comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fanti conuerso inspecta culo bello procucurris¬
sent Quorum cum magnitudine. t̃ũnc deformitate
& nouo odore simul acstridore conternati aequi.
cum in cognitas sibi beluas. amplius quam erant
suspicarentur : fugam .stragem que. late deder̃
mapulia deinde apud asculum melius di¬
micatum est .¬
CURIO PABRICIOQUE CONSULEBUS
lam quippe terror beluarum ex oleuerat. & gaius
numicius quartae laegionis astatus: unius promo¬
scide abscis a moriposse beluas ostenderet. Itaque
in ipsos pila congesta sunt. & in turres uibra tae
faces Tota hostium agmina ardentibus ruinis
operuerunt. nec alius ladifinis fuit. quam nox
dirimeret : Postremus que fugientium rexipse asa¬
tellitibus humero saucius. in armissuis referr&ur:
lucaniae suprema pugna. sybaros in his quos uocaN
cam pis. ducibus hisdem quibus superius Sed tum
tota uictoria. exitum quem datura uirtus fuit
casus dedit: Nam prouectis inprimam aciem : rur¬

Expanded text:
phanti conuerso in spectaculum bello procucurrisphanti conuerso in spectaculum bello procucurrissent, quorum cum magnitudine tum deformitate et nouo odore simul ac stridore consternati equi, cum incognitas sibi beluas amplius quam erant suspicarentur, fugam stragemque late dederunt. In Apulia deinde apud Asculum melius dimicatum est Curio Fabricioque consulibus. Iam quippe terror beluarum exoleuerat, et Gaius Numicius quartae legionis hastatus unius proboscide abscisa mori posse beluas ostenderat. Itaque in ipsas pila congesta sunt, et in turres uibratae faces tota hostium agmina ardentibus ruinis operuerunt: nec alius cladi finis fuit quam nox dirimeret, postremusque fugientium rex ipse a satellitibus umero saucius in armis suis referretur. Lucaniae suprema pugna sub Arusinis quos uocant campis, ducibus isdem quibus superius; sed tum tota uictoria. Exitum, quem datura uirtus fuit, casus dedit. Nam prouectis in primam aciem rur
Abbreviated transcription (Latin):
omnium calamitatum ludos forte caelebrabat.
cum ad remigantes litore romana classe uident. atq
hostem ratiae micant. sine discrimine & insultant:
qui enim aut unde romani. nec satis ad erat sine mora
querelam ferens legatio. hanc quoque faede per obs¬
cenam turpem que dictum heliam uiolant. & hinc bel¬
lum : sed apparatus horribilis. cum tot simulpopulis.
protarentinis consurgerent. omnibus que uehe¬
mentior prrrus. qui semi grecam exlace daemo¬
niis conditoribus ciuitatem uindicaturus: cum
totis uiribus eprri. thessaliȩ. macedoniae. incog¬
nitis que in id tempus elefantis mari. terra. uiris.
aequis. armis. addito in super ferarum terro¬
re ueniebat: apud eradeam cam paniae fluuiũq
lirem leuino cons prima pugnaque tam atrox fu¬
it. ut ferentanee turmae. prefectꝰ obsidius: in¬
uectus. in regem turbauerit coegerit que proiec¬
tis insignibus proelio excedere: actum erat. nisi ele¬

Expanded text:
omnium calamitatum. ludos forte celebrabat, omnium calamitatum. ludos forte celebrabat, cum adremigantes litore Romanam classem vident atque ostem rati aemicant sine discQui enim aut unde Romani? Nec satis. Aderat sine mora querelam ferens legatio: hanc quoque foede per obscenam turpemque dictu contumeliam uiolant; et hinc bellum. Sed apparatus horribilis, cum tot simul populi pro Tarentinis consurgerent omnibusque uehementior Pyrrhus, qui semigraecam ex Lacedaemoniis conditoribus ciuitatem uindicaturus cum totis uiribus Epiri, Thessaliae, Macedoniae incognitisque in id tempus elephantis mari, terra, uiris, equis, armis, addito insuper ferarum terrore ueniebat. Apud Heracleam Campaniae fluuiumque Lirim Laeuino consule prima pugna, quae tam atrox fuit, ut Ferentaneae turmae praefectus Obsidius, inuectus in regem, turbauerit coegeritque proiectis insignibus proelio excedere. Actum erat, nisi ele
Abbreviated transcription (Latin):
consulum decius more patrio deuotum dus manib
obtulit caput sollemnemque familiae suae con¬
secrationem inuictoriae praetium redegit
Nec dum & rus cobello exexempto. mox sequitur
tarentinum. unum quidem in nomine. sed mul¬
tiplex inuictoriis Hoc enim campanos. apulos.
at que lucanos. & caput belli terentinos. id est totã
pene italiam . & cum his omnibus pyrrum claris¬
simum eprrotarum grȩciae regem unam uelu¬
ti ruina picriter in uoluit : ut eodem tempore e
italiam consummaret. & trium phos trans mari¬
nos auspicar&ur. Tarentus lace demoniorũ
opus calabriae quondam & apuliae totius que lucaniȩ
caput. cum magnitudine & muris portuque nobiles:
tum mirabili situ. quippe in ipsis adriae maris faucib
posita in omnes terras. histriam. illyricum. eprron.
achaiam. africam. siciliam. uela dimittit.
imminet portui ad pros pectum marispositũ thea¬
trum. quod quidem causa miserae cupiditatis fuit :¬

Expanded text:
consolum Decius more patrio devotum diis manibus consolum Decius more patrio devotum diis manibus optulit caput, sollemnemque familiae suae consecrationem in victoriae praetium redegit. Necdum Etrusco bello exempto mox sequitur Tarentinum, unum quidem in nomine, sed multiplex in victoriis. hoc enim Campanos Apulos atque Lucanos et caput belli Tarentinos, id est totam pene Italiam, et cum his omnibus Pyrrum clarissimum Epyrotarum Greciae regem una veluti ruina pariter involvit, ut eodem tempore et Italiam consummaret et transmarinos triumphos auspicaretur. Tarentus Lacedemoniorum opus, Calabriae quondam et Apuliae totiusque Lucaniae caput, cum magnitudine et muris portuque nobilis tum mirabili situ, quippe in ipsis Adriae maris faucibus posita in omnes terras Histriam Illyricum Epyron Achaiam Africam Siciliam vela dimittit. imminet portui ad prospectum maris positum theatrum, quod quidem causa miserae cupiditatis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
duo decim populi. um brii in idtempus intacti.
antiquissimus it aliae populus samnitium
reliqui in excidium romani nominis repente
coniurant. Erat terror ingens. tot simul
tantorum que populorum late peretruriam
infesta quat tuor agninum signa uolitabaNt
geminius inter imsaltus in medio. ante in uius
plane quasi calydonius uel herquinius
Ad eo terror erat. ut senatus consuli de¬
nuntiaret. ne tantum periculi ingredi auder& :
sed nihilhorum terruit ducem quin fratre prȩ¬
misso explorare accensos. Ille pernoctem pastorali
habitu speculatus. omnia. refert tutum iter. Sic fa¬
bius maximus. peri culos issimum bellum. sine pe¬
riculo explicuit. Nam subito in conditos atq.
palantes ad gressus est. captis que superioribus
iugis in subiectos suo iure de tonuit Eanam que
species fuit illius belli. quasi in terrigenas a ecaelo
acnubibus tela iacerentur. Nec incruenta tamen
illa uictoria. nam oppressus insinu uallis. alter

Expanded text:
duodecem populi, Vmbrii in id tempus intacti duodecem populi, Vmbrii in id tempus intacti antiquissimus Italiae populus, Samnitium reliqui in excidium Romani nominis repente coniurant. erat terror ingens tot simul tantorumque populorum. late per Etruriam infesta quattuor agminum signa volitabant. Geminius interim saltus in medio, ante invius plane quasi Calydonius vel Herquinius, adeo terror erat, ut senatus consuli denuntiaret, ne tantum periculi ingredi auderet. sed nihil horum terruit ducem, quin fratre praemisso exploraret accessus. ille per noctem pastorali habitu speculatus omnia, refert tutum iter. sic Fabius Maximus periculosissimum bellum sine periculo explicuit. nam subito inconditos atque palantes adgressus est captisque superioribus iugis in subiectos suo iure detonuit. ea namque species fuit illius belli, quasi in terrigenas e caelo ac nubibus tela iacerentur. nec incruenta tamen illa victoria. nam oppressus in sinu vallis alter
Abbreviated transcription (Latin):
& uiginti trium phorum: maxime tamen notaȩ & in¬
lustris apud caudinas forculas ex hac gente clades.
ueturio postumioque consulibus accepta est: clusum
perinsidias intra eum saltum exercitum unde non
posset euadere Stupens tanta occansione duxit hostiũ.
pontius herineum patrem consuluit. & ille. m itter&
omnes uel occider& sapienter ut senior suaserat
Hic armis exutos mittere subiugum maluit. ut nec
amiciforent beneficio & post flagitium hostes magis
itaque et consules statim magnifice uoluntaria dediti¬
one turpitudinem foederis dirimunt : It ultionem
flagitans miles papirio duce orribile dictus tricti sen¬
sibus per ipsamuiam ante pugnam fuit Et in congres¬
su arsisse omnium oculos hostis auctor fuit. Nec prius
finis caedibus datus. quam iugum sibi promis sumro¬
mani et ducis samnitum. & hostibus reposuerunt
Hactenus cum singulis gentibus. mox cateruatĩ.
sic tamen quoque par omnibus fuit: &rus corũ

Expanded text:
et viginti triumphorum. maximae tamen nota et inet viginti triumphorum. maximae tamen nota et inlustris apud Caudinas forculas ex hac gente clades Veturio Postumioque consulibus accepta est. clusum per insidias intra eum saltum exercitum, unde non posset evadere, stupens tanta occassione dux ostium Pontius Herineum patrem consuluit: et ille, mitteret omnes vel occideret sapienter, ut senior, suaserat: hic armis exutos mittere sub iugum maluit, ut nec amici forent beneficio et post flagitium hostes magis. itaque et consules statim magnifice voluntaria deditione turpitudinem foederis dirimunt et ultionem flagitans miles Papirio duce – orribile dictu – strictis ensibus per ipsam viam ante pugnam fuit et in congressu arsisse omnium oculos hostis auctor fuit. nec prius finis caedibus datus, quam iugum sibi promissum Romani et duci Samnitum et hostibus reposuerunt. Hactenus cum singulis gentibus, mox catervatim. sic tamen eoque par omnibus fuit. Etruscorum
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles portus gaieta mesenoste ponte fontibus baiȩ
lucrinus & auernus quaedam maris hostia. hic a¬
mici uitibus montes caurus falernus massicus
& pulcherrimus cunctorum uesubius & ne ignis
imitator. Urbes admare. formiae. cumae. pute¬
oli herculaneum pompei. & ipsa caput urbium
capua quondam. intertres maximas romam carta¬
ginemque numeranda. prohac urbe his regionibus
populus romanus samnitas inuadit gentẽ Siopulen¬
tiam quaeras aureis & argenteis armis. & discolori
ueste usque ad ambitum armatam. Si fallaciam sal¬
tibus fere & montium fraude crassantẽ. Si rabiem ac
furorem sacris legibus humanis que hostiis in exitium
urbis agitatam. Sipertinaciam sexies rupto foedere
cladibus que ipsis animosiorem. Hos tamen quinqua¬
ginta annis perfabios ac papirios patres eorumq
liberos ita sub egit & domuit. Itaruinas ipsas ur¬
bium diruit. ut hodie samnium in ipsos amnium
requiratur. Nec facile appareat materia quãtuor

Expanded text:
nobiles portus Caieta, Misenus, tepentes fontibus Baiae, nobiles portus Caieta, Misenus, tepentes fontibus Baiae, Lucrinus et Avernus quaedam maris hostia. hic amici vitibus montes Caurus Falernus Massieus et pulcherrimus cunctorum Vesubius Aetnaei ignis imitator. urbes ad mare Formiae Cumae Puteoli Herculaneum Pompei et ipsa caput urbium Capua, quondam inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata. pro hac urbe, his regionibus populus Romanus Samnitas invadit, gentem, si opulentiam quaeras, aureis et argenteis armis et discolori veste usque ad ambitum armatam: si fallaciam, saltibus ferae et montium fraude grassantem: si rabiem ac furorem, sacris legibus humanisque hostiis in exitium urbis agitatam: si pertinaciam, sexies rupto foedere cladibusque ipsis animosiorem. hos tamen quinquaginta annis per Fabios ac Papirios patres eorumque liberos ita subegit et domuit, ita ruinas ipsas urbium diruit, ut hodiae Samnium in ipso Samnio requiratur nec facile appareat materia quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
leae sacra aliter adutus retulit spolia. dictusq
ipse coruinus Nec non tamen post aliquod annos
omnes reliquias eorum inetruria ad lacum uadi
montis do labella deleuit. nequis extaret ex ea gente
quae incensam aseromanam urbem gloria r&ur
CONUER SOQUE AGALLIS MANLIO TOR QUATO
latini experti sunt & deuicti. Indeque sauini qui eorũ
bellis socii ductante tatio extitissent. acurio dentato
consulȩ subiecti eorum que loca auaranio fonte.
in adrianotenus mari igni ferroque uas tata. Tan¬
tum que romano populo addit opes. ut nec ipse pos¬
sit aestimare qui uicerat praecibus Deinde cãpaniȩ
motus non prose. sed prosocus samnitas inuadit
Omnium nam que non modo italiȩ tantum. sed pę¬
ne toto orbem terrarum pulcherrima campanide
plaga est. nihil mollius caelo. Deni que bis florib.
uernat. nihil uberius solo. Ideoliberi caererisq
certa men dicitur. nihilhos pitalius mari. hic illi

Expanded text:
leae sacra alite adiutus rettulit spolia dictusque est leae sacra alite adiutus rettulit spolia dictusque est ipse Corvinus. nec non tamen post aliquod annos omnes reliquias eorum in Etruria ad lacum Vadi montis Dolabella delevit, ne quis extaret ex ea gente quae incensam a se Romanam urbem gloriaretur. conversoque a Gallis Manlio Torquato Latini experti sunt et devicti. indeque Savini, qui eorum belli socii ductante Tatio extitissent, a Curio Dentato consule subiecti, eorumque loca a Varanio fonte in Adriano tenus mari igni ferroque vastata, tantumque Romano populo addit opes, ut nec ipse posset aestimare qui vicerat. Praecibus deinde Campaniae motus non pro se sed pro sociis Samnitas invadit. omnium namque non modo Italiae tantum, sed pene toto orbe terrarum pulcherrima Campaniae plaga est. nihil mollius caelo: denique bis floribus vernat. nihil uberius solo: ideo Liberi Cererisque certamen dicitur. nihil hospitalius mari: hic illi
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciae panes ab arce iaculatus est Et statͥo quo¬
dam die permedias hostium custodias fabium pontificẽ
ab crcedimis it qui sollemne sacrum inquirinali
monte conficer&. atque ille permedia hostium
tela in columis religionis auxilio rediit. propiti¬
osque deos renuntiauit. Nouissime cum iam ob¬
sidia sua barbaros fatigasset. & mille pondo duro
uestigia gallici sanguinis inundatione deleret
IGITUR PASTORUM QUONDAM CASAURBIS
enituit. post asertam amanlio faciem restitutamq
a camillo acrius &iam uehementius que infinitimos
resurrexit nec tamen contentiromani suis eos moe¬
nibus expulisse. cum peritaliam nau fragiasua latri¬
us traherent. sic persecutisunt ductante camillo ut
hodiae nulla senonum uestigia supersint. Semel
apud anienem trucidati cum singulari certamine
manlius aureum torquem barbaro interspolia de¬
traxit. unde &torquatus est dictus Iterum pomp¬
tino agro cum insimili pugna ualerius insidente ga¬

Expanded text:
fiduciae, panes ab arce iaculatus est: et stato quofiduciae, panes ab arce iaculatus est: et stato quodam die per medias hostium custodias Fabium pontificem ab arce dimisit, qui solemne sacrum in Quirinali monte conficeret: atque ille per media hostium tela incolomis religionis auxilio rediit propitiosque deos renuntiavit. novissime cum iam obsidio sua barbaros fatigasset, mille pondo auro vestigia Galilci sanguinis inundatione deleret. Igitur pastorum quondam casa urbs enituit: post assertam a Manlio faciem restitutamque a Camillo acrius etiam vehementiusque in finitimos resurrexit. nec tamen contenti Romani suis eos moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecuti sunt, ductante Camillo, ut odiae nulla Senonum vestigia supersint. semel apud Anienem trucidati, cum singulari certamine Manlius aureum torquem barbaro inter spolia detraxit, unde et Torquatus est dictus. iterum Pomptino agro, cum in simili pugna Valerius insidente ga
Abbreviated transcription (Latin):
pit Ad eo tunc quoque inultimis regio publica priua¬
tis effectibus ante cellebat : iuuentus uero quam satis
constat uix mille hominum fuisse ducem anlio arcẽ
capitulini montis insedit. obtestata ipsum quasi
praesentem iouem ut quem ad modum ipsi addefen¬
dendum templum occurrissent. Ita ille uirtutem
eorum nomine suo tuereturs. Ad erat inter imgalli
a pertam que urbem ad eunt. lbis edentibus incuruli¬
bus suis praetextatos senes uelud deos genios que ue¬
nerati. mox eosdem post quam esse homines liquebat
Alio quin nihil respondere dignantes pari uecordia
mactant. Facesque tectis iniciunt. & totam urbẽ igni
ferro manibus exequant. Sex mensibus barbaros
quis creder& circamontem unum pependerunt.
nec diebus modo sed noctibus quoque omnia experti
Cum tamen manlius nocte sub euntis langore anseris
excitatus a summa rupe deiecit. & ut spem hostibus
demer& quam quam insuma fame. tamen adspeciẽ

Expanded text:
pit. adeo tunc quoque in ultimis religio publica privapit. adeo tunc quoque in ultimis religio publica privatis affectibus antecellebat. iuventus vero, quam satis constat vix mille hominum fuisse, duce Manlio arcem Capitolini montis insedit, obtestata ipsum quasi praesentem Iovem, ut quem ad modum ipsi ad defendendum templum occurrissent, ita ille virtutem eorum numine suo tueretur. aderant interim Galli apertamquae urbem adeunt. ibi sedentibus in curulibus suis praetextatos senes velut deos geniosque venerati, mox eosdem, postquam esse homines liquebat, alioquin nihil respondere dignantes pari vecordia mactant facesque tectis iniciunt et totam urbem igni ferro manibus exaequant. sex mensibus barbaros quis crederet? circa montem unum pependerunt, nec diebus modo, sed noctibus coque omnia experti, cum tamen Manlius nocte subeuntis, clangore anseris excitatus a summa rupe deiecit, et ut spem hostibus demeret, quamquam in summa fame tamen ad speciem
Abbreviated transcription (Latin):
romam. quibus adalliam flumen cum exercitu.
fabius consul occurrit. non temere foedior dadis
Itaque hunc diem fastis romam dampnauit: fuso exer¬
citu galli iam moenibus urbis ad propin quabant.
ubi pene nulla erant praesidia. Tum igitur sicut
num quam alicis apparuit. Illa uero romana uirtus.
iam primum maiores natu amplissimis usi hono¬
ribus inforum coeunt lbi de uouente pontifice.
diissemanibus consecrant. statimq insuas quis que
aedes regressi sicut intrabeis erant. & amplissimo
cultu incurulibus sellis sese reposuerunt. ut cum ue¬
nis sec hostis insuaquisq dignitate moreretur lon¬
tifices autem & flamines quicquid religiosissimi
intemplis erat partem indoleis refossa terra recon¬
derunt. partim imposita plcus tris: secum ueios
auferunt. uirgines simul exsacerdotio ueste nudo
pede fugienti asacra comitantur. Tamen exce¬
pisse fugientes unus eplebefertur atinius
quide positis uxore &liberis uirgines inplaustrum rece¬

Expanded text:
Romam, quibus ad Alliam flumen cum exercitu Romam, quibus ad Alliam flumen cum exercitu Fabius consul occurrit. non temere foedior cladis: itaque hunc diem fastis Roma damnavit. fuso exercitu Galli iam moenibus urbis adpropinquabant, ubi pene nulla erant praesidia. tum igitur sic ut numquam alias apparuit illa vera Romana virtus. iam primum maiores natu amplissimis usi honoribus in forum coeunt, ibi devovente pontifice diis se manibus consecrant statimque in suas quisque aedes regressi sic ut in trabeis erant et amplissimo cultu in curulibus sellis sese reposuerunt, ut cum venisset hostis, in sua quisque dignitate moreretur. pontifices autem et flamines quidquid religiosissimi in templis erat. partim in doleis refossa terra reconderunt, partim inposita plaustris secum Veios auferunt: virgines simul ex sacerdotio Vestae nudo pede fugientia sacra comitantur. tamen excepisse fugientes unus e plebe fertur Atinius, qui depositis uxore et liberis virgines in plaustrum rece
Abbreviated transcription (Latin):
cola: fidem numinum. qua uelocitate intra quindecim
dies captum per actum que bellum. prorsus ut festinasse
ditator adrelictum opus uider&ur: paritenore ueien¬
tes falesci. & fide nates Tunc magno labore deuic¬
tisunt. quimodo & sifuerint non uidentur : quaere¬
liquiae. quod uestigium Laborat enim annalium
fides. & ueios ifaliscos. fidenates. fuisse credamus
GALLIAUTEM SENONES GENS NATURAIEROX
moribus in codita. ad hoc ipsa corporum mole per inde ar¬
mis ingentibus ad eo omnigenere terribilis fuit
ut planenata ad hominum interitum. urbium
stragem uider&ur. Hi quondam ab ulti¬
mis terrarum horis. & cingente omnia ocea¬
no. ingenti agmine profecti. cum iam me¬
dia uas tassent positis inter alpes & padum
sed ibus nehis quidem contempti perita¬
liam baccabantur Tunc dusium tusciȩ urbẽ¬
obsidebant ubi pros ociis ac foederatis romanus. interue¬
nit missis exmore legatis Sed quodius apud barbaros:
ferocius agunt. & inde certamen : conuersi galliã clusio

Expanded text:
cola. fidem numinum, qua velocitate! intra quindecem dies captum peractumque bellum, prorsus ut festinasse dictator ad relictum opus videretur. Pari tenore Veientes, Falesci et Fidenates tunc magno labore devicti sunt. qui modo et si fuerint, non videntur. que reliquiae? quod vestigium? laborat enim annalium fides, ut Veios, Faliscos, Fidenates fuisse credamus. Galli autem Senones gens natura ferox, moribus incondita, ad hoc ipsa corporum mole, perinde armis ingentibus, adeo omni genere terribilis fuit, ut plane nata ad hominum interitum, urbium stragem videretur. hi quondam ab ultimis terrarum oris et cingente omnia oceano ingenti agmine profecti cum iam media vastassent, positis inter Alpes et Padum sedibus, ne his quidem contenti, per Italiam baccabantur. tunc Clusium Tusciae urbobsidebant, ubi pro sociis ac foederatis Romanus intervenit missis ex more legatis. sed quod ius apud barbaros? ferocius agunt et inde certamen. conversi Galli a Clusio
Abbreviated transcription (Latin):
MAMAE FILIUS
ignobili fortunae exis tens. adhuc iuuenis regni mo¬
deratione suscepit. Moxque contra xersen regẽ per¬
sarum arma arripiens. mirabiliter de parthorum
spoliis trium phauit. Subhuius item imperio innico¬
polim actiacam. id est epiro. editioque sexta dicitur
diuinarum scripturarum indolio repertaest. ipseq
mongontiaco tumultu occiditur militari: cuisuc¬
cessit maximinus ex corpore militari in regno
MAXIMINUS GENEREGOTHICOPATREMICCA
ab ab aquea lana genitus matre. sola militũ uoluntate
adimperium concedens bellum aduersus germanos
feliciter gessit. Indeque reuertens contra xp̃ianos

Expanded text:
Mamae filius ‖ ignobilis fortunae existens ‖ adhuc iuvenis regni moderatione suscepit moxque contra Xersen regem Persarum arma arripiens mirabiliter de Parthorum spoliis triumphavit. ‖ sub huius item imperio in Nicopolim Actiacam, id est Epiro, editio quae sexta dicitur divinarum scripturarum in dolio reperta est. ‖ ipseque Mogontiaco tumulto occiditur militari, ‖ cui successit Maximinus ex corpore militari in regno. Maximinus genere Gothico, patre Micca Ababaque Alana genitus matre, ‖ sola militum voluntate ad imperium concedens, bellum adversus Germanos feliciter gessit indeque revertens, contra Chris
Abbreviated transcription (Latin):
inpsał. in oleo scõ liniui eũ. Itẽ in aliã p̃ar.
oleũ aut ẽpeccatoris ñinpinguet caput
meum idẽ adolatio:
PORCINA
Peccata in psał. saturati sunt porcina
Sine fermento maliciȩ. in apło. inazimis
sinceritatis et ueritatis
SIMILAGO
Puritasmentis. et fortitudo caritatis.
In leuitico. si autẽ anima offerret munus
sacrificiũ dõ similago sit munus eius:
consperge tresmensuras similaginis¬
et fac subcinericia
Mentis sinceritas. in epła petri. rationa¬
bile sinedololac concupiscite item
inaliãpãr. lac. uobis potũ ded iñ escam.
ñdũ enĩ poteratis. hic lac exiguitas sensus : eoꝵ.
faucibusmeiseloquiatua dñe suꝑ melori
meo. item aliter insalomone. inuenies
mel manduca quot satis .ẽ. neforte saciatus
euomas. idẽ alciorate nequesieris :
mea potauerunt meaceto
Confectio quaedam nequi ciae in eugło.
uinum et siceram non bibet.
Dñipassio in psał. calicẽ salutaris accipiã

Expanded text:
in psalmo: in oleo sancto meo linui eum. item in aliam partem: oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum, id est adulatio. Porcina peccata; in psalmo: saturati sunt porcina. sine fermento malitiae; in apostolo: in azymis sinceritatis et ueritatis. Similago puritas mentis et fortitudo caritatis; in Leuitico: si autem anima offeret munus sacrificium deo, similago sit munus eius. consperge tres mensuras similaginiset fac subcinericia. Lac mentis sinceritas; in epistula Petri: rationale sine dolo lac concupiscite. item in aliam partem: lac uobis potum dedi non escam; nondum enim poteratis. hic lac exiguitas sensus. Coagulfaucibus meis eloquia tua, domine, super mel ori meo. item aliter in Salamone: inueniemel, manduca quod satis est, ne forte satiatus evomas. i. Altiora te ne quaesieris. Fel, mea potaverunt me acetoconfectio quaedam nequitiae; in euangelio: uinum et siceram non bibet. Calix domini passio; in psalmo: calicem salutaris accipiam. Merum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ dispensatũ ut alu quoq diuini libri non aucto¬
rũ merito sed sci sp̃s gratiatantũ culmen auctonitatis
obtinuisse noscantur : UIIII. DE MODIS SCRIP TURARŨ
odi diuinę scripturȩ quot sunt.s A duo. Nã aut
maris hebricissua lingua conscribuntus : aut oratio nesiplici
EQuaesunt m&ris conseriptã Aet psalmi & iobhisto¬
ria & ec clesi astes & in ꝓph&is quȩdã ÷ &e Quȩ sim plici
oratione conscripta sis d Reliqua om̃a : oe Quare
apudnos eis dẽ m&ris. conscriptañ sunt .A Qui anul¬
la dictio m&rũ in alia lingua conseruat. siuim uerdoꝵ
RA RUM

Expanded text:
divinitus dispensatum, ut alii quoque divini Libri non auctodivinitus dispensatum, ut alii quoque divini Libri non auctorum merito, sed sancti Spiritus gratia tantum culmen auctoritatis obtinuisse noscantur. CAPUT IX. De modis Scripturarum. Modi divinae Scripturae quot? M. Duo: nam aut metris Hebraicis in sua lingua conscribuntur, aut oratione simplici. D. Quae sunt metris conscripta? M. Ut Psalmi, et Job historia, et Ecclesiastes, et in Prophetis quaedam. D. Quae simplici oratione conscripta sunt? M. Reliqua omnia. D. Quare apud nos iisdem metris conscripta non sunt? M. Quia nulla dictio metrum in alia lingua conservat, si vim verborrarum
Abbreviated transcription (Latin):
AQuia quȩdam ꝑfectȩ auctoritatis sunt: quȩ dã medie
quedã nullius: Ore Quȩ sunt ꝑfectȩ auctoritasts.
AQuae canonicȩ in singulis speciebus ab solutȩ numerauimꝰ:
d. vQuaemediȩ a quȩ a diungi apluribus diximus :
auetoritatis libri praer a pocalipsin non reperiuntur
nec in prouerbiali speciȩ omnino cassata:T VIII
o scrip rorisus dicu norũ li tro rum.
Scriptores diuinorũ librorũ quaratione cognoscm
A Tribus modis aut extitulis & ꝓemus. ut ꝓph&i cos lbros
& apostoli epistolas aut extitulis tantũ ut euan gelistas.
aut extraditione u&erũ. ut morses traditur scripsisse
quinque primos libros historiȩ cum ñ dicat hoctitulus
nec ipse referat. dixit dñs adme seqͥ quasi dealio dix̃dñs
admorsen Similit̃ &hiesu nauȩ lber ab eo quo ñ cupa¬
tur traditur scriptus. & primũ regũ librũ samu et
scripsisse ꝑ hib&ur: Sciendũ p̃terea qđ quorundam
librorũ penitus ignorantur austores. ut iu dicũ &ruth

Expanded text:
nt, quidam mediae, quidam nullius. D. Qui sunt perfectae auctoritatis? M. Quos Canonicos in singulis speciebus absolute enumeravimus. D. Qui mediae? M. Quos adjungi a pluribus diximus. Dediae auctoritatis libri, non praeter Apocalypsin reperiuntur: neque in proverbiali specie omnino cessata CAPUT VIII. De scriptoribus divinorum Librorum. D. Scriptores divinorum Librorum qua ratione cognoscimus? M. Tribus modis. Aut ex titulis et prooemiis, ut Propheticos Libros, et Apostolorum Epistolas; aut ex titulis tantum, ut Evangelistas: aut ex traditione veterum, ut Moyses creditur scripsisse quinque primos libros historiae; cum non dicat hoc titulus, nec ipse referat, Dixit Dominus ad me: sed quasi de alio, Dixit Dominus ad Moysen. Similiter et Jesu Nave liber, ab eo quo nuncupatur, traditur scriptus. Et primum librum Regum Samuel scripsisse perhibetur. Sciendum praeterea quod quorumdam Librorum penitus ignorantur auctores, ut est Judicum, et
Abbreviated transcription (Latin):
a postoli adromanos ÷ adcorinthios .ii. ad galathas .÷
Adephesios .÷. Adphilipenses ÷ ad colosenses ÷ Aeltesalonicen¬
ses .iI. Adthi motheũ .ii. adtitũ .i. ad philomonẽ .÷. Ad hȩ¬

Expanded text:
Ad Romanos I. Ad Corinthios II. Ad Galatas I. Ad Romanos I. Ad Corinthios II. Ad Galatas I. Ad Ephesios I. Ad Philippenses I. Ad Colossenses I. Ad Thessalonicenses II. Ad Timotheum II. Ad Titum I. Ad Philemonem I. Ad He
Abbreviated transcription (Latin):
in hiericho & rursus parabola uineae atq agricola¬
rũ: Ordo enim eorum quȩ gerebantur axp̃o.
uelut imagine ꝑsonȩ & negotii alterius referturim¬
pl&us : aut secundũ cõparationẽ uel similitudinem
sicut dicit: ssimile ẽ regnũ cȩlorũ granosinapis
&c&era : Non en ĩ narratio sicut in superiori exemplo con¬
texitur: sed causarum solũ modo cõparatur affecius :¬
A ut secundũ pro uerbia xlem odũ ut ẽ. bibea quã de
tuis uasis et decuis puteis cũ uelit scriptura monereaut¬
concupiscentiã intraliceniã coniugii refrenandam
bus in prȩsenti tempore simplicit̃ edocemur
drQuare hoc nomen accepit : A Quia omnis quidem scrip¬
tura aliquid doc& sedsub aliis specieb quas supra dixi
tã neq prouerbialit̃ loquitur sed tantũ modo simpli¬
cit̃ doc&: dix Q uilibr ad simplicem doctrinã ꝑtinenti
Acanonici .xuii. Idẽ ecclesi astes lib̵ i & epistolȩ pauli¬

Expanded text:
in Jericho ; et rursus parabola vineae atque agricolain Jericho ; et rursus parabola vineae atque agricolarum . Ordo enim eorum quae gerebantur a Christo, velut imagine personae et negotii alterius refertur impletus. Aut secundum comparationem vel similitudinem, sicut dicit: Simile est regnum coelorum grano sinet caetera. Non enim narratio, sicut in superiori exemplo contexitur, sed causarum solummodo comparatur effectus. Quartus est secundum proverbialem modum, ut est illud tua, et de tuis puteis , cum velit Scriptura innuere,concupiscentiam intra licentiam conjugii refrenandam.bus in praesenti tempore simpliciter docemur. D. Quare hoc nomen accepit? M. Quia omnis quidem Scriptura aliquid docet, sed sub aliis speciebus quas supra dixitiam, neque proverbialiter loquitur; sed tantummodo simpliciter docet. D. Qui libri ad simplicem doctrinam pertinent? M. Canonici sexdecim; id e
Abbreviated transcription (Latin):
quod suꝑficie difficilis iid&ur cũ intellectu plerũq ñsit
AQuidhab& ꝓuerbialis species ppriũ: A Quõ dei neq
historia neq ꝓph&ia miscentur & sola ẽ quȩ ita intelle¬
gitur ut quodam modo uerborũ suꝑfities auserat᷑:
I.CNuare in hac tantũ licitũ nobis .ẽ. ñtextũ scripturȩ
ipsius considerare sed sensũ. Cũ in cxeris tribus lta al¬
ligoriȩ misticȩ admittimus aliquid ut narrationis
fidẽ prȩsentare necesse sit:A Quia siuoluerimus¬
praeter pro uerbi alẽ speciem ubiq allegoriã sicre¬
cipere ut narrationis ueritas infirm&ur. locũ dam̃
inimicis. prout uoluerint diuinos libros int̃pr&ari:
Quod modis indiuina lege allegoria cognoscitur:
AQuatuor aut secundũ translationẽ uel m&auforam
ut .ẽ Iratus ẽ dñs & descendit &similia quae ad insinu¬
andas causas ex humanis motib tranferuntur addm̃
aut secundũ imaginationẽ uel x postasim. ut ẽ in e¬
uangelio homo aliquis descendebat abhierusalẽ

Expanded text:
fficilis videtur, cum intellectu plerumque non sit. D. Quid habet proverbialis species proprium? M. Quod ei neque historia, neque prophetia miscentur; et sola est quae ita intelligitur, ut quodammodo verborum superficies auferatur. D. Quare in hoc tantum licitum nobis est, non textum Scripturae ipsius considerare, sed sensum, cum in caeteris tribus ita allegorias mysticas admittamus, ut narrationis fidem praesentare necesse sit? M. Quia si voluerimus proverbialem speciem ubique allegoriam sic recipere, ut narrationis veritas infirmetur, locum damus inimicis, prout voluerint, divinos libros interpretandi. D. Quot modis in divina lege allegoria cognoscitur? M. Quatuor: aut secundum translationem vel metaphoram, ut est: Iratus est Dominus, et descendit , et similia quae ad insinuandas causas ex humanis moribus transferuntur ad Deum; aut secundum imaginationem vel hypotyposin, ut est in Evangelio: Homo quidam descendebat ab Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
achat iuda uel ut quadã refertur hutoria sed ꝓ¬
ph&ie intencio .ẽ. non gesta cotexere. sed p̃dictorũ
exitũ conꝓbare & in bieremia cũ dicit. terratra
audiuerbũ dñi : Terra ꝓuerbialit̃ habitantes in ea
homines non cupati & cũ ȩsaias dicit: Nontale
ieiunium elegi dicit dñs. sedsolue omne nolũ inqu¬
traq su ꝑficie difficilia sunt. sed pleraq intellectu
cutio aliud sonans. aliud sentiens & in p̃senti cum¬
monens tempore:  in quib: hȩc libris accipitur :¬
A induob: Salomonis ꝓuerbiorũ lib .i. & hie sufili
sirach. lib .i. ẽ Nullus alius liber huic speci ei subdi¬
tur: A Adiungunt quidam librũ quiuo cat᷑ sapientia
& cantica canticorum di Accedunt & his libris
aliȩ species. A so la simplex doctrina accedit sedũ
principaliter nisi ad explanationem uel cõmendationẽ
prouerbi ox ut .ẽ. initiũ sapientiȩtimor dñi O Quidp¬

Expanded text:
m velut quaedam refertur historia; sed prophetiae intentio est, non gesta contexere, sed praedictorum exitum comprobare. Jeremias cum dicit: Terra, terra, audi verbum Domini , terram, proverbialiter, habitantes in ea homines nuncupat. Et cum Isaias dicit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus: sed solve omnem nodum iniqutraque superficie difficilia sunt, sed pleraque intellectu cutio, aliud sonans, aliud sentiens, et in praesenti commonens tempore. D. In quibus haec libris accipitur? M. In duobus: Salomonis Proverbiorum lib. 1, et Jesu filii Sirach lib. 1. D. Nullus alius liber huic speciei subditur? M. Adjungunt quidam librum qui vocatur Sapientiae, et Cantica canticorum. D. Acciduntne his libris aliae species? M. Sola simplex doctrina accidit, sed non principaliter, nisi ad explanationem vel commendationem Proverbiorum: ut, Initium sapientiae timor Domini . D
Abbreviated transcription (Latin):
iudae ÷ Iohannis .ii. Nulla in his libris alia speciȩssue¬
niturA Accedunt c&ere sed ñ principalit̃. risi alꝓbati¬
onem doctrinȩ. Nã cũ dicit apostolus. & dũ uenissem
troade in euangeliũ xp̃i. ostiũ mihi apertũ ẽ &ubi pero
sedicit in faciem restitsse uel ut historiã uid&ur intexere:
Pursus cũ dicit : Ec cemisteriũ uobisdico. omnes quidẽ
resurgȩmus : sed non omnes inmutabimur : Proph&ȩ
opus ad greditur : Itẽ cũ ait. cretenses semꝑmendaces.
malebestiȩ uentris pegri prouerbi alibus utitur uerbis:
Omnia tamen addoctrinȩ probationẽ ut diximus in
suꝑficie faciles uidentur. cum sint inspectione dutin¬
tellectu plerumq difficiles:

Expanded text:
as. D. Nulla in his Libris alia species invenitur? M. Accedunt caeterae, sed non principaliter, nisi ad probationem doctrinae. Nam cum dicit Apostolus: Et dum venissem Troadem, in Evangelio Christi ostium mihi apertum est ; et ubi Petro dicitur in faciem restitisse, velut historiam videtur texere. Rursus cum dicit: Ecce mysterium vobis dico: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur , prophetae opus aggreditur. Cum ait: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri , proverbialibus utitur verbis: omnia tamen ad doctrinae probationem, ut diximus, insuperficie faciles videntur, cum sint inspectione aut intellectu plerumque difficiles.
Abbreviated transcription (Latin):
heronimus ceteriq testantur pre Nulla in his libris
alia speties inuenitur : A incedunt cetenȩ sed ñ prim¬
cipaliter quia & si ꝑsonȩ a quibus dictȩ sunt primũ
ecundũ c&eras species sunt locutȩ. tamen ab eo quili¬
brum scripsit ut historia sunt relata. si cut bene dicpo¬
nes ia cob patri archae. absoquidem ut ꝓph&iȩ dic¬
tȩ sunt sed morses qui rȩfert. ordine narrat historico
gimili t̃ &pro uerbi alit̃ non nũ quam sonat bistori a
ut est ãbulantia ambulauerunt ligna unguere suꝑse
texuntur historica: di Quid historia specieb coceris
prȩstat AQuod ipsi c&erȩ subiacent ipsa nulli:
aut p̃sentiũ. aut futurũ exdiuina inspiratione manifes¬

Expanded text:
Nulla in his libris alia species invenitur? M. Incedunt caeterae, sed non principaliter: quia etsi personae a quibus dictae sunt primum, secundum caeteras species sunt locutae; tamen ab eo qui librum scripsit, ut historia sunt relata. Sicut benedictiones Jacob patriarchae, ab ipso quidem propheta dictae sunt: sed Moyses qui refert, ordine narrat historico. Similiter et proverbialiter nonnunquam sonat historia, ut est: Ambulantia ambulaverunt ligna, ungere super se texuntur historica. D. Quid historica speciebus caeteris praestat? M. Quod ipsi caeterae subjacent: ipsa, nulli. , praesentium, aut futurarum, ex divina inspiratione manifes
Abbreviated transcription (Latin):
n quot primas pastes legis diuinaescientie diuiditurAInluas.
quarũ una ad ipsam suꝑficiẽ dictionis propriȩ pestin&. Alia in
rebus. quas ipsa scriptura nos edoco Quae pertinent
Quae pertinent
ADꝑFICIIOSCRIP TURARUM
dipsa suꝑfitiem dictionis ꝓprie ꝑtinentia quot sunt
Nuinque dxx̃. que : A. species dictionis auctoritas con¬
scriptor modus ordo Axc speties lictionis quot sunt
Q&uat tuor. Nam aut historica est. aut ꝓph&ica aut pro¬
uerbialis. Aut simpliciter docens III DIIC̃ TT
narracio die inquibus libris diuina continetur histo¬

Expanded text:
n quot primas partes legis divinae scientia dividitur? M. In duas: quarum una ad ipsam superficiem dictionis proprie pertinet; alia in rebus est quas ipsa Scriptura nos edocet. CAPUT II. Quae pertinent ad superficiem Scripturarum. D. Ad ipsam superficiem dictionis proprie pertinentia quot sunt? M. Quinque. D. Quae? M. Species dictionis, auctoritas, conscriptor, modus, ordo. D. Species dictionis quot sunt? M. Quatuor. Nam aut historica est, aut prophetica, aut proverbialis, aut simpliciter docens. CAPUT III. Dnarratio. D. In quibus libris divina continetur histo
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis  Paulus apostolus in epistola ad corinthios
prima ait. Si conuenerit uniuersa ecclesia inunum &
linguis loquantur omnes intrent autẽ idiote. Nonne
dicent quod in sanitis: si autẽ om̃s ꝓph&ent. Intrent au
sinfidelis. aut idiota conuintitur ab omnibus. interro¬
gatur ab omnib occulta &iam cordis eius manifestafiunt.¬
& tunc cadens in faciem adorabit dm̃. ad nuntians quod
manifeste ds̃ ẽ in uobis: Ecce apostłs ꝓph&iȩiim exoc¬
cultorũ mani festatione signauit. sed & sequentia & in
eadem epistola & in c&eris multa s̃ talia :
Quare addidimus exdiuina inspiratione manifestatio¬
A Quia aliis aut demonũ instinctu. aut aliis modis latentia
dicunt lic& ꝓph&iȩ diciposs̃. tamen in t̃diuinarũ scrip¬
turarũ ñ numerantur autores re in quib libris ypbe¬

Expanded text:
testimonio, in Epistola ad Corinthios, qui ait: Si convenerit universa Ecclesia in unum, et linguis loquantur omnes, intrent autem idiotae, nonne dicent quia insanitis? Si autem omnes prophetent, intret autem infidelis aut idiota, convincitur ab omnibus, interrogatur ab omnibus, occulta etiam cordis ejus manifesta erunt: et tunc cadens in faciem, adorabit Deum, annuntians quod manifeste Deus in vobis est . Ecce Apostolus prophetiaecultorum manifestatione signavit. Sed et sequentia in eadem Epistola et caeteris, multa sunt talia. D. Quare addidimus: Ex divina inspiratione? M. Quia illi qui aut daemonum instinctu, aut aliis modis latentia dicunt, licet prophetae dici possunt, tamen inter divinarum Scripturarum non numerantur auctores. D. In quibus libris
Abbreviated transcription (Latin):
matheũ securdũ marcũ secundũ lucã secundũ iohannẽ:
tuũ a postolorũ .I. De Nulli alii libri addiuna historie
pitinent a Adiungunt plures paraly pomenor ⁊lob :
besdre. Iudit ÷ hester ÷ Machabeorã ii die Quareh dibri
inter ea nonicas scripturas noncurrunt e A Qm̃a pud

Expanded text:
Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem, Actuum apostolorum 1. D. Nulli alii libri ad divinam historiam pertinent? M. Adjungunt plures: Paralipomenon 2, Job 1, Esdrae 2, Judith 1, Esther 1, Macab. 2. D. Quare hi libri non inter canonicas Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
uariaq multitudine hostium qui ualuit euadere perqua¬
quã effugati uix ad suam inglororii peruenerunt
POSTCERTŨUEROTEMPUS INSTANTEHIEMALI
frigore amnemq. da nubii solite congelato : Namisti¬
us modi fluuius ille congelascit. ut insilicis modum
pedestrem uehat exercitum plaustraq & traculas uel
dimer gothorum rex cernens pedestremducit exercitũ
Emensoq danubio suauis in prouisus a tergo apparuit:
Namregio illa suauorum boriente baibaros hab&
Ab occidente. francos.Ameridie burgund sones
A septentrione thuringos : quibus suauis tunciuncti ad¬
erant. &iam ala manni Ipsiq alpes erectos omnino re¬
genteR Vnde non nulla fluenta da nubiũ influunt nimio
cũ sonuꝰ uergentia hicergo taliterq munito loco rex
thiudimer hiemis tempore gothorumductauit exer¬
citum. & tam suauorum gentẽ. quam &iam alanorũ
utraq ad inuicem foederatas deuicit. uasta uit
& poene sub egit
INOEQUO QUE UICTORADPRO PRIAS SEDES

Expanded text:
variaque multitudine hostium qui valuit evadere, perquavariaque multitudine hostium qui valuit evadere, perquaquam effugati vix ad sua inglorii pervenerunt. Post certum vero tempus instanti hiemali frigore amnemque Danubii solite congelato – nam istiusmodi fluvius ille congelascit, ut in silicis modum pedestrem vehat exercitum plaustraque et traculas vedimer Gothorum rex cernens pedestrem ducit exercitum emensoque Danubio Suavis inprovisus a tergo apparuit. nam regio illa Suavorum ab oriente Baibaros habet, ab occidente Francos, a meridie Burgundzones, a septentrione Thuringos. quibus Suavis tunc iuncti aderant etiam Alamanni ipsique Alpes erectos omnino regentes, unde nonnulla fluenta Danubium influunt nimio cum sonu vergentia. hic ergo taliterque munito loco rex Thiudimer hiemis tempore Gothorum ductavit exercitum, et tam Suavorum gente quam etiam Alamannorum, utrasque ad invicem foederatas, devicit, vastavit et pene subegit. inde quoque victor ad proprias sedes
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sucm acrius pugnaturos accersientes cum edica.
&hun uulfo eorum primatibus. habuerunt simulsecũ
Tam gepidas. quam gente rucorum non parua solacia.
ceterisq hinc inde collectis ingentẽ multitu dinem
ad gregantes adam nembolia in pannonis castra meta¬
tisunt Gothi tunc ualamero defuncto ad fratrẽ eius
thiudimer confugerunt : Qui quamuis dudum cum
fratribus regnans. Tamen auctoris potestatis insignia
sumen uidimer fratre iuniore accito. & cum ipso
curas belli partitus coactus adarma prosiliuit: Con¬
sertoq proelio superior pars inuenitur gothorum
adeo ut campus inimicorum corruentium cruore
made factus. ut rubrum pelagus apparer&. armaq
& cadauera in modum collium tumulata campum plus
perdecem milibus oppleuerunt : Quod gothi cernentes
in effabili exultatione lȩtanturto quod & regis sui uala¬
meris sanguinem. & suam in iuriam. cum maxima in imi¬
corum strage ulciscererentur. Deuero innumeranda

Expanded text:
tionem suam acrius pugnaturos accersientes cum Edica tionem suam acrius pugnaturos accersientes cum Edica et Hunuulfo eorum primatibus habuerunt simul secum tam Gepidas quam ex gente Rugorum non parva solacia, ceterisque hinc inde collectis ingentem multitudinem adgregantes ad amnem Bolia in Pannoniis castra metati sunt. Gothi tunc Valamero defuncto ad fratrem eius Thiudimer confugerunt. qui quamvis dudum cum fratribus regnans, tamen auctioris potestatis insignia sumens, Vidimer fratre iuniore accito et cum ipso curas belli partitus, coactus ad arma prosilivit; consertoque proelio superior pars invenitur Gothorum, adeo ut campus inimicorum corruentium cruore madefactus ut rubrum pelagus appareret armaque et cadavera in modum collium tumulata campum plus per decem milibus oppleverunt. quod Gothi cernentes, ineffabili exultatione laetantur, eo quod et regis sui Valameris sanguinem et suam iniuriam cum maxima inimcorum strage ulciscerentur. de vero innumeranda
Abbreviated transcription (Latin):
que iuncti in arma prosilerent gentem q gothorũ
inuaderent. Tunc gotbis nihil mali sperantibus Prae¬
sertim deutrisq amicis uicinis confisi. bellum exsur¬
git ex in prouiso. cõactiq necessitate ad arma confu¬
giunt. solitoq certamine arepto. sesuaq inritrias ul¬
cis cuntur : In eosiquidem proelio rexeorum uala mir
dum equo insidens ad cohortandossuos ante aciem cur¬
reret. proturbatus equus corruit Sessoremq suum
deiecit : qui mox inimicorũ lances confossus interemp¬
tus est: Gothiuero tam regis suimortem quam suã in iu¬
riam arebellionibus exigentes ita sut proeliati. ut pene de
gente scirorum. nisi qui nomen ipsũd ferrent . & hi cum
dedecore non remansissent . sic omnes extincti sunt : quo¬
rum exitiꝗ suauorum: reges hunnimundus ethalaricus
uer&i in gothos arma mouerunt. freti auxilio sarma¬
tarum quicum beuca. & babai. regibussuis auxiliaru
ei aduenissent ipsasq scirorum reliquias. quasi adul¬

Expanded text:
que iuncti in arma prosilerent gentemque Gothorum invaderent. tunc Gothis nihil mali sperantibus, praesertim de utrisque amicis vicinis confisi, bellum exurgit ex inproviso coactique necessitate ad arma confugiunt solitoque certamine arrepto se suaque iniuria ulciscuntur. in eo si quidem proelio rex eorum Valamir dum equo insidens ad cohortandos suos ante aciem curreret, proturbatus equus corruit sessoremque suum deiecit, qui mox inimicorum lanceis confossus interemptus est. Gothi vero tam regis sui mortem quam suam iniuriam a rebellionibus exigentes ita sunt proeliati, ut pene de gente Scirorum nisi qui nomen ipsud ferrent, et hi cum dedecore, non remansissent: sic omnes extincti sunt. Quorum exitio Suavorum reges Hunimundus et Halaricus vereti, in Gothos arma moverunt freti auxilio Sarmatarum, qui cum Beuca et Babai regibus suis auxiliarii ei advenissent, ipsasque Scirorum reliquias quasi ad ul
Abbreviated transcription (Latin):
lacum pelsodisonsertoq in opinato proelio. ita cos op¬
pressit ut &iam ip̃sum regem hunimundũ captum
omnem exercitum eius. qui gladig euadissent gothorũ
subder& seruituti : Et dum multum ess& armator mise¬
ricordiae. facta ultione ueniam condonauit Re con¬
cilictusq cum suauis eundem quem coeperat ad optans
sibi filium. remisit cum suis insuauiã: Sed ille in memor
paterne gratiae. post aliquod tempus conceptum
dolum parturiens scirorumq geatẽ incitans. qui tunc
superda nubiũ consedebant. & cum gothis pacifici
morabantur. quatenus scissi ab eorum foedere secum

Expanded text:
lacum Pelsodis consertoque inopinato proelio ita eos oplacum Pelsodis consertoque inopinato proelio ita eos oppressit, ut etiam ipsum regem Hunimundum captum omnem exercitum eius, qui gladio evadissent, Gothorum subderet servituti. et dum multum esset amator misericordiae, facta ultione veniam condonavit reconciliatusque cum Suavis eundem, quem ceperat, adoptans sibi filium, remisit cum suis in Suavia. sed ille inmemor paternae gratiae post aliquod tempus conceptum dolum parturiens Scirorumque gente incitans, qui tunc super Danubium consedebant et cum Gothis pacifice morabantur, quatenus scissi ab eorum foedere secum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem eamq. circum uallans fines eius coepit
praedare : quod conperto gothi ibi ubi erant
expeditionem q: soluentes: quam contra sad agis
collegerant in hunnos conuertunt. & siceos suis afi¬
nibus inglorios pepulerunt . utiam exillo tempore
qui reman serunt hunni. & usq ac tenus gothorũ
arma formident
QUIES CENTEUERO TAN DEMNUNNORU
gente agothis hunumundus suauorũ dux dum ad
deprȩdaendas dalmatias transit. armenta gothorũ
in campis errantia deprȩdauit quia dalmatias suauiȩ
uicinaerat: Nec a pannonios fines multum distabat
Prae sertimubitunc gothi resedebant : quid plurimũ ÷
hunimundus cum suauis uastatis dalmatus ad sua
reuertens : Thiudimer germanus uala meris regis
gothorum Non tantũ iacturam armentorũ dolens
Quantum in&uens nesuauis inpune hoc lucrarentur.
ad maiorem licentiam prosilirent. sicuigilauitin eoꝵ
transitu. ut intem pesta nocte dormientes inu aderet ad

Expanded text:
civitatem eamque circumvallans fines eius coepit civitatem eamque circumvallans fines eius coepit praedare. quod conperto Gothi ibi, ubi erant, expeditionemque solventes, quam contra Sadagis collegerant, in Hunnos convertunt et sic eos suis a finibus inglorios pepulerunt, ut iam ex illo tempore qui remanserunt Hunni et usque actenus Gothorum arma formident. quiescente vero tandem Hunnorum gente a Gothis Hunumundus Suavorum dux dum ad depraedandas Dalmatias transit, armenta Gothorum in campis errantia depraedavit, quia Dalmatia Suaviae vicina erat nec a Pannonios fines multum distabat, praesertim ubi tunc Gothi residebant. quid plurimum? Hunimundus cum Suavis vastatis Dalmatiis ad sua revertens, Thiudimer germanus Valameris regis Gothorum non tantum iacturam armentorum dolens quantum metuens, ne Suavi, si inpune hoc lucrarentur, ad maiorem licentiam prosilirent, sic vigilavit in eorum transitu, ut intempesta nocte dormientes invaderet ad