comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Opus ⁊ enĩ d̾i ẽ animas qͣs creauit colli¬
gere. ad et̾ne lucis gandia reuocare. Fla¬
gellari aũ atq sputis illiniri. crucifigi
mori ac se peliri: ñ ħ in sua substantia
opꝰ di ẽ. s opus hoĩs peccatoris qui ħ¬
pnilit incorpore suo suꝑlignũ. & qui ĩ
natura sua manz semꝑ incomp̾hensibi¬
us: innat̾a nr̃a ꝯp̾hendi dignatꝰ ẽ ac fla¬
gellari. qr ñ ea que erãt infirmitatis nr̃e¬

Expanded text:
» Opus enim Dei est animas, quas creavit, colli» Opus enim Dei est animas, quas creavit, colligere, et ad aeterna lucis gaudia revocare. Flagellari autem atque conspui, crucifigi, mori ac sepeliri non hoc in sua substantia opus Dei est, sed opus hominis peccatoris, qui hpertulit in corpore suo super lignum: et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra cumprehendi dignatus est ac flagellari, quia nisi ea, quae infirmitatis n
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃ ħ audita crederz. nͥ facta cognouis¬
s: Signatũ gͦ librũ sic̃ in ioħis apocali¬
psi legitur quẽ aꝑire ⁊ lege̾ millꝰ pot̾at.
leo de tribu uida apuit: qr oĩa eiꝰ nb̃ mis¬
teria in sua passione ac resurrectiõe pate¬
fec̃. ꝙ. ꝑ ħ qd̾ infirmitatis nr̃e mala ꝑtu¬
lit sue nob potentie ⁊ hilaritatis bona
monstrauit. Caro enĩ factꝰ ut nos sp̃uae¬
les fac̾et: benigne inclinatꝰ ẽ ut leuarz.
Exut ut introduc̾et. Uisibilis apparu¬
it. ut inuisibia monstraret. Elagella
ꝑtulit ut sanaret. Obꝓbria ⁊ urisiones
sustumiit: ut ab obꝓbrio et̾no libaret.
Mortuus ẽ: ut mificaret. Agamus gͦ
gr̃as uiuificanti ⁊ mortuo. Et id̾o ampliꝰ
uiuificanti qr mortuo. Uñ bene salutẽ
nrãm ⁊ passionẽ illiꝰꝰ e̾ saisas ꝯtẽplatus.
ait. Ut faciat opꝰ suũ alienũ opus eiꝰ.
Nt opet᷑ opꝰ suũ ꝑegrinũ ẽ: opꝰ eiꝰ ab eo.

Expanded text:
haec audita crederet, nisi facta cognovishaec audita crederet, nisi facta cognovisset? Signatum ergo librum, sicut in Joannis Apocalypsi legitur , quem aperire et legere nemo poterat, leo de tribu Juda aperuit, quia omnia ejus nobis mysteria in sua passione ac resurrectione patefecit. Et per hoc quod infirmitatis nostrae mala pertulit, suae nobis potentiae et clmonstravit. Caro enim factus ut nos spiritales faceret benigne inclinatus est ut levaret, exiit ut introduceret. Visibilis apparuit, ut invisibilia monstraret. Flagella pertulit, ut sanaret. Opprobria et irrisiones sustinuit, ut ab opprobrio aeterno liberaret, mortuus est, ut vivificaret. Agamus ergo gratias vivificanti et mortuo, et ideo amplius vivificanti quia mortuo. Unde et bene salutem nostram et passionem illius Isaias contemplatus ait: « Ut faciat opus suum, alienum opus ejus: ut operetur opus suum, peregrinum est opus
Abbreviated transcription (Latin):
a apparuerit: oĩa utriꝯq testam̃ti q̃
ħ loco marginẽ ac thalamos memora.
neq ħ ab hac sententia abhorret: qͥa
cũ maiestas redemptoris nb̃ fuerit os¬
tensa. finit᷑ fides cum iã ceꝑit uidere
hõ qd̃ credidit. Et ad finẽ suũ ꝑuẽiũt
thalami. qr corda fideliũ inꝯparabili¬
t̾ longe ꝙͣ mͦ sũt in amore illiꝰ ꝑficum¬
cur. Cubitꝰ gͣ unꝰ finis utrumq ẽ. quia
uniꝰ om̃ ⁊ saluatoris iuisio in electis sius
fidem funit ⁊ caritatẽ ꝑfic̾.. cxui.¬
Onsidare lib qui nos sumꝰ qui ista
trͣtamꝰ. Certe exgentibꝰ uenimus.
certe parentes nr̃i lignoꝵ ac lapidũ culto¬
res fuerũt. Uñ gͦ ħ nob̃ ut ea que ninc
usq hebrei nescuit ierechielis ꝓphete
tam ꝓfunda misteria rim̃tur: Agamꝰ
gͦ grãs uni. qͥ cuncta de eo in sacͦ eloqui¬
o scͥpta sũt ope impleuit. utq̃ intelligi
audita ñ pot̾ant: insa panderet. Ibi qͥp¬
pe incarnatio ibi passio ibi mors ibi re¬

Expanded text:
a apparuerit, omnia utriusque Testamenti quae hoc loco marginem ac thalamos memorat, neque hoc ab hac sententia abhorret. Quia cum magna majestas Redemptoris nostri nobis fuerit ostensa, finitur fides. Cum jam coeperit videre homo quod credidit, et ad finem suum perveniunt thalami, quia corda fidelium incomparabiliter longe quam modo sunt, in amore illius perficiuntur. Cubitus ergo unus finis utrumque est, quia unius Domini et Salvatoris visio in electis suis fidem finit, et charitatem perficit. Considerare libet qui nos sumus quia ista tractamus. Certe ex gentilibus venimus, certe parentes nostri lignorum ac lapidum cultores fuerunt. Unde ergo hoc nobis ut ea quae nunc usque Hebraei nesciunt, Ezechielis prophetae tam profunda mysteria rimamur? Agamus ergo gratias uni qui cuncta quae de eo in sacro eloquio scripta sunt, opere implevit: et quae intelligi audita non potuerunt, visa panderentur. Ibi quippe incarnatio, ibi passio, ibi mors, ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
q̃q aĩa electa celesti sponso ẽ amica ꝑ a
morẽ: columba ꝑ sp̃m. formosa ꝑ morum
pulcritudinẽ. Q cum iã corruptiõe car¬
nis educit᷑. ei ꝓculdubio hiens tnͣsiit. qr
p̾sentis uite torpor abscedit. Imb̾ ꝙͦ abiit
⁊ recedit. qr cum ad contẽplandũ in sua sb¬
te necessarie ñ erũt. ut pluuia debeat pre¬
dicationis infundi. Nam qd minꝰ audire
potuit: ampliꝰ indebit. ẽ unc apparẽt
flores int̾ra: qr cum de et̾ne beatitudiniꝰ
uita. quedã suauitatis p̾mordia p̾gͣtare
nĩa cepit. q̃si iam in floribꝰ odorat᷑ exiens.
Ꝙ pꝰqm egressa fuerit. in fructu uberius
nlia recĩdunt᷑: ut ea que p̾ualẽt uberius
fiuctũ ferat. Nr̃e itaq putationis tũc ad¬

Expanded text:
tis sponsi est amica per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem. Quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei procul dubio hiems transit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abiit et recessit, quia cum ad contemplandum in sua subtae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius rilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis t
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Bauilare ⁊ enĩ crucem ⁊ post dominũ
ire est: uel carnalẽ abstinentiã uł compaᷤᷤ¬
sionẽ ꝓximo studio et̾ne intentionis exħ¬
ibere. Nam quisqͣs hec ꝓ temporali intẽ¬
tione exhibet: crucẽ quidem bauilat. sed
ire pꝰ dominũ recusat. Quia uͦ sublimia
precepta data sunt: ꝓtinꝰ comparatio e¬
dificande sublimitatis adiungit᷑ cũ dr̃.

Expanded text:
. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitati
Abbreviated transcription (Latin):
quadrũ. Sepe enĩ ꝑ longitudinẽ longͣni¬
mitatẽ spei. ꝑlacitudinẽ uͦ. caritatis ã¬
plitudinẽ diximꝰ designari. C entenanꝰ¬
ũ aũ numerus. inq̃ denariꝰ decies ducit᷑.
qd̾ sũmã ꝑfectioĩs signific: plene suꝑ¬

Expanded text:
. Saepe jam per longitudinem longanimitatem spei, per latitudinem vero charitatis amplitudinem diximus signari. Centenarius autem numerus in quo denarius decies ducitur, quod summam perfectionis signet, plene sup
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ⁊ robusti ꝑfidẽ. ⁊ longanimes ꝑ spem.
⁊ apli ꝑ caritatem. ⁊ efficaces ꝑoꝑationẽ:
atriũ templi centũ cubitis inq̃dro m̃suret᷑.
Nam ut aliud qͦ de eoꝵ uirturibꝰ loquam̃.
sepe exis quosdã uidemꝰ prudentes ꝑ intel¬
ligentiã. fortes in adu̾sitate. ĩtos inoꝑatio¬
ne. tẽpantes a uoluptatibꝰ. atq moĩ zelo
discretionis se m̃sura mod̾antes. Ꝙ dũ pru¬
dentiã. fortitudinẽ. ĩticiã atq temꝑantiã.
uł sic̃ eas enum̾are quibꝰ dã plae: prudẽ
tiam. tẽꝑantiã. fortitudinẽ. atq ĩticiam te¬
net̃: iñsurã sp̃ualis atrii in q̃dro hñt. Ecce¬
⁊ enĩ ipse uirtutes q̃s hab̾e bonos ac fideleᷤ
diximꝰ. ita in qͣdro sũt: ut una aliã nõ exce¬
dat. Magna ẽ quippe prudentia. s simi¬
nus ẽ auoluptatibꝰ tẽꝑans: minꝰ inꝑicu¬
ł fortis. minꝰ inoꝑationibꝰ usta. ꝓfecto:

Expanded text:
busti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi 100 cubitis in quadro mensuratur. Nam ut aliud quoque de eorum virtutibus loquamur, saepe ex eis quosdam prudentes per intelligentiam, fortes in adversitatibus, justos in operatione, temperantes a voluptatibus atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes, qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam: vel sicut eas enumerare qtiam, temperantiam, fortitudinem, atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes quas habere bonos ac fideles diximus ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna quippe est prudentia; sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operation
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ẽ fortitudo. s minꝰ intellig̾. que
bona custodiat. quibꝰ mał resistat. siminꝰ
a uoluptatibꝰ apetitu se temꝑet. s uinci
mundi delectatiõe temꝑat. siminꝰ se cẽ
adu̾sa confortat: minꝰ ẽ iusta. Mensure¬
t̃ gͦ ꝑfectoꝵ fideliũ uita ꝑ qͣdrũ. ⁊ tantũ
habeat sp̃uał. at̾i latꝰ unũ qnͣtũ lat̾a sin

Expanded text:
Magna est fortitudo; sed si minus intelligit quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitmundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera sin
Abbreviated transcription (Latin):
uistꝰ qnͣtũ prudẽs: temꝑans ⁊ fortis fu̾it.
Sunt tm̃ int̾ eos płimi qui adħ carnali¬
t uiuunt. qr ⁊ si fortasse litt̾as ignorãt.
⁊ p̾cepta dĩ lege̾ non ualent: certe in ml¬
toꝵ fideliũ ꝯu̾sationem bona q̃ mutant᷑

Expanded text:
ntum prudens, temperans et fortis fuerit. Sunt tamen inter eos plurimi qui adhuc carnaliter vivunt. Qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe in multorum fidelium conversatione bona quae imitentur
Abbreviated transcription (Latin):
ca qui p̾sens scłm tota mente relique¬
runt. michi ad memoriam reuocat᷑: quo¬
rum dum culmen aspicio: quantũ ip¬
se ĩ infimis iaceam agnosco. Quorum
plurui condicori suo in secreciori uita
placuerunt: qui ne ꝑ humanos actus.
a nouitate mentis ueterascerẽt: eos
om̃ps d̾s huiꝰ mundi laboribꝰ noluit
occupari. Sed iam que ꝓlata sunt:
melius in sinuo: si ea que ꝑ inquisici¬
onem ac responsionẽ dicta sũt. sola
nominũ p̾notatione distinguo.
on ualde in italia aliquo¬
rum uitam urtutibꝰ fulsisse co¬
gnoui. Ex quoꝵ igitur comparati¬
one accenderis ignoro. Et quidẽ bo

Expanded text:
ita qui praesens saeculum tota mente reliqueita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bo
Abbreviated transcription (Latin):
appetit: ad hec ꝓculdubio minor redͭ.
ꝑ pendo itaq quid tolero: ppendo quid
amisi. Dumq intueor illud qd̾ ꝑdidi:¬
fit hoc grauiꝰ qd̃ porto. Ecce ⁊ enim nẽ
magni maris fluctibꝰ quatior: atq ĩ
naui mentis. tempestatis ualide ꝓcell
illidor. Et cum ptioris uite quietem
recolo: quasi postergum ductis ocłis. in¬
so litore suspiro. Q uodq ad huc ẽ gra¬
uius. dum inmensis fluctibꝰ turbatus
feror: uix iam portum ualeo uid̾e quẽ
reliqui. Quia ⁊ ita sunt casus mentis:
ut prius quidem ꝑdat bonũ qd̾ tenet:
si tam̃ se ꝑdidisse meminerit. Cumq
longius recesserit: etiã ipsius boni qud
ꝑdididerit oblunscitur. F it q ut post
ea neq ꝑmemoriam uideat: qd̃ pͥus ꝑ
accionẽ tenebat. Unde hoc agitur qd̃
p̾misi: quia cũ nauigamus longuis: iã
nec portum quietis quẽ reliquimꝰ uide¬
mus. Non numquã uero ad augnẽtũ
mei doloris adiungit᷑. qd̾ quorũdam u¬

Expanded text:
appetit, ad haec procul dubio minor redit. appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi: dumque intueor illud qfit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam v
Abbreviated transcription (Latin):
die nimiis Quorũ¬
dam sclarium tuml¬
tibus depressus. qui¬
bus in sins negocus
plerumq cogimur
soluere etiã qd̃ nos
certum est nõ debere: secretum locũ pe¬
cu amicum meroris: ubi om̃e quod de
mea mͥ occupatione displicebat. se pa¬
tenter ostenderet. Et cuncta que infli¬
gere dolorẽ consueͬrant: congesta ante
oclos licenter uenirent. Ibi itaq cum
afflictus ualde ⁊ diu tacitus sederem.
dilectissimus filius meus petrus diaco¬
nus affuit. mͥ a primeno iuuentutis
flore. in amicitus familiarit̾ obstrict᷑.
atq ad sacri uerbi indagacionẽ socius.
Qui graui ex quo qui cordis langore me
intuens: ait. Nunqͥd nam noui aliqͥd
accidit: quod plus solito te meror tenz:
Cu inquã: merorem petre quẽ cotidie
i p̾mium amabat.. It nunc ex occasi
one cure pastoralis. sclariũ hominũ ne¬
gotia patitur: ꝙ post tam pulcram qui¬
etis sui sp̃em. terren actꝰ puluere feda¬
cur. Cumq se ꝓ condescensione mltoꝵ
ad ext̾iora sparserit: etiã cum int̾iora

Expanded text:
die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie imus meus, occupationis sue pulsatus one curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro descensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora
Abbreviated transcription (Latin):
ostqm̃ g̾ sonum alarum qͣsi sonũ sub¬
limis di ẽẽ conspiẽ in celis rursꝰ ad t̾raᷤ
redit. ⁊ pennata. aalia qͥd hic agant loquit᷑
ut illic sũma mereant᷑ dicens. Cum ambu¬
larent qͣsi sonꝰ erat ml̾titudinis ut sonicus
castroꝵ. Cum p̾dicatores scĩ mundũ p̾dican¬
do ⁊ tͣhendo circumeunt: ãalia ambulant.
Et qr hic ꝙ qͦs collig̃ statim ut crediderunt
in laudẽ nr̃i redempͣtoris exurgunt. fit sonꝰ

Expanded text:
onum alarum quasi sonum sublimis Dei esse conspexit in coelis, rursus ad terras redit, et pennata animalia quid hic agant loquitur, ut illic summo mereantur, dicens: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. Cum praedicatores sancti mundum praedicando et trahendo circumeunt, animalia ambulant. Et quia hi etiam quos colligunt, statim ut crediderint, in laudem nostri creatoris exsurgunt, fit son
Abbreviated transcription (Latin):
nec ratio. nec scientia. sapientia. erit ap̃
inferos. quo tu ꝓperas. Iuomodo gͦ unuꝰ
interitus ẽ hominis. ⁊ iumenti: ⁊ equa
utriusq condicio: aut quomodo. nichil
habet homo iumentis amplius: cum
iumenta post mortẽ carnis nõ uiuunt.
hominum uero sp̃s ꝓ malis suis oꝑibus
post mortẽ carnis ad inferos deducti. nec
ipsa morte moriunt᷑: S inutraq tam
dispan sententia demonstratur: quia
cionator uerax.⁊ illud ex temptatione car

Expanded text:
nec ratio, nec ratio, inferos, quo tu properas . Quomodo ergo unus interitus est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? aut quomodo nihil habet homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt, hominum vero spiritus, pro malis suis operibus, post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
suspectionis sententiam ꝓponit dũ dic̃.
Inus interitꝰ ẽ. hominis ⁊ iumentoꝵ:¬
⁊ equa utriusq conditio. Sic̃ moritur
homo: sic ⁊ illa moriunt᷑. Similit̾ spi¬
rant om̃ia. ⁊ nichil habec homo iumẽ¬
tis amplius. Qui tam̃ exdifinitione ra¬
tionis: suam post modũ sententiã ꝓ¬
fert dicẽs. Quid habet ampluis sapies
stulto: Et quid pauꝑ: nisi ut ꝑgat illuc
ubi est uita: qui igitur dixit. nichil ha¬
bet homo iumentis amplus: ipse rur¬
sum difimuit: quia habet aliquid sa
piens. no solum ampluis aumento. s
etiam ab homine stulto: uidelicet ut
pͥmum indicat: quia hic hominũ uita
nõ est: quã esse alibi testatur. Habet gͦ
hoc homo ampliꝰ iumentis: qd̃ illa post
mortẽ non uiuunt: hic uero tunc uiuere
inchoat. cum ꝑ mortẽ carnis. hanc urisi¬
bilem uitam consumat. Qui etiã longe
inferius dic̃. Quodcumq post̾ manus
tua facere instanter oꝑare: quia nec opꝰ

Expanded text:
suspicionis sententiam proponit, dum dicit: suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentoio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur; similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit, quia habet aliqupiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut Quibus verbis primum indicat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. In illa enĩ finis cunctoꝵ ãmo¬
netur hominum: ⁊ uiuens cõgitat
quid futurus sic. Qurum illic scriptũ
est. Letare iuuenis: in adolescentia:
tua. Et paulo post subditur. Ad oles¬
centia enim ⁊ uolu̾ntas: uana sunt.
Q ui dum hoc post modum uanũ esse
redarguit. qd̾ pͥus ammonuisse uide¬
batur: patent̾ indicat. quia illa qua¬
si ex desidio carnali uerba intulit: hec
uero ex iudicii uenitate subiunx̃. Sic̃
ergo delectationẽ prius carnaliũ ex¬
primens. curis post positis. denunciat
bonũ esse manducare ⁊ bibere: qd̾ tam̃
post modũ ex iudicii ratione rep̾hẽdit.
cum esse melius dicit ire ad domũ luc¬
tus. quã ad domũ conuiuri: ⁊ sic̃ leta¬
ri debere iuuenem madolescentia sua.
quasi exdeliberatione carnaliũ ꝓponit:
⁊ tam̃ postiodũ ꝑdiffinitionẽ senten¬
tie adolescentiam ⁊ uoluptatẽ uana eẽ
redarguit: ita eẽ etiam contionator ñr.
uelut ex mente infirmantiũ humane

Expanded text:
dicens: In illa enim finis cunctorum admodicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sibi testis est. quia inse multoꝵ ꝑso¬
nas suscipiens. quasi solus locutus nõ
est. Unde & alia sunt que ulibro eodẽ
ꝑ inquisicionẽ mouentur: atq aliaque
ꝑ rationẽ satiffaciunt: ⁊ alia que ex tẽp¬
tati ꝓfert animo: atq adhuc huius
mundi delectationibus dediti: alia u̾o
inquibus ea que rationis sunt disserat:
atq animũ adelectatione conpescat.
Ibi namq ait. Hoc itaq michi uisum
est bonum. ut comedat quis ⁊ bibat: et
fruatur leticia ex labore suo. Et longe ĩ¬
ferius subiungit. Melius ẽ ire addom̃
luctus: quã ad domũ conuiuii. Si enĩ
bonum ẽ manducare ⁊ bibere: melius
fuisse uidebatur ad domũ conuiuii ꝑ¬
gere: quã ad domũ luctus. Ex qua re
ostenditur. quia illud ex infirmantiũ
ꝑsona intulit: hoc uero ex rationis di¬
finitione subiunxit. Nam ipsas ꝓti¬
nus racionis causas edisserit: ⁊ dedo¬
mo luctus que sit utilitas ostendit

Expanded text:
ipse sibi testis est quia in se multorum persoipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
tes aũt ꝓprie: contionator dicitur. In
contione uͦ sententia ꝓmitur: ꝑ quã
tumul tuosa turbe sedicio conp̾matur.
Et cum multi diu̾sa sentiunt: ꝑ conci¬
onantis rationem. adunam sententiã
ꝑducuntur. Hic igitur liber idcirco cõ¬
cionator dicitur: quia salomon in eo tu
multuantis turbe suscepit sensum: ũ
ea ꝑinquisicionẽ discat: que fortasse ꝑ
temptationẽ inꝑita mens sentiat. Nam
quot sententias quasi ꝑ inqui sitionem
mouit: quasi tot inse ꝑsonas diu̾sorum
suscepit. Sed contionator uerax. uelut
extensa manii omniũ tumultus sedat:
cosq adunam sententiã reuocat: cum
in euisdem libri t̾mino ait. Finem lo¬
quendi om̃s parit̾ audiamus. Dm̃ ti¬
me: ⁊ mandata euis obserua. Hoc est
enĩ om̃is homo. Sienim in libro eodem ꝑ
locutionẽ suam. multoꝵ ꝑsonas nõ susce ꝑ¬
at: cur ad audiendũ loquendi finẽ secũ
pariter om̃s ammonebat: Qui igitur
infine libri dicit. om̃s pariter audiamꝰ:

Expanded text:
prie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc angelus ne se debeat .adorare cõpes¬
cit dicens. Uide ne feceris. conseruus tuuꝰ
sum: ⁊ frũm cuoꝵ. Quid ẽ qd̾ ante redep̃¬
toris aduentum angłi ab hominibꝰ ado¬
rantur ⁊ tacent. post modum uero adora¬
ri refugiunt: nisi qd̃ naturam nr̃am quã
prius despex̾ant post quã hanc suꝑse ad¬
sumptam conspiciunt substrat.am sͥuide¬
re ꝑtimescunt: Nec iam sub se uelut infi¬
mai contẽpnere ausi sunt: quã suꝑse uide¬
licet inceli rege uenerant᷑. Nec habe dedig¬
nantur hominẽ socium: qui suꝑ se adorãt
dicemus moribꝰ dignitatem nr̃am. nulla
nos luxuria inquinet: nulla turpis cogi¬
tatio accuset. Non malicia mentẽ morde¬
at: nõ inuidie rubigo ꝯsumat. Non elau¬
o inflec. ñ ambicio ꝑt̾rena oblectamẽta

Expanded text:
hunc angelus ne se debeat adorare compeshunc angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorandicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris uidere sublunia mereant᷑. qui fi¬
delibꝰ gregibꝰ p̾esse solliciti sũt: Dumq
ipsi pie suꝑ gregẽ ingilant: diuina suꝑ
eos gr̃a largius coruscat. Regẽ u̾natũ
angłs nunciat. eiusq uoci angelorum
chori concinunt. ⁊ congaudentes el amat
gła mexcelsis dõ.⁊ int̾ra pax hominibꝰ
bone uoluntatis. Prius quippe quã re-
enu peccando extranei eramus a deo:
extraneos nos a suo ꝯsortio deputabant
angłi ciues di. Sed qr nos cognouimus
regnum nr̃m: recognouerũt nos angeli
ciues suos. Quia enum celi rex t̾ram nr̃e.
carnis assũpsit: infirmitatẽ nr̃am illa iã
anglica celsitudo nõ despic̃. Ad pacem
nr̃ãm angeli redeunt: intentionẽ pͥoris
discordie postponunt.M. quos infirmos
prius abiectosq despexerant: iã socios
uenerant᷑. Hinc ẽ enim qd̾ loth uł iosue¬
⁊ gez eon angelos adorant: nec tam̃ ado¬
rare ꝓhibentur. Ioħ̃s uero in apocalip¬
si adorare angelum uoluit. s tam̃ isdẽ

Expanded text:
qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redeenim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despinostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos infirmos prius abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth, vel Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur: Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen idem
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. In propria uenit. Innatura ⁊¬
enim sua ante tp̃ra natus ẽ. ꝑ naturã
uenit extẽpore. Qui gͦ eternus ꝑma¬
nens temporalis apparuit. Alienũ est
ubi descendit. Et quia ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
ominis carofenum: factus ẽ homo fenũ
nr̃m u̾tit infrum̃to: qui de semzipso a¬
it. Nisi granũ frum̃ti cadẽs int̾ra mõ¬
tuum fuerit: ipsũ solũ manz. Unde ⁊
natus in p̾sepe reclinatur. ut fideles õs
uidelic scã animalia carnis sue frum̃¬
to reficeret: ne ab et̾ne intelligentie pa¬
bulo ieiuna reman̾ẽt. Quid ẽ autẽ quod
uigilantibꝰ pastoribꝰ angelus apparet.

Expanded text:
tum est: In propria venit . In natura ettum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus a
Abbreviated transcription (Latin):
lẽpma ter hodie ce¬
lebraturi sumꝰ. loqui
dui de euãglica lecti¬
one nõ possumus. S
nos aliquid uel breui¬
ter dicere. redemptoris nr̃i natiuitas
ipsa compellit. Quid est qd̃ nascituro
domino mundus describitur: nisi qd̃
hoc aꝑte monstratur. qr ille ueniebat
incarne. qui electos suos adscriberet
ꝑ propħam dicit᷑. Deleantur de libro
iuentium: ⁊ cũ iustis nõ scribantur.
Qui bene etiam in bethleem nascitur.
Bechleem quippe domus panis inter¬
p̾tatur. Ipse namq ẽ qui ait. Ego sũ
panis iuuus: qui de celo descendi. Locꝰ
enim in quo dñs nasceret᷑ domus paĩs
ante uocatus ẽ: qr futurum ꝓfecto e¬
rat. ut ille ibi ꝑ matheriam appareret:
qui electoꝵ m̃tes int̾na sacietate refi¬
ceret. Qui non in parentum domo s in
uia nasceret᷑: ut profecto ostenderet. qͥ a
ꝑ humanitatẽ quã ad sumpserat: quasi
in aliena nascebat᷑. Alienum uidelicet
nõ secundum potestatẽ dico: s scd̃m
naturam. Nam de potestate euis scͥp¬

Expanded text:
hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scrip
Abbreviated transcription (Latin):
magna fideliũ alii qui ea que mũdi sũt
om̃ia relinq̃t. cet̾a que possidẽt tribuũt
nichil sͥmetipsis reseruant ad et̾nam pa¬
triam medullitꝰ anhelant. seq ex toto cor¬
de in lacrimis mactant. Hiindeliez uasa
suꝑ m̃sa s̃. in quibꝰ ĩmolatur holoc austũ.

Expanded text:
i ea, quae mundi sunt, omnia relinquunt, cuncta quae possident tribuunt, nihil sibimetipsis reservant, ad aeternam patriam medullitus anhelant, seque ex toto corde in lacrymis mactant. Hi videlicet vasa super mensam sunt, in quibus immolatur holocaustum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa a fite pire cognosceret. ⁊ scõs apłos
surgere ineccła p̾uideret: ꝑ quos multis
exgentibꝰ in fidĩ. ⁊ uite fortitudine solidi¬
tati in magna consolatione loquutꝰ est
dices. Lapifles ceciderũt. s qͣdris lapidis
edificauimꝰ. Nidens quippe in scã eccłia a

Expanded text:
a a fide perire cognosceret, et sanctos apostolos surgere in Ecclesia praevideret, per quos multi sunt ex gentibus in fidei et vitae fortitudine solidati, in magna consolatione locutus est, dicens: Lateres ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificavimus . Videns quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cuiꝰ ignis ẽ insyon. ⁊ caminꝰ eius in
ihrłm. Plus ẽ aũt caminũ eẽ qm igne.
qr ignis eẽ paruus põt. in camino aũt
plene indeamꝰ. Ex amore gͦ dñi in syõ
eiꝰ fłamis aliqͣtinus ardemꝰ. ubi de illo
aliꝙͥ concẽplam. S ibi plene ardebimꝰ.
ubi plene uidebimus quẽ amam᷑. Alti¬

Expanded text:
gnis est in Sion et caminus ejus in Jerusalem . Plus est caminum esse quam ignem, quia ignis esse et parvus potest; in camino autem, plene videamus. Ex amore ergo Domini in Sion ejus flammis aliquatenus ardemus ubi de illo aliquid contemplamur. Sed ibi plene ardebimus ubi plene videbimus quem amamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo qd̾ oem coꝵ cogitationẽ in bono oꝑe
assumũt. flãma amoris dĩ qͣsi holocaus¬
tum totũ simł qd̃ inueñ incendit. Holo¬
caustũ enĩ offer̃. qui siue in bono opere.
seu i scã cogitatioẽ medullitꝰ accendũt.
Mense uͦ hee ex qͣdris lapidibꝰ facte sũt.
qr dũ cotidie sac̃ eloquii inss cordibꝰ u̾ba

Expanded text:
m cogitationem in bono opere absumit flamma amoris Dei, quasi holocaustum totum simul, quod invenit incendit. Holocaustum enim offerunt, qui sive in bono opere seu in sancta cogitatione medullitus accenduntur. Mensae vero hae ex quadris lapidibus factae sunt: quia dum quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus ẽ ⁊ ex parte cognosc̾: cubitum ht̃
qñtum ad se: s tm̃ dundiũ suꝑ se. Ten¬
dant᷑ gͦ in longanimitatẽ spei corda scoꝵ
tendant᷑ inꝑfectione ꝙͣ hñt cubito uno..
S qr adhuc plene uid̾e ñ possunt ħ ubi
spei ocłin mittunt. ħ qd̾ suꝑ unũ cubitũ
hac uita semꝑse inꝑfectos aspiciant. et
ardentiꝰ ad ꝑfectionẽ currant. Hnĩc q̃q

Expanded text:
 et ex parte cognoscit, cubitum habet, quantum ad se, sed tamen dimidium super se. Tendantur ergo in longanimitate spei corda sanctorum, tendantur in perfectione quam habent, cubito uno. Sed quia adhuc plene videre non possunt, 1409 ubi spei oculum mittunt, hoc quod super unum cubitum hac vita semper se imperfectos aspiciant, et ardentius ad perfectionem currant. Habent quoque
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo scõꝵ. ñ fides inuisibiliũ: P fidẽ
enĩ credit᷑ qd̾ ñ uidet᷑. atq id̃o ꝑhanc ĩto¬
rum mẽs. ad latitudinẽ ducit᷑. ut cuncta
insibilia despiciat int̾ra. ⁊ ea que audit
inuisibilia sequat᷑ in celo. S unũ cubi¬
tum h̃t altitudo m̃sarum qr unitas est
um fides patrũ. S hi qui iã in longani¬
mitatẽ spei sũmis uirtutibꝰ ꝓficientes .ii.¬
nũ ⁊ dimidiũ cubitũ hñc. atq in latitudi¬
nẽ caritatis uno ac dimidio cubito meti¬
unt᷑. Altitudinẽ uͦ fidei uno cubito excre¬
cunt: magna sũt ⁊ sũma ãmiratione ue¬
paruuloꝵ aĩas insimi sue ꝯu̾satioĩs

Expanded text:
idem enim creditur, quod non videtur. Atque ideo per hanc justorum mens ad altitudinem ducitur, ut cuncta visibilia despiciat in terra, et ea quae audit invisibilia sequatur in coelo. Sed unum cubitum habet altitudo mensurarum, quia unitas est um fides Patrum. Sed hi qui jam in longanimitate spei summis virtutibus proficientes, unum et dimidium cubitum habent, atque in latitudine charitatis uno ac dimidio cubito metiuntur: in altitudine vero fidei uno cubito excrescunt, magni sunt et summa admiratione vparvulorum animas in sinu suae conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
din medullitꝰ diligũt. medullitꝰ secuntur.
S tm̃ tantũ dilig̾e nõ possũt qnͣtum de¬
Et iñsura amoris minor ẽ: ubi adhuc iñ¬
sura minor ẽ cognitionis. Supunii. Su¬
iam in amore integrum ẽ qd̃ uald minꝰ ẽ¬

Expanded text:
Deum medullitus diligunt, medullitus sequuntur, sed tamen tantum diligere non possunt, quantum deet mensura amoris minor est, ubi adhuc mensura minor est cognitionis. Super ujam in amore integrum est, quod valde minus e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ñ ubet̃. De int̾ioris aut uestibuli
qͣtuor m̃sis dr̃ ut ummolet᷑ fr̃eas holoc a¬
ustum. ⁊ ꝓ pecc̃o ⁊ ꝓ delicto. Hoc eñi int̾
peccatũ ⁊ delictũ distat. qd̾ peccatũ ẽ ma¬
le facere: delictum uͦ ẽ bona derelinquere.
que sũmoꝑe sũt tenenda. Uł certe peccatũ¬

Expanded text:
. De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero bona derelinquere: quae summopere sunt tenenda. Vel peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq applłamꝰ. qui rudibꝰ pplis bona pate̾
celestis annũciant. Qui indelic euͣgłis¬
te atq doctores. ⁊ p̾ori quidẽ tp̃re fuerũt:
s nunc usq dũo largiente ꝑmanẽt. quia
adh cotidie ⁊ infideles ppłos ad fidẽ trahi.
⁊ fideles qͦ in bonos mores ꝑdoctores e¬
ꝑg̃ ad aquilonẽ. duas m̃sas hinc ⁊ duas
ĩ. cosdẽ quos diximꝰ pͥncipes sac̾dotum
⁊ seniores ppli. in maiori auccoritate re¬
giminis. sc̃bas qͦq ⁊ pħiseos qui rudi illi
ppło minori loco p̾fuer̃. S hee m̃se exin

Expanded text:
utique appellamus, qui rudibus populis bona patriae coelestis annuntiant. Qui videlicet evangelistae atque doctores, et priori quidem tempore fuerunt, sed nunc usque Domino largiente permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doctores epergit ad aquilonem duas mensas hinc et duas inde, eosdem quos diximus principes sacerdotum et seniores populi in majori auctoritate regiminis: scribas quoque et Pharisaeos, qui rudi illi populo minori loco praefuerunt. Sed hae men
Abbreviated transcription (Latin):
pides quadros accipimꝰ. nͥ quoslib scõs.
quoꝵ uite  in ꝓspitate atq adu̾sitate no¬
uit fortit̾ stare: Lapis ⁊ enĩ quadrus eq̃
stat. in quocũq late̾ fu̾it u̾sꝰ. Quisqͣs gͦ ĩ
ꝓspitte nõ extollit̾. in adu̾sitate ñ frangit᷑.
suasiomibꝰ ad mala ñ t̾hitur. uitupationibꝰ¬

Expanded text:
pides quadros accipimus, nisi quoslibet sanctos, quorum vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat, in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, et in adversitate non frangitur, suasionib
Abbreviated transcription (Latin):
bitum ñ hñt: qr iam quidẽ inuirtutibus
plene ꝓficiunt: s tm̃ aliqͥd de d̾o adhuc
ex parte cognoscũt. E cce it̾um inm̃sura
m̃se ad testimoniũ paulus occurrit. Uide¬
amꝰ an eiꝰ uita cubito integro m̃suret᷑. dic̃.¬

Expanded text:
bent: quia jam quidem in virtutibus plene proficiunt, sed tamen aliquid de Deo adhuc ex parte cognoscunt. Ecce iterum in mensura mensae ad testimonium Paulus occurrit. Videamus an ejus vita cubito integro mensuretur. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustum. qͣsi ex q̃dratis lapidibus
ꝯstruunt᷑. Terba enĩ scpture sacre la¬
pides qͣdris sũt. qr ubiq stant. que ex
nullo lat̾e̾ rep̾hensibilia inuenuitur
Nam m oẽ qd p̃ceritum narrat. in õẽ
caustum exqͣdris lapidibꝰ instructe. quia
qui semꝑu̾ba d̾i cogitant. semz ip̃o ᷤᷤ dño
carnali uita incogitatione mactãt. Uñ
scriptum e. Lex d̾i eius in corde ipsiꝰ ⁊ nõ
supplantabunt᷑ gressꝰ erꝰ Et uñ rursũ dr̃:¬

Expanded text:
i ex quadratis lapidibus conferuntur: verba etenim Scripturae sacrae lapides quadri sunt, quia ubique stant, quae ex nullo latere reprehensibilia inveniuntur. Nam in omne quod praeteritum narrant, in omne caustum ex quadris lapidibus exstructae: quia qui semper Dei cogitant, semetipsos Domino a carnali vita in cogitatione mactant. Unde scriptum est: « Lex Dei ejus in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus eju
Abbreviated transcription (Latin):
cudine fideliũ pploꝵ duo lat̾a. uidelic
dilectionẽ d̾i. ⁊ dilectionẽ ꝓximi. Bine
aũt m̃se sũt hinc ⁊ nñ. qr indilectione d̾i
cia. Indilectione aũt ꝓxiiii. deb sũ oꝑ¬
e pacientia ⁊ benignitas custodiri. Est
enĩ indilectione dĩ necessaria fides ⁊ ui¬
ta. qr indelic sc̃ptum ẽ. Sine fide in poᷤ¬
sibile ẽ plac̾e̾ d̾o. Et rursus sepͥtum est.
Fides sine oꝑibꝰ mortua ẽ. E aũt indilec
tione ꝓximi nb̃ pacientia ⁊ benignitas
ẜuanda. qr de eadẽ diloctione scptum ẽ.
Caritas paciens ẽ benigna ẽ. Paciẽs sci¬
licet ut illata aꝓximis mala equanimi¬
ter portet. benigna añ ut sua bona a ꝓ¬
ximis desid̾ abilit̾ impendat. Ht̃ quo¬
lex duo lat̾a. sp̃uales patres ⁊ carnalem
płin. In quibꝰ singłis bine m̃se s̃. qr ht̃¬

Expanded text:
licet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia in dilectione Dei ta, in dilectione autem proximi debet summopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Et rursus scriptum est: Fibenignitas conservanda: quia de eadem dilectione scriptum est: « Charitas patiens est, benigna est . » Patiens scilicet ut illata a proximis mala aequanimiter portet. Benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quolex, duo latera, spiritales Patres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcꝙ fides credit. qͥcq̃d uita inexemplo bo¬
ni oꝑis ostendit. quicꝙͣ pacientia humi¬
ut̾ tolerat. qͥcꝙͣ benignitas largit̾ minis¬
trat. quicꝙͣ doct̾na salubrit̾ doc. quicꝙͣ
mandatũ ext̾ius ligauit: quicqͥd sacrifici¬
ũ ex deuotione offerẽtis eg̃: inompis d̾i¬

Expanded text:
quid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in omnipot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad latꝰ alt̾ũ añ uestibłin porte due m̃ se.
Q tuor m̃se hinc ⁊ quatuor m̃se iñ. ꝑ lat̾a
porte octo m̃se erant sr̃ q̃s immolabant.
In quibꝰ indelic u̾b̾ magna caligo dubi¬
etatis oborit̾ utrũ ħ de una porta qͣlibet
an de duabꝰ aut de singłis portis dican¬
tur. S dum quat̾ne m̾se ꝑ lat̾a descri¬
ius descͥpserat dicat. Qm̃ si porte sex su¬
pus ennarrate quat̾nas m̃sas ꝑ latera
habent. simł om̃s ñ octo. s quadragnnta
⁊ octo dicerẽt᷑. Rursũ si ħ de una dr̃. mag¬
no obstaclo nr̃a intelligentia reu̾batur.
qd̃ pꝰ descpͥtum porte uestibulũ ubi due
m̃se hinic ⁊ due iñ eẽ narrate sũt: adhuc¬

Expanded text:
 portae, duae mensae. Quatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera descrierius descripserat dicat. Quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post descriptum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde
Abbreviated transcription (Latin):
Uid est hoc queso te quod in amenis lo¬
cis cuiꝰ dã domus laterculis aureis edi¬
ficari uidebatur: ridiculum est ualde si
credimus quod in illa uita adhuc metal¬
lis talibꝰ egeamus.

Expanded text:
uid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
gressus cordis ad iusticiam ꝑ humilitatẽ
rum tab̾nacula respiciens: ait. Moriat᷑
anima mea morte ustoꝵ: ⁊ fiant nouis¬
sima mea horum similia. S cũ conpũc¬
tionis tempus abscessit: contra eoꝵ uitam
quibꝰ se similem fieri etiã moriendo popoᷤ¬
cerat: consiliũ p̾buit. Et cũ occasionem
de auaricia repperit. ilico oblitus ẽ quic¬
quid sͥ de innocencia obtauit. Paulus¬

Expanded text:
gressus cordis ad justitiam per humilitatem gressus cordis ad justitiam per humilitatem rum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abscessit, contra eorum vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi de innocentia optavit
Abbreviated transcription (Latin):
mentes ad faciem quoꝵdam hominum.
magna eis submissione blandiunt᷑. re¬
cedentes aũt inimicicias ac damna q̃
ualent: atrocit̾ inferunt. Quid ẽ enim¬
culpam flere. nisi humilitatẽ deo sue¬
deuocionis ostendere: Et quid ẽ post
fletum praua agere: nisi supbas in eũ
quẽ rogauerat inimicicias exercere: Ia¬
cobo aitestante qui ait. Quicũq uolue¬
rit amicus eẽ scłi huiꝰ: mimucus dei con¬
stituit᷑. Ammonendi sũt qui admissaplã¬
gunt. nec tam̃ deserunt: ut sollicite con¬
siderent. quia ita plerumq mali inuti¬
liter conpungunt᷑ ad iusticiã: sic̃ plerũ¬
q boni in noxie temptantur ad cuꝑam.
E it quippe mira exigentibꝰ meritis. dis¬
positionis int̾ne mensura: ut ⁊ illi dum
de bono aliquid agunt. Quod tam̃ non
ꝑficiunt: suꝑbe int̾ ipsa que etiã plenis¬
sime ꝑpetrant mala confidant. et istidũ
de malo temptantur cui nequaquã con¬
sentiunt: quiꝰ ꝑ infirmitatẽ titubãt. eo

Expanded text:
nientes ad faciem quorumdam hominum, nientes ad faciem quorumdam hominum, magna eis submissione blandiuntur; recedentes autem, inimicitias ac damna quae valent atrociter inferunt. Quid eculpam flere, nisi humilitatem Deo devotionis suae ostendere? Et quid est post fletum prava agere, nisi superbas in eum quem rogaverat inimicitias exercere? Jacobo attestante, qui ait: « Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut sollicite considerent quia ita plerumque mali inutiliter compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo
Abbreviated transcription (Latin):
sum uoluit. quia dum fletibꝰ suis ui¬
te mundiciam subtrabit: ante dĩ ocu¬
los sordidas ipsas etiã lacrimas facie.
Hinc rursũ scriptum ẽ. Ne iteres uer¬
bum. in oracione tua. Uerbum nanq
in oracione iterare ẽ: post fletum cõmi̾te¬
re. quod rursũ necesse sit flere. Hinc ꝑ y
saiam dr̃. Lauamini mundi estote. Post
lauacrũ enim mundꝰ eẽ negligit: q̃squiᷤ
post lacrimas: uite in nocenciam nõ cus¬
todit. Et lauantur gͦ. ⁊ nequaquã mũdi
sũt: qui cõmissa flere nõ desinunt: et
rursũ flenda cõmictunt. Hinc ꝑ quen¬
dam sapientẽ dr̃. Qui baptizatur a mor¬
tuo. ⁊ iterũ tangit illum: quid ꝓficit la
uacio enise Baptizatur quippe amortu¬
o: qui mundatur fletibꝰ a peccato. S
post baptisma mortuũ tangit: quicul¬
pas post lacrimas repetit. Ammonen¬
di sũt qui admissa plangunt. nec tam̃
deserunt: ut ante districti uidicis aduẽ¬
tum. eis se eẽ similes agnoscant: qui ue¬

Expanded text:
sum voluit, quia dum fletibus suis visum voluit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lHinc rursus scriptum est: Ne iteres verbum in oratione tua! Verbum namque in oratione iterare est, post fletum committere, quod rursus necesse est flere. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini, mundi estote! Post lavacrum enim mundus esse neglegit, quisquis post lacrimas vitae innocentiam non custodit. Et lavantur ergo et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursus flenda committunt. Hinc per quendam sapientem dicitur: Qui baptizatur a mortuo vatio ejus ? Baptizatur quippe a mortuo , qui mundatur fletibus a peccato; sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas repetit. Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut ante districti judicis oculos eis se esse similes agnoscant, qui ve