comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit : nisi qđ finẽ ñ habet tẽporis: Quã ob¬
rẽprorsus nec alia causa nec iustioratq: mani¬
ibo fertior inueniri potẽ curuerissima pietate
teneat̃ sixũ et in mobile nullũ regressũ adiusti¬
etiã uitãq: scõrũ diabolũ etangelos eĩ habituros
nisi ꝗa scriptura quaeneminẽ fallit dicit eis đm̃
ñ peꝑcisse : et sic ab illo ẽẽ interim p̃damnatos.
ut carcerib: caliginis inferiretrusi traderentur
seruandi atq ultimo iudiciopuniendi: quando
scłorũ : Quod sita ẽ. quomodo ab huius aet̾nitate
poenȩ ł uniũ si ł ꝗđdã hões pꝰquantũ libet temporis
sub trahent̃ a c ñstatim eneruabit̃ sides: qua
credit̃ sempit̃nũ dȩmonũ futurũ eẽ suppliciũ
Sienĩ ꝗb: dicet᷑ discediteame maledicti lnignẽ
a eternũ quiparatus ẽ diabolo etangelis eĩ : uel
uni ũsi ł alique eorti ñ semꝑ ibi er̃ quid causȩ ẽ.

Expanded text:
consuevit, nisi quod finem non habet temporis. Quamobconsuevit, nisi quod finem non habet temporis. Quamobrem prorsus nec alia causa, nec justior atque manifestior inveniri potest, cur verissima pietate teneatur fixum et immobile, nullum regressum ad justitiam vitamque sanctorum diabolum et angelos ejus habituros, nisi quia Scriptura, quae neminem fallit, dicit eis Deum non pepercisse , et sic ab illo esse interim praedamnatos, ut carceribus caliginis inferi retrusi traderentur servandi, atque ultimo judicio puniendi, quando saeculorum. Quod si ita est, quo modo ab hnitis aeternitate poenae uel uniuersi uel quidam homines post quantumlibet temporis subtrahentur, ac non statim eneruabitur fides, qua creditur sempiternum daemonum futurum esse supplicium? Si enim quibus dicetur: Discedite a me. maleelis eius, uel uniuersi uel aliqui eorum non semper ibi erunt, quid causae est
Abbreviated transcription (Latin):
lȩserunt excorde dimittant: quũ adhũc omnia
dõ donante respodero liber iste claudendus est.
ferre nequi uerit hominũ disputationẽ. chabolo
tetiã post maximas et diuturnussimas poenas
purgationẽ uel indulgentiã pollicetem: Neq
eñ tot sc̃ĩ etsacris uet erib: ac nouis litteri scru¬
dit mundationẽ et regni cacloru beatitudine
post qualia cũq et quantacũq supplicia qralibus¬
cũq et quantis cuq angelis inuider : Sed pori¬
us uider̃ diuina u acuari uel infirmari n posse
sententiã quã sedñs p̃nuntiauit in uidicio
ꝓlaturũatq dicturũ. Discedite amemaledeti
inignẽ aeternũ ꝗ paratus ẽ. diaboso etangelisci:
Sic quippe ostendit aeter noigne diabolũetan¬
geloseĩ ar suros: Et quođĩ scriptũ ẽ in apocalipsi
Diabolus qui seducebat eos. missuis ẽ. instagnum
ignis et sulphuris. quoe tbestia et pseudopro¬
pheta cruciabunt̃ die & nocte. in scła scłorum:

Expanded text:
laeserunt, ex corde dimittant. Cum ad haec omnia laeserunt, ex corde dimittant. Cum ad haec omnia Deo donante respondero, liber iste claudendus est. ferre nequiuerit hominum disputationem diabolo etiam post maximas et diuturnissimas poenas purgationem uel indulgentiam pollicentem. Neque enim tot sancti et sacris ueteribus ac nouis litteris eruditi mundationem et regni caelorum beatitudinem post qualiacumque et quantacumque supplicia qualibuscumque et quantiscumque angelis inuiderunt, sed potius uiderunt diuinam uacuari uel infirmari non posse sententiam, quam se Dominus praenuntiauit in iudicio prolaturum adque dicturum: Discedite a me, malediin ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sic quippe ostendit aeterno igne diabolum et angelos ejus arsuros. Et quod scriptum est in Apocalypsi, Diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestia et pseudopropheta; et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum .
Abbreviated transcription (Latin):
ternã : siue sinistris quos a et̃nosupplicio damna¬
est̃ gurus nisi elemosinas siue factassiue ñ factas ad
hoc ꝑtinere auintꝰ. et in oratione dominica cotti¬
dianã postulationẽ Dimitte nob̵ debita nr̃a sicu
et nos dimittimus debitorib nr̃is: quis quis enĩ
illiꝗineũ peccauit dimittit ignoscendo peccatu
procul dubio elemosynã facit. Quãrẽ dñs ipse
sic cõmendauit ut diceret: Sienĩ dimaseritis
peccata hominib: dimitet uob et pater ur peccata
elemosinarũ ꝑtinet qđ ait aplũs iacobus Iudiciũ
ur̃ peccata ur̃a si et uos dimiseritis hominibus:
Acꝑ hoc putant etiã eis ꝗ ꝑdite uixerint. doneo
claudant diẽ uitȩ huius extremũ : ꝑhancorationẽ
qualia cũq etquanta cũq fuerint omnia cottidie
peccata dimitti sicut ipsa cottidie frequentatur
oratio si hoc tantu modo custodire meminerint:
ut quando ab eis ueniã petunt ꝗe ospeccato qualicũq

Expanded text:
ternam, siue sinistris, quos aeterno supplicio damnaternam, siue sinistris, quos aeterno supplicio damnaturus, nisi elemosynas sine factas sine non factas. Ad hoc pertinere aiunt et in oratione Dominica cottidianam postulationem: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quisquis enim illi. qui in eum peccauit, dimittit ignoscendo peccatum, procul dubio elemosynam facit. Quam rem Dominus ipse sic commendauit, ut diceret: Si enim dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et pater uester peccata elemosynarum pertinet quod ait apostolus Iacobus iudicium uester peccata uestra, si et uos dimiseritis hominibus. Ac per hoc putant etiam eis, qui perdite uixerint, donec claudant diem uitae huius extremum, per hanc orationem, qualiacumque et quantacumque fuerint, omnia cottidie peccata dimitti, sicut ipsa cottidie frequentatur oratio, si hoc tantummodo custodire meminerint, ut, quando ab eis ueniam petunt, qui eos peccato qualicumque
Abbreviated transcription (Latin):
accipietꝰ. Sicuius aũt op̃ arserit: dãnũ patiet᷑ Ipse
aũt saluuserit. sic tam̃ quasi ꝑignẽ : Dicunt ergo cuius
m̃to qđ fundam̃tũ nulla heresis habet a corpo¬
ris eĩ ainitate p̃cia Etideo ꝓpter hoc fundam̃tũ
etiã simalȩ uitȩ fuerit catholicus xp̃iãnꝰ uelut ꝗsuꝑ
aedisi cauerit ligna foenũ : stipulã putant eũ saluũ
fieri ꝑ ignẽ . Idẽ ppo enas ignis illius liberari:
Quoigne in ultuno iudiciopunient᷑ mali conpe¬
rietiã quosdã putare eostantũ modo arsurosillius
aeterntate supplicii qui propeccatis suis facere
dignas elemosynas neglegunt. ligeta illud apłi
us ñ mutauerit sed interipsas suas elemosynas
rũẽ. utaut nulla damnatione plectat᷑ : aut
p̃aliqđ tẽp̃siue paruũ siue ꝓlixũ ab illa dam̃na¬
tone liberet̃ : Ideo iudicẽ ipso uiuorũ atq: mor¬
tu orũ noluisse existimant: aliud cõmemorare
se eẽ dicturũ siue dextris quib: ẽ. uitã daturus ae¬

Expanded text:
accipiet. Si cuius autem opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. Dicunt ergo cuiuslmento, quod fundamentum nulla haeresis habet a corporis eius unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum, etiamsi malae uitae fuerit catholicus Christianus, uelut qui superaediifcauerit ligna, fenum, stipulam, putant eum saluum fieri per ignem, id est post poenas ignis illius liberari, quo igne in ultimo iudicio punientur mali. CAPri etiam quosdam putare eos tantummodo arsuros illius aeternitate supplicii, qui pro peccatis suis facere dignas elemosynas neglegunt, iuxta illud apostoli us non mutauerit, sed inter ipsas suas elemosynas rdia futurum est, ut aut nulla damnatione plectatur aut post aliquod tempus siue paruum siue prolixum ab illa damnatione liberetur. Ideo iudicem ipsum uiuorum adque mortuorum noluisse existimant aliud commemorare se esse dicturum siue dextris, quibus est uitam daturus ae
Abbreviated transcription (Latin):
cantib: parcet : quando ut parcat om̃s sci eĩora¬
bunt: Sed hoc qđ ipsisuis cordib suspicant᷑ Ideo
putant scripturas tacuisse diuinas: ut multi
secorrigant uel ꝓlixarũ uel ȩternarũtimore
xerint : nec tam̃ opinant᷑ omnimodo id eloꝗa
diuina tacuisse. Nam quo ꝑtinet inquiunt
quod scriptũ ẽ quã magͥna multitudo dulce¬
dinis tuae dñe quã ab scondistitim̃tib te: nisi
ut intellegamꝰ propt̃ timorẽ fuisse absconditã
miãe diuinȩ tã multã secretãq dulcedinem :
Adlunt etiã ꝓpterea dixisse apostolũ : c̃clusit
enĩ ds̃ om̃s in infidelitate. omniũ misereat᷑ : Quosig¬
nificaret. quod ab illonemodamnabit̃: nec isti
tam̃ ꝗ hoc sentiunt᷑ hanç opinionẽ suã usq ad li¬
berationẽ uel nullã dãnationẽ diaboliatq ange¬
lorũ eĩ extendunt : Humana quippe circa solos
homines mouentur mĩa : et causam maxime¬
agunt sua ꝑ generalẽ ingeñ humanũ : quasi di mise¬

Expanded text:
cantibus parcet, quando ut parcat omnes sancti eius orabunt! Sed hoc, quod ipsi suis cordibus suspicantur, ideo putant scripturas tacuisse diuinas, ut multi se corrigant uel prolixarum uel aeternarum timore xerint; nec tamen opinantur omni modo id eloquia diuina tacuisse. Nam quo pertinet, inquiunt, quod scriptum est: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te, nisi ut intellegamus propter timorem fuisse absconditam misericordiae diuinae tam multam secretamque dulcedinem? Addunt etiam propterea dixisse apostolum: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, quo significaret, quod ab illo nemo damnabitur. Nec isti tamen, qui hoc sentiunt, hanc opinionem suam usque ad liberationem uel nullam damnationem diaboli adque angelorum eius extendunt; humana quippe circa solos homines mouentur misericordia et causam maximeagunt suam, per generalem in genus humanum quasi Dei mise
Abbreviated transcription (Latin):
sequit ꝑfecistiaut̃ sperantib ite. Quidẽ abscon¬
distitimentib ꝑfecistisperantib nisi qui aillis
ꝗtimore poenaru suã iustitia uolunt constituore
que in lege ẽ. ne iustitia di dulcis ꝗanesciunt eas
non enĩ gustauet unt ea in senamq sperant honiipso
Etideo eis abscondit̃ multitudo dulcedinis di qm̃
timent quide deuin: Sed illo timore seruiliqui

Expanded text:
sequitur: Perfecisti autem sperantibus in te. Quid est absconsequitur: Perfecisti autem sperantibus in te. Quid est abscondisti timentibus, perfecisti sperantibus, nisi quia illis, qui timore poenarum suam iustitiam uolunt constituere quae in lege est, non est iustitia Dei dulcis, quia nesciunt eam? Non enim gustauerunt eam. In se namque sperant, non in ipso, et ideo eis absconditur multitudo dulcedinis Dei; quoniam timent quidem Deum, sed illo timore seruili, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñs p̃dixit in eisfuisse conpletũ nisi part̃
aduertatquẽ ad modũ peccatores donsolũ
iratus uerum etiã miseratus euertat : Eue¬
tentur enĩ peccatores duob modis : Aut sicut
sodomite ut propeccatissuis ipsi hominos puni¬
ant aut sicut niniuitȩ: ut ipsa hominum
peccata poenitendo destruantur factũ
Pergo quod p̃dix̃ dt euersa ẽ niniue quȩmal
erat ebona edificataẽ. quaenerat: Stantib:
enĩ moenib: atq domib: euersae ciuitas in
ꝑditis morib. Acsic quã uis propheta fuerit
contristatus quianonẽ factũ qđ illi homines
timuer illo prophetante uenturum factũ
etam̃ quod fuerat đo p̃sciente p̃dictũ qui nouerat
quipdix̃ quo mnodo in melius esset implendu ut
aut̃ nouerint isti inꝑusumise cordes quoꝑtineat
quod scriptũ ẽ quã magna multitudo dulcedinis
tuȩ dñe quã absconde ł imentib te. legant quod

Expanded text:
quod Dominus praedixit in eis fuisse completum, nisi parum quod Dominus praedixit in eis fuisse completum, nisi parum aduertat, quem ad modum peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae, ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, aut sicut Nineuitae, ut ipsa hominum peccata paenitendo destruantur. Factum est ergo quod praedixit Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciuitas in perditis moribus. Ac sic, quamuis propheta fuerit contristatus, quia non est factum quod illi homines timuerunt illo prophetante uenturum, factum est tamen quod fuerat Deo praesciente praedictum, quoniam nouerat qui praedixit, quo modo in melius esset inplendum. Ut autem nouerint isti in peruersum misericordes quo pertineat quod scriptum est: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! legant quod
Abbreviated transcription (Latin):
ata supplicio. non contineat ds in hac ira sua mise¬
rationes suas. & faciat nontanta quanta digni
sunt poenarũ atrocitate cruciari: Nonuteas
poenas uel nõ quã subeant uel aliquando finiant
sed ut easmitiores quã merita s̃ eor ũ leuiores¬
q: patiant᷑̃. Sic enĩ etira dĩ manebit et inipsa
ira sua miserationes suas ñcontinebit. Quod
quidẽ ñideo confirmo qm̃ ñ resisto. Ceterũ eos
ꝗ putant minaciter potius quã ueracit dictũ:
Discedite ame maledicti inignẽ ae ternũ.
etibunt isti insuppliciũ ȩternũ. et cruciabunt̃¬
in scła scłorũ. et uermis eoru nom mnorie t̃etig¬
nis non extinguet. et cetera huius modinontã
eto quã ipsa scriptura diuina planissime atq
plonissime redargunt acrefellit : Niniuete
orippe in hacuita egerunt poenitentiã &ideo
frũc tuosam uel ut unagro seminantes in quo
lĩ ueluit eidl acrinis seminarꝰ quod postta
culetitia meteretur & tamen quis negabitꝰ

Expanded text:
ata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miseata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miserationes suas et faciat eos non tanta quanta digni sunt poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poenas uel numquam subeant uel aliquando finiant, sed ut eas mitiores quam merita sunt eorum leuioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. Ceterum eos, qui putant minaciter potius quam ueraciter dictum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, et: Ibunt isti in supplicium aeternuet: Vermis eorum non morietur et ignis non exstinguetur, et cetera huius modi, non tam ego, quam ipsa scriptura diuina planissime adque plenissime redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uitfructuosam, velut in hoc agro seminantes, in quo Deus voluit cum lacrymis seminari, quod postea cum laetitia meteretur. Et tamen quis negabit
Abbreviated transcription (Latin):
talis: ubi homouanitati similis factus ẽ : diesei
uelut umbra pretereunt : In qua tam̃ ira non
obliiuscit᷑ muereri d̃. faciendo solem suũ oriri sũ
bonos & malos & pluendo suiꝑ iusto setiniustos:
Acsic non continet in irasuamiserationes suas.
maximeq: in eo qđ ex pressit hc psalmus dicendo:
Nunc coepi haec ẽ inmutatio dexterȩ excelsi
Qm̃ in hacipsa aerũ nosissimauita: quae i raðiẽ
uasa mĩaemutat in melius quauis adhuc in huius
corruptionis miseria maneat ira eĩ. Quia nec
inpsa ira sua continetmiserationes suas cũ ergo
istomodo conpleat᷑ diuini illius cantici ueritas
nonẽ eã necesse etiã illic intellegi. ubi nͥꝑtinentẽs
ad ciuitatẽ di sempiter nosuppliciopunientur.
Sed quib placet istã sententiã usq ad illa impio¬
rũ torm̃ta protendere. saltẽ sic intellegant ut
manente in eis ir adi quaem ae terno ẽ p̃nunti¬

Expanded text:
talis, ubi homo uanitati similis factus est: dies eius talis, ubi homo uanitati similis factus est: dies eius uelut umbra praetereunt. In qua tamen ira non obliuiscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos et pluendo super iustos et iniustos, ac sic non continet in ira sua miserationes suas; maximeque in eo, quod expressit hic psalmus dicendo: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi, quoniam in hac ipsa aerumnosissima uita, quae ira Dei est, uasa misericordiae mutat in melius, quamuis adhuc in huius corruptionis miseria maneat ira eius, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas. Cum ergo isto modo conpleatur dimni illius cantici ueritas, non est eam necesse etiam illic intellegi, ubi non pertinentes ad ciuitatem Dei sempiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa inpiorum tormenta protendere, saltem sic intellegant. ut manente in eis ira Dei, quae in aeterno est praenunti
Abbreviated transcription (Latin):
et angelis et̃ etibunt istiinsuppliciuẽ t̃nũ iusti aut̃ inuitam
ȩ t̃nã nimiȩ p̃sũtionis ẽ dicere ciuquãeorũ aet̾num
suppliciũ nonꝰ futurũ quodđsituros insuppliciũ dix̃
aeternũ et ꝑ huius p̃sumptionis ꝑsuasionẽ facere :
ut deipsa quoq uita uel disperetur: uel dubitetur
aeterna: Nemoitaq sic intellegat psalmũ canentẽ
num quid oblinet᷑ mise reriđs. aut continebit
mirasua quserationessuas Vto pinet dehominib
bonis uera demal is falsam : aut debonis hominib:
et malis angelisuera demalis aũt hominib: falsã
đi ee sententia: Hoc enĩ quodait psalmus aduasa
miãe ꝑtinet et adfilios promissionis. quorũ erat
un etiã ipse propłia: quic ũ dixisset nũquidobli¬
uscet᷑ misereri ds aut continebit in ira suami¬
serationessuas continuo subiecit et dix̃: nunc
cepi haecẽ inmutatio dexterȩ excelsi Exposuit
ꝓfecto qui dixerit nũquid connebit in ira sua
miserationes suas: iranim diẽ etã istauita mor¬

Expanded text:
utem in uitam aeternam: nimiae praesumtionis est dicere cuiquam eorum aeternum supplicium non futurum, quos Deus ituros in supplicium dixit aeternum, et per huius praesumtionis persuasionem facere, ut de ipsa quoque uita uel desperetur uel dubitetur aeterna. Nemo itaque sic intellegat psalmum canentem: Numquid obliuiscetur misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas? ut opinetur de hominibus bonis ueram. de malis falsam, aut de bonis hominibus et malis angelis ueram, de malis autem hominibus falsam Dei esse sententiam. Hoc enim, quod ait psalmus, ad uasa misericordiae pertinet et ad filios promissionis, quorum erat unus etiam ipse pro pheta, qui cum dixisset: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? continuo subiecit: Et dixi: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi. Exposuit profecto quid dixerit: Numquid continebit in ira sua miserationes suas? Ira enim Dei est etiam ista uita mor
Abbreviated transcription (Latin):
Ciͤm qđ s&x dieb ds̃ꝑfecerit opera sua. ut in septi¬
more quiescer& Dequare in libro undecimo
sic̃ potui disputaui: S&iesaũt seni ꝗnumerus qua
plicati decies ad trecentos sexaginta ꝑueniunt.
Idest duodecĩmenseslunares: propt̃ quinq
die senĩ reliquos quib solaris annus implauir
edie qua drantũ ꝓ pt̃ quẽ quapat̃ ductũ eo aun
quo bissatũ uocunt unus diesaditt auderusaum
aueter ibi postea dies utoccur reret numeru s anno¬
rũ quo sdies romani int̃ calares uocabant: Prom¬
de &ũ mos quẽgenuit sethi det̃ & nouẽ agebat annos
quando& illonatus ẽ filiusc̃ĩ cainan. quo sannosdic̃
scr ipturacentũ non aginta. Etdeincepsꝑom̃s gene¬
rationes inꝗb hominũ anni cõmemorantur ante
diliuuũ nullus fere innr̃is codicibus inuenitur
ꝗcũ eẽt centũ annorũ uł in fra uł &iã centũ uigin¬
ti aut ñ multo amplius genuerit filium. sed ꝗ mi¬
nima aetate genuerunt centũ s&aginta. etquod

Expanded text:
iebus Deus perfecerit opera sua, ut in septimo requiesceret de qua re in libro undecimo, sicut potui, disputaui; sexiens autem seni, qui numerus plicati deciens ad trecentos sexaginta perueniunt, id est duodecim menses lunares. Propter quinque dies enim reliquos, quibus solaris annus inpletur, et diei quadrantem, propter quem quater ductum eo anno, quo bissextum uocant, unus dies adicitur, addebantur a ueteribus postea dies, ut occurreret numerus annorum, quos dies Romani intercalares uocabant. Proinde etiam Enos, quem genuit Seth, decem et nouem agebat annos, quando ex illo natus est filius eius Cainan, quos annos dicit scriptura centum nonaginta. Et deinceps per omnes generationes, in quibus hominum anni commemorantur ante diluuium, nullus fere in nostris codicibus inuenitur, qui, cum esset centum annorum uel infra uel etiam centum uiginti aut non multo amplius, genuerit filium; sed qui minima aetate genuerunt, centum sexaginta, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
militudo : ut etiã inimicos eos interse faceret
ipsa distantia: num quid hoc dr̃ qui a uno
ambulante alius sedebat : etalio dormiente :¬
alius uigilabat: et alio loquente tacebat alius:
quaeꝑtinent ad illas minutias: quae non possunt
ab eis comp̃hendi : qui constitutionẽ siderum
qua quisq: nascitur scribunt: Vnde mathema¬
tici consulantur Unusdux̃ mertennariam

Expanded text:
militudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret militudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem squa quisque nascitur, scribunt, unde mathematici consulantur? Unus duxit mercenariam
Abbreviated transcription (Latin):
conphendi non potẽ sutalter geminorũ hereditas
obueniat alteri ñ obueniat: quur audent cete¬
ris quigemini ñs̃ cũ inspexerint eorũ constel¬
lationes tasa ꝓnuntiare qua eadillud secre¬
tum ꝑtinent: quod nemo potest comp̃hendere
et momentis annotare nascentium: Si aut̃
ꝓpterea tala dicunt. in aliorũ genituris. ꝗa
haec adyductiora spatia temporũ ꝑtinent:
momenta uero illa partiũ minutarum. quae
inter segemin i poss̃ habere nascentes reb mi¬
nimis tribuuntur: de qualib mithematici
non solent consuli : quis enĩ consulat quando
sedeat : quando deambulet: quando uel quid
prandeat : numquidista dicimus quando
in morib operib casibusq geminorũ pluri¬
duo gemini antiquapatrum memoria ut de
insignib: loquar sic alter post alter ũ: ut pos¬
terior plantã prioris teneret: Tanta in eorũ
uita fuer̃ morib quediuersa : tanta in atib
disparilitas. tanta in parentũ amore dissi¬

Expanded text:
conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque geminorum pluriduo gemini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissi
Abbreviated transcription (Latin):
innullis poss̃ geminis inueniri. Siaut̃ sequentis
tarditas oroscopum mutat: parentes diũ ses
quaero quos gemini habere ñ possunt srus¬
tra itaq affertur nobile illud commentum
desiguli rota. quod respondisse fer̃ nigidium
hac questione turbatũ : unde etsigulus appellanse
Dũ enĩ rotã siguliuiquanta potuit intorsissetꝰ
currentae illabis numero dea tram̃to tam quã
uno eĩ loco summa celeritate ꝑcussit: Deinde
inuenta sunt signa quae sixerat desistente
motu : non paruo inter uallo in rotȩ illius extre¬
mitate distantia: Sic inquit intanta rapacitate
cȩli etiã si alter postalterum tanta celeritate
nascatur: quanta rotãbis ipse ꝑcussi incȩli
spatio plurimũ ẽ: hinc sunt inquit quaerũq
dissimilima ꝑhibentur. In moñtib casib ꝗge
minorũ: hoc sigmentum fragilius ẽ quã uasa
quaeilla rotatione singuntur sNam sitam
multum in caelo interest quod constellanonib

Expanded text:
in nullis possunt geminis inueniri; si autem sequentis in nullis possunt geminis inueniri; si autem sequentis tarditas horoscopum mutat, parentes diuersos quaero, quos gemini habere non possunttra itaque adfertur nobile illud commentum de figuli rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli ui quanta potuit intor?isset, currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus
Abbreviated transcription (Latin):
deret ippocrates diuersis alimentis et exercitatio¬
nib: quae mon de corporis tẽperatione : sed deini¬
mi uoluntate ueniunt: dissimiles eis accidere
potuisse ualetudines : Porro aũt̃ possidonius uel
quilibet fataliũ siderũ adsertor: mirũ si potest
hic inuenire quiddicat siolit imperitorum
m̃tib in eis quas nesciunt reb inludere. Quodem̃
conantur efficere deint̃ uallo exiguo tempors
quod int̃ segemini dũnascerentur habuerunt
propt̃ caeli particulã ubi ponit̃ horae notatio
quẽ oroscopum uocant aut̃ ñtantũ ualet quanta:
inuenitur ingeminorum uoluntatib: actib morbis
casibq diuersitas: aut plus etiã ualet quã ẽ geni¬
norum uel humtilitatis generis eadem ł noblitis
Cuius rei maximã diuersitatẽ non nisi in hora
qua quisq nascitur ponunt. Ao ꝑ hocsitamcede¬
riter alter postalterũ nascitur : ut eadẽ pars
oroscopimaneat. paria cuncta quaero quae

Expanded text:
deret Hippocrates, diuersis alimentis et exercitatioderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus casibusque diuersitas, aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem non nisi in hora, qua quisque nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta quaero, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ceptorũ affici potuerunt. ut consecutis exmater¬
no corpore priorib incrementis paris ualetudi¬
nis nascerentur: Deinde inuna domo eisdẽ alim̃tis
nutriti: ubi aerẽ et locipositionẽ et iuma qua¬
rum plurimũ ualere ad corpus uel bene ł male
accipiendum medicina testatur eisdẽ etiã exer¬
citationib: assue factitam similia corpora gere¬
rent utetiam adegrotandũ uno tẽpore eisdẽq
causis similiter mouerentur: constitutionẽ
uero cęli acsiderũ quae fuit quando concepti
siuenati sunt uelle trahere adistã ȩgrotandi
parilitatẽ : cũtã multa diuersissim̃ generis.
diuersissimorũ affectuũ eteuentorũ : codem
tempore in unius regionis terra: eidẽ cȩlo sub¬
dita potuerint concipi egnascisnescio cuius
sit in solentiae: Nos aũt nouimus geminos non solt
actus et peregrinationes habere diuersas.
uerũ etiã disparesegritudines ꝑpeti: Dequa
refacillimã quantũ mihi uidetur rationẽ red¬

Expanded text:
ceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegrotandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes habere diuersas, uerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem red
Abbreviated transcription (Latin):
adhumanã uitã ꝑtinentib: atq inipsa morte sit
plerũq tanta diuersitas ut similiores eis sint quan¬
tũ adhaec artinet multi extranei. quã ipsuintse
gemini ꝑ exiguo temporis interuallo in nascen¬
doseparati Inconceptu aut̃ ꝑsunũ concubitũ uno
nobilissimũ medicũ scriptũ reliquisse quos:¬
dam fr̃s cumsimul ȩgrotare coepissent et eo¬
rum morbus eodem tempore in grauesceret
eodem leuaretur geminos suscipiatũ. Quos
possidonius stoicus multũ astrolagiae deditus
eadẽ constitutione astrorũ natos eadẽq con¬
ceptos solebat asserere : Ita quod medicus ꝑti¬
nere credebat adsimilliã temperiem ualetu¬
dinis hocphrlosophus astrologus aduim consti¬
tutionẽ qsideriũ quae fuerat quot ẽpore
concepti natiq sunt. Iin hac causamulto ẽ accep¬
tabilior. et deproximo credibilior coniectura
medicinalis. Qm̃ parentes uterant corpore
affectidum concũberent. ita primordia con¬

Expanded text:
ad humanam uitam pertinentibus adque in ipsa morte sit ad humanam uitam pertinentibus adque in ipsa morte sit plerumque tanta diuersitas, ut similiores eis sint, quantum ad haec adtinet, multi extranei quam ipsi inter se gemini perexiguo temporis interuallo in nascendo separati, in conceptu autem per unum concubitum uno nobilissimum medicum, scriptum reliquisse, quosdam fratres, cum simul aegrotare coepissent et eorum morbus eodem tempore ingrauesceret, eodem leuaretur, geminos suspicatum; quos Posidonius Stoicus, multum astrologiae deditus, eadem constitutione astrorum natos eademque conceptos solebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siderum, quae fuerat quo tempore concepti natique sunt. In hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis, quoniam parentes ut erant corpore adfecti, dum concumberent, ita primordia con
Abbreviated transcription (Latin):
ille sit etsider ũ ethominũ : aut siñ dicunt stellas
accepta quidẽ potestate asũ mođo arbitrio suo
ista decernere : sed intalib necessitatib: ingerendis
illius omnino iussa cõplere Ita nedei psodõ sentiendũ
est quod in dignissi mũ uisũ ẽ destellarũ uoluntate
sentire quodsidicunt᷑ stellȩ signifi care potius ista¬
quã facere ut quasi locutio quae damsit illa positio
p̃dicens futura ñ agens nonenĩ mediocriter doc¬
torũ hominũ fuit ista sententia non quidẽ ita
solent loqui mathematici: ut uerbi grã dicant
mars ita positus homicidã significat sethomicidã
facitꝰ¬
Verũ tamen ut concedamus ñeo sut debent loqui
et aphylosophis accipere oportere sermonis regu¬
lã ad ea p̃nuncianda qua e in siderũ positione reppe¬
rire seputant quidsit qcđ nihilumquã dicere potu¬
erunt : quur inuita geminorũ inactionib: ine¬
uentis in ꝓfessionib: artib: honorib:: ceterisq rebus

Expanded text:
ille sit et siderum et hominum? Aut si non dicunt stellas, ille sit et siderum et hominum? Aut si non dicunt stellas, accepta quidem potestate a. summo Deo, arbitrio suo ista decernere, sed in talibus necessitatibus ingerendis illius omnino iussa conplere: itane de ipso Deo sentiendum est, quod indignissimum uisum est de stellarum uoluntate sentire? Quod si dicuntur stellae significare potius istaquam facere, ut quasi locutio quaedam sit illa positio praedicens futura, non agens non enim mediocriter doctorum hominum fuit ista sententia: non quidem ita solent loqui mathematici, ut uerbi gratia dicant: \'Mara ita positus homicidam significat\', sed: \'homicidam facituerumtamen ut concedamus non eos ut debent loqui et a philosophis accipere oportere sermonis regulam ad ea praenuntianda, quae in siderum positione reperire se putant: quid fit, quod nihil umquam dicere potuerunt, quur in uita geminorum, in actionibus, in euentis, in professionibus, artibus, honoribus ceterisque rebus
Abbreviated transcription (Latin):
disunt Non solũ eorũ qui uerã religionẽ tenent
sed qui deorũ qualiũ cũq licet falsorũ uolunt esse
scultores haec enĩ opinio ꝗd agit aliud: nisiutmul¬
lus omnino colatur aut rogetur dr contra quos¬
modo nob̵ disputationẽ institta sed contrahos
qui pdefensione eorũ quos deos putant xp̃ianae
religioni adũsant̃ illi uero ꝗpositionẽ stellarũ
quodam modo decernentiũ : qualis quisq sit et quid
ei ꝓueniat boni quidue maliaccidat exdei
uoluntate suspendunt si e a sdẽ stellasputant
habere hanc potestatẽ traditã sibi a summa illius
potestate : ut uolentes ista decernant magnam
caelo faciunt in iuriã in cuius uelut clarissimo
senatu: acsplendi dissima curia opinant᷑ scelera
facienda decerniꝰ Qualia sialiqua terrena ciuitas
de creuisset genere humano decernente fuerat
eũtenda quale de in de iudiciũ de hominũ factis
dõ relinꝗt̃ quib: caelestis necessitas adhibet̃ cũ dñs

Expanded text:
di sunt; non solum eorum qui veram religionem tenent, di sunt; non solum eorum qui veram religionem tenent, sed qui deorum qualiumcumque, licet falsorum, volunt esse cultores. Haec enim opinio quid aliud agit, nisi ut nullus omnino colatur aut rogetur Dmodo nobis disputatio non est instituta, sed contra hos qui pro defensione eorum, quos deos putant, Christianae religioni aduersantur. Illi uero, qui positionem stellarum quodam modo decernentium qualis quisque sit et quid ei proueniat boni quidue mali accidat ex Dei uoluntate suspendunt, si easdem stellas putant habere hanc potestatem traditam sibi a summa illius potestate, ut uolentes ista decernant: magnam caelo faciunt iniuriam, in cuius uelut clarissimo senatu ac splendidissima curia opinantur scelera facienda decerni, qualia si aliqua terrena ciuitas decreuisset, genere humano decernente fuerat euertenda. Quale deinde iudicium de hominum factis Deo relinquitur, quibus caelestis necessitas adhibetur, cum dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Causa ego magnitudinis imperur omaninec
fortuita ẽ nec fatalis sec undũ eorũ sententiã
siue opinionẽ : qui ea dicunt eẽ fortuita quae
uel nullas causas habent uel non ex aliquoratio¬
nabili ordine uenie ntes etea fatalia quȩ p̃ter
dĩ et hominũ uoluntatẽ : cuiusdam ordinis
necessitate contingunt: Prorsus diuina ꝓui¬
dentia regna constituunt᷑ humana: quae
sipr opterea quis quã fato tribuit quia ipsã¬
dĩ uoluntatẽ ł potestatẽ fati nomine appellat. senten¬
tiã teneat linguã corrigat: Quur enĩ ñhoc primum¬
dixerit fatũ : Nam id homines quando audiunt
usitata loquendi consuetudine ñ intellegunt nisi
uim positionis siderũ qualisẽ : quando quiinascitur:
siue concipit̃: Quodaliqui alienant adiuoluntate
aliqui exilla etiã etiã hocpendere confirmant:
Setdilli ꝗsine dĩ uoluntate decernere opinantur
sidera quida gamus uel quidbonor ũ habeamus
malorũ uepatiamur ab aurib: omni ũ repellen¬

Expanded text:
Causa ergo magnitudinis imperii Romani nec fortuita est nec fatalis secundum eorum sententiam siue opinionem, qui ea dicunt esse fortuita, quae uel nullas causas habent uel non ex aliquo rationabili ordine uenientes, et ea fatalia, quae praeter Dei et hominum uoluntatem cuiusdam ordinis necessitate contingunt. Prorsus diuina prouidentia regna constituuntur humana. Quae si propterea quisquam fato tribuit, quia ipsaoluntatem uel potestatem fati nomine appellat, sententiam teneat, linguam corrigat. Quur enim non hoc primumdixerit fatum? Nam id homines quando audiunt. usitata loquendi consuetudine non intellegunt nisi uim positionis siderum, qualis est quando quis nascitur siue concipitur; quod aliqui alienant a Dei uoluntate, aliqui ex illa etiam hoc pendere confirmant. Sed illi, qui sine Dei uoluntate decernere opinantur sidera quid agamus uel quid bonorum malorumve patiamur, ab auribus omnium repellen
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus enĩ deorũ cupiditates aegrat¬
dines¬
iracundias nec uero ut fabulȩ fer̃s dibellis proe¬
liisq caruer̃ : nec solũ ut apudhomerũcũ duos
exercitus contrario alii dii ex alia parte defen¬
derent: sedetiã ut cũtrtanis autcĩ rgantib
sua ꝓpriabella gesser̃ : Haec et dicunt᷑ ẽtere¬
dunt᷑ stultissime et plenas̃ uanitatis sũmȩq
leuitatis. Ecce interim quae confitent᷑ ꝗde
fendunt deos gentiũ Deindecũ haec ad suꝑsticionẽ
ꝑtinere dicat: adreligionẽ uero qua eipse
secundũ stoicos uidetur docere. non erũ
phylosophi solũ inquit: uerũ etiã maiores
nr̃i suꝑstitionẽ areligione separauerunt.
Nam qui totos dies praecabant᷑ inquit et
immolabat ut sibi sui liberi suꝑstites essent:

Expanded text:
accepimus enim deorum cupiditates aegritaccepimus enim deorum cupiditates aegritudinesracundias. Nec uero, ut fabulae ferunt, di bellis proeliisque caruerunt; nec solum, ut aput Homerum, \'cum duos exercitus contrarios alii di ex alia parte defenderent, sed etiam ut cum Titanis aut cum Gigantibus sua propria bella gesserunt. Haec et dicuntur et creduntur stultissime et plena sunt uanitatis summaeque leuitatis.\' Ecce interim quae confitentur qui defendunt deos gentium. Deinde cum haec ad superstitionem pertinere dicat, ad religionem uero, quae ipse secundum Stoicos uidetur docere: non enim philosophi solum, inquit, uerum etiam maiores nostri superstitionem a religione separauerunt; nam qui totos dies precabantur, inquit, et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent,
Abbreviated transcription (Latin):
uera cit̃piiquiꝓuera religione morerent᷑.
guris ridet auguria: et rep̃hendit homines
omicor ui et corniculȩ uocib uitȩ consilia mode¬
rantes: Sed iste achia demicus qui om̃a ẽẽ con¬
stendit incerta Indignus ẽ. quihabeat ullã
in huis reb: auctorratẽ: Disputat apud eum
quintus lucilius balb: in secundo deorum
natura libro: ettuamsipse suꝑstitiones exna¬
tura rerũ uelut physicas et phylosophicas
inserat: indignat᷑ tam̃ institutionisimula¬
crorũ etopinionib: fabulo sisitaloquens
Videtis neigit̃ ut aphysicis reb beneatq utilit̃
inuentis ratiosit tracta ad comm̃ticiosetfic¬
tos deos: Quaerres genuit falsa sopiniones
erroresq: turbulentos & suꝑstitionespoene
aniles. et formȩ enĩ nob̵ deorũ eta etates
equestitus. ornatusq noti sunt: Genera
p̃teria coniugia cognationesq omniaq
traducta ad similitu dinẽ in bellicitatis
humanȩ : Nã es ꝑturbatis animis inducunt

Expanded text:
ueraciter pii, qui pro uera religione morerentur, ueraciter pii, qui pro uera religione morerentur, gur inridet auguria et inridet homines corui et corniculae uocibus uitae consilia moderantes. Sed iste Academicus, qui omnia esse contendit incerta, indignus est qui habeat ullam in his rebus auctoritatem. Disputat aput eum Quintus Lucilius Balbus in secundo de deorum natura libro, et cum ipse superstitiones ex natura rerum uelut physicas et philosophicas inserat, indignatur tamen institutioni simulacrorum et opinionibus fabulosis ita loquens: \'Videtisne igitur, ut a physicis rebus bene adque utiliter inuentis ratio sit tracta ad commenticios et fictos deos? Quae res genuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. Et formae enim nobis deorum et aetates et uestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea, coniugia, cognationes, omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. Nam et perturbatis animis inducuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
citus destitutus. mox enã ipso hostili uul¬
nere extincto intantã ẽ redactus in opiã
utinde nullus euaderet : undeq hostib: incur¬
santib militẽ imperatoris morte turbatũ
nisi placito pacis illic imperiifines constitu¬
erent̃ ubilb dieq ꝑsistunt : ñ quidẽ tanto
de trim̃to quantũ concesserat hadrianus
sed media tam̃ conpositione defixi: uanoigit᷑
augurio ds̃ terminus noncessit ioui. qcesit
hadriani uoluntati: cessit etiã iulianiteme¬
ritati: etiouiani necessitati: Vider̃ haet
sue tudinẽ ciuitatis quae demonicis ritib
fuerat obligata parum ualebant: Quiaet
ipsi etiã si illa uana eẽ sentiebant : naturȩ
tam̃ rerũ subunius ueridi regiminiatq
imperio constitutȩ religiosũ cultũ quo dõ
debet᷑ exhibendũ putabant seruiente sutat
aplũs. creaturȩ potius quã creatori quiẽ.
benedictus in scła shuius diuerierat auxi apon¬
liũ necessariũ : a quo miterent̃ sc̃ĩ uirut

Expanded text:
citus destitutus mox etiam ipso hostili uulcitus destitutus mox etiam ipso hostili uulnere extincto in tantam est redactus inopiam, ut inde nullus euaderet undique hostibus incursantibus militem imperatoris morte turbatum, nisi placito pacis illic imperii fines constituerentur, ubi hodieque persistunt, non quidem tanto detrimento, quantum concesserat Hadrianus, sed media tamen conpositione defixi. Uano igitur augurio deus Terminus non cessit Ioui, qui cessit Hadriani uoluntati, cessit etiam Iuliani temeritati et Iouiani necessitati. Uiderunt haesuetudinem ciuitatis, quae daemonicis ritibus fuerat obligata, parum ualebant, quia et ipsi, etiamsi illa uana esse sentiebant, naturae tamen rerum sub unius ueri Dei regimine adque imperio constitutae religiosum cultum, qui Deo debetur, exhibendum putabant, seruientes, ut ait apostolus, creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Huius Dei ueri erat auxilium necessarium, a quo mitterentur sancti uiri et
Abbreviated transcription (Latin):
urbe contritaẽ. et termini imperii desicien¬
tib multis abhannimabile ciuitatib In an¬
gustũ fuerant coartati. ita euacuata est
pulchritudo auspiciorũ remansit contra
iouem contumacia non deorũ sed demonio¬
rũ aliudẽ enĩ ñ cessisse : aliudunde cesseras
redisse: quã quã etpostea in orientalib: par¬
tib hadriani uoluntate mutatis termini
imperii romani: Ille nãq tresꝓuincias nobi¬
les armeniã : mesopotamiã : assrriã ꝑsarũ
c̃cessit imperio intir̃ ille terminus ꝗr oma¬
nos terminos secundũ istos tuebat᷑ : et ꝑ illud
pulcherrimũ auspiciũ loco ñcesseratiouis
plus hadrianũ regẽ hominũ : quã regem
deorũ timuisse uideat᷑. Receptis quoq
alio tẽpore prouinciis memoratis. nr̃a
poene memoria retrorsus terminus cessit:
quando iulianus deorũ illorũ oraculis
deditus in moderato ausu naues ius sit
incendi quib: alimonia portabat̃ : qua exer¬

Expanded text:
Urbe contrita est, et termini imperii deficienUrbe contrita est, et termini imperii deficientibus multis ad Hannibalem ciuitatibus in angustum fuerant coartati. Ita euacuata est pulchritudo auspiciorum, remansit contra Iouem contumacia, non deorum, sed daemoniorum. Aliud est enim non cessisse, aliud unde cesseras redisse. Quamquam et postea in orientalibus partibus Hadriani uoluntate mutati sunt termini imperii Romani. Ille namque tres prouincias nobiles, Armeniam, Mesopotamiam, Assyriam, Persarum concessit imperio, ut deus ille Terminus, qui Romanos terminos secundum istos tuebatur et per illud pulcherrimum auspicium loco non cesserat Ioui, plus Hadrianum regem hominum quam regem deorum timuisse uideatur. Receptis quoque alio tempore prouinciis memoratis nostra paene memoria retrorsus Terminus cessit, quando Iulianus deorum illorum oraculis deditus inmoderato ausu naues iussit incendi, quibus alimonia portabatur; qua exer
Abbreviated transcription (Latin):
rent daturã romanos quoq terminos ꝓpter
dñi terminũ neminẽ cõmoturũ: iuuentutẽ
etiã romanã propterdeam in ueritatẽ nemi¬
nieẽ cessurã. uideant ergo. quomod ohabe¬
ant istũ regẽ deor ũ suorũ etdatorẽ regni
sui: ut eia uspicia ista proaduersa rioponerent
cui noncedere pulchrũ esset quã quãlaec
siueras ñ habent omnino quod timeant
Non enĩ confessuri sunt. quod dii cesserint
xp̃o: ꝗiouicedere noluer̃: Saluis quippe¬
imperii finib xp̃o cedere potuer: et tleseti s̃ fir¬
dib: locorũ et naxime decorde credentiũ¬
sedante quã xp̃s uenisset in carne: ante¬
quã deniq ista scriberent᷑: qua edelibris
eorũ ꝓferimus. sed tam̃ postea quã fac¬
tũ ẽ subrege tarꝗnio illud auspiciũ aliquo¬
tiens romanus exercitus fususẽ: hoc est
uentas illa ñ cesserat ioui: et gensmartia
superantib atq in rupentib gallisanipsa

Expanded text:
ret daturam, Romanos quoque terminos propter ret daturam, Romanos quoque terminos propter deum Terminum neminem commoturum, iuuentutem etiam Romanam propter deam Iuuentatem nemini esse cessuram. Videant ergo quo modo habeant istum regem deorum suorum et datorem regni sui, ut eum auspicia ista pro aduersario ponerent, cui non cedere pulchrum esset. Quamquam haec si uera sunt, non habent omnino quid timeant Non enim confessuri sunt, quod di cesserint qui Ioui cedere noluerunt; saluis quippeimperii finibus Christo cedere potuerunt et de sedibus locorum et maxime de corde credentiuSed antequam Christus uenisset in carne, antequam denique ista scriberentur, quae de libris eorum proferimus, sed tamen postea quam factum est sub rege Tarquinio illud auspicium, aliquotiens Romanus exercitus fusus est, hoc esuentas illa non cesserat Ioui, et gens Martia superantibus adque inrumpentibus Gallis in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rari uidebant᷑ se non subtraxer̃ dandoeis licenuã
male rractandi homines quos liberet. et ipsos
scaenicos ñ turpes iudicauer̃: sed dignos etã
p̃claris honorib habuer̃: Sicut aũt potuerunt
aureã pecuniã habere romani: quã uis dm̃ auri¬
nũ ñ colerent: sic etargenteã habere potuerunt
etȩrȩã sinec argentinũ : nec eĩ patrẽ colerent
aesculanũ : etsi com̃a quaere texere piget. Sicergo
etregnũ in uito quidẽ do uero nullo modo ha¬
berepossent : Dus uero istis falsis et multis igno¬
f̃ratis siue contẽptis: atq illo uno cognito. etside
sincera acmorib: culto: et melius hic regnum¬
ehaberent quantũ cũq haberent : et posthaec unde¬
acciperent sempiternũ sue hic haberent¬
cõmemoraui: martẽ terminũ. ẽtiuuentatẽ:
necioui regideorũ loco cedere uoluisse:
Sic enĩ inquiunt signisicatũ ẽ martiam
gentẽ idẽ romanã nemini locũ quẽ tene¬

Expanded text:
rari uidebant, se non subtraxerunt, dando eis licentiam rari uidebant, se non subtraxerunt, dando eis licentiam male tractandi homines quos liberet, et ipsos scaenicos non turpes iudicauerunt, sed dignos etiam praeclaris honoribus habuerunt. Sicut autem poauream pecuniam habere Romani, quamvis deum Aurinum non colerent: sic et argenteam habere potuerunt, et aeream, si nec Argentinum, nec ejus patrem colerent Aesculanum: et sic omnia, quae retexere piget. Sic ergo et regnum invito quidem Deo vero nullo modo habere possent; diis vero istis falsis et multis ignoratis sive contemptis, atque illo uno cognito et fide sincera ac moribhaberent, quantumcumque haberent, et post haec acciperent sempiternum, siue hic haberentcommemoraui, Martem et Terminum et Iuuentatem nec Ioui regi deorum loco cedere uoluisse? Sic enim, inquiunt, significatum est, Martiam gentem, id est Romanam, nemini locum quem tene
Abbreviated transcription (Latin):
sed nonte audiunt: dȩmones s̃ prauadocent tur¬
pib gaudent. Non solũ ñ deputant in iuriã side illis
ista fingant᷑ : sed eã potius iniuriã ferre ñ poss̃ siꝑ
eor ũ sollemnia ñ agant᷑ : iam uerosi aduersus eos
iouẽ interpelles : maxme obeã causã ꝗa eĩ pluracri¬
patis a quoregit᷑ totus adq: ad minis trat̃ hic mun¬
dus eo illisit a uob̵ maxima in iuria : quo eũ cũ istis
colendũ putatis eorũq regẽ eẽ ꝑhubets: nullo¬
igit᷑ modo dii tales ꝗtalib placant̃ uel potius accu¬
sant᷑ honorib: ut maiussit crim̃ qđ eis falsis ob¬
lectant᷑ quã si deillis uera dicerent̃ : romanũ
imperiũ auger e& conseruate potuissent: Hoc
enĩ sipossent : graecis potius donũ tã grande con¬
ferrent qui eos in huiuscemodi reb: diuinis hoc est
ludis scaenicis honorabilius digniusq coluerunt:
Quando etamorsib: poetarũ quib: deos dilace¬

Expanded text:
Sed non te audiunt, daemones sunt. praua docent, turSed non te audiunt, daemones sunt. praua docent, turpibus gaudent: non solum non deputant iniuriam, si de illis ista fingantur, sed eam potius iniuriam ferre non possunt, si per eorum sollemnia non agantur. Iam uero si aduersus eos Ionem iuterpelles, maxime ob eam causam, quia eius plura cripatis, a quo regitur totus adque administratur hic mundus, eo illi fit a uobis maxima iniuria, quod eum cum istis colendum putatis eorumque regem esse perhibetis? igitur modo di tales, qui talibus placantur uel potius accusantur honoribus, ut maius sit crimen quod eis falsis oblectantur, quam si de illis uera dicerentur, Romanum imperium augere et conseruare potuissent. Hoc enim si possent, Graecis potius donum tam grande conferrent, qui eos in huiusce modi rebus diuinis, hoc est ludis scaenicis, honorabilius digniusque coluerunt, quando et a morsibus poetarum, quibus deos dilace