comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amico tuo: defixisti apud
extraneum manum tuam:
Illaqueatus es uerbis oris
tui: et captus propriis ser¬
monibus: Fac ergo quod di¬
co fili mi. et temet ipsum libe¬
ra: quia incidisti in manũ
proximi tui: Discurre:festina:
suscita amicum tuum: Ne
dederis somnum oculis tuis:
nec dormitent palpebrȩ tuȩ.
Eruere quasi damzaula de
manu: et quasi auis de in¬
sidiis aucupis: Uade ad for¬
micam o piger: et consioera
iuas eius: et disce sapientiã:
Quȩ cum non habeat ducẽ
nec prȩceptorẽ. nec principẽ:
parat estate cibum sibi: et
congregat in messe quodco¬
medat: Usq quo piger dor
mis: Q uando consurges
e somno tuo: Paululum
dormies: paululum dormi¬
tabis: paululum conseres
manus ut dormias: et ue¬
niet tibi quasi uiator egestas:
et pauperies quasi uir ar¬
matus: Si uero impiger fue¬
ris. ueniet ut fons messis
tua: et egestas longe fugiet

Expanded text:
amico tuo, defixisti apud amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis aucupis. Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam: Quae cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, Parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat, Usquequo, pigmis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
tius. et labores tui sint in
domo aliena: et gemas in
nouissimis. quando consũp¬
seris carnes et corpus tuum:
et dicas: Cur detestatus sum
disciplinam: et increpatio¬
nibus non ac quieuit cor
meum:nec audiui uocem
docentium me. et magistris
non inclinaui aurem meame
Pene fui in omni malo: in me¬
dio ȩcclesiȩ et synagoge: Bi¬
be aquam de cisterna tua:et
fiuenta putei tui: Diruient᷑
fontes tu foras: et in plateis
aquas tuas diuide: Habeto
eas solus: nec sint alieni par¬
ticipes tui: Sit uena tua be¬
nedicta: et lȩtare cum mu
nulus: Ubera eius in ebrient
te omni tempore: et in amo¬
re illius delectare iugiter
Quare seduceris fili mi ab
aliena: et foueris in sinu
alterius: Respicit dñs uias
hominis: et omnes gressus
illius considerat: Iniquitates
suȩ capiunt impium: et fu¬
nibus peccatorum suorum
constringitur: Ipse moriet᷑.
quia non habuit disciplinã:
et multitudine stulticiȩ suȩ
decipietur: Cap.ui.
ili mi si spoponderis pro

Expanded text:
tuis, et labores tui sint in tuis, et labores tui sint in domo aliena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetare  Al. lnulus. Ubera ejus inebrient te omni tempore, in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris, fili mi, ab aliena. et foveris in sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam. et in multitudine stultitiae suae decipietur. Cap. VI. Fili mi, si spoponderis pro
Abbreviated transcription (Latin):
tuis: et omnes uiȩ tuȩ stabi¬
lientur: Ne declines ad dexte¬
ram neq ad sinistram: auer¬
te pedem tuuma malo: Tuas
enim quȩ a dextris sunt no¬
uit dñs: peruersȩ uero sunt
quȩ a sinistris sunt: Ipse au¬
tem rectos faciet cursus tuos.
itinera autem tua in pace
producet: Cap. u.
ili mi atdende sapientiã
meam. et prudentiȩ meȩ
inclina aurem tuam: ut cu¬
stodias cogitationes: et dis¬
ciplinam labia tua cõseruent:
Fauus enim ftillans labia
meretricis: et nitidius oleo
guttur eius: Nouissima aũt
illius amara quasi absinchiũ:
et acuta quasi gladius biceps:
Pedes eius descendunt in mor¬
tem: et ad inferos gressus il¬
lius penetrant: Per semitã
uite non ambulãt: uagi sũt
gressus eius et in uestigabi¬
les: Nunc ergo fili audi me:
et ne recedas a uerbis oris
mei: Longe fac ab ea uiam
tuam: et ne appropinques¬
b. fonbus domus eius:Ne des
alienis honorem tuum:et
annos tuos crudeli: ne forte
impleantur extranei uiribꝰ

Expanded text:
tuis. et omnes viae tuae stabituis. et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines ad dexteram, et ad sinistram: averte pedem tuum a malo. Vias enim, quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae vero sunt quae a sinistris sunt. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Cap. V. Fili mi, attende ad sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, Ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conservent. ÷ Favus enim distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus: Novissima autem illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps. Pedes ejus descendunt in mortem, et ad inferos gressus illius penetrant. Per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus, et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus ejus. Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli. Ne forte impleantur extranei viribus
Abbreviated transcription (Latin):
currens non habebis offen¬
diculum: Tene disciplinam:
ne dimittas eam: custodi il¬
lam. quia ipsa est ui a tua
Ne delecteris semitis impio¬
rum: nec tibi placeat malo¬
rum uia: Euge ab ea. nec
transeas per illam: declina.
et desere eam: Non enim dor¬
miunt nisi malefecerint: et¬
uon rapitur somnus ab eis nisi
supplantauerint: Cõmedũt
panem impietatis: et uinũ
iniquitatis bibunt: Iustorũ
autem semita quasi lux splẽ¬
dens procedit: et crescit usq
ad perfectam diem: Uia
impiorum tenebrosa: nesci¬
unt ubi corruant
ili mi ausculta sermones
meos: et ad eloquia mea¬
¶ inclina aurem tuam: Ne re¬
cedant ab oculis tuis: custo¬
di ea in medio cordis tui:
ulita enim sunt inuenienti¬
bus ea: et uniuerse carni sa¬
nitas: Omni custodia serua
cor tuum: quia ex ipso uita
procedit: Remoue a te os
prauum: et detrahentia la¬
bia sint procul a te: Oculi
tui recta uideant: et palpe¬
brȩ tuȩ precedant gressus
tuos: Dirige semitam pedibꝰ

Expanded text:
currens non habebis offencurrens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
suets dabit gir̃am: Gloria m
sapientes possidebunt: stul¬
plinam patris: et atten¬
dite ut sciatis prudentiam:
Donum bonum tribuam uo¬
bis: legem meam ne derelin¬
quatis: Nam et ego filius fui
patris mei tenellus: et uni¬
genitus coram matre mea:
et docebat me atq dicebat:
Suscipiat uerba mea cortuũ:
custodi precepta mea et uiues:
Posside sapientiam: posside
prudentiam: Ne obliuiscaris:
neq: declines a uerbis oris mei:
Ne dimittas eam: et custodiet
te: Dilige eam: et̾ seruabit te:¬
h.
Principium sapientiȩ posside
sapientiam: et in omni pos¬
sessione tua ac quire pruden¬
tiam: Arripe illam: et exal¬
tabit te: Glorificaberis ab ea:
tum eam fueris amplexatus:
Dabit capiti tuo augmenta
gratiarum: et corona inclita
proteget te:
udi filimi. et suscipe uer¬
ba mea: ut multiplicent᷑
tibi anni uite: Uiam sapien¬
tiȩ monstrabo tibi: ducam
te per semitas ȩquitatis: Quas
cum ingressus fueris. non
artabuntur gressus tui: et

Expanded text:
suetis dabit gratiam. Gloriam suetis dabit gratiam. Gloriam sapientes possidebunt: stulisciplinam patris, et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam: Arripe illam, et exaltabit te: glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus. dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te. Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et
Abbreviated transcription (Latin):
abyssi: et nubes rore concres¬
ili mi. ne effluant hȩc
ab oculis tuis: Custodi legẽ
atq consilium: et erit uita
animȩ tuȩ. et gratia faucibꝰ¬
tius: Tunc ambulabis fiduci¬
aliter in uia tua: et pes tuus
non impinget: Si dormieris
non timebis: quiesces. et sua¬
ius erit somnus tuus: Ne
paueas repentino terrore: et
irruentes tibi potentias im¬
piorum: Dñs enim erit in
latere tuo: et custodiet pedẽ
tuum ne capiaris: Noli pro-¬
hibere benefacere eum qui
potest:si uales et ipse benefac:
Nedicas amico tuo uade et
reuertere. et cras dabo tibi:
cum statim possis dare: Ne
moliaris amico tuo malum:
cum ille in te habeat fiduciã:
Ne contendas aduersus homi¬
nem frustra: cum ipse ni hil
tibi mali fecerit: Ne emuleris
hominem iniuistum. nec imi¬
teris uias eiuis: quia abomi¬
nato dñi est omnis illisor:
et cum simplicibus sermoci-¬
natio eius: Egestas a dño in
domo impii: habitacula au¬
tem iustorum benedicentur:
Illusores ipse deludet: et man¬

Expanded text:
yssi, et nubes rore concresili mi, ne effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibutuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, Cum ille in te habeat fiduciam. Ne contendas adversus hominem frustra, Cum ipse tibi nihil mali fecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: Quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domo impii; tabernacula autem justorum benedicentur. Illusores ipse deludet, et man
Abbreviated transcription (Latin):
met et declinat a malo: stulꝑ¬
tus transilit et confidit:. Im¬
patiens operabitur stulticiã:
et uir uersutus odiosus est:
Possidebunt pariuili stulti¬
ciam: et astuti expectabunt
scientiam: Iacebunt mali an¬
te bonos: et impii ante por¬
tas iustorum: Etiam proxi¬
mo suo pauper odiosus erit:
amici uero diuitum multi
Qui despicit proximũ suũ
peccat: qui aũt miseretur
pauperi beatus erit: Qui cre¬

Expanded text:
met, et declinat a malo. stulmet, et declinat a malo. stultransilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui depeccat: qui autem miseretur pauperi, beatus erit. Er
Abbreviated transcription (Latin):
exstructam quoq destruet
manibus: Ambulans recto
itinere et timens deũ: des¬
picitur ab eo qui infami
graditur uia: In ore stulti
iurga superbiȩ: labia sapien¬
tum custodiunt eos: Ubi
non sunt boues presepe ua¬
cuum est: ubi aũt plurimȩ
segetes. ibi manifesta fortitu¬
dobouis: Testis fidelis non
mentietur: profertꝰ menda
uenit: doctrina prudentiũ
facilis: Uade contra uirum
stultum: et nescit labia pru¬
dentiȩ: Sapientia callidi est
intelligere uiam suam: et
imprudentia stultorum er
rans: Stultis illudit peccatũ:¬
⁊ inter iustos morabitur gr̃a:
sor quod nouit a maritudi¬
nem animȩ suȩ: in gaudio
eus non miscebitur extrane¬
us Domus impiorum dele¬
bitur: tabernacula iustorũ
germinabunt:
st uia quȩ uidetur ho¬
mini iusta: nouissima
autem eius deducunt ad mor
tem: Risus dolore miscebit᷑:
et extrema gaudii luctus
occupat: Uiis suis replebitur
stultus: et super eum erit
uir bonus: Innocens credit

Expanded text:
exstructam quoque destruet exstructam quoque destruet manibus. Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo, qui infami graditur via. In ore stulti virga superbiae: labia autem sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam: et imprudenrans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt tem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis fons uitȩ: ut. de¬
clinet a ruina mortis: Doc¬
trina bona dabit gratiam:
initinere contemptorum
uorago: Astitus omnia agit
cum consilio: qui aũt fatu¬
us est aperi t stulticiã: Nun¬
cius impii cadet in malum:
legatus fidelis sanitas: E gestas
et ignominia ei qui deserit
disciplinam: qui aũt ac qui¬
escit arguenti. glori ficabit᷑
Desiderium si compleatur
delectat animam: decestan¬
tur stulti eos qui fugiunt
mala: Qui cum sapientibus
graditur sapiens erit: ami¬
cus stultorum efficitur sumi¬
lis: Peccatores persequitur
malum: et iustis retribuent᷑¬
bona: Bonus relinquet beri¬
des. filios et nepotes: et custo¬
ditur iusto substantia pecca-¬
toris: Multi cibi in noualibꝰ
patrum: et aliis congregan¬
tur absq iudicio: Q ui par¬
cit uirge odit filium suum:
qui aũt diligit illum. instan¬
ter erudit: Iustus comedit
et replet animam suam:
uenter autem impiorum
insaturabilis: Cap.xiiii.
apiens mulier ȩdificat
domum suam: insipiens

Expanded text:
sapientis fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentbona. Bonus relinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, et replet animam suam: venter autem impiorum insaturabilis. Cap. XIV. Sapiens mulier aedificat domum suam, insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
ni hil habeat: et est quasi
pauper cum in multis diui¬
ciis sit: Redemptio animȩ
iuiri diuitiȩ suȩ: qui autẽ¬
pauper est. increpationem
non sustinet: Lux iustorũ
letificat: lucerna auĩt im¬
piorum extinguetur. Inter
superbos semper iurgia
sunt: qui aũt agunt cunc¬
ta consilio. reguntur sapi¬
entia: Substantia festinata
minuetur: quȩ autẽ paula
tim colligitur manu. multi¬
plicabitur: Spes quȩ differt᷑
afflgit animam: lignum
uitȩ desiderium ueniens:
Qui detrahit alicui rei. ipse
se in futurum obligat: qui
aũt timet preceptũ. in pace

Expanded text:
nihil habeat, et est quasi nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autepauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cunta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae auttim colligitur manu, multiplicabitur. Spes quae differtur, affligit animam: lignum vitae desiderium veniens. Qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace
Abbreviated transcription (Latin):
placent ei: Homo uersutus
celat scientiam: et cor insipi¬
entium prouocat  stultici¬
am: Manus fortium domina¬
bitur: quȩ aũt remissa est.
corde uiri humiliabit eum:
et sermone bono lȩtificabit᷑:
Qui negligit damnum-
propter amicum iustus est.
iter aũt impiorum decipiet
eos:Non inueniet fraudu¬
lentus lucrum: et substantia
hominis erit auri preciũ:
In semita iusticiȩ uita: iter
aũt deuium ducit ad mortẽ:
Pilius sapiens doctrina pa¬
tris: qui aũt illusor est. non
audit cum argiutur: De fru-¬
ctu oris sui homo saturabitur
bonis: anima aũt preuari¬
catorum iniqua:
ui custodit os suum. cu¬
stodit animam suam:
qui aũt inconsroeratus est
ad loquendum. sentiet mala:
Uult et non uult p̾iger: ani¬
ma aũt operantiũ impingua¬
bit᷑. Cerbũ mendax iustus de-¬
testabit᷑: impius autem con-¬
fundit et confundit᷑. Iusti¬
cia custodit innocenti uiam:
impietas uero peccatore suꝑ¬
plantat: Est quasi diues cũ

Expanded text:
placent ei. Homo versutus placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, corde uiri humiliabit illud, et sermone bono laetificabitur. qui neglegit damnum propter amicum, iustus est: iter autem impiorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad mortem. Filius sapiens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliã. Desidiũ impii moni-¬
mentũ est pessimorũ: radix
autem iustorum proficiet.
ropter peccata
labiorum ruina proxi¬
mat malo: effugiet autem
iustus de angustia: De fru-¬
ctu oris sui unusquisq re¬
plebitur bonis: et iuxta ope¬
ra manuum suarum retri¬
buetur ei: Uia stulti recta
inoculis eius: qui aũt sapi¬
ens est audit consilia: Fatu¬
us statim indicat iram suã:
qui aũt dissimulat iniuriã
callidus est: Qui quod no¬
uit loquitur. index iusticiȩ
est: qui aũt mentitur te¬
stis est fraudulentus: Est
qui promittit: et quasi
gladio pungitur conscien¬
tiȩ: lingua aũt sapientium
sanitas est: Labium uerita¬
ts firmum erit in perpetu¬
um: qui aũt testis est repen¬
tinus.concinnat linguam
mendacii: Dolus in corde co¬
gitantium mala: qui aũt
ineunt pacis consilia. sequi¬
tur eos gaudium: Non con¬
tristabit iustum quicquid
ei acciderit: impii autem
replebuntur malo: Abomi¬
natio est dño labia menda¬
cia: qui aũt fideliter agunt

Expanded text:
t. ÷ Desiderium impii munimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
timorem der: Qui te net
illum. cui assimilabitur:
simor dei initium dilec¬
tionis eius: fidei autem
initium agglutinandum
est ei:
mnis plaga tristicia
cordis est: et omnis mali¬
cia nequitia mulieris: Et
omnemplagam et non
plagam uidebit cordis:
et omnem nequiciam et

Expanded text:
timorem Dei qui tenet timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglutinandum est ei mnis plaga, tristitia cordis est: et omnis malitia, nequitia mulieris. Et omnem plagam, et non plagam videbit cordis: et omnem nequitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
bi consentiente: Tres spe¬
cies odiit anima mea: et
aggrauor ualde animȩ
illorum: Pauperem super¬
bum: diuitem mendacẽ:
et senem fatuum et insen¬
satum. In iuuentute tua
non congregasti: et qua¬
modo inuenies in senecti¬
te tua: Quam speciosum¬
a caniciẽ iudicium: et a¬
presbiteris cognoscere q̃¬
silium: Quam speciosa
ueteranis sapientia: et glo¬
riosis intellectus et consi¬
lium: Corona senũ multa
peritia: et gloria illorum
timor dei: Nouem insus¬
picabilia cordis magnifi¬
caui: et decimum dicam
in lingua hominibus: ho¬
mo qui iucundatur in fi¬
liis:uiuens. et uidens
subuersionem inimicorũ:¬
Beatus qui habitat cum
muliere sensata: et qui
lingua sua non est lap¬
sus: et qui non seruiuit
indignis se: Beatus qui
inuenit amicum uerũ:
et qui enarrat iusticiam
auri audienti: Quã mag.¬
nus qui inuenit sapien¬
tiam et scientiam: sed
non est super timentem
deum: Timor dei super
omnia superposuit: Bea¬
tus cui datum est habere

Expanded text:
bi consentientes tres spebi consentientes tres species odivit anima mea et adgravor valde animae illorum pauperem superbum et divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam in senectute tua quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium quam speciosa veteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium corona senum multa peritia et gloria illorum timor Dei novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicbeatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super omnia superposuit beatus cui donatum est habere
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabit eam: A mari
enim abundauit cogitatio
eius: et consilium illius
ab abysso magna: E go
sapientia effudi flumina:
ego quasi trames aquȩ un¬
mense de fluuio: Ego qͣsi
fiuuius dorie: et sicut a¬
queductus. exiui de para¬
diso: Dixi: rigabo meum
hortum plantationũ: et
inebriabo partus mei fru¬
ctum:. Et ecce factus est
mi hi trames abundans:
et fiuuius meus propin¬
quauit ad mare: Q uoni¬
am doctrinã quasi ante¬
lucanum illumino
omnibus: et enarrabo
illam usq in longinquũ:
Penetrabo inferiores par¬
tes terrȩ: et inspiciã om¬
nes dormientes: et illu¬
minabo omnes sperantes
in deo: Adhuc doctrinam
quasi prophetiam effun¬
dam: et relinquã illam¬
querentibus sapientiam:
et non desinam in proge¬
nies illorum usq in ȩuũ
sanctum: Uidete qm̃ nos
soli mi hi laboraui: sed om¬
nibus exquirentibus ue¬
n tribus placitum est spi¬
ritui meo:quȩ sunt pro¬
bata coram deo et homi¬
nibus: Concordia fratrũ:
et amor proximorum: et

Expanded text:
investigavit eam. A mari enim abundavit cogitatio ejus, et consilium ipsius in abysso magna. Ego sapego quasi trames aquae immensae de fluvio. Ego quasi fluvius Dorix, et sicut aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Irrigabo meum hortum plantationum, et inebriabo partus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare quoniam doctrinam quasi antelucanum inlumino omnibus et enarrabo illam usque in longinquo penetrabo inferiores partes terrae et inspiciam omnes dormientes et inluminabo sperantes in Deo adhuc doctrinam quasi prophetiam effundam et relinquam illamquaerentibus sapientiam et non desinam in progenies illorum usque in aevum sanctum videte quoniam non soli mihi laboravi sed omnibus exquirentibus ven tribus placitum est spiritui meo quae sunt probata coram Deo et hominibus concordia fratrum et amor proximorum et
Abbreviated transcription (Latin):
apud latinos iacebat in
stercore. et uermibus scate¬
bat. ab errore integrũ in¬
maculatumq esse gaudete:
Quomodo enim post pro¬
bationem atq uictoriam
duplicia ei uniuersa sunt
reddita: ita ego in linguam
nostram ut audacter lo¬
quar: feci eum habere quȩ
amiserat: Igitur et uos et
unumquemq lectorem so¬
lita prefacione commoneo:
et in principiis librorum
eadem semper adnectens
rogo: ut ubicumq semper¬
precedentes uirgulas uide¬
ritis: sciatis ea quȩ subiecta
sunt. in hebraicis uolumi¬
nibus non haberi: Porro
ubi stellȩ imago prefulse¬
rit: ex hebreo in nostro ser¬
mone addita: Nec non et
illa quȩ haberi uidebantur.
et ita corrupta erant ut
sensum legentibus tolle¬
rent: orantibus uobis ma¬
gno labore correxi: magis
ex aliorum negocio:

Expanded text:
apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis s, quam ex aliorum negotio
Abbreviated transcription (Latin):
et ecce tumultus & appa¬
ratus multus: et sponsus
ꝓcessit & amici eius: et fra¬
tres eius obitiam illis: cũ
tympanis:⁊ musicis. & ar¬
mis multis. Et surrexertis
et occiderunt eos & cecide¬
runt multi uulnerati: et
residui fugerunt in mon¬
tes: et acceꝑunt omnia
spolia eorum. Et conuerse
sunt nuptiȩ in luctum:
et uox musicorum ipsoꝵ
in lamentum. Et uindica¬
uerunt uindicta sanguinẽ
fratris sui: et reuersi sunt
ad ripam iordanis. Et au¬
diuit bachides: et uenit
die sabbatorum usq ad
oram iordanis in uirtu¬
te magra & dixit ad suos
ionathas. Surgamus: et¬
pugnemus contra iimi¬
cos nr̃os. Non est enĩ ho¬
die: sicut heri ⁊ nudtꝰterciꝰ:
Ecce entm bellum ex adu̾so:
Aqua uero iordams hinc

Expanded text:
et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis et surrexerunt et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum et conversae sunt nuptiae in luctum et vox musicorum ipsorum in lamentum et vindicaverunt vindicta sanguinem fratris sui et reversi sunt ad ripam Iordanis et audivit Bacchides et venit die sabbatorum usque ad oram Iordanis in virtute multa et dixit ad suos Ionathas surgamus etpugnemus contra inimicos nostros non est enim hodie sicut heri et nudius tertius ecce enim bellum ex adverso aqua vero Iordanis hinc
Abbreviated transcription (Latin):
in saphatia. filii atil. filn pho¬
ceret: qui erat ortus exaba¬
im filio amon. Omnes na¬
thinnei & filii seruorum
salomonis: trecenti nona¬
ginta duo. Hi sunt autem
qui ascenderunt de telme¬
la thelarsa: cherub. ad¬
don.:⁊ emmer: et non potu¬
erunt indicare domum pa¬
trum suorum:⁊ semen suu̾
utrum ex ifrł̃ essent. fili qͥa¬
laia. filui tobia. filui necho¬
da: sexcenti quãdr agni¬
ta duo. Et de sacerdotibus:
Filui abia. filii accos. filii ber¬
zellai. qui accepit de filiab
berzellai galaaditis uxo¬
rem: et uocatus ẽ nomine
eorum. hi quesierunt sen¬
pturam suam in censu e
non muenerunt: et eiecti
sunt de sacerdotio. Dixito:
eis atherͣcha. ut ñ mandu¬
carent de sanctis sc̃orum:
donec staret sacerdos doet
et eruditus. Omnis multi¬
tudo quasi uir unus. qua¬
draginta duo milla trecen.¬
ti sexaginta: absq seruis et
ancillis eorum: qui erant
septem milia trecenti trigĩ¬
ta septem. Et inter eos can¬

Expanded text:
i Saphatia, filii Atil, filii Phoi Saphatia, filii Atil, filii Phochereth, qui erat ortus ex Sabaim, filio Amon. Omnes Nathinnei et filii servorum Salomonis trecenti nonaginta duo hii sunt autem qui ascenderunt de Thelmella Thelarsa Cherub Addon et Emmer et non potuerunt indicare domum patrum suorum et semen suum utrum ex Israhel essent filii Dalaia filii Tobia filii Necoda sescenti quadraginta duo et de sacerdotibus filii Abia filii Accos filii Berzellai qui accepit de filiabus Berzellai Galaditis uxorem et vocatus est nomine eorum hii quaesierunt scripturam suam in censu et non invenerunt et eiecti sunt de sace Athersatha eis, ut non manducarent de sanctis sanctorum, donec staret sacerdos doctus et eruditus. Omnis multitudo quasi vir unus, quadraginta duo millia trecenti sexaginta, absque servis et ancillis eorum, qui erant septem millia trecenti triginta septem, et inter eos can
Abbreviated transcription (Latin):
genti septuaginita tres. fi-¬
lii emmer: mille quin qͥ¬
ginta duo. Filii phassur:
mille ducenti quadragin¬
ta septem. filu arem: mille
decem ⁊ septem. Leuitȩ. filn
iosue & ce dini el filiorum
oduia: seꝑtuaginta qͥtuor:
Cantores. Fili asaph: centũ
quadraginta octo Ianito¬
res. filii sellum. filii ater.
filn telmon. filii accub. fi¬
ln athita. filii sobai: centũ
triginta octo. Nathimiei:
Filu soa. filu aspͥha. filui the¬
baoth. filii c eros. filii siaa.
filn phadon. filii lebana.
filn agaba. fili se linai. filni
anan. filu geddel. filu gaer.
filii raaia. filii rastm. filii
nectida. filn gezem. filu aa¬
ga. filn phasea. filu besai.
filn munim. filu nephu¬
sim. filu bac bue. filn accu¬
pha. filii arur. filii bessoth.
filii maida. filu arsa. filu
bercos. filu sisara. filu the¬
ma. filui nesia. filii athipha:¬
filu seruorum salomonis:
filu sothai. filii sopherech.
filu pharida. filu ia hala.
filii dereon. filui geddel. fi¬

Expanded text:
genti septuaginta tres figenti septuaginta tres filii Emmer mille quinquaginta duo filii Phassur mille ducenti quadraginta septem filii Arem mille decem et septem Levitae filii Iosue et Cadmihel filiorum Oduia septuaginta quattuor cantores filii Asaph centum quadraginta octo ianitores filii Sellum filii Ater filii Telmon filii Accub filii Atita filii Sobai centum triginta octo Nathinnei filii Soa filii Asfa filii Tebaoth filii Ceros filii Siaa filii Fado filii Lebana filii Agaba filii Selmon filii Anan filii Geddel filii Gaer filii Raaia filii Rasim filii Necoda filii Gezem filii Aza filii Fasea filii Besai filii Munim filii Nephusim filii Becbuc filii Acupha filii Arur filii Besloth filii Meida filii Arsa filii Bercos filii Sisara filii Thema filii Nesia filii Atiphafilii servorum Salomonis, filii Sothai, filii Sophereth, filii Pherida, filii Jahala, filii Darcon, filii Jeddel, fi
Abbreviated transcription (Latin):
centi sexagnita septem. fi¬
in baguai: duo milia se.
ragnita septem. filu adin:
sexcenti quinquaginita
quinq. filui atẽr filii eze-¬
octo. filii asem: trecenti ui-¬
ginti octo. filu besai: tre¬
aenti uigniti quatuor. fi¬
lii areph: centũ duodecĩ:
Filu gabaon: nonaginta
quinq. Uiri bethleem et
netupha: centum octo¬
ginta octo. Uiri anathotꝰ:
centum uigniti octo uiri
bethamoth: quadraginta
duo. Uiri. cariathiarĩ cephi-¬
ra.⁊ beroth: septingenti qͣ¬
draginta tres. Uiri rama.
et geba: sexcenti uiginti
unus. Uiri machinas: cen¬
tum uigniti duo. Uiri be¬
thel. & ai: centum iuginti
tres. Niri nebo alteriꝰ: qͥn¬
quaginta duo. Uiri a elam
altersus: mille ducenti
quin quaginta quatuor:
filii arem: trecenti uigniti:
Filii ericho: trecenti qͥ¬
draginta quinq. filii loda¬
did ⁊ onon: septingenti ui-¬
ginti gunus. filn senaa:
tria milia nongenti tri¬
giita. Sacerdotes. Filii a¬
daia in domo ie sua: non¬

Expanded text:
centi sexaginta septem ficenti sexaginta septem filii Baggoaim duo mixaginta septem, Filii Adin, sexcenti quinquaginta quinque: Filii Ater, filii Ezeocto: Filii Asem, trecenti viginti octo: Filii Besai, trecenti viginti quatuor: Filii Areph, centum duodecim: Filii Gabaon, nonaginta quinque. Viri Beth-Leem et Netupha, centum octoginta octo. Viri Anathoth, centum viginti octo. Viri Beth-Azmoth, quadraginta duo. Viri Cariath-Jarim, Chephira, et Beroth, septingenti quadraginta tres. Viri Rama et Geba, sexcenti viginti unus viri Machmas centum viginti duo viri Bethel et Hai centum viginti tres viri Nebo alterius quinquaginta duo viri Helam alterius mille ducenti quinquaginta quattuor filii Arem trecenti viginti filii Hiericho trecenti quadraginta quinque filii Lod Adid et Ono septingenti viginti unus filii Senaa tria milia nongenti triginta sacerdotes filii Idaia in domo Iosua non
Abbreviated transcription (Latin):
muem librum census eoꝵ
qui ascenderant primun:
et inuentũ est seriptũ ieo:
sti filii ꝓuinciȩ qui
ascenderunt de captiuita-¬
te migrantium. quos trans¬
tulerat nabuchodonosor
rex babylonis: et reuersi
sunt i Ierusalem. et pa
iudeam.unusquisq in ci¬
uitatem suam: qui uene¬
runt cum zorobabel. Ihe¬
sosue:neemias.azarias raa¬
mias. naamant mardo chȩis.
belsan mespharath beggodi.
naum. baana. Numerus
uirorum populi isrł. fili
phares: duo milla centum
septuaginta duo. filui sa¬
phatie: trecenti septuagen¬
ta duo. filui area: sexcenti
quin quaginta duo. Filii
pha hmnoab filioꝵ Mesue.
et ioab: duo milla octingen-¬
ti decem ⁊ octo. filii aelam:
mille octingenti quinqua-¬
ginta quatuor. fiłu sechua:
octingenti quadraginta
quinq. fili zachai: septin¬
genti sexaginta. filu ben¬
nui: sexcenti quadragnita
octo. filn bebai: sexcenti ui-¬
ginti octo. Filii azgad: ctu
omillia trecenti iuigiiti
auo. filu adomcam: sex¬

Expanded text:
inveni librum census eorum inveni librum census eorum qui ascenderant primum et inventum est scriptum in eo isti filii provinciae qui ascenderunt de captivitate migrantium quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis et reversi sunt in Hierusalem et in Iudaeam unusquisque in civitatem suam qui venerunt cum Zorobabel Hiesuae Neemias Azarias Raamias Naamni Mardocheus Belsar Mespharath Beggoai Naum Baana numerus virorum populi Israhel filii Pharos duo milia centum septuaginta duo filii Saphatiae trecenti septuaginta duo filii Area sescenti quinquaginta duo filii Phaethmoab filiorum Hiesuae et Ioab duo milia octingenti decem et octo filii Helam mille octingenti quinquaginta quattuor filii Zethua octingenti quadraginta quinque filii Zacchai septingenti sexaginta filii Bennui sescenti quadraginta octo filii Bebai sescenti viginti octo filii Azgad duo milia trecenti viginti duo filii Adonicam ses
Abbreviated transcription (Latin):
bentes iuramentum etus:
quia gener erat secheniȩ fi-¬
ln orea: et iohannan filiu
enus acceperat filiam mosol¬
lam filii barachiȩ. Sed ⁊ lau¬
dabant eum coram me: ꝙ
uerba mea nuntiabant
ei: et tobias mittebat epi¬
stolas. ut terreret me. Ca. U
ostquam autem ȩdificatꝰ
est murus. ⁊ posui ual¬
uas & recensiti iantores. &
cantores:⁊ leuitas: precepi
hanani fratri meo. & ananiȩ
principi domus de ierłm:
Ipse enim quasi uir uerax ⁊
timens dm̃ plus cȩteris ui-¬
debatur. Et dixi eis. Non a-¬
periantur portȩ Ierusalẽ:
usq ad calorem solis. Cũq
adhuc assisterent. clausȩ
portȩ sunt ⁊oppilate: et
posui custodes de habita¬
toribus ierłm: singulos ꝑ
uices suas: ⁊ unumquenꝙ
contra domum suam. Ci¬
uitas autem erat lata ni¬
mis & granctis:⁊ populus
paruus in medio eius: et
non erant domꝰ edificate:
Beus autem dedit in corde
meo: et congregaui oꝑti¬
mates ⁊ magistratus & uul¬
gum: ut recenserem eos. Et

Expanded text:
bentes juramentum ejus, bentes juramentum ejus, quia gener erat Secheniae filii Jorei, et Johanan filius ejus acceperat filiam Musollam filii Barachiae: sed et laudabant eum coram me, et verba mea nuntiabant ei: et Tobias mittebat epistolas, ut terreret me. Cap. VII. Postquam autem aedificatus est murus et posui valvas et recensui ianitores et cantores et Levitas praecepi Aneni fratri meo et Ananiae principi domus de Hierusalem ipse enim quasi vir verax et timens Deum plus ceteris videbatur et dixi eis non aperiantur portae Hierusalem usque ad calorem solis cumque adhuc adsisterent clausae portae sunt et oppilatae et posui custodes de habitatoribus Hierusalem singulos per vices suas et unumquemque contra domum suam civitas autem erat lata nimis et grandis et populus parvus in medio eius et non erant domus aedificatae dedit autem Deus in corde meo et congregavi optimates et magistratus et vulgum ut recenserem eos et
Abbreviated transcription (Latin):
terficiant te: et nocte uen¬
turi sunt ad occidendũ te:
et dixi Num quisquam
similis mei fugit: Et quis
ut ego ingrecdietur tẽplũ
et uiuet: Non ingrediar:
Et intellexi quod ds̃ non
misisset eum: sed quasi
uaticinans locutus esset
ad me: et tobia:⁊ sanabal¬
lath conduxissent eum. acce¬
perat enim precium ut ter-¬
ritus facerem & peccarem:
et haberent malum quod
exꝓbrarent mi hi. Mem̃to
mei dñe. ꝓ tobia ꝙ sana¬
ballath iuxta oꝑa eorum
talia: sed & noadie ꝓphetȩ.
et cȩterorum ꝓphetarum:
qui terrebant me. Comple¬
tus est autem murus uicesi¬
mo quinto die mensis etiil:
quin quaginta duob diebꝰ:
actum est ergo
cum autissent omnes
mimici nri. ut timerent
uniuerse gentes que erant
in circuitu ñro: et concide¬
rent intra semetipsos: & sci¬
rent quod a deo factum es¬
set opus hoc. Sed ⁊ in die¬
bus illis multe optimatũ
iudeorum epistolȩ mitte¬
bantur ad tobiam: & a to¬
bia ueniebant ad eo. Mul¬
ti enim erant in iudea ha¬

Expanded text:
terficiant te, et nocte venturi sunt ad occidendum te. Et dixi: Num quisquam similis mei fugit? et quis ut ego ingredietur templum, et vivet? non ingrediar. Et intellexi quod Deus non misisset eum, sed quasi vaticinans locutus esset ad me, et Tobias, et Sanaballat conduxissent eum; acceperat enim pretium, ut territus facerem, et peccarem, et haberent malum, quod exprobrarent mihi. Memento mei, Domine, pro Tobia, et Sanaballat, juxta opera eorum talia: sed et Noadiae prophetae, et caeterorum prophetarum, qui terrebant me. Completus est autem murus vicesimo quinto die mensis Elul, quinquaginta duobus diebus. Factum est ergo cum audissent omnes inimici nostri, ut timerent universae gentes, quae erant in circuitu nostro, et conciderent intra semetipsos, et scirent quod a Deo factum esset opus hoc. Sed et in diebus illis, multae optimatum Judaeorum epistolae mittebantur ad Tobiam, et a Tobia veniebant ad eos. Multi enim erant in Judaea ha
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli autem
de principibus famili¬
arum dederunt in opus:
tersatha dedit in thesau¬
ium auri dragmas mille:
fialas quinquagnita: tu¬
meas sacerdotales quin¬
gentas triginta E de prin¬
cipibus familiarum dede¬
runt in thesaurum oꝑis.
auri dragmas uiginti mil¬
ha: et argenti m nas duo
milia ducentas & quod de-¬
dit reliquus populus. au¬
n dragmas uiginti miłia:
et argenti i nas duo mil¬
lia: et tunicas sacerdotales¬

Expanded text:
onnulli autem de principibus familiarum dederunt in opus Athersatha dedit in thesaurum auri dragmas mille fialas quinquaginta tunicas sacerdotales quingentas triginta et de principibus familiarum dederunt in thesaurum operis auri dragmas viginti milia et armillia ducentas. Et quod dedit reliquus populus, auri drachmas viginti millia, et argenti minas duo millia, et tunicas sacerdotales
Abbreviated transcription (Latin):
pertatis in tempore abun¬
dantiȩ: et necessitatẽ pau¬
pertatis in die diuitiarum:
A mane usq ad uesperum
immutabitur tempus: et
hȩc omnia citata in oculis
dei: homo sapiens in om¬
nibus metuit: et in diebus
delictorum atcendet ab
inertia: Omnis astiitus ag¬
nouit sapientiam: et in¬
uenienti eam dabit confes¬
sionem: Sensati in uerbis.
et ipsi sapienter egerunt:
et intellexerunt ueritatẽ
et iusticiam: et imploraue¬
runt prouerbia et iudicia:
et a uoluntate tua auer¬
tere: Si prestes animȩ tuȩ
concupiscentias eius: faci¬
et te in gaudium inimicis fuis.

Expanded text:
pertatis in tempore abundantiae et necessitatem paupertatis in die divitiarum a mane usque ad vesperam mutatur tempus et haec omnia citata in oculis Dei homo sapiens in omnibus metuet et in diebus delictorum adtendet ab inertia omnis astutus agnovit sapientiam et invenienti eam dabit confessionem sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt et intellexerunt veritatem et iustitiam et inploraverunt proverbia et iudicia det a voluntate tua avertere si praestes animae tuae concupiscentiam eius faciet te in gaudium inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
me. et nemo circumspicit
me. quem uere or: delic¬
torum meorum non me¬
morabitur altissimus: et
non intelligit qm̃ omnia
uidet oculus illius: qm̃
expellit a se timorem dei
huiusmodi hominis timoꝵ:

Expanded text:
me, et nemo circumspicit me: quem vereor? delictorum meorum non memorabitur Altissimus. Et non intelligit quoniam omnia videt oculus illius, quoniam expellit a se timorem Dei hujusmodi hominis timo
Abbreviated transcription (Latin):
rex isrł. Et certe in gentib
multis non erat rex simi-¬
lis ei: et dilectus deo suo e¬
rat. & posuit eum ds regẽ
ergo ad peccatum duxert̃
mulieres alienigene. Nun-¬
quid ⁊ nos inobedientes
faciemus omne malum
grande hoc. ut̃ preuariceosur
in deo nr̃o: et ducamꝰ uxo¬
res peregrinas: De filiis au¬
tem ioiada. filii eliasibsa¬
cerdotis magni. gener erat
sanaballath horonites: quẽ
fugaui a me. Recordare do-¬
mine ds̃ meus aduersum
eos qui polluunt sacerdoti¬
um: iusq sacerdotale. & le¬
uiticum. Igitur mundarti
eos ab omnib alienigenis:
et constitui ordines sacer-¬
dotum et leuitarum. unũ¬
quemq in ministerio suo:
et in oblatione lignoruo
in temporibus constitutis.
et in primitiiis. Memento
mei deus meus: in bonum: amẽ.

Expanded text:
rex Israel? et certe in gentibus rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae. Numquid et nos inobedientes faciemus omne malum grande hoc, ut praevaricemur in Deo nostro, et ducamus uxores peregrinas? De filiis autem Joiada filii Eliasib sacerdotes magni, gener erat Sanaballat Oronites, quem fugavi a me. Recordare, Domine Deus meus, adversum eos qui polluunt sacerdotium, jusque sacerdotale et Leviticum. Igitur mundavi eos ab omnibus alienigenis, et constitui ordines sacerdotum et Levitarum, unumquemque in ministerio suo: et in oblatione lignorum in temporibus constitutis, et in primitivis: memento mei, Deus meus, in bonum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
die sabbati.
t manserunt negoti¬
atores ⁊ uendentes
umuersa uenalia foris
ierłm: semel & bis. Et con¬
testatus sum eos: & dixi eis:
Quare manetis ex aduerso
muri Si secundo hoc fece¬
ritis: manum mitã in uos.
Itaq: ex tempore illo non
uenerunt in sabbato. Dixi
quoq leuitis ut munda¬
rentur: et uenirent ad cu¬
stodiendas portas:⁊ sancti¬
sicandum diem sabbati. Et
ꝓhoc ergo memento mei
l̃s meus: et parce mi hi
secundum multitudinẽ
miserationum tuarum:
ed et in diebus Ee¬
illis uidi iudẽos ducen¬
tes uxores azotidas: amme¬
ntidas: et moabitidas & fi¬
li eorum ex media parte
loquebantur azotice: & nes¬
cebant loqui iudaice: et
bquebantur iuxta linguã
populi & populi & obiur-¬
gaui eos.:⁊ maledixi: & ceci¬
si ex ipsis uiros: et decalua¬
ui eos. Et adiuraui in deo¬
ut non darent filias suas
filiis eorum: et non accipe¬
rent de filiabus eoꝵ filiis
suis: ⁊ sibimetipsis dicens:
Nunquid non in huiusce¬
modi re peccauit salomon

Expanded text:
die sabbati die sabbati t manserunt negotiatores et vendentes universa venalia foris Hierusalem semel et bis et contestatus sum eos et dixi eis quare manetis ex adverso muri si secundo hoc feceritis manum mittam in vos itaque ex tempore illo non venerunt in sabbato dixi quoque Levitis ut mundarentur et venirent ad custodiendas portas et sanctificandum diem sabbati et pro hoc ergo memento mei Deus meus et parce mihi secundum multitudinem miserationum tuarum sed et in diebus illis vidi Iudaeos ducentes uxores azotias ammanitidas et moabitidas et filii eorum ex media parte loquebantur azotice et nesciebant loqui iudaice et loquebantur iuxta linguam populi et populi et obiurgavi eos et maledixi et cecidi ex ipsis viros et decalvavi eos et adiuraut non darent filias suas filiis eorum, et non acciperent de filiabus eorum filiis suis, et sibimetipsis, dicens: Numquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
to mei d̃s meus ꝓ hoc: et
ne deleas miserationes me¬
as quas feci in domo dei
mei: ⁊m certmoniis etus:
N diebus illis uid
In iuda calcantes torcula¬
ria in sabbato . portantes
aceruos:⁊ onerantes suꝑ
asinos uinum & uuas et
ficus. ⁊ omne onus: & infe¬
rentes iertͣm in die sabbati:
Et contestatus sum: ut in
die qua uendere liceret.
tienderent & tyrii habita¬
uerunt in ea inferentes piᷤ¬
ces ⁊ omnia uienalia: & uen¬
debant in sabbatis filis
optimates iuda: et dixi eis:
Que est res hec mala quam
uos facitis: et ꝓphanatis hi¬
em sabbati. Nunquid non
hec fecerunt patres n̾ri. et
adduxit ds̃ ñr super nos
omne malum hoc. et suꝑ
ciuitatem hanc: & uos ad¬
ditis tracundiam suꝑ ifrł
uolando sabbat̾um. fac¬
tum est itaq cum quieuis¬
sent porte ierłm die sabba¬
tr. dixi: et csuserunt ia¬
nuas. Et precepi ut non
aperirent eas usq post sab¬
batum. Et de pueris meis
constitui suꝑ portas: ut
nullus inferret onus in

Expanded text:
nto mei, Deus meus, pro hoc, et nto mei, Deus meus, pro hoc, et ne deleas miserationes meas, quas feci in domo Dei mei, et in caeremoniis ejus. In diebus illis vidi in Juda calcantes torcularia in sabbato, portantes acervos et onerantes super asinos vinum et uvas et ficus et omne onus et inferentes Hierusalem in die sabbati et contestatus sum ut in die qua vendere liceret venderent et Tyrii habitaverunt in ea inferentes pisces et omnia venalia et vendebant in sabbatis filiis obiurgavi optimates Iuda et dixi eis quae est res haec mala quam vos facitis et profanatis diem sabbati numquid non haec fecerunt patres nostri et adduxit Deus noster super nos omne malum hoc et super civitatem hanc et vos additis iracundiam super Israhel violando sabbatum factum est itaque cum quievissent portae Hierusalem die sabbati dixi et cluserunt ianuas et praecepi ut non aperirent eas usque post sabbatum et de pueris meis constitui super portas ut nullus inferret onus in