comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amiserant rursũ reuerti ambiunt : prius erro¬
res suos & ipsos auctores erroris dã nariã se
sine ambiguitate fateant᷑ : & sensib: prauis
&iã ꝑ ẽptis nulla sperandi suꝑ sit occasio :
Nec ullũ membrũ taliũ possit societate
uio laricũ ꝑ om̃a illis ꝓfessio ꝓpria coepert
obuiares Circa quos &iã illã canonũ consti¬
tutionẽ precipimus custo diriut in magno
habeant beneficio si adẽpta si biomni spe
ꝓ motionis in quo inueniunt᷑ ordinestabilitate
ꝑͥpetuamaneant : si tam̃ iterata tinctione
enim apud dnm̃ noxã incurrit q̃ de talib:
ad sacros ꝑmouendos ordines iudicarit :
Qđ si cum grandi examinatione ꝓmotio
conceditur inculpatis multo magis non
deb& licere sus pectis: Pro in dedilectiotua
cuiꝰ deuotione gaudemus iungate irã suã
dis positionibus nr̃is & d & operã ut circum
tiotua nossi qđ ñ arbitramur neglecta
fuerint quȩ ꝓcus todia canonũ & ꝓfidei

Expanded text:
amiserant, rursum reverti ambiunt, prius erroamiserant, rursum reverti ambiunt, prius errores suos, et ipsos auctores erroris damnari a se sine ambiguitate fateantur, ut sensibus pravis etiam peremptis nulla sperandi supersit occasio, nec ullum membrorum talium possit societate violari, cum per omnia illis professio propria coeperit obviare. Circa quos etiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut in magno habeant beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in quo inveniuntur ordine, stabilitate perpetua maneant: si tamen iterata tinctione em apud Dominum noxam incurrit, qui de talibus ad sacros promovendos ordines judicarit; quod si cum grandi examinatione promotio conceditur inculpatis, multo magis non debet licere suspectis. Proinde dilectio tua, cujus devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris, et det operam, ut circumstio tua, nos, si quod non arbitramur neglecta fuerint, quae pro custodia canonum, et pro fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđ onis cuiꝰ lib& ordinis clericus qui¬
catholicã deserens hereticȩ secõmu¬
nioni miscuerit : si ad eccłam reuersus
fuerit : in eo gra duquo erat sineꝓmo¬
ensi: lectis fraternitatis tuȩ litteris
uigorẽ fideituȩ quẽ olim noueramus
agnouimus : Congratulantes tibi qđ
ad custodiã gregũ xp̃i pastoralẽ curã
uigilanter ex equeris : nelupi qui sub
specie ouium sub intrar̃ bestia liseui¬
tia simplices quosq: dilacerent: & non
solũ ipsi nulla correctione ꝓficiant:
sed etiã eaquȩ sanas corrũ pant : qđ nȩ
uiperea possit obtinere fallacia
dilectionẽ tuã duximus cõmonendã : In sinu¬
antes ad animȩ periculũ ꝑtinere siquis quã
dehis quia nobis inhereticoꝵ atq scismaticoꝵ
secta delapsus & seut cũq hereticȩ cõmuni
onis contagione macularit. resipiscens in
cõmunione catholica sine ꝓfessione legitimȩ
& spiritalis medicinȩ utilitate plenissimũ¬
lib& ordinis clerici qui secorrectos uideri

Expanded text:
 cuiuslibet ordinis clericus,catholicam deserens hereticae communioni miscuerit se, si ad aecclesiam reversus fuerit, in eo gradu, quo erat, sinecopo Aquileiensi.--Lectis fraternitatis tuae litteris vigorem fidei tuae, quem olim noveramus, agnovimus: congratulantes tibi, quod ad custodiam gregis Christi pastoralem curam vigilanter exsequeris, ne lupi, qui sub specie ovium subintrarunt, bestiali saevitia simplices quosque dilacerent, et non solum ipsi nulla correctione proficiant, sed etiam ea quae sunt sana, corrumpant: quod ne viperea possit obtinere fallacia, dilectionem tuam duximus commonendam, insinuantes ad animae periculum pertinere, si quisquam de his qui a nobis in haereticorum atque schismaticorum sectam deonis contagione macularit, resipiscens in communione catholica sine professione legitime  spiritalis medicinae utilitate plenissimulibet ordinis clerici, qui se correctos videri
Abbreviated transcription (Latin):
aut egritu dinũ respicientes necessitates:
in quib: siquis ita grauiter urguatur : utdũ
adhuc poenit& desalute ipsius disperet :
Oport& ei & ꝑ sacerdotalẽ sollicitudinẽ
cõmunionis gratia sub ueniri: xLuiii :
uthi qui ab hereticis baptizatis̃ sola
scĩ sp̃s in uocatione firmentur:
ã hi quibaptismũ abhereticis acceper
cũ baptigati antea non fuis sent: sola sc̃isp̃s
in uocatione ꝑ impositionẽ manuũ confir¬
mandis : Quia formã tantũ baptis misine
sc̃ĩficationis uirtute sũ p̃ser᷑ : & hanc regulã
ut scitis seruandã in omnibus ecdesiis prȩdicamus :
ut lauacrũ semel initũ nulla iteratione uioletur
dicente apło: inusds̃ una fides unũ baptisma:
Cuius ablutionulla iteratione temeran¬
daẽ sed ut diximꝰ sola sc̃ĩficatione sp̃s sc̃ĩ inuo¬
canda : ut qđ abhereticis nemo accipitã catholicis
adom̃s frĩ & comꝓ uincialestuosep̃os facies ꝑuenire :

Expanded text:
aut aegritudinum respicientes necessitates. aut aegritudinum respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de saloportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communionis gratia subveniri. VII. Ut hi qui ab haereticis baptizati sunt sola sancti Spiritus invocatione firmentur. Nam hi qui baptismum ab haereticis acceperunt, cum baptizati antea non fuissent, sola sancti Spiritus invocatione per impositionem manus confirmandi sunt, quia formam tantum baptismi sine sanctificationis virtute sumpserunt. Et hanc regulam, ut scitis, servandam in omnibus Ecclesiis praedicamus, ut lavacrum semel initum nulla iteratione violetur, dicente Apostolo: Unus Deus, una fides, unum baptisma; cujus ablutio nulla iteratione temeranda est, sed, ut diximus, sola sanctificatio sancti Spiritus invocanda, ut quod ab haereticis nemo accipit, a catholicis ad omnes fratres et comprovinciales tuos episcopos facies pervenire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
abolendũs cũ huꝰ modicibus ꝓmetuaut
indigentia ñ ꝓreligionis ueneratione
sit sũptus: xlvii. Qđ hi qui ad
iterationẽ baptismił ui ł timore
coacti animos inclinar᷑ poeniten¬
tiȩ sint̃ subleuandiremedio: i ta
ut senilis etatis periculoꝵ qq: &egri¬
tudinũ ceterarsĩq: nec essitatum
habeatur sollicita considerationeres¬
pectus.
Hi uero de quib: similit̃ dilectiotua ẜ¬
nos credidit consulendos qui aditerandum
baptismũ ł metuco acti ł errore transduo¬
tis̃ & nunc se contracatholicȩ fideis acra¬
m̃tũ egis secognoscunt : ea eẽ custodienda
moderatioquȩ in societate nr̃a ñ nisi ꝑpoeniten¬
tiȩ remediũ & ꝑ impositionẽ epis copalis manꝰ
cõmunionis recipiant unitatẽ : Tẽpore poeni¬
tudinis habita moderatione tuo constitu¬
enda indicio ꝓut conuersoꝵ animos inspe¬
xeris eẽ deuotos : Parit̃ &iã habentes
ȩtatis senilis intuitũ & periculoꝵ quoꝵq

Expanded text:
abolendum, cum hujusmodi cibus pro metu aut abolendum, cum hujusmodi cibus pro metu aut indigentia, non pro religionis veneratione, sit sumptus. VI. Quod hi qui ad iterationem baptismi vel vi, vel timore coacti animos inclinarunt, poenitentiae sint sublevandi remedio, et ut senilis aetatis, periculorum quoque et aegritudinum, caeterarumque necessitatum habeatur sollicita consideratione respectus. Hi vero, de quibus similiter dilectio tua nos credidit consulendos, qui ad iterandum baptismum ti sunt, et nunc se contra catholicae fidei sacramentum egisse cognoscunt, ea est custodienda moderatio, qua in societatem nostram non nisi per poenitentiae remedium, et per impositionem episcopalis manus, communionis recipiant unitatem. Tempora autem poenitudinis habita moderatione tuo constituenda judicio, prout conversorum animos inspexeris esse devotos, pariterque etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ ali quȩ mulieres ita postericr
uirorũ amores captȩ : ut malent
hiscohȩrere quã ad legitimum re¬
dire consortium merito sunt notandȩ
ita ut eccłȩsi astica cõmunione priuent᷑:
quȩ de excus abili contaminatione
criminis eleger̃ ostendentes sibi m&
ꝓsua incontinentia placuis sẽ qđ iusta
remissio poterat exptare : Redeant
ergo in suũ statũ uoluntaria redinte¬
gsatione coniugia: neq: ullo modo ad
obobriũ malȩuoluntatis trahatur :
qđ conditioneces sitatis extorsit :
Quia sicut hȩmulieres quȩ reuerti
aduiros suos noluerint impiȩs̃ haben¬
deita illȩ quȩ in affectũ exdõinitiũ
redeunt meritos laudandȩ :
XLXI. Captiuis aut t̃rore
aut fameñ ueneratione cibos
immolaticios edere cõpulsis:
poenitentia concedendaẽ
Dehis aut̃ xp̃ianis qui in tereos
a quibus fuerant captiuati immo¬
laticiis cibis adseruntur eẽ polluti
consolationi caritatis tuȩ hoc &iã
extorserit siue fames sua sercõ ñ dubitet

Expanded text:
mulieres ita posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut etiam ecclesiastica communione priventur, 112 quia inexcusabiliter contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit. Quia sicut hae mulieres, quae reverti ad viros suos nolunt, impiae sunt habendae; ita illae quae in affectum ex Deo initum redeunt merito sunt laudandae. V. Captivis aut terrore, aut fame, non veneratione cibos immolatitios edere compulsis poenitentia concedenda. De his autem Christianis qui inter eos a quibus fuerant captivati immolatitiis cibis asseruntur esse polluti, consultationi charitatis tuae hoc etiam extorserit, sive fames suaserit, non dubitetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsp̃m caritatis & pacis om̃is materia scandaloꝵ
deecclesiis dñi quastibi cõm̃dauimus auferat᷑ :
Preminentẽ quidẽ in illis ꝓuinciis episcopatus
tui fastigio sedã putato totius usurpationis
excessu: XXII. ut metropolitanis suauira

Expanded text:
um charitatis et pacis omnis materia scandalorum um charitatis et pacis omnis materia scandalorum de Ecclesiis Domini, quas tibi commendavimus, auferatur, praeeminente quidem in illis provinciis episcopatus tui fastigio, sed amputato totius usurpationis excessu. I. Ut metropolitanis sua jura
Abbreviated transcription (Latin):
morib: estimaste : & quȩ ciuilia ꝓ conseruanda
sacerdotali concordia responsurus essẽ uerissime
prȩui disti & ideo moȩtus tuos exequi sine dissimula¬
tione ꝓperasti : Necũ moderationis nr̃ȩ aliud dispo¬
nentia scripta sũpsis sefaciendi in quo factũ ẽ
licentiã ñ haberes : Anforte ali quod tibi facinus
in notuerati& metropolitanũ ep̃m noui
apud secriminis pendus urguebat:
Ad hoc quidẽ alienũ ab illo eẽ &iã tunihilei
obciendo confirmasses : sed &iã siquid graue
intolerandũq: cõmitter& mã eratex pectanda
censura : lit nihilprius ipsed ecerneres quã qđ
nobis placere cognosceressuices enimnras ita tuȩ
credimus ueritati : ut in partẽ sis uocatus sollici¬
tudinis ñ inplenitudine potestatis : undesicut
multũ nos ea quae ate pier̃ curatalȩtificant :
nec esseẽ post multarũ experim̃ta causarũ
sollicitius ꝓspicr& diligentius prȩcaueri : Quatenꝰ

Expanded text:
moribus existimasti, et quam civilia pro conservanda moribus existimasti, et quam civilia pro conservanda sacerdotali concordia responsurus essem, verissime praevidisti. Et ideo motus tuos exsequi sine dissimulatione properasti: ne, cum moderationis nostrae aliud disponentia scripta sumpsisses, faciendi id, quod factum est, licentiam non haberes. An forte aliquod tibi facinus innotuerat, et metropolitanum episcopum novi apud se criminis pondus urgebat? At hoc quidem alienum ab illo esse etiam tu nihil ei objiciendo confirmas, sed etiam si quid grave intolerandumque committeret, nostra erat exspectanda censura; ut nihil prius ipse decerneres, quam quid nobis placeret agnosceres. Vices enim nostras ita tuae credidimus charitati, ut in partem sis vocatus sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Unde sicut multum nos ea quae a te pie sunt curata laetificant, inecesse est, post multarum experimenta causarum sollicitius prospici, et diligentius praecaveri,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ ñ ẽ cacholicũ : nudatũ ẽ illud qđ silentio
fuerat adoꝑtũ: additã scilic& hiliriciꝑ feo¬
turã & sublimis simã in t̃mundanos apices
potestatẽ in ex hibitionẽ in sontis antestitis
ineitatã : ut missa ex ecutione terribiliquȩ
omnia sibiofficia publicȩ ad effectũ prȩcep¬
tionis adiunger& a sacris ec clesiȩ aditis
nullo ł falso insimulatus crimine extrahe¬
retursa cerdos : cuino n ob molestiã egritudi¬
nis non obseuiti ã emis darent᷑ indutie :
sediter asperũ & periculis plenũ ꝑ in uias
niues a gere cogeret᷑ : Qđ tanti laboristantiq¬
dis criminis fuit utex his qui ep̃m comitati sunt
quida fecisse dicantur: multũ stupeo fr̃ sed & plu¬
quã qđ euocatus ad eẽ differr&& excusationẽ infir¬
mitatis optender&tã a trociter &tã uehem̃ ter
potueris cõmouer: prȩsertim cũ &iã sitale aliꝗͥd
meretur. expectandũ tibi fuerat quidad tua
consulta rescriberem: Sed ut uideo bene demeis

Expanded text:
od non est tacitum, nudatum est illud quod silentio fuerat adopertum: aditam scilicet Illyrici praefecturam, et sublimissimam inter mundanos apices potestatem in exhibitionem insontis antistitis incitatam, ut missa exsecutione terribili, quae omnia sibi officia publica ad effectum praeceptionis adjungeret, a sacris Ecclesiae aditis, nullo vel falso insimulatus crimine extraheretur sacerdos, cui non ob molestiam aegritudinis, non ob saevitiam hyemis darentur induciae, sed iter asperum et periculis plenum per invias nives agere cogeretur. Quod tanti laboris, tantiqdiscriminis fuit, ut ex his qui episcopum comitati sunt defecisse dicantur. Multum stupeo, frater quam quod evocatus adesse differret, et excusationem infirmitatis obtenderet, tam atrociter et tam vehementer potueris commoveri: praesertim cum, etiamsi tale aliquid mereretur, exspectandum tibi fuerat, quid ad tua consulta rescriberem. Sed ut video bene de meis
Abbreviated transcription (Latin):
tentia quȩ dilataẽ c̃ũ studiosius petita fuerit
non negetur : ut quomodo ad indulgentiȩ
medicinã anima uulnerata ꝑueniat :
XXII. qđ oporteat eũ qui ꝓ in licitis
ueni am pos cutxiã amultis licitis abstinere:¬

Expanded text:
tentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, tentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur, ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. VIII. Quod oporteat eum qui pro illicitis veniam poscit
Abbreviated transcription (Latin):
habebant᷑ in matrimonio ñ fuerꝰ quia aliud est
nupta aliud concubina: xviiii. Qdñsit
coniugi duplicatio quando ancilla relic¬
ta uxor adsumitur
Ancillã athoro abicere & uxorem certȩ
ingenuitatis accipere : ñ duplicatio coniugu
sed ꝓfectus ẽ honestatis : Culpanda sit sane taliũ
neglegentia sed ñ penitus disperanda : ut crebris
cohortationib: incitati qđ necessario expetiuerꝰ
fidelites exequant᷑: Nemo enim disperandusẽ
dũ in hoc corpore constitutus ẽ qui a ñ nunquã
qđ diffidenti ȩ ȩtatis differt᷑ concilio maturiore
ꝑficitur de cõmunione priuatis & itadefuncts
Horũ causa dĩ iudicio reseruanda ẽ : incuius
manu fuitͣ taliũ ł abitus usq: ad cõmunionis
remediũ differatur : Nos aut̃ quib: uiuentib:
ñ cõmunicauimus : mertuis cõmunicareñ possumꝰ:¬
Dis simulatio hȩo potest ñ de contẽptu eẽ remedu:
sed demetugraui us delinquendi : unde poeni¬

Expanded text:
habebantur, in matrimonio non fuerunt, quia aliud est habebantur, in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud concubina. Quod non sit conjugii duplicatio, quando ancilla relicta uxor assumitur. XIX. Ancillam a toro abjicere, et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus deserenda: ut crebris cohortationibus incitati, quod necessario expetiverunt fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in hoc corpore constitutus est, quia nonnunquam quod diffidentia aetatis differtur, consilio maturiore perficitur. De communione privatis, et ita defunctis. XX. Horum causa Dei judicio reservanda est, in cujus manu fuit, ut talium obitus usque ad communionis remedium non differatur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumDissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Non omnis mulier uiro iuncta tradiderit :¬
uxorẽ uiri : quia nec omnis filius heres ẽpatris:
n uptiarũ aut̃ foedera int̃ in genuos s̃legi¬
tima & int̃ ȩquales : & multo prius hoc ipsũ
dño constituente : quã initi s̃ romaniiuris
exister& : Itaq: aliudẽ uxor aliud concu¬
habrahȩ eite ancillã & filiũ ebͥñ enim heres
erit filius ancillȩ cũ fili o meo is aac: undecũ
societas nuptiarũ ita ab initio constituta situt
prȩtersexũ coniunctionẽq haber& in se ł i exp̃i¬
gec cłȩ sacram̃tũ dubiũ ñ ẽ eã mulierem non
ꝑtinere ad matrimoniũ in quadocetur nuptiale
non fuisse ministeriũ: Igit᷑ cuius lib& loci
clericus sifiliã suã uiro habenti concubinã in
matrimoniũ dederit : non ita accipiendũ ẽ quasi
eã coniugato dederit: nisi forteillamulier & in¬
genua facta &dotata legitime : & publicis nuptiis
hones tata uideatur : Paterno arbitrio uiris
coniunctȩ carent culpa : simulieres quȩ auiris

Expanded text:
Non omnis mulier viro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales, et multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concuAbrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Unde cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjunctionem haberet in se Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, quae a viris
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ seruanda: hoc ur̃ȩ indicimus caritati
ut apłicis institutis nullo ulterius recedatis
excessu: quia inultũ posthȩc eẽ non poterit :
siquisquã apłicas regulas in aliquo credi
dissimulanter occurrant :
Quarũ illud primitus ꝑcustodiã concordissi¬
mȩ unitatis exigͥmus ut quia saluberrime
a sc̃is fratrib: constitutũ ẽ binos in annis
singulis ep̃oꝵ debere ẽẽ conuentus t̃nissẽ ꝑ
concilio sociandi in dissimilant̃ occurrant:
Qm̃ adiuuante gr̃a dĩ facilius poteritꝓ uideri:
ut in eccłesufxp̃i nulla scandala nullinas¬
cantur errores : cũ corã beatis simopetro
apło id sẽꝑ in cõmunione tractandũ sit:
ut omnia ipsius constituta canonũ q de¬
creta apud om̃s dñi sacerdotes in uiolata
ꝑmaneant: haec aut̃ quȩ inspirante d ño
notitiã ꝑ uenire : quib: referentib: cognos¬
camus quã reuerent̃ a uobis apłicȩ sedis ins¬

Expanded text:
esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum posthaec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo credidimulanter occurrant. XIII. Quarum illud primitus pro custodia concordissimae unitatis exigimus, ut quia saluberrime a sanctis Patribus constitutum est binos in annis singulis debere esse conventus: terni semper cquoniam adjuvante gratia Dei facilius poterit provideri, ut in Ecclesiis Christi nulla scandala, nulli nascantur errores, cum coram beatissimo Petro apostolo id semper in commune tractandum sit, ut omnia ipsius constituta, canonumque decreta apud omnes Domini sacerdotes inviolata permaneant. Haec autem, quae inspirante Domino notitiam pervenire, quibus referentibus cognoscamus, quam reverenter a vobis apos
Abbreviated transcription (Latin):
condidit sacram̃tũ qui a in omnibus pri¬
matũ tenens sed ocuitẽẽ principiũ & tunc
regenerationis potentiã sanxit quando
delatere ipsius ꝓfluxer᷑ sanguis redẽpcio¬
ꝑ ił mixp̃m factaẽ: sicut diuersa sacri¬
ficia unã hostiã reformar᷑ & multoꝵ
agnoꝵ occisio illius immolationefini¬
ta ẽ de quodr̃: eoce agnus dĩ eccequi tollit
peccatũ mundi : Sic& iohannes ñ xp̃s¬
sed xp̃i prȩuius ñ sponsus sedsponsi ami¬
cus fuit : Ad eo fidelis & non suaquȩrens
sed quȩ ihũ xp̃i : ut sepfiteretur ad soluenda
calciam̃ta pedũ ei in dignũ: Qm̃ ipseqͥdẽ
baptizar& in aqua in poenitentia ille
tot actantis existentib: docum̃tis quib:
omni ambiguitate sub mota euidenter
agnoscitis in baptizandis electis qui
scđm apłicã regulã & ex orcis misscru¬
tandi & ieiuniis scĩficandi& frequen¬
tib s̃ prȩdicationib: imbuendi
duotantũ tẽpora iđ pascha & pente costen

Expanded text:
condidit sacramentum, quia in omnibus pricondidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens se docuit esse principium, et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxerunt sanguis redemtioum Christum facta est, sic diversa sacrificia unam hostiam reformarunt, et multorum agnorum occisio illius immolatione finita est, de quo dicitur: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Sic et Joannes, sti praevius; non sponsus, sed sponsi amicus, fuit adeo fidelis, et non sua quaerens, sed quae Jesu Christi, ut se profiteretur ad solvenda calceamenta pedum ejus indignum : quoniam ipse quidem baptizaret in aqua in poenitentiam, illcharissimi, tot ac tantis existentibus documentis, quibus omni ambiguitate submota evidenter agnoscitis in baptizandis electis, qui secundum apostolicam regulam, et exorcismis scrutandi, et jejuniis sanctificandi, et frequentibus sunt praedicationibus imbuendi, duo tantum tempora, id est Pascha, et Pentecosten,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in mortis periculo in obsidionis discrimine :
in ꝑsecutionis angustiis intimore naufragui :¬
nulla tẽpore hocuerȩsalutis singulare prȩ¬
sidiũ cuiquã denegemus : Siquis aut̃ epipha¬
niȩ festiuitatẽs quȩ in suo ordine debito honorẽ
ueneran daẽ : ob hoc existimat priui legium¬
sciat illius baptismi aliã gratiã : aliã fuisse
rationẽ nec adeandem ꝑtinuis seuirtutẽ:
Qui ñ exsanguine : neq: ex uolunta te carnis :
neq: ex uolunta te uiri sȩd ex dõnati sunt :
Dñs en imnullius in¬
digens remis¬
sione peccati nec quȩ¬
rensreme¬
diũ renascendi sicuo luit baptizari:
quomodo & uoluit circũcidi hostiãq ꝓse
emundationisofferri: ut qui factuserat
exmuliere sicut apłus ait fier& & sublege:
quã ñ ueneratsoluere sed adimplere :¬
& implendo finire : & sic ut beatus apłus
predicat dicens finis aut̃ legis xp̃s adius¬
titiã omnicredenti: Baptis mi aut̃ sui inse

Expanded text:
ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii nullo tempore hoc verae salutis singulare praesidium cuiquam denegemus. Si quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ob hoc existimat privilegiumsciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinuisse virtutem, qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, quomodo voluit circumcidi, hostiamque pro se emendationis offerri, ut qui factus erat ex muliere sicut Apostolus ait fieret et sub lege, quam non venerat solvere, sed adimplere et implendo finire, sicut beatus Apostolus praedicat, dicens: Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti. Baptismi autem sui in se
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ nr̃ aliis &iã plurib: uerbis testifica¬
tus ẽ & exhortabatur eos dicens: saluamini:
a generatione ista praua : Quiergo re ceper᷑
sermonẽ ebbaptizatis : & appositȩs in illa die
animȩ circiter triamilia :
ad baptizandũ a romanopontifice legitima
pat& baptizandis in eccła electis hȩc duo tẽpora
dequib: locuti sumus eẽ legitima: dilectionẽ
urãm monemus ut nullos alios dies huius
obseruantiȩ misceatis: XII. Quod omni¬
tẽpore hi qui neces sitate mortis urguen¬
tur : iđ egritu dinis obsidionis ꝑsecutio¬
nis & naufragii debeantbaptizari:
Quiasi s̃ aliaqq festa quib multa in hono¬
rem dĩ reuerentia debeatur : principali stam̃
& maximi sacram̃ti custodienda nobis ẽ
mrstica & rationalis exemplatio: non int̃¬
dictalicentia qua inbaptis motribuenda
quo lib& tẽpore periclitantib: subuenit᷑ :
ita enim Ab has duds festiuitates conexas
sibim& atq: cognatas incolom ũ & in pacis
securitate degentiũ libera uota differimꝰ:

Expanded text:
Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. ad baptizandum a Romano Pontifice legitime sunt praefixa. tet, baptizandis in ecclesia electis haec duo tempora, de quibus locuti sumus, esse legitima, dilectionem vestram monemus, ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. tempore hi qui necessitate mortis urgentur, id est, aegritudinis, obsidionis, persecutionis et naufragii, debeant baptizari. Quia etsi sunt alia quoque festa quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur; prinet maximi sacramenti custodienda nobis est mystica et rationalis exemplatio: non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas solemnitates connexas sibimet atque cognatas incolumium, et in pacis securitate degentium libera vota differimus:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quosalua integritate uirgin ea
puer editus exultan tega udio cȩlestiũ
ministrorum pastoribus indicatur : Aliud
quo in fanscircũ ciditur : aliud quo hostia ꝓeo
regalis offertur : Aliud cũ tresmagiclari¬
tate noui sideris incitati in b& lehem abori¬
ente ꝑ ueni unt & adorant eũ paruulum:
mr̃sticað munerã oblatione uenerantur
necidem s̃ dies quib: impio hero diordinata
diuinitus in egyptũ trans latione sub¬
rea : crescitdñs sic ut euange listatestatur
ꝓfectib ȩtatis & gratiȩ : ꝑ dies paschȩ in
templohierus alẽ cũ parentib: uenit: &
cũ ess& a societate redeuntiũ sedens cũseni¬
orib: : & inter ammirantes magistros
disputans inuenitur rationem que
remansionis suȩ reddens : Quidẽ in¬
quit qđ quȩ rebatisme: nesciebatis qđ in ia ris
me isoport& me eẽ : Significans ei seessefiliũ :¬
cuius ess& & tẽplũ : Iã uero cũ in annis maiorib:
aꝑtius declarandus baptismũ prȩcursoris sui

Expanded text:
aliud, quo salva integritate virginea aliud, quo salva integritate virginea puer editus exaltante gaudio coelestium ministrorum pastoribus indicatur: aliud, quo infans circumciditur: aliud, quo hostia pro eo legalis offertur: aliud, cum tres Magi claritate novi sideris incitati in Bente perveniunt, et adoratum parvulum mystica munerum oblatione venerantur. Nec idem sunt dies quibus impio Herodi ordinata divinitus in Aegyptum translatione subrea, crescit Dominus, sicut evangelista testatur, profectibus aetatis et gratiae. Per dies Paschae in templum Hierusalem cum parentibus venit, et cum abesset a societate redeuntium, sedens cum senioribus, et inter admirantes magistros disputans invenitur, rationemque mansionis suae reddens: Quid est, inquit, quod quaerebatis me? nesciebatis quod in hisesse? Significans ejus se esse filium cujus esset et templum. Jam vero cum in annis majoribus apertius declarandus baptismum praecursoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
largitus ẽ ȩt̃na proemia sit donaturus : agi
quippe in nobis : ut qđ uult & uelimus & agamꝰ :
Nec otiosa eẽ in nobis patitur: quȩ exercenda
non neglegenda donauit : Vt & nos stopera¬
tores simus gratiȩdĩ ac siqđ in nobis exnraui¬
derimus remissione languescere : ad illũ
sollicite recurramus qui sanatom̃s languares
nr̃os & redemit de interitu ui tã nr̃am: &
questiones nec contẽpnendȩ sint: nec
penitus a ꝗ serenda e
Dro fundiores uero difficiliores partes incur¬
rentiũ questionũ quas latius ꝑpetrarunt¬
ł contractar̃ qui hȩreticis restiter sicut ñ
audemus contẽ pnere : itañ neces sehabemus
ad struere: quia ad confitendã gratiã di
cuius operi acdignationi nihilpnitus sub¬
seahendũ ẽ : satis sufficere credimus quic qͥd
sedm predictas regulas a płice sedis nosscrip¬
ta de ouer̃ uc ꝓrsus ñ opinemu athodict p
dopertueritꝰ prefhxis sententiis et cencrarũ¬

Expanded text:
largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult et velimus et agamus; nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit; ut et nos cooperatores simus gratiae Dei; ac si quid nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit de interitu vitam nostram , et quaestiones nec contemnendae sint, nec penitus asserendae. Profundiores vero difficilioresque partes incurrentium quaestionum, quas latius pertractarunt qui haereticis restiterunt, 278 sicut non audemus contemnere, ita non necesse habemus astruere. Quia ad confitendam gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus, quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut prorsus non opinemur catholicum, quod apparuerit praefixis sententiis esse contrar
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis ueniunt sacramentum:
Non prius fontẽ uitȩ ad eunt quã exorcis mis
& exsufflationib: cdericoꝵ sp̃s ab eisimmundus
abigatur : Vt tunc uere appareat quom odo
princeps mundi hui mittatur foras & quomodo
prius alliget᷑ fortis & deinceps uasa eꝰ diripi¬
antur in possessionẽ trasis lata uictoris qͥui
captiuã ducit captiuitatẽ &dat dona hominib: :
his ergo ecclesiasticis regulis & exdiuina sũptas
x omniũ studiorũ omniũq uirtutũ quibus
ab initio fidei ad dm̃ tenditur : dm̃ ꝓfitea mur
a uetorem : & non dubitemus abi psius gratia om̃a
hominis merita ꝓueniri ꝑquẽ fit utaliquid
boni & uelle incipiamus & facere : Qđ utiq au¬
xilio & muneredĩ non aufert᷑ liberũ arbitriũ
sed liberatur : ut detenebroso lucidũ deprauorec¬
tũ delanguido sanũ de ina prudente sit ꝓuidũ :
Tanta enimẽ erga om̃s homines bonitas dr̃ ut
nrã uelit ẽẽ merita quȩ s̃ ipsius dona & phisquȩ

Expanded text:
nerationis veniunt sacramentum, nerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exorcismis et exsufflationibus clericorum spiritus ab eis immundus abigatur; ut tunc vere appareat, quomodo princeps mundi hujus mittatur foras , et quomodo prius alligetur fortis, et deinceps vasa ejus diripiantur , in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem , et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divina sumptis et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit ut aliquid boni et velle incipiamus et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit providum. Tanta enim est erga omnes homines bonitas Dei, ut nostra velit esse merita, quae sunt ipsius dona, et pro his quae
Abbreviated transcription (Latin):
uthere tici catholicȩ fidei ꝑfectione
resipiscant᷑ : Vt scis matici sp̃mre diuiue
caritatis accipiant᷑ Vt lapsis poenitentiȩ
remedia conferantur: ut deniq cat¬
cuminis ad regenerationis sacram̃te
ꝑductis cȩlestis miscđiȩ aula reseretur
Haec aut̃ ñ ꝑfictorie neq in aniterad nõ
petirerum ipsa rũ monstrat effectus:
quomodoquidem ex omni error ũ genere
plurimos ds̃ dignat᷑ at trahere quoserutos
depotestate tenebrarũ trans ferat in
regnũ filii claritatis suȩ & ex uasisirȩ
operis eẽ sentitur. ut hȩc efficientidõ
gratiarũ sẽꝑ actio laudisq: confessio:
ꝓilluminatione taliũ ł srror tessio
referatur: Qd grati cetimi
titap doꝵ tes catur instituta
purgatio cũ exorcismise susfla¬
tionibs p̃s abris abigunt m mindi
Illud & iã qđ circabaptizandos in uni¬
uersomundo sc̃ã eccła uniformit̃
agit : nonotioso contẽplamur intuitu
cũ siue paruulu siuei uuenes ad rege¬

Expanded text:
ut haeretici catholicae fidei perceptione ut haeretici catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schismatici spiritum redivivae charitatis accipiant, ut lapsis poenitentiae remedia conferantur, ut denique catechumenis ad regenerationis sacramenta perductis, coelestis misericordiae aula reseretur. Haec autem non perfunctorie, neque inaniter a Domino peti, rerum ipsarum monstrat effectus, quandoquidem ex omni errorum genere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum transferat in regnum filii charitatis suae, et ex vasis irae operis esse sentitur, ut haec efficienti Deo gratiarum semper actio laudisque confessio pro illuminatione talium vel correctione referatur. Quod gratiam Dei tizandorum testetur instituta purgatio, cum exorcismis et exsufflationibus spiritus ab eis abiguntur immundi. Illud etiam quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplemur intuitu. Cum sive parvuli, sive juvenes ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
me difficilius potestis facere sed ait
sine me nibil potestis facere : XI Qđ¬
resonan quagenus hum̃anãtb t na
dipnatione reparatur:
Piȩtereabeatissimȩ & apłicesedis in¬
uo labiles sanctiones quib nospiis¬
simipatres pestiferȩ nouitatis clatione
deiecta & bonȩ uoluntatis exordia ce
increm̃ taꝓbabiliũ studiorẽ: et ineis usq
infinẽ ꝑ seuerantia ahngacias
docuer : Obsegrationeqq̃ sacer dotalit̃
sa cram̃ta respiciamus quȩ ab apłis tracdita
in totomundo usq: nunc in ominicatholica
eccła uni formiter celebratur ut larẽ
oredendi lex statuat supplicand:
Cũ enim scãrũ plebiũ prȩsules mandata
sibim& legatione fungant᷑ : apud
diuinã clem̃tiã humani generis agunt
causã & tota secũ eccła congemescente
postulat &̃ precantur : ut infidelibus
donecurfides ut idolatriȩ ab impietatis
suȩ liberent᷑ errorib ut iudȩis ablato
cordis uelamine luxueritatis appareat

Expanded text:
me difficilius potestis facere; sed ait, me difficilius potestis facere; sed ait, sine me nihil potestis facere. XI. Qresonant, qua genus humanum ab aeterna damnatione reparatur. XI. Praeterea beatissimae et apostolicae sedis inviolabiles sanctiones, quibus nos piissimi Patres, pestiferae novitatis elatione dejecta, et bonae voluntatis exordia, et incrementa probabilium studiorum, et in eis usque in finem perseverantiam ad Chrisdotum. Obsecrationum quoque sacerdotalium sacramenta respiciamus, quae ab apostolis tradita in toto mundo, atque in omni catholica Ecclesia uniformiter celebrantur, ut legem credendi lex statuat supplicandi. Cum enim sanctarum plebium praesules mandata sibimet legatione fungantur, apud divinam clementiam humani generis agunt causam, et, tota secum Ecclesia congemiscente, postulant, et precantur, ut infidelibus donetur fides, ut idololatrae ab impietatis suae liberentur erroribus, ut Judaeis, ablato cordis velamine, lux veritatis appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
uare ad ñ peccandũ quia ꝑ ipsũ nobis reue¬
latur & aperitur intellegentia mandatoꝵ:
ue sciamus quidappaetere & qđł uitare debe¬
amus : Non a ũt ꝑ illã nobis prȩstari ÷¬
ut qđ faciendũ cognouimus &iã facere
diligamus atq ualeamus anathenasit :
Cũ enimdicat apłus soient ia inflaet
caritas uero ȩdificat : Valdeimpiũ ẽ
ut credamus adeã quȩ inflatnos habere
gr̃i x p̃r&a deã que edificit ĩ habert
cũ sit utrũq donũ dĩ & scire ꝗd facere
debeamꝰ &di ligere ut faciamus : tedi
aũt dedõ scriptũ ẽ quidoc & hominẽ scien¬
tiã : Ita & iã scriptũ ẽ carita sex dõ ẽ:
ltẽ quinto capitulo ut quisquis dix ẽrit ideo
nobis gr̃& iustificationis dart : ut qđ ficere
ꝑ liberũ i beamur arbitiũ facilius pos¬
sumus implere ꝑgrã : taequã & sigira ftia
ñ daretur ñ quidem facile sed tam̃ pos¬
simus &iã sineilla implerȩ diuina
mandata a nathema sit : Defructibenim
mandator dñs loquebatur ubi ñ dit sine

Expanded text:
vare ad non peccandum, quia per ipsam nobis aperitur et revelatur intelligentia mandatorum, ut sciamus quid appetere, quid vitare debeamus; non autem per illam nobis praestari ut quod faciendum cognoverimus, etiam facere diligamus atque valeamus; anathema sit. Cum enim dicat Apostolus: Scientia inflat, charitas vero aedificat , valde impium est ut credamus ad eam quae inflat nos haberei, et ad eam quae aedificat non habere, cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut, aeautem de Deo scriptum est: Qui docet hominem scientiam , ita etiam scriptum est: Charitas ex Deo est . Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere per liberum jubeamur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tanquam et si gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divinmandata, anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur: ubi non ait: Sine
Abbreviated transcription (Latin):
rogo aliud ẽ quã morientimortẽ ad dereseiusq ani¬
man sua crudelitate neabsoluta et̃ possit occideres
Ct̃ ds̃ ad subueniendũ paratos inuitans ad poentien¬
tiã sic ꝓmittat: Pec catorinquit qua cirqe die
conuersus fuerit peccataeiꝰ ñ reputabuntur ei ¬
& iterũ nolo mortẽ pec catoris sedi tconuertatur¬

Expanded text:
rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque anirogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere? cum Deus ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitentiam, sic promittat. Peccator, inquit, quacunque die conversus fuerit, peccata ejus non reputabuntur. Et iterum: Nolo mortem peccatoris, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina ñ ueste: conuersatione non habitum̃tis
puritate non cultu: Nã sistudere incipiamus nou¬
tati traditũ nobis a patribus ordinẽ calcabi musuit
locũ suꝑuacuis su ꝑstitionibus faciamus : Rudes
ergo fideliũ mentes ad talia ñ debemus induc ere :
Docendienim s̃ potius quã illudendi nec imponen¬
dũ eoꝵ ẽoculis sed m̃tib: in fundenda prȩceptas :
Crant quidẽmulta quȩ ꝓ disciplina ecclesi astica
lipsius reidicereratione possemus s ed abhisad
alia deuocamus: Quod nullisit ultima poe
tentiã morientib: denegari nec illorũ deside¬
rus annuiqui obitus sui tẽpore hoc animȩ suȩ cupunt
remedio subueniri : Horres cimus fiteor tintȩim pie¬
tatis aliquẽ repperiri ũt dĩ pietate despor& quasi
ñ possit ad sequouis tẽpore concurrenti succurrere:
& pereclitantẽ subonere peccatoꝵ hominẽ ꝑdẽre
quo seille expedire desiderat & liberari:. Quid hoc

Expanded text:
doctrina, non veste, conversatione, non habitu, mentis doctrina, non veste, conversatione, non habitu, mentis puritate, non cultu. Nam si studere incipiamus novitati, traditum nobis a Patribus ordinem calcabimus, ut locum supervacuis superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad talia non debemus inducere. Docendi enim sunt potius quam ludendi, nec imponendum eorum est oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa, quae pro disciplina ecclesiastica, vel ipsius rei dicere ratione possemus, sed ab his ad alia devocamur. Quod nulli sit ultima poententiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet, quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem redimere, quo se ille expediri desiderat, et liberari. Quid hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ mirũ si contra ecclesiasticũ morem faciunt
qui in ecclesia non creuer: sed alio uenientes
itinere secum hȩc in eccłam quȩ in alia con¬
uersatione habuerant intuler᷑. Amictipal¬
lio & lũbos prȩcincti credunt sescȩ̃ scrip
Nã si ad hoc ista prȩceptas ut taliter serua¬
rentur : cur non fiunt parit̃ quȩ secuntur
Habent suũ ista mssteriũ & intelligentib:
itaclara s̃ ut ea magis quȩ dec& signi ficatione
seruentur : Nã in lũ boꝵ prȩcinctione castitas :
in baculo regimen pastorale: in lucernis ar¬
dentib: boni fulgor operis : Dequo dr̃ Si copera
ur̃a luceant in dicat᷑ : habent tam̃ istũ for¬
sitan cultũ morem potius quã rationem
sequentes : qui remotiorib: habitant locis
& ꝓculaceteris degunt: un de hic habitus
in ecclesiis galli canis ut tot annoꝵ tantoꝵq:
pontifie ũ in alterũ habitũ consuetudo uer¬
tatur : Discernendia plebeł ceteris sumꝰ¬

Expanded text:
Sed non mirum, si contra ecclesia sticum morem faciunt, Sed non mirum, si contra ecclesia sticum morem faciunt, qui in Ecclesia non creverunt, sed alio venientes itinere secum haec in Ecclesiam, quae in alia conversatione habuerant, intulerunt, amicti pallio et lumbos praecincti credunt se sanctae ScrNam si ad hoc ista praecepta sunt, ut taliter servarentur, cur non fiunt pariter quae sequuntur,Habent suum ista mysterium, et intelligentibus ita clara sunt, ut ea magis, qua decet, significatione serventur. Nam in lumborum praecinctione castitas, in baculo regimen pastorale, in lucernis ardentibus boni fulgor operis de quo dicitur, opera vestra luceant indicatur. Habent tamen istum forsitan cultum morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt, unde hic habitus in Ecclesiis Gallicanis, ut tot annorum, tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo vertatur? Discernendi a plebe vel caeteris sum
Abbreviated transcription (Latin):
Caelestinus uni uersis ep̃is ꝑuienensẽ & nar¬
bonensẽ ꝓuinciã constitutis in dño salutem:
Cuperemus quidem deurarũ ecclesi arũ ita or¬
dinatione gaudere : Vt congratulere murpo¬
tius de ꝓfecto quã aliquid cõmissũ contradis¬
ciplinã ecclesia sticã doleremus: ad nram
enim letitiã & benefacta ꝑueniunt & me¬
roris aculeis nosq: fuerint malefacta conpim¬
gunt : Neo silere possumus cũ hoc ab in licitis
reuocemus aliquos õfficiinr̃i ꝓuocemur instinc¬
tu: inspeculis ad õ constituti sumus iituigilan¬
tienrẽ diligentiã combantes & quȩ co ercen¬
da s̃ recen semus & quȩ obseruandas sentiamꝰ:
& quã uis circa longinqua spiritalis cura
non deficit sede ꝑ om̃a qua nom̃ dĩ p̃dicat᷑
extendit: nec notitiã nr̃am subt̃ fugiunt:
quȩ in euersionẽ regularũ nouellȩ prȩruptio¬
nis auctoritate tẽptant᷑ : Quod ñ debeant
sacerdo tes aut clericiamicti palli is
cultui in seruire quã m̃tis ł fidei purtati:

Expanded text:
Coelestinus universis episc. per Viennensem et Narbonensem provincias constitutis in Domino salutem. Cuperemus quidem de vestrarum Ecclesiarum ita ordinatione gaudere, ut congratularemur potius de profectu, quam aliquid admissum contra disciplinam ecclesiasticam doleremus. Ad nostram enim laetitiam et benefacta perveniunt, et moeroris aculeis nos quae fuerunt malefacta, compungunt. Nec silere possumus, cum ad hoc, ut ab illicitis revocemus aliquos, officii nostri provocemur instinctu, in speculis a Deo constituti, ut vigilantiae nostrae diligentiam comprobantes, et quae coercenda sunt resecemus, et quae observanda sunt sanciamus. Et quamvis circa longinqua spiritalis cura non deficit, sed per omnia, qua nomen Dei praedicatur, extendit: nec notitiam nostram subterfugiunt, quae in eversionem regularum novellae praesumptionis auctoritate tentantur. Quod non debeant sacerdotes aut clerici, amicti palliis ecultui inservire quam mentio vel fidei puritati.
Abbreviated transcription (Latin):
& infirmitatis humanȩ adnr̃ȩ reparationis
tendat effectũ ꝓprie tam̃ in morte cruci fixi
& in resurrectione mortiui: potentiã bap¬
tis matis suã creaturã cond exuetere:
Vt in renascentib: & mors xp̃i operetur&iuita :
baptizatisumus : Consepulti enim sumus¬

Expanded text:
et infirmitatis humanae ad nostrae reparationis tendat effectum, proprie tamen in morte crucifixi, et in resurrectione mortui potentia baptismatis novam creaturam condit ex veteri, ut renascentibus, et mors Christi operetur et vita, baptizati sumus in C
Abbreviated transcription (Latin):
erit sacerdotẽ qđ canonũ regulis fuerit
mala pullulas senoscuntur radicitus
euellantur & mes sẽ dominicã tizania
nulla corrũ pdeat : Ita enim fructũ ulerem
quȩs sincera prestabunt : si ea quȩ natã
segetẽ nec are consuer̃ diligentius amputentus :¬
I.Quod usurã non solũ elericiexigire

Expanded text:
erit sacerdotem quid canonum erit sacerdotem quid canonum male pullulasse dignoscuntur radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem quae sunt sincera praestabunt, si ea quae natam segetem enecare consuerunt diligentius amputentur. III. Quod usuram non solum clerici exigere
Abbreviated transcription (Latin):
ne didicimus & canonã regulis aqͥb
plerosq: fr̃m declinas se: & penitus de¬
uiasse reꝑperimus : nã constatad sacer¬
dotiũ ꝑ uenisseuiduarũ maritos. quosdã
&iã quib: fuerint numero saconiugia:
& ad omnẽ licentiã uita liberiortãdsacrũ
ordinẽ passimpate factis aditibus fuisse
ꝑmissos : Contra illã beatiapłi uocẽ qua
talib: exclamatdicens : unius axoris
uirũ : & contra illud antiquȩ legis prȩcep¬
tũ q uodr̃ & cauet᷑: sacerdos uirginem
uxorem accipiat : nonuiduã sĩ repudiatã :¬
b hocergo quicũq tales ad missis ab eccle¬
siasticis officus & sacerdo tali nomine
apłicȩ sedis auctoritate iubemus arceri:
Nec hoc enim sibi poter᷑ uindicare : cuius
capaces ꝑ hoc qđ illis obstiterat ñ fuer :
hui discussionis curã nobis specialiter
uindicantes ut siqua forsitan de his cõ¬
missas̃ corrigantur : nec licent ultra¬
a cõmitti nt nequa excusatio deignoratione
nascatur : quã quã ignorare nunquã licu¬

Expanded text:
didicimus, et canonum regulis, a quibus plerosque fratrum declinasse, et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos, quosdam etiam quibus fuerint numerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos; contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius uxoris virum; et contra illud antiquae legis praeceptum quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat, non viduam, non repudiatam. Hos ergo, quicunque tales admissi sunt, ab ecclesiasticis officiis et sacerdotali nomine apostolicae sedis auctoritate jubemus arceri; nec hoc enim sibi poterunt vindicare cujus capaces per hoc quod illis obstiterat non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi, et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quanquam ignorare nunquam licu
Abbreviated transcription (Latin):
coepisse: Additur sane huic obseruanti ȩ s& iã penta esten
ex aduentusc̃ĩs p̃ssacrata solẽ pnitas quȩ depaschalis
festi pendet articulo : & cũ ad alios diesalia
festa ꝑtineant hȩc sẽꝑ ad eũ diem qui resurrectione
dnĩ ẽ in signis occurrit: Porrigens quodã modo aurxili¬
antis gratiȩ manũ & eos quos a diopaschȩ aut moles¬
tia in firmitatis aut longinquita sitineris:
aut nauigationis difficultas interclusit
inuitans acͣ quib: lib& nec essitatib: impediti
desideru sui effectũ dono sc̃i sp̃s consequantur:
ipseenim unigenitus dĩ infide credentiũ & in

Expanded text:
coepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes coepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes ex adventu sancti Spiritus sacrata solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo. Et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eum diem, qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum ad eos, quos a die Paschae aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti desiderii sui effectum dono sancti Spiritus consequantur. Ipse enim unigenitus Dei, in fide credentium, et in