comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raedicatorum noui testamenti quod filii ueterum patrum es
meruerunt I Gemma gratissima expectatio praesto lantis. quocumq
se uerterit prudenter intellegit : Qui praemia futura fideliter
exspectat. quasi gemmae splendidissimae possessione lu&aturi
Nam & in euangelio negotiator sapiens proad quisitione pra&iosue
margaritae id est desiderio cuelesti omnia quaehabuit uendidit:
talisq: ex actor siue aduersa seu prospera contigerint: a sua intentio¬
ne nonflectitur prudenter intellegens : qm̃ dilgentibus dm̃ om̃a
cooperantur inbonum: Semper iurgia quaerit malis. angelus
autem crudelis mittecur contra eum: Angelus crud elis inmundus
est sp̃s quia dño contrapeccantes mitatur : ut eos uel in praerenti
affligat ut aegꝰ ptios quibus inmisit iram indignationis suae
indignationem &iram & tribulationem inmissiones per angelos
malos : uel &iam post mortem ad interitum rapiat a&ernum :

Expanded text:
praedicatorum Novi Testamenti, quod filii veterum patrum esse praedicatorum Novi Testamenti, quod filii veterum patrum esse meruerunt. Gemma gratissima exspectatio postulantis: quocunque se vertit, prudenter intelligit. Qui praemia futura fideliter exspectat, quasi gemmae splendidissimae possessione laetatur: nam et in Evangelio, negotiator sapiens pro acquisitione pretiosae margaritae, id est, desiderii coelestis omnia quae habuit vendidit, talisque exspectator sive adversa seu prospera contigerint, a sua intentione non flectitur; prudenter intelligens quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Angelus crudelis immundus est spiritus qui a Domino contra peccantes mittitur, ut eos vel in praesenti affligat, ut Aegyptios, quibus immisit iram indignationis suae, indignationem et iram et tribulationem, immissiones per angelos malos: vel etiam per mortem ad interitum rapiat aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
sibim& ipsi subicit : qm̃ eum patientia in humilitate tollerantiȩ sternit:
Sortes mittuntur insinum sed adnõ temperantur :
Sicut sortes palam insinum mitatur aut clausȩ insinu continen¬
tur diuini autem est iudicii cuius sors elata pabnam teneat: sic
hominum facta in praesenti quidem uita patent alterutrum: sed quȩ
cuius sunt meriti. pates c& infuturo. prolat& uidilic& tunc ac mani¬
festato iudicio singulorum quasi desinu ex aminis diuini:
Melior est buccella sicca cumgaudio quam domus plena uictimis
cum iurgio: Melius est paruabona cum caritate facere sine scientia
praedicandi hoc est enim &iam siccam esse buccellam: quam magnis
efful gere uirtutibus cum admixtione discordiae :
Corona senum filii filiorum & gloria filiorum patres eorumi
Senes dicit patriarchas & proph&as quia filiis filiorum: hoc est
a successoribus a postolorum digna laude celebrantur : Et gloria

Expanded text:
sibimetipsi subjicit quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. sibimetipsi subjicit quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sortes mittuntur in sinu, sed a Domino temperantur. Sicut sortes palam in sinum mittuntur, at clausae in sinu continentur, divini autem est judicii, cujus sors elata palmam teneat; sic hominum facta in praesenti quidem vita patent alterutrum, sed quae cujus sunt meriti patescit in futuro, prolato videlicet tunc ac manifesto judicio singulorum quasi de sinu examinis divini. CAPUT XVII. Melior est buccella sicca cum gaudio, quam domus plena victimis cum jurgio. Melius est parva bona cum charitate facere sine scientia praedicandi, hoc est enim et siccam esse buccellam, quam magis effulgere virtutibus cum admixtione discordiae. Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. Senes dicit patriarchas et prophetas, qui filiis filiorum, hoc est a successoribus apostolorum digna laude celebrantur. Et gloria est
Abbreviated transcription (Latin):
uiam nonbonam : Potest & deheretics & deomni fautore malorũ
accipiꝰ qm̃ laudatur peccator indesideriis animȩ suae: & qui
siniqua gerit benedic&ur: Qui attonitis oculis cogitat praua.
mordens labia sua perfici& malum. Grauius est perficere ma¬
lum quam facere : Non solum autem ille perficerymalum qui
permembra sui corporis peruersum quid operatur & noxium.
uerum &iam ille qui fixa intentione malum patrare disponit :
Solent enim superbi indignantes labia mordere. solent atto¬
nitos habere oculos & praesentia non uidere: quialiqua diu
tacita sedulamente pertractant : undedatur conici. quiait coni¬
tis oculis praua cogitare dicat eum quisic mala quae facit in¬
quirit ut quae se in futurum retributio malorum operum sequa¬
ctur non uideat : Velior est patiens uiro forte : & qui domina¬
tur animosuo expugnatore urbium : Minor est uictoria urbes
expugnare quia extrasunt qua euincuntur imaius autem est quod
perpatientiam uincitur quia ipse ase animus superatur: & sem& ipsũ

Expanded text:
iam non bonam. Potest et de haeretico et de omni fautore malorum accipi, quando laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur. Qui attonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum. Gravius est perficere malum, quam facere, non solum autem ille perficit malum, qui per membra sui corporis perversum quid operatur et noxium, verum etiam ille qui fixa intentione malum patrare disponit. Solent enim superbi indignantes labia mordere, solent attonitos habere oculos, et praesentia non videre, qui aliquandiu taciti sedula mente pertractant: unde datur conjici, quia attonitis oculis prava cogitare dicat eum qui sic mala quae faciat inquirit. Ut quae se in futurum retributio malorum opera sequantur, non videat. Melior est patiens viro forti; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium. Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt aut vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincitur quia ipse a se animus superatur, et semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
militudinem harioli & coniectoris aestimat quodignorat:
Nedescripturis cum heretico loquaris qui inuid& humane saluti
ma lens decipere quam corrigi: qm̃ sicut ariolus & con¬
iector somniorum a estimat quodignorat : ita hereticus quae non
intellegit inscripturis. prout lib& interp̃tari p̃sumit
Comede & bibe dicit tibi & mens eius non est tecio:
Securus inquit disce: &age quaedo ceccum ipse his quaedoc& fidem
certam non habeat. sciens sedecordesuo fixisse quaedo cer&:
Cibos quos comedas euomes & perdes pulchros sermones
tuos : Sensus peruersos quos abhereticis didiceras. necesse est

Expanded text:
militudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. militudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Ne de Scripturis cum haeretico loquaris, qui invidet humanae saluti, malens decipere quam corrigi, quoniam sicut ariolus et conjector somniorum aestimat quod ignorat, ita haereticus, qui non intelligit, in Scripturis prout libet interpretari praesumit. Comede et bibe, dicit tibi, et mens ejus non est tecum. Securus, inquit, disce et age, quae doceo, cum ipse his quae docet fidem certam non habeat, sciens se de corde suo finxisse, quae doceret. Cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos. Sensus perversos quos ab haereticis didiceras, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
in lin guia  uapõteelestis oraculi dictore uoluit: hocaitemesas est
inode rect sibungit: Nedesideres decibis cius in quo est panis
mendiciu: Quod est aperte dicere : nec desideres eius ausculta¬
re sermonẽ s. quidulcedine mendaciorum dogmatum auditores
ios fallere consueuit : Noli laborare ut diteris:
Diuitias scientiae significat quas ul tramensuram capacitatis ni
quuerere prohibemur : Sed prudenti &uuce pone modum:
Illum uid elic& de quo supra dictum est: netrans grediaris terminos
unti quos quos posuerunt patrestui: hoc est torminos date apatri¬
bus ueritatis & fidei : Necrigas oculostuos ad opes quas habere¬
s non potes quia facient sibi pennas quasi aqiuilȩ & uolabunt incȩlum
Neerigas mentemtuam ad perscrutanda diuinitatis archana quae
penetrare nom potes : haec enim cuelestibus solum ciuibus patent
Necomedas cum homine inuido & nedesideres cibos eius : qm̃ in si¬

Expanded text:
in lingua quam coelestis oraculi dicta revolvit. Hoc autem ejus est in lingua quam coelestis oraculi dicta revolvit. Hoc autem ejus est unde et recte subjungit: Ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Quod est aperte dicere, ne desideres ejus auscultare sermonibus, qui dulcedine mendaciorum dogmatum auditores suos fallere consuevit. Noli laborare ut diteris. Divitias scientiae significat, quas ultra mensuram capacitatis nostrae quaerere prohibemur. Sed prudentiae tuae pone modum. Illum videlicet de quo supra dictum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui, hoc est, terminos datae a patribus veritatis et fidei. Ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes, quia facient sibi pennas, quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne erigas mentem tuam ad perscrutanda divinitatis arcana quae penetrare non potes, haec enim coelestibus solum civibus patent. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus, quoniam in si
Abbreviated transcription (Latin):
citum : scito hunc indie nouissimi ex aminis coram a postolis
quicum xp̃omundum iudicaturi sedebunt esse staturum: quia
ilidelic& eorum uissa seruauerit: Neque in parte ignobilium
doctorum quorum cauẽ fecit errorem. hoc est adsinistram
cipe diligenter adtende quae posita sint ante facienuiam:
& statue cultrum ingutturetuo. si tamen habes in potestate
animamtuam : Per allegoriam cuncta dicuntur: quando
sederis ad legendum cum magistro ut pane uerbi reficiaris: dili¬
genter intellage quaescripta sunt. & dis cr&onem sacrȩ lec¬
tionis intua locutione conserua: si tamen talis es tantum que
eruditus qui inpotestate habeas animamtuam : nec quasi indoc¬
quia uox ingutture est : cultrum prodiscretione. quia cibos
cum reficimur : cultro secante praeparamus: et sedens ut core¬
dit cultrum ingutture suo statuit : quando is quidiuitia sedulas
medititur eloquia dser&a exore uerba depromit mecalia sepius

Expanded text:
citum, scito hunc in die novissimi examinis coram apostolis, citum, scito hunc in die novissimi examinis coram apostolis, qui cum Christo mundum judicaturi sedebunt, esse staturum, quia videlicet eorum jussa servaverit, neque in parte ignobilium doctorum quorum cavefecit errorem: hoc est, ad sinistram cipe, diligenter attende quae posita sint ad faciem tuam, et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam. Per allegoriam cuncta dicuntur. Quando sederis ad legendum cum magistro, ut pane verbi reficiaris, diligenter intellige quae scripta sunt et discretionem sacrae lectionis in tua locutione conserva; si tamen talis es, tantumque eruditus, qui in potestate habeas animam tuam, nec quasi indocquia vox in gutture est, cultum pro discretione, quia cibos cum reficimur cultro secante praeparamus: et sedens ut comedat cultrum in gutture suo statuit, quando is, qui divina sedulus meditatur, eloquio discreta ex ore verba depromit, nec alia saepius
Abbreviated transcription (Latin):
pro corum animabus dño reddituros: sienim ille proquo
sporondisti non hab& bona opera quibuste liberum ae so¬
curum reddit tuae sponsionis: quid tibi utilȩ est utiose indie
iudicii procius anima iudiceris amittasq habitum i ustitie
quo indutus esse uidearis acnudes ab ornamento urt uatiole
existere conproberis quia quod dño teste pollictus erse niplere
nequiue tas hoc autem dictum est : non quo cutam regendscie
animurim cum tibi regulariter inposita fuerit suscipere non debe¬
as sedhe passim nullo iubente doctoris tibi ac praesalis officiã
temerarius usurpes : Netrans grediaris terminos antiquose¬
E quos posuerunt patrestui: Netrans grediaris terminos fider
quos catholici ab initio statuere doctores:
Uidisti uirum uelocem in operesuo. coram regibus stabit. nec
erit ante ignobiles: Quem cumque uelocem uideris in operesuo
id est inoperebono quod eius erat facere strenuum atque solli¬

Expanded text:
pro eorum animabus Domino reddituros: si enim ille, pro quo pro eorum animabus Domino reddituros: si enim ille, pro quo spondisti non habet bona opera, quibus te librum ac securum reddat, tuae sponsionis, quid tibi utile est, ut ipse in die judicii pro ejus anima judiceris? amittasque habitum justitiae quo indutus esse videbaris, ac nudus ab ornamento virtutum existere comproberis, quia quod Domino teste pollicitus es, implere nequiveras. Hoc autem dictum est, non quo curam regendarum animarum, cum tibi regulariter imposita fuerit, suscipere non debeas, sed ne passim nullo jubente doctoris tibi ac praesulis officium temerarius usurpes. Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui. Ne transgrediaris terminos fidei, quos catholici ab initio statuere doctores. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles. Quemcunque velocem videris in opere suo, id est, in opere bono, quod ejus erat facere, strenuum atque solli
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum haec omni iracundo uelfurioso possint gener aliter
accipi: tamenꝰ prohib& specialiter accipi deillis. qui contra
saluatorem & discipulos eius uaesanamente furebant: a quo¬
rum amicrtia & comitatu prohibentur quicum que in eum
credentes curam suae salutis agebant ne exuicinia prauo¬
rum dipsiperirent: quod iudae scariothis casu fieri posse
probatum est: generaliter autem dicendum quia sicut per¬
fecti uiri peruersos proximos non debera fugere quia illos
suepe ad rectitudinem trahunt. &ipsi ad peruersitatem
numquam trahuntur. Ita in firmi quique socieatem deber
declinare prauorum : ne mala quae frequenter aspiciunt
& cormgere non ualent : delectentur imitario
Noli esse cumbiis qui defigunt manus suas & quase offerunt
ut tollac operimentum decubilituo
Nobes se cumhis quise cumessent liberi acsibim& uaconrtes
desigunt incura salutis malorum spondentes serationem

Expanded text:
Et haec cum de omni iracundo vel furioso possint generaliter Et haec cum de omni iracundo vel furioso possint generaliter accipi, nil tamen prohibet specialiter accipi de illis, qui contra salvatorem et discipulos ejus vesana mente furebant, a quorum amicitia et comitatu prohibentur, quicunque in eum credentes curam suae salutis agebant, ne ex vicinia pravorum etiam ipsi perirent: quod Judae Iscariotis casu fieri posse probatum est. Generaliter autem dicendum, quia sicut perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia illos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare pravorum, ne mala, quae frequenter aspiciunt et corrigere non valent, etiam delectentur imitari. Noli esse cum iis qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt ut tollat operimentum de cubili tuo. Noli esse cum his qui se cum essent liberi ac sibimet vacantes defigunt in cura salutis malorum, spondentes se rationem
Abbreviated transcription (Latin):
loqui & operibus hanc exercere praccepit : quade scrptione
ir plici totus iste lbellus si quiꝰ bene considerat plenus refulg&:¬
Non facias uiolentiam pauperi quia pauper est: neque conters
egenun inporta quiadñs iudicabit causam eius:¬
Potesi dequo libi&s paupere uel ȩgeno accipi: dequo dictum est:
tibi derelictus est pauper. pupillo tueris adiutor : Verum quia
sequitur Et config&eos qui confixerint animam eius.
Melius deillo intellegitur. quicum diues ess& pauper factus est
pronobis: nec solum pauperari ut nos ditar&. sed & ut nos redi¬
mer& crucifigi dignatus est : Prohib& ergo sapientia suos
auditores dño incarne praedicanđi. uiolentiam mortemq in sor¬
re : qui animirum certus rest& interitus eis quimn aucto rem
uitae manus mittere nontimuerunt : Noli esse amicus hon¬
ssni iracundo neque ambules cumuiro furioso . neforte discas
semitas eius. & sumas scandalum animae tuue

Expanded text:
loqui et operibus hanc exercere praecepit. Qua descriptione loqui et operibus hanc exercere praecepit. Qua descriptione triplici totus iste libellus, si quis bene considerat, plenus refulgNon facias uiolentiam pauperi, quia pauper est, neque conteras egenum in porta, quia dominus iudicabit causam eiusPotest de quolibet paupere vel egeno accipi, de quo dictum: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: verum quia sequitur: Et configet eos qui confixerint animam ejus, melius de illo intelligitur, qui cum dives esset, pauper factus est pro nobis, nec solum pauperari ut nos ditaret, sed etiam, ut nos redimeret, crucifigi dignatus est. Prohibet ergo sapientia suos auditores, Domino in carne praedicanti violentiam mortemque inferre, quia nimirum certus restet interitus eis, qui in actorem vitae manus mittere non timuerint. Noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
quarum uide parabolarum primus est uersiculus. filius sapiens.
lu&ificat patrem. filius uero stultas. mestitia est matris suae.
ultimus: iste adquem usque explanando peruenimus: hinc ad
priorem loquendi modum reuertitur. ut speci aliter ad eum quẽ
instruit uerbum ficiat quod ita incipit:
Inclina auremtuam. & audi uerba sapientium: ad pone autem cor
ad doc trinamm eam: Pulchrumq. in itium ponit nouȩ locutionis¬
ut aurem pariter adaudiendum & cor adpanere ad intellegendũ
quae sapientes loquantur eum quem erudit iubeat:
Quae pulchra erit tibi conseruaueris eam inuentreuio & redun¬
dabit in labiistius: Aspera saepe uid&ur incipientibus : & sua¬
uis doc trina sapientiae : sed cum eius uirtutem intimo corde perce¬
perint cu operibus seruare : cum hanc quoque labus prepinare
fratribus didicerint : pulchriorem hanc c&eris dogmatibus esse
deprehendent: Ecce descripsi eum tibi tripliciter in cogtiationib:¬
&scientia ut ostenderem tibi firmitatem & eloquia uernats¬

Expanded text:
Quare videlicet Parabolarum primus est versiculus: Filius sapiens laetificat patrem, filius vero stultus moestitia est matri suae; ultimus iste ad quem usque explanando pervenimus. Hinc ad priorem loquendi modum revertitur ut specialiter ad eum quem instruet verbum faciat, quod ita incipit: Inclina aurem tuam et audi verba sapientum: appone autem cor tuum ad doctrinam meam. Pulchrumqut aurem pariter ad audiendum, et cor apponere ad intelligendum, quae sapientes loquantur, eum quem erudit jubeat.-- Quae pulchra erit tibi, cum servaveris eam in ventre tuo, etc. Aspera saepe videtur insipientibus, et insuavis doctrina sapientiae; sed cum ejus virtutem intimo corde perceperint, cum operibus servare, cum hanc quoque labiis propinare fratribus didicerint, pulchriorem hanc caeteris dogmatibus esse deprehendent.-- Ecce descripsi eet scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia verita
Abbreviated transcription (Latin):
decipere innocentium sol&. ps almistã finiollierunt sermo¬
nes suos super oleum. & ipsi sunt iacula
Et reliquit ducem pubertatis suue. & pacti dĩ sui oblita est:
Pat& de adultera : quia primum uirum relinquit & pactidĩ
obliuiscitur. eius nimirum quod cum uiro suo dñoteste tempo¬
re nuptiarum pepigit quia fidem sibi castitatis alterutrum
seruarent : pat& & demente heretica quia relinquit doctorẽ
a quo fidem ecclefiae didicerat & oblita est pacti dĩ sui. hoc est
fidei ipsius dominicae. quae insrmbolo contin&ur quam se
die baptis matis seruaturam esse promiserat:i udtiot¬
clinata est enim admortem domus eius. & ad impios semitae
ipsius : Omnis conuersatio adulterae ad interitum ducit:
et quamuis blanda uid&ur acmansu&a : non minorem senti&
infine uindictam quam qui latrocinando apertȩ impi&ati
famulantur : Potest domus adulterae ipsa eius caro in qua
turpitudini ac luxuriae substernitur accipi. quae nouissimi
tempore iudicii non aduitam sed perp&uam resurg& ad mor¬

Expanded text:
decipere innocentium solet. Unde Psalmista: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula . Et reliquit ducem pubertatis suae et pacti sui oblita est. Patet de adultera, quia virum primum reliquit et pacti Dei obliviscitur, ejus nimirum quod cum viro suo, Domino teste, tempore nuptiarum pepigit, quia fidem sibi castitatis alterutrum servarent. Patet et de mente haeretica, quia reliquit doctorem, a quo fidem Ecclesiae didicerat, et oblita est pacti Dei sui, hoc est, fidei ipsius dominicae, quae in Symbolo continetur, quam se die baptismatis servaturam esse promiserat. Inclinata est enim ad mortem domus ejus et ad impios semitae ipsius. Omnis conversatio adulterae ad interitum ducit, et quamvis blanda videtur ac mansueta, non minorem sentiet in fine vindictam, quam qui latrocinando apertae impietati famulantur. Potest domus adulterae ipsa ejus caro in qua turpitudini ac luxuriae substernitur, accipi, quae novissimi tempore judicii non ad vitam, sed perpetuam resurget ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
audientibus: ipsaquȩ eos in carne apparens erudiebat sapientia
donauit :ut &suas parabolas quał turbȩ nequibant intellogerer᷑
& proph&arum aclegis enigmata idest obscura dicta sp̃ĩtalit̃
anim aduertere acsuis auditoribus dilucidare ualerent :
Seda sequentibus ecclesiue magistris ea demintelle gentiaȩ sp̃ĩtalis
artana piȩ quaerentibus acpulsantibus reserauit:
Timor dñi principrum scientiae : Duo sunt timores dñi:

Expanded text:
audientibus, ipsa quae eos in carne apparens erudiebat sapientia audientibus, ipsa quae eos in carne apparens erudiebat sapientia donavit, ut et suas parabolas, quae turbae nequibant, intelligerent, et prophetarum ac legis aenigmata, id est, obscura dicta spiritualiter animadvertere, ac suis auditoribus dilucidare valerent. Sed et sequentibus Ecclesiae magistris eadem intelligentiae spiritalis arcana, pie quaerentibus ac pulsantibus, reservavit. Timor Domini principium sapientiae. Duo sunt timores Domi
Abbreviated transcription (Latin):
prophetamus: Cum autẽ uenerit quod perfectũ est : ẽuacuabitur
quod ex parte est : ET intellegens gubernacula possidebit :
Nemose desua iact&scientia : quia quis apientium uerba creber
audire & intellegere neglegit . uitamsuam rite gubernare non
nouit : quanto magis alieno regimini praeficinequit quise ipsum
ad patrum disciplinam subicere contempsit : Quod ergo ait audi¬
ens sapiens sapientior erit : ad cognitionem rerum quae persa¬
pientiam noscuntur respicit:: Quod uero addit & intellegens
gubernacula possidebit ad rectitudinẽ uitȩ quae per eandem sapi¬
entiam discitur uel do c&ur pertin&: Et pulche ÷ principium pa¬
rabolarum principio congruit tituli: quod ita se hab&: parabolȩ
salomonis filii diuid regis israhel : ad sciendam sapientiã & disci¬
plinam : Anim aduert& parabolam &interp̃tationem uerba
sapientum & enigmata eorum : Hoc discipulis se humiliter

Expanded text:
prophetamus, cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur prophetamus, cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Et intelligens, gubernacula possidebit. Nemo se de sua jactet scientia. Quia qui sapientium verba creber audire et intelligere negligit, vitam suam rite gubernare non novit. Quanto magis alieno regimini praefici nequit, qui seipsum ad patrum disciplinam subjicere contempsit! Quod ergo ait, Audiens sapiens sapientior erit, et ad cognitionem rerum quae per sapiegubernacula possidebit, ad rectitudinem vitae quae per eamdem sapientiam discitur et docetur, pertinet. Et pulchre principium Parabolarum principio congruit tituli, quod ita se habet: Parabolae Salomonis filii David regis Israel, ad sciendam sapientiam et disciplinam. Animadvertite parabolam et interpretationem, verba sapientium et aenigmata eorum. Hoc discipulis se humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sapientiae amator extitit salomon quia optione sibidata
sapientiam p&iit & accepit pulchre initium parabolarum suarũ
a sipientia sumit : quod autem ait sapientem cum audierit uerbũ
sipientiorem effici : ostendit neminem in hacuita ita sapientem
fieri posse cuius sapientia nequeat augere : semperq moris esse
sapientium : ut dictis maiorum aliquando &am minorum aus cultent
& quic quid in ess utilitatis audierint adse replicent : suoq incorde
recondant: Denique audiuit sapiens minor maiorem regina saba
silomonem : & sapientior reduit : Audiuit moyses socerum multo
inferiorem : sublimior & sapientior redditus est : Audierunt dis
nico demus : audiuit gamali el audiuit discipulus qus eunc saulus
Nunc a postolus paulus : sapientes utique uerbum euangelii & sapien¬
tiores sunt facti : Qui & iam paulus cum ad tertium caelum raptus
audiss& ea quae non lic& hominibus uerbaloqui : nihilominus ad
terram reuersus aiebat: quia ex parte cognouimus & exparte

Expanded text:
Quia sapientiae amator extitit Salomon, quia optione sibi data, sapientiam petiit et accepit, pulchre initium parabolarum suarum a sapientia sumit. Quod autem ait sapientem cum audierit verbum sapientiorem effici, ostendit neminem in hac vita ita sapientem fieri posse, cujus sapientia nequeat augeri, semperque moris esse sapientium, ut dictis majorum et aliquando etiam minorum auscultent, et quidquid in illis utilitatis audierint, ad se replicent, suoque in corde recondant. Denique audivit sapiens minor majorem, regina Saba Salomonem, et sapientior rediit, audivit Moses socerum, multo inferiorem sublimior, et sapientior redditus est. Audierunt discNicodemus, audivit Gamaliel, audivit discipulus ejus, tunc Saulus, nunc apostolus Paulus, sapientes utique vebum Evangelii, et sapientiores sunt facti. Qui etiam Paulus cum ad tertium coelum raptus audisset ea, quae non licet hominibus verba loqui, nihilominus ad terram reversus aiebat: Quia ex parte cognovimus, et ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
Cui sine causa uulnera: cui suffusio oculorum:
Vulnera sine causa . quia multiuino ultra modum impl& uulnera
pertumorm membris acceperunt. quae nulla ferricausa pertu¬
leruñ : suffusio oculorum : quia in moderatus haustus & caliginem
plurimis uisus corporalis. & caecitatem genuit sensus in terioris:

Expanded text:
. Cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? . Cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Vulnera sine causa, quia multi vino ultra modum impleti, vulnera per tumorem in membris acceperunt, quae nulla fere causa pertulerunt; suffusio oculorum, quia immoderatus vini haustus et caliginem plurimis visus corporalis et caecitatem genuit sensus interioris
Abbreviated transcription (Latin):
num sceloribus maxima adño poena seru&ur. & res pondet
ipse ratiocinando : quia his absque omni dubietate quip er
ebriositatem de uoluuntur adluxuriam: Cui ir quit uaes cuiu
patriuae : uae : a&ernum interiium nominat: de quo dñs
uae inquit homiini illi. perquem scandilum uenit: Patrẽ autẽ
cuiuae inmineat uel hominem dicit. a quo exempla prauioperis
foris quisque un peccare: accepit. ud certediabalim quiintus
incorde uirus pestiforȩ surgestionis in fudit : dequo iuda eis¬
dictum est: uos ex patre diabolo estis. &d esideria pairis uestri
facere uultis : Cui rixae. cui foueue:
Rixae quia seruare comcordiam pacis nescit: quem ebrieas
sensus in potem reddidit. foueue. quia passim inuolutabra
uitiorum omnium cadere non trepidat: qui interbona malaq:
discernere quasimente captus ignorat: illamq suepissi me
foueam ebriosus incidit dequa pruefatum est:
Ifouea enim profunda est meretrix: & puteus angustus aliena

Expanded text:
num sceleribus maxima a Domino poena servetur. Et respondet num sceleribus maxima a Domino poena servetur. Et respondet ipse ratiocinando, quia his, absque omni dubietate, qui per ebrietatem devolvuntur ad luxuriam. Cui, inquit, vae? cujus patri vae? Vae, aeternum interitum nominat. De quo Dominus: Vae, inquit, homini illi per quem scandalum venit , Patrem autem ejus cui vae immineat, vel hominem dicit, a quo exempla pravi operis foris quisque, ut peccaret, accepit; vel certe diabolum, qui intus in corde dictum est: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis. Cui rixae? cui foveae? Rixae, quia concordiam servare pacis nescit, quem ebrietas sensus impotem reddidit: foveae, quia passim in volutabra vitiorum omnium cadere non trepidat, qui inter bona malaque discernere quasi mente captus ignorat, illam saepissime foveam ebriosus incidit, de qua praefatum est: Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ssumentur & uestietur pannis dormitatio:
Est autem conlatio sermonum sicut in consiliis sol& est &
pecuniarum siue aliarum rerum. ut & praesens locus doc& :
potibus ergo uacant. quide ob probrio alienae uitȩ se in ebri¬
ant s̃ Srmbolum uero dare est. sicut unus quis que sol& propar¬
tesua cibos aduescendum. ita in confabulatione detractionis
uerba conferre : sed uacantes potibus & dantes srmbala consu¬
mentur quia sicut scriptum est omnis detractor eradicabitur:
Vesti&ur autem pannis dormitatio. quia despeciũ & inopem
acunctis bonis operibus mors sua inuoni &. quem hic ad aliene
uitae ex quirenda crimina de traction łsuae languor occupait:
Caudeat paterrius &matertua. & exult& qui genuit te
Gaudeat ds̃ pater detua iustitia. gaudeat & ecclesia mater.
sed & sacerdos quite pergratiam baptismi regenerauit quiq:
te crudiuit a paruulo detuis bonis gratul&ur operibus:
Cui uae. cuius patriuae: Quaerit disputando quibus homi¬

Expanded text:
sumentur, et vestietur pannis dormitatio. sumentur, et vestietur pannis dormitatio. est autem collatio sermonum, sicut in consiliis solet, est et pecuniarum, sive aliarum rerum, ut et praesens locus docet. Potibus ergo vacant, qui de opprobrio alienae vitae se inebriant. Symbolum vero daré est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractationis verba conferre, sed vacantes potibus et dantes symbola consumentur, quia sicut scriptum est: Omnis detractator eradicabitur. Vestitur autem pannis dormitatio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractationis suae languor occupavit. Gaudeat pater tuus, et mater tua exsultet, qui genuit te. Gaudeat Dsed et sacerdos, qui te per gratiam baptismi regeneravit, quique te erudivit a parvulo, de tuis bonis gratuletur operibus.-- Cui vae? cujus patri vae? Quaerit disputando quibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
ne contempnatis unum depusillis istis qui in me credunt duo
enim uobis quia angeli eorum in caelis semper uident faciem
patris mei quuin celis est: quorum agros & terminos quiatti¬
gerit. hoc est qui conuersationem eorum bonam inquietando
lueserit iudicium dñi non euad& :
Non aemul&ur cortuum ipeccatores sed intimore dñĩ esto tota
die : quia habebis spem innouissimo & praestalatiotua non auferet᷑:
Si tota die idest toto tempore quo insaeculo huius luce consistis
& peccatorum exemplauitare & dm̃ timere satageris: habehis
spem beatȩ retributionis innouissimo: hoc est cum adhiuus uitue
finem perueneris. ipso &iam ad testante quiait: esto fidelis
usque ad mortem. & dabo tibi coronam uttae:
Noliesse in conuiuiis patatorum neque incmes ationibus eorum¬
pogationis uicissim proximorum uitia dicere : dequorũ poena
simox subditur : Quia uacantes potibus & dantes symbola con¬

Expanded text:
ne contemnatis unum de pupillis istis, qui in me credunt. Dico ne contemnatis unum de pupillis istis, qui in me credunt. Dico enim vobis quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est. Quorum agros et terminos qui attigerit, hoc est, qui conversationem eorum bonam inquietando laeserit, judicium Domini non evadit. Non aemuletur cor tuum peccatores, sed in timore Domini esto tota die, quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Si tota die, id est, toto tempore quo in saeculi hujus luce consistis, et peccatorum exempla vitare, et Dominum timere sategeris, habetis spem beatae retributionis in novissimo. Hoc est, cum ad hujus vitae finem perveneris, ipso etiam attestante, qui ait, Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae. Noli esse in conviviis peccatorum, neque inogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum poena mox subditur: Quia vacantes potibus et dantes symbola con
Abbreviated transcription (Latin):
ut uel perpaenitentiam corrigendus deseras. uel postmortem
prohis poenas luere cogaris : perdasq sermones confessionis
quibus eis praedicantibus humiliter fauendum esse putaueras :
In auribus insipientium neloquaris. quia despicient doctrinã
&loquitui Huic simileest illud euangelii: nolite dare scm̃ canib:
uequemit tatis margaritas uestras ante porcos : & c&era : sicut
ergo supra ad monuit nehereticorun doctrinis auscultares. itanun
hortatur ne amore uanȩ gloriae seductus inmundis hominibus
passim archana ueritatis ingeras :
Ne adtingas terminos paruulorum . &agrum pupillorum ne in¬
troeas: propinquus enim eorum fortis est &ipse iudicabit
contrate causam illorum : Propinquum paruulorum & pupillorũ
dnm appellat. quia cum ess& in carne pauperum magis quam diuitũ
consors fieri dignatus est : Alio quin:idem dñs est omnium diues. in
omnes qui in uocant illum: Possunt autem congruenter pupillorũ
ac paruulorum nomine illi designari. dequibus dñs ait: uidele

Expanded text:
ut vel per poenitentiam corrigendus deseras, vel post mortem pro his poenas luere cogaris, perdasque sermones confessionis, quibus eis praedicantibus humiliter favendum esse putaveras. In auribus insipientium ne loquaris, quia despicient doctrinam eloquii tui. Huic simile est illud Evangelii: Nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos, etc. . Si ergo supra admonuit, ne haereticorum doctrinis auscultares, ita nunc hortatur ne amore vanae gloriae seductus, immundis hominibus passim arcana veritatis ingeras. Ne attingas terminos parvulorum, et agrum pupillorum ne introeas: propinquus enim eorum fortis est. Et ipse judicabit contra te causam illorum. Propinquum parvulorum et pupillorum Dominum appellat, quia cum esset in carne, pauperum magis quam divitum consors fieri dignatus est. Alioquin idem Dominus est omnium, dives in omnes, qui invocant illum. Possunt autem congruenter parvulorum ac pupillorum nomine illi designari, de quibus Dominus ait: Videte
Abbreviated transcription (Latin):
tũ errorib qd ꝙ ad eius saluationẽ nulluᷤ patriarcha.
nullus ꝓpheta nulla omĩno electorũ p̃ter solũ me¬
diatorẽ dĩ & hominũ susficerae̾: ait. Mlulierẽ for¬
tẽ quis inuenisͤ Procul & deultinᷤᷤ fimb p̃tĩ euis.

Expanded text:
tum erroribus, quodque ad ejus salvationem nullus patriarcha, tum erroribus, quodque ad ejus salvationem nullus patriarcha, nullus propheta, nullus omnino electorum, praeter solum mediatorem Dei et hominum, sufficeret, ait: Mulierem fortem quis inveniet? Procul
Abbreviated transcription (Latin):
hinc sapientissimus regũ salomon laude sc̃ȩ ecłẽ uersib pau
uersib xx. & duob iuxta ordinẽ uidelic& hebrearum ac
numerũ litterax. ita ut singuli uersus a singulis
litteris incipiant. Ciuꝰ ordine ꝑfectissitio alphabeti tipi¬
tes ac p̃mia describant᷑. Muliẽrẽ fortẽ qͥs inuenieͦ ł ro¬
oub cede ultinis finib p̃tiũ eus. Mulier fortis ecda.
catholica uocat᷑. Mulier iudelic&. quia spũabes dõ filios
exãqua & spũ scõ gignere c̃sueuit. Fartis. qͥa cuncta
seculi ad uersa simul & prospera pro condiroris sui
fide contẽp̃nit. quĩa ipse in carnie apparens infiri¬
mã quidẽ inuenit sed inuentione sua hoc est pia un¬
sitatione furtẽ reddidit: Vnde post eiꝰ redẽptionẽ
adcelo rediens: suꝑnis omib gaudens. aiebat. Congratu¬
lamini mͥ. qͥa inuem ouẽ eneã que perierat Uidens
ergo salmnon genꝰ humanum innimeris implica¬

Expanded text:
Hinc sapientissimus regum Salomon laudes sanctae Ecclesiae versiHinc sapientissimus regum Salomon laudes sanctae Ecclesiae versiversibus viginti et duobus juxta ordinem videlicet Hebraeorum ac numerum litterarum, ita ut singuli versus a singulis litteris incipiant. Cujus ordine perfectissimo alphabeti typites ac praemia describantur. Mulierem fortem quis inveniet? Procul et de ultimus finibus pretium ejus. Mulier fortis Ecclesia catholica vocatur: mulier videlicet quae spiritales Deo filios ex aqua et Spiritu sancto gignere consuevit; fortis, quia cuncta saeculi adversa simul et prospera pro conditoris sui fide contemnit: quam ipse, in carne apparens, infirmam quidem invenit, sed inventione sua, hoc est pia visitatione, fortem reddidit; unde post ejus redemptionem ad coelos rediens, supernis civibus gaudens aiebat: Congratulamini mihi, quia inveni ovem quae perierat . Videns ergo Salomon genus humanum innumeris implica
Abbreviated transcription (Latin):
ss disunt. peri ostuum muto & causis omnium filiorumque per¬
transeunt. Procausa pauperum qui perse loqui indicio non ua¬
lent ipse loquimemento & eos defensare curato qui patriae
cudestis intuitu huius uitȩuiam otius transire satagunt Aliter
os aperire muto praecipit populo gentium fidei uerbum praedica¬
re quidiuina eloquia prius personare nesciebat : ut᷑ non tantum
iudaeis sed & cunctis per orbem nationibus curam salutis inpendere
Vper ostuum. decerne quodiustum est & iudica in opẽ & pauperẽ
Sicut inuer su superiore procausa &ereptione pauperis os ape¬
rie practepit ata inisto ipsum pauperem ubi errauerit iuste
cas inardi de indicare ammon& iuxta quod morses ait : & paupe¬
pbsceniudicio noninisereberis : quodutrum que dhin facerauprt
phora insinuat dicens sediudicabit in iustitia pauperes & argu¬
& inuequitate pꝰ mansu&uis cerrae: Hucusque uerba lamuci¬

Expanded text:
di sunt.-- Aperi os tuum muto, di sunt.-- Aperi os tuum muto, transeunt. Pro causa pauperum, qui per se loqui in judicio non valent, ipse loqui memento, et eos defensare curato, qui patriae coelestis intuitu hujus vitae viam ocius transire satagunt. Aliter os aperire muto praecipit, populo gentium fidei verbum praedicare, qui divina eloquia prius personare nesciebat, et non tantum Judaeis, sed et cunctis per orbem nationibus curam salutis impendere. Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica inopem et pauperem. Sicut in versu superiore pro causa et in ereptione pauperis os aperire praecepit, ita in isto ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare ac judicare admonet. Juxta quod et Moyses ait: Et pauperis in judicio non miserepheta insinuat dicens: Sed judicabit in justitia pauperes et arguet in aequitate pro mansuetis terrae . Huc usque verba Lamuel
Abbreviated transcription (Latin):
pauperis. Neterrenis debriatus in lecebris obliuis catur paupe¬
rum xp̃i. qui &ipse pauper factus est pronobis
ate siceram mȩrentibus & uinum his quiamaro sunt animo.
bibant & obliuis cantur ȩgestatis suue & doloris nonrecordentur
amplius. Siceram &uinum hoc loco supernam diuinȩ sapientiae
consolationem dicit quae illis est ex hibenda cordibus. quae
in infimis consolari refugiunt & quicquid occurrit in praesenti
amaro suscipiunt animo solis qua e non dumuident gaudiis cuelestib
totamente inhȩrentes: iuxta eum quidixit. Negari consolari
animãmeã memor fui dĩ &delectatus sum ltem date siceram
deprimuntur spiritalis scientiae iocunditatem uelut uinum
quod la&ificat corhominis affluenter infundite: eosq salutaris
uerbi crapula refou&e. neforte iugitate mȩroris ac lu&ali despe¬
ratione demersi. abundantiore tristitia absorbeantur qui eius mo¬

Expanded text:
pauperis. Ne terrenis ebriatus illecebris obliviscatur paupepauperis. Ne terrenis ebriatus illecebris obliviscatur pauperum Christi, qui et ipse pauper est factus pro nobis. Date siceram moerentibus et vinum his qui amaro Bibant et obliviscantur egestatis suae, et doloris non recordentur amplius. Siceram et vinum hoc loco supernam divinae sapientiae consolationem dicit, quae illis est exhibenda cordibus, quae in infimis consolari refugiunt, et quidquid occurrit in praesenti, amaro suscipiunt animo, solis quae nondum vident gaudiis coelestibus tota mente inhaerentibus; juxta eum qui dixit, Negavit consolari anima mea, memor fui Dei, et delectatus sum . Item, Date siceram deprimuntur, spiritualis scientiae jocunditatem velut vinum, quod laetificat cor hominis, affluenter infundite, eosque salutaris verbi crapula refocillante, ne forte jugitate moeroris ac lethali desperatione demersi, abundantiori tristitia absorbeantur, qui ejusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Pat& lit teraesensus : sed & uirtutum nostrarum substantias. corrup¬
tionibus uitiorum contaminare prohibemur.
Et diuitias tuas addelendos reges. Diuitias suas dat addelen¬
dos reges. quiterrenis delicus hominum corda corrumpit ne
cuelestia bona requirant . in quibus perp&uopossint regnare cum
dño delentur enim reges perdiuitias. quando quilib& sum mi
regis corpori adunati perfidem nihi lominus perinlecebras scłi
merentur eradicari de terra uiuentium.
Noliregibus olamuel. noli regibus dare uinum Et haec & sequen¬
tia patent iuxta litteram allegoricae autem p̃cipit. neuino in
quo est luxuria in ebri& mentes fidelium qui sunt membra regis
su&erni. Quianullum secr&um est ubi regnat ebri&as.
Nihil desecr&is cuelestibus cogitatur. ubi regnat uoluptas carna¬
lis. sed ea tantum carnales quae sunt uisibilia scrutantur.¬
S Nefortebibat & obliuiscatur iudiciorum. & nut& causam filiorum

Expanded text:
Patet litterae sensus, sed et virtutum nostrarum substantias corrupPatet litterae sensus, sed et virtutum nostrarum substantias corruptionibus vitiorum contaminare prohibemur. Et divitias tuas ad delendos reges. Divitias suas dat ad delendos reges, qui terrenis deliciis hominum corda corrumpit, ne coelestia bona requirant, in quibus perpetuo possent regnare cum Domino. Delentur enim reges per divitias, quando quilibet summi regis corpori adunati per fidem, nihilominus per illecebras saeculi merentur eradicari de terra viventium. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum. Et haec et sequentia patent juxta litteram; allegorice autem praecipit ne vino, in quo est luxuria, inebriet mentes fidelium, qui sunt membra regis aeterni. Quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Nil de secretis coelestibus cogitatur, ubi regnat voluptas carnalis, sed ea tantum carnales quae sunt visibilia sectantur. Ne forte bibat et obliviscatur judiciorum et mutet causam filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
caui sio quam locutus est uir cum quo est dr̃ Mater autem quaehanc
eum uisionem edocuit. non alia melius quam diuina gratia
inelleniterquae illum in corde inuisibiliter eruduit intellectu
sapientiae quam foris hominibus ipseministrar& quanur & ipa
carnals mater salomonis haec eum paruulum dociusse recte pos¬
sit intellegi quae quidem ipse quia s apienter dicta cognouerit operi
parabol a run suarum in serere uoluerit Et ideo recte postquam
dictum est intitulo uerba lamuel regis. ad ditum est continio
uisio qua erudiuit eam matersua quiacum in regnum unctus
spm̃ sapientiae percepit. uidit in eodem spũ quam prudenter se
ss mater bona docuerit. Quidilectemi quid electe uterime :
Subaudis quid tibi dicams quid eutero meonatus electus es inregnũ
Quid electe uotorum meorum
Idest qui electus es in hoc quod tota deuotione desiderabam.
ss Nedederis mulieris substantiamtuam.

Expanded text:
, Visio quam locutus est vir, cum quo est Deus. Mater autem, quae hanc , Visio quam locutus est vir, cum quo est Deus. Mater autem, quae hanc eum visionem edocuit, non alia melius quam divina gratia intelligitur, quae illum in corde invisibiliter erudivit intellectu sapientiae quam foris hominibus ipse ministraret. Quamvis et ipsa carnalis mater Salomonis, haec eum parvulum docuisse recte possit intelligi. Quae quidem ipse, quia sapienter dicta cognoverit, operi parabolarum suarum miscere voluerit. Et ideo recte, postquam dictum est in titulo, Verba Lamuelis regis, additum est continuo, Visio qua erudivit eum mater sua, quia cum in regnum unctus, spiritum sapientiae percepit, vidit in eodem sp mater bona docuerit. Quid, electe mi, quid, electe uteri mei. Subaudis, quid tibi dicam, fili, qui, de utero meo natus, electus es in regnum. Quid, electe votorum meorum? Id est, qui electus es in hoc quod tota devotione desiderabam. Ne dederis mulieribus substantiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
Vbera fortiter prȩmimus cum uerba sacri eloquii subtili intel¬
lectu pensamus: qua p̃ssione dum lac quaerimus butrrum in¬
uenimus quiadum nutriri uel tenui intellectu quaerimus uber¬
tate internȩ pinguedinis unguimur: quod neonimiae nec semꝑ
agendum est nedum lac quaeritur. abuberibus sanguis sequatur
quiadum uerba sacri eloquii plusquam debent discutiuntur in
carnalem intellectum cadunt: sanguinem enim elicit qui uehe¬
menter emulgit. quia carnale: efficitur. hoc quod exnimia
spiritus discussione sentitur. Et qui prouocat iras. producit
discordias. Quid praecedente parabola iuxta litteram sign¬
ficar& aperit : quia quimodesto sermone proximum allocutus
gratum accipit responsum. quasi deuberibus inquibus lac quȩ¬
rebat . butrrum exprimit: at quin epto uerbo iram discordiãq
fraterno ex corde prouocat . quasi ultramodum emulgens
ubera. sanguinem prolacte repperit:
Lamuel interp̃tatur inquods̃ & ipse est dequo supra eodem no
mine in latinum uerso dicit᷑:¬

Expanded text:
Ubera fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungemur: quod nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur, ab uberibus sanguis sequatur, quia dum verba sacri eloquii, plusquam debent, discutiuntur, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem enim elicit, qui vehementer emulget, quia carnale efficitspiritus discursione sentitur. Et qui provocat iras, producit discordias. Quid praecedente parabola juxta litteram significaret aperit, quia qui modesto sermone proximum allocutus gratum accipit responsum, quasi de uberibus in quibus lac quaerebat butyrum exprimit. At qui inepto verbo iram discordiamque fraterno ex corde provocat quasi ultra modum emungens ubera sanguinem pro lacte reperit. Lamuel interpretatur, in quo Deus, et ipse emine in Latinum verso dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
at scelestis mundi uationib unã sibi electoꝵ eccłam ẽgre¬
esficiat: Nonhic c̃re nrĩ simils ñ nr̃o ẽ tẽpore uenturꝰ
sed in fine scłoꝵ ẽ de cele ds̃ homo descensurꝰ. qͥ nos sua
passione acmonte rediniat. hoc est enĩ qđ ait¬
Procul. & deultiis finib pretium eius Procud uidelic& sta

Expanded text:
 unam sibi electorum Ecclesiam congreefficiat. Non hic certe nostri similis, non nostro est tempore venturus, sed in fine saeculorum est de coelo Deus homo descensurus, qui nos sua passione ac morte redimat. Hoc est enim quod aitprocul et de ultimis finibus pretium
Abbreviated transcription (Latin):
quod fructum uitae bone agentes percipimus non hoc nostri hber¬
tas arbitrii : sed superni facit inrigatio doni:
Non solum is qui ad praedi candum dĩ uerbum eruditus estbona
apud illum ropperi&. sed &ille qui in dño spemponit : fit &iam

Expanded text:
quod fructum vitae bene agentes percipimus, non hoc nostri libertas arbitrii, sed superni facit irrigatio doni. tus est. Non solum is qui ad praedicandum Dei verbum eruditus est bona apud illum reperiet, sed et ille, qui in Domino spem ponere didi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis fieri quorum praesentia uelinliciat uel cooperetur ad
uitium : Sed & abhereticorum auditu prorsus segregari infir¬
mis auditoribus prodest : Nondes alienis honorem tuum. &
annos tuos crudeli: Nehonorem quo ad imaginem dĩ creatus es
in mundorum spirituum uoluntatibus subdas. Neque accepta

Expanded text:
fieri ab eis quorum praesentia vel inclinat vel cooperatur ad fieri ab eis quorum praesentia vel inclinat vel cooperatur ad vitium. Sed ab haereticorum auditu prorsus segregari infirmis auditoribus prodest. Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli. Ne honorem, quo ad imaginem Dei creatus es, immundorum spirituum voluntatibus subdas, neque accepta