comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoi conple uentua dies perito cos¬
tes: erant omnes discipuli parit̃ in codẽ loco
Hoc est incienaculo quod superius
ascendisse narrantur. Quicumque enĩ
spũ scõ adimpleri desiderant carnisdo¬
nucilium necesse est mentis contemola¬
tione transcendant. Sicut autem qua¬
draginta dies quibus dñs postresurrec¬
tionem cum discipulis conuersatus est.
cumre surgente xp̃o peregrinationis
huius designat ecclesiam: itadies
siae temporalis denario remuera¬
bitur a &erno congruentur expri¬
mit Niam & ipse numerus quadre¬
genaruis ae quulibus suis partibus
conputatus. Addit amolius ipsum de¬
narium. & facit quinqua ginta Qua¬
dregenarii quippe numeri dimidiũ
est xx. quatapars decem Quinta oetos
Octaua quinque decima: quartuor:
uicesima duo Quadrage sima unum
Vigintiimum autem & decem & octo
& quinq & quat tuor & duo & unum
Quin quaginta faciunt. Cuius compo¬
ti facillime pat& figura: quõ praesens
conflictus gaudium nobis iubelei
quasi latenter generat semo uternũ

Expanded text:
um complerentur dies Pentecostes erant omnes discipuli pariter in eodem loco. Hoc est in coenaculo quod superius ascendisse narrantur. Quicunque enim spiritu sancto adimpleri desiderant, carnis domicilium necesse est, mentis contemplatione transcendant. Sicut autem quadraginta dies, quibus Dominus post resurrectionem cum discipulis conversatus est, cum resurgente Christo peregrinationis hujus designant Ecclesiam, ita dies siae temporalis denario remunerabitur aeterno, congruenter exprimit. Nam et ipse numerus quadragenarius, aequalibus suis partibus computatus, addit amplius ipsum denarium, et facit quinquaginta. Quadragenarii quippe numeri dimidium est viginti quarta pars decem, quinta octo, octava quinque, decima quatuor, vicesima duo, quadragesimum unum. Viginti autem, et decem, et octo et quinque, et quatuor et duo, et unum, quinquaginta faciunt. Cujus computi facillime patet figura, quoniam praesens conflictus, gaudium nobis jubilaei, quasi latenter generat sempiternum,
Abbreviated transcription (Latin):
toressuosꝰ cum patre filius sed nunc
diligi adhoc ut recte uiuant ex fide
quãe ꝑ dilectionem operatur tunc
adhoc Aliq & ut ꝑueniant aduisionẽ
ueritatis quam ꝑ fidem gusta ueriaT
Non autem frustra addidit & mani¬
festubo ei meipsum Siuero secundũ
humanitatem cunctis inuidicio ma¬
nifestabit. Solis uero iustis & scĩs
diuinitatis gloriam inqua ae qualis
ẽ patri & spĩtuscõ adbeatitudinẽ
a & nam mani fes taturus erit. Concorda
duarum fit concordia lectionum dõm

Expanded text:
tores suos cum Patre Filius, sed nunc tores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant ex fide quae per dilectionem operatur, tunc ad hoc diliget ut perveniant ad visionem veritatis quam per fidem gustaverant. Non autem frustra addidit, et manifestabo ei meipsum. Si vero secundum humanitatem cunctis in judicio manifestabit, solis vero justis et sanctis divinitatis gloriam, in qua aequalis est patri et spiritui sancto ad beatitudinem aeternam manifestaturus erit. CONCORDIAduarum fit concordia lectionum. DOM
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dixit. & uos uiu&is. in quaue¬
raciter uiuere inciput hoc est
indie resurrectionis quando eo ꝑ¬
fectius. cunctique scunda sunt sci¬
unt quo ipsum scientiae fontem uicinius
sine fine conspicunt ut omnibus huius
promissionem becitudinis promittor&
nosolum modo aplĩs mox sub umxit
Quibab& mandata mea & seruat ea illec̃gidiligit me
euiaut̃ diligume dilig&ur a d atremeo & ego diligã
eum & manifestuboei meipsum:
data xpĩ quae discendo habemus operan¬
do seruure Quiha b& Inquit man
data mea & ser uat ea. ille est quidi¬
ligit me Quibab& in memoria : & ser
uat inuita Quibab& insermonibus
& seruat in morib Quibab& audien¬
do. & ser uat faciendo Aut qui hab&
faciendo & seruit ꝑseuerindo ipse ẽ
inquit qui diligit me Notandum quia
cum p̃sentis temooris uerbo dicera
Quiautem diligit me Adiecit de fu¬
turo diligetur a patremo & ego
diligameum & manifostubo cimeio¬
sum diligit namq & iamnune dilec¬

Expanded text:
de qua dixit, et vos vivetis, in qua vede qua dixit, et vos vivetis, in qua veraciter vivere incipiunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Ut omnibus hujus promissionem beatitudinis promitteret, non solummodo apostolis, mox subjunxit: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est, qui diligit me. Qui autem diligit me, diligitur eum, et manifestabo ei meipsum. data Christi, quae discendo habemus, operando servare. « Qui habet, inquit, mea mandata et servat ea, ille est qui diligit me. » Qui habet in memovat in vita. Qui habet in sermonibus, et servat in moribus. Qui habet audiendo et servat faciendo. Aut qui habet faciendo, et servat perseverando, ipse est, inquit, qui diligit me. Notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret, qui autem diligit me, adjecit de futuro diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilec
Abbreviated transcription (Latin):
dies decem ad sumptionis suae sp̃s scĩ
illis decelo caris mata donauit. ubi iosũ
xp̃m ad eosuenisse nullus ambigit qui
ualebant. Soli& enim iusti quimorte
illius erant constristati. gaudum re sur¬
rectionis eus uidere meruerunt.
Ouid est quia ego uiuo & uos uiu&is quutr
depresenti sedixit uiuere: illos autẽ
defuturo eẽ uicturos nisiuita & iam
carnis utiqueresurgentis qualis in ipso
õcede bat & illis est pollicitus secuturã
& quia ipsius mox futura fuerat resur¬
rectio p̃sentis posuit temporis uerbum
propt̃ signi ficandam caeleritatem illorũ
autẽ quõ insȩculi differtur finem non
ait uiuitis sed uiu&is Dua sergore¬
surrectiones suam scilic& mox futurã
& nram in seculi fine secuturam
duobus uerbis p̃sentis tẽporis & fu¬
turi elegantur breuiterq promisit
ꝑsus ceptionẽ fidei & sacramentorũ
ei nouerant uericiter uiuere Tunc
longe melius & plenius in illa dio

Expanded text:
dies decem assumptionis suae Spiritus sancti dies decem assumptionis suae Spiritus sancti illis de coelo charismata donavit; ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus fidelium ambigit, qui valebant. Soli etenim justi, qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis ejus videre meruerunt. « Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam in saeculi differtur finem, non ait, vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine secuturam, duobus verbis, praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit.per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverat veraciter vivere tunc longe melius
Abbreviated transcription (Latin):
Inuisibiles caritatis oculos quibus solũ¬
modo sp̃s sc̃s uideri porest. & sciri &¬
sciendo intelligendo os iutem egnosc&is
cum quia apud uos mane bit et in uobis ert
Erit ut mane at in a&num dñmnãq
saluatorem & infideles ante passionẽ
incarne uiderunt sed quia filius dĩ
ess&. quia paraclitus a dõmissus in
mundum non nisifide les scire potue
re infide les ne que animo uale¬
bant cognoscere quia non indutus
humanitate discipulis apparuit
nire ita apud eos maluit manere.
ut in ipsis eorum cordibus gratissi
mam sibi sedem consecrar& hoc õ
enim qđ ait uos autem cognosce¬
tis eum qui apud uos mane bit & in
uobis erit Qui autem Inuisibilit̃
inhac uita man& cum e lectis uisi¬
biliter utique eis gratiam. suae cogi¬
titionis exhib& onrelinquimuosor¬
finos ueniam iduos Uido batur infide¬
libus quia moriens incruce ut dñs d¬
cipulos relinque r& orfanos sed ni
re linquit orfanos quib & õ buit

Expanded text:
invisibiles charitatis oculos, quibus soluminvisibiles charitatis oculos, quibus solummodo Spiritus sanctus videri potest et sciri sciendoque intelligi. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit et in vobis erit. Erit ut maneat in aeternum. Dominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt: sed quia Filius Dei esset, quia paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerre infideles, neque animo valebant cognoscere; quia non indutus humanitate discipulis apparuit, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratismam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait, Vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem invisibiliter in hac vita manet cum electis, invisibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur in fidelibus, quia moriens cruce Dominus discipulos relinqueret orphanos: sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ diligit dõ meretur diligendo ut
plus habeat & plus habendo plus diligat
quia corda fidelium ne inter huuis
scłi aduersa deficiant celestis uitȩ de¬
sideriis subleuat Ac reficit uobis¬
t ego rogubo patrem & alium paraclitum dabit:
stendens seipsum esse paraclitum ha¬
bebant autem & prius paraclitũ
ip sum uide lic& dnm̃ secum incarne
commorantem cum & miraculorũ
dul cedine. & opere praedicationis
ne prooc̃ infidelium ꝑsecutionem scanda¬
ligari possint erigi& confortarisole¬
bant Rogabo dixit ꝑhumanitatem qui
dat cum patre ꝑdiuinitatem
ł maneat uobiscum ina & num Ina& num
namque man& cumscis quos & in hac
uita semo inuisibiliter intus in lustrit
& hfuturo ad contem plandam ꝑp&uo¬
semo suae maiestatis introducit.
pm̃ ueritatis quem hicmundus non potest ac¬
cipere quia nonui dit eum nec seit eum:
Mundum aut em eum appellat homi
nes mundi huius amoriditos. mundi
ergo cum accipere non potest id est
mundales homines quia non habent

Expanded text:
tum diligit Deum, meretur diligendo ut plus habeat, et plus habendo plus diligat?quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficittrem meum et alium paracletum dabit vobis, ostendens seipsum esse paracletum. Habebant autem et prius paracletum ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem: cum et miraculorum dulcedine, et opere praedicationis, ne propter infidelium persecutionem scandalizari possent, erigi et confortari solebant: Rogabo, dixit, propter humanitatem, qui dat cum Patre per divinitatem, ut maneat vobiscum in aeternum. In namque manet cum sanctis, quos et in hoc vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandam perpspeciem suae majestatis introducit. Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non vidit eum, nec scit eum. Mundum autem appellat homnes mundi hujus amori datos. Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, qui non habent
Abbreviated transcription (Latin):
qualis Haec locutus sum uobis apud uos manens
Illa mansio dequa superius dixit & spĩta¬
lis est quae solisscis datur. Haec uero di
qua nunc dicit corporalis est desua pro¬
sentia corporalitan tũ mododix̃: quam
ut rumque &iusti & impii uidere potu¬
erunt illa in a & num beatificat libe¬
ratos haec in tempore uisitat liberan¬
dos : Haec in quid locutiis sum uobis apu
uos manens. Vtique p̃sentia corporali
una cum illis uisibilib loquebatur

Expanded text:
qualis. Haec locutus sum vobis apud vos manens. qualis. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa mansio de qua superius dixit spiritalis est quae solis sanctis datur: haec vero de qua nunc dicit corporalis est, de sua praesentia corporali tantummodo dixit, quam utrique et justi et impii videre potuerunt. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Haec, inquit, locutus sum vobis apud vos manens, utique praesentia corporali una cum illis visibiliter loquebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem quibus donant infine &iam
suã manifestationẽ Dequa manifesta¬
tione discipulos inter rogauit & audi¬
uit adhanc manifestationem perdi¬
lectionem perueniendum esse
Qui non dilgit ime sermones meos non seruat
uident filium autem non ut bene¬
ficentur sed ut iudicen tur ad modicũ
uident Nec ipsum informa dĩ ubiẽ
cum patre & spũ scõ pariter hnuisibi¬
lis sed informadĩ hominis ubies se
mundo uoluit patiendo contemtibi¬
slis iudicando terribilis Et sermo¬
s quẽ audistis ñ est meus: sed eius quimist me
patris Quid est quod prius plurali
numero sermones dixit Nunc autem
singulari Sermo fortassis praedica
tionis ibi sermones monstrar&. Hic
uero seipsum qui est uerbũ patris. Et
ideo dixit: Non suum quia aseipso
non est sed a patre sicut nec sua est
imago sed patris nec sius filius sed
patris Recte igitur auctori tribu¬
it quic quid facit ȩqualis a quo hab&
hoc ipsum quod illi est indifferenter ae¬

Expanded text:
tionem. Quibus donant in fine, etiam tionem. Quibus donant in fine, etiam suam manifestationem, de qua manifestatione discipulus interrogavit, et audivit ad hanc manifestationem per dilectionem perveniendum esse. Qui non diligit me sermones meos non servat.  nunquam vident, filium autem, non ut beneficentur, sed ut judicentur ad modicum vident, nec ipsum in forma Dei, ubi est cum patre et spiritu sancto, pariter invisibilis, sed in forma hominis, ubi esse mundo voluit, patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me patris. Quid est quod prius plurali numero sermones dixit, nunc autem sintionis ibi sermones monstravit, hic vero se ipsum qui est Verbum Patris, et ideo dixit non suum quia a seipso non est, sed a Patre, sicut nec sua est imago sed Patris, nec suus filius sed Patris. Recte igitur auctor tribuit quidquid facit aequalis a quo habet hoc ipsum, quod illi est indifferenter ae
Abbreviated transcription (Latin):
ieuis diligitme soa moneor oreuor
seruabit & pat̃meus dilig& cum & adeũ¬
s ueniemus & mansionem apud eum ficiomus
probatio ergo dilecti onis. Aduocatioõ
operis. hinc in episto lusuu isdemia¬
hannes dicit Quidicit quia diligo dm̃
& mandata euis non custodit mendax
est uere enim dilugimus dm̃ siman
& pater meus dilig& eum quia ope¬
ra quȩ pat̃ facit. hȩc & similiter filius
facitꝰ: & quidilugit filium diligit
& patrem & quidiligitur a filio di¬
Sligitur a patre Et ad eum uememus &
mansionem apud eum faciemur. Quia
enimuere dm̃ diligit nec temp̃tatio¬
nis tempore recedit ab amore dĩ.
Adhuc uenumt pater & filius spiri¬
tuli accessione & mansionem apud
cum habent Ille enim uero Amat
cuius ui de lic& mentem delactatio¬
anioa praua ex consensu non superit
pamtanto quis que asuperno amore
dis iungitur quanto inferius de¬
lectatur Dilectio scõs discernitamun¬
do quae facit unanimes habitaro in
domo Inquadomo facit pater & filius
mansi onem quidonant & ipsam dilec¬

Expanded text:
git me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum, veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, quia diligo Deum et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere eEt Pater meus diliget eum. Quia opera quae Pater facit, haec et similiter Filius facit; et qui diligit Filium, diligit et Patrem; et qui diligitur a Filio, diligitur a Patre. Et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui enim vere diligit Deum, nec tentationis tempore recedit ab amore Dei, ad hunc veniunt Pater et Filius spiritali accessione, et mansionem apud eum habent. Ille enim vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu suo non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. « Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo. In qua domo facit Pater mansionem, qui donant et ipsam dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Prosi litos idest aduenas nuncupantes
quidegentibus originẽ ducentes
circum cisionẽ & uida ismum eli¬
gere malle bant sicut achior inli¬
bro uiditb fecisse narratur Ñsolum
ergo iquiunt quinatura sunt iudeiex
diuerso orbe conuenerant uorum &
ibi quide õputio natieorum adhe serit ui

Expanded text:
Proselytos, id est, advenas nuncupabant eos, qui, de gentibus originem ducentes, circumcisionem et Judaismum eligere malebant, sicut Achior in libro Judith fecisse narratur. Non solum ergo, inquiunt, qui natura sunt Judaei ex diverso orbe convenerant, verum et ii qui, de praeputio nati, eorum adhaesere ri
Abbreviated transcription (Latin):
S& quihabitant me sopotamiam & iuideam & capado¬
cim Iudeam hoc loco non totam gentem
sed oartem illius hoc est tribum uda
& beniamin significat addistinctio¬
nem uidelic& samariȩ gulile ȩ decupa¬
leos & aliarum in eadem prouincia re¬
gionum Quae lic& omnos una lingua
lo que rentur hebream domesticam
Tamen singulȩ dicendi speciem habue¬
re distinctam unde & p&rus incinĩ
passione quod galileus loquella sua

Expanded text:
abant Mesopotamiam, et Judaeam, et Cappadociam. Judaeam hoc loco non totam gentem, sed partem illius, hoc est tribum Juda et Benjamin significat, ad distinctionem videlicet Samariae, Galileae, Decapoleos, et aliarum in eadem provincia regionum. Quae licet omnes una lingua loquerentur Hebraea, domesticam tamen singulae dicendi speciem habuere distinctam. Unde et Petrus in Domini passione quod Galilaeus sit loquela sua
Abbreviated transcription (Latin):
baptigati sumus. Aliter praeci pue
zari. quia sicut apostolus ait. Quia¬
quũq baptigati sumus iixpo ihũ in mor¬
Quicumque enim ada postolos credentes¬
baptugandi adiunie bant instrue bantur
& docebantur abeis & inst ructi & doc¬
ti de sacramento baptis matis & dec&eris
regulis fidei Aecipre bant sucro scm̃mis¬
te rium baptismatis Canti cuminus¬
autẽ Audiens siue instructus interp̃¬
tatur. Genus enim humanum audit
& instruitur ante quam ad baptis mũ
ueniat. & quod per moysen quondã
ebatur adunius uerus dĩ cultum.
modo per sacerdotum mysterium & au¬
diens efficiatur & instrui ualeat ut re¬
lictoritu quocre ature de seruiebat¬
solicre atori dõdeseruiat. Inquorum
& iam facie a sacerdote ꝑ ex sufflationẽ
ꝑsuasione sua generis humani. quod in
primordio sui spiruculum uitȩ accepe¬
rat habitator erat: eius uirtute & sa¬
cratissimo signo permistorium sacerdo¬
tum exire cogatur. qui & in discipulos

Expanded text:
baptizati sumus. Aliter praecipue baptizati sumus. Aliter praecipue zari, quia sicut Apostolus ait: Quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morQuicunque enim ad apostolos credenteaptizandi adveniebant, instruebantur et docebantur ab eis, et instructi et docti de sacramento baptismatis et de caeteris regulis fidei, accipiebant sacrosanctum mysterium baptismatis. Unde aiautem audiens, sive instructus interpretatur. Genus enim humanum audit et instruitur antequam ad baptismum veniat. Et quod per Moysem quondam ebatur ad unius veri Dei cultum: modo per sacerdotum ministerium et audiens efficitur ut instrui valeat, et relicto ritu quo creaturae desersoli creatori Deo deserviat. In quorum etiam facie a sacerdote per exsufflationem  illecebrosa persuasione sua, generis humani, qui in primordio sui spiraculum vitae acceperat, habitator erat, ejus virtute et sacratissimo signo per ministerium sacerdotum exire cogatur. Qui et in discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
ruit auilla est scientia siut ilitatem pieta¬
tis non habet Quia dumbona cognita ex se¬
qui neglegit. sese adiudicium artius strin¬
git et ualde in utilis est pietas. siscientiae
discretione car& Quiadum nulla hanos¬
tientia in luminat : quo modo misereatur lꝙ¬
norat. Timor quoque ipse nisihas & iamꝰ
umtutes habuerit adnullum opus pro¬
cul dubio bone actionis surgit. Quiadum
adcuncta trepidat: ipsa sui formidinȩ abo¬
nis omnibus torpens uacat Sũ mopere lta
torium implorandum ne sapientia eleu&
ne intellectus dum subtiliter currit ab¬
err& Ne consilium dumse multiplicat
confundat ne fortitudo dũ fiduciam pre¬
ba p̃cipit& nescientia dum nouit & non
diligit infl& Nepietas dumse &xtia
rectitudinem inclinat intor queat. Me
timor dumplus iusto trepidat in dispe¬
rationis foueam mergar. Et cum inpo¬

Expanded text:
ruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietaruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit. Et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione careat, quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur ignorat. Timor quoque ipse, has etiam virtutes si non habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit: qui dum ad cuncta trepidat, ipsa sui formidine a bonis omnibus torpens vacat. Summopere itaqitus adjutorium implorandum, ne sapientia elevet; ne intellectus, dum subtiliter currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in disperationis foveam mergat. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
netratcor quod tetigerit reficiendo q
tenebras inlustrat Consilium dum eẽ
quem precipitem prohib& rationer a¬
nimum repl&. Fortitudo uero : cumad¬
uersa non metuit trepidanti menti c̃¬
fidentiã preb& Scientia : cum igno¬
dum premit mentem nede presentib:
supbiat defuturis illam spei refectionẽ
confortat Sic enim quodam ad¬
miniculo sui inuicem sibi succurrunt
ut dum alia aliȩ suffragatur uitȩ or¬
do & status decentessime conponat᷑
minor quippe est sapuentia si intellec¬
tu careat. Etualde in utilis intellec¬
tus est si ex sapientia non subsistat
Quia cum altiora sine sapientiae pon¬
dere penetrat: sua illum louitas gra¬
uius ruiturum lauat Uile est consilium
cui rubor fortitudinis deest. Quia qͥuodtrac¬
tando inuenit : carens uirib: usque ad per¬
fectionẽ operis non ꝑducit. Et ualde fortitudo
destruitur: ausiper consilum fulciatir
Quia quoplus seposse conspicit: eouitussi¬
narationes mode ramine deterius in preceps

Expanded text:
netrat, cor quod tetigerit, reficiendo ejus netrat, cor quod tetigerit, reficiendo ejus tenebras illustrat. Consilium, dum esse aliquem praecipitem prohibet, ratione animum replet. Fortitudo vero, cum adversa non metuit, trepidanti menti confidentiam praebet. Scientia, cum ignodum premit mentem ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei refectione confortat. Sic enim quodam adminiculo suo invicem sibi succurrunt, ut dum alia aliae suffragatur, vitae ordo et status decentissime componatur. Minor quippe est sapientia si intellectu careat, et valde inutilis intellectus est si ex sapientia non subsistat: quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest, quia quod tractando invenerit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit. Et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur, quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam catholicam: idest imi uersi¬
lem ñ inscam̃ ecclesiã ut credentes intri¬
mo pari & setoto primo in pari. Ex toto
primopari qui diuidi potest & extoto
primo in pari quidiuidi non potest hab&
enim internario misterium trinitatis
ad duo denarium numerum surgitur
quia mysterium scaẽ trinitatis & doctri¬
na euange lii perduo decim a postolos
In quat tuor mundi partes Orientem
uide lic& & occidentem septentrionẽ
& merdiem diriuata est Hunc
enim spm̃ quia patre filioq procedit
ldem his a postolis & apostolorum & eoꝵ
suoces sordm ministerium scac̃ suae tri¬
buit ecclesiae. cuiusdona quã quam
e unius sp̃s fonte procedant uidentur
quodam modo quasdam habere propri¬
etates Aliud est enim separe aliud in¬
tolligere: quiamulti a&na quidem
sapiunt sed baec intelligere minime
possunt Sapientia ergo mentem quã
insedorit : de a &̃ norũ spe & certitudine
repla. intellectus eo quod secreta pe¬

Expanded text:
Ecclesiam catholicam, id est, universaEcclesiam catholicam, id est, universalem: non in sanctam Ecclesiam ut credentes in Trimo pari, et ex toto primo impari: ex toto primo pari, qui dividi potest, et ex toto primo impari, qui dividi non potest. Habet enim in ternario mysterium Trinitatis, ad duodenarium numerum surgitur, quia mysterium sanctae Trinitatis et doctrina Evangelii per duodecim apostolos in quatuor mundi partes, orientem videlicet et occidentem, septentrionem et meridiem, derivata est. Hunc enim spiritum, qui a patre filioque procedit, idem Dominus apostolis, et per apostolorum et eorum successorum ministerium sbuit Ecclesiae. Cujus dona, quanquam ex unius spiritus fonte procedant, videntur quodammodo quasdam habere proprietates. Aliud enim est, sapere, aliud intelligere: quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere minime possunt. Sapientia ergo mentem, quam insederit, de aeternorum spe et certitudine replet: et intellectus, eo quod secreta pe
Abbreviated transcription (Latin):
susceperit: & uerbũ curo factũ sit ad sum̃¬
do humanitatẽ ñ ꝑmutando diuinitatẽ
Credant &iam ꝑtulisse passionem &mor¬
tem Ñ inuirtute diuinitatis sed inin¬
sirmitate humanititis mortuũ ueracar¬
uis morteresurrexisse uera carnis resur¬
rectione &re surrectione sua spemnob
resur rectionis contullisse itadũtaxat ut
sicut ille tertia die resurrexit uiuus amor¬
tius ia & nos infine seculorũ resurgam
in eadem quanunc uiuimus carne cre¬
dant &iã eum In eodem corpore qđ deuir¬
gine adsumpsit & passionẽ sustinuit &
re surrexit. Ascendisse in caelum &
in eodem & nunc esse & adiudicium uen¬
turus eẽ & resuscitatis omnib dare
aliis propec cutis supplicii a&erni sen¬
tentiam Aliis proiustitiae merius ae¬
t̃nȩ beatitudinis praemium credant
que procedentẽ aequalẽ ꝑ omĩ patri &
filio uoluntate potestate. A&̃nitate
substantia necesse in hac scã trinitate
ullos gradus quib: aliquis inferior supe¬
rior ue dicipossit Credant &im scãm

Expanded text:
susceperit, et Verbum caro factum sit assumendo humanitatem, non permutando divinitatem. Credant etiam eum pertulisse passionem et mortem, non in virtute divinitatis, sed infirmitate humanitatis, mortuum vera carnis morte, resurrexisse vera carnis resurrectione, et resurrectione sua spem nobis resurrectionis contulisse, ita duntaxat ut sicut ille tertia die resurrexit vivus a mortuis: ita et nos in fine saeculorum resurgamus in eadem qua nunc vivimus carne. Credant etiam eum in eodem corpore quod de Virgine assumpsit, passionem sustinuit, et resurrexit, ascendisse in coelum et in eodem nunc esse, et ad judicium venturum esse, et resuscitatis omnibus, dare aliis pro peccatis supplicii aeterni sententiam: aliis pro justitiae meritis aeternae beatitudinis praemium. Credantque procedentem, aequalem per omnia Patri et Filio, voluntate, potestate, aeternitate, substantia. Nec esse in hac sancta Trinitate ullos gradus quibus aliquis inferior superiorve dici possit. Credant etiam sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
eum natum de spũscõ & maria sẽ ꝑ uirgine
idest ut spũ scõ cooperante uerum sibi cor¬
pus & uirgine idẽ dĩ filius ad sum serit
ut quie ratꝰ indiuinitate dĩpatris filius
ipse fictus sit in humanitate hominis ma¬
tris filius Credant &um cum descenđ¬
se ultimo tempore proredẽptione mundi
a patre quinum quã desiit eẽ cũpatre
& hominem uerũ factũ ut humanum geni¬
tus homo liberar& & ipse absq initio a&¬

Expanded text:
eum natum de Spiritu sancto ex Maria semper virgine: eum natum de Spiritu sancto ex Maria semper virgine: id est, ut Spiritu sancto cooperante, verum sibi corpus ex virgine idem Dei Filius assumpserit, ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse factus sit in humanitate hominis matris Filius. Credant etiam eum descendisse ultimo tempore pro redemptione mundi a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, et hominem verum factum, ut humanum genus homo liberaret. Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fidei integritatẽ contule runt Quod:
iũt omnes parifidei sinceritate cordere¬
tine bant ore confessisunt & siguli
porias sententias conferentes. sym¬
bolum idest totius fidei conlationem
ediderunt discessurienim ab inui¬
cem normam futurae praedicati onis
In cõmune stituo runt nelo caliter ab
inuicem discendentes diuersum ali¬
quod uł dis sonum praedicarent de
centis simum namq & utile erat ut
enim dirimi In aliquo uł poterant uel
de bebant qui unius fidei uinculo nec¬
te bantur Fides quac in hoc symbolo
contine tur ita ab his quibapti andi
sunt intelligi deb& ucredant in dm̃ pa¬
trem omni potentem creatorem omni¬
um uisibilium & inuisibilium quiso¬
lus quia non est dealio ideo solus appel¬
uum sed genitũ & unius cũ patre substin¬
tiae adque ita ꝑ omã aequalẽ dõ patri
ut nectẽ pore nec gridu nec potestue eẽpos¬
sit inferior Tantũq esse illũ qui est genit
quantus ẽ ille quigenuit Credant & iam

Expanded text:
fidei integritatem contulerunt. Quod fidei integritatem contulerunt. Quod autem omnes pari fidei sinceritate corde retinebant, ore confessi sunt, et singuli proprias sententias conferentes, symbolum, id est totius fidei collationem, ediderunt. Discessuri enim ab invicem normam futurae praedicationis in commune statuerunt, ne localiter ab invicem discedentes diversum aliquid vel dissonum praedcentissimum namque et utile erat, ut enim, dirimi, in aliquo vel poterant, vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Fides quae in hoc symbolo continetur, ita ab his qui baptizandi sunt intelligi debet, ut credant in Dtrem omnipotentem, creatorem omnium visibilium et invisibilium, qui solus quia non est de alio, ideo solus appelactum aut adoptivum, sed genitum et unius cum Patre substantiae, atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec potestate esse possit inferior, tantumque esse illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Credant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uentilatur sulli quiper ignor antiam for¬
tea non baptuatis sed tamen recte fidei
ali quibus bapti gatisunt iterum bapti¬
gari debeant quam hoc cupitulo expositã
reor. Quid enim differt utrum tunc ante
initium baptis mi xpĩ annuno si ne succos¬
sionȩ eiusdem quisq baptietur Cum
&iam ipse iohannos eos quos infide &
in nomine xpĩ lic& uenturi baptigauenit
iterum baptigandos esse predicaue¬
rat dicens ego bapti gouos aqua: il¬
leuos baptigauit spũ scõ Sienim nunc¬

Expanded text:
ventilatur, utrum illi qui per ignorantiam forte a non baptizatis, sed tamen rectae fidei aliquibus baptizati sunt, iterum baptizari debeant; quam hoc capitulo expositam reor. Quid enim differt utrum tunc ante initium baptismi Christi, an nunc sine successione ejusdem quisque baptizetur, cum etiam ipse Joannes eos quos in fide et in nomine Christi licet venturi baptizaverat, iterum baptizandos esse praedicaverit, dicens: Ego baptizo vos aqua, ille vos baptizabit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i discipulis baptigari quos iohannes
a qua baptiua uerat. sed tantum sanguis¬
ei : participatione confirmari Erant
aut̃ om̃s uiri fere duodecim & c&᷑
Zierum uidicia di abys sus multa Ec¬
ce asia nuber apostolorum nec ui sita¬
tione digna: Nunc & a posto lico sacram̃to
numero & proph&a liest munere sub¬
quiest duodenarius numerus decies duc¬
tus. aduentus sui signa monstrauerat . il¬
lud in hie rusalem hoc epheso quaeẽ ciui¬
tas grecorum credo ut ostender& se si¬
ue de uideis. seugentibus credat ques
eos tantu modo qui unitati ecolesiae
catholicȩ adquȩ a postolicȩ cõmunicent

Expanded text:
i discipulis baptizari quos Joannes aqua baptizaverat, sed tantum sanguinis participatione confirmari. Erant autem omnes viri fere duodecim, etc. Verum judicia Dei abyssus multa. Ecce Asia nuper apostolorum nec visitatione digna, nunc et Apostolico sacrata numero, et prophetali est munere subntum viginti, qui est duodenarius numerus decies ductus, adventus sui signa monstraverit, illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecorum. Credo ut ostenderet, se, sive de Judaeis seu gentibus credat quis, eos tantummodo qui unitati Ecclesiae catholicae atque apostolicae communicent
Abbreviated transcription (Latin):
seduo cubitur lohannos. Mirȩ scs euange¬
lista premittendum putauit qđ plurim
infantem patriĩnomine rachariae appel¬
landum putarunt: Utiduertas matris
nomen alicuuis dolicuis se degeneris
Sedio scõ infusum spũ qđ abange loan¬
teracharia e fue rat p̃nunciatum &
quidem illemutus intimare uocubulũ
fili ne quiit uxori sed ꝑproph&i
elisa boch didicit quodnondidicerat
marito Et dixerin adillam quiane moest
incognationetua qui uo c&ur hoc nomine Inma¬
ebant patrieius quẽ uellet uocareeum Erpos

Expanded text:
sed vocabitur Joannes. Mire sanctus evangesed vocabitur Joannes. Mire sanctus evangelista praemittendum putavit, quod plurimi infantem patris nomine Zachariae appellandum putarunt, ut advertas matri non nomen alicujus displicuisse degeneris, sed id sancto infusum Spiritu quod ab angelo ante Zachariae fuerat praenuntiatum. Et quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori, sed prophetiam Elisabeth didicit, quod non didicerat a marito. Et dixerunt ad illam: Quia nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Innuebant aute
Abbreviated transcription (Latin):
rundi & peperit filium Uerbum imoletio¬
nis scã scriptura in bonorũ tantum uel
obitu uł actu ponere consue uit quorumui¬
tam plenitudinem ꝑfectionis habere significat
denique elisabeh impletum ẽ temous pa¬
riendi Imoleti sunt diosmariae ut parera
Impleuit salomon edificure domumonĩ
defunctus est abraham uel alius aliquis
patremsenex & plenus dicrum & post¬
quam uenit plenitudo temporis misit
dr̃ filiu suum At contra dios impi¬
orum manes & uacui Uiriemin sangui¬
nũ & dolosi nondimidiabunt dios suos
Et audierial uicini & cognatier: quia magnificaui
dñs misericor diamsuam cum illu & congratul abantirra
Aplurimorum quia commune ẽ bimũ¬
Iniusticia enim cõmunis ẽ uirtus &
i deo mortu iusti fuȩturȩ uitȩ insignȩ pro¬
mittitur & gratia secura Uirtutis ex¬
altatione uicinorũ p̃figurante si gnatur
It factum hidie octaua uenerint circum cidere
puerum & uocubant eum niime patris suiza¬
chariam & respandens mat̾ ei dixit nequa quã

Expanded text:
riendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu, vel habitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum. Et postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . At contra dies impiorum inanes sunt et vacui. Viri enim sanguinum et dolosi, non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur plurimorum, quia commune est bonum. Justitia enim communis est virtus, et ideo in ortu justi futurae vitae insigne promittitur, et gratia secutura virtutis exsultatione vicinorum praefigurante signatur. Et factum est in die octava, venerunt circumcidere puerum et vocabant eum nomine patris sui Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
cimfortat quia sermo docentis incor¬
de auditorum minus ual&. si non
xum poriȩ actionis cominen decur
exemplis Etexiliens stetit & imbulabat᷑ & in¬
trauitcũ illis in templum Ꝙdo ꝑfectionis egregi¬
us primo illum re surgere qui iacuerat de¬
inde lter arripere uirtutum et sic regni la¬
nuam cũ a postolis intraro Et imolotirunt scu¬
pore & extusi & ctũ. Exta sin pauorem dicit
Nam alio modo dicitur extasis cummens
non pauore alienatur sedali qua inspiratio
ne reue latione ad sumitur

Expanded text:
confortat, quia sermo docentis, in corconfortat, quia sermo docentis, in corde auditorum minus valet, si non etiam propriae actionis commendetur exemplis. Et exsiliens stetit et ambulabat et intravit cum illis in templum. Ordo perfectionis egregius, primo illum resurgere qui jacuerat, deinde arripere virtutem, et sic regni januam cum apostolis intrare. Et impleti sunt stupore et exstasi, etc. Exstasin pavorem dicit. Nam alio modo dicitur exstasis, cum mens, non pavore alienatur, sed aliqua inspiratione aut revelatione assumitur
Abbreviated transcription (Latin):
uocib: adfortur ut ab ingre in inte¬
riora sapientiae fidei audiende de¬
poscat auxilium quiuaticinia fuc rorũ
qua si ad portam ponunt auditores sed
pecriest in temolumꝑ ducere cui ꝓcon¬
fessione farti & cognom̃ patri etclaues
caeli sunt datȩ Argentum& aurum ñ est
mihi &et̃ habuit quidem uetus taber¬
naculum iustificationes culturȩ et scm̃
sȩculure auro argento q: distinctum
Sed metullis legis sanguis euangelii
p̃ciosior emicat quia populus ille
quiante auratos potest mente debilis
icuerat innomine cruciftci saluatus
complum regni cęlestis ingreditur
Aliquin beatus parus dominici memo
precepti quoddicitur olite possi¬
dere auru &argentum pecimiã
quȩ ad pedes a postolorum ponebaNt
non sibi recondere sedadusus pauperũ
qui sua patrimonia relinquerant re¬
seruare solebat. Etudõ hensam anũ
er dextera alleuaui cum & cc̃ Quem
uerbo erigit hunc &iam dextera

Expanded text:
vocibus affertur, ut ab ingredientibus in intevocibus affertur, ut ab ingredientibus in interiora, sapientiam fidei audiendo, deposcat auxilium. Qui vaticinio futurorum quasi ad portam ponunt auditores, sed Petri est in templum perducere, cui pro confessione forti et cognomen petrae et claves coeli sunt datae. Argentum et aurum non est mihi, etc. Habuit quidem vetus tabernaculum justificationes culturae, et sanctum saeculare auro argentoque distinctum, sed metallis legis sanguis Evangelii pretiosior emicat, quia populus ilqui ante auratos postes mente debili jacuerat, in nomine crucifixi salvatus, templum regni coelestis ingreditur . Alioquin beatus Petrus, Dominici memor praecepti, quo dicitur: Nolite possidere aurum et argentum , pecuniam quam ad pedes apostolorum ponebant, non sibi recondere, sed ad usus pauperum, qui sua patrimonia reliquerant, reservare solebat. Et apprehensa manu ejus dextera, allevavit eum, etc. Quem verbo erigit, hunc etiam dextera
Abbreviated transcription (Latin):
Apostoli no¬
nahora templũ in grossuri primo
claudum dudebilem saluant dein¬
de adues peram usq laborantes.
multa bominũ milia uerbo fidei in¬
buunt Quia doctures ecclesiae hisi¬
nemindi uinienti & languenti
prius isrt & post modũ &ia gentili¬
tati p̃dican hi sunt enĩ operariquos
noua & hundecima hora inuineã¬
S pat̃ familias inducit Et quidam uirqui
Ierat clauđ ex ute romatrissuȩ baiulubat᷑
quia populus isrł ñ solum dño incarna¬
to seda primis & iam logib: temporali¬
b dato Rabellis extuit qua si exutero
matris claudussuit quod beno lacob
cũ angelo luctinte bene dicto quidem
sed claudicinte figurantur quia populus
isdem dño in passione preuulens inqui¬
bus dim ꝑfidem bene dictus hiquib dã
uero est ꝑ infide litatem cluuidus
Quemponebant cotidie ad portam templi quȩ dictꝰ
s petiosa & ct̃ portam tem pli specio¬
sa dĩs ẽ ꝑquẽ siquis introiorit sal¬
uabitur Ad hanc portam debilis isrł
iro non ualens Legis proph& arũq

Expanded text:
Apostoli nona hora templum ingressuri, primum claudum diu debilem sanant, deinde ad vesperam usque laborantes, multa hominum millia verbo fidei imbuunt. Quia doctores Ecclesiae in finem mundi venientes, et languenti prius Israeli, et postmodum etiam gentilitati praedicant. Hi sunt enim operarii quos nona et undecima hora in vineam paterfamilias inducit . Et quidamvir, qui erat claudus ex utero matris suae, bajulabatur. Quia populus Israel non solum Domino incarnato, sed a primis etiam legis temporibus datae rebellis exstitit, quasi ex utero matris claudus fuit. Quod bene Jacob cum angelo luctante, benedicto quidem, sed claudicante figuratur , quia populus idem Domino in passione praevalens, in quibusdam per fidem benedictus, in quibusdam vero per infidelitatem claudus. Quem ponebant quotidie ad portam templi, quae dicitur Speciosa. Porta templi Speciosa Dominus est, per quem si quis introierit, salvabitur. Ad hanc portam debilis Israel ire non valens, legis prophetarumque
Abbreviated transcription (Latin):
qua crucierat abtandus insinuat Incine¬
tione  salterius in positionẽ uinculorũ
quib: aꝑsecutoro erant ardentius
ex primit inducto quo noll& ipsamor¬
tis ac passionis acoruitatem indicat.
quã corporalis ei: Infirmitas horre.¬
bat ciuus animi firmitas spĩtalis & ĩ
aduersa ꝓ dño la&abantur cunctas
sufferre Non eni uoluntatẽ suã sed
uoluntatõ quȩ robat ei: quimisit eum xp̃i
Hoc aut̃ dix̃ significans qua morte clarificaturus.
eẽt dm̃ Clurificauit quippe petrus.
morte sua d̃ quando hoc indicio
cunctis quantum dr̃ essa colendus a¬
mandusq: monstrauit dum ipse cdata
optionẽ mall& crucis subiro torm̃¬
tum quã ace leftis uerbi p̃dicatione
cossaro Iui

Expanded text:
qua cruci erat aptandus, insinuat; in cincqua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum, quibus a persecutore erat arcendus, exprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritalis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Non enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, ChriHoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
aque ras dilectio ampliorem quam a¬
mor recin& quulitatem & ideo dicen
to dño Simoiohannis diligis me Nĩ
ausus ẽ petrus fateri dilectionis sehabe¬
re mensuram sed humiliter ꝓficetur A¬
moro Superior enim unori dilectio
reppericur denique tertia appella¬
tionem dñr hite rrogans p&rum quia
non sicut priorib uicibus duabus di¬
xerat diligis sed amasmo Constrista¬
cus est petrus cur & int̃cia interroga¬
tione non dixerit diligis me sed amasine
uelut nonum de sublime ordine dilectio¬
nis sedde iferiore amoris gratia ꝑ conat᷑
Am̃ am̃ dicotibi cũ esse umior cingelarte & am¬
bulabas ubi uolebas cum ait̃ senueris extendes
gas hinc aliquando ꝑbabis cũ propar uu¬
lorum meorum uĩta usque ad mortẽ cir¬
cando ꝑueneris ut & illi Incorpore
posunt parit̃ & m̃te saluari ipsetor¬
menta corporis omnia quȩ aduersa¬
riumtaũ infligere lib& fortimentis
enim manuũ positio nõ membrorũ eius

Expanded text:
a quaeras. Dilectio ampliorem quam aa quaeras. Dilectio ampliorem quam amor retinet qualitatem, et ideo dicente Domino: Simon Joannis, diligis me, non ausus est Petrus fateri dilectionis se habere mensuram, sed humiliter se profitetur amare. Superior enim amori dilectio reperitur. Denique tertia appellatione Dominus interrogans Petrum, quia non sicut prioribus vicibus duabus dixerat, diligis, sed amas me, contristatus est Petrus, cur et in tertia interrogatione non dixerit diligis me, sed amas me, velut non jam de sublimi ordine dilectionis, sed de inferiore amoris gratia percunctatus. Amen, amen dico tibi: cum esses junior cingebas te, et ambulabas ubi volebas; cum autem senuerisgas, hinc aliquando probabis, cum pro parvulorum meorum vita ad mortem certando perveneris, ut et illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia, quae adversarium infligere libet, forti mentis enim manuum, positionem membrorum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
at humanđ meriti sed muneris eẽ diuisi
Cauto actõperate & simplici uoco att
Duo tuscis quia a mote quod est aꝑto
togrocorde diligo quã uero te ali di¬
ligant mihi quidom ignotum sedtibis ur̃
omnia nota Contristatus est p&rus quia doc̃t
diceet pasce agnos meos Prouidet autem
pietate dñs tertio petrum ansediligat. in¬
torrogat ut ipsictrina confessione uin¬
cula quȩ illũ ternegando ligauit ab¬
soluat et quoties territus eius passione
qua illum nosse negauerat totius eius
re surrectione recreatus quod illum
toto am& cordecestatur Sed hoc pasto¬
riest fixo corde tenendum ut eos qui¬
bus ost non quasi suos proprios sedut dm̃
sui gregem tractare memine ric lix¬
tiuiuđ quod o&rodicicur Sidiligis me
pasce oues meas meas inquid ñ tuas
meas tibi ouos commedatas scito &
has quasimeas regere sime ꝑfecte amas
re cole ut meam uidelic& meis glorũ
ũ dominumioie alucra non tua propri¬

Expanded text:
non humani meriti, sed muneris esse divini. non humani meriti, sed muneris esse divini. Cauta ac temperata et simplici voce ait: Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte tegro corde diligo, qualiter vero te alii diligant mihi quidem ignotum, sed tibi sunt omnia nota. Contristatus est Petrus quia dixit Dicit ei: Pasce agnos meos. Provida autem pietate Dominus tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligarunt, absolvat. Et quoties territus ejus passione se illum nosse negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde, testatur. Sed hoc pastori est fixo corde tenendum, ut eos quibus praeest, non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: si diligis me, pasce oves meas. Meas, inquit, non tuas; meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole, ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea non tua propri
Abbreviated transcription (Latin):
sens dnĩ nrĩ hiter rogatio ostendit ꝑfecte
enĩ dilectioẽ quadnm̃ ex toto corde tota ani¬
ma totauir tute proximũ autẽ tamquamnos
ipsos diligere lubemur Et neultra harum
dilectio sine alte ra ualet eõ ꝑ fecta quia neo
ds̃ uere sine ꝓximo nec sinedõ uere potest
proximos amari Dicitei pasce agnas meos
Ac siaꝑte diceret haec sola & ueraẽ probatio
Integri idnõ amoris suerga fratres stu¬
dieris curã solliciti exercore laboris
Nam quicum que fratri opus pietatis quod
ual& ipende re neglegit Minus iusto
seconditorẽ diligere ostendit Cuius
mandata insus tendenda proximi neces¬
sitate contemonit Dicit ei lterum simon
Simonnam que oboe diens Ioam nes dicit᷑
digratia & propte rea recte perimus a por¬
tolorũ cũ de amore suo requiritur Si mon
iohannes id est oboediens dĩgratiauocatur
ut liquido cunctis ostendatur Hoc qđ maio¬
re p̃cetoris oboedientia dñi iussis obsequiꝰ
Qđ ardentiori illũ caritate amplectitur

Expanded text:
sens Domini nostri interrogatio ostendit, perfecta enim dilectio est, qua Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nos ipsos diligere jubemur, et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Dicit ei: Pasce agnos meos. Ac si aperte diceret, haec sola et vera est probatio integri in Domino amoris, si erga fratres studueris cum sollicitudine exercere labores. Nam quicunque fratri opus pietatis, quod valet, impendere negligit, minus juste se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Dicit ei iterum: Simon ia amo te. Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia, et propterea recte primus apostolorum cum de amore suo requiritur Simon Joannis, id est obediens Dei gratia vocatur, ut liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur,