comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ sole opus indicant ꝑsonarum. Parente sigitur qui conuentu suo
causam fecere peccato iure damnabilessunt. Abigiergo inquit iam
non potest situ am sequamur sententiam coniuges ae terno supplicio
mancipari. quorum labore actum est ut addominatũ exercendum
in homines diabolus ꝑuenir&. Etubiest quodpaulo ante hominẽ
opusdĩdixeras Quia siꝑoriginem malum in hominib: ꝑmalũius
diaboli in homines . diabolumeẽ dicis auctorem hominũ aquo est ori¬
go nascentium. Si autem credis adõ hominem fieri & eẽ coniuges in¬
nocentes. uidequamstare non possit trahi ex his originale peccatum:
Adomnia ista huicrespondit apostolus. quineq uoluntatem arguit
papuli quacꝓpria in illo nondumest adpeccandũ. neq nuptias in
quantum nuptiae sunt quaehabent adõ. non solum institutionẽ. ue¬
rum eti ambenedictionem. Neq parentes inquantum parentes sunt

Expanded text:
illae solae opus indicant personarum. parentes igitur qui conuentu suo illae solae opus indicant personarum. parentes igitur qui conuentu suo causam fecere peccato iure damnabiles sunt. ambigi ergo\', inquit, \'iam non potest, si tuam sequamur sententiam, coniuges aeterno supplicio mancipari, quorum labore actum est, ut ad dominatum exercendum in homines diabolus perueniret. et ubi est, quod paopus Dei dixeras? quia si per originem malum in hominibus, per malum jus diaboli in homines; diabolum esse dicis auctorem hominum, a quo est origo nascentium. Si autem credis a Deo hominem fieri, et esse conjuges innoceAd omnia ista huic respondet apostolus, qui neque uoluntatem arguit paruuli, quae propria in illo nondum est ad peccandum, neque nuptias, in quantum nuptiae sunt, quae habent a deo non solum institutionem, uerum etiam benedictionem, neque parentes, in quantum parentes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
minis primioriginalis est causa peccati. Dicisinquit iterum.¬
Nam sicut peccatũ siuchinc siue inde a paruulis trahatur opus est
diaboli: Sic homosiuehinc siue inde nascatur opusestdĩ. Et dixihoc
et uerissimedixi. et sin on pelagianus &catholicus c&̃̃. nihil aliud
& ipse incatholica diccr&. Quid estergo quod querit a nobis. per
quid peccatũ inuenitur in paruulo. utrum ꝑuoluntatem. anper
nuptias. anꝑparentes. Sic enimloquitur. & tamquã adomnia
ista respond&. et a peccatoquasicuncta ista purgando nihil uult re¬
manere unde peccatũ inueniatur in paruulo: Verbadeniq iamip¬
sacius attende. Perquidigitur inquit peccatum inuenitur inpar¬
uulo ꝑuoluntatẽ Nulla in cofuit. Pernuptias . Sedhe per¬
tinent adopus parentum quo s in hoc actu non peccasse premiseras
Sed quantũ ex consequentib: appar& non hocuere concesseras. Ip¬
sȩ sunt igitur ex secrandȩ inquit quaccausam fecerunt mali. õscd

Expanded text:
minis primi originalis est causa peccati. \'dicis iterumminis primi originalis est causa peccati. \'dicis iterumiue hinc siue inde a paruulis trahatur, opus est diaboli, sic homo, siue hinc siue inde nascatur, opus est dei\'. et dixi hoc et uerissime dixi; et si non Pelagianus, sed catholicus esset, nihil aliud et ipse in catholica diceret. Quid est ergo quod quaerit a nobis: per quid peccatum inuenitur in paruulo? utrum per uoluntatem an per nuptias an per parentes? sic enim loquitur et tamquam . ad omnia ista respondet et a peccato quasi cuncta ista purgando nihil uult remanere unde peccatum inueniatur in paruulo. uerba denique iam ipsa eius adtende: \'per quid igitur\', inquit, \'peccatum inuenitur in paruulo? per uoluntatem? nulla in eo fuit. per nuptias? sed hae pertinent ad opus parentum, quos in hoc actu non peccasse praemiseras, sed, quantum ex consequentibus adparet, non hoc uere concesseras. ipsae sunt igitur execrandae\', inquit, \'quae causam fecerunt malo? sed
Abbreviated transcription (Latin):
duab uoluntatib hominumbona scibe& et mala. istambonam
llaminalam arboremdicens. quia debona uoluntate operabona
nascuntur & malademala. Nec possunt bonademala. & mala
debona : quod sinuptiastamquam arborembonam. secundũ stã
quã commemorauit euangelicam similitudinc̃ posuerimus. profec¬
to econtrario fornicationem positurisumus arboremmalam
Quam obrem si homoitadicitur fructus nuptiarum tamquã bo¬
nus exarborebona. proculdubio nasci homo defornicatione
non debuit. Mala quippe arbor. bonos fructus non facit. Por¬
ro sidixerit nonillic arboris loco ponendum eẽ adulterium. sed
naturam potius humanam. dequa nascitur homo: ita &iam hic
nonerit arbor conubium. Sednatura humana dequanascitur ho¬
mo. Nihil proinde ual& adistamquestionem similitudo illa cu¬
angelica: quia sunt nuptiac causa peccandi qđ trahitur anascen¬
te . & expiatur inrenascente: Seduoluntarium peccatũ ho¬

Expanded text:
duabus uoluntatibus hominum, bona scilicet et mala, istam bonam, duabus uoluntatibus hominum, bona scilicet et mala, istam bonam, illam malam arborem dicens, quia de bona uoluntate opera bona nascuntur et mala de mala nec possunt bona de mala et mala de bona? quodsi nuptias tamquam arborem bonam secundum istam quam commemorauit euangelicam similitudinem posuerimus, profecto e contrario fornicationem posituri sumus arborem malam. quamobrem si homo ita dicitur fructus nuptiarum tamquam bonus ex arbore bona, procul dubio nasci homo de fornicatione non debuit; mala quippe arbor bonos fructus non facit. porro si dixerit non illic arboris loco ponendum esse adulterium, sed naturam potius humanam, de qua nascitur homo., ita etiam hic non erit arbor conubium, sed natura humana, de qua nascitur homo. nihil proinde ualet ad istam quaestionem similitudo illa euangelica, quia non sunt nuptiae causa peccati, quod trahitur a nascente et expiatur in renascente, sed uoluntarium peccatum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ut nunc eẽ non possint nuptiae sincillo. quamuis ipsum possint cẽ
sine illis. Namutiq sine nuptiis est pudenda carnisconcupiscen¬
tia. quando adulteria et quacq stupra atq: in munda committit
longe contraria pudicitiae nuptiarũ: autquando nulla ista com¬
mittit quia homonulla consensione ꝑmittit. & tam̃ surgit & mouetir
et mou& : et plerumq in somnis adipsius operis similitudinẽ & sua
motionis ꝑuenit finem. Hocergo malũ nec ipsis nuptiis malũ est
nuptiarum. sedhabent illud incorpore mostis huiusparatum. &iam¬
sinolunt sinequonon possunt implere quoduolunt. Nonigitur ab
earum institutione quacbenedictaest ad easuenit. sed abeo quod ex
unohomine peccatum intrauit inmundũ. & ꝑpeccatũ mors. et ita in
omnes homines ꝑtransut in quo omnes peccauerunt. qui destergo
dixisse dͥñmlegimus Num̃in dedñs loquebatur & nompotius de

Expanded text:
ut nunc non possint esse nuptiae sine illo, quamuis ipsum possit esse ut nunc non possint esse nuptiae sine illo, quamuis ipsum possit esse sine illis. nam utique sine nuptiis est pudenda carnis concupiscentia, quando adulteria et quaeque stupra atque inmunda committit, longe contraria pudicitiae nuptiarum, aut quando nulla ista committit, quia homo nulla consensione permittit, et tamen surgit et mouetur et mouet et plerumque in somnis ad ipsius operis similitudinem et suae motionis peruenit finem. hoc ergo malum nec in ipsis nuptiis malum est nuptiarum, sed habent illud in corpore mortis huius paratum, etiamsi nolunt, sine quo non possunt inplere quod uolunt. non igitur ab earum institutione, quae benedicta est, ad eas uenit, sed ab eo quod ex uno homine peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. Quid est ergo dixisse dominum legimus? numquid inde dominus loquebatur et non potius de
Abbreviated transcription (Latin):
accusari possunt. excusari non possunt. et indiaboliiure opus earũ¬
fructumq constituis. qui a omniscausa mali expersboniest. Et adhoc
cetera adtexit . ut ꝓb& causammalibonam cẽ non posse : It ideo
nuptias quiabonum sunt causammali noncẽ. ac ꝑ hocde illis pec¬
catorem quineres sarium habeat saluatoremnasci omnino nomposse
quasi nos nuptias causamdicamus cẽpeccati: Quamuis homo quiex
illis nascitur. non nascatur sinc peccato. Nuptiȩ institute sunt causa
generandi non peccandi ꝓpt̃qd illa est ad nobenedictio nuptiarum
Crescite & multiplicamini & replete terram. Peccatũ autẽ qđ in¬
de anascentib trahitur. non adnuptias ꝑtin&. sed admalũ qđ acci¬
dit hominib: quorũ coniunctionesunt nuptiae. Nammalũ puden¬
de libidinis et potest eẽ sinenuptiis. et potuerunt eẽ nuptiȩ sinȩ illo
Ad conditionem autẽ ꝑtin& corporis nonuitȩ illius. sed mostis huius

Expanded text:
accusari possunt, excusari non possunt, et in diaboli iure opus earuaccusari possunt, excusari non possunt, et in diaboli iure opus earufructumque constituis, quia omnis causa mali expers boni est\\ et ad hoc cetera adtexit, ut probet causam mali bonum esse non posse et ideo nuptias, quia bonum sunt, causam mali non esse ac per hoc de illis peccatorem, qui necessarium habeat saluatorem, nasci omnino non posse, quasi nos nuptias causam dicamus esse peccati. quamuis homo, qui ex illis nascitur, non nascatur sine peccato, nuptiae institutae sunt causa generandi, non peccandi. propter quod illa est a domino benedictio nuptiarum: crescite et multiplicamini et replete terram. peccatum autem, quod inde a nascentibus trahitur, non ad nuptias pertinet, sed ad malum quod accidit hominibus, quorum coniunctione sunt nuptiae. nam malum pudendae libidinis et potest esse sine nuptiis et potuerunt esse nuptiae sine illo; ad conditionem autem pertinet corporis non uitae illius, sed mortis huius,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: laude fecunditatis. quae omniabona sunt. Nolo enim dice¬
re laudelibidinis. quia eam &ipse nominare confunditur. ut aliud
aliquid non ipsam laudare uideatur. ac ꝑhocmala quae acciderunt
naturae. Nondiscernendo abipsius bonitate naturae. Noneam quia
falsum est ostendit sanam. Sedsanari non ꝑmittt egrotam. Itideo
illud quod diximus qđ adulteriorum culpam bonũ quodinde nasci¬
tur. idest homonon potest excusare. uerum eẽ concedit : Et hoc im¬
de nulla internosquestio est. &iamsimilitudine furis. fustiuum
triticum seminantis dequobona utiq: messis nascitur. astruit & con¬
firmat ut potest. Illud autem alterum qđ diximus nuptiarũ bonũ
malo originali quod indetrahitur non potest accusari non uult consen¬
tire quoduerum sit: quia si consenserit non pelagianus hereticus sed
xp̃ianus catholicuserit. Prorsusinquit simalum denuptis trahit᷑

Expanded text:
tionis, laude fecunditatis, quae omnia bona sunt. nolo enim dicetionis, laude fecunditatis, quae omnia bona sunt. nolo enim dicere: laude libidinis, quia eam et ipse nominare confunditur, ut aliud aliquid, non ipsam laudare uideatur. ac per hoc mala, quae acciderunt naturae, non discernendo ab ipsius bonitate naturae non eam, quia falsum est, ostendit sanam, sed sanari non permittit aegrotam. et ideo illud quod diximus, \'quod adulteriorum culpam bonum quod inde nascitur, id est homo non potest excusare\', uerum esse concedit et hoc, unde nulla inter nos quaestio est, etiam similitudine furis furtiuum triticum seminantis, de quo bona utique messis nascitur, adstruit et confirmat, ut potest. illud autem alterum quod diximus: \'nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accusari\', non uult consentire quod uerum sit, quia si consenserit, non Pelagianus haereticus, sed catholicus catholicus erit. prorsus'>, inquit, \'si malum de nuptiis trahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tonuptiarum: et necesse est malũ eẽ ꝑ quod & ex quomalus fruc¬
tus apparuit. Dicented ño in euangelio. exfructib: suis arbor cog¬
noscitur quomodo inquit tuaudiendus putaris. quidicis bonũ
ce coniugum dequonihil aliud quammalĩ ꝓdire definis-
Constat igtur cacẽ coniugia si pecratim inde originale delucitus
ne posse deftndi nis fruccus corim in nocens ad probetur. Defendur¬
nas auttẽm etbonaꝓnuntiatur. E ructusigitur ad probatur in nocu¬
us Aeae responsurus prius uolomtentum eẽ leccoremnihil age¬
re istos nisuit saluator nonsit paruilis necessarius. quos peccata pror¬
sus aquibus saluentur negant habere. Hacetanta puersitas eetan¬
querere & saluareqđ perierat. in sinuare senicitur cordib: parũ
intellegentium. laude operum diuinorum: Hoc est laude naturȩ
humane laude seminis. laude nuptiarũ. laude utrius sexus commix¬

Expanded text:
tio nuptiarum et necesse est malum esse, per quod et ex quo malus fructio nuptiarum et necesse est malum esse, per quod et ex quo malus fructus adparuit dicente domino in euangelio: ex fructibus suis arbor agnoscitur. quomodo\', inquit, tu audiendus putaris, qui dicis bonum esse coniugium, de quo nihil aliud quam malum prodire definis? constat igitur rea esse coniugia, si peccatum inde originale deducitur, nec posse defendi, nisi fructus eorum innocens adprobetur. defenduntur autem et bona pronuntiantur; fructus igitur adprobatur innocuus\'. Ad haec responsurus prius uolo intentum esse-lectorem nihil agere istos, nisi ut saluator non sit paruulis necessarius, quos peccata prorsus a quibus saluentur negant habere. haec tanta peruersitas et tanquaerere et saluare quod perierat, insinuare se nititur cordibus parum intellegentium laude operum diuinorum, hoc est laude naturae humanae, laude seminis, laude nuptiarum, laude utriusque sexus commix
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis: Quod autẽ genuerunt adlaudem expectat fecundita¬
tis quiasiquis fustiuum triticũ serat: non nascitur messis obnoxi¬
a. Vitupero itaq inquit furem. sedlaudo segetem. In nocentem
ꝓnuntioquinascitur exgenerositate seminum dcente a postolo
Dsillidatcorpus put uult ctunicuiq seminum ꝓprium corpus: con¬
demno uero flagitiosum quiex propositi ꝑuersitate peccauit .¬
Adhaec adiungit &dicit. Prorsus autẽ simalum denuptiis tra¬
hitur. accusaripossunt. excusari nom possunt. Et in diaboli iu¬
re opuscarum fructumq constituis. qui a omnis causa mali expers
boniest. Nomo autẽ inquit denuptiis nascitur Noncriminibus
seleumbus imputatur. Seminumuero causa. in conditionecorporum est
Quibuscorporib: quimaleutitur. bonimeritũ nongenus saueiat
Tiquidoigitur inquitclar& bonum nonc̃e causammali: Siergo
inquittrahitur ei denuptis originale malũ. causamali conuen¬

Expanded text:
luntatis, quod autem genuerunt, ad laudem spectat fecunditaluntatis, quod autem genuerunt, ad laudem spectat fecunditatis, quia, si quis furtiuum triticum serat, non nascitur messis obnoxia. uitupero itaque\', inquit, \'furem, sed laudo segetem. innocentem pronuntio qui nascitur ex generositate seminum dicente apostolo: deus illi dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus, condemno uero flagitiosum, qui ex propositi peruersitate peccauit\Ad haec adiungit et dicit: \'prorsus autem si malum de nuptiis trahitur, accusari possunt, excusari non possunt, et in diaboli iure opus earuminquit, \'qui de nuptiis nascitur, non criminibus, sed seminibus inputatur. seminum uero causa in conditione corporum est, quibus corporibus qui male utitur boni meritum, non genus sauciat. liquido igitur\', inquit, \'claret bonum non esse causam mali. si ergo\\ inquit, \'trahitur et de nuptiis originale malum, causa mali conuen
Abbreviated transcription (Latin):
torem quaẽ sunt reccaꝑuestere. Absit enim utdicamus homi¬
nẽ sidefornicatione nascatur reumnonesse. Sed dicimus homi¬
nẽ siue de coniugio siue defornicatione nascatur bonum aliquid
cẽ ꝓpt̃ auctorem naturaedm̃: malumaliquid trahere ꝓpter ori¬
ginale peccatum. Quodergo dicimus bonumnaturale. &iam
deadulteriis posse subsistere: Malum autem originale &iam de
coniugio trahi: non hucꝑuenit quo illeconatur adducere. non
nascireum deadulteriis. Nec in nocentem denuptiis: Sed exutroq:¬
rcum generation factũ ꝓpt̃ originaledelictum. etutrumq re¬
generatione absoluendum ꝓpt̃ naturae bonum. Vnũ ex his
inquit uerumest. alterum falsum. Huic cãdem breuitate respon¬
deo. Immoutrumq uerumest. neutrum falsum: Uerum est
inquit quod adulteriorũ culpam homoqui inde nascitur non po¬
test excusare quiaquod adulteri fecerunt aduitium ꝑtin& uo¬

Expanded text:
torem quae sunt recta peruertere. absit enim, ut dicamus homitorem quae sunt recta peruertere. absit enim, ut dicamus hominem, si de fornicatione nascatur, reum non esse, sed dicimus hominem, siue de coniugio siue de fornicatione nascatur, bonum aliquid esse propter auctorem naturae deum, malum aliquid trahere propter originale peccatum. quod ergo dicimus bonum naturale etiam de adulteriis posse subsistere, malum autem originale etiam de coniugio trahi non huc peruenit, quo ille conatur adducere, non nasci reum de adulteriis nec innocentem de nuptiis, sed ex utroqreum generatione factum propter originale delictum et utrumque regeneratione absoluendum propter naturae bonum. \'Vnum ex his\\ inquit, \'uerum est, alterum falsum\'. huic eadem breuitate respondeo: immo utrumque uerum est, neutrum falsum. \'uerum est\', inquit, \'quod adulteriorum culpam homo, qui inde nascitur, non potest excusare, quia quod adulteri fecerunt, ad uitium pertinet uo
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti arriani sabellianos nos c̃ẽ criminantur. Quamuis non
& fili & sp̃ssci quod catholicidicunt. itapelagiami nobis mani¬
cheos obitiunt. quamuis nondicamus cẽ malum nuptias
quoddicunt manichei: Sed dicamus malũ primum hominũ
primis coniugib accidisse : Et inde inomnes homines ꝑtransis¬
se. qđ dicunt catholici Sed sicut arrianidum sabellianos fu¬
giunt inpeius aliquid inciderunt quia trinitatis ausisunt non
psonas discernere sednaturas: itapelagiani dum manicheorũ
pestem inꝑuersum uitare conantur: Senuptiarum fructu
ipsis manicheis conuincuntur ꝑnitiosiora sentire. credendo par¬
uulos xp̃o medico noncgere: Definisinquit hominẽ sidefor¬
nicatione nascatur reumnonesse: side coniugio in nocentem
non eẽ: Huc enimꝑuenit quod dixisti. bonumnaturale
deadulteris posse subsistere: Malum originale &iamdeconiu¬
gio trahi Frustra omnino conatur apud intellegentem lec¬

Expanded text:
sicuti Arriani Sabellianos nos esse criminantur, quamuis non sicuti Arriani Sabellianos nos esse criminantur, quamuis non  et filii et spiritus sancti, quod catholici dicunt: ita Pelagiani nobis Manicheos obiciunt, quamuis non dicamus esse malum nuptias, quod dicunt Manichei, sed dicamus malum primum hominum primis coniugibus accidisse et inde in omnes homines pertransisse, quod dicunt catholici. sed sicut Arriani, dum Sabellianos fugiunt, in peius aliquid inciderunt, quia trinitatis ausi sunt non personas discernere, sed naturas, ita Pelagiani dum Manicheorum pestem in peruersum uitare conantur, de nuptiarum fructu ipsis Manicheis conuincuntur perniciosiora sentire credendo paruulos Christo medico non egere. \'Definis\', inquit, \'hominem, si de fornicatione nascatur, reum non esse, si de coniugio, innocentem non esse. huc enim peruenit quod dixisti bonum naturale de adulteriis posse subsistere, malum originale etiam de coniugio trahi\\ frustra omnino conatur apud intellegentem lec
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝑtransiit in quo omnes peccauerunt. Nouo inquit
genere disserendi etcatholicum ꝓfiteris. & manicheo patroci¬
naris dicendo nuptias et magnumbonum et magnũ malum
Pror susquidloquatur ignorat. siuc ignorare scsimulat
Aut enim non intellegit. aut non uult intellegi quiddicamus
Sedsinon intellegit: prȩoccupatione impeditur erroris. Si
autem nonuult quiddicamus intelligi. ꝑuicatiȩ ne uitium est.
quosuum defendit errorem. Itiouinianus qui paueos ante
annos nouellam conatus est heresem condere. manicheis patroci¬
nari dicebat catholicos quodaduersus eum scam urentatum nup¬
tus preferebant. Sedresponsurus estiste nonse qđ iouim adidis
de inddiferentia nuptiarum uirginumq sentire Neccgo iddico
quodistihoc sentiant: Verumtam̃ ꝑiouinianum catholicis ma¬
nicheos obicientem: non ẽẽ hoc nouum. nouheretiei reuog nos¬
cant: Nositaq nupcias bonum dicimus c̃ẽ non malum ndeo

Expanded text:
homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. \'Nouo\', inquit, homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. \'Nouo\', inquit, \'genere disserendi et catholicum profiteris et Manicheo patrocinaris, dicendo nuptias et magnum bonum et magnum malum\'. prorsus quid loquatur, ignorat siue ignorare se simulat. aut enim non intellegit aut non uult intellegi quid dicamus. sed si non intellegit, praeoccupatione inpeditur erroris; si autem non uult quid dicamus intellegi, peruicaciae uitium est, quo suum defendit errorem. etlouinianus, qui paucos ante annos nouellam conatus est haeresim condere, Manicheis patrocinari dicebat catholicos, quod aduersus eum sanctam uirginitatem nuptiis praeferebant. sed responsurus est iste non se quod Iouinianus de indifferentia nuptiarum uirginumque sentire. nec ego id dico, quod isti hoc sentiant; uerumtamen per Iouinianum catholicis Manicheos obicientem non esse hoc nouum noui haeretici recognoscant. nos itaque nuptias bonum dicimus esse, non malum. sed
Abbreviated transcription (Latin):
neq: excusanda sunt adulteri aꝑbonum quod inde aconditore bo¬
no crcatũ est: nec accusanda coniugia ꝑmalũ quodibiamisericor¬
de saluatore sanandum est. Ostende inquit sinccommixtione
nuptiascorporales. Non ostendo ego nuptias corporalessine
commixtione. sed nec ipse ostendit eandem commixtionẽ sine con¬
fusione. Inparadiso autẽ si peccatum non prȩcessiss& Noncẽt
quidem sincutriusq: sexus commixtione generatio. Sed ess& sine
confusione commixtione. Ess& quippe incocundo tranquilla
membrorum oboedientia. non pudenda carnis concupiscentia
Proinde coniugium bonumest unde ordinate seminatus nasci¬
tur homo. et fructus coniugii bonusest quodest ipse quiita nasci¬
tur homo: Sed peccatummalum est cumquonascitur omnis ho¬
mo. Osquippe fecit etfacithominẽ. sedꝑunum hominẽ pecca¬
tum intrauit inmundum. et ꝑpeccatum mors. etita in omnes

Expanded text:
neque excusanda sunt adulteria per bonum, quod inde a conditore boneque excusanda sunt adulteria per bonum, quod inde a conditore bono creatum est, nec accusanda coniugia per malum, quod ibi a misericorde saluatore sanandum est. \'Ostende\', inquit, 'sine commixtione nuptias corporales\\ non ostendo ego nuptias corporales sine commixtione, sed nec ipse ostendit eandem commixtionem sine confusione. in paradiso autem si peccatum non praecessisset, non esset quidem sine utriusque sexus commixtione generatio, sed esset sine confusione commixtio; esset quippe in coeundo tranquilla membrorum oboedientia, non pudenda carnis concupiscentia. proinde coniugium bonum est, unde ordinate seminatus nascitur homo, et fructus coniugii bonus, quod est ipse qui ita nascitur homo; sed peccatum malum est, cum quo nascitur omnis homo. deus quippe fecit et facit hominem, sed per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
pomenmali quamboni: quod erubescunt et malietboni: Meliusq
eredimus ci quidicit. scioquia non habitat inme hoc est in carne
ica bonum. quam huicqui obdicit bonũ Unde si confundit᷑
confitetur malum. si autem nonconfunditur addit inpudenti¬
ampeiusmalum. Recte igitur diximus itanuptiarum bonũ
malo originali quod inde trahitur: non potest accusari. Sicut
adulteriorum malũ bononaturali quod inde nascitur non potesi
excusari: ꝗm̃natura humana quaenascitur uelde coniugio
ueldeadulterio diopusest. Quaesimalum eẽt: non ess& gene¬
randa: Simalum non haber&. non ec̃t regeneranda. Aq: ut
adunum uerbum utrumq concludam: Naturahumana. sima¬
lũ eẽt. saluanda non ess&. Sicimalinihil iness&. saluanda
non ess&. Quiergo dicit cambonum nonẽẽ. bonumnegat con¬
dite creatorem. Quiuero negat ei malum in esse. misericordem
uitiate inuid& saluatorem. Quaꝓpt̃ in hominib: nascentibus

Expanded text:
nomen mali quam boni, quod erubescunt et mali et boni, meliusque nomen mali quam boni, quod erubescunt et mali et boni, meliusque credimus ei qui dicit: scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea bonum, quam huic qui hoc dicit bonum, unde si confunditur, confitetur malum; si autem non confunditur, addit inpudentiam, peius malum. recte igitur diximus: \'ita nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accusari, sicut adulteriorum malum bono natuexcusari; quoniam natura humana, quae nascitur vel de conjugio vel de adulterio, Dei opus est; quae si malum esset, non esset generanda, si malum non haberet, non esset read unum uerbum utrumque concludam: natura humana si malum esset, saluanda non esset; si ei mali nihil inesset, saluanda non esset. qui ergo dicit eam bonum non esse, bonum negat conditae creatorem; qui uero negat ei malum inesse, misericordem uitiatae inuidet saluatorem. quapropter in hominibus nascentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Panem uero etuinum sic nonrephendimus ꝓpter luxuriosos &
ebriosos : Quomodo nec aurum ꝓpt̃cupidos et auaros. Quocir¬
ca commixtionẽ quoq honestam coniugum. non rep̃hendimus
ꝓpt̃pudendam libidinem corporũ illa enimposs& eẽ nulla pre¬
cedente ꝑpetratione peccati. De quanonerubescerent coniu¬
gati: haccautẽexosta est post peccatum. quamcoactisunt uela¬
reconfusi : Vnde remansit posteriorib coniugatis quamuis hoc
malum benc edicite utentib in ciusmodi opere humandm uitare
conspectũ: atq ita confiteri quod pudendum est. cumdebeat nemi¬
nem pudere quodbonum est. Sic insinuantur haceduo. & bonũ
laudandȩ coniunctionis unde filui generentur: Et malum pudendẽ
ubidinis. undequigenerentur regenerandis int nedamnentor
icins. priiencda libidine quilient concumbit. malobeneutit᷑
Qui auteminlicite: malum male utitur. Rettiuscnim accepit

Expanded text:
Panem uero et uinum sic non reprehendimus propte. luxuriosos et Panem uero et uinum sic non reprehendimus propte. luxuriosos et ebriosos quomodo nec aurum propter cupidos et auaros. quocirca commixtionem quoque honestam coniugum non reprehendimus propter pudendam libidinem corporum. illa enim posset esse nulla praecedente perpetratione peccati, de qua non erubescerent coniugati; haec autem exorta est post peccatum, quam coacti sunt uelare confusi. unde remansit posterioribus coniugatis quamuis hoc malo bene et licite utentibus in eius modi opere humanum uitare conspectum atque ita confiteri quod pudendum est, cum debeat neminem pudere quod bonum est. sic insinuantur haec duo, et bonum laudandae coniunctionis, unde filii generentur, et malum pudendae libidinis, unde qui generantur regenerandi sunt, ne damnentur. proinde pudenda libidine qui licite concumbit. malo bene utitur, qui autem inlicite, malo male utitur. rectius enim accipit
Abbreviated transcription (Latin):
ex arserunt indesideriasua inuicemmasculi inmasculos turpitudinem
operantes. non drx̃ usum coniugalem sednaturalc̃ cũ uolens intelligiqui
fit in membris adhocercatis ut ꝑcapossit ad gencrandum sexus uterq
misceri : ac ꝑ hoc cumcisdem membris & iam meretrici quisq miscetu
naturalis est usus. Nec tam̃ laudabilis sedculpabilis: Abca uero
paste corporis quae non adgenerandum est instituta. si& coniuge
quisq utatur contranaturam est & flagitiosum. Deniq: prius idẽ
a postolus de feminis dixit. Nam feminȩ corum inmutauerunt
naturalẽ usum in cum usumquiest contranaturam. De inde mas¬
culis in masculos turpitudinẽ operantib relictousu femineo natu¬
rali: Nonergo isto nomine idest usunaturali. coniugalis est lauda¬
ta commixtio: Sed inmundiora & sceleratiora flagitia de nota¬
ta sunt: quamsi inlicite et feminis. Sed tam̃ naturaliter uterentir

Expanded text:
exarserunt in desideria sua in inuicem, masculi in masculos turpitudinem exarserunt in desideria sua in inuicem, masculi in masculos turpitudinem operantes, non dixit usum coniugalem, sed naturalem, eum uolens intellegi, qui fit membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generandum sexus uterque misceri. ac per hoc cum eisdem membris etiam meretrici quisque miscetur, naturalis est usus, nec tamen laudabilis, sed culpabilis. ab ea uero parte corporis, quae non ad generandum est instituta, si et coniuge quisque utatur, contra naturam est et flagitiosum. denique prius idem apostolus de feminis dixit: nam feminae eorum inmutauerunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam, dein de masculis in masculos turpitudinem operantibus relicto usu femineo naturali. non ergo isto nomine, id est usu naturali coniugalis est laudata commixtio, sed inmundiora et sceleratiora flagitia denotata sunt, quam si inlicite et feminis, sed tamen naturaliter uterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
non potest excusari hissermonib: inquit. qđ negaueras concessisti. qđ
concesseras sustulisti: Et nihil magis laboras quamut parũ intellega¬
ris Ostende sinccommixtione nuptiascorporales. aut unũ aliquid
huicoperi nom̃ imponito. et uelbonum uelmalũ coniugiũ nuncupa¬
to. Spopondistiitaq bonatede finire conuga. Si coniugiũ bonũ:
si homo fructus coniugiibonus. sihic fructus opusdĩ malus eẽ non
potest. qui ꝑbonum exbona nascitur. Vbiigitur originale malũ.
quod tot preiudiciis interemptũ ẽ Adhaec respondeo. non solum
filios exconiugio. uerum etiam ex adulterio bonum aliqđ eẽ. secun¬
dũ opusdĩ quoereati sunt. Secundũ autẽ originale peccatũ indam¬
natione nasci ex adamprimo. non solumside adulterio. uerum &iã
side coniugio generentur : nisiin adam secundo qui est xp̃s regene¬
rentur. Qqđ̾ autẽ ait apostolus dem pbis relictonaturali usu femine¬

Expanded text:
non potest excusari?\' his sermonibus\', inquit, \'quod negaueras concessisti, quod non potest excusari?\' his sermonibus\', inquit, \'quod negaueras concessisti, quod concesseras sustulisti et nihil magis laboras, quam ut parum intellegaris. ostende sine commixtione nuptias corporales; aut unum aliquod huic operi nomen inponito et uel bonum uel malum coniugium nuncupato. spopondisti utique bona te definire coniugia: si coniugium bonum, si homo fructus coniugii bonus, si hic fructus opus dei malus esse non potest, qui per bonum ex bono nascitur, ubi igitur originale malum, quod tot praeiudiciis interemptum est?\' Ad haec respondeo non solum filios ex coniugio uerum etiam ex adulterio bonum aliquod esse secundum opus dei quo creati sunt, secundum autem originale peccatum in damnatione nasci ex Adam primo non solum si de adulterio uerum etiam si de coniugio generentur, nisi in Adam secundo, qui est Christus, regenerentur. quod autem ait apostolus de inprobis: relicto naturali usu femin
Abbreviated transcription (Latin):
membrorum uigorem qm̃ ꝑipsũ sodomite flagitiis oblitisunt.
accusabis &iam ertaturam panis etiuini. qm̃hinequoq eospcorassẽ
sempcuradiuna significauit. Dicitenimdñs pe rechicl ꝑphesam
Cerumtamhac inquitatessodome soristuac. Suꝑbia insaturitate
panis: et abundantiaumi flucbant ipsẽ & filiȩ eius. et manũ paupe¬
ris etegentis nonadiuuabant. Elige iaminquit utrummauis. aut
reputa diuino operi commixtionẽ corporum. autereaturam panis
et umisimilit̃ malã ec̃ definę. Qd sifeceris. aꝑte manicheus cẽ conuin¬
ceris: Concupiscentiac autẽ naturalis quimodumten&. bonobene
utitur : quimodum nonten&. bono malcutitur. Quid dicisergo
inquit itanuptiarumbonũ malo originali qđ inde trahitur non po¬
test accusari. Sicut adulteriorum malũ bono naturali qđ inde nascit᷑

Expanded text:
membrorum uigorem, quoniam per ipsum Sodomitae flagitiis obliti sunt, membrorum uigorem, quoniam per ipsum Sodomitae flagitiis obliti sunt, accusabis etiam creaturam panis et uini, quoniam hinc quoque eos peccasse scriptura diuina significauit; dicit enim dominus per Ezechiel prophetam: uerumtamen hae iniquitates Sodomae sororis tuae superbia; in saturitate panum et abundantia uini fluebant ipsa et filiae eius; et manum pauperis et egentis non adiuuabant. elige iam\', inquit, \'utrum mauis: aut reputa diuino operi commixtionem corporum aut creaturam panis et uini similiter malam esse defini. quod si feceris, aperte Manicheus esse conuinceris. concupiscentiae autem naturalis qui modum tenet, bono bene utitur; qui modum non tenet, bono male utitur. quid dicis ergo\', inquit, \'ita nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accusari, sicut adulteriorum malum bono naturali, quod inde nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lagiana impi&atea non credit. siintanto malo infinemusq ꝑdurat.¬
x non ipse sed catholiciuideant qualis & quantus cum error non
infecerit. sed plane interfecerit. Attende sequentia. Quod autẽ
inquit filii exconiugio susceptinaturalit̾ bonisunt. a postolo di¬
cente discamus quiaitde in probis. Relicto naturaliusu fe¬
mine. ex arserunt indesideria sua inuicem: masculi inmasculos
turpitudinẽ operantes: Ostendit ergo inquit usum feminȩ & na¬
turalẽ eẽ. et ꝓsuo modolaudabilem. Flagitiũ autẽ ex uolunta¬
de ꝓpria exerceri contra institutionis pũdorem. Merito itaq
inquit et in bene utentib genusconcupiscentie modusq laudat᷑.
et inturpib excessuscius punitur. Deniq: codem tempore ds
abrahȩ & sarrac marcentia ȩuo membra uegetauit. quo in sodomis
ipsc̃igneo imbrepuniuit: Suigitur putas inquit accusandum

Expanded text:
lagiana inpietate non credit, si in tanto malo in finem usque perdurat,lagiana inpietate non credit, si in tanto malo in finem usque perdurat, non ipse, sed catholici uideant, qualis et quantus eum error non infecerit, sed plaue interfecerit. Adtende sequentia: \'quod autem\', inquit, <filii ex coniugio suscepti naturaliter boni sunt, apostolo dicente discamus, qui ait de inprobis: relicto naturali usu feminae exarserunt in desideria sua inuicem masculi in masculos turpitudinem operantes. ostendit ergo\'. inquit, \'usum feminae et naturalem esse et pro suo modo laudabilem, flagitium autem ex uoluntate propria exerceri contra institutionis pudorem. merito itaque\', inquit, \'et in bene utentibus genus concupiscentiae modusque laudatur et in turpibus excessus eius punitur. denique eodem tempore deus Abrahae et Sarrae marcentia aeuo membra uegetauit, quo in Sodomis ipsa igneo imbre puniuit. si igitur putas\\ inquit, \'accusandum
Abbreviated transcription (Latin):
indñoglorietur. Abhacfide apostolica atq catholica ueracissima
& fundatissima cumpelagian isiste discedens: non uult nascentes eẽ
subdiabolo. neparuulipostentur achp̃m. ut eruantur a potestate
tenebrarum et inregnumipsius transferantur. Acsic accusat eccła
toto orbe diffusam. in quaubiq omnes baptizandi infantuli. Non
obaliud ex sufflantur. nisiut ab eis princepsmundi mittatur foras. a quo
renascantur. et in ciusregnum ꝑ gratiam facta uasa miscricordie
transferantur. Contra istam fundatissimam ueniens ueritatẽ. ne
uniuersamxp̃iecclesiã oppugnare uideatur. quasi meunum allo¬
quitur. etuelut corripiens atq: ad monensdicit. Etiam teds̃ fecit.
Sed quodest fatendum grauiserror infecit. Sane quodds̃ fecerit¬
me agnosco & gratias ago. quit am̃cumirȩ uasisperissem. sitantũ ex
adam mefeciss&. et inx p̃ononre feciss&. Quod cum possessus pe¬

Expanded text:
in domino glorietur. Ab hac fide apostolica atque catholica ueracissima in domino glorietur. Ab hac fide apostolica atque catholica ueracissima et fundatissima cum Pelagianis iste discedens non uult nascentes esse sub diabolo, ne paruuli portentur ad Christum, ut eruantur a potestate tenebrarum et in regnum ipsius transferantur. ac sic accusat ecclesiam toto orbe diffusam, in qua ubique omnes baptizandi infantuli non ob aliud exsufflantur, nisi ut ab eis princeps mundi mittatur foras, a quo renascantur et in eius regnum per gratiam facta uasa misericordiae transferantur. contra istam fundatissimam ueniens ueritatem, ne uniuersam Christi ecclesiam obpugnare uideatur, quasi me unum alloquitur et uelut corripiens atque admonens dicit: \'etiam te deus fecit, sed, quod est fatendum, grauis error infecit\'. sane quod me deus fecerit agnosco et gratias ago, qui tamen cum irae uasis perissem, si tantum ex Adam me fecisset et in Christo non refecisset. quod cum possessus Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdditionis hedossinistre pastis diabolo pascit. et diabolo nutrit etuestit.
quia facit solemsuum oriri supbonos & malos. et pluit suꝑiustos & in¬
iustos Sicitaq creatmalos quomodo pascit et nutrit malos
Quia quodcis creando tribuit. ad nature ꝑtin& bonitatem: Itqd eis
pascendo et nutriendo dat incrementum. nonutiq: malitiȩ illorum
Sedidembone nature quam creauit bonus. bonumtribuit adiumentũ
Inquantuenĩ hominess̃ bonũ est naturatri. piui. euius auctor estds̃
uquantũ autẽ cum peccatonascuntur perituri: quis i non renascunt᷑
ad semenꝑtinent maledictum ab initio illius antique in oboedientiȩ
uitio: Quota menbene utitur. factor etiam uasorumire. ut notas
faci& diuitia sgloriesuac inuasa miscricordiȩ : Nemeritissuis tribuat: si
ad eandem massam quisq pestinens gratialiberetur. Sed quigloriatur

Expanded text:
perditionis haedos sinistrae partis diabolo pascit et diabolo nutrit et uestit, perditionis haedos sinistrae partis diabolo pascit et diabolo nutrit et uestit, quia facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos? sic itaque creat malos, quomodo pascit et nutrit malos, quia quod eis creando tribuit ad naturae pertinet bonitatem et quod eis pascendo et nutriendo dat incrementum non utique malitiae illorum, sed eidem bonae naturae quam creauit bonus bonum tribuit adiumentum. in quantum enim homines sunt, bonum est naturae, cuius auctor est deus; in quantum autem cum peccato nascuntur, perituri, si non renascuntur, ad semen pertinent male dictum ab initio illius antiquae inoboedientiae uitio. quo tamen bene utitur factor etiam uasorum irae, ut notas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, ne meritis suis tribuat, si ad eandem massam quisque pertinens gratia liberetur, sed qui gloriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nusest operatur: alios facienstam quãuasa ipe miscricordiȩ quos gratia
discernat ab cisquiuasa sunt irac. Alios tamquamuasa irȩ ut notas faci
cdiuitias giloriesue inuasamisericordie. Ithaciste nunc et aduersis
apostolu cuiusista sententia est argum̃tetur. Immo aduer susipsa¬
figulum cuirespondere ꝓhib& a postolus diaens Ohomocuquis esqui
sesponacasso: numquid dicit figintũci quise finxit quare me sie fecisti
An monsabee potestatem figuilus luti exeadem massa facere aluduas
inhosorem. aliud in contumeliam: Num quidergo uasairȩ negat
ce iste subdiabolo. aut quia subdiabolosunt. aliusca quamille facit
quiuasamisericordiȩ facit. aut aliunde et non excademmassa facit.
Hicitaq dieat Ergodsuasadiabolo facit Quasi nesciat ds̃ sic cis
uti ado perasua iusta etbona. sicut ipsoutitur diabolo. Anuero filios

Expanded text:
nus est operatur, alios 16 faciens tamquam uasa misericordiae, quos gratia nus est operatur, alios 16 faciens tamquam uasa misericordiae, quos gratia discernat ab eis, qui uasa sunt irae, alios tamquam uasa irae, ut notas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. eat iste nunc et aduersus apostolum, cuius ista sententia est, argumentetur, immo aduersus ipsufigulum, cui respondere prohibet apostolus dicens: o homo, tu quis es, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum ei qui se finxiannon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem, aliud in contumeliam? numquid ergo uasa irae negat esse iste sub diabolo? aut quia sub diabolo sunt, alius ea quam ille facit, qui uasa misericordiae facit? aut aliunde et non ex eadem massa facit? hic itaque dicat: ergo deus uasa diabolo facit, quasi nesciat deus sic eis uti ad opera sua msta et bona, sicut ipso utitur diabolo. An uero filios
Abbreviated transcription (Latin):
primum et nouissimũ nondici a nobis. &iamipse sinonsit excors aut
nimiumpuicax confitctur. De illo questio est quod sccundome¬
dioq locoposuit. ubisic fallitur ut a nobis hoc existimet hici. quod dia¬
bolo ds hominem fecerit. tamquã in hominib: quosdsex hominibus
parentib ereat hocintendat hoccur&. hoc suioperis ratione pro¬
uiddeat : uthabcatdiabolusseruos. quosipse sibi facere non potest
Absit uthoc qualiscumq uel pucrilis pi&as suspicctur. Bonitate
uads fecit homines et primossinepeccato. et cetero ubpeccatosi
iasus ꝓfundarũ cogitationum suarũ. Sicut enimde ipsiusdiabo¬
In malitia nouit illeqrndagat. etqd agit iustũcst & bonũ. quãuis sic
dequoagt̃ iniustuis etmalus nec cũ ꝓpterea creare nonnoluit quia
malufuturũ cẽ presciuit : Itadeumiuerso generehumano quãuis
nullus hominũ si nepeccati sorde nascatur. bonum ille qui summe bo¬

Expanded text:
primum et nouissimum non dici a nobis etiam ipse, si non sit excors aut primum et nouissimum non dici a nobis etiam ipse, si non sit excors aut nimium peruicax, confitetur. de illo quaestio est, quod secundo medioque loco posuit, ubi sic fallitur, ut a nobis hoc existimet dici, quod diabolo deus hominem fecerit, tamquam in hominibus quos deus ex hominibus parentibus creat, hoc intendat, hoc curet, hoc sui operis ratione prouideat, ut habeat diabolus seruos, quos ipse sibi facere non potest. absit, ut hoc qualiscumque uel puerilis pietas suspicetur. bonitate sua deus fecit homines, et primos sine peccato et ceteros sub peccato, in usus profundarum cogitationum suarum. sicut enim de ipsius diaboli malitia nouit ille quid agat et quod agit iustum est et bonum, quamuis sit de quo agit iniustus et malus, nec eum propterea creare noluit, quia malum futurum esse praesciuit: ita de uniuerso genere humano, quamuis nullus hominum sine peccati sorde nascatur; bonum ille qui summe bo
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ uuluã fuisse condusam. aliquo dolore factũ cẽ ut non pos¬
sent feminȩ concubitũ ꝓpẽa. quidolordõ suscitante fuiss& inflic¬
tus. miserante detractus: Namsi a dinpedim̃tũ serenqdȩ plis eẽt
libido detrahenda. uiris eẽt detrahenda non feminis femina
enimposs& uoluntate concumbere. &iam desistente libidine qua
stimularetur. siuro nonde ess& quaexcitarctur. Nisi foste
quia scriptum est. et ipsum abimelech fuisse sanatũ. uirilem dicturus
est cilibi dinem redditam : quam ꝓfecto si amiserat. quidopusfuit cũ
diuinitus ad moneri ut abrahȩ non miscerctur uxori Sedsanatũ
dicit. quiadomuscius abillapeste sanataest. Iamnunc illa tria uide.¬
amus. quorumtrium quod libid& dixerimus. nihilait diciposse
ꝓfanius qđ hominẽ ds aut non fecerit. autdiabolo fecerit. aut ceste
diabolusdisit imaginem hocest hominẽ fabricatus . Horum triu

Expanded text:
omnem uuluam fuisse conclusam, aliquo dolore factum esse, ut non posomnem uuluam fuisse conclusam, aliquo dolore factum esse, ut non possent feminae concubitum perpeti, qui dolor deo suscitante fuisset inflictus, miserante detractus? nam si ad inpedimentum serendae prolis esset libido detrahenda, uiris esset detrahenda, non feminis. femina enim posset uoluntate concumbere etiam desistente libidine, qua stimularetur, si uiro non deesset, qua excitaretur. nisi forte, quia scriptum est, et ipsum Abimelech fuisse sanatum, uirilem dicturus est ei libidinem redditam. quam profecto si amiseiat, quid opus fuit eum diuinitus admoneri, ut Abrahae non misceretur uxori? sed -sanatum dicit, quia domus eius ab illa peste sanata est. Iam nunc illa tria uideamus, quorum trium quodlibet dixerimus, nihil ait dici posse profanius: quod hominem deus aut non fecerit aut diabolo fecerit aut certe diabolus dei sit imaginem, hoc est hominem fabricatus. horum trium
Abbreviated transcription (Latin):
credit ueleredinonuult hominib ante omne peccatũ in illo pa¬
radisi felicitate uersantib hocpotuis sedĩuoluntate & benignitate
concedi. Nonoptande fecunditatis laudator. sed pudende uolup¬
tatis amator est. Item aliud ex libro diuino testimoniũ qđ posuit
de abimelech et dõ uolente clausa omni uulua indomo eius. ne
mulieres eius parerent. atq: apesta rursus ut parerent: quod ad
remꝑtin& quidhab& de illa pudenda libidine dequanuncques¬
tio est : Numqui dipsamds̃ detraxit illis feminis reddiditq: cũ
uoluit Sed poena fuit ut parere non possent. benefitiũ uero
ut parere possent. morchuius corruptibilis carnis. Non enĩ tale
benefitium dsconferr& corporimostis huius. quale non haber&
nisi corpus uitȩ illius in paradiso ante peccatũ. ut & conceptus pue¬
nir& sinclibidine pruriente. et pastussine dolore cruciante
Cur autem non intellegamus. qm̃quidem dicit scriptura a foris

Expanded text:
credit uel credi non uulthominibus ante omne peccatum in illa pacredit uel credi non uulthominibus ante omne peccatum in illa paradisi felicitate uersantibus hoc potuisse dei uoluntate et benignitate concedi, non optandae fecunditatis laudator, sed pudendae uoluptatis. amator est. Item aliud ex libro diuino testimonium, quod posuit de Abimelech et deo uolente clausa omni uulua in domo M eius, ne mulieres eius parerent atque aperta rursus ut parerent. quid ad rem pertinet? quid habet de illa pudenda libidine, de . qua nunc quaestio est? numquid ipsam deus detraxit illis feminis reddiditque cum uoluit? sed poena fuit, ut parere non possent, beneficium uero, ut parere possent more huius corruptibilis carnis. non enim tale beneficium deus conferret corpori mortis huius, quale non haberet nisi corpus uitae illius in paradiso ante peccatum, ut et conceptus proueniret sine libidine pruriente et partus sine dolore cruciante. cur autem non intellegamus, quoniam quidem dicit scriptura aforis
Abbreviated transcription (Latin):
bcato desuo seminc. qđ concessum uidemus agricolis detriticisemine
ut comodo illud sereretur sinculla pudenda libidine aduoluntatis
nutum mẽbris obsequentib genitalib: sicuthoc seritur sinculla pu¬
denda libidinc aduoluntatis nutũ. agricolarum obsequentib ma¬
nib: honetiore in parentib gignendorum desiders filiorũ. quã est
implendorum in arantib horreorum. Acde inde creator omnpts
incontaminabili ubiq p̾sentia &crcatrice potentia. desc minibi
hominũ proutuell& qđ & nunc facit operaretur infemma. dicit
deseminib frum̃torũputuult operatur interra. Bcatis matrib
sinc libidinosa uoluptate concipientib: sinc erumnoso gemitu pari¬
entib:: Quando qui demill afelicitate & incorpore non dũ mostis
huius seduitȩ illius non cẽt feminis in excipiendis seminib: qđ pude¬
r& Sicut non e& inedendis fetib: quod doler&. Quis quis non

Expanded text:
beato de suo semine, quod concessum uidemus agricolis de tritici semine, beato de suo semine, quod concessum uidemus agricolis de tritici semine, ut eo modo illud sereretur sine ulla pudenda libidine ad uoluntatis nutum membris obsequentibus genitalibus. sicut hoc seritur sine ulla pudenda libidine ad uoluntatis nutum agricolarum obsequentibus manibus, honestiore in parentibus gignendorum desiderio filiorum, quam est inplendorum in arantibus horreorum, ac deinde creator omnipotens iijcontaminabili ubique praesentia et crea:trice potentia de seminibus hominum prout uellet,. quod et nunc facit, operaretur in femina, sicut de seminibus frumentorum prout uult operatur in terra, beatis matribus sine libidinosa uoluptate concipientibus, sine aerumnoso gemitu parientibus, quandoquidem in illa felicitate et in corpore nondum mortis huius, sed uitae illius non esset feminis in excipiendis seminibus quod puderet, sicut non esset in edendis fetibus quod doleret? quisquis non
Abbreviated transcription (Latin):
corpus proutuult. Et unicuiq seminũ ꝓpriũcorpus. Deniq post
hacc a postoli uerba sic infest sua. Siergo dsinquit humano scmini qđ
nemonegat uel prudentium uelpiorum. ꝓpriũ sicut omnib: reb: cor¬
pusat tribuit. quasi a postolus dehumano semine in illo testimonio sit
locutus. Dequa fraudequid adiuuar&ur cius intentio. cũ aliquanto
attentius cogitarem. nihil potui reperire Nisiquiatestem uoluit
b: hominemoperari. Etcumeitestimoniũ nullũ occurrer&. isto
abususest fradulenter. timensutiq nefoste si apparer& apostolũ
non dehumanis seminib: sed defrum̃tis illa dixisse. hinc admonere¬
mur underefutaretur non religiose uoluntatis. sedlibidinose uolup¬
tatis pudens nominator et impudens prȩdicator. De ipsis quippe
seminib: quac in agris a gricolȩ seminant. potest iste redlareguu i
Cur enim non credamus dm̃ potuisse in paradiso concedere homini

Expanded text:
dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus. denique post dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus. denique post haec apostoli uerba sic infert sua: \'si ergo deus\', inquit, \'humano semini, quod nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit\', quasi apostolus de humano semine in illo testimonio sit locutus. De qua fraude quid adiuuaretur eius intentio, cum aliquanto adtentius cogitarem, nihil potui reperire, nisi quia testem uoluit nibus hominem operari. et cum ei testimonium nullum occurreret, isto abusus est fraudulenter. timens utique, ne forte, si adpareret apostolum non de humanis seminibus, sed de frumentis illa dixisse, hinc admoneremur, unde refutaretur non religiosae uoluntatis, sed libidinosae uoluptatis pudens nominator et inpudens praedicator. de ipsis quippe seminibus quae in agris agricolae seminant, potest iste redargui. cur enim non credamus deum potuisse in paradiso concedere homini