comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutare naturas. ubertate etiã
benedictionis sue exesum pan
fecundis esurientiũ morsibe
augmentantẽ. Multiplicana
namq escas in ore mandentiui
& panes reformando de micis
fecit pene non cẽ mirabile que
manna fluxit ecȩlo. Quis non
aduertat in xp̃o paternȩ equas¬
tatis opus. cũ uideat eũ auctos¬
tate dominantis terrere deme¬
nes. fugare languores. oculos
dare homini. necdũ figuratos
homine: Cuius etiã uestimenet
fimbrias occulto aditu mulier
egrota tangendo. uelut furau
subripuit sanitatẽ. Sed tam quai
uere as quẽ nullũ humanoꝵ
pectoꝵ poterat latere secretum
& egressam de se mox ꝓdidit n¬
dicinam. & circũstantib turbis
credentis feminȩ meritũ pubs¬
cauit. Uidet in filio maiestatens
paternã. qui aspicit xp̃m non
impetrantis grã. sed iubentisl
perio. & paternȩ uoluntati a¬
sensu. ac de lectulis suis mortu
aut de thumulis suscitanten
Si diuine est oꝑationis crease

Expanded text:
mutare naturas, ubertate etiam mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ueniente̾ in hunc mun¬
me uidet uidet & patrẽ. Quomͦ¬
& non duo & unũ sunt. cũ alter
uideatur in altero & unũ uidisse
sit utriusq cognitio: Et reuera
fr̃is sicut uidere filiũ uidere est
patrẽ: ita intellecto patre intelli¬
gitur & filius. Nam qui patrem
credit & confitetur et̃num. credat
necesse est & filiũ coet̃nũ. Sed iam
uideamus quis iste sit aspectus in
filio. quo pariter uideri asseritur
& pater. Uidet sine dubio in filio
patrẽ. qui credit filiu̾̃ seđ̃m in cogi¬
tabilẽ deitatis naturã. in effabilit᷑
natũ esse dde patre. nec posse aliud
hunc ẽẽ qui natus est. quã est ille
qui genuit. Uidet in xp̃o patrẽ.
qui oꝑa xp̃i non extranee pos¬
sibilitatis. sed paternȩ credit
ẽẽ uirtutis. Uidet in filio patrẽ.
qui intendit illũ sub cõmuni¬
one paterni nominis ñ inge¬
niose artis industria sed simpli¬
cis potestate precepti aquas in
uina uertentẽ. creaturarum

Expanded text:
hominem venientem in hunc munhominem venientem in hunc mun videt, videt et Patrem. Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christo Patrem qui opera Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur etiã dĩ uirtus & dĩ sapientia.
ut aduertas ñ quasi ꝑ liniamenta
genitaliũ corporaliter creasse patrẽ.
sea ꝑ ineffabile maiestatis secretum.
de uirtute ꝓdisse uirtutẽ. & lumen
manasse de lumine. Rursus ne
uerbũ ipsũ non substantiã uerita¬
tis. sed ꝓlatiuũ loquentis dĩ putares
esse sermonẽ. dicitur filius ut in eo
illius qui pater est. & consonantiam
esse disceres & affectũ. Iterũ quia
lumen dicitur: ne forte eũ uelut
radiũ solis aut splendorẽ lucer nȩ
alieno putares lucere fulgore: ait
de ipso beatus euangłista ioħes. cui
archanũ dĩ & uidere & releuare
concessum est dicens. Erat lumen
uerũ. Uerũ lumen ait. ut sciamus
illũ ñ cuiuscũq creaturalis defici¬
entisq luminis eẽ fulgorẽ. sed auera
luce ueritatẽ esse qͦd lumen est.
Intantũ autẽ uerũ est lumen. ut
non solum ñ egeat illuminari.
sed illuminandi habeat potestatẽ.
Illuminat enĩ ut legitur omne̾

Expanded text:
Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
pntam głam catholicarũ ȩccłarũ
us indeclinabiliter ab eo seruata
puert. nos quoq ꝓpitio largiente
simus. solitarius non est. Qui dicit
mũ sumus. utiq. ab eo cũ quo unu
t non potest eẽ diuisus. Quid mͥ
ninc heretice in patre & eiꝰ filio di¬
ursitatẽ conaris asstruere. cum
luis substantiȩ suȩ nos edocens
ueritatẽ dixerit. ego & pater
inũ sumus: Qui & unũ dicit &
simus. nec separatione se diuidit.
nec unione confundit. Qui unũ
ui patre est. nec ꝑpetuitate a patre
differt. nec uirtute discordat. Cũq
sit cũ patre unũ. de patre tamen
iatus asseritur: ne ut impius
lasphemat arrius. aut creatura
uecũq filius. aut patri impar
esse credatur: Audis gͦ o homo dm̃
de dõ natũ. sed in tanto hoc ꝓfundo
habes qͦd fide credas. non habes qͦd
discutias argumentis. Audis filiũ
de patre natũ. sed ne sexum aliquẽ
possis in diuinitate rimari. ipse
filius & uerbũ dicitur & lumen.

Expanded text:
tantam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente . Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
facilitate demigret. ut seruemus
hospitali in amore constantiam.
coalitam amicitiȩ necessitudinen
facile resoluamus. Pacis p̾feramu
nuntiũ. ut ipse primus ingressus
pacis benedictione celebretur. Cyl
potuq oblato. oportere nos ẽẽ cons¬
tos. uexilla fidei ñ premenda. &
regni cȩlestis euangłm predicano
excutiendũ de pedibus pulueren
si quis recipiendos ciuitatis hosgi
ñ putauerit. docet etiã grauiors
penȩ obnoxios fore. qͥ euangłin
sequendũ. quã qui legem iudica¬
uerint ẽẽ soluendam: eo qͦd tyi
& sydon si tanta operationũ cele¬
um uidissent miracula. ñ despet¬
sent remediũ penitentie. Istams
quoq uel affluentiã uel insolent
secularem. neq celesti muneri cõs¬
randam. neq rursus sine remed
derelinqui: cũ unicuiq sit subĩ¬
um penitendi. Item de apłis le

Expanded text:
facilitate demigret, ut seruemus facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparandam neque rursus sine remedio derelinqui, cum unicuique sit subsidium paenitendi. postremo ape
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Gentiles quoq cũ xp̃ianis ha¬
bent huiusmodi officioꝵ cõmertia.
Quomͦ dñs hunc usum humanitatis
auellit: Sed considera ñ hoc solum
esse. neminẽ salutaueritis. sed ñ frustra
additũ. inuia. Deniq & heliseus cum
mitteret seruũ suũ ut baculũ eius
poneret supra corpus pueri defun¬
cti. mandauit ei ne inuia aliquem
salutaret. E estinato eñi iubebat eũ
contendere. ut celebrandȩ resurrecti¬
onis exequeretur officiũ: ne confa¬
bulatione alicuius obuii mandato
reflecteretur amunere. Ergo & hic
ñ salutationis sedulitas aufertur.
sed obstaculũ impediendȩ deuotio¬
nis aboletur: ut quando diuina
mandantur: paulisꝑ sequestrentur
humana. Pulchra est salutatio. sed
pulchrior matura executio diuinoꝵ.
quȩ ꝑmoram sepe traxit offensam. .Uii.¬
Ideo autẽ & honesta ꝓhibentur. ne
sollepnis gr̃a obrepat officii. & impe¬
diat ministeriũ. cuius mora culpa
alia. ne de domo ad domũ qͥs uas

Expanded text:
runt, gentiles quoque cum Christianis harunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando diuina mandantur, paulisper sequestrentur humana. pulchra est salutatio, sed pulchrior quo maturior exsecutio diuinorum, quae per moram saepe traxit offensam. ideo autem et honesta prohibentur, no sollemnis gratia obrepat et officii inpediat ministerium. cuius mora culpa alia, ne de domo ad domum quis uaga
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias mitem ẽẽ doctore. eoꝵ
ipsoꝵ quos arguit consulit uolun¬
tatem. Quid uultis in quit. in
uirga ueniam ad uos. an in cari¬
tate sp̃uq mansuetudinis: Semel
uirgã dixit. bis mitiora subiecit.
adiciens mansuetudinẽ caritati.
Prius tamen minatus est. sed exhi¬
buit mansuetudinẽ. Nam in scđa
epła ad eosdem corinthios scribens
ait. Testem dm̃ inuoco in anima meã.
qͦd parcens uobis ñ ueni corinthũ.
Audi qua ratione putauerit esse
parcendũ. Ne iterũ inquit in tristi¬
tia uenirem ad uos. Abiecit uirgã.
& affectũ caritatis assupsit. Et nemi¬
nem salutaueritis inuia. Fortasse
quibusdã hoc durũ & suꝑbũ. nec
mansueti nec humilis dñ p̾cepto
conuenire uidetur: qͦd ille qͥ etiam
accubitionis loco pͣcepit esse ceden¬
dum: hoc loco mandet discipłis. ne¬
minẽ salutaueritis in uia: cum iste
cõmunis sit usus gre. Sic inferiores
suꝑioꝵ sibi fauorẽ conciliare consue¬

Expanded text:
ut scias mitem esse doctorem, eorum ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco pdum, hoc loco mandet discipulis: Neminem salutaveritis in via ; cum iste communis sit usus gratiae. Sic inferiores superiorum sibi favorem conciliare consue
Abbreviated transcription (Latin):
neripet paulus. suadeat qͥ potest
tum pectora dura mollire:
rquat qui ñ potest uniuersa
suidere. Uirgam igitur paulus
ri doctrina legis assupserat.
egerat eñi. Qui parcit baculo.
dit filiũ. Legerat etiã. quia
ignũ manducantes baculũ ma
nibus habere. p̃cepto ꝓphetico
iubebant᷑. Et ideo dñs in ueteri
testam̃to ait. uisitabo in uirga
niquitates eoꝵ. In nouo autem
eipsum obtulit. ut ignosceret
aniuersis dicens. Si me quęritiꝰ.
imite hos abire. Et alibi habes.:
quia cũ apłi ignem de cȩlo pete¬
t uellent. ut consumeret sama¬
ritanos qͥ iħm dñm intra ciui¬
tatẽ suã recipere noluerunt:
conuersus increpauit illos. & ait.
Nescitis cuius sp̃s estis: F ilius eñi
hominis non uenit animas ho¬
minũ ꝑdere. sed saluas facere.
Perfectiores gͦ sine diriguntur.
infirmiores cũ baculo manduca¬
bant. Sed & paulus uirgã quidẽ
minatur: sed in sp̃u mansuetudi¬
nis uisitat delinquentes. Deniq

Expanded text:
increpet Paulus; suadeat qui potest increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ petri cũ maledicera
ñ remaledixit: cũ ꝑcuteretur ñ
cussit. Hoc est gͦ dicere. Imitatora
mei estote. ulcionis studia depa¬
te. insolentiam uerberantiũ ron
iniuriȩ relatione. sed magnanis¬
tate patientiȩ uerberate. Nemos
debet qͦd in alio reprehendi inta
Grauiora contumacib mansuetus
uulnera refert. Hoc pugno repd¬
cussit dñs uerberantẽ dͥicendo
& alteram A it eñi ut iuidieio suss
se dapnet. & quoda fimlo sa ds¬
cagitaur affectus: qui relaxatã
e siedisitatẽ ꝓ iniuria quã fecit
ieterit. habet tamen quos &
u arga apłos miserit. sicut paulus
dsetur dicens. Quid uultis in
ati ueniam ad uos. an in carita
e hũq mansuetudinis: Hanc
togi etiã timotheo dedit apłls diceis.
ur obsecra. increpa. Aut fortasse
nt passionẽ dñi quȩ nutantiũ
npsoꝵ corda firmauit. necessaria
pu fierit mansuetudo. post passio¬
in correptio. Certe mulceat dñs.

Expanded text:
testimonium Petri, cum melediceretur, testimonium Petri, cum melediceretur, non remaledixit: cum percuteretur, non repercussit . Hoc est ergo dicere: Imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentiam verberantium non injuriae relatione, sed magnanimitate patientiae verberate. Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert. Hoc pugno repercussit Dominus verberantem, dicendo: et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
egypto. Et qͥ intypo pascha celebrat:
patere potest uulneri: qui autẽ mi¬
nister est ueritatis. habet ut uenena
ñ trepi: det. Deniq momordit
paulum. iupera in mileta insula:
& uidentes pendentẽ de manu eiꝰ
uiperã incolȩ loci illius. putabant
eũ esse moriturũ. Sed ubi inoffen¬
sum stare uiderunt. dm̃ ẽẽ dicebant
cui uenenũ nocere ñ poterat. Et
ut scias hoc uerũ esse. ipse dñs ait.
Ecce dedi uobis potestatẽ calcandi
supra serpentes & scorpiones. &
supra omne̾ uirtutẽ inimici.
nichil uobis nocebunt. Non uit
Sic enĩ matheus scribendũ putas
tũ doloris: Ergo humilis dm̃ in
militate enͣi udiciũ eiꝰ sublatũ es
humilis inquã dm̃i p̾ceptũ. discipłs
humilitatis officiis exequunt᷑. Eo
enĩ misit ad seminandam fidem
qͥ ñ cogerent sed docerent: nec u¬
potestatis exercerent. sed doctrit
humilitatis attollerent. Quo boce
humilitati putauit etiã patienti
copulandam. quia ipse quoqut

Expanded text:
Aegypto — et qui in typo pascha celebrat Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihisic enim Matthaeus scribendum putavientum doloris? Ergo humilis Domini  in humilitate enim judicium ejus sublimatum est , humilis, inquam, Domini praeceptum discipuli ejus humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent: nec potestates exererent, sed doctrinam humilitatis attollerent. Quo loco humilitati putavit etiam patientiam copulandam; quia ipse quoque, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
mortui animantis confici solet.
Nichil autẽ in nobis dñs iħc mortale
uult esse. Deniq ad moysen dicit.
Solue casciamentũ pedũ tuoꝵ: locꝰ
eñi in quo stas terra scã est. Mor¬
tale itaq & terrenũ calciamentũ
iubebatur soluere. cũ mitteretur
ad popłm liberandũ. Huius enim¬
minister muneris timere nil debet:
nec asuscepto officio. mortis pericu¬
lo retardari. Ipse eni cũ defensionẽ
fratrũ. hoc est iudeoꝵ. uoluntarius
recepisset. calupnȩ terrore reuocatꝰ
est ab incepto. & fugit ex egypto. Et
ideo cũ dñs affectũ eiꝰ ꝓbasset. condi¬
tionem autẽ uidisset infirmam:
animi eiꝰ. mentisq uestigiũ morta¬
libus uinculis censuit exuendum.
Quod si quẽ mouet qua ratione in e¬
gypto calciati iubentur edere agnũ:
apłi autẽ sine calciamentis ad prȩdi¬
candũ euangłm diriguntur: is con¬
siderare debet. quia in egypto po¬
situs debet adhuc morsus cauere
serpentis: multa eñi uenena in

Expanded text:
mortui animantis confici solet; mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enimminister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in
Abbreviated transcription (Latin):
reur a pauꝑe ut ei aliquid peccu¬
mȩ largiretur ait. Argentũ atq.
urĩ non habeo. Ille głatur qͦd ñ
habeat argentũ atq aurũ: uobis
pudori est minus adhuc habere
quã cupitis. Est gͦ & pauperies glo¬
riosa. quia est & beata pauꝑtas: sic̃
scriptũ est. Beati pauꝑes spũ. Tam̃
nontam hoc głatur petrus qͦd ar¬
gentũ & aurũ ñ habeat. quã qͦd
seruet dñi mandatũ qͥ p̾cepit.
nolite aurũ possidere. Hoc est di¬
cere. Uides me xp̃i esse discipłm.
& aurũ ame requiris: Aliud nob
multo preciosus auro donauit.
ut in nomine eiꝰ oꝑemur. Itaq nͣ
habeo qͦd ñ dedit. sed qͦd dedit ha¬
beo: in nomine dñi iħu. surge &
ambula. Sicut gͦ qͥ horrea uult
congerendis ȩdificare frum̃tis. do¬
minicȩ sententiȩ auctoritate rep̾¬
henditur: ita qui sacculũ uult auro
parare condendo. neuum reprehen¬
sionis incurrit. Non thios peram.
neq calciamenta. Utrũqͣ de corio

Expanded text:
retur a paupere, ut ei aliquid pecunretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio
Abbreviated transcription (Latin):
e gerne presulẽ uite. Auduumꝰ
asulatus. cũ in orbem gladius
citeritur. Dentes aspos. ora tu¬
ai p̾ferebat. & putabat qͥd uoce
anb abstulisset. quã solus amise¬
ce. C̃t ideo ut hos lupos effugere
pisimus. docet dñs quid sequam᷑
ans Nolite portare sacculũ. neq.
iraim. neq calciamenta. Quid sit
sieulũ ñ esse portandũ. alibi eui¬
anter expressit. Scripsit enim
ntheus qm̃ dixit ad discipłos dñs.
nolte possidere auru. neq argentũ.
i plibemur aurũ possidere. quid
aripere. quid auferre conamur:¬
iqͥd habeas donare preciperis.
mueadinodũ congeris qđ ñ habeas:
ii predicas ñ furandũ furaris: qui
dris n mechandũ. mecharis: qui
racraris ydola. sacrilegiũ facis: qͥ
i lege głaris. ꝑ preuaricationem
legis dm̃ inhonoras. Nomen enim
di puos blasphematur. Non sic apłs
perus. qͥ primus añicȩ executor
sententiȩ. ut ostenderet non inua¬
cuũ dñi effusa mandata. cũ posce¬

Expanded text:
eternae praesulem vitae. Audivimus eternae praesulem vitae. Audivimus ejus ululatus, cum in orbem gladius mitteretur. Dentes asperos, ora tumida praeferebat, et putabat quod vocem omnibus abstulisset, quam solus amiserat. Et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet Dominus quid sequamur, dicens: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta. . 54. Quid sit, sacculum non esse portandum, alibi evidenter expressit; scripsit enim Matthaeus quoniam dixit ad discipulos Dominus: Nolite possidere aurum, neque argentum . Si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid auferre? Si quod habeas, donare praeceperis, quemadmodum congeris quod non habebas? Qui praedicas non furandum, furaris? Qui dicis non maechasacrilegium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posce
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ auariciȩ finẽ impietatisq
nouerunt. Nec uos moueat. qua
formã pretendere uidentur hu¬
mana. Et si foris homo cernitur
intus bestia fremit. Et ideo lupos
esse ñ dubiũ est. iuxta dñi iħu q̃¬
uinam sententiã qua ait. attenqͥ
uobis afalsis ꝓphetis qͥ ueniunt e
uos in uestimentis ouiũ. intus a
sunt lupi rapaces: ex fructib eq
cognoscetis eos. Si quis gͦ spect
mouetur. fructũ int̾roget. Audiss
aliquẽ sacerdotẽ dici. rapinas eus
agnoscis. uestitũ ouis habet. faeti
prȩdonis : foris ouis. intꝰ lupus dͥ
qui modũ nͣ habet rapinarũ qu
tamquã innocte scithico mebri
duratus gelii. cruentus ora citi¬
uolat. quȩrens quẽ deuoret slore
uobis uidetur lupus. qͥ humane
necis in saturabilis crudelitate fil¬
liũ morte popłoꝵ rabiem sui desiõ¬
rat explere: Ululat iste ni tracte
qͥ negat uocis auctorẽ. ⁊ sacriles
sermone bestiale murmus inte¬
not: qui non confitetur dnm̃¬

Expanded text:
nullum auaritiae finem inpietatisque nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et ideo eos lupos esse non dubium est iuxta domini Iesu diuinam sententiam, qui ait: adtendite uobis a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui non confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
oues xp̃i incursari nͣ possunt.
Spoliare gͦ gregem dñi raptores
conantur: qͥ corporea quadã m̃tis
intentione duri ac rigidi neqͣquã
solent a suo errore deflectere. Et
ideo paulus apłs ait. Hereticũ homi¬
nẽ post unã correptionẽ deuita:
sciens quia subuersus est. qͥ eiꝰmodi ẽ.
Hos scripturȩ uerus interpres xp̃c
illudit. ut in anes suos inuanũ ef¬
fundant impetis. & nocere non
possint. Qui si quẽ uersuta dispu¬
tationis suȩ circũseriptione pͣuene¬
rint. faciunt obmutescere. Mutus
est enĩ qui uerbũ dĩ nͣ eadem qua
est gła confitetur. Caue gͦ ne tibi
uocẽ tollat hereticus. si prior eũ
ñ ipse deprehenderis. Serpit eñi.
dũ latet eiꝰ ꝑfidia. Si autẽ cõmͣta
impietatis eiꝰ agnoueris. iacturam
pie uocis timere ñ poteris. Caue
igitur uersutȩ disputationis
nena. animã petunt. guttur in¬
Graues sunt morsus hereticoꝵ q
ipsis grauiores & rapaciores bes

Expanded text:
oues Christi incursare non possunt. oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo apostolus ait: haereticum hominem post unam correptionem deuita sciens quia subuersus est qui eiusmodi est. hos scripturae uerus interpres Christus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione praeuenerint, faciunt ommutescere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur ingraues sunt morsus haereticorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
prius uidisse credantur. & sollep¬
ne uocis extorsisse suffragium.
Nonne lupis istis heretici compa¬
randi sunt. qui insidiantur
ouilib xp̃i. fremunt cirea caulas.
nocturno magis tempore quã
diurno : Semꝑ en̾i ꝑfidis nox
est. qͥ lucẽ xpͣi seue nebulis inter¬
pretationis obducere. & quantũ
in ipsis est fuscare conantur. Uer¬
santur gͦ circa caulas. stabula tamͣ
xp̃i intrare ñ audent: & ideo non
sanantur quia in stabulũ suũ non
uult eos xp̃c inducere. in quo eu¬
ratus est ille. qͥ de hierłm descendenꝰ
incidit in latrones: quẽ uulnerib
alligatis. in fuso oleo & uino. impo¬
nens in iumentũ suũ. samaritanꝰ
ille duxit instabulũ. & sanandũ
stabulario dereliquit. Non accipi¬
unt gͦ medicinã. qui medicũ non
requirunt. Si eñĩ requirerent. nͣ
derogarent. Explorant pastoris
absentiam. & ideo pastores ȩccłarũ
uel necare uel in exiliũ agere con¬
tendunt. quia presentib pastorib

Expanded text:
prius uidisse credantur et sollemprius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explorant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia praesentibus pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cer ego mitto uos: sicut agnos
inter lupos. Contraria sunt
ista sibi animalia. ut alia ab aliis
leuorentur. Sed bonus pastor.
hos gregi suo timere ñ nouit:
iudoq isti discipłi non in prȩdã.
llad grãm diriguntur. Sollici¬
tido eni pastoris boni efficit.
ut lupi in agnos audere nichil
possint. Lupi quid significare
uidentur. debemus aduertere.
estiȩ nempe sunt quȩ insidiant᷑
oulibus. circa pastorales uersant᷑
essas. habitacula domoꝵ intrare
ñ audent. sonũ canũ. absentiam
ur desidiam pastoris explorant:
ouiũ guitur inuadunt. ut cito
strangulent. Feri rapaces. idemq
natura corporis rigidiores. ut se
facile ñ possint inflectere: impetu
quodã suo feruntur. & ideo sepe
luduntur. Tum preterea si quẽ
priores hominẽ uiderint. uocẽ
eiꝰ quadã naturȩ ui feruntur eri¬
pere: si autẽ homo prius eos uide¬
rit. exagitari memorantur. Et
ideo cauendũ mͥ est. ne si in hodi¬
erno tractatu spiritaliũ mysterioꝵ
gr̃a ñ poterit refulgere: lupi me

Expanded text:
ce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possinuideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me
Abbreviated transcription (Latin):
timentes dm̃. iã est non habentes
inflatũ spm. Beati mites. qm̃¬
Illam credo de qua in psaltnis di
Portio mea dñe in terra uiuente
Significat eñi quandã soliditate
& stabilitate᷑ hereditatis ypetue
Mites aute dicuntur. quia non
sistunt malo. sed uincunt in bos
malũ. Beati qͥ lugent. qmͣ ipsi e¬
solabuntur. Beati qͥ lugent perd
natur: ut temporalẽ amitenti
eterna letita ꝑfruantur. Deaul
esurtunt & sitiunt iustitiam.q
ipsi saturabuntur. Hic amatore
dicit ueri & inconcussi boni. le
gͦ eybo saturabuntur. de quon¬
dñs dicit. Meus cybus est. ut fi
uoluntatẽ patris mei. Quod ds
tia. & illa aqua de qua quisq his
rit. fiet in eo fons aquae salientis
in uitam ȩc̃nam. Beati miserun
ris. qm̃ in eis ita rependitur us
de miseria liberentur. Beati n¬
do corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebuss
Sicut alibi scriptũ est In inp

Expanded text:
timentes Deum, id est, non habentes timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Beati mites, quoIllam credo, de qua in Psalmis dicitur: Portio mea, in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, Mites autem dicuntur, qui non resistunt malo, sed vincunt in bono malum. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beati qui lugent peccata, natur, ut temporalem amittentes, aeterna laetitia perfruantur. Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Hic amatores dicit, veri et inconcussi boni, illo ergo cibo saturabuntur, de quoDominus dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei , quod est justitia, et illa aqua de qua quisquis rit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Beati misericoeris, quoniam eis ita rependitur, ut de miseria liberentur. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Sicut alibi scriptum est: In simp
Abbreviated transcription (Latin):
significet mons. bene intel¬
ligitur significare maiora pre¬
cepta ustitiȩ. quia minora erant
quȩ iudeis data sunt. Unus tam̃
popło. quẽ timore adhuc alliga¬
re oportebat. & ꝑ filiũ suũ maio¬
ra popło quẽ caritate iam libe¬
rari conuenerat. Sedens autẽ
docet. qͦd ꝑtinet ad dignitatem
magisterii. Et accedunt ad eum
discipłi sui. ut audiendis illis
uerbis hi essent eciam corpore
uiciniores. qui preceptis implen¬
dis animo apppinquabant. Recte
ãs excelsus in locũ excelsũ ascendit.
ut hominib excelsis predicaret.
Excelso & apte lex noua in monte
predicatur. quia lex uetus moysi
in monte data est. Et aꝑiens os
suũ. docebat eos dicens. In aꝑiendo
etenim os: ostendit occultũ & ꝓ¬
eñi os suũ dicitur aꝑire: quod
prius ꝓphetarũ ora impleuit.
oportitit beatitudinẽ. Siquidem
ꝑuentura est ad summã sapientiȩ.
Initiũ autẽ sapientiȩ timor dñi:
cati suꝑbia. Quappter hic intelli¬
guntur pauꝑes sp̃u humiles &

Expanded text:
significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt. Unus tamenpopulo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari convenerat. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii et accedunt ad eum discipuli sui, ut audiendis illius verbis, hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis implendis animo propinquabant. Recte Deus excelsus in locum excelsum ascendit, ut hominibus excelsis praedicaret excelsa, et aperte lex nova in mente praedicatur, quia vetus Mosi in monte data est. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. In aperiendo enim os, ostendit profundum et oenim os suum dicitur aperire, quod prius prophetarum ora aperuit. oportuit beatitudinem, siquidem perventura est ad summam sapientiae. Initium autem sapientiae timor Dominicati, superbia, quapropter hic intelliguntur pauperes spiritu, humiles et
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. iustitia. Unde & apłs
inquit. conuersatio nr̃a in celis
est. Cum dicit. beati paupes spũ.¬
ritiam repellit. Beati mites. qmͣ̃¬
& indignationẽ excludit. Beati
scłi tristitiȩ quȩ mortẽ oꝑatur.
repugnat. Beati qui esuriunt &¬
rum cupiditatẽ ꝑ ieiuniũ retundit.
Beati misericordes. qm̃ miscđiam
nicationẽ & om̃e corporis inqui¬
namentũ foraiter extorquet.
uanam głam pacis dilectione hu¬
miliat. Beati qui ꝑsecutionem pa

Expanded text:
sapientia, justitia, unde et Apostolus sapientia, justitia, unde et Apostolus inquit, conversatio vestra in coelis est . Cum dicit, Beati pauperitiam repellit. Beati mites, t indignationem excludit. Beati li tristitiam quae mortem operatur repugnat. Beati qui esuriunrum cupiditatem, per jejunium retundit. Beati misericordes, humili nicationem et omnem corporis inquinamentum fortiter extorquet. gloriam, pacis dilectionem humiliat. Beati qui persecutionem, a
Abbreviated transcription (Latin):
circũcisionis beatitudo. marty¬
rio terminatur. Beati estis cũ
maledixerint uobis homines.
& ꝑsecuti uos fuerint. & dixe¬
rint om̃e malũ aduersũ uos.
mentientes ꝓpter me. Illud ma¬
ledictũ contepnendũ est & beati¬
tudinẽ creat. quod falso maledi¬
centis ore ꝓfertur: Unde & spe¬
cialiter definiuit. quȩ sit beata
maledictio esse dicens maledictũ
aduersũ uos mentientes ꝓpter
me. Ubi gͦ xp̃c in causa est. ibi
optanda maledictio. Gaudete &
exultate. qm merces ur̃a copiosa
est in cȩlis. Nescio quis hoc nr̃m
possit implere. ut laceretur opꝓ¬
brus fama nr̃a : Et nos exultemꝰ
in dño. hoc qui uanã sectatur
głam. implere non potest. Gaude¬
re igitur & exultare debemus.
ut merces nobis in celis pͣparet᷑.
Eleganter in quodã uoluminȩ
scriptũ legimus. ne queras głam.
a non dolebis cũ ingloriosus
fueris. In cęlis. dictũ est inspiri¬
talib firmamentis. ubi habitat

Expanded text:
circumcisionis beatitudo martycircumcisionis beatitudo martyrio terminatur. Beati estis cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos, mentientes propter me. Illud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur, unde et specialiter diffiniunt, quae sit beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maledictio. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Nescio quis hoc nostrum possit implere, ut laceretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: Ne quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. In coelis dictum est, in spiritalibus firmamentis, ubi habitat
Abbreviated transcription (Latin):
usũ cor qͥa est simpler cor
seit lumen hoc uideri non
. nisi oculis mundis. ita nec
pudbtur nisi mundũ sit llud
ultre potest. Beati pacifiei.
steio est. ubi nichil repugnet
fio fili dĩ pacifiei qm̃ nichil¬
pus resistit dõ. Pacifici autẽ in
encipsis sunt. qui om̃s animi
ꝑinotus cõponentes. fiunt regnũ
s̃ hie conuenit illud poeticutm.
r animã nutrit. retinet concor¬
lu pricẽ. Pax reprimit litem. con¬
condes nectit & idem. Lis pacem
metuit. refugit discordia pacem.
lu pax pellit. castũ pax nutrit
more. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑
ptir iustitiam: qm̃ ipsoꝵ est reg¬
num celoꝵ. Num qui ꝓpter iniqͥ¬
aitem. sed̾ ꝓpter xp̃ianȩ unitatis
difensionẽ. Nam & agar passa est
isarra ꝑsecutionẽ. & illa erat scaͣ
quȩ faciebat. & illa iniqua quȩ
patiebatur: Signanter addidit
ypter iustitiam. Multi eñi ꝑsecu¬
tionẽ ꝓpter sua peccata pati-¬
untur. & non sunt iusti.Si-¬
nulq considera. qͦd octaua uere¬

Expanded text:
um cor, quod est simplex cor, et sicut lumen hoc videri non potest, nisi oculis mundis, ita nec Deus videbitur, nisi mundum sit illud quod videre potest. Beati pacifici, perfectio est, ubi nihil repugnat, et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo. Pacifici autem in semetipsis sunt qui omnes animi sui motus componentes fiunt regnum Dei. Hic convenit illud poeticum: Pax animam nutrit, retinet concordia pacem. Pax reprimit litem, concordes nectit et idem. Lis pacem metuit, refugit discordia pacem. Odia pax pellit, castum pax nutrit amorem. Beati qui persecutionem patiuntur, propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Non qui propter iniquitatem, sed propter Christianae unitatis divisionem, nam et Agar passa est, a Sara persecutionem, et illa erat sancta quae faciebat, illa iniqua quae patiebatur. Signanter addidit propter justitiam, multi enim persecutionem propter sua peccata patiuntur, et non sunt justi. Simulque considera, quod octava ver
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe morẽ eẽ contraditũ. ut ponie¬
ficali benedictione consecrato oles
ꝑungatur egrotus. Predicabant
autẽ ut penitentiã gerent. Et li
misit illos inquit euangelirare
epiũ dĩ. Quia uidelicet utrũq¬

Expanded text:
Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontiEcclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti. Praedicabant autem, ut poenitentiam agerent; et supra, Misit illos, inquit, evangelizare regnum Dei. Quia, videlicet, utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
Siue excutitur puluis ut nichil
eis accipiant. nec ad uictũ quides
necessariũ qui euangłm spreuer
Allegorice autẽ qͥ uerbo humilit
intendunt. si quib ut homines a¬
renȩ leuitatis ne uis obscurantus
ꝑ ea mox quȩ recipiunt euangelo
predicationis uestigia purgantur
Qui uͦ ꝑfidia uel negligentia uel eas
studio contendunt hoꝵ uitandda e¬
munio. fugienda synagoga cense
excutiendus pedũ puluis. ne gestis
manib & pulueri cõparandis mect
caste uestigiũ polluatur. Egressi ae
circuibant ꝑ castella euangelitante
& curantes ubiq. Quid euangelras¬
rent. uel quomͦ curarent apłi. mat¬
exponit plenius. Predicabant inqͥ
ut penitentiã agerent. & ungelis
oleo multos egrotos. & sanabant
Dicit & iacobus. Infirmatur quis iu
uobis inducat prbros ȩccłe. & ora¬
suꝑ ipsũ ungentes oleo in nomiu
dni. & si in peccatis sit dimittentꝰ
Unde patet ab ipsis apłis hunc sc̃e

Expanded text:
Sive excutitur pulvis, ut nihil ab Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem qui verbo humiliter intendunt, si quibus ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae recipiunt evangelicae praedicationis vestigia purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio, contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur; excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus, et pulveri comparandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella evangelizantes, et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomexponit plenius, praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent: et ungebant oleo multos aegrotos et sanabant. Dicit et Jacobus: Infirmatur quis in nobis, inducat presbyteros Ecclesia ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domini; et si in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝵ patrum memorias religi
munera in eis diuina miramur.
Qui idcirco nobis sunt uenerabiles.
quia presentis uitȩ luce despecta.
conteptoq suoꝵ cruciatu corpoꝵ.¬
seuientẽ mundũ dĩ ꝓ honore
cerunt. Sieut beatissimus he
pater nrͣ dum ꝓ assertione inas¬
putabilis deitatis spu feruentio
consurgens. arrianis impietate
obluctatur: & ȩccłas dĩ concertas
hereticoꝵ ꝓcellis ac turbinib ps¬
batas. serenȩ fidei tranquillitate
pacauit. & sibi ȩtͣna p̾mia multis¬
da passione adquisiuit: illius n¬
mirũ inconcussa sequens uestiģ
ad quẽ dñs ait: tu es petrus & su
hanc petram ȩdificabo ȩccłam m
& portȩ inferi nͣ preualebunt
Uere ac merito cunctis posterita
honorandus ille. qui firmissimȩ
petrȩ soliditatẽ secutus. inimios
xp̃i. & celestis spͣs auctoritate on¬
fudit. & infatigatȩ patientiȩ fos¬
titudine triumphauit. Nec ins̃e¬
ni sicut dictũ est aduersus eum
porta prȩualuit. qui sibi porꝗ

Expanded text:
 Patrum memorias religiorum merita, et munera in eis divina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corpoevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae
Abbreviated transcription (Latin):
canit immutatio dexterȩ excelsi:
ut qui nunc humiles gaudent
ministrare conseruis. tunc suꝑ
dñi mensam sublimes uitȩ ꝑpetuȩ
dapib alantur. Qui hic intẽpta¬
tionib intuste iudicati cũ dño
ꝑmanent. illic cũ eo suꝑ tẽptato¬
res suos iusti iudices ueniant. &¬
quanto huic mundo magna hu¬
militate despecti sunt. tanto tẽ
acceptis sedibus maiore culmine
potestatis excrescant. Infestiuitate

Expanded text:
canit, immutatio dexterae Excelsi , canit, immutatio dexterae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministrare conservis, tunc super Domini mensam sublimes vitae perpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant; et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto nunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescant. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
La suꝑ om̃e nomen: sic & filius
um ꝓmanentes secũ in tẽptati¬
onb ec̃num ducet ad regnũ. Si
tĩ complantati facti sumus simi¬
tudꝰ mortis eiꝰ. simul & resur¬
tionis erimus. Acuius subli¬
nitate ꝓmissi iudas infelix exci¬
nur. Nam & antequã hȩc dñs
sceret exisse credendus est. qͥ non
i pmanere cũ illo in tẽptationib
preut. uerũ ipsos tẽptationum
suuit auctores. Excipiuntur
isli qui auditis in cõprehensibilis
icramenti uerbis abierunt retro.
um non cũ illo ambulabant.
n eñi recedentes a dño nisi qͦt qͦt
enitendo redierunt potuere
iliuari. Ut edatis & bibatis suꝑ
nensam meã in regno. Mensa
ie ꝓposita om̃ib scĩs ad fruendũ
destis est gła uitȩ. cibus potusq
le de quo alias dicitur. beati qui
uiruint & sitiunt iustitiam. qmͣ
pl satiurabuntur. fruendo sciliet
olim desiderato & amato gaudio
ueri & in concussi boni. Et sedeati
suꝑ thronos iudicantes duodecim
trib isrł. Hec est illa quã psalmꝰ

Expanded text:
 super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumus, similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctoet illi qui, auditis incomprehensibilis sacramenti verbis, abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant . Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae, cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur , fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctarũq ut ita dixeri &
colũpna uirtutũ. Quȩ cũ belie
recta & firma consistt senles
certius. nichil est tutius bonis
moribus. Quod si aliquo des
pilsa turbine. non sola labit᷑¬

Expanded text:
ut ita dixerim est columna virtutum: quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus; quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labit