comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multaᷤ.B. Qui enĩ resurgẽ¬
te dño resurrexerũt a mortus.
etiam ad celos ascendente si¬
mul ascendisse credendi sũt.
Neq enĩ ratione illoꝵ teme¬
ritati fidem accomodanda: qͥ
cos postea reu̾sos incinerẽ. ac
tefacti sunt ab eis: quibus
pauloante uiui apparuerũt.
more mortuoꝵ putant qui¬
aũt cuntatem in qͣ uisi sunt
resurgentos: aut ihrłm celestẽ
intelligamus. aut hanc ter¬
renam que autea scã fucrit:¬

Expanded text:
mortuis. Qui enim resurgente Domino resurrexerunt a mortuis, etiam ad coelos ascendente simul ascendisse credendi sunt. Neque ulla ratione illorum temeritati fides accommodanda, qui eos postea reversos in cinerem ac tefacta sunt, ab eis quibus paulo ante vivi apparuerunt, more mortuorum putant quihanc civitatem in qua visi sunt resurgentes, aut Hierosolymam coelestem intelligamus, aut hanc terrenam, quae ante sancta fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
anagogem scinditur uelum
templi. ut archa testam̃ti. et
omĩia legis sacram̃ta que tege¬
bantur appareant: atq ad po¬
pulũ cranseant nationũ. Añ
⁊ enĩ dictum fuerat notus in
euis. nũc aũt: exaltare suꝑ ce¬

Expanded text:
deorsum. Scinditur velum templi, ut arca testamenti et omnia legis sacramenta, quae tegebantur, appareant, atque ad populum transeant nationum. Ante etenim dictum fuerat: Notus in ejus . Nunc autem: Exaltare super cae
Abbreviated transcription (Latin):
poꝰ biduũ pascha fiet: simpli
ninus. ueteris ac uoui testam̃ti
cha. Pascha qd̾ hebraice dr̃
phase: nõ a passione ut pleriq
arbitrantur. s atransitu no¬
minatur. eo qd̾ ext̾minator
uidẽs sangunẽ inforibꝰ ifrłi¬
tarũ ꝑtransierit: nec ꝑcusserit
eos. uł ipse dñs p̾bens auxiliũ¬
ppło suo: desuꝑ ambulatit. Cu¬
us sacram̃tum uocabuli subli
Ante diẽ aũt festum pasche.
transeat in hoc mundo ad prẽz
Ubi manifeste declarat ideo
sollempnitatis huiꝰ diẽ. ꝑ legẽ
mistice transitum ẽẽ uocatiun:
qd̾ agnus dĩ qui pecc̃a mundi
tolleret. meo de hoc mũdo siue
ipse transiturꝰ. siue nos salub
transitu quasi deegiptia cẽt¬

Expanded text:
Post biduum pascha fiet, simplicminis, veteris ac novi Testamenti, cha. Pascha, quod Hebraice dicitur phase, non a passione, ut plerique arbitrantur, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum, pertransierit, nec percusserit eos, vel ipse Dpopulo suo, desuper ambulaverit, cujus sacramentum vocabuli sublim« Ante diem festum Paschae transeat ex hoc mundo ad Patrem. » Ubi manifeste declarat, ideo solemnitatis hujus diem per legem mystice transitum esse vocatum, quod agnus Dei, qui peccata mundi tolleret, in eo de hoc mundo, sive ipse transiturus, sive nos salubri transitu quasi de Aegyptia e
Abbreviated transcription (Latin):
Propterca deniq oportet nos
maxime his confulere qui par¬
ui sunt infide. ne occasione nr̃i
offendantur ⁊ recedãt afide: ac¬
ac decidant a salute. ¶G. Notã¬
dum sane qr in nr̃o bono opere
aliqnͣdo cauendum ẽ scanda¬
chilo contẽpnendũ. In qnͣtũ
eiĩ sinc pecc̃o possumꝰ: intrare¬
ꝓximoꝵ scandalum debemus.
Si au̾t de uentate scandalum
oritur. utilius ꝑmittit᷑ scanda¬
lum nasci: quã ut ueritas relĩ¬
quatur. Itẽ ꝑmolam asinari
ris extrema dampnatio desig¬
natur. Quigͦ ad scĩtatis speci¬
em deductus. uł uerbo ceceros
destruit uł exemplo: meliꝰ ꝓ¬
fecto erat ut hunc ad mortẽ sub
exteriori habitu t̾rena acta cõ¬
stringerent. quã sacra officia
inculpa ceteris mnimi tabilem

Expanded text:
Propterea denique oportet nos Propterea denique oportet nos maxime iis consulere, qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane, quod in nostro bono opere, aliquando cavendum est scandaihilo contemnendum. In quantum enim sine peccproximorum scandalum, debemus; si autem de veritate scandalum oritur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Item per molam asinariaris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabil
Abbreviated transcription (Latin):
tur mola asinaria incollo eiꝰ.¬
Quãquã hec generalis pos¬
sit eẽt sententia. adu̾sus om̃s
qui aliquẽ scandalizant: tam̃
iuxta consequentiam ẜmonis
etiã contra apłos dictum ĩ tel¬
ligi potest. qui int̾ se disputã¬
ces quis eẽt illoꝵ maior. uide¬
bantur inuicem de dignitate
contendere. ⁊ si in hoc uicio ꝑ¬
mansissent: poterãt eos quos
ad fidem uocabant ꝑ suum⁊
suspendatur mola asinaria in¬
collo eiꝰ : scđm ricum ꝓuincie
loquitur. quo maioꝵ criminũ
ista ap̃ ueteres uideos pena fu¬
erit: ut in ꝓfundo ligato saxo
dem̾gerentur. Et reu̾a meliꝰ
ẽ nor̾ium pena quãuis atrocis¬
sima. tp̃ralem tam̃ uitã finire
corpoream. quã ledendo frẽm.
mortẽ amme mereri ꝑpetuam.
Recte aũt qui scandalizari pͭ.
pusillus appellatur. Qui enĩ
magnus ẽ: quodcũq uiderit.
qd̾cumq passꝰ fuerit. nõ decli¬
nat a fide. Qui aũt pusillus
c̃ añio ⁊ parus: occasiones q̃¬
rit quomodo scandalizetur.

Expanded text:
tur mola asinaria collo ejusQuanquam haec generalis possit esse sententia adversum omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis, etiam contra Apostolos dictum intelligi potest, qui inter se disputantes, quis esset illorum major, videbantur invicem de dignitate contendere, et si in hoc vitio permansissent, poterant eos, quos ad fidem vocabant, per suum setur mola asinaria collo ejus, secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Et revera melius est innoxium, poena quamvis atrocissima temporali, tamen vitam finire corpoream, quam laedendo fratrem, mortem animae mereri perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Qui enim magnus est, quaecunque viderit, quaecunque passus fuerit, non declinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cecis ocłis frequenti errore cͥ¬
cũcunt. Cecos inquã dixerĩ
coꝵ ocłos. qui putant se uid̾e
quod nõ uident. aspicientes
enĩ saxum. dm̃ se uidere con¬
fidunt. At tam̃ qui molã ue¬
lut consũmandi aliqñ finem
oꝑis habet. exeidi spẽ gerit
laboris. Cui uͦ mola asinaria
ad collum suspenditur. portat
lapidem: qui portare debuerat
lam. cecꝰ ad lapidam: gentił
ad saxum. qui ad orat euĩ: quẽ
non uidet nec agnoscit. Deus
enĩ nõ in manufactis habitat:
nec in metallo aut saxo cognoᷤᷤ
na plectitur: ut cum sua sac̾¬
lega mola iudicandi scłi fluc¬
abscandalis. Necesse ẽ enim.
ut ueniant scandala. Uerũp¬
necesse sit uenire scandala a¬
lioqnͣ absq culpa ceñt qui
scanclalum faciunt. s cũ ne¬
cesse sit in isto mundo fieri scã¬
dala. unꝰ quisq suo uitio scan¬
dalis patitur. simulq ꝑgene¬
ralem sententiã ꝑcutitur iu¬
das. qui ꝓditoris animũ pre¬

Expanded text:
caecis oculis frequenti errore cicaecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat lam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscina plectitur, ut cum sua sacrilega mola judicandi saeculi flucab scandalis, necesse est enim ut veniant scandala, enecesse sit venire scandala, alioquin absque culpa essent, qui scancesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet. Simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum prae
Abbreviated transcription (Latin):
scandaliz antibꝰ xp̃ianos ista
pena decreta sit: aut qͥd uelit
sibi ipsa sententia. Puto enĩ¬
misteriũ continere. Quasi
uͦ nõ sufficeret in mare homi¬
in demergendo saxum quale¬
cumq nõ magnũ aut enorme
s mole asinarie lapis ei reli¬
getur ad collum. ut cũ ꝑituro
homine. ꝑeat res usui necessa¬
na. S puto hoc magis eẽ qd
inscripturis asimi figura ppłs
genciliũ nuncupatur. qui
clausis oclis circa ĩgnorantie
molã erroris sui giro ꝑtrahit.
⁊ sine ulla cursꝰ directione
uestigus inse sepe redeuntibꝰ
inuitus usui laborat alieno.
Nonne enĩ tͥ uidetur molã
iuncłis alligatus. ut uerbũ
dĩ molat. dñm celi querat:
s oꝑte m̃tis cecitate suffusus.
uultum animi erigere ad dm̃:
cordis oclos leuare nõ possit
ad celum. S qm̃ mola asi¬
naria saxum ẽẽ constat: uide¬
amꝰ si ⁊ paganoꝵ talis est
mola. Talis ẽ plane. saxea enĩ
mola ẽ paganoꝵ: iupit̾ her¬
culesq lapideus. circa quos

Expanded text:
scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enmysterium continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos
Abbreviated transcription (Latin):
ri posita: cũ mentes fideliũ
int̾ fideles cõmemorantiũ.
gr̃e sue uisitationis illusttͣ.
dilectamq sibi inhis man¬
ba stabat in lictore. iħ. Iħs
imediis fluctibꝰ ẽ. hinc in¬
de maritunditur.⁊ in sua ma-¬
gestate securus appropinqͣ¬
re facit nauiclam suã. ut
ppłs nequaꝙͣ ꝑiculũ sustinẽs.
nec temptationibꝰ circũdat᷑ꝰ
qͣs ferre nõ pocerat: stat ui lit

Expanded text:
ri posita, cum mentes fidetium ri posita, cum mentes fidetium inter infideles commorantium gratia suae visitationis illustrat, dilectamque sibi in his manba staret in littore. Jesus in mediis fluctibus est, hinc inde mari tunditur, et in sua majestate securus, appropinquare facit terrae naviculam suam. At populus nequaquam periculum sustinens, nec tentationibus circumdatus, quas fe
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat: S relicta domo in
qua blasphemias ꝑpessus est
impioꝵ: cepit docere ad ma¬
re. qr derelita obincredulita¬
tem synagoga. ad colligendã
ꝑ aplos ppli gentilis multi¬
tudinẽ uenit. U. nde apte
pmittit᷑. qd̾ eo in domo p̾dicã¬
te mat̾ ac fres eiꝯforis steterĩt:
⁊ quasi aginti ab illo nõ sint.
ac sic de clomo exiens ad mare
docturus transierit. qr post¬
ꝙͣ synagoga ad custodiam se
littere foris fixit: int̾nisq do¬
minice fidei archanis figuraᷤᷤ
legis ante ponere maluit. do¬
minꝰ sacram̃ta salutis que
illa sp̾uerat. ex t̾nis ꝑ orbem
nationibꝰ contulit. Itaut¬
Quod turba multa ad dnin
docentem ad mare cõgregata
ẽ: significat frequentiam po¬
puloꝵ. p̾dicantibꝰ apłis ad
fidem ueritatis cõfluentiũ
Quod uͦ ipse nauẽ ascendẽs
sedebat in mari. p̾figurabat
eccłiam.in meclio nationum
nõ credentiũ ⁊ contradicen¬
ciũ edificandã. Quasi enim
dñs sedet in naui medio ĩma¬

Expanded text:
nesciat? Sed relicta domo in nesciat? Sed relicta domo in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare, quia derelicta ob incredulitatem Synagoga, ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem venit. Unde apte praemittitur, quod eo in domo praedicante, mater ac fratres ejus foris steterunt et quasi agniti ab illo non sint, ac sic de domo exiens ad mare docturus transierit, quia postquam Synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque dominicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contulit. EtQuod turba multa ad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populorum praedicantibus apostolis ad fidem veritatis concurrentium. Quod vero ipse navem ascendens sedebat in mari, praefigurabat Ecclesiam in medio nationum non credentium, et contradicentium aedificandam. Quasi enim Dominus sedet in navi, medio in ma
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̾ narratũ ẽ qd̾ matre ⁊
fr̾ibꝰ dñi. hoc continuo gestũ
cẽ. ⁊ eũ ordinẽ matħm eciam ĩ
narrando cenuisse. ea res insi¬
nuat: qr cũ illinc cransiret ita
ꝯteruit ut diceret. in illo die
exiens iħs de domo. sedebat
socus mare. ⁊ cõgregate sunt
ad cũ turbe multe. Cum enĩ
dicit in illo die. nisi forte dies
more script᷑aꝵ tempꝰ signifie:
sacis indicat aut hoc consequẽ¬
cer gestũ. aut nõ multa inter¬
poni pocuisse. maxime qr et
marchꝰ eum orcdinẽ tenet. Nõ¬
solum aũt facta ⁊ uerba dñi:
uerũ etiã itinera ac loca in qui¬
bus iurtutes oꝑatur ⁊ p̾dicat.
cclestibꝰ sũt plena sacram̃tis.¬
quippe indomo habitum. ubi
nefanda blaspbemia demoni¬
um hab̾e dictũ ẽ: egrediens
docebat admare. ut ostenderz
se relicta obculpã ꝑfidie iude¬
amadgentos saluandas ẽẽ trã¬
siturũ. gentiliũ nãq suꝑba et
incredula du corda. merito
tumidis a marisq fluctibus
maris assimulantur. Domũ

Expanded text:
illud quod narratum est de matre et fratribus domini hoc continuo gestum esse et eum ordinem Mattheum etiam in narrando tenuisse ea res insinuat, quia, cum illic transiret, ita conexuit, ut diceret: in illo die exiens Iesus de domo sedebat secus mare et congregatae sunt ad eum turbae multae. cum enim dicit in illo die — nisi forte dies more scripturarum tempus significet —, satis indicat aut hoc consequenter gestum aut non multa interponi potuisse, maxime quia et Marcus eum ordinem tenet. solum autem facta et verba Domini, verum etiam itinera ac loca in quibus virtutes operatur et praedicat, coelestibus sunt plena sacramentis.quippe in domo habitum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est egrediens docebat ad mare, ut ostenderet se, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et incredula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum
Abbreviated transcription (Latin):
¶G. Mirum quomͦ dñs spi¬
nas diuitias int̾pretatus sit:
cum ille pungant. iste delectẽt.
Et tam̃ spine sũt: qr cogita¬
cionũ fuaꝵ punctionibꝰ mẽ¬
tem lacerant. &̾ cũ usq ad
peccatũ ꝑtrahunt. qͣsi inflic¬
to uulnere cruentant. Quas
diuitias. s fallacos diuitias
appellat. Fallaces enim sunt:
que nob̃ cum du ꝑmanere
nõ possunt. Fallaces sunt:
que m̃tis nr̃e inopiam nõex¬
pellunt. Sole. aũt diuitie
uere sunt: que nos urtuti¬
bus diuitos faciunt. Notan
qr sollicitudines ⁊ uoluptateᷤᷤ
⁊ liuicie sustõcant. Suffocãt
eiũ qr inportune cogitationi¬
bus sius gutur m̃tis strãgulat̃.¬
⁊ dum bonum desidenum in¬
trare ad cornõ sim̃t : quasi
aditum flatus uitalis necãt.
Notandum etiani qͥ duo sũt
que diuitiis iungit. sollici¬
cudinos iudelic ⁊ uoluptate.
qr ꝓfecto ⁊ ꝑ curam m̃tem op¬
primunt. & ꝑ affluentiã re¬
soluunt. Recnĩ contraria:
possessores suos ⁊ asflictos et
lubricos faciunt. Q uolup¬

Expanded text:
m. Mirum quomodo Dominus spinas divitias interpretatus sit, cum illae pugnant, istae delectent. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim sunt, quae nobiscum diu permanere non possunt; fallaces sunt, quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt, quae nos virtutibus divites faciunt. Notandquia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant, et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates; quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt; re enim centraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia volup
Abbreviated transcription (Latin):
que quis cũ ex parte inceller¬
tu attigerit: sentit illic ma¬
gna la tere. Et uaclit ⁊ uen¬
dit om̃ia sua: ⁊emit illum.
idest contemptu tp̾ralium
cõparat sibi. ut sit diues cog¬
nitionedĩ. Iterũ simile est
regnũ celoꝵ homini negoti

Expanded text:
Cum quis ea ex parte intellecCum quis ea ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere, et vadit, et vendit omnia sua, et emit illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives in cognitione Dei. Iterum, simile est regnum coelorum homi
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃. S ut ꝑ hoc qͥ agimus
laudes extenꝰ nõ queramꝰ.
Sic aũt sit opus inpublico:
quatenꝰ uitentio maneat ĩ
ximis p̾beamꝰ exemplũ. et
tam̃ ꝑ intentionẽ qͣ dõ soli
placere querimꝰ: semꝑ oþte¬
mꝰ secretum. T hesautꝰ aũt.
celeste ẽ desiderium. ager uͦ
in quo thesaurus abscondit᷑.
disciplina studii celestis. q̃
ꝓfecto agrũ uenditis om̃ibꝰ
comparat. qui uoluptatibꝰ
carnis renuntians: cuncta
sua t̾rena desideria. ꝑ discipli¬
ut nil iam qd caroblandit᷑
libeat. nichil qd̾ carnalem
uitam trucidat sp̃s ꝑhorreᷤ¬
cat. Alit̾. Thesaurus iste
in quo sunt om̃s thesauri
sapĩe ⁊ scientie absconditi:
aut deiuerbũ est qd incar¬
ne xp̃i uidetur absconditũ.
aut sc̃e scripture inquibus
quod hoc de inuidia faciat:
s q timore seruantis ⁊ nolẽ¬
tis ꝑdere. abscon dit incorde
suo: quẽ pͥstinis p̾tulit fa¬
cultatibꝰ. sã. Item chesauꝵ
magrũ absconditum dix̃:
Duo testam̃ta legis ineccłia.

Expanded text:
utat. Per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico, quatenus in tentatione maneat in ximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus compacarnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per discipliut nihil quod caro blanditur, liceat, nihil quod carnalem vitam trucidat, spiritus horrescat. Aliter autem thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, in quibus quod de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus. Item thesaurum in agro absconditum dixit, duo Testamenta legis in Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
sim. Et tunc uadit ⁊ assu¬
mit .uii. alios sp̃s nequioreᷤ
se: ⁊ ingressi habitant ibi. ꝑ
septẽ malos sp̃s. uniu̾sa ui¬
cia designantur. Quecũq
enĩ post baptisma. siue pra¬
uitas heretica: seu mũdana
cupiditas arripuerit. mox
om̃iũ ꝓsternet in anĩa uiti¬
oꝵr. U̾nde iecte nequiores
tunc eum sp̃s dicunt᷑ ing̾s¬
si. qr nõ solum habebit illa
ces habere simulabit. Et sũt
nouissuna hominis peiora
prioribꝰ. Mdelius quippe e¬
rat ei. uiam ueritatis nõ cog¬
noscere: quã post agnitionẽ
retrorsũ conuerti. ꝙ in uida
traditore. uł symone mago.¬

Expanded text:
sim. Et tunc vadit et assusim. Et tunc vadit et assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi. Per septem malos spiritus universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte, nequiores tunc eo spiritus dicuntur ingressi, quia non solum habebit illa tes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Medius quippe erat ei, viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore,
Abbreviated transcription (Latin):
conuenienter accipi. De qͦ
tpr̃e baptismatis. sp̃s inmũ¬
dus qui meo priꝰ habitaue¬
rat: ad confessionẽ catholice
fidei abrenuntiationẽꝰ mun¬
dane conu̾sationis eiciatur.
loca q in aquosa perageret:
idest corda fideliuĩ. qui ea
mollicie fluxe cogitationis
expurgata sint: callidꝰ insi¬
diator exploret. si quo sibi for¬
te sue nequitie gressꝰ figere
possit. S bñ dicitur. querẽs
requiem ⁊ nõ inueniens: qr
castas m̃tes effugiens. inso¬
lo diabłs corde prauoꝵ. gra¬
tam sibi poterit inuenite qͥe
tem. Dicit. reu̾tar in dom̃
meam unde exiui. Timen¬
dus ẽ iste uersicłs: nõ expo¬
nendus. ne culpa quã in no¬
bis extinctã credebamus.
ꝑincuriam nos uaccantes
mundatã ⁊ ornatam. Hac
ẽ grã baptismatis a pec̃co¬
R labe castigatam: s nul¬
la boni opis industria cu
auiciis p̾stinis ꝑ baptisiũ:
uactantem a bonis actibus
ꝑnegligentiam. Ornatam:
simulatis uirtutibꝰ ꝑ ypocri¬

Expanded text:
convenienter accipi. De quo convenienter accipi. De quo tempore baptismatis spiritus immundus, qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur, locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium, quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem, et non inveniens. Quia castas mlo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire reTunc dicit, Revertar in domum meam, unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes mundatam scopis et ornatam. Hoc est gratia baptismatis a pecc labe castigatam, sed nulla boni operis industria cuma vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis virtutibus per hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝰ phariseoꝵ. reu̾titur
adcos diabłs. ⁊ septenarios
numero demonũ addito. ha¬
bitat pͥstinam domũ: ⁊ fuit
posf̾iora illiꝰ ppłi peiora prio¬
rib Multo enĩ nũc maio¬
re demonũ numero possidẽ¬
tur. blasphemantes insyna
ticiam. Quia aliud ẽ uen¬
turũ nõ crede. aliud eum ñ
fuscepisse qui uenerit. Sep¬
tenaniũ aũt numerũ aduic̃¬
sabbm intellige: uł ꝓpt̾ nu¬
merũ sp̃s scĩ. ut quomͦ in y¬
saia suꝑ uirgam de radice
radice eius conscendit .uii.
sp̃s uirtutum descendisse
narrantur: ita ⁊ econtrario
uitioꝵ numerus in diabło
consecratus sit. Item aliter.
de homine. ambulat ꝑ loca in¬
aquosa.B. Quãius sĩpli¬
citer intelligi possit. dm̃ hec
ad distinctione̾̃ suoꝵ ⁊ satha¬
ne oꝑum adumexisse: q̃ sci¬
licet᷑ ipse semꝑ polluta mũ¬
dare. sathanas uero mũdata
grauioribꝰ festinet atamma¬
re sordibꝰ. Tam̃ ⁊ de heretico
quolib uł scismatico. uł eriã
malo catholico. potest nõ in¬

Expanded text:
onibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito, habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum numero possidentur, blasphemantes in synatitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium enim numerum adjuncsabbatum intellige, vel propter numerum Spiritus sancti, ut quomodo in Isaia super virgam de radice radice ejus conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec ad distinctionem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod, scilicet, ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus, tamen et de haeretico quolibet, vel schismatico, vel etiam malo catholico, potest non in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sequitur. sinite utraq creᷤ¬
cere ad messẽ: uidet᷑ illi pre¬
ceptu eẽ contranũ. auferte
malũ de medio ur̃m : ⁊ neqͣ
quã societatẽ habendam cũ
his qui frẽs nommnent᷑. et
sint adulteu ⁊ formcatores.
Si enĩ ꝓhibetur eradicatio.
⁊usq admessẽ tenenda est
pacientia: quomodo eicien¬
di sũt quidam de medio nr̃m:¬
qd̾ nos appellamꝰ loliũ. ꝙͣ¬
dui herba est ⁊ nec dũ culmꝰ
uenit ad spicam: grandis
sim ilitudo ⁊ in discernedo
aut nulla aut ꝑdifficilis di¬
stantia. Premonet gͦ dñs
ne ubi ꝙͥ ambiguum ẽ cito
sententiam ꝓferamꝰ: s deo
iudicii tmmũ reseruemus.
ut cũ dies iudicii uenerit:
illo nõ suspitione criminis.
s manifestum reatũ de scõ¬
ꝵ cetu eiciat. qͦd aũt dicit
zizanioꝵ fas ciculos ignibꝰ
tradi. ⁊ triticum congrega¬
te in horrea: manifestũ est
hereticos qͦsq ⁊ ypocritas
fidei. gehenne ignibꝰ cõcre¬

Expanded text:
quod sequitur: Sinite utraque cresquod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum ; et neqaquam societatem habendam cum his qui fratres nominentur, et sint adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, usque ad messem tenenda est patientia: et quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrquod nos appellamus lolium, quandiu herba est, et necdum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut perdifficilis distantia. Praemonet ergo Dominus ne ubi quid ambiguum est cito sententiam proferamus, sed Deo judicii terminum reservemus: ut cum dies judicii venerit, ille non suspicionem criminis, sed manifestum reatum de sanctorum coetu ejiciat. Quod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi, et triticum congregari in horrea, manifestum est haereticos quosque et hypocritas fidei gehennae ignibus concre
Abbreviated transcription (Latin):
zanioꝵ sator: diabls. Mes¬
sis uͦ: consũmatio mundi.
Om̃ia scandala referunt᷑
ad zizaniã: iusti reputan¬
cur in filios regni. Ergo
ut supͣ diximꝰ. que exposi¬
ta fũt a dño: his debemus
accomolare fidem. Que
aũt tacita ⁊ nr̃e intelligen¬
tie derelicta: ꝑstringenda
sunt breuit̾. Homines qͥ
dormiunt: magr̃os eccłiaꝵ
intellige. Seruos patriᷤ fa¬
milie ne alios accipias. qm
angłos qui coticlie uident
faciem patris. Diabłs aũt
ꝓpt̾ea immicus homo appel¬
deco. Ex surge dñe nõ cõ¬
fortetur homo. Quã obrẽ
nõ dormiat qui ecclie ppositꝰ
eĩ ne ꝑ illiꝯ negligentiã ini¬
micus hoõ suꝑ seminet zi¬
zama: hoc ẽ hereticoꝵ dog¬
mata. Quodaũt dr̃. ne for¬
te colligentos zizana eradi¬
cecis simł ⁊ criticum: datur
locus penitentie. ⁊ monem᷑
ne cito amputemꝰ frẽm. qui
fieri po̾t ut ille qui hodie
noxio deprauatus ẽ dogma¬
te. cras resipiscat. ac defend̾e
incipiat ueritatẽ. Illud qͦq

Expanded text:
zaniorum sator diabolus, messis consummatio mundi, Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appelde eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, hoc est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tio eugłii. minima est om̃ibꝰ
disciplinis. Ad primã qͥ ppe
docitinam fidem nõ habet ue¬
ritatis: hominẽ dm̃ xp̃m
mortuũ. ⁊ scandalum crucis
p̾dicans. confer hurꝰ cemodi
doctrinam dogmatibꝰ phi¬
lo sophoꝵ ⁊ libris coꝵ. ⁊ splen¬
dori eloquentie. compositi¬
oniq scimonũ. ⁊ uidebis
teris seminibꝰ sem̃tis euglu.
S illa cum creuerit: nicħil
uite demonstrat. cotũ flãc¬
cidũ marcidumq ebullit:
inholere ⁊ inherbas que ci¬
to arescunt ⁊ corrũt. Hoc
aut p̾dicatio que parua ui¬
debatur inprincipio: cum
uł in animas credentos. uł

Expanded text:
tio Evangelii minima est omnibus disciplinis, ad primam quippe doctrinam fidem non habet veritatis, hominem Dominum Deum mortuum, et scandalum crucis praedicans. Confer hujuscemodi doctrinam dogmatibus philosophorum, et libris eorum, et splendori eloquentiae, compositionique sermonum, et videbis teris seminibus sementis Evangelii. Sed illa cum creverint, nihil vitale demonstrant, totum placidum, marcidumque, et emollitum in olera, et in herbas, quae cito crescunt et corruunt. Haec autem praedicatio quae parva videbatur in principio, cum vel in anima cr
Abbreviated transcription (Latin):
tione cenatur: qͦs tam̃ om̃s
ueros ⁊ firmos ⁊ ꝑfectos
intellectus. unꝰ ille contin
ꝑ quẽ facta sunt om̃ia: q est
uerbum di. Qdlib aute
rrere potuerit. qd̾ margari¬
teumꝰ ⁊ p̾ciose nomine be¬
ne signi ficetur: p̾cium eiꝰ
ẽ nos ipsi. qui ad eam possi¬
dencdam nõ sumꝰ liberi: ni¬
si om̃ibꝰ ꝓ nr̃a liberatione
contẽptis que tpralit̾ possi¬
dentur. Uenditis enĩ rebꝰ
nr̃is. nullũ manis eaꝵ acci¬
pimus p̾cium: quã nos ipsos.
qr talibꝰ implicati. nr̃i non e¬
ramꝰ.ut rursus nos ipsos ꝓ
id ipsum qd̾ supͣ dr̃. bone ma¬
rgante qͣs quas querit insti¬
tor: lex ⁊ ꝓpħe sunt: ⁊ noticia
p̾ciosissimũ margaritaꝵ sci¬
entia saluatoris. ⁊ sacramẽ
tum passionis illiꝰ. ⁊ resurrͤ¬
cionis archanũ. Qͦd cum
inuenerit negotiator simi
culpate uxerat. qui quasi pͣ¬
gam̃ta contempnet. ⁊ quasi
quisqͥlias ut xp̃m lucri faci¬
at: non quo inuentio noue

Expanded text:
tione cernatur. Quos tamen omnes tione cernatur. Quos tamen omnes veros et firmos et perfectos intellectus unus ille continet, per quem facta sunt omnia, quod est Verbum Dei . Quodlibet autem rrere potuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi, qui ad eam possidendam non sumus liberi, nisi omnibus pro nostra liberatione contemptis, quae temporaliter possidentur. Venditis enim rebus nostris, nullum majus earum accipimus pretium, quam nos ipsos, quia talibus implicati, nostri non eridipsum, quod supra dicitur, bonae margaritae, quas quaerit institor, lex et prophetae sunt, et notitia pretiosissimum margaritum, scientia Salvatoritum passionis illius, et resurrectionis arcanum; quem cum invenerit homo negotiator similculpate vixerat, quasi purgamenta contemnit, et quasi quisquilias, ut Christum lucrifaciat . Non quo inventio unius novae
Abbreviated transcription (Latin):
ris: nõ furaberis. non falsũ
testimoniũ dices: ⁊ si qͦd ẽ
aliud mandatũ singłe mar¬
garite sint. que in hoc sermo¬
ne rocapitulantur. Diliges
ꝓximũ tuũ tanꝙͣ te. Aut bo¬
nos intellectus hoõ querit.
⁊ inuenit unũ illud quo cũc¬
ti continentur. in pͥncipio¬
erat uerbũ. ⁊ u̾bum apud
candore ueritatis. ⁊ solidũ
firmitate et̾nitatis: ⁊ undi¬
q sui sumlẽ pulcritudine
diuinitatis: qui d̾s penetra¬
ta carnis testudine intelligẽ¬
dus est. Ille enĩ ad margari¬
tam ipsam iam ꝑuenerat.
que integum̃tis mortalita¬
tis. quasi conchaꝵ obstado ĩ
ꝓfundo huiꝰ scłi. atq inter
duricias saxeas uideoꝵ ali¬
qnͣdo latuerat. Ille gͦ ad ipsã
margaritam iam ꝑuenerat.
qui ait. Et si noueramꝰ xp̃m
dignus est: nisi ad quẽ dis¬
cussis om̃ibꝰ carnalibꝰ tog¬
minibꝰ ꝑuenitur. Quibus
siue ꝑ uerba humana siue
ꝑ similitudines circũ positaᷤ
oꝑitur. ut purꝰ ⁊ solsoꝰ et
nusꝙͣ a se dissonãs certa ra¬

Expanded text:
lsum testimonium dices, et si quod est aliud mandatum, singulae margaritae sint, quae in hoc sermone recapitulantur, Diliges proximum tuum tanquam teipsum . Aut bonos intellectus homo quaerit, et invenit unum illud quo cuncti continentur, in principio Verbum, et Verbum apud candore veritatis, et solidum firmitate aeternitatis, et undique sui simile pulchritudine divinitatis, qui Deus, penetrata carnis testudine, intelligendus est. Ille enim ad margaritam ipsam jam pervenerat, quae in tegumentis mortalitatis, quasi concharum obstaculo, in profundo hujus saeculi, atque inter duritias saxeas Judaeorum aliquando latuerat: ille ergo ad ipsam margaritam jam pervenerat, qui ait, Et si noveramus Chridignus est, nisi ad quem discussis omnibus carnalibus tegminibus pervenitur, quibus sive per verba humana, sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus et solidus et nusquam a se dissonans, certa ra
Abbreviated transcription (Latin):
bona hoc ẽ fidelis electoꝵ con¬
scientia. om̃ibꝰ tribus terre. ne¬
quaꝙͣ ꝓuentibꝰ contraria fa¬
ct: qr ⁊ cõmendatum sibi se¬
men uerbi libent̾ excipit. &
constant̾ ad fructus usq tem¬
pora conscruat. Ftuctificat
tatis electoꝵ cordibꝰ insi¬
nuat. Sexaginta: cũ ꝑfoc¬
tionem docz bone oꝑationiᷤ.
Nam qr insenario nu̾o mun¬
di ornatus expletus ẽ: rocte
ꝑhunc bonaoꝑatio designa¬
tur. Centũ cum uniu̾sis q̃
agimꝰ querenda nob̃ in reg¬
no celesti pͥmia demonstrat.
Centum namq qͥ cõputan¬
do asinistra tranffertur ad
dexteram. recte in significa
tinentur .c. transcunt ad dex¬
teram. Quãuis enĩ magna
fidos que nob cognitionẽ nr̃
conditoris reuelat. magna
sint oꝑa quibꝰ fides ne sit o¬
ciosa ꝯ sũmatur: in hac ta¬
men ambo sũt uita necessan¬
nis que ꝑ dilectionẽ exerre¬
tur: in futura ẽ uita sꝑandũ.

Expanded text:
bona, hoc est fidelis electorum conscientia, omnibus terrae nequam proventibus contraria facit, quia et commendatum sibi semen verbi libenter excipit, et constanter ad fructus usque tempora conservat. Fructificat tatis electorum cordibus insinuat. Sexaginta, cum perfectionem docet bonae operationis. Nam quia in senario numero mundi ornatus expletus est, recte per hunc bona operatio designatur. Centum, cum in universis quae agimus quaerenda nobis in regno coelesti praemia demonstrat. Centum namque quae codo a sinistra transferuntur ad dexteram, recte in significattinentur, centum transeunt ad dexteram. Quamvis enim magna fides, quae nobis cognitionem nostri conditoris revelat, magna sint opera quibus fides, ne sit otiosa, consummatur, in hac tamen ambo sunt vita necessarnis quae per dilectionem exercetur in futura est vita
Abbreviated transcription (Latin):
Culicem aũt decimas mẽ¬
liquoꝵ uiliũ olerũ. Hec
tra p̾ceptum dĩ que magna
sunt deuoramus atq negli¬
gimꝰ.⁊ opinione religiont
in parius que lucrũ hñt di¬
ligentiam demonstramus.
dixit excolantes culicẽ: re¬
fertur ad id qd̾ dixit deci¬
mare illos minuta queq.
Camelũ glucientes: refer¬
tur ad id quod. pteritis gra¬
minima obseruatis. maxi¬
ma contempnitis. Ex ac
enĩ ꝑu̾sitate etiã illud eis
accidit. quo possunt hec ꝑ
allegoriam referri. ut dumit¬
terent bairaban. qr iudeli¬
cet ipse nõ soluetat sałbin
qd magna diligentia car
nalitꝰ obseruabant: occide
illi maxima contempnebãt
Nani ⁊ culicis noĩe: non ab¬
surde figuratur sediciosus
homicida. qr hoc animal ⁊
strependo inquietũ. ⁊ sangͥ¬
ne delectatur.⁊ cameli noĩe
ꝓpt̾ humiliantẽ se s ad sub¬
eunda honera magnitudĩe.¬

Expanded text:
Culicem autem decimas menliquorum vilium olerum. Haec contra praeceptum Dei, quae magna sunt, devoramus atque negligimus, et opinionem religionis in parvis, quae lucrum habent, diligentiam demonstramus.dixit, Excolantes culicem, refertur ad id quod dixit, decimare illos minuta quaeque. Camelum glutientes, refertur ad id quod dixit, Praeteritis graMinima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam , quia videlicet ipse non solveret sabbatum, quod magna diligentia carnaliter observabant; occiderilli maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus homicida; quia hoc animal et strependo inquietat, et sanguine delectatur: et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
da eent ⁊ corpora que laua¬
tis: Hoc ẽ enĩ om̃ia. ⁊ in te¬
rioras scilicet ⁊ extiora. sic̃
altbi. begitur. mundate q̃
intus sunt. ⁊ que foris funt
munda erũt. S ne istas
elemosinas que fuint de
fitictibꝰ t̾re respuisse uide¬
oportuit face̾re. Idest uidi
⁊ nos ueraciter de nr̃a mise¬
ria uidicantes.⁊ dĩcarita¬
tẽ quã donauit ipse diligẽ¬
uidicium eius confitentes.
quo miseri effecti sumꝰ. de
quo dicit apłs. Iudicium
quidem ex uno in condem¬
pͥnatione: ⁊ magne carita¬

Expanded text:
a esent et corpora quae lavatis, hoc est enim omnia, et interiora scilicet et exteriora. Sicut alibi legitur: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuisse videoportuit facere, iet nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse diligenjudicium ejus confitentes quo miseri effecti sumus. De quo dicit Apostolus: Judicium quidem ex uno in condemnationem; et magnae charita
Abbreviated transcription (Latin):
infuturo: s. dat᷑ꝰ intelli¬
gi. qͣsdam culpas mħ scło:
Qd̃ enĩ de uno negatur.
sequens intellectus patet.
qr de quibꝰdam concedit᷑.
misq poccatis fieri posse cre¬
dendũ est: sic̃ est assiduus
ociosus sermo. ĩmod̾atus
risus: uł peocatũ cure rei fa¬
miliaris. que uix sine culpa
uł ab ipsis agitur. qui cul¬
pam qualit̾ declinare debe¬
culpis errore ignorantie. que
cucta etiã post mortẽ grauat.
si ad huc in hac uita positis
nimime fuerĩt relaxata. ħ

Expanded text:
in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saQuod enim de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. visque peccatis fieri posse credendum est, siotiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa, vel ab ipsis agitur, qui culpam, qualiter declinari debeculpis errore ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis, minime fuerint relaxata
Abbreviated transcription (Latin):
uitis: sq̃r. ut nõ sit diabłs
qui ea facit. Neq enĩ fieri
potest. ut ex malo bonu̾: aut
ex bono oriatur malũ. Pdro¬
gͥenies uiꝑarum. quomodo
potestis bona loqui cũ sitis
rarũ eos dicit: qr diabłi fili¬
os eos appellat. In tantum
enĩ qͥs filius eius ẽ: in qͣntũ
eum peccando imitatur.
⁊ tales afferre fuctus blas¬
phemie redundantes: qua¬
lia habeant senuna diabłi.
Ex habundantia enĩ cordis.
os loquitur. Fa Humanũ
quidem iudiciũ sepe fallit:
qr cor ꝓximi nescit nͥ ex ore¬
⁊ oꝑe pensare. Dñs aũt ip¬
sum opꝰ ⁊ sermones nr̃os: ex
cordis radice ꝑpendit. Illi gͦ
ex habundantia cordis os lo¬
quitur: qui ex qua incentio¬
ne ꝓmantur u̾ba nõ ignor

Expanded text:
betis, ut non sit diabolus qui ea facit. Neque enim fieri potest ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur malum. Ares viperarum, quomodo potestis bona loqui cum sitis rarum eos dicit, quia diaboli filios eos appellat. In tantum enim quis filius ejus est, in quantum eum peccando imitatur. et tales afferre fructus blasphemiae redundantes, qualia habeant semina diaboli. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quidem judicium saepe fallit, quia cor et opere pensare; Deus autem ipsum opus et sermones nostros ex cordis radice perpendit: illi ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promanant verba non ignor
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Et cunc domũ eiꝰ di¬
ripuit. qr ereptos a diabli:
laqueis cos quos suos cos p̾¬
uidit: ecclie sue membris ad¬
unauit. ac ꝑ distinctos ĩ ca
gradum uanoꝵ dignitateᷤᷤ
ordinauit. Nel certe domũ
cius dirpuit: qr om̃s mun¬
di partos quibꝰ olim hostis
dominabatur antiquus:
ut in sua quisq ꝓuincia re¬
uocatos ab errore ppłs ad uã
uite conu̾teret: distrbuit.
Hostendit gͦ ꝑ parabolã s
iam inanifestissimã dñs: qͥ¬

Expanded text:
um, et tunc domum ejus diripuit, quia ereptos a diaboli laqueis eos quos suos esse praevidit, Ecclesiae suae membris adunavit, ac per distinctas in ea graduum variorum dignitates ordinavit. Vel certe domum ejus diripuit, quia omnes mundi partes quibus olim hostis dominabatur antiquus, ut in sua quisque provincia revocatos ab errore populos ad viam vitae converteret, distribuit. Ostendit ergo per parabolam, sed jam manifestissimam D
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ potest quisquã intra¬
re indomũ fortis. ⁊ uasa erꝰ
diriꝑe. nisi prius alligau̾it
fortem. ⁊ tunc domũ illiꝰ di¬
qz ipse tenebat ne se possent
ab illo uiribꝰ suis homines
tos. Domũ eiꝰ. mundũ qui in
maligno positus ẽ appellat.
in quo usq ad saluatoris ad¬
uentum male poccato pone¬
batur imꝑio: qr incordibus
infideliũ sinc ulla contradic¬
tione quiescebat. Alligauit
illi ademit impediendi uolũ¬
tatem fideliũ a scquendo xͦ
⁊ obtinendo rogno dĩ: cũ eũ¬

Expanded text:
isquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et tunc domum illius diquia ipse tenebat, ne se possent ab illo viribus suis homines tos; domum ejus, mundum, qui in maligno positus est: in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, cum in cordibus infidelium sine ulla contradictione quiescebat. Alligavit illi ademerit impediendi voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo regno Dei. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
cipłi iħu xp̃i bene sibi cõscii
fuerant. nicħ se malaꝵ arci¬
um a bono magr̃o didicisse:
ut in principe demonioꝵ ei¬
cerent demones. Ideo inqͥt
ipsi ignobilia ⁊ contẽptibilia
huiꝰ mundi. inquibꝰ nõ arti¬
ficiosa malignitas s sca sim¬
plicitas mee uirtutis appar:
ipsi testos mei. iudices erũt
exorcistas gentis illiꝰ ex mo¬
re significat. qui ad inuoca¬
tionẽ dĩ eiciebant demones.
⁊ coartat cos int̾rogatione
prudenti: ut confiteantur
sio inquit demonũ in filiis
ur̃is. deo nõ demonibꝰ depu¬
tatur: quare idẽ in me opꝰ.
nõ candem haltat causam:
Ergo ipsium uidices erũt.
Non potestate : s cõparati¬
one. dum illi expulsionem
demonũ deo assignant: uos
beclzebub pͥncipi de monio¬

Expanded text:
Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquitipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices eruntexorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur sio, inquit, daemonum in filiis vestris Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Belzebub principi daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
gare hoc. ul que negare neqͥ
uerant. simstra int̾pretatio¬
ne ꝑuertere la borabant. q̃si
di sp̃s oꝑa fuissent. id ẽ beel¬
zebub qui ds̃ erat accaron.
Nam bel quidẽ ipse ẽ bahal:
zebub aũt musca uocatui.
Nec iuixta quedã mẽdosa exẽ¬
ẽ noĩs legenda: s B. Beelze¬
bub gͦ baal muscaꝵ. id ẽ iuir
muscaꝵ siue hñs muscas in¬
terp̾tatur. obsordes uidelic
immolaticii cruoris. excuiꝰ
spurcissimo rituuł noĩe. prin¬
cipem demonioꝵ cognomina¬

Expanded text:
videbantur Domini semper facta nterpretatione pervertere, laborabant, quasi di spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemest nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
qr t̾re sodomoꝵ remissiꝰ erit
in die iudicii. quã tibi. Que¬
rat prudens lector ⁊ dicat. si
trrus ⁊ sidon ⁊ sodoma potue¬
rant agere penitentiã ad p̾di¬
cationem saluatoris: signoꝵ¬
q miracla nõ sunt in culpa
qd̾ nõ crediderũt. s uiciu
silencii meo ẽ qui acturis pe¬
nitentiã noluit p̾dicare. Ad
qd̾ facilis ⁊ aꝑta responsio ẽ:
ignorare nos uidicia dĩ. et
singlarum dispensationum
cius sacram̃ta nescire. Pro¬
positũ fuerat dño uidee fineᷤᷤ
nõ excedere: neiustam pha¬
riseis ⁊ sacerdotibꝰ occasionẽ
excusationis daret. Ynde
⁊ aplis aute passionẽ p̾cepit.
Inuiã gentiũ ne habieritis.

Expanded text:
Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi. Quaerat prudens lector et dicat: si Tyrus et Sidon et Sodoma potuerunt agere poenitentiam ad praedicationem Salvatoris, signorumque miracula, non sunt in culpa quod non crediderunt: sed vitium silentii in eo est, qui acturis poenitentiam noluit praedicare. Ad quod facilis et aperta responsio est: ignorare nos judicia Dei, et singularum dispensationum ejus sacramenta nescire. Propositum fuerat Domino Judaeae fines non excedere, ne justam Pharisaeis et sacerdotibus occasionem persecutionis daret. Unde et apostolis ante passionem praecepit: In viam genti
Abbreviated transcription (Latin):
te imp̾cationes adu̾sus inimi¬
cos. que maledictiones pu¬
cantur. sic̃ est illud: fiat m̃sa
eoꝵ in laqueũ. ⁊ cet̾a que ĩbi
dicunt᷑. Et illud. Fiant filii
⁊ que alia uł supͣ uł infra in e¬
usq quaq inscripturis reꝑi¬
untur. que uideantur eẽ cõ¬
traria ⁊ huic p̾cepto dñi: ⁊
illi apłico quo ait. bñdicite¬

Expanded text:
tae imprecationes adversus inimicos, quae maledictiones putantur: sicut est illud, Fiat mensa eorum in laqueum ; et caetera quae ibi dicuntur: et illud, Fiant filii et quae alia vel supra vel infra in eusquequaque in Scripturis reperiuntur, quae videantur esse contraria et huic praecepto Domini, et illi apo
Abbreviated transcription (Latin):
siderationẽ: ꝑ quã tota huani
gen̾s massa in puluerẽ ẽ re¬
digenda demonstrat. Porro
insessione. humiliationẽ ꝓpͥe
conscientie designat. de qua
psalmista. Surgite post quã
sederitis. Quod ẽ dicere. humi¬
liamini sub potenti manu dĩ.
ut uos exaltet in tp̃re uisita¬

Expanded text:
siderationem, per quam tota humani siderationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demonstrat. Porro in sessione, humiliationem propriae conscientiae designat. De qua Psalmista: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visita
Abbreviated transcription (Latin):
dicio a quoꝵdam auribꝰ pre¬
dicatio sc̃a subtrahitur: qr
suscitari ꝑ grãm non merent᷑.
Impletum gͦ uidemꝰ hodiedic¬
tum saluatoris. qr scilicet coro¬
zam ⁊ bethsaida p̾sente dño
aedere noluerũt. Tyrus aũt
ac sidon post euglizantibus xͥ¬
discipłis crediderunt. tantaq
fide ac deuotione fuerũt. ut
paulũ apłm tyro abeuntẽ cũc¬
ti ciues cũ uxoribꝰ ⁊ filiisusq
foris cuitatẽ ꝓsequerentur.
pulcherrimoq spectacło tãta
hominũ multitudo: paucissi¬
assimos carissimos: ad naue̾
usq ad ualefactura deducet.
S quare nõ olim his qui cre¬
dere pocuerũt. uerũ uideis qͥ
credere noluer̃ sit eugłizantũ.
ipsiꝰ ẽ scire cuiꝰ unuerse uie
misccłia ⁊ ueritas. Sane qd̾
dñs ait incilicio ⁊ cinere se¬
dentes penituerint: incilici¬
o qd̾ de pilis capraꝵ contexi¬
tur a sꝑam peccati purgentis
memoriã. qua indie iudicii
sinstra pars ẽ incluenda signi¬
ficat. Incinere aũt mortis cõ¬

Expanded text:
a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Impletum ergo videmus hodie dictum Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem et Sidon postea evangelizantibus discipulis crediderunt, tantaque fide et devotione fuerunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo paucissifide clarissimos, ad naves usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit evangelizatum, ipsius est scire, cujus universae viae, misericordia et veritas . Sane quod Dominus ait: In cilicio et cinere sedentes poeniterent: in cilicio, quod de pilis caprarum contexitur, asperam peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis con
Abbreviated transcription (Latin):
de huiꝰ suffĩc̾ uanitati. Siue
enĩ quilib angłs cet̾is mi¬
nor: ioħe sit maior. siue hic
dñs intelligatur iohe p̾cur¬
sore suo etate minor. maies¬
tate maior. nicħ inde ꝓpħis
cetis derogatur. Potuerũt
ꝓpt̾ sententiam dñi. Omnes
tam̃: scĩ ⁊ iusti ⁊ boni. Fci¬
hil. Ut rerũnatura exigͭ
uim potior affẽrret minorq
erit cui ius afferatur. Quid
de eiꝰ nuntios incellexerãt:
incrucis scandalo uigens fi¬
serat: ipsos constitui oporte¬
bat in regno. ⁊ in abrahe ysa
hac ⁊ iacob familia atq agni¬
tione retineri. S om̃is hec
p̾dicatio ꝓfectũ publicans
⁊ pec̾coribꝰ afferebat. Eehis
emĩ iam credentes. ex his iam

Expanded text:
vanitati. Sive enim quilibet Angelus caeteris minor, Joanne sit major, sive hic Dominus intelligatur, Joanne praecursore suo aetate minor, majestate major, nihil inde Prophetis caeteris derogatur. Potuerunt propter sententiam Domini: omnes tamen sancti, et justi, et boni. C. Ut rerum natura exigit, vim potior affert; minorque erit, cui vis afferatur. Quid de ejus nuntio intellexerat, in crucis scandalo ingens fiserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his eni