comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Is micium ab spũ ꝓph̾ali fecit dicens. uox
clamantis indeserto. parate uiam dño. ut o¬
stenderet xp̃m ptꝰ assumptionẽ carnis.
epangłistas g̾ci sermonis cruditissimus. qͥpe
ut medicꝰ. ing̾cia euangłim scͥpsit theophilo
rias. ut manifestaret xp̃m pt natiuitatẽ
carins & p̾dicationẽ eyangłi hostiam fuisse
effectum ꝓsalute mundi. Ipse ẽ enum sacer¬
dos. de quo dictum ẽ in psalmis. Tues sacer¬
dos inet̾num scđ̾m ordinẽ melchisedech. Ubi
enim xp̃s aduenit. sacerdotiũ uideoꝵ obmnu¬
tuit. lex & ꝓpħ etia cessauit. Quartꝰ ioham iẽ
scͥpsit eyangłium ultimꝰ in asia. incipiens au̾bo:
iꝑsum ecelo uenisse. & p̾t mortẽ ad celum ite¬
rum remeasse. Hi sunt quatuor erangłiste
qͦs ꝑ erechielem sp̃s sc̃s significauit in qͣtuor
aminalib. Propt̾ea aut̃ quatuor anunalia.

Expanded text:
ox clamantis in deserto, parate viam Domino : ut ostenderet Christum post assumptionem carnis evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus, in Graecia Evangelium scripsit Theophilo rias . Ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi: ipse est enim sacerdos, de quo dictum est in Psalmis: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ubi enim Christus advenit, sacerdolium Judaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Joannes scripsit Eipsum e coelo venisse, et post mortem ad coelum iterum remeasse. Hi sunt quatuor evangelistae, quos per Ezechielem Spiritus sanctus significavit in quatuor animalibus. Propterea autem quatuor animalia
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur: qͣsi quatuor euangłia uel qͣtuor parady¬
si fiumina. Harũ pͥor nichena synodꝰ. trecentoꝵ
decem & octo ep̃oꝵ constantino augusto im¬
perante ꝑacta ẽ. In qua arriane ꝑfidie con¬
dempnata blasphemia qͣm de in equalitate
sc̃e trinitatis idem arrius asserebat: consub¬
stantialẽ d̾o patri dm̃ filium eadẽ sc̃a synodꝰ
ꝑsymbolum definiit. Icda synodꝰ centumi
quiuquaginta patrum sub theodosio semore
constantinopolym cong̾gata ẽ. ꝗͣ machedo¬

Expanded text:
tunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paraditunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina. Harum prima Nicaena synodus trecentorum decem et octo Episcoporum, Constantino Augusto imperante, peracta est: in qua Arianae perfidiae condemnata blasphemia de inaequalitate sanctae Trinitatis, id est, Arius asserebat consubstantialem Deo Patri Deum Filium, eadem sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
& antiquarii uocantur. S librarii sunt. qͥ
& noua scribunt & uetera. antiquarii qui
tantum mͦ uet̾a: unde & nom̃ sumpserunt.
Ascribendo aut̾ scriba nom̃ accepit. officiũ
expͥmens uocabuli qualitate. Instrum̃ta
scribȩ: calamꝰ & penna. Fir his enim: uerba
paginis infiginit᷑. S calamꝰ arboris ẽ: penna
auis. Cuius acum̃ indiade diuiditur. in
toto corpore unitate seruata. credo ꝓpt̾ my¬
st̾ium. ut iuduob apicip uetus & nouum
testamentũ signaret᷑: quib expͥmitur u̾bi¬
sacramentũ sanguine passionis effusũ. Dictꝰ
aut̃ calamꝰ. qͦd liquorẽ ponat. Unde & apud
nautas calare ponere dr. Penna aut̃ apenden¬
do uocata. idẽ uolando. Est enim ut diximꝰ
auium. Folia aut̃ libroꝵ appellata. siue ex si¬
militudine folioꝵ arboꝵ. siue quia ex follib
siunt. idẽ expellib. quȩ de occisis peͣdib
decrahi solent. Cuius partes pagine dicunt᷑.

Expanded text:
t, antiquarii vocantur: sed librarii sunt, qui t, antiquarii vocantur: sed librarii sunt, qui et nova scribunt et vetera: antiquarii, qui tantummodo vetera: unde et nomen sumpserunt. Ascribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et penna: ex his enim verba paginis infiguntur: sed calamus arboris est: penna avis, cujus cacumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo, propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur: quibus expsacramentum sanguine Passionis effusum. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas calare ponere dicitur. Pinna autem a pendendo vocata, id est volando. Est enim, ut diximus, avium. Foliae autem librorum appellatae sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est ex pellibus, qui de occisis pecudibus detrahi solent; cuius partes paginae dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nominatur: quia in eo xp̃i aduentꝰ qui ẽ sapi¬
entia patris & passio eiꝰ euident̾ exprumt᷑.
Librum aut̾ eccłiasticum certissime iħe filus
sẏrach hierosolimita nepos iħu sacerdotis magn
composuit. de quomeminit & zacharias. Qui
lib̾ apudlatmos ꝓpt̾ eloquii similitudinẽ sa¬
lomonis titulo p̃notatur. Dictus aut̃ eccłiasie
eoquod de totiꝰ eccłie disciplina religiose conũ¬
sationis magna cura & ratione sit editus.
Hic & apud hebreos reperit᷑. s int̾ apocrifos
habet᷑. Iudich uͦ & thobi siue machabeoꝵ lln
quib auctorib scͥptis uit minime constat.
habent aut̃ uocabuia ex eoꝵ nominib
quoꝵ gesta scribuntur: Quatuor libros exan¬
gelioꝵ. quatuor euangłiste singularit̾ con¬
scͥꝑserunt. Primus matħs conscͥpsit euangłi¬
uni litt̾is hebraicis & sermonib in uidea
inicians euangłiare. abhumana xp̃i natuii¬
tate dicens. lib̾ gen̾ationis iħu xp̃i filii dauid.
filii abraham: significans descendisse corpo¬

Expanded text:
r, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia patris et passio eius evidenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Syrach Hierosolimita, nepos Iesu sacerdotis magni composuit, cuius meminit et Zacharias; qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo prenotatur. Dictus est autem Ecclesiasticus eo quod de totius ecclesie disciplina religiose conversationis, magna cura et ratione sit editus, hic apud Hebreos reperitur, sed inter apocriphos habetur. Iudith vero et Tobias, sive Machabeorum libri, quibus authoribus scHabent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulariter conscripserunt. Primus Matthaeus conscripsit Evangelium litteris Hebraicis et sermonibus in Iudaea initians evangelizare ab humana Christi nativitate dicens1, 1: 'Liber generationis Iesu Christi filii David, filii Abraham': significans descendisse corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ priuatus dentib quos ñ duii habuit. Quar¬
tum uͦ genꝰ ex confirmatione & negatione
opponitur: ut socrates disꝑutat. Socrates
non disputat. Hȩc asuꝑiorib id̾o differc̃.
ꝗuod illa singillatim dici possunt. hȩc nͥ
conexe dici non possunt. Quod genus
quartum apud dialecticos multum ht̃
conflicꝰtum. & appellat᷑ ab eis ualde oppo¬
situm. Siquidem & t̾cium ñ recipit.
Nam ex illisquedam hab̾e t̾cium possunt
ut incontrariis candidum & nigrũ: t̾ciũ
eius nec candidum nec uigrũ. s fuscum
uel pallidum. In relatiuis quoq ut multa
& pauca. t̾rium genus nec multa nec panca:
s mediocra. In habitu uel orbatione ut ui¬
sio & cecitas. t̾cium eiꝰ nec cecitas nec uisio.
s lippitudo. Hic ergo leget. ñ leget. t̾cium

Expanded text:
est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quarest privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum. Tertium eius nec candidum nec nigrum, sed fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca. Tertium eius nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu vel orbatione, ut visio et caecitas. Tertium eius, nec caecitas nec visio, sed lippitudo. Hic ergo legit, non legit: tertium
Abbreviated transcription (Latin):
mnt᷑. ut ad seeferant᷑. sic̃ duplũ simplum.
Hoc solum oppositoꝵ genus ad se refertui.
Non enun ẽ mauis nisi ad minus referat᷑: &
feratur. Dimidium eunn oppoint᷑ duplo
eiꝰ quȩ dupli medium ẽ: s ita illi opponitur.
ut eiꝰ fit cui opponitur. Sic & paruũopponit᷑
magno. ita ut ipsũ paruũ ad magnũ eu
opponitur sit paruũ. Nam suꝑiora quȩ
dicuntur contraria ita sͥ opponiuitur: ut eoꝵ
ñ sint quib opponuntur. nec ad ea quoc̃q
modo referantur. Siquide miquitas iuisticie
ita contraria sunt ẽ: ut ñ eiꝰde iusticie iniqͥtas
sit: aut ad illã sit iniquitas. Terciũ genꝰ ẽ oppo¬
sitoꝵ habitꝰ uel orbatio. qͦd genꝰ cicero pͥuatiouẽ
uocat: quo ostendit aliquid quẽpiam habu
congruo. In re.ut cecitas. & uisio moculis. In lo¬
coutcecitatis. & uisionis iocłis locꝰ ẽ. Intỹr con¬
gruo. ut infantẽ ñ dicere sine dentib eũ
cuidentes adhuc ȩtas parna negauit. Non enĩ

Expanded text:
ntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non est enim maius, nisi ad minus referatur; et feratur. Dimidium enim opponitur duplo, eiusque dupli medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuicongruo. In re, ut caecitas visio. In loco, ut caecitatis et visionis in oculis locus est. In tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
definitum ẽ: nisi forte cum uoluntate dei
aliquid miraculũ ꝓuenire monstrat᷑. Di¬
uinalis dr. qͣudo aut ineffabilẽ naturã cħ.
aut spũales creaturas ex parte aliqua pro¬
fuudissima qualitate disserimꝰ. Doctrinał
di scientia. quȩ abstractam cousiderat
qͥntitatem. Apstracta enim quantitas dr. quan
intellectu amati̾a seꝑantes uel ab aliis acciden

Expanded text:
definitum est, nisi forte cum voluntate Dei definitum est, nisi forte cum voluntate Dei aliquod miraculum provenire monstratur. Divinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei, aut spiritales creaturas ex aliqua parte, profundissima qualitate disserimus. Doctrem scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accident
Abbreviated transcription (Latin):
morib agit᷑. Tercia rationalis. quȩ greco
uocabulo logica appellat᷑: inqua disputat᷑
quemadmodũ inrerũ causis uel uite mo¬
rib ueritas ipsa querat᷑. In physica gͥ causa
ca ratio intelligendi u̾satur. Phisicã apud¬
grecos. pͥmus ꝑscrutatꝰ ẽ tales nulesius. unꝰ
exseptẽ illis sapientib. Hic enim aute ali¬
os celi causas atq uim rerũ naturalium
contemplataratione: suspexit. qm pt᷑¬
modum plato inquatuor diffinitiones
distribuit: idẽ arithmneticã. geometri ã
musicam. astrononiam. Ethicã socrates
primus adcorrigendos compoirendosq
mores instituit. atq omne studiũ eiꝰ ad
beneuiuendi disputationẽ ꝑduxit. diuii¬
dens eam in quatuor uirtutib anune. id:
prudentiã. iusticiã fortitudinẽ. tẽꝑan¬
tium. Prudentia ẽ in reb qua discer¬
mintur abonis mala. fortitudo ẽ q adu̾sa
equauuuit̾ tolerant᷑. Temperautia qͥ libido

Expanded text:
moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeraca ratio intelligendi versatur. In quGraecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium, contemplata ratione, suspexit, quam postmodum Plato in quatuor definitiones distribuit, id est, arithmeticam, geometriam, musicam et astronomiam. 5. Ethicam Socrates primus ad corrigendos componendosque mores instituit, atque omne studium ejus ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quatuor virtutes animae, id est, prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido
Abbreviated transcription (Latin):
fides. cum pͥscoꝵ dicta factaq memorantur.
Atorm̃tis fides ꝑbatur. pꝰt quȩ nemo creditur
uelle ientiri. Ea uͦ quȩ tractant᷑ in tempore.
quia suis nominib plana sunt: diffinitione
ñ iudigent. Memorie quoq condendum ẽ
topica. oratorib dialecticis. poetis. & iurispe¬
ritis cominunit̾ quidem arguinenta p̃stare.
s qͣndo aliquid specialit̾ ꝓbant: ad rethores
poetas. irisperitosq ꝑtinent: qnͣdo uͦ gene¬
ralit̾ disputant: ad phylosophos attinere
manifestum est. Mirabile planc genꝰ oꝑis.
inunum potuisse colligi. quicquid mobilitas
ac uarietas humauȩ mentis in sensib exqui¬
rendis ꝑdiu̾sas causas poterat inuenire:
conclusit liberum ac uoluntarium intelle¬
ctum. Nani quoc̃q se u̾terit. quasc̾q cogi¬
tationes intrauerit. in aliquid eoꝵ quȩ p̃¬
dicata sunt. necesse ẽ cadat ingenium.¬

Expanded text:
fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitione non indigent. Memoriae quoque condendum est, topica oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad rethores, poetas iurisperitosque pertinent, quando uero generaliter disputant, ad philosophos attinere manifestum est. Mirabile plane genus operis, – in unum potuisse colligi quicquid mobilitas ac uarietas humanae mentis in sensibus exquirendis per diuersas causas poterat inuenire, – conclusit liberum ac uoluntarium intellectum; nam quocumque se uerterit, quascumque cogitationes intrauerit, in aliquid eorum, quae praedicta sunt, necesse est ut humanum
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑtes uocant: ut ẽ testimonium. Testimo
nium uͦ constat ex re: ac diuiditur quinq
modis. Primo exꝑsona. scdo ex nature auc¬
toritate. t̾cio ex temporib auctoritatum.
quarto ex dictis factisq maioꝵ. qͥnto extorm̃¬
tis. Tercius gͦ suꝑior modꝰ qui ẽ extemporib:
inocto sp̃es diriuat᷑. Primum ingenio. scđo
opib. t̾cio etate. quarto fortuna. quinto arte.
sexto usu. septimo necessitate. ocꝰtauo concur¬
sione fortuitoꝵ. Testimonium om̃e ẽ quod
abaliqua ext̾na re suinitur ad faciendã fidẽ.
Psona ũ qualiscũq ẽ quȩ testimonii pondꝰ ht̃
ad faciendam fideni. s iuoꝵ ꝓbitate debet
ẽẽ laudabilis. Nature auctoritas ẽ: quȩ inaxime
uircute ⁊ sistic. Testimonia multa sunt quȩ
afferant auctoritatẽ. id ẽ ingeniũ. opes. ȩtas.
fortuna. ars. usus. necessitas. & concursio rerũ
fortuitarum. Adictis factisq maioꝵ petit᷑

Expanded text:
expertes, uocant, ut est teexpertes, uocant, ut est tenium vero constat ex re, ac dividitur quinque modis; primo ex persona, secundo ex nature auctoritate, tertio ex temporibus auctoritatum, quarto ex dictis factisque maiorum, quinto ex tormor modus, qui est ex temporibus, in octo species derivatur. Prima ingenio, secunda opibus, tertia aetate, quarta fortuna, quinta arte, sexta usu, septima necessitate, octava concursione fortuitorum. Testimonium omne est, quod ab aliqua externa re sumitur ad faciendam fidem. Persona non qualiscumque est quae testimonii pondus habet ad faciendam esse laudabilis. Naturae auctoritas est, quae maxima uirtute consistit. Testimonia multa sunt quae afferant auctoritatem, id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas, concursio rerum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur
Abbreviated transcription (Latin):
consequentib arguiñtum dr̃. qͣndo posi
suꝑbia uictis. Abantecedentib arguiũ¬
tum ẽ: qnͣdo aliqua ex his quȩ prius gesta
uos potestis dubitare quid fecerit: A re¬
pugnantib argumentum ẽ: qͣndo illud
quod obicitur. aliqua contrarietate des¬
oniem hesꝑiem sua sub iuga mittant.
dine communi res quȩ tractatui fieri po¬
tuisse conuncitui. ut cherentius. Ego ñ¬
nichil ueritꝰ sum dudum abste cauere ne
faceres quod uulgꝰ seruoꝵ solet: dolis ut
me deluderes. Ab effectis argum̃tum ẽ. cũ
ex his quȩ facta sunt aliquid approbat᷑. ut
uirgilius. Degeneres animos timor argu
it. Acompatione arginñtum ẽ. quando
ꝑcollationẽ ꝑsonarum siue causarum sen¬
tentie ratio sub imputatione formatur
ut uirgilius. Tu potes eneam manibus
subducere graum. nos aliquid contra rutulos
iuuisse nefanduni ẽ. Item arguiũta quȩ¬
ducunt᷑ extruisecꝰ. quȩ g̾ci tecnos. idẽ artis

Expanded text:
consequentibus argumentum dicitur, quando positconsequentibus argumentum dicitur, quando positsuperbia victis. Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his, quae prius gesta vos potestis dubitare quid fecerit? A repugnantibus argumentum est, quando illud, quod obicitur, aliqua contrarietate desomnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant. ommuni res quae tractatur, fieri potuisse convincitur; ut in Terentio: Ego nonnihil veritus sum dudum abs te, Dave, ne faceres Quod vulgus servorum solet, dolis ut me deluderes. Ab ex his quae facta sunt, aliquid approbatur, ut Virgilius : Degeneit.' A comparatione argumentum est, quando per collationem personarum siue causarum sententiae ratio sub imputatione formatur – Vergilius: 'Tu potes Aenean manibus subducere Graium; nos aliquid contra Rutulos iuuisse nefandum est?' Argumenta ducuntur extrinsecus quae Graeci atechnos, id est artis
Abbreviated transcription (Latin):
ut cicero uerrem dicit euertisse ꝓuniciã.
uel nom̃ a u̾bo. cum latrocinari dr latro.
Nomen ẽ a nomine ut terentius. Int̾cep¬
tio ẽ anientiũ aut aniantium. dum mͦ
distet unius appellationis postremitas:
malia uocis declinatione formata. Scđm
arguinentum ẽ agenere: cum de eodem
genere sententia łr. ut uirgilius. uari¬
um & mutabile genꝰ. Tercium ab specie
argum̃tum ẽ: cum general questioni fidẽ
specieᷤ facit. ut ñ sic frigius penetrat lace¬
demona pastor. Asimili argumentum ẽ:
Suggere tela mͥ ñ ullum dext̾a frustra tor¬
serit irutilos steteruntq in corpore
graum yliacis campis. Adifferentia ar¬
gum̃tum ẽ. qͣndo ꝑ differentiã aliqua sepa¬
rantur ut iurgilius. Non dyomedis equoᷤ
nec currum cerins acyllis. A contrariis ar¬
gumentũ dr. qnͣdo res discrepantes sibi
met opponuntui: ut uirgilius. Mortali ne
manu facte immortale carme fas habeant.
certusq incerta ꝑicula lustret eneas. A

Expanded text:
ut Cicero Verrem dicit everrisse provinciam; ut Cicero Verrem dicit everrisse provinciam; vel nomen a verbo, cum latrocinari dnomen a nomine Terentius: 'Inceptio est amentium, haut amantium' – dummodo distet unius appellationis postremitas in alia uocis declinatione formata. A genere argumentum est, cum de eodem genere sententia ducitur, ut Vergilius: 'Varium et mutabile semper femina.' Ab specie argumentum est, cum generali quaestioni fidem species facit: 'At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor.' A simili argumentum est,r, ut Vergilus: 'Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis.' A differentia argumentum est, quando per differentiam aliqua separantur – Vergilius: 'Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis.' A contrariis argumentum dicitur, quando res discmet opponuntur, ut Vergilius Aen. 9, 95: Mortaline manu factae inmortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula lustres, Aeneas? A
Abbreviated transcription (Latin):
dictionum. De topicis. ix.¬
opica ẽ disciplina inueniendoꝵ argu¬
mentoꝵ. Diuisio topicoꝵ siue locoꝵ
ex quib argum̃ta dicuntur. triplex est.
Namalia in eo ipso de quo agitur herent. ali
quȩ dicinit᷑ effecta. que quodam iodo ex
reb aliis tracta noscunt᷑. alia que suminit᷑
extrinsecus. Argumenta quȩ in eo ipso
dequo agit᷑ herent: intrib modis diuisa st̃.
Prima atoto. scd̾a a parte. t̾cia a nota. Ar¬
gumentum a toto. cum diffinitio adhibet᷑.
laus recte factoꝵ iagnoꝵq in re publica
fama meritoꝵ. A partib ẽ argumentum.
cum is quisdefendit aut negat factum:
aut factum ẽẽ uire defendit. Anota est
argumentum. cum ex sui nominis argu
lem inquã querebã. quẽ in isto magali in¬
uenire ñ poteram. Effecta argumenta ft̾:
quȩ quodanim ex reb aliis tracta noscunt᷑.
Sunnt aut̃ numero quatuordecim. Id est
primum a comugatis arguiuentum est.
cum declinatur a nomine & fit u̾bum.

Expanded text:
dictionum. § 30 De topicis. dictionum. § 30 De topicis. pica est disciplina inveniendorum argumentorum. Divisio Topicorum, sive locorum ex quibus argumenta dicuntur, triplex est. Nam alia in eo ipso, de quo agitur, haerent; alia, que dicuntur effecta, que quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur; alia que assumentur extrinsecus. Argumenta que in eo ipso de quo agitur herent, in tribus divisa sPrima, a toto; secunda, a parte; tertia, a nota. Argumentum a toto, cum definitio adhibetur laus recte factorum magnorumque in republica fama meritorum'. A partibus est argumentum, cum is, qui se defendit, aut negat factum, aut factum esse iure defendit. A nota est argumentum, cum ex vi nominis argumlem, inquam, quaerebam, quem in isto maiali invenire non poteram'. Effecta argumenta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur. Sunt autem numero quattuordecim; id est, primum a coniugatis argumentum est, cum declinatur a nomine et fit verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
teticis. Hinc ad dialecticas diffinitionum
species accedamus. quȩ tanta dignitate p̃¬
cellunt: ut possint indicioꝵ aꝑire manife¬
stationes. & quedam indicia dictionum
ostendere. De diuisionibus diffinitionu
ex marii uictorni libro adbreuiato.uiii
isfinitio ẽ plylosophoꝵ. quȩ in rebus
expͥmendis explicat quid res ipsa sit.
qualis sit. & queniadin odum membris
suis constare debeat. Est enun oratio breuis.
unuscuiusq rei naturam a cominunione
diuisam ꝓpͥa significatione concludeus. Di¬
uisio diffinitionum: in partes quindecim
habetur. Prina species diffinitionis ẽ usyo¬
dis. id ẽ substantialis. quȩ ꝓpͥe & uere dr dif¬
funtio. ut ẽ homo aniuial rationale. inortale.
sensus disciplineq capax. Hec eniui diffinitio
ꝑ species & differentias descendeus uenit ad
ꝓprium: & designat plenissinie quid sit homio.
Scda species diffiuitionis ẽ quȩ g̾ce enuoema¬
tice d̾r. latine uotio iuncupat᷑. qͣm notionẽ

Expanded text:
theticis. Hinc ad Dialecticas definitionum theticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum endere. De divisione definitionum ex Marii Victorini libro abbreviata . Definitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quindecim habetur. Prima species definitionis est οὐσιώδης, id est substantialis, quae proprie et vere difinitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda species definitionis est, quae Graece quam notionem
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannus uͦ impius & unmitis. Seꝑtima spe¬
cies diffinitionis ẽ. qͣm g̾ci meta catametaforan.
latuii ꝑtnslationẽ dicunt. ut cycero intopicis.
Lictus ẽ qua fluctus elidit. Hoc uarie trac
tari potest. Modo enim ut moneat. modo
ut designet. modo ut uituꝑet aut laudet.
Ut moneat: nobilitas ẽ uirtutis. modorum
apud posteros sarcina. Ut designet: apex ẽ
arx corporis. Ut laudet: adolescentia ẽ flos
etatis. Ut uituꝑet: diuitie sunt breuis uite
ut bonum ẽ qͦd malum ñ ẽ. iustum ẽ. qͦd in ui¬
stum ñ ẽ. & his similia. Hoc aut̾ genere dif¬
finitionis uti debemus cum contrariũ notũ
ẽ: ut sibonum ẽ quod ꝓdest cum honestate.
id qͦd tale ũ ẽ: malum ẽ. Noua species diffi¬

Expanded text:
s.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uatari potest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt brevis vitae 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. Nona species defi
Abbreviated transcription (Latin):
uemdant formis suis. Denominatiua id est
driuatiua dicunt᷑ quec̃q ab aliquo solo df¬
ferentie casu scd̾in nom̃ habent appellatiorẽ.
ut ab onitate bonus. a malicia malus. Cathe¬
goriarũ aut̃ species decem sunt: id ẽ substau¬
tia. quantitas. qualitas. relatio. situs. locus.
tempꝰ. habitus. agere & pati. Substantia ẽ
que ppͥe & pͥncipalit̾ di. quȩ neq de suinecto
p̃dicatur neq insubiecto ẽ: ut aliquiꝰ homo

Expanded text:
nem dat formis suis. Denominativa, id est nem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
stantiali tamdui int̾ponere debemꝰ species
& differentias. quam diu seclusis omnib qͦ
hoc idem ee̾ possunt. ad id ꝑueniat᷑. ut ꝓprie¬
tas iam certa teneat᷑. Yagogas aut̃ ergͥco
in latinim transtulit. uictorinus orator. com¬
mentumq eius quinq libris boetius edidit.
tiue p̃dicam̃ta dicunt᷑. quib ꝑua
rias significationes omnis sermo conelusꝰ ẽ
Instrum̃ta cathegoriarũ sunt tria. idẽ pͥma
equiuoca. scd̾a uniuoca. t̾cia de nominatiua
Equiuoca sunt. qͣndo mutarũ rerũ nom̃
unum ẽ: s ñ eadem diffinitio: ut leo. Nam
qͣntum ad nom̃ ꝑrinet. & uerus & pittus. &
celestis leo dr. qͣntũ ad diffinitionẽ ꝑtinet alit̾
uerꝰ diffinit᷑. alit̾ pictus. alit̾ celestis. Uniuo¬
ca sunt. qͣndo duarum aut pluriũ rerum
unum nom̃ ẽ. & diffinitio. ut uestis. Nam &
& eius diffinitionẽ. Ergo hoc innuocum n
gen̾ib eẽ intelligit᷑. quia & nonĩ & diffiuitio¬

Expanded text:
stantiali tamdiu interponere debemus species stantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. tine praedicamenta dicuntur: quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria, id est prima aequivoca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio ut « uestis ». Nam et  eius definitionem. Ergo hoc univocum in generibus esse intellegitur, quia et nomen et definitio
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in m̃bris suis diuiscrunt: quarũ pͥma ẽ
degenere. scda despecie. t̾cia de differentia
quarta de ꝓprio. quiuta deaccidenti. Genus.
ut animal. Est enun uocabulũ generale. &
cominune omnium animã habentiũ. Spe¬
cies ut homo. Estenim specialitas. qua se ꝑat᷑
a cet̾is ammantib. Differentia: ut rationale.
mortale. Hisenuim duob differt homo acet̾is
Cum enun dicit᷑ mortale rationale. disceruit᷑
abirrationalib mutis. quȩ ñ hũt rationẽ
Cum mortale. discernit᷑ ab augłis. qͥ nesciunt
mortẽ. Propͥum: ut risibile. Homo ẽ enim
qui ridet. & hoc p̃ter hominẽ nullius ani¬
malis ẽ. Accidens: ut color incorpore. doctrma
manimo. Hȩc enim tẽpoꝵ uarietate. & de¬
cidunt &mutant᷑. W est ex omnib his qͥnq
partib oratio plene sententie ita. Homo ẽ
animal rationale. inortale. risibule. boni iua¬
liq capax. Sic enim in omni oratione sub¬

Expanded text:
veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, quarta de proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non habent rationem. Cum mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione sub
Abbreviated transcription (Latin):
formule t̾cie modi sut sex. Primꝰ modꝰ est
qui conducit exdedicatiuis unuisalib dedi¬
catiuum particulare tam directun qͣm
reflexun: ut om̃e iustum honestũ. om̃e
honestum iustum. omne iustum bonum.
bonum. quoddã bonum honestum. Scd̃s

Expanded text:
Formulae tertiae modi sunt sex. Primus modus est, qui conducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare tam directim quam reflexim, ut: 'Omne iustum honestum: omne honestum iustum: omne iustum bonum: bonum, quoddam bonum honestum'. Secundus
Abbreviated transcription (Latin):
abdicatiua & particulari dedicatiua decdi¬
catiuum particulare ꝑ reflexionẽ: ut uul¬
luni turpe honestum. quoddam honestũ
iustum. quoddam gͥ uistum ñ est turpe. For¬
mule scd̾e modi sunt quatuor. Primus uiod
ẽ qui conducit ex uniu̾salib dedicatiua.
& abdicatiua abdicatiuum uniu̾sale direc¬
tum: ut omne iustum honestum. nullum¬

Expanded text:
bdicativa et particulari dedicativa abdicativum particulare per reflexionem, ut: 'Nullum turpe honestum: quoddam honestum iustum: quoddam igitur iustum non est turpe'. Formulae secundae modi sunt quattuor: Primus modus est, qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum universale directim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dedicatiua & uniu̾sali ab dicatiua abdica¬
tiuum particulare directiui: ut qͦdoam ui¬
stum honestum. nullum honestum turpe.
quoddam gͥ iustum ñ ẽ turpe. Quintꝰ mod̾:
qui conducit exuniu̾salib dedicatiuis par¬
ticulare dedicatiuum ꝑ reflexionẽ: ut omẽ
iustum honestum. omne honestum bonum.
qͦddam gͥ bonum uistum. Sextus modus est

Expanded text:
uniuersali abdicatiua abdicatiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum honestum turpe: quoddam igitur iustum non est turpe.' Quintus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiuis particulare dedicatiuum per reflexionem, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: quoddam igitur bonum iustum.' Sextus modu
Abbreviated transcription (Latin):
Circularis ita nu¬
meriis est: qui dum
similiter multipli¬
catus fuerit a se
inchoaus ad se re¬
uertitur. ut uerbi
gr̃a quinquies quini ui

Expanded text:
Circularis numerus est qui, dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se conuertitur, ut uerbi gratia quinquies quini
Abbreviated transcription (Latin):
& fide ussores dabant. Unde admissumẽ:
ut sponsum dicamus uirum absponden¬
do. & sponsam similit̾. Ceterũ spond̾e
proprie uelle ẽ. Ergosponsus non

Expanded text:
 fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non
Abbreviated transcription (Latin):
pyrin appellaturr
Sicut auitem
omnis ẽ
nume¬
rus. ita
intra
hunc cir¬
culum om¬
mũ figurarum
concluditur. ambi¬
tus. Prima autem figura huius artis puno¬
tus ẽ: cuius pars nulla ẽ. Scd̾a. linea. pret̾
lacitudinem longitudo. Recta linea est.
quȩ ex equo in suis punctis iacet. Suꝑficies
uͦ: quoo longitudines & latitudines solas ha¬
bet. Suꝑficies uͦ fines linee sunt: quaꝵ
forme ideo insuꝑiorib decem figuris posite
Extrema qiuippe eius inultiplicata tan¬
tum faciuiit quantum & media duplica¬
ta. utꝑuta. sex & duodecim multiplicatal
faciunt septuagies dipondius. Media. octo¬
& nouem inuitiplacata: tantũde faciunt.¬

Expanded text:
πῦρ appellatur. Sicut autem omnis est numerus, ita intra hunc circulum omnium figurarum concluditur ambitus. Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitudines solas habet. Superficiei vero fines lineae sunt, quorum formae ideo in superioribus decem figuris positaeExtrema quippe eius multiplicata tanum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX multiplicata, tantumdem faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
spaciis longiorib a delo ꝓiecte in orbem tñ
cnca delum sitȩ sunt. Nam orbem ciclon g̾ei
locuntur. Quidã uͦ ñ quod in orbem digeste.
s ꝓpt̾ scopulos qui circa easdem sunt dictas
unm & maleum mare constitute. circundant̃
i quiu quaginta tres: tendentes a septentrr¬
one inmeridiem ꝑmilia quingenta. aborien¬
te moccasum milia ducenta. Metropolis eaꝵ
rodꝰ. Delos insula in medio cycladum sita. &
dicta delos fertui. qͦd ꝑt diluuium qͦd ogigi
temporib notatur. cum orbem multis m̃sib
continia nox mumbrasset. antes om̃s t̾ras ra¬
qͦd ibi pͥmum uise sunt coturnices aues. qͦs
inqua rose capitulum dicitur eẽ inuentum
dum ibi ciuitas conderet᷑. ex quo & urbs &
insia rodꝰ ẽ appellata. In hac urbe solis colossꝰ
&alii centum numero in eade insula colossi

Expanded text:
spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eadem sunt, dictas um et Maleum mare constitutae circumdantur ro quinquaginta tres, tenentes a septentrione in meridiem milia quingenta, ab oriente in occasum milia ducenta. Metropolis earum Rhodos. Delos insula in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras raquod primum ibi visae sunt coturnices aves, quasin qua rosae capitulum dicitur esse inventum, dum ibi civitas conderetur, ex quo et urbs, et insula Rhodos est appellata. In hac urbe solis colossusalii centum numero in eadem insula colossi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. & micritus. Est aut̃ in sula greciȩ int̾
ortum & occasum longissimo tractu por¬
recta. a septemtrione grecie estib: ab austin
egyptiis undis ꝑfusa. Buit aut̃ quondam
centum urbib nobilis. unde & hȩc centopo¬
lis dicta ẽ. Prima etiam remis. & sagittis cla¬
ruit. pͥma lict̾is iura fixit. equestres cur mal
prina docrit. Studium musicum. abide¬
is dactuis in ea ceptum. Capris coprosa.
cerius eget. Inpos & uulpes aliaq ferarum
increta nascitur. & alimosa. quȩ morsa diu¬
cirnam fañ ꝑhibet. Sfalongos aut̾ uene¬
sita. angusto & ꝑiculoso mari separata. Et
abidos g̾ee dicta. qͦd sit introitus ellesponti
maris: in quo xerses pontẽ ex nauib fecit.
ꝙ ing̾ciam transiit. Coos insula ad iacens
ꝓuincie atticȩ. in qua ypocrates medicus
natus ẽ: quȩ ut uarro testis ẽ. arte lanificis
Cyclades insule antiquitus grecie fuerunt.
quas inde cyclades aritunnant dictas. qͦd licet

Expanded text:
tus est, et enutritus. Est autem insula Graeciae inter tus est, et enutritus. Est autem insula Graeciae inter Ortum, et Occasum longissimo tractu porrecta, a Septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis, unde et Hecatompolis dicta est. 16. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris jura fixit, equestres turmas prima docuit. Studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum; capris copiosa, cervis eget, lupos et vulpes, aliaque ferarum in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet; Phalangos autem venesita, angusto et periculoso mari separata, et ἄβυδος Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. 18. Coos insula adjacens provinciae Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est, quae, ut Varro testis est, arte lanificii Cyclades insulae antiquitus Graeciae fuerunt, quas inde Cyclades autumant dictas quod, licet
Abbreviated transcription (Latin):
aliis in ripa fluminis merces opponunt. ac
uix complacitas mutuant. Etas illis ultra
humanam fragilitatẽ ꝓlixa. ut imnature ꝑent
qui centenarius moritur. Nulli ꝑdiem som¬
nus. annona eodem semꝑ tenore. edificia hu¬
nulia paruaq. Uitem nesciunt. redundant
tygridum aut elefantoꝵ piscationib delec¬
tantur. presertiniq test udinum: quarum
suꝑficie domos. famularum capaces oꝑuint.
Inhac aut̃ insula dicunt in uuo anuo duas
ẽẽ estates. & duas hiemes. & bis florib uerna¬
re locum. Utilis insula indie. uirens omni
ri magno sunt constitutȩ. Cyprus insula
a ciuitate cypro quȩ inea ẽ nom̃ accepit.
Ipsa ẽ & paphon ueneri conseerata in carpa¬
tio mari. uicina austro. famosa quondam
diuitiis. & maxime exis. Ibi enim prima
peloponensem. Hȩc primum a temperie cȩl
macaronesson appellata ẽ. Deinde creta dicla
acrece quodam indigena. quem auint unum
curetarum fuisse a quib iupit̾ ibi abscondi¬

Expanded text:
aliis in ripa fluminis merces apponunt ac aliis in ripa fluminis merces apponunt ac uix complacitas mutant. Aetas illis ultra humanam fragilitatem prolixa, ut mature pereat qui centenarius moritur; nulli per diem somnus; annona eodem semper tenore; aedificia humilia paruaque; uitem nesciunt; redundant tigridum aut elephantorum; piscationibus delectantur praesertimque testudinum, quarum superficie domos familiarum capaces operiunt.In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates, et duas hiemes, et his locum vernare floribus. 13. Tylos insula est Indiae, ferens omni ri magno sunt constitutae. Cyprus insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit. Ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris; ibi enim prima Peloponnesum: haec primum a temperie coeli Macaronesum appellata est, deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a 174 quibus Jupiter ibi abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
maris sius. inquarum hortis fingunt fabu¬
le draconem ꝑuigilem aurea mala seruan¬
tem. Fertur enim ibi eẽ maris uarium ad eo
simiosis lat̾ib tortuosum. ut uisentib ꝓcul
lapsus angueos untetur. Crise & argire in¬
sule in idico occeano sitȩ. ad eo fecunde:¬
copia metalloꝵ. ut pleriq eas auream suꝑfi¬
ciem & argenteam habere ꝓdidint. unde &
uocabulum sortite sunit. Taprobana insula
in die subiacens ad eurum. ex qua occeanus
indicus incipit. patens in longitudine octm¬
gentis septuaginta quinq milib passuum
in latitudine ducentis ugniti quinq milib
stadiorum. Scindit᷑ anine int̾fluo. tota mar¬
garitis repleta & geminis. Pars erus bestiis
& elefantis repleta ẽ: partẽ uͦ homines tenent¬
Homines aut̃ ibi corpore grandiores ultra
omnium mensuram. rutilis comis. ceruleis
ocuuis. trucioris soni. Nullo lingue commner¬
tio alt̾igenti sociantur. Cum negotiatorib

Expanded text:
maris sinus; in quarum hortis fingunt fabumaris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi e mari aestuarium adeo sinuosis lateribus tortuosum ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundcopia metallorum ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint; unde et vocabula sortitae sunt. Taprobane insula Indiae subiacens ad Eurum, ex qua Oceanus Indicus incipit, patens in longitudine octingentis septuaginta quinque milibus passuum, in latitudine sescenta viginti quinque milia stadiorum. Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenentHomines ibi corpore grandiores ultra omnium mensuram, rutulis comis, caeruleis oculis, truci oris sono, nullo linguae commercio genti alteri sociantur. Cum negotiatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
uarum parcuriunt. fortuitis uitib iuga col¬
lium uestiuntur. adherbarum uicẽ messis
& olus uulgo ẽ. Unde gentilium error &
scłarium carmina poetarũ. ꝓpt̾ soli fec̃dita¬
tem. easdem ẽẽ paradistim putauerunt.
Harum prima membriona dr̃. scda iunio¬
na. t̾cia theode. quarta capraria. alia uiua-¬
ria. quȩ aere uebuloso & concreto ẽ: mox
caninaria canib inimense magnitudinis
plena. Om̃s auib plene. nemorose. palinife¬
re. nuceȩ. pinee. mellis copia auinalib q
aut̃ in occeano contra leuam mauritanie¬
& int̾ se int̾iecto mari discrete. Gorgodes in¬
sule occeani obu̾se ꝓmontorio qͦd uocatur
esperacerus. quas incoluerunt gorgones
re. & ex his insule cognominate. Distant
aut̾ a continenti t̾ra bidui nauigatione. Es¬
ꝑeridum insule uocate a ciuitate esꝑida. qͦ
fuit infines mauritanie. Sunt enim ultra
gorgodes sitȩ sub athlanteum litus in intimoᷤᷤ

Expanded text:
varum parturiunt. Fortuitis vitibus juga colvarum parturiunt. Fortuitis vitibus juga collium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est; unde gentilium error, et saecularium carmina poetarum, propter soli foecunditatem, easdem esse Paradisum putaverunt.arum prima Embriona dicitur, secunda Iunonia, tertia Teode, quarta Capraria, alia Niuaria, quae aere nebuloso et concreto est. Mox Canaria, canibus immensae magnitudinis plena; omnes auibus plenae, nemorosae, palmiferae, nuce pinea, mellis copia, amnibus ac autem in Oceano contra laevam Mauritanet inter se interjecto mari discretae. Gorgades, insulae Oceani, obversae promontorio quod vocatur Hesperuceras, quas incoluerunt Gorgones, re; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos
Abbreviated transcription (Latin):
tauniȩ insula. spacio t̾rarum angustior. sed
situ fecundior. Hȩc ab africo inboream por¬
rigitur. cuiꝰ partes pͥores inhiberiam & can¬
creditur appellata. Illic nulla anguis. auis
rara. apis nulla. adeo ut ad uectos inde pul¬
ueres uel lapillos siquis alibi sparserit int̾ al¬
uearia: ex amina fauos deserant. Gadis insu¬
la infine beticȩ ꝓuinciȩ sita. quȩ diriit
europã ab affrica: inqua herculis columpne
uisuntur. & unde tyrreni maris faucib oc¬
ceani estus immittitur. Est aut̃ a contiuen¬
ti t̾ra centum uigniti passib diuisa. quam
tyri arubro mari ꝓfecti occupantes lingua
sua gadis id ẽ septam nominauerunt. ꝓeo
qͦd circum septa sit mari. Nascitur in ea arbor
similis palmȩ cuius guminis infectum ui¬
trum cerauiuam geminam reddit. Porcuna¬
te insule uocabulo suo significant ominia fer¬
re bona. quasi selices & beate fructuũ ub̾tate.
Sua enim aptȩ natura p̃ciosarum poma sil¬

Expanded text:
tanniae insula, spatio terrarum angustior, sed tanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior: haec ab Africo in Boream porrigitur, cujus partes priores Iberiam, et Canntibus colitur, appellata. Illic nullus anguis, avis rara, apis nulla; adeo ut advectos inde pulveres, seu lapillos, si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. 7. Gades, insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus immittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa. Quam Tyrii a rubro profecti mare occupantes, lingua sua Gadir, id est, sepem, nominaverunt, 172 pro eo quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cujus gummi infectum vitrum Ceraunium gemmam reddit. 8. Fortunatae insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices, et beatae fructuum ubertate. Suapte enim natura pretiosarum poma sil
Abbreviated transcription (Latin):
insula. int̾fuso mari toto orbe diffusa: auoca¬
bulo suȩ gentis cognominata ẽ. Hȩc ad uersa
galliarum parte. ad ꝓspectum ispaniȩ sita ẽ.
Circuitus euis quadragies octies septuaginta
quinq milia. Multa & magna flumina inea
fontes calidi. & metalloꝵ larga & uaria copia.
Gagates lapis ibi plurimus. & margarite. Tana¬
cos insula occeani. freto gallico a britanina ẽ
gleba uberi. Dicta aut̃ tanatos amorte serpen¬
Tum: quos dum ipsa nesciat. asportata inde
t̾ra quoc̃q gentium uecta sit: angues ilico ꝑunit.
Tyle ultima insuia occeani. int̾ septẽtrionalẽ
& occidentalẽ plagam ultra britanniam. a
sole nom̃ habens. quia in ea estiuum solsticiũ
dies. brumaliq nox ꝑhennis exigitur. Ultra
qm uauigatione unius diei & pigrũ & concre¬
britanniam posite: numero triginta tres:
quarum uginti deserte sunt. tredecim co¬
lunt᷑. Scotia. eadem & hibernia. ꝓxr ima bri¬

Expanded text:
insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocainsula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aegleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues ilico perimit. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium diquam nauigatione unius diei mare concreBritanniam positae numero triginta tres, quarum viginti desertae sunt, tredecim coluntur. 6. Scotia, eadem et Hibernia proxima Bri
Abbreviated transcription (Latin):
trione reni fluenta atq germania. Cuius
inicium belgica. finis aquitania ẽ: regio
gleba uberi ac pabulosa sadusum animan-¬
tium apta. fluminib quoq & fontib irri¬
gua. ꝑfusa duob magnis reno & rhodano
fluuiis. Belgis aut̃ ciuitas ẽ galliȩ. aqua
belgica ꝓuncia dicta ẽ. Cisalpina: quia ci¬
tra alpes. Transalpina id ẽ traus alpes contͣ
septentrionẽ. Reatina uͦ. qͦd sit iuxta renũ.
aquitanica aut̃. ab obliquis aquis ligeri flu¬
mnus appellata. qui ex plurima parte ter¬
nunuis eius ẽ: eamq pene morbem eingit.
Is pauia prius ab ibero amne iberia nuncu¬
pata. postea ab ispauo ispania cognominata
est. Ipsa ẽ & uera esperia. ab esꝑo stella occi¬
pentali dicta. Sita ẽ aut̃ int̾ africam & galliã
a septentrione pyreneis montib clausa: a
reliquis partib undiq mari conclusa. salu¬
britate celi equalis. omniũ frugum gen̾ib
fecunda. genmarum metalloꝵ q copiis ditis¬

Expanded text:
trione Rheni fluenta, atque Germania, cujus trione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica tra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditis