comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad bona celestia. terrenis ꝓmissi¬
ombꝰ suadet᷑. Cur hoc ᷑ Ut dũ eẽt
aliqͥd qͦd e uicino ꝑciperet. illud
iã fideliꝰ crederet quod de longin¬
quo audire potuisset. Carnalis et
ꝑcipiens qͦd uideret. sperare disceret
qͦd minime uidebat. ⁊ tanto so¬
lidior de inuisibilibꝰ fieret. qͣnto
eũ ad spei certitudinẽ iuisibiliti ꝓ¬
missa fulcirent. Unde recte qͦq
ꝑ psamistã dicit᷑. Dedit illis regio¬
nes gentiũ. ⁊ labores ppłoꝵ posse¬
derũt: ut custodiãt iustificationes
eiꝰ. et legẽ eiꝰ reqͥrant. Sic gͦ hoc loco ru¬
dibꝰ discpłis ueritas loquens. uiden¬
dũ regnũ dĩ ꝓmittit in t̾ra. ut hoc
ab eis fideliꝰ in celo p̃sumat᷑. Ex ipso
itaq regno qͦd rã uidemꝰ in mundo
sublimatũ: speremꝰ regnũ qͦd in celo
credimꝰ ꝑcipiendũ. Nã sũt nõnulli qͥ¬

Expanded text:
ad dona coelestia, terrenis promissiad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etepercipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam su
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dicit᷑: sed nõnũquã p̃sens eccła
uocat᷑. Unde scriptũ ẽ. Mittet filiꝰ
hominis angłos suos. ⁊ colligent
de regno eiꝰ omĩa scandala. In illo
qͥppe regno scandala ñ erunt. ubi
ꝓfecto reꝓbi ñ admitunt᷑. Q uide¬
licet exemplo colligit᷑. qͦd hoc loco
regnũ dĩ p̃sens eccła uocat᷑. Et qͥa
ĩnulli ex discipłis usq adeo in cor¬
pore uicturi erant ut eccłam dei
cõstructã cõspicerent. et cõtra mun¬
di huiꝰ głam erec̾tã. cõsolatorra ꝓ¬
missione nẽ dicit᷑. Sũt qͥdam de
hic stãtibꝰ. qͥ nõ gustabũt mortẽ.¬
donec uideant regnũ dĩ. Sed cũ
tanta dñs subeunde mortis p̃cep¬
ta ederet. qͥd necessariũ fuit ut
ad hanc subito ꝓmissionẽ ueni¬
noscimꝰ. Discͥpłis em̃ rudibꝰ etram
de p̃senti uita aliqͥd ꝓmitendũ fu¬
it: ut possent robustiꝰ in futura
solidari. Sic isrłitico ppło ex egyp¬
ti t̾ra liberando. reꝓmissionis ter¬
ra ꝓmittit᷑. Et cũ uocandus esset

Expanded text:
s Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabudonec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito promissionem veninoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset
Abbreviated transcription (Latin):
nis quã cũ districto iudice habe¬
tis patͦnos facite. hos in diẽ tanti
terroris illiꝰ defensores adhibete. ser¬
te si apud quendã magnũ iudicẽ
causa quelibet ur̃a eẽt die crastina
uentilanda. totus hodiernꝰ dies ĩ
cogitatione duceret᷑. Patronũ ur̃a
frat̾uitas quereret᷑. magnisq pre¬
cibꝰ ageret. ut apud tantũ iudicẽ
sibi defensor ueniret. Ecce distrie¬
tus udex iħs uenturus est. tan
hibet᷑. In illo conuentu causa nr̃a
discutit᷑. ⁊ tam̃ nos patronos
modo ñ querimꝰ. qͦs tunc defen¬
sores habeamꝰ. Ad sunt defenso¬
res nr̃i sci martẏres. Rogari uo¬
lunt. atq ut ita dixerim. que¬
runt ut querant᷑. hos gͦ adiuio¬
res ur̃e orationis querite. hos
puniri peceatores debeant: roga¬
ri uult et ipse qͥ iudicat. Unde et
tam longo tempore cõminat᷑ irã:
et tam̃ miscditer expectat. Sic aũt
nos ⁊ miscdia eiꝰ refoueat. ut nul¬
lo modo negligentes reddat. Sic¬
nos peccata nr̃a ꝑtͣbent. ut men̾

Expanded text:
nis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanthibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hopunire peccatores debeat, rogari vult et ipse, qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram et tamen misericorditer expectat. Sic autem nos misericordia eius refoveat, ut nullo modo neglegentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens
Abbreviated transcription (Latin):
inquis iudiciũ. ꝓrimo qͥs tibi dixit.
quia longe est dies iudicii: Nunquit
si longe ẽ dies uidicii: longe est dies
tuus: llnde scis quando ẽ ẽ Nonne mus¬
ti sani dormier̃ et obduruer̃; Nonre
casus nrõs nobiscũ in hric carne por¬
tamris: Nonne fragiliores sumꝰ. quã
si uitrei essemus : Uitrũ enĩ ⁊ si fra¬
gile est: tam̃ seruatũ dui durat: e
inuenis calices ab auis ⁊ ꝓauis: in qͥl
bibũt nepotes ⁊ ꝓnepotes. Tanta fra¬
gilitas custodita ẽ ꝑ annos. Nos aul
homines ⁊ sub tantis casibꝰ cotidianl
fragiles ambulamꝰ: ⁊ si casus ipsi nõ
moreret᷑: qͥd illi uite longitudo ꝓfu¬
isset:. Huc accedit: qͥa ipse dies qui
quasi naturalit̾ seruit morbo in lec-¬
to incertus est. Cotidie moriunt᷑ homi¬
nes  ⁊ qui uiuunt deducũt illos. et¬
ex sequias celebrant: ⁊ uitã sibi ꝓmit¬
tunt. Nemo dicit. corrigã me: ne
eras hoc sim qͦd iste quẽ deduxi. Pla-¬

Expanded text:
inquis, judicium. Primo, quis tibi dixit inquis, judicium. Primo, quis tibi dixit quia longe est dies judicii? Numquid si longe est dies judicii, longe est dies tuus? Unde scis quando est? Nonne multi sani dormierunt et obduruerunt? Nonne casus nostros nobiscum in hac carne portamus? Nonne fragiliores sumus, quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, tamen servatum diu durat: et invenis calices ab avis et proavis, in quibus bibunt nepotes et pronepotes. Tanta fragilitas custodita est per annos. Nos autem homines, et sub tantis casibus quotidianis fragiles ambulamus; et si casus ipsi repemoreretur, quid illi vitae longitudo profuisset? Huc accedit, quia ipse dies, qui quasi naturaliter servit, morbo inlecto incertus est. Quotidie moriuntur homines: et qui vivunt deducunt illos, exsequias celebrant, et vitam sibi promittunt. Nemo dicit, Corrigam me, ne cras hoc sim quod iste quem deduxi. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
triũ testiũ stabit omne uerbũ. Si nec
ipsos audierit: refer ad eccłam. Si nec
ipsã audierit: sit tibi tanquã hetnicꝰ
⁊ publicanꝰ. Hetnicus gentilis est.
Gentilis ille ẽ qui in. xp̃m nõ credit.
Si nec eccłam audierit: mortuũ cõ¬
puta. Sed ecce uiuit: ecce intrat.
ecce signat. ecce genu figit:ecce orat
ecce ad altare accedit: sit tibi tanqũ
hetnicus ⁊ publicanꝰ. Noli in illo at¬
tendere falsa signa uiuentis: mortu¬
us ẽ. Unde uiuit᷑. quomͦ uiriit᷑ : Si
dicã alicui in conspectu urõ tu hoc
fecisti: respondebit. Quantũ erat ut
intus me moneret: intꝰ mͥ diceret
qͥa male feci: intꝰ uiderẽ peccatũ meũ
Quare in ppło arguit: Quid si feciꝰ ⁊ nĩ
correxisti᷑. Quid si fecr: ⁊ ad huc ꝑseue¬
ras. Quid si fecr: ⁊ adhuc tibi bene fe¬
cisse uideris in corde tuo:. Qura tacet
ille iustus es. quia modo ille nõ uindi¬
cat. nichil male fecisti:. Non times ar¬

Expanded text:
trium testium stabit omne verbum. Si nec trium testium stabit omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam. Si nec ipsam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus . Ethnicus gentilis est: gentilis ille est, qui in Christum non credit. Si nec Ecclesiam audierit, mortuum computa. Sed ecce vivit, ecce intrat, ecce signat, ecce genu figit, ecce orat, ecce ad altare accedit. Sed sit tibi tanquam ethnicus et publicanus. Noli in illo attendere falsa signa: vivens mortuus est. Unde vivit? Quomodo vivit? Si dicam alicui in conspectu vestro, Tu hoc fecisti: respondebit postea, Quantum erat? Intus me moneret, intus mihi diceret quia male feci, intus viderem peccatum meum: quare in populo arguit? Quid si feci, et non correxisti? Quid si feci, et adhuc perseveras? Quid si feci, et adhuc tibi bene fecisse videris in corde tuo? Quia tacet ille, justus es? Quia ille modo non vindicat, nihil male fecisti? Non times, Ar
Abbreviated transcription (Latin):
nã: ut dicamꝰ. Omiitte nobis debita
nrã:. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribus
nris. Ut his uerbis leta facie ad alta¬
re accedrimꝰ:⁊ his uerbis leta facie cor
ipsam medicinã sic homines contẽ-¬
nunt. ut nõ solũ non dent ueniam
qͣndo in illos peccat᷑: sed nec uelint pe¬
tere qͣndo ipsi peccant. Intrauit tẽpta-¬
tio: subrepsit ira. Tantũ dnãta ẽ ira¬
cundia qͣntũ potuit:: ut nõ solũ tumul¬
tuaret᷑ cor: sed ⁊ conuicia ⁊ crimina
uomeret lingua. Non uides quo te
impulit: Non uides quo te p̃cipitauit:
Tandẽ corrige : dic. male feci: peccaui.
Non enim morieris si dixeris. Crede nõ
mͥ.sed deo. Quid sum ego :. Homo sum:
par ur̃ sum. Carnẽ porto infirmꝰ. Om̃s
credamꝰ deo. Aitendite uobis. ipse dñs
xp̃c ait: attendite uobis. Si peccaue
rit in te fr̃ tuus:. corripe illũ inter
te ⁊ ipsũ. Si te audierit: lucratus es
frẽm tuũ. Si te nõ audierit: adhibe
tecũ duos uel tres: ⁊ in ore duoꝵ aut

Expanded text:
nam, ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : ut his verbis lota facie ad altare accedamus, et his verbis lota facie coripsam medicinam sic homines contemnunt, ut non solum non dent veniam quando in illos peccatur, sed nec velint petere quando ipsi peccant. Intravit tentatio, subrepsit ira; tantum dominata est iracundia, quantum potuit, ut non solum tumultuaretur cor, sed et convicia et crimina vomeret lingua. Non vides quo te impulit? non vides quo te praecipitavit? Tandem corrige, dic, Male feci, peccavi. Non enim morieris, si dixeris: crede, non mihi, sed Deo. Quid sum ego? Homo sum, par vester sum, carnem porto, infirmus sum: omnes credamus Deo. Attendite vobis. Ipse Dominus Christus ait, Attendite inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum duos aut tres. In ore duorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sileo cũ facis: sed nõ silebo cũ iudicio
arguã te. Quid tibi faciã. qͣndo ar¬
guã te : Statuã te ante faciẽ tuã.
Modo enĩ quando male facis. putas qͥa
bonꝰ es: quia non uis te uidere. Alios
rep̃hendis: te non respicis. Alios ac¬
cusas: de te nõ cogitas. Alios pons
ante ocłos tuos: te ponis post dorsũ
tuũ. Ego qͣndo te arguo: contra te¬
facio. Tollo te a dorso tuo:⁊ pono te
ante ocłos tuos. Uidebis te. ⁊ planges
te: ⁊ nõ erit iam tũc quomͦ corrigas
te. Contemnis gͦ tẽpus miscdie: ue¬
niet tẽpus iudicii. Quia tu in eccła
mͥ cantasti. miscdi̾am ⁊ iudiciũ can¬
tabo tibi dñẽ. Ex ore nr̃o exit :⁊ ubiq
iudiciũ cantabo tibi dnẽ. Tempus
est miscdie ut corrigam᷑. nõdũ uenit
tempus iudicii. Locus est. spaciũ est:
peccamꝰ. corrigam᷑. Nõdum finita ẽ
uia : nondũ clausus est dies: nondũ
exspiratũ est. Non desꝑetur: quod

Expanded text:
Sileo cum facis: sed non sileo cum judico. Sileo cum facis: sed non sileo cum judico. Arguam te. Quid tibi faciam, quando arguam te? Statuam te ante faciem tuam. Modo enim quando male facis, putas quia bonus es, quia non vis te videre. Alios reprehendis, te non respicis; alios accusas, de te non cogitas; alios ponis ante oculos tuos, te ponis post dorsum tuum. Ego quando te arguo, contra facio; tollo te a dorso tuo, et pono te ante oculos tuos. Videbis te, et planges te; et non erit jam tunc quomodo corrigas te. Contemnis ergo tempus misericordiae, veniet tempus judicii: quia tu in ecclesia mihi cantasti, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Ex ore nostro exit, et ubique judicium cantabo tibi, Domine. Tempus est misericordiae, ut corrigamur: nondum venit tempus judicii. Locus est, spatium est: peccavimus, corrigamur. Nondum finita est via, nondum clausus est dies, nondum exspiratum est; non desperetur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tidie homines mala facientes. aut
quos bene fecisse penitet:⁊ peniten¬
tia ꝑuersa fundunt qͦd muilserant.
nonne cotidie dieũt : ⁊ ista mur¬
mura int̾ se rodunt: Ulere si deo
displicerent ista. ꝑmitteret illa fi¬
eri: ut illi qui ea facuĩt. felices essẽt
in terra : Uidemꝰ raptores : uidemꝰ
infirmoꝵ opp̃ssores: ł uidemꝰ uicinoꝵ
expulsores . uidemꝰ uiolentos limitũ
inuasores : uidemꝰ calũpniatores:
⁊ tam̃ potentes. diuites. felices in hac
terra. Si uere ista deus uideret:
si ista curaret: parceret eis: Addũt
⁊ hoc qͦd penus est. Non placent nisi
mali. Contingat aũt ut faciat bene
aliquid.⁊ sequat᷑ forte aliqua tẽp¬
tatio: continuo ad manũ habet. nõ
expedit bene facere malo. Cui fece
lũ quomͦ tibi : hoc es suspicatꝰ. hoc
hec uerba ꝓgrediunt᷑. ut nec audire
timeant. Ergo suspicatꝰ es inique qͦd
ero tui similis. Arguã te. Quomͦ nõ
putas. ⁊ qͣndo nõ putas. arguã te.

Expanded text:
tidie homines mala facientes, aut tidie homines mala facientes, aut quos bene fecisse poenitet, et poenitentia perversa fundunt quod mulserunt; nonne quotidie dicunt, et ista murmura inter se rodunt: Vere si Deo displicerent ista, permitteret illa fieri, aut illi qui ea faciunt felices essent in terra? Videmus raptores, videmus infirmorum oppressores, videmus vicinorum expulsores, videmus violentos limitum invasores, videmus calumniatores; et tamen potentes, divites, felices in hac terra. Si vere Deus ista videret, si ista curaret, parceret eis? Addunt et hoc, quod pejus est: Non placent nisi mali. Contingat autem ut faciat bene aliquis, et sequatur forte aliqua tentatio, continuo ad manum habet: Non expedit bene facere; qui fecerlum, quomodo tibi: hoc es suspicatus. Hoc haec verba progrediuntur, ut nec audiri timeant. ero tibi similis. Arguam te: quomodo non putas, et quando non putas, arguam te.
Abbreviated transcription (Latin):
impleret᷑ in illo etiã ea ꝓphetia qui
paulo ante cõmemoraiui: hoc excep¬
tacet. Ascendit enĩ in celũ. ⁊ sedet
ad dexterã patris: inde uenturus
iudicare uiuos ⁊ mortuos. Quãdi
ibi ẽ: donec ueniat tacet. Uoces eꝰ
in libris audimꝰ: de ore ipsius non
audimꝰ. Audistis aũt uocẽ ipsius
de scĩs scripturis isto loco. audins
diri a deo limĩ: priꝰ audiat deũ.
Nũquid audis illũ qͣndo facis adil¬
teriũ: Et lãtere putas: qui a houl
te nõ uidet. Ille te uidet: sed tacet.
Quando furtũ facis. captas oculos
⁊ nichil fecisti. Sed si oportuntas det᷑
ad implendũ malũ factũ tuũ. furaris.
et letaris qͥa tacet. Nudi gͦ psalmũ.
Te admonuit: te quieũq hic es. qui
forte hic stas. ⁊ nocte aliqͥd fecisti. Te
admonuit: tibi dixit: hec fecisti et
tacui. Suspicatus es inique qͦd ero
tui similis. O homines qͥ hec uerba
que dicturus sum nec in ore habetis
nec in corde: felices estis. Nonne co¬

Expanded text:
impleretur in illo etiam ea prophetia, quam impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc exceptacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditisdiri a Deo, charissimi, prius audiat Deum. Numquid audis illum quando facis adulterium; et latere te putas, quia homo te non videt? Ille te videt, sed tacet. Quando furtum facis, captas oculos et nihil tulisti: sed et tu, si opportunitas detur ad implendum malum factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? O homines, qui haec verba quae dicturus sum, nec in ore habetis, nec in corde, felices estis. Nonne quo
Abbreviated transcription (Latin):
Quando aliqͥd pungit᷑ ⁊ dolet. aut sa¬
nũ est aut ẽ in illo spes aliqua sam¬
tatis. Quando aũt tangit᷑. pungit᷑.
calcat᷑. nec dolet: ꝓ mortuo habendũ
est. ac de corpore precidendũ. Sed ali¬
quando parcimꝰ: ⁊ nõ nouimꝰ nisi loqͥ.
Excõmunicare. de eccła ꝓicere. pigri
sumꝰ. Aliqͣndo enĩ timemꝰ: ne ipso
flagello peior fiat qui cedit᷑. Et quã¬
uis qui tales sũt iã in anima mor¬
tui sint: tam̃ qͥa medicus nr̃ omni¬
potens est. non ẽ desꝑandũ de hii
sed totis uiribꝰ supplicandũ: ut au¬
res cordis quas clausas habere ꝓba¬
tur. dñs aꝑire dignet᷑. Sed munqͥ
ille parcet. nunquid silebit: quẽ
timere debemꝰ: Audistis in isto pfa¬
mo fr̃s mei. Cũ enumera peccata
peceatoris: ait. Hec fecisti: ⁊ tacii.
Contra hoc dictũ est: ueniet ⁊ nõ
silebit. Presentia sua nõ silebit. Ex¬
cepto enĩ quod dñs nr̃ iħs xp̃s sig¬
nificat᷑. quia siluit in iudicio ut

Expanded text:
Quando aliquid pungitur et dolet, aut saQuando aliquid pungitur et dolet, aut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, pungitur, vellicatur, nec dolet; pro mortuo habendum est, ac de corpore praecidendum. Sed aliquando nos parcimus, et non novimus nisi loqui: excommunicare, de Ecclesia projicere pigri sumus. Aliquando enim timemus ne ipso flagello pejor fiat qui caeditur. Et quamvis qui tales sunt, jam in anima mortui sint: tamen quia Medicus noster omnipotens est, non est desperandum de his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ero. Sed cũ ego dixero ⁊ impleuero
officiũ meũ: uos iam attendite ꝑi¬
culũ ur̃m. Quid aũt uolo: qͥd desi¬
dero:ͥ qͥd cupio:ͥ quare loquor: qͣre
hic sedeo : quare niuo: iisi hac in¬
tentione. ut cũ. xp̃o simul uiuamꝰ:
Cupiditas meri ista ẽ. honor m̃s iste ẽ¬
possessio mea ista ẽ. gaudiũ meũ hoc
est: gła mea ista est. Sed si nõ audie-¬
animã meã. Sed nolo saluus esse
mei peccata:. in quibꝰ forte cõsuetu¬
dinẽ iam fecistis. Omine enĩ pecca-¬
tũ consuetudine uilescit: ⁊ fit ho¬
mini quasi nullũ sit. Obduruit:
iam dolorẽ ꝑdidit: qͦd ualde putre
est. nec dolet. Quod nõ dolet: non
ꝓ sano habendũ. sed ꝓ mortuo cõpu¬
tandũ est. Attendite que dicat scrip-¬
tura: ⁊ ibi uidete quẽadmodũ uiuere
debeatis. Quis nõ contemnit ebrio¬
sitatis peccatũ : Abundat tale pecca¬
tũ.⁊ contẽngt᷑. Iam cor ebriosũ ꝑdidit
sensũ. Nõ habet dolorẽ: qͥa nec saliitẽ.

Expanded text:
ero. Sed cum ego dixero, et implevero ero. Sed cum ego dixero, et implevero officium meum, vos jam attendite periculum vestrum. Quid autem volo? quid desidero? quid cupio? quare loquor? quare hic sedeo? quare vivo? nisi hac intentione, ut cum Christo simul vivamus? Cupiditas mea ista est, honor meus iste est, gloria mea ista est, gaudium meum hoc est, possessio mea ista est. Sed si non me audiemeam liberabo. Sed nolo salvus esse mei, peccata in quibus forte consuetudinem jam fecistis. Omne enim peccatum consuetudine vilescit, et fit homini quasi nullum sit: obduruit, jam dolorem perdidit. Quod valde putre est, nec dolet: quod non dolet, non pro sano habendum, sed pro mortuo computandum est. Attendite quae dicat Scriptura, et ibi videte quemadmodum vivere debeatis. Quis non contemnat ebriositatis peccatum? Abundat tale peccatum, et contemnitur. Jam cor ebriosum perdidit sensum, non habet dolorem, quia nec salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
istis aurẽ: credo audistis quẽndmodũ
dixerit. Ad domũ isrł mittã te: nõ
ad ppłm altioris lingue te mittã Ppłs
aũt ille nolet audire te: quia nolũt
audire me. Quid ostendit:  nisi quia
in ipsis uerbis ꝓpheticis nos maxi¬
me territi sumꝰ. id ẽ p̃positi quos po¬
suit loqui ad ppłm suũ: prius in
illis uerbis uideamꝰ faciem nrãm.
Demonstratũ est enĩ nob̃ sonante
lectore quasi speculũ ubi nos inspi-¬
ceremus: ⁊ inspeximꝰ nos. Inspicite
uos. Ecce ego facio qͦd ibi audiui.
dixeris peccatori morte morieris:.⁊
ostenderis ut recedat ab iniqͥtatibꝰ
suis: ipse quidẽ in peccatis suis mo¬
rietur: sunguinẽ aũt eiꝰ de manu
tua exquirã. Si aũt dixeris ⁊ ille
contẽpserit.⁊ nõ obedierit. ille in
sceleribꝰ suis morietur: tu aũt ani
mã tuã liberabis. Sico uobis: libero
animã meã In magno enĩ sũ non
ꝑiculo sed exitio constitutꝰ. si tacii¬

Expanded text:
istis aurem, credo audistis quemadmodum istis aurem, credo audistis quemadmodum dixerit, Ad domum Israel mittam te, non ad populum altioris linguae te mittam. Populus autem ille nolent audire te, quia nolunt audire me . Quid ostendit, nisi quia in ipsis verbis propheticis nos maxime territi sumus, id est, praepositi quos posuit loqui ad populum suum, prius in illis verbis videmus faciem nostram. Demonstratum est enim nobis, sonante lectore; quasi speculum ubi nos inspiceremus; et inspeximus nos: inspicite vos. Ecce ego facio, quod ibi audivi. dixeris peccatori: morte morieris, et ostenderis, ut recedat ab iniquitatibus suis, ipse quidem in peccatis suis morietur. Sanguinem autem eius de manu tua exquiram. Si autem dixeris, et ille contempserit et non obedierit, ille in sceleribus suimam tuam liberabis . Dico vobis, libero animam meam. In magno enim sum, non periculo, sed exitio constitutus, si tacu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ouis ad immolandũ ductus est.
⁊ sic̃ agnꝰ corã tondente fuit sine uo¬
ce. sic nõ aꝑuit os suũ. Ueniet gͦ
manifestus:. ⁊ nõ silebit. Ad hoc dic¬
siluit iudicatꝰ. Nam quantũ attinet
ad uoces ipsius nobis necessarias:
quando siluit: Non siluit ꝑ pritri¬
archas: nõ siluit ꝑ os carnissue. Et
mͦ si sileret: scriptura nõ loqueret᷑.
Lector ascendit: sed ipse non silet.
Tractator loquit᷑  si uera loquit᷑. xp̃s
loquit᷑. Si sileret xp̃s: ego uob̾ ista
nõ dicerẽ. Nec ꝑ os nr̃m siluit. Nã
quando cantabatis: ipse loquebat᷑.
Nõ silet: l opus ẽ ut nos audiamꝰ. sed
aure cordis. Nã facile est audire au¬
ribꝰ carnis. Illis auribꝰ audire debemꝰ:
quas querebat magister ipse cũ dice¬
ret. Qui habet aures audiendi. au¬
diat. Quis enĩ ante illũ quando ista
dicebat. sine auribꝰ carnis stabate
Om̃s aures habebãt: ⁊ pauci babebãt.
Nõ om̃s habebat aures audiendi. hoc
ẽ ꝑ ꝓpħam ezechielẽ: credo adhibu¬

Expanded text:
st, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dicsiluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus, ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister ipse, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum, quando ista dicebat, sine auribus carnis stabat? Omnes aures habebant, et pauci habebant: non omnes habebant aures audiendi, hoc etam Ezechielem, credo adhibu
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis:  nisi qͦd rectiꝰ apud deũ per
ipsos agimꝰ causam nrãm: ut nr̃is ali
quo faciente dñs benedicit᷑. Et sic̃ scri¬
tũ est de illo. ue illi homini ꝑ quẽ noñ
diũ blasphemat᷑: ita ⁊ de isto scriptũ¬
ẽ. Pax huic homini: per quẽ nom̃ be
nedicit᷑ saluatoris. Quale aũt ẽ men¬
tũ largientis: ut solus quis oꝑet᷑ in
nitate nõ auderit: plurimoꝵ int̾pel¬
lantiũ orationibꝰ etiã quod nõ sꝑaba
accipiat: Quod ad adiutoriũ nr̃m
Ut fiat oblatio urã accepta: scĩficata in

Expanded text:
sacramentis, nisi quod rectius apud Deum per sacramentis, nisi quod rectius apud Deum per ipsos agimus causam nostram, ut nostris eos quo faciente Domino benedicit. Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, per quem nomen Domini blasphematur; ita et de illo scribitur: Pax huic homini, per quem nomen Domini benedicitur Salvatoris. 6 Quale est autem meritum largientis, ut solus quis operetur in nitate non audeat, plurimorum interpellantium orationibus, etiam quod non sperabat accipiat? Quod ad adjutorium nostrum Ut fiat oblatio nostra accepta sanctificata in
Abbreviated transcription (Latin):
res expellit᷑ : nõ solũ qͦd peccator erat:
sed qͥa cũ peccator esset. scĩtatis sibi
meritũ uendicabat. Igit᷑ fr̃s̃ sus¬
cepturi natalẽ dnĩ. ab omĩ nos de¬
lictoꝵ fece purgemꝰ. Repleamꝰ the¬
sauros eiꝰ diuersoꝵ munerũ donis:
ut in die scã sit unde ꝑegrin accipi¬
ant: reficiant᷑ uidue: pauꝑes uesti¬
untur. Nam quale erit si in una ea¬
dẽq domo inter seruulos uniꝰ dnĩ alt̃
exultet olosericis : alt̾ consumatur
in pannis: alius estuet cibo: alius
famem frigusq sustineat: Ille eruc¬
tuet hesternã indigestionis crapulã.
hic hesternã ieiunii mediã nõ resol¬
uat : Aut quis erit nr̃e orationis ef¬
fectus ut liberem᷑ ab inimico: qui noꝰ
sumꝰ liberales in fr̃s: Simꝰ imitato¬
res dnĩ. Si enĩ ille pauꝑes in celesti
grã uoluit nobis ẽẽ consortes: cur na
nõ sint in substantia t̾rena consortes
Nec extranei sint alimoniis. qͥ fr̃s sũt

Expanded text:
res expellitur, non solum quod peccator erat, res expellitur, non solum quod peccator erat, sed quia cum peccator esset, sanctitatis sibi meritum vindicabat. Igitur, fratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delictorum faece purgemus, repleamus thesauros ejus diversorum munerum donis, ut in die sancta sit, unde peregrini accipiant, reficiantur viduae, pauperes vestiantur. Nam quale erit, si in una eademque domo inter servulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; alius aestuet cibo, alius famem frigusque sustineat; ille eructet hesternam indigestionis crapulam, hic hesternam jejunii inediam non resolvat? Aut quis erit nostrae orationis effectus? Petimus ut liberemur ab inimico, qui non sumus liberales in fratres. Simus imitatores Domini nostri. Si enim ille pauperes in coelesti gratia voluit nobis esse consortes, cur nobis non sint in substantia terrena consortes? Nec extranei sunt alimoniis, qui 5 fratres sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in illa die sordidus fuerit ac pollutꝰ:
natalem.xpĩ uotũq nõ curat. Int̾¬
sit licet dnĩce festiuitati corpore:
m̃te tam̃ longius a saluatore separat᷑.
Nec societatẽ habere poterũt immun¬
dus ⁊ sc̃s: l auarus ⁊ misericors : cor¬
ruptꝰ ⁊ uirgo:: nisi qͦd magis inge-¬
rendo se indignꝰ offensionẽ contra¬
hit. cũ minime se cognoscit. Dum
enĩ uult officiosus esse. iniuriosus
existit: ͥ sic̃ ille in eugłio qͥ in cetũ
scõꝵ inuitatꝰ ad nuptias uenire
ausus ẽ: uestẽ nõ habens nuptialẽ.
Ucũ alius uiteret iusticia:ͥ alius
luceret fide : alius castitate fulge¬
ret: ille solus conscientie feditate
polliitꝰ. cũctis splendentibꝰ deformi
horrore sordebrit:⁊ quanto plus simul
discũbentiũ beatoꝵ candebrit scĩtas:
tantomagis peccatoꝵ illiꝰ apparebat
imꝓbitas. Qui poterat minꝰ displi¬
cuisse forsitan: si in consortiũ scõꝵ
minime se dedisset. ꝓptea gͦ sublatꝰ
mamibꝰ ⁊ pedibꝰ in tenebras exterio¬

Expanded text:
it, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius luceret fide, alius castitate fulgeret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan, si in consortium justorum minime se dedisset. Propterea ergo sublatus manibus et pedibus, in tenebras exterio
Abbreviated transcription (Latin):
cinguli p̃cingentis lũbos oꝑositatẽ
mirat᷑: sed fortis castimonie restrin¬
gentis libidinẽ pudicitiã plus mirat᷑.
Ambiamꝰ gͦ inueniri ante ipsũ ꝓbati
fide : cõpti miscdia: moribꝰ accurati.
ꝑ qͥ fideliꝰ. xp̃m diligit: nitidius se man¬
dritoꝵ eiꝰ obseruatione componat.
Ut uere nos in se credere uideat. cũ
tta in eiꝰ sollemnitate fulgemꝰ :⁊ ma-
gis letꝰ sit quo nos ꝑspexerit puriores.
Atq ideo ante cõplures dies castificemꝰ
corda nrã: mundemꝰ conscientiã: ͥ pu¬
rificemꝰ sp̃m: ac nitidi ⁊ sine macula
immaculati dnĩ suscipiamꝰ aduentũ.
Ut cuiꝰ natiuitas ꝑ immaculatã uir-¬
ginẽ constitit: eius natalis ꝑ imma

Expanded text:
cinguli praecingentis lumbos operositatem cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculati suscipiamus adventum: ut cujus nativitas per immaculatam virginem constitit, ejus natal
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃rogatiua copiosa nõ desit: et
ante uoluntas donandi deficiat:
quã substantia largiendi. Hec aũt
ideo sollicite faciũt: quia maiorẽ
tius homines ꝓpt̾ presentis honoris
głam. terren regis sui natalis diem
tanta apparatione suscipiunt: qua
nos accuratione eterni regis nr̃i ihu¬
xpi natalẽ susciꝑe debemꝰ qui pro
deuotione nrã nõ nobis tẽporalem
largiet᷑ głam sed eternã: nec terre¬
ni honoris ad ministrationẽ dabit
que successore finit᷑. sed celestis im¬
pii dignitatẽ que nõ habet succes¬
sorem : Qualis aũt nrã remunera
tio sit futura: dicit ꝓpheta. Oculus
non uidit. nec auris audiiit: nec
in cor hominis ascender̃: que p̃para¬
m̃tis nos exornari oportet: Quod
aũt diximꝰ nos. hoc ẽ animas nras.
quia rex nr̃ xp̃s nõ tam nitorẽ ues¬
tiũ quã animaꝵ reqͥrit affectũ: nec
inspicit ornam̃ta corpoꝵ. sed consi¬
derat corda meritoꝵ. Nec fragilis

Expanded text:
tum praerogatio copiosa 3 non desit, et tum praerogatio copiosa 3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia largiendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem tius homines propter praesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: quanta nos accuratione aeterni regis nostrii natalem suscipere debemus, qui pro devotione nostra non nobis temporalem largietur gloriam, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparamentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas nostras, quia rex noster Christus non tam nitorem vestium, quam animarum requirit affectum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis
Abbreviated transcription (Latin):
eticia quanta sit quantus
concursus. cũ imꝑatoris mundi istiꝰ
natalis celebrandus ẽ bene nostis:
quẽndmodũ duces eius ⁊ pͥncipes. ĩs
etiã militantes accurati sericis uessi¬
bus. accincti oꝑosis eingulis auro
fulgente p̾ciosis: ambiant solito ni¬
tidius in conspectu regis incedere.
Credunt enĩ maius eẽ imꝑatoris gau¬
diũ: si uiderit maiorẽ sue apparati¬
onis ornatũ: tantoq illũ letũ futu¬
rũ: quanto ipsi fuerint in eiꝰ festiui¬
tate deuoti. Ut quia imꝑator tan¬
quã homo corda nõ conspicit: affec¬
tũ eoꝵ circa se ꝓbet uel habitũ con¬
tuendo. Ita fit. ut splendidius se ac¬
curet: quisqͥs regẽ fidelius diligit.
Deinde qͥa in die natalis sui sciunt
eũ largũ futurũ: ac donaturũ plu¬
rima uel ministris suis. uel his qui
in domo eiꝰ abiecti putant᷑ ⁊ uiles:
tanta priꝰ thesauros eiꝰ replere di¬
uitiaꝵ uarietate festinant: ut in
quantũ p̃rogare uoluerit. in tan¬

Expanded text:
etitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tan
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ ad iudiciũ uiuoꝵ ⁊ mor¬
tuoꝵ. Quando eñ prius uenit iudi¬
cari. occultus fuit: qͣndo ueniet iu¬
dicare. manifestus erit. Quã fuerit
tũc occultꝰ. hinc intelligite qͦd ait
apłs. Si enĩ cognouissent: nunquã

Expanded text:
venturum ad judicium vivorum et mortuorum. Quando enim prius venit judicari, occultus fuit: quando veniet judicare, manifestus erit. Quam fuerit tunc occultus, hinc intelligite quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio p̃dicat᷑ occisi sũt : Siuie
enĩ ds̃ ipse ꝑ se ipsũ miro mͦ quo
res tẽporales oꝑat᷑ eternꝰ. siue ꝑ suos
ministros ista faciat: ⁊ eadẽ ip̃sa
que ꝑministros facit. siue quedrĩ
mines adhuc in corpore constitutos:
siue omĩa ista ꝑ angłos. quibꝰ inui¬
sibilit. incorporalit᷑. inmutabilit̃ im¬
ꝑat oꝑet᷑: ut que ꝑ martyres fieri di¬
cunt᷑. eis orantibꝰ tantũ ⁊ impetran¬
tibꝰ nõ etiã oꝑantibꝰ fiant: siue alia
istis. siue alia illis modis qͥ nullo mͦ
comp̃hendi a mortalibꝰ possũt: ei
tam̃ attestant᷑ hec fidei in qua car-¬
nis in eternũ resurrectio p̾̃dicat᷑.¬

Expanded text:
occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quaedam t per homines adhuc in corpore constitutos, siue omnia ista per angelos, quibus inuisibiliter, incorporaliter, inmutabiliter imperat, operetur, ut, quae per martyres fieri dicuntur, eis orantibus tantum et inpetrantibus, non etiam operantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ad eũ locũ uibi paulo ante
steterat tremens.: exultabant el
similẽ frĩ: cui doluerant reman¬
sisse dissimilẽ. ꝓ nondũ fusas p̃cel
suas ꝓ illa. iã tam̃ preuiã uoli¬
tatẽ cito ex auditã eẽ cernebãt.
Exultabãt in dei laude uoces sis
uerbis: tanto sonitũ. quantũ il
aures ferre uix possent. Quid erat
ꝓ qua stephani sangͥis effusus el¬
Cui nisi huic fidxi attestant᷑ ista il¬
racula: in qua predicat᷑. xp̃s
resurrexisse in carne.⁊ in celũ as¬
cendisse cũ carne : Quia ripsi mar
dei testimoniũ ꝑhibentes. mundũ
inimicissimũ et crudelissimũ ꝑ¬
tuler̃: eũq non repugnando sed mo-¬
riendo uicer̃. Pro ista fide mortui
sũt qͥ hec a dño impetrare possũt:
ꝓpt̃ cuiꝰ nom̃ occisi sũt. ꝓ hac fide
p̃cessit eoꝵ mira patientia: ut in
his miraculis tanta ista potentia
sequeret᷑. Nã si carnis in eternũ re-¬
surrectio uel nõ p̃uenit in xp̃o. uel

Expanded text:
cta est ad eum locum, ubi paulo ante cta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem: et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem voce sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat  Christi, pro qua Stephani sanguis effusus eCui, nisi huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martdei testimonium perhibentes mundum inimicissimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fide mortui sunt, qui haec a Domino inpetrare possunt, propter cuius nomen occisi sunt; pro hac fide praecessit eorum mira patientia, ut in his miraculis tanta ista potentia sequeretur. Nam si carnis in aeternum resurrectio uel non praeuenit in Christo uel
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ nõ uiderant. qͥd in eo diuine
miscdĩe factũ eẽt. in eiꝰ sorore cerne¬
bant. Uidebat enĩ qͥd in illo gratu-¬
landũ. qͥd ꝓ illa esset orandũ. Int̃
hec recitato eoꝵ libello. de cõspectu¬
ipsa causa aliqͣnto diligentius
ceꝑam disputare: cũ ecce me
dispitãte. uoces alie de memi¬
ria mar̾tyris noue gratulatuo¬
nis audiunt᷑. Conuersi sũt eoͥ
me. audiebant. ceperũtq conci¬
rere. Illa enĩ ubi de gradibꝰ de¬
cendit in qͥbꝰ steterat. ad sc̃m
martyrẽ orare perexerat. Que ma
ut cancellos attigit. collapsa sumi¬
lit᷑ uelut in somnũ. sana surrext
Dũ gͦ requireremꝰ qͥd factũ fuerit.
unde ille strepitꝰ letus extiterit
ingressi sũt cũ illa in basilicã uls
eramꝰ. adducentes eã sanam de¬
moria martyris. Tũ uͦ tantꝰ ab i¬
troq sexu admirationis clamor e¬
ortꝰ est: ut uox continuata cũ lace¬
mis. non uideret᷑ posse finiri. Pdu¬

Expanded text:
ipsum non uiderant, quid in eo diuinae ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eoipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce, me disputante, voces aliae de memoria Martyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit, in quibus steterat, ad sanctum Martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit, collapsa similiter velut in somnum, sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de Martyris loco. Tum vero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut vox continuata cum lacrymis non videretur posse finiri . Perdu
Abbreviated transcription (Latin):
na erat eccl̃a. ł ꝑfonrabat uocibus
gaudioꝵ: dẽo grãs. deo laudes ne-¬
mine tacente. hinc.atq inde cla-¬
mantiũ. Salutaui ppłm: ⁊ rursus
eadẽ feruentiore uoce clamabr̃t.
Facto tandẽ silentio: scripturarũ
diuinaꝵ sũt lecta sollẽnia. Ubi aũt
uentũ est ad mei sermonis locũ:
ditate leticie. Magis eos enĩ in oꝑe
diuino quandã dei eloquentiam
nõ audire sed considerare ꝑmisi.
Nobiscũ homo prandit. ⁊ diligenter
nob̃ omnẽ sue frat̾neq ac mat᷑ne
calamitatis indicauit historiã. Se¬
quenti itaq die post sermonẽ red¬
ditũ. narrationis eiꝰ libellũ in cras¬
tinũ ppło recitandũ ꝓmisi. Quod
cũ ex dnĩco pasche die tercio fieret.
in gradibꝰ exedre in qͣ de suꝑiore
loquebar loco. feci stare ambos fr̃s.
Cũ eoꝵ legeret᷑ libellus. intuebatur
ppłs unuersus sexsus utriꝰq unũ
stantẽ sine deformi motuꝰ. alterã
membris om̃ibꝰ contrementẽ.  qͥ

Expanded text:
na erat ecclesia, personabat uocibus na erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, ditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
sens eẽt. ⁊ loci sci cancellos ubi mar¬
tẏriũ erat idem iuuenis orans tene¬
ret. repente ꝓstratꝰ est: ⁊ dormien¬
ti simillimꝰ iacuit. Nõ tam̃ tremens.
sic̃ etiã ꝑ somnũ solebat. Stupen¬
tibꝰ qͥ aderant. atq aliis pauentibꝰ.
aliis dolentibꝰ. cñ eũ quidã uellent
erigere. nõnulli ꝓhibuer̃: sed potiꝰ
ex itũ expectandũ esse dixer̃. Et ecce
surrexit. ⁊ nõ tremebat. qm̃ sanatꝰ
erat:⁊ stabat incolumis intuens
intuentes. Quis gͦ se tenuit a lau¬
dibꝰ dei : Clamantiũ gratulantiũq
uocibꝰ eccła usq quaq cõpleta est.
Inde ad me currit᷑. ubi sedebã iã
ꝓcessurꝰ. Irruit alter quisq post al¬
terũ. omĩs posterior qͣsi nouũ qͦd
alius pͥor dixerat nunciantes. Neq
gaudente.⁊ apud me deo grãs agen¬
te. ingredit᷑ etiã ipse cũ pluribus
Inclinat᷑ ad genuer mẽa: erigit᷑ ad
osculũ meũ ꝓcedimꝰ ad ppłm : ple¬

Expanded text:
sens esset et loci sancti cancellos, ubi marsens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, ple
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ nõ ignobiles: maledicto ma¬
tris recenti patris eoꝵ obitu desti-¬
tute. que iniuriã sibi ab eis factã
acerbissime tulit. tali pena sũt di-¬
uinitꝰ cohereiti: ut orribilit̾ quate¬
rent᷑ om̃s tremore mẽbroꝵ In qua
fedissima specie ocłos suoꝵ ciuium
nõ ferentes: quaquauersũ cuiq
ire uisũ est. toto pene uagabant᷑
orbe romano. Ex his etiã ad nos
uener᷑ duo. fr̃ ⁊ soror. paulus ⁊ pal¬
ladia. multis aliis locis miserra ddif¬
famante iam cogniti. Uener̃ aũt
ante pascha ferme dies qͥndecim.
stephani frequentabant: orantes
ut sibi iam placaret᷑ ds̃.⁊ salutẽ
pristinã redderet. U illic ⁊ qua¬
eũq ibãt. conuertebãt in se ciuita¬
tis aspectũ. Nõnulli qͥ eos alibi uide¬
rant. causãq tremoris eoꝵ noue¬
rãt. aliis ut cuiq poterant indica¬
brĩt. Uenit et pascha. Atq ipso die
diñco mane cũ iã frequens ppłs pre¬

Expanded text:
ciuium non ignobiles, maledicto maciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus prae
Abbreviated transcription (Latin):
Fiunt gͦ etiã nũc multa mirad¬
la. eodẽ deo faciente ꝑ qͦs uult s
quẽadmodũ uult. quii illa ql̃
legimꝰ fec̃. Sed ista nec similites
innotescũt: neq ut nõ exeidas
ammo qͣsi glarea memorie crebra
lectione tundunt᷑. Nã ⁊ ubi dili¬
gentia est que nũc̃ apud nos esse
cepit. ut libelli eoꝵ qͥ beneficra
ꝑcipiunt recitent᷑ in ppło. semel
hoc audiunt qͥ assĩt. pluresq nõ
assũt : ut nec illi qͥ affuer̃ post
aliqͦt dies qͦd audier̃ m̃te retine-
ant: ⁊ uix quisquã reꝑiat᷑ illoꝵ.
qͥ ei quẽ nõ affuisse cognouerit
indicet qͦd audiuit. Unũ est apud
nos factũ nõ maius quã illa que
dixi. sed tã clarũ atq illustre mi¬
raculũ ut nullũ arbitrer esse
ẏponensiũ qͥ hoc uel nõ uiderit
uel didicerit: nullũ qͥ obliuisci
ulla ratione potueret. Decẽ qͥdã
fr̃s quoꝵ septẽ sit̃t mares. tres fe-¬
mine. de cesarea capadotie. suoꝵ

Expanded text:
Fiunt ergo etiam nunc multa miracFiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit, indicet quod audiuit. Unum est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum
Abbreviated transcription (Latin):
mirata tẽptauit. Quã eũ omnino
suis nodis firmissimis sic̃ erat con¬
ꝑisset astrictã. crepiusse atq exi¬
luisse anulũ suspicata ẽ. Qui eti
ipse cũ integerrimꝰ fuisset inuen¬
tus  future salutis quodã madi
pignꝰ de tanto miraculo se acceps¬
uens. simul cũ eodẽ anulo ꝓieĩ
in flum̃. Nõ credant hoc qͥ etiã
ostiis clausis ingressũ fuisse non
crediĩt. Sed hoc certe querant
⁊ si uerũ inuenerĩt illa credant.
Clarissima femina ẽ:. nobilit᷑ nam
nobilit̾ nupta ͥ cartagine habita
ampla eiuitas. ampla ꝑsona. ren
querentes latere nõ sinit. Mar¬
tẏr certe ipse quo impetrante il
sanata ẽ. in filiũ ꝑmanentis ur¬
ginis credidit: in eũ qui ostiis
clausis ad discipłos ingressus ełt
credidit postremo ꝓpt̃ qͦd omĩ
ista dicunt᷑ a nob̾. in eũ qui asta¬
dit in celũ cũ carne in qua rell¬
rexerat credidit: ⁊ ideo ꝑ eũ tans
fiunt. qͥa ꝓ ista fide animã posissi

Expanded text:
mirata tentauit. Quam cum omnino mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisuens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc, qui etiaostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissnobiliter nupta, Carthagine habitat: ampla civitas, ampla persona, rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo impetrante illa sanata est, in Filium permanentis Virginis credidit, in eum qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, credidit: postremo, propter quod omnia ista dicuntur a nobis, in eum qui ascendit in coelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit.