comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim or suũ quando cũserpene locutus ÷ : quecndo u&i¬
tũ tetigit ut exilũ longũ cũ lcebore subfercot : Et in sudore
uultus sui pcenẽ uescatꝰ: sed & doctorẽ ossuũ utd cbor&
compelt quia necesse hecb& cegerebonce quecedicit
Et ꝓphaccait ut iniqueccgerent lecborecuerunt: Potest
& deherdico specicditer intellegi : quipulcherrimar ac flo¬
reutirsimos diuinorũ elo quiorũ campos. noxio lin gucce
impios quubi non insunt erucot : Incus. labur ignis cer¬
descit : quose suosq: ccuditores in ꝑp&uum perdat
Vnde &ia cob: linguac inquit constituitur in menbris niris
quȩ maculat totum corpus. Et in flam inaet rotem Noc¬
tuitatis nostrece in flam mateo gehernco :¬
UIRINIQUUS LACTATAMICUMSuuM Et duert
eum ꝑuiam uonbontam: Potest adeheraico &
deomni fecutore maclorum accipi: Qnñ lccudatur
peccator in desideriis conimoce succe: Et quiiniqua
Grccuius est perficere malum: quc̃c̃ facere : Non solũ

Expanded text:
enim os suum, quando cum serpente locutus est, quando vetienim os suum, quando cum serpente locutus est, quando vetitum tetigit, ut exsilium longum cum labore sufferat, et in sudore vultus sui pane vescatur. Sed et doctorem os suum, ut laboret, compellit, quia necesse habet agere bona, quae dicit.-- eta ait, Ut iniqua ag rent, laboraverunt . Potest et de haeretico specialiter intelligi, qui pulcherrimos ac florentissimos divinorum eloquiorum campos noxio linguae impios, qui ibi non insunt, eruat, in cujus labiis ignis ardescit, quo se suosque auditores in perpetuum perdat; unde et Jacob: Lingua, inquit, constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna. Vir iniquus lactat amicum suum, et ducit eum per viam non bonam. Potest et de haeretico et de omni fautore malorum accipi, quando laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniquaficit malum. Gravius est perficere malum, quam facere, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
eruditionem sucem: quod estcꝑtedicere : Quicc ille prȩdica¬
tor ueresus ccuditorib: uitee uicer ceperit : quiexerc& ipse
quece prȩdicat: quicc morem uerbi quodecorerudt si por
corde possida : Nec tantum modo memorico raentum qucen
collectum gremio semeni iactat in terrem: Id circo noemque
doctrina stultorum fcetuitaes ÷ quico & si quabonec dicere usa
eruditionis didicerut Ecdem tcemen quccedicunt boncõipsi
fcctuo corde contempnunt : Fauus in cius ucrpa
composreta: dulcdo auinac Ersaurasossuũ
Nulti perelo quenti m porsunt ccmantib: & fecuentib succui¬
ter priunticere bonc quaceipsi noncmant : Eccautem solũ
uerbec ad secnitatem ossuũ tuorũ: hoc ÷ ceduistutũ tuccrũ
sp̃iritcolia crementa ꝓficiunt : quoce ex inter nacnimȩ
tuae dulcedine procedunt. AUIMALABORUTTISIA¬
BORATSIBI QUIACOmpurreum ossuumn
Consteet iuxtec littercõ quic expulsus depecradisoho¬
mo cotidicenũ leborẽ nedeficiat exerc&: Compulit

Expanded text:
eruditionem suam: quod est aperte dicere, quia ille praedicator vere suis auditoribus vitae vias aperit, qui exercet ipse quae praedicat, qui amorem verbi quem alios erudit fixo in corde possidet. Nec tantummodo memoria retentum, quasi collectum gremio semen jactat in terram. Idcirco namque doctrina stultorum fatuitas est: quia etsi quae bona dicere usu eruditionis didicerunt, eadem tamen quae dicunt bona ipsi fatuo corde contemnunt. Favus mellis, verba composita; dulcedo animae est sanitas ossium. Multi per eloquentiam possunt amantibus et faventibus suaviter pronuntiare bona, quae ipsi non amant. Ea enim solum verba ad sanitatem ossium tuorum, hoc est, ad virtutum tuarum spiritalia crementa proficiunt, quae ex interna animae tuae dulcedine procedunt. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Constat juxta litteram, quia expulsus demo quotidianum laborem, ne deficiat, exercet. Compulit
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotum obordr &e fidei, Quid auteni cadem sapientia clantara
ure quo paruulnensu ueteririnstrumenti caeren onias.
Nouo clarercente diligitis usq quo mourenxp̃o euange¬
liolegem prȩserciri quous decretaquȩ rudibur adhuc
populis perseruum datarunt: prȩponitser quacsilur
uistir. sed & occidists: Saltim modo rerurcitanim amor¬
tius & pracsidente cȩlo diligite. & dimittit uobirscelus
quod commisistir: ETSrULTICA QUACSIBISUITUO¬
Prȩponendum est a superioriusq: quo: Id est. uri. quocu¬
pient. usq quo odibunt Cupiebant autem noxia &o
diebant itienticem. quilitterȩ ł egalis superficic̃ sequaeban¬
tur. & racramenta cuangelii quacipralittera signicban¬
tur. acciperedetrectabant: Conuexrimiui
AdcorRepriouem meam: Corripuit ꝑapostolo¬
rum oraiudacos. quicacrederenolursent: uel tunccor
postquã resurrexit & ascendit: monuit conuerti
Enproseram uobis sp̃m meum. Etosrenoa
uerbainea: Siadhuc inquit conuertinogg legitr.

Expanded text:
 eadem sapientia clamaret, Usquequo parvuli sensu veteris Instrumenti caeremonia, novo clarescente diligitis? Usquequo Moysen lio legem praefertis? Quousque decreta quae rudibus adhuc populis per servum data sunt, praeponitis eis quae Filius vistis, sed et occidistis, saltem modo resuscitatum a mortuis et praesidentem coelo diligite, et dimittet vobis scelus quod commisistis Et stulti ea quae sibi sunt noPraeponendum est a superiori usquequo, id est, usquequo cupient, usquequo odibunt, capiebant autem noxia et odibant scientiam, qui litterae legalis superficiem sequebantur, et sacramenta Evangelii, quae ipsa littera signabantur, accipere detrectabant. Convertimini ad correctionem meam. Corripuit per apostolorum ora Judaeos, quia credere noluissent, et vel tunc eos postquam resurrexerit et ascendit, monuit converti. En proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Si adhuc, inquit, converti negligitis,
Abbreviated transcription (Latin):
est : us quequo paruuli diligitir infanticem Quinon
paruuli: sed persti tisensibur essepotuis sent: si non
aconilio sapemuac : auditum auericrent: Quo aitemauer te¬
ant ÷ corete arernacmor tidestmabant Etfincrpt e¬

Expanded text:
est: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam? qui non est: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam? qui non parvuli, sed perfecti sensibus esse potuissent, si non a consilio sapientiae, auditum averterent. Quo autem averterant, eo sese aeternae morti destinabant
Abbreviated transcription (Latin):
tur At salutir siliur. Iui quor inquit odiohabui: & legem
tuam dilexi Comedetrricerur srucsus uicsuae
Viam corum dicit dequa rupradixerat peder enimillorũ.
ad malum cdrrunt: Quiamquit uiarmear in gredi noluerun
ut uiuerent: recipient mercede uiarũsuarũ ut ina&tr¬
num pereant: At contra dchir quitiment dnm. quiambu¬
lant inuns eius dicitur laborerfructuum tuorũ mandu¬
cabir. beaturer & benetibierit: Suisq consiluis.
SXTURΑBVΝrUR Quiameo connlio quoillor saluare¬
daruim ad quiertere rennuebant: saturabuntur
suis. quibus aiebant: Ab condamur tendiculas. contrain¬
sontem srustra, Quib: ꝓsaluatorem latronem sibi allige¬
bant: ut uidelic& uastentur a latronibur: & inter latro¬
nes damnentur: Quod &iam dcomnibur uerbidĩ con¬
temptoribus. sicut & catra potest accipi
Aucrsio parutilonum. Irerficiercos:
Paruulor: non a&ate sed sensu dicit. quib: supradictũ

Expanded text:
tur, at salutis filius, iniquos, inquit, odio habui et legem tur, at salutis filius, iniquos, inquit, odio habui et legem tuam dilexi . Comedent igitur fructus viae suae. Viam eorum dicit de qua supra dixerat, pedes enim illorum ad malum currunt. Quia, inquit, vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum, ut in aeternum pereant; at contra de his qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, dicetur: Labores fructuum tuorum manducabo, beatus es et bene tibi erit Suisque consiliis saturabuntur. Quia meo condecreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis; quibus aiebant, Abscondamus tendiculas contra insontem frustra; quibus pro Salvatore latronem sibi eligebant, ut videlicet vastentur a latronibus, et inter latrones damnentur. Quod et de omnibus verbi Dei contemptoribus, sicut et caetera, potest accipi.-- Aversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate, sed sensu dicit, quibus supra dictum
Abbreviated transcription (Latin):
pli amarir simamente conspexerint. Siquitanien tuneni
re paenitẽrent nolebant. frustra ad cũ que contẽpseretlamia¬
tionis inuenerant: Atcontrascĩ ciinictiur obprimiln¬
tur aduernr i pecerta salutis in corde dilatantur: scien¬
terstabillo exaudiridlamanter: cuiurre uerba iubentir audi¬
rememinerunt: Hinc& enim ꝓph&aait: Cum inuocare
teexaudistimedr̃ Iiustitiaemca intribulatione dilata stime:
Potest autem totahacccorreptio sapientiae: deuniuer ur
generaliter reprobis accipi qui in diciudicudament ad
iudicem districtum a periri sibianuam regni posto lat¬
ter. uecmercantur exaudiri. Nc̃ & hoc quod sequitur
ipsum tẽpur ex tremi examinir. quo ali inuitã adernam.
alimobpbrium rerurgunt rempiternum. aptedesignat:
Eoquod exoram hapueriarr disciplina en
et timorem dĩi uonSus CΕpΕRI Merito
ralute priuantur: qui principium sapientiae. timorednĩ
& disciplinam: Non modo non habent sed &odurin sequim¬

Expanded text:
pli amarissima mente conspexerint. Si qui tamen tunc ere poeniterent, nolebant, frustra ad cum quem contempsere clamationis invenerant. At contra sancti cum exterius opprimuntur adversis, spe certa salutis in corde dilatantur, scientes se ab illo exaudiri clamantes, cujus se verba jubentis audire meminerunt. Hinc etenim Propheta ait: Cum invocarem te, exaudisti me, Deus justitiae meae, in tribulationibus dilatasti me . Potest autem tota haec correptio sapientiae de universis generaliter reprobis accipi, quia in die judicii clament ad judicem districtum, aperiri sibi januam regni postulantes, nec mereantur exaudiri, nam et hoc quod sequitur, ipsum tempus extremi examinis, quo alii in vitam aeternam, alii in opprobrium resurgunt sempiternum, aperte designat. Eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint. Merito salute privantur, qui principium sapientiae timorem Domini et disciplinam non modo non habent, sed et odiis insequun
Abbreviated transcription (Latin):
mendo perimant: SESEMITACOMIS AUIRI: MI¬
mas possi denrrium RaΡICtarr: Semitar a uaridicit
subtilescius cogitationer quib: sedulur in quirit qualiter petu¬
nias augeat. Talesque semitȩ rapiunt ad interitum animas
porsidentium: Id est corum quipossessionib: pecuniarũ
ultrarationẽ incũbunt: Nonsolum ergomquit hiqui obfi¬
larguricom rapinir nnacouum ocȩdiby inuigilant
sem& hocagenter perdunt: uerum eodem ordine. tam &si
minori recctu omnerauari meditationer quȩ aurum dõ
prȩserunt: hunc ad intertum trahunt:. Aliter. sic se¬
mitȩ omnis auari animarpossidentium rapiunt: Talifine
P auperernamq: quos nibil possidere cernitcuro ccidat
quos quor poli & noninueni& Hucur per secutio ner quasiu¬
dei xpo iniulere destribuntur hinc reseruntur ca¬

Expanded text:
mendo perimunt.-- Si semitae ejus avari animendo perimunt.-- Si semitae ejus avari animas possidentium rapiunt. Semitas avari dicit subtiles ejus cogitationes, quibus sedulus inquirit qualiter pecunias augeat. Talesque semitae rapiunt ad interitum animas possidentium, id est eorum qui possessionibus pecuniarum ultra rationem incumbunt. Non solum ergo, inquit, hi qui ob philargyriam rapinis innocentium et caedibus invigilant, semetipsos hoc agentes perdunt, verum eodem ordine, tametsi minor reatu, omnes avari meditationes, quae aurum Deo praeferunt, hunc ad interitum trahunt. Aliter: Sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt. Tali fine,Pauperes namque, quos nihil possidere cernit, cur occidat? Quos spoliet, non invenit. Hucusque persecutiones, quas Judaei Christo intulere, describuntur. Hinc referunt
Abbreviated transcription (Latin):
suadentiniqua superantur iustorum sapientia & siinsidips
inserunt ceduersa: contem nuntur patientia
IPSI QUE COUTRASAUQVINEM SUUM ISIDIMTUR
Ermolicnrrur FRAUDES CONTRAAIMAS SUAS:
Contra sangunem ut temporali morte plactentur. Contra
animar autem dicit: ut a&erna quoq: animarũ perditione
damnentur Quod eum adomner quis anguni in sidiantur
& srauderbucuuen dum aestimant pertincat spccialitor tamen
iudeis congruit. quim sonte dño tendiculas ab scmderunt: eiurqs
a postolor urtutum pennir fultor. dolis circũuciire sata gobant
Contra suum nam que sanguinẽ suasqanimas agebant quitimenter
necerrestre regnũ perderent celitertȩqregem occiderant: cel
ciuer psequebantur in terra: Id eoq & quodinterrir habehant.
& quod incȩlis ad quirere poterant. regnum perdiderunt: Qeno¬
raliter autem dicendũ quia quicumq: oculor sidei hab& apertor.
accepitq adño pennar ut colũbȩ quib a&ernauol& ad requiem
frustratalinectant laqueos mali: sequeipsorpotiur hoc prȩsu¬

Expanded text:
suadent iniqua, superantur justorum sapientia, et si inferunt adversa, contemnuntur patientiaIpsique contra sanguinem suum insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas. Contra sanguinem, ut temporali morte plectantur; contra animas autem dicit, ut aeterna quoque animarum perditione damnentur. Quod cum ad omnes qui sanguini insidiantur, et fraude sibi vivendum aestimant pertineat, specialiter tamen Judaeis congruit, qui insonti Domino tendiculas absconderunt, ejusque Apostolos virtutum pennis fultos dolis circumvenire satagebant, contra suum namque sanguinem suasque animas agebant, qui timentes, ne terrestre regnum cives persequebantur in terra; ideoque et quod in terris habebant, et quod in coelis acquirere poterant, regnum perdiderunt. Generaliter autem dicendum quia quicunque oculos fidei habet apertos, accipitque a Domino pennas, ut columbae, quibus aeternam volet ad requiem, frustra tali nectant laqueos mali, seque ipsos potius hoc praesu
Abbreviated transcription (Latin):
Potest eeinhac uita & in situra intellog : quia quidño persec¬
q uie tumq sem ꝑsuperuacur cogitatibur: ac tumulibus temy¬
reptimidici in loge mustice de signabat: Sed & cdnt u
eseculo Non solum ccbrque timore malorum sed ex in mag¬
noguidio speratȩ resurrationis quierc& utlatarur insi nuha¬
rum tinone sublxro: Nunc abamntiabonorum
operumꝰ ab lato timere & corum quiocadunt corpus
tunc abundantia gaudiorum in praemio: Quanta enimibi
bundintia bonoru momnium ubi gloriam ciur aquosunt
omnia bona licxin tuerit ablato prorsur timor comnium
quac aliquid aduersi ulterius adiserunt
tadip ener se qui hȩcaudienr sollieto incorde retondit
suxtaillum quiait : Incordemeo abscondicloquiatua. ut
non peccẽtibi. Est enim sum mopere curandum. Ne nobir
hec iuxta parabolã cuangeli dȩmonia: qua si semen secusiuã
actatum uolucrertollant UrAUDITTINQUID SΑ¬
picuriam. AURISTUΑ: Illeenim sapientiam aurc

Expanded text:
Potest et in hac vita et in futura intelligi, quia qui Domino perfecquietumque semper a supervacuis cogitationibus ac tumultibus tenseptimi diei in lege mystice designabat, sed et cum transierit e saeculo, non solum absque timore malorum, sed et in magno gaudio speratae resurrectionis quiescet, ut Lazarus in sinu Arum timore sublato. Nunc abundantia bonorum operum ablato timore etiam eorum qui occidunt corpus, tunc abundantia gaudiorum in gremio. Quanta enim ibi abundantia bonorum omnium, ubi gloria est, a quo sunt omnia bona licet intueri, ablato prorsus timore omnium, quae aliquid adversi ulterius afferant. ta Dei penes se, qui haec audiens sollicite in corde recondit, juxta illum qui ait: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi. Est enim summopere curandum ne nobis hoc juxta parabolam Evangelii, daemonia quasi semen secus viam jactum volucres tollant. Ut audiat, inquit, sapientiam auris tuae. Ille enim sapientiam aure
Abbreviated transcription (Latin):
operiby quam terbirostendebiat: impl&a pphetia quacdreit
ueq audi& aliqur in platem uocemciur: At postresurreedo¬
nem sapuentia forirpredicabat. quiamirso desuper spu
per apostolor aperte scipiaem mundo declarabat. Iu pla¬
teir dabatuocem suam. quia mlatitudine plebium mani¬
feste quae antea paucor docuerat replicabat: impleto
uerbo quod eirdẽ suis prȩconib ait, Quȩdico uobis in
tenebris dicitemlumine: & quod inaure audistir. prȩdicate.
super tecta: Imarue torlarũ clamitabat. quia &iam prin¬
cipibur qiuisbi ciprȩualuirse ut crucisiger&ur uidebantur.
rcatum homicidũ quod per petrarant: palam reducc¬
bat ad memoriam cosquȩ adpenitentiae remediũuo cabat
InfORIBuS iuquið portarum urBΙS PRΟΡΕΚΙ
VERBASUA: Vrbrdni ec desia ÷ exutroq populo. ius¬
deorum uidelic& & gentium adunata, Cuiur portarũ
sorersunt doctorer: qui uerbũ prȩdicando. creden¬
tes incum introducunt. Et inporib: portaru̾cius.

Expanded text:
phetia, quae dixit: Neque audiet aliquis in plateis vocem ejus . At post resurrectionem sapientia foris praedicabat ; quia, misso desuper Spiritu, per apostolos aperire seipsam mundo declarabat. In plateis dabat vocem suam, quia in latitudine plebium manifeste, quae antea paucos docuerat, replicabat, impleto verbo quod eisdem suis praeconibus ait: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aures auditis, praedisuper tecta . In capite turbarum clamitabat, quia etiam principibus qui sibi ei praevaluisse ut crucifigeretur videbantur, reatum homicidii quod perpetrarant, palam reducebat ad memoriam, eosque ad patientiae remedium vocabat. In foribus, inquit, portarum urbis profert verba sua. Urbs Domini Ecclesia est, ex utroque populo Judaeorum videlicet et Gentium adunata, cujus portarum fores sunt doctores, qui verbum praedicando credentes in eam introducunt. Et in foribus portarum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
naso subrann& sed eauis designata est tali uerbo quã dedit
a postolir ut prȩuiderent nilprorsur impior contracum
supra quam iprepermitter & insidur erstacturor. qui potiuril¬
lorum coepta omnia cuacuanda: ciuruero gloriam post parsio¬
nem per orbeterrarum essedilatandam praenoscent
Ideoque supbiamcorum Qoincum marime ualer econspice¬
rent pronihiliꝰ contem nerent: Cãcodis qoTUutis¬

Expanded text:
naso subsannet, sed ea vis designata est tali verbo, quam dedit apostolis ut praeviderent, nil prorsus impios contra eum supra quam ipse permitteret insidiis esse acturos, quin potius illorum coepta omnia evacuanda, ejus vero gloriam post passionem per orbem terrarum esse dilatandam praenoscerent, ideoque superbiam eorum, etiam cum maxime valere conspicerent, pro nihilo contemnerent. Cum vobis quod ti
Abbreviated transcription (Latin):
itec intellegi: Verte impior & uonerunt: conuerre
eos ceb impia cote & nonerunt iocmimpii sediusti
Proquo alic trcns latio dicit quocumq: seconuertit
scelestus extermincobitur: cui contre descis dicitur
qũo diligentib dm. omneco opercentur inbonum
DOCTRINA SUA UOSCOrURUIR: Uiror uocare
scripturco sol& eos qui uirtutib: sunt precediti diui¬
nis: Vnde copostolus: Vigilate stacte infide uirilter
ccgite: Doctrina ergo sua quisque uir esse noscaur
& si recta doc& & hccet operib: impla scres secollie¬
gitur: QUIATEM UANUS ETEXCORS EXT
Parcpri conremprui: Quascilico ipse uiri¬
lir conimi fortitudinem hebere contempnt
MelioR ESΙ PAupeR ErSUΡICΙCnS SI

Expanded text:
et ita intelligi, Verte impios, et non erunt: converte et ita intelligi, Verte impios, et non erunt: converte eos ab impietate, et non erunt jam impii, sed justi. Pro quo alia translatiscelestus exterminabitur. Cui contra de sanctis dicitur, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Doctrina sua noscetur vir. Viros vocare Scriptura solet eos qui virtutibus sunt praediti divinis. Unde Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite . Doctrina ergo sua quisque vir esse noscetur. Quia si et recta docet et haec operibus implet, sanctus esse colligitur. Qui autem vanus et excors est patebit contemptui. Quia scilicet ipse virilis animi fortitudinem habere contempsit. Melior est pa
Abbreviated transcription (Latin):
iugrorũ ꝑ maueber: Versidehac uitec impu
nonerunt quod fuerant: quia post mortẽ non qua¬
lia credebeent inueniunt. sed spesua frustrectiꝓ¬
premus tormente recipiunt: Domus autem iustorũ
Io est ecclesia quece paertim peregrinatur interris:
Pccrtim regnaet incaclo Num quem deficit: sed quȩcũ¬
q menbre qur hincillo ꝑueniunt : Ibidem gecudia quȩ
spercebant inueniunt : Alter uerteimpior & noner
quod multa impiaces indur gentilum: multa insi ec¬
tis her&icorum multa in prestigus magorũm ulta
in persecutionibus extnit pecganorum: sedhis dño
donante sub uersis ab lata est pecriter & memoria
impiacctiseorum Eticm ipsi apicestulti Ipsa dog¬
mecta ignerapta . ut in epheso actũ tempore a posto¬
lorum legimus, Domusautem iustorum ꝑmandi
Quicc scã ecclesia numquecm uel abscondi uel potuit auserri
Nil exeiur corrumpere scripturis Innullo eur fidẽ uio¬
lecre taenta temporum longitudo preceualuit: potest

Expanded text:
justorum permanebit. Versi de hac vita impii justorum permanebit. Versi de hac vita impii non erunt, quod fuerant, quia post mortem non qualia credebant inpro praemiis tormenta recipiunt. Domus autem justorum, id est, Ecclesia, quae partim peregrinatur in terris, partim regnat in coelo, nunquam deficit; sed quaecunque membra ejus hinc illo perveniunt, ibidem gaudia, quae sperabant, inveniunt. Aliter, Verte impios, et non erunt, quod multa impietas in diis gentilium, multa in sectis haereticorum, multa in praestigiis magorum, multa in persecutionibus exstitit paganorum. Sed his Domino donante subversis, ablata est pariter et memoria impietatis eorum, etiam ipsi apices stulti, ipsa dogmata igne rapta, ut in Epheso actum tempore apostolorum legimus. Domus autem justorum permanebit, quia sancta Ecclesia nunquam abscondi potuit vel auferri, nil ex ejus corrumpere Scripturis, in nullo ejus fidem violare tanta temporum longitudo praevaluit. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
qus que uirtutib: ipsa domum bene regens quac si gra¬
tiacm caddit coronece: At uero adulterco & siforis
speciosec pacr& intur f&ore luxdricesua menbrao
coinquincet : Verum spiritaliter ecdesia coroncm
xpo non alaem quecm seipitem offest: omnesenim qͥi
incircuitu erseut offerant munera: et siliur si rachde
magno sacerdote ipse steens iuxtecarem: &circa illũ.
corona frectrum: at ossc idest uirtutes quashere¬
ticorum factio cernitur hecbere. putredo prauidog¬
iactis corrumpit: CoCEIXrIONES IUGTORU
IIDICIA. ET COUSILA IMPIORŨ PRAUDUI ET̃A
Iustri sua factec sidño placecent : sedulce meditatione
diiudicant. Ne forte ipsis minus sollicitis. super nus
cerbiter contrec eos in uisibiliter aduer sec diponat:
Iuxta illud apostoli: sinos m& ipsos diudicaremus.
Nonutiq: iudicaremur: At reꝓpbi diuinitimoris obliq
defrccude quec̃facicent sua consilia cogunt.
Verrcimpios EruoNeRUI domus aulẽ

Expanded text:
ejusque virtutibus ipsa domum bene regens, quasi graejusque virtutibus ipsa domum bene regens, quasi gratiam addit coronae: at vero adultera, et si foris speciosa paret, intus fetore luxuriae sua membra coinquinat, verum spiritaliter Ecclesia coronam Christi non aliam quam seipsam offert. Omnes enim qui in circuitu ejus sunt offerent munera, et filius Sirach de magno sacerdote ipse stans juxta aram et circa illum corona fratrum, aut ossa, id est, virtutes quas haereticorum factio cernitur habere putredo pravi dogmatis corrumpit. Cogitationes justorum, judicia; et consilia impiorum fraudulenta. Justi sua facta si Domino placeant sedula meditatione dijudicant, ne forte ipsis minus sollicitis supernus arbiter contra eos invisibiliter adversa disponat, juxta illud Apostoli: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . At reprobi divini timoris obliti de fraude quam faciant, sua consilia cogunt. Verte impios et non erunt, domus autem
Abbreviated transcription (Latin):
si ue occulte insiticri uon deber : Immo conficeri debes
petcipse seducas &ueritas inteesse nonpossit :
Siergo iusti interra receperunt cebel maerturii. Qiob
exemplcor pacienticce. quaento magis impii eentio¬
chus atque herodes: &peccatores in eucengelio pec¬
reclitici qui non nisi dimissis primo peccatis cura ricediĩo
potuerunt : Notaendum quodhuno rententicm pe¬
trur inepistola iuxte antiquam treens lationem po¬
suit dicens: et s̃ iustur uix secluacbitur y Impius ape¬
onis: Suis: impieacrr: Horum uersiculorũ conexio
dñi gracticm quecerit acperillam accipit: ut pieaũ¬
uere possit: Quiccutem cogitationib: confidit. bo¬
nur erse nequit: Neccm gractic̃ suꝑni cdiutoris pae¬
re non curat merito in impic actione perdurcot:
Nulier dilieens corona uirosuo. Et pci¬
TREDO INOSSIB CIUS: QUACCONTUSIOUE RES
diauas cerit: Pect& litteresensus: quicebona
muher & casta honorem uiro suo prȩb& i nomnib:

Expanded text:
sive occulta, inficiari non debes, imo confiteri debes, sive occulta, inficiari non debes, imo confiteri debes, ne te ipse seducas et veritas in te esse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemplar patientiae, quanto magis impii Antiochus atque Herodes et peccatores in Evangelio, paralytici, qui non nisi dimissis primo peccatis curari a Domino potuerunt. Notandum quod hanc sententiam Petrus in Epistola, juxta antiquam translationem, posuit dicens: Et si justus vix salvabitur, impius et peonibus suis, impie agit. Horum versiculorum connexio Domini gratiam quaerit, ac per illam accipit, ut pie vivere possit, qui autem cogitationibus suis confidit bonus esse nequit. Nam qui gratiam superni adjutoris petere non curat, merito impia actione perdurat. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit. Pater litterae sensus, quia mulier bona et casta honorem viro suo praebet. In omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
hum germinant: Er quisuscipri auimas sa¬
piens esr: Quiccnimarũ curem ꝓdnĩo suscipit¬
Vt ecesscilic& uel erraentes doceat: uel mestaes soleur
uel egentes temporalib: bonir sustent& uel reniten¬
tes codremedia selutir ꝓtrachat: uel pcestore destitu¬
tccs gubern&: quo una secum plures aeddñm per¬
ducat : qui inquãc̃ itec animar suscipit scepiens est:
quiccnimirum suae aenimȩ ꝑhaec unde sublimius
cum dño regn& procurat: Si IuGtus intterra
recipit: gucorro mazis impius er peccałoꝵ
Siscĩ maertrres tanta passi sunt iustetuanta puteos
eos maonere tormentco quullos adflgebant in iusti
Siiob &thobices ceterique dĩ electiteenta in hac uitee re¬
ceperunt ceduersce quid contristecris site. quit eem
longe infrccillorum uestigia iaces tempteens ced ino¬
dicum adehetio taengit : Et quidemte & siimpium di¬
cerc̃ credere non debes peccatorem tamen te esse
Idest celiquahabere peccateo paruco siue meegna apert

Expanded text:
lium germinant.-- Et qui suscipit animas, salium germinant.-- Et qui suscipit animas, sapiens est. Qui animarum curam Ut eas scilicet vel errantes doceat, vel moestas soletur, vel agentes temporalibus bonis sustentet, vel renitentes ad remedia salutis protrahat, vel pastore destitutas gubernet, quo una secum plures ad Dominum perducat, qui, inquam, ita animas suscipit, sapiens est, quia nimirum suae animae per haec unde sublimius cum Domino regnet procurat. Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator? Si sancti martyres tanta passi sunt, justi, quanta putas eos manere tormenta, qui illos affligebant injusti, si Job et Tobias caeterique Dei electi, tanta in hac vita receperunt adversa, quid contristaris, si te qui tam longe infra illorum vestigia jaces, tentans ad modicum afflictio tangit? Et quidem te etsi impium dicere aut credere non debes, peccatorem tamen te esse, id est, aliqua habere peccata, parva sive magna, aperta
Abbreviated transcription (Latin):
re in nouirsimoseauebre: quiccutẽ spe suturorum
prȩmiorum bona faciunt in presenti iuste quod spe¬
rant accipiunt: Virens quippe in cerbore folium
fructur quor non dũ ostendere hecba: signeet ad su¬
turos: Et iusti quecsiuirens folium germincnt: quia
spesclui facti infidei acuirtutũ grectia ꝓficero none
CT SAICNTI: Quimentem suecm tumultibus co¬
gitcetum noxiorum conturhari non m&u̾it: haene
utique medignorum spirituum flectib: quib: obruco¬
tur ceperit: & quistultur: soc pientem persequitur.
ꝑ hocei &icem dominaendo seruit: quiccpatienti com
qus prȩmendo probatiopem reddit: ut se uidelc&
dcmnato ille brecuium pquocer teebat accipit:
FRUCrUS IVISTI LIQNŨ VPΓAE: Merces iusti uiso
est xpi. Ipse namque ÷ sccpientic dequadictum est
lignum uitcce ÷ amplectentib: eccm: Et in apo cabp¬
si. quiuicerit inquit decboei edere delignouitece: qõ
est in pacradiso dĩmei: Et hunc fructũ modo iusti ex¬
pectant quacm diusicut prȩdictum ÷ quocsi uireus fo¬

Expanded text:
e in novissimo carebit: qui autem spe futurorum praemiorum bona faciunt in praesenti, juste quae sperant accipiunt. Virens quippe in arbore folium fructus quos nondum ostendere habet, signat ad futuros, et justi quasi virens folium germinant quia spe salvi facti, in fidei ac virtutum gratia proficere non et sapienti. Qui mentem suam tumultibus cogitatuum noxiorum conturbali nor metuit, hanc utique malignorum spirituum flatibus, quibus obruatur, aperit. Et qui stultus sapientem persequitur, per hoc ei etiam dominando servit, quia patientiam ejus premendo, probatiorem reddit, ut se videlicet damnato, ille bravium, pro quo certabat, accipiat.-- Fructus justi, lignum vitae. Merces justi, visio est Christi. Ipse namque est sapientia, de qua dictum est, Lignum vitae est amplectentibus eam . Et in Apocalypsi, Qui vicerit, inquit, dabo ei edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei . Et hunc fructum modo justi exspectant, quia diu, sicut praedictum est, quasi virens fo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuerbus locutur sum uobisa uenithora. cumiam nonin
prouerbur loquar uabir. sed palam depatre acinuntiabo
uobir: Quid autem utilitatir parabulȩ salomonis conferant
Ad acicupam bapicutiam. EEDIDplINali
Sapientiamautẽ & disciplinã scircest. quomodorectecre¬
dere qualiter seiuuereoporteat quẽq: ueraciter ddicir so
quo in tentionem cordis dirigere. quidoperandoterer
conueniat norse : Quod aute cediungit. Ad INCLLESCNΟΑ
tenuȩ mon& corquo simbuit: ut non solum sapienitiam qua
semel ipsiperceperintam plerti. & disciplinç aurtutũ quam
cognouerint sciant inseruire. sed &icm uerbis pruden¬
ticem quib: ad ꝑscctiora ꝓficiant libenter aurcoliare
Edige iollerter intellegrreturent Iurutiam eciudi¬
cium. Et ęturautn. Iustitia est incis. quȩ secundũ
regulam ueritatir bencoperamur. Iudicium in illis. quȩ
recta diseretionecum pximir agimur: aequitas hico
cum sincera intentione dõsob Iuhisquȩ recta egerimus

Expanded text:
proverbiis locutus sum vobis, venit hora cum jam non in proverbiis locutus sum vobis, venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Quid autem utilitatis parabolae Salomonis conferant,Ad sciendam sapientiam et disciplinam. Sapientiam autem et disciplinam scire est, quomodo recte credere, qualiterque vivere oporteat, quemque veraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveniat nosse. Quod autem adjungit: Ad intelligenda net eos quos imbuit, ut non solum sapientiam, quam semel ipsi perceperint, amplecti, et disciplinae virtutem, quam cognoverint, sciant inservire, sed etiam verba prudentium, quibus ad perfectionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere curent.-- Justitiam, et judicium, etc. Justitia est, in eis quae secundum regulam veritatirecta discretione cum proximis agimus, aequitas in eo, cum sincera intentione Deo soli in his quae recte gerimus
Abbreviated transcription (Latin):
Nat pparabolartur bir fuirre locuturũ sicut deicem nomine p
o& pacisico regnisustatu regnũ xp̃i & ȩcdesi ac perennede¬
nunciat. De uortriptum est Multiplicabitur ciurimpe¬
riũ. et pacis nonerit sinir. supsoliũ dauid & supregnũcur.
cut templi constructione acdedicatione. aedisicationẽ sẽȩ cede
insinuat: Nocmn &ipre silius ersedauid: et rexipiritalis i¬
i ahela etiam turbarũ testimonio. qurutatẽ hieruso¬
limicuenienti cũpalmarũ ramir & laudib: occurrerede
laratur : Notandũ autẽ quodiulgata editioꝓparabolis.
quȩ cbraite marlothuocantur. parhoemiar Io: pro¬
ueibia dicuntur: Sednecipsĩ nomen. aborr& aucro,
Quacenim parabolȩ rectenuncupantur qui aoculta sunt.
orsunt non in congrue icmꝓuerbi auocari. quiata¬
liasun quȩ merito repiurmoreconloquentium uersari
ac memoria debeant rocmeri: Nam eꝓuerbia plerũq
tamobscuredicuntur. Ut mer uo eedem porsnt &icempa¬
rabalarĩ nominenotar dño ad testanie quiait haccmi

Expanded text:
 parabolas turbis fuisse locuturum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui statu regnum Christi et Ecclesiae perenne denuntiat, de quo scriptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis super solium David et sucut templi construetione ac dedicatione, aedificationem significareinsinuat. Nam et ipse filius esse David rex spiritalis Israel etiam turbarum testimonio, quae ei in Jerosolymam venienti cum palmarum ramis et laudibus occurrerent, declaratur. Notandum autem quod vulgata editio pro Parabolis, quae Hebraice Mas Loth vocantur, Parhoemias, id est Proverbia, dicit; sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia tam occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt quae merito saepius in ore colloquentium versari ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut merito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in
Abbreviated transcription (Latin):
soremtuũ. & scientiae documentis replesti. &¬
uistutum ornamentis ditasti quemita multi¬
modo genere pietatis imbuistiꝰ. ut ipse tibi
&arce & sacrificium. et sacerdos esset et tem
a &erneds̃. Quinos dedonis bonorũ tẽpo¬
ralium ad perceptionẽ prouehis &ernorũ
& hȩc tribuis et illa largiris. ut et mansuris
iam incipiamus inseri. & prȩtereuntibus nonte¬
neri. Tuum est enim quoduiuimus. quia lic&
peccati uulnere natura nr̃a sit uitiata. tuitam̃
est operis ut terreni generati ad celestia renascam̃ ꝑ¬

Expanded text:
sorem tuum, et scientiae documentis replesti, tutum ornamentis ditasti; quem ita multimodo genere pietatis imbuisti, ut ipse tibi, et ara, et sacrificium, et sacerdos esset, et temAeterne Deus. Qui nos de donis bonorum temporalium ad perceptionem provehis aeternorum, et haec tribuis, et illa largiris, ut et mansuris jam incipiamus inseri, et praetereuntibus non teneri. Tuum est enim quod vivimus: quia licet peccati vulnere natura nostra sit vitiata, tui tamen est operis ut terreni generati, ad coelestia renascam
Abbreviated transcription (Latin):
tentes: cui fidem confessionemq ignis passionis
ingestus non abstulit. sed eum ut magis lucer&
probatur sicbeatus mastrr non consumiturtor¬
mentorum incendiis sed aptatur celestibus orna¬
a&erneds̃. Quo tanto iocunda sunt dñe
axerneds̃. Quiatu in nr̃a semper faciens in¬
firmitate uirtutẽ. ecclesiam tua inter aduer¬
sa crescere tribinsti. ut cũ putaretur oppressa
tune potius preualer& ex altata: dumsimul &
experientiã fidei declarat afflictio. & uictoriosis¬
sima semper per seuerat te adiuuante deuotio ꝑ&¬

Expanded text:
tentes, cui fidem confessionemque ignis passionis ingestus non abstulit, sed eum ut magis luceretprobatur: sic beatus martyr non consumitur tormentorum incendiis, sed aptatur coelestibus ornaer. Quoniam tanto jucunda sunt, DomiAeterne Deus. Quia tu in nostra semper faciens infirmitate virtutem, Ecclesiam tuam inter adversa crescere tribuisti, ut cum putaretur oppressa, tunc potius praevaleret exaltata: dum simul et experientiam fidei declarat afflictio, et victoriosissima semper perseverat, te adjuvante, devotio
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur effacri : Quorũ idest pacrabalcrum primus
est uersiculus: Nlius sccpiens lac&ificat paetrem.
Filius uero stultur mestitic est matris suae
Vltimus istecdquem usque explanando ꝑuenimus
hinc cedpriorem loquendi modum reuertimur.
ut specicliter cedcum quẽ instruit uerbũ faciat: quodita
Pulchrumq initium ponit. Nouȩ locutionis : Vt aurẽ
pecriter cedccudiendum &cor codponere adintel:¬
legendum quoce sccpientes loquaentur eũ quȩer udit
INT ABIIS TUIS Aspera sȩpe uid&ur incipien¬
tibus. Et in succuis doctriniꝰ sccpientiace. sed cum eur
uir tutem intimo corde ꝑceperint. cum operib ser¬
uacre : Cum hane quoq: lebus ꝓpinccre frectri¬
b didicerint :. Pulchriorem hocac c&eris dogma¬
tib: esse depracehendent: Eccc descripsicã
tori doctrincm descripsit succ. quia cogita relo¬
qui &operib: hacno excere preccepit: Qucc descriptio¬
ne triplici totus istelibellus. si quibene considerat ple¬
nus refulg&: NONFACIAS UIOLENETIAM PAuPE¬

Expanded text:
us est versiculus, Filius sapiens laetificat patrem; filius vero stultus, moestitia est matri suae. Ultimus iste, ad quem usque explanando pervenimus. Hinc, ad priorem loquendi modum revertitur, ut specialiter ad eum quem instruit, verbum faciat; quod ita Pulcherrimum initium ponit novae locutionis, ut aurem pariter ad audiendum, et cor apponere ad intelligendum, quae sapientes loquantur, eum quem erudit intibus, et insuavis doctrina sapientiae; sed cum ejus virtutem intimo corde perceperint, cum operibus servare, cum hanc quoque labiis propinare fratribus didicerint, pulchriorem hanc caeteris dogmatibus esse deprehendent.-- Ecce descripsi eam tori doctrinam descripsit suam, quia cogitare, loqui et operibus hanc exercere praecepit. Qua descriptione triplici totus iste libellus, si quis bene considerat, plenus refulg
Abbreviated transcription (Latin):
pram labuistuis: Nedicas quomodo pecri
mihi Faciam EI: Et cum hacec ad exercitiumagri
nostri: Id est cadcultum boncce actionis ꝑtinent.
IN nocentem uidelic& proximum feelso testimonio
non ledere. Peccanti cui lib& fiducicm cem¬
plius peccando cedulcendo non tribuere
meclum promalo non reddere. sic enim
fit ut cum primo actus exterius bene conpo¬
sueris
Post modum cdinterioris quoque
hominis
Excolendem munditicm per¬
tinges
Et queesi post exercitium cegri.
Qicem mentir hccbita culum pus cogitactionibus orne¬
reprobi Altius que construero incipicer Quo ł qua
raprobi sacere desimulcent Recte subdtur
Pen ac uu homoinis pienrruaugiui Crpꝰ¬

Expanded text:
quam labiis tuis, ne dicas quomodo fecit quam labiis tuis, ne dicas quomodo fecit mihi faciam ei, etc. Haec ad exercitium agri nostri, id est ad cultum bonae actionis pertinent, innocentem videlicet proximum falso testimonio non laedere, peccanti cuilibet fiduciam amplius peccandi adulando non tribuere, malum pro malo non reddere. Sic enim fit ut cum primos actus exterius bene composueris, postmodum ad interioris quoque hominis excolendam munditiam pertingas, et quasi post exercitium agri etiam mentis habitaculum piis cogitationibus ornare, altiusque construere incipias; quod quia reprobi facere dissimulant, recte subditur: Per agrum hominis pigr
Abbreviated transcription (Latin):
tecmen cum quibus pacem haebect prudentes
multos quis uac dicta cum ccmorȩ amplectentur na¬
uenia.. sccepe cucem illos quos ceduerscenter suis
rectis ccsertiouibus tollera uerct Conuersas
post modum codieliorec: amicos recipi& & socor
PRAEPARA FORAS Opusruum Et dilia enser
EXERCEAERUM Tuum. UTPOSTEMEDIsI¬
ces domum ruam: Quid ÷ prȩpacrato ope¬
recegrum diligenter exercere: Nisi euulsis ini¬
qui tactis sententibus actionem nostrem ced
frugem reributionis excolere. Et quid est post
cegri exercitium ccdȩdificium domus redire
Nisi quod plerum que exbonis operib: discimus: quan¬
tecm uitcce mundicicm & in cogitectione constru¬
comus Ille quippe bene mentis domum cccdificat.
qui primum cegrum corporis cspinis uitiorum pur¬
gect : Nedesideriorum senter in carnis cegro profi¬
cicent intus tote uirtutum fecbrica fecmi boni cres¬
cente destruectur. NESIS TESTIS FRUSTRA
CONIRAPROXIMum ruumn NECLACTES quẽ¬

Expanded text:
tamen, cum quibus pacem habeat, prudentes, tamen, cum quibus pacem habeat, prudentes, multos qui sua dicta cum amore amplectentur, inveniet, saepe etiam illos quos adversantes suis rectis assertionibus toleraverat, conversos postmodum ad meliora amicos recipiet et socios. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce ugrum tuum, ut postea aedifices domum tuam. Quid est praeparato opere agrum diligenter exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam et in cogitatione construamus, ille quippe bene mentis domum aedificat, qui primum agrum corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant intus tota virtutum fabrica fame boni excrescente destruatur. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, ne lactes quem
Abbreviated transcription (Latin):
lens. becctus pccter ccugustinus: hor in suce meuse ue¬
siculos fecit describi quis quiscomat dictis cobsentum
car pere uitam: Hac mensac in dignaem nouerit esse
succm : Hunc uersiculũ centiqu ditio meenifestius
dicit : Hacc dico uobir sce pienticem cegnos cenitibus. quad
sequentium sententicrum : Nou in congrue potest ene
principium Cocuos cere personam inu¬
dicio uou est bouum Suprec regem time¬
re docuit : & nunc ꝑsoneem iniudicio cognos cereue et
Vnde colligitur : quiec itec princpib debitum obsequi
tem poreclis subiectos opost& inpendere : ut nũ quã
reuerenticce uel timoris corum respectu: ccuiaue¬
ritectis ex orbitent. IAIA DEOS CULADITUN
quIRΕCTΑRESΡΟdrΙ Osculum pacir a cemo¬
ris ÷ signum: Quiergo recta respondit labia deo¬
culcebitur : quic quicumq: neclecta acceptione ꝑso¬
necrum. solac iustiticce uerba sequitur : Iste assinsi¬
pientib grecuis forte uid&ur & ccusterus: multos

Expanded text:
lens beatus Pater Augustinus, hos in sua mensa verlens beatus Pater Augustinus, hos in sua mensa versiculos fecit describi: Quisquis amat dictis absentum carpere vitam, Hanc mensam vetitam noverit esse sibi. Hunc versiculum antiqua editio manifestius dicit: Haec dico vobis sapientiam agnoscentibus, quod sequentium sententiarum non incongrue potest esse principium. Cognoscere personam in judicio non est bonum. Supra regem timere docuit et nunc personam in judicio cognoscere vetat, unde colligitur, quia ita principibus debitum obsequii temporalis subjectos oportet impendere, ut nunquam reverentiae vel timoris eorum respectu a via veritatis exorbitent. Labia deosculabitur qui recta respondit. Osculum pacis et amoris est signum, qui ergo recta respondit, labia deosculabitur, quia quicunque neglecta acceptione personarum sola justitiae verba sequitur, iste etsi insipientibus gravis forte videtur et austerus, multos
Abbreviated transcription (Latin):
ce sercerissunt. Et quecesunt dĩdõ: Ne que celiquid
designccri quiuno eodem que sunt diuinitactis honore
colendi: quienim non honore fict filium. Non hono¬
rificat pectrem quimisit illum: CCcðm deHAC¬
TORIBUS NONCON MISCEAIS Illis uide
lic& quidicentes sedm̃ paetrem nosse filium dĩ in
carne appacrentem. Noluerunt recipere
Qũm repenrre consurcet perdrrio conũi.
Si ranuam crrrius que quis uouer
Vtrius que dicit: & detrechentis: & ẽius quiilli focuendo
commixtus est derogantium xp̃o principum: & de¬
cepti habess populi lacercentium fidem heresi archa¬
rum : & auscul tantium illis ccuditorum. Haec quo¬
que sapieitrisus. subccuditor ignota sunt qͣan¬
do reꝓborum quise quam repentino interitura¬
pitur coscceculo: Vel hacec quo que sccpientibsunt
obserucenda quece docui: Nede tractoribus conmis¬
cecentur quicchoc speciccliter uitiototumrgn ii
periditectur hum cnum: Vnde cidem uitio inederiuo

Expanded text:
Caesaris sunt, et quae sunt Dei Deo ; neque aliquid Caesaris sunt, et quae sunt Dei Deo ; neque aliquid ri, qui uno eodemque sunt divinitatis honore colendi. Qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Et cum detractoribus non commiscealicet qui dicentes se Deum Patrem nosse, Filium Dei in carne apparentem noluerunt recipere. Quoniam repente consurget perditio eorum, et ruinam utriusque quis novit. Utriusque dicit et detrahentis, et ejus qui illi favendo commistus est; derogantium Christo principum, et decepti ab eis populi; lacerantium fidem haeresiarcharum, et auscultantium illis auditorum.-- Haec quoque sapientibus. Subauditur, ignota sunt, quando reproborum quisque quam repentino interitu rapiatur e saeculo Vel haec quoque sapientibus sunt observanda, quae docui, ne detractoribus misceantur; quia hoc specialiter vitio totum pene genus periclitatur humanum. Unde eidem
Abbreviated transcription (Latin):
Abco iam succm: supreciusto insidices tenere
ueuit Nunc autem ut te ꝑsectũ reddect inomnib:
eicom inimicis cũ peccauerint. Aut cliquid ceduersi tactis
incurrerent insultare prohibeħ. Ne fostesimiscrap¬
te dño ccdpoenitenticm seclutẽq: conimece redierins :
Ac tecum fidelem ccmiticicm habere cocperintTuue
erubes cas quicc illos ccliquaendo dispexeris. quos diuina
grectia cduitã seruac uercet: sed quantũ potes iacen¬
tib condoleleosque ut resurgere ucclecent. ȩcdiuua
Et si uo tum conectum que tuũ sequitur effectus : Eecude¬
bls desccnato que mele hecbentem doluerces.
sincclices tucce ta menbeniuolentice epuddñm fruc¬
tu non carebis: Vel ceste itacdicendum: Ne gecudecos
decasu in imici. ne foste dũs superbiam tucm quece
illi cebsque dubio displic&: hocordine illud deiciens
humili &litt e cadente in peccatum ille resepiscenis
sceneur. Timedũm rilimi erregem
Iuxtec quodipseccit. Reddite ergo cȩsccri. quace

Expanded text:
as, etc. Supra justo insidias tendere vetuit; nunc autem, ut se perfectum reddat in omnibus, etiam inimicis, cum peccaverint, aut aliquid adversitatis incurrerint, insultare prohibet, ne forte, si miserante Domino ad poenitentiam salutemque animae redierint, ac tecum fidelem amicitiam habere coeperint, tunc erubescas, quia illos aliquando despexeris, quos divina gratia ad vitam reservaverat. Sed, quantum potes, jacentibus condole, eosque ut resurgere debeant adjuva; et si votum conatumque tuum sequitur effectus, gaudebis de sanato qusin alias tuae tamen benevolentiae apud Dominum fructu non carebis, et certe ita dicendum, ne gaudeas de casu inimici, ne forte Dominus superbiam tuam, quae illi absque dubio displicet hoc ordine dejiciens humiliet ut te cadente in peccatum ille resipiscens sanetur. Time Dominum, fili mi, et regem. Juxta quod ipse ait: Reddite ergo Caesari quae
Abbreviated transcription (Latin):
reprobis : Impuccutem inquid corren in incclum.
Quiccuidelic& impii cũ ceciderint: uel quod ÷ grauius cor¬
ruerint. ut scripturadicit. Id est cum capitecha
crimina ꝑ parcrent. Itec suo casui delectecndoseu¬
tiunt ut cobhac poenitendo releuari despicicent:
Cum caecidenrt iimicusruus necudea

Expanded text:
reprobis. Impii autem, inquit, corruent in malum, reprobis. Impii autem, inquit, corruent in malum, quia videlicet impii cum ceciderint, et quod est gravius corruerint, ut Scriptura dicit, id est cum capitalia crimina perpetrarint, ita suo casui delectando consentiunt, ut ab hoc poenitendo relevari despiciant. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudea
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quercs ediquam occasionem: ꝑ quam deroges ho¬
miniiusto: Illeenim siceciderit cito amou& pedem suũ
ut car& uitio: quod non tercctur infacto: Impi autem
sic corruunt : utulterius non redeccnt: sicut subseqͥca¬
ter ceddidit dicens: Sepries euim aderius¬
rus erresurcer. Impuiaurem corrucir
nmalum: Quomodo ccutem iustur cepellectur
quicadere. Id est peccare memorcctur  Nisi quia de
leuib: cotidiccnisque loquitur peccatir: sinequib: Nec
iustorum quis picem esse in hacuita potuit. Quice
onem per neces sitactem per frccgilitatem carnis
singulirs dieb uelinuiti uel uolentes fre quenter recc¬
tum in currimus: Et tacmen resurgit iustus. uidelic&¬
quicciustus ÷: Neciustiticce qus precedicat lcpsus frecgi¬
litatis humane. Vndebenecum deiusti casido quere¬
tur non ceddidit in maclum: quic & simclum est quod
cadunt : uetamen in malo quod inciderccut herere
possint : citius resurgendo procurant: At contrac de

Expanded text:
aeras aliquam occasionem per quam deroges hoaeras aliquam occasionem per quam deroges homini justo. Ille enim si ceciderit, cito amovet pedem suum, ut careat vitio quod non iteratur in facto. Impii autem sic corruunt, ut ulterius non redeant, sicut subsequenter addit, dicens:-- Septies enim caditus et resurgit, impii autem corruent in malum. Quomodo autem justus appellatur qui cadere, id est peccare, memoratur, nisi quia de levibus quotidianisque loquitur peccatis, sine quibus nec justorum quispiam esse in hac vita potuit, quia nonem, per necessitatem, per fragilitatem carnis singulis diebus vel inviti et volentes frequenter reatum incurrimus, et taquia justus est, nec justitiae ejus praejudicat lapsus fragilitatis humanae. Unde bene, cum de justi casu loqueretur, non addidit in malum, quia etsi malum est quod cadunt, nec tamen in malum, quod inciderant, haerere possunt, citius resurgendo procurant. At contra d