comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ greci hespero stella nauigent
solam dicis fĩgcas italiam si uͦ ad¬
dis ultimã significas hispaniã Ex

Expanded text:
d Graeci Hespero stella navigent solam dicis et significas Italiam, aut addis ultimam et significas Hispaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
Statera est gemine ponderum.
lances equali exemine penden
militum rescindit. Discernunt¬
autem quidam dicere ieumiũ
ꝓpriam uoluntatem. stationen

Expanded text:
t est gemina ponderum lances aequali examine pendensmilitum rescindit. autem quidam inter ieiunium propriam voluntatem; statio est
Abbreviated transcription (Latin):
Itatus apud rethores d̾i ea res
inqua causa consistit .i. consti¬
tutio. Greci autẽ statum a con¬
tentione ceatyi. dicunt. latini
uero non solum apugna ꝑ qͣm
expugnent ꝓpositionem aduer¬

Expanded text:
Status apud Rhetores dicitur ea res, in qua causa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adver
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. quia inter illos ⁊ deum
nulli angłi consistunt ⁊ ideo
quando incinius coram eo sunt.
tanto magis claritate diuini
luminis inflammãtur. Unde
ip̃i uelant faciem faciem ⁊ pe¬
des sedentis in throno dei ⁊ ic¬
cirto cetera angłorum turba
uidere dei essentiam plene nõ¬
ximus. Ip̃se est apis rex aignuioꝵ
tuus ponitur.

Expanded text:
antur, quia inter eos et Deum nulli angeli consistunt et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei, et idcirco caetera angelorum turba videre Dei essentiam plene norum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, tuus ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nis .ii. hic facundus ⁊ puis fuit.
Domitianus annis .xxi. qui ⁊¬
ni. Ioh̾es apłs in pathinos rele-¬
gatur. Nerua anno .i. Ioħs ephe¬
sum rediit. eungłm scribit. Trai
aquila interpres habetur. Ebo¬
ualentinus ⁊ marcion agnos
dus annis .xiii. Theodotion int̾¬

Expanded text:
nis II. Hic facundus et pius fuit. Domitianus annis XVI. VI. Iohannes apostolus in Pathmos relegatur. Nerva anno uno. Iohannes Ephesum rediit et evangelium scripsit. TraiaAquila interpres oritur. AnthoValentinus et Marcion agnoscdus ann. XIII. Theodotion inte
Abbreviated transcription (Latin):
raco serpens maior cunctis
animantib sine pedib In
speluncis requiescunt.⁊ in aerem
sustolli dicuntur.
a speluncis tractus fertur in ae-¬
rem. concitatur ꝙ ꝓpt̾ eum aer

Expanded text:
raco serpens maior est cunctis animantibus sine pedibus. In speluncis requiescit et in aerem sustollitur.ncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer.
Abbreviated transcription (Latin):
nio iouis filio. Est autẽ regio
troadis suꝑiecta ab aquiloni
parte galathie. a meridie uiti¬
na est licaonie. ab oriente lidie
adheret ab occidente hellespõ

Expanded text:
nit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellespo
Abbreviated transcription (Latin):
res declarantur ex rebz. Prophe¬
tamen ⁊ ita misceri ut dicamꝰ.
Prophetia est typus inuerb.
scd̾m id qd̃ uerba sunt. contra
typus est ꝓphetia in reb. scd̃
id qd̾ res esse noscuntur.

Expanded text:
res declarantur ex rebus. Possne misceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt, et e contra, typus est prophetia in rebus, in quantum res esse noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
acedonia haber ab guente egeñ
nare aborea traciam ab etum
enboeum ⁊ macedomtam sinst
am̃eridie a chaiam a fanonũ
montes. a troceraunos inangu¬
stiis adeiatiti siis qui monte

Expanded text:
acedonia habet ab oriente Aegaeum mare, a borea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a favonio montes Acroceraunios in angustiis Adriatici sinus, qui montes
Abbreviated transcription (Latin):
duplicationẽ. pret̾iti. ut resto. restaˢ.
restiti.
upinum uł participiale facũt¬
que in aui terminant ui intũ
conuertentia ut oraui. oratum po¬
tum tñ pro potatum dr. Que ue¬
ro inui. diuisas t̾minant si .s. an¬
te o. habeant mutant ii. intum ut
fri tui fric̾tum. Mitui uͦ caro supi¬
no. ꝓꝓt̾ mingo. mint̾tum. Si uero
non ht .ciii. initum conuertunt
penł. corr̾. ut domui. domitũ. dedi
status. stata statum. stabilis. Se es
composita asto astitũ ⁊ astatũ p̃sto
p̃stitum. ⁊ p̃statum. fatiunt. iuui
lautum. qͣmuis etiam antiq̃ laua¬
tum dyxerunt. Sciendum uͦ qd̃ su¬
piuũ hoc acceptum uerbo infinito
ire. facit infinitum futuri. ut ora.¬
tum ire. pro quo tam̃ antiqui fre¬
quenter participium futuꝵ cum
ire. Uel etiam aliquando ꝑeclipsin
esse pont̾. ut polliciti se facturum
sinit .i. antecedente unum inuenit᷑
cieo. cies. Q̃ ⁊ in io. quarte unui¬
gationis cuiꝰ pret̾itum ciui uel

Expanded text:
duplicationem preteriti seruat, ut "resto, restas, restiti". upinum uel participiale faciuntque in aui terminant, ui in tum conuertentia, ut "oraui, oratum"; "potum" tamen pro "potatum" dicitur. 8 Que uero in u-i diuisas terminant, si c ante o habeant, mutant u-i in tum, ut "fricui, frictum" "micui" uero caret supino propter "mingo, mictum"; si uero non habent c, u-i in itum conuertunt, penultima correpta, ut "domui, domitum". 9 "Dedi" "status, stata, statum", "stabilis"; ex eo composita "asto, astitum" et "astatum", "presto, prestitum" et "prestatum" faciunt. 10 "Iuui" lautum", quamuis antiqui etiam "lauatum" dixerint. 11 Sciendum uero quod supinum hoc accepto uerbo infinito "ire" facit infinitum futuri, ut "oratum ire"; pro quo tamen antiqui frequenter participium futurum cum acturum ire", uel etiam aliquando per eclipsin "esse" ponunt, ut "polliciti se facturum sinit. 2 I antecedente unum inuenitur "cieo, cies", quod et in io quarte est coniugationis, cuius preteritum "ciui" uel
Abbreviated transcription (Latin):
penł ꝓd̾. ut moneo moui faneo. fa¬
ni. fugeo. fugi. Inueniuntur tñ au¬
stores sincopam plerumq faciente
in ilł. uerbis que ui adount inscd̾a
uenerunt. In illis uͦ que nõ addñt
raro fit ut ad morunt ꝓ admoue¬
runt. ⁊ submosses ꝓsummouissez
citum. moui. motũ. Nec solum in
hiis s etiam in om̃ib inui. p̃t̾m fa¬
ꝑducunt om̃ia penult̾. ut accusa¬
ui. satum. auduu. auditũ. Extipi¬
untur laui. lautũ. caui. eautum.
faui fantum. ad diffecentiã. latũ
catum. fatum. Eccipiuntur. iui.
agnitum cognitum ⁊ uolutum. so¬
litũ pastum ad caltum saltũ. In dec
desinentia uocali naturalit̾ longa
antecedente. uł ar deo in. si conuer¬
tunt. ut rideo. risi ardeo. arsi. Exti¬
pitur strideo. uł strido. stridi .e. uero
uł .i. breuib antecedentibꝰ eo. in .i.
mutant ut sedeo sedi. insideo. insel
sillaba post inuiam aliqͣm uł in.
e uł in .o. correptas hũurt in liquti¬
dam aliquam desinentes duppli-

Expanded text:
nt, ut "moueo, moui", "faueo, faui", "fugio, fugi". 4 Inueniuntur tamen auctores sincopam plerumque facientes in illis uerbis que ui addunt in secunneuerunt"; in illis uero que non addunt, raro fit, ut "admorunt" pro "admouerunt" et "summosses" pro "summouisses". 5 in his, sed etiam in omnibus in ui preteritum faproducunt omnia penultimam, ut "accusaui, accusatum", "audiui, auditum". 8 Excipiuntur "laui, lautum", "caui, cautum", "faui, fautum", ad differentiam "latum", "catum", "fatum". 9 Excipiuntur "iui, "agnitum", "cognitum" et "uolutum", "solutum" "pastum", "adultum", "saltum". 11 In deo desinentia, uocali naturaliter longa antecedente uel ar, deo in si conuertunt, ur "rideo, risi", "ardeo, arsi"; excipitur "strideo" uel "strido", "stridi". 12 E uero uel i breuibus antecedentibus, eo in i mutant, ut "sedeo, sedi", "insideo, insedi"; sillaba post mutam aliquam uel e uel o correptas habuerint in liquidam aliquam desinentes, dupli
Abbreviated transcription (Latin):
gustissima diuisione sunt.u.
interrogatiua. ut putasne am¬
ma immortalis est: Imꝑatina
ut accipe codicem. optatuia uł
deo. Uocatiua ut adesto d̾̃s. Enũ¬
tiatiua ut socrates ambulat.
S in omnib quatuor. nulla¬

Expanded text:
gustissima divisione quinque. Interrogativa, ut putasne anima immortalis est? Imperativa, ut accipe codicem. Optativa vel Deus. Vocativa, ut adesto Deus. Enuntiativa, ut Socrates ambulat: sed in illis quatuor null
Abbreviated transcription (Latin):
spellationes. gr̃arum actiones.¬
idem putatur. qd̾ cotidiano
usu omnino p̃ualuit. Qui ab.¬
tem distinctius locuti sunt pre¬
cationib utebantur. in optan¬
dis bonis dep̃cationib indeui¬
tandis malis. quasi mala pre

Expanded text:
tioneidem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius Latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari
Abbreviated transcription (Latin):
Ienes ut ait uarro dicti qd̃ abhii
riui obsceni humoris nascun¬
tur. Nam uene ⁊ medulle tenu¬
em liquorem desudant in renes.
qui liquor rursus arenib re¬
Positi autem sunt inseptima
uertebra spine ubi lumbi sunt.¬
⁊ sunt natura musculosi. Ex

Expanded text:
enes, ait Varro, dictos, quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibpositi sunt in septima vertebra spine, ubi lumbi sunt, natura musculosi,
Abbreviated transcription (Latin):
ra suꝑior ponĩtur ubi aliqua
Anchora inferior ubt aliquio
ui  lissime uł inconueniẽ¬
tius denuntiatum est. Cromtꝰ
gus ad mendas adhibetur.
siunt ⁊ alias note libroꝵ ꝓag
noscendis hus que ꝑ ecc̃remi¬
tast pagine ecponunturut

Expanded text:
ra superior ponitur ubi aliqua Anchora inferior, ubi aliquid vilissime vel inconvenientius denuntiatum est. Coronis nota ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
uana.
Trritum testamentum est sus qͥ
testatur. aut capite dimiundl
uł si non ritefactum. est.
Tar ersu nomen accepre rise¬
ut etium pater qͣndo ei ꝓmissisᷤ
est admirans ingaudiõ.
impletio.

Expanded text:
unt. Irritum testamentum est, si is qui testatus est capite diminutus aut si non rite factum sit. su nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. quia mandragoris filii
Abbreviated transcription (Latin):
oriente sub mare caspium sur¬
gens ꝑoram occeani septemtr¬
nalis. usq meotides paludr.
ꝑ deserta ⁊ inculta extenatr.
Luic terre canes ingentes sũt.
tanteq feritatis ut cauros pre¬
mant. ⁊leones perimant.
te plusquam die cernant. atd¬

Expanded text:
oriente sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis ut tauros premant, leones perimant. octe plusquam die cernant. A
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓpe magnitudinẽ medio-¬
crum cuniculoꝵ decanernis
petrar ꝓcedentes gregatim
inheremo que est contra mare
mortuum pascuntur.

Expanded text:
tur, prope magnitudine mediocrium cuniculorum, de cavernis petrarum procedentes gregatim; in eremo quae est contra mare Mortuum, depascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
rato. non ut uenerator. s ut pro¬
phanator accedit. confirmato
torst uocabant uinctum secs̃
aristobolum ducit.
muic iudei etiam tributarii ro¬
manoꝵ ẽẽ ceꝑunt. postea cassi¬
uis etam templum expoliauit
Bemnde post paucos annosalie¬

Expanded text:
rare, non ut uenerator, sed ut profanator accedit; confirmatoqtores uocabant, uinctum secum Aristobolum ducit. Ex illo Iudaei etiam tributarii Romanorum esse coeperunt. Postea Cassius etiam templum exspoliauit. Deinde post paucos annos e
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut hoc. interpretum litt̾as
haberemus. Deinde contriti
sunt belł̾. que in machabeoꝵ
libris explicantur.
ost hec capiti a rege alexandrie
ptolomeo qui est appellatus epi¬
fanes. inde ab antiocho rege sy
dotali alienus. qd̃ nefas erat. põ¬
Hinc iam post annos ferme .l.¬

Expanded text:
eptuaginta interpretum scripturas haberemus. Deinde contriti sunt bellis, quae in Macchabaeorum libris explicantur. Post haec capti a rege Alexandriae Ptolomaeo, qui est appellatus , Epiphanes; inde ab Antiocho rege Syrdotali esset alienus, quod nefas erat, ponHinc iam post annos ferme
Abbreviated transcription (Latin):
Regiones partes sunt ꝓuintiaꝵ
quas uulgus conuentus uo¬
eat sicut in frigia troia regio
ritoria.¬
Hegionarii sunt apontificib
constitaiti. inscola notariorum
⁊subdia conoꝵ quos licebat ꝑ
abientiam pontifitis inconꝰ¬
uentre sedere clericor ⁊ ceteres
abere honores. Quod idem¬

Expanded text:
regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troja, ritoriiam, sunt a Pontificibus constituti in Schola Notariorum et Subdiaconorum, quos licebat per absentiam Pontificis in conventis sedere Clericorum, et caeteros habere honores.+ RE
Abbreviated transcription (Latin):
oe requies interp̃tatur ꝓ
eo qd̾ sub illo omia recrõ
opa quieuerunt. post dilum¬
um. Unde pater uocans nomẽ
eus noe dycit. Iste requiescere
nos faciet ab om̃ib oꝑibꝰ nr̃¬

Expanded text:
OE requies interpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos faciet ab omnibus oper
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ad huc ista seꝑe subuerl
est. quanto magis nunt incon¬
muni riuna non poterit libe¬
rari: Et hanc occasionem in¬
fidelitatis etiam in filiarum

Expanded text:
rent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? et hanc occasionem infidelitatis, etiam in filia
Abbreviated transcription (Latin):
S cema iola orat causiular
petaplasmus uero causa neces¬
sitatio uł ornatin in metaser
pirs uero causa utriusꝙ tam
uimetro quam in prosa.

Expanded text:
scema proprie ornatus causa, metaplasmus vero causa necessitatis fit vel ornatus in metro, tropus causa utriusque tam in metro quam in prosa.
Abbreviated transcription (Latin):
ixosus a rictu canino. Semꝑ
enim ad contradicendũ para¬
tus est. ⁊ uirgio delectatur.¬
Roboam interp̃catur lati
ei relicte sunt.

Expanded text:
ixosus, a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et jurgio delectaturROBOAM interpretatur latitei relicte sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis pheton.
unt ⁊ alie. ut ꝓpe catalempsis.
cum id qd̾ uobis obici poterat
ante p̃sumimꝰ ad diluendum.
lantis. nescire que se scit.¬

Expanded text:
tis, Phaëthon. Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, quod nobis obici puterat, ante praesumimus ad diluendum, lantis nescire se quae scit
Abbreviated transcription (Latin):
ditio comprimatur. Et cum
mtelti diuersa sentiant ꝑ
concionantis rationem ad u¬
nam sententiam ꝑducunt᷑.
Hic ergo liber idcuto concu¬
nator dicitur. quia salomon
in eo quasi tumultuantis
tube suscepit sensum. uris
ꝑ inquisitionem dicat. qu
fortasse ꝑtemptationẽ i¬
rita mens sentiat. Nam s
tionem mouet. quasi tot in
se ꝑsonas diuersoꝵ siscipit.
s concionator uerax. uelut
ꝯtensa manu. omnitim tu¬
nuilmis sedat. eosq ad unia
sntentiam reuocat. cum ĩ
ausdem libri termino ait.
sinem loquendi om̃s pariter
audiamꝰ. dm̃ time. ⁊ manda¬
sa eius obserua. hoc est om̃is
homo.Si enim in libro eodẽ
audiendi finem secum ꝑtter
libri dicit. omnes parit̾ audia¬
mꝰ. ipse sibi testis est. quia in se
multoꝵ ꝑsonas suscipiens. qͣi
solus locutus non est. Unde ⁊
alia sunt que inlibro eodem
ꝑ inquisitionem mouentur.
atq alia que ꝑ rationem satiᷤ¬
facuint. alia que ex temptati

Expanded text:
ditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot tionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem audiendum loquendi finem secum pariter libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati
Abbreviated transcription (Latin):
irenas tres fingunt fuisse
tera tybiis. tercia lira canebat
que illectos nauigantes can¬
tu in naufragium trahebãt.
Scd̾m ueritatem autem me¬
retrices fuerunt. que transe¬
untes ad egestatem deducebãt.

Expanded text:
irenas tres fingunt fuisse tera tibiis, tertia lyra canebat. Quae illectos navigantes suo cantu in naufragia trahebant. 31. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniam ad egestatem deducebant
Abbreviated transcription (Latin):
ausaꝵ status sunt duo. rati¬
onalis ⁊ legalis. De rationa¬
li oruintur comectura. finis.
qualitas tͣnslatio. define u-¬
ditialis ⁊ negotialis. De iudi¬
tiali absoluta ⁊ assumptiua.
De assumptiua concessio. re¬
motio criminis. uelatio crimi¬
nis. Compensatio. De conces¬
sione. purgatio ⁊ deprecatio.

Expanded text:
ausarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio.
Abbreviated transcription (Latin):
stant. Nam neq ipsa indigent
accidentib ut sint. informata em̃
sunt iam ꝓpriis ⁊ specificis differẽ

Expanded text:
stant: nam neque ipsa indigent accidentibus, ut sint; informata enim sunt jam propriis et specificis differe
Abbreviated transcription (Latin):
Usus. Quo inre instructa utimir
dere. S ⁊ ip̃e fructus agroꝵ quia
usu habetur fructus eiꝰ. manẽ¬
te apud alium iure.
Usuiapio est adeptis domini ꝑ
continuatione uste possessio¬
nis us biennis. uł aliciuiꝰ tempisꝰ¬

Expanded text:
Usus, quo in re instructa utimur,dere, sed, et ipse fructus agrorum, quia usu habetur ejus fructus, manente apud alium jure. 30. Usucapio est adeptio dominii per continuationem justae possessionis, vel biennii, vel alicujus temp
Abbreviated transcription (Latin):
Matia intestina que sordes emit¬
tunt. Unde matiarii dicuntur
qui eadem tractãt acuendunt.
Matrona est que iam nupsit die¬
ta quasi maternati. uł quia
na d̾i mater primi pueri.
M aterfamilias uͦ qui plures pepe¬
rit. Alii dixerunt matronam
dici. que in matrimoniũ cum
uiro uenerit. ⁊ ideo matrimoni¬
um dictum.
Matrem uͦ familias eam eẽ. que ĩ
mariti manu mancipioq ect̃
sui heredis uenisse.
Matrone autẽ etiam nobiles uir¬
gines dicuntur que matres iã
fieri possunt.¬

Expanded text:
Matia, intestina, quae sordes emittunt, unde Matiarii dicuntur, qui eadem tractant ac vendunt.# matrona -ne, que iam nupsit et genuit, quasi mater nati, vel quia na dicatur mater primi pueri, mater familias quae plures peperit. Alii dixerunt matronam dici quae in matrimonio cum uiro conuenerit et in eo matrimonium dictum; matrem uero familias eam esse quae in mariti manu mancipioque est sui heredis uenisset. Matronae autem etiam uirgines nobiles dicuntur quae matres iam fieri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
candis uel exprimendis expli¬
cat quid ip̃a res sit quał sit
⁊ quem ad̾m membris suis cõ¬
stare debeat. Est enim oratio
breuis rei uniꝰcuiusq naturã
acõmunione diuisam ꝓpria
significatione concludens. hn¬

Expanded text:
us exprimendis explicat quid ipsa res sit, qualis sit et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis, uniuscuiusque naturam communione divisam, propria significatione concludens.
Abbreviated transcription (Latin):
stella posita est. Hec autẽ syde¬
qd̃ errent. s qd̃ nos errantes
nib nocicia est ortus. ⁊ occasus.
ideo quia sol ⁊luna directo cur-¬
su eunt. Iste uero retrograde ⁊ a
nomale efficiuntur. Precedis̃t

Expanded text:
stella receptet. 3. Haec autem sideipsa errent, sed quod nos errantes nibus notitia est ortus et occasus, ideoque sol et luna directo cursu vehuntur. Ista vero retrogradantur, vel anomala efficiuntur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ueui. pars germanoꝵ fuerunt
fuisse centum pagos ⁊ ppłos mł¬
ti ꝓdiderunt. Dicti autem putã¬
tur amonte sueuo qui ab ortu
initium germanie facit. cuius
loca incoluerunt.

Expanded text:
uevi pars Germanorum fuerunt fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cuius loca incoluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rogum sibi instruit ⁊ conuer¬
sa ad radium solis. alaritmn
plausu uoluntariũ incendi¬
um sibi nutrit. sicꝙ iterum de
cinerib siuis surgit.

Expanded text:
rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
lior dicta uinde eam latini qu¬
da ut purificationi ⁊ tem¬
plis adhiberetur.¬
ma ⁊gomorra. ⁊ adame ⁊ sebo-¬
ym ⁊ bale ipsa est segor.

Expanded text:
liorum dicta; unde et eam Latini quda ut purificationi et templis adhiberi a gma, Gomorra, Adama, Seboin et Bale; ipsa est et Segor.
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor. fit ab animali ad
animale. Ut aligeros conscen¬
dit equos. Ab in animali. ad
in animale. Ut pontum puuiᷤ
arat. sulcum p̾mit. alta cari
li ad inanimale. Uti neptune
pater. cui temꝑa cana crepan¬
ti. cincta salo resonant. mag¬
nus cui ꝓpete mente ꝓfluit oce¬
alia rerum nomina. de alio ge¬
nere ad aliud genꝰ decentissi¬
me decoris. gr̃a tnfferuntur.
ut oratio ꝑornetur.
Metafora autem aut partis uni
est ut fluctuare segetes. quia
fluictus. aut antistropha .i. re¬
ciproca. ut remignum alarii.
Nam ale nauiũ. ⁊ alaꝵ renui¬
gia dicuntur

Expanded text:
quatuor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carili ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Ocealia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis uniest, ut fluctuare segetes Senecafluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum; nam alae nauium et alarum remigia dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ea nauigantes considerantes
dirigunt ad cursum constitu
fulgores q earum quib reb
status celi futurus ostendit᷑
s ⁊homines ea intendunt. ad
ẜuidendas aeris qualitates ꝑ¬

Expanded text:
ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consiliumfulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates p
Abbreviated transcription (Latin):
se fact̾as res ñ et̃nitate s sola
origine sicut sonus cantum.
condidit deus. s quedam fecit
ex nichilo quedam ex aliquo.
Denichilo mundum angłos
⁊ amimam. Ex aliqͤ hominẽ.
⁊ ceteras mundi creatitras.

Expanded text:
se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. condidit Deus, sed quaedam fecit ex nihilo, quaedam ex aliquo. De nihilo mundum, angelos et animam; ex aliquo hominem et ceteras mundi creaturas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunicipes sumt in eodẽ mumiti¬
pio nati. ab offitio munecũ
dicti. eo qd̃ publica munera
accipiant.
accipiant.
Qunia enim offiua sunt. unde
immuues dicuntur qui nul¬
lum gerunt offitium.
¶nicipales originales tites⁊
in loco offitium gerentes.
iores. dicti eo qd̾ fisci munera

Expanded text:
Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munera accipiunt. accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. iores dicti eo quod fisci munera
Abbreviated transcription (Latin):
Ouera obsequia que paupes
diuitib loco munerum sol
donaria dicimus.
Ounera autem clicta quia ma¬
nib accipuintur uł dantur.

Expanded text:
ur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvdonaria dicimus. Munera autem vocantur, quae animabus accipiuntur vel dantur.
Abbreviated transcription (Latin):
bolla scõm multoꝵ solatia
pugnam heremi instrucdi si-¬
ne consolatione alterius. sola
manu uł brachio contra ui-

Expanded text:
bolum, multorum solatio jam pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vi
Abbreviated transcription (Latin):
Testamentum uocatum qd̾ ni¬
si testator mortiis fuerit. nec
confirmari potest nec sciri qͥc¬
quid in eo scriptum est. quia
clausum ⁊ obsignatum est ⁊ in¬
ualet nisi post testatoris mo¬

Expanded text:
Testamentum vocatum si testator mortuus fuerit, nec confirmari potest, nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est. Et invalet nisi post testatoris mo
Abbreviated transcription (Latin):
regnat. Carthago adido¬
ne conditur. Gad. nathan. et
asaph ꝓpħant. Salomon an-¬
nis xͣl Templum hierosoli¬
mis edificatur. Roboam an
duuditur. Abia annis .iii. sub¬
pitur. athalia annis .u. Iona

Expanded text:
regnavit. Carthago a Didone conditur. Gath, Nathan et Asaph prophetaverunt. Salomon annis XL. Templum Ierosolimis aedificatur dividitur. Abia annis III. Ponpitur. Athalia annis VII. Iona
Abbreviated transcription (Latin):
Telonem. ortolant uocant. lig¬
num longum. quo haurunt.
a quas. alongitudine dictũ¬
hispani ciconiam dicunt qma
inutetur auem illam rostrrim
leuantem ⁊ deponentem.¬

Expanded text:
telonem ortulani vocant lignum quo hauriunt aquam, a longitudine dictHyspani ciconiam vocant quia imitetur avem illam rostrum levantem et deponentem
Abbreviated transcription (Latin):
Teloneum de. ubi merees naui¬
um ⁊ nautarum emolumen¬
ta redduntur. Ibi enim uecti¬
galis exacfor sedet preciũ
reb impositurus ⁊ uoce a mer¬
catorib flagitans.

Expanded text:
Telonium dicitur, ubi merces navium, et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus, et voce a mercatoribus flagitans.
Abbreviated transcription (Latin):
S teron proteron sententie ordo
ꝑturbatus. ut postquam al¬
tos tetigit fuictus ⁊ ad eqͦra
uenit. ante enim ad equora
uenit. ⁊ sic tetigit fluctus.

Expanded text:
steron proteron, sententia ordine commutata, ut: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Ante enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus.
Abbreviated transcription (Latin):
bestitis gemma speculi naturã
rutilet exꝑimentum eiꝰ est. si fer¬
uenti aque statim addita refri¬
geret. aut si soli apposita aridã
materiam accendat Nascitur
incorio.

Expanded text:
aestitis speculi naturam rutilet. Experimentum eius, si ferventi aqua statim addita refrigerat, aut si soli adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco.
Abbreviated transcription (Latin):
In huis sunt gentes .xx. ⁊ uiisa
flumine enfrate qd̃ est aborieu¬
te. usq ad mare nr̃m. qd̃ ab ota¬
su est. deinde a septentrione .i.
hant ꝓcul aloco ubi enfrate
nascitur usq ad egẏptima ꝙr
tremum sinum arabicum. qui¬
est ad meridiem. longo angu¬
stoq sulco sarxis insulisꝙ tre¬
berrima arubro mari .i ab oce¬
no occasum uersus extenditus.
Sẏria generalit̾ nominatur.

Expanded text:
in his sunt gentes XXVIII. A in his sunt gentes XXVIII. A flumine Euphrate, quod est ab oriente, usque ad mare Nostrum, quod est ab occasu, deinde a septentrione id ehaud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui ad meridiem longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo a Rubro mari id est ab oceano occasum uersus extenditur, SVRTA generaliter nomi
Abbreviated transcription (Latin):
septemtrione montem cauica¬
sum. Reliqua ut dixi. eoo.⁊ in¬
dico occeano t̾iminantur. Hec
ht gentes. xliiii. absq insula
taꝓbane. que h̃t decem cunita¬
tes. absq reliquis insulis ha¬
bitabilib płimis. Aflumine
indo qd̃ est ab oriente usq ad
flumen: tygrin qd̃ est ab occa¬
su regiones sunt iste. Aracusi
parchia. assyria. ꝑsida media
situ terrarum montuoso.⁊ as¬
pero. hee aseptentrione hñt
montem caucasum. A meri¬
die mare rubrum. ⁊ sinum ꝑ¬
sicum. In medio autẽ sui flumi¬
na p̾cipua ydaspen ⁊ arabin.
Inhus sunt gentes .xxcui. Sz
generalit̾ parchia cli. qn̾auis
scripture sc̃e uniũsam sepe me¬
diam uocent. Aflumine tigri
usq ad flumen eufraten. me¬
sopotamia est. incipiens a sep¬
temtrione inter montẽ tarrũ
⁊ caucasum. cui ad meridiem
succedit. babylonia. deinde cal¬
dea. nouissime arabia ⁊ eudemon
que int̾ sinum ꝑsittm. ⁊ sinum
arabicum. angusto terr tracfui.
orientem uersus extenditur.

Expanded text:
septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano terminatur. haec habet gentes XLIIII, absque insula Taprobane, quae habet decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. Indo, quod est ab oriente, usque ad flumen Tigrim, quod est ab occasu, regiones sunt istae: Aracusia, Parthia, Assyria, Persida et Media, situ terrarum montuoso et aspero. 20 Hae a septentrione habent montem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem sui flumina praecipua Idaspem et Arbimin. in his sunt gentes XXXII. sed generaliter Parthia dicitur, quamuis Scripturae Sanctae uniuersam saepe Mediam uocent. A flumine Tigri usque ad flumen Euphraten MESOPOTAMIA est, incipiens a septentrione inter montem Taurum et Caucasum. cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, nouissime Arabia Eudaemon, quae inter sinum Persicum et Arabicum angusto terrae tractu orientem uersus extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Istiarii idem uanitores qui in
ueteri testamento elecdi sunt.
ad custodiam templiut nõ
ingrederetur illud ien¬
dus iomini re. Dict

Expanded text:
Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dict
Abbreviated transcription (Latin):
enim consisteret peccatum. s si
incerlict̃io non eẽt. Non con¬
sistente autẽ peccato. non solũ
malitia. s etiam uirtus fortas¬
se non eẽt. que nisi aliqua ma-¬
litie fuissent semina. uł subsi¬
stere uł eminere ñ posset. Non¬

Expanded text:
enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset; non consistente autem peccato non solum malitia, sed etiam uirtus fortasse non esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
Ieccator a pelice .i. meretrice uoca¬
tus. qutasi pelicator qd̾ nomẽ
Deccatum ad plapsionem corpo¬
ris refertut. iniquitas uͦadiẽ¬
tum. sgrauior iniquitas tam

Expanded text:
Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen peccatum uero ad prolapsionem corporis. Praecedit autem iniquitas, peSed grauior iniquitas, tam
Abbreviated transcription (Latin):
Geiamin int̾pretatur filius dex¬
tere. qd̾ est uirtutis dextera enĩ
cłi iamin. mater quippe euis
moriens uocauerat. nomen ei
benonin .i. filius doloris mel p̃r
hec mutaiit filius dextere.¬

Expanded text:
iamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexter
Abbreviated transcription (Latin):
amontib rifeis. a fluminecha¬
nai. meotidisq plaudibz que
sunt adorientem. ꝑ litus septẽ¬
trionalis oceani. ũsq ad galli¬
am ⁊ belgicam. ⁊ flumen renĩt
quod est ab occasu. deinde usq

Expanded text:
montibus Riphaeis ac flumine Tanai, Maeotidisque paludibus, quae sunt ad orientem, per littus septentrionalis Oceani usque ad Galliam Belgicam et flumen Rhenum, quod est ab occasu, deinde usq
Abbreviated transcription (Latin):
nquib apocrifis ⁊ si inuenit᷑
aliqua ueritas. tam̃ ꝓpt mul¬
ta falsa nulla est ineis canoni¬
ca ueritas que recte a prudenti¬
b iudicantur non ẽe sc̃oꝵ eoꝵ
credenda quib ascribuntur.
podanea dicta eccł̃ia sc̃i micha¬
elis. apedis uestigio ibi imp̃sso.

Expanded text:
In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa, nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur, non esse eorum credenda, quibus ascribuntur PODANEA dicta Ecclesia S. Michaëlis, a pedis vestigio ibi impresso.+
Abbreviated transcription (Latin):
liter fyxa.
rouintie de nomine auctoris¬
⁊ postea a ꝓuintia gentis no-¬
men est factum. Nam abita-¬
lo italia. Et rursus abitalia
quomodo fuit ipsum nomen
auctoris.
pncipatus gentium qui ad re-¬
Des alies ꝑtinebat. cum in iuis
sium romani uincendo rdi¬
gerent ꝓtul positas regiones
ꝓuimtas appellanerunt.

Expanded text:
liter fixa rimum de nomine auctoris; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia quomodo fuit ipsud nomen auctoris, namque gentium, qui ad reges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tia miscetur. ⁊ sola est que ĩta ĩ¬
tesligitur. ut quodam modo su
ꝑficies auferatur.
in medulla aliud insuꝑficie
pollicentia.
Prouerbia quippe non hoc sona¬
re qd̃ scriptum est. etiam in eũa¬

Expanded text:
tia miscentur; et sola est quae ita intelligitur, ut quodammodo verborum superficies auferatur. in medulla, aliud superficie pollicentes. Proverbia quippe non hoc sonare quod scriptum est, et in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
y. Eufrates fliuiuis me sopotamie
de paradiso exoriens copiosis¬
simus geminis qui ꝑ mediã
babyloniam influit. Sał ar¬
tẽ certissimꝰ asserit. tygrun ⁊
enfraten uno fronte manare
in armenia. qui ꝑ diu̾sa eun¬
tes longuis duuiduntur. ẽa

Expanded text:
10. Euphrates fluvius Mesopotamiae, de paradiso exoriens; copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit; hic ator certissimus asserit Tygrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividantur spa
Abbreviated transcription (Latin):
nomine dr. similis mali cidonii.
cuius distillatio illa que uir¬
gis. ⁊ calamis inheserit storax ca¬
lamites d̾r. ⁊ est munda.
Storax dicta qd̃ sit guita arboris.
⁊ fluens. ⁊ congelata. Nam greci

Expanded text:
nomine dicitur similis mali cydonii, cujus distillatio illa quae virgis et calamis inhaeserit, Storax Calamites dicitur, i. munda.storax dicta, quia est gutta arboris profluens et congelata, nam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo. ꝑ quam minus
note rei ꝑsimilitudinẽ eiꝰque
magis est nota panditur de¬
monstratio. Huiꝰ species sunt
go. comparatio. ecemplum.

Expanded text:
similitudo per quam minus note rei, per similitudinem eius que magis est nota, panditur demogo, comparatio, exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Item quasi effectionem
mortuoꝵ. nan a marte mors
quia belligerantib in certus
est ecitus. nudo pectore stat:
ut bello quisq se sine formidi

Expanded text:
Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidi
Abbreviated transcription (Latin):
esarum nomen auilio cepit
qui bello tuili comoto pmꝰ
romanum singlarit᷑ obtimnt
pͥncipatum. dc̃s antem a ce¬

Expanded text:
esarum nomen a Iulio cepit, qui bello civili commoto primus romanum singularem obtinuit principatum. Cesar autem dict
Abbreviated transcription (Latin):
Absconditam uirginẽ ⁊ secre¬
tam .i. ñ solum uirginẽ. s cum
epitasi uirginem. quia non
omnis uirgo abscondita est
nec ab hominũ seꝑata conspec

Expanded text:
Absconditam virginem, id est, non solum virginem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito se
Abbreviated transcription (Latin):
tumdem pene significat. ꝑso¬
namq finitam recipit. ideo
pene. quia substantiam tan-¬
tam significat. si tamen ⁊ qua¬
litatẽ quomͦ nomen. Bene igi
tis ꝑsonis separant a ꝓnoni¬

Expanded text:
tundem paene significat personamque recipit. ideo autem paene quia substantiam tantum significat non tamen etiam qualitatem quomodo nomen. bene igitrsonis finitis separant a pronomi
Abbreviated transcription (Latin):
uice nõis ponitur. ne fastidiũ
fatiat nomen ip̃m dũ iterat᷑.
Nam cumdicimꝰ uirgilius
scripfit bucolita addimꝰ ꝓno¬
men. ip̃e scripsit georgica.
tum inducit.
ua .uii. Meus. tuus. suus. sĩr.¬

Expanded text:
ice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica';tum inducit. ua VII: "meus", "tuus", "suus
Abbreviated transcription (Latin):
tiam contrarii eiꝰ qd̃ definitur¬
dñt. Ut bonum est qd̾ malum
non est. Iustum est qd̾ inustũ
non ẽ ⁊ hiis similia. hoc autẽ
genere uti debemus. cum contͣ¬
rium notum est.¬

Expanded text:
tiam contrarii eius, quod definiturnt: 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est
Abbreviated transcription (Latin):
tos ad eman andum poros ñ
inuenit. oerebrum tangit. ⁊
congesta ꝑnares exiens. totũ
corpus ꝓtinus concutit.

Expanded text:
m apertos ad emanandum poros non invenit, cerebram tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus concutit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Practica uͦ induo diuiditur.
Indietam ut nutrire infantes¬
in medicaminib. que deiitꝰ
accipiuntur. ut ꝑ os uł mea¬
tum uł deforis ponuntur⁊ in
cyrurgia uelut secare ⁊ incend̾e.
CUnrtutes alie ꝑtinent ad antmã

Expanded text:
Practica vero dividitur in dietam, ut nutrire infantin medicaminibus, que deintus accipiuntur et per os, vel meatum, vel deforis ponuntur. Et in chirurgicam, ut secare, vel incendere. Virtutes alie pertinent ad anima
Abbreviated transcription (Latin):
numerantur .i. partes oratioĩs
octo. uox articulata. littera. sil¬
laba. pedes accentus. positure.
ortographia. aualogia. ethimolo¬
gia glose. differentie. barbaris¬
mi soloecismi. uitia. metaplas¬

Expanded text:
numerantur, id est: partes orationis octo, vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplas
Abbreviated transcription (Latin):
Genera igitir uł significationes
uerboꝵ sunt quinq actium. pas¬
sium. cõmune neutrum. deponẽs
que triplicitet considerantur signi¬
ficatione. uł litteratitra. seu utroq
modo. Genus tam̃ ꝓprie est uł inac¬
tu. uł inpassione ⁊ omnia ũba ꝑfe¬
ctam habentia declinatione ⁊ equa¬
lem uł i o. desmunt uł in or. In o.
desmunt due species actiua. ⁊ neu¬
tralis. Nam inor. tetere fimunt. At¬
liua quidem est ꝓprie que semꝑ
actum alicuiꝰ sensus significat. ⁊
sumendo .i. facit ex se passiuiam.
us audio. dix. Extipiuntur metuo.
mel ttineo. timeor. que econtͣ¬
rio sig̃cant ⁊ concungiuir tͣnsiti-¬
ne genito uł datõ. uł accusaito
casim. ut abstineo traꝵe. imꝑo tibi
tre. in eadem ꝑsona. cum ablatõ
uero non iungitur ꝑ se. nisicum
alio. ut iudeo solem oculis. Passitsũ
est qd̃ ex actõ uascitur sumendo .r.
⁊ semꝑ significat passionẽ. p̃ter su¬
pradicta ⁊ solet conuingi cũ abla.¬
tiuo ut abstineor. ate. imꝑor ab¬

Expanded text:
Genera igitur uel significationes uerborum sunt V: actiuum, passiuum, commune, neutrum, deponens; que tripliciter considerantur: significatione uel litteratura seu utroque modo; genus tamen proprie est uel in actu uel in passione. 2 Et omnia uerba perfectam habentia declinationem et equalem uel in o desinunt uel in or; in o desinunt due species, actiua et neutralis; nam in or cetere finiunt. 3 Actiua quidem est proprie, que semper actum alicuius sensus significat et sumendo r facit ex se passiuam, ut "audio, audior"; excipiuntur "metuo, metuor", "timeo, timeor", que e contrario significant. 4 Et coniungitur transitiue genitiuo uel datiuo uel accusatiuo casui, ut "abstineo irarum", "impero tibi"tre", in eadem persona. 6 Cum ablatiuo uero non iungitur per se nisi cum alio, ut "uideo solem oculis". 7 Passiuum est quod ex actiuo nascitur sumendo r et semper significat passionem, preter supradicta, et solet coniungi ablatiuo
Abbreviated transcription (Latin):
fauc pars. sapiens. De uerbo.
Erbum est pars orationis agen¬
di uł paciendi sig̃tatm̃ cum
modis ⁊ temꝑib sine casu dictum
a uerberatu aeris. Quod qͣmius
sit ꝓprium nomen huiꝰ dictionis
qua frequentius utimur in omni
oratione. licet tñ uerbum ꝓ omni
dictione dice̾. Uerbo accidunt octo.
significatio. tempus. modus. species
figura. coniugatio. ꝑsona cum mi¬
mero. defitiunt autem quedam uͦer¬
ba supradictis accidentib. situt eti¬
am alie partes modis iiii. ꝓpt̾ natui¬
ram rei. ut puerperus ꝓpter natirã
uocis .i. in commoditatem. ut ris.¬
rix ꝓpt̾fortunam inusitationis.
ut tor ditio ꝓpter fortunã in comi¬
tudinis. uł tuxpitudinis ut men¬
turꝰ. nitrifrix. Differentie quoq car¬
sa quecdam deficiunt. ut fas ñ ht̃
as. longa penultima. Ad similitu¬
diuem uero neutrorut equoris bre¬
us ẽẽ deberet. Si militer inuerbis
maneo manui non fecit ꝓpt diffe¬
rentiam fas. duc. dic. fer. non face.

Expanded text:
pars", "sapiens". DE VERBO 1 Verbum est pars orationis agendi uel patiendi significatiuum cum modis et temporibus sine casu, dictum a uerberatu aeris; quod quamuis sit proprium nomen huius dictionis, qua frequentius utimur in omni oratione, licet tamen uerbum pro omni dictione dicere. 2 Verbo accidunt VIII: significatio, tempus, modus, speces, figura, coniugatio, persona cum numero. 3 Deficiunt autem quedam uerba supradictis accidentibus, sicut etiam alie partes, modis IV: propter naturam rei, ut "puerperus"; propter naturam uocis, id est incommoditatem, ut "risrix"; propter fortunam inusitationis, ut "for", "ditio"; propter fortunam inconcinnitudinis uel turpitudinis, ut "metuturus", "nutritrix". 4 Differentie quoque causa quedam deficiunt, ut "fas" genitadoro, adoras" longa penultima, ad similitudinem uero neutrorum - ut "equoris" - breuis esse deberet. 5 Similiter in uerbis "maneo" "manui" non fecit propter differentiam; "fac", "duc", "dic", "fer" non "face",
Abbreviated transcription (Latin):
Presidium refugium. subsidi¬
residium est alteri loco utile
positum. auxilium qd̃ ab exte¬
ris datur. Subsidium quod pꝰt¬
ea subuenitur.
huntur. itaut omne impleant
continuũ locum. ut clangor
tubarum.

Expanded text:
Praesidium, auxilium et subsidisidium est aliquo loco utili positum, auxilium quod ab exteris datur, subsidium quod postea supervenit.huntur, ita ut omnem impleant continuum locum, sicut clangor tubarum.
Abbreviated transcription (Latin):
in anima mens uocatur. tam¬
quam caput euis uł oculus.
Unde ⁊ ipse homo. scd̾m mentẽ
ymago dei d̾. Ita aute hec om¬
nia adiunct̾a sunt anune. ut
unares sit. Pro efficientiis enũ
causaꝵ diuersa no ana so¬
tact corpꝰ onraia est. dum ualt
animus est. dum scit merdã
dum recolit memoria est dñ
rect̾um uidicat. ratio. ditm spi¬
rat sp̃c est. dum a liqͥo sentit
senstis est.

Expanded text:
in anima mens vocatur, tanquam caput ejus, Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita enim haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina socat corpus, anima est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum iudicat, racio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, sensus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Satyri poete dicti siue qd̃ pleni
sint omni facundia. siue a sacu¬
ritate ⁊ copia. de płi̾b enim si¬
mul reb locuntur. Siue ab il

Expanded text:
Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab il
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognitionem syderum con¬
iunguntur .i. noticiam futuro¬
rum ⁊ fidei nr̃e sine dubitatio¬
ta uideantur. S nonnulli
syderum pulchritudine ⁊ cla¬
ritate illect̾i. in lapsus stella¬
rum cecatis mentib corrueit.
ita ut supputatione noxia q̃
mathesis dr. euentus rerum
prescire conentur. Quos non
solum xp̃iane religionis legrꝰ¬
doctores. s etiam gentilium
plato. aristotiles. atq alii u̾ca
te rerum commoti. concordi
sententia dampnauerunt. di¬
centes. confusionem rerum
potius de tali ꝑsuasione gene-¬

Expanded text:
ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatioesse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione gene
Abbreviated transcription (Latin):
ens uocatur. qd̃ emineat in
in anima mens uocatur. tam¬
quam caput eus uł oculus.
Unde ⁊ ipse homo. scd̃m menit̃
ymago dei c̾. Ita aute hec om¬
nia adiunct̾a sunt anime. ut
tina res sit. Pro efficientiis em̃
causaꝵ diuersa nomina sorti
animus est. dum scit merdĩ¬
ctrm recolit memoria est dñ
rect̾um iidicat. ratio. dtim spi¬
rat sp̃c est. dum aliqͥd sentit
sensus est.
Mentem ab animo antiqui se¬
parauerunt.
Mentem utsciat animũ ut uat.
ut possit ditere. uł ꝓutrib p¬
Mens est pars anime p̃stantie
aqua ꝑcedit intelligentia.
animi. iustm mentis acrent
ueraꝙ a falsis distinguens.

Expanded text:
em vocata eo quod emineat in in anima mens vocatur, tanquam caput ejus vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Haec autem omnia adjuncta sunt animae et una res fiunt. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortitanimus est, dum scit, mens est, dum recolit, memoria est, dum rectum judicat, ratio est, dum spirat, spiritus est, dum aliquid sentit, sensus est. mentem ab animo antiqui separauerunt: mentem ut sciat, animum ut uelit aut possit discere. Praeterea mens est pars animae praestantior, a qua procedit intellegentia. animi uisum mentis acuens, ueraque a falsis distinguens.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor elementis sunt. s ex aere
terraq gignuntur. Et aere
quidem uisus. odor. auditus.
Ex terra tactus saporꝙ nascit᷑.¬

Expanded text:
us elementis quattuor, sed ex aere terraque gignuntur. Ex aere quidem uisus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascit
Abbreviated transcription (Latin):
natura non multum distat᷑
a sale. h̃t uirtutem salis ⁊ si¬
militer oritur lutorib canes¬
centib siccitate.

Expanded text:
us non multum distat a sale: habet enim virtutem salis et similiter oritur litoribus canescentibus siccitate.
Abbreviated transcription (Latin):
Malleolus est nouellus palmes.
innatus prioris anni flagel
rei quod in ea parte qua deci¬
ditur ecueteri sarmento.pro¬
minens mallei speciem habeat.

Expanded text:
Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagellrei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet.
Abbreviated transcription (Latin):
ogus est. compositio lignorũ.
positum est. funus mortui
apparatus. Sustum corpus
concrematum. Sepulcrum
ubi ossa conduntur. Tumu¬
lus congestio terre in regilione
sancta. quia sine ossib potest
esse. Monumertũ uero est ci¬
iuscumq rei memoria qd mo¬
neat mentem.

Expanded text:
 est compositio lignorum, positum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vero est cuiusque rei memoria que moneat mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ leges aut diuine sunt aut
humane. diuine natura. huma
Ius. lexhumana. Transire ꝑ alie-
tudo uero ius qd̾dam morib
constitutum. qd̃ ꝓ lege suscipi¬
tur tum lec deficit. Nam ddiffeit
scriptura. anratione consiscat
porro si ratione lex constat. lex
erit omne qd̾ ratione constite¬
rit dum taxat qd̾ religiomi cõ-

Expanded text:
autem leges, aut sunt divine, aut humane. Divine, natura, humanius ltudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni co
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Noue autem a constantt¬
no cesare ceperunt.⁊ reliquis
minor augustus adsimilitudi¬
nem rogationi ⁊ hermogeniani
codicem fc̃m constitutionũ a
constantini temꝑib sub ꝓprio¬
uniꝰcuiusq imꝑatoris titulo
disposuit. qui theodosiantis dr.

Expanded text:
r. 7. Novae a Constantino Caesare coeperunt, et reliquis minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani Codicem factum constitutionum a Constantini temporibus, sub proprio cujusque imperatoris titulo, disposuit, que