comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Multas aũ uirtutes infirmꝰ faciebat. dũ i
decũbet: a deo ut añ hospiciũ eiꝰ diebꝰ ac noc¬
tib tba ĩmim̃abil ꝓ diu̾sis necessitatib excu¬
baret. Nũq sue infirmitati nullũ pateret᷑
remediũ Adhiberi: quadã nocte uidit adẽo
get ĩ pantẽ. Statĩ ita sanatꝰ ÷ ut die reddi¬
to t aliis intͦpidꝰ ambularet. Int̾ea picti
⁊ saxones cõtrabritones p̃liantes. pꝰquam
milites suos paucos uidert̃. tnseutes tũc
eẽt qͣdragesime tempꝰ ⁊ scĩ militib p̃dicarẽt
ctatĩ om̃es ad baptismi grãm ꝯuolabant.
Pacto itaq die pasche ĩ expeditõne cãpest
exferuore fidei ꝓiectis armis om̃es ꝓpont
forctũ pliari. e audiẽtes ad u̾sarii uicto¬
rrã qͣi da inhermi ex̃citu p̃suniẽtes qͣ eos ꝓ¬
perãt. s sc̃s Germanꝰ elc̃is expeditis ꝯ ueni¬

Expanded text:
Multas autem uirtutes infirmus faciebat, dum ibi Multas autem uirtutes infirmus faciebat, dum ibi decumberet, adeo ut ante hospitium eius diebus ac noctibus turba innumerabilis pro diuersis necessitatibus excubaret. Cumque sue infirmitati nullum pateretur remedium adhiberi, quadam nocte uidit sibi ageret imperantem. Statimque ita sanatus est ut die reddito cum aliis intrepidus ambularet. Interea Picti et Saxones contra Britones preliantes postquam milites suos paucos uiderunt, transeuntes tesset quadragesime tempus et sancti militibus predicarent certatim omnes ad baptismi gratiam conuolabant. Peracto itaque die pasche in expeditione campestri ex feruore fidei proiectis armis omnes proponunt fortiter preliari. Quod audientes aduersarii uictoriam quasi de inhermi exercitu presumentes contra eos properant; sed sanctus Germanus electis expeditis con
Abbreviated transcription (Latin):
se putarẽt. S statĩ sc̃i lupꝰ eũ excitat ut
mertto orõnis sue tẽpestatẽ cõpescat. Q
orãte. statĩ mare sedat᷑. ⁊ ꝓsꝑe naiugãteᷤᷤ
excipiunt᷑ a ppłis. qͦs uentos ⁊̃ inuiti demones
p̃dixerãt. Qͥ dũ ab obsessis corꝑib pellerent᷑. ⁊
tẽpestatis ordinẽ ⁊ ꝑicula q̃ intulerãt fatebã¬
tur. ⁊ se uictos eoꝵ meritis nõ negabãt. Scĩ gͦ
cõfundentes hereticos.⁊ ostensione signoꝵ ⁊
affluẽtia doctͥnaꝵ ad gallias reuertĩtt᷑ Cũq
sc̃i Germanꝰ ex subito lapsu pẽdẽ dolens ĩ quodã
loco decũberẽt. cõtigit ut totꝰ ille uicꝰ repẽ¬
tino incẽdio cõflagraret. ꝓͥtinꝰ adscm̃ Ger¬
manũ cõcͣrit᷑. ⁊ ut eleuatꝰ manib ignẽ eua¬
deret ãmonet᷑. At ille oĩb ĩcrepatis incẽdio
se opponit. ⁊ ecoe ultͣ cit᷑ q oĩa ꝯsumẽte fiã¬
nta. illefũ eiꝰ hospitiũ uirtꝰ diuina seruauit.

Expanded text:
se putarent. Sed statim sanctus Lupus eum excitat ut se putarent. Sed statim sanctus Lupus eum excitat ut merito orationis sue tempestatem compescat. Quo orante statim mare sedatur et prospere nauigantes excipiuntur a populis; quos uenturos etiam inuiti demones predixerant. Qui dum ab obsessis corporibus pellerentur et tempestatis ordinem et pericula que intulerant fatebantur et se uictos eorum meritis non negabant. Sancti ergo confundentes hereticos et ostensione signorum et affluentia doctrinarum ad Gallias reuertuntur. Cumque sanctus Germanus ex subito lapsu pedem dolens in quodam loco decumberet, contigit ut totus ille uicus tempestiuo incendio conflagraret. Protinus ad sanctum Germanum concurritur et ut eleuatis manibus ignem euaderet admonetur. At ille omnibus increpatis incendio se opponit; et ecce ultra citraque consumente flamma illesum eius hospitium uirtus diuina seruauit.
Abbreviated transcription (Latin):
uent̾. In illo ttaq loco sc̃s Germati᷑ mona¬
chos eẽ instituit. eoꝵ q stipẽdiis mũlta p̃¬
dia delegauit᷑. Monistratꝰ hodie q ĩ codẽ mo¬
nast io oratoriũ etꝰdẽ scĩ Gerinani noĩe cõse¬
cratũ. uͥ sine dubio cella furt. in qͣ ip̃e tan
hostilit̾. se afftixit: cͥ nescio hostiotũ añ fe¬
nest rã dix̃im. tãta erat humilitate ꝑ exi¬
guũ. ut nemo qͣmͣuis minimi corꝑis nͥ p̃nꝰ
miticã uitam duxit. ut ⁊ gẽtiles mona¬
choꝵ signis cõuertẽt. ⁊ xͥanos p̃sentia fita
⁊ exbort̾atõne ꝯtinua roboraret. Q uodã
itaq tẽꝑe gallicani ep̃i audientes qd̾ quidã
heretici ĩbritãniis surrexissẽt: colcã sino¬
do rogauert̃ scm̃ Germanũ autissiod̾ ep̃m
gotio ꝑiclitanti fidei succ̾rere ñ differrẽt.
Qͥ statim ĩbritãntã ꝓperãtes c̃ꝑ mareia¬
uigarẽt tanta subito tẽpestas erupit. at
plabore dormiente Germano: mori det̃

Expanded text:
uenit. In illo itaque loco sanctus Germanus monauenit. In illo itaque loco sanctus Germanus monachos esse instituit, eorumque stipendiis multa predia delegauit. Monstraturque hodie in eodem monasterio oratorium eiusdem sancti Germani nomine consecratum, ubi sine dubio cella fuit in qua ipse tam hostiliter se adflixit; cui nescio hostiolum an fenestram dixerim, tanta erat humilitate perexiguum ut nemo quamuis minimi corporis nisi pmiticam uitam duxit ut etiam gentiles miraculorum signis conuerteret et christianos presentia sua et exhortatione continua roboraret. Quodam itaque tempore gallicani episcopi audientes quod quidam heretici in Britanniis surrexissent, collecta synodo rogauerunt sanctum Germanum Autissiodorensem io periclitanti fidei succurrere non differrent. Qui statim in Britanniam properantes cum per mare nauigarent tanta subito tempestas erupit ut pre labore dormiente Germano mori ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
legum̃.nũqͣm uł salem ꝓ sapaore comederit.
die tm̃ pasche ⁊ natiuitatis dñi uinũ semel
bibebat. s ip̃m uini saporẽ aquis nimiis di¬
luebat. Semꝑ aũ ieiunans. ñ qͣm nͥ uesꝑe int̾¬
ĩ refectõne cinem p̃libauit. Deĩ panẽ or¬
deaceũ sũpsit.quẽ tñ ip̃e coxit ⁊ moluit. In
estate ⁊ hyeme. nllam aliã hũit uestẽ. p̃t̾
ciliciũ.⁊ tunicã. ⁊ cucullam. q̃ uestis nͥ forte
alicͥ donaret᷑. tãdiu ei ĩherebat. donͦ attͥ tõ¬
ne nimia solueret᷑. Lecꝰtulũ eiꝰ trabecule do¬
latiles ambiebãt: ⁊ ĩiectos cine̾s cotidiana
ĩpressione duratos. suꝑ posito uno tm̃ sacco
c̃ cilicio cõtinebãt. Nullũ puluinar caput
eiꝰ ab hum̃is subleuabat. s semꝑ gemẽs sẽꝑ
orans. ⁊ scõꝵ reliq̃as collo gerẽs. nũqͣm uesti¬
in honore eiꝰdẽ sci cermani. ad quẽ ⁊ locũ an¬
no dñi .mͦ. cͦ. .xxx. ix. ordo p̃mõstratess ad¬

Expanded text:
legumen, nunquam uel salem pro sapore comederit; legumen, nunquam uel salem pro sapore comederit; die tamen pasche et natiuitatis domini uinum semel bibebat, sed ipsum uini saporem aquis nimiis diluebat. Semper autem ieiunans, nunquam nisi uespein refectione cinerem prelibauit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse coxit et moluit. In estate et hyeme nullam aliam habuit uestem preter cilicium et tunicam et cucullam; que uestis nisi forte alicui donaretur, tamdiu ei inherebat donec attritione nimia solueretur. Lectulum eius trabecule dolatiles ambibant et iniectos cineres cotidiana impressione duratos superposito uno tamen sacco cum cilicio continebant. Nullum puluinar caput eius ab humeris subleuabat, sed semper gemens semper orans et sanctorum reliquias collo gerens nunquam uestin honore eiusdem sancti Germani. Ad quem etiam locum anno domini MCXXXIX ordo premonstratensis ad
Abbreviated transcription (Latin):
plũ intͣrent. Qͥb depõitis pꝰqͣm sũt ingressi
p̃dictꝰ põtifex ecc̃e fores p̃cipit obseruari.
Mox c̃ clicis qͦs ad ħ p̃monuerat gͥmatiũ ap¬
p̃hendit. ⁊ tõsorat. exhortãs eũ ut amͦ cõmis¬
Fũ aibi a dũo honorẽ ĩmacłatũ custodiret. na
qͣi uno ore g̾manũ antistitẽ postulauit. Qͥb ille
diu multũ q renitit᷑: s tãdẽ resist̾e̾ nõ ualẽs
ĩ põtificẽ ꝓmouet᷑. Mox sub̾a ĩ pauꝑes dispen¬
sata.xͥ pauꝑ efficit᷑. ⁊ om̃i scłaritate calcata
uxorem mutaus in sororẽ: totũ se cõtulit. ut xͥ
uestigia seq̃ret᷑ Ia uͦ qualem qͣntũ q se exhi¬
bu̾it: lingua mortalis expedire nõ sufficit. qr
supͣ hominẽ fuit om̃e qd̾ gessit. Cuiꝰ talis ex¬
titit uita. ut si miracłis caruiss: ĩcredibilis
uideret᷑ Canta fuert̃ miracła. ut nͥ m̃ita p̃ces¬
nos. corpꝰ fuũ tã crudelr̃ torm̃tauit: ut nũ¬
qͣm panẽ frum̃ti.ñ uinũ. ñ acetũ. ñ oleũ. non

Expanded text:
plum introeant. Quibus depositis postquam sunt ingressi predictus pontifex ecclesie fores precepit obseruari. Mox cum clericis quos ad hoc premonuerat Germanum apprehendit et tonsorat, exhortans eum ut a modo commissum sibi a domino honorem immaculatum custodiret. Namquasi uno ore Germanum antistitem postulauit. Quibus ille diu multumque renititur, sed tandem resistere non ualens in pontificem promouetur. Mox substantia in pauperes dispensata Christi pauper efficitur et secularitate calcata uxorem mutans in sororem, totum se contulit ut Christi uestigia sequeretur. Iam uero qualem quantumque se exhibuit lingua mortalis expedire non sufficit, quia supra hominem fuit omne quod gessit. Cuius talis extitit uita, ut si miraculis caruisset, incredibilis uideretur; tanta fuerunt miracula ut nisi merita precesnos, corpus suum tam crudeliter tormentauit ut nunquam panem frumenti, non uinum, non acetum, non oleum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpe tatrolimagni. Gerinanꝰ itaq e
ret. ⁊ ĩdussł militari uragͥ qͣm xpiane re¬
ligioni uacaret. arborẽ qͣdam pirũ in media ur̃be
habebat. ad cuiꝰ ramos ꝓ admiratõe uenatõis fe¬
raꝵ capita suspendebat. S c̃ sc̃s amator eiꝰtẽ
urbis ep̃c eũ de tali uanitate ĩcreparet. mo¬
manꝰ nllatenꝰ acqͥeuit. ⁊ tñ sc̃s amator quadã
die absente g̾mano: arborẽ abscidit. ⁊ totã ig¬
ni ilico deputauit. Ꝙ g̃manꝰ audiens p̃ ira xͥ¬
ane religionis oblitꝰ sc̃o amatori mortẽ uttẽ¬
tauit. ⁊ ne a xͥanis ĩpediret᷑ d̃ multis miltti¬
b urbi ĩprolusus aduenit. S sc̃s amator ħ
audiens turẽti cedens. ⁊ diuina reuelatõne ipͣ
gmanũ futurũ sibi fuocessorẽ p̃uidens augusti
fectũ gallie ibi residentẽ. humiłr̾ allocutꝰ est
dicẽs. fĩnẽ meũ dño reuelante cognoui. ⁊ qr ñ
⁊ qͥ digne regim̃ scẽ ecc̃e suscipiat. nͥ gͥmanus
dux burgũdie: rogo ut ex licẽtia tuã eũ mͥli

Expanded text:
itaque ret et industrie militari magis quam christiane religioni uacaret, arborem quandam pirum in media urbe habebat, ad cuius ramos pro admiratione uenationis ferarum capita suspendebat. Sed cum sanctus Amator eiusdem urbis episcopus eum de tali uanitate sepius increparet moermanus nullatenus acquieuit; et tamen sanctus Amator quadam die absente Germano arborem abscidit et totam igni illico deputauit. Quod Germanus audiens pre ira christiane religionis oblitus sancto Amatori mortem intemptauit et ne a christianis impediretur cum multis militibus urbis improuisus aduenit. Sed sanctus Amator hec audiens furenti cedens et diuina reuelatione ipsum Germanum futurum sibi successorem preuidens Augustodefectum Gallie ibi residentem humiliter allocutus est dicens: «Finem meum domino reuelante cognoui; et quia non est qui digne regimen sancte ecclesie suscipiat nisi Germanus dux Burgundie, rogo ut ex licentia tua eum michi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fectꝰ ÷. iͥ q tm̃ dignitatis accep̃. ut eñ se¬
nittõ tome Adgaltias tͣnsmitt̃et. ut a picẽ
queat̾ uotiꝰ burgũdie optinet. Comites si¬
qͣdẽ ĩ ciuitatib tũc nõ erãt. qr tota galsia
⁊ ilio cesaro p̾lio decẽnali subacta a roa¬

Expanded text:
nitatis accepit ut eum senatus Rome ad Gallias transmitteret ut apicem ducatus totius Burgundie optineret. Comites siquidem in ciuitatibus tunc non erant quia tota Gallia a Iulio Cesare prelio decennali subacta a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
moues alleuerat. Quã si suꝑaĩtitis copiose remun̾atos
a ppͥa uos remittam aut si magis eligttis. ĩ palatio m̃o
ẜcipuos uos ẽẽ cõcedam. õuc̃ imus ooꝵ ueheiit᷑ ĩ digñas
o magñ inquit imꝑatoris cõsiliũ ut ob imiss paelle ꝯtłi¬

Expanded text:
mones asseuerat. Quam si superaueritis copiose remuneratos mones asseuerat. Quam si superaueritis copiose remuneratos ad propria uos remittam aut si magis eligitis in palatio meo precipuos uos esse concedam». Tunc unus eorum uehementer indignans: «O magnum», inquit, «imperatoris consilium ut ob unius p
Abbreviated transcription (Latin):
dist liberalus ĩbuendã tradid̾ãt : postͥ obttũ parẽtã hedi¬
tatẽ pr̃uã gub̾nans sic ĩ suo palatio re sidetat: Audiẽs añ
ꝙ de templo gentiliũ quidã tumłtus aĩalũt ⁊ uoxcãdatiũ
audiens festũ ẽẽ ⁊ sacͥficia paganoꝵ signo crucis arnata
ꝓrupit ĩ mediũ. ubi suꝑ alios imꝑator maxentꝰ eminelut
dũ q de dõꝵ errore corriꝑet ille uult̾b defixoĩ uirgi
nẽ claritatẽ uultꝰ eiꝰ ⁊̃ ũboꝵ ꝯstantiã atronitꝰ ĩtẽ den̾at
uidens añ maxefitꝰ qd̾ u̾bis sapĩe eiꝰ ohuiasse nõ posset
mandluit ocłte ꝑ lit̾as ut om̃s gͣ matici ⁊̃ rethore sad
p̃toriũ Alexandrie festimãt᷑ uenirẽt. ĩmensa iiniera
ꝑcepturi. siuͥginẽ diis blasphemias irrogantẽ arte ora¬
toria suꝑarẽt. Ad ducti itãq quĩqͣgĩta uiri ĩ om̃i sapĩa¬
apud nos puellã sensu ĩꝯꝑabilis q̃ ⁊̃ uiros dispuccãdo
ꝯt̾utat ⁊ qd̃ me magis ꝯtutat dõs nr̃os nõ d̾os eẽ s de¬

Expanded text:
eralibus imbuendam tradiderat, post obitum parentum heredipaternam gubernans sic in suo palatio residebat. Audiens autem quod de templo gentilium quidam tumultus animalium et uox cantantium audiens festum esse et sacrificia paganorum signo crucis armata prorupit in medium, ubi super alios imperator Maxentius eminebat. Dumque de deorum erroeius et uerborum constantiam attonitus intendebat. Videns autem Maxentius quod uerbis sapientie eius obuiasse non posset, mandauit occulte per litteras ut omnes grammatici et rethores ad pretorium Alexandrie festinanter uenirent, immensa munera percepturi si uirginem diis blasphemias irrogantem arte oratoria supeapud nos puella sensu incomparabilis que etiam uiros disputando confutat et quod me magis mouet deos nostros non deos esse sed de
Abbreviated transcription (Latin):
auastasiam sic̃ ĩ passiõe eiꝰ dictũ ÷ ꝯfortasset ⁊ dio¬
detiañ ĩ aqͥleia xͥanos octid̾et p̃cepit om̃s xͥanos occidi so¬
lli si gͥ sogoñ ad̾duci. Cui c̃ dicẽt. accipe potestatẽ p̃fec¬
ture. ⁊ ꝯsũlatũ gñis tui ⁊ sacͥfica diis. Respon dit gͥ¬
sogonꝰ. uti dm̃ ĩ celis adoro. ⁊ hasthedas demoñ accepta
potestate cõminuo ⁊ dignitates tuas qͣi lutũ abicio
Ductus est gͦ gͥ sogonus ad ꝗ̃ dam loc̃ ⁊ ibi decolatis¬

Expanded text:
in passione eius dictum est, confortasset et Diocletianus in Aquileia christianos occideret, precepit omnes christianos occidi, solum uero Crisogonum adduci. Cui cum diceret: «Accipe potestatem prefecture et consulatum generis tui et sacrifica diis», respondit Crisogonus: «Vnum deum in celis adoro et has thecas demonum accepta potestate comminuo et dignitates tuas quasi lutum abicio». Ductus est erg
Abbreviated transcription (Latin):
ciauit ei. ⁊ iussu eiꝰ ꝓperantes milites ut eos adduc̾ent.
ĩuenerũt eos iam exisse de urbe Naict eis ꝯsiluerat hos¬
le locib ut fugiẽtes redire face̾nt. aut nolentes ot¬
ciderẽt. Illi uͦ dũ nixͣ fontẽ ꝗdã quiescẽnt ⁊ pͣuderent
dixit eis puer iustus ut cito comed̾ent ⁊ ip̃e aspioe̾t
⁊ parentes pũi ad nitũ eiꝰ ĩ nemore se celarẽt puerũ
respondente᷑ se ẽẽ xp̃iañ occidũt. ⁊ uidentes ꝙ accpẽt

Expanded text:
iauit ei; et iussu eius properantes milites ut eos adducerent inuenerunt eos iam exisse de urbe sicut eis consuluerat hoselocibus ut fugientes redire facerent aut nolentes occiderent. Illi uero dum iuxta fontem quendam quiescerent et pranderent, dixit eis puer Iustus ut cito comederent et ipse aspiceret parentes pueri ad nutum eius in nemore se celarent puerum res
Abbreviated transcription (Latin):
iñ ꝯũdauit̃. Tñc illi magi ⁊ elo ꝯmoti dixerũt ꝙ ma¬
ligui ẽẽnt ⁊ ꝯtra regñ babilomie subtilit̾ cogiarẽt
Dicit eis dux. Si audetis ꝯfligite cõeis ⁊ si uiceritise¬
osi abicientꝰ. Responderũt magi uis uid̾ẽ ꝙ si loqͥ pode¬
rũt p̃sentid nobis uenant ĩu eloꝗ̃talsmi. ⁊ si nob̾¬
p̃sentib lod potuerĩt mnẽ daces nos eẽ ꝓbaris duc̃
masu regis nenentes psimi aduocati stati pst uba
magoꝵ mutci sersct. Donꝰ post horam magiadregẽ
illi pudore luimio tabescentes ad ꝓpͥa redierũt ⁊ cũ dux
ħ dixisset apłis. r esponderũt. Iube aduocatos uenire. ⁊ pꝰ q
ad nos uen̾int secure siisiẽ ꝯflictũ ꝯtͣ magos subeant co¬
⁊ami rege õuc uocauit dux aduocatos ⁊ qͣi dolẽs de pudo¬
re eoꝵ dixit se ĩuenisse hoĩes ꝑ quos ꝯfũd̾ent illos mago.
Tiuic aduocati gr̃as agentes cõ duce ad apłos ꝑrexerũt

Expanded text:
nc illi magi zelo commoti dixerunt quod manc illi magi zelo commoti dixerunt quod maligni essent et contra regnum Babylonie subtiliter cogitarent. Dixit eis dux: «Si audetis, confligite cum eis et si uiceritis eos abicientur». Responderunt magi: «Vis uidere quia nec loqui poterunt presentibus nobis? Veniant uiri elopresentibus loqui potuerint mendaces nos esse probabis». Tunc iussu regis uenientes plurimi aduocati, statim post uerba magorum muti facti sunt donec post horam magi ad regeilli pudore nimio tabescentes ad propria redierunt. Et cum dux hoc dixisset apostolis, responderunt: «Iube aduocatos uenire; et postquam ad nos uenerint secure similem conflictum contra magos subeant coram rege». Tunc uocauit dux aduocatos et quasi dolens de pudore eorum dixit se inuenisse homines per quos confunderent magos illos. Tunc aduocati gratias agentes cum duce ad apostolos perrexerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
stulantes pacẽ. ⁊ ñciante st̃ras itiuasas ur̃o imꝑio resti¬
no ĩquiũt uolũt redd̾e̾ te lec᷑u̾. ut dũ s̃cautꝰ fu̾is ab ad¬
ũsariis repente uenientib occidaris Apłi dixepũt nõ
hora legati indoꝵ ueniẽt ꝓptͣ pacẽ Tũc furentes ĩ
eos pontifices roganer̃t ducẽ ut ib̾et eos ne fug̾ent
custodirii s ⁊̃ dux eosd̾ pontifioes iussit cõ aplis reseruari
ut ex rei exitu ueraces honorarent᷑. ⁊ m̃ daces ꝓ eͥ
mine puuirentꝰꝰ factũ eist aũ in cͣtiũ: sicut apłi p̾dixe¬
rũt ⁊ cũ dux uatꝰ pontifices iussisset incendi: apłi ꝑeis
ducẽ supplicit̾ rogauerũt: ne uiuentes ocad̾ent qͥ suscita¬
re mortuos ueniebant. Dux gͦ amplius ãmiratꝰ ꝙ si sai¬
tẽ diuitias eoꝵ acciꝑe uellent. duxi eos ad regesu ⁊ co¬
ram duobꝰ uus magis cũcta ꝑ or dinem referẽs apłos pli¬

Expanded text:
stulantes pacem et nuntiantes terras inuasas uestro imperio restistulantes pacem et nuntiantes terras inuasas uestro imperio restienim», inquiunt, «uolunt reddere te securum, ut dum incautus fueris ab aduersariis repente uenientibus occidaris». Apostoli dixerunt: «Non hora legati Indorum uenient propter pacem». Tunc furentes in eos pontifices rogauerunt ducem ut iuberet eos ne fugerent custodiri; sed et dux eosdem pontifices iussit cum apostolis reseruari ut ex rei exitu ueraces honoimine punirentur. Factum est autem in crastinum sicut apostoli predixerunt; et cum dux iratus pontifices iussisset incendi, apostoli pro eis ducem suppliciter rogauerunt ne uiuentes occiderent qui suscitare mortuos ueniebant. Dux ergo amplius admiratus quod nec saltem diuitias eorum accipere uellent duxit eos ad regem et coram duobus illis magis cuncta per ordinem referens apostol
Abbreviated transcription (Latin):
rus in p̃liũ ab idolis fuis nullũ potuit hr̃e responsũ ⁊ ꝑ
gentes ad phaũ ꝓxime ciuitatis cũ demonĩ ꝯłulerent:
possent: Tunc dux apłos p̃cepit inquiri. ĩuentos q re¬
cludi. donͨ reu̾sus de p̃lio oportumꝰ eos face̾t discuti et
audirii apłi uͦ dixerũt ei ut nc̃ magis dm̃ uer̃ cognoscẽt
ut eiꝰ ope uirtoriam optin̾et. uł hostes pacatissĩos m̃eni¬
ret. dixit eis duxi audini dõs nr̃os nõ aud̾e p̃st̃tib nob̾
loqui: gͦ uos fut᷑a p̃ dicite. ut possimꝰ p̃nosd̾e̾ fĩnẽ bellis
aplĩ dixerũt. ut sciatis qͣtis iñdacis ⁊ errorits demo¬
nes uos seducant. iubemꝰ eis ut more solito ad q̃sita
respondeant. Tũc demones dixerũt gͣnde bellũ futum
d̾e orꝑũt: dux añ dixit eis Me timor suasit. ⁊ uos ridetist᷑
dicũt ei apll̃ He timeas. qr paꝵ huc uobisscũ intͣ uit tu
gͦ exp̾ta usq cras ⁊ hc hora uenient legati indoꝵ po¬

Expanded text:
lium ab ydolis suis nullum potuit habere responsum; et pergentes ad fanum proxime ciuitatis cum demonem consulerent, poterant. Tunc dux apostolos precepit inquiri inuentosque recludi donec reuersus de prelio oporaudiri. Apostoli uero dixerunt ei ut nunc magis deum uerum cognosceret ut eius ope uel uictoriam obtineret uel hostes pacatissimos inueniret. Dixit eis dux: «Audiui deos nostros non audere presentibus uobis loqui, ergo uos futura predicite, ut possimus prenoscere finem belli». Apostoli dixerunt: «Vt sciatis quantis mendaciis et erroribus demones uos seducant, iubemus eis ut more solito ad quesita respondeant». Tunc demones dixerunt grande bellum futurum ere ceperunt. Dux autem dixit eis: «Me timor inuasit et uos ridetis?». Dicunt ei apostoli: «Ne timeas, quia pax nobiscum huc intrauit. Tu ergo expecta usque cras et hac hora uenient legati Indorum po
Abbreviated transcription (Latin):
fieri quatuor rotas serris ferms ⁊ danis acutissimił
Necdũ oͦr nẽ ꝯpleu̾at. ⁊ ecce angus dñi molẽ illã cõtã¬
to impetu diuellẽ do ꝯcꝰsit qd̾ miltos gentaiũ inot b iue
simul stͣuit. kegna aũ q̃ de suꝑ ħ aspexit ⁊ q̃ issꝙ tẽse

Expanded text:
fieri quatuor rotas serris ferreis et clauis acutissimis fieri quatuor rotas serris ferreis et clauis acutissimis Necdum orationem compleuerat et ecce, angelus domini molem illam cum tanto impetu diuellendo concussit quod multos gentilium uno turbine simul strauit. Regina autem que desuper hoc aspexit et que se
Abbreviated transcription (Latin):
trudi sussitͥ. ⁊ ibi eam fame ⁊ siti dielꝰ duodetĩ cͥcsarii
Nec tũ ĩcliie angłi defuerũt qͥ plagas eiꝰ aromach
⁊ iuguẽtis cͣantes ip̃m qͦ carce̾m splẽ dore nimio reple¬
⁊ multis Uginil aꝑꝑens eã ut ꝯstãt᷑ ag̾et płmĩ ꝯfortauit
Expletis demq causis ꝓ quib cesar ĩterĩ extrema regi¬
onis adierat reusus alexandam iussit educi de carcere
Raterinã ⁊ udẽs eãspiendidiorẽ ꝗͣ tãtoieumio estima
bat. putauit qd̾ eã aliqͥᷤ ĩ carõe sustẽtasset: ⁊ furore ꝯmo¬
tꝰ carcarios cruciari p̃cepit. donꝰ faterẽt᷑ quis ei cilosĩ
carce ministͣ ilet. at illa miserta custodũ ego inqͥt cibũ
ab hoĩe nõ accepi: ser qui suos ĩ tribłãtiõe nõ deseri ip̃ͤ
ꝑ suũ angłm me nitͥuit: Dũ gͦ maxentiꝰ mortẽ ei cͥde.¬
lisimam cogitaret. suꝑueniens urbis p̃fc̃s furẽtẽ re¬
gẽ uehementiꝰ ĩstiganit. ⁊ dato sibi tͥdno spacio iussit

Expanded text:
i. Nec tamen incluse angeli defuerunt qui plagas eius aromatibus et unguentis curantes ipsum quoque carcerem splendore nimio repleet multis uirginibus apparens eam ut constanter ageret plurimum confortauitExpletis denique causis pro quibus cesar extrema regionis adierat, reuersus Alexandriam iussit educi de carcere Katherinam et uidens eam splendidiorem quam tanto ieiunio extimaam, putauit quod eam aliquis in carcere sustentasset; et furore commotus carcerarios cruciari precepit donec faterentur quis ei cibos in carcere ministrasset. At illa miserta custodum: «Ego», inquit, «cibum ab homine non accepi, sed qui suos in tribulatione non deserit ipse per suum angelum me nutriuit». Dum ergo Maxentius mortem ei crudelissimam cogitaret, superueniens urbis prefectus furentem regem uehementius instigauit; et dato sibi tridui spacio iussit
Abbreviated transcription (Latin):
fugit. ⁊ pontẽ ꝗ̃ suꝑ fliniũ narigiis dolose st̾m iusserat
⁊ dext̃a ĩmagis iusfit depĩgi ⁊ suot̾ ascribi. ħ est sigñ ĩuin¬
atͦmmꝰ at apło̾ꝵ discipulis ep̃c ordinatꝰ ĩ urbẽ tholosa¬
nã et diertus Suiꝰ fide ⁊ instantia dñ demones ares¬
ponsis cẽtrarẽt ꝯq̃rentib paganis unꝰ gẽtiliũ corã om̃am di¬
subito sat᷑ntñ eniꝰ agnoscẽtes apphenderũt eũ. ⁊ nolẽtẽ
sat ficare cõ eis ad pe des tauri ligan̾unt. eũ ꝙrstimulis agi¬
tantes a sĩia arce ꝑ grãdis apitolĩ p̃cipitanerũt Sic ꝙ
capite iud excusso cerebͦ. ⁊ toto corꝑe lac̾ato migͣuit ad
unmi. Cusꝰ corpͦ due feĩe rapientes ĩ ꝑfũdo loco ꝓpt̾ metsĩ

Expanded text:
fugit et pontem quem super fluuium nauigiis dolose sterni iusserat fugit et pontem quem super fluuium nauigiis dolose sterni iusserat in dextera ymaginis iussit depingi et subter ascribi: ab apostolorum discipulis episcopus ordinatus in urbem Tholosanam est directus. Cuius fide et instantia dum demones a responsis cessarent conquerentibus paganis unus gentilium coram omnibus disubito Saturninum eminus agnoscentes apprehenderunt eum et nolentem sacrificare cum eis ad pedes tauri ligauerunt eumque stimulis agitantes a summa arce per gradus capitolii precipitauerunt. Sicque capite illiso excusso cerebro et toto corpore lacerato migrauit ad dominum. Cuius corpus due femine rapientes in profundo loco propter metum
Abbreviated transcription (Latin):
guine lac manauit. ip̃m q corpus ab angłis mox assãptũ
⁊ ar illo loco ãd mõtẽ sinai iug̃iti dieb irmm̃s transportatũ
ibid̾ ĩ magua muracłoꝵ głia requiescit. Nam ex tũba eiꝰ
oleũ manat. qd̾ ꝑũcta debiliũ m̃bra sands. S mmꝑator
maxenciꝰ diu unĩe nõ potuit ĩpunitꝰ. Nam ficut dicit eusebiꝰ
ĩ tantis neqͥcus u̾sabat᷑ ut ꝑ uicia cũcta difflueret millũ¬
iã religiõis fautor romã obsedit. ⁊ dic de bello sollicit᷑
mutta set̃ ꝑuolũet uidit ꝑ soporẽ ĩ celo sigñ tͣcis rutilans
angłos q dicẽtes. Constãtine ĩ ħ iũce. Tunc uͦ eungi¬
lans de incboria spẽ ꝯcepit ⁊ sigñ ꝙ uid̾at tã ĩ frõte sua
ꝗͣ in militarib uexillis depĩgit. ⁊ his armis inftͣctꝰ ma¬
xentio ꝯ ͭ se prog̾t edienti occͣrit. Cũ q utͣq acrit̾ pugna¬
ret᷑. ⁊ uͥtute crucis ꝯstãtmꝰ uĩcẽt. inaxentis ad ur bẽ re¬

Expanded text:
guine lac manauit; ipsumque corpus ab angelis mox assumptum et ab illo loco ad montem Synai uiginti diebus itineris transportatum ibidem in magna miraculorum gloria requiescit. Nam ex tumba eius oleum manat quod peruncta debilium membra sanat. Sed imperator Maxentius diu uiuere non potuit impunitus. Nam sicut dicit Eusebiusin tantis nequitiis uersabatur ut per uitia cuncta deflueret nullumiane religionis iam fautor Romam obsedit et dum de bello sollicitus multa secum peruolueret, uidit per sompnum in celo signum crucis rutilans angelosque dicentes: «Constantine in hoc uince». Tunc uero euigilans de uictoria spem concepit et signum quod uiderat tam in fronte sua quam in militaribus uexillis depingit; et his armis instructus Maxentio contra se progredienti occurrit. Cumque utrimque acriter pugnaretur et uirtute crucis Constantinus uinceret, Maxentius ad urbem re
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝯũsi sũt. ⁊ ꝯt ͣ reginã maxĩe indignatꝰ. uissit eã extor¬
tis mamillis decollarii Que̾ c̃ ad martiriũ ducẽt᷑ kace¬
rinã rogauit ut ꝓse ne defic̾e̾t dũm p̃caret ᷑ Sui nͥgo
he timeas inquit ouen̾anda ⁊ dõ dilecta regnna qr hodie
tibi ꝓ tͣnstorio reguo ꝯmuttabg et̾ñ ⁊ pro mortalispõso
ł ãoralẽ acqͥres Tuõ illa rostior tortores hortat᷑ ne ꝙ
iusi fa̾̃ant facẽ morare  ⁊ sic eã extͣ urbẽ ducentes fen¬
reis cauiius mãmas eiꝰ euellũt ⁊ sio ꝑcussa gladio nug t
ad dñmi. Cuiꝰ xorphiriꝰ corpus noctu rapuit. ⁊ ꝯditũ aromati¬
b sepeliuit. Doitera die tirãnus Raterme sicait. Quiã¬
nis regine reasis ꝗͣ arte magica depͣuarã moꝵi fecisti
sitũ resipueris nobisꝰ felicit̾ xegnas ĩ ur̃o palatio ꝑͥ¬
ma eris dic gͦ breuit᷑ q̃ ꝓponis. qr hodie Aut dne sacͥa¬

Expanded text:
lum conuersi sunt et contra reginam maxime indignatus iussit eam extortis mamillis decollari. Que cum ad martyrium duceretur Katherinam rogauit ut pro se ne deficeret dominum precaretur. Cui uirgo: «Ne timeas», inquit, «o ueneranda et deo dilecta regina, quia hodie tibi pro transitorio regno commutabitur eternum et pro mortali sponso tibi immortalem acquires». Tunc illa robustior tortores hortatur ne quod iussi fuerant facere morarentur; et sic eam extra urbem ducentes ferreis cauillis eius mammas euellerunt; et sic percussa gladio migrauit ad dominum. Cuius corpus Porphirius noctu rapuit et conditum aromatibus sepeliuit. Postera die tyrannus Katherine sic ait: «Quamuis regine rea sis, quam arte magica deprauatam sic mori fecisti, si tamen resipueris nobiscum feliciter regnans in nostro palatio prima eris. Dic ergo breuiter quod proponis quia hodie aut sac
Abbreviated transcription (Latin):
cog nouit. S ⁊ seuerus monachꝰ cũ post maitutinas
leuit ob dormisset. sc̃c martiuꝰ ĩ hitupiacħrmoeia¬
pparuit. tenẽis librũ ĩ manu dexta. q̃ ue uta eaie iã
leuerus ꝯseripserat. Cũ q post bñ dictionẽ in celui slbi¬
to cõscendentẽ uider. ⁊ cõ ̃o ascende cuꝑet: enigilauit
statĩ ꝑ nũ cͦ ficut a duob monachis qͥ aturonis uenant
nidrerats san iartũ ouisie uarrautt usienm¬

Expanded text:
cognouit. Sed et Seuerus monachus cum post matutinas leuiter obdormisset, sanctus Martinus in habitu pulcherrimo ei apparuit tenens librum in manu dextera quem de uita eius idem Seuerus conscripserat. Cumque post benedictionem in celum subito conscendentem uideret et cum ipso ascendere cuperet euigilauit; statimque nuntius sicut a duobus monachis qui a Turonis uenerant audierat sanctum Martinum obisse narrauit. E
Abbreviated transcription (Latin):
eilam quĩquagĩta oratores orponis Is ⁊ꝓuictorsa
prudẽtissie̾ respond̾e̾t. ꝯfusi oratores qͥd ꝯtradicerẽt
nesciebant: uñ ꝯtͣ eos uehem̃t᷑ iratꝰ maxẽtiꝰ ĩ crepã¬
re eos cepit. cur sic ad uocẽ uniꝰ puelle tot ⁊ tautihe¬
betatis sensib mutti ẽẽnt Tũc unꝰ magist᷑ om̃iũ sicͥre¬
spondit. Nom̃s imꝑator ꝙ nullus se nob̾ añ hanc ĩ m̃¬

Expanded text:
ellam quinquaginta oratores opponis, quos etiam prprudentissime responderet, confusi oratores quid contradicerent nesciebant. Vnde contra eos uehementer iratus Maxentius increpare eos cepit cur sic ad uocem unius puelle tot et tanti hebetatis sensibus muti essent. Tunc unus magister omnium sic respondit: «Noueris imperator quod nullus se nobis ante diem hanc in m
Abbreviated transcription (Latin):
lo ne puia dormiene pũo repẽte mare rediẽt t id
siquis forte corpus sui filii ad littus eiectũ uidisset ⁊
nichilĩuenẽs tãdẽ ꝯfortata a ꝓꝑĩquis. ad ꝓͥa rediit.
⁊ tot ũ ans̃i ĩ lam̃tatiõe de duxit. Post anã  ꝓꝑauit ad
ceste mari õt anticipans cuo᷑nt ad tumł̾m. ⁊ c̃ post &ͦ¬
nẽ surge̾t spiciẽt subito uidit intantẽ sic̃ eũ reliq̃¬
rat dormientẽ Quẽ credẽt mortuũ acce dẽi ꝓpius
dormientẽ cognouit ⁊ excitatũ uelocit̾ exp̾tãtib
Nłis scolumẽ leuauit ĩ ulnis ⁊ int̃pogatꝰ ubi ꝑ anũ fiuss
respondit se nescire siannus integ̾ p̃terierat. set setm̃
ua nocte dormisse suamt̃ estimabat

Expanded text:
sollempnia dormiente puero repente mare rediens omnessi quis forte corpus filii sui ad litus eiectum uidisset; et nichil inueniens tandem confortata a propinquis ad propria rediit et totum annum in lamentatione deduxit. Post annum uero properecedente mari omnes anticipans cucurrit ad tumulum. Et cum post orationem surgeret, aspiciens subito uidit infantem sicut eum reliquerat dormienexcitatum uelociter expectantibus populis incolumen leuauit in ulnis. Et interrogatus ubi per annum fuisset, respondit se nescire si annus integer preterierat, sed se tantum una nocte dormisse suauiter estimabat
Abbreviated transcription (Latin):
antĩ: Hereu ecclias ꝯst uerũt Post tres annos audĩes
bucanus ex tndlgia relatiõe gentium q̃ dadltẽ
mluc misit. q dũ om̃s uelle mori ꝯspitẽt. de fat lalicẽ¬
t udari silu eleniẽ Igeta ad coliuꝰ eł anchola cit
ĩ eari subm̃gi od ẽ fcm̃ fisser. ⁊ poi Baro  tert¬

Expanded text:
inque ecclesias construxerunt. Post tres annos audiens hoc Traianus ex maligna relatione gentilium quendam ducem illuc misit; qui dum omnes uelle mori conspiceret cessit multitudini et solum Clementem ligata ad collum eius ancora precepit in mari submergi.
Abbreviated transcription (Latin):
cerat si. hls actusaset. at ille remãdauit eũ dele
dimisit. Profettꝰ añ s exiiũ łuenit ibi plus   enc
nilia xẜianoꝵ iandudũ ad secãda marmora dar¬
narore uidentes sciũ clementẽ stati ĩ tietĩ la
crimias ꝓruperũt: Quios c̃ ille ĩ dño ꝯftrtasset᷑¬

Expanded text:
cerat sic populus accusasset. At ille remandauit debere eudimisit. Profectus autem in exilium inuenit ibi plusquam duo milia christianorum iam dudum ad secanda marmora dampnatorum. Qui uidentes sanctum Clementem statim in fletum et lacrimas proruperunt. Quos cum ille in do
Abbreviated transcription (Latin):
exire ꝑmitt̃et. Quo fc̃õ c̃ reñciassent serui theodore
Q ad huc cecis ⁊ sur dꝰ eẽt ila post mssã ꝓftͨta cõ lacͥmis
ad pedes scĩ clem̃tis rogauit eũ ꝓͣro u̾ͥo suo cui sic ac¬
aderat oraret. Tunc sc̃s cleml ꝓrũpẽs ĩ lacͥmas roga¬
uit om̃s qͥ aderant ut simul õs ꝓ illo. dño supplicarẽt.
⁊ sic ꝓft̃s cõ ip̃a ad eũ. ĩuenit ip̃m aꝑtis oculsꝰ uislinde.

Expanded text:
exire permitteret. Quo facto cum renuntiassent serui Theodore quod adhuc cecus et surdus esset, illa post missam prostrata cum lacrimis ad pedes sancti Clementis rogauit eum ut pro uiro suo cui sic acciderat oraret. Tunc sanctus Clemens prorumpens in lacrimas rogauit omnes qui aderant ut simul omnes pro illo domino supplicarent; et sic profectus cum ipsa ad eum inuenit ipsum a
Abbreviated transcription (Latin):
aem̃tẽ inctũ traherent ⁊ teñent Tunc sc̃s clem̃s
ab̾cessit moñs theo doram ut ꝓ nͥo suo semꝑ oraret.
doñ eñ dñs uisitaret. ⁊ lenti itaq theo dore ⁊ oranti
Aduespmi apꝑuit sc̃s petͥs canicie ueñ andus. dicensi¬
ꝑte eamuꝰ erit sar ut impleat᷑ eꝑ dixit fr̃ me̾ pau¬
uitãt abicessit ⁊ sismmꝰ qͦ theodoram adse uocilint.
obseeus it ꝓ se or aret. ⁊ scm̃ clemẽtẽ ad se uenirẽ
rogaret Guc ila ꝓꝑans cõ gaudio sc m̃ clem̃tẽ ad¬
durxit qͥ aasmuiũ de tide instruẽs ipm̃ cõ alus de do

Expanded text:
entem uinctum traherent et tenerent. Tunc sanctus Clemens abscessit, monens Theodoram ut pro uiro suo semper oraret, donec eam dominus uisitaret. Flenti itaque Theodore et oranti ad uesperum apparuit sanctus Petrus canitie uenerandus dicensmeus Paudicens abscessit. Sisinnius quoque Theodoram ad se uocauit obsecrans ut pro se oraret et sanctum Clementem ad se uenire rogaret. Tunc illa properans cum gaudio sanctum Clementem adduxit, qui Sisinnium de fide instruens ipsum cum aliis de
Abbreviated transcription (Latin):
s sc̃m martiũ deliq̃rat penitendo deleuit Int̾tia uͦ
pudorem ot̃iũ pontificatũ amittẽt. at me ꝓfectus
ĩ urbe u̾cellensi mortuis est. ⁊ armẽtiꝰ audita ioe¬
te iustiniani loco eiꝰ electꝰ est. Septimo itaq anno bc¬
tiꝰ c̃ auctoritate ppͤ rediens sexto ab urbe miliario
hospiciũ accepit. ⁊ armẽtius ead̾ nocte spta exalauit
Ꝙe brictiꝰ ꝑ reuelationẽ cognoscẽs ait suis ut surgent
recepit. ⁊ septẽ postea ãmł p̃sidẽs. qͣ dragesimo ãno
ecilia nata ex p̃claro gñe romanoꝵ ab ip̃is cu¬
nabłis in fide xp̃i mit̾ta. dieb ac noctib uͥgi¬
nitatẽ suã ꝯseruari a dño p̃cabat᷑ ⁊ cilicio ad caruẽ¬

Expanded text:
sanctum Martinum deliquerat penitendo deleuit. Interim uero pudorem suum et omnium pontificatum amitteret. At ille profectus in urbe Vercellensi mortuus est; et Armentius audita morte Iustiniani loco eius electus est. Septimo itaque anno Britius cum auctoritate pape rediens sexto ab urbe miliario hospicium accepit et Armentius eadem nocte spiritum exalauit. Quod Britius per reuelationem cognoscens ait suis ut surgerenrecepit et septem postea annis residens, XLVII anno rginis Cecilia nata ex preclaro genere Romarorum ab ipsis cunabulis in fide Christi nutrita, diebus ac noctibus uirginitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixit ei senex credis ita eẽ an ahuc dubitass: ex clamauͭ
ualerianꝰ dicẽs Nõ ÷ aliud qd̾ ũins possit crodi sub celo s ⁊ sa¬
tĩ senex ille disparuit: ⁊ uali̾auꝰ ascõ urbano baptizat᷑
⁊ diligẽt̃ ĩstctꝰ ad ceciliã rediit uidit q protinꝰ angłm
cecilie astantẽ orautĩ. qͥ duas coronał ex rosis ⁊ liliis fe¬
rẽs alt̃amcecilie. alt̾am uał̾iano dedit dicẽs Ist as
coronas mñdo corde ⁊ corꝑe custodite. qr de ꝑadiso dei
eas ad uos attuli. ni ũꝗͣ marcescẽt nͭ odorem amittẽt.
Post ħꝰ disparente angło tibͦcius fr̃ ualiaui adeos in¬
gressus ẽ. ⁊ statĩ uiiari cepit uñ tantꝰ odor rosar̃ ⁊ ldioꝵ
spiraret. Dicit ei uałianꝰ. sicut me orante hc̃ odorẽ sẽ¬
sisti ita coronas ex rosis ⁊ liliis qͣ ẽ hẽ mꝰ ⁊ uid̾e nõ p̃uales:
si mͥ credid̾is iłi cernes Tũc cecilia ⁊ uasianꝰ itatubͤcio p̃¬

Expanded text:
adhuc dubitas?». Exclamauit Valerianus dicens: «Non est aliud quod uerius possit credi sub celo». Et statim senex ille disparuit et Valerianus a sancto Vrbano baptizatus et diligenter instructus ad Ceciliam rediit; uiditque protinus angelum Cecilie oranti astantem; qui duas coronas ex rosis et liliis ferens alteram Cecilie alteram Valeriano dedit dicens: «Istas coronas mundo corde et corpore custodite, quia de paradiso dei eas ad uos attuli nec unquam marcescent nec odorem amittent». Post hec disparente angelo Tyburtius frater Valeriani ad eos ingressus est et statim mirari cepit unde tantus odor rosarum et liliorum spiraret. Dicit ei Valerianus: «Sicut me orante hunc odorem sensisti, ita coronas ex rosis et liliis quas habemus et uidere non preuales si michi credideris modo cernes». Tunc Cecilia et Valerianus ita Tyburtio pr
Abbreviated transcription (Latin):
quid ult̾ius actẽptarẽt. Cũ gͦ milites ad eũ uenisent ⁊ ꝯtͣ
eũ calũpniam querentes diutiꝰ allegarent. taudẽ sibis eiꝰꝯ
pũcti. mirantes uitam eiꝰ temꝑe oportuno se fut᷑ os es discipsos
fropõderũt. ⁊ sic ad regem regressi cũcta q̃ uiderãt ⁊ andierat

Expanded text:
quid ulterius attemptaret. Cum ergo milites ad eum uenissent et contra quid ulterius attemptaret. Cum ergo milites ad eum uenissent et contra eum calumpniam querentes diutius allegarent, tandem uerbis eius compuncti, mirantes uitam eius tempore oportuno se futuros esse discipulos spoponderunt et sic ad regem regressi cuncta que uiderant et audierant
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ illuminans claritate. Isie siquidẽ leouardꝰ ĩ pago ce¬
nomãnico hemiticã uitã duoẽs ⁊ sibi ⁊ seqͣcib suis indna¬
lf̃iuĩ ꝯstͥens. tante humilitatis ut̾ ip̃os extitit ut ⁊̃ pͥoris
noĩ refugeret: ⁊ cũ eẽt p̃latꝰ om̃ib csĩctis se uiliorẽ ⁊ s¬
ẜeriore̾ habitu ⁊ isutis demõstͣretͣ Ciñ fama cłi se uͥꝙ disfũ¬
d̾et. tantꝰ ad eñ ppłs ꝯtͣrebat ut̾ cũctis adsuꝑhabũdanciam
uecessaria defe̾ntib. locꝰ ille ĩ tͥennio ad coq̃dos panes cli¬
bañ nõ haberet. S landi eiꝰ ĩuidentes maligni suggesse¬
rũt clotario regifrancie ꝙ nͥ sibi ⁊̃ sue genti ꝯsuleret:
ꝑ leouardũ illũ hemitã qui multos sub optẽtu religioniꝰ
colligebat. regñ srancie detͥm̃tũ ñ modic̃ sustiueret
Quib rex clotariꝰ nimis credẽs milsis mlitib exppelli eñ
cõ ĩ uiria fecit. ut õs ħ audientes timerẽt. ⁊ neqͣq calle

Expanded text:
uidem Leonardus in pago Cenomannico heremiticam uitam ducens et sibi et sequacibus suis monasterium construens tante humilitatis inter ipsos extitit ut etiam prioris nomen refugeret; et cum esset prelatus omnibus cunctis se uiliorem et inferiorem habitu et meritis demonstraret. Cuius fama cum se ubique diffunderet, tantus ad eum populus concurrebat ut cunctis ad superabundantiam necessaria deferentibus locus ille in triennio ad coquendos panes clibanum non haberet; sed laudi eius inuidentes maligni suggesserunt Clotario regi Francie quod nisi sibi et sue genti consuleret, per Leonardum illum heremitam qui multos sub obtentu religionis colligebat regnum Francie detrimentum non modicum sustineret. Quibus rex Clotarius nimis credens missis militibus expelli eum cum iniuria iussit, ut omnes hoc audientes timerent et nequaquam tale
Abbreviated transcription (Latin):
cilicio suo deconberat saitẽ stmẽ supponi ꝑmitt̾et roga¬
pinꝰ iacẽt. ⁊̃ ap̃sbr̃is rogaret᷑ ut corpuscłm muutati¬
one lat̃is releuaret: sinite me inqͥuit fr̃s celũ potiꝰ
respicẽ ꝗͣ terram. ⁊ ħ dicãs. uidit diabłm alfastẽtẽ.
Quid hicͥ inquit astas. cruenta bestia: nichil ĩ me fu¬
neste reꝑies ⁊ ĩ hͣt uoce sp̃m̃ celo reddidit  anno dm̃
ccto xlui. uite eius lxxͦxi. pontificatꝰ u eiꝰ lͦa Ad cuiis
felicẽ tͣusitũ dũ pictauẽses ⁊ turonici ẽ reliqua
uulgi multitudĩe ꝯuenissẽt ⁊ utͥq corpꝰ eiꝰ multis
sibi rõib uendicarẽt: media nocte ⁊ pictaui qui ild̃
mane uiolent᷑ raꝑe ꝓposuerant. sopiũt᷑ͦ ⁊ sicat᷑o¬
nicis ꝑ fenestͣm eiectũ ꝑ ligerĩ nanigio cõ magno
galudio deportat᷑.
matutinas loca scã. more solito õ suis clĩcis circui¬
ret. illa hora qͣ uir sc̃s obiit. angłos ĩ celo cantã¬

Expanded text:
cilicio decumbebat saltem stramen supponi permitteret rogacilicio decumbebat saltem stramen supponi permitteret rogapinus iaceret et a presbyteris rogaretur ut corpusculum mutatione lateris releuaret, «Sinite me», inquit, «fratres, celum potius respicere quam terram». Et hec dicens uidit dyabolum adsistentem. «Quid hic», inquit, «astas, cruenta bestia? Nichil in me funeste reperies». Et in hac uoce spiritum celo reddidit anno domini CCCCII, uite eius LXXXI pontificatus uero eius LV. Ad cuius felicem transitum dum Pictauienses et Turonici cum reliqua uulgi multitudine conuenissent et utrique corpus eius multis sibi rationibus uendicarent, media nocte Pictaui qui illud mane uiolenter rapere proposuerant sopiuntur; et sic a Turonicis per fenestram eiectum per Ligerim nauigio cum magno gaudio deportatur.matutinas loca sancta more solito cum suis clericis circumiret, illa hora qua uir sanctus obiit angelos in celo cantan
Abbreviated transcription (Latin):
herentes cõ ip̃is salica subm̃si sũt. ⁊ alii stantes urxta
scm̃ martiũ ĩcolumes euaserũt. uñ usq hõdie dicit᷑ de
illis qui boñ reling̃tes malũ eligũt qd dimĩttentes saũ
martiũ salicib adheserũt. Tandẽ beatꝰ martmꝰ o¬
bitũ suũ longe añ p̃noscẽs. cã pacisemt᷑ dericos refor¬
mande cõdatẽsem uicũ sue diocesis usitauit. ibi qre
pente uͥib corꝑis destitutꝰ ĩ dicauit se iam resolui. Tũc
om̃s flentes ꝑ it̃ ⁊ plangẽtes cͦ nos inquiũt pr̃ deserss aut
cui nos de solatos reliquis ⁊ ille ut semꝑ totꝰ mĩe ni
sc̃ib alfluetat. Fleus coram flentib sic or auit: dñe si
adhuc ppło tuo sũ necessariꝰ. nõ recuso laborẽ. fiat uolũ¬
tas tudi dubitauit .n. pene quid mallet. qr nec hos de¬
serere ħ a xp̃o uolelut diutiꝰ seꝑari ĩtaq cũ aliꝗͣ diu
ui febriũ tenẽt᷑. ⁊ a discipłis ut lectulo suo. uͥ ĩ ciñe ⁊

Expanded text:
herentes cum ipsis salicibus submersi sunt et alii stantes iuxta sanctum Martinum incolumes euaserunt. Vnde usque hodie dicitur de illis qui bonum relinquentes malum eligunt, quod dimittentes sanctum Martinum salicibus adheserunt. Idem cum obitum suum longe ante prenoscens causa pacis inter clericos reformande Condatensem uicum sue dyocesis uisitauit; ibique repente uiribus corporis destitutus indicauit se iam resolui. Tunc omnes flentes pariter et plangentes: «Cur nos», inquiunt, «pater deseris aut cui nos desolatos reluit: «Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat uoluntas tua». Dubitauit enim pene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. Itaque cum aliquandiu ui febrium teneretur et a discipulis ut lectulo suo ubi in cinere et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe castꝰ erat: Tricesino añ ano ep̃atꝰ sui q̃ dam nin¬
lie religiose uestita. q̃ uestes ei abluebat. concepit
xit diu inquiũt pietate sc̃i martimi luxia tua te¬
git᷑. net nos osculando indignas manꝰ tuas ult̃ uis
fantẽ adme. ⁊ anato infante . xxxͣ. dierũ. dixit ei
bͥctiꝰ ad iurote ꝑfiliũ dĩ ut dicas coram om̃i siegt
te gñaui. ad ħ infans ñ tues inquit p̃r meꝰ Populis
aũ urgenti ut qͥsẽẽt pr̃ inqͥreret: respondit. nõ¬

Expanded text:
e castus erat. Tricesimo autem anno episcopatus sui quedam mulier religiose uestita que uestes eius abluebat concepit xit. «Diu», inquiunt, «pietate sancti Martini luxuria tua tegitur, nec nos osculando indignas manus tuas ulteriusfantem ad me». Et allato infante triginta dierum dixit ei Britius: «Adiuro te per filium dei ut dicas coram omnibus si ego te generaui». Ad hec infans: «Non es tu», inquit, «pater meus». Populis autem urgentibus ut quis esset p
Abbreviated transcription (Latin):
eo hĩtu ⁊ forma qͣ passus ÷. nͥ crucis stigmata p̃fe̾ntẽ
uenisse nõ credam. ad hãc nocẽ ille ut fumꝰ enanuit
⁊ niinaũ fetorẽ reliq̃s. diabłm se aꝑte fuisse mõstͣu
Quadã die entẽ ad eccłiam parꝑ nudꝰ secutꝰ est ⁊ ̃
martinꝰ archidiatono iussit. ut algẽtẽ sũ dilatione
uestiret dem̃ secretarũ ingressus ut usq ad horã
misse orm uacaret. ueuiente᷑ ad se pauꝑẽ ꝗ̃ archidia¬
conꝰ uestire distiderat. timica sua indicit. uestitũ q
disced̾e iussit. C ũ gͦ archidaconꝰ ad eũ ĩgressus moñet
eũ ꝑced̾e ad eccłlam. ille de se loq̃s respẽdit se ire nõ
posse. douͦ ꝓsam uestẽ acciꝑet: Diaconꝰ nͦ ñ intelligeus.
qr extͥnsetꝰ caiꝑa tectũ. ueste nudũ int̾ius. nõ uidenait.

Expanded text:
eo habitu et forma qua passus est, nisi crucis stigmata preferentem uenisse non credam». Ad hanc uocem ille ut fumus euanuit et nimium fetorem relinquens dyabolum se aperte fuisse monstrauit. Quadam die euntem ad ecclesiam pauper nudus secutus est; et Martinus archidyacono iussit ut algentem sine dilatione uestiret; deinde secretarium ingressus ut usque ad horam misse orationi uacaret, uenientem ad se pauperem quem archidyaconus uestire distulerat, tunica sua induit uestitumque discedere iussit. Cum ergo archidyaconus ad eum ingressus moneret eum procedere ad ecclesiam, ille de se loquens respondit se ire non posse donec pauper uestem acciperet. Dyaconus uero non intelligens quia extrinsecum cappa tectum ueste nu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ille secrete se indutus. cũ ht̃ milsam celebratur᷑
procedit ⁊ ecce sex uiri uiderũt. ꝗ dñ missam ce¬
rebret. suꝑ caput eiꝰ globꝰ igneus emicaret. Quodã
terꝑe ꝓ ãdã necessitate ualẽtiniañ inꝑatorẽ adit. s
ne Iciers eũ uelle petẽ. qd̾ dare nolebat ꝓalatiũ i¬

Expanded text:
Et ille secrete se induens in hac missam celebraturus processit. Et ecce sex uiri uiderunt quod dum missam celebraret, super caput eius globus igneus emicaret. Quodam tempore pro quadam necessitate Valentinianum imperatorem adiit; sed ille sciens eum uelle petere q
Abbreviated transcription (Latin):
eipͥus porrigi iussit. ip̃e pbr̃o suotͣ dĩdit. nullũ extimãs
digniorem qͥ post se p̾or bib̾et: ⁊ ĩ digñ iudicãs siant
regẽ aut regis proximos ẜbr̃o p̃tulisset Demones
ita ei ꝯsꝑicabłes sub debant᷑. ut aꝑte ab ip̃o sũb qͣq ia¬
gĩe uid̾ent᷑. Nam qͣtã die. diabłs ĩ forma regis p᷑¬
pura ⁊ diademate ornatꝰ. oranti s̃ cella apparuit. ⁊
cũ din ambo tacuissẽt. agnosce inqͥt martine q̃ colis
xp̃c ego sũ Descẽsurꝰ ad t̾ras. pͥus me tͥ manifestare

Expanded text:
imans digniorem qui post se prior biberet et indignum iudicans si aut regem aut regi proximos presbytero pretulisset. Demones ita ei conspicabiles subdebantur, ut aperte ab ipso sub quacumque ymagine uiderentur. Nam quadam die dyabolus in forma regis purpura et dyademate ornatus oranti in cella apparuit. Et cum diu ambo tacuissent: «Agnosce», inquit, «Martine, quem colis. Christus ego sum, descensurus ad terras. P
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ petͧ. S c̃ s ħ reclamarẽt om̃is ⁊ maxĩe cardinales qͥ
eũ delirare piccabãt qd̵ qͣi post fatuas muliecłas declina¬
ret. nescientes mouitionẽ angłi q̃ eũ urgebat ip̃e ꝯst¬
aut̾ ꝑmanẽs ĩ loco suo uͥũ scmñ qͥ anteros dictꝰ: or dĩa¬
uit. uñ qr sedẽ apsicam ĩuuito clero reliquit notũ fpiꝰ de
cathalogo romanoꝵ põtific̃ id̾ cderus erasit. ⁊ ab illotẽꝑe
om̃em gr̃aui qͣ ꝓrius ĩ romana eccłia habuerat sac̃ ille cõ
nꝰ due mid prĩcipes romane m̃ilitie uidentes magnam
uͥgiũ multitudĩem ⁊ ꝙ̃. multi ad eas ꝯf luerẽt tauuert̃
ue forde ꝑ eas cresce̾t religio xͥaua. unĩ cs̃ ex plorassẽt
it̃ earũ quo ire debebãt milłis sĩcus ad tulisĩ cognatũ

Expanded text:
 Sed cum in hoc reclamarent omnes et maxime cardinales qui  Sed cum in hoc reclamarent omnes et maxime cardinales qui eum delirare putabant, quod quasi post fatuas mulierculas declinaret, nescientes monitionem angeli que eum urgebat, ipse constanter permanens in loco suo uirum sanctum qui Anteros dictus est ordinauit. Vnde quia sedem apostolicam inuito clero reliquit nomen ipsius de cathalogo Romanorum pontificum idem clerus erasit; et ab illo tempore omnem gratiam quam prius in Romana ecclesia habuerat sacer ille uirnus duo iniqui principes Romane militie, uidentes magnam uirginum multitudinem et quod multi ad eas confluerent timuerunt ne forte per eas cresceret religio christiana. Vnde cum explorassent iter earum quo i