comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in undantibiis uitis. conuertere sepo¬
ducis & audire uerbũ dĩ ac praccepta
cardestia: hic intra corsuum arcam
salutis ȩdificat et biblio thecã ut ita dicam
intra sediuni consecrat uerbi: longitudinẽ in ea
eclatitudinẽ & altitudinem fidẽ caritatẽ et
spem collocat. ł idem trinitatis ad longitudinẽ
ue immortalititẽq distenditMatitudinẽ
caritatis indulgentiȩ et benignitatis fundat¬

Expanded text:
 inundantibus malis convertere se poducis, et audire verbum Dei, et praecepta coelestia, hic intra cor suum arcam salutis aedificat, et bibliothecam intra se divini conferat verbi. Longitudinem in illa, et latitudinem, et altitudinem, et fidem, et charitatem, et spem collocat. Fidem trinitas, et longitudinem vitae, et immortalitatem ostendit, latitudinem charitatis indulgenti
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ refert ad unũ. Scit enim qui a
omnes quidẽ currunt : sed unus accipit
palmã. scilicet quicogitationũ uarietate¬
Sed hanc biblio thecã non exagrestib et inpolitis
& sȩcularium auctorum sed ex prophetis
Atq apostolicis uoluminib: Ipsi enim sunt
omnib: uitiis & excisis quad iatã cõtinent
uitam & ex omni parte liberatam: Na
auctores sȩcularium librorum possunt
quidem diciligna excelsa & ligna umbrosa.¬

Expanded text:
suorum refert ad unum. Scit enim quia omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium, scilicet qui cogitationum varietatsed hanc bibliothecam non ex agrestibus et impolitis, x saecularium auctorum, sed ex apostolicis voluminibus. Ipsi enim sunt is vitiis et excisis, quadratam continent vitam, ex omnique parte libratam. Nam auctores saecularium voluminum possunt quidem dici ligna excelsa, non pos
Abbreviated transcription (Latin):
cendit quȩrere eam quȩ peritrat Qũaq in
narius totius creaturȩ rationabilis numerus
qm̃ ñ exseme ipso subsistat. sed extritum de ssa¬
dit. & longitudinẽ uitȩ hocẽ in mortilit dis
grim ex pͥatre ꝑfiliũ aosom spm̃ suscepit. Idcir¬

Expanded text:
 in narius totius creaturae rationabilis numerus, quando non ex semetipso subsistit, sed ex trinitate, descendit, et longitudinem vitae, hoc est immortalitatis gratiam, ex Patre per Filium
Abbreviated transcription (Latin):
& iam hostium qđ ex latere factum dicitur
eo loci fuisse. & inferiora quȩ dixit bicamera¬
ta infra se haber&. et quȩ dixit tricamerata
superiora aloco hostii appellata sint. & inde
in gressa uniuersa animalia ꝑsuaquęq loca
scam quȩ supͣ diximus congrua discretione

Expanded text:
iam ostium quod ex latere factum dicitur, eo loco fuisse, ut inferiora, quae dixit bicamerata, infra se haberet, et quae dixit tricamerata superiora a loco ostii haberentur; et inde ingressa universa animalia, per sua quaeque loca secundum quod supra diximus, congrua discretione
Abbreviated transcription (Latin):
tem pluuiarum &ediluiui spectat. nulla potiut
& ima maquis quadrita stabilitate consistens nec
inpulsu uentorũ. nec imp&u fluotuum. nec
inquietudine animaliũ. quȩ intrinsecus erant
aut inclinari poss& aut mergi. Sed his om̃b tan¬

Expanded text:
tem pluviarum ac diluvii spectat, nulla alia et ima in aquis quadrata stabilitate consistens nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium, quae intrinsecus erant, aut inclinari posset, aut mergi. Inter. 106.
Abbreviated transcription (Latin):
puto quantum ex his quȩ de seribuntur
appar& quãtuor angulis eximo c̃surgentẽ
eis demq paulatim usq ad sũ mum inangustũ
ad tractis inspaciũ unius cubiti fuisse collet¬
tã. Sic eñĩ refert᷑ qđ in fundam̃tis eĩ trecenti
cubiti in longitudine. in latitudine ũ quin¬
quaginta sunt positi. triginta aut in altitudino¬
uedificati. sed collecta in cacum angustum
ita ut cubnũ sit latitudinis &e longitudi nis

Expanded text:
autem, quantum ex his quae distribuuntur apparet, quatuor angulis, ex uno consurgens, eisdem paulatim usque ad summum in angustum attractis, in spatium unius cubiti fuit collecta. Sic enim refertur quod in fundamentis illius trecenti cubiti in longitudine, in latitudine vero quinquaginta sunt positi, triginta autem in altitudine, sed collecta in cacumen angustum, ita ut cubitum sit latitudinis et longitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Luaẽ anima meretrix: Queadse reapit ama¬
tores. dequib dicit ꝓpheta. Meretricata es post
amatores tuos : Qui sunt isti amatores qui in¬
trant ad animã meretricẽ. nisi contraria pocesta¬
tes et demones ꝗͥ desideriũ capiunt pulhritu¬
dinis eiꝰ : Pulchranaq adõ creata ẽ anima &
satis decora : Audi quomodo ipse d sdict Faciamꝰ
hominẽ ad imaginẽ & similitudmẽ nr̃am:
Vide cui decoris cuiꝰ pulchritudinis ẽ anima
neoImaginẽ habet & similitudinẽ dĩ Hlanc pul¬
chritudinẽ contrarie potestates cũ aspiciunt.
idẽ ⁊abalus & angłi ei concupiscunt speciẽ ipsius
I tqr ñ possunt sponsi eiꝰ fieri. mere tricari cupiunt
cũ ca. Si gͦ susceperis o homo incubili animae
tuae adulterũ diabolũ meretricataẽ ani¬
matua cũdiabolo: Si receperis angłos ciꝰ. sisps
siinpudicitiae ingressus fuerit ad anima tuã
& receperis eũ & consenseris eiloquenti in corde
tuo. delectatus fueris his quae tibi scđm suã

Expanded text:
 anima meretrix? quae ad se recipit amatores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis ejus? Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora. Audi quomodo ipse Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritlitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabolo; si receperis angelos ejus, si si superbiae, si impudicitiae ingressus fuerit ad animam tuam, et receneris eum, consenseris ei loquenti in corde tuo, delectatusque fueris his quae tibi secundum suam
Abbreviated transcription (Latin):
merũ tribuũ quae tunc erant carnalis isrł.
in quomihi uidet᷑ forma totius nature ratio¬
nabilis contineri. Duodecim nãq putantur
et̃ generales ordines rationabilis creaturae
Quorũ figura erat in illis duodecĩ tribubus
Inquib erat unus quidã ordo regalisqͥuidas
nominat᷑. alius erat ordo sacerdo talis et
leui appellatur. frat & alius ordo uda uicinꝰ
qͥbeniam in dicit᷑. in quo ordine et tẽplũ dĩ
et altare collocatum est. Alius ordo issachar
et rabulon et efrem. aliisq quos nominatĩ
designat scriptura diuina. quorũ rationẽ
ñ est nunc tẽporis explicare. Est tam̃ unius¬
cuiusq tribus uel ordinis panis ante dim:
t licit sit aliqua trib quae ñ ex libera sedex
concubina isrł descendat. et expaste libera
expaste seruilissit. tam̃ ꝓom̃ib exduab
decimis panis ꝓponit᷑ ante dñm. et in uniuer¬
sisdue decima similaginis constant

Expanded text:
merum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, merum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis contineri: duodecim namque putantur esse generales ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibus erat unus quidam ordo regalis, qui Judas nominatur; alius erat ordo sacerdotalis, et Levi appellatur; erat et alius erat ordo Judae vicinus, qui Benjamin dicitur, in quo ordine templum Dei et altare collocatum est; alius ordo Issachar, et Zabulon, et Ephraim, aliique quos nominatim designat Scriptura divina, quorum rationem non est hujus temporis explicare. Est tantum uniuscujusque tribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñseparo filiũ apatre. nec patrẽ afilio. Quienim
uidit me inquit. uidit & patrẽ: Fiunt gͦ panes
singub exduab decimis. & ꝓponuntur duab. po¬
sitionib: id est duob ordinibus Sienĩ una po¬
sitio fieret. confusus et ꝑmixtus eet̃ sermo de
patre acfilio. Nunc aut̃ unus quidem ẽ panis
ina enĩ uolunta sẽ . & una substantia. Sed duae
sunt positiones. id est duae ꝑsonarũ ꝓprietates
Ilũ enĩ patrẽ qui ñ sit filius. et hunc filiũ dici¬
nus qui non sit pater. Et hoc modo duas de¬
cimas in uno pane seruamꝰ. et duas positiones
ante dñm ꝓfitemur. Sed reuera magni ut
ita dicã cuiusdã pistoris et ualde artificis ẽ
diligenter istas seruare mensuras. et ita
tẽperate de patre ac filio sermonẽ coniungere
ubi oportet et rursũ ubi cõpedt separare.
ut neq duae mensura aliquando desint. neq
umquã ñ unis panis appareat : Duo decigͦ
panes ex ista simila fierimandant᷑. scđm nu¬

Expanded text:
non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, inquit, videt et Patrem . Fiunt ergo panes singuli ex duabus decimis, et proponuntur duabus positionibus, id est, duobus ordinibus. Si enim una positio fieret, confusus et permistus esset sermo de Patre ac Filio, nunc autem unus quidem est panis, una enim est voluntas, et una substantia, sed duae sunt positiones, id est, duae personarum proprietates: illum enim Patrem qui non sit Filius, et hunc dicimus Filium qui non sit Pater, et hoc modo duas decimas in uno pane servamus, et duas positiones ante Dominum profitemur. Sed revera magni, ut ita dicam, cujusdam pictoris, et valde artificis est, diligenter istas servare mensuras, et ita temperare de Patre et Filio sermonem, conjungere ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando desint, neque unquam non unus panis appareat. Duodecim ergo panes ex ista simila fieri mandantur, secundum nu
Abbreviated transcription (Latin):
Panẽ uerũ qui uitã dat huic mundo. H lereaci
ñ faciunt deduab decimis unũ panẽ . Negant
enĩ creatorẽ dm̃. patrẽ xp̃i eẽ. Neq uetuset
nouum testam̃tũ unũ faciunt panẽ. et unũ
spm̃ inutroq instrum̃to ꝓfitent᷑: Nos aut̃
in lege & euangeliis unũ atq eundẽ in esse
decimis unũ panẽ ꝓpositionis offerimus
Qui gͥ separant xpͥm acreatore dõ patre suo:
Heretici et udei qui solũ patrẽ recipiunt.
et uerbũ acsapientiã eiꝰ xp̃m ñ recipiunt.
ñ faciunt exduab decimis unũ pane. Nos
aut̃ mensura quidem ipsius. id est substan¬
tiae nomen uel rationẽ comp̃hendere aut
inuenire ñ possumus. Confitentes tamen
patrẽ & filiũ. unũ facimꝰ panc̃ exduab. decimis
non ut panis unus ex una decima fiat et
alius exalia aut sint ipse duae decima separat
sedut sint iste auae decone ua massa & un
panis Quomiodo duc decim& una massa fit : Quia

Expanded text:
panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici non faciunt de duabus decimis unum panem, negant enim creatorem Deum Patrem Christi esse, neque Vetus et Novum Testamentum unum faciunt panem, et unum Patrem in utroque Instrumento profitentur; nos autem in Lege et Evangeliis unum atque eumdem inesse decimis unum panem propositionis offerimus. Qui ergo separant Christum a creatore Deo Patre suo, haeretici et Judaei, qui solum Patrem recipiunt, et Verbum sapientiam ejus Christum non recipiunt, non faciunt ex duabus decimis unum panem. Nos autem mensurae quidem ipsius, id est, substantiae nomen vel rationem comprehendere aut invenire non possumus: confitentes tamen Patrem et Filium, unum facimus panem ex duabus decimis, non ut panis unus ex una decima fiat, et alius ex alia, ut sint ipsae duae decimae separatae, sed ut sint duae istae decimae una massa et unus panis. Quomodo duae decimae una massa fit? quia
Abbreviated transcription (Latin):
iste decimae ñ conphendit. Cũ utiq consequens
fuisset si de quantitate similae uolebat ag nosci
ipsã cusꝰ duas decimas sumi iubebat nominare
mensurã . Quae tͦ ista resẽ cuiꝰ mensura & modus
nec c̃ophendi potuit nec nominari: Decem ni¬
merus ubiq ꝑfectus muenitur. Totius enĩ nu¬
meri exipsoratio & origo consurgit. Conpetent̃
igit᷑ auctor & origo om̃ium ds̃. sub hoc numero
uidet᷑ ostendi. Sedsi in eccła de solo patre lo¬
quar & ipsius solius laudes ꝓferã . unus decimȩ
panẽ feci. Aut si de ꝓp̃o solo fecero sermonem
et ipsius enumerauero passionẽ & resurrectio¬
nẽ p̃dicauero. unius decimae obtuli panem.
S.iu. dixero q pater semꝑ cũ filio ẽ et ipse facit
opera sua. uel etiam si dixero qr pater infilio
& filius inpatre. et qui uidet filiũ uidet et pa¬
trẽ. et qr pater et filius unũ sunt. exduabus
decimis simile mundae obtuli unũ panem:

Expanded text:
istae decimae non comprehendit, cum utique consequens istae decimae non comprehendit, cum utique consequens fuisset, si de quantitate similae volebat agnosci, ipsam cujus duas decimas sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, cujus mensura et modus nec comprehendi potuit, nec nominari? Decimus numerus ubique perfectus invenitur, totius enim numeri ex ipso ratio et origo consurgit. Competenter igitur auctor et origo omnium Deus sub hoc numero videtur ostendi. Jam si in Ecclesia de solo Patre loquar, et ipsius solius laudes proferam, unius decimae panem feci; aut si de Christo solo fecero sermonem, et ipsius enumeravero passionem, et resurrectionem praedicavero, unius decimae obtuli panem. Si vero dixero quia Pater semper cum Filio ejus, et ipse facit opera sua, vel etiam si dixero quia Pater in Filio est, et Filius in Patre, et qui videt Filium, videt et Patrem, et quia Pater et Filius unum sunt, ex duabus decimis similae mundae obtuli unum panem,
Abbreviated transcription (Latin):
panes hospitib ad posuit: Non quo ita pauꝑ
eẽt ut ñ habuerit similã qui indiuitus non
inftrior patruo scribitur. sed utriusq me¬
ritorũ differentia ꝑhac designat᷑ indicia.
Qđ is quidem cuierant ad nõ misteria reuelan¬
da & ad quẽ dicebat᷑ ñ celabo puero meo abrahã
qđ facturussũ qui inbuendus erat & edocendus
de occultis et secretis dĩ. ille panes exsimila scri¬
bitur habuisse. Ille uͦ adquẽ nihil sacram̃ti
deferebat᷑ sed ratio p̃sentis salutis & uita. pa¬
nes cõmunes ex sola farina scribit᷑ habuisse
constctos Et tu gͦ si habes scientiã secretorũ:
potesscienter cauteq disserere. panes exsimila
qui ad om̃s ꝑtinet. cõmunẽ te obtulisse nout¬
ris panẽ. Seduideamꝰ iã qua sit confectio ui
istis panib confectionis. qui ante dñm poni
semꝑubentur. Deduab. inquit decimis sit panisiunꝰ.
Duas quidem decimas doxit. sedcuius mensura sot

Expanded text:
panes hospitibus apposuit, non quod ita pauper panes hospitibus apposuit, non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui in divitiis non inferior patruo scribitur, sed utriusque meritorum differentia per haec designatur indicia, quod is quidem cui erant a Domino mysteria revelanda, et ad quem dicebatur: Num celabo a puero meo Abraham quod facturus sum? qui imbuendus erat et edocendus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si habes scientiam secretorum, potes scienter cauteque disserere, panes ex simila qui ad omnes pertinet, communem te obtulisse noveris panem. Sed videamus jam quae sit confectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum poni semper jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas quidem decimas dixit, sed cujus mensurae sint
Abbreviated transcription (Latin):
intellogi sufficit: Possumꝰ uͦ et alit̃ dicere.¬
ĩta surorpuũ Om̃is sermo dĩpanist̃. sedẽ differentia m panibus¬
ł st enĩ aliqui sermo qui ad cõmunẽ ꝓferri possit
auditũ & docere plebem de operib: miscđe. ac
totius beneficientia. Et iste est panis qui cõmu¬
nis uidebitur. Est uͦ alius qui secreta contineat.
et defide dĩ uel rerũ scientia disserat. Iste panis
mundus ẽ. et exsimila confectus Iste in conspe¬
ctu dñi semꝑ ponendus ẽ. et suꝑ mensã mundã
ꝓponendus Iste solis sacerdotib sequestratus ẽ
et filiis a aron. eterno munere condonatus
Verũ ne putes hec nos ꝓpriis sensib excogitata
narrare. & ñ diuinis obseruassẽ uoluminib:
ꝓferã tibi de scripturis quomodo aput diuersos
uiros panis diuersitas ꝓmerito unius cuiusq
seruata est Refertur in genesi qđ abraham
patriarcha angłos suscepit hospitio. Similit̃
et loth. Sed abraham qui meritis p̃cellebat.
panes exsimila ad posuisse describit᷑ quoset

Expanded text:
t aliter dicere: Omnis sermo Dei panis est, sed est differentia in panibus; est enim aliquis sermo qui ad communem proferri possit auditum, et edocere plebem de operibus misericordiae ac totius beneficentiae, et iste est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia disserat; iste panis mundus est, et ex simila confectus; iste in conspectu Domini semper ponendus est, et super mensam mundam proponendus; iste solis sacerdotibus sequestratus est, et filiis Aaron aeterno munere condonatus. Verum ne putes haec nos propriis sensibus excogitata narrare, et non divinis observasse voluminibus, proferam tibi de Scripturis quomodo apud diversos viros panis diversitas pro merito uniuscujusque servata est. Refertur in Genesi quod Abraham patriarcha angelos suscepit hospitio, similiter autem et Lot; sed Abraham, qui meritis praecellebat, panes ex simila apposuisse describitur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
mensa munda. hoc ẽ in istius corde. inistius m̃te
dño panis offertur. Ad huius potentis apłim̃sã
si sed eas cenaturus intellegibilitor intellege quae
apponuntur tibi ÷ hoc ẽ spualit̃ adueste que
dicuntur abeo ut et tu facere possis qđ addit᷑
Ait enim. sciens quia taliate opostet p̃parare.

Expanded text:
fferantur? In istius corde, in istius mente Domino panes offeruntur. Ad hujus potentis mensam si sedeas coenaturus intelligibiliter, intellige quae apponuntur tibi , hoc est spiritaliter adverte quae dicuntur ab eo, ut et tu facere possis quod additur. Ait enim: Sciens quia talia te oportet praeparare.
Abbreviated transcription (Latin):
de auditorũ: Hoc enĩ & apostolus dicit
Donec formet᷑ xp̃c in uobis Concipitgͦ anima
ex hoc uerbi semine. & conceptũ format in sẽ
uerbũ . donec pariat sp̃m̃timoris dĩ Sic enĩ
pꝓphetã dicunt anima sc̃orũ Atimore tuo
dnc concepimꝰ inutero & parturiuimꝰ. & pepe¬
rimꝰ sp̃m salutistuae fecimꝰ suꝑ te̾rrã. Isteest
scãrũ animarũ partus. iste conceptus : Ista sunt
scã coniugia qua conueniunt & apta sunt magno

Expanded text:
ur in corde auditorum. Hoc enim et Apostolus dicit, Donec formetur Christus in vobis . Concepit ergo anima ex hoc semine verbi et conceptum format in se verbum, donec pariat spiritum timoris Dei. Sic enim per Prophetam dicunt animae sanctorum: A timore tuo, Domine, concepimus in utero et parturivimus et peperimus spiritum salutis tuae, fecimus super terram. Iste est sanctarum animarum partus, iste conceptus, ista sunt sancta conjugia, quae conveniunt et apta sunt magno
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis nr̃m peccauerit abiectus ẽ. etiam sin abi¬
ad grãm iudic&ur. eiectus ẽ tam̃ in ipsa con¬
scientia peccati. Nex ꝓdest hominis gr̃a. cum
xp̃c huius modianima tãqu̾a abiectam non
recipiat in coniugium Igit᷑ neq uuduã sicut sibꝰ
diximus accipiet neq ciectã neq pollutã. Polla¬
tadicitur. quȩ etiam siñ ex integro compleuit
peccatũ. tam̃ hoc ipso qđ cogitauit. qđ uoluit.¬
qđ optauit. etiam sinon admisit polluta ẽ eta
magno pontifice ñ elig&᷑ ualde eñi purã. ulas
mundã et sincerã requrit anim̃a qũa sibi uingat
Quia qͥse iunxerit dõ unussp̃sẽ unde etiã hoc¬
ostendit᷑ qđͣ sint differentiȩ peccatorũ. Et qui
peccauert peratũ ad mostem. abiectus lł
qui autem non peccat ad mortẽ sed inferius
aliquid pollutussit. Sponsa aut̃ xp̃i neq ab¬
iecta neq polluta potest eẽ sed uirgo inc̃tami¬

Expanded text:
Si quis nostrum peccaverit, abjectus est, etiam si non abjiad gratiam judicetur, ejectus est, tamen ipsa conscientia peccati, nec prodest hominis gratia, cum Christus hujusmodi animam tanquam abjectam non recipiat in conjugium. Igitur neque viduam, sicut supra diximus accipiet, neque ejectam, neque pollutam. Polluta dicitur, quae etiam si non ex integro complevit peccatum, tamen hoc ipso quod cogitavit, quod voluit, optavit, etiam si non admisit, polluta est, et a magno pontifice non eligitur, valde enim puram, valde mundam, et sinceram requirit animam, quam sibi jungat: Quia qerentiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsa autem Christi neque abjecta, neque polluta potest esse, sed virgo incontami
Abbreviated transcription (Latin):
S iuc eñĩegimus aliquid impiũ siue locuti sumis
suit cogitauimus contradnm cũ ñ credimus des
contaminati sumus in patre. Sed atq utinam
tunc solũ ꝑ incredulitatẽ factũ sit. cessatũ sit uͦ
postquã credidimus. Sic gͦ etum in matre es¬
tamiam᷑. sicredentes dõ uel ecłam lȩdimus
uel libestatẽ matris clestis in digna peccatiseruta¬
tum nescit. neq in patre neq in matre conta¬
natus ẽ. et de sc̃ĩs ñ exiuit. Fuerant quidẽ non¬

Expanded text:
sive enim egimus aliquid impium, sive locuti sumus, sive enim egimus aliquid impium, sive locuti sumus, sive cogitavimus contra Deum, cum non credidimus Deo, contaminati sumus in Patre; sed atque utinam tunc solum per incredulitatem factum sit, cessatum vero sit postquam credidimus! Sic ergo etiam in matre contaminamur, si credentes Deo vel Ecclesiam laedimus, vel libertatem matris coelestis indigna peccati servitutum nescit, neque in patre, neque in matre contaminatus est. Et de sanctis non exibit. Sed nec po
Abbreviated transcription (Latin):
uteri materni: Om̃is gͦ homo in patre et in ma¬
trt pollutus t̃ solus uͦ ũc dñs meus in hac genera¬
tione mundus ingressus ẽ. In matre ñ ẽpollutꝰ
Ingressus ẽ enĩ corpus incontaminatum Ipseenĩ
erat qui &e dudũ ꝑsalomonẽ dixerat. magis aut̃
cum c̾em bonus ueni ad corpus incomquinatum.
Nonẽ gͦ contaminat᷑ in matre. sedne in patre quidẽ
Nihil eñi ioscph ingeneratione eius. p̃ter ministe¬
riũ presticit & affectum. Vnde et ꝓfidelimini¬
sttrio. patris ei uocabulũ scriptura concessit.
Sic eñi maria ipsa dicit in cugło: Eece ogo et paĩ
tuus dolentes quȩrebamuste Sic gͦ solus ẽ hc
sacerdos magnus. quineq in patre pollutus sit
neq imatre Videamus aut̃ siadhuc possimus
aliquid sublimus. et ꝓdignitate tanti pontifi¬
cis inuenirt: Pat̃ om̃ium uerus dr̃ds̃. matrẽ ait̃
apłs hierusalẽ dicit eͥe elestem. Om̃s gͦ qui pec¬
cant contaminant᷑ in patre a quo creatisunt

Expanded text:
circumdatur. Omnis ergo homo in patre et matre pollutus est, solus vero Jesus Deus meus in hac generatione mundus ingressus est, et in matre non est pollutus. Ingressus est enim corpus incontaminatum, ipse enim erat qui et dudum per Salomonem dixerat: Magis autem cum essem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Non est ergo contaminatus in matre, sed ne in patre quidem. Nihil enim Joseph in generatione ejus praeter mysterium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio patris ei vocabulum Scriptura concessit. Sic enim Maria ipsa dicit in Evangelio: Ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te . Sic ergo solus est hic sacerdos magnus, qui neque in patre pollutus sit, neque in matre. Videamus autem si adhuc possumus aliquid sublimius et pro dignitate tanti pontificis invenire. Pater omnium verus dicitur Deus, matrem autem Apostolus Jerusalem dicit esse coelestem. Omnes ergo qui peccant contaminantur in Patre, a quo creati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ficis habitus. Iuo indicatur ꝓfunda scientie et
sapientie luca uestitus. quae uer& scã sunt indum̃¬
ta: Non inquit auferet de capite suo cidarim.
am & prius docimus et cidarimgenus eͥt operim̃ti
qđ captti suꝑpositũ pontifici p̃stat ornatũ: Hic
ergo magnus pontifex meus. nũqũa deponit sa¬
capitissii quids̃ ẽ nũqũa deponit ornatũ. quia
sẽꝑ ẽpat̾ in filio sicut filius semꝑ in patre. Et uestim̃¬
ta sua non disrũp& Uere hic ẽ qui uestim̃ta sua
ñ disrũpit. sedea scmꝑmunda. sẽꝑ integra. sc̃ꝑ

Expanded text:
ficis habitus, quo judicatur profunda scientiae et sapientiae luce vestitus, quae vere sancta sunt indumenta. Non, inquit, auferet de capite suo cydarim. Et prius jam diximus cydarim genus esse operimenti quod capiti superpositum pontifici praestat ornatum. Hic ergo magnus pontifex meus, nunquam deponit sacapitis sui, qui Deus est, nunquam deponit ornatum, quia semper est Pater in Filio, sicut Filius semper in Patre. Et vestimenta sua non disrumpet. Vere hic est qui vestimenta sua non disrumpit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quisque et in reliquis similem. aut etiã
scui amplius ds̃ reuelat superiorem &
excelsiorem persequatur indaginem
Cgo enim uere in parem me iudico ad
carranda mysteria quae liber hic¬
continet numerorum. multo autem
in feriorem ad illa quae deutero nomi¬

Expanded text:
quisque et in reliquis similem, aut etiam quisque et in reliquis similem, aut etiam si cui amplius Deuiorem prosequatur imaginem. Ego enim vere me imparem judico ad enarranda mysteria libri Numerorum, multo autem inferiorem ad illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
in resur rectione mortuorum statum:
Quod tres ad orientem conlocate dicunt᷑
tribus. & tres ad occidentem : tres etiam
ad mare. & tres ultimȩ ad aquilo nem.
qui durus dicitur uentus Sed & quod
tribus uida quae regalis est: ad orientem
statuitur exqua ortus est dñs noster non
puto otiosum Et quod isachar huic
iungitur & Tabulon & quod in quat cua
partes trinus iste numerus ordinatur
Quae quam uis posicionum suarum di¬
uersas habeant qualitates. omnes tamen
intra trinitatis numerũ continentur
Et quod pertotas has quat tuor partes in
unum numerum colligitut. eadem
trihtis sem per. pro tosine dubio. quos
tr omnes qui ex quat tuor orbis partibus
uenientes inuocant nomen dñi. recum¬
bentes cum abraham &isa ac & iacob in re
godĩ Haec anobis generaliter in dica¬
ta sint : uolentibus totius saci huius uo¬
laminis continentiam misticam breui¬
ter conprehendert: ut ex his intellegen¬
dac spiritualis occasione suscepta. unus¬

Expanded text:
in resurrectione mortuorum statum. in resurrectione mortuorum statum. Quod tres ad orientem collocatae dicuntur tribus, et tres ad occidentem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad aquilonem, qui durus dicitur ventus. Sed et quod tribus Juda, quae regalis est, ad orientem statuitur, ex qua ortus est Dominus noster, non puto otiosum. Sed quod Isachar huic jungitur et Zabulon, et quod in quatuor partes trinus iste numerus ordinatur Quae quamvis dispositionum suarum diversas habeant qualitates, omnes tamen intra trinitatis numerum continentur: et quod per totas has quatuor partes in numerum unum colligitur eadem trinitas, semper pro eo sine dubio quod i censentur omnes qui ex quatuor orbis partibus venientes, invocant nomen Domini, recumbentes cum Abraham, Isaac et Jacob in re Haec a nobis generaliter indicata sunt, volentibus totius sacri hujus voluminis continentiam mysticam breviter comprehendere, ut ex his intelligentiae spiritalis occasione suscepta, unus
Abbreviated transcription (Latin):
Hino ergo accidet inre surrectione. ut unus qui¬
que aut inqibu ruben spiritualibus indiais
ad scribatur. Obhoc profecto quod aliquid
inmoribus aut actibus. aut uita ipsi ruben simi¬
le et consanguineum habuit. Alius autem in
tribu simeon fortassis pro oboedientia. alius
in tribu leui: Credo qui bene prefuit sacerdo¬
tio. uel quibene ministrans gradum sibibonũ
ad quisiuit. Alius in tribu uida : Non dubi¬
populum qui intra se est. sensum scilicet
mentis & cogitationum cordis: Sed et sin¬
gulis quibusque tribubus imusquis que
sociabitur. pro his quae ad unam quamq
tarum uel inactibus cognata uel in morib
habuit. Erunt huius modi ordines quidã
in resurrec tione mor tuorum. sicut
designat a postolus. quorum ordinem
trpus in hoc libro & figura praeformari
mihi uidetur: Sed &illud quod consoci¬
atione quadam tribuum. & conexione
castrorum positio. & metationis ordo de¬
scribitur. pertinet sine dubio ad aliquẽ

Expanded text:
. Tunc autem accedit in resurrectione unusqui. Tunc autem accedit in resurrectione unusquisque, ut in tribu Ruben spiritalibus indiciis ascribatur; ob hoc profecto quod aliquid in moribus, aut actibus, aut vita, ipsi Ruben simile et consanguineum habuit. Alius autem in tribus Simeon, fortassis pro obedientia; alius in tribu Levi, credo qui bene praefuit sacerdotio, vel qui bene ministrans, gradum sibi bonum acquisivit; alius autem in tribu Juda, non dubipopulum qui intra se est, scilicet mentis et cogitationum cordis. Sed et singulis quibusque tribubus unusquisque sociabitur pro his quae ad unamquamque earum vel in actibus cognata vel in moribus habuit. Erunt ergo hujusmodi quidem ordines in resurrectione mortuorum, sicut designat Apostolus. Quorum ordinum typus in hoc libro et figura praeformari mihi videtur. Haec atione quadam tribuum et connexione castrorum, positio et metationis ordo scribitur, pertinet sine dubio ad aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatio cuncta castrorum. ingentium
mihi sacramentaorum ꝓdit indicia. apos¬
tolo nobis paulo spiritualis intellegentiat
semina resporgente. Et age iam quid om̃is
haec numerorum ratio. quid ordinum
diuer sicas intellegentiȩ misticae contine¬
at uideamus. Ex pecstatio certa nobis est¬
resurrectionis mor tuoꝵ. cum uqui uiuuÑ
qui reliqui sunt non preuenient in aduen¬
tum xp̃i eos quidornuerunt. sed simul
cum illis conumc ti & sociati rapientur
innubibus obiuam xp̃o in aera. Terre¬
ni soilic& huius loci corruptelam & mor¬
tis habita cula deserentes. siue omnes in
aut alia quaelibet ex multis mansio¬
nibus quae apud patrem sunt transfe¬
rendi loca: Diuersitas autem tanslati¬
onis et gloriae ex meritis sine dubio &
ac tibus unius ouiusque prestabitur
Et erit uinus quisque meo ordint quem
sibi gestoram gitita contulirunt. sicut
oridem paulus ptotestatur dicens dercsur¬
gntibus. Unus quesqꝗautem insuo ꝯdie

Expanded text:
ordinatio cuncta castrorum, ingentium ordinatio cuncta castrorum, ingentium mihi sacramentorum prodit indicia, apostolo nobis Paulo spiritalis intelligentiae semina respargente. Et age jam, quid omnis haec numerorum ratio, quid ordinum diversitas intelligentiae mysticae contineat, videamus. Exspectatio certa est nobis resurrectionis mortuorum, cum hi qui vivunt qui reliqui sunt, non praevenient in adventu Christi eos qui dormierunt , sed simul cum illis juncti, rapientur in nubibus obviam Christo in aera: scilicet hujus loci corruptelam et mortis habitacula deserentes, sive aliqui aelibet ex multis mansionibus quae apud Patrem sunt , transferendi loca. Diversitas autem translationis et gloriae ex meritis sine dubio et actibus uniuscujusque praestabitur, et erit unusquisque in eo ordine quem sibi meritorum gesta contulerint, sicut et idem Paulus protestatur dicens de resurgentibus: Unusquisque in suo ordine
Abbreviated transcription (Latin):
itur. sed ne in hoc quidem numerandi popłi
tempus aduenit. Lex per morsendatur.
sacrificiorum mos traditur. purificationum
ritus docetur. sanc tificationum leges &
haec Oauditor incordetuo dupliciter &
tripliciter. uide quanta tibi transeunda
sunt. quanta toleranda. Quod ꝓfectib
Quot temptationibus. quot prelus tibi pugnan¬
dũ est & uincendum. ut possis ad diuinum
numerum pertinere : Vt in cõputo aliquo
babearis apuddm̃. ut inter scãs tribus adnu¬
merari dignus habearis: ut iusitari possis &
perdĩ sacer dotes a aron & mo ṙ sen numeroꝵ
censib ad scribi Suscipienda est tibi primo
lex dĩ. lex sp̃s sc̃ũ offerenda sacrificia: Explen¬
de purificationes. peragenda cuncta quae
lex sp̃s doc& ut possis aliquando adisra heliti¬
cum numerum pertinere. Ego adhucam¬
plius aliquid intueor in hoc numerorum
libro mysterii. Ratio enim tribuum & dis¬
tinctio ordinum. societas familiarum . atq

Expanded text:
itur, sed nec ibi quidem numerandi populi itur, sed nec ibi quidem numerandi populi tempus advenit. Lex per Moysen datur, sacrificiorum mos traditur, purificationum ritus docetur, sanctificationum leges et haec, auditor, in corde tuo dupliciter et tripliciter. Vide quanta tibi transeunda sunt, quanta toleranda, quot profectionibus, quot tentationibus, quot praeliis pugnandum est tibi et vincendum, ut possis ad divinum numerum pertinere: ut computo aliquo habearis apud Deum, ut inter sanctas tribus annumerari dignus habearis, ut visitari possis, et per Dei sacerdotes Aaron et Moysen numerorum censibus scribi. Suscipienda est tibi primo lex Dei et lex Spiritus sancti, offerenda sacrificia, explendae purificationes, peragenda cuncta quae lex spiritus docet, ut possis aliquando ad Israeliticum numerum pertinere. Ergo adhuc amplius aliquid intueor in hoc Numerorum libro mysterii. Ratio enim tribuum et distinctio ordinum, societas familiarum atque
Abbreviated transcription (Latin):
ista uirtꝰ ifrahelitica. & ideo non pertin& ad dm̃
Ist & aegyptiorũ uirtus in ea quam dicunt
secreta sapientia. sed hec non ad iũgit᷑ ad cal¬
culum dĩ. Sola apud dm̃ uirtus israhelitica
numeratur : Hoc est illa uirtus quȩ adõdoc&᷑
quȩ per scripturas diuinas discitur. quȩ per
fidem euangelicã & apostolicã traditur
Et ideo dicit ut illi soli numtrentur. qui pro¬
grediuntur inuirtute isrł. Sed & illud con¬
sideremus quid est quod non statim ut egress
enim persequebatur pharao: Sed nec cum
mare quidẽ rubrum transi ens uenit inde¬
sertum. dicitur numerari. Non dum enim
nati. Confligunt ad uersũ a malech& uin¬
cunt. sed ne tunc quidem numerantur
Non enim sufficit ad per fectionem tendenti
una uictoria. Mahȩ incipiunt cibum &
aquae poculum sequenti aurunt pecra.
sed neq tunc numerantur. Nondum enim
in his caque numeris apta dicuntur ad ole¬
uerant. Taber naculum testimonu constru¬

Expanded text:
ista virtus Israelitica, et ideo non pertinet ad Deum. ista virtus Israelitica, et ideo non pertinet ad Deum. Est et Aegyptiorum virtus in ea quam dicunt secreta sapientia, sed haec non adjungitur ad calculum Domini. Sola autem apud Deum virtus Israelitica numeratur, hoc est, illa virtus quae a Deo docetur, quae per Scripturas divinas discitur, quae per fidem evangelicam et apostolicam traditur. Et ideo dicit ut illi soli numerentur qui progrediuntur in virtute Israel. Sed illud consideremus quid est quod non statim ut egressuenim persequebatur Pharao, sed nec cum mare quidem transiens, venisset in desertum, dicitur numerari. Nondum enim tnati. Confligunt enim adversus Amalec et vincunt, sed nec tunc quidem numerantur: non enim sufficit ad perfectionem tendenti una victoria. Manna accipiunt cibum, et aquae poculum de petra sequenti hauriunt, sed neque tunc numerantur: nondum enim in his ea quae numeris apta dicuntur, adoleverant. Tabernaculum testimonii constru
Abbreviated transcription (Latin):
capilli capicis numeratisunt. Inquo utiq
non illos dicebat capillos esse numeratos qui
uel ferro attonderi uel ꝑici solent. & tõporis
a&ate defluere acperire: Sed illi capitis ca¬
ptis capilli apud dm̃ numerati sunt qui
anmi & multi tudinem sonsuum qui de
Sed in haec quidem perexcessum quendam
deuenimus. nunc ad ꝓpositum reuertamͣ
locutus est in quid dñs ad morsen in deserto
lna: illa scilic& om̃a quȩ superius conpen¬
diosa narratione conprehendimus.
ibiprecipitur numerari auiginti annis &
supra omnis qui ꝓcedit inuirtute israhel:
iquis gͦ ꝓcedit in uirtute ipse numeratur.
non inqualicũq uir tutt id est non in¬
aegr̃ptiorũ uirtute neq in assirioꝵ neq
inuirtute grecorũ. sed inuirtute isrł. ipse
numeratur apuddm̃. Istenim uirtus animi quã
grecorum philosophi docent. Sed hȩc non per
humana. Est xasirioꝵ uirtus uel chaldeorũ
quȩ in astrologiȩ studus p̃dicatur. Sed nonẽ

Expanded text:
capilli capitis numerati sunt . In quo utique capilli capitis numerati sunt . In quo utique non illos dicebat capillos esse numeratos, qui vel ferro attonderi et projici solent, vel temporis aetate defluere ac perire, sed illi capitis capilli apud Deum numerati sunt, quianimi et multitudinem sensuum, qui de Sed in haec per excessum quemdam devenimus; nunc ad propositum revertamur. Et locutus est, inquit, Dominus ad Moysen in deserto Sinai. Illa scilicet omnia quae superius compendiosa narratione comprehendimus, ubi praecipitur numerari a viginti annis et supra, omnis qui procedit in virtute Israel. Si quis ergo procedit in virtute, ipse numeratur: et non in qualicunque virtute, id est, non Aegyptiorum virtute, neque in Assyriorum, neque in Graecorum, sed in virtute Israel, ipse numeratur apud Deum. Est enim virtus animi, quam Graecorum philosophi docent. Sed haec non perthumana. Est et Assyriorum virtus vel Chaldaeorum, quae astrologiae studiis praedicatur. Sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
robit Doc& enĩ me presons lectio. qu ods
ganscendero puerilis actatis insipientiã. sidesi¬
ero paruulus ee sensibus & uir effectus deposuero
que sunt paruuli. sunquam effectus fuero iuue¬
nis et talis uiuenis qui uincam malignũ. aptꝰ
uidebor his dequibus scriptũ est. omnes quiꝓ
edunt in uirtute isrł. & dignus diuinis nume¬
nis conputabor. Donec autẽ in est alicui nr̃m uł
puerilis & lubricus sensus. uel feminea & reso¬
lta segnities uel aegiptios gerimus & barbaros
mores. haberi apud dm̃ in sc̃o & consecrato nu¬
mero non meremur. Innumeri enĩ apud
salomonem dicuntur e̾e qui pereunt. nume¬
rati autẽ om̃s qui saluantur. Etuis tibios¬
tendam quia scõꝵ numer habetur apud dm̃:
AIudi quo modo de astris quidẽ caelestibus dicit
dauid. Qui numerat multitudinẽ stellarũ
& omnib: eis nomina uocat. Saluator uero
non solũ discipulos suos electos sub numero
statuit. uerum & capillos capitis eoꝵ dicit ẽe.
numeratos. Aitenim:. Uestri autem etiam¬

Expanded text:
s lectio quod si transcendero puerilis aetatis insipientiam, si desiero parvulus esse sensibus, et vir effectus deposuero quae sunt parvuli; si, inquam, effectus fuero juvenis, et talis juvenis qui vincam malignum, aptus videbor his de quibus scriptum est: Omnes qui procedent in virtute Israel, et dignus divinis numeris computabor. Donec autem inest alicui vestrum vel pueris et lubricus sensus, vel feminea et resoluta segnities, vel Aegyptios gerimus et barbaros mores, haberi apud Deum in sancto et consecrato numero non meremur. Innumeri autem apud Salomonem dicuntur esse qui pereunt, numerati autem omnes qui salvantur. Et vis tibi ostendam quia sanctorum numerus habetur apud Deum? Audi quomodo de astris quidem coelestibus dicit David: Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . Salvator vero non solum discipulos suos electos sub numero statuit, verum et capillos capitis eorum dicit esse numeratos. Ait enim: Vestri autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad numerũ. feminarũ uero nulla prorsus
adducitur. Et quid uid&ur : possunt hȩ
uacua ei misteriis: sed hoo solũ ꝓcurasse
credetur sp̃ssc̃s. qui haec scribenda dictauit
ut scirtmꝰ qui in illo populo tunc numeraass.
& qui sine numero manserint:. Et quis dabiꝰ
ex hos ꝓfeotꝰ his qui sacris uoluminib gestiun
qrudiri: quid em̃ ꝓdest ista didicisse: aũqid
animȩ confert᷑ ad salutẽ. sisciat quod parsalis
populi numerata ẽ in deserto: pars uero in¬
numertetader lic̾taẽ : siuero sequenes
pauli sententiã. legem spualem eẽ qedan¬

Expanded text:
in numerum. Feminarum vero nulla prorsus in numerum. Feminarum vero nulla prorsus adducitur. Sed quid videtur? Possunt haec vacua esse mysteriis? sed hoc solum procurasse creditur Spiritus sanctus, qui haec scribenda dictavit, ut sciremus qui tunc in illo populo numerati sunt, et qui sine numero manserint. Et quis dabitur ex hoc profectus his qui sacris voluminibus gestiunt erudiri? Quid enim prodest ista didicisse, aut quid animae confertur ad salutem, si sciat quod pars aliqua populi numerata est in deserto, pars vero innumerata derelicta est? Si vero sequentes Pauli sententiam legem spiritalem esse creda
Abbreviated transcription (Latin):
iuiiis dumeris non om̃s dignist̃. sed ceras
quibusq. p̃rogatiuis designant᷑ hi qui intra nume¬
rũ dĩ debeantꝰ conp̃hendi. Huius aũt rei euiden
in diciũ contin& liber hic qui in scribit᷑ nume¬
rorum. in quo refert᷑ quod ex p̃cepto dĩ neq
mulieres educunt᷑ ad numerum. Feminȩ sine
dubio infirmitatis obstaculo. neq seruorum
quis quã ut pote uita moribusq degeneres
Sed ne aegyptioꝵ quidẽ ullus ex his quierant
admixtinumerant᷑ ꝓfecto ut alienigene &
barbar̾i. Sed solinumerant᷑ israhelitȩ. & isti
nonom̃s. sed auigintiannis & supra. Et nec
solꝑ actatis habetꝰ obseruatio : sed queritur
sice aptũ bellis robur ostendat. Designat᷑ enĩ
ꝑ uerbũ dĩ. ut numeraur om̃is qui ꝓcedit
inuir tute. Nongͦ sola aetas. sed & uirt i srahe¬
litica requirit᷑. Puerilis actas ñ numeratur
nec apta diuinis calculis ducit᷑. nisi forte pri¬
mogeniti sint aut sacer dotali uł leuitica str¬
pe descendant. Isti soli inpueris adducuntir

Expanded text:
ivinis numeris non omnes digni sunt, sed certis quibusdam praerogativis designantur hi qui intra numerum Dei debeant comprehendi. Hujus rei evidens indicium continet liber hic, qui inscribitur Numerorum, in quo refertur quod ex praecepto Domini neque mulieres deducantur ad numerum, femininae sine dubio infirmitatis obstaculo; neque servorum quisquam, ut puta vita moribusque degeneres; sed ne Aegyptiorum quidem ullus ex his qui erant admisti numeratur, profecto, ut alienigenae et barbari, sed soli numerantur Israelitae. Et isti non omnes, sed a viginti annis et supra. Et nec sola aetatis habetur observatio, sed quaeritur si et aptum bellis robur ostendat. Designatur etenim per verbum Dei ut numeretur omnis qui procedit in virtute. Non ergo sola aetas, sed virtus in Israelita requiritur. Puerilis aetas non numeratur, nec apta divinis calculis ducitur, nisi forte primogeniti sint, aut sacerdotali vel Levitica stirpe descendant: isti soli in pueris adducuntur
Abbreviated transcription (Latin):
emptorũ. et quia scĩ nulli penitus: parcunt: hos¬
tium. quin immo & si peꝑcerint. reputari eis
in peccatũ sicut reputatũ est sauli qui uiuum
seruauerat agag regẽ amalech. hoc mͦ quo
supͣ ex posuimus intellege bella iustorũ quia
haecbella aduersus peccatũ geruntur. Quomͦ¬
aut̃ manebunt iusti siuel parũ aliquid peccati in
semet ipsis reseruauerint : Et ideo dicit᷑ decis
quia ñ reliquerunt nec unũ qui saluus fieret

Expanded text:
emptorum, et quia sancti nullis penitus hostium paremptorum, et quia sancti nullis penitus hostium parcunt; quin imo et si pepercefint, reputari eis in peccatum, sicut reputatum est Sauli, qui vivum servaverat Agag regem Amalec; hoc modo quo supra exposuimus, intellige bella justorum, quia haec bella ab eis adversum peccatum geruntur. Quomodo manebunt justi, si vel parvum aliquid peccati in semetipsis servaverint? Et ideo dicitur de eis quia non dereliquerunt nec unum qui salvus fieret
Abbreviated transcription (Latin):
se qr in matutinis intficiebã om̃s peccatores t̃rȩ.
uidis ꝑdert̃ deciuitate dñĩ om̃s oꝑantes iniqͥtatem.¬
Suc enĩ cuitas dñi eccła dĩ uiuentis accipit᷑. eicius
doctores de cccła ⁊ int̾ficiunt eos qͥ oꝑantur ini qͥ¬
tut̃ contarios demones adũsarias q: uirtutes d
qͥ cogunt homines ad peccatũ. docendo inflituen¬
do. & occulta in diuinis literis etdocistalibus in
qualib nẽ sumus mysteria reserando. siue ciuitatẽ
dnĩ in unius cuiusq nr̃m anima intellegamus
quȩ aedificatur a dño ex lapidib uiuis. idest ex
urtutib: uarus ac diuersis. De ipsa quoq ciuita¬
te sc̃s quisq et diligens cicitpeccatores idest.
cogitationes pessimas etcupiditates prauas int̃
neditabor inte quia fiuisti adiutor m̃s. Quod
ninans ignorantiȩ nr̃ȩ tenbras: Ehuusce¬
ne suo lumen uidere. Si quando ergo legis inscriptu.¬
ris sc̃is iustorũ pugnas. cedes. ac strages inter.¬

Expanded text:
se, quia « in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, se, quia « in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de civitate D» Si enim civitas Domini Ecclesia Dei viventis accipitur, ejiciunt doctores de Ecclesia et interficiunt eos qui operantur iniquitatem, contrarias daemonum adversariasque virtutes, quae cogunt homines ad peccatum docendo et instituendo, et occulta in divinis litteris ex locis talibus, in qualibus nunc sumus, mysteria reserando. Sive civitatem Domini uniuscujusque nostrum animam intelligamus, quae aedificatur a Domino ex lapidibus vivis, id est, ex virtutibus variis et diversis. De ipsa quoque civitate sanctus quisque et diligens ejiciet peccatores, id est, cogitationes pessimas et cupiditates pravas intermeditabor in te, quia fuisti adjutor meus . » Quod minans ignorantiae nostrae tenebras, facne suo lumen videre? Si quando ergo legas in Scripturis justorum pugnas, caedes ac strages inter
Abbreviated transcription (Latin):
his quorũ chaos. c̃ habitaculũ etquiregnsi
in abysso dȩ monib: nullũ penitus relinquer
debemus sed om̃s interimere. Interimunus u
demones ñ ipsã corũ substantiã ꝑ imentes. sed
quia opuseoꝵ acstudiũ hoc ẽ. ut peccare ho¬
mines faciant ⁊ hȩc ẽ illore uita si nos peccenus
sine dubio interitus corum ẽ si non peccemus Inter¬
ficunt gͦ habitatores hai scĩ quiq & perimunt.
et ñ dimittunt ex eis ullũ: hi sine dubio qͥ cum
oni diligentia seruant suũ corne deco cogitatio¬
nes male ꝓcedant. Sed etqͥ obseruant ossuum ut
esfugiet malus. Agite gͦ & uos. p̃paremus et nos
ad huius cemodi proelia. ꝑcutiamus hai in ore
gladii. et extinguamus om̃s habitantes chaos.
oñs contrarias uirtutes. Vtinã t egodũ loquor
glidu id est oris mei sermone restinguã: Non
rdinquã ex eis qui saluus fiat neq qͥ effugiat.
Si enĩ om̃s hostes nr̃os exstinxerimꝰ. tẽ uere dic̃
festũ cȩlebrabimus dño. & deuictis ad uersariis

Expanded text:
 chaos est habitaculum, et qui regnaverunt in abysso daemonibus, nullum penitus relinquere debeamus, sed omnes interimere. Interimimus autem daemones, non ipsam eorum substantiam perimentes: sed quia opus eorum ac studium hoc est ut peccare homines faciant, et haec est illorum vita si nos peccemus, sine dubio interitus eorum est si non peccemus. Interficiuntur ergo habitatores Ahi, sancti quique perimunt, et non dimittunt ex eis ullum: hi sine dubio qui cum omni diligentia servant cor suum, ne de eo cogitationes malae procedant. Sed et qui observant os suum, ueffugiat malus. Agite ergo et vos: praeparemus nos ad hujusmodi praelia, percutiamus Ahi in ore gladii, et exstinguamus omnes habitatores chaos, omnes contrarias virtutes. Utinam et ego modo gladii, hoc est, oris mei sermone, restinguam, et non derelinquam ex eis qui salvus fiat, neque qui effugiat. Si enim omnes hostes nostros exstinxerimus, tunc vere diem festum celebrabimus Deo, et, devictis adversariis,
Abbreviated transcription (Latin):
pontifea ñ tã uocabulo eẽ quã merito. imitet᷑
moysen imitet᷑ aaron. Iuid igit᷑ dicit᷑ decis a
Ꝙ uia ñ discedunt de tabernaculo dñi. Erat
ergo moyses indesinent̃ in tabernaculo dni
Iđ aut̃ opus eiꝰ erat : ut aut adõ aliquid disce¬
ret at ipse populũ doceret. Hȩc duo sunt
pontificis opera ut aut a dõ discat legen¬
doscripturas diuinas & sȩpius meditando
Aut populũ doceat: Sed illa doceat quȩ
ipse adõ didicerit ñ ex ꝓprio corde ł ex
opus qđ facit moyses. Ad bella ñ uadit
ñ pugnat c̃trainimicos. Sed quid facitͣ
Orat. Et donec ille orat uincit ppłs eros
Si relaxauerit & dimiserit manus. ppłs
eius uincit᷑ & fugat᷑. Oret ergo & sacer¬
dos ȩcłȩ in desinent̃ ut uincat ppłs
qui sub ipso est hostes inuisibiles. ama

Expanded text:
pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dixit om̃s homines sunt. sed dix̃ ossa ista.
enĩ & tualios. sic̃ ipse expectatus es Qđ si
tibi qui mẽbrũ es ñ uidetur eẽ ꝑfectalȩtitia
sidesit aliud mẽbrũ. quantomagis dñs &
saluator nr̃ qui caput & auctor ẽ totius
corporis ñ sibi ꝑfectã dicit et̃ lȩtitiã donec

Expanded text:
non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non sibi dicit