comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ. ifrlice uite et̾ne munera
uendiderũt. Hec matris sue
idẽ infidelitatis instinctu.
deferri sibi ioħis caput : to ẽ
głam legis orauit. qr lex in
cestuosum isrłi auctoritate
diuinoꝵ p̾ceptoꝵ arguebat
S suꝑiꝰ herodes significatꝰ
est iohm uelle occidere : ⁊ me¬
tu ppłi demorari. qr sic̃ ꝓpħa¬
habebatur. Nunc uͦ petitam
ipsiꝰ necem. cũ p̾sertun reli¬
gione sacram̃ti detinetur:
quomͦ tristis efficitur. econ¬
trariũ indelicet metũ eoꝵ
uoluisse: nũc nollens ⁊ pre¬
sens molestia ant̾iori non cõ¬
uenit uoluntatis: uerũ in su¬
ꝑioribꝰ geste reiordo ẽ. In his
aũt nũc species cause conse¬
quentis exponitur. głam le¬
gis: uoluptas ex infidelitate
orta occupauit. s ppłs boni
eiꝰ qd in lege eiꝰ consciꝰ uolup¬
tatis conditionibꝰ : nõ sine
aliquo certi ꝑicłi sui dolore
conib. scitq se tali p̾cepto
ꝵ gła nõ oportuisse condede:
s peccatis tanquã sacram̃to

Expanded text:
bus, Israelitae vitae aeternae munera bus, Israelitae vitae aeternae munera vendiderunt. Haec matris suae, id est, infidelitatis instinctu, deferri sibi Joannis caput, id est, gloriam legis oravit : cestuorum Israel, auctoritate divinorum praeceptorum arguebat. Sed superius Herodes significatus est Joannem velle occidere, et metu populi demorari, quia sicut phabebatur . Nunc vero petita ipsius nece, cum praesertim religione sacramenti detineretur, quomodo tristis efficitur ? Contrarium videlicet est, tunc eum voluisse, nunc nolle: et praesens molestia anteriori non convenit voluntati. Verum in superioribus gestae rei ordo est, in his autem nunc species causae consequentis exponitur. Gloriam legis voluptas ex infidelitate orta occupavit. Sed populus boni ejus quod in lege erat conscius, voluptatis conditionibus non sine aliquo certi periculi sui dolore connivet. Scitque se tali praeceptorum gloria non oportuisse concedere: sed peccatis tamquam sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
iħ. Sermo gͥ adoriginem
ꝓpositionis referendus est.
Iohs ut frequent̾ ammonu¬
imꝰ. formã p̾tulit legis. qr
p̾nuntians. Herodes uo
ceps. subiecte sibi uniuersi¬
tatis nom̃ causamq cõplec¬
titur. Ioħ̃s gͦ herodem mo¬
nebat. ne frĩs sui uxorẽ sibi
uingeret. Sunt enĩatq e¬
rant duo ppłi: circumcisio¬
nis ⁊ gentiĩ. S isrlem lex
admonebat. ne oꝑa gentiuz
infidelitatẽq sibi iungeret.
Gentiũ enĩ socia infidelitaᷤ
est. que ipsis tanqm uincło
coniugalis amoris annexa
est. Hii gͥ frẽs. ex eodẽ hu¬
mani generis sũt parente.
Ob hanc itaq asꝑe ammoĩ¬
tionis ueritatẽ: ioħs tanꝙͣ
lex incarcere continebatur.
Die aũt natalis. idẽ reꝵ cor¬
poraliũ gaudiis: erodiadis
filia saltauit. Uolũtas eniz
tanꝙͣ ex infidelitate aͦrta. ꝑ
om̃ia isrł gaudia totis illece¬
bris uecursibꝰ efferẽbatur.
cui se om̃em etiã sacramẽto
uenalẽ ppłis addixit. Sũb
peccatis enĩ ⁊ scłi uoluptati¬

Expanded text:
iat sermo ad originem propositionis referendus est. Joannes, ut frequenter admonuimus, formam praetulit legis, quipraenuntians; Herodes vero ceps, subjectae sibi universitatis nomen causamque complectitur. Joannes ergo Herodem monebat, ne fratris sui uxorem sibi jungeret . Sunt enim atque erant duo populi, circumcisionis et gentium. Sed Israelem lex admonebat, ne opera gentium infidelitatemque sibi jungeret. Gentium enim socia infidelitas est, quae ipsis tamquam vinculo conjugalis amoris annexa est. Hi igitur fratres ex eodem humani generis sunt parente. Ob hanc itaque asperae admonitionis veritatem, Joannes tamquam lex in carcere continebatur. Die autem natalis, id est, rerum corporalium gaudiis, Herodiadis filia saltavit : voluptas enim tamquam ex infidelitate orta, per omnia Israelis gaudia totis illecebrae suae cursibus efferebatur. Cui se omnem etiam sacramento venalem populus addixit: sub peccatis enim et saeculi voluptati
Abbreviated transcription (Latin):
cursor. legen ueteris testam̃¬
ti significare uidetur. Ille te¬
nebaturinuindis ⁊ carcere.
⁊ lex in obscura angusta ⁊ te¬
uebrosa corda ppłi uideoꝵ. Ille
capite truncatus ẽ: qd̾ ꝑte¬
sagium fuit eo qd̃ amissuri
eeñt uidei xp̃m. qui cap̃t le¬

Expanded text:
cursor legem Veteris Testamenti significare videtur: ille tenebatur in vinculis et carcere, et lex in obscura angustia, et tenebroso corde populi Judaeorum. Ille capite truncatus est, quod praesagium fuit eo quod amissuri essent Judaei Christum, qui caput lcursor legem Veteris Testame
Abbreviated transcription (Latin):
postulat ꝓphe. ut habeat in po¬
testate linguam que illicitas
nuptias arguebat. Hoc iuxta
lict̾am factum sit. Nos autẽ
usq hodic cernimꝰ: incapite

Expanded text:
postulat prophetae, ut habeat in potestate linguam, quae illicitas nuptias arguebat. Hoc juxta litteram factum sit; nos autem usque hodie cernimus in capite
Abbreviated transcription (Latin):
runt dño que gesta fuerãt.¬
significare uident᷑ illos qui
legẽ in carnalibꝰ iã obẜuati¬
onibꝰ extinctam sibim: ad
grãm transier dm̃i saluator

Expanded text:
et lex in obscura angustia, et tenebroso corde populi Judaeorum. Ille capite truncatus est, quod praesagium fuit eo quod amissuri essent Judaei Christum, qui caput le
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ hominibꝰ despecti
s intus salutaris cibi reqͥes
ad alenda humiliũ corda
cumulari. Cõstat enĩ cofi¬
uis oꝑa seruilia geri solere:
s ipse cofinos panũ fragm̃¬
tis impleuit. qui in firma
huiꝰ muncdint fortia con¬
funderet elegit. Oandu

Expanded text:
quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rodis maioris filiũ. sub qͦ dñs
fugit in egiptum: frẽm ẽẽ huiꝰ
herodis sũb quo passus ẽ xp̃s.
filiã regis arete. Postea uͦ sõ¬
cerum eiꝰ exortis quibꝰdam cõ¬
tra generũ simultatibꝰ culis¬
potestatis ⁊ fame. ¶s. Eactũ¬
q ẽ adult̾ium publicũ. sicut
ꝑfidis causa ꝑeundi: ita fide¬
lissimo p̾coni nr̃e redemptio¬
nis matheria triumphandi.
qui ꝓhibendo regis inusti sce¬
lera mortẽ quidẽ iniuistã me¬
ruit: s post mortis gustũ a
rege iusticie cui testimoniũ
ꝑhibebat. iustam uite ꝑhen¬
nis coronã accepit. ¶ħ Qui

Expanded text:
rodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis sub quo passus est filiam Aretae regis Arabum. Postea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulipotestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
cetrarcha aũt galilee herode:
phillippo aũt fre eius tetrar¬
cha iturce. ⁊ trachonitidis re¬
corripuerat iezabel. arguit
herodẽ ⁊ herodiadẽ quod il¬
licitas nuptias fecerĩt. ⁊ non
liceat frẽ iuuente germano
illius uxorẽ ducere. malens
ꝑiclitari ap̃ regem: quã ꝓpt̾
adulationẽ eẽ immenior p̾¬
ceptoꝵ dĩ. Et uolens illum
occidere: timuit pplmn.s ioħ.¬

Expanded text:
tetrarcha vero Galilaeae Herode, Philippo vero fratre ejus tetrarcha Ituraeae et Thraconitidis recorripuerat et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. Et volens illum occidere timuit po
Abbreviated transcription (Latin):
nõ surrexisse s furtĩ eẽ ablatũ
credere maluerũt. Qͥ cũ dice¬
rent iohi resurrexisse amor¬
natas siue oꝑatas eẽ in illo
Bene om̃imodis de uirrute
resurrectionis senserũt. qͣ ma¬
ioris potentie futi᷑ sint scĩ cũ
a mortuis resurrexerĩt: qͣ. fue¬
uarentur. S ⁊ipsum resur¬
rectionis i tacłm nõ eẽ ĩ cre¬
dibile docuer̃: qd̾ nullo docen¬
te sponie crediderunt. q tam̃
se ipsos remcredibilẽ in dño ũ
credidisse: sue mento cocitatiᷤ

Expanded text:
tim esse ablatum, credere maluerunt. Qui cum dicerent Joannem resurrexisse a mornatas sive operatas esse in illo, bene omnimodis de virtute resurrectionis senserunt, quod majoris potentiae futuri sint sancti cum a mortuis resurrexerint, quam fuevarentur. Sed et ipsum resurrectionis miraculum non esse incredibile docuerunt, quod nullo docente sponte crediderunt, qui tamen seipsos rem credibilem in Domino non credidisse, suae merito caecitatis
Abbreviated transcription (Latin):
galilee qñ etiam dñs iuuenis
baptizatus ẽ: matħs aũt mor¬
tuo herode dicit puerũ ihm
ab egipto remeasse. q utrũq¬
uerum ẽẽ nõ potest: nsi duos
fuisse in telligantur herodes.
iste qui ⁊ ioħ̾m decollauit. et
in passione redemptoris nr̃i
pilato assensum p̾buit: filuiꝰ
ẽ herodis illiꝰ sub quo dñs na¬
cus ẽ. Qui cũ post natiuitatẽ
dñicam pauco tp̃r regnaret.
sic̃ euglica testatur hystoria.
archelaus eiꝰ filiꝰ successit ĩ reg¬
no. Quo cũ ux decem annis
potiretur. accusantibꝰ in solẽ¬
tiam eiꝰ uideis: pulsus ẽ rog¬
no ab augusto. ac ꝓpetuo dãp¬
natus exilio. Deinde august̾
ut regni uidaici mimierẽt po¬
tentiam. diuisa in quatuor
partes ꝓuncia. pilatum et
tres fres archelai eidem gerẽ¬
de p̾fecit: qui singli aprinci¬
patu quarte partis greco ser¬
mone sunt cetrache uocati.

Expanded text:
Galilaeae, quando etiam dominus iuuenis Galilaeae, quando etiam dominus iuuenis baptizatus est, Mattheus autem mortuo Herode dicit puerum legum ab Aegverum esse non potest, nisi duo fuisse intelligantur Herodes.iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indomo sua. Iropħam
tis. Non solum aũt ipse qui
mexteris ciuitatibꝰ habiti s.
qr ꝓpe modũ naturale ẽ cuies
semꝑ cuubꝰ inuidere. iħ. Nõ
enim consid̾ant p̾sentia ui¬
ri oꝑa. s fragilem recordant᷑
infantiam. quasi nõ ⁊ ipsi ꝑ
cosdem etatis gradus ad ma¬
turam etatẽ uenerint. Et ñ
fecit ibi urtutes multas. ꝓpt̾
incredulitatẽ illoꝵ. Nõ qd̾
ctiam illis incredulis facere
nõ potuerit uirtutes multa ᷤ.
s quod ne multas faciens uͥ¬
tuces. ques incredulos con¬
dempnaret. Potest aũt ⁊
alit̾ intelligi. qd̾ iħs despicia¬
tur in dom̃o ⁊ in patria sua.
hoc ẽ in ppło uideoꝵ. ⁊ ideo i¬
bi pauca signa fecerit. ne peni¬
tus mexcusabiles fierent. Ma¬
iora aũt signa cotidie ingen¬
tibꝰ ꝑ apłos facit. non tam ĩ
sanatione corpoꝵ. quã in a¬
nimarũ salute.cxliii. In
illo cp̃re. iudiuit herodes te¬
trarcha famã ihu. ã. Solet
narrauit in diebꝰ baptismi:
ioħis hoc eadẽ fuisse retrarchã

Expanded text:
et in domo sua. Prophetam tis. Non solum autem ipse qui in exteris civitatibus habiti sunt, quia propemodum naturale est cives semper civibus invidere. Nenim considerant praesentia viri opera, sed fragilem recordantur infantiam, quasi non et ipsi per eosdem aetatis gradus ad maturam aetatem venerint. Et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem eorum. Non quod etiam illis incredulis facere non potuerit virtutes multas; sed quod ne multas faciens virtutes, cives incredulos condemnaret. Potest autem et aliter intelligi, quod Jesus despiciatur in domo et in patria sua, hoc est, in populo Judaeorum. Et ideo ibi pauca signa fecerit; ne penitus inexcusabiles fierent. Majora autem signa quotidie in gentibus per apostolos facit, non tam in sanatione corporum, quam in animarum salute. In illo tempore audivit Herodes Tetrarcha fnarrauit in diebus baptismi Iohannis Herodem fuisse tetrarchen
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Turbis esurientibus.
saluator nõ noua creat ciban¬
a. s acceptis eis que habue¬
rũt discipłi : benedicit. Q̾
scripta. quã sint misteriis
gr̃e grauida demonstrat.
Accipiens in celũ. ut illuc
dirigendam m̃tis aciem. ibi
lucem scientie doceat esse
querendũ. Frangit.⁊ ant̃
turbas ponenda distribuit
discipłis: qr sacram̃ta pro¬
pħie scĩs cloctoribꝰ qui hec
toto orbe p̾dicent. patefecit
Et manclucauer̃ om̃s. et
saturati sũt. & tulerunt

Expanded text:
bas. Turbis esurientibus, Salvator non nova creat cibaria, sed acceptis his quae habuerunt discipuli, benedicit, quia scripta, quam sint mysteriis gratiae gravida demonstrat. Intuetur in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas ponenda discipulis distribuit, quia sacramenta prophetiae sanctis doctoribus qui haec toto orbe praedicent, patefecit. Et manducaverunt omnes et saturati sunt, et sustulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dixit eis. Non habent ne¬
cesse ire.. Nõ habent necesse¬
ire. diu̾sos cibos querere: me¬
tos panes: cum secũ habeant
celestẽ panẽ. Date illis uos
manducare. Reuocat apłos
ad fractionẽ panis. ut illis se
nõ habere testantibꝰ: magni¬
tudo signi notior fiat. simul
insinuans qr cotidie ꝑcos ie¬
iuna nõ assunt corda pascen¬
da: uidelicet cũ coꝵ uł exẽplis
uł litteris.ad amanda celestia

Expanded text:
autem dixit eis: Non habent necesse ire. Non habent necesse diversos cibos quaerere, etos panes, cum secum habeant coelestem panem. Date illis vos manducare. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnituinsinuans, quod quotidie per eos jejuna nostra sunt corda pascenda, videlicet cum eorum vel exemplis, vel litteris ad amanda coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiꝰ cor nefandũ inspi¬
cimnꝰ. letabatur occulte qd̾ ea
petebat᷑. que ⁊ antea facere si
excus abilit̾ poss disponebat.
Qui si cap̾ herodiadis pete
ꝑter iuram̃tum au̾t ⁊ eos qui
parit̾ recumbebant. iussit da

Expanded text:
diligentius cor nefandum inspidiligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod ea petebantur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peterpter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit da
Abbreviated transcription (Latin):
Hero diadis timẽs ne herocleᷤᷤ
aliqñ resipisceret. uł philippo
frĩ amicus fieret. atq illicite
nuptie repudio soluerentur:
monz filiam ut in ipso statĩ
cõuinio cap ioħis postulet.
Digno oꝑi saltationis: dig¬
num sanguinis p̾miũ. Et
contristatus ẽ rex. Consue¬
tudo scuiptura ꝵ ẽut opinio¬
nẽ multoꝵ sic narret hystori¬
cus: quomͦ co tp̃r ab homini¬
nibꝰ credebatur. sic ioseph
ab ipsa quoq maria appella¬
batur pat̾ ihu: ita ⁊ nũc hero¬
des đr contristatꝰ. qr hoc dis¬
cumbentes putabant. Dis¬
simulator enĩm̃tis sue ⁊ ar¬
cifex homicida. tristiciã pre¬
ferebat in facie: cũ leticiam
haberet inm̃te.¶B. Talis qͥp
pe ẽ tristicia herodis. qͣlis peni¬
tentia pharaonis ⁊ uid̾. Qͦ ꝵ
quisq facinora sua pꝰ qmͣ accu¬
dit. uecors augm̃tauit. Itaq
herodes cap̃ iohis petitus. tris¬
ticiam quidẽ p̾tendebat in
uultu: quasi ipse dampnar.
ostendendo cunctis liquido
erat neci daturus. Uerum si

Expanded text:
Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio, caput Joannis postulet: digno operi saltationis, dignum sanguinis praemium. Et contristatus est rex. Consuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellabatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant . Dissimulator enim mentis suae et artifex homicidii, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet ipe est tristitia Herodis, qualis poenitentia Pharaonis et Judae: quorum quisque facinora sua postquam accudit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, qua se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquide  quem erat neci daturus. Verum si
Abbreviated transcription (Latin):
diis festiuis celebrasse: s u¬
cerq rex in fausto auspicio fe̾¬
tiuitatẽ suam sanguine feda¬
uit. Uerum herodes tanto
maiori impietate: qͣnͣto scm̃
⁊ innocentem doctorem ueri¬
tatis. ⁊ p̾conẽ uite ac regnice¬
lestis occidit. ⁊ hoc ꝓ uoto ac
petitione saltatricis. neq eũ
cap̃ occisi ante cõuiuas infer¬
re puduit. Nam pharao nil
talis uesanie cõmisisse legit᷑:
s tantum peccantẽ sibi eimu¬
chũ uita pͥuari uibens. Qui¬
quo longiꝰ a uero cultu religi¬
onis aberat: eo leuiꝰ minola¬
tione sue festiuitatis deliqͥt.
sepiꝰm memoriã reuocare : ꝙͣ
dic̃ natiuitatis luxuriando
celebrare. Homo enĩ ad labo¬
rem nascitur inmundo: et
electi ad requiẽ ꝑ mortẽ tran¬
seunt e mundo. Unde cum
Non excusatur herodes q̃ in¬
uitus ⁊ nolens ꝓpt̾ uiram̃tũ
homicidiũ fecerit. qui ad ħ
forte uirauit. ut fute̾ occasio¬
ni machinas p̾pararet. Alio¬
qͥn si obiusrurandũ fecisse se

Expanded text:
diis festivis celebrasse, sed udiis festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit; verum Herodes tanto majore impietate quanto sanctum et innocentem Doctorem veritatis et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque enim caput occisi ante convivas inferre puduit; nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberrat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit.saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo , et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque inerodi. Non excusatur Herodes quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, qui ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ. Quia sic̃ ꝓpħam eũ ha¬
bebant. Nonppłs cantũ. s
ipse etiam herodes: ioħm sic̾
ꝓpham habebat. teste eugłista
marcho qui dic̃. Herodes eĩ
metuebat ioħm: sciens eum
uirũ iustum ⁊ scm. ⁊ custodi¬
ebat eum. Et audito eo mul¬
ta faciebat: ⁊ libent̾ eũ audi¬
ebat. S uicit illũ amormu¬
lieris. eumq in illum quen
scm̃ ẽẽ nouerat ⁊ iustũ. ma¬
nꝰ mutere coegit. Qui qm̃
noluit cohibere luxuriã. ad
homicidii reatum ꝓlapsus ẽ.
minus q illi peccatũ. maioris
erat causapecrati. Cindistuc¬
to di iudicio contigit: ut ꝓpt̾
appetitum adultere. quã de¬
testandam sciebat. sanguinẽ
funderet ꝓpħe: quẽ dõ accep¬
tum ẽẽ cognouerat. Hec nã¬
q ẽ illa diuini dispensatio
conuenient̾ aptat᷑. qui sc̃s ex¬
istens. scĩficabatur adhuc:
dũ ꝑ officiũ euangłizandi:
Dic au̾t natalis herodis. sal¬
tauit filia herodiadis in me
mortaliũ herodes ⁊ pharaole¬
guntur diẽ natalis sui gau¬

Expanded text:
um, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi Die autem natalis Herodis saltavit filia Heromortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gau
Abbreviated transcription (Latin):
Ers ap̃ uideos clici solere cog¬
natos usq ad eo comꝓbatur.
ut nõ solum ex equo genera¬
sitatissuẽ fr̃s dicuntur. S
etiã auulcłs ⁊ sororis filius
sic̾ sibi erant iacob ⁊ laban.
fr̃s appellati inueniantur.

Expanded text:
es apud Judaeos dici solere cognatos usque adeo probatur, ut non solum ex propinquo generasitatissime fratres dicuntur; sed etiam avunculus et sororis filius, sicut sibi erant Jacob et Laban, fratres appellat
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientiã aũt ad doctrinam.
uirtutes referunt ad sanita¬
tes ⁊ miracła que faciebat.
Que solerti ac pulcra distã¬
tia cõmemorat apłs dicens.
Iudei signa petũt. ⁊ greci sa¬
pientiam querunt. Nosãt¬

Expanded text:
Sapientiam vero ad doctrinam, virtutes referunt ad sanitates et miracula quae faciebat; quae solerti ac pulchra distantia commemorat Apostolus dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt, nos v
Abbreviated transcription (Latin):
talenti cõmunicare. dño Re:¬
ditus eius a singlis postula¬
turo. obꝙͣ culpam talentu
ab eo non tam euglii qd sub¬
foderat queꝰ legis aufecetur.
eiq qui qnq duplicauerat
datur dño dicente. Omĩ eĩ
habenti dabit᷑.⁊ habundab.
Qͥ aũt nõ habet: etiamq ꝙ
habet auferetur abco. Do¬
test quidem hñs habunda¬
re. qr facilis ẽ ꝑ increm̃tum
uł munificentie uł laboris:
opulentum posse ditescere.
S quomͦ nõ habens habeb̾
ad dampnũ: Hoc ideo quia
habentibꝰ usum eu̾głioꝵ: &̾
legis honor redoitut. Non
habenti aũt fidem xp̃i. etiã
quod habere sibi uidebatur.
ex lege honoris aufertur.

Expanded text:
talenti communicare, Domino retalenti communicare, Domino reditus ejus a singulis postulaturo. Ob quam culpam talentum ab eo non tam Evangelii, quod suffoderat, quam legis aufertur, eique qui quinque duplicaverit datur, Domino dicente: Omni enim habenti dabitur, et abundabit: qui autem non habet, etiam quod habet auferetur ab eo . Potest quidem habens abundare; quia facile est, per incrementum vel munificentiae vel laboris, opulentum posse ditescere: sed quo modo non habens habebit ad damnum? Hoc ideo, quia habentibus usum evangeliorum, legis honor redditur. Non habenti autem fidem Christi, etiam quod habere sibi videbatur ex lege honoris auferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ge ẽ: obtemꝑare tam̃ euglus
ipse noluerit. ait enĩ. scio qr
homo duro es: metis ubi non
seminasti.& colligis ubi nor.
sparsisti. Rerum p̾sentium
natura. nõ fert messẽ ẽẽ sine
semine: ⁊ colligi que spar sin
fuerint. s totus sp̃ualis hicf
ppłin cẽ de lege. nõ ignorante do¬
mini aduentum. ⁊ gentiũ sa¬
lutẽ: Sid in fidelem. quippe
cum sciat metendos illic uis¬
ticie fructus ubi lex sata non
sit: ⁊ colligendos ex gentibꝰ
qui nõ ex abrahe sint stirpe di¬
ꝑsi. ⁊ id circo durus hic homo
sit: scilicet sine lege iustifica¬
turus. sine disꝑssone collec¬
tus: ⁊ sine satione messurꝰ
a crit.cur p̾dicationẽ occul¬
tauerit: ⁊ cõmissum sͥ talen¬
tum suffõderit. cum sciret me ᷤᷤ¬
surũ eẽ sine semine. ⁊ collectꝰ¬
um cẽ que nõ sparsiss. s po¬
cius oportuisse eum nũmula¬
riis dare. id est uniu̾so gene¬
ii hominũ qd scłi negotus
occupetur: usum crediti sibi

Expanded text:
ge est, obtemperare tamen Evangeliis ge est, obtemperare tamen Evangeliis ipse noluerit. Ait enim: Scio quia homo durus es, metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti . Rerum praesentium natura non fert messem esse sine semine, et colligi quae sparsa non fuerint: sed totus spiritalis hic populum esse de lege, non ignorantem Domini adventum et gentium salutem; sed infidelem: quippe cum sciat metendos illic justitiae fructus, ubi lex sata non sit, et colligendos ex gentibus, qui non ex Abrahae sint stirpe dispersi: et idcirco durus hic homo sit, scilicet sine lege justificaturus, sine dispersione collecturus, et sine satione messurusa erit, cur praedicationem occuluerit, et commissum sibi talentum suffoderit, cum scire messurum esse sine semine, et collecturum esse quae non sparsisset: sed potius oportuisse eum nummulariis dare, id est, universo generi hominum, quod saeculi negotiis occupetur, usum crediti sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dictione ac reditu dissimili
aredentium ex lege scientie
noᷤceremꝰ. Nam coillaudati¬
one cadem iubetur in gaudi¬
um dñi introire. Est autẽ
duplicatio sup̾te peccune. oꝑ¬
ationem fidei ad didisse. et
que opinione crediderãt. re¬
bus factisq gessisse. Qui
uͦ unũ talent᷑um accepit et
int̾ram recondit. ppłs est in
lege ꝑsistens totusr carnal
telligens. ⁊ quem uirtus p̾¬
dicationis eu̾glice non sube¬
at. S ꝓpt̾ inuidiam saluan¬
darum gentium int̾ra accep¬
cum talentum absconderit.
dum aliis dispenset s suffice¬
re sibi legem cristimet ad sa¬
lutem. atq idõ cum ab eo rõ
expostularet᷑: ita ait. Timis
i te. damꝙͣ ꝑ reuerentiam
ac metũ ueterum p̾ceptoꝵ
usus euglice libtatis absti¬
neat: dicatq. E cce qd̾ tuũ
ẽ: uelut in his que a dño pre¬
cepta sunt fuerit ĩmoratus.
minũ ad salutẽ gentiũ missũ
fuisse nõ possit abuuere. naͣ
⁊aduentus & passio eiꝰ ce le¬

Expanded text:
aditione ac reditu dissimili aditione ac reditu dissimili m exaequatam credentium ex lege scientiae nosceremus, nam cum laudatione eadem jubetur in gaudium Domini introire. Est autem duplicatio sumptae pecuniae operationem fidei addidisse, et quae opinione crediderant, rebus factisque gessisse. Qui vero unum talentum accepit, et in terra recondit, populus est in lege persistens, totus carnalis telligens, et quem virtus praedicationis evangelicae non subeat, sed propter invidiam salvandarum gentium in terra acceptum talentum absconderit, dum aliis dispenset, sed sufficere sibi legem existimet ad salutem. Atque ideo cum ab eo ratio expostularetur, ita ait: Timui te , tamquam per reverentiam ac metum veterum praeceptorum, usu evangelicae libertatis abstineat dicatque: Ecce quod tuum est, velut in his quae a Domino praecepta sunt fuerit immoratus. minum ad salutem gentium missum fuisse non possit abnuere nam et adventus et passio ejus ex le
Abbreviated transcription (Latin):
Sed seruus ille quq talenta
accepit. ppłs ee lege credentiũ
ẽ. ex qua ꝓfectus meritum
ipsius recte ꝓbeq ꝑfuncte
eũglice fidei oꝑatione dup¬
plic̾auit. In ratione aũt po¬
nenda iudicii exam̃: quo ce¬
lestis uerbi usus ⁊ reditus
dispensati talenti postulat᷑.
Igitur cui etant quinq com¬
missa a dño: reuerso dequq
decem obtulit. Talis scilicet
infide reꝑtus: qualis in lege.
qui decẽ uerboꝵ qnͣq libris
moysi p̾ceptoꝵ obedientiam.
ꝑ gram euglice iustificatiois
expleuerit. Igitur ubetur
ingaudiũ dñi introire. idest
ta cõmissa sunt gentiũ ppłs
est: fide acqz confessione ⁊ filu
iustificatus ⁊ patris. ⁊ dñm
nrm iħm xp̃m atq hominem:
⁊ spũ ⁊ carne confessꝰ. Nani ⁊
corde fides. ⁊ ore cõfessio ẽ. Hec
gͦ huic sunt duo talenta com¬
missa. s ut pͥor ille om̃e sacra¬
mentum in quinq talentis
id ẽ in lege cognouerat. idq
ipse fide eugłu duplicauerat.
it iste incr̾cm̃to duuĩ talentũ

Expanded text:
st. Servus ille qui quinque talenta accepit, populus ex lege credentium est, ex qua profectus meritum ipsius recte probeque perfunctae evangelicae fidei operatione duplicavit. In ratione autem ponenda, judicii examen est, quo coelestis verbi usus atque reditus dispensati talenti postulatur. Igitur cui erant quinque commissa, domino reverso de quinque decem obtulit, talis scilicet in fide repertus qualis in lege, qui decem verborum quinque libris Moysi praeceptorum obedientiam, per gratiam evangelicae justificationis expleverit. Igitur jubetur in gaudium Domini introire, id est, ta commissa sunt , gentium populus est, fide atque confessione et Filii justificatus et Patris, et Domristum Deum atque hominem et Spiritu et carne confessus. Nam et corde fides, et ore confessio est. Haec ergo huic sunt duo talenta commissa. Sed ut prior ille omne sacramentum in quinque talentis, id est, in lege cognoverat, idque ipsum fide Evangelii duplicaverit: ita iste incremento duum talentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
q scdm uirtutẽ suã accepis¬
se. Ergo in qͣntum quis cap¬
ax eẽt accep̃. ⁊ ex tra mod̾antiᷤ
arbitriũ est qd̾ erat iniure
sum̃tis. Idatrẽ familias: se
ipsum eẽ significat. Pere¬
grinationis tempꝰ. peniten¬
tie spacium ẽ. quo incelis a
dextiis assidens: potestatem
uniuso generi humano fidĩ
sit. Igitur unusquisq scd̃
fidei sue mens urã intellec¬
tum idest eugłii p̾dicatio

Expanded text:
que secundum virtutem suam accepisque secundum virtutem suam accepisse. Ergo in quantum quis capax esset accepit: et extra moderantis arbitrium est, quod erat in jure sumentis. Patremfamilias, 796 se ipsum esse significat. Peregrinationis tempus poenitentiae spatium est: quo in coelis a dextris Dei assidens, potestatem universo generi humano fidei sit. Igitur unusquisque secundum fidei suae mensuram talentum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
exteriores: adde  etiã ibi erit
flecus ⁊ stridor dentiũ. ne
talibꝰ oblectationibꝰ quali¬
bus hic iniqui ꝑfruuntur.
qnͣdo in fidełitate Atq ĩuis¬
ticia tenebrescunt: etiam ĩ
illo supplicio sensuros d̾mẽ¬
t̾ existiment. Quia enĩ
uolentes inuiste utun tur
bonis: iuste uolentes cruci¬
abunt᷑ malis. Unde possunt
etiam tenebre exteriores. in¬
telligi pene corporales. Cor¬
pus quippe ẽ auime exteriꝰ.
ut sint auice mala quibus
a caritatis lumine auersa ĩ
peccatis oblectatur. extere te¬
nebre. Corporis aũt mala qui¬
bꝰ et̾nis in fine torquebitur.
exteriores tenebre. quas solas
timent. qui seruuli adhuc ti¬
more detinentur. Namsie¬
is liceret millis exceris que
sũt in peccatis. in pune semꝑ
uolui ⁊ in uolui. Id rofecto
nũqmͣ uellent accedere ad
re illi ꝑ caritatẽ. Item alit̾.¬
o peccume iequalis ẽt s non
ad dundentem referenda di¬
uersitas ẽ. Ait enĩ unũquẽ¬

Expanded text:
exteriores\', addit etiam cibi erit exteriores\', addit etiam cibi erit ploratus et stridor dentium\', ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate atque iniustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment: quia enim uolentes iniuste utuntur bonis, iuste nolentes cruciabuntur malis. unde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poenae corporales — corpus quippe est animae exterius —, ut sint animae mala, quibus a caritatis lumine auersa in peccatis oblectatur, exterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae. quas solas timent, qui seruili adhuc timore detinentur. nam si eis liceret in illis exteris, quae sunt in peccatis, impune semper uolui et inuolui, profecto numquam uellent accedere ad re illi per caritatem, ubi: esto pecuniae inaequalis est: sed non ad dividentem referenda diversitas est; ait enim, unumquem
Abbreviated transcription (Latin):
enim ab illa caritate auersi.
⁊ in suũ fastum obstinationẽꝙ
ꝓgressi sunt. Et qm̃ extremo
uidicio dicturꝰ ẽ xp̃s eis quos
ad sinstrã disceruit. ite in ig¬
nem eternũ: qui pparatus ẽ
diabło ⁊ angłis eius. Hisma¬
lignis spuicibꝰ coniungẽdos
simulq dampnandos. dic̾ĩ
turos incenebras exteriores.
idͤ in societatẽ penalẽ diabłi
⁊ angłoꝵ eius. Huic pene
contrarium ẽ qd̾ bono ẜuo
ut qnͣto fuint tenebre exteri¬
ores: tanto sit lum̃ illud in¬
teriꝰ. Nonhec ꝑ locoꝵ int̾ual¬
la: in ani fantasmate cogitan¬
da sunt. Localia spacia. non
occupant nisi corpoꝵ moles.
Non ẽ hoc sp̃c uite: non est
hoc anima rationalis. młto
minus ds̃ om̃ium benignis¬
simꝰ conditor. ⁊ iustissimus
ordinator. Uoluntatibus
⁊ affectibꝰ ista uel ꝓpinq̃re
uł longe fieri. uelint intrare
uel exire dicunt᷑. S quia
malo oꝑe idẽ tenebroso delc¬
tantur facientes. secutura
ẽ aũt pena que torqueat
deo dñs ubi dicit tenebras

Expanded text:
enim ab illa caritate auersi et in suum fastum obstinationemque progressi sunt. et quoniam extremo iudicio dicturus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, his malignis spiritibus coniungendos simulque damnandos dicet ituros in tenebras exteriores, id est in societatem phuic poenae contrarium est, quod bono seruo ut, quanto sunt istae tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phantasmate cogitanda sunt; localia spatia non occupant nisi corporum moles. non est hoc spiritus uitae, non est hoc anima rationalis, multo minus deus omnium benignissimus conditor et iustissimus ordinator. uoluntatibus et affectibus ista uel propinquare uel longe fieri uel intrare uel exire dicuntur.\' Sed quia malo opere, id est tenebroso delectantur facientes, secutura est autem poena, quae torqueat, ideo dominus ubi dicit \'tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑat. qr ꝑtalenta quinq
exteriorẽ. imministrationẽ
merunt. ab intellectu inter¬
noꝵ adhuc uacuus fuit.U¬
num gͦ talentũ qd̾ incellec¬
tum significare diximꝰ. illi
dare clebuit. qui bene exteri¬
orẽ que acceꝑat ministrauit.
qd̃ cotidie in sca eccłia fieri c̾¬
nimus. qr pletiq dimmi bene
ministrant exteriora que ac

Expanded text:
er talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶h. Ex eo enĩ qd̾ malus ser¬
uus ausus ẽ dicere. metis u¬
bi non seminasti.⁊ congregas
ubi nõ sparsisti: intelligamꝰ
etiam genciliũ ⁊ philosopho¬
ꝵ bonam uitam reciꝑe dnm.
Et alit̾ habere eos qui uste:
alit̾ qui iniuste agant. Et
ad õꝑationem eiꝰ qui naturali¬
lege seruiat. condempnari eos
qui scriptam legem negligũt:

Expanded text:
 Ex eo quod malus seruus ausus est dicere: "Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti" intelligamus etiam gentilium et philosophorum bonam uitam recipere Deum, et aliter habere eos qui iuste, aliter eos qui iniuste agunt, et ad comparationem eius qui naturalilege seruiat, condemnare eos qui scriptam legem negligent.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo.¶B. Quia qui amorẽ
habet uerbi: dabit᷑ illi etiam
sensꝰ intelligendi qd̾ amat.
At qui uerbi diuini amorẽ
nõ habet audiendi: etiam si
uel naturali ingenio uł littera¬
rum sͥ calere uidetur exerticio.
nulla uere sapie dulcedine

Expanded text:
ate: quia qui amorem habet verbi, dabitur illi etiam sensus intelligendi quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiam si vel naturali ingenio vel litterarum sibi callere videtur exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
bis sins seruus constringitur:
cum dñs dic̃. ꝯUeto ubi non
semino: ⁊ congrego ubi nõ spar¬
si. Ac si aꝑte dicat. Si uirta
dare peccuniã meã nũmłariis.

Expanded text:
bis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta dare pecuniam meam
Abbreviated transcription (Latin):
sçiebas qr meto nõ semino. et
congrego ubi nõ sparsi. Hoc ẽ
enim quasi metere ubi nõ semi¬
naui. idest etiam eos impietatiᷤᷤ
reos tenere: in quibꝰ uerbũ le¬
gis aut eu̾głii non ministratũ
ẽ. Hoc au̾t ueluti ꝑiculum ui¬
dicii deuitantes: pigro lango¬
re auerbi ministratione con¬
quiescunt. Et hoc ẽ qd̾ dñs

Expanded text:
sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Hoc est enim quasi non metere ubi non seminavi, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quas
Abbreviated transcription (Latin):
cione seduli amoris adherẽt:
qͣsi pilis cameli uestit᷑. ⁊ zona
pellicia lumbos accingit᷑. Locuᷤᷤ¬
ta ꝓpt̾ breuẽ uolatum. mobilẽ
uidaice gentis amũm quo int̾
diñ ⁊ ydola sursii deorsũq ferebat᷑
insinuat. Mel siluie̾. dulcedinẽ
naturalis ingenii. qua inculti
exterarũ nationũ ppłi reficiebã¬
tur: significat. & dum exut᷑¬
q ppło dñs quos inunitarẽ sui
corporis qd̾ ẽ ecdia docendo tra¬
hitiat elegit: locustis nimirũ
⁊ melle siłurẽ pascitur: qr ⁊ ex
ca que instabili intentione ce¬
lestia quesierat. ⁊ ex illa gente
que t̾rene solũ philosophie sapo¬
rem nouerat: multos in sua m̃

Expanded text:
tione seduli amoris adhaerent, tione seduli amoris adhaerent, quasi pilis cameli vestiuntur, et zona pellicea circa lumbos accinguntur. Locusta propter brevem volatum mobilem Judaicae gentis animum, quo inter Dominum et idola sursum et deorsum ferebatur insinuat. Mel silvestre dulcedinem naturalis ingenii qua inculti externarum nationum populi reficiebantur significat. Et dum ex utroque populo Dominus quos in unitatem sui corporis, quod est Ecclesia, docendo trajiciat eligit, locustis nimirum et melle silvestri pascitur; quia et ex ea quae instabili intentione coelestia quaesierat, et ex illa gente quae terrenae solum philosophiae saporem noverat, multos in membra
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uenerie motꝰ concupiscẽtie
funditus edomuit: lũbos uti¬
q zona pellicia cinxit. Locus¬
tas que alacrit᷑ a t̾ra euolant
s citius ad t̾ram redeunt. ⁊ mel
silurẽ qd̾ simul edebat: breui¬
tas parit̾ ⁊ dulcedo pͥdicatio¬
nis eiꝰ intunat᷑. qr ⁊ libent̾ a po¬
plis audiebat᷑ p̾dicans: ⁊ citis¬
sime dño ueniente p̾dicationi
ac baptismati suo t̾minũ posu¬
it. Qd siquis habitum siue uic¬
tum iobis ad figurã dñi saluato¬
ris int̾pretari desid̾at. oportu¬
nũ ducẽs ut quẽ ꝓphando mons¬
trabat etiã iuuendo signauerit:
libent̾ huiꝰ ẽ intentio sequẽda.
intelligendũq qd̾ pili camelis
ꝓpt̾ ciliciũ eos qui poccata pe¬
nitendo.ieiinando. & flendo
abstergere curãt. zona pellici
a ꝓpt̾ mortẽ am̾antis de qͦ fit.
illos significat qui carnẽ suã
crucifixerũt cũ uiciis ⁊ concu¬
piscentiis. ⁊ qr scriptũ ẽ. qͦt qͦt
in xp̃o baptizati estis. xp̃m in¬
diustis. Cum talos xp̃o intẽ¬

Expanded text:
go venereae motus concupiscentiae funditus edomuit, lumbos utique zona pellicea cinxit. Locustis, quae alacriter a terra evolant, sed citius ad terram redeunt, et melle silvestri quod simul edebat, brevitas pariter et dulcedo praedicationis ejus intimatur, quia et libenter a populis audiebatur praedicans, et citissime Domino veniente praedicationi ac baptismati suo terminum posuit. Quod si quis habitum vel victum Joannis ad figuram Domini Salvatoris interpretari desiderat, opportunum ducens ut quem prophetando monstrabat etiam vivendo significaverit, libenter hujus est intentio sequenda; intelligendumque quod pili cameli propter cilicium eos qui peccata poenitendo, jejunando, et flendo abstergere curant; zona pellicea, propter mortem animantis de quo fit, illos significet qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Et quia scriptum est: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis ; cum tales Christo inten
Abbreviated transcription (Latin):
oms qͥ confidũt in eis De quibꝰ
nimirũ lapidibꝰ filui abrahe sꝰ¬
citati sũt qr dũ dura corda gen¬
tiliũ in habrahe semine idẽ in
xp̃o credideru̾t. eiꝰ filii facti st̃
cuiꝰ semini sũc unici. Unde et

Expanded text:
in eis. De quibus nimirum lapidibus, filii Abrahae suscitati sunt. Quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est, in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
petendũ insinuaret misterium.
Dignatus ẽ lauacri aquis ior¬
danicis. qͥ erat mundꝰ a sordibꝰ
cunctis. ut ad diluendas nr̃oꝵ sor¬
des scelerũ: om̃iũ fluenta scĩfica¬
ret aquaꝵ. s qr humillimã dñi
dispensationẽ. follicita ex lectio¬
ne eũglica cognoiuimꝰ: seruihu¬

Expanded text:
petendum insinuaret mysterium. petendum insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, eti
Abbreviated transcription (Latin):
gui. neq eos qͦs cruciat umꝙͣ¬
est extincturoͥs. s inmortali uͭ
ita dix̾im sit morte cõsũpturꝰ.
ad distinctionẽ uidelicet illiꝰ
sacratissimi ignis. qͦ electos xp̃i
ad ioħm. ut baptizaret᷑. ib eo. ihe¬
ronimꝰ. Triplicẽ obcausam sal¬
uator ab ioħe accepit baptismũ.
qr pͥmũ qui ut hõo natuserat. om¬
nẽ iusticiam ⁊ humilitatẽ legiᷤ
impleret. Scdo. ut baptisiate
suo ioh̾s baptisma cõꝓbaret. Ter¬
lauacro credentiũ monstraret
aduentũ. Beda. Uenit filiꝰ dei
baptizari ab homune. ñ anxla
necessitate abluendi alicuiꝰ sui
peccati qͥ peccatũ nõ fecit ullum.
nec inuentus ẽ dolꝰ moreerꝰ. s
pia dispensatione abluendioĩs
qm̃ poccatũ nõ habemꝰ. nosipsos
seducimꝰ. ⁊ u̾itas in nob nõ ẽ. Ue¬
nit baptizari inaquis. ipsaꝵ cõ¬
ditor aquarũ. ut nob̃ qui in mi¬
quit.atibꝰ concepti.⁊ in delictis
sumꝰ generati: scde natiuit.atis
que ꝑ aquã ⁊ sp̃m celebratur. ap¬

Expanded text:
gui, neque eos quos cruciat unqexstincturus, sed immortali ut ita dixerim sit morte plexurus, ad distinctionem, videlicet, illius sacratissimi ignis, quo electos Christi ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Triplicem ob causam Salvator a Joanne accepit baptismum. Primum, ut quia homo natus erat, omnem justitiam et humilitatem legis impleret; secundo ut baptismate suo Joannis baptisma comprobaret; ters sancti in lavacro credentium monstraret adventum. Venit quoque Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati, qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnes quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus generati, secundae nativitatis, quae per aquam et spiritum celebratur, ap
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ filii tollunt᷑: quid aliud.
quã rami infructuose arboris
abscidunt᷑: Cũ uͦ tota simł ꝓ¬
ienies cũ parente tollit᷑. infruc¬
tuosa arbor a radice abscisa ẽ.
ne iã remaneat. unde praue ite¬
rum soboles crescant. Seq̃r.
qua in penitentiã. Beda. Obħ¬
gͦ baptizabut aqua ioħs. ut os̃
quos ad penitendũ xp̃oq credẽ¬
dum ꝑ suadere potuiss. sui sig¬
nacło baptismatis ab infideliũ
⁊ inpenitentiũ curba se cern̾et.
Q̾ ne hoc sibibaptisma susfic̾e
ad salutẽ crederẽt. s ad xͥ pociꝰ
baptisma festinaret: consequẽ¬
quidem ẽ multũ qui incõfes¬
sionẽ pecr̃oꝵ. fortior qui remis¬
sionẽ baptizat. Fortis qui sp̃m
scm̃ habere dignus ẽ. fortior qͥ
tribuere. Fortis cui int̾ natos
mulierũ maior nemo ẽ: fortior
cui minorato paulominꝰ abã¬
glis. om̃ia subiecta sub pedibus
pͥmꝯ uenit p̾dicare. fortior qui
hoc solus potuit dare. Uñ ⁊ sq̃r¬
Cuiꝰ nõ sũ dignꝰ calciam̃ta por¬

Expanded text:
d quam rami infructuosae arboris abscinduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscissa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. Ego qua in poenitentiam. Qui izabat aqua Joannes, ut omnes quos ad poenitendum Christoque credendum persuadere potuisset, sui signaculo baptismatis ab infidelium et impoenitentium turba secerneret: qui ne hoc sibi baptisma sufficere ad salutem crederent, sed ad Christi potius baptisma festinarent, consequenquidem est multum qui in confessionem peccatorum, fortior qui in remissionem baptizat; fortis, qui Spiritum sanctum habere dignus est; fortior, qui tribuere: fortis, quo in natis mulierum nemo major est; fortior, cui minorato paulo minus ab angelis omnia subjecta sunt sub pedibus primus venit praedicare, fortior qui hoc solus potuit dare. Cujus, inquit, non sum dignus calceamenta por
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ in his que de narratio¬
nibꝰ eu̾glistaꝵ collata ꝓposui
putand̾ũ ẽ eẽ contrariũ. qd̾
alius dix̃ cuiꝰ ñ sum dignꝰ cal¬
ciam̃ta portare. alii uͦ corrigiã
calciam̃ti soluere. Non enim
uerbis aut u̾boꝵ ordinẽ a liqͦ
genere locutionis. s etiã reipsa
uidetꝰ aliud eẽ calciam̃ta porta¬
re. aliud corrigiã calciam̃ti sol¬
uere. Seritõ gͦ queri potest.
qd̾ ioħs clixerit. ñ se clignũ eẽ
utrũ calciam̃ta portare. an cor¬

Expanded text:
Quid ergo in his quae de narrationibus euangelistarum conlata proposui putandum est esse contrarium? an quod alius dixit cuius non sum dignus calciamenta portare, alii uero corrigiam calciamenti soluere? non enim uerbis aut uerborum ordine aut aliquo genere locutionis, sed etiam re ipsa uidetur aliud esse calciamenta portare, aliud corrigiam calciamenti soluere. merito ergo quaeri potest, quid Iohannes dixerit non se dignum esse, utrum calciam
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad lict̾am indum̃ti ⁊ esce
uilitas. que solitariũ ⁊ penitẽ¬
cie p̾conẽ decebat ostendit. s ⁊
figurate pilis cameli e quibꝰ cili¬
ciũ fit. penitentia uł continẽtia
qua ⁊ ipse exercebat᷑ ⁊ cet̾os in¬
stituebat expͥmit᷑. ꝑona pellici¬
a que ex mortuo tollit᷑ am̾ante.
⁊ ipsũ mortificasse m̃bra suater¬
rena. ⁊ auditores suos idẽ docu¬
isse significat. Constat nãq
ꝑlũbos. sepe luxuriã designa¬
ri. Uñ ꝓpt̾ hanc cõpescenda.
⁊ castitatis glam nanciscẽdã:
dñs p̾cepit. Sunt lũbiuri p̾¬

Expanded text:
um ad litteram indumenti et escae, vilitas quae solitarium et poenitentiae praeconem decebat ostenditur. Sed et figurate pilis cameli, e quibus cilicium fit, poenitentia vel continentia, qua et ipse exercebatur et caeteros instituebat, exprimitur. Zona pellicea quae ex mortuo tollitur animante, et ipsum mortificasse membra sua terrena, et auditores suos idem docuisse signatur. Constat namque per lumbos saepe luxuriam designari: unde propter hanc capessendam et castitatis gloriam nanciscendam Dominus praecepit: Sint lumbi
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ narrasse. qui hoc potiit
narrare qd̾ dix̃. Qͥaũt aliud.
ud ꝓaliuͦd dixisse putabitur.
Omnẽ aũt falsitacẽ ab eẽ ab eũ¬
głistis decet. nõ solũ eam que
liuiscendo. Itaq si adrẽ ꝑti¬
net aliqͥd aluid intelligere
ex eo qd̃ dictũ ẽ calciamenta
portare. ⁊ aliqͥd aliuid exco qd̾
dictum ẽ corrigiã calciamẽti
solu̾e. Quid aliud accipiendũ
recte existimau̾is. nͥ ioħm utrũ¬
q dixisse. siue aliud alio tp̃re.
siue contextim. Potuit enm
sic dice. cuiꝰ ñ sum dignꝰ corri¬
giam calciam̃ti solu̾e. nec cal¬
ciam̃ta portare. ut unꝰ eu̾głis¬
tarũ hinc aliud alii uͦ aliud.
Om̃s tam̃ uerũ narrauerint.
sc̃s. etiã mĩe ignis significatus
lummnat. Unde ⁊ illis quibus
dictũ ẽ qr ioħs quidẽ baptiza¬
biminiñ pͦ multos hos dies. sig

Expanded text:
ui hoc potuit narrare quod dixit; qui autem aliud, ud pro alio dixisse putabitur. Omnem autem falsitatem abesse ab Evangelistis decet, non solum eam quae liviscendo. Itaque si ad rem pertinet, aliquid aliud intelligere ex eo quod dictum est, calceamenta portare et aliquid aliud ex eo quod dictum est corrigiam calciamenti soluere, quid aliud accipiendum recte existimaueris nisi Iohannem utrumque dixisse, siue aliud alio tempore siue contextim? potuit enim sic dicere cuius non sum dignus corrigiam calciamenti soluere nec calciamenta portare\', ut unus euangelistarum hinc aliud, alii uero aliud, omnes tamen uerum narrauerint. ancti etiam nomine ignis significatus luminat. Unde et illi quibus dictum est: Quia Joannes quidem baptizabim
Abbreviated transcription (Latin):
tur. E cce agnꝰ dĩ ecce qui tollit
cessate abaltissimo meo. qͦ peni¬
tentia suscipit᷑. occe baptista ꝑ
quẽ crimina dimittunt. De
lauacrũ salutis tota m̃te suppli¬
Et tuuenis adme: Ad p̾cursorẽ
uider. ad creaturã creator: rexad
ministrũ. ⁊ humiliabte exiguo.¬

Expanded text:
 Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit ssate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina dimittuntur: deslavacrum salutis tota mente suppliEt tu venis ad me? Ad praecursorem judex, ad creaturam creator, rex ad ministrum? et humiliabi
Abbreviated transcription (Latin):
tione corruptio. ⁊ tͥmꝑaterna
ma iestate cõmunio. Egohunc
mundũ carnali sũ parente ꝓfu¬
sus. tuuͦ huc ab ingenito patre
uingenitus aduenisti. ꝯde ui¬
ri ⁊ femine naturał copula pro¬
creauit: te. ũt altissimi obũbrã¬
te uirtute. ueneranda nobuir¬
ginitas dedit. Ego t̾renũ aĩał.
tuagnꝰ es dĩ. E go pecc̃i lege mor¬
talis. tuaũt adu̾sꝰ poccata ueni¬
ens. nescis subiacere peccato. &
pꝰ om̃ia ego factꝰ sum redimen¬
dꝰate: tu au̾t natꝰ ut redimas.

Expanded text:
tione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut redimas.
Abbreviated transcription (Latin):
Expauit illũ ad se uenisse. ut
baptizaret᷑ aqͣ. cui nulla merat
que baptismo t̾geret᷑ culpa. ymo
qui ꝑ sui grãm sp̃s. cuncta credẽ¬
tibꝰ mundi tolleret culpã. Sq̃r.

Expanded text:
Expavit illum ad se venisse, ut baptisaretur aqua, cui nulla inerat, que baptismo tergeretur, culpa, ymmo qui per sui graciam spiritus cunctam credentibus mund