comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. Quid gͦ miraris qͦobis nr¬
rat᷑ iechonias : Etenĩ si x pĩ figura
gerebat a udeis transeuntis ad su¬
tes: attende qͥd ẽ xp̃s int̾ iudeos a
gentes. Nõne ipse ẽ ille lapis angi¬
laris: Attende in angulo terminĩ
parietis uniꝰ:⁊ initiũ parietis altns
Usq ad ipsũ lapidẽ metiris unũ p¬
rietẽ:⁊ ab ipso alterũ. Bis gͦ nunre¬
rat᷑ lapis angularis: qͥ conectit iũ
parietẽ. Iechonias gͦ gestans figirĩ
dnĩ: tanquã lapidis angularis tipĩ
p̃ferebrtꝰ. Ẽ sic̃ iechonias regnare nꝰ
guli: ⁊ occurrit tibi numerus sn¬
tus: atq ita qͣtuordecĩ sũt. ⁊ qͣtue¬
decĩ. ⁊ qͦtuordecĩ ⁊ nõ sũt tam̃ qil¬
draginta due generationes: sed qll¬
draginta ⁊ una. Quia sic̃ ordo lap¬
dũ cũ ꝑlineã rectã dirigit᷑. om̃l
gillatĩ numerant᷑: cũ aũt detos¬
di in illo ppło mansit. in bis septe¬
angulũ. Cũ aũt detortꝰ ordo ẽ. ut trãs¬
ingraret᷑ in babiloniã. uelut a iecho¬

Expanded text:
Gentium. Quid ergo miraris quod bis numeratur Jechonias? Etenim si Christi figuram gerebat a Judaeis transeuntis ad Gentes; attende quid est Christus inter Judaeos et Gentes. Nonne ipse est ille lapis angularis? Attende in angulo terminum parietis unius, et initium parietis alterius. Usque ad ipsum lapidem metiris unum parietem, et ab ipso alterum. Bis ergo numeratur lapis angularis, qui connectit utrumque parietem. Jechonias ergo gestans figuram Domini, tanquam lapis angularis typum praeferebat. Et sicut Jechonias regnare nonguli, et occurrit tibi numerus scriptus; atque ita quatuordecim sunt, et quatuordecim, et quatuordecim: et non sunt tamen quadraginta duae generationes, sed quadraginta et una. Quia sicut ordo lapidum cum per lineam rectam dirigitur, omnes singillatim numerantur; cum autem detorquediu in illo populo mansit, in bis septeangulum; cum autem detortus ordo est, ut transmigraretur in Babyloniam, velut a Jecho
Abbreviated transcription (Latin):
Qui conuerti fecerit peccatorẽ ab er¬
rore inie. saluabit animã eiꝰ a morte:.
⁊ cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ.
Qui etiã in istis kalendis stultis ho
ticipẽ se eẽ nõ dubitet. Nã qͥ de sa¬
lute anme sue felicit᷑ cogitat. ma¬
gis de eis dolere debet uel flere:
quã cũ illis uel de illis infelici risu
suũ animũ relaxare. Uos uͦ fr̃s qͥ
deo ꝓpicio eotidie clamare consue¬
ad te leuaui ocłos meos qͥ hribitas in
celis: nõ oportet ut ocłi urĩ qͥ asidue
in eccła uigilantes ad deũ scĩficant᷑.
uidendo luxuriã stultoꝵ hominũ
polluant᷑. Magis dedignari debetis
atq despicere oꝑa diaboli: ut in nob̾
integra ꝑmaneat caritas xpĩ. Cla¬
mate gͦ cũ ꝓpħ̃a dicentes. auerte
ocłos meos ne uideant uanitatẽ:

Expanded text:
ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum . Qui etiam in istis calendis stultis homticipem se esse non dubitet. Nam qui de salute animae suae feliciter cogitat, magis de illis dolere debet vel flere, quam cum illis vel de illis ad infelicem risum suum animum relaxare.re consueAd te levavi oculos meos, qui habitas in coelis : non oportet ut oculi vestri, qui assidue in ecclesia vigilantes ad Deum sanctificantur, videndo luxuriam stultorum hominum, polluantur. Magis dedignari debetis atque despicere opera diaboli; ut in vobis integra permaneat charitas Christi. Clamate ergo cum propheta, dicentes, Averte oculos m
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ enĩ sic se uolebat eẽ filiũ illoꝵ:. ut
nõ intelligeret᷑ filiꝰ dei. Filiꝰ enĩ dei
sẽꝑ filiꝰ dei: creans illos ipsos. Filiꝰ aũt
hominis ex tẽpore natꝰ de uirgine
sine semine maritali: parentẽ tam̃
habebat utrũqͣ Unde hoc ꝓbrmꝰ:
Iã dixit maria. Pat̃ tuus ⁊ ego dolen¬

Expanded text:
Non enim sic se volebat esse filium illorum, ut Non enim sic se volebat esse filium illorum, ut non intelligeretur Filius Dei. Filius enim Dei, semper Filius Dei, creans illos ipsos. Filius autem hominis ex tempore, natus de virgine sine semine maritali, parentem tamen habebat utrumque. Unde hoc probamus? Jam dixit Maria, Pater tuus et ego dolen
Abbreviated transcription (Latin):
bat cũ senioribꝰ :⁊ admirabant᷑ suꝑ
doctrina eiꝰ. Illi aut̃ redeuntes de ie¬
rusolimis quesier̃ illũ in comitatu
suo. int̾ eos scilicet qͥ secũ ambulabat:
⁊ nõ eũ inuenientes. turbati redier̃
ierusolimã : eũq disputantẽ in tẽ¬
plo cũ senoribꝰ inuener̃: cũ eẽt ut
dixi annoꝵ duodecĩ. Sed qͥd mirũ:
Uerbũ dei nunquã tacet. sed nõ
semꝑ audit᷑. Inuenit᷑ gͦ in tẽplo. ⁊ dic̃
ei mat᷑ eiꝰ. Quid nob̃ fecisti sic:. Pater
tuus ⁊ ego dolentes querebamꝰ te. Et
ille. Nõ sciebatis qͥa oportet me in his
eẽ que patris mei sũt:. Hoc ꝓptͣea
dixit. qͥa filiꝰ dei erat in tẽplo dei.
Templũ enĩ illud nõ erat ioseph: sed
dei. Ecce inqͥt aliqͥs nõ se concessit ẽẽ fi¬
liũ ioseph. Attendite aliqͣnto patien
moni sufficiant. Cũ dixisset maria.
pat̾ tuus ⁊ ego dolentes que rebamꝰ
te: ille respondit. Nõ sciebatis qͥa in
his oportet me eẽ que patͥs mei sũt ÷

Expanded text:
senioribus, et admirabantur super doctrina ejus. Illi autem redeuntes de Jerosolymis quaesierunt illum in comitatu suo, inter eos scilicet qui secum ambulabant; et non eum invenientes, turbati redierunt Jerosolymam, eumque disputantem in templo cum senioribus invenerunt, cum esset, ut dixi, annorum duodecim. Sed quid mirum? Verbum Dei nunquam tacet: sed non semper auditur. Invenitur ergo in templo, et dicit ei mater ejus: Quid nobis fecisti sic? Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Et ille: Non sciebatis quia oportet me in his esse quae Patris mei sunt ? Hoc propterea dixit, quia Filius Dei erat in templo Dei. Templum enim illud non erat Joseph, sed Dei. Ecce, inquit aliquis, non se concessit esse filium Joseph. Attendite aliquanto patienmoni sufficiant. Cum dixisset Maria, Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te; ille respondit, Non sciebatis quia in his oportet me esse quae Patris mei sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatis ⁊ m̃ses. ⁊ tẽpora ⁊ annos:
timeo ne forte sine causa laborauerĩ
in uobis. Uidete Remĩ. in qͦ laborẽ
erga se apostolicũ ꝑdider̃. Uos aũt
sic̃ hucusq ꝓ dei timore fecistis. ab¬
horrete uana :ͥ refugite falsa: im¬
pia declinate: ut ad domũ dei con¬
fidenti sẽꝑ corde uenire possitis: ⁊
in fide urã gentiũ magister ⁊ ui-¬
dex doctrine sue fructũ paulus m¬

Expanded text:
ses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis . Videte, carissimi, in quo laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alterũ inciꝑe dicerent᷑. R hinc ẽ
qͦd ydoloꝵ culiores ipsi iano duas
facies figurarẽt. uinã ante ipsũ a
post ipsũ. Mnã que p̃teritũ ans
uidet᷑ respicere : aliã que futurꝰ
Ac sic homines infipientes duasa
facies deputando. dũ deũ facere
piunt: monstrũ eẽ fecer̃. Uolierꝰ
in deo suo eẽ precipuũ pagan n¬
mines: qͦd ẽ etiã in pecudibꝰ pi¬

Expanded text:
, alterum incipere diceretur. Et hinc est, quod Idolorum cultores ipsi Jano duas facies figurarunt; unam ante ipsum, alteram post ipsum; unam quae praeteritum annum videretur aspicere, alteram quae futurum: ac sic homines insipientes duas ei facies deputando, dum eum deum facere cupiunt, monstrum esse fecerunt. Voluerunt in deo suo esse praecipuum Pagani homines, quod est etiam in pecudib
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ colũt. qualis ẽ qui colit᷑ In istis
diebꝰ miseri homines ⁊ qͦd peiꝰ et
aliqͥ baptizati. sumũt formas a¬
lint habitũ cõmutares: Alii ues¬
tiunt᷑ pellibꝰ pecudũ :  alii assumt̃
capita bestiaꝵ. gaudentes ⁊ exil¬
tantes si talit̾ in ferina specie ẽ¬

Expanded text:
colitur. In istis enim diebus miseri homines, et, quod pejus est, aliqui baptizati, sumunt formas alint habitum commutare? Alii vestiuntur pellibus pecudum; alii assumunt capita bestiarum, gaudentes et exsultantes, si taliter se in ferinas specie
Abbreviated transcription (Latin):
uel dici ͥ qͥ in tali obseruatione uidet¬
rere. manifesta relatione cognoui.
Et reuera nõ sunt a nobis penitus
inqͥrenda. qͥ omĩpotenti deo credimꝰ: qͥ
ꝓ qualitate meritoꝵ aut fidei ꝓba¬
tione. cũctis mortalibꝰ potestate ar-¬
bitrii sui uel ꝓspera uel aduersa dis¬

Expanded text:
vel dici, qvel dici, qrere manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel p
Abbreviated transcription (Latin):
braue utiq eoꝵ cor ẽ. atq omni
impietate dep̾ssum: qͥ ꝑ sacrilegos
iocos diuinis monitis illudentes.
uana diligũt ⁊ falsa sectant᷑: et
post omnia ad offensionis plenitu-¬
dinẽ dies ipsos annũ nouĩi uocant:
quãquã nõ inconuenient̃ scđm se
nouu appellant annũ: qm̃ ꝑ ne
tindas ferias honestate de falsa
turpitudo ⁊ ꝑuersitas innouat᷑. No¬
aut celũ tunc ostendat aut terra.
Rouũ annũ ianuarias appellant ka-¬
lendas: cũ uetusto semꝑ errore et
horrore sordescant. Auspicia etiã
uanissimi colligere se dicũt. ⁊ sta¬
tũ uite sue manibꝰ indiciis estiman¬
tes. ꝑ incerta auiũ feraꝵq signa
imminentis anni futura rimant᷑.
cũ utiq apud deũ solũ sit noticia
futuroꝵ. ⁊ legalis auctoritas ista
ꝓhibeat dicens. Ne auspicemini:
ne auguriis intendatis. Sed miseri
ac miserandi homines. rapti her-
ꝓdeunt. ⁊ cũ sacrilegio reuertunt᷑.
aut quomͦ se xpĩanũ putat posse

Expanded text:
Grave utique eorum cor est atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt et falsa sectantur, et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias, pro honestate falsa turpitudo et perversitas innovantur. Noaut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant calendas, cum vetusto semper horrore et errore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa, imminentis anni futura rimantur, cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat, dicens: Ne aruspicemini, ne auguriis intendatis. Sed miseri ac miserandi homines rapti erroriprodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse
Abbreviated transcription (Latin):
istaꝵ quas ianuarias uõ¬
cant. a quodã iano ho¬
mine ꝑdito ac sacrilego
nom̃ accepit. Ianus aũt iste. dux
qͥdã ⁊ pͥnceps hominũ paganoꝵ
fuit: quẽ imꝑiti homines ⁊ rustici
dũ quasi regẽ metuunt. colere ue¬
lut deũ ceper̃. Detuler̃ enĩ ei illi¬
citũ honorẽ:. dũ in eo expauescũt
regiã potestatẽ. Homines qͥppe
stulti ⁊ ignorantes deũ. illos tũc
maxime deos existimabãt. qͦs int̃
homines sublimiores ẽẽ cernebant.
Ac sic factũ est: ut umꝰ dei cultus
ad multa deoꝵ uel potiꝰ demonioꝵ
nomina transferret᷑. Diẽ gͦ salen¬
darũ hodiernaꝵ. de nomine iant
sic̃ iã dictũ ẽ nuncupar̾ .⁊ atq dũ

Expanded text:
i, quas Januarias vcant, a quodam Jano homine perdito ac sacrilego nomen accepit. Janus autem iste dux quidam et princeps hominum Paganorum fuit: quem imperiti homines et rustici dum quasi regem metuunt, colere velut Deum coeperunt; detulerunt enim ei illicitum honorem, dum in eo expavescunt regiam potestatem. Homines quippe stulti et ignorantes Deum, illos tunc maxime deos existimabant, quos inter homines sublimiores esse cernebant. Ac sic factum est ut unius veri Dei cultus ad multa deorum vel potius daemoniorum nomina transferretur. Diem ergo calendarum hodiernarum de nomine Jani, sicut jam d
Abbreviated transcription (Latin):
punt ea que consuer̃. Mutant᷑ enĩ
homines ⁊ in meliꝰ ⁊ in deteriꝰ. Coti¬
dianis huiuscemodi exꝑim̃tis uicis¬
sim ⁊ letam᷑ ⁊ contristam᷑. Letam᷑
correctis: contristam᷑ deprauatis.
I deoq dñs nõ ait saluũ futurũ eẽ
usq in finẽ hic saluus erit. Quid

Expanded text:
punt ea quae consuerunt. Mutantur enim punt ea quae consuerunt. Mutantur enim homines, et in melius et in deterius. Quotidianis hujuscemodi experimentis vicissim et laetamur et contristamur; laetamur correctis, contristamur depravatis. Ideoque Dominus non ait salvum futurum esse usq
Abbreviated transcription (Latin):
mq meminisse uos pollicitationis
nrẽ. In ipso ꝓmisimꝰ: ꝑ quẽ nũc red¬
dimꝰ. Nã ⁊ cũ ꝓmitteremꝰ. ab ipso
petebamꝰ: ⁊ cũ reddimꝰ. ab ipso acci¬
pimꝰ. Meminit aũt caritas urã.
nos matutina natalis dnĩ distu-¬
lisse quã soluendã ꝓposuimꝰ questi-¬
onẽ: qͥa multi nobiscũ etiã quibꝰ
solet eẽ onerosus sermo dei.sollem¬
nitatẽ illã diei debitã celebrabãt.
luc uͦ puto neminẽ conuenisse:
nisi qͥ audire desiderat. Nõ itaq
loquim᷑ cordibꝰ surdis: nõ fastidi¬
entibꝰ animis. Hec aũt urã expec¬
tatio. ꝓ me oratio ẽ. Accessit ali¬
qͥd. quia ⁊ dies muneris multos
hine uentilauit: ꝓ quoꝵ quidẽ
salute quantũ satagimꝰ. tantũ
srẽ ut satagatis hortam᷑. Et ꝓ his
l nondũ intenti sũt spectaculis
ueritatis. sed dediti sũt spectaculis
carnis. intenta m̃te dep̃cemini deũ.
Noui enĩ ⁊ certe scio. esse mͦ in numero
urõ eos qͥ hodie contẽpserũt: sed rũ¬

Expanded text:
 meminisse vos pollicitationis nostrae. In ipso promisimus, per quem nunc reddimus. Nam et cum promitteremus, ab ipso petebamus: et cum reddimus, ab ipso accipimus. Meminit autem Charitas vestra nos matutina Natalis Domini distulisse quam solvendam proposuimus quaestionem; quia multi nobiscum, etiam quibus solet esse onerosus sermo Dei, solemnitatem illam diei debitam celebrabant. Nunc vero puto neminem convenisse, nisi qui audire desiderat. Non itaque loquimur cordibus surdis, non fastidientibus animis. Haec autem vestra exspectatio, pro me oratio est. Accessit aliquid; quia et dies Muneris multos hinc ventilavit, pro quorum quidem salute quantum satagimus, tantum fratres ut satagatis hortamur; et pro his qui nondum intenti sunt spectaculis veritatis, sed dediti sunt spectaculis carnis, intenta mente deprecemini Deum. Novi enim, et certe scio esse modo in numero vestro eos qui hodie contempserunt: sed rum
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ instructione diuini ser-¬
monis edoctos. uniuersas kalendaꝵ
suꝑuenientiũ uanitates declinare
penitꝰ et horrere: ad ꝑfectioris
tam̃ em̃dationis augnientũ. nõ
me piguit usitatũ urĩs auribꝰ in¬
ferre sermonẽ: sic̃ ait beatissimꝰ
paulus. Frs̃ eadẽ uobis seribere. mͥ
quidẽ nõ pigrũ: uob̃ aũt necessa-¬

Expanded text:
instructione divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quide
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ carnis peccati. ꝑpetua te
possideret miseria: nisi fieret hec
miscdia. Nõ reuixisses: nisi tue mor¬
ti conuenisset. Befecisses: nsi subue¬
mus leti nrẽ salutis ⁊ redẽpais
aduentũ. Celebremꝰ festũ diẽ
magnꝰ ⁊ eternꝰ dies ex magno:
terno die uenit in hũe nr̃m tas
breuẽ temporalẽ diem. Hicẽ ns
factꝰ iusticia ⁊ scĩficatio ⁊ redẽmi¬

Expanded text:
tudinem carnis peccati. Perpetua te tudinem carnis peccati. Perpetua te possideret miseria, nisi fieret haec misericordia. Non revixisses, nisi tuae morti convenisset. Defecisses, nisi subvemus laeti nostrae salutis et redemptionis adventum. Celebremus festum diem, quo magnus et aeternus dies ex magno et aeterno die venit in hunc nostrum tam brevem temporalem diem. Hic est nobis factus justitia, et sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapientia se demonstrauit¬
infantẽ: et
deĩ uerbñ
sine uerbis uocem carnis emisit.
Illa tam̃ occulta diuinitas.⁊ magis
celo teste significata.⁊ pastoribus
angłica uoce nunciata ẽ. Hanc gͥ
anniuersaria sollẽnitate celebramꝰ
diem. qua impleta ẽ ꝓphetia dicens.
Ueritas de terra orta est. ⁊ iusticra
de celo ꝓspexit. Ueritas que ẽ in si¬
nu patris: de terra orta ẽ ut esset
etiã in sinu matris. Ueritas qua
mundiis continet᷑. de terra orta ẽ
ut femineis manibꝰ portaret᷑. Teri¬
tas qua beatitudo angłoꝵ incorrup¬
tibilit̾ alit᷑: de terra orta ẽ ut car¬
nalibꝰ uberibꝰ lactaret᷑. Ueritas cui
celũ nõ sufficit: de terra orta ẽ ut
in p̃sepio poneret᷑. Cuiꝰ bono in tan¬
ta humilitate uenit tanta sublimi¬
tas: Nulli utiq suo: sed magno si cre¬
dimꝰ nro. Ex ꝑgiscere homo: ꝓ te ds̃
natus esset. Nunquã liberareris a
carne peccati: nisi suscepisset simili¬

Expanded text:
Dei Sapientia se demonstravitDei Sapientia se demonstravitinfantem, et Dei Verbum sine verbis vocem carnis emisit. Illa tamen occulta divinitas, et Magis coelo teste significata, et pastoribus angelica voce nuntiata est. Hanc igitur anniversaria solemnitate celebramus diem, qua impleta est prophetia dicens: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . Veritas quae est in sinu Patris, de terra orta est, ut esset etiam in sinu matris. Veritas qua mundus continetur, de terra orta est, ut femineis manibus portaretur. Veritas qua beatitudo Angelorum incorruptibiliter alitur, de terra orta est, ut carnalibus uberibus lactaretur. Veritas cui coelum non sufficit, de terra orta est, ut in praesepio poneretur. Cujus bono in tanta humilitate venit tanta sublimitas? Nulli utique suo; sed magno, si credimus, nostro. Expergiscere, homo: pro te Deus natus esset. Nunquam liberareris a carne peccati, nisi suscepisset simili
Abbreviated transcription (Latin):
simeonẽ beatissimũ senẽ respon-¬
sũ accepisse diuinũ. qͦd nõ gustaret
mortẽ nisi priꝰ uidisset xp̃m dnĩ.
Qui cũ accepisset in manibꝰ infantẽ
xp̃m.⁊ cognouisset paruulũ mag¬
nũͥ nũc dimittis inqͥt dnẽ seruũ
tuũ scđ̃m uerbũ tuũ in pace. quia
uider̃ ocłi mei salutare tuũ. Bene gͦ
nunciemꝰ diem ex die. salutare eius.¬
Annunciemꝰ in gentibꝰ głam eiꝰ: in omĩbꝰ
ppłis mirabilia eiꝰ. In p̾sepi iacet: sed
mundũ continet. Ubera suggit: sed
angłos pascit. Pannis in uoluit᷑: sed
immortalitate nos uestit. Lactat᷑:
sed adorat᷑. Locũ in diuersorio non
inuenit: sed tẽplũ sibi in credentiũ
cordibꝰ facit. Ut enim fieret fortis in¬
firmitas: infirma facta ẽ fortitudo.
Magis gͦ mirem᷑ quã contemnamꝰ
eiꝰ etiã carnalem nritiuitatẽ. ⁊ ibi
agnoscamꝰ tante ꝓpt̾ nos celsitudinis
humilitatẽ. Inde accendamꝰ carita¬
tẽ: ut ꝑueniamꝰ ad eiꝰ eternitatẽ.
ATAIs dnĩ dicit᷑. quando

Expanded text:
em responsum accepisse divinum, quod non gustaret mortem, nisi prius vidisset Christum Domini. Qui cum accepisset in manibus infantem Christum, et cognovisset parvulum magnum: Nunc dimittis, inquit, Domine, servum tuum, secundum verbum tuum, in pace: quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Bene ergo nuntiemAnnuntiemus in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus . In praesepi jacet, sed mundum continet: ubera sugit, sed Angelos pascit: pannis involvitur, sed immortalitate nos vestit: lactatur, sed adoratur: locum in diversorio non invenit, sed templum sibi in credentium cordibus facit. Ut enim fieret fortis infirmitas, infirma facta est fortitudo. Magis ergo miremur, quam contemnamus ejus etiam carnalem nativitatem; et ibi agnoscamus tantae propter nos celsitudinis humilitatem. Inde accendamus charitatem, ut perveniamus ad ejus aeternitatem. atalis Domini dicitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ere. iusticie dei non sũt subiet.
ꝓptea cũ dixisset ueritas de terra
orta ẽ. mox addidit. ⁊ iusticia de.
lo ꝓspexit: ne sibi eã mortalis inte¬
mitas arrogaret: ne ista sua duct¬
⁊ se homo a se ipso iustificari. hoci
a se iustũ fieri credens. dei iustieu
recusaret. Ueritas gͦ de terra ont
ẽ. qm̃ xp̃s qͥ dixit ego sũ ueritil.

Expanded text:
e Dei non sunt subjecti : propterea cum dixisset, Veritas de terra orta est; mox addidit, et justitia de coelo prospexit: ne sibi eam mortalis infirmitas arrogaret, ne ista sua diceret, et se homo a se ipso justificari, hoc est a se justum fieri credens, Dei justitiam recusaret. Veritas ergo de terra orta e
Abbreviated transcription (Latin):
ses que mecũ recognoscitis paucis
apłicis uerbis. pauca uerba psalmi
huꝰ admiscere delectat.⁊ consonan-¬
nã reꝑire. Iustificati ex fide. pacẽ
habeamꝰ ad deũ. qͥa iusticia ⁊ pax
osculate sũt inuicẽ. ꝑ dñm̃ nr̃m ihm¬

Expanded text:
s, quae mecum recognoscitis, paucis apostolicis verbis, pauca verba psalmi hujus admiscere delectat, et consonantiam reperire. Justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum: quia justitia et pax osculat
Abbreviated transcription (Latin):
die celebramꝰ. p̃coniũ uocis angłice
factũ est. Gła in excelsis deo. ⁊ in t̾ra
pax hominibꝰ bone uoluntatis. In
terra enĩ pax unde: nisi qͥa ueri-
fecit utraq unũ: ut essemꝰ homi¬
nes bone uoluntatis. suauit̃ conexi
uinculis unitatis. In hac gͥ grã gau¬
deamꝰ: ut sit gła nrã testimoniũ
conscientie nr̃e: ubi nõ in nob̃ sed
in dnõ glem᷑. Hinc enĩ dictũ ẽ. Gła
mea.⁊ exaltans caput meũ. Nã que
maior grã dei nob̾ potuit illucescere:
Quã ut habens unigenitũ filiũ. fa¬
ceret eũ hominis filiũ⁊ atq ita ui¬
cissim hominis. faceret dei filiuĩ.
Quere meritũ: quere causã. quere
iusticiã:. ⁊ uide utrũ inuenias nisi
grãm.

Expanded text:
bramus, praeconium vocis angelicae factum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . In terra enim pax unde, nisi quia Veritfecit utraque unum : ut essemus homines bonae voluntatis, suaviter connexi vinculis unitatis. In hac igitur gratia gaudeamus, ut sit gloria nostra testimonium conscientiae nostrae : ubi non in nobis, sed in Domino gloriemur. Hinc enim dictum est, Gloria mea, et exaltans caput meum . Nam quae major gratia Dei nobis potuit illucescere, quam ut habens unigenitum Filium, faceret eum hominis filium, atque ita vicissim hominis filium, faceret Dei Filium? aere meritum, quaere causam, quaere justitiam; et vide utrum invenias nisi gratiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑsecutiones tuas fugiens: in caiuis
petraꝵ cũ suis cłicis latebrã fouet.h
cũ ad te adduxis: ipse tͥ piscinã pietans
ostendet: in qͣ cũ te t̾cio m̾serit: om̃is
te ualitudo ista deseret lepre. Qd̃ cũ fẽm
fu̾it. hanc uicissitudiuẽ saluatori tuo
cõpensa: ut om̃s iussu tuo ꝑ orbẽ roma¬
hac parte purifica: ut rebicta om̃i fuꝑsi¬
tione ydoloꝵ: d̃m̃ unũ qͥ uerꝰ et solus
est. adores ⁊ colas: ut ad eiꝰ uoluntatem
attingas Exurgens gͥ a sõno conttai¬

Expanded text:
racte persecutiones tuas fugiens, in cavernis petrarum cum suis clericis latebram fovet. Hunc ad te cum adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in quam dum tertio merserit, omnis te valetudo deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem salvatori tuo compensa ut omnes jussu tuo per orbem totum Romahac parte purifica te, ut relicta omni superstitione idolorum, Deum unum, qui verus et solus est, adores et excolas, et ad ejus voluntatem attingas. Exsurgens itaque a somno sta
Abbreviated transcription (Latin):
uocari eos qͥ obseruabãt palatũr: et
sed̾m tenorẽ sõnii. misit ad montem
ricis receptꝰ: lectionib et orationib
tũ uidit: credidit se ad martyrii coro¬
nã euocari. Et conu̾sus ad omnẽ clerũ
qͥ eũ eo erat: dix̃. Ecce nẽ tp̃s acceptabi¬
le: ecce nẽ dies salutis. uenit tempus¬

Expanded text:
vocat eos qui observabant palatium, et secundum tenorem somnii sui, misit ad montem ricis receptus lectionibus et orationibus tum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari. Et conversus ad clerum qui cum eo erat dixit: Ecce nunc tempus acceptabile
Abbreviated transcription (Latin):
reuelata: scd̃m textũ fuꝑius comp̃hen-¬
lus qͥ eũ infitassent: et ob causã salutis
fue. eiꝰ latebras detexissent. Cui sẽs siluest̾
ut credentes. salutẽ conseqͣntur. Cũ hec¬
istos apłos hab̾et aliqͣ imago exp̃sos: ut
ginẽ apłoꝵ exhib̾i p̃cepit. Quã imꝑator
afpiciens: ingenti clamore cepit dice. ip¬
sos eẽ qͥs uid̾at: nec deb̾e iã differre ep̃m
ostensionẽ piscine: quã istos ꝓmisisse
sue saluti memorabat. Sẽs filũr dix̃¬

Expanded text:
relata secundum textum superius comprehenlus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent. Sylvester ut credentes salutem consequantur. Cumqueistos haberet aliqua imago expressos, ut ginem apostolorum exhiberi praecepit, quam imperator aspiciens ingenti clamore coepit dicere ipsos esse quos viderat, nec debere jam differre episcopum ostensionem piscinae, quam istos promisisse suae saluti memorabat. »
Abbreviated transcription (Latin):
dñice refurrectionis tenet᷑ et colitur.
iustum ẽ ut om̃is sabb̃oꝵ dies. causa
sepulture eiꝰ ieiumi fuscipiat᷑ instan¬
tia: ut flentes cũ apłis de morte dñi:
gaud̾e cũ eisdẽ de resurrectione m̾eam:¬

Expanded text:
a resurrectionis Domini tenetur et colitur, iustum est ut omnis sabbatorum dies causa sepulturae ieiunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morte Domini, gaudere cum eis de resurrectione meream
Abbreviated transcription (Latin):
hac die penitentib ꝑ indulgentiam
subuenit᷑: discordes ad concordiã redeũt:
pacificant᷑ irati: dant indulgẽtiã pͥnci¬
et in toto orbe hac die ad letitiã festi¬
uitatis exeunt. qͥ se clauserãt ꝓ aust̾i
forte uel irascendo aut bibendo cõmis¬

Expanded text:
am die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam princitescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter forte, aut irascendo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sequam᷑. Priꝰ enĩ ipsi regnare
debemꝰ in nobis: ut regnũ pos¬
simꝰ diriꝑe saluatoris. Ait ergo
eugłium.U uim facientes diri¬
prnt illud. Raptores gͥ sumul
Raptores aũt nõ nisi diripiunt
aliena. Agnosco uerã esse senten¬
tiã. Apm̃ enĩ eccła rapuit sina¬
goge:⁊ aliene gentis regnũ uin
faciendo possedit. Nam salua¬
legẽ: dũ a uideis negligit᷑. a gen¬
tibꝰ occupat᷑. N dũ a sacerdotibꝰ
ꝑdit᷑. a peccatoribꝰ inuenit᷑: sicit
ipse ait. Publicani ⁊ peccatores
p̃cedunt uos in regnũ celoꝵ.
Raptores gͦ sumꝰ. Oirandũ non
est: quippe qui a tali auctore
descendimꝰ. Scriptũ est enĩ de
patͥarcha nr̃o beniamin. Lupus n¬
pax. Rapit enĩ quod suũ nõ es
Ita ⁊ nos uelut filii rapacis lupi.
alienaꝵ pastorẽ ouiũ nrã inten¬
tione p̃ripimꝰ: sic̃ ipse dicit. Nõ
sũ missus: nisi ad oues ꝑditas
ddomꝰ isrł. Rapit᷑ itaq xp̃c. cũ

Expanded text:
sequamur; prius enim ipsi regnare sequamur; prius enim ipsi regnare debemus in nobis, ut regnum possimus diripere Salvatoris. Ait ergo Evangelium: Et vim facientes diripiunt. Raptores igitur sumus; raptores autem nonnisi diripiunt aliena. Agnosco veram esse sententum enim Ecclesia rapuit Synagogae, et alienae gentis regnum vim faciendo possedit. Nam SalvaLegem, dum a Judaeis negligitur, a gentibus occupatur: et dum a sacerdotibus perditur, a peccatoribus invenitur, sicut ipse ait: Publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum . Raptores igitur sumus. 5. Mirandum non est, quippe qui a tali auctore descendimus; scriptum est enim de patriarcha nostro Benjamin: Lupus rapax ; rapit enim quod suum non est. Ita et nos velut filii rapacis lupi alienarum pastorem ovium nostra intentione praeripimus, sicut ipse dicit: Non sum missus, nisi ad oves perditas d
Abbreviated transcription (Latin):
cutit᷑. sed miscłia cõdonat᷑. Bea¬
ta inquã uiolentia:: que uim pa-¬
tienti bonitatẽ elicit:. ⁊utilitatẽ
tribuit inferenti. Mala res ad¬
mittit᷑. ⁊ de inxuria nemo cau¬
sat᷑. Nis admitit᷑. ⁊ religio ꝓpa¬
gat᷑. Quisqͥs enĩ uiolentior xpõ
fuerit. religiosior habet᷑ a xp̃õ.
Aggredim᷑ gͦ in itinere dñm: siqͥ¬
dem ipse est uia:⁊ more latronũ¬
sius eũ spoliare nitim᷑. Cupimꝰ
illi auferre regnũ: thesaurũ. et
uitã. Sed ille tã diues ⁊ largus ẽ.
ut nõ abnuat: nõ resistat. L̾ cũ
omnia dederit. nichilominꝰ ipse
omnia possidebit. Aggredim᷑ in¬
quã illũ nõ ferro. nõ fuste. non
saxo: sed mansuetudine. bonis
oꝑibꝰ. castitate. Hec sũt arma
fidei nre: quibꝰ in congressione
certamꝰ. Ut aũt his armis uti
in ui inferenda possimꝰ: ante
corporibꝰ nrĩs uim quodã modi
faciamꝰ  ⁊ expugnenꝰ memba¬
rũ uicia. ut uirtutũ p̾mia cõ¬

Expanded text:
ercutitur, sed misericordia condonatur: beaercutitur, sed misericordia condonatur: beata, inquam, violentia, quae vim patienti bonitatem elicit, et utilitatem tribuit inferenti: mala res admittitur, et de injuria nemo causatur: vis admittitur, et religio propagatur. Quisquis enim violentior Christo fuerit, religiosior habebitur a Christo. Aggredimur ergo in itinere Dominum si quidem ipse est via , et more latronusuis eum spoliare nitimur vestibus. Cupimus illi auferre regnum, thesauros, et vitam; sed ille tam dives et largus est, ut non abnuat, non resistat; et cum omnia dederit, nihilominus ipse omnia possideat. Aggredimur, inquam, illum non ferro, non fuste, non saxo, sed mansuetudine, bonis operibus, castitate. Haec sane sunt arma fidei nostrae, quibus in congressione certamus. Ut autem his armis uti in vi inferenda possimus, ante corporibus nostris vim quodammodo faciamus, et expugnemus membrorum vitia, ut virtutum praemia con
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ. Regnũ celoꝵ nõ nisi xp̃s
est dñs: qͥ regnat in celis. Cogit᷑
aut uerbũ tuc̃ solet diti: cũ res
aliqua rarior. assidua oꝑatione
densat᷑. Ex quo gͦ ioħ̃es baptista
saluatoris annuncrauit aduen¬
tũ. ex eo regnũ celoꝵ qͦd prius
fluidũ ⁊ remissũ apud uideos ia-¬
cebat. credentiũ ppłoꝵ cepit assi-¬
duitate densari.⁊ omĩs illa regni
raritas. p̃dicationũ frequentatio¬
ne solidari. Tam enĩ rarũ fuit
apud iudeos regnũ. ut transiret
ad gentes. tã fliiidũ. ut emanaret
ad ppłos. Nuc̃ aũt tanta creden¬
tiũ cogit᷑ densitate. ut fixũ ⁊ so¬
lidũ maneat sine fine. sic̃ scrip¬
tũ est.R. regni eiꝰ nõ erit finis.
Et uim facientes diripiunt illud.
Uim inquã facimꝰ dnõ. nõ cõpellen-¬
do sed flendo: nõ ꝓuocando inui-¬
riis. sed lacrimis exorando:ͥ non
blasphemando per suꝑbiã. sed ꝑ
humilitatẽ merendo. O beata ui¬
olentia:: que nõ indignatione ꝑ¬

Expanded text:
. Regnum coelorum non nisi Christus est Dominus, qui regnat in coelis. Cogi autem verbum tunc solet dici, cum res aliqua rarior assidua operatione densatur. Ex quo ergo Joannes Baptista Salvatoris annuntiavit adventum, ex eo regnum coelorum, quod prius fluidum et remissum apud Judaeos jacebat, credentium populorum coepit assduitate densari, et omnis illa regni raritas praedicationum frequentatione solidari; tam enim rarum fuit apud Judaeos regnum, ut transiret ad gentes: tam fluidum, ut emanaret ad populos. Nunc autem tanta credentium cogitur densitate, ut fixum et solidum maneat sine fine, sicut Scriptura dicit: Et regni ejus non erit finis .Et vim facientes diripiunt illud . Vim, inquam, facimus Domino, non compellendo, sed flendo: non provocando injuriis, 393 sed lacrymis exorando: non blasphemando per superbiam, sed per humilitatem moerendo. O beata violentia! quae non indignatione p
Abbreviated transcription (Latin):
eat᷑. Rapit᷑ xp̃s. cũ occidit᷑ a iu¬
deis:. sepelit᷑ a nobis. Rapit᷑ xp̃s
uigilantibꝰ discipłis. a dormien-¬
tibus ꝑdit᷑ phariseis sic̃ menti-¬
endo ipsi confessi sũt. dũ custo-¬
dias ponerent sepulture: post re¬
surrectionẽ dnĩ dicentes. Quia
discipłi eiꝰ nocte uenerit̃t:. ⁊ fura¬
ti sũt eũ nobis dormientibꝰ. Un¬
de spiritalit᷑ intelligimꝰ. qͥa xp̃m

Expanded text:
atur. Rapitur Christus, cum occiditur a Judaeis, et sepelitur a nobis. Rapitur Christus a vigilantibus discipulis, a dormientibus perditur pharisaeis; sicut mentiendo ipsi confessi sunt, dum custodias ponerent sepulturae, post resurrectionem Domini, dicentes: Quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum, nobis dormientibus . Unde spiritaliter intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse me credo fuꝑiore dnĩ¬
ca. quẽ admodũ compti uel
nitidi natalẽ dnĩ susciꝑe debeamus:
⁊ suꝑuenientẽ festiuitatẽ eiꝰ omĩ am¬
bitione retinere. Ita inquã ut etsi
dies sollẽntatis transeat: apud nos
tam̃ scĩficationis eiꝰ beatitudo ꝑma-¬
neat. Hec enĩ grã natalis ẽ dnĩ sal¬
uatoris. ut in futurũ ad p̃destina-¬
tos transeat: ⁊ in p̃teritũ remaneat
ad deuotos. Oportet gͦ nos ẽẽ scĩtate
puros:ͥ mundos pudicicia: nitidos
honestate: L ut quo diem festũ adue-¬
nire ꝓpinquius cernimꝰ: accuratiꝰ
incedamꝰ. Si enĩ muliercule solent
aliquas ferias suscepture. maculas
uestiũ suarũ aqua diliiere: cur
nõ magis excepturi natalẽ dni. ma-¬
culas animaꝵ nr̃aꝵ fletibꝰ abluamꝰ:
̾ ille quidẽ si adeo infecte res sordibꝰ
fuerint. ut maculã sola aqua nõ
purget :  addunt molliciẽ olei. sa¬
bonis etiã acrimoniã. Nos quoq
si tam graue peccatũ fuerit. ut id

Expanded text:
dixisse me credo superiore Dominica quemadmodum compti vel nitidi natalem Domini suscipere debeamus, et supervenientem festivitatem ejus omni ambitione retinere. Retinere, inquam, ut et si dies solemnitatis ejus transeat, apud nos tamen sanctificationis ipsius beatitudo permaneat; haec enim gratia natalis est Domini Salvatoris, ut in futurum ad praedestinatos transeat, in praeteritum remaneat ad devotos. Oportet ergo esse nos sanctitate puros, mundos pudicitia, nitidos honestate; ut quo diem festum advenire propinquius cernimus, eo accuratius incedamus. Si enim mulierculae solent aliquas ferias suscepturae, maculas vestium suarum aqua diluere; cur non magis nos excepturi natalem Domini, maculas animarum nostrarum fletibus abluamus? 2. Et illae quidem si adeo infectae et obscurae sordibus fuerint, ut maculas sola aqua non purget, addunt mollitiem olei, saponis etiam acrimoniam: nos quoque si tam grave peccatum fuerit, ut id
Abbreviated transcription (Latin):
aqua extinguit ignẽ: ita elemosina
extinguit peccatũ. Magna gͦ elemo¬
sina. que ardentiũ criminũ glo¬
bos beniuolentie sue fonte refrige¬
rat:. ⁊ quodã irriguo largitatis ob¬
ruit incendia delictoꝵ. Et quãuis
offensus deus: quãuis criminibus
ꝓuocatꝰ ͥ cogit᷑ liberare elemosinis:
quẽ disposuerat punire peccatis.
Cogit᷑ enĩ a nobis quodã modo dũ
compellit᷑ ꝓ actibꝰ nr̃is mutare sen¬
tentiã:⁊ in uno eodẽq homine
nũc seueritate iudicis ꝑmoueri.
nunc patris pietate blandiri. Nat̃
enĩ nobis ds̃ est cũ bene agimus:
uidex nr̃ cũ peccamꝰ. Compellit᷑ gͦ¬

Expanded text:
ta eleemosyna exstinguit peccatum . Magna ergo est eleemosyna, quae ardentium criminum globos benevolentiae suae fonte refrigerat, et quodam irriguo largitatis obruit incendia delictorum; ut quamvis offensus Deus, quamvis criminibus provocatus, cogatur liberare eleemosynis, quem disposuerat punire peccatis. Cogitur enim a nobis quodammodo, dum compellitur pro actibus nostris mutare sententiam et in uno eodemque homine nunc severitate judicis permoveri, nunc patris pietate blandiri. Pater enim nobis Deus est, cum bene agimus: judex noster est, cum peccamus. Compellit
Abbreviated transcription (Latin):
tes inueniunt. Atq ideo apl̃s ait.
Surge qͥ dormis: ⁊ exurge a mor¬
des ergo mortuũ esse: qͥ ita dor-¬
mit ut nõ custodiat saluatorem.
R᷑ ideo illi pharisei uelut mortui.
nõ potuer̾ seruare uiuentẽ. Apter¬
ea fr̃s nõ dormiamꝰ. sed uigilemus
eirca ipsũ dñm nr̃m saluatorẽ: ut
appositis iugit᷑ custodiis. nemo illũ
auferat de sepultura pectoris nr̃i:
nec dicamꝰ aliquando. uener̃. et
dormientibꝰ nobis furati sũt eum.
Habemꝰ enĩ immicos: qͥ xp̃m de cor¬
dibꝰ nr̃is si obdormierimꝰ auferre
nitantur. Unde ꝑuigili cura serue
uoluerit ⁊ resurgat

Expanded text:
tes inveniunt; atque ideo Apostolus dicit: Surge, qui dormis, et exsurge a mordes ergo mortuum esse, qui ita dormit, ut non custodiat Salvatorem; et ideo illi pharisaei velut mortui non potuerunt servare viventem. Propterea, fratres, non dormiamus, sed vigilemus circa ipsum Dominum nostrum Salvatorem; ut appositis jugiter custodiis, nemo illum auferat a sepultura pectoris nostri, nec dicamus aliquando: Venerunt, et dormientibus nobis, furati sunt eum. Habemus enim inimicos, qui Christum de cordibus nostris, si obdormierimus, auferre nitantur. Unde pervigili cura servemvoluerit, resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
uelle et oꝑari ꝓ bona uoluntate.
ds̃ est qͥ oꝑtit᷑ in uob̾. Ideo cũ timo¬
re et tremore. Uallẽ facite: ym¬
brem suscipite. Dep̃ssa implent᷑:
alta siccant᷑. Gr̃a pluuia est. Qͥd
gͦ miraris. si deus suꝑbis resistit.
humilibꝰ aũt dat gr̃am: Ideo cum
timore et tremore: id ẽ cũ humili¬
tate. Noli altum saꝑe: sed time.
Tune ut implearis. Noli altũ sape¬
opus erat ut doctrinã legis scirẽ
qͥd agerẽ. Habeo liberũ uoluntatiᷤᷤ
arbitrium. Qͥs me ab ista uia se¬
parabit: Si legas diligent inueni¬
es quendam de sua quadã abun¬
dantia qͣm tam̃ acceperat: extol¬
lere se cepisse. dnĩn aũt misericor¬
dem ut doceret humilitatẽ qͦd de¬
derat abstulisse: illũ uero subito
inopem remansisse et misericor¬
diã dĩ recordatione cõfessum. dix¬
isse. Ego dixi in abundantra mea.
mnis homo mendax. Ego dixi.
Ego gͦ dixi. in abundantia mea.
santa erat abundantia. ut hoc

Expanded text:
et operari, pro bona voluntate . et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapeopus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere se coepisse; Dominum autem misericordem, ut doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et tempestates diuersaꝵ tempta¬
tionũ. in crucifixũ crede: ut fi¬
des tua lignũ possit ascendere. Nõ
mergeris si ligno portaberis. Sic
sic in huiꝰ scłi fluctibꝰ nauigabat
ille qui dicebat. Michi absit głari:
rum est aũt qͦd p̃dicato xp̃o cru¬
cifixo audiunt duo. Unus cõtẽnit:
alt̾ ascendit. Qͥ cõtemnnt: inputet
sibi. Qͥ ascendit nõ arroget sibi.
Audiuit eñi a uerace magistro. ne¬
mo uenit ad me nisi datũ fuerit
ei a patre meo. Gaudeat quia die¬
tũ ẽ. Gr̃as agat danti. corde hu¬
mili nõ arroganti: ne qͦd humi¬
lis meruit. suꝑbꝰ amittat. Nam
etiã qͥ iam in ipsa uia iusta am¬
bulabant. si sibi eã tribueruit
et iuribꝰ suis: ꝑeunt de illa. Ioeo
humilitatẽ nos docens sc̃a scrip¬
tura᷑. ꝑ apłm dicit. sũ timore
et tremore ur̃am ipsoꝵ salutẽ
operamini. ł ne sibi inde alias¬
darent qͥa dixit operamini: cõtinuo
biunxit. Ds eñi est qui oꝑat᷑ in uob̾.

Expanded text:
et tempestates diversarum tentaet tempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit rum est autem quod praedicato Christo crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibirualter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed st inqͥt quidã qui nõ credunt.
Ipsi dicebant: durus ẽ hic sermo.
Qͥs eũ potest audire: Iurus ẽ. sed
duris. hoc est incredibilis sed in
ipsum credere doni esse nõ meri¬
ti. sicut inqͥt dixi uob̾ nemo ue¬
nit ad me nisi cui datũ fuerit
a patre meo. Ubi aũt hoc dñs
dixerit. si suꝑiora eugłii recolamꝰ.
inimiemꝰ eũ dixisse : nemo uenit
ad me nisi pat̾ qui misit metray¬
erit eũ. Non dixit duxerit: sed
traxerit. Ista uolentia cordi fit:
nõ carni. Qͥd gͦ miraris: Crede
et uenis: ama et traheris. Ne ar¬
bitreris istã asperã molestiãq ui¬
olentiam. Dulcis ẽ: suauis est. Ip¬
sa suauitas te trait. Nõne oius trah¬
it᷑ cui esurienti herba monstra tᷤ
Et puto qͥa nõ corpore impellitur
sed desiderio colligat᷑. Sic et tu
ueni ad xp̃m. Noli longa itine¬
ra meditari. Ubi credis: ibi uemꝰ.
Ad illũ eñi qui ubiq ẽ. timando ue¬
nit᷑ nõ nauigando. Sed qm̃ etrã
in tali itinere habundant fluctꝰ.

Expanded text:
 inquit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: hoc est, incredibilis, sed inipsum credere doni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbutiones :. Qͥ ꝓpitius fit om̃ibꝰi
inqͥtatibꝰ tuis. Hoc factũ est mbap¬
tismo. Qͥd fit modoͦ. lui sairat
om̃s langores tuos. Hoc fit mo¬
do. Agnosco. Sed quã diusum:
corpus qͦd corupit᷑ aggrauat ani¬
mã. Dic gͦ et qͦd sequit᷑. Qͥ redimit
de coruptione uitã tuã. Post¬

Expanded text:
retributiones? Qui propitius fit omnibus retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
um et uinũ ulceribꝰ siuis. Iam utiꝙ
errori eiꝰ indultũ fuit: et tam̃ sa¬
nat᷑ langor in stabulo. Stabulum
si agnoscitis: eccła ẽ. Stabulum
modo qͥa ueniendo transimꝰ. do¬
mꝰ erit unde nũquã migrabunꝰ.
cũ ad regnũ celoꝵ sam ꝓuenerl¬
mus. Interim in stabulo libent
curem᷑. ño adhue languoi de sa¬
nitate głem᷑: ne nichil aliud suꝑbi¬
endo faciamꝰ. nisi ut nũquã curan¬
minũ. Dic anme tue die. Adhuc
in hac uita es. adhuc fragilem car¬
nem portas: adhuc corpus qͦd cor¬
rumpit᷑ aggrauat aniniam. adh¬
uc post integritatẽ remissionis
accepisti remediũ orationis. adh¬
uc utiq dicis donec sanent᷑ lan-¬
gores tur. dimitte nob̾ debita nr̃a.
dic gͦ anime tue humilis. uallis. ñ
erectꝰ collisͥ dic anime tue. Benedie
anima mea dñm. et noli obliuici
om̃s retͥbutiones eiꝰ. Es retͥbutio¬
nes: Dic. enumera. gr̃as age. lua ᷤᷤ

Expanded text:
um et vinum vulneribus suis . Jam utique um et vinum vulneribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut nunquam curanminum. Dic animae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis. Qͥd sibi uult hoc qͦd sepe di¬
cit Iterũ hoc et tercio hoc: et
ꝓpe nũquã loquit᷑. nisi qͣndo is¬
ta dicit. Utinã nõ sine causa di¬
cam. Sunt eñi homines ingra¬
ti gr̃e. multũ tribuentes inopi sau¬
cieq nature. Uerum est. magnas
arbitrii liberi uires homo cũ cõ¬
deret᷑ accepit: sed peccando ami¬
sit. In mortẽ lapsus ẽ. infirmus
factꝰ est. a latronibꝰ semiiiuus in
uia relictꝰ ẽ: in iumentũ suum
leuauit eũ transiens samarita¬
nus. qͥ int̾p̃tat᷑ custos: ad stabu¬
lũ adhuc ꝑducit᷑. Quid extollit᷑:
Adhuc curat᷑. Sed sufficit inqͥt mͥ:
qͦd inbaptismo accepi remissionẽ
om̃ium peccatoꝵ. Mũqͥd qͥa dele¬
ta ẽ iniquitas. finita ẽ infirmi¬
tas : Accepi inqͥt remisionem
om̃ium peccatoꝵ. ꝓrsus ue¬
rũ ẽ. Beleta st̃ cuncta pecca¬
ta in sacram̃to baptismatis.
Cuncta ꝓrsus. Dicta. facta. cogi¬
tata. cuncta deleta st̃. Sed hoc
modo sit cõsolatus accipiens ole¬

Expanded text:
dicatis: Quid sibi vult quod hoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hocmodo sit consolatus, accipiens ole
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderes mͥ. auertisti faciẽ tuã
ame: et factus sũ cõturbatꝰ. Con¬
turbatꝰ qͥa siceatꝰ. siceatus: qͥa ex¬
altatꝰ. Dic gͦ siccus et aridus. ut
rursus implearis: anima mea ue¬
lut t̾ra sine aqua tibi. Dic. anuna
mea uelut t̾ra sine aqua tibi. Tu
eñi dixeras. nõ dñs dixerat: non
mouebor inet̾num. Tu dixeras pre¬
sumens de te. sed ñ de tuo: et qͣsi
ei cũ tremore. Sic et apłs. Cum ti¬
more et tremore: ur̃am ipsoꝵ sa¬
lutem oꝑamini. Us̃ est eñi qui o¬
perat᷑ in uob̃. Ergo exultate cum
tremore: neqͣndo irascat᷑ dñs. Ui¬
deo qͥa clamando ꝑuenitis. Qͥd eñi
dicturus sũ scitis: clamando per¬
uenistis. U unde habetis. nisi quia
docuit ad quẽ credendo uenistiᷤͤ
Hoc gͦ dicit. Audite qͦd nostis. Non
doceo: sed cõmemoro p̃dicando.
Immo nec doceo qͥa nostis. nec cõ¬
memoro qͥa meministis: sed simul
dicamꝰ qͦd nob̾cũ tenetis. Hoc dñs
dicit. App̃hendite disciplinã. Exul¬
tate. sed cũ tremore: ut semꝑ hu¬

Expanded text:
faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea velut terra sine aqua tibi. Tu enim dixeras, non Dominus dixerat, Non movebor in aeternum. Tu dixeras praesumens de te; sed non de tuo, et quasi s, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper hu