comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibiliq substantia. tam multa fec̾it: et si
bona corruptibilia tam̃. Queris si in ipso
omĩa : ipse ubi: Nicħ minꝰ inuenio. Quis
capiat locꝰ: Queris ubi ñ sit : De hoc qͥdẽ
dix̾im. Quis sine deo locꝰ. In comp̾hensibił
ẽ ds: s ñ parum app̃hendisti si hoc tͥ de eo
comꝑtum ẽ qd̾ nusquã sit qͥ ñ claudit᷑ loco.
et nusquã nõ sit qui ñ excludit᷑ loco. Suo
autẽ illo sublui atq incomp̾hensibili mͦ si¬
eut omnia in ipso. sic ipse in omnibꝰ ẽ. De.¬
niq sic̾ ait eugłista in mundo erat. Alias
uͦ ubi erat anteqͣm mundꝰ fieret: ibi est.
Non ẽ qd̾ queras ult᷑ ubi erat: p̃t̃ ipsũ nicħ
erat. Ergo inse ipso erat. Quid ẽ ds̃ e Quo
tet assentias eẽ aliquid in deo qd̾ ds sit.
qd̾ ds ñ sit. Hoc enim sine dubio meluuis.
Quomꝰ ñ meliꝰ deo si ds̃ ñ ẽ. qd̾ dat deo ut sit.
inquiunt : Negas đm hab̾e diuinitatem:
Non: s qd̾ habet hoc ẽ. Negas diuinitatem

Expanded text:
tibilique substantia tam multa fecerit; etsi tibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod quaeras ultra ubi erat; praeter ipsum nihil erat. Ergo in se ipso erat. CAPUT VII Deum et tet assentiaris esse aliquid, quo Deus sit, et quod Deus non sit. Hoc enim sine dubio melius. Quomodo non melius Deo, si Deus non est, quod dat Deo ut sit? inquiunt: negas Deum habere divinitatem? Non, sed quod habet, hoc est. Negas divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse aliquid anteqͣm eẽt. Qd̃ utrumq quia
ratio ñ consentit: constat nicħ sibimet extitiᷤ.¬
se pͥncipium. Qd̾ uͦ aliud pͥncipiũ babu̾it: pri-¬
cesser̃ nec decesserunt: nec decesserunt: nec
omia. in qͦ omĩa. Ex qͦ omĩa creabilit̾. ñ semi¬
nalit̾. ꝑ quẽ om̃ia ne alium auctorẽ. atq aliũ
opificẽ arbitreris. In qͦ omĩa ñ qͣsi in loco. sed
quasi in uirtute. Ex qͦ omĩa tanqͣm uno pͥnci¬
pio auctore om̃ium ꝑ quẽ omĩa ne alt̾um in-¬
ducat᷑ pͥncipiũ artifex. In qͦ om̃ia ne t̾cium in-¬
ducat᷑ locꝰ. Ex qͦ omĩa ñ de qͦ: qr ñ ẽ mat̾ia
ds̃. Effitiens causa ẽ. ñ mat̾iał. P rustra phi¬
losophi mat̾iam querunt: ñ eguit mat̾ia
ãs. Nõ enim officinã quesiuit: ñ artificem.
pse ꝑ se inse omina fec̃. Unde: De nichilo.
Nam si ex aliqͦ fecit. illud ñ fecit: ac ꝑ hoc nec
omnia. Absit ut de sua incorrupta incorrup.¬

Expanded text:
fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia ratio non consentit, constat nihil sibimet extitisse principium. Quod vero aliud principium habuit, pricula nec accesserunt, nec decesserunt; nec omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. est. Nempe hoc ẽ ei ẽẽ: qd eͣ omnia eẽ.Si
Icentũ talia addas: ñ recessisti ab eẽ. Si ea
dir̾is: nicħ addidisti. Si ñ dyx̾is: nicħ muiu¬
in compatione huiꝰ quicqͥd hoc ñ ẽ. uidicas
potiꝰ nõ eẽ qͣm eẽ : Quid itẽ dõ: Sine quo
nicħ ẽ. T̃ nicħ eẽ sine ipso. qͣm nec ipse si¬
ne se pot̾.Ipse sibr ipse omnibꝰ ẽ. Ac ꝑ hoc
quodã modo solꝰ ipse ẽ: qui suum ipsiꝰ ẽ. et
om̃ĩum eẽ. Quid ẽ ds̃: Principium. Et
hoc de se responsum dedit. Multa dicuntur
in rebꝰ pͥncipia: s respectui posterioꝵ. Alio¬
quin si ad aliquid p̾cedens respitias: ipsum
potius pͥncipium dabis. Iuam obrẽ si qͣ̃rnif¬
si queras uerum simplexq pͥncipiũ: inueni¬
as opoetet qd̾ pͥncipium ñ habu̾it. E x quo
Nã si cepit: aliunde ceꝑit neceẽ ẽ. Ase enim
cepit nicħ. Nisi forte quis putau̾it qd̾ ñ
erat dare sibi potuisse ut eẽ inciꝑet: aut

Expanded text:
est, Est. Nempe hoc est et esse, quod haec omnia esse. Si est, Est. Nempe hoc est et esse, quod haec omnia esse. Si et centum talia addas, non recessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti: si non dixeris, nihil minuin comparatione hujus quidquid hoc non est, judicas potius non esse, quam esse? Quid item Deus? Sine quo nihil est. Tam nihil esse sine ipso, quam nec ipse sine se potest. Ipse sibi, ipse omnibus est. Ac per hoc quodammodo ipse solus est, qui suum ipsius est, et omnium esse Quid est Deus? Principium: et hoc ipse de se responsum dedit . Multa in rebus dicuntur principia, sed respectu posteriorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipsum potius principium dabis. Quamobrem si quaeras verum simplexque principium, invenias oportet quod principium non habuerit. Ex quo Nam si coepit, aliunde coeperit necesse est. A se enim coepit nihil. Nisi forte quis putaverit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ exaltant᷑ celi a t̾ra : sic exaltate sunt
uie meȩ a uiis ur̃is.⁊ cogitationes mee
a cogitationib ur̃is. Dicimur amare: et
ds̃: dicim᷑ nosse ⁊ ds̃ : ⁊ multa in hunc
modũ. S d̾s amat ut caritas. nouit ut
u̾itas. sedet ut equitas. dominat᷑ ut ma-¬
iestas. regit ut pͥncipium. tuet᷑ ut salus.
oꝑat᷑ ut uirtꝰ. reuelat ut lux: assistit
ut pietas. Que omnia fatiunt ⁊ angłi
facimꝰ ⁊ nos : s longe inferiori mͦ. Non
utiq bono qd̾ sumus: s qd̾ participamꝰ.
unic iam tͣnsi sp̃s
istos: si forte cum sponsa dicere
possis ⁊ tu. Paululum cum per-¬
tͣnsissẽ eos: inueni quẽ diligit aĩa
mea. Quis ẽ: Non sane occurrit. meliꝰ qͣm qͥ
ẽ. hoc ipse de se uoluit respondĩ. hoc docuit
dicente moyse ad ppłm ipso quidẽ unungen¬
te. Qui ẽ misit me ad uos. Merito quidem
nil competentiꝰ et̾nitati que ds ẽ. Si bonum
si magnũ. si beatũ. si sapientẽ. uł quicquid
tale de deo dix̾is: in hoc u̾bo instauratur qd̾

Expanded text:
exaltantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae a viis vestris, et cogitationes meae a cogitationibus vestris . Dicimur amare, et Deus: dicimur nosse, et Deus: et multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono quod sumus, sed unc jam transi spiritus istos, si forte cum sponsa dicere possis et tu: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quis est? Non sane occurrit melius, quam Qui est. Hoc ipse de se voluit responderi, hoc docuit, dicente Moyse ad populum, ipso quidem injungente: Qui est, misit me ad vos . Merito quidem. Nil competentius aeternitati, quae Deus est. Si bonum, si magnum, si beatum, si sapientem, vel quidquid tale de Deo dixeris; in hoc verbo instauratur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
immortalẽ animam ẽẽ. nec aliqͣn absq sua
memoria uiu̾e: ne ñ animam aliqn eẽ con.¬
tingat. Itaq durante anima: durat et me.¬
moria. S quał: i. eda flagitiis: horrida
facmoribꝰ: uanitate tumida: contemptu
hispida ⁊ neglecta. Que pͥora tͦnsierunt:
⁊ nõ tͣnsierunt. Transierunt amanu.
s ñ a m̃te. Qd̾ factum ẽ : factum ñ ẽẽ nõ
pot̾. Proinde ⁊ si fac̾e̾ in tp̃re fuit: s fecis
se in sempit̾nũ manet. Non tͣnsit cũ tp̃re:
qd̾ tp̃ra transit. In etnum gͦ neceẽ ẽ crutiet:
qd̾ ꝑperam te egisse in et̾num memineris.
Exꝑiri erit hoc u̾itatẽ uocis illius: arguã
te ⁊ statuam contͣ fatiẽ tuam. Dominus lo¬
quutus ẽ cui omne adu̾sum ⁊ sibi adu̾sa.¬

Expanded text:
immortalem animam esse, nec aliquando absque sua immortalem animam esse, nec aliquando absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a manu, sed non a mente. Quod factum est, factum non esse non potest. Proinde etsi facere in tee in sempiternum manet. Non transit cum tempore, quod tempora transit. In aeternum ergo necesse est cruciet, quod perperam te egisse in aeternum memineris. Experiri erit hoc veritatem vocis illius: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Dominus locutus est, cui omne ad
Abbreviated transcription (Latin):
suffug̾e magis uelit. muiꝰ possit. Non la¬
tent tenebre. uł se ipsas. Se uident. que
aliud ñ uident. Oꝑa tenebrarũ sequunt᷑
illas: nec ẽ quo se abscondant ab illis. ne
in tenebris quidẽ. Hic ẽ u̾mis qui ñ morit᷑
memoria p̾u̾̃torum: semel miectꝰ uł potits
innatꝰ ꝑ peccatum. Hesit firmit̾ nequaqͣm
deinceps auellendꝰ : nec cessat rode consci¬
entiam: eaq pastꝰ esca utiq inconsumpti-¬
bili. ꝑpetuat uitã. Horreo uerm̃ mordacẽ:
⁊ mortẽ uiuacẽ. łł orreo incid̾e in manus
mortis uiuentis: ⁊ uite morientis. Hec se.¬
cunda mors quȩ nunquã ꝑoccidit: s sẽꝑ
occidit. Quis det illis semel mori : ⁊ non
moriant᷑ in et̾num: Qui dicunt montibꝰ
cadite suꝑ nos. ⁊ collibꝰ oꝑite nos. quid nͥ
mortẽ mortis benefitio aut finire aut eua¬
dere uolunt: Deniq inuocabunt mortẽ
ait. ⁊ ñ ueniet. Intuere id clariꝰ. Constat

Expanded text:
suffugere magis velit, minus possit. Non lasuffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec est quo se abscondant ab illis, ne in tenebris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec secunda mors, quae nunquam per occidit, sed semper occidit. Quis det illis semel mori, ut non moriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos , qui nisi mortem mortis beneficio aut finire, aut evadere volunt? Denique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius. Constat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuicẽ ledant. Lesio alt̾uis ẽ: absit ut dĩ.
Durũ tͥ ẽ inquit cont᷑ stimulũ calcitrare. Hoc
ẽ ñ stimulo durum: s calcitranti. Est et
turpium pena ds̃. Tux ẽ enĩ. Et quid tam
iniusum obscenis flagitiosisq m̃tibꝰ: Pro¬
fecto omnis qui male agit. odit lucẽ. S ed
dico. N unquid ñ poter̃ declinare: Mini.¬
me om̃io. Qucet ubiq ⁊ si ñ omnibꝰ.
D eniq in tenebris lucet : ⁊ tenebre eã nõ
comprehendunt. U idet tenebras lux cui hoc
ẽ uid̾e qd̾ luce̾. s ñ uicissim a tenebris. ipsa
uidet᷑ quia tenebre eã ñ comprehendunt.
Et uident᷑ gͦ ut confundant᷑: et ñ uident
ne consolent᷑. Nec mͦ a luce ⁊ in luce uident᷑.
A quo uł a quibꝰ Ab om̃i uidente: ut ꝓ mul¬
titudine intuentium sit confusio multa.
At nullꝰ de tanta num̾ositate spectantium.
molestior ocłs suo euiꝰq. Non ẽ aspectꝰ siue
in celo siue in t̾ra quẽ tenebrosa conscientia

Expanded text:
non invicem laedant. Laesio alterius est: absit ut Dei. non invicem laedant. Laesio alterius est: absit ut Dei. Durum tibi est, inquit, contra stimulum calcitrare ; hoc est, non stimulo durum, sed calcitranti. Et est turpium poena Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosisque mentibus? Profecto omnis qui male agit, odit lucem . Sed dico: nunquid non poterunt declinare? Minime omnino. Lucet ubique, etsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur, quia tenebrae eam non comprehendunt 77. Et videntur ergo, ut confundantur: et non vident, ne consolentur. Nec modo a luce: et in luce videntur. A quo, vel quibus? Ab omni vidente, ut pro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
circundans ad securitatẽ. Qͥd ẽ ds: Non¬
minus ꝑu̾soꝵ. qͣm humiliũ gła. Est enim
rationabił quedã ȩquitatis directio incon¬
ubiq. cui illisa om̃is prauitas conturbet᷑
necẽẽ ẽ. Quidni in hanc om̃e tumidum
uł distortum impingat ⁊ conquasset᷑: uUe
uniu̾so qd̾ obuum forte offendit. cede nescia
rectitudo. Nam ⁊ fortitudo ẽ. Qͥd iniquis
uoluitatibꝰ tã contͣrium ⁊ adu̾sum: quam
nis referentibꝰ penã. Quid tam penale quam
qd̾ nunqͣm ñ erit: Quid tã damnatũ. quã
uoluntas addicta huic necesfitati uolendi
nolendiq: ut ad utrumlibet. iã sic̃ ñ nisi
ꝑu̾se ita ñ nͥ misere moueat᷑: In et̾num ñ
obtinebit qd̾ uult: ⁊ qd ñ uult in et̾num
nicħominꝰ sustinebit. Digne omnino ut
que ad nichilum afficitur unquã qd̾ deceat.
ad nichilum unquã qd̾ libeat euadat. Ed
niet. Hec enim sibi inuicẽ adu̾sant᷑: ⁊ si

Expanded text:
circumdans ad securitatem. CAPUT circumdans ad securitatem. CAPUT m, quam humilium gloria. Est enim rationabilis quaedam aequitatis directio inconubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc omne tumidum, vel distortum impingat, et conquassetur? Vae universo, quod obvium forte offenderit cedere nescia rectitudo: nam et fortitudo est. Quid iniquis voluntatibus tam contrarium et adversum, quam nis referentibus poenam. Quid tam poenale, quam d nunquam erit? Quid tam damnatum, quam voluntas addicta huic necessitati volendi nolendique, ut ad utrumlibet jam, sicut non nisi perverse, ita non nisi misere moveatur? In aeternum non obtinebit quod vult; et quod non vult in aeternum nihilominus sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam quod deceat, ad nil unquam quod libeat, evadat. Quis niet. Haec enim sibi invicem adversantur, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgã inde florẽ duxisse originẽ demons.¬
traret. Inde gͥ sumpta caro unde tota uir.¬
go: nec noua in uirgine que ꝓdiit ex ra
querere quid ẽ ds̃: tum qr totiens iam que¬
situm ẽ. tum quia diffidis inuentum iri.
Dico tͥ pat̾ eugeni solꝰ ẽ ds̃. qui frustra nun¬
quã queri pot̾ : nec cum inueniri ñ potest.
D oceat te de hoc exꝑim̃tum tuum. Aut si ñ
ad electionẽ. salꝰ. Qd̾ ad se. ipse nouit. Iuid
ẽ ds̃: uoluntas. omp̃s. Beniuolentissima
uirtꝰ. lum̃ et̃num. incommutabił ratio. su̾ma
beatitudo. creans m̃tes ad se participandum.
iuuificans ad sentiendũ. affitiens ad apeten¬
dum. dilatans ad capiendũ. iustificans ad
ꝓmerendũ. accendens ad zelum. fecundanᷤ
ad fructum. dirigens ad equitatẽ. formanꝰ
ad beniuolentiã. mod̾ans ad sapientiã: ro¬
borans ad uirtutẽ. Uisitans ad consolatio¬
nẽ : illuminans ad cognitionẽ. ꝑ petuans
ad immortalitatẽ: implens ad felicitatem:

Expanded text:
virgam, inde florem duxisse originem demonsvirgam, inde florem duxisse originem demonstraret. Inde igitur sumpta caro, unde orta Virgo: nec nova in Virgine, quae prodiit ex radquaerere, quid est Deus? tum quia toties jam quaesitum est, tum quia diffidis inventum iri. Dico tibi, Pater Eugeni, solus est Deus, qui frustra nunquam quaeri potest, nec cum inveniri non potest. Doceat te de hoc experimentum tuum; aut si non, ad electionem, salus: quod ad se, ipse novit. Quid est Deus? Voluntas omnipotens, benevolentissima virtus, lumen aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans mentes ad se participandum, vivificans ad sentiendum afficiens ad appetendum, dilatans ad capiendum, justificans ad promerendum, accendens ad zelum, fecundans ad fructum, dirigens ad aequitatem, formans ad benevolentiam, moderans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mirabili sacram̃to. uxta numerũ satoꝵ
mire ⁊ decentissime distinctionis. gradꝰ.
nouũ. antiquũ. et̾nũ. Nonum. animam
q̃ de nichilo tunc creata credit᷑ cũ infu-¬
sa. Antiquum. carnẽ q̃ a pͥmo usq hoĩum
id ẽ ex adã traducta cognoscitur. Et̾num
u̾bum qd̾ ab et̾no patre coet̾num illi geni.¬
tum indubitata u̾itate asserit᷑. Et in his
treiplex si diligent̾ adu̾tas diuine potentie
genꝰ : qd̾ factum sit de nichilo aliquid. de
uetusto nouũ. et̾num beatũq. de damnato
mortuo. Quid hoc ad nr̃am salutẽ: Mul¬
tum ꝑ omnẽ modum. Primũ quidẽ qd̾ a
peccato redacti in nichili. ꝑ hoc quodãm᷑
tt̾ato creati sumꝰ ut simus initium aliqd̾
creat᷑e eiꝰ. Deinde qd ex uetusta seruitute
in lib̾tatẽ filioꝵ dei tͥnslati. in nouitate
sp̃s ambulantes. P ostremo qd̾ de potestatȩ
tenebraꝵ uocati ad regnum claritatis et̃¬
ne: in qͦ iã ⁊ consed̃e nos fec̃ in xep̃o. Ali-
de uirga. s maluit de radice: ut unde

Expanded text:
admirabili sacramento juxta numerum satorum, mirae et decentissimae distinctionis gradus, novum, antiquum, aeternum. Novum, animam, quae de nihilo tunc creata creditur, cum infusa: antiquum, carnem, quae a primo usque hominum, id est ex Adam, traducta cognoscitur: aeternum, verbum, quod ab aeterno Patre coaeternum illi genitum indubitata veritate asseritur. Et in his triplex, si diligenter advertas, divinae potentiae genus, quod factum sit de nihilo aliquid, de vetusto novum, aeternum beatumque de damnato et mortuo. Quid hoc ad nostram salutem? Multum per omnem modum. Primum quidem, quod peccato redacti in nihilum, per hoc quodammodo iterato creati sumus, ut simus initium aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alde virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde
Abbreviated transcription (Latin):
ascensus. Dã raptum potiꝰ fuisse qͣm ascendisse
ipse se phibet.Inde ẽ qd̾ dicebat. Siue m̃te exae¬
dimꝰ deo. Porro hec tria ita contingunt : cum
considatio. ⁊ si in loco ꝑegrmationis sue. uirtu¬
tis studio ⁊ adiutorio grẽ facta suꝑior. sensua¬
litatẽ aut p̾mit ne insolescat. aut cogit ne
euagetur: aut fugit ne inquinet. In pmo po¬
tentior: in sod̃o lib̾ior: in t̾cio purior. P urita.¬
tis si quidẽ ⁊ alacritatis parit᷑ alis fit ille uo¬
latus. Uis tͥ has considationis sp̃es ꝓpriis distin.¬
gui nominibꝰ. Dicamꝰ si placet pͥmã dispensatiuã:
⁊ scd̾am estimatiuam: t̾ciam speculatiuã. Hoꝵ
nominũ rationes diffinitiones declarabunt

Expanded text:
ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fit ille volatus. 4. Vis tibi has considerationis species propriis distingui nominibus? Dicamus, si placet, primam dispensativam, secundam aestimativam, tertiam speculativam. Horum nominum rat
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sp̃uum. Ipsa est ds̃ nr̃ maximꝰ sp̃s maxi-¬
ma mansio sp̃num beatoꝵ : et nequid hic
sibi usurpet sensꝰ seu imaginatio u̾itas est.
gͦ mirum : si ope indigene. aduena indiget e
Et felix scđm tempꝰ uiator. qui ciupũ benefitium
sine quo transire ñ pot̾. in obsequiũ conũtere
Magnꝰ ille qui usum sensuum quasdã ueluti ci¬
uum opes expendẽ satagit: dispensando in
suã ⁊ multoꝵ salutẽ. Nec ille minor qͥ hunc
sibi gradum ad illa inuisibilia philosophando
constituit : ñ qd̾ hoc dulciꝰ. illud utiliꝰ. hoc feli¬
cius illud fortius ẽẽ constat. At om̃iũ maximꝰ.
qui spreto ipso usu reꝵ ⁊ sensuũ qͣntũ quidẽ
humanẽ fragilitati fas ẽ. ñ ascensoriis gradibꝰ
smopinatis excessibꝰ auolare int̾dtum contem¬
plando ad illa sublimia consueuit. Ad hoc ultimũ
gemis. illos ꝑtin̾e reor excessus pauli. E aecessus ñ

Expanded text:
nem spirituum. Ipsa est Deus noster, maximus spiritus, maxinem spirituum. Ipsa est Deus noster, maximus spiritus, maxima mansio spirituum beatorum: et ne quid hic sibi usurpet sensus  al. add. carnis seu imaginatio, veritas est, . Quid igitur mirum, si ope indigenae advena indiget? Et felix secundum tempus viator, qui civium beneficium, sine quo transire non potest, in obsequium convertere Magnus ille, qui usum sensuum, quasdam veluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare interdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non
Abbreviated transcription (Latin):
les: qd̾ uidit ipse huiꝰ sententie auctor. qui
cum dic̾et inusibilia ꝑ uisibilia conspici. sig¬
nant᷑ posuit a creat᷑a mundi. Et u̾e quid opꝰ
scale. tenenti iam solum. Creatura eg̨li illa ẽ.
p̃sto habens ꝑ qd̾ potius ista intueat᷑. Hidet
u̾bum ⁊ in u̾bo facta ꝑ u̾bum: nec opꝰ habet
ex his que facta sunt factoris noticiam m̃di¬
care. Neq enim ut uł ipsa nou̾it. ad ipsa
descendit: que ibi illa uidet. ubi longe me¬
lius sunt quã in se ipsis. Unde nec mediũ
requirit ad ea corꝑis sensum: sensꝰ ipsa sibi
se ipsa sentiens. Optimum uidendi genꝰ si
hoc ⁊ indignum: P lane suꝑioꝵ quedam
muiria ẽ: inferioꝵ oꝑam desid̾are. Aqua
inuria nemo hominum ꝑfecte uendicabit᷑.
nisi cũ quisq euaserit. in libtatẽ filioꝵ dei.
Nempe erunt hii omnes docibileᷤᷤ dei: ⁊ nulla
intuemente creatura. solo beati deo. Repatͥ¬
asse erit hoc exisse de patͥa corpoꝵ in regio-¬

Expanded text:
ules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui ules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, si hoc et indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operam desiderare: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur, nisi cum quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse erit hoc, exisse de patria corporum in regio
Abbreviated transcription (Latin):
isRi suꝑiores. ⁊ si de considatione
inscribant᷑. plurimũ tam̃ habent
actionis admixtum : dum res aliqua ñ consi¬
Aerandas tm̃. s agendas docent uł monent.
At qui i manibꝰ mͦ ẽ: sola in considatione uer.¬
sabit᷑. Que enim supͣ sunt. id quidẽ instat.
actu ñ indigent. s inspectu. Non ẽ qd̾ in
eis actites: que uno mͦ semꝑ sunt ⁊ in et̾uum
Porro aliqua ⁊ ab et̾no. E t hoc uelim sollert̾
adu̾tas uir sagacissime eugeni: quia totiẽs
ꝑegͥnat᷑ consid̾atio tua. quotiens ab illis rebꝰ
ad ista deflectit᷑ inferiora ⁊ insibilia. siue in¬
tuenda ad noticiã. suie appetenda ad usum:
siue ꝓ offitio disponenda uł actitanda. Si ta¬
men ita u̾sat᷑ in his ut ꝑ hec illa requirat:
haud ꝓcul exulat. Sic consid̾are. repatria¬
re ẽ. Sublimior iste p̾sentiũ ac dignior usꝰ
ẽ reꝵ. cum iuxta sapientiã pauli iuisibili¬
a.dĩ ꝑ ea que facta sunt intellecta conspici¬
unt᷑. Sane hac scala ciues ñ egent s exi¬

Expanded text:
ibri superiores, etsi de consideratione inscribantur, plurimum tamen habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quae uno modo semper sunt, et in aeternum; porro aliqua et ab aeterno. Et hoc velim solerter advertas, vir sagacissime Eugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Sane hac scala cives non egent, sed exs
Abbreviated transcription (Latin):
Et ttẽ de eo. Qui facit imrabilia magna
solꝰ. Ad sunt angłi et archangłi: s ille ger
dicas posse ieẽ ⁊ angłm: ñ infitior.Ile.¬
muim scͥptum. Et angłs qui loquebat᷑ in me.
Atqr differentia ⁊ in hoc Inẽ angłs sugge¬
rens bona: ũ ingerens.Inẽ hortans adbo¬
num: ñ bonum creans. Ds̃ fic inẽ. ut af¬
fitrat. ut infundat. uł potiꝰ ut infundat᷑.
⁊ participet᷑: ita ut unum ꝑinde cũ nr̃o.¬
sp̃m eẽ dice̾ quis ñ timu̾it. ⁊ si ñ unam
ꝑsonã. unam ue subam. Habes enim qͥ
ds̾ ut uita. Itaq sic̃ anima uidet in ocłis.
audit in auribꝰ. odorat in naribꝰ. in faucibꝰ
gustat. tangit in toto reliqͦ corꝑe: sic d̾s
diu̾sa in diuersis spiritibꝰ oꝑat᷑: u̾bi causa
in aliis amantẽ se exhibens. in aliis agnoᷤᷤ.¬
centem. in aliis alia fatientẽ: sic̃ unicuuq
dat᷑ manifestatio sp̃s ad utilitatẽ. Qͥs ẽ
iste tã comiunis in uocibꝰ. tã longe rebꝰ:

Expanded text:
et idem de eo, Qui facit mirabilia magna et idem de eo, Qui facit mirabilia magna solus . Adsunt Angeli et Archangeli: sed ille germdicas posse inesse et angelum, non inficior. Memini scriptum: Et angelus qui loquebatur in 450 me . Atqui differentia et in hoc. Inest angelus suggerens bona, non ingerens: inest hortans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, ut infundat, vel potius ut infundatur et participetur, ita ut unum perinde cum nose dicere quis non timuerit, etsi non unam personam, unamve substantiam. Habes enim: QuDeus ut vita. Itaque sicut anima videt in oculis, audit in auribus, odorat in naribus, in faucibus gustat, tangit in toto reliquo corpore: sic Deus diversa in diversis spiritibus operatur; verbi gratia, in aliis amantem se exhibens, in aliis agnoscentem, in aliis alia facientem, sicut unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem . Quis est iste tam communis in vocibus, t
Abbreviated transcription (Latin):
dedit oꝑari ⁊ iłł: s alit̾. Ardent seraphu s
igne dei: uł potiꝰ igne deo. Qd̃ p̃cipuũ ẽ ĩ
eis amant: s ñ qͣntũ ds̃ nec quomͦ. Lucent
cherubin. ⁊ in scientia emment. s partici¬
patione u̾itatis. ac ꝑ hoc ñ ut u̾itas. nec qͣn¬
tum. Sedent thromi: s insidentis benefitio.
udicant ⁊ ipsi cũ tnquillitate: s ñ ad men-¬
surã modumue pacis pacantis. pacis quȩ
ex̾uꝑat omnẽ sensum. Dominant᷑ dnationeᷤ
s sub dũo dominant᷑: s seruiunt parit̾.
regi desierint. P recellit in potestatibꝰ forti¬
tudo s cui debent qd̾ fortes sunt: ⁊ alit̃
ẽ fortis ⁊ plus. Nec tam fortis quã ipsa
fortitudo ẽ. Uirtutes ꝓ suo ministerio et
potentatu satagunt excitare corda torpen¬
eia hominũ innouatione signoꝵ : uirt᷑
uͦ in eis manens ipsa facit oꝑa. ẜatiuint
⁊ ille s in comꝑatione eiꝰ ñ fatiunt. Deni¬
q tantum int̾est: ut quasi singłarit̾ ꝓpħa
dicat ad dm. Tu es ds̃ qui facis mirabilia.

Expanded text:
t Seraphin, sed igne Dei, vel potius igne Deo. Quod praecipuum est in eis, amant, sed non quantum Deus, nec quomodo. Lucent Cherubin, et scientia eminent, sed participio veritatis; ac per hoc non ut Veritas, nec quantum. Sedent Throni, sed insidentis beneficio. Judicant et ipsi cum tranquillitate, sed non ad mensuram modumve pacis pacantis, pacis quae exsuperat omnem sensum. Dominantur Dominationes, sed sub Domino dominantur, serviunt pariter. regi desierint. Praecellit in Potestatibus fortitudo: sed qui debent quod fortes sunt, et aliter est fortis, et plus; nec tam fortis quam ipsa fortitudo est. Virtutes pro suo ministerio et potentatu satagunt excitare corda torpentia hominum innovatione signorum: virtus vero in eis manens, ipsa facit opera. Faciunt et illae, sed in comparatione ejus non faciunt. Denique tantum interest, ut quasi singulariter propheta dicat ad eum, Tu es Deus qui facis mirabilia :
Abbreviated transcription (Latin):
congn̾atiua: qua fit ut auoiã nͥ aduo sunrtr
s una caro. ł t ẽ natiua: qua amma ⁊ caro
u̾nꝰ naseit᷑ homo. Est unitas potestatur. l¬
ꝗ homo uirtittis. ñ instabił. ñ dissimił. seo
umꝰ fibumet semꝑ nitit᷑ inueniri . E. st conseꝵ¬
tanea: eũ ꝑ caritatẽ multoꝵ hominum ẽ
cor unum ⁊ anuna una. Est. uotuiaĩ
eũ anima uotis omnibꝰ adherens aes unus

Expanded text:
gativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima una. Est et votiva, cum anima votis
Abbreviated transcription (Latin):
t: et factꝰ sum michimet ipsi grauis:
ta ẽ o eugeni ñ pot̾ deo eẽ contrariũ quid.
⁊ sibumet coherere: s qui arguet᷑ a deo.
arguet᷑ ⁊ a se ipso. Non ẽ sane iam tunc
qd̾ aut u̾itatẽ dissimulet ratio aut ratiouiꝰ
sopitis conclusisq in morte sensibꝰ ꝑ quos utiq
curiosius exire ⁊ase ire solebat. in eam que
pret̾it mundi huiꝰ figurã : Uides turpib
nicħ deeẽ ad confusionẽ: cum ꝓducentur
spectacłm fieri. deo. angłis. hominibꝰ. sibi
ipsis. O quã male mali omnes locati sunt.
utiq oppositi torrenti huic directe equita¬
di: Duplici contritione ait ille contere eoᷤ¬

Expanded text:
met ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse contrarium quid, et sibimet cohaerere, sed qui arguetur a Deo, arguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis sopitis conclusisque in morte sensibus, per quos utique curiosius exire, et a se ire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum fieri Deo, Angelis, hominibus, sibi ipsis? O quam male mali omnes locati sunt, utique oppositi torrenti huic directae aequitadi? Duplici contritione, ait ille, contere eo
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam sub̃am. unã diuinã nat᷑am. unã
dinã ⁊ summã maiestatẽ catholiea confi¬
que ipse sunt. Aut si diuid̾e quis conetur
Neq enim nomina uacua sunt: nec absq
significantia casse uoces. Querit quis qͣm¬
hoc possit eẽ: suffitiat ei ten̾e sic eẽ. Atq
hoc nõ rationi ꝑspicuum. nec tam̃ opinio¬
ni ambiguum: s fidei ꝑsuasum. Saeram̃¬
tum hoc magnum ẽ: ⁊ quidẽ uen̾andũ
ñ serutandũ. Quomͦ pluralitas in unitate.
x hae unitate : aut ipsa in pluralitate ⁊
Serutari hoc tem̾itas ẽ. crede pietas ẽ: nõ¬
se unita. ⁊ uita et̾̃na ẽ. Unde si oꝑe p̾cium
censes o eugeni. ꝑcurrat nunc considatio
multa una q̃ emientia huiꝰ singłaris untꝰ
fiat euidentior. E st unitas que collectius
pot̾ dici : cum u̾bi sibi causa multt laproes
fatiunt a ceruum unum. Et ẽ unitas constte¬
cutiua: eum multa m̃bra unũ corpꝰ.ł multe

Expanded text:
divinam substantiam, unam divinam naturam, unam divinam et summam majestatem, fides catholica confiquae ipsae sunt. Aut si dividere quis conetur Neque enim nomina vacua sunt, nec absque significantia cassae voces. Quaerit quis qhoc? Sufficiat ei tenere sic esse. Atque hoc non rationi perspicuum, nec tamen opinioni ambiguum, sed fidei persuasum. Sacramentum hoc magnum est, et quidem venerandum, non scrutandum. Quomodo pluralitas in unitate, et hac unitate, aut ipsa in pluralitate? Scrutari hoc temeritas est, credere pietas est; nosse vita, et vita aeterna est. Unde si operae pretium censes, o Eugeni, percurrat nunc consideratio multa Una, quo eminentia hujus singularis Unius fiat evidentior. Est unitas, quae collectiva potest dici, cum, verbi causa, multi lapides faciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
te. iusticia uͦ ut fidutialiter agat. ne uacu¬
us reu̾tat᷑ p̾cipiente cet̾is et maxime timore
ut it̾ accelerarer dep̾cantibꝰ ꝑ occultos qͦsdã
muri exitꝰ dimissꝰ ẽ. Atille hostium cuneos
penetrans securꝰ omĩ aue uelotior. in mom̃to
in ictu ocłi usq ad portas ciuitatis noue ihrlm
ꝑuenit. Quas cum clausas reꝑisset ⁊ pulsass.
ianitoribꝰ egre ferentibꝰ qd̾ intempeste noctis si¬
lentio ciuitatẽ repleret clamorib.⁊ regi ipsi
importunꝰ eẽ nõ reu̾e̾ret᷑: at ille ꝑseu̾abat pul¬
sans. & amplꝰ loquebat᷑. aꝑite michi portas ui

Expanded text:
te Justitia ut fideliter agat, et ne vacute Justitia ut fideliter agat, et ne vacuus revertatur praecipiente, caeteris, et maxime Timore, ut iter acceleraret deprecantibus, per occultos quosdam muri exitus dimissus est. At ille hostium cuneos penetrans securus omni ave velocior, in momento, in ictu oculi usque ad portas novae Jerusalem pervenit. Quas cum clausas reperisset et pulsasset, janitoribus aegre ferentibus, quod intempestae noctis silentio civitatem impleret clamoribus, et regi ipsi importunus esse non vereretur, ille perseverabat pulsans, et amplius loquebatur: Aperite mihi, i
Abbreviated transcription (Latin):
cia ł abͣuocauit. Accersita prudentia impbitatẽ
timoris obuirgans in adu̾sarios inquit tuus
timor mucro deseuiat. Nescis quia rex nr̃ rex
uirtutum ẽ. dñs fortis et potens. dns potens
in p̃lio: Eat gͥ muntius qui suas ei necessitates
exponat aduitorium flagitet. aux iliatorem
adducat. Et quis ire poterit ait timor. tene¬
bre oꝑunt t̾ram. ⁊ muros obsidet hostium
ꝑuigil multitudo. et nos ignari uie tanqͣm
in regione longinqua. Aduocant gͥ hospitẽ
suum iusticiã. siquid inquiunt potes ad iuua
nos. Quib illa. B ono animo estote. Est enum
oratio scił. qui in secreto noctis silentio ꝑ occul¬
tas & sibi notas semitas archana celi penetra¬
re. ⁊ cubicłm regis adire.⁊ oportuna impor¬
tunitate pium regis animum flectere non
indoctꝰ supplicatione miserabili laborantib au¬
xilium sollicitꝰ ẽ impetrare. Eat ille si placet.
ecce enim p̾sto ẽ. Cunq respondissent omnes
placet. prudentia quid regi insimiet dictan¬

Expanded text:
iam advocavit. Accersita Prudentia improbitatem Timoris objurgans: In adversarios, inquit, tuus, o Timor, mucro desaeviat. Nescis quia rex noster, rex virtutum est, Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio? Eat igitur nuntius, qui suorum necessitates exponat, adjutorium flagitet, auxiliatorem adducat. Et quis ire poterit, ait Timor? Tenebrae operiunt terram, et muros obsidet hostium pervigil multitudo; et ignari viae, tanquam in regione longinqua. Advocaverunt igitur hospitem suum Justitiam. Si quid, inquiunt, potes, adjuva nos. Quibus illa: Bono animo estote. Est enim Oratio scilicet, qui in secreto noctis silentio per ignotas semitas arcana coeli penetrare, et cubiculum regis adire, et opportuna importunitate pium regis animum flectere non indoctus, supplicatione miserabili laborantibus auxilium solitus 1250 impetrare. Eat ille si placet: ecce enim praesto est. Cumque respondissent omnes: Placet! Prudentia quid regi insinuet, dictan
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas. motꝰ his lacrimis ait. Quẽ mutemꝰ:¬
Quis ibit nob̃: Ad quẽ caritas. Ecre ego mite
me dñe. Rex autẽ querebat de sotiis. s caritaᷤᷤ
domesticã sibi suffice̾ respondit familiã. Exit
gͥ cum nobili illo comitatu suo. gaudio. pace.
patientia. longanimitate. bonitate. benignita¬
te. mansuetudine. His stipatꝰ dux insignis ꝓgre¬
dit᷑. certq de uictoria erecto signo truimphali
pͥmã ꝑtransiit mimicoꝵ scd̾amq custodiam.
unq ueniss ad portã: ultro ei aꝑta ẽ. Ad euiꝰ
ingressum facta ẽ leticia magna in opido. Et¬
cum. suadente gaudio uociferarent᷑ om̃s et ac¬
clamarent: exortꝰ clamor exteroꝵ castra per-¬
t̾ruit. At illi. Que ẽ ista uox inquiunt exulta¬
cionis in auribꝰ nr̃is de castris ifrł. Non ita¬
erat leri ⁊ midius t̾cuiᷤ. Forte uenit eis auxi¬
lium. et impetũ fatient in nos. ẜ ugiamꝰ gͦ
rim caritas more impatiens ordinari exerci¬
tum. aꝑiri portas. et ꝑsequi p̃chpit nimicos.

Expanded text:
bonitas, motus his lacrymis ait: Quem mittemus? Ad quem Charitas: Ecce ego, Domine, mitte me. Rex autem quaerebat de sociis; sed Charitas domesticam sibi familiam respondit sufficere. Exit ergo una cum nobili illo comitatu suo, Gaudio, Pace, Patientia, Longanimitate, Benignitate, Bonitate, Mansuetudine. His stipatus dux insignis progreditur, certusque de victoria, erecto signo triumphali primam pertransit inimicorum, secundamque custodiam, Cumque venisset ad portam, ultro aperta est ei. Ad cujus ingressum facta est laetitia magna in oppido. Cumque suadente Gaudio vociferarentur omnes et acclamarent, exortus clamor exterorum castra perterruit. Et illi: Quae est ista, inquiunt, vox exsultationis in auribus nostris de castris Israel? Non ita heri et nudiustertius. Forte venit eis auxilium, et impetum facient in nos. Fugiamus ergrim Charitas morae impatiens, ordinari exercitum, aperiri portas, et persequi praecipit inimicos,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ humilitatis s suꝑbie potiꝰ hic distingui de
a minꝰ uł intelligentibꝰ uł attendentibꝰ eiꝰdẽ ti¬
tuli rationẽ. Quã tm̃ in fine opuscłi ipse bre¬
uiter intimare curaui. xii.

Expanded text:
e a minus vel intelligentibus, vel attendentibus ejus tituli rationem, quam tamen in fine opusculi ipse breviter intimare curavi. PRI
Abbreviated transcription (Latin):
habeat tantũmodo neq filiꝰ scit ego deceptꝰ
magis. quã fallere uolens lutere quupe in¬
memor s nõ sensus: nec ipse inquiens fi¬
luis hominis scit. Unde etiam totam ordi¬
ens sequentẽ disputationẽ: ex eo qd̾ non
ueracit᷑ posuerã conatus sum approbare as¬
sertionẽ. s quia talẽ errorẽ meũ multo
tquã a me isdẽ libellus editꝰ ⁊ a pluribꝰ
iam transeͥptꝰ fuit. dep̃hendi eũ nõ potiu
ꝑ tot iã libelloᷤ sparsum ꝑsequi m̃datium: ne¬
cessariũ credidi consurg̾e ad confesfiomis reme¬
dium. alio quoq in loco qͣndã de seraphim. opi¬
monẽ posui quã nunqͣm audim nusquã legu.
U bi sane lector m̃s attendat. qd̾ ꝓuide temꝑant̃¬

Expanded text:
habeat tantummodo, neque filius scit; ego deceptus magis, quam fallere volens, litterae quippe immemor, sed non sensus, « Nec ipse, » inquam, « Filius hominis scit. » Unde etiam totam ordiens sequentem disputationem, ex eo quod non veraciter posui, veram conatus sum approbare assertionem. Sed quia talem errorem meum multo post, quam a me idem libellus editus, et a pluribus jam transcriptus fuit, deprehendi; cum non potui per tot jam libellos sparsum persequi mendacium, necessarium credidi confugere ad confessionis remedium. Alio quoque in loco quamdam de Seraphim opinionem posui, quam nunquam audivi, nusquam legi. Ubi sane lector meus attendat, quod proinde temperant
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. qd̾ dixi d̃ĩ sapientiã xp̃m didicisse mi¬
sericordiã. quasi hic ꝑ quẽ omĩa facta sunt
aliquid aliquando ignorasset ex his que st̃.
inaxime cũ illud qd̵ ex epła adhebreos ad id
compbandũ menioraui alio sensu qui nõ
ita uideat᷑ ab surdꝰ possit intelligi ut hoc

Expanded text:
videtur, quod dixi Dei sapientiam Christum didicisse mividetur, quod dixi Dei sapientiam Christum didicisse misericordiam; quasi is per quem omnia facta sunt, aliquid aliquando ignorasset ex iis quae sunt: maxime cum illud quod ex Epistola ad Hebraeos ad id comprobandum commemoravi, alio sensu, qui non ita videatur absurdus, possit intelligi; ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt u̾natẽ in ꝓximis qualit᷑ dep̾hende
possunt: b ene nanq conuenit ilł illud uul¬
gare ꝓu̾bium. Nescit sanus quid sentiat eger.
aut plenꝰ quid patiat᷑ ieuinus. Et eger egro
ieuinus ieuino qͣnto ꝓpinquiꝰ tanto familiariꝰ
compatunt᷑. Sic̃ enim pura u̾itas nõ nisi pu¬
po corde uidet᷑: sic miseria fr̃is nõ nͥ misero
corde sentit᷑. S ut ob alienã miseriã coe mise¬
rum habeas: oportet ut pͥus tuã agnoscas
ut ꝓxumni m̃tem in tua inuenias: et ex te
nou̾is qualit̾ illi subuenias. Exemplo scił
saluatoris nr̃i. qui pati uoluit ut compati
seiret. miser fieri ut misereri dicet. ut qͦmͦ
de ipso scͥptum ẽ. didic̃ abhis que passus ẽ
obedientiã : ita disc̾et et miscđ̾iam. Nõ qd̾ an
te misereri nesciret ciiꝰ miscdia ab et̾no et
usq in et̾num. s qd nat᷑a sciebat ab ẽtno tẽ¬
porali didicit exꝑim̃to. S forte tibi durũ

Expanded text:
non sunt, veritatem in proximis qualiter deprehendere non sunt, veritatem in proximis qualiter deprehendere possunt? Bene namque convenit illis illud vulgare proverbium: Nescit sanus quid sentiat aeger, aut plenus quid patiatur jejunus. Et aeger aegro, et jejunus jejuno quanto propinquius, tanto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam miseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo scilicet Salvatoris nostri, qui pati voluit, ut compati sciret; miser fieri, ut misereri disceret, ut quomodo de ipso scriptum est, Didicit ex his quae passus est obedientiam , ita et mte misereri nesciret, cujus misericordia ab aeterno, et usque in aeternum: sed, quod natura sciebat ab aeterno, temporali didicit experimento. 7. Sed forte durum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nquirimꝰ nãq u̾itatem in nob̃. in poimis
in sin nat᷑a. In nob̾ nosmet ipsos dinidican¬
do. In poeunis eoꝵ mal compatiendo. In
sui nat᷑a mundo corde contemplando. Obser¬
ua sic̃ numerũ : ita ⁊ ordinẽ. P rimo te doce¬
at u̾itas ipsa qd̃ pͥus in ꝓocimis. quã in sui¬
nat᷑a debet inquiri. P ost hec accipies cur pͥꝰ
inte qͣm in ꝓocunis inquirere debeas. In nu¬
mero siquidem beatitudinũ quas suo sermo
extendunt. dũ sic ꝑ caritatẽ se illis confor¬
mant. ut illoꝵ uł bona uł mala tanquã ꝓ¬
pria sentiant. Cum infirmis infirmant᷑. cũ
scandalizatis urunt᷑: gaud̾e cũ gaudentibꝰ fle¬
re cũ flentibꝰ consuerunt. Hac caritate fr̃na
cordesatie mundata u̾itatẽ delectant᷑ in sui
lerant aliena. Qui uͦ se ita fr̃ibꝰ nõ con¬
sotiant. s econt᷑rio aut fr̃ib flentib
insultant. aut gaudentibꝰ derogant dum qd̵
in illis ẽ in se non sentiunt qr similit̾ affecti

Expanded text:
Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc accipies, cur prius in te, quam in proximis inquirere debeas. In numero siquidem beatitudinum, quas suo sermonextendunt: dum sic per charitatem se illis conformant, ut illorum vel bona, vel mala, tanquam propria sentiant. Cum infirmis infirmantur, cum scandalizatis uruntur . Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus consueverunt . Hac charitate fraterna cordis acie mundata, veritatem delectantur in sui lerant aliena. Qui vero ita se fratribus non consociant, sed e contrario aut flentibus insultant, aut gaudentibus derogant, dum quod in illis est, in se esse non sentiunt, quia similiter affecti
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ in lacͥmis: Quis me inuitabit ad illud uł
mediũ ac dulce caritatis coniuuiũ uͥ uisti e¬
pulant᷑ in conspectu d̃i. ⁊ delectant᷑ in leticia:
ut iã nõ loquens in amaritudine anime
mee. dicã deo. noli me condemnare: s epu¬
lando in azimis sinceritatis et u̾itatis. letus
cãritaᷤᷤ adquirit᷑. gen̾ationes sapientie partici¬
pant᷑. Deniq sic̃ finis legis xep̃e. sic ꝑfectio hu¬
militatis cognitio u̾itatis. A p̃e cũ uenit at¬
tulit gr̃am. Ueritas quibꝰ innotuerit : dat ca¬
ritatem. Innotescit autẽ humilibꝰ. Humilib
gͦ dat grãm. Dixi ut potui quo fructu humili
tatis gradꝰ ascendi debeant: dicã ut potero qͦ
ordine ad ꝓpositum brauiũ u̾itatis ꝑducant.
S qr ipsa quoq u̾itatis agnitio in tͥb gradib cõ¬
sistit ipsos breuit̾ si possum distingo. quatinꝰ
ex hoc clariꝰ innotescat. ad quẽ trium u̾itatiᷤᷤ
dnodecimꝰ humilitatis ꝑtingat.

Expanded text:
mihi in lacrymis? Quis me invitabit ad illud vel mihi in lacrymis? Quis me invitabit ad illud vel medium ac dulce charitatis convivium: ubi justi epulantur in conspectu Dei, et delectantur in laetitia, ut jam non loquens in amaritudine animae meae, dicam Deo, Noli me condemnare: sed epulando in azymis sinceritatis et veritatis, laetus charitas acquiritur, generationes sapientiae participantur. Denique sicut finis legis Christus, sic perfectio humilitatis, cognitio veritatis. Christus cum venit attulit gratiam: Veritas quibus innotuerit, dat charitatem. Innotescit autem humilibus: humilibus ergo dat gratiam. tatis gradus ascendi debeant: dicam, ut potero, quo ordine ad propositum bravium veritatis perducant. Sed, quia ipsa quoque veritatis agnitio in tribus gradibus consistit, ipsos breviter, si possum, distinguo: quatenus ex hoc clarius innotescat, ad quem trium veritatis, duodecimus humilitatis pertingat.
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ minꝰ caꝑe possunt. lacte interim carita¬
tis ꝓ pane: oleo ꝓ uino nutriende sunt. Que rec¬
te media describit᷑. quia eiꝰ suauitas nec incipi¬
entibꝰ p̃sto ẽ ꝓhibente tumore: nec ꝑfectis satis ẽ
ꝓ habundantiori contemplationis dulcedine. Hi
adhuc a noxiis carnalium delectationũ humo¬
ribꝰ. timoris amarissima potione purgandi nõ¬
dum lactis dulcedinẽ exꝑuint᷑: illi iã auulsi
a lacte epulari ab introitu głe glosiꝰ delectant᷑:
soł mediis id ẽ ꝓficientibꝰ ita iã melleaᷤᷤ qͣsdam
sorbitiuncłas caritatis exꝑtis: ut illis int̾im ꝓ
sui teneritudine contenti sint. P rimꝰ gͦ cib ẽ
humilitatis. purgatoriꝰ cũ amaritudine. scd̃s
caritatis. consolatoriꝰ cũ dulcedine. teiꝰ contem
plationis solidꝰ cum fortitudine. Ei mͥ. Dñe ds̃
iurtutil quousq irasceris suꝑ orationẽ ser ui
tu: Cibabis me pane lacͥmarũ ⁊ potũ dab

Expanded text:
cibum minus capere possunt, lacte interim charitacibum minus capere possunt, lacte interim charitatis pro pane, oleo pro vino nutriendae sunt. Quae recte media describitur, quia ejus suavitas nec incipientibus praesto est, prohibente timore; nec perfectis satis est, pro abundantiori contemplationis dulcedine. Hi adhuc a noxiis carnalium delectationum humoribus, timoris amarissima potione purgandi, nondum lactis dulcedinem experiuntur: illi jam avulsi a lacte, epulari ab introitu gloriae gloriosius delectantur: solis mediis, id est proficientibus, ita jam melleas quasdam sorbitiunculas charitatis expertis, ut illis interim pro sui teneritudine contenti sint. 5. Primus ergo cibus est humilitatis, purgatorius cum amaritudine: secundus charitatis, conationis, solidus cum fortitudine. Heu mihi, Domine Deus virtutum! quousque irasceris super orationem servi tui, cibabis me pane lacrymarum, et potum dabis