comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tñ inficior ut̃ine u̾ba sororis
Q ͤ tanm limã sapunt examinis ĩ mo
Ueriꝰ ħ cad̾e possũt ex amina dici
In cudẽ. fluitans humane machina molis
Corpꝰ acdesse suñ uotat artis regła nr̃e
Excipit ħ hominis aiãm q̃ semꝑ abistis
Legibi eycipit᷑. meliori pollice ducta
Nõ tñ aranto deb secedere uoto
Instans ꝓpositũ. nͨ cit᷑ p̃lia uinci
Qͣ uis adtantas oꝑas tantũ ꝙ laborẽ
Nat᷑e suspirz opꝰ. citͣ qr residat
Diuinũ creat exnichilo naͣ catlutũ
ꝓcreat ex aliqͦ. d̾s imꝑat. illa minist᷑t
Hic regit. illa facit. ħ inst̾it. illa docet᷑
Ergo si nr̃is que sunt ĩ digna fauore
Uotis aspirat suspiria nr̃a relaxans
P leniꝰ applauds istis q̃ sola ꝑorant
et candore p̃cũ uestiri culcuis orãt
Uota tamen p̃cib nr̃is mellita mereri

Expanded text:
en inficior uterinae verba sororis, Quae tanti limam sapiunt examinis, imo Verius haec eadem possunt examina dici, Incudem, fluitans humanae machina molis. Corpus ad esse suum vocat artis regula nostrae: Excipit haec hominis animam, quae semper ab istis Legibus excipitur, meliori pollice ducta. Non tamen a tanto debet secedere voto Instans propositum, nec citra praelia vinci, Quamvis ad tantas operas, tantumque laborem Naturae suspiret opus, citraque residat; Divinum creat ex nihilo, natura caducum Procreat ex aliquo: Deus imperat, illa ministrat. Hic regit, illa facit; hic instruit, illa docetur Ergo si nostris, quae sunt indigna favore, Votis aspirat, suspiria nostra relaxans Plenius applaudet istis, quae sola perorant. Nec candore precum vestiri cultius orant Vota, tamen precibus nostris mel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ stat. ⁊ antiquos lugẽ uulet᷑ honores
P̃cipitem mouz illa rotã. motꝰ ꝙ laborẽ
Nulla quies claulit. nes sistunt ocia motũ
Nã tum sepe manĩ dextram labor ille fang
⁊ eua manꝰ succecdlit ei fesse ꝙ sorori
Cuiꝰ turbo rapax. iaptꝰ celer. ĩ petꝰ anceps
I uoluens homiues. a lapsꝰ tͣbine. nllum
Excipit. ⁊ cunctos fati ludibria fre
Cogit. nĩ uarios homines. clescencł̾e cas
os p̃mit hos releuat. hos cleicit. erigit illos
ũma rote. dũ crast̃ hab. renz ĩfima codrꝰ
ultꝰ ascendit. descendit magnꝰ ⁊ infra

Expanded text:
Prostat, et antiquos lugere videtur honores. Prostat, et antiquos lugere videtur honores. Praecipitem movet illa rotam, motusque laborem Nulla quies claudit, nec sistunt otia motum. Nam cum saepe manum dextram labor ille fatiget, Laeva manus succedit ei, fessaeque sorori Cujus turbo rapax, raptus celer, impetus anceps, Involvens homines, a lapsus turbine nullum Excipit, et cunctos fati ludibria ferre Cogit, et in varios homines descendere casus. Hos premit, hos relevat; hos dejicit, erigit illos. Summa rotae dum Croesus habet, tenet infima Codrus, Julius ascendit, descen
Abbreviated transcription (Latin):
Asꝑa blandiciis. in luĩe nubila. pauꝑ
Idiues mansueta ferox. p̾dulcis amara
R idendo plorans. stando uaga. ceca uidendo
n leuitate manens. ĩ lapsu firma. fidelis
Infalso. leuis ĩ uero. stabilisꝙ mouendo
Hoc su mum suans qd̾ numꝙͣ firma. fictele
Hsolum retinens qd̾ nesciat esse fitlelis
N solo uexat qd semper falsa ꝓbetur
H solo stabilis qd̾ semꝑ mobilis errer
Ambigno uultu selucit forma uitlentem
Nam capius pars ant̾ior uestita capillis
Luxuriati dum caluiciẽ pars altã lug
Alt̾ la scuut oculis dum ꝓfluit alt̾
In latrimas. hic langu hebes. dum fiungãt ille
Pars uultꝰ uuit. uiuo flãmata colore
Pars mort᷑ quam pallor ht̃. ꝙͣ gr̃a uultꝰ
Cxspuat. languz falies. ⁊ forma li quescit
ꝑgrediens. retro gradit᷑. multũ ꝙ recelit
ꝓ ceclens. pariter uelox. ilentꝰ eundo
Nunc meliore toga splend. ñt pauꝑe cultu
P lebescens. fortuua iacz nc̃ orphana ueste

Expanded text:
Aspera blanditiis, in lumine nubila, pauper Aspera blanditiis, in lumine nubila, pauper Et dives, mansueta, ferox, praedulcis, amara, Ridendo plorans, stando vaga, caeca videndo, In levitate manens, in lapsu firma, fidelis In falso, levis in vero, stabilisque movendo. Hoc firmum servans, quod nunquam firma; fidele Hoc solum retinens, quod nesciat esse fidelis; Hoc solo verax, quod semper falsa probetur; Hoc solo stabilis, quod semper mobilis erret. Ambiguo vultu seducit forma videntem. Nam capitis pars anterior vestita capillis Luxuriat, dum calvitiem pars altera luget. Alter lascivit oculus, dum profluit alter In lacrymas; hic languet hebes dum fulgurat ille. Pars vultus vivit, vivo flammata colore, Pars moritur, quam pallor habet, qua gratia vultus Exspirat, languet facies, et forma liquescit.ans, 400 Progrediens retrograditur, multumque recedit Procedens, pariter velox et lentus eundo. Nunc meliore toga splendet, nunc paupere cultu Plebescens Fortuna jacet, nunc orphana veste
Abbreviated transcription (Latin):
Torrentem p̃clulcis aque cogitꝙ fluentum
D egenare. luem ꝙ su am partit᷑ eidẽ
Nubiluis obtenebrat clarum. f̾mentat amarꝰ
fornine comus iup̃ceps descendit. ⁊ õm
uentoꝵ patit᷑ rabiem celi ꝙ ꝑcellas
Sustinz ⁊ raro zephiri mansueta serenat.
Aura domũ. flatꝰꝙ nothi. boree q rigorẽ
Partiꝰ abstergit. lenis clementia flatꝰ
Pars ĩ monte tum. ꝑs alt̾a uallis ĩ imno
Subsid. ⁊ casum tãꝙͣ lapsura minat᷑
Fulgurat argento gẽmis scratillat ⁊ auro
R espond. ꝑs una domus pars alt̾a uili
M a t̾ie deiecta iacet. pars ista suꝑbis
Culmine sublimi. pars illa fatiscit hiatu
Hͥ  fortune sua mansio si rã usꝙͣ
R es manz instabilis. resid uaga. mobilis h̾et
Cuiꝰ teta quies lapsus. ꝯstantia casꝰ ł inotꝰ¬
Cui modꝰ urano. ronis eg̾e fides ꝙ
Ñ s̾uare fidẽ pietas pietate carere
Errans instabilis uaga q̃ dũ stare putat᷑
Occidit. ⁊ falso mentit᷑ gauclia risu

Expanded text:
Torrentem praedulcis aquae, cogitque fluentum Torrentem praedulcis aquae, cogitque fluentum Degenerare, luemque suam partitur eidem. Nubilus obtenebrat clarum, fermentat amarus nae domus in praeceps descendit, et omnem Ventorum patitur rabiem, coelique procellas Sustinet, et raro Zephyri mansueta serenat Aura domum, fletusque Noti Boreaeque rigorem Parcius abstergit lenis clementia flatus. Pars in monte tumet, pars altera vallis in imo Subsidet, et casum tanquam lapsura minatur. Fulgurat argento, gemmis scintillat, et auro Resplendet pars una domus, pars altera vili Materie dejecta jacet; pars ista superbit Culmine sublimi, pars illa fatiscit hiatu. Hic est Fortunae sua mansio, si tamen usquam Res manet instabilis, residet vaga, mobilis haeret: Cujus tota quies lapsus, constantia motus, VoCui modus et ratio rationis egere, fidesque Non servare fidem, pietas pietate carere.Errans, instabilis, vaga, quae dum stare putatur, Occidit, et falso mentitur gaudia risu.
Abbreviated transcription (Latin):
iecipiti lapsu fluctus dilabitur alter ¶ descript̃õ flu¬
Sulphureis tenebrosꝰ aquis absinthia gignit ¶ Sedi¬
Unda sapore suo redlit feruore caminum
S it q color uisum. gustũ sapor. impetꝰ anrem
T urbat uinsipidum fastidit naris otlorem
Ñ has crispat aquas zephirꝰ. s funcditꝰ illas
E uertens boreas. in montes erigit. undis
Indicens bellum ꝯgnata q prelia iniscens
Fluminis in ripa lacrunaꝵ flui̾a multos
Demergũt. qui demergi torrentis abysso
Amine furente timent ⁊ fluctꝰ ferre rumultu
mIultꝰ in hunc aminẽ ppłs descenait. n altis
Isepelitur aquis tumido ꝙ ĩ pellit᷑ amne
Absorbz nunc unda uiros nunc euomit istos
F l uctib ĩ mergit hos respirare parumꝑ
ꝑ mictit. s quã plures sic sorb abissus
Qd̃ reuocare gͥũ. suꝑas ꝙ euade ad auras
Ñ lic. ⁊ reditꝰ uestigia milla suꝑsunt
Nͥ fluuiꝰ uariis currens ã fractib. intrat

Expanded text:
ecipiti lapsu fluctus dilabitur alter, ecipiti lapsu fluctus dilabitur alter, Sulphureis tenebrosus aquis, absynthia gignit, Unda sapore suo reddit fervore caminum: Sicque color visum, gustum sapor, impetus aurem Turbat, et insipidum fastidit naris odorem. Non has crispat aquas Zephyrus, sed funditus illas Evertens Boreas in montes erigit, undis Indicens bellum, cognataque praelia miscens. Fluminis in ripa lacrymarum flumina multos Demergunt, qui demergi torrentis abysso Amne furente timent, et fluctus ferre tumultum. Multus in hunc amnem populus descendit, et altis Consepelitur aquis, tumidoque impellitur amne. Absorbet nunc unda viros, nunc evomit; istos Fluctibus immergit, hos respirare parumper Permittit: sed quam plures sic sorbet abyssus, Quod revocare gradum, superasque evadere ad auras Non licet, et reditus vestigia nulla supersunt. Hic fluvius variis currens anfractibus intrat
Abbreviated transcription (Latin):
Crebrius hͥ miseros euentꝰ bubo ꝓphat
Nunciꝰ aduersi casus ⁊ preco doloris
Hit duo clecurrunt fliuii qͦs m̾iidit ortꝰ
Dissimilis. dispar uultꝰ. diu̾sa coloris
Forma. sapor uariͦ distans substancia fontis
Potula melle suo niultos seclucit. ⁊ hauste
Plus sicuint᷑ aque. potentes lebriat. immo
Dum saciat parat illa sitim. potus q sitit᷑
Amnis ⁊ in nuos ydropiat ille bibentes
Murmure lascunt tenui. dulti q susurro
Muruiurat ⁊ placida. ruꝑẽ pretecfluit uncda
Ainnis in iugressii multi sistunt᷑. ⁊ ultͣ
Non paset accesꝰ. qui dulces flumiis undas
U ix tangunt li baut ꝙ parũ. santoꝙ sapore
Tactu plus cupiunt in mergi plemiꝰ unclis
Optant. ⁊ totos ꝑfuidi fluctib artus
ꝓ ceclunt alii quos alto gurgite mersos
P lenior amuis ht n ꝑuehit altior unda
Q uos tamen inbutos tana dulcedinc fluctꝰ
A dripam leuis unda uenit rest̾ t̾re ꝙ remittit

Expanded text:
Crebrius hic miseros eventus bubo prophetat, Crebrius hic miseros eventus bubo prophetat, Nuntius adversi casus, et praeco doloris. Hic duo decurrunt fluvii, quos dividit ortus Dissimilis, dispar vultus, diversa coloris Forma, sapor varius, distans substantia fontis. Pocula, melle suo multos seducit, et haustae Plus sitiuntur aquae; potantes debriat, imo Dum satiat, parit unda sitim, potusque sititur Amnis, et innumeros hydropicat ille bibentes. Murmure lascivit tenui, dulcique susurre Murmurat, et placida rupem praeterfuit unda. Amnis in ingressu multi sistuntur, et ultra Non patet accessus, qui dulces fluminis undas Vix tangunt, libantque parum, tantoque sapore Tacti, plus cupiunt, immergi plenius undis Optant, et totos perfundi fluctibus artus. Procedunt alii, quos alto gurgite mersos Plenior amnis habet, et provehit altior unda. Quos tamen imbutos tanta dulcedine fluctus Ad ripam levis unda refert, terraeque remittit
Abbreviated transcription (Latin):
Sit q furens aguilo pretlatur singula flores
Frigoris ense metis. n pristina gauclia delz
Hic nemus ambiguũ. liuersaꝙ nascit᷑ arbor
I sta indeiz steulis. ħ fructũ partunt. illa
Fionte noua gaud. ħ frondib orphana plorat
Una uiret. plures arscescunt. una florer
Efflorent alie. quetlam ꝯsuigit maltum
enutuntur humi. relique clum pullulat una
m arcescunt alie uaruis sic altãt illas
Fasus. ⁊ inuariis alternat motib omues¬
N ulta ꝑ antiphasim gerit illic alea casus
igniea breuitare sedens demissa ꝙ cedrus
Desinit esse gygas ⁊ uana mirica gygantẽ
Indut. alteriꝰ sic acciꝑit alt̾a formam
Marcescit laurus. mirtꝰ perit. aret oliua
Fit fecunda salix. stilis pirus. or phana fructu
Pomus. impartu ꝯtendit. uitib ulmus
Hic iaculis armata sius spineta minant᷑
Uultus ⁊ insultans manib noc⁊ hispicla taxꝰ
Hic raro philomena canit. citarizat alauda

Expanded text:
Sicque furens Aquilo praedatur singula, flores Sicque furens Aquilo praedatur singula, flores Frigoris ense metit, et pristina gaudia delet. Hic nemus ambiguum, diversaque nascitur arbor. Ista manet sterilis, haec fructum parturit; illa Fronde nova gaudet, haec frondibus orphana plorat. Una viret, plures arescunt, unaque floret, Efflorent aliae; quaedam consurgit in altum, Demittuntur humi reliquae; dum pullulat una, Marcescunt aliae. Varius sic alterat illas Casus, et in varias alternat motibus omnes. Multa antiphrasim gerit illic alea casus, Pygmea brevitate sedens, demissaque cedrus Desinit esse gigas, et nana myrica gigantem Induit: alterius sic accipit altera formam. Marcescit laurus, myrtus parit, aret oliva, Fit fecunda salix, sterilis pyrus, orphana fructu Pomus, et in partu contendit vitibus ulmus. 398 Hic jaculis armata suis spineta minantur Vulnus, et insultans manibus nocet hispida taxus. Hic raro philomela canit, citharizat alauda:
Abbreviated transcription (Latin):
Nlucrum saciat net premia munꝰ adoret
S sine spe reditus. fundant᷑ muña sparsim
Solaꝙ nobilitas ⁊ simplex gracia mentis ¶nobilitas sua¬
filia fortune casus cognati ꝓpinqui
Nobilitas. si quid ꝓprium cessiss menis¬
S ortem. quod poss nature lege cueri
quia nulla potest nisi que fortuna ministrͣ
i sine consilis fortune ꝑficit. ñno
Matris aclux clomũ disponit filia gessum¬
egretdit᷑ superatq ine tlispendia cursu
assidue. cum qna corrixans lingat unda
Que uariis agita modis. ꝑtursaꝙ monii
ꝯ tinuo. nunc tota latens sepelit᷑ in untlis
Nunc exuta mari. suꝑas respirat ĩ auras
Que mullara retiuz formiã quam imguia mitant
Inuarias momenta uites. que sida floꝵ
Iactat. ⁊ inmulto letat᷑ gramine rupes
Dum leni rephirus iuspirat singula flatu
S cito deformat flores. ⁊ gramina seuus
Disꝑdit boreas. ubi clum flos incipit esse
Explicit. ⁊ flor momento sistitur etas

Expanded text:
Nec lucrum sitiat, nec praemia munus adoret: Nec lucrum sitiat, nec praemia munus adoret: Sed sine spe reditus fundantur munera sparsim, Solaque nobilitas et simplex gratia mentis Filia Fortunae, casus cognata propinqui Nobilitas, si quid proprium cessisset in ejusSortem, quod posset Naturae lege tueri. Sed quia nulla potest nisi quae Fortuna ministrat, Nil sine consilio Fortunae perficit, imo Matris adire domum disponit filia, gressumggreditur, superatque viae dispendia cursu. Assidue, cum qua corrixans litigat unda; Quae variis agitata modis, percussaque motu Continuo, nunc tota latens sepelitur in undis, Nunc exuta mari, superas respirat in auras: Quae nullam retinet formam, quam singula mutant In varias momenta vices, quae sidera florum Jactat, et in multo laetatur gramine rupes, Dum leni Zephyrus inspirat singula flatu. Sed cito deflorat flores, et gramina saevus Deperdit Boreas: ubi dum flos incipit esse, Desinit, et florum momento sistitur aetas.
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃rat cui pessit se totũ creclere uelle
Declarare suũ. totamq expon̾e mentẽ
Cui sita ꝯmittat animi secreta latentis
Ut sibi ꝯsuans thesaurũ mentis m illo
Nil sibi secreu qd̾ non deuellz eidẽ
Ot suus ĩ tali signo mensuret amicꝰ
ondꝰ amicie. quã latice repenidat eadẽ
ub sequit᷑ iuurtꝰ que gaud fundẽ cona
Spargere diuicias ⁊ opũ dliffiutlere massam
Que cesum nutrire uetat. uel pasc̾e nĩnos
Nͥ suut ignauam setum pigrescere iugazam
Nbursam saciat nũmis. s cogit eandem
Aduomitum. si quid sensus absorbuit uiꝙͣ¬
E lim parta uiris. nunt uni ꝓtliga. se se
Franscendit. iuresq suas excilit in uno
Hec docet ut mentem clono suspenclat abomni
Ercuciat ꝙ manum. uet opũ succumbat amori
Diuicias animo calcans. ⁊ mente truimplians
S it conculcet opes. ue conculcetur abillis
Ne manus adclonum currat. nexuꝙ tenaci
Uiscus auaricie munꝰ constringat a deptum
Neue relatiuam mertẽtlem mun̾a querant

Expanded text:
Quaerat cui possit se totum credere, velle Quaerat cui possit se totum credere, velle Declarare suum, totamque exponere mentem. Cui sua committat animi secreta latentis Ut sibi, conservet thesaurum mentis in illo. Nil sibi secretum quod non develet eidem, Ut suus in tali signo mensuret amicus Pondus amicitiae, quam lance rependat eadem. Subsequitur virtus, quae gaudet fundere dona, Spargere divitias, et opum diffundere massam. Quae census nutrire vetat vel pascere nummos, Nec sinit ignavam secum pigrescere gazam: Nec bursam satiat nummis, sed cogit eamdem Ad vomitum, si quid census absorbuit unquam. Olim parca viris nunc uni prodiga, sese Transcendit, viresque suas excedit in uno. Haec docet ut mentem dono suspendat ab omni, 397 Excutiatque manum, nec opum succumbat amori, Divitias animo calcans et mente triumphans. Sic conculcet opes, ne conculcetur ab illis. Ne manus ad donum currat, nexuque tenaci Viscus avaritiae munus constringat adeptum; Neve relativam mercedem munera quaerant,
Abbreviated transcription (Latin):
Illesa seruare file. net nomine falso
Pseudo. uel ypocritam su nuulare lateut̃ a micuor
Preterea late monz illa uirum. ne querat aiicos
Fortune comires. cuni qua nntent᷑. ⁊ assint
Ut fugiant. casus ꝙ uices. ⁊ fata soquent᷑
Qcum fortune fugitiuo uere reredant
A dusi casus hyemes mubila uitent
Hec uiuenẽ docet ut nũsꝙͣ meitet᷑ amicum
Munere. nec doni merito uenet᷑ amorem
Nã precio quesitꝰ amor cũ mune̾ cedit
⁊ quantũ diuat largicio. durat amitꝰ
Pstar talis amor ineusurã mui̾s miplens
Nibi nota fides. ubi munꝰ donat amorẽ
Ñdonũ largit᷑ amor. dum pondꝰ amoris
Pond̾ar ipsa dati meites. ⁊ copia domi
Q piens ⁊ p̃cii. ueuali lege relicta
Querat. quem uero sit ⁊plectat᷑ amore
Illesa ꝙ fide quod amor lucret᷑ amorem
Alt̾uis referat ꝙ nouos amor alt̾ amores
Sit ꝙ relatiua dilectio mutuꝰ assit
Nexꝰ amicicie. quẽ nec fortina nou̾cans
Soluat. nec cas̾ agiet. nͥ gła frangat

Expanded text:
Illaesa servare fide, nec nomine falso Illaesa servare fide, nec nomine falso Pseudo vel hypocritam simulare latenter amicum. Praeterea monet illa virum, ne quaerat amicos Fortunae comites, cum qua mutentur et adsint, Vel fugiant, casusque vices et fata sequantur; Qui cum fortunae fugitivo vere recedant, Adversi casus hiemes et nubila vitent. Haec juvenem docet, ut nunquam mercetur amicum Munere, nec doni merito venetur amorem. Nam pretio quaesitus amor cum munere cedit, Et quantum durat largitio, durat amicus. Prostat talis amor, mensuram muneris implens. Non ibi vera fides, ubi munus donat amorem. Non donum largitur amor, dum pondus amoris Ponderat ipsa dati merces, et copia doni. Sed precis et pretii venali lege relicta, Quaerat quem vero sic complectatur amore, Illaesaque fide, quod amor lucretur amorem Alterius, referatque novos novus alter amores; Sitque relativa dilectio, mutuus adsit Nexus amicitiae, quam nec Fortuna novercans Solvat, nec casus agitet, nec gloria frangat.
Abbreviated transcription (Latin):
Fasticlue solũ. celum ꝯscencle̾ mente
Carpis in sultꝰ frenare reuelle luxus sip¬
Sainis. ⁊ illicitos rationi subde̾ motꝰ.
uccedeus pietas. se rotam douat iofft̃
Inmunꝰ. tantũ ꝙ nuo ꝯmuctit ut ĩpsa
c̃retlat᷑ pietas. tante pietatis alumpnꝰ
Het docet. ut maculis anuni ꝯplanz. nom nes
Ceponat nubes oclii. mens cerea fiat
Si resparsa semel fuu̾t pietatis oliuo
S tr̃ ut nũꝙͣ firme ⁊stancia mentis
Desinet arecto. ne si pietate remissus
mollescat iuuenis. magnos effeminz actus
Mollicies. ꝑclat ꝙ uiri mens ruacta rigorẽ
H docz ut misĩ lacrimas ĩ ⁊moda cas¬
I udicet esse suos. nec se putet esse beatũ
Dum suꝑesse uid ĩ multis unde dolenoũ q̃
Defendas induas. iniscros solet᷑. egenos
e ꝓbat esse ficlem nͨ se bbi subthit. ũno
onstrar. uindono se disputat esse ficlelẽ
Illa locer uitare tlolos. ꝯteuipn̾e frandes
Fediis amicicie. ficlam ius. pignꝰ aioris

Expanded text:
Fastidire solum, coelum conscendere mente, Fastidire solum, coelum conscendere mente, Corporis insultus frenare, refellere luxus Carnis, et illicitos rationi subdere motus. Succedens Pietas se totam donat, et offert In munus, tantumque viro committit, ut ipsa Credatur Pietas, tantae pietatis alumnus. Haec docet ut maculas animi complanet, et omnes Deponat nubes odii, mens cerea fiat. Si respersa semel fuerit pietatis olivo, Sic tamen, ut nunquam firmae constantia mentis Deviet a recto, ne si pietate remissus Mollescat juvenis, magnos effeminet actus 396 Mollities, perdatque viri mens fracta vigorem. Haec docet ut miseri lacrymas, incommoda, casus, Judicet esse suos, nec se putet esse beatum, Dum superesse videt in multis unde dolendum. Defendat viduas, miseros soletur, egenos Se probat esse Fidem, nec se sibi subtrahit, imo Monstrat, et in dono se disputat esse fidelem. Illa docet vitare dolos, contemnere fraudes, Foedus amicitiae, fidei vim, pignus amoris,
Abbreviated transcription (Latin):
Que terre spatium. tͣctꝰ maris. aeris altos
Discursus celi fines metit᷑. ⁊ om̃e
Corpꝰ. subc̾to tlescribit fine. nͨ altũ
Iupetlit. in mensum tartlat. retͣhit ꝙ ꝓfundũ
Illa uirũ docet inspacio ⁊clud̾e t̾ram
Aera metiri. mare sist̾e. claud̾ẽ celum.
Finib. n reretẽ mundi destribe̾ formã docet eum¬
hospiciũ. quo nulla magis sibi ꝯplacet aula
Illa doc. quis motꝰ agit celestia. stellas
xcitat. aut celi quis spiritꝰ iicitet orbem
Hdrri titulo mundi sapĩa ditat
P̃ signit q uirũ s eum diuinitꝰ afflans
Ars diuina poli. ueri scola. nescia faisi
Aisque sola fide gauclet subuixa. nͨ arte
Nititur. humane fugiens rationis asilum
Gracius arrisit. aninã cum celitꝰ ignis
I suꝑis retineret ailhuc. splendoeꝙ seienꝰ
Aspiraret ei. net nr̃ãs etheris uni
P̃ssuras pateret᷑ aclhuie. nec teclia muncli
Illa ilocet celeste sequi. iutaie calucum
Uuis lege poli. sursum suspende mentẽ

Expanded text:
Quae terrae spatium, tractus maris, aeris altos Quae terrae spatium, tractus maris, aeris altos Discursus, coeli fines metitur, et omne Corpus sub certo describit fine, nec altum Impedit, immensum tardat, retrahitque profundum. Illa virum docet in spatio concludere terram, Aera metiri, mare sistere, claudere coelum Finibus, et teretem mundi describere formamHospitium, quo nulla magis sibi complacet aula. Illa docet quis motus agit coelestia, stellas Excitat, aut coeli quis spiritus incitat orbem. Hoc doni titulo mundi Sapientia ditat Praesignitque virum; sed eum divinius afflans Ars divina poli, veri schola, nescia falsi: Ars quae sola fide gaudet subnixa, nec arte Nititur, humanae fugiens rationis asylum: Gratius arrisit, animam cum coelicus ignis In superis retineret adhuc, splendorque serenus Adspiraret ei, nec nostras aetheris imi Pressuras pateretur adhuc, nec taedia mundi. Illa docet coeleste sequi, vitare caducum, Vivere lege poli, sursum suspendere mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Crcuset foliiz siluam. palcas ꝙ nagantes
Uhertas granis redinit. sensus ꝙ loquelam
Donat opes ars illa suas. que semina rerum
Fcdĩi. ꝯplexus. causas. ⁊ iuntula certis
Legibz inquirit. num̾os uestigat i oinnes
Discutit effectus. quib omuia fixa tenent᷑
Sub uicib constricta suis. numĩs ꝙ ligant᷑
Cuncta simul. patemꝙ tenent cessante numultu
Ergo uirũ sua clenudant secreta minerue
Heretlem facit esse suũ. iuuem ꝑ reuelat
Scibile quicquid hab. quicquid sua copia fundit
Que ratio nũis. que uirtꝰ. que ue potestas
Insit. uin niũs que tanta potentia regn
Ut numeri nodo. stabiliꝰ lis omĩa nexꝰ.
Iusica cliuicias aꝑit sua mun̾a multo
Plena fauore uiro ꝯceclit acloptat eunclẽ
Omne suũ uelud h̾erli delegat eidẽ
Q ue uox lispliceat uoci. que ꝯsonz illi
Monstrat amicicias uocũ. rixas ꝙ sonoꝵ
Edocz. ⁊ que uox turb que clebniet aurẽ
Explicitis indona manꝰ. ars illa relaxat

Expanded text:
Excuset folii silvam, paleasque vagantes Excuset folii silvam, paleasque vagantes Ubertas granis redimat, sensusque loquelam. Donat opes ars illa suas quae semina rerum, Foedera, complexus, causas, et vincula, certis Legibus inquirit, numeros vestigat, et omnes 395 Discutit effectus, quibus omnia fixa tenentur Sub vicibus constricta suis, numerisque ligantur Cuncta simul, pacemque tenent cessante tumultu. Ergo viro sua denudat secreta Minerva, Haeredem facit esse suum, juvenique revelat Scibile quidquid habet, quidquid sua copia fundit, Quae ratio numeris, quae virtus, quaeve potestas Insit, et in numeris quae tanta potentia regnet, Ut numeri nodo stabilis liget omnia nexus. Musica divitias aperit, sua munera multo Plena favore viro concedit, adoptat eumdem; Omne suum velut haeredi delegat eidem. Quae vox displiceat voci, quae consonet illi Monstrat, amicitias vocum, rixasque sonorum Edocet, et quae vox turbet, quae debriet aurem. Explicitas in dona manus ars illa relaxat,
Abbreviated transcription (Latin):
Metris. ⁊ dulci carmen deping̾e richino.
mune pigmeo. uerum contendit millo
Spaigere diuicias ⁊ clandi laxat habenas
Hec clocet aigutũ martem rationis in ire
Aduerse parti ꝯclud̾e. frangere uires
Compositas. partem ꝙ suã ranoue tueri
Uestigare fugam ii. falsumq fugare
Scis maticos logite. falsos q retund̾e fraires
⁊pseutlo logicos ⁊ denudare sophistas
Assunt rethorice cultꝰ. flores ꝙ coloꝵ
U̾ ba quib stellata nirent. isino decorẽ
Incluit. ⁊ multa splenlescit claisula luce
Has sermouis opes cultꝰ ⁊ si d̾a uerbi
Copia rethorice iactat. liuienis ꝙ loq̃lam
Pingit nĩ uario. p̃signat u̾ba colore
S uccincte docet illa loqui. sens̾ ꝙ ꝓfundos
Subsmone breui ⁊ clude claud̾e muita
Sub paucis. nͨ cliffuso smone nagari
Ut breue sit u̾bum. diues sentencia. sermo
Facundꝰ. multo fecundꝰ pond̾e seus
Uł̾ si forte fluat. smo sb̾ flimme u̾bi
Fulmin ub̃ior sentencia. copia fructꝰ

Expanded text:
Metris. et dulci carmen depingere rhythmo. Metris. et dulci carmen depingere rhythmo. Munere Pygmaeo; verum contendit in illo Spargere divitias, et dandi laxat habenam. Haec docet argutum Martem rationis inire, Adversae parti concludere, frangere vires Oppositas, partemque suam ratione tueri: Vestigare fugam veri, falsumque fugare, Schismaticos logice, falsoque retundere fratres, Et pseudologicos et denudare sophistas. Adsunt rhetoricae cultus floresque colorum, Verba quibus stellata nitent, et sermo decorem Induit, et multa splendescit clausula luce. Has sermonis opes cultus et sidera verbi Copia Rhetoricae jactat, juvenisque loquelam Pingit, et in vario praesignit verba colore. Succincte docet illa loqui, sensusque profundos Sub sermone brevi concludere, claudere multa Sub paucis, nec diffuso sermone vagari: Ut breve sit verbum, dives sententia, sermo Facundus, multi fecundus pondere sensus. Vel si forte fluat sermo sub flumine verbi, Fluminet uberior sententia, copia fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Uult possessores. ⁊ declignat᷑ auaros.
Clausa ꝑit. diffusa reclit. nisi publica fiat
L abitur. ⁊ multas uires acquirit cundo¬
Nistas depascit opes. rubigo nec ignis
Deuorat. aut furiᷤᷤ minuit surrept̃o. m̾git
Naufragiũ. tollit predo. depauꝑat hostis
solum fronesis tonsert sua dona. s ultͣ
ꝓcedit. iub ancillas expon̾e. quicquid
Possint. ⁊ quod̾a c̾tamine fund̾e dona
ramatice doctrina prior. p̃cepta sophie
pl. ⁊ ĩiuuenẽ tlescendit tota. nͦ inse
it mino: ĩmo magis crescens. gͣndescit ĩ illo
Omine quod ipsuis cleternit regula. canon
P̃cipit ⁊ clictat. artis censura magistie
Inclotem uuenis confert. ne uerba monecet
Titͣ gͣmancam. ne u̾bo barlurus erret
Barbaries quem uulla notat sit ergo loquentli
Recte. scribenliq uam sectat᷑. ⁊ artem
Assequit᷑. dampnat uiciũ. tołat ꝙ figa̾m
ꝑ fundens ꝓ uirum pegasei nedare fontis
Turba poetar. docet illum uerba ligare.

Expanded text:
Vult possessores, et dedignatur avaros. Vult possessores, et dedignatur avaros. 394 Clausa perit, diffusa redit; nisi publica fiat, Labitur, et multas vires acquirit eundo. Non istas depascit opes rubigo, nec ignis Devorat, aut furis minuit subreptio, mergit Naufragium, tollit praedo, depauperat hostis. Nec solum phronesis confert sua dicta, sed ultra Procedit, jubet ancillas exponere quidquid Possunt, et quodam certamine fundere dona. Grammaticae doctrina prior praecepta Sophiae Complet, et in juvenem descendit tota, nec in se Fit minor, imo magis crescens grandescit in illo. Omne quod ipsius decernit regula, canon Praecipit, et dictat artis censura magistrae, In dotem juvenis confert, ne verba moneret Citra grammaticam; ne verbo barbarus erret, Barbaries quam nulla notat, sic ergo loquendi Recte, scribendique viam sectatur, et artem Assequitur, damnat vitium, toleratque figuram: Perfundensque virum Pegasei nectare fontis, Turba poetarum, docet illum verba ligare
Abbreviated transcription (Latin):
P areat. ⁊ sa piens sese cognoscat m illo
e loca denigrent famã ue temꝑa redelant
uspedum. uue ꝙ modus rerum ꝙ facultas
redidtis succedit honor p̃dicta colorans
luce sua nullamq sunt sentire lituram
Dedecoris. s cuncta suo ꝑlustrat honore
mun̾is ⁊ pͥo cultu. decus omna uestit
Ñminꝰ irrailians. aliaꝵ fatta soroꝵ
Q rosa cognatos flores. quã lucifer ignes
Sideos. lapidum ꝙ uibar carbunculus aug
Assistens fronesi. pluit omnia dona sophie
Ñ il las largit᷑ opes. que sepe potentum
Excecant animos. ⁊ maiestatis honorem
I nclinant. minuunt leges. uura retardant
S pocius donat chesaurũ mentis. ⁊ omnes
Tiuicias animi. quas qui semel accipit. ultͣ
Ñeget. ĩmo semel clitatꝰ semꝑ habundat
Q uꝙ restus amor possessio nobilis usus
Utilis. utilior largitio. fructꝰ habundans
Hinc est gaza poli. celi theasurꝰ. inundans
Gracia. que doctos ditat. que ꝓliga. largos

Expanded text:
Pareat, et sapiens sese cognoscat in illo. Pareat, et sapiens sese cognoscat in illo. Ne loca denigrent famam, ne tempora reddant Suspectum, vitaeque modus, rerumque facultas. Praedictis succedit honor, praedicta colorans Luce sua, nullamque sinit sentire lituram Dedecoris, sed cuncta suo perlustrat honore Muneris, et proprio cultu decus omnia vestit. Non minus irradians aliarum facta sororum, Quam rosa cognatos flores, quam Lucifer ignes Sidereos, lapidumque jubar carbunculus auget; Assistens Phronesis pluit omnia dicta Sophiae. Non illas largitur opes, quae saepe potentum Excaecant animos, et majestatis honorem Inclinant, minuunt leges, et jura retardant; Sed potius donat thesaurum mentis, et omnes Divitias animi: quas qui semel accipit, ultra Non eget, imo semel ditatus semper abundat. Quarum rectus amor, possessio nobilis, usus Utilis, utilior largitio, fructus abundans. Haec est gaza poli, coeli thesaurus, inundans Gratia, quae doctos ditat, quae prodiga largos
Abbreviated transcription (Latin):
R espuat oblatam. nisi sit uelata colore
Ypocrisis. uerbo querens emung̾e lucrum
Nam uimis austerũ retlol. qui despicit omnẽ
F amamn. mellescit ꝙ nimis qui singula fame
B lauclimenta petit. populari cdeclitus aure
Non animo facili. nõ aure bibente fauoiem
A udut ypocriras laudes. mentlacia fame
Palponis faleras qui uerba sophistica pnigit
Iduici laudum sonitu citharizat maure
I nfames iutare monz. ne fama laboret
N e uicina bonos ledant ꝯtagia mores
Ut uiciũ fugiat. natam diligat. illd̾
Q facinus peꝑit dampnans. qd praua uoluntas
Edidit. amplectens quicꝗͥ natura creauit
ñ homines s monstͣ cauens. ⁊ crimma uitans
S ic instans uicio. ꝙ rerum parcat honori
uuine bonũ ne lux absconclita. parce
Quceat. ⁊ fructꝰ d uirtꝰ clausa minores
nt̾uis sibimet ut pauci uiuat uextͣ
Ut plures intꝰ sibi iuuens. plurib extͤͣ
Ut mundo natũ se credat. ut oĩb omnis

Expanded text:
Respuat oblatam, nisi sit velata colore Respuat oblatam, nisi sit velata colore Hypocrisis, verbo quaerens emungere lucrum. Nam nimis austerum redolet, qui despicit omnem Famam; mollescitque nimis qui singula famae Blandimenta petit, populari deditus aurae. Non animo facili, non aure bibente favorem Audiat hypocritas laudes, mendacia famae, Palponis phaleras, quae verba sophistica pingit, Et dulci laudum sonitu citharizat in aurInfames vitare monet, ne fama laboret, Ne vicina bonos laedant contagia mores. Ut vitium fugiat, naturam diligat, illud Quod facinus peperit damnans, quod prava voluntas Edidit; amplectens quidquid natura creavit. Non homines, sed monstra cavens, et crimina vitans: Sic instans vitio, quod rerum parcat honori: In commune bonus, ne lux abscondita parce Luceat, et fructus det virtus clausa minores: Interius sibimet ut pauci vivat, et extra Ut plures, intus sibi vivens, pluribus extra. Ut mundo natum se credat, ut omnibus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
aigit᷑ moaes iuueni. docz ꝯͦ repente
eguid agat. subitum ue uichil p̃sumat. at õẽ
actum p̃ueniat animo. delib̾e̾t ante
uam faciat. pͥmũ ꝙ suos exanim actus
Diuidat a falso uerũ sec̾uat honestum
Atuipi. uiciũ fugient. sectator honesti
ꝓ mittat iaro. d crebrius. urimo petentẽ
mun̾e p̃ueniat. ne sit res empta rogatu
Siquit ꝓmitit. ꝓmissũ munꝰ adeguet
Uel suꝑet. ne re maior spes gautlia uincat
ꝓ missum comit᷑e opꝰ. ne tarda sequant᷑
Nuu̾ã. ne doni merico. dantisꝙ fauori
etͣhat. ⁊ donũ minuat dilatio dantis
fluat ĩ motꝰ uaros. s firmit̾ uni¬
n sistat mens fixat bono. ne singła temptans
il teneat. nͨ sic animꝰ decurrat ubiꝙ
Q nusꝙͣ. ue planta retens trauslata fiequent̃
Areat. aut uarii temptans medicaminis usum
Inualeat morbus. ne sic mens omnibz assit
Q nulli. sic cuncta ꝓbet ꝙ singula ꝑdat
Ne perat inpelli populari lautle. nec ipãm

Expanded text:
Largitur mores juveni; docet ergo, repente Largitur mores juveni; docet ergo, repente Ne quid agat, subitumve nihil praesumat, at omne Factum praeveniat animo, deliberet ante Quam faciat, primumque suos examinet actus; Dividat a falso verum, secernat honestum A turpi, vitium fugiens sectator honesti; Promittat raro, det crebrius, imo petentem Munere praeveniat, ne sit res empta rogatu. Si quid promittit, promissum munus adaequet, Vel superet, ne re major spes gaudia vincat. Promissum comitetur opus, ne tarda sequantur Munera, ne doni merito dantisque favori Detrahat, et donum minuat dilatio dantis. Non fluat in motus varios, sed firmiter uni Insistat mens fixa bono, ne singula tentans Nil teneat, nec sic animus discurrat ubique, d nusquam. Ne planta recens translata frequenter Areat, aut varii tentans medicaminis usum Invaleat morbus; ne mens sic omnibus adsit, Ut nulli; sic cuncta probet, ut singula perdat. 393 Nec petat impelli populari laude, nec ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Articulis ꝙ petlum t̾ram inx t̾rea tangens
Ciuis legitimo format. uestigia gressu
Ne cultu nimis cruns lascinlis a dequer
Femineos luxꝰ. sexus ꝙ ietidat honorem
Aut uimis in cõptꝰ iaceat squalore ꝓfundo
Philosophũ nimis esse ꝓb ter int̾utrũꝙ
I lla modum. ꝓͥo ꝙ locat demore capillos
s qualoe piemit. inetliocut̾ ominia pensat
Nuitanda foris oculus uenatur ⁊auris
melliflue uocis dulci serlucta canore
Selucit mentẽ. decepta ꝙ naris odore
Defluit inluxus uisum castigat ⁊ aiuiem
Fieuat odoratum. uel ne dultore saporis
Desipiens gustus mentẽ uimiũ sapiendo
Tactus ⁊ temnpͥnit. ne deuiꝰ crireti untꝰ
Mentem sollicicet uenĩs preludia querens e¬
Exterus nr̃e ferens uexilla diouer.
on minor indonis rõ. succedit ⁊ omue
Diffiudit munꝰ nunc pͥmũ ꝓdiga donis
Iam pͥdem que parca fuit. iam partẽ dono
esinit. ipsa tã recleunt cum fenore dona
lla mon uuenẽ monitu semore. senisꝙ

Expanded text:
Articulisque pedum terram, vix terrea tangens, Articulisque pedum terram, vix terrea tangens, Ejus legitimo format vestigia gressu. Ne cultu nimio crinis lascivus adaequet Femineos luxus, sexusque recidat honorem: Aut nimis incomptus jaceat, squalore profundo Philosophum nimis esse probet, tenet inter utrumque Illa modum, proprioque locat de more capillos. squalore premit, mediocriter omnia pensat. Non vitanda foris oculus venatur, et auris Mellifluae vocis dulci seducta canore Seducit mentem, deceptaque naris odore Defluit in luxus, visum castigat et aurem, Frenat odoratum: vel ne dulcore saporis Desipiens gustus mentem nimium sapiendo Tactus componit, ne devius erret, et intus Mentem sollicitet, Veneris praeludia quaerens Exterius, nostraeque ferenson minor in donis ratio succedit, et omne Diffundit munus nunc primo prodiga donis, Jampridem quae parca fuit, jam parcere dono Desinit, ipsa tamen redeunt cum foenore dona. Illa monet juvenem monitu seniore, senisque
Abbreviated transcription (Latin):
U nde pudor fronteni signz mentem q reatꝰ
Torqueat aut fame titilos infamia ledat
Demonstrat que uerba quib. uł qñ racenda
Que ue loqui deceat. ne uel clicentla tacendo
S trangulz iinunio largus s̾mone tacenda
Cuomat. atꝙ seram cliffuso subtͣhat ori
Describit gestum capitis. faciem ꝙ uemuiste
Suscitat. atltecti libram ne fronte supina
Ad superos tendens. uideat. sperne nr̃os
Mortales. niãm detlignans uisere t̾ram
Uel miis in fauem terre demissꝰ i nertem
Desertum ꝙ notet anirũ. mod̾acus ergo
Erigit᷑. nec enim surgit uł decidit ult᷑
mensurã. signans mentẽ. ⁊stancia ultꝰ¬
S curriles ꝓhib gestꝰ. nimiũ ꝙ seu̾os
Ablicat incessus. ne nel lascuua scurrã
P̃ dicer. aut fastꝰ. nuniꝰ rigor exprimnat usum
N ne degeneres scurrili moie la certos
Cxerat. i turpi uexet sua brachia gestu
Aut fastum signans. uinas exempl martũ
Ammonz illa uirum. ue uł̾ delib eundo

Expanded text:
Unde pudor frontem signet, mentemque reatus Unde pudor frontem signet, mentemque reatus Torqueat, aut famae titulos infamia laedat. Demonstrat quae verba, quibus vel quando tacenda, Quaeve loqui deceat, ne vel dicenda tacendo Strangulet, aut nimio largus sermone tacenda Evomat, atque seram diffuso subtrahat ori. Describit gestum capitis, faciemque venuste Suscitat ad recti libram, ne fronte supina Ad superos tendens videatur spernere nostros Mortales, nostram, dedignans visere terram; Vel nimis in terram faciem demissus, inertem Desertumque notet animum: moderatius ergo Erigitur; nec enim surgit vel decidit ultra Mensuram signans mentem constantia vultus. Scurriles prohibet gestus, nimiumque severos Abdicat incessus, ne vel lascivia scurram Praedicet, aut fastus nimius rigor exprimat usum. Et ne degeneres scurrili more lacertos 392 Exerat, et turpi vexet sua brachia gestu; Aut fastum signans ulnas exemplet in arcum; Admonet illa virum; vel ne delibet eundo
Abbreviated transcription (Latin):
isus ad non ille tũ quẽ sepe maligna
iguit ab ortuiũ dersio. liuor abintͦ
arturit. aut exna falsi describit amoris
oria. uel instabilis  lisciuia piugit
nultũ grauitatis habens. uultũ ꝙ modeste
nscribens. uullo detorm ius ore cachinnos
alis erat risus nullo corruptꝰ abusu
ualem causa. locꝰ. temp. ꝑ soua reguirit
is pudoi accedit. longe fermenta relegans
uxurie. ueneris dedinans duite uenerũ
ncestus ꝙ sitim redeuntem grata pudoris
xtinguit sacies. fluctꝰ ꝙ libilinis a se
exellit. uincit ꝙ fuga nõ marte dyotiem
polit̾ retdit in uitã. redit alter morbem
orina pudicicie. rustos ꝙ modestia. dotes
Ipponit ꝓͥas ⁊ donũ cetera uincens
ona. uec indando mensuram desi̾t. ĩtno
ingula describit. certi mod̾a̾mne fins
otum ⁊ponit honunẽ ꝯtemꝑat actͤ¬
ba ꝙ metit᷑ librat ꝙ silenicia gestus.
Pond̾at. appenlit habitus. sensus ꝙ refrenat
A mmonz iristant̾. ut nil agat unde putlend̾u

Expanded text:
Risus adest; non ille tamen quem saepe maligna Risus adest; non ille tamen quem saepe maligna Gignit abortivum derisio, livor ab intus Parturit, aut extra falsi describit amoris Forma, vel instabili cerebro lascivia pingit: Sed multum gravitatis habens, vultumque modeste Inscribens, nullo deformans ora cachinno. Talis erat risus nullo corruptus abusu, Qualem causa, locus, tempus, persona requirit. His pudor accedit, longe fomenta relegans Luxuriae, Veneris declinans dulce venenum, Incestamque sitim redeuntem grata pudoris Exstinguit saties, fluctusque libidinis a se Depellit, vincitque, fuga, non Marte Dionemit in vitam, redit alter in orbem Forma pudicitiae, custosque modestia, dotes Apponit proprias, et donum caetera vincens Dona, nec in dando mensuram deserit, imo Singula describit certi moderamine finis. Totum componit hominem, contemperat actbaque mentitur, libratque silentia, gestus Ponderat, appendit habitus, sensusque refrenat. Admonet instanter, ut nil agat una pudendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fundens cornunate mun̾a. nullã
Mensure metam. retinens in mune̾ tanto
Ecceni quod nulla pͥus munusaila tuillum
Exhausit munꝰ totum tuffundit᷑. in quo
Se ꝓbat. ⁊ quantũ possit mentit᷑ millo
Accelit fauoe indorem. ne tanta pͥoꝵ
Mun̾a . ꝑfecte ꝑdant preconia lauclis
His fauet ergo fauor donans ũ dona plac̾e
Possint ⁊ celeri. ꝑflat tot munã. fama
Q ue quamuis soleat. uerũ corrũꝑe falso
Hic nescit nisi uera loqui. mores ꝙ uetustas
Exuit. ⁊ clese retinet sibi nomina fame
Non ibi laus sine re. nec res sine laude suaꝙ
urat ab ypocrisi laudem. nec uigna fauore
unera leticie largitur grata uiuentuis
sse comes. depouit eam mores ꝙ seueros
nduit. atq senis imitatur morib euũ
tatem suꝑat seusus. primordia flaris
uticipat fiuctus nriuũ preuenit ãnis
uo ꝯdudit auimꝰ. dum disꝑe ritu
uguaut. het uiuenẽ loquit᷑ ꝓbat ille seuectã

Expanded text:
Perfundens cornu naturae munera, nullam Perfundens cornu naturae munera, nullam Mensurae metam retinens in munere tanto. Et cornu quod nulla prius munuscula, nullum Exhausit munus, totum diffunditur, in quo Se probat, et quantum possit metitur in illo, Accedit favor in dotem, ne tanta Munera perfectae perdant praeconia laudis. His favet ergo favor, donans ut dona placere Possint, et celeri perflat tot munera fama: Quae quamvis soleat verum corrumpere falso; Hic nescit nisi vera loqui, moresque vetustos Exuit, et de se retinet sibi nomina famae. Non ibi laus sine re, nec res sine laude, suamque Curat ab hypocrisi laudem res digna favore. Munera laetitiae largitur grata juventus. mper Esse comes, deponit eam, moresque severos Induit, atque senis imitatur moribus aevuAetatem superat sensus, primordia floris Anticipat fructus, et rivum praevenit amnis. Aevo concludit animus, dum dispare ritu Pugnant: haec juvenem loquitur, probat ille senectam.
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã mat̾iem nature dextra beauit
ultib humanis. aniuã sordia carni
edat. i stabili ⁊ nectit disona nexu
Iiuncture tenuis gumphis subrilib aptar
Composito. simplex heben subule. ligat ꝙ
edere complacito. carni diuina maritar
Sic nocti lucem  nectit. neth̾a terre
Sic diuersa tenet pacem. sic ilissona litem
Seponunt ꝓͥam. uet iam caro bella minat᷑
S piritui cedens. s non sine murraure multo
Nec iam corpeam uestem fastidit abhorrens
Spiritus. hospicio tali letatus. ⁊ umbra
Ut meluis concludat opus ꝯcorclia uugo.
Que nobis numm̾i cloctrinã spondet. ⁊ illa
Que monstrat uocum nexiis. ⁊ iuinda sonoꝵ
Assistunt oꝑi cepto. firmant ꝙ auoꝵ
Connubuĩ. numi̾s ꝙ ligant sfedere cerco
Nectunt. ut carni nubat substancia celi
Ergo nou format᷑ homo. mirat᷑ in illo
Se tantum potuisse potens nat᷑a stupens ꝙ
Uix opus esse suũ. crelit quod fecãt ipsa
Accumulat dotes predictas copia. pleno

Expanded text:
ra beavit, ra beavit, Vultibus humanis animam concordia carni Foederat, et stabili connectit dissona nexu, Junctura tenui, gumphis subtilibus aptat, Composito simplex, hebeti subtile, ligatque Foedere complacito, carni divina maritat. Sic nocti lucem connectit, et aethera terrae: Sic diversa tenent pacem, sic dissona litem Deponunt propriam, nec jam caro bella minatur, Spiritui cedens, sed non sine murmure multo. Nec jam corpoream vestem fastidit abhorrens Spiritus, hospitio tali laetatur et umbra, Ut melius concludat opus concordia, virgo Quae nobis numeri doctrinam spondet, et illa Quae monstrat vocum nexu et vincla sonorum, Assistunt operi coepto, firmantque duorum Connubium, numerisque ligant, et foedere certo Nectunt, ut carni nubat substantia coeli. Ergo novus formatur homo, miratur in illo Se tantum potuisse potens natura, stupensque Vix opus esse suum credit quod fecerat ipsa Accumulat dotes praeditas copia pleno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus. iuarias langoris gignere pestes
Hic fer humoꝵ fecem depouit ⁊ omnes
In natos mores. melus morata retidit
Exhiis matieni aductam natura monetat
In spẽm uultꝰ humanã corporis aptans
Materie. cuius miratur terra decorem
Parq suũ scupet int̾ris clecor ipse deor
Omnes cliicias forme diffuncdit in illo
Nature prelarga manꝰ. post munã pauꝑ
Pene fuit nat᷑a parens que dona clecoris
Forme thesauros. nultu tleponit muno
Spirat inhac forma narcissus ⁊ alt̾ adons
Spirat in hac specie quem si uenꝰ altã. rursum
Cernent. insolitum cleturrẽt illa furor em
Hsimul insignũ spẽi. dona q forme
Cedit. quod nulla corpus pingueline surgit
Sinagis ĩ macie tenclit. sic omnia uisti
Possid. in millo decor eus daudicat. ño
Nil mains ꝯferre potest nat᷑a. uel ultͣ
Hec igitur species. tm̃ pretendit honorem
Quod sese possit tute ⁊ mittere laudi
nuidie. Hudem ꝙ suo mercatur ab hoste

Expanded text:
Proximus, et varias languoris gignere pestes Proximus, et varias languoris gignere pestes Hic faex humorum faecem deponit, et omnes Ingenitos mores melius morata recidit. Ex his materiem ductam natura monetat In speciem, vultus humani corporis aptans Materiae, cujus miratur terra decorem, Parque suum stupet in terris decor ipse decorum. Omnes divitias formae diffundit in illo Naturae praelarga manus, post munera pauper Pene fuit natura parens, quae dona decoris Formae thesauros vultu deponit in uno. Spirat in hac forma Narcissus, et alter Adonis Spirat in hac specie, quae sit Venus altera rursum 390 Cerneret, in solitum decurreret illa furorem. Hoc simul in signum speciei donaque formae Cedit, quod nulla corpus pinguedine surgit, Sed magis in maciem tendit: sic omnia juste Possidet, in nullo decor ejus claudicat, imo: Nil majus conferre potest natura vel ultra. Haec igitur species tantum praetendit honorem, Ut sese possit tute committere laudi Invidiae, laudemque suo mereatur ab hoste
Abbreviated transcription (Latin):
Spem tunor offencens. cum res spata ninorẽ
Sorbeat. ⁊ lougo succedant gauclia uoto
Ergo sollerti studio uatura regiurit
Materie suminã. de qua presigne figuret
Hospicium. carnisꝙ domũ quã spiritꝰ intret
Celestis. radi ꝙ suo domus hospite tligna
Excipit a terra quitquid purgatiꝰ inse
Terra tenz quicquid puri sibi uenclicat humor
Quodue magis purũ purus sibi destinat aer
Uei defecatũ retinet sibi purior ignis
Diuidit a toto. duusaꝙ rursus inunũ
Colligit. in sũmam ⁊ miscens. dũ ꝙ futr᷑a
Sit prelibat opus. humani corꝑis aptar
Mat̾iam. signans oꝑis uex illa futuri
Ergo in at̾iam cose uis igriea donot
Que quãius soleat totam turbare quiet᷑am
Corꝑis. ⁊ bellum plus quam cuile mouere
Hic placata iucet nullos motura tunuultꝰ
Matiam purus tratucit abaere sanguis
N iam luxuriat ꝓprio torrente suꝑbus
patem seruat reliquis humorib humor
Quamus g̾mane soleat putretlinis esse

Expanded text:
Spem timor offendens, cum res sperata timorem Spem timor offendens, cum res sperata timorem Sorbeat, et longo succedant gaudia voto. Ergo sollerti studio natura requirit Materiem summam, de qua praesigne figuret Hospitium, carnisque domum, quam spiritus intret Coelestis, radietque suo domus hospite digna. Excipit a terra quidquid purgatius in se Terra tenet, quidquid puri sibi vindicat humor. Quidve magis purum purus sibi destinat aer, Vel defaecatum retinet sibi purior ignis. Dividit a toto, divisaque rursus in unum Colligit in summam commiscens, dumque futurum Sic praelibat opus, humani corporis aptat Materiem, signans operis vexilla futuri. Ergo materiam cholerae vis ignea donat, Quae quamvis soleat totam turbare quietem Corporis, et bellum plusquam civile movere; Hic pacata jacet, nullos motura tumultus. Materiam purus traducit ab aere sanguis, Nec jam luxuriat proprio torrente superbus; Sed pacem servat reliquis humoribus humor Quamvis germanae soleat putredinis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Puasit. redens graces. soluens q salutẽ
Sescrit. ad cursum cͦrũ. solitũ ꝙ recurrgis
Qurigem. uet̾emq uiã gauisa resumit
Tunc loca ꝑ tͣasit. saturno ꝓxima caute
Decipit illa seuẽ. gressũ secludit. ⁊ illi
Se. ꝓcul absentat. fugiens. callẽ q remotũ
Intrat. ut illius queat expurgare furorem
Saturni q tñ sensiss spiritus iram
Ni liquor ungnenti contͣ pugnass illlum
U incens feruorem suꝑasset celitus ymber
Sic ueneris pestes sic martis decipit estus
Limarem ꝙ globum que tanclem singula uincens
Inmensum ꝯsũmat iter uotis ꝙ sororem
Exspectata dui pruclencia reclditur offert
Nanire celeste datũ. miratur iullo
Artificis natura mauum. miꝰꝙ beatum ¶ Fi¬
Zaudat. nindono laudatur gracia dantis.
ccurrit fronesi uirtutum tͣba. suoq
pendet inamplexi. collum ligat. oscula p̃b
felicem laudas retditũ. cum grata labori
ed datur merces. felici fine laborem
Con cludens. net i nuu risus ⁊ gauclia uendat

Expanded text:
s grates, solvensque salutem, Deserit, ad currum rursus, solitumque recurrens Aurigam veteremque viam gavisa resumit. Tunc loca pertransit Saturno proxima; caute Decipit illa senem, gressum secludit, et illi Se procul absentat fugiens, callemque remotum Intrat, ut illius queat expugnare furorem. 388 Saturnique tamen sensisset spiritus iram, Ni liquor unguenti circa pugnasset, et illum Vincens fervorem superasset coelicus imber. Sic Veneris pestes, sic Martis decipit aestus, Lunaremque globum: quae tandem singula vincens Immensum consummat iter, votisque sororum Exspectata diu prudentia redditur; offert Naturae coeleste datum; miratur in illo Artificis natura manum, manusque beatum Laudat, et in dono laudatur gratia dantis.ccurrit Phronesi virtutum turba, suoque Pendet in amplexu, collum ligat, oscula praebet. Felicem laudat reditum, cum grata labori Reddatur merces, felici fine laborem Concludens, nec jam risus et gaudia vendat