comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Namubicum quererum natura in geniis eorum quasimanus opposuerat nera¬
tionempossent aliqua mreddere testificari solebant nihilscirese nihilcerne¬
re Vnde multo sapientiores inueniuntur qui sealiquaex parte uider̃ quamilli:
quisesapere crediderant quaresineq illifuere sapientes qui sunt appellati
neq posteriores qui non dubita uerunt in sipientiam confiteri. Quid superest
nisiut alibi sit quȩ renda sapientia quia non estubi quȩrebat̃ inuenta
Quidaut̃ putemus fuis seuius ae curtotingeniis totq tẽporib: summostudio
adabore quaeseta non reperir& nisi quod eam filo sofi extrafines suos quae¬
sierunt qui qm̃ peragratis & explorati s omnib: nusquamillam sapientiam

Expanded text:
nam ubicumque rerum natura ingeniis eorum quasi manus opposuerat, ne ranam ubicumque rerum natura ingeniis eorum quasi manus opposuerat, ne rationem possent aliquam reddere, testificari solebant nihil scire se, nihil cernere. unde multo sapientiores inueniuntur qui se 20 insipientes esse aliqua ex parte uiderunt quam illi qui se sapere crediderant. Quare si neque illi fuere sapientes qui sunt appellati neque posteriores qui non dubitauerunt insipientiam confiteri, quid superest nisi ut alibi sit quaerenda sapientia, quia non est ubi quaerebatur inuenta? quid autem putemus fuisse causae cur tot ingeniis totque temporibus summo studio ac labore quaesita non reperiretur, nisi quod eam philosophi extra fines suos quaesierunt? qui quoniam peragratis et exploratis omnibus nusquam ullam sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
primiomniũ quiadereb: naturalib: quȩ rere ac disputare sausi s apientes haberi
qui hominũ uocabulo cerentur Ne moeni potestiure dico homonisi qui s apiens est
sed s̃i coteri omnes p̃teripsos stulti fuer nei lliquidem sapientes. quia nemosapiens
os souereiudiciostultorum potestadõ abiisa fuit sapientia. ut nepostea quidem in¬
crestente doctrina & multis magnisq ingeniis &idipsum semper intentis non poti¬
eri ꝓfici acuerita s comp̃hendi: nampillorũ septem sapientiũ gloriã incredibileest¬
o quantum studio in qui rendae ueritats gratia omnis exarserit ac primumipsum sapi¬
entiae ad rogans putauer̃ seq non sapientis sed studio sossapientiae uocauert
quo facto &illos quitemeresapientium sibi nom̃ ad sciuerant erroris stultitiae¬
quaedamnarunt & sequoq ipsos ignorantiae quã quidem non diffitebantur.

Expanded text:
primi omnium quia de rebus naturalibus quaerere ac disputare sunt ausi, sapientes haberi primi omnium quia de rebus naturalibus quaerere ac disputare sunt ausi, sapientes haberi qui hominum uocabulo cierentur! nemo enim potest iure dici homo nisi qui sapiens est. sed si ceteri omnes praeter ipsos stulti fuerunt, ne illi quidem sapientes, quia nemo sapiens esse uere iudicio stultorum potest. adeo ab iis afuit sapientia, ut ne postea quidem increscente doctrina et multis magnisque ingeniis in id ipsum semper intentis potuerit perfici ac ueritas conprehendi. nam post illorum septem sapientium gloriam incredibile est, quanto studio inquirendae ueritatis Graecia omnis exarserit. ac primum nomen ipsum sapientiae adrogans putauerunt seque non sapientes, sed studiosos sapientiae uocauerunt. quo facto et illos qui temere sapientium sibi nomen asciue- rant, erroris stultitiaeque damnarunt et se quoque ipsos igno- . rantiae, quam quidem non diffitebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
piscitem poralia & breuiam aluer̃ maiorq hominib: ad malũ fides fuit qui prauum
recto qui a p̃sentius fuerat p̃tuler̃ sichumanam uitam priorib: saeculis indarisima
luceuersatam caligo actenebre comphender. Et qđ huͥc prauitati congruenserat
Post quã sublata sapientia ẽ tuncdemũ sibi homiꝰes sapientium nom̃ uindicare
coeper̃. Tum aut̃ ne mosapiens uocabat᷑ cũ om̃s erant ut inãq nom̃ illud aliquan¬
dopublicum. quãuis ad paucos redactũ tam̃ uimsuã r&iner& Nossentenim
fortas sep auculli uł ingenio uł auctoritate uł adsiduis hortam̃tis liberar epopu¬
iumuitiis & errorib: sed adõ in totũ sapientia occiderant. Vt exipsa nominis
ad rogantia nullum eorum quiuocarentur appareat fuisses apientẽ. sed tam̃
prius quam hȩc filosofia quȩq dicit᷑ eẽ inuenta semtem fuisse traduntur qui

Expanded text:
pisci, temporalia et breuia maluerunt maiorque hominibus ad malum fides fuit, qui prauum pisci, temporalia et breuia maluerunt maiorque hominibus ad malum fides fuit, qui prauum recto, quia praesentius fuerat, praetulerunt. sic humanam uitam prioribus saeculis in clarissima luce uersatam caligo ac tenebrae conprehenderunt: et quod huic prauitati congruens erat, postquam sublata sapientia est, tunc demum sibi homines sapientium nomen uindicare coeperunt. tum autem nemo sapiens uocabatur, cum omnes erant: utinamque nomen illut aliquando publicum quamuis ad paucos redactum tamen uim suam retineret. possent enim fortasse pauci illi uel ingenio uel auctoritate uel adsiduis hortamentis liberare populum uitiis et erroribus. sed adeo in totum sapientia occiderat, ut ex ipsa nominis adrogantia nullum eorum qui uocarentur appareat fuisse sapientem. et tamen prius quam haec philosophia quae dicitur esset inuenta, septem fuisse traduntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
digiorum suorum figmenta uenerari. quae prauitas quideffecerit. Aut quid malorũ
attulerit resipsa declarat. A uersinamq a summobono quod ideobeatum acsempiter¬
numest qui a uideri tangicon prehendi non potest. Vt a uirtutibus eibono congru¬
entibus quae suntae que in mortales adhos corruptos & fragiles deos lapsi & studentes
his rebus quibus solum corpus ornaturalitur delectatur. mortem sibiꝑ p&uam cũ
diis & cumbonis corporibus quaesier̃ quia morti corpusomne subiectũ est : Insecutaẽ
igitur hui modi religiones iniustitia &impietas siciti fuerat necesse . desierunt & enĩ
uultus suos incȩlũ tollere sed deor summentes hominum de presse terrenis ut reli
gionibus Sic&i ambonis inhȩrebant secutũ est discidiũ generis humani. & fraus
& nefas omne quiasptis &nis atq in corruptisbonis quȩ sola debent ab homine concu¬

Expanded text:
digitorum suorum figmenta venerari. Quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum digitorum suorum figmenta venerari. Quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum attulerit, res ipsa declarat. Aversi namque a summo bono, quod ideo beatum ac sempiternum est, quia videri, tangi, comprehendi non potest, et a virtutibus ei bono congruentibus, quae sunt aeque immortales, ad hos corruptos et fragiles deos lapsi, et studentes iis rebus, quibus solum corpus ornatur, alitur, delectatur, mortem sibi perpetuam cum diis et cum bonis corporalibus quaesierunt; quia morti corpus omne subjectum est. Insecuta est igitur hujusmodi religiones injustitia et impietas, sicuti fuerat necesse. Desierunt enim vultus suos in coelum tollere: sed deorsum mentes homgionibus, sic etiam bonis inhaerebant. secutum est discidium generis humani et fraus et nefas omne, quia spretis aeternis atque incorruptis bonis, quae sola debent ab homine concu
Abbreviated transcription (Latin):
idoneis testibus ad seramus. & stulitaam quam nobis istideorum cultores obieo
tare non desinunt
tare non desinunt ut nullam penes nossicto tam penes ipsos eẽ doceamus
ut quan quam prioribus libris cum falsas arguerem religiones. & hoccumfal¬
sam sapientiam tollerem ubi ueritas sit ostenderim. Planius tamen quae re¬
ligio & quaesapientia uerasit liber ꝓximꝰ indicabit DEFALSASAPIENTIA LIB III
INCIPIT DE UERA SAPIENTIA. ETRELIGIONE LIBIII FELICIT EXPLIC̃¬
ogitantimihi & cum animomeo sae pereputanti. Prio remillũ generis humani
statũ & mirum parit̃ & indignũ uiderisol&s. qđ unius scđ. stultitiam religiones
uarias suscipientis deosq multos eẽ credenti s intantam subito ignorantiam suiuentũ ẽ
ut ablata ex oculis ueritate. neque religio dĩ ueri. neq humanitatis ratiotener&ur ho
felicitas est Coeperuntenim relicto parente & consticutore omnium dõ in sensibilia

Expanded text:
idoneis tidoneis ttare non desinunttare non desinunt, ut nullam penes nos, sic totam penes ipsos esse doceamus. et quamquam prioribus libris, cum falsas arguerem religiones, et hoc, cum falsam sapientiam tollerem, ubi ueritas sit ostenderim, planius tamen quae religio et quae sapientia uera sit liber proximus indicabit. LIBER IV DE VERA SAPIENTIA ET RELIGIONE. Cogitanti mihi eogitanti mihi, Constantine imperator, et cum animo meo saepe reputanti priorem illum generis humani statum, et mirum pariter, et indignum videri solet, quod unius saeculi stultitia religiones varias suscipientis, deosque multos esse credentis, in tantam subito ignorationem sui ventum est, ut ablata ex oculis veritate, neque religio Dei veri neque humanitatis ratio teneretur, felicitas est. Coeperunt enim, relicto parente et constitutore omnium Deo, insensibilia
Abbreviated transcription (Latin):
mus donecsocrates aliquid sciat. aut anaxagoras intenebris lumen inueniat
aut de mocritus ueritatem deputeo. Extra hat autem pedodesdilat& animisui
semitas aut archesilas & carneades uideant sentiant percipiant. Voxecce
de caelo ueritatem docens & nobis seleipsoclarius lumen ostendens. Quid
nobis iniquisumus & sapientiam susciperecunctamur. Quam doctihominos
contritis inquȩrendo a &atibus suis numquam repperire potuerunt
Quiuult sapiens acbeatus esse audiat dĩuocem discatiustitiam sacramentũ
natiuitatis suaehumana contemnat. diuina suscipiat ut sum mumbonum ad qđ
natus est possit adipisci : Dissolutis religionibus uniuersis & omnibus quaecum que
in earum defensionem dici uel solebant uel poterant refutatis. De inde conuictis
filo sofiae disciplinis. adueram nobis religionem sapientiamq ueniendum est
qm̃ estut docebo utrum que coniunctum uteamuel argumentis uel exemplis. uel

Expanded text:
mus donec Socrates aliquid sciat? aut Anaxagoras in tenemus donec Socrates aliquid sciat? aut Anaxagoras in teneaut Democritus ueritatem de puteo extrahat aut Empedocles dilatet animi sui semitas aut Arcesilas et Carneades uideant sentiant percipiant? uox ecce de caelo ueritatem docens et nobis sole ipso clarius lumen ostendens. quid nobis iniqui sumus et sapientiam suscipere cunctamur, quam docti homines contritis in quaerendo aetatibus suis numquam reperire potuerunt? qui uult sapiens ac beatus esse, audiat dei uocem, discat iustitiam, sacramentum natiuitatis suae norit, humana contemnat, diuina suscipiat, ut summum illut bonum ad quod natus est possit adipisci. Dissolutis religionibus uniuersis et omnibus quaecumque in earum defensionem dici uel solebant uel poterant refutatis, deinde conuictis philosophiae disciplinis, ad ueram nobis relquoniam est, ut docebo, utrumque conjunctum; ut eam vel argumentis, vel exemplis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
actanta in rebus falsis eẽ consumpta. nequis forte a prauis religionibus exclu¬
sus ad eosse conferre uell& . tam quam certialiquid reperturus. Vnaigitur
spes homini unasalus in hacdoctrina quam defendimus posita est omnissa pien¬
tia hominis in hocuno est ut dm̃ cognoscat & colat. hoc nostrum dogma haec sen¬
tentia est. Quantaituq uoce possum testificor. proclamo denuntio hicestillud¬
quod filosofiomnes intota suauita quaesierunt. necum quam tamen in uestiga¬
re conprehendere tenere ualuerunt. quareligionem aut prauam retinuer
aut totampȩnitus sustulerunt. Faces sent igitur illiomnes qui humanamuitã
non instruunt sed turbant. Quid enim docent. aut quem instruunt. qui seipsos
nondum instruxerunt quaem sanare aegroti. quemregere caecipossunt. huc
ergo nosomnes quibus est cura sapientiae sapientiae conferamus anexspecta ui¬

Expanded text:
ac tanta ingenia in rebus falsis esse consumpta, ne quis forte a prauis religionibus excluac tanta ingenia in rebus falsis esse consumpta, ne quis forte a prauis religionibus exclusus ad eos se conferre uellet tamquam certi aliquid reperturus. una igitur spes homini, una salus in hac doctrina quam defendimus posita est, omnis sapientia hominis in hoc uno est, ut deum cognoscat et colat: hoc nostrum dogma, haec sententia est. quanta itaque uoce possum, testificor proclamo denuntioquod philosophi omnes in tota sua vita quaesierunt, nec unquam tamen investigare, comprehendere, tenere valuerunt, qui religionem aut pravam retinuerunt, aut totam penitus sustulerunt. Facessant igitur illi omnes, qui humanam vitam non instruunt, sed turbant. Quid enim docent? aut quem instruunt qui se ipsos nondum instruxerunt? Quem sanare aegroti, quem regere caeci possunt? Huc ergo nos omnes, quibus est cura sapientiae, conferamus. An expectabi
Abbreviated transcription (Latin):
nos facimus fortunadeam caeloq: locamus. Stultitia igitur & error& cae¬
citas. & ut acero ait ignoratiorerum atq causarum naturae ac fortuna enomina
induxit sed ut aduersarium suum nesciunt. sic ne cuirtutom quidem sciunt cuius scientia
ab aduersarinotione descendit. Quaesi coniunctaest cum sapientia uelut ipsidicunt
cadem ipsa sapientia est ignorant. necesse est in quibus rebus itasit Nemo enim po¬
tost ueris armis instrui si hostem contrafuerit armandus ignorat. necaduersarium
uincere qui indimicando non hostem uerum. sed umbram petit . Proster netur
enim quialio intentus uenientem uitalibus suis ictum nec praeuiderit ante neccaũ
Docui quantum mea medio critastulit longe deuium filosofos iteraueritate tenu¬
issesenti tamen quam multa praeterierim. quia nonerat mihi propria contra
filo sofos disputatio. sed huc necessario de uertendum fuit . ut ostenderem tot

Expanded text:
nos facimus, fortuna, deam caeloque locamus. stultitia igitur et error et caenos facimus, fortuna, deam caeloque locamus. stultitia igitur et error et caecitas pt, ut Cicero ait, ignoratio rerum atque causarum naturae ac fortunae nomina induxit. sed ut aduersarium suum nesciunt, sic ne uirtutem quidem sciunt, cuius scientia ab aduersarii notione descendit. quae si coniuncta est cum sapientia uel, ut ipsi dicunt, eadem ipsa sapientia est, ignorent necesse est in quibus rebus sita sit. nemo enim potest ueris armis instrui, si hostem contra quem fuerit armandus ignorat, nec aduersarium uincere qui in dimicando non hostem uerum, sed umbram petit. prosternetur enim qui alio intentus uenientem uitalibus suis ictum nec praeuiderit ante nec cauerit. Docui, quantum mea mediocritas tulit, longe deuium philosophos iter a ueritate tenuisse, sentio tamen quam multa praeterierim, quia non erat mihi propria contra philosophos disputatio. sed huc necessario deuertendum fuit, ut ostenderem tot
Abbreviated transcription (Latin):
in quo uno & sapientia continetur &uita perp&ua Eosautem quid m̃ nes¬
ciunt dolis & aestuad greditur. & cupiditate aut libidine in r&iat ut pec¬
catis blandientibus deprauatos inpellat ad mortem uel sidolonihil ꝓfecerit
uiolentia deiecere conatur. Idcirco enim in primordiis trans gressionis non
statim ad poenam detrusus adõ est ut hominem malitia sua exerceat ad uirtu¬
tem quaenisi agit&ur nisi uexatione ad sidua robor&ur. non potestesseper¬
fecta siquidem uirtus est perferendorum malorum fortis. atq inuicta s api¬
entia ex quo fit ut uirtus nulla sit si aduersariosde sit Huius itaque peruersȩ
potestatis cumuim sentirent uirtuti repugnantem nomen ignorarent for¬
tunȩ sibiuo cabulum in anefixerunt. quod quam longe a sapientia sit remotũ
declarat iuuenalis his uersibus nullum nomen habes. si sit prudentia noste

Expanded text:
in quo uno et sapientia continetur et uita perpetua; eos autem qui deum sin quo uno et sapientia continetur et uita perpetua; eos autem qui deum sciunt dolis et astu adgreditur, ut cupiditate aut libidine inretiat, ut peccatis blandientibus deprauatos inpellat ad mortem, uel si dolo nihil profecerit, ui et uiolentia deicere conatur. idcirco enim in primordiis transgressionis non statim ad poenam detrusus a deo est, ut hominem malitia sua exerceat ad uirtutem: quae nisi agitetur, nisi uexatione adsidua roboretur, non potest esse perfecta, siquidem uirtus est perferendorum malorum fortis atque inuicta patientia. ex quo fit ut uirtus nulla sit, si aduersarius desit. huius itaque peruersae potestatis cum uim sentirent uirtuti repugnantem, nomen ignorarent, fortunae sibi uocabulum inane finxerunt: quod quam longe a sapientia sit remotum, declarat Iuuenalis his uersibus: nullum numen habes, si sit prudentia: nos te,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Curdenique tammalam sortita sit potestatem ut rescunctas exlibidine ma
gis quam ex uero celebr&. obscur&q: haec in quamfilo sofis inquirereo portuit
potius quam temere in nocentem accusare fortunam. quae &iamsisit aliqua
nihiltamen ad ferri ab his potest cur hominibus tam inimica sit quamputat᷑
ltaque illa e omnes orationes quibus iniquitatem fortunae lacerant suasq
uirtutes contra fortunam superbissimei actant. Nihil sunt aliud quam deli¬
ramen in considerate leuitatis. Quare non indeant nobis quibus a peruit
ueritatem ds̃ qui sicut scimus nihileẽ fortunam. Ita scmus esseprauum
acsubdolum spm̃ qui sit inmicus bonis hostisq: iustitiae qui contraria faciat
quamds̃ cuius inuidiȩ causam in secundo libro explicauimus. Hicergo insidi¬
atur uniuersis sed eos quidm̃ nesciunt errore in pedit. stultitia obruat.
tenebris circum fundit nequis possit ad diuini nominis peruenire notitiam

Expanded text:
erit: cur denique tam malam sortita sit poterit: cur denique tam malam sortita sit potgis quam ex uero celebret obscuretque. haec, inquam, philosophos inquirere oportuit potius quam temere innocentem accusare fortunam: quae etiamsi sit aliqua, nihil tamen adferri ab iis potest, cur hominibus tam inimica sit quam putatur. itaque illae omnes orationes quibus iniquitatem fortunae lacerant suasque uirtutes contra fortunam superbissime iactant, nihil sunt aliut quam deliramenta inconsideratae leuitatis. quare non inuideant nobis, quibus aperuit ueritatem deus: qui sicut scimus nihil esse fortunam, ita scimus esse prauum ac subdolum spiritum, qui sit inimicus bonis hostisque iustitiae, qui contraria faciat quam deus, cuius inuidiae causam in secundo libro explicauimus. hic ergo insidiatur uniuersis: sed eos qui deum nesciunt errore inpedit, stultitia obruit, tenebris circumfundit, ne quis possit ad diuini nominis peruenire notitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
qui flatus iste & qui res latus. Turpeigitur hominem ingeniosum id dicere:
quodsineges probare non possit : Postremoquodis quidicit ad sensus esser&i¬
nendos quod stultisit homini rebus in cognitis temere adsentires plane
uulgi & imperitorum opinionibus credidit. qui fortunam putant es se
quae tribuat hominibus bona & mala Nam simulacrum eiuscum copia
& guber naculo fingunt tam quamhȩc &opestribuat & humanarum
rerum regimen obtineat. Cuiopinioni & urgilius ad sensit qui fortunã
omnipotentem uocat & historicus quiait sed ꝓfecto fortuna in omni redo¬
minatur: Quidergo c&erisdiis loci superest cirnon aut ipsa regnare dicit᷑
siplus potest . aut sola colitursi omnia uel si tantum mala inmittit aliqiđ causȩ¬
seco latur cum aequior sit malis. Iniquior autem boniscur insidi&ur. ad fligatꝰ
decipiat extermin& quis illam generi hominem uexatricem perp&uam constitu¬

Expanded text:
qui flatus iste et qui reflatus. turpe igitur, hominem ingeniosum id dicere, qui flatus iste et qui reflatus. turpe igitur, hominem ingeniosum id dicere, quod si neges probare non possit. postremo, quod is qui dicit adsensus esse retinendos, quod stulti sit hominis rebus incognitis temere assentire, is plane uulgi et inperitorum opinionibus crquae hominibus tribuat bona et mala. Nam simulacrum ejus cum copia et gubernaculo fingunt, tamquam haec et opes tribuat, et humanarum rerum regimen obtineat. Cui opinioni et Virgilius assentit, qui fortunam omnipotentem vocat; et historicus, qui ait: Sed profecto fortuna in omni re dominatur. Quid ergo caeteris diis loci superest? Cur non aut ipsa regnare dicitur, si plus potest; aut sola colitur, si omnia? Vel, si tantum mala immittit, alise colatur: cur aequior sit malis, iniquior autem bonis: cur insidietur, affligat, decipiat et exterminet: quis illam generi hominum vexatricem perpetuam constitu
Abbreviated transcription (Latin):
mutant eam qued eam sicut uulgus sed deum essedicunt eundem tamen
interdum naturam. interdum fortunam uocant. Quod multa inquit idem
cicero efficiat inopinata nobis propterobscuritatem ignorationemq: cau¬
sarum lumigitur causas ignorent. propter quas fiat aliquid & ipsum
qui faciat ignorent. necesse estidem in opere ualdeserio in quo prȩcep¬
tauitȩ de propta ex filo sofia filiodabat Magnam in quite ẽ fortunae
uiminutramq partem quis nesciat. Nam & cumpros pero flatueius uti¬
mur adexitus peruenimus optatos. cum res pirauit ad fligimur primũ
quinegat sciripossequicquam sichocdixit tam quam &ipse& omnessciant
Deinde qui&siam quae clara sunt dubia con&urefficere. Hoc putauites se
darum quod illi eẽ debuit uel maxime dubium. nam sapientiomninofal¬
sumest quis inquit nescit ego ueronescio doceat mesi potest quaesitilla uis

Expanded text:
mutant eamque non deam sicut uulgus, sed deum esse dicunt. eundem tamen mutant eamque non deam sicut uulgus, sed deum esse dicunt. eundem tamen interdum naturam, interdum fortunam uocant, quod multa inquit idem Cicero efficiat inopinata nobis propter obscuritatem ignorationemque causarum. cum igitur causas ignorent propter quas fiat aliquid, et ipsum qui faciat ignorent necesse est. idem in opere ualde serio, in quo pritecepta uitae deprompta ex philosophia filio dabat, magnam inquit esse fortunae uim in utramque partem quis nescit? nam et cum prospero flatu eius utimur, ad exitus peruenimus optatos, et cum reflauit, adfligimur. primum, qui negat sciri posse quicquam, sic hoc dixit, tamquam et ipse et omnes sciant. deinde, qui etiam quae clara sunt, dubia conatur efficere, hoc putauit esse clarum quod illi esse debuit uel maxime dubium: nam sapienti omnino falsum est. quis inquit nescit? ego uero nescio. doceat me, si potest, quae sit illa uis,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit cicero uteres filo sofosaccusans aiteos aut stultissimos autglorio¬
sissimos fuisse qui existimauissent filo sofiam suis ingenus es seper fectã
sed seuidere quod paucis annis magna accessio factaess&. Breuitem pore
filo sofiam plane absolutam. Quodigitur fuit illud tempus quando est
autaquib: ab soluta nam quod ait stultissi mossuis sequi putassent ingenus
suis perfectameẽ sapientiam uerum est Sed neipse quidem satis prudenter
qui autu& eribus coeptam. auta nouis auctam . aut mox a posterioribus perfectu¬
iriputauit . num quam enimpotest inuesti inuestigari quod non peruiam
suam quaeritur: Sedrep&amus id quod omisimus: Fortun aergo persenihil
est nec sichabendum est tam quam sit inaliquosensu. siquidem fortuna est
accidentium rerum subitus atque in opinatus euentus . Verum filo sofine
aliquando nonerrent inrestultauolunt eẽ sapientes qui fortunae secum

Expanded text:
inquit Cicero ueteres philosophos os accusans ait eos aut stultissimos aut glorioinquit Cicero ueteres philosophos os accusans ait eos aut stultissimos aut gloriosissimos fuisse, qui existimauissent philosophiam suis ingeniis esse perfectam: sed se uidere, quod paucis annis magna accessio facta esset, breui tempore philosophiam plane absolutam fore. quod igitur fuit illut tempus? quando est aut a quibus absoluta? nam quod ait stultissimos fuisse, qui putassent ingeniis suis perfectam esse sapientiam, uerum est: sed ne ipse quidem satis prudenter, qui aut a ueteribus coeptam aut a nouis auctam aut mox a posterioribus perfectuiri putauit. numquam enim potest inuestigari quod non per uiam suam quaeritur. Sed repetamus id quod omisimus. fortuna ergo per se nihil est: nec sic habendum est, tamquam sit in aliquo sensu, siquidem fortuna est accidentium rerum subitus atque inopinatus euentus. uerum philosophi, ne aliquando non errent, in re stulta uolunt esse sapientes: qui fortunae sexum
Abbreviated transcription (Latin):
incapite adõremotissimifuerunt ab ipsa ueritate ut eos nestatus quidem sui
corporis ad moner&s ueritatemillis in summo eẽ quaerendam. ex hasdes¬
peratione confessio illa socrates nata est quasenihil scre dix̃ . nisi hocunum
quod nihilsciat. Hincacademiae disciplinam anauit: sit amen disciplina
dicipotest in quaignoratio & discitur & doc&ur. Sed neilliquidem quisci¬
entiamsibi ad sumpserunt. id ipsum quod scre seputabant constanter defen¬
derepotuer qui quã ratio illis non quad rabat perignorantiam rerum di¬
uinarum tam uarii tam incertifuerunt sibiq: saepe contraria dis serentes
ut quid sentirent quiduellent statuere acdiciudicare non posses. Quid
igiturpugnes aduersus eos homines quisuo sibi gladio pereunt quid labo¬
resuteos destruas quos sua ipsos destruit atq ad fligitoratio. Aristo teles

Expanded text:
in capite. adeo remotissimi fuerunt ab ipsa ueritate, ut eos ne status quidem sui in capite. adeo remotissimi fuerunt ab ipsa ueritate, ut eos ne status quidem sui corporis admoneret ueritatem illis in summo esse quaerendam. ex hac desperatione confessio illa Socratis nata est, qua se nihil scire dixit nisi hoc unum, quod nihil sciat, hinc Academiae disciplina manauit, si tamen disciplina dici potest in qua ignoratio et discitur et docetur. sed ne illi quidem qui scientiam sibi adsumpserunt, id ipsum, quod scire se putabant, constanter defendere potuerunt. qui, quoniam ratio illis non quadrabat per ignorantiam rerum diuinarum, tam uarii, tam incerti fuerunt sibique saepe contraria disserentes, ut quid sentirent, quid uellent, statuere ac diiudicare non posses. quid igitur pugnes aduersus eos homines qui suo sibi gladio pereunt? quid labores ut eos destruas, quos sua ipsos destruit atque adfligit oratio? Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
pamsi quando itade fecerint ut ne ad fingere quidem quicquam possint
quod faciunt in rebus c&eris : Tumuero admonentur ignorantiae:
& quasi furibundi exiliunt. & exclamant caecos eẽ se& excordesa na¬
xagoras pronuntiat circum fusa essetenebris omniaem pedodes angus¬
tias essesensuum semitas quaeritur. tam quam illi ad cogitandum reda
& quadrigis opus est de mocritus quaesi inputeo quod amsicalto ut fun¬
dus nullus sit ueritatem facere demer samnimirum stulta e utc&era
Non enim tam quam in puteo demersa ueritas est. quo uel descendere
uel &iam cadere illi licebat. tam quam insummontis excelsi uertice.
uel potius incaelo quod est uerissimum. Quid estenim cuream potius in
imu de praessam dicer&. quam in summum leuatam. nisi fortementem quoq:
inpedibus aut inimis catcbus constitueremalebat. potius quam inpectore aut

Expanded text:
nam si quando ita defecerint, ut ne adtingere quidem quicquam possint, nam si quando ita defecerint, ut ne adtingere quidem quicquam possint, quod faciunt in rebus ceteris, tura uero admonentur ignorantiae et quasi furibundi exiliunt et exclamant caecos esse se et excordes. Anaxagoras pronuntiat circumfusa esse tenebris omnia; Empedocles angustas esse sensuum semitas queritur, tamquam illi ad cogita-ndum reda et quadrigis opus esset; Democritus quasi in puteo quodam sic alto, ut fundus nullus sit, ueritatem iacere demersam: nimirum stulte, ut cetera. non enim tamquam in puteo demersa ueritas est, quo uel descendere uel etiam cadere illi licebat, sed tamquam in summo montis excelsi uertice uel potius in caelo, quod est uerissimum. quid est enim cur eam potius in imum depressam diceret quam in summum leuatam? nisi forte mentem quoque in pedibus aut in imis calcibus constituere malebat potius quam in pectore aut
Abbreviated transcription (Latin):
carorum fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt
ne comnino ulla eorum disputatio de uirtute est. in qua non fortuna
uexetur .m̃. tullius insua consolatione pugnas se semper contrafortu¬
nam loquitur eam que aseesse superatam cumfortiter in imicorum
inpetus retudiss& netum quidem se ab ea fructum cum domopulsus
patria caruit. Tum autem cum amiserit carissimam filiam uictum se
a fortuna turpiter confitetur. Cedo in quit & manum tollo quid hoc
homine miserius qui siciaceat. Insipienter inquit. sed quisse ꝓfitetur
esse sapientem Quidergo sibi uult ad sumptio nominis qui contemp¬
tus illererum qui magnificis uerbis praetenditur. quid disparc&e¬
ris babitus aut curomnino praecepta sapientiae datis si nemoadhuc
qui sapiat inuentus est & quis quam nobis inuidiam facit. quia filosofos
negamus essesapientes cum ipsi necsure sequicquam nec sapere fateant᷑

Expanded text:
carorum, fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt carorum, fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt nec omnino ulla eorum disputatio de uirtute est, in qua non fortuna uexetur. Marcus Tullius in sua Consolatione pugnasse se semper contra fortunam loquitur eamque a se esse superatam, cum fortiter inimicorum impetus rettudisset; ne tum quidem se ab ea fractum, cum domo pulsus patria caruerit: tum autem, cum amiserit carissimam filiam, uictum se a fortuna turpiter confitetur. cedo inquit et manum tollo. quid hoc homine miserius, qui sic iaceat? insipienter inquit, sed qui se profitetur esse sapientem. quid ergo sibi uult adsumptio nominis? quid contemptus ille rerum, qui magnificis uerbis praetenditur? quid dispar ceteris habitus? aut cur omnino praecepta sapientiae datis, si nemo adhuc qui sapiat inuentus est? et quisquam nobis inuidiam facit, quia philosophos negamus esse sapientes, cum ipsi nec scire se quicquam nec sapere fateantur?
Abbreviated transcription (Latin):
rent omnia sua sponteessenata. quo uerbo plane in prudentiam suam con¬
fitentur natura enim remota prouidentia & potestate diuina prorsus
nihilest quodsi dm̃ naturam uocant quae peruersit as est naturam potius
quam dm̃ nominare Si autem natura est ratio uel necessitas uel conditio
nascendi non est ꝑseipsa sedsibilis sed necesse est mentem esse diuinam
quae sua prouidentia nascendi principium rebus omnibus p̃beat. autsi
naturae sicaelum atque terra & omne quod natum est. non est ds̃ na¬
tura sed dĩopus non dissimili errore credunt esse fortunam quasi
de amquandamres humanas uariis casibus inludentem quia nesciunt
undesibi bona & malȩueniant cum hac se compositos ad preliandumpu¬
tant necullam tanm̃ rationem red dunt. a quo & quam ob causam
sed tantum cum forcuna sedigladiari montis omnibus gloriantur
lam qui cum que consolati sunt aliquos ob interitum amissionem que

Expanded text:
rent omnia sua sponte esse nata: quo uerbo plane inprudentiam suam conrent omnia sua sponte esse nata: quo uerbo plane inprudentiam suam confitentur. natura enim, remota prouidentia et potestate diuina, prorsus nihil est. quodsi deum naturam uocant, quae peruersitas est naturam potius quam deum nominare? si autem natura est ratio uel necessitas uel condicio nascendi, non est per se ipsa sensibilis, sed necesse est mentem esse diuinam, quae sua prouidentia nascendi principium rebus omnibus praebeat, aut si natura est caelum atque terra et omne quod natum est, non est deus natura, sed dei opus. non dissimili errore credunt esse fortunam quasi deam quandam res humanas uariis casibus inludentem, quia nesciunt unde sibi bona et mala eueniant. cum hac se compositos ad proeliandum putant nec ullam tamen rationem reddunt a quo et quam ob causam, sed tantum cum fortuna se digladiari momentis omnibus gloriantur. iam quicumque consolati sunt alios ob interitum amissionemque
Abbreviated transcription (Latin):
immortale. Nihiligitur prodest itafictũ esse hominẽ ut recto corpore spectet
incaelũ nisierectamente dm̃cernat. & cogitatio eius inspeuitae perpetuae
tota uersetur. Qua propter nihilest aliud inuita quoratio quo conditio prã
nitatus nisidĩ quinos genuit agnitio & religiosus acpius cultus undeqm̃ fi
losofi aberrarunt sapientes utiq fuerunt quaesiuerunt illiquidem fapien¬
tiã sed qm non rite quaerebant prolapsi sunt longius. & intentoserrores
inciderunt ut &iam communem sapientiam non tonerent Nonenim
tantum religionem ad serere noluerunt. uerum &iam sustulerunt dum
spetiae falsae uirtutes inducti conantur animo somni m&uliberare quae
religionis euersionaturae nomen inuenit. Illienim cum autignorarent
a quo ess& effectus mundus aut persua dere uellent nihilesse diuina ñito
perfectum naturam esse dixerunt reru momnium matrem quasidice¬

Expanded text:
inmortale. nihil igitur prodest ita fictum esse hominem, ut recto corpore spectet inmortale. nihil igitur prodest ita fictum esse hominem, ut recto corpore spectet in caelum, nisi erecta mente deum cernat et cogitatio eius in spe uitae perpetuae tota uersetur. Quapropter nihil est aliut in uita quo ratio, quo condicio nostra nitatur, nisi dei qui nos genuit agnitio et religiosus ac pius cultus: unde quoniam philosophi aberrauerunt, sapientes utique non fuerunt. quaesiuerunt illi quidem sapientiam, sed quia non rite quaerebant, prolapsi sunt longius et in nobis errores inciderunt, ut etiam communem sapientiam non tenerent. non enim tantum religionem adserere noluerunt, uerum etiam sustulerunt, dum specie falsae uirtutis inducti conantur animos omni metu liberare. quae religionis euersio naturae nomen inuenit. illi enim cum aut ignorarent a quo esset mundus effectus aut persuadere uellent nihil esse diuina mente perfectum, naturam esse dixerunt rerum omnium matrem, quasi dice
Abbreviated transcription (Latin):
prodõ illa pacientia doloris beatissimũ faci& Estenim ds̃ quis olus potest
honorare uirtutem cuius merces immortalitas solaest quam qui non ap¬
p&unt necreligionemtenent. cuia & ernitas subiac& uita profectione uir¬
tutis uimsciunt cuius praemium ignorant. neque in caelum spectant. quod
ipsi facere seputant cum res nonues tigabiles quaerunt. quia ratio in caelũ
spectandi nulla est alia . nisiaut religionem suscipere. aut animam suam
immortalem esse credere. Quis quis enĩ aut dm̃ colendũ esse intellegit. aut in¬
mortalitatis spem propositam sibi habet. mens eius incaelo est. & licet id non a spi¬
ciat oculistinimi tamen lumine aspicit. Quiautem religionem non suscipiunt t̾re¬
nisunt. quia religio decaelo est. Et quia animã putant cum corpore interire ae¬
que in terrã spectant quiultra corpus quã est terra nihil amplius uident quod sit

Expanded text:
pro deo, illa patientia doloris beatissimum faciet. est enim deus qui solus potest pro deo, illa patientia doloris beatissimum faciet. est enim deus qui solus potest honorare uirtutem, cuius merces inmortalitas sola est. quam qui non adpetunt nec religionem tenent, cui aeterna subiacet uita, profecto neque uirtutis uim sciunt, cuius praemium ignorant, neque in caelum spectant, quod ipsi facere se putant, cum res non uestigabiles quaerunt, quia ratio in caelum spectandi nulla est alia nisi aut religionem suscipere aut animam suam inmortalem esse credere. quisquis enim aut deum colendum esse intellegit aut inmortalitatis spem propositam sibi habet, mens eius in caelo est et licet id non aspiciat oculis, animi tamen lumine aspicit. qui autem religionem non suscipiunt, terreni sunt, quia religio de caelo est, et qui animam putant cum corpore interire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus, quod est terra, nihil amplius uident quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
nihil refert ita fit ut nihilaliud ex uirtute captetur nisigloria
Sedhaecaut superuacua & breuis est aut prauis hominum iudiciis
nonse qu&ur nullus igitur rex uirtute fructus est ubi uirtus morta¬
lis est & caduca. lta qui haec locuti sunt utumbram quandam uirtutis
uidebant ipsamuirtutem non uidebant. De fixi enim fuerunt inter¬
ram nec uultus suos in altum erigebant. ut eam possent intueri quȩ¬
sese aca eliregionibus ostentabat. Haeccausa est cur preceptis eorum nullus
obtemper&. qm̃ aut uitia erudiunt siuo luptatem defendunt. aut si uirtutẽ
oidserunt uequeneecato pognam minantur. nisi solius tutntidinuracto¬
uirtutiullum premium pollicentur nisi solius honestatis & laudis cum dicant
non propteraliud sed propter seipsam exp&endam esseuirtutem. Bea¬
tus estigitur sapiens in tormentis. sed cumtor quetur profide proiustitia

Expanded text:
iam nihil refert. ita fit ut nihil aliut ex uirtute captetur nisi gloria. iam nihil refert. ita fit ut nihil aliut ex uirtute captetur nisi gloria. sed haec aut superuacua et breuis est aut prauis hominum iudiciis non sequetur. nullus igitur ex uirtute fructus est, ubi uirtus mortalis est et caduca. ita qui haec locuti sunt, umbram quandam uirtutis uidebant, ipsam uirtutem non uidebant. defixi enim fuerunt in terram nec uultus suos in altum erigebant, ut eam possent intueri, qusese a caeli regionibus ostentabat. haec causa est cur praeceptis eorum nullus obtemperet, quoniam aut ad uitia erudiunt, si uoluptatem defendunt, aut si uirtutem adserunt, neque peccato poenam minantur nisi solius turpitudinullum praemium pollicentur nisi solius honestatis et laudis, cum dicant non propter aliut, sed propter se ipsam expetendam esse uirtutem. beatus est igitur sapiens in tormentis: sed cum torquetur pro fide, pro iustitia,
Abbreviated transcription (Latin):
tormentis quidem miserestepicurus multo fortius sapiens semperbe¬
& nihilcuro quis eum non in risit maxime quod homo uoluptarius
personam uiri sibi uirtutis in posuit & quidem supra modum non
enim fieri potest ut quis quam cruciatus corporis prouoluptatib ducat
cum satis sit ad officium uirtutis implendum perferre acsustinere
Quid dictis sto ici. quid tu epicure beatus est & sapiens &iamcumtor¬
queatur si proptergloriam patientiae non fru&ur. In tormenti s enim¬
fortassemori&ur propter memoriam aut nonsenti& sioccdunt animȩ
autsisentia nihile ea consequetur. Qui sergo alius in uirtute fructus
est quobeatitudo uitae. quo aint animomoriatur. bonum mihi ad¬
fertis unius horae aut fortasse momenti propter quod non ex pediat
into tauita miseriis & laboribus confici. Quantum autemtem poris
mors occupat quae cumuenit utrum ae quo aniniquo animo subieris

Expanded text:
tormentis quidem miser est. Epicurus multo fortius. Sapiens, inquit, semper betormentis quidem miser est. Epicurus multo fortius. Sapiens, inquit, semper be nihil curo. » Quis eum non irriserit? Maxime, quod homo voluptarius personam sibi viri fortis imposuit, et quidem supra modum, non enim fieri potest, ut quisquam cruciatus corporis pro voluptatibus ducat, cum satis sit, ad officium virtutis implendum, perferre ac sustinere. Quid dicitis Stoici? Quid tu Epicure? Beatus est sapiens, etiam cum torquetur. Si propterfortasse morietur; si propter memoriam, aut non sentiet, si occidunt animae, aut si sentiet, nihil ex ea consequetur. quis ergo alius in uirtute fructus est? quae beatitudo uitae? aequo aiunt animo moriatur. bonum mihi adfertis unius horae aut fortasse momenti, propter quod non expediat in tota uita miseriis et laboribus confici. quantum autem temporis mors occupat? quae cum uenit, utrum aequo an iniquo animo subieris,
Abbreviated transcription (Latin):
immutant exposito uetere nouũ reddunt ut non cognoscas eundẽ esse: Quid er¬
gonihil neillisimile praecipiunt immo permulta & aduerum frequenter accedut
Sed nihil ponderis habent illa praecepta quia sunt humana & auetoritatena¬
iore id estdiuina carent. Nemo igitur credit quiatã se hominẽ putateẽ quiaudit
quamestille qui prȩcepit. pr&ereanihil apud eos certiest nihil quoda
suentia ueniat Sed uimomnia coniuncturis agantur. multa &i am
diuersa & uaria proferantur. stultissimiest hominis praeceptis eorum¬
uelle parere quae utrum uera sint anfalsa dubitatur Etideo nemo
par& qui a nemouult ad incertum laborare. Virtute messe stoici
aiunt. quae sola efficiat uitam beatam. Nihil potest uerius. sed quid si
cruciabitur aut dolore ad fici&ur poterit nequis quam inter carnifices
beatus. immouero inlatus corporidolor materia uirtutis est. it aque nein

Expanded text:
 hominem inmutant et exposito uetere nouum reddunt, ut non cognoscas eundem esse. Quid er hominem inmutant et exposito uetere nouum reddunt, ut non cognoscas eundem esse. Quid ergo? nihilne illi simile praecipiunt? immo permulta, et ad uerum frequenter accedunt, sed nihil ponderis habent illa praecepta, quia sunt humana et auctoritate maiore id est diuina carent. nemo igitur credit, quia tam se hominem putat esse qui audit, quam est ille qui praecipit. praeterea nihil aput eos certi est, nihil quod a scientia ueniat, sed cum omnia coniecturis agantur, multa etiam diuersa et uaria proferantur, stultissimi est hominis praeceptis eorumuelle parere, quae utrum uera sint an falsa dubitatur: et ideo nemo paret, quia nemo uult ad incertum laborare. uirtutem esse Stoici aiunt, quae sola efficiat uitam beatam. nihil potest 10 uerius. sed quid si cruciabitur aut dolore adficietur? poteritne quisqbeatus esse? Imo vero illatus corpori dolor materia virtutis est: itaque ne in
Abbreviated transcription (Latin):
& prudens & in nocens eritenĩ unolauacro malitia omnis abo lebitur tanta diui¬
nae sapientia euis est ut in hominis pectus infus amatrẽ dilictoꝵ stultitiam u¬
nosemel in p&uexpellat. ad qđ non efficiendũ non merce de non libris non lucubra¬
tionibus opus est gratis istafiunt facilecito pateant modo aures & pectus sapientiã
sitiat nemouereaturnos aquã nonuindimus nec solẽ mercede praestamus dĩ fons
uberrimus at q plenissimus pat& cunctis & hoccae leste lumen uniuersisoriturqui¬
cũ que oculos h abent. Numquis haec filosoforum autẽ quã prestitit aut prestare
siuelit potest quicũ a&atessuas instudio filosofia e conterant. neq: aliud quẽquam
neque seipsossinatura paulũ obstitit possunt facere . melioresitaq: sapientia illo&
ut plurimũ efficit non excidit uitia. sed abscondit. Pauca uero dĩ prȩcepta sictotũ

Expanded text:
et prudens et innocens erit: uno enim lauacro malitia omnis abolebitur. tanta diuiet prudens et innocens erit: uno enim lauacro malitia omnis abolebitur. tanta diuinae sapientiae uis est, ut in hominis pectus infusa matrem delictorum stultitiam uno semel inpetu expellat: ad quod efficiendum non mercede, non libris, non lucubrationibus opus est. gratis ista fiunt, facile, cito, pateant modo aures et pectus sapientiam sitiat. nemo uereatur: nos aquam non uendimus nec solem uberrimus atque plenissimus patet cunctis: et hoc coeleste lumen universis oritur , quicumque oculos habent. Num quis haec philosophorum aut unquam praestitit, aut praestare, si velit, potest? Qui cum aetates suas in studio philosophiae conterant, neque alium quemquam, neque seipsos si natura paululum obstitit possunt facere meut plurimum efficiat, non excindit uitia, sed abscondit. pauca uero dei praecepta sic totum
Abbreviated transcription (Latin):
tia est. illi scilic& ꝑ suadere . cuiquã poterunt quinihilper suadent. & iã sibi auttu¬
ius quã cupiditates oppriment. irã tẽperabunt . libidinẽ coercebunt cũ ipsi & cãdant
uitis & fateantur plus ualerenaturã. Dĩ autẽ praecepta qui a & simplicia & uera suNT
quantũ ualeant in animis hominũ cotidiana ex perim̃ tade monstrant. Daihiuirũ
qui sit iracundus maledicus effrenatus paucissimis dĩ uerbis tam placidũ
quam ouẽ reddam. Dacupidũ auarũ tenacem lamtibieum liberalẽ dabo & pecu¬
niam suam plenis manibus largientẽ datimidum doloris acmortis iam cruces
& ignes & ꝑ illitaurũ contemn&. da libidinosũ adulterũ ganeonem iã sobriũ
castum continentẽ uidebis. dacrudelem & sanguis app&entẽ lam in uerã clemen¬
tiam furorulle mutabitur. Dainiustũ insipientẽ peccatorem continuo. & aequus

Expanded text:
tia est. illi scilicet persuadere cuiquam potuerunt, qui nihil persuadent etiam sibi, aut cutia est. illi scilicet persuadere cuiquam potuerunt, qui nihil persuadent etiam sibi, aut cuiusquam cupiditates oppriment, iram temperabunt, libidinem cohercebunt, cum ipsi et cedant uitiis et fateantur plus ualere naturam? dei autem praecepta quia et simplicia et uera sunt, quantum ualeant in animis hominum, cottidiana experimenta demonstrant. da mihi uirum qui sit iracundus maledicus effrenatus, paucissimis dei uerbis tam placidum quam ouem reddam. da cupidum auarum tenacem, iam tibi eum liberalem dabo et pecuniam suam plenis manibus largientem. da timidum doloris ac mortis, iam cruces t ignes et Perilli taurum contemnet. da libidinosum adulterum ganeonem, iam sobrium castum continentem uidebis. da cruaeiem et sanguinis aapetenteIll, lam in meram clementiam furor ille mutabitur. da iniustum insipientem peccatorem, continuo et aequus
Abbreviated transcription (Latin):
entere demis se acdo cuisse tradunt᷑. Enumerant &iã platonẽ acdio genen
quitam̃ non seruifuerunt sed his seruitus e uenerant : Sunt enĩ captipla¬
tonẽ quidẽ redemisse aciniceris quidẽ traditur sestertiis octo itaq: in secutus
est conuici is hincipsũ redẽptorẽ seneca qđ platonem paruos aestima uerit furio¬
su sut inihiuid& qui homini fuerit iratus qđ ñ multã pecuniã ꝑdidit scilic&
aurũ ꝑdederedebuit tã quã ꝓmortuo hectore. auttantũ in gererenũ moriim¬
quantũ uenditor nom poposcit. Ex barbaris uero nullũ pra& unũ anachar sinscrtanqui
filo sofiam nesomniass& qui demniss & linguã & litteras antedidiciss&. Quo dergo
pos centenatura faciendum eẽ senserunt . sed tam̃ neq: ipsi facere potuerunt . Neque
a filo sosis fieri non posse uiderunt sola haecefficit doctrina caelestis. quia sola sapien¬

Expanded text:
entem redemisse ac docuisse traduntur. enumerant etiam Platonem ac Diogenem, entem redemisse ac docuisse traduntur. enumerant etiam Platonem ac Diogenem, qui tamen non serui fuerunt, sed his seruitus euenerat: sunt enim capti. Platonem quidem redemisse Anniceris quidam traditur sestertiis octo. itaque insectatus est conuiciis hunc ipsum redemptorem Seneca, quod Platonem paruo aestimauerit, furiosus, ut mihi uidetur, qui homini fuerit iratus, quod non multam pecuniam perdidit: scilicet aurum appendere debuit tamquam pro mortuo Hectore aut tantum ingerere nummorumquantum uenditor non poposcit. ex barbaris uero nullum praeter unum Anacharsin Scytham, qui philosophiam ne somniasset quidem, nisi et linguam et litteras ante didicisset. Quod ergo illi poscente natura faciendum esse senserunt, sed tamen neque ipsi facere potuerunt neque a philosophis fieri posse uiderunt, sola haec efficit doctrina caelestis, quia sola sapien
Abbreviated transcription (Latin):
trologia necessari a est qđ ede artes cũ filosofiahabent aliquã soci& atẽ quȩ
uniuersa ꝑdiscere Neq feminȩ possunt quibus intrapubere annos officia mox
usibus domesticis. pro futura discenda sunt neq: serui quib: ꝑ eos uel maximeser¬
uiendũ est quibus possunt discere neq pauperes aut opifices autrustici quibus in di¬
em uictis labor quȩrendus est łã causã tullius ait aborrere amultitudinefilo¬
sofiã Atenĩ rudesepicurus accipi& : Quomodoergo illa quaedeprincipusre¬
rũ dicuntur intellegent quae ꝑ proph&̧ca & in uolutauix &iã politi homines
ad sequunt᷑ in rebus igitur obscuritate inplicatis & in geniorum uari& a te
confuiss& eloquentiũ uirorũ ex quisito sermone fucatis quis in perito acru¬
de locus est nullasumquã mulieres filosofari docuerunt pra&̃ unã exom¬
nime moria themisten neq seruos pra& unum phrtagoranquẽ maleserui¬

Expanded text:
trologia necessaria est, quod hae artes cum philosophia habent aliquam societatem. quae trologia necessaria est, quod hae artes cum philosophia habent aliquam societatem. quae uniuersa perdiscere neque feminae possunt, quibus intra puberes annos officia mox usibus domesticis profutura discenda sunt, neque serui, quibus per eos annos uel maxime seruiendum est quibus possunt discere, neque pauperes aut opifices aut rustici, quibus in diem uictus labore quaerendus est. ob eam causam Tullius ait abhorrere a multitudine philosophiam. at enim rudes Epicurus accipiet. quomodo ergo illa quae de principiis rerum dicuntur intellegent, quae perplexa et inuoluta uix etiam politi homines adsecuntur ? in rebus igitur obscuritate inplicatis et ingeniorum uarietate confusis et eloquentium uirorum exquisito sermone fucatis quis inperito ac rudi locus est? denique nullas umquam mulieres philosophari docuerunt praeter unam ex omni memoria Themisten neque seruos praeter unum Phaedonem, quem male serui