comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non autem id murmurantes:
sed magis cum gratiurũ actione
quod duri potest accipiant.
& socialiter in scõꝓposito ꝑ¬
seuerent : Idcirco prospicere
sibi debent canonici. ut uinũ
aut quem lib& alium potũ
inelemosina sibidatum :
in communi recondant cellario⁊
Quatenus inminente huius ce¬
modi sterilitatis tempore :
suis eo suffragentur cõmunit̃
necessitatibus non tam̃ eis ꝓpt̃
hoc aplatis potus debitus penitꝰ
subtrahatur si estunde d&ur ⁊
Quiuero & suis eclesiae abundant
rebus: in stante sterilitatis
tempore eis quos pauperes
pascit ecdesia. suis facultatib
cum caritate & humilitate suf¬
fragari ꝓcurent: Utiuxta
a postolum frat̃ fratrẽ adiuu&
& umbo consolentur: Non tam̃
obid se suꝑbiendo extollant:
quia sicut in libro prosperile¬
git᷑ non sed ebent huius cemodi
inani iactantia prae ferr .e.
his quosnihilhabentes pascit
acuestit eccła : Illud interea
semꝑ caueant praȩlati: ne
id qđ da redebent aut possunt.

Expanded text:
Non autem id murmurantes, Non autem id murmurantes, sed magis cum gratiarum actione, quod dari potest, accipiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna sibi datum, in communi recondant cellario, quatenus imminente hujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtrahatur, si est unde detur. Qui vero et suis et ecclesiae abundant rebus, instante sterilitatis tempore, eis, quos pauperes pascit ecclesia suis facultatibus, cum charitate et humilitate suffragari procurent, ut, juxta Apostolum: Frater fratrem adjuvet, et ambo consolentur . Non tamen ob id se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes pascit ac vestit ecclesia. Illud interea semper caveant praelati, ne id quod dare debent aut possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
conferre possunt : In locis igit᷑
ubi ꝑmodicesunt reseccłȩ
aut foste quorundam abs¬
tractu ualde ad tenuatae.
paucinu mero mugnitam̃
constituantur officio. quib:
saltim p̃missa minor men¬
sura sine difficultate dari
possit ⁊ diebus uero festis
sicut moris ẽ ecclesiae :
iuxta quod melius p̃latipos¬
sunt. fratrib: cibũ potũ que
ministrent: In his itaque
locis ubi foste non nulli p̃lati
piorũ praelictorum imitan¬
tes exemplum magis sub¬
ditis dare soliti sunt : nulla¬
tenus bonum quod faciunt
obmittant: sed & sicui ab
a&ernam r&ributionẽ ma¬
gis subditis superogure libuerit :
hilariter quod poterit tribuat :
Sin autem : nullatenus men¬
suram praedictam. absque
in eui tabili causa eis subtrabat:
Quando igitur tempus sterili¬
tatis uini extiterit. sicut cre¬
bro peccatis ꝓpedientibus
euenire sol& & pruelatiquan¬
tum debent dareuinum ca¬
nonicis nequȩ uerint. id quod
dederint sic discr&e & tempe¬
ratae distribuant u tomnes
communiter eo utantur ⁊

Expanded text:
conferre possunt. In locis igitur ubi permodicae sunt res ecclesiae, aut forte quorumdam abstractu valde attenuatae, pauci numero, magni tamen constituantur, officio, quibus saltem praemissa minor mensura sine difficultate dari possit. Diebus vero festis, sicut moris est Ecclesiae, juxta quod melius praelati possunt, fratribus cibum potumque ministrent. In his itaque locis ubi forte nonnulli praelati, piorum praelatorum imitantes exemplum, magis subditis dare soliti sunt, nullatenus bonum quod faciunt omittant. Sed et si cui ob aeternam retributionem magis subditis supererogare libuerit, hilariter quod potuerit tribuat. Sin autem, nullatenus mensuram praedictam absque inevitabili causa eis subtrahat. Quando igitur tempus sterilitatis vini exstiterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederint, sic discrete et temperate distribuant ut omnes communiter eo utantur.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant librã uini. & quinq
libras ceruisae: In mediocrib¬
enim locis: mille. aut mille
quingentos. uel ceste duo
milia mansos habentibus
si regio ut p̃missum ẽ uini
ferax fuerit: quat tuor
librasuim & si plenae uini
ferax non fuerit duas libras
uini &tres potus exdiuer¬
sis materiis confecti: quod
si &iam uinifera minime
fuerint: quattuor libras
memorati potus. & libram
uini accipiant ⁊ Porro in
minoribus locis ducentos
aut trecentos mansos haben¬
tibus : accipiant duas libras
uini : Quod & si eadem regio
utiam dictum ẽ uineis caru¬
erit: tribuantur eis tres lib
ceruisae & si facultus supp&it
libra uini :Lic& enĩ inmullis
ꝓuintiis copiadesit uini sa¬
tagendum ẽ tamen p̃latis
ut excircum iacentibus uini¬
feris ꝓuintis uinum habeaNT⁊
ꝗm̃ quam quam inpleris que
regionib: uinaee non sint:
abundattamen scãdĩ eccle¬
siadnõ ad tribuente aliarũ
rerum copus. equibus indus¬
tria p̃latorũ exaliis ꝓuintiis

Expanded text:
accipiant libram vini et quinque accipiant libram vini et quinque libras cervisiae. In mediocribenim locis, mille aut mille quingentos, vel certe duo millia mansos habentibus, si regio ut praemissum est vini ferax fuerit, quatuor libras vini; et si plene vini ferax non fuerit, duas libras vini, et tres potus ex diversis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit, quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini. Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, trcervisiae, et si facultas suppetit, libra vini. Licet enim in nonnullis provinciis copia desit vini, satagendum est tamen praelatis ut ex circumjacentibus viniferis provinciis vinum habeant. Quoniam quanquam in plerisque regionibus vineae non sint, abundat tamen sancta Dei Ecclesia, Domino attribuente, aliarum rerum copiis, e quibus industria praelatorum ex aliis
Abbreviated transcription (Latin):
& pulmentũ & uele mosinarũ
pastes aequalit̃ canonici
accipiant. Et quam quam
decentis simum for& ut si¬
milit̃ aeque potũ acciperent.
non tamen idaequalit̃ inom¬
nibus locis. nec eccłarũ diuer¬
sissimae facultates. nec t̾rarũ
qualitates. Nec euentuũ sinunt
fieriposse uuria & ates:
Vnde neces suriũ duximus:
ut in hoc negotio modum
discr&ionis tenendum de¬
scriberemus: qua ꝓpt̃ com¬
muniuoto. cõmuniq: consen¬
su sacro conuentui statuere
placuit: in omnib: locis ma¬
iorib: scilic& &minoribus :
accipiant singuli canonici
ꝑsingulos dies quattuor libras
panis : In locis uero ubi ma¬
iores facultates sunt eccłae.
uerbi gratia tria. aut quat¬
uor. aut᷑ oeto & eo am p¬
milia mansi. si ea dem regio
uini ferax fuerit : accipiant
ꝑ singulor dies quinque lib
uini si tam̃ sterilitas̃ impe¬
dimento ñ fuenit temporis :
Si uero uinifera pleneñ fuerit:
treslibras uini & tres ceruisae :
et si penitus uinĩ ferax ñ fuerit

Expanded text:
et pulmentum, et eleemosynarum et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaliter canonici accipiant. Et quanquam decentissimum foret ut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatuor, aut certe octo, et eo ampmillia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singulos dies quinque libras vini, si tamen sterilitas impedimento non fuerit temporis. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras vini et tres cervisiae. Et si penitus vini ferax non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
officium annonam acci¬
piant cum hoc ita fieride¬
bere nus quam nec inauo¬
toritate scripturarum.
nec intraditionibus scõrũ
patrum possit quo quo modo
sanccitum reperiri:Sed
quia huius cẽmodi factũ
nulla auctoritate fulcitur
sed magis gulue immo aua¬
ritiae causa constat es se
inolitum. restat ut falce
iustitiae resec i&ur & ae¬
quitatis censura ab eisdẽ
locis in quibus fit prorsus
abdic&ur ⁊ Estnem pera¬
tionabi leiustum que corã
dõ & hominibus : ut in una¬
quaque canonica congre¬
gatione amini mousque
ad maximum. cibum &
potum omnes aequaliter
accipiant ⁊ hundelic&:
quiꝓpt̃ aliquam utilitatẽ.
innumero canonicorum
fuerint ad missi ⁊ Quã quã
enim plerique subditorũ
ap̃latir rebus quibus lib&
aliis plus ca&eris merito
soleant honorari. In hac
tamen soci &ate. sec lusa
ꝑsonarum acceptione una
& rationabiliter tenendũ eẽ
censuimus: ut in singulis
locis in quibus socialit̃ cano¬
niced nõ militatur. panem

Expanded text:
officium, annonam acciofficium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione, a minimo usque ad maximum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numero canonicorum fuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione, unaet rationabiliter tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem,
Abbreviated transcription (Latin):
detidib: ita in libro prosperi
scribitur Clericos quos uo¬
luntas aut natiuitas pauperes
fecit : in congregatione uiuen¬
tes. necessariauitae accipiant.
quia ad ea uccipienda non eos
habendi ducit cupiditus sed
cogituiuendi neces situs ⁊
porro sitades fuerint quinec
suas nec ecclesiae uelinthabere
possessiones: horũ necessi¬
tatibus prouidentis sima
gubernatione defacultatib:
ecclenae debent sub uenire
p̃lati ⁊ Ad tendentes illud
prosperi : Quod hab& inN¬
quit ecclesia : cum omnib:
nihilhabentibus. commune
hab& Sed & illorum curã
nihilominus gereredebent:
quos autinfirmitas aut
senectus ad grauat. quos
u&iam constatoliminuti¬
litatib: ecclesiae desudasse:¬
UTINCONGREGATIONE CANO¬
NICA AEQUALITERCIBUS
ET POTUS ACCIPIAIUR S¬
ol& in plerisq: canonicorũ
congregationibus in ratio¬
nabiliter atque in discr&e¬
fieri ÷ ut non nulliderici
qui& diuitiis affluunt. &aut
parũ autni hil utilitatis eccłe
conferunt. maio remcu&eris
diuinum strenii eꝑ agentib

Expanded text:
de talibus ita in libro Prosperi scribitur : « Clerici quos voluntas, aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupiditas, sed cogit vivendi necessitas. Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes illud Prosperi : « quod habet, inquit, ecclesia, cum omnibus nihil habentibus commune habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudassein congregatione canonica aequaliter cibus et potus accipiatur. Solet in plerisque canonicorum congregationibus irrationabiliter atque indiscrfieri, ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluunt, et aut parum aut nihil utilitatis ecclesiae conferunt, majorem caeteris, divinum strenue peragentibus
Abbreviated transcription (Latin):
chis quicommunio NΕΡRΙ
uantur seu exclero seu ex la¬
ico ordine : ab episcopis ꝑunam f¬
quamq ꝓiuntiam sententia
regularis obtineat. Vthiqui
abiciuntur. ab adiis non recipiaN᷑ :
Requiratur autem : nepusillani¬
mitate aut contentione ł alio quo¬
lib& ep̃i uitio uideat᷑a congrega¬
tione seclusus : Vt hocergo de¬
centius inquirat᷑ : beneplacuit
annis singulis ꝑ unam quã que
ꝓuintiã bis inanno concilia caele¬
brari ut communit̃omnib: si
discutiantur huius modiquȩs¬
tiones & sic qui suo peccauerunt
euident̃ ep̃o ex communicati
rationabilit̃ ab omnib extim̃t᷑
us que quo uel in communi uel
ep̃o placeat. Humaniorem ꝓta¬
libus ferresententiã ⁊ Concilia
uero caelebrent᷑. ⁊ Vnum quidẽ
ante quad ragesima paschae.
ut omni dissensione sublata.
munus offeratur dño purissi¬
mũ: Secundũ uͦ circa tẽpus autum ni ⁊¬

Expanded text:
his qui communione, etc. privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine ab episcopis, per unamquamque provinciam sententia regularis obtineat, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, vel alio quolibet episcopi vitio, videatur a congregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit annis singulis per unamquamque provinciam bis in anno concilia celebrari, ut communiter omnibus simis discutiantur hujusmodi quaestiones: et sic, qui suo peccaverunt evidenter episcopo, excommunicati rationabiliter ab omnibus aestimentur, usquequo vel in communi, vel episcopo placeat humaniorem pro talibus ferre sententiam. Coucilia vero celebrentur, unum quidem ante quadragesimam paschae, ut omni dissensione sublata munus offeratur Deo purissimum: secundum vero circa tempus autumni
Abbreviated transcription (Latin):
ficiantur : nisi fostequem
necessitus abesseconpulerit¬
& hoc Nonsinelicentia ma¬
gistri fiat: Illis quoque
comedentibus &silentium
religios etenentibus :
continuatim legatur lectio
& abhis intentissime audi¬
atur: Vtuicissim in refec¬
torio & cu&eris cõ munibus
neces sita¬
tibus sibi fra¬
t̃nita¬
tis officio
seruiant
Vtnullus
foras : nisi ꝑlicentiũ egredi¬
atur: e gressus quoque :¬
nullum desẽ detraccioni
locum d& sed mugis imitu¬
bilem secunctis exhibeat :
Hanc igitur geminũ pastionẽ :¬
p̃lati sibi commissis ouib:
impendere instanter ꝓcu
tifici secum in tremendi exa m̃¬
minis die in lesus p̃sentantes :
non cum reꝓbis & diuinaul¬
tione feriendisdamnentur.
s potiuscũ electis pastorib ꝓpe¬
tua felicitate ad ñõ remunerent᷑ :
CXXIIII. UT CANONICI
SICUT INCETERIS ITATTIÃ
INCUITUUES TIŨ NODŨ

Expanded text:
ficiantur: nisi forte quem ficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraternitatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se detractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter procurtifici, secum in tremendi examinis die illaesas praesentantes, non cum reprobis et divina ultione feriendis damnentur, sed potius cum electis pastoribus perpetua felicitate a Domino remunerentur. CAPUT CXXIV. Ut canonici, sicut in caeteris, ita etiam in cultu vestium modu
Abbreviated transcription (Latin):
gistris honorem debitum
humiliter inpendant
Vthoris canonicis diuinum
officium deuotissime exple¬
ant : Intus forisq: non solũ
habitu& actu: sed &ium ipso
incessu in rep̃hensibiles exsis¬
tant : Vt non otio uacent.
non uaniloquiis inseruiant :
Non d& ractionib: & ca&eris ui¬
tiorum in lecebris incumbant:
sed potius aut orationi. aut
lectioni aut quib: lib& eccłae.
aut ceste ꝓpriis utilitatib uacent
aut &ium doctrinis sanis
& diuersarũ astium erudiaNT
disciplinis : Ita uidelic& :
ut nullus in congregatione
in utilis aut otiosus exsistens.
stipendia ec¬
clesiue.
in officiose
accipiat ⁊
Vt quotidie :¬
adconlatio¬
nem ueniant ubi & hanc
instrcutionẽ & alias scriptu
rarũ sc̃arum lectiones ꝑle¬
gant. & ꝓadmissis ueniam
postulent. & sententiamy
qualitate admissi suscipiaN
Vbi &iam de communi ꝓfectu.
& utilitate ecclesiae ꝑtractent
Vtomnes indormitorio : nisi
quẽ infirmitas aut senectus
id facere phibuerit dormiaNł ⁊
INrefectorio cotidi e unare¬

Expanded text:
gistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non vaniloquiis inserviant, non detractionibus et caeteris vitiorum illecebris incumbant, sed potius aut orationi, aut lectioni, aut quibuslibet ecclesiae, aut certe propriis utilitatibus vacent, aut etiam doctrinis sanis et diversarum artium erudiantur disciplinis: ita videlicet, ut nullus in congregatione inutilis, aut otiosus existens, stipendia ecclesiae inofficiose accipiat. Ut quotidie ad collationem veniant, ubi et hanc institutiorarum sanctarum lectiones perlegant, et pro admissis veniam postulent, et sentent am pro qualitate admissi suscipiant: ubi etiam de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una re
Abbreviated transcription (Latin):
PASTIOSIT SUSDITISIEPENDENMA
ollester pruelitis sata gen¬
Odum ẽ : ut eos quibus prȩs
uerbis & exemplis adbene
uiuendum informent.
Fixo que cordetenendum. ne
cos quasi ꝓprios. sed ut dñi sui
gregem tractare meminerint
Iuxtuillud quod p&rodicitur
Sidiligis mepasceo ues meas.¬
Meus inquit : non tuus. Et hoc
idegdicimus quia sunt ñ nulli
sed suue uelgloriae. uel domi¬
nationis uel quuestus gratia
pascunt Se & hocuigilunt᷑
ꝑpende redebent : quod eadẽ
p. stio gregis dominici non
uni formi sed multi moda est
sollicitudine gerenda. Scilic&
quia & t̃rena subsidia diligent̃
illis p̃bere & exempla uistutis
simulcum uerbo p̃dicationis
debent sollicit e impendere.
Qua ꝓpter studeat unus quisq
p̃latus ut familiue xp̃i. an¬
nonam spiritalem carpalẽq
fideliter subministr&. ut effici
mereatur ille euangelicus
seruus dequodicitur⁊ Fidelis
seruus & prudens que consti¬
tuit dñs suꝑ familiam suam
utd& illis intempore tritici
men suram⁊ ergo sicut subditis

Expanded text:
pastio sit subditis impendenda. Solerter praelatis satagendum est ut eos quibus praesunt verbis et exemplis ad bene vivendum informent; fixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Domini sui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt sed suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Sed et hoc vigilanter perpendere debent, quod eadem pastio gregis Dominici, non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalem, carnalemque fideliter subministret, ut effici mereatur evangelicus servus, de quo dicitur: Fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram . Ergo, sicut subditis
Abbreviated transcription (Latin):
mrsteriorum quaeo periuNT
aleuitis: neuideant qui uide¬
renondebeant & sumant
qui seruare non possunt.
Quiꝓpterea altario albis induti
ad sistunt : ut caelestemuitam
habeant candidiq adhostias
& in maculati accedant mundi
scilic& corpore & incorrupti
pudore : Tales enim dec& dñm
habereministros: qui nullo car¬
nis corrum pantur contagio
splendeant: Quales autem dia¬
coniordinentur: a postolus
paulus plenissime scribit ad
timotheum. INam cum prȩ¬
misiss& desacerdotũ electione :¬
uaes continuo subiunxit: Dia cones¬
debi similiter in rep̃hensibiles:
con hoc ẽ sine macula sicut ep̃i
Pudici utique id ẽ a libidine
continentes: Nonbilingues
scilic& ne conturbent habentes¬
pacem: Nonmultum uino
deditos: quia ubi ebria&as. ibi
libido dominatur & furor ⁊
Nonturpilucrum sectantes:
dep̃sentibus quam de futuris
cogitare : Posthaec subiecit.
Hiautem ꝓbentur primum.
& sic ministrent. nullum cri¬
menhabentes. Hiutiq sicut

Expanded text:
mysteriorum quae operiuntur mysteriorum quae operiuntur a levitis, ne videant quii videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Qui propterea altari albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias et immaculati accedant, mundi scilicet corpore, et incorrupti pudore. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, splendeant. Quales autem diaconi ordinentur, Paulus apostolus plenissime scribit ad Timotheum. Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconi similiter irreprehensibiles c est, sine macula sicut episcopi. Pudici utique, id est, a libidine continentes. Non bilingues, scilicet ne conturbent pacem habentes. Non multo vino dediti: quia ubi ebrietas, ibi libido dominatur et furor. Non turpe lucrum sectantes, de praesentibus quam de futuris cogitare. Post haec subjecit: Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi utique sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nus : Verbum que dĩ crescebat .¬
& multiplicabatur numerus
circa aram xp̃iquasi colum nae
altaris adsisterent : Et non sine
aliquo septenari i numerimrs¬
terio: Hienim sunt quos in a¬
pocalipsiñ legimus septem an¬
gelitubascanentes ⁊ Hi sunt sep¬
tem candelabra aurea . Hiuo¬
cestonitruorum : Ipsienimcla¬
rauoce inmodum p̃conis ammo¬
nent cunctos siue inorando siue
inflectendo genib: si uein psal¬
lendo siue inlectionib audi¬
endo, Ipsi&iam ut aures habe¬
amus ad dñ mclamant : Ipsi
quoque euangelizante
Sineipsis. sacerdos nomen ha¬
b& officium non habet Nam
sicut in sacerdo te consecratio:
ita inministrodis pensatiosa¬
cramenti ẽ : Illeorare.hic
psallere mandat Ille oblata
scĩ ficare : hic scĩ ficata dispen¬
sat: Ipsis &iam sacerdotib:
ꝓpt̃ p̃sumptionem non lic&
demens ad ñĩtollere calicem :
nisi eis traditus fuerit adiacono:
Laeuitae. inferunt oblationes
operiunt arcam testamenti :
Non enim omnes uident alta

Expanded text:
nus. Verbumque Dei crescebat, enus. Verbumque Dei crescebat, et multiplicabatur numerus circa aram Christi, quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Hi sunt enim, quos in Apocalypsi legimus, septem angeli tubis canentes . Hi sunt septem candelebra aurea, hi voces tonitruorum. Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive in lectionibus audiendis. Ipsi etiam, ut aures habeamus ad Dominum, clamant. Ipsi quoque evangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdotio consecratio, ita et in ministro dispensatio sacramenti est. Ille orare, hic psallere mandat. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata dispensat. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem, nisi eis traditus fuerit a diacono. Levitae inferunt oblationes operiunt arcam testamenti. Non enim omnes vident alta
Abbreviated transcription (Latin):
& filiorum eius rursus leu tribus
indiuinicultus ministerioor¬
dinaretur. & consecrarentur
dño ꝓomnibus primo genitis.
& seruirent ꝑ isrł coram a aron
& filiis eius in tabernaculodĩ
excubantes intemplodie& nocte :
Ipsiqu e gestarunt arcam & ta¬
bernaculum &omnia uasa eius:
& incircuitu tabernaculi castra
ipsi constituerent: & in ꝓmouen¬
do tabernaculo ipside põnerent.
rursus ipsi conponerent: Aui f¬
gintiquinque annis & supra in
tabernaculo serui remandatũ ẽ :
Quam regulam scipatres. & in no¬
uotestamento constituerunt :
In euangilio aũt primordia eoꝵ
guntur : Conuocantes autem
duo decima postoli multitudinẽ
spũ sapientiae : quos constitua
mus in hacrẽ : Nosuero eri¬
mus orationi & ministerio
sermonis instantes: & placuit
hic sermo coram multitudine
Et elegerunt statim stephanũ
uirum plenum fide & sp̃uscõ.
philippum ꝓcorũ & nicanorẽ
terunt ante a postolos : &cum
orassent : in posuerunt illis ma¬

Expanded text:
et filiorum ejus rursus Levi tribus et filiorum ejus rursus Levi tribus in divini cultus ministeriis ordinarentur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis in tabernaculo Domini, excubantes in templo die ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituerent, et in promovendo tabernaculo ipsi deponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis et supra, in tabernaculo illis servire mandatum est . Quam Regulam sancti Patres et in Novo Testamento constituerunt. In Evangelio autem primordia eoruguntur: Convocantes autem duodecim apostoli multitudinem spiritu sapientiae, quos constmus in hanc rem: nos vero erimus orationi et ministerio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudine, et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide et Spiritu sancto, Philippum et Prochorum, Nicanorem terunt ante apostolos. Et cum orassent, imposuerunt illis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ediuoce : in recitandis tam̃
psalmis. huiuscemodiui¬
tandu ẽuox : Constituant᷑
interea seniores fr̃s. ꝓbabi¬
lioris scilic& uitue : quitẽ¬
porestatuto uicissimcũ can¬
torum scolu sint. nehi quidis¬
ceredebent. aut otio uaceNt.
autinanib & suꝑuacuis
fabulis instent  Si uero can¬
tores suꝑbi extiterint. & ustẽ
quũ diuinitus adiuti didice¬
rint aliis insinuarerennue¬
riN: grauit̃ ac seuere iudicent᷑
Vt em̃ datiatq: correcti. taleNTũ
sibi adõ conlatum. aliis ero¬
gure ꝓcurent ⁊ huius cemodi autẽ
correptionis modus. erga eos
quiquarũ lib& astiũ disci¬
plinis eruditisunt et decu¬
lento sibi diuinitus conlato.
magis sealiis suꝑbiendo p̃¬
ferre quam idcum caritate
insinua regestiunt a p̃latis
obnixetenendus est Cxxxuiii¬
QUALES UICE P̃LATOR IN
CONGREGATIONE CANONICA¬
EUNGI DEBEANT.
post& ecclesiue p̃latos
ũ de congregatione sibi
cõmissa tules eligantboni
testimonii fr̃s. in quib: onera

Expanded text:
edi voce, in recitandis tamen edi voce, in recitandis tamen psalmis hujusmodi vitanda est vox. Constituantur interea seniores fratres, probabilioris scilicet vitae, qui tempore statuto vicissim cum cantorum schola sint, ne hi qui discere debent, aut otio vacent, aut inanibus et supervacuis fabulis instent. Si vero cantores superbi exstiterint, et artem, quam divinitus adjuti didicerint, aliis insinuare renuerint, graviter ac severe judicentur, ut emendati atque correcti, talentum sibi a Deo collatum aliis erogare procurent. Hujuscemodi autem correptionis modus erga eos qui quarumlibet artium disciplinis eruditi sunt, et de talento sibi divinitus collato, magis se aliis superbiendo praeferre, quam id cum charitate insinuare gestiunt, a praelatis obnixe tenendus est. CAPUQuales vice praelatorum in congregatione fungi debeant. Oportet Ecclesiae praelatos, ut de congregatione sibi commissa tales eligant boni testimonii fratres, in quibus onera
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinis animos incitent
res ituque non ꝓpt̃ donum
sibi conlatum. sec&eris suꝑ¬
biendo p̃ferant: s humilit̃
socios exhibeant ⁊ Et ꝓui¬
dendum ẽ illis: quando tẽ¬
perate quandoq submisse
diuinum agatur officium ⁊
Scilic& ut secundũ numerũ
cdericorũ & officii qualitatẽ
& temporis ꝓlixitatẽ cantũ
ꝓtendant & uoces mode¬
rentur aa&erorum ⁊ Sonũ
u&iam uocaliũ litterarũ.
beneatq ornate ꝑstrepant ⁊
His uero qui huius ustis minus
cupaces s̃. donec erudiant᷑
melius conueniantut sileaNT
quũ cantare uolendo quod
nesciunt aliorũ uocesdis¬
sonure compellunt : ꝓsulmi
namq: in ecła non cursim.
& excelsis atque in ordinatis
seu in tẽperatis uocibus . splu¬
nae ac delucidae. &cũ conpuno¬
tione cordis recitentur.
Vt & recitantiũ mens illorũ
dulcedine pascatur : & au¬
dientiũ aures. illorũ ꝓnun¬
tiatione demulcantur
Qm̃ quã uis cantilenae sonus in
aliisofficiis excelsa soleat

Expanded text:
dulcedinis animos incitet dulcedinis animos incitet res itaque non propter donum sibi collatum se caeteris superbiendo praeferant, sed humiliter socios exhibeant. Et providendum est illis quando temperate, quando divinum agatur officium: scilicet ut secundum numerum clericorum, et officii qualitatem, et temporis prolixitatem, cantum protendant, et voce moderentur caeterorum. Sonum etiam vocalium litterarum bene atque ornate perstrepant. His vero, qui hujus artis minus capaces sunt, donec erudiantur, melius convenit ut sileant, quam cantare volendo quod nesciunt, aliorum voces dissonare compellant. Psalmi namque in ecclesia non cursim, et excelsis atque inordinatis, seu intemperatis vocibus, sed plane ac dilucide, et cum compunctione cordis recitentur: ut et recitantium mens illorum dulcedine pascatur, et audientium aures illorum pronuntiatione demulceantur, quoniam quamvis cantilenae sonus in aliis officiis excelsa soleat
Abbreviated transcription (Latin):
canonicis dato signo deuo¬
tissime ad compl&orium
que in seruiant loquelis.
shis penitus p̃positis. humi¬
liter & honeste dormitoriũ
pa&ant : Etͣ qͣuaquã duo
in uno s singuli in singulis
lectis qui estant Lu cerna
quoque in eodem dormitorio
noctistempore iugit̃ ardeat ⁊
Nihil denique in honestum auł
in decens indormitorio gerat᷑
abadiquo : necquis pium ali¬
quem inquia&are p̃sumat :
Nec ad uerba inutilia &otiosa
ꝓrum pere cogat: Huius il¬
capituli contemptor : speci¬
uliter up̃latis & mugistris
seuerissime corripiatur
tudendum sum mopere can¬
torib ẽ ned onum sibidiui¬
nitus conlatum uitiis fedeNt
s potius illud humilitate.
exornent : Qũorũ melodia
animos populi circũ stantis
ad memoriã amorẽq cueles¬
tiũ : non solum sublitate uer¬
borum s u&ium suauitate
sonorum quae dicuntur erigat.
cantorẽ autẽ sicut traditũ ẽ
p̃clurum in lustrẽque ẽẽ
opost& : it aut ob lectumen

Expanded text:
canonicis, dato signo, devocanonicis, dato signo, devotissime ad completoriumque inserviant loquelis, sed his penitus postpositis, humiliter et honeste dormitorium petant, et nequaquam duo in uno lecto, sed singuli in singulis lectis quiescant. Lucerna quoque in eodem dormitorio noctis tempore jugiter ardeat. Nihil denique inhonestum aut indecens in dormitorio geratur ab aliquo; nec quispiam aliquem inquietare praesumat, nec ad verba inutilia et otiosa prorumpere cogat. Hujus capituli contemptor specialiter a praelatis et magistris severissime corripiatur. Studendum summopere cantoribus est, ne donum sibi divinitus collatum vitiis foedent, sed potius illud humilitate, exornent: quorum melodia animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium non solum sublimitate verborum, sed etiam sauvitate sonorum, quae dicantur, erigat. Cantorem autem, sicut traditum est praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã hui coperi inserere. quȩ
ita sehab& : Pronaẽ omnis
a&as. ab ad olescentia in ma¬
lum. Nihilincestius. quã
uita ado lescentium. ob hoc
constituendum opostuit.
ut siqui sindero puer est
aut ad oliscentes existunt.
omnes inuno conclaui atrii
commorentur: ut lubricȩ
& u&atis annos ñ in luxoria
sed in disciplinis ecclesi astiqs
agant. deputati ꝓbatissimo
semiori. quem & mugistrũ
doctrinae & testem ui tae
habeant & c&̃ :Hisitu pre¬
missis: opost& ut ꝓbatissimo
seniori ꝑueri adcustodien¬
dum lic& abalio erudiant᷑
deputentur : Frat̃ cui haec
cura cõmittitur. sieorũ
curã parui penderit. & aliud
quũ opost& docuerit aut
eis in aliquo cuius lib&
luesionis maculũ in gesserit :
seuerissime correptus ab
officio amoueatur. & fratri
ulio id committutur. qui
eos & innocentis uitae exẽ¬
plis inform&. & adopus¬
bonum ꝑagendũ excit& ⁊
xpl&is religiosi s̃simoob¬
sequio horis competentib
diurnis officiis: ab omnib:

Expanded text:
tentiam huic operi inserere, quae tentiam huic operi inserere, quae ita se habet: Prona est omnis aetas ab adolescentia in malum. Nihil incertius quam vita adolescentium . Ob hoc constituendum oportuit, ut si quis in clero puer est, aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos, non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: oportet ut probatissimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut eis in aliquo cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur, et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informbonum peragendum excitet. Expletis religiosissimo obsequio horis competentibus diurnis officiis ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed potius opem ferre utue¬
qui tatis censura districtae
UTERGAPUEROS QUINUTRI¬
UNTUR UELERUDIUN TUR
IN CONGREGATIONECANO¬
NICAINS TANTISSINASIT
ADHIBENDACUSTODIA
olles er rectores ecclesiarũ
uigilure opost& ut ꝓueri&
ad olescentes qui in congre¬
gatione sibi commissa nutri¬
untur uelerudiuntur
ita iugibus ecclesiasticis dis¬
ciplinis constringantur
ut eorum las ciua u&us &
ad peccandum ualde ꝓliuis
nullum possit repperire
locum. quo in peccati facinus
modi custodiendis & spirita¬
liter erudiendis : tulis ap̃latis
constituendus. ẽ uitae ꝓba¬
bilis frater. qui eorum curã
sum magerat industria eosq
astissi me constringat.
qualit̃ ecclesiasticis doctrinis
imbuti & urmisspiritalib:
induti. et ecclesiaeutilitatib
decent̃ parere : & ad gradus
ecclesiusticos quando que
dignepossint ꝓmo ueri
Libuit p̃terea obaedificationẽ
congruum & instructionẽ
negotii dequo agitur.
quandã scorum patrum sen¬

Expanded text:
sed potius opem ferre, ut aesed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte Ut erga pueros, qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodiaolerter rectores ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum, quo in peccati facinus modi custodiendis, et spiraliter erudiendis, talis a praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arctissime constringat, qualiter ecclesiasticis doctrinis imbuti, et armis spiritalibus induti, et ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo agitur, quamdam sanctorum Patrum sen
Abbreviated transcription (Latin):
missum. ẽ uuxta modum
culparum & ꝑsonarumatq:
u&atum. omnino ipsa tempe¬
ratusit correptio. ut nec uitiũ
desidiae : nolescat neccorrep¬
tio mansuu& udinis modum
excedat. Neut ait beatus ma¬
ximus aut solutior lenitas
conhibentiam p̃beat peccanti:
aut in moderata seueritas.
alapsu ñ reuoc& delinquentẽ
Sed & hoc illis nihilominus
cauendum .ẽ: neerratudelin¬
quentiũ alicuius reiliuore
feriant s potius ut aitbea Augufi¬
tus augustinus sintcrimi¬
num ꝑ secutores & hominũ
liberatores. Oderint uitia :
diligant homines. Oderint
quod in stinctu diaboli inges¬
tum . ẽ : diligant quod dĩ
bonitate c̃reatum ẽ : TeneaNT
in manubaculum & uirgã:
Baculum uidelic&: quo aliorũ
uirium in becillitates spiri¬
tuliter sustentent. Virgã
uero quauitia de linquentiũ
relo rectitudinis feriant.
Delinquentib interea & ex com¬
municatis fratribus: nequa
Aut eos suis adblationib: deci¬
pere aut eorũ errata defendere

Expanded text:
aemissum est, juxta modum aemissum est, juxta modum culparum, et personarum atque aetatum, omnino ipsa temperata sit correptio, ut nec vitiam desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne, ut ait beatus Maximus, aut solutior lenitas conniventiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem. Sed et hoc illis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant, sed potius, ut ait beatus Augustinus, sint criminum persecutores et hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum et virgam; baculum videlicet, quo aliorum virium imbecillitates spiraliter sustentent: virgam vero, qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Delinquentibus interea et excommunicatis fratribus, nequaqaut eos suis adulationibus decipere, aut eorum errata defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
castigentur : Vtiuxta a postolũ
traditi satanae in interitum
carnis. sp̃s saluus sit indie
berrimis ad monitionibus
& custigationibus nec dum
paruerint : fiut ꝓeis abom¬
ni congregatione communis
oratio. ut ad nõ sanentur
Postremosi prorsus inaemen¬
dabiles & in corrigibi les appa¬
ruerint ne ꝑ plures eorum
dira serpant contagia : neces¬
seẽ ut acu&erorum sociu&ate.
ut̃ poteo ues morbidae segre gati
ante p̃sentiã deducant᷑ ep̃i
ut ab eo canonica auctorita¬
te publicedamnentur.
Si uero quis incollegio ca nonicoꝵ
culpum criminalẽ admise¬
rit: Suic nullaẽ dandadi¬
latio quin aut sponte peni¬
tentium ꝓ ad misso crimine
gerat. aut siid agere resul¬
tauerit: corã ep̃odeducatur
ut abeo publicamult&ur
puenitentia. Meminis seenĩ
opost& rectores : quia colũba ẽ
indiuinis scripturis ecclesia
appellata. quaeñ unguibus
lacerat. s alis piue ꝑcutit.
Vnde &ium illi sum mopere
obseruandum ẽ : ut sicut p̃¬

Expanded text:
castigentur, ut juxta Apostolum castigentur, ut juxta Apostolum traditi Satanae in interitum carnis, spiritus salvus sit in die berrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut a Domino sanentur. Postremo, si prorsus inemendabiles et incorrigibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti, ante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere refutaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica mulctetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quia columba est in divinis Scripturis Ecclesia appellata, quae non unguibus lacerat, sed alis pie percutit . Unde etiam illis summopere observandum est, ut sicut pr
Abbreviated transcription (Latin):
a p̃latis constituto sture cogat᷑.
ut sultim rubore sequestra¬
tionis emendetur de in si
his modis correptus incorri¬
gibilis extiterit. &u&us ꝑ
miserit . quiu iuxta salo monis
uocem stultus uerbis ñ cor¬
rigitur. congrua ei uerberũ
adhibeatur castigatio quib:
ut pote filiis uerber&ur
q uatenus secundũ beati gregorii
sententiam. qui iubentis uerba
Ñ audiunt uerberib: ad mo¬
neantur. ut ad bonadesidẽ¬
ria paenetrahant. quos p̃¬
situlis fuerit quem aut
u&us aut qualitus ꝑsonae
uerberari non siuerit . pu¬
blica obiurgatione. &ieiu¬
niorum continua ad flictione.
& seques trationis rubore
huius modi corripiatur.
us quedum digna paeniten¬
tiue satis factione ueniam
consequatur : Siuero uterq:
& qui flugellatur & quem
flagellari u&us aut quali¬
tus ꝑsonae ꝓhibent. ad huc
in corrigibiles extiterint :
sit locus intra claustra cano
nicorum sicut multis in
locis noscitur. eẽ. quo ad
tempus rerudantur &
secundum modum culpae

Expanded text:
a praelatis constituto stare cogatur, a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corripitur, » congrua ei verberum adhibeatur castigatio, quibus utpote filius verberetur; atio, secundum beati Gregorii sententiam: « Qui jubentis verba non audit, verberibus admoneatur; ut ad bona desideria poenae trahant, quem prsi talis fuerit, quem aut aetas, aut qualitas personae verberari non siverit, publica objurgatione, et jejuniorum continua afflictione, et sequestrationis rubore, hujusmodi corripiatur, usque dum digna poenitentiae satisfactione veniam consequatur. Si vero uterque, et qui flagellatur, et quem flagellari aetas aut qualitas personae prohibet, adhuc incorrigibiles exstiterint, sit locus intra claustra canonicorum, sicut multis in locis noscitur esse, quo ad tempus retrudantur, et secundum modum culpae
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ sibi placitum moras fe¬
cerit. in plateas ire aut inbi¬
uiis residere tempta uerit:
indormitorio aliquid inde
nisi indormitorio cum ca&eris
absque causa in eui tubi lidor¬
mire p̃sumꝓserit. fratrib:
caritatis officio oboedient̃
seruire neglexerit. Discor¬
dium quã dicente scriptur adĩ
anima de testatur inter fr̃s
semina uerit. ethuic insti¬
tutioni contumax aut suꝑb:
aut murmurans. seu in aliquo
contrurius extiterit. & e& era
huiuscemodi agere tẽptauerit.
Hic primo secundũ dñi p̃ceptũ
non solum semel & secundo
actestio quinimmo crebrius
admoneatur: Et si his ad mo¬
nitionibus non cesserit : pu¬
blica obiurgatione corripiat᷑ ⁊
Quodsi & his renisus fuerit.
cu&eris sibi alim̃tis int̃dictis
pane tantum usque ad dignã
sitis factionem utatur &aqͣ:
Si uero necsic secorrexerit.
separetur amensa &u sociue¬
tate fratrum inchoro psallentiũ
remoueatur. & seorsũ in loco
huius cemodi neglegentib

Expanded text:
tutum sibi placitum moras fetutum sibi placitum moras fecerit; in plateis ire, aut in biviis residere temptaverit; in dormitorio aliquid indecnisi in dormitorio cum caeteris absque causa inevitabili dormire praesumpserit; fratribus charitatis officio obedienter servire neglexerit; discordiam quam dicente Scriptura Dei anima detestatur, inter fratres seminaverit; et huic institutioni contumax, aut superbus, aut murmurans, seu in aliquo contrarius, exstiterit; et caetera hujuscemodi agere temptaverit, hic primisecundum Domini praeceptum, non solum semel, et secundo ac tertio, quin imo crebrius admoneatur. Et si his admonitionibus non cesserit, publica admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, et a societate fratrum in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus
Abbreviated transcription (Latin):
curationũm: Quatenus nec
alterident quod noceat:
nec alteri subtrahant qđ iuuat:
O missis igitur quorũ u&ati
delinquenti parcendũ ñ ẽ
s potius iuxta solomonem
eorum latera neindures caNT.
uirgis assiduae tondendas̃
Qualiter ergaca& eros delin¬
quentes iuxta aucto ritatẽ
diuinam & scõrũ patrum
exemplu traditiones que
id fieri oposteat. strictim
breuiterque ostendat᷑ :
S i quis frat̃ in congregatione
canonica constitutus. ho¬
ras canonicas frequentare
neglexerit. ecclesiamq:
non religiosae s pompa¬
tice uel in cõpositae intra¬
uerit. Et opus dĩ neglegeNt
ex secutus fuerit. ad conla¬
tionẽ uenire distulerit.
oboedientiã amagistrissibi
iniunctam a gererecus auerit.
In legendo uel cantando uel
incu&eris ecclesiasticis dis¬
ciplinis iuxtaui res studum
ñ exhibuerit. ad mensam ñ
necessitate s uitio tardae
occurrerit. eclaustrissine
licentia exierit. ꝑlicentiã
uero aegressus. extra consti¬

Expanded text:
curationum, quatenus nec curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum Patrum exempla traditionesque id fieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Si quis frater in congregatione canonica constitutus, horas neglexerit; ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit; ad collationem venire distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam agere recusaverit; in legendo vel cautando, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis juxta vires studium non exhibuerit; ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit; et claustris sine licentia exierit; per licentiam vero egressus, extra consti
Abbreviated transcription (Latin):
uam quam contemptores
canonicarum institutionũ
aepiscopali p̃cipuae iudicio
plectendisint. quapoena
ut aitbeatus augustinus in
ecclesia nullamaior. eẽ potest:
de mõstrandum tamenẽ qua¬
lem ca&eri p̃latiqui illis digni¬
tate inferiores. eẽ noscuntur.
in locis sibi commissis inquib:¬
ca nonice uiuitur erga subiectos
quos quae delinquentes. eterq
ꝓpriae adeorum ꝓpositum
ꝑtinent obseruare nolentes.
adhibere debeant correptio¬
nis modum ⁊s quia omnis
a &as uelunius cuiusq: intel¬
legentiae capacitas ꝓprias
deb& habere mensuras. &
iuxta modũ cul parũ m̃sura
extendendaẽ correptionũ
ethaec omnia iure in p̃la¬
torũ pendent iudicio. quo &
discr&i s̃sime temperanda .g̃
necesse ẽ utidem p̃laticirca
delinquentes mediciperitissimi
imitentur factum ⁊ Scilic&
ut adhibita magnae dis cr&io¬
nis cura. quid cuiq congruat.
quidue conueniat adhibeaNt
Hoc summo pere ꝑpendentes:
ut iuxta quanti tutem uul¬
nerum exhibeant fomenta

Expanded text:
uanquam contemptores canonicarum institutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri praelati, qui illis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibcanonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae capacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m̃multi subregula consti¬
tuti. auaritiã & turpialucra
sectantur: Oblitiqua ediuinae
scripturaedicentis. qui pecuniã
suam non dedit adusuram
Mutuum dantes. centesi mos
exigunt : Iustecensuit scã &
magna sinodus. ut siquis in¬
uentus fuerit p̾hanc difinitio¬
nẽ usuras accipiens. autad ex¬
inuentione altqua uel quolib&
modo negotium transigens.
aut hemiola idẽ sescupla exigens
uelaliquid taleprorsus ex cogi¬
tansturpis lucrigrati a deiciat᷑
aclero. & alienus existat a regula

Expanded text:
m multi sub regula constituti avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram : mutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc diffinitionem usuras accipiens, aut adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia id est sescupla exigens vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, deiciatur a clero et alienus existat a regula