comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ. munimen egreg̾iũ : uia quȩ ducit ad
celũ. Incaritate qͥ abulat. nec errare poterit
nec timere. Ipsa dirigit. ipsa ꝓtegit: ipsa per¬
cristianus : purã caritatẽ fortit̾ retinere. ipsã
uob̾ iniucẽ exhibete. & inea ꝓsiciendo conscen¬
dite. Insistite operib bonis. ut ad p̃mia ytͣuia
ꝑ uenire possitis: adiuti grã ap̃i dnĩ saluatoris
ESTERHO DIE NARALE HABUIMUS DNI SALUATORIS :
hodie sum ma deuotionis ueneram᷑ sci martyris
stephani passionẽ. Hesterno quo redimit᷑ ad p̃miũ. hodi¬
erno quoꝓuocam᷑ adecẽplũ. Bene gͦ hesternȩ sollẽpnitati
sestiuitas hodierna coniuncta ẽ. ut illa credentes eueher&
aduitã. hec confitentes duceret ad coronã. Om̃i gͦ eccłe
bratus stephanus datus ẽ adꝑfectũ. Adhuc laicꝰ diaconis
meruit electionẽ. & leuita martirii obtinuit principatũ.
nplebe adhuc positus erat. sed iã uirtutib eminebat.

Expanded text:
bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perChristianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adjuti gratia Salvatorisesterno die natalem habuimus Domini Salvatoris. Hodie summae devotionis veneramur S. martyris Stephani passionem. Hesterno, quo redimimur ad praemium; hodierno, quo provocamur ad exemplum. Bene ergo besternae solemnitatis festivitas hodiernae convicta est, ut illa credentes eveheret ad vitam, haec confitentes duceret ad coronam. Omni ergo Ecclesiae beatus Stephanus datus est ad profectum. Adhuc laicus diaconii meruit electionem, et levita martyrii obtinuit principatum. In plebe adhuc positus erat; sed jam virtutibus eminebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uecadat. malus conetur ut surgat. Quis quis gͦ
malus est cũ paulo ꝓsternatur in malo. ut cum
ro erigatur inbonõ. Qm̃ & ille cecidit malus.
eo surrecit honus. Prostratus est iniquus & eret¬
tus e uistus. Cecidit seussimus ꝑsecutor. & sur¬
recit ueridicus predicator. Eadens lum̃ cor¬
poris impius ꝑdidit: surgens lum̃ cordis iusti¬
nicatus accepit. Con iunctus ẽ itaq stephano: fac
stephano regnat . Quo enĩ prȩcessit stephanus
trucidatus lapiclib pauli. illuc secutus ẽ paulꝰ
acliuitus orationib stephani. Quã uera uita
frs̃ mei ubi non paulus de stephani occisione
consunditur. sed stephanus de pauli consortio
gratulatur. qm̃ caritas in utroq lȩtatur. Cari.¬
tas quippe in stephano superauit seuitiã iudȩoꝵ
caritas inpaulo co operuit multitudinẽ pecca¬
toꝵ : caritas inutroq parit᷑ regnũ meruit pos¬
siclere caelorũ. Caritas ẽ gͥ om̃iũ fons & origo

Expanded text:
ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, facStephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo
Abbreviated transcription (Latin):
tendat . sed consider& quȩ lucra utilitatis adq¬
rat. Id circo eñi arguitur. ut a prauis operib cor¬
rigatur. Hec cũ iud& correptionẽ aliqua uerborũ
austeritate feruare : rustim& caritatẽ incorde
srigescere. Sic enĩ iuigil& in ore correptio: ut in
corde non dormit& oratio. Ac ꝑ hoc in utroq pec¬
canti consulte ꝓspicit᷑. ut dũ homo correptus de
peccato consunditur : & amalis operibus separet᷑
ant. & malas conpellimꝰ ut amalo discelant.
Pre sertim qm̃ inistis duobus scĩs geminũ nob̾
monstrauir salutis indiciũ. Ut si quis bonus
est imutetur ꝑ seuerantiã caritatis inste PHANO
qui auĩ malus est sectetur ecẽplũ conuersionis
inpaulo. Et quibomis est. ȩquitatẽ usq insine
tenrat : qui aũ malus est quantotius asua ꝑ¬
uersitate discedat. Nec bonũ hominẽ p̃sump¬
tio iustitiȩ faciat neglegent᷑e. nec malũ ini
tencat. iste malũ celerit̃ deserat. Bonus timirat

Expanded text:
tendat, sed consideret quae lucra utilitatis acqtendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur ant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniqteneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat
Abbreviated transcription (Latin):
cogttauit : & inditio sc̃ȩ orationis ostenditi in¬
criͦ pationẽ illã non fuisse odii sedamoris
oc aut facirns & p̃sentibus caritate beatul mar¬
eyr rabiit: &utile nimis exemplũ posteris dere¬
liquit. Demonstrautt enĩ genunã etdesiastici
dispensatoris incdustriã. ut ad corrigendũ cuiis¬
lib& peccantis errorẽ: & nondesit more cor¬
septio. & ad dm̃ ꝓ eo supploc essundarur oratio
÷ qui malũ facit᷑. ꝑ increpationẽ demalis operib
confundatur & ꝑ orationẽ apud dm̃ ad iuuetur
sic ipsa caritas & inore iustitiã son&: ut erran
corrigat & in corde patientiã seru&: ut ꝓ
errante orationẽ puro affectu dilectionis essundat
Qui enũ errantẽ non corripuirit: dene glegratia
iudicatur: qui aut̃ ꝓro non oraueritꝰ deꝑnitie
cõndẽpnatur. Quo circa frs si quando aliquis pani¬
mx̧ salute corripitur. non asꝑnant accipiat monita
caritatis. nec p̃sentẽ tristitiã sux uoluntatis ad¬

Expanded text:
cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit incogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis at
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ ꝓumi: plapidantib intͣcessit. Ecari¬
tatẽ arguebat errantes. ut corrigerenitus. ꝑcari¬
tatẽ ꝓlapidantib orabat ne punrentu ͥ Eiurtatis
ttate subnirus uicit saulũ erudelia n seuintẽ
a qui babius interra ꝑsecutorẽ s incelo merue
abere donsortẽ. ipsa sca & indefessa carutas de¬
sdrrabat orando ad quirere quos hrequultim
mone udło conuertere. Neq enĩ hr̃e ruistinan¬
norest stcniatus tẽ inimicos dileusse cũ piio
rard & non diletisse cũ eoꝵ incredulitate argu¬
ndo corripero. Absit hoc abanima martyris
ndieli palatiũ festinantis. Ipsa eñi Sc̃a cantas
sirmã seruauit in oratione patientiã. qux regen¬
Aatenuit incorreptione censurã. Et ideo inora¬
none audiri meruit lenitas. quia sine caritate
ion fuit. incorreptione seurritas: De ꝑ hog spei
ndo siui corripiendo caritate bratus stepiur
reseruauti quia utrobiq salute errancium

Expanded text:
caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caricaritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium
Abbreviated transcription (Latin):
solũ copiose ditauit: ẜ etiã ad certandũ imuctissime
confortauit. Attulit namq donũ caritatis. quã
ꝑducer& homines ad consortiũ dĩ tatis. Quod ergo
attulit erogauit. nec sibi aliquid minuit : s mirabilit̃¬
& suoꝵ. sideliũ pauperiẽ ditauit: & inde sicientibus
quent᷑ resulsit. inmilite. O a dmiranda ubiq poten¬
tia saluatoris. õp̃dicanda indesinent̃ ar̃ã redẽptoris.
stendit inmatre. uirainitatis a t̃nȩ miraculũ: de¬
monstrauit in martẏre. inuictȩ caritatis inditiũ.
Inte gritas quippr intemerata ꝑmansit in iurgine.
dilectionis uestis inuicta ꝑ seuerait in marti re
Et sicut in matre dñi non potuit uirginitas uiolari
sic in martyris mente nonpotuit ap̃i caritas
tanto sxiuentiũ agmine superari. Stephanus
ergo ut nominis sui coronã meruiss& accipere.
caritatẽ ꝓarmis habebat. & ꝑ ipsã ubiquȩ uin¬
cebat. E casitatr̃ dĩ seuientib uidȩis noncessit: ꝑ

Expanded text:
solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus quenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per
Abbreviated transcription (Latin):
utt se rec nr̃ ut suos milites exaltar&. Quieñĩ
corpori suo urginis p̃parautt uterũ. ipse mar¬
Hrisuo aperire dignatus est cȩlum. Dñs apẽ
angustias intrare ñde cdignatus est uteri. ut aam
sterHANUs. seuitiã uideoꝵ potuit superare.
ut ita meruiss& seliciter trium phare. Neq eni
parui pendendas talis uirtus. talisq triũphus.
Hauil uero uilibus armis potuit p̃muniri. quia
multis ñpotuit superari Inuictȩ nãq in eo
enituit in signe uirtutis. quȩ nec srementium
seuitiã formidauit. nec lapidantiũ ictibus de¬
uicta sub cubuit. Usq adeo enĩ inter frem̃ tes
ꝑmansit interritus. & inter lapidũ suit crucia¬
menta securus. ut incredulitatẽ iudeoꝵ sidem̃
arquer& & benignus ꝓlapidamibus eiorar&
Quod est gͦ tã magiũ atq insuperabile genus
occisus aulã celestis regni uiuus & coronatus intrar&e.
humilis uenit sed inanis uenire non potuit. Magnũ
quippe elonatiuũ suis militib attulit quo eos non

Expanded text:
vit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animStephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non
Abbreviated transcription (Latin):
pater ignosce illis. quia nescunt quid faciunt. iste
dicit quid audiamus. Illũ forte uł ipsũ possumus
imitari. Primũ beatus stephanus stans orauit ꝓse
& ait. dñt ihũ accipe sp̃m meum. De inde genu
flecit. ac genu flero ait. Dñe nestatuas illis ha
peccatum. & hoo dicto obdormunt. Felix sonus.
requies uera. Ecce qđ est requi escere. ꝓ inimicis
dõ ser uio in orando & in impe trancdo non laboraui.
quia qui ꝓ iusto orat non laborat. Ideo ꝓsestans

Expanded text:
ater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt : iste quid dicit? Audiamus illum, si forte vel ipsum possimus imitari. Primo beatus Stephanus stans oravit pro se, et ait: Domine Jesu, accipe spiritum meum. Deinde genu flexit, et flexo genu, ait: Domine, ne statuas illis hoc peccatum, et hoc dicto obdormiuit. s o felix somnus et requies uera, ecce quod est beate requiescere pro inimicis deo seruiui, in orando et impetrando non laboraui, quia, qui pro iusto orat, non laborat. ideo stans
Abbreviated transcription (Latin):
qui uocatus usq ad sinẽ ꝑ seuerauit. insinẽ quod
uocabat᷑ adeptus est. Sin nominis gła. stephanus
ꝓxp̃o ꝑcluctus est ad coronã. Quando gͦ bratus
stephanus ꝓxp̃o primus sanguint̃ sudit. qua si
corona ꝓcessit decelo ut eã sumerent sequentes
in premio qui precedentis uirtutẽ imitarent᷑
inͤ pͣlio. Impleuer postea terrã crebra martiria.
uit᷑ atq euident᷑ hortem᷑ multis non opus ẽ ũbis.
Sequam stephanũ quicũq desiderat coronari.
oe exrREAUU Festiuissimũ diem. quo salua¬
toris nr̃i ap̃i nobis naniuitas illux̃. &iã hodiernul
dies brati martyris stephani corona illustrat᷑
Martyris illius merita. nulla pars orbis ignonab
Passus ẽ enĩ in ipso principio ȩccłx idẽ in ipsa uibe
hierosolima. sbi enĩ diaconus ministrauit. &emipso

Expanded text:
 ad finem perseveravit, in fine quod  ad finem perseveravit, in fine quod vocabatur adeptus est, sui nominis gloria Stephanus perductus est ad coronam. Quando ergo beatus Stephanus pro Christo primus sanguinem fudit, quasi corona processit de coelo; ut eam sumerent sequentes in praemio, qui praecedentis virtutem imitarentur in praelio. Impleverunt postmodum terram crebra martyria. viter atque evidenter hortemur, multis non opus est verbis: sequatur Stephanum, quicumque desiderat coronam.Post hesternum festivissimum diem, quo Salvatoris nostri Christi nativitas illuxit, etiam hodiernus dies beati martyris Stephani corona illustratur. Martyris illius merita nulla pars orbis ignorat: passus est enim in ipso principio Ecclesiae, in ipsa urbe Jerosolyma. Ibi et diaconus ministravit, et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Sed quis celũ aperuit.: Ille de quo in apo¬
calipsi dr̃. Qui aperit & nemo claudit. claudit
& nemo aperit. Quando adam de paradyso ꝓiect᷑e
pꝰ illud primũ nefandũq peccatũ. c̃tra genius humanũ
cdausũẽ cȩlũ. Post passionẽ ap̃i latro primus intrauit.
postea stephanus aꝑtũ uidit. Quid miram᷑: Quod
nabimur. Oaxme sequendus & imitandus ẽ nobis
indilectione inimicoꝵ. Nostis enĩ quia frequentium
inimicoꝵ. c̃gregatione circũ datus. cũ crebris hinc de
illinc saxoꝵ ictib tunderetur. placidus & intrepidꝰ.
mitis. & lenis int̾ lapides a quib occidebatur intuens
illũ ꝓquo occidebatur non ait. dñe iudica obitum
meũ. sed accipe spm meũ. Non ait drr̃e iłni uidica
seruũ tuũ quẽ uides isto supplicio mortis addictũ.
sed nestatuas illis hoc peccatũ. ꝑsistens gͦ bratissimꝰ
martyr intestimonio ueritatis. & caritatis. ardens

Expanded text:
bant. Sed quis coelum aperuit? Ille de quo in Apobant. Sed quis coelum aperuit? Ille de quo in Apocalypsi dicitur, Qui aperit, et nemo claudit; claudit, et nemo aperit . Quando Adam de paradiso ejectus est, post illud primum nefandumque peccatum, contra humanum genus clausum est coelum: post passionem Christi latro primus intravit, postea Stephanus apertum vidit. Quid miramur? Quodnabimur. Maxime autem sequendus et imitandus est nobis in dilectione inimicorum. Nostis enim quia frequentium inimicorum congregatione circumdatus, cum crebris hinc et illinc saxorum ictibus tunderetur, placidus et intrepidus, mitis et lenis inter lapides a quibus occidebatur, intuens illum pro quo occidebatur, non ait, Domine judica obitum meum; sed, accipe spiritum meum. Non ait, Domine Jesu, vindica servum tuum, quem vides isto supplicio mortis addictum; sed, ne statuas illis hoc peccatum . Persistens ergo beatissimus Martyr in testimonio veritatis, et charitatis ardens
Abbreviated transcription (Latin):
cina est. Nã natus est ut nascerem̃ & mortuus ẽ ut
inperpetud̃ uueremꝰ. Martyres aut̃ ad mala certa¬
mina nascendo uener̃ trahentes originale petcatũ.
moriendo aut̃ adbona certissima transier̃. sinientes
om̃e peccatũ. Nã si inꝑsequutione certaminis ẽsti¬
tutos futurȩ bratitudinis p̃mio c̃solarent᷑. quando
illa dediũsis passionib supplicia sustinerent: Sibeat᷑
stephanus subimbre lapidũ c̃stitutus sutura p̾̃mia ñ
cogitassos. quomꝰ illã grandinẽ ꝑtuliss &:. Sed illus pre¬
ceptũ gestabat inanimo. cuius p̃sentiã cernebar i
celo : & ad eũ Nlagrantissimo amore suspensus. carnẽ
ꝙilio ut uiuer&e cũ illo. Quid enĩ uderit bratissimꝰ
martor in illo agone cꝰstitutus. recolitis sine dubio
ũba eus quȩ de actuũ apłoꝵ libro solitis audire.
quia ille sursum & deorsum certantes de suꝑ spectan
inuictas militi suo iures netader& sug gerebat. Eece
inquid uideo celos aꝑtos. Beatus homo. cui cęli pate¬

Expanded text:
cina est. Nam et natus est, ut renasceremur: mortuus est, ut in perpetuum viveremus. Martyres autem ad mala certamina nascendo venerunt, trahentes originale peccatum: moriendo autem ad bona certissima transierunt, finientes omne peccatum. Nam si in persecutione constitutos futurae beatitudinis praemia non consolarentur, quando illa de diversis passionibus supplicia sustinerent? Si beatus Stephanus sub imbre lapidum constitutus futura praemia non cogitasset, quomodo illam grandinem pertulisset? Sed illius praeceptum gestabat in animo, cujus praesentiam cernebat in coelo; et ad eum flagrantissimo amore suspensus, carnem pro illo, ut viveret cum illo. Quid enim videret beatissimus Martyr in illo agone constitutus, recolitis sine dubio verba ejus, quae de Actuum Apostolorum libro soletis audire. quia stans sursum et deorsum certantem desuper spectans, invictas militi suo vires, ne caderet, suggerebat. Ecce, inquit, video coelos apertos. Beatus homo cui coeli pate
Abbreviated transcription (Latin):
Certe ego patior. ego lapidor. inme seuiunt. inme fre¬
munt : nestatuas illis hoc ad peccatũ. Et quia ut hoc
dicã tibi ate primo audiui: ego seruus tuus patior.
uerbi. Tumagister. ego discip̃ls. tucreator. rgo creatus. tuds̃
łanquã si diceret. Ego moriar in carne. ut isti non pereañ
mensa dñi sui comedit. talia & ipse in suo conuiuio pre¬
parauit. Dictum erat in libro. Ad mensam magnã sedisti
scno qr talia te oportet. parare. Talia enĩ inoran¬

Expanded text:
Certe ego patior, ego lapidor, in me saeviunt, et in me fremunt, sed ne statuas illis hoc peccatum : quia ut hoc dicam tibi, a te primo audivi. Ego servus tuus patior, um, ego auditor Verbi. Tu magister, ego discipulus. Tu Creator, ego creatus. Tu Deus, Tanquam diceret, Ego patior in carne, isti non pereant mensa Domini sui comedit, talia et ipse in suo convivio praeparavit. Scriptum est in lege, Ad magnam mensam sedisti: scito quoniam talia te oportet pra
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nõminte positã. Stephanus eni gsede ebane
corondi appellatis. la coronȩ nomen habebat: &
iaeo palmã mariyru suo nomine pferebator s eu
lapidaretur. ñ solũ ñ repectabat deꝑsecutoribuis
reportare iundictã.: soa eis potius dõ ueniã postu¬
labat. Meminerat rnũ dixisse dnm̃
Et uterũ. Nedueris ulciscas me de inimicis mris. sed
ex pecta dnm. ut tibi autliũ sit. Exprctare nos iub&
dñs. ut indiem suturȩ retributionis cum scĩs martyrib¬

Expanded text:
ne Corona appellatur. Jam corona nomen habebat; et ideo palmam martyrii suo nomine praeferebat. Qui cum lapidaretur, non solum non expetebat de persecutoribus reportare vindictam; sed eis potius a Deo veniam postulabat. Meminerat enim dixisse Dominum, et iterum, Ne dixeris, Ulciscar me de inimicis meis; sed exspecta Dominum, ut tibi auxilium sit . Exspectare nos jubet Deus, ut in die
Abbreviated transcription (Latin):
rapar lupr comedisti. eepecta modicũ & di geres. Dicam
plane npressius. Elisus ẽ filius ꝑditionis. & erectus est uas
incdinatꝰ ẽ saulꝰ. qm̃ ecauditus ẽ sc̃s stephanus. Ergo quod
fecit saulus: patiat᷑ paulus. qđ fecit ꝑsecutor: patiatur¬
predicator: quod fecit lupus: panatur agnius. Sic ẽ intali
homine undicandũ. Discat pati quȩ faciebat. sentiat
& ipse quod aliis uisrrebat. Dicitur ananiȩ. Uade & sig
Urint ananias & baptizauit. saulũ & fecit paulum.¬
p̃dicatorẽ. quaẽ sc̃s stephanus habuit lapidatorẽ. Sic
exauditus est sc̃s stephanus. ut ȩccłe catholicȩ dona¬
AMLEM DH̃ HESRERNA DIE CELEBRAUIMꝰ
seriu hodir natalẽ celebramus. Sed natalĩ cȩlebra¬
iumꝰ qͣuo dignatus est nasci. natalẽ serui celebramꝰ qͦ
coronatus est. Cclebrauimus natalr̃ dni quo indu
m̃tũ nr̃ȩ acceptr carnis. natalẽ seru celebram̃ quo
tta ap̃o stephanus moriendo ẽ iunctus est. Sed dñi

Expanded text:
rapax, comedisti: exspecta paululum, et digeres. Dicam plane, elisus est filius perditionis; et erectus est vas inclinatus exauditus est sanctus Stephanus. Ergo quod fecit Saulus, patietur Paulus; quod fecit praedicator; quod fecit lupus, patitur agnus: quia sic est in tali homine vindicandum, ut discat pati quod faciebat, sentiat et ipse quod aliis inferebat. Dicitur Ananiae a Domino Jest Ananias, baptizavit Saulum, et fecit praedicatorem quem sanctus Stephanus habuit lapidatorem. Sic ergo exauditus est sanctus Stephanus, ut ejus orationibus delealem Domini hesterna die celebravimus; servi hodie Natalem celebramus: sed Natalem Domini celebravimus, quo nasci dignatus est; Natalem servi celebramus, quo coronatus est. Celebravimunis accepit: Natalem servi celebramus, quo ita Stephanus moriendo conjunctus est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ. quẽ irriserunt crucisirũ. Dic eis ubi eũ uides. & hic
nonui ues. sed cũ eo melius uiurs. Dic eis quia nichil est
quod fecer̃. uiuit enĩ quẽ occider̃. Dic eis quia quẽ irri¬

Expanded text:
vivum, quem irriserunt crucifixum. Dic eis ubi eum vides, et hic vivum, quem irriserunt crucifixum. Dic eis ubi eum vides, et hic non vives; sed cum illo melius vives. Dic eis quia nihil est quod fecerunt; vivit quem occiderunt. Dic eis quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
EETERIIA DIE CELEBRAIMES HATALEM QUO
rec martyrũ natus ẽ mundo. hodie celebramus
natalẽ quo primicerius martyrum migrauit
ecmundo. Oportebat enĩ ut primo in mortalis ꝓmorta¬
uo. ne serius timere mori ꝓar̃ĩo. Natus est xp̃e intris.
ut stephanus nasceretur incȩlis. Ingress ẽ dris mundũ. ut
stephanus ingrederet᷑ incęlũ. Altus adhumilia descendit .¬
& humilis adalta ascendit. Filiũ dĩ factus ẽ siluiꝰ hominis.
ut silios hominũ facer& filios dĩ. Fecit ap̃c miracula. fecit¬
& stephanus. Nũquid stephanus. Eotuit facere sine xp̃o
Uiuebat eñi stephanus de xp̃o. sicut sarmentũ deuitȩ. Mira¬
ris fructũ de sarmento pendentẽ. uide sarm̃tũ inuite
lapidari. quo possis coronari. iaculari utiq & ecçipere
sara. Dic aliquid de incircũcisis cordib & morieris lapidib
Dic aliquid de eo cuius nomen nolunt audire. & erubescant
& seuant. mut. efficiantur labia dolosa. Dic eis ubi iuides

Expanded text:
esterno die celebravimus Natalem, quo Rex martyrum natus est in mundo: hodie celebramus Natalem quo primicerius martyrum migravit ex mundo. Oportebat enim ut primum immortalis pro mortavo, ne servus timeret mori pro Domino. Natus est Christus in terris, ut Stephanus nasceretur in coelis. Ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in coelum. Altus ad humilia descendit, et humilis ad alta ascendit. Filius Dei factus est filius hominis, ut filios hominum faceret filios Dei. Fecit Christus miracula Stephano; numquid Stephanus potuit facere sine Christo? Vivebat Stephanus de Christo, sicut sarmentum de vite. Miraris fructum de sarmento pendentem? Vide sarmentum de vitlapidari, et possis coronari. Jaculare verba, et excipe saxa. Dic aliquid de incircumcisis cordibus, et morieris lapidibus. Dic aliquid de eo cujus nomen nolunt audire. Erubescant et saeviant, muta efficiantur labia dolosa . Dic eis ubi vides
Abbreviated transcription (Latin):
quando loquebatur uideis. Quẽ ꝓphetarũ nocci¬
der̃ patres u̾r̃i : Audisti seuientẽ. audi & diligentẽ
Irati illi facti & grauius in ardescentes. & malũ ꝓbo
nis reddentes. ad lapides cucurrer̃ & dĩ famulũ
lapidare ceper̃. Hic ꝓbeniꝰ scĩ stephani patientiã
& dilectionẽ. hic uictorẽ diaboli triũ phatorẽꝙ cer¬
namus. Audiuimus seuientẽ aduersus tacentes. iudeam̃
sidiligit selapidantes. Seuiebat aduersus tacentes.

Expanded text:
o restitistis. Quem Prophetarum non occiderunt patres vestri ? Audisti saevientem; audi et diligentem. Irati illi facti, et gravius inardescentes, et mala pro bonis reddentes, ad lapides cucurrerunt, et Dei famulum lapidare coeperunt. Hic probemus sancti Stephani patientiam et dilectionem: hic victorem diaboli triumphatoremque cernamus. Audivimus saevientem adversus tacentes; videamus si diligat saevientes. Saevi
Abbreviated transcription (Latin):
de auersario tuo qui tibi forsitan inuiriã fecit. estuas
suris. anhelas. festinas iundicari. Adtende apm
medicum egritudinis tux̧. adtende redẽptorẽ ani¬
me tux̧. Propt̾ te pependit inligno. &ñdũ est iundi¬
catus. & tuius uindicari. & ñ uis tantũ actalẽ magistrũ
imitari. Ideo pati uoluit ut tibi patientiȩ sue de¬
monstrar& ecẽplũ. Uide pendentẽ. & tibi languenti
cantẽ. Pater inquit ignosce illis. non erũ sciunt
ut quid homo. si non corrigitur homo: Sed ecce
tͥ loquor o homo. multum est a: te imitari
dnm̃ tuũ. attende stephanũ c̃ seruũ tuũ. Certe
stephanus sc̃s. homo erat ands̃ : Plane homo
erar. Hoc erat quod tu. Sed quod fecit. ñ fecit
nisi donante illo quẽ rogas & tu. Uide tamen
quid feterit. Loquebatur uidȩis. seuiebat &
diligebat. Utrũq debeo de monstrare. & seui¬
entem & diligentẽ. Audi seuientẽ. Dura cer

Expanded text:
de adversario tuo qui tibi forsitan injuriam fecit; aestuas, furis, anhelas, festinas vindicari. Attende Christum medicum aegritudinis tuae, attende redemptorem animae tuae. Proptcatus: et tu vis vindicari, et non vis tantum et talem magistrum imitari? Ideo pati voluit, ut tibi patientiae suae demonstraret exemplum. Vide pendentem, et tibi languenti cantem: Pater, inquit, ignosce illis; quia nesciunt utquid homo, si non corrigitur homo? Sed ecce tibi loquor, o homo. Multum est ad te imitari Dominum tuum: attende Stephanum conservum tuum. Certe Stephanus sanctus homo erat, an Deus? Plane homo erat, hoc erat quod tu: sed quod fecit, non fecisset. nisi donante illo quem rogas et tu. Vide tamen quid fecerit: loquebatur Judaeis, saeviebat et diligebat. Utrumque debeo demonstrare, et saevientem et diligentem. Audi saevientem: Dura cer
Abbreviated transcription (Latin):
tempũ & altare. Indiuersis: diuersa legi
ce debeo singulorũ opiniones reponered uod
Racharia suni barachie dicunt qui uduodeci
ꝑphetis undecimꝰ ẽ: patrisq ieo nomen core¬
rune tepli sueruit. Alii ⁊ acharia patse ioban¬
nis intelligi uolunt. ex quib da apocripho us
sonnius adꝓbantes: qđ ꝓpterea occisus sit quia

Expanded text:
templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in eo nomen conruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propheta occisus sit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suũ odit. homicida est. Hoc loco frem̃. omnẽ hominẽ
oport& intelligi. Ons eñĩ in xp̃o fratres sumus.
Hemo ttaq sine caritate de uirginitatę presumat.
quia quã dui inimiciciã in corde tenuerit: neq
istis neq aliis quibus lib& bonis operib placare
sibi dnm̃ poterit. Sed suult sibi habere ꝓpitiũ
dm̃: ñ dedignet᷑ audire consiliũ bonũ. Au̾diat non
ne. sed ipsũ dñm suũ. Si inquit offeres munus¬

Expanded text:
minem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate de virginitate praesumat, quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed si vult sibi habere propitium Dominum, non dedignetur audire consilium bonum. Audiat non me, sed ipsum Dominum suum: Si
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ plangi. inillius aut̃ morte non erat qđ debuiss&
doleri. Illorũ in petatẽ mors sequȩ batur &eterna
huiuis aut̃ mortẽ uita ꝑ pecua.
mitemur ergo in aliquo dilectissimi fratres tanti
magistri side̾ : tã p̃clari martiris cartiatẽ. Diligo¬
mus nos hoc anino in ȩccła fratres nr̃os. quo ille
amicis quidẽ fidẽ integrã custodimus. Sed dicit
aliquis. Non possum diligert inimicũ m eũ. quẽ
coitidie uelut hostẽ patior crude lissimũ. e qui¬
cumque ille es. ad tendis quid tibi fecerit homo.
t mon consideras quid tu seceris dõ. Cum eni
tumulta grauiora uidm̃ peccata cõmiseris
quare non dimtitis homini paruũ. ut tibi ds̃
digier᷑ dimittere multũ. Recole quid tibi in
euuangelio. ipsa ueritas ꝓmiserit . & quã tibi
quoda modo caucionẽ fecerit. Equale tecum
pactũ inierit. Si enĩ inquit dimiseritis homi¬
nibus peccata eoꝵ: dimitt& & uobis pat̾ ur̃

Expanded text:
quae debent plangi, in illius autem morte non erant, quae doleri quae debent plangi, in illius autem morte non erant, quae doleri deberent. illorum impietatem mors sequebatur aeterna, huius autem mortem uita perpetua. imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem. diligamus hoc animo in ecclesia fratres nostros, quo ille amicis quidem fidem integram custodimus. sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem cotidie patior uelut hostem crudelissimum. o quicumque ille es, adtendis, quid tibi fecerit homo, et non consideras, quid tu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ qui primus est. Nã cũ sc̃s stephanus abo postol
diacomis ordinatus sit: apostolos ipsos beat̾a
ac triũ phali morte p̃cessit. Ac sic qui erat in¬
ferior ordine. primus factus ẽ passione. Et qui
erat discipulus gradui. magister cepit esse mar¬
tirio. conplens illud quod beatus ꝓpłrta in psal-
tribuit michi. Retribuere eniꝰ primus noluit
Stephanus martir dño. qđ cũ om̃i humano genere.
Post hec subiecit scriptura sacra: & ait. positis genibus
clamaint dicens. dnẽ nestatuas illis hoc peccatũ. Uidere
dilecdissimi fratres affectũ beati uiri. uidetr magnã
ruina quando alius obliuisci poterat etiã carissimos
suos. ille dño conmenclat inimicos. Quid eñi dice¬
bat cũ lapidaretur : Dñe nestatuas illis hoc peccatũ
Plus itaq tunc illoꝵ dolebat peccata quã sua uul¬
nera . ꝑlus illoꝵ inpietatẽ : quã suã mortẽ. Et.
recteplus. In illoꝵ quipƿe iniquitate erant multa

Expanded text:
esse, qui primus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis esse, qui primus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis diaconus ordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triumphali morte praecessit: ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio, complens illud quod beatus propheta in Psaltribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humaPost haec subiecit scriptura sacra et ait: positis genibus clamauit dicens: domine, ne statuas illis hoc in peccatum. uidete, dilectissimi fratres, affectum beati uiri, uidete magnam ruina, quando alius obliuisci poterat etiam carissimos suos, ille domino commendabat inimicos. quid enim dicebat, cum lapidaretur? domine, ne statuas illis hoc in peccatum. plus enim tunc illorum dolebat peccata quam sua uulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem. et recte plus. in illorum quippe impietate erant multa,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis odiȩ lecta est dilectissimi fratres
cumplurinũ habeat in ipsa spetic ãmirationis.
non minus tam̃ contin& in misterio dignitatis
Ecce inquit beatus stephanus. iudeo cęlos aꝑtos.
& siliũ hominis stantẽ a dextris dĩ. Considerate
attentius dilectissimi fratres. cũ beatus martyr
uidiss& : curse filiũ hominis uidere testatus est.
delaturus uideretur. sise di pocus quã hominis
filiũ uidere diriss&: Sed certa ratio postulabat.
ut hoc ita & ostenderetur incȩlo. & p̃dicaretur
inmundo. Omẽ enĩ uidȩoꝵ scandalũ in hoc erat.
diuina siliũ hominis ad decter̃a dĩ patris stare
memorauit. ut ad confundendã iuidȩorũ incre¬
dulitatẽ ille maruri ostenderetur incȩlo: qui
a ꝑsidis negabatur in mundo. Et illi testimoniũ
celestis ueritas dar&. cuisidẽ terrena inpietas
derogaret.
n de lic& uixta psalmũ qui lectus est. preciosa ẽ
inc̃spectu dñi. mors sc̃oꝵ euis Sed siquid tam̃
distare inter martires potest: precipuus uidetus

Expanded text:
quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium hominis stantem a dextris dei. considerate adtentius, dilectissimi fratres, cum beatus martyr uidisset, cur se filium hominis uidere testatus est delaturus videretur, si se Dei potius quam hominis Filium videre dixisset? Sed certa ratio postulabat ut hoc ita ostenderetur in coelo, et praedicaretur in mundo; omne enim Judaeorum scandalum in hoc erat, divina Filium hominis ad dexteram Dei Patris stare memoravit, ut ad confundendam Judaeorum incredulitatem, illi martyri ostenderetur in coelo, qui a perfidis negabatur in mundo; et illi testimonium coelestis veritas daret, cui fidem terrena impietas derogarat. Unde licet juxta psalmum, qui lein conspectu Domini mors sanctorum ejus , si quid tamen distare inter martyres potest, praecipuus videtur
Abbreviated transcription (Latin):
sicitt aquila ꝓtegit nidũ suũ. & suꝑ pullos suos
desiderat. ecpandens alas suas suscepit eos. atulli
suꝑ pennas suas. Ecce relinquetur uobas. domis
ura deserta. Hoc ipsum & ex ꝑsona hierenie dorte¬
iã direrat. feliqui domũ meam. dimisi heredita¬
te meã facta est michi hereditas mea. quasi spe¬
lunca hiene. Deserta iudeoꝵ domus. id est tẽplũ
ulluca qđ ante sulgebat angustius oculis conꝓbam
qui habitatorẽ xp̃m ꝑdidit. & hereditatẽ p̃ripere
gestiens. occidit heredẽ. Dico enĩ uob̾. nonmr uide¬
bitis amodo: donec dicatis benedictus qui ints
uinomine dñi. Ad hierusalẽ loqͥtur & ad populũ¬

Expanded text:
Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine D
Abbreviated transcription (Latin):
Qinalio loco de om̃ib scis gent̾ratio iustorũ bent¬
dicetur Demalis uero ut p̃senti loco. generatio iupi¬
taru & requirentur omĩa ageneratione usta
Etinix rechił cũ peccata terrę descripsiss&e. sermo
inuenti. non cdimitti petcata terrȩ illiusem̃s iustos
cain & ioas contra apłos gesserint. de una genera¬
tione ẽȩ referuntur. hierusalẽ hierusalẽ: quȩ occi¬
dis ꝓpħas. & lapilas eos qui adte missi sunt iũpao
tiens uolui congregare filios tuos quẽ admodũ
gallina congregat᷑ pullos suos subalas & mnoluista
Lueriusalẽ. non sara & eclifitia cuutatis. sed habita¬
tores uocat. Quã patris plangit affectu. sic ut
in alio loco leaimꝰ qđ uidens rã fleuerit. In eo
aut qđ dicit: quotiens uolui congregare silido
tuos om̃s retro ꝓpħas a se missos rste testatus
aline quoque similitudine congre gaeas subalas¬
suas pullos suos incantico deutero nomii leguñ

Expanded text:
Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum beneEt in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos milia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur. Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi suemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
locus. que rimus quare barachiȩ dicitur silius
& non io ia de. Barachias inlingua nr̃a. bene¬
dictus dñi dicitur: & sacerdotis ioiadȩ uistitia
hȩbrȩo nomine demonstratur. In ruuangelio
scriptũ reperimꝰ. Simpliciores sr̃s inter runas
tẽpli & altaris sure inportarũ ecitib quȩ silo a
ducunt rubra sara monstrantes. ⁊ achariȩ san¬
giune putant esse polluta. Non condempnamꝰ
errorẽ. qui deodio udeoꝵ & sidei pietate descendi
icamus breuiter quare sanguis
abel iusti usque aclza chariã filiũ barachiȩ ab illoꝵ
generatione quȩratur. cum neutrũ eoꝵ. occideri
Reguila scripturarũ est: duas generationes ponere bonoꝵ
Lmalorũ. hoc est singulorum singulas. Debonis
sumamus rcempla. Quis ascend& in montẽ dñi
aut quis requiesc& in monte scõ euis: Cũque plures
qui ascensuri sum montẽ dñi descripsiss& qui
diuer sis fitere xtatib postea infert. hȩc est geni¬
ratio qux̧ rentiũ diim̃. quȩ rentiũ faciem dĩ iacob.

Expanded text:
 quaeritur quare Barachiae dicatur filius, et non Joiadae Barachias, in lingua nostra benedictus Domini dicitur, et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. Sed iterum scriptum. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob.
Abbreviated transcription (Latin):
munus tuũ. Unde rogouos sr̃s. quantũ possumꝰ cũdĩ
aduitorio cor nrm̃ apͥacientiã p̃paremꝰ. & in orñibus
malis hõib medicoꝵ uicẽ agere studeamꝰ. E ñ ipsos
homines sed ipsoꝵ malitiã odio habramꝰ. Pro bonis
oremꝰ. ut sẽꝑ admeliora conscendant: ł malis. utt cito
ademendationẽ uttȩ. penitentiȩ lam̃tis cum fugiant.
Quãrẽ orantibus ipse prestare digrtur. quẽ stephanus

Expanded text:
us. Unde rogo vos, fratres, quantum possumus, cum Dei adjutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus, et in omnibus malis hominibus medicorum vicem agere studeamus, et non ipsos homines, sed ipsorum malitiam odio habeamus. Pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendationem vitae per poenitentiae medicamenta confugiant. Quam rem orantibus vobis ipse praestare dignetur, qui cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
mose circũ ueniat. nemose seducat. qui uel
unũ hominẽ in hoc mundo odio hab& qͥc quid
dõ inoperibus bonis obtulerit. totũ ꝑd&:
Quia non mentitur paulus apł̃s dicens. Side¬
dero om̃s facultates meas incibos pauperum.
& sitradidero corpus meũ t ardeã. caritatem
aut̃ non habuero.: nihil miln ꝓd est. Quã rẽ

Expanded text:
mo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non habuer
Abbreviated transcription (Latin):
facie uideri modis oĩb remiebat. ⁊ iã futurar̃ ⁊̃ se l̾itut̃
ꝗdam me ditulliũ ex̃ cebat. Demq a quodã adolesce̾te nobła
ĩ ꝯuigñ querit᷑ ⁊ ictͥusq parentũ assensu cũcta mucus ne

Expanded text:
facie uideri modis omnibus renuebat; et iam futurarum in se uirtutum facie uideri modis omnibus renuebat; et iam futurarum in se uirtutum quoddam meditullium exercebat. Denique a quodam adolescente nobili in coniugium queritur et utriusque parentum assensu cunct
Abbreviated transcription (Latin):
ipãm ꝑꝑninuam maciẽ nõ cogno nit. ⁊ dixit ei pelagnss
apłe xp̃i est. ⁊ uifitans cłicus om̃es auos cũ audisset maguã
tam ani pelagii rursus ad eũ reduit. ⁊ cũ se nocanti ñ resp̃det
aꝑiens fenest m defũctĩ inuenit. ⁊ ꝯuocati monachi cõeõ
stero solimoꝵ pelagiũ de cella extͣhentes ⁊ sepelentes feris¬
nam tiuenerũt. ⁊ landantes d̾m qui multos seruos hab¬
absaditos honorefice eam in loco mũdissimo posuers̃t. Gñc
reu̾sũs łicus antiochie ⁊ ep̃o fuo retulit ad̾ indit. ⁊ itellex
ꝙ inla eẽt pelagia que ab ep̃o baptizata pelagñ se fecerat
appbari. Pe lagii uł margarite uͥginis.
¶ itam cisidam liginis nõ iiꝰ dignam nuira cid legiꝰ quã
rat quedã ligo pulcħͣ diues ⁊ nobilis ⁊ tanta ꝑentã solati¬
itudĩe c̾todita ⁊̃ optimis morib ĩstituta ꝙ cũcta ignota

Expanded text:
ipsam propter nimiam maciem non cognouit. Et dixit ei Pelagius:ipsam propter nimiam maciem non cognouit. Et dixit ei Pelagius:s Christi est». Et uisitans clericus omnes alios cum audisset magnam famam Pelagii rursus ad eum rediit. Et cum se uocanti non responderet aperiens fenestram defunctum inuenit. Et conuocati monachi cum episcopo Iherosolimorum Pelagium de cella extrahentes et sepelientes feminam inuenerunt; et laudantes deum qui multos habet seruos absconditos honorifice eam in loco mundissimo posuerunt. Tunc reuersus clericus Antiochie et episcopo suo retulit quod uidit; et intellexit quod illa esset Pelagia que ab episcopo baptizata Pelagium se fecerat appellari. Pelagii vel Margarite uirginis Vitam cuiusdam uirginis non minus dignam miraculo legimus quam pulchra diues et nobilis et tanta parentum sollicitudine custodita et optimis moribus instituta quod cunctis ignota
Abbreviated transcription (Latin):
trteta ⁊ canuuicata fuisset ecce diabłs qͣi nudꝰ lamabat
dueei. o uiolencia Qpatior abħsene. Nõt suficiebat hesi¬
opelis canitas qide quõdam m̃a fuerat. Maledict᷑ diestã¬
l̃ ꝯtͣruis naris ec. Quid fecuti ili pelagia ⁊ cui me nedas
imitataes: Dña mea margarita quid tͥ unꝗͣ inali feci nõne
te lapidib p̃ciosis orniaui. uõne te auro ⁊ argento ⁊ cũctis di¬
uicus cumislami. Dic mͥ ĩ quo te ꝯstͥtaui ⁊ tͥ satifacio tm̃ ne me
deseras ne opꝑrobͥũ xͥanis efficiar. at illa ꝓtinꝰ se signauit. et
flatu suo diabłm effugauit. Gercia die ꝯgregatas ꝑsernũ snũ
om̃s diuicias suas ad ꝯfiliũ ep̃i mlsibi retinẽs pauꝑib erogałi.
⁊ induta cilicio nocte fugit. Post tres annos cłicus illiis ep̃i
minẽ d̾i pelagiũ diliget᷑ ĩqͥreret ⁊ hnilit̃ salutaret. ⁊ ñ
inte lligẽs clĩcus quid ħeẽt pelagiam sub uoĩe pelagii in
cella reclusam ĩ monte oliuen repperit. ⁊ cognitꝰ abea

Expanded text:
ta et communicata fuisset, ecce dyabolus quasi nudus clamabat dicens: «O uiolentia quam patior ab hoc sene! Non tibi sufficiebat Helyopolis ciuitas que quondam mea fuerat? Maledictus diesus natus es! Quid fecisti michi Pelagia? Et tu in me Iuda mutata es? Domina mea Margarita quid tibi unquam mali feci? Nonne te lapidibus pretiosis ornaui? Nonne te auro et argento et cunctis diuitiis cumulaui? Dic michi in quo te contristaui et tibi satisfacio, tamen ne me deseras ne obprobrium christianis efficiar». At illa protinus se signauit et flatu suo dyabolum effugauit. Tertia die congregatas per seruum suum omnes diuitias suas ad consilium episcopi nil sibi retinens pauperibus erogauit et induta cilicio nocte fugit. Post tres annos clericus illius epiminem dei Pelagium diligenter inquireret et humiliter salutaret; et non intelligens clericus quid hoc esset Pelagiam sub nomine Pelagii in cella reclusam in monte Oliueti reperit. Et cognitus ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
mane die iouis fulmĩati sũt qͣtuꝙ sac̾dotes ĩ doloꝵ cõara
louis. ⁊ dies oscͤatꝰ est ita ut romanꝰ ppłs fuge̾t exͣ muros. au¬
diens aũ palmatiꝰ ꝯsul ꝙ calixtus papa c̃ suis clicis tͣusci¬
signũ ꝯtig̾at ad pͣgationẽ ciuitatis deleret. Accepta ia¬
ꝙ potestare palmatiꝰ illuc cõ nulitas ꝓꝑauit. s statĩmi¬
litib excecatis territꝰ palmatꝰ alexandꝰ ue locit᷑ ħnarraił.
Suc̃ imꝑator ussit ut om̃s om̃mo ppłi ꝯuemitẽt. ⁊ m̾curio
imolarẽt. Qd̾ dũ fieret. uͥgo cẽpli noĩe iubana arrepta
a de moue clamait dicẽs. deus calixti uniꝰ ⁊ uerus est qui
uestͥs polutionib indignat᷑. audiens ħ palmaciꝰ cucͣrit ad
sctũ calyctũ t̃ ustiberĩ in urbe rauẽnaciũ. ⁊ añ ip̃m̃ prost ͤ¬

Expanded text:
mane die Iouis fulminati sunt quatuor sacerdotes ydolorum cum ara mane die Iouis fulminati sunt quatuor sacerdotes ydolorum cum ara Iouis et dies oscuratus est ita ut Romanus populus fugeret extra muros. Audiens autem Palmatius consul quod Calixtus papa cum suis clericis trans Tsignum contigerat ad purgationem ciuitatis deleret. Accepta itaque potestate Palmatius illuc cum militibus properauit, sed statim militibus excecatis territus Palmatius Alexandro uelociter hoc narrauit. Tunc imperator iussit ut omnes omnino populi conuenirent et Mercurio immolarent. Quod dum fieret uirgo templi nomine Iuliana arrepta a demone clamauit dicens: «Deus Calixti unus est et uerus, qui uestris pollutionibus indignatur». Audiens hec Palmatius cucurrit ad sanctum Calixtum t