comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas demunere.sed adiunxit ab
omni: quia aliud est munus ab obsequio.
aliud munus amanu. aliud munꝰ alingua.
Munus quippe ab obsequio est. subiectio
in debite impensa. Mlunus amanu. pecunia
est. munus alingua fauor. Qui ergo sacros
ordines tribuit. tunc ab omĩ munere manꝰ
ex cutit: quando in diuinis reb non solum
habitus ten&. cũquȩ sint nr̃a cognoscitis:
mentis oculos ad ur̃a reuocate. Cuncta er¬
ga uos gratis agite. Nolite operis ur̃i in hoc
mundo retributionem quęrere. quẽ cum
tanta iam cernitis uelocitate defecisse. Ca¬
uete ne mala quo quomodo. ne bona pro
temporali retributione faciatis. Ipsũ testem
ur̃ĩ operis quęrite. quem udicem sustinetis.
Occulta nunc esse bona urã uideat. ut ea re¬
tributionis suȩ tempore in publico ostendat.
Sicut carni urãe ne deficiat cẏbos cotidie prȩ¬
betis: sic menti urãe cotidiana alimenta bo¬
na sint opera. Cybo corpus pascitur. pio oꝑe

Expanded text:
manus suas a munere, sed adjunxit ab manus suas a munere, sed adjunxit ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum habitus tenet, cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate defecisse. Neque mala quoque modo, nec bona pro temporali retributione faciatis. Ipsum vestri operis testem quaerite quem judicem sustinctis. Occulta nunc bona vestra esse videat, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat. Sicut carni vestrae, ne deficiat, cibos quotidie praebetis, sic mentis vestrae quotidiana alimenta bona sint opera. Cibo corpus pascitur, pio oper
Abbreviated transcription (Latin):
testate p̃dicationis. concessis uirtutũ mira¬
culis : quid redemptor nr̃ subiungat au¬
diamus Gratis accepistis. gratis date
Prȩsciebat namq non nullos hoc ipsum
donum accepti sp̃s inusum negotiationis
inflecttre: et miraculoꝵ signa ad auaritiȩ
obsequium declinare. Hinc est enim qđ
symonmagus ꝑ impositionẽ manus edita
mira cula concupiscens. ꝑcipere donum
de templo redemptor nr̃ flagello de
resticulis facto turbas ciecit: cathedras
uendentium columbas euertit. Colũbas
quippe uendere est: impositionẽ manus
qua sp̃s sc̃s accipitur non aduitȩ meritũ
sed ad prȩmiũ dare. Sed sunt non nulli
qui quidem nummoꝵ prȩmia ex ordina¬
tione non accipiunt. & tamen sacros ordi¬
nos ꝑhumana grã largiuntur: atq de lar¬
gitate eadem laudis solum modo retributi¬
onem quęrunt. Hi nimirum qđ gratis accep¬
tum est gratis non tribuunt. quia de impen¬
Unde bene cum iustum uirũ describer &

Expanded text:
testate praedicationis, concessis virtutum miratestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepistis, gratis date. Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon Magus, per impositionem manus edita miracula conspiciens, percipere donum de templo redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt , et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de impenUnde bene cum justum virum describeret
Abbreviated transcription (Latin):
siam multi sunt qui uitã uirtutũ tenent.
sed signa uirtutum non habent: quia fru¬
stra miraculum foris ostenditur. si de est
quod intus operetur. Nam iuxta magi¬
stri gentium uocẽ linguȩ insignũ sunt
non fidelibus sed infidelibus. Unde et
idem predicator egregius miletã uenienᷤ¬
& plenã infidelibus insulam sciens patrẽ
publii disenteria febribusq uexatũ oran
timotheum ex infirmitate stomachi lasses¬
centem non uerbo curat. sed medicinali arte
mederi parat dicens. Modico uino utere
ꝓpter stomachum & frequentes tuas in fir¬
mitates. Qui ergo infirmũ infidelem una
prece saluat. cur egrotum socium prece
non roborat: Quia nimirũ ille foris per
mira culum sananduꝰ erat qui uiuu in teruiᷤ
non erat: ut ꝑ hoc quod ex terior potestas
ostender&. hunc ad uitam interior uirtꝰ
animar&. Egrotanti autem fideli socio
ex hibenda foris signa non fuerant. qui
salubriter intus uiuebat. Sed concessa po¬

Expanded text:
siam multi sunt qui vitam virtutum tenent, siam multi sunt qui vitam virtutum tenent, sed signa virtutum non habent, quia frustra miraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter prae plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, oraTimotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa po
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs miracula. ut fidem uerbis dar& uirtꝰ
ostensa. & noua facerent qui noua prȩ¬
dicarent : sicut in hac eadem lectione
sub iungitur. Infirmos curate. mortuoᷤ
suscitate. lepsos mundate : dȩmones eicite.
Florente mundo. crescente humano gene¬
re. diu in hac uita subsistente carne. ex¬
uberante rerum opulentia quis cum au¬
dir& uitam esse aliam creder&: Quis
inuisibilia uisibilibus prȩferr&: Sed ad
salutẽ redeuntibus infirmis. ad uitã re¬
surgentibus mortuis. carnis munditiã
recipientibus leꝓsis. ereptis a iure in¬
mundoꝵ spirituum dȩmoniacis. tot ui¬
sibilibus miraculis exactis quis non cre¬
diderit quod de inuisilibus audir&: Ad
hoc quippe uisibilia miracula coruscant.
ut corda uidentium ad fidem inuisibiliũ
ꝑ trahant: ut ꝑ hoc quod mirum foris agi¬
tur. hoc qđ intus est longe mirabilius c̃ẽ
sentiatur. Unde nunc quoq cum fideli¬
um numerositaᷤ excreuit intra scam̃ ȩccle¬

Expanded text:
sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiatur audiamus. Cuntes p̃dicate
dicentes. quia appropinquabit regnũ
si euangłm taceat. mundus clamat.
Ruinȩ namq illius. uocẽs eius sunt
Qui enim tot attritus ꝑ cussionibus a
gła sua cecidit: quasi iam nobis eꝓxi¬
mo regnum aliud qđ sequitur ostendit.
Ipsis iam & aquib amatur amarus est:
non est. Si enim ruinam sui domus qͣs¬
sata minaretur. quis quis in illa habita¬
ret fuger& : et qui stantem dilexerat.
recedere quam totius a cadente festina¬
rer. Si igitur mundus cadit & nos eum
amando amplectimur. opprimi uolumꝰ
potius quam habitare : quia nulla nos ra¬
tio aruina illius separat. quos eius passio¬
nibus amor ligat. facile ergo est nunc
iam cum destruenda omnia cernimus
animum nr̃m ab eius dilectione disiun¬
gere. Sed hoc illo tempore difficilimum
fuit : quo tunc prędicare cȩloꝵ regnum
in uisibile mittebantur. cum longe lateq
om̃s cernerent florere regna terrarum:
Unde & adiuncta sunt prȩdicatoribus

Expanded text:
es praedicate, dicentes, quia appropinquavit regnum si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne grauius de contempta prȩdicatione
udicari mererentur. Dubtili ergo occul¬
scã sub trahitur. quia suscitari ꝑ grãm non
merentur. Unde necesse est fr̃s kem̃i. ut
dñi consilia occulta timeamus: ne dum
mens nr̃a exterius fusa a sua se uoluntate
non reuocat. intus contra eam uidex terri¬
biliter aduersa disponat. Qđ bene psal¬
mista intuens ait. Uenite & uidete oꝑa
dñi. quã terribilis in consiliis suꝑ filios ho¬
minum. Uidit namq quod alius miseri¬
corditer uocatur. alius exigente iustitia repel¬
lit. & qͥa alia parcendo dñs alia irascendo
disponat. expauit qđ penstrare non potu¬
it et quem non solum inuestigabilẽ in qͥb¬
dam suis sententiis sed etiam in flexibilẽ¬
uidit : terribilẽ in consiliis eẽ memora

Expanded text:
ne gravius de contempta praedicatione ne gravius de contempta praedicatione judicari mererentur. Subtili ergo occul259 sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necesse est, fratres charisntis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit, et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibileidit, terribilem in consiliis esse memora
Abbreviated transcription (Latin):
ritis sed potius ite ad oues quȩ perierunt
domus isrł. nisi hoc qđ ex facti fine collegi¬
mus. quia prius solis uidȩis uoluit & post¬
modum cunctis gentib prȩdicari.ut dum
illa conuerti uocata rennuer& p̃dicatores
scĩ ad uocationẽ gentium ꝑ ordinem ueni¬
rent. quatinus redemptoris nr̃i p̃dicatione
intestimoniũ hoc gentib gr̃ȩ e̾et in crem̃tũ:
Erant & iam tunc qui de iudȩa uocandi
ẽent. & de gentibus uocandi non e̾ent.
Nã & in apłoꝵ actibus prȩdicante petro
legimus & prius hebreoꝵ tria milia et
postea quinq milia credidisse. & cum p̃di¬
care apłi gentib in asia uoluissent ꝑ spm̃¬
ꝓhibiti ẽẽ memorant᷑: et tamen ipse sp̃s qͥ
prius prȩdicationem ꝓhibuit hanc asianoꝵ
cordibus post modum infudit. Nam diu
ergo priusꝓhibuit qđ post modũ fecit :
quia tunc in illa erant qui saluandi non
erant. tunc in illa erant qui necdum¬
ad uitam reparari mererent᷑. Sed tamen
utiliter eis p̃dicationis officium subtrahit᷑:

Expanded text:
ritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redein testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant etiam tunc, qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus , praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse: et cum praedicare apostoli gentibus in Asia voluissent, phibiti esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illerant, tunc in illa erant qui necdum reparari merebantur ad vitam. Sed tamen utiliter eis praedicationis officium subtrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia redẽptor nr̃ in mundo ꝓ redẽp¬
tione gentiũ uenit. cum samarita.¬
nos cotidie adfidem uocari con¬
spicimus. quid ẽ qđ in prȩdicatione discipłoᷤ
mittens dicit. inuiam gentium ne abieri¬
tis & in ciuitates samaritanoꝵ ne in traue¬

Expanded text:
quia Redemptor noster in mundum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in ci
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidem suo exemplo xp̃i nos fieri
imitatores iubet dicendo imitatores mei estote
sicut et ego xp̃i. aliquando autẽ dese resipiscen ᷤ
ad ipsius nos imitationẽ extendit dicens.
Estote ergo imitatores dĩ sicut filii carissimi
Iam uero demonstrans quia nichil ita hanc
imitationem pariat quã si ita uiuat aliquis
ut bonũ eius in cominune ꝓficiat. atq uniuer¬
sis utiliora ꝓuideat: adiunxit. Ambulate
in caritate. Ideo cum dixisset imitatores mei
estote. continuo de caritate disseruit. quia
hȩc prȩcipue uirtus homines dõ ꝓximoᷤ facit.

Expanded text:
quando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut illa uideamus quȩ non licet homini
Si ipse dñs descendit & ascendit: manifestũ
est quia et prędicatores ipsius descendunt
imitatione. ascendunt illuminatione. ascen¬
uos diutius tenuimus. consilii fuit ut in¬
portunȩ horȩ transirent. Arbitramur
iam illos ꝑegisse uanitatẽ suam. Nos autẽ
fratres qm̃ pastisumus epulis salutaribus.
quae restant agamus: ut diem dominicum
sollempniter impleamus in gaudiis spiritu¬¬
alibus. & comparemus gaudia ueritatis cũ
gaudio uanitatis. & si oremus doleamus. si do¬
lemus oremus. si oramus ex audiamur. si
ex audimur & illos lucremur: InNat łe¬

Expanded text:
Deo? » Ut illa videamus « quae non licet homini Deo? » Ut illa videamus « quae non licet homini Si ipse Dominus ascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. Nos autem, fratres, quando pasti sumus epulis salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos lucramur. T
Abbreviated transcription (Latin):
audite. Non potui loqui uobis quasi spi¬
ritualibus : sed quasi carnalibus. Quasi
paruulis in xp̃o lac uobis potum dedi non
escam. Ecce descendit. qui ascenderat.
Quęre quo ascenderit. Usq in tertium
cęlum. Quęre quo descenderit. Usq ad
lac paruulis dandum. Audi quia descen¬
dere adparuulos. & si norunt latina
uerba dicere. decurtant illa & quassant
quod am̃ modo linguam suã: ut possint
de lingua diserta fieri blandimenta pue¬
rilia. qͥa si sic dicant non audit infans.
nec proficit infans. Et disertus aliquis
pater si sit tantus orator ut lingua illius
fora concrepenł et tribunalia concutian¬
tur. si habeat filium paruulum eum ad
domum redierit seponit forensem elo¬
quentiam quo ascenderat: & lingua
puerili descendit ad paruulũ. Audi uno
loco ipsum apłm ascendentẽ et descen¬
dentem in una sententia. Siue enĩ in quit
mente excessimus dõ. siue temperantes
sumus uobis. Quid est mente ex cessimus:

Expanded text:
audite. « Non potui loqui vobis quasi spiaudite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam » . Ecce descendit qui ascenderat. Quaere quo ascenderat. Usque in tertium coelum. Quaere quo descenderit. Usque ad lac parvulis dandum. Audi quia descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperantes sumus, vobis » . Quid est, « mente excessimus,
Abbreviated transcription (Latin):
significatio: quousq oportuit fieri signifi¬
cationem. Et significatus est xp̃c lapis
unctus. sed ñ in idolo lapis unctꝰ. Lapiꝰ qͣre ͦ
Ecce pono insion lapidem electũ. prȩtiosũ.
& qui crediderit in illum non confundet᷑.
Quare unctus : Quia xp̃c achrismate.
Quid autem tunc uidit in scalis: Et ascen¬
dentes et descendentes angłos. Sic est et
ȩccła frs. angłi dĩ boni prȩdicatores prę¬
dicantes xp̃m. hoc est suꝑ filium hominis
ascendunt & descendunt. Quomodo as¬
cendunt: Quomodo descendunt: Ex uno
habemus exemplum. Audi apłm paułu.
Quod in ipso inuenerimus. hoc de cȩteris
ueritatis predicatoribus credamus. Uide
paulum ascendentem. Scio hominem in
xp̃o ante annos quattuor decim raptum
fuisse usq ad tertium cęlum siue in corpo¬
re siue extra corpus nescio. ds̃ scit: et audisse
in effabilia uerba quȩ non licet homini
loqui. Ascendentem audistis. descendentẽ

Expanded text:
ergo significatio, quo usque oportuit fieri signifiergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis unctus, sed non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in Sion lapidem electum, pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur . Quare unctus? Quia Christus a chrismate. Quid autem vidit tunc in scalis? Ascendentes et descendentes Angelos. Sic i Dei, boni praedicatores, praedicantes Christum; hoc est, super Filium hominis ascendunt et descendunt. Quomodo ascendunt, et quomodo descendunt? Ex uno habemus exemplum: audi apostolum Paulum; quod in ipso invenerimus, hoc de caeteris veritatis praedicatoribus credamus. Vide Paulum ascendentem: « Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim raptum fuisse usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui » . Ascendentem audistis, descendentem
Abbreviated transcription (Latin):
descendentes suꝑ filium hominis. Fratreᷤ.
nescio quid maius dixit: quam ẽ. Sub ar¬
bore fici uidite. Plus est enim qđ nos dñs
uocatos iustificauit. quã quod uidit iacen¬
tes sub umbra mortis. Quid enim nobis
ꝓderat si ibi remansissemus. ubi nos uidit :
Num quid non iaceremus: Quid est hoc
maius. quando uidimus angłos ascen¬
dentes et descendentes suꝑ filiũ homini s:
Iam aliquando de his ascendentib et des¬
cendentibus angłis dixeram: sed ne obliti
fueritis. breuiter dico tamqũa comme¬
morans. Plurib autem dicerem: si non
commemorarem. sed modo in sinuarem.
Scalas uidit iacob ꝑ somnium. et in ipsis
scalis uidit angłos ascendentes et descen¬
dentes. Et lapidem quem sibi posuerat
ad caput unxit. Audistis quia messias
xp̃c̃ est: Audistis quia unctus xp̃c est :
Non enim sic posuit lapidem unctum.
ut ueniret & adoraret. Alioquin: idola¬
tria ẽet non significatio xp̃i. F acta est

Expanded text:
descendentes super Filium hominis. » Fratres, descendentes super Filium hominis. » Fratres, nescio quid majus dixi, quam est, sub arbore fici vidi te. Plus enim est quod nos Dominus vocatos justificavit, quam quod vidit jacentes sub umbra mortis. Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubi nos vidit? Numquid non jaceremus? Quid est hoc majus? Quando vidimus Angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unxit . Audistis quia Messias Christus est, audistis quia unctus Christus est. Non enim sic posuit lapidem unctum, ut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier inuenit dragmam. sed quȩsiuit
lucerna: Paraui lucernam xp̃o meo.
Ergo quesiti sumus. ut inueniremur.
Inuenti loquimur. non suꝑbiamus: quia
ante quam in ueniremur. perieramus si
non quereremur. Non nobis dicant qͦs
amamus & uolumus lucrari paci ȩccłȩ
catholicȩ. Quid nos uultis: Quid nos
queritis. si peccatores sumus: Ideo uosquȩ¬
rimus. ne pereatis. Quęrimus. quia quę¬
siti sumus. Inuenire uos uolumus: quia
inuenti sumus. Itaq natanahel cũ dixiss&.
unde me nosti: ait dñs. Prius quã te uo¬
caret philippus. cum esses sub arbore fici:
uidi te. Otu isrł sine dolo qͥsquis es. o po¬
pule uiuens ex fide. antequã te ꝑ apłos
tis. et tu me non uideres: ego te uidi. Dñs
deinde dixit ei. Quia dixi tibi uidite
sub arbore fici credis : maius his uidebis.
Quid est hoc maius his uidebis: Et di¬
cit ei. Amen amen dico uobis. uidebitiscȩ¬
lum aꝑtum. & angłos dĩ ascendentes et¬

Expanded text:
mulier invenit drachmam, sed quaesivit mulier invenit drachmam, sed quaesivit lucerna? Paravi lucernam Christo meo . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amamus, et volumus lucrari paci Ecclesiae catholicae: Quid nos vultis? quid nos quaeritis, si peccatores sumus? Ideo vos quaerimus, ne pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, o popule vivens ex fide, antequam te per Apostis, et tu me non videres, ego te vidi. Dominus deinde dicit ei: « Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credis: majus his videbis. » Quid est hoc, « majus his videbis? Et dicit ei: Amen, amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos
Abbreviated transcription (Latin):
peccassent: de foliis ficulneis succinctoria
sibi fecerunt. Folia ergo ficulnea in telligun¬
tur peccata. Erat autem natanahel sub
arbore fici. tamquam sub umbra mortis.
Uidit eum dñs de quo dictum est. Qui sede¬
bant sub umbra mortis. lumen ortum est eis.
Quid ergo dictum est nathanaheli: Dicis mͥ
onathanahel. Unde me nosti: Modo iam
loqueris metũ. quia uocauit te philippus.
iaceres. Num quid enim nos prius quęsiuimͦ
xp̃m̃. et non ille nos quȩsiuit: Num quid¬
enim nos uenimus egroti ad medicum. et
non medicus ad egrotos: Nonne ouis illa
perierat. & relictis non aginta nouem pastor
in humeris reportauit. Nonne perierat
illa dragina. & accendit mulier lucernã
& quesiuit in tota domo sua donec inue¬
nit: Et cum inuenisset: congratulamini
michi ait uicini. qm̃ inueni dragmam
quã ꝑdiderã. Sic et nos sicut ouis perie¬
ramus: & sicut dragma perieramus. Et
pastor nr̃ inuenit ouem. sed quę̧siuit ouẽ.

Expanded text:
peccassent, de foliis ficulneis succinctoria peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit te Philippus. jaceres. Numquid enim nos prius quaesivimus Christum, et non ille nos quaesivit? Numquid nos venimus aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor  in humeris reportavit? Nonne perierat drachma illa, et accendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis suis, quia inveni drachmam quam perdideram . Sic et nos sicut ovis perieramus, et sicut drachma perieramus: et pastor noster invenit ovem, sed quaesivit ovem;
Abbreviated transcription (Latin):
prccatisiustos se dicebant. & dolum afferebant
ꝑ quem sanari non poterant. Uidit ergo ĩã
istum in quo dolus non erat: et ait. Ecce
uere israhelita. in quo dolus non est.
Dicit ei nathanahel. Unde menosti: Re¬
spondit iħc: & dixit. Priusquã te philippꝰ
uocaret. cum esses sub ficu uidi te: id est
num potuit nathanahel iste in telligere
in eo quod dictum est. Cum esses sub fici ar¬
bore. uidi te: prius quam philippus te uo¬
caret. Nam talem uocẽ ꝓtulit. tu es filius
dĩ tues rex isrł: qualem tanto post petruᷤ.¬
quando ei dñs ait. Beatus es symon bario¬
na: quia non tibi reuelauit caro & sanguiᷤ.
sed pater meus qui est incęlo. Et ibi nomi¬
nauit petram. & laud auit firmamentum
dĩ. tuesrex isrł. Unde quia dictũ est ei
significet ista arbor fici. Audite enim fr̃s
mei. Inuenimus arborem fici maledictam.
quia sola folia habuit. & fructũ non habuit.
In origine humani generis adam & eua cũ

Expanded text:
peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, num potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Isrquando ei Dominus ait: Beatus es Simon Barjona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus, qui est in coelo ; et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne immundis manibus tangeretur.
sanaret. Dns uidens cor pharisei. ꝓposuit
similitudinem. Duo debitores erant cuidã
feneratori: unus ei debebat quinquaginta
denarios. alius quingentos. Cum non habe¬
rent unde redderent. donauit ambobus.
Quis eum plus dilexit: Et ille. Credo dnẽ.
cui plus donauit. Et conuersus ad mulierẽ.
dixit sẏmoni. Uides istam mulierem: In¬
traui in domũ tuam. aquam michi ad pedes
non dedisti: illa autem lacrimis lauit pe
michi non dedisti: illa pedes meos unxit
ungento. Propterea dico tibi. dimittunt᷑
ei peccata multa: qm̃ dilexit multũ. Cui
autem modicum dimittitur. modicũ diligit.
Hoc est dicere plus ȩgrotanti. Sanũ te putaᷤ:
modicum tibi putas dimitti. cum plus debi¬
tor sis. Bene ista quia dolus in illa non erat
meruit medicinam. Quid est dolus in illa
non erat: Confitebatur peccata. Hoc lau¬
dat in nathakahele. quia dolus in illo non
erat: quia multi pharisei qui abundabant

Expanded text:
ne immundis manibus tangeretur: ne immundis manibus tangeretur: sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedmihi non dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant
Abbreviated transcription (Latin):
dicus & dicerent. ecce cum quib mandu¬
cat. cum publicanis & peccatorib respon¬
dit medicus freneticis. Non est opus sani
medicus. sed male habentibus. Non ueni
uocare iustos. sed peccatores. Hoc ẽ dicere
Quia iustos uos dicitis cum sitis peccatores.
sanos uos prȩdicatis cum languratis: me¬
dicinam repellitis. non sanitatẽ tenetis.
Unde ille phariseus qui uocauerat dnm
ad prandium sanus sibi uidebatur. ȩgrota
autem illa mulier irrupit in domũ quo
non erat in uitata. & desiderio salutis fac¬
ta impudens accessit non ad caput dñi.
non admanus: sed ad pedes. Lauit cos
lacrimis. tersit capillis. osculata est eos.
unxit unguento: pacem fecit cum uesti¬
giis dñi peccatrix. Reprehendit ille tam¬
quam sanus medicum. ille phariseus qui
illic recumbebat ait apud se. Hic si c̾e̾t pro¬
pheta inquit: scir& quȩ mulier illi pedes
tetigiss&. Ideo autem suspicatus erat eum
ignorasse: quia non illam reppulit: quasi

Expanded text:
dicus, et dicerent, Ecce cum quibus mandudicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Unum quasi sinum cordis habet. ubi uid&
ueritatẽ : & alterũ sinum. ubi concipit men¬
dacium. Et ut noueritis hunc e̾ẽ dolum:
Incorde et corde locuti sunt mala. Quid
est in corde & corde. nisi duplici corde:
Si ergo dolus in isto non erat: sanabilem
illum medicus udicauit. non sanũ. Aliud
est enim sanus. aliud sanabilis dicitur:
aliud in sanabilis. Qui ȩgrotat cum spe:
sanabilis dicitur. Qui ȩgrotat cũ despera¬
tione: insanabilis. Qui autem iã sanuᷤ est:
non eget medico. Medicus ergo qui uene¬
rat sanare. uidit istũ sanabilẽ: quia dolus
in illo non erat. Quomodo in illo non erat¬
dolus. si peccator est: Fatetur enim se pec¬
catorẽ. Si enim peccator est. & iustum se
dicit : dolus est in ore ipsius. Ergo innatha¬
nahele confessionem peccati laudauit: non
iudicauit non ee peccatorẽ. Propterea cũ
pharisȩi qui sibi uidebantur iusti reprehen¬
derent dnm qui a miscebatur ȩgrotis me¬

Expanded text:
unum quasi sinum cordis habet, ubi videt unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis me
Abbreviated transcription (Latin):
anazar&h filium ioseph: ille qui optime
scripturas nouerat audito nomine naza¬
reth crectus est inspem & dixit. Anaza¬
reth potest aliquid boni e̾ẽ. Iam cętera
de ipso uidramus. Ecce uere israhelita.
in quo dolus non est. Quid est in quo do¬
lus non est: forte non habrbat peccatũ.
forte non erar eger. forte illi medicus
non erat necessarius. Absit. Nemo hic
sic natus ẽ: ut illo medico non egero.
Quid sibi ergo uult. in quo dolus non ea :
Alliquanto intentius quȩram us. appare¬
bit modo in nomine dni. Dolum dicit dns.
& omis qui uerba latina intelligit scit qͥa
dolus est: cum aliud agitur. & aliud fingit᷑.
Intendat caritas ur̃a. Non dolus dolor est.
Propterea dico. qui a multi fr̃s imperitiores
latinitatis loquunt᷑ sic: ut dicant dolus
illum torquet. pro eo quod est dolor. Dolus
fraus est: simulatio est. Quando aliquis
aliquid in corde tegit. & aliud loquitur: do¬
lus est. Et tamqu̾a duo corda habet.

Expanded text:
a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet:
Abbreviated transcription (Latin):
ut confundat fortia. & ignobilia mundi
& contemptibilia elegit ds̃. & ea quȩ non
sunt tamquã sint: ut quȩ sunt euacuent᷑.
Si doctus eligeretur : fortasse ideo se dice¬
ret electum. quia doctrina eius meruit
frangere ceruices. non quȩsiuit ꝑ oratorẽ
piscatorẽ : sed depiscatore lucratus est im¬
peratorem. Magnus cẏprianus orator:
sed prior petrus piscator. ꝑ quem postea cre¬
deret non tantum orator sed & iã imperator.
Nullus nobilis primo electus est: nullus
doctus. quia infirma mundi elegit. ut con¬
funder& fortia. Erat ergo iste magnus et
sine dolo hoc solo non electus: ne cui quam
uideretur dñs doctos elegisse. Q ex ipsa
doctrina legis ueniebat. Qui cũ audiss&
anazar&h. scrutatus enim erat scripturas
& sciebar quia in de erat expectandus
saluator. qđ non facile alii scribe & phari¬
sȩi nouerant. iste ergo doctissimus legis
cum audiss& philippũ dicentẽ. in uenimꝰ
iħm quem scripsit moyses in lege & ꝓphetę

Expanded text:
nobilia mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Dns ipse ꝑhibet testimoniũ. Magnꝰ
dns cognitus testimonio iohannis. beatus
nathanahel cognitꝰ ẽ testimonio ueritatis:
quia dñs & si testimonio iohannis non com¬
mendaretur ipse sibi ꝑhibebat testimoniũ.
quia sufficit sibi ad testimoniũ suũ ueritas.
Sed quia ueritatem non poterant capere ho¬
mines. ꝑ lucernam quȩrebant ueritatem:
& ideo iohannes ꝑ quem dñs ostenderetur
missus est. Audi dnm̃ nathana heli testimo¬
niũ ꝑhibentem. Et dixit ei nathanahel.
Anarareth potest aliquid boni c̾e. Dicit ei
philippus. Ueni & uide. Et uidit iħe na¬

Expanded text:
fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: et ideo Joannes per quem Dominus ostenderetur, missus est. Audi Dominum Nathanaeli testimonium perhibentem: Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Dicit ei Philippus: Veni, et vide. Et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus adño. & dicit ei. Quem scripsit mo¬
yses in lege & ꝓphetę. inuenimus iħm filiũ
ioseph. Cius fliũ diccbatur. cui desponsata
erat mater eius. Nam quod ea in tacta con¬
ceptus & natus sit: bene nouerunt ex euan
nathanaheli. addidit & locum: anarareth.
Et dixit ei nathanahel. Anarareth potest
aliquid boni e̾ẽ. Quid intelligitur fr̃e
Non quomodo aliqui pronuntiant. Nam
& sic solet ꝓnuntiari. Anarareth potest
aliquid boni e̾ẽ: Sequitur enim uox phi¬
lippi. & dicit. Ueni et uide. Ambas autem
ꝓnuntiationes potest ista uox sequi. siue
sic ꝓnunties tam quã confirmans. anazarah
potest aliquid boni eẽ. & ille. ueni & uide:
siue sic dubitans & totum in terrogans.
Anazareth potest aliquid boni ẽẽ: Ueni
& uide. Cum ergo siue illo modo siue isto uu¬
ꝓnuntietur non repugnent uerba sequen¬
tia: nrm est quęrere quid potius intelli¬
gatur in his uerbis. Qualis fuerit nathana¬
hel iste. in sequentib ꝓbamus. Audite qͥlis

Expanded text:
. Et dixit ei: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta conceptus et natus sit, bene noverunt omnes ChNathanaeli; addidit et locum, a Nazareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis
Abbreviated transcription (Latin):
illum apłs paulus ut auferr& stimulum
carnis. & noluit auferre. Numquid per¬
turbatus est: Num quid contristatus dix̃
se desertum: Magis se dixit non desertũ.
quia non ablatum est quod uolebat au¬
ferri : ut illa infirmitas sanaretur. Hoc
enim inuenit in uoce medici. Sufficit tibi
gratia mea. nam uirtus in infirmitate ꝑfi iiĩ¬
citur. Unde ergo scis quod non uult te
sanare ds̃: Adhuc tibi expedit flagellari.
Unde scis quam putre est quod secat
medicus agens ferrum ꝑ putria: Honne
nouit modum quid faciat. quo usq fa¬
ciat: Num quid ululatus eius qui secat᷑
retrahit manus medici artificiose secan¬
tis: Ille clamat. ille secat. Crud elis qui
non audit clamantem. an potius miseri¬
cors quia uulnꝰ ꝑ sequitur ut sanet egro¬
tum: Hȩc fr̃s mei ideo dixi. ne quis quȩ¬
rat aliquid prȩter auxilium dĩ. Quando
forte in ali qua correptione dnĩ sumus:
uidete ne pereatis. uidete ne ab agno re¬

Expanded text:
eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno re
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut sibi euangłm ad caput poner&.
non quia adhoc factum est. sed qui a prę̧¬
latum est euangłm ligaturis. Si ergo
ad caput ponitur ut quieseat dolor ca¬
pitis. ad cor non ponitur ut sanetur
apeccatis: Fiat ergo quod ꝓficiat.
Ponatur adcor: sanetur cor. Bonum
est ut desalute corporis non satagas.
nisi ut adõ prtas. Si scit prodesse tibi: da¬
bit illam. Si non tibi dederit. non tibi¬
proderit habere illam: quia multi egro¬
tant in nocentes in lecto. et si sani fuerint
ꝓcedunt adscelera committenda. Quã
multis obest sanitas. Latro qui ꝓcedit
ad faucem occidere hominem: quanto
illi melius erat ut egrotaret. Qui noctu
surgit adfodiendum parietem alienum:
quanto melius febribus iactaretur. in no¬
centius egrotar&. scelerate sanus est. No¬
uit ergo ds̃ quid nobis expediat. Id aga¬
mus tantum. ut cor nr̃m sanum sit apec¬
catis. Et quando forte flagellamur in
corpore. ipsum deprecemur. Rogauit

Expanded text:
nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit
Abbreviated transcription (Latin):
te aduersario tuo conuincendu. ut si ante
iudicem conuictus fueris de mendacio:
quia non potuit ille nisi prestare nesciens
an fueris mentitus. ibi careas ipso beneficio
rescripti quo ꝑ duxisti rescriptum. Ds̃ aut̃
quia nouit utrum mentiaris anuerũ dicas.
non facit ut in iudicio tibi non prosit: sed
nec impetrare te ꝑmittit. quia ausus es
mentiri ueritati. Quid ergo facturus es
dic michi. Implere legem ex omni parte
ita ut innullo offendas difficile ẽ. Reatꝰ
ergo est certus. Remedio uti non uis:
Ecce fratres mei quale remedium posuit
dns contra egritudines animȩ. Quid gͦ
cum caput tibi dolet laudamus ad ca¬
caput tibi posueris & non adligaturam
cucurreris: Ad hoc enim ꝑducta est
insirmitas hominum. & ita plangendi st̃
homines qui currunt adligaturas: ut
gaudeamus quando uidemus hominem
in lecto suo constitutum iactari febrib
& doloribus. nec alicubi spem posuisse

Expanded text:
te adversario tuo convincendum, ut si ante te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
solum non impetrent quod petunt. sed
& penam ꝓbeneficio mereantur. Cum
ergo quererent supplicare apłi. & non in¬
uenirent quomodo audirent imperatorẽ
dni : dixerunt dño. Onẽ. doce nos orare.
Hoc est. Iurisperite nr̃. assessordĩ. immo
consessor dĩ: compone nobis preces. Et do¬
cuit eos de libro iuris cęlestis. docuit quo¬
modo orarent: & in ipso quod docuit posuit
reus eris. Contremiscis imperatorẽ factꝰ
reus : Offer sacrificium humilitatis et
michi. qm̃ & ego dimitto. Sed si dicis fac.
Quid enim facturus es. quo iturus. si men¬
titus fucris in precibus: Non quomodo
dicitur inforo carebis beneficio rescripti.
sed nec rescriptum impetrabis. Iuris enim
forensis est: ut qui in precibus mentitus
fuerit. non illi ꝓsit quod impetrauit:
Sed hoc inter homines. quia potest falli
homo potuit falli imperator. Quando
preces misisti. dixisti ei quod uoluisti: &
cui dixisti. nescit an uerum sit. Dimisit

Expanded text:
solum non impetrent quod petunt, sed solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuitreus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, ofmihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit