comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita aptissi me dicere: qui alucer nae diuina sunt elo¬
quia iuxta illud pralmistae que asupraposuimus
bra autem harum lucernarum: sci sunt omnes qui
suacorda & corpora ferendis dñi mandatis. humi¬
li semper intentione subponunt. Quis quis enim
innullo pro priam sequi curat uoluntatem
Verum inomnib: quae scriptura sc̃a dicat ad ten¬
dit Cisque sere subicere mandatis eius satagit
Auscultocre promirra quasi candelabrum domus
di aureum aurcas cius gestat lucernas. quia caser
corporis sui membroc castasmentis cogitationes
ad facien doc quae dr iub& subponere contendit¬
Et hoc tam fixa intentione: quam candelabrum
neces se est firmiter adsupernacrectum. In posi¬
tacssibi lucernas non solum absque riunc. sed &iã
abs que ulla stactus suimutatione seruocre:
Cumuero dixiss&. & candelebra aurecc quinque
addextercm & quinque ad sinistram contra oraculũ
exauro primo Addidit. Et quasililii flores & lu¬

Expanded text:
ita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloquia, juxta illud Psalmistae, quod et supra posuimus:bra autem harum lucernarum sancti sunt omnes, qui sua et corda et corpora ferendis Domini mandatis, humili semper intentione supponunt. Quisquis enim in nullo propriam sequi curat voluntatem, verum in omnibus quae Scriptura sancta dicat attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis quasi candelabrum domus Dei aureum aureas ejus gestat lucernas: quia casta corporis sui membra, castas mentis cogitationes, ad facienda quae Deus jubet supponere contenditet hoc tam fixa intentnecesse est firmiter ad superna erectum, impositas sibi lucernas non solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui mutatione servare. Cum vero dixisset, Et candelabra aurea quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram contraex auro primo, » addidit: « Et quasi lilii flores et lu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex utraque ergo partem templi cande labrto ex
utraque erant mensȩ quia scriptura diuina ad
inlustrationem ac refectionem utriur quedi populi
In tristib: acl&is euentib: reficere nedeficiamur
et necaci remaneamus in lustrare consueuit:
uasa quoque miscricor diae sibi super posita: Hoc
est scripta inse iustorum opera. utrisque nobis
per quem in actione iustitia & ips confortemur propo¬
nit Si autem quȩris quid inter candelabra & lu¬
cernas eorum trpice dist& : pos sumus recte intel¬
legere lucernas esse uiros scõs: quiã oleo scĩ spr̃ m
fusi & ipsuigne dilectionis ardent incorde. & proxi¬
mis lucem scientiae proferunt in lingua: Cande labra
autem quachas lucernas in sublime tollunt. ut longe
late que uideriporrint ineclesia: scripturam esse
sacram quae scõrum nobis uir tutem & doctrinã
sualectione de monstrant: Cui uidelic& inter pre¬
tationi Adnuit sermo dñi quoddicitur de iohanne
Ille erat lucerna ardens & lucens. porsumus eciã

Expanded text:
Ex utraque ergo parte templi candelabra, ex utraque erant mensae, quia Scriptura divina ad illustrationem ac refectionem utrique Dei populo cin tristibus ac laetis eventibus reficere ne deficiamus, et ne caVasa quoque misericordiae sibi superposita, hoc est, scripta in se justorum opera, utrisque nobis, per quae in actione justitiae et ipsi confortemur, proponit. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet, possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo sancti Spiritus infusi, et ipsi igni dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae proferunt in lingua. Candelautem quae has lucernas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint in Ecclesia Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et doctrinam sua lectione demonstrant. Cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne: « Ille erat lucerna ardens et lucens . » Possumus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
testacmenti condita est: Et instrumenti ueeris donan¬
tedño reuellacte misteria. Quodnimirum non
tantum idem a postoli. sed & omnes sunt designati
qui predicando uerbum pabulum uitae fidelibus mi¬
nistrant: quia om nes utique ipsecm doc trina e
formam quam a postoli dño accepere sequuntur:
Legimus autem de his panibus in exodo. per singulce
ꝓ abbatec eormutare debere et nouos prou&erib:
in mensadñi proponi : unius quoque mensur&e acsimi

Expanded text:
Testamenti condita est, et Instrumenti veteris, donanTestamenti condita est, et Instrumenti veteris, donante Domino, revelata mysteria. Quo nimirum non tantum iidem apostoli, sed et omnes sunt designati, qui praedicando verbum pabulum vitae fidelibus ministrant, quia omnes utique ipsam doctrinae formam, quam apostoli a Domino accepere, sequuntur. Legimus autem de his panibus in Exodo , per singula sabbata eos mutari debere, et novos pro veteribus in mensa Domini proponi, unius quoque mensurae fari
Abbreviated transcription (Latin):
tum ac decoratum uidebunt: Etideo altecre
quod infiguree factumest electorum. obrignifi¬
candam eorum uitam perp&ucm: decemeroet
cubitos al tc̃cm, Cum uero dictum ess& quia fecit
scl omon altocre aurcum. Additũ est continuo
It mexsam super quã poxerensur pxres
propositionis auream. Mensa autem aurea.
scriptur a est sacra ispirito lis intellegentiae clecrita¬
te fecunda: dequec psael mista dño. Parasti inquit in
conspectumeo menscm Aduersuseor qui tribulant mer
Ncenim uos aduersacrii tribulantes aderrorem inflectant
men scm nobis conditor noster scientiae: per quam
in fide ueritatis confostemur parauit: Nam que panes
propositionis sc̃i sunt doctores: quorum uel opera
nobis uel uerba scclutaria. Adexemplum uita pro¬
po sitac semper indiuinis paginis: quis quis quęrit
inuenit: Vnde apte idem panes in exodo: duo decem
fieri praceptisunt. Videlic& propter apostolos duo¬
decem per quorũ ministerium & nouiscriptur ec

Expanded text:
tum ac decoratum videbunt. Et ideo altare tum ac decoratum videbunt. Et ideo altare quod in figura factum est electorum, ad significandam eorum vitam perpetuam, decem erat cubitos altum. Cum vero dictum esset quod fecit Salomon altare aureum, additum est continuo, Et mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. Scriptura est sacra spiritalis intelligentiae claritate fecunda. De qua Psalmista Domino: « Parasti, inquit, in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . » Ne enim nos adversarii tribulantes ad errorem inflectant, mensam nobis conditor noster scientiin fide veritatis eum confitemur, paravit. Namque panes propositionis sancti sunt doctores, quorum vel opera nobis, vel verba salutaria ad exemplum vitae proposita semper in divinis paginis quisquis quaerit invenit. Unde apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt, videlicet propter apostolos duodecim per quorum ministerium novi scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito perhunc numerum merces a&erna figura¬
tur Inquanostra natura in auernum diuinae uisioni
coniungitur: quia inpsonumero. misticediuineo si¬
mulet humana natura designatur: Ds̃ quippe trinatas ÷
homo autem septenario numero conprehenditur
Quater no ui delic& propter corpus. quod exquat¬
tuor elimentis consistit: ternario uero propter
triplicem interioris hominis dipferentiam. quam
scriptura nobis scã ostendit. cum diligerenos iub&
dnm̃. Ex toto corde Tota anima. tota uirtute.
Vnde & incalogo legir tria sunt mandata quȩ nos
adcul tum diuini amoris excitant. septem quȩ dilec¬
tionem etimmendant proximi. Quiergo decalogum
indi & proximi dilectione custodiunt.
Iure mercedem
huius custodiȩ. Indisimul & proximi uisione percipunt
Quique in hac uita & proximum que muident & dm̃
quem non uident diligunt: hi infuturauita & dm̃
regem indecore suo: et proximumindo glorifica¬

Expanded text:
. Et merito per hunc numerum merces aeterna figura. Et merito per hunc numerum merces aeterna figuratur, in qua nostra natura, et in aeternum divinae visioni conjungitur, quia in ipso numero mystice divina simul et humana natura designatur, Deus quippe trinitas est. Homo autem septenario numero comprehenditur; quaternario videlicet propter corpus, quod extuor elementis consistit; ternario vero propter triplicem interioris hominis differentiam quam Scriptura nobis sancta ostendit, cum diligere nos jubet Deum ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute. Unde et in decalogo legis tria sunt mandata, quae nos ad cultum divini amoris excitant, septem quae dilectionem commendant proximi. Qui ergo Decalogum in Dei et proximi amore custodiunt, jure mercedem hujus custodiae in Dei simul et proximi visione percipiunt. Quique in hac vita et proximum quem vident, et Deum quem non vident, diligunt, hi in futura vita et Deum regem in decore suo, et proximum glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
utique per fectionem derignat ciurdem inde fespȩ
lon goc nimitoctis ac sincerȩ dilectionis : Quȩꝑ utrius que
testoc menti nobis obseruantiam tribuitur: Quaterni
quini: uigenecrium numerum conplenit: Quinque¬
Quinque
autem libri mor saicȩ legis: quattuor euan gelicȩ liber¬
toctis: cumadintelle gentiam at que custo diam legis spiri¬
talcm Inlustrante euangelii gratia per uenimus.
Vigenccrium profecto numerdꝰ perficimus. Fit queidem
nu merus uige necrius in longitudine & latitudine al tocris
cum cordaelectorum docente utro que testocmento.
Et adiuuante ipro uno utriusque testecmenti auctore.
& per seuerantiã boni opers &icm inper secutionib
seruant Et hilacritatem dilactionis & in cos quiꝑ
sequuntur exhibent: Denccrio autem numero
spes caelestium prȩmiorum designare sol&: dño ad fir¬
mante: Cum eos qui inuinea mognipatris familias
laborabant. dencrio remuner andos esse testatur

Expanded text:
utique perfectionem designat ejusdem indefessae utique perfectionem designat ejusdem indefessae longanimitatis, ac sincerae dilectionis, quae per utriusque Testamenti nobis observantiam tribuitur. Quater enim quini vicenarium numerum complent. Quinque autem libri Mosaicae legis quatuor sunt evangelicae libertatis. Et cum ad intelligentiam atque custotalis, illustrante Evangelii gratia, pervenimus, vicenarium profecto numerum perficimus. Fitque idem numerus vicenarius in longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis etiam in persecutionibus servant, et hilaritatpersequuntur exhibent. Denario autem numero spes coelestium praemiorum designari solet, Domino affirmante, cum eos qui in vinea magni patrisfamilias laborabant, denario remunerandos esse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
dine & latitudo factum ers&: Totam templi latitudi¬
nem impler&:
Quantum igitur exterius eratpositũ
altoer tholo causti quamincens: quantum que genere
oblationis acuiditate m&celli ignobilius fuit : Tantum
quantitate mensurae & hosticorum frequentia praestabat :
Quianimirum plures sunt multo quibus dicatur siuis
aduitam in gredi seruameendata: quam quos audire
tudinis: et totidem cubitor latitudinis. et decem
cubitos altitudinis: De quo quidem numero supraex
portione templi & uestibuli eius diximus: Sed nͦunc dicen¬
dum breuiter: quod s cltore holo causti illorum in
ccdesio typumten& quisuum corpus & animam do con¬
secrocre perignem amoris illius quȩrunt : perre¬
uerantioc horum in bona operatione per longitudinẽ
altocris : Amplitudo in caritatedi & proximi perla¬
titudinem: spes ex pectatione diunae uisionir per al¬
titudinem figuratur. Quod autẽ longitudo & lati
tudo al tecris uigenorum eret cubitorum meegnã

Expanded text:
dine et latitudine factum esset, totam templi latitudidine et latitudine factum esset, totam templi latitudinem impleret. Quanto igitur exterius erat positum altare holocausti, quam incensi, quantumque genere oblationis ac utilitate metalli ignobilius fuit, tantum quantitate mensurae et hostiarum frequentia praestabat. Quia nimirum plures sunt multo quibus dicatur: « Si vis ad vitam ingredi, serva mandata , quam quos audire ongitudinis, et totidem latitudinis, et decem cubitos altitudinis, de quo quidem numero supra in expositione templi et vestibuli ejus diximus, sed et nunc dicendum breviter, quia si altare holocausti illorum in Ecclesia typum tenet, qui suum corpus et animam Deo consecrare per ignem amoris illius quaerunt, perseverantia horum in bona operatione per longitudinem altaris, amplitudo in charitate Dei ac proximi per latitudinem, spes in exspectatione divinae visionis per altitudinem figurantur. Quod autem longitudo et latitudo altaris vicenorum erat cubitorum, magnam
Abbreviated transcription (Latin):
trium phoeminent uicte concupiscentiae carnalis.
altocre holo causti ignem quidem decaelis sacro scm
hab&. sed speciem aeris & non auri prȩtendit:
Verum quia plures sunt in sc̃a ecdesia carnedes quam
spiriteder plures quiuitiorum ib lelebras refre¬
nando cohibent. quam qui superato at sopito uitio¬
rum certamine Adeptec uirtutum securitate.
laetacntur Merito altore holo causti maius esse
multum. quam altacretymiamatis asserebatur
Seriptum namque ÷ deeo: In libro parcclipeme¬
non. Fecit quoque altore aencum iugenti cu¬
bitorum longitudinis Et iugenti cubitorum
latitudinis. et decemcubitorum altitudinis:
Et quidem altare trmgamatis morses fecit inheremo
habens cubitum longitudinis & alterum latitudi¬
nis Et duos cubitos maltitudine: Quantȩ autem
magnitudinis hoc salomon fecerit scriptura non dicit
sed tantum quia altecre aureum fecerit dicitur
Constat autem quia tantum facere non potuit: quantũ

Expanded text:
eminent triumpho victae concupiscentiae carnalis, eminent triumpho victae concupiscentiae carnalis, altare holocausti ignem quidem de coelis sanctum habent, sed speciem aeris et non auri praetendit. Verum quia plures sunt in sancta Ecclesia carnales quam spiritales, plures qui vitiorum illecebras refrenando cohibent, quam qui superato ac sopito vitiorum certamine adepta virtutum securitate laetantur, merito altare holocausti majus esse multo quam altare thymiamatis asserebatur. Scriptum namque est de eo in libro Paralipomenon: Fecit quoque altare aeneum viginti cubitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitudinis, et decem cubitorum altEt quidem altare thymiamatis Moyses fecit in eremo, habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, et duos cubitos in altitudine . Quantae autem magnitudinis hoc Salomon fecerit, Scriptura non dicit, sed tantum quod altare aureum fecerit, dicit. Constat autem quia tantum facere non potuit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Acdo spiritelium trmiamata orationum
Et conpunctionis offerre: I actum nam que
aliud altecre ad offerendas uictimas: Multoquidem
maius. sed quantum magnitudine pres tcens
Tantum situloci & specie m&lli inferius: Nam &de
acre factum: et ante fores erat positum templi:
In quoilli nimirum sunt si gurediter exprersi
quitali deuotione dño deseruiunt: ut caro ad huc
sus carnem: Soleoent quedicere: qui amente
seruiuimus legidi Car ne autem lege peccati:
Quicum incentiua carnis edomare: Flirxo luxoriȩ
restinguere. frequentibus ieiunus & orationibus
uigilus & drmosinis c&erisque fructibus sp̃s
Ad tranquilitatem castimoniedo digne ascendere con¬
tendunt: quid nisiuictimam illi suae deuotionis im¬
molant ÷ Inplentes illud a postoli. quo obsecrat nos
per misericor diamdi ut exhibeamus corpora nostra
Hostia uiuentem scam do placentem. Qui quõ fer¬
uore flagrant spiritedis amoris. sed nondum

Expanded text:
ac Deo spiritualium thymiamata orationum ac Deo spiritualium thymiamata orationum et compunctionis offerre. Factum namque est aliud altare ad offerendas victimas multo quidem majus, sed quantum magnitudine praestans, tantum situ loci et specie metalli inferius; nam et de aere factum, et ante fores erat positum templi, in quo illi nimirum figuraliter sunt expressi, qui tali devotione Domino deserviunt, ut caro adhuc s adversus carnem; soleantque dicere, quia mente servimus legi Dei, carne autem legi peccati; qui cum incentiva carnis edomare, fluxa luxuriae restringere, frequentibus jejuniis et orationibus, vigiliis et eleemosynis, caeterisque fructibus spiritus ad tranquillitatem castimoniae Deo digne ascendere contendunt, quid nisi victimam illi suae devotionis immolant, implentes illud Apostoli, quo obsecrat nos per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem ; qui quoniam fervore flagrant spiritalis amoris, sed nondum
Abbreviated transcription (Latin):
& scã scõrum dirimuntur:. Quia corpore tota terroom
incolunt cerum secundum interio remhominem
ł otam habent conuersationem in cadis: Ascendit¬
que ab huius modi celtecri. fumur incensorum in¬
trec scã sc̃o rum ubi archaest pecondita. cumoratio¬
nes scõrum flamma caritatis excitatȩ. adcęlum
Non enim in hoc altari sanguis horticcrum sedty¬
miamata tantum incendebantur: Quia tedes uiri
non hebent opera carnis & scenguinis quae inara sui
cordis immolantes dño mactent sed solum modo la¬
crimacrum & orationis ei uota: per desiderio regni
cȩlestis offerunt: Uerum quia nemo repente sit
summus. sedper abolitionem carnalium uoluptatũ
sollicite ad desiderium caeleste conscenditur
Non pr&er mist scriptura inmistica domus dm̃factura
Et illorum ponere figuram quicar nales adhuc inse
concupis centias quae militant aduersus animam
Flamma supernitimoris incendere laborant
quatenus hiscorde siuccor pore suo extyrpatis
Consequenter ad maiora porsint ascendere

Expanded text:
 sanctorum dirimuntur. Qui corpore tantum terram incolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam conversationem habent in coelis. Ascenditque ab hujusmodi altari fumus incensorum intra sancta sanctorum, ubi arca est recondita, cum orationes sanctorum flamma charitatis excitatae, ad coelum Non enim in hoc altari sanguis hostiarum, sed thymiamata tantum incendebantur, quia tales viri non habent opera carnis et sanguinis, quae in ara sui cordis immolantes Domino mactant, sed solummodo lacrymarum et orationis ei vota, pro desiderio regni coelestis offerunt. Verum quia nemo repente fit summus, sed per oblationem carnalium voluptatum sollicita mente ad desiderium coeleste conscenditur, non praetermisit Scriptura in mystica domus Domini factura et illorum ponere figuram, qui carnales adhuc in se concupiscentias, quae militant adversus animam, flamma superni laboris incendere laborant, quatenus his corde sive corpore suo exstirpatis, consequenter ad majora possint ascendere,
Abbreviated transcription (Latin):
&iam secularium lit terarum: Quia candore niuer ante¬
irent. Cursib: auras.¬
xit: funiculum alligorice prososte posuit. eoquod funiculo
Vnde scriptum est: Et sor¬
te diuisit eos terram: in funiculo dis tributionis: Significat
autem. quod tam libere disporitione dauid moabitocrũ hersdib

Expanded text:
etiam saecularium litterarum: Qui candore nietiam saecularium litterarum: Qui candore niirent, cursibus aurasxit, funiculum allegorice pro sorte posuit, eo quod funiculo Unde scriptum est: Et sorte divisit eis terram in funiculo distributionis. Significat autem quod tam libera dispositione David regiones Moabitarum haeredib
Abbreviated transcription (Latin):
sit moab & mensus ÷ corfuniculo coȩquans terrȩ
hc perbolice deb& accipi: Nonenim fieri poterat. Ut ho¬
mines in terra uiuenter in tantum humiliccrentur. dorecipsi¬
urterredorro funiculo super extenro conprobante appae¬
rent aequaler sedinnen sccm humiliationem captae & obpres¬
sȩgenter uoluit scriptura hoc uerbo ac edmulcere. ut dicer&
coaequatos eos terrȩ : quasi ad eo essent euirati at que contemp¬
ti Vt innullo amplius hominer interradegenter quam
terraca quae nullor haber& homines porsent uelere:
uius modi locutiones plura hober exempla inscripturis:
quole illud euangelii . Sunt autem & alia multa quȩ fecit ihis:
quaes scribantur persingulo Necipsum arbitror mundum
capere. Eos qui reribendi sunt libros: Quomodo enimnon cape¬
r& mundur libror quiscribi potuirrent in mundo ⁊ sed ad in¬
rinuandam magnitudinem ac multitudinem operum dnĩ.
Tali uerbo uoluit uti scriptura: Et in planctu dauid: aquilis
uelociores: leonib: fortiores: Qui simillimum est illud

Expanded text:
sit Moab, et mensus est eos funiculo coaequans terrae, hyperbolice debet accipi. Non enim fieri poterat ut homines in terra viventes in tantum humiliarentur, donec ipsius terrae dorso funiculo super extenso comprobante apparerent aequales; sed immensam humiliationem captae et oppressae gentis voluit Scriptura hoc verbo accumulare, ut diceret coaequatos eos terrae, quasi a Deo essent evirati atque contempti, ut in nullo amplius homines in terra degentes quam terra ea quae nullos haberet homines possent valere. Cujusmodi locutionis plura habes exempla in Scripturis, quale est illud Evangelii: Sunt autem et alia multa quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros . Quomodo enim non caperet mundus libros qui scribi potuissent in mundo? Sed ad insinuandam magnitudinem ac multitudinem operum Domini, tali verbo voluit uti Scriptura. Et in planctu David, aquilis velociores, leonibus fortiores . Cui simillimum est illud
Abbreviated transcription (Latin):
exaere : quicum ueniss& ad regem salamonem fecit omne
opusciur : & hoc mnisterii gratia factum ÷: astifex quippe trrius
quem adiutorem salomon suia sumpsit operis clectos de¬
gentib: uerbi ministros significat: qui uidelic& astifex, pul¬
chre dicitur quia filius ereet mulieris uiduȩ deirrahel: inqua
persona sol& nonnũquam presentis temporis adesia figurari
proquauir suus uidelic& xp̃s moste gustacta . resurrexit atq
incȩlos ascendens cam interim a sepere grinantem reliquie
interris: non autem laboraendum ex planando qnmn huus
iuduȩ fili scĩ sint prȩdicatores cum omnes decti uiridim se
filios esse fatecentur ecclesiaȩ: cum &icm deisdem predica¬
to rib: noui testecmenti specialiter promittatur dicente

Expanded text:
ex aere. Qui cum venisset ad regem Salomonem, fecit omne ex aere. Qui cum venisset ad regem Salomonem, fecit omne opus ejus. » Et hoc mysterii gratia factum est: artifex quippe Tyrius quem adjutorem Salomon sui assumpsit operisgentibus verbi ministros significat; qui videlicet artifex pulchre dicitur, quia filius erat mulieris viduae de Israel. In qua persona solet nonnunquam praesentis Ecclesia temporis figurari, pro qua vir suus, videlicet Christus, morte gustata resurrexit, atque in coelos ascendens, eam interim a se peregrinantem reliquit in terris. Non autem laborandum in explanando, quomodo hujus viduae filii sint sancti praedicatores, cum omnes electi viritim se filios esse fateantur Ecclesiae, cum etiam de eisdem praedicatoribus novi testamenti specialiter promittatur, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
mense septimo dedicationis sit celebrata sollemnitar acdie
uice simo tertio ipsius mensis ut uerba dierum narreent.
populũ scclomon ad tebernacula sua dimiserit: sicq post unã
septimanam adueniente mense oc tauo per fecta inuentasit
domus dñi & operib: iudelic& eiur uniuersis &ipsa dedicatio ne
prius conpl&c: nisi foste putcendum ÷ postdedicatũ templũ
aliquid adhuc utensiliorum in ministeriacius additum fuirse
usq in ingressũ octaui mensis accelebrante rege ut omnino
mense septimo quiert totur solemnes templum dedicare¬
tur atq itauerum reperiatur utrumq: & templum uide¬
lic& octauomense in omnioperesuo atq utensilib perfec¬
tum & ipsum septimo mense dedicatũ fuisse: Misit quoque
rex salomon & tulit hercem derro filiũ mulieres iuduȩ
D&ribunepteclim patre tero artificem erarium & plenũ
sapientia & intellegentia & doctrina ad faciendum omne opus

Expanded text:
mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo tertio ipsius mensis, ut verba dierum narrant , populum Salomon ad tabernacula sua dimiserit, sicque post unam septimanam, adveniente mense octavo, perfecta inventa sit domus Domini, et operibus ejus videlicet universis, et ipsa dedicatione prius completa. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensiliorum in ministeria ejus additum fuisse, usque ad ingressum octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui totus erat solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octavo mense in omni opere suo atque utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicatum fuisse. Misit quoque rex Salomon, et tulit Hiram de Tyro filium mulieris viduae, de tribu Nephthalim patre Tyrio, artificem sapientiae, et intelligentiae et doctrinae ad faciendum omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
nonpossit: habebeͥt enimtunc: quȩ pius ille desidestor
supplex adnõ quȩ sebaet dicens: Dnẽ ostende nobis patrem
& sufficit nobis: constatenim qui adies iudicii sepe inscrip¬
turis octoncerio numero trpice ex primitur: eo quod hoc
sȩculũ quod septem dieb currit sequectur: unde & ꝓphees
psed motitulum prooctaua in posuit: quem obm&um eius¬
dem districtiudici canteebect Itcc incipiens: Dne neiratua
ar guces me : neq: infororetuo ardiqua: sed non contem¬
nenda nascitur questio quomododicatur domus dñi in men¬
seoctauo per fecta momnio peresuo: & in uniuersis utensli¬
b: siis cũ in sequentib: legectur mense septimo dedicationem
dem annis templũ ȩdificans salomon oc tauomense anmi octa
ui per fecerit : sedusq ad septimum anninoni menset dedicatio¬
nem per fecti distulerit: unde potiur ueri simile iud&ur domũ
septem annis ac septem mensib: edificatam Itaͣmut eodem

Expanded text:
non possit. Habebit enim tunc, quod pius ille desiderator non possit. Habebit enim tunc, quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat, dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Constat enim quia dies judicii saepe in Scripturis octonario numero typice exprimitur, eo quod hoc saeculum, quod septem diebus currit, sequatur. Unde et propheta psalmo titulum pro octava imposuit, quem ob metum ejusdem districti Judicis cantavit, ita incipiens: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo, et reliqua . Sed non contemnenda nascitur quaestio, quomodo dicatur domus Domini in mense octavo perfecta in omni opere suo et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense septimo perfectionem dem annis templum aedificans Salomon octavo mense octavi anni perfecerit, vel usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecte distulerit. Unde potius verisimile videtur domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem
Abbreviated transcription (Latin):
qnm̃ angeli iudicabi iuanto mecgis seculcricc  EUII UIII¬
XNo quxrto fundectcest domus diũ in mense
zio & manno undecimo mensebul ipse ÷ mensis octa¬
uus per fecta ÷ domus inomnio pest suo & inuniuer¬
sensus quase septem annis ȩdificata sit domus dñi quia nimi¬
rum scã ecdesicc totechuius seculi tempose quȩ  sexdierũ circui¬
tu peragitur exelectis construitur animodi &cũsine sȩculi
suum quoq csementum adfinem ipsac ꝑducit: ud ceste septẽ
annis ȩdificatur obsignificationẽ gaetiȩ spirite dir perquam
ecdesia solaem ut sit ecdesia percipit: septem quippe donasci
sps enumerat eͥsccices sine quib: nemo uel fideles uel fidem ser¬
uccre ud merito fidei ad coronem potest ꝑ uenire iustitie:
quod autem inoc tauo anno & inoctiuo eius mense perfecta ÷ do
scã ecclesic peruenia ut quid ei ampliur addiporst inuemire

Expanded text:
quoniam angelos judicabimus, quanto magis secularia? » « Aquoniam angelos judicabimus, quanto magis secularia? » « Anno quarto fundata est domus Domini, in mense Zio, et in anno undecimo, mense Ebul ipse est mensis octavus perfecta est domus in omni opere suo et in universensus, quare septem annis aedificata sit domus Domini, quia nimirum sancta Ecclesia toto hujus saeculi tempore, qui sex dierum circuitu peragitur, ex electis construitur animabus, et cum fine saeculi suum quoque crementum ad finem ipsa perducit. Vel certe septem annis aedificatur, ob significationem gratiae spiritualis, per quam Ecclesia solum ut sit Ecclesia, percipit. Septem quippe dona sancti Spiritus enumerat Esaias , sine quibus nemo vel fidelis effici, vel fidem servare, vel merito fidei ad coronam potest pervenire justitiae. Quod autem in septimo anno, et in octavo ejus mense perfecta est dsancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
lus glorioctur prampta deuotione mentes ex secuntur. Vndebe¬
ne atrium sacerdotum trib: ordinib: Iacpidum politorum et
uno ordine lignorũ cedri edificatum eẽ memoractur: Tres quip¬
pe ordinessunt lapidum politorum . fider spes caritaes: & recte
csedere quid sperare sicut diligere debecet dinoscat : Vnus autem
ordo lignorum cedri ipra ÷ bona operatio acsinecorsectione si¬
mulationis exhibito : sinecuius super adiectione fides spes caritas
uera eẽ non ucl& : dictum neem que sepius quialigna cedri prop¬
ter odoris gacticm & in putribilem suenatusȩ sue nature
potentiam per seueraaticm famamq designent actionis
adhec atrium usq uniuers̃ conscendunt dilecti: quifide spe
gractia transcendunt per fecti cũ intaentũ iuistutẽ culmine
pꝰficiant ut dicese sius auditorib: pos sint : immitactores nos¬
tristote : sicut & nos xp̃is glorientur que &dicant : Nescitis¬

Expanded text:
lus gloriatur, prompta devotione mentis exsequuntur. Unde belus gloriatur, prompta devotione mentis exsequuntur. Unde bene atrium sacerdotum tribus ordinibus lapidum politorum et uno ordine lignorum cedri aedificatum esse memoratur. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et recte sque modo quid credere, quid sperare, seu quid diligere debeat, dignoscat. Unus autem ordo lignorum cedri, ipsa est bona operatio sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione, fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius quod ligna cedri propter odoris gratiam, et imputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam, famamque piae designent actionis. Ad hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spgratia transcendunt perfecti, cum in tantum virtutum culmine proficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: Imitatores nostri
Abbreviated transcription (Latin):
eorum possent fieri pastipes. Barnabas uero & paulus
cum socur suis quioblationes horum accipienter hieruso¬
limã deferebeent. Ipsi sunt racer dotes qui hostices suscipi¬
enter ad al tccre dñi consecrantes ꝑducebant: quȩ dona
deuotionis corum scĩs quipro illis orare deberent adtulerunt
A trium ergo quod poritũ interlocum iulgi & pacer dotũ mediũ
erat diui nonem significat illamquȩ carnaler in sea ecdesa
Nuperque incipienter uiam iustitiȩ. ab ardhe perfcctorum
nonquidem sorte clectionis redmeritorũ quantitate. secernit¬
Nam que carnales sufficere sibi credunt si fidem spem & caritatem
operum quoq: munditiam habeant: per fectiautem & hȩchabent
& insuper in uerbo predicando laborcent: pauperib: ominia¬
opera suec tribuunt iugilus icuinus hrmnis & canticis spiritalib:¬
sacris quoq lectionib: opercmdeent: per secutiones pericula
propter iustitiamto lereent &c&era quȩ se fecisse cũ socus pau¬

Expanded text:
eorum possent fieri participes. Barnabas vero et Paulus eorum possent fieri participes. Barnabas vero et Paulus cum sociis suis, qui oblationes horum accipientes Hierosolymam deferebant, ipsi sunt sacerdotes, qui hostiam suscipientes ad altare Domini consecrantes perducebant; quae dona devotionis eorum sanctis qui pro illis orare deberent, attulerunt. Atrium ergo quod positum inter locum vulgi et sacerdotum medium erat, divisionem significat illam quae carnales in sancta Ecclesia, nuperque incipientes viam justitiae, ab arce perfectorum, non quidem sorte electionis, sed meritorum quantitate secernitNamque carnales sufficere sibi credunt, si fidem, spem et charitatem, operum quoque munditiam habeant. Perfecti autem et haec habent, et insuper verbo praedicando laborant, pauperibus omnia sua tribuuntsacris quoque lectionibus operam dant, persecutiones, pericula propter justitiam tolerant, et caetera quae se fecisse cum sociis Pau
Abbreviated transcription (Latin):
mine discipuli : Amen dico uobis nonperd& mercedem sucem
Acsi utrorumq hosticcs unus idemqr in altecridi assumit cum
dñs dr mosinas diuitum quib: ministrauerunt scir̃ una cum
magnis eorumdem scõrum uistutib: suo in tuitu acretributione¬
dignar iudicat: multitudo ergo esedentiũ quȩrelictis pos sespo¬
nib: unocorde & anma dño ser uiebant : Ipsa ÷ templumdi
& locus intraatriũ sacerdotum specialiter illi consecratus
porro basilica greendis & oranter in ea circa atriũ sacer dotũ
ingera figuramꝰ gesteent eorũ qui eodem tẽpore credebant
ex gentib: insiria & antiochia caerisq proumciis & ciuitatibus
quib: a postoli & senioses quierant in hierusolimis: nihil amplius
inponebeent oneris quam ut abstinerent se ab idolis immolato
& sanguine & suffocato & fornicatione : quorum ⁊ecmen obla¬
tionib uolebaent pauperes scõrum quierant in hierusolimis sus¬
tentceri quatenur eiscar nedia sua ministrantes spiritalium

Expanded text:
discipuli, amen dico vobis non perdet mercedem suam . Ac sic utrorumque hostias unus idemque in altare Dei assumit, cum Dominus eleemosynas divitum, quibus ministraverunt sanctis, una cum magnis eorumdem sanctorum virtutibdignas judicat. Multitudo ergo credentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino serviebant, ipsa est templum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex gentibus in Syria et Antiochia, caeterisque provinciis et civitatibus, quibus apostoli et seniores qui erant in Jerosolymis nihil amplius imponebant oneris, quam abstinerent se ab idolis immolato et sanguine, et suffocato, et fornicatione. Quorum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum, qui erant in Jerosolymis, sustentari, quatenus eis carnalia sua mini
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ regis: et posuit super eumdiadema & testimonium
N diademate in signe capitis regium Intestimonio designit
de cr&cdegisdi : quib: quidagere rexdebeat: qualiter
uiuere precipitur : Deniq: in libro uerliorũ dierũ: aper¬
succedenti in regnũ filior egis legitime : Cuipsoregni
habitusimul disciplina legirdi: seruanda commnitter & ur
Et quise prelatũ populo regendo uider&: Ipsere regendũ
duinir legib: subdi debere meminisra¬

Expanded text:
filium regis, et posuit super eum diadema, et testimonium in diademate insigne capitis regium, in testdecreta legis Dei, quibus quid agere rex debeat, qualiter vivere, praecipiatur. Denique in libro Verborum dierum apersuccedenti in regnum filio regis legitimi cum ipso regni habitu simul disciplina legis Dei servanda committeretur, et qui se praelatum populo regendo videret, ipse se regendum divinis legibus subdi debere meminis
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ altitudinir cubitũ & remir: Et paulo postu
Insũmitate autembaris erat quȩdam rotunditarunus
& dimi dicubiti Ita fedre facteo: Utluter desuꝑ
porret in poni. Iuterũ quippe mensura: uniuserat
lauamur ut per opera iustitiae : Aduitam intra¬
re mereamur acernam. quamiuis sine peccato
dum hic uiuimus esse nequimus, Ips am uero uitae
caclestis dulcedinem gustecre exparte acdiligere
Inhac interim uita per fecte
aut uidere nulla
ratione ualeamus:
Rotae quoque uno ac dimedio
gelicae. qualiter hi quiperfecti erseuellint uiue¬
tionis illius qualitatem Infuturo nobis aeternae

Expanded text:
bat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: bat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditet dimidii cubiti, ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat lavamur, ut per opera justitiae ad vitam intrare mereamur aeternam, quamvis sine peccato, dum hic vivimus, esse nequeamus. Ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte, ac diligere in hac interim vita, perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae quoque uno ac dimidio lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint, vivetionis illius qualitatem in futuro nobis pande
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationis : Integer & enim cubitds in lutere
perfectionem bonae designa t actionis quamabs que
ulla dubi&acte habebat ille: De quo temptatori antiquo
tus diuinae uisionis: qui ex paste non nulla &iam in hac
adhuc uita reentis fidelibus doncerȩ consuebit :
Vt idemiob deuicto aduersario: Cumd ño loquens ait
Auditu auris audiuitae: ut morsi dñs facie uisus :
ad faciem: ut esaiȩ sedens in solio regni circũ steen¬
tib cum laude debita caeli ciuib Ut cateris saepe
uisus ÷ proph&is Vt beato stephano in articulo pas¬
sionis Apertis cȩlitanui sgloriadi ostensaert:
Ut paulo introitur parcedis &x tertucadi sunt pate¬
facta mysteria. Sed uniuer rahaec exparte per¬
modica : In conparatione ciur qua in futuro reue¬
landa est gloriac Ideo post cubitũ bonȩ operatio¬
delie&: mensura uniur & dimi̧ di cubiti nonluterib
tantum sed& rotis earum inerat acba sibus
Scriptum num que ert in requentibus Unarota babe¬

Expanded text:
contemplationis: integer etenim cubitus in lutere contemplationis: integer etenim cubitus in lutere perfectionem bonae actionis designat, quam absque ulla dubietate habebat ille; de quo tentatori antiquo tus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens ait, Auditu auris audivi te : ut Moysi Dominus facie visus est ad faciem; ut Isaiae sedens in solio regni, circumstantibus cum laude debita coeli civibus; ut caeteris saepe visus est prophetis; ut beato Stephano in articulo passionis apertis coeli januis gloria Dei ostensa est; ut Paulo introitus paradisi et tertii coeli sunt patefacta mysteria. Sed universa haec ex parte sunt permodica, in comparatione ejus quae in futuro revelanda est gloriae. Ideo post cubitum bonae operatiodelicet mensura unius et dimidii cubiti, non luteribus tantum, sed et rotis eorum inerat ac basibus. Scriptum namque est in sequentibus: Una rota habe
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura propheica. sibim& consentanea est: ut po¬
te unodi spũ condita. Quat tuor autem fucre per
Quat tuor autem fuere per
bases singulcs humeruli: uidelic& iuxt anumerum
rotarum Non quia quat tuor sunt tantum libripro¬
phecici sed quia in omnibus quae locutisunt proph&ae
& morses. dictis quattuor euangelistacrum testimo¬
nium prebuere. ut ex consensu utriurque una fides
& dilectioxp̃i Nostrec omnium corde firmeera
Os quoq lit teris intrinsecus erat in capitis sũmitate.
Et quod forin secus apparebat unius cubitierat totum ro¬
tundum pariterq: habebat unum cubitũ & dimedium
os luteris unius erat cubiti: propter unitatem confer¬
unum baptismit : unus drs̃ & pateromnium: et iprimor
in capitis erat summitate : ut adcaelestia nobis regna per
baptisma Iter esse pate factum docer&: Ipfreuero
luter inamplitudine cubitũ hacbebet unum & dimediũ¬
propter operis nimirum perfectionem: Et initium

Expanded text:
Scriptura prophetica sibimet consentanea est, ut poScriptura prophetica sibimet consentanea est, ut pour Spiritu condita. Quatuor autem fuere perQuatuor autem fuere per bases singulas humeruli, videlicet juxta numerum rotarum, non quia quatuor sunt tantum libri prophetici, sed quia in omnibus quae locuti sunt prophetae et Moyses dictis quatuor evangelistarum testimonium praebuere, ut ex consensu utriusque una fides et dilectio Christi nostra omnium corda confirmet. Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod forinsecus apparebat, unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum et dimidium. Os luteris unius erat cubiti, propter unitatem confesunum baptisma, unus Deus et Pater omnium . Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna, per baptisma iter esse patefactum doceret; ipse vero luter in amplitudine cubitum habebat unum et dimidiupropter operis nimirum perfectionem et initium
Abbreviated transcription (Latin):
gestant Nisiipra corumdem sunt corda doctor um
Suae dum preceptis cuangeli sedulo intendente eos abm
firmorum appeatu sustolunt. uelut inmis rotiraxes
Altiur basim aterra subleuant, porro humer uli qui
rotis antepositi Ne abxib delabi porrent obsistelaar
praconiasunt proph&ccrum. quib euangelica &t apos¬
tolica scriptura. Nec uilegentium in dubiũ poste
ueniat confirmatur:
Eta postolus p&rus dedño loquens
Ait: Et habemus firmiorem proph&icum sermonem:
Cuibene facitis adtendenter: Sed & omnes euangelistoce
atque apostoli: Incis qua scripsere : legis & proph& ccrũ
mentionem facere solebant: Denique marcus. Itamcipit:
proph&ac Et matheus: Hoc autem totum factum ÷
ut adimplerentur scripturae propheccrum: &c&erec
huius modi: beneautem dicitur. quod humeruli perquat¬
tuor pastes subter luterem erant positieius : Contrase
inuicem fuerint sespectantes. Quianimirum omnis
Qui animirum omnis

Expanded text:
gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorum, gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorum, qui dum praeceptis Evangelii sedulo intenti eos ab infimorum appetitu sustollunt, velut immissi rotis axes altius basim a terra sublevant? Porro humeruli, qui rotis antepositi, ne ab axibus delabi possent, assistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium forsitan veniat, confirmatur. Unde et apostolus Petrus de Domino loquens, ait: Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes . Sed et omnes evangelistae atque apostoli, in eis quae scripsere legis et prophetarum mentionem facere solebant. Denique Marcus ita incipit, propheta; et Matthaeus: Hoc totum factum est ut adimplerentur Scripturae prophetarum , et caetera hujusmodi. Bene autem dicitur quod humeruli, qui per quatuor partes subter luterem erant positi, contra se invicem fuerint respectantes, quia nimirum omnisquia nimirum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
piunt: Rotae quattuor barem luteris rstentabant.
Cum euangelia ia cobum fratrem dñi ad confirmandã
in hiera solimis ecdesiam Residere iusserunt
Rotae carum similes currumdi subpositȩ adcurren¬
dum parabant: Cum eadem euangelia paulum & bar¬
naban ad pradicandũ gentib. per omni dircurrere
uoluerunt: Rotaebasem subpositȩ ad postondum lute¬
rem templi A terra sus tollebant : cum nostris nuper
temporib beatus papa gregorius: euangelicis roboratus
eloquus romanam rexit ecclesam: rotae eadem currus
di submecȩ longe gestobant: cunr euerentis simi patrqr
agustinur paulinus & c&eri socueorum. Cisdem euangȩ¬
licis confirmati oraculis: Iubente illo uenere breaniam
et uerbun di incredulis dudum comii sere gentibur:
Siergo bares luterum scĩdoc toressunt: quilaua crum
uobir uitae ministrant: et rotae quater nã basium quattu
or sunt libri euangeliorũ : quid axesrotarum quibases

Expanded text:
piunt. Rotae quatuor basim luteris sustentabant, piunt. Rotae quatuor basim luteris sustentabant, cum Evangelia Jacobum fratrem Domini ad conservandam in Hierosolymis Ecclesiam residere jusserunt. Rotae earum similes currui Dei suppositae ad currendum parabant, cum eadem Evangelia Paulum et Barnabam ad praedicandum gentibus per omnia discurrere voluerunt. Rotae basibus suppositae ad portandum luterem templi a terra sustollebant, cum nostris nuper temporibus beatus papa Gregorius evangelicis roboratus eloquiis Romanam rexit Ecclesiam. Rotae eaedem curribus Dei subnixae longe portabant, cum reverendissimi patres Augustinus, Paulinus et caeteri socii eorum, eisdem evangelicis confirmati eloquiis, jubente illo venere Britanniam, et verbum Dei incredulis dudum commisere gentibus. Si ergo bases luterum sancti doctores sunt, qui lavacrum nobis vitae ministrant, et rotae quaternae or sunt libri Evangeliorum, quid axes rotarum qui bases
Abbreviated transcription (Latin):
sermo euangelii quos dam eorum quos instituit cur¬
rus di quos dam baser templidi facit: Quicumq
enim ad cuangelizandum uerbum doctores longe
lateq mit tebantur inmundo: utique currus di
& quidem uelocissimi fuerunt. quia percuncta dir¬
cur rentes dm̃ ad corda credentium inducebant:
At uero illi quiuno in loco commorantes uerbum
salutis proximis ad nuntiant: Eosque ad laua¬
crum uitae quȩ uel in baptismo uel in conpunctione
lacrimarum celebratur accendunt quasbaser
sunt templi qua portant luteres ad lanandar
hostias Quia ita fidelib quib: sunt minis teriũ
salutis impendunt: ut longiur excurrendi ad
ad quirendor nouor populos. laborib: nonsubeant
Roteergobarum rotissunt curruum similes: quia
idem librieuangeliorum. quihor doctorer ad predi¬
candam fidem ueritatis ignorantib mittunt:
Illor ad confirmandam amplius fidem. Inter doctor
iam ac sacramentis cȩlestib inbutos. manere ƿrȩci¬

Expanded text:
sermo evangelicus quosdam eorum quos instituit, cursermo evangelicus quosdam eorum quos instituit, currus Dei, quosdam bases templi Dei facit? Quicumque enim ad evangelizandum verbum doctores longe lateque mittebantur in mundo, utique currus Dei, et quidem velocissimi fuerunt, quia per cuncta discurrentes, Deum ad corda credentium inducebant. At vero illi qui uno in loco commorantes verbum salutis proximis annuntiabant, eosque ad lavacrum vitae, quod vel in baptismo vel in compunctione lacrymarum celebratur, accendunt, quasi bases sunt templi, quae portant luteres ad lavandas hostias, quia ita fidelibus quibus praesunt, ministerium salutis impendunt, ut longius excurrentes ad acquirendos novos populos labores non subeunt. Rotae ergo basium rotis sunt curruum similes, quia iidem libri Evangeliorum qui hos doctores ad praedicandum fidem veritatis ignorantibus mittunt, illos ad confirmandam amplius fidem inter doctos jam ac sacramentis coelestibus imbutos manere praeci
Abbreviated transcription (Latin):
rotae perbases singulas. Et axes aerei. per quat¬
i tuor paster quariumeruli subter luterem fsiles:
contra se inuicem respectantes: Quattuor rotȩ
quattuor sunt cuangeliorum libri: qui aptis sime rotis
comparantur: Quia sicut uolubilitas rotȩ. citirsi¬
mo cursu quocumque ducitur currit: It a sermo
euangelicus iuuante dño per apostolor: uniuersar
in breiumundi plagas impleuit: Sicut rota super¬
in positum sicurrum a terrena subleuat. et suble¬
uatum quo auriga dirigit postoet: Itoc euangelica
predicatio mentes electorum. Aterrenis cupidi¬
tatibur incȩlestia desideria surspendit. Acsus pen¬
sas ad profectum bonȩ o perationis suo ad ministeri¬
um praedicationis quocum que adiuuans gratia sp̃s uolue¬
rit ducit. Nam quia in sequentibus dicitur. quia tales
erant rotae quales incurru fierisolent. legimus autẽ
de scĩs: Currusdi decemmilium multiplex: milia
l&centium. Quid est ergo quod rotebasium rotis
a simi lantur curruum. Nir quia unus idem que

Expanded text:
rotae per bases singulas, axesque aerei per quatuor partes, quasi humeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri, qui aptissime rotis comparantur, quia sicut volubilitas rotae citissimo cursu quocumque ducitur currit, ita sermo evangelicus, juvante Domino, per apostolos in brevi universas mundi plagas implevit. Sicut rota superimpositum sibi currum a terra sublevat, et sublevatum, quo auriga dirigit, portat, ita evangelica praedicatio mentes electorum a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae operationis, sive ad ministerium praedicationis, quocumque adjuvans gratia spiritus voluerit, ducit. Nam in sequentibus dicit: Quia tales erant rotae, quales in curru fieri solent. Legimus autem de sanctis, Currus Dei decem millibus multa millia laetantium . Quid est ergo quod rotae basium rotis assimilantur curruum, nisi quia unus idemque
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sunt coronandicũ dño, Considereui opertetua & expaui:
Illanimirt᷑ operte quib: mundum redemit factus oboediens patri
usq ad moste mostẽ autẽ cricis : Vt si cut itenĩ idem dicit a posto¬
lus ꝑ mostẽ destruer& eũ qui habebat mostis imperium : id est diabo¬
lum : quae uidelic& opere quanto quis intentius considerat tanto de
operib suae fregilitatis amplius contremescit : In me dio duoni
animaliũ in notesces: Notest in me diorũ animalum in
medio mossi & heliȩ mal legi. Ibienim in notescebat discipu¬
lis trib: in monte scoquia moriturus ess& dicentib eis qua
passunis ess& in hierusalem : Ibi in notescebat quia rectu

Expanded text:
tuo sunt coronandi cum Domino. « Consideravi opera tua et expavi, » illa nimirum opera, quibus mundum redemit, « factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, ut, » sicut iterum dicit Apostolus, per mortem destrueret eum qui habebat mortis imperium, id est, diabolum . Quae videlicet opera quanto quis intentius considerat, tanto de operibus suae fragilitatis amplius contremiscit. In medio duorum animalium innotesces. Potest in medio duorum animalium in medio Moysi et Eliae intelligi. Ibi enim innotescebat discipulis tribus in monte sancto quia moriturus esset, dicens eis quia passurus esset in Jerusalem. Ibi innotescebat quia surrectu