostis moenibus se tenebat, uastati agri sunt. incendiis deinde non uillarum modo sed e
Abbreviated transcription (Latin):
adnisi sunt. Propugnatorem senatus maiestatisq uindicem suae ad
omnes tribunitios plebeiosq oppositum tumultus modum dumtax¬
at in certamine egressum iratae obici plebi. Unus e patribus ipse ap¬
pius claudius & tribunos & plebem & suum iudicium pro nihilo ha¬
bebat. Illum non mine plebis non senatus preces perpellere unquã
potuere non modo ut uestem mutaret aut supplex pensaret homi¬
nes. sed ut ex consueta quidem asperitate orationis cum ad populũ
agenda causa esset aliquid leniret. Idem habitus oris eadem contu¬
macia in uultu idem in oratione spiritus erat. Adeo ut magna pars
plebis appium non minus reum timeret ꝗͣ consulem timuerat. Semel
causam dixit quo semper agere omnia solitus erat accusatorio spin¬
tu. Adeo constantia sua & tribunos obstupefecit & plebem ut diem
ipsi sua uoluntate producerent trahi deinde rem sinerent. Haud

Expanded text:
adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu, adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi sua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud
Abbreviated transcription (Latin):
tum propter ducem patribus quoq placatior exercitus redit. Sibi
parentem alteri exercitui dominum datum a senatu memorans. Ua¬
ria fortuna belli atroci discordia domi forisq annum exactum in¬
signem maxime comitia tribunitia efficiunt. Res maior uictoria
suscepti certaminis ꝗͣ usu. Plus enim dignitatis comitus ipsis detrac¬
tum est patribus ex concilio submouendo ꝗͣ uirium aut plebi additũ
est aut ademptum patribus. Turbulentior inde annus excepit.L .p
ualerio & .T. emilio consulibus tum propter certamina ordinum de
lege agraria tum propter uiditium appii claudii. Cui acerrimo ad¬
uersario legis causamq possessorum publici agri tamquam tertio cõ¬
suli substinenti. M. duillius &. CN. siccius diem dixere. Nunꝗͣ ante
tam inuisus plebi reus ad iudicium populi uocatus est plenus suarum
plenus paternarum irarum. Patres quoq non temere pro ullo eque

Expanded text:
tum propter ducem patribus quoque placatior exercitus rediit, sibi tum propter ducem patribus quoque placatior exercitus rediit, sibi parentem, alteri exercitui dominum datum ab senatu memorans. uaria fortuna belli, atroci discordia domi forique annum exactum insignem maxime comitia tributa efficiunt, res maior uictoria suscepti certaminis quam usu. plus enim dignitatis comitiis ipsis detractum est patres ex concilio submouendo, quam uirium aut plebi additum est aut demptum patribus. turbulentior inde annus excepit L. Ualerio T. Aemilio consulibus, cum propter certamina ordinum de lege agraria tum propter iudicium Ap. Claudi , cui acerrimo aduersario legis causamque possessorum publici agri tamquam tertio consuli sustinenti M. Duillius et Cn. Siccius diem dixere. nunquam ante tam inuisus plebi reus ad iudicium uocatus populi est, plenus suarum, plenus paternarum irarum. patres quoque non temere pro ullo aeque
Abbreviated transcription (Latin):
cando nequicꝗͣ suos persecutus esset in pacato agro castra posuit.
Aduocataq contione inuectus haud falso in proditorem exercitum
militaris disciplinae desertorem signorum ubi signa ubi arma essent
singulos rogitans. Inermes milites signo amisso signiferos. ad hoc
centuriones duplicariosq ꝗ reliquerant ordines uirgis caesos securi
percussit. Coctera multitudo sorte decimus quisq ad supplicium
lecti. Contra ea in equis inter consulem ac milites comitate ac be¬
neficus certatum est. Et natura quintius erat lenior & seuitia infe¬
lx college quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. Huic tan¬
te concordiae ducis exercitusq non ausi offerre se equi. uagari po¬
pulabundum hostem per agros passi. nec ullo ante bello latius in¬
de acte praede. Ea omnis militi data est. Addebantur & laudes
quibus haud minus q̃ premio gaudent militum animi. Cum duci¬

Expanded text:
cando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; cando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; aduocataque contione inuectus haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae, desertorem signorum, ubi signa, ubi arma essent singulos rogitans, inermes milites, signo amisso signiferos, ad hoc centuriones duplicariosque qui reliquerant ordines, uirgis caesos securi percussit: cetera multitudo sorte decimus quisque ad supplicium lecti. contra ea in Aequis inter consulem ac milites comitate ac beneficiis certatum est. et natura Quinctius erat lenior, et saeuitia infelix collegae quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. huic tantae concordiae ducis exercitusque non ausi offerre se Aequi, uagari populabundum hostem per agros passi; nec ullo ante bello latius inde acta est praeda. ea omnis militi data est. addebantur et laudes, quibus haud minus quam praemio gaudent militum animi. cum duci
Abbreviated transcription (Latin):
entium esset. Negare uulgo milites se ad contionem ituros passimq
exaudiri uoces postulantium ut castra ex uulsco agro moueantur
hostem uictorem pauloante prope in portis ac uallo fuisse. Ingentis
mali non suspitionem modo sed apertam spetiem obuersari ante ocu¬
los. Uictus tandem quandoquidem nihil preter tempus noxe lucra¬
rentur remissa contione iter in sequentem diem pronuntiari cum uis¬
sisset prima luce classico signum profectionis dedit. cum maxime
agnen castris explicaretur uulsci ut codem signo excitati nouissim¬
os adoriuntur a quibus per latus ad primos tumultus eo pauore sig¬
naq & ordines turbauit ut neq imperia exaudiri neq instrui acies
posset. nemo ullius nisi fugae memor. Ita effuso agmine perstragẽ
corporum armorumq euasere ut prius hostis desisteret sequi ꝗͣ roma¬
nus fugere. Tandem collectis ex dissipato cursu militibus cum reuo¬

Expanded text:
entium esset; negare uolgo milites se ad contionem ituros passimque entium esset; negare uolgo milites se ad contionem ituros passimque exaudiri uoces postulantium ut castra ex Uolsco agro moueantur; hostem uictorem paulo ante prope in portis ac uallo fuisse, ingentisque mali non suspicionem modo sed apertam speciem obuersari ante oculos. uictus tandem, quando quidem nihil praeter tempus noxae lucrarentur, remissa contione iter in insequentem diem pronuntiari cum iussisset, prima luce classico signum profectionis dedit. cum maxime agmen e castris explicaretur, Uolsci, ut eodem signo excitati, nouissimos adoriuntur. a quibus perlatus ad primos tumultus eo pauore signaque et ordines turbauit ut neque imperia exaudiri neque instrui acies posset. nemo ullius nisi fugae memor. ita effuso agmine per stragem corporum armorumque euasere ut prius hostis desisteret sequi quam Romanus fugere. tandem conlectis ex dissipato cursu militibus consul, cum reuo
Abbreviated transcription (Latin):
bunos plebeios cauillans interdum & uolerones uocare. Nihil
corum uulsci nesciebant. instabantq eo magis sperantes idem cer¬
tamen animorum aduersus appium habiturum exercitum roma¬
num quod aduersus fabium consulem habuisset. Coeterum mul¬
to appio ꝗͣ fabio uiolentior fuit. non enim uincere tantum no¬
luit ut fabianus exercitus sed uinci uoluit. Productus in aciem
turpi fuga petit castra nec ante restitit ꝗͣ signa inferentem uuls¬
cum munimentis uidit fedamq extremi agminis cedem. Tum
expressa uis ad pugnandum ut uictor iam a uallo submoueretur
hostis. Satis tamen appareret capi tantum castra militem roma¬
num noluisse. Alii gaudere sua clade atq ignominia. Quibus¬
nihil infractus ferox appii animus cum insuper seuire uellet con¬
tionemq aduocaret concurrunt ad eum legati tribuniq monentes
neutiq experiri uellet imperium cuius uis omnis in consensu obedi¬

Expanded text:
bunos plebei cauillans interdum et Uolerones uocare. nihil bunos plebei cauillans interdum et Uolerones uocare. nihil eorum Uolsci nesciebant, instabantque eo magis, sperantes idem certamen animorum aduersus Appium habiturum exercitum Romanum quod aduersus Fabium consulem habuisset. ceterum multo Appio quam Fabio uiolentior fuit; non enim uincere tantum noluit, ut Fabianus exercitus, sed uinci uoluit. productus in aciem turpi fuga petit castra, nec ante restitit quam signa inferentem Uolscum munimentis uidit foedamque extremi agminis caedem. tum expressa uis ad pugnandum, ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appareret capi tantum castra militem Romanum noluisse, alioqui gaudere sua clade atque ignominia. quibusnihil infractus ferox Appi animus cum insuper saeuire uellet contionemque aduocaret, concurrunt ad eum legati tribunique, monentes ne utique experiri uellet imperium, cuius uis omnis in consensu oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
seuitia appii quae domi esse liberior quod sine tribunitus uinculis
erat. Odisse plebem plus ꝗͣ paterno odio quod se uictum ab ea
se unico consule electo aduersus tribunitiam potestatem perlatam
legem esse quam minore conatu nequaquam tanta patrum spe
priores impedierunt consules. Haec ira indignatioq ferocem ani¬
mum ad uexandum seuo imperio exercitum stimulabat. nec ul¬
la ui domari poterant. tantum certamen animis imbiberant. seg¬
niter. otiose. negligenter. contumaciter omnia agere nec pudor
nec metus cohercebat. Si citius agi uellet agmen tarduis se du¬
lo incedere. Si adhortator operis adesset omnes sua sponte mo¬
tam remittere industriam presenti uultus demittere. tacite pre¬
tereuntem exeerari ut inuictus ille odio plebeio animus interdũ
moueretur. omni nequicꝗͣ acerbitate prompta nihil iam cum mi¬
litibus ageret a centurionibus corruptum exercitum dicere. Tri¬

Expanded text:
saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis uinculis saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis uinculis erat. odisse plebem plus quam paterno odio: se uictum ab ea; se unico consule electo aduersus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores impedierint consules. haec ira indignatioque ferocem animum ad uexandum saeuo imperio exercitum stimulabat. nec ulla ui domari poterat; tantum certamen animis imbiberant. segniter, otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; nec pudor nec metus coercebat. si citius agi uellet agmen, tardius sedulo incedere; si adhortator operis adesset, omnes sua sponte motam remittere industriam; praesenti uoltus demittere, tacite praetereuntem exsecrari, ut inuictus ille odio plebeio animus interdum moueretur. omni nequiquam acerbitate prompta, nihil iam cum militibus agere; a centurionibus corruptum exercitum dicere; tri
Abbreviated transcription (Latin):
que omnia trahant nihil relictum esse uirium in medio distractã
laceratamq rem. p. magis quorum in manu sit ꝗͣ ut incolumis sit
quaeri. Appius contra testari deos atq homines rem.p. prodi per
metum ac deseri non consulem senati sed senatum consuli deesse
Grauiores accipi leges ꝗͣ in sacro monte accepte sint. uictus tamen
patrum consensu quieuit. lex silentio perfertur. Tum primum tri¬
bunitus comitus creati tribuni sunt. Numero etiam addito. Tres
perinde ac duo antea fuerint piso autor est nominatq tribunos
cri. siccium.l numitorium M. duellium . sp. ilitium .l. meciliũ
Uulsci equiq interseditionem romanam & bellum coortum uastaue¬
rant agros. ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum habere
Compositis deinde rebus castra retro mouere. Appius claudius in
uulscos missus quintio equi prouincia euenit. Eadem in militia

Expanded text:
que omnia trahant, nihil relictum esse uirium in medio; distractam que omnia trahant, nihil relictum esse uirium in medio; distractam laceratamque rem publicam; magis quorum in manu sit quam ut incolumis sit quaeri. Appius contra testari deos atque homines rem publicam prodi per metum ac deseri; non consulem senatui sed senatum consuli deesse; grauiores accipi leges quam in Sacro monte acceptae sint. uictus tamen patrum consensu quieuit; lex silentio perfertur. tum primum tributis comitiis creati tribuni sunt. numero etiam additos tres, perinde ac duo antea fuerint, Piso auctor est. nominat quoque tribunos, Cn. Siccium , L. Numitorium , M. Duillium , Sp. Icilium , L. Maecilium . Uolscum Aequicumque inter seditionem Romanam est bellum coortum. uastauerant agros ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum haberet; compositis deinde rebus castra retro mouere. Ap. Claudius in Uolscos missus, Quinctio Aequi prouincia euenit. eadem in militia
Abbreviated transcription (Latin):
ento proelio foret ni quintius consul alter consularibus negotio da¬
to ut collegam ui si aliter non possent de foro abducerent ipse nũc
plebem seuientem praecibus lenisset. nunc orasset tribunos ut conci¬
lium dimitterent. darent ire spatium non uim suam tempus illis
adempturum. sed consilium uiribus additurum & patres in populi
& consules in patrum fore potestate. Egre sedata a quintio plebs
multo egruis consul alter a patribus. Dimisso tandem concilio ple¬
bis senatum consules habent. Ubi cum timor atq ira inuicem sentẽ¬
tias uariassent quo magis spatio interposito ab impetu ad consultan¬
dum auocabantur eo plus abhorrebant a certatione animi. Adeo ut
quintio gratias agerent quod eius opera mitigata discordia esset. Ab
appio petitur ut tanta consularem maiestatem esse uellet quanta
esse in concordi ciuitate posset.Dum consules tribuniq ad se quis¬

Expanded text:
ento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio daento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato ut collegam ui, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saeuientem precibus lenisset, nunc orasset tribunos ut concilium dimitterent; darent irae spatium; non uim suam illis tempus adempturum, sed consilium uiribus additurum; et patres in populi et consulem in patrum fore potestate. aegre sedata ab Quinctio plebs, multo aegrius consul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atque ira in uicem sententias uariassent, quo magis spatio interposito ab impetu ad consultandum auocabantur, eo plus abhorrebant a certatione animi, adeo ut Quinctio gratias agerent quod eius opera mitigata discordia esset. ab Appio petitur ut tantam consularem maiestatem esse uellet quanta esse in concordi ciuitate posset; dum tribuniq
Abbreviated transcription (Latin):
consistunt. Submoueri laetorius iubet praeterꝗ̃ qui suffragium in¬
eant. Adolescentes nobiles stabant. nihil cedentes uiatori. Tum
ex his prendi quosdam laetorus iubet. Consul appius negare us
esse tribuno in quemquam nisi in plebeium. non enim populi sca
plebis eum magistratum esse. nec illum ipsum submouere pro imn¬
perio posse more maiorum quia ita dicatur si uobis uidetur disee¬
dite quirites. facile & contemptim de uire disserendo perturbare le¬
corium poterat. Ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad cõ¬
sulem consul littorem ad tribunum. priuatum esse clamitans sine
imperio sine magistratu. uiolatusq esset tribunus ni & contio om¬
nis atrox coorta pro tribuno in consulem esset & concursus hominũ
in forum ex tota urbe concitate multitudinis fieret. Sustinebat tam¬
en appius pertinacia tantam tempestatem. Certatumq haud incru¬

Expanded text:
consistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium inconsistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant. adulescentes nobiles stabant nihil cedentes uiatori. tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet. consul Appius negare ius esse tribuno in quemquam nisi in plebeium; non enim populi sed plebis eum magistratum esse; nec illam ipsam submouere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: 'si uobis uidetur, discedite, Quirites.' facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, priuatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu; uiolatusque esset tribunus, ni et contio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem, certatumque haud incru
Abbreviated transcription (Latin):
pium claudium appii filium iam inde a paternis certaminibus in¬
uisum infestumq plebi consulem faciunt. Collega ei. T. quintius
datur. Principio statim anni nihil prius ꝗͣ de lege agebatur. Sed
ut inuentor legis uolero sic letorius collega eiuis autor cum recentior
tum acrior erat. Ferocem faciebat belli gloria ingens. quod aetatis
eius haud quisꝗͣ manu promptior erat. Is cum uolero nihil praeterq̃
de lege loqueretur insectatione abstinens consulum ipse in accusa¬
tionem appii familieq superbissime ac crudelissime in plebem ro-¬
manam ex orsus cum apatribus non consulem sed carnificem ad
uexandam & lacerandam plebem creatum esse contenderet rudis
in militari homine lingua non suppetebat libertati animoq. Itaq
deficiente oratione quandoquidem non facile loquor inquit qͣ quod
tro moriar aut perferam legem. Occupant tribuni templum pos¬
tero die. Consules nobilitasq ad impediendam legem in contione

Expanded text:
p. Claudium Appi filium , iam inde a paternis certaminibus inp. Claudium Appi filium , iam inde a paternis certaminibus inuisum infestumque plebi, consulem faciunt. collega ei T. Quinctius datur. principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur. sed ut inuentor legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Uolero nihil praeterquam de lege loqueretur, insectatione abstinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus, cum a patribus non consulem, sed carnificem ad uexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque. itaque deficiente oratione, 'quando quidem non facile loquor' inquit, 'Quiritro moriar aut perferam legem'. occupant tribuni templum postero die; consules nobilitasque ad impediendam legem in contione