comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eort̃ carne carnalit sed ssalit̃ iam uiuente quan¬
tũ dñs dignat̃ adiunare uidimus: Etilla quidẽ
actioł potius quies iq: otiũ quale fiturũ sit siue¬
rũ uelim dicere. nescio ronenĩ hoc umquã ꝑsen¬
sum corpariruidi. Sia ut mente idẽ intellegentia
uidissemedica. quantũ ẽ. aut quidẽ nr̃a intelle¬
gentia. adilla excellentiã : ⁊biẽ enĩ paxdi. quae
sicut ait apostolus. superat omnẽ intellectũ:
quenisi nr̃ms Aut fortasse etiã sc̃orũ angelorũ :
ipsos excepiss: uid eat̃ quiait omne intellectum.¬
secundũ hoc dictũee debemꝰ accipere : quia pacẽ
di qua đr ipse pacatuse. sic̃ đr nouit n ea nossic
possum̃ nosse : nec ulli angesi. superat itaq omnẽ
intellectũ non dubiũ quodõt̃ suu sedquiaeinos
ꝓmodo nro pacis ei paticipes facti summã in nob̵
sciunt eã sc̃ĩ angeli. homines aut nunc longe in¬
sra aliquantũ libet ꝓfectũ mentis excellant : ꝓfectũ¬
Considerandũ e enĩ quantus uirdicebat: exparte

Expanded text:
eorum carne carnaliter, sed spiritaliter iam uiuente, quantum Dominus dignatur adiuuare uideamus. Et illa quidem actio uel potius quies adque otium quale futurum sit, si uerum uelim dicere, nescio. Non enim hoc umquam per sensus corporis uidi. Si autem mente, id est intellegentia, uidisse me dicam, quantum est aut quid est nostra intellegentia ad illam excellentiam ? Ibi est enim pax Dei, quae, sicut ait apostolus, superat omnem intellectum; quem nisi nostrum, aut fortasse etiam sanctorum angelorum? ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectumsecundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem Dei, qua Deus . ipse pacatus est, sicut Deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. Superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. Sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participesciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim
Abbreviated transcription (Latin):
omnino mirusẽ. nec conp̃hendi ab homine potest.
et hoc ipse homõe : Dicerẽ ꝗđẽ sic arsuros sine ullo suo
crucior in hac flamma nisi conuenient̃ responderi
cernerẽ talẽ fuisse illã flammam quale soculi quos
leuauit etlazarũ uidit qualis lingua cuiumorẽ
exiguũ desiderabit infundĩ qualis digitus latari
dequo idsibi fieripostulauit: ubi tam̃ erant sine
corporib animae Siergo incorporalis etilla flama
que exar sit : etllagut tula quã poposcit qualus
en ã us dormientiũ siut incȩtas cernentio rẽ nor¬
porales abemtes tami similitu dine cortir. lcase taĩ¬
homoc dispsimncor poresit intalib uisis ltasetam̃
ramesi mile suo corpori uidet utdiscerere
omini sio in posstt ⁊tuero gehenna illa qđ etiãstagnũ
imusetsulphuris dictũ ẽ : corporeus ignseritet
enuciabit corpora damnatorũ aut et homnũ
eidenonũ solida hominũ aeria dae monũ: aut
tantũ hominũ corporas piritibus: Daemones

Expanded text:
omnino mirus est nec conprehendi ab homine potest, omnino mirus est nec conprehendi ab homine potest, et hoc ipse homo est. Dicerem quidem sic arsuros sine ullo suo Crucior in hac flamma, nisi conuenienter responderi cernerem talem fuisse illam flammam, quales oculi quos leuauit et Lazarum uidit, qualis lingua cui umorem exiguum desiderauit infundi, qualis digitus Laxari de quo id sibi fieri postulauit; ubi tamen erant sine corporibus animae. Sic ergo incorporalis et illa flamma qua exarsit et illa guttula quam poposcit, qualia sunt etiam uisa dormientium siue in ecstasi cernentium res incorporales, habentes tamen similitudinem corporon corpore, sit in talibus visis, ita se tamen tunc similem suo corpori videt, ut discernere omnino non possit. At vero gehenna illa, quod etiam stagnum ignis et sulphuris dictum est , corporeus ignis erit, et cruciabit corpora damnatorum, aut et hominum et daemonum, solida hominum, aeria daemonum; aut tantum hominum corpora cum spiritibus, daemones
Abbreviated transcription (Latin):
sinihiligne ꝑpeti possit ñ ureret ferue factus inbal¬
neos: utenĩ urat prior urit̃ facitq cũpatit᷑ Sia ũt
quisquã nulla habere corpora daemones ad seue¬
rat ñẽ dehacre aut laborandũ operosa inꝗsitione:
aut̃ contentiosa disputatione certandũ. Quur enim
ñ dicamꝰ quãuis miris tam̃ ueris modisetiã sp̃s incor¬
poreos posse poene corporalis ignis affligi si sp̃s
hominũ etiã ipsi ꝓfecto incorporei et nunc potuer̃
includi corporalib membris: et tunc poter̃ corporũ
suorũ uinculis in solubilit̃ alligari: Aderebunt ergo
si eis nulla s̃ corpora sp̃ẽ daemonũ dmmo sp̃s daemo¬
nes licet incorporei corporeis ignib eruciandi ñ ut
ignes ipsi ꝗb: adhȩrebunt eorũ iunctura in spirentur
et animalia fiant quae constet spu et corpore.: Sedut
dixi miris et ineffabilib modis adherendo accipientes
exignib: poenã nondante s ignib: uitã : ꝗaetiste alius

Expanded text:
si nihil igne perpeti posset, non ureret feruefactus in balsi nihil igne perpeti posset, non ureret feruefactus in balneis. Ut enim urat, prior uritur facitque cum patitur. Si autem quisquam nulla habere corpora daemones adseuerat, non est de hac re aut laborandum operosa inquisitione aut contentiosa disputatione certandum. Quur enim non dicamus, quamuis miris, tamen ueris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis adfligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris et tunc poterunt corporum suorum uinculis insolubiliter adligari? Adhaerebunt ergo, si eis nulla sunt corpora, spiritus daemonum, immo spiritus daemones, licet incorporei corporeis ignibus cruciandi, non ut ignes ipsi, quibus adhaerebunt, eorum iunctura inspirentur et animalia fiant, quae constent spiritu et corpore, sed, ut dixi, miris et ineffabilibus modis adhaerendo, accipientes ex ignibus poenam, non dantes ignibus uitam; quia et iste alius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere : Quid aut̃ uerũ sit resipsa expeditius
indicabit quando eritscientia tanta sanctorũ
ut eis cognoscendarũ illarũ poenarũ necessaria
ñ sit experientiã: Sedea quae tuncerit plena atq
pfecta ad hoc quoq sciendũ sapientia sola suffieiatt
nc̃ enĩ expartescimus donec ueniat qđ ꝑfectumẽ
dũ tam̃ nullomodo illa corpora talia futura cẽ
credamus ut nullis ab igne ad ficiant᷑ doloribus
Hoc occurrit quaerere siñ eritignis incorpora¬
lis sic̃ ẽ animidolor sed corporalis tactunoxius
ut eo possint corpora cruciari : quomodo in eo
erit etiã poena spuum malignorum: Idem
quippe igniserit supplicio scilicet hominũ ad tribu¬
stus et daemonũ dicente xp̃o: Discedite amemale dicti
inignẽ aeternũ ꝗparatusẽ diabolo etangelis eius:
Nisi ꝗas̃ quȩdã sua etiã demonib corpora sic̃ doctis
hominib: uisũẽ existo aere crasso atq umido cuius
inpulsus uento flante sentit̃ : Quod genus elem̃ti

Expanded text:
tinere. Quid autem horum uerum sit, res ipsa expeditius indicabit, quando erit scientia tanta sanctorum, ut eis cognoscendarum illarum poenarum necessaria non sit experientia, sed ea, quae tunc erit plena adque perfecta, ad hoc quoque sciendum sapientia sola sufficiat nunc enim ex parte scimus, donec ueniat quod perfectum est; dum tamen nullo modo illa corpora talia futura esse credamus, ut nullis ab igne adficiantur doloribusHic occurrit quaerere: Si non erit ignis incorporalis, sicut est animi dolor, sed corporalis, tactu noxius, ut eo possint corpora cruciari: quo modo in eo erit etiam poena spirituum malignorum? Idem quippe ignis erit, supplicio scilicet hominum adtributus et daemonum, dicente Christo: Discedite a me. maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. Nisi quia sunt quaedam sua etiam daemonibus corpora, sicut doctis hominibus uisum est, ex isto aere crasso adque umido, cuius inpulsus uento flante sentitur. Quod genus elementi
Abbreviated transcription (Latin):
ferr&ur. in quibꝰ fuit mathusalã : ꝑquẽ generatio¬
nũ memorandarũ ordo transcurrit. Curergo
tanta paucitas successionũ cõmemoratur ingene¬
rationib &cainc siess usq ad diluuũ ꝑducioporte¬
bat nec erat dutur na aexas praeuenies puber¬
tatẽ quecentũ uł amplius annos uacar & afogibus
Nã siñ intendebat auctor libri huius aliquẽ. ecessa
rio ꝑducer & seriẽ generationũ Sicut in illis que
ueniunt semine seth: intendebant ꝑuenire ad noe :
aquorursus ordo necessarios sequeretur : quid
opus erat p̃termittere primogenitos filios ut ꝑueni¬
rexur ad lama h.: incuiusfiliis finit᷑ illa contexio:
octaua generatione scilic& &adam: septima & ca¬
in. In quasi ẽẽt aliquid in dede inceps conatendũ:
unde ꝑuenitur. uł adisfliticum populũ in quoceles¬

Expanded text:
ferretur; in quibus fuit Mathusalam, per quem generatioferretur; in quibus fuit Mathusalam, per quem generationum memorandarum ordo transcurrit. Quur ergo tanta paucitas successionum commemoratur in generationibus ex Cain, si eas usque ad diluuium perduci oportebat, nec erat diuturna aetas praeueniens pubertatem, quae centum uel amplius annos uacaret a fetibus? Nam si non intendebat auctor libri huius aliquem, ario perduceret seriem generationum, sicut in illis, quae ueniunt de semine Seth, intendebat peruenire ad Noe, a quo rursus ordo necessarius sequeretur: quid opus erat praetermittere primogenitos filios, ut perueniretur ad Lamech, in cuius filiis finitur illa contextio, octaua generatione scilicet ex Adam, septima ex Cain, quasi esset inde aliquid deinceps conectendum, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Filii scłi huius generat & generantus . Ciuita¬
tẽ uerodĩ peregrinantẽ in hoc scło : regeneratio
ꝑducit ad alterum saeculum : cuius filii n& gene¬
rant n& generantur.: Hic ergo generari.etge¬
nerare ciuitati utriquae cõmunae ẽ : quã uis
dĩ ciuitas habeat &iã hic multa ciuiũ milia: quae ab
opere generandi seabstineant: Sed habeat &iã
illa ximitatione quadam licet errantium
Ad eam nã quae ꝑtinent etiã quid eui antes ab huius
fide : diũ sas here ses condiderunt :: Secundum
hominẽ quippe uiuunt ñ sec undũ dm̃: Etindor
gr̃mno sophistȩ qui nudi ꝑ hibentur philosophari
in solitu dinibus indiȩ ciues eiuss̃. et a generando
secohubent. Non est enimhoc bonum: nisi cum
fit scđm fidẽ summiboni quids̃ est: Hoc tamen
nemofecisse ante diliuuũ repperitur. quando quidẽ
&iã ipse enochseptimus ab adã quitranlatus refertur
ẽẽ mortuus: Cenuit filios & filias: ante quã trans¬

Expanded text:
Filii saeculi huius generant et generantur. CiuitaFilii saeculi huius generant et generantur. Ciuitatem uero Dei peregrinantem in hoc saeculo regeneratio perducit ad alterum saeculum, cuius filii nec generant nec generantur. Hic ergo generari et generare ciuitati utrique commune est; quamuis Dei ciuitas habeat etiam hic multa ciuium milia, quae ab opere generandi se abstineant; sed habet etiam illa ex imitatione quadam, licet errantium. Ad eam namque pertinent etiam, qui deuiantes ab huius fide diuersas haereses condiderunt; secundum hominem quippe uiuunt, non secundum Deum. Et Indorum gymnosophistae, qui nudi perhibentur philosophari in solitudinibus Indiae, cibi esu ot a generando se cohibent. Non est enim hoc bonum, nisi cum fit secundum fidem summi boni, qui Deus est. Hoc tamen nemo fecisse ante diluuium reperitur; quando quidem etiam ipse Enoch septimus ab Adam, qui translatus refertur esse non mortuus, genuit filios et filias antequam trans
Abbreviated transcription (Latin):
lat as saracis romanosuo lensintellegi quideassaraco
ꝑtroiano soriginẽ ducunt. Et domum aeneȩ: eosdđẽ
ipsos ꝗeo duce troiani cũ italiam uenissent. ab eis
condita est roma Imitatus nãquae ẽ poeta ille
lntteras sacras inquib: dr̃ domus iacob. lamingens
populus haebrȩ orum.  Dicit aliquis si hocintendebat
scriptor huius historiae in cõmemorandis genera¬
tionibus & adam ꝑfiliũ eĩ setd. ut ꝑ illas ꝑuenir &
ad noe sub quo factũ ẽ diliuuũ. aquorursus contexe¬
r&ur ordo nascentium: quoꝑueniret ad abraham:
a quo matheus euangelista incipit generationes.
quid tendebat in generationib: &cain. & quo eas
ꝑducere uolebat. : respond&ur usq: ad diluuiũ
quo totũ illud genus terraene ciuitatis ad sumptum
ẽ. sed reparatum & filiis noȩ. Neq: enĩ deeẽ pote¬
rit hax terrena ciuitas soti& asq: hominũ scđm
hominẽ uiuentiũ usq: ad huius scłi finẽ dequo dñs

Expanded text:
lat Assaraci, Romanos uolens intellegi, qui de Assaraco lat Assaraci, Romanos uolens intellegi, qui de Assaraco per Troianos originem ducunt; et domum Aeneae eosdem ipsos, quia eo duce Troiani cum Italiam uenissent ab eis condita est Roma. Imitatus namque est poeta ille litteras sacras, in quibus dicitur domus Iacob iam ingens populus Hebraeorum. CAPUT scriptor huius historiae Ie. in commemorandis generationibus ex Adam per filium eius Seth, ut per illas perueniret ad Noe, sub quo factum est diluuium, a quo rursus contexeretur ordo nascentium, quo perueniret ad Abraham, a quo Matthaeus euangelista incipit generationes, quid intendebat in generationibus ex Cain et quo eas perducere uolebat?1 Respondetur: Usque ad diluuium, quo totum illud genus terrenae ciuitatis absumtum est, sed reparatum est ex filiis Noe. Neque enim deesse poterit haec terrena ciuitas societasque hominum secundum hominem uiuentium usque ad huiu
Abbreviated transcription (Latin):
annumerato adam Septimusenĩ ab illo natus ẽ
enodi quod int̃ praetatur dedicatio : Sed ipse est
ille trans latus qm̃ placuit dõ. et in signi numero
inordine generatĩonũ quos abbatũ c̃secratũ ẽ.
septimo scilicet ab adam. Ab ipso autẽ patre
istarum generationum quaedis cernuntur aꝓgenie
cam. Id est a seth sactus ẽ quoto die factus ẽ homo
et consum auit ds̃ omiã opera sua Sed huues
enoch trans latio nrãe dedicationis est praefigurata
dilatio:
qua e quidẽ lam facta ẽ inxpͥo capite nr̃o: qui sic resurrait
ut ñ moriatur ulterius : sed &ĩã ipsetrans latus ẽ: Restat
aũt altera dedicatio uniũ sadomuscuius ipsexp̃s est
fundamentũ : quae differtur in finẽ : quando erit
omniũ resurratio non moriturorũ amplius. Siue
aũt domusdidicatur : siue tẽplumdi: siueciuitas di.
id ipsum ẽ n& ab orr& alatini eloquii consu&udine
Nã et uirgilius imperiosissimã ciuitatẽ domũ appel¬

Expanded text:
annumerato Adam. Septimus enim ab illo natus est annumerato Adam. Septimus enim ab illo natus est Enoch, quod interpretatur dedicatio; sed ipse est ille translatus, quoniam placuit Deo, et insigni numero in ordine generationum, quo sabbatum consecratum est, septimo scilicet ab Adam. Ab ipso autem patre istarum generationum, quae discernuntur a progenie Cain, id est, a Seth, sextus est, quoto die factus est homo, et consummavit Deus omnia opera sua. Sed hujus Enoch translatio nostrae dedicatidilatio. Quae quidem iam facta est in Christo capite nostro, qui sic resurrexit, ut non moriatur ulterius, sed etiam ipse translatus est; restat autem altera dedicatio uniuersae domus, cuius ipse Christus est fundamentum, quae differtur in finem, quando erit omnium resurrectio non moriturorum amplius. Siue autem domus Dei dicatur siue templum Dei siue ciuitas Dei, id ipsum est nec abhorret a Latini eloquii consuetudine. Nam et Vergilius imperiosissimam ciuitatem domum appel
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi hoc iuilt sperauit inuocare. nisiquia ꝓ h&ia
ẽ xorturum populũ qui scđm electionẽ grãe in¬
uocare nom̃ dñidi: hoc est qđ ꝑ aliũ ꝓph& am
dictum apostolus de hoc populo intellegit addĩ gram
ꝑtinentẽ. Eterit om̃is ꝗ in uocauerit nom̃ dñi sal¬
uuserit: Hoc ipsum enĩ qđ dr̃ : & nominauit nom̃
eiusenos: qđ int̃ pr&atur homo acdeinde additus
hic sperauit inuocare nom̃ dñi dĩ satis ostendtus
qđ non in seipso spemponere debeat homo: Male¬
dictus enĩ om̃issicut alibi legitur. ꝗ̃ spem suã ponit
in homine. Ac ꝑ hoc n&inse : ut sit cius alterius ciui¬
tatis quae ñ scđm filiũ cam dedicatur hoc tẽpore:
idẽ mortalis huius seculi labente transcursu : sed
in illa morta litate beatitudinis sempit̃ nae
Nã & ista ꝓpago cuius ẽ pater seth. in ea generatio¬
ne hab& dedicationis nom̃ quae septima ẽ ab ada.

Expanded text:
Quid sibi hoc uult: Sperauit inuocare, nisi quia prophetia Quid sibi hoc uult: Sperauit inuocare, nisi quia prophetia est exorturum populum, qui secundum electionem gratiae inuocaret nomen Domini Dei? Hoc est, quod per alium prophetam dictum apostolus de hoc populo intel- • legit ad Dei gratiam pertinente: Et erit, omnis qui inuocauerit nomen Domini saluus erit. Hoc ipsum enim quod dicitur: Et nominauit nomen eius Enos, quod interpretatur homo, ac deinde additur: Hic sperauit inuocare nomen Domini Dei, satis ostenditur, quod non in se ipso spem ponere debeat homo; maledictus enim omnis sicut alibi legitur, qui spem suam ponit in homine, ac per hoc nec in se, ut sit ciuis alterius ciuitatis, quae non secundum filium Cain dedicatur hoc tempore, id est mortalis huius saeculi labente transcursu, sed in illa inmortali tate beatitudinis sempiternaeNam et ista propago, cujus pater Seth, in ea generatione habet dedicationis nomen quae septima est ex Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
tatur resurratio mors xp̃s. etuita eĩ & mortius
figuratur.. Ex qua fide gignitur hic ciuitasdĩ adẽ
homo qui sperauit in uocare nom̃ dñi dĩ. Specñi
Nam quis uacare hoc &xistim& ab altitudine sacramenti:
ENumquid eñ ab el ñsperauit inuocare nomen dñi di:
cuius sacrificiũ scriptura tam acceptũ dõ fuisse com¬
menat s Numquid ipsesedi nonsperauit inuocare
nom dñidĩ. de quo dictũ est: suscitauit enĩ mihi ds̃
sem̃ aliud ꝓabel : curergo huic ꝓpriae tribuitur:
quod piorum omniũ intellegitur eẽ communae
Nisiꝗa o portebat in eo ꝗdepatre generationũ in melio¬
rẽ partem. hoc est suꝑnae ciutatis separatarũ primꝰ
cõmemoratur & ortus p̃figurari hominẽ. Id est ho
raenȩ sed scđm đm uiuit in spe felicitatis aeternae
Ne dictũ ẽ hic sperauit in dñm dm̃. authic inuoeauit
nom̃ dñi dĩ sed sperauit inquit in uocare nom̃ dnidi

Expanded text:
tatur resurrectio. mors Christi et uita eius ex mortuis tatur resurrectio. mors Christi et uita eius ex mortuis figuratur. Ex qua fide gignitur hic ciuitas Dei, id est homo, qui sperauit inuocare nomen Domini Dei. Spe enim Nam quis uacare hoc existimet ab altitudine sacramenti? Numquid enim Abel non sperauit inuocare nomen Domini Dei, cuius sacrificium scriptura tam acceptum Deo fuisse commemorat? Numquid ipse Seth non sperauit inuocare nomen Domini Dei, de quo dictum est: Suscitauit enim mihi Deus semen aliud pro Abel? Quur ergo huic proprie tribuitur, quod piorum omnium intellegitur esse commune, nisi quia oportebat in eo, qui de patre generationum in meliorem partem, hoc est supernae ciuitatis, separatarum, primus commemoratur exortus, praefigurari hominem, id est homrenae, sed secundum Deum uiuit in spe felicitatis aeternae? Nec dictum est: <Hic sperauit in Dominum Deum\', aut: \'Hic inuocauit nomen Domini Dei\', sed: sperauit, inquit, inuocare nomen Domini Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
prus & primuntur uxores illius hominis ꝗ no¬
minatur hic nouissimus pater .: Sicut aũt cain
qđ int̃ pretatur possessio : terraene conditor
ciuitatis et filius eius incuius nomine condita est
enoch quod int̃ praetatur dedicatio. Indicat
iftam ciuitatem : etinitium & finẽ habereterre¬
nũ ubinihil speratur amplius quam in hoc seculo
cernipotest. Ita sechi qđ int̃ praeratur resurrectio
cũ sit genesationũ seor sum cõmemoratar um pater:
uid defilio eius sacra hax istoria dicat intuendum
ẽ Et seth inquid natus ẽ filius: et nomina uit nom̃
eius enos. Hic sperauit in uocare nom̃ dñi dĩ
Nempeclamat a testatio ueritatis: in speigitur
uiuit homo filius resurrationis inspeuiuit quã¬
diu peregrinatur hic ciuita sdĩ que gignitur & fide
generationis xp̃i: &x duobus nãq illis hominib: abel
qđ int̃ pretatur luctus et eius fratre seth. qđ int̃pre¬

Expanded text:
ropriis exprimuntur uxores illius hominis, qui noropriis exprimuntur uxores illius hominis, qui nominatur hic novissimus pater. Sicut autem Cain, quod interpretatur possessio, terrenae conditor ciuitatis, et filius eius, in cuius nomine condita est, Enoch, quod interpretatur dedicatio, indicat istam ciuitatem et initium et finem habere terrenum, ubi nihil speratur amplius, quam in hoc saeculo cerni potest: ita Seth, quod interpretatur resurrectio, cum sit generationum seorsus commemoratarum pater, quid de filio eius sacra haec historia dicat, intuendum e. Et Seth, inquit, natus est filius, et nominauit nomen eius Enos; hic sperauit inuocare nomen Domini Dei. Nempe clamat adtestatio ueritatis. In spe igitur uiuit homo filius resurrectionis; in spe uiuit, quamdiu peregrinatur hic, ciuitas Dei, quae gignitur ex fide resurrectionis Christi. Ex duobus namque illis hominibus, Abel, quod interpretatur luctus, et eius fratre Seth, quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
natim femino &x prossa ẽ: In sus aũt quae ꝓpagant᷑ aca
canĩpsofine quo usq ꝑtendunt nouissima fomina
genita nominat᷑. Sic enĩ legitur Mathus a hel ge¬
nut lamah et sumpsit sibi lam&iduas uxores:
nom̃ uniada e nom̃ saecundae sela et peperit
ad&i obel. hicerat pat̃ habitantiũ in tãb naculis pecu¬
ariorum: et nom̃ fratris eĩ iobal. hic fuit ꝗo stendit
psalterium & crttharam: Sella ũt peperit et ipsa
Soror aũt tobel noemma.. hucusque porrate sunt
generationes & cain:quaesunt om̃s ab adam octo :
annumerato ipsoadam Septẽ scilicet usque
adlamech: quiduarum maritus uxorũ fuit. et
octaua ẽ generatio infiliis ẽ. Inquib: cõmemorat᷑
et femina: Vbi eligant e significantũ est terre¬
nam ciuitatẽ : usq: insui finẽ carnales habituram
generationes : quae marium feminarũq: coniun¬
tione ꝓueniunt: Vnde et ipsȩ quod p̃ter euã
nusquã repperitur ante diliuuum: nominib ꝓ¬

Expanded text:
natim femina expressa est: in his autem quae propagantur ex natim femina expressa est: in his autem quae propagantur ex Cain, in ipso fine quousque protenduntur, novissima femina genita nominatur. Sic enim legitur: Mathusael genuit Lamech: et sumpsit sibi Lamech duas uxores, nomen uni Ada, et nomen secundae Sella; et peperit Ada Jobel: hic erat pater habitantium in tabernaculis pecuariorum. Et nomen fratris ejus Jubal: hic fuit qui ostendit psalterium et citharam. Sella autem peperit et ipsa Soror autem Thobel Noema . Huc usque porrectae sunt generationes ex Cain, quae sunt omnes ab Adam octo, annumerato ipso Adam, septem scilicet usque ad Lamech, qui duarum maritus uxorum fuit: et octava est generatio in filiis ejus, in quibus commemoratur et femina. Ubi eleganter significatum est, terrenam civitatem usque in sui finem carnales habituram generationes, quae marium feminarumque conjunctione proveniunt. Unde et ipsae, quod praeter Evam nusquam reperitur ante diluvium, nominibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ro ille seh int̃praetatur resurratio. etenosfilius
eius int̃ pretatur homo ñ sicut adam : et ipsum
enĩ nom̃ homo int̃ pretatur. sed cõmune ꝑ hib&ur
eẽ in illa lingua idẽ hebra. masculo & feminae:
Nã sic deillo scriptũ ẽ masculũ etfeminã fec̃ illos &
benedixit illos. et cognominauit nom̃ eorum adam
Vnde non ambigit᷑ sicut appellatã fuisse feminã cũ
ꝓprio nomine ut tam̃ adam qđ int̃ p̃tatur homo nom̃ aet
amborum Fnos aũt sic int̃ pretatur homo ia hioc
ñ posse feminã nuncupari : Periti linguae illius
asseuerent : tã quã filius resurr&tionis ubi non
nubent. neq uxore sducent: Ñ em̃ ibi erit genera¬
tio : cumilluc ꝑduxerit regeneratio : Quaro et¬
hoc ñ in cãsum notandũ arbitor qđ in eis qenera¬
tionib quaeꝓpagantur & illo ꝗ est appelatus sedi
Cũgenuisse filios filiasq dicanitur : nulla ibi genita nomi¬

Expanded text:
ro ille Seth interpretatur resurrectio et Enos filius ro ille Seth interpretatur resurrectio et Enos filius eius interpretatur homo; non sicut Adam. Et ipsum enim nomen homo interpretatur; sed commune perhibetur esse in illa lingua, id est Hebraea, masculo et feminae. Nam sic de illo scriptum est: Masculum et feminam fecit illos et benedixit illos et cognominauit nomen eorum Adam. Unde non ambigitur sic appellatam fuisse feminam Euam proprio nomine, ut tamen Adam, quod interpretatur homo, nomen esset amborum. Enos autem sic interpretatur homo, ut hoc non posse feminam nuncupari periti linguae illius adseuerent, tamquam filius resurrectionis, ubi non nubent neque uxores ducent. Non enim erit ibi generatio, cum illuc hoc non incassum notandum arbitror, quod in eis generationibus quae propagantur ex illo qui est appellatus Seth, cum genuisse filios filiasque dicantur, nulla ibi genita nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dere huius modi honorib: nisi quia uerũ sacrifi¬
ciũ uero dõ deberi sciunt: Cum ergo essetadĩ¬
utriusq generis pat̃ : Idẽ eccuius series adt̃renã
& cuius sories ad celestem ꝑtinet ud cuutatẽ õai¬
so abelatd in eĩ int̃fatione cõmendato muirea bili
sacram̃to : factis duo patres singulorũ generũ
cain et s&h : in quorum filiis quos cõmemorari
oportebat . duarum istarum cuutatum in genere
mortaliũ : euidentius indicia clarere coeperunt
Cain quippe genuit enoch: incuius nomine condit
ciuitatẽ terrenam scilicet nom peregrinantem
in hoc mundo : sedin eius tẽporalipace ac felicitate
quiescentẽ Cain autem int̃pretatur possessio
Vnde dictũ ẽ quando natus ẽ siue apatre siue ama¬
tre eĩ : ad quisiui hominẽ ꝑ dm̃ : ł noch uero dedicatio
hiceñĩ dedicatur terrena ciuitas ubi conditur⁊ eñ
hic hab& eumquẽ intendit et app&te finẽ : por¬

Expanded text:
dere huius modi honoribus, nisi quia uerum sacrifidere huius modi honoribus, nisi quia uerum sacrificium uero Deo deberi sciunt. Cutriusque generis pater, id est et cuius series ad terrenam, et cuius series ad caelestem pertinet ciuitatem, occiso Abel adque in eius interfectione commendato mirabili sacramento facti sunt duo patres singulorum generum, Cain et Seth, in quorum filiis, quos commemorari oportebat, duarum istarum ciuitatum in genere mortalium euidentius indicia clarere coeperunt. Cain quippe genuit Enoch, in cuius nomine condidit ciuitatem, terrenam scilicet, non peregrinantem in hoc mundo, sed in eius temporali pace ac felicitate quiescentem. Cain autem interpretatur possessio; unde dictum est, quando natus est, siue a patre siue a matre eius: Adquisiui hominem per Deum. Enoch uero dedicatio; hic enim dedicatur terrena ciuitas, ubi conditur, quoniam hic habet eum, quem intendit et adpetit, finem. Por
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea continuat. quã uis generatricẽ : tam̃ libidi¬
nẽ dequa erubescere uidemꝰ et ipsam pudititiã
coniugalẽ Copulatio igitur maris et feminȩ :
quantũ attin& ad genus mortaliũ qđ dã semina¬
riũ ẽ ciuitatis Sed t̾rena oiuiitas generatione
tantũ modo: caelestis aũt &iã regenaratione
opus hab& : ut noxã generationis euadat: Utrũ
aut aliquod fuerit. uł si fuit : quale fuerit corpo¬
rale atq iusibile generationis signũ antediluuũ
sic̃ habrahe circũ cisio postea est imperata sacra histo¬
ria tac& : Sacrificasse tam̃ dõ &iã illos antiquis¬
simos homines ñ tac&: Quoderin duobus primis
fratrib: claruit. & noe postdiluuũ cũ dearca
fuiss& egressus hostias dõ legitur i molasse : de
quare in p̃cedentib: libr is iam diximus non ob
aliud dae monesarrogante ssibi diunitatẽ deosq
secredi cupientes. sibi expetere sacrificium. etgau¬

Expanded text:
ab ea contineat, quamuis generatricem, tamen libidiab ea contineat, quamuis generatricem, tamen libidinem, de qua erubescere uidemus et ipsam pudicitiam coniugalem. Copulatio igitur maris et feminae, quantum adtinet ad genus mortalium, quoddam seminarium est ciuitatis; sed terrena ciuitas generatione tantummodo, caelestis autem etiam regeneratione opus habet, ut noxam generationis euadat. Utrum autem aliquod fuerit, uel si fuit, quale fuerit corporale adque uisibile regenerationis signum ante diluuium, sicut Abrahae circumcisio postea est imperata, sacra historia tacet. Sacrificasse tamen Deo etiam illos antiquissimos homines non tacet; quod et in duobus primis fratribus claruit, et Noe post diluuium, cum de arca fuisset egressus, hostias Deo legitur immolasse. De qua re in praecedentibus libris iam diximus, non ob aliud daemones adrogantes sibi diuinitatem deosque se credi cupientes sibi expetere sacrificium et gau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquã consanguinitatẽ : fr̃s uocantur & poene
germani sunt: Fuit aũt antiquis patribus religio¬
sae curae: neipsa ꝓpinquitas. sepaulatĩm ꝓpaginũ
ordinib: dirimens longus ab ir& : et ꝓpinquitas ẽẽ
desisteret .:tam ñdum longe positam rursus matri¬
monii uinculo c̃ligare : et quodã modo reuocare
fugientẽ : undeiam pleno hominib: orbeterrarũ :
ñ ꝗdẽ sorores & patreuł matre uł xambob: suis paren¬
tib: natas sed tam̃ amabant desuo genere ducere
uxores : Verũ quis dubitet honestius hoc tẽ pore&iã
consobrinorũ ꝓhibita eẽ c̃iugia . Non solũ scđm
eaquae disputauimus ꝓpt̃ multiplicandas affinita¬
tes: ne hab eat duas necessitudines un a ꝑ sona cũ duae
possint eas habere & numerus ꝓpinquitatis au¬
geri : sed &iã quia nescio quomodo in est humane
uerecundiae quiddã naturale atq: laudabile : ut
uidelic& causa ꝓpinquitatis reuerendũ honorem

Expanded text:
propinquam consanguinitatem fratres uocantur et paene propinquam consanguinitatem fratres uocantur et paene germani sunt. Fuit autem antiquis patribus religiosae curae, ne ipsa propinquitas se paulatim propaginum ordinibus dirimens longius abiret et propinquitas esse desisteret, eam nondum longe positam rursus matrimonii uinculo conligare et quodam modo reuocare fugientem. Unde iam pleno hominibus orbe terrarum, non quidem sorores ex patre uel matre uel ex ambobus suis parentibus natas, sed tamen amabant de suo genere ducere uxores. Verum quis dubitet honestius hoc tempore etiam consobrinorum prohibita esse coniugia? non solum secundum ea, quae disputauimus, propter multiplicandas adfinitates, ne habeat duas necessitudines una persona, cum duae possint eas habere et numerus propinquitatis augeri; sed etiam quia nescio quo modo inest humanae uerecundiae quiddam naturale adque laudabile, ut, cui debet causa propinquitatis reuerendum honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
na sc̃ uigia : melior tomen consuguda ipsa malit
&correrelicentiã Fitũsorores accipere in matrimo
primis humanige neris tẽporibus omninolicuerit. Sicaũ¬
s&ur quasi nũ quã licero potuerit. Adliumanũ erũ
sensũ ul ã dliciendũ uł offendendũ mos ual& plurimũ
Quicũ in hac causa in moderationẽ concupiscentiae coer¬
ceat : ñ dissignari : tq: corrumpi. merito essone sarũ
ndicatur.: Sioñ est iniquũ auiditate possidendi:
trans gredi limitẽ agrorũ : quanto ẽ miquius. libidine
concũbendi subũtere lunitẽ moriu  &ꝑtiautẽ
sumus inconubiis consobrinarum : &iam nr̃s tẽporib
ꝓpt̃ gradum ꝓpinquitatis frat̃no gradiu ꝓximd̃
quã raro ꝑmores fiebat qđ fieri ꝑleges licdat: Quia
id n& diuina ꝓhubuit. & nondũ ꝓhibuerat l& humana
Verum tamen factũ &iã licitũ : ꝓpt̃ uicinitatẽ horre¬
baturinliciti & hõcfiebat cũ consobrina: poene cum
sorore fieriuidebatur : Quia & ipsi int̃sȩ ꝓp̃t tam

Expanded text:
erna coniugia, melior tamen consuetudo ipsam malit exhorrere licentiam, et cum sorores accipere in matrimonium primis humani generis temporibus omnino licuerit, sic auersetur, quasi numquam licere potuerit. Ad humanum enim sensum uel adliciendum uel offendendum mos ualet plurimum; qui cum in hac causa inmoderationem concupiscentiae coherceat, eum dissignari adque corrumpi merito esse nefarium iudicatur. Si enim est iniquum auiditate possidendi transgredi limitem agrorum, quanto est iniquius libidine concumbendi subuertere limitem morum! Experti autem sumus in conubiis consobrinarum etiam nostris temporibus propter gradum propinquitatis fraterno gradui proximum quam raro per mores fiebat, quod fieri per leges licebat, quia id nec diuina prohibuit et nondum prohibuerat lex humana. Verum tamen factum etiam licitum propter uicinitatem horrebatur inliciti et, quod fiebat cum consobrina, paene cum sorore fieri uidebatur; quia et ipsi inter se propter tam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ genuit maeuia. setus lama h quẽ genuit
mathusahel. qui est septimus ab adam ꝑcain:
Non aũt erat consequensut primo geniti regũ
regnantib: succederent patrib: sed quibus. a quos
regnandi meritũ ꝓp̃t̃ uirtutẽ terraene utilẽ
ciuitati uł sors aliqua repperir&. Uł ille potissimũ
succederet patrihereditario quodam iure regnan¬
di: quẽ p̃c&er is filuis dil& isset: Potuit aũt uuente
adhuc lama hatq: regnante : filii diluuũ ut ipsum
cũ aliis om̃ib: hominib: xceptis quinatura fuerunt
quẽ ꝑderet inuenir et: Neq enĩ mirandũ est
si uaria quantitate numerositas annorũ interpo

Expanded text:
quem genuit Meuia; sextus Lamech, quem genuit quem genuit Meuia; sextus Lamech, quem genuit Mathusael, qui est septimus ab Adam per Cain. Non autem erat consequens, ut primogeniti regum regnantibus succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter uirtutem terrenae utilem ciuitati. uel sors aliqua reperiret, uel ille potissimum succederet patri hereditario quodam iure regnandi, quem prae ceteris filiis dilexisset. Potuit autem uiuente adhuc Lamech adque regnante fieri diluuium, ut ipsum cum aliis omnibus hominibus, exceptis qui in arca fuerunt, quem perderet inueniret. Neque enim mirandum est, si uaria quantitate numerositatis annorum interpo
Abbreviated transcription (Latin):
numerum annorum tantae quantitatis occur¬
rer& : Quãuis fieri posset : ut propter aliquam
socretiorem causam quae elat& : usq: adla m&h
& enuis filios generationum ꝑueniente contatu:
cõmedar&ur haxciuitas quã dicemꝰ ẽẽ terrenã :
acde inde cessaret soriptor libri cõmemorare
ceterasquaeusq: ad diliuuũ essepotuerunt
Potest et illa eẽ causa : curnon ordo generatio¬
nũ ꝑ primogenitos ducer&ur: ut necessae ñ
sit in illis hominib: tamseram credere puber¬
tatẽ quod scilic& eadẽ ciuitas . quã cain in nomi¬
ne enoch filiisiu condidit: longe lateq: regnare
potuerit : etreges habere non simul plures : sed
suis & atib singulos quos genius sent. sibi succes¬
surtis quicũque regnassent : horũ regũ primꝰ ẽẽ
potuit ipsecam. secundus filius eius enoch. In
cuius nomine ubi regnar&ur conditaẽ ciuitas
Tertius gaid: quẽ genuit enoch quartus
maeuia quẽ genuit gaid: ad quintus mathusa hel

Expanded text:
numerum annorum tantae quantitatis occurnumerum annorum tantae quantitatis occurreret. Quamuis fieri possit, ut propter aliquam secretiorem causam, quae me latet, usque ad Lamech et eius filios generationum perueniente contextu commendaretur haec ciuitas, quam dicimus esse terrenam, ac deinde cessaret scriptor libri commemorare ceteras, quae usque ad diluuium esse potuerunt. Potest et illa esse causa, quur non ordo generationum per primogenitos duceretur, ut necesse non sit in illis hominibus tam seram credere pubertatem, quod scilicet eadem ciuitas, quam Cain in nomine Enoch filii sui condidit, longe lateque regnare potuerit et reges habere non simul plures, sed suis aetatibus singulos, quos genuissent sibi successuros quicumque regnassent. Horum regum primus esse potuit ipse Cain, secundus filius eius Enoch, in cuius nomine, ubi regnaretur, condita est ciuitas; tertius Gaidad, quem genuit Enoch; quartus Meuia, quem genuit Gaidad; quintus Mathusael,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo istum numerum minorĩ credamus ẽẽ ueriore:
demille sescentis quinquaginta s&annis duentt
qua draginta detrahantur. Num quid cretdibus
est ꝑmille quadr ingento sa qđ ꝓcurrit an nos
ꝗrestant usq ad dluiuiũ ꝓgeniẽ caum ageneratonibus
nerit cũ quererẽ quomodo credendũ sit arti quos
illos homine s ꝑtam multos annos agignendis filus
cessare potiusse : duob modis istam solutã ẽẽ
quaestionẽ ÷ Autdesera pub̵tate ꝓportione
tã longae uitae : autdefiliis ꝗ cõ memorantur
ingenerationibus qđ non fuerint primo geniti:
sed huꝑ quos adeum quẽ intendebat auctor libri
poterat ꝑuenir e : Sicut ad noe in generatio
adquẽ pretermissis primogenitis. ꝑ eos quicõ¬
memorati sunt perueniri oportebat. sera
pub̵ tas intellegenda restabit : ut aliquanto
postcentũ annos. puberes habilesq: adgignen¬
dum factifuorint: utor do generationũ ꝑpr
mogenitoscurrer&. & usq ad diluuiũ ad

Expanded text:
ergo istum numerum minorem credamus esse veriorem, ergo istum numerum minorem credamus esse veriorem, de mille sexcentis quinquaginta sex annis ducenti quadraginta detrahantur: numquid credibile est per mille quadringentos, et quod excurrit, annos, qui restant usque ad diluvium, progeniem Cain a generationibus nerit, cum quaererem, quo modo credendum sit antiquos illos homines per tam multos annos a gignendis filiis cessare potuisse, duobus modis istam solutam esse quaestionem: aut de sera pubertate, proportione tam longae uitae, aut de filiis qui commemorantur in generationibus, quod non fuerint primogeniti, sed hi, per quos ad eum, quem intendebat auctor libri, poterat perueniri, sicut ad Noe in generationad quem praetermissis primogenitis per eos, qui commemorati sunt, perueniri oportebat, sera pubertas intellegenda restabit, ut aliquanto post centum annos puberes habilesque ad gignendum facti fuerint, ut ordo generationum per primogenitos curreret et usque diluuium ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buit. uł ad xp̃m scđm carnẽ quiẽ suꝑ omnia ds̃ bene¬
dictus in scła. suꝑ nae hierusalẽ fabrcator atquae
regnatur. cũ tota ꝓgenies camn in diluuio sit delgta.
unde uideri potest in eodẽ ordine generationũ primo¬
genitos fuisse cõmemoratos. Cur ergo tã pauci sunt
ñ enĩ usq ad diliuuũ toteẽ potuer̃ : nonuacantibus usq
adcentenariam pubtatẽ patris ab obfitio generandi.
siñ erat tunc ꝓportione longae uitatis illius & iã
sera pubtas. Vt enĩ ꝑ aquaȩ triginta annorũ fuer int.
cũ filios generare coeperunt oties triceni: em̃ octo
sunt generationes cũ ad ami& cũ eis quos geniuit
lam&h. ducenti & qua draginta s̃ anni : Num itaq
toto deinde tẽpore usq ad diluuiũ ñ generauerunt
Qua tandẽ causa ꝗhiat soripsit generationes cõme¬
morare noluit quae secuntur Nã & adã usque
ad diluuiũ cõputantur anni scđm codices nr̃os.
duomilia cducenti s&aginta duo ⁊ Secundum
ehebreos autẽ mille secenti:quinquagitas&

Expanded text:
omnia Deus benedictus in saecula, supernae Hierusalem fabricator adque regnator, cum tota progenies Cain diluuio sit deleta? Unde uideri potest in eodem ordine generationum primogenitos fuisse commemoratos. Quur ergo tam pauci sunt? Non enim usque ad diluuium tot esse potuerunt, non uacantibus usque ad centenariam pubertatem patribus ab officio generandi, si non erat tunc proportione longaeuitatis illius etiam sera pubertas. Ut enim peraeque triginta annorum fuerint, cum filios generare coeperusunt generationes cum Adam et cum eis quos genuit Lamech, ducenti et quadraginta sunt anni: num itaque toto deinde tempore usque ad diluvium non generaverunt? Qua tandem causa, qui haec scripsit, generationes commemorare noluit quae sequuntur? Nam ex Adam usque ad diluvium computantur anni, secundum codices nostros, duo millia ducenti sexaginta duo: secundum hebraeos autem, mille sexcenti quinquaginta sex. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
git. Utrũq aũt unus adam eẽ cogebatus: ot filiis& silia¬
bus suis. quando fr̃s sororesque conubio uingebatur ÷
Sic & eua uxor eius utriq sexui filiorum fuit: et socrus
etmat̃. Quaesiduae feminȩ. fiussent mat̾ altera &
socrus altera: copiosius sesotialis dilactio conligar&
Ipsadeniq iamsoror quod&iã uxorfiebat. duas tene¬
bat una necessitudines. Quib: ꝑ singulas distribits.
ut altera eẽt sorror. alterauxur. hominũ numero
sotialis propinquitas auger&ur.. Sed hoc unde fie¬
ret tunc non erat. quandonisi fr̃s et sorares x illis
duobus primis nulli homines erant. fieri ergode¬
buit quando potuit : ut existente copia: indelii¬
cerentur uxores quaenonerant iam sorores: etũ
solũ illudutfier& nulla necessitates cẽt : uerum &iã
sisier& nefas esset Namsi et ne potes primorum
sominẽ quilã c̃ sobrinas poterant accipere coniuges:
sororibus matrimonio uingerentur : nor amduapa

Expanded text:
git. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiagit. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosius se socialis dilectio conligaret. Ipsa denique iam soror, quod etiam uxor fiebat, duas tenebat una necessitudines; quibus per singulas distributis, ut altera esset soror, altera uxor, hominum numero socialis propinquitas augeretur. Sed hoc unde fieret tunc non erat, quando nisi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, quae non erant iam sorores, et non solum illud ut fieret nulla necessitas esset, uerum etiam si fieret nefas esset. Nam si et nepotes primorum hominum, qui iam consobrinas poterant accipere coniuges, sororibus matrimonio iungerentur, non iam duae,
Abbreviated transcription (Latin):
pubertatis illorũ obscura & non cessaria queflio
nasfatigat .s Cumigitur genus humanũ post pri
mam copulã uiri facti & puluere: et conugis eius
xiuri laterae: marium feminarũq: c̃unctione opus
haber& : ut gignendo multiplicarentur : n& essent
ulli homines :nisi qui& illis duob natifuissent : uiriso¬
rores suas coniuges acceperunt .: Quod ꝓfacto quan¬
to ẽ antiquius empellente necessitati : tanto postea
factũ ẽdam nabilius. religione ꝓhibente. Habita
est ratio rettissima caritatis : ut homines ꝗb. esset
utilis atque hionesta concordia diũ sarum necessi¬
tudinũ unculis n&terentur N& unus in uno
mulas haber&. sed singula& spargerentur in singulos.
Aesca sotialẽ uitã diligentius conligandam pluri mae
plurimos obtinerent  Pat̃ quippe et socer duarũ
sint necessitudinũ nomina: E tergo aliũ quisque
habeat patrem: alium socerum: numere siussecaritasporre¬

Expanded text:
pubertatis illorum obscura et non necessaria quaestio pubertatis illorum obscura et non necessaria quaestio nos fatiget. mam copulam viri facti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium, feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicarent, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos, ac si ad socialem vitam diligentius plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numer
Abbreviated transcription (Latin):
rit primogenitus : Immouero q m̃ credibile
ñ est : patresillos a& atẽ tã longa: aut impu¬
beres fuisse : aut coniugibus caruisse. ł fetib
n& illos corum filio sprimoseis natos fuis se
credibile est Sedcum sacrae scriptoris¬
ne uenernnt: Exemplꝗ gr̃a quodid fiat apertius
aliquidint̃ ponam. unde nullus ambigat fieripo¬
tusse qđ dico: Eu angelista matheus generatio¬
nõ dominicae carnis ꝑseriem parentum uolens
cõmendare memoriae ordiens a patre abraliã
aonqi idelanud primitus ut ꝑuerar intendens
ꝑuenire ñ poss&: deinde seꝗtur: Ia cob
aũt genut udã et sr̃s eius: Num quid uidas
primogenitus fuit  Iudas inꝗe genuit phares:
et tarath. N& istorum geminorum aliquis fuct
primogenitus iuda : sedante illos iam tros genuerat.
Fos itaq tenuit in ordine generatianum : ꝓ quosin
eos fuisse cõmemoratus ꝑ quos ordo succedentium ge¬
nerationũ ad noe patriar ehã ducet&ut. neserae

Expanded text:
rit primogenitus; immo uero, quoniam credibile rit primogenitus; immo uero, quoniam credibile non est patres illos aetate tam longa aut inpuberes fuisse aut coniugibus caruisse uel fetibus, nec illos eorum filios primos eis natos fuisse credibile est. Sed cum sacrae scriptor hisnem uenerint. Exempli gratia, quo id fiat apertius, aliquid interponam, unde nullus ambigat fieri potuisse quod dico. Euangelista Matthaeus generationem dominicae carnis per seriem parentum uolens commendare memoriae, ordiens a patre Abraham adque ad Dauid primitus ut perueniret intendens:peruenire non posset. Deinde sequitur: Iacob autem genuit ludam et fratres eius; numquid ludas primogenitus fuit? ludas, inquit, genuit Phar-es et Zarat; nec istorum geminorum aliquis fuit primogenitus Iudae, sed ante illos iam tres genuerat. Eos itaque tenuit in ordine generationum, per quos aeos fuisse commemoratos, per quos ordo succedentium generationum ad Noe patriarcham duceretur, ne serae
Abbreviated transcription (Latin):
re . siculpam temeritatis euitat. i ꝑ oruit quip¬
pe adã diuinitus admonitus dicere postea quam
seth natus ẽ suscitauit enĩ mihi ds̃ sem̃ aliud pro
abel qm̃talis erat futurus qui impleret illius
sc̃itatem: non qđ ipse prior posteum tẽporis
ordinen ascer&ur .: Deinde quod scriptum est
uix̃ autẽ sedi quinq & ducentos annos. uł scđm
hebrȩosquinq & centũ annos & genuit enos quis
possit nisi c̃sideratus as seuerare hunc eĩ primo¬
genitũ fuisse: ut ad mirantes merito requra¬
mus q̃uomodo ꝑtot annos immunis fuerit a conu¬
bio sine ullo ꝓposito continentiae : uł non genuert
conugatus. quando quidem &iam deipso legitu
etgenuit filios & fili as. & suerunt om̃s dies sedi
duodecim & nungenti anni & mortuus est. Aq
ita de inceps. quorum anni cõmemorantur: nacfilios
filiasq: genuisse r&icentur. Acꝑ hoc non appar&
omnino utrum ꝗ nominatur genitus. ipse fue¬

Expanded text:
re, si culpam temeritatis euitat? Potuit quipre, si culpam temeritatis euitat? Potuit quippe Adam diuinitus admonitus dicere, postea quam Seth natus est: Suscitauit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quoniam talis erat futurus, qui inpleret illius sanctitatem, non quod ipse prior post eum temporis ordine nasceretur. Deinde quod scriptum est: Vixit autem Seth quinque et ducentos annos uel secundum Hebraeos quinque et centum annos, epossit nisi inconsideratus asseverare, hunc ejus primogenitum fuisse? Ut admirantes merito requiramus, quomodo per tot annos immunis fuerit a connubio sine ullo proposito continentiae, vel non genuerit conjugatus; quandoquidem etiam de ipso legitur, Et genuit filios et filias, et fuerunt omnes dies Seth duodecim et nongenti anni, et mortuus est. Adque ita deinceps, quorum anni commemorantur, nec filios filiasque genuisse reticentur. Ac per hoc non apparet omnino, utrum, qui nominatur genitus, ipse fue
Abbreviated transcription (Latin):
seth. altera decam. hasduas deꝗb agimus. dis¬
tinctis ordinib insinuent ciuitates. unã celostẽ
int̃ris ꝑregrinantẽ : alterã terrena terrenis
tãquã sola sint gaudiis inhi aũt uł inherentem:
nullus deꝓgeniȩ car ũ dinumerata sit c̃numnera
toadam: usq adoctauã gesationẽ. quot annorum
fuiss& &p̃ssus ẽ quando genuit eum ꝗ cã memo¬
ratuir posteum Noluit enisps dĩanterrȩnae
cuutatis generationib: tẽpora notare antediluiuũ :¬
sedincaelestis maluit tãqua eẽrit memoria
dignores. Porro antẽ sechi quando natusest
ñ quidẽ taciti sunt annipatr is eius. sed & iam
quis audeat  non enĩ quia solino¬
minatis ꝓp̃t ordines generationum quas com¬
memorare oportebat. Ideo consequens
uideri deb& solos fuisse tunc generatos & adã
Cumenĩ silentio coopertis omniũ nominibus
c& erorumlegatur eum genuisse filios & si¬
lias quota fuerit ista ꝓles eius ꝗ p̃sumat assere¬

Expanded text:
Seth, altera de Cain, has duas, de quibus agimus, disSeth, altera de Cain, has duas, de quibus agimus, distinctis ordinibus insinuent ciuitates, unam caelestem in terris peregrinantem, alteram terrenam terrenis tamquam sola sint gaudiis inhiantem uel inhaerentem: nullus de progenie Cain, cum dintio Adam, usque ad octavam generationem, quot annorum fuisset, expressus est, quando genuit eum qui commemoratur post eum: noluit enim Spiritus Dei in terrenae civitatis generationibus tempora notare ante diluvium, sed in caelestis maluit, tamquam essent memoria digniores. Porro autem Seth quando natus est, non quidem taciti sunt anni patris eius, sed iam , adfirmare quis audeat? Non enim quia soli nominati sunt propter ordines generationum quas commemorare oportebat, ideo consequens uideri debet solos fuisse tunc generatos ex Adam. Cum enim silentio coopertis omnium nominibus ceterorum legatur eum genuisse filios et filias: quota fuerit ista proles eius, quis praesumat adsere