comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IEIIM ad pa¬
tres resultauit oracłim.
ut cum egrederẽt᷑ ad bel¬
lum tuba canerẽt. cuiꝰ
sonitu dñs remuricere¬
tur ppłi sui. qͦ petitum
tiua cognoscẽs ⁊ in diebꝰ leticie sue.
inneomeniis sius. concinerẽt tuba¬
rũ sono. Unde ⁊ dd̾ ait. Canite inici¬
o insis cube: in die frequenti sollẽp¬
nitatis ur̃e. Uenit gͥ uobis dies sol¬
lẽpnitatis etiã appinquat: canam᷑
tuba canꝙͣ in p̾lium ꝓgredientes:
canamus tuba ut adnunciemus
sollẽpnitatis diẽ. Simul nob̾ ⁊ cer¬
cam̃ inminet. ⁊ uictoria reꝓmitti¬
tur. Nictoria nr̃a crux xp̃i ẽ: trophe¬
ante ẽ p̾liatꝯ ut uinceret: ñ quo ip̃o
egeret certamine. s ut nob̾ formam
bellandi ante p̾scriberet: ⁊ postea
daret gram triũphandi. Certamẽ
nr̃m: ieuiniũ est. Deniq ieuinaũ
saluator. ⁊ sic ad eũ teptator accessit.
⁊ pͥmũgule dixit spiculũ dicẽs. Si
filiꝰ dĩ es dic lapidi huic ut panis
fiat. Ille cibum uelũ escã laquei p̾¬

Expanded text:
inum ad patres resultauit oraculum, ut, cum egrederentur ad bellum, tuba canerent, cuius sonitu dominus reminisceretur populi sui, quo petitum tiua cognoscens, et in diebus laetitiae suae, in numeniis suis concinerent tubarum sono. unde et Dauid ait: canite in initio mensis tuba, in die frequenti sollemnitatis uestrae. ueniet igitur nobis dies sollemnitatis et iam adpropinquat. canamus tuba tamquam in proelium progredientes, canamus tuba, ut adnuntiemus sollemnitatis diem. simul nobis et certamen imminet et uictoria repromittitur. uictoria nostra crux Christi est, tropaeante est proeliatus, ut uinceret, non quo ipse egeret certamine, sed ut nobis formam bellandi ante praescriberet et postea daret gratiam triumphandi. certamen nostrum ieiunium est. denique ieiunauit saluator, et sic ad eum temptator accessit. et primum gulae direxit spiculum dicens: si filius dei es, dic lapidi huic, ut panis fiat. ille cibum uelut escam laquei pr
Abbreviated transcription (Latin):
aut duo xp̃iani. s om̃s. Singuli autẽ
membra sũt. Quomodo gͦ qui fornca
tur in xp̃i corpꝰ peccat. cũ nõ om̃s
taminet: qd̾ sita eẽt ut nouatia no
uidetur. cet̾a om̃ia pecc̃a extra dm̃ es¬
sent. ⁊ sola fornicatio peccatũ eẽt ĩ dm̃.
Etiam qui uadit ad idola. ñ peccat in
dm̃. Nec qui negat in ꝑsecutione. qr
om̃e peccatũ qd̾ cumq fẽcerit homo ex¬
et hoc alit̾ uoluerit ꝓnunciare ut nog
aliqd̾ extra corpꝰ xp̃i peccatũ. Cogetur
dicere quia om̃is quicũq qd̃ cũq pecca¬
tum fecerit in dñi peccat ⁊ in scm̃ sp̃m.¬

Expanded text:
aut duo Christiani, sed omnes, singuli autem aut duo Christiani, sed omnes, singuli autem membra sunt. Quccat; cum non omnes contaminet? Quod si ita esset, ut Novatiano videtur, caetera 132 omnia peccata extra Deum essent, et sola fornicatio peccatum esset in Deum. Etiam qui vadit ad idola, non peccat in Deum, nec qui negat in persecutione; quia omne peccatum quodcumque fecerit homo, exet hoc aliter voluerit pronuntiare, ut neget aliquod extra corpus esse peccatum, cogetur dicere quia omnis quicunque quodcumque peccatum fecerit, in Deum peccat, et in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit grauissimũ cẽ peccatũ. qr exħ
perit nõ totum. Totum enĩ corpꝰ uiriẽ
miserit extra se poccat. Fornicariꝰ uero
incarnẽ suã peccat. Age si laqueo uitam
finiat: aut fẽrro se trucidat. ñ incorpus
suũ udetur peccare. Non incorpꝰ suũ
peccat. s in aminam cuiuim facit. For¬
nicari aũt corporali delictũ ẽ. quod ⁊ cor¬
pꝯ contigit ⁊ animã. Noneñ sine desi¬
derio carnis. quia ht ⁊ caro ꝓpͥum motũ
Anima ꝯcupiscit ut peccet incarnẽ: qm̃¬
uis sine anima nicħ possit. ꝑid gͦ quod
incarnẽ que ex se ẽ peccat: ad originem
eni retulit incorpꝰ suũ dr̃ peccare. ut
desinat a forncatione qͣsi sͥ parcẽs. No¬
uationo tam̃ qui fornicatur: nõ incorpꝰ
suũ uidet᷑ peccare. s in xp̃m. Alit̾ enĩ ħ¬
ꝓnunciat. ut etiã illũ qui forncatur
in sp̃m scm̃ dicat peccare. ꝓpt̾ causam
quã scisꝰ ẽ ab eccła. Hoc nulla ratione
adstrui pot. Corpꝰ enĩ xp̃i nonẽ unꝰ

Expanded text:
onem gravissimum esse peccatum, quia ex hoc perit, non totum. Totum enim corpus vir esmiserit extra se peccat: fornicarius vero in carnem suam peccat. Age si laqueo vitam finiat, aut ferro se trucidet, non in corpus suum videtur peccare? non in corpus suum peccat, sed in animam cui vim facit, fornicari autem corporale delictum est, quod et corpus contingit et animam, non enim sine desiderio carnis, quia habet et caro proprium motum, anima concupiscit, ut peccet in carnem, quamvis sine anima nihil possit per id quod in carnem quae ex se est peccat. Ad originem enim retulit, in corpus suum dicitur peccare, ut desinat a fornicatione, quasi sibi parcens. Novatiano tamen hic is qui fornicatur non in corpus suum videtur peccare sed in Christi. Aliter enim pronuntiat hoc, ut etiam illum qui fornicatur in Spiritum sanctum dicat peccare, propter causam qua scissus est ab Ecclesia. Hoc nulla ratione astrui potest, corpus enim Christi non est unus
Abbreviated transcription (Latin):
licitudine illã lib̾at. Uxor uincta ẽ lege
quãdui uiuit uireiꝰ. Hec idcuto prose¬
quit᷑. ut doceat qr mulier & iam si uiro fu¬
ent eiecta nubendi licentiã ñ habet. Si
aũt mortuꝰ fuerit uir eiꝰ lib̾ata ẽ. Etiã
hec ad supͣdictas ꝑtinent causas: ut os¬
tendat quã beata sic uirgo. cũ nulli nͥ soli
dõ subiecta sit. Uincere eni iudet᷑ natalẽ
subiectionẽ qñdo qd̾ ꝑnaturã humiliatũ
ẽ. erigit. Cui uult mibat tantũ in dño
Id est quẽ sͥ aptũ putau̾it. illi mibat. Qͥa
inuite nuptie solent malos ꝓuentꝰ habe
bantum aũt in dño. Hoc ẽ ut sine suspi¬
cione turpitudinis nubat᷑: ⁊ religioĩs sue

Expanded text:
ta est lege, quamdiu vivit vir ejus. Haec idcirco prosequitur, ut doceat quia mulier, etiamsi a viro fuerit ejecta, nubendi licentiam non habet. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est. Etiam haec ad supradictas pertinent causas; ut ostendat quam beata sit virgo, cum nulli nisi soli Deo subjecta sit. Vincere enim videtur naturalem subjectionem, quando quod per naturam humiliatum est, erigit. Cui vult nubat, tantum in Domino: id est, quem sibi aptum putaverit, illi nubat; quia invitae nuptiae solent malos proventus habere. Tantum in Domino, hoc est, ut sine suspicione turpitudinis nubat, et religionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
se se significat prius ubi cõmonet illõne
iungerent se meale uite hommibꝰ. Et
quia nõ intellexisse forte ea q̃ sc̃pserat
indebantꝰ nũc in hac epła quid scripsit
int̾pretatur dicẽs. Nlonutiq fornicarii
huiꝰ mundi. s a fribꝰ talibꝰ scripsi rece¬
dendũ. Aut auaris. aut rapacibꝰ aut y¬
dolis senuentibꝰ Alioqͥn debueratis de
hoc mundo exire. Igitur intellectũ il¬
loꝵ arguit qui putabant forte quia ab
incredulis fornicariis aut auaris aut ra¬
pacibꝰ aut idolis ẜuientibꝰ ꝓhibuissẽt
nõ a fribus.⁊ id̃o illum qui uxorẽ patris
habebat int̾ se ẽẽ nõ egre ferebant. Si igͣ
his cõmiscimini inquit meliꝰ erat mo¬
n uos. Compendiũ ẽ enĩ male agentibꝰ
si citiꝰ moriantur: quã dutiꝰ in pocc̃is
uersentur. Nũc aũt sc̃̾psi uob ne cõmisce¬

Expanded text:
se se significat prius, ubi commonet illos, ne se se significat prius, ubi commonet illos, ne jungerent se malae vitae hominibus. Et quia non intellexisse forte ea quae scripserat, videbantur; nunc in hac epistola quid scripserit, interpretatur dicens: Non utique fornicariis hujus mundi: sed a fratribus talibus scripsi recedendum. Aut avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Igitur intellectum eorum arguit, qui putabant forte quia ab incredulis, fornicariis, aut avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus prohibuisset, non a fratribus; et ideo illum qui uxorem patris habebat, inter se esse non aegre ferebant. Si igitur his commisceamini, inquit, melius erat mori vos; compendium est enim male agentibus, si citius moriantur, quam si diutius in peccatis versentur. Nunc autem scripsi vobis, ne commisce
Abbreviated transcription (Latin):
Priꝰ enĩ pascha ⁊ sic trãsitꝰ. Iuia ante ex¬
emplũ ẽ saluatoris.⁊ sic signũ salutis. Nlec
enĩ ante signũ quam crux Nam occiso:
uesꝑe agno inegipto: filii isrł pascha ege¬
runt. Ex cuiꝰ sanguine postes signauer̃.
ut noctu angłs transiens ea loca nõ con¬
tingeret que sanguine agni fuerit obli¬
ta. Itaq festa celebremꝰ. ñ inferm̃to uet̾i
Hoc ẽ leticiã habentes renouationis fac¬
ta uet̾a fugiamꝰ: inmũdiciã omnẽ abi¬
cientes a nob que ẽ corruptio. Quia sic̃
ferm̃tum totã massam corrũpit: ita et
mala uita totum homine. Ergo ut non
solũ aturpitudine uite nos obẜuemus:
s ⁊ ab iniquitatis studio: adiecit nec in
ferm̃to malicie ⁊ nequicie. S mazimis
sinceritatis ⁊ ueritatis. Hoc ẽ ut since¬
ritas mũdam uitã faciat: ueritas aũt
omnẽ fraudẽ excludat. Scripsi uob̾ ine¬
pła ne comisceamini fornicariis. Scripsiꝰ¬

Expanded text:
prius enim pascha, et sic transitus, quia ante exprius enim pascha, et sic transitus, quia ante exemplum Salvatoris est et sic signum salutis. Nec enim ante signum, quam crux; nam occiso vespere agno, in Aegypto filii Israel pascha egerunt, ex cujus sanguine postes signarunt; ut noctu Angelus transiens, ea loca non contingeret, quae sanguine agni fuerant oblita . Itaque festa celebremus, non in fermento veteri. Hoc est laetitiam habentes renovationis, facta vetera fugiamus, immunditiam omnem abjicientes a nobis, quae est corruptio; quia sicut fermentum totam massam corrumpit, ita et mala vita totum hominem. Ergo ut non solum a turpitudine vitae nos observemus, sed et ab iniquitatis studio, adjecit: Nec in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Hoc est, ut sinceritas mundam vitam faciat, veritas autem omnem fraudem excludat. . Scripsi vobis in epistola, ne commisceamini fornicariis. Scripsis
Abbreviated transcription (Latin):
arguere dissimulãt. Non enĩ s̾ uidetur
peccare qnͣdo a nullo corripit᷑ aut uita¬
tur. Ex purgate uetus ferm̃tum. ut
sitis noua consꝑsio. Hoc dupplici gen̾e
accipiendũ ẽ. quia ẽ ⁊ ferm̃tum hum̃na
lam doctrinam gͦ cauendũ. ⁊ ad hanc
causam dictũ ẽ quia ⁊ eiecto forncato¬
re uetus fermentũ eicitur. Idõ aũt uetꝰ
quia antiqui erroris peccatũ est. Noua
rine dictũ cum filii isrł eiecti sũt de e¬
gipto: ut ferm̃tum uetustas haleretur:
azima aũt nouitas. Abiectis enuĩ ueter¬
bꝰ ercoribꝰ egyptioꝵ: innouam legẽ in¬
ducti sũt. ita ⁊ coriithii post paganorũ
errores. in euu̾głium xp̃i inducti sũt. Hor¬
tatur gͦ ut scdm ꝓfessionẽ suã quã ab a¬
iam uite noue cultores: hoc ẽ azimos eẽ
noua p̾dicatio nouam fac̾e̾t conu̾sationẽ
ut quia pasche rationẽ colunꝰ ueterẽ ui¬
tam nõ sequam᷑. Pascha itaq iminola¬
tio ẽ non transitꝰ sic quibꝰdam uidetur.

Expanded text:
arguere, dissimulant. Non enim sibi videtur arguere, dissimulant. Non enim sibi videtur peccare, quando a nullo corripitur aut vitatur. 128 Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio. Hoc duplici genere accipiendum elam ergo doctrinam cavendam, et ad hanc causam dictum est, quia ejecto fornicatore, vetus fermentum ejicitur. Ideo autem vetus quia antiqui erroris peccatum est. Nova rinae dictum est, cum filii Israel ejecti sunt de Aegypto; ut fermentum vetustas haberetur, ma autem novitas. Abjectis enim veteribus erroribus Aegyptiorum in novam legem inducti sunt; ita et Corinthii post paganorum errores in Evangilium Christi inducti sunt. Hortatur ergo, ut secundum professionem suam, quam ab Ajam vitnova praedicatio novam faceret conversationem; ut quia paschae rationem colimus, veterem vitam non sequamur. Pascha itaque immolatio est, non transitus sicut quibusdam videtur;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtaminatum sup̃dictũ sachane. ut sp̃s
saluus sit in hominibꝰ eccłe indie iudi¬
cii. Nisi eñi eiectꝰ eẽt. nõ fieret saluꝰ sp̃s
eccle in die udicu. Deserebat enĩ om̃s cõ¬
taminationis causa. ut in die dñ nudi
ab sp̃u sc̃õ inuenti audirent aiuidice do¬
mino: recedite a me nõ noui uos. Sicut
passibilis ẽ s nob. quibꝰ datus ẽ. ut ꝑ
illũ dĩ filii ẽẽ ꝓbenur. Res enĩ que a¬
mittitur saluañ ẽ. Nonutiq sͥ qui u¬
bicũq sit necesse ẽ sit. s ei a quo amitti
erint in fr̃e: tam acerbe peccante sic̃ cris¬
tis fuit samuhel insaul peccante. Aquo
crumine mali doctores aut dissimula¬
bant aut neglegentuᷤ arguebant. sic̃
⁊ heli sacdotes filios suos peccantes in
dm̃: ne amari eeñt hominib Nescitiᷤ
modicum ferm̃tum totam massã corrĩ¬
pit: Ita ⁊ peccatũ uniꝰ qd̾ cognitũ non
arguitur multos ꝯtaminat umo om̃ᷤ
qui norunt ⁊ nõ deuitant: ut cũ possĩt

Expanded text:
contaminatum supradictum Satanae, ut spiritus salvus sit in hominibus Ecclesiae in die judicii; nisi enim ejectus esset, non fieret salvus spiritus Ecclesiae in die judicii. Deserebat enim omnes contaminationis causa, ut in die Domini nudi ab Spiritu sancto inventi, audirent a judice Domino: Recedite a me, non novi vos ; sicut passibilis est: sed nobis quibus datus est: ut per illum Dei filii esse probemur. Res enim quae amittitur, salva non est, non utique sibi, quae ubicumque sit, necesse est ut sit; sed ei a quo amittiterint in fratre tam acerbe peccante, sicut tristis fuit Samuel in Saul peccante. A quo crimine mali doctores aut dissimulabant, aut negligentius arguebant sicut et Heli sacerdos , filios suos peccantes in Deum ne amari essent hominibus. Nescitis quia modicum fermentum totam massam corrumpit? Ita et peccatum unius, quod cognitum non arguitur, multos contaminat; immo omnes qui norunt, et non devitant, aut cum possint
Abbreviated transcription (Latin):
delis discesserit. liberũ habebit arbitriũ
si uoluerit nube legis sue uiro. Illud
eñ nõ debet imputari matrimoniũ qd̾
extra decietũ dĩ factum ẽ. S cũ post cog¬
noscit ⁊ dolet delinquisse emñdat se: ut
ueniammereat᷑. Si aũt ambo credide¬
rint ꝑ cognitionẽ dĩ ꝯfirmat̾ coniugi¬
um. In pace aũt uocauit nos ds̃. uerũ
est qr nõ oportet ligare cum eo qui disce¬
dit quia odio dĩ discedit. ac ꝑ hoc nͨ dig¬

Expanded text:
delis discesserit, liberum habebit arbitrium, delis discesserit, liberum habebit arbitrium, si voluerit nubere legis suae viro? Illud enim non debet imputari matrimonium, quod extra decretum Dei factum est, sed cum post cognoscit, et dolet deliquisse, emendat se ut veniam mereatur. Si autem ambo crediderint, per cognitionem Dei confirmatur conjugium. In pace autem vocavit nos Deus. Verum est quia non oportet litigare cum eo qui discedit, quia odio Dei discedit, ac per hoc nec dig
Abbreviated transcription (Latin):
delis odio dĩ discedit: fidelis nõ erit reuꝰ
ior enĩ causa dei ẽ. quã matrimonii. Nõ
ẽ enim fr̃ aut soror seruituti subiectus
meiꝰ modi. Hoc ẽ non debet̾ reu̾entia ⁊¬
iugii. ei qui horret auctorẽ ꝯuigu. Non
enĩ ratum ẽ matrimoniũ qd sine dĩ de¬
uocione ẽ. Ac ꝑ hoc nõ ẽ peccatũ ei qui
dimittitur ꝓpt̾ dm̃.si alii seiunxerit.
Contumelia eñ creatoris soluit ui ma¬
trimonii cirra eñ qui relinquit. ne. accu¬
setur alii copulatus. In fidelis aũt dis¬
cedens ⁊ in dm̃ ⁊ in matrimoniũ pecca¬
re dinoscitur. quia noluit sub dĩ deuoci¬
one habe conuigĩ. Itaq nõ est ei fides
seruanda ꝯiugii. qui idõ recessit nͤaudir¬
hesdraᷤᷤ dimitti fec̃ uxores aut uiros in¬
fideles ut ꝓpiciꝰ fieret d̾s̃. nec iratꝰ si ali¬
as exgen̾e suo acciperent. nõ enĩ ita pre¬
ceptum his ẽ. ut remissis istis alias mi¬
nime ducerent. Quantomagis si in fi¬

Expanded text:
delis odio Dei discedit, fidelis non erit reus delis odio Dei discedit, fidelis non erit reus or enim causa Dei est, quam matrimonii. Non est enim frater aut soror servituti subjectus in hujusmodi. Hoc est, non debetur reverentia conjugii ei, qui horret auctorem conjugii; non enim ratum est matrimonium, quod sine Dei devotione est: ac per hoc non est peccatum ei, qui dimittitur propter Deum, si alii se junxerit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum, qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens, et in Deum et in matrimonium peccare dignoscitur; quia noluit sub Dei devotione habere conjugium. Itaque non est ei fides servanda conjugii, quia ideo recessit nEsdras dimitti fecit uxores, aut viros infideles, ut propitius fieret Deus , nec iratus, si alias ex genere suo acciperent non enim ita praeceptum his est, ut remissis istis alias minime ducerent, quanto magis si infi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelem. ⁊ hic consentit habitare cũ illa.
ñ dimittat uirũ. Hoc dix̃ quia int̾ illa
p̾mordia cũ ambo utiq cent gentiles.
fiebat ut unꝰ exhis cred̾et. ⁊ quia horre¬
bant ꝑfidi culturã dĩ. similit̾ ⁊ credẽtes
taminationẽ pret̾iti erroris: ido p̾cipit
ut si ꝯtenti eeñt habitare cũ immutatis
cotẽpti eeñt ⁊ fideles ẽẽ cũ illis. Sc̃ficatꝰ
ẽ enĩ uir infidelis inuxore fideli. ⁊ scifica¬
ta ẽ mulier in fidelis inuiro fideli. Habe
illos beneficiũ bone uolũtatis ostendit.
qr horrorẽ nominis xp̃i nõ habent. Ad
tuitionẽ hospicii ptinet in quo signii fit
si dimit̾ent uolentes habitare secũ et
sunt. ⁊ quia sub creatoris ueneratione
nati sũt ꝓpensiore ex parte. Quia sic̃ qͥc¬
quid p̾dicatione idoloꝵ fit in mundũ ẽ.
Ita quicqd sub dĩ cre atoris ꝓfessione fit.
sc̃m̃ ẽ. Quod si infidelis discedit. discedat.
ꝓpositum religionis custodit p̾cipiendo
ne xp̃iani relinquant ꝯiugia. S siinfĩ¬

Expanded text:
nsentit habitare cum illa, non relinquat virum. Hoc dixit, quia inter illa primordia, cum ambo utique essent gentiles, fiebat ut unus ex his crederet: et quia horrebant perfidi culturam Dei, similiter et credentes contaminationem praeteriti erroris; ideo praecipit, ut si contenti essent habitare cum immutatis, contenti essent et fideles esse cum illis. Sanctificatus est enim vir infidelis per uxorem fidelem, et sanctificatas beneficium bonae voluntatis ostendit; quia horrorem nominis Christi non habent: et ad tuitionem hospitii pertinet, in quo signum fit si dimitterent volentes habitare secum, etsunt: et quia sub creatoris veneratione nati sunt propensiore ex parte. Quia sicut quidquid per dedicationem idolorum fit, immundum est; ita quidquid sub Dei creatoris professione fit, sanctum est. Quod si infidelis discedit, discedat. Propositum religionis, custodit, praecipiendo ne christiani relinquant conjugia: sed si infi
Abbreviated transcription (Latin):
mistio que abscondita ẽ. Occultũ sensũ
manifestare missũ se testatur. quẽ neq
pͥncipes neq potestates scirẽt. neq mũdꝰ
audierat. Ac ꝑ hoc stultũ putari quia in¬
cognitũ ẽ. Esse aũt rationabile ⁊ saluta¬
re teste uirtute cuiomĩs intentio cedit
raciocinationis humane. Abscondita ẽ
gͦ dĩ sapientia dũ nõ inu̾bis s inu̾tute ẽ.
Non humana ratione possibilis: s sp̃us
tur qui credimꝰ. Presciꝰ enĩ d̾s errores
futuros in mundo quẽ erat facturus.
hoc decreuit ad confusionẽ illoꝵ quis
stulticiã sapientiã facturi erãt. Ad noꝰ

Expanded text:
io, quae abscondita est. Occultum sensum manifestare se missum testatur, quem neque principes, neque potestates scirent, neque mundus audierat; ac per hoc stultum putari, quia incognitum est: esse autem rationale et salutare teste virtute, cui omnis intentio cedit ratiocinationis humanae. Abscondita est ergo Dei sapientia, dum non in verbis, sed in virtute est; non humana ratione possibilis, sed spiritur, qui credimus. Praescius enim Deus errores futuros in mundo, quem erat facturus, hoc decrevit ad confusionem illorum, qui sibi stultitiam sapientiam facturi erant: ad
Abbreviated transcription (Latin):
da sint coniugia. tam̃ etiã a licitis abs¬
tinendum ẽ: ut fãciliꝰ ad effẽctũ dedu¬
catur oratio. Nam ⁊ in lege scĩficar uo¬
lentes. int̾cetera etiã ab hinꝰ passis uis¬
su dĩi tẽꝑabant: ut fierẽt sanctiores..
Cum enĩ quis etiã concessa nõ contingit.
ostendit se uelle qd̾ p̾catur accipe. Et ite¬
rum reu̾timim ad id ip̃m. Qm̃ conugnꝰ¬
ꝯsiliuĩ dat pꝰ dies orationis. ad usũ nat᷑a¬
lem reu̾ti debere. Nleuos temptet satha¬
nas ꝓpt̾ intemꝑantiã uram. In t̾positis
abstinendũ monet. ne occasio detur di¬
abolo: sic̃ dic̃ petrus apłs. Ecce diabolu
ut leo rugiens circuit querens quẽ deuo¬
ret. Sienĩ causa filiorũ creandoꝵ du¬
citur uxor: nõ multũ tempꝰ ꝯcessũ uide¬
tur ad ipsũ usum. Iuia ⁊ dies festi ⁊ dies
ꝓcessionis. ⁊ quia ratio conceptus ⁊ partꝰ
iuxta legẽ cessari tẽporibꝰ his debe mõstrãt.

Expanded text:
da sint conjugia, tamen etiam a licitis absda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Nam et in lege sanctificari volentes, inter caetera etiam ab uvis passis jussu Domini temperabant; ut fierent sanctiores . Cum enim quis etiam concessa non contingit, ostendit se velle, quod precatur, accipere. 133 Et iterum revertimini ad id ipsum. Quonnaturalem reverti debere: Ne vos tentet Satanas propter intemperantiam vestram; interpositis diebus abstinendum monet; ne occasio detur diabolo, sicut dicit Petrus apostolus: Ecce diabolus ut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Si enim causa filiorum creandorum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad ipsum usum; quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari temporibus his debere demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
in concessa p̾sumerent. sic̃ faciunt ma
nichei. Uxori uir debitũ reddat: simi
hac causa. ut qr unũ corpꝰ sunt. una il¬
loꝵ sic ⁊ uoluntas in lege nature. Mu¬
lier sui corporis potestatẽ nõ habet. sed
uir. Similit̾ ⁊ uir sui corporis potesta¬
tem ñ habet. s mulier. Hoc dic quod ne¬
q uiro neq mulieri liceat corpꝰ suũ alii
tradere. Inuicemenĩ sͥ debitores sunt
in hac causa ne peccandi daret᷑ occasio.
Nolite fraudare inuicem. Hoc dic̾ ut
conueniat illis in reuxoria. ne dissentio
generet fornicationẽ. Nisi ex consensu
ad tempꝰ. Id ẽ ut ex condicto abstineant
se ꝓpt̾ grarum actiones. Ut uacetis ora¬
tioni. Quamqm̃ sine int̾missione oran¬
dum sit meditatio enim hoc om̃i die faci¬
enda ẽ: Tam̃ ut orationi infistatur huic
rei uacandũ precipit. int̾ positis tempori¬
bꝰ ad dñm ꝓmerendũ. Ut enĩ misere a¬
tur. mundius exorandus ẽ. quauis mũ¬

Expanded text:
inconcessa praesumerent, sicut faciunt Maninconcessa praesumerent, sicut faciunt Manichaei. Uxori vir debitum reddat, simili illos in hac causa; ut quia unum corpus sunt, una eorum sit et voluntas in lege naturae. Mulier sui corporis potestatem non habeat, sed vir: similiter et vir sui corporis potestatem non habeat, sed mulier. Hoc dicit, quod neque viro neque mulieri liceat corpus suum alii tradere; invicem enim sibi debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Nolite fraudare invicem. Hoc dicit, ut conveniat illis in re uxoria, ne dissentio generet fornicationem. Nisi ex consensu ad tempus; id est, ut ex condicto abstineant se, propter gratiarum actiones. Ut vacetis orationi. Quamquam enim sine intermissione orandum sit, meditatio enim haec omni die facienda est; tamen ut orationi insistant, huic rei vacandum praecipit, interpositis temporibus ad Dominum promerendum; ut enim misereatur, mundius exorandus est. Quamvis mun
Abbreviated transcription (Latin):
tur innob. Portare tam̃ dm̃ hoc est:
imaginẽ di in reb bene gestis ostende
De his aũt que scripsistis mͥ. bonũ ẽ ho¬
mini mulierẽ nõ continge. Prauis
sensibꝰ pseudo apłoꝵ exagitati. qui
nuptias ꝑ ypocrisi ut puriores cete¬
ris uiderentur sꝑnendas docebant:
hec ꝑ eplam ab apło requirebãt. Qui
enĩ non oblectabantur hac sententia:
p̾t̾ missis ceteris hoc solũ requirunt. Q¬
bus tam̃ respondit. bonũ eẽ quidẽ mu¬
lierẽ nõ conting̾e̾. quãquã non illi istud
simplicit̾ asserant tam̃ ꝓpt̾ fõrnicatio¬
nẽ hoc ẽ nequid contra legẽ ãmutatur
cum qñ qd̾ lex nõ ꝓhibet uitatur. unus¬
quisq suã uxorẽ habeat: ⁊ unaqueq su¬
um uirũ habeat. Solent enĩ qui compẽ¬
dium querunt errare. Qum enĩ fieri poᷤ¬
sit. ut hi ab uxoribꝰ suis se abstinerent.
quos intantis uicuis repperit. Ideo ergo
ñ ꝑmutit. ne ablicitis se abstinentes

Expanded text:
tur in nobis. Portare tamen Deum hoc est, tur in nobis. Portare tamen Deum hoc est, imaginem Dei in rebus bene gestis ostendeDe iis autem quae scripsistis mihi bonum est homini mulierem non tangere. Pravis sensibus pseudo-apostolorum exagitati, qui nuptias per hypocrisin, ut puriores caeteris viderentur, spernendas docebant, haec per epistolam ab Apostolo requirebant; quia enim non oblectabantur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornicationem, hoc est, ne quid contra legem admittatur, cum quando quod lex non prohibet, vitatur; unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Solent enim qui compendium quaerunt, errare. Qui enim fieri posset, ut hi ab uxoribus suis se abstinerent, quos in tantis vitiis reperit? Ideo ergo non permittit, ne ab licitis se abstinentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs qr om̃ia pecc̃a ⁊ blasphemia re¬
mutentur hominibꝰ. qui añt peccau̾¬
it in sp̃m sc̃m̃ nõ remuittetur ei. neq hic
neq infuturo: Apparet utiq exceptis
re quia eccła mẽbrũ est.⁊ se ꝯtaminans
in eccłã peccat cuiꝰ mẽbrũ ẽ. Qui gͦ eccle
cit apłs qui a qui formeatur ꝑ id qd̃ in
portionẽ suã delinquit incorpꝰ suũ pec¬
cat. An nescitis quia corpora ur̃a tẽplũ
plũ dĩ dix̃. hic templũ sp̃s scĩ quia in
ur̃i: empti enĩ estis p̾cio. Manifestũ ẽ¬
quia qui emptꝰ ẽ. nõ est sui arbitrii. s
eiꝰ a quo emptꝰ ẽ. ut nõ suã s illiꝯ faciat
uolũtatẽ. Et quia care empti sumꝰ: ꝓ¬
pensiꝯ dño nr̃o ẜuire debemꝰ. ne offensꝰ
aqua nos redemit morti nos reddat. Qm̃
suũ daret ꝓnob̾. clarificate ⁊ portate de¬
um in corpore ur̃o. Hoc ẽ clarificare ⁊
portare dm̃ in corpore: ut scdm legẽ eiꝰ
ambulemꝰ. ꝑ legem enĩ suã ipse uide¬

Expanded text:
asphemia remittentur hominibus: qui autem peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, neque hic, neque in futuro ? Apparet utique, exceptis re, quia Ecclesiae membrum est: et se contaminans, in Ecclesiam peccat, cujus membrum est. Qui ergo Ecclesiae cit Apostolus, quia qui fornicatur, per id quod in portionem suam delinquit, in corpus suum peccat. An nescitis quia corpora vestra templum plum Dei dixit, hic templum Spiritus sancti; quia in vestri, empti enim estis pretio magno. Manifestum est, qui emptus est, non est sui arbitrii, sed ejus a quo emptus est, ut non suam, sed illius faciat voluntatem. Et quia chare empti sumus propensius Deo nostro servire debemus, ne offensus a qua nos redemit morti nos reddat, quamsuum daret pro nobis! Clarificate et portate Deum in corpore vestro. Hoc est clarificate et portare Deum in corpore, ut secundum legem ejus ambulemus; per legem enim suam ipse vide
Abbreviated transcription (Latin):
apire peccatis. potest bona conu̾satio
in columis ꝑman̾e. Si quis aũt suoꝵ
⁊ maxiẽ domesticoꝵ curã ñ ht̃. fidem
negauit ⁊ ẽ infideli deterior. Hͥnc
uiduã que negligẽs fuit cuta suos
affectꝰ ut educaret eos in disciplina
⁊ correptione dñi. in honoreandam.¬

Expanded text:
aperire peccatis, potest bona conversatio aperire peccatis, potest bona conversatio incolumis permanere. Si quis autem suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior. Hanc viduam quae negligens fuit circa suos affectus, ut educaret eos in disciplina et correctione Domini, inhonorandam
Abbreviated transcription (Latin):
lutisq expectat. Naniq in deliciis ẽ
uiuens mortua ẽ. Uiduam ꝓpt̾ qud
undua dr̃. talẽ eẽ debe significat.ait
ad dñm ꝓmerendũ orationibꝰ ua¬
cet dõ seruiens nocte dieq ut osten¬
dat idcuto se nuptias scdas cõtẽpsis¬
se. ut instaret discipline diñce. Si eĩ
sub uoĩe uidue deliciis uacet aut lu¬
xurie. uiuẽs mortua habenda ẽ: qͥa
inposture genꝰ ẽ aliud ag̾e̾.⁊ aluid ꝓ¬
fiteri. Non obsequia ⁊ deuotionẽ dĩ
s honorẽ uidue uolentes hab̾e. cum
nominis ipsiꝰ ꝓfessio ħ indicet quia
sp̾to uiro dm̃ eleg̃. cui seruiat tota m̃¬
te ꝓpt̾ uitã ꝓmissã. Et hec p̾cipeut ir¬
rep̾hensibiles sint. Tantã diligenti¬
am actuũ ac moꝵ uiduã uult hab̾e.
ut rep̾bendi ñ possit. Amota enim a
spe mundane conu̾sationis ⁊ corpo¬
ris curandi officio ꝓpt̾ hoc se ad dm̃
contulit ut ꝓbabilẽ agat uitã. Sub¬
latis enĩ occasionibꝰ que aditꝯ solẽt

Expanded text:
lutisque exspectat. Nam quae in deliciis est lutisque exspectat. Nam quae in deliciis est vidua, vivens mortua est. Viduam, propter quod vidua dicitur, talem esse debere significat, ut ad Dominum promerendum orationibus vacet, Deo serviens nocte dieque; ut ostendat se idcirco nuptias secundas contempsisse, ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vacet aut luxuriae, vivens mortua habenda est; quia imposturae genus est, aliud agere, et aliud profiteri: non obsequia et devotionem Dei, sed honorem viduae volentes habere; cum nominis ipsius professio hoc indicet; quia spreto viro, Deum elegit, cui serviat tota mente, propter vitam promissam. Et haec praecipe, ut irreprehensibiles sint. Tantam diligentiam actuum ac morum viduam vult habere, ut reprehendi non possit; amota enim a spe mundanae conversationis, et corporis curandi officio, propter hoc se ad Deum contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus, quae aditus solent
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupari. que ñ questꝰ causa magis
ꝙ̃ defensionis eccłastice subcũbat dis¬
cipline. Preire enĩ debẽt merita. uͭ
accedenti debitꝰ honor tribui uidea¬
tur. Que enĩ affẽctꝰ suos pie tractaũ.
⁊ domũ bene gub̾naũ. di legẽ serua¬
bit. digna effẽcta remun̾atione eccđe¬
ue Naniq uere uidua ẽ ⁊ desolata. spe¬
rat in dõ.⁊ instat orationibꝰ noctu
dieq . I iduã filios aut ne potes ha¬
bentẽ ñ facile admitendã ad stipẽ¬
dia eccłie. quia si pie ⁊ sollicite domũ
suã gub̃nauit: Necesse ẽ reddi illiui¬
cema sius sic̃ ⁊ illa reddidit ꝓpinquiᷤ
Si aũ ut ad̾ solet impietas fuerit oꝑa¬
ta ut anꝰ despiciatꝰ a sius quos pie tẽ¬
tauit. dignũ eẽ hanc suscipi ab eccła.
qr in dñi lege fidelit̾ conu̾sataẽ. Ni¬
dua gͥ desolata ut a suis contempta.
spat indõ. Uidens enĩ exnulla parte
se habe suffragiũ. totaᷤ aninio deuo¬
ta ẽ dõ de quo solo auxiliũ uite sa¬

Expanded text:
 quaestus causa magis, quam defensionis, ecclesiasticae succumbat disciplinae. Praeire enim debent merita, ut accedenti debitus honor tribui videatur; quae enim affectus suos pie tractavit, et domum bene gubernavit, Dei legem servavit, digna effecta remuneratione Ecclesiae. Nam quae vere vidua est et desolata, sperat in Deo, et instat orationibus noctu dieque. Viduam filios aut nepotes habentem non facile admittendam ad stipendia Ecclesuam gubernavit, necesse est reddi illi vicem a suis, sicut et illa reddidit propinquis: si autem, ut adsolet, impietas fuerit operata, ut anus despiciatur a suis, quos pie tractavit, dignum esse hanc suscipi ab Ecclesia; quia in Domini lege fideliter conversata est. Vidua igitur desolata, et a suis contempta, sperat in Deo; videns enim ex nulla parte se habere suffragium, toto animo devota est Deo, de quo solo auxilium vitae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ei de quo dicunt᷑. siue bona siue mala.
Que aũ occulta fuer̃t hominibꝰ ĩ die
iudicii palã fient. Propt̾ ħ gͦ dicta s̃.
ut sciant huiꝰ modi grauiorẽ se cãm
hab̾e p̾ceteris. Peior ẽ enĩ qui secum
sit malꝰ bonũ ostendat: quã ille qui
trentꝰ. ne nom̃ añi ⁊ doctrina blasphe¬
met᷑. Seruoꝵ obsequiis dños dõ grãs
uult referre. Cum eni ꝑ dĩ disciplina
fidelia illis exhibuerĩt seruitia. forte
etiã ipsi huic se subiciãt discipline. Q
uͦ fideles hñt dños nõ concendãt quia
fr̃s sũt. s magis ẜ̃uiant qr fideles sũt
⁊ dilecti qui bñficiũ ꝑcipuĩt. Si profa¬
nis diiis ẜuiendũ tota sollicitudine un¬
ꝑat. qntomagis fidelib. Tunc enĩ pro¬
bat se timori dĩ subiectũ. si fideli ⁊ tp̃ra¬
li dño totaᷤ animo fuerit obsecutꝰ. Nle
munis fidei qr magis corripiendꝰ ent
qui fidelem dñm ꝯtẽnendũ put au̾is
hec doce ⁊ exhortare. Doctrinã dñicã

Expanded text:
ei, de quo dicuntur, sive bona, sive mala: ei, de quo dicuntur, sive bona, sive mala: quae autem occulta fuerint hominibus, in die judicii palam fient. Propter hoc ergo dicta sunt, ut sciant hujusmodi graviorem se causam habere prae caeteris. Pejor est enim qui se, cum sit malus, bonum ostendit, quam ille qui trentur, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Servorum obsequiis dominos Deo gratias vult referre. Cum enim per Dei disciplinam fidelia illis exhibuerint servitia, forte etiam ipsi huic se subjiciant disciplinae. Qui vero fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt: sed magis serviant; quia fideles sunt et dilecti; qui beneficia percipiunt. Si profanis dominis serviendum tota sollicitudine imperat, quanto magis fidelibus! Tunc enim probat se timori Dei subjectum, si fideli et temporali domino toto animo fuerit obsecutus. Ne munis fidei; quia magis corripiendus erit, qui fidelem dominum contemnendum putaverit. Haec doce et exhortare. Doctrinam Dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa bona manifesta sũt. ⁊ que aliter
se hñt abscondi ñ possũt. Nullã excu¬
sationẽ uult in telligi fore coꝵ qui bis
adheret̃. quoꝵ peccata ꝓpalam sunt.
ut cũ euitandi sint magis honori sint.
Hoc gͦ significat ut homo dĩ abhis se¬
cernat᷑. maxͣ dispensator xp̃i. Qui etiã
cormpiendi eos hc auctoritatẽ. qui si
se em̃dare ꝓmutunt retinendi sunt
Alios uͦ sub seqͥ mala oꝑa illoꝵ ostena.
quia cũ uiuentes estimantur bom.
mortui detegunt᷑. I.t qui pͥus osten¬
debant se idoncos. pꝯ modũ declarẽ¬
tur inpostores. Suꝑiorieĩ ratione si¬
cut mala. ita ⁊ facta bona manifẽsta
sũt. Bona enĩ uita ⁊ actꝯ modesti. abs¬
condi ñ possũt. adhibita pietate faci¬
unt ꝑfectos. S sic̃ quedã mala occul¬
ta ad p̾sens sũt ita ⁊ bona.nemo enim
om̃ia in hominibꝰ p̾ scire. s exhis qͦ
uidet ⁊ audit ꝓbat ⁊ iudicat. ꝑpen¬
dit enĩ an ea que dicuntꝰ conueniãt

Expanded text:
a bona manifesta sunt: et quae aliter a bona manifesta sunt: et quae aliter se habent, abscondi non possunt. Nullam excusationem vult intelligi fore eorum, qui his adhaerent, quorum peccata pro palam sunt; ut cum evitandi sint, magis honori sint. Hoc ergo significat, ut homo Dei ab his secernatur, maxime dispensator Christi, qui etiam corripiendi eos habet auctoritatem; qui si se emendare promittunt, retinendi sunt. Alios vero subsequi mala opera illorum ostendit; quia cum viventes aestimantur boni, mortui deteguntur; ut qui prius ostendebant se idoneos, postmodum declarentur impostores. Superiori ratione sicut mala, ita et facta bona manifesta sunt; bona enim vita et actus modesti abscondi non possunt, quae adhibita pietate, faciunt perfectos: sed sicut quaedam mala occulta ad praesens sunt, ita et bona; nemo enim omnia in hominibus potest scire: sed ex iis quae videt et audit, probat et judicat. Perpendit enim an ea quae dicuntur, conveniant
Abbreviated transcription (Latin):
debẽt p̾ire bonoꝵ oꝑũ. ut dignꝰ habe¬
atur ad ordinationẽ. Hec ep̃s custodi¬
ens castũ se exbibeb religioni cuiꝰ rei
in futo p̾miũ conseq̃t᷑. Iam noli bib̾e
aꝙͣ sine uino modico utere ꝓpt̾ stoma¬
cũ ⁊ crebras tuas ĩ firmitates. Nunc
speciale consiliũ dat. ut se ip̃m salub̾
regat doctrina. Prudent̾ enĩ d̾s si¬
bi ẜuiri uult. ut nimietate sua debi¬
les fiant. ⁊ pꝰea medicoꝵ suffr̃agia re¬
quirãt. Temꝑandũ ẽ enĩ. ut si fieri pͥ
ceptũ obsequiũ grau̾atim ꝓuehatꝰ
antia enĩ ipsã animã in quietã fac.
ut cũ diei infirmitate sollicita ẽ non
tantũ dedita sit diuinis ẜuitiis. dã¬
nũ gͦ adfert in ꝓuidentia. anima eĩ
intranquillitate posita. totũ cor ex¬
tollit a dõ integro consilio obsecrans
que petenda sũt. Quoꝵdã hominũ
pecca mani festa sũt p̾cedentia in ui¬
diciũ. quosdã uͦ ⁊ subsecũt᷑. parimͦ &

Expanded text:
debent praeire bonorum operum ut dignus habedebent praeire bonorum operum ut dignus habeatur ad ordinationem. Haec episcopus custodiens, castum se exhibebit religioni, cujus rei in futuro praemium consequatur. Jam noli bibere aquam, sed vino modico utere propter stomachum, et crebras tuas infirmitates. Nunc speciale consilium dat, ut seipsum salubri regat doctrina. Prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri potest, coeptum obsequiuerantia enim ipsam animam inquietam facit, ut cum de infirmitate sollicita est, non tantum dedita sit divinis servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor extollit ad Deum, integro consilio obsecrans quae petenda sunt. Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia in judicium, quosdam vero et sub
Abbreviated transcription (Latin):
głio scõs applłat. Hi gͦ electi sũt qr sũt
alii reꝓbi qui sũt ñ dĩ angłi s diabłi.
ad sentientes Apostasie eiꝰ subtesta¬
tione. Ergo ea que ad ordinationem
eccle mandata custodiri. Precipit ni¬
chil fien sine p̾udicio. ne facile aliqͥs
accipiat ecclasticam dignitatẽ. nͥ priꝰ
de uita eiꝰ ⁊ moribꝰ fuerit disputatũ.
I.t dignus ad ꝓbatus minist̾ aut sac̃¬
dos constituat᷑. ut ñ postea si rep̾hen¬
sibilis uideatur peniteat forte pͥnci¬
pem ppłi ñ ad liquidũ p̾iudicasse. qd
mereret᷑ quẽ in ꝓbabilit̾ ordinauit.
Nec illum cuiꝰ peccata ad suspicionẽ
ueniunt oramandũ. Ne ꝯmacletꝰ¬
ordinator uiciis ⁊ delictiserꝰ. Sigͦ om¬
nino latentia sũt delicta: mimunis
erit rector qr conscĩa eiꝰ lib̾a ẽ. Suspi¬
cio enĩ trepidũ fac̃. peccat enĩ si nõ
ꝓbat ⁊ sic ordinat. melior enĩ cet̾is
deb ꝓbari qͥ ordinandꝰ ẽ. Non enĩ
suffic̾ si sine crimine sic. qr m̾ita eiꝰ

Expanded text:
io sanctos appellat. Hi ergo electi sunt, quia sunt alii reprobi, qui sunt non Dei angeli, sed diaboli, assentientes apostasiae ejus. Sub testatione ergo ea, quae ad ordinationem Ecclesiae mandat custodiri, praecipit nihil fieri sine praejudicio, ne facile aliquis accipiat ecclesiasticam dignitatem, nisi prius de vita ejus et moribus fuerit disputatum, ut dignus approbatus minister, aut sacerdos constituatur, ut non postea, si reprehensibilis videatur, poeniteat forte principem populi non ad liquidum praejudicasse quid mereretur, quem improbabiliter ordinavit; nec illum, cujus peccata ad suspicionem veniunt ordinandum, ne commaculetuordinator vitiis et delictis ejus. Si ergo omnino latentia sunt delicta, immunis erit rector, quia conscientia ejus libera est. Suspicio enim trepidum facit. Peccat enim, si non probat, et sic ordinat. Melior enim caeteris debet probari qui ordinandus est. Non enim sufficit si sine crimine sit, quia merita ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tam. H abentes dap̃nationẽ. qr pͥmã fi¬
dem irritã fecer̃. Quid ma̾neat talesos¬
tendit. ne facile audeant qd implere
difficile ẽ. Aut si animꝰ ẽ huic deuo¬
ciomi deditꝰ ap̃ se interĩ teneat.qr di¬
dic̃ tem̾ariũ ẽẽ ꝓfiteri. Qd̾ adhuc iuue¬

Expanded text:
tam. Habentes damnationem; quia primam fitam. Habentes damnationem; quia primam fidem irritam fecerunt. 300 Quid maneat tales, ostendit; ne facile audeant, quod implere difficile est: aut si animus est huic devotioni deditus, apud se interim teneat; quia didicit temerarium esse
Abbreviated transcription (Latin):
ge ⁊ tumore dĩ agẽs contẽptor ẽ. quã
qui ñ subiectꝰ ẽ legi. Hic enĩ nescit.
ille aũ sciens contẽpuit. Uidua eliga
tio recep̃. si scõꝵ pedes lauit. si om̃e
opꝰ bonũ subsecuta ẽ. Si p̾rogatiua
pͥteritoꝵ oꝑũ uidua cõm̃dat᷑: eligen¬
dã hanc docet. din enĩ iudicio asscri¬
bitur Nom̃ er eccłasticis monunẽ¬
tis. ꝙͣ dignã uetꝰ uita dedarat. Inbu¬
ta enĩ diuinis obsequiis. ⁊ in hisuitã
ad̾terẽs suscipiẽda ẽ insinꝰ eccłe cuio
ores aũ uiduas de uita. cũ enĩ in deli¬
adolescentulas uiduas in hac suscipi ꝓ¬
fessione. lubrice enĩ etati fides facile h¬
aben ñ debet. quippe quaꝵdã exẽpla
p̾cedant que pꝰ ꝓfessionẽ uite deliciaꝵ
oblectatione nom̃ ñ oꝑa uiduitatis ha
nime inne cẽs ꝑseu̾at. Luxuria enim
trahit illũ ad sua mẽbra ait subiciatur
poc̃c̃o. Delicie enĩ ianue s̾peccati. ñ enĩ
qͦ tendat ignorat᷑. qͥ fluuidã amat ui¬

Expanded text:
ge et timore Dei agens contemptor est, quam qui non subjectus est legi; hic enim nescit, ille autem sciens contemnit. Vidua eligattio recepit, si sanctorum pedes lavit, si preopus bonum subsecuta est. Si praerogativa raeteritorum operum vidua commendatur, eligendam hanc docet. Domini enim judicio ascribitur nomen ejus ecclesiasticis monumentis, quam dignam vetus vita declarat. Imbuta enim divinis obsequiis et in his vitam atterens, suscivero viduas devita; cum enim vitam in deliadolescentulas viduas in hac suscipi professione, lubricae enim aetati fides facile haberi non debet; quippe cum quarumdam exempla praecedant, quae post professionem vitae deliciarum oblectatione nomen, non opera viduitatis habnime innocens perseverat; luxuria enim trahit illum ad sua membra, ut subjiciatur peccato; deliciae enim januae sunt peccati. Non enim quo tendat, ignoratur, qui fluidam amat vi
Abbreviated transcription (Latin):
quis. ñ coronat᷑ nisi legitime certaue¬
rit. Dei militẽ tam exercitatũ uult
ẽẽ in dĩ oꝑibꝰ uel officio deputato ut
possit ad głe meritũ ꝑuenire. tota m̃¬
te uigilantẽ diuinis obsequiis. p̾senti¬
a sꝑnentẽ. celestia diligentẽ. Ad hoc

Expanded text:
quis, non coronatur, nisi legitime certavequis, non coronatur, nisi legitime certaverit. Dei militem tam exercitatum vult esse in Dei operibus, vel officio deputato, ut possit ad gloriae meritum pervenire: tota mente vigilantem divinis obsequiis, praesentia spernentem, coelestia diligen
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ fuisse. Tu ergo mͥ confortare ĩ
gr̃a que ẽ in xp̃o iħu. Et que audisti
a me ꝑ multos testes. hec cominẽ d a
fidelibꝰ om̃ibꝰ qui idonei erũt ⁊ ali¬
os docere. Constantem hunc & ro¬
bustũ eẽ p̾cipit in docendo grãm dĩ¬
s etiã in mist̾rs que sunt de xp̃o. ar¬
chana fidelibꝰ ac dignis tradi uult qͥ
alios possint docere. ñ possim uulgari¬
bꝯ ac negligentibꝰ. magna enĩ cura
eligendus ẽ dortor. labora ut bonꝰ mi
se negotiis scłaribꝰ.ut placeat ei cui se
ꝓbauit. Manifestum ẽ qđ dic̃quia
nemo potest duobꝰ dñis setiure. Ne¬
gotia enĩ scłaria auancie seruiant
necesse ẽ. ⁊ nisi fuerint m̃titi transe¬
gisse ñ possũt. est ergo s leue pecc̃m
Eccłasticus aũt idcuto dõ se ꝓbat.
ut huic deuotꝰ officiũ impleat qđ
spoͣndit. in dĩ rebꝰ sollicitꝰ a scłari ne¬
gotio alienꝰ. nõ enim conuenit unũ
duplicẽ ꝓfessionẽ habere. Et ñcertet

Expanded text:
omnibus fuisse. « Tu ergo mihi confortare in omnibus fuisse. « Tu ergo mihi confortare in gratia, quae est in Christo Jesu, et quae audisti a me per multos testes: haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. Constantem hunc et robustum esse praecipit in docendo gratised etiam in mysteriis, quae sunt de Christo. Arcana fidelibus et dignis tradi vult, qui alios possint docere, non passim vulgaribus ac negligentibus; magna enim cura eligendus est doctor. Labora ut bonus mise negotiis saecularibus; ut placeat ei, cui se probavit. Manifestum est quod dicit; quia nemo potest duobus dominis servire ; negotia enim saecularia avaritiae serviant necesse est: et nisi mentiti fuerint, transegisse non possunt. Est ergo, sed leve peccatum. Ecclesiasticus autem idcirco Deo se probat, ut huic devotus, officium impleat quod spopondit, in Deirebus sollicitus, a saeculari negotio alienus; non enim convenit unum duplicem professionem habere. Etsi certet
Abbreviated transcription (Latin):
trauit. Spe enĩ eoꝵ que ꝓmissa sunt
hominẽ positum in custodia. Illi eĩ
quos sup̃ memorat. quia erubescebãt
de cruce xp̃i. in necessitate deseruerũt
ueniens apłs cum appellass cesarem
a militibꝰ custodiebatur. Tunc enĩe¬
um onysi forus caritatis causa ⁊ ma¬
gisterui magna diligentia requisitũ
inuenit. Cuiꝰ uisio tam acceptabił
fuit apło. ut eum sic dño comiñdet.
ut inueniat miscdam apd̃ dñm in
inuenit. ita ⁊ miscdam querẽs inue
niat. hoc enĩ orat ut prẽt ei dñs pat̾
celi ⁊ terre inuenire gram apã dñm.
humani gen̾is filiũ scilicet. Tale est ħ
quale ⁊ illud ingenesi. Et pluit in qͥt
si ministrauerit meliꝰ tunosti. Qm̃
solent quidam ꝑsonis magis qmͣ causi
ẜuire. uolentes gratificari maioribus.
Idõ. apłs onysi fori domũ generale os¬
tendit ne uideretur forte ꝑsone se
comindasse dũ apło ministrauit.
cũ constaret illũ ⁊ magnanimum

Expanded text:
travit. Spe enim eorum, quae promissa sunt, travit. Spe enim eorum, quae promissa sunt, hominem positum in custodia; illi enim quos supra memorat, quia erubescebant de cruce Christi, in necessitate deseruerunt veniens Apostolus, cum appellasset Caesarem, a militibus custodiebatur; tunc enim eum Onesiphorus charitatis causa et magisterii magna diligentia requisitum invenit. Cujus visitatio tam acceptabilis fuit Apostolo, ut eum sic Domino commendet, ut inveniat misericordiam apud Dominum invenit, . Hoc enim orat, ut praestet ei Dominus Pater coeli et terrae, invenire gratiam apud Deum humani generis, Filium scilicet. Tale est hoc, quale et illud in Genesi: « Et pluit, » inqusi ministraverit, melius tu nosti. » Quoniam solent quidam personis magis quam causis servire, volentes gratificari majoribus, ideo Apostolus Onesiphori bonum generale ostendit, ne videretur forte personae se commendasse, dum Apostolo ministravit, cum constaret illum magnanimum
Abbreviated transcription (Latin):
illo patiens salutẽ inueniat penes
illũ cum cepit iudicare. ut puniens
infideles istum dignũ eterna uita
ꝓnunciet. Formã habens sanorunz¬
uerboꝵ que a me audisti in fide ⁊ dile¬
tione que ẽ in xp̃o iħu. bonũ cõmen
formã appellat salutaris docttine. ꝙͣ
istum sequi mandat ut custodiat ea
spu scõ fauente. Scis hoc quod auer¬
sati sut om̃s ame qui in ysia sũt. ex q̃bꝰ
est phigilus & hermogenis. Hi quoꝰ
memorat. fallatia plenierant. Simu¬
labant enĩ amicitias apli ut adheren¬
tes ei ad discerent unde illi calũpniã
facerent. aut ꝑ alios inmuterẽt. qui
postea quã uider̃ manifestatosse. re¬
cesserũt ab eo. Det miscd̾am dñs ony¬
si fõri domui. quiꝰ sepe me refrigeraũ.
& suꝑ cathenã meam nõ erubuit. du¬
plici genere refrigeriũ hoc intelligen¬
dum ẽ. quia ⁊ in necessitate custodie
solatio suo refrigerauit eũ. Et si qua
illi opꝰ erant siue indigentibꝰ minis¬

Expanded text:
illo patiens, salutem inveniat penes illo patiens, salutem inveniat penes illum, cum coeperit judicare; ut puniens infideles, istum dignum aeterna vita pronuntiet. Formam habens sanoruverborum, quae a me audisti in fide et dilectione, quae est in Christo Jesu, bonum commendformam appellat salutaris doctrinae, quam istum sequi mandat, ut custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod aversati sunt omnes a me, qui in Asia sunt, ex quibus est Phygellus et Hermogenes. » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Simulabant enim amicitias Apostoli, ut adhaerentes ei addiscerent unde illi calumniam facerent, aut per alios immitterent; qui, posteaquam viderunt manifestos se, recesserunt ab eo. « Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, quia saepe me refrigeravit, et super catenam meam non erubuit. » Duplici genere refrigerium hoc intelligendum est, quia et in necessitate custodiae solatio suo refrigeravit eum; et si qua illi opus erant, sive indigentibus minis
Abbreviated transcription (Latin):
homines remissa peccatoꝵ accipere.
qui destrux quidem mortẽ ullumi¬
in quo positꝰ sum ego p̾dicator ⁊ a
pls & magist̾ gentium. Qua ratio
honis inimica. ne ab inferis possit
re surgere. Tnnsdemũ uitã ullumi¬
nauit et̾nitate. ut resurgẽs a mor¬
tuis iã mori ñ possit. Obscura enim
uitã ẽ que tp̃re difinit᷑. dũ sãporatur.
dũ ignorat dũ male uersat᷑.⁊ quomͦ
illummet᷑ uita ostendit. quia per
diabolum patitur iimicũ. ut pres¬
suras ei exsuscitet. quia ppłm de fau¬
cibꝰ eiꝰ eruit. S ñ confundar. In ħ
securus quia ꝓ ibulationibꝰ mag¬
na ꝓmissa mercis ẽ. non confundit᷑
s głatur in p̾ssuris. Scio enĩ cuicre¬
didi. et certus sũ quia potens ẽ de po¬
sitũ meũ custodire in illa die. Hoc
ẽ qđ dicit qua spe ⁊ fiducia magnifi¬
centie saluatoris securꝰ ẽ. quia qd̃
mendat illi uni tuto ẽ. Quid aũt illi
cõmendat nͥ salutẽ suam. ut hic pro

Expanded text:
homines remissam peccatorum accipere. homines remissam peccatorum accipere. Qui destruxit quidem mortem, illumiin quo positus sum ego praedicator,  magister gentium. Qua rationuae erat hominis inimica, ne ab inferis posset resurgere: tum demum vitam illuminavit aeternitate; ut resurgens a mortuis, jam mori non possit. Obscura enim vita est, quae tempore definitur, dum soporatur, dum ignorat, dum male versatur. Et quomodo illuminetur vita, ostendit; quia per diabolum patitur inimicum; ut pressuras ei exsuscitet, quia populum de faucibus ejus eruit. Sed non confundor. In hoc securus, quia pro tribulationibus magna promissa merces est, non confunditur, sed gloriatur in pressuris. Scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum custodire in illa die. Hoc est quod dicit, qua spe et fiducia magnificentiae Salvatoris securus est; quia quod commendat illi, in tuto est. Quid autem illi commendat, nisi salutem suam? Ut hic pro