comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantati ur̃e de lectionis euangelice loqui expositione ꝓhibuit.
Uox namq ip̃a a clamoris uitute subcumbit. Et quia a multis aidi¬
ri nõ ualeo. loqui fateor int̾ multos erubesco. S hanc ĩ me uereaui¬
diam. ⁊ ip̃e reprehendo. Quio eñi : Numqͥo si multio ꝓdesse non¬
possum. nec paucis curabo: Et si ex messe portare mampulos mil¬
tos nõ possum. nuniꝗͥ nam debeo ad aream uacuus redire: Lluãnis
enĩ quantos tebeo ferre nõ ualeo. certe uel paucos. certe uł duos.
certe uł iniũ feram. Habet namq ip̃i infirmitatis intentio mec¬
cedis sue certitudinẽ. Quia suꝑnus arbiter noster. ⁊ si pondus cõl¬
derat in retributione: tam̃ uires pensat in pondere. leccio.
Asectio sci mians elii quã m fr̃s audisti̾. ualte insuꝑficie hystoris
magã alene cũ adhuc tenebre essent. uenit admonumentũ. Iuea
hystoriam notatur hora. uixta intellectũ uero misticũ. toqurene
signatur intelligentia. Maria eñi auctorẽ omĩum quẽ in caris

Expanded text:
tati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne
Abbreviated transcription (Latin):
De crio pulchre qui petierat. ad iungit nõ se habere qd̃ pouat anre
illũ. Qm̃ aĩe post scłi tenebras dm̃ suspiranti. nichil pret̾ eũ cegi¬
tare. nichilq libet intueri. Solũ qd̃ recognouit sũme tͥnitatis gai¬
aiũ contemplari. atq ad hoc pleniꝰ urtuendũ ꝑuenire satagit
t ille deintus respondeus dicat. noli mͥ molestꝰ cẽ: iam lectio.¬

Expanded text:
ante illum, quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri. Solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus respondens dicat: Noli mihi molestus esse, jam osti
Abbreviated transcription (Latin):
qrgatus a discipłis saluator. nõ mͦ forma orationis: s ⁊ instã¬
tiam frequentiãq tradit orandi. Amicꝰ ergo ad quẽ media
noete uenit᷑ ipẽ ds incelligitur. cui in media tͥbulatione siplica¬
ir. i tres paues idest inteiligenti ã trinitatis. qua presentis uite
consolentur labores. efflagitare debemꝰ. lectio.

Expanded text:
Rogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae console
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud ĩmundo facit. nisi grana seminis asꝑgit. ⁊ pauca grana
mittit ĩ semine. ut multaꝵ messiũ fruges recipiat ex nr̃a fide:
Neq ⁊ enĩ in uniu̾sum mundũ tanta fideliũ messis exsurgeret. si
de manu domini suꝑ rationabilera t̾ram. illa electa grana p̾dicã¬
tium nõ uenissent. Sequit᷑. Qui crediderit ⁊ baptizatus fu̾it. saluuᷤᷤ
erit. Qui uͦ nõ crediderit. condempnabit᷑ Fortasse. unusquisq apd̾
semetip̃m dicat᷑. Ego iam credidi. saluus ero. Uerũ dicit si fidem
oꝑibꝰ teneat. Uera ⁊ enĩ fides est: que in hoc qd̾ u̾bis dic̃ moribꝰ nõ
ontra dicit. Hinc est enĩ qd̃ de quibꝰdam falsis fidelibꝰ. paulus dicit.
u confitent᷑ se nosse deũ. factis ãt negant. hinic ioħs ait. Qui dicit
se nosse deũ. ⁊ mandata eiꝰ nõ custodit. mendax est. Frͣa .uĩ.ł. iͣ

Expanded text:
quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crsemetipsum dicit: Ego jam credidi, salvus ero: verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbum dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim, quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se n
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. sentiũt. s nõ discernũt. Angłi ⁊ eñi sunt. uiuunt. sẽ¬
ciunt. ⁊ discernũt. Om̃is autẽ creature. aliqͥd habet homo. ha¬
bet nãq comune ẽẽ cũ lapidibꝰ. uiuere cũ arboribꝰ. sentire cũ aĩa¬
ubus: intelligere cum angłis. Si igit᷑ comune ħt aliqͥd cũ omni
creat᷑a homo. iuxta aliqͥd om̃is creata᷑ homo. Om̃i ergo coeat᷑e p̾di¬
canir euangeliũ. cũ soli homini p̾dicat᷑. Qͥa ille uidelicet docet᷑.
ꝓpt̾ quẽ int̾ra cuncta creata sunt: ⁊ a quo omia ꝑ quandam simili¬
Potest etiam omis creature nomine. om̃is natio gentiũ designan.
ante ⁊ eñi dictũ fu̾at. in uiã gentiũ ne abientis. nũc autẽ dicit᷑ p̾d.¬
cate om̃i creature. ut scilicet priꝰ a iudea apłoꝵ repulsa p̾dicatio.
tũc nob̾ in adiutoriũ fieret. cũ hanc illa ad dampnationis sue testi¬
moniũ suꝑba repulisset. S cũ discipłos ad p̾dicandũ ueritas mittit.

Expanded text:
 non discernunt. Angeli sunt: vivunt, sentiunt et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet enim commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similiPotest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit,
Abbreviated transcription (Latin):
zarates. Audiuimꝰ eos loquentes nr̃is linguis magualia di. Feria .uͣ.¬
tupebant autẽ om̃s: ⁊ mirabant᷑ ad inuicẽ lectio .iͣ.¬
dicentes. Quid nam hoc uult esse: Alii at uiridentes dicebant.
quia musto pleni sũt isti.L.ii.¬
tans autẽ petrꝰ cũ undecĩ apłis. eleuauit uocẽ suã ⁊ loquittꝰ est eis.

Expanded text:
ris linguis magnalia Dei stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
otuit silenter hec eadem u̾ba orationis.
patri filiꝰ dicere: s oratio filii doctͥna est discipłoꝵ. nec nõ
uenit hora. Hora itaq passionis ad ꝓpinquat. Clarifica filiũ tuũ
id est resurrectionis głam p̾cedat humilitas passionis. ⁊ subsequa:
cito resurrectionis clarificatio. Sequit᷑. Ut filiꝰ tuus clarficet
te. Clarficatio pat̾s et̾na est: nec augeri nec minui porest. Ses
hec cdarificatio ad noticiã di patris ꝑtinet. ut resurrectionis gła
infilio ꝑacta. innotesceret ds pat̾ toto orbi qͥ ante ĩusceis t itũ¬
mod̾o notus erat. lectio.¬
lanfica filiũ tuũ. ut filius tuus cdlarificet te. Quasi dyxisset resus¬
ata me: ut innotescas toto orbi ꝑme. Sequit᷑. Sic̃ dedisti ei po¬
restatẽ om̃is carius. Id est om̃s homines. A purte totũ. caro¬
sepo dedisti ei potestatẽ inquit om̃is carnuis. ita te clanficet
liꝰ. Io est notũ faciat om̃i carni quã dedisti ei. Sic eñ dedisti
ut om̃e qd̃ dedisti. det eis uitã et̾nam lectio.

Expanded text:
otuit silenter haec eadem verba orationis Patri Filius dicere; sed oratio Filii doctrina est discipulorum, nec non et scripta legere. Dixit: Venit hora. Hora itaque passionis appropinquat. Clarifica Filium tuum, id est, resurrectionis gloriam praecedat humilitas passionis, et subsequatur cito resurrectionis clarificatio. Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Clarificatio Patris aeterna est, quae nec augeri nec minui potest. Sed haec clarificatio ad notitiam Dei Patris pertinet, ut resurrectionis gloria in Filio peracta, innotesceret Deus Pater in toto orbe, qui ante in Judaeis tantummodo notus erat. « Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, quasi dixisset: Resuscita me, ut innotescas in toto orbe per me. » Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis. Id est, omrgo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te clarificet Filius; id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti. Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ic est lapis qui reꝓbatꝰ est a uob̾ edificantibꝰ qui factꝰ est in caput
anguli. ⁊ non est in alio aliquo salus. Nlec enĩ nomẽ est aliud sub
celo datũ hominibꝰ: in quo oportet nos saluos fieri. Frã .uiͣ. ł.i.¬
identes autẽ petri constãtiam ⁊ ioħis. comꝑto qd̃ homines
essent sine litt̾is ⁊ idiote: ãnurabant᷑ ⁊ cognoscebãt eos. qm̃ cũ
iħu fuerãt: hominẽq uidentes stantẽ cũ eis qͥ curatꝰ fu̾at. nichil po

Expanded text:
aput anguli et non est in alio aliquo salus nec enim nomen aliud est sub caelo datum hominibus in quo oportet nos salvos fieri videntes autem Petri constantiam et Iohannis conperto quod homines essent sine litteris et idiotae admirabantur et cognoscebant eos quoniam cum Iesu fuerant hominem quoque videntes stantem cu
Abbreviated transcription (Latin):
tere uidet᷑. ad comparationẽ illiꝰ peticionis. quã petere debuit.
sq mͦ nõ petistis quicꝙͣ in nomine m̃o. Uel ita intelligendum łcc̃o.¬
intuitũ erexerant. Qui uero contͣ rationẽ salutis sue petit. non
petit in nomine iħu. lectio.
quie ⁊ diis sequent̾ ait. Pecite ⁊ accipietis. uit gaudiũ ur̃m sit ple¬
lnum. Siguificans quid sit nob̾ petendũ. idesł ut plenũ sit gaudiũ
nr̃m. Unde ait. zaccipietis. Si illa petimꝰ que ad pleuitudinẽ laboꝵ
ꝑtineant. ⁊ gaudioꝵ accipiemꝰ. Plenũ ergo gaudiũ. beatitudiuẽ
perpetue picis appellat. FRã .iĩ. In rogatiõibꝰ. łccio scĩ eu̾geliĩ ẜ.

Expanded text:
 ad comparationem illius petitionis, quam petere debuit. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Vel ita intelligendum intuitum erexerant. Qui vero contra rationem salutis suae petit, non petit in nomine Jesu. Hinc et Dominus sequenter ait: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum, significans, quid sit nobis petendum, id est, ut plenum sit gaudium nostrum: unde ait, et accipietis. Si illa petimus quae ad plenitudinem laborum pertineant et gaudiorum, accipiemus. Plenum ergo gaudium, beatitudinem perpe
Abbreviated transcription (Latin):
suseur.e. est belzebub qͥ do̾ erat acaron. Nam bel quidẽ. ip̃e ẽ lahil.
ebub autẽ musca uocatur. łctio.uiiii.¬
cc uxta quedam mendosa exemplaria. l. litt̾a uł .d. infine est no¬
muis lag meu.b. Belxebub engo. luhal muscatum. id ẽ uir inuscibꝵ.
sue habers muscas int̾pretat᷑. Obsordes uidelicet. immolaticii cruo¬
nl. ꝯcusꝰ sp ucissimo ritu. ł noĩe pͥncigẽ demonioꝵ cognominaluat.

Expanded text:
ssent. Ideo in Beelzebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem, musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
ns uñ simul ⁊ redemptionis nr̃e dona. plgio sermone describit.
si hanc latius ꝑ tractare uelimus. gratiorẽ guã in litt̾a fructũ spiti¬
tali sensu inditum ẽẽ comperimꝰ. Sermo tenĩ dĩ aromatũ more
quo subtilius. qͣi terendo ⁊ cernendo discutitꝰ. eo maiorẽ interne
ingalileã. in montẽ quẽ constituerat illis iħs: ⁊ uidentes eũ atoraue

Expanded text:
nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et viden
Abbreviated transcription (Latin):
ciangelii nõ dictando s collequendo edisseram. Sicq excipiãt᷑
it loquim. quia collocutionis uox corda torpentia plusꝙͣ sermo
lectionis excitat᷑. ⁊ qͣi quadũ manu solucitudinis. ut euigilẽt
pulssat. Ec uidem ad hoc opus me sufficere posse nõ uideo. s tamẽ
nirs quas imꝑicia denegat. cariias ministrat. Scio nãq qͥ dix̃.
ren os tuũ. ⁊ ego ad implebo illud. Bonũ eigo opus nb̾ fr̃s km̃i in
rtoliuitades sit̾. nam ex diuino adiutorio. crit inꝑfectione. Dat lo¬
quendi ausum. etiã resurrectioius dũce tanta sollempnitas.
quia ⁊ indignũ ualde est: ut eo die laudes debitas taceat liugua
anis. quo uidelicet die. caro resurtexit auctoris. lectio.

Expanded text:
angelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
e homine quẽ dũs illuminauit. qui cecus fuit natꝰ. plixa la tio
recitata ẽ. Qa si uniu̾sa ꝑ tractare conem᷑ ꝓ sui dignitate. licit
ualemꝰ singula consicłantes. nõ sufficit dies. Ero inde peto ⁊ amoneo
carctatẽ ur̃am.: ut inhis que aꝑta sũt sermonẽ ur̃m nõ tequiuati
nam numis longũ erit in singulis cõmorari. Breuit᷑ ergo eci huiꝰ
oꝑa ⁊ uer̾ba sunt. Oꝑa qi facta sunt: uerba q signa sunt. Si qus
significet hoc qo factũ est cogitemꝰ. genus humanũ est ille ceciõ.

Expanded text:
 Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus era et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
desepulchro resurgere. putauerũt se spm̃ uidere. Eit or iste apłoꝵ.
lata est manicheoꝵ. Solent autẽ quando illis ħ obiciunt᷑. ita res¬
pndere. Quid mali credimꝰ. quia xp̃m deũ credimꝰ : Sp̃m fuisse
aiduꝰ. cariie nõ credimꝰ. Melior est sp̃s quã caro. Qs̃ melius ẽ cre¬
dimus. qd̾ detius est: credere nolunius. fͣ.iii. łccio sc̃i euã gelis¬

Expanded text:
de sepulcro resurgere, putaverunt se spiritum videre. Error iste apostolorum secta est Manichaeorum. Solent autem quando illia haec objiciuntur, ita respondere: Quid mali credimus? quia Christum Deum credimus, spiritum fuisse credimus, carnem non credimus. Melior est spiritus quam caro. Quod melius est credimus, quod deterius est credere nolumus. Si nihil mali est
Abbreviated transcription (Latin):
quia disperiit. uulpes ambulauerunt in eo. Tu autẽ domine in¬
ecernũ ꝑmanebis. soliũ tuũ in generatione ⁊ generationem.
Quare in ꝑpetuũ obliuisceris nr̃i. ⁊ dereliques nos in longitudie
aierum: Conuerte nos domine ad te. ⁊ conuertemur. Innoua
dies nr̃os. sic̃ a principio. Sed proiciens reppͥulisti nos: iratꝰ

Expanded text:
quia disperiit: vulpes ambulaquia disperiit: vulpes ambulaaeternum permanebis, solium tuum in generationem et generationem: Quare in perpetuum oblivisceris nostri? derelinques nos in longitudine dierum? Converte nos, Domine, ad te, et convertemur: innova dies nostros, sicut a principio. Sed projiciens repulisti nos, iratus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Hereditas nr̃a uersa est ad alienos. domiꝰ nr̃a ad extra¬
neos. Pupilli facti sumꝰ absq patre. matres ur̃e qͣi uidue. aquã
nrãm peccunia bibimus. ⁊ ligna ur̃a precio comparauimus.
mus manũ. ⁊ assyriis ut saturaremur pane. Patres nr̃i pecca¬
uerunt ⁊ nõ sunt: ⁊ nos iniquitates eoꝵ portauimꝰ. Serui do¬
minati sunt nr̃i. ⁊ nõ fuit qui redimeret de manu eoꝵ. In aĩabꝰ¬
nris afferebamꝰ panẽ nobis. afacie gladii in deserto. Pellis nr̃a
quasi clibanus exusta est: a facie tempestatum famis. Muliere
n sẏon humiliauerunt. uirgines inciuitatibꝰ iuda. Principes ma¬
nu suspensi sunt: facies senum nõ erubuerunt. Adolescentibꝰ
inpune ab usi sunt: ⁊ pueri in ligno corruerunt. Senes de por¬
ns defecerunt. iuuenes de choro psallentiũ. Defecit gaudiũ cor¬
as nostri. uersus est inluctum chorus nr̃. Cecidit corona capi¬
ns nostri. ue nob qͥa peocauimꝰ. Propterea mestum factum est

Expanded text:
domus nostrae ad extraneos. Pupilli facti sumus absque patre, matres nostrae quasi viduae. Aquam nostram pecunia bibimus: ligna nostra pretio comparavimus. mus manum, et Assyriis ut saturaremur pane. Patres nostri peccaverunt, et non sunt, et nos iniquitates eorum portavimus. Servi dominati sunt nostri: nonostris afferabamur panem nobis: a facie gladii in deserto. Pellis nostra quasi clibanus exusta est: a facie tempestatum famis. Mulieres in Syon humiliaberunt: et virgines in civitatibus Juda. Principes manum suspensi sunt: et facies senum non erubuerunt. Adolescentibus impudice abusi sunt: et pueri in ligno corruerunt. Senes de portis defecerunt: et iubenes de coro psallentium. Defecit gaudium cordis nostri versus est in luctu corus noster, cecidit corona capitis nostri: ve nobis quoniam peccabimus. Propterea mestum factum est
Abbreviated transcription (Latin):
doleres. Infirmatꝰ enĩ es: s ꝓpt̾ pecc̃a nr̃a. Non qͥa tͥ illa ifirmitaᷤ
erat exparte assumpta: s ꝓ me suscepta. Ectio
uid mͥ proderat ut etudicio pacis nr̃e eẽt inte. ⁊ liuore tuo ulcera
nñ sanares: S quid mirũ ꝑ om̃ibꝰ doluit. qui ꝓ uno fleuit: Qͥd
mitum si moriturꝰ ꝓ om̃ibꝰ tedeat. qͥ lazarũ resuscitaturꝰ illacͥmat:
s ibi pie sorons lacruns ꝓcõmouet᷑. qr mentẽ humanã tangebãt.
i iꝑs alto oꝑat᷑ affectu. ut qr in carne sua pecc̃a nm̃ łccio¬
ꝑtnchit: merorẽ quoq aĩe nr̃e. sue auime meror aboleret. Et
fortasse ideo tristis est: qr post ade lapsum. tale tansitũ nob̾ erat.
e hoc scło recendũ. ut mori ẽẽt necesse. Ds̃ cũi mortẽ nõ fecit.
uec letat᷑ inꝑditione uiuoꝵ. ideo fastidit qd̾ ip̃e nõ fecit. Fuͣ.¬

Expanded text:
pter peccata nostra, non quia tibi illa infirmitas erat ex patre adsumta, sed pro me suscepta, quia mihi proderat ut eruditio pacis nostrae esset in te et liuore tuo uulnera nostra sanares. sed quid mirum si pro omnibus doluit qui pro uno fleuit? quid mirum si moriturus pro omnibus taedeat, qui Lazarum resuscitaturus illacrimat? sed et ibi piae sororis lacrimis commouetur, quia mentem humanam tangebant, et hic alto operatur affectu, ut quia in carne sua peccata nostra perimebat, maerorem quoque animae nostrae suae animae maeror aboleret. et fortasse ideo tristis est, quia post Adae lapsum tali transitu nobis erat ex hoc saeculo recedendum, ut mori esset necesse: deus enim mortem non fecit nec laetatur perditione uiuorum et ideo fastidit quod ipse non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ante quinq dies pasche uenire uoluit. sic̃ ex ioħis euangelio didicimꝰ:
ut etiam ꝑ hoc ostenderet. se esse agnũ immaculatũ: qui pec̾ca tolłet
mundi. Agnꝰ quippe paschalis. cuiꝰ immolatione ppłs isrł est: ab egyp¬
tia setuitiue liberatus. ante quinq dies pasche. id est quarta decima
lia ad uosꝑũ iussus est. inmolari. Significans eũ qͥ nos suo sangiuĩe
redempturꝰ. ante quinq dies pasche: id est hodierno die magno pre¬
Quiĩta demũ ꝑ acta die. ubi uetens pasche sacramenta accenus ob¬
seruata cõsumauit: ac noui deiniceps obseruanda discipul sacramẽta
radidit. egressus ĩ montẽ oliueti tentus est a uideis. ⁊ mane crucifixꝰ.
Iỹa nos die. ademoniaca dominatione redemit: qua antiquus ille he¬
breorum ppłs. ꝑ immolationẽ agni: iugũ egyptie seruitutis abiecit. E rgo
dñs mstar agui paschalis. ante quinq dies quã pati inciperet: locum
passionis adiit. ut se insinuaret esse illũ: de quo p̾dix ysayas. Sic̃ oiuis

Expanded text:
Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id  jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praeQuinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ cõmendauit fidei nr̃. Et eñ semꝑheo ait dictis. ⁊ factis sus:
ut ds crederet᷑: homo. Dẽ qui nos fecit. homo qͥ nos creauit. Deus cũ
patre semꝑ. homo nob̾ ex tempore. lectio.
on ciũ quereret q̃. fecerat: nisi fieret ip̃e qd̾ fecenit. Uerum ħ memẽtote.
de cordibꝰ nr̃is nolite dimittere sic ẽẽ xꝑm hominẽ factũ: ut destite̾t
cocisus est: s qm̃ fut᷑a erant membra eiꝰ. id est fideles eiꝰ. qͥ nõ habe¬
rent illã potestatẽ quã habebat ip̃e dñs ñr: qd̾ latebat qd̾ se tãꝙͣ
ue occideretur occultabat. hoc iudicabat factura ẽẽ membra sua.
in qͥbꝰ uuq mẽbͥs suis ip̃e erat. Non eni xp̃s in capite. ⁊ nõ in corpore¬

Expanded text:
urimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit ccisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tus inciepauit. sacre scripture misteria que de se ip̃o erant aptus.
tamie᷑ q achue in eoꝵ cordibꝰ ꝑegrinus erat a fide. ire se londe
fueit. fingere namq componere aicimꝰ. Unde: compolites
luti. figulos uocamꝰ. Nichil ergo simplex ueritas ꝑdͥupplc aus
focit: s talem se eis exhibiut in corpore. quał apuo ales ent ̃ t
ut regrinũ amare poriussent. lectio.

Expanded text:
s increpavit, Scripturae sacra mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen qui adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, ire se longius finxit; fingere namque componere dicimus, unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore, qualis apud illos erat ut peregrinum amare potuissent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ti homines cogitabãt quomͦ nocerent ut ꝑderent. quã quomͦ
si consulerent ne ꝑirent. Et tamẽ timebãt: ⁊ qͣi consulebãt. Di¬
cebant enĩ quid facimꝰ : quia hic homo multa signa fac̃. Si di¬
nittimꝰ eum sic : om̃s credent in eum. ⁊ uenient romani: ⁊ tol¬
lent nostrum locum ⁊ gentem. łctio.¬
emporali ꝑdere timuerũt. ⁊ uitam et̾nam nõ cogitauerũt: ac sic
uirumq ãmiserũt. Nam ⁊ romani post diũ passionẽ. ⁊ głifica¬
tionem: tulerũt eis ⁊ locũ ⁊ gentẽ. expugnando⁊ tranfferendo.
⁊ illdo̾ consequit᷑. qd̾̃ alibi dictũ est. filii autẽ regni huiꝰ. ibũt in te

Expanded text:
ti homines cogitabant quomodo nocerent et perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent, et tamen timebant et quasi consulebant. Dicebant enim: « Quid facimus, quia hic homo multa signa facium sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timuerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et illud eos sequitur quod alibi dictum est, Fil
Abbreviated transcription (Latin):
muntur. no illicore uenduint᷑. Expulit tamẽ ⁊ nõ est passus domũ
orationis. fieri domũ negociationio. Si negociationis domus non
aebet fieri domꝰ di. potationis debet fieri: Hłos at qñ ista dicini. stui¬
auit teutibꝰ siuis adu̾sũ nos: ⁊ consolat᷑ nos psalmꝰ quẽ audistis. Pri
latur serino ip̃i. Congirgata sunt inquit in me flagella. ⁊ nescierũt.
logelat est xpo. flagellis uideoꝵ. Nagellatꝰ blasphemiis falio xa
ips aduiuat. Ego aũt cũ ni molesti ẽent. induelum me clicio. ihuilia

Expanded text:
muntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus qulatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me
Abbreviated transcription (Latin):
me cerectati arbitror: hoc tue ꝓuitibꝰ expositurii año aduuuarte
policrsr. Piat uloubio eñ nõ srustia facicbõt illa mitacula: ⁊ alicͥo
nosꝰ petetna salute figuratunt: Ictio .ñ.¬
an salus corcpons que tealita ÷̃ homini Quanti tp̃ns fuit: Que et
etũ uita nra dic̃ sc̃a scuiptura. uapor est inquit ad modicũ parens. ⁊ de¬
inceps extͥmm abit᷑. Qo engo illiꝰ hominis corpori: ad tempꝰ rllra
E tanttas. recuita est nõ nulla uapori auiturnitas. Nõ itaq ald̃¬
ꝓ magno habendũ est uana s̃alus hominis. i eũ ͥn geli¬

Expanded text:
ino adjuvante, polliceor. Procul dubio enim non frustra fiebant illa miracula, et aliquid nobis pro aeterna salute figurabant. Nam salus corporis quae reddita est homini, quanti temporis fuit? Quae est enim vita vestra, dicit sancta Scriptura? Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus reddita est sanitas, reddita est nonnulla vapori diuturnitas. Non itaque pro magno illud habendum est: Vana salus hominis . Et il
Abbreviated transcription (Latin):
e ip̃m insinuat istũ cibum: qd̾ insequentibꝰ illucescet. Quẽ ep̃i.¬
filiꝰ hominis dabit uob̃. Expectas credo iteiũ pane madutare.
terũ aiscunibẽ. iterũ saginari. s dixat cibũ nõ qua pet. sa q pra¬
unde quibiberit. amplius nõ saciet: Nam de hac aqua q̃ ditert.
isura sitim corporis: que labore anmendi fatigabatur. Sie uteer
hiuis emodi sermocinationes ꝑuenit᷑ ad potũ spũalem: ommino

Expanded text:
enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permaunde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberitn passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino
Abbreviated transcription (Latin):
rpsum. Eta s̃. Medicus est. q omĩa ꝑip̃m restaurata õ.: in celis
in t̾ta. Er sede so p̃o testat᷑. N on habent opuo sani medioo sed
sabntarioi: diccaimꝰ ⁊ quo utatur genere medicandi. Ereterieno.
uoit cecĩ a uatiuitate. ⁊ ex piit int̾ram ⁊ fec lutũ de sputo. lini¬
int̾pretat᷑ missus. Abiit engo ⁊ lauit.: ⁊ uenit uidens. Qicmon

Expanded text:
psum facta sunt. Medicus est, quia omnia per ipsum restaurata sunt in coelis et in terra. Et sicut de se ipse testatur: Non habent opus sani medico, sed, dicamus et quo utatur genere medicandi. « Praeteriens vidit caecum natum a nativitate, exspuit in terram, et fecit lutum de sputo, liniinterpretatur missus. Abiit erg
Abbreviated transcription (Latin):
ple autẽ respondens: ait illis. Quare uos transgredimini man¬
datũ dĩ. ꝓpt̾ traditionẽ urãm : Falsam calumpniã. uera respon¬
sione confutat. Cum inquit. uos ꝓpt̾ traditiones hominii p̾cepta di
uogligitis: quare discipłos m̃os arguendos creditis. qd̾ senioꝵ uissa
officĩs defferendis. quantũ in elemosinis ac munerã oblatione
senitur. Honora inquit aplõ uiduas. quȩ uere uidie sũt. Hic honor
domĩ intelligitur. Et in alio loco. Presbit̾i duplici honore honorãdi¬
sunt. maxime qͥ laborant in ũbo ⁊ doctrina di. Et ꝑ hoc mandatũ

Expanded text:
pse autem respondens, ait illis: Quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram? Falsam calumniam vera responsione confutat, cum, inquit, vos propter traditionem hominum praecepta Domini negligatis, quare discipulos meos arguendos creditis, quod si morum jussa officiis deferendis, quantum in eleemosyna ac munerum collatione sentitur. Honora, inquit Apostolus, viduas, quae verae viduae sunt . Hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi maxime, qui laborant in verbo et doctrina Domini . Et post hoc mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ ⁊ ioħs cõmemorare. sic loquens. Cum eẽt ergo sero.
die illo una sabbatoꝵ: ⁊ fores essent clause. ubi erant discipuli
nob̃. Et cet̾a. Etd̃ aũt d̾icit ioħs nõ cũ illio fuisse tũc apłm thoman:
cum scãm luchani duo illi quoꝵ erat unus cleophas: regressi ihe¬
nisalem: inuenerunt congregatos undecĩ. ⁊ eos qͥ cum ip̃iᷤ ernt.
ploubio intelligendum ẽ: qõ inde thomas exierit. ante quam eis
dis hec loquentibꝰ appareret. Eccio.¬
onturbati uero ⁊ conterriti. existiabant se sp̃m uidere. Nid̃
heretici manichei de xp̃. suspicant᷑ ⁊ credunt. qͥa nõ erat uera
caro. s sp̃s erat. Hec pͥma cogitatio surrexit in cordibꝰ apłoꝵ. Et al
quide manichei. nũꝙ̃ credũt ihm fuisse honunẽ. discipłi aũt noue¬
uit hominẽ. cum quo tanto tp̃re fuerant conuersati. łctio.¬
ed postea quia mortuus est qõ nouerant. quando crederẽt hoc

Expanded text:
itur et Joannes commemorare sic loquens: Cum esset ergo sero die illo una Sabbatorum, et fores essent clausae, ubi erant discipuli tibus narrat. quod autem dicit Iohannes non cum illis fuisse tunc apostolum Thomam, cum secundum Lucam duo illi, quorum erat unus Cleopas, regressi Hierusalem inuenerint congregatos undecim et eos qui cum ipsis. erant, procul dubio intellegendum est, quod inde Thomas exierit, antequam eis dominus haec loquentibus appareret. Hionturbati vero et conterriti existimabant se spiritum videre. Quod haeretici Manichaei de Christo suspicantur et credunt, quia non erat vera caro, sed spiritus erat, haec prima cogitatio surrexit in cordibus apostolquidem Manichaei nunquam credunt Jesum fuisse hominem. Discipuli autem noverant hominem, cum quo tanto tempore fuerant conversati. Sed posteaquam mortuus est, quod noverant, quando crederent hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et eiecit uide dño om̃s qͥ sua querelintt. qͥ ad nundinas uenerant
⁊ que ibi uendebant illi que opus habebant homines ĩ sacrificio illi
tpris. H ouit eñ kartas ur̃a. qd̾ sacrtficia illi ppło ꝓ eiꝰ carnaltate⁊
corde at hues lapdeo tala data sũt: quibꝰ teneret᷑ ne in ydolatria de¬
flueret ⁊ unmolabant dͥ sactificia: oues boueo. ⁊ columihis. Nostis

Expanded text:
et ejicit inde Dominus omnes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola defluer
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ d̾ t̾ra. ⁊ uinũ letificet cor hominis. Ut exilaret faciem ĩ olco.
⁊ panis cor hominis confirmet. Saturabunt᷑ ligna campi.⁊ cedri
libani qͣs plantauit. illic passeres nidificabunt. Herodii domaꝰ dux
⁊ eorum: montes excelsi ceruis: petra refugiũ herinaciis. Fecit
lunã intpĩe: sol cognouit occasum suũ Posiusti tenebras ⁊ fc̃a
ẽ nox : in ip̃a ꝑtransibunt om̃s bestie silue. Catuli leonũ tugiẽ

Expanded text:
 vinum laetificet cor hominis. Ut exhilaret faciem in oleo, et panis cor hominis confirmet. Saturabunt ligna campi, et cedri Libani quas plantavit, illic passeres nidificabunt. Herodii domus dux est eorum, montes excelsi cervis, petra refugium erinaciis. Fecit lunam in tempora, sed cognovit occasum suum. Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes b
Abbreviated transcription (Latin):
accensiᷤ sententia excomunicationis percellas Si uero clerici
hes canonici negulaneꝰ seu moͣchi fuerint, eos appellafiõe ne¬
mota officio beneficioq suspendas neutram uesaxaturꝰ sẽtentiã
donec p̾dictiꝰ fratribuᷤ plenarie satisfaciant. et taz laici ꝙ̃ cł̾ies
seculaineᷤ qui puouiolenta manu̾ũ iniectione anathemaliꝰ uin
p̾dictorum frm̃ uł hominũ suorũ ꝑ uiolentiam detenta fuerint̃
ꝙ diu ibi sũt int̾dicti sententis supponas Wał laterãn in ͦ¬

Expanded text:
accensis sententia excommunicationis percellas. Si vero clerici accensis sententia excommunicationis percellas. Si vero clerici vel canonici regulares seu monachi fuerint, eos appellatione remota ab officio beneficioque suspendas, neutram relaxaturus sententiam, donec praedictis fratribus plenarie satisfaciant; et tam laici quam clerici saeculares qui pro uiolenta manuum iniectione anathematis uincpraedictorum fratrum uel hominum suorum per uiolentiam detenta fuerint, quandiu ibi sunt, interdicti sententiae supponatis. Datum Laterani,
Abbreviated transcription (Latin):
En absꝙ dolore cordiꝰ et plutĩa turbahione didreuus qd̾
ita in plerisꝙ partibuꝰ eeclesiastica censura dissolut
mulefactoribuꝰ suiꝰ inuiria sustineant et rapina᷑: dus hix mue¬
nitur qui cõgrua illiꝰ protectione subueniat. et pro fouenda pau¬
pecũ innocentia se murũ defensiõis opponat Specialiter aãt
ordiniᷤ tam de frequentibꝰ Iniuuiꝰ ꝙͣ de ipꝰ quotidiano defectu
usticiȩ cõquerenteᷤ: fratnitatem futis literis petierũt apłici
excitati ut ita uez eis in tribulationbus suiꝰ contua malefae¬
toneᷤ eonus prompta debeaꝰ magnanimifate consurgere. qd̾
ab angustiiꝰ quas sustinent et pressurii s tuo possint presidio
citos pcrpim q qͣts illos qui possessioneꝰ nel neꝰ seu domoᷤ pͥdic¬
torum fũm uł hominũ suorus irreuerenter inuaseemt. aut
et iniuste definuerint quȩ predichꝰ frĩbꝰ ex testamento dec¬
quere monitione prȩmissa. si laici fuerint publice candelis

Expanded text:
n absque dolore cordis et plurima turbatione didicimus quod ita in plerisque partibus ecclesiastica censura dissoluitur malefactoribus Suis iniurias sustineant et rapinas dum uix inuenitur qui congrua illis protectione subueniat et pro fouenda pauperum innocentia se murum defensionis opponat. Specialiter auteordiusticie conquerentes uniuersitatem uestram litteris petierunt apostolicis excitari ut ita uidelicet eis in tribulationibus suis contra malefactores eorum prompta debeatis magnanimitate consurgere quod ab angustiis quas sustinent et pressuris uestro possint presidio cipimus, quatinus illos, qui possessiones, uel res, seu domos predictorum fratrum, uel hominum suorum irreuerenter inuaserint, aut ea iniuste detinuerint, que predictis fratribus ex testamento decquere, monitione p
Abbreviated transcription (Latin):
dicti sẽtentiaiꝰ contrͣ ea quȩ uobis sũt ab apłicͣ sede cõ¬
cessa ꝓmulgent Nulli gͦ oĩo hominũ liceat hanc
paginas nr̃e inhibitionis infringere hł ei auisu temecͣriᷤ

Expanded text:
dicti sententias contra ea, que uobis sunt ab apostolica sede condicti sententias contra ea, que uobis sunt ab apostolica sede concessa, promulgent. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc paginam nostre inhibitionis infringere, uel ei ausu temerario
Abbreviated transcription (Latin):
Abbati cisterciensi. et uniuersi ᷤ coabbalibus eos
et frebꝰ sub eodes ordine deo deseriientibꝰ salute et apłicãs
benedictionez¬
Num orcdins ur̃i generosa plantalio maltȩ re¬
religionis et honestatis flores ei fruetꝰ ꝓtulerit effuso
longe lateq saudabiliꝰ eou̾sabionis odore apłicȩ sedis auc¬
toritus considexans ꝑ marthȩ sollicitudinez prouidẽdum
ẽe marie quieti ut orͦantis mariȩ suffragñs sabagenti᷑ mar¬
thȩ sollicitudo ministenii Iuuaretur: ne alicuiꝰ femerita¬
tis meucsuꝰ sc̃tẽ cõu̾satiõiꝰ ocũ ꝑturbaret. erdinez ip̃m
et priuilegns et no nullis indulgentiis specialis gr̃ȩ prȩro¬
gatiua muniuit Nos aut̃ qͥ lalutiferͣ comoda ur̃a be¬
nigno fauone ꝓseqͥmua tranquillifat ur̃e libenfer put
pollumꝰ ꝓuidemꝰ auetoritate pñtiuz inhibentes ne
legati sedis apłicȩ sinespeciali manclato nr̃o in uoꝰ exco
munictioniᷤ uł suspentioniꝰ et in monasteria ur̃a inter¬

Expanded text:
us eius et fratribus sub eodem ordine deo seruientibus salutem et apostolicam benedictionemCum ordinis uestri generosa plantatio multe religionis et honestatis flores et fructus protulerit effuso longe lateque laudabilis conuersationis odore, apostolice sedis auctoritatas considerans, per Marthe sollicitudinem prouidendum esse Marie quieti, ut orantis Marie suffragiis satagentis Marthe sollicitudo ministerii iuuaretur, ne alicuius temeritatis incursus sancte conuersationis otium perturbaret, ordinem ipsum et priuilegiis et nonnullis indulgentiis specialis gratie prerogatiua muniuit. Nos autem, qui salutifera commoda uestra benigno fauore prosequimur, tranquillitati uestre libenter, prout possumus, prouidemus auctoritate presentium inhibentes, ne lmmunicationis uel suspensionis, et in monasteria uestra inter
Abbreviated transcription (Latin):
cistercieñ ordĩ salutẽ et apłicam benedictionem
olim duxerit statũedus ut exempli quãsticũq gau¬
deunt lib̃lnte nichilominꝰ tñ ratione delicti leu c̾otractus
auis rei cde qͣ contrͣ ipso̾ agitur rite possint cora locorũ orde¬
nariiꝰ cõueniri et illi quo ad hoc suã in ipsoᷤ uirisdictiõẽs

Expanded text:
cesis, salutem et apostolicam benedictionem.cessor noster, olim duxerit statuendum ut exempti, quantacumque gaudeant libertate, nichilominus tamen ratione delicti seu contractus, aut rei de qua contra ipsos agitur, rite possint coram locorum ordinariis conveniri, et illi, quoad hoc, suam in ipsos jurisdictionem,
Abbreviated transcription (Latin):
cistercĩeñ ordiniᷤ salufes et apłicam benedictione
hesanro yfutum sic p̾clara ut̃a religio suũ semper
astrinxit affectũ qd̾ habetur et in cõspectu regis eferni
placita et ĩ oculiꝰ hominũ gratiosa Apsa qͥdes ut colũba
miliꝰ et humiliꝰ et electa dñi speciasiꝰ pulera ꝑ fotũ ałpi¬

Expanded text:
Cisterciensis ordinis salutem || et apostolicam benedictionem. Thesauro virtutum sic preclara vestra religio suum semper astrinxit affectum, quod habetur et in conspectu regis eterni placita et in oculis homi||num gratiosa, ipsa quidem ut columba mitis et humilis et electa domini specialis pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
nenfes ut si aliqͥd cõtrͣ stafufũ hm̃oi a qͥquã propria exti¬
terit lemeritute p̾sũptũ silirritu ef ĩane, et si forte alique
siñe ĩ uoꝰ occaliõe hm̃or platę fuerĩt nullũ robur optineãt᷑
firmitatiꝰ mãdato sedis apłicȩ sc̃ꝑsaluo Nuilli gͦ o̾iõ

Expanded text:
nentes ut, si aliquid conentes ut, si aliquid coterit temeritate presumptum, sit irritum et inane, et si forte alique sententie in vos occasione huiusmodi prolate fuerint, nullum robur obtineant firmitatis, mandato
Abbreviated transcription (Latin):
mibasiꝰ excludenꝰ uagisantibuꝰ illis qui pafne sollicitudĩ
in eagerũt officiũ. qd̾ ibide nallȩ possint uifiorũ spine
succressere sed ipsa florũ honotiꝰ et frucfiũi honestatis
ĩmarcessibili polseat ub̃tate Propter hũe eteñ sete ope¬
rasioni effectũ nũꝙͣ ordo ur̃ officio alienȩ bisifationi:
uel correctioniꝰ indiguit sed de ipło aliqͥbꝰ ałiis reform̃tioi
beneficiũ ex prouidenfia sedis apłio iam ꝓuenit Cũ ittiq
nos qui ex hm̃oi birfuosiꝰ actibꝰ spũ in dño exulfamus csatiᷤ
agnoscͣmuꝰ indicii ᷤ dictũ ordinem ẽe aliis rectȩ bitȩ specu¬
lum ei salusifere couersalioniᷤ exepsum qd̾ ipse sicut olis
sic es in posterũ ab eiusdes dũfaxat abbatibuꝰ ac mõchiꝰ
idoneis quoᷤ uos filii abbafeᷤᷤ ad hoc prouidentiꝰ deputãdos
et a nullo asio uisitari possif aut corrigi aucforifate presen¬
tiũ duximꝰ stafuendũ eadez aueforifate niche sominꝰ decer¬

Expanded text:
llis qui paterne sollicitudinis in ea gerunt officium, quod ibidem nulle possint viciorum spine sue crescere, sed ipsa florum honoris et fructuum honestatis immarcessibili polleat ubertate ; propter hunc et enim sancte operationis effectum, numquam ordo vester officio aliene visitationis vel correctionis indiguit, sed de ipso aliquibus aliis reformationis beneficium ex providencia sedis apostolice jam provenit. Cum itaque nos, quiagnoscamus indiciis dictum ordinem esse aliis rectae uitae speculum et salutiferae conuersationis exemplum, quod ipse, sicut olim sic et in posterum, ab eiusdem dumtaxat abbatibus ac monachis ydoneis, quos uos, filii abbates, ad hoc prouidentes deputandos, et a nullo alio, uisitari possit aut corrigi, auctoritate praesentium duximus statuendum; eadem auctoritate nichilominus decer
Abbreviated transcription (Latin):
lanfur Ro cõsecrasionis  ero altariũ sue gro oleo
scco ł quosib asio ecclesicaistico saomento nullꝰ a uobi sub
obfentu cõsuefudmis uł alio modo quicꝙͣ audeas extorq̃re
secd hec sĩa gratiꝰ uobis ep̃s clyocesanꝰ impendas Altoqiũ
siceat uobis quẽcũꝙ maluerifis cafholicũ ciuidire ãfistifez
gx̃am et cõmunionẽ apłicȩ sediꝰ habentez. qui nr̃a fretuᷤ¬

Expanded text:
ue pro oleo sancto uel quolibet alio ecclesiastico sacramento nullus a uobis sub obtentu consuetudinis uel alio modo quicquam audeat extorquere sed hec omnia gratis uobis episcopus diocesanus impendat, alioquin liceat uobis quecumque matueritis catholicum adire antistitem gratiam et communionem apostolice Sedis habentem qui n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrohibemꝰ ne asiquis monachꝰ sitie cõuersus sub ꝓfelliõe
ur̃e cdomꝰ aistrictuᷤ sine licẽtia et consensu abbati᷑ et ma¬
ioris parfiᷤ capitul ur̃i ꝓ nliquo fide iubeat uł ab aliqͥ
pecuniã mufuo accipiaf ultra p̾ciũ capituh ur̃ĩ pnoui¬
denfia constifufu neli propter manifestã domꝰ br̃ẽ ufi
sifafez Ed si forte facere p̾sumpserit nõ feneafur eõ¬
uẽt pro his aliquafenꝰ respondere Isicifũ p̾ferea
sit uobis in causiᷤ propriiᷤ siue cuules siue criminasez
cõfinẽaif questiões frm̃ ur̃orũ testimoniis uħ ne pro defec¬

Expanded text:
quis monachus siue conuersus, sub Professione uestre domui astrictus, sine consensu et licentia abbatis et maioris partis capituli uestri pro aliquo fideiubeat uel ab aliquo pecuniam mutuo accipiat, ultra summam capituli uestri prouidentia constitutam nisi proptesi facere forte presumpserit non teneatur conuentus pro his aliquatinus respondere. Licitum preterea sit uobis in causis propriis siue ciuilem siue criminalem contineant questionem fratrum uestrorum testimoniis uti ne pro defec
Abbreviated transcription (Latin):
Um p̾fer pauꝑes uictũ ur̃m oĩãi bona ur̃a hospita¬
litass et alii pii  oꝑibu᷑ officiosissie sint exposita satr̃ thu¬
mane asiis auferri uidetur egeniꝰ quicqͥd a uobiꝰ uiolẽ¬
tia uł ingenio exforq̃tur Nec qͥa dñs maniũt urarũ
opibꝰ benedicenꝰ uiaficũ ꝑegrinafiõis ur̃e quãfomagi

Expanded text:
um preter pauperem uictum uestrum omnia bona uestra hospitalitati et aliis piis operibus officiosissime sint exposita, satis inhumane aliis auferri uidetur egenis, quicquid a uobis uiolentia uel ingenio extorquetur. Nec, quia dominus manuum uestrarum operibus benedicens uia
Abbreviated transcription (Latin):
aibbal cilłen eiusq coabbalibꝰ et cõuẽtibꝰ uniuersi
cilłciẽn ordiniꝰ salutem et aplicam benedictionem¬
Eritiᷤ ur̃ȩ sacrȩ religioni᷑ inducimur ut fauo¬
riᷤ benigni gr̃a uoꝰ iugiter ꝓseqͣmur led in
hiis p̾cepue que noscũtur ad cultum diuini nominis
ꝑfinere Cum ittiq sicut lecta corã nobi᷑ uniu̾sittliꝰ
ur̃ȩ pelilio confinebat monachi ordiniꝰ ur̃i ab instilu¬
tione ipsiuᷤ solil sint a p̾atiꝰ eccłiarũ sine aliqua
examinatione ad ordineᷤ ꝓmouteri noꝰ deuotionis
ur̃e p̾cibuꝰ inclinah ut hoc ipsũ circͣ mo̾cho eiusdes
orcliniꝰ eis dũfaxat excepsis in quibuꝰ fuerit notorũt
crime uł enorme corporiᷤ uilium a p̾latis eiscdem
perpetui ᷤ temꝑoribuᷤ obseruetur auctoritate apłic̃
duximcᷤᷤ staluendum Nulli gͦ omnino hominũ
liceat hanc paginam nr̃e cõcessioniᷤ infringere uł¬

Expanded text:
usque coabbatibus et conuentibus uniuersis Cisterciensis ordinis salutem et apostolicam benedictionemMeritis uestre sacre religionis inducimur, ut fauoris benigni gratia uos iugiter prosequamur, sed in hiis precipue que noscuntur ad cultum diuini nominis pertinere. Cum itaque, sicut lecta coram nobis uniuersitatis uestre petitio continebat, monachi ordinis uestri ab institutione ipsius soliti sint a prelatis ecclesiarum sine aliqua examinatione ad ordines promoueri, nos deuotionis uestre precibus inclinati ut hoc ipsum circa monachos eiusdem ordinis, eis crimen uel enorme corporis uitium, a praelatis eisdem perpetuis temporibus obseruetur, auctoritate praesentium duximus statuendum. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae constitutionis infringere
Abbreviated transcription (Latin):
i dño silii ur̃is iulli ᷤ pollusasionib grato concurrenfes al
sensu ões lib̃tates et mmunifates e p̾decessotibus nc̃is roma¬
nis ponfificibus. siue ꝑ pruulegia seu alias indusgenfias
ordini ur̃o cõcessas: nec nõ lib̾tates et exemptiones secusariũ
exactionũ a regibus et princip̃ibꝰ uł alni ᷤ xp̃i fidelibus

Expanded text:
onibus grato concurrenres sic assensu, omnes libertates et immunitates a predecessoribus nostris Romanis pontificibus siue per priuilegia seu alias indulgentias, ordini uestro concessas necnon libertates et exemptiones secularium exactionum a regibus et principibus
Abbreviated transcription (Latin):
cõ difionis habench sed potiꝰ meliori: cã no nisi
uuss parasis cȩlestiꝰ gr̃ȩ oleũ ifũdatiu qd̾ ꝓauꝑis
uoientes eo uoᷤ de spͥcih gr̃a fauorabisis cõfouere quo
exinde alli propesiꝰ cõplacere noꝰ credim.⁊ qui qd̾ sni
leuotiõĩs ur̃e p̾cibus inclinah auctoritate uohiꝰ pre¬
sentius indulgem Ine aplicȩ sedis legasi ꝓcurͣfiões
pecuniarias a monasteriiᷤ urĩs exigere uel extorq̃re
p̾sumãt sed cũ ad domoᷤ ur̃as accesserinf sine car¬
niũ esu cibi s regularibus sint contenti Nulli gͦ
õnino hominũ liceat hanc pagina nr̃e cõcelliõis
intringere uł e aulu temerario contraire Se qui ᷤ

Expanded text:
habendi, sed potius melioris, cum nonnisi vasis paratis celestis gratie oleum infundatur, quod pauperis volentes eo vos de speciali gratia favorabilius confovere, quo exinde illi complacere nos credimus, qui, quod uni re precibus inclinati, auctoritate uobis presentium indulgemus, ne apostolice sedis legati procurationes pecuniarias a monasteriis uestris exigere uel extorquere presumant, sed, cum ad domos uestras accesserint, sine carnium esu cibis regularibus sint contenti. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc paginam nostre concessionis infringere, uel ei ausu temerario contraire. S
Abbreviated transcription (Latin):
districtiꝰ inhibem ne qͥs p̾dictorũ abłq mãdatõ
sediꝰ apłicȩ spãs aut legah ab eiꝰ latere clestinab
eisdez pͥmissa ĩiungere aut iplo ͤ ad ea cõpellere
qͦ quomodo p̾sumaf eade auctoritabe nichilominuꝰ
cõcedentes: Ut si secus quod ñ credimꝰ p̾sũptũ fuerit
ipsi eiꝰ ĩ p̾missi ᷑ ñ feneãtur aliqͣtenꝰ obedire Nulli gͦ¬

Expanded text:
s predictorum absque mandato sedis apostolice speciali aut legati ab eius latere destinati, eisdem premissa iniungere aut ipsos ad ea compellere quoquo modo presumat, eadem auctoritate uobis nichilominus concedentes, ut si secus, quod non credimus, presumptum fuerit, ipsi eis in premissis non teneantur aliquatenus obedire. Nulli
Abbreviated transcription (Latin):
Um cilłcieñ oramiꝰ fifuluꝰ ꝑ dei gram a ceo sit
insigui ꝙ uix credafur abhns qͥ cõłra uo lr as̾
impefranf sine malitia subficei: no eł illoiũ fcaudebꝰ
obpiare ac innocẽfias uram uolentes fuliorabrlulnt
cofouere auctoritatt uobi pñisiũ incdulgar. det

Expanded text:
um Cisterciensis ordinis titulus per Dei gratiam adeo sit insignis, quod uix credatur ab hiis, qui contra uos litteras impetrant, sine malitia subticeri: nos et illorum fraudibus obuiare ac innocentiam uestram uolentes fauorabiliter confouere, auctoritate uobis presentium indulgemus, ut