comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bene intelligitur significare ma¬
iora prȩcepta iustitiȩ. quia mino¬
ra erant quae iudȩis data sunt.
dedit minora p̃cepta popło quẽ timore ad¬
huc alligari oportebat. & ꝑfiliũ suũ maio¬
ra popło quem caritate iam liberari conue¬
nerat. Cum autem minora minoribus. ma¬
iora maioribus dantur: ab eo dantur qui
solus nouit congruentem suis temporib
generi humano ex hibere medicinã: Nec
mirum est quod dantur p̃cepta maiora
ꝓpter regnum terrenũ ab eodem uno dõ
qui fecit cęlum & terrã. De hac ergo iusti¬
tia quae maior est dicitur ꝑ prophetam.
lustitia tua sicut montes dĩ. Et hoc bene
significat. quod ab uno magistro solo do
cendis tantis rebus ideo docetur in monte
Sedens autem docet: qđ ꝑtinet ad dig¬
nitatẽ nagisterii. Et accędunt ad eum
discipłi. ut audiendis illius uerbis hi e̾ent
& iam corpore uiciniores. qui prȩceptis
implendis animo ꝓpinquabant. Aperit os
suũ. & docet eos dicens. Ista circum locutio

Expanded text:
bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt, nem temporum dedit minora praecepta populo quem timore adhuc alligari oportebat, et per Filium suum majora populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur majora praeceptpropter regnum terrenum ab eodem uno Deo, qui fecit coelum et terram. De hac ergo justitia quae major est per prophetam dicitur: Justitia tua sicut montes Dei . Et hoc bene signifcendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio
Abbreviated transcription (Latin):
enim merces nr̃a quae in concussa & act̾na
eẽ deb& in rebus uolubilib & temporalib
collocanda est: sed in cęlis dictum puto in
spiritalib firmamentis ubi habitat sempi¬
terna iustitia. in quorum comparatione
terra dicit᷑ anima iniqua. cui peccanti
dictum est terra es & in terrã ibis. De his
lis est. Sentiunt ergo iam istam mercedẽ
qui gaudent spiritalib bonis. sed omni ex¬
parte ꝑficirtur: cum &ĩa mortale hoc in¬

Expanded text:
enim merces nostra, quae inconcussa et aeterna enim merces nostra, quae inconcussa et aeterna esse debet, in rebus volubilibus et temporariis collocanda est; sed in coelis dictum puto in spiritalibus firmamentis, ubi habitat sempiterna justitia. In quorum comparatione terra dicitur anima iniqua, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . De his lis est . Sentiunt jam ergo istam mercedem, qui gaudent spiritalibus bonis. Sed ex omni parte perficietur, cum etiam hoc mo
Abbreviated transcription (Latin):
monium habes. aliter cum absentis fama
leditur. sicut de illo item scribiturAlii dice¬
bant quod ꝓpheta est. alii dicebant non.
sed seducit popłm. Persequi autem ẽ. uim
inferre uel insidiis appetere. uod fecit qͥ
eum tradidit. & qui eum crucifixerunt.
Sane qđ &iam hoc non est nude positum
ut diceretur & dicent omne malũ aduer¬
sum uos. scd additum ẽ mentientes. additũ
&iam ꝓpter me: ꝓpter eos additum puto
qui uolunt de ꝑsecutionibus & de famȩ suȩ
turpitudine gloriari. & ideo dicere ad se
mala cum & uera dicantur quando de illoꝵ
errore dicuntur. & si aliquando & ĩa non¬
nulla falsa iactantur qđ temeritate homi¬
num plerumq accidit. non tamen ꝓpter
xpm̃ ista patiuntur. Non enim xp̃m se¬
quitur. qui non scđm ueram fidem & catho¬
licã disciplinam xp̃ianus uocatur. Gau¬
ta est incęlis. Non hic cęlos dici puto supe¬
riores partes huius uisibilis mundi Non

Expanded text:
monium habes ? aliter cum absentis fama monium habes ? aliter cum absentis fama laeditur, sicut de illo item scribitur, Alii dicebant, Quia propheta est: alii autem dicebant, Non, sed seducit populum . Persequi autem, est vim inferre, vel insidiis appetere: quod fecit qui eum tradidit, et qui eum crucifixerunt. Sane quod etiam hoc non est nude positum, ut diceretur, Et dicent omne malum adversum vos, sed additum est, mentientes; additum etiam, propter me: propter eos additum puto, qui volunt de persecutionibus et de famae suae turpitudine gloriari; et ideo dicere ad se mala; cum et vera dicantur, quando de illorum errore dicuntur: et si aliquando etiam nonnulla falsa jactantur, quod temeritate hominum plerumque accidit, non tamen propter Christum ista patiuntur. Non enim Christum sequitur, qui non secundum veram fidem et catholicam disciplinam Christianus sa est in coelis. Non hic coelos dici puto superiores partes hujus visibilis mundi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ista ꝑpeti fructuosum ẽ. sed
ista ꝓxp̃i nomine non solum cqͦ animo
sed &iam cum exultatione tolerare. Nam
multi heretici nomine xp̃iano animaꝰ de¬
cipientes multatalia patiuint: sed ideo exclu¬
duntur abista mercede. quia non dictũ
est tantum beati qui ꝑsecutionem patiun¬
tur. sed additum est propter iustitiam.
Ubi autem sana fides non est: non potest
c̾e iustitia quia iustus ex fide uiuit. neq¬
salutiscismatici aliquid sibi exista mercede
promittant. quia similiter ubi caritas non
est. non potest ee̾ iustitia. Dilectio enim
proximi malum non operat᷑. Quã si ha¬
berent. non dilaniarent corpus xp̃i quod
est ȩccła. Quȩri autem potest quid inter¬
sit qđ ait cum uobis maledicent & dicent
omne malũ aduersum uos. cum maledicere
hoc sit mału dicere Sed aliter maledictũ
iactatur cum contumelia coram illo cui
maledicit᷑. sicut dño nr̃o dictum ẽ. non ne
uerum dicimus qđ samaritanus es & dȩ¬

Expanded text:
Non enim ista perpeti fructuosum est, sed ista pro Christi nomine non solum aequo animo, sed etiam cum exsultatione tolerare. Nam multi haeretici, nomine christiano animas decipientes, multa talia patiuntur: sed ideo excluduntur ab ista mercede, quia non dictum est tantum, Beati qui persecutionem patiuntur; sed additum est, propter justitiam: ubi autem sana fides non est, non potest esse justitia; quia justus ex fide vivit . Neque schismatici aliquid sibi ex ista mercede promittant; quia similiter ubi charitas non est, non potest esse justitia: dilectio enim proximi malum non operatur , quam si haberent, non dilaniarent corpus Christi, quod est Ecclesia . 14. Quaeri autem potest quid intersit quod ait, Cum vobis maledicent, et, Omne malum dicent adversum vos; cum maledicere, hoc sit, malum dicere. Sed aliter maledictum jactatur cum contumelia coram illo cui maledicitur, sicut Domino nostro dictum est, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et dae
Abbreviated transcription (Latin):
dic inueteri testamento. & dñi resurrecti¬
one post sabbatum qui est utiq octauus
idemq primus dies. & celebratione octa¬
uarum feriarum quas in regeneratione
noui hominis celebramus. & numero ipso
pentecostes. Nam septenario septies mul-¬
tiplicato quo fiunt quadraginta nouem
quasi octauus additur ut quinquaginta
compleantur. & tamquã redeatur ad caput
quo die missus est sp̃s sc̃s. quo in regnum
cęloꝵ ducimur & hereditatẽ accipimus &
consolamur & pascimur. & miscđam con¬
sequimur & mundamur & pacificamur.
atq ita ꝑfectiores ex trinsecus illataᷤᷤ mo¬
lestias ꝓueritate & iustitia sustinemus su¬
stinemus. Beati eritis inquit cum uobis ma

Expanded text:
die in Veteri Testamento; et Domini resurrectidie in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multipquasi octavus additur, ut quinquaginta compleantur, et tanquam redeatur ad caput; quo die missus est Spiritus sanctus, quo in regnum coelorum ducimur, et haereditatem accipimus, consolamur, et pascimur, et misericordiam assequimur, et mundamur, et pacificamur, atque ita persecutiones extrinsecus per illatas molestias pro veritate et justitia sustinemus. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia. tam quã uero & optimo consi¬
lio utentib: ut hoc eis exhibeatur apo¬
tentiore. qđ inualidioribus ex hibent.
Beati misericor des. qm̃ ipsorum miserebit᷑
Mundis corde facultas uidendi dm̃. tam¬
quam purum oculum ad intelligenda¬
ȩterna gerentibus. Beati mundi cordes.
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Pacificis di simili¬
tudo. tam quã ꝑfecte sapientib formatisq
adimaginem dĩ ꝑ regenerationẽ renoua-¬
ti hominis. Beati pacifici. qm̃ filii di uo
cabuntur. Et ista quidem in hac uita
compleri possunt. sicut completa esse
in apłis credimus. Nam illa om̃imoda¬
& in angłicam formam mutatio quae post
hanc uitam ꝓmittitur. nullis uerbis expo¬
ni potest. Beati ergo qui ꝑsccutionẽ pati ł.i¬
untur ꝓpter iustitiam. quia ipsoꝵ ẽ regnũ
celorum. Hacc octaua sententia quȩ ad
caput redit ꝑfectumq hominẽ declarat.
significatur fortasse & circumcisione octaua

Expanded text:
misericordia, tanquam vero et optimo consimisericordia, tanquam vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod invalidioribus exhibent. Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Et ista quidem in hac vita possunt compleri, sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in evangelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exprimi potest. Beati ergo qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octavo
Abbreviated transcription (Latin):
quo cerni possit qđ corporeus oculus non
uidit. nec auris audiuit. nec in cor homi¬
nis ascendit. de quibus hic dicit᷑. seati
mundi cordes. Sapientia congruit pacifi¬
cis in quib iam ordinata sunt omnia. nulłq
motus aduersus rationem rebellis ẽ: sed
cuncta obtemperant sp̃ui hominis cum
& ipse obtemperat dõ. de quib hic dicit᷑.
seati pacifici. Unum autẽ pręmium
quod est regnum cȩlorum ꝓ ipsis gradib
uarie nominatum est. In primo sicut opor¬
tebat positum est regnum cęloꝵ. quod est
ꝑfecta summaq sapientia animȩ rationalis
hereditate possidebunt terram. Lugentib
consolatio. tam quam scientibus quid ami¬
serint & quib mersi sint. Beati qui lugent.
qm̃ ipsi consolabunt᷑. Csurientib & siti¬
entib saturitas. tamquã refectio laboran¬
tibus fortiterq certantibus ad salutem
Beati qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
qm̃ ipsi saturabuntur. Misericordibus

Expanded text:
quo cerni possit quod corporeus oculus non quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit : de quibus hic dicitur, Beati mundi corde. Sapientia congruit pacificis, in quibus jam ordinata sunt omnia, nullusque motus adversus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum et ipse obtemperet Deo: de quibus hic dicitur, Beati pacifici. 12. Unum autem praemium quod est regnum coelorum, pro his gradibus varie nominatum est. In primo, sicut oportebat, positum est regnum coelorum, quod est perfecta summaque sapientia animae rationalis.haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur. Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Misericordibus
Abbreviated transcription (Latin):
noli extolli. Pietas congruit mitibus.
Qui enim pie quęrit. honorat scam scrip¬
turam: & non reprehendit quod non dũ
in telligit. & ꝓpterea non resistit. Quod ẽ
mitem e̾e. Unde hic dicitur. Beati miteᷤ.
Scientia congruit lugentibus. qͥ iam cog̃¬
nouerunt inscripturis quib maliꝰ uincti
teneantur. quae tam quam bona & utilia
ignorantes appetierunt de quib: hic dr̃.
beati qui lugent. Fortitudo congruit
esurientibus & sitientibus. Laborant enĩ
desiderantes gaudium deueris bonis. &
amorem aterrenis & corporalibus auer¬
tere cupientes. De quibus hic dicitur.
seati qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
Consilium congruit misericordibus.
Hoc enim unum remedium est de tantis
malis euadendiut dimittamus sicut nob̾
dimitti uolumus. & adiuuemus in quo
possumus alios sicut nos in quo ñ possumꝰ
cupimus adiuuari. De quibus hic dicit᷑.
Beati miscricordes. Intellectus congruit
mundis corde tam quã purgato oculo

Expanded text:
noli extolli. Pietas congruit mitibus: noli extolli. Pietas congruit mitibus: qui enim pie quaerit, honorat sanctam Scripturam, et non reprehendit quod nondum intelligit, et propterea non resistit, quod est mitem esse: unde hic dicitur, Beati mites. Scientia congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scripturis quibus malis vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes appetiverunt: de quibus hic dicitur, Beati qui lugent. Fortitudo congruit esurientibus et sitientibus: laborant enim desiderantes gaudium de veris bonis, et amorem a terrenis et corporalibus avertere cupientes: de quibus hic dicitur, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Consilium congruit misericordibus: hoc enim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut nobis dimitti volumus; et adjuvemus in quo possumus alios, sicut nos in quo non possumus cupimus adjuvari: de quibus hic dicitur, Beati misericordes. Intellectus congruit mundis corde, tanquam purgato oculo,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nos separabit acaritate xp̃i: Tribu¬
latio. an angustia. an ꝑsecutio. an fameᷤ
an nuditas. an periculum: an gladius:
Septem sunt ergo quȩ ꝑficiunt. Nam
octaua clarificat & quod ꝑfectum est
de monstrat. ut ꝑ hos gradus ꝑficiantur
cȩteri: tamquans: ac apite rursus ex or¬
diens. Uidetur ergo michi &iam septi
formis operatio sp̃s scĩ de quo isaias loqͥ¬
tur his gradibus sententiisq congrue¬
re. sed inter est ordine. Nam ibi enu¬
meratio ab excellentioribus cepit. hic
uero ab inferiorib. Ibi namq incipit a
sapientia & desinit ad timorem dĩ: sed
initium sapientiȩ timor di est. Qua¬
ꝓpter si gradatim tamquam ascendat
numerus. primus ibi est timor dĩ. scđa pie¬
tas. tertia scientia. quarta fortitudo. quin¬
tum consilium. sex tum in tellectus. septi¬
ma sapientia. Timor dĩ congruit humilib
de quibus hic dicitur. beati pauperes sp̃u
id est non inflati. non suꝑbi: Quib apłs
dicit. Noli altum sapere sed time. id est

Expanded text:
eparabit a charitate Christi, tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius? Septem sunt ergo quae perficiunt, nam octava clarificat, et quod perfectum est demonstrat, ut per hos gradus perficiantur caetera, tanquam a capite rursum exordiens. Videtur ergo mihi etiam sepformis operatio Spiritus sancti, de qua Isaias loquitur , his gradibus sententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Dei congruit humilibus, de quibus hic dicitur, Beati pauperes spiritu, id est non inflati, non superbi: quibus Apostolus dicit, Noli altum sapere, sed time ; id est,
Abbreviated transcription (Latin):
malum aduersũ uos mentientes ꝓpt̾ me:
Gaudete & exultate. qm̃ merces ur̃a mul¬
ta est in cęlis. Animaduertat quisquis de ii¬
licias huius scłi & facultates rerum tempora¬
lium quęrat in nomine xp̃iano intrinsecꝰ
eẽ beatitudinẽ nrãm. sicut de anima ȩc¬
clesiastica ore ꝓphetico dicitur. Omnis
pulchritudo filiȩ regis intrinsecus. Nam
extrinsecus maledicta & ꝑsecutiones &
detractiones ꝓmit tuntur. De quib tam̃¬
magna merces in cęlis est quae sentitur
in corde patientium. eoꝵ qui iã possunt
dicere gloriamur intribulationib scien¬
tes qm̃ tribulatio patientiã oꝑatur. pati¬

Expanded text:
m adversum vos, mentientes, propter me. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis. Animadvertat quisquis delicias hujus saeculi et facultates rerum temporalium quaerit in nomine christiano, intrinsecus esse beatitudinem nostram; sicut de anima ecclesiastica ore prophetico dicitur: Omnis pulchritudo filiae regis intrinsecus : nam extrinsecus maledicta et persecutiones et detractiones promittuntur: de quibus tammagna merces est in coelis, quae sentitur in corde patientium, eorum qui jam possunt dicere, « Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, pati
Abbreviated transcription (Latin):
qui nichil in hoc mundo concupiscunt.
qui omni a simpliciter aspiciunt. & in hȩc
que uident rapacitatis studio non trahun¬
tur. At contra miluus & non columba
adfenestras suas est : qui ad ea quȩ oculis
considerat rapinꝑ desiderio anhelat. Qa
celebramus: debemus imitari qđ colimus:
Ostendat nrae obsequium deuotionis im¬
mutatȩ sollẽpnitas mentis. Despiciamus
quȩ terrena sunt: relictis temporalibus
mercemur atterna. Si autem nec dum
possumus relinquere ꝓpria. saltem non con¬
cupiscamus aliena. Si nec dum mens nr̃a ac¬
cenditur igne caritatis. in ambitione sua ha¬
beat frenum timoris: ut prouectus sui passi¬
bus uegetata dum ab alienorũ appetitu con¬
pescitur. quandoq ad ꝓpria contempnen

Expanded text:
qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quicelebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnen
Abbreviated transcription (Latin):
deseratur. Nam quicquid in eo concupiscĩ¬
mus: hoc ꝓculdubio ꝓximis inuidemus.
Uidetur & enim quod nob̾ desit quod alt̾
assequitur. Et quia semꝑ inuidia abona
uoluntate discordat: mox ut hȩc mentem
cȩperit. illa discedit. Unde p̃dicatores
scĩ ut possint ꝓximos ꝑfecte diligere: stu¬
duerunt in hoc scło nil amare. nilumquã
appetere. nil uel sine appetitu possidere.
Quos bene isai as intuens ait. Qui sunt
isti qui ut nubes uolant. & sicut columbe
ad fenestras suas: Uidit quippe eos ter¬
rena despicere. mente cęlestibus ꝓpinqͥre.
uerbis pluere. miraculis coruscare: & quos
a terrenis contagiis scã prędicatio & sublimiᷤ
uita suspenderat. hos uolantes pariter &
nubes appellat. Fenestrę autem nrãt st̃
oculi. quia ꝑ ipsos anima respicit quod ex¬
terius concupiscit. Columba utro simplex
est animal. atq amalitia fellis alienum.
Quasi columbe ergo ad fenestras sua sunt:

Expanded text:
deseratur. Nam quidquid in eo concupiscideseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. In me sunt ds̃ uota tua. quȩ redđã
laudationes tibi. Acsi aꝑte dicat. Et si
exterius munera offerenda non habro.
intra memet ipsum tamen inurnio quod
in ara tuȩ laudis impono: qui a qui nr̃a do
natione non pasceris. oblatione cordis me¬
lius placaris. Nichil quippe offertur dõ
ditius uoluntate bona. Uoluntas enim
bona est : sic aduersa alterius sicut nr̃a
ꝑtimescere. sic de ꝓsperitate proximi sicut
de nr̃o ꝓfectu gratulari. aliena damna
nr̃a credere. aliena lucra nr̃a deputare.
amicũ non ꝓpter mundum sed ꝓpter dm̃
diligere. inimicum &iam amando tole¬
rare. nulli quod pati non uis facere. nulli
quod tibi iuste impendi desideras negare.
sed prod esse & iam ultra uires uelle. Quid
ergo isto holocausto locupletius. quando
ꝑ hoc quod dõ immolat in ara cordis aniꝑ¬
ma semet ipsã mactat: Sed hoc bonȩ xiui¬
uoluntatis sacrificium numquã plene ꝑ¬
soluitur: nisi mundi huius cupiditas ꝑfecte

Expanded text:
dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Et si exterius munera offintra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denegaresed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam ꝑpendamus: ecee sei negotiato¬
res nr̃i ꝑpetuã angłoꝵ uitam datis retibus
& naui mercati sunt: Mestimationẽ quipye
prȩtii non habet. sed tamen regnum dĩ tan¬
ti ualet quantũ habes. Ualuit namq ra¬
cheo dimidio substantiȩ: qui a dimidium
aliud adhoc quod inauste abstulit resti¬
tuendum in quadrupłu reseruauit. Ualuit
petro & andreȩ dimissis retibus & naui:
ualuit uiduȩ duob minutis. ualuit alte¬
sate igitur fratres quid uilius cũ emit᷑.
quid carius cum possidet᷑. Sed fortasse
nec calix aquȩ frigidȩ suppetit qui in¬
digenti prȩbeatur. Tunc & iam securita¬
tem nobis ꝓmittit sermo diuinus. Redẽp¬
tore et enim nato. cęli ciues ostensi sunt
qui clamarent. Qła in excelsis dõ. et in
terra pax hominibus bonȩ uoluntatis.
Ante dĩ namq oculos numquã est uacua
manus amunere. si arca cordis repleta est
bona uoluntate. Hinc et enim psalmista

Expanded text:
substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatosubstantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi valuit viduae duobus minutis , valuit altesate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam emanus a munere, si arca cordis repleta est bona voluntate. Hinc etenim Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
Ad uocem dominicã ut̃q iste piscator qͥd
aut quantũ dimisit. qui pene nichil habu¬
quit qui sibi nichil retinuit. Multũ reliqͥt:
qui quamlibet parum totum deseruit.
Certe nos & habita cum amore possidemus.
& ea quȩ minime habrinus ex desiderio ꝗͣ¬
rimus. Multum ergo petrus & andreas
dimisit. quando uterq & iam desideria ha¬
bendi dereliquit. Multum dimisit: qui cũ
re possessa & iam concupiscentiis renuntia¬
uit. Asequentib ergo tanta dimissa sunt:
quanta a non sequentib concupisci potuert̃.
Nemo igitur &iam cum quosdam conspicit
multa reliquisse apud semet ipsum dicat.
Imitari huiusmodi contemptores uolo. sed
quod relinquã non habeo. Multa fratres
relin quitis. si desideriis terrenis renuntiatis.
Ex teriora enim nr̃a dño quamlibet parua
sufficiunt. Cornamq & non substantiam
pensat. nec ꝑpendit quantũ in eius sacrificio
sed ex quanto ꝓferatur. Nam si exteriorẽ

Expanded text:
Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s hem̃i. quia ad unius iussionis uocẽ
petrus et andreaᷤ relictis retibus se¬
cuti sunt redemptorẽ. Nulla uͦ
hunc facere adhuc miracula ui¬
derant. nichil ab eo de premio ȩternȩ retri¬
butionis audierant: & tamen adunũ dñi
preceptũ hoc quod possidere uidebant᷑ obli¬
tisunt. Quantanos eius miracula uide¬
mus. quot flagellis affligim o quantis in ina¬
rum asperitatib deterrem. & tamen
uocantẽ sequi contẽpnimꝰ. In cȩlo ĩã sedet.
qui de conuersione nos admonet. Iã uigo
fideicolla gentium subdidit. iã mundi glo¬
riã strauit. iam ruinis eius crebrescentib
districti sui iudicii diem ꝓpinquantẽ denun
tiat: et tamen suꝑba mens nr̃a non uult hoc
sponte deserere qđ cotidie ꝑdit inuita. Qid̃
ergo fr̃s km̃i. quid in eius iudicio dicturi sumꝰ.
qui ab amore presentis scłi nec p̃ceptis flecti¬
mur. nec uerberibus emendamꝰ: Sed fortas se
aliquis tacitis secum sibi cogitationib dicat.

Expanded text:
arissimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ret. super exstructum plumis lectulum
subpinari iussit: et ne se in de posset exclu¬
dere blandis sertoꝵ nexibus irretitum re¬
linqui. Quo cum secȩdentibus cunctis.
meretrix speciosa uenisset: cępit delicatis
pori in libidinem concitato meretrix im¬
pudica superiaceret. Quid ager& miles
cęlitus in spiratus prȩcisam mordacitus lin¬
guam in osculantis faciem expuit: et sic
libidinis sensum succidens doloris magni¬
primo os cum plumbatis cęsum. & sic de¬
collatus est cum aliis uiginti & uno pro¬
miscui sexus. atq cerealis miles cũ uxore
sua salustia. quã cornelius ab infirmitate

Expanded text:
ret, super exstructum plumis lectum ret, super exstructum plumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis pore in libidinem concitato, se victrix impudica superjaceret. Quid ageret milescoelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris magniprimo os cum plumbatis caesum, et sic decollatus est cum aliis viginti uno promiscui sexus, et Cerealis miles cum uxore sua Sallustia, quam Cornelius ab infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
aleriano et sallieno imperantib:
toritas ad paternum ꝓconsulem. ut
ciprianum occideret. Cornelius autem
quia amultis romanis etiam illustrib
fouebatur. erat in abditis. Subdecio aut̃ u¬
et ualeriano ꝑsecutorib quo tempore
cor nelius roma. & ciprianus carthagine.
felici cruore damnati sunt: multas apud
egiptum & thebaidam ȩccłas tempestas
seua depopulata est. Uoti tunc xpiãnis
callidus tarda ad mortẽ supplicia conqui¬
rens. animas cupiebat iugulare non cor¬
pora: et ut ipse qui postea passus ẽ eiprianꝰ
ait. uolentibus mori. non ꝑmit tebat occi¬
di Quiusut crudelitas notior fiat: duo
memoriae causa exempla subiecimus.
ter eculcum laminasq uictorem iussit
melle perungi. & sub ardentissimo sole
scilicet ut muscarum aculeis cęderet.¬
qui ignitas sartagines ante superasset.
Alium iuuenili ętate florentem in amȩ¬
nissimos hortulos pręcepit ab duci. ibiq
leni iuxta murmure serper& riuus. et
molli sibilo arborum folia uentus stringe.¬

Expanded text:
e et Gallieno imperantibus,auctoritas ad Paternum proconsulem, ut Cyprianum occideret. Cornelius autem quia a multis Romanis etiam illustribus fovebatur, erat in abditis. Tunc beata et Valeriano persecutoribus, quo tempore Cornelius Romae, Cyprianus Carthagine, felici cruore martyrium pertulerunt, multas apud Aegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Christianis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa exempla subjicimus. ter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, scilicet ut muscarum aculeis cederet,qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortulos praecepit  Al. adduci aleni juxta murmure aquarum serperet rivus, et molli sibilo arborum folia ventus praestringeret  Al. stringe
Abbreviated transcription (Latin):
comes administeriũ. mater ad templum.
Oquantis uirginibus illa occurret. quantas cõ¬
plexa ad dm̃ trahet dicens. Hȩc thioꝵ filii
mei. hȩc thalamos nuptiales immaculato ser¬
uauit pudore : quem admodũ eas ipse dñs cõ¬
mendauit patri. nimirũ illud repetenꝰ suũ.
ater scẽ. istę sunt quas custodiui tibi. ui
quibus filius hominis caput reclinans qͥe¬
uit. Peto ut ubi ego sum. & istȩ sint mecõ.
ed non solis sibi debent posse. quȩ non solis
uixerunt sibi. Hȩ parentes redimant. he¬
fr̃s. Pater iuste. mundus me non cognouit:
istę autẽ me cognouerunt. & mundũ cog¬
noscere noluerunt. Quȩ pompa illa. quȩ¬
gr̃a. quanta angłorũ lȩtitia plaudentium.
Iamq habitare merentur in celo. quȩ cȩlestẽ
uitam uixerunt in scło. Tunc &iam oraria
tẏmpanũ sumens choros uirginales citabit.
cantantes dño quod ꝑ mare scłi sine scłarib
fluctibus transierunt. Lunc una quaeq

Expanded text:
comes ad ministerium, mater ad templum. 16. comes ad ministerium, mater ad templum. 16. O quantis illa virginibus occurret, quantas complexa ad Dominum trahet, dicens: Haec thorum filii mei, haec thalamos nuptiales immaculato servavit pudore! Quemadmodum eas ipse Dominus commendabit Patri; nimirum illud repetens suum: Pater sancte, istae sunt quas custodivi tibi, in quibus Filius hominis caput reclinans quievit; peto ut ubi ego sum, et ipsae sint mecum . Sed si non solis sibi debent prodesse, quae non solis ixerunt sibi: haec parentes, haec redimat fratres. Pater juste, mundus me non cognovit, istae autem me cognoverunt, et mundum cognoscere noluerunt . 17. Quae pompa illa, quanta angelorum laetitia plaudentium, quod habitare mereatur in coelo, quae coelesti vita vixit in saeculo! Tunc etiam Maria tympanum sumens, choros virginales excitabit cantantes Domino quod per mare saeculi sine saecularibus fluctibus transierunt . Tunc unaquaeque
Abbreviated transcription (Latin):
quã naturȩ. Inde tot sequentib signis cum
sterilis pareret. uirgo conciperet. loqueretur
mutus. ad nuntiaret magus. expectaret sẏme¬
on. sidera nuntiarent: oraria mobilis ad intro¬
itũ. in mobilis ad mira cułu conseruabat in quit
omã hȩc in corde suo. Quãuis mater dñi. dis¬
cere tamen prȩcepta dnĩ desiderabat: et quȩ̨
paschȩ. & ibat cum ioseph. Ubiq in uirgine
comes singularũ uirtutũ pudor est. Hic
in diuiduus debet eẽ uirginitati. sine quo
non potest eẽ uirginitas. Nec ad templum
igitur oraria sine pudoris sui custode ꝓcessit
Hȩc ẽ imago uirginitatis. Talis enĩ fuit oraria.
ut eius unius uita om̃iũ disciplina sit. Si igit᷑
auctor non displicet. opus ꝓbemus: ut quae¬
cumq sibi eius ex optat pręmiũ. imitet᷑ exem¬
plum. Quantȩ in una uirgine species uirtutũ
ẽmicant. secretũ urrecundiȩ. uexillũ fidei.
deuotionis obsequium. Uirgo intra domum.

Expanded text:
quam naturae. 13. Inde tot sequentibus signis, cum quam naturae. 13. Inde tot sequentibus signis, cum sterilis pareret, virgo conciperet, loqueretur mutus, adoraret magus, exspectaret Simeon, sidera nuntiarent, Maria mobilis ad introitum, immobilis ad miraculum: Conservabat, inquit, haec omnia in corde suo . Quamvis mater Domini, 166 discere tamen praecepta Domini desiderabat: et quae paschae, et ibat cum Joseph? Ubique in virgine comes singularum virtutum est pudor. Hic individuus debet esse virginitati, sine quo non potest esse virginitas. Nec ad templum igitur Maria sine pudoris sui custode processit. 15. Haec est imago virginitatis. Talis enim fuit Maria, ut ejus unius vita omnium sit disciplina. Si igitur auctor non displicet, opus probemus; ut quaecumque sibi ejus exoptat praemium, imitetur exemplum. Quantae in una virgine species virtutum emicant? Secretum verecundiae, vexillum fidei, devotionis obsequium: virgo intra domum,
Abbreviated transcription (Latin):
tationes comites habebat. Quin & iã tunc
sibiminus sola uidebatur. cum sola ẽẽt. Nam
quem admodũ sola cuĩ tot libri ad eẽnt. tot
ut reuisere solebat inuenit. Et angłm mraria
quasi uirũ specie nota trepidauit. quasi non
in cognitum audito nomine recognouit. Ita ux¬
peregrinata est in uiro. quȩ non ẽ peregri¬
nata in angło: ut agnoscas aures religiosas.
oculos uerecundos. Peniq salutata obmu¬
tuit. & appellata respondit. Sea quȩ pͥmo
Quã uero religiosa in ꝓpinquis fuerit. scrip¬
tura diuina commemorat. Nam et hu¬
milior facta ẽ ubi adõ se cognouit electã.
et statim ad cognatã suam in montana ꝓ¬
cessit: non utiq ut exemplo crederet quȩ
iam crediderat oraculo. Beata enĩ inquit qͤ
credidisti. E tribus cum ea mensib mansit.
Tanti autem interuallo temporis non fides quȩ¬
ritur. sed pictas ex hibetur: et hoc postea quã
inutero parientis exiliens puer matrẽ dñi sa¬

Expanded text:
tationes habebat. Quin etiam tunc tationes habebat. Quin etiam tunc sibi minus sola uidebatur, cum sola esset. Nam quemadmodum sola, cui tot libri adessent, tot el eam uirginem ubi reuisere solebat inuenit, et angelum Maria quasi uirum specie mutata trepidauit, quasi non incognitum audito nomine recognouit. Ita peregrinata est in uiro, quae non est peregrinata in angelo, ut agnoscas aures religiosas, oculos uerecundos. Denique salutata obmutuit, et appellata respondit. Sed quae primo Quam vero religiosa in propinquas fuerit, Scriptura divina significat . Nam et humilior facta est, ubi se a Deo cognovit electam, et statim ad cognatam suam in montana processit: non utique ut exemplo crederet, quae jam crediderat oraculo: Beata enim, inquit, quae credidisti . Et tribus cum ea mensibus mansit. Tanti autem intervallo temporis non fides quaeritur, sed pietas exhibetur. Et hoc posteaquam in utero parentis exsiliens puer matrem Domini sa
Abbreviated transcription (Latin):
rosa secreto. forensi stipata comitatu: nullo
meliore tamen sui custode quã se ipsa. qua
in cessu affectuq uenerabilis non tã uestigiũ
pedis tolleret. quã gradu uirtutis attolle¬
ret. Et tamen abet alios iuirgo membroꝵ¬
suoꝵ custodes : morũ autẽ suoꝵ se habet ipsa
custodẽ. Plures erunt de quib discat. si ipsa
se doceat quȩ uirtutes magistras habet:
quia quȩ egerit disciplina ẽ. Sic oraria in.¬
tendebat om̃ibus. quasi aplurib moneretur.
uirtutis officia. ut non tam discer& quam
docer&. Talem hanc euangłista monstrauit.
talem angłs repperit. talem sp̃s sc̃s̃ clegit.
Quid enim insingulis morer. ut eam parentes
dilexerint. ex tranei prȩdicauerint. quȩ digna
fuit ex qua dĩ filius nasceretur: Exultemus¬
ad ipsos ingressus angłi inuenta est domi in
penitrabilib sine comite: ne qͥs intentionem
abrumper&. ne quis obstreper&. Neq enim
comites feminas desiderabat. quȩ bonas cogi¬

Expanded text:
rosa secreto, forensi stipata comitatu; nullo rosa secreto, forensi stipata comitatu; nullo meliore tamen sui custode quam se ipsa: quae incessu affatuque venerabilis, non tam vestigium pedis tolleret, quam gradum virtutis attolleret. Ut tamen alios habeat virgo membrorum custodes suorum, morum autem suorum se habeat ipsa custodem: plures erunt de quibus discat, si ipsa se doceat quae virtutes magistras habet: quia quidquid egerit, disciplina est. Sic Maria intendebat omnibus, quasi a pluribus moneretur: virtutis officia, ut non tam disceret, quam doceret. 10. Talem hanc evangelista monstravit , talem angelus reperit, talem Spiritus sanctus elegit. Quid enim in singulis morer, ut eam parentes dilexerint, extranei praedicaverint, quae digna fuit ex qua Dei Filius nasceretur? Haead ipsos ingressus Angeli, inuenta domi in penetralibus sine comite, ne quis intentionem abrumperet, ne quis obstreperet. Neque enim comites feminas desiderabat, quae bonas cogi
Abbreviated transcription (Latin):
sufficimus creatori nr̃o gr̃as. natalem prȩtio¬
sissimȩ genitricis dĩ cum gaudio celebremus.
Quando ista uel uultu lesit parentes: quando
discessit a propinquis: quando fastidiuit
humilem: quando irrisit debilẽ: quando ui¬
tauit in opem: Cos solos solita cętus uirorũ
in uisere quos miscđa non erubescer&. nec¬
quem prȩterir& uerecundia: Nichil toruu
oculis. nichil in uerbis ꝓcax. nichil in actu
uerecundũ. Non gestu fractior. non incess
solutior. non uox petulantior: ut ipsa cor¬
poris species simulachrũ fuerit mentis. figu¬
ra probitatis. Dormire non prius cupiditas
quam necessitas fuit: & tamen cum quiescer&
corpus. uigilabat animus. Quȩ frequenter . TITI.¬
in somnis aut lecta repetit. aut somnia inter¬
rupta continuat. aut disposita gerit. aut
gerenda ꝓnuntiat. Prodire domo nescia.
nisi cum ad ȩccłam conuenir&: et hocipsum
cum parentib ac ꝓpinquis. Domestico ope¬

Expanded text:
sufficimus Creatori nostro gratias, natalem pretiosufficimus Creatori nostro gratias, natalem pretiosissimae Genitricis cum gaudio celebremus. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando derisit debilem? quando vitavit inopem; eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia? Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, niinverecundum, non gestu fractior, non incessu solutior, non vox petulantior, ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. Boquam necessitas fuit; et tamen cum quiesceret corpus, vigilaret animus: qui frequenter in somnis aut lecta repetit, aut somno interrupta continuat, aut disposita gerit, aut gerenda praenuntiat. 9. Prodire domo nescia, nisi cum ad Ecclesiam conveniret, et hoc ipsum cum parentibus, aut propinquis. Domestico ope
Abbreviated transcription (Latin):
refulget species castitatis: & forma uirtutis.
Hinc sumatis licet exempla uiuendi. ubi tan¬
quam in exemplari magisteria expressa
ꝓbitatis quid corrigere. quid esfugere: qͥd
tenere debeatis ostendunt. Primus discen¬
di ardor nobilitas magisterirẽ. Quid no¬
bilius dĩ matre: Quid splendidius ea qũa
splendor elegit: Quid castius ea quae
corpus sine corporis contagione generauit:
Nam de cę̧teris uirtutib eius quid loquar:
Uirgo erat non solum corpore sed &iam m̃te.
quȩ nullo doli ambitu sincerũ adultera¬
ret affectum. Corde humilis. uerbo grauiᷤ.
animo prudens. loquendi parcior. legendi
studiosior. ñ in incerto diuitiarũ sed inp̃ce
pauperis spem reponens. Intenta operi. ue¬
recunda sermone. arbitrũ m̃tis non homi¬
nem sed dm̃ quęrere. Nullum ledere. bene
uelle om̃ib. assurgere maiorib natu. ęqua¬
libus non inuidere. fugere iactantiã. rationẽ
sequi. amare uirtutẽ. Agentes ergo quantũ

Expanded text:
refulget species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis licet exempla vivendi, ubi tanquam in exemplari magisteria expressa probitatis, quid corrigere, quid effugere, quod tenere debeatis ostendunt. Primus discendi ardor nobilitas est magistri. Quid nobilius Dei matre? Quid splendidius ea quam splendor elegit? Quid castius ea quae corpus sine corporis contagione generavit? Nam de caeteris ejus virtutibus quid loquar? Virgo erat non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu, sincerum adulteraret affectum. Corde humilis, verbis gravis, animo prudens, loquendi parcior, legendi studiosior, non in incerto divitiarum, sed in parte pauperis spem reponens, intenta operi, verecunda sermoni, arbitrium mentis non hominum, sed Deum quaereret. Nulli laedere, bene velle omnibus, assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere, fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
interra angłi declararunt futurũ genus.
quod ministeriũ dño immaculati corporis
obsequiis exhiberet. Hȩc est illa cęlestis
militia. quã laudantium exercitus angłoꝵ
promittebat interris dum dicerent. Gła¬

Expanded text:
in terris angeli declararunt futurum 150 genus, in terris angeli declararunt futurum 150 genus, quod ministerium Domino immaculati corporis obsequiis exhiberet. Haec est coelestis illa militia, quam laudantium exercitus angelorum promittebat in terris. Habemus
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ. Nemo ergo miretur si angłis com¬
parentur. quȩ angłorũ dño copulantur.
Quis igitur neget hanc uitã fluxisse de cę̧lo
quã non facile inuenimus in terris. nisi post¬
quã ds̃ ꝑhanc in terreni corporis membra
descendit: Tunc inutero uirgo concepit.
& uerbũ caro factum est: ut caro fier& ds̃.
sumens. pudore uirgineo choros duxit. Sed
considerate cuiꝰ illa tunc speciem gerebat.
Nonne aeccłȩ. quȩ religiosos popłi cętus qͥ car¬
mina diuina concinerent imm aculato uirgo
spũ copulauit: Nã &ĩa templo hicrusolimis
fuisse legimus uirgines deputatas. Sed quid
apłs dicit: Hec autẽ in figura contingebant
illis. ut e̾ent inditia futuroꝵ. figura enim in
paucis est: uita in plurib At uero postca¬
quã ds̃ in corpiis hoc ueniens contubnium
diuinitatis & corporissine ulla concretȩ con¬
fusionis labe sociauit. tunc toto orbe diffu¬
sis corporibus humanis uite cęlestis usus
moleuit. Hoc illud est qđ ministrantes

Expanded text:
coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur. Quis igitur neget hanc vitam fluxisse de coelo, quam non facile invenimus in terris, nisi postquam Deus in haec terreni corporis membra descendit ? Tunc in utero virgo concepit, et Verbum caro factum est, ut caro fieret Deussumens pudore virgineo choros duxit . Sed considerate cujus illa speciem tunc gerebat. Nonne Ecclesiae, quae religiosos populi coetus qui carmina divina concinerent, immaculato virgo spiritu copulavit? Nam etiam templo Hierosolymis fuisse legimus virgines deputatas. Sed quid Apostolus dicit? Haec autem in figura contingebant illis, ut essent indicia futurorum ; figura enim in paucis est, vita in pluribus. 13. At vero posteaquam Dominus in corpus hoc veniens, contubernium divinitatis et corporis sine ulla concretae confusionis labe sociavit, tunc toto orbe diffusus corporibus humanis vitae coelestis usus inolevit. Hoc illud est quod ministrantes
Abbreviated transcription (Latin):
głam uiderimus: De debilitate mentiꝰ suȩ
que tunc erit uiris ex cusatio. quando hȩc
ostendetur quae cum scło & sexum uicit.
ita iam plena facta est: ut ꝑ eam feminis
libuerit ambulare. Despiciamus cuncta
prȩsentia. Nulla sunt & enim quȩ transire
possunt. Turpe sit diligere. quod constat
citius perire. Non nos terrenarũ rerum
amor supera. nec suꝑbiamfla. Non ira di¬
lani& non luxuria pulluat. non in uidia
uincere nosinet ipsos. Qđ si ꝑfecte agimus.
non solum imminentes pornas eu adimus.
sed communi cum martẏrib gła remu¬
neramur. Nam quamuis occasio ꝑsecutio¬
nis deest. hab& tamen & pax nr̃a marti¬
rium suum: quia & si carnis colla ferro
non sub dimus. spirituali tamen gladio car¬
nalia desideria in mente trucidamus:

Expanded text:
gloriam viderimus? De debilitate mentis suae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum vicit? ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes poenas evademus, sed una cum martyribus gloria remunerabimur. Nam quamvis occasio persecutionis desit, habet tamen et pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spiritali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus,
Abbreviated transcription (Latin):
mus fr̃s hanc feminam. consideremus nos
qui membris corporeis uiri sumus in eius
comparatione quid existimabimur. Sȩpe
namq agenda aliqua bona ꝓponimus. sed
si unus contra nos leuissimus sermo ab ore
in ridentis cruperit: ab intentione actio¬
nis nr̃ae fracti protinus & confusi resilimꝰ.
Ecce nos plerumq abono opere uerba re¬
uocant: felicitatẽ uero asc̃a intentione
frangere nec tormenta potuerunt. Nos
in aura maledictionis inpingimur: hec
ad regnum & iam ꝑferrum exit. nihilq
ee quod obsister& aestimauit. Nos ad
prȩcepta dominica largiri nr̃a saltem suꝑ¬
flua nolumus : hȩc non solum dõ suam
substantiã contulit. sed ꝓillo &iam ꝓpriã
carnem dedit. Nos cum ex diuina iussio¬
ne filios amittimus. sine consolatione lu¬
gemus: hȩc eos uelut mortuos planger&.
si non optuliss&. Cum ergo ad illud terri¬
bile ex amen districtus iudex uenerit.
quid nos uiri dicemus. cum eius feminȩ

Expanded text:
mus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, mus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad regnum etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dominica largiri nostra saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae