comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in deser tũ abspũ ut tẽp tar&ur adiabulo: Ue¬
rum nec cui uenir& indubiũ aquo eũ spũduc¬
tũ siue expulsũ dicerant indesertũ: consulte
lucas primoposuit. qui a ihs̃ plenꝰ sp̃s scõ regres¬
sus cebiordane: acdeinde intulit & cegebatꝰ
scõ quo uolebat. digrediens.q qua euolebat
totũ huius sđi tẽpus insinu ant Quib mẽ¬
braeiꝰ uidelic& scãm ecclesicẽ tẽptare nũquã
desistit: Quia nimi rũ. quadriꝑͣtus ẽ munqđ.
in defessimiliciam certamus: Decẽ autquat᷑
numero conp̃henditur: Baphatus ergodnis
expellitur aspũ indesertũ : &etẽptatur. a satana
Ut exemplũ uttȩ suis fidelibus p̃beat: qui post
cocceptam in baptis mo remissionẽ peccatorũ:
Nĩsolũ aed exercenda oper uirtutum : uerũ
sint accingendi Secedit enĩ indesertũ. ut nos
docetet relictis mundi in lecebris. & sotia&ate
prauorũ: diuinis ꝑ oma ser uire mandatis: Tẽp

Expanded text:
ur a diabolo . Verum ne cui veniret in dubium a quo eum spiritu ductum sive expulsum dicerent in desertum, consulte Lucas primo posuit: quia Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane, ac deinde intulit: Et agebatur sancto, quo volebat digrediens, quae volebat totum hujus saeculi tempus insinuant, quibus membra ejus, videlicet sanctam Ecclesiam, tentare nunquam desistit. Quia nimirum quadripartitus est mundus,  hostis indefessi malitiam certamus. Decem autem quanumero comprehenditur. Baptizatus ergo Dominus expellitur a Spiritu in desertum, et tentatur a Satana, ut exemplum vitae suis fidelibus praebeat, qui post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, non solum ad exercenda opera virtutum, verum sint accingendi. Secedit enim in desertum, ut nos doceat, relictis mundi illecebris, et societate pravorum, divinis per omnia ser
Abbreviated transcription (Latin):
tũ exmuliere. ftcc tũ sublege. ut eosqui sublege
erant redimer&: Ergo impl&ocsunt tẽpora
pauini. quãolim ẽ ut hoc clocmatur & uti¬
tuis. credite indm̃ uiuũ Quid ꝓdest credere si¬
nebonis operibus: Ntebono rum operũ merttũ
aeddux̃ cod fidem: sed fide sincipit ut bona o pereo
consequantꝰ: Et pͥteuiens. sccus mane.

Expanded text:
ege erant redimeret . Ergo impleta sunt tempora, poenitemini. Quam olim est quod hoc clamatur, et utituis, credite in Deum vivum. Quid prodest credere sine bonis operibus? Non te bonorum operum meritum adduxit ad fidem, sed fides incipit, ut bona opera consequantur. Et praeteriens secus mare
Abbreviated transcription (Latin):
s& & tocius mundiqdnim &ideo ueracit̃ inspũ
scõ baeptinare ualentem: nosquoq uox ean¬
cationis diposse filius effici Quot quot enĩ recepe¬
runt eum : dedit eis potes tatẽ filios difieri Bene
aut inspeciae colũbȩ descendit sp̃s sq̃s quod mul¬
tũ simplexẽ ecnimal. atꝗ amalitia fellis alienũ
Ut figuratenobis insinueret: quia simpliciacor¬
daqrit nec hocbitare dignatur. in mentib
inpuris: Qualis fuit simon ille. cuidicebat
p&rus: ñ ẽ tibipars. neq sors. insermonehoc:
n felle enĩ amceritudinis. &oblegacione iniqui

Expanded text:
sed et totius mundi Dominum, et ideo veraciter in Spiritu sed et totius mundi Dominum, et ideo veraciter in Spiritu sancto baptizare valentem. Nos quoque vox eacationis Dei posse filios effici. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Bene autem in specie columbae descendit Spiritus sanctus, quod multum simplex est animal, atque a malitia fellis alienum, ut figurate nobis insinuaret quod simplicia corda quaerit, nec habitare dignatur in mentibus impuris, qualis fuit Simon ille cui dicebat Petrus: Non est tibi pars, neque sors in sermone hoc; in felle enim amaritudinis et obligatione in
Abbreviated transcription (Latin):
oeꝑtos uidit post baptis ma coelos nr̃i utiq
neratric iacnua panditur regni caelestis. quae
pec cantibus quon dõc ꝓto placustis. ooc paradiso
eiec tis. totogeneri humono inter positis. che¬
rubin. & flãmeo gladio clocuscce: Ex tingui¬
tur. nãq haec flac̃ma cuiꝗ fideliũ cũ aquis
uitalib tinguitur: recon ciliatur. cengelicis
spirita ib cũcedpacem sureqierit erea toris:
adeo ut siꝑcep tafidei soccra menta puro corde
&cor pore seruauerit. moa solutus coerne
regna possit intrare caelestia: Mio quin quo¬
modo tunc ceperuentꝰ dnõcaeli. quicũ homo
fier& & hocbitar& nob̵ cũ int̾ra: caelũ poerit᷑¬
qdiuina poten tia continebat: & terroem: Sed
& hoc qđ uox pat̃na dececaelis intonuit: Tues
filius ms dilectus in te conplacui: non ipse fili¬
us qđ nesciebat doc&ur : sed nobqđ creqtre
debecmus ostenditur : Ipsũ uidelic& qui
bcept sandus cũ aliis uenet &ediohcenne: ho¬
mo uerũ ee difiliũ. non solum ipsius iohannes

Expanded text:
oelos vidit post baptisma, nostri utique neratricis janua panditur regni coelestis, quae, peccantibus quondam protoplastis ac paradiso ejectis, toti generi humano interpositis cherubim et flammeo gladio clausa est. Exstinguitur namque haec flamma cuique fidelium, cum aquis vitalibus tingitur. Reconciliatur angelicis spiritibus, cum ad pacem sui redierit Creatoris, adeo ut si percepta fidei sacramenta puro corde et corpore servaverit, mox solutus carne regna possit intrare coelestia. Alioqui quomodo tunc aperirentur Domino coeli, qui cum homo fieret et habitaret nobdivina potentia continebat et terram? Sed et hoc quod vox paterna de coelis innotuit: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui, non ipse Filius quod nesciebat docetur, sed nobis quod credere debeamus ostenditur: Ipsum videlicet qui baptizandus cum aliis venit ad Joannem homo, verum esse Dei Filium; non solum ipsius Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
riplicem obcausam sceluator cobiohanne. ccccepit
baptis mũ: Primo. ut quia homo natus erat. om¬
nem iusticia. & humilitate legis impler&: Secundo.
ut bocp.tis matesuo. iohannes baptisma conꝓbar&:
Tertio: ut iohannss aqua scĩficans. ꝑ discensione colũ

Expanded text:
riplicem ob causam Salvator a Joanne accepit baptismum. Primo, ut, quia homo natus erat, omnem justitiam et humilitatem legis impleret. Secundo, ut baptismate suo Joannis baptisma comprobaret. Tertio, ut Jordanis aquam sanctificans, per descensionem c
Abbreviated transcription (Latin):
cebitatori solitudinis congruũ est. ut ñdelicias
ciborũ. sedne cessitate humanȩ carnis expler&:
Potest habitus. & uictusciꝰ post significacionem. &ia
qualita tem int̃nae con uersationis eiꝰ non incon
ueni ent̃ ex primerenãq austeriorib utabectur in¬
dumentis: Sicut &iadns in lccudib eiꝰ ꝓtestatus
ẽ dicens cediudoceos: Quid existis uidere homi¬
ne mollib uestitũ : ecce qui mollibus uestiuntꝰ
indomibus regum sunt: Quia uitia pec cantiũ
ñblan dimentis fouit seduigore oesperȩ inueccio¬
nis incre pauitdicens: Cenimina uiperarũ.
quis uobis demonstra uit fugere cefutura ira:
Sona pelliciam hecbebat circalubos suos. quia¬

Expanded text:
bitatori solitudinis congruum est, ut non delicias ciborum, sed necessitatem humanae carnis expleret. Potest habitus et victus ejus per significationem, etiam qualitatem internae conversationis ejus novenienter exprimere; nam quia austerioribus utebatur indumentis, sic etiam Dominus in laudibus ejus protestatus est, dicens ad Judaeos: Quid existis videre? hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt ; quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit: dicens: Cenimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a futura ira? Zonam habebat circa lumbos suos
Abbreviated transcription (Latin):
ysterium trini tatis. in baptisma Teconplacui:¬
te demoristratur: Dñs baptizatur. spͥs descen¬
dit inspeciȩ colubȩ: patris uox testimoniu filio
p̾bentis auditur: Aperiuntur aut caeli: nieserto¬
tione dementoru: sed spiri talibus oculis: Quib¬
& hie sechiel. in principio uoluminis sui aꝑtos costẽ
cõme morat Sedit quoq colũba suꝑcaput ihu: Nequis
putar& uocẽ patris. aed iohannefactit. ñ aed dnm:
Pul chire aut cũdixiss&. & spm̃ tãquã colũbã dis¬
cenden te: ceddidit & manentẽ in ipso: Hoc &enĩ
mediatorȩdi & hominũ donũ ẽ speciale conlatũ.
per in illo maneat: Na fidelibus eiꝰ odsignia uir¬
tutũ. & miraculoc feccienda: oliquanqdo gratia sp̃s
confertur. ccliquando tollitur: Quib tamen ced
operationẽ pi& cetis &iusticiae. &amorendi & ꝓ¬
ximi conser uandum: nũquagratia sp̃s abest: un

Expanded text:
ysterium Trinitatis in baptismate Domini demonstratur. Dominus baptizatur, Spiritus descendit in specie columbae, Patris vox testimonium Filio praebentis auditur. Aperiuntur autem coeli, non reseratione elementorum, sed spiritualibus oculis, quibus et Ezechiel in principio voluminis sui apertos eos esse commemorat. Sedit quoque columba super caput Jesu, ne quis putaret vocem Patris ad Joannem factam, non ad Dominum. Pulchre autem cum dixisset: Et Spiritum tanquam columbam descendentem, addidit, et manentem in ipso. Hoc etenim Mediatori Dei et hominum donum est speciale collatum, pes in illo maneret. Nam fidelibus ejus ad insignia virtutum et miracula facienda aliquando gratia Spiritus confertur, aliquando tollitur. Quibus tamen ad operationem pietatis et justitiae, ad amorem Dei et proximi conservandum, nunquam gratia Spiritus abest. Und
Abbreviated transcription (Latin):
Didicimus : Locustas & melsiluestrȩ aedebaet:
Qui adulcae quidẽscepiebeet turbis p̃dicatio eiꝰ exesti¬
mante populo. & cogitantibus omnibus in cordibus
suis deeo: neforte ipse ess& xp̃s: Sed potius fine sorti¬
ta intellegentib eiꝰ auditorib quia nͥ ipse xp̃s sed pͥcur¬
custise clacer uolatus sedcito deciqduus: Et pͥdica¬

Expanded text:
didicimus. Locustas et mel sylvestre edebat, quia dulce quidem sapiebat turbis praedicatio ejus, existimante populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de eo, ne forte ipse esset Christus, sed ocius finem sortita, intelligentibus ejus auditoribus quia non ipse Christus, sed praecurcusta alacer volatus, sed cito deciduus.
Abbreviated transcription (Latin):
onquidem adhuc iohannes dñm manifes¬
te din. aut dieefiliu. sed tantum uirũ sefor¬
ti orẽ pͥdicat: Non enĩ rudes codhuc audi¬
.tores tanti capiebant. archana soccramenti: qđ
filius dĩ a&̃nus homine ad su̾pto ex uirgine
denuo natus ess& in mundum. sed paulatim
ꝑ agnicionẽ glorificate humanitatis intro¬
men quasilatenter quodãmodo acuelato ser¬
monedm. hunc ẽe uerũ qdeclarat: Due u̾spu
scͥo. baptizaturũ eẽ confirmat: Cui enidubium ẽ
nullũ posse ali um gratiã sc̃isps: nisidm̃ docre:¬

Expanded text:
manifeste Deum aut Dei esse Filium, sed tantum virum se fortiorem praedicat. Non enim rudes adhuc auditores tanti capiebant arcana sacramenti, quod Filius Dei aeternus homine assumpto ex Virgine denuo natus esset in mundo, sed paulatim, per agnitionem glorificatae humanitatis, intromen quasi latenter quodam modo ac velato sermone Deum hunc esse verum declarat, dum eum Spiritu sancto baptizaturum esse confirmat. Cui enim dubium, nullum posse alium gratiam sancti Spiritus, nisi De
Abbreviated transcription (Latin):
nesdicit: qui hab& sponsom. sponsuse: Sed qđ¬
iolicenne homines xpm ee putauerunt: qđidem
iohoen nes negat recte seindignũ ẽe ad soluendũ
corrigicc̃ eiꝰ coltiam̃ti denunciat: Acsic ꝑ tedicat
Egoredẽptoris uestigia denudare ñ ualeo qui aspon¬
si nommihi in meritus nusurpo Quodiam intel¬
legi. & cclit̃ potest: Quis enĩ nesciat. qđ eclcia men¬
ta exmortuis animalib fiant: In carnatus uero
dñs ueniens: quaesicclciatꝰ cepparuit: Qui in diui¬
nitate sua morticina: nrae corrupcionis ad sũp¬
sit: Sedliuius inccernauonis eiꝰ mysteriũ huma¬
nuss hoculus pene trare nͥ sufficit: Inuesti goerieni
nullacte nus potest: quo modo corporatur uerbu:
quomodosumus & uiuificatar sp̃s: intra uterũma¬
tris animatur: Quomodo is qui iniciu nhab&:
& existit. & concipitur: Corrigiteergo caltiamet¬
tie. ligatura mysterii: Iohannes itaque soluere
cor rigiã calciomen tiei non ual& : qui a in car¬

Expanded text:
nes dicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet et existit concipitur. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
responderi : credo dne : Adiuua in creduli tatẽ mea
Sienĩ credebat. quur inciedulitatẽ dicebat: si uero in¬
creduli tatẽ habere senouerat. quomodo credebat sed
quia ꝑ occulta inspiracionẽ graciae. meritoꝵ suoꝵ
gradib fideserescit: uno eodẽq temporeis qui nec dum
ꝑ fecte crediderat. simul &&credebat. & ineredulus erat: Et cun

Expanded text:
responderet: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. responderet: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat simul et credebat et incredulus erat. 5. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
morua: illaua dens nunciauit. his quicueo ruenanł
lucełirus. et fteditus: Sicut in principiomulier aue¬
tor culpȩuiro fuit uis executor erroris. Iteenunc quȩ prius mortẽ:
exierat gustocuerat resurracionẽ prioruidit & neꝑ p&ui reatus
apuduiros obꝓbriũ sustiner&. queculpec̃ uiro trans funderat.
trans fudit & graciã: Vndereete mulier hoceeq uiris lugentib ac
fleNđib: ladiciã dominicȩ resurreccionis primae nunciauit :
A septẽ demonib curataee memorat᷑ Ut uni uersi suitus plena
Et iubi cebundauit peccatũ suꝑ aebundoes segracia monstr&ꝰ: septi¬
nocrius nãꝗ numerus ꝓuni uersitate sol& mistice poni quȩ ergo
a septe demonib: curata. hoce aebniuersis eratliberata sceleri¬
b: ÷ prima resurgente aemortus. hmuidit : nequis quã dig¬
nȩpenitens deced missoꝵ uenie disperar& : uidens ea quȩ totũo
tantis quondccerat subditec uicus: in tantũ culminis subito
merito fidei oc dileccionis die ꝓmotã: ut ipsis euangelistis at¬

Expanded text:
his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus. Sicut in principio mulier auctrix culpae viro fuit, vir exsecutor erroris, ita nunc quae prior mortem intulerat et gustaverat, resurrectionem prior vidit. Et ne perpetui reatus apud viros opprobrium sustineret, quae culpam viro transfuderat, transfudit et gratia. Unde recte et mulier haec quae viris lugentibus ac flentibus laetitiam dominicae resurrectionis prima nuntiavit, a septem daemonibus curata esse memoet ubi abundavit peccatum, superabundasse gratia monstretur. Septenarius namque numerus pro universitate solet mystice poni. Quae ergo a septem daemonibus curata, hoc est ab universis erat liberata sceleribus, prima resurgentem a mortuis Dominum vidit, ne quisquam digne poenitens de admissorum venia desperaret, videns eam quae tot ac tantis quondam erat subdita vitiis in tantum culminis subito merito fidei ac dilectionis esse promotam, ut ipsis evangelistis at
Abbreviated transcription (Latin):
maotheus & exiert᷑ cito demonum̃to cũtimore & gocudiom ag¬
nocurrentes nuncicre discipulisei. Nisuntellegamus ipsoꝵ anges¬
loꝵ neminiausas. fuisse celiquid dicere. id est respondere ccdeaq
ebillis audierant. autcerte custodib: quosic cenłes uider : Nam
illud gecudiũ qđ maetheus cõmemorat. n repugnat timori : de
quo maer cusdicit: Debuim enĩ utrũq in illacrũ animofeectum
intellegere : &icc̃ supse maetheus d&imore ñdicer&: Suagens¬
hannes plenissime doc&: surrex aut dns mane demonum to
in quosero ia feccto erat depositus : u t aedimplerur illud psadi¬
te : Aduesperũ demorabitꝰ fl&us & codmectutinul&icia: sepuli¬
tus ergo sexta sabbecti. quȩdicit parasceue circochora uesꝑtinam
seque li noete acdiesabbacti. cũ nocte subseque li in monum̃ to
merito unodie in sepuldiro. & duceb: noctib: ieccuit : quicciudeli¬
c& luce suae simplȩ mor tistenebris duple nr̃te mor tis codiunx̃ :

Expanded text:
attheus: et exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno currentes nuntiare discipulit» eius, nisi intellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. nam illud gaudium, quod Mattheus commemorat, non repugnat timori, de quo Marcus dicit. debuimus enim utrumque in illarum animo factum intellegere, etiamsi ipse Mattheus de timore non dicereannes plenissime docet. Surrexit autem Dominus mane de monumento, in quo sero jam facto erat depositus, ut adimpleretur illud Psalmistae: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta Sabbati, quae dicitur Parasceve, circa horam vespertinam, sequenti nocte ac die Sabbati cum nocte subsequenti in monumento  merito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mo
Abbreviated transcription (Latin):
codmonumtũ ortoiasole : Id est cuia caelũ aborientis poerte al¬
bescer& Qđ ñ fitutiq nisisolis orientis uicinitate: Iuxta historia
quidem magnus quȩrendi & inueniendi dnmferuor caritatis.
ostendit᷑: Iuxta intellectũ uero mrsticũ nobisdatꝰ exeplũ inlumi
quus neuoluit nosis lapidem. abhosuomonumen¬
.ii. et uespicientes uidenui neuolutũ lapide̾ enat.
sit: matheus sufficient̃ exponit Sed reuolucio locpidis mis¬
gebant᷑ insinuat : Lex enĩ in lecpide scriptacẽ. cuius ablato teg¬
mine gloria. resurrecionis ostenscc & abolicio mortis antiquȩ
acuita nob speranda ꝑp&ua totocoepit orbep̃dicari: et urtno¬
cuntes inmonumentũ. uident᷑ iuuenes edentẽ. ix
dextus. coopentũ. siola candida. etor stupuenuił:s
A troeuntes aboriente in domu illã rotundoc quȩ in peauie̾ excisa :
uiderꝰ angelũ sedede aed meridianã partẽ locullius ubi positũ fue¬
rat corpusilu: hocenierat in dextris: quianimirũ corpus. qđ

Expanded text:
ad monumentum orto jam sole, id est, cum jam coelum ab Orientis parte albesceret, quod non fit utique, nisi solis orientis vicinitate, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditQuis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? Et respicientes, viderunt revolututhaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mysis tegebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est, cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mortis antiquae, ac vita nobis speranda perpetua, toto coepit orbe praedicari. Et introeuntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris coopertum stola candidaIntroeuntes ab oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu. Hoc enim erat in dextris: Quia nimirum corpus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ra firmitas fuit : Ipsanãq resur reccio illius dubitantib ꝑmulta
argum̃ta mons trataẽ: Quedũ nos legentes ag noscimꝰ qid̃ aliud
quã de illoꝵ dubitacione solidamur : Minus enĩ mibi marias
magdoclene prestitit quȩcitius credidit : quã diomas qui diudi¬
bitauit: Ille & eni dubitando uulnerũ cicatrices tetigit: &

Expanded text:
 multa argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Pos sumus aut iuxta intellegenciã spiritalẽ hoc sentire : qđ cor¬
pusdñi n auro nͥ gemis &serico : sedlinte amine puro obuol¬
uendũ sit: quanquã & hoc signific& qđille in sindone mun¬
deo inuoluat ihm. qui puraeũ mn tesusceperit: hino & desicae
mosobtenuit : ut soc crificiũ altocris: ñ inserico. neq in panno
tincto sed inlino terreno. celebr&ur: Sicut corpus ẽdñi in
sindone mundo sepultũ uixta qđ ingestis pontificaelib: abe¬
ceto papa. sil uestrio legimus esse statutũ: et posui ⁊ cũ uacno¬

Expanded text:
Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis, et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. Hinc Ecclesiae mos obtinuit, ut sacrificium altaris non in serico, neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus est Domini in sindone munda sepultum, juxta quod in Gestis Pontificalibus a beato papa Sylvestro legimus esse statutum. Et posuit illud in
Abbreviated transcription (Latin):
piciae cuntib inuilla. et illi euntes nenunciaue¬
nunt cae ietus nec illis. credide nun ⁊:
uo modo hocfecctusit. luca sex ponit loccius: quod aut dic̃ mar¬
⁊cus ostensusẽ in aliaeffigiȩ : hocaꝑcius dic̃lucas: quia oculis
tallũ quo iban: et ponentes eim̃sã qua si peregrino : tandem
cognouert᷑ eũ. infraccione panis: qui. sic̃ idem lucas consequen¬
ter cediungit: Surgentes eadembora. regressis in hierusale
& inuenerꝰ congregatos undeci. & eos quicũ ipsis erant dicen tes:

Expanded text:
untibus in villam. Et illi euntes renuntiaverunt caeteris, nec illis crediderunt. Quomodo hoc factum sit, Lucas exponit latius. Quod autem dicit Marcus, ostensus est in alia effigie, hoc apertius dicit Lucas, quia oculi tellum quo ibant, et ponentes ei mensam quasi peregrino, tandem cognoverunt eum in fractione panis . Qui, sicut idem Lucas consequenter adjungit, surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem. Et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ficoccione crucis expediã. ubiait. in caritate. radicati. & fun¬
dati ut possitis compꝰhendere cuomnib: scis quȩ sit longitu¬
do. lcetitudo altitudo & ꝓfundũ. enataut honat̃cy. et¬
cia dñmcrucifixũ. Asextaaut hora tenebras focctocsusq ad
nona: Vt c̃suptȩ intelleganł tresihorae ex quo crucifixuse usq
ad tenebras focctas : & possa quidem. hoc rectissime intellegi
nisi iohannis dicer& horaquasi sixta pilactũ sedisse protribu¬
nali in loco quidicitꝰ lithos trotus: hebraicȩ aut gabbatha:
te. ꝓtribunali tradituse crucifigendus iudeis: quomo doho
iacertedixerat maercus. & crucifigentescũ. diuiserꝰ uestimꝰ¬
taes: siergo es rei geste tẽpus uoluit. cõmemorare: sufficer&

Expanded text:
tione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudortia Dominum crucifixum, a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae, ex quo crucifixus est usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret hora quasi sexta Pilatum rediisse pro tribunali in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabbatha. te pro tribunali traditus est crucifigendus Judaeis, quomodo hor putaverunt. Jam certe dixerat Marcus, Et crucifigentes eum diviserunt vestimenta ejus. Si ergo ejus rei gestae tempus voluit commemorare, s
Abbreviated transcription (Latin):
poner&ur inspicere. curabaent : utertẽpore congruomunus.¬
possent deuocionis offene : sed & tectenus sce mulieres diepcerascrues:
id est p̃pacracionis idem fecciunt : Cu animȩ humiles & quomcioris sibi
consciȩ fragilitatis: eomeciori sccluatoris cmore feruentes : Passionis
eiꝰ uestigus in hoc sđo quore quiese p̃paranda futura diligenter obse¬
quuntꝰ & sa forte ualeant imitari. piacuriositate : quo ordinesit

Expanded text:
poneretur inspicere curabant, ut ei tempore congruo munusponeretur inspicere curabant, ut ei tempore congruo munuspossent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, praeparationis, idem faciunt, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari, pia curiositate, quo ordine sit
Abbreviated transcription (Latin):
deherusolimis. brit taniã uenere : quod domus fuerit
rotunda desubiacente rupe exciseo tonłe altitudinis ut intro
consistens. homouix mornu extentae. culm̃ possit codtingere
Oue hab & introitũ aeboriente cuilcpis illem agnus ceduolutus
atq:inposituse : Incuius monumti poetiaquilonali sepul¬
chrũ ipsũ. hocelocus dominici corporis. decadem para facctuse:
septem babens pedes longitudinis : triũ uero podmoꝵ iñ sura : C&e¬
ropaeuim̃to ol tiuseminens: Quiuidelic& locustiondesuꝑ. sed
alatere meridiano ꝑ totũ. patuluse : lindecor pus infere boctur:¬
Color aut eiꝰdem. monum̃ti cedoculi. rubigundo. & olbodicitur.
ee ꝑmixtus: Maria aut caadalenȩ. etmania ioseph.
aopicietant. unipone netu: In lucalegimus qui ce
stoebaent om̃s notieiꝰ celonge. & mulieres que seutȩ erant eum
is ergo notis ihui. postdepositũ eiꝰ corpus eedsua remeantibus
solȩ mulieres quȩ cercius a mabant funus subseutȩ. quomodo

Expanded text:
de Jerosolymis venere, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo vix manu extenta culmen possit attingere; quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus advolutus atque impositus est, in cujus monumenti parte aquilonali sepulcrum ipsum, hoc est locus dominici corporis, de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmarum mensura caetero pavimento altius eminens: qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebColor autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Maria autem Magdalene, et Maria Joseph, aspiciebant ubi poneretur. In Luca legimus quia stabant omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum . His ergo notis Jesu post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nis: Qđ aut̃ icit mcercus adnunciauerꝰ c&eris. nec illiscre¬
fuisseibi. qui hoc nollent credere: Cui aut̃ ñ eluceat p̃t̃mis¬
sisse maereũ. quȩlucas narrando explicauit: hocẽ quȩ cũ
illis loquutus fuerit ilis antequã ognoscerent eũ : & quo modo
cũ infraccione paenis agnouerint: quando quidem mex ut dix̃
eis apparuisse incelia effigie euntib inuillã. continuo coniunx̃
Et illieuntes nunciauerꝰ c&eris n&c illis crediderint: quasi pos¬
sent nunciare que n agnouerant: aut passent agnoscerequib
alia effigieses apparuerał iuomodo ergoeũ agnouerint ut
nunciare possent: marcus sinedubio p̃t̃misit: quodideo memo¬
riae comdandue ut ad suescamus aduertere euangedis tar
consideracione n habent: n aliunde maxime error oriatꝰ. quo

Expanded text:
 autem ait Marcus: adnuntiauerunt ceteris nec illis crealiquos ibi fuisse qui hoc nollent credere? cui autem non eluceat praetermisisse Marcum quae Lucas narrando explicauit, hoc est quae cum illis locutus fuerit Iesus, antequam agnoscerent eum, et quomodo eum in fractione panis agnouerint? quando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangelistarumconsideratione non habent non aliunde maxime error oriatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
positiadõ deserinosputamus. ut homo turboctꝰ ut homo fl&. ut
.tellegenes sermonis hebraici ꝓpriadatẽ : sed exeo qđ dix̃ heli
heli. putcdes helia. &beo inuocatũ : Sinaut iudȩos. qui hoc
dñm in bexillitate. in foemeNt qui heliae auxiliũ dep̃c&: cun¬
nensaut. unuo & um plens. sponaa ace.to. ciacuo¬
ponens. queçalamo potudanat eidicens. Sineui
dȩamꝰ. siueniat helias. adde ponendũ eum¬
causce̾dño acxũ. sit potuidatũ: iohiannes ostendit. plenius
dic̃s: postea sciensilis. quia ia oma consũ mactas̃ ut conse¬
mecr&ur. scriptura dicit. sitio: Vcc sergo posituerat acdoplenũ:
Illeaut spongiã. plenã ac&o hẏsopo circũponentes obtuler orieius :

Expanded text:
positi, a Deo deseri nos putamus, vel ut homo turbatur, ut homo flet, ut positi, a Deo deseri nos putamus, vel ut homo turbatur, ut homo flet, ut telligentes sermonis Hebraei proprietatem, sed ex eo quod dixit: Eli, Eli, putantes ab eo vocatum. Sin autem Judaeos, qui hoc Dominum imbecillitate infament, quod Eliae auxilium deprecetur. « Currens autem unus, et implens spongiam aceto, circumponensque calamo, potum dabat ei, dicens: Sinite, videamus si veniat Elias ad deponendum eumcausam Domino acetum sit potui datum, Joannes ostendit plenius, dicens: Postea sciens Jesus quia jam omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas autem positum erat aceto plenum. Illi ergo spongiam plenam aceto, hyssopo circumponentes, obtulerunt ori
Abbreviated transcription (Latin):
tue Qđ audierit uocedm̃ di deccbulantis in pcradiso. ad
aurã .p meridiem: postmeridie uãꝙ inclinata iucefidei ad
igitꝰ immo diuinȩ piadoctis ordo poscebat. ut eodẽ teporis
articulo quotunc aeda ep̾uari canłi obcluserat: Nalcotroni
dñs pęnitenłi ianua paradisi reserar& & qua hora primus
mortemoriendo. destrucr&: et hoꝵanonoe. exclamauit
iħis uoce maena dicens. heloi. heloi. Iamasabac
ususe illud. qđ inmedio uersiculilegitur: Respice inme : suꝑ¬
seruisciens scandalu crucis iudeas : Sic̃enĩ esurue & sitire & factigi¬
riñ eraNT : ꝓpnadiuinitatis sed corporales poessiones : ita & qđ dr̃ ut
qid medere liquisti: Corporalis uociserat ꝓpriũ: quia sol&
sc̃cundũ naturã. corpus nullatenꝰ ł lesibi coniuneta uita fras¬
dari Lic& enĩ &ipse saluator dicebat hoc: sedꝓpriae ostende¬
bat corporis. fragilitate manens uirtus & socpienciadĩ :
Vt homoergo loquitur. meoscircũ ferens motus. qđ mpericulis

Expanded text:
uod audierit vocem Dei ambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem namque, inclinata jam fidei luce. Ad igitur, imo divinae pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis articulo, quo tunc Adae praevaricanti obcluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisisi reseraret. Et qua hora primus mortem moriendo destrueret. Et hora nona exclamavit Jesus voce magna, dicens: Heloi, Heloi lama sabactst. Illud quod in medio versiculi legitur: Respice in me, supservi sciens, scandalum crucis videas. Sicut enim esurire, et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quia dicitur, Ut quid me dereliquisti? corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum naturam corpus nullatenus velle a sibi conjuncta vita fraudari. Licet enim et ipse Salvator dicebat hoc, sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. Ut homo ergo l
Abbreviated transcription (Latin):
Et crucipicientes cũ diuisen uesui menaeius mit tentes sonte
supen eis. quis quis tolle ret
Hacet iohaennes euaengelisto plenius ex ponit: qui a scilic& milites
c&era. inquacttuor paertes. iuxta suũ numerũ. diuidentes: d&u¬
nica. quȩ in consutiliserat. desuꝑ contexteo ꝑtotus ortemiserN
Quec dri ꝑtiteo aut uestis dñi. quac dri ꝑtitã eiꝰ figurauit ecdesia

Expanded text:
Et crucifigentes eum, diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem super eis, quis quid tolleret. Haec Joannes evangelista plenius exponit: quod scilicet milites caetera in quatuor partes, juxta suum numerum, dividentes, de tunica, quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserint. Quadripertita autem vestis Domini quadripertitam ejus figuravit Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod uero iuxta euangeliũ. lucedns cpud herodem oelbocues
te inqduit: in c&eris uero euangelistis amilitib pilacti. sub
coccineo. siuepurpureo hoebitu in lusus ee ꝑ hib&ur: Con¬
lacta utraq nacrracione. in uno in nocencia. &c cestitas
ad sũptȩ humanitatis: in aeltero aut ueritas pcessionis. ꝑ
quã codgloriã igni: inmor taliseẽt. ꝑuenturus exprimit᷑:

Expanded text:
Quod vero, juxta Evangelium Lucae, Dominus apud Herodem alba veQuod vero, juxta Evangelium Lucae, Dominus apud Herodem alba vete induitur , in caeteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo, sive purpureo, habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione in uno innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, per quam ad glo
Abbreviated transcription (Latin):
oaet. qđ gustocuerit quidem ꝓ nobmortis. a maritudine sedit̃cia
die resurrexerit qđ erũ ait maercus. n coccepit: intellegitꝰ nͥ ac¬
cepit utbiber&: Gustocuit aut. sic̃ moctheus. testise: Ut qđidem
matheus ait: noluit bibere : hoc incorcus dixerit nͥ accepit : Ta¬
cuerit aut. qdđ gustacuerit: Sed & hoc. qđ ait mocrcus. murratu. u¬
nũ : intellegendũe maedieudixisse cũ felle mixtũ: felquippe ꝓ¬

Expanded text:
mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexit. Quod autem ait Marcus: Non accepit, intelligitur, non accepit ut biberet. Gustavit autem, sicut Matthaeus testis est, ut quod idem Matthaeus ait: Noluit bibere, hoc Marcus dixit: Non accepit, tacuerit autem quod gustaverit. Sed hoc quod ait Marcus, myrrhatum vinum intelligendum est, Matthaeum dixisse: Cum felle mistum. Fel quippe
Abbreviated transcription (Latin):
nactoꝵ : erigerentꝰ uexilla maer trrii : & quomodo ꝓ nob mode¬
dictũ crucis facctusẽ & flcogelloctus & crucifixus: sic ꝓomniũ
scclute. quoc sinoxius int̾noxios crucifigitꝰ : et dauałci uidene
meur natum. uinum et nou acce pit
loquitur adhierusede. EgoteplaTaui. uinea mea uerã quo¬
modo stoctoces in a maeritudine uiti salienȩ : A marauitis ama

Expanded text:
natorum, ibi erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur . Et dabant ei bibere myrrhatum vinum, et non accepit. Deus loquitur ad Hierusalem: Ego te plantavi vineam meam veram, quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae ? Amara vitis
Abbreviated transcription (Latin):
itꝰ cũ munda iustoꝵ. confessione circũdoctꝰ: purpura si¬
ue cocoo uestitur : cũ intriu̾pho uictorioscoꝵ maertrrum
gloriatur: Et pencucie bant. caput eranundine
et conspue nant eũ. et pouentes cienua. adorancu:
aeetunc fecere milites pilocti. hexusꝙ hodie focciuNt herdici
& pcogani milites utique diaboli : Quiaenĩ aopudxpids̃

Expanded text:
 confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum gloriatur. Et percutiebant caput ejus arundine, et conspuebant eum. Et ponentes genua adorabant eum. Haec tunc fecere milites Pilati, haec usque hodie faciunt haeretici et pagani, milites utique diaboli. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
fixuse crucicũ illo uteuacu&ur corpuspeccati. ut ultra
ñ seruiamꝰ peccato Quacdiu idoguNł operanra ut euacu¬
&ur corpus peccati : quaẽ diu exterior. homo cor rũpitur:
ut interior. renou&urdidie indiem tẽpus ecrucis: ha& s̃¬
&i cobona operaquidem: toem cedhuc laboriora quo mer¬
ces nquiese : Sedideo dicitur spegaudentes ut requiem
futurã cũ hilceritate in laborib operemur: Hanc ilccritatꝰ
significaet crucis laetitudo intrans uerso : ligno ubi figunsꝰ¬
maenus: ꝑmacnus enĩ opera in tellegimus: ꝑ loctitudinẽ. hilo¬
riacte operantis quia tristicia. feccitangustias: ꝑ cltitudinem
uuit cuicaput adiungitꝰ expecttocio r&ribucionis desublimi
iusticiadĩ quir& d& unicuiq scđm operasua: hisquidem. qui¬
scđm. tolerancia bonioperis: gloriec & honorẽ. & in corrupcio¬

Expanded text:
peccati, et ultra non serviamus peccato , quandiu id agunt opera nostra, ut evacuetur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt et bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Sed ideo dicitur, spe gaudentes, ut requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc enim hilaritatem significat crucis altitudo in transverso ligno, ubi figunmanus. Per manus enim, opera intelligimus; per latitudinem, hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adjungitur, exspectationem retributionis de sublimi justitia Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, his quidem secundum tolerantiam boni operis, gloriam et honorem et incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
ficiuNt quando in eos quimn nullo reisunt lȩsionis gloedios
defigunt: mens enĩ fideliũ niãdomꝰ oracionis sed spelunca
latronisẽ : quando relicto innocencia. & simplicitate
scitatis. illud conatꝰ eegere. undeualeat ꝓximis nocere :¬

Expanded text:
rficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios rficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium jam non domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde valeat proximis nocere
Abbreviated transcription (Latin):
cata quȩ in erant qduunitus in missa conpunctio tollact:
sed&iã nehaec ultra rep&ant᷑. diuina in eisgracia ꝑseue¬
rans adiuu&: et docenat dicens eis : nne scriptue
quia docnus mea. donus onacio ius uocatitur
udȩae necin uno hierusolyme urbis loco: sedin toto
orb&errarũ: & nequaquã tauroꝵ. & hyrcoꝵ & ari&ũ : sed
oraonis: uios aũt pecistis ex opelunca. Iatronũ:
ad ccccipiende munera in tẽplo residebant. ꝑfecto quio¬
ã
quibdã ñdantib lȩsiones exquirerent dubiunerat: Domus
ergo oracionis. spelunca lotronũ feccta fuerat: quia ad
hoc intẽplo adsistere nouerant: ut aut ñ dantes munera
studerent corporalit̾ ꝑ sequi: autdoentes spiritalit̃ necare:¬
Teplũ quoq & domusdi ẽ ipsaemens atq c̃sciencia fideliũ quȩsi
quando in lesione ꝓximi ꝑuerseo scogitaciones ꝓfert: quasi
in spelunca lactrones resident. & simplicit̃ gradientes int̃¬

Expanded text:
cata, quae inerant, divinitus immissa compunctio tollat, cata, quae inerant, divinitus immissa compunctio tollat, sed etiam ne haec ultra repetant, divina in eis gratia perseverans adjuvet. Et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est: Quia domus mea domus orationis vocaudaeae, nec in uno Hierosolymae urbis loco, sed in toto orbe terrarum, et nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. Vos autem fecistis eam speluncam laad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necaredomus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes inte
Abbreviated transcription (Latin):
mata sgnantur: qui aut sinte plodihodiȩ qui colũbas
uendunt: nisiqui inecclesia p̾ciũ deinposicione manus
pciũ p̃b&. Sedredem tornr̃ coethedras uendenciũ colũb&se¬
uertit : quia taliũ negociatoꝵ scccerdociũ destruit: hinc
e qđ secciꝰ canones. si moniacã heresim danant & eossoccerdo¬
cio priuari p̃cipiuNt : quidelargiendis ordinib: pͥciũqͣ r : Ca
lẽ gracia uenundant. ł aehumanos ł aiłedi oculos soc¬
cerdotio pruant᷑: Et asine tat ut quis quam trau¬
per REt
uas per tem pluc:
sis dicit illis: quȩ mercandigracia inferebantꝰ : c&erũ ab sit
ut uasado dicata dnis eiecer& d&ẽplo. ł introferri ꝓhibe¬
r& inteplũ: Uibi futuri sui examinis insigne p̾tendit exẽ¬
plu. sed pocius in munda & ꝓfana eliminat uasad& eplo
ac ne ãplius inferant᷑ ꝓhib& : quando ñsolũ deeccdesia onisre¬
pellit cecd& uirbat rȩꝓbos: Ueru&ia neultra adt̾banda eccle¬
siã intrent. ae& no eos uerbere conpescit: sed & in p̾senti quaȩ

Expanded text:
 namque sunt in templo Dei hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus pretium praebetur. Sed Redemptor cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones Simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunlem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos sacerdotio privantur. Et non sinebat ut quisquam transferret vas per templum. De vasis dicit illis quae mercandi gratia inferebant. Caeterum absit ut vasa Deo dicata Dominus ejiceret de templo, vel introferri prohiberet in templum, ubi futuri sui examinis insigne praetendit exemplum; sed potius immunda et profana eliminat vasa de templo, ac ne amplius inferantur, prohibet, quando non solum de Ecclesia omnes repellit ac deturbat reprobos, verum etiam ne ultra ad turbandam Ecclesiam intrent, aeterno eos verbere compescit. Sed et in praesenti haec
Abbreviated transcription (Latin):
ab indigenis cõparare credendũẽ: Siergodñs nec ea
ferri: uidelic& pp̃t studiũ auaride siue fraudis qđ pro¬
priũ sol& ee negociantiũ foccinus: quantaputas anĩ
uaniloquio uacantes. autalii cuilib& uicio manci¬
patus: Sienĩ ea qͣ alibi libersgeneri poterant. dnisin
domo sua tẽporalia negociageri npatitur: quanto
magis eaq nusquã fierilic& plus cȩlestis irgmerentꝰ
si in edib doscccratis aguntur: Uerũ quia sp̃s ses in co

Expanded text:
ab indigenis comparare credendum est. Si ergo Dominus nec ea ferri, videlicet, propter studium avaritiae, sive fraudis, quod proprium solet negotiantium facinus, quanta putas animvel vaniloquio vacantes, aut alii cuilibet vitio mancipatos? Si enim ea quae alibi libere geri poterant, Dominus in domo sua temporalia negotia geri non patitur, quanto magis ea quae nusquam fieri licet plus coelestis irae merentur, si in aedibus Deo sacra
Abbreviated transcription (Latin):
otando distinccio de p̃canciũ qui pecçata una etet
ł &iã iubendo potest trans ferre montes spiritales. quomo¬
do fecit paulus dehelyma mago que & oculis. & artenefan¬
qͥa priuauit: quo modo dephythonissa inphylippis de
qua sp̃m malignũ monte uidelic& suꝑbissimũ eiecit: Sed
idem mons in mare proiectus quantũ furibundi ignis hu¬
ic intulerit. subsecuta confesti contraeu gentiliũ ꝑsecucio
ꝑdocuit: qui uero tant ũ focstigiũ ꝑfeccionis needũ conscen¬
dere que Qunt: postulent sibi pecata dimitti quo aduitã
intrart mereant᷑ ꝑp&ua : & absq dubio imp&rabunt qđ
p&unt: si tam̃ insepeccantib aliisprimo ipsidimit tunt:
Sin aut hac feccere contẽpnunt. Nsolu orando uirtutes.
fucere : sednee suoꝵ possunt ueniã consequi peccatoꝵ Et cũ
goulauet ntẽ ploacce diuit adeũ. suminieet¬
dotes et ꝯcuipe. et seniones. et dicunt illi: inqua
poteo tate hacc pacio : et quistini dedit harc
potes tate cr

Expanded text:
otanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet vel etiam jubendo, potest montes transferre spiritales. Quomodo fecit Paulus de Helyma mago, quem et oculis et arte nefanda privavit. Quomodo de Pythonissa in Philippis, de qua spiritum malignum, montem videlicet superbissimum, ejecit. Sed idem mons in mare projectus quantum furibundi ignis huic intulerit, subsecuta confestim contra eum gentilium persecutio perdocuit. Qui vero tantae fastigium perfectionis necdum conscendere intrare mereantur perpetuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, accedunt ad eum summi sacerdotes, et scribae, et seniores, et dicunt illi: In qua potestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestate
Abbreviated transcription (Latin):
selem. antequinq diespcesche. in quo mysteriũ seccroscȩ
pccssionis suae impleredecreuerat factusẽ : narratenĩ io¬
hannes. quod ante sȩxdies paschȩ uenerit b&haniã ubi
cena esfeccta. & discũ bentib multis sororeũ lararimaria
unguento misticoꝑfuderit: atq in crastinũ asino sedens obui¬
ante cũ palmis plurima turbauenerit hierusolimã Uibi
ñ p̃ter eundoc silencioẽ ñ tantũ concordia in reb uerũdia
intẽporib: ueteris & noui testam̃ti: umbrȩ & ueritatis le¬
gis & euangelii: Scriptũ nãq in legee̾: Dicente dño ad

Expanded text:
salem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae salem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae passionis suae implere decreverat, factus est. Narrat enim Joannes quod ante sex dies Paschae venerit Bethaniam, ubi coena ei facta, et discumbentibus multis soror eum Lazari Maria unguento mystico perfuderit; atque in crastinum asino sedens, obviante cum palmis plurima turba, venerit Jerosolymam. Ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum na
Abbreviated transcription (Latin):
cant: quã uisilli scriptã litterã scandentes transiliant:
in hocaut uerbo osanna .i. litterane salte scribat᷑ sed sen¬
su loquenciũ saluofunditus int̾mittat. Et in tro¬
gres susciuitate. primotẽplu adut: formã nob̵ religionis quã
sequamur pͥmonstrat : Vitcũ forte uillam . aut oppidum
aut eclium quem lib& locũ in quosit domus oracionis dõ conse¬
crata intramus: primo adheeno diuertamus &p: que c̃ nos
eac ꝓp̃t quȩ uenimus temporeclia ne gocia secedoemus
Adypinquaente aũt tempore pacssionis ceaꝓpinqueere uoluit
dñs locopaessionis ibiq ꝓximus maenere. ubi lonstituto ac
p̾finito ante sła tẽpore inueniri poss& obeis. ꝑ quoseadẽ erat
passio cõplenda: quodiã ꝑ hoc cunctis intimar& audi¬
entib : quia n inuitus mortẽ ut ꝓfteniput auere seq sua
sponte subir&: Cuius oraꝓximante . intrepidus locũ adiit
ante p̾dixerat: Notandũ uero. quod hic introitus es hieru¬

Expanded text:
cant, quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant; cant, quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant; in hoc autem verbo Osanna, i littera nec saltem scribatur, sed sensu loquentium salvo, funditus interimatur. Et introingressus civitatem primo templum adiit, formam nobis religionis, quam sequamur, praemonstrat. Ut cum forte villam aut oppidum, aut alium quemlibet locum in quo sit domus orationis Deo consecrata, intramus, primo ad hanc divertamus; et postquam noea propter quae venimus temporalia negotia secedamus. Appropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis per quos eadem erat passio complenda. Quo etiam per hoc cunctis intimaret audientibus quod non invitus mortem, ut profani putavere, sed sua sponte subiret. Cujus hora proximante intrepidus locum adiit,ante praedixerat. Notandum vero quod hic introitus ejus in Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
uerbisdonis & ꝓmissis tantũ mediatoredĩ & hominũ dig¬
nis ad regnũ caeleste & inmortale uocar& atq adipsũ
gens cȩlestib utomne genuei fl&e tact᷑ cȩlestiũ. & trestri¬
ũ. & infernoꝵ: Notandũ scone. qđo sanna uerbũ hebra¬
icũ. cõpositũ ẽ ex duob corrupto. & integro: saluanãq
siue soluifica. apud eosdicitur osi : atuero anna in t̃ieccio
ẽ dep̃cantis quomodo apud latinos in t̃iecio ẽ dolen¬
tis heu. &int̃ ieccio admirantis pape Deniq in psalmo¬
hebreo scriptũẽ: anna cedona uosanna: qđ int̃ presira
bieronimus diligencius ducidans itastranstulit: Obse¬
crodñe. salua obsecro: idemnãq significcet odñẽ ꝑ int̃¬
tera .i uocali qͣ uerbũ prius t̃minat. cũ ꝑfdete dicitur
osi ꝑuirtutam litterȩ uocalis. aquauerbũ sequens inci¬
pit: anna: qđ m&rici inuersib scandenđ synalipha uo¬

Expanded text:
verbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum digverbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum dignis, ad regnum coeleste et immortale vocaret, atque ad ipsam gens coelestibus, omne genu ei flectatur caelestium, terrestri Domini. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupto et integro. Salva namque sive salvifica apud eos dicitur  Osi. At vero anna  interjectio est deprecantis, quomodo apud Latinos interjectio est dolentis, heu! et interjectio admirantis, papae! Denique in PsalmoHebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem namque significat: O Domine, per intetera i vocali, quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur osi, per virtutem litterae vocalis a qua verbum sequens incipit anna. Quod metrici in versibus scandendis synaloepham vo