comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sab dõ ẽẽ uollent. s ĩ sua poti potestate sine
dõ. ut legẽ eiꝰ ñ obseruarent: qͣsi inuidentiᷤ
sibi ne se ipsi regerent. ñ ĩ digentes illiꝰ ȩt̾no
tes qͣsi oculis suis ad dinoscendũ bonũ
malũ. qđ ipse ꝓhibuisset. In lus aut̃ ũb no¬
tãdũ. qͣnta arte neqͥtiȩ diabol hominẽ ab
ũtio tẽptau̾it. qͥ ñ solũ inobedientiã cõtẽp¬
tũq sui cõditoris docuit. s ⁊ numerosita¬

Expanded text:
b Deo esse nollent, sed in sua potestate potius sine Deo, ut legem ejus non observarent quasi invidentis sibi, ne se ipsi regerent, non indigentes illius aeterno tia quasi oculis suis ad dignoscendum bonum et malum quod ille prohibuisset. In quibus verbis notandum quanta arte nequitiae diabolus hominem ab initio tentaverit, qui non solum eum inobedientiam contemptumque sui Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ morte. ut iã eẽt corpꝰ ñ animale tati
qđ pot̾at si obedientiã cõseruarent. ĩ meli¬
orẽ sp̃italẽq habitũ sine morte mutari
s ĩa corpꝰ mortis in qͦ lex ĩ m̃bris repugnaret
radiso deliciar̃ eoci palpantesq oberrabant.

Expanded text:
ptam, ut jam esset corpus non animale tantum, quod poterat, si obedientiam conservarent, in meliorem spiritalemque habitum sine morte mutari, sed jam corpus mortis, in quo lex in membris repugnaret paradiso deliciarum caeci palpantesque oberrabant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dũ corde tͣnsire ad ȩt̾na negligt̃.
ꝯcuncta p̃sentia fugitiua ẽẽ ñintu¬
ent᷑: m̃te̾ in amor̾e p̾sentis uite fig̃t.
⁊ qͣsi longe habitationis in ea sibi
fundam̃tũ c̃ostruunt. q in ȩt̾nis re¬
eam stirpe. enoch qͥ dedicatio int̾p¬
enoch septimꝰ fuisse memorat᷑. qr ui¬
delicet repbi in hac uita q̃ ante ẽ. soret¬
ppsos edificantio dedicant. electiũ edifi¬

Expanded text:
m dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore praesentis vitae figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis reejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpEnoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est, semetipsos aedificando dedicant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ suo scelere uisitat᷑. Unde ⁊ irat᷑
dt loqͥt᷑ ad quosdã. ñ uisitabo filiaᷤᷤ
eoꝵ cũ fuerint foruicate. ⁊ sponsas
coꝵ cũ adulterauerino. Et in alio lo¬
co. Uisitabo in uirga iniquitates eoꝵ

Expanded text:
pro suo scelere visitatur: unde et iratus Deus loquitur ad quosdam: Non visitabo filias eorum cum fuerint fornicatae, et sponsas eorum cum adulteraverint . Et in alio loco: Visitabo in virga
Abbreviated transcription (Latin):
ca cõstruit᷑. in qua qͥ sibi ad uita cõsu¬
lit. fit uelut quadratũ lignũ. parat᷑ ad
noe in arcã. eãdẽ senariã etat̾ẽ signi¬
ficat. Duo eñi m̃ses sexagenario numero c̃õ¬
cludunt᷑. A senario aut̃ sexaginta cogno
lia. ⁊ sescenties. ⁊ qͥcqͥd deinceps ĩ maiorib
sumis ꝑ eũdẽ artieulũ numeri. ꝑ infinita
ĩcrem̃ta cõsurgit. Uicesimꝰ⁊ septimꝰ dies m̃¬

Expanded text:
 construit. 18. Et ideo qui sibi ad vitam consulit, sit velut quadratum lignum, paratus adNoe in arcam. eandem senariam aetatem significat. duo enim menses sexagenario numero concluduntur; a senario autem numero et sexaginta cognomlia et sescenties, et quicquid deinceps in maioribus summis per eundem articulum numerus in infinita increm
Abbreviated transcription (Latin):
Bene eñi de illo sp̃u intelligi potest.
ae qͦ dictũ ẽ. Sp̾s dĩ ferebat᷑ suꝑ aqͥs.
Lc̃ eñi eñi ferebat᷑. ut c̾ogregatis aquis
duetꝰ dr̃. ut ablatis de medio aqͥs dilu¬
uii. faciẽt̾rȩ reuelaret. Potest ⁊ sỹs
nomine uentꝰ ĩ telligi. uixta illud psal¬
nustȩ. Et stetit sṗs ꝓcellȩ. cuiꝰ flatib cre¬
bris aqͥ cogeret᷑ recedere Reu̾seq st̃¬
acriuoꝵ decursus. ꝑ occultas frȩ ue¬
nas ad matricẽ abyssũ redeant. iuxta
illud salomonis. Ad locũ unde exeunt
flumina reu̾tunt᷑. ut iterũ fluant.¬

Expanded text:
o spiritu intelligi potest de quo dictum est: Spiritus Dei ferebatur super aquas. Tunc enim ferebatur ut, congregatis aquis,ductus dicitur, ut ablatis de medio aquis diluvii faciem terrae revelaret. Potest et spiritus nomine ventus intelligi, juxta illud Psalmistae: Et stetit spiritus procellae , cujus flatibus crebris aqua cogeretur recedere. VERS. ac rivorum decursus per occultas terrae venas ad matricem abyssum redeant, juxta illud Salomonis: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant
Abbreviated transcription (Latin):
nasei. Uel si fuert̃ sic̃ in domib cõsue
uert eẽ. sine ullo numero definito ẽẽ po¬
tuisse. Aut si mi steriũ saeratissimũ qd̾ a¬
gebat᷑. ⁊ tãtȩ rei figura. etiã ueritate facti.
alit̾ ñ posset ĩpleri. nͥ ut om̃ia ibi certo illo
numero eẽnt. q̃ uiu̾e ĩ aqͥs illiꝰ uatura ꝓ¬
hibente ñ possent: ñ fuit ista cura illiꝰ ho¬
minis uł illoꝵ hominũ. s diuina. Non eñi
ea uoce capiens ĩ tromittebat.s uenientia
⁊ ĩtrantia ꝑinittebat. Ad hoc eñi ualet
qd̾ dictũ ẽ ĩ trabt̃ ad te ñ scilicet hominis

Expanded text:
nasci; uel si fuerunt, sicut in domibus esse nasci; uel si fuerunt, sicut in domibus esse consuerunt, sine ullo numero definito esse potuisse; aut si mysterium sacratissimum, quod agebatur, et tantae rei figura etiam ueritate facti aliter non posset inpleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae uiuere in aquis natura prohibente non possent, non fuit ista cura illius hominis uel illorum hominum, sed diuina. Non enim ea Noe capta intromittebat, sed uenientia et intrantia permittebat. Ad hoc enim ualet quod dictum est: Intrabunt ad te; non scilicet hominis
Abbreviated transcription (Latin):
it. ñ erat magnũ fabros alios adhib̾e.
qͣnuis oꝑis sui m̃cede accepta. ñ cura¬
u̾it utru eã noe sapient̾. anuͦ inanit̾
fabricaret. ⁊ idõ ñ in eã intͣuerint. qr
ñ credidert. qđ ille credid̾at. It̾e q̃ri¬
solet de minutissimis bestus. ñ solũ
qͥles mures : stelliones. uer̾etiã q̃les
ioctȩ. scarabei. muscȩ. deniq ⁊ puli¬
ces. utrũ ñ ãplioris numeri in arca
illa fuerint. qu̾a qͥ ẽ diffinit᷑: cũ hoc
ĩꝑasset ds̃. Prius ãmonendi ft̃ quos
hȩc mouet. sic accipiendũ ẽẽ qđ dictũ
ẽ. qͥ reptant suꝑ t̾rã: ut necesse ñ fue
rit cõseruari ĩ arca q̃ posst̃ ĩ aqͥs uiu̾e
ñ solũ m̃sa sic̃ pisces. uer̾ etiã suꝑnata¬
tia sic̾ multe alites. Deinde cũ dĩ. maᷤ¬
culꝰ ⁊ femina er̃t. ꝓfecto ĩtelligit᷑ ad re¬
paradũ genꝰ dici. ac ꝑ hoc nec illa ne¬
cesse fuerat ibi ẽẽ. q̃ posst̾ sine cõcubi¬
tu de qͥb ꝙ reb uł rerũ corruptionib

Expanded text:
it, non erat magnum fabros alios adhibere: quamvis operis sui mercede accepta non curaverint, utrum eam Noe sapienter, an vero inaniter fabricaretur; et ideo non in eam intraverint, quia non crediderint quod ille crediderat. VI. solet de minutissimis bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, uerum etiam quales lucustae, scarabei, muscae denique et pulices, utrum non amplioris numeri in arca illa fuerint, quam qui est definitus, cum hoc imperaret Deus, prius admonendi sunt, quos haec mouent, sic accipsolet de minutissimis bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, uerum etiam quales seruari in arca, quae possunt in aquis uiuere, non solum mersa, sicut pisces, uerum etiam supernatantia, sicut multae alites. Deinde cum dicitur: Masculus et femina erunt, profecto intellegitur ad reparandum genus dici; ac per hoc nec illa necesse fuerat ibi esse, quae possunt sine concubitu de quibusque rebus uel rerum corruptionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cui ẽ de om̃ib reb om̃ino ta fixa
sententia. ꝙͣ cerca p̾scientia: S uti¬
t̃ serptura scã usitatis nob̾ ũbis in¬
telligentib. ut coaptet se nr̃e paruita¬
ti. qͣtinꝰ ex cognitis in cognita cognosca
mͦ. Nã ira dĩ ñ ꝑturbatio animi eiꝰẽ. s
iudiciũ qͦ irrogat᷑ pena peccato. Cogita¬
tio uꝰ eiꝰ ⁊ recogitatio. mutandarũ rerũ

Expanded text:
cui est de omnibus rebus tam fixa sententia, quam certa praescientia: sed utitur Scriptura sancta usitatis nobis verbis intelligibilibus, ut coaptet se nostrae parvitati, quatenus ex cognitis incognita cognosca. Ira Dei non perturbatio animi eius est, sed iudicium quo inrogatur poena peccato. Cogitatio uero eius et recogitatio mutandarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. tradt̾ fuisse distinctas. Suꝑi¬
ores uͦ partes. q̃ tricamerate dñr. ad
habitaculũ pͥmo bestiis uł anima¬
lib ĩmitiorib uł serpentib depu¬
tatas ẽẽ. Ab his uͦ cõgrua in suꝑio¬
rib loca. mitiorib arimalib sta¬
bula fuisse. Suꝑ om̃ia uͦ in excelso
hominib l̃ocatã. ut pote sic̃ honore
⁊ sapientia autecedit: ita i loco cun¬
cta p̾celleret animalia. ⁊ sic .u. man¬
siones. in ea ẽẽ intelligunt᷑. Prima
stercora. scda apothecaria. t̾tia feriᷤᷤ
animantib. quarta mansuetis. uͣ.
ũ qđ ex latere factũ dr̾. eo loci fuisset.
ubi inferiora q̃ dix̃ bicamerata infra
se haberet: ꝯ quȩ dixit tricamerata
loca scđ̃m qd̾ supͣdiximꝰ cõgrua discre¬

Expanded text:
cuntur, tradunt fuisse distinctas: supericuntur, tradunt fuisse distinctas: superiores vero partes, quae tricameratae dicuntur, ad habitaculum primo bestiis vel animalibus immitioribus, vel serpentibus deputatas esse. Ab his vero congrua in superioribus loca mitioribus animantibus, stabulaque fuisse: supra omnia vero in excelso hominibus sedem locatam; ut pote sicut honore et sapientia antecedit, ita et loco cuncta praecelleret animalia. Et sic quinque mansiones in ea esse intelliguntur; prima, stercorina; secunda, apothecaria; tertia, feris animantibus; quarta, mansuetis; quinta, um, quod ex latere factum est, eo loci fuisse, ut inferiora, quae dixit bicamerata infra se haberet; et quae dixit tricamerata, loca, secundum quae supra diximus, congrua discre
Abbreviated transcription (Latin):
ret imbriũ ruinas. ⁊ ima in aquis
quadrata stabilitate cõsistens. nec
ĩpulsu uentoꝵ. nec ĩpetu fluctuũ.
nec inquietudine animaliũ quȩ
intrin secꝰ erant. aut inclinari pos¬
sit. aut mergi. Fenestra gͦ idõ in
sũmitate arce iubet᷑ fieri. ut babe¬
ret noe unde emittere potuisset a¬
ues. ad explorandã t̾rȩ ficcitat̾e.
Ostiũ aut̾ arcȩ pones ex latere de¬
orsũ. cenacula ⁊ tristega facies in
ea. Qmͦ gͦ bicamerata ⁊ tricamera¬
ta fuerit arca. qͥda doctoꝵ ita asse-¬
rt̃. Sicamerat̾a in inferiorib trica¬
merat̾a uͦ in suꝑiorib. ita ut quinq.¬
habitationũ distinctiones in ea ẽẽ
adũtamꝰ. inferiora eiꝰ loca sterco¬
rib ꝯ spurcituis c̃ẽ deputata. ne ani¬
malia ⁊ p̾cipue homines. fimi feto¬
re uexarent᷑. Huic aut̃ suꝑior n cõ¬
tigua camera. cõseruandis pabuliᷤ
animaliũ deputaret᷑. In hosgͦ usus
inferiores partes. q̃ bicamerate di¬

Expanded text:
ret imbrium ruinas, et ima in aquis ret imbrium ruinas, et ima in aquis quadrata stabilitate consisteret, nec impulsu ventorum nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intrinsecus erant aut inclinari posset aut mergi. Fenestra ergo ideo in summitate arcae jubetur fieri, ut haberet Noe unde emittere posset aves, ad explorandam terrae siccitatem. Ostium autem arcae pones ex latere deorsum, cae nacula et tristega facies in ea. Quomodo ergo bicamerata et tricamerata fuerit arca, quidam doctorum ita asserunt, ut bicameratam in inferioribus, tricameratam vero in superioribus, ita ut quinqhabitationum distinctiones in ea esse advertamus; inferiora 313 ejus loca stercoribus et spurcitiis esse deputata, ne animalia et praecipue homines fimi fetore vexarentur. Huic autem superior et contigua camera conservandis pabulis animalium deputaretur. In hos ergo usus inferiores partes, quae bicameratae di
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. Neq nauigationis patiens ẽ. qr
om̃ia uita carentia. in ꝓfundũ mer¬
gunt᷑. Nec mat̾iã ullã sustinet. nͥ que
bitumine illustrat᷑. Lucern̾a accen¬
sã ferunt suꝑnatare. extincto dem̾¬
gi lumine. St̃ ii babilonis regi¬
one pucei bituminis. qͦ ꝓ cem̃to
inturris c̃ostructione filii adam
usi sunt: qd̾ cõtra naturã aq̃ for¬
tissimũ ẽ. Irecentoꝵ eubitoꝵ erit al¬
longitudo arce: usq ⁊ in cubito
cõsũmab̾ sũmitat̾e eiꝰ. Queri solet.
q̃ figura. uł forma fuerit arcȩ.ui¬
det᷑ oñi illa ex hac narratione. iii
angulis ex imo adsurgere. ⁊ eisdẽ
paulat̾i usq ad sũmũ in angustũ
attractis. in spatiũ uniꝰ cubiti fu¬
isse collecta: qr sic refert᷑. qd̾ infun¬
a am̃tis. cc̃c cubiti in longitudine.
gustũ. ita ut cubitũ sit longitudi¬
nis. ⁊ latitudinis eiꝰ. Et uere nulla
potuic tã cõueniens ⁊ cõgrua ar¬
te species dari. qu̾ã ut fu̾mo uelut
etecto qͦdã angusto culm̃ defende¬

Expanded text:
gationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare exstincto demergi lumine. Sunt et in Babylonis regionibus putei bituminis, quo pro caemento in turris constructione filii Adam usi sunt, quia contra naturam aquae firmissimum est. Trecentorum cubitorum erit longitudo arcae; quinquaginta cubitconsummabis summitatem ejus. Quaeri solet quae figura vel forma fuerit arcae. Videtur enim ex hac narratione, illa quatuor angulis ex imo assurgere, et eisdem paulatim usque ad summum in angustum attractis, in spatium unius cubiti fuisse collecta, quia sic refertur, quod in fundamentis trecenti cubiti in longitudine, gustum, ita ut cubitum sit longitudinis et latitudinis ejus. Et vere nulla potuit tam conveniens, et congrua arcae species dari, quam ut summo velut e tecto quodam angusto culmen diffunde
Abbreviated transcription (Latin):
tatu. sepulto patre. Quo mortuo.
tun̾tes fr̃s eiꝰ. : mutuo colloquentes.
ne forte memor sit iniuriȩ qua pas¬
scs ẽ: ⁊ reddat nobis malũ om̃e qd̾
fecimꝰ: mandauert̃ ei. Pat̾ tuus pͣ¬
cepit nobis antequã moreret᷑. ut
hec tibi ũbis illiꝰ diceremꝰ. Obsecro
ut oblunscaris sceleris fr̾m cuoꝵ.¬

Expanded text:
Quo mortuo, timentes fratres ejus, et mutuo colloquentes: Ne forte memor sit injuriae quam passus est, et reddat nobis malum omne quod fecimus, mandaverunt ei: Pater tuus praecepit nobis antequam moreretur, ut tibi haec verbis illius diceremus: Obsecro ut obliviscaris sceleris fratru
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in ligno crucifixert᷑. Resissa st̃ em̃¬
om̃ipotentis dĩ iacob. ex cuiꝰ femore ip¬
se dñs bonꝰ pastor egressus ẽ lapis. ⁊ fir¬
mitas credentiũ in isrł. Ds̃ patris tui.
erit aduitor tuus. Quis adiuiit filiũ.
nͥ solus ds pat᷑ qui dixit. ia cob ptier m̃s.
suscipiat eũ anima mea: Et omp̃s
benedicet tibi. Benedictionib cȩlide¬
suꝑ. benedictionib abi. ssi iacentis de¬
orsũ. Uniu̾sa enĩ subiecit ei. Celestia

Expanded text:
ucifixerunt. Rescissa sunt enomnipotentis Dei Jacob, ex cujus femore ipse Dominus bonus pastor egressus est, lapis et firmitas credentium in Israel. Deus patris tui erit adjutor tuus. Quis adjuvit Filium nisi solus Deus Pater, qui dixit: Jacob puer meus, suscipiat eum anima mea? Et omnipotens benedicet tibi benedictionibus coeli desuper, benedictionibus abyssi jacentis deorsum. Universa enim subjecit ei, coel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõditus ẽ aromatib repositusẽ in lo¬
eulo in egipto. Iosepli gͥ qui sicut pat᷑
eiꝰ iacob. t̾ram reꝓmissionis totam̃te
desiderabat. in colatũq egipti detesta¬
bat᷑. moralit᷑ nos instruit. ut quãdiu
sumꝰ in hoc mundo. semꝑ desideremꝰ
ingredi int̾ram uiuentiũ. ibiq reqͥ¬
escere optemꝰ. Qd̃ tẽ digne fit: si nu¬
merũ annoꝵ ȩtatis ipsius. morib
imitem̃. Centũ gͦ . decẽ uitȩ suȩ an¬
nis expletis. mortuus ẽ. Et nos stu-¬
deamͦ qd̃ ꝑ decalogi obseruantiam.
ad ȩt̾nam beatitudinẽ quã centena¬
rius numerus designat: ꝑueniamꝰ.
Conditus quoq ẽ ipse ioseph aroma¬
tib. ⁊ repositus in loculo in egipto.
Loculus ẽ. uas repositoriũ. ubi aliqͥd
ad cõseruandũ cõm̃datur. O felix a¬
nima. quȩ aromatib uirtutũ con-¬
dita. in hoc corpusculo degens. coti¬
die ꝓficiendo. ꝑl nni uitȩ reserua¬
t᷑. sine dubio si tali condimͣto cõdi¬
ta in fide. spe. ⁊ caritate. custodita

Expanded text:
et conditus aromatibus, repositus est in loculo in Aegypto. Joseph igitur qui, sicut pater ejus Jacob, terram repromissionis tota mente desiderabat, incolatumque Aegypti detestabatur, moraliter nos instruit, ut quamdiu simus in hoc mundo, semper desideremus ingredi terram viventium, ibique requiescere optemus: quod tunc digne fit, si numerum annorum aetatis ipsius moribus imitemur. Centum ergo et decem vitae suae annis expletis, mortuus est. Et nos studeamus quo per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem, quam centenarius numerus designat, perveniamus. Conditus quoque est ipse Joseph aromatibus, et repositus in loculo in Aegypto. Loculus est vas repositorium, ubi aliquid ad conservandum commendatur. O felix anima, quae aromatibus virtutum condita, in hoc corpusculo degens, quotidie proficiendo perenni vitae reservatur! Sine dubio, si tali condimento condita, in fide, spe et charitate custodita
Abbreviated transcription (Latin):
ti sacram̃tũ. p̃cipuȩ quietis indici¬
ũẽ. Unde merito mortuis tanquã
requiescentib exhibet᷑. quẽ tamen
numerũ in luctu iacob decuplaue¬
rt̃ egiptii. qui eũ septuaginta
dieb luxerunt. Neu̾susq ẽ iosepl¬

Expanded text:
ti sacramentum praecipue quietis indiciti sacramentum praecipue quietis indicium est: unde merito mortuis tamquam requiescentibus exhibetur. quem tamen numerum in luctu Iacob decuplauerunt Aegyptii, qui eum septuaginta diebus luxerunt. Et uixit Iosep
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ cireuit᷑. ꝑiordanẽ uenit᷑ ad abra¬
liamiũ. ubi st̃ corpora patriarcharũ.
.i. ad t̾rã chanaan. U quomͦ factũ sit
ut trans illa loca ad orientẽ u̾sus tã¬
tũ iret᷑. ⁊ inde ad ea ꝑ iordanẽ ueniret᷑.
siguificationis causa factũ eẽ creden¬
dũ ẽ. qd̵ ꝑ iordanẽ uenturus erat ad
cas tͣras postea isrł in filiis suis. Et fe¬
cit luetũ patri suo. septẽ dies. Neseio
utrͣu inueniat᷑ alicui sc̃oꝵ in scrip¬
turis celebratũ eẽ luctũ nouẽ dies.
qd̃ apuad latinos nouendial appel¬
ant. Unde mͥ uident᷑ ab hac cõsue¬
tudine ꝓhibendi. siqui xp̃ianorũ
istũ in mortuis suis numerũ ser¬
tiant: qui magis ẽ in gentiliũ con¬
suetudine. Septimꝰ uͦ dies auctorita¬
tẽ in scripturis habet. Unde alio
loco scriptũ ẽ. Luctus mortui sep¬
tẽ dierũ. fatui aut̃ om̃s dies uitȩ eiꝰ.
Septenariꝰ aut̃ numerus ꝓptͣ sabba¬

Expanded text:
rimum circuitur et per Iordanem uenitur ad Abrarimum circuitur et per Iordanem uenitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora patriarcharum, id est ad terram Chanaan. sed quoquo modo factum sit, ut trans illa loca ad orientem uersus tantum iretur et inde ad ea per Iordanem ueniretur, significationis causa factum esse credendum est, quod per Iordanem uenturus erat ad eas terras postea Israhel in filiis suis. Et fecit luctum patri suo septem diebus. nescio utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctoritatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: luctus mortui septem dierum, fatui autem omnes dies uitae eius. septenarius autem numerus propter sabba
Abbreviated transcription (Latin):
turis legit᷑. s nisi fieret cũ in eisdem
t̾ris eẽnt. mͦ ñ diceret᷑. U ueneruntq
ad aream atad. quȩ sita ẽ trans iorda¬
nen. ubi celebrantes exsequias plan¬
ctu magno atq uelem̃ti. impleuer̃t
septẽ dies. ⁊ cet̾a. Quid sibi ult
qd̾ cũ ꝑgerent ad sepeliendũ iacob scrip¬
tura dicit. uener̃t ad aream atad. quȩ
ẽ trans iordanen. p̾̃tergressi stͣ eñi lo¬
cũ in quo erat mortuus sepeliendus.
milia sieut ꝑhibent qui nouer̃t. plus
qu̾a quinquaginta. Tantũ quippe
spatii ẽ. plus minꝰ ab eo loco ubi sepul¬
ti sunt patriarehȩ. in quib n iacob:
usq ad hunc locũ: quo eos aduenis¬
se narrat᷑. Nam post factũ ibi luctũ
⁊ planctũ magnũ. redieriint ad locũ
quẽ p̃terierant. rursus iordane trans¬
iecto. Nisi forte quis dicat aliquoꝵ
hostiũ uitandoꝵ causa. ꝑ heremũ eos
uenisse cũ corpore. qua etiã popłs
isrł ductus ẽ ꝑ moysen: ab egipto li¬
beratus. Illo quippe itinere ⁊ plu¬

Expanded text:
sdem terris essent, modo non diceretur: Veneruntque ad aream Atad, quae sita est trans Jordanem. Ubi celebrantes exsequias planctu magno atque vehementi, impleverunt septem dies, etc. Quid sibi vult quod cum pergerent ad sepeliendum Jacob, Scriptura dicit: Et venerunt ad aream Atad, quae est trans Jordanem? Praetergressi sunt enim locum in quo erat mortmilia —r- sicut perhibent qui nouerunt — plus quam quinquaginta: tantum quippe spatii est plus minus ab eo loco, ubi sepulti sunt patriarchae, in quibus et Iacob, usque ad hunc locum, quo eos aduenisse narratur. nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant rursus Iordane transiecto. nisi forte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa per heremum eos uenisse cum corpore, qua etiam populus Israhel ductus est per Moysen ab Aegypto liberatus. illo quippe itinere et plu
Abbreviated transcription (Latin):
quo etiã oreuno in suis int̾pretationi¬
b. quã magnũ miraculũ fuit cõso¬
nuisse firmant᷑. triduũ posuert̃. quͣa¬
uis ñ ignorarent qd̃ dies xl in hebre¬
is codicib legerent᷑: ut in dñi nr̃i ihu
xp̃i clarificatione intelligerent᷑ dissol¬
ui. ab oleriq peccata. De quo seriptũ
tũ ẽ: qui traditus ẽ ꝓpt̾ delicta nr̃a.
y resurrexit ꝓpt᷑ iustificationẽ nr̃am.
Carificatio aut̃ dñi in resurrectione.
in celũ ascensione cognoscit᷑. Unde
bis numero quͣauis unũ ⁊ eundem
sp̃m scm̃ dedit pͥmo postea qu̾a resur¬
rexit. iterũ postea qũa ascendit in
orlũ. Et qmͣ post triduũ resurrexit.
post. xl aut̃ dies ascendit. unũ horum
qd̵ posteriꝰ factũ numerũ dierũ co¬
dices hebrei significant: alterũ aut̃
de triduo qd̵ ad eandem rẽ etiã ꝑtine¬
ret. lxx cõmemorare. ñ int̾pretationis
seruitute. s ꝓphetiȩ auctoritate uo¬
luert. Non gͦ dicamꝰ unũ horũ falsũ

Expanded text:
quo etiam ore uno in suis interpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmantur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent quod dies XL in hebraeis codicibus legerentur, ut in domini Iesu Christi clarificatione intellegerentur dissolui abolerique peccata; de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in caelum ascensione cognoscitur; unde et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo posteaquam resurrexit, iterum posteaquam ascendit in caelum. et quoniam post triduum resurrexit, post XL autem dies ascendit, unum horum, quod posterius factum est, numero dierum codices hebraei signide triduo, quod ad eamdem etiam rem pertineret, LXX commemorare, non interpretationis servitute, sed prophetiae auctoritate voluerunt. Non ergo dicamus unum hor
Abbreviated transcription (Latin):
Cece eñi de iacob dr̃ ia quidẽ mortuo. s
nundũ sepulto:⁊ ad qu̾e popłm appona
tͦ. nͣ in promtu ẽ uidere. Ex illo enĩ po¬
płs pͥor nascit᷑. qui dictus ẽ popłs ifrł.
qui ũ eũ p̾cessert᷑ cã pauei uisti nomi¬
nant᷑. ut eos popłm appellare cunctem̃:
nã si dictũ eẽt. appositus ẽ ad patres su¬
os: nulla questio fieret. anforte popłs

Expanded text:
e enim de Jacob dicitur jam quidem mortuo, sed nondum sepulto, et ad quem populum ponatur non est in promptu videre. Ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israel. Qui vero eum praecesserunt tam pauci justi nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. Nam si dictum esset: Appositus est ad patres suos, nulla quaestio fieret. An forte populus
Abbreviated transcription (Latin):
to planctus tẽpore. locutus ẽ ioseph ad
familiã pharaonis. Si inueni gr̃am
in cõspectu ur̃o. loquimini in aurib
mandauit ioseph potentes egipti. ut di¬
cerent pharaoni ex nomine eiꝰ. pat̃ m̃s
adiurauit me dicens. in monum̃to
qd̵ ego fodi mͥ in t̾ra chanaan: ibi me
sepelies. Queri potest quomͦ ueru̾sit.
cũ hec ũba patris eiꝰ qu̾ado de sua se¬
pultura mandauit ñ legant᷑: s ad sen¬
tentiã u̾ba referre debemꝰ. si cut in aliis
supra similit̾ iteratis u̾bis. uł narra¬
tionib ãmoniumꝰ. Uoluntatiem̃ enun¬

Expanded text:
to planctus tempore, locutus est Joseph ad familiam Pharaonis: Si inveni gratiam in conspectu vestro, loquimini in auribus mandauit Ioseph, potentes Aegypti ut dicerent Pharaoni nomine eius: pater meus adiurauit me dicens: in monumento quod ego fodi mihi in terra Chanaan. ibi me sepelies, quaeri potest quomodo uerum sit, cum haec uerba patris eius. quando de sua sepultura mandauit. non legantur. sed ad sententiam uerba referre debemus, sicut in aliis supra similiter iteratis uerbis uel narrationibus admonuimus. uoluntati enim enun
Abbreviated transcription (Latin):
nꝓ seruo seruiuit: ut om̃ib credentib
in se equale donũ bonoꝵ celestiũ lar¬
giat᷑. Nec pͣfert᷑ apud illũ qui scãm car¬
nẽ nobilior sit: quicũq eñi fidẽ dñi ꝓ
meret᷑. nullis maculis carnalis natiui¬
tatis obfuscat᷑. Nam hoc ita futurũ etiã
ꝑ ꝓpħam significat᷑. dicente dño. Erit
in nouissiuis dieb. effundã de sp̃u me¬
benedixitq. singulis benedictionib ꝓ¬
priis: ⁊ p̃cepit eis dicens. Ego cõgregor
ad popłm meũ. sepelite me cũ patrib me¬
is in spelunca dupplici. quȩ ẽ in agro
ephron ethei. c̃otra mãbre. in tͣra chana

Expanded text:
 servo servivit, ut omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur, nec praefertur apud illum quid secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem Domini promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum, etiam per prophetam significatur, dicente Domino: Erit, in novissimis diebus effundam de spiritu mebenedixitque singulis, benedictionibus propriis. Et praecepit eis, dicens: Ego congregor ad populum meum: sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici, quae est in agro Ephron Hetthaei contra
Abbreviated transcription (Latin):
scitatis. qui etiã et̃ni uocant᷑. qi uitã
cõsequunt᷑ et̾nam. nec int̾tunt cũ mũ¬
do. s eẽ credunt᷑ ȩt̃ni. Fiant in capite
iosepl om̃s scilicet benedictiones istȩ
suꝑ caput xp̃i ponunt᷑ quas in carna¬
tꝰ accepit. ⁊ suꝑ u̾ticẽ nazarei. de quo
scriptũ ẽ. qm narareus uocabit᷑: id ẽ
sẽs dĩ. Int̾ fr̃s suos. Quia ipse ẽ caput
lupus rapax. mane romedet p̃dã. ues¬
ꝑe diuidet spolia. Quib dictis apł̃s
paulus designat᷑. de beniamin stir¬
pe ꝓgenitus: qui mane rapuit p̃dã.
uastauit: uesꝑe aut̃ spolia diuisit.
qr fidelis postmodũ factus. sacraelo¬
quia audientib discretione mirifica
dispensauit. Legimꝰ quẽdã ex doctori¬
b ad urbẽ hierłm. ea quȩ de beniamin
scripta st̃ referentẽ. Heniamin inquit

Expanded text:
qui etiam et aeterni vocantur, quia vitam consequuntur aeternam, nec intereunt cum mundo, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capite Joseph, omnes scilicet benedictiones istae super caput Christi ponuntur, quas incarnatus accepit. Et super verticem Nazaraei, de quo scriptum est: Quoniam Nazaraeus vocabitur , id est, sanctus Dei. Inter fratres suos, quia ipse est caput lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Quibus dictis, apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus. Qui mane rapuit praedamvastavit, vespere autem spolia divisit, quia fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt referentem.
Abbreviated transcription (Latin):
inerłm: quȩ nẽ ꝓpt̾ incredulitatẽ ab¬
iecta ẽ. atq. repulsa: hȩc eñi in filiis
suis sub ꝑsona beniamin designat᷑.
Nã sicut beniamin ultimã cõsequit᷑
benedictionẽ. ita ⁊ idem popłs ultimꝰ
ẽ saluandus: postea qu̾a plenitudo
gentiũ intrauerit. Dicit enĩ. Deniamin
lupus rapax. Lupus scilicet. qr ipse po¬
płs effudit sanguinẽ ꝓpħarũ atq iuistoꝵ.
rapax aut᷑. ꝓpt̾ auiditatẽ dr̃. Ex multa
enĩ fame u̾bi dĩ. ⁊ media uenit rapar:
qr i ipse uolent᷑ diripit regnũ dĩ. Hic
aut̃ mane comedit p̃dã. Mane. illua
tepus credit᷑. quo legẽ accepit. Tc̃ enim
mundi pͥma quidẽ illuminatio scien¬
tiȩ data ẽ. Comedit aut̃ mane. qi legẽ
quã mane accepit. edit adhue.⁊ medi¬
tat᷑: licet sequens lege̾ iusticiȩ. in le¬
ge fidĩ ñ ꝑuenerit. Ad uesꝑam aut̃

Expanded text:
m, quae nunc propter incredulitatem abjecta est atque repulsa. Haec enim in filiis suis sub persona Benjamin designatur. Nam sicut Benjamin ultimam consequitur benedictionem, ita et idem populus ultimus est salvandus, postea quam plenitudo gentium intraverit. Dicit enim: Benjamin lupus rapax; lupus scilicet, quia ipse populus effudit sanguinem prophetarum atque justorum. Rapax autem, propter aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei et inedia venit rapax, quia et ipse violenter diripit regnum Dei. Hic autem mane comedit praedam. Mane illud tempus creditur, quo legem accepit. Tunc enim mundi prima quidem illuminatio scientiae Dei data est. Comedit enim mane, quia legem quam mane accepit, edit, adhuc et meditatur, licet sequens legem justitiae in legem fidei non pervenerit. Ad vesperam autem
Abbreviated transcription (Latin):
Iua dragiuta dies sepulturȩ. quos
cõmemorat scriptura: forte significant
aliquid penitentiȩ qua peccata sepe¬
liunt᷑. Non enĩ frustra etiã xl dies
ieiunioꝵ st̃ cõstituti. quib moy ses:
p̃cipuã obseruationẽ itiumoꝵ. qua¬
dragesimã uocant. Unde ⁊ in hebreo
de niniuitis apud ionã ꝓpħam scrip¬
tũ ꝑhibent. Qua draginta dies. ⁊ nini¬
ue subu̾̃tet᷑. ut ꝑ tot dies accõmodatos
uidelicet humiliatione pęnitentium.
intelligat᷑ in ieiuniis sua defleurisse
peccata. ⁊ impetrasse miscđiam dei.
Nec tam̃ putandũ ẽ istũ numerũ. luctui
penitentiũ tãtũmͦ cõuenire. Alioquin.
ñ xl dies fecisset dñs cũ discipulis su¬
is post resurrectionẽ intrans cũ eis.
i exiens. manducans ⁊ bibens: qui
ȩccłia. errasse credendi sunt: ut ñ di¬

Expanded text:
uadraginta dies sepulturae, quos commemorat scriptura, forte significant aliquid paenitentiae, qua peccata sepeliuntur. non enim frustra etiam XL dies ieiuniorum sunt constituti, quibus Moses et praecipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apud Ionam prophetam scriptum perhibent: quadraginta dies et Nineue euertetur: ut per tot dies, accommodatos uidelicet humiliationi paenitentium, intellegantur in ieiuniis sua defleuisse peccata et imNec tamen putandum est istum numerum luctui poenitentium tantummodo convenire: alioquin non quadraginta dies fecisset Dominus cum discipulis suis post resurrectionem, intrans cum eis et exiens, manducans et bibens; qui Ecclesia, errasse credendi sunt, ut non di
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ hierłm. ⁊ ad milia angłoꝵ exultan¬
tiũ. Huic popło apponunt᷑. qui post hanc
uitã placentes dõ fiunt. Tẽ enĩ dñr ap¬
poni. quado nulla iã remanet sollici¬
tudo tẽptationũ ⁊ ꝑiculũ peccatoꝵ qd̾
intuens ait scriptura. Ante mortẽ ne
laudes hominẽ quẽ qu̾a. Funtisq¬

Expanded text:
lia Angelorum exsultantium ? Huic populo apponuntur qui hanc vitam placentes Deo finiunt. Tunc enim dicuntur apponi, quando nulla jam remanet sollicitudo tentationum, et periculum peccatorum. Quod intuens ait Scriptura: Ante mortem ne laudes hominem quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
rã ab spu. ⁊ tẽ cognoscet qi littera ocei¬
dit. sp̃s aut̃ uiuificat. Quia gͦ iã ꝑ
grãm dñi illuminatꝰ. uicipit in lege
sp̃ialia a carnalib diuidere ⁊ separa¬
re. ido dr̃ ad uesꝑam diuidere escam.
ꝗd tota die in lege meditans. ante ñ fecit.
Iuertt᷑ aut̃ de iacob. cur om̃s quos
de liberis : de ancillis genuit. equa
liant᷑. cunctis pari honore. gła ha¬
bitis. celestia p̃mia largiat᷑. Nec
ẽ discretio. udeus. an grecus. barbarus
an scita. seruus an liber sit: qr ꝑ om̃ia

Expanded text:
tunc cognoscet quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia ergo jam per gratiam Dei illuminatus incipit in lege spiritualia a carnalibus dividere et separare, ideo dicitur ad vesperam dividere escam, quod tota die in lege meditans, ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob, cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequaliantur, cunctis pari honore et gloria habitis, coelestia praemia largiatur? Nec est discretio, Judaeus an Graecus, barbarus an Scytha, servus an liber sit , quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Filius accrescens ioseph. filiꝰ ac¬
crescens. utiq ingentib: qi eũ ob in cre¬
aulitatẽ sy nagoge popłm reliquisset.
innumerã sibi plebẽ ȩccłiȩ ex om̃ib
gentib ampliauit. Qd̃ ⁊ dauia ceciit
dicens. Remiscent᷑.⁊ coũtent᷑ ad dim.
unu̾si fines t̾rȩ. Filtus accrescens.⁊ deco¬
rus aspectu. Om̃s eñ suꝑat illiꝰ pul¬
critudo. iuxta qd̃ de ipso in psalmis ca¬
nit᷑. Speciosus forma p̃ filiis homi¬
nuͣ. Filiȩ discurrert᷑ suꝑ murũ .i. gen¬

Expanded text:
dicens: Filius accrescens Joseph, filius acdicens: Filius accrescens Joseph, filius accrescens, utique in gentibus; qui cum ob incredulitatem Synagogae populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus gentibus ampliavit. Quod et David cecinit dicens: Reminiscentur et convertentur ad Dominum, universi fines terrae . Filius accrescens et decorus aspectu. Omnes enim superat illius pulchritudo, juxta quod de ipso in Psalmis canitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Filiae discurrerunt super murum; id e
Abbreviated transcription (Latin):
nis pinguis factus. caro scilicet eiꝰ.¬
uerit. ñ moriet᷑ in et̃nũ. Iste etiã p̃bebit
delicias sapientiȩ regib .i. qui sensus¬
ꝓpͥos bene regent. qui dñant᷑ uicioꝵ
suoꝵ. qui castigant corpora sua. an ser tu¬
tutẽ subicient. Neptalim. qͥ intͣptat᷑
mundi diffusa ẽ. Ex hac enĩ tribu fue¬
i pͥncipes ⁊ abulon. ⁊ pͥncipes neptalim:
qui sine dubio ad ꝑsonã referuntur
qui in manu potentis dĩ positi. tã qua
sagite excussȩ. ꝑuenert᷑ usq ad fines
tͣre. Unde ⁊ bene hic neptalim. ceriiuis
emissus scribit᷑. qr nimirũ apłi siue
pͣdicatores. ueloci saltu exilientes. mo¬
re ceruoꝵ transcendt᷑ implicam̃ta scłi
huiꝰ. Sicq excelsa ac sublimia meditan¬
tes. dant eloquia pulchritudinis .i.
p̃dicant cunotis gentib doctrmam
ani saluatoris. Filiꝰ accrescens io¬
sepl. Hȩc ꝓpħia. post passionẽ dñi patͣnȩ
uocis imaginẽ pͣtulit. qr redeundi in
celũ post uictoriã xp̃m. pat᷑ alloquit᷑

Expanded text:
nis pinguis factus est: caro scilicet illverit, non morietur in aeternum. Idem etiam praebet delicias sapientiae regibus, his sproprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fueet principes Zabulon, et principes Nephthalim; qui sine dubio ad personam referuntur ophetarum, qui in manu potentis Dei positi, et tanquam sagittae excussae, pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, qua nimirum apostoli sive praedicatores, veloci saltu exsilientes more cervorum, transcendunt implicamenta saeculi hujus; sicque excelsa ac sublimia meditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris. Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post passionem Domini paternae vocis imaginem praetulit, quia redeuntem in coelum post victoriam Christum Pater alloquitur
Abbreviated transcription (Latin):
more pulebritudinis. xp̃i accensȩ dis¬
curit᷑: ut uerũ sponsũ ꝑ cõtẽplationẽ
aspiciant. ⁊ osculo caritatis illi copu¬
ient᷑ atq cohereant. S obiurgati st̃ eũ.
quãdo falsis testimonus calupnian¬
tes. scm̃ dñi oppͥmere sy. nagoge popłi
cogitauert̃. Inuidert̃ illi habentes ia¬
cula. Neq. enĩ quisquã in ioseph con¬
iecit sagntas. uł aliqd̃ uulneris telũ.
s hoc specialit᷑ euenit in xp̃m. Sedit in
ma pugnandi posuit in dõ. qͥ fortis
ẽ ꝓpugnator: cuiꝰ urtute cõcidet᷑ om̃is
nequitia ꝑfidoꝵ. Et dissoluta st̃ uin¬
cula brachioꝵ eiꝰ. quib fr̃s eũ uinctũ

Expanded text:
ritudinis Christi ascensae discurrunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur, atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes sanctum Domini opprimere Synagogae populi tentaverunt, inviderunt illi habentes jacuta. Neque enim quisquam in Joseph conjecit sagittas, vel aliquod vulneris telum, sed hoc specialiter venit in Christum. Sedit in et arma pugnandi posuit in Deo, qui fortis est propugnator, cujus virtute conciditur omnis nequitia perfidorum, et dissoluta sunt vincul
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis. exercet cornua potestatis.
Quo in loco. ȩquus hunc mundũ insi¬
nuat. qui ꝑ elationẽ suã in cursu la¬
bentiũ tẽpoꝵ spumat. Et qr antixp̃e
extrema mundi app̾hendere nititur:.
cerastes iste equi ungulas mordere
ꝑhibet᷑. Ungulã quippe equi mor¬
dere ẽ: extrema scłi feriendo cõtin¬
gere. Ut cadat ascensor eiꝰ retro. As¬
censor equi ẽ: quisquis extollit᷑ in
dignitatib mundi. qui retro cade¬
re dr̃. ⁊ ñ in faciẽ sicut saulus cecidis¬
se memorat᷑. In facie enĩ cadere ẽ. in
hac uita suas unũquẽq culpas cog¬
noscere. easq penitendo deflere. Re¬
tro uͦ qo ñ uidet᷑ cadere ẽ. ex hac uita
repente decedere. ⁊ ad quȩ supplicia
ducat᷑ ignorare. Et qr uidȩa erroris
infideles antixp̃m. s eũ qui in redẽp¬
tionẽ nr̃am uenturus ẽ: uerũ credo
fidelit᷑ xp̃m. Sad accinctus p̾lia¬
bit᷑ ante eũ. Iste gad. ꝑsonã xp̃i ex¬

Expanded text:
cedinis, exercet cornua potestatis. cedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quod non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea, erroris infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Gad accinctus praeliabitur ante eum. Iste Gad acci
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑet. pͥmꝰ dan ad aquilonẽ castra me¬
tatꝰ ẽ: illũ scilicet signans. qui in corde
suo dixit. Sedebo in monte testam̃ti. m
laterib aquilonis: ascendã suꝑ altitudi¬
nẽ nubiũ. similis ero altissimo. De quo¬
dñr. Serpensq hic cornutus ẽẽ ꝑhibe¬
c̃otra uitã fideliũ cũ morsu pestiferȩ p̃di¬
cationis armabit᷑. etiã cornib potestatis.
Quis aut̃ nesciat semitã. angustiorẽ eẽ quã
uiã: Fit gͦ coluber in uia. qr in p̾sentis
uitȩ latitudinẽ eos ambulare ꝓuocat.
quib quasi parcendo blandit᷑: s in
uia mordet. qr eos quib libertatẽ tri¬
buit. erroris sui ueneno cõsumit.¬
Fit iterũ cerastes in semita. qi quos fi¬
deles repꝑit. ⁊ sese ad p̃cepti cȩlestis
angusta itinera cõstringentes. ñ solũ
nequitia callidȩ ꝑsuasionis impedit.
s etiã t̾rore potestatis p̾mit. inꝑsecu¬
tionis angore post beneficia fictȩ dul¬

Expanded text:
susciperet, primus Dan ad Aquilonem castramesusciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est ; illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubiudicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibecontra vitam fidelium cum morsu pestiferae praedicationis armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur: sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno coFit iterum cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad coelestis praecepti angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dul
Abbreviated transcription (Latin):
mota subcũbit. Etendit aut̃ usq. ad si¬
donẽ. hoc ẽ usq ad gentes ꝑuenit. Le¬
gctͣ etiã in euangłio inde assũptos eẽ
docuisse sicut scriptũ ẽ. Terra ⁊ abulon.
n t̾ra neptalim. uia maris trans iorda¬
ne. galileȩ gentiũ. Popłs qui sedebat in
iudicabit popłm suũ. ficut ⁊ alia trib
in ifrł. Fiat dan coluber in uia. cerastes
m semita: ⁊ cȩt̾a. Alii dicunt antixpͣm
Alii de iuda a quo traditus ẽ xp̃c. hȩc
scriptura ꝓnunciat. Et equitẽ atq
ȩcum. dnm cũ carne suscepta desi¬
gnare uolunt. Retrorsũ aut̃ cadere¬
ẽ. in tra reu̾ti. unde assũptus ẽ. s qmͣ
die tͣcia resurrexit: ido ait. Saluta¬
dicit. Non derelinques animã meã
in inferno. Hec quidã ita exponunt.
Alii uͦ hanc ꝓpħiam ad antixp̃m trans¬
fert᷑. de tribu enĩ dan uenire antixp̃m
fert᷑: ꝓ eo qd̾ hoc loco dan. ⁊ coluber
asserit᷑. ⁊ mordens. Unde . ñ immerito
dũ ifrłiticus popłs t̾ras in castroꝵ partitione

Expanded text:
ota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evangelio inde assumptos esse adocuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus qjudicabit populum suum, sicut alia tribus in Israel. Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semita, etc. Alii dicunt AntichrisAlii de Juda, a quo traditus est Christus, haec scripta pronuntiant, et equitem, et equum Dominum cum carne suscepta designari ut in terram, unde assumptus est. Sed quod die tertio surrexit, ideo ait: Salutadicit: Non derelinques animam meam in inferno Haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt pro eo quod hoc loco Dan asseritur et mordens. Unde et non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione
Abbreviated transcription (Latin):
breuiatꝰ ẽ. S quare talia meruit. ita
subiecit. Quia ascendisti eubile pa¬
tris cui. ñ sic̃ iudei intelligt̃. hoc ꝓm¬
de dictũ eẽ. eo qd̃ cũ bala cõcubina
patris sui cõcubuerit. ꝓpħia enĩ fu¬
tura ꝓnunciabat. ñ quȩ fuerant ge¬
sta. ipso patriarcha dicente. Annun¬
ciabo uob̾ quȩ uentura st̃ nouissimis
dieb. Et id̾o in p̾terito ñ ẽ referen¬
dũ. qd̾ ille futurũ p̾dixit. Predicabat
enĩ dñi passionẽ. ⁊ pͥmogenitȩ pleb̾
audaciã. Qͥ ascendit cubile dĩ patris¬
sui.⁊ maculauit stratũ eiꝰ. quãdo corpꝰ
dñicũ in quo plenitudo diuinitatis
requiescebat. raptũ in cruce suspen¬
dit. ⁊ ferro cõmaculauit. Post hec cõ¬
u̾tit᷑ ad sẏmeon ⁊ leui dicens. S y¬
meon ⁊ leui. fr̾s. uasa miquitatis bel

Expanded text:
breviatus est. Sed quare talia meruit, ita breviatus est. Sed quare talia meruit, ita subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui, non sicut Judaei intelligunt hoc, proinde dictum esse, eo quod cum Balac concupatris sui concubuerit. Prophetia enim futura pronuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntio vobis quae ventura sunt novissimis diebus; et ideo in praeterito non est referendum quod ille futurum praedixit. Praedicabat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris, et maculavit stratum ejus, quando corpus Domini, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro commaculavit. Post haec convertitur ad Simeon et Levi, dicens: Simeo
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ suꝑ sacerdotib qui seruientes
altari. uiuunt de altari. Hȩc scd̾m
historiã qualit᷑ accipienda sint. di¬
cta sufficiant. Aystice aut̃ quali¬
t̃ benedictiones istȩ patriarcharũ
intelligendȩ sint: deinceps dicemꝰ.
Ruben pͥmogenitꝰ m̃s. ⁊ cȩt̾a. In ruben.
pͥoris popłi uidet᷑ ostendisse ꝑ sonã.
cui etiã a dño ꝑ ꝓpħam dr̃ isrł pͥmo¬
genitus m̃s. Et enĩ iuxta qd̾ pͥmogeni¬
tis debebat᷑: ipsius erat acciꝑe sacer¬
dotiũ ⁊ regnũ. Addit᷑. Tu uirtus me¬
Quomͦ aut̃ ipse sit pͥncipiũ doloꝵ. nͥ
dũ patri dõ semꝑ irrogaret iniuriã.
dũ c̃ou̾tit ad eũ dorsũ. ⁊ ñ faciem:
Iste pͥor indonis. qr ipsis pͥmis legis¬
latio.⁊ testam̃tũ. siue ꝓmissio. Iste
peccando in xp̃o. quasi aqua quȩ uaᷤ¬
culo nͣ tenet᷑. uoluptatis essusus ẽ im¬
petu. Et idcirco addit. ultra ñ cres¬
cas. qr popłs ipse postquã in uniu̾so
orbe disꝑsus ẽ: ualde ĩminut᷑ atq. ad¬

Expanded text:
sionem super sacerdotibus, qui, servientes altari, vivunt de altari. Haec secundum historiam qualiter accipienda sint, dicta sufficient. Mystice autem qualiter benedictiones istae patriarcharum intelligendae sint, deinceps dicemus. Ruben primogenitus meus, etc. In Ruben prioris populi videatur ostendisse personam, cui etiam a Dgenitus meus. Etenim juxta quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium et regnum. Additur tu virtus meQuomodo autem ipse sit principium dolorum, vere dum patri dolorum semper irrogaret injuriam, dum convertit ad illum dorsum, et non faciem. Iste prior in donis, quia ipsis crediissio. Iste peccando in Christo, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. Et idcirco addidit, Ultra non crescas, quia populus ipse postquam in universo orbe dispersus est, valde immunitus atque ab
Abbreviated transcription (Latin):
trasse. introitus eiꝰ accipiendus ẽ. qu̾a¬
diu uixit ioseph. ꝑ quẽ factũ ẽ ut intraret.
Loto quippe illo tẽpore. nasci ⁊ uiuere
potuerunt om̃s qui cõmemorant᷑.
ut septua gintaquinq animȩ cõple¬
ant᷑: usq ad nepotes beniamin. Sicut
em̃ dicit. hi filii liȩ quos peꝑit ipse ia¬
coͥ in mesopotamia sẏriȩ. loquens etiã
de his qui ñ erant nati. qr illic paren¬
tes eoꝵ ex quib nati sunt peꝑerat: ibi
eos ꝑhibens natos. qmͣ causa quanas¬
cerent᷑ ibi nata ẽ: .i. parentes eoꝵ quos
lia ibi peperit. Ita qmͣ causa intrandi
in egiptũ iacob. in ioseph habuit totũ
tẽpus. quo in egipto uixit ioseph. in¬
gressio erat iacob in egiptũ. ꝑ suã ꝓ¬
geniẽ quȩ illo uiuo ꝓpagabat᷑. ꝑ que
factũ ẽ ut ingrederet᷑. Locutus

Expanded text:
trasse, introitus eius accipiendus est quamtrasse, introitus eius accipiendus est quamdiu uixit Ioseph, per quem factum est, ut intraret. toto quippe illo tempore nasci et uiuere potuerunt omnes qui commemorantur, ut septuaginta quinque animae compleantur uenim dicit: Hi filii Liae quos peperit ipsi Jacob in Mesopotamia Syriae . Loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi eos perhibens natos, quoniam causa qua nascerentur ibi nata est, id est, parentes eorum quos Lia ibi pepererit. Ita quoniam causa intrandi in Aegyptum Iacob in Ioseph habuit, totum tempus quo in Aegypto uixit Ioseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingrederetur. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
dit effraim filios usq ad t̾eiã gene¬
rationẽ. Filii quoq machir filuima¬
nasse: nati st̃ in genib ioseph.
ũ hos filios filioꝵ. uł nepotes filioꝵ.
dicat scriptura ioseph uiuendo ui¬
disse. quomͦ eos iungit illis septua¬
ginta quinq hominib. cũ quib
iacob egiptũ dicit intrasse: Quã¬
doquidẽ ioseph senescendo ꝑuenit.¬
ut eos natos uideret. Iacob aut̃ cũ in¬
gressus ẽ in egiptũ. uiuens erat ioseph.
n eũ pat᷑ moriens quinquagesimũ :
sextũ fere etatis annũ agentẽ reliqͥt.
Unde costat certi my sterii causa. illũ
numerũ .i. septuagenariũ.⁊ quintũ:
scripturã cõm̃dare uoluisse. Si aut̃
quisqu̾a exigit. quomͦ etiã scđm histo¬
riȩ fidem uerũ sit. iacob cũ septuagin¬
ta quinq animab in egiptũ intrasse.
ñ illo uno die quo uenit. eiꝰ igressum
oportet intelligi. s qi in filus suis ple¬
rũq appellat᷑ iacob. hoc ẽ in posteris
suis. ⁊ ꝑ ioseph eũ cõstat in egiptũ in¬

Expanded text:
dit Ephraim filios usque ad tertiam generationem. Filii quoque Machir filii Manasse, nati sunt in genibus Joseph. Cum hos filios filiorum, vel nepotes filiorum, dicat Scriptura Joseph videndo vidisse, quomodo eos jungit illis septuaginta quinque hominibus, cum quibus Jacob Aegyptum dicit intrasse, quando quidem Joseph senescendo ut eos natos uideret, Iacob autem cum ingressus est in Aegyptum, iuuenis erat Ioseph et eum pater moriens quinquagesimum et sextum fere aetatis annum agentem reliquit? unde constat certi mysterii causa illum numerum, id est septuagenarium et quintum scripturam commendare uoluisse. si autem quisquam exigit, quomodo etiam secundum historiae fidem uerum sit Iacob cum septuaginta quinque animis in Aegyptum intrasse, non illo uno die quo uenit eius ■ ingressum oportet intellegi; sed quia in filiis suis plerumque appellatur Iacob, hoc est in posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyptum in