comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pl& docente hoc proph&acũ dicit. In conspectu angelorũ psallã tibi. Nã
considera redeb& quipsallit seꝑ ne aliosensus eius demigr&
Necũ in aliam cogitationem sensus nri migrauerit denobis dicatds̃. Populus iste
labiis mehonorat . coraut̃ eĩ longe ẽ ame. ergo consideremus qualiteropor
teat in conspectudiuinitatis & angelorũ eĩ eõ & sic stemus ad psallendũ ut mens
conueniat cũtimore. d nõ cotidianũ debitu red didebere & not& sib incorde qui
psallit ad singula omiã testimonia quae dicit quia singuliuersus si notenturt
proficiunt animae ad salute & i eistotũ inuenitur quod quaeritur quia omiã
ada edificatione lo quitur. psalmus dicente proph&a psallã & intellegam

Expanded text:
plet, docente hoc Propheta, cum dicit: In conspectu angelorum psallam tibi . Nam plet, docente hoc Propheta, cum dicit: In conspectu angelorum psallam tibi . Nam considerare debet, qui psallit, semper, ne alibi sensus ejus demigret. Ne, cum in aliam cogitationem sensus noster migraverit, de nobis dicat Deus: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Et item deteat in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens conveniat cum timore Domino quotidianum debitum redhibere. Et notet sibi in corde qui psallit ad singula omnia testimonia quae dicit. Qui singuli versus, si notentur, proficiunt animae ad salutem; et in eis totum invenitur quod quaead aedificationem loquitur psalmus, dicente Propheta: Psallam et intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
proferati quat conditori placeant iuxta illud psalmo graphi preconium
seruite in quit dnõ intimore & exultate eicũ tremore : Tuncergocreatori
timendo seruitur. si opusbonũ uocis laudibus iungitur. Si cuta libi ꝑpsal¬
mistã dicitur psallite sapienter. Sapienter & enĩ quisque psallit quiuo¬
cilaudanti: noxiisoperibus non contra dicit & qualit̃õporte at diuinae poten¬
tiae famulari sollicitacura omniq studio prosequitur. Sicergo mens nrã
intenta ad psallendũ incedat. qualiter nullo prȩpedita scłars desi a deru
obstaculo nullo tẽporis fuscata uitio. sed semꝑ htenta incaelestibus humi¬
rentiae grauitasuel disciplina psallendi. ut a mabilius ad nõ quã a nobis
dicitur audiatur sicut ait scriptura. exitus matutini & uespere delecta¬
psalli oport& psallentem immobili corpore. inclinato capite stare. &
laudes dnõ moderatet anere. qui ppequiministeriũ suũ ante diuinitatẽ im¬

Expanded text:
proferat quae Conditori placeant, juxta illud Psalmographi praeconium: Servite Domino, inquit, in timore, et exsultate ei cum tremore .Tunc ergo Creatori timendo servitur, si opus bonum voci laudis jungitur, sicut alibi per Psalmistam dicitur: Psallite sapienter . Sapienter etenim psallit, qui voci laudanti noxiis operibus non contradicit; et qualiter oporteat divinae potentiae famulari, sollicita cura omnique studio prosequitur. Sic ergo mens nostra intenta ad psallendum incedat, qualiter nullo praepedita salutaris desiderii obstaculo, nullo temporis fuscata vitio, sed semper intenta in coelestibus, humirentiae gravitas, vel disciplina psallendi, ut amabilius a Domino, quam a nobis dicitur, audiatur, sicut ait Scriptura: Exitus matutini et vesperae delectapsalli, oportet psallentem immobili corde, inclinato corpore stare, et laudes Domino moderate canere: quippe qui ministerium suum ante Divinitatem im
Abbreviated transcription (Latin):
penotudinis applicandam designat: sed & hocq̃q̃ ad preconiadm̃ pue tine¬
reuondubium est: quandomaior gloria ẽ pi&atis confitenti parcere qua
uiuentisi ne confessione praestaro : & nealiquis deculparũ suarum numo¬
resitatibus terperour ad didit qm̃bonus : qui senim dubites adeuretur¬
rerei quẽ sibi audit possecelerrime subuenire : addidit qm̃m scđm miseri
& sedula supplicatione suspender& : Remedi causam dicit ut ad con¬
fersomẽ celeres dnĩ debeatmunere festinare. in seculũ uite huius signifiũ
a miustitias meas nonoperui. Hoc ẽ cognitum facere in confessionem
delictũ ꝑducere : Operire ẽ autẽ ualde aliquid silentio tegere autcordis
dissimulationecelare: hoc faciunt stulti qui putant dm̃ ignorare posse
quodagunt : Contra quullũ nouerunt resomnes habere manifestas ad ho¬
milẽ confessionẽ & poenitentiae uotadescendunt : neiudicẽ patiantur
infensum quem propitium habere poterantaduocatum. Sequitur¬

Expanded text:
udinis applicandam designat. Sed et hoc quoque ad praeconium Domini pertinere non dubium est, quando major est gloria pietatis, confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire. Addidit, quoniam in saecult sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. Confiteamur ergo, acit. Sed hoc est cognitum facere, in confessionem delicta perducere. Operire est autem valde aliquid silentio tegere, aut cordis dissimulatione celare. Hoc faciunt stulti, qui putant Deum ignorare posse quod agunt. Contra, qui illum noverunt res omnes habere manifestas, ad humilem confessionem et poenitentiae vota descendunt, ne judicem patiantur infensum, qui propitium habere poterant advocatum. Delictu
Abbreviated transcription (Latin):
lrimonasterio inhorto inua in agro uelubicum que sedens ambulans uelstans
inclinato sit sẽ ꝑcapite difixis interrãas pectibus rerum s comnibora depeccatisscus
i estimans iã setremendo iudicio repraesentar aestim& : dicens sib incordessus
ilud quod publicanus illecuangelicus fixisinterra oculssdixit dnen sidignus¬
rituntibous pirebe  quod publicans quireatum suae nequitias ꝑfccte t ognouit
fleuit confessuse : Q siniustus ad tẽpluuenit iustificatus atem ploresut unuins oũ¬
superbiendoreces sit humiliatus. alter lamentando ad propinquare mertit reusant:
qui a omnisquis eexaliut humiliabitur. & qui sehumilatexaltabitur÷ qua pror
tor&deuerbis elatiphansaei quibus humiliarimeruit: possumusex Eucao
foroum bumilitatis qua sublimemar ad sumere ut si cutille consideratis &
pciorumuitus esuis urtutibus ẽlatus adruinam ita nosnos trasolapigritia

Expanded text:
monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans, inclinato semper capite, defixis in terra aspectibus, reum se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio repraesentari existimet: dicens sibi in corde semper illud, quod publicanus ante templum stans fixis in terra oculis dixit: Dominnitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice ausuperbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille, consideratis et pejorum vitiis et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos, ut nostra solum pigritia
Abbreviated transcription (Latin):
& exemplũ accipiat humilitatis axp̃o. deuotionis a p&ro. laritatis a iohanne :
oboedientiae ababraam. patientiae abisa ac Tolerantiae a iacob &iob
lastimoniae a ioseph mansu&udis amoxse. constantiae aiosuae. benig¬
nitatis a samuhel misericordiae ad auid. abstinentiae adanhel sic
& cȩt facta priorũ quolabore. quo moderamine quaue intentione uelẽ¬
punctione gecrantur. scs̃imitarido consider& monachus. ut eĩ auxilian
pro hibere deb& monachus adloquendũ ne in multiloquii cadat peccatum
pergit. hinc salo monait: sicut urbs patens & absque muricrorumam¬
bitu itauirqui non potest in loquendo cohiberes pm̃suum. Ciuita senim

Expanded text:
 exemplum accipiat humilitatis a Christo, devotionis a Petro, charitatis a Joanne, obedientiae ab Abraham, patientiae abcastimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat. CAPUT XII. et taciturnitatem habens usque ad interrogationem non loquatur, monstrante . » Hinc Salomon ait: « Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis linguos possintdici & illȩ qui linguae ubertate facundi sunt
tamenillis hocspecialiter nom̃ constatinpositum. quiin considerata
lometione uerbosisunt suom̃ contrarios sapientibus tudiũ soasemore
tractantes Mion & ia cobus a postolus dicens : si tautẽ omnis homo uelox ad audiendumtardus
autẽ ãdloquendum. Tales enĩ superterram minime diriguntur qui aflebilitate sua f¬
quenter excȩdunt. Difficile ẽenĩ in deliberatũ rectũ ec sermonem
ECIMOS NUAULITATIS GRADUSEST. SINONSIT FACILIS AC PROMETUS INRIGO

Expanded text:
Quamvis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt. Sunt enim contrarii sapientibus, et diverso se more tractantes. Monet enim Jacobus apostolus: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter excedunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonemecimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu,
Abbreviated transcription (Latin):
cordetumido ÷ humiliatanum quando ad confessionis medicabiledonum
diuinagratia miserante ꝑuẽnit . Confusũ quando illa quȩ malegesserat
poenitentia e professionedã pnauit. Obeata confusio. quȩ & nũ tollis
obprobrium. Nam quicquid in reatum uenerit poenitentum. ꝑ p&uis sae¬
dinegustare quȩ

Expanded text:
corde cogitabat. Humiliatus sum, quando ad confessionis medicabile donum, divina gratia miserante, pervenit. Confusus, quando illa quae 298 male gesserat poenitentiae professione damnavit. O beata confusio quae aeternum tollis opprobrium! Nam quidquid in reatum venerit poenitentium, perpetuis saedine gustare, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Crescat in nouissimo uiatua: omnequodtibi applicitũ fuerit accipe:
ex indolore sustine. & in humilitate tua patientiam habe : qm̃ in ignepro¬
batur aurũ & argentũ homines uero receptabiles in camino humiliationis
laqueð̃ propter ex aggerationẽ dicit tribulationis. ut intelligas omnegenꝰ
tribulationis in hoc saeculo superelectos uenire: qui omnegenus gloriae
adnõ in futuro expectantrecipere. qui a quiuitae futurae praemia acci¬
exillius dulcedinehuius uitae amaritudinem temperat: quod autem dic̃.¬

Expanded text:
ectum non est: Omne quod tibi applicitum fuerit accipe, et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe. Quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines vero acceptabiles in camino humiliationislaqueum propter exaggerationem dicit tribulationis, ut intelligas omne genus tribulationis in hoc saeculo super electos venire; quia omne genus gloriae a Domino in futuro sperant recipere. » Laqueuex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
impi&a tẽcordis mei : hinc magnapi&as diuinitatis ostenditur. ut ad
solã pronuntiationem deuotionis subito laxauerit peccata quando
siciudicat piumuotum quẽ ad modum operationisa ffectum. Dixitenĩ
incorde suo dnõ nontacere quȩ gesserat & tam quam iamcuncta prodide¬
rit : ita illi remissa sunt quae uoluit confiteri. confessioer gomea ad huo
incordeerat. & ad osnondum uenerat. Dixeramenim pronuntiabo
aduersume : uerum tamends̃ audiuit uocem cordismei & dimisitim
Textus humilitatis gradus ẽ : si omniuilitate uel extremitate contensitanonachus : tus
aagnaa pud dm̃ refulg&t gratia quibuic mundo contemptibilis fuerit uelulis: nam

Expanded text:
Divinitatis ostenditur, ut ad solam promissionem devotionis subito peccata laxaverit, quando sic judicat pium votum, quemadmodum operationis effectum. Dixit enim in corde suo, Domino non tacere quae gesserat; et tanquam jam cuncta prodiderit, ita illi remissa sunt quae voluit confiteri; merito quandomea ad os nondum venerat; dixeram enim, Pronuntiabo adversum me: verumtamen Deus audivit vocem cordis mei. Vox mea tagna apud Deum fulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
molam asin ariã saecularis uitae circuitus aclabor ex primitur : & ꝑ profundũma¬
ris extremadam pnato designatur: quiergo ad scitatiss peciem deductus uel uerbo
c&ero s destruit uel exemplomelius profttoerat᷑ ut huncad mortem sub ex teriori habitu
terren aacta constringerent quam sacra officia inculpac&eris Imutabilem demons
rum sisolus cader & ut cũ que hunc tolerabilior infernipoenacru
car& Sicongregatiomaior fuerit solatia eidentur. a quibus adiutus & ipsace quoani¬

Expanded text:
molam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cru Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo ani
Abbreviated transcription (Latin):
rtupiunt Ergo cum aliquis suscipit Nomen abbatis duplicidebe doctrina suis prȩ¬
esse discipulis id est omniabona & sc̃a factis amplius quam uerbis ostendat. Caput
limia facta exerceat . & tunc adbeneuiuendum aliossollicitos reddat: prius sedis¬
tricta animaduersione corrigat. & tunc aliorum uitam loquendo coponat. ꝑrius
punire propria fletibus cur& & tunc aliorum delicta punienda denunti& : & ante¬
quam uerbis exortationis in son& omne quod locuturus est operibus clam&. Illanã
loquendo imperat ostendendo ad iuuat ut fiat. Vt capacibus discipulis mandata

Expanded text:
rs. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendalimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Gallus enitricta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus clament. loquendo imperat ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per propheta
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibilibus q̃uie aquae amagistris audiunt uel ociter capiunt. memoriter
ait deb& ad exemplũ beneui uendi c&eris p̃ eẽ : quicuntis carnispassionibi¬
ensiam spirit᷑aliteruiuit. Qui prospera mundi postposuit. quinulla aduersa per¬
timescit qui sola interna desiderat quiad aliena concupienda non ducitur
sed propria largitur quinulla in licitaper p&rat sedper p&rata ab aliis ut propri
a deplorat : quiia seimitabilem c&eris incunctisque agit insinuat. Qui¬
at demonstrare . qui lacrimas quas uult a suis auditoribus fundi prius ipse fun
dat & sic eos compunctione sui cordis accendat: et sicut beneoperantes subditos ho¬

Expanded text:
intelligibilibus, qui ea quae a magistris audiunt, velociter capiunt, et memoriter omnibus ad exemplum vendidi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriensiam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desidersed propria largitua deplorat. Quiatione fautores. Lacrymas quas vult a suis auditoribus fundi ipse primitus fundat, et sic eos compunctione sui cordis accendat. Tam simplex et apertus; etiams
Abbreviated transcription (Latin):
&ldeonec sacroscm̃ legerepos sunte uangelium. Cantoris nongestan¬
officium : & Ideo non pos suntambrosi anum altebo ando incipereymnum
bregemtam̃ cũ su ꝑno luuamine possunt gubernare sibi cõmissũ& propterea
eliguntur adabbatis ministeriũ ꝑ agendũ: attam̃ supsũ opus bene facerede
& legerenon p̃sumat nisi qui potest ipsũ officiumimplere ũtedi¬

Expanded text:
et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestaet ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestaideo non possunt Ambrosianum alte boando hymnum incipere, gregem tamen cum superno juvamine possunt gubernare sibi commissum, et propterea eliguntur ad abbatis ministerium peragendum. » An vero ita se res et legere non praesumat, nisi quae potest ipsum officium implere, ut ae
Abbreviated transcription (Latin):
rses primuss inuexio quando ꝑcussa aegypto decẽplagis &pharionetusb¬
mersocũ populis ꝑ insu& amaris itnera ad desertũ gratulabundus egres¬
susẽ dicens Cantemus dñogloriose enĩ honorificatus est deinde delibora
nonignobilis femina in libro uidicum hoc ministerio functare peritur:
Ponis omultos non solũ uiros sed etiã feminas spũ diuino conplet asdĩ
quattuor lectiones de nouotestam̃to ordine quosu pra: postquartũ autem
res ponsoriuminciprat abbas hymnũ tedm̃ laudamus: quo ꝑdictalegat abbas
lectionem deeuangelio cũ honore& qmore stantibu somnibus qua ꝑloctares pon¬
deant om̃samen : & subsequatur mox abbas hymnũ tedec&̃r laus e datã
tionem̃ que euangelii legat. tam̃ non haec om̃s debentualent᷑ que facere abbataes
Suntenĩ qui aut in pediente culpa nondebent aut ir possibilita tenocente n ũa¬
lent. Igitur suntabbates quinec sacerdotis nec leuitae funguntur ministerio

Expanded text:
yses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . 2. Deinde Debora, non ignobilis femina, in libro Judicum hoc ministerio functa reperitur . Postea multos non solum viros, sed etiam feminas spiritu divino completas Dei quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data ionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio,
Abbreviated transcription (Latin):
iebus autem priuatis matutinorum solẽpnitas itaagatur. Id estut
sexagesimus psalmus sextus dicatur sine antiphona subtrahendo
modice sicut dominica: ut om̃ soccurrant ad quinqua gesimum quicũ
antiphona dicatur. Postquem aliiduo psalmidicantur secundum consu&udi¬
nem. lđ scđa feria quintus & trigesimus quintus. tertia feria quadra gesi
mus scđs & quin gesimus sextus. quarta feria sexagesimus tertius

Expanded text:
Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimumus secundus et quinquagesimus sextus; quarta feria sexagesimus tertius
Abbreviated transcription (Latin):
Inmatutinis domini codie in primis dicatur sexa gesimus
sextus psalmus sineanti phona in directum. postquem
dicatur quinqua gesimus cũ ałł. Postquem dicatur cen
s &t responsorium ambrosianum uersus canticũ de euangelio. la& ania :¬
& conpl&ũ ẽ¬

Expanded text:
atus Benedictus , imprimis dicatur sexagesimus sextus psalmus sine antiphona in directum. Post quem dicatur quinquagesimus cum alleluia. Post quem dicatur cente  et responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum e
Abbreviated transcription (Latin):
sc haautem usque ad hł nouembres omnis ut su pradictũ ẽ psal modiȩ
quantitasteneatur. excepto quod lectiones in codice propt̃ bre¬
quitatem noctium minimelegantur : Sed proipsistribus lectio¬
nibus una deu&ten testamento memoriterdicatur: quam breuis
reponsorutus subsequatur. & reliquaomiã ut dictũ e impleantur
destutnũ quã minus aduodecim psalmorũ quantitate aduigilias
nocturnas dicaatur. exceptis tertio & nona gesimo quarto psalmo
ominicodie tem perius surgatur aduigilias: inquibus uigilus teneatur
mensura iđ modulatis ut supradis posuimus sex psalmis aecor¬

Expanded text:
scha autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto psalmoDominica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et ver
Abbreviated transcription (Latin):
congregatio iusta si ađ fuerit distributio larga. Debemus ex illis munus mise¬
repellere. sitientium sitim fugare. et in firmantium desideria supplere
Cummagna ergomentis alacritate pauperibus debemus elemosinasdare :
mei ꝑcipite regnum quod uobis paratũ est aborigine mundi : quia esuriui &
dedistłmihimanducare sitiui & dedistis mihibibere : & cetera¬

Expanded text:
congregatio justa, si adfuerit distributio larga. Ex illis enim munus miserepellitur; ex illis sitientium sitis fugatur; ex illis infirmantium desideria suppleCum magna mentis hilaritate pauperibus debemus eleemosynas dare, mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, quia esurivi, et dedistis mihi manducare, sitivi, et dedistis mihi bibere; hospe
Abbreviated transcription (Latin):
re aruornum : Vt illic recipiamus proterrenis caelestia. Protem poralibus
pman sura : It aliud elemosinȩ genus dualequo debent maxime monachi
pauperes recreare Quorumunũ infirmis & tribulantibus. aliud uero stultis
& nescientibus est adhibendũ: quienim infirmo ꝑ compassionem communicat
& tribulanti consolationis consilium subministrat. sine dubio pauperes recre at
Similiter & quidoc trinã stultis & scientiae uerbum minis trat ignaris. elemosi¬

Expanded text:
 Dominus retribuere pro terrenis coelestia, pro temporalibus aliud duale eleemosynae genus, quo debent maxime monachi pauperes recreare; quorum unum infirmis et tribulatis, aliud vero stultis et nescientibus est adhibendum: qui enim infirmo per compassionem communicat, et tribulato consolationis consilium subministrat, sine dubio pauperes recreat. Similiter et qui doctrinam stultis, et scientiae verbum ministrat ignaris, eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
satis faciens ueniam p&it interra prostratus. Itẽ alius monachorum magister
ait. si quod ergo peculiare aut aliquid cuminuentũ aliquo fuerit grandieum ab¬
bas & diuturna ex cõmunicatione condempn& ut exemplũ illius tu. uindictae
nullus hoc audiat imitari.

Expanded text:
satisfaciens veniam petat in terra prostratus. § XVIII.-- Item ejusdem satisfaciens veniam petat in terra prostratus. § XVIII.-- Item ejusdem at? Si quod ergo peculiare inventum in aliquo fuerit, grandi eum abbas et diuturna excommunicatione condemnet, ut exemplo illius vindictae nullus hoc audeat imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Hoc tantum iudic& propriũ quicquid cũ fratribus possedent. in diuisum. Nam &
lectio actuũ a postolorum tempore surgentis ecclesi actaliter. fideles xp̃i uixis se cõ memo¬
omniarat. Nullus inquid exbonis suis dicebat aliquid suũ eẽ sederant illis cõmunia.
Itemalibi. nãde peculiari anania & saphira fidemaba postolis non meruerunt per¬
cipere quic omia suacũ antepedes a postolorũ adsignarent. depeculiaribus frau¬
dulenter subtractis iudicio subitȩ mortis dampnati sunt. quea frausdõ fierinon
potest cũnihilestoccultum quod ab eo non reuelabitur. quod siquis quã huic nequis¬
simouitio dep̃hensus fuerit delectari. ammonitus semel &iterum. sinon emenda¬
aliquid suum quod magnũ fitcrimen exoremonachi processisse. tuni cã meã codi¬
cẽ meũ tabulas meas grafsũ meũ &c&era his similia. nam si huius modi uerbum
persubreptionẽ uelignorantiam deore eius effuderit. digna pro hoc poenitentia

Expanded text:
 proprium quidquid cum fratribus possederit indivisum. Nam et lectio Actuum apostolorum tempore surgentis Ecclesiae taliter fideles Christi vixisse commemorat: Nullus inquit de bonis suis dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia imica. Nam de peculiari Ananias et Saphira fidem ab apostolis non meruerunt percipere, quia omnia sua cum ante pedes apostolorum assignarent, de peculiaribus fraudulenter subtractis, judicio subitae mortis damnati sunt: quia fraus Deo fieri non potest; cum nihil est occultum quod ab eo non revelabitur. Ergo cum simo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaaliquid suum, quod magnum sit crimen ex ore monachi processisse, tunicam meam, codicem meum, tabulas meas, graphium meum, et caetera his similia. Nam si hujusmodi verbum per subreptionem vel ignorantiam de ore ejus effuderit digna pro hoc poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ certisiterũ honis inlectione diuina. Ideoq hacdis positione credimus utraq tẽpra ordina:
operarimonachũ : & ꝓpͥisorationi : lectioniq incũbere hora senĩ deb& ha beremonachus con¬
gruas & ad singula õfficia deputatas. Partes autẽ te prm̃ suis quibusq o perib talit̃ deputant
Aestateeni a maneusq in horã t̃tiã laborareo port&. At̃tia uero usq ad sextã lectioniuacare
Dehincusq ad nonã reqͥescere . Pnonã autẽ usq ad tẽ p̃ues ꝑtinũ iterũ operari. Post sextaaute
surgente s am̃sa pau sent in lecta sua cũ omĩ silentio aut forte qui uoluerit. legere sibi sic legat ut
alium non inqui& et. & agat᷑ nonatem perius mediante octauahora. & iterũ quod faci¬
endu ẽ õperent᷑ usq adues perã. Si autẽ necessitas loci aut pau ꝑtas exegerit ut ad fruges

Expanded text:
manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinamanuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinaoperari monachum, et propriis orationi lectionique incumbere. Horas enim debet habere monachus congruas ad singula officia deputatas. Partes autem annui temporis suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque ad horam tertiam laborare oportet; a tertia autem usque ad sextam lectioni vacare; dehinc usque ad nonam requiescere; post nonam autem usque ad tempus vespertinum iterum operari. Alio autesurgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut
Abbreviated transcription (Latin):
talis fuit hocuitio promtus ad ome opus occurrat. quia scriptũe Noderis laboriosao pera &t ruftica
tomagisimonachi quibusoport& ñ solũ uitaesuae necessaria ꝓp̃ismanibus exibere. Sed &iã indigentiã
aliorã laborib suis reficere qui ui ribuscorporis & integritate s alutis c̃sistunt si neperio ciosisine
duplicit̃ peccarenoscunt᷑ qr non solũ ñ laborant sed &iã aliosuitiant. & adimitationẽ suãmuitan
Propterea enĩ quisq addmconuertit᷑ ut ei deseruiens laboris habeaturã ñ ut otio deditus inertia
pigritiaq pescat᷑ : qui sic uolunt uacari letioni ut ñoporent᷑ i psilectioni c̃tumaces existunt q ñ faciunt
qđ ibilegunt ibienĩ scriptũ ẽ . Operantes suũ panẽ manducent. Hinc ꝑ ꝓph&ã deanimaotiosadicit
Vider eã hostes & deriser sabbata eĩ. Hoste senĩ sabbata Videntes inrident cũ maligni sp̃si psauaca¬
ti onis otia ad cogitationes in licitas ꝑtrahunt. &ideo certistẽ prłs occu paridebent frsin labore

Expanded text:
talis fuit hoc vitio, promptus ad omne opus occurrat, quia scriptum est: Non oderis opera lato magis monachi, quos oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere! Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere otiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur, quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque convertitur, ut Deo serviens laboris habeat curam, non ut, otio deditus, inertia pigritiaque pascatur. 4. Qui si volunt lectioni vacare, ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt; ibi enim scriptum est: Operantes suum panem manducent; et iterum: Ipsi enim scitiore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahun
Abbreviated transcription (Latin):
horasiđa plenalectioniuacent hora scđa agat t tia &usq nona om̃s ino p̃suua laborent quodeis inun¬
gtus . fucto aut primo signo nonachore deiungant abo pera sua singuli & sint parati dũ se¬
cuindũ signã pulsauerit. Poftrefectioneãut uacent lec cionibus suis aut psalmis Operisdĩre¬
cordaciotencatur : idi duexterius ꝑtẽporale oportunitate manus operbus aicupant Irtenustio enis cun lingue
cordlatio nenesalmor ad sodiptiruns ptor dation edulcscat Nã siuo lator hũ regilae fabulationao delate

Expanded text:
suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadrortunitatem manus operibus occupantur, interius mens cum linguae meditatione psalmorum ac scripturarum recordatione dulcescat. Nam si violator hujus regulae fabulatione delectetur,
Abbreviated transcription (Latin):
reficiunt extram̃ sam quodcum que uelmoditũ aliquis manduca represumat ut &iã poma
que tep̃r suo sub arboribusi acent non tantũ degustare sed &iãtangere absque his in cõmune come¬
mensã aliquid degustauerit. Sed & cui offert᷑ aliquida priore & acciptrerennuit hora
quadesi derauerit hoc quod prius recusauit aut aliudomninonihilaccipiat us que ademendati¬
onẽ congruam hyꝑbaton ẽ hoc quod alitordinatũ intelligit᷑ ita cuialiquida priore offer¬
tur & rennuerit accipere hora quadesiderauerit subaudit᷑ accipere authoc pcipiad quod
prob& hisqui preest. & uiderituitium animi curatum tunc &iam quod corporis
usihus necessarium fuerit prebebit
in oratorio ꝑcelebrantur ante foresoratoni prostratus iaceat nihildicens nisi tan¬
tũ posito interracapite stratus pronus omnium de oratorio exeuntium pedibus. &
hoctã diufaciat usquedum abbas iudicauerit satis factum esse. Quae grauiores sint¬

Expanded text:
reficiunt, extra mensam quodcunque vel modicum aliquis manducare praesumat: ut etiam poma, quae tempore suo sub arboribus jacent, non tantum degustare, sed etiam tangere absque his quae in commune comemere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendation hoc est, quod aliter ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod probet is qui praeest: et cum viderit vitium animi curatum, tunc etiam quod corporis usibus necessarium fuerit, praebebitin oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum juss
Abbreviated transcription (Latin):
dã monachorũ magister ait. quiuero frater grauem culpam admiserit. ipseabu¬
troque ex cõmunic&ur. Idest aboratorio &amensa. & non ipse ad indulgentiã
maioris ꝑueniat nisi antelimenoratorii prostratus lacrimabiliuoce inteluallo. ces¬
santium in psalmis orarum dõ & omnibu semendatione satis fecerit repromissa
Quidumiussus ab abate uenerit uoluat sei psius abbatis pedibus. deindeomnium uestigiis ut
orent proipso & tunc sius serit abbas recipiat᷑ inchoro uelordine quo abbas decreuent.
iterum abba siubeat & omnibus horis dũ ꝑcõpl&opusdĩ proiciatse interra in loco quo
stat & sic satis faciat usq dũ ei iubeatiterũ abba sut quiescat lã ab hac satis factionẽ. Hinc¬

Expanded text:
mendari. Qui vero frater gravem culpam admiserit, ipse ab utroque excommunicetur, id est, ab oratorio et a mensa. Et non ipse ad indulgentiam majoris perveniat, nisi ante limen oratorii prostratus lacrymabili voce intervallo cessantium a psalmis horarum Deo et omnibus emendatione satisfecerit repromissaat se pedibus ipsius abbatis, deinde omnium vestigiis fratrum, ut orent pro eo. Et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel quo abbas decreverit iterum abbas jubeat. Et omnibus horis, dum completur opus Dei, projiciat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfactione.
Abbreviated transcription (Latin):
sencordiae & si habuerit aliquid forteiniudicio quo poniatur tanquam undami sericordia
simul diligere & uitia si fuerint possumus simulodire. Aliudestenim quod frat̃ est
aliud qđ uisus est homo. Diligamusergomeo frat nitatẽ nram &o dio habeamus uilio sa¬
tatẽsuã E se quamur in eoutiũ & em̃datũ utnos m&ciposcdiligam: pximã hincce beatus
gregorius ait. Sic sic nimrũ ex hibere ꝓximis nr̃is odii discr&ionẽ debemꝰ ut eis
&diligamus qđ sunt & habemusodioquđ indĩ nobisitinere obsistunt. In ipsa aut̃ cor¬

Expanded text:
sericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae simul diligere et vitia possumus odisse. Aliud enim est quod frater est, aliud quod vitiosus est homo. Diligamus ergo in eo fraternitatem nostram, et odio habeamus vitiositatem ejus. Persequamur in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligamus eum. Hinc beatus Gregorius ait: : Sic sic nimirum proximis net diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. Certe c
Abbreviated transcription (Latin):
magnis rebus rationem non solum homini sed &iã dnõreddituros. si forte aliquid¬
ex his neglegenter fuent fractũ aut perditũ . Ita enĩ septima narius obsequiũ suũ
fide liter ꝑ agat. neunũ quidẽ granũ: leguminis neglegenter perire desuis manibus
patͥatur : quia omiã quae in monasterio fuerint semelingressa. tãquã sacroscã &
quasiiam dno consecrata consũmareuerentia patres nr̃i tracta re iusserunt. Ipsi¬

Expanded text:
magnis rebus rationem non solum homini, sed etiam Domino reddituros, si forte magnis rebus rationem non solum homini, sed etiam Domino reddituros, si forte ex his negligenter fuerit fractum aut perditum. Ita enim septimanarius obsequium suum fideliter peragat, ne unum quidem granum leguminis negligenter perire de suis manibus patiatur: quia omnia quae in monasterio fuerint semel ingressa tanquam sacrosancta, et quasi jam Deo consecrata cum summa reverentia Patres nostri tractare jusserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ monasterii si congruo ponit᷑ loco. ubi secundũ regulae capitulũ omiã inclaustro
contineat necessaria. minus cocus aliorũ indig& adiutorio. Siuero in arto loco &
angusto uelarido ponitursitu. ubi necaquã sine labore non hortũ habere possit sine
cus&ur. a quo quina uelsi qui ut diximus maioribus utilitatibus occupantur c&erisibi
ad nodignã expectantes mercedem. Egressurus deseptimana sabbatomunditi as faciat
linte aminacũ quibus sibi fr̃smanus acpedestergunt. lauent. Pedesuero tã ipse qui
egreditur quã ille qui intraturus ẽ omnibus lauent. Vas aministerii sui munda &
sanacellario recon sign& quicellariusitẽ intranti consign&. ut scat quoddat aut
is iterũ subcedentibus hi quie grediuntur utensilia inquibus minis trauerint acuasa
consignent quaetanta sollicitudine curaque custodiant. nealiquid ex eis inminuatur
aut pereat. autcredant se &iam prominimis quibusque uasculis tã quã proscis &

Expanded text:
enim monasterii, si congruo ponitur loco, ubi secundum hujus Regulae capitulum omnia in claustra contineat necessaria, minus coquus aliorum indiget adjutorio. Si vero in arcto loco et angusto vel arido ponitur situ, ubi nec aquam sine labore, nec hortum habere possint sine cusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi aritate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut is iterum succedentibus, hi qui egrediuntur utensilia in quibus ministraverint, et vasa consignent, quae tanta sollicitudine curaque custodiant, ne aliquid ex eis imminuatur aut pereat, ut credant se etiam pro minimis quibusque vasculis tanquam pro sanctis et
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ legaliter sancitũ antiquitusq teneatur & cautũ cũ oblationibus dño parentes suos tradere filios
intẽ plodni d nõ feliat̃ seruituros. proculdio hocdenrĩs filus faciendũ nobis salubrit̃ p̃b& exõplum
inmanu atq p&itione altalris pallã omiã in uoluta ad nom̃ scõe quoẽ hic reliquiae continentur & abla
tis presentis trado. Corã testibus regularit̃ ꝑmansurũ . Itaut abhacdie iam non liceat illi collũ desub
regulȩ excutereiugo. sed magis eĩ dẽregulae fidelit̃ secognoscat in stituta seruare. &d nõ cũ c& eris
gratantianimomilitare. &ut haec nrã traditio inuulsa ꝑmaneat. ꝓmitto cũ iureiurando corã
dõ & angelis eĩ qui anũ quã ꝑme nũ quã ꝑ suffectã ꝑsonam nec quo li b& modo ꝑrerũ mearũ facul¬
tates aliquando e grediendiei demonasterio tribuo occasiones. & ut haec p&itio firma ꝑ maneat
manumea eã firmaui & testibus tradidiroborandam

Expanded text:
um legaliter sancitum antiquitusque teneatur et cautum cum oblationibus Domino parentes suos tradere filios in templo Domini Domino feliciter servituros, procul dubio hoc de nostris filiis faciendum nobis salubriter in manu atque petitione, altaris palla manu ejus involuta, ad nomen sanctorum quorum hic reliquiae continentur et domni abbatis N. praesentis, trado coram testibus regulariter permansurum, ita ut ab hac die non liceat illi collum de sub jugo excutere regulae; sed magis ejusdem regulae fideliter se cogratanti animo militare ; et ut hec nostra tradictio firma permaneat, promittimus sub jurejurando coram Deo et angelis ejus quia nunquam per suffectam personam nec quolibet modo pro rerum nostrarum facultates aliquando egmanu mea eam firmavi et testibus tradidi roborandam
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Eccelex sub quamilitareuis si potes obseruare in gredere. siñ potes liberdiscede. Hunc
ego uidens ordinatissimũ atq moro sũmihis patiũ ad tributũ dubitationis aditũ p̃t missco
ut meurõ lãcorpori sociaredignemini lacrimabiliter rogitans deposco. Ego uero mecũ¬
lã saluationis deliberatione salubrit᷑ abita ꝓmittome in omnibus hui regulae custodiredno¬
iuuantin faitita libentq̃ abbatis mei seruare p̃cepta fratrũq maiorũ cunctis dño fuuente obtẽperaremandatis

Expanded text:
tis: Ecce lex sub qua militare vis: si potes observare, ingredere; si non potes, liber discede. Hoc tis: Ecce lex sub qua militare vis: si potes observare, ingredere; si non potes, liber discede. Hoc ergo videns ordinatissimum, atque morosum mihi spatium attributum, dubitationis aditu praetermisso, ut me jam vestro corpori sociare dignemini, lacrymabiliter rogans deposco. Ego vero jam mecum salvationis deliberatione salubriter adhibita, promitto in omnibus hujus regulae custodire, Da, libenterque abbatis mei servare prae
Abbreviated transcription (Latin):
cus emi seri cordit̃ ad tributus. in quo ꝑ paucos dies demoratus nouitioru domũ ꝓgressus. in quami hid¬
ra & aspera primodiligent̃ a seniores p̃dicata & stabilitatis in eae ꝓmissio si plicit᷑ expecta
Quisenior cõminansmibi haec t̃ribilit uerba auribus intimabat. sciendoscias qm̃si post ꝓmisi¬
onẽregularis obseruantiae r& roconuertens respexeris. abtus regnocaolorũ noneris. Insu ꝑ quali¬
bust&ectũ uestibus monasterii claustra receperit. Inta libus tefore abilla ꝓiciendũ cognosce. &
quiate pannis expoliatũ u&eribus. parit̃q expoliatũ uicus ꝑdiderat mundus. fas ẽ ut utroq suũ
uestitũ recipiat seruũ adignominiã omniũ in ꝑ p&uoseruandũ. Ego autẽ dauitico confortatus
exẽplo dnõlamansaiebam. propt̃ uerba babiorũ tuorũ egocustodiuiui as duras. Certissime
t̃ iussitinanino ꝑ ordinẽ nobis legere parit̃ q tradereregulã cũ ꝓtestationemonentis atq dicen¬

Expanded text:
us misericorditer, in quo perpaucos dies demoratus, novitiorum sum domum progressus, in qua mihi dura et aspera primo diligenter a seniore sunt praedicata, et stabilitatis meae promissio suppliciter adimpleta, qui senior comminans mihi haec terribiliter verba auribus intimabat: Sciendo scias quoniam si post promissionem regularis observantiae retro convertens respexeris, aptus regno coelorum non eris. Insuper qualibus te tectum vestibus monasterii claustra susceperunt, in talibus te fore ab illis projiciendum cognosce. Et quia te pannis exspoliatum veteribus, pariterque exspoliatum vitiis perdiderat mundus, fas est utroque vestitum suum recipiat servum ad ignominiam omnium in perpetuo servandum. Ego autem Davidico confortatus exemplo, Domino clamans, aiebam: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras: certissime ter jussit in anno per ordinem nobis legere pariterque tradere regulam cum protestatione monentis atque dicen
Abbreviated transcription (Latin):
qua utilia sunt id est autcellã mundare autaquã deferre aut siquid aliudo pce¬
tuinũ est sine conscientia & ordinatione siui senioris usurp& : Meditantibus
nasterii missus irenoluerit aut certe ãbulans murmur auerit uel cũ ali quatarditate exire
uoluerit si placueritabbatiiã ñ mittat᷑ & statĩ ex cõ municationis ponã suscipiat. &s¬
ciat se adeptum su perbiam & praeceptioni repunare diuinae

Expanded text:
quae utilia sunt, id est, aut cellam mundare, aut aquam deferre, aut si quid aliud opportunum est, sine conscientia et ordinatione sui senioris usurpet. § XX.--EX REGnasterii aut noluerit ire, aut certe ambulans murmuraverit, vel cum aliqua tarditate exire voluerit, si placuerit abbati, jam non mittatur: et statim excommunicationis poenam suscipiat, et sciat se adeptum superbiam praeceptioni repugnare divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ł linc& rsidorusait quando fr̃sforas proficiscuntur oͣ ut redeunt congregatisom¬
nibus in unum in ecclesia  bene dictionẽ accipiant. Nec praesum at quis quã referrealio¬
quaecũq foris mon asterio uideritaut audierit quia plurima destructio est quod
lib& audierint nullatenus aurẽ ad cõmodent & sinolent audierint uł intollexerint
tuellatenus consodalibussuis referant : qđ sihor ũaliquid quae diximus trans gressi
fuerint regulari poenitenti a castigentur qđ sihumilisatis factiono satefiant
p udhumnilitas confitentis cornitur. It a delinquentis culpaiudic&. Si ueroc̃tuma¬

Expanded text:
 praesumat. Quando fratres foris proficiscuntur, vel redeunt, congregatis omnibus in unum in ecclesia benedictionem accipiant; eodemque modo quaecunque foris monasterii viderit, aut audierit, quia plurima destructio est. Quod libet audierint, nullatenus autem accommodent: et si nolentes audierint vel intellexerint, nullatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae diximus, transgressae fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culpa judicetur. Si vero contuma
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̃ceptis deui& sed inomnibus subditus & in iussis senioris detentus nihilq abbatis uolun¬
tatis it contrarius. aut faciat aut ordin& faciendũ sed omnia ꝑeĩ int̃rogationẽ. iuxtaillud
quad scriptũ ẽ. In t̃roga patremtuum & ad nunciabit tibi maiorestuos & dicent tibi. Int̃¬
rogandũ sẽ ꝑẽ ut innullo a seniorũ consilio animae subditae discrepent. in nullo oues absque
diũ gener&: nec fr̃s intẽ porantia illius laborent. ł aec obseruabit senior monasterii.
qui fratribus p̃positus est. referens ad abbatem omni a uel p̃cipue illa quae perse nonualueritexpli

Expanded text:
ejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioribus detenta, nihil quod abbatissae volunejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioribus detenta, nihil quod abbatissae voluntati sit contrarium aut faciat, aut ordinet faciendum, sed omnia per ejus interrogationem; juxta illud quod scriptum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; majores tuos et dicent . Interrogandum semper est, ut in nullo a seniorum consilio animae subditae discrepent; in nullo oves a dium generet, nec fratres intemperantia illius laborent. Haec observabit senior monasterii qui fratribus praepositus est, referens ad abbatem omnia, vel praecipue illa quae per se non voluerit expli
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosus autelatione decõptus superbire autẽ tẽptor scaẽ regulae fuerit conprobatus am¬
moneatur uerbis usq quat̃ si non aemen dauerit ad hibeatur ei correptio discipli¬
naeregularis. qđ sineq si correxerit tuncdeiciatur deordinep̃ positdro & alius qui dig¬
non &ate senili sed moribus constituendus est. Multos & enĩ plixitas annorũ attollit sed de decu
torpentis uitae ad in fanti achimatur tatem tepescendor educ̃ conftitu endus ẽergo p̃positus mo¬
ris grauis słimone sollers in geniofortis. c̃sideratio ne uigil. Cursu mpiger correptionepius
disciplina modoratus. actucastus moribus sobrius dispensationeȩquus humilitate orna¬
tus paciens mitis ñturbulentus ñ iracundus non suꝑbiae uel arrogantia e uitiomaculatus
Non prodigus ñ garrulus sed omniature ligionis ornatus: quisciat languentiũ mori¬
bus subuenire. Et tepescentium ignauiamexcitare. Suꝑ quẽ abbas requiescat ut in nullo ab

Expanded text:
vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque ter: si non emendaverit, adhibeatur ei correctio disciplinae regularis; quae si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alia quae digate senili, sed moribus constituenda est. Multas etenim prolixitas annorum attollit, sed dedecus torpentis vitae ad infantiae immaturitatem tepescendo reducit. Constituenda ergo est praeposita moribus gravis, sermone solers, ingenio fortis, consideratione vigil, cursu impigra, correptione pia, disciplina moderata, actu casta: moribus sobria, dispensatione aequa, humilitate ornata, patiens, mitis, non turbulenta, non iracunda, non superbiae vel arrogantiae vitio maculata, non prodiga, non garrula, sed omni actu religionis ornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare: super quam abbatissa requiescat, ut in nullo ab
Abbreviated transcription (Latin):
dicit cuius periculi malum illos respicitin capite quitalibus in ordinatione sefecerunt auctores
Deillis diciui d&. Quisicut abbatem ita & p̃positũ or dinauer̃ qui unius monas teriior di¬
nationem non duobus sed uni debuerunt in ponere & ne inter duos periculosa nascerentur
s scandala soli abbati congregationissuae debuerunt cõmitte recuram. unde & sequitur. Ideo
q: nos ui dimus expedire propt̃ pacis caritatisq custodiã i abbatis pendere arbi tricor dinationẽ

Expanded text:
ditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctoresdici videtur, qui sicut abbatem, ita et praepositum ordinaverunt, qui unius monasterii ordinationem non duobus, sed uni debuerunt imponere; et ne inter duos nascerentur periculosa scandala, soli abbati congregationis suae debuerunt committere curam. » Eodem fere mo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
Et maxi meinillis locis ubi ab eodem sacerdote uł abeis abbatibus qui abbatẽ odinant
suꝑbiae uitiũ nascebatur. Niã ab alioodie aput nos ordinatur sed & ꝓprio abbato p̃
positur ae illioboedientia iiugitur ut quando cũq abbati iuisũ fuerit ab ipsominis terio
p̃positi mut& nefomesilli suꝑbiae nascatur. unde& sequit᷑: qđ quã sit absurdum faci¬
leaduertitur q ab ipsoinitio ordinationis materia eidatur suꝑbiendidum ei sug¬
geritur a cogitationib suis exutũ eũ eẽ apo testate abbatis sui quia ab ipsisos & tu&

Expanded text:
i, maxime in illis locis, ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus, qui abbatem ordinant, superbiae vitium nascebatur, jam non ab alio hodie apud nos orditur obedientia, ut quandocunque abbati visum fuerit, ab ipso ministerio praepositi mutetur, ne fomes illi superbiae nascatur. » Cujusle advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu