comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentia pꝰ Malgerũ fc̃a est Rochonũ archiẽps. Is ad extrema deue ni¬
ens uitali priuatꝰ alitu die fere dimidia iacuit defunctꝰ. Tandeni
cũ pararet᷑ in eccł̃iẽ ferri: resumpta anima ait ad circonstantes.
ultima pastoris ur̃i uerba sitscipite. Naturałi᷑ mortuuuis fui. Sed
ut uob nuntiarẽ q̃ uidi reductꝰ sum. nͨ diu subsistam. qr dormi¬
re in dño delestat. Suctores mei uestib ornati. ⁊ iuiltib ad om̃em
elegantiam erant: Nich̃ delectabilius nitĩdo illoꝵ setinone efu¬
dens cum eis ibam ut mͥ uidebat᷑ u̾sus orientẽ ꝓmittebat᷑ iñ sẽdes
ꝑadisi nõ multo post intranda. In momenta preti̾ta euroꝑa ing̾li
asy am uenimꝰ ierosolimam. Ibi sc̃is adoratis pordanẽ ꝑtendimꝰ Citioi
ripe accole ductorum meoꝵ mixti contͣbnio: letiorem cetum fecere:
Ego studio ust̃di ult̾iora transitum mit᷑abam. Tũns comites mei do¬
minum preceptise referunt᷑: ut añ demoñe usione t̾rificarerꝰ qͣtinꝰ

Expanded text:
deveniens, vitali privatus halitu, fere dimidia die latuit defunctus: tandem cum pararetur in ecclesiam ferri, resumpta anima ait ad circumstantes: « Ultima pastoris vestri verba suscipite. Naturaliter mortuus fui, sed ut vobis nuntiarem quae vidi, reductus sum; nec diu subsistam, quia dormire in Domino delectat. Ductores mei vestibus ornati, et vultibus ad omnem elegantiam erant. Nihil delectabilius illorum nitido sermone. Gaudens cum eis ibam, ut mihi videbatur, versus orientem; promittebatur mihi sedes paradisi non multo post intranda. In momento praeterita Europa ingressi Asiam venimus Hierosolymam. Ibi, sanctis adoratis, Jordanem pertendimus. Citerioris ripae accolae ductorum meorum misti contubernio laetiorem coetum fecere. Ego studio visendi ulteriora transitum maturabam. Tunc comites mei Dominum praecepisse referunt, ut ante daemonum visione terrificarer, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
habitantib supra t umbam illius reꝑa diĩsis metallis
Eccorata. ob amorẽ uidelicet sanc hitatem ac reueren¬
tiam illtus. Nullus enimante eum̃ eiusdem genobii
rector nec pꝰ eum tot p̾dia ac possessiones in iure
ipsius uenerabilis loci contulit. ac impetrauit.
sicuti ipse facere curauit: ucluti testamenta ci dẽ
coenobii cunctis legentib liqͥdo patẽt. Hic dimi¬
sit in hoc cocnobio fontinellensi. calice̾ aureũ. &
diu̾soꝵ sc̃oꝵ. Plurima enĩ bonis gessit oꝑa: quȩ
diumerare laboriossissimũ . ẽ. Nobilis enimeatitit
genere: sed non inferior religione. Hacc quidem
de uenerando patre. Ac domino hubone dic. ta
Suffit iant. ameñ¬

Expanded text:
habitantibus supra tumbam illius repa diversis metallis habitantibus supra tumbam illius repa diversis metallis decorata, ob amorem videlicet, sanctitatem ac reverentiam illius. Nullus enim ante eum eiusdem coenobii rector nec post eum tot praedia ac possessiones in iure ipsius venerabilis loci contulit ac impetravit, sicut ipse facere curavit, veluti per testamenta eiusdem coenobii cunctis legentibus liquido patet. Hic dimisit in hoc coenobio Fontinellensi calicem aureum et diversorum sanctorum. Plurima enim bonitatis gessit opera, quae dinumerare laboriosissimum est. Nobilis enim extitit genere, sed non inferior religione. Haec quidem de venerando patre ac domino Hugone dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
deuilla dogmaniaco. quȩ sita ẽ. in pago oximense.
incentena alaucisioninse. & illamre quȩ uocatur
uanda incentena saginse. Similiter interritorio cinoman.¬
nico. rem illam quȩ dr uerningo. Seu metiaco quae
appellatur auanae curtȩ. Fedita.ẽ. hec largitio
anno undecimo teoderici regis. patris hilderici
demũ regis nouissimi. ex genere meroingorum .
Depatrimoniis enĩ ap̃dicto glorioso p̃sule huic loco
largitis siue afidelibus xp̃ianis impetratis ac susceptis.
qͥ nosse cupit testamenta ab ipso aedicta reuoluat.
& tunc ꝓbabit nichil me deeo sinstrum aut dixisse
aut scripssisse. Mensatas hoc in coenobio consticuit.
deputatis uidelicet uillis: quę punũ quẽq mensem
suffitientẽ preberent alimmiã. ideirco inemroria
illiꝰ inbenedictione manet. Explecis namq lau dabi¬
lis cursis sui annorũ migrauit ad dnm. subdie.ui.
dominicae incarnationis. dec aearox. Gorp a gẽme¬

Expanded text:
de villa Dogmaniaco, quae sita est in pago Oximense, de villa Dogmaniaco, quae sita est in pago Oximense, in centena Alaucioninse, et illam rem quae vocatur Vanda in centena Saginse. Similiter in territorio Cinomannico rem illam quae dicitur Vernigo seu Metiago quae appellatur Avanae - curtę. Aedita est haec largitio anno undecimo Teoderici regis, patris Hilderici, demum regis novissimi ex genere Meroingorum. De patrimoniis enim a praedicto glorioso praesule huic loco largitis sive a fidelibus christianis impetratis ac susceptis qui nosse cupit, testamenta ab ipso aedita revolvat, et tunc probabit, nichil me de eo sinistrum aut dixisse aut scripsisse. Mensatas hoc in coenobio constituit, deputatis videlicet villis quae per unumquemque mensem sufficientem praeberent alimoniam; idcirco memoria illius in benedictione manet. Expletis namque laudabilis cursus sui annis, migravit ad Dominum sub die sexto dominicae incarnationis 730. Corpus eius Gemme
Abbreviated transcription (Latin):
drogo filius p̾dicti pipini ducis francorũ. fr̃ grimoldi &
XXX U. abeato dionisio constituitur. Porro in
regimine huiꝰ. coenobii fontinellensis a beato
uuandregisilo septimꝰ in loco. Similiter abeato
filib̾to iñ regimine coenobii gẽmeticensis. Hic nãq
uir uenerand̾ hugo dũ adhuc laiꝰ foret. largitꝰ. ẽ.
benigno ebbati uurclaicũ uillam quȩ sita ẽ. inpago
tellau suꝑ fluuo eora que ipsi de iure predic torũ
poentõ sio legitime obuenerat. Facta ẽ hac largitio
que suer at i aunꝰ dagob̾ti uiuenculi regis .ii. pippini
queque ducis. aac ui. unde cimo k alendarũ uiliarum
die fra. uiͣ̃. Fa t. uͦ presul: contulit possessionem
suam qius uocat᷑ molinꝰ cottꝰ. huic coenobio sitam in
auno pmo lilochurii regis. qũe & aro pꝰ fugam hilpen¬
& ac Ragenfridi regem sibi statuerat. & possessa est
quidam illustris uir nomine btꝰ. portionẽ aliquam

Expanded text:
Drogo, filius praedicti Pipini ducis Francorum, frater Grimoldi et Drogo, filius praedicti Pipini ducis Francorum, frater Grimoldi et tricesimus quintus a beato Dionisio constituitur, porro in regimine huius coenobii Fontinellensis a beato Wandregisilo septimus in loco, similiter a beato Filiberto in regimine coenobii Gemmeticensis. Hic namque vir venerandus Hugo, dum adhuc laicus foret, largitus est Benigno abbati Virtlaicum villam, quae sita est in pago Tellau super fluvio Eora, quae ipsi de iure praedictorum parentum suorum legitime obvenerat. Facta est haec largitio fuerat annus Dagoberti iuvenculi regis 3, Pipini quoque ducis 26, undecimo Kalendarum Iuliarum die, feria 4. Factus vero praesul contulit possessionem suam quae vocatur Molinus - cottus huic coenobio, sitam in anno primo Hlotharii regis, quem Karolus post fugam Hilperici ac Ragenfridi regem sibi statuerat; et possessa est quidam illustris vir nomine Bertus portionem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ uuarat tonis. ad nutriendũ susceꝑat ipsũ hugonẽ
patrem demũ gloriossissimũ. Haec gͥ prudentiȩ & ꝑui.¬
de industriȩ spũ plena. Animũ pueri fert᷑ cotidianis
ammonitionibus corroborasse: ut se se cũ om̃ib quę
habebat dĩ seruitio manciparet. Unde factum est.
ut sacrarum litterarũ studio imbutꝰ: cunctos suos
onẽ p̃clarę nutricis acauię suȩ ansfledis coep̃ terrena.
cuncta despicere. & ad regna caelestia uiriliter anhelare.
simulq patrimonia plurima aeccłiis xp̃i contradere.
Quȩ cuncta siqui plenius nosse cupiunt: Scrima
ciuitatũ rotomagensis. parisiacae. & baiocassinȩ. &
henꝰ coenobii fontinellensis. simulq gẽmeticensis reuol¬
uant. illicq inuenent quantã sallicitudinẽ ac per¬
uigilem curã de constructione ꝓpagatione & restau¬
ratione ac exaltatione acdarũ habuerit. Huiꝰ pater

Expanded text:
siquidem Warratonis, ad nutriendum susceperat ipsum Hugonem, siquidem Warratonis, ad nutriendum susceperat ipsum Hugonem, patrem demum gloriosissimum. Haec igitur prudentiae et providae industriae spiritu plena, animum pueri fertur cotidianis ammonitionibus corroborasse, ut sese cum omnibus quae habebat Dei servitio manciparet. Unde factum est, ut sacrarum literarum studio imbutus, cunctos suos stionem praeclarae nutricis ac aviae suae Ansfledis coepit terrena cuncta despicere et ad regna caelestia viriliter anhelare simulque patrimonia plurima aecclesiis Christi contradere. Quae cuncta si qui plenius nosse cupiunt, scrinia civitatum Rotomagensis, Parisiacae et Baiocassinae et huius coenobii Fontinellensis simulque Gemmeticensis revolvant, illicque invenient, quantam sollicitudinem ac pervigilem curam de constructione, propagatione et restauratione ac exaltatione aecclesiarum habuerit. Huius pater
Abbreviated transcription (Latin):
dum xcim indictione cui. Hio uiam psulatum
aeccłe parisiacae. Simulq baiocassinae cũ rotomagen.¬
si tenuit factione scilic& patrui sui Raroli pͥncipis.
extra decreta tamen canonũ. Caenobia uͦ nobiliora
fontinellam. & gẽmeticũ. Predia uͦ regia: quȩ eius
inder̃ animo. Non enim causa peruersȩ cupiditatis.
aut aliqͦ scłari faustu apatruo suo karolo pͥncipe.
Siue aregibus francorũ qui eiꝰ tempore sceptra regni
hinꝰ obtinuerunt: id ẽ. hildeb̾to. dagob̾to. hilperico
Lothario. nec non & theoderico. eaimpetrabat: sed
ut statim aeccłȩ xp̃i contraderet. Sciens scriptum.
quod ea hereditas bene reconditur. quȩ dõ custode
seruatur. Mater deniq eius ut prediximꝰ ad altrud̾
nomine. filia fuerat uuarattonis nobilissimi maioris
domꝰ regiae. atq. ansfledis congugis eiꝰ qͥ plurima huic
monasterio largiti sunt p̃dia. Deniq p̃dicta religiosa
& strenua. matrona anffledis auia sua: derelic ta

Expanded text:
 730, indictionem 13. Hic etiam praesulatum ecclesiae Parisiacae simulque Baiocassinae cum Rotomagensi tenuit, factione scilicet patrui sui Karoli principis, extra decreta tamen canonum; coenobia vero nobiliora Fontinellam et Gemmeticum, praedia vero regia quae eius insederunt animo. Non enim causa perversae cupiditatis aut aliquo seculari fastu a patruo suo Karolo principe sive a regibus Francorum qui eius tempore sceptra regni huius obtinuerunt, id est Hildeberto, Dagoberto, Hilperico, Hlothario necnon et Teoderico, ea impetrabat, sed ut statim aecclesiae Christi contraderet, sciens scriptum, quod ea hereditas bene reconditur, quae Deo custode servatur. Mater denique eius, ut praediximus, Adaltrudis nomine filia fuerat Warattonis nobilissimi maioris domus regiae atque Ansfledis, coniugis eius, qui plurima huic monasterio largiti sunt praedia. Denique praedicta religiosa et strenua matrona Ansfledis, avia sua, derelicta
Abbreviated transcription (Latin):
agmine contento. pͥncipum frequentia spreta.
famulantiũ obsequi is relictis: pauperũ semꝑ
captiuoꝵq delectabatur consortiis: Sedquid¬
hȩc diutius narrando immoror: fateor numquã
difficile perpetuo tenere: Hicuͦ quod semel
proposuit: ꝑpetuo retinint: Quod dõ pͥmũ
uouit: nullis mundi negotus obligauit Quod
in pͥncipio arripuit: ad finem usq perduxit:

Expanded text:
agmine contempto, clericorum frequentia spreta, agmine contempto, clericorum frequentia spreta, famulantium obsequiis relictis, pauperum semper captivorumque delectabatur consortiis; hdifficile perpetuo tenere; hic vero quod semel proposuit, perpetuo retinuit; quod primum Deo vovit, nullis mundi negotiis obligavit; quod in principio arripuit, ad finem usque perduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
fortis: In disciplinis mansuetꝰ. in elemosinis largꝰ:
nstudiis assiduus. metu mortis sollicitꝰ. Intimore
dĩ eximius. in religione magnificus. In exeqͥis
deuotꝰ. in miscđa gboriosus: In disciplina stre¬
nuus. excellenti ingenio prȩditꝰ. iusticia insignis.
seueritate terribilis: Ad arguendũ promptus.
adignoscendũ paratꝰ: Humilitate summus.
hospitalitate precipuus Nutritor gregis pissimus.
pastor accłȩ prouidus Dispensator̃ fidelis. modera¬
tor insignis: Delictum ꝓpͥum cauens. alienum ut
suũ lugens: Plebi monita prȩbens. xp̃iq prȩcep¬
ta docens. propter uos non armis sed paciencia
uicens. suꝑbos. xp̃i iuigo suauissimo subdens. sẽꝑ
enim in obsequiis pauperum. indiligentia pere-¬
grinorum. infatigabiliter ꝑdurabat Atq ita
eis suum inpendebat obsequium. ut nͥ quis fun-¬
datam in xp̃o haber&e mentem : procul dubio
despecti ducer&. talia uł coȩqualibus p̃bere.

Expanded text:
fortis, in disciplinis mansuetus, in eleemosynis largus, fortis, in disciplinis mansuetus, in eleemosynis largus, in studiis assiduus, metu mortis sollicitus, in timore Dei eximius, in religione magnificus, in exsequiis devotus, in misericordia gloriosus, in disciplina strenuus, excellenti ingenio praeditus, justitia insignis, severitate terribilis, ad gratiam promptus, ad ignoscendum paratus, humilitate summus, hospitalitate praecipuus, nutritor gregis piissimus; pastor Ecclesiae providus, dispensator fidelis, moderator insignis, delictum proprium cavens, alienum ut suum lugens, plebi monita praebens, Christique praecepta docens, protervos non armis sed patientia vincens, superbos Christi jugo suavissimo subdens: semper enim in obsequiis pauperum, in diligentia peregrinorum infatigabiliter perdurabat, atque ita eis suum impendebat obsequium, ut nisi quis fundatam in Christo haberet mentem, procul dubio despectui duceret talia vel coaequalibus praebere,
Abbreviated transcription (Latin):
quis digne ualeat explicare: aut qͥs tanta uerboꝵ
copia iñstructus existat. uł quȩ oratio tantȩ
affluentiȩ ubertate exundans quȩ cunctaeiꝰ
bona ut decet queat conseqͥ. Idem semꝑrobustꝰ
de humilitas. eadem inuultu grauitas erat:
Eandem pauperibis curam. eandem ut prius
sollicitudinẽ gerebat: Eadem dilectio fr̃na.
eadem mentis constantia. eidẽ ꝑmanebat: nͥ
quodepiscopalis ambitio quȩ cȩteris pompȩ
fomentum subministrare solet. ei plus studiũ
abiectionis exhibuit: & unde alii ad tempus
uident᷑ extolli : inde is amplus studuit humi¬
matꝰ: Doctrina precipius. pontificio dignus.
humilis in honore recusando: subditꝰ insuscipi¬
endo: Exul spontaneus. fide plenissimus:
Obediens in dĩ preceptis credulus in promissis
Peregre locuples. in industria sollers. in opere
docilis. inspe longanimis Incolloqͥo sapiens incon¬
silio prudens In corrigendo uehemens. indili-¬
gendo ardens. In aduersis patiens. inpericulis

Expanded text:
quis digne valeat explicare; aut quis tanta verborum copia instructus existat; vel quae oratio tantae affluentiae ubertate exundans, quae cuncta ejus bona, ut decet, queat prosequi? Idem semper robustus de humilitas, eadem in vultu gravitas erat, eamdem pauperibus curam, eamdem ut prius sollicitudinem gerebat, eadem dilectio fraterna, eadem mentis constantia eidem permanebat, nisi quod episcopalis ambitio, quae caeteris pompae fomentum subministrare solet, ei plus studium abjectionis exhibuit, et unde alii ad tempus videntur extolli, inde his amplius studuit humimatus, doctrina praecipuus, pontificio dignus, humilis in honore recusando, subditus in suscipiendo, exsul spontaneus, fide plenissimus, obediens in Dei praeceptis, credulus in promissis, peregre locuples, in industria solers, in opere docilis, in spe longanimis, in colloquio sapiens, in consilio prudens, in corrigendo vehemens, in diligendo ardens, in adversis patiens, in periculis
Abbreviated transcription (Latin):
editione edidit: Peniq cum sacerdotũ scõrum &
om̃ium ciuiũ rotomagensis electione & głosiregis
teoderici consensu inpontificẽ consecratꝰ fuisset:
nimio dilectionis feruore quẽ erga p̾dictũ uene¬
rabile coenobium semꝑ habuerat. priuilegii sui
auctoritatem eidẽ edidit. ut ꝑsuccedentiatem.¬
pora scđm scĩ patris benedicti regulam: Et ut
precedentiũ regum loth douii. uidelicet & lotha.¬
rii. simulq hilderici. nec ñ &teodorici. pͥuilegioꝵ
auctoritates docent: ex semetipsis sibi ꝑhenniis

Expanded text:
devotione edidit. Denique cum sanctorum sacerdotum et devotione edidit. Denique cum sanctorum sacerdotum et omnium civium Rotomagensis electione et gloriosi regis Theoderici consensu in pontificem consecratus fuisset, nimio dilectionis fervore, quem erga praedictum venerabile coenobium semper habuerat, privilegii sui auctoritatem eidem edidit, ut per succedentia tempora secundum sancti patris Benedicti regulam et, ut praecedentium regum, Hlodovii videlicet et Hlotharii simulque Hilderici necnon et Theoderici privilegiorum auctoritates docent, ex semet ipsis sibi perhennis
Abbreviated transcription (Latin):
restauratione. & honore. maximam gerere curã
sedule cõmonebat: Census &iam qͥ deuicis pu¬
blicis canonico ordine ad patrem pontificis
ꝑsolui consueuerant gratuita benedictione
inrestaurationib aeccłarum benignissime
presbiteris indulsit earumdẽ dĩ edium: Scu¬
debat &iam amore potius regere: ꝗ t̾rore
dominari:
eniq ut pͥmũ pontificali potitus.ẽ. gradu
prima ei cura concordiȩ fuit: & p̃cipiuis labor
frat̃nam dilectionẽ in uiolabilem custodiri.
Tam uͦ illam suã ꝓfluam in om̃s caritatẽ: nulla
umꝗ adplene ualet effari lingua Interea
dum multimodã eiꝰ inom̃s gr̃am memorȩ
&iam suꝑ fontanellensis cęnobii Sancta
monachorum congregatione. quamtam
sollicitudinẽ & ꝑuigilem curã in desinenter
habuerit:
testat᷑ int̾reliqua p̃rogatiuȩ eius gesta &ram priui¬
legii sui auctoritas : quamp̃dicti cȩnobiih abitato¬
ribus obdĩ amorẽ & scõrum reuerentiam sũma

Expanded text:
restauratione et honore maximam gerere curam restauratione et honore maximam gerere curam sedule commonebat. Census etiam, qui de vicis publicis canonico ordine ad partem pontificis persolvi consueverant, gratuita benignitate in restaurationibus ecclesiarum benignissime presbyteris indulsit earundem Dei aedium. Studebat etiam amore potius regere quam terrore dominari. Denique ut primum pontificali potitus est gradu, prima ei cura concordiae fuit et praecipuus labor, fraternam dilectionem inviolabilem custodiri. Iam vero illam suam profluam in omnes caritatem nulla umquam adplene valet effari lingua. 18. Interea dum multimodam eius in omnes gratiam memoro, etiam super Pontanellensis coenobii sancta monachorum congregatione quantam sollicitudinem et pervigilem curam indesinenter habuerit, testatur inter reliqua praerogativae eius gesta etiam privilegii sui auctoritas, quam praedicti coenobii habitatoribus ob Dei amorem et sanctorum reverentiam summa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥapietate concesserat doctorẽ. ut eoꝵ tẽperar&
multi formit̾ merorem. quẽ nuꝑ corporali uisu
amiserant pastorẽ. Et qͥa cuncta gaudebat
eccłia suꝑpio pastore : urbs congratulabatur
egregio pͥredicatore. & patria om̃is exultabat
magnifice uitam scõ sapiente ac prudente
consiliario E&xpletis aut̃ missarũ sollempnis.
cunctos uidelic& ciues. nobiles. & ignobiles: introduci
iussit ad p̃arata conuiuia Ubi cum ordinate &
disposite om̃s fecisset discumbere ipse ad m̃sã pauꝑm
resedit : imitans illũ qui cũ eẽt diues ꝓpter nos
pauꝑ factus. ẽ. qui & iam in retributione iustorũ
dicturũ se ante ꝓmisit dicens Qũa diu fecistis
uni dehis minimis meis: mͥ fecistiᷤ. O quã p̃clarũ
pontificẽ. qͥ suȩ familiȩ duplicẽ dabat alimoniã
cotidie: cũ & corpora cibo replebat t̾reno animasq
conuocans: dep̃datione popłorum. & accłarum

Expanded text:
opria pietate concesserat doctorem, ut eorum temperaret opria pietate concesserat doctorem, ut eorum temperaret multiformiter merorem de eo quem nuper corporali visu amiserant pastorem. Et quia cuncta gaudebat ecclesia super pio pastore, urbs congratulabatur egregio praedicatori, et patria omnis exultabat magnifice in tam sapiente ac prudente consiliario. Expletis autem missarum sollemnia, cunctos cives, nobiles videlicet et ignobiles, introduci iussit ad praeparata convivia. Ubi cum ordinate et disposite omnes fecisset discumbere, ipse ad mensam pauperum resedit, imitans illum, qui, cum esset dives, propter nos pauper factus est, qui etiam in retributione iustorum dicturum se promisit, dicens: Quamdiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis. O quam praeclarum pontificem, qui suae familiae duplicem dabat alimoniam cotidie, cum et corpora replebat cibo terreno animasqueconvocans, de praedicatione populorum et ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ad clamorẽ pauꝑis: & ipse damabit. & ñ ex audiet᷑:
Largit̃ enim elemosinã tribuit: cunctosq gauden¬
tes redire fecit adppͥa Sicq post modũ cũ in
sede urbissuȩ missarũ sollẽpnia sollepnit̃ celebrarq
popłi diocesis suȩ undiq ad eum confluxerant.
uirorũ. ac mulierũ multitudo maxima Lecta
aut̃ scĩ euuangłii lectione: conuersus ad popłm
multa cȩpit eis uentura p̃dicere: A duersa.
simul & prospera ẽẽ cauenda : & ut nec unũ
frangeret. nec alterum extolleret. aeternȩ
felicitatis p̃mia auida intentione ẽẽ. querenda
cõmͤntut. Etcum multa eis prȩsentia acfuta
p̃dicationis gr̃a sibi data. om̃s cõpuncti oigne
diuini amoris succensi. ad penitentiã agendã.
& cȩtera bonoꝵrs oꝑum exercitia peragenda accen-¬
si sunt grates om̃imodas agentes sũmo om̃ium
bonorum largitori. qͥ talẽ eis non sui merito sed¬

Expanded text:
ad clamorem pauperis, et ipse damabit et non exaudietur, ad clamorem pauperis, et ipse damabit et non exaudietur, largiter eis elemosinam tribuit cunctosque gaudentes redire fecit ad propria. Sicque postmodum, cum in sede urbis suae missarum sollemnia sollemniter celebraret, populi diocesis suae undique ad eum confluxerant, virorum ac mulierum multitudo maxima. Lecta autem sancti euangelii lectione, conversus ad populum, multa coepit eis Ventura praedicere, adversa simul et prospera esse cavenda, et ut nec unum frangeret nec alterum extolleret , aeternae felicitatis praemia avida intentione esse quaerenda commonuit. Et cum multa eis praesentia ac futupraedicationis gratia sibi data omnes conpuncti et igne divini timoris succensi, ad paenitentiam agendam et cetera bonorum operum exercitia peragenda accensi sunt, grates omnimodas agentes summo omnium bonorum largitori, qui talem eis non sui merito, pr
Abbreviated transcription (Latin):
errorum tenebris depulsis. uiam ueritatis cunc¬
lorum causas defendere. peregrinorũ & hospitũ
susceptiones magnopere studere. elemosinarum
distributionẽ largit̃ & ilarit̃ cunctis ãministrare:
ante floruerat Creuit gratis: decreuit metallis
Aliquando enim ingrediens locũ ubi accłȩ thesauri
reconditi erant : ipsos sibi ussit p̃sentari. & aliqͣ
describi. plurima reseruans. ut elemosinȩ pia
largitio e sinu sc̃ȩ matris accłȩ cũ pietatis fructu
suscẽꝑat ꝓcederet Nã quȩ otiose dui congesta
fuerant: ad reprimendam ualidę famis penuriã.
quȩ tunc popłos undiq grauit̃ premebat. dignis
tamen in digentium usib deputauit. & dudum
defunctis. thesauros suos misit: A lieni temporis
uota: dispensationem fecit suã Contigit enim
tunc pauperũ turbam prȩ foribus conclamare:
ȩlemosinam petendo Quib ille auditis. & reminis¬
cens diuinȩ sententię dicentis. qͥ obturat aur̃ẽ sũa

Expanded text:
errorum tenebris depulsis, viam veritatis cuncerrorum tenebris depulsis, viam veritatis cunclorum causas defendere, peregrinorum et hospitum susceptiones magnopere studere, elemosinarum distributionem largiter et hilariter cunctis administrare. ante floruerat. Crevit gratiis, decrevit metallis. Aliquando enim ingrediens locum, ubi ecclesiae thesauri reconditi erant, ipsos sibi iussit praesentari et aliqua describi, plurima reservans, ut elemosinae pia largitio e sinu sanctae matris ecclesiae cum pietatis fructu benigne procederet. Nam quae otiose diu congesta fuerant, ad reprimendam validae famis penuriam, quae tunc populos undique graviter premebat, dignis tandem indigentium usibus deputavit et dudum defunctis thesauros suos misit. Alieni temporis vota dispensationem fecit suam. Contigit enim tunc pauperum turbam prae foribus conclamare elemosinam petendo. Quibus ille auditis ac reminiscens divinae sententiae dicentis: Qui obturat aurem suam
Abbreviated transcription (Latin):
modo contra suam uoluntatẽ postꝗ una loque¬
rent᷑. suꝑ ordine pontificatꝰ agere se uelle.
At ille ut erat sc̃ȩ simplicitatis sapientia plenus:
ad eundem regem ire deliberauit: Tunc eligen¬
tibus ciub p̃fatȩ urbis metropoleos cũ unanimo
uoto scõꝵs sacerdotum regis & pͥncipum. eligitur.
trahitur. atq in eodẽ palatio ascõ lantb̃to archiep̃o
sedis lugdunensis. aliisq scĩs prȩsulibus qui ad hoc
generale placitũ conuenerant. inpontificẽ conse-¬
cratur accłȩ rotomagensis: Diuina utiq ꝓuiden-¬
te ordinatione: ut qui inpauca fidelis extiterat.
suꝑra multi ad nõ constitutꝰ habundantẽ daret
suȩ intẽpore familiȩ tritici mensuram: Deniq
inpontificatus honore & onere sublimatꝰ : cepit
opere scĩtatis amplius clarescere. & prȩdicationis
lumine ubiq radiare. ut uelut lucerna accensa.
ñiam sub modio. sed supra candelabrum posita.

Expanded text:
modo contra suam voluntatem, postquam una loquemodo contra suam voluntatem, postquam una loquerentur, super ordine pontificatus agere se velle. At ille, ut erat sanctae simplicitatis sapientia plenus, ad eundem regem ire deliberavit. Tunc, eligentibus civibus praefatae urbis metropoleos, cum unanimo voto sanctorum sacerdotum, regis et principum eligitur, trahitur atque in eodem palatio a sancto Lantberto archiepiscopo sedis Lugdunensis aliisque sanctis praesulibus, qui ad hoc generale placitum convenerant, in pontificem consecratur ecclesiae Rotomagensis, divina utique providente ordinatione, ut, qui in pauca fidelis extiterat, supra multa a Domino constitutus, abundantem daret suae in tempore familiae tritici mensuram. 16. Deinde, in pontificatus honore et onere sublimatus, coepit opere sanctitatis amplius clarescere, praedicationis lumine ubique radiare et velut lucerna accensa non iam sub modio, sed super candelabrum posita,
Abbreviated transcription (Latin):
annuens petitioni. electioni extemplo legatos
dirigit. qͥ eũ dem xp̃i famulũ regias deducit
adedes Hec mora legati ad beatũ ansb̃tum
patrem ꝑuenientes : mandata regis pandunt.
ad aulã regiam ire cõpellunt: M orabatur enĩ
p̃fatꝰ rex inuillanclipiaco quęsita ẽ. int̾ritorio
parisiaco ubi conuentũ magnũ popłoꝵs habens.
de utilitate ac tutela regni tractabat. ut ad
eius consultum ueluti agere consueuerat. nã
confessor illius erat de regninegotiis tracta¬
ret Sed cũ supra dictꝰ uir dñi hoc audisset:
ilico agnouit non alit̾ ista euocatione fieri nisi
electione ciuium rothomagensium in ipso regi
assensum p̃bere uelle. Fert̾᷑ & iam legatariis regis
respondisse causa eximiȩ humilitatis : in dignum
se fore officii curȩ pastoralis Qui festinant̃
retuler̃ regi nuntiando. quale responsũ acceꝑant:
Scđo quoq ad eũ mittens rex : callide intulit nullo

Expanded text:
annuens petitionis electioni, extemplo legatos annuens petitionis electioni, extemplo legatos dirigit, qui eundem Christi famulum regias perducerent ad aedes. Nec mora, legati ad beatum patrem Ansbertum pervenientes, mandata regis pandunt, ad aulam regiam ire compellunt, – morabatur enim praefatus rex in villa Clippiaco, quae sita est in Parisiaco territorio, ubi, conventum magnum populorum habens, de utilitate ac tutela regni tractabat, – ut ad eius consultum, veluti agere consueverat, – nam confessor illius erat, – de regni negotiis tractaret. Sed cum supradictus vir Dei hoc audisset, ilico agnovit, non aliud ista evocatione fieri, nisi electione civium Rotomagensium in ipso regi adsensum praeberi velle. Fertur etiam legatariis regis respondisse causa eximiae humilitatis, indignum se fore officii curae pastoralis. Qui festinanter retulerunt regi, nuntiando, quale responsum acceperant. Secundo quoque ad eum mittens rex, callide intulit, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus constant Sedhis interim omissis: nunc
uiuante suꝑnę pietatis grã. narrare aggrediar
qualit̃ isdẽ uenerandus uir pontificatus conscen¬
derit gradum His enim dieb contigit: ut
beatꝰ audoenus romagensis urbis pontifeu.
plenus uirtutib. & scis actib ad nõ uocatus.
migraret felicit̃ emundo: Incuiꝰ ex eqͥis: beatꝰ
ansb̾tꝰ pat̃ una cũ aliqͥbus monachorũ suorum
affuit Qui uigilias eius sacrȩ depositionis
sollepnit̾ celebrantes : dignis exequiarum hono¬
rar debitȩ seruitutis obsequiis Post cuisacrũ
transitum: ne accła de pastore amisso iacturã
pateret᷑. cuncti rothomagensis urbis ciues
missa petitione ad teodoricũ regem glorios.¬
isissimũ. cum eiꝰ ꝑmissu & auctorĩtate beatũ
sibi eleger̃ ansbtum consecrari antistitem
Quoꝵ electione congaudens rex qm̃ in eodem
scõpatre sapientiam̃ affatim redundare &
religionem pollere cognouerat: ilico eoꝵ

Expanded text:
tibus constant! 15. Sed his interim omissis, nunc, tibus constant! 15. Sed his interim omissis, nunc, iuvante supernae pietatis gratia, narrare adgredior, qualiter isdem vir venerandus pontificatus conscenderit gradum. His enim diebus contigit, ut beatus Audoenus Rotomagensis urbis pontifex, plenus virtutibus et sanctis actibus, a Domino vocatus migraret feliciter e mundo. In cuius exequiis beatus pater Ansbertus una cum aliquibus monachorum suorum rima adfuit. Qui vigilias eius sacrae depositionis sollemniter celebrantes, dignis exequiarum honorarunt debitae servitutis obsequiis. Post cuius sacrum transitum, ne ecclesia de pastore amisso iacturam pateretur, cuncti Rotomagensis urbis cives, missa petitione ad Theodericum gloriosum regem, cum eius permissu et auctoritate beatum sibi elegerunt Ansbertum consecrari antistitem. Quorum electione congaudens rex, quoniam in eodem sancto patre sapientiam affatim redundare et religionem pollere cognoverat, Uico eorum
Abbreviated transcription (Latin):
multis liqͥdo patet: multimodam millenaru
religionis omnimodis ornatꝰ: inscłari quoq
argumentationis astutia prudens. eiusq bo¬
nitatis ac religionis opinio. longe lateq lau¬
dabilis. immo imitabilis ubiq ꝑcucurrit.
rio int̾felicia bonitatis eius gesta &iam exe-¬
mothium in becillum ac decrepitorũ pauꝑum instar
duodeni apostolici numeri constituit: deputatis
eisdem res quȩ sufficient̾ prȩberent alimoniam.
Alias quoq diias constituit in eodẽ monasterio
pauꝑũ xp̃i debilium mansiones: quos in octoge¬¬
nario exmultis sacrato numero. singillatim᷑
octonos habitare fecit. quib sine indigentia
cotidianarum largiri uictũ ꝑhennit̃ censuit:
Horum uacatio ñ erat alia: nͥ horis constitutis
diurnis nocturnis ue. indomo dñi residere. orationi
ac uacationi diuinȩ deuote insistere. ac tempore
offerre Omagna & inclyta istius scĩ patris oꝑa:
quȩ non tantum uerbis uolant. quantũ uirtu¬

Expanded text:
multis liquido patet, multimodam millenariimultis liquido patet, multimodam millenariireligionis omnimodis ornatus, in saeculari quoque argumentationis astutia prudens, eiusque bonitatis ac religionis opinio longe lateque laudabilis, immo imitabilis ubique percucurririo inter felicia bonitatis suae gesta etiam exenodochium inbecillium ac decrepitorum pauperum ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus, qui sufficienter praeberent alimoniam. Alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octonario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia cotidianum largiri victum perhenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia, nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Domini residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere ac tempore offerre. O magna et inclita istius sancti patris opera, quae non tantum verbis volant, quantum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ex affluentia eloqͥoꝵs illiuis. nimio caritatis
ardore reddita sunt audientium corda flami-¬
uoma ut plurimi ex illis ad lacrimas cõpulsi.
inm̃sas cunctipotenti dõ redderent grãs dicentes
Benedictus om̃ps ds̃. qͥ talẽ ñ nr̃i meritos Suȩ
bat semꝑ plus amari quã timeri: & ꝑiugili
cura in animab saluandis animũ deficerẽ.
ũ gͥ eiusdẽ beatiuiri p̃rogatiua meritorũ
longuis claresceret: confluebant passim adeũ
plurimi saluationis suȩ. expetentes salubria
consilia: Ꝙ̾ qm̃ sacerdotii dignitate fulgebat:
confluentiũ ad se confessiones suscipiebat
tiae. sine defectu alicuiꝰ tedii in mobilit̾ recine¬
rent Cuiꝰ doctrina & exhortationib plurimi
corroborati. munitiq ad conuersationis festi¬
nantes grãm. plura deferebant dona inspetieb
sita territoriis : quȩ cuncta curiosus lector
inspectis testamentis seu largitionibus eors dẽ
fidelium facile repperiet: Quȩ & iam ut

Expanded text:
ex affluentia eloquiorum illius nimio caritatis ex affluentia eloquiorum illius nimio caritatis ardore reddita sunt audientium corda flammivoma, ut plurimi ex illis, ad lacrimas conpulsi, inmensas cunctipotenti Deo redderent grates, dicentes: 'Benedictus omnipotens Deus, qui talem non nostri merito, sed suae bat semper plus amari quam timeri et pervigili cura in animabus salvandis animum defigere. Cum igitur eiusdem beati viri praerogativa meritorum longius claresceret, confluebant passim ad eum plurimi, salvationis suae expetentes salubria consilia. Et quoniam sacerdotii dignitate fulgebat, confluentium ad se confessiones suscipiebat,tiae sine defectu alicuius tedii immobiliter retinerent. Cuius doctrina et exortationibus plurimi corroborati munitique, ad conversionis festinantes gratiam, plurima deferebant dona in speciebus sita territoriis; quae cuncta curiosus lector, inspectis testamentis seu largitionibus eorundem fidelium, facile repperiet. Quae etiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lantbti . diuino nutu uiuante. unanimes
eiusdẽ congregationis monachi. beatum
ansbertum sibi eleger̃. prȩ ẽẽ. rectorem Ipse
aut̃ pꝰ susceptam regiminis curã. assiduȩ medi-¬
tabaturꝰ quale susceperat onus. uidelicet cõ¬
seruire morib Et qͥaerat ad pͥme sc̃arũ
scripturarum scientia affatim imbutꝰ: cõmisso
sibi grege indesinent̃ erogabat pabula uiri di-¬
tatis. uerbis & actibus itinera monstransi
sc̃ȩ conuersationis: Erat enim sicut cȩteris
prelatꝰ: ita cunctis humilior Inuestitu uilis:
incybo mediocris: Abstinentiȩ iugi deditus:
pudicitia ornatissimꝰ Hilaritate cordis & cor¬
poris clarꝰ: pacientiȩ uirtutȩ ac caritatis obseqͥo
elemosinarum q largitionibus ab undantissime
cumulans Hisuirtutũ sc̃arũ operib ador-¬
natꝰ in medio fr̃m ueluti lampas fulgebat
accensa: Quadã nãq die cũ more solito edicta
legis diuinȩ inconuentu om̃ium recitaret: it a

Expanded text:
Lantberti, divino nutu iuvante, unanimes Lantberti, divino nutu iuvante, unanimes eiusdem congregationis monachi beatum Ansbertum sibi elegerunt praeesse rectorem. Ipse autem post susceptam regiminis curam assidue meditabatur, quale susceperat onus, videlicet comservire moribus. Et quia erat adprime sanctarum scripturarum scientia affatim imbutus, commisso sibi gregi indesinenter erogabat pabula aeternae viriditatis, verbis et actibus itinera monstrans sanctae conversationis. Erat enim, sicut ceteris praelatus, ita cunctis humilior, in vestitu vilis, in cibo mediocris, abstinentiae iugi deditus, pudicitia ornatissimus, hilaritate cordis et corporis clarus, patientiae virtute ac caritatis obsequio elemosinarumque largitionibus abundantissime cumulatus. His virtutum sanctarum operibus adornatus, in medio fratrum veluti lampas refulgebat accensa. Quadam namque die, cum more solito edicta legis divinae in conventu omnium recitaret, ita
Abbreviated transcription (Latin):
presule eiusdem urbis cuius dõ dignã uitam
laudabilia conm̃dant gesta: ilicorex pius
theodericus & inclitꝰ pͥnceps pipinꝰ ansegisi
filus. consobrinꝰ uidelic& beatipatris uuan-¬
dregisili. cũ procerib palatir salubre agen¬
tes consilium. diuina itaq ꝓuidente uis¬
sione: inp̃fata urbe cũ uni animo eius dẽ
regionis popłi uoto. eiusdẽ urbis eũ cons¬
tituer̃ antistitẽ: Sed cum dtu humilitate
nimia renitens nollet suscipere: regali
ussione & sacerdotali electione cõpulsus.
p̃fatȩ metropoleos urbis ordinat᷑ pontifex.
Sicq. ad eamdẽ ꝓuintiam cũ honore sac̃¬
dotii sui condigno directꝰ. humilitatis ac
sc̃ẽ predicationis piȩq actionis exẽplis gregẽ
xp̃i sedulo moderamine in reprȩhensibiliter
rexit: Ibiq ad ño uocatꝰ. uinculis t̾renȩ correp¬
tionis exutꝰ: ad suꝑnȩ ciuitatis gaudia felicit̾
cȩnobio: post recessum eiusdem sci pontificis

Expanded text:
praesule eiusdem urbis, cuius Deo dignam vitam praesule eiusdem urbis, cuius Deo dignam vitam laudabilia commendant gesta, ilico pius rex Theodericus et inclitus princeps Pipinus, Ansegisili filius, consobrinus videlicet beati patris Wandregisili, cum proceribus palatii salubre agentes consilium, divina utique providente iussione, in praefata urbe cum unanimo eiusdem regionis populi voto eiusdem urbis eum constituerunt antistitem. Sed cum diu humilitate nimia renitens nollet suscipere, regali iussione et sacerdotali electione compulsus, praefatae metropoleos urbis ordinatur pontifex. Sicque ad eandem provintiam cum honore sacerdotii sui condigno directus, humilitatis ac sanctae praedicationis piaeque actionis exemplis gregem Christi sedulo moderamine inreprehensibiliter rexit, ibique a Domino vocatus, vinculis terrenae corruptionis exutus, ad supernae civitatis gaudia feliciterenobio post recessum eiusdem sancti pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
a dificauit caenobium: Incuiꝰ largione
p̃dictꝰ antistes pasquarius statuit: ut post
discessum eiusdẽ uenerandi patris ermen-¬
landi ex monasterio fontanellȩ ꝑcuncta
succendia tempora sibi institiant rectores
uniuersi loci habitatores. ueluti largitiones
eiusdẽ loci. quȩ adhuc in predicto monasterio
fontanella seruantur aptissime delarant.
Lredicto &iam patre lantbto regim̃ loddt
tenente : beatꝰ. xp̃i pontifex erẽb̾tꝰ tolosȩ
urbis & sc̃s presbit̃ condedus & anachorita.
nella. mona chicũ dõ dignum & nomen
assũpser̃ & habitum. Elurima enim de
tanto patre. nͥ ad alia festinassemꝰ dõ digna
& loco utilia ꝑ eũ & sub eius regimine dici
poterant: quȩ in eius gestis olim pleniꝰ memo.¬
riȩ tradidimus. posteris intimanda Quo
uero ordine inlugduno celeberrima urbȩ
galliȩ pontifex sit subrogatꝰ : breui sermone
narrabimus: De functo igitur sc̃o genesio

Expanded text:
aedificavit coenobium. In cuius largitione aedificavit coenobium. In cuius largitione praedictus antistes Pascarius statuit, ut post discessum eiusdem venerandi patris Ermenlandi ex monasterio Fontanella per cuncta succedentia tempora sibi instituant rectores universi praefati loci habitatores , veluti largitiones eiusdem loci, quae adhuc in praedicto monasterio Fontanella servantur, apertissime declarant. 11. Praedicto etiam patre Lantberto regimen loci tenente, beatus Christi pontifex Erimbertus Tolosae urbis et sanctus presbiter Condedus et anachorita, erio Fontanella monachicum Deo dignum et nomen assumpserunt et habitum. Plurima enim de tanto patre, nisi ad alia festinassemus, Deo digna et loco utilia, per eum et sub eius regimine gesta dici poterant, quae in eius Gestis olim plenius memoriae tradidimus posteris intimanda. 12. Quo vero ordine in Lugduno, caeleberrima urbe Galliae, pontifex sit subrogatus, brevi sermone narrabimus. Defuncto igitur sancto Genesio
Abbreviated transcription (Latin):
dusera: qđ sitũ e erat ultra fluuiũ rodanũ in
tanella morantib luminaria ministraret
accl̃ȩ in oleo &cȩteris huiꝰ rei necessariis In qͦ
qͥ illud laudabile opꝰ diligent̃ executi sunt:
Et de p̃dio paruo magnũ hactenꝰ extat
monasteriũ monachoꝵ: & in illa regione
ab aliis p̃cipuũ: Quod ꝑmulta annorũ
curricula ditioni p̾fati monasterii fontanellen.¬
sis subiectũ erat: donec diuisio regni & dis.¬
cordia pͥncipũ & discursio nefandȩ gentis
agarrenorũ cũ aliis uenerabilib locĩs aliqͦ
tempore depopulatũ finẽ subiectionis fecit:
Subhuiꝰ &iam regimine. beatꝰ ermen landus
exp̃dicto monasterio fontanella rogante
uenerabili pontifice pasquario nemetensis
urbis in eãdẽ regionẽ nemetensem abipso patre
lantb̾to directũs : in quadam insula aluei li¬
geris quȩ uocabat᷑ antrũ. uixta nominis
eiusdem ꝓpͥetatẽ monachorum uenerabile

Expanded text:
Dusera, quod situm erat ultra fluvium Rodanum in Dusera, quod situm erat ultra fluvium Rodanum in tanella morantibus luminaria ministraret ecclesiae in oleo et ceteris huius rei necessariis. In quo onachis, qui illud laudabile opus diligenter executi sunt, et de praedio parvo magnum actenus extat monasterium monachorum et in illa regione ab aliis praecipuum. Quod per multa annorum curricula ditioni praefati monasterii Fontanellensis subiectum erat, donec divisione regni et discordia principum et incursione nefandae gentis Agarrenorum cum aliis venerabilibus locis aliquanto tempore depopulatum finem subiectionis fecit. 10 . Sub huius etiam regimine beatus Ermenlandus, ex praedicto monasterio Fontanella, rogante venerabili pontifici Pascario Nemetensis urbis, in eandem regionem Nemetensem ab ipso patre Lantberto directus, in quadam insula alvei Ligeris, quae vocabatur Antrum, iuxta nominis eiusdem proprietatem monachorum venerabile
Abbreviated transcription (Latin):
munere largitꝰ. ẽ: Erat autẽ isdem uenerandꝰ
pat̾ lantb̃tꝰ. caritate plenꝰ. pudicitia seꝑ eminens:
fide firmus. consiliis ꝓuidus. in bonitate lau-¬
laudabilis. in collo qͥiis affabilis. uultu &sta.¬
tura decorꝰ. uenerandus ab om̃ib & in xp̃i
religione feruens. Et inspirante gr̃a diuinȩ
caritatis: beatum xp̃i famulũ ansb̃tum
isdem uenerabilis pat̾ uenerabat᷑ ut patrẽ.
diligebat ut filiũ: Eratq eis in dño: corunũ
& anima una. Is aut̃ qͥ regiminis susceperat
curã : ad consulta scĩ patris ansberti intrac-¬
tando grege dm̃ scđm normã sc̃oꝵ patrũ.
strenuẽ cuncta atq in rep̃hensibilit̾ gerebat:
Quoꝵs exemplis piȩ actionis ac uerborum
sedulis exhortationib plurimi excitati.
carpebant itinera sc̃ȩ conuersationis:
uic uenerando patri lantb̃to. theodericꝰ
rex filius ludouii regis & baltil disreginę
largitꝰ ÷ patrimoniũ aliqd̾ cuiꝰ÷ uocabulũ

Expanded text:
munere largiti sunt. Erat autem isdem venerandus munere largiti sunt. Erat autem isdem venerandus pater Lantbertus caritate plenus, pudicitia supereminens, fide firm us, consiliis providus, in bonitate laudabilis, in colloquiis affabilis, vultu et statura decorus, venerandus ab omnibus et in Christi religione fervens. Et, inspirante gratia divinae caritatis, beatum Christi famulum Ansbertum isdem laudabilis pater venerabatur ut patrem, diligebat ut filium, eratque eis in Domino cor unum et anima una. Is autem, qui regiminis susceperat curam, ad consulta sancti patris Ansberti in tractando grege Domini secundum normam sanctorum patruni strenue cuncta atque inreprehensibiliter gerebat. Quorum exemplis piae actionis ac verborum sedulis exortationibus plurimi excitati, carpebant itinera sanctae conversationis. 9. Huic venerando patri Lantberto Theodericus rex, filius Hludovii regis et Balthildae reginae, largitus est patrimonium aliquod, cuius est vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
tionis die in regimine tenuisset: iamq. foret
indecrepita atate positꝰ. ante transitꝰ sui ex
hac uita diem languore correptꝰ ad extrema
ꝑuenit: int̾rogatq. eũ lacrimabili uoce uniu̾sũ
agmen monachorum : que ex semetipsis elige-¬
rent rectorem: Quib fert᷑ tale reddidissẽ
eloqͥum: Duo sunt inpresentia nr̃a karissimi
mei filii hos subrogate rectores: tcumq fra¬
gilẽ recessũ p̃cibus ur̃is ꝓtegitote. atq mearũ
ãmonitionũ semꝑmementote: Apõ sũmo pas¬¬
tori ur̃i hodie curam cõmitto: qui uos usq in
finẽ ꝑhenni tutela conseruet Quo incȩles-¬
tis regni sotietate ab angłicis choris suscepto.
triduanũ celebrans ieiuniũ: Quo expleto:
uibente dño elegit famulũ dñi lantb̾tum
religione p̾clarum & genere nobilem. ext̾ri-¬
torio taruennensi ortum Cuꝰi genitor
herleb̾tꝰ uocabat᷑ : qͥ plurima p̃dia p̃dicto loco
fontanellensi in eodem taruennensi regione

Expanded text:
tionis die in regimine tenuisset iamque foret tionis die in regimine tenuisset iamque foret in decrepita aetate positus, ante transitus sui ex hac vita diem languore correptus ad extrema pervenit; interrogat que eum lacrimabili voce universum agmen monachorum, quem ex semet ipsis eligerent rectorem. Quibus fertur tale reddidisse eloquium: 'Duo sunt in praesentia nostra, clarissimi mei filii, hos subrogate rectores, meumque fragilem recessum precibus vestris protegitote atque mearum ammonitionum semper mementote. Christo summo pastori vestri hodie curam committo, qui vos usque in finem perhenni tutela conservet'. Quo in caelestis regni societate ab angelicis choris suscepto, triduanum celebrans ieiunium. Quo expleto, iubente Deo, eligit famulum Domini Lantbertum, religione praeclarum et gener e nobilem, ex territorio Tarvennensi ortum; cuius genitor Erlebertus vocabatur, qui plurima praedia praedicto loco Fontanellensi in eodem Tarvennensi regione felici
Abbreviated transcription (Latin):
tentorii: caeteris agri partib uiridior
manet ineuũ: Qđ ita scđm sermonẽ hominis
hominis dĩ euenisse om̃ib illo aduentantibus
reliꝗͣ agri parte apparcat. in modũ tentorii ibi
quondam fixi. si ue hiemali. siue aestiuo tempore:
magna & inclyta istius sci gła: cuiꝰ laudabile
meritũ. tali uoluit omp̃s signo demontrare:
gio uirtutis manifestaret᷑ inpopłis Et cũ p̃dictꝰ
uir dñi ab opere manuũ paululũ uacasset:
paruissimo refocillatꝰ somno rursũ meditacioni
diuinȩ om̃i conatu erat insistens: Cumq
tantȩ humilitatis atq obȩdientiȩ siue deuotio¬
nis lumine radiaret: uera caritatis feruor
omnium circa eũ corda inflamauerat. ut miro
acunctis ueneraret᷑ affectu  Ipse uͦ sẽꝑ ardens
desiderio futurȩ glȩ: indeficiens erat inoꝑe dñi:
sc̃s in regiminis locũ subrogatꝰ & constitutꝰ sit:
Ieniq cũ inclytꝰ dm̃i sacerdos uuandregisilus ꝑ .xx.
fere annorum spatia hoc cȩnobiũ apmo adifica¬

Expanded text:
tentorii ceteris agri partibus viridior maneat in evum'. Quod ita secundum sermonem hominis Dei evenisse, omnibus illo adventantibus reliqua agri parte appareat in modum tentorii ibi quondam fixi, sive hiemali sive aestivo tempore. O magna et inclita istius sancti gloria, cuius laudabile meritum tali voluit omnipotens signo demonstrari, aesagio virtutis manifestaretur in populis. Et cum praedictus vir Domini ab opere manuum paululum vacasset, parvissimo refocillatus somno, rursum meditationi divinae omni conatu erat insistens. Cumque tantae humilitatis atque oboedientiae seu devotionis lumine radiaret, verae caritatis fervor omnium circa illum corda inflammaverat, ut miro a cunctis veneraretur affectu. Ipse vero semper ardens desiderio futurae gloriae, indeficiens erat in opere Domsanctus in regiminis loco subrogatus et constitutus sit. Denique cum inclitus Domini sacerdos Wandregisilus per viginti fere annorum spatia hoc coenobium a primo aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
einde cum om̃i diligentia & timore insindone
munda ac pallio. inu̾olutũ eius uenerabile corpꝰ:
posuer̃ insepulchrũ qđ eidẽ p̃parauerat in accłia¬
uuandregisili sepulchrũ adeiꝰ leuã. die .u. iduũ
imperiũ per infinita scłoꝵ. Scła ameN¬
GESTA BUOONIS ARCHI CP̃I ROTOALAGENSIS.
uoo filius drogonis uir uenerabilis amatre
nomine adeltrude progenitꝰ. nepos karoli
Sagacissimi pͥncipis archep̃s Rotomagensis aeccłs.
post prefatum benignum regimen huius suscepit
coenobii. ab anno incarnationis dominicae. dcc¬
x.x.iii. indictione. uͣi. qui erat annꝰ principatus
a scõ petro Romanae prefuit aeccłȩ septimꝰ instabat
annꝰ. Rexit istud coenobiũ ꝑ annos nouem. et
menses duos. & dies .xiii. idẽ. usq ad annũ sextũ

Expanded text:
Deinde cum omni diligentia et timore in sindone Deinde cum omni diligentia et timore in sindone munda ac pallio involutum, eius venerabile corpus posuerunt in sepulchrum, quod eidem praeparaverant in Wandregisili sepulchrum ad eius levam, die quinto Iduum imperium per infinita saeGesta Hugonis archiepiscopi Rotomagensis. Hugo, filius Drogonis , vir venerabilis, a matre nomine Adeltrude progenitus, nepos Karoli sagacissimi principis, archiepiscopus Rotomagensis aecclesiae, post praefatum Benignum regimen huius suscepit coenobii ab anno incarnationis dominicae 723, indictione 6, qui erat anuus principatus gesimo a sancto Petro Romanae praefuit aecclesiae, septimus instabat annus. Rexit istud coenobium per annos novem et menses duos et dies tredecim, id est usque ad annum sextu