comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentans⁊ ex sanctificatione
continẽs aliqͣm minsibłe et
sp̃ualem grãm. ħ cliffinitio ita
ht sacram̃tum ẽ. Et omne ꝙ
hiis trib caret sactamentu
ꝓpͥe clicinon pot̾. debet enimõe
sacramentum similitudinez
qͣndamh̾re ad ip̃am rez cuius
sacramentum ẽ seciuilũ qͣmh
able sit ad candem rez suamre¬
presentandam. Iustitutõe qͦ
significandam postremo scĩfi¬
cationemper qͣm illam contin¬
eat. ⁊ efficaxsit ad eande scĩfi¬
candis conferendam. hoc autẽ.
int̾eẽ uidecur qd̾ omne sacra¬
mentum similitulinem ꝯdẽ
ht ex prima cc̾clitione institu¬
tionem ex suphabita dispen¬
satõe ⁊metificationẽ ex appo¬
sita u̾bi uł signibñdcone. utgͦ
inimo sacramento ea que de
omibꝰ deã sunt tria hec quali¬
t̾ ouit agnoxannis aqͣm baptis¬
mipro exemplo assimimus
Ibi enui est aqua uisibile ele¬
mentum quod ẽ sacramentũ
et inueminitur ħ tria inuno
rep̾entatio ex similitudine. si gͥca¬

Expanded text:
ificans, et ex sanctificatione continens aliquam invisibilem et spiritalem gratiam. » Haec diffinitio ita habet, sacramentum est, et omne quod his tribus caret, sacramentum proprie dici non potest. Debet udinem quamdam habere ad ipsam rem cujus est sacramentum, secundum quam habile sit ad eamdem rem suam repraesentandam. Institutionem quosignificandam. Postremo sanctificationem per quam illam contiueat, et efficax sit ad eamdem sanctificandis conferendam. Hoc autem interesse videtur, quod omne sacramentum similitudinem quidem habet ex prima eruditione, institutionem ex superaddita dispensatione, sanctificationem ex apposita verbi vel signi benedictione. Ut ergo in uno sacramento ea quae de omnibus dicta sunt tria haec qualiter sint agnoscamus, aquam baptismatis pro exemplo assumimus. Ibi enim est aquae visibile elementum quod est sacramentum, et inveniuntur haec tria in uno: repraesentatio ex similitudine, significa
Abbreviated transcription (Latin):
es descriptione assignauunt.
Sacramentum ẽ rei sacre sig¬
num. Quẽa dm̃ enim in hoĩe
duo sunt corpꝯ et amina et ĩ
una scriptura similit̾ dno. lit¬
tera et sensꝰ. sie inomn sac¬
mento aluid ẽ quocl uisibłit̾
foris tractatur. ⁊ cernitur. ã ꝙ¬

Expanded text:
 descriptione designaverunt: « Sacramentum est sacrae rei signum. » Quemadmodum enim in homine duo sunt, corpus et anima, et in una Scriptura duo similiter, littera et sensus, sic et in omni sacramento aliud est quod visibiliter foris tractatur et cernitur, a
Abbreviated transcription (Latin):
mentumẽ. & intus ẽ iminsib¬
ile et sp̃uale.res suiu̾tus sacra¬
mentiẽ. Semper tñ sacramen¬
tum quod foris tractat᷑ et ꝯcĩ¬
ficatur et signum ẽ sp̃ualis gr¬
acie que ressacramentiẽ ⁊ in

Expanded text:
mentum est; quod intus est invisibile et spirituale, res sive virtus sacramenti est; semper tamen sacramentum quod foris tractatur et sanctificatur; signum est spiritualis gratiae, quae res sacramenti est et
Abbreviated transcription (Latin):
entib ad ectauum die. p̃ci pue
ne miserabilior hic sexn appure
alt̾ ocro abpolutus om̃io fus¬
se comprobatur. S mĩto qri tur
sihii qui diem ectauũ negligẽ¬
cia ꝯũ contemptu parentu oi¬
ne sacramento cͥcumeisionis
transierunt postincdum eode
ꝯa cram̃to percepto salutis effec¬
tum consecuti sũt. cum pc̃eptum
diuinum hoc sacram̃tu ñ nͥ die
cctauo celebrandum in dixerit.
Et pot̾ fortasse non irronablit̾
c̾cli qued sicut degentib ad ri¬
tum legis ueĩentes hec sacram̃¬
tum qualibet etate ad salute
perceperunt. ita ⁊̃ siqui sub le¬
ge tempore suo hoc non percepis¬
sẽt ad salutem tũ et ad remediũ
eis oꝑatumsit. si illd̃ pomodum
suscipiendo priorem negligẽti¬
am correxerunt. Siegͥ circumci¬
sionis sacramentũ semini abra¬
he amctificando ⁊ signando pa¬
rit̾ datunẽ. Sanctificando ut iꝰ¬
tificaretur. Signando ut acetis
gentib discereretur. quatmꝰ
singularis man̾et et discreta

Expanded text:
entibus ad diem octavum. Praecipue ne miserabilior hic sexus apparealter sexus absolutus omnino fuisse comprobatur. Sed merito quaeritur, an ii qui diem octavum negligentia sive contemptu parentum, sine sacramento circumcisionis transierunt; postmodum eodem sacramento percepto salutis effectum consecuti sunt, cum praeceptum divinum hoc sacramentum non nisi die octavo celebrandum indixerit. Et potest fortassis non irrationabiliter credi, quod sicut de gentibus ad ritum legis venientes, hoc sacramentum qualibet aetate ad salutem perceperunt, ita etiam si qui sub lege tempore suo hoc non percepissent, ad salutem tamen et remedium eis operatum sit, si illud postmodum suscipiendo priorem negligentiam correxerunt. Sic igitur circumcisionis sacramentum semini Abrahae sanctificando et signando pariter datum est; sanctificando, ut justificaretur; signando, ut a caeteris gentibus discerneretur, quatenus singularis maneret, et discreta
Abbreviated transcription (Latin):
uissa ẽ fieri quia ad remedinz
data ẽ contra originale pcco ꝙ¬
embrum ppagati .IUrio feĩe
in ppło cirrucisionis sola
fide saluabuntur aacrificiis
⁊ oblationibꝰ aliis q legis ce¬
rimoniis purificate. Ir̃am qͦ
ccumcisid̾e fidei suspiciẽtes.
et uieis qui carnẽ illã suscepe¬
runt uen̾ando pticipantes.
Masculi qui morte preuẽti
ad ectanum diem perueire nõ
potuerunt. ⁊ ob hoe sine cͥcͥu¬
cisionis sacram̃to ab hac uita

Expanded text:
jussa est fieri, quia ad remedium data est contra originale pecembrum propagati. Porro feminae in populo circumcisionis sola fide salvabantur, sacrificiis et oblationibus, aliisque legis caeremoniis purificatae; ipsam quoque circumcisionem fide suscipientes, et in eis qui carnem illam susceperunt, venerando participantes. Masculi qui morte praeventi ad octavam diem pervenire non potuerunt, et ob hoc sine circumcisionis sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ post salbatum legis et̾na bo¬
na seriuentib deo ꝓmittunt᷑
que sa cramẽtum erat illarum
duarum iussa ẽ fi cetauo die ut ꝙ¬
tendetur uꝙ in tempore grẽ corda
cͥcuincidenda erant per em̃datõez
iniquitatis.⁊ in tempore resurrꝰ¬
uis corpa per depositõez coruptõ¬
uis. ꝓpt̾ea aũ solis masculis da¬
cum ẽ cucumcisio carnis quia ai¬
cra ocriptura per masculinum
sexum anima per muliebrem
uero carnem sigre solet. ut uide¬
licet ostenderetur ꝙ illa exfĩor cͥ¬
cumcisio animab sanctificatõ¬
nem contulit. s carni nõ ab tu¬
lit coruptõez. Cultellus depetra

Expanded text:
quasi post Sabbatum legis, aeterna bona servientibus Deo promittuntur. quae sacramentum erat illarum duarum; jussa est fieri octavo die ut ostenderetur quod in tempore gratiae corda circumcidenda erant, per emundationem iniquitatis, et in tempore resurrectionis corpora per depositionem corruptionis. Propterea autem solis masculis data est circumcisio carnis, quia sacra Scriptura per masculinum sexum animam, per muliebrem vero carnem significare solet; ut videlicet ostenderetur quod illa exterior circumcisio animabus justificationem contulit, sed carni non abstulit corruptionem. Cultellus de petra
Abbreviated transcription (Latin):
p.s. Cum quoq subinfertur et
dicitur quia pactum meũ irticũ
fecit. Si ergo per pactum deur¬
ritum fcm preuaricationem pͥo¬
rum parentum intlłigimꝰ. eu
circumcisus ob preuaricatõez
pactipitum dicitur. manifeste da¬
tur intlłigi sacram̃tũ cͥcumcisi¬
onis ad hcc eẽ institutu. ut per
ip̃o homo a debito prime p̾uari¬
cationis liberaretur. Idem einz
cumcisio contra originale prc̃o¬

Expanded text:
. Causa quoque subinfertur, cum dicitur: Quia pactum meum irritum fecit . Si ergo per pactum Dei irritum factum praevaricationem primorum parentum intelligimus, cum incircumcisus ob praevaricationem pacti periturus dicitur, manifeste datur intelligi sacramentum circumcisionis ad hoc institutum ut per ipsum homo a debito primae praevaricationis liberaretur. Idem enim circumcisio contra originale pec
Abbreviated transcription (Latin):
e indẽa fu̾at suscipiende debito
mebantur. s fi de opante ꝑ clilec¬
rem sicut prio sub lege natura¬
li prio qͣm circumcisio instituta
finsset qui iusti fuerant ꝯme cir¬
cumcisione saluabantur. edꝯ
autem cͥcincisiõis talis erat. pre¬
ceptum fint ut puer masculꝯ ceta¬
uo die a natiuitate sua cͥcuncidẽtꝰ
Incarne pp̃ucii sui. ⁊ sunt qui ad¬
dendum putant cutello de pecra
fcs.ꝙ. tamen mn illa alia auctorita¬
te probunt insi quia sephora uror
moysi c̾rita ab angelo acutam
petram sumpsisse legi. ⁊ ea p̃puci¬
un filii siu circũcidisse. ⁊osue ĩt̾¬
ram promissions ingressumꝯ se do
in ppło isrł cͥcucisionis aacram̃¬

Expanded text:
cipiendae debito tenebantur, sed fide operante per dilectionem, sicut et prius sub lege naturali priusquam circumcisio instituta fuisset; qui justi fuerant sine circumcisione salvabantur. Modus autem circumcisionis talis erat. Praeceptum fuit, ut puer masculus octavo die a nativitate sua circumcideretur in carne praeputii sui . Et sunt qui addendum putant cultello de petra facto, quod tamen nulla alia auctoritate probant, nisi quod Sephora, uxor Moysi, territa ab angelo, acutam petram sumpsisse legitur, et ea praeputium filii sui circumcidisse . Et Josue, in terram promissionis ingressurus, secundo in populo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Andauit itaq deus abrahe
ut cͥcumcidec pellez prepucui
quatinꝰ per hoc signaculum ppłs
dei ab infidelib discerneret᷑. quo¬
usq ille ueniret qui non solũ de fi¬
lis abrabe. s de uinu̾sis gẽtibꝯ
a deles collige̾t. ac per ħ̾ sicut die¬
cum ẽ non iam per signaculum
carius ingen̾e. s per signa culũ
baptism̃tis sec̃nerentur in sancti¬
ficatc̃e. Saue ꝗcumq mt̾im nõ

Expanded text:
andavit itaque Deus Abrahae ut circumcideret pellem praeputii quatenus per hoc signaculum populus Dei ab infidelibus discerneretur, quousque ille veniret qui non solum de filiis Abrahae, sed de universis gentibus fideles colligeret; ac per hoc, sicut dictum est, non jam per signaculum carnis in genere, sed per signaculum baptismatis secernerentur in sanctificatione. Sane quicunque interim non
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aditum inte ratefacet. Tres
sunt sane cͥcumcisiones. una
in carne tantum extĩo q̃ sacra¬
mentumẽ. due alie que sunt res
et uirtus ꝯacramẽti. altã q̃ fit ĩ

Expanded text:
quae aditum vitae patefaceret. Tres sane sunt circumcisiones: Una in carne tantum exterius, quae sacramentum est. Duae aliae sunt quae sunt res, et virtus sacramenti. Altera quae fit in
Abbreviated transcription (Latin):
qus pertinẽ uni. si non pertineat
alteri. Q minime sĩ pose creden¬
dumẽ. Nam uno defunito affin
alia copła coniugalis affinita¬
placet ad ip̃ius affinitatis pri¬
oris si quidem transire consorti¬
um. pro eo qd̾ u̾bum dm̃ ualid̾
ẽ et sorte ut inquiens ꝓpha di

Expanded text:
quus pertinere uni, si non pertineat alteri? Quod minime fieri posse credendum est, nam uno defuncto in supalia copula conjugalis affinitaplacet ad ipsius affinitatis prioris siquidem transire consortium, pro eo quod verbum Domini validum est et forte, et ut inquiens di
Abbreviated transcription (Latin):
ateriutatis tue studiore sagaci¬
tati frat̾ amande quas debeo
reffero grates quĩ quesistiq̃ deb¬
iusti. Iocundumme recli disti.
Unde placide ad inquisita respõ¬
deo. Sedem apłicam consulere
decreuisti. si mulr copła inpcia¬
li extranco uiro iuncta eiꝯ cognͣ¬
tiompertineat si eo defuncto co¬
gnatio maneat eadem. uł si sb
boles possint legittime ad pri
copulam. est enimũbum diũ
ualidum. forte et durabłe est.
entaneum non transitorium.

Expanded text:
aternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quia debeo, refero grates; quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti si mulier, copula nuptiali extraneo viro juncta, cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si abi susceptae soboles possint legitime ad priocopulam. Est enim verbum Domini validum et forte, est durabile, est entaneum, non transitorium;
Abbreviated transcription (Latin):
rego. s phiis qui creclituri st
ꝑ uerbum eorum in me. ut u¬
num sint. sicut tu pr̃ iume et
ego inte. ⁊ ip̃i innob unũ sint.
Siquis tem̃ario ansu ⁊ sacrile¬
gio in desimero querit propin¬
quitt̃emuił sub altero affunitus¬
ucrabła cdisçipare. uł susceptam
poris. hic negat uerbum dei u¬
aliclum eẽ uł forte. et qui tam
facile uł tam uelocit querit dis¬
soluere. hie non ẽclit uerbum
domini mͣne in et̾uum. Consy¬
ic̃e terrã ex quatuor locis distan¬
tib magnanir̾ capedine et con¬
fectam ⁊ conglutinatam. finge
cuiꝯcũq figure uł inmensitatis
corPI uolueris

Expanded text:
rogo, sed pro iis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut unum sint sicut tu Pater in me, et ego in te; et ipsi in nobis unum sint . Si quis temerario ausu et sacrilego in defuncto quaerit propinquitatem, vel sub altero affinitatocabula dissipare, vel susceptam s prioris; hic negat verbum Dei validum esse vel forte. Et qui tam facile vel tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Domini manere in aeternum. Confice terram ex quatuor locis distantibus magna intercapedine, et confectam et conglutinatam finge, cujuscunque figurae vel immensitatis corpus quod volueris
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra interram. ⁊ inui sibił ĩhu¬
manitate appareret apparuit. int̾¬
rogatum ẽ si licitum est homini
cluderet copulam maritalẽ. uñ
protulit statim inmeliũ eandẽ
ipãm sĩnam quam ante seculai
manens cumpr̃e u̾bum inspira¬
ipe protinus protulit homo. s¬

Expanded text:
de terra in terram, et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini cludereprotulit statim in medium eamdem ipsam sententiam, quam ante saecula manens cum Patre Verbum inspiraipse protinus protulit homo: Q
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾ibꝰ noua institutõ ad¬
iecit. stola q̃ alio nõie corariũ
uoratur que collo sac̾dotis suꝑĩ¬
põit᷑. ut eũ iugũ dñi assũpsisse
significet. &̾ a collo ꝑ antĩora
descendens detrum latus om̃t
et sustrum. ut doceat ip̃m ꝑ ar¬
ma iusticie a dextͥs et a sinist̾s .i.¬

Expanded text:
eribus nova institutio adjecit. Stola quae alio nomine orarium vocatur, quae collo sacerdotis superimponitur, ut eum jugum Domini assumpsisse significet, quae a collo per anteriora descendens dextrum latus ornat et sinistrum, ut doceat ipsum per arma justitiae a dextris et a sinistri
Abbreviated transcription (Latin):
tabat credidilisse non inconuẽiẽ¬
t̃ aff̾irmant᷑. In quantum eĩ ip̃am
que om̃ia continebat redemptõẽ
om̃s in fide redemptionis uẽte̾
iustificatos fuisse quia eandem
redemptione uł uenturã cogn¬
bo cclidunt.⁊ cum hac fide sacram̃¬
ta ip̃ius redemptionis que abũ¬
tio instituta sunt ad scĩficatõe
susceperunt et imp̃is iam eãde̾
redemptione suam qͣi in umbꝰ
⁊ sigura portau̾unt. Ꝙ bene illi
duo uiri signau̾unt quibotiu
uuecte suspensuz de terra ꝓmis¬
sionis ad filios irł in deserto por¬
tau̾unt. Hotrus si quidem in uecte
sacram̃to duo ppłiportant. Qi
pcesserunt portauerunt siqdez
sz nonuiderunt quia p̾ceclentes
aduentumeiꝰ sicramenta pas¬
sioms eiꝯ om̃s quidez per fidẽ

Expanded text:
tabat credidisse, non inconvenienter affirmantur. Inquantum enim ipsam quae omnia haec continebat redemptionemomnes in fide redemptionis venturae justificatos fuisse, quia eamdem redemptionem vel venturam credbus crediderunt; et cum fide sacramenta ipsius redemptionis, quae ab initio instituta sunt, ad sanctificationem susceperunt; et in ipsis eamdem redemptionem suam, quasi in umbra et figura portaverunt. Quod bene illi duo viri signaverunt, qui botrum in vecte suspensum, de terra promissionis ad filios Israel in desertum portaverunt. Botrus siquidem in vecte sacramento duo populi portant. Qui praecesserunt, portaverunt quidem: sed non viderunt, quia praecedentes adventum ejus; sacramenta passionis ejus, omnes quidem pe
Abbreviated transcription (Latin):
tõe qd̾ portau̾unt intlłigere
meruerunt. Sequentes aũt et
portant et uident. quia fideles
qui post aduentum eius ĩcar¬
ne subyecuntur sacramentũ pas¬
sioms eiꝯ et per fidem suscipiũt
et per reuelatam iai cognitoez
agnoscunt. Uñ beda in eandem
qͥonem. Uium inquit idemq
patestã luce euangłii semper aper¬
xanus scire et confici̾ debeat fitẽ
qm eo tempore panci admocluz
⁊ ꝑfectiores quiq nou̾unt ꝙͣuis
mistĩa fidei in legalib cerimõiis
ty̾pice portaret.

Expanded text:
od portaverunt intelligere meruerunt. Sequentes autem et portant et vident: quia fideles qui post adventum ejus in carne subsequuntur; sacramentum passionis ejus, et per fidem suscipiunt, et per revelatam jam cognitionem agnoscunt. Unde Beda in eamdem quaestionem: Unum, inquit, idemque patefacta luce Evangelii semper aperpulus Christianus scire et confiteri debeat fidem, quam eo tempore pauci admodum, et perfectiores quique noverunt, quamvis mysteria fidei in legalibus caeremoniis typice portaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽe putamus quol dicit be¬
ato augotinꝯ quia eadenifides
mediatoris saluos faciebat iust¬
os antiquos pusillos cummag¬
nis. quia cande fidem mediator¬
is anti qui iusti hũerunt pusil¬
li cum magnis. Alii quidẽ que uẽ¬
tura erant si eut uentura erant¬
cdentes ⁊ cognoscentes. Alii uͦ
non quid̃ cognoscẽtes. s credẽ¬
det desiderando cognoscẽtibo ⁊
cdentibs adhentes quod uero sb¬
carne uenisse sic illi uentur. sicus
nos mortuum sic illi morituru.

Expanded text:
us quod dicit beatus Augustinus, quod eadem fides mediatoris salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis; quia eamdem fidem mediatoris justi antiqui habuerunt pusilli cum magnis. Alii quidem quae ventura erant, sicut ventura credentes et cognoscentes; alii vero non quidem cognoscentes, sed credendo et desiderando, cognoscentibus et credentibus adhaerentes. Quod vero subcarne uenisse, sic illi uenturum, sicut nos mortuum, ita illi moriturum,
Abbreviated transcription (Latin):
malis suis eiꝯ miscdiam q̃rerent.
iexrectarent fu turuĩ redemptor¬
an hec simplicium fidei in initio
suffecisse c̾climus quib ⁊ sinich̾
amplio additum ẽ ad cognitõẽ
multum tũ collatum ẽ ad deuo¬
tionem isti quidem in carne uẽ
urum redemptorẽ et in eadẽ car¬
ne moriturum et resurrecturũ ⁊ ass¬
ensurum siue alia q̃dam que illis

Expanded text:
malis suis ejus misericordiam quaererent vel exspectarent futurum redemptorem. Haec simplicium fidei in initio suffecisse credimus, quibus, etsi nihil amplius additum est ad cognitionem, multum tamen collatum est ad devotionem. Isti quidem venturum in carne redemptorem, et in eadem carne moriturum, resurrecturum, et ascensurum; sive a
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ quod dicitur oleum in¬
firmorum. Crisma grece unc¬
tio dicitur latine. Et tñ cum
ouine oleum ad unctionem
faciendam sit sanccificetur.
non omne oleum principał
crismatis uoeatur. insi illd̾ so¬
lum quo principalis imict̾o
ꝑficitur qd̾ etiam singłaritꝰ
chrisma nominatur. Crisma
eum ẽ oleum cum balsamo
mixtum quo ungunt capita re¬
gum ⁊ rontificum. quo ⁊̃ bapti¬
zatos sacerdos ungit inu̾tice
dicut eod̾ pontifex ꝑ impo̾itõẽ
manus confurmandos ungit. ĩ
principalis uctio dicitur qr ĩ
ea principalit̾ paraclitus dat᷑.
Uñ ⁊ pp̃ habundantiam grẽ du¬
os liquores mixtosh̃t. oleum
scilicet et balsamũ. Oleum cõ¬
scientie. balsamum fame. oleũ
quo intus conscĩa ꝑungitur.
balsanum cuiis odore foris
pxini resꝑguntur. Oleum into
ad pacem cum dõ. balsamum fo¬
ris ad exemplum cum prorimo.
Est aliuid oleum ꝙ dicitur ole¬
um unctionis quo cathecium¬
ni ⁊ neophiti unguntur. in pec¬
tore. et int̾ scapulas ad sacram̃¬

Expanded text:
um, quod dicitur oleum infirmorum. Chrisma Graece dicitur, unctio Latine. Et tamen cum omne oleum ad unctionem faciendam sanctificetur; non omne oleum principalis chrismatis vocatur, nisi illud solum quo principalis unctio perficitur, quod etiam singulariter chrisma nominatur. Chrisma enim est oleum cum balsamo mistum, quo unguntur capita regum et pontificum: quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, sicut eodem pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fprincipalis unctio dicitur, quia in ea principaliter Paracletus datur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mistos habet: oleum scilicet et balsamum. Oleum conscientiae, balsamum famae; oleum quo intus conscientia perungitur, balsamum cujus odore foris oximi resperguntur. Oleum intus ad pacem cum Deo; balsamum foris ad exemplum cum proximo. Est aliud oleum quod dicitur oleum unctionis, quo catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas ad sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ omnino inc̾cumscuptibił est.
eit ergo ubi ẽ. totumꝰ q̃ continet
cotum.⁊ penetras totum. nec sũ ca
sunt ab ea. que nec pro sui simpli¬
citate diuidi. uec pro sui piuritate
maculari. nec pro su ĩmensitate:
ullo m̾o comprehendi pot.¬

Expanded text:
cumscriptibilis est. Est ergo ubi est totum quae continet totum et penetrat totum; nec sine ea sunt ab ea, quae nec pro sui simplicitate dividi, nec pro sui puritate maculari, nec pro sui immensitate ullo modo comprehendi pot
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut exea ⁊̃ apollutione em̃tet᷑.
postremo rendeant quid pocio cõre¬
dendum de deo estimnant. uł quia
nusqͣm sic deus. uł uuiq sic. qd̾
si absudum omnino ẽ confiteri
quĩ deus nusqͣ .ẽ. cogantur necõ̾e
est ip̃i suo uidicio id quod addit
uni⁊̃ comodius ⁊ pulcriꝯ suscip
putant ꝙ aures uul garitatio ab¬
horrent. iustumẽ ut in hec quoq
a sententia sua non declinent. Ui¬
cans ergo si hoc aurib efferre p̾su¬
nunt qm̃ deus nusqͣm̃ẽ. ⁊ non sta¬
cun exeo consequi arbitrentur q

Expanded text:
vit, ut ex ea etiam a pollutione emundetur? vit, ut ex ea etiam a pollutione emundetur? Postremo respondeant utrum potius concedendum de Deo existimant, quod nusquam sit Deus, an quod ubique sit. Quod si absurdum est omnino confiteri quod Deus nusquam est, cogantur necesse est, ipsi suo judicio id quod ad dictum etiam commodius et pulchrius suscipiputant quod aures vulgaritatis obhorrent, justum est ut in hoc quoque a sententia sua non declinent. Dicant ergo si hoc auribus efferre praesumant quod Deus nusquam est; et non statim ex eo consequi arbitrentur, q
Abbreviated transcription (Latin):
ensemus autem ⁊ om̃ino
ita oportere approbamus
multo sanius ⁊ comoliꝯ uera¬
citer affirmandũqm̃ deuis sbalr̃
suntione. ⁊ in omni loco siñ cõ
scriptione. ⁊ inomin tempore
sine mutabilitate. Sam id ꝙ.¬
quidem insipientes uino so¬
lamcarnem sapientes et que
carius sunt solum consitunt¬
es estimnant. quasi corporaliuiz
sordidum ⁊ pollutionum inqnͣ¬
tiones deuin contĩge̾ posint.
s reb omnib ẽentiaut uel
substantialit̾ in ẽẽ dicatur. ut
fruolum ẽ. ut nec ixusione sit
dignum. cum ⁊ ip̃e sp̃e creatus cor¬
poreis sordib inquinari ñ posit.
Set eni spr sordes corporee con¬
ciugunt. dicant ip̃i quonio ani¬
ma humana incarueposita ĩm̃¬
culata ẽẽ possit. cum canus humͣ¬
ne sordib nulla inquinatio uł
pollutio maior inueniripsit. di¬
cant de came le prosi cuuis ⁊ con¬
tactum homo sine horrore susti¬
nere non pot. quom̾o animam:
aam riustam non inquinet. q̃ ĩ
tantum in ea sine pollutione ui¬

Expanded text:
ensemus autem et omnino ita oportere approbamus multo sanius et commodius veraciter affirmandum quod Deus sentiprehensione; in omni tempore sine mutabilitate. Caput quidam insipientes, imo solam carnem sapientes et quae carnis sunt solum considerantes existimant quasi corporalium sordium et pollutionum inquinationes Deum contingere possint si rebus omnibus essentialiter vel substantialiter inesse dicatur; tam frivolum est ut nec responsione sit dignum cum et ipse Spiritus creatus corporeis sordibus inquinari non possit. Si enim spiritus sordes corporeae contingunt, dicant ipsi quomodo anima humana in carae posita immaculata esse possit, cum carnis humanae sordibus nulla inquinatio vel pollutio major inveniri possit? Dicant de carne leprosi cujus etiam contactum homo sine horrore sustinere non potest quomodo animam sanctam et justam non inquinet, quae in tantum in ea sine pollutione vi
Abbreviated transcription (Latin):
pletui:⁊ non excusantur mali pp̃¬
ea qũ in eis ⁊ per eos uoluntas
dei impletur. quĩ non sua uolun¬
State adimplendam dĩ uolunta¬
tem diriguntur. s occulta eius
dispensatione qua aliud nõ pos¬
sunt a dimplendam eiꝯ uolunt᷑¬
tem condicitur. S dicis it̾um si
deus noluit ita eẽ totimuit fcm̃

Expanded text:
pletur, et non excusantur mali proptpletur, et non excusantur mali propterea quoniam in eis et per eos voluntas Dei impletur. Quoniam non sua voluntate ad implendam Dei voluntatem diriguntur, sed occulta ipsius dispositione qua aliud non possunt ad implendam voluntatem ejus conducuntur. Sed dicis iterum: Si Deus voluit ita esse totum ut factum
Abbreviated transcription (Latin):
facint qm̃ uoluntas dei imple¬
tur ⁊̃ minalis que faciunt. Sed
uoluntt̃e sua mali iudicantur q̃
uoluntati dei contrarii sunt. nõ
quidem uoluntatiei ꝯ irsistendo
ut fiat quod non uult quia nõ
possunt. s resiste̾ uolendo quiai
mali sunt. et ip̃a mala uoluntas
culpa ẽ qͣ aluid uolũit. facultas
aũt iusta qua aliud non pꝰsunt.
et cumuolint quod deusuult ñ¬
i deo bonisunt. quia non ꝓpt̾ hoc
uolũit quol deus uult. ⁊ ꝙ uolũt
ip̃m deus non uult. quia malũ
uolunt. ⁊ malum deus ñuult.
approbant eium ⁊liligunt que
deus cdit. ac per hoc deo contrarii
sunt. ⁊ mali ⁊ pec̃ores et rer. ⁊ non
quidem faciendo qd̾ deus inste
fi̾ nolit. s amando ⁊ approban¬
doqueel deus non diligit. non
igitur in eo quia fit quod fit
uoluntatem dei impediunt. S
in hoc quol fit a diłctõe dei rece¬
dunt. ⁊ mali sunt non efficien¬
do contrariu ip̃ius uoluntati. s
amando contranũ eius dilectõ¬
nis. ⁊ sic quidem uoluntas dei ĩ¬

Expanded text:
luntas Dei impletur etiam in malis quae faciunt. Sed voluntate sua mali judicantur, quia Dei voluntati contrarii sunt. Non quidem voluntati ejus resistendo ut fiat quod non vult quia non possunt; sed resistere volendo quia mali sunt. Et ipsa mala voluntas culpa est qua aliud volunt; facultas autem justa qua aliud non possunt. Et cum volboni sunt, quia non propter hoc volunt quia Deus vult. Et quod volunt ipsum Deus non vult, quoniam malum volunt et malum Deus non vult. Approbant enim et diligunt quod Deus odit; ac per hoc Deo contrarii sunt et mali, et peccatores, et rei. Non quidem faciendo quod Deus juste fieri noluit, sed amando et approbando quod Deus non diligit. Non igitur in eo quia fit quod fit voluntatem Dei impediunt; sed in ipso quod fit a dilectione Dei recedunt. Et mali sunt non efficiendo contrarium ipsius voluntati, sed amando contrarium ipsius dilectioni. Et sic quidem voluntas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
chesbites ante q̃nuieĩat di¬
es domini magnus ⁊ illustris
qui conu̾tet cor pat̾s ad filium
⁊ cor hominis ad ꝓximum su¬
ui ne forte ueniens pcutiã ter¬
ram penitus ꝑ hunchelyam in¬
agnum mutabilemq ꝓpħam
exposita sibi lege nonissimotp̃r
leberrimum ẽ in sermonibꝰ cor¬
dibo q fidelium. Ip̃e quippe ante¬
ante ante aduentu udicis ail¬
uatoris non in m̾ito sꝑatur eẽ
merito cditur. Curru namq ig¬
neo raptus ẽ de reb humams
quod eiudentissime scriptura¬
aicra testatur. Cumuenit ergo
exponendo legem sp̃ualit̾ qͣm
nunc iudei camnalit̾ sapiunt.
conu̾tes corprĩs ad filium .i. cor pa¬
trum ad filios. sic ei corpr̃um con
id qd̾ senserunt illi consetiut
⁊ isti.

Expanded text:
Thesbiten, antequam ueniat dies Domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suum, ne forte ueniens percutiam terram penitus. Per hunc Heliam magnum mirabilemque prophetam exposita sibi lege ultimo temporeleberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante aduentum iudicis Saluatoris non inmerito speratur esse merito creditur. Curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. Cum uenexponendo legem spiritualiter, quam nunc Judaei carnaliter sapiunt. Convertet cor patris ad filium, id est cor patrum ad filios. Sic enim cor patrum ad id quod senserunt illi, consentient et isti.
Abbreviated transcription (Latin):
officium ip̃e iustitutor deus ẽt
ordinator ostendit. dicens.
Crescite ⁊ multiplicamini ⁊ rep¬
leteterram. officumituĩ ꝯiugiih¬
est carnis ꝯmixtionem. ante p᷑¬
catum ñ ad remedii infirinta¬
tis s ad multiplicationez prolꝰ
institutumesse. post pecm aũt
idẽ ip̃m ad remediu insuinttͣis
cc̃cessum bt̃s augotinus cestat᷑
bus u̾b̾ dicens. utrioq sexus
insiruntas ꝓpendẽs inrumã tͦ¬
pitudinis. recre honestate nu¬
pciarum excipitur. ut qd̃ sanis
eẽt officium egrotis remedui.
Item in coniugio aliud eẽ. et alti
rei aacram̃tumee̾ ip̃m conigii

Expanded text:
officium, ipse Deus institutor et officium, ipse Deus institutor et ordinator ostendit, dicens: Crescite et multiplicamini et replete terram . Officium auest carnis commistionem, ante peccatum non ad remedium infirmitatis, sed ad multiplicationem prolis institutum esse; post peccatum autem idem ipsum ad remedium infirmitatis concessum, beatus Augustinus testatur his verbis dicens: « Utriusque sexus infirmitas propendens in ruinam turpitudinis, recta honestate nuptiarum excipitur, ut quod sanis esset officium sit aegrotis remedium. Item in conjugio aliud esse et alterius rei sacramentum esse ipsum conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
et a dõ ẽẽ et bonum eẽ. Deduplici¬
conugii duplx est. una añ
remedium. prima ut natura mł¬
tiplicaretur. secunda ut natura
exciperetur. et uiciuz cohiberetur.
prima instituto ꝯiugium ꝓpõu¬
it infed̾e̾ dilectionis. ut in eos
sacram̃tum ẽẽt sccietatis que
in sp̃u constat uit̾ dm̃ ⁊ animã.
officium autez coniugii in ꝯmix
tione carius ꝓposuit ut in eo sa¬
cramentũ eẽt societatis que in
carne futura erat inter xp̃o ⁊
eccłiam. Secunda institutõ con¬
iugium in federe dilectionis:
sanceut. ut per eiꝰ boã id quod
in carius ꝯmixtione infirmita¬
tis erat et delicti excusaret᷑ offi¬
cium aũt coniugii in cõmixtiõe
carius concessit. ut in eo preter
genis multiplicatoe gen̾anti¬
u̾m firmitas excipetur. Quare
autem institutũ sit coniugii sa¬
cram̃tu apłs innuit. ubiuir¬
um ymaginẽ eẽ dei. ac ꝑ hoc qu¬
odãmͦ mulrez anime rõnalis ty¬
pumportare ostendit. Quare
item institutum sit primo cõuigii

Expanded text:
duplicconjugii duplex est: una ante remedium. Prima ut natura multiplicaretur; secunda ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Prima institutio conjugium proposuit in foedere dilectionis, ut in eo sacramentum esset societatis, quae in spiritu constat inter Deum et animam. Officium autem conjugii in tione proposuit, ut in eo sacramentum esset societatis, quae in carne futura erat inter Christum et Ecclesiam. Secunda institutio conjugium in foedere dilectionis sancivit, ut per ejus bona id quod in carnis commistione infirmitatis erat et delicti, excusaretur. Officium autem conjugii in commistione carnis, concessit ut in eo praeter generis multiplicationem generantium infirmitas exciperetur. Quare autem institutum sit conjugii sacramentum, Apostolus innuit . ubi virum imaginem Dei esse, ac per hoc quodammodo mulierem animae rationalis typum portare ostendit. Quare item primo institutum sit conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
siuł anũssent filios uł nõ gen¬
inssent. Inquibꝰ si emareuerit
arclor carnis uiget tũ ordo cari¬
tatis. Item innupelis plus
ualet sanctitas aacramẽti.q
fecunditas uentris. uñ quidã
non intlligentes hoc qd̃ dẽm ẽ.
flla mulier ñ pot̾ pertine ad xͥ et¬

Expanded text:
sissent filios vel non genuissent; in quibus, etsi emarcuerit ardor carnis, viget tamen ordo charitatis. Item: In nuptiis plus valet sanctitas sacramenti, quam fecunditas ventris. Unde quidam non intelligentes hoc quod dictum est: illa mulier non potest pertinere ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse caruale ꝯm̃cium. pot̃ cũ
pettin̾e ad aluid sacramẽtum
aius in deo et anima. Quideĩ
si magna ẽ qs̃ in carne est
magnum non ẽ. umo multomͣ¬
gis qd̾ insp̃u ẽ. Caro inquit
nalis sponsa uocatur aliquid
at. sacram̃tum ⁊ ỹmago ẽ.⁊ for¬
teut expressiꝯ dicatur. ip̃a sccie¬
federis fuatur sacramẽtũ ẽ. ⁊¬
ip̃iꝯ sacramẽtires ẽ diłetõ mu

Expanded text:
fuisse carnale commercium: potest tamen pertinere ad aliud sacramentum, majus in Deo et anima. Quid enim? Si magnum est quod in carne est, magnum non est in uno multo majus quod in spiritu est. « Caro, inquit, nalis sponsa vocatur. Aliquidat, sacramentum et imago est: et forte, ut expressius dicatur, ipsa sociefoederis servatur. Sacramentum et ipsius sacr
Abbreviated transcription (Latin):
catum copula carius in cõui¬
gio adimittitur. inlulgentie
magis ẽ et compassioiis ne
uici concupiscentie ꝙ in
humana carne post pcc̃m radi¬
caiit turpiꝰ in om̃emexces.¬
sum proflueret. si nusquam
licite excipi potuisset

Expanded text:
carnis in conjugio admittitur, indulgentiae magis est et compassionis, ne vitium concupiscentiae quod in humana carne post peccatum radicavit, turpius in omnem excessum proflueret, si nusquam licite excipi potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
.de origie ꝯuigii
oniugn aũt actor est deus.
ip̃e enim coniuguiz ẽẽ decre¬
uit. qñ mułre ad ppagationem
generis humani homini in ad¬
uitorium fecit. adam quoꝰ ĩ sp̃u
lier. Cum a delueta fuiss ad euz
dixit. ħ ñc os ex ossib meis. ⁊ caro
de carne mea. pp̃ ħ relinquet hõ

Expanded text:
De origine conjugii. Conjugii auctor Deus est. Ipse enim conjugium esse decrevit, quando mulierem ad propagationem generis humani homini in adjutorium fecit. Adam quoque in spiritum esset, cum adducta fuisset ad eum dixit: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne
Abbreviated transcription (Latin):
toditur. Et h̾ ip̃a rursum dilec¬
tio qua masculus ⁊ femina in
ametitate coniugii animis
uinuuitur. sacramentũ ẽ et
signum illiꝰ dilectõis qua
deus rõnali auime uitus perĩ¬
fusiouem gr̃e sue ⁊ sp̃e sui par¬
cicipatione coniungitur Co¬
pula gͥ carnalis que añ pecor
in coninglo officium fuit. ⁊ pꝰ
poc̃o in eodempro remedio cõ¬
cessa ẽ. Sic utrobiq coniugio
aduingitur. ut cum conigio
ip̃a sit non conuigiũ ex ip̃a.
Nam ⁊ aute ip̃am conuigi¬

Expanded text:
custoditur. Et haec ipsa rursus dilectio, qua masculus et femina in sanctitate conjugii animis uniuntur, sacramentum est et signum illius dilectionis qua Deus rationali animae intus per infusionem gratiae suae et spiritus sui participatione conjungitur. Copula igitur carnis quae ante peccatum in conjugio officium fuit, et post peccatum in eodem pro remedio concessa est, sic utrobique conjugio adjungitur, ut cum conjugio ipsa sit, non conjugium ex ipsa. Nam et ante ipsam conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
homo ste uimundo isto ĩ
loro penitentie spacio peniten¬
di indulto. ut mala corng̾et boã
repararet. ut tandem correctꝰ
ad iudicium uemens non pro.
culpa penam s pro iusticia gli̾a
s̾ p̃paratam acciret. Nestat et¬
go ut dumtempꝰ ẽ et consiliũ
exquirat.⁊ auriliumrequirat¬
correctionis ⁊ libationis sue. S
quia ip̃e per se ad neutrum su
ficiens inuenitur. necc̃e ẽ ut il¬
le qui ꝑ gr̃am suam deft̃ uidi¬
Icium int̾im per eandem grãm
ostendat euadendi consiliuz
et post consilium confãt auxi¬
lium. Sicitaq o ut int̾im de¬
po̾it personam uidicis et assu¬
mat ipͥiꝯ ꝑconam consiliatoris.
postea auxiliatoris. ita dũtaxͣt
ut post hominẽ totum sibi di¬
mitrat. quatinus ip̃e homo et
iguorantiam experiatur. ⁊ inte¬
lligat se indige̾ consilio. Deiĩ
etiam defectum suum sentiat
et agnaxat se opo hr̃e auxilio.
Tali gͥ roe in tempore naturał
mo in tempore gr̃e confitẽti de¬
fectum suum prestitumẽ auxi¬

Expanded text:
homo in mundo isto in loco poenitentiae, spatio poenitendi indulto, ut mala corrigeret, bona repararet, ut tandem correctus ad judicium veniens; non pro culpa poenam, sed pro justitia gloriam sibi praeparatam acciperet. Restat ergo ut dum tempus est consilium exquirat et auxilium requiratcorrectionis et liberationis suae. Sed qinvenitur, necesse est ut ille qui per gratiam suam differt judicium, interim per eamdem gratiam ostendat evadendi consilium; et post consilium conferat auxilium. Sic itaque oportet ut interim deponat personam judicis, assumat personam prius consiliatoris, postea auxiliatoris, ita duntaxat ut primo hominem totum sibi dimittat, quatenus et ipse homo et ignorantiam suam experiatur et intelligat se indigere consilio, deinde etiam defectum suum sentiat, et agnoscat se opus habere auxilio. Tali igitur ratione in tempore naturalimo in tempore gratiae confitenti defectum suum praestitum est auxi
Abbreviated transcription (Latin):
porrectam suũ expͥmit ꝓlitorẽ.
fortassis ꝑ panis tinccoe illiꝯ
signans fictõem. Non eĩ om̃ia
que tinguntur abluũt᷑. s ut
iuficiantur: ñlła tingunt᷑. Si
autẽ bonũ aliqd̾ signat ħ tinc¬
tio. eidem bono sign̾atũ ñ inm̾i¬
to est secuta dampnatõ. ⁊ ħ ꝗdẽ¬

Expanded text:
rectam suum exprimit traditorem: fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquod significat haec tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Et hae
Abbreviated transcription (Latin):
illi per uiolentiam ncce
non potuit ad fraudez se conu̾¬
tit ut dolo hominez supplanta¬
ret quemuirtute suꝑare ñ pos.
Ne aũt fraus illiꝯ omino mil¬
lae̾et sinimis manisestaretur
inpͥa forma uenire ñ debuit.
ne manifeste cognoretur et
nullatenus recipetur Itez ne
Si prorsꝯ oocultaretur. ⁊ hõ siłr
Si deus eun tali frande que ca¬

Expanded text:
 per violentiam nocere non potuit ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret quem virtute superare non posset. Ne autem fraus illius omnino nulla esset, si nimis manifestaretur; in propria forma venire non debuit, ne manifeste cognosceretur, et nullatenus reciperetur. Iterum ne si prorsus occultaretur et homo simul si Deus eum tali fra
Abbreviated transcription (Latin):
caliin qua eiꝰumalicia prorsꝯ ñ
celaretur. Ut igitur in propria
forma non ueniret sua uolũ¬
tate scm̃ẽ. ut autem aliam for.¬
main nisi talem que malicie su¬
e conueniret habere non posz
diuina ordinatione dispositũ¬
ẽ. Uenit ergo ad hominez ĩsez¬
pente calldꝯ hostis. qui fortas¬
sis si ꝑmissꝰ fuiss in forma
columbe uenire uoluiss mͣlu
issz. hoc uas sp̃e sc̃s sibi reser¬
uauit. quia profto signũ nõ
erat ut sp̃e malignus illam¬

Expanded text:
tali in qua ejus malitia prorsus non celaretur. Ut igitur in propria forma non veniret sua voluntate factum est, ut autem aliam formam nisi talem quae malitiae suae conveniret habere non posset, divina ordinatione dispositum. Venit ergo ad hominem in serpente callidus hostis, qui fortassis si permissus fuisset in forma columbae venire maluisset. Sed hoc vas Spiritus sanctus sibi reservavit, quia profecto dignum non erat ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
mens ⁊ sapientia de mente.⁊ de
mente et sapĩa est amor. ⁊ sumit
triuitas quedam ⁊unitas non
iecedit. et sunt simul trinitas ⁊
uuitas. secłm pott̾atem ⁊ ymagĩs
uirtututem. ⁊ conscendit mens
ab istis pħ illuminata. ⁊ consid̾at
creatorem suum sapientez ẽẽ et
sapĩamhrẽ. et ex ip̃o eẽ sapĩam su¬
am. nec fuisse unqͣm sine sapiã.¬

Expanded text:
mens et sapientia de mente; et de mens et sapientia de mente; et de mente et sapientia amor; et surgit Trinitas quaedam, et unitas non recedit, et sunt simul Trinitas et unitas secundum potestatem et imaginis virtutem. Et conscendit mens ab istis per haec illuminata, et considerat creatorem suum sapientem esse et sapientiam habere, et ex ipso esse sapientiam suam; nec fuisse unquam sine sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dam qiͣ delonge signtia. ⁊
habeatia ꝯimilitudinem ꝓ par¬
te. Quedam uero exp̾sa ymagi¬
ne ⁊ perfcã eiulatione consĩgnͣ¬
ta claram demõstrationẽ effici¬
unt. In hiis ergo cicio qd inui¬
sible deiest agngritur. in quibꝰ
euidentiꝯ manifesta declara toe
demõstratur. Ea naniq ꝑfectiꝰ
auecorem suum manirestant.q̃
illiꝯ similitudiui uianiꝯ appin¬
qͣnt. ħ autem ẽ ip̃a rõnalis erea¬
cura que excellent̾ et ꝓpͥe ad illiꝰ¬
similitu dinem frã ẽ. que tũc ci¬
ciꝯ c̾atorem suum q̾m non uid
agnꝯrit: cum seip̃am ad illius
ymaginem fc̃am intlłigit. Iub
ergo primum trinitatis uesti¬
gium inuentume. cũ agngx̃e ce
pit ip̃a qued erat i sẽ ex eã cõsi¬
derauit qd̃ erat supra se. uidit eĩ
quĩ ex ipranascitur sapĩa que ẽ
nupa. et diligit ip̃ sapientiam
suam. ⁊ pocdit amor ex ip̃a sua sa¬
pientia quo amat eam genitam
de se. et inse manentem. nec diui¬
dit a se. ⁊ apparent tria quedam in

Expanded text:
ntia et habentia similitudinem pro parte. Quaedam vero expressa imagine, et perfecta aemulatione consignata, claram demonstrationem efficiunt. In his ergo citius quod invisibile Dei est agnoscitur in quibus evidentius manifesta declaratione demonstratur. Ea namque perfectius auctorem suum manifestant: quae illius similitudini vicinius appropinquant. Hoc autem est ipsa rationalis creatura, quae excellentsimilitudinem facta est; quae tunc citius creatorem suum quem non videt agnoscit, cum seipsam ad illius imaginem factam intelligit. In hoc ergo primum Trinitatis vestigium inventum est cum agnoscere pit ipsa quod erat in se, et ex eo consideravit quod erat supra se. Vidit enim quod ex ipsa nascitur sapientia quae est in ipsa; et diligit ipsa sapientiam suam; et procedit amor ex ipsa; et sapientia sua quo amat eam genitam de se, et in se manentem non dividit a se. Et apparent tria quaedam in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcept̾oe aũt gre infusione int̾ne
et et̾ne refectõis ꝑficitur. Et sic
quidez cumtria muno ibisint.ĩ
primo quidem signum inuẽit᷑
sccłi. in secundo au̾tem causa t̾cii.
⁊ ħ cria in imo sunt. et unũ sacra¬
mentũ. Claret itaq qm̃ diuin¬
issime eucharistie assumptio. Sa¬
cramentũ ẽ et ymago participa¬
tõis iħu. qui hoc qd̾ eius sacramẽ¬

Expanded text:
perceptione autem gratiae infusio internae perceptione autem gratiae infusio internae et aeternae refectionis perficitur. Et sic quidem cum tria in uno ibi sint, in primo quod signum invenitur secundi, in secundo autem causa tertii; et haec tria in uno sunt, et unum sacramentum. Claret itaque, quando divinissimae eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago participationis Jesu, quia hoc quod ejus sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
Oluit enim sapĩa dei que se ꝑ
uisiułia manifestat. ostend̾e
ea carnẽ assumptam ĩ eduliũ ppo¬
suit uit ꝑcibu carius ad gotum
inuiraret diuinitt̃is. S ne rur¬
sum hum̃na ufiruntas contac
damꝓposint ut sensus in illo fou¬
eretur. et fides in altero ediffica¬
dumn solita tm̃ ⁊ consueta percip̃.
Edifficatur aũt fides in altero
dum eo qd̾ udec quale sit illd̾ ꝙ
nõ uidet agugrit. ꝓponiturgͥ spẽs
panis et uini. ut doceatur plena ⁊
ꝑfrũ eẽ refectio in sumptione corꝑis
et ꝯangunis .xͥ. Ex diuinitate xͥ.
plena aũt refectio cib ⁊ potus ẽ.
Cibus aũt et potus panis ⁊iumi¬
⁊ ꝓponitur spẽs ex principali sub
stantia refectionis. ut in ea sumͣ¬
tur et ꝑ eam ueritas corporis ⁊ sã¬
guinis xͥ signisicet᷑ sicut ip̃e test¬
atur dicens. Caro meau̾e ẽ cibꝰ.
corporis ⁊ sanguinis xͥ sumptõ.
ẽ qui uiuificat. Uirtus ergo ⁊ pl¬
enitudo sp̃ualis refectionis q̃ ĩ
quidem panis et uini si gͣtur. in

Expanded text:
oluit enim sapientia Dei, quae se per visibile manifestat, ostendere, rea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactdam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero aedificadum solita tantum et consueta percipit; aedificatur autem fides in altero, dum in eo quod videt, quale sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species panis et vini, ut doceatur plena et perfecta refectio esse in sumptione corporis et sanguinis Christi ex divinitate Christi. Plena autem refectio cibus et potus est; cibi autem et potus, panis et viproponitur species ex prinstantia refectionis, ut in ea sumatur, et per eam veritas corporis et sanguinis Christi significetur. Sicut ipse testatur, dicens: Caro mea vere est cibus, corporis et sanguinis sumptio est qui vivificat . Virtus ergo et plenitudo spiritualis refectionis, quae quidem panis et vini significatur; in
Abbreviated transcription (Latin):
misse incõmemoratõe passio¬
nis xp̃i agitur. sicut ip̃e p̃cepit apos¬
tolis tradenseis corpꝯ ⁊sanguinẽ
suum. dicẽs. hoc facite ũneam cõ¬
bt̃s petrus apłs primus om̃ium
antiochie dicitur celebrasse. in qͣ
dei dicebantur. Incipientes ab
eo loco ubi dicitur ⁊ hanegͥ obla¬
ta sunt. Missa aũt deã ẽ quasi
transmissa uł quasi transinissio
eo qd̾ ppłs sidelis ꝑminist̾iũ sac̾¬
dotis qui mediatoris uice fungiꝰ
int̾ deum ⁊ homines. p̃oes ⁊ uota
⁊ obłones d̾o transmittat. Ipar
apud patrem pronob̾ int̾ce d̾et.ͥ
mum a patre nob ꝑ incarnatoe.
postea patri a nob̾ ꝑ passionem.
Modo in sacramento primũ a
patre nob ꝑ scĩficatoe qua nob¬
cum eẽ incipit. postea patri a nb
ꝑ obłonem qua pronob int̾redit¬
ulite missa dea ẽ sicut quidã putãt
ab emittendo. qui a tempore a qͦ
sa cerdos incipi consecrare cor¬
po domini cathecumiui foras eni¬
ittuntur. Lecto eium euuangłio
dyachonis clamat. Si quis cathe¬

Expanded text:
in commemorationem passionis Christi agitur; sicut ipse praecepit apostolis tradens eis corpus et sanguinem suum, dicens: Hoc facite in meam comPetrus apostolus primus omnium Antiochiae dicitur celebrasse. In quadei proferebantur, incipientes ab eo loco, ubi dicitur: Hanc igitur oblaunt. Missa autem dicta est quasi transmissa, vel quasi transmissio, eo quod populus fidelis per ministerium sacerdotis, qui mediatoris vice fungitur inter Deum et homines, preces et vota et oblationes Deo transmittat. Ipsa etiam apud Patrem pro nobis intercederet. Primum a Patre nobis per incarnationem, postea Patri a nobis per passionem. Modo in sacramento. Primum a Patre nobis per sanctificationem, qua nobiscum esse incipit, postea Patri a nobis per oblationem, qua pro nobis intercedit. Vel missa dicta est sicut quidam putant ab emittendo; quia tempore quo sacerdos incipit consecrare corpus Domini, catechumeni foras emittuntur. Lecto enim evangelio diaconus clamat: Si quis cate
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quem giguit. s alt̾ ab alteror
non alt̾a natura gignentis ⁊ geĩ¬
ci. Et erat in hoc simulicudo int̾ di¬
uina ⁊ humana.⁊ ꝓptea ex hoc dic¬
tus ẽ pit̾ et filiꝰ g quia genut ul
e uste genitus ẽ ⁊ non ẽ qui gemi¬
it pater ille qui genitus ẽ allius.
ettii quia unanatura ẽ gignẽtis
et geniti. ⁊ suba una. non alurd est
gignens a genta quia deus est.
et deus unus gignens et genit̾.
quia deitas una gignentis et ge¬
uiti. ꝓptea unum inuenti sunt
in illo. quia deus erant. quia uiĩ
erant totum quod erant. s nõ
qui filius non erat. qm̃ ab utro¬
q erat. ⁊ equalit erat. ⁊ dc̃e sunt
tres persone tria ħ. quia unumq¬
q crium totumhocerat et prona
her totum set tres ꝑsone. quia tria
in hocuno ⁊ hoc unium totum ⁊ hec
tria tres persone. ⁊ hoc unum unꝯ
deus. ⁊ ħ cria hoc uinun. ⁊ tres perso¬
ne unus ds. pater et filus ⁊ spe sẽs.

Expanded text:
ipse quem gignit, sed alter ab altero. Et ipse quem gignit, sed alter ab altero. Et non altera natura gignentis et geniti. Et erat in hoc similitudo inter divina et humana; et propterea ex hoc dictus est Pater et Filius, quia genuit ille, et iste genitus est. Et non est qui genuit Pater, iste qui genitus est Filius; et tamen quia natura una est gignentis et geniti; et substantia una non alius est gignens a genito, quia Deus est; et Deus unus, gignens et genitus, quia deitas una gignentis et geniti. Propterea unum inventi sunt in illo quod Deus erant; quia unum erant totum quod erant; sed non qui Filius non erat; quoniam ab utroque erat et aequaliter erat, et dictae sunt tres personae tria haec; quia unumquodque trium totum hoc erat; et persona hoc totum; sed tres personae, quia tria in hoc uno, et hoc unum totum; et haec tria tres personae, et hoc unum unus Deus; et haec tria hoc unum, et tres personae unus Deus: Pater, et Filius, et S