comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum ante uestibulum por¬
te: duȩ mensȩ. Quatuor
mensȩ hinc: et quatuor
mense inde. Per latera
portȩ octo mensȩ erant:
siꝑ quas immolabant:
Quatuor autẽ mense ad
holocaustum. de lapidibꝰ
quadris extructe: longi¬
tudine cubiti unius et
dimidii ⁊ latitudine cu¬
biti unius & dimidii.⁊ al¬
titudine cubiti unius:
suꝑ quas ponant uasa
in quib tmmolatur holo¬
caustum ⁊ uictima. E la¬
bia eaꝵ palmi unius: re¬
flexa intrinsecus ꝑ circu¬
itum.Suꝑ mensas autẽ
carnes oblationis & extra
portam interiorem. gazo¬
flatia cantoꝵ: in atrio
interiori quod erat in late¬
re portȩ respicientis ad aqͥ¬
lonem & facies eoꝵ contra
uiã australem una: ex latere
portȩ orientalis. quȩ respi-¬
ciebat ad uiã aquilonis:
t dixit ad me
hoc est gazofilatium
quod respicit uiam me¬
ritianam: sacerdotum exit¬
qui excubant in custodi¬
is templi. Porro gazofila¬
cium quod respicit ad
uiam aquiloms: sacerdo¬
tum erit qui excubant
ad ministerium altaris:

Expanded text:
rum ante vestibulum portae, duae mensae: Quatuor mensae hinc, et quatuor mensae inde; per latera portae octo mensae erant, super quas immolabant: Quatuor autem mensae ad holocaustum, de lapidibus quadris exstructae: longitudine cubiti unius et dimidii et latitudine cubiti unius et dimidii et altitudine cubiti unius super quas ponant vasa in quibus immolatur holocaustum et victima et labia earum palmi unius reflexa intrinsecus per circuitum super mensas autem carnes oblationis et extra portam interiorem gazofilacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem et facies eorum contra viam australem una ex latere portae orientalis quae respiciebat ad viam aquilonis et dixit ad me hoc est gazofilacium quod respicit viam meridianam sacerdotum qui excubant in custodiis templi porro gazofilacium quod respicit ad viam aquilonis sacerdotum erit qui excubant ad ministerium altaris
Abbreviated transcription (Latin):
terea hec dicit dñs ds̃. & e¬
rumpere faciam sp̃m tem¬
pestatum in tndignatione
mea: et i mber tnundans
in furore meo erit: & lapides
grandes in ira in consum¬
ptionem & destruã parietem
quem linistis absq tempera¬
mento: et adȩquabo ettm
terrȩ: et reuelabitur futnda¬
mentum eiꝰ et cadet: & con¬
sumetur in medio eiꝰ & scie
tis quia ego sum dñs & cõ¬
plebo indignationem meã
in pariete: et in his qui li¬
niunt eum absq tempera¬
mento. Dicamq uobis. Non
est paries: et ñ sunt qui li-¬
munt eum ꝓphetȩ ifrł̃ qui
ei uisionem pacis: et ñ est
pax: ait dñs d̃s:
t tu fili hominis po

Expanded text:
terea haec dicit dominus Deus: Et erumpere faciam spiritum tempestatum in indignatione mea, et ymber inundans in furore meo erit, et lapides grandes in ira in consumationem. Et destruam parietem, quem linistis absque temperamento, et adaequabo eum terrae, et revelabitur fundamentum eius, et cadet et consumetur in medio eius: et scitis quia ego sum Dominus. Et complebo indignationem meam in pariete, et in his qui liniunt eum absque temperamento, dicamque vobis: Non est paries, et non sunt qui liniunt eum. Prophetae Israel qui ei visionem pacis; et non est pax, ait Dominus Deus. Et tu, fili hominis, po
Abbreviated transcription (Latin):
ciosam in solitudinem. ꝙ
in inuitm: et quasi deser-¬
tum. Et accubabunt in me-¬
dio eius greges. omnes be¬
stie gentium: et onocro¬
talus ⁊ericius in liminibꝰ
etus morabuntur. Uox
cantantis in fenestra: cor¬
uus in suꝑliminari: qm
attenuabo robur eiꝰ. Hec

Expanded text:
ciosam in solitudinem et ciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae gentium et onocrotalus et ericius in liminibus eius morabuntur vox cantantis in fenestra corvus in superliminari quoniam adtenuabo robur eius h
Abbreviated transcription (Latin):
et caule pecorum. Et erit
funiculus eiꝰ qui reman¬
serit de domo iuda. Ibi
pascentur: in domibuᷤ as¬
calonis. ad uesꝑam requi¬
escent: quia uisitabit eos
dominus d̃s eoꝵ: et auer-¬
tet captiuitateo eoꝵ. Au¬
diui opprobrium moab.
et blasphemias filiorum
ammon. quȩ exꝓbraue¬
runt ppło meo: et magni¬
ficati sunt suꝑ terminos
eoꝵ. Propterea uiuo ego
dicit dominus exercituũ
ãs isrł: quia moabut sõ¬
doma erit. et filii ãmon
quasi gomorra. Siccitas
spinaꝵ et acerui salis: &
desertum usq in eternũ:
Reliquie ppłi mei diripi¬
ent illos: residui gentis
mee possidebunt eos. Hoc
eis eueniet ꝓ suꝑbia sua:
quia blasphemauerunt:
et magnificati sunt suꝑ
ppłm dñi exercituũ. Hor¬
ribilis dominus suꝑ eos:
et attenuabit om̃s deoᷤ t̾rȩ:
Et adorabunt eum uir
de loco suo: om̃s insulȩ
gentlum. Sed ⁊ uos ethy¬
opes interfecti gladio meo
eritis. Et extendet manu̾
suam suꝑ aquilonem: et
perdet assur. & ponet spe¬

Expanded text:
et caulae pecorum: Et erit et caulae pecorum: Et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visitabit eos Dominus Deus eorum et avertet captivitatem eorum audivi obprobrium Moab et blasphemias filiorum Ammon quae exprobraverunt populo meo et magnificati sunt super terminos eorum propterea vivo ego dicit Dominus exercituum Deus Israhel quia Moab ut Sodoma erit et filii Ammon quasi Gomorra siccitas spinarum et acervi salis et desertum usque in aeternum reliquiae populi mei diripient illos residui gentis meae possidebunt eos hoc eis eveniet pro superbia sua quia blasphemaverunt et magnificati sunt super populum Domini exercituum horribilis Dominus super eos et adtenuabit omnes deos terrae et adorabunt eum vir de loco suo omnes insulae gentium sed et vos Aethiopes interfecti gladio meo eritis et extendet manum suam super aquilonem et perdet Assur et ponet spe
Abbreviated transcription (Latin):
nebraꝵ et caliginiꝰ: dies
nebulȩ & turbinis: dies
tube & clangoris: suꝑ ei¬
uitates munitas: ⁊ super
angulos excelsos E tribu¬
labo homines:⁊ ambula¬
bunt ut cȩci: quia dño
peccauerunt. Et effunde¬
tur sanguis eoꝵ sic̃ humꝰ:
et corpora eoꝵ sic̃ stercora:
Sed & argentum eoꝵ ⁊ au-¬
rum eoꝵ ñ poterit libera¬
re eos: in die tre dñi. In
igne deli eius deuorabit᷑
omnis terra: quia consũ¬
mationem cum festinati-
amabilis: prius qͣm pariat
iussio quasi puluereo tranᷤ¬
euntem diem: ante quam
ueniat suꝑ uos ira furoriᷤ
cium eiꝰ estis operati. Quȩ¬
rite iustum: querite man-¬
suetum: siquo modo abs¬
condamini in die furoris.
dñi. Quia gaz̃a destructa
erit: & ascalon in desertum:
Azotum in meridie ei̾cient:
et accaron eradicabitur:
Ve qui habitatis funiculũ
maris: gens ꝑditoꝵ uerbr̃
domini suꝑ uos chanaan:
terra phylist̾ioꝵ. Et disꝑ¬
dam te: ita ut non sit iN¬
habitator & erit fitniculꝰ
maris requies pastorum:

Expanded text:
nebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis; Dies tubae et clangoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. Et tribulabo homines, et ambulabunt ut caeci, quia Domino peccaverunt: Et effundetur sanguis eorum, sicut humus, et corpora eorum sicut stercora. Sed et argentum eorum, et aurum eorum non poterit liberare eos in die furoris Domini: In igne zeli ejus devorabitur omnis terra, quia consummationem cum festinationamabilis: Priusquam pariat jussio quasi pulverem transeuntem diem, antequam veniat super vos ira furoris cium estis operati: quaerite justum, quaerite mansuetum: si quo modo abscondamini in die furoris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum; Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. Vae qui habitatis funiculum maris, gens perditorum: Verbum Domini super vos, Chanaan, terra Philistinorum. et disperdam te, ita ut non sit inhabitator. Et erit funiculus maris requies pastorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ omnes habitantes
Ierusalem & disꝑdam de
loco hoc reliquias ba al.
et nomina ȩdituoꝵ cum
sacerdotib: et eos qui ad¬
orant suꝑ tecta militiam
celi :⁊ adorant & iurant
in domino: et iurant
in melchom: et qui auer.¬
tuntur de post tergũ dñ:
et qui non quesierunt
dñm. nec inuestigauert̃
eum. Silete a facie dm̃ d̃i:
quia iuxta est dies dm̃
quia preparauit dñs ho¬
stiam: sc̃ificauit uocatos
suos. Et erit in die hostiȩ b
domim: uisitabo super
principes:⁊ suꝑ filios regis:
et suꝑ omnes qui induti
sunt ueste peregrina. Et
uisitabo suꝑ omnẽ qui
arroganter ingreditur
suꝑ limen in die illa: qͥ
complent domũ dm̃ dĩ
sui iniquitate et dolo:
Et erit in die illa ddicit dñs
uox clamoris aporta pis¬
cium.: ⁊ ululatus a scda: ꝙ
contricio magna a collibꝰ:

Expanded text:
et super omnes habitantes Hierusalem et disperdam de loco hoc reliquias Baal et nomina aedituorum cum sacerdotibus et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in Domino et iurant in Melchom et qui avertuntur de post tergum Domini et qui non quaesierunt Dominum nec investigaverunt eum silete a facie Domini Dei quia iuxta est dies Domini quia praeparavit Dominus hostiam sanctificavit vocatos suos etDomini, visitabo super principes, et super filios regis, et super omnes, qui induti sunt veste peregrina: Et visitabo super omnem, qui arroganter ingreditur super limen in die illa: qui complent domum Domini Dei sui iniquitate et dolo. Et erit in die illa, dicit Dominus, vox clamoris a porta piscium, et ululatus a Secunda, et contritio magna a
Abbreviated transcription (Latin):
nes inuoluti argento. Et
erit: in tempore illo scru¬
tabor ierłm in lucernis:
Et uisitabo suꝑ uiros de-¬
fixos in fecibus suis: qui
dicunt in cordib suis. ñ
faciet bene dñs: et ñ fa¬
ciet male. & erit fortitu¬
do eoꝵ in direptionem.
et domus eoꝵ in desertũ:
Et edificabunt domos.
et non habitabunt: et
plantabunt uineas: ⁊ñ
c. bibent uinum eaꝵ Iux¬
ta est dies dñi magnus:
iuxtaͬ. i uelox nimi. Uox

Expanded text:
oluti argento et erit in tempore illo scrutabor Hierusalem in lucernis et visitabo super viros defixos in fecibus suis qui dicunt in cordibus suis non faciet bene Dominus et non faciet male et erit fortitudo eorum in direptionem et domus eorum in desertum et aedificabunt domos et non habitabunt et plantabunt vineas et non bibent vinum earum iuxta est dies Domini magnus iuxta et vel
Abbreviated transcription (Latin):
.Uȩ ꝓuocatrix ⁊ redempta
ciuitas columba. Non au¬
diuit uocem: et non sus-¬
cepit disciplinam. In do-¬
mino non est confisa: ad
Principes eius in medio
eius: quasi leones rugi¬
entes. Iudices eius lupi
uespere: non relinque-¬
bant in mane. Prophete
eiꝰ uesam: uiri infideles:
Sacerdotes polluerunt
sc̃m: iniuste egerunt con-¬
tra legem. Dominus iustꝰ
in medio eius: non faciet
miquitatem. Mane. mane.
iudicium suim dabit m
lucẽ: et non abscondetur:
Nesciuit autem iniquus
confusionem. Disperdidi
gentes: et dissipati sunt
anguli eaꝵ Desertas feci
uias eoꝵ: dum ñ est qui
transeat. Desolate sunt
ciuitates eoꝵ: non rema¬
nente uiro. nec ullo ha¬
bitatore. dixi. attãmen
timebis me. Suscipies diᷤ¬
ciplinam E ñ pibit habi-¬
taculum eius: ꝓpter om¬
nia in quib iusitaui eã:
Ueriimtamen diluculo
surgentes: corruperunt
omnes cogitationes suaᷤ:
Quaꝓpter expecta me dicit
dominus in die resurrecti-¬
onis meȩ in futurũ: quia
iudicium meũ ut congre¬

Expanded text:
ocatrix, et redempta civitas, columba. Non audivit vocem, et non suscepit disciplinam: In Domino non est confisa, ad Principes ejus in medio ejus quasi leones rugientes: Judices ejus lupi vespere, non relinquebant in mane. Prophetae ejus vesani, viri infideles: Sacerdotes ejus polluerunt sanctum, injuste egerunt contra legem. Dominus justus in medio ejus non faciet iniquitatem: mane, mane judicium suum dabit in lucem, et non abscondetur: Nescivit autem iniquus confusionem. Disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum; desertas feci vias eorum, dum non est qui transeat: desolatae sunt civitates eorum, non remanente viro, nec ullo habitatore. Dixi: Attamen timebis me, suscipies disciplinam: et non peribit habitaculum ejus, propter omnia in quibus visitavi eam: Verumtamen diluculo surgentes corruperunt omnes cogitationes suas. Quapropter exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futurum, quia judicium meum ut congre
Abbreviated transcription (Latin):
ac sapientia ampliores in¬
uente sint in te. Et nunc
introgressi sunt in conspe¬
ctu meo sapientes magi
ut scripturam hanc lege.¬
rent. ⁊ interpretationẽ eiꝰ
indicarent mi hi: et neqͥ¬
uerunt sensum sermons
huius edicere Porro ego
audiui de te quod possis
obscura inter pretari: & li¬
gata dissoluere. Si ergo ua¬
les scripturam legere:⁊ mñt¬
pretationem eiꝰ indicare mͥ:
purpura uestiẽris ⁊ torquẽ
auream circa collum tuũ
habebis: et terciꝰ in regno
meo princeps eris. Ad quȩ
respondens dani el: ait corã
rege. Mumera tua sint tibi:
et dona domus tuȩ alteri
da: scripturam autẽ legam
tibi rex. et interpretationẽ
etus ostendam tibi. O rex
ds̃ altissimus regnũ & mag¬
nificentiam. głam ⁊ hono¬
rem dedit nabuchodono¬
sor patri tuo: et ꝓpter mag¬
nificentiam quã dederat ei.
umuersi populi tribus ⁊
linguȩ tremebant. et metu¬
ebant eum. Quos uolebat
interficiebat: et quos uole¬
bat ꝑcutiebat . Quos uole¬

Expanded text:
ac sapientia amplior inac sapientia amplior inventa est in te. Et nunc introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus, et linguae, tremebant et metuebant eum: Quos volebat, interficiebat: et quos volebat, percutiebat: Quos vole
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt nec scripturã
legere: nec interpretatio¬
nem indicare regi. Unde
rex bal s asar satis contur¬
batus est: et uultus illius
immutatus est. Sed & op¬
timates eiꝰ conturbabant᷑:¬
Regina autẽ ꝓ re quȩ ac¬
ciderat regi ⁊ optimatib
eius: domum comituii
ingressa est: et ꝓloquens
ait. Rex in ȩternũ uiue:
Non te conturbent cogita¬
tiones tuȩ: neq facies tua
mmmutetur. Est uir in reg
habet in se: et in dieb patriᷤ
tui scientia ⁊ sapientia in¬
uente sunt in eo. Nam et
rex nabuchodonosor pa¬
ter tuus. principem magoꝵ
incantatoꝵ. chaldeoꝵ
et aruspicum constituit
eum. Pater inquam tuus
o rex: quia sp̃s amplior:⁊
prudentia intelligentiaq.
interpretatio somniorũ:⁊
ostensio secretoꝵ. ac solutio
ligatorum inuente sunt
in eo. hoc est in dani ele:
tas sar. Nunc itaq dam el
uocetur: et interpretatio¬
nem narrabit:
gitur introductus ẽ dani¬
el coram rege. ad quẽ pre¬
fatus rex ait. Tu es dam a
et scientia intelligentiaq

Expanded text:
potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantacciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regnsanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: tassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Danielet scientia intelligentiaque
Abbreviated transcription (Latin):
fortes tui a meridie: ut
intereat uir de monte esau,
Propter interfectionem &
ꝓpter iniquitatem in fratreo tu¬
um iacob oꝑiet te confusio:
et peribis in ȩt̾num In die cũ
stares aduersus. quando ca-
quasi unus ex eis E ñ des-¬
picies in die fratris tur: in
die peregrinationis eiꝰ. Et
ñ letaberis suꝑ filios iuda:
in die ꝑditionis eoꝵ E ñ
magnificabis os tuum in
die angustiȩ: neq ingrediẽ¬
ris portam ppłi mei in die
ruinȩ eoꝵ: neq despicies
et tu in malis eiꝰ in die ua-¬
stitatis illius: x ñ emittẽris
aduersus exercitum eiꝰ m
die uastitatis illiꝰ. Neq stabis

Expanded text:
fortes tui a meridie ut fortes tui a meridie ut intereat vir de monte Esau propter interfectionem et propter iniquitatem in fratrem tuum Iacob operiet te confusio et peribis in aeternum in die cum stares adversus quando capiquasi unus ex eis et non despicies in die fratris tui in die peregrinationis eius et non laetaberis super filios Iuda in die perditionis eorum et non magnificabis os tuum in die angustiae neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum neque despicies et tu in malis eius in die vastitatis illius et non emitteris adversum exercitum eius in die vastitatis illius n
Abbreviated transcription (Latin):
hec dicit dominus ds̃ ad e¬
dom. Auditum audiuimꝰ
a domino: et legatum ad
gentes misit. Surgite: et
consurgamus aduersum
eum in prelium. Ecce par¬
uulum te dedi in gentibꝰ:
contemptibilis tii es ualde:
Suꝑbia cordis tui extulit
te habitantem in scissuris
tuum. Qui dicis in corde
tuo. Quis detrahet me in
terram:. Si exaltatus fueris
ut aquila: et si niter sidera
posueris nidum tuum:
inde detraham te dicit
dominus.Si fures introis¬
sent ad te. si latrones per
noctem: quomodo conti¬
cuisses: Nonne furati es¬
sent sufficientia sibi:. Si
uidemiatores introisses
ad te. numquid ñ saltem¬
racemũ reliquissent tibi:
Quomodo scrutati sunt
esau. inuestigatierunt abͤ¬
condita eius: Usq ad ter¬
minos emiserunt te om̃s
uiri federis tui. Illuserunt
tibi: Inualuerunt aduer¬
sum te uiri pacis tue . Qui b¬
comedunt tecum: ponent
insidias subter te Non est
prudentia in eo: Numqͥd
non in die illa dicit dñs
perdam sapientes de idu¬
mea: et prudentiam de
monte esati: Et timebunt

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parvulum te dedi in gentibus: contemptibilis tu es valde. Superbia cordis tui extulit te habitantem in scissuris suum  Al. tuum, qui dicis in corde tuo: Quis detrahet me in terram? Si exaltatus fueris ut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum: inde detraham te, dicit Dominus. Si fures introissent ad te, si latrones per noctem, quomodo conticuisses? nonne furati essent sufficientia sibi? Si vindemiatores introissent ad te, numquid  Alracemos reliquissent tibi quomodo scrutati sunt Esau investigaverunt abscondita eius usque ad terminum emiserunt te omnes viri foederis tui inluserunt tibi invaluerunt adversum te viri pacis tuae qui comedunt tecum ponent insidias subter te non est prudentia in eo numquid non in die illa dicit Dominus perdam sapientes de Idumea et prudentiam de monte Esau et timebunt
Abbreviated transcription (Latin):
fugerint: et ñ concludes re-¬
liquos eiꝰ in die tribulatio¬
nis: qm iuxta est cdies dm̃
Csuꝑ omnes gentes. Sicut fe¬
cisti: fiet tibi. Retributio¬
nem tuã conuertet in ca-¬
put tuum. Quomodo em̃
meum: bibent om̃s gentes
iugiter: et bibent & absor¬
bebunt: et erunt quasi ñ
sint & eect in monte syon

Expanded text:
concludes reliquos ejus in die tribulationis. Quoniam juxta est dies Domini super omnes gentes, sicut fecisti, fiet tibi: retributionem tuam convertet in caput tuum. Quomodo enimmeum, bibent omnes gentes jugiter: Et bibent, et absorbebunt, et erunt quasi non sint. Et in monte Sion
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ad me: dicene. fiti
hominis: pone faciem tuã
ad montes ⁊ frl̃: et ꝓphetabis
ad eos ⁊ dices. Montes ifrł̃
audite u̾bum dm̃i dei. Hec
dicit dñs d̃s. montibus et
coltibus: rupibus ⁊ uallibꝰ:
Ecce ego inducam suꝑ uos
gladium & disꝑdam excel¬
sa u̾ra.⁊ demoliar aras uraᷤ:
et confringentur simulã

Expanded text:
ni ad me dicens: Fili hominis, pone faciem tuam ad montes Israel, et prophetabis ad eos, et dices: Montes Israel, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus montibus, et collibus, rupibus, et vallibus: Ecce ego inducam super vos gladium, et disperdam excelsa vestra, et demoliar aras vestras, et conf
Abbreviated transcription (Latin):
mitiȩ achaiȩ.⁊ m ministe¬
rium scõꝵ ordinauerunt
se ipsos: ut & uos subditi
sitis etusmodi. ⁊ omni coo¬
peranti & laboranti. Gau¬
deo autẽ in presentia ste¬
phane: ⁊ fortitnati. & acha-¬
ici: q̃m id quod uobis de¬
erat. ipsi suppleuerunt :
Refecerunt enim ⁊ meuo

Expanded text:
mitiae Achaiae, et in ministerio sanctorum ordinaverunt se ipsos; ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici, quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Refecerunt etenim meum
Abbreviated transcription (Latin):
rem & qualis celestis: tales
et celestes. Igitur sicut porta¬
uimus ⁊maginem terreni:
portemus ⁊ imaginẽ cȩlestis:
hoc autem dico fratres: qͥa
caro & sangiis regnum di
possidere non possunt: neq
corruptio incorruptelam
possidebit. Ecce mystertũ
uobis dico. Omnes quidem
resurgemus: sed ñ omnes
iinmutabimur. In mon̾̃ito.
in ictu oculi: in nouissi

Expanded text:
tales et caelestes igitur sicut portavimus imaginem terreni portemus et imaginem caelestis hoc autem dico fratres quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt neque corruptio incorruptelam possidebit ecce mysterium vobis dico omnes quidem resurgemus sed non omnes inmutabimur in momento in ictu oculi
Abbreviated transcription (Latin):
ens: tu quod seminas ñ
uiuificatur: nisi priuᷤ mo¬
riatur. Et quod seminas:
non corpus quod futurũ
est seminas. sed nudum
granum: utputa tritici.
aut aliciuus ceceroꝵ. Ds
autem. dat illi corpus ꝓ¬
ut uult. E uniciuq semi¬
num. ꝓprium corpꝰ. Non
omnis caro. eadem caro:
Sed alia hominum: alia
pecorum : alia uolucrũ:
alia atccera piscium. Et
corpora celestia: & corpora
terrestria. Sed alia quidẽ
celestrum gła: alia autem
terrestrium. Alia claritas
solis: alia claritas lunȩ:
et alia claritas stellarũ:
Stella enim a stella dis¬
fert in claritate. Sic ⁊ resur¬
rectio mortuoꝵ. Semina¬
tur in corruptione: sur¬
get in incorruptioneta:
Seminatur in ignobilitate:
surget in głars. Seminatur
in infirmitate: surget in uir¬
tuters. Seminatur corpus
antmale: surget corpus sp̃u¬
ale. Si est corpus antmale:
est & spirituale. Sicut serip¬
tum est. factus est primus
homo adam in antmã ui-¬
uentem: nouissimus adam

Expanded text:
ens, tu quod seminas non ens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, ut puta tritici, aut alicujus caeterorum. Deus autem dat illi corpus sicut vult, et unicuique seminum proprium corpus. Non omnis caro eadem caro: sed alia hominum, alia pecorum, alia volucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria: sed alia qcaelestium gloria, alia autem terrestrium. Alia claritas Solis, alia claritas Lunae, et alia claritas Stellarum. Stella enim a stella disfert in claritate. Sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione, seminan gloria. Seminatur in infirmitate, surget in virtute. Seminatur 145 corpus animale, surget corpus spirituale. Si est corpus animale, est et spirituale, sicut scriptum est: « Factus primus homo Adam in animam viventem » novissimus Adam
Abbreviated transcription (Latin):
tradiderit regnum deo ⁊¬
patri: cum eua cuauerit
omnem principatum et
nare: donec ponat om̃s¬
mimicos sub petibus eiꝰ:
Nouissima autem. intmica
destruetur mors.Omma¬
eius. Cum autem dicat
omma subiecta sunt ei: si¬
ne dubio preter eum qui
subiecit ei omma Cũ aut̾e
subiecta fuerint illi om̃ia:
tunc ⁊ ipse filius subiectus
erit illi qui sibi subiecit
omnia: ut sit ds̃ omnia in
omnib Alioquin. quid fa
cient qui baptisantur ꝓ
mortuis. si omnino moi¬
tui non resurgunt. Utqͥdit
baptisantur ꝓ illis: Otid
et nos periclitamur oũil
hora: ¶gtidie morior pet¬
ñro. Si scdm hominẽ ad
bestias pugnaui ephesi
quid mi hi prodest si mor
tui non resurgunt: Mal¬
ducemus ⁊ bibamus: cras
enim moriemur. Nolite se¬
duci. Corrumpunt bonos
mores. colloquia mala,
ingilate rusti:
et nolite peccare. Igno¬
rantiam enim dei quidã
habent. Ad reuerentiã
uobis loquor. Sed dicit
aliquis. Quomodo resur¬
ccunt mortui: Quali autẽ
corpore uenient: Insipi.¬

Expanded text:
tradiderit Christus regnum Deo Patri, cum evacuaverit omnem principatum, etnare donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissime autem inimica destruetur mors. Cum autem dicat omnia subjecta sunt ei: sine dubio preter eum qui subjecit ei omnia. Cum autem subjecta fuerint illi omnia: tunc ipse filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia: ut sit Deus omnia in omnibus. Alcient, qui baptizantur pro mortuis? Si omnino mortui non resurgunt, ut quid et baptizantur pro illis? Ut quid et nos periclitamur omni hora? Quotidie morior peno. Si secundum hominem pugnavi bestiis Ephesi, quid mihi ptui non resurgunt? Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Nolite seduci. Corrumpunt mores bonos colloquia mala. Evigilate justi, et nolite peccare: ignorantiam enim Dei quidam habent. Ad reverentiam vobis loquor. Sed dicet aliquis: Quomodo resurgent mortui? Quali autem corpore venient? Insipi
Abbreviated transcription (Latin):
sudicium incidat diaboli:
Oportet autẽ illum ⁊ testi¬
montum habere bonum
ab his qui foris sunt: ut
ñ in opprobrium incidat
et laqueum diaboli. Diaco-¬
nes similiter pudicos: non
bilingues: ñ multo uino
deditos: ñ turpe lucrum
sectantes: habentes myste.¬
rium fidei. in conscientia
pura & hi autẽ ꝓbentur
primum : et sic ministres̃:
nullum crimen habentes:
Mulieres similiter pudicaᷤ:
non detrahentes: sobrias.
fideles in omnib Diaconi
sint untus uxoris uiri:
qui filiis suis bene presiii.
et suis domibus. Eiti enĩ
bene ministrauerint: gra¬
rent: et multam fiduciã
in fide quȩ est in xp̃o iħu:
ec tibi scribo:
te cito. Si aut̃ẽ tardauero
ut scias quom oporteat
te in domo d̃i conuersari:
quȩ est ecclesia dei uiui:
columna ⁊ firmamentũ

Expanded text:
udicium incidat diaboli. Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab iis qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes. Habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum: et sic ministrent, nullum crimen habentes. Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diaconi sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraverint, grarent, et multam fiduciam in fide, quae est in Christo Jesu. Haec tibi scribo, nire cito. Si autem tardavero, ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, column
Abbreviated transcription (Latin):
mercede sua. Aduersũ pres¬
biterum accusationẽ noli
recipere: nisi sub duobuᷤ
aut trib testibus. Peccan¬
tes atten. coram omnib
argue: lit & cȩteri timorẽ
habeant. Testor coram do
et xp̃o iħu ⁊ electis angeliͦ.
ut hȩc custodias: sine pre¬
sudicio in hil faciens. in
aliam partem dectinando:
Manus cito nemini impo¬
sueris: neq communicaue

Expanded text:
mercede sua. aduersus presmercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. testor coram deo et Christo Iesu et electis angelis, ut haec custodias sine praeiudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. manus cito nemini inposueris neque communicaue
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit unius uiri uxor:in
oꝑib bonis testimontum
habens: si filios educauit:
si hospitio recepit: si pedes
sc̃oꝵ lauit: si tribulationẽ
patientib subministrauit:
si omne opus bonũ sub¬
secuta est. Adolescentiores
autem uiduas deuita. Cũ
enim luxuriate fuerint
in. xp̃o nubere uolunt:
habentes damnationem.
quia primam fideo irri¬
tam fecerunt. Simul autẽ
et ociose. discunt circuire
domos: non sotum ociose.
loquentes quȩ ñ oportet:
Nolo ergo iuniores nube¬
re. filios ꝓcreare:matres
familias ẽe : nullam occa¬
sionem dare aduersario
maledicti gratia.Iam enĩ
quȩdam conuerse sunt
retro sathanan.Siquis fi-¬
delis habet uiduas: sub¬
ministret illis. ut ñ gra-¬
uetur ecclesia dr̃e ut his
quȩ uere uiduȩ s̃ sufficiat:
ui bene prȩsunt
presbiteri. duplici ho¬
nore digni habeantur:
maxime qui laborant
in uerbo ⁊ doctrina. Di¬
cit entni scriytura. Non
alligabis os boui trituran-¬
ti & dignus est operarius

Expanded text:
fuerit unius uiri uxor, in fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospitio sanctorum lavit, si tribulationem patientibus subministravit, si omne opus bonum subseautem uiduas deuita. Cum enim luxuriatę fuerint | in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Non et otiosae esse discunt, circuire domus, non solum otiosae, loquentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius
Abbreviated transcription (Latin):
data est tibi ꝑ ꝓphetiam.
cum impositione manu-
um presbiterii. Hec mecti-¬
tare: m his esto: ut ꝓfec-¬
tus tuus manifestus sit
omnib. Attende tibi et
doctrine: insta in illiꝰ. Hoc
enim faciens: & te ipsum
saluum facies: et eos qui
te audiunt Senioreo ne
increpaueris: sed obsecra
ut patrem.Iuuenes. ut fra-¬
tres. Anus. ut matres. Fu-¬
uenculas. ut sorores iN
omni castitate. uiduas
honora: quȩ uere uidue
sunt. Siqua autẽ uidua
filios aut nepotes habet:
discat primum domũ suã
bete regere: et mutuam
uicem reddere parentibu:
hoc enim acceptum est co-¬
ram deo. Quȩ autem uere
uidua ẽ & desolata: speret
in dm̃: et instet obsecra¬
tionib & orationib nocte
et die.Nam quȩ in delici¬
is est: uiuens mortua est:
Et hoc precipe: ut ir rep̃-¬
hensibiles sint. Siquis au¬
tem suoꝵ ⁊ maxime do-¬
mesticoꝵ curam ñ habet:
fidem negauit: & est infi-¬
deli deterior:
idua eligatur ñ minus
sexaginta annoꝵ: quȩ

Expanded text:
data est tibi per prophetiam, data est tibi per prophetiam, cum impositioum presbyterii. haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. adtende tibi et doctrinae, insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae sunt si qua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam pie regere et mutuam vicem reddere parentibus. Hoc enim acceptum est coram Deo. Quae autem vere vidua est et desolata, speret in Deum: et instet obsecrationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est vivens, mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint. Si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
creauit ad ꝑcipiendum
cum gratiaꝵ actione fide¬
libus. ⁊ his qui cognouer̃e
ueritatem: quia omnis
creatura d̃i bona : et ni¬
hil reiciendum. quod
cum gratiaꝵ actione perci¬
pitur: sanctificatur enĩ per
uerbum d̃i. et orationem.
Hec ꝓponens fratrib. bonꝰ
eris minister. xp̃i iħu: enu¬
tritus uerbis fidei:⁊⁊ bone
doctrinȩ quam assecutꝰ es:
Ineptas autem ianiles fa
te ipsum ad pietatem. Nam
corporalis exercitatio. ad mo¬
dicum utilis est. Pietas autẽ
ad omnia utilis est: ꝓmis
sionem habens uitȩ quȩ
nunc est & future
idelis sermo: et omni
acceptione dignus. In
hoc entm laboramus et
maledicimur: quia spera¬
mus in dm̃ uiuum: qui ẽ
saluator omniũ hominũ.
maxime fidelium. Precipe
hec: et doce. Nemo adoles¬
centiam tuam conteninat:
sed exemplum esto fideliũ.
in uerbo: in conuersatio¬
ne: in haritate: in fide: in
castitate. Dum uenio at¬
tende lectioni: exhortatio
doctrmne. Noli negligere
gr̃am quȩ est in te: quȩ

Expanded text:
ad percipiendum cum gratiarum actione, fidelibus et his qui cognoverunt veritatem, quia omnis creatura Dei bona, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur, sanctificatur enim per verbum Dei et orationem. Haec proponens fratribus, bonus eris minister Christi Jesu, enutritus verbo fidei et bonae doctrinae, quam assecutus es. Inteipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est. Pietas autem ad omnia utilis est, sionem habens uitae quae nunc eat et futurae. fidelis sermo et omni acceptione dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo, adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. gratiam, quae est in te, quae
Abbreviated transcription (Latin):
idelis sermo. Siquiᷤ epis-¬
num opiis desiderat. Opor¬
tet gͦ episcopum inrepre¬
hensibilem e̾e: unius uxo-¬
ris uirum: sobrium: pru
dentem: pudicum : orna-¬
tum: hospitalem: docto¬
rem: ñ uinolentum: ñ ꝑ¬
cussorem: sed modestũm:
Non litigiosum: ñ cupi¬
dum: suȩ domui bene p̃-¬

Expanded text:
s sermo: si quis episnum opus desiderat. oportet enim episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, pdentem, pudicum, ornatum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, suae domui bene pra
Abbreviated transcription (Latin):
habitu cum uerecundia
et sobrietate: ornantes se
ñ in tortis crinibus. aut
auro aut margaritis. uel
ueste preciosa: sed quod
decet mulieres ꝓmitten¬
tes pietateo ꝑ bona oꝑa:
Mulier in silentio discat:
cum omni subiectione :
Docere autẽ mulieri non
ꝑinito: neq dominari in
uirum: sed ẽẽ in filentio:
Adam enĩ primus formatꝰ
est: deinde eua & adam
ñ est seductus: mulier ay¬
tem seducta in preuarica-¬
tionẽ fuit. Saluabitur au-¬
tem ꝑ filioꝵ generationẽ:
si ꝑmanserĩt in fide & di-¬
lectione & sanctificatione.

Expanded text:
ato cum uerecundia et sobrietate ornantes se, non in tortis crinibus ant auro aut margaritis uel ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes pietatem per opera bona. mulier in silentio discat cum omni subiectione. docere autem mulieri non permitto, neque dominari in uirum, sed esse in sileAdam enim primus formatus est, deinde Eva. Adam non est seductus, mulier autem seducta in prevaricatione fuit. Salvabitur autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilection
Abbreviated transcription (Latin):
ut in me primum osten¬
deret xp̃s iħs omnem paci¬
entiam. ad informationẽ
eoꝵ qui credituri s̾t illi
in uitam ȩternam. Regi
autẽ seculoꝵ. inmortali.
muisibili: soli deo. honor
et gła in secula seculoꝵ: am̃:
hoc preceptum commen¬
do tibi fali timohee. se¬
cundum precedentes iN
te ꝓphetias: ut milites in
illis bonam militiam: ha¬
bens fidem ⁊ bonam con-¬
scientiam : quam quidao
repellentes. circa fidem
naufragauerunt: ex qui-¬
bus est ymineus & alexan

Expanded text:
imo ostenderet Christus Iesus omnem patientiam ad deformationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam regi autem saeculorum inmortali invisibili soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum amen hoc praeceptum commendo tibi fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias ut milites in illis bonam militiam habens fidem et bonam conscientiam quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
is: mendacibus: ꝑiuris
et siquid aliud sane doc¬
trmȩ aduersatur. quȩ est
scd̃m euangelium gloriȩ
beati d̃i: quod creditum
est mi hi. Gratias ago ei
qui me confortauit N¬
fidelem me existimauit.
ponens in ministerio: qui
prius fui blasphemus et
ꝑsecutor: ⁊ contumeliosus:
cutus sum: quia ignoranᷤ

Expanded text:
is mendacibus periuris et si quid aliud sanae doctrinae adversatur quae est secundum evangelium gloriae beati Dei quod creditum est mihi gratias ago ei qui me confortavit Cfidelem me existimavit ponens in ministerio qui prius fui blasphemus et persecutor et contumeliosus cutus sum quia ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
lem. Et sc̃ificata ẽ mulier
infidelis: ꝑ uirum fidelm
alioquin. filii uri miũ¬
di essent. Nunc autẽ sc̃i
sunt. Quod si infidebi di¬
cedit: discedat. Non est e¬
nim seruituti fubiectus
frater aut soror: in eiꝰmo¬
cti. In pace autẽ uocauit noᷤ
ds̃. Unde entm scis muli¬
er si uirum saluum facies.
aut unde scis uir si muli¬
erem saluam facies: nisi
unicuiq sicut diuisit dñs.
Iunumquemq sicut uo¬
cauit d̃s. ita ambulet: & si¬
cut in omnib eccl̃iis doceo.
Circumcisus aliquis uocatꝰ
est: non adducat prepu¬
cium. In prepucio aliquis
uocatus est: non circuin¬
cidatur. Circumcisio n¬
hil est. ⁊ prepuciũ n hil
est: sed obseruatio man-¬
datoꝵ dei. Unusquisq in
qua uocatione uocatus ẽ:
in ea permaneat. Seruus
uocatus es: ñ sit tibi curȩ:
Sed & si potes liber fieri:
magis utere. Qui enim in
domino uocatus ẽ seruus:
libertus est domini.Simi¬
liter qui liber uocatus est:
seruus est. xp̃i. Precio em¬

Expanded text:
lem, et sanctificata est mulier lem, et sanctificata est mulier infidelis per virum fidelem; alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. quod si infidelis discedit, discedat. non est enim seruituti subiectus frater aut soror in eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuique sicut diuisit dominus, unumquemque sicut uocauit deus, ita ambulet: sicut in omnibus ecclesiis doceo. circumcisus aliquis uocatus est? non adducat praeputium. in praeputio aliquis uocatus est? non circumcidatur. circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum dei. unusquisque in qua uocatione uocatus est, in ea permaneat. seruus uocatus es? non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere. qui enim in domino uocatus est seruus, libertus est domini: similiter qui liber uocatus est, seruus est Christi. pretio em
Abbreviated transcription (Latin):
dare inuicem: nisi forte ex
consensu ad tempus: ut
uacetis oratiomi & iterũ
reu̾timini in idipsum: ne
tentet. uos sat anaᷤ. ꝓpter
incontmnentiam ur̃am. Hoc
autem dico secundum in¬
dulgentiam: non secundỹ
imperium. Uolo autẽ om̃s
homines ẽe sicut meipsũ:
Sed unusquisq ꝓprium ha¬
bet donum ex deo. Altus
quidem sic: alius uero sic:
Dico autem non nuptis ẜ
uidius: bonum est illis
si sicͤ maneant ut ego. Quod
si non se contient: nubais:
Melius est enim nubere:
qͣm uri. Hisautem qui ma¬
trimonio iuncti sunt pre¬
cipio non ego sed dominꝰ:¬
uxorem a uiro ñ discedere:
Quod si discesserit: mane¬
re innuptam: aut uiro su¬
o reconciliari & uir uxo¬
rem non dimittat. Nam
cȩteris ego dico: ñ dñs
Siquis frater uxorem ha¬
bet infidelem: et hec con-¬
sentit habitare cum illo:
non dimittat illam. Et
siqua mulier habet iny¬
infidelem: et hic consen¬
tit habitare cum illa:
non dimittat uirũ. Sci¬
ficatus est entm uir infi¬
delis: per mulierem fide.¬

Expanded text:
nuicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi: et iterum reuertimini in id ipsum, ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. hoc autem dico secundum . indulgentiam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum: sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius uero sic. dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. quod si se non continent, nubant. melius est enim nubere quam uri. his autem qui matrimonio iuncti sunt praecipio, non ego, sed dominusuxorem a uiro non discedere: quod si discesserit manere innuptam aut viro suo reconciliari et vir uxorem ne dimittat nam ceteris ego dico non Dominus si quis frater uxorem habet infidelem et haec consentit habitare cum illo non dimittat illam et si qua mulier habet infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat virum. Sanctificatus est enim vir infidelis per mulierem fide
Abbreviated transcription (Latin):
na edificant. Nemo quod
suum est querat: sed qͦd
alterius. Omne quod in
macello uenit mandu¬
cate:ni hil interrogan¬
tes ꝓpter conscientiam:
Domini erira est terra. et
plenitudo eiꝰ. Siguis uos
et uultis ire: omne quod
uobis apponitur mandu-¬
cate: in hil interrogantes
ꝓpter conscientiã. Siquis
autem dixerit. hoc immo¬
lat um est Idolis: noli¬
te manducare ꝓpter illũ
qui indicauit: & ꝓpter con¬
scientiam. Conscientiam
autẽ dico. ñ tuam: sed al¬
terius. Utquid enĩ libertas
mea iudicatur ab aliena
conscientia:. Si ego cum
gratia particto: qͥd blas¬
phemor ꝓ eo quod gr̃as
ago: Siue ergo mandu¬
catis siue bibitis: uel ali¬
ud quid facitis: ommia
in glam dei facite. Sine
offensione estote iudeis et

Expanded text:
nia aedificant. Nemo quod nia aedificant. Nemo quod suum est quaerat, sed id quod alterius. Omne quod in macello venit, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. Domini enim est terra et plenitudo ejus. Si quis vos et vultis ire, omne quod vobis apponitur manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. Si quis autem dixerit: Hoc immolatum est idolis, nolite manducare propter illum qui indicavit et propter conscientiam. Conscientiam autem dico non tuam. sed alterius. ut quid enim libertas mea iudicatur ab alia conscientia? si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis, sine bibitis, uel aliud quid facitis, omnia in gloriam dei facite. sine offensione estote Iudaeis et
Abbreviated transcription (Latin):
non apprehendat. nisi hu-¬
mana. fidelis autem d̃s ẽ.
qui ñ patietur uos tem¬
tari. supra id quõd po¬
testis: sed faciet cum ten¬
tatione etiam ꝓuentũ:
ut possitis sustmere:
ropter quod harissimi
mi hi. fugite ab y doloꝵ
cultura. Ut prudentibus
loquor: uos ipsi iudicate
quod dico. Calix benedic¬
tionis cui benedicimus:
nonne communicatio san¬
guinis. xp̃i est.. Et panis
quem frangimus: nonne
participatio corporis dñi
est: Qm̃ unus panis: u¬
num corpus multi sumis.
omnes qui de uno pane¬
nem. Nonne qui edunt
hostias. participes sunt
altaris: Quid ergo: dico
Quod i dolis tmmolatum
sit aliquid : aut quod
dolum sit aliquid: Sed
quȩ immolant gentis. de¬
moniis tinmolant: et ñ
deo. Nolo autem uos socis
fieri demonioꝵ. Non po¬
testis calicem dñi bibere.
et calicem demoniorum:
Non potestis mensȩ dñi
participes esse: & mense
demonioꝵ. An emulam
dñm: Num quid fortiores
illo sumus: Om̃a  licent:
sed ñ omnia expediunt:
Omnia licent: s non om¬

Expanded text:
isi humana: fidelis autem Deus est, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet et cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Propter quod, charissimi mihi, fugite ab idolorum cultura: Ut prudentibus loquor, vos judicate quod dico. Calix benedictionis, cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panis, quem frangimus, nonne participatio corporis Domini est? Quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno panem: nonne qui edunt hostias, participes sunt altaris? Quid ergo? dico quod idolis immolatum sit aliquid? aut quod idolum sit aliquid? Sed quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo. Nolo autem vos socios fieri daemoniorum: non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoNon potestis mensae Domini participare, et mensae daemoniorum. An aemulamur Dominum? Numquid fortiores illo sumus? Omnia licita sunt, sed non omnia expediunt: omnia licita sunt, sed non om
Abbreviated transcription (Latin):
adora ł ͥ . obsecrat dicens. Li.¬
bera me: quia ds̃ m̃s es tu:
Nescierunt: neq intellexer̃t:
obliti entm sunt. ne uide-¬
ant oculi eoꝵ: et ne intel¬
ligant corde suo. Non reco¬
gitant in mente sua:neq
cognoscunt neq sentiunt
ut dicant. Medietatem eiꝰ
combussi igni: et coxi suꝑ
carbones eius panes. Coxi
carnes ⁊ comedi: et de reli-¬
quo eius i dolum faciame
Ante truncum ligni proci-¬
dam: Pars eius cinis est:
Cor insipiens adorauit il¬
lud: & non liberauit am-¬
mam fuam. Neq dicit. for-¬
te mendacrum est in dex¬
F.tera mea. Memento hoꝵ ia¬
cob & isrł. qm̃ seruus meus
es tu. formaui te. Seruus
meus es tu ifrł: non obli¬
uisceris mei. Deleui ut nu-¬
bem iiquitates tuas: et
quasi nebulam peccata tua:
Reuertere ad me: qm̃ rede-¬
mi te. Laudate cęli: q̃m fe-¬
cit dñs. Iubilate extrema¬
terrȩ. Resonate montes.

Expanded text:
adorat illud, et obsecrat, dicens: Liadorat illud, et obsecrat, dicens: Libera me, quia Deus meus es tu. Nescierunt, neque intellexerunt: lutati enim sunt ne videant oculi eorum et ne intellegant corde suo non recogitant in mente sua neque cognoscunt neque sentiunt ut dicant medietatem eius conbusi igne et coxi super carbones eius panes coxi carnes et comedi et de reliquo eius idolum faciam ante truncum ligni procidam pars eius cinis est cor insipiens adoravit illud et non liberabit animam suam neque dicet forte mendacium est in dextera mea memento horum Iacob et Israhel quoniam servus meus es tu formavi te servus meus es tu Israhel non oblivisceris mei delevi ut nubem iniquitates tuas et quasi nebulam peccata tua revertere ad me quoniam redemi te laudate caeli quoniam fecit Dominus iubilate extreterrae resonate
Abbreviated transcription (Latin):
dentur simul. faber fer¬
rartus lima oꝑatus est:
in pritnis ⁊ in malleiᷤ for¬
mauit illud: et oꝑatus ẽ
in brachio fortitudimiᷤ su¬
e. Esuriet et deficiet: non
bibet aquam ⁊ lassescet:
Aitifex lignarius extendit
normam: formauit illud
in ricina. fecit illud in
angularib ⁊ in ciremo
tornauit illud. et fecit
imaginem uiri: quasi
speciosum hominem ha-¬
bitanteo in domo. Suc-¬
cidit cedros: tulit ilicem:
et quercum quȩ steterat
inter ligna saltus. Planta¬
uit pinum quã pluuia
nutriuit: & facta est ho¬
minib in focum. Sump¬
sit ex eis ⁊ calefactus est:
et succendit & coxit panes:
De reliquo autem oꝑatus
est dm̃: et ad orauit. fecit
sculptile: & curuatus est
ante illud. Medium enus
combussit igni: & de medi-¬
o eiꝰ carnes comedit. Corit
pulmentum ⁊ saturatus ẽ:
et calefactus est & dixit
Uah calefactus sum: uidi
focum. Reliquum autẽ eiꝰ
dm̃ fecit: & sculptile sibi:
Curuatur ante illud: et

Expanded text:
dentur simul. Faber ferdentur simul. Faber ferrarius lima operatus est: in prunis et in malleis formavit illud et operatus est in brachio fortitudinis suae esuriet et deficiet non bibet aquam et lassescet artifex lignarius extendit normam formavit illud in runcina fecit illud in angularibus et in circino tornavit illud: et fecit imaginem viri quasi speciosum hominem habitantem in domo. Succidit cedros, tulit ilicem, et quercum, quae steterat inter ligna saltus: Plantavit pinum, quam pluvia nutrivit, et facta est hominibus in focum. Sumpsit ex eis, et calefactus est: et succendit, et coxit panes: De reliquo autem operatus est deum, et adoravit: et fecit sculptile, et curvatus est ante illud. Medium ejus combussit igni, et de medio ejus carnes comedit. Coxit pulmentum, et saturatus est, et calefactus est, et dixit: Vah! calefactus sum, vidi focum. Reliquum autem ejus Deum fecit, et sculptile sibi: curvatur ante illud, et