comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos creauit. ⁊ de ipsis capillis nr̃is securita¬
tem nobis dedit. Am̃ dico inqͥt uobis: ⁊ capill
capitis ur̃i om̃s num̾ati sunt. Capilli nr̃i mi¬
m̾ati sunt deo: qͣntomagis maiores nr̃i cui
Nam ⁊ capillos nr̃os ipse utiq creauit: ⁊ mim̾a¬
tos habet. S mͦ cum sint inqͥs: forte ꝑibunt.
Et hinc audi uocem eiꝰ. Am̃ dico uobis: capiliꝰ
capitis ur̃i non ꝑibit. Qͥd tunes hominem hõ
in dei sinu positus : Tu de illus sinu noli ca¬
d̾e. quicqͥdꝰ p assus fueris: ad salutem ualebit ñ
ad ꝑniciem. laniatus mbroꝵ martires ꝑtule¬
runt. ⁊ timent xp̃iani iniurias tẽpor xͥano¬
rume Qͥ tibi facit iiiuriam mͦ: cũs facit. p̃
dicit aꝑte ueni ad ydolum non dicit aꝑte ueni
ad aras meas ibi ꝯuiuare. Et si dixerit ⁊ nolras
hoc ꝯquerat᷑: hoc in postulationem. hoc inque¬
rimoniam deponat. Nosuit uenire ad aras me¬
as: noluit uenire ad tẽplum qͦd uen̾or. hoc di¬

Expanded text:
nos creavit, et de ipsis capillis nostris securitanos creavit, et de ipsis capillis nostris securitatem nobis dedit. Amen dico vobis, inquit, et capilli capitis vestri omnes numerati sunt . Capilli nostri numerati sunt Deo: quanto magis mores nostri, cui Nam et capillos nostros ipse utique creavit, et numeratos habet. Sed modo cum sint, inquis, forte peribunt. Et hinc audi vocem ejus: Amen dico vobis, capillus capitis vestri non peribit . Quid times hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non ad perniciem. Laniatus membrorum martyres pertulerunt, et timent Christiani injurias temporum Christianorum? Qui tibi facit injuriam modo, timens facit. Non dicit aperte, Veni ad idolum: non dicit aperte, Veni ad aras meas, ibi convivare. Et si dixerit, et nolueris, hoc conqueratur, hoc in postulationem, hoc in querimoniam deponat: Noluit venire ad aras meas, noluit venire ad templum quod veneror. Hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
capud incidat. Qͥd dixi c̃ Mocto audistis in psatmo.
Sic̃ nouacła acuta: fecisti dolum. Quare oolum.
potentis mali nouacłe ꝯꝑauit: quia ñ admit¬
titur: nisi ad suꝑflua nr̃a. Sic̃ capilli in corꝑ m̃o
nis radũtur: sic quicqͥd tibi potest fac̾e iratus
potens inter suꝑflua tua mim̾a. Ẽ ollit pauꝑ¬
tatem cuam nũqͥd tollit diuicias tuas: Pauꝑ¬
tas tua dĩuitie tue: in corde tuo. Suꝑflua tuapo¬
cuit tollert. danno potuit aufte ꝑmissus ⁊ uisq
ad ledendum corpꝰ. Etiam ista uita cogitan¬
tib aliam uitam. ista inꝗͣ uita int̾ suꝑflua
deputanda est. Nlam ⁊ martires ꝯtẽpserunt
illam. Non uitam ꝑdid̾unt: s uitam ad qͥs¬
mitti adu̾sus fideles: nisi qͣntum ꝓ dest tẽptã¬
dis ⁊⁊ probandis fidelibus. Certi estote fratres:
nemo aliud dicat omnem curam ur̃am suꝑ
dnͣm mittite. Prorsus uos ipsos totos ꝓ icite
in illum Non se subducit ut cadatis ille qui

Expanded text:
caput incidat. Quod dixi, modo audistis in Psalmo: caput incidat. Quod dixi, modo audistis in Psalmo: Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quare dolum potentis mali novaculae comparavit? Quia non admittitur, nisi ad superflua nostra. Sicut capilli in corpore nnis raduntur; sic quidquid potest tibi facere iratus potens, inter superflua tua numera. Tollit paupertatem tuam: numquid tollit divitias tuas? Paupertas tua, divitiae tuae in corde tuo. Superflua tua potuit tollere, damno potuit afficere, permissus et usque ad laedendum corpus. Etiam ista vita, cogitantibus aliam vitam; ista, inquam, vita inter superflua deputanda est. Nam et martyres contempserunt illam. Non vitam perdiderunt, sed vitam acquisimitti adversus fideles, nisi quantum prodest tentandis et probandis fidelibus. Certi estote, fratres, nemo aliud dicat. Omnem curam vestram super Dominum mittite, prorsus vos ipsos totos projicite in illum. Non se subducit, ut cadatis. Ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ st̾: adeo ordinata sunt. Qͥ aut̃ resstit po¬
testati: dei ordination resistit. S qͥd si uludiu¬
beat qd̾ ñ debes fac̾e sꝰ Sane hic ꝯtempne potes¬
tatem: tim̾do potestatem. Ipios ꝗumanarum
rerum gradꝰ adũtite: Si qͥd iusscrit ꝓcu¬
rator. non ne. faciendũ ẽs Tam̃ si ꝯtraꝑcõ¬
sulem iubeat: non utiq ꝯtempnis ꝑotestatem:
s eligis maiori suire. Nec hinc debet minor ut̾¬
ci: s maior p̾latus ÷. Rursum si aliqͥd iubeat
aliud imꝑator. ⁊ aliud d̾s. qͥd iudicatis e Solue
tͥbutum esto mͥ in obseqͥum Recte. s ñ inydo¬
lo. In ydolo ꝓhibet. Qs prohibet e maior po.¬
testas prohibet. Ta ueniãm. Tu carc̾em ille
gehennam minatur. hinc iam tib assum̃da
est fides tua tͦmqͣm scutum: in qͦ possis om̃ia
ignita iacula m̃unici exturguere S in sidĩa¬
tur ꝯtra te potens. ⁊ molitur ꝯtra tr potens.
Accuit nouacłam und̾ capillos radat : non ũsᷤ

Expanded text:
Deo ordinatae sunt. Qui autem resistit potestati, Dei ordinationi resistit . Sed quid, si illud jubeat, quod non debes facere? Hic sane contemne potestatem, timendo potestatem. Ipsos humanarum rerum gradus advertite. Si aliquid jusserit curator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contemnis potestatem, sed eligis majori servire. Nec hinc debet minor irasci, si major praelatus est. Rursum si aliquid ipse paliud imperator, et aliud Deus, quid judicatis? Solve tributum, esto mihi in obseqlio. In idolio prohibet. Quis prohibet?  Major potestas. Da veniam: tu carcerem, ille gehennam minatur. Hic jam tibi assumenda, est fides tua tanquam scutum, in quo possis omnia ignita jacula inimici exstinguere. C. XCVIItur contra te potens, et molitur contra te potens: acuit novaculam unde capillos radat, non unde
Abbreviated transcription (Latin):
ominũ maloꝵ auaricia. qͣm qͥdam
sectantes. a fide ꝑ e̾rau̾nt. Actende qͥd
dimisunt. Doles qr hoc dimisunt uide
qͦ se msuerunt. Audi. afide ꝑ errau̾unt: et
in suerunt se dolorib multis. S qui Q uo¬
lunt duiites fieri. Aliud ÷ c̾e diuitem: aliud uel¬
lefieri diuitem. Dues est: qui adugtib natꝰ est.
Non qr uolunt diues ÷: s qͥa multi hereditates oi¬
miserunt. Uideo facultates. non int̾rogo uolũ¬
tates. Hic cupiditas accusat᷑. n̾ aurum nõ argẽ¬
uł qui noti curant. uł non artlent cupiditatib.
uł auaricie facib accendunt᷑. s diuites sunt: au¬
diant apłm. Hodie lectum c̃. Precipe diuitib husꝰ
mũdi. Precipe. Qͥͦ ẽ precipe ante omnia. nõ
suꝑbe saꝑe. Nicħ est enim qͦd sic gen̾ent diuiti¬
e qͦmodo suꝑbiam. Omne pomũ. o̾e gͣnum. o̾e
frum̃tum. om̃e lignũ. habet u̾mem suum. ⁊
alius u̾mis mali. alius piri. alius fabe. alius tri¬

Expanded text:
quam quidam sequentes, a fide pererraverunt. Attende quid dimiserunt. Doles quia hoc dimiserunt: vide quo se inseruerunt. Audi: A fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis. Sed qui? Qui volunt divites fieri. Aliud est, esse divitem; aliud, velle fieri divitem. Dives est, qui a divitibus natus est: non quia voluit, dives est, sed quia multi haereditates dimiserunt. Video facultates, non interrogo voluptates. Hic cupiditas accusatur, non aurum, non argenvel qui non curant, vel non ardent cupiditatibus, non avaritiae facibus accenduntur, sed divites sunt, audiant Apostolum. Hodie lectum est, Praecipe divitibus hujus mundi. Praecipe. Quid? Praecipe ante omnia, non superbe sapere. Nihil enim est quod sic generent divitiae, quomodo superbiam. Omne pomum, omne granum, omne frumentum, omne lignum habet vermem suum. Et alius est vermis mali, alius pyri, alius fabae, alius tri
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ. displicuit tam paratꝰ  S qr talis magis¬
ter erat qui fut᷑a p̾uid̾et: intelligimꝰ fr̃s istũ
hominem si sequeret᷑ x̾m sua quesiturũ fuis¬
se. nõ que iħu xͥ. Ipse enim dixit. Non omnis
rũ. & iste de ipsis fuit. Nec sic se ipse nou̾at:
qͦ modo medicꝰ inspiciebat. Nam si iam fictum
se ẽe sꝑabat: si iam dolosum. ⁊ insidiosum no

Expanded text:
lorum, displicuit tam paratus? Sed quia talis magister erat, qui futura praevideret, intelligimus, fratres, istum hominem, si sequeretur Christum, sua quaesiturum fuisse, non quae Jesu Christi. Ipse enim dixit: Non omnis,num coelorum . Et iste de ipsis fuit, nec sic se ipso noverat, quomodo medicus inspiciebat. Nam si jam se fictum esse spectabat, si jam dolosum et insidios
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ dedit in potestatem d̾s. Qͣndo dat d̾s in potes¬
tateme Quando ap̃ianus erit cuus res ÷. Modo
fractum uoluit cuiꝰ res÷. Si nollet ipsum locũ
iuuaret᷑ absens xͥana anima. que de t̾ra unde
uult oco gr̾as ag̾r. non uult ib aliqͥd ee̾ in ꝯtu¬
meliam dei. Huc accedit qr eccłe oeoit ipsa loca.
⁊ in re eccłe ydola fut᷑a erant. fr̃s. ecce qͥd difplior
paganis. Parum ⁊ illis qr de uillis ipsorũ ñ illa
tollimꝰ. ñ illa frangimꝰ.⁊ in nr̃is illa uolunt
suari. Cõtra ẏdola p̃dicamꝰ. de cordib illa tolli¬
mꝰ. Sumꝰ ꝑsecutores ydoloeũ ꝓfitem᷑. Nũqͥd suato¬

Expanded text:
quia non dedit in potestatem Deus. Quando dat Deus in potestatem? Quando christianus erit cujus res est. Modo factum voluit cujus res est. Si nollet ipsum locum juvaretur absens christiana anima, quae in terra vult Deo gratias agere, non vult ibi aliquid esse in contumeliam Dei. Huc accedit, quia Ecclesiae dedit ipsa loca. Et in re Ecclesiae idola futura erant? Fratres, ecce quid displicet Paganis. Parum est illis quia de villis ipsorum non illa tollimus, non illa frangimus: et in nostris volunt ea servari. Contra idola praedicamus, de cordibus illa tollimus: sumus persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd enim times ne offendas maioreme Nide ne
tibi regula ꝓponitur: Nonne manifestũ est
cum minime offendendum. qui maior est cet̾is c̃
Discute nũc maiores tuos. Prim tib st̃ pater ⁊
mat̾. Si recte coucantes. siin xp̃m nutrientes.
audiend in om̃ib omnibus obtẽꝑandũ ÷ eis in
om̃in uissione. cõt᷑ in moremsi nicħ iũbeant: et
sinatur cis. Qͥs est inqͥs maior illo qui me grũaute
Ille qui te ipsum creauit. Gen̾at enim homo:
creat deus. Unde gen̾at homo nescit: qͥd gen̾at᷑us
sit nescit. Ille qui te uidit ut fac̾et. ante quam
esset quem fecit: c̾te maior est patre tuo. Ma¬
ior sit patͥa ⁊ ipsis parentib tuis. ut qͥcqͥd uis¬
serint parentes ꝯtra patͥam ñ audiantur.⁊⁊
qucqͥd usserit pat̾ͥa ꝯtra deum ñ audiatur
Si enim sanari uis. si post fluxum sanguinis.
si pꝰt duodecim annos in illo morbo.si pꝰ ꝯsum¬
mata omnia in medicis. ⁊ ñ recepta sanitate.

Expanded text:
Qui enim times, ne offendas majorem, vide ne Qui enim times, ne offendas majorem, vide ne tibi regula proponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creat Deus. Unde generat homo, nescit: quid generaturus sit, nescit. Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria contra Deum, non audiatur. Si enim sanari vis, si post fluxum sanguinis, si post duodecim annos in illo morbo, si post consumpta omnia in medicis, et non recepta sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
tia euis cum sit infirma edificabitur ad man¬
ducandũ ydolotita. ⁊ ꝑibit infirmꝰ in tua sq¬
entia frat̾. propt̾ quem ip̃us mortuꝰ ẽͦ qͥmͦ
putatis decipi posse simulacͥs hõies: que a ip̃i¬
anis honorari putant & Nouit inqͥd deus cor
meũ: s frat̾ tuus non nouit cor tuũ. Si infirm̾
es: caue maiorem egͥtudinem. Si firmꝰ es eura
fratris infirmitatem. Q uident ista edificant᷑
ad alia. ut n̾ tm̃ ibi manducare: s ⁊ sacͥficare
desid̾ent. Pare ꝑit infirmꝰ in tua scientia fracer.
de enim qͦd nullo pacto possis ꝯtẽpn̾e. Sic aut̃
inqͥd peccantes in fr̃s ⁊ ꝑcutientes ꝯscientiam
eoꝵ infirmam : in xp̃m peccatis. Eant mine
qui ista ꝯtẽpnunt: ⁊ recumbant in ydolo. Non¬
ne erunt pm̃tes. ñ tangentes: & cum recubu¬
erint in ydol o: ueniant ⁊ impleant ecclesiam
ñ salutem accepturi. s p̃ssuram facturi. S tine¬
o inqͥes ne offedam maiorem. Times proesus ne
offendas maiorem. ⁊ ñ times ne offendas dm̃ o

Expanded text:
d manducandum idolothyta? Et peribit infirmus in tua scientia, frater, propter quem Christus mortuus est? Quomodo putatis decipi posse simulacris homines, quae a Christianis honorari putant? Novit, inquit, Deus cor meum. Sed frater tuus non novit cor tuum. Si infirmus es, cave majorem aegritudinem: si firmus es, cura fratris infirmitatem. Qui vident ista, aedificantur ad alia, ut non tantum ibi manducare, sed et sacrificare desiderent. Ecce perit infirmus in tua scientia frater. de enim quod nullo pacto possis contemnere. Sic autem, inquit, peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Eant nunc, qui ista contemnunt, et recumbant in idolio: nonne erunt prementes, non tangentes? et cum recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; non salutem accepturi, sed pressuram facturi. o, inquies, ne offendam majorem. Time prorsus, ne offendas majorem; et non offendis Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
illi qͦd num̃ habeant ⁊ pro numine accipiant ip¬
sam statuam: ara testat᷑. Qd illic facit ara si illd̾
ñ habet᷑ ꝓnimine s slemo mͥ dicat: ñ est nu¬
m̃ ñ ÷ d̾s. Iam dixi utinam sic ipsi norint hoc.
qͦ modo nouimꝰ om̃s nos. S qͥd habeant. ꝓquiͣ re
habeant. qͥd ibi faciant ara illa cestatur. Conui¬
cit om̃iũ colentium m̃tes: non ꝯuincatrecũben¬
xp̃i est. Nonne hoc dicebamꝰ qr corpꝰ ip̃i p̾mebat᷑.
⁊ nͨ tangebatur: Tolerabat ille p̃mentes: q̃¬
rebat tangentes. Atq utinam fr̃s p̾mat᷑ cor

Expanded text:
illi quod numen habeant et pro numine accipiant ililli quod numen habeant et pro numine accipiant illam statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illud non habetur pro numine? Nemo mihi dicat. Non est numen, non est Deus. Jam dixi, Utinam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, non convincat recumbenChristi est. Nonne hoc dicebamus, quia corpus Christi premebatur, et non tangebatur,? Tolerabat ille prementes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c deus est. ⁊ qͦd ibi bibis: in eccła uomis. foe¬
te hic audes loqͥ: focte int̾ turbas audes mur¬
mare. Nũqͥd xp̃e nõ homo fuit ͦ Nonne cru¬
cifixis est ẽ apaganis hoc didicisti: salutem
ꝑdidisti. simbriam ñ tetigisti. T̃ange ⁊ in hoc
fimbriam. recipe salutem: sic̃ cam te tangere
docuimus. ineo qͦd scͥptum est. qui uid̾it fra¬
trem in ydol o reꝯbentem. Tange illam. Et
dectiuinitate xp̃i. ⁊ de udeis. dicebat eadem fim
est carthaginis. qͣsi mars aut m̃curnus deus
sit. Nam ⁊ ego cecum scio: ꝙ lapis est. Si geniũ
uiuant. ⁊ ipsi erunt gemum carthaginis. Si
autem genium demonium est: aucdistis ⁊ ibi.
Que immolant gentes: demonib ĩmolant ⁊
ũ deo. Nolo uos socioᷤᷤ fieri demonioꝵ. Nouimꝰ
qr non est deus: utinam ⁊ ipsi sic norint. S
ꝓpt̾ eos qui hoc ñ norunt infirmos: non debet
ꝑcuti ꝯscientia ipsorum. Hoc monet apło: Nlam ⁊

Expanded text:
Christus Deus est: et quod ibi bibis, in Ecclesia vomis. ForChristus Deus est: et quod ibi bibis, in Ecclesia vomis. Forte hic audes loqui, forte inter turbas audes murmurare: Numquid Christus non homo fuit? nonne crucifixus est? A Paganis hoc didicisti, salutem perdidisti, fimbriam non tetigisti. Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut eam te tangere docuimus in eo quod scriptum est, Qui viderit fratrem in idolio recumbentem: tange illam et de divinitate Christi. De Judaeis dicebat eadem fimbest Carthaginis. Quasi si Mars aut Mercurius essesit. Nam et ego tecum scio quia lapis est. Si genium vivant, et ipsi erunt genium Carthaginis. Si autem genium daemonium est, audisti et ibi: Quae immolant Gentes, daemonibus immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter eos qui hoc non norunt infirmos, non debet percuti conscientia ipsorum. Hoc monet Apostolus. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
lam. Noui. intelligo: credo. Qͥd facis de ꝯscien¬
tia infirim qͦm ꝑcutise qͥd fucis oe p̃cio si ꝯtc̃p¬
nis qd̃ ẽptum est: Hioe qͦnti emptum est :¬
Dibit in qͥt infirmus in tua ꝯscientia qͣm te dicis
hab̾e. ut scias quia nicħ est ytolum ⁊ animo
cogites dm̃: ⁊⁊ sic recumbas m ydol .o. In hac sci¬
entia ꝑͥbit infirmꝰ. Et ne ꝯtempnas infirmũ
ad didit propt̾ quem xp̃c mortus est. Quẽ
uis cõtẽpñe : Precium ipsius attende: ⁊ cum
morte xp̃i totum mũdum appende. & ne ad¬
huc putares te in infirmũ peccare. ⁊ leue du¬
nem pecco: nũqͥd indeum e N egat xp̃m dm̃.
Audes negare xp̃m dm̃ An aliqͥa m ydol o cũ
recumb̾es didicistie slon ad mittit istam doctͥ
dm̃. Pagani hoc solent dic̾e. Uides qͥd faciũt
mense male: Uides qm corrũpunt mores bo¬
noᷤ colloqͥa mala  Tu ibi de en̾gło loqͥ ñ potes:
⁊ de ydolis loquentes audis eꝰ Amittis ibi qͦd

Expanded text:
lam. Novi, intelligo, credo. Quid facis de conscienlam. Novi, intelligo, credo. Quid facis de conscientia infirmi, quam percutis? Quid facis de pretio, si contemnis quod emptum est? Vide quanti emptum est, Peribit, inquit, infirmus in tua scientia: quam te dicis habere, ut scias quia nihil est idolum, et animo cogites Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et ne contemnas infirmum, addidit, propter quem Christus mortuus est. Quem vis contemnere, pretium ipsius attende, et cum morte Christi totum mundum appende. Et ne adhuc putares te in infirmum peccare, et leve dunem pecco, numquid in Deum? Nega Christum Deum. Audes negare Christum Deum? An aliud, in idolio cum recumberes, didicisti? Non admittit istam doctrisse Christum Deum. Pagani hoc solent dicere. Vides quid faciunt mensae malae? Vides quoniam corrumpunt mores bonos colloquia mala ? Tu ibi de Evangelio loqui non potes, et de idolis loquentes audis. Amittis ibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Cõcupniit qͦd fecit: qm̃ ut pulcram ama face¬
ret fedam amauit. Pro infideli ⁊ feda sangui¬
nem fudit: fidelem ⁊ pulcͣm reodidit: dona
sua inte amauit. Qd enim sp̃oso tuo ꝯtutisti s
Qͥd in dotem a pͥore patre. ⁊ a pͥore populo aco¬
enstis Nonne luxunzas ⁊ pannos pecatorum s
Abiecit pannos tuos. discidit ciligum turũ. mi¬
plura fratres xp̃iani: Audistis qr peccantes
in fratres. ⁊ ꝑcutientes ꝯscientiam eorũ infir¬
mam in p̃m peccatis: Nolite ꝯtempu̾e: si
ñ uultis deleri de libro uite. Quãdiu conam
luculent̾e ⁊ delectabilit̾ uobis dic̾e qd̾ dolor nr̃
cogit. qͦmodocũq dic̃e ⁊ tac̾e ñ ꝑmittit : Quicũq
uoluerint ista ꝯtempn̾e in xp̃m peccant. U¬
deant qͥd agant: paganos reliquos colligi uo¬
lumꝰ. lapides estis muia uenire uolentes offen¬
dunt ⁊ redeunt. Iicunt enim in cordib fus.
Quare nos relinquamꝰ deos qͦs xp̃iam ipsi nobiso
colunt: Absit ame inqͥs. ut ego ocos gentiũ co-¬

Expanded text:
m ut pulchram faceret, foedam amavit. Pro infideli et foeda sanguinem fudit, fidelem ac pulchram reddidit, dona sua in te amavit. Quid enim sponso tuo contulisti? Quid in dotem a priore patre et priore populo accepisti? Nonne luxurias et pannos peccatorum? Abjecit pannos tuos, discidit cilicium tuum: miplura, fratres? Christiani audistis, quia peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Nolite contemnere, si non vultis deleri de libro vitae. Quamdiu conamur luculenter et delectabiliter vobis dicere, quod dolor noster cogit quomodocumque dicere, et tacere non permittit? Quicumque voluerint ista contemnere, in Christum peccant, videant quid agant. Paganos reliquos colligi volumus, lapides estis in via; venire volentes offendunt, et redeunt. Dicunt enim in cordibus suis: Quare nos relinquamus deos, quos Christiani ipsi nobiscum colunt? Absit, a me, inquit, ut ego deos Gentium co
Abbreviated transcription (Latin):
Absit ame ut calis sim. Inflatus. obsericatus
trogo. Non int̾rogo inuestib qͣles sitis: s qͣ¬
les nati fueritis. Anbo nudi. ambo infirnii: am¬
bo misam uitam ĩ choantes ideo ãbo plorantes.
Ecce recole diues pͥmordia tua. uide utrum hie
aliqͥo attulcris. Iam uenisti.⁊ tanta inuenis¬
ti. Dic rogo te qͥd attulcris. dic qͥd attulisti. Aut

Expanded text:
absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus nterrogo: non interrogo in vestibus quales sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
timus: ꝑetimus a deo bono. petimꝰ hõies ma¬
h: petimꝰ aut̃ iusticiam unde simus boni. hoc
gͦ petamꝰ qͦd in et̾nũ habeamꝰ. quo cũ sat᷑ati fũimꝰ
ult̾ius ñ egeamus. s ut sat᷑emur. esuriamꝰ. ⁊ si¬
tamus. esuriendo ⁊ sitiendo petamꝰ: queramus.
pulsemus. Beati enim qui esuriunt ⁊ situnt
tate : ñ in fame. S p̃cedat satitatem fames: ne
fastidium ꝑ ueniat ad panes. Ergo diximꝰ aqͦ pe¬
dici enĩ dei sumus. Ut agnoscat ille m̃dicos su
qͥd petunt. Qͥ petunt: homines. a qͥb petunt e
ab hominib. Qͥ petunt÷ Mortales. Aqͥb pe¬
tunt: Amortalib. Qͥ petunt s fragiles. a qͥbuᷤ
petunt: a fragilib. Qͥ petunt: misi. A qͥbus¬
petunt e a misꝰs. Excepta substancia facultatũ.
tales sunt qui petunt: qͣles a qͥb petunt. Quam
frõtem habes petendo. ad dñm dm̃ cuũ. qui nõ
agnoscis parem tuum i Et non sum inqͥt talis.

Expanded text:
timus? Petimus a Deo bono: petimus homines matimus? Petimus a Deo bono: petimus homines mali: petimus autem justitiam, unde simus boni. Hoc ergo petimus quod in aeternum habeamus: quo cum saturati fuerimus, ulterius non egeamus. Sed ut saturemur, esuriamus et sitiamus; esuriendo et sitiendo petamus, quaeramus, pulsemus. Beati enim qui esuriunt et sitiunitate, non in fame. Sed praecedat saturitatem fames, ne fastidium non perveniat ad panes. CAPUT VII. 8. dici nquid petunt: Qui petunt? homines. A quibus petunt? ab hominibus. Qui petunt? mortales. A quibus petunt? a mortalibus. Qui petunt? fragiles. A quibus petunt? a fragilibus. Qui petunt? miseri. A quibus? a miseris. Excepta substantia facultatum, tales sunt qui petunt, quales sunt a quibus petunt. Quam frontem habes petendo ad Dominum tuum, qui non agnoscis fratrem tuum? Non sum, inquit, talis:
Abbreviated transcription (Latin):
quid ait e dico uobis. qr surgit. ⁊ nõ ꝓpt̾ amiticiã
cius: s ꝓpt̾ inpbitatem dat illi qͣntos uoluerit. No̾
ꝓpt̾ amiciciã qͣmuis amicꝰ sit: s ꝓpt̾ qmꝓbitatem.
Quid ÷ ꝓpt̾ im ꝓbitatem s qi pulsare ñ destitit. qr cum
cet negatũ ñ se au̾tit. Ille qui nolebat dare. qͥd pe¬
tebatur fecit. qͥa ⁊ ille inpetendo ñ fecit. Quamtoma¬
gis dabit bonus qui horcatur ut petamus. cui dis¬
plicet si non petamꝰ  S cum aliqͣndo tardius dat:
ꝯm̃dat cdona ñ negat. Diu desid̾ata dulcius obti¬
nentur : cito autem data uilescunt. Pete. quere.
insta. petendo ⁊ querendo crescis ut capias. Ser¬
uat tib ds qͦd non uult cito dare: ut ⁊ tu discaᷤ
magna magne desid̾are. Ideo oportet sẽꝑ orare:
ut petamꝰ. queramꝰ pulsemꝰ : attendamꝰ ⁊ nos
qui a nobis petunt. Petimꝰ nos. Aqͦ petimꝰ  Q
petimꝰ: Qͥ  petimꝰ s a quo eꝰ ha qͥcꝰ N el quid pe¬

Expanded text:
quid ait, Dico vobis, quia surgit, et non propter amicitiam quid ait, Dico vobis, quia surgit, et non propter amicitiam ejus, sed propter improbitatem dat illi quantos voluerit . Non propter amicitiam, quamvis amicus sit, sed propter improbitatem. Quid est, propter improbitatem? Quia pulsare non destitit: quia et cum esset negatum, non se avertit. Ille qui nolebat dare, quod petebatur fecit, quia ille in petendo non defecit. Quanto magis dabit bonus, qui nos hortatur ut petamus; cui displicet, si non petamus? Sed cum aliquando tardius dat, commendat dona, non negat. Diu desiderata, dulcius obtinentur: cito autem data, vilescunt. Pete, quaere, insta. Petendo et quaerendo crescis, ut capias. Servat tibi Deus, quod non vult cito dare; ut et tu discas magna magne desiderare. Inde oportet semper orare, ut petamus, quaeramus, pulsemus; attendamus et nos qui a nobis petunt. Petimus nos. A quo petimus? qui petimus? quid petimus? A quo, vel qui, vel quid pe
Abbreviated transcription (Latin):
habeas iusticã. A qͦ enim habebis iusticiã. nis
a dõ fonte iusticie: Ergo siuis hab̾e iusticiam.
esto mendicꝰ dei. qui te paulo ante ex eu̾głio ut
peteres. quereres. pulsares monebat : m̾dicum
suu sciebat. Et ecce pat̾famihas.⁊ magnꝰ diues
diuitiarũ scilicet sp̃ualiũ. ⁊ ct̾narũ hortat᷑ ⁊ di¬
cit tͥ. Pete. quere. pulsa. qui petit accipit. qui¬
queric ĩuenit. pusanti aꝑietur. hortatur ut petas
nem uł ꝯꝑationem sic̃ de illo diuite. in qͦ hortat᷑
nos ad orationem qͣndo ait dñs. Erat quidem
iudex in ciuitate. qͥ nec deũ timebat. nͨ hominẽ
u̾ebatur. Quedã uidua int̾pellabat eũ cotidi¬
e: ⁊ dicebat. Uindica me. Nolebat ille ꝑ tẽpus
Illa ĩtpellare ñ desmebat. ⁊ fecit tetlio qͦd nole¬
bat beneficio. Sic ⁊ n̾c eꝯtrario nos ammonuit
co. ⁊ mecũ sui mei reqͥescunt. Ile ñ cesat. astat.
instat. pulsat. et tͣmqͣm amicꝰ ab amico m̃dicat. Et

Expanded text:
habeas justitiam. A quo enim habebis justitiam, nisi habeas justitiam. A quo enim habebis justitiam, nisi a Deo fonte justitiae? Ergo si vis habere justitiam, esto mendicus Dei, qui te paulo ante ex Evangelio ut peteres, quaereres, pulsares, monebat. Mendicum suum sciebat, et ecce paterfamilias et magnus dives, divitiarum scilicet spiritualium et aeternarum, hortatur, et dicit tibi: Pete, quaere, pulsa. Qui petit accipit: quaerens invenit: pulsanti aperietur. Hortatur ut petas:nem vel comparationem, sicut de illo divite ini quo, hortantem nos ad orationem, quando ait Dominus: Erat quidam judex in civitate, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur. Quaedam vidua interpellabat eum quotidie, et dicebat, Vindica me. Nolebat ille per tempus: illa interpellare non desinebat; et fecit taedio, quod nolebat beneficio . Sic enim a contrario nos admonuit co, et mecum servi mei requiescunt. Ille non cessat, astat, instat, pulsat; et tanquam amicus ab amico mendicat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bo. humore pleni st̾. ⁊ semꝑ siciunt: humore
pleni sunt: ⁊ humorem siciunt. Qm̃ gͦ delee¬
tas opulentiam. qui habes ydropem ꝯcupiscem¬
tiam ⁊ habes gͦ aurũ bonum ÷. habes ñ undesis
bonus. s unde facias bonum. Eͦd bonũ inqͥt factu¬
Hoc est bonũ. hoc ẽ bonũ unde bonus es: iustiga. Si
habes bonum undͤsis bonꝰ: fac bonũ de bono. uñ
non es bonus. habes pecuram eroga. E rogando pe¬
cuniam: auges iusticiam. Disꝑsit enĩ distribuit. de¬
dit pauꝑib: iusticia euis manet in seculũ seculi.
Hide qͥd minuatur. ⁊ qͥd augeat᷑. Minuit᷑ pecuni
eras relicturꝰ. illud augetur qͦd in et̾nũ es posses¬
m̃catorem qui uendit plumbũ. ⁊ aqͥrit auruma.
⁊ nͨ laudas m̾catorem qui erogat pecuniam ⁊
adqͥrit iusticiame S ego inqͥs ñ erogo pecuniã:
qr ñ habeo iusticiam. Eroget pecunam qui ha-
erogare pecuniame Magis eroga pecumia: ut

Expanded text:
bo, humore pleni sunt, et semper sitiunt. Humore bo, humore pleni sunt, et semper sitiunt. Humore pleni sunt, et humorem sitiunt. Quomodo ergo delectas opulentiam, qui habes hydropem concupiscentiam? Habes ergo aurum, bonum est: habes, non unde sis bonus, sed unde facias bonum. Quod bonum, inquis, factuHoc est bonum, hoc est bonum unde bonus es, justitia. Si habes bonum unde sis bonus; fac bonum de bono unde non es bonus. Habes pecuniam, eroga. Erogando pecuniam, auges justitiam. Dispersit enim, distribuit, dedit pauperibus; justitia ejus manet in saeculum saeculi. Vide quid minuatur, et quid augeatur. Minuitur pecuniaeras relicturus: illud augetur quod in aeternum es possesmercatorem, qui vendit plumbum, et acquirit aurum; et non laudas mercatorem qui erogat pecuniam, et acquirit justitiam? Sed ego, inquis, non erogo pecuniam, quia non habeo justitiam. Eroget pecuniam, qui haerogare pecuniam? Magis eroga pecuniam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iux ista. aer iste quem ducimꝰ: bona sunt hec.
Ipse diuicie in quibus hõies extollu̾tur. ⁊ pareᷤᷤ
suos hõies alios non agnoscunt: in quib hõi ͥs
es extolluntur. magis amantes uestem fulgẽ¬
tem. quã cogitantes ꝯmunem cutem: ipse gͦ
diuicie bone st̃. S ista om̃ia bona: que ꝯme¬
moranti. a bonis ⁊ malis habĩ possunt. Est gͦ¬
bonũ qͦd faciat bonũ: ⁊ est bonũ unde facias
bonum. Bonum qͦd facit bonum d̾s est. Non
enim facit hominem bonum: nisi ille qui sẽ¬
ꝑ est bonus. Ergo ut sis bonus deum inuoca.
Aliud aut̃ bonũ ÷ und̾ facias bonũ: io ẽ quicqͥd
habũis. Aurum ÷ argentum ẽ bonũ ÷. ñ qͦd
te faciat bonũ: s und̃ facias bonum. Habes
aurum. habes argentũ. ⁊ ꝯcupisꝗs aurum.
IIIII ⁊ ꝯcupiscis argentũ. & habes ⁊ ꝯcu¬
H abent piscis. Et plenus es: ⁊ sitis. Morbus
lec est̃i ñ opulentia. Sunt hoĩes in mor¬

Expanded text:
lux ista, aer iste quem ducimus, bona sunt haec: lux ista, aer iste quem ducimus, bona sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extolluntur, et pares suos homines alios non agnoscunt: in quibus, inquam, homines extolluntur, magis amantes vestem fulgentem, quam cogitantes communem cutem; ipsae ergo divitiae bonae sunt: sed ista omnia bona quae commemoravi, a bonis et malis haberi possunt; et d faciat bonum: et est bonum, unde facias bonum. Bonum quod facit bonum, Deus est. Non enim facit hominem bonum, nisi ille qui semper est bonus. Ergo ut sis bonus, Deum invoca. Aliud autem bonum est unde facias bonum: id est, quidquid habueris. Aurum est, argentum est; bonum est, non quod te faciat bonum, sed unde facias bonum. Habes aurum, habes argentum; et concupiscis aurum et concupiscis argentum. Et habes, et concupiscis; et plenus es, et sitis. Morbus est, et non opulentia. Sunt homines in mor
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ u̾r de celis dabit bona petentib se e cũ sits
ĩqͥd mali nosti bona data. darx fihĩs ur̃is. Mi¬
randa res fratres. Mali sumꝰ. ⁊ bonũ patrẽ
habemus. Quid eiudentius s audinimꝰ nom̃
nr̃m. Cum sitis in qͥd mali: bona data nostis
dare filiis ur̃is. Et qͦs diait malos. uidete qͣlẽ
patrem illis ostendit. Quantomagis pat̾ ut ẽ
quoꝵ pater e Certe malorũ. & qualis pat̾ s̾ slemo
bonus: nsi solus deus. Ergo fr̃s. ideo malibo¬
na : Tu te saluũ facis si uolueris. Sana me
dñe ⁊ sanabor. Nos boni ꝯditi sumus a bono.
Fecit enim dñs hominem rectum. arbitrio au¬
tem nr̃o facti sumus mali. Potuimus ẽe ex
nobis mali: ⁊ pot̾imus ẽẽ ex malis boni S
qui semꝑ ÷ bonus ipse facit ex malo bonum:
qr ipse homo uoluntate sua sanare se nonpo¬
tuit. Non querũ medicum ut uuln̾es te :
s cum uuln̾au̾is ce queris qui sanet .te. Bo
cum simus mali. Dona enm st̃ ⁊ ista. Quis
dubitet: P iscis. ouũ. panis. pomũ. frum̃tũ

Expanded text:
 coelis est, dabit bona petentibus se? Cum sitis, inquit, mali, nostis bona data dare filiis vestris. Miranda res, fratres: mali sumus, et bonum Patrem habemus. Quid evidentius? Audivimus nomen nostrum: Cum sitis, inquit, mali bona data nostis dare filiis vestris. Et quos dixit malos, videte qualem Patrem illis ostendit: Quanto magis Pater vester? Quorum Pater? Certe malorum. Et qualis Pater? Nemo bonus, nisi solus Deus . na: Tu te salvum facis, si volueris? Sana me, Domine, et sanabor. Nos boni conditi sumus a bono: fecit enim Deus hominem rectum ; arbitrio autem nostro facti sumus mali. Potuimus esse ex bonis mali, et poterimus esse ex malis boni. Sed qui semper est bonus, ipse facit ex malo bonum: quia ipse homo voluntate sua se sanare non potuit. Non quaeris medicum, ut vulneres te: sed cum vulneraveris te, quaeris qui sanet te. Bonacum simus mali. Bona enim sunt et ista, quis dubitet? Piscis, ovum, panis, pomum, frumentum,
Abbreviated transcription (Latin):
mas Nonne pͣgat aurum s State in dño fratreᷤ.
Potentior ÷ enim qui uocauit nos. Minas impi¬
orũ ne timueritis: i imicos patimini. habe¬
tis ꝓ quib ocetis: prorsus ñ uos t̾reant. hec est
sanitas. H aurite nũc in isto ꝯuiuo: hic bibi¬
te und̾ satiemiui: non illic un̾ insaniatis. Sta¬
te in dño. Argentei estis: aurũ eritis Ista sum¬
litudo a nobis ẽ non de oiuina script᷑a est. legis¬
tis. audistis. sicuo aurum in foenace ꝓbauit illog:
⁊ sic̃ holocausti hostiam accepit illos. Eace quio
eritis ad thesauros oci. Estote oniites de dco. nõ
eum facturi diuiitem: s de illo facturi diuites.
Impleat uos alud ñ admittatis ad coe ur̃m̃¬

Expanded text:
ma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: ma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: potentior est qui vocavit vos. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittatis ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
mant corpꝰ xp̃i. Fratres ad pt̾met ũbum uobis
dic̾e. ad nos ꝑtinet xp̃ianis loqͥ Qd enim michi
de his que foris iu sunt iudicares Ipe apłs
ait. Illos alit̾ al tos: loqͥmur tͣmqͣm infirmoᷤ.
Blandiendum est illis: ut audiant u̾itatẽ: ĩ nob̾
secanda putredo ÷. Si q̃ritis un uincant᷑ paga¬
iii. un̾ illuminentur. uñ ad salutem uocent᷑:
desite sollempnitates eoꝵ: desite nugas ipsocũ.
⁊ si ti ꝯsentiut u̾tati ñe: erubescant pauq¬
Maliis si fuerit: tẽptatoe tuus est. Et nutrim̃ta liben¬
t̾ accipe : ⁊ in temptacione aꝓbare. Esto aurum:
attende mũdũ istũ tamqͣm foenacem aurificis.
In uno angto loco tria sunt. Aurum. palea. ig¬
nis. Ad illa ouo ignis apponit᷑ : palea uritur.
aurum purgatur. Cessit nescio qͥs minis: ⁊ ad¬
go: cin̾em uideo. Non cessit minis : nõ cessittor¬
torib. ad ductus est ad iudicem: stetit in ꝯfessi¬
one sua: nõ est flexus ad ẏdolum. Qͥd facit flam¬

Expanded text:
 vobis dicere, ad nos pertinet Christianis loqui. Quid enim mihi de his qui foris sunt judicare? ipse Apostolus ait . Illos aliter alloquimur, tanquam infirmos, Blandiendum est illis, ut audiant veritatem: in vobis secanda putredo est. Si quaeritis unde vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati nostrae, erubescant paucmalus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adgo, cinerem video. Alius non cessit minis, non cessit terroribus ; adductus ad judicem, stetit in confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit flam
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾s hoc cuim estis. ex hoc popło estis. iam tũc
p̃dicato. nũc p̾sentato. De his utiq estis qͥ uoca¬
ti sunt ab oriente. ⁊ occidente. reꝯb̾e in regno
celorum: nõ in templo ydolorum. Estote gͦ cor
pꝰ ap̃i. nõ p̾ssura coeꝑis xp̃i. Habetis uestim̃ti
fimbriã qͣm tangatis. ut a ꝓfluuio sangunis
id est acarnaliũ uoluptatum flipxu sanemini.
h abetis inqͣm uestim̃ti fimbriam: qͣm tangatis.
U̾ estem putate apłos: sub teatura uanitatis ahe¬
rentes lat̾ibus xͥ. In his apłis erat tͣmqͣm simbria
minimꝰ ⁊ nouissimꝰ paulus: ipso d̾i̾cente. ego sũ
minimus apłorum. Inueste nouissimũ ⁊ ni¬
nimũ fimbria ẽ.fĩmbria cum ꝯtẽptu aspic¬
tur: s cum salute tangitur. Usq ad hanc ho¬
rani ⁊ esurimꝰ. ⁊ sitimus. ⁊ mid sumus. et
colaphitam᷑ͦ. Qͥd tͣm extremũ: ¶d tam ꝯtẽpti¬

Expanded text:
fratres: hoc enim estis, ex hoc populo estis, jam tunc praedicto, nunc praesentato. De his utique estis, qui vocati sunt ab oriente et occidente recumbere in regno coelorum, non in templo idolorum. Estote ergo corpus Christi, non pressura corporis Christi. Habetis vestimenti fimbriam, quam tangatis, ut a profluvio sanguinis, id est, carnalium voluptatum fluxu sanemini. Habetis, inquam, vestimenti fimbriam, quam tangatis. Vestem putate Apostolos, sub textura unitatis adhaerentes lateribus Christi. In his Apostolis erat tanquam fimbria minimus et novissimus Paulus: ipso dicente, Ego sum minimus Apostolorum . In veste novissimum et minimum, fimbria est. Fimbria cum contemptu aspicitur: sed cum salute tangitur. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphizamur . Quid tam extremum, quid tam
Abbreviated transcription (Latin):
facile tribuant. ꝯmunicent. expoliare illos
uolo. nudare illos uolo. in anes relinquere uolo.
Docco lucrum : cum ostendo qͦd thesauritent sibi. Nõ
eium uolo ut pauꝑes remaneant. Thesaurizent
sibi. Non ut ꝑdant dico: s qͦ migrent ostendo.
Thesauritent sibi fondam̃tũ bonũ in fut᷑um. ut
app̾hendant u̾am uitam. Hec gͦ fassa uita ÷. App̾hen

Expanded text:
Facile tribuant, communicent, exspoliare illos Facile tribuant, communicent, exspoliare illos volo, nudare illos volo, inanes relinquere volo. Doceo lucrum, cum ostendo, Thesaurizent sibi. Non enim volo ut pauperes remaneant. Thesaurizent sibi. Non ut perdant, dico: sed quo migrent, ostendo. Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Haec ergo falsa vita est: app
Abbreviated transcription (Latin):
arum. Qui non sperant in i̾certo diuiciarum:
non suꝑbe sapuint. Si non alta sapiunt: time.¬
ant. Si ticant ñ altum sapunt. Quam mul¬
ti heri diuites: hodie pauꝑes. Quã multi dor¬
miunt diuites. ⁊ uenientib latronibꝰ ⁊ cũcta
aufẽntib euigilant pauꝑes. Ergo non sꝑare ĩ
inc̾to diuitiarum. s in deo uiuo qͥ p̾stat nobis
omna habundant̾ ad fruendum. tẽꝑalia ⁊ et̾
na: s magis ad fruendũ et̾na : ad utendu m
diuites. Non suꝑbe sapiant. neq sꝑent ĩ inc̾to
diuiciarum: s in deo uino ⁊ uero. qui p̾stat
nobis omnia habundant̾ ad fruendum. hoc¬
t̾ faciant. Ex eo enim qͦd habent qͥd faciant ẽ au¬
di qͥd. Duutes sunt in oꝑibus bonis: facile tri¬
buant: habent enim und̾. Quare non faci¬
unt : ꝑ auꝑtas: diffilculcas est. facile cribuãt.
H abent unde ꝯmunicent. id ÷ pares suos. mocta¬
les aguoscant: ꝯmunicent. thesauritent sibi fõ¬
dam̃tum bonũ infut᷑um. Non enim qr dico

Expanded text:
rum. Qui non sperant in incerto divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes? Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferentibus, evigilant pauperes? Ergo non sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter arna. Sed magis ad fruendum aeterna, ad utendum tdivites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: hoc faciant. Ex eo autem quod habent quid faciant? Audi quid: Divites sint in operibus bonis, facile tribuant. Habent enim unde. Quare non faciunt? Paupertas difficultas est. Facile tribuant, habent unde. Communicent, id est, pares suos mortales agnoscant. Communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Non enim quia dico
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas. Que habundantia hõis in om̃i labore
suo qͦ ipse laborat sub solee App̾hendenda ẽ gͦu̾a
uita: migrande st̃ facultates nr̃e ad locũ uere ui¬
te: ut hoc ibi inueniamꝰ. qͦd hic damus. Mutat
tum ⁊ tegum̾tum: his ꝯtenti sumꝰ. Nicħ diues
habet deduutiis suis: nisi qͦd ab illo postulat
pauꝑ uictum ⁊ tegum̃tum. hinc cu qͥd plus
habes ex omnib q̃ habes: Accepisti uictum. accepis¬
ti necessarium tegum̃tum. Necessarium dico: nõ
mane ñ suꝑfluum. Quid plus de diuitiis tuis
capis: Dic mͥ. Certe omnia cua suꝑflua erunt. q̃
st̾ tua suꝑflua: sint pauꝑi necessaria. S ego m¬
qͥs p̃ciosas epulas capio: p̃ciosis cibis uescor Pan¬
ꝑ qͥd÷ Hilibus. Uilib cibis uescit᷑ pauꝑ: ego ĩqͥs

Expanded text:
vanitas. Quae abundantia tanta hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Apprehendenda est ergo vera vita, migrandae sunt facultates nostrae ad locum verae vitae; ut hoc ibi inveniamus, quod hic damus. Mutat tum habentes, his contenti simus. Nihil dives habet de divitiis suis, nisi quod ab illo postulat pauper, victum et tegumentum. Hinc tu quid plus habes ex omnibus quae habes? Accepisti victum, accepisti necessarium tegumentum. Necessarium dico, non inane, non superfluum. Quid plus de divitiis tuis capis? Dic mihi. Certe omnia tua superflua erunt. Quae sunt tua superflua, sint pauperibus necessaria. Sed ego, inquis, pretiosas epulas accipio, pretiosis cibis vescor. Pauper quid? Vilibus. Vil
Abbreviated transcription (Latin):
nunc patitur: eccła ipsius. A tͦbis p̾mitur a pau¬
cis tangitur. Caro eam p̾mit: fides tangit. Erigi
h abetis enim qd̾ uideatis. Prigite ocłos fidei. tan¬
gite extremam fimbriã uestim̃ti: sufficiat ad
um nũc p̃sens est. Ideo in qͥd dico uobis ꝓpt̾ lauda¬
tam cent᷑ionis fidem: tͣmquã alienigene car¬
ne. domestici corde. Propt̾ea inqͥd multi ab ori¬
ente ⁊ occidente uenient. Non om̃s s multi:
tñ ipsi ab oeiente ⁊ occidente. Istis duab parti¬
bus totus orbis designat᷑. Multi ab oriente ⁊ oc¬
cioente uenient ⁊ reꝯbent cũ abraham ⁊ ysaac
et iacob in regno celorum. filii aut̃ regni : uidei
scilicet. Und̾ filii regni: Quia legem acceꝑunt
ad qͦs propliete missi sunt: apud qͦs templũ ⁊ sacer¬
docium fuit. qui celebrabant figuras om̃tum fu¬
turorum. Quarũ enim rerũ fig᷑as celebran̾unt:
p̃sentiam ñ agnou̾unt. filii aut̾ regni ibunt in¬

Expanded text:
hoc patitur Ecclesia ipsius. A turbis premitur: a pauhoc patitur Ecclesia ipsius. A turbis premitur: a paucis tangitur. Caro eam premit, fides tangit. ErigitHabetis enim quod videatis. Erigite oculos fidei, tangite extremam fimbriam vestimenti, sufficiet ad rum, tunc praesens est. Ideo, inquit, dico vobis: propter laudatam Centurionis fidem, tanquam alienigenae carne, domestici corde Propterea, inquit, multi ab oriente et occidente venient. Non omnes, sed multi: tamen ipsi ab oriente et occidente: istis duabus partibus totus orbis designatur. Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorumscilicet. Unde filii regni? Quia Legem acceperunt, ad quos Prophetae missi sunt, apud quos templum et sacerdotium fuit, qui celebrabant figuras omnium futurorum. Quarum enim rerum figuras celebraverunt, praesentiam non agnoverunt. Filii ergo regni ibunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
lanit. nec humana ꝑtulit̃. nec diuina in ira¬
cula fecit. Nichil hoꝵ in cet̾is gentibis. ⁊ tñ
de illo impletum ẽ: qͦd dictum erat. populꝰ
quem ñ cognoni siuuit mͥ. Qͦ modo si non cog¬
nouit. in auditu auris obechiuit mͥ: Iudea
gens cogtiouit ⁊ crucisixit: orbis t̾ratum au¬
omnibus gentibus ⁊ in illa muhere signi¬
ficauit : que fimbriam uestim̃ti eiꝰ tetig̾at
cum requirit dicens. Qͥs me tetigit s ẽam¬
quã absens inqͥrit : tͣmqͣm p̃sens sanat. Tur¬
be te inqͥunt discipuli ꝯpͥmunt. n dicis qͥs
me tetigit : Quasi enim sic ambularet. ut a nul
Turbe te ꝯpͥmunt. Et tͣmquam dic̾et dñs tangen¬
tem quero ñ p̾mentem: sic etiam ñc̃ ẽ corpus eiꝰ.
id est ecclesia eius. Tangit meãfides paucoꝵ: pre¬
mit tͦba multorũ. Ccepus enim xp̃i ẽẽ ecclesiã
tͣmqͣm filii eius audistis: ⁊ si uultis ipsi estis.
Apłus multis locis hoc dicit: pro corꝑe in qͥd eius:

Expanded text:
lavit, nec humana pertulit, nec divina miralavit, nec humana pertulit, nec divina mirabilia fecit. Nihil horum in caeteris gentibus: et tamen de illo impletum est, quod dictum erat, Populus quem non cognovi, servivit mihi. Quomodo, si non cognovit? In auditu auris obedivit mihi . Judaea gens cognovit, et crucifixit: orbis terrarum auomnibus Gentibus, et in illa muliere significavit, quae fimbriam vestimenti ejus tetigerat, cum requirit dicens: Quis me tetigit? Tanquam absens, requirit: tanquam praesens, sanat. Turbae te, inquiunt discipuli, comprimunt, et dicis: Quis me tetigit ? Quasi enim sic ambularet, ut a nullTurbae te comprimunt. Et tanquam diceret Dominus, Tangentem quaero, non prementem. Sic etiam nunc est corpus ejus, id est, Ecclesia ejus. Tangit eam fides paucorum, premit turba multorum. Corpus enim Christi esse Ecclesiam, tanquam filii ejus, audistis: et si vultis, ipsi estis. Apostolus multis locis hoc dicit: Pro corpore, inquit, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sub potestate ꝯstitutꝰ habens sub me milites
⁊ dico huic uade ⁊ uadit. ⁊ alio ueni ⁊ uenit:
et seruo meo fac hoc ⁊ facit. Potestas sum quibꝰ¬
dam sub me: positus sub potestate quadã suꝑ
me Si gͦ ego inqͥt homo sub potestate. iubendi
habeo potestatem: qͥd tu possis cui om̃s suiunt
potestates: Erat aut̾ iste de gentilib: erat qͥp¬
pe centurio. Iam udea habebat militem roma¬
ni imꝑii. ibi iste miliciam agebat qͣntũ ag̾e cen¬
⁊ turio pot̾at ⁊ sub potestate. ⁊ habens potestatrm
subtͥus obediens. subditos regens. dñs aut̃ qͥd. In¬
Etendat p̾cipue necessario caritas ur̃a. Qua̾uis
in populo uidaico esset iam pro nũtiabat code¬
sam toto orbe t̾rarũ sut᷑am inqͦm erat missu¬
t̃ rus apostolos. ipse agentibus non uisus ⁊ cre¬
Editus. a uideis uisus ⁊ occisus. Qͦ modo enim
tate sanauit: sic ⁊ idem dñs in solo udeoꝵ. po¬
pulo corꝑe fuit. Apud alias gentes nec de uͥgi¬
ue natus est. nec passus ÷: nec pedibus ambu¬

Expanded text:
abens sub me milites; et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. Potestas sum quibusdam sub me positis, positus sub potestate quadam super me. Si ergo ego, inquit, homo sub potestate, jubendi habeo potestatem; quid tu possis, cui omnes serviunt potestates? Erat autem iste de Gentibus: erat quippe centurio. Jam Judaea gens habebat militem Romani imperii. Ibi iste militem agebat, quantum agere centurio poterat; et sub potestate, et habens potestatem; subditus obediens, subditos regens. Dominus autem quod intendat praecipue necessario Charitas vestra, quamvis in populo Judaico esset, jam pronuntiabat Ecclesiam toto orbe terrarum futuram, in quam erat missurus Apostolos: ipse a Gentibus non visus et creditus, a Judaeis visus et occisus. Quomodo enim tate sanavit: sic et idem Dominus in solo Judaeo populo corpore fuit; apud alias gentes nec de virgine natus est, nec passus est, nec pedibus ambu
Abbreviated transcription (Latin):
refugiũ factus es nobis. Ate nõ recedamꝰ cum
libaũs nos ab omnib mals nr̃is. ⁊ imple¬
ũis nos bonis tius. Bona das: blandiris nefa¬
tigemur in uia. Corripis. adis. ꝑcutis: dirigiᷤ
ne aberrem᷑ inuia. Siue gͦ blandirs ne fa¬
tigemur in uia. siue castiges ne ab erremus

Expanded text:
refugium factus es nobis. A te non recedemus, cum refugium factus es nobis. A te non recedemus, cum liberaveris nos ab omnibus malis nostris, et impleveris nos bonis tuis. Bona das, blandiris, ne fatigemur in via: corripis, caedis, percutis, dirigis, ne aberremus a via. Sive ergo blandiris, ne fatigemur in via; sive castigas, ne aberremus
Abbreviated transcription (Latin):
enste male uiuente disꝑderet᷑. Et cicidit filium
timens ꝑire labores suos: qm̃ reliqͥt tib qͦd nec
ten̾e hic pot̾at. nec aufr̾e. Non enim hic aliqͥd
tͥ dimisit. qͦd ipsius eẽ posset. Cessit ut fic acor
d̾cs. Ds aut̃ tuus rederaptor cuꝰ. castigatoe tuus:
pat̾ tuus. trudit ce. Quo  ut accipias hereth¬
tatem. uͥ non esferas patren. s herechtatem ha¬
beas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris. ⁊
murmuras. et si quid triste acciderit: foetas¬
se blasphemas. Qͦ ibis a spiritu eiusc̃ Ear dimic
cit᷑ ⁊ non flagellat. descrit blasphemantem: ñ
senties iudicantem e Nonue melius ẽ ut fla¬
gellet te ⁊ recipiat te. qͣm parcat tibi ⁊ dese
pͥma gen̾atione. ⁊ alt̾a grn̾atione: refugium
factus es nobis. Tu refugiũ: ut nascem᷑ qui nõ
cramus. T̃u resugium: ut renasc̾emur qͥ ma¬
h eramꝰ. Tu resugium: ut pac̾es destoes tuos.
Tu resugiũ: ut regas ⁊ dirigas fihio̾ cuos. Tu

Expanded text:
ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores suos: quoniam reliquit tibi, quod nec tenere hic poterat, nec auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius eeres. Deus autem tuus, redemptor tuus, castigator tuus, pater tuus, erudit te ut accipias haereditatem, ut non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi, et deserprima generatione et altera generatione, refugium factus es nobis. Tu refugium ut nasceremur, qui non eramus: tu refugium ut renasceremur, qui mali eramus: tu refugium ut pasceres desertores tuos: tu refugium ut erigas et dirigas filios tuos: tu