comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur Ei reciuero nomenmundo deor namento ad commodauerunt propter diuersit
elementorum & pulchritudinem suderum appellatur enim apudeos quos mos quo dsis¬
nificat ormamentum nihil enimmundo pulchris oculis carnis aspicimus
ttuor Nutem erse di mata mundi id est plagasorientem & occident
& meridiem Oriens ablsortusolis est nuncupatus. Occidens quod diem faciat occia¬
re atq interire abscondqc enim lumen mundo & tenebras super inducit
Septentrio autem a septem stellis axis uocatus quia in ipso reuolutȩ rotantur hocprop¬
&her ooerum enim purum dicitur Tanua ecadi dua esunt oriens &oc casus neena uns¬
qriosis enim uoluitur celum
DEATTHIO MIS
essibsenios oluloso phi uocaont quas der in mundo cor porum partes tam minutis imas
Pauisui pateant nectomen id est sectionem recipient. unde & athomi dieti sunt hi
persn ane todismundi in requi &is motibus uoli tari & huc ad que illuc ferridicuntur
sicut tenuis sim pulueres infusi per fenestras radiis solis uid&ur exhis arborer & her¬

Expanded text:
tur.' Graeci vero nomen mundo de ornamento adcommodaverunt, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quattuor autem esse climata mundi, i meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic propest. Merum enim purum dicitur, in ipsis enim volvitur caelum. De atomis Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et her
Abbreviated transcription (Latin):
dento Morses int̃pra&atur sumptus exaqua : inuenit enim eũ ad
ripam fluminis expositũ filia faraonis quem colligens adoptauit sibi
uocauitq: nomen eius monses eo quod deaqua sumpsiss& eum
a ron mos fortitudinis interpra&atur propter quod turibulũ acci¬
piens in medio suꝑraestitũ & interemptorum obuiam st&it & ruinã
mortis quasi quidam mons fortis inclusit. Eleazardĩ adiutorium
Bala ac praecipitans siue deforans balaam banus populus

Expanded text:
Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, eo quod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus
Abbreviated transcription (Latin):
diuisio ab eo quod diuiserit membra nulla secundarũ diuisiores sdefe fare
sortitus est nomen. unde & pharifei quise quasi iustos a populo sepa¬
rabant diuisi appellabantur. gara fratereius in cuius manu erat coc¬
cinum inter pra&atur oriens siue quia primus apparuit siue quodplu¬
rimi ex eo iustinati sunt ut in libro parali pomenon contin&ur ÷ araidẽ
ꝑcussionem carnis & passiones dolorum : calamitates enimsuas nominis
qhimologia praefigurauit. Pharao nomen est non hominis sed honoris
sicut & apudnos agusti appellantur reges cũits propriis nominib: cense¬
antur. ex primitur autẽ in latinum pharao denegans eũ utiq dm̃ siue
dissipator eius populienim dĩ fuit afflictor. Iamnes marinus siue ubiẽ
signum cẽs sit enĩ & defecit signum eius coram signũ mor.si. Vnde & dixer̃
magi: hic digitus dĩ est. Mamres mare pellicium siuemare in capite :

Expanded text:
divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, ide dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis Moysi; unde et dixerunt magiExod. 8, 19: 'Hic digitus Dei est.' Mambres mare pellicium sive mare in capite.
Abbreviated transcription (Latin):
&erit ingentes & reges populorum erunt ex ea Asar aduena uel
Vatus cuius edulio primogenita perdidit edom autẽ obrubo
corporis dietus est. quod latinae sangilneus dicitur. Seir uero quod
cuerit pidus &pilosus. quando enim natus est totus sicut pellis pilosus
erat atq idem tribus nominibus appellatur e sau idest rufus edom
idest sangiuneus. Seir idest pilosus quia non habuit lenitatem
Seb& aa pacientia siue quae amultum acceperit. Li a laboriosa utiq
cenerando plurimos enim dolores quamracel fecunditate pariendi exꝑtaẽ
ꝑacel inter pra&atur ouis proea enim ia cob pauit oues laban Selfa os ÷ ens
salla inu&erata. Dina trans fertur in causam: iurguenim in secimis cau¬
sa extitit. Tamar amaritudo prouiris mortuis idei & commutans muta¬
uit enim se in habitu mer&ricis. quando cum socero suo concubuit pares

Expanded text:
et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel is ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando enim natus est, totus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares
Abbreviated transcription (Latin):
Meldi sedẽh rex iustus : rex quia ipse postea imperauit salem : iustus pra
eo quod discernens sacramenta legis euangelii nonpecddũ uictimas
sed oblationem panis & calicis in sacrificium obtulit. Loth d&linans
factis enim sodomorũ non consensit sed eorũ in licita carnis incenda
declinauit. Moab ex patre & totum nomen &hi mologiam habe.
concepit enim eum primo genita filia depatre Ammon cuius causa
nomen redditur filius populimei sic diriuatũ ÷ ut ex parte sensus no¬
minis exparte ipsesit sermo ammienim aquo dicti sunt aminanitae
uocantur populus meus Sarras inter pra&atur princeps mea eo qd̃
ess& unius tantũ modo domusmater familias postea causa nomi¬
nis inmutata ab lata define ÷. littera dicitur sara id est princeps
omnicim quippe gentium futura. princepserat sicut & chnis̃ pollici¬
tus fuerat ad abraham dabotibi ex sarra filium & benedicamei

Expanded text:
Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad AbrahamGen. 17, 16: 'Dabo tibi ex Sara filium, et benedicam ei,
Abbreviated transcription (Latin):
rum lingua chamdicitur. Ia falatitudo exeo enim populus gentium
nascitur & quia lata est exgentibus multitudo credentium abeadem
latitudine ia f&h dictus est. I ana anfilius cham interpra&atur
motus eorũ quod quid est aliud nisi opus eorum promotuenim patris idest
pro opere elus maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem
s hebraicae & hi os interpra&atur a posteritate suige
sortitus ab ipso enim sunt progeniti & hiopes. Nebroth int̃pra&atur
turannus iste enimprior arripuit insu&am inpopulos t̃rannidem &
ipse agres sus est aduersus dm̃ inpi&atis aedificare turrẽ hebertran¬
situs xhimologia eius mistica est quod ab eius stirpe transir& dr̃ n& per
alah diuisio cuipat̃ ꝓpterea tale nomen inposuit. quia tunc natus
s quando ꝑlinguas terrã diuisa est. Tara exploratio ascensionis

Expanded text:
rum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium rum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec rti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis.
Abbreviated transcription (Latin):
litudine eius fabricata sint idola e nocdedicatio in ipsius enim
nostrum ciuitatẽ postea xedificauit camn. I aman lamentatio
uel possessio eorum sicut enim cain. possessio ita diriuatũ nom bn
dob est fcainan facit possessio eorũ Mathusalam inter pra eatur
mortuus est euidens & himologia nominis quidametuor eum cũ potre
orans latum fuisse &cchiluuiur pretori soꝑitauarunt obhoc signanttan
transfertur mortuis est ut ostender&ur non uixis se eum postdiluu
in eodem catadismo fuisse defunctum solienim octohomines in arca dused
eua serunt. I amab ꝑcutiens iste enim ꝑcussit & inter fecit cain quod&
ipse postea ꝑperasse uxoribus confit&ur Noe requies interpra& atun
pro eo quod subillo omiia rero opera qui euerunt ꝑdiluuiũ : VnDe &n
bus nostris. Sem dicitur nomnatus quod nomen expraesagis postes ora¬
am calidus & ipse expraesagio futuri cognominatus posteritas enim

Expanded text:
litudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum. Matusalam interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, pro eo quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et ribus nostris.' Sem dicitur nominatus, quod nomen ex praesagio posteritagentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim
Abbreviated transcription (Latin):
iuueis ufepulis nitorerge fessus semper infirmus quasi diufessus
Nebelis quod perbilem factussit fragilis ilis enim humor est afficiens corpus
Se color quod deqit illi color desperatus uulgo uocatur malus acper¬
ditus noclam ullius prosperȩspei. dicitur autem pͦr similitudin ẽȩgro¬
rum qui affecti & sinespedeponuntur consu&ado autemerat apudu&e¬
res ut dis perata ante lanuas suas conloquerentur ueli extremum
uimred derent terrae uelut possent a trans euntibus forte curari qui
aliquando simili laborauerant morbo. Degenena ut ignobilis aut quod sit

Expanded text:
e corporis. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
Tiria caest antidotum serpentinum quouenin a pelluntur ut̃ pestis peste
soluatur : Catartica grecilatini purgatciria dicuntur: Cata podia
eoq: modicum potetĩt seu inglutiatur Diamoron a suc omore nom̃
sumpsit &x quo conficitur sicut diacodion qua & codia id est ecpu¬
bere fit sicut dias ꝓrematon que & seminibus conponitur. elatuari
uocatum eoqꝰ molle sorbieatur. Trociscus rotule deformantur troco

Expanded text:
eriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste eriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatum eo quod molle sorbeatur. Trociscos dictus quia in mo
Abbreviated transcription (Latin):
serint medicinam. Antiquos autẽ medicina herbis tam̃en & sucis erat
ausenim medendi ussus coepit deindeferro & co&eris medicamentis
ninis autẽ curatio aut & contrariis aut& similib: adhib&ur. ex contrarus¬
ut frigidum calido uelumido sic cum sicut & in hominȩ superbia sana
potest nisi humilitate san&ur & simlibus uero sicut ligamentũ uel rori
uul ner erotundum uel oblongõ oblongum appanitur ligatura enĩ ipsi
non eadem membris & uulneribus omnibus sed iimilis simili coapt&u
ueduo &iam ipsa ad iutoria nominibus suis significant. Nam antido tun
grece latine & contrario datum dicitur contraria enim contrariis me¬
dicine ratione curantur at contra & similia aut pigra que interpr& antuo
amara quȩ gustus erus amarus. Ex conueni entia enim nomen accipit.
que amaritudo amaritudinẽ soluisol& Omnia autem medicamen
& propris causis habent uocabula gera enim dicta quasi diuina arten¬

Expanded text:
serint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrarut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ligamentum vulneri rotundo rotundum, vel oblongo oblongum adponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arter
Abbreviated transcription (Latin):
erot locus infrata¬
trum inmodum domus instrucca cumpulpito quipulpitus orcistra
uocabatur ubi cantabant comicitraici atq saltabeent strionis
& mimi: dictan. scena groga appellatione eo qͥd inspeciem do¬
mus erat instructa unde & ap̃ hebreos tabernaculorum de¬
dicatio asimilitudine domiciliorum XNnꝰprra appellabant᷑
agre poss& ãduo interse disputare ib: it po&ae comedi & trago¬
ediad certamen conscendebant hisq: canentibus alii gestusedebat̃
regum luctuoso carmine pectante populo concinobant
Cotedi sunt
quipriuatorum hominum acta clic¬
tis ãgestu cantabant atq stupra uirginum & amores mer&ri¬
cium in suis fabulis exprimeba: teine l cin
ierant musicis cenici qui inorganis & liris &citharis
precabant &dicti temelici quod olim inor cistra stantes canta¬
bant super pulpitum quod temele uocabatun
STRIOLeS Sinti

Expanded text:
erat locus infra theatrum in modum domus instructa cum pulpito, qui pulpitus orcistra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena greca appellatione, eo quod in speciem domus erat instructa: unde et apud hebreos tabernaculorum dedicatio, a similitagere posset, aut duo inter se disputare. Ibi enim poetae comoedi et tragoedi ad certamen conscendebant, iisque canentibus, alii gestus edebantregum luctuoso carmine, spectante pComedi sunt, qui privatorum hominum acta, dictis aut gestu cantabant et stupra virginum et amores meretricum in suis fabulis exprimebant. Themelici autem erat musici scenici, qui in organis et lyris et citharis precinnebant. Et dicti themelici, quod olim in orcistra stantes cantabant super pulpitum, quod themele vocabatur. Histriones sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis propior quasi ad mortis tenebras uertat sicut crepusculum tempus
noctis aliidicunt de crepitum nonquis enectute abulsus est sed quisas
crepare desierit idest loquicessa uerit. De pr&iatus ab eo quod sit uilis
ne aliquo pr&io dignus Dirus preparcus ext&er quasi diuina iraim duc
atusnam dirum dicitur quod diuina hfertur ira alias dirus magnus
elscens ualde sciens hic enim deaugentis est ut de amore dosi doespici

Expanded text:
ti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit. Depretiatus, ab eo quod sit vilis nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim 'de' augentis est, utTer. He
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebant. inusun nonerañ prandia : panis dictus quo
cibo adponatur uel quod omne animal eum app&at panin grece
omne dr̃ : Cibarius est qui adcibum seruisdatur nec delicatas fermento¬
tius fermen dsofectus : Mimus non fermentatus. paximus est sine
fermento sincerus acrimus leuiter fermentatur quasi acroaimus :

Expanded text:
qui dicebant; in usu enim non erant prandia. Panis dictus quod cum omni cibo adponatur, vel quod omne animal eum adpetat; πᾶν enim Graece omne dicitur. Cibarius est qui ad cibum servis datur, nec delicatus. Fermentacius fermentis confectus. Azymus non fermentatus; nam ἄζυμος est sine fermento, sincerus. Acrozymus leviter fermentatus, quasi acroazymus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis populus ergo totaciuitas est uulgus uero plebs est: Plebs autem
dicta apluralitate malor est enim numerus minorum quam seniorum

Expanded text:
civitatis. Populus ergo tota civitas est; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; maior est enim numerus minorum quam seniorum.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ortus est uel ex tribu isacar uocabulum sumpsit. Quodam prae¬
sagio futuri in condem matione suiisacarenim inter pra&atur mercis
ut significar&ur pretium proditoris Quo uendidit dnm̃ sicut scriptũ
ad preciatus sum abeis Mathias quiinter apostolus sine cognomine
solus hab&ur inter pra&atur donatus ut sub audiatur proiuda iste enim
in loco eius electur est ab apostolis cum produobus sorr mitter&ur
Warcus excelsus mandato utiq propter euangelium altissimi quo
filius proph&ae uel filius consolationis
NI BUS
aria in luminatrix si uestellemaris: genuit enim lumen mundi
sermone autem si ro mariadñõ nuncupatur & pulere quia dnm̃
enuit Elis ab&h dĩme saturitas uel dĩmei iura meprum
Maglilenae turris Martha inritans uel prouo cans sermone aut¬
oresuo iustum condemnauit quam uis hocmi sterio proph&ali adnunti

Expanded text:
in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praein quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris quo vendidit Dominum, sicut scripadpretiatus sum ab eis.' Matthias, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. Marcus excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod filius prophetae, vel filius consolationis. inibus. Maria inluminatrix, sive stella maris. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria domina nuncupatur; et pulchre; quia Dominum genuit. Elisabeth Dei mei saturitas, vel Dei mei iuramentum. Magdalena turris. Martha inritans, vel provocans. Sermone autore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnunti
Abbreviated transcription (Latin):
inlatinũ ex primitur milesimus siuedoctus philippus os lampadarũ
uel os manuum : Thomas abi issus uel geminus unde & grecae didimus
appellatur. Rar tholomeus filius suspendentis aquas uel filius suspen¬
dentisme sũ rum est non hebreum. Matheus in hebreo donatus ex¬
primitur idem & appellatus. Leui extribu a quo hortus fuit in latino
atem ex opere publicani nomen accepit quia expublicanis fuit electus
&in apostolatum translatus. Si mon cananeus ad distinctionem
÷ moni p&ri deuicogalileae. canaa ubia quadnr mutauit inuinum
ipseest qui in alio euangelista scribitur gelotes canaa quippe zelũ
interpra&atur : Iudas ia cobi qui alibi appellatur lebbeus figuratũ
nomen hab& a corde quodnos diminutiue corculum possumus appella¬
re ipse in alio euangelista. TaT deus scribitur quem ȩcclesiastica trad&
ist isa m issum edersam ađaggarũ regem. Iudas scariotes uel auico

Expanded text:
in Latinum exprimitur, millesimus sive doctus. Philippuin Latinum exprimitur, millesimus sive doctus. Philippuvel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel a vico
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uocati ut essent &iam ipsqͥ nomine noui sicut abrahã & sarra
Andreas frater p&ri carne & coheres gratia secundũ hebream& ii¬
mologiam inter pra&atur decorus si ue respondens sermone autẽ
greco a uiro uirilis appellatur. Iohannes quodam uaticinio ex
merito nomen accepit interpra&atur enim inquo est gratia
uel ch̃i gratia. amplius enimeum c&eris a postolis dilexit ihs̃
Ia cobus ⁊ ebed ei a patre cognominatur quem relinquens cur
iohanne uerum patrem secuti funt hisunt filii thonitrui
qui& i anbõma rges ex firmitate & magnitudine fidei nominatisunt hic est
uia cobus filius ⁊ebedei frater iohannis qui posta scensi onẽ dnĩ ab hero de ma¬
nifestaus occisus. Ia cobus alfei ob distinctionem prioris cognominatus
quisunp serunt iste est ia cobus minor qui in euangelio frater dñi nominat᷑
nesuan gelista cognominat a patre siue agentilitate familiae aut qua¬
cunque alia causa ei nomen inponens alfeus autem hebreo sermone

Expanded text:
sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpretatur enim, In quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognomiJoanne verum patrem secutus est. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Jacobus, filius Zebedaei, frater Joannis, qui post ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. Jacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus:tre sumpserunt. Iste est Jacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatnes Evangelista cognominat a patre: sive a gentilitate familiae, aut quacunque alia causa ei nomen imponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone
Abbreviated transcription (Latin):
pahumilitatem saltim tribuas pertumultuantm in probitatem
cce quantũ audacuededit mihi graciae uiae beneuolentiae &ideosiquid
nhoc displicauerit sibiinput& qua tantum amat ut timorẽ tollat nam
perfecta caritas forismittit timorem: Specialiquoque gratia
fr&u specialidño in quouires scaẽ eclesiae consistunt sugero
ut quae iusebius metropolitanus noster decessit habeas
misericordiaecuram & hocfiliotuo dominonostrosueras
ut illum illi locum p̃ficiat cuus dotrina scĩtascoteris sit
uueiae ꝑ omnia commendo &am dehisquae hic sug gessimus quã
&iam dehis
uae supra quaesti fuimus eloquio ur̃ opercũ inlustrarime
in urbe toletana inuenerunt Nampormotus fuerã causa concilii
sed quamuis risioprincipis initenere positum remeare me ad monui¬
s& egotamen quȩ propinquor eram prȩsentiae ipsius quam regresnon¬

Expanded text:
per humilitatem, saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. per humilitatem, saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. Ecce quantum audaciae dedit mihi gratia vestrae benevolentiae. Et ideo si quid in hoc displicuerit, sibi imputet quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali domino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut, quia Eusebius metropolitanus vester decessit, habeas misericordiae curam et hoc filio tuo, domino nostro, suggeras, ut illum illi loco preficiat, cuius doctrinae sanctitas caeteris sit trae per omnia commendo, ut tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mein urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regression
Abbreviated transcription (Latin):
uoareia sici pononem cordiues trilume
porir& Sitamen& nobis iube resplendere & diuinelegis obscura reserar.
asiitaq: p&o percipero deillis silebo seduiamreseras capiende fiduciae
cum in hac pre mafronte non me confodieris stimulis uerecundiae &ig¬
niuia mee locum dederis uenia qua̧q diligebas quam lib& in merito
non iuseris reprobare quaȩ inomini osum ualde uid&ur acuile si necdũ
satiatus quiscaritate abeo quem amabat inuenit᷑ recedere. Obsẽquio
autem meae seruitutis dependo iura salutis & queso pi&atem scĩsimiur̃ &e
malis tuo intercessu lucreris & adportum &cerne tranquillitatis deducas
rutam amiseris & abiscandalis. dulcemihifuit diu ad teloqui quasi coram
positus uultum uiderem tuaȩ faciaei ideo uerbositatem nahabui & teneri¬
taum sortassis incurri sed hoc aut illud agere debui tantũ ut quȩ noluisti

Expanded text:
quarum mihi expositionem cordis vestri lumen quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae, cum in hac prima fronte non me confoderis, stimulis verecundiae, et ignaviae meae locum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vemalis tuo intercessu lucreris, et ad portum tranquillitatis aeternae deducas erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus vultum viderem tuae faciei, ideo nec verbositatem cavi et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
ditur quando propter eum cuimmpendit r datũ putatur hoc apnla
capitiluom a nobis inpar te premis sum obti he holuit prudentia seitatis
dobionosse reluo lata nullũ itaque hoc solum superest quie eananopete
paloono pres postulata &sinon prome saltim pr oipsa caritate diuuinita
mpertr oro qua iubemur e nosse & prestare omnia &sine quanihil
mineonna sed &si qua superflua si qua neglegenter si quaminus humiliter
luni amliter potius efrundiquam dixi cuncta quae sobenigne suscipias cunc
iusca cunctaor &s ut dr̃inuscat: Ergo e hoc notesco libros & himolori sun¬
ruum quo sate dominomeo posco & side truncatos conrososq iammultis
iburt Inderogo ut eos mihi transscriptos in tegros emendatos ebene
neae licantur cumbene p&ere mercedes ut dignatiouestrȩbenignitas in¬
per& nobis inid quȩ posiemus e ualemus tantum ut obsequio nr̃o utaris i¬
mocartate quȩ dr̃ ost persiuaris Hisigitur apl&is erant mihi quaestionis

Expanded text:
ditur, quando propter eum cui impenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et si non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter aut inutiliter potius effudi quam dixi: cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco etsi detruncatos corrososque jam a multis haberi sciam: inde rogo ut eos mihi transcriptos, integros, emendatos, et bene neae dicuntur putere merces, et dignatio vestrae benignitatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utaris, imo charitate, quae Deus est, perfruaris. His igitur expletis, erunt mihi quaestiones
Abbreviated transcription (Latin):
rent eruerunt q̃ insula postea q̃ sita nebulis cooperta teendem
anauigantibus inuenta .s. ob hoc locus & gemma nomen ex can¬
sa accepit : ꝑtopasimtrogoditarum lingua significationem
bab& q̃rentis est at amplissima gemmarum eadem sola nob
limam sentit: genera e duo: Callaica colore uiridis & pallensa
nimis crassa nihil locundius auroni decens unde & appellata
r in india ũ germania inrupibus gelidis oculi modo ext
Mol cites spissius urens & crassior ꝗsmar agdus a colore maluae
nomen accepit in reddendis laudata signis nascitur in arabia: Elseto¬
pia uiride colore & nubilo stellis puniceis supersparsa cum sangui¬
neis uenis causa nominis deeffectulapidis est ꝑdeiecta in labris
eneis radio solis mutat᷑ sanguineo repercus so extra aquam at̃ spei

Expanded text:
rent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem rent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit; nam τοπάζειν Trogodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appellata. Nascitur in India vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem spe
Abbreviated transcription (Latin):
sadilis cuius alterumgenus sanguen is. punetis ab horr& tertiu
distinctum uirgulis tribus candidis : Berillus in india gigna
gentis suae lingua nomen habens uiriditate similis smanag̃do
ẜ cum pallore politur at̃ ab indis insexangulas formas ut ebitud
coloris reper cusso angulorum exciteur aliterpolitus non habi
fulgorem genera elus nouem: Criso berillus dictus eoq pallida
ẽ uiriditas in aureum colorem resplendeat & hunc indiamt¬
tit: Criso prasus indicus est colore porrisu cum referens
uiridis gemma inter pr&atur. Ias quippȩ uiride pina sin
gemma dr̃ est at̃ smaragdo subsimilis steras sicoloris sꝑ&ese
& tutilie es segestantibus quod credere non fidei sed suprist¬
tionis est: Nopazion exuirenti genere est omniq colore res¬
plendens inuenta primum in arabicce insula in qua trogo ditȩ
prȩdones fame &tempestade fessi cum berbarum radices q fede¬

Expanded text:
vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem. 6. Chrysoberyllus dictus, eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Specieet tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae praedones fame et tempestate fessi quum herbarum radices effode
Abbreviated transcription (Latin):
uiride amarum dr̃ Nullis i gemmis ũ berbis maior ł huic
austeritas est: ꝑherbas uirentes frondesq ex superat infi¬
ciens circa se uiriditatẽ repercus sum aerem sculpentibur quo¬
q gemmas nulla grator oculorum refectio est : Cuius cor¬
pus si extentum est sicut speculum italmagines reddit: Quippe
nerocesar gladiatorum pugnas in smaragdo exspectabat
enera eius duo decim s nabiliores scitici qui inisciticagente
repperiuntur secundum locum tenentes bractian i colligunt᷑
ie dncom inis suris saxorum flante aquilone timcu tellure
deopen ta intermicant qui his uentis arenne maxinie mouent᷑
ertium aegrptii habent reliqui in metallis aerarins inue¬
niuintum seduitios pã aere ã plumbo ũ lapillamentis ũ salii
imilis notas habent smaragoo at inero & uirde proficiunt
iisila nas citin: Prasius prouiridante colore dictur¬

Expanded text:
viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic austeritas est. Nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Scalpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cujus corpus si extentum 265 fuerit, sicut speculum, ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera ejus duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani. Colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia iis ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: ẽ &liniensis tefrion appellatus acolorecineris
cuius lapidis alligatio contraserpentes laudatur: Ebur abarro
sima barris. De cem mis
Post marmorum genera
gemmae secuntur q̃ multum au rideorem tribuunt ue¬
nus tate colorum primordia eꝰ arupe cauca sec fabulae ferunt
prometeum primum fragmentum saxi ẽ inclusisseferro acdigito
circumdasse hisq initus eoepisse anulum atq gemmam: Genera
gemmarum innumerabilia es secraduntur equibus nos eatantĩ
q̃ principalia sunt siue notissima ad notalimus Gemmie
uocate q in stargummitrans luceant : Preciosi lapides ideo
dieti sunt qx care ualent siue ut auilibus discermipos sint
seu ꝗrari sint: Omne i quo drarum esł magnum & preciosũ
uoatur sicui & insamuelis uolumine legitim &ser modñi p¬
Imniumgem marum uirentium smaragdus principatum hab&
cuns u&eres tertiam post margaritor & uniones tribuunt dig¬
nitatem Smaragils animi exuiriditate uocatus omne ui sacis

Expanded text:
accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. Ebur a barro, sima barris? § 6 De gemmis. Post marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometcircumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosdicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: E sermo Domini poribus gemmis. 1. Omnium gemmarum virentium Smaragdus principatum habet, cui veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur. Omne enim satis
Abbreviated transcription (Latin):
terrenda col loria quadã utilitate naturali conueniens
ðieniter circasi enim ũ tebas nascitur. trabes exeo fecere
eges : Mormora at q in officinis rupibusq gignuntur exq¬
bus itasius diuersi coloris maculis distinctus cuĩ primum
usimi in sulae ciclades dederunt: Lesbius libidior est pauo
buic s & ipse diuersi coloris maculas habens: Corindris
ammonia cae guitece similis cumuari&ate diuersorũ alo¬
rum corinthoprimum repertus exeo coldminie Ingentes
liminaq fiunt aetrabes: coristeum uiride optimun
Nomen ab aspectu hobens eoq gratusst his qui geminas
sculpiunt ei i uiriditas re ficit᷑ oculos
Tumidicum marmor numida mittit adcutem sucum dimittit
crocosimilem unde & nomen accepit non crustis s in massa &
liminum usuaptum: Luculleum marmor nascitur inthgo in su¬
la cuius lacullus ꝯ sul nomendedit quidelectatus illo primus
romam inuexit solumq pene hoc marmor abamatore nom̃

Expanded text:
terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittit: ad cutem sucum dimittit croco similem, unde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen
Abbreviated transcription (Latin):
surga afingere id est nitidare & extergere dicta : a franius ac
idest extergebatur : Animal autem essedocaur cruore in hȩrente p&ris unde & dũ
absciditur sanguinem uemittit : Nam alia sunt uiuentia in aquis & discurrunt ut pis.¬
ces alia qͣ stant fixa ostreae irinisunt sfungiae : exhis aias mares dici : eo quod tenu

Expanded text:
ungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius 415id est extergebatur. Animal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenu
Abbreviated transcription (Latin):
honoribus hominũ iulii& aggusticȩsarum nuncupatisunt Namprius quin¬
tilis & sȩtilis uocabantur : quintilis quȩ quintus erat amartio quẽ principem
anni testantur esse romani Sextilis similiter quia sactus. September nom̃
atq deceb xx numero & imbribus acciperunt uocabula quẽ numerũ decur¬
rentẽ decemb finit pro eoq denarius numerus. precedentẽ numerũ laudit
Talendas autem nonas &idus propter festos dies romani instituerunt uel
omniũ mensium colebantur sicut & apud hebreos ⁊ dũ fautẽ pleriq latinorũ
Aequi nostiũ appellatum quȩ tunc dies & nox horarũ spatio & quali consistant
ad inferiores incipit circulas aliud hiemale UIIi. hł iañ quo tẽpore solaltio¬
res incipit circulos p&ere : unde & hiemales solstitii diesminimus sicutstiui
maximus inuenitur. Itẽ duosunt & qui nostia unũ uernale & aliud autũ¬
debatur hoc est in aestiuũ & hiemale solstitiũ & induo uemis pheria.¬

Expanded text:
honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula: quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. 12. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt, vel mensium principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. ad inferiores incipit circulos, aliud hiemale, octavo Kal. Januar., quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde et hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. 3. Item duo sunt aequinoctia: unum vernale, et aliud autumdebatur, hoc est in aestivum
Abbreviated transcription (Latin):
ss. uultũ audituq defletat. e quibus plurime superius adonato inscematibus
gram matic rts ad notate surit Tinde tantũ illa hic interponi opor tuit quȩ
inpoemia aut numquã aut difficulter fiunt moratione h& libere.

Expanded text:
so vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis so vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere.
Abbreviated transcription (Latin):
cum quidã iastatione sentente ductiq unui aut duobus uerbis significare pote¬
rant interpo sitis manibus uocibus longa & circũpleca ambagȩ condudant quȩ
uitiumper isologian uocant᷑. Cui contrarium uiaũ criminis est u breutati fludiũ
euam necessaria uerba furari Fugienda sunt quoq sicut inlit teris & uerbis ita& insen¬
tentiis ut tantauitia quȩ inter prima grammaticorum studia cognoscantur duno
autem cacenphaton tauto logia elempsis acxrologia macrologia perissologia pleo¬
ismos &hissimilia. At contra orationẽ ex tollat & & orn& emergiat
sugerit huic contraria uirtus est uerbis minuere quenatura sua magna sont
defiguris uerboruor et sentericiaruoo
Nugaur &ornatur oritio &ian figuris uerborun & soitontuarũ ⁊ anquider&ti
Uaporpecua oratio facgationẽ atq faslidium tam dicendiquã audiendicreait flator
di & malias uersanda formas ut & dicentem reficiat &ornatiorfiat & iudicẽ diuer¬

Expanded text:
dam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energiasuggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum . Augetur et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diver
Abbreviated transcription (Latin):
uam in .ciuilem Iri sp& tiua dicitur quasuper gresĩĩ uisibilia dediuinis ali¬
quid ex caelestibus contemplamur eaq mente solum modo inspicimus qñ cor¬
poreum super grediuntur obtutum. Naturalis dicitur ubi unius cuius que
rematura discutitur qui anihil generatur inuita sedunũ quoq: In su nbus
deputatur inquibus acreature difinitum est nis forte cũ uoluntatedi ilir¬

Expanded text:
a in caelis est. Inspectiua dicitur, qua supergressi uisibilia de diuinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaqporeum supergrediuntur obtutum. Naturalis dicitur, ubi uniuscuiusque rei natura discutitur, quia nihil generatur in vita: sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a creatore definitum est, nisi forte cum voluntate Dei ali
Abbreviated transcription (Latin):
omnestudium eus ad bene uiuendi disputationem perduxit diui¬
dens eam inquattuor uir tuteb anime id est prudentiã iustitiam
fortitudinem temperantiam. prudeitia est inrebus quadiscernuntur abono
mala fortitudo qua aduersa & quanimiter tollerantur Temperantia qua
libido & concupis centia rerũ frenatur ⁊ustitia quar&te iudicando sua qua¬
que distribuituł ogicam querationalis nominatur plato subiunexit p̃r quos
discussis rerummorum que causis uimearum rationabiliter ꝑscrutatus est
philosophia &im eloquia diuina consistunt. Nam aut denatura cusputa¬
re solent ut ingenesĩ & medesiasten aut de moribus ut iprouerbi is & nom¬
tibus sius ita difimerunt philo sophia est diuinarum humanarũ quererun
inquantum homini possibile est probabilis scientia. Aliter plulo soplua est ar
artium & disciplina disciplinarũ. Rur sus phulo sophia esł meditatiomortis quo

Expanded text:
tuit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, divituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quattuor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omtibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, qu