comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possit cũ ab hominib dometur
⁊ bestie. Neq hoc ideo dixit. ut
huns in nos mali dominatõnem
per negligentiam per manere pa¬
tiamur. sed ut ad domandam lin¬
guam diuine gr̃e poscamus auxi¬
liũ. Non enĩ ait lingũa uulnꝰ¬
iutorio. dei gr̃a fieri fateamur. Co¬
ut dometur liugua donãte illo qͥ
dixit ad suos. Non enĩ uos estis
qui loquimini sed sp̃s patris urĩ
qui loquitur ĩ uobis. Itaq precep¬
to facere conmonem᷑ quo conã¬
tes ⁊ nr̃is uirib nõ ualentes ad¬
intoriũ diuinũ precemur. Proin¬
de ⁊ ipse cũ execrasset lingue ma¬
lum int̾ hec dicens nõ oportet fra¬
tres mei ita fieri continuo monu¬
it cõsumãtis hic q̃ hinc dicebat
quo ad iutorio ista nõ fierent que
dixit fieri nõ oportere. Quis sapi¬
ens in quid ⁊ disciplinatus inter
uos. Ostendat ex bona conu̾sac̃o¬
ne. operatõnem suam in mansu¬
etudine sapientie quod si ⁊elum
amarum habetis ⁊ contentõnes

Expanded text:
possit, cum ab hominibus domentur possit, cum ab hominibus domentur et bestiae. neque hoc ideo\' dixit, ut huius in nos mali dominationem per neglegentiam permanere patiamur, sed ut ad domandam linguam diuinae gratiae poscamus auxilium non enim ait \'linguaiutorio, Dei gratia fieri fateamur. cout dometur lingua donante illo, qui dixit ad suos : non enim uos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris uestri, qui loquitur in uobis itaque praecepto facere commonemur, quod conantes et nostris uiribus non ualentes adiutorium diuinum precemur. Proinde et ipse cum exaggerasset linguae malum, inter haec dicens non oportet, fratres mei, haec ita fieri, continuo monuit, consummatis his quae hinc dicebat, quo adiutorio ista non fierent, quae dixit fieri non oportere. quis sapiens, inquit, et disciplinatus inter uos? ostendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. quodsi zelum amarum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nullius hominũ domare pͣ¬
non inͥ uidetur ĩ telligendum. Ex¬
ponere uoluit. quasi ꝑ ex probatõ¬
nem dictum tã quã diceretur. Er¬
go ne lingnam nullius homĩni
domare põt tanquã obuugans
cos ⁊ dicens. Domare feras po¬
testis. linguam nõ potestis. qua¬
si facilius sit liugua domare quã
feras. Non puto quod iste sit
sensus in hoc loco. Si enĩ id sentiri
uellet. de facilitate domande lin¬
gue cetera sequerẽtur ĩ bestiarũ
comꝑatõne. Nunc u̾o sequitur.
In quietũ mabam. plena ueneno
mortifero utrq nocentiore quã
bestiarũ atq serpentiũ. Nam il¬
lud carnem interficit. hoc u̾o ani¬
nĩã. Os enĩ quod mẽtitur occidͭ
animam. Non ergo quasi id eẽt
facilius quam man suefactio bes¬
tiarũ. scũs iacob illam sententi¬
am pronũtianit. aut ea uoce uo¬
luit pronũtiari sed potius osten¬
dens quantũ sit ĩ homĩe lingue
malũ ut anullo homine domĩari

Expanded text:
autem 624 nullus hominum domare pautem 624 nullus hominum domare pnon mihi uidetur ita intellegendum ut exponere uoluit, \'quasi per exprobrationem dictum\', tamquam diceretur: ergone linguam nullus hominum domare potest?\' tamquam obiurgans eis dicens: \'domare feras potestis, linguam non potestis ?\' quasi facilius sit linguam domare, quam feras. non puto quod iste sit sensus hoc loco. si enim id \'sentiri uellet de facilitate domandae linguae, cetera sequerentur in bestiarum conparatione. nunc uero sequitur: inquietum malum, plena ueneno mortifero, utique nocentiore quam bestiarum atque serpentum; nam illud carnem interficit, hoc uero animam. os enim quod mentitur, occidit animam. non ergo quasi id esset facilius quam mansuefactio bestiarum sanctus Iacobus illam sententiam pronuntiauit aut ea uoce uoluit pronuntiari; sed potius ostendens, quantum sit in homine linguae malum, ut a nullo homine domari
Abbreviated transcription (Latin):
est. om̃ia scdm̃ similitudinẽ sine p᷑¬
cato in illa scilicet carne q̃ hadebat
similitudinẽ carnis pectati. quãus
non eet caro peccati. quã tamen simmi¬
litudinem nõ haberet. nisi cetera om¬
nis hominis eẽt̃ caro p̾cati. Iam illd̃
quomodo accipiendum sit. omĩs qui
natus est ex deo nõ peccat. ⁊ nõ pot̃
pectare qua semen eius in ip̃o manet
cum ipse apłs iohe̾s quasi nõ sit na¬
tus ex deo aut eis loquererur qui ñ¬
dum eeñt nati ex deo. aperte posue¬
rit si dixerimꝰ quia peccatũ non habemꝰ
nos ipõs seducimus. ⁊ ueritas ni nob̾
nõ est. in libris quos ad marcellinum
de hac re scripsi si cut potui explicare
curani. Et illud quod dcm̃ est. non po¬
test poctare proeo qd̾ dcm̃ est. ac sidi¬
ceretur nõ debet peccare nõ improbã¬
da mͥ nidetur hui assertio. Quis
enĩ in sanus dicat debere peccari cũ
ideo sit pectatũ quia nõ d fieri. Ca
ne quod apl̾s iacob ait. lingnam

Expanded text:
est omnia, secundum similitudinem sine pecest omnia, secundum similitudinem sine peccato: in illa scilsimilitudinem carnis peccati, quamvis non esset caro peccati. Jam ititudinem non haberet nisi cetera omnis hominis esset caro peccati. iam illud quomodo accipiendum sit omnis qui natus est ex Deo non peccat, et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, cum ipse apostolus Iohannes, quasi non sit natus ex Deo aut eis loqueretur, qui nondum essent nati ex Deo, aperte posuerit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est : in libris, quos ad Marcellinum de hac re curavi. Et illud quod dictum est, Non potest peccare, pro eo dictum est, ac si diceretur, non debet peccare: non improbanda mihi videtur hujus assertio. Quis enim insanus dicat debere peccari, cum ideo sit peccatum, quia non debet fieri? 35. Sane quod apostolus Jacobus ait: Linguam
Abbreviated transcription (Latin):
rem de qua uetitur q̃stio s quod dicit
nogligentie sue patius imputari qd̾
nõ est sine p̾cato. bene quidem dicit sed
dignetur inde exorare dñm. ne illi hec
in quam negligentia dominetur. quẽ
rogabat quidam quãdo dicebat. Iti¬
nera mea dirige scdm̃ u̾bũ tuũ. ⁊ ne
dominetur michi om̃is iniquitas
ne dum sue diligentie auasi propriis
irib fidit neq hic adueram iustiti¬
am noq illic ubi sine dubio perfec¬
ta desideranda est ⁊speranda ꝑueniat
Et illud quod aquibdam eis dicitur
nus quam eẽ scriptum his om̃ĩno
uerbis posse eẽ hominẽ sine peccato
facile repellit quia nõ ibi ẽ questio:
quib u̾bis dicatur que cũq sententi¬
a non tamen fortasse sme causa cũ
aliquotiens in scripturis inueniat᷑
homĩes dcõs ẽẽ sine querela nemoĩ¬
uentur qui dictus sit sine peccato
nisi unus solus de quo aperte dem̃ ẽ
dotib scĩs agebatur. Et enĩ ex pertꝰ

Expanded text:
rem, de qua uertitur quaestio sed quod dicit, rem, de qua uertitur quaestio sed quod dicit, neglegentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato, bene quidem dicit, sed dignetur inde et orare Dominum, ne illi haec iniqua neglegentia dominetur. quem rogabat quidam, quando dicebat: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas: ne dum suae diligentiae quasi propriis uiribus fidit, neque hic ad ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda, perueniat. Et illud, quod a quibusdam eis dicitur, nusquam esse scriptum his omnino uerbis, posse esse hominem sine peccato; facile refellit : \'quia non ibi est quaestio, quibus uerbis dicatur quaecumque sententia\'. non tamen fortasse sine causa, cum aliquotiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine querella, nemo inuenitur qui dictus sit sine peccato, nisi unus solus, de quo aperte dictum edotibus sanctis agebatur, etenim expertus
Abbreviated transcription (Latin):
in sudore suo. sed inp̃cib sperans ali¬
moniã uite simplici petitõne conse¬
quitur. aña fiduciali opere nõ mere¬
tur quatu conparatõne conmonitꝰ
conu̾tere ad infantiam. ut reu̾ta¬
ris ad uitam. Et qm̃ superius dixx¬
ram depossibilitate oneris sustinendi
tuũ primũ sensum discutio ⁊ meũ
postea si indeatur ex plano mea sen¬
tentia ẽ. quia ⁊ in hoc quoq peccamꝰ
qui cũ infirin sumus de infirmita¬
legis arguentis ut cuua per illam
perperam fiunt confugiatur ad
gr̃am dñi miserantis uelut pedago¬
go concludente infidem q postea
reucla est udi ⁊ remutantur que
male fuĩt. ⁊ eadem gr̃a pĩuante
nõ fuuint. ẜroficientiũ est enĩuia
qũauis bene proficientes dicant
ꝑfecti matores. illa est aut̃ perfet¬
tio sũma cui nichil addatur cũd
quo tenditur ceperit possidere. Ia
uõ illud quid eis dicitur ip̃e tusins
pectato es. si uera nõ pertinet id eã

Expanded text:
in sudore suo sed in precibus sperans aliin sudore suo sed in precibus sperans alimoniam uitae simplici petitione consequitur, quam fiduciali opere non meretur: qua tu conparatione commonitus conuertere ad infantiam, ut reuertaris ad uitam. Et quoniam superius dixeram de possibilitate oneris sustinendi tuum primum sensum discutio et meum postea, si uideatur, explano\': mea sententia est, quia et in hoc quoque peccamus, qui, cum infirmi sumus, de infirmitalegis arguentis, ut, quia per illam perperam fiunt, confugiatur ad gratiam Domini miserantis, uelut paedagogo concludente in fidem, quae postea reuelata est; ubi et remittantur quae male fiunt et eadem gratia iuuante non fiunt, proficientium est enim uia, quamuis bene proficientes dicantur perfecti uiatores : illa est autem summa perfectio, cui nihil addatur, cum id, quo tenditur, coeperit possideri. iam uero illud quod eis dicitur \'ipse tu sine peccato es?\' re uera non pertinet ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
uẜ timori us spei acceptõne petso¬
narũ captos indulgeas nec quic¬
quam in quo te cortuũ rop̃hendat
⁊ ꝯscientia remordeat. uł si mlła
nͥba tempori potius quam uerita¬
ti acconmodata repondeas. Illd̾
etiam consulo utre eque om̃t
xp̃ianos sicut te ipm diligas. Nos
enĩ sub uno capite quod est xp̃
om̃t qni miscdĩa dei sperant quos
tamẽ nonuis confitere. Non enĩte
de ignotis consulo quos ex eo te dili¬
gere arbitraris auod quia nõ noueris
non odisti. S quod ego hec aconfesi¬
one tua exigo cũ conu̾satõnem tuam
Wlgus agnoscat: Tu profectus sine
infirmitate tu omnẽ legis sarcinã
ferre possibilis tu inquam homo in¬
flate s uacue audi si dignaris dnm̃
saluatorem te si tamẽ hoc poteris ad
sc̃a reuocantẽ. Amẽ dico uobis. Quis¬
quis nõ receperit regnũ dei uelud in¬
fans non intrabit illud. Infans m¬
chii inse habet. uisi quod diligit
biandientem ⁊ quod panẽ suũ non

Expanded text:
uel timeri uel spei acceptione persouel timeri uel spei acceptione personarum captus indulgeas nec quicquam in quo te cor tuum reprehendat et conscientia remordeat, uel si nulla uerba tempori potius quam neritati adcommodata respondeas. illud etiam consulo: utrum aeque omnes Christianos siout te ipsum diligis? nos enim sub uno capite, quod est Christus, omnes, qui misericordiam Dei sperant, quos tamen noueris, confitere; non enim te de ignotis consulo, quos ex eo te diligere arbitraris, quod quia non noueris non odisti. sed quid ego haec a canfessione tua exigo, cum conuersationem tuam uulgus agnoscat P tu perfectus sine infirmitate, tu omnem legis sarcinam ferre possibilis, tu, inquam, homo inflate sed uacue, audi, si dignaris, Dominum Saluatorem te, si tamen hoc poteris, ad sancta reuocantem: amen dico uobis, quisquis non receperit regnum Dei uelut infans, non intrabit in illud. infans nihil in se habet, nisi quod diligit blandientem et quod panem suum non
Abbreviated transcription (Latin):
centiis. Est in me ueritas xp̃i. quia
multum doleo prouobis. Iuxta sen¬
dentiã eñi beati patris mei ang̾tini.
nõ est sani fidutia sed insani. De u¬
no p̃cepto codemq pͥmo te si digna¬
Diliges dnm̃ deum tnũ. ex toto cor¬
de tuo. ⁊ extota anma tua. ⁊ exto¬
tis uirib tuis. ⁊ secũdũ simile huic
Oiliges proximũ tnũ tanquã te
ipsum. Nogo te responde nõ miche
sed deo. nõ uoce sed cõ saentia. Si ita
ex toto corde deum diligis ut nullã
nũquã. in eo cogitatõnem que ab¬
sq timore ⁊ dilcõne dei intelligi
possit ad mutas. si ita in tota ani¬
ma sequeris ut suscepta semel ctu¬
ce in nullam penitus oblectatõ¬
nem habita ad tempus iocũdita¬
te succedas. si ita in totis iusce¬
rib tius calore caritatis ardes
ut nulla penitus ꝑ aumentata
necessitatis infirma concupiscõ¬
tiis aut desideriis ad quiescas do
sine diuites subreligione uideas
utrũ om̃ino nichil uł adulatõni

Expanded text:
centiis. est in me ueritas Christi, quia centiis. est in me ueritas Christi, quia multum doleo pro nobis. iuxta sententiam enim beati patris mei Augustini non est sani fiducia sed insani. de uno praeoepto eodemque primo te, si dignadiliges Dominum Deum tuum ex toto corde tno et ex tota anima tna et ex totis uiribus tuis; et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. rogo te, responde non mihi sed Deo, non uoce sed conscientia, si ita ex toto corde Deum diligis, ut nullam umquam in eo cogitationem, quae absque timore et dilectione Dei intellegi possit, admittas; si ita in tota anima sequeris, ut suscepta semel cruce in nullam penitus oblectationem habita ad tempus iucunditate succedas; si ita in totis uisceribus tuis calore caritatis ardes, ut nulla penitus per argumenta necessitatis infirma concupiscentiis ant desideriis adquiescas; deis saeculi uiros siue diuites sub religione uideas, utrum omnino nihil uel adulationi
Abbreviated transcription (Latin):
nus legis ferre potuisse sed fide xpĩ
scdm̃ sꝑem gr̃e fuisse saluatos. An
forte scdm̃ de om̃s isti scĩ patres dĩ
ad uitoriũ nõ habebant: Ecce petͣs
iucre pat illos qui graue ingũ col¬
lo discentiũ ponere conabantur:
tu econtrario in scandalũ petri in¬
crepas eos qui ad fidelem dei miscdĩam
con fugiunt.⁊ se per semet ipõs o¬
nus legis ferre diffidunt. S tibi
specialis inde portandi oneris fortas¬
se fiducia ẽ. quod balneis epulis¬
q nutritus. latos humeros ges¬
tas robustamq cernicẽ preferẽs
etia in fronte pinguedinem sicut
scͥptum est. Cuturrit adu̾sum eũ
erecto collo. ⁊ pigui ceruice ar¬
matus est. Operuit faciem eius
crassitudo ⁊ de latĩb eius aruina
dependet. At illi tales ẽẽ non pos¬
sunt. quib semper incorde lo quit᷑
xp̃c. Contẽdite per angustam mã
introire. lata ẽ enĩ q̃ ducit ad mor¬
tem. Et panlus apls̃ monet. Cu¬
ram carnis ne feci̾tis in concapis¬

Expanded text:
nus legis ferre ponus legis ferre posecundum spem gratiae fuisse salvatos. 31. An forte secundum te omnes isti sancti patres Dei adjutorium non habebant? Ecce Petrus increpat illos, qui grave jugum collo discentium ponere conabantur: tu econtrario in scandalum Petri increpas eos, qui ad fidelem Dei misericordiam confugiunt: et se per semetipsos onus legis ferre diffidunt. Sed tibi specialis inde portandi oneris fortasse fiducia est, quod balneis epulisque nutritus latos humeros gestas robustamque cervicem: praeferens etiam in fronte pinguedinem, sicut tus est. cucurrit aduersum eum erecto collo et pingui I cemice armatus est. operuit faoiem eius crassitudo, et de lateribus eius aruina dependet. atilli tales essa non possunt, quibus semper in corde loquitur Christus: contendite per angustam uiam introire: lata est enim, quae ducit ad mortem. et Paulus apostolus monet: curam carnis ne feceritis in concupis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miserabilis ⁊ pauper. ⁊ cecus ⁊ nu¬
dus. Nñquid ad te locutus est xpc̃.
Am̃e dico tibi. nõ tibi reuelauit caro
⁊ sanguis. sed pater meus qui ĩ celis¬
est. Nunqͥd tibi dixit. tu nocaberis
cephas: Nũquid tibi spospondit.
super hanc petram e fundabo eccam̃
Et nũc gͦ nos de temptatis diũ im¬
pon̾e iugum collo discentiũ. quod
mus nos saluos posse fieri sicut ⁊ il¬
l: Petrus apłs dicit. quia ille uẽ
deũ temptet qui nũc homini omis
legis moliatur imporiere. cõtͣ aũt
tu obicis ⁊ minaris quod ille cͥmine¬
tur ĩ iusticie deum qͥ ꝑ cõfessionẽ pro¬
prie in firmitatis ad gram sp̃s alite¬
ra cccidente confugiat. Samu hel
helyas. helysens. ysaias. iheremi¬
as. damel. zacharias. om̃s scĩ uł
iudices. uł reges. uł prophe̾. patres
sine dubio nri sunt. ⁊ neminẽ patrũ
petrus affirmat. sed neq semecip¬
sos. hoc est aplos cũ eent uidei o¬

Expanded text:
et miserabilis et pauper et caecus et nuet miserabilis et pauper et caecus et nudus. numquid ad te locutus est Christns \'amen dico tibi, non tibi reuelauit caro et sanguis, sed pater meus qui est in caelis\'? numquid tibi dixit \'tu uocaberis Cephas? numquid tibi spopondit super hanc petram fundabo ecclesiet nunc ergo nos quid temptatis Deum, inponere iugum collo discentium, quod mus nos posse saluos fieri, sicut et illi. Petrus apostolus dicit, quia ille nere Deum temptet, qui nunc homini onus legis moliatur inponere; contra autem tu obicis et minaris, quod ille criminetur iniustitiae Deum, qui per confessionem propriae infirmitatis ad gratiam spiritus a littera occidente confugiat. Samuhel Helias Heliseus Esaias Hieremias Danihel Zacharias, omnes sancti uel iudices uel reges uel prophetae patres sine dubio nestri sunt et neminem patrum Petrus adfirmat sed neque semet ipsos, hoc est apostolos, cum essent Iudaei, o
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quid rogo ac p̃sumptõne feralius
quid hac in crepatõne peruersius::
Ex prob̾as eccłie catholice cui nos uis¬
cera sumus. quod quasi dicere desperã¬
do uideatur. quod deus auctor Homi¬
nis posuerit homini quod ferre non
possit.Cuius tamen fidelissima est
⁊ ore ⁊ humilitate professio. Peum
⁊ primo om̃ia possibilia precepisse ⁊
neunne tamen possibilia conplente
propt̾ quod subditꝰ sit omis mũdus
deo. postea põdus p̃cepti substituta
grẽ indulgentia sublenasset. Uerũp¬
tamẽ tu serue nequã ⁊ maligne qui
quod tibi dñs tuus remisit cũ ser¬
iuis tius conaris exigere. tuũ pͥmũ
sensum. discutio ⁊ meũ postea si iude¬
tur explano. Tu qui nõ posse ferri.
onꝰ legis. dixisse quosdam argius.
Ergo tu ipsum ferre posse ꝯfidis. ¶
miser qui scdm̃ quod scriptũ est dicis
incorde tuo. Diues sum ⁊ ditatus. ⁊ nul¬
lius rei egeo . ⁊nescis quia tu es miser

Expanded text:
sit. quid, rogo, hac praesumptione feralius? sit. quid, rogo, hac praesumptione feralius? quid hac increpatione peruersius? exprobras Ecclesiae catholicae, cuius nos uiscera sumus, quod quasi dicere desperando uideatur, quod Deus auctor hominis inposuerit homini quod ferre non possit: cuius tamen fidelissima est et ore et humilitate professio, Deum et primo omnia possibilia praecepisse et nemine tamen possibilia complente — propter quod subditus fit omnis mundus Deo — postea pondus praecepti substituta gratiae indulgentia subleuasse. ueramtamen ta, serue nequam et maligne, qui quod tibi dominus tuus remisit, a conseruis tuis conaris exigere: tuum primum sensum discutio et meum postea si uidetur explano. tu qui non posse ferri onus legis dixisse quosdam arguis, ergo tu te ipsum ferre posse confidis? o miser, qui secundum quod scriptum est dicis in corde tuo: diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo, et nescis quia tu es miser
Abbreviated transcription (Latin):
tis enĩ offendimus. Clamat paulꝰ
Infelix ego homo. aiuis me liberabit
de corpore mortis hu̾i. Gr̃a dei per
i hm̃ xp̃m dnm nr̃m. et ut generalit᷑
Uniu̾sorã clamet infirmitas. Clamat
sp̾s scñs in scĩs. Omĩs caro fenum¬
⁊ omis głia eius hoĩs sicut flos fe¬
ni.fenũ aruit. Flos decidit. U̾bum
aut̃ dñi manet ĩ et̾nũ. Contra has
tam splendidas ꝑspicuasq diuinoꝵ
nubes testimoniorũ. audiat latorãs
ingemitu suo mũdus uniu̾sus pela¬
giũ reclamandem atq humili u̾ita¬
ti nõ solũ u̾borũ impidentia s etĩa
cauterib resistentem. Ait eñ ie
pła quam supra nomitiauimust diõ¬
rum econtrario remissio ac fastidio¬
so animo ac nequã ore nos dño  er¬
clamannis ⁊ dicimus. Burũ est as¬
diũ est. nõ possumꝰ. homines sumꝰ
fragili carne circũdamur. Et Dceito
insaniam. ⁊ o profanam temeniꝰ¬
tem. Duplicis ignorantie. accusan
tus fragilitatis humane. cuiꝰ auctor ip̃e

Expanded text:
ltis enim offendimus omnes. clamat Paulus: ltis enim offendimus omnes. clamat Paulus: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia Dei perinum nostrum. et ut generaliter uniuersorum clamet infirmitas, clamat Spiritus Sanctus in sanctis: omnis caro faenum et gloria hominis sicut flos faeni. faenum. aruit, flos decautem Domini manet in aeternum . 30. Contra has tam splendidas, perspicuasque divinorum nubes testimoniorum, audiat laborans in gemitu suo mundus universus Pelagium reclamantem: atque humili veritati non solum verborum impudentia, sed etiam cauteribus resistentem. Ait enim in epistola, quam supra nominavimus: « Verum econtrario remisso ac fastidioso animo ac nequam ore nos Domino reclamamus et dicimus: Durum est, arduum est, non possumus, homines sumus, fragili cinsaniam! o profanam temeritatem! Duplici ignorantia accusamus tus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino fugiat ubi in ea mala dicẽ¬
da est eẽ substantia: Dñs clamat.
Sp̃s quidem prõptus. caro aũt
infirma. Clamat abraham. Ego
aut̃ terra ⁊ ciis. Clamat robi
Homo putredo. ⁊ fillius homis
uermis. Clamat ysaias. D mi¬
sei ego. qm̃ cõpunctus sum qr cũ¬
sim homo. ⁊ imimũda labia habẽã
⁊ sedio qͦꝙ popłi ĩ munda labia
habentis habito. Clamat iheremias
Anima in angustiis ⁊ spẽ anxius
clamat ad te. iuide dñe ⁊ miserere. Cla¬
mat abacuch. Custodiui me. ⁊ expa¬
uit uenter meus. auoce oratõnum
intra me turbata est habitudo mea.
Clamat dauid. Exandi me in tua ius¬
titia. ⁊ non intres in iuudiciũ cũ seruo
tuo quia nõ instificabitur inconspec¬
tu tuo om̃is uiuens. Olamant õs
apłi. infirmitatis timore turbati. Po¬
mine libera nos perimus. Clamat
iohẽs. Si dixerimus qm̃ peceatũ nõ
habemꝰ: ip̃i nos seduciinus. ⁊ u̾itas
in nobis nõ est. Clamat iacob ĩmł¬

Expanded text:
omnino fugiat, ubi in ea malam dicenomnino fugiat, ubi in ea malam dicendum est esse substantiam? Dopiinus clamat: spiritus quidem promptus, caro autem infirma. clamat Abraham: ego autem terra et cinis. clamat lob: homo putredo et filius hominis uermis. clamat Esaias: o miser ego, quoniam conpunctus sum, quia, cumsim homo et inmunda labia habeam, in medio quoque populi inmunda labia is habitem. clamat Hieremias: anima in angustiis, et spiritus anxius clamat ad te: uide Domine et miserere. clamat Abacuc: custodini me et expauit uenter meus a uooe orationum et intra me turbata est habitudo mea. clamat Dauid: exaudi me in tua iustitia et non intres in iudicium cum seruo tuo, quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. clamant omnes apostoli infirmitatis timore turbati: Domine, libera nos, perimus. clamat Iohannes: si dixerimus quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et ueritas in nobis non est. clamat Iacobus: in mu
Abbreviated transcription (Latin):
tim nobis temptauit ĩtenderepori¬
de breuit̾ pͥmum profiteor de inde
respondeo. Ante tribunal ꝓp̃i inde¬
tera int̾ agnos dei non sit dignꝰ
assistere. nec mereatur indere do¬
minũ in regiorie uiuorũ. nec in
głia resurrectõnis uita ihũ ma¬
nifestetur in mortali corpore eiꝰ
qui dicit dñi aliquã malam uł ho¬
minis uł cuiꝰq rei condidisse na¬
turam. uł qui liberũ in aliquo tol¬
lit arbitriũ. ꝯ scriptũ legerit om¬
nia quecumq fecit deus bona uai¬
de. Et de libero hominis arbitͥo
scriptũ est. Ds creauit hominẽ
in exterminabilem. ⁊ reliquid eũ
in manu consilii su. Certe ⁊ ma¬
ligne. Alit̾ enim tibi loqui neq̃o
Sensum dñice anctoritatis sensũ
ꝓprie fragilitatis. sensum cõru¬
nis intelligentie nõ habenti. nos
naturã hominis infirmam dicimꝰ
eẽ. nõ malam. Nam si mala eẽt
bonũ omino caperet nõ. nunc u̾
cum genumo affectu concupiscat
bonũ ⁊ adhereat bono. malumq

Expanded text:
tim nobis temptauit intendere: untim nobis temptauit intendere: unde breuiter primum profiteor, deinde respondeo. ante tribunal Christi in dextera inter agnos Dei non sit dignus adsistere nec mereatur uidere Dominum in regione uiuorum nec in gloria resurrectionis uita Iesu manifestetur in mortali corpore eius, qui dicit Deum aliquam malam uel hominis uel cuiusque rei condidisse naturam, uel qui liberum in aliquo tollit arbitrium, cum scriptum legerit: omnia quaecumque fecit Deus, bona ualde. et de libero hominis arbitrio scriptum est: Deus creauit hominem inexterminabilem et reliquit eum in manu consilii sui. caece et maligne — aliter enim tibi loqui nequeo, sensum dominicae auctoritatis, sensum propriae fragilitatis, sensum communis intellegentiae non habenti —, nos naturam hominis infirmam dicimus esse, non malam. nam si mala esset, bonum omnino non caperet; nunc uero cum genuino affectu concupiscat bonum et adhaereat bono malumque
Abbreviated transcription (Latin):
Ita isti inquã ad demetriadem pu¬
ellam ut audio sacram. ⁊ scãm ho¬
mo uerecundissimus scribere nõ
erubiuisti docens ut credo reneren¬
tiam castitatis sub stropha iosepħ
⁊ luxuriantis dñe sue ubi dixisti.
contempta frequẽter dña propi¬
ores adolescenti dendit in sidias se¬
cretum ac sine testib manu impu¬
dens apprehendit moportunam
hẏstoriam obscenissimo sermoe
contexens. quam quã hoc quod
neq apte neq decore dicitur tibi
imputare non debeamus. cui ne¬
ꝙ natales dederunt ut honestio¬
rib studiis erudieris neq natu¬
raliter prouent ut saperes. sed
illis dictatorib tuis qui miserũ
sensum miserrimo sermone con¬
scribunt. ⁊ te legendum cachimi¬
nis quasi titulum confusionis
exponunt. Inter hec ergo huiꝰ¬
cemodi sensum ĩ eadem epła ĩdigestis
sermonib eructasti quod pleriꝙ
nr̃orum dicerent deum malam ho¬
m̃ib condidisse naturã. Quod eti¬
am ille phinees tuus pededemp¬

Expanded text:
ita ista, inquam, ad Demetriadem puita ista, inquam, ad Demetriadem puellam, ut audio, sacram et sanctam homo uerecundissimus scribere non erubuisti, docens, ut credo, reuerentiam castitatis sub stropha Ioseph et luxuriantis dominae suae, ubi dixisti, contempta frequenter domina propiores adulescenti tendit insidias, secretum ac sine testibus manu inpudens adprehendit, nopportunam historiam obscenissimo sermone contexens; quamquam hoc quod neque apte neque decore dicitnr, tibi inputare non debeamus, cui neque natales dederunt, ut honestioribus studiis erudireris, neque naturaliter prouenit, ut saperes , sed illis dictatoribus tuis, qui miserum sensum miserrimo sermone conscribunt et te legendum cachinnis quasi titulum confusionis exponunt. inter haec ergo huiusmodi sensum in eadem epistula indigestis sermonibus eructasti, quod plerique nostrorum dicerent, Deum malam hominis condidisse naturam. quod etiam ille Phineus tuus pedetemp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ colimus ⁊ de prefinitõne tempo¬
rum q̃ profundissimo ip̃ius sunt
statuta consilio dixisse sufficiat de
qua ⁊ si plura q̃ sunt sc̃oium scrip¬
ta nõ eẽnt. demonũ saltim respon¬
sio sola sufficeret. qui propria dam¬
pnati conscientia uociferantur ad
dnm̃. Quid tibi ⁊ nobis filis dei:
Quid uenisti ante tempꝰ ꝑdere nos
Quoscum intelligas de constitutõe
iudicii confidentes. cape certissimũ
ip̃ius contra de exemplum. Si illos
in oppiessione miserit homines com¬
prehensos. ultimo tunc iuditio in¬
telligis ẽẽ dampnatos. Accipe ⁊
te ip̃m hic imperturbabili emumn¬
datõne purgandum. Sin aũt̃ ut le¬
gitur. patientia dei ad huc illis li
lerũ indigeret arbitriũ. ad huc ⁊
te crede temptandum. Nunc ad a¬
liam strictam transeo q̃stionem
quani tu adu̾sus om̃s catholicos
iubrare sepius diceris. Nam etiã
in epła tua illa lucubratissima hoc
ip̃a ut intelligere uix potiumus

Expanded text:
et colimus, et de praefinitione tempoet colimus, et de praefinitione temporum, quae profundissimo ipsius sunt statuta consilio, dixisse sufficiat, de qua, etsi plura quae sunt sanctorum scripta non essent, daemonum saltem responsio sola sufficeret, qui propria damnati conscientia vociferantur ad Dominum: Quid tibi et nobis, fili Dei? Quid venisti ante tempus perdere nos ? Quos cum intelligas de constitutione judicii confidentes, cape certissimum ipsius contra te exemplum. Si illos in oppressione miserit homines comprehensos: 618 ultimo tunc judicio intelligis esse damnatos. Accipe et te ipsum hic imperturbabili emendatione purgandum. Sin autem, ut legitur, patieberum indulget arbitrium: adhuc et te crede temptandum. Nunc ad aliam strictim transeo quaestionem, quam tu aduersus omnes catholicos uibrare saepius diceris. nam etiam in epistula tua illa lucubratissima haec ipsa uel intellegere uix potuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
erit dñs. nõ auferri ut faceret tem¬
porũ statutorũ pro maiestate pleni¬
tudinẽ. propietate breuitatẽ. si mulq
⁊ cõpendiũ miscdĩa caperet. ⁊ in mu¬
merum mũdus impleret. ⁊ tu ius
iam. Ecte ego cũ dolore miscdĩe lo¬
quor. tu inquam uis o homo simił
mei ut tibi homines in hoc presenti
tempore quod nũquã antea dictum
in sacris uolumilib in uenitur quẽ¬
quã sine peccato eẽ respondeant. ⁊ si
in hoc foite consenserint de die moñ¬
toq subscribant nouam calumpnie
machinam instruens. ut quod non fi¬
eri dicimus. nõ posse fieri dixisse uide¬
annir: Et in quo p̃cipue operantem
indispositõnem quam statuit om̃ĩpo¬
tentiam predicamus ne in famare in¬
patienter impotentia uidicemur. Ua¬
nũ q̃so de furorem ab ite. qm̃ hoc ipm̃
ad peccatum proficit de quo abster¬
gendo possibilitati demporis nõ cle¬
mentiam iudicis cogitasse. Hacte¬
nus de potentia di quam prẽdicamꝰ

Expanded text:
erit Dominus , non auferri: ut faceret temerit Dominus , non auferri: ut faceret temporum statutorum pro majestate plenitudinem, pro pietate brevitatem: simulque et compendium misericordia caperet, et numerum mundus impleret; et tu vis, jam? ecce ego cum dolore misericordiae loquor; tu, inquam, vis, o homo similis mei, ut tibi homines in hoc praesenti tempore, quod numquam antea dictum in sacris voluminibus invenitur, quemquam sine peccato esse respondeant, et si in hoc forte consenserint, de die momentoque subscribant: novam calumniae machinam instruens, ut quod non fieri dicimus, non posse fieri dixisse videamur, et in quo praecipue operantem in dispositionem quam statuit omnipotentiam praedicamus, ne impatienter infamare impotentiam judicemur? Vanum, quaeso te, furorem abjice, quoniam hoc ipsum ad peccatum proficit, de quo abstergendo possibilitatem temporis, non clementiam judicis cogitasse. Hactenus de potentia Dei, quam praedicamus
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatõne non faciat dicit ad petrũ
Aut putas non posse meo modo roga¬
re patrem meũ. ⁊ exibebit michi pł
quam duodecim egiones angłoꝵ:
S quo modo ꝯplebuntur scriptate.
quia sic oportet fieri. Uides ergo qr.
operator temporis temperat uirtu¬
tes. ⁊ ratio dispositonis miscet
potentie patientiam. Ndeinde ait.
dñs. reclude gladium intheca. fien
eiũ nõ potest. ut calicem quẽ dedit
michi pater non bibam illum. Et
tamen d̾s nichil nõ podest nec quic¬
quam quod nõ faciat nisi forte qd
nolit nõ oporteat nõ proponat. Lo¬
quatur paulus ad thessa lonicenses.
significans de aduentu antixpĩ. Non
retinetis quod cũ ad huc eem̃ apuduos
hec dicebam uobis: Et nũc quid de¬
tincat scitis ut reueletur in suotem¬
pore. Tanta uis ẽ decreti dei. ⁊ tam ĩ
reuolubilis status constitutorum.
insuis quibq causis temporũ. ut
ꝓp̃t̃ elcõs suos dies scłi ad breuiari dix¬

Expanded text:
ordinatione non faciat, dicit ad Petrum: ordinatione non faciat, dicit ad Petrum: An putas non posse me modo rogare Patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones angelorum? sed quomodo conplebuntur Scripturae, quia sic oportet fieri? uides ergo, quia operator temporis temperat uirtutes et ratio dispositionis miscet potentiae patientiam. deinde ait Dominus: reconde gladium in theca. fieri enim non potest, ut calicem quem dedit mihi Pater non bibam illum. et tamen Deus nihil non potest, nec est quicquam quod non faciat nisi forte quod nolit, non oporteat, non proponat. loquitur Paulus ad Thessalonicenses, significans de aduentu Antichristi: non retinetis, quod cum adhuc essem apud nos, haec dicebam nobis? et nunc quid detineat scitis, ut reueletur in suo temporrevolubilis status constitutorum in suis quibusque causis temporum, ut propter electos suos dies saeculi abbreviari dix
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tamen ante mortem remisit quem
ob hanc culpam mori uissit ne terrã
repromissionis intraret. Audiat gͦ
salomonem su per oidinatõne tempo¬
rum. ⁊ dei constitutõne testantem.
Om̃ia tempus habent. ⁊ in sius spa¬
tiis transeunt uniu̾sa sub celo. Tem¬
pus nascendi. ⁊ tempꝰ moriendi. Tem¬
pus plantandi. ⁊ tempꝰ euenllendi
quod plantatũ ẽ. Tempꝰ occidendi. ⁊
tempus sanandi. Peinde alio locodi¬
cit. Uidi sub sole in loco iudicii im¬
pietatem. ⁊ in loco iusticie iniquitatẽ
⁊ dixi in corde meo. Iustum ⁊ impm̃i
uidicabit deus. ⁊ dempus omĩs rei tc̃
erit. Qͣmobrem o homo uacuesiꝙͣ
fiduciam habes. patient̾ expecta ordi¬
nẽ dei. qũa dignatus ẽ ⁊ ip̃e dñs ex¬
pectare qui fecit factus sub lege qui
fecerat legem. Audi ipm tͥ dicentẽ
non est urm̃ scire tempora que pr̃
posuit ĩ sua potestate. aut si us aper¬
tiuis accipere testimoniũ. quia cũ uti¬
q eẽt possit deus tamẽ pro ip̃a sui

Expanded text:
 tamen ante mortem remisit, quem ob hanc culpam mori iussit, ne terram repromissionis intraret. audiat ergo Salomonem super ordinatione temporum et Dei constitutione testantem: omnia tempus habent et suis spatiis transeunt uniuersa sub caelo. tempus nascendi et tempus moriendi. tempus plantandi et tempus euellendi quod plantatum est. tempus occidendi et tempus sanandi. deinde alio loco dicit: uidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo: iustum et ijudicabit Deus: et tempus omnis rei tunc erit . Quamobrem, o homo vacue! si quam fiduciam habes, patienter exspecta ordinem Dei, quem dignatus est et ipse Dominus exspectare qui fecit: factus sub lege , qui fecerat legem. Audi ipsum tibi dicentem: Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate . Aut si vis apertius accipere testimonium, quia cum utique possit Deus, tamen pro ipsa sui
Abbreviated transcription (Latin):
cum alter senior ait. Sub pͥmo. Dix¬
⁊ tu in caput tuum. Manet enĩ an¬
głs dñi gladium habens ut secet te me¬
dium. Quia hebrei reprobant hysto¬
riam susanne dicentes. eam indanihe¬
lis nolumine nõ haberi. Debemꝰ dili¬
genter inquirere nomina. chini. ⁊ pri
pretantur sisint apud hebreos ⁊ qͣm
habeant ethimologiam ut achino
scisso. ⁊ aprino sectio. siue serratio
dicatur lingua eorum. Quod si non
fui̾t in uentum. necessitate cogemur
qui greci tantum sermonis hanc no¬
habeat ethimologiam. ⁊ hebraicam
non habeat. Quod si quis ostenderit
duarũ istarũ arborum scissionis ⁊ sec¬
tõnis non in hebreo state echimologi¬
am. tuuc poterimus eam hanc scrip¬

Expanded text:
cum alter senior ait, sub prino, dixcum alter senior ait, sub prino, dixt tu in caput tuum. Manet autem Angelus Dei gladium habens ut secet te medium. Quia Hebraei reprobant historiam Susannae, dicentes eam in Danielis volumine non haberi, debemus diligenter inquirere nomina, σχίνου καὶ πρinterpretantur, si sint apud Hebraeos, et quam habeant etymologiam, ut a σχίνῳ, scissio, et a πρίνῳ, sectio, sive serratio dicatur lingua eorum. Quod si non fuerit inventum, necessitate cogemur , qui Graeci tantum sermonis hanc votantum etymologiam, et Hebraicam non habeat. Quod si quis ostenderit duarum istarum arborum scissionis et sectionis in Hebraeo stare etymologiam: tunc poterimus etiam hanc Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
urãs quam peccem inconspectu dñi. Et
exclamauit uoce magna susanna. Ma¬
gna nox erat nõ aeris ꝑcussione nec ex
clamore faucium s pudicitie magnitu¬
dinem. ꝑ quam clamabat ad dñi. Un¬
de ⁊ sc̃a scriptura in exclamatõne se¬
niorum nõ apposint magnam uocem
Sequitur enim. Clamauerunt ⁊ senes
adu̾sum eam. Exclamauit aũt susan¬
absconditorum es cognitor qui nosti
om̃ia prius quam fiant. tu scis falsum
qm̃. contra me tulcrunt testimoniũ¬
Cordis affectus ⁊ pura mentis confes¬
sio ⁊ bonũ conscientie nocem ens fece¬
rant clariorem. Unde ⁊ magna erat ex¬
clamatõ eus deo. q̃ ab hominib audi¬
ebatur. Cumq duceretur ad mortem:
ostenditur nõ intrasse indan helem spm̃
bat propter etatis infirmitatem noc
sua poterat oꝑa de moustrare data occa
gerente. uox euis magna erat. Et no¬
ait. sub cino. Dixitq ei danihel. Nec¬
te mentitus es in capud tuũ. Ecce
enim angłs dñi accepta sententia ab
eo. scindet te medium. Et post modi¬

Expanded text:
ccem in conspectu Domini. Et exclamavit voce magna Susanna, etc. Magna vox erat, non aeris percussione, et clamore faucium, sed pudicitiae magnitudine, per quam clamabat ad Dominum. Unde et sancta Scriptura in exclamatione seniorum non apposuit magnam vocem. Sequitur enim: Clamaverunt et senes adversum eam. Exclamavit autem Susanabsconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant, tu scis quoniam falsum contra me tulerunt testimoniuCordis affectus, et mentis pura confessio, et bonum conscientiae, vocem ejus fecerant clariorem. Unde magna erat exclamatio ejus Deo, quae ab hominibus non audiebatur. Cumque duceretur ad mortem, ostenditur, non intrasse in Danielem Spiribat propter aetatis infirmitatem, nec sua poterat opera demonstrare, data occasgerente, vox ejus magna erat. Et noait sub schino, dixitque ei Daniel: Recte mentitus es in caput tuum; ecce enim Angelus Dei accepta sententia ab eo scindet te medium. Et post modi
Abbreviated transcription (Latin):
sent indiciorũ iustorum. Quod greci
uocant. tiaeco. nos ꝑturbatõnem
magis quã passionem rectiꝰ int̾p̾tamͣ
Hec igitur ꝑturbatio ⁊ capidolibi¬
dinis titillauit. inmo ꝑcussit cor¬
dasenioꝵ. s ut in animis eorũ lace¬
raret fundamentum. ⁊ cogitarent
desiderata cõplere ipsi eũterunt sen¬
sum suũ. Quo sub u̾so ocłi corum
inclinati sunt. ut celestia non uiderẽt
nec recordarent᷑ iuditiorũ iustorũ siue
dĩ sinc honestatis siuis nature q̃ om̃i¬
b ad ronum insita est. Et ecce susan¬
na in ambulabat iuxta cõsuetudĩem
Ante iam dictum ẽ. qd̾ facto mane in am¬
bularet susanna. Nec incongruũ est
ad placandos eos qͥ om̃na que gerimꝰ de
scripturis scĩs querũt exempla nũc in¬
ambulandi locum assumere quod recte¬
ad quis ad negandum corpusculum de¬
ambulet. Quem locum in quit de .lix.
editõne nunc posni. Quo dicto origenes
ostendit cetera se nõ uixta septuagnita
interpretes disseruisse. Ingemuitq sus¬

Expanded text:
ci vocant πάθος, nos perturbationem magis quam passionem rectius interpretamur. Haec igitur perturbatio, et cupido libidinis titillavit, immo percussit corda seniorum. Sed ut in animis eorum jaceret fundamentum, et cogitarent desiderata complere, ipsi everterunt sensum suum: quo subverso, oculi eorum inclinati sunt, ut coelestia nonec recordarentur judiciorum justorum, sive Dei, sive honestatis, sive naturae: quae omnibus ad bonum insita est. Et ecce Susanna inambulabat, juxta consuetudinem. Ante jam dictum est quod facto mane inambularet Susanna. Nec incongruum est ad placandos eos 732 qui omnium quae gerimus de Scripturis sanctis quaerunt exempla, hunc inambulandi locum assumere: quod recte quis ad vegetandum corpusculum deambulet. Quem locum, inquit, de Septuaginta editione nunc posui: quo dicto Origenes ostendit caetera se non juxta Septuaginta interpretes disseruisse. Ingemuitque Sus
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ nõ in tellexi. ⁊ dixi. dñe mi. Qid
erit post hec. Et ait. uade damhel qui¬
a clausi signatiq sunt sermones usq
ad tempus ꝯsummatõnis. Eligentur
⁊ de albabuntur ⁊ quasi ignis ꝓbabũ¬
tur multi. ⁊ impie agent impii neq
incelligent om̃s impii. Porco docti in¬
telligere. Wit propba intelligere qd̾ ui¬
derat immo qd̵ audierat. ⁊ futuroꝵ cupit
agnoscere ueritatem. Audierat enim re¬
gum bella diu̾sa ⁊ interse prelia ⁊ mul¬
tiplicem hystoriam s nomina nõ audi¬
erat singulorum. Si aut̃ ꝓpha audiuit
⁊ non in tellexit quid facient hii qui
signatun librum ⁊ usq ad cempus ꝯ¬
summatõnis multis obscuritatib in¬
uolutum p̃sumptõne mentis edissert
Cum aũt inquid filius aduenit. impii
non indelligent. ⁊ qͥ docti fuerint disci¬
plina dei. ip̃i in telligere poterunt. In ꝑ¬
uersam enĩ animam nõ introibit sapi¬
entia. nec potest intelligere se in fun¬

Expanded text:
vi, et non intellexi. Et dixi: Domine mi quid vi, et non intellexi. Et dixi: Domine mi quid erit post haec? Et ait: Vade, Daniel, quia clausi signatique sunt sermones usque ad tempus consummationis. Eligentur et dealbabuntur, et quasi ignis probabuntur multi, et impie agent impii: neque intelligent omnes impii: porro docti intelligent. Vult propheta intelligere quod viderat, immo quod audierat, et futurorum cupit cognoscere veritatem. Audierat enim regum bella diversa, et inter se praelia, et multiplicem historiam: sed nomina non audierat singulorum. Si autem propheta audivit, et non intellexit, quid facient hi qui signatum librum, et usque ad tempus consummationis, multis obscuritatibus involutum, praesumptione mentis edisserunt? Cum autem, inquit, finis advenerit, impii non intelligent, et qui docti fuerint disciplina Dei, intelligere poterunt. In perversam enim animam non introibit sapientia: nec potest se infun
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi cuiꝰ regnũ sempiternũ est. ⁊õs
reges seruient ei ⁊ obedient. Si itaq su¬
periora que ꝑspicue de antixp̃o scripta
sunt refert porphirius ad antiochum
⁊ tres semis annos quib templũ dicit
regnum eius sempit̾num. ⁊ om̃s reges
feruient ei ⁊ obedient. d probare suꝑ
antiochum uł ut ipse putat super po¬
pulum iudeorũ qd̃ nequaquã stare ma¬
infestum est. Iegimus in machabeoꝵ
libris iosephus qͦq in eandem consentit
opinionem qd̃ trib annus templum
pollutum fuerit in iherlm ⁊ in eo iouis
ydolum steti̾t subantiocho epifa ne
centesimo quadragesimo .uͦ. anno reg¬
ni macedonum a seleuce mẽse eiusdem
anni nouo usq ad mensem nouum. cẽ¬
tesimi qͣdragesimi octaui anni. qui fa¬
ciunt annos tres. Sub anticristo aũt
inquit popusus dei dispersus fuerit ł
sub antiocho ꝑsequente ut nult por¬
phirius uł autixp̃o ut nr̃i uerius probãt
tunc hec om̃ia ꝯplebunt᷑. Et ego audi¬

Expanded text:
s regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. Si itaque superiora quae perspicue de Antichristo scripta sunt, refert Porphyrius ad Antiochum, et ad tres et semis annos, quibust emplum dicit Regnum ejus sempiternum, et omnes reges servient ei, et obedient, debet probare super Antiocho, vel ut ipse putat, super populo Judaeorum: quod nequaquam stare manifestum est. Legimus in Machabaeorum libris, Josephus quoque in eamdem consentit opinionem , quod tribus annis templum pollutum fuerit in Jerusalem, et in eo Jovis idolum steterit sub Antiocho Epiphane, centesimo quadragesimo quinto anno regni Macedonum, a Casleu mense ejusdem anni nono, usque ad mensem nonum centesimi quadragesimi octavi anni, qui faciunt annos tres. Sub Antichristo autem inquit, populus Dei dispersus fuerit: vel Antiocho persequente, ut vult Porphyrius, vel Antichristo, ut nostri verius probant, tunc haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
fecit eos omĩs synagoga. iudetur
illa opmio refutari de qua supra dix¬
imus scdm̃ iheremiam qd̃ ipsi eeñt
p̃sbrĩ. achias ⁊ sedechias nͥ forte hoc
qd̃ scriptum est. interfecerunt eos
sic interpretemur pro eo qd̃ est regi
babylonis occidendos tradiderunt.
sicut ⁊ nos dicimus qd̃ uidei interfece¬
runt saluatorem. nõ qd̾ ipsi percusserĩt
sed quod tradiderint occidendum ⁊ su¬
clamantes dixerint. Crucifige cru

Expanded text:
fecit eos omnis synagoga, videtur illa opinio refutari, de qua supra diximus, secundum Jeremiam , quod ipsi essent presbyteri Abab et Sedecias: nisi forte hoc, quod scriptum est: Interfecerunt eos, sic interpretemur pro eo, quod est, regi Babylonis occidendos tradiderunt. Sicut et nos dicimus, quod Judaei interfecerint Salvatorem: non quo ipsi percusserint, sed quo tradiderint occidendum, et succlamantes dixerint: Crucifige, cru
Abbreviated transcription (Latin):
absq opere incidere in manus urãs ꝙͣ
pectare in conspectu dñi. In greco non
in manus iniquorum p̾sbr̃orum. quã
peccare in conspectu dñi. ne uideretur con¬
paratõne pectati qd erat bonũ hoc appellare¬

Expanded text:
absque opere incidere in manus vestras, quam absque opere incidere in manus vestras, quam peccare in conspectu Domini. In Graeco non in manus iniquorum presbyterorum, quam peccare in conspectu Domini: ne videretur comparatione peccati, quod non erat bonu
Abbreviated transcription (Latin):
nus nr̃as. Qui ad sũmitatem ꝑfecte uir¬
tutis uenerit. nũquã dicit sibi immin̾e̾
discrimen si adulterorũ manus nõ effu¬
gerit dicentiũ assentice nobis ⁊ cõmis¬
cere nobiscum. Alioquĩ dicemus testimo¬
niũ cõtra te qd̃ fuerit tecũ iuuenis ⁊
ob hanc causam emiseris puellas a te
Humane quippe fragilitatis est mortẽ
timere q̃ infertur pro iustitia. Nisi for¬
te angustiam interpretabimur nõ un¬
minentis mortis. s opprobrii ⁊ ignomi¬
nie qua ꝑfundenda erat illis accusanti¬
b atq dicentib. fuit cũ illa iuuenis
⁊ idcirco dimisit puellas. Si eñ hoc ege¬
ro mors michi est. Sin aut. nõ effugiam
manus ur̃as. Pectatũ mortem uocat. Sicut
ergo ei qui facit adulti̾um. mors est ad¬
ultium sic omne peccatum qd̾ ducit ad
mortem mors appellandum est. Et toti¬
ens mori credius. quotiens ad mortem
pectamꝰ. Unde ⁊ econtrario totiens re¬
surgimus. ⁊ uinficam᷑. quotiens uita
digna oꝑa facimus. S melius mͥ est.

Expanded text:
ue. Qui ad summitatem perfectae virtutis venerit, numquam dicit sibi imminere discrimen, si adulterorum manus non effugerit, dicentium: Assentire nobis, et commiscere nobiscum. Alioquin, et sinium contra te, quod fuerit tecum juvenis, et hac de causa dimiseris puellas a te. Humanae quippe fragilitatis est, mortem timere, quae infertur pro justitia: nisi forte angustiam interpretabimur, non imminentis mortis, sed opprobrii et ignominiae, qua perfundenda erat illis accusantibus atque dicentibus: Fuit cum illa juvenis, et idcirco dimisit puellas. Si enim hoc egero, mors mihi est: si autem, non, etc. Peccatum mortem vocat. Sicut ergo ei qui facit adulterium, mors est adulterium: sic omne peccatum quod ducit ad mortem, mors appellandum est. Et toties mori credimur, quoties peccamus ad mortem. Unde econtrario toties resurgimus et vivificamur, quoties vitaa facimus. Sed melius mihi est
Abbreviated transcription (Latin):
ua sunt. ã locis suis su notato. Et pa
am suam iuxta legem moysi. Hoc uten¬
dum est testimomo ad exhortatõnem̃ pa¬
rentum ut doceant uixta legem di ser¬
monemq diuinũ nõ solum filios s et
filias. Et constituti sunt duo senes depo
bus scripsit iheremias. faciat te dñs si¬
cut achiam ⁊ sedechiam quos fixit rex
babylonis. migne propt̾ iniquitatẽ¬
bant uxores cuuum suoꝵ. De quib locu¬
tus est dñs. quia egressa est iniquitas
p̾sbrĩs peccatorib nõ ait. qui rege¬
bant populum. sed qui uidebantur
regere populum. Qui enĩ bene presũt
populo. reginnt populum: qui aũt
tantum nomen habent iudicum ⁊

Expanded text:
rba sunt, quae locis suis subnotabis. Et parba sunt, quae locis suis subnotabis. Et paam suam juxta legem Moysi. Hoc utendum est testimonio ad exhortationem parentum, ut doceant juxta legem Dei, sermonemque divinum non solum filios, sed et filias suas. Et constituti sunt duo senes de poibus scribit Jeremias: Faciat te Dominus sicut Ahab et Sedeciam, quos frixit rex Babylonis in igne, propter iniquitatebant uxores civium suorum . De quibus locutus est Dominus: quia egressa est iniquitas presbyteris peccatoribus non ait: Qui regebant populum: sed, qui videbantur regere. Qui enim bene praesunt populo, regunt populum: qui autem ta
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie contra duces antiochi tempus
significent. qͣndo uidas machaleos for¬
tit̾ dimicauit ⁊ mũdauit templum y¬
dolumq cõtriuit ⁊ iuctimas obtulit in
templo d̾i. Qd̃ recte diceret. si macha¬
beorũ libris tribus ⁊ semis annis librũ
scriberet fuisse pollutum ⁊ nõ trib.¬
Tu aũt uade ⁊ requiesce. ⁊ resurges in
frustra porphirius q̃ in typo antiochi
de anticristo dcã sunt . Alt om̃ia refer¬
re ad antiochum. Cuiꝰ calumpine ut
diximꝰ plenius responderunt. ensebuis.
cesariensis. ⁊ apollinaris laodicenus.
⁊ ex parte dissertissimus uir. methodiꝰ.
Que qui scire uoluit meorũ libris po¬
tĩt in uenire. Huc usq danhel inhe¬
breo uolunñe logimꝰ cetã que sequnt᷑
usq ad finem libri de theodotõnis editõ¬
ne translata sunt.
libro uixta hebraicum continẽ¬
tur. tonam breuit̾ quid origenes in
decimo stromacum suorũ libro desusan
ne ⁊ belis fabulis dixerit. Cuiꝰ hoc uͥ¬

Expanded text:
ta sunt, victoriae contra duces Antiochi tempus ta sunt, victoriae contra duces Antiochi tempus significent: quando Judas Machabaeus fortiter dimicavit, et emundavit templum, idolumque contrivit, et victimas obtulit in templo Dei. Quod recte diceret, si Machabaeorum liber, tribus et semis annis templum scriberet fuisse pollutum, et non tribuTu autem vade et requiesce, et resurges in frustra Porphyrius, quae in typo Antiochi de Antichristo dicta sunt, vult omnia referre ad Antiochum. Cujus calumniae ut diximus plenius responderunt Eusebius Caesariensis, et Apollinarius Laodicenus, et ex parte disertissimus vir martyr Methodius, quae qui scire voluerit, in ipsorum libris poterit invenire. Hucusque Danielem in Hebraeo volumine legimus: caetera quae sequuntur usque in finem libri, de Theodotionis editione translata sunt.libro juxta Hebraicum continentur, ponam breviter quid Origenes in decimo Stromatum suorum libro de Susan731 Belis fabulis dixerit. Cujus haec ve