comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mĩte. ꝙ anet. et cimini. & rute: et reliqͦrũ
uiliũ holerũ. Senstis ẽ. ꝑ hoc estis ceci du¬
ces .i. imꝓuidi ductores: qͥa excolatis .i. in
quiritis sic̃ lac colat᷑. decimas etiã herbaꝵ:
& glictitis .i. absconditis sic̃ illud qͦd gluti¬
t᷑ abscomdit᷑ maiora p̃cepta. Uel ita. Culi¬
cem colare ẽ: minim̃ã transgressionẽ stu¬
diose uitare. Est enĩ culex minima mus¬
cula: quȩ subtili colatione excluditur a
liquore. Et qͥa camelus magnũ animal
ẽ. atq deforme: camelũ deuorat qͥ magña
p̃uaricationẽ facile incurrit:M ccxxxui.
⁊ cis & parapsidis: intꝰ autẽ pleni estis rapi¬
na et inmunditia. Pharisee cece munda
pͥus qͦd intꝰ ẽ & calicis & parapsidis: ut fiat
eode sensu quo supͣ arguit eos simulatio¬
nis atq mendatii: qd̾ aluid loquant᷑: ꝙ a¬
liud in corde habeant. Et qm̃ in spetie Cris¬

Expanded text:
 anethi et cymini et rutae et reliquorum vilium olerum. Sensus est: Per hoc estis caeci duces, id est improvidi ductores, quia excolatis, id est, inquiritis sicut lac colatur, decimas etiam herbarum, et glutitis, id est absconditis, sicut illud quod glutitur absconditur, majora praecepta. Vel ita: Culicem colare, est minimam transgressionem studiose vitare. Est enim culex minima muscula, quae subtili excolatione excluditur a liquore. Et quia camelus magnum animal est atque deforme, camelum devorat, qui magnam praevaricationem facile incurrit. M. 236V cis et paropsidis, intus autem pleni estis rapina et immunditia. Pharisaee caece, munda prius quod intus est calicis et paropsidis, ut fiat eodem sensu quo supra, arguit eos simulationis et mendacii, quod aliud loquantur, et aliud in corde habeant. CHRYS. Et
Abbreviated transcription (Latin):
scificant᷑. Sacerdotes iudeoꝵ omĩa auari¬
tiȩ causa facientes: impiȩ arguiuit᷑ iniqͥ¬
tatis. Siqͥs enĩ in aliqua causa ambigua
ꝑtempłu irasset. & p̾ea conuictus esset
mendatir: ñ tenebat᷑ cͥmine reus. Sinaut̾ẽ
ꝑuirasset in auro et pecunia quȩ sacerdo¬
tib in templo offerebat᷑. dicebant qͥa debet
subaudis tenere iuramentũ: &e ꝓꝑuirio statĩ
I in quo uirauerat cogebat᷑ exsoluere. Rur¬
sũ si ꝑuirasset in altari. ñ tenebat᷑ reus ꝑu¬
rii. S inaut̃e ꝑuirasset in dono uł in oblati¬
onib. hoc ẽ in hostia ce ceteris quȩ offerun-¬
t᷑ deo suꝑ altare: hȩc studiosissime reyetebãt:
ist Aurũ namq ce dona quib pascebant᷑. san¬
ctiora ddicebant ẽẽ quã templũ &e altare: ut
Si aliqua enĩ fuerit causa modicũ iudetur
maiꝰ aliqͥd uioet᷑ facere: qͣsi d̾s sc̃s sit ꝓpͥter

Expanded text:
IERON. Sacerdotes Judaeorum omnia avaritiae causa facientes, impii arguuntur iniquitatis. Si quis enim in aliqua causa ambigua per templum jurasset, et postea convictus esset mendacii, non tenebatur crimine reus. Si autem perjurasset in auro et pecunia quae sacerdotibus in templo offerebatur, dicebant quia debet, subaudis tenere juramentum, et pro perjurio statim id in quo juraverat, cogebatur exsolvere. Rursum, si perjurasset in altari, non tenebatur reus perjurii. Sin autem perjurasset in dono vel in oblationibus, hoc est, in hostia et caeteris quae offeruntur Deo super altare, haec studiosissime repetebant. CHRYS. Aurum namque et dona quibus pascebantur, sanctiora dicebant esse quam templum et altare, ut Si aliqua enim fuerit causa, modicum videtur majus aliquid videtur facere, quasi Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ilo ꝙ in eo qͥ habitat in ipso. Et qͥ uirat
i eelo: ⁊urat in throno dĩ. & in eo qͥ seet
suꝑeũ. Qͥ iurat in altari. sic̃ ex ipso deri¬
uat᷑ oblator scĩficatio: ita etiã uiramen¬
tũ spectat ad dona quȩ suꝑ illuo offerunt᷑:
Q uͭ iurat in templo adstringit᷑ sacram̃to
& continentis et contenti: o sc̃ĩficantis. et
sc̃ificat. Iurans aitc̃ẽ in celo. ꝑ subiectam
ereaturã uirat: & ꝑ diuinitat̃ẽ presidentẽ
creaturȩ. Typice templũ &e altare ẽ xp̃c: au

Expanded text:
n eo qui habitat in ipso. Et qui jurat in coelo, jurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum. Qui jurat in altari sicut ex ipso derivatur oblatorum sanctificatio, ita etiam juramentum spectat ad dona quae super illud offeruntur. Qui vero jurat in templo, astringitur sacramento et continentis et contenti, et sanctificantis et sanctificati. Jurans autem in coelo, per subjectam creaturam jurat, et per divinitatem praesidentem creat
Abbreviated transcription (Latin):
alitis: nͥ ds pat̾. & dñs filius. Pat̾ qͥa ex ip̃o
st̃ omĩa: magister qͥa ꝑ ipsũ st̃ om̃ia: uel
qͥa ꝑ carnẽ ipsius reconciliati sumꝰ dõ. Qre
gͦ apłs se dixit doctorẽ gentiũ: ꝙ quare in
egypti monasteriis se inuicẽ patres uocant:
Qͥa aluro ẽ natura ẽẽ patr̃e uł magistrũ:
aliud indulgentia. Nam si hominẽ patrem
uocamꝰ: honorẽ ȩtat deferimꝰ. Magist᷑ dr.:
ex consortio magistri xp̃i. Et qͦmͦ unicꝰ filiuᷤ
ñ p̾iudicat ceteris. ne ꝑ ad optionẽ dii uocen-
t᷑ & filii: ita unus pat̾ ñ p̃iudicat aliis.
ne patres ꝑ adoptionẽ uotent᷑: M ccxxxi.

Expanded text:
s Pater et Dominus Filius. Pater, quia ex ipso sunt omnia; magister, quia per ipsum sunt omnia, vel quia per carnem ipsius reconciliati sumus Deo. Quare ergo Apostolus dixit se doctorem gentium, et quare in Aegypti monasteriis se invicem patres vocant? Quia aliud est, natura esse patrem vel magistrum; aliud, indulgentia. Nam si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus. Magister dicitur ex consortio magistri Christi. Et quomodo unicus filius non praejudicat caeteris, ne per adoptionem dii vocentur et filii; ita unus pater non praejudicat aliis, ne patres per adoptionem vocentur. M.
Abbreviated transcription (Latin):
stia autẽ crucis grata dõ patͥ ex dilectione
ꝗͣ infundit humano generi seruitutẽ pec¬
cati remouit. ut uere liberi simus: qͥa filiꝰ
nos liberauit. Unde diabolus plus homi¬
ni inuidens. & ideo magis puniendus tem¬
ptare tam̃ ñ cessat᷑: s aluto ẽ intrinsecus re¬
gnare: alud forinsecus oppugnare. Nam ali Auc̃
ito ẽ enutatẽ captã intus possideri: aluro te¬
lis eminus iactatis oppugnari. Cũ dr̃ diabo¬
lus pnceps huiꝰ mundi ñ credit᷑ eẽ dñs celi
& t̾e s mundus intelligunt᷑ mali hõies
toto orbe diffusi. Sic enĩ solemus uocare ma¬
lã domũ uͥ ft̃ mali homines. boña uͥ st̃bo¬
ni. Nam & mundꝰ dr in bonis in mundo
diffusis. Tnde apłs. Ds̃ erat in xp̃o. mundũ
reconcilians gͥ: de quib eicit᷑ diabolus: Et
ego si exaltatus fuero a t̾ra: omĩa traham ad
meipsũ. Hoc autẽ dicebat: significans qua
morte eẽt moriturus. Quȩ omĩa: nͥ ex qͥb

Expanded text:
stia autem crucis grata Deo Patri ex dilectione stia autem crucis grata Deo Patri ex dilectione quam infundit humano generi, servitutem removit peccati, ut vere liberi simus, quia Filius non liberavit. Unde diabolus plus homini invidens, et ideo magis puniendus, tentare tamen non cessat; sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare. Nam aliud est civitatem captam intus possideri, aliud telis eminus jactatis oppugnari. Cum dicitur diabolus princeps hujus mundi, non creditur esse Dominus coeli et terrae, sed mundus intelliguntur mali homines toto orbe diffusi. Sic enim solemus vocare malam domum, ubi sunt mali homines: bonam, ubi sunt boni, nam et mundus dicitur in bonis, in mundo diffusis. Unde Apostolus: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi , de quibus ejicitur diabolus. Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum. Hoc autem dicebat, significans qua morte esset m
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi eiciet᷑ foras. Iudiciũ hic dicit
discretionẽ redemptoꝵ. ñ dampnationem
qnͣdo in die iudicii dampnabit impios.
ꝑ princip̃e mundi: exponit de quo uidicio
dixit. De iustis ueterib eiectus quid̃e diabo¬
lus fuerat: s qͦd tanc in paucissimis factũ
fuit: nc̃ in multitudine p̾dicantib apłis
factum ẽ. Merito illuminatio xp̃i pͥncipẽ
tenebraꝵ de homine expulit: qͥa nullũ ius
in eo habuit. Neq enĩ quia eũ fraude ma¬
ligna decipiendo a dñi sui suibiectione alie¬
nauit: aliqũã potestatẽ suꝑ etim debuit ac¬
ciꝑe: potiꝰ siqũa prius haberet: debuit amit¬
dere. Qͥ enĩ concessa sͥ potestate abutit᷑: eiꝰ
pͥulegiũ ꝑdere meret᷑. Item nec d̾s manci¬
pauit illi homine: nec homo se ei mancipa¬
re potuit. Qũaqũa enĩ aliqͥs seruus a dño
fugiat suo:. ñ tam̃ alteri se iure trade pot̃.¬
licis tẽptationib facile consentiebant. Ho¬

Expanded text:
hujus mundi ejicietur foras. Judicium hic dicit hujus mundi ejicietur foras. Judicium hic dicit discretionem redemptorum non damnationem, quando in die judicii damnabit impios. Per principem mundi exponit de quo judicio dixit. De justis veteribus quidem ejectus diabolus fuerat, sed quod tunc in paucissimis factum fuit, nunc in multitudine praedicantibus apostolis factum est. Merito illuminatio Christi principem tenebrarum de homine expulit, quia nullum jus in eo habuit. Neque enim quia cum fraude maligna decipiendo, a Domini sui subjectione alienavit, aliquam potestatem super eum debuit accipere: potius si quam prius haberet, debuit admittere. Qui enim concessa sibi potestate abutitur, ejus privilegium perdere meretur. Item nec Deus mancipavit illi hominem, nec homo se ei mancipare potuit. Quanquam enim aliquis servus a domino fugiat suo, non tamen alteri se tradere jure poteslicis tentationibus facile consentiebant. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Uenit gͦ uox de celo. Et clarificaui.
qr iterũ clarificabo. Clarificaui anteqͣ. facerẽ
mundũ: tor clarũ genui. & in ereaturis ra¬
tionalib clarificare ꝓposui. Uel ita. Clarifi¬
caui cũ de uirgine natus ẽ. a magis adora¬
tus ẽ: a scĩs agnitus ẽ: a specie columbȩ de¬
claratus ẽ. in monte transfiguratus ẽ. Cla¬
rificaui cũ multoᷤ sanauit: cũ de paucis pa¬
nib multos pauit: fluctib imꝑauit:. mor¬
tuos suscitauit. Et iterũ clarificabo cũ
resurget a mortuis: cũ celos ascendet: cũ
uioex ab uniu̾sis cognoscet᷑: ut ei omne
genu flectatur. Turba gͦ quȩ stabat et
audierat: dicebat tonitruũ factum eẽ. Alii¬
y dicebant. Angłs ei lo quutꝰ ẽ Respondit¬
iħe: ꝙ dixit. Non ꝓpt̾ me uox hȩc uenit:
s ꝓpter uos. Ostendit hanc uocẽ ñ sͥ indi¬
casse qͦd sciebat. s eis quib indicari opor¬
tebat. Hunc iudicit̃ ẽ mundi: nẽ pͥncepᷤ

Expanded text:
tui Venit ergo vox de coelo: Et clarificavi tui Venit ergo vox de coelo: Et clarificavi et iterum clarificabo, Clarificavi antequam facerem mundum, id est clarum genui, et in creaturis rationalibus clarificare proposui. Vel ita: Clarificavi, cum de virgine natus est, a magis adoratus est, a sanctis agnitus est, a specie columbae declaratus est, in monte transfiguratus est. Clarificavi, cum multos sanavit, cum de paucis panibus multos pavit, fluctibus imperavit, mortuos suscitavit. Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, cum coelos ascendet, cum judex ab universis cognoscetur, ut ei omne genu flectatur. Turba ergo quae stabat et audierat, dicebat tonitruum factum esse. Alii dicebant: Angelus ei locutus Jesus et dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. Ostendit hanc vocem non sibi indicasse quod sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Nunc judicium est mundi. Nunc princeps
Abbreviated transcription (Latin):
te rp̃o. elemosinas faciendo: ꝙ eius doctni¬
na quib potueris p̃dicando. Unusqͥsq e¬
nim pat̾familias debet in suos exercere
discipliña: monendo. docendo. corripien¬
do benuolentiã impendendo: a cuii.
fica me ex hac hora. Predicta passione. & ad
cam supposita exhortatione. qͣsi data uoce
fortitudinis suȩ: subdit affectum infirmita¬
tis nr̃ȩ. Qũe uere suscepit: s ex uoluntate ꝓ
nob̾. ne de hac infirmitate desꝑemus. Inqͣ
enã docet qͥd dicere debemꝰ. & qͦ confugere:
qͣsi conturbet᷑ anima qͥd dicam: qu̾e inuo¬
ceme qͦ fugiam: In qũe sperem: In patr̃ẽ qͥ
saluat. cuiꝰ uoluntatẽ meȩ ꝓpono. qͥa ꝓpt̾ea
ut hȩc patiar: ueni in horam hanc. Unde
clarificatio sequit᷑ & mͥ: et menbͥs meis.
Et hoc ẽ qͦd dicit.
Seo ꝓpt̾ea ueni in horam hanc. Pat̃ cla¬
rifica tuu̾ nom̃. Saluũ me fac ex hee hora
passionis peto: s passionẽ ñ recuso. Ergo
cdarifica me suscitando:. qͦd ẽ gła nominis

Expanded text:
re Christo eleemosynas faciendo, et ejus doctrinam quibus potueritis praedicando. Unusquisque enim paterfamilias debet in suos exercere disciplinam monendo, docendo, corripiendo, benevolentiam impendendo. A. 107I me ex hac hora. Praedicta passione, et ad eam supposita exhortatione, quasi data voce fortitudinis suae, subdit affectum infirmitatis nostrae. Quem vere suscepit, sed ex voluntate pro nobis, ne de hac infirmitate desperemus. In qua etiam docet quid dicere debemus, et quo confugere, quasi cum turbetur anima, quid dicam? quem invocem? quo fugiam? in quem sperem? In Patrem qui salvat, cujus voluntatem meae praepono, quia propterea ut haec patiar, veni in horam hanc, unde clarificatio sequitur et mihi et membris meis. Et hoc est quod dicit.opterea veni in horam hanc. Pater, clarifica tuum nomen. Salvum me fac ex hac hora passionis, peto, sed passionem non recuso. Ergo clarifica me suscitando, quod est gloria nominis
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimi sext capłĩ. Marcus qͦ rõe tan¬
uetat eos qͥb hoc officii ordine cõpetit:
s a fidelib docet illos eẽ cauendos. qui hoc
indebite amant. Dupplici ratione a uanȩ
głe cupidis attendere iubem᷑ ÷ ne uł simu¬
latione seducam᷑ estimantes ẽẽ bona quȩ
faciunt: uel emulatione in fłamem᷑ gau¬
dentes in bonis laudari quȩ simulant:¬

Expanded text:
dragesimi sexti capituli. Marcus quoque idem tandragesimi sexti capituli. Marcus quoque idem tanvetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed a fidelibus illos docet esse cavendos qui hoc indebite amant. Duplici ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne vel simulatione seducamur, aestimantes esse bona quae faciunt, vel aemulatione inflammemur, gaudentes in bonis laudari quae simulant
Abbreviated transcription (Latin):
tissimas in eis spinas ligabant: ut ambu
ficia dĩ. Pitatiola gͦ illa decalogi phi¬
lacteria uocabant: qͦd quicũq habuisset
ea. qͣsi ob custodiam & munimentũ sui ha¬
beret ũ intelligentib phariseis. hȩc in cor
de portanda ẽẽ. Alioquin & armaria ⁊ ar¬
chȩ habent libros: & d̃i noticiã ñ habent:
Istimodi erat fimbria breuis ex lege
p̃cepta: qũa mulier sangume fluens deci¬
git in pallio dñi: S ñ ẽ puncta suꝑsticiosis
sentib phariseoꝵ: immo sanata. In stoł
ambulare ẽ. in cultiorib uestim̃tis ad pub¬
licũ ꝓcedere. qd̾ rep̾hendit᷑ in diuite. qͥ indu¬
ebat᷑ purpura et bysso:¬
Amant enĩ pͥmos recubitus in cenis. et
primas cathedras in synagogis: & salu-¬
tationes in foro: & uocari ab hominib
rabbi. L Et omĩs ppłs libent̾ audiebant
eũ. Qd̃ ppłs etiã in his libent̾ eũ audiuit:
habes in luca inpͥncipio ducentesumi qua¬

Expanded text:
tissimas in eitissimas in eificia Dei. Pittaciosa ergo illa Decalogi, phylacteria vocabant, quod quicunque habuisset ea, quasi ob custodiam et munimentum sui haberet, non intelligentibus Pharisaeis haec in corde suo portanda esse. Alioquin et armaria et arcae habent libros, et Dei notitiam non habent. Istiusmodi erat fimbria brevis ex lege aecepta, quam mulier sanguine fluens tetigit in pallio Domini . Sed non est puncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum, imo sanata. In stolis ambulare, est in cultioribus vestimentis ad publicum procedere quod reprehenditur in divite, qui induebatur purpura et byssoecubitus in coenis, et primas cathedras in Synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi. L. Et omnis populus libenter audiebat eum. Quod populus etiam in his libenter eum audivit habes in Luca in principio ducentesimi qua
Abbreviated transcription (Latin):
facit aliqͥd ut iudeat᷑ ab hominib. scͥba ẽ.
& phariseus. Dñs cũ dedisset mandata le-¬
gis ꝑ moysen: ad extremũ intulit. Ligabis
ea in manu tua: ꝙ erunt in mota ante ocłos
tuos. Et ẽ sensus. Precepta mea oꝑe cõple¬
aut᷑: et mediteris in eis die ac nocte. Hoc
pharisei male interp̾tantes scͥbebant in
m̃branulis decalogũ moysi. id÷̃ dec̃ẽ uerba
legis. cõplicantes ea & ligantes in fronte: d
qͣsl coronã capiti facientes: ut semꝑ ante ocu¬
los mouerent᷑. Qd̃ usq hodie indi & baby¬
lonii faciunt: & qͥ hoc habuerit: qͣsi religio¬
sus in ppłis iudicat᷑. Iusserat qͦ moyses ut
in qͣtuor angulis pallioꝵ. iacinctinas fim¬
brias facerent. ad isrłis ppłm dinoscendũ:
ut qͦmͦ in corporib circitmcisio signũ iuda¬
icȩ gentis daret: ita uestis haberet aliqũa
differentiã. Unde suꝑsticiosi magistri. cap¬
tantes aurã popłarem. atq ex muliercłis
sectantes luera. faciebant fimbrias. & acu¬

Expanded text:
facit aliquid ut videatur ab hominibus, Scriba est et Pharisaeus. Dominus, cum dedisset mandata legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea opere compleantur, et mediteris in eis die ac nocte. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis Decalogum Moysi, id est, decem verba legis, complicantes ea et ligantes in fronte, et quasi coronam capiti facientes, ut semper ante oculos moverentur. Quod usque hodie Indi et Babylonii faciunt, et qui hoc habuerit, quasi religiosus in populis judicatur. Jusserat quoque Moyses, ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent , ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Judaicae gentis daret, ita vestis haberet aliquam differentiam. Unde superstitiosi magistri, captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant fimbrias, atque acu
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. ꝓpter sacerdotiũ & nominis digni¬
tatẽ hortat᷑ ppłos ut subitiant᷑ illis: ñ oꝑa
s doctrinã considerantes. Per cathedram:
doctrinã legis significat. Non cathedra fa¬
ctt sacerdotẽ: s sacerdos cathedrã. Non lo
ne ꝓpt̾ malos eciã bonos contẽpnatis. Me¬
luis ẽ enim malis iniusta p̾stare: qũa bonis
iusta subtrahere. frequent̾ de homine malo
bona doctrina ꝓcecdit: sic̃ uilis terra. aliq̃
pretiosũ aurũ ꝓducit. Sicut aurũ eligitur
& t̾ra ñ: sic uos doctrinã accipite ñ mores.
Apib enĩ herbȩ necessariȩ ñ sunt: s fiores
Nel ita. In gradu quo fuerat moyses coll¬
sitatti ft̃ scͥbȩ & pharisei in merito. leg̃ẽ ꝓphe¬
tantẽ de. xp̃o p̾dicantes aliis. qũe ipsi presen¬
tem ñ receperunt. Ergo hortabat᷑ dñs ppłm

Expanded text:
pter sacerdotium et nominis dignitatem hortatur populos, ut subjiciantur illis, non opera, sed doctrinam considerantes. Per cathedram, doctrinam legis significat. Non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos cathedram. Non locne propter malos etiam bonos contemnatis. Melius est enim malis injusta praestare, quam bonis justa subtrahere. Frequenter de homine malo bona doctrina procedit, sicut vilis terra aliquando pretiosum aurum producit. Sicut aurum eligitur, et terra non, sic vos doctrinam accipite, non mores. Apibus enim herbae necessariae non sunt, sed flores. Vel ita: In gradu quo fuerat Moyses, constituti sunt Scribae et Pharisaei immerito, legem prophetantem de Christo praedicantes aliis, quem ipsi praesentem non receperunt. Ergo hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ nos ad sectanda uestigia sue passionis:
qͣsi dicat. Si eupis uit̃a tenere in xp̃o: noli
mortẽ timere ꝓ xp̃o. Noli amare anim̃a in
hac uita: ne ꝑdas in ȩt̾na uita. Mira senten¬
tia qũẽad modũ sit hominis amor in am¬
m̃a suã ut ꝑeat: odiũ ne ꝑeat. Si male ama¬
ueris: tunc odisti: si bene oderis: tunc amash
felices qͥ oderunt custodiendo: ne ꝑdant a¬
mando. S uide ne de ipsũ uelis interime¬
re: ut quid̾a ꝑuersi male hunc uersũ uitel¬
ligentes. Cũ autẽ causȩ articulus uenerit ut
ꝓponat᷑ tͥ aut faciendũ ẽẽ contͣ dĩ preceptũ
aut moriendũ. tunc potiꝰ elige mori qͣ uuĩt.
ut in hoc mundo habeas odio anim̃a tuã.
ꝙ in uitã ȩterña eam custodias. A cxi.

Expanded text:
sectanda vestigia suae passionis, quasi dicat: Si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Noli amare animam in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Mira sententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne teipsum velis interimere, ut quidam perversi, male hunc versum intelligentes. Cum autem causae articulus venerit, ut proponatur tibi aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut moriendum, tunc potius elige mori quam vivere, ut in hoc mundo habeas odio animam tuam, et in vitam aeternam eam custodias. A.
Abbreviated transcription (Latin):
morabat᷑ in montẽ qͥ uocat᷑ oliueti. Et oĩs
ppłs manicabat ad eum in tẽplo: audire
eũ. Exemplo dñi debemus in die docere. et
in noctib aduersitatũ dm̃ orare: ut dicamꝰ
cũ psalmista. Ego autẽ sicut oliua fructife¬
ra in domo d̃i: sꝑaui in miscdia d̃ĩ. Siue
in ꝓsꝑitate simus quȩ ꝑ diem significatur.
siue in aduersitate. quȩ ꝑ noctes intelligit᷑.
semꝑ doceamꝰ. ce oremus. in quantũ ualemꝰ.
Populus manicabat ad eum. hoc ẽ mane
uenire festinabat. exli. m ccxxuii.

Expanded text:
morabatur in monte qui vocatur Oliveti. Et omnis populus manicabat ad eum in templo audire eum. Exemplo Domini debemus in die docere, et in noctibus adversitatum Deum orare, ut dicamus cum Psalmista. Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei . Sive in prosperitate simus, quae per diem significatur, sive in adversitate, quae per noctes intelligitur, semper doceamus et oremus quantum valemus. Populus manicabat ad eum, hoc est, mane venire festinebat. CAPUT CXLI.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ scͥpturȩ: ianua earũ intellectus. Cla¬
uigeri fc̃ sacerdotes: clauis ẽ uerbũ suientiȩ
adaꝑtio ẽ int̾pretatio uera. Non dixit qͥ ape¬
ritis: s qͥ clauditis. Ergo scͥpturȩ ñ st̃ clause:
s obscurȩ. Unde petrus in epła sua. Non
tiplex ẽ. Unde duas dicimꝰ causas. unã qͥa
ds uoluit eẽ alios ddoctores. alios discipulo ᷤ:
alterã ne contẽpneret᷑ scͥptura si ab illis in¬
telligeret᷑. a quib nec amat᷑. nec custodit᷑
Claudebant iudei ianuã ueritatis: qnͣdo
decreuerunt ut siqͥs confiteret᷑ filiũ deiex
tͣ synagogã fieret. Clauis enĩ scientiȩ hu¬
militas xp̃i ẽ: ꝙͣ legis ꝑiti nec intelligere
uolebant in lege & ꝓpħis: nec ab aliis in¬
telligi. Intrare in scͥpturas ẽ. ñ eẽ contẽpũ
suꝑficiȩ litt̾ȩ: s usq ad intelligentiȩ aicha¬
na penetrare. Uel certe omĩs magister q

Expanded text:
dicuntur; janua earum, intellectus. Clavigeri sunt sacerdotes, clavis est verbum scientiae, adapertio est interpretatio vera. Non dixit, qui non aperitis, sed qui clauditis. Ergo Scripturae non sunt clausae, sed obscurae. Unde Petrus in Epistola sua: Non tiplex est. Unde duas dicimus causas unam, quia Deus voluit esse alios doctores, alios discipulos; alteram, ne contemneretur Scriptura, si ab illis intelligeretur, a quibus nec amatur nec custoditur. Claudebant Judaei januam veritatis, quando decrevetra Synagogam. BEDA. Clavis enim scientiae, humilitas Christi est, quam legisperiti nec intelligere volebant in lege et prophetis, nec ab aliis inelligi. Intrare in Scripturas, est non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae arcana penetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m manere inȩternũ: & exaltari in cruce
Dixit gͦ eis iħc. Adhuc modicũ lum̃ in uo¬
bis ẽ. Ambulate dũ luc̃e habetis: ut ñ uos
tenebrȩ comp̾hendant. Tenebrȩ fc̃ si sic credi¬
deritis xp̃i ȩternitat̃e: ut negetis mortis eiꝰ
humilitatẽ. Ambulate gͦ ex fide in fidem e¬
ors intelligendo. & mortturũ. xp̃m ut redimat:
& uicturũ inȩternũ in celo qͦ ꝑducat. Ambu¬
late inqͥt dum lucẽ habetis .i. ꝓficite. credentes
quȩ dico. dũ lucem uerboꝵ ineoꝵ ministro
uob̃. Tenebrȩ enĩ ignorantiȩ & mortis ꝑpetue
ert̃ ñ credere mͥ. Et qͥ ambulat in tenebͥs:¬

Expanded text:
Christum manere aeternum, et exaltari in cruce. Christum manere aeternum, et exaltari in cruce. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Tenebrae sunt, si sic credideritis Christi aeternitatem, ut negetis mortis ejus humilitatem. Ambulate ergo ex fide in fidem, totum intelligendo, et moriturum Christum ut redimat, et victurum in aeternum in coelo quo perducat. Ambulate, inquit, dum lucem habetis, id est proficite credentes quae dico, dum lucem verborum meorum ministro vobis. Tenebrae enim ignorantiae et mortis perpetuae er
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ uisibiles sumꝰ. Q enĩ dixit capillus capitis
ur̃i ñ ꝑibit: omĩa trahit pꝰ se. Aut si omĩa
homines intelligunt᷑: om̃ia p̃destinata ad
salutẽ possumꝰ dicere. At certe omĩa genera
hominũ trahit ad se ut caput᷑. siue in lingͥs.
siue in ȩtatib. siue in gradib honor. siue
in diuersitatib ingenioꝵ. siue in ꝓfessiom¬
b licitarũ artium. Si exaltatus fuero. idest
cũ exaltatus fuero: ñ enim dubitando loqͥt᷑:
Exaltationẽ dicit passionẽ in cruce: & respi¬
cit ad hoc qͦd dictum ẽ superius. granũ mor¬
tuũ multũ fructũ afferre. Respondit
ei turba. Hos audiuimꝰ ex lege qͥa xp̃c ma¬
net inȩcernũ. Et qͦmͦ tu dicis oportet exal¬
tari filiũ hominis: Qͥs ẽ iste filius homini ᷤ.
Memorit̾ tenuert̃ qͦd dixerat dñs uenit ho¬
ra ut clarificet᷑ filiꝰ hominis. Nam hic ñ ait
si exaltatus fuerit filiꝰ hominnis: s ait ego
si exaltatus fuero. Putant gͦ contraria esse

Expanded text:
it, capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia homines intelliguntur, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere. Aut certe omnia genera hominum trahit ad se ut caput, sive in linguis, sive in aetatibus, sive in gradibus honorum, sive in diversitatibus ingeniorum, sive in professionibus licitarum artium. Si exaltatus fuero, id est, cum exaltatus fuero, non enim dubitando loquitur. Exaltationem dicit passionem in cruce, et respicit ad hoc quod dictum est superius, granum mortuum multum fructum afferre. Respondit ei turba: Nos audivimus ex lege quia Christus manet in aeternum. Et quomodo tu dicis: Oportet exaltariMemoriter tenuerunt quod dixerat Dominus, Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Nam hic non ait: Si exaltatus fuerit Filius hominis; sed ait, Ego si exaltatus fuero. Putant ergo contraria esse
Abbreviated transcription (Latin):
nexalit᷑ aduersus om̃s magistros dictũ cõn¬
uenit. qͥ grandia iubent: & minora ñ faci¬
unt. Humeri. digitus. onera. uincula qͥb
alligant᷑ onera: sp̃u alit̾ intelligenda sunt:¬
ut De õnerib alibi dr̃. Uenite ad me qͥ labo¬
ratis ꝙ onerati estis: & ego reficiam uos.
fabulosis rationib cõmendabant onera le¬
gis: s ipsi nec digito .i. modico tactu im¬
plebant. Tales it̃ etiam nẽ sacerdotes qui
ppło omnẽ iusticiam annuntiant:
ꝙ ipsi nec modicam seruant. Ca¬
les st̃ etiã qͥ gͣue pondus uenien¬
tib ad pemcentiã imponunt:
ipsi aut̃e nec minimã faciunt. Sic̃ enĩ si
suꝑ humeros adolescentis fascem posueris
importabiłe. necẽe ẽ ut aut illũ reiciat. aut
sub pondere confringat᷑: sic neceẽ ẽ ut peni¬
tens supͣ uires oneratꝰ. aut penitentiã reici¬
at: aut scandalizatus de confractione am¬
plius peccet. Deniq si erramus modicã pe
Ubi pat̾familias largus ẽ: dispensator. non

Expanded text:
neraliter adversum omnes magistros dictum convenit, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Humeri, digitus, onera, vincula quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt. De oneribus alibi dicitur: Venite ad me qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Fabulosis rationibus commendabant onera legis, sed ipsi nec digito, id est modico tactu implebant. Tales sunt etiam nunc sacerdotes, qui populo omnem justitiam annuntiant, et ipsi nec modicam servant. Tales sunt etiam qui grave pondus venientibus ad poenitentiam imponunt, ipsi autem nec minimam faciunt. Sicut enim si super humeros adolescentis fascem posueris importabilem, necesse est ut aut illum rejiciat, aut sub pondere constringatur; sic necesse est ut poenitens supra vires oneratus, aut poenitentiam rejiciat, aut scandalizatus de confractione amplius peccet. Denique si erramus modicam poeUbi paterfamilias largus est, dispensator non
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ am̃ dico uob̃ nͥ granũ frumenti cãders
Nin terrã mortuũ fuerit: ipsũ solũ manet
Si autẽ mortuũ fuerit: multũ fructũ affert
Se dicebat granũ. mortificandũ infidelitate
iudeoꝵ: s multiplicandũ fide ppłoꝵ. Et qͥa
grano frum̃ti spetialit̾ se cõparat: mos ce¬
pit eccłiȩ de hoc solo grano confici corpꝰ dñ¬

Expanded text:
umenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se dicebat granum mortificandum infidelitate Judaeorum, sed multiplicandum fide populorum. Et quia grano frumenti specialiter se comparat, mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corp
Abbreviated transcription (Latin):
mis redemptoris pedes s capillis sus ñ tergit:
qͥ utcũq proximors dolori compatit᷑. s tam̃
ex suꝑflius suis ñ miseret᷑ eorũ. Pedes oscu¬
lat᷑: qui studiose diligit xp̃i uestigia sequen

Expanded text:
ymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, ymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen ex superfluis suis non miseretur eorum. Pedes osculatur, qui studiose diligit Christi vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
falsus uistus confitat᷑: & sub spetie mulie¬
ris tam suũ ꝗͣ eccłiȩ meritũ parit̾ cõmendat᷑.
Oculis t̾rena concupierat: s hos penitendo
conterens flebat. Capillos composuerat. s
iam inde lacͥmas t̾gebat. Ore suꝑba dixerat:
s nẽ pedes dm̃ osculabat᷑. Qtͦ gͦ in sehabu¬
it oblectam̃ta: tot de se inuenit holo causta.
Domꝰ pharisei ẽ legis ꝓpħarũq custodia. in
qua udei głabant᷑ conuersari. Qũa dñs in¬
gredit᷑ cũ ñuenit soluere legem. s ad implere.
In hac domo glificat᷑ mulier penitens lacri¬
mis pedes dñi rigans: ñ phariseus incredulus.
qͥ nec aqũa pedib dedit. Humor lacrimarũ
int᷑ nos ẽ: qͥa gentilitas comiersa etiã sangui¬
nẽ fundit. cũ iudeus nec exteriora tribuit. La¬
cͥmis pedes dñi rigat: qͥ scĩs eiꝰ in tribulatiõe
compatit᷑. affectu cõpassionis inclinatꝰ. Capil¬
lis pedes dñi tergit: qͥ ex suꝑfliuis bonis suis
in digentib caritatẽ impendit. Rigat uͦ lac̃¬

Expanded text:
falsus justus confutatur, et sub specie mulieris tam suum quam Ecclesiae meritum pariter commendatur. Oculis terrena concupierat, sed hos poenitendo conterens flebat. Capillos composuerat, sed jam inde lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed nunc pedes Domini osculabatur. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Domus Pharisaei est legis prophetarumque custodia, in qua Judaei gloriabantur conversari. Quam Dominus ingreditur, cum non venit solvere legem, sed adimplere. In hac domo glorificatur mulier poenitens, lacrymis pedes Domini rigans, non Pharisaeus incredulus, qui nec aquam pedibus dedit. Humor lacrymarum intra nos est, quia gentilitas conversa etiam sanguinem fundit, cum Judaeus nec exteriora tribuit. Lacrymis pedes Domini rigat, qui sanctis ejus in tribulatione compatitur, affectu compassionis inclinatus. Capillis pedes Domini tergit, qui ex superfluis bonis suis indigentibus charitatem impendit. Rigat vero lacr
Abbreviated transcription (Latin):
necessttas ꝓxumi. Uel pedes dñi osculam᷑. cũ
incarnationẽ eiꝰ ꝑfecte diligimꝰ. Genu dm̃
osculat᷑: qͥ eũ apło sentit qͦd infirmũ dei est.
fortiꝰ eẽ omnib hominib. In genu nempe
robur standi consistit. Manũ dñi osculat᷑:
qͥ in oꝑatione nr̃e redemptionis studiose
meditat᷑ die ac nocte. Os autẽ osculat᷑ dei.
ꝙ qͣsi labrũ labro impͥmit: qͥ fioe ꝙ dilecti¬
one iungit᷑ ai pałs sapientiȩ. ⁊ bonitati. Cõ¬

Expanded text:
osculamur, cum incarnationem ejus praefecte diligimus. Genu Domini osculatur, qui cum Apostolo sentit, quod infirmum Dei est, fortius esse omnibus hominibus . In genu nempe robur standi consistit. Manus Domini osculatur, qui in operatione nostrae redemptionis studiose meditatur die ac nocte. Os autem Dei osculatur, et quasi labrum labro imprimit, qui fide et dilectione jungitur Dei Patris sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit maior̃e: ut insinuet illos qͥ orant
ut uideant᷑ ab hominib dampnatione me¬
reri: s eos qͥ prolixiꝰ orantes auaritiã suam
religionis colore depingunt. ñsolummͦ lau¬
des. s etiã pecunias querendo. maiori dam¬
pnatione plectendos. Qͥ qͣsi patroni in iu¬
dicio futuri. ut inadeundis uiduaꝵ
domib retineant auctoritatẽ: fũt tete¬
ris adeundȩ salutis in hibitio.
& regni celestis obseratio. Et ioeo
accipient ampliꝰ iudiciũ: qͥa & peña ꝓprii
peccati. & reatũ alienȩ ignorantiȩ debebũt

Expanded text:
 orant ut videantur ab hominibus, damnationem mereri; sed eos qui prolixius orantes, avaritiam suam religionis colore depingunt, non solummodo laudes, sed etiam pecunias quaerendo, majori damnatione plectendos. Qui quasi patroni in judicio futuri, ut in adeundis viduarum domibus retineant auctoritatem, fit caeteris adeundae salutis inhibitio, et regni coelestis obseratio. Et ideo accipient amplius judicium, quia et poenam proprii peccati, et reatum alienae ignorantiae debebunt
Abbreviated transcription (Latin):
bȩ & pharisei lustrantes orb̃e causa lucri.
studebant de gentib facere ꝓselitos :.i. adue¬
nas & circũcisos. miscere ppło dĩ. S qͥ ante
dũ eẽt echnicus semel errans erat filiꝰ gehen¬
nȩ uidens magistroꝵ hypocrisin oꝑe de¬
struentiũ qͦd docebant. reuertebat᷑ ad uomi¬
tũ. & gentilis factus qͣsi p̾uaricator maiore
pena dignus erat. filiũ gehennȩ dicit. qͥa
unusqͥsq cuiꝰ oꝑa agie: eius filius appellat᷑
Duplo facitis eum subaudis dici filiũ gehen¬
nȩ qũa uos: quors culpa ipse reuertit᷑ ad
uomitũ. Ue uob̃ duces ceci qͥ dicitis. Qcũq¬

Expanded text:
et Pharisaei lustrantes orbem causa lucri, studebant de gentibus facere proselytos, id est advenas et circumcisos miscere populo Dei. Sed qui ante dum esset ethnicus, semel errans erat filius gehennae, videns magistrorum hypocrisim opere destruentium quod docebant, revertebantur ad vomitum, et gentilis factus, quasi praevaricator majore poena dignus erat. Filium gehennae dicit quia unusquisque cujus opera agit, ejus filius appellatur. Duplo facitis eum, subaudis dici filium gehennae quam vos, quorum culpa ipse revertitur ad vomitum. Vae vobis duces caeci, qui dicitis: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat: qͥa hoc qͦd petiit posse dari sͥ noz
dubitauit. In pace ire precipit᷑: ut in ueri¬
tatis itinere ꝑseneret. Quando autẽ uel
uͥ conuersa fuerit: ex euangłio ñ habet᷑ de¬
finitũ. P robabile enĩ ẽ idem factum lucã
cũ ceteris narrasse. qͥa ñ aliũ locũ uͥ factũ
sit cõmemorat: de nomine etiã symonis
cũ aliis conuenit: antecedentia uel sub¬
sequentia nil repugnant. Quidã tam̃ pu¬
tauerunt duas uuctiones. duasq mulie¬
res. peccatric̃e & scãm cõmemorari: quaꝵ
altera pedes dñi: alta caput pedesq eius un¬
guento ꝑfuderit. Alii uͦ dicunt unã fuis¬
se. & gradatim a pedib ad uerticẽ ꝑuenis¬
se: ut pͥus unxerit dnm̃ in galilea: pꝰea
in bethania. ibi peccatrix accedens: hic
uͦ ustificata. Si cui gͦ uisũ fuerit qm̃
lucas ñ idem qd̾ ceteri ȩuagłiste s simile
factum retulerit: regulam recapitulatioĩs
hic assignabit. & continuationẽ litterȩ

Expanded text:
fecerat, quia hoc quod petiit, posse sibi dari non fecerat, quia hoc quod petiit, posse sibi dari non dubitavit. In pace ire praecipitur, ut in veritatis itinere perseveret. Quando autem vel ubi conversa fuerit, ex Evangelio non habetur definitum. Probabile enim est, idem factum Lucam cum caeteris narrasse, quia non alium locum ubi factum sit, commemorat: de nomine etiam Simonis cum aliis convenit; antecedentia vel subsequentia nil repugnant. Quidam tamen putaverunt duas unctiones, duasque mulieres peccatricem et sanctam commemorari, quarum altera pedes Domini, altera caput pedesque ejus unguento perfuderit. Alii vero dicunt unam fuisse, et gradatim a pedibus ad verticem pervenisse, ut prius unxerit Dominum in Galilaea, postea in Bethania; ibi peccatrix accedens, hic vere justificata. Si cui ergo visum fuerit, quoniam Lucas non idem quod caeteri Evangelistae, sed simile factum retulerit, regulam recapitulationis hic assignabit, et continuationem litterae
Abbreviated transcription (Latin):
unxit pedes meos. Propt̾ qͦd dico tͥ: remit¬
tunt᷑ ei peccata multa. qm̃ dilexit multũ.
Cun autẽ minus dimittit᷑: minꝰ diligit.
Tanto amplius peccati rubigo consumit᷑:
qnͣto peccatoris cor caritatis igne cremat᷑.
Si oꝑa agiꝰ quib bono odore ȩccłiam
resꝑgamtis: in dñi corpus unguentum
fundimꝰ. fraglantia aut̃ẽ fidei caput dñi
& pedes qͣsi odore ꝑfundit aromatũ: qͥ di¬
uinitatẽ & humanitatẽ eiꝰ digna laude
attollit: nc̃ de pedib ascendens ad caput:
nunc ad pedes a capite ꝑ fidẽ descendens.
Dixit autẽ ad illã. Remittunt᷑ tͥ peccata.
Et cepert̃ qͥ simul accumbebant dicẽ intͣ¬
⁊ se. Qͥs ẽ hic qͥ etiã peccata dimitcit: Dix̃
autẽ ad mulierẽ. fides tua te saluã fecit:
uade in pace. Et his dictis: abiit ascendẽs
iherosolima. Qm̃ phariseus mulierẽ ma¬
riã scilicq magdalena sororẽ larari adhuc
peccatricẽ reputabat: introducit saluator
remissionẽ peccaminũ eiꝰ. fides eam salu̾a

Expanded text:
quod dico tibi, remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Tanto amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor charitatis igne crematur. Si opera agimus, quibus bono odore Ecclesiam respergamus, in Domini corpus unguentum fundimus. Fragrantia autem fidei, caput Domini et pedes quasi odore perfundit aromatum, qui divinitatem et humanitatem ejus digna laude attollit, nunc de pedibus ascendens ad caput, nunc ad pedes a capite per fidem descendens. Dixit autem ad illam: Remittuntur tibi peccata. et coeperunt qui simul accumbebant se: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Dixit autem ad mulierem: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Et his dictis, abiit ascendens Hierosolymam. Quoniam Pharisaeus mulierem, Mariam scilicet Magdalenam sororem Lazari, adhuc peccatricem reputabat, introducit Salvator remissionem peccaminum ejus. Fides eam salvam
Abbreviated transcription (Latin):
dicent ecee hie: aut ecce illic. Ecce enĩ regnũ
niente iherosolimã dño: statim regnũ dei
manifestaret᷑. In quã opinionẽ etiã apłidu¬
cti: pꝰ resurrectionẽ eiꝰ interrogauerunt eũ.
Dñe si in tempore hoc restitues regnũ isrł
Et alibi cleophas. Nos autẽ sꝑabamus.
cũ obseruatione tẽporis. neq locali motu:
ut hic uel ibi localit̾ eẽ dicat᷑. Non ẽ enĩ en
porale s sp̃uale regnare cũ deo: qͦd fide iam
cepit in cordib credentiũ. unde ait. Regnmĩ
d̃i int᷑ uos ẽ. Aliter. Diem uidicii dixit ñ ue¬
nire cũ obseruatione tẽporis: neq sciet᷑ det̾m¬
natus locus: ut qͥs dicat. ecce hic. aut ecce
illic fiet uidiciũ. Neq enĩ angłi neq hõies
annuntiabunt aduentũ dñi in iudicmũ: sic̃¬

Expanded text:
aut ecce illic. Ecce enim regnum niente Hierosolymam Domino, statim regnum Dei manifestaretur. In quam opinionem etiam Apostoli ducti, post resurrectionem ejus interrogaverunt eum: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel ? Et alibi Cleophas: Nos autem sperabamuscum observatione temporis, neque locali motu, ut hic vel ibi localiter esse dicatur. Non enim est corporale, sed spirituale regnare cum Deo, quod fide jam coepit in cordibus credentium. Unde ait: Regnum Dei intra vos est. Aliter, diem judicii dixit non venire cum observatione temporis, neque scietur determinatus locus, ut quis dicat: Ecce hic aut ecce illic fiet judicium. Neque enim angeli neque homines anuntiabant adventum Domini in judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Siib p̃textu auaritiȩ: mysteriũ loquit᷑ fidei:
Et enĩ nr̃a fides sensib decem ꝑ corpus ꝙ a¬
nimã. & sp̃m triplicatis: qͣsi trecentis emit᷑
denariis. Hoc enĩ designat᷑ in dec̃e tͥplicatiᷤ:
qͦd in trecentis. Nos gͦ sic̃ gedeon tanꝗͣ trecen¬
torũ uirorũ nuimerũ assum̃tes. allophilo¬
rũ castra pauꝑes sp̃ũ fractis laguncu-¬
lis nr̃is cũ tubis & lucernis destruamꝰ.:
& sic̃ abrabam cũ trecentis uiris spolia ad
uqͥ uesꝑum diuidamꝰ. Ubi dr uidas fur fuisse:
admonem᷑ fures ꝙ sacrilegos tolerare. Qͣre
bitura erat:  Qre furẽ admisit: uisi ut ȩccłia
fures toleraret: Peculatus d̃r furtũ: de re
publica. Qͥ aliqͥd de ęccłia furat᷑. iuide ꝓdito¬
ri cõparat᷑: de quo solo ꝑ sinedochem sub
plurari numõ dictũ credunt: qd̾ marcus
ait fremebant in eam. Erant autẽ quid̃a
indigne ferentes intͣ semet ipsos: & dicentes:
Ut qͥd ꝑditio hȩc unguenti facta ẽ  Alu ꝓpt̾

Expanded text:
Sub praetextu avaritiae, mysterium loquitur fidei. Etenim nostra fides sensibus decem per corpus et animam et spiritum triplicatis, quasi trecentis emitur denariis. Hoc enim designatur in decem triplicatis, quod in trecentis. Nos ergo sicut Gedeon , tanquam trecentorum virorum numerum assumentes, allophylorum castra pauperes spiritu fractis lagunculis nostris, cum tubis et lucernis destruamus, et sicut Abraham cum trecentis viris spolia ad vesperam dividamus. Ubi dicitur Judas fur fuisse, admonemur fures et sacrilegos tolerare. AUGUbitura erat? Quare furem admisit, nisi ut Ecclesia fures toleraret? Peculatus, dicitur furtum de re publica. Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae proditori comparatur. De quo solo per synecdochen sub plurali numero dictum credunt, quod Marcus ait, fremebant in eam . Erant autem quidam indigne ferentes intra semetipsos, et dicentes: Ut quid perditio haec unguenti facta est? Alii propter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pauꝑes habetis uobiscũ: & cũ uolueritis¬
⁊ potestis illis bene facere: me autẽ non semꝑ¬
habebitis. Bonis ꝙ malis loquit᷑. de p̃sen¬
tia corporis sui. Sedet enĩ ad dexterã par̃
postꝗͣ ascendit in celũ. et scđ̃m corpus ñ et
hic: qͥ p̾sentia maiestatis. semꝑ ẽ hie. Sidi

Expanded text:
abetis vobiscum, et cum volueritis, potestis illis benefacere, me autem non semhabebitis. Bonis et malis loquitur de praesentia corporis sui. Sedet enim ad dexteram Patris sui postquam ascendit in coelum, et secundum corpus non est hic, qui presentia majestatis s
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ de maiori feditate extrahit᷑. Hullus utiq
tantũ potest diligere: qnͣtũ ea quȩ in pluri¬
b donis. plurib ꝑsonis diligit. Et con¬
uersus ad mulierẽ: dixit symoni. Uides hanc¬
⁊ mulierẽ. Intraui in domũ tuam. aqũa pedi

Expanded text:
ritum de majori foeditate extrahitur. Nullus utique tantum potest diligere, quantum ea quae in pluribus donis, pluribus personis diligit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides hanc mulierem? intravi in domum tuam, aquam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ centenariũ numerũ fenꝰ accumulat᷑. s itͥq
ꝑ quinariũ multiplicat᷑: qͥa qͥnq sensus in
hac uita debet ut̾q cultui rationis mancipa¬
re. Et qͥa nullus sius uirib. s di gr̃ã salui
fach sumus: recte dicit᷑. Non habentib illis
unde redderent: donauit ittͥsq. Plus gͦ dili¬
git ȩccłia gentiũ ꝗͣ udeus: qͥa & scd̃m p̾sen

Expanded text:
 centenarium numerum fenus accumulatur, sed utrique per quinarium multiplicatur, quia quinque sensus in hac vita debet uterque cultui rationis mancipare. Et quia nullus suis viribus sed Dei gratia salvi facti sumus, recte dicitur: Non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Plus ergo diligit Ecclesia gentium qu
Abbreviated transcription (Latin):
usitas uitioꝵ quib plena fuit figurat᷑. My¬
ice phariseus arrogans iudaicũ ppłm desi¬
guat: pecatrix scificata: conuersam gentili¬
date. Phariseus rogauit dñm ut manduca¬
ret cũ illo: qͥa ppłs idem quẽ uenient̾e credere
noluit. uenturũ sꝑauit: & ut ueniret op¬
tauit dicens. Excita potentiã tuã & tieni ut
saluos facias nos. Dñm cũ phariseo mandu¬
care ẽr de ppło eredenti gaudere. Unde alibi.
Meus cib est. ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qͥ me
misit. Et respondens iħc: dixit ad illũ.
Symon: habeo t̃ aliqͥd dicere. At ille ait.
Alagister dic. Duo debitores erant cuidam

Expanded text:
versitas vitiorum, quibus plena fuit, figuratur. Myversitas vitiorum, quibus plena fuit, figuratur. Mystice, Pharisaeus arrogans, Judaicum populum designat; peccatrix sanctificata, conversam gentilitatem. Pharisaeus rogavit Dominum ut manducaret cum illo, quia populus idem quem venientem credere noluit, venturum speravit; et ut veniret optavit, dicens: Excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . Dominum cum Pharisaeo manducare, est de populo credenti gaudere. Unde alibi: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et respondens Jesus, dixit ad illum: Simon habeo tibi aliquid dicere. At ille ait: Magister dic. Duo deb
Abbreviated transcription (Latin):
meliã eiꝰ. Hȩc enĩ laudabilit̾ expendit: qͦd sͥ
ꝓ odore suȩ carnis turpit̾ adhibuerat illi¬
citis actib intenta. pͥusꝗͣ dño familiaris
passurus dñs pꝰ paucos dies. sciat ȩuange¬
liũ suũ toto orbe celebrandũ. Notandũ qͥa
quantã fam̃a maria adepta ẽ. tanta infa¬
miã uidas ẽ adeptus: s dñs boña laude al¬
gna remunerans. futuras impii contumeli¬
as tacendo preterit: l Uidens aut̃e pha¬
riseus qͥ uocauerat eum: ait intͣ se dicens:
Hie si eẽt ꝓpħa. sciret ittiq quȩ ce qualis es¬
set mulier quȩ tangit eũ qͥa peccatͥx ẽ. Cum
pͥstina nomina consuetudo tenere soleat.
falsa opinio pharisei. de falsa iusticia p̃su¬
mentis mariã uocat peccatric̃e. de qͥ seple
demonia iam fuerant eiecta. cũ dñs de ea
tirit. Maria optimã partẽ elegit. quȩ ñ au
seit᷑ ab ea. Et qͥa septẽ dieb omne tempuˢ
comp̃hendit᷑: recte septenario numero um-¬

Expanded text:
meliam ejus. Haec enim laudabiliter expendit, quod sibi meliam ejus. Haec enim laudabiliter expendit, quod sibi pro odore suae carnis turpiter adhibuerat, illicitis actibus intente, priusquam Domino familiaris passurus Dominus post paucos dies sciat Evangelium suum toto orbe praedicandum. Notandum quia quantam famam Maria adepta est, tantam infamiam Judas est adeptus, sed Dominus bonam laude digna remunerans, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. Videns autem Pharisaeus qui vocaverat eum, ait intra se, dicens: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis esset mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Cum pristina nomina consuetudo tenere soleat, falsa opinio Pharisaei de falsa justitia praesumentis, Mariam vocat peccatricem, de qua septem daemonia jam fuerant ejecta, cum Dominus de ea dixit: Maria optimam pBROS. Et quia septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero uni
Abbreviated transcription (Latin):
ittens enĩ hȩc unguentũ hoc a xeuii¬
in corpus meũ: ad sepeliendũ me fecit
Don ẽ ꝑditio unguenti: s officiũ sepulturȩ
Datientia dm̃ ñ arguit uid̃a auariciȩ. et
ñ pauꝑum causa dixisse qͦd dixit. s obseqͥ¬
ũ mariȩ commendat. Qd̃ ioħes ate sine il¬
lam ut in diem sepulturȩ meȩ seruet illud.
tale ẽ ac si dicat. Sine illam facere qͦd facit.
ut custodiat illud factũ in corde suo usq in
diem sepulturȩ meȩ: ꝙ tunc sciet qͥa istud
obsequiũ ẽ p̃uentio corporis mei sepeliendi.
hoc fecit. P reuenit enĩ unguere corpus me-¬
ũ: in sepulturã subaudis ponendũ. Ac si di¬
cat. Sine illã mͦ ad sepulturã p̾parare me
more uideor dũ potest: qͦd tunc uolet fac̃e
⁊ ce ñ poterit. Am̃ dico uob̃ ubicũq p̾di¬
catũ fuerit hoc euangłm in toto mundo: di Nla¬
.cet᷑ & qͦd hec fecit in memoriã eiꝰ. Subaud̾
qͦd et uidas contͣ loquitus ẽ: dicet᷑ in contu¬

Expanded text:
ittens enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Non est perditio unguenti, sed officium sepulturae. Patientia Domini non arguit Judam avaritiae, et non pauperum causa dixisse quod dixit, sed obsequium Mariae, commendat. Quod Joannes ait: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud; tale est ac si dicat: Sine illam facere quod facit, ut custodiat illud factum in corde suo usque in diem sepulturae meae, et tunc sciet quia istud obsequium est praeventio corporis mei sepeliendi. hoc fecit. Praevenit enim ungere corpus meum in sepulturam, subaudis ponendum. Ac si dicat: Sine illam modo ad sepulturam praeparare me more Judaeorum, dum potest: quod tunc volet facere, et non poterit. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod haec fecit idas contra locutus est, dicetur in contu
Abbreviated transcription (Latin):
ande redderent: donauit utrisq. Qͥs gͦ cum
plus diligit: Respondens symon dix̃ Esti¬
mo qͥa is eui plus donauit. At ille dixit ei.
Recte iudicasti. Sua sententia suꝑb aꝑud
se phariseus conuincit᷑: ꝙ sic̃ freneticꝰ fu¬
nẽ portat. ex quo liget᷑. Hominũ iudicio
plus fortasse offendit. qͥ plus debuerat: s
diligat. qͥ amplius debuit. s tantũ gram con¬
sequat᷑. Duo debitores de quib symoni pa¬
radigma opponit᷑. utrũq ppłm designant:
fenerator uͦ creatorẽ qͥ lucrum querit illiꝰ num¬
mi qũe in nob fabricatus ẽ. ad imagiñe suã.
Minus debet ppłs cui legis decalogus ꝑ ser

Expanded text:
eum plus diligit? Respondens Simon, dixit: Aestimo quia is cui plus donavit. At ille dixit ei: Recte judicasti. Sua sententia superbus apud se Pharisaeus convincitur, et sicut phreneticus funem portat ex quo ligetur. Hominum judicio plus fortasse offendit, qui plus debuerat, seddiligat qui plus debuit, si tantum gratiam consequatur. Duo debitores, de quibus Simoni paradigma opponitur, utrumque populum significant, fenerator vero Creatorem, qui lucrum quaerit illius nummi, quem in nobis fabricatus est ad imaginem suam. Minus d