comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arẽ causa penaꝵ. non sunt tãta
supplicia: quanta extit̾unt pec̃a.
qui ei in flagellis muriurat: de
plius ꝓuecat: iram dei indignãtis
plos exaggerat. qui uero adu̾sa pa¬
cient᷑ tolerat : deum s̾ ciciꝰ plae¬
at. si enim ius purgari. in penitẽ¬
tia te accusa. et deiiusticiam lauo¬
a. ad purgationem tuam profiẽ
Si ea que pateris: ad iusticiam d̾i
retuleno. sipro irrogata iniuria.
humilis deum glificaus. Cori¬
pit eminte d̾s flagello pie castig¬
atioins. ererxet inte disciplinam.
et qui parcẽdote ad se reuccuuit:
feriendo clamat ut redeas. Cogi¬
ta o homo quossibet mundi cruti¬
a tus. intende anmo quascumq se¬
culipenas: quoscumq cormento¬
rum dolores. quascumq dolorũ
a cerbitates. ꝯpara ħ totum gehẽne:
et leueẽ omne qd̾ patĩs. sitimeo:
cedunt: in illis uero moriendo et̃¬
nus dolor succedit. Si eium conũ¬
sus fueris: emendatio ẽ qd pat̾io.
Conu̾sum namq : flagella a pec¬

Expanded text:
ar est causa poenarum, non sunt tanta ar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui enim in flagellis murmurat, Deuplius provocat, iram Dei indignantis plus sibi exaggerat. 30. Qui vero adversa patienter tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari, in poena te accusa, et Dei justitiam lauda; ad purgationem tuam proficit, si ea quae pateris ad justitiam Dei retuleris, si pro irrogata injuria humilis Deum glorificaveris. Corripit enim te Deus flagello piae castigationis, exercet in te disciplinam, et qui parcendo te ad se revocabat, feriendo clamat, ut redeas. Cogita, o homo, quoslibet mundi cruciatus, intende animo quascunque saeculi poenas, quoscunque tormentorum dolores, quascunque dolorum acerbitates; compara hoc totum gehennae et leve est omne quod pateris; si times, cedunt, in illis moriendo aeternus dolor succedit. 31. Si enim conversus fueris, emendatio est quod pateris; conversum namque flagella a pec
Abbreviated transcription (Latin):
huius uite pressure. malorum pra¬
uitas non te cccidit: s erudit : pͣ¬
norum aduersitas nõ te deicit:s
extollit. Hum̃na temptatio argu¬
it te : ñ int̾ficit. quantũ eĩ in hoc se¬
culo frangiur: tantum in ꝑpetuo
scło solidannir. Quanto in p̃pẽti¬
affligimur: tanto in fu turo gaude¬
biniꝯ. si hic flagellis atterimur:
purgati inuidicio inuenimur. sẽ¬
sauitem ppetuam p̃parat. ĩ forñce
ꝓbatur aurum: ut sorde̾ careat ⁊
tribulationis camino purgans:
ut purior appareas. ꝑrecutõnio ig¬
ne ꝯflaris: ut ommi poc̃orum sor¬
de purgeris. nam ad purgatõem
sunt ista omnia que sustines.
Nongͥ murmures: nõ blasf̾em¬
es ÷ ñ dicas. quare sustineo mͣla:
cur affligor: ut quid uiala paciois
S mag̾ elic. peccaui: ut eram dig¬
nus non recepi: equalem uind¬
ictamnon sentio peccati meinõ
sentio: mino me ꝑcosum qͣm me¬
rebar agnosco. uixta modum cri¬
minis: miorest retributio ulci¬
onis. Solin m̾itum poc̃orum: disp¬

Expanded text:
vitae pressurae. 28. Malorum pravitas non te occidit, sed erudit; pravorum adversitas non te dejicit, sed extollit; humana tentatio arguit te, non interficit; quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo saeculo solidamur; quantum in praeaffligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semsalutem perpetuam praeparat. In fornace probatur aurum, tu, ut sorde careas, tribulationis camino purgaris, ut prior appareas, persecutionis igne conflaris, ut omnium peccatorum sorde purgeris, ad probationem sunt ista omnia quae sustines. 29. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? cur affligor? ut quid mala patior? sed magis dic: Peccavi, ut eram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non sentio, minus percussum me quam merebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum disp
Abbreviated transcription (Latin):
nt ũuiq me ibruetuit. Cnt ĩfelix
nato sum: Cur inhane mistĩ uitã
piectus sume Ut quit mifer hãc
lucem udi: Utquid miẜo huius:
inte ortus occurrit: Utinam uł¬
pocio egrederer a seculo qͣlib fessꝰ.¬
mori.iarlic̾e̾t cccumbe̾. uiuendi ei
micbi tediumẽ: moriẽdi uotũ. Sol¬
mare uiuentib: quamq iocũtues
omors tustib atq in erentib. acce¬
dat ergo ad inte magnum malum:
mortis grande solaciũ. Sit uite ter¬
minus: finis tantorum malorũ. et
finem misie: reꝗes sepulture. ⁊ sinõ
uita: saltem uł mors miferi ĩcipiat.
morᷤmalorum omniũ finẽ ẜ ponit:

Expanded text:
ue me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quid miser hanc lucem vidi? ut quid misero hujus vitae ortus occurrit? Utinam velocius egrederer a saeculo quam smori jam liceat occumbere. Vivendi enim mihi taedium est, moriendi votum, solmare viventibus! quam jucunda es, o mors, tristibus atque moerentibus! 20. Accedat ergo ad vitae magnum malum mortis grande solatium, sit vitae terminus finis tantorum malorum, det finem miseriae requies sepulturae, et si non vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors malorum omnium finem imponi
Abbreviated transcription (Latin):
iss in te potestatem aduersarius:
cielunt: absq demnon uẽuunt uo¬
luntate. Iniquorum potestas:
super te. ex dei datur li centia. qui
tibi aduersantur. dei consilio faci¬
unt. Manus dei te ad penã tradi¬
dit: inelignatio dei te affug̾e uis
sit. ip̃e iratus iussit te mala ouaia
debuitatib frangeris. ꝙ langoꝵ¬
tia torq̃ris.q crassante inpugna¬
tionis sp̃u agitatis: ⁊ hocipo t̾ ꝓ¬

Expanded text:
n te potestatem adversarius, accidunt absque Dei non veniunt voluntate, iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur Dei consilio faciunt, manus Dei te ad poenam tradidit, indisit, ipse iratus iussit te mala omnia debilitatibus frangeris, quod langustia torqueris, quod grassante impugnationis spiritu agitaris, et hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ut leꝓsum tang̾e horient. iacet
caro astricta ferro. iacet pressa cath¬
enis: iacet ligata iunculis: ⁊ iacet
uincta compedib. ñ desunt tormẽ
me seuicia. Corꝑis mei carnfices.
nouissimis cruciatib lacerant. In¬
ancdito gen̾e penaru: insc̾a mea et
inembra dilamant. Quicꝗd pꝰsũt.
sr̃ me cruteles cogitant. mille peĩs¬
extorto. mille subactus tormẽtis:
mille lac̾atus siupliciis. Nõ ꝑimor¬
nuta morte: caro mea plagis sect¬
a computruit. Sein usta lacerata:
saniem fudit. La cerata membia
is manat: cum la crimis cruorstl¬
uulnetũ. Consimuptꝰ sum dolore
miser. in dolore et amms ⁊ corpo de
a sensi. multa acͥba sustim: multa
grauia ꝑtult tam graue et crudelei
uulrino iinꝙ̃ excepi. Inorinatos
nulu̾e opp̃sso sum. momentanes ĩ ti¬
tu gcosꝰ sum. imꝓpuisũ me itãtũ ma¬
lum calamuas uite cogessit: igno

Expanded text:
ut leprosum tangere horrent. Jacet ut leprosum tangere horrent. Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, jacet ligata vinculis, jacet vincta compedibus, non desunt tormentme saevitia. 17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me crudele excogitant, extortus, mille subactus tormentis, mille laceratus suppliciis. Caro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra is manat, cum lacrymis cruor stilvulnerum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et animus, et corpus defa sensi, multa acerba sustinui, multa gravia pertuli; tam grave et crudele vulnus nunquam excepi, inopinato vulnere oppressus sum momentaneo interitu percussus sum, improvisa me in tantum malum calamitas vitae conjecit. Igno
Abbreviated transcription (Latin):
uis effectus sum. emarcuit cor
nreum pauore estuo: foriduns
metu tabecco. Timor et tremoraiã
meamcassau̾nt. Sie exilio trusus
sum. sic exilio dampuatꝰ summ. Sͤ
exilii penam lugeo: sic exilii tap¬
nationem gemo. uinculosuit¬
utio adolictus sum: conditionis
pondere press.ẜuili ope mancipa¬
tus sum. in langore. iuniue. infri¬
gore. in tempestatib tetris. ĩ oĩ¬
pericuto labore. in omni pericło
positus. post dampna bonoruz.
post amissionem oĩũ rerũ.ĩ ops
et panꝑ effectus sũ. egeo. men¬
nemo egenti manum porugit. ĩ¬
digenti nullus succurrit. apcł n¬
ullum miseratione dignus sus
om̃i misccłia desolatus summi. qui
michimisereatur ũ ẽ. omnes mẽ¬
dicantemspmit: esuriẽtẽ nec mui¬
cis suis reficiuntur: in os siciẽ¬
tis nullus stillat guttam refu¬
dicum unde rorẽ. Effecto sum entz
cunctis abhominabił. Quicũqi
meintuẽt᷑: omnes ut ulcerosimi
ꝯtempnunt. ut fetentez expuũt.

Expanded text:
uis effectus sum, 478 emarcuit cor uis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor et tremor animam meam quassaverunt. 15. Sic exsilio trusus sum, sic exsilio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo, sic exsilii damnationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servili opere mancipatus, in algore, in nive, in frigore, in tempestatibus tetris, in omni labore, in omni periculo positus. Post damna bonorum, post amissionem omnium rerum, inops et pauper effectus sum, egeo, mennam, egenti nemo manum porrigit, indigenti nullus succurrit, apud nullum miseratione dignus sum, omni misericordia desolatus sum, qui misereatur non est. 16. Omnes mendicantem spernunt, esurientem nec micis suis reficiunt, in os sitientis nullus distillat guttam refrdicum undae rorem, effectus sum enim cunctis abominabilis. Quicunque me intuentur, omnes ut ulcerosum contemnunt, ut fetentem exspuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tione:s ad temptationez. loqu¬
diant. q̃runt quid prodeant.exp¬
lorant unde decipiant. ego autẽ
reclinato capite. humiliato uul¬
tu. deposita faci. sileo. taceo. ĩ in¬
cepto ꝑsisto silentio ⁊ orimeo eus¬
todiam posui. ori meo signaculũ
dechi. uocem a sermone repressi:i
linguam a lccutione restrinxi⁊ ⁊̃
de bono interrogato taçeo. mal¬
ui enim recicere in probis: quã
rendere. illi aũt ñ quiescunt: illi¬
aũt ampliꝯ seiuunt ⁊ ꝑcussum ã¬
pluis ꝑcequutut: magis magisq
irriunt ouꝑ me. Obstrepunt
suꝑ me: clanioribo lactant̃ i nie
petulantur Conuicia. uicce. am¬
batu. stcepitui. suꝑ me ꝓsiliunt. uo¬
ce aꝑta contumelias et opprobua
timme omnes concitantur ad
me ommes arma conutunt. õs
inme seuiunt om̃s in exicuiz
meum intendunt. om̃s ĩmor¬
tem meã manus ouas ꝓuocanti¬
sparant: in tanto gͣ metu. in tãto
pauore. in tanta formidine cõta¬
bui miser. palluimisers ex sang¬

Expanded text:
tionem, sed ad tentationem; loqutionem, sed ad tentationem; loqudiant, quaerunt quid prodant, explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisque irruunt super me, obstrepunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepitu. 14. Super me prosiliunt, voce aperta contumelias et opprobria in me omnes concitantur, ad me omnes arma convertunt: omnes in me saeviunt, omnes in exitium meum intendunt, omnes in mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsang
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcͥmen me piculũq declucut. obici¬
unt michi crumen cuius ñ habeoꝯ
sciẽtiã ⁊ nchil explora tum ẽ. nic̾
patefactum ẽ: nicħ inuestigatũ
adu̾summe mala confing̾e ⁊ nõ
quiescunt fla testimonia sparare.
ñ desinunt a ceusatores obice ⁊ u¬
dices non simunt conscribe. testiũ
cortestiunfla sententia ad necez
innͦcens ducor. ex eode cecilio testes
eodem cetu a ccusatores. imꝓbos u¬
dices opponunt. fłos testes obiciũt.
iniquorum testimonium ꝯficẽtia
ẽ. nemo ab illis dissentit. nemo dis¬
cordat: nemo ꝯ siliũ eorum repu
adeanc a quo consilium petam:
in quo animũ meum ponam: ꝙ̃
potissime queram ⁊ om̃ib odio
me omnes: repuoiant oms. ab¬
dicationem intendũt. uolo ad
eos confuge. s nuinantur. cupi¬
o eorum depcari uestigia: o fugi¬
unt. a du̾santur et odiunt. supl¬
icando. spicios eos hr̃e uolo. Illi ãt
magis molesti sunt. int̾clũ adiũ¬
gunt se ficta caritate. si ad ꝯsola¬

Expanded text:
In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihil patefactum est, nihil investigatum adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, non desinunt accusatores objicere, judices non sinunt conscribere. 477 11cor. Testium falsa sententia ad necem innocens ducor. Ex eodem concilio testes, ex eodem judices, etu accusatores. Improbos judices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium eorum repudadeam? a quo consilium petam? in quo animum meum ponam? quem potissimum quaeram? 12. Omnibus odiosrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consola
Abbreviated transcription (Latin):
dum habere uidetur. int̾i̾orem uero
hominem qui ad ymaginem d̾i fa¬
ctus est. tan quam uile mancipium
sine pabulo uerbi dei. fame. ⁊ si ti
uitantum dm̃ negligit. ut inise
ymagiemip̃i ꝯ despiciat et cõtẽp
b ac scurilitatib cunctis studea
mus imponere. ⁊ totis uirib de ĩpe¬
dimentis mundi istuis fugiendum
aliquas o̾ras querere. ainquibus ꝓ
salute aĩatum nr̃̾arum oroni uel
lectiomi pꝰsumus insistẽ. ut ĩnob̾¬

Expanded text:
dum est, habere videtur; interiorem vero dum est, habere videtur; interiorem vero hominem, qui ad imaginem Dei factus est, tanquam vile mancipium sine pabulo verbi Dei fame et siti tantum enim Deum negligit, ut in se imaginem ipsius despiciat et contemnabus ac scurrilitatibus cunctis finem mus imponere, et totis viribus de impedimentis mundi istius fugiendo, aliquas horas quaerere, in quibus pro salute animae nostrae orationi vel lectioni pos
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ eqs nescit ques in ignem
mittit: Hoͤm̾o utiq qr ꝯicut iã
dictum est qui eum in hoc seculo
legendo nolunt intelligere. ĩ die
uidicii deus illos dedignabitur
agngre̾. Et illud quod in salom¬
one scuptum est: Non negligẽt.
Set cum dei gr̃a sollicitudine ac
timore debemus audire. Qui inqͥt
obturat aurem suam ne audiat le¬
gem: or̃o eius ent exsecrabilis.
debet ip̃e prius audire deum: qui:
uult audire exaudiriadeo. Nam
qua fronte uult ut deusa eunex¬
audiat. quem in tantũ despicit
tur. Et illud. Qualeẽ fratres m̃i.¬
et panem ⁊ uinu ⁊ oleum ⁊ diu̾sa
dispensa sibi ordinant p̃parare.
et cum tanta unusquisq in t̾r̾enoi
itinere p̾parat unde iuuat caro sua.
unum libellum leg̾e ñ curat. unĩ et
in et̾num reficiatur. anima sua; Et
ad ymaginem dei fcm. ⁊ ext̾iorem
delimo terre formatum. ille tamen¬
tantam solli citudinez ꝓ corpore ꝙ
in sepulcro uerinib est deuoran¬

Expanded text:
Quomodo eos nescit, quos in ignem Quomodo eos nescit, quos in ignem mittit? Ideo utique, quia, sicut jam dictum est, qui eum in hoc saeculo legendo nolunt intelligere, in die judicii illos Deus dedignabitur agnoscere. Et illud quod in Salomone scriptum est, non negligenter, sed cum grandi sollicitudine ac timore debemus audire. Qui, inquit, obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Debet prius ipse audire Deum, qui vult exaudiri a Deo. Nam qua fronte vult ut Deus eum exaudiat, quem in tantum despicit, t? Et illud quale est, fratres et panem et vinum et oleum et diversas expensas sibi ordinant praeparari; et cum tanta unusquisque in terreno itinere praeparat unde vivat caro sua, unum libellum legere non curat, unde hic et in aeternum reficiatur anima sua? Et ad imaginem Dei factum, et exteriorem de limo terrae formatum; tantam sollicitudinem pro corpore, quod in sepulcro a vermibus devoran
Abbreviated transcription (Latin):
quib ad regni beatitudinẽ eos
inuitat/ dignẽtur releg̾e: Q̾ mͦ
suum litteras dirigat. ⁊ ille nõ
solum non impleat qued p̾cipi¬
tur. Set etiam ip̃a iussoria reliͤg¬
ere dedignetur. non indulgẽtiã
set penam. non libertatez a ccrpe
o carcerem m̾ebitur sustin̾e. Ica
ille qui diuinas scriptas de pala
eterua transmissas clissimłat leg̾e.
timeat neforte premia eteruia ñ
accipiat: s ⁊̃ penam ꝑpetua ũ eu¬
aclat. Nam in tantum ẽ periculo¬
sum nob̾ diuina p̃cepta non leg̾e:
Ut ꝓpħa lugubritet clamat. Ideo
captiuus ductus est ppłs meus.qr ñ
habuit scientiaz. Qui ignorat. ãt¬
ignorabr. sine dubio qui deum ꝑ
inquirere: et d̾s illum inet̾na be¬
atitudine de dignatur agnor̾e. Et
tumere debet ne clausis iamus csĩ
stultis uirginib. cum foris exelu¬
sis mereatur au dire. nescio ñ no
uiuos. Discedite ame oꝑarii iniqͥ¬
tatis. Quid ẽ nescio. ñ nouiuos :

Expanded text:
quibus ad regni beatitudinem eos quibus ad regni beatitudinem eos invitat, dignentur relegere? Quomorocuratorem suum litteras dirigat, et ille non solum non impleat quod praecipitur, sed etiam ipsa jussoria relegere dedignetur; non indulgentiam, sed poenam, non libertatem accipere, sed carcerem merebitur sustinere: ita ille qui divinas Scripturas de patria aeterna transmissas dissimulat legere, timere debet ne forte praemia aeterna non accipiat, sed etiam poenam perpetuam non evadat. Nam in tantum periculosum est nobis divina praecepta non legere, ut propheta lugubriter clamet, Ideo captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam: qui autem ignorat, ignorabitur . Sine dubio qui Deum peinquirere, et Deus illum in aeterna beatitudine dedignabitur agnoscere: et timere debet ne clausis januis cum stultis virginibus foris exclusus mereatur audire, Nescio vos : Non novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis . Quid est, Nescio vos, Non novi vos?
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ rebelli sp̃u fingilitas hum̃na
contempserit dignatus est ꝑse
ip̃m descendere. ⁊ nos de riuinide
et de ouperbia diaboli libenire: ad
ueram humilitatem exemplo nos
sue mansuetudinis ꝓuecare. De
potestate etiam antiqui hostis per
passionis iniuriam liberare. ad ĩ fer¬
na descent̾e. et antiquos sc̃os qui
originali prc̾o obuoxii tenebantur.
qui nos contra omnes insidias dia¬
boli confortaret de celis mitt̾e: apłos
etiam suos qui regnum dĩ ꝑ uniuer¬
suminũdum euuãgłizarent dilige̾.
et licet non solum suꝑbos. Set etiã
inpios. non solum originalib s
etiam actualib peccatis obnoxios
iuuenisseͬ totum tamen nemine
supplicante diisit. ⁊ non solum¬
uon sieut merebamur et multos
catͥenis uł compedib oppressos
ad excercenta la boriora oꝑa non
traxit: s magis pro in effabili pi¬
erate ut cum illo regnemus: cle
de se crgitant ẜui qui ita presu¬
munt domini sui p̃cepta cõtẽpu̾e.
ut nec ip̃as inuitatorias lit̾ras

Expanded text:
elli spiritu fragilitas humana contemneret, dignatus est per se ipsum descendere, et nos de tyrannide et de superbia diaboli liberare, et ad veram humilitatem exemplo nos suae mansuetudinis provocare, de potestate etiam antiqui serpentis per passionis injuriam liberare, ad inferna descendere, et antiquos sanctos, qui originali peccato obnoxii tenebantur, qui nos contra omnes insidias diaboli confortaret, de coelis mittere, Apostolos etiam suos, qui regnum Dei per universum mundum evangelizarent, dirigere. Et licet nos non solum superbos, sed etiam impios, non solum originalibus, sed etiam actualibus peccatis obnoxios invenisset; totum tamen, nemine supplicante, dimisit: et non, sicut merebamur, multis catenis vel compedibus oppressos ad exercenda laboriosa opera nos traxit, sed magis pro ineffabili pietate, ut cum illo regnemus, clemde se cogitant servi, qui ita praesumunt Domini sui praecepta contemnere, ut nec ipsas invitatorias litteras,
Abbreviated transcription (Latin):
antur inserere uñ sufficientem
cibum sibi ⁊ suis ualeant p̾para¬
re: quanto magis in sp̃ualibus lu¬
crio ñ uob̾ debet sufficere. qd̾ ĩ erel¬
esialetces diuinas auditis. s in
domib et in conuiuiis ur̃is. ⁊ qnͣ
dies breues sunt etiam aliquib
horio in necrib. lectioni diuine de¬
betis insistere. ut in horreo cordis
urĩ sp̃uale possitis triticuni cõpa¬
scriptunaruum in marguritas recõ¬
dere. ut cum in die uidicii aute tri¬
bimal et̾ni iudicis uenerimꝰ. sic̃
dicit apło. uestiti et non iuidi⁊¬
ueniamuo: Et illucd fr̃s kñn cli

Expanded text:
antur inserere, unde sufficientem antur inserere, unde sufficientem cibum sibi et suis valeant praeparare: quanto magis in spiritualibus lucris non vobis debet sufficere, quod in ecclesia lectiones divinas auditis, sed in domibus et in conviviis vestris, et quando dies breves sunt, etiam aliquibus horis in noctibus lectioni divinae debetis insistere, ut in horreo cordis vestri spirituale possitis triticum compaScripturarum margaritas recondere; ut cum in die judicii ante tribunal aeterni Judicis venerimus, sicut dicit Apostolus, vestiti, et non nudi inveniamur
Abbreviated transcription (Latin):
letõe diuinam
auito ⁊ cicienti
corde semꝑ exci¬
piatis: ut nob
spͥale gandium de uestra fi¬
delissima obedientia faciatiş
S si uultio ut uob̾ seripture
oce dulcesrant. ⁊ secunduz
ꝙ oportet diuina p̾cepta ꝓfi¬
ciant: oubtrabite uos aliqͥ¬
b horis cocupationib mimi¬
di. quibus ⁊̃ in domib urĩs
Biuina eloquia relegentes: ad inite¬
grum uos dei miscdia consecretis.
ut inuobis illud feliciter implea¬
tͥ: quod de beato iuiro scuptum est.
Quiinlege domini meditabitur
die ac nicte. Et illud. Beati qui ser¬
utantur testimonia eius: et toto
corde exquirunt eũ. Et illd̾. In to¬
eloquia tua ut non peccem tibi. Si¬
cut et enim uo ip̃i auditis. ille q
incorde suo abreclit eloquia dei.
non peccat: ita et ille qui ñ alxro¬
dit peccare uon cessat. Si ẽi uego¬
ciatoribus non sufficit de una tant̃
merre lucra conquirere. s plures
comparant m̾ces ex quibus sb̾¬
stanti am su ain augeant. et agͥ¬
cole diuerra genera seminũ con¬

Expanded text:
lectionem divinam avido et sitienti corde semper excipiatis, ut nobis spirituale gaudium de vestra fidelissima obedientia faciatis. Sed si vultis ut vobis Scripturae sanctae dulcescant, et secundum quod oportet divina praecepta proficiant, subtrahite vos aliquibus horis occupationibus mundi; quibus etiam in domibus vestris divina eloquia relegentes, ad integrum vos Dei misericordiae consecretis; ut in vobis illud feliciter impleatur, quod de beato viro scriptum est, quia in lege Domini meditabitur die ac nocte : et illud, Beati qui scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirunt eum: et illud, In toeloquia tua, ut non peccem tibi . Sicut enim, ut ipsi audistis, ille qui in corde suo abscondit eloquia Dei, non peccat; ita et ille qui non abscondit, peccare non cessat. Si enim negotiatoribus non sufficit de una tantum merce lucra conquirere, sed plures merces comparant, ex quibus substantiam suam augeant; et agricolae diversa genera seminum con
Abbreviated transcription (Latin):
Euicto aũt amalech: uenit ie¬
trto sccer moysi. adducit seffor¬
am idest ecc̃am. ⁊ utrumq filiũ ex
utroq pplo ꝓcreatum. Dat moysi cõ¬
silium . lxxͣ. semorum: audit eum
mopses.⁊ facit quecumq dicit ei.
ubimagne adimrationis ẽ: ut mor¬
ses ppħa deo plenus. qui cum domi¬
no facie ad faciem loquebatur ab ho¬
mine gentili ꝯsiluiz acciperet. ⁊ fac̾et
omnia quecumq diceret illi: nͥ ut:
rum: qd̾ per populum ex gentib cõ¬
gregatum: ea que in lege deerant eo
suggente compellerentur ⁊ bonum¬
q et sp̃ualem milłctum affertet ad
legem dei et sciebat qr audiret eundez
legisq diminutio sugg̾ente euãgłio
completur.

Expanded text:
evicto autem Amalech venit Jethro socer Moysi, adducit Sephoram, id est Ecclesiam, et utrumque filium ex utroque populo procreatum, dat Moysi consilium septuaginta seniorum. Audit eum Moyses, et facit quaecunque dixit, ubi magnae admirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium acceperit, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut fquandoque quod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant eo suggerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem legisque diminutio suggerente Evangelio compleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾clum ordinata disc̾cio ẽ: dũ
negatur ꝓximo qd̃ prestat᷑ extr¬
aneo. ut nouis non ꝓhib̾e̾ piet¬
atis officio: s negari carnalitatis
affectu. parentib eium camalit̾
prestaturꝙ extraneis pie inpen
mus affectus hr̃e: ita nec parẽtes
odio a nob̾ habendi sunt. o eoru
impedimenta que nob ab itine
recto p̃p̃ediunt. dumtũ dñs ita põe¬
pit a nob̾ parentes cclire.sic̃ aĩas¬
ciantiũ seculo. uacras designasse
allophilorumait archam dei ges¬
tantes. Nam siẽ illa pignerũ af¬
fectib a recro itiuere minime deͦg¬
resse sunt: ita et uir mundorenũ¬
cians. parentele obtentu non de¬
bet a pono prepedire ꝓposito. dehis¬

Expanded text:
Interdum ordinata discretio est, dum Interdum ordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impendmus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes odire, sicut et atiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
curio rerum familiarũ implicant᷑
quanto se rerũ studiis occupant:
ritati. Qui simul et t̾renis parere
curis.⁊ liuinis excerceri stutent:
utrumq complecte̾ simulñ ualẽt.
Nam cluas curas parit̾ urẽe pecto¬
si prius a secretiorib cordis expel¬
latur inportuna sclariũ multitudo
curarum: auma que intruiseco iacz
neq̃ꝙͣ resurget. Nam clum se ꝑ in¬
uum̾as seculi cogitationes aspaͦr¬
git: ad consicerationem sui se nui¬
latenuo colligiͭ. Arguitur eorum
cepor. qui deo uacare uolentes mũ¬
do renunciant: et curas ꝓpͥas asꝑ¬
nantur. Q dum ꝓpinquorũ utili¬
tates ꝓeurant: a deitunore se sepa¬
rant. Uir spiritalis ita prodeẽ de¬
bet sue ꝓpinquitati. ut dum illi gr¬
acia carnis prestare studet. ip̃e ab
spiritali pposito non declinet. mł¬
ti eiuim mnouachorum amore par¬
entum non soluitrenis curis. s¬
etiam formseco uirgiis inuolu¬
untur. sunt et pro siorũ tempo¬
rali salute: suas animnas ꝑclid̾ũt.

Expanded text:
curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, arant. Qui simul et terrenis 308 parere curis et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectosi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare studet, ipse a spirituali proposito nequaquam declinet. Multi enim monachorum amore parentum non soluetiam forensibus jurgiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animas perdiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atus. non nooe̾ nec dũanto preni̾e:
s eum diͦscedendo consulers. ut uͤi
sit utile hoc potestatio insigne. et
donum dĩ pro tuitione utantur
potestate quam accipiunt optim¬
e regunt. bonam utiq uicissitudĩẽ
deo largitiuxi restituunt. Bonus
rex facilus ad iusticiam a delicto
regreditur: quam dei iusticia ad
delictum tranffertur.ut nouerioħ
cãu titubare contigerit. mox resur¬
de pacientia principũ.

Expanded text:
atus, non nocere; nec dominando premere, atus, non nocere; nec dominando premere, sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis donum Dei pro tuitione utantur potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc te: quod si casu titubare contigerit, mox resurDe patientia regum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui recte utitur regni potesta¬
te. i ta prestare se omnibus
debet. ut quanto magio honoris¬
celsitudine claret: tantũ semetipo
mente humiliet. p̃ponens sibi ex¬
emplumhumilitatis dauio qui.
de suis meritis non tumint. set
humilit̾ sese deiciens: dix̃. uilis
incelam et uilis apparebo ante
deum qui elegit me. Qui recte
utitur regni potestate᷑ formam
iusticie fcĩs magis qͣmu̾bis ius¬
tituet.is nulla prosperitate erigi¬
tur: nulla aduersitate turbat᷑
non innititur propriis uirib:¬
nec a domino recedit cor eiꝯ. Reg¬
infastigium humili p̃sidet aĩo.
non eium delectat inquitas: nõ
inflammat cupiclitas. sine frau¬
datione alitꝰ ex pauꝑe diuites
facit. ⁊ quoel iuxta potestatẽ ap
ostolis extorquere pocerat: sepe mi¬
sericordi clementia pot̾at se donat.
Declit deus principib presula¬
tum. pro reguine ppłorum ⁊ illis
eos preesse uolunt: cum quibus
una ẽ eis nascendimoriendiq cõ¬
ditio. ꝓleẽ ergo debet ppłis princip¬

Expanded text:
ui recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoriscelsitudine claret, tanto semetipso mentem humiliet proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribnec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis princip
Abbreviated transcription (Latin):
Esponsoria abitalis longo añ
tempore sunt reꝑta. Et uoraca
hoc nõmine: ꝙ uno cauente chorꝰ
consonando rndeat. antea aũt
id solꝯ quisq agebat: nunc int̾
rendente :

Expanded text:
esponsoria ab Italis longo ante tempore sunt reperta. Et vocata hoc nomine, quod, uno canente, chorus consonando respondeat. Ante autem id solus quisque agebat, nunc autemrespondente.
Abbreviated transcription (Latin):
Isce a xp̃o ineclestiam. disce
et non dolebis inurias. ꝓnb̃ nãq¬
nis enm peosꝯ. flagellis cesꝯ. spi¬
tis derisꝯ. elaius confixo. symis
coronatus. cruci dampnato: sẽꝑ
tacuit. Magna ẽ uirtus: si nõ le¬
das aquo lesus es. magna ẽ forti¬
tudo: si ⁊̃ iesus remittas.: magnͣ
id faciunt. quicquid tͥ ꝯtingit ad¬
lenus portab̾: si pro quib infert̾
intenderis. Cum ergo derogat᷑¬
tur tibi: tora: cum maledicitur.
tu benedie. maledicenti de benedic¬
tionem oppone ⁊ irascentez paci¬
entia delinire. blandimentao: ir¬
acun cliamfurentis dissolue. uin¬
ce nequiciã lenitate. uince bonitt̃e
maliciam. mimicos pacis inccles¬
tia placa: mala aliorum tuo bono
quillo corde doloreminume. uul¬
nus quamius graue sit: aper¬
tum enaporat. ¶ Odium aute
comedit anima. uulnus inelusũ¬
auget iram. quanto eĩ magis id

Expanded text:
isce a Christo modestiam, disce et non dolebis injurias. Mamis enim percussus, flagellis caesus, sputis derisus, clavis confixus, spinis coronatus, cruci damnatus, semper conticuit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna id faciunt. Quidquid tibi contigit ad34. Levius portabis, si pro quibus infertur intenderis; cum ergo derogatur tibi, tu ora; cum maledicitur tibi, tu benedic maledicenti, benedictionem oppone, irascentem patientia delinire, blandimento iracundiam furentis dissolve. Vince nequitiam lenitate, vince bonitate malitiam, inimicos pacis omni motia placa, mala aliorum tuo bono quillo corde dolorem; injuriae vulnus, quamvis grave sit, apertum evaporat, valde autem comedit animum vulnus inclusum, quanto enim magis id
Abbreviated transcription (Latin):
qr anglica natura que ñ ẽ p̃uaricat᷑
lux dicit᷑. illa autem q̃ preuaric̾ta ẽ:
tenebrarum noienũcupat᷑. Unte
et in principio lux a tenebris uiuidi¬
tur. S qr et hos et illos d̾s c̾auit: ⁊̃¬

Expanded text:
natura, quae non est praevaricata, lux dicitur; illa autem quae praevaricata est tenebrarum nomine nuncupatur. Unde et in principio lux a tenebris dividitur. Sed quia et hos et illos Deus creavit,
Abbreviated transcription (Latin):
cit d̾s ualde boã onnia. nichil ergo na¬
tum malum. qñ ⁊ ip̃a que ĩ c̾aturis
indentur ẽẽ penalia si bene ut. antr᷑.
et bona et ꝓsꝑa sunt. si male utantur.
noceant. Ita ergo pensanda est c̾at̾ai
ex nr̃o usu non bona: nã ex sua nat᷑a
ualde bona

Expanded text:
nia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura valde bona
Abbreviated transcription (Latin):
singła bõa: maiꝯ tũ bonũ faciunt.:
dum singula omnia ualde bonum
corpo efficiũt. Decor elementorũ oĩũ
inpulco ⁊ apto consistit. S pulcrũ
ẽẽ qd ꝑ seip̃o ẽ pulcrum. ut honio ex
amina ⁊ mnembris omnib ꝯstans. ap¬
tumu̾o eẽ. ut uestimentu ⁊ uictum:
Idoq homine dici puleru ad se: qr
non uestimento ⁊ iuetuiẽ homo ne¬
cessano. s ista homini. Id̾oaũt illa
apta. qr ñ oibi sicut homo pulcra. aũ
ad se: set ad aliud ad ad hominẽ ad¬
comodanda non sibimet necessar.a.
Hoc et de cet̾is elementorum ũtĩs
sunt. mira ualde sunt: s consuetudi

Expanded text:
singula bona, majus tamen bonum faciunt, singula bona, majus tamen bonum faciunt, dum singula omnia valde bonum corpus efficiunt. 18. Decor elementorum omnium in pulchro et apto consistit; sed pulchrum ei quod se ipsum est pulchrum, ut homo ex anima et membris omnibus constans. Aptum vero est, ut vestimentum et victus. Ideoque hominem dici pulchrum ad se, quia non vestimento et victui est homo necessarius, sed ista homini; ideo autem illa apta, quia non sibi, sicut homo, pulchra, aut ad se, sed ad aliud, id est, ad hominem accommodata, non sibimet necessaria. Hoc et de caeteris elementorum naturis sunt, mira valde sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
ius illiꝯ que ẽ in deo. qr longe infi̾or
mane fiebat.qr dum in suam se cogͥ¬
uosse potuiss ad deũ sesereffẽbat c̾a¬
tura. In quo se clies agnoscendo me
transitorie dicimꝰ fiat aliquid: sic
d̾s dix̃ fiat celũ in principio. illud eĩ i
sempit̾ue in u̾bo iunco dictumẽ. Si
transitorie drm ẽ adeo fiat: erat utiq
catura aliqͣ uũ iam talis fie̾t uox. S
qr ante qͣm clic̾et fiat. ulła extitit c̾a¬
tura: Ip̃mfiat qd̾ dictum ẽ. in et̾uita¬
teu̾bi. non in uocis sono enuinciatũẽ¬
No sepcies adeo iusa. septies ꝙ lau¬
data ẽ c̾atura. que añ qͣmfiẽt ꝑfecteab
illo ẽ iusa: S diming singula uidẽ¬
tes landamus canꝙ̃ ip̃e uideat lauder¬
q ꝑ nos. Sic̃ illud. nõ estis uoc qui
ꝑ nos. s ꝑ se ꝑenuit̾ ac sempit̾ue uid.
ꝑnos u̾o temporalit. Atrẽde unuuer̃¬
salit̾ c̾aturã in principio ualde bonã
uocari: Singularitꝰ uero tantũ bo¬
nam. qr et membra corporis c̃ sint

Expanded text:
is illius, quae est in Deo, quia longe inferior mane fiebat . Quia dum suam in se cognnosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura, in quo dies se agnoscendo melm nos transitorie dicimus, fiat aliquid, sic Deus dixit Fiat coelum in principio. Illud enim sempiterne in verbo unico dictum est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura aliqua, unde jam talis fieret vox. Sed quia antequam diceret Fiat, nulla exstitit creatura, ipsum Fiat quod dictum est, in aeternitateNon septies a Deo visa, septiesque laudata est creatura, quae antequam fieret perfecte ab illo est visa; sed dum nos singula videntes laudamus, fit tanquam ipse videat, laudetque per nos, sicut est illud: Non estis vos, qui  ac sempiterne videt, per nos vero temporaliter. 17. Attende universaliter creaturam in principio valde bonam vocari, singulariter vero tantum bonam, quia et membra corporis, cum sint
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am contemplabat᷑ quod ammodo
uespascebat. nõ aũt ꝑmanẽdo. I eio
c̾ature contuitu. s laudemeiꝯ adde¬
uin refferens. eamq meliꝯ indiui
na ir̃e conspiciens: ꝯtiuo mane fie¬
bat. Siu̾o pm̃n̾et neͤ flecto c̾atore in
c̃ature aspecturiam nõ uesꝑe s nox u¬
tiq fi̾et. Dum se c̾atura meliꝯ ĩ deo

Expanded text:
ipsam contemplabantur, quodammodo vesperascebat; non autem permanendo in ejus creaturae contuitu, sed laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creat
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositus: alt̾ imbreui qͦ dammo
ꝯsid̾ãda ẽ hõie. nam sic̃ ꝑ dimẽsiões
etatum ad finem ho uergit᷑: ita et
ꝓ mundo faciendo orta fuisse co¬
gitatio: qñ in suo et̾no m̃u̾et ꝯsi¬
lio. Hunis immeli cõstructio: nͨ
tempo auce principiũ: s et̾intas¬

Expanded text:
alter in brevi quodammodo consideranda est homine. Nam, sicut per dimensiones aetatum ad finem homo vergit, ita et mi, nova pro mundo faciendo orta fuisset cogitatio, quando in suo aeterno maneret consilio hujus mundi constructio, nec tempus ante principiu
Abbreviated transcription (Latin):
maus: Hoc et de hõib boms m̃lisq
accipiẽdiniẽ. Post adium̾atã ce¬
lit̾req c̾aturami. Ido nõiatur in ge
cat. dum supeminentẽ uiã canttis
Igins aũt et oleum m̾ito sriora sẽper
appetunt: qr ꝑ ip̃orum sig̾am srferri u¬

Expanded text:
 Hoc et de hominibus bonis malisque accipiendum est. 10. Post annumeratam coeli terraeque creaturam, ideo nominatur in Gencat , dum supereminentem viam charitatis Ignis autem et 130 oleum merito superiora semper appetunt, quia per ipsorum figuram superferri u
Abbreviated transcription (Latin):
tao eiꝯ. Maties ex q̃ formato est
mũdus origine non tp̃r a se res frãs
p̾cessit. ut sonus quantum. pͥor ẽ
enim somis cantus: quam suauit¬
as cantilene. ad sonum uccis su
auitas: ñ sonus pertinet ad suaui¬
tatem. ac ꝓhoc utrũq simul sũt. s
ille ad que pertinet cantus pͥor est.
.i. sonus. Mat̾ia ex q̃ celum tr̃aꝙ
formata ẽ. Ideo informisuocata ẽ:
qr nõdum ex ea formata erant que
form̃ri restabant. u̾ũ ut ip̃a m̃tĩa ex
nichilo fcã erant. Aliuel ẽ aliꝗo fĩ pꝰ¬
se: alurd fĩ necesse ẽẽ.fi̾ necesse ẽ: ꝙ d̃s¬

Expanded text:
tur. Materies, ex qua formatus est mundus, origine, non tempore res a se factas praecessit, ut sonus cantum; prior est enim sonus cantu, quia suavitas cantilenae ad sonum vocis, non sonus pertinet ad suavitatem. Ac per hoc utrumque simul sunt; sed ille ad quem pertinet cantus prior est, id est, sonus. Materies, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃eueiunt. Namuna uimemor¬
ie fuint utraq. siue iugilantib
siue dorunentib nob:. tali enim
ansimmotione. orribili pauore ⁊̃
ꝑ quietem cc̃curtimur. ⁊ ꝙͣ graua
sunt que cõmisimꝰ. ⁊ quam dura
que pertimescimus: mentis aspͤ¬
tu etiaminsompnia contempla¬
mus. Non ẽe peccatu qũ noleu¬
tes nuaginib uccturis ulludi¬
mur. s tunc eẽ peccatum. si aute¬
quam ulluclumir cegitationis
affectib preuenius. Luxurie
quippe imagiues qͣs inueritate
gessimus: sepe dorimentib ĩ aui¬
mo apparent. s innoxie:si ñ con¬
cupiscendo oceurrunt. Quince¬
turua ullusione polluit᷑. q̃muis et si
extra memoriam turpiũ cogitatõ¬
num seẽẽ ꝑsentiat in quinatum:
tamen hoc ut temptaretur culpe
sue tribuat. suamq inmũdicia
statim fletib tergat.

Expanded text:
279 concutiunt. Nam una VI memor279 concutiunt. Nam una VI memoriae fiunt utraque, sive vigilantibus, sive dormientibus nobis. 12. Tali enim animi motione horribili pavore etiam per quietem concutimur; et quam gravia sunt quae commisimus, et quam dura quae pertimescimus, mentis aspectu etiam in somnio contemplamur. 13. Non esse peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc esse peccatum, si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat.
Abbreviated transcription (Latin):
sompnus fites habenda n¬
e. ne forte sathanas mangelũ lu¬
cio sese transformans. que lib m¬
cautum fallat: et aliqͣ erroris frau¬
do decipiat. Nõnũqͣm int̾dũ demo¬
nes deceptoria frandeita quoclaz
ut queclam sompiia non alit̾ eu¬
emant qm ostencluntur. ut enĩ
multis fallant:. int̾clum et uera ꝓ¬
nunciant. S quanuns ita accro¬
ant contempnenda sunt: ne for¬
te de uilusione ꝓceclant. recolẽtes
testimonium scripture dicentis.
si clixerintus uob̾ et it a euenerit.
non c̾clatis. Sompnia similia sũt
anguriis. et quia ea intendunt:
reuera auguriarenoxuntur. Nõ
ẽẽ uera sompnia: que cogitas an¬
imus die noctuq sibi unaginat᷑.
mentes enimũnũꝙͣ ip̃a sibi somp¬
nia fingunt. Sepe dum priora mͣ¬
la per tristem memoriaz hac ge
colendo imaginamus: Luuiusin¬
odi mentis miaginatõe. aut de p̃¬
t̾itis admissis. aut defuturis sup¬
pliciis memorie uigilantib fĩ¬
unt ⁊ ꝑ uisiones sompnia que ce¬
currunt: et cogitantiũ mentes

Expanded text:
somniis fides adhibenda n ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdamut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad mentcolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
portauit: ⁊ ubera que siscͤcisti. Bene¬
ditti onb uberum ⁊ uulue. Etia¬
hic benedicitur uulua eiꝯdez mũs il¬
la utiq unginalis que nob xp̃m do¬
minũ edidit: de qua pat̾ ꝑ iheremiã
ꝓpbam dicit. Priꝯ quam te form̃rez
iutõ nouite: ⁊ ante qͣn exires de uul¬
ua scĩsicauite. Benedictẽes prĩs tui cõ

Expanded text:
avit, et ubera quae suxisti .-- Benedictionibus uberum et vulvae. Etiam benedicitur vulva ejusdem matris, illa utique virginalis, quae nobis Christum Dominum edidit, de qua Pater per Jeremiam prophetam dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sanctificavi te . Benedictiones patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
Ehuc historia sequitur ioseph.
qui uenditus a frĩb in egypto ꝑ¬
ducius. atq ibidem sublimͣtꝰ ẽ. Ioseph
unus ex .xii. filiis iacob quem pr̃ p̃cet̾io
sedin care natum cet̾is frib ex abrah¬
am stupe ꝓgenitus pretulit: unde ⁊ ĩ dr̃.
Amabat eiun iacob. eo ꝙ in sen ectute ge¬
muss eum. Senescenti enim mũdo il¬
lucescens dĩ filius ꝑ marie uirginis ꝑ¬
cum. ẜuus aduenit. tanꝙͣ filius senec¬
cutis scđ̾m sacram̃tũ suscepti corporio:
qui erat ante sic̃ semꝑ apud parte. Tu¬

Expanded text:
ehinc historia sequitur Joseph, qui, venditus a fratribus, in Aegyptum perductus, atque ibidem sublimatus est. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, quem pater prae caeteris secundum carnem natum, caeteris fratribus ex Abraham stirpe progenitis, praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mulucescens Dei Filius per Mariae virginis partum, serus advenit tanquam filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante sicut semper apud Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib gentib fidei cõmercio cõpa¬
ratur. Ille ꝑuice consilium .xxxͣ. argẽ¬
teio distrahitur ⁊ ⁊ hic xp̃s per cõsilium
tusẽ. Deinde iacob postitatisue depl¬
orano dispendia: qĩ pater filium luge¬
bat amissum. qiͣ ꝓpha flebat int̾itũ iude¬
orum deniq scidit uestim̃tũ suũ: qd̾
in passione dñ legimꝰ fem a puncipe sa¬
cerdotũ. s ⁊ uelum templi scissũ est.

Expanded text:
ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium viginti argenteis, distrahitur: et hic per consilium . Dehinc Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater, filium lugebat amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Denique scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi
Abbreviated transcription (Latin):
siorem ꝓlem accensa. Inuẽimus ãt
zel fami eiꝯ ancillam iunterp̃t.ari os h¬
iano: quapp̾ hec aucilla illaͦs fig̾at
quorum in p̾clicatõe fidei euãgłice os
hiat. ⁊ cor nõ hias. De qualib scrip¬
tumest. Popłs hic labiis me hono

Expanded text:
siorem prolem accensa. 17. Invenimus autem siorem prolem accensa. 17. Invenimus autem Zelpham ejus ancillam interpretari os hians; quapropter haec ancilla eos figurat quorum in praedicatione fidei evangelicae os hiat, et cor non hiat. De quibus scriptum est: Populus hic labiis me
Abbreviated transcription (Latin):
iuspr essuris ñ subuẽĩt: S qr ⁊ ip̃a in¬
tolum pcreãdi caritate mardescit.⁊ u¬
ult enim docẽ qd̾ nouit: uidet sororẽ
labore agendi filus habundantẽ ⁊ ⁊
dolet pocius curre homnes ad eã uir¬
tutez q̃ eorum necc̃itatib consulit᷑:
ꝙͣ ad illud nũ diuinũ aliꝙͥ dic̾itur.
hic dolor figuratus uidet᷑ ieo qd̾
scriptum est : ⁊ zelauit rachel sororez
suam. Puide qr pum intlłctus spũ¬
alis substantie u̾bis carne eclitus
expͥmi non pot̾: elegit doctrina sap¬
ientie ꝑ quaslibet corporeas similitu¬
dines insinuare diuiũ: sic̃ elegit ra¬
chel ex iiro suo ex aucilla suscipere fi¬
liq: quam sine filiis omuino mͣnere.
Bula quippe ancilla rachel: interp̃¬
tatur inueterata. De uet̾i quippe iu¬
ta camalib sensib dedita corporee cõ¬
citantur imagines: ⁊̃ cumaliꝗd de
sp̃uali ⁊ incõmutabili sb̾a diuinita¬
tis auditur. Suscepit et alia de an¬
cilla filios: amore haben di numero¬

Expanded text:
is pressuris non subvenit. Sed quia ipsa interdum procreandi charitate inardescit vult enim docere quod novit, videt sororem labore agendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem, qua eorum necessitatibus consulatur, quam ad illam unde divinum aliquid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est: Et zelavit Rachel sororem suam. Proinde quia purus intellectus spiritualis substantiae verbis carne editis exprim non potest, elegit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas similitudines insinuare divinas, sicut elegit Rachel ex viro suo et ancilla suscipere filios, quam sine filiis omnino remanere. Bala quippe, ancilla Rachel, interpretatur inveterata. De vetere quippe vita, carnalibus sensibus dedita, corporeae cogitantur imagines, etiam cum aliquid de spirituali et incommutabili substantia Divinitatis auditur. Suscipit et Lia de ancilla sua liberos, amore habendi numero