comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fide annectit᷑. qͥb ẽ susa oppid̾
nobiłsimũ. In ꝑfide pͥmũ orta
est. ars magica: ad ꝙͣ nẽrotl
gigas pꝰ ꝯfusionẽ lingͣrũ abut
Nam̃ in ilł ꝑtib solẽ colu̾̃t. qͥ
ip̃oꝵ lingua el cłr. ¶Mesopota¬
mia grecam ethimologia pos¬
sidet: qd̾ duob fluuus ambia¬
tur. Nam ab oriente tygrim
ht aib occidentẽ eufratẽ. Inapit
aũt.i septemtrione: int uot
taurũ et causasũ. Cuiꝰ ameuide
sequitur lubilonia: deinde h¬
¶ Babilonie rogionis caput
bilon urbs est aqͣ et nũcupata.
tam nobił ut chaldea et assina.
mesopotamia in eiꝰ nom̃ aliq
tnͣsierũt. ¶ Arabia appellata.s
cra. Hoc enĩ significare int̾pre¬
tatur. eo qd̃ sit regio thurifera
odores creans. Hinc ĩ eam grec

Expanded text:
sidae adnectitur, quibus est Susa oppidum sidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, nes in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. 13. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur. Nam ab Oriente Tigrim habet, ab Occiduo Euphratem; incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cujus a Meridie sequitur Babylonia, deinde Ch14. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est, a qua nuncupata, tam nobilis, ut Chaldaea, et Assyria, et Mesopotamia in ejus nomen aliquando transierint. 15. Arabia appellata, id est, sacra. Hoc enim significare interpretatur, eo quod sit regio thurifera, odores creans. Hinc eam Graec
Abbreviated transcription (Latin):
q se ex suo noĩe uocarũt. Huis
a meridie iubrũ mare. a septẽ¬
trione hutanũ salũ. ab occidua
st̃ porrecta a caspio littore usq
at t̾ras scithaꝵ. ¶Assiria uoca¬
ta ab assur filio sem. qui cã re¬
gionez pt cliluuiũ pͥmꝰ incolu¬
it. Hec ab ortu indiam a me¬
ridie mediã tangit ab occieluo
tygrim. a septemtrione mon¬
tem caucasũ uͥ porte caspie st̃
In hac regione pͥmꝰ usus ĩuẽtus
quib romanoꝵ atq grecoꝵ ef¬
fluxit luxuria. ¶ Meclia ⁊ ꝑsi¬
da a regibus medo et ꝑseo cog¬
nominate qͥ eas ꝓiĩcias bellan¬
do agressi st̃: ex quib media
ab occasu tnͣsuersu parthia reg¬
na amplectitur. A septemtricẽ
armenia cirtũdutur. ab ortucas¬
pios uidet. a meridie ꝑsidã. Hꝰ
t̾ra meclica arborem gignit: ꝙͣ
alia regio minime ꝑturit. Sũt
aũt meclie due maior ⁊ imor
¶Persida tendeus ab ortu usq
ad iridos ab occasu rubrũ mare
ħ̾t. ab aquilone uero mediã tã¬
git. ab austro arabiã que per¬

Expanded text:
que ex suo nomine vocaverunt. Hujus a Meridie Rubrum mare est, a Septentrione Hyrcanum salum, ab occidua t, porrecta a Caspio littore usque ad terras Scytharum. 10. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit: haec ab Ortu Indiam, a Meridie Mediam tangit, ab Occiduo Tigrim, a Septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus inventus quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria. Media et Persida a regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Per
Abbreviated transcription (Latin):
iñs etiam lignũ uite. Nõ ibi
figus nõ estꝰ: s ppetua aeris
temperies. ex cuiꝰ medio fons
rorumpens. totũ nemꝰ irrigat.
st. Septus est enĩ undiq flã
dest angłoꝵ presidiũ. artẽdis
da ordinatũ est: ut hoĩes flamẽ
oius aditus paradisi pateat.
ndiauocatu ab indo flumine qͦ
er parte occidentali claudr. Hec
ameridiano mari porrecta usq
dortũ soł. ⁊ a septentrione us
ħad montẽ cruicasũ peruenit
hñs gentes młtas et oppida. In

Expanded text:
situs habens etiam lignum vitae. Non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, est. Septus est enim undique rompis tiam ordinatum est, ut homines flammae, nsgressionis aditus Paradisi pateat. 5. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur: haec a Meridiano mari porrecta usque ad ortum solis, et a Septentrione usque ad montem Caucasum pervenit, habens gentes multas, et oppida, in
Abbreviated transcription (Latin):
oriente ortu soł. a merdie adꝰ
inisias iułtas et regiones. q¬
sipto nuto a paradiso. ¶Pra¬
s est. locus in orientis ꝑtib os¬
atutis cuiꝰ uocabłm ex greco in
latmũ uertitur orius. Porro he¬

Expanded text:
de vincias multas et regiones, qsumpto initio a Paradiso. 2. Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus, cujus vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus; porro He
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine u̾o humana firma¬
tũ est ut mẽsis .xxx. cliebus
horis minꝰ salua rõne saltus
Solem u̾o .x. horis et climidia
plus h̾ere qͥ sollertiꝰ exquisiere
testantur. Porro natura clu¬
ce repertũ ẽ soł annũ .ccc.lxu.
cliebus et qͣdrante ꝯfici. ¶ Lũ¬
ne u̾o ãnũ si coĩs sit. ccc. liiii.
terminari totũq lunc cursũ de¬
cem nouẽnali circulo ꝯp̾hendi
S errancia sidera suis q̃q spa¬
cus yodiaco cirtũferri quina¬
tura nõ iurͣ ethincoꝵ demen¬
ciam dea creatrix una de pluri¬
b s ab uno u̾o deo creata est
qñ sideribꝰ celo inditis p̾cepit
ut sint in signa et tp̃ra ⁊ clies
et annos.

Expanded text:
suetudine ergo humana firmatum est ut mensis triginta diebus horis minus, salva rsolem vero decem horis et dimidia plus habere, qui solertius exquisiere testantur. Porro natura duce repertum est, solis annum CCCLXV diebus, et quadrante confici: lunae vero annum, si communis sit, CCCLIV. terminari, totumque lunae cursum decennovenali circulo comprehendi. Sed et errantia sidera suis quaeque spatiis zodiaco circumferri, quae natura non juxta ethnicorum dementiam dea creatrix una de pluribus, sed ab uno vero Deo creata est, quando sideribus coelo inditis praecepit, ut sint in signa, et tempora, et dies et annos.
Abbreviated transcription (Latin):
a cristimarẽt. dicentes here
asole sp̃m. Aluna corpus am̾¬
curio ingeniũ ac linguã aue¬
nere uoluptatẽ a marte san¬
gͥ̾nez. A ioue temꝑançia. A sa¬
turno humorẽ. Tał qͥppe ern¬
tis gentiliũ stulticia qłui sibi
finperũt tam ridicłosa ficiũta
Apud hebreos enĩ dies. pͥma
una sabbati cłr. qͥ apd̾ nos cli¬
es dlũcus est quẽ gentiles so¬
li delicauert. Sccła salbati.
Secũda feria est. que sccła res
diem uocant lune. Tertia sab¬
bati. tercia feria est quẽ diem
illi martis uocant. Quarta sab¬
bati qͣrta feria ẽ q merturii di¬
es łr apaganis. Quinta sab¬
bati. qͥnta feria est: id ẽ qͥntꝰ
acdie cln̾ca qui apud gentiles¬
dies iouis uocatur. Sexta sab¬
bati sexta feria est. qui apud
cosdem paganos ueneris nun¬
cupatur. Salbatũ enĩ septimꝰ
saturno declicauerũt ⁊ satur¬
ni nominauerũt. Sãbbatu
nũ int̾pretatur co qd̾ deꝰ in eo
requieniss ab om̃ib operibꝰ su

Expanded text:
ci existimarent, dicentes habere ci existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe exttit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. 9. Apud Hebraeos autem dies prima una Sabbati dicitur, quae apud nos dies Dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt; secunda Sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia Sabbati, tertia feria, quem illi diem Martis vocant; quarta Sabbati, quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. 10. Quinta Sabbati, quinta feria est, id est, quintus a die Dominico, qui apud gentiles Jovis vocatur; sexta Sabbati, sexta feria est, quae apud eosdem paganos Veneris nuncupatur; Sabbatum autem septimus Saturno dicaverunt, et Saturni nominaverunt. Sabbatum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uocatur aũt clies a parte
meliore. Uñ et in usus est ut
sũ ꝯmemoratõne noctis nume¬
rũ dieꝵ dicamꝰ. Sicut ⁊ ĩ lege
diuina scͥptũ est. Factũ ẽ ues¬
pere ⁊ mane clies unꝰ. ¶Dies
casu soł. Sccl̃m psas ab ortu so¬
lis. Occlm a thenienses a sexta
hora diei. sccłm romanos a
meclia nocte. Uñ et tũc galli
flatus fit. Dies dicti adus
quoꝵ noĩa romani quib dai
siderib sacrauerũt. ¶ Pmũ
enĩ diem asole appellauerũt
que p̾nceps est. omĩũ siderũ
sicut ⁊ idem dies capd̃ cũctoꝵ
Terciũ a stella martis q̃ uesꝑ
uocatur. ¶Qartũ a stella mer¬
curii quam quida candidui
cutulũ uocant. Qͥntũ a stel¬
la iouis quã fetontẽ accipius¬
.i. anĩt. Sextũ a ueneris ste¬
la iouis ꝙ̃ lucifeꝵ asserũt.
uit̾ oĩa sidera plus lucis hib
Septimũ a stella saturar que
qns fletur explere cursũ suũ
¶Promde enĩ ex hus septẽ stel¬
Io noĩa dieꝵ gentiles dederũt
eo qd̾ per eosdem aliꝙͥ sibi effi¬

Expanded text:
ocatus autem dies a parte meliore; unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege divina scriptum est: Factum est vespere et mane dies unus. 4. Dies casu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicsonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cuncTertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effi
Abbreviated transcription (Latin):
cł̾ie nich clarius meridie ꝙͣdo
sol emeclio celo rutilat ⁊ oẽm
orbe p̃clancate illustrat. Sup¬
prema est ꝑs postrema cliei:
ciuãdo sol cursũ suũ in occasũ
uertit. Dicta qd suꝑest ad
partẽ ultimã diei. Serũ uoca¬
tũ a clausis sens ꝙͣdo iã nox
uenit. ut unꝰ qͥsq sonino iam¬
tucior sit. Hoclie quasi ħ lie: et
cotidie nõ cotidie. ut sit qͦt cli¬
eb. Cras: qd̾ est postea. Ex hes¬
hest̾nũ est p̾die: et clictũ exhes¬
ternũ. Ab eo qd iam dies ip̃e
sit a nob̃ extraneus i pret᷑eũ¬
do alienꝰ. Pridie enĩ: qͣsi pͥori
ridie. Pendie. id est ꝑance di
ta. eo qd ocłis no¬
ceat. Que idcirto lune ac side¬
rũ lucẽ h̾t ne indecora e̾et ⁊ ut
ꝯsolaretur om̃s nocte operãte

Expanded text:
die nihil clarius meridie, quando die nihil clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Suprema est postrema pars diei, quando sol cursum suum in occasum vertit: dicta quod superest ad partem ultimam diei. Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nobis extraneus et praetereundo alienus. Pridie autem quasi priori die. Perendie, id est per ante ta, eo quod oculis noceat. Quae idcirco lunae ac siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolaretur omnes nocte operante
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝗd impbut corde. Intelligͣt
lati st̃ hii lies hoĩes fuisse. et
ꝓpt̾ benecficia quedam morta¬
lia. qr plurimũ potuerũt. et
eminuerũt in ħ sclo. delati sũt
eis ab amatorib suis diuini ho¬
nores. et in l dieb ⁊ in siderib
S pͥmũ a noib hoĩnũ sidera
nũcupata.⁊ a siderib nũcupa¬
ti dies sũt. Afando aũt ferie
nũcupate sũt. qd̃ sit in eis no¬
mano officõ fari. S ex hus fes¬
tos dies hom̃ũ cã institutos fe¬
riatos aũt diuinoꝵ sacroꝵ.
partes cliei tres st̾. mane. me¬
ridies ⁊ supp̾ma. Mane lux na¬
tura ⁊ plena. nec iam crepus¬
culil . ⁊ dictũ mane a mano. Ma¬
nũ enĩ antiqͥ: bonũ clicebant
Qͥd enĩ meluis luce: Alii luce¬
mane existimãt uocari a ma¬
t̾ram est. ¶ Alii putant ab ae¬
re: qr manꝰ id est rarus ẽ atcy
ꝑspicuꝰ. Meridies clicta qua¬
si medi dĩes. hoc est medius
dies. uł qr tũc purior clies est
Merũ enĩ: purũ dr̾. In toto eĩ

Expanded text:
e, intelligat lati sunt hi dies, homines fuisse, et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt, et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus, et in sideribus, sed prius a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sununcupatae sunt, quod sit in eis nomano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? Alii mane aestimant vocari a Materram est. Alii putant ab aere, quia manus, id est rarus, est atque perspicuus. Meridies dicta quasi medidies, hoc est medius dies; vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim
Abbreviated transcription (Latin):
na grecũ ẽ.ꝙͣ illi zonarin: nos q̃gu¬
lũ nũcupamꝰ. ¶ Strophiũ ẽ cĩgłm
aureũ cũ gẽms. ce qͦ ait cuaastrophi¬
o. Lactãtis cĩcta papilla. S prudẽoꝰ
nom̃ hoc gẽme: strophio illagate.¬

Expanded text:
na Graecum est, quam illi zonarion, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis, de quo ait Cinna: Strophio lactentes cincta papillas: sed Prudentius: « Nomen hoc gemmae strophio illigat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ea pectꝰ uĩcit᷑ instar uitis ligãtis¬
¶ Limbꝰ ẽ ꝙ̃ nos ornaturã cdiñs. fus¬
ciola ẽ. q̃ ambit extremitatẽ uestũ
aut ex fil aut er auro cõtexta assĩp¬
ta extͥnsecꝰ in extrema ꝑte uestuñt

Expanded text:
quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ at̾ a colore rubro qͣł ẽ mulli pis
les: ex mat̾ia corio ĩtectu. ¶ Socci cꝰ
climinutiuũ soccelli appellati ĩde ꝙ
saccũ ħ̾eant: ĩ qͦ ꝑs plante ĩ̾icit᷑.
Callicule uł calige a callo peclũ dic¬
ĩtromittũt᷑. ¶Cernui socci st̃ sũ so¬
lo lingulati: qͦs nos foliatos uoca¬

Expanded text:
sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscsunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscles ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Calliculae. Caligae vel a callo pedum dicintromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos voca
Abbreviated transcription (Latin):
pedi: uł dextro uł simst᷑. C repidas a
dictas: ꝙ cũ sono stͥngñt̾ sũ a peclũ
aepitu in anibulãdo. ¶Calceos re
patricii utebãt᷑. Innͣ eĩ ĩ eis ñ sid̾is
foeͣm s notã cẽtenarii nu̾i sigͥcabͣt
qd ũto̾ patricii senatores cẽtũ fu¬
eñt. ¶Ocrea tibialia: calciamẽta
st̾ clictu qd̾ crurategãt. ¶ Cot᷑ni
st. qͥb calciabant᷑ tragedi qͥ ĩ theatͦ
dicturi erãt: et alta intonãtiq uo¬
ce carmĩa cantaturi. Est eĩ cãlcia¬
m̃tũ ĩ mod̾ crepidarũ: qͦ herdes u¬
tebat᷑. S tale ẽ ut et ĩ dext̾o ⁊ ĩ le¬
tũ comedoꝵ erat. sic̾ tragedoꝵ co¬
turni. qͦs qͥda ⁊̃ calones appellant.
io qd̾ ex salice fierẽt. Nã grecuit
lares: calcis socii st̃: qm̃ et ĩde noĩa
luidẽt᷑. qd̾ ea figura sĩt ut ꝯtĩgãt
si sb̾ talares. ¶ Ob stͥngłi st̃: qͥ ꝑ plã¬
lis ꝯfuti st̃. et ex sr̃iori parte corri¬
malleol ad qͦs lora deligͣbãt᷑. Dicti

Expanded text:
pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos regpatricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laenta comedorum erant, sicut tragedorum coturni, quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, lares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant asi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrimalleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti
Abbreviated transcription (Latin):
anis qͥ st̾ cͥta brachia et cͥcũ crura
uñ et signa coꝵ ꝑ climinutõnẽ fi¬
gilla. Na signa miora sf̃ : sigilla
u̾o qͣi mĩora signa. ¶Anulos hoĩes
pͥmũ gestare ceperũt qrͣto a polli¬
ce cligito: ꝙ eo uena q̃dar ad cor
qr aliquo ĩ signi uet̾es putuuer̃t

Expanded text:
et circum crura: unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa majora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Annulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor que aliquo insigni vete
Abbreviated transcription (Latin):
rominoꝵ auulũ gestare ĩdigito ab ᷤᷤ¬
tinuer̃t. ¶ Feĩe nõ use anuł. nͥ qͦs uͭ¬
gini spõsꝯ mifat ne ãpliꝰ ꝙͣ binos
anulos aureos in cligitis here sole¬
bãt. At nc̃ p̾ auro ulłm feminis le¬
ue est atq ĩmune m̃brũ. Int̾ ge¬
cing̾r. ¶Samotraciꝰ: aureꝰ qͥd̾̃. ẜ ca¬
pło ferreo a loco ita uocatꝰ. ¶Ci¬
mea uita maragdos berillosq m
flacco nͨ nitẽtes ꝑ cãdida margiri¬
anulos. nec iaspios lapillos.ui
nꝰ lata semicict᷑. et ut̾sq guł
minima cingłm. Nã accincto per
climinut᷑one cĩgłm noĩatũ. Cĩctu
ã̾ iuuenes ĩ ex̾citatõne cãpestͥ u̾e¬

Expanded text:
um gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter gecingitur; samotracius aureus quidem, sed capitulo ferreo, a loco ita dictus; timaragdos berillosque mihi, Flacce, nec nitentes nec percandida margarianellos nec iaspios lapillos. Denus lata semicinctium, et utrisque minima cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campest
Abbreviated transcription (Latin):
Rima diuisio est musi¬
ce que armonica d̾r: id
est mocdulatõ uocis. ꝑtinet
ad comedos. tragedos. ł cho¬
ros . uł. ad om̃s qui uoce ꝓpͥa
cauũt. Hec ex aĩo i corpore
motũ facit: et ex motu sonũ
sp̃u uerberatus: uñ et uerbu
sũt nũcupata. Proprie aũt¬
uox hoĩnũ est : seu irratõna¬
biliũ aĩanciũ. Nam in alus
abusuc nõ ꝓpͥe sonitũ uoce
uocari. ut uox tube infremu¬
it fractas q ab litore uoces
Nam ꝓpͥũ est ut littori sonẽt
scopłi. &̃ ad tuba terribilẽ so¬
nitũ ꝓcul aere canoro. Armo¬
nia est modulatõ uocis ⁊ con¬

Expanded text:
rima divisio musice que harmonica dicitur, id est modulatio vocis, pertinet ad comedos, tragedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Hec ex animo et corpore motum facit et ex motu sonum, spiritu verberatus, unde et verba sunt nuvox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium est ut littorei resonent scopuli, et: At tuba terribilem sonitum procul aere canoro. Harmonia est modulatio vocis,
Abbreviated transcription (Latin):
bił et uĩnoła clicta a unino hoc
est acincinno mollit̾ flexo. Per¬
fecta aũt uox est: alta suauis
et clara. Alta ut in sb̾lumi suf¬
ficiat. Clara ut auros ĩpleat.
Suaiis aut̃ ut aĩos audienciũ
blandiat. Si ex hus aliqͥd defue¬
rit uor ꝑfc̃a nõ ert.

Expanded text:
bilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc bilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut animos audientium blandiat. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non est.
Abbreviated transcription (Latin):
yplidius nouissinꝰ i acutissimꝰ
y̾podorius om̃m grauissimꝰ. Can¬
tis est. inflecto uocis. Nam souꝰ
chirectꝰ est. precedit aũt sonus
cantũ. Arsis est uocis eleuatõ. ħ
est iniciũ. Tesis est positõ uosis.
hoc est finis. Suaues uoces sb̾ti¬
les et spisse clare atq acute.
recipue uoces st̃ que longius
baꝵ. Subtiles uoces st̃ quibus
nõ est spiritꝰ quał est infaciũ¬
uł mulieꝵ uł egrotanciũ sũ in
neruis. Que enuim sb̾tilissime
corde st̃: sb̾tiles ac tenues sonoᷤ
emittũt. Pingnes st̾ uoces ꝙͣ¬
sicut uiroꝵ. Acuta uox est tenu¬
is alta. Sicut in corclis uidemꝰ
Dura uox est que molent̾ em¬
tit souos. Sicut tonitruũ sicut
inculis sonus quociens clurũ
malleis pertutitur ferrũ. Aspe¬
ra uox est rauca ⁊ que clisꝑgitꝰ
ꝑ minutos et inclissimiles pł¬
sus. Ceca uox est que mox ut¬
emussa fuerit ꝯticessit atq suf¬
focata neqͣꝙͣ longius ꝓclucit᷑.
sicus est in fictilib. U̾inola est

Expanded text:
hyperlidius novissimus et acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est, precedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius barum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, sicut est infantium, mulierum, vel egrotantium sicut innervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, qucut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est
Abbreviated transcription (Latin):
coaptatõ. Simphoma ẽ mo¬
clulatõnis temperam̃tũ ex gͦ¬
ui et acuto ꝯcordantib soms
sũ in uoce siue in flatu siuei
pulsu. Per hanc qͥppe uoces
acutiores grauioresq ꝯcordãt
sensũ auditꝰ offendat. cui ꝯͣ¬
ria est cliafonia: id ẽ uoces
cliscrepantes. uł dissone. Eu¬
fonia Est. suauitas uocis: hoc
et melos a suauitate ⁊ melle
clicta. Diastema est uocis
spaciũ ex luob uł pluribus
sonis aptatũ. Diesis ẽ spacia
quedam et decluctiones mo¬
clulandi atq mergentes de u¬
no et alt̾o sono. Tomis ẽ acu¬
ta nũciato uocis. Est em̃ ar¬
monie clifferencia et qͣ titas¬

Expanded text:
a est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in altero sono. Tonus est acuta enuntiatio vocis. Est enim harmoniae
Abbreviated transcription (Latin):
bo in modũ spere: ĩ ip̃a sũmitate.
Dicit᷑ ĩ ignẽ here affixũ. Hoc iͥ te¬
lo pugnat᷑ de turribꝰ: qͣs fulas dici ma
nifestũ ẽ. ut iuuen.al. Consuł ante fa¬
las delphinoꝵq colũnas. A fałigit᷑
licta est falaricu. sic̾ a muro mura¬
lis. Sane falaricã lucauꝰ dic̃. Ner
liꝰ uͦ ait. turnũ manũ falaricã iacu

Expanded text:
bo in modum spere; in ipsa summitate bo in modum spere; in ipsa summitate dicitur etiam ignem habere affixum; hoc telo pugnatur de turribus, qunifestum est: Iuvenalis «consulit ante falas delphinorumque columnas». Ergo a falis dicta est falarica, siclis. Sane falaricam Lucanus dicit nerlius vero ait Turnum manu †falaricae †iacu
Abbreviated transcription (Latin):
nutiuũ facit hastilez. Nomẽ
des et acuto cuspide cõtos. Cõtũ a
Trudes. amites st̃: cũ limato ferro
ꝙ̃ greci apalust̾a clñt. Atrulib̾. ĩt¬
ueru ueĩt: qͦ trucluit et detruluit
uirgiliꝰ. ferratasq trudes. uenabu¬
la clicta: qͣi uenatui habilia uł qd̾
ueniẽtẽ excipiũt: qͣi exipialia. Ex¬
cipuĩt eĩ apros expectãt q leones
dicta aut lancea: ad̾ eq̃ lince re¬
qͣli am̃to pond̾ato iubrat᷑. Am̃tiũ mi¬
dus hastis aptat᷑. ⁊ nide auitũ q̃ mne¬
dia hasta religat᷑ ut iaculet᷑ ¶ las¬
ua est qł fuit hertuł licta d sit cli¬
ius ferreis inuicẽ religata. et ẽ a¬
bito senus fc̃a in lõgitudie. Hecset
catheia: ꝙͣ oraciꝰ cuia dic̾. Est eĩ gen̾
galliciteli. ex mat̾ia ꝙͣ maxia q̃ ic¬
tu qͥd̾ nõ lõge ꝓpt̾ grauitate euolit
soliti torq̃re catheias. Uñ et cos his¬
pani et galli tentanas uocãt ¶Fa¬
larica est telũ ingens torno fcm̃. hñis
ferrũ cubitale. et totũclitatẽ de plũ¬

Expanded text:
nutivum facit hastilia. Nomen des et acuto cuspide contos. Contum auTrudes amites sunt cum lunato ferro, quae Graeci aplustria dicunt. †A trudibus autem verum† quod trudunt et detruduntes. Venabula dicta quasi venatui abilia, vel quia venientem excipiunt, quasi excipiabula. Excipiunt enim apros expectantque leones, dicta autem lancea quod aequa lanceli amento, ponderata vibratur. Amentum vidiis hastis aptatur: et inde amentum quod media hasta religatur ut iaculetur. Clava est qualis fuit Herculis, dicta quod sit clavis ferreis invicem religata; et est cubito semis facta in longitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime ta quidem non longe propter gravitatem evolat; soliti torquere catejas Unde et eos Hispani et Galli Teutonos vocant. 8. Phalarica est telum ferrum cubitale et rotunditatem de plum
Abbreviated transcription (Latin):
.UII. de sagittis¬
agitta a sagaci iactu .i. ueloci ic¬
tu uocata. Pẽnis eĩ fert᷑ qͣsi a¬
iis. ut celit̾ mors ꝑcurrat ad hoĩem
Muis pͥmũ ctetẽses usi st̃. qͥb̃ penne¬
it dirimꝰ it̾o adglutiuãt᷑ ut leues
sit et ꝓuolet captos. ¶ Spicła st̃
eigitte uł lancee breues. ab spicaꝵ
spe nũcupate. ¶ Scorpio ẽ sagitta
uenenata: artu uł torm̃tis excussa
qdũ ad hoĩe ꝑuen̾it: uirus qͦ figit
ifũcdit. Uñ et scorpio nom̃ accepit.

Expanded text:
II. De sagittis. 1. Sagitta a sagaci jactu, id est, veloci ictu vocata. Pennis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. His primum Cretenses usi sunt, quibus pennut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; un
Abbreviated transcription (Latin):
qui sũ nõ uulcat miciũ cui intentõne cor¬
dis cefuire conatur corporis debilitas iui¬
una etiam iures uĩc frangit: mẽtis qͣ
ingeniũ fucit marcesc̾e: nec u qͥcquã
bom per inbecillicate ꝑfice̾. ue quid ni¬
mis. Nam quicqͥd comodũ extempera¬
to fit: salutare est. quicquid aũt nuuis
et ultra mod ẽ ꝑuicõsũ fit: studiũ q su¬
ũ in qͣriũ uertit: in ouñ opere mod et¬

Expanded text:
cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In o
Abbreviated transcription (Latin):
reficitur. Ncq eiũ reputanda est a¬
abstinencia: uͥ fuerit uentas saturitas
sb̾secuta. Spernitur iciuniũ:ꝙ ĩ ues¬
uoluptas nin. uoluptas enĩcliuicie in¬
telligũtur. Sicut enĩ tepetitõ debiti: et
litos et contentõ et ꝑaissio ita: et deli¬
cie impluntur a ꝓpħa in ieumnio. To¬
ta enim die epulas in cogitatõne ru¬
minat: qui ad explendaz gulaz uespere
s̾ͥ delicas p̃parat. Nõ est corpori ad hi¬
benda: inmoderata abstinencia ne dũ
amplius grauatur caro pondere medie
nec malũ agat: postea: uec bñ face̾ in¬
cipiat: atq ad dicitur: ut usu malica¬
ꝑdat. Sollicita igitur discretõne car¬
ins est moderanda materies. silz ne aut
integre ex fignatur: aut iioderate la¬
retur. Infimutate carnus uiiia p̾ualẽ¬
te ad ꝑfectõne ꝑtingẽ nemo põt. Na

Expanded text:
reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vesvoluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali caitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo p
Abbreviated transcription (Latin):
cam et potũ. Scĩ quã lu in hiuꝰ scłi
uita hicant desideno superni roris cor
mea. Caro enĩ tunc deũ sicit qñ per ie¬
iuniũ abstinet et arescit abstinencia et
inuificat et occidit. unuficat aĩa i cor¬
pus uecat. Sepe abstinencia agit᷑ ieiu
minantes sicut ait euangl̾iũ. facies
suas ut apparcant hominib icumãtes
Ore namq pallescut et corpore atterũtꝰ
Cordis alta suspina clucunt añmortẽ
quoq mortiferis se suppliciis tradunt
tantũq miseri laboris exciciũsi ꝓ deia
more s pro sola humana laudis admi¬
ratõne sectantur. Qdam incredibiliter
abstment ut hominib curiosis scĩ appa¬
reant. S hoc bonũ abstinencie talib nõ
est iurtus reputanda. s uiciũ: qr bono mͣ¬
le utuntur ieimniũ et helemosina in abs¬
conclito se amant: ut solus deus qui ins¬
Nam ꝙ ea sb̾ populari manifestatõe

Expanded text:
cam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpmea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui insNam qui ea sub populari manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
cce crapulam: potus ebrietate ge¬
nerant: Ebrietas aut ꝑturbatiõez
gignit mentis: furorem corclis. flãmã
libidinis. Ebrietas: ita mentez alienã
ut ubi sit nescit. Uñ etiam et malũ nõ
sentitur: ꝙ per ebrietatem nõ ꝯmittit᷑
brietas auferat cor. Eornicatõ enĩ sicut
salomon infatuat sapientez. Ebrietaᷤ
obliuiscantur sapienciam. ¶Plerisz
laus est mltũ bibe et nõ mebriari. Audi¬
ant hii aduersũ se clicentez ꝓpħam. Ue
qui potentes estis ad bibend̾ uinũ: ⁊ ui¬
ri fortes admiscendam eb̾etatem uino
multo declitos et luximose uiuentes
usains sic arguit dicens: De qͥ ꝯsurgi¬
tis mane cid ebrietatez sectandaz et po¬
tandam usq ad uesperũ ut uino estue¬
tis de talib et alio loco cłr. Det̾ ciuitas¬

Expanded text:
ca crapulam, potus ebrietatem generat. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. 2. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde etiam et malum non sentitur quod per ebrietatem committitur. brietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas,obliviscantur sapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Vino multo deditos et luxuriose viventes Isaias sic arguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus et alio loco dicit
Abbreviated transcription (Latin):
b receperunt. Ieinia cũ bonis operib
deo accepcribilia sut: qui aũt cibis ab¬
tinent et praue agũt: demones imitan¬
tur: quib esca nõ est et nequicia semꝑ
est. Ille aut bñ abstinet cibis. qui et a
malicie actib et a mũdi ieuinat ambi¬
tõnib. Qͥ excecratõnis studio abstinẽ¬
cie uoto ab escis carniũ se suspendunt
Hii pocuis extecrandi sunt: qr dei creatu¬
ram usib humanis concessa reiciunt
Nicħ enĩ fidelib inquinatũ: nicb̾ q ẽẽ
iuclicatur i mũdũ paulo attestatẽ apło

Expanded text:
 devincuntur. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem cibis abstinent et prave agunt daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet cibis qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur immundum, Paul
Abbreviated transcription (Latin):
comedit. Multi enĩ a mane usq ad sol
occubitũ ebrietatis et gule uoluptatib
seruiũt nec intlłnt cur uati st̃: s ꝯsue¬
tudine beluina detenti luxurie tantum
totadie epułq inseruiũt. Clamat io¬
quibibitis uinũ indulcedine. Qͦ testimo¬
mo nõ aͥt tm̃ flete om̃s qui bibitis uinũ¬
ut bibere omino nõ licoat: s ad iecit in
cdulcedine: ꝙ ad uoluptuosa ꝑtinet
et ꝓcligia effusionez. Nam qͣtũ satis
lun ebriantur homines: s etiaz ex ce¬
cens potandi generib que uario modo
conficiuntur. Uñ et nazareis qui se sãcti¬
ficubant dño preceptũ est umir. Et si ce¬
ram nõ bibere. Utraq enĩ statũ mentis
eu̾tũt: et ebria faciũt. Luxuna quoq
curius: utraq equałr gignit. Qͥ da cõti¬
uentes: sicut panez aĩ pondere elũt ita
et a qua aĩ mensura bibũt asẜentes ad
castimoniaz carius etiaz aque abstinen¬
cam conuenire

Expanded text:
mane usque ad solis occubitum, ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt: sed consuetudine beluina detenti, luxuriae tantum tota die, epulisque inserviunt. Clamat Joqui bibitis vinum in dulcedinem. Quo testimonio, non ait tantum, flete omnes qui bibitis vinu sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis lum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere , utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam convenire
Abbreviated transcription (Latin):
homo seumat: et int̾ior orat faciliꝰ
per icumũ: oratõ penetrat celũ. Tunc
eni homo sp̃uał effectu angłis ꝯuin¬
git deoq libenꝰ copulatur. Per ieiu¬
niũ etiam occulca mist̾ioꝵ celestul re¬
uelantur diumniꝙ sacramenti archauͣ

Expanded text:
cilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. Per jejunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ bone operacõnis metu extĩgt̃
mopie nec ꝑmittũtur infirma mẽ¬
te desiterata conspic̾e qui cũ indige̾
in mũdo metuũt a głia suꝑna semet¬
ip̃os abscindũt: multis cõsilioꝵ argu¬
mentis infidiatur eis dẏabolus ĩ acqͥ¬
rendo płurima qui in panas et modi¬
cis nouer̃t ẽẽ ꝯtempti. Opponit igit
nisq sufficiant. qͣtmnꝰ hus blandimẽ¬
tis intentõne bone teuotõnis sb̾uer¬
tat. Atq in terrenis lucis deceptam
mentem relucat. ¶ Multis argu¬
uentis insichatur duaibolus eis quire¬
mĩciant scło: ut eiꝰ se iteꝵ amoris sb̾¬
stemant: Grauiꝰ aũt illos in ꝯcupis¬
cencia scli fert. qͦs post renuciatio

Expanded text:
tionem bonae operationis metu exstinguunt tionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Opponit igitur nisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, q
Abbreviated transcription (Latin):
lectamentis mũdi ꝓuocat qui cos il¬
mor xp̃i. s reuocat cupiditas seculi
Qͥ promide obliuiscuntur uoti: qr ca¬
piuntur illecebris uanitutis. Quecũ¬
pestate huiꝰ scłi libens nam nullꝰ te a
tauert. Actrociter enĩ in cliscussione
diumi iudicii arguendi sũt: qui qd̃
ꝓfessione spopondeant.: imiple̾ oꝑe ꝯtẽp¬
serũt ¶ Airabiłr ꝯparatur sinulitu¬
do a uoluptatib mũdi conanti redire
ad deũ retinentib mũdiconanti redi¬
re ad deũ retientib eũ cupiclitatibus
mũdi: ei qui dormitans exurg̾e cona¬
tur: et sopore sõpnicepͥmitur. Ille cĩ
ad bonũ nouit redire et uoluptatu
fascib nõ sinitur: iste meliꝰ elegit in¬
gilare: s soporis torpore tenetur. A bo¬
no in deteriꝰ lapsos supͣ curbones fri¬
gidos fien nignores. qr per torporez
mentis ab ignecaritatis dei extincti
sunt: et per mũdi appetitũ a luce su¬
perne illuminatõnis pͥuati ingre¬
dine pcc̃oꝵ fuscuntur: Qͥdum intẽ¬

Expanded text:
is mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunpestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a taverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redia voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam inten
Abbreviated transcription (Latin):
gubnanda suscipiat. Multis int̾apit¬
int̾cipit sathanas fraudib eos quim
ponitur renũit consultis arbitrantes
fullentes eos ꝑ sp̃em boni: ut clũ illos
a pastorali officio retruhit: neqͣꝙͣ ꝓfici¬
ant quieoꝵ uerb̾ as atq extemplis
instrui poterant. Scĩ uiri neqͣꝙͣ. occupa¬
tõnũ scłariũ cuiꝰ appetũt s occulto or¬
diue sibi sr̃ impositas geuu̾it: et ꝙͣuis
illas ꝑ meliorez intentõnez fugiant
tũ ꝑ sbditam mente portant. qͣs qͥde
sĩnno opere si liceat uitare festinant
S timentes occultam dlispensatõnẽ
dei suscipuĩt ꝙ fuguĩt ex̾cent ꝙ uita¬
re noscunt ¶Intrant enĩ ad cor et ibi
ꝯsulũt: quid uelit occulta uoluntas
dei seq subditos debere ẽẽ sũmis ordina¬
tõnib coguoscentes. hũili añt cerui¬
cem cordis iugo diuine dispensat̾ois

Expanded text:
gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui men animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
net menses. aut magnus õib
planetis in eũdẽ locũ recurrẽti¬
b qui fit per annos solsticia¬
les plurimos. ¶oera singu¬
loꝵ anoꝵ st̃ ꝯstituta a cesare
augusto qũ pͥmũ censũ cxeg̾¬
ac romanoꝵ orbem descͥpsit. dic¬

Expanded text:
net menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem desc
Abbreviated transcription (Latin):
psalteriũ. tercius masloth ꝙ dr
ꝓuerbia salomonis. qͣitus coe¬
lech qd̾ est eccłiastes. Qͥntꝰ sira¬
sirim. qd̾ est cantica cãticoꝵ. Sex¬
tus clamel. Septimꝰ dabreianĩ
qd̾ est uerba clieꝵ. Hoc est pa¬

Expanded text:
Psalterium, tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis, quartus Cohelet, quod est Ecclesiastes, quintus Sirasirin, quod est Cantica canticorum, sextus Daniel, septimus Dabreiamin, quod est Verba dierum, hoc est Pa
Abbreviated transcription (Latin):
assistũt. Quarto ordo ẽ apd
nos uet̾is testam̃ti. eoꝵ libro¬
rũ qͥ in cauone hebraico ñ st̃
quoꝵ pͥmꝰ sapiencie lib̾ ẽ. Se¬
cũdus eccłiasticus. tercus to¬
bie. qͣrtus iudich. q̾ntus ⁊ ser¬
tus machalcoꝵ. Quos scil u¬
dei int̾ apocripha separãt. es
et honorat ⁊ p̃licat.
N nouo enĩ testam̃to duo
orclines st̃. Pmus euͣngli¬
cus in quo st̃. matheus. mar¬
xiiii. epłis. petrus in cluabus
est in historia in moralibꝰ. in
allegoria. Rursus ista tria
mstifarie cliuidũtur: id ẽ qͥd
ado quid ab angłis uł ab hoĩ¬
bus et gestũ clictũ sit qͥd apro¬
phetis ꝓnũciatur de xp̃o i cor¬
pore eius. quid de cliabolo et
m̃bris eius. quid de uet̾i a no¬
uo ppło. qͥd de p̾sẽti sclo ⁊ futõ¬
⁊ regno atq uidicio¬

Expanded text:
assistunt. Quartus ordo est apud nos veteris testamenti, eorum librorum qui in canone hebraico non sunt. Quorum primus Sapientie liber est: secundus Ecclesiasticus: tertius Tobias: quartus Iudith: quintus et sextus Machabeorumquos licet Iudei inter apocripha separent, eccet honorat et predicat. In novo autem testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Mattheus, Marepistolis: Petrus in duabus: est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur, id est quid a deo, quid ab angelis vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis pronunciatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris eius; quid de veteri et novo populo; quid de presenti seculo et futuro regno atque iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
gresa: qd̾ est leuiticus. Quar¬
miuĩ. Nu st̃.u. libri moysi.
quos hebrei. torath. latii logẽ
auelant᷑. Propͥe enĩ ler appel¬
in quo ꝯtiment᷑ libri quoꝵ pri¬
mꝰ iosue bennũ. qui latine iħu
iudicũ. Tertius samuel qͥ ẽ re¬
gũ pͥmꝰ. Quartus malachini
qui est regum sccłs. Qͥntꝰ ysa¬
ias. sextus ieremias .Uiꝰ. iere¬
chiel. Octauꝰ thareasra qͥd̾r xuiꝰ¬

Expanded text:
icus. Quarmium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thorath, Latini legem appellant, proprie autem lex appelin quo continentur libri omus Iosuae Benun: qui latine Iesu Iudicum; tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieremias; septimus Ezechiel; octavus Thereazar, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sierũt: ⁊ ecce oĩa fcͣta st̃ noua
patur qr innouat. Non eĩ illd
discunt nisi hoĩes renouati ex
uetustate ꝑ gr̃am: ⁊ ꝑtinen¬
tes iam ad testam̃tũ uouũ qd
est regnũ celoꝵ. Hebrei enĩ
uetus testam̃tũ ezra auctore
ros cos in tres orclines. legis

Expanded text:
sierunt, et ecce facta sunt nova.' patur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore,entes eos in tres ordines: Legis
Abbreviated transcription (Latin):
iucliũ. ułq antiqͥ agros qͦs bel¬
lo ceꝑant: ut p̃cle noĩe h̾ebãt
Omĩs . ĩt. iger ut uarro docet qͣ
tus arborib aut pascuis. qͥ h̾bis
tm̃ et aĩalib uacat. aut floreꝰ
georgicoꝵ secutꝰ est. ¶ Rura:

Expanded text:
ium: vel quod antiqui agros quos bello ceperant, ut praedae nomine, habebant. Omnis autem ager ut Varro docet qutus arboribus; aut pascualis, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, Georgicorum secutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfcũs est perfectõne mũdi qͣ¬
clam numen sui ꝑfectone de¬
clarat. Siułr et qͣdragnita
dies quib moyses et helias
et ip̃e dñs ieiunauerũt: sine
numeroꝵ cognitoe nõ ĩtlłigũ¬
guras nõ nisi noti huiꝰ artis
sciencie solu̾e possũt. Datũ ẽ
etiam nob̃ ex aliqͣ parte sub
numeroꝵ ꝯsist̾e disciplina ꝙͣ.¬
do horas per eam cliscimꝰ. ꝙͣ.¬
do de mẽsiũ cirtulo disputamꝰ
gͥnoscimꝰ. Per numeꝵ si qͥclẽ
ne ꝯfuncdamur instriumi. Tol¬
le numeꝵ in rebꝰ oĩb. et om̃ia
ta ignorancia ceca ꝯplectitur
Nec differri possũt a cet̾is aĩa¬
lib: qui calculi nescĩt rõnez¬
b et imparib. Dar nu¬
merus cliuidit᷑ in his. parit̾

Expanded text:
s est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies quibus Moyses et Helias, et ipse Dominus jejunaverunt, sine numerorum cognitione non intelligiguras non scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curriculo disputamus, gnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia ta ignorantia caeca complectitur, nec differri potest a caeteris animalibus qui calculi nescit rationum et imparium. 1. Numerus dividitur i
Abbreviated transcription (Latin):
sione nõ recipit sectõ illa. S
ante unitate inuenit᷑ t̾iuꝰ
ꝙ̃ secare nõ possis. ¶ Im pan¬
ter impar est: qui ab ĩpari
numero impant̾ mensurat᷑.
i pares nimeri ab inparibꝰ em
partibꝰ diuiditur. Ut sepcies sep¬
tem .xl .uiiii. et qͥnquies quini
rxu. ¶Impariũ nimicroꝵ alii
simplices st̃. alii ꝯpositi alii me¬
ddioctes. Simplices st̾ qͥ nulla
ut ternariꝰ sola t̾cia. et qͥnarius
solam qͥnta: et septenarius so¬
lam septimam. Hiis enĩ una
ps sola est. ¶ Cõpositi st̃ qͥ nõ
sola unitate metiũtur. s etia
alio uumero ꝓcreant᷑. ut .uiiii.¬

Expanded text:
ionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Inpariter inpar est, qui ab inpari numero inpariter mensuratur, inpares numeri, ab inparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, XLIX, et quinquies quini XXV. Imparium numerorum alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. 123 7. Simplices sunt, qui nullam ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam: his enim pars una sola est. Compositi sunt, qui non sola unitate metiuntur, sed etiam alio numero procreantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
res. tribunicie. uilie cornelie. Nã
sb̾fecti ꝯsules papius et pompes
legez tulerũt que a noĩb eor nũ
nent pr̃m p̾mia pro suscipiẽctis
libens. Sub cod̾ quoq ĩpatore.
falaidius tribunus plebis lege
fecit. ne qͥs plus in extraneis tes¬
tam̃to legaret ꝙͣ ut qͣrta pars
sreet ercdibꝰ ex cuiꝰ noĩe lex fal¬
ciclia nũcupata est. Aquiliꝰ qͦ
xui. de lege natura

Expanded text:
res, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum nens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius . De lege
Abbreviated transcription (Latin):
ductu. Itaq init̃õ tał sccla: singłis
olorib postea clu̾sis sicq paulatĩ
sese ars ip̃a clistinxit et ĩueĩt lum̃
itq u̾bras clifferẽciasq coloꝵ. Ut
enũc pistores pͥꝰ ũbras qsdã et li¬
neas future imagiis clucũt len
oloris cõplẽt tenẽtes ordinẽ ĩuẽte¬
s decimo de coloribus

Expanded text:
ducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen atque umbras differentiasque colorum. Unde et nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducent, deinde coloribus conplent, tenentes ordinem inventae artis. De coloribus