comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a demagna niiseri cordiatua : Mul¬
te sunt miserationes tue: Adtendis
contẽptores ut corrigas: ad tendis
nescientes ut doceas. ad tendis confi¬
tentes ut ignoscas: Fecit quidã hoc
nesciens : &quid ait : Fecerat aliqua
& multa mala fecerat : misericor¬
diã inquit consecutussũ : quia igno¬
rans feciinin credulitate : Hoc dl
non posset dicerẽ ignorans feci:
Non eiũ ignorabat quantũ mali ess&
contrectatio coniugis alienei aut
quantũ maliẽ& interfectio mariti
nẽ scentis. & ñ saltẽ irascentis
Consequunt᷑ ergo miseri cordiam:
quiignorantes fecer̃ : Et quiscientes
consequunt᷑ ñ qualelibet misericor¬
dĩa : sed inagnã misericordiam:¬
uoces: Iustũ inuoca oditpeccata:
Implora miseri cordiã : sed ad ten¬
deiustitiã Misericordia ẽ ut
ignoscat peccata : iustitia ẽ utpu¬
niat peccitũ Quid ergo queris
misericordiã : Pec catũ in punitũ
remanebit : Responde et đđ
respondeant lapsi : Respondeant
cũ ddđ : ut misericordiã mereant᷑

Expanded text:
t de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et qui scientes, consequuntur non qualemlibet misericordiam, sed magnam misericordiamvoces; justum invocas: odit peccata, Implora misericordiam, sed attende justitiam: misericordia est ut ignoscat peccanti, justitia est ut puniat peccatum. Quid ergo? Quaeris misericordiam, peccatum impunitum remanebit? Responderit David, responderint lapsi, responderint cum David, ut misericordiam mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut seminationis nr̃e mercedẽ. ñ isto
tẽpore quo seminauimꝰ spereinus:
Hic enĩ bonoꝵ operũ messẽ cũ labore
serimꝰ : sed in futuro fructus illius
scriptũ ẽ: Euntes ibant & flebant mit¬
tentes seminasua: Venientes ãu ue¬
nient cũ exultatione portantes ma¬
nipulossuos : Illud enĩ ꝓsigno factũ ẽ:¬
non ꝑdono : Nã uidua illa qđ pauit
hominẽ dĩ : hic recepit: Non est
magnũ qđ seiminauit : quia ñ mag¬
nã segett̃messuit: Temporale est
qđ accepit : ñ deficientẽ farinam
nec diminutũ oleum. quo usq: dara&
dñs pluuiã suꝑterrã: Ac situnc ma¬
gis coepitȩgere quando dignatus ẽ
ds̃ pluere Tunc enĩ laboratura
erat : expectatura. a gri fructꝰ
terat: signũ erat future uite. ubi
merces nr̃a deficere nescit : larina
nr̃a : di erit : Quo modo illa ꝑillos¬
Talc̃ mercedẽ speremꝰ quandobonafa¬
umus : ne forte aliquis ur̃m tẽptet᷑
talicogitatione. &dicat. Pascã aliquẽ

Expanded text:
ut seminationis nostrae mercedem, non isto ut seminationis nostrae mercedem, non isto tempore quo seminamus speremus. Hic enim bonorum operum messem cum labore serimus, seod dictum est: « Euntes ibant, et flebant mittentes semina sua; venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . » Illud enim non pro dono. Nam si vidua illa quod pavit hominem Dei, hic recepit, non est magnum quod seminavit; quia non magnam segetem messuit. Temporale est quod accepit, non deficientem farinam, nec diminutum oleum, quousque daret Deus pluviam super terram . Ac sic tunc magis coepit egere, quando dignatus est Deus pluere: tunc enim laboratura erat, exspectatura agri fructus et terat, signum erat futurae vitae, ubi merces nostra deficere nescit. Farina nostra Deus erit. Quomodo illa per illosTalem mercedem speremus, quando bona facimus: ne forte aliquis vestrum tentetur tali cogitatione, ut dicat, Pascam aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
heliã esurientẽ eẽ uenturũ : & de
illo pascendo aliquis mulierẽ illã ã¬
monuerit : sed mandit ds̃ miris
modis qui incogitatione loquitur
Dicim mandasse dm̃ loquendo incorde
suggerendo qđ opus erat. ꝑsuaden¬
do qđ utile erat rationali animȩ :¬
uidiȩ mulieri: Sic &tã in ꝓphetais
legimꝰ qđ dñs inanda uerit uermi:¬
ut roder& radicẽ cucurbite : Quid ẽ
mandauit. nisicor pͣparauit : in spi¬
ratione itaq dñi : uidua illa mulier
corp̃paratũ habebat ad oboediendũ:
Talisuenerat : taliscũ helia loquebat᷑
Quierat in helia ut pͣciper& : ipse erait
inuidua ut oboedir& Vade inquit
mihi prius fac deegestatetua : ñ de¬
ficient diuitietue Patrimoniũ enĩ
uidue: modicũ erat farine . & modi¬
hab& talẽ uillã : Libent̃ uidua seruũ
diesurientẽ pascebat : quia patrimo¬
niũ eius inclauopendebat: Quid fe¬
litius hac pauꝑtate. si hictalia accipit
qualia infine sperabit : Ideo hoc dixi :¬

Expanded text:
Eliam esurientem esse venturum, et de Eliam esurientem esse venturum, et de illo pascendo aliquis mulierem illam admonuerit. Sed mandat Deus miris modis, qui in cogitationibus loquitur. Dicimus mandasse Deum loquendo in corde, suggerendo quod opus erat, persuadendo quod utile erat rationali animae viduae mulieris. Sic etiam in Prophetis legimus, quod Dominus mandaverit ut roderet radicem cucurbitae. Quid est mandavit? nisi quod cor praeparavit. Inspiratione itaque Dei vidua illa mulier cor praeparatum habebat ad 761 obediendum. Talis venerat; talis cum Elia vocabatur; qui erat in Elia ut praeciperet, ipse erat in vidua ut obediret. Vade, inquit, mihi fac prius de egestate tua; non deficient divitiae tuae. Patrimonium enim viduae erat modicum farinae, et modihabet talem villam? Libenter vidua servum Dei esurientem pascebat, quia patrimonium ejus in clavo pendebat. Quid felicius hac paupertate? Si hic talia recipit, qualia in fine sperabit?
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ideo non habent : ut ꝓbentur
ꝗhabent : Et tam̃ illa uidua nihil
habebat: Qđ illi reliqũ erit fut.¬
tũ fuerat : & cũ suis filiis moritura
erat: Processit ergo ut facer& sibi
panẽ colligere duoligna : & timi
eã uidthelias : Tunc e ã homodi
uidebit : quando illa duoligna
querebit : Vulier illa : trpum
gerebat eccłȩ: & quia duo ligna
crucẽ faciunt : querebat moritu¬
raunde sc̃ꝑ ẽ& uictura: Adum¬
brato ergomis terio helias : lo¬
ꝗturadeã qđ audiuit : Narrat
illa disposicionẽ suã monturã
pascatte : Videtis quẽ ad modũ man¬
datds̃ ñ mnaure : sed incorde : Num¬
ꝗd legimꝰ quia missus ẽ aliꝗs ꝓpheta
ad illã muliere & dictũ ẽ ei eccedicit
dñs uenturus ẽ ad teesuriens seruus
meus ex eo qđ habes ministra illi. in¬
opiã nolitimere. ego supplebo qđ
dederis : hoc eidictũ ẽẽ ñ legimus
Nec hoc legimꝰ qđ in sõnis ad eã missus
fuerit angłs & prenuntia uerit

Expanded text:
Dei ideo non habent, ut probentur Dei ideo non habent, ut probentur qui habent. Et tamen illa vidua nihil habebat: quod illi reliquum erat, finitum fuerat, et cum suis filiis moritura erat. Processit ergo, ut faceret sibi panem, colligere duo ligna: et tunc eam vidit Elias. Tunc eam homo Dei videbat, quando illa duo ligna quaerebat. Mulier illa typum gerebat Ecclesiae: et quia duo ligna crucem faciunt, quaerebat moritura, unde semper esset victura. Adumbrato ergo mysterio, Elias loquitur ad eam quod audivit: narrat illa dispositionem suam, moriturapascat te? Videtis quemadmodum mandat Deus, non in aure, sed in corde. Numquid legimus quia missus est aliquis propheta ad illam mulierem, et dictum est ei, Haec dicit Dominus, Venturus est ad te esuriens servus meus, ex eo quod habes ministra illi: inopiam noli timere; ego supplebo quod dederis? Hoc ei dictum non legimus. Nec hoc legimus, quod in somnis ad eam missus fuerit angelus, et praenuntiaverit
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipsos scõssuos egere fecit. ut cũ
fiunt hic amicide mã mona inquita¬
tis. recipiant & ipsi amicos suos inȩ¬
terna tabnacula: lo est ut cũ serui
dĩpii. dũ iugit̃ dõuacant aliquoties
indigenti illiqui habent mundi di¬
uitias elomosina larguntꝰ. quo mõdo
eos participes ficiunt in t̃reni substin¬
tu: sic cum illis partẽ habere me¬
ꝓpt̃ lectionẽ regnorũ : quã primo
audiuimus : Num quid ds̃ defe¬
cerat pascere seruum suũ heliã :
Nonne illi quia deerant homines
alites ministrabant : Nonne illi
panẽ afferebat coruus mane & ad
uesperã carnes : Ostendit ergo
ds̃ quia unde uoluerit . & quo modo
uoluerit potest pascere seruossuos :
& tam̃ ut poss& eum religo uidua
pascere. fecit eũ egero : ꝓgestas
animȩ sc̃ȩ : in abundata ã uersa
ẽ anime religiose: Non poterat
helias demisericordia dĩdire sibi
qđ lagunculȩ dedit : Videas nẽ pe
& manifestũ ẽ qđ aliquando serui

Expanded text:
etiam ipsos sanctos suos egere fecit; ut cum etiam ipsos sanctos suos egere fecit; ut cum fiunt hic amici de mammona iniquitatis, recipiant et ipsi amicos suos in aeterna tabernacula : id est, ut cum servis Dei, qui dum jugiter Deo vacant, aliquoties indigent, illi qui habent mundi divitias, eleemosynam largiuntur, quomodo eos participes faciunt in terrena substantia, sic cum illis partem habere mepropter lectionem Regnorum, quam primo audivimus. Numquid Deus defecerat pascere servum suum Eliam? Nonne illi, quia deerant homines, alites ministrabant? Nonne illi panem afferebat corvus mane, et ad vesperam carnes? Ostendit ergo Deus quia unde voluerit, et quomodo voluerit, potest pascere servos suos: et tamen ut posset eum religiosa vidua pascere, fecit eum egere. Egestas animae sanctae in abundantiam versa est animae religiosae. Non poterat Elias de misericordia Dei dare sibi, quod lagunculae dedit? Videtis nempe, et manifestum est, quod aliquando servi
Abbreviated transcription (Latin):
ñs ds̃ ñ nolens aliquẽ nr̃m¬
perire ex colens ecłam suam
uelut agrũ suum. quȩrens fruc¬
tũ de arborib su is antequã tempusse¬
curis adueniat. cui necesse erit in¬
fractuosis arbores amputare. Nomn
cessat ãmonere nos. ut cumtem pus
ẽ & cumdĩ adiutorio innra potesta¬
teconsistit. bona opera ficiamus
Cumeñ transierit tempus bene o¬
perandi: non restat nisi recipien¬
di: Nemotibi dicturus ẽ postresur¬
rettionẽ mortuorũ in regnodĩ fraon¬
ge esurienti panem : quia non in¬
uenies esurientẽ : Nemodicturꝰ est
uestinudũ ubi omniũ tenica in¬
mortaliserit : Nemodicturus ẽ
suscipe peregrinum ubi om̃s inpa¬
triasua uiuent : Nã modo sumus
inde peregrini: Ne modic& uisita
agrũ : ubi ẽ sauitas sempiterna:
Nemodic& sepelimos tuum : ubi mors
moritur Ista om̃a pietatis officia
muita eterna necessaria non erunt:
ubi sola paxcrit & ititia sempitna
Inisto aũt tẽpore ut nouerimus quan¬
tũ nob̵ cõm̃dat ds̃ opera miseri cordie:

Expanded text:
noster nolens aliquem nostrumperire, excolens Ecclesiam suam velut agrum suum, quaerens fructum de arboribus suis, antequam tempus securis adveniat, cum necesse erit infructuosas arbores amputare, non cessat admonere, ut cum tempus est, et cum Dei adjutorio in nostra potestate consistit, bona opera faciamus. Cum enim transierit tempus bene operandi, non restat nisi recipiendi. Nemo tibi dicturus est post resurrectionem mortuorum in regno Dei, Frange esurienti panem tuum; quia non invenies esurientem. Nemo dicturus est, Vesti nudum, ubi omnium tunica immortalitas erit. Nemo dicturus est, Suscipe peregrinum , ubi omnes in patria sua vivent. Nam modo sumus inde peregrini. Nemo dicet, Visita aegrum, ubi est sanitas sempiterna. Nemo dicet, Sepeli mortuum, ubi mors moritur. Ista omnia pietatis officia in vita aeterna necessaria non erunt, ubi sola pax erit et laetitia sempiterna. In isto autem tempore, ut noverimus quantum nobis commendat Deus opera misericordiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant me audientes : & quer̃ sibi
patrocinia peccandi Adtendunt
unde defendant qđ cõmittere para¬
uer̃ : ñ unde caueant qđ cõmiserunt
curñ& ego : Vnde anima iniquior
que cũ ꝓpterea fecerit quia đd fecit
ideopeius quam dedfecit Dicam hoc
ipsum si potuero planius : Dauid nul¬
lũ sibi ita adexemplũ ꝓposuerat ut tu
Cȩciderat lapsu cupiditatis : ñ patro¬
cimoscitatis. Vt quidtibi tã quam
scm ꝓponis ut pecces : Nonimitaris
enussc̃itatẽ : sed imitaris ruinam
paraste adpeccindum : disponis pec¬
care: Librumdi ut pecces inspicis
scripturasdi ad hoc audis. ut facias
qđ displica dõ: Hoc ñ fecit dauid
Correptus ẽ ꝑ ꝓphetã : non lapsus c̃

Expanded text:
Audiunt male audientes, et quaerunt sibi Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam.paras te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est
Abbreviated transcription (Latin):
catum cũ dolore quidẽ dicimꝰ & tremo¬
re : sed tam̃ ds̃ noluit taceri. qđ uolu¬
it scribi : Dicamergo non qđ uolo
sed qđ cogor: Dicã non exhortans
adimitationem : sed instruens adti¬
morẽ: Beatus enĩ đđ uxoris alienȩ
pulchritudine captus rex & ꝓpheta
đd excuius semine scđm carnẽ chĩs
uenturus ẽ adulterauit eã : huius¬
etiã maritũ in bello occidimandiuit:
Nomicidio adiunxit adulterium :
& posthoc factum missus c̃ad eum
nathan ꝓplieta. missus ad̃o. qui
eum argueret de tanto cõmisso. Qd
caueant homines diximus : quid
uero si lapsi fuerint imitent᷑ audi¬
cũ đd  & nolunt resurgere cũ dd
onenĩ cadiendi exemplũ ꝓpositũ ẽ.:
sedsi cccideris resinrgendi: Aos¬
tende necadis : non sit delectatiominorũ¬
lapsus maiorũ: Sed sit casus maiorũ : tre¬
morminorũ: Adhoc p̃positũ ẽ ad hoc
Audiant qui ñ cecider̃ nec aid int : audi¬
ant quicecider̃ ut surgant : Tantiuiri
peccitum ñ tacet᷑: predicat᷑ in ecła

Expanded text:
a. Cum dolore quidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hetiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiDavid, et nolunt resurgere cum David. Non cadendi exemplum propositum est: sed si cecideris, resurgendi. Attende ne cadlapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes. Abstinent oculos ñ
eos defũgiunt in pulchritudinem
carnis aliene: nec se ipsos faciunt
deperuersa simplicitate securos
Nondicunt bono animo: Adtende
benigne: adtende decaritate:
Diu as pexi : Proponunt enim sibi
cecidisse : ut parui uolint immo¬
time ant uidere. unde possut ca¬
dere. Reprimunt ergo oculos a
petulantia : non se facile adim¬
gunt ñ se miscent mulierib: ali¬
enis nonleuant oculos facile ad
aliena domicilia. ad aliena solaria:
Delongo eñi uidit đd illã : inqua
peccatum in ur̃o mortali corpore :
Nondicit ñ sorsit : sed non regnet:
In est peccatũ cum delectaris : reg¬
nat si consenseris carnalis de lec¬
tatio. Presertimusq ad inlicita
& aliena ꝓ grediens. frenanda ẽ
non relaxanda imperio doman
di. ñ imperio collocanda : Ad ten¬
de securus: si ñ habes unde mouea¬
ris. Sedtu respondes Fortit̃ teneo:

Expanded text:
curo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit; sed, non regnet. Inest peccatum, cum delectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo.
Abbreviated transcription (Latin):
ficabant dm̃: Num ꝗd dixit. & ininemag¬
nificabantine : & imneqr euangelita¬
bam sidẽ quã aliquando uastabã : ñne
magnificabant seddm̃: Ergo ipsefecit
ut saulus depositato nica ueteri peccatis
pannosa. cedib sanguincã ut deposita
ista tonica acciper& tonicã humilitatis :
&fier& desaulo paulus: Quid ẽ piulis
minimus: Ego enĩ simiminimꝰ apłorũ
ecceqd ẽpaulus: Pauluĩ enĩ latine modicũẽ:
Sic loquimꝰ : quando dicimꝰ postpaululim
uideote: Paulo post facio illud Quid ẽ
paulo post : modico post: Post paululũ ÷¬
post modicũ : Ꝙdẽ paulus : qr modicus¬
Qd ẽ modicus : qr nouissimus : ego enĩ

Expanded text:
xit, et in me magnificabant me? Et in me, qui evangelizabam fidem quam aliquando vastabam, non me magnificabant, sed Deum. Ergo ipse fecit, ut Saulus deposita tunica veteri, peccatis pannosa, caedibus sanguinea, ut deposita ista tunica, acciperet tunicam humilitatis, et fieret de Saulo Paulus. CAPUT VIIMinimus. Ego enim sum minimus Apostolorum. Ecce quid est Paulus. Paulum enim latine modicum est. Sic loquimur quando dicimus, Post paulum video te, paulo post facio illud. Quid est, paulo post? Modico post: post paulum, post modicum. Quare ergo Paulus? Quia modicus. Modicus, quia novissimus. Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Ipsa paxẽ finis desiderioꝵ bonorũ:
caritas cũfide: Et sisicdicas: benedicis
cõme morauuit apłs : Pax fratribus &
caritas cũ fide : Magnabona: Sed
dicat: Vndebona ista : Vnde sunot :
dicis: Probo ipsum apłm. testẽ uocabulo
Eccehabetis apłsdix̃: Pax fratribus &
caritascũ fide: Ipsedix̃: Quid ipse dixit :
ergo habes qđ non accepisti: Siaũt ac¬
cepisti. ꝗd gloriaris quasi ñ acceperis:
Nã sigloriat ẽ abrahã : & fidegloriatꝰ ẽ:
Quȩ ẽ fides plena & ꝑfecta : que creditex
dõ eẽ om̃a bona na: Et ipsã fidẽ : iterũ
dicit apłs: Miseri cordiã consecutus sũ
O confessio N ait misericordiã consecutꝰ
sum quia fidelis crã sed ut fidelis essem
miscđm consecutus sum : Veniamꝰ ad eius¬

Expanded text:
tis. Ipsa pax est finis omnium desideriorum bonorum. tis. Ipsa pax est finis omnium desideriorum bonorum. Charitas cum fide: et si sic dicas, bene dicis,commemoravit Apostolus, Pax fratribus, et charitas cum fide: magna bona. Sed dicat unde bona ista: unde sunt, dicis. Probo: ipsum Apostolum testem vocabo. Ecce habetis: Apostolus dixit, Pax fratribus, et charitas cum fide. Ipse dixit. Quid ipse dixit? Vergo habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Nam si gloriatus est Abraham, ex fide gloriatus est. Quae est fides plena et perfecta? Quae credit ex Deo esse omnia bona nostra, et ipsam fidem. Iterum dicit Apostolus, Misericordiam consecutus sum. O confessio! Non ait, Misericordiam consecutus sum, quia fidelis eram; sed, ut fidelis essem, misericordiam consecutus sum . CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
nonstbeati : quare : quia demones
hoc dixer̃ timore : petrus amore : Ideo
initiũ ẽ a fide: Sed qualifide: quã di¬
finiuit apłs: Neq circũcisioual&neq¬
pͣputiũ : sed fides: Dic que fides: quȩ
ꝑdilectionẽ operat᷑: Hanc de mones
ñ habent fidẽ que ꝑdilectionẽ operat᷑ :
sed soliseruidĩ. soliscĩdĩ. soli fide filii
abrahȩ. solifiludilectionis filii pro¬
missionis: Ideo dictaẽ & caritas : Tria
illa dicta st̃ ab apło. pax fratribus:
cũfide Sienĩ non credis : ñ amas: Dĩe
ergo ipłs sic : incipiens a fine & ueniens
adinitiũ: Pax caritas cũ fide: Nondi¬
camꝰ fides caritas. pax: Crede : a ma
regna: Sienĩ credis & non amas : ad¬
huc ñ discreuisti fidẽ tuã ab eis quitre¬
mebant & dicebant : Scimꝰ quisis fili¬
usdĩ: Ergotuama : ꝗa caritas cũfide
ipsa ceꝑducit ad pacẽ: Quã pacem :
Clenã pacẽ. uerã pacẽ. solidã pacem.
se curã pacẽ. ubi nulla pestis. Nullus hos¬

Expanded text:
non sunt beati? Quare? Quia daemones non sunt beati? Quare? Quia daemones hoc dixerunt timore, Petrus amore. Ideo initium est a fide. Sed quali fide? Quam definivit Apostolus: Neque circumcisio aliqDic quae fides? Quae per dilectionem operatur . Hanc daemones non habent fidem, quae per dilectionem operatur: sed soli servi Dei, soli sancti Dei, soli fide filii Abrahae, soli filii dilectionis, filii promissionis; ideo dicta est et charitas. Tria illa dicta sunt ab Apostolo, Pax fratribus, Cum fide. Si enim non credis, non amas. Dixit ergo Apostolus, sic incipiens a fine, et veniens ad initium: Pax, charitas, cum fide. Nos dicamus, Fides, charitas, pax. Crede, ama, regna. Si enim credis et non amas, adhuc non discrevisti fidem tuam ab eis qui tremebant et dicebant: Scimus qui sis, Filius Dei. Ergo tu ama: quia charitas cum fide ipsa te perducit ad pacem. Quam pacem? Veram pacem, plenam pacem, solidam pacem, securam pacem; ubi nulla pestis, nullus hos
Abbreviated transcription (Latin):
inquis credidi : tu concede : Verum
dicis Tucreddifai sed ñ tĩtibi
fidem dedisti : Vnde aĩ credidisti
nisi exfide : fides inte : dĩdonumẽ:¬
Audia płm ipsũ de fide disputantem :¬
& gratie magnũ defensorẽ : Audieũ
dicentem : Pax fratribus : & caritas
cumfide: Magnatria dixit: Pax :
caritas. fides: A fine coepit : ad ini¬
tiũ terminauit In itiũ est exim
infide : finis inpace : Qua enĩ credi¬
mꝰ. ipsa ẽ fides: Sed fides debet esse
mones dixer̃ xp̃o : Tues filius dĩ : Con¬
fitebant᷑ demones : qđ ñ credebant
homines : Illi tremuer̃ : illioccider̃
Quid enĩ ꝗa dixer̃ de mones tues filius dĩ.
scimus quis is. ideo regnaturi sunt cũ
filiodĩ : absit : Dis cernendã e ergo
fides demoniorũ : a fidescorũ : Mlane
discernenda : uigilant̃ & diligenter:
Nã & petrus hoc dixit dño dicenti quẽ
me eẽdicitis : tues p̃s filius dĩ uiui:
Et dñs: Beatꝰ es symonbariona: Odñe
hoc tibi dixer̃ adamones : Quare ipsi

Expanded text:
inquis, credidi. Concedo. Verum dicis: tu credidisti, sed non tibi tu fidem dedisti. Unde autem credidisti, nisi ex fide? Fides in te donumum ipsum fidei disputatorem, et gratiae magnum defensorem: audi eum dicentem, Pax fratribus, et charitas cum fide. Magna tria dixit, Pax, charitas, fides. A fine coepit, ad initium terminavit. Initium est enim in fide, finis in pace. Qua enim credimus, ipsa est fides. Sed fides debet esse mones dixerunt Christo, Tu es Filius Dei. Confitebantur daemones quod non credebant homines. Illi tremuerunt, illi occiderunt. Quid enim quia dixerunt daemones, Tu es Filius Dei, scimus qui sis ; ideo regnaturi sunt cum Filio Dei? Absit. Discernenda est ergo fides daemonum a fide sanctorum. Plane discernenda vigilanter et diligenter. Nam et Petrus hoc dixit Domino dicenti, Quem me esse dicitis? Tu es Christus Filius Dei vivi. Et Dominus: Beatus es, Simon Bar-Jona . O Domine, hoc tibi dixerunt et daemones: quare ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
res aduersastiment : respsperas
ñtiment: Periculosior est resꝓs
pera animo : quã aduersi corpori:
Erius corrũ put ꝓspera : ut inueni¬
ant qđ frangant iduersa: łr̃s mei
aduersus felicitatẽ acrius uigilan
nb̵ securitatẽ: Seruite inquit dño
intimore : & exultate ei cũ tremore
Exultatio ut gratias agamus : tremor

Expanded text:
res adversas timent, prosperas non timent. Pericupera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandnobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias aga
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ sum. & gratia ei inquit uacua in me
ñ fuit : Ecce euangelitat fidẽ quam
aliquando uastabat : nec gratia ipra
uacat in illo: Ꝙdait : Inme uacua
non fuit : sed plus omnib: illis laboraui :
Obserua: Erigerete coepisti : Vbies paule:¬
Edenim habes qđ non accepisti : Statim
respexit : Eccũ dixiss& plus omnib: illis
laboraui : quasi ex pauit uerba sua. & mox
subiecitse humilẽ paulũ: Nego aũt: sed
his ꝗ ñdũ credider̃ : Siꝗs hab& amicum
forte in fidelẽ : mone illũ ut or& ꝓ illo:
Vereopus ẽ : ut ego illũ moneam: Mlaritꝰ
xpĩ an ẽ : uxor infidelis : Norat ꝓuxore
sua ut credat : Vxor ẽ xp̃i ana: maritꝰ
infidelis : Nonorat mulierreligiosa ꝓ
marito suo ut credat. quando hoc orat :¬
quiorat. ꝗd orat. nisi ut ds̃ illid& fidẽ :
ergo donũdĩ ẽ fides : Ne mose extollat:
nemosibi arrog& quasisibi aliꝗd dede¬
rit : Quigloriat᷑ : indño glorietur:¬

Expanded text:
i es. Et gratia ejus, inquit, vacua in me non fuit. Ecce evangelizat fidem quam aliquando vastabat: nec gratia ipsa vacat in illo, qui ait, In me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Observa, erigere te coepisti. Ubi es, Paulenim habes quod non accepisti? Statim respexit: et cum dixisset, Plus omnibus illis laboravi; quasi expavit ad verba sua, et mox subjecit se humilem Paulum, Non autem ego, sed illis qui nondum crediderunt. Si quis habet amicum forte infidelem, moneo illum ut oret pro illo. Vere opus est ut ego illum moneam? Maritus christianus est, uxor infidelis est: non orat pro uxore sua, ut credat? Uxor est christiana, maritus infidelis est: non orat mulier religiosa pro marito suo, ut credat? Quando hoc orat qui orat; quid orat, nisi ut Deus det illi fidem? Ergo donum Dei est fides. Nemo se extollat, nemo sibi arroget, quasi sibi aliquid dederit. Qui gloriatur, in Domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
irc inuanitatem & insanias mendi¬
ces & neglegert qđ uocati sunt : Qui
siforte in ipsocirca aliqua ex paues¬
cant : continuo sesignant & stant
illic portantes in fronte: Vnde abs¬
cederent si hoc incorde portarent :¬

Expanded text:
ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent
Abbreviated transcription (Latin):
ad proemium: Facit hoc : qm̃ qui pro¬
misit potefos ẽ & facere: Ita reddidit
a braham dansgłam dõ : Vnde & ple¬
nissime credens: qm̃ quȩ ꝓmisit potens
Ergo ipsefecitnos filos fidei abrahȩ:
ꝗ potens ẽ facere qđ ꝓmisit : Ne modi¬
cat egome feci: ñ eiũ ꝓmisit ds̃ & facis
ciat. in anis ẽ ꝓmissiotua: Dĩ aut̃ ꝓmis¬
sio ñ pendithnte : sedexillo: Sedego
guamꝰ mortẽ moriendo peccatis.: hic
uitam uite meritis cõparemus:¬

Expanded text:
ad praemium. Faciet hoc, quoniam qui promisit potens est et facere. Ita credidit Abraham, dans gloriam Deo, unde et plenissime credens quoniam quae promisit potens Ergo ipse nos fecit filios fidei Abrahae, qui potens est facere quod promisit. Nemo dicat: Ego feci. Non enim promittit Deus, et facis ciat, inanis est promissio tua. Dei autem promissio non pendet ex te, sed ex illo. Sed egoguamus mortem moriendo peccatis, hic uitam uitae meritis adquiramus
Abbreviated transcription (Latin):
missi sumus Audite nos audite illũ
ut da nob̵ ꝑseuerare hi hisbonis que
habemꝰ & ad datbona que ñ habemꝰ:
Precessit ergo fides que rogat. Certe
enĩparua ẽ : Hoc te uideoloqui . qr
tuprior de disti aliꝗd dõ: ut&tera da¬
r& tibi: Dedisti quippe illi fidẽ tuã:
&oritionẽ tuam. Etubie qđ ait apłs:¬
Quis enĩ cognouit sensũ chĩi. autquis
c̃siliarius ei fuit. Aut ꝗs prior dedic
illi & retribuet᷑ ei : Eccequalis uis eẽ
Ergo prior de distidõ : & hoc dedisti qđ
tibiñ deditds̃ Inuenisti undedares
homom̃ dice habustiergo undeda¬
res iliquid÷ habuist : Quid enim
hibes qđ ñ acepia: Ergodedĩdis
do : Eeo qđ aibidedit ite accipit: Num̃ di

Expanded text:
nos, audite illum ut det nobis perseverare in his bonis quae habemus, et addat bona quae non habemus. Praecessit ergo fides quae rogat. Certe enim parva est. Hoc te video loqui, quia tu prior dedisti aliquid Deo, ut caetera daret tibi. Dedisti quippe illi fidem tuam et orationem tuam. Et ubi est quod ait AposQuis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Ecce qualis vis esse. Ergo prior dedisti Deo, et hoc dedisti quod tibi non dedit Deus? Invenisti unde dares Homo mendice, unde habuisti? Ergo unde dares? aliquid habuisti? Quid enim habes, quod non accepisti? Ergo de Dei das Deo: ex eo quod tibi dedit, a te accipi
Abbreviated transcription (Latin):
erat. & in ipsa ifidelitate crudelis:
Quiddicturꝰ esdicenti: hoc uolo: Ergo
dñe quitanta fecit. tanta mala in scõs
tuos facere cupiebat. tali eũ misericor¬
dia dignum existimas : hoc uolo: An
oculus tuus nequã ẽ quia egobonꝰ sum:
orite fide Sedoraire fide ñpossetis.
nisi fide haberetis. Nenĩorat: nisifi¬
des: Quomodo eigo inuocabunt inquẽ
ñcredider : Aut quo modo credunt
quẽ non audier̃ : Quomodo aũt̃ audi

Expanded text:
rat in ipsa infidelitate crudelis: rat in ipsa infidelitate crudelis: . Quid dicturus es Deo dicenti, Hoc volo? Ergo, Domine, ille qui tanta fecit, tanta mala in sanctos tuos facere cupiebat, tali eum misericordia dignum existimas? Hoc volo. An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum orate fide. Sed orare fide non possetis, nisi fidem haberetis. Non enim orat, nisi fides. Quomodo enim invocabunt, in quem non crediderunt? Aut quomodo credent ei quem non audierunt? Quomodo autem au
Abbreviated transcription (Latin):
eũ fr̃s: magnũ spectaculum : Ecce est¬
post stephani necẽ. post effusũ ⁊estis
dĩ lapidib sanguinẽ ubi uestim̃ta ser¬
uabat lapidantiũ: ut & in eoꝵ & ĩam
& ille seuiens cui parum fuerat uidisse
& fudisse sanguinem stephani. accepit
litteras a principib sacerdotũ ut iret
damascum & quos cũq ibi inueniret
xp̃i a nos uinctos adducer&. & ibat:
Hec erat uia pauli: cuiuia non dumerat
xp̃s: Adhuc sauli. ñdum pauli: Ibat
Quidhabebat incorde : Quid. nisi mala :
datemihi merita eius: Simeritaqueris:
dãpnationiss̃ ñ liberationis: Ibaitergo
nem: Ibatlupus: pastor futurus. Sic
ibat N enĩ poterat alit ire ad illa.
ꝓpĩque ibat. Et cũ sic ambulabat: co¬
gitat. anhelat. cȩdes conducit pedeseiꝰ
Irã dũ mou& mebra: Odium. duꝑgit¬
& ambulat. & obtẽperat mancipium
crudelitatis. Ecceuox decelo: Saule
saule ꝗd ine ꝑsequeris : Ecce quaredix :
miseri cordiã consecutus sum ut fidelis
essẽ: Erat infidelis : parum ẽ : Infidelis¬

Expanded text:
eum; magnum spectaculum. Ecce post Stephani necem, post effusum testis Dei lapidibus sanguinem, ubi vestimenta servabat lapidantium, ut et in eorum etiam ati; et ille saeviens cui parum erat vidisse et fudisse sanguinem Stephani, accepit litteras a principibus sacerdotum, ut iret Damascum, et quoscumque ibi inveniret Christianos, vinctos adduceret. Et ibat. Haec Pauli via erat, cujus via nondum erat Christus; adhuc Sauli, nondum Pauli. Ibat. Quid habebat in corde? Quid, nisi malum? Date mihi merita ejus. Si merita quaeris, damnationis sunt, non liberationis. Ibat ergo re, ibat lupus pastor futurus: sic ibat. Non enim poterat aliter ire ad illa, propter quae ibat. Et cum sic ambulat, cogitat, anhelat caedes; cum ducit pedes ejus ira, movet membra odium, dum pergit et ambulat, obtemperat mancipium crudelitati: et ecce vox de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris? Ecce quare dixit, Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem. Erat infidelis; parum est, e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nondũ crediderat : Aut accepit ut
creder& : posteaquã credidit xp̃o
tunc cocpit in uocare xpm̃: Ab illo ac¬
cepit ut creder& : ut credendo in uo¬
car&. hiuo cando cetera accipera: Qd
putam fr̃s : Siulus ante quã creder&
orabant ꝓillo quicredider̃ anñ ora¬
bant : Dicat᷑ mihi: Siñ orabant pro
illo. quare dĩx stephanꝰ. dñe nestatuas
illis hoc peccatũ : Oribit̃ &ꝓillo: & ꝓ¬
aliis nfidelib: ut crederent: ecce ñ¬
dũ habebant fidem. & oratiomib fide¬
quã saulus iste conuersus ẽ una uoce
elisus & leuatus elisus ꝑsequutor le¬
uatꝰ predicator. postca quã coepit eu¬
angelitare fidẽ quã aliquando uas¬

Expanded text:
dum crediderat? Accepit autem ut crederet: posteaquam credidit Christo, tunc coepit invocare Christum. Ab illo accepit ut crederet, et credendo invocaret, invocando caetera acciperet. Quid putamus, fratres? Saulus antequam crederet, orabant pro illo qui crediderant, an non orabant? Dicatur mihi, si non pro illo orabant, quare dixit Stephanus, Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Orabataliis infidelibus, ut crederent. Ecce nondum habebant fidem, et orationibus fideeaquam Saulus iste conversus est, una voce elisus et levatus, elisus persecutor, levatus praedicator: posteaquam coepit evangelizare fidem quam aliquando vas
Abbreviated transcription (Latin):
datis dm̃ : totilaudate : Cant& uox :
cant& uita. cantent facta : Etsi c̃ adhuc
gemitus. tribulatio. tẽptatio: spera
transitoria om̃a. & illũ uenturũ diem
quo sine defectu laudabimꝰ interĩ donec
sine ulla fatigatione & sine ullo fine
laudare mereamur: Vt ad illud inef¬
fabilegaudium uenire possimus : quan¬
tum possumꝰ bonis operib: stude amꝰ insis¬
tere. & cotidie conscientias nr̃as in tus
aspicientes. si aliꝗd instola anime iiix.
aut ꝑ neglegentiã dissutum aut ꝑluxu¬
riã sordidatũ. aut ꝑ iracundiã combustũ.
aut ꝑ inuidiã conscissum. aut ꝑauaritiã
te nebrosũ eẽ cognoscimꝰ. dũ adhuc in
potestate nrã ẽ cũdĩ ad iutoriofestinem
uulnerata curare. reparare perdita.
& ad candorẽ iustitiȩ eaquȩ obscurata
fuerint reuocare. Neforte sibonis ope¬
rib: nudi & uitiorũ pannis sordentib:
in uoluti ante tribunalȩterm iudi¬
cis uenerimꝰ illa ad nos terribilis

Expanded text:
datis Deum, toti laudate; cantet vox, datis Deum, toti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. Etsi gemitus, tentatio, tribulatio; spera transitoria omnia, et illum venturum diem in quo sine defectu laudabimus. Interim, donsine ulla fatigatione et sine ullo fine laudare mereamur, ut ad illud ineffabile gaudium venire possimus, quantum possumus, bonis operibus studeamus insistere; et quotidie conscientias nostras intus aspicientes, si aliquid in stola animae nostrae aut per negligentiam dissutum, aut per luxuriam sordidatum, aut per iracundiam combustum, aut per invidiam conscissum, aut per avaritiam tenebrosum esse cognoscimus, dum adhuc in potestate nostra est, cum Dei adjutorio festinemus vulnerata curare, reparare perdita, et ad candorem justitiae ea quae obscurata fuerint revocare: ne forte si bonis operibus nudi, et vitiorum pannis sordentibus involuti, ante tribunal aeterni Judicis venerimus, illa ad nos terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã declines: linguatua tacet.
uitatua clamat. & auresdĩ ad cor
tuum: Quomodo enĩ aures nr̃e ad
uoces nrãs : sic auresdĩ ad cogitatio¬
nes nrãs: Non potest aut̃ fieri ut ha¬
beat mala facta: qui hab& bonas cogi¬
tationes Facta enĩ decogitatione ꝓce¬
dunt. necquis quã potest aliquid face¬
re aut aliquid ad faciendũ mẽbra
mouere nisi primo ꝓcesserit iussio cogi¬
tationis. quomodo de interiore palatio
quicꝗd iusserit imp̃r ꝑimperiũ romanũ
emanat. quicꝗd uidetis agi ꝑprouintias:
Quantus motꝰ fit ad unã iussionẽ impe¬
ratoris intussedentis : Mou& solũ ille
labia cũloquit᷑: & mouet᷑ om̃is ꝓuin¬
tia cũ fit qđ loquit᷑: Sic & in uno quoq
eorum : in tus ẽ imperator incorde:
Sed & sibon bona iubet : & bona fiunt : Si
Cũ possid et diabolus ꝗd possit iubere
cum dõ. andiabolo : Cũ paraueris qui
possidebit. ipse imperabit: Ergo fr̃s:
nontantũ ad sonũ ad tendite: Cũ lau¬

Expanded text:
numquam declinas, lingua. tua tacet, uita tua clamat et aures tuum. Quomodo enim aures nostrae ad voces nostras, sic aures Dei ad cogitationes nostras. Non potest autem fieri ut habeat mala facta, qui habet bonas cogitationes. Facta enim de cogitatione procedunt; nec quisquam potest aliquid facere, aut ad aliquid faciendum membra movere, nisi primo praecesserit jussio cogitationis: quomodo de interiori palatio, quidquid jusserit Imperator, per imperium Romanum emanat, quidquid videtis agi per provincias. Quantus motus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unoquoque hominum intus est imperator, in corde sedet: si bonus bona jubet, bona fiunt; si Cum possidet diabolus, quid potest jubere, cum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum lau
Abbreviated transcription (Latin):
sic exigere hab& ab homi nerationem
ꝗ se ipsũ ꝑhomine dedit: & confixus cla¬
uis leges mortis reuixit : Quecũ lta
sint dilectissim : intellegamꝰ quia ef¬
fugere intoleranda supplicia & incen¬
dia et̾na ñ potuer̃. nisi prius in se ignẽ
carnalis concupiscentiȩ. acmultitudi¬
nẽ cupiditatis ex tixerint : Et ideo

Expanded text:
sic exigere habet ab homine rationem, sic exigere habet ab homine rationem, qui se ipsum pro homine dedit, et confixus clavis legis morti se junxit. Quae cum ita sint, dilectissimi, intelligamus quia effugere intoleranda supplicia et incendia aeterna non poterunt, nisi qui prius in se ignem carnalis concupiscentiae ac multimodae cupiditatis exstinxerint. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse aũt saluuserit sic tam̃ quasi per
ignem: ꝑfluuiũ igneũ dequo ꝓphe¬
ticus sermo cõmemorat & fluuius
igneus currebat ante eum. ꝑfluui ũ
igneũ & uada feruenttib globishor¬
renda transibunt: Quanta fuerit
peccati inateria : tantũ & ꝑtranse¬
undi mora: Quantũ ex egerit culpa:
tantum sibi ex homine uindicabit: quȩ dã
flame rationabilis disciplina : Et quan¬
tũ stulta iniquitas gessit : tantum sapi¬
enspoena de se ui&: Et quia sermo diui¬
nus quodã loco eneeolle animã pecca¬
tricẽ cõparans dicit. pone ollã supra
prunasuacuã. donec concalescat aes
illic sermones otiosi & cogitationes
iniquȩ ł sordidẽ. illic multitudo leuiũ
peccatorũ que purita tẽ nobilis naturȩ
infecerant exsudabt. illic stagnũ uel
plũbũ diuersorũ subripientiũ delic¬
torũ quȩ diuinã imaginẽ obscurauer̃
consumunt. que om̃ahic ab anima
separari ꝑclemosinas & lacrimas. con¬
pendiosa trans actione potuissent : Eice

Expanded text:
e autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem : per fluvium igneum, de quo propheticus sermo commemorat, Et fluvius igneus currebat ante eum; per fluvium igneum et vada ferventibus globis horrenda transibunt. Quanta fuerit peccati materia, tanta et pertranseundi mora. Quantum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina. Et quantum stulta iniquitas gesserit, tantum sapiens poena desaeviet. Et quia sermo divinus quodam loco aeneae ollae animam peccatricem comparans dicit, Pone ollam super prunas vacuam, donec concalescat aes ; illic sermones otiosi et cogitationes iniquae vel sordidae, illic multitudo levium peccatorum, quae puritatem nobilis naturae infecerant, exsudabunt; illic stannum vel plumbum diversorum subrepentium delictorum, quae divinam imaginem obscuraverunt, consumentur: quae omnia hic ab anima separari per eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
fidei uestenudati. & capitalit̃ mor¬
tui inꝑpetuũ demergent᷑ : Eiciendi
in tenebras exteriores. ubi ñ uisi tabit
exteriores infelicit̃ inclusi. infelici¬
us includendi: De hoc puteo : ꝓphe¬
ta orat. atq cõmemorat: Neq obsor¬
beat me ꝓfundũ : neq urgueat suꝑ
meputeus ossuũ : Ideo aũt dix. neq
urgueat suꝑme puteus ossuũ : quia cũ
sine poe nitentie remedio infelices
peccatore s̃ exceperit. caud et᷑ sursũ
aperiet᷑ de orsum. ac dilat̃ab itꝰ in pro¬
fundu: Nullũ spiram̃ nullus liber
inhelitꝰ claustris desuꝑ urguentib:
relinquet᷑ : Detrudent᷑ illuc ualedi¬
centes rerũ naturȩ : ultra nescient᷑
adõ qui dm̃ scire noluer̃ mortturi
uite & mortuisi ne fine uicturi : Feli¬
gi  in se casti. in alios congruentes.
munt: Hec poenain illis manebit :
qui misso & ñ reparato ꝓpoenitentiã
baptismo in et̃nũ peribt : Ad quos
dicitꝰ Paleas aũt : cõbur& igni mex¬

Expanded text:
fidei veste nudati, et capitaliter morfidei veste nudati, et capitaliter mortui, in perpetuum demergentur, ejiciendi in tenebras exteriores, ubi non visitabit exteriores infeliciter inclusi, infelicius includendi. De hoc puteo propheta orat atque commemorat, Neque absorbeat me profundum; neque urgeat super me puteus os suum . Ideo autem dixit, Neque urgeat super me puteus os suum; quia cum sine poenitentiae remedio infelices peccatores exceperit, claudetur sursum, aperietur deorsum, ac dilatabitur in profundum. Nullum spiramen, nullus liber anhelitus, claustris desuper urgentibus relinquetur. Detrudentur illuc, valedicentes rerum naturae. Ultra nescientur a Deo, qui Deum scire noluerunt, morituri vitae et morti sine fine victuri. Feligi, in se casti, in alios non cruenti, munt. Haec poena illos manebit, qui amisso et non reparato per poenitentiam Baptismo, in aeternum peribunt: ad quos dicitur, Paleas autem comburet igni inex
Abbreviated transcription (Latin):
det̃. & inignẽ mittet᷑: Hȩc sententia
euident̃ ostendit: qđ ñ solũ malefecis¬
se. sed iãbonũ ñ egisse dãpnabilcerit:
Et ideo ista quȩdiximꝰ attentis cordib
iugit̃ excogitemꝰ : ne nob tarde poe¬
niteat subc̃spectu ignis ȩt̃ni qui i¬
terrogabit medullas. ossa. & cogita¬
tiones mas Quando tunc unus ꝗsq
punienđ optabit. neumquã alienã
mulierẽ concupiss&: neũ quã corporis
sui uestẽ neũ quã baptis miolosiricã
maculass& neũ quã p̃teriss& consilia
& monita sacerdotũ: Nã sisacerdotib
grande periculũ ẽ aliena peccata non
arguere . quanto periculosius erit
ꝓpria noluis se corrigere. atq: ea ñ
solũ em̃ dasse. uerũ &lã defendisse.
& defendendo ea maculasse : Etideo
expiatura erit illuc in expugnabi¬
lis concrematio. quic ꝗd hic medica¬
bilis satis factio quicꝗd hic salutife¬
ra dissimula uerie sanare conuersio:
Ardens enĩ inferniputeus a peritur:
Descensus erit: ascensus non crit: Illic

Expanded text:
tur . Haec sententia evidenter ostendit quod non solum malum fecisse, sed etiam bonum non egisse damnabile erit. Et ideo ista quae diximus, attentis cordibus jugiter cogitemus; ne nos tarde poeniteat sub conspectu ignis aeterni, qui interrogabit medullas, ossa et cogitationes nostras. Quantum tunc unusquisque puniendus optabit, ne unquam mulierem alienam concupisset, ne unquam corporis sui vestem, ne unquam Baptismi holosericam maculasset, ne unquam preterisset consilia et monita sacerdotum. Nam si sacerdotibus grande periculum est, aliena peccata non arguere; quanto periculosius erit propria noluisse corrigere: atque ea non solum non emendasse, verum etiam defendisse, et defendendo accumulassexpiatura erit illic inexstinguibilis concrematio, quidquid hic medicabilis satisfactio, quidquid hic salutifera dissimulaverit sanare conversio. Ardens enim inferni puteus aperietur; descensus erit, ascensus non erit. Illic
Abbreviated transcription (Latin):
dođđ sc̃s saulinimicũ patiebatur.
quando illius ꝑsecutionib: agita¬
bat᷑. quando ꝑdiuersa fugiebat
nei manus eius incider& : non
concupiuit abienã ñ ad ulterauit
uxorem : Occidit uirum ÷ erat
in infirmitate tribulationis suȩ
tantũ in dm̃ intentior. quantũm
miserior uidebatur: At ubi fac¬
tus ẽ securus : deuictis hostibus
pressuris caruit tumor excreuit
Valuit ergo hoc exemplum ad id:
ut time amus felicitatem : Tri¬
bulationẽ in qui & dolorẽ inueni
gilent custodire integritatẽ suã
& cũ intendunt magnũ cecidis se.
paruitimeant : Si uero aliquis
iam lapsus hec audiuit. & nimio¬

Expanded text:
d sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utitus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem inveni, gilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
esurrectio & clari ficatio dñim̃⁊¬
quã accepturi sumus : cũ uenerit re¬
tribuere digna dignis: Mala malis
Ipsã uero uitã que tunc erit in ea ueri¬
tateque nunc significat᷑ optinere ñ
possunt : quia noluer̃ meditari ante¬
qđ uenturũ erat: Nunc ergo fr̃s leñi
exhortam uos ut laudetis dm̃ : & hoc ẽ
ipsetibi : Cũ se om̃s hortant᷑ : om̃s faci¬
int qđ hortant᷑: Sed laudate de totis
uotis : id ẽ ut ñ solalingua & uox lau¬

Expanded text:
esurrectio vero et clarificatio Domquam accepturi sumus cum venerit retribuere digna dignis, mala malis, ipsam vero vitam quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non possunt, quia noluerunt meditari, anteod venturum erat. Nunc ergo, fratres, exhortamur vos ut laudetis Deum; et hoc esipse tibi: cum se omnes exhortantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ : Ille qui plangens cirtũquaq
uagaliatur. inuento &e lectopitatio.
uenit adhominem : Et ne forte abie¬
na. in terrogauit sicculi qualitatẽ
ille fidelit̃ respondiss&: reddidit
qđ inuenerat: Illerepletus gaudio
&que rens uicem rependere : tã quam
decimas tulit illi solidos uiginti:
Noluit accipere. Obtulit illidecem
noluit accipere: Saltẽ rogauit: ut¬
uelquinq: acciper& : noluit: Ille
stomachabundus: ꝓ iecit sacculum:
Nihil ꝑdidi: ait: Si nonuis ame ali
quid accipere : nec ego aliquid ꝑdidi
Qualecertam̃ fr̃s mei. quale certam̃ :
qualis pugna. qualis conflictus theatrũ
mundus. spectator ds̃ : Victus ille qđ
pauperib: erogauit. unum solidum
indomũ suam non misit: Conside¬

Expanded text:
m. » Ille qui plangens circumquaque vagabatur, invento et lecto pittacio, venit ad hominem. Et ne fortena, interrogavit sacculi qualitatem,ille fideliter respondisset, reddidit quod invenerat. Ille autem repletus gaudio, et quaerens vicem rependere, tanquam decimas obtulit illi solidos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem: noluit accipere. Saltem rogavit vel quinque acciperet: noluit ille. Stomachabundus homo projecit sacculum: Nihil perdidi, ait; si non vis aliquid a me accipere, nec ego aliquid perdidi. Quale certamen, fratres mei, quale certamen? qualis pugna, qualis conflictus? Theatrum mundus, spectator Deus. Victus tandem ipauperibus erogavit, unum solidum in domo sua non dimisit. C
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo sermo m̃s inuenit in cordib:
uris aliquã scintillã gratuiti amoris
dĩ: ipsã nutrite. ad hanc augendã
uos aduocate. precehumilitatis. do¬
lore poenitentie. delectatione iusti¬
tie operib bonis. gemitib sinceris.
conuersatione laudabili. amicitia
fideli : Hanc scintillã boniamoris.¬

Expanded text:
Si ergo sermo meus invenit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite: ad hanc augendam vos advocate prece, humilitate, dolore poenitentiae, dilectione justitiae, operibus bonis, gemitibus sinceris, conversatione laudabili, amicitia fideli. Hanc scintillam boni amoris
Abbreviated transcription (Latin):
ant puu peribus misericorditer
crogare: Quã remsiorantib:
uobis secundũ suã consuetudi nẽ
pietas diuma p̃stiterit: non solũ
deurã sed& de aliorũ salute. du¬
plicẽ mercedẽ inȩ̃t̃ nabeatitudi¬
ne remierantẽ dño capietis. qđ
ipse p̃ftare dignet᷑ quicũ patre &¬

Expanded text:
ant pauperibus misericorditer ant pauperibus misericorditer erogare. Quam rem si, orantibus vobis, secundum suam consuetudinem pietas divina praestiterit, non solum de vestra, sed et de aliorum salute duplicem mercedem in aeterna beatitudine, remunerante Deo, capietis: quod ipse praestare dignetur, qui cum Patre