comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepta seruamus. Inquantum autẽ
minus seruamus: minus diligimꝰ.
Quamuis qđ ait. Manete indilecti¬
one mea: non apparet quã dixerit
dilectionem: utrum qua eum diligi¬
mus: an qua ipse nos diligit:sed ex
uerbo suꝑiore dinoscitur. Dixerat
quippe: ce ego dilexi uos. Cui u̾bo:
continuo subiunxit. Manete in
dilectione mea. Illa ergo: qua dilex̃
cos. Quid. ẽ. ergo manete indilec¬
tigne mea. nisi manete ingr̃a mea:ͤ¬
Et quid.ẽ. si precepta mea serua¬
ueritis: manebitis indilectione mea.
nisi ex hoc scietis. qd̃ indilectiõe mea
qua uos diligo manebitis: simea
precepta seruabitis: Non ergo
ut nos liligat prius euus precep¬
ta seruamus: sed nisi nos diligat
precepta eius seruare nõ possumꝰ.
Hec est gratia: que humilibus
patet suꝑbos latet. Ped quid illud
est quod adiungit. sicut ce ego pa¬
tris mei precepta seruaui:⁊ maneo
ineius dilectione. Utiq etiã hic
hanc dilectionem patris intelligi uolu¬

Expanded text:
aecepta servamus. In quantum autem aecepta servamus. In quantum autem minus servamus, minus diligimus. Quamvis quod ait, Manete in dilectione mea, non apparet quam dixerit dilectionem, utrum qua eum diligimus, an qua ipse nos diligit; sed ex verbo superiore dignoscitur. Dixerat quippe, Et ego dilexi vos, cui verbo continuo subjunxit, Manete in dilectione mea. Illa ergo, qua dilexit eos. Quid est ergo, Manete in dilectione mea, nisi, manete in grEt quid est, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, nisi, ex hoc scietis quod in dilectione mea qua vos diligo, manebitis, si praecepta mea servabitis? Non ergo ut nos diligat, prius ejus praecepta servamus; sed nisi nos diligat, praecepta ejus servare non possumus. Haec est gratia quae humilibus patet, superbos latet. 4. Sed quid illud est quod adjungit: Sicut et ego Patris mei praecepta servavi, et maneo inhanc dilectionem Patris intelligi volu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq diligit c̾ nos: sed inipso. Quiĩ
hoc glorificatur pater: ut fructum
afferamus inuite: hoc. ẽ. infilio: o
efficiamur eius discipłi. Manete ĩ¬
quit. indilectione mea. Quomodo
manebimus : Audi quid sequat᷑
Si precepta mea inquit seruaueritis:
manebitis indilectione mea. Dilec¬
tio facit precepta seruari. an precep¬
ta seruata faciunt dilectionẽ: Ded̾
quis ambigat qđ dilectio precedit:
Unde enim precipta seruet: nõ habet
qui non diligit. Quod ergo ait si p̾cep¬
ta mea seruaueritis: manebitis indilec¬
tione mea: ostendit non unde dilectio ge
neretur: sed unde monstretur:. Tam¬
quam diceret. Nolite uos putare ma¬
nere indilectione mea: si non seruatis
precepta mea. Si enĩ seruaueritis: ma¬
nebitis. Hoc. ẽ. hiic apparebit quod
indilectione mea manebitis: si mea
precepta seruatis. ut nemo se fallat
dicendo quod eum diligat: si eius pre¬
cepta non seruat. Nam intantũ
eum diligimus: inquantum eius p̾¬

Expanded text:
utique diligit et nos, sed in ipso; quia in utique diligit et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. 3. Manete, inquit, in dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit. Quod ergo ait, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, ostneretur, sed unde monstretur, tanquam diceret: Nolite vos putare manere in dilectione mea, si non servatis praecepta mea. Si enim servaveritis, manebitis; hoc est, hinc apparebit quod in dilectione mea manebitis, si mea praecepta servabitis, ut nemo se fallat dicendo quod eum diligat, si ejus praecepta non servat. Nam in tantum eum diligimus, in quantum ejus pr
Abbreviated transcription (Latin):
glorificatus. ẽ. deus pater: ut fructum
plurimum afferamus ce efficiamu
amus. tamqsm̃ hoc ex nobis ip̃is habe¬
amus: eus. ẽ. enĩ hec gr̃a. Et ideo in
hoc non nr̃a: sed eus. ẽ. gła. Unde
&ẽ alibi cum dixisset. Sic luceat lumẽ
ur̃m coram hominib. ut uideant bo
na oꝑa ur̃a: ne asemet ipsis putarent
esse bona oꝑa sua: mox addidit. Et
glorificent patrem ur̃m qui incelis
est. In hoc enim glorificatur pater:
ut fructum plurimum afferamus.
cꝰ efficiamur. xp̃i discipuli. Aquoef¬
ficimur. nisi ab illo cuius miscdia
preuenit nos: ipsius enim sumus
bona. Nam unde nobis essent:insi¬
quia quia fides ꝑdilectionẽ oꝑatur:
Unde autem diligeremus. nisi priꝰ
diligeremur: Aꝑtissime hoc in
epła sua: iste euuiangelista dixit.
lexit nos. Quod autem ait. sicut
dileẽ me pater or ego dilexi uos: nõ
equalitatem nature ostendit. nr̃e et
sue: sicut est patris oe ipsius: sed gra¬
pe monstratur: cum dicit. Diligit¬
me pater: & ego uos̃. Nam pater

Expanded text:
clarificatus est Deus Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur amus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona; ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmenbona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: prior dilexit nos . Quod autem ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed grape monstratur, cum dicit, me Pater, et ego vos. Nam Pater
Abbreviated transcription (Latin):
erant in templo: que duotes¬
tamenta signant ineccłia. Primũ
altare holocausti ere cooꝑtum ⁊
ante fores templi ad offerendas
uiclimas ce̾. sacrificia positum:
qd̾ carnales ueteris testamenti
cultores significat. Deinde altare
incensi auro tectum: propt̾ ostũi
sanctisc̃orum acdadolenda chumĩa¬
mata erat statutum. Quod int̾iorẽ
ꝑfectiorẽq noui testamenti ⁊ cul¬
torum illius grãm designat. S̾ta-¬
bat etiam adextris eiusdem alta¬
ris: ut non terrena ce infima: sed
gaudia celestis. ce sempit̾ne bea¬
titudinis que ꝑdexteram solent
figurari: hominib se ꝓmuttere
monstraret. Illis maxĩme: quiper
cordis ^ m undiciam: ipsi altare au¬
reum effici: qui prope ingressum
regni celestis : sedula cogitatione
assistere: qui aromata orationũ:
ꝑignem amoris. deo incendere: qͥ
dicere possint cum proph̃a. diriga¬
tur oratio mea sicut incensum ĩ con¬
spectu tuo. Quod autẽ ait ⁊acha¬

Expanded text:
erant in templo, quae duo Teserant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quod autem ait Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
eo fugerunt. Eregredielatur autẽ
expleta expratione pontifex. ut &¬
aliis tabernaculum intrandi facul¬
fas daretur: quia ꝑfecto sue sacͥ.¬
ficio passionis. apparuit discipłis
das deo hostias non solum deuoti.
uit. Hec deobseruantia festiuitatis
legalis latius exposuimiis: utag¬
nosceret caritas ur̃a: quã cõgruent
inca noue gr̃e preconia sumpserĩt
exordium. Inqua tamen: multipli¬
cit̾ opus eiusdem gratie: & totius
mundi redemptio signabat᷑. Ap¬
paruit autẽ oranti ⁊acharie ange¬
lus. stans adextris altaris ĩcensi.
Qui notandum qd̃ nõ solum
iurtute sermonum quos ꝓtulit:
loci situ. inquo apparuit: grate
quam euuangeliz are uenerat tes¬
timonium ꝑhibet. Cempore quip¬
pe oblationis: sacerdoti apparu¬
it: ut uerum se et̾numꝰ que pon¬
tificem: ueram ꝓmundi salute
hostram uenturam predicare sig¬
naret. Otabat iuxta altare ĩcensi:
ut noui testamenti preconẽ seue¬
nisse doceret. Ouo namq altaria

Expanded text:
eo fugerunt. Egrediebatur autem eo fugerunt. Egrediebatur autem expleta expiatione pontifex, ut et aliis tabernaculum intrandi facultas daretur, quia perfecto suae sacrificio passionis, apparuit discipulisdas Deo hostias non solum devotionvit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae praeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextris altaris incensi. Quo notandum quod non solum virtute sermonum quos  Al., qloci situ in quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria
Abbreviated transcription (Latin):
tiam fidem q expiari cẽ. xp̃o conse¬
crari docebat: quia tempus iã dĩ¬
uine ꝓpiciationis ĩstaret: inqua
cuncłis pie querentib regni celes¬
tis pateret ingressus. Quod autẽ
hac die pontifex scũarium ce: taber¬
naculũ testimonii atq altare: sa¬
cerdotes quoq &r uniuersum po¬
pulum expiare iussus. ẽ: iohannes
ip̃e: qui sit iste pontifex: que hoc
expiatio manifestat: cum illo ue¬
niente adbaptismum suũ loqui¬
tur dicens. Ecce agnus dei qui
tollit peccata mundi. Que iudeli¬
cet expiatio: semel inanno celebra¬
ex haurienda peccata: scd̾o sĩne p̾¬
cato apparebit expectat oᷤ se insa¬
lutem. Quod autẽ pontifice ad
rogandum ingresso scũarium
neminem hominum intaberna¬
culo. ẽẽ. licebat donec exiret: in¬
firmitatẽ sc̃e eccłie designat:
que profide eius pati nec dũeraat
erat ydonca. Quod inipsis pate.¬
factum.ẽ. apłis: qui inchoata
eadem passione illus: om̃s relicsto

Expanded text:
tiam fidemque expiari, et Christo consetiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam divinae propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis pateret ingressus. Quod autem hac die pontifex sanctuarium et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum populum expiare jussus est, Joannes ipse quis sit iste pontifex, quae haec expiatio manifestat, cum illo veniente ad baptismum suum loquitur, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quae videlicet expiatio semel in anno celebraexhaurienda peccata, secundo sine peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontifice ad rogandum ingrediente sanctuarium, nemini hominum in tabernaculo esse licebat donec exiret, infirmitatem sanctae Ecclesiae designat, quae pro fide ejus pati necdum erat idonea. Quod in ipsis patefactum est apostolis qui, inchoata eadem passione illius, omnes relicto
Abbreviated transcription (Latin):
in quo precursoris dñi. natiuitas et
uirtus futura nuntiaretur. Septimꝰ
quippe mensis ⁊ decima eiusdem
dies: sacratissimo huic oraculo dica¬
tur. Quia nimirum ille nasciturus
predicebatur: qui consũmationẽ obs¬
uantie legalis: & euuanglice gratie
predicaretinitium. Quia ortus mõ¬
strabatur illius: qui primus om̃ĩũ
tenderet dnm saluatorem. Dequo
seriptum . ẽ. Finis enũ logis xp̃cꝰ Ad
iusticiam omni credenti. Nam et
septenario propt̾ sabbatum: &r dena¬
rio numero propt̾ de calogum legis.
adimplecio recte figuratur. Dies hei
ꝓpiciationis erat cc̃. expiationis: inq̃
popłs omĩs aboꝑib uacare. c. per
orationes atq abstinaitiã. affligi
cc̾ castigari preceptus. ẽ. Quod be¬
ati iohannis ⁊ uite cr predicatiõĩ
nultum congruit: qui ce ip̃e a
mundanis uacans oꝑib: celestib
solum studiis ac desideriis animũ
dabat: ce conuenientes ad seturlas:
a malis oꝑib abstinere. ac ꝑpenitẽ¬

Expanded text:
in quo praecursoris Domini nativitas, et in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observantiae legalis, et evangelicae gratiae praedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium tenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et per orationes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ue expiationis uocabatur. Quia
uidelicet oblatis in altare holocausti
uictimis: sangius insc̃a scõrum ad
expiandum inferebatur. Nec sanguis
solum ibi aspergebatur sed ce thimi¬
ama adolebatur. Quod inpresenti lec¬
tione: Tacharias fecisse memoratur.
Diit ergo dehac sollempnitate dñs
mossi. Mense septimo decima die
mensis: affligetis animas ur̃as nul¬
ut oretis ꝓfiliis isrł ce ꝓcunctis pec¬
cats eorum semel manno. Et pau-¬
lo suꝑius cum ritum eiusdem exprati¬
onis doceret:ait inter alia. Nullus
hominum sit intabernaculo: quan¬
do pontifex ingreditur sanctuarium:
interroget prose. & prodomo sua: & ꝓ
uniuerso cetu isrł: donec egrediatur.
Longum. ẽ. desingules huius de ceri¬
moniis scripture destimonia ponere:
longius multo. singula sufficienter
quomodo nunc ineccłia spiritalit̾ agan¬
tur exponere. Unde hoc maxime li¬
bet uestre fraternitatis aurib ĩtima¬
re quam c̃uenient electũ sit tempꝰ.

Expanded text:
ve expiationis vocabatur, quia ve expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nulut oretis pro filiis Israel, et pro cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuarium, ut roget pro se, et pro domo sua, et pro universo coetu Israel, donec egrediatur . Longum est de singulis hujus diei caeremoniis Scripturae testimonia ponere, longius multo singula sufficienter, quomodo nunc spiritualittur, exponere. Unde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
iero sequitur. Factum. ẽ. autẽ cum
sacerdotio fungegeretur: mnordine¬
uicis sue rute ante dm scdm consne¬
tudinem sacerdotii. sorte exiit. ut ĩ¬
censum poneret ingressũs intẽplũ
cdñi: claret quidem omnib quia iã
redeunte exordine septimana uicis
sue que ei deuice abia contigerat:
templum ministraturus intrauit.
Sed forte aliquib obscurum . ẽ: qͥa
scriptura tacere uidetur quo hec sint
anni tempore gesta. Quib ĩtiman¬
dum: quia nec hoc scriptura preter¬
misit: sed ex eo qd̃ addidit: latent̾
innuit. Et omnis inquiens multi¬
tudo erat populi orans foris: hora ĩ¬
censi. Una ce. enim fantũmodo ꝑ
annum sollempnitas erat: inqua
pontifice adorandum sc̃a scõrum ĩ¬
frante: nullum prsus hominum
intra fores templi remanere liceret :
sedomnes tempore uo orationis
exteruis iuberentur orare. Hec au¬
tem erat statuta sollempnitas sep¬
timo a pasche mense: decima die
mensis. Que dies ꝓpiciationis. si¬

Expanded text:
vero sequitur: Factum est autem, cum vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Pascha  Al., Paschae mense, decima die mensis, quae dies propitiationis si
Abbreviated transcription (Latin):
nib. Et non erat illis filius: eo qd
esset elisabeth sterilis: &e ambo pro¬
cessissent incdieb suis. Diuinitus
est ꝓcuratum: ut sterili matre. et
utroq parente ꝓuectionis etatis:
iohannes nasceretur. Quatinꝰ etiã
ipso ortu euis miraculo patesceret:
uirum magne uirtutis futurum
esse quinascebatur. Ubi desinentẽ
omni lasciuia contupiscentie car.¬
nalis: constaret quia nulla ĩcẽpͥti¬
one sausa uoluptatis: sed soła cogi¬
tata sit spiritalis gr̃a ꝓlis. Siysaic
fiius ꝓmissionis: qui infiguram
redemptoris nr̃i factus. ẽ obediens pa-¬
tri usq admortẽ: deueteranis paren¬
tib o sterili diu matre natus ͤ.¶ Sic ia¬
eoͥ ae ioseph patriarche: sic sampson
fortissimum ducum: & ꝓphetarũ
eximius samuhel: steriles diu corꝑe
sed fecundas semꝑ uirtutib: habue¬
re genitrices. Ut miraculo natiuita¬
tis : natorum cdlignitas nosciret᷑: et
probarentur sublimes in uita futuri:
qui in ip̃o uite exortu: conditionis
humane iura transcend̾ent. Quod

Expanded text:
illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod
Abbreviated transcription (Latin):
tia deo placere appetunt: proximoꝵ
oculos offendant. Aqua utraq re¬
prehensione: parentes beatuiohãnis
mmunes. eẽ. declarantur. De quib
cum dictum. ẽẽt. erant autẽ iustiam.¬
bo: continuo subnectitur ante dm̃.
Et cum adiunctum. e̾et. incedentes
monũb mandatis cẽ uistificatiõib
dñi: mox infertur: sine querela.
Acsi aꝑte ddicatur. Adeo se in actib
pariter rꝰ cogitationib suis curtum¬
specte agebant: ut & diuinis obtu¬
tib in occulto: & humantiforas.
uidicio placerent. Iuxta illud apli.¬

Expanded text:
tia Deo placere appetunt, proximorum tia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Ap
Abbreviated transcription (Latin):
uid rege. ce principib familiarum
sacerdotalium ce leuiticarum sorte:
quetebatur. Inquarum distribu¬
tione sortium: abia decuius uice
&e genere ⁊acharias oritur: octauo
loco positus inuenitur. Et recte pre¬
co noui testamenti: inqua gloria
resurrectionis mundo declaratur: lo¬
co octaue sortis nascitur. Quia et
dñs nr̃: una sabbati: que. ẽ. adie cõ¬
ditionis octaua: resurrexit amortu¬
is. Et nobis post sex huius seculi
etates. ac septima quietis
animarum: que. ẽ. in. alia uita:
octaua iam etaus ꝑpetue resurrectio.¬
nis: in fine ꝓmicaitur. Erant autem¬
iusti ambo ante dm: incedentes ĩ om¬
nib mandatis c̃ iustificationib cdñi
sine querela. Sepe contingit: uit hi qͥ
iam ꝑfecti hominum estrmatione ui.¬
clicantur: adhuc in oculis int̾ni ar.¬
bitris: minus aliquit ꝑfictionis ha¬
beant. Et rursus solet euenĩe: ut ñ¬
nulli quibusdã urtutum oꝑib in¬
moderatius studendo dum si nescien¬

Expanded text:
vid rege et principibus familiarum vid rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine edentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scien
Abbreviated transcription (Latin):
que dice bantur erigerent. uo¬
lensq ut crescente cultu ct̃ magnifi¬
tentia templi. detus quoq ministerii
illius ceꝰ ministrantium cresceret cet᷑:
conuocauit omnem ꝓgeniem filiorũ
daron: qe eos uidelicet qui deeleatar
Q illos qui dechamar styrpe discende¬
rant. Dnusito hos inpartes iugrati
quattuor: ac dehis singulis: singłos
pontifices eligens. ceteros qui inpartib
erant: sacerdotii minoris qui nũc pres¬
biteratus uocatur: officio fungi pre¬
cepit. Ea uidelicet ꝓuisione: untdũ
quilibet pontificum uita decederet:
quicumꝙ ineius parte optimus
putaretur: ei inpontificatu succede¬
ret. Quas uidelicet partes. taliter
ordinauit: ut singuli pontifices cũ
subiectis sibi sacerdotib ꝑoctonos¬
ministrarent dies. Hoc est sabb̃o
olu sacerdotali. essent equales: iutꝰ
tamen meis qui dignior uiderit᷑:
spetiali reuerentia acpotestate premi¬
nens: summi sacerdotis nomen habe
ret. Qui autem ordo partium ear¬
clem seruari deberet: missa coram da¬

Expanded text:
qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibministrarent dies, hoc est, a sabbato nes sacerdotali gradu essent aequales, unus tamen in eis, qui dignior videretur, speciali reverentia praeminens summi sacerdret. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram Da
Abbreviated transcription (Latin):
te cum deo sunt: solliciti seruare um¬
tatem sp̃c inuinculo pacis: nũqͣm
ab eterna lege dissentiunt: fideli ora¬
tione dicentes: fiat uoluntas tua sĩc
incelo cẽ interra. Hi sunt pacifici
hibene unanimes sc̃eq concordes.
uocandi et̾no nomine fili der: coe
heredes. xp̃i quia hoc merebitur di

Expanded text:
r cum Deo mente sunt solliciti servare unr cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii Dei, cohaeredes autem Christi : quia hoc merebitur di
Abbreviated transcription (Latin):
dium: eterne contemplationis op¬
tineat. Merito hec beatitudo cordis
ꝓmutitur puritati: splendorem enĩ
luminis ueri: sordens acies uidere
non poterit: ce qd̃ erit iocunditas
mentib iptidis hoc erit pena ma¬
culosis. Declinentur ergo terrenaꝵ
caligines uanĩtatum: ce abomni
squalore iniquitatis interiores ocłi
tergantur: ut serenus intuitus tan.¬
ta dei uisione passatur. Adhoc enĩ
promerendum illud intelligimus
ista dilectissimi: non cuaiuslibet cõ¬
sensionis nec quali cumqz concordie
.ẽ sed illius de qua apłe dicit: patẽ habete
pacem etiam artissima amicitiatum
uintula & indiscrete similitudines
animorum non ueraciter sibi uin¬
dicant: si non cum dei uoluntate cõ¬
cordant. Extra clignitatẽ pacissũt
impbare parilitates cupilitatum:
federa scelcrum. cr pacta uitiorum.
Amor mundi cum dei amore nõ cõ-¬
gruit: nec adsocietatem filiorum
dei ꝑuenit: qui se a carnau generati¬
one non diuidit. Qui autẽ semꝑ mẽ¬

Expanded text:
dium aeternae contemplationis obdium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete pacem etiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem sempe
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio iusticie. uirtus misccłie co¬
pulatur & dicitur. Beati misericor
lium disciplinarum arcib atq
premia uoceris intellige. Misericor¬
dem te niscł̃ia. iustum uult. ẽẽ. us¬
ticia: ut increatura sua creator ap¬
pareat: & inspeculo cordis huma¬
ni ꝑlineas imitationis expressa dei
ymago resplendeat. Secura esto oꝑ¬
ãtium fides aderunt tibi desideria
tua. ꝙ hisque amas sine fine potie
munda sunt: ad eam quoq beatitu¬
dinem que consequentex est ꝓmissa
premium preparatur. Quid gͦ. ẽ
habere. cor mundum nisi eis que
supra dicte sunt studere uirtutib:
Uidere autẽ dm̃. quante sit beati¬
tudinis. que mens concipere: que
lingua ualeat explicare: Et tamen
hoc consequetur: cum trans for¬
mabitur humana natura: ut nõ
facie adfaciem ip̃am quam nullus
hominum uidere potuit sicuti est
uideat deitatem. Et qd̃ oculus non
iudit nec auris audiuit nec in cor
hominis ascendit ꝑ ineffabile gau¬

Expanded text:
desiderio justitiae virtus misericordiae codesiderio justitiae virtus misericordiae copulatur, et dicitur: CAP. VII. lium disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potierynam omnia munda sunt, ad eam quoque beatitudinem, quae consequenter est promissa, praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gau
Abbreviated transcription (Latin):
hec dñs addit & dicit. Beati qui e¬
suriunt ce sitiunt iusticiam: qm
ipsi saturabuntur. Nichil hec e¬
suritio corporeum: nichil expetit
sit ista terrenum: sed iusticie bono
desiderat saturari: ce inomnium
occultorum introducta secgetum:
ip̃o dño optat impleri. Felix mens
que hunc concupiscit ꝙybum: et
ad talem pͣotum. que utiq non
expeteret: si nichil de eus suauita¬
te gustasset. Audiendo autẽ dicentẽ
sibi ꝓphetitum sp̃m: gustate et
uidete qm̃ sirauis est dñs: accepit
quandam suꝑne dulcedinis portio¬
nem: cc in amorem castissime uo¬
luntatis exarsit: ut spretis omĩ¬
b temporalib adedendam biben¬
damq iusticiam: toto accenderet᷑
affectu. & illius primi mandati
apprehenderet ueritatẽ dicentis.
Diliges dnm dm̃ tuũ extoto corde
tuo. & extota mente tua. & extota
uirtute tua: qm̃ nichil est aliud
diligere dm̃ quam amare iusticiã.
Demiq sicut illic de dilectione d̾i ꝓx¬
imi cura subiungitur: ita et hic

Expanded text:
haec addit Dominus et dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua : quoniam nihil aliud est diligere Deum quam amare justitiam. Denique sicut illi dilectioni Dei, proximi cura subjungitur, ita et huic
Abbreviated transcription (Latin):
gitantem: qm̃ habitatori suo nõ re¬
luctabitur t̾ra: nec inmoderatũ ali¬
quid contra imꝑium sui uictoris
audebit. P ossidebunt enĩ illam ini
tes pace ꝑpetua: a nichil umquã
de eortm iure minuetur: cum cor¬
tuptibue hoc induecit ĩmortalitest :¬

Expanded text:
gitantem : quoniam habitatori suo non regitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induerit incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
adgłam. Demde ait dñs. Beatimi.¬
tes: qm̃ ipsi hereditate possidebunt
terram Mitib atꝙ mansuetis hu¬
milib ac modeslis: a adomniũ min¬
riarum tollerantiã preparatis: possidẽ¬
da terra ꝓmitatur. Nec parua esti¬
manda .ẽ. hec  tulis hereditas: tã¬
quam celesti habitatione discreta sit:
cum regnum celorum non aliĩ intel¬
ligantur intrare. Terra ergo ꝓmissa
mitib &ꝰ inpossessionem danda mã.¬
suetis. caroscõrum est: que obhumi¬
litatis meritũ felici resurrectione mu¬
tabitur: ce immortalitatis gloria
uestictur: innullo iam sp̃m futu.¬
ra contraria: sed cum uoluntate
animi: ꝑfecte unitatis habitura cõ¬
sensum. Cunc enĩ exterior homo ĩn¬
terioris homĩnis: erit quieta &. inte.¬
merata possessio. Cunc mens uidendo
deo intenta: nullis corporee infirmi¬
tatis impedietur obstaculis: nec iã
dici necesse erit corpus qd̃ corrumpi.¬
tur ad grauat animam: ar̾ terrena ĩ¬
habuatio deprimit sensum multa co¬

Expanded text:
AP. V. Deinde ait Dominus: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa co
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendetur eccłie. ce societas cor
sint. Que ꝓfecto unitas. ꝑunũ
mecdiatorem dei cs̃ hominum effi¬
citͣ. Facite ergo uoluntatẽ patris
de uos. ut unũ esse possitis. On¬
nate lampadas uras. occurrite spõ¬
so quia iam adhostium pulsat.
ce matrem si eam diligitis sequimi-¬
ni. Intus autẽ parate ce ornate lam-¬
padas ur̃as: quia filie reges estis.
Omnis ergo gła ut̃a ab intus sit: cuꝰ
intus habete qd̾ foris luceat. ne for¬
te inter has sollempnitates prius.¬
quam sponsus ueniat ur̃e lampa¬
des extinguantur. Nam celebri¬
tas huius diei nõ nisi ac tensis lam¬
padib intus csꝰ foris. recte colitu:
Ideo enim cdum. ẽ. oleum dum ua¬
cat: nec cum sponsus uenerit quod
absit uacue inueniamini. Prop¬
terea que sursum sunt sapite. ubi
beata ꝑuenit urgo. &ꝰ que super
t̾ram: quia ur̃a conu̾satio. si estis
iam quod uouistis incelis fore de¬
bet. Illuc dirigite mentẽ. illut ab

Expanded text:
commendetur Ecclesiae, et societas corpcommendetur Ecclesiae, et societas corpsint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abs
Abbreviated transcription (Latin):
gliscit cẽ confortatur exemplis. Qe
cum uiris castum seruarunt conubi¬
um docent integritatẽ magis uirgi¬
nib deo seruandam: &ꝰ qd̃ ꝓpe mo¬
dum non ĩ ferioris̃ uirtutis. ẽ. acon¬
iugio abstinere qd̃ aliquando delec-¬
tauerit : quamꝰ iugii delectamenta
nescire: Inutroq siquidem gradu
fortitudo laudatur. &ꝰ celestis uite p̾.¬
dicatur uurtus. Id circo sognationẽ
iam cum xp̃o uterq ordo sortitur.
Ubi non sexus. non conditio. non¬
etas discernitur: sed qui fecerit
inquit uoluntatẽ patris mei qui
incelis. ẽ. Unde quia libera fa¬
cultas cunctis prestatur. estote kme
tote matreᷤ xp̃i ac sponse. estote so¬
rores acꝓpinq. Quia quod car¬
ne non potiustis: gr̃a totum condo¬
natum est uobis. Et ideo diligito
matrem dñi. que uobis sponsum
genuit immortalem. cuiꝰ a uobistũ
soroꝵ.ẽ ipsa: quia uoluntatẽ parris
fecit eẽt mat̾. Popinqua quidẽ uo¬
bis. non carne sed sp̃u: ut unitas

Expanded text:
gliscit et confortatur exemplis, quae gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur, et coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. ubi non sexus, non aetas, non conditio discernitur, sed, qui fecerit, inquit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, estote, chatote matres Christi ac sponsae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas
Abbreviated transcription (Latin):
re qui meruit. tenere omnino nõ
potuit. Beata itaq maria hodie
iam ab omĩb gentib longe late¬
q predicatm: ceꝰ uobis que secu¬
te estis exemplum tante uirgi¬
nis. beatitudo condonatur celes-¬
tis. Quas non illecebxe sollici¬
tant corporis non colluuio preci¬
pitat uoluptatis: nõ estus ĩflam¬
mat incentiue carnis: ymino an¬
głica imitatio delectatir interris.
quoꝵ infuturo equalitas rȩpmit.¬
titur incelis. Beate igitur estis filie.
erit᷑ si sic ꝑmanserit scd̃m meum cõ-¬
silium. Puto enim ait. qd̃ ꝙ ego
sp̃m dei habeo. euident̾ uolens expri¬
mere quid sit uiter eam. que adhuc
iuncta. ẽ. lege uiro: ceꝰ inter eã que
iam soluta iunculo beatior p̾dicat᷑.
Quod si utraq beata quia ĩ xp̃o:
uirginib bene copulantur. ut ait
ait apłs. Mulier innupta ⁊ uir¬
go cogitat que sunt dm̃: ut sit scã
corpore ce̾ sp̃u. Quodammͦ enĩ ma¬
gisterium uirginitatis. uiduar

Expanded text:
re meruit, tenere omnino non re meruit, tenere omnino non potuit. Beata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in coelis. Beatae igitur estis, filiaeerit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magisterium virginitatis, viduarum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Tnde excusare non debui ꝓpt̾
obseruantiam grauitatis. ne imꝑti¬
rem deuotione ur̃e que mandatis.
Quod si docere nequiui. saltem
ad laudem tante uirginis exhortari
omĩno curaui. quatinus nõ de essẽ
uobis quem diligias indie tante fe¬
stiuitatis. sed iungerer precib iun¬
gerer uotis:quomodomente ad
ea uobiscum eleuari merear urĩs
suffragantib meritis aque ꝑue¬
nit beata & intemerata iuirgo ma¬
Ria. Ecce hodierna die adillum
p̾clarum c̾ splendidum thronũ
archangeloꝵ. ip̃a ꝑhumilitatẽ. et¬
ꝑ integritatem carnus ascendit: uin¬
de intemperantia olim eximios ar-¬
changłorum & suꝑbia detecit. Qc¬
propter gaudete. Gaudete inquã:
quia uobis iua pate facta.c̃. celorũ.
Quãius enim nobis eam ꝓmit¬
tantur: uobis tamen iam presto st̃.
que cum angłis incorruptionem
seruatis. Que licet de hoc mundo
sitis. fauente deo iam in hot mundo
non estis. quia & si scłm uos habe¬

Expanded text:
tis. Unde excusare non debui propter tis. Unde excusare non debui propter observantiam gravitatis, ne impartirem devotioni vestrae, quae mandastis. Quod si docere nequivi, saltem ad laudem tantae virginis exhortari omnino curavi: quatenus non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est coelorum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptionem servatis. Quae licet de hoc mundo sitis, tamen, favente Deo, jam in hoc mundo non estis: quia et si saeculum vos habe
Abbreviated transcription (Latin):
uis uictutib eximia comprobetur.
¶Inus .ẽ. paterũr qui in celis. ẽ. unꝰ
&ꝰ magistex: una. ẽ. cꝰ forma uirgi¬
nitatis inmaria. cui uos omnes
ut ymagiñ reformetis. integritatis
faciem inprimere debetis insculptura
um: Ad quam nulli potuerunt doli
irumpere. neq preualuit fraus
inimici: sed ꝑmausit sc̃a mente ac
corporẽ. multis donorum pͥuilegi¬
is sublimata. Idcuco hanc imita¬
mini morib. sequimini castitate:
hiuĩ implorate aucilium. Quod
sime quia ita loquor p̾sumptionis
uelit arguere iniidorum aliquis:¬
qrꝰ quod uobis scripserim: arguat
caritatẽ atq dilectionẽ quia rogan.¬
tib uobis ne hoc quidem in exꝑtus
iudicani negandum. Malui enĩ
exciꝑe ruborem pudoris. quã nõ ex¬
sequi uissionem urãm. quarũ pretibꝰ
non numquam deus n̾r obedire
uidetur. presertim cum habeatis
uobiscũ quas imitari uirtutis est:
cum quib discerxe potestis affestũ
a me potius quam magisteriumi
qd̾ acllaudem huius diei requisis¬

Expanded text:
is comprobetur. Unus est Pater noster, qui in coelis est: unus et magister: una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere debetis in sculpturaum , ad quam nulli potuerunt doli irrumpere, nec praevaluit fraus inimici, sed permansit sancta mente et corpore, multis donorum privilegiis sublimata. Idcirco hanc imitamini moribus, sequimini castitate, hujus implorate auxilium. XVII. Quod si me, quia ita loquor, praesumptionis velit arguere invidorum aliquis, quod vobis scripserim: arguat charitatem atque dilectionem, quia rogantibus vobis ne hoc quidem inexpertus judicavi negandum. Malui enim excipere ruborem pudoris, quam non exsequi jussionem vestram, quarum precibus nonnumquam Deus noster obedire videtur; praesertim cum habeatis vobiscum, quas imitari virtutis est, cum quibus discere potestis: affectum a me potius quam magisterium ad laudem hujus diei requisis
Abbreviated transcription (Latin):
premium. cꝰ implorat auxilium:
debet imitari exemplum. Rogo uos¬
imitamini paulam matrẽ uiduam:
exemplar continentie ce castitatis.
uitamini eustochium quã habetis
uobiscum uirginẽ aꝰ formã ꝑfecte
integritatis. Quosiminus iuillis
est. quam in matre dñ. ymmo qͥa. ẽ:
habetis ꝓle fecundam ce rurginem
ꝑpetuam. Qiua sic̃ incomparatiõe
dei nemo bonus. ita ceꝰ incomparatio

Expanded text:
praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum. Rogo voimitamini Paulam viduam matrem, exemplar continentiae et castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vobiscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre Domini, immo quia est, habetis prole fecundam et virginem perpetuam: quia sicut in comparatione Dei, nemo bonus, ita et in comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
nominis indicium. ẽ. dilectionis:
aut forte mouende intentionis ut
audiret attentius. Bis uocata est.
Marcha martha: audi. Cu cura
multa es occupata. Unum autem
opus est: idẽ. unum necessarium
est. Non unũ opus quasi singu¬
lare opus: sed opus. ẽ. expedit. i¬
num necessarium est. Quid unũ:
tate fratres mei. & uidete in ipsa
multitudine sidelectat nisi unũ.
Ecce deo ꝓpicio: quam multi estis.
Quis uos ferret. nisi unum sa¬
perets: Unde in multis qui es
ista: Daunum: cẽ popłs est.
Tolle unum: ceꝰ turba. ẽ. Quid
enĩ turba: nisi multitudo furba¬
sed unum om̃s facere uolebat.

Expanded text:
nominis indicium est dilectionis, nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; quod unum tate, fratres mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbased omnes unum facere volebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sororẽ suam cirra multũ minist̾iũ
laborantẽ: ar sedit ip̃a ad pedesdñi:
cꝰ uacans audiebat uerbum diũ.
Auris fidelissima audierat. Ua¬
Illa turbatur: illa epulabatur. Il¬
la multa disponebat: ista unum
aspiciebat. Utrumq officiũbonũ
S ed tamen quid sit melius qͥd nos
dicamus: Habemus quẽ interro¬
gemꝰ. Pacienter audiamꝰ:
quid sit melius. Iamcũ legeretur
audiuimus: & me cõmemorante
tt̾um audiamus. Interpellat mar¬
tha hospitẽ. Adiudicem deponit
postulationẽ piarum querelaꝵꝵ.
qd̾ eã soror deseruerit: re̾ sic labo¬
rantem inminist̾io adiuuare.
neglexerit. Non respondente illa
sed tam̃ presente: iudicat dñs. Ma¬
ria causam suam tamquã ociosa
iudiqi maluit cõmittere: nec inres¬
pondendo uoluit laborare.Sienim
pararet respondendi sermonẽ:remit.¬
teret audiendi intentionẽ. Respon¬
dit ergo dñs. qui in u̾bo ñ laborat:
quia uerbum erat. Quid gͦ dixit:

Expanded text:
sororem suam circa multum ministerium sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: VaIlla turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit?
Abbreviated transcription (Latin):
te pascebat: Numquid pascendo
defecerat. quando adiuduam mit¬
tebat: Non pascendo defecerat qͣn
do aduiduam mittebat: sed religiosã
uiduam ꝑ obsequium exhibitũ seruo
suo. beneclicere disponebat. Sic ergo
susceptus. ẽ. dñs tamqͣm dñs hospes.
qui insua ꝓpria uenit. & sui eum
non receperunt. Sed quot qͦt rece¬
ꝑunt eum. dedit eis potestatem filios
dei fieri: adoptans seruos. ceꝰ fratres
faciens. redimens captiuos: ⁊ faci¬
ens coheredes. Nequis tamen uestrũ
forsitan dicat. obeati qui xp̃m susci¬
pere indomum ꝓpͥam meruerũt:
noli dolere. noli murmurare. quia
temporib natus es. qnͣdo iamdñm
non uides incarne: non tibi absto¬
lit istam dignationẽ. Cum uni in¬
quit exminimis meis fecistis. Heͣc
ca protemꝑe disseruimus. Uenia.¬
mus ergo ad causam: quã deuni.¬
tate ꝓposui. Martha dñm pasce¬
tum ministerium occupabatur.
Maria soror euis: pasti magis eli
git a dño. Deseruit quodammodo

Expanded text:
te pascebat ? Numquid pascendo te pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat? do ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi ca pro tempore dixerimus: veniamus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascetum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo