comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficioꝵ ptinent. relinquenda st̃. AIgnosce
mͥ cũ legis & omni ũscripturarũ scienti a lac¬
tites. Non ani aduertis ꝗd uelim dicere. C
Hoc in tellego ꝗd loqueris. & n ꝗđ taces. A
Facere tibi uideor qͥ tantis exemplis oocere
te uolui. peccare honnẽ ꝑ ignorantiã. & ꝓ
testam̃ti. ubi error & ignorantia & impos¬
sibilitas mandati teneat᷑ incrimine. A
Non necesse ẽ multa ꝓferre. unu ꝓfera cui
certe c̃tra dicere ñ poteris. Uas electionis
ꝑspicue loquit᷑. Csentio enĩlegi. iuxta in¬
ieriorẽ honne. Uideo aut aliã legẽ in mẽ¬
bris meiᷤ. repugnantẽ legim̃tis mey̧. & cap

Expanded text:
ficiorum pertinent, relinquenda sunt. A. Ignosce mihi, cum Legis 742 et omnium Scripturarum scientiam jactites, non animadvertis quid velim dicere. C. Hoc intelligo quod loqueris, et non quod taces. A. Tacere tibi videor, qui tantis exemplis docere te volui, peccare hominem per ignorantiam: et pro Instrumenti, ubi error et ignorantia, et impossibilitas mandati teneatur in crimine. A. Non necesse est multa proferre. Unum proferam, cui certe contradicere non poteris. Vas electionis perspicue loquitur: Consentio enim legi Dei juxta interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem l
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tatio tortuosa ẽ. ecclesiasticã simpli¬
citatẽ. Inter philosophox spineta c̃cludens:
Quidaristo teli. & paulo : ꝗd platoni & p&ro Ut
ille enĩ princeps philosopho:. Ita hic apostolos
fuit. Suꝑ que acclesia dñi ftabilimole fundata
ẽ: quȩ nec impetu fluminis nec ulla tr̃pestate
c̃cutit᷑. A Rethoricaris & dũmͥ obicis phi¬
losophiã: ad oratoꝵ castra c̾scendis. Uerũ audi
quid ide loquat᷑ orator tuus. desine commu¬
nib locis. dom nobis ifta nascunt᷑. C. Nulla
hic eloquentia ẽ. nullus oratorũ tumor. Quoꝵ
diffinitio ẽ dicere. ad ꝑsuadendũ ac comino¬
date : sedpurã puro sermone qua rimꝰ uerita
qͥ possabilia ñsecer̃. aui si ñ possunt fieri neos
qui possibilia ñfaciunt. ẜ illũ qͥ impossibilia
dit humano ingenio omẽs artes quippe quas
manuũ ꝑtinere possumꝰ dicere. Uerbi gratia
granimaticã. r& horicã. philosophi& triage¬
nera. Phisicã. a& hica. logicã. geo metricã¬

Expanded text:
argumentatio tortuosa est, Ecclesiasticam simplicitatem inter philosophorum spineta concludens. Quid Aristoteli et Paulo? Quid Platoni et Petro? Ut ille enim princeps philosophorum, ita hic Apostolorum fuit, super quem Ecclesia Domini stabili mole fundata est, quae nec impetu fluminis, nec ulla tempestate concutitur. A. Rhetoricaris, et dum mihi objicis philosophiam, ad Oratorum castra transcendis. Verum audi quid idem dicat Orator tuus: « Desine communibus locis: domi nobis ista nascuntur. » . C. Nulla hic eloquentia est, nullus Oratorum tumor, quorum definitio est, dicere ad persuadendum accommodate, sed puram puro sermone quaerimus veritaqui possibilia non fecerint: aut si non possunt fieri, non eos qui impossibilia non faciunt; sed eum qui impossibidit humano generi omnes artes, quippe quas manuum pertinere possumus dicere: verbi gratia, grammaticam, rhetoricam, philosophiae tria genera, physicam, ethicam, logicam, geometria
Abbreviated transcription (Latin):
os t̃tures aut duos pullos colubarũ offerat dño.
unui ꝓpeccato & unũ inholo caustũ .&. portabii
ca ad sacerdote. & offert sacerdos id qđ ꝓpercato
ẽ primũ. & inipso reconciliabit᷑ ꝓpeccato q̃d
peccaun & dimitt& ur ei. E& eraꝙ his simi¬
lia qua studio breuitatis omitio. nefastidi¬
ũ stomacho tuo faciam. Inconsequentib ꝯqͣ
narrat moyses. ꝗđ incsceratione aaron & si¬
lioꝵ eiꝰ. optulerit uitulũ ꝓpeccato. & posuerint
aaron & filii eiꝰ manꝰ suꝑ caput uidelic& ui
uili qui erat ꝓpeccato. & mactauerit eũ. &
tulerit desanguine eiꝰ & posueri suꝑcornua
altaris. incircuitu digito suo. atq altare
mudauerit. Similit̃ inariete secerit. &
desanguine eiꝰ tetigerit auriculã eiꝰ dextrã
& manũ eiꝰ dextra & sũmitatẽ pedis dexiri
It post multa alia quę enarrare longissi¬
mũ ẽ. enumeratis dieb uii. ita uilegimus.

Expanded text:
columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et filii ejus mtuli, qui erat pro peccato, et mactaverit eum, et tulerit de ejus sanguine, et posuerit super cornua altaris in circuitu digito suo, atque altare mundaverit. Similiter in 733 ariete fecerit, et de sanguine ejus tetigerit auriculam ejus dexteram, et manum dexteram, et summitatem pedis dextri. Et post multa alia, quae narrare longissimum est, enumeratis diebus septem ita legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝓuerbus legimꝰ Ist uia qua uidet᷑ recta e̾t᷑
apud homines. & nouissima eiꝰ ueniunt in
ꝓfundũ inferni. Cece hic manifeste igno¬
rantia condenat᷑. dũ aliud putat homo &
subspeciae ueritatis ad inserna dilabitur.
Multȩ inꝗd cogitationes incorde hominis.
s tam̃ ñ illius uoluntas. quę incerta & fluc
Quis inꝗd gloriabit᷑ c̃astũ se habere cor. & quis
confid&. mundus e̾e apeccato. Dulcis ẽ eni
homini panis mendacii. & postea implebitͥ
os ci calculo. adno gressus hominis dirigunt᷑
Mortalis aut quomodo poterit scire uiassuas:
Om̃is uir uidet᷑ sibi iustos. sed corrigi corda
hominũ dnis. filius malus iustu se facni . &
ñ lauat exituũ suu. Filius malus excelsos
oculos hab& & palpebris suis cleuat᷑. Est
eni iustꝰ quiperiit iniustitia sua. Unde
or̃ adcũ. nesis uisiꝰ multũ. nec quasi ꝑsapienti¬
a quaras suꝑflua neforie obsiupescas. Qua¬
cũꝙ enĩ laborauerit homo ut reqͥrat. ñ
inueni&. & sidixerit se sapiens intelle¬

Expanded text:
 Est via quae videtur recta esse apud homines, et novissima ejus veniunt in profundum inferni . Ecce et hic manifeste ignorantia condemnatur, cum aliud putat homo, et sub specie veritatis ad inferna delabitur. Multae, inquit, cogitationes in corde hominis : sed non tamen illius voluntas, quae incerta et fluctQuis, inquit, gloriabitur castum se habere cor ? Et quis confidet mundum se esse a peccato? Dulcis est enim hominis panis mendacii, et postea implebitur os ejus calculo. A Domino gressus hominis diriguntur, mortalis autem quomodo scire poterit vias suas? Omnis vir videtur sibi justus, sed corrigit corda omnium Deus. Filius malus justum se facit, et non lavat exitum suum. Filius malus excelsos habet oculos, et palpebris suis elevatur. Est enim justus, qui perit in justitia sua . Unde dicitur ad eum: Ne sis justus multum, nec quasi per sapientiam quaeras superflua, ne forte obstupescas. Quaecumque enim laboraverit homo ut requirat, non inveniet. Si dixerit sapiens se intelli
Abbreviated transcription (Latin):
baptisinaus gram. ꝑinessabile clenitiam
saluatoris. qͥ non uult quẽ piã perire. nec
delectat᷑ moriib peccatorũ ẜ ut reuertam᷑¬
& . iiiuant. C. Rogo qua ẽ ifta iuistitia ui
in peccato tencar erroris. Cuius rratun
hab& c̃scienua: Nescio me perrasse . & ci
rei quã nescio poenas luo. ut ꝗd plussacia
sisponte pec cauero. A. Ame sen temia
& dispositionis di causas requiris. Re spon¬
debit stultȩ̨ int̾rogationi tuae liber sapi¬
enti&. Altiora te ne quesieris. & fortiora
multũi & noli argumtari plus quã opori&.¬

Expanded text:
m Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec delectatur mortibus peccatorum, sed ut convertantur et vivant . C. Rogo quae est ista justitia, ut in peccato tenear erroris, cujus reatum non habet conscientia? Nescio me peccasse, et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, si sponte peccavero? A. A me sententiae et dispositionis Dei 731 causas requiris? Respondet stultae interrogationi tuae liber Sapientiae: Altiora te ne quaesieris, et fortiora multu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ inpeccatũ. sed & quib tribuimus adsensũ:
Aut eni uitare possumꝰ mala cogitationẽ. &
consequent᷑ possumꝰ carere peccato. Aut si
uitare non possumꝰ nreputant᷑ inpeccatũ
qd caueri ñpotest. ACallide qͥde argu¬
m̃taris. ẜ non intellegis argumtationẽ tua
c̃tra scas scripturas facere. Uolunt enĩ elo¬
quia scriptura & iã ignorantiã habere pec¬
catũ. Unde &. iob offert hostias ꝓfiliis suis.
neforte ꝑignorantiã incogitatione pec¬
cauerint. Et qui ligna cedit. si securi ac
ferro fugienie deligno. homo fuerii occisus. i¬

Expanded text:
sed ea quibus attribuimus assensum. Aut enim vitare possumus malam cogitationem, et consequenter possumus carere peccato; aut si vitare non possumus, non reputatur in peccatum, quod caveri non potest. A. Callide quidem argumentaris, sed non intelligis argumentationem tuam contra sacras Scripturas facere. Volunt enim eloquia Scripturarum etiam ignorantiam habere peccatum: unde et Job offert hostias pro filiis suis, ne forte per ignorantiam in cogitatione peccaverint. Et qui ligna caedit, si securi ac ferro fugiente de ligno, homo fuerit occisus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. debent aplurib custodiri. sin hac ut con¬
cedamꝰ tibi rarus qisq explere potest.: Mani¬
fesui ẽ. difficile e̾e ꝗdrarũ ẽ: Atꝙ ut hȩc au¬
gras & magnitudinẽ tuę uirtutis ostendas.
qd scilic& dobono c̃scientiȩ̨ thesauro eruc¬
tare credaris. ponis uititulo neleuit᷑ quidem
eeͥ peccandũ & ꝗd sit hoc leuit̃. neforie in
opere te aliqis dixisse asuimar& ad nectis
małui nec cogitandũ Neꝙ illius sententiae
recordaris: Delicta quis intellegit: ab ocultis
meis munda me dne & ab alienis pace seruo
tuo : Cũ ȩcclesia &iã ea quȩ pignorantiam
delinquimꝰ & sola cogitatione peccamꝰ. delic¬
ta eẽ fateat᷑. In tantũ ut hostias perrore
iubeat offerre. & pontifex qui pcuncto populo
depcat᷑. ante ꝓse offerat uictimas. Quicerte ni¬
qua ꝓaliis iuberet offerre. siiustus ipse non eci.
nec rursũ ꝓse offirret sipeccato carer&. ignoran¬

Expanded text:
sunt, debent a pluribus custodiri. Sin autem, ut consunt, debent a pluribus custodiri. Sin autem, ut concedamus tibi, rarus quisquam ea implere potest, manifestum est esse difficile quod rarum est. Atque ut hoc augeas, et magnitudinem tuae virtutis ostendas, quod scilicet de bono conscientiae thesauro eructare credaris, ponis in titulo: Ne leviter quidem esse peccandum . Et quid sit hoc leviter, ne forte in opere te aliquis dixisse existimaret, annectis. Malum nec cogitandum , neque illius sententiae recordaris: Delicta quis intelligit? ab occultis meis 730 munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : cum Ecclesia etiam ea quae per ignorantiam delinquimus, et sola cogitatione peccamus, delicta esse fateatur: in tantum, ut hostias pro errore jubeat offerri , et Pontifex qui pro cuncto populo deprecatur, ante pro se offerat victimas, qui certe numquam pro aliis juberetur offerre, nisi justus ipse esset, nec rursum pro se offerret, si peccato careret ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Auiud legiprȩ ferre cuangeliũ. quȩ aposio¬
lica doctrina ẽ: In illa enĩ serui. in hac p̾sens
dñs loquit᷑. Ibi ꝓmittit᷑: Hic implet᷑: Ibi ini¬
tia: hic ꝑfectio e In illa operis fundam̃ta ia¬
ciunt᷑. hic fide & gratia culmen inponitur.
Hec posuimus ut egregii pceptoris doctrina mon
ftret᷑ Cen tesimꝰ titulus ẽ posse hominẽ sine
peccato et & dĩ mandata facile custodire si
uedit. De quo habunde dictũ ẽ. Cũque se uni¬
tatorẽ. immo expletore operis. beati marty¬
ria: Ille inquinquagesimo quarto utulo
terti libri ponit: Nemine sine sorde . & sine
peccato eẽ. statimꝙ iungit testimonia in
siunius & iam dicisit uita eiꝰ interra: Et in
spalmo quinquagesimo In ini quitatib con¬
ceptus sũ. & indelictis peperit me mat̾ mea: Et in
uedi uerso asseris posse homine sine peccato ee
Et ut haec uerũ dixisse uidearis. statim iungis.
& dimandata facile custodire siuelit. quȩ̨
aut rarus. aut nullus impleuit: Si enĩ facilia

Expanded text:
apostolica doctrina est. In illa enim servi, in hoc praesens Dominus loquitur; ibi promittitur, hic impletur; ibi initia, hic perfectio est; in illa operum fundamenta jaciuntur, hic fidei et gratiae culmen imponitur. Hoc posuimus, ut egregii praeceptoris doctrina monentesimus titulus est, Posse hominem sine peccato esse, et Dei mandata facile custodire, si velit, de quo abunde dictum est. Cumque se imitatorem, immo expletorem operis beati Martyria. Ille in quinquagesimo quarto titulo tertii libri, ponit neminem sine sorde et sine peccato esse, statimque jungit testimonia, insi unius etiam diei sit vita ejus in terra . Et in Psalmo quinquagesimo : Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Et in obis non est . Tu e diverso asseris, Posse hominem sine peccato esse: et ut hoc verum dixisse videaris, statim adjungis, Et Dei mandata facile custodire, si velit, quae aut rarus, aut nullus implevit. Si enim facilia
Abbreviated transcription (Latin):
cutorib Nu ꝗd iussũ ẽ ut ita diligã quasi ꝓ¬
ximos & c̃sanguineos & amicos. Ut itt̃ emu¬
lũ & necessariũ nulla diftantia sit: Si in¬
micos diligo quasi ꝓximos. amicis ꝗd ampli¬
us exibeo Aut si hoc dixeras. illud cauere
debueras. Ne c̃ traria sibi in code loco dicere
uidereris. inimico nũquã e̾e credendõ.
Sed qͦ modo diligat᷑ inimicus & lex doc&: Iu¬
mentũ aduersarii siceciderit subleuandu
Sisitierit dailli potũ. hoc enĩ faciens carbones
ignis ẽgregabis suꝑ caput ei. Non inmale dictũ
& c̃demnationẽ ut pleriq estimant. sed in
correptione & penitudinẽ. ut superatꝰ bene¬
ficiis. excocto frigore caritatis. inimicus

Expanded text:
cutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi pcutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevanduba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, sed in correctionem et poenitudinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionib ꝓsequani Doc&. euange¬
liũ eiqͥ nob cũ uelit iuditio ciendere. &
post lites ac iuirgia auferre tomca.
&iam palliũ ec̾ c̃cedendu: Nũ p̃cipit ut
agamꝰ gratias & la&i nr̃a ꝑdamus. Hoc
dico. non qd aliꝗd sceleris inhac sememti
a transcas. & magna sec teris. Unde ad¬
iungis. głam uestium & ornam̃toꝵ dõ ẽc
c̃uariam. O: sunt iste rogo uinicnia
contra dm̃ : Si tonicã habuero mundio
ecclesi afticus. in ad minisiratione sacri¬
ficios. candida ueste ꝓscesseru: Cau¬
te clerici. Caute monachi. Uiduę. & uirgines
periclitamini. nisi sordidas uos atq pannosas
uulgus aspexerit. Tacco dehominib scli qui¬
Sip̃ciosis atq nitentib utant᷑ exuuiis. Audia¬
niꝰ & c&rra. Inimicos ut ꝓximos diligendos.
Statinꝙ oppressus grauissimo l&chargo ponis
& dicis inimico nũꝙ ẽt̾ credendũ. Qd̃ sibi
añ aduertens quo sensu in sins dic ta sint locis
preceptũ ẽ mͥ ut diliga inimicos & orẽ ꝓperse¬

Expanded text:
benedictionibus prosequamur? Docet Evangelium ei, qui nobiscum velit judicio contendere, et per lites ac jurgia auferre tunicam, etiam pallium esse concedendum: non praecipit, ut agamus gratias, et laeti nostra perdamus. Hoc dico, non quod aliquid sceleris in hac sententiaa transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorecclesiasticus in administratione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quisi pretiosis atque nitentibus uta caetera: Inimicos ut 728 proximos diligendos ; statimque oppressus gravissimo lethargo, ponis et dicis: Inimico numquam esse credendum , quod sibi animadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro perse
Abbreviated transcription (Latin):
cato ee siuelit Aut uerũ ẽ. aut falsũ. Si uerũ
cean tͥ . & inscriniolis uris tan tũ musitent:
quib ꝑp& ua oratione. Utendũ ẽ. Ita dũ taxal
ut habeas potestatẽ refellendi . & querendi
stupeo falsi tatẽ. A. Utrũ falsa sint anuera
quȩ dicturus sũ : cũ audieris tunc ꝓbabis. E
Lo quere ut uis mͥdecr& ũ ÷ si respondere ñ
potero magis silere. quã m̃dacio ad quiesce¬
re.A. Quid int̾ ẽ utrũ te tace̾tẽ anloquer¬
tẽ superẽ. & iuxta ꝓ thei fabulã uigilantẽ
capiã. andormientẽ. C. Cũ dixeris. quȩ
uolueris. audies quȩ ne quaquã uelis. Ue¬
ritas enĩlaborare potest. uinci ñ potest
A lib& sententias tuas parũꝑ discutere: ut in¬
tellegant sectatores tui quidi uinũ in te mirant᷑
ingeni ũ. Dicis sine precato eẽ non posse. uisi
qui scientia legis habuerit. ꝑ ꝗd̾ magna parte
xp̃iano. excludis aiustitia .&. qui p̾ dicatores

Expanded text:
cato esse si velit, aut verum est, aut falsum est. Si verum cato esse si velit, aut verum est, aut falsum est. Si verum ceantur, et in scriniolis vestris tantum mussitent, in quibus perpetua oratione utendum est, ita dumtaxat, ut habeas potestatem refellendi et quaerendi stupeo falsitatem. A. Utrum falsa sint an vera quae dicturus sum, cum audieris tunc probabis. C. Loquere ut vis, mihi decretum est si respondere non potuero, magis silere, quam mendacio acquiescere. A. Quid interest utrum te tacentem, an loquentem superem, et juxta Protei fabulam vigilantem capiam, an dormientem? C. Cum dixeris quae volueris, audies quae nequaquam velis. Veritas enim laborare potest, vinci non potest. A. Libet sententias tuas parumper discutere, ut intelligant sectatores tui, quam divinum in te mirentur ingenium. Dicis, Sine peccato esse non posse, nisi qui scientiam legis habuerit, per quod magnam partem Christianorum excludis a justitia, et qui praedicator es
Abbreviated transcription (Latin):
te ẽspectũ głę sua inmaculatos Quo testimo¬
nio conꝓbat᷑ posse homine eẽ sine peccato
& macula ñhabere. A Non in tellegis ꝗd
ꝓposueris. neꝙ enĩ homo po test eẽ sine peccato
qđ tua hab& sententia sed potest si uoluerit
tũ sua nsericordia custodire Hoc & egodico
qđ cunc ta dõ possibilia sint. homini aut ñ
quicꝗd uoluenit possibile ẽ. & maxime id ẽẽ
ꝙ nulla habere legeris creaturã. C. Non
dico homnẽ eẽ sine peccato. ꝗd tibi forsitan¬
in possibile uideat᷑. ẜ posse eẽ siuelit. Aliuo
ẽ enĩ esse. aliud posse esse. eẽ quenit exemplũ.
posse ostendit imperii ueritatẽ. A Nugaris
nec meministi illius ꝓuerbii. ac tũ neagas.
& in eodẽ cano uolutaris. Immo laterẽ la¬
uas. ꝓ qo nihil aliud audies nisi ħ qđ om̃ib
pat& : Rem tẽ uelle firmareꝙ nec ẽ nec
fuit. & forsitan nec futura ẽ. Atq ut ipso
Aut eni qd ꝓposuisti. posse homine sine pec¬

Expanded text:
te conspectum gloriae suae immaculatos ? Quo testimonio comprobatur posse hominem esse sine peccato, et maculam non habere. A. Non intelligis, quae proposueris. Neque enim homo potest esse sine peccato, quod tua habet sententia; sed potest, si volueritculatum sua misericordia custodire. Hoc et ego dico, quod Deo cuncta possibilia sunt. Homini autem non quidquid voluerit possibile est; et maxime id esse, quod nullam legeris habere creaturam. C. Non dico hominem esse sine peccato, quod tibi forsitan possibile videtur; sed posse esse si velit. Aliud est enim esse, aliud posse. Esse, quaerit exemplum; posse, ostendit imperii 721 veritatem. A. Nugaris, nec meministi illius proverbii: « Actum ne agas; et in eodem coeno volutaris, immo laterem lavas. » Pro quo nihil aliud audies, nisi hoc, quod omnibus patet: rem te velle firmare, quae nec est, nec fuit, et forsitan nec futura est. Atque ut ipso Hoc enim, quod proposuisti, posse hominem sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ refutar&. ẜ baptismũ. u& era peccata
ccedit. nouas uirtutes ñ tribuit: Dimittit
ecarcere: & dimisso silaborauerit p̾mia pol¬
licct᷑. Aut nullus inquã aut rarus ẽ. qͥ oma
habeat qua habere deb& episcopꝰ. Et tunc
siunũ ł duo decatalogo uirtutũ episcopo
bulo. Nec exeo dãnabit᷑ ꝗd non hab&. ẜex
eo coranabit᷑ ꝗd possid&. Omnia eiũ habe¬
re. & nulla indigere uirtute eiꝰ ẽ : ꝗ pec¬
Quicũmalediceret᷑. nremale dixit. Qui con¬
fident̃ uirtutũ conscientia loquebatur:
Ecce uenit princeps huius mũdi. & in me in¬

Expanded text:
tum refutaret; sed baptismus vetera peccata tum refutaret; sed baptismus vetera peccata conscindit, novas virtutes non tribuit, dimittit e carcere, et dimisso, si laboraverit, praemia pollicetur. Aut nullus, inquam, aut rarus est, qui omnia habeat, quae habere debet episcopus. Et tamen si unum vel duo de catalogo virtutum episcopo bulo: nec ex eo damnabitur, quod non habet, sed ex eo coronabitur, quod possidet. Omnia enim habere, et nullo indigere, virtutqui cum malediceretur, non remaledixit : qui confidenter virtutum conscientia loquebatur: Ecce venit princeps mundi hujus, et in me in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi & .i. a filiorũ & comitũ ac ministrorũ pudo¬
re dccorrt᷑: dicente dd. Ambulans inuia
in malaia. hic mihi ministrabat. Consi de
sed sermone qꝗ & nutib se abftineant in
pudicitie. Neforte illud incidai heli qͥforte
increpauit filios suos dicens. Nolite filii mei
nolite. n honã fanam ego audio deuobis.
Corripuit & punitꝰ ẽ. ꝗ ñ corripere debun.ẜ
abicere. Quid saci& qͥ gaud&. aduitia. qͥ
cm̃dare non audet: Qui conscientiã sua
m&. uit. & qđ cunctꝰ populus clamitat. nes¬
opinionẽ abhis qͥforis sunt habeat. ut & iam
doctrina displic&. placeat c̃uersatio: puto
qd non sit facile reperire. Maxim &ꝙ il¬
lud: uit potens sit aduersarus resistere. &
ꝑ uersas opprimere & superare docirinas. Ut
ñ ncophitꝰ episcopus ordinetꝰ. qđ uidemꝰ
niis tẽporib ꝓsũma eligi iustitia. Sienĩ
baptisiũ fiatim iustũ facer& &. om̃i plenu
iustitia. nequaquã utiq apostolus neophi¬

Expanded text:
nisi ea filiorum et comitum ac ministrorum pudonisi ea filiorum et comitum ac ministrorum pudore decoretur, dicente David: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabit . Considersed sermone quoque et nutibus se abstineant ab impudicitiis: ne forte illud incidat Heli, qui certe increpavit filios suos dicens: Nolite, filii mei, nolite: non bonam famam audio ego de vobis . Corripuit, et punitus est, quia non corripere debuit, sed abjicere. Quid faciet, qui gaudet ad vitia, qui emendare non audet? qui conscientiam suam metuit; et quod cunctus populus clamitat, nesopinionem ab his qui foris sunt habeat: ut etiam bus doctrina displicet, placeat conversatio: puto quod non facile sit reperire, maximeque illud, ut potens sit adversariis resistere, et perversas opprimere et superare doctrinas. Vult ut non neophytus episcopus ordinetur, quod videmus nostris temporibus pro summa eligi justitia. Si baptismum statim justum faceret, et omni plenum justitia, nequaquam utique Apostolus neophy
Abbreviated transcription (Latin):
les uas clectionis doc& Primũ qđ dixit in rep̃hen¬
sibilis: aut carus. aut nullus ẽ. Quis ẽ eñĩ qui
ñ quasi inpulcho corpore. aut neuũ habeat.
aut uerrucã: Sicnĩ ipse apostolus dic̃ de
petro. qđ ñ recto pede incesserit in euange¬
lii ueritate. & intantũ rep̃hensibilis fuerit
Ut & barnabas abduct̾ sit in randẽ simulatio¬
nẽ : Quis indignabit᷑ id sibi negari. qđ prin¬
ceps apostoloꝵ ñ habuit: dem unius uxoris
uirũ. sobriũ. pudicũ ornatũ hospitalẽꝙ
qui possit docere ñ ut int̃prȩ¬
tat᷑ latina simplicitas docibiłe. cuc& eris uir¬
tutib difficult̃ inueni as Uinolentũ quoꝙ¬
& ꝑcussorẽ t᷑pis lucricupidũ. repudi at
apostolus. Et ꝓhis cupit mansu& .um. absꝗ
iurgio. sine auaritia. & ut domũ suã opti¬
me regat. Quodꝙ uel difficillimũ ẽ. ut
filios habeat sub iectos. Cũ om̃i pudicitia
ł filios carnis. ł filios fidei: Cũ om̃i in ꝗđ
pudicitia: Non ei sufficit ꝓpriã habere pudicitia

Expanded text:
as electionis docet. Primum quod dixit, irreprehensibilis, aut nullus, aut rarus est. Quis est enim, qui non quasi in pulchro corpore aut naevum, aut verrucam habeat? Si enim ipse Apostolus dicit de Petro, quod non recto pede incesserit in Evangelii veritate, et intantum reprehensibilis fuerit, ut et Barnabas adductus sit in eamdem simulationem : quis indignabitur id sibi denegari, quod princeps Apostolorum non habuit? Deinde, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, ιδακτικὸν, qui possit docere: non ut interpretatur Latina simplicitas, docilem, cum caeteris virtutibus difficulter invenies. Vinolentum quocussorem, et turpis lucri cupidum, repudiat Apostolus: et pro his cupit mansuetum, absque jurgio, sine avaritia, et ut domum suam optime regat, quodque difficillimum est; ut filios habeat subjectos, cum omni pudicitia, vel filios carnis, vel filios fidei. Cum omni, inquit, pudicitia. Non ei sufficit propriam habere pudicitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dotẽ siue doc iorẽ nemini adulari debere.
ẜaudent̃ omscorripere. ne & se & cosꝗeu
audiunt ꝑdat Tanta ne ce̾ in uno opere dis¬
sonantiã ut ꝗd plus dixeris nescias: Siemĩ
scruus dĩ. nihil amarũ desuo deb&. ore ꝓfer¬
re ẜ semꝑ qd dulce & suaue ẽ. Aut sis acer¬
dos & doctor. seruidĩ nerunt: qui fiducialuĩ
debent corripere peccantes . & nulli adula¬
ri ẜaudact̃ om̃s increpare. Aut sis acerdos
& doctor ñ sołu serui dĩ. sed int̃ seruos eiꝰ
principũ tenent locũ. frustra seruis dĩ¬

Expanded text:
dotem sive doctorem nemini adulari debere, dotem sive doctorem nemini adulari debere, sed audenter omnes corripere, ne et se et eos qui eum audiunt, perdat. Tantane est in uno opere dissonantia, ut quid prius dixeris nescias? Si enim servus Dei nihil amarum de suo debet ore proferre, sed semper quod dulce et suave est: aut sacerdos et doctor servi Dei non erunt, qui fiducialiter debent corripere peccantes, et nulli adulari, sed audacter omnes increpare; aut si sacerdos et doctor, non solum servi Dei, sed inter servos ejus principalem tenent locum, frustra servis D
Abbreviated transcription (Latin):
qd inmultis ooctorib acclesia aua rorꝙ aut
difficult inuenias. Uerũ tutamȩ es liberiatis.
& fauore tibi apudmatronas tuas c̃cilias. Ut
inalioloco scripseris. scientia legis & iam seni¬
nas habere debere. Cu ap̾os doceat. tacen¬
dũ eẽ mulierib inçeclesia. & siꝗd ignorant
domi uiros suos debere c̃sulere Nec sufficit
tibi dedisse agmni tuo scientia scripiurax.
iisi carũ uoce & canticis delecieris: Iungis
enĩ & ponis in titulo qd & fenpię dospallere
debeant. Quis eni ignorai spallendũ ẽt̃
senus incubilib suis .&. absꝙ uiror. frequen¬
a & c̃gregatione turbars: Uerũ iudonas
qd nlic& ut qͣd uerecunde facerr debeam.
& absq ullo arbritro. magistri auctoritate
quasi aliuꝰ sit seruus dĩ. alius doctor & sa¬
cerdos ecclesię. oblitꝰ prioris sententia:
Ponis in alio titulo: Sacerdote si ue dociorẽ
omnẽ ac tui speculare debere. & fiducialit cor¬
dixisse cientꝰ. id ipsũ replicas & inculcas. sacer¬

Expanded text:
aro, aut difficulter invenias? Verum tu tantae es liberalitatis, 722 ut favorem tibi apud Amazonas tuas concilies, ut in alio loco scripseris, Scientiam legis etiam feminas habere debere: cum Apostolus doceat esse tacendum mulieribus in Ecclesia; et si quid ignorant, domi viros suos debere consulere . Nec sufficit tibi dedisse agmini tuo scientiam Scripturarum, nisi earum voce et canticis delecteris. Jungis enim et ponis in titulo, Quod et feminae Deo psallere debeant. Quis enim ignorat psallendum esse feminis in cubiculis suis, et absque virorum frequentia et congregatione turbarum? Verum tu donas quod non licet; ut quod verecunde facere debeant, et absque ullo arbitro, magistri auctoritate quasi alius sit servus Dei, alius doctor et sacerdos Ecclesiae, prioris oblitus sententiae, ponis in alio titulo , sacerdotem sive doctorem omnium actus speculari debere, et fiducialiter cordixisse contentus, idipsum replicas, et inculcas sacer
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ẽ diuitũ. qui in om̃i substantia sua: pa¬
ria uniuersa possideat. Possibilia p̃cipit ds &
ego fateor. Sedħ possibilia cuncta. singuli ha¬
bere ñ possumꝰ. Non inbecillitate naturae.
necalũ niã facias. sed anim lassitudine:q:
cunctassimul & semꝑ ñpotest habere uirtu¬
tes Quod & si ineo arguis creatorẽ. qͣarẽ
te tałe c̃diderit. quideficias atꝙ lassescas.
Dicã iterũ. maior erit rep̃hensio. sicũ uolue¬
eris accusare. quare te ñ dm̃ fecerit: Sed
dices ñ possũ Ergo peccatũ ñ habeo. habes
peccatũ quare ñfeceris qđ alius potuit face¬
re. Rursũꝙ ille cuius c̃paratione deterior
es. Uel tui inalia uirtute. Talterius erit
collacione peccator. Atꝙ itafit. ut quẽ cũꝙ
primũ putaueris. minor fit eo quise in alia
parte minor ẽ. C. Si ñ potest ee homo sine

Expanded text:
nullus est divitum, qui in omni substantia sua panullus est divitum, qui in omni substantia sua paria universa possideat. Possibilia praecepit Deus, et ego fateor. Sed haec possibilia cuncta singuli habere non possumus: non imbecillitate naturae, ne calumniam facias Deo; sed animi lassitudine, qui cunctas simul et semper non potest habere virtutes. Quod et si in eo arguis Creatorem, quare te talem condiderit, qui deficias atque lassescas; dicam iterum, major erit reprehensio, si eum volueris accusare, quare te Deum non fecerit. Sed dices, Si non possum, ergo peccatum non habeo. Habes peccatum quare non feceris, quod alius potuit facere. Rursumque ille, cujus tu comparatione deterior es, vel tui in alia virtute, vel alterius erit collatione peccator: atque ita fit, ut quemcumque primum putaveris, minor sit eo, qui se in alia parte major est. 24. Deus potest servare hominem sine
Abbreviated transcription (Latin):
cpiscopi ꝑsona. pauea p̃cepta. aut nequaquã
aut difficult inuenias. ꝗd facies de om̃i ho¬
mine. ꝯͥcuncta deb&. implere mandata :¬
Excorporalib consideremꝰ spiritalia. Alius ue¬
lox pedib c̃. ẜ non fortis manii. ille tardus in¬
cessu. s ftabilis in proelioHic pulchra hab&
faciaem. sedrauca uocis ẽ. Alius tetram. sed
dulci modulatione decantat. Illu ingeni¬
osũ. ẜ obliuiosũ. Hunc memore. ẜ. tardi ui¬
demꝰ ingenui: In ipsis contro uersiis inquib
quondã pucrilumimꝰ.: No oma similit̃ ł in¬
ꝓ hemiis. ł innarrationib ł in excessib
ł in argumitis. ut exemploꝵ copia. & epilogor
dulcedine se aguN. Sed eloquentia sua in
alia atꝙ alia parte dissimles sunt: Deuiris
magis ccclesi asticis loquar: Multi euangelia
bene disser. sed in explanatione apostoliin pares
suisunt. Aii cũ in inꝰ trum̃to nouo optime senseriN
inspalmis & inu& eri testam̃to muti sunt. hoc
totũ dico qđ ñ om̃a possumꝰ omes. Rarusꝙ aut

Expanded text:
episcopi persona pauca praecepta aut nequaquam, aut difficulter invenies; quid facies de omni homine, qui cuncta debet implere mandataEx corporalibus consideremus spiritualia. Alius velox est pedibus, sed non fortis manu. Ille tardus incessu, sed stabilis in praelio est. Hic pulchram habet faciem, sed raucae vocis est. Alius tetram, sed dulci modulatione cantat. Illum ingeniosum, sed obliviosum: hunc memorem, sed tardi videmus ingenii. In ipsis controversiis, in quibus quondam pueri lusimus, non omnes similiter  vel in narrationibus, vel in excessibus, vel in argumentis, aut exemplorum copia, et epilogorum dulcedine se agunt: sed eloquentiae suae alia atque alia in parte dissimiles sunt. De viris magis ecclesiasticis loquar. Multi super Evangelia bene disserunt, sed in explanatione Apostoli impares sui sunt. Alii cum in Instrumento novo optime senserint, in Psalmis et veteri Testamento muti sunt. Hoc totum dico, quod non omnia possumus omnes : rarusque aut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. Iustũ. Continentẽ: optinentẽ. Doc¬
trinę sidelẽ sermone. Ut possit exortari
indoctrina sana. & cͥtra dicentes coargue¬
te. Ut diuersar̃ ꝑsonar uaria p̾cepta nc̃
sileã: Circa mandata episcopi me tenebo

Expanded text:
 continentem, obtinentem doctrinae fidelem sermonem, ut possit exhortari in doctrina sana, et contradicentes coarguere . Ut diversarum personarum varia praecepta nunc sileam, circa mandata episcopi me tenebo
Abbreviated transcription (Latin):
Illiquoq respondi ut potui. Rufinus ñ uni urbi
sed orbi blasphemias. origenis & deprincus tie¬
PIAPXON libros. quantũ inse fuit intulit
Ita ut eusebii quoq primum librũ defensionis
origenis sub nonine paphili martiris ediderit
Et quasi ille paruũ dixiss&. nouũ ꝓeo uolumen
cuomer&. Nũ inuidimꝰ ei qui a respondimꝰ: & tan¬
ta in illo eloquentie uere flumna. ut me ascri¬
bendi atq dic tandi studio det̃tret Palladius ser¬
uilis neꝗciȩ. eande heresim instaurare cõnatꝰ.
& nouam translationis hebraice mihicałun¬
ã struere Nũ illius ingenio nobilitatiq ĩuidimꝰ
quisq qđ sentit. It ego solus sũ qͥcunctos glã
mordear. Et tamiser ut his quoq inuideã. qui
rimerent᷑ inuidiã Unde ut om̃ib ad ꝓbarẽ me
non odisse homines ẜerrores. Mec aliquos infama
querere. magisq dolere uicẽ eo:: qui falsi nomns¬

Expanded text:
Illi quoque respondi ut potui. Rufinus non uni urbi, Illi quoque respondi ut potui. Rufinus non uni urbi, sed orbi blasphemias Origenis et περὶ Ἀρχῶν libros, quantum in se fuit, intulit: ita ut Eusebii quoque primum librum Defensionis Origenis sub nomine Pamphili martyris ederet, et quasi ille parum dixisset, novum pro eo volumen evomeret. Num invidemus ei, quia respondimus, et tanta in eo eloquentiae fuere flumina, ut me a scribendi atque dictandi studio deterrerent? Palladius servilis nequitiae, eamdem haeresim instaurare conatus est, et novam translationis Hebraicae mihi calumniam struere. Num et illius ingenio nobilitatique invidemuquisque quod sentit: ego solus sum, qui cunctorum gloria mordear; et tam miser, ut his quoque invideam, qui non merentur invidiam. Unde ut omnibus probarem me non odisse homines, sed errores, nec aliquorum infamiam quaerere, magisque dolere vicem 696 eorum, qui falsi nom
Abbreviated transcription (Latin):
derint posse peccare Et quã quã superior episto
struxerit. Hic lib que nunc cudere itimur
socraticoꝵ c̃su& udinẽ conseruabit Ut exutraq
parte ꝗd dici possit exponat. Et magis ꝑspicua ue¬
ritas fiat. Cũ posuerit unꝰ quisq ꝗd senserit. Illio
aut origenisꝓpriũ ÷ & in possibile ee humanã aprin¬
cipio usq ad mortẽ. non peccare naturã: Et rur
sũ possibile et̾ cũ se aliqis ad meliora c̃uerterit. ad
tũ inuidie facib scribere. breuit̃ respondebo
Ium qua me heretitis peꝑcisse. & om̃i egisse studio
ut hostes acclesie. mei quoq hostes ficrent
Hel uidius quoq scripsit contra scae marie uir¬
gitatẽ ꝑpetuam: Nũꝗd ut ei responderẽ duct̾ inui¬
diasũ. quẽ omnino in carne ñuidi: Iouinianus
cuius nunc heresis suscitat᷑. romanã fidẽ me abs¬
sente turbauit Iam elinguis & sermonis pudici.
ut magis misericordia dignꝰ fuerit. qua inuidia

Expanded text:
derint, posse peccare. Et quamquam superiori epistoderint, posse peccare. Et quamquam superiori epistostrinxerim, hic liber, quem nunc cudere nitimur, Socraticorum consuetudinem servabit, ut ex utraque parte quid dici possit exponat, et magis perspicua veritas fiat, cum posuerit  Al. proposuerit unusquisque quod senserit. Illud autem Origenis proprium est, et impossibile esse humanam a principio usque ad mortem, non peccare naturam: et rursum, esse possibile, cum se aliquis ad meliora converterit, ad tum invidiae facibus scribere, breviter respondebo, numquam me haereticis pepercisse, et omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Helvidius scripsit contra sanctae Mariae virginitatem perpetuam. Numquid ut ei responderem, ductus invidia sum, quem omnino in carne non vidi? Jovinianus, cujus nunc haeresis suscitatur, Romanam fidem, me absente turbavit, tam elinguis et sic sermonis putidi, ut magis misericordia dignus fuerit, quam invidia.
Abbreviated transcription (Latin):
pollicitꝰ sũ me ad cunctas eoꝵ qui ATIXΘ EIN pre¬
dicant questiunculas responsurũ Nulli enĩdubi¬
ũ quin stoicoꝵ & ꝑ ipatheticoꝵ hoc ẽ ueteris acha¬
demiȩ ista contentio sit. Qđ alii eoꝵ adserunt ta¬
.O .C quas nos ꝑ turbationes possumus dicere. egri¬
tudinẽ. gaudiũ sp̃e. timore cradicari & exstir¬
pari posse dementib hominũ Ali fangiregi at¬
ꝙ moderari & quasi infrenos equos quib dalu¬
parib coerceri Quorũ sententias. & tullius intus¬
culanis disputationib explicuit. Et origenis
ȩcclesi astice ueritati instromatib suis miscere
conat᷑. Ut pret̃ eã. manicheũ. priscillianũ. eua¬
eYXITAC uocant. Quorũ om̃i ii ista ẽ sententia
posse ad ꝑfeccionẽ. & nondicã similitudinẽ. sedequa
litate. dĩ. humana uirtutẽ & scientiã ꝑuenire
Ita ut se adserant ne incogitatione quide & ig¬
norantia cũ ad consũmationẽ culmen asceti¬

Expanded text:
pollicitus sum, me ad cunctas eorum qui ἀπάθειαν praepollicitus sum, me ad cunctas eorum qui ἀπάθειαν praedicant, quaestiunculas responsurum. Nulli enim est dubium, quin Stoicorum et Peripateticorum, hoc est, veteris Academiae ista contentio sit, quod alii eorum asserant πάθη, quas nos perturbationes possumus dicere: aegritudinem, gaudium, spem, timorem eradicari et exstirpari posse de mentibus hominum: alii frangi eas, regi atque moderari, et quasi infrenes equos quibusdam lupatis coerceri. Quorum sententias et Tullius in Tusculanis disputationibus explicat, et Origenes Ecclesiasticae veritati in Stromatibus suis miscere conatur, ut praeteream Manichaeum, Priscillianum, Evaεὐχίτας vocant; quorum omnium ista sententia est, posse ad perfectionem, et non dicam ad simienire: ita ut asserant se ne cogitatione quidem et ignorantia, cum ad consummationis culmen ascen
Abbreviated transcription (Latin):
men uterq iustus appellat᷑: De ceteris nonẽ huius
tẽporis scribere. Neq eni ame librũ sed episto ła
fiagitasti. qui dic tandus exotio ẽ . &. omes oppo¬
sitiones eoꝵ xp̃i auxilio destruendȩ. Qd nobis
scãrũ scripturarũ testimoniis adserendũ ẽ. in qͥ¬
b cotidie credentib loquit᷑ ds: Illudq ꝑte sc̃ę
atq inlustris domꝰ concili abułu p̃cor atq commo
ant tantarũ feces hereseon Aut ut paruam
dicã in famiã ut ubi primũ uirtꝰ & sc̃itas lauda¬
bat᷑: Ibi p̃sumptionis diabolicȩ & sordi dissime
sotietatis tͣpitudo uerset᷑. Sciantꝙ se ꝗ huius¬
cemodi homnib opes suggerunt hereticoꝵ mui¬
titudinẽ c̃gregare. & xpi hostes facere & nutnre
aduersarios ei frustraq aliud lingͥau pretendere
cũmanu sentire aliud conꝓbent᷑¬
inqua ad int̾rogata respondi: Crebra srm expos¬
tulatio fuit. cur ꝓmissũ opus ultra differrẽ. in quo

Expanded text:
men uterque iustus appellatur. de ceteris non est huius men uterque iustus appellatur. de ceteris non est huius temporis scribere; neque enim a me librum sed epistulam flagitasti, qui dictandus ex otio est, et omnes oppositiones eorum Christi auxilio destruendae. quod nobis sanctarum scripturarum testimoniis adserendum est, in quibus cotidie credentibus loquitur deus. illudque per te sanctae atque inlustris domus conciliabulum precor atque commonant tantarum faeces hereseon aut — ut parum dicam — infamiam, ut, ubi primum uirtus et sanctitas laudabatur, ibi praesumptionis diabolicae et sordidissimae societatis turpitudo uersetur. sciantque se, qui huiusce modi hominibus opes suggerunt, hereticorum multitudinem congregare et Christi hostes facere et nutrire aduersarios eius frustraque aliud lingua praetendere, cum manu sentire aliud conprobentin qua ad interrogata respondi, crebra fratrum expostulatio fuit, cur promissum opus ultra differrem, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nomne. Alii xp̃i appellent᷑. Initare ionam & dicito
Si ꝓpt̃ me ista tempestas ẽ: tollite me & mittite
me in mare. Ille hum litate ꝓiectus ẽ in ꝓfundum.
ut intypũ dñigloriosius surger& : Tuꝑ suꝑbiã
ad astra sus tolleris. ut d&ce loquat᷑ iħs. Uidebam
sa tanã quasi fulgur decelo cadentẽ. Qđ aut̃
inscripturis sc̃s iusti appellant᷑. ut ⁊acharias &
elisabeth. iob. iosaphat. & iosi as. & multi quoꝵ
nomnb sacra scriptura contextaẽ. quã quam
strinxisse sufficiat. Qđ iusti appellent᷑ non quo
om̃i uitio careant. sed ex maiore parte uirtutum
Denique & tacharias silentio condenat᷑. & iobsermo
ne suo rep̃hendit᷑ & ios aphat & iosias qui iusti absq
dubio scripti sunt fecisse narrant᷑ quȩ dño displice¬
rent. Quorũ alter auxiliũ impio tulit & correptꝰ
ẽ aꝓph&a. Alter c̃tra p̃ceptũ dni exore hieremie
ocurrit nechao regi ȩgiptio & int̃fectus ẽ. & ta¬

Expanded text:
nomine, alii Christi appellentur. imitare Ionam et dicito: nomine, alii Christi appellentur. imitare Ionam et dicito: si propter me est ista tempestas, tollite me et mittite me in mare. ille humilitate proiectus est in profundum, ut in typum domini gloriosius surgeret; tu superbia ad astra sustolleris, ut de te loquatur Iesus: uidebam satanan quasi fulgur de caelo cadentem. Quod autem in scripturis sanctis iusti appellantur ut Zacharias et Helisabeth, Iob, Iosaphat et Iosias et multi, quorum nominibus sacra scriptura contexta est, quamquam strinxisse sufficiat, quod iusti appellentur, non quod omni uitio careant, sed ex maiori parte uirtutum. denique et Zacharias silentio condemnatur et Iob suo sermone reprehenditur et Iosaphat et Iosias, qui iusti absque dubio scripti sunt, iecisse narrantur, quae domino displicerent. quorum alter inpio auxilium tulit et correptus est a propheta, alter contra praeceptum domini ex ore Hieremiae occurrit Nechao, regi Aegyptio, et interfectus est, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
postolorũ simplicitati ad quiescere. sciens illud
scriptũ. Perdã sapientiã sapientiũ & pruden¬
tiã prudentiũ reꝓbabo. Et fatuũ dĩ sapien¬
tius ẽ homnib. Cũ hac se ita habeant: ꝓuoco
aduersarios ut om̃es retro cartulas discucianm
& si ꝗd in meo ingeniolo reppererint uitu: ꝓferas
inmediũ. Aut enĩ bona erunt . & c̃tradica
cor calumnȩ. Aut rep̃hensibilia & c̃sitebor errorẽ.
Malens emẽdare : quã ꝑ seuerare in prauitate senten¬
tia Et tu ergo doctor egregius. Aut defende
quaȩ locutꝰ es & sententiarũ tuax accumna. as¬
true elo quio sub sequenti. Nequando si tibi displi¬
cuerit. neges qđ locutꝰ es. Aut sicerte errasti :¬
quasi homo libere confitere. & discordantiũ redde
int̃ se concordia. Inmente tibi ueniat tunicãsa¬
lutaris nec amilitib fuisse conscissã: Et fratrũ in¬
terse cernis uirgia. & rides atq l& aris. qđ alii tuo

Expanded text:
postolorum simplicitati adquiescere sciens illud postolorum simplicitati adquiescere sciens illud scriptum: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo et: fatuum dei sapientius est hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, ut omnes retro chartulas discutiant et, si quid in meo ingeniolo uitii reppererint, proferant in medium. aut enim bona erunt et contradicam eorum calumniae aut reprehensibilia et confitebor errorem malens emendare quam perseuerare in prauitate sententiae. et tu ergo, doctor egregie, aut defende, quod locutus es, et sententiarum tuarum acumina adstrue eloquio subsequenti, ne, quando tibi placuerit, neges, quod locutus es, aut, si certe errasti quasi homo, libere confitere et discordantium inter se redde concordiam. in mentem tibi ueniat tunicam saluatoris nec a militibus fuisse conscissam. fratrum inter se cernis iurgia et rides atque laetaris, quod alii tuo
Abbreviated transcription (Latin):
rabies discipuloꝵ qđ audierunt incubicubs
in tectis p̃dicant. Ut si placuerit audientibꝰ
plicuerit . culpa sit discipuli ñ magistri. Ideo
creuit heresis ura : decepistis plurimos. Maxi¬
meq eos ꝗͥ adherent mulierib & sciunt se peccare
merem illud ꝓpheticũ. Gła illisin partib & par¬
turitionb. Daillis dñe ꝗd dabis illis : Uuluam
steriłe & ubera arentia. Feru& anmus: ñ possũ
uerba cohibere. Epistolaris angustia. ñ patit᷑
longa operis magi tudinẽ. Nullius in hoc opuscu¬
lonomeꝰ ꝓprie tangit᷑. Aduersũ magistrũ ꝑuer¬
si dogmatis locuti sumus. Quuratꝰ fuerit atꝙ
rescripserit. suo quasi ꝓdit᷑ inditio : ampliora
inuero certanne uulnera suscepturus. Multi
ann sunt. qđ ab adulescentia usq ad hanc aetatẽ
diuersa scripsi oposcula. Semꝑ ꝙ habui studiũ
audientibꝰ loqui qđ publice in aecclesia didi¬
cera. Nec philo sophorũ argum̃ta sec tari seda¬

Expanded text:
rabies discipulorum. quod audierunt in cubiculis, rabies discipulorum. quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant, ut, si placuerit audientibusm, si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. ideo creuit uestra heresis et decepistis plurimos maximeque eos, qui adhaerent mulieribus et sciunt se peccare meremini illud propheticum: gloria illis in partubus et parturitionibus. da illis, domine. quid dabis illis? uuluam sterilem et ubera arentia. feruet animus, non possum uerba cohibere. epistolaris angustia non patitur longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo nomen proprie tangitur; aduersus magistrum peruersi dogmatis locuti sumus. qui iratus fuerit atque rescripserit, suo quasi mus prodetur indicio ampliora in uero certamine uulnera suscepturus. Multi anni sunt, quod ab adulescentia usque ad hanc aeta-, tem diuersa scripsi opuscula, semperque habui studium audientibus loqui, quod publice in ecclesia didiceram, nec philosophorum argumenta sectari sed a
Abbreviated transcription (Latin):
tis : Nolo uobis liberũ ee. negare qđ semel scn¬
pseritis: aec desiae uictoria ẽ. uosaꝑte dice¬
re qđ sentitis: Aut enĩ Idem responsuri eftis
qđ & nos loꝗmur &. nequaquã eritis aduersarii
sedanci. Aut sic̃ traria nr̃o dogmati dixeritis.
in eo uincemꝰ qđ omes cognosceNT acclesiae ꝗd senti¬
atis: Sententias urãs ꝑdidisse : superasse ẽ. Pat&
prima fronte blasphenz a. ñ necesse hab& c̃uinci.
qđ sua statim ꝓfessione blasphemũẽ. Minamni
nob responsionẽ. quã uitare nullus potest. nisi
ꝗomiino ñscribit. Unde nostis ꝗd dicturisimꝰ.
ut responsionẽ p̃parctis. forsi tan ur̃a dicemus.
& frustra ingenii ur̃i acuitis stiłũ. Cunomani:
arriani. Et macedonani. nominb separati
impietate concordes. Nullu nob̵ laborẽ faciunt.
loquuntt᷑ enĩ qđ sentiunt. Sola hec here¬
sisẽ. qua publice erubescit loꝗ qđ docere
scer& o ñ metuit. Magistroꝵ silentia ꝓfert

Expanded text:
tis. nolo uobis liberum esse negare, quod semel scrtis. nolo uobis liberum esse negare, quod semel scripseritis. ecclesiae uictoria est uos aperte dicere, quod sentitis. aut enim idem responsuri estis, quod et nos loquimur, et nequaquam eritis aduersarii sed amici, aut, si contraria nostro dogmati dixeritis, in eo uincemus, quod omnes cognoscent ecclesiae, quid sentiatis. sententias uestras prodidisse superasse est. patet prima fronte blasphemia. non necesse habet conuinci, quod sua statim professione blasphemum est. minamini nobis responsionem, quam uitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. unde nostis, quid dicturi simus, ut responsionem paretis? forsitan uestra dicemus et frustra ingenii uestri acuitis stilum. Eunomiani, Arriani et Macedoniani nominibus separati, inpietate concordes nullum nobis laborem faciunt; loquuntur enim, quod sentiunt. sola haec heresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. magistrorum silentia profert
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a positũ potestate: esse aũt posse: generali t̃
dici Qđ lic& aliquis non fuerit. tamen possit
ẽẽ qui et̃ uoluerit. Rogo qua ista c̃ argumta¬
tio posse ee qđ nũ qũa fuit. posse fieri: ꝗđ nullu fe¬
cisse testaris Id cuilibet tribuere. quod anfutu¬
russit ignores. & clare nescio. cui ꝗd in patriar¬
chis ꝓphetis & apostolis fuisse nequeas ad probare:
Audi eclesiasticã simplicitatẽ. siue rusticitatẽ
Anim imperitiã ut uobis uidet᷑: Ioquere qđ cre¬
dis. publice p̃dica. qđ secreto discipulis loqueris:
Qui dicis et̃ habere arbi trii libertatẽ. quare non
libere qđ sentis loqueris. : Aliud audiunt cubi¬
nec capere solidu cibu. qui infancia lac te con¬
tentꝰ ẽ Hac dũ scripsi. comminaris mͥscripto
non audeã ora reserare. Et non anim ad uer¬
titis id circo nosscribere. Ut uos respondere
cogamin. & aꝑte aliquando dicere. qđ pro
tempore ꝑsonis & locis. uel loqͥmini uel tace¬

Expanded text:
nostra positum potestate, esse autem posse generaliter nostra positum potestate, esse autem posse generaliter dici, quod, licet alius non fuerit, tamen possit esse, qui esse uoluerit. rogo, quae est ista argumentatio: posse esse, quod numquam fuit, posse fieri, quod nullum fecisse testeris, id cuilibet tribuere, qui an futurus sit ignores, et dare nescio cui, quod in patriarchis, prophetis et apostolis fuisse nequeas adprobare? audi ecclesiasticam simplicitatem siue rusticitatem aut inperitiam, ut uobis uidetur. loquere, quod credis; publice praedica, quod secreto discipulis loqueris. qui dicis te habere arbitrii libertatem, quare non libere, quod sentis, loqueris? aliud audiunt cubinec capere solidum cibum, quod infantiae lacte contentum est. necdum scripsi et comminaris mihi rescrnon audeam ora reserare, et non animaduertitis idcirco nos scribere, ut uos respondere cogamini et aperte aliquando . dicere, quod pro tempore, personis et locis uel loquimini uel tace