comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citum moderand̾ est ad arbitriũ bomli
inspectis facultatib subdcͥoꝵ. ¶ Seq ͫ Ray̾.¬
giaũt do ᷤ ult̾ ꝯuenta uł statuta int̾ ip̃m
et sbdc̃os aliq̃ sponte oblata nlsa frande bi¬
recipiat. non te ad restituto. S coacta se
Uła suis directe uł indirecte.te ꝰ restitu¬

Expanded text:
citum moderandum est ad arbitrium boni viri, inspectis facultatibus subditorum. Summainus ultra conventa et statuta inter ipsum et subditos, aliqua sponte oblata, nulla fraude recipiat, non tenetur ad restitutionem, sed exacta a se vel suis directe vel indirecte tenentur restitu
Abbreviated transcription (Latin):
soms solent᷑ inde fi̾ instra que ꝯtinet
censum amiuũ et alias ẜuitutes ⁊ pac¬
tones hĩcinte. Dim̃na gͦ uxͣ hũc modũ
in traditoe rei sue põt pon̾e legẽ ꝙ w̾łt.
¶Itẽ qr scienti et uolenti nõ infert dolus¬

Expanded text:
nta, que continent censum annuum et alias servitutes et pactiones hinc inde. Omnia ergo iuxta hunc modum in traditione rei sue, potest ponere legem quam scienti et volenti no
Abbreviated transcription (Latin):
nõt cãm motiuam nõ primã uł principale.
colsegio alicu pro gn̾anda deuot̾ce ⁊ dilecti¬
one in ip̃o collegio ut exilla deuot̾oe exaudi¬
atur in petit̾oe quapetit. ut ftẽs int̾sit obse¬
quus mortui ułextreme unctoi. ⁊ illi ħ fa¬

Expanded text:
primam vel principalem, collegio alicui progeneranda devotione et dilectione in ipso collegio, ut ex illa devotione exaudiatur in sua petitione, qua petit quod fratres intersint exequiis mortui vel extreme unctioni
Abbreviated transcription (Latin):
si puerperiũ iam erat fortũ su aĩatum
hõraidium ẽ recte: Si aborsum fecit mu¬
uer exilla peussõe uł posione. qr hominẽ in¬
tfecit. ¶ Si uͦ nũd̾ erat aĩatum. nõ dicetur
homicida qͣnitũ ad irͣritatẽ S ut hõicida ⁊¬

Expanded text:
si puerperium iam erat formatum, sive animatum homicida est recte, si aborsum, fecit mulier ex illa percussione sive potione quia hominem interfecit. Si vero nondum erat animatum, non dicitur homicida quantum ad irregularitatem, sed ut homicida
Abbreviated transcription (Latin):
etudine ⁊ addit ał. non credo ꝙ si quis aliqn
iurat ꝑ caput aut ꝑocłos dñi aut ꝑalia ñ¬
bra eius que inceteris hõibnõ censentur
Ribaldos ã ⁊ illos qui passim et assidue urc̃at
ꝑmenbra dñi non audeo a pcc̃o m̃orli ex cu¬

Expanded text:
etudine, non credo quod si quis aliquando iurat per caput aut oculos domini aut alia membra eius que in ceteris hominibus non censentur Ribaldos autem et illos qui passim et assidue iurant per membra domini, non audeo a peccato mortali excu
Abbreviated transcription (Latin):
lebr̾nd̾ missas et or̃ones ꝓuius et defunctiᷤᷤ
ad excitand̃ deuotom. ⁊ iõ ponũt singłis an¬
nis ꝙͣtitatẽ certã ex qua reficiãtur et ꝓuide¬
ant pauperib bonũ eꝰ dũ mõ intent̾oes sint
munde et pͥnꝰ in deo fixe. absit .n. ut ea q̃ ꝓpter
bonũ ⁊ licitum facimꝰ nob̾ deteãt si ꝙ malũ ⁊¬

Expanded text:
s et orationes pro vivis et defunctis et ad excitandum devotionem et ideo ponunt singulis annis certam quantitatem ex qua reficiantur et provideant pauperibus, bonum est, dummodo intentione sint munde et principaliter in deo fixe. Absit enim, ut ea que propter bonum et licitum facimus, nobis debeant, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne. u̾sic dr. ꝙ ꝙͣuis forte a religiosis ex¬
emptis. et alus. fiant infeudatõnes dete¬
ciniis detentis alaicis. et hiid laici ꝙ illa
ab ip̃is religiosis in feut̾ tenent. recogs¬
caut. non tul religiosis eisdem. post tale
infeudatõe. ueł recogͦm. sic de fc̃o p̾supta:¬

Expanded text:
e. Sane quamuis forte a religiosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detentis a laicis et iidem laici quod illas ab ipsis religiosis in feudum teneant / recognoscant non tamen licet religiosis eisdem post talem infeudationem uel recognitionem sic de facto presumpta
Abbreviated transcription (Latin):
tumatia.d anathematizari. deinde deponi.
ubi u̾o punitur pro cͥmine. et cͥmẽ exigit᷑. D
non prodest: ex inde ꝑ scłarem ꝯpellendꝰ ẽ
pt̾atem. ita ꝙ ei deputet᷑ exciliunruł alia
peua lima inferat᷑. iste ẽ ordinariꝰ ꝓcessus.
nͥ uͥ crimen eẽt adõ enorme: ꝙ nõ suffic̾e̾t:
una pẽ. tt .n. impon̾ent᷑ sił due uł płes. ut .sͣ.

Expanded text:
ontumacia debet anathematizari, deinde deponi. Ubi vero punitur pro crimine et crimen exigit, debet non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim impo
Abbreviated transcription (Latin):
dãpins hoib sius datis. nlła facta restitu¬
si ꝯpositio fiat de ꝯsensu dãpificatoꝵ stan¬
dum est illi alias nõ credo q ille qui fuit
inculpa miuste monendo bessium ꝑsuam
ꝯpositone possit p̾iudicare hõib suis. qͥn
ip̃e de ppͥo teneat᷑ satisfac̾e de dampnis suiͦ¬

Expanded text:
datis hominibus suis, nulla facta restituSi compositio fiat de consensu damnificatorum, standum est illi. Alias non credo quod ille, qui fuit in culpa iniuste movendo bellum, per suam compositionem possit preiudicare hominibus suis, quin ipse de proprio teneat
Abbreviated transcription (Latin):
ex pbabłi cã uid̾int pͥncipes ea pociꝰ remit¬
tenda. ꝙͣ car̾e cõmodo pacis. uł incurrere
nent᷑ sb̃diti ratũ hr̃e. S ⁊ sb̾diti ab mitio
ꝯͣdicant ne fiat ꝯposito nisi refusis sͥ dã¬
pns. si ex iusta c̃a iudint expedire: post̾
a bellando desist̾e. ꝙius forte nõ spossint
di bellum penes solos pͥncipes ẽ: itat auͣc¬
tas desistendi et arma deponẽdi. Cõcor¬

Expanded text:
babili viderint principes ea potius esse remittenda, quam carere commodo pacis et incurrere nentur subditi ratum habere. Sed etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint vendi bellum penes solos principes est, ita et auctoritas desistendi et arma deponendi. DE SO
Abbreviated transcription (Latin):
.statuit in sr̃ ecͣc illos iudeos publicis sedibꝰ¬
.i. flagitõib deputãdos qui de infidelib bap¬
tratos sb̾u̾tẽ attẽptauerĩt. et siles penas in¬
terd̾ et̃ peccumarias ꝓut qͣlitas delicti expo¬
cit. sepe statuit ecc ꝯtra tales. illa tũ mod̾ati¬
one adħita inflagellis. ꝙ statutũ ciꝰ ĩ u̾idc̃ani
sangͥnis tnͣsire m̃imie uideat᷑. tał ẽĩ pena in¬
distincte relinꝙ̃da ẽ brachio sclari. ꝓbantur¬

Expanded text:
. Statuit ecclesia illos Iudeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Talis enim pena indistincte relinquenda est brachio seculari. Extr
Abbreviated transcription (Latin):
did̾m tũ ẽ adhibenda distincto.qraut c̾ca pa¬
ta fu̾it int̾ creditorẽ ⁊ debitorem sirmata si
renditone pignoris in c̾to t̾mino uẜ loco. ẜ
certe p ͦ uł sili m̃o facienda.aut nlio mo fac̾i
Aut nich̾ sr᷑ hoc ꝯuenit int̾ eos. In pͥcau teꝰ

Expanded text:
st adhibenda distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignoris in certo tempore vel loco vel certe persone speciali modo facienda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnon heat ius mouendi belłũ uł indicen¬
di .ułmansummi. Glõ ibi mansum alienum
tñ. si .n. as ꝓpͥam suam domũ aut segetẽ
incende. l peccaret resua abutendo. Non
tñ tenet᷑ pe Incendiari. insi dolo malo hoc

Expanded text:
non habeat ius movendi bellum vel indicendi mansum, id est manerium alienum, nam si aliquis propriam suam domum aut segetem incenderet, licet peccaret re sua abutendo, non teneretur pena incendiarii, nisi dolo malo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
credebat se nõ posse solu̾e. uł crede¬
bat quod poss: S fatue. qr nõ hẽbt̃
cãn credendi. tũc in utroq tau pe¬
ieiobat. quia ĩ pͥmo cau deerat
qupu in hoc. Et si pꝰ ea fecit posse
nulto mag̾ excusat si misit tp̃re
debui s csisii fint arissa peccimia

Expanded text:
credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat quantum ad hoc, si postea fecit posse multo magis excusatur, si misit tempore debito; sed casu fuit amissa pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
tutor ĩ testam̃to filio qui p ͦ loco debe¬
ret ei succedere ab ĩtertato: teñtur
susciꝑe tutelã hiꝰ. Itẽ datius q̃ dat᷑
a iudice qñ ulło tutore dato ĩtestam̃¬
to: ⁊ nlłis ex tantib ꝯsangͥneis ydone¬

Expanded text:
tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguineis ve
Abbreviated transcription (Latin):
cie .s. qnͣtitas rei debite ⁊ remocõ loci.
⁊ expense qĩ fient ꝓmittendo. ⁊ pauꝑ¬
tas uł diuicie illiꝰ: cuifacienda ẽ resti¬
tucõ. quia tam modica poss ẽẽ reire
ĩunttendo: ⁊ cã dines ille cui faciends
est restitucõ: quod nlło mõ deberet uel¬

Expanded text:
 remotio loci et expense loci que fierent mittendo et paupertas vel divitie illius cui facienda est restitutio, quia tam modica posset esse rei in mittendo et tam dives ille cui facienda est restitutio, quod nullo modo deberet vel
Abbreviated transcription (Latin):
tus fec̾ testam̃tũ ⁊ c̾tam sũmã retimit
qua uoluit ẽẽ ꝯtentus. Si ai madaiit
ĩ testam̃to distribui ꝑ exequtores qdꝗd
uxori eiꝰ ꝓ rata: si uxorem hẽbat./ Et
aliqmͣi porcõm aut de iure aut de dispõ¬
ne testatoris. si a ꝯtẽpsit fac̾e̾ testam̃¬
tũ: facienda ẽ restitucõ ĩ solidũ h̾edil
illi qui alias d eis succedere ab inte

Expanded text:
 retinuit, quia voluit esse contentus. Si autem mandavit in testamento distribui per executores quicquid uxori pro rata, si uxorem habebat, et aliquam portionem, aut de iure aut de dispositione testatoris. Si autem contempsit facere testamentum, facienda est restitutio in solidum heredi, vel illi qui debet alias ei succ
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ anmalia que scit uł credit ip̃m
nõ hr̃e. ⁊ qͣͣ iam tradidiss ei: locat
ei ꝓ c̾ca annua pensione usia eit
uł ad minꝰ p̾sumẽdũ ẽ ĩ frandẽ nsu¬
raꝵ a ¶ Idem credo de illio qui itẽ
enuũt frnctus t̾raꝵ. ab illis qui eos
nõ hũt. Si aũt sñ fraude: ⁊ loͣ fde
fiat hiꝰ empcõ: non credo ep̃toã

Expanded text:
 animalia, que scit vel credit ipsum non habere et quasi iam tradidisset ei, locat ei pro certa annua pensione, usura est vel ad minus presumendum est in fraudem usurarum fieri. Idem credo de illis qui scienter emunt fructus terrarum ab illis qui eos non habent. Si autem sine fraude et bona fide fiat huiusmodi emptio, non credo emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
çõm set siuotat cam̃ motinã nõ
pͥmam uł pͥncipalẽ. s remotã ⁊ occõ¬
collegio alicui ꝓ gn̾anda deuocõe et
dilcõe ĩ ipõ collegio ut ex illa deuocõ
ant ꝓ denõne ipĩꝰ dantis. licitũ ẽ

Expanded text:
tionem. Sed si notat causam motivam non primam vel principalem, sed remotam et occasiocollegio alicui progeneranda devotione et dilectione in ipso collegio, ut ex illa devotionaut pro devotione ipsius dantis, licitum est
Abbreviated transcription (Latin):
Ray. Sic gͦ ꝓcede: ccͣ emptoreni. quia
siscit uenditorẽ nute ⁊ ex iucto bello ha¬
buisse licite p̃t̃ em̾e. nec tenet᷑ ad res¬
stitucom. Qui u̾o nesciebat ẽẽ de bes¬
pientes: ita credebant ꝓ ut ip̃i emp¬
tori indebatur: ip̃e nõ tenetur restim¬
ere durante. hac bona fide IS si postea
sciat rem ẽẽ de rapina: d restitu̾e. Et¬

Expanded text:
 Sic ergo procede circa emptorem, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iuspientes ita credebant, prout sibi emptori videbatur, ipse non tenetur, durante sibi hac bona fide. Sed si postea sciat rem esse de rapina, debet restituere
Abbreviated transcription (Latin):
lis. In ẜo u̾o cañ distingne quia cũ sb̃¬
dicus monet bellũ: ꝓ dño sibi mãdã¬
te: ant scit bellũ intrũ. aut scit ĩiustũ
ant dubitat. In pͥmo caũ: nõ touet᷑
ad restitucõm illoꝵ que accepit ab

Expanded text:
secundo vero casu distingue: quia cum subditus movet bellum pro domino sibi mandante, aut scit bellum iustum aut scit iniustum aut dubitat. In primo casu non tenetur ad restitutionem eorum que accepit ab
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽẽt illicitũ talis fac̾e uł uẽdere
ant ille res tales sũt q̃ ad hũamĩ
usũ pꝰsunt eẽ utiles sic̾ arma in
dicis apponũtur ĩ ꝗbdam cõfectõni¬
bus: ad sanandũ egrocos ant tales
que ad nlłm nsum sũt utiles nͥ ad
pccͣndũ. sic̾̃ q̃dam uenena mortifera
Et ad ulłm bonũ nsũ: ntilia ut sutu

Expanded text:
quod esset illicitum talia facere vel vendere. aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in dicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, u
Abbreviated transcription (Latin):
de eudem m̃tib mod̾at᷑ incrũ acci¬
ꝑe. ꝙ ad arbitͥũ boni niri lmitãd̾
est. qr nõ eit det̾mĩatũ qnͣtũ ĩ sin¬
głis solidis aut lib̾s ant martis ac¬
cipe liceat de lucro Cõcordat cũ hoc¬

Expanded text:
oderatum lucrum accipere, quod ad arbitrium boni viri limitandum est, quia non est determinatum quantum in singulis solidis aut libris aut marchis accipere liceat de lucro. DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑid si aliquis impellit me ĩ ali¬
ñ uł aliũ ĩ me ⁊ ille moritur
miquidteneor. ¶ Itemaliquis nult
me ꝑcutere ⁊ dñ declino ictũ: ꝑcurit ali-¬
aliquis ferrat uigulã equi ⁊ ille qui
est ĩ equo: cadit ⁊ moritur. Nñ quid
ĩ hiis casibus incurrit irregularitatẽ
is pͥt̾ cuꝰ uoluntatem homicidiũ acci¬

Expanded text:
id si aliquis impellit me in alium vel alium in me et ille moritur; numquid teneor? Item aliquis vult me percutere et dum declino ictum, percutit aliualiquis ferit ungulam equi, ille qui est in quo equo cadit et moritur; numquid in his casibus incurrit irregularitatem ille preter cuius voluntatem homicidium acci
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ecc̃a illos̾ iudeos publicis cedib¬
delibus baptizatos ꝯb̾nt̾e actep̃ta¬
rias ꝓut qͣlitas delicti exposcit sepe
statuit ecc̃a ⁊ͣ tales illatũ mod̾a¬
cõne ad hĩta ĩ flagelł ꝙ statptũ eꝰ
ĩ uindcãm sangñis tnͣsire mime
uideatui. tar .ii. pena indicãcte

Expanded text:
ecclesia illos Iudeos publicis cedibdelibus baptizatos subvertere attentarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Tali
Abbreviated transcription (Latin):
Et nuĩqnis uidex: si nõ lib̾at¬
hom̃ĩem a morte cũ p̃t: ant
p̾natus qui nõ pascit fame morien¬
tem: tũ possit: irrͣis est cũ sequat᷑¬
me peccent dales: nõ sunt tñ irres.¬

Expanded text:
ed numquid iudex si non libhominem a morte cum potest, aut privatus non pascit fame morientes, cum possit, irregularis est si sequatme peccent tales, non tamen irre
Abbreviated transcription (Latin):
qnia ycurilitas. ludicra ⁊ spalti¬
a turpis lncri appetitus fuisa re¬
aoma uiolencia ĩ humanitas.
trapacitas. de ira: hõĩcidiũ cla¬
mor et indignacõ. re tristicia:
rancor pusillanntas. amaritu¬
do ⁊ desꝑacõ. de accidia. ociositas.

Expanded text:
quia, scurrilitas, ludicra, ac stultia, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas ac rapacitas; de ira, homicidium, clamor et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio; de acedia, otiositas,
Abbreviated transcription (Latin):
scipulus ĩobediens Inuenis ocio¬
sus. senex obilinatꝰ. Monachus
curial. monachꝰ sine canonicus¬
Cibus exqnisitus. Rumor ĩclaust
lis ĩ capło Dissolucõ ĩ choro. Irre¬
uerencia circa altare. In istis de

Expanded text:
scipulus inobediens, juvenis occiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causcibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolucio in choro, et irreuerencia circa altare. Super
Abbreviated transcription (Latin):
iuigiliis festintatũ fĩandaꝵ: unt¬
tũt quadrigas aut equos ad af
quod sie ilł nẽ possunt comode
cug̾e diem illu: nec añ pot̾ant
su his afferendis sibi ꝓuide. eccu¬
sari possumt. i ncc̃itatem. ał nõ ma¬
xune si hoc faciant die festo ut
nehicula .s. et minita ub̾e hẽant.
ad cotidiana oꝑa sua ex̾cenda. ꝑ¬
huiꝰ ⁊ ncc̃itatem excusari c̾do pos¬
se nectores m̾ciũ ad nũdinas. ł lo¬
ca remota. et unoꝵ que tnͣsporcã¬
cur ad loca remota. cũ sine gram
ĩ comodo: nõ possũt diebus festim
nacare ab eundo ⁊ quadrigando.¬
et nectoribus ꝑegͥnoꝵ in uehicłis
sius̃ asimuentis. et deferratorib
equoꝵ: credo quod possunt excusa¬
ri si ĩ festis feriandis hec faciant

Expanded text:
igiliis festivitatum feriendarum mittunt quadrigas aut equos ad affquod sine illis non possent commode transigere diem illum, nec ante potuerunt super his afferendis sibi providere, excusari possunt per necessitatem; alias non maxime si hoc faciant die festo, ut vehicula sua et iumenta, libere habeant ad quotidiana opera exercenda. iam necessitatem excusari credo posse vectores mercium ad nundinas vel loca remota et vinorum que transportantur ad remota loca, cum sine gravi incommodo, non possint diebus festis vacare ab eundo et quadrigando.autem et vectoribus peregrinorum in vehiculis suis aut iumentis et de ferratoribus equorum, credo quod possunt excusari, si in festis feriandis hoc faciant
Abbreviated transcription (Latin):
re sine ꝑicło nõ credo quod peccẽt
mortałr᷑ ¶ lli ã qui a dnis sus cõ¬
pelluntur oꝑari in diebus festis. si
iito metu inducti hoc faciũt. ui¬
dent .a. ꝓ nccitatem posse excuseri.
excusabiles ĩ hoc nisi forte arta
ncc̃itas adhoc eo. ꝯpellat ¶Credo

Expanded text:
non credo quod peccent mortaliter. Illi etiam qui a dominis suis compelluntur operari in festis, si iusto metu inducti hoc faciunt, videntur per necessitatem posse excusari. excusabiles in hoc, nisi forte arcta necessitas ad hoc eos compellat. Scho
Abbreviated transcription (Latin):
hisut quod dam ẽ. si tũ uli nõ cacrecto
frã ẽ restituco: liberata ẽ que accepit
Gi aũt amotus sit ab ad m̃istracõe illa
aut si claustra ur est simplex: ꝗ dedit.
facienda ẽ restitucõ monastio pͥora¬
tui uł administracõi. Nec lib̾abr̃: Si
solu̾it illi qui dedit nsi tũc deuiũ: cũ¬
ꝯu̾sum su̾it ĩ utilitatẽmonastii. pͥora¬
tus uł ad mm̃stratõnis. Nec pocerit re¬
tineri a monast̾io regularis iuleris.
huiꝰ quod accepit a regnlari alt̾iꝰ loci
nisi de ꝯsensu abb̃is: ⁊ ꝯnentus si ma¬
gnũ fuit donũ aut abbĩs soliꝰ si ꝑmĩ¬
suit uł mediocre. ¶ Quod a dixi de re¬
bus tałr dacis a ꝑsonis regłarib Idẽ
intlłigas de reb dacis a ꝑ sons secula¬
ribus ⁊ laytis: qui sui uris nõ sunt

Expanded text:
fiat quod dictum est. Si tamen tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec liberabitur si solverit illi qui dedit, nnasterii, prioratus vel administrationis, nec poterit retineri a monasterio regularis mulieris huiusmodi, quod accepit a regulari alterius loci, nisi de consensu abbatis et conventus, si magnum fuit donum, aut abbatis solius, si parvum vel mediocre. Quod autem dixi de rebus taliter datis a personis regularibus, idem intelligas de rebus datis a personis secularibus, etiam laicis, qui sui
Abbreviated transcription (Latin):
quo de rebus ꝓpͥis nõ ecc̃asticis: nõ te
restituere: ⁊ si est moĩał: cui dacũ est
s acqritus monastio ꝙ accipit. hone¬
stiꝰ tñ est quod monast̾iũ nõ retineat
set eroget in pios usus. Si a̾ recepit¬
acłico scłari de rebus ecc̃e: faciẽda

Expanded text:
is, non ecclesiasticis, non tenetur restituere, etiam si sit monialis cui datum est, sed acquiritur monasterio quod accepit. Honestius tamen est quod monasterium non retineat, sed eroget in pios usus. Si autem a clerico seculari de rebus ecclesie, facienda
Abbreviated transcription (Latin):
nere de eisdem. ¶Item quod dcm̃ est
demoniali respectu regularis niri:
a liꝗd a mliere regnlan. ¶ Uir a̾ se
diugata: restitu̾e d marito si dedit
illa de rebus docalib uł ꝯmimibus.
Si aũt dedit de reb ꝑ af̾nalib: ubi
de ꝯsuetudine nuilieres hũt ꝑ af̾na¬
lia: aut si młr soluta sui niris: dedit
a masio aliqd de rebus ꝓpriis licet
honestũ sit: quod illud expendat ĩ
ꝑias cãs nõ tñ credo quod teneat᷑
nisi uelit . pot̾it ⁊̾ resitu̾e ei qui ded ͭ
quod meliꝯ nrͣ si peniteat uł egeat.¬

Expanded text:
nere de eisdem. Item quod dictum est de moniali respectu regularis viri, aliquid a muliere regulari. Vir autem coniugata, restituere debet marito, si illa dedit de rebus dotalibus aut communibus. Si autem dedit de parafernalibus, ubi de consuetudine habent mulieres parafernalia, aut si mulier soluta sui iuris dedit amasio aliquid de rebus propriis, licet honestum sit quod istud expendat in pias causas, non tamen credo quod teneatur, nisi velit. Poterit enim ei restituere que dedit, quod meli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicat hugͥ. ⁊ iuris ꝑiti quod quͣdo
fertur sũia sb̾ hcͣ formua. Nos ex ꝯĩca¬
mus om̃s illos qui hoc uł illud fece¬
runt. om̃s ĩtlłigunt᷑ noĩatĩ exdĩca¬
ti. qma ⁊ si nõ sit ibi exp̾ssio nominuĩ:

Expanded text:
et iurisperiti, quod quando fertur sententia sub hac forma: Nos excommunicamus omnes illos, qui hoc vel illud fecerunt, omnes intelliguntur nominatim excommunicati, quia, etsi non sit ibi expressio nominum,
Abbreviated transcription (Latin):
nasallus ĩ ꝑicło ar̃e sue ten. ¶ Uł
dic. a nod ulło tempore poti̾ut dari
infendũ ⁊̃ quo ad ius temperale
sen caule: ita quod tnͣsirent. ad he¬
quia sit̾ sine aĩa nõ p̃t uu̾e corpꝰ¬

Expanded text:
 anime sue tenet. Vel dic, quod nullo tempore potuerunt dari in feudum, quoad ius temporale seu civile, ita quod transirent ad hequia sicut sine anima non potest vivere corp
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ ⁊ donacõm. cã mortis: ĩ qbꝰdaui.
quia legatũ ab ħede sꝑ traditur: do
cã mortis: obligatur donans ⁊ nõ
ĩ legato. Item si quis accusat tecra¬
nõ donacõnem cã mortis. ałias si
ex aliqna cã rescindit ᷑ testam̃tũ: et
tonacõ cã iuortis. ħ et quedam alia

Expanded text:
gatum et donationem causa mortis in quibusdam, quia legatum ab herede semper traditur. Doncausa mortis obligatur donans et non in legato. Item si quis accusat testanon donationem causa mortis. Alias si ex alia causa rescinditur testamentum et donatio causa mortis. Hec et quedam alia
Abbreviated transcription (Latin):
y crimẽ reptus dupłr. uidel cũ ip̃a puel¬
io molenter ropitur. s ut ĩꝑpetuñ tene¬
atur. Itencũ nõ ip̃a molent᷑ rapitur:
s usus eius ea ꝓhibente: molenter
tũt demũ ꝯnnttitur raptus cũ ip̃e rap¬

Expanded text:
cum ipsa puella violenter rapitur, ut in perpetuum teneatur. Item cum non ipsa violenter rapitur, sed usus eius ea prohibente violenter tunc demum committitur raptus, cum ipse rap
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui dicfaniatus erat. apud
andiuit ab illo. Quid hoc audio
de te redde rõ mllicacõnis tue.
Iam .n. ampliꝰ nõ potis illicare
mitis ⁊escendã ⁊ indebo utrũ sa¬
norẽ qui nenit ad me: opere

Expanded text:
ille, qui diffamatus erat apud audivit ab illo: Quid haec audio de te? redde rationem villicationis tuae, jam enim non poteris villicare ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere
Abbreviated transcription (Latin):
quadrupłr renun̾atur adeo. p̾ma
sanitas corporis. Tia ĩdulgentia pec¬
nõ solũ hundanciam fuctuũ recipi¬
.q.i. recime. Item de duab uãs. Idem
desid̾at indulgentiam ꝓmerei red¬
dat: punit᷑ ĩ oppositis qͣtuor une
reddistis decimas: ⁊ pͥmicias: idcͥco ĩ
fame ⁊ penuria maledãectis. Item
augꝰ nͥ gͣ. cũ decimas dando: et t̾rena
⁊ celegia possis ꝓm̾eri: ꝓ auaricia
duplicẽ bñdiccõmꝰ fraudas id est: su̾¬
trahus t̾. hec est dñi instissima ꝯiu-¬
etudo. ut si cudecĩam illi nõ dederis
tu ad decimã renoceris. glo .i. amit¬
quod nõ ius dare sac̾idti. Idem anꝰ¬

Expanded text:
ur a deo. Prima sanitas corporis. Tertia indulgentia pecnon solum abundantiam fructuum recipiequeris. Item de duobus ultimis idem desiderat indulgentiam promereri, reddat, punitur in oppositis. Unde reddidistis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledicti estis. Item Augustinus: Cum decimas dando et terrena et celestia possis promereri, pro avaritia duplicem benedictionem fraudas, id est subtrahis tibi. Hec est domini iustissima consuetudo. Si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceri; dabiquod novis dare sacerdoti. Deus en
Abbreviated transcription (Latin):
dare: deciiam a nob̾ dignatꝰ est
recipe. nõ sͥ s nob̾ sũ dubio ꝓfuturũ.
bito requirũtur. et qui eas dare no¬
luer̃t: res alienas ĩnadunt. Et
ip̃e hĩtat illo decimas nõdante fame
bit. quia rẽ dño pauꝑib delegatã:

Expanded text:
dare, decimam a nobis dignatur recipere non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. bito requiruluerit, res alienas invasit. Et ipse habitat, illo decimas non dante, fame bit, quia rem a Domino pauperibus delegatam
Abbreviated transcription (Latin):
hinc legitime anfferinitur uslre.
qmͣ ĩ bello m̃ce nõ potes. ¶d ħ usurã
exige ꝙ̃ nõ sit cͥmẽ occidere sñ fem
diuttrit. qui usuras flagitat. figi
ubi ius belli: ibi ius usure .xiii.qui.¬

Expanded text:
tur usure, quem bello vincere non potes. Ab hoc usuram exige, quem non sic crimen occidere sine ferro dimicat, qui usuras flagitat; ergo ubi ius belli, ibi ius usure. Raimu
Abbreviated transcription (Latin):
dicithic. quia fur ⁊ raptor: ñ dedu¬
cunt expensas nec oꝑas suas. Ad̾
tñ inflło si agatur ĩ foro iudici. In
foro a pñiali: nõ credo hũc rigorem
eẽ ẜnandũ. Imiqũ eĩ eẽt: aliquen

Expanded text:
donensis Quia fur et raptor non deducunt expensas nec operas suas; quod tamen intelligo, si agatur in forma iudicii. In foro autem penitentiali non credo hunc rigorem esse servandum. Iniquum enim eset aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
ut si domũ suamuł pre dm̃ prediũ
oꝑtuit pp̃ ħ diurahere meliori p̾cio
qmͣ ualeret ⁊ aliam domũ ꝯducere
ad usum simm ant si oꝑtuit enm
acciꝑe ad usuram ab asio usurario
expeccuia usuraria negociatꝰ sit.¬

Expanded text:
ut si domum suam vel predium oportuit propter hoc distrahere viliori pretio quam valeant et aliam domum conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, ex pecunia usuraria negotiat
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe siue sit tutor siue curator uł ꝗd
alius: tenetur ad recatncõm si ĩlle cuiꝰ
noĩe accepit nõ est soluendo. uł non
nult restu̾e. Nam facientes ⁊ ꝯsenci¬
entes par pena ꝯstͥugit .ni .q.i. Notũ ĩ fi.¬

Expanded text:
nomine, sive sit tutor sive curator vel quicumque alius tenetur ad restitutionem, si ille cuius nomine accepit, vel non est solvendo vel non vult restituere. Nam et facientes et consentientes par pena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ̃ trenge postea nute licebit xͥams
eos furari. s ẜ glo. Ibidem. si trenga
iuita est ita gn̾ałr. quod nõ liceat al¬
t̾utris nec ꝑ molenciam nec a ͦ mõ s
ĩicem auf̾ie: ant sb̾ripe aliqd : tũc
pcc̃m ẽ tp̃r trenge: furari hiꝰ xͥanos.
si a ꝯueit de sola molencia nõ ĩferẽ¬
da. credo quod licite possunt furari ñ
pare. Nec tenebñtur sĩ hiis ad aliꝙͣ

Expanded text:
 treuge postea licebit christianis eos furari? Respondeo: si treuga inita est ita generaliter, quod non liceat alterutris nec per violentiam nec alio modo sibi invicem auferre aut surripere aliquid, tunc peccatum est tempore treuge furari christianos. Si autem convenit de sola violentia non inferenda credo quod licite possunt furari nonpare, nec tenebuntur super his ad aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
at noluitas u̾bum uł scͥptura. ali¬
as si ꝯcupiscat rem alienã illicite.
ac sn ꝯtrectacõe: ẽ tnͣsg̾ssor alteriut
¶ Rei aliene. Ideo apponitur. qr nõ
ꝯmittitur furtũr in re plenissiẽ ꝓpͥa.
plenisiẽ dico. quia si aliꝰ hrẽt in re
illa ins. puta creditor cui res est pi¬
gnori obligata uł cõmodariꝰ .i. ille

Expanded text:
iat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius . Rei aliene ideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissime propriam. Plenissime dico, quia si alius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel commodatarius ve
Abbreviated transcription (Latin):
ticam ut solent facere pleriq pͥncipes
⁊ ꝯũitates ccͣ usuras soluendas uł ñ
repecendas coram indice ecc̃astico.
⁊ mnulta alia equipollencia ip̃o iure nõ
ualent leges sue. quia ulla lex p̃t

Expanded text:
ticam, ut solent facere plerique principes et comites circa usuras solvendas vel non repetendas coram iudice ecclesiastico et multa alia equipollentia, ipso iure non valent leges, quia nulla lex pot
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ dixit ĩ aduocatorei. Item assessor
officiał testis nocarius. siũam scribens.
ur ꝓserens ⁊ idem credo ĩ aliis actibus
ut pura. si scribat acteitacõnes. uł le¬
gat ĩ ee aminacõne cause. Item qui
scripserit uł dictau̾it litt̾as: ꝓ uiudicta
sanguius destinandas: om̃s rales effĩ¬

Expanded text:
m dixerit in advocato rei, item assessor, officialis, testis, notarius sententiam scribens vel proferens; et idem credo in aliis actis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripserit vel tractaverit literas pro vindicta sanguinis destinandas. Omnes tales effic
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃nar. tollitur pñĩa uñ circa penan
coꝑar homicidii insistamꝰ. pena hõici¬
dii ꝯmissi lingna .i. p̾cepto ss in iusto
disuadet. ⁊ sic disuadendo retrahit
abono ꝓpoĩto hominem: uolentem:
aliũ liberare a morte ⁊ sic quod̾ mõ ĩ¬
directe fit homicidia. pena nuxͣ est:¬

Expanded text:
nam corporalem insistamus. Pena homicidii commissi lingua, id est precepto, iniusto a hic dissuadendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena in quam est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a deo debiles sũt quod nõ possũt
lalorart nͥ frangant ieumiũ. aut
ant s ͥ ⁊ familie sue. quia forte nõ
ĩuenirent ꝗ ꝯducent oꝑas suas:
nͥ frang̾ent ieiumũ: nec aliũde s

Expanded text:
et adeo debiles sunt, quod non possint laborare nisi frangant ieiunium aut ant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui conducerent operas suas, nisi frangerent ieiunium, nec aliunde sibi
Abbreviated transcription (Latin):
drẽ se ab alto spoliatũ. et nt̾ que
intnͣdo remĩciamt iuri ꝙ hẽbat
ĩ reliquo. ⁊ iuri exigendi debitũ
uũ notũ ut̾us tent ⁊ quo ad
exigendũ ⁊ quo ad reddendũ de¬
E
ter exire. et alteꝵ repetere.
.c. quod sic. quia nent̾ intrando
uiu̾et. sic̾ illa que impsit alii: cũ

Expanded text:
dicere se ab altero spoliatum et uterque intrando renunciavit iuri quod habebat in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum dee ter exire et alterum petere? io quod sic, quia neuter intrando viveret. Sicut illa, que nupsit alii, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hee sunt furiosi ꝓ digi mĩores .xxu.
annis ⁊ maxĩe pulli. It̾ m̃te capti.
surdi muti /ceci. Et qui morbo ppe¬
tuo laborant quia tałs reb suis
sũt eis tutores uł curatores q̃stit̾¬

Expanded text:
lea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis sunt eis tutores vel curatores. I
Abbreviated transcription (Latin):
uid si heres ẽ puꝑillus xcui.
Nũquid ꝑt̃ diff̾ri solucõ debitoꝵ
p̾textuetatis pupilli. debitoris ħedita¬
rii c̾ditoꝵ accõnes diff̾ri nõ pouse ninꝯ
euidens est. uñ cũte rutorem ꝓpoĩs: ꝙ̃¬
admodũ ⁊ pupilhs creditorib. satis si¬

Expanded text:
uid si heres est pupillus; numquid potest deferri solutio debitorum textu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. Unde cum te tutorem proponas, quemadmodum a pupillis creditoribus satisfi
Abbreviated transcription (Latin):
Bid si pena ẽ apposita ĩ ꝯcͣt
mutui. Nũquid saltẽ pẽ ill
pocerit peti abs ꝑicło usure. Rẜ¬
iudice impõita ⁊ statuta: pp̃ pumẽ¬
dam ꝯtinnaciam debitoris. qui c̃
possit dtẽpu ͭ in t̾mino statuto sols
pecciñam cͥditori: nõ ẽ usura araei

Expanded text:
uid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est usura. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cur: cuiꝰ p̾ciũ p̃t pccũia m̃surari ⁊
iõ sicut si aliquis ꝓ peccña untuã
da. uł quaꝯz alia re que ex ip̃o usu ⁊¬
simitur peccuniam accipit ex pacto
possit. simile peccatũ ĩcurrit. Si u̾o
accipiat aliquid hiꝰñ qiͣ exigens n ͨ
qͣiͣ ex aliqua obligacõne tacita. uł
exp̾ssa. set sic̾ gͣtuitũ donũ ñ pcc̃at.
quia ⁊ añqͣm peccũiam mutuass lici¬
te poterat asiꝙ donĩ gͣtis recipere
nec peioris ꝯdicõnis efficitur ꝑ ħ ꝙ
que peccuĩam nõ m̃surant ᷑: l ꝓ uu

Expanded text:
ur cuius pretium potest pecunia mensurari. Et ideo, sicut si aliquis pro pecunia mutuata vel quacumque alia re que ex ipso usu consumitur pecuniam accipit ex pacto urari potest simile peccatum incurrit. Si vero accipiat aliquid huius non quasi exigens nec quasi ex aliqua obligatione tacita vel expressa, sed sicut gratuitum donum, non peccat; quia etiam antequam pecuniam mutuasset, licite poterat aliquod donum gratis accipere. Nec peioris conditionis efficitur per hoc quod que pecunia non mensurantur, licet
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃a rei ꝯsup̃cõ. sic̾ usus domꝰ: est
ĩhĩtacõ nõ ã dissipacõ. Et iõ ĩ talib
seorsũ pt̃ utrũq ꝯcedi puta cũ aligs
tradit alt̾i: dĩnũ domꝰ retento sibi
usu: ad aliquod tempns uł eꝯꝰ. cũ¬

Expanded text:
sumptio, sicut usus domus est inhabitatio, non autem dissipatio. Et ideo in talibus seorsum potest utrunque concedi, puta cum aliquis tradit alteri dominium domus, reservato sibi usu ad aliquod tempus; vel e c
Abbreviated transcription (Latin):
uite uiri nisidiata: aut alis hoc
facientib ꝯscia uiro ũ iudicau̾it
Si nolente uird foris domũ mãsent
nisi forsitan apd̃ ꝓp̾os pentes ant
si cutensb. Nut cheacrias int̾ant

Expanded text:
ri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indicaverit. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si circensibus aut theatris aut
Abbreviated transcription (Latin):
siens̃ ꝑ uineam suam. ant agrimu
dicũ: ꝙ remãsit purgandũ ꝓ ĩciã
aut reper sepẽ q̃ in qͣd̾ sui ꝑte rup¬
ta uł inclinata est. Qnͣtũ tñ labo¬
no aut oꝑis : possit quis sine pcc̃o
face die fi̾ando: nõ est dec̾iatiui.
s ad arbitũ bõĩ uiri recurrẽdũ est.

Expanded text:
seat per vineam suam aut agrum et dicum quod remansit purgandum per incuriam aut repararet sepem, que in quadam sui parte rupta et inclinata est. Quantum tamen laboris aut operis possit quis sine peccato facere die feriando, non est determinatum, sed ad arbitrium boni viri recurrendum.
Abbreviated transcription (Latin):
In culpa .ii. fint: cũ scuiit uł scire de bint
se ĩ sufficientem ⁊ tñ Iudicare talẽ cõm
p̃sup̃sit. Et sdem: si erat sufficiens qͦ
ad scĩam. si noluisset libros reuoluere
⁊studere. sz quia finit negligens⁊ no¬
luit studere: quẽ debe debuit dẽpna¬

Expanded text:
enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit condemna
Abbreviated transcription (Latin):
uotauit. Tant. extra de symõ. Nob̾.
net data repet̾e cũ sit in trirpicaysa¬
¶ Tenerar tñ ad aliud monast̾iũ tnsi¬
re. si ex illa sie obligacõe obliga¬
tus fint ad religionẽ puca. si dedit
se ⁊ receptus ẽ ĩ monachũ ⁊ ĩ trẽ
quia ħ ẽ quedam ꝓfessio. ar. exͣ. de

Expanded text:
 de simonia, nobis. nec data repetere, cum sit in turpi causa. Tenetur tamen ad aliud monasterium transire, si ex illa sui receptione obligatus fuit ad religionem, puta si dedit se et receptus est in monachum et in fratrem, quia hec est quedam professio, argume
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑati repulsam dixit alħi si
¶Atelletis me recipe. darem nob̾ t̾ra
ieam. abbas habito consilio cũ fr̃i¬
bus receꝑit eũ ignarũ iuris ⁊ eoꝵ
que dixit abbas in capitu .io. Ille pꝰ¬

Expanded text:
ati repulsam, dixit abbati, se velletis recipere me, darem vobis terram meam. Abbas habito consilio cum fratribus recipit eum ignarum iuris et eorum que dixit abbas in capitulo. Ille po
Abbreviated transcription (Latin):
siña donec it̾m ortũ sit suꝑ
hoc scandalũ. ano ex orto: ñ
credoqd̾ sit es ncc amonicio
nona credo aũt qd̃ peccant ep̃i
eam facere ⁊̃ si sint simplicens
forte indent iͥ istoꝵ strages la¬
tere uł aliud siłe. nõ peccant.
ricis: credo qd̾ nõ d eos uitari
tãqmͣ excõicatos: ex illo cano¬
neͣ: nͥ ꝯstet eos ten̾e focarias cũ
standalo ⁊ sr̃ hoc eos ẽẽ łime
amonicos. ¶Et si de ntroq istoꝵ
ꝯfitentur ĩ secreto: nitandi fũt

Expanded text:
nec iterum ortum sit super hoc scandalum, quo exorto non credo quod sit necessario admonitio nova. Credo autem quod peccant episceam facere, etiamsi sint simplices sforte vident ibi multorum stragem iacere vel aliud simile, non peccant. ricis, credo quod non oportet eos vitari tamquam excomunicatos ex illo canone, nisi constet eos tenere focarias cum scandalo et super hoc eos esse legitime admonitos. Et si de utroque istorum confiterentur in secreto, vitandi
Abbreviated transcription (Latin):
¶licet a Idẽ. Gala. multa alia
ꝯstitu̾it uł ĩnouau̾it ad hone¬
statẽ cłicalẽ specttancia: tam
cͥca hĩtũ. ꝙͣ circa negotiacõm
⁊ usuras ⁊ alia q̃dam: dicens
se talia ꝓ hibere. s̾ eadẽ distinc¬
cõne: sb qua ꝓhibunt nsũ foca¬
riaꝵ: nõ tñ cl̾ici qui faciñt ꝯtra

Expanded text:
idem Guala Gala multa alia constituerit vel innovaverit ad honestatem clericalem spectantia, tam circa habitum, quam circa negotiationem et usuras et alias quedam, dicens se talia prohibere sub eadem districtione sub qua prohibuit usum focariarum, non tamen clerici qui faciunt contra
Abbreviated transcription (Latin):
eas aliquos ꝯpellunt: tñ ꝙͣtis eas cõ¬
nitere deberẽt ex quo nõ sũt i ͥ redait
hoc a intlło de illis ppositis qui reddũt
iura. De ilł a̾ minorib quoꝵ nõ ẽ of¬
cata: uł mãdata maiora: teñd̾ ẽ ꝙ

Expanded text:
aliquos compellunt, cum gratis eas committere debeant, ex quo non sunt ibi redditus Hoc autem intelligo de illis prepositis qui reddunt iura. De bedellis aut minoribus, quorum est ofcata vel manda
Abbreviated transcription (Latin):
amibis. que recipiunt hiꝰ ppositi. nũ¬
io senent calia restituere.: Aut
officia. Qũquid teñtur pociꝰ om̃ia
sua dimittere qmͣ ĩ hoc obedire.¬
¶ Et quid de dñis qui nẽ dũt hiꝰ p̾posit᷑as.
R. ẜ glo Ibidem Si nõ possũt hiꝯ oificis exͣ¬
cere sũ ꝑcc̃o mortali pocius debent oĩa
faciendam grãm alicui ĩ p̾udian altiꝰ.
ant si lunus ⁊ t̾rorib aliqd extorq̃ant.
aut auoidain gͣnent nt alii tim̃tes eis

Expanded text:
itia, que recipiunt huiusmodi prepositi: numquid tenentur talia restituere? Aut officia, numquid tenentur potius omnia sua dimittere quam in hoc obedire? Et quid de dominis qui vendunt huiusmodi preposituras? Respondeo: Si non possunt huiusmodi officia exercere sine peccato mortali, potius debent omnia propter faciendam gratiam alicui in preiudicium alterius. Aut si minis et terroribus aliquid extorqueant aut quosdam gravent, ut alii t
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Claudite ei os ne clamet nũqͥd
irrͣis est si mors sequacur . R. ẜglo. ibi¬
credo quod sit. quid inuit ducentes ĩ dã-
Uid de illo qui cũ iudex uł offi¬
cialis sequeretr surẽ uł homi¬
cidiam sugienteni. Iudici ur officiali q̃¬
renti utrum iudisset ralem uł talẽ ꝑmͣ¬
sic ⁊ qnͣtũ ĩ eo fint ĩstruxit qͣrẽtem. nũ¬
quid est irregularis si sequrũ c̃ homi-¬
binit quod talis ꝑsona q̃reretur ad pe¬
nam sangͥnis irris est. Si a̾ ħ nestunt:¬

Expanded text:
tibus: claudite ei os ne clamet; numquid irregularis est si mors sequatur? Credo quod sic, quia iuvit ducentes in dando uid de illo, qui, cum iudex vel officialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali querenti utrum vidisset talem vel talemsic et quantum in eo fuit instruxit querentem; numquid est irregularis, si secutum est homibuit, quod talis persona quereretur ad penam sanguinis, irregularis est. Si autem no
Abbreviated transcription (Latin):
get eũ quid agendũ sit ei de aliq ͦ. qui
hensus est ĩ aliqno crimine: ꝓ quo
de iure e ẽt pena saugninis infligẽ¬
da: p̃t̃ gandere hoc nõ ꝑtin ad me ꝯsu¬
le niris ꝑitos. Et caueat: ne pp̃ suã
sñsionẽ directami uł indicectaui. ali¬
us intlłigat quod debeat eũ calipena

Expanded text:
agendum sit de aliquo, qui ehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potest respondere: hoc non pertinet ad me, consule iurisperitos et caveat ne propter suam responsionem directam vel indirectam, aliu
Abbreviated transcription (Latin):
Uid de dño qui fat̾ pͥpo sitũ qõꝵ¬
suũ iurare uł hoĩes suos.
uł familam suam. ꝙ dicent ei si
quẽ scierint uł audierint su̾riꝑu¬
isse aliꝗd de forestu sua. uł de stãgu
ant uinerus sus. aut de cetis re¬
bus sins. ¶ Item quid de marito ⁊e¬
locipo. uł auaro: qui excorquet in¬
rautũ a famiha sua quod reuela¬
bit ei quidꝗd scierit de adulto uxo¬
ris sue. ⁊ de uermłib ꝯiecturis. et
de dampnficanitib eũ ĩ reb suis.

Expanded text:
uid de domino, qui facit prepositusuum iurare vel homines suos vel familiam, quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuisse aliquid de foresta sua vel de stagnis aut vinariis suis aut de ceteris rebus suis? Item quid de marito zelotipo vel avaro, qui extorquet iuramentum a familia sua, quod revelabunt quicquid sciverint de adulterio uxoris et de verisimilibus coniecturis et de damnificantibus eum in rebus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
est: credit᷑ monsuerus ⁊ iustus:
⁊ nõ msi rõnabłr processurus. Di¬
stingue quia si res hꝰ de quib in¬
ratũ est de putate sũt custodie ilhꝰ.
a quo recip̃ uł exigir hꝯ iuram̃tũ¬
ta. si quis uiderit sinẽ asportantẽ
res tałr eiꝰ custodie ꝯm̃datas. l¬
hoc solus indeat: p̃t clamare et
talẽ finem manifestare. et ꝓ sequi
rem furtinã ne si in hoc negligẽs
fu̾iit teneatur dampnũ restituere
Nec reputabr̃ tał crimiins prodi¬
tor. sicut nec reputatur cͥmilus¬
nũ ꝓ seqnitur corã iudice l nõ pos¬
sit ꝓͥbare quod intendit. Si a̾ ñ

Expanded text:
est creditur mansuetus et iustus et nonnisi rationabiliter processurus, distingue quia si res huiusmodi de quibus iuratum est, deputate sunt custodie illius a quo recipitur vel exigitur huiusmta si quis viderit furem asportantem res taliter eius custodie commendatas, licet solus hoc videat, potest clamare et talem furem manifestare et prosequi rem furtivam, ne, si in hoc negligens fuerit, teneatur damnum restituere nec reputabitur talis criminis proditor, sicut non reputatur qunum prosequitur coram iudice, licet non poss
Abbreviated transcription (Latin):
Qutcͣe ꝓpria. glo. cũ nõ hẽat ius mo-¬
uendi bellũ uł indicendi. uł mansũ.
ꝓpriam suam domũ aut segerem ĩtẽ¬
deret lz peccarz re sua abutendo: nõ
tñ tene᷑ pena incendiarii: nisi dolo
rei sue: aliena bona incenderent᷑. Itẽ¬

Expanded text:
eat ius movendi bellum vel indicendi mansum, propriam suam domum aut segetem incenderet, licet peccaret re sua abutendo, non teneretur pena incendiarii, nisi dolo incendium rei sue, aliena bona incenderentur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
S .xiii. Circa pedagia ⁊ thelonea distĩ¬
gue. Quia aut sunt antiana aũ noua.
In p̾mo cañ: si fuit impositũ ab hiis ꝙ
defensione fidei ⁊ patrie ꝯͣ paganos
uł hereticos: uł ꝓ alia simili cã: Et
recipiens facit iłlud pp̃ quod fuit im
insticutũ. Credit tũ: quod ab illis ꝙ
pot̾ant ex p̾dictis cansis: credo idem.
Idem credo: si ute talis nõ laborat
mo. Nec facit expensas quia nõ est
ncc̃e cum t̾ra sit bñ purgata ⁊ ĩ pace
paratus ẽ tñ ⁊ labores ⁊ expenias
impendere. si eẽt ncc̃e: Ita ⁊ ꝙ ꝓpo

Expanded text:
ie Circa pedagia et telonia distingue quia aut sunt antiqua aut nova. In primo casu si fuit impositum ab his quidefensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens facit illud propter quod fuit impinstitutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores et expensas impendere, si e
Abbreviated transcription (Latin):
yĩ occupau̾ũt ⁊ tenent t̾ram q̃ aliqñ¬
seisores nõ obligant fideles nͥ ꝯseuserint
dic̾em. de illis sarracems: qui nõ sũt nio¬
lenti possessores t̾raz quas tenent. Hii¬
⁊̃ de quib pͥmo dcm̃ eit. cũ sint ĩ possõne
statuendi ⁊ dominandi: nõ sũt de frau¬
dandi nec spo liandi illa possone aucͣte
frandari/ nõ debent ꝑ aliquem xͥanuĩ tnͣse¬

Expanded text:
vim occupaverunt et tenent terram que aliqtianorum, non obligant fideles, nisi consenserint i, secus dicerem de illis sarracenis qui non sunt violenti possessores terrarum quas tenent. Hi etiam de quibus primo dictum est, cum sint in possessione statuendi et damnandi, non sunt defraudandi, nec spoliandi illa quasi possessiofraudari non debent per aliquem christianum transe
Abbreviated transcription (Latin):
.S. Gi uno. Si ⁊ͣ formam istam: aliꝗs est
acceptũ credo eẽ restituendum. illi a
quo in iuriose acceptũ ẽ s̃ sciri põt:
um̃ aũt: cũ ꝯsilio ecc̃e: inpiis cãis:
mites: credo indissincte quod debent sol¬
nere antiquũ ⁊ nonũ dũ mõ recipiẽs
faciat illud pp̃ quod suit institutũ iuxͣ¬
faceret: in a ꝗbus exigitur possent
negare. ul deberent a dire sr̃ hoc i¬

Expanded text:
Si contra formam istam aliquid est acceptum credo esse restituendum et illi a quo iniuriose acceptum est, si sciri potest; sin autem, cum consilio ecclesie in piis causis untes, credo indistincte quod debent persolvere antiquum et novum, dummodo recipiens faciat ilud propter quod fuit institutufaceret, isti, a quibus exigitur, vel debent adire super hoc iu
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ꝑ legeni uł canonẽ nõ ẽ ĩungẽdũ
pnicent. ĩ foro pñiali quod soluat hiꝰ
demꝑnatus ad illas. S suffic: quod
soluat int eẽ uł sacutaciat sd arbitu
uom iuiri: si iuriam intunit Idem a¬

Expanded text:
ria, per legem vel canonem, non est iniungendum penitenti in foro penitentiali quod solvat huiusmodi demnatus ad illas; sed sufficit, quod solvat interesse, vel satisfaciat ad arbitrium boni viri, si iniuriam intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc cũ sollempnitate. s abs ncci¬
tate ⁊ indiscrete. Tertiꝰ ĩuiramẽ¬
tis coctidianis que fĩt sũ sollẽp¬
nitate incursu uboꝵ ex quad̾ leni¬
tate ⁊ ꝯsuetudine mala. de retñ¬

Expanded text:
 hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re
Abbreviated transcription (Latin):
honesta: quia ĩ lupanari. uł alio lo¬
tcͣtantur Et maxĩe: si iudicia ĩ tali¬
bus locis tractẽtur. Itẽ: qr locꝰ est
solitarꝰ uł ałr suspect. In talib .n. la¬
tibur: solent ꝯmiiti ad ult̾ia. ⁊ doceri¬

Expanded text:
honesta quando in lupanari vel alio loactantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
Did si plures int̾ se rixa xxxi¬
ri sunt uł ĩ ꝯflictu fu̾ũt et
aliꝗs est ibi int̾fectus: ne apparet
om̃s iudicabuntur homicide ⁊ irre¬
Quid si ꝑlures. qnͣtũ ad pcc̃m: dicũ

Expanded text:
id si plures inter se rixati sunt vel in conflictu fuerunt et aliquis est ibi interfectus, nec apparet omnes iudicabuntur homicide vel irreq
Abbreviated transcription (Latin):
perũ iam erat formatũ siue aĩatũ: ho¬
micidiũ est recte: si aborsũ fec̾ młr.
ex illa ꝑcussione uł pocione qr hõiez
int̾fecit. Si u̾o nõ dum erat aĩatũ:
nõ dicenur homicdia qnͣtũ ad irrͣi

Expanded text:
perium iam erat formatum, sive animatum homicida est recte, si aborsum, fecit mulier ex illa percussione sive potione quia hominem interfecit. Si vero nondum erat animatum, non di
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ quod si credunt aut dubitant qd
solo u̾bo possint hom̃iem lb̾are smor¬
reimusta: tenentur u̾bo impedire.
Credo ⁊̃ quod ⁊ fcõ. S̾i hoc possunt sine
ꝑicło ꝑsonaꝵ suaꝵ. alioqu nõ credo
quod teneantur exponere se corꝑali

Expanded text:
 quod si credunt aut dubitant quod solo verbo possint hominem liberare a morte iniusta, tenentur verbo impedire. Credo etiam quod et facto, si hoc possint sine periculo personarum suarum. Alioquin non credo quod teneantur se expone