comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A contineat
inpuluerem redacta & mortua condiantur Citicula est in
qua circum ducta coliria resoluuntur erit enim lenis
XIIM DEODORI BUS ETUN EUEN TIS.¬
ador abaere uocatus. Timiama lingua greca¬
uocatur quod sit odorabilis. nã timum dicitur flos qui¬
odorem refert. Dequo uirgilius redolent q timo. Incensũ
dictum quodigne consumitur dum offertur : Tetraidos for
or pigmentis. iIII. enim grece tetra formula idos dicitur. Stac¬
pillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Vnguentũ uero
est omne quod ex communi oleo confectũ aliarum specierũ
commiatione augetur odoris iocunditatem sumens & longi¬
medicinȩ ars non contine atur propterea quia ille singulares
continent causas ista uero omnium. Nã & grãmaticam me¬
dicus scire iubeturut intelligere uel exponere possit que legit
Similiter & rethoricã ut ueracib argumentis ualeat definire
quaetractat. Nec non & dialecticam propter infirmitatum
causasratione adhibita perscrutandas atq curandas

Expanded text:
a contineat in pulverem redacta et mortua condiantur. 8. Coticula est, in qua circumducta collyria resolvuntur, erit enim lenis.e odoribus et unguentis.atus ab aere. 2. Thymiama lingua Grvocaturodorem refert, de quo Virgilius: Redolentque thymo. Incensum dictum, quia igne consumitur, dum offertur: significat or pigmentis. Quattuor enim Graece τέτταρα, formula εἶδος dicitur. Stacpillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longidisciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas.
Abbreviated transcription (Latin):
Medicinam bo ñaiumento rumciron qui¬
dam grecus inuenit. Inde pingitur dimedia parte¬
dimedia parte
homo di media
Dictus Autem ciron attoto

Expanded text:
icinam jumentorum Chiron quidam Graecus invenit; inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus autem Chiron ἀπὸ
Abbreviated transcription (Latin):
Ci prinum
a flore cipro. unde & pro¬
prie materiae odo rem¬
odo rem
referunt
Ex eis quaedam
simplicia unguenta sunt
unguenta sunt
quae exuna
una tantum speciae
& sui nominis referunt odoratum
est enim
sincerum
ex oleo & aneto tan¬
tum
om posita
autem sunt quae plurib ad mex
us sui o dorem non habent
qui atobtinentibus aliis quae ad miscentur. In certum
odorem ducunt cerotum calasticũ marciatum

Expanded text:
Cyprinum a flore Cypri; unde et propriae materiae odorem referunt. 10. Ex his quaedam simplicia unguenta suntunguenta sunt, quae ex una tantum specie et sui nominis referunt odoratumest enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtet nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marciatum.
Abbreviated transcription (Latin):
exsimilibus ut piera
quae inter pretatur
amara quia gustus eius amarus est. Ex conuenienti enim¬
nomen accepit
qui a a maritudo
amaritudinẽ solueresol&¬
nnia autem medicamenta expropriis causis habent uo¬
cabula. gera autẽ dicta quasi diuina. A
Arteriaca qđ apta
sint. gut turis meatui & tumores
faucium & artheriarũ
Tiriaca est antidotum
ut pestis peste soluatur.
eo quod mo dicum po¬
tetur seu inglutiatur. Diamoron
A suco more nomen
sumꝑsit ex quo conficitursicut diaco dion quia excodia¬
id est expapauere fit sicut diaspermaton quia exsemi¬
nibus componitur. Electuarium uoçatum eo quod mol
componitur. Electu arium
uoçatum eo quod mol¬
le sorbeatur. Trociscos dictos quia hnn
tinum sonant quod uitia oculorum detergant.
Epitima eo quod super ponatur aliis ad uitoriis pr
aliis ad iutoriis prae¬
cȩdentibus. Cata plasma eoquod inductio sola sit¬
in pa lastrum eo quod inducatunꝰ. Malagma quod sine.¬
igne
igne maceretur
& comprehendatur.

Expanded text:
ex simili, ut πικρὰ, ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enimnomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solnia autem medicamenta ex propriis causis habent la. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Theriaca est antidotum a pelluntur, ut pestis peste solvatur. eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a succo mori nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, id est, ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus componitur. 10. Electarium vocatum, eo quod molle componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictus est, quiatine sonant, quod vitia oculorum detergant. Epithema, eo quod superponatur, aliis adjutoriis praliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sitInplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cupant est enim obseruatio legis acuitaet Sunt autẽ¬
omni curationi species tres Primum genus dieticum¬
Secundum farmaticum. Tertium cirurgicum¬
Dieta est obseruatio legis acuitae farmatia est
medica mentorum
curatio.
Cirurgia ferramentorum¬
incisionam ferro inciduntur quae medicamentorum¬
non senserint medicinam
Antiquior autem medicinaher¬
bis tantum & sucis erat
Talis enim medendi usus coepit
ferro & ceteris
medi camentis. Omnis autem cu
aut ex contrariis
aut exsimilibus adhibetur. Ex con¬
trariis
ut frigidum
superbia
sanari non potest nisi humilitate sane¬
tur. Ex similibus uero
sicut ligamentum uel rotun do
rotun dum
uel ob longo ob longum ad ponit᷑.¬
Ligatura enim
ipsa
non eadem membris & uulnerib
omnibus. sedsimilis
simili coaptatur quae duo &iam.
ipsa aduitoria
nominibus suis significant. Nam anti¬
um grece latne¬
ne ex contrario datum dicitur.¬
traria enim contrariis medicine ratione curantuir.
trariis medicine
ratione curantur.
At contra

Expanded text:
cupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt auomni curationi species tres: primum genus diaeticumsecundum pharmaceuticum, tertium chirurgicumeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentoincisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorun senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ligamentum vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitLigatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adjutoria nominibus suis significant. um Graece, Latine ex contrario datum diciturtraria enim contrariis medicinae ratione curantur. riis medicinae ratione curantur. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
iudicent hominem
& sententi a sua a¬
aut puniant Aut
liberent. XDE LIBRIS MEDICINA LI BUS
foris mus est sermobreuis integrum sensum
pro positae rei scribens. Prognostica praeuisio¬
a prae nos cendo o portet enim
& praeterita
cognos cere & prȩsentia scire
rum id est uis & pos sibilitas. Nam in herbarum curauis¬
ipsa dina misdicitur. unde & dina media nuncu¬
patur. ubi eorum medicinę scribuntur. Butanicum¬
herbarium dicitur quod ibi herbȩ notentur . XI.¬
herbari um dicitur
iod ibi herbȩ notentur. XI.¬
DE INSTRU MENTIS ME OICORUM
Echri dion dictum quod manu ad stringatur dum

Expanded text:
iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. § 10 De libris medicinalibus. Aforismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisia praenoscendo. Oportet enim praeterita agnoscere, et praesentia scire,rum, id est, vis et possibilitas. Nam in herbarum curipsa δύναμις dicitur. Unde et Dynamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. 4. Botanicumherbarium dicitur, quod ibi herbae notentur. herbarum dicitur quod ibi herbae notentur. De instrumentis medicorum Enchiridion dictum quod manu adstringatur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
spernenda non est meminimus
enim esaiam ezechiȩ languenti aliquid medi ci¬
nale mandasse & paulus a postolus timothe o¬
modicum uinum prodessedixit. Curatio autem mor¬
borumtribus generibus constat. Farmatia quam lati¬
ni medica mina uocant. Cirurgia quam latini ma¬
appellant. Manus enim apud gre¬
cosciros uocatur. Dieta quam latini regulam nun

Expanded text:
spernenda non est. Meminimus et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheoodicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini maappellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nun
Abbreviated transcription (Latin):
qualis estinullipiscis. Solae sunt quibustantum pedum plante teguntur. dic¬
tae a solo pedum item solea materi ales ex materia corto intexta: Soccicuius cde¬
minutiuum socelli appellati inde quod soccum habeant inquopars plantae
inicitur: calliculae: calligae uel a callo pedum dictae uelquia ligantur:
nam soccinon ligantur sed tantum intromittuntur: cerniu soccisunt
sinesolo lingulati qu a enos foliatos uocamus caluati perones & culpones¬
rustica calcia menta sunt: baxae calciamenta mulierum sunt : corri¬
giae a corgis uocantur uel a conligatione quasicolligiae: Explacxtꝰ¬

Expanded text:
qualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus tantum pedum plantae teguntur, dicqualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus tantum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Calliculae. Caligae vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. Clavati quasi clrustica calceamenta sunt. Baxeae, calceamenta mulierum sunt Corrigiae a coriis vocantur, vel a colligatione, quasi colligiae. L
Abbreviated transcription (Latin):
trago edi quuinte athro dicturierant & alta intonantique uoce carmina
canta turi est enim calciamentum in modum crepidiarum quohe roes
utebantur : sedta le est ut & indextro & in leuo conueniat pede: baxȩ calcia¬
mentum comoedorum erat sicut trago ediorum coturni. quos quidam &iamcalo¬
nes appellant eo quod ex salice fierent nam greciut diximus ligna qualauo¬
cabant: talares calci succis unt qui & inde nominati uidentur quodea figura
sint ut contingant talum sicut subtalares quod subta losunt quasi subta lares
obstringilli sunt quiperplantas consuti sunt & ex superiore parte corrigiũ¬
trahitur ut constringantur unde & nominantur : ossas puto ab hosse primũ
factas & quamuis nunc ex alio genere nomen tamen pristinum r&inent:
mulae similes sunt cuturnorum soloalto superiore autem parte cumosseis
uel aeneis malleolis adquos lora diligantur. Dicti sunt autem a colore rubro

Expanded text:
tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstritrahitur, ut constringantur, unde et nominantur. 9. Ossas puto ab osse primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, tamen nomen pristinum retinent. 10. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro,
Abbreviated transcription (Latin):
utores nuncupatos quod in sertis filo portorum sacis suant idest consuantquasi
Caligarios uero non acallo pedum sed a qualo id est ligno uocatos sine quocon¬
sui calciamenta non possunt quae greci calopodas dicunt fiebant autem pri
us ex salice tantum : hinc & calciamenta dicta quod in calo id est lignofiant uel
quod calcentur. Crepidas greci antere pertas usi sunt: est autemgenus singulari
forma & idem utrique aptum pedi uel dextro uelsinistro: crepida s autem dic¬
tas quod cum sono stringantur siue apedum crepitu inambulando: calceo
reges ute bantur & caesares formaeorum. patricios. calceos romulus
repperit quattuor corrigiarum ad sutaque luna hossoli patricu utebant᷑:
Luna autem in eis non ut sideris formam sed notam cente narii numeri signi¬
ficabat quod initio patricusenatores centum fuerint: Ocreae tibialia cal¬
ciamenta sunt dicta quod crura tegant: coturnis unt quibus calciabantur

Expanded text:
utores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas Graeci καλόποδας us ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur
Abbreviated transcription (Latin):
quod descendens perceruicem & alateribus collidiui sum utrarumque alarũ
sinus ambit at que hinc inde subcingit ut constringens latitudinem uestiũ
corpus contrabat at que coniungendo componat: hunc uulgo bracilem qua¬
sibracialem dicunt quamuis nunc non brachiorum sed renum sit cingulum:
Subanctorium autem uocatum quod ut dictum est sub bra chiis ductuma la¬
rum sinum ambit at que hinc indesubcingit: fascia est quategitur pectus &
papillae comprimuntur atque cris panticingulo angustius pectus artatur &
dicta fascia quod inmodum fascioli corpus alligat hinc& fasciola quibus uulniera
colligantur: uitta dicta quodea pectus uincitur instaruitis ligantis. libus est
quamnos ornaturamdicimus: fasciola est quȩ ambit ex tremitatem uestium
uut ex filis aut ex auro contexta as sumptaque extrinsecus in extrema parte
data limbo: XIIII DECALCIΑ MEΑTIS¬

Expanded text:
quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque extrinsecus in extrema parte data limbo. § 34 De calciamenti
Abbreviated transcription (Latin):
inctus est latazona & minus lata semicinctium & utrisq minimum cingulũ
Namacincto perdeminutionem cingulum nominatũ. Cincto autem iuuenes
in eercitatione campestri uerecundauelabant unde& campestres dicebantur
Balteum cingulum militare est dictum proeo qđe eo signa dependent ad de¬
monstrandum legionis militaris summam iđ sexmilium seccentoꝵ & quonu¬
mero &ipsi consistunt. Vnde & balteus dicit᷑ non tantum qđ cingit᷑ sed &iã a quo
armadependent: Cona grecum est quam illi tonarim noscingulum nuncupamꝰ
Stropheum estcingulum aureum cum gemmis dequo ait cinna. stropheolactan
limus estcinctus quem publici habebant serui & dictus limus quia trans uersas
hab& purpuras idestlimas: caltulum cinguli genus acoacto loro dictum:
fibula grecum est quam illi flibindicunt quodligat: est subfibulum subliga¬
culum : Redimiculum est quod sub cinctorium siue bracile nuncupamus :

Expanded text:
inctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque minima cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et campestris dicebatur. Balteum cingulum militare est, dictum pro quod ex eo signa dependant ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependant. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριν, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis. De quo ait CinnaCatull. 64, 65: SLimus est cinctus quem publici habebant servi: et dictus limus quia transversas habebat purpuras, id est limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus,
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt diuisio interpraetatur proeoquod in regno eius diuisus sit populus.
isra hel & prȩcisus aregnostirpiscdiuid diuisionis enimpopulicausa iste eastitit :
Tambripsalmus uel canticum nr̃m : Ambricrispansmeus : Achabfrater
patris . *. et abel fluxus sanguiui s uedfluens sanguinẽ sed melius ubi est.
sterquilinium p̃cipitata enim deorsum comederunt canes carnes eius sicut
faciem terrae : O chotias ad prebendens dm̃. Ieu ipse estuel est:
Ioatha robustus Tsella umbraeius uel p&itio. Manaem consolans
Iaceas aperiens: Nabu codonosor profetia langunculie angustae
siue proph&ans istius modi signumpersomnium scilic& futurorum
quodudisse narratur. Edanihel interpretatus est siue sessio
inagnitione angustiae prohis qui abeo incaptiuitatem ductisunt:¬
.. orobabel apud hebreos extribus integris nominibus traditur.
ẽẽ compositus .2o. iste ro. magister. babel. propriae babilonium

Expanded text:
aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divisus sit populus aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicutfaciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse conpositus: zo iste, ro magister, babel proprie Babylonium
Abbreviated transcription (Latin):
Abia pater d̃ suel pater suit : Assadolens siue sustollens. Iosaphat dĩiudicium :
Ioram qui esteacelsus. Achatias. ad p̃hendenshm̃: Athalia tempus dñi :
Ioas spirans uel dñi robur : A mastas populum tollens Orias fortitudo h̃i Atarias
auxilium dñi: Orias autem ipse est quiatarus duplici nomine iste est qui inlicitum
sibisacerdotium uendicare conatus leprainsponte percussus est : Ioctham estper¬
fectus pulchram & himologiam nominis fecitenim rectum in conspectudñi &
portam templi aedificauit excelsam : Achat adp̃hendens E xechias fortis dñs:
Mannas seobliui osus permulta enim scelera & sacrilegia reliquerat & ob
& himologia nominis iste est enimqui simula cra conbussit : Ioa chat robustas
Ioa cimubi est p̃paratio. Eliacim di resurrectio. Iechonia p̃paratiodñi :
Sedechiasiustus dñi. Heroboam iudicatio siuecausa populi uelut quidam.

Expanded text:
Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et obetymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
& doctrinaesilentium. Samuhel nomen eius ds Iesse in solesa crificiumud incensũ
Saulp&itio interpretatur notum estenim quomodo hebreorum populus eum
sibi regem p&ierit & accepit non secundum dm̃ sed secundum uoluntatemsuam :¬
Dauid fortismanu utiq quia fortissimus in proȩliis fuit ipse & desiderabilis.
Nlomon tribus nominibus fuisseperhibetur. Primum uocabulum ea ius.
salomondicitur idest pacificus eo quod in regnoeius pax fuente. dgio¬
Secundum nomen edida eoquod fuerit dilectus & a mabilis dñi
Tertium uocibulum eius coelech quod grece. appellaturt eecclesi astes latine
contionator quod ad populum loqueretur : Ion ithan columba edonum.
Abia lom patris pax peranti frasin. eo quod bellum aduersu spatrem gessisset:
si ue quod in illo bello dauid pacatum fuis se legitur filio adeo ut &iam magnio
cumdolore extinstum plangeret : Robo am latitudo populi &ipsum per anti¬
frasin. quod decim tribubus ab eo separatis duae tamen ei relicta esunt :

Expanded text:
 doctrinae silentium. Samuel nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel incensum. Saul petitio interpretatur. Notum est enim quomodo Hebraeorum populus eum sibi regem petierit, et accepit non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. David fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, cunctis gentibus.' Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan columbae donum. Absalon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
in mariualeint. & piscib. alintur tintũ Hi postindos montanis iegiones tenent
quos sub actos alexander mignus piscib. uesciperbibuit: Antropofaigi gens.
asperrima subregione sericum sita qui quia humanis carnib uescuntur ideo
antropoagi uocantur: Itaq sicuthis ita & ceteris gentib. ꝑraecula aut
aregibus aut alocis aut amorib. aut ex quib lib&. alus causis ininutata uoca¬
bula sunt Ita ut prima origo nominis eorũ temporũ uetustite nom pateat
Iaumuero hi quianti podae dicuntur eo quod contrarii c̃ẽ uestigus nr̃is putantur
ut quasi subterrispositiaduersa pedib. nr̃is calcent uestigia nullaritione qaden¬
dũ &̃. quianccsoliditaspatitur neccentrum terrae sedneq hoc ulla historiae
cognitione firmatur sedho cpo&ie quasi ratio cinando coniectunit
Istinos auitem quosdam ingrecia ferunt fuuie robustor &cexcellentes uiribeo

Expanded text:
in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus
Abbreviated transcription (Latin):
apollinis filio nominati qui ibiex suo nõe garima oppidum condidit. Sunt iuitẽ
quia sieui& i consortio huminitatis remoti. Esperiuero sunt quicircahis paniam
cõmorantur. nĩ hispania esperia. &hiopesdicti a filio chamqui uocatus ẽ. chus.
ex quo originẽ trahunt. chus enĩhebreici lingua a& hiops interp̃titur: hiquondi
ab indo flumine consurgentes iuxta egyptũ internilũ. & oceinũ in merdies bipa
solis uicinitate insederunt. quorum tres sunt populiesperi garamantes &indi.
Esperisunt occidentis garamantes. tripolis. indiorientis. Trogo ditȩ gens.
abiopũ ideonuncupati quod tanta celeritatepollent utferascursu pedum
ad requantur. Panfigi. & hi in&hiopia sunt quub. esca ẽ. quicquid mindi
potest & om̃a fortuitũ. gignentia unde & ippellati. ictio fagi. quoduenando

Expanded text:
Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando
Abbreviated transcription (Latin):
struendis domiciliis non in uenissent. &ignara lingua commertium prohuberet.
perpatentes a gros &diuerus solitudines uagabantur. & apabulationibusuagabundis
se met ipsos propria lingua numides appellauerunt id est sin eoppido uagos &errantis
Mediautem cumlibyis. semiscuerunt. qui proxima. hispania in habitabant.
quorũ nomen paulatim libyes corrupere barbara lingua mauros ppͣt medos
appellanit es. licet mauri ob colorem. a grecis uocaintur grecienũ nigrũ mauron
uocant aestifero quippe calore aflatispeciem atricoloris ducunt.: Massilla
ciuitas africae est non longe abathlante & ortis esperidum aquaciuitate
massilli uocatisunt quo snos corrupte masullos uocimus. Dequib. uirgilius.
usq adoceanum esperium peruagantes lis nomen gaulea in sula dedit
quae est iuxta a & hiopiam ubi nec serpens nascitur nec uiuit.
arimantes popoli africae propecirenas in habitantes agaramante regȩ

Expanded text:
struendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, struendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros, et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et errantes. 122. Medi autem cum Libyis se miscuerquorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamus, de quibus Vergiliususque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege
Abbreviated transcription (Latin):
Poeniutẽ. cartaginenses sunt a foenicib uuncupatiquicũ didone profecti sunt :
Liriosuero atiria urbefenicũ nominatos dequa profecti sunt & in a fricelitus uener̃.
Cietuligetaedicuntur fuisse quiingentiagmiine alocissuis nalub. conscendentes.
loca sirtium in libia occupauerunt. & quia ex getis uenerunt diriuatiuon omine
getuls cognominatisunt . Vnde &opinio ẽ. apud gothos ab antiqua cognatione
mauros consanguinitate propinquos sibiuocare. Africã autẽ initio habuere
libyes deii de afri posthaecgetuli. postremũ mauri &numides: Miuri & numides
utafri putant sic sumpserunt exordium &uocabulum Nam postquã hi hispania
sedes quaerebant. & ex eonumero medi &persae &irmeni nauibus inafricatrans.¬
uesti proxima mariloca occupauere. Sed persa edum materiam inagris pro con¬

Expanded text:
Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. 117. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. 117. Tyrii vero a Tyria urbe Phoenicum nominati, de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. 118. GETULI Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispaniasedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Africam transvecti proxima maris loca occupavere. 121. Sed Persae, dum materiam in agris pro con
Abbreviated transcription (Latin):
Hligrecã sibi originẽ adserunt. Vn de & naturali ingenio calent si quidẽ postfinẽ
trouni. belli teucrum morte . aiacis fratris inuisũ patri tela moni dumnon recipert᷑
in regnũ ciprũ concessisse ibiq urbem nomine antiquae patriae salaminã con
Astures gens hispaniae uocati eo quod circa histurã flumen. septimontibus. siluif
cui in sidunt appellit horũ animus ꝑtonax & magis ad litrocinandũ & id
bellandum uel ad pacienda uerbera semperparati: Celtiberi exgallis
celtios fuerunt quorũ ex nõe. appellita ẽ regio celtiberia nã ea flumine.
hispaniae hibero ubi consederunt & exgallis quiceltici dicebantur mixtoutroq
uocabulo celtiberinuncupatisunt. Afriappellati sunt ab uno eaposterisabralie.
qui uocabatur. afer. quidicitur duxissea duersus libram exercitũ &ibi uictis hostibus.
consedisse eiusq posteros. ex nõe ataui. &ifros. & a fricam nuncupasse:

Expanded text:
Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urAustures, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque cui insidunt appellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. 114. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi consederant, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, misto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. 115. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer: qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus consedisse, 417 ejusque posteros ex nomine Atavi et Afros et Africam nuncupasse. 116.
Abbreviated transcription (Latin):
dehistunc lactea colla auro innectuntur. Secundum enim diuersitatem caeli
& ficies hominũ & colores & corporũ quantitates & inimorũ diuersiaates.
existunt inderomanos graues. grecos leues. A fros uersi pelles. gallos natura
feroces atq acriores ingenio. Peruidemus quod natura climatũ facit.
gilliautẽ senones antiquitus dicebantur. tenones quod liberũ hospicio
recepissent postea .z. in .s. litterã cõmutata ẽ: Vac ca oppidum fuit iuxta
pirineum a quosunt cognominati uaccei. dequib. creditur dixis sepo&im.
Idem &uascones quasi uaccones .c. in .s. litterã demutata. Quos gneus põpeius.
ed omita his pania & id triumphũ. uenire festinans. & depirinei iugis deposut
& in unũ oppidũ congregauit. unde & conuenarũ nomen urbs accepit.
His pani ab hibero amne primũ hiberi postea ab hispano hispani cognominati sunt.
G ales acandoredieti. unde &gilli yeliquis eni hispanuepopulis candidiores existuad

Expanded text:
m diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus creditur dixisse poeta Idem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ineo est : caput enim mulieris uir est inde & supercaput mulicris est Ami¬
culumest merieticum palleum lincum hinc apud u&e res matronae ir adulitt¬
rio deprebensae inducbantur ut intaliamiculo potius quam instola polluusent
pudititiam era tenim apud u&eres hoc signum merincue uests. niuclnbit¬
pania honestatis teristrum palleum est quousque hodic arabiat amcsoro¬
ta miae mulieres uel antur quibus inestu tutis simoteguntur umbraculo de
quo inesaia: a nobo ladium amictorium lincum seminarum quo humeri ope¬
riuntur quod greciuel latim sindonem uocant

Expanded text:
tis in eo est. Caput enim mulieris vir est; inde et super caput mulieris est. Amitis in eo est. Caput enim mulieris vir est; inde et super caput mulieris est. Amiculum est meretricum pallium lineum. Hunc apud veteres matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia3, 23. Anaboladium amictorium lineum feminarum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel Latini sindonem vocant
Abbreviated transcription (Latin):
fimbrae uocatae sunt ora uestimentorum hoc est fines ex greco uo aabuhe sir
egillum est praclautum roginarum a mictu lum unde & appellatum peplũ
matronale palleum expurpura signatum cuius rimbrie aurcistaminis sum¬
mitate resplendent palla est quadrum pallgum mulicbris uestis deductumnus¬
que aduestigia quod ad fixis in ordinem gemmnis & palla dicta Ato Ua
branti udest a nobilitate quae estcir ca finem huius indumenti siue quodrugis ui¬
bramibus sinuatacris paur: Stolamatronale operimentum quod oooper¬
to capite adscapulas ad extrolatere in leuum humerum mittitur. Stola autẽ
grore uocatur quod superemittatur: Ite m&ricinium latino nominc appellatũ
eoq uod dimediaeius pars r&roreicitur quoduulgo mauortem dicunt. uo ca¬
tumautem mauortem qua si martem : Signum enim maritalis dignitaitis & potesta¬

Expanded text:
Fimbriae vocatae ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum Fimbriae vocatae ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum feminarum. Regillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis. Et palla dicta ἀπὸ τοῦ πάλλειν, id est a mobilitate, quae est circa finem huiusmodi indumenti; sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
pani uocant quod manus tegat tantum : est cnim breue a mitum. pra& exta puerile
est pallcum quous que ad scdecim annos pueri nobiles subdisciplinae cultu ut eban¬
tam unde & pra&extati pueri appellati sunt dicta autem pretexia quii preto e¬
butuer limorinrpoura : Eesiliest uestis cucullata dictaperdeminuc ionom acasa
quod iotum hominemtegait quasi minor casa inde e cuculla qua siminoriena ss
& greci planetas dictas quia horis errantibus cuaganturi dsi i porstella csi
planaae dd est uagie eo quod uagao suo errore motuque discurrunt Dirrꝰ
agre co uocabulum traxit: illic nim birrum bibrum dicunt Osclotes quac&iuã
pera uocatur pellis est caprina a collo pendens praccincta usque adiumbos
estenim babitus propriae necessarius adoperis exer cium ficbat autempr¬
ts uquidam euistimant depelliculis melonum unde amo lortes uocatiesunt

Expanded text:
pani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile pani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planetas, dicta quia oris errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vago sui errore motuque discurrunt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus auctoribus seripti sunt minime constat. habent autem uocabula ex
eorum nominibus quorum gesta scribunt. uattuor libros euangeliorũ
quattuor euangelistae singulariter conscripserunt. Primus matheus
conscripsit . euangelium litteris hebreicis. & sermonib: inndea initians.
filii dauid. filii abrabam significans discendisse. corporaliter ex semine patri¬

Expanded text:
quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulaconscripsit Evangelium litteris Hebraicis et sermonibus, in Judaea mittafilii David, filii Abraham ; significans descendisse corporaliter ex semine patri
Abbreviated transcription (Latin):
Electrum quod natura le est eius modinatura est ut inconuiuio & ad lumi nacla¬
rius cunctis metallis fulgeat duenenum prodat. Nam sieo infundas uenenum stri¬
dorem edit & colores uarios in modum arcuscaelestis emittit. XXIIII. DE.
nderum ac mensuram iuuat agnosce

Expanded text:
Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina claElectrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit. § 25 erum ac mensurarum iuvat cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
Itagni &himologia anoxi pizin idest separans& secernens mixtaeñ
& adulterata interseper ignem metalla de sociat & abauro & argento aes
plumbumq secernit . Alia quoq metalla ab igne defendit &cum sit natura
aeris ferriq durissima si absq stagnofuerit uritur & crematur. stagnum in litũ
aeris uasis saporem facit gratiorem & compescit uirus eruginis. Specula &iam
ex eo tem perantur. Cerussa quoq ex eosicut explumbo conficitur. XXI.
clarius auro argentoq reluceat. Solautem a podis elector uocatur
Defetatius est enim hoc met allum omnib: metallis. Huuis tria genera
unum quod expini arboris fluit quod sucinum dicitur. Alterum me¬
Stallum dicitur quod natura liter inuenitur & inprecio habetur. Tertiũ
quad fit detrib: partib auri d argentiuna. Quas partes diam sinaturale soluas in¬
ueniaes undenihil inter eẽnatum anfactũm utrumq enim eiusdem naturȩ est:

Expanded text:
tagni etymologia ἀποχωρίζων, id est separans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. § 24clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse.
Abbreviated transcription (Latin):
posite fabricȩ sustinent pondus. Bases autem nomen petreest fortissimȩ
siro sermone. Columne pro longitudine & rotunditate uocate in quib
totius fabrice pondus erigitur antiqua ratio erat columnarum altitudinis
tertia pars latitudinum. Cenera rotundirum quatuor. Doricȩ lonicȩ.
tus caniȩ . corinteȩ mensura crassitudinis & altitudinis intersedistantes.
Quintum genus est earum qua euocantur attice quaternis angulis aut
amplius paribus laterum interuallis. Capitella dicta quod sint colum¬
narum capita sicut & supra collum caput: Epistilia sunt quae supercapi¬
tella columnarum ponuntur & est grecum: Tegulae quod tegantȩdes
& imbrices quod accipiant imbres. Lateres & la terculi quod latiformen¬
tur circum actis undiq quatuor tabulis: Canalis ab eo quod cauasit.
inmodum cannȩ sane canalem melus genere feminino quam masculi¬
no ꝓferimus Fistulae aquarum sunt dictae quod a quas fundant & mit¬

Expanded text:
positae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae positae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntur, et est graecum, id est, set imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis undique quattuor tabulis. Canalis in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimus
Abbreviated transcription (Latin):
dus fit domui idem & cementum acedendo dictum quoderas
solapide surgat : Paries nuncupatus quia semper duo sunt
pares uel alatere uel a fronte siue enim tetragonum siue ex agonũ
sit qui se conspiciunt expicrierunt. Aliter enim structura facta de¬
formis est: Pari& inas dicimus quasi paridum ruinas sunt enim pa¬
ri&es stantes sinetecto sine habitantibus. Angulus quod duos pari& es
inunum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta
culmo tegebantur ut nunc rustica hinc tecti summitas culmen dicitur
Camere sunt culmina introrsum respicientia appellatȩ acuruoca
murenim grece curuum est : Ia quearia sunt quae camerã subte
gunt &ornant quae & lacunaria dicuntur. Principaluerautem lacus
dicitur ut lucilius resultant ȩdesq lacusq Cuius deminutio lacunar
facit ut horatius neque aureum mea renit& indomolacunaridefit
alia deminutio lacunarium & perantisticon laquearium facit. Absi¬
da greco sermo ne latine inter pr&atur lucida eo quod lumine accep¬

Expanded text:
dus sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rusticani. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a curvo; καμουρo enim Graece curvum est. Laqugunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearium facit. Tecda Graeco sermone, Latine interpretatur lucida, eo quod lumine accep
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui senon contin& nubat. In elegendomarito quattuor expectari solent.
uirtus genus pulcbritudo. sapientia. potentior. exhis sapientia est ad amoris
affectum. Referthaec quattuor uirgilius deuenea quod hisdido inpulsa est.
in amorem eius. Pulcbritudine quam sese oreferens. Virtute quam forti piectore
& armis. Oratione heu quibusille. Iactatus fatis qua ebella ex hausta canebat :¬
enerecredo equidem nec uana fides. genuseẽ deorum. Item in elegenda uxore
quattuor. res. inpellunt hominem adamorem. Pulchritudo genus
diuitia emores. Melius ẽ tamen. SIIN eamores. quam pulchritudo
quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur quas aut diuitiae aut
forma non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae
subuiri patestate consistunt quia leuitate animi plerumq decipiuntur.
Vnde & aequum erat eas uiri auctoritate reprimi pro inde &ueteres

Expanded text:
 ut1 Cor. 7, 9: 'Qui se non continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent:  ut1 Cor. 7, 9: 'Qui se non continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, quod his Dido inpulsa est in amorem eiusAen. 4, 11-14: Pulchritudine: Quam sese ore ferens! Virtute: Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres