comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i euan¬
gelii quam mo¬
do frẽs audistis: expositione
non indiget: Sed ne hanc
taciti preterisse uideamur:
exortando potius quam ex.¬
ponendo. in ea aliquid lo¬
quamur: Hoc autem uobis
solũmodo de expositione
uideo esse requirendũ: cur is
qui ad salutem petendã ue.¬
nerat audiuit: Nisi signa et
prodigia uideritis: non cre

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non cr
Abbreviated transcription (Latin):
deret saluatorẽ: Quare ergo
dicitur nisi signa et prodi¬
gia uideritis non creditis:
cum ante credidit quam sig¬
num uideret: Sed memento¬
te quod petiit: et aperte co-¬
gnoscetis quia in fide dubi¬
tauit: Poposcit namq ut
descenderet: et sanaret filiũ
eius: Corporalẽ ergo presen¬
tiam dñi querebat: qui per
spm̃ nusquã deerat: Minus
itaq in illo credidit: quem
non putauit posse salutem
dare: nisi prȩsens esset et
corpore: Si enim perfecte cre¬
didisset: proculdubio sciret:
quia non esset locus. ubi noz
esset deus: Ex magna ergo
norem non prebuit maiesta¬
ti. sed prȩsentiȩ corporali:

Expanded text:
eret Salvatorem. Quare ergo dicitur, nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credebat quam signum videret? Sed mementote quod petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus, ubi non esset Deus. Ex magna ergo norem non dedit majestati, sed praesentiae corporali:
Abbreviated transcription (Latin):
egina mundi
hodie de ter¬
ris et de prȩ¬
senti scło ne¬
quam eripi¬
tur: iterum dico gaudete:
quia secura de sua immar¬
li iam peruenit palatiũ: Ex¬
ultate inquam et gaudete:
et lȩtetur omnis orbis: quia
hodie nobis om̃ibus. eius in¬
teruenientibus meritis salus
aucta est: Uobis quoq dili¬
gentibus eam: honor et uir¬
tus. una cum reliquis uirgi¬
nibus sacris: amplior pre¬
statur et gr̃a: Iocirco dilectis¬
simȩ lȩtamini et laudate:
quia si deum ore prophico
in suis scĩs laudare iubemur:
multomagis eum in hac cele.¬
britate beatȩ uirginis matris
eius. oportet cum hymnis et
canticis diligentius extollere:
et dignis deo iubilare prȩ¬
coniis: ac mysticis honorare

Expanded text:
egina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laquia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare
Abbreviated transcription (Latin):
bi: Neq enim parum est.
quia placebis ei:displicens
tibi: Displicebis enim ei: pla¬
cens tibi: Attende terciũ: be
ati lugentes: qm̃ ipsi conso¬
labuntur: In luctu opus est:
in consolatione merces est:
Nam qui lugent carnaliter:
quas consolationes habent:
Molestas: metuendas: Ibi
consolatur lugens: ubi ti¬
met rursus ne lugeat: Uer¬
bi gr̃a: Contristat filius ela¬
tus: letificat natus: Illum
extulit: hunc suscepit: In
illo tristicra: in isto timor:
In nullo ergo consolatio: Er

Expanded text:
bi. Neque enim parum est bi. Neque enim parum est quia placebis ei, displicens tibi; displicebis autem ei, placens tibi. ati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. In luctu opus est, in consolatione merces est. Nam qui lugent carnaliter, quas consolationes habent? Molestas, metuendas. Ibi consolatur lugens, ubi timet rursus ne lugeat. Verbi gratia, contristat filius elatus, laetificat natus: illum extulit, hunc suscepit; in illo tristitia, in isto timor: in nullo ergo consolatio. Er
Abbreviated transcription (Latin):
pauper sp̃u: Uis ut postea
regnum cȩlorum tuum sit:
Uide modo tu ipse cuius
sis: Esto pauper sp̃ũ: Quȩ¬
ris a me fortasse: quid sit
esse pauperẽ spũ: Omnis
inflatus non est pauper
sp̃u: Ergo humilis: pauper
est sp̃ũ: Altum est regnũ
cȩlorum: sed qui se humi¬
liat exaltabit᷑: Decima łs¬
ttende quod sequit᷑
beati inquit mites:
qm̃ ipsi hereditate possi¬
debunt terram: Iam uis
possid ere terram: uide ne
possid earis a terra: Posside¬
bis mitis: possid eberis im¬
mitis: Nec cum audis prȩ¬
mium ꝓpositum ut posside.¬
as terram. extendas auari¬
cie sinum: qua uis posside.¬
re modo terram: excluso e¬
tiam utcumq uictno tuo:
Non te ista fallat opinio:
Tunc uere possidebis terrã:
quando inheseris ei qui fe.¬
cit cȩlum et terram: Hoc
est enim esse mitem: non re¬
sistere deo tuo: Ut in eo qͦd
bene facis. ipse tibi placeat:
non tu tibi: In eo autẽ quod
male iuste pateris: ipse ti¬
bi non displiceat: sed tuti¬

Expanded text:
pauper spiritu. Vis ut postea pauper spiritu. Vis ut postea regnum coelorum tuum sit? Vide modo tu ipse cujus sis. Esto pauper spiritu. Quaeris a me fortasse quid sit esse pauperem spiritu. Omnis inflatus non est pauper spiritu: ergo humilis pauper est spiritu. Altum est regnum coelorum: sed, Qui se humiliat, exaltabitur . CAod sequitur: Beati, inquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam vis possidere terram: vide ne possidearis a terra. Possidebis mitis, possideberis immitis. Nec cum audis praemium propositum, ut possideas terram, extendas avaritiae sinum, qua vis possidere modo terram, excluso etiam utcumque vicino tuo: non te ista fallat opinio. Tunc vere possidebis terram, quando inhaeseris ei qui fecit coelum et terram. Hoc enim est esse mitem, non resistere Deo tuo: ut in eo quod bene facis, ipse tibi placeat, non tu tibi; in eo quod mala juste pateris, ipse tibi non displiceat, sed tu ti
Abbreviated transcription (Latin):
te sc̃e uiri¬
ginis que
testimoni¬
um dixit
testimoniũ meruit a xp̃o:
palam occisȩ. occulte coro¬
nate: ad monemur carita.
ti ur̃ȩ de illa exhortatione
loqui. quam modo dñs ex
euangłio proferebat: di¬
cens multas causas beate
uitȩ: quam nemo est qui
non uelit: Nemo quippe
mnueniri potest: qui beatuᷤ
esse nolit: Sed o si homi¬
nes. quomodo desiderant
mercedẽ: sic opus merce¬
dis non recusarent: Quis
non alacriter currat: cum
ei dicitur beatus eris: Li¬
benter audiat: et cum di¬
citur si hoc feceris: Non re¬
cusetur certamen. si diligi¬
tur premiũ: et accendat᷑
animus ad alacritatẽ õpe¬
ris: cõmendatione merce¬
dis: Quod uolumus: qͦd
desideramus: quod peti¬
mus: post erit: Quod au¬
tem iubemur ut faciamiᷤ
propter illud quod post
erit: modo sit: Ecce incipe
diuina dicta recolere: et ip¬
sa euangłica prȩcepta uel
munera: beati pauperes
sp̃u: qm̃ ipsorum est regnũ
cȩlorum: Postea erit tuum
regnum celorum: modo esto

Expanded text:
te sanctae virginis, quae testimonium dixit testimoniummeruit a Christo, palam occisae, occulte coronatae, admonemur Charitati vestrae de illa exhortatione loqui, quam modo Dominus ex Evangelio proferebat, dicens multas causas beatae vitae, quam nemo est qui non velit. Nemo quippe inveniri potest, qui beatus esse nolit. Sed o si homines quomodo desiderant mercedem, sic opus mercedis non recusarent! Quis non alacriter currat, cum ei dicitur, Beatus eris? Libenter audiat et cum dicitur, Si hoc feceris. Non recusetur certamen, si diligitur praemium; et accendatur animus ad alacritatem operis commendatione mercedis. Quod volumus, quod desideramus, quod petimus, post erit: quod autem jubemur ut faciamus, propter illud quod post erit, modo sit. Ecce incipe divina dicta recolere, et ipsa evangelica praecepta vel munera. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Postea erit tuum regnum coelorum, modo esto
Abbreviated transcription (Latin):
mis cȩpit rigare pedes eius:
et capillis capitis sui terge¬
bat: et osculabatur pedes
eius et unguento ungebat:
Liquet frẽs: quod illicitis
actibus prius mulier inten¬
ta: unguentũ sibi pro odore
suȩ carnis adhibiit: Quod
ergo sibi turpiter exhibie¬
rat: hoc iam deo laudabili¬
ter offerebat: Oculis terrena
concupierat: sed hos per pe
intentiã conterens flebat:
Capillos ad compositionẽ
uultus exhibuerat: sed iam
capillis lacrimas tergebat:
Ore superba dixerat: sed pe¬
des dñi osculans: hoc in re¬
demptoris sui uestigia fige¬
bat: Quot ergo in se habu¬
it oblectamenta: tot de se
inuenit holocausta: Conuer¬
tit ad uirtutũ numerum.
numerum criminũ: ut to-¬
tum seruiret deo in peniten¬
tia: quicquid ex se deum
contempserat in culpa:

Expanded text:
mis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jacapillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qͣsi bonus athleta ex¬
tris proph̾a: Amplissimo eĩ
Deniq tam diu mansit
maria: ꝙͣdiu helisabeth pa¬
riẽdi tp̃s ĩpleret: Quod si
diligenter aduertas: ĩue¬
mes hoc nusꝙͣ positũ: nisi
in generatõe iustorũ: De¬
nq ĩpleti sũt dies ut pare¬
ret maria: ĩpletum ẽ tp̃s
ut parẽret helisabeth: ĩple¬
tum ẽ uitȩ tp̃s: cũ sc̃i uiri
ex hoc uitȩ curriculo demi¬
grarent: Plenitudinẽ iusti
uita habet: manes autem

Expanded text:
t quasi bonus athleta extris propheta; amplissimo enim denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos pater futurus pro.¬
phetȩ. quia hoc ipsum quod
gerebatur angelo loquente
non credidit: usum loquen¬
tis amisit: donec promissi¬
one completa. natus noui
hominis prȩco: paternȩ lin¬
guȩ uincula relaxaret: Os
enim quod angelus clause¬
rat: promissus ab angło fi¬
am cum de nuncupa¬
tione paruuli cogna¬
torũm uicinorũq hesitaret
arbitriũ: proprietatẽ ueri
nominis eius. quam angelo
dictante didicerat: recepta
monis pater mutus aperuit:
ut cuius natiuitatẽ prȩcep¬
tione celesti tacitus expecta¬
bat: nati uocabulũ loque¬
retur: et agnosceret anxius
senex. per eum se sibi reddi¬
tum: quem de se non credi¬
derat nasciturũ: Nec dubi¬
taret ultra cȩlitus illum uel
promissum fuisse uel natũ:
cuius causa et amisisse pro¬
babat. et recepisse sermonẽ
Quid hac frẽs religione glo¬
riosius: Quid hac insigni¬
us fide: in qua sterilis con¬
tus loquitur: et in secreto
maternorũ uiscerũ. paruuli

Expanded text:
cerdos, pater futurus procerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo fim cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta  sermonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis contus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli
Abbreviated transcription (Latin):
nis occursu ait: Ecce ex quo
facta est uox salutationis
tuȩ in auribus meis: exulta¬
uit in gaudio infans in ute.¬
ro meo: Quid hoc est mira¬
culi frẽs: quȩ tantorũ noui¬
tas gaudiorũ: ut habere se
in utero helisabeth testetur
infantem: qui necdum semet¬
ipsum sentiens. dñĩcum iam
sentiret aduentũ: Ulere hic
omniũ beatissimus paruulo¬
rum: qui intra uiscera ad huc
materna conclusus: ad esse
saluatorẽ mundi. quia nec
phetico gaudio reuelauit:
ullus ignorat ertia łe¬
h̾m̃i: omnem paruu¬
lum materno utero prode.¬
untem: inter ipsa lucis exor¬
dia. mestis concrepare ua-¬
gitibus: Solus baptista dñi.
ultra legem nascentiũ: na-¬
tiuitatẽ suam leticiȩ exulta.¬
tione preuenit: Et quam
decuit frẽs. ut de matre
sterili nasceretur: qui fe¬
cunditatẽ uirginis reuela.¬
bat: quatinus mirabilem
partum mirabiliter natus
ostenderet: Iilud etiam quã
stupendũ quamq magni¬
ficum: quod zacharias sa¬

Expanded text:
nis occursu, ait: Ecce, ex quo nis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec phetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sa
Abbreviated transcription (Latin):
ollemnitates
nobis diuer
occasus. et suscepta ab eis
pro xp̃i nomine passio con¬
secrauit: Multimoda namq
ueterum relatione didicimuᷤ.
nonnullos martyrũ prostra¬
tos gladio: igne alios con¬
crematos: complures besti¬
arum dilaceratos dentibus:
innumeros etiam uariis tor¬
mentorũ cruciatibus affec¬
tos. spreta sui corporis mor¬
te xp̃ianȩ fidei testimoniũ
reddidisse: Beatus uero bap¬
tista ioħes. cinius nunc festi.¬
uitate lȩtamur: cȩlestia mun-¬
do gaudia sterili ab utero
natus muexit: Et illi quidẽ
indubitata iam gła regnan¬
tem confessi sunt dei filiũ:
hic autem et nasciturum
tione prȩuidit: et natum
priuilegio gr̃ȩ singularis
N tantum autem specralis in
eo prȩfulsit electio: ut ante
mereretur annuntiare dñm:
quam nascendi mitium uel
linguam quȩ nuntiare pos¬
set acciperet: Deniq helisa¬
ua mater: quȩ ante partũ
suum de futuri filii lȩtaba-¬
tur officio: uenienti ad se be¬
atȩ mariȩ in ipso salutatio.¬

Expanded text:
olemnitatem nobis diversentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum tione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis n tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisava mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
Cause querende sunt sin¬
gulorũ dñi dictorum: atq
factorũ: Post inuentũ state.¬
rem. post tributa reddita:
quid sibi uult repentina
apłorum interrogatio: In
illa hora accesserunt discipu¬
li ad iħm: dicentes: Quis pii¬
tas maior est in regno cȩ¬
lorum: Quia uiderant pro
petro et dño idem tributũ
rebditum: ex ȩqualitate pre¬
cii arbitrati sunt omnibus
apłis petrum esse prȩlatũ:
qui in redditione tributi do¬
mino fuerat comparatus:
Ideo interrogant: quis ma¬
ior sit in regno cȩlorum: Ili.¬
densq iħs cogitationes eo¬
rum: et causam erroris in¬
telligens: uult desideriũ gle
humilitatis contentione sa
quemlibet paruulũ: ut
etatem quereret. et similitu¬
Amem innocentiȩ demon¬
straret: uel certe paruulũ
statiit in medio eorum se¬
ipsum: qui non ministrari
uenerat sed ministrare: ut
eis humilitatis tribueret
exemplũ: Alii paruulũ inter

Expanded text:
Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult repentina apostolorum interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in regno coelorum? Qui audierant pro Petro et Domino tributum idem redditum, ex aequalitate Petri arbitrati sunt omnibus apostolis Petrum esse praelatum, qui in redditione tributi Domino fuerat coideo interrogant: Quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae humilitatis contentione sanquemlibet parvulum ut aetatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare. Ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum inter
Abbreviated transcription (Latin):
iussus est cebi: Cesus est tã
grauiter. ut in dorso eingi¬
lantis uestigia plagarũ ap¬
parerent: Sed dictum est
illi: postquã emendatus est
Parcitur innocentiȩ tuȩ: de
cetero caue ne facias: Fẽcit
quidem ille magnũ peccatũ:
et emendatus est: Sed mul¬
to grauius peccatũ faciet:
qui post istum meum ser¬
monem. et istam meam ad¬
monitionẽ et exhortatio¬
nẽ: tale aliquid fecerit: Ca¬
uete a falsa iuratione:caue.¬
te a temerarra iuratione:Ab
his duobus malis securissi¬
mi cauebitis: si consuetudi¬
nẽ iurandi a uobis abstulẽ¬

Expanded text:
jussus est caedi. Caesus est tam jussus est caedi. Caesus est tam graviter, ut in dorso evigilantis vestigia plagarum apparerent. Sed dictum est illi, postquam emendatus est: Parcitur innocentiae tuae, de caetero cave ne facias. Fecit quidem ille grave peccatum, et emendatus est: sed multo gravius peccatum faciet, qui post istum meum sermonem et istam meam admonitionem et exhortationem tale aliquid fecerit. Cavete a falsa juratione, cavete a temeraria juratione. Ab his duobus malis securissime cavebitis, si consuetudinem jurandi a vobis abstule
Abbreviated transcription (Latin):
bus cognitus: tutustymeni
uocatus: Tutũlimem quis
ur̃m non nouit: qui ciues
estis: Ab illo audiui quod
dico: Nescio quis negauit
ei uel quod cõmendauerat.
uel quod ei debebatur: et
hominis fidei se commisit:
Commotus: prouocauit eũ
ad iusiurandũ: Iurauit. ille:
iste perdidit: sed isto per¬
dente. ille penitus periit.
Dicebat ẽrgo iste tutusly¬
meni: homo grauis et fide¬
lis: ipsa nocte se exhibitũ
fuisse ad iudicẽ: et cum ma¬
gno impetu atq terrore se
peruenisse ad presidentem
excelsum quendam. et ad¬
mirabilẽ uirum: cui pare¬
bat officium similiter excel¬
sorum: Iussum fuisse: per¬
turbatum retro reuocari:
et interrogatũ fuisse his
uerbis: Quare prouocasti
hominẽ ad iurationẽ: quẽ
sciebas falsum esse niraturũ.
Respondit ille: Negaint
michi rem meam: Respon¬
sum est ei: Et nonne meu
us rem tuam quam exhige¬
bas perderes: quam animã
hominis istius falsa iurati¬
one perimeres: Prostratuꝰ.

Expanded text:
bus cognitus, Tutuslymeni bus cognitus, Tutuslymeni vocatus. Tutumlymeni quis vestrum non novit, qui cives estis? Ab illo audivi quod dico. Nescio quis negavit ei, vel quod commendaverat, vel quod ei debebatur; et hominis fidei se commisit. Commotus provocavit eum ad jusjurandum. Juravit ille, iste perdidit: sed isto perdente, ille penitus periit. Dicebat ergo iste Tutuslymeni homo gravis et fidelis, ipsa nocte exhibitum se fuisse ad judicem, et cum magno impetu atque terrore se pervenisse ad praesidentem excelsum quemdam et admirabilem virum, cui parebat officium similiter excelsorum, jussum fuisse perturbatum retro revocari, et interrogatum fuisse his verbis: Quare provocasti hominem ad jurationem, quem sciebas falsum esse juraturum? Respondit ille: Negavit mihi rem meam. Responsum est illi: Et nonne melius erat, ut rem tuam quam exigebas perderes, quam animam hominis istius falsa juratione perimeres? Prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
ligere uoluit. ipsam iuratio¬
nem a malo esse: Si ab alio
prouocatus fueris: ab ipsius
malo erit quod iuras. non a
tuo: Et hoc est prope a ma¬
lo commun generis huma¬
ni: qm̃ corda nr̃a uiderẽ
non possumus: Nam si cor¬
da nr̃a uideremus: cui iura¬
remus: Quando a nobis exi¬
geretur iuratio: quando ui¬
deretur oculis proximi ipsa
bus uris quod dico: Ille au¬
tem qui hominẽ prouocauit
ad iurationẽ. et scit eum fal¬
sum esse iuraturũ: uĩcit hõ¬
micidã: quia homicida cor¬
pus occisurus est: ille ani¬
mam: Immo duas animas:
et eius quem iurare prouo¬
cauit. et suam: Scis uerum
esse quod dicis. et falsum
esse quod ille dicit: et utra¬
re compellis: Ecce iurat: ec¬
ce peierat: ecce perit: tu
quid inuenisti: Inmo et tu
peristi: qui de illius morte
quam dixi caritati ur̃ȩ in hoc
ppło: quod contigit in hac
eccł̃a: fuit hic homo quidã
simplex: innocens: bene fi¬
delis:a multis ur̃is id est yp¬
poniensibus. immo ab omni.¬

Expanded text:
ligere voluit ipsam juratioligere voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi generis humani, quoniam corda nostra videre non possumus. Nam si corda nostra videremus, cui juraremus? Quando a nobis exigeretur juratio, quando videretur oculis proximi ipsa bus vestris quod dico: Ille autem qui hominem provocavit ad jurationem, et scit eum falsum esse juraturum, vincit homicidam. Quia homicida corpus occisurus est, ille animam; imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. Scis verum esse quod dicis, et falsum esse quod ille dicit, et jurare compellis? Ecce jurat, ecce pejerat, ecce perit: tu quid invenisti? Imo et tu peristi, qui de illius morte quam dixi Charitati vestrae, in hoc populo, quod contigit in hac ecclesia. Fuit hic homo quidam simplex, innocens, bene fidelis, a multis vestris, id est, Hipponensibus, imo ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
put sci ioħis: Quid facere
debuit herodes: Demus illi
consiliũ: Si dixerimus parce
ioħi ne facias scelus: periu¬
rium suademus: Si dixerimuᷤ
noli periurare: ad scelus im-¬
plendũ prouocamus: Mala
nte quam ueniatis er-¬
go ad istum bicipitem
laqueũ: tollite de ore teme.
rarias iurationes: Ante quã
ueniatis ad istam consuetu.¬
dinem malam: moneo frẽs
meos. moneo filios meos:
quid opus est ut ueniatis
ad hunc articulũ: ubi noz
possumus inuenire consili
um: Tamen scripturis di
Et quodã die ab homine
bal. et tondebat oues suaͦ.
petiuit sustentaculũ uictus
sibi: et eis qui cum illo e
nẽ: ut forte sic sibi estimet
satis fieri posse: si iurauers
de illa re quam putat te cõ¬
misisse aut fecisse. et forsi¬
tan non fecisti: ne remane¬
at in illo mala suspicio. si iu¬
raueris tu: non sic peccas
quomodo ille qui te prouo¬
sauit: Quia dixit dñs iħs.
non: Siquid amplius est: a
malo est: Loquebatur autẽ
de iuratione: ubi nos intel¬

Expanded text:
put sancti Joannis: quid facere put sancti Joannis: quid facere debuit Herodes? Demus illi consilium. Si dixerimus, Parce Joanni, ne facias scelus; perjurium suademus. Si dixerimus, Noli perjurare; ad scelus implendum provocamus. Mala Antequam veniatis ergo ad istum bicipitem laqueum, tollite de ore vestro temerarias jurationes: antequam veniatis ad istam consuetudinem malam, moneo fratres meos, moneo filios meos: quid opus est, ut veniatis ad hunc articulum, ubi non possumus invenire consilum. Tamen Scripturis dilEt quodam die ab homine bal, et tondebat oves suas, petivit sustentaculum victus, sibi et eis qui cum illo ernem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu, non sic peccas quomodo ille qui te provocavit: quia dixit Dominus Jesus, non. Si quid amplius est, a malo est . Loquebatur autem de juratione, ubi nos intel
Abbreviated transcription (Latin):
ropter hunc
locum quem
hodie audiui¬
mus cum euã¬
gelium recita¬
retur: dico caritati ur̃e: Uide¬
tis miserũ istum herodem:
ioħem scm̃ uirum et dei ho¬
minẽ dilexisse: Sed qm̃ teme¬
re iurauit: ebrius lȩticia et
delectatione saltantis: datu¬
rum se quicquid illa puella
quȩ saltando placuerat po¬
poscisset: At ubi poposcit
rem crudelem et nefariam:
contristatus est quidẽ: Ui¬
debat enim tantum scelus
fieri: sed positus inter iura¬
tionẽ suam et puellȩ petici¬
onem: ubi uidebat cruentũ
facinus: ibi rursus timebat
reatum periũrii: Ne deum
offenderet periurando: dm̃
offendit seuiendo: Dicit mi¬
chi aliquis: Quid ergo de¬
buit facere herodes: Si dixe¬
ro non debuit iurare:quis
non uideat eum hoc non fa¬
cere debuisse: Sed non con¬
sulor de homine utrumiti.¬
rare debeat: sed quid face¬
re debeat qui iurauit: ip¬
sa est magna deliberatio:
Lemere iurauit: Quis nesci¬
at Tamen lapsus est: Iu-¬
rauit: Ecce puella petiuit ca-¬

Expanded text:
ropter hunc locum, quem hodie audivimus, cum Evangelium recitaretur, dico Charitati vestrae: videtis miserum istum Herodem, Joannem sanctum virum et Dei hominem dilexisse: sed quoniam temere juravit ebrius laetitia et delectatione saltantis, daturum se promisit quidquid illa puella, quae saltando placuerat, poposcisset. At ubi poposcit rem crudelem et nefariam, contristatus est quidem; videbat enim tantum scelus fieri: sed positus inter jurationem suam et puellae petitionem, ubi videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjurii; ne Deum offenderet perjurando, Deum offendit saeviendo . Dicit mihi aliquis: Quid ergo debuit facere Herodes? Si dixero, Non debuit jurare: quis non videat hoc eum non facere debuisse? Sed non consulor de homine, utrum jurare debeat; sed quid facere debeat qui juravit. Ipsa est magna deliberatio. Temere juravit: quis nesciat? Tamen lapsus est, juravit. Ecce puella petivit ca
Abbreviated transcription (Latin):
non porto leui: Exin leui:
postquã xp̃m indui: Odi ge.¬
nus meum: fugio uitã me-¬
am: Solum te sequor dñe
sh̾u: qui sanas uulnera mea:
Quis enim me separat a ca¬¬
ritate dei: quȩ in te est: Ti-¬
bulatio: an angustra. an fa.¬
mes: Ligatus sum fide: cla-¬
uuis quibusdam et bõnis cõ¬
pedibus caritatis innexus
sum: Omne mandatũ tuũ:
sicut cauteriũ impressum
tenebo: Et si urit cauteriũ
mandatr: tamen putrefacta
tarnis exurit: ne ad uniũ
serpat contagio: Et si mor¬
det mebicamentũ: tamen
uicium ulceris tollit: Aufer
igitur dñe iħu potenti ma¬
chera tua: meorũ putrebi¬
nes peccatorũ: Dum habes
ligatum caritatis uinculis:
seta quodcumq uiciosũ est:
Ueni cito: incidens occul¬
tas et latentes. et uarias
peccatorũ passiones: Aperi¬
to uulnus: ne noxius serpat
humor: Emunda om̃e quod
fetidum est: peregrino la¬
uacro: Audite me terreni
homines: qui peccatis ur̃is
cogitationes ebrias geritis:
Et ego leui talibus eram

Expanded text:
non porto Leuin. exui Leuin, non porto Leuin. exui Leuin, postquam Christum indui. odi genus meum, fugio uitam meam; solum te sequor, domine Iesu, qui sanas uulnera mea. quis enim me separat a caritate dei, quae m te est? tribulatio an angustia, an famis? ligatus sum fide clauis quibusdam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. ueni cito incidens occultas et latentes uariasque passiones: aperito vulnus, ne noxius serpat humor. Emunda omne quod fetidum est peregrino lavacro. Audite me, terreni homines, qui peccatis vestris cogitationes ebrias geritis. Et ego Levis talibus eram
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ conditionis aperi¬
tur: cum corpora nr̃a exu¬
uiis defunctorũ animaliũ
comparantur: atq utinam¬
bonorũ utrium possimus¬
usum implere: ut sacramen¬
tum quod accepimus reser¬
uemus: Leuat inuiriam in¬
dustria: si renouatis utribuᷤ
noua uina condantur: Et
ideo:utres hos plenos semper
seruare debemus: Uacuos
enim.cito tinea et erugo
consumit: gr̃a seruat im¬
pletos: Pulchre autẽ. operi
huic talia precepta conue¬
niunt: Sextum est enĩ opus:
quo leui noua quȩdã forma
figuratur: Sexto autẽ die:
factus est homo: Sexto igit᷑
xp̃i opere reformatur: iã
non uetus sed noua crea¬
tura: et quedã forma pe-¬
regrina: Et ideo tanquam
noua creatura conuiuiun
ap̃o exhibet: eo quod et in
ipso xp̃s delectaretur: et ip¬
se partem delectationis me¬
reretur habere cum xp̃o:¬
igitur informandum:
precepta dat dñs: Seque.¬
batur enim iam letus: ala.¬
cer et exultans. dicens: Iã
non publicanũ gero:iam

Expanded text:
humanae conditionis aperihumanae conditionis aperitur, cum corpora nostra exuviis defunctorum animalium comparantur. Atqbonorum utrium usum possimus inplere, ut sacramentum quod accepimus reseruemus! leuat iniuriam industria, si renouatis utribus noua uina credantur. et ideo utres hos plenos semper seruare debemus; uacuos enim cito tinea et aerugo consumit, gratia seruat inpletos. pulchre autem operi huic talia praecepta conueniunt; sextum est enim opus, quo Leuis noua quadam forma figuratur. sexto autem die factus eat homo; sexto igitur Christi opere reformatur iam non uetus, sed noua creatura et quaedam forma peregrina. et ideo tamquam noua creatura conuiuium Christo exhibet, eo quod et in ipso Christus delectaretur et ipse partem delectationis mereretur habere cum igitur informandum praecepta dat dominus; sequebatur enim iam laetus, alacer et exsultans dicens: iam non publicanum gero, iam
Abbreviated transcription (Latin):
magis sponsum: qui circum¬
datur luce:cuius species
non potest interire: Hunc
tolle in animo tuo: consecra
in templo tuo: Ille sit in
corpore tuo: sicut scriptũ
est: Tollite deum in corpo¬
re ur̃o: Huius thalamos
ingredere nouos: huius
spectato peregrinũ decorẽ:
hunc indue: hunc uide
ad dexterã patris: et gau¬
de quia talem habes spon¬
sum: hic te uestiet benedi.¬
ctione: nequa noceat scis¬
eruemus igitur uestẽ:
quam nos sacro dñs
emergentes baptismate
uestiit:. Cito semditur ue¬
stis: si facta non congruant:
Cito tineis carnis atteritur:
et ueteris hominis errore
maculatur: Ergo hic noua
ueteribus copulare: in apło
autem etiam nouis uetera
superuestire prohibemure:
sed exuere uetus: nouum
sumere: ut expoliati non
nudi inuemamur: Expolia¬
mur enim meliora sumptũ¬
ri: nudamur autem: cum
indumentũ nobis aliena
fraude detrahitur: non nr̃a
uoluntate deponitur. Et
nemo mittit uinum nouũ
in utres ueteres: Fragilitas

Expanded text:
magis sponsum, qui circummagis sponsum, qui circumdatur luce, cuius species non potest interire. hunc tolle in animum tuum, consecra in templo tuo, tolle in corpore tuo, sicut scriptum est: tollite deum in corpore uestro. huius thalamos ingredere nouos, huius spectato peregrinum decorem, hunc indue, hunc uide ad dexteram patris et gaude quia talem habes sponsum. hic te uestiet benedictionem, ne qua noceat sciseruemus igitur uestem, quam nos sacro dominus emergentes fonte uestiuit. cito scinditur uestis, si facta non congruant; cito tineis carnis adteritur et ueteris maculatur. Ergo hic nova veteribus copulare: in Apostolo autem etiam novis vetera supervestire prohibemur, sed exuere vetus, novum sumere; ut exspoliati, non nudi inveniamur . Exspoliamur 1362 enim meliora sumpturi: nudamur autem cum indumentum nobis aliena fraude detrahitur, non nostra voluntate deponitur. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres. . 26. Fragilitas
Abbreviated transcription (Latin):
ne actus ueteris et nou ho¬
minis misceamus: cum ille
corporalis exterior opera car¬
nis operetur: et hic interior
qui renascitur: non uersico¬
loram speciem ueterũ no¬
uorumq debeat habere
gestorũ: sed concolor xp̃o.
illum studio mentis imita¬
ri debeat: cui renatus est
in lauacro: Absint igitur
decoloramentis uelamina:
quȩ displicent sponso: Di¬
splicet enim ei: qui uestem
non habuerit nuptialem:
quid potest placere
nisi pax animi: puritas
cordis: caritas mentis: Bo¬
nus sponsus: dñs iħs: hic
nouo partu naturã iniciã.¬
uit: huic desponsata. cor¬
ruptelis carnis absoluitur
Non filios mortales requi¬
rit: non euȩ delectatur do-¬
loribus: non uirum obnoxi.¬
reditatẽ condemnrati patris:
Ulidit enim carnis ulcera:
quam ante concupiscebat:
Aduertit non esse pulchritu¬
dinem ueram: quȩ habebat
quid tibi cum tali sponso fe¬
mina: Require diligenter:
et in omni corpore inuemeᷤ
cicatricem: Cognosce alium

Expanded text:
ne actus ueteris et noui hone actus ueteris et noui hominis misceamus, cum ille corporalis exterior opera carnis operetur et hic interior qui renascitur non uersicolorem speciem ueterum nouorumque debeat habere gestorum, sed concolor Christo illum studio mentis imitari, cui renatus est in lauacro. absint igitur decolora mentis uelamina, quae displicent sponso; displicet enim ei qui uestem non habuerit nuptialem. quid potest placere nisi pax animi, puritas cordis, caritas mentis? bonus sponsus dominus Iesus; hic nouo partu naturam initiauit, huic desponsata corruptelis carnis absoluitur. non filios mortales requirit — non Euae delectatur doloribus —, non uirum obnoxireditatem condemnati patris. uidit enim carnis ulcera quam ante concupiscebat, aduertit non esse pulchritudinem ueram, quae habeat uquid tibi cum tali sponso, femina? require diligenter et in omni corpore inuenies cicatricem. cognosce alium
Abbreviated transcription (Latin):
sitiet in eternũ: Qinta lc¬
eniq de animi dictum
ieiumo: etiam sequen¬
tia declarant: Dixit enim si¬
militudinẽ ad illos: quia ne.¬
mo cõmissurã de uestimento
nouo. mittit in uestimentũ
uetus: Dixerat filios sponsi
hoc est filios uerbi: qui per
lauacri regenerationẽ in
nis assumpti sunt. quam¬
diu cum illis sponsus est:
ieunare non posse: Non
utiq hoc ieiuniũ relega¬
tur. quo conficitur caro:
et corporis luxuria casti.¬
gatur: hoc enim ieiuniũ.
nos cõmendat deo: Nam
quẽadmodũ discipulos ie.¬
iunare prohiberet. cum
ipse dñs ieiunaret: cum
postremo diceret. nequissi¬
mos sp̃s non nisi ieauniis
et orationibus solere supe¬
rari: Demq hoc etiam lo-¬
co ieiuniũ uestimentũ apel¬
lauit uetus: quod exuen¬
dum apłs estimauit: dicen.
Expoliate uos ueterẽ homi¬
nem cum actibus eius: ut
induamus eum qui bapti¬
smatis scĩficatione renoua.¬
tur: In eadem igitur forma
series conuenit preceptorũ:

Expanded text:
sitiet in aeternum? dsitiet in aeternum? denique de animi dictum ieiunio etiam sequentia declarabunt. Dixit enim similitudinem ad illos: quia nemo conmissuram de uestimento nouo inmittit in uestimentum uetus. dixerat filios sponsi. hoc est filios uerbi, qui per lauacri regenerationem in nis adsumti sunt, quamdiu cum illis sponsus est, ieiunare non posse. non utique hoc ieiunium relegatur, quo conficitur caro et corporalis luxuria castigatur; hoc enim ieiunium nos conmendat deo. nam quemadmodum discipulos ieiunare prohiberet, cum ipse dominus ieiunaret, cum postremo diceret nequissimos spiritus non nisi ieiuniis et orationibus solere superari? denique etiam hoc loco ieiunium uestimentum adpellauit uetus, quod exuendum apostolus aestimauit dicens: exspoliate uos ueterem hominem cum actibus eius, ut induamus eum qui baptismatis sanctificatione renouatur. in eandem igitur formam series conuenit praeceptorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus xp̃s: sed pro nobis
mortuus est: ut iusti fulge¬
rent sicut sol in regno pa¬
tris sui: Sed non iudei iusti.
quibus dicitur: cum uide¬
ritis iustos intrare in regnũ
celorum: Isti sunt iustr: qui
percutientẽ non repercuti.¬
unt: qui inmicũ diligunt:
Si sic non accipimus: mue¬
nitur contrariũ: non uem
uocare iustos: Sed illos non
uocat: qui se iustos dicunt.
Ignorantes enim deum. et
suam querentes iustictam
statuere: iusticiȩ dei non
sunt subiecti: Ergo usurpato¬
res iusticiȩ. non uocanturad
tentia: utiq qui fastidit pȩ¬
nitentiã: abdicat grãm: Isti
erunt uulnerati: qui se scifi.¬
cant: Istis sponsus auferetur:
Nobis autem: non cayphas.
non pilatus xp̃m abstulit:
Nec possumus ieumare: qͥa
epulamur et sanguinẽ : Quo-¬
modo enim uidetur ieiuna¬
re: qui non esurit: Quomo¬
do uidetur ieiunare: qui
non sitit.: Quomodo autẽ
potest sitire qui bibit. xp̃m:
cum ipse dixerit. qui bibent
de aqua quam ego dabo. nos

Expanded text:
mortuus, sed pro nobis mortuus, sed pro nobis mortuus est Christus, ut iusti fulgerent sicut sol in regno patris sui. sed non Iudaei iusti. quibus dicitur: cum uideritis iustos intrare in regnum caelorum. isti sunt iusti, qui percutientem non repercutiunt, qui inimicum diligunt. si sic non accipimus, inuenitur contrarium: non ueni uocare iustos, sed illos non uocat, qui se iustos dicunt; ignorantes enim deum et suam quaerentes iustitiam statuere iustitiae dei non sunt subiecti. ergo usurpatores iustitiae non uocantur ad tentia, utique qui fastidit paenitentiam abdicat gratiam. isti erunt uulnerati qui se sanctificant, istis sponsus aufertur, nobis autem non Caiphas, non Pilatus Christum abstulit, nec possumus ieiunare, quia epulamur et sanguinem. quomodo enim uidetur ieiunare qui non esurit, quomodo uidetur ieiunare qui non sitit? quomodo autem potest sitire qui bibit Christum, cum ipse dixerit: qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, non
Abbreviated transcription (Latin):
tas. si iustus relinquitur.
peccator asciscitur: nisi in¬
telligas quod eos iustos di
cit qui ex lege presumant:
et euangłii grãm non requi¬
rant: Nemo autẽ iustifica¬
tur ex lege: sed redimitur
ex gr̃a: Est igitur in lege
iusticta: sed non est per le¬
gem iusticia: Nam ipse apłs¬
hebreus ex hebreis: scđłm
legem phariseus. scđm iusti¬
ciam quȩ in lege est conuer¬
satus sine querela: quid glo¬
riatur ex lege: Quȩ michi
inquit lucra fuerunt: hȩc
duxi propter. xp̃m detrimẽ¬
ta esse: hoc est: abieci iusti¬
ciam et głam legis: Iusticia
enim legis sine xp̃o uacua
est: quia plenitudo legis xp̃s
est: Et ideo etsi est in legẽ
iusticia: non est tamen per
legem iusticia: Si enim pen
legem iusticia: ergo xp̃s gra-¬
tis mortuus est: Mortuus em̃i
xp̃s est: ut impleret iusticiã:
dicenti ego a te debeo
baptitari et tu uenis ad me:
respondit. sine modo: sic enĩ
decet nos implere omnẽ iu-¬
sticiam: Ergo non est gratis

Expanded text:
tas, si iustus relinquitur, tas, si iustus relinquitur, peccator adsciscitur, nisi intelcit, qui ex Lege praesumunt, et Evangelii gratiam non requirunt? Nemo autem justificatur ex Lege, sed redimitur ex gratia. Est igitur in Lege justitia, sed non est per Legem justitia; nam ipse AposHebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum iustitiam, quae in lege est, conuersatus sine querella, qui gloriatur ex lege. quae mihi inquit lucra fuerunt, haec duxi propter Christum detrimenta esse, hoc est: abiecit iustitiam et gloriam legis; iustitia enim legis sine Christo uacua est, quia plenitudo legis Christus est. et ideo etsi est in lege iustitia, non est tamen per legem iustitia. si enim per legem iustitia, ergo Christus gratis mortuus est; mortuus enim Christus est, ut inpleret iustitiam. dicenti: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic enim decet nos inplere omnem iustitiam. ergo non gratis
Abbreviated transcription (Latin):
mentum non famem indicit:
sed cibum animȩ submini¬
strat: Uenit enim filius homi¬
nis manducans et bibens:
non est mens nr̃a ieuina: Le¬
iunant hi quibus abest
copiis egent: At uero cui uir¬
tus sua uoluntate sufficit:
Hoc est bonorũ operumspi¬
ritale conuiuiũ. quo diues
ppłs eget: pauper epulatur:
Et ideo inquit ieiunare
non possunt filii sponsi:
quã diu cum illis est sponsus
llement autem dies: cũ au¬
feretur ab illiᷤᷤ sponsus:
illi dies quibus nobis
xp̃s auferetur: maxime cũ
ipse dixerit. uobiscũ ero usq
ad consũmationẽ mundi:
ipse dixerit. non relinquam
uos orphanos: Certum est
enim quod si nos retinquat:
salui esse nequeamus.Nemo
tibi. xp̃m potest auferre: nisi
te illi auferas ipse: Non te
auferat iactantia tua: non
te auferat arrogantia: nec
tibi de lege prȩsumas Non
enim uocare iustos uenit:
sed peccatores: Quomodo
igitur dñs iusticias dilexit:
neq uidit dauid iustum
derelictũ: Aut quȩ ista ȩqui¬

Expanded text:
mentum non famem incidit, mentum non famem incidit, sed cibum animae subministrat; uenit enim filius hominis manducans et bibens, non est mens nostra ieiuna. ieiunant hi quibus abest copiis egent: at uero cui uirtus sua uoluptate sufficit, hoc est bonorum operum spiritale conuiuium, quo diues populus eget, pauper I epulatur. et ideo, inquit, ieiunare non possunt filii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus. Venient autem dies, cum auferetur illi dies, quibus nobis Christus aufertur, maxime cum ipse dixerit: Vobiscum ero usque ad consummationem mundi : ipse dixerit: Non relinquam vos orphanos ? Certum est enim quod si nos relinquat, salvi esse nequeamus. Nemo tibi Christum potest auferre, nisi te illi ipse auferas. Non te auferat jactantia tua, non te auferat arrogantia, nec tibi de Lege prenim uocare iustos uenit, sed peccatores. quomodo igitur dominus iustitias dilexit neque uidit Dauid iustum derelictum aut quae ista aequi
Abbreviated transcription (Latin):
ubertate recreati: esurire
et sitire non possint: Secta.¬
t ideo qui ammo ieui¬
U nabant: murmura¬
bant dicentes: Quare cũ¬
publicanis et peccatoribus
manducat et bibit: Ser¬
pentina uox ista est:Demq
hanc primam uocem serpenͤ
emisit: dicens euȩ: Quid
utiq deus dixit: nolite
manducare ex omni ligno:
Ergo patris sui uenena dif¬
fundunt: qui dicunt: Quid
utiq cum publicanis et pes-¬
catoribus mandiicat et bibiit:
Unde dñs cum peccatoribus
manducando: etiam cum
gentibus non prohibet nos
mire conuiuiũ: dicens: NoN
egent qui sam sunt mebico.
sed qui male habent: Nouũ
medicamentũ. nouus magi¬
ster aduexit: Hoc de terra
non pullulaiit: In prudens
enim omnis creatura est:¬
hinus confectionis: Ulente
omnes qui incurristis pecca¬
torum uarias passiones: uti¬
mini peregrino medicamen.¬
to: quo uenenũ serpentis ex¬
cluditur: quod non solum
passionũ abstulit cicatricẽ:
sed etiam causam diri uulne¬
ris amputauit: Hoc medica¬

Expanded text:
ubertate recreati esurire ubertate recreati esurire et sitire non possint. et ideo qui animo ieiunabant murmurabant dicentes: quare cumpublicanisetpeccatoribus manducat et bibit? serpentina uox ista est. denique hanc primam uocem serpens emisit dicens Euae: quid utique deus dixit: nolite manducare ex omni ligno? ergo patris sui uenena diffundunt qui dicunt: quid utique cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit? unde dominus cum peccatoribus manducando etiam cum gentilibus non prohibet nos inire conuiuium dicens: non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. nouum medicamentum nouus magister aduexit. hoc de terra non pullulauit; inprudens enim omnis creatura huius confectionis. uenite omnes, qui incurristis peccatorum uarias passiones, utimini peregrino medicamento, quo uenenum serpentis excluditur, quod non solum passionum abstulit cicatricem, sed etiam causam diri uulneris amputauit. hoc medica
Abbreviated transcription (Latin):
istica uocatio
publican:
quem sequi¬
dñs iubet: noi
corporis gres¬
su. sed mentis affectu: Itaq
ille prius auara de mercibu.
dura de laboribus periculisq
nautarũ emolumenta conuer-¬
rens: uerbo uocatus: propria
derelinquit: qui rapiebat
aliena: Ac uile illud sedile
destituens: toto post dñm
uestigio mentis incedit: con-¬
uiuii quoq magni exhibet
apparatũ: Qui enim domici¬
lo xp̃m recipit interno:
maximis delectationibus ex¬
uberantiũ pascitur uolup¬
tatum: Itaq dñs libenter
ingreditur: et in eius qui
crebiderit recumbit affe¬
ctu: Sed rursus accenditur
inuidia perfidorũ: et futu¬
re penȩ species prefigura¬
tur. Epulantibus enim fi¬
delibus. et in illo cȩlorum
recumbentibus regno: per¬
fidia ieiuna torquebitur:
Simul ostenditur: quantũ
intersit inter emulos legis
et grẽ: quod illi qui legem
sequuntur: ieiunȩ mentis
famem patiantur internã:
qui uero uerbum in interi¬
oribus animȩ receperunt:
alimenti cȩlestis et fontis

Expanded text:
stica euocatio publicani, quem sequi iubet non corporis gressu, sed mentis adfectu. itaque ille prius auare de mercedibus, dura de laboribus periculisque nautarum emolumenta conuertens uerbo uocatus propria derelinquit, qui rapiebat aliena. ac uile illud sedile destituens toto pos dominum uestigio mentis incedit. conuiuii quoque magni exhibet adparatum; qui enim domicilio Christum recipit interno maximis delectationibus exuberantium pascitur uoluptatum. itaque dominus libenter ingreditur et in eius qui crediderit recumbit adfectu. sed rursus accenditur inuidia perfidorum et futurae poenae species praefiguratur; epulantibus enim fidelibus et in illo caelorum recumbentibus regno perfidia ieiuna torquebitur. simul ostenditur quantum intersit inter aemulos legis et gratiae, quod illi qui legem sequuntur ieiunae mentis famem patiantur aeternam, qui uero uerbum in interioribus animae receperunt alimenti caelestis et fontis
Abbreviated transcription (Latin):
descimus: Quis non: Sed
uide quid dictum est: Beri¬
ti mundicordes: qm̃ ipsi de¬
um idebunt: hoc para. iin.¬
de uideas: Ut enim scđm car¬
nem loquar: quid deside¬
ras ortum solis cum oculis
lippis: Sam sint oculi: et
erit lux illa gaudium:N os
sint oculi san: erit lux illa
tormentũ: Non enim corde
non mundo uidere permit¬
teris: quod non uidetur
nisi corde mundo: Repelleris.
aufereris: non uidebis: Be¬
ati enim mundicordes: qm̃
ipsi deum uidebunt: Quo¬
tiẽs beatos iam numerauit:
quas beatitudinis causas:
quȩ opera: quȩ mimnera:
quȩ merita: quȩ prȩmia:
Nusquam dictum est: iꝑ¬
si deum uidebunt: beati

Expanded text:
descimus. Quis non? Sed descimus. Quis non? Sed vide quid dictum est: Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt. Hoc para, unde videas. Ut enim secundum carnem loquar, quid desideras ortum solis cum oculis lippis? Sani sint oculi, et erit lux illa gaudium: non sint oculi sani, erit lux illa tormentum. Non enim corde non mundo videre permitteris, quod non videtur nisi corde mundo. Repelleris, aufereris, non videbis. Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt. Quoties beatos jam numeravit? quas beatitudinis causas, quae opera, quae munera, quae merita, quae praemia? Nusquam dictum est, Ipsi Deum videbunt. Beat