comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nominis huius hax red dittẽ  quando prius¬
quã & uirgine nascer&ur dictũ ẽ: pariet filiũ
etuocab̵ nom̃ eĩ iħm. Ipse enĩ saluum faci& popo
lũ suũ apecatis torũ Inquorũ pecato¬
rũ remissione qm̃ sanguis eĩ effususẽ: non utiq̃
oportuit eũ de hacuita &xitus alios habere quã
di continuo sub iurtũ ẽ Et dñi e itus mortis. ti
Atostenderetur morietur saluo sc̃e factur us
sedmirando dictũ ẽ et dñi tam quam diceret᷑:
Tadisẽ ista uita mortalium: ut n& ipsedñs
alit̃ ab illa &ir& nisi ꝑ mortem: Sed utiud ȩi¬
tam manifestis huius propnfite testimoniis &iã
rebus adeff&ctũ tam clarũ certumq ꝑductis
omnino ñcedant. ꝓ fecto in eis illud impl&ur
quodineosalmo qui hunc sequitur scriptũ est
Cum enĩ etillio ex ꝑsona xpͥi que ade iuspassionem
ꝑtinent ꝓph&ice dicerentur : commemoratũ
est quod in euangelio patuit.: Dederunt in estã

Expanded text:
nominis huius haec reddita est, quando priusnominis huius haec reddita est, quando priusquam ex uirgine nasceretur dictum est: Pariet filium, et uocabis nomen eius Iesum. Ipse enim saluum faciet poporum. In quorum peccatorum remissionem quoniam sanguis eius effusus est, non utique oportuit eum de hac uita exitus alios habere quam di, continuo subiunctum est: Et Domini exitus mortis, ut ostenderetur moriendo saluos esse facturus. Sed mirando dictum est: Et Domini; tamquam diceretur: "Talis est ista uita mortalium, ut nec ipse Dominus aliter ab illa exiret, nisi per mortem." CAPUtam manifestis huius prophetiae testimoniis etiam rebus ad effectum tam clarum certumque perductis omnino non cedant, profecto in eis illud inpletur, quod in eo psalmo, qui hunc sequitur, scriptum est. Cum enim et illic ex persona Christi, quae ad eius passionem pertinent, prophetice dicerentur, commemoratum est, quod in euangelio patuit: Dederunt in escam
Abbreviated transcription (Latin):
eius : quando ẽ connumeratus aplis ludei aũt
ldeo quẽ lex et ꝓph&ce annuntiauerunt: nr̃ m
eẽ ñ putant: Sed nescio quẽ suum. quẽ sibi ale¬
nũ amortis passione confingunt Ideo mirabili¬
uanitate atq: caecitate uerba quae posiumꝰ ñ mor¬
tem etresurractionẽ : sed somnũ et eiugilationẽ signi¬
ficas se contendunt. Sed clamat eis &iam psal¬
mus quintus decimus Propt̃ hoc iocundatum ẽ
cormeum. et gultauit lingua mer. Insuꝑ etta¬
romea requiescit in spe. Qm̃ ñ derelinques animã
meam in inferno. neq dab̵ scm̃tuum uidere corrup¬
tionẽ Qusinea spediceret requieuisse carnẽsium :
at non de relicta anima sua in inferno sed cite ad eã
redeunte reluscer&: Ne corrum per&ur : sicut
cadauera corrũ pisolent nisi quidie tertiore sur¬
rexit: Quodutiq: dicere ñ possunt deproph&a.
tius dicer&ur : ds̃ enĩ seduosfaciendi dñs ẽ iħs quõd
int̃p̃tatur saluator siue salut aris: Nam ratio

Expanded text:
eius, quando est connumeratus apostolis. Iudaeieius, quando est connumeratus apostolis. IudaeiIdeo quem lex et prophetae adnuntiauerunt, nostrum esse non putant, sed nescio quem suum, quem sibi alienum a mortis passione confingunt. Ideo mirabiluanitate adque caecitate uerba, quae posuimus, non mortem et resurrectionem, sed somnum et euigilationem significasse contendunt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Propter hoc iucundatum est cor meum et exultauit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in spe; quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. Quis in ea spe diceret requieuisse carnem suam, ut non derelicta anima sua in inferno, sed cito ad eam redeunte reuiuesceret, ne corrumperetur, sicut cadauera corrumpi solent, nisi qui die tertio resurrexit? Quod utique dicere non possunt de propheta rtius diceretur? Deus enim saluos faciendi Dominus est Iesus, quod interpretatur saluator siue salutaris. Nam ratio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i desedibus suis bellica strage. et ecidio funditus
eradicat os uid& : Occisus enĩ ab eis resurr&x̃ at
reddidit eis interim tẽp̾oraniam disciplinam :¬
&cepto : quod ñ corratis seruat: quando uiuos et
mortuos uidicabit  Nam dñs ipse iħs. istũ
ipsum traditorẽ suum ꝑ panẽ porratum ostendens
apłis : hunc&iam uersum psalmi huius cõmemort¬
uit et in sedix̃ impl&um.. Quedebat panes ampliauit
suꝑ me calcaneũ: Quod autat inquẽ speraui non
congruit capitise corpori: Nequae enĩ nesciebat
eum ipses aluator dequo ante iam dixerat unus
ex uob̵ diabolus ẽ: Sed sol& in semẽ brorum suo¬
rum trans ferte ꝑsonam: et sibi tribuere quod eẽt
illorum quia caput et corpus unusẽ xp̃s: Unde
illudẽ in euangelio Esuruu et dedistis mihi man¬
duccre: Quod exponens ait. Quando uni &
minis meis fecistis mihi fecistis: Seita quae dixit
sperasse: quod tunc sperauerant deuida disscipuli

Expanded text:
Christi de sedibus suis bellica strage et excidio funditus Christi de sedibus suis bellica strage et excidio funditus eradicatos uidet? Occisus enim ab eis resurrexit et reddidit eis interim temporariam disciplinam, excepto quod non correctis seruat, quando uiuos et mortuos iudicabit. Nam Dominus ipse Iesus istum ipsum traditorem suum per panem porrectum ostendens apostolis hunc etiam uersum psalmi huius commemorauit et in se dixit inpletum: Qui edebat panes meos, ampliauit super me calcaneum. Quod autem ait: In quem speraui, non congruit capiti, sed corpori. Neque enim nesciebat eum ipse Saluator, de quo ante iam dixerat: Unus ex uobis diabolus est. Sed solet in se membrorum suorum transferre personam et sibi tribuere quod esset illorum, quia caput et corpus unus est Christus; unde illud est in euangelio: Esuriui, et dedistis mihi manducare, quod exponens ait: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Se itaque dixit sperasse, quod tunc sperauerant de Iuda discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ moritur ñ adiciet utre uiuseat: Superiora quip¬
pedemonstrant. mortẽ ipsiuis cogusse et disposuis¬
se inimicos eĩ et hocactũ ẽe ꝑ eũ qui in grediebatur
ut uider&: ete grediebatur utuideros. et egredie¬
batur ut ꝑder& Cui aũt hic ñ occurrat &x disci¬
pulo eĩ factus traditor uid as: Qui a ergo factu¬
ri erant qđ moliebantur : id est occisuri erant :¬
cũ ostendens illos uana malitia frustra occisu¬
ros. resurrecturum. sic adiecit hunc uersum
uelut ᷑ diceret: Quid agitis uani qđ ur̃m sceluserit :
m̃s somnus erit. Numquid quid ormit non adici&
ut resurgat E ettamen ens tam magnum nefas
ñ inpune facturos consequentib: indicat uersib
dicens E enĩ homo pacismeȩ inquẽ speraui-
qui edebat panes meos ampliauit suꝑ me calcaneũ
hoc ẽ conculcauitme Tuaũt in quit dñe misere¬
remei : etresuscitame. etreddam illis: Quis hoc
iam neg& : qui iudȩos postpassionẽ resurractionẽq:

Expanded text:
 moritur, non adiciet ut reuiuescat?\' Superiora quip moritur, non adiciet ut reuiuescat?\' Superiora quippe demonstrant mortem ipsius cogitasse et disposuisse inimicos eius. et hoc actum esse per eum, qui ingrediebatur ut uideret, et egrediebatur ut proderet. Cui autem hic non ocurrat ex discipulo eius factus traditor ludas? Quia ergo facturi erant quod moliebantur, id est occisuri erant eum, ostendens illos uana malitia frustra occisuros resurrecturum, sic adiecit hunc uersum, uelut diceret: \'Quid agitis uani? quod uestrum scelus erit, meus somnus erit\': Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Et tamen eos tam magnum nefas non inpune facturos consequentibus indicat uersibus dicens: Etenim homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me calcaneum, hoc est conculcauit me. Tu autem, inquit, Domine, miserere mei et resuscita me, et reddam illis. Quis hoc iam neget, qui Iudaeos post passionem resurrectionemque
Abbreviated transcription (Latin):
uelut aliquid magnũ nob̵ indicare uoluisse ꝓphe¬
tam quod dormierit etresurrex̃ : nisi somnus
istemors ẽet et euigilatio resurratio quam
dexpo sic oportuit ꝓph&ari e Nam etinqua¬
dragesimo multo manifestius idostenditur.
ubi ex ꝑsona eiusdẽ mediatoris. more solitotã¬
quam p̃terita narrantur quae futura prophe¬
tabantur : qm̃ que uentura erant : iam in p̃¬
destinatione et p̃sentic dĩ uelut facta erant :¬
ꝗa certa erant : Inimici inquit mei dixer̃
mala mihi: quando morietur et peribit nom̃
cĩ : Et sungrediebatur ut uideret. uana locu¬
tum est coreius congregabit iniquita tẽ sibi:
Egrediebatur foras et loquebantur simul
inunum adũsus me susurrabant om̃s inimici
mei adũ susme cogitabant malamihi. Uer¬
bum iniquũ disposuerunt adũsus me : Nũ¬
quid quidormit non adiciet utresurgat:
tuo certe ita positas uerb& hax. utnihil aliud
dixisse intellegatur : quã sidicer et numquid¬

Expanded text:
uelut aliquid magnum nobis indicare uoluisse propheuelut aliquid magnum nobis indicare uoluisse prophetam, quod dormierit et exsurrexerit, nisi somnus iste mors esset et euigilatio resurrectio, quam de Christo sic oportuit prophetari? Nam et in quadragensimo multo manifestius id ostenditur, ubi ex persona eiusdem Mediatoris more solito tamquam praeterita narrantur, quae futura prophetabantur; quoniam, quae uentura erant, iam in praedestinatione et praescientia Dei uelut facta erant quia certa erant. Inimici, inquit, mei dixerunt mala mihi: Quando morietur et peribit nomen eius? Et si ingrediebatur ut uideret, uana locutum est cor eius, congregauit iniquitatem ipsi. Egrediebatur foras et loquebantur simul in unum. Aduersus me susurrabant omnes inimici mei, aduersus me cogitabant mala mihi. Verbum iniquum disposuerunt aduersus me: Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Hic certe ita posita sunt uerba haec, ut nihil aliud dixisse intellegatur, quam si diceret: \'Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
q modo sesp&taculũ considerantib et cons puen¬
tib praebuisse addens &iam diuiser unt sibi
uestimta mea. et suꝑ uestim̃ tum m̃m miser̃
sortem: Quȩꝓphetia quẽ ammodumim plaa
sit euangelica narrat historia: Tunc ꝓfato
et alia recte intelleguntur quae ibiminus aꝑte
dicta s̃ cũ congruunt his quae tanta manifestati¬
one claruerunt. Prae sertim quia et illa quae
trans acta credimus. sed p̃sentiaa contuemur
Sicut in eodem pscamo leguntur tanto ante p̃dic¬
ta ⁊ ita nunc xibita iam toto orbecernuntur
Ibi enĩ paulo postdr̃ Commemorabunturet
conũtentur ad dñm uniũ si finesterrae. Etado¬
rabunt inconsp&tu eĩ. uniũ sae patriȩ gentium¬
surr&tione quoq: eius nequaquã psalmorum ora¬
cula tacuerunt.: Nam quid ẽ aliud quodin psal¬
motertio ex ꝑsona eius canitur : Ego dormiui
et somniũ coepi: etresurrexi. qm̃ dñs suscipiet
me Anforte quis quã ita desipit ut credat:

Expanded text:
que modo se spectaculum considerantibus et conspicienque modo se spectaculum considerantibus et conspicientibus praebuisse, addens etiam: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem, quae prophetia quem ad modum inpleta sit euangelica narratur historia, tunc profecto et alia recte intelleguntur, quae ibi minus aperte dicta sunt, cum congruunt his, quae tanta manifestatione claruerunt: praesertim quia et illa, quae non transacta credimus, sed praesentia contuemur, sicut in eodem psalmo leguntur tanto ante praedicta, ita nunc exhibita iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: Commemorabuntur et conuertentur ad Dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspsurrectione quoque eius nequaquam psalmorum oracula tacuerunt. Nam quid est aliud quod in psalmo tertio ex persona eius canitur: Ego dormiui et somnum cepi; exsurrexi, quoniam Dominus suscepit me? An forte quisquam ita desipit, ut credat
Abbreviated transcription (Latin):
postdic̃ : iurauit dñs et non penitebit eum Quib
uerbis inmutabile futurũ ẽe significaat qđ ad¬
ungit : Tues sacer dosinaet᷑num scđm ordinẽ
mel chi sedech: Exeo qđ iam nusquã ẽ sacerdo¬
tium et sacrificiũ scđm ordinẽ a aron. et ubiq
offertur sub sacerdote xpo: quod ꝓtulit mel chuo¬
sedech quando benedix̃ abrahã: Quisambigere
ꝑmittitur dequo ista dicantur: Ad hiae itaq
m ani festa reseruntur quae paulo obscur ius
ineodem psalmo positas̃: quando retie intelle¬
guitur. qđ in nr̃is iam popularibus sermonib
fecimus: Sic etimillo ibi humilitatẽ passio¬
nis suae ꝑ ꝓ phctiam xp̃s eloquit dieno
noderunt manus meas et pedes meos dinu
merauer unt omĩa ossa mea : ipsiuero
considerauerunt ettonspeerunt ine
Quibus urtiq ũ bisiner uce corpus signifi¬
cauit & tentũ manib pedibq confi¬
xis.
et lauor ũm trans uerberatione confossis. Co¬

Expanded text:
post dicit: Iurauit Dominus, ot non paenitebit eum, quibus post dicit: Iurauit Dominus, ot non paenitebit eum, quibus uerbis inmutabile futurum esse significat, quod adiungit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, ex eo quod iam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron et ubique offertur sub sacerdote Christo. quod protulit Melchisedech, quando benedixit Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus fecimus. Sic et in illo, ubi humilitatem passionis suae per prophetiam Christus eloquitur dicens: Foderuntmerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me quibus utique uerbis in cruce corpus significauit extentum manibus pedibusque confixis et clauorum transuerberatione confossis, eo
Abbreviated transcription (Latin):
modo intellegatur : deb& his reb: manifestis si¬
dos xp̃s. quẽ admodũ hicrex aꝑtissime p̃dicatur:
Dix̃ dñs dño meo sede ad&tris meis. dono ponã
inimicostuos scabellũ pedum tuorum .: Sedere
xp̃s addaterm patris creditur non uid&ur. Eus
&iam inimicos poni sub pedib: eĩ nondũ appar&.
id agitur apparaebit infine : &iam hoc nuncore¬
ditur post uidebitur.⁊ Uerum qđ sequitur:
uirgam uirtutistue emitt& dñs dñs &xion: etdo¬
minare in medio inimicorũ tuorũ : ita darum ẽ.
ut non solum in fidelit̃ etinfelicit̃. sed&iam in¬
pudenter negeur. Et ipsi quippe fatentus
inimici & sronmissam fuisse xp̃i lege᷑ quod euan¬
geliũ nos uocamus: eteam uigam urtutis ei
agnoscimus: Dominari uero cũ inmedio inimi¬
corum suorum. idem ipsi int̃ quos dominatur
dentibus frendendo ettabescendo: et nihil adũ sũ
eum uadendo testantur.: Deinde quoel paulo

Expanded text:
modo intellegatur, debet his rebus manifestissimodo intellegatur, debet his rebus manifestissidos Christus, quem ad modum hic rex, apertissime praedicatur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Sedere Christus ad dexteram Patris creditur, non uidetur; eius etiam inimicos poni sub pedibus eius nondum apparet; id agitur, apparebit in fine; etiam hoc nunc creditur, post uidebitur. Verum quod sequitur: Virgam uirtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum, ita clarum est, ut non solum infideliter et infeliciter, sed etiam inpudenter negetur. Et ipsi quippe fatentur inimici ex Sion missam fuisse legem Christi, quod euangelium nos uocamus, et eam uirgam uirtutis eius agnoscimus. Dominari uero eum in medio inimicorum suorum idem ipsi, inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo et nihil aduersus eum ualendo testantur. Deinde quod paulo
Abbreviated transcription (Latin):
tia cor porali inquentam̃ xp̃msibi ad nunciatũ
credidit : ut merito deillo diceretur. in obauditu
auris obaudiuit mihi Quia fides &x auditu est.: Nte
inquam populus additus ueris eitarne etfide isra¬
helitisciuita sẽ dĩ. Que ipsum quoq scđm carnẽ pepe¬
rit xp̃m quando in solis illisi srahelitis fuit: inde quip¬
peerat uirgo maria inqua carnẽ x p̃sut homo ẽẽt
assumꝓsit. dequa ciuitate psalmds ait alius: Mat̃
homo ipse in patriarchis et ꝓph& is fundauit eam:
Cũ igitur hiuc reginae ciuitatidũ tanto ante dictũ
sit̃ ꝑ ꝓ p hetiã. quodiam uidemꝰ impl&um. ꝓ patrib¬
dius natsunt tibi filii : constitues eos principes
suꝑ omnẽ tram: & filis qu ppe illius ꝑominẽ
terrã suntp̃ positi et patres eiuscũ confite antur ei
populi concurrentes adeam confessione laudis aeter¬
nae in saeculum scłi. ꝓcul dubio quicquid hictro¬
picis locutionib: sub obscurae dictum ẽ : quo quo

Expanded text:
tia corporali, in quem tamen Christum sibi adnuntiatum tia corporali, in quem tamen Christum sibi adnuntiatum credidit, ut merito de illo diceretur: In obauditu auris obaudiuit mihi, quia fides ex auditu est — -iste, inquam, populus additus ueris et carne et fide Israelitis ciuitas est Dei, quae ipsum quoque secundum carnem peperit Christum, quando in solis illis Israelitis fuit. Inde quippe erat uirgo Maria, in qua carnem Christus, ut homo esset, adsumsit. De qua ciuitate psalmus alius ait: Mater homo, ipse in patriarchis et prophetis fundauit eam. Cum igitur huic reginae ciuitati Dei tanto ante dictum sit per prophetiam, quod iam uidemus inpletum: t tibi filii, constitues eos principes super omnem terram ex filiis quippe eius per omnem terram sunt praepositi et patres eius, cum confiteantur ei populi concurrentes ad eam confessionem laudis aeternae in saeculum saeculi: procul dubio quidquid hic tropicis locutionibus subobscure dictum est, quoquo
Abbreviated transcription (Latin):
in alio ꝓsalmo deilla dr̃. Ciuitas regismagni
Ipse ẽ sionspã lit: quod nom̃ latinae int̃ ꝑ racũ
spoculatio ẽ Speculactur enĩ futur usołi magnũ
ponũ  qm̃ illuc dirigitur ẽ intentio Ipsa eet
sueruscdem eodẽ modo spã lit̃ : unde multa iam
dixims Eius inimice ẽ ciuitas diaboli babylon:
que confusio int̃ p̃tatur. Ex qua tam̃ babrlone
regina ista in omnib gentib regeneratione
liberatur: et a pessimo rege adoptimũ regem
idest adiabolo transit a chxpͥm Propt̃ ea quod
ei dr̃: obliuiscere populum tuum. et domũ pa¬
tristui : Cuius ciuitatis impiae portio sunt
isra helitae sola carne circũ cisi nonfide  inimi¬
ci&iã ipsi magnihuius regis eiusq reginae.
Adipsos eni ueniens: et abeis xps occisus magis
aliorum facctus c̃ quosñ uidit in carne: Uunde ꝑ
me in capite gentiũ: Populus quẽ ñ cognoui ser¬
uiuit mihi: in obauditu auris obaudiuit mihi
Populus ergo ifte gentiũ quẽ ñ cognouit xp̃s p̃sen¬

Expanded text:
in alio psalmo de illa dicitur: Ciuitas regis magni. Ipsa est Sion spiritaliter; quod nomen Latine interpretatum speculatio est; speculatur enim futuri saeculi magnum bonum, quoniam illuc dirigitur eius intentio. Ipsa est et Hierusalem eodem modo spiritaliter, unde multa iam diximus. Eius inimica est ciuitas diaboli Babylon, quae confusio interpretatur; ex qua tamen Babylone regina ista in omnibus gentibus regeneratione liberatur et a pessimo rege ad optimum regem, id est a diabolo transit ad Christum. Propter quod ei dicitur: Obliuiscere populum tuum et domum patris tui. Cuius ciuitatis inpiae portio sunt et Israelitae sola carne, non fide; inimici etiam ipsi. magni huius regis eiusque reginae. Ad ipsos enim ueniens et ab eis Christus occisus magis aliorum factus est, quos non uidit in carne. Unde per me in capite gentium. Populus, quem non cognoui, seruiuit mihi; in obauditu auris obaudiuit mihi. Populus ergo iste gentium, quem non cognouit Christus praesen
Abbreviated transcription (Latin):
Quã lib& enĩ dequa cumq rc̃ꝓpriae sint atq
manifestȩ proph& icae locutiones : necesse est
uteis &iam tropicae misceantur : quae maxi¬
me ꝓpt̃ tardiores ingerunt doctoribus labo¬
riosum disputandi exponendiquae negotiũ:
mox utdicuntur ostendunt: Etsi& otioresant
xponenda quae in eisminus intelleguntur
quale illud ẽ in eodem psalmorũ libro : eruc¬
tauit eorm̃m uerbũ bonũ dico operamec
regi L ingua mea calamusscribȩ uelocit᷑
stribentis: Speciosus forma p̃filiis homi

Expanded text:
Quamlibet enim de quacumque re propriae sint adque Quamlibet enim de quacumque re propriae sint adque manifestae propheticae locutiones, necesse est ut eis etiam tropicae misceantur; quae maxime propter tardiores ingerunt doctoribus laboriosum disputandi exponendique negotium. Qmox ut dicuntur, ostendunt; etsi ex otio restant exponenda, quae in eis minus intelleguntur; quale illud est in eodem psalmorum libro: Eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi. Lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. Specios
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uidetur ipsa &x patatio postulare. quã uisiã
inuno fecerim. copia quam in opia : magis inpedior
Om̃ia enĩ ponere uitandae ꝓlixitatis causa ꝓhi¬
beor: Uereor aũt necũ aliqua eleger amul¬
tis ꝗeã nouerunt uidear magis necessaria p̃te¬
risse: deinde quia testimoniũ qđ ꝓfertur de
contextione totius psalmi: deb& habere suf¬
fragium. Autterte nihil sit quodei refragetur:
sinon omĩa suffragantur nemore centonũ ad
rem quã uolumꝰ tãquã ũsiculos decerpere uidea¬
mur: uelut degrandi carmine quod ñ dereilla
sed dealia longeq: diũsa reperiatur eẽ conscrip¬
tum. Hoc aũt ut inquo cũq psalmo possit osten¬
di &x ponendus ẽ totus quod quanti operis sit:
et aliorum & nr̃a uolumina inquibus hoc fecimꝰ
satis indicant. hegatilla ergo qui uoluerit:
et potuerit Inueniet quot etquanta ⁊ exđd.
rit. derege scilic& etciuitate quã condidit

Expanded text:
sicut uidetur ipsa exspectatio postulare quamuis iam sicut uidetur ipsa exspectatio postulare quamuis iam in uno fecerim, copia quam inopia magis inpedior; omnia enim ponere uitandae prolixitatis causa prohibeor. Vereor autem ne, cum aliqua elegero, multis, qui ea nouerunt, uidear magis necessaria praeterisse; deinde quia testimonium, quod profertur, de contextione totius psalmi debet habere suffragium aut certe nihil sit, quod ei refragetur, si non omnia suffragantur, ne more centonum ad rem, quam uolumus, tamquam uersiculos decerpere uideamur, uelut de grandi carmine, quod non de re illa, sed de alia longeque diuersa reperiatur esse conscriptum. Hoc autem ut in quocumque psalmo possit ostendi, exponendus est totus; quod quanti operis sit et aliorum et nostra uolumina, in quibus hoc fecimus, satis indicant. Legat ergo illa, qui uoluerit et potuerit; inueniet quot et quanta rex Daurit, de rege scilicet et ciuitate quam condidit
Abbreviated transcription (Latin):
operi tribuunt. eumq aliquos p̃notasse : etiã
nominib aliorũ.: aliquid quod adrem ꝑtineat figu¬
rantib Ceteros aũ nullius hominis nom̃ intitulis
habere uoluisse. sic̃ ei uarietatis huius dispositio¬
nem: quamuis latebrosam : non tam̃: in anem:
dñs inspirauit.: Nec mouere debet ad hoc
credendũ quod non nulloꝵ nomina ꝓpħarũ qui
longe post dđ regis tempora fuer᷑: quibusdam
psalmis in eo libro legunt᷑ inscripta: & quaeibi
dicunt᷑ uelut ab eis dici uidentur: Neq enim
non potuit ꝓpheticus sp̃s ꝓphetanti regi đa he
etiã futuroꝵ ꝓphetarũ nomina reuelare : ut
aliquid quodeoꝵ ꝑsone conueniret ꝓpheticas
cantaretur : sic̃ rex iosias : exorturus etregnatu¬
rus post annos amplius quã trecentos. cuid an
ꝓphetȩ quietiam sucta eiꝰ futura p̃dix cumsus
nomine reuelatus est : Nunc iam expecta
ri amer iudeo ut hoc loco libri huius aperiã

Expanded text:
operi tribuunt, eumque aliquos praenotasse etiam operi tribuunt, eumque aliquos praenotasse etiam nominibus aliorum, aliquid quod ad rem pertineat figurantibus: caeteros autem nullius hominis nomen in titulis habere voluisse; sicut ei varietatis hujus dispositionem, quamvis latebrosam, non tamen inanem, Dominus inspiravit. Nec movere debet ad hoc non credendum, quod nonnullorum nomina Prophetarum, qui longe post David regis tempora fuerunt, quibusdam psalmis in eo libro leguntur inscripta, et quae ibi dicuntur, velut ab eis dici videntur. Neque enim non potuit propheticus Spiritus prophetanti regi David haec etiam futurorum Prophetarum nomina revelare, ut aliquid, quod eorum personae conueniret, prophetice cantaretur; sicut rex Iosias exorturus et regnaturus post annos amplius quam trecentos cuidam prophetae, qui etiam facta eius futura praedixit, cum suo nomine reuelatus esri a me uideo, ut hoc loco libri huius aperiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ds̃ mistica rei magnae figuratione seruierit:
Diũ sorum enĩ sonorum rationabilis moderatusq: con¬
centus. concor diuari&ate conpactã: bene ordin atae
ciuitatis infinuat unitatẽ : Deniq: omis fere
ꝓph&ia eius in psalmis ẽ. quoscentum quinquagin¬
ta liber contina. quẽ psalmorũ uocamus: in quib:
ñ nulli uolunt: eossolos factos ẽẽ ad auid ꝗẽi nomino
scriptis : Sunt itẽ quiputant ñ ab eo factos. nisi
qui ꝓ notantur ipsius đđ Quiuero habent intitulis
ipsiđđ ab aliis factos. ꝑsona ipsius fuisse coaptatos:
Quae opinio uoce euangelica : saluatoris ipsius refu¬
Dix̃ dñs dño meo sed ad &tris meis: don& ponã inimi¬
costuos scabellũ pedũ tuorum. Et certe idem psal
mus ñ hab& intitulo ipsius đđ sed ipsi đđ fic̃ pluri¬
Sibi credibimi: Mihi aĩt credibilius uident᷑ ex istimare.¬
l otie iq uiom̃s illas centũ & quinquaginta psalmos. eĩ

Expanded text:
est Deus, mystica rei magnae figuratione seruierit. est Deus, mystica rei magnae figuratione seruierit. Diuersorum enim sonorum rationabilis moderatusque concentus concordi uarietate conpactam bene ocivitatis insinuat unitatem. Denique omnis fere prophetia ejus in Psalmis est: quos centum quinquaginta liber continet, quem Psalmorum vocamus: in quibus nonnulli volunt, eos solos factos esse a David, qui ejus nomine inscripti sunt: sunt etiam qui putant non ab eo factos, nisi qui praenotantur, Ipsius David; qui vero habent in titulis, Ipsi David, ab aliis factos, personae ipsius fuisse coaptatos. Quae opinio voce evangelica Salvatoris ipsius refuDixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum mus non habet in titulo, Ipsius David; sed, Ipsi David, sicut plurimi. Mihi autem credibilius videntur existimare qui omnes illos centum quinquaginta Psalmos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ra in hacꝓmissione p̃dicta eẽ credantur : multo
minus itaq: cuius lib& regis alterius. Nonenim
quisquam eorum intanta : quanta ille pace regna¬
uit N& umquam omnino gens illa ita regnũ te¬
nuit : ut sollicita ñ fuerit ne hostib: subderetur ꝗa
intanta mut abilitate rerumhum anarum : nulli
aliquando populo concessa ẽ tanta securitas ũ thuic
uitae hostiles non formidaret incursus. hocusergo
iste : qui ꝓmitutur tam pacatȩ acsocurae habitatio¬
nis aeternus est. a et̃ nisq: deb&ur inmatre ierusa¬
lem libera : ubierit ueracit̃ populus iħił. Hocenĩ
nom̃ utt̃ p̃tatur uidens dm̃, Cuius p̃mii desiderio :
pia ꝑfidem uita in hac aerum nosa peregrinatio¬
cuutate dĩ primo inumbra futuri intrena scilica
ierusadẽ regnauit đđ : erat aũt đđ uir in canticis eru¬
ditus: quiar moniam musicã ñ uulgari uoluptate :
sed sideli uoluntate dileerit. eaq: dõ suo qui uerus

Expanded text:
ra in hac promissione praedicta esse credantur: multo ra in hac promissione praedicta esse credantur: multo minus utique cujuslibet regis alterius: non enim quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnavit: nec unquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit, ne hostibus subderetur: quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut huic uitae hostiles non formidaret incursus. Locus ergo iste, qui promittitur tam pacatae ac securae habitationis, aeternus est aeternisque debetur in matre Hierusalem libera, ubi erit ueraciter populus Israel; hoc enim nomen interpretatur cuidens Deum\'; cuius praemii desiderio pia per fidem uita in hac aerumnosa peregrinatiociuitate Dei, primo in umbra futuri, in terrena scilicet Hierusalem, regnauit Dauid. Erat autem Dauid uir in canticis eruditus, qui harmoniam musicam non uulgari uoluptate, sed fideli uoluntate dilexerit eaque Deo suo, qui uerus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoctam magnũ bonũ quis quis in hoc scło et in hac
terra sporat insipient̃ sapit. Anqui spiã putabit
inputat regni salomonis id ẽe conpl&um: Pacẽ
quippe illã scriptura inumbra futuri excellen¬
ti praedicatione cõmendat Sed huic suspitioni
uigilant̃ occursum: cũpostea quã dictũ est. et
non ad ponet filius iniquitatis humiliare eum.
continuo subiunctũ ẽ. sic̃ ab initio adiebus quib
constitui iudices suꝑ populũ meũ iħł. Iudices
nãq prius quã reges ibi ẽẽ coepissent. suꝑ illum
populũ fuerant constituti. & quo terrã promis¬
sionis accepit. etutiq humiliabat eum filius ini¬
quitatis: Noc ẽ hostis alienigenaꝑ int̾ ualla
tẽporum quib leguntur paces alter nasse cũ bellii
Et inueniunt᷑ illic pacistẽ pora ꝓlixiora quã salo¬
mon habuit : qui qua draginta regnauit annos.
Nã sub eo iudice quiẽ appellatus ao doctoginta
anni pacis fuerunt Absit ergo ut salo monis tẽpo¬

Expanded text:
Hoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter sapit. An quispiam putabit in pace regni Salomonis id esse conpletum? Pacem quippe illam scriptura in umbra futuri excellenti praedicatione commendat. Sed huic suspicioni uigilanter occursum est, cum. postea quam dictum est: Et non adponet filius iniquitatis humiliare eum, continuo subiunctum est: Sicut ab initio a diebus, quibus constitui iudices super populum meum Israel. Iudices napopulum fuerant constituti, ex quo terram promissionis accepit. Et utique humiliabat eum filius iniquitatis, hoc est hostis alienigena per intervalla temporum, quibus leguntur pacem alternasse cum bellis: et inveniunt illic pacis tempora prolixiora, quam Salomon habuit, qui quadraginta regnavit annos. Nam sub eo judice, qui est appellatus Aoth, octoginta anni pacis fuerunt. Absit ergo ut Salomonis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
pecata disciplinȩ nr̃ꝙ ꝓmettit scientã a
ehabere
etsiliũ di senominat. factus ẽ nob intraductionẽ
cogitationũ fir̃arum. Grauis est nob &iam
aduidendum: qm̃ similis ẽ aliis uita illius. etim¬
mutatȩ uiȩ eius tamquam nugaces a estima¬
tisumus ab illo et abstinet se auiis nr̃ is quasi
ab inmunditiis. et p̃fert nouissima iustorũ
etglor iatur patrẽ dm̃ sehabere.: Uideamus
ergo sisermones illius uerisunt : et temptemus
quaeuentura sunt illi. et sciemus quae erunt
nouissima eius. Sienĩ ẽ iustus filius dĩ: suscipi&
illũ. ediberabit eũ demanu contrariorum:
Contumelia et tormento int̾rog&mus illum:
utsciamus reuerentiam illius: etꝓbemus patien¬
tiam ipsius Morte turpissima condemnemꝰ
illum erit enĩ ei respatus & sermonibus illius
Hax cogitauerunt eter rauerunt: & cȩcauit
enĩ illos malitia ipsorum in eclesiastico aut:
fides gentium futur a predicitur isto modo
Miserere nñ dominator ds̃ omniũ : & immitte

Expanded text:
romittit scientiam Dei se habere et filium Dei se nominat. Factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum. Grauis est nobis etiam ad uidendum, quoniam dissimilis est aliis uita illius et inmutatae uiae eius. Tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, et abstinet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis; praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem Deum se habere. Videamus ergo si sermones illius ueri sunt. et tentemus quae uentura sunt illi, et sciemus quae erunt nouissima illius. Si enim est iustus filius Dei, suscipiet illum et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus illum; erit enim ei respectus ex sermonibus illius. Haec cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim illos malitia ipsorum. In ecclesiastico autem fides gentium futura praedicitur isto modo: Miserere nostri, dominator Deus omnium, et inmitte
Abbreviated transcription (Latin):
aedificab eubi: hanc enĩ domũ etuos aedificamus
beneiuuendo.
et ds̃u beneuiuamꝰ opitulando Quia nisi dñs a edifi¬
cauerit domũ: inuanũ laborabunt aedificante sẽã:
cuius dom̃ cũ uenerit ultima dedicatio: Tunc
fiet illud quod hic ꝑ nathã locutus ẽ ds̃ dicens: Et
ponã locum populo meo iħł. etplantabo illũ etin¬
habitabit seor sum: et ñ sollicitus erit ultra et ñ

Expanded text:
aedificabo tibi . Hanc enim domum et nos aedificamus aedificabo tibi . Hanc enim domum et nos aedificamus bene vivendo, eus ut bene vivamus opitulando: quia nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum luborabunt aedificantes eam . Cujus domus cum venerit ultima dedicatio, tunc fiet illud, quod hic per Nathan locutus est Deus, dicens: Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo illum, et inhabitabit seorsum, et non sollicitus erit ultra: et
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste ꝑtinere cernuntur adxp̃msatis con¬
gruit. benedictio quippe dñi in semine dauid:
ñ aliquod tẽpus qualis dieb: salomonis apparuit.
sed in aet̃num speraenda ẽ. inqua certissimaspe
dr̃. fiatfiat. Illus enĩ spei ẽ confirmatio eiisũbi
huius iteratio. Hoc ergo intellegens đđ aitinso¬
cundo regnorũ libro : unde & istum psalmum
cligressisumus. & locutus es ꝓdomoserut tiui in
longinquum. Ideo aũt pestpaulũ ait Nuncin¬
cipe & benedic domũ seruitui usq inaet̾nũ. ot
cetera: Quia tunc geniturus eratfiliũ:
ra erat domus eius a et̾na. eademq: domus dĩ
pidibus. ubi habit& inaet̃nũ populus cumdõ et
implens populũ suũ. et populus plenus dõ suo cũ ds̃
erit omĩa in omnib: ipse in pace praemium: qui
uirtus inbello: Ideo cũ in uerbis nathiandictũ
ipsi. posteadictũ ẽ sit inũbis đđ  qm̃ tudñ somni
potens ds̃ iħł reuelasti aurẽ seruitui dicen demũ

Expanded text:
manifeste pertinere cernuntur ad Christum, satis conmanifeste pertinere cernuntur ad Christum, satis congruit. Benead aliquod tempus, qualis diebus Salomonis apparuit, sed in aeternum speranda est, in qua certissima spe dicitur: Fiat, fiat. Illius enim spei est confirmatio uerbi huius iteratio. Hoc ergo intellegens Dauid ait in secundo regnorum libro, unde ad istum psalmum digressi sumus: Et locutus es pro domo serui tui in longinquum. Ideo autem post paululum ait: Nunc incipe et benedic domum serui tui usque in aeternum et cetera, quia tunc geniturus erat filium,ra erat domus eius aeterna eademque domus Dei.pidibus, ubi habitet in aeternum populus cum Deo et ita ut Deus sit inplens populum suum, et populus plenus Deo suo, cum Deus erit omnia in omnibus, ipse in pace praemium, qui uirtus in bello. Ideo cum in uerbis Nathan dictum icabis ipsi, postea dictum est in uerbis Dauid: Quonipotens Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens, Domum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tolerata pacienter humilitate mea¬
reddas celsitudinẽ : quã iurasti dauid inueritate
tiuo. Siaũt iudeis ad signemus hax uerba illi
seruidĩ talia dicere potuerunt: qui & pugnata t̃¬
rena ierus alẽ : ante quamn xp̃s iłis humanitus
nasceretur incaptiuitatẽ ducti is. intellegentes
cõmutationẽ xp̃i. Quia scilio& ñ per eũ terre¬
na carnalis quae felicitas. qualis paucis annis
regis sado monis apparuitꝰ sed cȩlestis ac sp̃alis
eet sidelit̃ & pectanda. quã tunc ignorans infi¬
delitas gentiũ. cũ dĩ populũ ꝯultabat atq in sul¬
tabat eẽ captiuũ: quid aliud quã xp̃i cõmuta¬
tionem sed scientib nesciens &ꝓbrabat: et
ideo qđ sequitur ubipsalmus iste coneluditur. be¬
nelictio dñi in aet̾nũ fiatfiat: Uniũso populo
dĩ ad cȩlestẽ ierus alẽ ꝑtinenti: siue in illis quila¬
tebant in testam̃to uetere : antequa m reuelar& ur
nouum siuein his ꝗ iam testam̃to nouo reuelato:

Expanded text:
pro tolerata patienter humilitate meapro tolerata patienter humilitate meareddas celsitudinem. quam iurasti Dauid in ueritate tua? Si autem Iudaeis adsignemus haec uerba, illi serui Dei talia dicere potuerunt, qui expugnata terrena Hierusalem, antequam Iesus Christus humanitus nasceretur, in captiuitatem ducti sunt, intellegentes commutationem Christi, quia scilicet non per eum terrena carnalisqueregis Salomonis apparuit, sed coelestis ac spiritualis esset fideliter exspectanda: quam tunc ignorans infidelitas gentium, cum Dei populum exsultabat atque insultabat esse captivum, quid aliud quam Christi commutationem, sed scientibus nesciens, exprobrabat? Et ideo quod sequitur, ubi psalmus iste concluditur, Benedictio Domini in aeternum: fiat, fiat ; universo populo Dei ad coelestem Jerusalem pertinenti, sive in illis qui latebant in Testamento vetere, antequam revelaretur novum, sive in his qui jam Testamento novo revelato
Abbreviated transcription (Latin):
eos obliuiscente sed potius miserante dño et ipsi
posthoc obprobrium credituri sunt Sed ille
quẽ prius posui conuenientior sensus m ilii
uid& ur In imicis enĩ xp̃i quibus & probrat᷑:
qđ eos ad gentes transiens reliquer it xp̃s. In¬
congruae uox ista co aptatur.. Mem̃to dñe
obꝓbrii seruorũ tuorũ Non eiũ serui dĩ nun¬
cupandis tales iudȩi sedeis uerba ista cõp&unt
quicũ graues humilitates ꝑsecutionũ: ꝓxp̃i no¬
mine paterent᷑ recordari potuerunt &cel¬
sum regnũ seminidđ fuisse ꝓmissum. etei
desiderio dicere non desperando sed petendo.
querendo pulsando: Vbi sunt miserationes
tuae antiq: dñe. q̃uasi iurasti dđ inueritate
tua : Mem̃to dñe obꝓprii seruorũ tuorum.¬
quod continui in sinu meo multarũ gentium :¬
Hoo ẽ in interiorib meis patient̃ ꝑtuli: Quod
mutationẽ : sed consumptionẽ.: Quid est
aũt mem̃to dñe nisi uimiserearis : et

Expanded text:
eos obliuiscente, sed potius miserante Domino et ipsi eos obliuiscente, sed potius miserante Domino et ipsi post hoc obprobrium credituri sunt. Sed ille, quem prius posui, conuenientior mihi sensus uidetur. Inimicis enim Christi, quibus exprobratur. quod eos ad gentes transiens reliquerit Christus, incongrue uox ista coaptatur: Memento, Domine, obprobrii seruorum tuorum; non enim serui Dei nuncupandi sunt tales Iudaei; sed eis uerba ista conpetunt, qui, cum graues humilitates persecutionum pro Christi nomine paterentur, recordari potuerunt excelsum regnum semini Dauid fuisse promissum, et eius desiderio dicere, non desperando, sed petendo quaerendo pulsando: Ubi sunt miserationes tuae antiquae, Domine, quas iurasti Dauid in ueritate tua? Memquod continui in sinu meo multarum gentium hoc est, in interioribus meis patienter pertuli; qmutationem sed consumtionem. Quid est autem: Memento, Domine, nisi ut miserearis et
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑ soner dicta sint illorum is rabelitatum
rito quaer ipotest. Dicta sunt quip pe istac uel
scripta tẽ pore quo fuit et handecuiũ nomineti¬
tulum istepsalmus accepit. Etidẽ tẽpus regni
dđ fuit: Acꝑ hoc ñ dicer&ur ubi sunt misericor¬
diae tuae antiq dñe: quas iurasti dđ inueritate
tua nisieorũ ꝑ sonã in seꝓph&ia transfiguraret
quilonge postra futuri erant. quib hoctẽpus eẽt
antiquum quando regi đđ ista ꝓmissas̃. po¬
test aũt intellegi multas gentes quando xp̃ĩa nos
ꝑ sequebantur. x probras se illis passio nẽ xp̃i. quã
scriptura cõmutationẽ uocant. Em̃ morien¬
do in mortalis ẽ factus. Potest ettõmutatio
xp̃i scđm hoc accipi & ꝓbrata israhelits. quia
cum eorum sperar&ur futurus. factus ẽ gen¬
tium. ethoc eis & probrant multae gentes.
q: credider unt in eũ ꝑtestam̃tũ nouum. illis in
u&ustate remanentib:: Vtideo dicatur : me¬
m̃to dñe obꝓbrii seruorum tuorũ : quia non

Expanded text:
ersona dicta sint illorum Israelitarum, rito quaeri potest. Dicta sunt quippe ista uel scripta tempore, quo fuit Aethan, de cuius nomine titulum iste psalmus accepit; et idem tempus regni Dauid fuit; ac per hoc non diceretur: Ubi sunt miserationes tuae antiquae, Domine, quas iurasti Dauid in ueritate tua? nisi eorum personam in se propheta transfiguraret, qui longe postea futuri erant, quibus hoc tempus esset antiquum, quando regi Dauid ista promissa sunt. Potest autem intellegi multas gentes, quando Christianos persequebantur, exprobrasse illis passionem Christi, quam scriptura commutationem uocat. quoniam moriendo inmortalis est factus. Potest et commutatio Christi secundum hoc accipi exprobrata Israelitis, quia, cum eorum speraretur futurus, factus est gentium, et hoc eis nunc exprobrant multae gentes, quae crediderunt in eum per testamentum nouum, illis in uetustate remanentibus, ut ideo dicatur: Memento, Domine. obprobrii seruorum tuorum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
nominis tui in omni generatione et generatio¬
neni ꝓpt̃ea populi confitebuntur in eternũ
et insełm scłi: Nonopinior quẽ quam ita desipe¬
re: ut hic aliquã mulier culã p̃dicari credat
atq describe. Coniugem uidelic& illius cui
dictũ ẽ sedestua ds̃ in scła scłorũ aurga diractio¬
nis uirga regnitui: dilex isti iustitiã & odio

Expanded text:
ratione et generatione. Propterea populi confitebuntur tibi in aeternum et in saeculum saeculi. Non opinor quemquam ita desipere, ut hic aliquam mulierculam praedicari credat adque describi; coniugem uidelicet illius, cui dictum est: Sedes tua, Deus, in saecula saeculorum; uirga directionis uirga regni tui. Dilexisti iustitiam et odio
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ in his quae secuntur Ad fitit regina ad&¬
tristuis inuestitu deauroto circum amicta ua
rietate Audifilia etuide: et inclina aurẽ tuã:
etobliuiscere populũ tiuim. etdomũ patristui:
rib ̃ultũ tium dep̃cabuntur diuites plebis:
om̃ĩs gła ẽĩ filieregis intrinsecus infimbriis aureis
tircũ amicta uarietate.: Afferentur regiuirgi¬
nes posteam : ꝑximȩ eius afferent᷑ tibi afferent᷑
cũ l&itia et &xultatione adducentur intẽplũ regis

Expanded text:
dicitur in his quae sequuntur. Adstitit regina a dedicitur in his quae sequuntur. Adstitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato, circumamic et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. ribus: vultum tuum deprecabuntur divites plebis. Omnis gloria ejus filiae regis intrinsecus, in fimbris aureis, circumamicta varietate. Afferentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi. Afferentur in laetitia et exsultatione: adducent
Abbreviated transcription (Latin):
ra etguita et tassia auestim̃ tistius ad omnib: ebur¬
neis & quib tedelata uerunt: Filieregum in ho¬
noretuo : Qiuisñ hic xp̃m quẽ p̃dicamus etinquẽ
credimꝰ quã libot sittardus agnoscat : ũ audiat
dm̃ cuius sedes ẽ in scła scłorum et unctum ado
utiq sic̃ uncguit ds̃ ñ uisibili sed spãli atq intel¬
legibili chirsmate: Quis enĩ tãrudis ẽ in hacreli¬
gione ueltã surdus: adũsus eĩ famã longe lateq
diffus am ut xp̃m achrismate hocẽ ab unc¬
tione appellatum eẽ ñ nouerit : agnito aũt
rege xpo iam cetera q: huc tropicae dicta sunt quo
modo sit speciosus forma p̃filiis hominũ:
quadã tanto magis amanda aitq miranda quan¬
tominus corpore apulchritudine: Quisgla¬
dius ẽ q sagata : ectetera isto modo non ꝓpriae
sed tropice dicta : iam subditus ei qui regnat ꝓp̃t
ueritatẽ et mansu& udinẽ et uistitia inqui rat
xotio: Deinde aspiciat ẽĩ ecłam tanto uiro suo
spãli conubio et diuino amore coniunctã. dequa

Expanded text:
 domibus eburneis; ex quibus te delectauerunt filiae regum in honore tuo. Quis non hic Christum, quem praedicamus et in quem credimus, quamlibet sit tardus, agnoscat, cum audiat Deum, cuius sedes est in saecula saeculorum, et unctum a Deo, utique sicut unguit Deus, non uisibili, sed spiritali adque intellegibili chrismate? Quis enim tam rudis est in hac religione uel tam surdus aduersus eius famam longe lateque diffusam, ut Christum a chrismate, hoc est ab unctione appellatum esse non nouerit? Agnito autem rege Christo, iam cetera, quae hic tropice dicta sunt, quo modo sit speciosus forma prae filiis hominum, quadam tanto magis amanda adque miranda, quanto minus corporea pulchritudine, quis gladius eius, quae sagittae, et cetera isto modo non proprie, sed tropice posita iam subditus ei, qui regnat propter ueritatem et mansuetudinem et iustitiam, inquirat ei otio. Deinde adspiciat eius ecclesiam tanto uiro suo spiritali conubio et diuino amore coniunctam, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
suo capite corpus unus ẽ xp̃s. Hax anna pro¬
ph&auit samuelis mater: sci uiri multũq: laudati
In quo quidẽ tunc figurata ẽ mutatio ueteris sacer¬
dotii. einunc impl&a. quando infirmataẽ quae
multa erat in fili is. ut nouum haberetinxpo sacer¬
dotum sterilis quae peperit septem: Sed hoc
ciudentius ad ipsum heli sacerdotẽ: missus loquitur
homodi cuius quidẽ nom tacetur. sed intellegitur
officio ministerio quae suo : sinedubitatione ꝓphe¬
ta. Sicenĩ scriptũ ẽ. etuenit homo dĩ adheli
sacer dotio fungi: ut ascenderent ad altare meum :¬
etincenderent incensum: et potarent efoth et
dedi domiu patris tui om̃a: quae sunt ignis filioꝵ¬
tinsacrificiũ meũ inpudenti oculo : etglorificasti
filio stuos suꝑ me benedicere primitias nominis sacrifi¬
cu iniħił in conspatumeo : Propt̃ hoc hardic̃ dñs ds̃¬

Expanded text:
suo capite corpus unus est Christus. Haec Anna prophetauit, Samuelis mater, sancti uiri multumque laudati; in quo quidem tunc figurata est mutatio ueteris sacerdotii et nunc inpleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut nouum haberet in Christo sacerdotium sterilis, quae peperit septem. Ceuidentius ad ipsum Heli sacerdotem missus loquitur homo Dei, cuius quidem nomen tacetur, sed intellegitur officio ministerioque suo sine dubitatione propheta. Sic enim scriptum est: Et uenit homo Dei ad Heliptris Israel mihi sacerdotio fungi, ut ascenderent ad altare meum et incenderent incensum et portarent Ephod; et dedi domui patris tui omnia, quae sunt ignis filioet in sacrificium meum impudenti oculo, et glorificasti filios tuos super me, benedicere primitias omnis sacrificii in Israel in conspectu meo? Propter hoc haec d
Abbreviated transcription (Latin):
tadib: uerbis non soquodã modo familiar ius
glegentes. et & erceat querentes: et alat intel¬
legentes qđ ñ faceret si non seprius inclinar&
quodã modo descenderet adiacentes Quod ant
t&iam inter itũ omniũ animaliũ terrenorũ.
uolatilũq denuntiat: magnitudinẽ futurae
cladis effatur : ñ animantib: rationibus & ꝑ¬
tibus tamquam et ipsa p&cauer int minatur
& itiũ : lam uero quod noe homini iusto : et
sic̃ delllo scriptura ueridica loquitur insua
generatione ꝑfacto: Nonutiq sicut ꝑficiendi

Expanded text:
talibus uerbis, non se quodam modo familiarius talibus uerbis, non se quodam modo familiarius glegentes, et exerceat quaerentes et alat intellegentes; quod non faceret, si non sequodam modo descenderet ad iacentes. quod autem etiam interitum omnium animalium terrenorum uolatiliumque denuntiat, magnitudinem futurae cladis effatur, non animantibus rationis expertibus, tamquam et ipsa peccauerint, minatur exitium. Iam uero quod Noe, homini iusto et, sicut de illo scriptura ueridica loquitur, in sua generatione perfecto — non utique sicut perficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
moritur is. talegenus mortis fatiat aliquid: quod
eis possit ob eẽ postmortẽ Uerũ tam̃ nullus
eorum diliuuo mortuus ẽ quod de semine sedi:
ꝓpagatas scã ser iptura cõ memorat: Sic aũt
diuinitus diluuii causa narratur. Uidens in¬
quit dñs dĩ: quia multiplicatȩ sunt malitiae
honunũ suꝑ terram: & om̃is quisque cogitat
incorde suo diligenter suꝑ maligna om̃s
dies et cogitauit ds̃ quia fecit hominẽ suꝑ terrã
etrecogitauit & dix̃ ds̃ ÷ Deleam hominẽ que seci
a faue terre  ab homine usque ad pecus. etore¬
pentibususq aduo latilia celi. quia iratus sum
qm̃ feci eos. Iradi non ꝑturbatio animi eius ẽ
sed iudiciũ qm̃ inrogatur poena paccato Cogi¬
tatio uero eius etrecoguatio. mutandarũ rerũ¬
est inmutabilis ratio Neq eni sic̃ hominẽ
itadm̃ cuius quã factisuipentet: cuius est de
tomnib omnino rebus tãfixa sententia. quã
certa p̃scientia Sedsinon utatur scriptura

Expanded text:
morituris tale genus mortis faciat aliquid, quod morituris tale genus mortis faciat aliquid, quod eis possit obesse post mortem; uerum tamen nullus eorum diluuio mortuus est, quos de semine Seth propagatos sancta scriptura commemorat. Sic autem diuinitus diluuii causa narratur: Videns, inquit, Dominus Deus, quia multiplicatae sunt malitiae hominum super terram, et omnis quisque cogitat in corde suo diligenter super maligna omnes dies, et cogitauit Deus, quia fecit hominem super terram, et recogitauit, et dixit Deus: Deleam hominem, quem feci, a facie terrae, ab homine usque ad pecus et a repentibus usque ad uolatilia caeli, quia iratus sum, qsed iudicium, quo irrogatur poena peccato. cogitatio uero eius et recogest inmutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cuiusquam facti sui paenitet, cuius est de omnibus omnino rebus tam fixa sententia quam certa praescientia. Sed si non utatur scriptura