comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gallia:a candore ppłi nũcupata
est. ¶Gala enĩ grece.lac cłr.
¶Montos enĩ ⁊ rigor celi ab ea ꝑ¬
Ite soł ardorẽ excludũt qͦ fit ut
candor corpoꝵ nõ coloret᷑. hãc
ab oriente alpiũ iuga tuentur
ab occasu oceanꝰ includit a me¬
ridie prerupta pirenei. a sep¬
tentͥone reni fluenta atq ger¬
mania cuiꝰ iniciũ belgica finis
aqͥtania est. regio gleba uberiat
q pabulosa et ad usũ aĩanciũ
apta fluminib qͦ et fontib i
rrigua. ꝑfusa duob magnis
reno et iodano fluuiis. ¶Bel¬
gis au̾̃t ciuitas est gallie a qua
belgica ꝓuĩcia licta est cis alpi¬
na que cuta alpes est. Trans al¬
pina. id est tnͣs alpes ꝯͣ septẽtu¬
¶Aquitania aũt: ab obliquis
lugeri fluminis appellata qͥ ex
plurima ꝑte terminꝰ ẽ eiꝰ. cã¬
q pene in orbem cingit. ¶ꝯis¬
pania pͥus ab ybero. anine. hy¬
beria nũcupata: postea ab hy¬
ꝑmno hyspnia cognominata
est. Ip̃a est et uera hes peria a
uespero stella occidentali clicta

Expanded text:
upata est; γάλα enim Graece lac dicitur. Montes enim et rigor caeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium iuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania; cuius initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabulosa et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrAquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidentali dicta.
Abbreviated transcription (Latin):
pannonia ab alpib apennins
crib fliiis drauo sauoq ua
co et retia: hñtes ab oriente me¬
siam. ab euro istriã. ab africo
bii fonte uł limitẽ qͥ germa¬
na galliamq seceruit. ¶ Iitt¬

Expanded text:
Pannonia ab Alpibus Apenninicribus fluviis, Drabo Saboque co et Retia, habentibus ab oriente Moesiam, ab euro Istriam, ab Africo bii fontem vel limitem, qui Germaniam Galliamque secernit. It
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente egeo mari a mericlie
achaie ab occasu clalmatie ad
septẽtrione messie prĩa alexan¬
dri magni et regio aurcis uenis
argentiq optima. Lapidẽ quẽ
pmenter nacint. ista gignit qd
olimpus mei est: q̃ excelleti u¬
ce tantꝰ attollit᷑. ut in cacutaine
cuis nec nules nec uenti su¬
tur ¶Achaia ab acheo regeria
misula est. Nam absq septene¬
trionali parteq macedonie
git̾ undiq septa est mari. Abo¬
ente enĩ ht mirteũ mare. ab en¬
to grecũ: a meridie ionũ ab
frico et ab occasu cassiopias i¬
las. A sola septenitrionali ꝑate
macedonie uł attice t̾re iũgitur
Huiꝰ capd̾ est. urbs chormtꝰ. gte¬
cie decus. Inachus est. achaie ⁊
fluuiꝰ. ¶ Archaclia sinꝰ est acha
ie. ut platami foliũ int̾ ioniũ
egeũ mare exposita: ꝙͣ archas
iouis et caliste filiꝰ pelasgis i¬
archacliam nũcupauit. Ip̃a es¬
et sicionia a sicione rege. aqͦ et

Expanded text:
ab oriente Aegeo mari, a meridie ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima, lapidem quem paeantidem vocant, ista gignit; mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis iArcadiam nuncupavit. Ipsa est Sicyonia a Sicyone rege, a quo et
Abbreviated transcription (Latin):
urbem construrit. In qͣ olĩ cuu¬
lia bella detonuerũt. et uͥ nati
st̃ apollo et hercules maior ille
thebanus. Eaclem est eonia
uocata a fonte qͦclam apollini
et musis consecrato: qͥ in eaclẽ
boecia est. ¶Deloponẽsis sccła¬
elladis pars est: apellope rege¬
attice uocata. ¶Thessalia a
thessalo rege cognoĩata q̃ ad
mericliauã plagũ macedonie
cõm̃cta est. cuiꝰ at̾go pieria ẽ
Multa in thessalia flumina ⁊¬
oppicla. Int̾ qͣs precipue thessa¬
lonica uͥ est et mons ꝑnasꝰ qͦdã
apollini cõsectatꝰ. ¶hessalia pa¬
tria a chilł et origo lapichaꝵ fu¬
it de qͥb fert̾ qd̾ hu p̾mo equos
frenis clomuerũt. Uñ et centau¬
ri dicti st̃: in thessalia p̾mũ soli¬
di aurei facti st̃: clomandoꝵ qͦ
ge. emathia nom̃ erat. s mace¬
do cleucalionis mat̾nus nepos
ptiͣr ibi accepͬ pͥncipatũ: mu¬
tauit uocabulũ macedoniãq ex
suo noie clixit. Est aũt ꝯfinis

Expanded text:
urbem construxit, in qua olim civiurbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnensis secunda pars Helladis a Pelope regnata atque vocata. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae ad meridianam plagam Macedoniae coniuncta est, cuius a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina oppida, inter quae praecipue Thessalonica; ibi est et mons Parnassus quondam Apollini consecratus. Thessalia patria Achillis, et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur, quod hi primo equos frenis domuerint. Unde centauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum qge Emathiae nomen erat, sed Macedo, Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s extincti ¶Elladas dicta a re¬
ge hellana dencalionis et pirre fi¬
lio. a quo et priꝰ greci hellenes nũ¬
cupati st̃. Ip̃a est et attica t̾ra at¬
ta pͥus dicta. Nam grauis qͥdã
nidigena grecie fuit. ex cuiꝰ filia
actis nomĩe attica t̾ra uocata c̃.
Hec int̾ mdcedonia et a chaia
meclia iacet: archadie a septẽtu¬
onali parte comũcta. Ip̃a est et
uera grecia. uͥ fuit athena ciuitaᷤ
clarius atq nobiliꝰ. In ea ẽ mara¬
thoniꝰ campꝰ: opinione qͦntum
prelii cruentissimꝰ. Ellaclis. aũt
due st̃ prouĩcie: boecia et pelo¬
ponensis. ¶Boccia at̾ dicta hs̃
ex cã: cũ cuthinꝰ igenoris filius
europam sororez a ioue raptain
ex precepto genitoris quereret
nec reciperet patris elegit iram
fornudans confiriato aĩo ele¬
git auxiliũ. Nam bouis forte
conspecte socutꝰ uestigia ample¬
eus est secdem ubi illa recuba¬
uerat. sicq locũ de noĩe bouis
boeciam noĩauit. uͥ et thebas

Expanded text:
fratris extincti. Hellas dicta a refratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitasclarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeotia autem dicta hac ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Iove raptam ex praecepto genitoris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia amplexus est sedem, ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis Boeotiam nominavit; ubi et Thebas
Abbreviated transcription (Latin):
ia funclit: qͥ ⁊̃ gentes barbaroꝵ
pluriias tangit ¶Grecia a gre¬
co rege uocata: qͥ cũcta eam egi¬
onem regno incoluit. Sũt ꝓuĩcie
de dalmatia. cleide epirus: inde
elladas inde thessalia. inde mace¬
dnia. achaia et lue ĩ mari creta
aiclades. Hilliricus generałr
omis grecia est. ¶ Dilmatia. a de¬
lni maxima eiusdez ꝓuincie ciui¬
tate traxisse nom̃ existimͣt᷑: ad¬
heret aũ ab oriente macedonie
a septemtrione messie: ab occa¬
su istria t̾minatur: a mericlie uͦ
aclratico sinu clauđr. E pirus
a pirro a chilł filio cognomina.
Cuiꝰ pars chaonia q̃ aña molo¬
sia clicta est. a moloso filio pir¬
ri. queni de andromada huit.
S postꝙͣ occisꝰ est piriꝰ orestis in¬
siclus: anclromadam heleuꝰ sus¬
cepͭ tenuitq regnũ pͥingni qui
successerat patri a quo molosia ẽ¬
dicta ẽ. dicta ẽ ꝑs epiri ꝙͣ helenꝰ
postea a fr̃e caone quẽ in uena¬
tu per ignorancia łr occidisse:
canonia noĩauit: qͣi ad solaciũ

Expanded text:
cia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem prte Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium
Abbreviated transcription (Latin):
ret priꝰ libriã accepisse uocabisi
tanai. descendens ad occasũ per
septemtrionalez oceanũ usq ĩ fins
hispanie. Cuiꝰ pars orientał et me¬
nidiana a ponto consurgens: tota
mari magno cingitur. ⁊ ĩ ĩsulas
gades finitur. ¶Prima europe re¬
gio scicia inferior. que ameotidis

Expanded text:
et prius Libyam accepisse vocabulumipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis
Abbreviated transcription (Latin):
germaniam porrigit᷑: q̃ t̾ra gene¬
rałr ꝓpt̾ barbaras gentes qͥb iħi¬
tatur burbarica cłr. Huiꝰ ꝑs pͥm
alania est. que ad incotidas pal¬
des attingit. post hanc clacia ubi
et gothia. Deinde germania ubi
plurimã partez sueui incoluer̃t
¶Germania post scithiam nifen¬
orem a clamibio int̾ renũ ⁊ flu¬
um oceanũq conclusa: cingitura
septẽtrione ⁊ occasu oceano. ab o¬
tu u̾o damibio. a meridie reno fli¬
mine dirimit᷑. Terra liues urb¬
um ac ppłis ninuero sis et inm¬
nib. Uñ et ꝓpt̾ fecũditatẽ gigue¬
nit aues hẏrcanias: qͣꝵ penne
nocte ꝑlucent. Bisontes qͦ feras
et uros atq alces ꝑturit. Mitlis
& genimas cristallũ ⁊ succinĩ. al¬
laicũ qͦ uinde ⁊ cerauniũ cãslial¬

Expanded text:
iam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignenit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candi
Abbreviated transcription (Latin):
uibiam sũ pannoniã. Italia o¬
m agrecis ppłis occupita: mͣg¬
ingrecia appellata: demde. a re¬
sis noĩe saturnia. mor et latium
dicta: eo qd̾ id̾ saturuꝰ a ioue se¬
dib suis pulso ibi latuerit. Pos¬
armo ab italo siculoꝵ rege ibi
cegn ante. italia nũcupata est.
Cuiꝰ sito longitudine amplius
latituline a circio in eurũ ex¬
eudi: a meridie tirreno mari.
ab aqͥlone: aclriatico clauđr ab
deaduo: alpiũ iugis finit᷑. Terra
om̃ib in reb pulcherrima soli
fertilitate. pabuli ub̾tate gͣtissi
ma. Hyc lacus benachũ a uernũ¬
asi lucrinũ. fluuios eridanum
it tẏberim. et tepentes fontib
lua gignit geminas sertitẽ lu¬
guriũ et coralliũ. boam qͦ ẜpen¬
medias aues. Italia aũt et hispi¬
ma idcurdo hesperie clicte: ꝙ gre
lut enĩ hesꝑia solam dicis: et
ignificas italia: aut addis ulti¬
mã et significas hisꝑaniã. q̃ ĩoc¬
udentis est fine. ¶Tuscia ꝑs italie
umbria ꝑs tuscie. Tuscia aũt a

Expanded text:
ione Pannoniam. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium iugis finitur, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertma. Habet lacus, Benacum atque Lucrinum: fluvios, Eridanum et Tiberim, et tepentes fontibus Baias; gignit gemmas, syrtitem, lyncurium et corallium. Boam quoque serpenmedeas aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictaeaut enim Hesperiam solam dicis et significas Italiam, aut addis ultimam et significas Hispaniam, quia in occidentis est fine. Tuscia pars Italiae; Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a
Abbreviated transcription (Latin):
secdent ꝓpt̾ tutela corporis suisc¬
cũdũ qͦsda a soliclitate clictũ qͣsi
solidiũ. Sccl̃m alios ꝑ antisticon
qͣsi soliliũ a sedendo. Uñ et sella:
currules: qr apd̾ uet̾es p̃tores et
ꝯsules ꝓpt̾ itineris lõgĩquitatem
rulos selle st̃ noĩate. ¶Trpodes:
scabelli st̾ hñtes tres pedes. S et cã¬

Expanded text:
is sui, secundum quosdam a soliditate dictum, quasi solidum; secundum alios per antistichon, quasi sodium, a sedendo. Unde et sella, curules, quia apud veteres praetores et consules propter itineris longinquitatem rules sellae sunt nominatae. 22. Tripodes, scamnelli sunt, habentes tres pedes, sed et can
Abbreviated transcription (Latin):
ectice: a lectis herb̾ uocute. Stra¬
tus a sternẽdo clictꝰ: qͣsi storiatꝰ
lihis sol antiqͥ ad dormienclũ accu¬
ubant nõclũ laneis stram̃tis reꝑ¬
bancli locus. ¶Grabatũ grecu est
¶Duluinar. lectus cliuitũ ẽ. ĩde
et puluillꝰ. ¶Spongue st. in qͥbus
sũt pigͣte effigies qͣs nos grifos di¬
cuꝰ. ¶ Dunicani: lecti ꝑui ⁊ hũi¬
les pͥmũ a cartagine aduecti ⁊ inde
nominati. ¶ Lectice sũ plutei. cle

Expanded text:
ecticae a lectis herbis vocatae: Stratus a sternendo dictus, quasi storiatus. In iis solis antiqui ad dormiendum accubabant, nondum laneis stramentis repbandi locus. Grabatum Graecum est. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei le
Abbreviated transcription (Latin):
poclion clixerũt latini scabellu
Alii clixerũt et subpeclaneũ: ꝙ sb̃
pedibꝰ sit. ¶ Scansilia: gradꝰ sũt
uͥ honorati in seclibꝰ sedent. ¶Se¬
erat usus accubendi. Uñ et ꝯsed̾e̾¬

Expanded text:
 dixerunt Latini scabellum, et alii dixerunt suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Seerat usus accubendi, unde et conside
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥd. Contra ꝯsuetudinẽ ĩꝑatoꝵ
ip̃e prolectis lecticis utebat᷑. ¶Spõ¬
da aũt ext̾ior. pars lecti. pluteꝰ ĩt̾or
¶Gemales lecti ꝓpͥe st̃: qͥ st̾nũtur
puelł nubentibꝰ clicti aũt agn̾andis
liberis. ¶Cunabula st̃ lectuli ĩqͥbꝰ ĩ¬
fantes iac̾e ꝯsueuerũt clicta ꝙ ꝑ
tui adhibeant᷑: qiͣ cinabula. Nam
sine ẽ grece enixi. ¶ Feretrũ clĩ: eo
E pe ciii. id est a ferẽdo. Nam la

Expanded text:
inquit, contra consuetudinem imperatorum ipse pro lectis lecticis utebantur. 5. Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lecti proprie sunt, qui sternuntur puellis nubentibus, dicti a generandiliberis. Cunabula sunt lectuli in quibus infantes iacere consuerunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynabula; nam κυεῖν est Graece eniti. Feretrum dicitur eo ὸ τοῦ φέρειν, id est a ferendo. Nam Lat
Abbreviated transcription (Latin):
em t̾re. ¶ Hec ianua pͥma qͣ
oriens uidetur patesc̾e̾ que calo¬
re nimiũ retinet. Et ꝑ ip̃m
calinia plurimas regiones in¬
hitabiles fucit. Qua barcha
ianua soł uł portã tintã scrib
Ethicus iste ianuas ꝯmistĩ me¬
rodeas uoĩat. ¶ Merũ enĩ pimĩ¬
est.qr purã celi ianua clarĩq
egressione et regressũ soł puriꝰ

Expanded text:
em terrae, haec ianua prima, quae orientem videtur patiscere, quae calorem nimiam retenit et prae ipsa chasma plurimas regiones inhabitabiles facit, quam Hiarca ianua solis vel portam Titan scribit. Aethicus iste ianuas commixtim merocleas nominat, merum enim purum, quae puram caeli ianuam claramque egressionem et regre
Abbreviated transcription (Latin):
Limatu celi. id est plage
prima pars orientał est. uñ
aliqͣnte stelle oriũtur. Scclao¬
rentał: ubi nubes et aliqͣnce
stelle occidũt. Tercia septẽ¬
trionał: ubi sol ꝑuenit in di¬
eb maiorib. Quarta austra
l. sol ꝑuenit noctibꝰ maiorib
Oriens aũt ab ortu soł ẽ mn¬
cupatus. Occidens aũt ꝙ cħ¬
em faciat occũbere atq intis¬

Expanded text:
limata caeli, id est plagae prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque int
Abbreviated transcription (Latin):
nis reuersus ad nomitũ: et penitẽs ad p᷑¬
catũ. Multi enĩ lacumas indesinenter
fulũt: et peccare nõ desinũt. ¶ Quos¬
dam accipere lacumas ad penitenciã. et
mas fundunt. Nũc uero reuiuscenti
usu ea que fleuerant iterando ꝯmittũt
Qͥ et pret̾itu ult̾ plang̾e et actõnib scła¬
adhuc agit: ꝙ penitendo deflere possit.
ysaias pecatorib dicit. Lauanimi mũ¬
di estote. Lauatur itaq et mũclus est
admictit. Lanatur et nõ est mũdus. qͥ
plangit que gessit nec deserit et pꝰ lacri¬
mas: ca que fleuerat repetit. Sic demiq
et alibi. Anima penitentẽ atq iteꝵ de¬
linꝙ̃ tem: ẜmo diuinus increpat clicens
Quam uil̾ es fr̃a nimis iteraus mastu¬
as. ¶Qͥsq ergo culpas preteritas plo
rat hũc ncc̃e est: mod̾ teneat. ut sic ad¬
missa defleat: ne iteꝵ flenda ꝯnuttat.
Demͥ miẜo ysidoro qui et penite retro
retro acta negligo et adhuc penitenda
comicto

Expanded text:
nis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et mas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleverant iterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saeculaadhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas prrat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo
Abbreviated transcription (Latin):
ui cupilitatis: aut metu timo is
timet ne incurrat ꝙ metuit. Quatuor
modis cõmittitur pcc̃mi in corde. Quatu
or ꝑpetratur in opere. Admitlitur ĩ cor¬
de suggestione demonũ. delectatõe car¬
nis. ꝯsensu mentis. defentõne ela toins
Cõmittitur oꝑe nũc latent̾. nũc pala.
nũc consuetudine. nũc desperatõne. Is¬
tis ergo gradib et corde delinqͥtur: ⁊ o¬
pere malicia ꝑpetratur. Trib modis per¬
catũ agit᷑. Hoc est ignorancia. infirimi¬
tate. inclustria. ꝑiculo aũt penaꝵ clu̾so
Ignorancie namq modo ꝑdam̃ pocrauit
in paradiso eua sic̾ apłs clicit. uir nõ est

Expanded text:
 cupiditatis, aut metu timoris: ; vel cum timet ne incurrat malum quod metuit. Quatumodis committitur peccatum in corde, quatuor et perpetratur in opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur et opere malitiae perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo peccavit in
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate ꝙͣ de iguorancia q̃ ꝙͣ de linq̃re.
Grauiꝰ ꝙ inclustria: ꝙͣ infirinitate pecca¬
re. Industria namiq peccat qui studio:
ac delib̾atõne mẽtis malũ agit. Infirmi¬
tate aũt: qui cau uł p̾cipitatõne delĩqͥt
Ne quius aũt et de inclustria peccant: qͥ
nõ solũ nõ bñ uiuũt: s adhuc bñ uiuẽtes
si possũt a ueritate cliuertũt. Sũt enĩ qͥ
ignorantes peccant: et st̃ qui scientes. S̾t
ĩ et qͥ pro ignorancie excusatõne. scire uo¬
lunt. ut minꝰ culpabiles h̾eantur. Qͥ tñ
se ipos nõ minuũt. s mag̾ despiciũt.
Nescire simpłr ad ignoranciã ꝑtinet. no¬
luisse scire ad ꝯtumacẽ sr̃biã. Uolũtatẽ¬

Expanded text:
firmitate quam ignorantia quemque delinquere, cujusque industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
lis designarent eoꝵq appel¬
lare noĩb nõ erubescerent.
Aurigam etia erictoꝵ inter
celi astra collocanerũt ꝓpter
qd̃ uiclissent eũ pͥmũ quadri¬
gam iũxisse. Mirati sunt
enim ingeniũ eiꝰ admiratio¬
nem soł accefsisse ⁊ ꝓpt̾ ħ no¬
men eus pꝰt mortẽz e inter
sidera posuerũt. Sic calisto
licaonis reg̾ filia. dũ ab ioue
urse fuiss fuiss spẽm uersa
que grece arctus appellatur
post interfectione ip̃iꝰ nom̃
septẽtrionalib tnͣstulit eamq
aictũ. filiũ aut̾ eius arctofilar
ꝓpt̾ qd nutrierit esculapiũ et
achillem int̾ astͣ cdinumeratꝰ
est. S quolib modo supsticio¬
nes hec ab om̃ib m̃cupantur
ũt tũ sidera que deus in m̾

Expanded text:
lis designarent, eorumque appellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium coeli astra collocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas junxisse. Mirati sunt enim ingenium ejus ad imitationem solis accessisse, et propter hoc nomen ejus post mortem inter sidera posuerunt. 35. Sic Calisto, Lycaonis regis filia, dum a Jove ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilax propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae D
Abbreviated transcription (Latin):
nus uir equinis currib de for¬
matus. cui sagittã et arcũ. ad¬
u̾gũt. ut ex eo mensis ip̃ius
flumina demonstrentur. Uñ
pͥcornii figurã ido̾ int̾ sidera
fixerũt. ꝓpt̾ cap̃am iouis nu¬
trice cuius posteriorem partẽ
corporis in effigiem piscis
id̾o formauerũt ut pluuias
eiꝰdem tpr̃is designarẽt qͣs so¬
let id̾ mensis plerũq in extre¬
mis ħ̾ere. ¶ Porro aqͣriũ. et
piscem ab imbrib tẽpororũ
uocauerũt ꝙ hieme qñ ĩ his
signis sol uertitur maioresꝯ
pluuie ꝓfũcluntur. ¶ Admi¬
randa clem̃cia gentiliũ qͥ nõ
solũ pisces s ⁊̃ arietes ⁊ hyr¬
cos et tauros ⁊ ursas. canes
et caneos et scorpiones ĩ celũ
tnͣstulerũt. Nam ⁊ aqͥlã ⁊ sig¬
nũ ꝓpt̾ iouis fabulas int̾ celi
astra eiꝰ memorie cã colloca¬
uerũt. ¶ Perseũ qͦ et uxorẽ
eius andromedã postꝙͣ st̃ mor¬
tui in celũ raptos ẽẽ creclide¬
rũt. ita ut ymagines coꝵ stel¬

Expanded text:
rius vir equinis cruribus deforrius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur, unde corni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum transtulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabulas inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt. Perseum quoque et uxorem eius Andromedam, posteaquam sunt mortui, in caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃m in honore ioius eo qd̾ in
bouem sit fabulose ꝯu̾sus cñ
sima sidera ꝯstituerũt qd signũ
gemini clicũt. Cancrũ quoq
signũ mense uinio uen̾it ret
graclitur in mod̾ cancri breui¬
oresq dies facit. Hoc enĩ aui¬
mal incerta ht pͥmã partem
Demq ad utrãq ꝑte gressũ
clinigit ita ut pͥor ꝑs sit poste¬
cior et post̾ior prior. ¶ Leonẽ
ĩ grecia ingentem hertules oc¬
cidit ⁊ ꝓpt̾ uirtute sua hũc
int̾ .xii. signa ꝯstituit. Hoc
signũ sol cũ attigerit miniũ
flatu et thesias facit. ¶ Uugi¬
in quib sol per eum decurrit
t̾ra exuca soł ardore nil pari¬
at. Est enĩ ħ tp̃c caniculariũ
dieꝵ. ¶Libram aũt uocau̾ũt
ab equalitate mensis ip̃iꝰ qͥa
uiii .k. octobris sol per illd̾ sig¬
nũ currens equinoctiũ facit
Uñ et lucanꝰ et iuste pondere
libre. ¶ Scorpiũ quoq ⁊ sagit¬
tarium ꝓpt̾ fulgura mensis
ip̃iꝰ appellauerũt. ¶ Sagitta¬

Expanded text:
et ipsum in honorem Jovis, eo quod in et ipsum in honorem Jovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, sima sidera constituerunt, quod signum Gemini dicunt. 26. Cancrum quoque signum mengraditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior, et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium flatus Etesias facit. Virgiin quibus per eum sol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal. Octobres sol per illud signum currens Aequinoctium facit, unde et Lucanus: Ad justae pondere librae. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgora mensis ipsius appellaverunt. Sagitta
Abbreviated transcription (Latin):
taphiriona. esperus. sterbon
Has idmani noĩb deoꝵ suo¬
rũ id est iouis. saturni. inartis
uenens. atq merturii. sacra¬
uerũt. Decepti enĩ et decipere
uolentes in eoꝵ adoratione qͦ
sibi aliqͥd scdm amore p̾sti¬
tissent sidera ostendebant
in celo clicentes. qd ioius cẽ
illud sicdus: et illd̃ mercurii
et ꝯcepta est opinio uanita¬
tis. Hanc opinionez erroris di¬
Iam uero illa que ab ip̃is ge¬
tib signa clicũtur in quibus
et animanciũ imago de stel
formatur ut arcton aries. tau¬
rus libra et huiꝰ modi alia hii
qui sidera p̾uiderũt in numeꝵ
stellaꝵ spẽm corporis suꝑstia¬
osa uanitate ꝑmoti fiuxert̃.
ex causis quibd̃ deoꝵ suoꝵ et
ymagines ⁊ noĩa ꝯformãtes
Nam ariete pͥmũ signũ. cu
libere media mũdi liueã tͣclũs
in cuiꝰ capite qͥ simulat᷑ faciuł
arietis cormua fingũt. Q sigñ
gentiles id̾o int̾ signa pͥmũ
se qui est anni pͥncipiũ soleꝰ
S ⁊ taurũ int̾ sidera collocãt.

Expanded text:
bon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diIam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, in cuius cArietis cornua figunt. 24. Quod signum gentiles ideo inter signa primum rtio, qui est anni principium, solem sed et Taurum in ter sidera collocant,
Abbreviated transcription (Latin):
anstotiles atq alii reꝵ uerita¬
uerũt clicentes ꝯfusione reꝵ
pocius de tali ꝑsuasione gene¬
rari. Nam si genus humanũ
ad uarios actꝯ nascendi neces¬
sicatez ꝑmereret᷑ cur aut lau¬
dem mereitur boni aut ma¬
li legũ ꝑcipiãt ultõnẽ: Et ꝙͣ¬
uis ip̃i nõ fuerũt celesti sapĩ¬
cie decliti ueritatis tñ testimo
usq ad astra ꝑcluctꝰ est scib
ut aĩos sclari sapiencia impli¬

Expanded text:
atque alii rerum veritaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonusque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia impli
Abbreviated transcription (Latin):
la nete stelle st̾ que nõst̾
foxe m st̃ celo ut relique
s in aere ferũtur. Dicte aũt
planete apotesplaues. id est
ab errore. Nam int̾clũ ĩ aus¬
trũ. Interclũ in septẽtrione

Expanded text:
lanetae stellae sunt fixae in coelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem planetae apo to planos, id est ab errore; nam interdum in Austrum, interdum in Septemtrionem,
Abbreviated transcription (Latin):
N cuto uñ emittũt᷑ oqͥ: cart̾es
clixerũt: ab ea re qͣ et ille carter
qui ẽ in ciuitate. qͦ ut iͥ hoĩes dãpna¬
at uictos eqͦs. Naz haurit ferit. ut la¬
tus haurit aꝑtũ. Ip̃e est et agitator
et u̾berator ab agẽdo clictꝰ. Aurige cĩ
cluobꝰ colorib st̃. qͥbꝰ sp̃e idolatrie ues¬
tiũt. Nam prassinꝰ terre ueneciꝰ celo

Expanded text:
 carceres dixerunt ab ea re 398 qua et ille carcer qui est in civitate, quod ut ibi homines damnaat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est, verberator ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, ven
Abbreviated transcription (Latin):
sist̾e uictor. Euit ã minere ⁊ uulca¬
biline ut fabule ferũt ꝓcreatꝰ. portẽ¬
tũ demonicũ ĩ io diabolꝰ qͥ pͥmo uno¬
nicurrũ declicauit tali. auctore qͣchri¬
.i. decurru

Expanded text:
sistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcabidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrint. De curru
Abbreviated transcription (Latin):
pinne muroꝵ st̃̾ dicta: qd̃ ex
est qd sit pro munitone muri
rũ uocat᷑. sic̾ suꝑiꝰ dictũ est.¬
¶ Dicus ut predictũ est. ip̃e ħita¬
cones urb̃ st̃. uñ et iucinmi dicti.¬

Expanded text:
pinnae murorum sunt, dicta quia ex eo quod sit pro munitione muri.rum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis
Abbreviated transcription (Latin):
collega crassi in foro proescit z¬
materias: ut ẽẽnt loca in qͥbus
expectantes insist̾e̾nt. q̃ ex noĩe
euis meniana.appellata st̃. Hec
it̃ solaria: que patent soli: pt
hec alii lapide alii inateria cliu̾¬
sa cclificare cũ porticib menia¬
na et foribꝰ et domibꝰ adiecerũt
¶Tabulata enĩ olĩ lignee domiꝰ
fiebint. inde nom̃ ꝑmanet ta¬
bulatoꝵ. ¶Apogeum est cõstiu¬
ctũ sb̾ t̾ris eclificiũ: qd̾ nos ãtru
uł speluncam clm̃s. ¶xenodo¬

Expanded text:
collega Crassi in foro projecit collega Crassi in foro projecit mspectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. So
Abbreviated transcription (Latin):
thalamũ nominãt. ¶Cenacu¬
lum clictũ ꝯmunione uescẽdi
Uñ et cenobiũ congregatõ. An¬
tiqͥ enim publice et in ꝯmuni¬
one uescebant᷑. nec ulliꝰ conui¬
uiũ singulare erat. ne ĩ occłto
delicie luxuria gignerẽt. ¶Cu
diniũ est cenacłm a tribꝰ lectuł
t̾es in loco ubi conuiuii appara¬
tus exponebatur: tres lectuli st¬
ti erant: in qͥb cliscũbentes e¬
tus uł accubitus dr: ex quo cõ¬
fectũ est. ut triduũ clic̾et᷑. ¶ Sel¬
la clicta eo qd nos occultat et ce¬
lat. Cubiculũ uero: qd ibi cuba¬
mꝰ. ibiq dormientes reqͥescamꝰ
Cubile uero: cubandi locus est.
Secesso: qd̾ sit locus secretꝰ .i. si
ne accessu. Diuersoriũ clictu: co
qd̾ ex cliuersis uiis: ibi ꝯuenit᷑
¶Hospiciũ sermo est grecus uͥ
qͥs ad tempus hospitali iure in¬
h̾itat. et iterũ inde transiens
migrat. Inde et metatũ qd mu¬
tutur unde legitur et castra me¬
metati st̃ ꝓmutauerũt. ¶Nõ
enĩ illic manet ex̾citꝰ s transit.

Expanded text:
thalamum nominant. 7. Coenaculum dictum a communione vescendi, unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice, et in commune vescebantur, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. 8. Triclinium est coenaculum a tribus lectulis enim in loco ubi convivii apparatus exponebatur, 218 tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes ectus, vel accubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. 9. Cella dicta, quod nos occultet et celet. Cubiculum vero, quod eo cubemus, ibique dormientes requiescamus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est, sine accessu. 10. Diversorium dictum, eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est ubi quis ad tempus hospitali jure inhabitat, et iterum inde transiens migrat; inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur, et castra metati sunt, pro mutaverunt. Non enim illic permanet exercitus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
clum mutatur locus: mutatur et mẽ¬
tis affectus. Congruũ est enĩ: inde iam
corporałr euelli: ubiq qͥsq illecebͥs deẜ¬
uiunt. Nam locus ubi praue qͥsq uixit
hoc in aspectu mentis opponit. ꝙ sp uł¬

Expanded text:
men quibusdam dum mutatur locus, mutatur et menmen quibusdam dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit qu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ laborem mercelis retributõ: nõ statĩ
consequitur spe pene lissoluta langues¬
cunt. uñ et magna illoꝵ głia p̃paratur qͥbo
ue ꝯu̾sionis uite p̾ncipia augniento soli¬
dora consumant. Atq eo ad ꝓmerendu
retributõne clariores p̃parant᷑. quo fir¬
miꝰ duri in tenebris laboris et inchoant
et consumant. ¶Qͥ dam p̾mo conu̾sioĩs
calore: ad uirtutes sese accingunt. Ac¬
cedente u̾o ꝓgressu clũ inmoderate t̾rens
reb incũbunt. pulu̾e infumi ad petitus
obscurantur. Uñ et clñs de bonis operib
dicit. Q̾ aũt cecidit in spinis hii fũt qui
audiũt uerbũ cłi: et solli citudine scłi. ł
fallacia cdiuiciaꝵ suffocant uerbũ: et sñ
fructu efficitur. ¶Nuꝑ conuersi neqͣꝙͣ
debent incuris extenorib ꝓuehi. Nam
si implicent᷑ confestim qͣi plantata arbꝰ¬
cula et nec clũ racdice p̃fira ꝯcuciũtur:
parit̾ et arescunt. ¶ Ual int̾lũ ꝯu̾sis¬

Expanded text:
eorum laborem mercedis retributio non statim eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur parit
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa ꝯuersio in pͥstinos erto¬
res reducit: ac uiuendi tp̃r resoluit.¬
Hoꝵ ergo excempla quis conuersus ẽ ui¬
ta. Ne dũ timore cłi: a tp̃r incipis: rur¬
sus mũdanis errorib in mergaris. Te
pidus in ꝯuersione ociosa uerba et uanͣs
cogitatõnes noxias ẽẽ nõ ꝯspicit. Q si a
torpore mentis eigil auerit: ea q̃ leuia ex¬
istimabat ꝯfestim qͣi horrenda: atq atro¬
cia ꝑtinescit. ¶ Erans et desidia: in ouñ
bono oꝑe formidanda est. Eraudem faci¬
mus deo. quociens de bouo oꝑe nr̃o nos¬
met ip̃os nõ d̾m laudamꝰ. ¶ Desiclia
agimus: quociens ꝑ torporẽ languide ca
que dei st̃ operam᷑. ¶ Omĩs ars scłi huiꝰ
strenuos amatores ħt: ce ad exceꝙ̃ clum
ꝓuitissimos. & hoc ꝓide fit: qr p̾sentẽ
ħt oꝑis sui remuneratõnẽ. Ars uero diui¬
ni timoris plerosq ħt sectatores. langui¬
dos tepidos. pigricie mercia congelatos
futura remuneratõne differtur. Idõq clũ

Expanded text:
ultos remissa conversatio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit.horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; futura remuneratione differtur. Ideoque dum
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃ta regũ: a mausoło te¬
ge egyptõꝵ dlicta. Nã eo defũc¬
to: uxor esꝰ mire magnitudĩs
et pulcͥtucłĩs extruxit sepulcrũ
in tm̃ ut usq hodie oĩa monu¬
m̃ta p̾tõsa ex noĩe eiꝰ mausolea
nũcupẽtur. ¶Puamides genꝰ
Uñ ci m̃surã u̾braꝵ egresse: nul¬
la h̾ere umbrã clũr. Tali eĩ edi¬
ficio surgũt ut alto ĩcipiãt ⁊ in
angto finiãt᷑: sic̾ ignis. Pir
eĩ cł̾r ignis. hos egyptꝰ ħt. Apd̾
maiores enĩ potẽtes: aut sb̾ mõ
tib aut in mõtib sepeliãt᷑. Inde
tractũ est. ut sr̃ cadau̾a aut pira¬
mides fierẽt: ut ingẽtes colũne
collocarẽt᷑.
xII. de eclificiis rusticis

Expanded text:
a regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genusunde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto finiantur sicut ignis; πῦρ enim dicitur ignis. Hos Aegyptus habet. Apud maiortibus, aut in domibus sepeliebantur. Inde tractum est, ut super cadavera, aut pyramides fierent, aut ingentes columnae collocarentur. CAPUT XII. De aedificiis rusticis
Abbreviated transcription (Latin):
nicti memoria. Cũ enĩ nõ uid̾is
uis sũ tãꝙͣ mortuꝰ a corde. Cum
ãt indis. mon mntẽ. ⁊ ad memo¬
ria te reducit: ut mortuũ recor¬
deris. ¶Monum̃ta itaq ⁊ me¬
morie: ꝓ mentis ãmonitione¬

Expanded text:
 non videris nquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
mali ꝙ passi st̃. Inuidus ab in¬
mis. Inucdiosus est qͥ ab alio pa¬
titur iuicliã. Inuiosus odiosus
ob inuiclia et zelum clictus. In¬
testabił cuiꝰ testimoniũ nõ ualet.
Infamis nõ bone fame. Imꝓbus
clictus : qd̾ instat etia ꝓhibendo.
Importumis inquictus: qd̾ non
h̾t portũ id est quiete. Uñ et ĩ¬
portuni: qͣi in naufragiũ cito fe¬
cunt᷑. In frenis est qui frens ñ
et noracitate clictus. Ingliosus:
ꝙ sit sũ głia: id est sñ triũplis.
Item ingłiosus mimemor głie.
Informis ingens nõ ꝙ nõ ħ̾eat
forͣm. S qd ultra forma mag¬
Immanis ꝙ nõ bonus s crucelis
atq t̾ribił manũ enĩ bonũ dicit᷑
minime boni. Inimunis mini¬
me munificus. ut est in ꝓu̾bio
uet̾i. Inmunẽ ciues odere sui
Item inmunis: qui nõ facit mu¬
nia .i. officio nõ fũgitur est enĩ
onũ pͥuilegio uacuus. Indẽpniᷤᷤ
qd̾ sñ clãpno uiuat et sine ulla
culpa atq piculo. Iners sũ arte.

Expanded text:
. Invidus dictus ab inus. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob invidia et zelo dictus. Intestabilis, cuius testimonium non valet et Infamis, non bonae famae. Inprobus dictus quod instat etiam prohibenti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infrenis, hoc est qui frenis noet voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius, immemor gloriae. Informis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magInmanis, quia non bonus sed crudelis, atque terribilis. Manum enim bonum dicitur. minime boni. Inmunis, minime munificus, ut est in proverbio veteri: 'Inmunem cives odere sui.' Item inmunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur. Est enim omni privilegio vacuus. Indemnis, eo quod sine damno vivat, et sine ulla culpa atque periculo. Iners, sine arte,
Abbreviated transcription (Latin):
qd intus iuim heat gignẽd
ꝙͣlibet arte. Imientor dictus
qd̾ ea que querit inuenit. Un
⁊ sp̃i q̃ appellat̾. sũ inuentõ
q lerbi originez. retractenuis

Expanded text:
d intus vim habeat gignendi quamlibet artem. Inventor dictus quod in ea quae quaerit venit; unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
marcore sit atqr langore. Inteme¬
intas. incorruptus ⁊ nulla teme¬
uate molatus. Infirmꝰ qͣi sñ for¬
.Imbecillis. qͣi sñ baculo fragi
Et stabił.  qd̾ sibi placet ei rursꝰ
asplicet. Iactans arrogãs ẽ. quia
inlioꝵ institutis nõ adquiescit. s
satatis incuurit. Iracundus dictꝰ.
lecensus sanguiue in furore ꝯ¬
pelł̾r. Ur enĩ flãma cłr: et ira ĩ¬
cor alioꝵ succenclit et persuaden¬
do inflamat. In expiabił: ꝙ nũ¬
dari nõ meretur. Iratus ira actꝰ.
Impiꝰ qui sũ pietate religionis
est. Iniquꝰ ꝓpͥe dictus : q nõ est
equus. s ineqͣl̃. Int̾ impiũ aũt
et miquũ hoc clistare nõ uũquã
solet: ꝙ om̃is impiꝰ miqꝰ. non
pus uamq pro infideli ponitur
et clictus impuis ꝙ sit a pietate
religionis alienus. Iniqꝰ uero cłr

Expanded text:
marcore atque languore. Intemeratus, incorruptus et nulla temeritate violatus. Infirmus, quia sine forma. Inbecillus, quasi sine baculo fragilest stabilis, sed quod placet et rursus displicet. Iactans vel arrogans est, quia maiorum institutis non adquiescit, sed sanctitatis inquirit. Iracundus dictus quia accenso sanguine in furorem conpellitur; †ur† enim flamma dicitur, et ira incor aliorum succendit, et persuadendo inflammat. Inexpiabilis, qudari non meruerit. Iratus, ira actus. 133. Impius, quia sine pietate religionis est. Iniquus proprie dictus, quia non est aequus, sed inaequalis. Inter impium autem et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non ius namque pro infideli ponitur; et dictus impius, quod sit a pietate religionis alienus. Iniquus ver
Abbreviated transcription (Latin):
tis sũa: ut credamꝰ posse d̾o furoris ł mu¬
tatonis acced̾e perturbatõnẽ s ip̃a equi¬
tatem iusticie qͣ reos punit. Iracũdiam
&quũ est furor est et indignatõ paciẽtis
Itu ergo intlłig̾e̾ opus est. et alias passi¬
ones qͣs de. iffectõne humana duat sꝙͥ¬
tura ad d̾m. ut iuxͣ se mꝯmutabił sit cre
tur nr̃ e locutonis et mucabilitatis ge¬
nere apelletur. Tamclement̾ deus hu¬
maue consulet infirmitati: ut qr eũ sic̾
est nõ possumꝰ agnosc̾e: nr̃e loqutõnis
more se ip̃m nob̾ insimuet. Uñ et m̾broꝵ
nr̃oꝵ qualitatem ħ̾ere scribit᷑ et passio¬
nũ indigna dici de se uoluit. qͣtenus ad¬
ad significand̃ se honũb de infenoribꝰ
reb sp̾es ad setrahit. Quẽ re uera uixta

Expanded text:
a, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram cantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit creatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit, quem revera juxta
Abbreviated transcription (Latin):
et in cutũsqͥptus. s ꝓ efficienciis caꝵ re¬
rũ in ip̃o sp̃es describuntur. ut qr oĩ ui
ambulat. P eo ꝙ expectut stat. Sic a
in ceteris hoꝵ siłib ab humauis m̃tib
trahitur siłitudo ad d̾m sicut ÷ obliuis¬
cens et memorans. Hĩc est ꝙ et ꝑ ꝓphe¬
tã dicit. Iurauit doꝰ ex̾cituũ per.aĩa suã
Non ꝙ deus aĩa heat. s ħ nr̃o uarrat
affectu et alibi sili figura et ueruꝰ ⁊ scara
camis cõtumelias descendisce cognosci¬
tur. Nam et xꝰ agnus nõ pro natura
s pro innocencia. ⁊ leo ꝓ fortitudine.
nõ pro natura et serpens. ꝓ morte ⁊ sa¬
piencia: nõ ꝓ natura scribit᷑. Nam et ĩ
ꝓpħa plaust᷑ portautis femũ sp̾es duci¬
tur ad d̾m. et ħ omĩa ido̾ per figurã xꝰ

Expanded text:
et incircumscriptus, sed pro efficientiis causarum in ipso species rerum scribuntur, ut quia omniaambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est quod et Propheta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam . Non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabcarnis contumelias descendisse cognoscitur. Nam et Christus agnus, non pro natura, sed pro innocentia; et leo, pro fortitudine, non pro natura; et serpens, pro morte et sapientia, non pro natura scribitur. Nam et in propheta plaustri portantis fenum species ducit
Abbreviated transcription (Latin):
tuor res impellũt hoĩem̃ ad aie¬
rem. Pulcritudo. genꝰ. cliuicie.
ille quer̃tur. qͣs aut liuicie. aut
forma. nõ qͣs ꝓbitas moꝵ ꝯmen¬
tate consistũt. qr leuitate aĩ ple¬
rũq decipiũt᷑. Uñ et equũ erat e¬
as uiri auͣcte repͥmi. Proinde et
ueteres uoluerũt feminas nup¬
tas ꝙͣ iuis perfecte etatis ẽẽnt ꝓpt̾
ip̃am aĩ leuitatem in tutela ꝯsie¬
tere.

Expanded text:
attor res impellunt hominem ad amoattor res impellunt hominem ad amorem: pulcritudo, genus, divitie, ille queruntur quas divitie aut forma non quas probitas morum commentate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres volueruut feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere.