comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma uirtutũ ẽ. &ianenos degeneracione qĩ feram questi¬
ones: Cũ paulus iudicauerit: nihilse scue nisixp̃i ilm.¬
& hunc crucifixũ: P&rus nibil cẽplius quoȩ xpmdĩfiliũ
putauerit c̃fitendũ: nos & quando & quomodo natussit &
quantus sit: humanȩ infirmitatis contẽplaccione rimomur:
Finis ergo fidei meae xpse: finis fideimaeae difiliuse: Nilic& mi¬
hi scire generacionis seriem: ulic& tam̃ nescire grneracionis
fidem: Escominatus est. eis. necuidice nent deillo: et
coepit docene illos. omopontet piliũ hominis mnult
D circo seante pessionẽ. & resurntcione noluit p̃dicari: ut cõ¬
pl&o postea senguinis sceram̃to oportunius apłis dice
lolũ flagellactũ iusurisint. &erucifixum: multapati
aseniorib & sribis & principib soccer dotũ & notan¬
dũ qđ eũ quimulta pocti & occidi & resurgere debeat:

Expanded text:
ma virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei disserimus quaestima virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei disserimus quaestiones? Cum Paulus indicaverit nihil se scire nisi  hunc crucifixum , Petrus nihil amplius quam Christum Dei Filium putaverit confitendum, nos et quando et quomodo natus sit, et quantus sit, humanae infirmitatis contemplatione rimamur. Finis ergo fidei meae Christus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Et comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et c, dicens; quia oportet Filium hominis multa dcirco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis dlulum flagellatum visuri sint et crucifixum multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et res
Abbreviated transcription (Latin):
fessio u̾ueritãs agnicione ꝓbacta: seduulgi uideat᷑ opi¬
none firmata: Necõꝑta credere: sedinstar herodis
secundũ moetheu̾dicit. qui acocrõ & scenguis ñ ieuelabit
tibi hocẽ doctrina humocna fidei teuerstatẽ pͥdocuit:
Pulchre &ia. quidiuer scc̃ dednosentencia ferꝰ: hominũ no¬
mine potantꝰ: Nã qui ueritate potenciae eiꝰ fidehit̃ acpia
mente cognoseuNł. nequaquã homines sed diappellari
merentꝰ: Quales fuisse cxpostulos secundsua int̃rogacione
qñs oftendit: Nãsoquitꝰ: Euic dicit illas: uos ueno
quem me dicitis.es se
ser monis apł nequaquã homines sed du apellentꝰ: Cũ e¬
uĩ dixiss& que me ee dicunt homines subiecit: uosuero
quẽ medicitis eẽ : Illis quia homines s̃ bumana opinanti¬
b: : uos quiduestis quẽ me cẽ existimatis : Respon
pe trus.Mit: tues xp̃s
Sic& c&eriapł sciaN. p&rus tam̃ respondit. pc&eris: Con¬
plexus ẽ itaq om̃a. qui& naturã & nom̃ expressit : in quosũ¬

Expanded text:
fessio, non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis secundum Matthaeum, dicit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi , hoc est, doctrina humana fidei te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui diversam de Domino sententiam fermine notantur. Nam qui veritatem potentiae ejus fideliter ac pia mente cognoscunt, nequaquam homines, sed dii appellari merentur; quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione Dominus ostendit. Nam sequitur: Tunc dicit illis: Voquem me dicitis? Resposermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem me dicunt esse homines, subjecit: Vos vero quem me dicitis esse? Illis quia homines sunt, humana opinantibus, vos qui dii estis, quem me esse existimatis? Respondens Petrus, ait: Tu esi apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. Complexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo sum
Abbreviated transcription (Latin):
libani & hoeb& duos fontes: unũ nomine ior. &cclte¬
rũ decn. quisimul mixti iordanis nomen efficiuNt:
eluauia inten ro Gabat discipulos suos di¬
cens: oue medicunt ee homines: qui ne spou¬
denunt. illi dicentes Iohatitie Bapłistx.
aliiheliã. Alnuero quasiunu. deꝓphȩ tis:¬

Expanded text:
Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alteLibani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. via interrogabat discipulos suos dicens eis quem me dicunt esse homines qui responderunt illi dicentes Iohannem Baptistam alii Heliam alii vero quasi unum de prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
mente ꝑpendant: Conloc tisquȩ sibibeneficius dignaoperũ
exsctutione respondeant Quoduero cũ sicut & multos quos
sanauit aliossec nacionẽ suã silencio tegere iub& : exeplum
suis tribuit. nedehisq fecciuNꝰ mirandis focuorem uulguequi¬
rant: sed diuinis tantũ aspectib ubi & merces operũ restat
sint pleccere contenti Et ecures sus ẽ ih. eł discipuli
esꝰ incas tella cȩsanexe p̃hi lippi:
hilippus istec frater herodis: de quo supra dixime te¬
diracha itureae. & thrachonitidis regionũ: qui
in honorem trberii cȩsaris cȩsocreã pbilippi. quȩ nuncpa¬
ne asdicitꝰ appellauit. & ẽ in ꝓuincia phoenicis: Imita¬
tus herodem pactiẽ suũ. qui in honore augusti caesceris
appellauit cae sccreã quȩ prius turris stratonis uocabatꝰ
& ex nomine filiae eͦ. libicedem transiordanẽ exstruxit:
ste locus ẽ caescereae philippi ubuordanes ad radices oritꝰ

Expanded text:
mente perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum mente perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum exsecutione respondeant. Quod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti. Et egressus est Jesus et discipuli ejus in castellum Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoenicis, imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae ejus Libyadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis ad radices oritur
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiar ced huc discernere nesciat: Qua si cebulcentes homi¬
nes instar cerboꝵ cernit: quia faecta multitudinis absq lu¬
ce discrecionis uid&: & quidtalib suꝑẽ nisiut diuina digna¬
cio. quȩ eicurã homines considerandi tribuit: &iadoinum
conferat discer nendi. q᷑ maxime hominũ uita sequenda
quoꝵ sit audienda doctrina: Uinde aptedicitꝰ: quia secunda
inposicione manũsuarũ dñs eluce dacreoma uidendi re¬
stituerit: Clocrt nãq uid& om̃a quicxus fuit. cũ is qui in lumi¬
nari. in tus meruit. maenifeste didicerit. Quomodo citden¬
dũ. qualit̃ uiuendũ qͣ pfide ueritatis atq operacione iusticiae
pͥmiasint infuturo speranda Etmisit illui. uidoarũ
sua dicens: uade indomu tua: essunuicũ intro ie¬
ticx: aedinon& om̃s. quiagnicione ueritatis in lustrant
ut aedcor suũ redeant. & quantũ sibi donatũ sit sollicita

Expanded text:
justitiae adhuc discernere nesciat, quasi ambulantes homijustitiae adhuc discernere nesciat, quasi ambulantes homines instar arborum cernit, quia facta multitudinis absque luce discretionis videt. Et quid talibus superest, nisi ut divina dignatio, quae ei curam hominis considerandi tribuit, etiam donum conferat discernendi quae maxime hominum vita sequenda, quorum sit audienda doctrina? Unde apte dicitur quia secunda impositione manuum suarum Dominus ei lucem clare omnia vivendi restituerit. Clare namque videt omnia qui caecus fuit, cum is qui illuminari intus meruit manifeste didicerit quomodo credendum, qualiter vivendum, quae pro fide veritatis atque operatione justitiae praemia sint in futuro speranda. Et misit illum in domum suam dicens: Vade in domum tuam: et si in viis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
null dubiũ ẽ : Sputũ quippe aebintus decapite dñi ꝓcedit: Ma¬
ne ueros̃ mebra corporis exterius posita : Ex puensergo ino¬
culis escidñs in ponit manesuas ut uideat : quiacecitati
gerierss humoeni. & ꝑ inuisibilia diuinȩ piadectidona: &ꝑ
exbibita foris sedram̃ta . cod sũpte humanitatis cebstersit : primo
aut is quicurabatur uidebat homines uelut aerbores. ãbulan¬
tes: Hoce formã quidem corpoꝵ in t̃umbras cespiciens: seqnulla
me broꝵ liniam̃ta uisuacq huc coligante discernere ualens:
Quales condense cerbores celonge sp&tantib ł certe inluce noctna
soleret apparere: ita ut non feccile arbor. an homo sit possit di¬
nosci: quia prime nimirũ cuiq uirtutis introitusẽ hominũ.
uitã moresq c&eroꝵ inspicere: ut quicquid uspicc̃ boni uiderit
amit&: Quĩ quid malicaueat. ac d& est&ur : Sed quis quis ita
desipit. aclongi teporis obscuri tate depiessuse : ut int̃bonum
& malũ fidem. & ꝑfidiã sincera pia&atis opera. & simuloccione

Expanded text:
nulli dubium est. Sputum quippe ab intus de capite Domini procedit; manus vero sunt membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci Dominus, imponit manus suas ut videat, quia caecitatem generis humani et per invisibilia divinae pietatis dona et per exhibita foris sacramenta assumptae humanitatis abstersit. Primo autem is qui curabatur, videbat homines velut arbores ambulantes, hoc est formam quidem corporum inter umbras aspiciens, sed nulla membrorum lineamenta, visu adhuc caligante, discernere valens, quales condensae arbores a longe spectantibus, vel certe in luce nocturna solent apparere, ita ut non facile arbor an homo sit possit dignosci. Quia primus nimirum cuique virtutis introitus est, hominum vitam moresque caeterorum inspicere, ut quidquid uspiam boni viderit, imitetur, quidquid mali, caveat ac detestetur. Sed quisquis ita desipit, ac longi temporis obscuritate depressus est, ut inter bonum et malum, fidem et perfidiam, sincera pietatis opera et simulationem
Abbreviated transcription (Latin):
modo. pauł crucẽ suã tulerat quidicebat: Costigo corpme¬
ũ & in seruitutẽ redigo: nefortealiis p̃dicans ipsere probiefficiar
Ecce in affliccione corporis audiuimꝰ erucẽ coernis: nunc incon¬
paessione proximi. audicmꝵ crũce̾m̃tis: Nit: quis ufirmatͦ.
& ego ñ infirmor Ouiscandoel ⁊atꝰ. &egoñuror : ꝑfeetus quip
pe p̃dicator. utexẽplũ daer& cebstinenciar: eruẽ portabaet
in cor pore: Et qui in s&rahebeet doẽna infirmitatis aliena tru¬
cẽportabaet incorde. quie niuoluenit aAnimasua

Expanded text:
tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed ipe praedicator ut exemplum daret abstinentiae crucem portabat in corpore, et qui in se trahebat damna infirmitatis alienae crucem portabat in corde. Qui enim voluerit animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
in spelunca lactrones resident. & simplicit̃ gradientes int̃¬
ficiuNt quando in eos quimn nullo reisunt lȩsionis gloedios
defigunt: mens enĩ fideliũ niãdomꝰ oracionis sed spelunca
latronisẽ : quando relicto innocencia. & simplicitate
scitatis. illud conatꝰ eegere. undeualeat ꝓximis nocere :¬

Expanded text:
in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes intein spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis nocere
Abbreviated transcription (Latin):
uera dom dñi. id est cordãi fideliũ purificacio : ut ñ tantũ pee¬
cata quȩ in erant qduunitus in missa conpunctio tollact:
sed&iã nehaec ultra rep&ant᷑. diuina in eisgracia ꝑseue¬
rans adiuu&: et docenat dicens eis : nne scriptue
quia docnus mea. donus onacio ius uocatitur
udȩae necin uno hierusolyme urbis loco: sedin toto
orb&errarũ: & nequaquã tauroꝵ. & hyrcoꝵ & ari&ũ : sed
oraonis: uios aũt pecistis ex opelunca. Iatronũ:
ad ccccipiende munera in tẽplo residebant. ꝑfecto quio¬
quibdã ñdantib lȩsiones exquirerent dubiunerat: Domus
ergo oracionis. spelunca lotronũ feccta fuerat: quia ad
hoc intẽplo adsistere nouerant: ut aut ñ dantes munera
studerent corporalit̾ ꝑ sequi: autdoentes spiritalit̃ necare:
Teplũ quoq & domusdi ẽ ipsaemens atq c̃sciencia fideliũ quȩsi¬
quando in lesione ꝓximi ꝑuerseo scogitaciones ꝓfert: quasi

Expanded text:
us Domini, id est, cordis fidelium purificatio, ut non tantum pecus Domini, id est, cordis fidelium purificatio, ut non tantum peccata, quae inerant, divinitus immissa compunctio tollat, sed etiam ne haec ultra repetant, divina in eis gratia perseverans adjuvet. Et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est: Quia domus mea domus orationis vocaudaeae, nec in uno Hierosolymae urbis loco, sed in toto orbe terrarum, et nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. Vos autem fecistis eam speluncam laad accipienda munera in templo residebant, profecto quiquibusdam non dantibus laesiones exquirerent, dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera, studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritualiter necare. Templum quoque et domus Dei, est ipsa mens et conscienquando in laesionem proximi perversas cogitationes profert, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mata sgnantur: qui aut sinte plodihodiȩ qui colũbas
uendunt: nisiqui inecclesia p̾ciũ deinposicione manus
pciũ p̃b&. Sedredem tornr̃ coethedras uendenciũ colũb&se¬
uertit : quia taliũ negociatoꝵ scccerdociũ destruit: hinc
e qđ secciꝰ canones. si moniacã heresim danant & eossoccerdo¬
cio priuari p̃cipiuNt : quidelargiendis ordinib: pͥciũqͣ r : Ca
lẽ gracia uenundant. ł aehumanos ł aiłedi oculos soc¬
per REt
uas per tem pluc:
sis dicit illis: quȩ mercandigracia inferebantꝰ : c&erũ ab sit
ut uasado dicata dnis eiecer& d&ẽplo. ł introferri ꝓhibe¬
r& inteplũ: Uibi futuri sui examinis insigne p̾tendit exẽ¬
plu. sed pocius in munda & ꝓfana eliminat uasad& eplo
ac ne ãplius inferant᷑ ꝓhib& : quando ñsolũ deeccdesia onisre¬
pellit cecd& uirbat rȩꝓbos: Ueru&ia neultra adt̾banda eccle¬
siã intrent. ae& no eos uerbere conpescit: sed & in p̾senti quaȩ¬

Expanded text:
 namque sunt in templo Dei hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus pretium praebetur. Sed Redemptor cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones Simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunlem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos sasferret vas per templum. De vasis dicit illis quae mercandi gratia inferebantur, caeterum absit ut vasa Deo dicata Dominus ejiceret de templo, vel introferri prohiberet in templum, ubi futuri sui examinis insigne praetendit exemplum. Sed potius immunda et profana eliminat vasa de templo, ac ne amplius inferantur prohibet, quando non solum de Ecclesia omnes repellit ac deturbat reprobos, verum etiam ne ultra ad turbandam Ecclesiam intrent, aeterno eos verbere compescit. Et docebat, dice
Abbreviated transcription (Latin):
tis nomine ñnuquã diabuł significatꝰ: uidelic& pp̃t suꝑbia
quas ectradm erigit & ee uultsimilis altissimo : cnonsadp¬
ceptũ eoꝵ qui fortes fides̃ tollitꝰ dec̃ra. & in marepicitꝰ: cũ p¬
risque infideliũ m̃tib uesaniã suae tyrannidis exercere nittitꝰ:
Non quo ibe & antea sedem iegnũq ñ haebuerit: sed quia tanto
acrius in eosquos lib& deseuit. quanto aplius sedol& desione
pioꝵ fuisse depulsũ : Cui simileẽ illud acpocalypsis: &secundus
angeł tuba cecinit. & eccetaquã mons moegnus igne ar¬
dens: missuse in mare Cocnente enĩ angelo tuba mons
igne ardens missuse inmare: qui a pdicante uerbu docto¬
re ueritatis antiquis ostis inuidiȩ feccib accensus ꝑuersoꝵ a
nimos grauius corrupturus adiit: ut dolorẽ expulsionis
suae defidelib uindicar& in ꝑfidis: Etcũ stapitis ado¬

Expanded text:
tis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicet propter superbiam, tis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicet propter superbiam, qua se contra Deum erigit, et raeceptum eorum qui fortes fide sunt tollitur de terra, et in mare projicitur, cum prisque infidelium mentibus vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur. Non quod ibi etiam antea sedem regnumque non habuerit, sed quia tanto acrius in eos quos licet desaevit, quanto amplius se dolet a laesione piorum fuisse depulsum. Cui simile est illud Apocalypsis: Et secundus angelus tuba cecinit, et ecce tanquam mons magnus igne ardens missus est in mare . Canente etenim angelo tuba, mons igne ardens missus est in mare, quia, praedicante verbum doctore veritatis, antiquus hostis invidiae facibus accensus, perversorum animos graviusuae de fidelibus vindicaret in perfidis. Et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quianũquã montes trans ferre: potuerint: quib respon¬
dendũ ñ oma scriptaee quȩ in& clesias̃ gesta sic̃ &iã defactis
in mare: sinecessitas id fieri poposciss&. quo modo legim
fecc tũ p̾cib beatipatris gregorii neo cessacriae pontian¬
testitis. uirimeritis & uirtutib: eximii : Ut mons inter¬
ratantũ lococederet: quantũ incoleciuitatis opus hoc¬
bebant: Cueni uolens aedificare ecclesiã in loco apto: ui¬
der& eũ angustiorẽ ce quã resexrebat. & qđ ex una parte
rupemaris: exalia monte ꝓximo coartar&ur: uenit
nocte ad locii agenib flexis. ad monuit dum ꝓmissio¬
nis suae: ut monte longius iux tafide p&entis ager&
Et mane feccto reuersus. inuenit monte tantus pacui
reliquisse strutorib: ecclesiae: quantũ opus habuerant
Poterat ergo hic: poterat alius quis eiꝰde̾ meritiuir: sio por¬
tunitas exigiss& imp&rare. Adno merito fidei ut &iam
mons toller&ur. & mitter&ur inmare : Uerũquia mon¬

Expanded text:
ntes transferre potuerint. Quibus respondendum, non omnia scripta esse quae in Ecclesia gesta sunt, sicut etiam de factis in mare, si necessitas id fieri poposcisset. Quomodo legimus factum precibus beati patris Gregorii, Neocaesariae Ponti antistitis, viri meritis et virtutibus eximii, ut mons in terra tantum loco cederet, quantum incolae civitatis opus habebant. Cum enim volens aedificare ecclesiam in loco apto, videret eum angustiorem esse quam res exigebat, eo quod ex una parte, rupe maris, ex alia, monte proximo coarctaretur, venit nocte ad locum et genibus flexis admonuit Deum promissionis suae, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto reversus, invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus ecclesiae, quantum opus habuerant. Poterat ergo hic, poterat alius quis ejusdem meriti vir, si opportunitas exegisset, impetrare a Domino merito fidei, ut etiam mons tolleretur et mitteretur in mare. Verum quia mon
Abbreviated transcription (Latin):
rib: cȩdunt qui in doctrina ueritatis uerba adquesenten¬
cias patrũ deb doquio cerpunt: & hȩc inuiadĩ adaudito¬
ris animũ uenientis humili p̃dicaccione submittunt:
Sed quip ibant. & quiseq bantur clacmabaNt osanna: prȩ¬
cessit quippe iudocicus populus. seuturẽgentilis &¬
quia oms decti. siuequi in iudȩaeepoterant. siue qui
nunc in ecclesia exsistunt: in medicctorẽdi & hominũ
crediderꝰ &credunt quip̾ eunt & quisequunt᷑ ossacloc¬
mabant: Osanna aut̃ loctina lingua saluanos dicitur¬
Ab ipso eni sclutẽ & priores quȩsierunt. & pͥsentes quȩrunt &be¬

Expanded text:
ribus caedunt, qui in doctrina veritatis verba atque sententias Patrum de eorum eloquio excerpunt, et haec in via Dei ad auditoris animum venientis humili praedicatione submittunt. Sed qui praeibant, et qui sequebantur, clamabant: Osanna. Praecessit quippe Judaicus populus, secutus est gentilis, quia omnes electi, sive qui ex Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatore Dei et hominum crediderunt et credunt. Qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamant. Osanna autem Latina lingua salva nos diciturAb ipso enim salutem priores quaesierunt, sequentes qu
Abbreviated transcription (Latin):
sponte subir&: Cuius oraꝓximante . intrepidus locũ adiit
ante p̾dixerat: Notandũ uero. quod hic introitus es hieru¬
selem. antequinq diespcesche. in quo mysteriũ seccroscȩ
pccssionis suae impleredecreuerat factusẽ : narratenĩ io¬
hannes. quod ante sȩxdies paschȩ uenerit b&haniã ubi
cena esfeccta. & discũ bentib multis sororeũ lararimaria
unguento misticoꝑfuderit: atq in crastinũ asino sedens obui¬
ante cũ palmis plurima turbauenerit hierusolimã Uibi
ñ p̃ter eundoc silencioẽ ñ tantũ concordia in reb uerũdia
intẽporib: ueteris & noui testam̃ti: umbrȩ & ueritatis le¬
gis & euangelii: Scriptũ nãq in legee̾: Dicente dño ad

Expanded text:
sponte subiret. Cujus hora proximante intrepidus locum adiit,sponte subiret. Cujus hora proximante intrepidus locum adiit,ante praedixerat. Notandum vero quod hic introitus ejus in Jerusalem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae passionis suae implere decreverat, factus est. Narrat enim Joannes quod ante sex dies Paschae venerit Bethaniam, ubi coena ei facta, et discumbentibus multis soror eum Lazari Maria unguento mystico perfuderit; atque in crastinum asino sedens, obviante cum palmis plurima turba, venerit Jerosolymam. Ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum na
Abbreviated transcription (Latin):
osi ꝑuirtutam litterȩ uocalis. aquauerbũ sequens inci¬
pit: anna: qđ m&rici inuersib scandenđ synalipha uo¬
cant: quã uisilli scriptã litterã scandentes transiliant:
in hocaut uerbo osanna .i. litterane salte scribat᷑ sed sen¬
su loquenciũ saluofunditus int̾mittat. Et in tro¬
gres susciuitate. primotẽplu adut: formã nob̵ religionis quã
sequamur pͥmonstrat : Vitcũ forte uillam . aut oppidum
aut eclium quem lib& locũ in quosit domus oracionis dõ conse¬
crata intramus: primo adheeno diuertamus &p: que c̃ nos
eac ꝓp̃t quȩ uenimus temporeclia ne gocia secedoemus
Adypinquaente aũt tempore pacssionis ceaꝓpinqueere uoluit
dñs locopaessionis ibiq ꝓximus maenere. ubi lonstituto ac
p̾finito ante sła tẽpore inueniri poss& obeis. ꝑ quoseadẽ erat
passio cõplenda: quodiã ꝑ hoc cunctis intimar& audi¬
entib : quia n inuitus mortẽ ut ꝓfteniput auere seq sua

Expanded text:
osi, per virtutem litterae vocalis a qua verbum sequens inciosi, per virtutem litterae vocalis a qua verbum sequens incipit anna. Quod metrici in versibus scandendis synaloepham vocant, quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant; in hoc autem verbo Osanna, i littera nec saltem scribatur, sed sensu loquentium salvo, funditus interimatur. Et introingressus civitatem primo templum adiit, fosequamur praemonstrat, ut cum forte villam aut oppidum, aut altum quemlibet locum, in quo sit domus orationis Deo consecrata intramus, primo ad hanc divertamus, et postquam noea propter quae venimus temporalia negotia recedamusAppropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis per quos eadem erat passio complenda. Quo etiam per hoc cunctis intimaret audientibus quod non invitus mortem, ut profani putavere, sed sua
Abbreviated transcription (Latin):
uerbisdonis & ꝓmissis tantũ mediatoredĩ & hominũ dig¬
nis ad regnũ caeleste & inmortale uocar& atq adipsũ
gens cȩlestib utomne genuei fl&e tact᷑ cȩlestiũ. & trestri¬
ũ. & infernoꝵ: Notandũ scone. qđo sanna uerbũ hebra¬
icũ. cõpositũ ẽ ex duob corrupto. & integro: saluanãq
siue soluifica. apud eosdicitur osi : atuero anna in t̃ieccio
ẽ dep̃cantis quomodo apud latinos in t̃iecio ẽ dolen¬
tis heu. &int̃ ieccio admirantis pape Deniq in psalmo
hebreo scriptũẽ: anna cedona uosanna: qđ int̃ presira
bieronimus diligencius ducidans itastranstulit: Obse¬
crodñe. salua obsecro: idemnãq significcet odñẽ ꝑ int̃¬
ise cionẽ obsecrantis qđ obsecrodnẽ ꝑ ipsũ uerbũ obse¬
cracionis: osanna Itaq saludobsecro significat. c̃sũptalit¬
tera .i uocali qͣ uerbũ prius t̃minat. cũ ꝑfdete dicitur

Expanded text:
verbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum digverbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum dignis, ad regnum coeleste et immortale vocaret, atque ad ipsam gens coelestibus, omne genu ei flectatur caelestium, terrestrium et infernorum. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupto et integro. Salva namque, sive salvifica apud eos dicitur Osi, at vero anna interjectio est deprecantis. Quomodo apud Latinos interjectio est dolentis heu, et interjectio admirantis papae. Denique in psalmoHebraeo scriptum est: Anna adonai, hosi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans ita transtulit: « Obsecro, Domine, salva, obsecro. » Idem namque significat, o Domine, per interjectionem obsecrantis, quod obsecro Domine per ipsum verbum obsecrationis. Hosanna itaque salva, obsecro significat, consumptera i vocali, quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Vit quid ergo hocqđ prius fugiendo declinauit. modoli¬
bens ãpl&ctitꝰ regnũq: quod ad hiue uicturus in mun¬
do susciperenoluit: iãq exiturus ꝑpassionẽ crucis de
mundo ñnegauit suscipere : Nisi ut aꝑte docer& quia
ñ tẽporalis & terreni: sed a&ni incelis rexess& imperu.
ad qđ ꝓfecto regnũ ꝑ contẽptũ mortis gloriã resurrec¬
cionis & triũ phũ ascensionis ꝑuenira: hincẽ enĩ qđ p
iresur reccionẽ apparens discipulis ait: Datecẽ mihi omnis
potestas incȩlo &interra. & e&era eiꝰdẽ loci: Notandum
sane. quanta sit consonancia turbȩdnm conlaudantis.
cũ uoce euangeli tantis uirginimatri gabrihelis. qui ait:
hic erit magnꝰ & filius altissimi uocabitur : &debit illi dñs
qdã tẽporalis regniguber nacula simul. & exẽplac iusticiȩ
p̃buit: quãq: modulis hymnoꝵ spiritaliũ codfidẽ atq a¬
morẽ sui conditoris accendere solebat: hanc ipse fecctis

Expanded text:
Ut quid ergo hoc quod prius fugiendo declinavit modo liUt quid ergo hoc quod prius fugiendo declinavit modo libens amplectitur, regnumque quod adhuc victurus in mundo suscipere noluit jamjam exiturus per passionem crucis de mundo non negavit suscipere, nisi ut aperte doceret quod non temporalis et terreni, sed aeterni in coelis Rex esset imperii? Ad quod profecto regnum per contemptum mortis, gloriam resurrectionis, et triumphum ascensionis perveniret. Hinc est enim quod post resurrectionem apparens discipulis ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra, et caetera ejusdem loci. Notandum sane quanta sit consonantia turbae Dominum collaudantis, cum voce evangelizantis virgini matri Gabrielis qui ait: Hic enim erit magnus, et filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus dam temporalis regni gubernacula simul et exempla justitiae praebuit, quamque modulis hymnorum spiritalium ad fidem atque amorem sui conditoris accendere solebat, hanc ipse factis,
Abbreviated transcription (Latin):
nafidesẽ. p̃cedenciũ atq sequenciũ populoꝵ Nasicut illi
expectata pcessione acresurreccione eiꝰ sccnatis : ita nos
p̾terita peessione illius. acpermanente in scła resurrec¬
cione. scluamur: Quẽ enĩ prioresnĩ exiudicico po¬
pulo crediderunt. atq a mauerꝰ uenturũ: hunc nos &ue¬
nisse credimus & amamrꝰ eiꝰ que desiderio accendiur
ut eufecciȩ ad focciem contẽplemur Benedictum.
quoduenit nernũ patuis irridd̃. OSanNa. IN
egime in euangelio iohannis. quiaexcelsis:
refactȩ dequinq panib: & duob: piscib turbȩ uolu¬
erunt rapereilim. & constituere cũ regẽ: sed uehoc
ꝑficere possent. ipse in monte fugiendo p̃caust: nunc
aut ubipassurus. hiefusolꝓmã uenit ñ refugiteos qui
seregẽ fecciunt. qui agmine glorifico. & hymnis dĩfilio
ac irge dignis. ad ciuitatẽ regiã ducunt Nonre primit
uoceseꝵ. qui regnũ patri arche dauid in eorestauran¬
dũ & priscȩ benediccionis don arecuperanda c̃cinnuNt:

Expanded text:
um populorum. Nam sicut illi spectata passione ac resurrectione ejus sanati sunt, ita nos praeterita passione illius ac permanente in saecula resurrectione salvamur. Quem enim priores nostri ex Judaico populo crediderunt atque amaverunt venturum, hunc nos et venisse credimus et amamus, ejusque desiderio accendimur, ut eum facie ad faciem contemplemur. Benedictum quod venit regnum patris nostri David, Osanna inegimus in Evangelio Joannis quod refectae de quinque panibus et duobus piscibus turbae voluerunt rapere Jesum et constituere eum regem; sed ne hoc perficere possent, ipse in montem fugiendo precavit. Nunc autem ubi passurus Jerosolymam venit, non refugit eos qui se regem faciunt, qui agmine glorifico et hymnis Dei Filio ac rege dignis ad civitatem regiam ducunt; non reprimit voces eorum qui regnum patriarchae David in eo restaurandum et priscae benedictionis dona recuperanda concinunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sȩcularia negocia gerebant. & fructũ pia&atis que debueran
quẽq in eisdñs esuriebat. ferre suꝑ sederant: Arefecit diis arbo¬
rẽ maledicto : ut homines haec uidentes siue audientes mul¬
to magis intellegerent. sesediuino contẽnandos et iudicio
si cebsque operũ fructu. de plausutantũ sibirelegiosi sermo¬
nis. uelud desonitu & tegim̾to blandirentur uiridanciũ
folio: Uierũ quia ñ intellexerꝰ in ipsosconsequent᷑ destric¬
cione meritȩ ultionis exercuit: eiecitq cõ merciarerum
humanarũ dedomoilla inquadiuinas tantũ resagihos¬
tias & oracionesdo offerri uerbudi legiaudiri & decan¬
tari p̾ceptuerat: &quidem credendũe. quodeatantũ
uendi uelemi reperit intẽplo quȩ adminis teriũ neces¬
sccriaessent eiꝰdem tepli: Iux tahoc qđ alias fecctũ legi

Expanded text:
saecularia negotia gerebant, et fructum pietatis quem debuerant saecularia negotia gerebant, et fructum pietatis quem debuerant quemque in eis Dominus esuriebat, ferre surem maledicto , ut homines haec videntes sive audientes, multo magis intelligerent sese divino condemnandos esse judicio, si absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis, velut de sonitu et tegumento blandirentur viridantium foliorum. Verum quia non intellexerunt, in ipsos consequenter districtionem meritae ultionis exercuit, et ejecit commercia rerum humanarum de domo illa, in qua divinas tantum res agi, hostias et orationes Deo offerri, verbum Dei legi, audiri et decantari praeceptum erat. Et quidem credendum est quia ea tantum vendi vel emi repererit in templo, quae ad ministerium necessaria essent ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
aut uinecȩ: ordo e ccpostoloꝵ doctoꝵq spiritaliũ : quissnagogã ne
perir&. diligent̃ codpenitenciã uocare: ꝓq essedute dño supplicare
studuer pcipue ieccob frat̃mni. qui regende hierusolimoꝵ ec desie
platuse : uerũ quia illa ne in legalib: edictis nec in ꝓpli&dicis con¬
testacionib nec in ipsoc coruscantis euangelii gracia fructum
oboehenciae. ferre consensit : quasi tribus annis ficussterelis
discedeame maledicte inigne a&nũ. quiaesuriui. & ñ de disti
mili moenducare. Arbor ee sterelis in hacuita cau&o: quin
potĩcuis pauperixp̃o. &esurienti fructu piadatis quo indig& offer
Et ueniunt hienu solyma: etcũ intuoisset teplucoe¬
pit eicene: uendentes. etam tes inteplo. etias .nũ.
ledicendo ficũ in fructuosã ꝑfigurã fecitdns. hocidem mox a¬
ꝑtius ostendit eiciendo imꝓbos &emplo: Neqieni aliquid pec¬
cauit arborquȩ esurientedno poma ñ haebuit quo necdum
tẽpus aduenerat : sed peccauere soccerdotes. qui indomodni

Expanded text:
doctorumque spiritalium qui Synagogam, nei periret, diligenter ad poenitentiam vocare proque ejus salute Domino supplicare studuerunt. Praecipue Jacobus frater Domini, qui regendae Jerosolymorum Ecclesiae praelatus est. Verum quia illa nec in legalibus edictis, nec in propheticis contestationibus, nec in ipsa coruscantis Evangelii gratia fructum obedientiae ferre consensit, quasi tribus annis ficus sterilisDiscede a me, maledicte, in ignem aeternum, quia esurivi, et non dedisti mihi manducare , arbor esse sterilis in hac vita caveto, quin potius pauperi Christo et esurienti fructum pietatis quo indiget offerto. Et veniunt Jerosolymam. Et cum introisset templum, coepit ejicere vendentes et ementes e templo Quod maledicendo ficum infructuosam per figuram fecerit Dominus, hoc idem mox apertius ostendit ejiciendo improbos e templo. Neque enim aliquid peccavit arbor, quae esuriente Domino poma non habuit, quorum necdum tempus advenerat, sed peccavere sacerdotes qui in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
gimus: Docendo enĩ incredulis officiũ corracionis sedulus
impendebat. cõmanendo aut apuq fideles gracideis benig¬
nitatis. ꝓpicius exibebat: Bene aut dicitur. qui acir cũspec¬
tis omnib exiuit inb& hania: Inspicit quippe internus ar¬
biter omniũ corda: & cũ in contradicentib ac resistentib
ueritati nꝰ inuenit ubiccpud redin&. secedit adfideles
& ineis quioboediunt uerbomansionẽ sibiuna cũ patre
fecceregaud&: b& hania nãq domus oboedienciae dicitꝰ
hoc quoq intellegendũ e. qđ tantadiis fuerit pauꝑtactis:
& ita nullisit aduloctus. ut in urbemaxima nullũ hospi¬
te. nullã inuenerit mansione. sed in cegropar uulo
apud leczarũ sororesq eiꝰ habitarit: eoꝵ quippe uicus¬

Expanded text:
gimus. Docendo enim incredulos, officium correctionis sedulus gimus. Docendo enim incredulos, officium correctionis sedulus impendebat. Commanendo autem apud fideles, gratiam eis benignitatis propitius exhibebat. Bene autem dicitur quod, circumspectis omnibus, exivit in Bethaniam. Inspicit quippe internus arbiter omnium corda, et cum in contradicentibus ac resistentibus veritati non invenit ubi caput reclinet, secedit ad fideles, et in eis qui obediunt verbo mansionem sibi una cum Patre facere gaudet. Bethania namque domus obedienhoc quoque intelligendum est, quod tantae paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem nullamque invenerit mansionem; sed in agro parvulo apud Lazarum, sororesque ejus habitaret. Mane au
Abbreviated transcription (Latin):
domũ introduci uissusẽ : quiaͦdiis decimadie eiꝰdẽm̃sis
hocẽ ante quinq: dies paschȩ inciuitatẽ inqua pacter&ur
erat ingres surus: & sicut agnus d& otogrege electus. cer¬
tũ suȩ uictimacionis diem expectabat It a&dñs. c̃iu¬
rante aduersũ seomini senioꝵ. & principũ concilio cer¬
tus prestalabaetur. horã inqua seipsũ: ꝓsalute mundi.
obloccionẽ dõ. & hostiã mnodorẽ suauitatis offerr& Im¬
molabatꝰ agnꝰ quartadecimadie primimsis aduespera:
& dñseadẽ horacegnũ cũ discipulis maenducans. ubi lega¬
lis paschȩ decreta cõpleuit Egressuse cũ eis stati ad locũ
oracionis. ubi c̃p̃hensus aiudeis & ligatus. ia sucram toc
beatȩ suȩ uictimacionis inchoar& Et cracũ ipectis
dies ex quo hierusolyma aescenderat usque ccdtẽpus pcessio¬
nis. hoc ipsũ se ꝑcegere solebat: ut ꝑdiem intẽplodocer&. noc¬
tib uero exiens morardur in monte oliudã. sicut inlucale¬

Expanded text:
ussus est, quia et Dominus decima die ejusdem mensis, hoc est ante quinque dies Paschae, in civitatem in qua pateretur erat ingressurus. Et sicut agnus de toto grege electus certum suae victimationis diem exspectabat, ita et Dominus, conjurante adversum se omni seniorum et principum concilio, certus praestolabatur horam, in qua seipsum pro salute mundi oblationem Deo et hostiam in odorem suavitatis offerret. Immolabatur agnus quarta decima die primi mensis ad vesperam, et Dominus eadem hora agnum cum discipulis manducans, ubi legalis Paschae decreta complevit, egressus est cum eis statim ad locum orationis, ubi comprehensus a Judaeis et ligatus, jam sacramenta beatae suae victimationis inchoaret. Et circumspectis ies ex quo Jerosolymam ascenderat usque ad tempus passionis, hoc ipsum agere solebat, ut per diem in templo doceret, noctibus vero exiens moraretur in monte Oliveti, sicut in Luca le
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑: quia uidȩa quȩ uerbascripturae sine operib sonabat.
dignaẽ ultione punita: hocaut dixeri nꝰ qđ tota synagoga
fuerit abiacta exqua utiq cstat qđ primitiua fuerit ecde¬
sia cstructa: sedillanimirũ porcio synagoge dã narimeruit:
quȩ esurientẽ xpͥmpascere beneo perando recusauit: quȩ
folus uerboꝵ spiritaliũ magisob u̾brare qua fructibus
sp̃s uoluit onustari: quib: ipsedic̃ alibi: Ego uado & qͣri¬
tisme. & in peccato uro moriemini: Congruit sane hic
locus illieiꝰ parabole: inquaait: Arborẽ fici habebat qui¬
dã plantatã inui nea sua. & uenit qͣ rens fructũ in illa &¬

Expanded text:
natur, quia Judaea quae verba Scripturae sine operibus sonabat natur, quia Judaea quae verba Scripturae sine operibus sonabat digna est ultione punita. Hoc autem dixerim, non quod tota Synagoga fuerit abjecta, ex qua utique constat quod primitiva fuerit Ecclesia constructa. Sed illa nimirum portio Synagogae damnari meruit, quae esurientem Christum pascere bene operando recusavit, quae foliis verborum spiritalium magis obumbrari, quam fructibus Spiritus voluit honestari. Quibus ipse dicit alibi: Ego vado, et quaeritis me, et in peccato vestro moriemini . Congruit sane hic locus illi ejus parabolae, ubi ait: Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua, et venit quaerens fructu
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo dñsmulta in parabolis mariducet:¬
dicere. ita&ia nͥnulla in parabolis foccere solebat: quid
eni causȩ erat. utesuriens fructus in ficulnea qͣ r̃ er&
quoꝵ tẽpus ndũ ce quolib& homonouerat. corborẽq quia fruc¬
tũ ꝑidtẽporis n haber&: a& nȩ sterelitatis malediccione
qã nar& : Nisiquia plebẽ qua ꝑ uerbo docebat. hoc&ia fac¬
to trebat: nequis habendo folia & fructũ ñ habendo: hocẽ
defruc tusuo. cognoscitur : Id estun quiq: homo ñ deestima¬
cione focmȩ ł sermonu popa: sed desuare testimoniti ꝓbatꝰ
accionũ Esuriens ergodñs. uidit ficũ habente folia. &uenit
quȩ rere fructũ in illac nec inuenit : qui a salutẽ desiderans ⁊¬
bumani generis uidit iudȩ a hecbentẽ eloquialegis. & ꝓphe¬
tarũ. uenitq ꝓbare: docendo coripiendo miracula stcci¬
endo: sique forte in eoꝵ corde fructu fidei. & uitȩ poss& inue¬
nire: Sed qͣ folia sine fructib habere repꝑtaẽ ficulnea dã¬

Expanded text:
uomodo Dominus multa in parabolis dicereita etiam nonnulla in parabolis facere solebat. Quid enim causae erat ut esuriens fructus in ficulnea quaereret, quorum tempus nondum esse, quilibet homo noverat, arboremque quia fructum per id tempus non haberet, aeternae sterilitatis maledictione damnaret, nisi quia plebem, quam verbo docebat, hoc etiam facto terrebat, ne quis habendo folia, et fructum non habendo, hoc est de fructu suo cognoscitur, id est, unusquisque homo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et prophetarum, venitque probare docendo, corripiendo, miracula faciendo, si quem forte in eorum corde fructum fidei et vitae posset invenire. Sed quia folia sine fructibus habere reperta est ficulnea, dam
Abbreviated transcription (Latin):
cupido plurimũ. m̃tẽdeues tat. oocsecurã ee
nonsinit: cũ em̃ quisꝙ sellicitus iniugilat. quo ordi¬
ne. siue arte eaquȩ nondũ hceb& aed quirat: quarur¬
sum. prouidentia. aaq ut̃ codquisierat conseru&:
Quadeniq gloria. oec dignitate adquisitorũ copia
ꝑfruatur ÷ quantis necessee misera mens oras
singulies curarum stimulis exulcer&ur: Vnde
aptedñs in exposscione spinarum. appellacturus di¬
uicias. p̃misit erũnasdicens: & xisunt qui in
opinis secaantu. husunt qui uerrua

Expanded text:
cupido plurimum mentem devastat, ac securum esse cupido plurimum mentem devastat, ac securum esse non sinit. Cum enim quisque sollicitus invigilat, quo ordine sive arte ea quae nondum habet acquirat, qua rursum providentia ea quae jam acquisierat conservet, qua denique gloria ac dignitate acquisitorum copia perfruatur: quantis necesse est misera mens per horas singulas curarum stimulis exulceretur? Unde apte Dominus in expositione spinarum appellaturus divitias, praemisit aerumnas dicens: Et alii sunt qui in spinis seminantur, hi sunt qui verbum
Abbreviated transcription (Latin):
qui audire quidẽ uerbo seclutis potuerͦ. sedad
scclutẽ ꝑuenire neq unt: distancia conp̃hendi¬
ctur : Sunt nãq qui uerbũ quod auqdiunt nul¬
locfide. nullo intellectu. nullo socltm temp¬
taudȩ utilitatis occasione ꝑcipere dignantur:
Quorũ indisciplinatis acduris cordibus man¬
dcctũ uerbum confestim in mundi sp̃s. quasiuiȩ
tritae uolucres. semen eripiunt: Sunt qui au¬
diti uerbi. & utilitatẽ ꝓboent. & desideri ũgustaNt
sedne cedid quod probant ꝑueniant. alios huius
uitȩ ceduersacter rendo. colios ꝓspera blaendiendo re¬
tar doent: quorum primos dñst̃rȩ p&crosȩ : secun¬
dos conpoerat spinosae: Excipiuntꝰ scene gentiles
quinec audire quidẽ uerba uitȩmerentꝰ : Rbemi¬
rum uideri deb&. quare spinis diuicias conpocraue¬
rit dñs: cũ illȩpungant. istȩdelec tent : Rec te eni
spinȩ uocantur: quia cogitacionũ suarũ. punc¬
ꝑtrahunt: quocsi inflicto uulnere cruentant:
Sed& exceptis uitiorum punccionib diuiciarum

Expanded text:
d salutem pervenire nequeunt, distantia comprehenditur. Sunt namque qui verbum quod audiunt nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentandae utilitatis occasione percipere dignantur. Quorum indisciplinatis ac duris cordibus mandatum verbum, confestim immundi spiritus quasi vitae tritae volucres semen eripiunt. Sunt qui auditi verbi et utilitatem probant, et desiderium gustant, sed ne ad id quod probant perveniant, alios hujus viae adversa terrendo, alios prospera blandiendo retardant. Quorum primos Dominus terrae petrosae, secundos comparat spinosae. Excipiuntur sane gentiles, qui ne audire quidem verba vitae merentur. Nec mirum videri debet quare spinis divitias comparaverit Dominus, cum illae pugnant, istae delectent. Recte enim spinae vocantur, quia cogitationum suarum puncpertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Sed et exceptis vitiorum punctionibus, divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣducit cequitã: &dequadicitur aediudueos: aufera
auobis regnũdĩ. & dcebitꝰ genti feccienti fructus ei: Simi
lit̃ ergo huius cemodi regnũ grano sinãpis qđiuxta euo¬
gelium mathei ceccipiens homoseminauit inagro
suo: homoqui seminat. oeplerisq socluator intellegi
tꝰ qđ animis credenciũ semin& : Ab aliis homo ipsese¬
minans in t̾ra. siue in cegro suo hocẽ insem& ipso. &
incor desuo Quis ẽ iste qui seminat. nisi sensus nr̃ &
animus : quisus cipi ens granũ p̃dicacionis. & fouens
sementẽ humore fideifaccit in cgrosui pectoris pullu¬
laere: Quod cum seminatum. inquid puerit
inter Ra. minus ẽ ocasus seminibus. que
sunt. int̃ra: Etcũ semi uatũ puerit : Ascen¬

Expanded text:
citur ad Judaeos: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Simile est ergo hujuscemodi regnum grano sinapis, quod, juxta Evangelium Matthaei, accipiens homo seminavit in agro suo . Homo qui seminat a plerisque Salvator intelligitur, quod in animis credentium seminet. Ab aliis homo ipse seminans in terra sive agro suo, hoc est in semetipso, et in corde suo. Quis est iste qui seminat, nisi sensus noster, et animus? Qui suscipiens granum praedicationis, et fovens sementem humore fidei, facit in agro sui pectoris pullulare. Quod cum seminatum, inquit, fuerit in terra, minus est omnibus seminibus quae sunt in terra. Et cum seminatum
Abbreviated transcription (Latin):
errabona. hocẽfideles electorũ consciencia
omnib̾ trib trȩs.nequã ꝓuentib contrariafocẽ:
quia & cõm̃datũ sibisem̃ uerbilibent̃ excipit &
exceptũ int̾ ocduersoe acꝓspera constant᷑ aod fruc¬
tus usq tẽpora corseruatꝰ: frustificat aut̃. & foc¬

Expanded text:
ectorum conscientia, omnibus terrae nequam proventibus contraria facit, quia et commendatum sibi semen verbi libenter excipit, et exceptum inter adversa ac prospera constanter ad fructus usque tempora conservat. Fructificat autem, et fac
Abbreviated transcription (Latin):
diutius ioecebas : iuexercicia bonorũ operũ sedu¬
lus cedtolle : & sic domũ a&nȩ hoebitacionis. pre¬
micc bonoꝵ operũ p̃cepturus ingredere: Quier¬
go amore uitae tẽporalis. & in lecebrarũ coerna¬
liũ occultat uerbũdĩ: quasimodio. uellec tolu¬
cẽscã operit : quia concupis cencias coernis p̃ponit
monifestacioni ueritatis. quãp̃dicoere m&uit:
Supra can delabrai aut ponit lucernã. qui corpus
suũ ministeriodĩ subicit: ut superiorsit p̃dico ciueri¬
tatis: & inferior seruitus corporis: ꝑ ipscẽ tam̃cor¬
poris seruitutẽ excelsior luceat doctrina : qͣ ꝑ offi¬
cia corporalia: idest ꝑuoce & linguã. & c&eros cor¬
poris motus in noboperib insinuatꝰ discentib :
Supra caendelabrũ ergoponit lucernã : cũdicit. a¬
postolus: Nͥ sic pugno tãquã aere̾ cedens: sed casti¬
go corpusmeũ. & nseruituti subicio: neforteali¬
is p̃dicoens. ipsere ꝓbus inueniar: noneni est.

Expanded text:
diutius jacebas, in exercitia bonorum operum sedudiutius jacebas, in exercitia bonorum operum sedulus attolle: et sic domum aeternae habitationis, praemia bonorum operum percepturus, ingredere. Qui ergo amore hujus vitae temporalis et illecebrarum carnalium, occultat verbum Dei, quasi modio vel lecto lucernam operit, quia concupiscentias carnis praeponit manifestationi veritatis, quam praedicare metuiSupra candelabrum autem ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis, per ipsam tamen corporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est, per vocem et linguam et caeteros corporis motus; in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum dicit Apostolus: Non sic pugno, tanquam aerum caedens, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Non enim est
Abbreviated transcription (Latin):
uia supradixerat apłis. & eisquicũ illis erant: ulobis
datũ ẽ scure mysteriũ regnidĩ. illis aut̃ quiforis sunt
inparabolis omafiunt: nuncostendit ꝑ eos celiquan¬
do &iãc&eris. idem mysteriũ ee reuelaendũ. & pee¬
tus omniũ quidomũdĩ essent. intraturi. fidei floem¬
mis in lustrandũ: Ouib &iã uerbis tipicae fuducia
doc& p̃dicandi: uequi timore caernaliũ in cõmodoꝵ
luce. scienciae quãnouit cebscondoet: Modu nãq
& letinomine. uitã hanc p̃sentẽ. &ecerne inqua ui ul¬
mus: lucernae aut uocabulo uerbũ quo inlus tramur
designat: Nãquioc tẽpus uitȩ nrae. subcertadiuinȩ
ꝓuisionis m̃sura contin&ur.: rectemodio conparatͦ lectũ
uero animȩ corpus in quo tẽporalit̃ in babitans qui¬
escit: rectȩ oeppellocriposse quis ñ uide cet : unde
scenato cuidã. dicitur. Surge tolle lectũtuũ. &
uocde indomũ tuã: Quodẽ aꝑtedicere: surgede
corpore neglegenciae. & corpus incuus desiderus

Expanded text:
ui cum illis erant: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei: illis autem qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt, nunc ostendit per eos, aliquando etiam caeteris idem mysterium esse revelandum, et pectus omnium qui domum Dei essent intraturi fidei flammis illustrandum. Quibus etiam verbis typice fiduciam docet praedicandi, ne quis timore carnalium scientiae, quam novit, abscondat. Modii namque et lecti nomine, vitam hanc praesentem, et carnem, in qua vivimus; lucernae autem vocabulo, verbum quo illustramur, designat. Nam quia tempus vitae nostrae sub certa divinae provisionis mensura continetur, recte modio comparatur. Lectum vero animae, corpus, in quo temporaliter inhabitans, quiescit, recte appellari posse quis non videat? Unde sanato cuidam dicitur: Surge, tolle tectum tuum, et vade in domum tuam . Quod est aperte dicere: Surge de corpore negligentiae; et corpus, in cujus desideriis