comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catum in ꝑsonarum acceptione habere sidẽ dñi ihũ xp̃i. Si illa distantiã sedenti ac
standiad honores ecclesi asticos referamus quis enim serat eligi diuitẽ ad sedem
honoris ecclesi ae contento paupere instructiore atque sanctiore si aũt decotidia¬
nis consensib: loquiturquis non hic peccat si tamen peccar nisi cum apud scipsum
intusita iudi cat uteitanto melior quantoditior illi uideatur. ħoc enim ui¬

Expanded text:
catum in personarum acceptione habere fidem domini Iesu Christi, si illam discatum in personarum acceptione habere fidem domini Iesu Christi, si illam disstandi ad honores Ecclesiasticos referamus. Quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore, atque sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitur, quis non hinc al. hic  peccat, si tamen peccat, nisi cum apud seipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior, quanto ditior illo esse videatur. Hoc enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
dem omnium reus Si grauius peccans ł in pluribus peccans magis reus leui us autem
ł in pauciorib: peccansminus reus tanto maiore scilic& reatu quanto am plius tanto
minore quantominus peccauerit tamen &iam siinuno offenderit reus omnium
qui contra eam fecit in quapendent om̃a: Quae si uera sunt eomodo & illud ad soluit qd
ait homo &iã apostolice greciae in multis enim offendimus om̃s. omnes enim offendim
si alius grauius alius leuius. Quanto quisque magis minus uepecca uerit. tan topec¬
cato comnittendo maior quan in diligendo dõ & ꝓximominor &rur sus tantomi¬
nor in peccati ꝑpetratione quanto manior indĩ & pximidilectione tanto ita que
plenior iniqui tatis quanto in anior caritatis &tunc ꝑ fectisumus in caritato quando
nihil rescat & in firmitate nec sa nequantum arbitrorputandum ẽ leuecẽ pec¬

Expanded text:
minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus, tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit, reus omnium, quia contra eam facit, in qua pendent omnia ? quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur, quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis, et tuae perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum est leue esse pec
Abbreviated transcription (Latin):
seb abo silibr de. sido m ios uani tem edecur at gratiadi amplius honoreturi ques pcer
si fuapendent om̃a Nemo autem peccat nisi aiduer sus illam sationede quia non adil¬
te rabis non homicidium facies non furaberis non conpisces & quod ÷ adliudmanda¬
tum in hoc sermo nere capitulatur in eo quod diligespximum tuum tam quam &e
ipsum dilectio ꝓximi malum non o peratur plenitudo autem legis caritas. ne moautom
diligit ꝓximum nisi diligens dm̃ ut hoc quantum potest proximũ inpendat quem diligit
tã quam te ipsum ut & illi diligat dm̃ quem si ipse non diligit nec se nec ꝓximum diligit
hacͥ ꝑ hoc quitotam legem seruauerit si in uno offenderit sit omnium reus quia contra
caritateni fac̃. Vnde totalex pend& reus itaque fit omnium faciendo contra cam in
quapendent om̃a Cur ergo non iudicantur paria peccata anforte quia magis facit

Expanded text:
torum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae torum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae n qua pendent omnia ? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo, quia \'non adultterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' et, siquod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur ineo, quod diliges proximum tuum tamquam te ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest, proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum, quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc, qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit
Abbreviated transcription (Latin):
idquo diligendum ÷ diligitur haec in aliis maior in alis monor in alis nulla ÷̃ ple¬
nis si mauero que iam non pussit auxeri quã diuinc homouiuit in neminẽ quã diu
autẽ augeri potest ꝓfecto illaid quod minus ÷ quã deb& exuitio÷ exquo uitionon
iustus uneterra quisticiat bonum & non peccauit : ex quo uitio non iustisi cabitur
inconspectudĩ om̃s uiuens ꝓpt̃ quoduitium sidixerimus quua peccatum non habe¬
ptus nosipsos decipimus &uerita s in nobis non ⁊ ꝓpt quod & iam quanti liuae¬
ꝓficereinus necessarium ÷ nobis dicere demitte nobis delita nrã cumiã om̃a inbap¬
tis mo dieta serta cogitatademis sas int: Quid itaq quiret tauides ubi Rquan¬
lo deuncdle speran dasit illa ꝑfectio cui non sit quod adiciposse si auit pec tquum
duo conaretur quare eratulare turquidỹ caretur Magna est ergo utilitas p̃cep¬

Expanded text:
id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est, pleid, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri, quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciat bonum et non peccauit; ex quo uitio non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens; propter quod uitium si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; propter quod etiam quantomnia in baptismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecequo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praecep
Abbreviated transcription (Latin):
saen s ue lit teris congruentius ita sunt anime incentio nest quaor lptos ẽe uerius
Nonquo uideantur locissi quod sentiantur affectibus & aliud inlumi n atur am¬
plius aludminus aliud omnino car&lumine & cenebroso in umbratur obstacu¬
lo. pro fecto ita ut quis que in lustratione piecaritatis affectus : in alio actumagis
inalio minues & aliqrus nihil sic dicipotest habere aliam aliam non habere. adis
magis aliã minus uehabere urtutem NNam & maior ÷ inisto caritas quam
illo rectepos sumus dicere &aliqua in istonulla in illo quantum ꝑn& ad canta¬
teni equepidatis : & in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam
pactentnanird̃ inaiore modie quã herisi proficit & adhuc non habeat continen& a
beu nonparuam miseri cordiam & ut generailiter breuiter que conplectar qũa
de uirtuite b abeo notionẽ quod ad recte . uiuendum attin&: uirtus ÷ caritas qui a

Expanded text:
sacrisque litteris congruentius — ita sunt animae intentiones ut corporis membra, sacrisque litteris congruentius — ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et aliud inluminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo, profecto ita, ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et \'maior est in isto caritas quam in illo\' recte possumus dicere et \'aliqua in isto, nulla in illo\', quantum pertinet ad caritatem, quae pietas est, et in ipso uno homine, quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam et maiorem hodie quam heri, si proficit, et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. Et ut generaliter breuiterque conplectar, quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua
Abbreviated transcription (Latin):
quod in eo luc& sit utique ex lumine quo progre ditur: illud aut̃ quod ad huc
obscurum ÷ sit ex tenebris unde egreditur : ita que & noniustificabitur in conspec¬
tũ dĩ om̃s uiuens & tamen iustus ex side uiuit & indirti sunt iusticia alius mauis
alius minus ane mohic uiuit si nepeccato & hoc alius magis alius minus optim
autẽ est quiminimum sed quid ego tam quã oblitus cuiloquor doctorisimilis fac¬
tis sum cum pro posuerim quid abste dicere uelim sed quia depeccatorum
parilitate un dehie quod agebum incidit questio ex aminandam tilisententiam
meam ꝓmeres eatuc ram iam eam tandẽ aliquando comcludam qui sei suicrum
eum quibabe unã oins habere urtutis cum qui unã non habe nulababer¬
nec sic peecata sunt paria qui aubi uirtus nulla ÷ nihil qui demrettiun h abere
sans qudeo teris ꝓrauo praitus dis tortoque distortius si autẽ quodputo c̃e uerius

Expanded text:
quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris, unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis alius minus et nemo hic uiuit sine peccato et hoc alius magis alius minus; optimus autem est, qui minimum. Sed quid ago? tamquam oblitus, cui loquar, doctori similis factus sum, cum proposuerim, quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id, quod agebam, incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam, quia, etsi uerum est eum, qui habet unam, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non habenec sic peccata sunt paria, quia, ubi uirtus nulla est, nihil quidem rectum est nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius. si autem — quod puto esse uerius
Abbreviated transcription (Latin):
rint mox habere totam. Nec quic quã stultioaeremanere unde omnino ullum
peccatim possit existore h aec si militudo ubi stulticia uelud aqua & sapien¬
tia uelut aerponitur. ut anim: a p̃focatione stulticiactã quam tã quã emer¬
gens sapientia repente res picer& . Nonmihi ui detursatis ac commodata nos¬
trarum scripturarim auctoritatis illa potius ut uitium uł stulticia tenebris
luciaut̃ uirtus ł sapientia compararetur quantum ista similia de corpora li
bus ad intellegibilia dicipossunt. Non itaque sicut deaquis in aerem surgens
ubi earum sumum transi erit repente quantu sufficit inspiratur si sicut dete¬
neliris inlucẽ ꝓcedens paulatim ꝓgrediento in luminatur quod do nec plenis sime
fiat iam eum tamen dicim : tam quam de abditissima spelunca hegredientẽ
uicinia lucis afflatum tanto magis quanto magis proꝑinquat egres sui. ut illud

Expanded text:
rint, mox habere totam, nec quidquam stultitiae remanere, unde omnino ullum rint, mox habere totam, nec quidquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit exsistere. 13. « Haec similitudo ubi stultitia, velut aqua, et sapientia, velut aer ponitur: ut animus a praefocatione stultitiae, tanquam emergens in sapientiam rerepente respiret: non mihi videtur satis accommodata nostrarum Scripturarum auctoritati: sed illa potius, ut vitium vel stultitia tenebris: luci autem virtus et sapientia comparetur, quantum ista similia de corpobus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens. ubi earum summum transierit, repente. quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud,
Abbreviated transcription (Latin):
te mminus tantominus ÷ uirtute quia ipsa ÷ uirtus & quanto minus ÷ uirtus taon¬
tominus ÷ uitium: Vbiergo illa plana & perfectaerit nihil ex uitiore manebit
pro inde mihi uidentur sto ici fallunt quia quia proficientem hominẽ in sapien¬
itia non lunt habere omnino sapientiam sectunt habere ium in ea fuerint omnino
perfectus. Non quia illum ꝓuentum negent si nisi &pro fundo quod da me¬
mergendo repente emicnur in auras sopientiae liberas nulla exparte eẽ sapien¬
tem sicut enim nihil nr̃m ÷ ad hominem ꝓuocandum utrum aquã stadiis mul
tis suꝑse habeat altam an unum p almum audigitum sic illos qui tendunt
ad sapientiam ꝑficere quidem dicunt tam quam abimosurgentis gurgitis in
aerem sinisi totam stultitiam uelud opprimentem aquam ꝓficiendo uelud e¬
mergendum euaserint non habere uirtutem necesse sapientes uli aũt eua se¬

Expanded text:
tem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tantem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi uidentur Stoici ideo falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omnino habere sapientiam, sed tunc habere. cum in ea fuerit omnino perfectus, non quia illum prouectum negant, sed, nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. sitis super se habeat altam, aut uno palmo, aut digito: sic illos qui tendunt 1021 ad sapientiam, proficere quidam dicunt, tanquam ab imo surgentes gurgitis in aerem: sed nisi totam stultitiam, velut opprimentem aquam, proficiendo velut emergendo evaserint, non habere virtutem, nec esse sapientes. Ubi autem evase
Abbreviated transcription (Latin):
be repietatem q nc s rediuł esebiao ł expresii us e plenius theos toseli iuonhia¬
ciues ore asmisidi cultus & unde ille colitur nisi caritate co sita suguo cidẽ
cor dle puro E cooscieritiabone susido non ficta magna &uera uirtus : quia
suomutaas sicut dñs ait. Ni aiorem hanc caritatem nemo hab& quã ut anima
suam ponat pro ami cissuis si ue potius qui a sicut mors animam auellit a sensib¬
sar uis sic caritas aconcupis centis carnalib: h uic sub seruit scientiacum est
utilisnam sinc illã flat quod uera illa edificando im pleuerit nihil ibiista mane
quod inflet in ueni& utilem porro senentiam difiniendo monstrauit ibi cumdiuis¬
ses eccepi&as est sapienti continuo subiuncxit: abstinere uero amalis scientiaat
cur ergo non dicim : qui hanc uircutem habe habere om̃s cumplenitu do legis sit
caritas: An quanto magis ÷ in homine tanto magis ÷ uirtutem p̃ditus. quanto au¬

Expanded text:
bere pietatem. quam Graeci uel euoepsiav uel expressius et plenius feobere pietatem. quam Graeci uel euoepsiav uel expressius et plenius feoest, nisi Dei cultus? ET UNDE ILLE COLITUR NISI CARITATE? Caritas igitur de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta, magna et vera virtus est, quia m, sicut dilexi uos. maiorem hanc caritatem nemo habet, ut animam suam ponat pro amicarnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat; quod uero illa aedificando impleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum ple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto au
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fortelegerint dico Nam tuque dem in eo demipso operesplendido contraioui¬
nianum &iam hoc de scripturis sc̃s diligenterꝓbastiubi eciam exhacipsa epistocuius
uerba sunt quorum nunc in tellectim requirimus posiusti quod scriptum ÷ Inmultis
enimosfendimus om̃s non enim ait offenditis sed offendimuscumxp̃iloque retur
a postolus & cum hoc locodicat qui cum que autẽ totam legem seruauerit aufendat
autẽ lnuno factus ÷ omnium reus ibi non inuno s in multis nec quosdã si om̃ sdix̃¬
tes fende abset autẽ ie quis quam fidelis ex istimec totmilia soruorum xp̃iqui ueraci¬
tab ericuir se biabe ne peeciatum ne seipsos decipiant & ueritas incis non sit iullan
sabert urtuttri cumuescus magna sit sapienta dix̃ autẽ homim et sẽpiudis:
sapiontia absit irgo uet dicamus tot ac tantos sideles& pios homines de panita¬

Expanded text:
haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouihaec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouinianum etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti, ubi etiam ex hac ipsa epistula, cuius uerba sunt, quorum nunc intellectum requirimus, posuisti, quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes. non enim ait \'offenditis\', sed ait \'offendimus\', cum Christi loqueretur apostolus, et cum hoc loco dicat: Quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno sed in multis nec quosdam sed omnes dixit offendere. Absit autem, nt quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem. cum uirtus magna sit sapientia. dixit autem homini: Ecce pietas est sapientia. absit autem, ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicouirꝰ a quo de nomi natadicitur uirtus si&iam mulierem que iuro suo seruat
tori fidem sioc faciat ꝓpt̃ p̃ceptum & ꝓmis sum dĩ & que primitus sit fidelis nanha¬
bere pudi citiam aut̃ nullam uel paruam ẽe uirtutem sic & maritum qui hoc ÷¬
dem seruat uxori & tamen sunt plurimi tales quorum sine alicopeccato esse
ne minem dixerim &utique illud qualecum que peccatum ex aliquo uitio uenit
un depudititia coniugulas inuiris feminisq religio sis cumꝓcul dubio uirtus sit
Non enim aut nihil aut uitium ÷ non tam̃ secum hab& om̃s uirtutes : Nam si om̃s
quis ergo sine aliquo uitio id fomite quodã ł quasi radicepeccaticumclam & qui sũ
prapectus pecum bebat si dixerimus quia peccatum non habemus nos ipsos decipi¬
musex ueritas in nobis nontNe que hoc apudte diucius agendum : scđ ppt̃ alios qui

Expanded text:
dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori. et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet omnes uirtutes. nam si omnes quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? neque hoc apud te diutius agendum est, sed propter alios, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia sunt audaces quid mihi non sunt & rursustimidia quibus ab sit audticiacum
sit utrumq: uitium qm̃ qui uera uirtute fortis e nec te mere aud& nec in consulte
tim& cogimur fateri uitiaplura ẽẽ uirtutibus : Vnde ali quando uitium uiticotol¬
latur ut amore lauđ amorpetunae aliquando unum cedat ut plura succedant
uelud qui ebrio sus fuerit modicumbibera & tenacitate & ambitione dedicerit po¬
una ingressa suerit qm̃ secum c&leras ducit ꝓfecto uitia cadant omã que cumque in e¬
rent. Nonenim omnia inerent si aliquan do totidẽ aliquando plura paucioribus
uł pauciora pluribus succedebant. haec u erumita sehabeant diligentius in qui rendũ
ẽ non enim & sista diuina sententia ÷ quadicitur qui una uirtutem habuerint om̃s
habe eique nulla in ÷ cui una defuerit si hominib: hocui sum ÷ multum quidem

Expanded text:
quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. pouna ingressa fuerit, quoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem aliquando plura paucioribus uel pauciora pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, diligentius inquirendum est. non enim et ista diuina sententia est, qua dicitur: Qui unam uirtutem habuerit, omnes habet eique nulla est, cui una defuerit. sed hominibus hoc uisum est multum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
do eẽ non uitium si uirtus si aũt̃ uirtus eeẽ ac a&sis uirtutibus tam in sepa rabilib
comitibus numꝰ quã relinque retur. qua propt̃ cumqueritur &iam deuitis utrum
ipsa similiter omnia sint uli unum erit aut nulla sint ubi unum non erit laborio sum
estitiostendere proterea quia uni uirtuti duo uiti a obponisolent & quod a ꝑte contia¬
rium e & quod specie similitudinis adumbratur : Vnde illa catelinaequia fortitu¬
donon erat quae cã ccum uirtutes alias non habebat facilius uidebatur: Quod uero
ignauiã suerit ubi exercitatio qualib& grauissimas molestias ꝑpetiendiat que
tolleranodi supraquam cuiquam credibile est fuit aegro ẽꝑ sua derepersua de¬
repotest si forte acutius intuentibus ignauia appar& ipsa duritia quia labo¬
rembonorum studiorum quibus uera ad qui ritur fortitudo nec lexerat. uer ta men

Expanded text:
do esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inseparabilibus do esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inseparabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint, ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboest id ostendere propterea. quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi \'supra, quam cuiquam credibile est,\' fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerum tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
ine manifesta contraria : iniustitia iustitiae sola autem quasi mitari
iustitia uindicandilibidos uitium t ignauia foratudini ꝑspicue contrana
duritia uero distat natura fallit st̃ militudine. constantia pars quedam uirtu¬
tis ÷ ab hac in constantia longe aborr& & induliae contrasiftit. pertinam a uero con¬
stantia diciaffectat . & non ÷ quia illa ÷ uirtus oc uitium ut ergo non iterum eadem
commemorare necesse ÷ exempli gratia ponamus. aliquidunde possint cecera in¬
tellegi: catilinaut deillo scripserunt quinos sepotuerunt frigus fec̃ famem ferre
hoc & sibi & suis magna p̃ditus fortitudine uidebatur si haec forticudo pruden s ñ
eratꝰ mala enim ꝓbonis elegebat temperans non erat corruptelis enimtur pissim
foedebatur iusta non erat nam contrapatriam comiurauerat & ideo nec fortitudo e¬
rat si duritia sibi ut stultus faller& nomen fortitudinis inponebat. Nam si fortitu¬

Expanded text:
ine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid, unde possint cetera intellegi. Catilina, ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec fortitudo prudens non erat-mala enim pro bonis eligebat —, temperans non erat — corruptelis enim turpissimis foedabatur —, iusta non erat — nam contra patriam coniurauerat — et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis inponebat. nam si fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
ib testimoniis ex his angustiis me coneris eruere : Namlic& nemofaciat obtando ut uerũ
sit quod uerum non ÷ tamen si sieriposs& optarem ut haec sententia uera e& & si c̃opta
u si uera ÷ absteliqui dissimi at que inuictissi me defendatur: HIE RONI NUS
ro posiusti testimonia que non de alterius scripture locosi de ꝓpriis libris absoluta sunt
nifestum ÷ d m̃ parenten animarum eẽ non hominu : AVGVTINUS: illã uero oninionõ
quod ex una fiant oũ s̃ anime iecd: utee ic lonisi necesse sit atque uti nam ista dequa

Expanded text:
libus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum libus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissimProposuisti testimonia, quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt: nifestum est Deum parentem esse animarum, non homines. Augustinus. Illam vero opinionem, quod ex una fiant
Abbreviated transcription (Latin):
cogat dm̃ credere ullarum animarum si neculpa aliqua damnatorem nam uel tantu¬
demual& ł plus ÷ forsi tam creare quã fingere & tam̃ scriptũ ÷ Cormundunicrea in me
ds̃ nec ideo putari potest anima hocloco abtare se fieriprius quã aliquid e& si cut ergo
iam existentes creatus in nouatione iustitiae sic iam exsistens fingitur confirmatione
doc trine nec illud quod in ecclesiaste scriptum ÷ Tunc conuertetur inter rampuluis sicut
nram plus enim hoc suffratur eis qui ex una putant om̃s eẽ animas. Nam sicut conuer¬
titur in quiunt puluis interram sicut fuit & tam̃ caro de quahoc dictum ÷ ad omi¬
nem non reuertetur ex quoꝓpagata : sed & terrã unde primus homo factus ÷ sic & sp̃s ex
illius unius spũp pagatus non tamen ad eum reuertiturs adm̃ aquo illidatus ÷ uerum
qui hoc quia testimonium ita pistissonat ut non omni modo huic opinioniquã desendi
uolo uideatur eẽ contrarium ammonendam tantum credidi prudentiam tuam deta¬

Expanded text:
tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicutnostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne ta
Abbreviated transcription (Latin):
Aucustinus. Que renda causa adque reddenda ÷ qua redamnentur animȩ quae
dam narienim eas sisic de corpore exierint & sc̃a scriptura & scã est testis ec desia unde
illa de animarum nouarum creatione sententia sihanc fidem fundatissi mam non¬
non oppͥugnat sit &maea si obpugnat non sit & tua : No lo mibi dicatur ꝓhac sententia
debere accipi quod scriptum ÷ qui finxit spm̃ hominis in ipso & qui finxit singillatim¬

Expanded text:
a sint, quaerenda causa est atque reddenda, quare damnentur animae quae riantur: damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea; si oppugnat, non sit et tua. 26. Nolo mihi dicatur, pro hac sententia debere accipi quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
munes albina apinianus & me lani a plurimum uossalutant has lit terolas descã be¬
telem scõ prbro innocentio tradidi ꝑferendas neptis uestra paula miserabili terde¬
eritum & uerumdi filium non factum aut adoptatiuum si geni tum& uniuscum patre
poss̃ un ferior tantumque cẽ confite mur illum qui ÷ genitus quantus  ille quige nuit
ror aurt qua dicim genitum apatrefilium diuina & ieffabiligene ratione ali quot teti
sumus qibi cnus in e patrem aliquanclo cepis se necsilium non cnim aliter confitari pos¬
sumus adi crexum patrem nisi confitea mur&i am coeter nuim filiumn ex silio enimpas¬
tet dititur. d guui semp pater fut semp habuit filium credimus & ia spm̃ scm̃ d m̃uerũ¬

Expanded text:
munes Albina, Pinianus et Melania plurimum uos salutant. has litterulas de sancta Bemunes Albina, Pinianus et Melania plurimum uos salutant. has litterulas de sancta Bethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra Paula miserabiliter degenitum, et verum Dei Filium, non factum, non adoptivum; sed genitum, et unius cum Patre esse inferior: tantumque confitemur esse illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Non autem quia dicimus genitum a Patre Filium divina et ineffabili generatione, aliquod eius ascribimus, sed nec Patrem aliquando coepisse nec Filium; non enim aliter confiteri possumus aeternum Patrem, nisi confiteamur etiam coaeternum Filium: ex Filio enim Pater dicitur, et qui semper Pater fuit, semper habuit Filium. Credimus et in Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dulis missos a scõ fratre nastro eu sebio prb̃o suscepisse. Non autem multumtẽ¬
poteris & ex inde ł in gruentib: morbł dormicione scãe & uenerabilis filiae uestre eus¬
thochiita doluis se ut ppemodum contemnen dosputarem in eo demenim luto esitat
& exceptis uerbistimulis atque ȩmendicatis nihil aliud loquitur. Tam̃ multũ ẽgim:
ut dum epistole meae respondere conatur apercius sepro der& &blas phemias omnibus
pate facer& quic quid enim in mirabili illa sinodo dios politana dixissede negat in hoc
opereꝓfit&ur nec grande : incptissimis neniis respondere. Si aut dñs ui tani tribuerit
notariorum habuerimus copiam paucis iuguliratium culis respondebimus non ut con¬
uincamus here sime mortuam si ut in peritiã atq blas phemiam nris sermonib: confutemus
melius que hofacer& scita stua ne compellamur contrahereticum nr̃a laudare sc̃ĩ filii coni¬

Expanded text:
dulis missos a sancto fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temdulis missos a sancto fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temporis et exinde uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae uestrae Eustochiae ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem; in eodem enim luto haesitat et exceptis uerbis tinnulis atque emendicatis nihil aliud loquitur. tamen multum egimus, ut, dum epistulae meae respondere conatur, apertius se proderet et blasphemias omnibus patefaceret. quicquid enim in miserabili illa synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur. nec grande est ineptissimis nnotariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus, non ut conuincamus heresim emortuam, sed ut inperitiam atque blasphemiam nostris sermonibus confutemus. meliusque hoc faceret sanctitas tua, ne compellamur contra hereticum nostra laudare. sancti filii com
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uestram scrpta non sum sit . tamen dõ gratias agimus quod ita euenit ut nos¬
trum silentium uestris epistolis uince retis mihi enim om̃s occasio gratissima ÷ ꝑ
quam scribo uestrereuerentiae testem inuo cans dm̃ quod si possit fien ad suptis alis
columbe uestris amplexib: implicarer semꝑ qui dempro merito uirtutum uestrarũ
si nunc maxime qui aco operatoribus & auctorilus uob̵ here sis celestiana iugulata :
queita in fecit corda multorum ut cum superatos dlamnatos quae cẽ se senti ant tamen
uenena mentium non emit tunt & quod solum possunt noso derint ꝑ quos pu tant
se liber tatem docendihere sens ꝑdidisse quod autẽ quertis utrum rescripse¬
rimus contralibros anianipsedo dia coniceledensis quiquo piosissime pascitur
ut ali neplas phemiae uerba friuola sum ministre sciatis me ipsos libros in sci¬

Expanded text:
tionem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit, ut nostionem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit, ut nostrum silentium uestris epistulis uinceretis. mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo uestrae reuerentiae testem inuocans deum, quod, si possit fieri, adsumptis alis columbae uestris amplexibus implicarer, semper quidem pro merito uirtutum uestrarum sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus uobis heresis Caelestina iugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut, cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen uenena mentium non omittant et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendi hereseos perdidisse. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim contra libros -Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae uerba friuola subministre
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ om̃s heretici detestantur &mepari ꝑ secuntur odio us quos gladiis nequeant uo¬
to interficiant. in columen & mei me merem texp̃idnĩ lementiatueatur dñe ue
ultiutroque
claudicant pede & nec fractis quidem ceruicibus inclinantur  habentes ass¬
habentes affec¬
tum erroris pristini cum p̃dicandi eandem non habe ant liber tatẽ scĩ fratres quicũ
minum meum eu uodium ut meo nomini salutes precor coronam tuam. capta hieru¬
salem tenetur anabuchodonosor. Nec hiere miae uult audire cãsilia quinpocius
egrptum desiderat ut moriatur in taphnes &ibi seruitute pereat sempiter na¬
ominis uere scĩs at que omni affectione adiure uenerandis alrpio & augus¬
tino epis copis hieronimus in xp̃osalutem sc̃s innocentius prb̵ qui huius sermo¬
nis ÷ portitor annop̃ terito quasi ne qua quã a fricam reuersurus mea ad digna¬

Expanded text:
est, omnes haeretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis. nequeant, uoest, omnes haeretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis. nequeant, uoto interfiMulti utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes ahabentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum minum meum Eusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia, quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat sempiternaDominis uere sanctis atque omni affectione ac iure uenerandis Alypio et Augustino episcopis Hieronymus in Christo salutem. Sanctus Innocentius presbyter, qui huius sermonis est portitor, anno praeterito quasi nequaquam Africam reuersurus mea ad digna
Abbreviated transcription (Latin):
patuerunt maxime tam̃ istã sententiã quicumq totam legẽserua uorit aufendat
auit inuno fact ⁊ omnium reussi quo alio modo ex ponirmelius posse nouit dilectiotua¬
perdñmobsecro ut id nobiscum communicare digneris XXVIII ITE MADEVNDE¬
nĩo scõ & beatissimopape augustino hieronimus om inꝗdẽ tem pore beatitudinẽ tuam
eo quodo c& honore ueneratus sum & habitantẽ intedilexidnm saluatorẽ sinc̃ si fieri
potest cumulo aliquid addimꝰ & plena complemus itaabsque tu n ominis m̃tionem
neunemꝗdẽ horap̃terire patiamur qui contra flantes uentos ardore fi dei prest& isti
maluistique quantum inte fuit solum liberari desodomis quacum pereuntibus conmora¬
ri scit quid dicam prudentiatua macte uirtute in urbe celebraris catholicite condi¬
torem antiq: rursus fidei uenerantur aque suscipiunt & quod signum maioris gloria

Expanded text:
potuerunt! maxime tamen, istam sententiam: quicumque totam legem seruauerit, offendat potuerunt! maxime tamen, istam sententiam: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. CAPUT II. DeNCTO AC BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMIS Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet. 10 honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem; sed nunc. si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit. quid dicam, prudentia tua. macte uirtute in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et, quod signum maioris gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Ne homo quicum in uno offenderat sit omnium reus in multis offendendo qui a
in multis offendimus om̃s magnũ aggerem reatiis suiminutatim collectum ad tribu¬
nal tanti iudicis ꝑueniat & eã quam non fecit miseri cordiã non inueni at si potius dimit¬
tendo at quedando mereatur sibi dimit ti debita sedid quȩ ꝓmis sca multa dixi quib tibi
tedium fortassis inserrem quihaec qui tamen ab ꝓbas non expectas dicere quod eadoce
Non minus curo si quidergo in eis quo deruditionom offendattuam que soutrescriben¬
do ammonecs & me corrigere non graueris infelix ÷ enim qui non tantos & iam scõs
tuorum studiorum laboraes & digneh onorao & dehis dño dõ nostro cuius munereta¬
tius abste occaritatis deliitum flagito cuius doc trina in nomine & ad uitoriodñi
doitum in latina lingua ecclesi asti ce lit tere aduite sunt quantum numquã antea

Expanded text:
tur, ne homo, qui, cum in uno offenderit, fiat omnium reus, in multis offendendo, quia tur, ne homo, qui, cum in uno offenderit, fiat omnium reus, in multis offendendo, quia in multis offendimus omnes, magnum aggerem reatus sui minutatim collectum ad tribunal tanti iudicis peruehat et eam, quam non fecit, misericordiam non inueniat, sed potius dimittendo atque donando mereatur sibi dimitti debita reddique promissa. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen adprobas, non expectas discere, quia ea donon nimis curo —, si quid ergo est in eis, quod eruditionem offendat tuam, quaeso, ut rescribendo admoneas et me corrigere non graueris. infelix est enim, qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat et de his domino deo nostro, cuius munere tatius hoc abs te caritatis debitum flagito, cuius doctrina in nomine et adiutorio domini tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adiutae sunt, quantum numquam antea
Abbreviated transcription (Latin):
cium cantabotibi dñe nam quis quis uelud nimium iustus iudicium sine misericordi¬
a quasi securus expectat iram iustissimam ꝓuocat quam timen sille dicit. Ne intres
iniudicium cum seruotuo unde diturpopulo contumaci quiduultis mecum iu dici¬
o contendere : Cum enĩ rexiustus sederit inthrono quis gloriabitur castum seha¬
bere cor aut quis gloriabiturmundum se eẽ. a peccato que igitur spes ÷ nisi suꝑ ex al¬
t& misericor diami iudicio sierga illos qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo
dimitte nobis. sicut & nos dimittimus & sine murmu rationedando hilarem eñi
datorem diligit ds̃ : Denique scs iacobiam ex isto locode miseri cordiae opcribus loqͥ¬
tur ut quos uehem̃ter illa sententia terruerat consolecurcum ad mon& quomo¬
do &iam peccata quod tidiana si ne quibus non hicuiuitur quodtidianis reme diis expien¬

Expanded text:
cium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordicium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci:quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? quae igitur spes est, nisi superexultet misericordia iudicio sed erga illos, qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et sine murmuratione dando ? hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex isto loco de misericordiae operibus loquitur, ut, quos uehementer illa sententia terruerat, consoletur, cum admonet, quomodo etiam peccata cotidiana, sine quibus hic non uiuitur, cotidianis remediis expien
Abbreviated transcription (Latin):
benẽ facitis. si aut̃ ꝑ sonas accipitis peceatum operamini . Redar guitia lege tam¬
quam trans gressores. & postillam sententiã ad intellegendum difficillimã dequa
satis dixi quod dicendumputaui candem legem libertatis comnemorans sicloqui¬
mi in quid &̾ sic facite sicut ꝑ legem libertatis incipientes iudicara & qm̃. quid
paulo antedixerit nouit . qm̃ in multis offendimus omnes suggerit domimicã
tam quam cotidianam cotidianis & sile uiorib: tammen uul neribus medicinam iu dici¬
um enim inquit sinc inisericordia illi qui non facit miseri cordiam hinc enim& dñs
dimittite inquit & dimit tetur uobis. Date & dabitur uobis suꝑ ex altat aut̃ miseri¬
p̃suterunt beati enim miseri cordes quia ipsis miserebitur & hoc utique iustum ÷ ut
dimit tatureis qui adimi serunt & detureis quia dederunt. in equi ppe dõ & miseri¬
cordia iudicanti & iudicium mi seranti ꝓpt̃ quod eidicitur misericordiam &iui di¬

Expanded text:
itis; si autem personas accipitis, peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores. et post illam sententiam ad intellegendum difficillimam, de qua satis dixi, quod dicendum putaui, eandem legem libertatis commemorans: sic, inquit, loquimini et sic facite sicut per legem libertatis incipientes iudicari. et quoniam, quid paulo ante dixerit, nouit, quoniam i n multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus tamen uulneribus medicinam: iudicium enim, inquit, sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimittite, inquit, et dimittetur uobis; date et dabitur uobis. superexultat autem miseripraestiterunt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. Et hoc utique iustum est, ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et iudicium miseranti, propter quod ei dicitur: misericordiam et iudi
Abbreviated transcription (Latin):
tis nulla in eis s̃punienda peccata. Namutique nulla ÷ in illis &atib: examinanda iustitia
HIIEROAINuS. Dedit ecclesi astes primo omnium mentem suã ad sapientiam requiren¬
dã & ultralicitum se extendens: Voluit causa srationes quae cognoscere quare pariu
corriperentur ad aemone curnaufragia & iustos & impios pariter ab sorberent utrum&
haec & his similia casuȩuenirent aniudicio dĩ &si ca suubi ꝓuidentia siuidicio ubi iustra
adĩ AGuS TINuS: Doceigitur quid sentire quid dicere debeamus ut const& nobis ratio
nouarum animarũ singulis corporibus singillatim que factarum: HIERONINIVS
bdid ens mihi obliuiosus ẽt̃ . & qua sinil supradictum sit ꝑ easdem disputationis reuertili¬
neas. hoc enim longadis sertione concussum est: AIGLISTINVS. Dam nationis inpar¬
uulo s causam re quiro quia neque anima rum sino ue fiunt singulis singule uideo et̃ ul¬
lum in illa a&ate peccatum nec adõ damnari aliquam credo quã uidet nullum habere

Expanded text:
 punienda peccata. Nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda justitia. Hieronymus. Dedit Ecclesiastes primo omnium mentem suam ad sapientiam requirendam, et ultra licitum se extendens, voluit causas rationesque cognoscere: Quare parvuli corriperentur a daemone: Cur naufragia et justos impios pariter absorberent: Utrum et haec et his similia casu evenirent, an judicio Dei? Et si casu, ubi providentia? Si judicio, ubi justitia Dei? Augustinus. Doce igitur, quid dicere, quid sentire debeamus, ut constet nobis ratio novarum animarum, singulis corporibus singillatimque factarum. Hieronymus. Videris mihi obliviosus esse, et quasi nihil supra dictum sit, per easdem disputationis reverti lineas: hoc enim longa dissertione discussum est. Augustinus. Damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere
Abbreviated transcription (Latin):
legis porest ergo & ex cius perha dici qui iuxta cundẽ apolustolum iustitia quae exlege ÷ sine
rep̃hensione uersatus sit : licet mihi uideatur magis ei actare iudeus quam uera

Expanded text:
legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine reprehensione uersatus sit, licet mihi uideatur magis se iactare Iudaeus quam uera
Abbreviated transcription (Latin):
uertimur ad gentes ipseaũt respondens ait patrisuo ecce tot annis ser iustiba an¬
ter suplas ad concordiam dep caturille iuftitiã quac in lege ⁊ sequens di uistitiae non
subicitur: porro que maior iustitiadi quã ignoscerepenitentibus filiũ susciperere de¬
unte Eecetot annos seruio tibi & num quã mandatumtuũ p̃teriui quasi hoc ipsun
non sit p̃terire mandatum saluti alterius inuidere antedm̃ se iactare iustitiaciũ
ne mo coram eomundussit quisenim lecabitur castum se habere cornee siunius suc¬
datu Fotiens obidolatriam captiuitatib: traditus ecce tot annis seruiotibi & numquam
mandatum tuũ preteriu h ius ÷ quod paulus apostolus loquitur quidergo dicemus quia gen
tes que non sectabantur iustitiam adẏenderunt iustitiam que infide ÷ i srł uero sec tando
legẽ iusti tiae alegem iustitiae nonꝑuenit. quare quia non exfide si quasi exoperibus

Expanded text:
uertimur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pauertimur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pater supplex ad concordiam deprecatur, ille iustitiam, quae in lege est, sequens dei iustitiae non subicitur. porro quae maior iustitia dei, quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius qusse mandatum, totiens ob idolatriam captiuitatibus traditus. ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. hoc est, quod Paulus apostolus loquitur: quid ergo dfide est; Israhel uero sectando legem iustitiae ad legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus
Abbreviated transcription (Latin):
nus orgam cũ chorus dĩ laude concinentes ex hoc uocabblo significaetur : Simphonia quip¬
pe consonantia exprimitur in latinum & uocaui unum depueris & interrogauit
quidnameẽt haec & nunc interrogat isrł quare ds̃ ingentium ad sumptione le ur&
emulatione cruciatus pat̃ nam scre non potest uoluntatẽ. qui attilli. qm̃ frater
tuus uenit & oc cidit pat̃ tuus uitulum saginatũ qm̃ in colo memillum recipit: sau¬
suleutiae quod pari indi laudes toto orbe uoce concinnitur salus ÷ gentium salus
peccatori : Letantur angeli om̃s ingaudium creatura consentit & desolo dicitur issł
Iratus ÷ aũt noluit intrare irascitur se absentẽ fratrem eẽ suis ceptũ: Iras utureũ
ucnire quẽ putabat extingium & nuncforis stat isrł & nunc discipulis euangelialn
ecclesia audientib matereius & fratris foris stant querentes lemens pater rogat

Expanded text:
nus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quipnus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Israhel, quare deus in gentium adsumptione laetetur, et aemulatione cruciatus paternam scire non potest uoluntatem. Qui ait illi, quoniam frater tuus uenit et occidit pater tuus uitulum saginatum, quoniam incolumem illum recepit. causa laetitiae, quod pari in dei laudes toto orbe uoce concinitur, salus est gentium, salus est peccatorum. laetantur angeli, omnis in gaudium creatura consentit et de solo dicitur Israhel: Iratus autem noluit intrare. irascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum uiuere, quem putabat extinctum. et nunc foris stat Israhel, et nunc discipulis euangelia in ecclesia audientibus mater eius et fratres foris stant quaerentes