comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ. Namꝙ baee oetaua dies ad çitrnam ꝑtinet requiem. ⁊nde a
nobis singulari numero accipitur. quinulla succedente mutatium:
nulli ꝑ hanc ootauam. aduentũ añ secudum putant significari:
⁊ nde amos ꝓpheta. Ne concupiscentibus diem dñi Ipse est dies tenebra¬
rum. etnonlur: Et sophonias. Ser dici dnĩ amara. etdura. tribulabi¬
tur ibi fortis. Illi uero qui iftum diem aconstitutione mundi arbi¬
trantur post sex milium annorum fore uentitrum. eoqđ .uii. die
dñs ab opere suo cessas se legitur. mille scuicet annos ꝑdics singu¬
los computantes. quia legitur a conspectueiis mille anmi sicutidies
unus nonsatis artendunt quod dñs ineuangło himo diem filum
dicm magnã et singularem a mare et sperare debemus quam ꝓphe¬
tadauio sitiens unamuocabat dicens. quia melior dies una matras
tuis suꝑmilia. hae uoro octauȩ quas hodie colimus ideo rcuerentꝰ

Expanded text:
. Namque haec octava dies ad aeternam pertinet requiem. Unde a . Namque haec octava dies ad aeternam pertinet requiem. Unde a nobis singulari numero accipitur, qui nullo succedente mutatur. Hnulli per hanc octavam adventum Domini secundum putant significari. Unde Amos propheta: Vae concupiscentibus diem Domini: ipse enim est dies tenebrae, et non lucis . Et Sophonias: Vox diei Domini amara et dura, tribulabitur ibi fortis . Illi vero qui istum diem a constitutione mundi arbitrantur post sex millia annorum fore venturum, eo quod septimo die Dominus ab opere suo legitur cessasse, mille scilicet annos per dies singulos computantes, quia legitur: A conspectu ejus mille anni sicut dies una; non satis attendunt quod Dominus in Evangelio hunc diem nec filium diem magnam et singularem amare et sperare debemus, quam propheta David sitiens, unam vocabat dicens: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia . Hae vero octavae, quas hodie colimus, ideo reverenter
Abbreviated transcription (Latin):
non uenerat legem soluere. scd ad implere. Neq utdis similis uide¬
retur patribus scĩs. et ꝓphotis:quorum ꝓsapia secundum carnem
nasci dignatus est id eirco uoluit circuncidi. Siue ut excusationem
auferret iudȩis dicendi. dissimilis es patribus. ideo nolumus orede¬
tet nos circumcidi non incarne. sed spiritu xp̃c enim sicut ꝓnobis
mortem suscepit : ita circuicisionem non respuit. ut nos inspũ
circumaderemur quoniam circumcisione cordis delectatur sicut
ꝓphȩta astipulatur: in nouis simis diebus circumcidet dns corda
ura et non corpora. Haec est uera circumcisio cordis. ut depona
ñc octaua die circum cisus est. Iste dies octauus omnem plem¬
tudinem in se optinit. e ẽ ꝑfectus numerus. Iste est onimdies
deminicus. & dies rerurrettionis dni. Snat utro mniciũ sump¬
ctaris poctaua diẽ canebant epiniluon. quod enumphu signisicat

Expanded text:
non venerat legem solvere, sed adimplere: neque ut dissimilis videnon venerat legem solvere, sed adimplere: neque ut dissimilis videretur patribus sanctis et prophetis. ex quorum prosapia secundum carnem nasci dignatus est. Idcirco voluit circumcidi, sive ut excusationem auferret Judaeis dicendi: Dissimilis es patribus, ideo nolumus credetet nos circumcidi, non carne, sed spiritu. Christus enim sicut pro nobis mortem suscepit, ita circumcisionem non respuit, ut nos in spiritu circumcideremur: quoniam circumcisione cordis delectatur, sicuti Propheta astipulatur: In novissimis circumcidet Dominus corda vestra, et non corpora. Haec est vera circumcisio cordis, hac octava die circumcisus est. Iste dies octavus omnem plenitudinem in se obtinet, et est perfectus numerus. Ipse est enim dies Dominicus, et dies resurrectionis Domini. Unde vero initium sumpcitharis pro octava canebant epinicion , quod epinicion significat
Abbreviated transcription (Latin):
intrant aduigilias solito tempore inꝓcessu noctis. et lanitrs
inuitatorium. et ꝓsequuntur ordinem antiphonarii Unde
ctiam dupla officia in romanorum antiphonaruis hac nocte
Haec circumcisio nihil aliua est. nisi abscisio incarne preputu.
quod solis udcis imperatum est. Ande &xiamꝰ abraham sumpsit iitũ.
qđ ci adño p̃ccptum c̃. Circuinciact᷑ ex uobis om̃t masculinũ. & infans
octo dierum circumciditur in uobis. ut esset signum focderis inter
dm̃ hominesq fideles. & purgarent᷑ ab om̃i inquinam̃to carnis
cospirit᷑. uissa ẽ caro cireũcidi. Et qđ hodic nobis infide bapusmꝰ
xp̃i. hoc prȩstabat illis circumcisio indiȩ octaua quare surrerit amor¬
tus. excepto quod cirtumcisis necdum regni caelestis patebat ingressus
S ed queritur cum dñs inueteri testa mento uiss  circumadere.
et ipse in nouo circumcisus est curdenuo ces sauerit circumcisio. Ipst

Expanded text:
intrant ad vigilias solito tempore in processu noctis, et canunt intrant ad vigilias solito tempore in processu noctis, et canunt invitatorium, et prosequuntur ordinem Antiphonarii: unde etiam dupla officia in Romanorum Antiphonariis hac nocte NE Haec circumcisio nihil aliud est, nisi abscissio in carne praeputii, quod solis Judaeis imperatum est: unde etiam ab Abraham sumpsit initium, quod ei a Domino praeceptum est: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et infans octo dierum circumfideles. Ut purgarentur ab omni inquinamento carnis et spiritus, jussa est caro circumcidi: et quod hodie nobis in fide baptismus Christi, hoc praestabat illis circumcisio in die octava, qua resurrexit a mortuis, excepto quod circumcisis necdum regni coelestis patebat ingressus. Sed quaeritur, cum Dominus in Veteri Testamento jussit circumcidere, et ipse in novo circumcisus est, cur denuo cessaverit circumcisio? Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
primocantatum est audire. sloria mexcasis dõ. et reliqua
ndectiam sc̃s telesphorus papa ꝑuigiles nos malens fore. mis
concentus angelici. Alia uero missa quȩ sequitur. signat nouam
lucem gaudii. qua ꝑicarnatiuerbi isterium ꝑfundimur.
scu ꝓpter uifitationẽ pastorum ad presepedñi. in quouenerunt
panem uniũ. qui cotidie afidelibus manditur Romani banc noc¬
mis sam ad scam̃ mariam. Qua expleta. canunt uesꝑtinalem si¬
narim. Dehinc uadunt ad cibum. In crepusculo noctis intratapos¬
tolicus adingilias inprȩfatam ecclesiam. Tam non cantantibi intro¬
itum:. Sed expletis uigiliis ermatutinis ficut mantiphonario con¬
imentur. ibidt̾ canunt primam missam in nocte Qua exple¬
ta. uadunt ad scãm anastasiam canere missa aliam de nocte
chinc ꝑgunt ad scõa petrũ ut ibi ugilias celebrent. ab eoloco
ubi inuenerint eos psallere qui ibidem excubant. Ipsi enim

Expanded text:
primo cantatum est, audire: Gloria in excelsis Deo, et reliqua. primo cantatum est, audire: Gloria in excelsis Deo, et reliqua. Unde etiam sanctus Telesphorus papa pervigiles nos malens fore, missconcentus angelici; alia vero missa, quae sequitur, signat novam lucem Evangelii, qua per incarnati Verbi mysterium perfundimur; seu propter visitationem pastorum ad praesepe Domini, in quo invenerunt panem vivum, qui quotidie a fidelibus manditur. Romani hanc nocmissam ad Sanctam Mariam. Qua expleta, canunt vespertinalem synaxin. Dehinc vadunt ad cibum. In crepusculo noctis intrat apostolicus ad vigiliam in praefatam Ecclesiam, tamen non cantant ibi introitum, sed expletis vigiliis et matutinis, sicut in Antiphonario continentur, ibidem cantant primam missam in nocte: qua expleta vadunt ad Sanctam Anastasiam canere aliam missam de nocte. Dehinc pergunt ad Sanctum Petrum, ut ibi vigilias celebrent, ab eo loco ubi invenerint eos psallere, qui ibidem excubant: ipsi enim
Abbreviated transcription (Latin):
quam pascha. et pentecostes: scilicet ut mundarentur dies
scptimane. quas maculauit peccatum adde. Unde auguslinꝰ
os se oportet diem natalis dm̃ non insacram̃to celebrari. sed
tantũ ad memoriam reuocari quod natus sit. ac ꝑ hoc nihl opus erat
nisi reuolutũ diemanni quo ipsares facta est fegta deuotione sig¬
nari. Pascha uero et pentecoste non solum quod factii ad memo¬
riam reuocamus idẽ quod mortiuis ẽ. etresurrexit. sed illa quȩ
circa cum eẽ testantur. ad sacramentorũ significationẽ intelle¬
ginus. Cigilie uero quȩ a pastoribusi hac nocit custodiebant᷑
in quatuor auuduntur. scilicet leges quatuor significantes
ytimam naturalem. secundã mosaicam terciam ꝓ pbgarum.
quartam noui testamenti. inqua pastoribus. id est exclesiasticis
doctoribus apparuit Etnoscum pastoribus uigilart debemus.
ut mereamur illud suauis simum armonicum. quod hac nocte

Expanded text:
quam Pascha et Pentecoste: scilicet, ut mundarentur dies quam Pascha et Pentecoste: scilicet, ut mundarentur dies septimanae, quas maculavit peccatum Adae. Unde Augustinus: « Nosse oportet diem natalem Domini non in sacramento celebrari, sed tantum ad memoriam revocare quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi revolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa devotione signari. Pascha vero et Pentecoste non solum quod factum est, ad memoriam revocamus, id est, quod mortuus est ac resurrexit, sed illa, quae circa eum gesta esse testantur, ad sacramentorum significationem intelligimus. » Vigiliae vero quae a pastoribus hac nocte custodiebantur, in quatuor dividuntur, scilicet leges quatuor significantes, primam naturalem, secundam Mosaicam, tertiam prophetarum, quartam Novi Testamenti. In qua pastoribus, id est, ecclesiasticis doctoribus apparuit. Et nos cum pastoribus vigilare debemus, ut mereamur illud suavissimum harmonicum, quod hac nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Nam antea idemcesar om̃ibus ꝓibucrat. ut nemo illum dominũ
ausus fuisset appellare. ob id quia eo imperante nascidebuerat
ille utrissimus dñs pariter & imperator: Conceptus namꝙ
picio et camerino confulibus. Aptissimum naꝙ erat uteo tẽpore
essit conceptus. quomundus ꝑ ipsum factus est. et in quo frue¬
tus ttrrę uiuificantur. et in eodẽ natus auo crescit longitudo
dici et noctis tenebre minuuntur: sed querendum est cumin
nocit dicatur natus. curangłus pastoribus cuuangelizat dicens.
natus ẽ uobis bodie saluator. hodie enim dixit. hoc est indie
noui testam̃ti. quando finẽ ignorantie tenebris dedit etiniti¬
um scientie: lucis pofuit. Sedethoc conueniebat. utcirca illã
horam noctis nasce tur. qua amortuis refurrexit Unde
salemon. Sum mediũ silentium tenerent om̃ia. et reł. Que¬
rendũ etiam cur hȩc festiuitas non habet eandẽ uarietatẽ

Expanded text:
Nam antea idem Caesar omnibus prohibuerat, ut nemo illum dominum Nam antea idem Caesar omnibus prohibuerat, ut nemo illum dominum ausus fuisset appellare ob id, quia eo imperante nasci deberet ille verissimus Dominus pariter et imperator. Conceptus namqupitio et Camerino cons. Aptissimum namque erat, ut eo tempore esset conceptus, quo mundus per ipsum factus est, et in quo fructus terrae significantur: et in eodem natus, quo crescit longitudo diei, et noctis tenebrae diminuuntur. Sed quaerendum est, cum in nocte dicatur natus, cur angelus pastoribus evangelizabat, dicens: Natus est vobis hodie Salvator ? Hodie enim dixit, hoc est, in die Novi Testamenti, quando finem ignorantiae tenebris dedit, et initium scientiae lucis posuit. Sed et hoc conveniebat, ut circa illam horam noctis nasceretur, qua a mortuis resurrexit. Unde Salomon: Dum medium silentium tenerent omnia, et reliqua . Quaerendum etiam cur haec festivitas non habet eamdem varietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta donauit. abolitis litteris. Peridem tempiis fons olei lar¬
gissimus de taberna meritoria ꝑ totum fluxit diem nimirũ
xp̃igram significans exeadem taberna: hoc est larga eccła
nouos populos ergentibus ꝓcessuros. Inmultis et enĩ fignis
augustocesaris. aduentus a p̃i designabatur Unde bene
cesar. possessio principalis. augustus sollempniter stans inter¬
pretatur. Quin imnio xp̃m exprimens : quiom̃ĩa sollem pniter
pos fidet. omnesq principatus potentialiter obtnet. Cirmus
preses. qui heres inter pretatur. significans petrum. cui hẽredi¬
tas ȩccłẽ ad nõ largita est Itaq cum exisset edictum a prȩfato
cesare. ut de scriberetur uniũ sus orbis. predictus cirimis ad u¬
deam misfus est: cenfus hominũ: possesfibnesq descripturus.
in qua descriptione inuenta sunt ciuium romanorum quadra¬
gies semel centena. et sexaginta quatuor coloniat deducta:

Expanded text:
ta donavit, abolitis litteris. Per idem tempus fons olei larta donavit, abolitis litteris. Per idem tempus fons olei largissimus de taberna meritoria per totum fluxit diem, nimirum Christi gratiam significans ex eadem taberna, hoc est, larga Ecclesia, novos populos ex gentibus processuros. In multis etenim signis Augusti Caesaris, adventus Christi designabatur. Unde bene Caesar possessio principalis, Augustus solemniter stans interpretatur. Quinimo Christum exprimens, qui omnia solemniter possidet, omnesque principatus potentialiter obtinet. Cyrinus praeses, qui haeres interpretatur, significat Petrum, cui haereditas Ecclesiae a Domino largita est. Itaque cum exisset edictum a praefato Caesare, ut describeretur universus orbis, praedictus Cyrinus ad Judaeam missus est, census hominum possessionesque descripturus. In qua descriptione inventa sunt civium Romanorum quadragies semel centena, et sexaginta quatuor millia coloniae deductae.
Abbreviated transcription (Latin):
diei natiuitas ideo dicitur.
quod in ea natus ẽ xp̃o.
anno udelic& iuxta hebrai¬
cam ueritatẽ a conditione.
mundi. ter millesimo non¬
quinquagesimo secundo
qui ẽ annus imperu octauiani cesaris augisti: iꝑał
quadragesimꝰ sitimaus
secrauit adutntu. Quo circa congruum erat: ut pax ꝑ totimi
orbem conftituta esset. et hominos ꝑduelles cessartnt ab ellis
ueris sima uia debebat nasci. et ut ab hominibus potias set
agnosci. homo fieri dignat᷑ ẽ. Ut em̃ illos alloque¬
retur. uerbum caro factum est. Sed antequam ex uirgine nas¬
cerctur. portenta insignia incȩlo. et interra patuerunt Qua¬
dam namq die cum cȩsar augustus urbem romã in gredere¬
tur: hora circutr diei tercia. repente liquido. ac sereno cȩlo.
instar arcus celestis orbemsolis ambire uisus est. illum prę¬
sagiens: qui ipsumsolem. mundũq totum et fecis set et regeret.
milia etiam quorum domini nonertabant. incrucem redegit.
cinde ouans. urbem ingressus. omnia populi romani debi¬

Expanded text:
diei nativitas ideo dicitur, quod in ea natus est Christus, anno videlicet juxta Hebraicam veritatem, a conditione mundi ter millesimo, nonquinquagesimo secundo; quies quadragesimus secundus, secravit adventu. Quocirca congruum erat, ut pax per totum orbem constituta esset, et homines perduelles cessarent a bellis  jussae, quia verissima via debebat nasci: et ut ab omnibus potuisset agnosci, homo fieri dignatus est. Ut enim illos alloqueretur, Verbum caro factum est. Sed antequam ex virgine nasceretur, portenta et signa in coelo et in terra patuerunt. Quadam namque die cum Caesar Augustus urbem Romam ingrederetur, hora circiter diei tertia, repente liquido ac sereno coelo instar arcus coelestis orbem solis ambire visus est: illum nempe praesagiens, qui ipsum solem mundumque totum et fecisset et regeret. idit. Tria millia etiam, quorum domini non exstabant, in crucem egit. Deinde ovans urbem ingressus, omnia populi Romani debi
Abbreviated transcription (Latin):
eide uibeat cũs acerdos surgere. et cumsitterit suꝑ pedes suos
cum temore. et humilitate postuletur iudicium sacerdotis. et indi¬
cat ei sacerdos abstinentiam. siue obseruantiam: ꝑ pendens fub¬
tilit̃ ꝑ sonȩ qualitatẽ. modũ culpe. intentionom animi. corporis
ualiditatẽ. ł inbetillitait. Ecepta autẽ sententia sacerdotis. iterũ
ꝓsternat se sacerdotis pedibus. petens ꝓse orationẽ fieri. ut suggerat
ci diuina uisitatio uirtutẽ constant̃ obseruandi quȩ illi inuincta
sunt. etita reuerent᷑ sacerdotis uidicio obtemperart. acsi ab ipso diuine
maiestatis ore oportuna salutis suȩ medicamenta suscepis set Qua¬
ꝓpt̃ oportet ad penitentiam accedere cum om̃i fiducia. et erfidecre¬

Expanded text:
Deinde jubeat eum sacerdos surgere, et cum steterit super pedes suos, Deinde jubeat eum sacerdos surgere, et cum steterit super pedes suos, cum tremore et humilitate praestoletur judicium sacerdotis, et indicat ei sacerdos abstinentiam sive observantiam, perpendens subtiliter personae qualitatem, modum culpae, intentionem animi, et corporis valetudinem vel imbecillitatem. Percepta autem sententia sacerdotis, iterum prosternet se sacerdotis pedibus, ejus petens pro se orationem fieri, ut suggerat ei divina visitatio virtutem constanter observandi quae illi injuncta sunt, et ita reverenter sacerdotis judicio obtemperare, acsi ab ipso divinae majestatis ore opportuna salutis suae medicamenta suscepisset. Quapropter oportet ad poenitentiam accedere cum omni fiducia, et ex fide cre
Abbreviated transcription (Latin):
olens uero dimitiere om̃ia his qui inse peccaucrunt. confiteatur om̃ia
peccata sua: &ue recordari potest. Precauendum ẽ tam̃ sacerdotide
supͣ dictis uicus. ut cum exortationis gr̃a ad memoriam reducat. ne
quid aduersante diabolo occultum remaneat. Quofacto. firis goni¬
bus interra et suꝑ ipsa innirus stans. Suppticit̾ tensis manibus blan¬
do ac flebili uultu respiciens sacerdotem : dicathis uerbis. Multa
quidẽ t in numerabilia funtalia peccata mea. quȩ recordari neques.
in factis. indictis. in cogtationib. ꝓ quibus omibus misera mons mea
conpungitur : ctacti interdum penitentia cruciatur. Id eoq consiuom¬
int̾ces sor existas: humilit̃ imploro. Quo ꝑdicto. totumse int̾rã
ꝓstrasat. et gomutis atq suspiria ł lacrimas ꝓutds̃ dederit: ab
intimo cordis ꝓducat. Sacerdos patiatur eum aliquantis ꝑ iacere
ꝓstratum. uirta qd uiderit eum diuina inspiratione conpuncto

Expanded text:
Volens vero dimittere omnia his qui in se peccaverunt, confiteatur omnia Volens vero dimittere omnia his qui in se peccaverunt, confiteatur omnia peccata sua quae recordari potest. Praecavendum est tamen sacerdoti de supradictis vitiis, 474 ut ei exhortationis gratia ad memoriam reducat, ne quid adversante diabolo, occultum remaneat. Quo facto, fixis genibus in terram, et super ipsa innixus stans, suppliciter tensis manibus, blando ac flebili vultu respiciens sacerdotem, dicat his verbis: Multa quidem et innumerabilia sunt alia peccata mea, quae recordari nequeo, in factis, in dictis et cogitationibus, pro quibus omnibus misera mens mea compungitur, et acri interdum poenitentia cruciatur, ideoque consiintercessor existas, humiliter imploro. Quo perdicto totum se in terram prosternat, gemitus atque suspiria vel lacrymas, prout Deus dederit, ab intimo cordis producat. Sacerdos vero patiatur eum aliquantisper jacere prostratum, juxta quod viderit eum divina inspiratione compunctum.
Abbreviated transcription (Latin):
et auferri ncucunt de e desia. Nisutro peccatis semꝑmanentibus.
heu ꝓdolor tam securi ꝑgimus ad tenebras extenores. quasi ibicu
bilia nobis extruant᷑. delicie p̃parantur. ministri ꝓcurent᷑. thes¬
aun congerant᷑. ornam̃ta multiplicentur. cunscriptura dicat. t
cumq potest manus tua facere : instant᷑ operare. quia nec opus.
neo ratio. nec sapientia. nec scientia. erunt apuo inferos quotu ꝓpe¬
ras. Contra ista om̃a suscipiendũ est bellum. et acrit̃ gerendum ne
addampnabilia peccataducamut. Post ista om̃ia scrutanda. sacerdos¬
credo. i. Credis quia iste tres ꝑsonȩ quas modo dixxi. pat̾.
hac ipsa carne ĩ qua modo es resurgere habes. & redipere
ipso dicente. si non dimiseritis hominib peccata eg̾. nec pat ur̃ cȩ
lestis dimitta uob̾ peccata ur̃a : Siuult dimittere fuscipias eius
c̃ fessionẽ. & indices ei pęnitentiã. Siñ uult. ñ suscipias eiꝰ c̃fesonẽ.

Expanded text:
et auferri non possunt de Ecclesia. His vero peccatis semper manentibus, et auferri non possunt de Ecclesia. His vero peccatis semper manentibus, heu, proh dolor! tam securi pergimus ad tenebras exteriores, quasi ibi nobis cubicula exstruantur, deliciae praeparentur, ministri procurentur, thesauri congerantur, ornamenta muinstanter operare: quia nec opus, nec ratio, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas . Contra ista omnia suscipiendum est bellum, et acriter gerendum, ne ad damnabilia peccata perducamur. Post ista omnia scrutata Credo.--Credis quia istae tres personae, quas modo dixi, Pater eCredis quia in hac ipsa carne, in qua modo es, resurgere habes, et recipere ipso dicente: Si non dimiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra ? Si vult dimittere, suscipias ejus confessionem, et indices ei poenitentiam: si non vult, non suscipias ejus confessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc omittendũ est. qr ꝓpt̃ ista peccati affligimur flagellis tem¬
poralibus. Inde suscitanur bella. incursus paganorum. capti¬
uitates. pestilentie. fames. egritudines. mortalitates hominum.
atq animaliũ morbi in com moditaies acris. siccitates. munda¬
uones pluuarum. tem pestates. tontrua atq fulgura nania.
indemna srigoris. uehem̃tia ardoris. reges iniqui. potentes scu
indices impii. bestic nociue. etborum similia &đ pt̃ istactiam cmen¬
danda ꝓmulgantur leges. decernunt uista. ꝓponunt supplicia
uincula torturas. flagella erilia. amputationes mbrorum omis¬
siones rerum. mortes diuersigeneris & austrri nequeunt de mundo
Cit aeiam edesiasticus uigor. correptio. ex communicatio. de et¬
desia exclufio. leges penitentiat. anathe matriatio: Constitunt᷑
iudices infistunt officia. mutuntur ultores ut hȩc corngantur.

Expanded text:
hoc omittendum est, quia propter ista peccata affligimur flagellis temhoc omittendum est, quia propter ista peccata affligimur flagellis temporalibus: inde suscitantur bella, incursiones paganorum, captivitates, pestilentiae, fames, aegritudines, mortalitates hominum atque animalium, morbi, incommoditates, aeris siccitates, inundationes, pluviarum tempestates, tonitrua atque fulgura noxia, inclementia frigoris, vehementia ardoris, reges iniqui, potentes seu judices pessimi, bestiae nocuae et horum similia. Propter ista etiam emendanda, promulgantur leges, decernunt justa, proponunt supplicia, vincula, torturas, flagella, exsilia, amputationes membrorum, amissiones rerum, mortes diversi generis, et auferri nequeunt de mundo. Fit etiam ecclesiasticus vigor, correptio, excommunicatio, de ecclesia exclusio, leges poenitentiae, anathematizatio: constituuntur judices, insistunt officia, mittuntur ultores, ut haec corrigantur,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconĩ. subdiaconum etlectorẽ. ingradi. inconiugio ł sine con¬
uigio inter uirginẽ eefminã. int̾ canonicã &e sci monialem: inttrꝰ
debiles & in firmos int̃ sanos etperegrinos. dequalitatt cuampe¬
corum ł hominũ. int̾continente &e inconinentt. inrum uolim¬
tait aut casu ud in abscondito. quali conpunc hone emendet
neces fitato ł uoluntate : loca er tempora discernat. Attendatena
sacerdos ut salui sint om̃s. et non pusillantmes. quia potentes po¬
tent̃ torinta patientur. Item iħo filius sirac. Inuidicando esto
suꝑ trałiet autẽ miscdia iudicium. ut iaẽ consequatur. utau seẽ
benedictus: Qui uerã penitentiam faciunt: agant mieinige
fictu. in gemosinis etorationibus. et ꝑpetrata nerum non faci¬
ant. Et si faciunt. tam̃ ñ ꝑ seuerent in eis. quia dẽ dixit Malũ
ignosco srgo qui ꝑscuerant inmalo. nonignas cet. st fic iudica
iustũ uidicium secd̾m canones. ut aln timorem habeant: Nca

Expanded text:
diaconum, subdiaconum et lectorem, in gradu, in conjugio vel sine conjugio, inter virginem et feminam, inter canonicam et sanctimonialem, inter debiles et infirmos, inter sanos et aegros. De qualitate etiam peccatorum hominum, inter continentem et incontinentem, utrum voluntate vel casu, vel in abscondito: quali compunctione emendet, necessitate et voluntate; loca et tempora discernat. Attendat etiam sacerdos, ut salvi sint omnes, et non pusillanimes, quia potentes potenter tormenta patientur. Item Jesus filius Sirach: In judicando esto Superexaltet autem misericordia judicium, ut idem consequatur, ut sanctus Benedictus. Qui veram poenitentiam faciunt, agant in jejunio et fletu, in eleemosynis et orationibus, et perpetrata iterum non faciant: et si faciant, tamen non peignosco. Ergo qui perseverant in malo, non ignoscet, et sic judica justum judicium secundum canones, ut alii timorem habeant. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ba iulantes cũ ingenti exultatione iugum xp̃i suaue. & onus cĩ leue.¬
p̃cedente a qua benedicta. cũ candel abris atq timiama terus cum
alus ornamentis. infuꝑ oiã laicꝙ scola cum uerillis. atq gunt fano¬
nibus alonge p̃cunte. Exeunit autem dero. seupo pulo ab e defia:

Expanded text:
bajulantes cum ingenti exsultatione jugum bajulantes cum ingenti exsultatione jugum praecedente aqua benedicta cum candelabris atque thymiamateriis cum aliis ornamentis. Insuper etiam laicorum schola cum vexillis atque fanonibus a longe praeeunte. Exeunte enim clero seu populo ab ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
festinant. fidẽ quam consitentur agnoscant. Competentes cram.
quasi simul petentes dicuntur. id ẽ grãm xp̃i poentes. Capita lauan¬
tium ideo hunc dicm uulgus appellat. quia tunc mos est lauari
capita in fantium. qr unguendi sunt sabbato scõ. neforte obser
uatione MI ͤ. sordidati adunctionẽ accederent. Quanta uero reut¬
rentia hȩc consuetudo ad euotis simis uiris excolitur. libuit parũ ꝑ¬
hnc inferre. Nodie p̃paratur quoddam portatoriũ honestis sime.
in qđ intromitutur sc̃m̃ euangł m. qđ intelligitur xp̃c. et statuit᷑
in ȩcdã ante aram. unde derus ꝓcessurus est. De inde adunantur
nr̃m ꝓ nob̵ mortẽ ꝑpati sineres. Seqͥt᷑ benedictio palmarũ siuo frondiõ.
Omp̃o ds̃ ap̃e. dlis finitis. dant᷑ acistodibus palme. accipientest popili
ramos. Deinde suscipit᷑ adiaconib sup̃ scriptũ portatoriũ cũ eungło.

Expanded text:
festinant, fidem quam confitentur, cognoscant: competentes enim, festinant, fidem quam confitentur, cognoscant: competentes enim, quasi simul petentes, dicuntur, id est, gratiam Christi petentes. Capita lavantium ideo hunc diem appellat vulgus, quia tunc mos est lavari capita infantium, qui ungendi sunt Sabbato sancto, ne forte observatione Quadragesimae sordidati ad unctionem accederent. Quanta vero reverentia haec consuetudo a devotissimis viris excolitur, libuit hic parumper inserere. Hodie praeparatur quoddam portatorium honestissime, in quo intromittitur sanctum Evangelium, quod intelligitur Christus; et statuitur in ecclesia ante aram, unde clerus processurus est. Deinde adunantur ro nobis mortem perpeti sineres. Sequitur Benedictio palmarum, seu frondium, Omnipotens Deus Christe. His finitis, dantur a custodibus palmae; accipientesque populi rum. Deinde suscipitur a diaconis praedictum portatorium cum Evangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
paitum. pascha conpaentiũ. & capita lauantiũ. Dies palmarũ ideo cele¬
brat᷑. qr ineo dñs tendens hierosluͣ. occurrit ei turba plurima hinc inde
dimando osinna. qđ int̃ p̃tat᷑ saluifica. siue saluos nos fac. Est eni ebre¬
us sermo. qui apud illos dicitur osianna. In ramis palmarũ signi¬
ficatur uictoria. qͣ erat dñs mortem moriendo superaturus. atq ꝑ
tropheum crucis dediabobo mortis principe trumphaturus In
ramis arborum. intellegunt᷑ dicta patrumor exempla. Turba
plurima. significat in numerabilem martyrũ exercitum. qui corpo¬
ra sua ꝓdño tradiderunt. Sestimta apłorum. opera sunt iusticiae.
unde in spalmo. Sacerdotes tui induantur iusticia. Inasello quo
sedebat. indicabat simplicia corda gentilitatis. quam p̃sidendo.
atq regendo ꝑducebat adiusionẽ pacis gt̃nȩ. Pascha petitũ siue
conpetentium dr̃ . quia hoc dic simbolũ tradebatur. ꝓpt̾ consinem¬
dominicipasche sollem pnitatẽ. inqua iam ad di gram ꝑcipiendã

Expanded text:
itum, sive competentium, et capita lavantium. Dies Palmarum ideo celebratur, quia in eo Dominus tendens Hierosolymam, occurrit ei turba plurima, hinc inde clamando, Osanna, quod interpretatur salvifica, sive salvos nos fac. Est enim Hebraeus sermo, qui apud illos dicitur Osanna. In ramis palmarum significatur victoria, qua erat Dominus mortem moriendo superaturus, atque per tropaeum crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. In ramis arborum intelliguntur dicta Patrum et exempla. Turba plurima significat innumerabilem martyrum exercitum, qui corpora sua pro Domino tradiderunt. Vestimenta Apostolorum opera sunt justitiae. Unde in psalmo: Sacerdotes tui induantur justitia . In asello quo sedebat, indicabat simplicia corda gentilitatis, quam praesidendo atque regendo perducebat ad visionem pacis aeternae. Pascha petitum, sive competentium dicitur, quia hodie sDominicae Paschae solemnitatem, ut qui jam ad Dei gratiam percipiendam
Abbreviated transcription (Latin):
seuloco competenti subsistit scola cumbauilis & reliquo ornatu.
cui puerledetus ꝓmsit osanna pium. Ifrahel estu rer dauis. etindita ꝓ¬
les. nomine qui indnĩ rerbenedicteuenit. Respondit clerus aspici
inde frondos seu floros. decantanits. o sanna filio dauid. us ꝙad
altare. etsic intrantadmissas. Ministri uͦ tenent palmas in ma¬
nibus. usꝙ ad cõpletionem misss. Int̾mittunt aliquisalita
tantũ ubi recitetur officiũ sic̃ dotalt. ldto aut̃ hec ebdomada

Expanded text:
seu loco competente subsistit schola cum baculis et reliquo ornatu; Cui puerile decus prompsit hosanna pium. Israel es tu rex, Davidis et inclyta proles, Nomine qui in Domini, rex benedicte, venis. Coeinde frondes seu flores decantantes antiph.: Osanna filio David, usque ad altare. Et sic intrant ad missas. Ministri vero tenent palmas in manibus usque ad comptantum, ubi reticetur officium sacerdotale. X. De feria quarta
Abbreviated transcription (Latin):
anima ignita succenditur. et nihil dĩ timore refrenatur. Idolatra¬
latã inuenimꝰ. et qui plus mimũ. quã dmñ diligit. scul ptitrã num¬
mi colit. et idola in ȩisicęlata ueneratur. Iufurro desono lacutio¬
nis appellat᷑. id t̃ qͥ libent̃ inutilia audit. Onde scriptura.
Nonsis susurro. Maleficr & uenefici dicunt᷑. qͥ causa mor

Expanded text:
anima ignita succenditur, et nihilominus Dei timore et mentis juanima ignita succenditur, et nihilominus Dei timore et mentis julatam invenimus: et qui plus nummum quam Deum diligit, sculpturam nummi colit, et idola in eis caelata veneratur. Susurro, de sono locutionis appellatur id est, qui libenter inutilia audit. Unde Scriptura: Non sis susurro . Malefici et venefici dicuntur, qui causa mo
Abbreviated transcription (Latin):
furẽ & latronẽ hoc differt. Qui alirnũ subtrahit. fur ẽ. Qui furatur
& occidit. latro r̃. Alatendo enĩ. dicit᷑ latro ł iuri dicunt᷑. qui
ꝑpere iurant. id ẽ male. Falsidici. qͥ aliud fant᷑: quã uerum.
łbrius dr̃. qͥ ad tẽpus bibit. Ebriosus. qͥ semꝑ. Ae quo scriptura.
Ebriosi. regnũ dĩ non consequent᷑. Accediosus ab accedia dicit᷑.
qui anxietatẽ: sure tediũ cordis patit᷑. Qui & inconstans. uel
uagus dr̃. Abaliquib enĩ int̾ octo uitia reputat᷑. Parricida &
paricida hoc differunt. Parricida ẽ qui parentẽ occidit. Paricida
&risum mouentia narrat. unde & stultiloqͥũ nil inse. sapiens
hab&. Scułrilitas siue iocularitas quȩ uenuint eccaliqua pre¬
dentia. risum mouent audienibus. quib magis conuenit lugere Rur¬
pitudo c̃: cũ inflãmantur sensus nrĩ ad libidinẽ. et carnis titillationẽ.

Expanded text:
furem et latronem hoc differt: qui alienum subtrahit, fur est; qui furatur furem et latronem hoc differt: qui alienum subtrahit, fur est; qui furatur et occidit, latro est, a latendo enim dicitur latro. Perjuri dicuntur, qui perperam jurant, id est, male. Falsidici, qui aliud fantur quam verum. Ebrius dicitur, qui ad tempus bibit: ebriosus, qui semper. De quo Scriptura: Ebriosi regnum Dei non consequentur . Acediosus ab acedia dicitur, qui anxietatem sive taedium cordis patitur, qui et inconstans vel vagus dicitur: ab aliquibus enim inter octo vitia reputatur. Patricida et parricida hoc differt: patricida est, qui parentem occidit, parricida, risum moventia narrat. Unde et stultiloquium nihil in se sapiens habet. Scurrilitas et jocularitas, quae conveniunt ex aliqua prudentia, risum movent audientibus, quibus magis convenit lugere. Turpitudo est, cum inflammantur sensus n
Abbreviated transcription (Latin):
ruptores: Raptoresi a corrũpendo. quiã qui rapto pent.stuprosni¬
issur ⁊ nade int stuprum. adusterii. et incestum na dissi ett¬
prum muirgine. adulterum anmipta. ineestumm ꝑarisubus¬
d olles funt efeminati. ⁊ qui barbas ñ habent. scu qui as torius for¬
mi enant̃ fustment. Dequibus apłs. ⁊eq molles regnũdi possi¬
cant᷑. Putorẽ enĩ fetorẽ dicimꝰ. Siut inpudicus. qui turpitudonẽ
flagitio infert. Sunt & alia uitia que lic& ea superioribus oriantur.
aluis tam̃ uocabulis censent᷑. sicut sacrilegiũ. qđ augustinus int̾ octo
uitia reputat. Sacrilegum ẽ sacrarũ rerũ furtũ. que postea in idobõ
cultũ cedunt. Uunde. sicrilegus dictus. ab eo qđ sicra legit. idẽ furat᷑
contra leges. Uel sacrilegus. sacra loca uiolans. Eaciunt ȩcđt predones.
Cures a furuo dicti funt. idẽ a fusco. nã noctis ad eunt tempꝰ. Onde inter

Expanded text:
ruptores. Raptores a rapiendo, qui rapto stupro frruptores. Raptores a rapiendo, qui rapto stupro fruuntur. Unde et inter stuprum, adulterium et incestum ita differt: stuprum in virgine, adulterium in nupta, incestus in parentibus. Molles sunt effeminati, vel qui barbas non habent, sive qui alterius fornicationem sustinent. De quibus Apostolus: Neque molles regnum Dei possicantur, putorem enim fetorem dicimus: sive impudicus, qui turpitudinem flagitio infert. Sed et alia vitia quae licet ex superioribus oriantur, aliis tamen locis censentur, sicut sacrilegium, quod Augustinus inter septem vitia reputat. Sacrilegium est sacrarum rerum furtum, quae postea in idolorum cultum cedunt. Unde sacrilegus dictus, ab eo quod sacra legit, et furatur contra leges: vel sacrilegus, sacra loca violans. Faciunt hoc ecclesiae praedones. Fures a furuo dicti sunt, id est, a fusco: nam noctis adeunt tempus. Unde inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi p̃biams etformeatione omim herinum generi acrnubeatur: Em̃ibus
pecrcatis. fornicano maior esti aeluis e mori ꝗͥ forucari ledido muifer¬
no hominem mergnt. Et scicndũq forncatoros. libidmosi. sodomitȩ.
adulteri an ecstuosi a consinpratores: raptores. mnolles. masculorũ
conoubitores: in mundi inpudici: generalitr lururiosi nomiant᷑¬
S nde formcatio dr am̃or legmo contibio solutus: et uagus erplende
libidins consctando łicentia: Dequa scripium est. A ui fornicatur
incarno sua ꝑtc̃cat. et maioris criminis est. quia tollit inenbra ap̃i
Sunt cupidi uoluptatis. Sodomitȩ int̃pretantur exclusores ipsorum.
Isulteri dicunt᷑. qui alterius thorũutolant. ł polluunt. Incestuis dre
qͣsi incastus : ꝓptermlicitã commixtionẽ. id est qui cum parenit.
ꝓpria: aut sorere. ł uidua. siue nouerca. filia. ł cognata. attpdẽ
saorata p̃sumpserit foricari Stu pratores : dicunt᷑ uirginum cor¬

Expanded text:
superbiam et fornicationem omni hominum generi dominatur. Omnibus peccatis fornicatio major est; melius mori quam fornicari: libido in infernum hominem mergit: et sciendum, quia fornicatores, libidinosi, Sodomitae, adulteri, incestuosi, constupratores, raptores, molles, masculorum concubitores, immundi, pollutores, impudici, generaliter luxuriosi nominantur. Unde fornicatio dicitur amor legitimo connubio solutus, et vaga explendae libidinis consectandae licentia. De qua scriptum est: Qui fornicatur, in carne sua peccat: et majoris est criminis, quia tollit membra Christi, : sunt enim cupidi voluptatis. Sodomitae interpretantur exclusores ipsorum. Adulteri dicuntur, quia alterius torum violant, sive polluunt. Incestus dicitur, quasi incastus, propter illicitam commistionem, id est, quicunque cum parente propria, aut sorore, vel vidua, sive noverca, filia, vel cognata, atque Domino sacrata, praesumpserit fornicari. Stupratores dicuntur, virginum cor
Abbreviated transcription (Latin):
esto mͥ peccatori. ut condigne possim tibi granas agere. etraꝰ
emde iubeat cum sacerdos sedere conira se et colloqui cumeo ot
sup̃ ddicas incus siue cxortationib diuinis. neferte ꝓuerecundi

Expanded text:
opitius esto mihi peccatori, ut condigne possim tibi gratias agere, et reliqua. opitius esto mihi peccatori, ut condigne possim tibi gratias agere, et reliqua. Deinde jubeat eum sacerdos sedere contra se, et colloqui cum eo de supradictis vitiis, sive exhortati
Abbreviated transcription (Latin):
ponentes suꝑ humeros eꝙ̃ onera grauia. ipsi aut̃ digito ur̃o
non tangitis saraoinas egͣ.Nemo enĩ potest iacente̾ sub
onere sub leuare. nisi inclinauerit se ut porrigat ei manũ.
Neq ullus medicꝙ uuluera infirmantiũ potest curare. nisi
fx̧torib particeps fuerit. Ita quoq sac̃dos uel pontifex uulne¬
ra curare non potest. nisi p̃stante sollicitudine. & oratione.
s t quotiẽs dederis c̃siliũ peccanti. simul quoꝙ da illi ꝑpnitentian
statĩ quantũ debrat icunare. coredimere peccata sud: neforteob¬
terum abeo ex quiras percata. q ille forsitan erubescit iterũ peccata
debet: Siaute neces sitas cuenerit. &e prb̃r non fucrit prosens. di¬
acomis suscipiat᷑ penitentiam ac scãm comiunionẽ. Semꝙ sa¬
cerdos bac auctoritate imbutiis suic compunctus. suscipiens pem¬
itnitm. si laicus est annis sobaculo. Quisquis uero illecst. sinc
laicus siuȩ dericus siue monacus supplicit se inelinet ante sacerdo

Expanded text:
umeros eorum onera gravia, ipsi autem digito vestro non tangitis sarcinas eorum . Nemo enim potest jacentem sub onere sublevare, nisi inclinaverit se, et porrigat ei manum. Neque ullus medicorum vulnera infirmantium potest curare, nisi fetoribus particeps fuerit. Ita quoque sacerdos vel pontifex curare vulnera non potest, nisi praestante sollicitudine et oratione: et quoties dederis consilium pstatim quantum debeat jejunare et redimere peccata sua, ne forte obterum ab eo exquires peccata, quia ille fdebent. Si autem necessitas evenerit, et presbyter non fuaconus suscipiat poenitentiam, ac det sanctam communionem. Denique sacerdos hac auctoritate imbutus sive compunctus, suscipiens poenitentem, si laicus est, dimisso baculo: quisquis vero ille est, sive laicus, sive clericus, sive monachus, suppliciter se inclinet ante sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
fanatici. atq coniectores. qͥ sub nomine fictȩ religionis
ꝑ quasdã quas sortes scꝙ̃ uocant diuinationes & scientiã
ꝓfitent᷑. Arioli siue aruspices ꝓprie sunt. qͥcirca aras
idolo nefarias p̃ces emittunt. Augures. qͥ auguria & uo¬
latus atq auiũ intendunt. Auspicia enĩ ultro ueniunt.
Fatuus ẽ. qui qđ fat᷑ ñ intellegit. neq qđ alii dicunt in¬
tellegit. & dr̃ ex cors. Dequo in ciuangło. qui dixerit fatue.
Genus enim conuitii ẽ. Raoha in anis. & uacuus. siue absq
cerebro. Est eñĩ genus despectionis. siue ire. unde in
euangło. qͥdixerit frĩ suo racha. hoc ẽ ꝓuerbiũ ꝓuintule.
Ecce uicia breuit᷑ digesta. ꝑquȩ homanũ genus adiabolo
cotidie impugnat᷑. De cotero soia sac̾dotes xp̃i quia quoiẽs¬
cũq ad penitentiã xp̃iani accedud ieiunandõ ẽ. prius cũeis.
ꝓ eꝙꝵ erratib. ut non dicat᷑ eis qđ saic̃dotib iudeꝙ̃ dictuõ est

Expanded text:
fanatici conjectores, qui sub nomen fictae religionis, per quasdam quas sortes sanctorum vocant divinationes et scientiam profitentur. Arioli sive aruspices proprie sunt, qui circa aras idolorum nefarias preces emittunt. Augures, qui auguria et volatus atque voces avium intendunt. Auspicia enim ultro veniunt. Fatuus est, qui quod fatur non intelligit, neque quod alii dicunt, et dicitur excors. De quo in Evangelio: Qui dixerit fatue . Genus enim convicii est. Racha, 473 inanis et vacuus, sive absque cerebro. Est enim genus despectionis sive irae. Unde in Evangelio: Qui dixerit fratri suo racha . Hoc est proverbium provinciale. Ecce vitia breviter digesta, per quae humanum genus a diabolo quotidie impugnatur. De caetero sciant sacerdotes Christi, quia quotiescunque ad poenitentiam Christiani accedunt, jejunandum est prius cum eis, pro eorum erratibus, ut non dicatur eis quod sacerdotibus Judaeorum dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
lite peccare. It apłs. Sol ñ occidat suꝑ iracundiã urãm. Ira enĩ¬
quȩ oritur eaira. nascitur malicia. rancor. pussillanimͥa tas. desper¬
ratio. torpor circa p̾cepta. uagatio m̃tis erga inlicita. Et sciendũ¬
ẽ quia int̃ tristiciã & mesticiã. hoc int̃ẽ. Mesticia cordis ẽ. tris¬
ticia uultus. Mestũ enĩ. uel in ertem dicimꝰ animũ. Tristis enim
facie. ita dinoscit᷑. Abiecto uultu. pallido aspectu. turbidis oculis.
turbato uultu. Dehac tristicia dic̃ apłs. Que enĩ scđm dm̃ tristicia ẽ.¬

Expanded text:
lite peccare . Et Apostolus: Sol non occidat super iracundiam vestram , et alite peccare . Et Apostolus: Sol non occidat super iracundiam vestram , et aquae oritur ex ira, nascitur malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis erga illicita. Et sciendum quia inter tristitiam et moestitiam hoc interest: moestitia, cordis est; tristitia, vultus: moestum enim vel inertem dicimus animum; tristis enim facie, ita dignoscitur, abjecto vultu, pallido aspectu, turbidis oculis, turbato vultu. De hac tristitia dicit Apostolus: Quae enim secundum De
Abbreviated transcription (Latin):
non do desider nit uideantur. Inde ueritas. Am dicouobis receperuas
mercedẽ suam. Semuidia. siue inuido. qui ab miudendo alterius felicita
te ar̃. nascitur odium. susurratio. detractio. exultatio iaduersi priimii.
afflctio autem in prosperis. Ic hac apłs comminaturdicens. Auio¬
dit frem suum. homiada est et qui iruidit intenebris ẽ. e intenebris
ambulat. Inde nihil infelicius potest esse in uidia. que alienis tor¬
quetur bonis. Inuidia enĩ sensum mordet. pectus urit. Mentẽ afficit.
et qui ix uidit. similis est diabolo aui ꝑ inuidiam hominem deparadẏso
ciecit. Deira longa quȩ ab indignatione dr̃. aqua et iracundus eo qd̃
accenso sanguine infurorẽ cõpellit᷑. nascunt᷑ riee. tumor m̃tis.
contumeliȩ. clamor. indignatio. blasphemie. D ipsa enĩ dicit᷑
scriptura. lra. insinu stulti reqͥescit. Italibi. Ira enĩ uiri.
isticiã di ñ operat᷑. Et inspalmo de cotidiana ira. Irascimini & no¬

Expanded text:
 videantur: unde Veritas: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . De invidia sive invido, qui ab invidendo alterius felicitati dicitur, nascitur odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis. De hac Apostolus comminatur, dicens: Qui odit fratrem suum, homicida est: et qui invidet, in tenebris est, et in tenebris ambulat . Unde nihil infelicius potest esse invido, qui alienis torquetur bonis: invidia enim sensum mordet, pectus urit, mentem afficit; et qui invidet, similis est diabolo, qui per invidiam hominem de paradiso ejecit. De ira longa, quae ab indignatione dicitur, a qua et iracundia, eo quod accenso sanguine, in furorem compellitur, nascuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae. De ipsa enim dicit Scriptura: Ira in sinu stulti requiescit . Et alibi: Ira enim viri justitiam Dei non operatur . Et in psalmo de quotidiana ira: Irascimini, et no
Abbreviated transcription (Latin):
Au̧ aliquid significant etiam illa que nihil significant atteruntur
N onsolo nomert aratur. sed ut hoo possit fieri. giã cotra
aratri mt̃bra s̃necessaria. Nec soli nerui in cytharis aptant
adcantũ. sedut aptari possi  co c&era in sunt. It e ai¬
.lixa. dies. Septuagesima tendit ad sabbatũ ante octaus
paschȩ. quando hĩ qͥ inuigilia paschȩ baptizant᷑. alba uestĩta
deponunt. & tc̃ c̃fimari eos oportae ab ep̃o. & ꝑ impositio¬

Expanded text:
quae aliquid significant, etiam illa quae nihil significant, attexuntur: quae aliquid significant, etiam illa quae nihil significant, attexuntur: non solo vomere aratur, sed ut hoc possit fieri, etiam aratri caetera membra sunt necessaria; nec soli nervi in citharis aptantur ad cantum, sed ut aptari possint, insunt et caquatuor? Septuagesima tendit ad Sabbatum ante octavas Paschae, quando hi qui in vigilia Paschae baptizantur, alba vestimenta deponunt, et tunc confirmari eos oportet ab episcopo, et per impositio
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiam obseruarent. quod ad hic multi faci̾unt. Quodtempꝰ
tunc duas obcausas quinquagestmã placuit appellari. ł q mordine
in scam resurrectionom. Post modũ melcmades papa natione aftr.
icumare. In prima ꝓt̃ dñi resurrectionẽ. inquinta . qr mea cȩnauit
dñs cũ discipulis sius. etinca ascendit incęlum. Tunc placuit fidedi¬
bus ut octo ebdamadas iciunio consecrarent. et primam dominicam
Lrͣ mominarent non ꝓpt̃ sexagenarium dicrũ numerum. sed ꝓpt̃
usum locutionis nr̃ae. Quia sicut quadiagnario quinqͣ gesimmus.
S eptua gesima ideo a fidelibus fertur celebrari. ut etdecimas dierũ dõ red¬
matione annieuinas . Ille autt̃ qui sabbatum constituit honorandũ.
non ꝓpt̃ legalia mandata hoc fecit. sed qr requi euit illa die dñs in se¬
pulchro. Augustinꝰ in libro a ͦ. deciuitate dĩ. Non omĩa inquit quę
gesta narrantur aliquid &iam significare putanda sunt. sed ꝓpterilla

Expanded text:
abstinentiam observent, quod adhuc multi faciunt. Quod tempus abstinentiam observent, quod adhuc multi faciunt. Quod tempus tunc duas ob causas Quinquagesimam placuit appellari, vel quia in ordine in sanctam resurrectionem. Postmodum Melchiades papa natione Afer, mini resurrectionem; in quinta, quia in ea coenavit Dominus cum discipulis suis, et in ea ascendit in coelum. Tunc placuit fidelibus, ut octo hebdomadas consecrarent jejunio, et primam Dominicam Sexagesimam nominarent, non propter sexagenarium dierum numerum, sed propter usum locutionis nostrae, quo sicut quadragenario quinquagenarius, su Christi. Septuagesima ideo a fidelibus fertur celebrari, ut et decimas dierum Deo redmatione anni jejunas. Ille autem qui sabbatum constituit honorandum, non propter legalia mandata hoc fecit, sed quia requievit illa die Dominus in sepulcro. August. libro XV de Civitate Dei: « Non omnia, inquit, quae gesta narrantur, aliquid etiam significare putanda sunt, sed propter illa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. id est quinquagesimã qui constituit septẽ ebdamadarũ icuinnũ
anit pascha. Preceptͦ. tam officii nr̃i ampliorem muauonẽ reqͥrit
quam nos agamꝰ constitionẽ officu fui. Ipsum tam̃ icuinium inti¬
mauit in prima oratione missȩ dicens. ut qui ustt ꝓpeccatis hr̃is
affugim̃. hic enim afflictiont̃ sonat. Introitũ quoꝙ dicit. Circũ¬
dederunt me gemitus mortis. dolores inferm. ꝓpter hos dolores ñ
possumus lȩxari et sccuri esse. sed eparare nos debemus adbellũ
ut ait apłs. om̃is qui magone contenilit ab om̃ibus se abstinet. Dicit
ambrosius. ab om̃ib quȩ untanda eadc̃ tradit disciplina. cũ sciant
unũ coronandũ. quanto magis obseruandũ est quibus om̃is ꝓ¬
mis sa est salus  ⁊ nde autt̃ abstinert debeamus quibellaturi
sumus. docct apłs dicens. fernicatio et omis inmundicia auta¬
uana nec nominetur inuobis. et ct̃. desphorus papa nonus post

Expanded text:
tem, id est, Quinquagesimam, qui constituit septem hebdomadarum jejunium tem, id est, Quinquagesimam, qui constituit septem hebdomadarum jejunium ante Pascha. Praeceptor tamen officii nostri ampliorem mutationem requirit, quam nos agamus, constitutione officii sui. Ipsum enim jejunium intimavit in prima oratione missae, dicens: Ut qui juste pro peccatis nostris affligimur: hic enim afflictionem sonat. In Introitu quoque dicit: Circumdederunt me gemitus mortis dolores inferni. Propter hos dolores non possumus laetari et securi esse, sed praeparare nos debemus ad bellum, ut Apostolus ait: Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet . Dicit enim Ambrosius: Ab omnibus, quae vitanda eadem tradit disciplina, cum sciant unum coronandum, quanto magis observandum est, quibus omnis promissa est salus? Unde autem abstinere debeamus, qui bellaturi sumus, docet Apostolus, dicens - Fornicatio et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis . Thelesphorus papa nonus post