comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem turbas iudei reple¬
ti sunt zelo: et contradice¬
bant hiis que a paulo di¬
cebantur. Et alibi fideles
eciam fratres aduersus a¬
postolorum principem:
disceptabant dicentes.
Quare introistis ad ui¬
ros prepucuimn habentes.
et manducastis cum illis:
Aliis columpnientibus
hominem peccatorem pp̃ẽ
ip̃e zacheus stans. idest in
ca quam ceperat fidei ue¬
ritate persistens: non solũ
se expectatore conuersum:
sed eciã ĩt perfectos probat
esse conuersatum: dicente
enim domino. Siuis ꝓ¬
fectus esse. nade uende om¬
nia que habes: et da pau¬
peribus. Quisquis ante
conuersacionem innocẽ¬
ter uixit: omnia conuer¬
sus potest dare pauperibz.
At qui aliqua fraude su¬
stulit primo hec iuxta le¬
gem reddere: deinde quod
sibi remanserit debet dare
pauperibus. Ac sic et ipse.
quia sibi nichil retinet:
omnia sua dispergit: et dat
pauperibus: iusticia eius
manet in scculum seculi.
Et hec est sapiens illa stul¬
ticia quam de siccomoro

Expanded text:
autem turbas Judaei, repleautem turbas Judaei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ?Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro
Abbreviated transcription (Latin):
seorum: hoc est in nideorũ
synagoga decebat. Sed qr
baptizatum ante prandi¬
publicanos et peccatores
recipientem contra aua¬
riciam disputantem: et
cetera dignam deo geren¬
tem: lingua uenenata
carpebant: per cessus corũ
facinora discessit. et effu¬
git dicens. Relinquetur
uobis domus ur̃a deser¬
ta. hod ie autem in domo
pusilliz achei oportet ma¬
nere: hoc est noue lucis gͣ¬
cia choruscante: in humi¬
li credencium naciomum
corde quiescere. Quod au¬
tem descendere siccomoro
zacheus. et sic indomo su
a mansionem xp̃o prepa¬
rare iubetur: hoc est quod
apl̾s ait. Quia et si cogno¬
iumus secundum carnẽ
xp̃m: sed iam nunc nõ
nouimus. Et si enĩ mor¬
tuus est ex infirmitate:
sed uiuit ex uirtute dei. Et
cum uideret omnes mur¬
murabant dicentes: qd̃
ad hominem peccatorem
diuertisset. Manifestum
est iudeos: semper genciũ
odisse salutem. Scriptũ
est enum. Sequenti uero
salbato: perie uniuersa ci¬
uitas conuenit au dire u̾¬
bum domini. Tdentes

Expanded text:
eorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandiPublicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei. Vident
Abbreviated transcription (Latin):
enm: dei eligere ama¬
re est. Unde est illud. Oculi
domini super iustos. Nã
et nos que amamꝰ uidere
ab hiis que execramun:
intuitum festinamus
auertere. Nidit crgo ihesꝰ
uidentem se. quia clegit
eligenten se: et amauit
amantem. Hunc sane
ordine proficiendi. hoc c̃
per fidem dominice incar¬
naciomis ad cognicionẽ
diuinitatis puemendi:
su faciem speculandi doctor
egregius ostendit cũ ait.
scire aliquid inter nos: i¬
si xp̃m ibesum et hũc cru¬
crucifixum. Itemqz aliis
exprobans. Facti estis in¬
quit quibus lacte opus
sit: non solido cibo. Lac ĩ¬
fumia temporalis dispen¬
sacionis solidum cibũ:
aroue et perpetue maiesta¬
tis appellans. Et dixit ad
cum. zachee festinans de¬
scende: qui a hodie in do¬
mo tu a oportet me ma¬
nere. et festinans descẽdit:

Expanded text:
enim Dei, eligere vel amaenim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, su faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: scire me aliquid inter vos nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans
Abbreviated transcription (Latin):
autem stulticiam. Ipsis
tutom et dei sapienciam.
Quam udelicet arborem
pusillus statura zacheus
quo craltari possit ascend̃:
dum quilibet humilis et
proprie conscius infirim¬
tatis. confidens ĩ dommo
proclamat. Michi autem
ab sit gloriari: nisi in aiu¬
Ascendit autem siccomo¬
num transeuntem prope
dominum cerit: quia ꝑ
hanc laudabilem fatuita¬
tem: et si nec ut solide iã
tamen raptun: et quasi
in transitu lucis sapiencie
celestis intendit. Et cum
uenisset ad locum suspici¬
ens ihesus: uidit illum.
Perambulans iherico sal¬
uator uenit ad locum: u¬
bi precurrens zacheus sic¬
comorum conscenderat:
quia missis per mundũ
sui uerbi precombus. in
quibus ip̃c nimirum et
loquebatur et ibat. Ueint
ad populum nacionum
qui passionis cius fide iã
sublims ecistens existẽs:
eciam diuitatis eius ar¬
debat agnita facie. Suspi¬
ciens idit illum: quia
per graciam fidei a terreniͤ
cupiditatibus eleuatũ:
turbisq infidelium suꝑ¬
eminentem elegit. Uidere

Expanded text:
tultitiam; ipsis rtutem et Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et propriae conscius infirmitatis, confidens in Domino, proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruAscensa autem sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Salvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo sanctissima licet ca¬
trepida: stabat immobił
et biis uerbis exprobra¬
mise .ri. caduci. atq at¬
trocissimi cos qui deum
ominipotentem colunt oc¬
ciditis. et pro defensione la¬
nes ingulatis¬
ec et hiis similia
dum turbis furẽ¬
tibus diceret: lapidata ẽ
abeis. Et orans iuxta se
in suo sanguine baptra¬
ta est: que pro defensione
iusticie dunm confiteretur
dominiun mortem con¬
stanter excepit.¬
adem ꝑ deniqz hora:
fit terremotus ue-¬
hementissimus. Et cum
nimia esset celi serenitas:
tante choruscaciones nr̃t.
tantaq fulgura atq to¬
iitrua ecciterunt: ut pars
maxima insam populi
expiraret. Unde factum est.
ut nullus penitus ex eo ad¬
uementibus ad sepulchra
sanctorum aliquas mole¬
stias excitaret. Uenientes
autem parentes beate scẽ¬
sacerdotibus nocte abstulc¬
is emerenciane et sepcle¬

Expanded text:
virgo sanctissima Emes stabat immobilis, et his verbis exprobramiseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lantes jugulatisec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepin suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepitadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnsacerdotibus nocte, abstules Emerentian
Abbreviated transcription (Latin):
uera sibi neruerat caritas:
ut cius desi deno satisfacet
corpusq totum spis in¬
perris colligatum. Preten¬
tis autem omnibus qui
aderant: uirdei pro pucro
accedens ait. domine ihesu
xp̃e qui humanum genꝰ
a paradisi gaudio per ser¬
pentem deiectum: per cruicis
tue reparasti uexillum. Tu
libera hanc creaturam ab
hoc quo tenetur anguerit
serpens intereat. et per te ꝑ¬
puer incolunis euadens
cognoscere presentes faciat:
quia tu es liberator et proter¬
tor omnium sperancii
ni te. Cumq talia peroras¬
set uir dei plenus et qui ad¬
erant dixissent ameu: ser¬
pens crepuit medins ⁊ cũc¬
tis deum laudantibus: ꝓu¬
er euasit samus.

Expanded text:
vera sibi nexuerat charitas vera sibi nexuerat charitas ut ejus desiderio satisfaceret corpusque totum spiris vipereis colligatum. Perterritis autem omnibus qui aderant, vir Dei propius accedens, ait, Domine Jesu Christe, qui humanum genus a paradisi gloria, per serpentem dejectum, per crucis tuae reparasti vexillum, tu libera hanc creaturam tuam ab hoc quo tenetur angue, ut et serpens intereat, et per te puer incolumis evadens cognoscere praesentes faciat, quia tu es liberator et protector omnium sperantium in te. Cumque talia perorasset vir Deo plenus, et qui aderant, dixissent Amen, serpens crepuit medius, et cunctis Deum laudantibus, puer evasit sanus.
Abbreviated transcription (Latin):
in sublimi dextera. draco¬
ni imperat: ut nullum
amplius ledens concitus
fugiat: et loca humana
custura prorsus carencia
petat. Ad cuius imperiũ
draco seuissimus effugit
uiuatissimus. et in eos
ulterius fraudem exercere
permissus non est seducẽdi.
gaudio iam fuĩt
socii in cuertendo falsitatis
fauo. ac demum scĩ rena¬
ti lauachio per manus scĩ
pontificis degmate beati¬
ficantur xp̃iano. Cuius
facti fama uelox tocius ꝓ
ita pristini erroris cunctaᷤᷤ
abrasit nebulas: ut uix
huius igitur tam celeb̃s
facti nuncio deffensor. uir
gloriosus cuius supra me¬
moriam fecimus: ad se
perlato ingenti affectus
gaudio benedixit dñm. Et
festinus accedens ad beatũ
uirum suppliciter petebat.
ut ad domum eius acced̾e
dignaretur. ut per trium¬
pbati hostis uctoria largi¬
tori omniũ bononim xp̃õ
communiter gr̃as refferẽ¬
tes: casto et sancto simul¬
participaretur conuinio.
Cums peticionem uir bea¬
tus non remiens quippe
quem merito religionis

Expanded text:
in sublime dextera, dracoin sublime dextera, draconi imperat, ut nullum amplius laedens, concitus fugiat, et loca humana cultura prorsus carentia petat. Ad cujus imperium draco saevissimus effugit vivacissimus, et in eos endi in quibus ulterius fraudem exercere permissus non est seducendi. gaudio jam fiunt socii in evertendo falsitatis fano, ac demum sancto renati lavacro per manus sancti pontificis dogmate beatificantur Christiano. 26. Cujus facti fama velox per omnesita pristini erroris cunctas abrasit nebulas, ut vix Hujus igitur tam celebris facti nuntio, Defensor, vir gloriosus, cujus supra memoriam fecimus, ad se perlato, ingenti affectus gaudio benedixit Deum, et festinus accedens ad beatum virum suppliciter petebat, ut ad domum ejus accedere dignaretur, ut pro triumphati hostis victoria largitori omnium bonorum Christo communiter gratias referentes, casto simul et sancto participarentur convivio. Cujus petitionem beatus vir non renuens quippe quem merito religionis
Abbreviated transcription (Latin):
erexerat ad suam et sequẽ¬
cium pernicien populoꝵ
ad que destruenda. Cum
tus. galea salutis protectꝰ
gladio spintus sancti p̾¬
cnctus. preparetur e diu̾¬
so rusticana et ignobilis
manus pro deffensione
deorum qui sibi auxilii
opem ferre nequibant ob¬
scura cissime resistens ar¬
matur. S iulianus im¬
perterritus inter fremẽtes
et garrientes insanienci¬
uin uoces templum ĩgres¬
sus: inuocato ueri dei ihũ
xp̃i nomine simulacrũ
enorme ipsoq uisu terri
gnoscerent. cui catenus
culturam deitatis exhibr¬
issent: ex aduerso simula¬
cro iimanissimus cru¬
pit dracho: qui facto mm¬
petu contra cultores pro¬
prios flatu sulfurco et at¬
trocis uerbere caude deuo¬
torum sibi phalenges in
mortem cepit ardenter u.¬
gere. at illi cius contra deũ
suum petunt auxilium.
quem paulo ãte nociferẽteᷤᷤ
maleficum totis usibus
elaborabant: ut cum ince¬
derent uinum. porro inli¬
anus uerus dei athleta
eleuata cum signo crucis

Expanded text:
erexerat ad suam et sequenerexerat ad suam et sequentium perniciem populorum. Ad quae destruenda cum tus, galea salutis protectus, gladius Spiritus sancti praecinctus praeparatur, e diverso rusticana et ignobilis manus pro defensione deorum, qui sibi auxilii opem ferre nequibant, obstinatissime resistens armatur. Sed Julianus imperterritus inter frementes et garrientes insanientium voces templum ingressus, invocato veri Dei Jesu Christi nomine, simulacrum enorme ipsoque visu terribgnoscerent, cui eatenus culturam deitatis exhibuissent, ex everso simulacro immanissimus erupit draco, qui facto impetu contra cultores proprios, flatu sulphureo et atrocis verbere caudae, devotorum sibi phalanges in mortem coepit ardenter urgere. At illi ejus contra Deum suum petunt auxilium, quem paulo ante vociferantes maleficum, totis nisibus elaborabant, ut eum incenderent vivum. Porro Julianus Dei athleta, elevata cum signo crucis
Abbreviated transcription (Latin):
fragio errorum euaserant:
indigne ferentes laudem
nominis xp̃i dilatari: et
simulacrorum suorum
portenta pessumdari unam¬
muter insurgunt contra
sanctum maleficum cla¬
mantes. Qui sub nomĩe
pietatis uanis prestigns
euerteret corda populorum.
ipsosq uidencium oculos
reret hominem crucifixũ
deum affirmaret deorum
immortalium: quos ro¬
manus orbis a scculo co¬
lit culturan crroneus cra¬
cuaret ninum ecuii deb̾e:
ut eius intentus ecemplo
aliquis ĩposcor ⁊ temera¬
nus terreretur ne contra
rem publicã timendorũ¬
q numinũ reuerenciã
quibus orbis constatur
alitur: quo nullomodo
ulterius oblatͣre int̾erit.
nõ modo ñ territꝰ
uerui ad pugnam con¬
tra dyaboluni alacrins
actinctus: ad locum acce¬
lerat quo caput arons co¬
rum malesuada religio
detincbat. Nami in nico cui
artinas uocabulum est tẽ¬
plum erat. et in co iouis
sinuelacrum falsorumq
minimera portenta dcoꝵ
uario eirore: delusa genti¬
litas priscs temporibus

Expanded text:
fragio errorum evaserant, fragio errorum evaserant, indigne ferentes laudem nominis Christi dilatari, et simulacrorum suorum portenda pessumdari; unanimiter insurgunt contra sanctum, maleficum clamantes, qui sub nomine pietatis vanis praestigiis everteret corda populorum, ipsosque videntium oculos reret, hominem crucifixum Deum affirmaret, deorum immortalium, quos Romanus orbis a saeculo colit, culturam erroneus evacuaret; vivum exuri debere, ut ejus interitus exemplo aliquis impostor et temerarius terreretur, ne contra rempublicam timendorumque numinum reverentiam, quibus orbis constat, et alitur quoquomodo ulterius oblatrare niteretur. 24. non modo non territus, verum ad pugnam contra diabolum alacrius accinctus, ad locum iter accelerat, quo caput erroris eorum malesuada religio destinebat. Nam in vico cui Artinas vocabulum est, templum erat, et in eo Jovis simulacrum falsorumque innumera portenta deorum, quae vario errore delusa gentilitas priscis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
talia perficere potuisse. Cũ
manifestissĩe clamet apo¬
stolus. omnes qui pie u
quas per eum xp̃c operaba¬
tur. si quid aduersi e mũ¬
do emergebatrecũderet is
tamen qui ad ip̃m medi
atorem dei et hominem
re presumpserat. Contra
hunc quoq qui illius sũ¬
mi capitis membrorum
erat. machinas diuersaꝵ
temptacionum quasi ad¬
uersum ualidissimum
murus calidus. impu¬
gnator admonere non de¬
sinebat. Ut enim nouus
agricola optatam siluã
ingressus. nunc ferro nec
igne utitur. quo iaciẽdis
seminibus tellus. eatenꝰ
sterilis preparctur sic nili¬
anus cenomanicum pe¬
netrans solum ueteres
quercus annosas q fagos
id est uetuste gentilitatis
sterilia uanaq figmenta
euertere musus ẽt ferro
correptionis usus est. Qͦ
pcc̃a delinquencium fer¬
ret. et igne adustionis
quo iam emũdatum so¬
lum ad proferenda diui¬
ni amoris semina: aptũ
echiberet. Ss ⁊ reliquie pa¬
ganorum que quasi frag¬
mina tabulanunde naũ¬

Expanded text:
talia perficere potuisse, cum talia perficere potuisse, cum manifestissime clamet Apostolus: Omnes qui pie voquas per eum Christus operabatur, si quid adversi e mundo emergebat, retunderet, is tamen qui ad ipsum Mediatorem Dei et hominum re praesumpserat, contra hunc quoque, qui illius summi capitis membrum erat, machinas diversarum tentationum quasi adversus validissimum murum callidus impugnator admovere non desinebat. Ut enim novus agricola opacam sylvam ingressus, nunc ferro, nunc igne utitur, quo jaciendis seminibus tellus eatenus sterilis praeparetur; sic Julianus Cenomanicum penetrans solum, veteres quercus annosasque fagos, id est, vetustae gentilitatis sterilia vanaque figmenta evertere nisus; et ferro correctionis usus est, quo peccata delinquentium feriret, et igne adustionis, quo jam emundatum solum ad promerenda divini amoris semina aptum exhiberet. 23. Sed reliquiae paganorum, quae quasi fragmina tabularum de nau
Abbreviated transcription (Latin):
um peruenisset ad
nicum exhibuerũt
ei furentem puellam et sa¬
cris cius uestigiis prouo¬
luti precabantur mĩam.
niri. non sustinens presẽ¬
ciam ad primum cuis ĩpe¬
rium. Uas quod iniusto
iure uendicarat: relinque
effugit ⁊ puellam in me¬
dio stupencium et xp̃i po¬
tenciam laudancium re¬
liquit sanam. Sieq ft̃m
ẽut ꝑeunius puelle sa lu¬
tem corpoream. cuncti ui¬
ci illius habitatores ad ue¬
ram animarum suarũ
peruenirent medelam. Nã
omnes ydolorum uanis
abrenunciantes fimẽtis
et renati fonte baptisma¬
tis: facti sunt participes
xp̃ianc adopcionis. Eũdẽ
ergo uicum cum cunctis
sessor sancto pontifici hu¬
militer largitur: et ut ibi
ecclesiam construeret deuo¬
tissime deprecatur. Qd̃ pre¬
sul benignus gratantissi¬
me compleuit. ibiq mł¬
tum populũ ꝑ sc̃c predi-¬
cacionis mĩsterium dño
cum signauit. Nec tamẽ
credendum est huic tanti
preconii absq laboris cer¬
tamine impugnatoris
antiqui insidiis: tot et

Expanded text:
um pervenisset ad vicum, exhibuerunt ei furentem puellam, et sacris ejus vestigiis provoluti, precabantur misericviri non sustinens praesentiam, ad primum ejus imperium, vas quod injusto jure vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis, et renati fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum cum cunctis sessor sancto pontifici humiliter largitur, et ut ibi ecclesiam construere deberet, devotissime deprecatur. Quod praesul benignus gratantissime complevit, ibique multum populum per sanctae praedicationis ministerium Domino consignavit. 22. Nec tamen credendum est, tantum praeconem absque laboris certamine et impugnatoris antiqui insidiis, tot et
Abbreviated transcription (Latin):
rautas inssparabi¬
Ais : st in substancia. ita m¬
separabilis est. ioptribus.
quibusoam personis specia¬
liter conuemiant sicut pat̾s
uox illa que de cclosonuit:
super xp̃m baptizatum. Et
ad filu ꝑsonã humanitatiᷤ
tantummodo pectinet suscep¬
cio. Et spuieus sancti ꝑsone
propne congruit illa colum¬
ba. in cuius specie idem sp̃s
sanctus descendit supercum¬
dem filium der: secundum
Idminein baptizatum. Tc.¬
encams igit᷑ uniͣ.
fumissime patrem ⁊
filium et spiritum sanctum
unum esse natura liter deũ:
neqz tamcn ipsum patiem
esse. qui filius est. nec ip̃m
filium esse qui patir est: nec
spiritum ipsum esse. qui pa¬
ter est aut filius. Una est cm̃
pr̃is et filu et spiritus sãcti
essencia. in qua non est ali¬
ud pater. aliud filius: ali¬
udspuitus sanctus. ꝙͣuis
person aliter sit alius pat.
alius filius. alius spirituˢ
sanctus. Quod nobis ma¬
xime in ipso scãrum scrip¬
turarum demonstratur
inicio. ubi deus dicii. Fa¬
ciamus hominem ad yma¬

Expanded text:
Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum, et ad Filii personam humanitatis tantummodo pertinet susceptio, et Spiritus sancti personae proprie congruit illa columba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tameneamus igitur firmissime Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius est, nec Filium ipsum esse qui Pater est, nec Spiritum sanctum ipsum esse qui Pater aut Filius est. Una est enim Patris et Filii et Spiritus sancti essentia. In qua non est aliud Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus; quamvis personaliter sit alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Quod nobis maxime in ipso sanctarum Scripturarum demonstratur initio, ubi Deus dicit: Faciamus hominem ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
runt. S cum reprobi ĩ su¬
plicium curunt: iusti ad
claritatis cius gloriam ꝑ¬
trahuntur. sieut scriptũ
est. Tollatur impius: ne
uideat gloriam dei. S qͥd
si serui in prima uigilia
negligentes existant: pri¬
mã qiuippe ingilia. pͥme
ctatis custodia est. Si neq
sic desperandum est: et a bo¬
no opere cessandum. Nã
longanimitatis suc paciẽ¬
ciam: insinuans dominꝰ
subdit. Et si uenerit in se¬
cunda uigilia. et si in terci¬
a uigilia uenerit et ita in¬
uenent: beati sunt serui

Expanded text:
runt . Sed cum reprobi in surunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, bea
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. Hĩc rursum ait.
hora est iam nos de somp¬
no surgere. Sed ueniens
dominus qui uigilanti¬
diamus. amen dico nob̾:
ꝙ precinget se et faciet illos
discumbere: et transiens mi¬
nistrabit illis. Precingit
se: id est ad retribucionem
preparat. faciet illos discũ¬
bere: id est in cterna quie¬
te foueri. Discumbere quip¬
pe nr̃m: in regno quiescẽ
est. Ainde rursum dominꝰ
dicit. Uenient et recumbẽt
cum abrahani. ysaic ⁊ ia¬
cob. Transiens autem mi
nistrat: quia lucis suc illu¬
stracione nos saciat. ẽ ran¬
sire ucro dictum est: cum
de iudicio ad regnum redit.
Uel certe domunus nobis
post iudicium transit: qr
ad humanitatis forma
in diuinitatis sue contem¬
placionem nos eleuat. Et
transire cius est: in clarita¬
tis sue speculacionem nos
duccre: cum cum quem ĩ
humanitate in iudicio
cernimus: eciam ĩ diuini¬
tate post iudicium indemꝰ.
quuppe ueniens in
forma serui omnibus ap¬
paret: quia scriptum ẽ. Ui¬
debunt in quem transfixe¬

Expanded text:
ait; Hora est jam nos de somno surgere . 4. Sed veniens dominus quid servis vigilantidiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum estde judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, qu a ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixe
Abbreviated transcription (Latin):
omem substan¬
ciam domus sue pro diles¬
cione: qua si nichil despici¬
et cam. Soror nr̃a ẽparua:
et ubera non habet. Quid
faciemus sorori nr̃e in die
quando alloquenda est:
Si murus est. edificemus
super cum propugnacu¬
la argentea: si hostium ẽ
compinguamus illud¬
go murus et uba
tua sicut turris ex qͥ
facta sum coram co quasi
pacem reperiens: uinca fu¬
it pacificoin ea que habet
populos: tradidit cam
custodibus. Uir affert pro
fructu cius: mille argen¬
teos. Uinca mea corã me
est. Mille tui pacifici et du¬
centi his qui custodiunt
fructus cius. Que habitaᷤ
in ortis: amici ascultant¬
te fac me au dire uocem
tuam. Euge dilecte mi. et

Expanded text:
omnem substantiam domus suae pro dilectione, quasi nihil despicient eum. Soror nostra parva, et ubera non habet: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea: Si ostium est, compingamus illugo murus: et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. Vinea fuit pacifico, in ea, quae habet populos: Tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Vinea mea coram me est. Mille tui pacifici, et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Quae habitas in hortis, amici auscultant: fac me audire vocem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uam pulchra .iiii.¬
es et ꝙͣ decora carissi¬
ma in deliciis: Statura tu¬
a assimilata est paline: et
ubera tua botris. Dixi ascẽ¬
dam in palmain: et appre¬
bendan fuictus cius. et e¬
nnt ubera tua sicut botri
uiee: et odor oris tui sicut
odor malorum. Guttur
tuum sicut iuinum opti¬
mum: dignum dilecto me¬
o ad potandum labiisq
et dentibz illius ad rumi¬
nandum. Ego dilecto me
Mane surgamus ad ui¬
neam. Uideamus si flo¬
merit uinea. si flores fruc¬
tus parturiunt. si florue¬
runt mala punica: ibi
dabo tibi ubera mea. Mã¬
dragore dederunt edorem
in portis nr̃is: omnia po
suggentem ubera matriˢ
mee. ut mucniamte fo¬
ris. et deosculerte. et iam
nemo despiciat:¬
pprehendam te et ĩ¬
ducamte in domũ
matris mee et in cubicu¬
lum genitricis mee: ibi
me docebis et dabotibi po¬
culum ex uino conditi
et mustum malorũ grã¬
natorum incorum. Teua
eius sub capite meo: et der¬
tera illius amplexabit

Expanded text:
uam pulchra eset quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oriodor malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto memane surgamus ad vineas; videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt, si floruerunt mala punica: ibi dabo tibi ubera mea. Mandragorae dederunt odorem in portis nostris: omnia pomsugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et denemo despiciatpprehendam te et ducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granatorum meorum. Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur
Abbreviated transcription (Latin):
euigilare faciatis dilectã.
donec ipsa uelit. le¬
ne est ista que ascẽ¬
dit de deserto. delicii
afflucns. innixa super di¬
lectum suum. Sub arbore
malo suscitaui te. ibi cor¬
mupta est matertua: ibi
uiolata genitrix tua. po¬
ne meut signaculum su¬
percortuum. ut¬
signaculum super brachi¬
un tuum quia fortis est.
ut mors dileccio. dura si¬
cut infernus emulacio. Lã¬
pades cius. lampades ig̾s
atqz flaminarum aque¬

Expanded text:
gilare faciatis dilectam, donec ipsa velit. Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te: ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua: Pone me ut signaculum super cor tuum; utsignaculum super brachium tuum: Quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio: Lampades ejus, lampades ignis atque flam
Abbreviated transcription (Latin):
mite. insi choros castrorũ:
sunt gressus tui m
calciamentis filia pͥncipiͤͤ
Iuncture femorum tuorũ:
sicut monilia. que fabri¬
cata sunt manii artificis.
Umbilicus tuus crater
tornatilis: nunqmͣ indi¬
gens poculis. Uenter tuus
sicut accruus tritici: nal¬
latus liliis. Duo ubera tua:
sicut duo hynuli gemelli
caprec. Collum tuum: sic̾
turris eburnca. Oculi tui
sicut piscine m esebon: que¬

Expanded text:
isi choros castrorum? sunt gressus tui in calceamentis, filia principis. Junctura femorum tuorum sicut monilia quae fabricata sunt manu artificis. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. Duo ubera tua sicut duo hinnuli gemelli capreae, collum tuum sicut turris eburnea. Oculi tui sicut piscin
Abbreviated transcription (Latin):
cula non est in te. Ueni de
libano ueni coronaberis
de uertice amana de capi¬
te sanyr et hermon de cubi¬
culibus leonum demon¬
tibus pardorum. Auln̾a¬
sti cor meum soror mea spõ¬
sa. nilnerasti cor meum
in uno oculorum tuorũ:
et in uno crine colli tui. Qͣ¬

Expanded text:
i de Libano, veni: Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus Pardorum. Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Q
Abbreviated transcription (Latin):
o quoqz in sancta
ccclesia cernimus.¬
quia plerq dum bene mi¬
nistrant exteriora que acci-¬
piunt: per adiunctam gra¬
ciam ad intellectum quoq
nusticum perducuntur: ut
cciam ad interna intelligẽ¬
da polleant. qui exteriora
fideliter administrant. Ex
neralis enim mox senten¬
cia subditur: qua dicitur.
Omni enim habenti dabit
et habundabit: ci autem qͥ
non habet cciam quod u¬
detur habere auferetur ab eo.
dabitur. et habunda
que percepisse uidebatur a¬
mittit. Tinde necesse est fr̃es
mei: ut per omne quod a
gitis erga caritatis custedi¬
am igiletis. Caritas au¬
tem uera est: et amicum di¬
ligere in deo: et immicum
diligere propter deum. Qmͣ
quisquis non habet: omne
bonum amittit quod ht.¬

Expanded text:
otidie in sancta Ecclesia cernimus,quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. dabitur, et abundabquae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres mei, gimus, erga charitatis studia vigilemus. Charitas autem vera est et amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum, quam quisquis non habet omne bonum amittit quod h
Abbreviated transcription (Latin):
ntiqua est enim con¬
suetudo. et adoptan¬
di eciam in illo populo der:
ut sibi filios facerent quos
non ipsi genuissent. Nam
excepto quod filia pharao¬
nis moysen adoptauerat:
illa quippe alienigena fu¬
it: ipse iacob nepõtes suos
ip̃e ioseph natos manife¬
stissimis uerbis adoptau
dicens. Nunc itaq filiitui
qui facti sunt tibi priusꝙͣ
ad te uenirem. mei sunt
effr̃e et manasse: tanqmͣ
iuben et symcon erunt mn.
Natos autem si genueris:
post ea tibi erunt.¬
nde ociam factum
templo seruiebat. Cum ca
quippe tresdecim fucrunt:
cum duodecĩ fuissẽt filii ia¬
cob. Unde intelligit lucas
patrtm ioseph nõn a quo
genitus sed a quo fucrat
adoptatus: suscepisse in
cuuangelio suo cuius ꝓ¬
genitores sursum uersus
commemoraret: donec ex¬
iret a dauid. Quomodo au¬
tem huius rei constet raci¬
o. affricanus hystoriogra¬
phus scribens: ad aristidẽ
quenidam de euuangelio¬
nim consonancia ostẽdit.¬

Expanded text:
ntiqua est enim consuetudo adoptandi etiam in illo populo dei, ut sibi filios facerent, quos non ipsi genuissent. nam excepto quod filia Pharaonis Moysen adoptauerat — illa quippe alienigena fuit — ipse Iacob nepotes suos ex Ioseph natos uerbis manifestissimis adoptauit dicens: nunc itaque filii tui duo, qui facti sunt tibi, priusquam ad te uenirem, mei sunt, Efrem et Manasse tamquam Ruben et Symeon erunt mihi. natos autem si genueris postea, tibi erunt.nde etiam factum templo seruiebat; cum ea quippe tredecim fuerunt, cum duodecim fuissent filii Iacob. unde intellegitur Lucas patrem Ioseph, non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus, suscepisse in euangelio suo, cuius progenitores sursum uersus commemoraret, donec exiret ad Dauid. cum tem hujus rei constet ratio, Africanus historiographus scribens ad Aristidem quemdam de Evangeliorum dissonantia, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
futuum. Hec tamen in fi¬
gura preparabat deus: re¬
bus in ueritate uenturis.
Nam et ipse iechonias ubi
angulus iste prefiguratꝰ
est. interpretatur pr̃epara¬
cio dei. Sic ergo iam ñ.xlii.
decim. sed propter umam
gencraciones fiunt: si et
ipsum xp̃m annumeremꝰ.
qui huic regende uite nr̃e
temporali atqz terrene: tã
qmͣ quadragenario m¬
mero regalitẽr presidet. Ali¬
genuit ioseph. Hunc
locum nobis obicit in¬
Aianus augustus de disso¬
nancia cuuangelistarũ:
cur cuuangelista matheuᷤ
ioseph filium dixerit iacob
et lucas filium eum appel¬
lauent hely: non intelligẽs
consuctudinem scripturax:
ꝙ alter secundum naturã
alter secundum legem pr̃
sit. Scimus cnim hoc ꝑ mo¬
ysen domino iubente pre¬
ceptum: ut si frater aut ꝓ¬
pinquus absq liberis mor¬
tuus fuerit: alius cius ac¬
cipiat uxorem: ad suscitã¬
dum semen fratris sui: aut¬
propinqui sui. Leccio secũde

Expanded text:
futurum. Haec tunc in fifuturum. Haec tunc in figuram praeparabat Deus rebus in veritate venturis. Nam et ipse Jechonias, ubi angulus iste praefiguratus est, interpretatur praeparatio Dei. Sic ergo jam non quadrdecim, sed propter unum generationes fiunt, si et ipsum Christum annumeremus, qui huic regendae vitae nostrae temporali atque terrenae tanquam numero quadragenario regaliter praesidet. Jgenuit Joseph. Hunc locum objecit nobis Julianus Augustus de dissonantia evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph filium dixerit Jacob, et Lucas filium eum appellaverit Heli, non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Supe
Abbreviated transcription (Latin):
el. Si uolucrimus iecho¬
niam in fine prime thes¬
sequenti non erunt .xiiii.
choniam priorem ip̃sum
esse quem et ioachim: secũ¬
dum autem id est ioachĩ
filium non patrem. quoꝵ
prior per k appa ct .Riy. sequeᷤ
perchi et nyscribitur: quod
scriptorum incio et longitu¬
dinc temporum: apud gre¬
cos latinosq confusum c̃.
ec beatus iero le.iͣ.¬
nimus hystoriã
sequens: ita exposuit. Ccte¬
rum uencrabilis pater au¬
gustinus: in libro de con¬
sensu cuuangelistarum
ita dicit. unũs quippe in
illis pro generatoribus bi
numeratur. id est iechoni¬
as. a quo facta est quedã
in extraneas gentes defle¬
xio: quando in babyloni¬
am transinigratum est.
Ubi autem a rectitudine¬
ordo deflectitur. atq ut cat
in diuersum tanqmͣ an¬
gulum facit illud quod
m angulo est. bis nume¬
ratur in fine: scilicet prio
ris ordinis. et in capite ip¬
sius deflexionis.
t hoc ipsum iam p̾¬
figurabat xp̃m a
cucunicisione ad prepuci¬
un. tanqmͣ ab iersm ad
babyloniam quodammo¬

Expanded text:
ob. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessechoniam priorem ipsum esse, quem et Joakim; secundum autem id est Joachin filium, non patrem, quorum prior per κ et μ sequens per χ et ν scribitur, quod scriptorum vitio et longitudine temporum apud Graecos Latinosque confusum est. Haec beatus Hieronymus historiam sequens, ita exponit. Caeterum venerabilis Pater Augustinus in lib. de Consensu evangelistarum ita dicit: Unus quippe in illis progeneratoribus bis numeratur, id est Iechonias, a quo facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigratum est. ubi autem ordo a rectitudine flectitur adque, ut eat in diuersum, tamquam angulum facit, illud quod in angulo est bis numeratur, in fine sciliris ordinis, et in capite ipsius deflexionis. t hoc ipsum jam praefigurabat Christum a circumcisione ad praeputium, tanquam a Jerusalem ad Babyloniam quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m significat. qui
interpretatur manufortis:
uel iisu desiderabilis. Et ꝙͣ
forcius leone. qui nicit de
tribu uida radix dauid: Qͦ¬
modo uero sit desiderabilis:
scriptura ostendit dicens.
Ecce ueniet desideratus cũc¬
tis gentibus. Et petrus ait.
in q̃uem et desiderant ange¬
li prospicere. Urias uero qͥ
interprctatur lux mea dei.
significat dyabolum qui
transfigurat se m angclũ
lucis: audens deo dicere. lux
mea dei: et cro similis altis¬
simo. huius erant pessĩo
comugio delicati. omines
quos gracia dei liberat: ut
ceclesie sine macula et ruga
saluatori proprio sponso¬
copuletur.¬

Expanded text:
Christum significat, qui Christum significat, qui interpretatur manu fortis, et desiderabilis. Et quid fortius leone, qui vicit de tribu Juda, radix David? Quomodo vero sit desiderabilis, Scriptura ostendit, dicens: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Et Petrus ait: In quem et desiderant angeli prospicere . Urias vero, qui interpretatur lux mea Dei, significat diabolum, qui transfigurat se in angelum lucis, audens Deo dicere: Lux mea Dei, et Ero similis Altissimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprio copuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
esseautem genuit da¬
uid regem. Regẽ dicit
dauid. non quod ipẽ
solus in ista gencalogia
regum fuerit positus: cũ
ab ipso usq ad transinig̃¬
cionem babylonis cui scri¬
bitur regnauerint:s qui¬
a dauid primus de tribu
uida rex fuit: per quam or¬
do decurrit gencalogie. Da¬
uid autem̃ rex genuit sa¬
lomoneur ex ea que fuit
urie. Queritur cum tres re¬
nominibus propriis sĩt
posite. cur sola non nomi¬
netur bersabce: sed hoc solũ
dicitur. quod uxor fuit u
putatur factum: qa
tres alie suprascripte
li cet criminose fucunt. in
partubus tamen filiorũ
per quos currit gencalogia
non solum non culpari:
sed eciam laudari merreĩt.
hec uero adulterio simul
et homicidio perpetrato: da¬
uid regi genuit filium in
tantum culpabili coniu¬
gio: ut mento in saluatoris
gencalogia indeatur non
nommnata. Romen uero
nuri cius id est urie. quasi
iusti hominis ponitur: ut
ex hoc eciam sceleris imma¬
nitas memoretur. dum
uxoris causa cccisus in me¬
istice antem dauid

Expanded text:
esse autem genuit David regem. Regem dicit David, non quod ipse solus in ista genealogia regum fuerit positus, cum ab ipso usque ad transmigrationem Babylonis qui scribuntur regnaverint, sed quia David primus de tribu Juda rex fuit, per quam ordo decurrit genealogiae. David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum tres renominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi regi genuit filium, in tantum culpabili conjugio, ut merito in Salvatoris genealogia videatur non nominata; nomen vero viri ejus, id est, Uriae, quasi justi hominis ponitur, ut ex hoc etiam sceleris immanitas memoretur, dum uxoris causa occisus in meystice autem David
Abbreviated transcription (Latin):
igo quod supra dic¬
tem odit utiqz in hoc mun¬
do: in uitam eteram cu
stodit cam. Magna mira
sentencia quem adimodũ
hominis in anima sua
amor percat: odium ne per¬
eat. Si male amaueris:
tune odisti. Si bene oderis:
tunc a masti. Felices qui
oenint custodiendo: ne ꝑ¬
dant hic amando. Hic a¬
nime nomine uita presẽs
designatur. uel eciam huiꝰ
uite delectacio que perdenda
est. ut feliciter muenias uo¬
luntatem tuam in regno
dei: quam fortiter iiaisti ĩ
hoc seculo.¬
ancti martires ideo
maluerunt presen-¬
tem uitam perdere: ꝙͣ xp̃m¬
negare. Si quis michi mi¬
nistrat: me sequatur. Q̾d
est me sequatur. insi me
nmittetur. qi mistrant
ergo ihesu xp̃o qui nõ sua
querunt: sed que ihesu .xͥ.¬
uas incas ambulet: nõ
suas. Sicut alibi scriptũ
est. Qui se dicit in xp̃o ma¬
nere: debet ipse ambulare.
sicut ip̃e ambulauit. Eci¬
am si porrigit esurienti pa¬
nem: de misericordia facẽ
debet: non de iactancia. Nõ
aliud ibi querere ꝙͣ opus

Expanded text:
go quod supra dictem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animamor ut pereat, odium ne pereat? Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant hic amando. Hic animae nomine vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc saeculo.ancti martyres odio habuerunt hanc praesentem negare. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est me sequatur, nisi me imitetur? Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu C» vias meas ambulet, non suas, sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Etiamsi porrigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de jactantia: non aliud ibi quaerere, nisi opus
Abbreviated transcription (Latin):
quictis cterne. Hic si quis
interrogat dicens. Quid er¬
go putas qualis olim a-
nima fuerit. uelnunc sit
hec persona. que sicomni-
bus spectanda atq imitã¬
da proponitur. ueraciter
respondemus: qui a longe
perfeccior qmͣ ñra oracioñc
demõstri possit. Tamẽ ne i¬
bi nichil dicere arguam.
ubi maior affluit copia
dicendorum: reseriantes
multa atqz magna facil¬
dis: saltem pauca dicamꝰ
super hoc. et que facile pro¬
bentur audita. hoc igitur¬
caro quam elegit. et habi¬
taculum sibi fecit. sapien¬
cia dei patris: ab omni ma-¬
licia. et immundicia pu-¬
rissima fuit affirmante
scriptura: q̃m in maliuo¬
lain animain non introi¬
bit sapiencia: nec habita¬
bit in corpore subdito pecĩs.¬

Expanded text:
quietis aeternae. Hic si quis quietis aeternae. Hic si quis interroget dicens, quid ergo putas qualis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponitur? veraciter respondemus, quia longe perfectior quam nostra oratione demonstrari possit. Tamen ne ibi nihil dicere arguamur, ubi major affluit copia dicendorum, reservantes multa atque magna facundis, saltem pauca dicamus super hoc, et quae facile probentur audita. Hoc igituipsius et caro quam elegit, et habitaculum sibi fecit Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia purissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito pec
Abbreviated transcription (Latin):
Inueni uirum: secundũ
cor mcum. E regali nãq
tribu simul et sacerdotali
duxit originem: que sum-¬
mum regem atq pontifi-¬
cem crat paritura. Non ta¬
men hec idcirco diximus.
ꝙ dominus qui peccatorẽ
saluare uenit. dedignatꝰ
est matrem suam peccato-¬
res habere cognatos: inter
quos speciosa uelut inter
spinas lilium apparet. Hxc
itaq electa et insignis int̾
filias: non fortuitu quidẽ
aut solo placito parentum:
ut pleriqz. s diuina dispẽ¬
sacionc nomen accepit;i¬
ta ut ipsa sui nocabuli fi¬
gura. magnum quiddã
ĩuucret . intcrpretatur cñi:¬
o portet uniuersos xͥ¬
colas. inter fluctus huius
scculi nauigantes. attende
maris stellam hanc. idẽ
mariam. que supremo car¬
dini idẽ deo proxima est:
et respectu exempli cius cur-¬
sum uite dirigere. Quod qͥ
fecerit. non iactabitur ua¬
ne glorie uento: nec friãge¬
tur scopulis aducrsorum.
nec absorbebitur scillea uo¬
ragine uoluptatum: sed
prospere ueniet ad portum

Expanded text:
Inveni virum secundum Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enioportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum
Abbreviated transcription (Latin):
t si intrrrogetur in
quo scipeñtis caput
ul ipsa contriucrit:nimi¬
rum in coquod nirginita¬
ter simul et humilitatẽ
sacrificauit deo Uirginita¬
te namq scruata probat᷑
extinxisse concupiscenciã
carnis: humilitate que
facit pauperem spiritu cõ¬
cupiscenciam mentis. Sic¬
q principali suggestione
dyaboli uicta: uĩciosum
caput uirtutis pede contri-¬
uit. Non tamen hoc soto si
co qmͣ maxime triumpha¬
uit: ꝙ de sua mundissĩa
carne corporata sapiencia
uicit usq quaq maliciã:
attingens a fine usq ad
finem fortiter: acdisponã
omnia suauiter. li¬
ata ẽigit᷑ beatissi-¬
ma uĩrgo sicut le-¬
gitur patre naz areno. mr̃e
bethleemita: quas iubes
xp̃i natiuitati uel coni¬
sioni destinatas esse ꝓphe
nou tacuerunt. descendit
autem a radice illius fi de
preclari abrale. cui superna¬
fuerat promissa benediccõ
omnium gencium in se-¬
mine suo: et ab stirpe dauid.
quem deus propter notã
sibi probitatem. egregia
laude sublimauit dicens.

Expanded text:
t si interrogetur, in quo serpentis caput el ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviterNata est igitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
rudentes uero olcũ
in uasis habent: qr
nitorem glorie intra consci¬
cnciani retinent: paulo at¬
testante qui ait. Gloria no¬
stra hec est: testimonium
consciencie nre. Fatue au¬
tem uirgines olcum secũ
non sumunt. quia glori¬
am intra conscienciam re¬
non habent: dum hanc
ab ore proximorum que¬
runt. Notandum ueroꝙ
omnes lampades habent.
sed omnes olcum nõ habẽt:
quia plerumqz bona ĩ se
opera cum electis et repro¬
bis ostendunt: sed soli ad
oleo: qui de his qui foris
egerint inrtus gloriã q̃ iñt.

Expanded text:
rudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad iunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt.