comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ. Unde & illa scãscoꝵ dicuntꝰ
que illa seruabant: quib ille fiel¬
rabatur qui ueraciter solus ses
sc̃o dicituir. Hic em̃ est de qu
adem archangelus gabrihel da¬
nbeli loquitur inter cȩtera que
situra ostendit dicens. Hic enĩ¬
es corruptionẽ ñ uidit. qͥ tertia
ui cũ trrumpho de inferis redi¬
cis resurrexit. Caro eiꝰ que de
auria sup̃ta est. & si mortua est
ex infirmitate. reuixit ex dĩ uir¬
tute. Sed hoc ille qui quando uolu¬
it mori. quando uoluit resurgere
potut. Excipitur gͦ ab illa generali
sententia. de uirgine sup̃ta natura.
luod si ñ oariȩ congruit. tamen
dicta sunt de quib excipitur masiȩ
filius contuenda sunt quȩ euȩ
dicta sunt. si cunctis feminis st̃
generalia: & si in aliquo excipiat᷑
naru. Scriptũ quippe est. Mulieri
quoq dixit dis̃. Multiplicabo erum¬
nis tuas. & conceptus tuos. In do¬
lore paries filios. & sub uiri potes¬
tate eris: & ipse dominabitur tui.
rumna Maria sustinuit. cuius ui

Expanded text:
 unde et illa Sancta sanctorum dicuntur, quae illa servabant quibus ille figurabatur, qui veraciter solus Sanctus sanctorum dicitur. Hic enim est de quo idem archangelus Gabriel Danieli loquitur inter caetera quae futura ostendit dicens, Et iSanctus corruptionem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens resurrexit. Caro ejus quae de Maria sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex Dei virtute. Sed hoc ille, qui quando voluit mori, quando voluit resurgere, potuit. Excipitur ergo ab illa generali sententia de virgine sumpta natura. Quod si non Mariae congruit, condicta sunt, de quibus excipitur Mariae Filius; contuenda sunt quae etiam Evae dicta sunt, si cunctis feminis sint generalia, et si in aliquo excipiatur Maria. Scriptum quippe est, Mulieri quoque dixit Deus, Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus ani
Abbreviated transcription (Latin):
& futuri de uermib pulueris. De
quo si nichil altius sentirẽ quã de
ꝓprio. nichil dicerẽ nisi quẽ a dmo¬
dum de ꝓprio. Quod absq ulla am¬
biguitate soluendũ in mortẽ. post
mortẽ futurũ putredo. post putre¬
dinem uermis. post uermẽ ut dignũ
est abiectissimus pulius. Qđ de maria
credendũ non uidecur consentibile.
quia estimationẽ ꝓcul ꝓpellit incõ¬
parabilis grẽ munus. Quod me di

Expanded text:
futuri de vermibus pulveris. De futuri de vermibus pulveris. De quo si nihil altius sentirem quam de proprio, nihil dicerem nisi quemadmodum de proprio. Quod absque ulla ambiguitate solvendum in mortem, post mortem est futurum putredo, post putredinem vermis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod de Maria credendum non videtur consentibile: quia aestimationem procul propellit incomparabilis gratiae munus. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ conspiciens: dũ inestimabi¬
liter pascitur. excellentiori quadã
specialiq p̃rogatiua afilio honorat᷑.
possidens in xp̃o corpus suũ qͦd
genuit clarificatũ in dextera patriᷤᷤ.
& si non suũ ꝑ qͦd genuit. tamen
suũ qđ genuit. Et quare non suu̾
ꝑ qͦd genuit: Si non obuiauerit
necdũ ꝑspecta auctoritas uere
credo & ꝑ qđ genuit: quia tanta
scificatio dignior celo est quã terra.
Thronũ dĩ. thalamũ celi. domũ atq.
tabernaculũ xp̃i. dignũ est ibi ce.
ubi est ipse. Tam pretiosũ thesau¬
rũ dignius est celũ seruare quã
terram: tantam integritatẽ meri¬
to incorruptibilitas ñ putredinis
ulla resolutio sequitur: Illud gͦ
sacratissimũ corpus de qͦ xp̃c carnẽ
assupsit. & diuinã naturã humane
uniuit: non amittens qͦd erat. sed
assumens qͦd non erat. ut uerbũ
caro. hoc est ds̃ homo fieret. escam
uermibus traditũ. quia sentire
non ualeo. dicere ꝑtimesco. cõmuni

Expanded text:
semper conspiciens, dum inaestimabisemper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod genuit, clarificatum in dextera Patris; et si non suum per quod genuit, tamen suum quod genuit. Et quare non suum per quod genuit? Si non obviaverit necdum perspecta auctoritas, vere credo, et per quod genuit; quia tanta sanctificatio dignior coelo est quam terra. Thronum Dei, thalamum coeli Domini, domum atque tabernaculum Christi dignum est ibi esse ubi ipse est. Tam pretiosum enim thesaurum dignius est coelum servare quam terra; tantam integritatem merito incorruptibilitas, non putredinis ulla resolutio sequitur. Illud ergo sacratissimum corpus, de quo Christus carnem assumpsit, et divinam naturam humanae univit, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut Verbum caro, hoc est, Deus homo fieret, escam vermibus traditum quia sentire non valeo, dicere pertimesco communi
Abbreviated transcription (Latin):
et ut ipsi sint ꝑ grãm qͦd nos sumꝰ
p diuinitatis naturã. Hanc quippe
giỹ unitatẽ quȩ cunctis in xp̃m
credentib seruatur: si maRiȩ nec
minus sapientiũ estimatione non
tollitur: quantomagis cũ gr̃e uni¬
tate ipsa specialitas naturȩ unum
eficit matrẽ & filiũ. filiũ & matrẽ
idendũ etiã est qd̃ de bis quos secũ
ꝑgr̃am unũ esse uoluit: conse¬
quenter adiungit. Ait eñi: Pater
sẽ. quos dedisti mͥ uolo ut ubi ego
sum. & illi sint mecũ: ut uideant
claritatẽ meã quã dedisti michi.
magnã & inestimabilẽ bonitatem
lĩ. qui habere secũ suos in głam
uult: ut sua claritate fruantur
qui hic sua fide iuncti unu̾ cũ eo
esse digni iudicantur. Si gͥ eos
ecũ habere uult. ac ꝑ hoc potest
qui om̃ia potest: quid estimandũ
est de matre ubi. digna sit haberi.
inon in presentia filii: Quantũ
quantũ credo. Mariȩ anima clari¬
tate fruitur xp̃i: & gloriosis cons¬
pectibus eiꝰ semꝑ uidere siciens &

Expanded text:
 quod nos sumus per divinitatis naturam. Haec quippe gratiae unitas, quae cunctis in Christum credentibus servatur, si Mariae etiam minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naturae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? Videndum est etiam quid de his quos secum per gratiam unum esse voluit, consequenter adjunxit. Ait enim, Pater sancte, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum; ut videant claritatem meam quam dedisti mihi . O magnam et inaestimabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi in praesentia Filii? CAPUT VIquantum credo, Mariae anima claritate fruitur Christi, et gloriosis conspectibus ejus; semper videre sitiens, et
Abbreviated transcription (Latin):
li quido scientib beate eos uiuere.
quos dñs hinc & in futuruꝰ seruan¬
dos uoluit rapere. Quid gͦ de manie
morte. quid de eiꝰ assuptione dicen u¬
dum est: unde diuina scriptura
nichil cõmendat. nisi querendũ ratio¬
ne. qͥd consentiat ueritati: Fiatq ipsa
ueritas auctoritas. sine qͥ necesse est
nec ualeat auctoritas. Memores
eni conditionis humane morten
illam subisse temporalẽ dicere nn
metuimus: quã idem certe eiꝰ flus
manȩ sustinuit. & hoc quia homo
de eiꝰ susceptus & ꝓfusus utero. S¬

Expanded text:
liquido scientibus eos beate vivere, liquido scientibus eos beate vivere, quos Dominus hinc et in futurum servandos voluit rapere. Quid ergo de Mariae morte, quid de ejus assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; nisi quaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filimanae sustinuit: et hoc quia homo de ejus susceptus et profusus est utero.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe enĩ discussa uerã conuenientiã
parit. quã manifestis sermonib
abscondit. Et sepe aꝑtis sermonib
insinuat. in quib nichil preter qͦd
sonuit querendũ inuitat: ut est
quia abraham genuit y saac. i saac
tenenda est littera. Quȩ dam autẽ¬
sic cõmendat ut pariter litteram
& mysticũ intellectũ instruat: ut
intransitu maris rubri. & manna
cȩlesti. & tabernaculo dĩ atq archa
dicit insufflasse in faciem adam
spiraculũ uitȩ. qui os adspirandũ
ñ habet. nec manus ad oꝑandum
cũ dicat ꝓpheta manus tuȩ fecert᷑¬
quedã quȩ quãuis cõmemorari
ex toto omissa sint: ueru̾tamen
ratione creduntur. ad quid ipsa
conuenientia rei queadmodum
dux & prȩuia creditur. Nichil enĩ
de melchisedech sacerdotis dĩ excelsi
iustitia loquit᷑. cũ ea pͣcessisse tantȩ
laudis merita cognoscatur. Nichil
de enoch & heliȩ post quã rapti stͣ
uite felicitate cõmendat: cunctis

Expanded text:
Saepe enim discussa veram convenientiam Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod sonuit quaerendum invitat: ut est, quod Abraham genuit Isaac, Isaac gtenenda est littera. Quaedam autesic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arca dicit insufflasse in faciem Adae spiraculum vitae, qui tamen os ad spirandum non habet, nec manus ad operandum, cum dicat propheta, Manus tuae, Domiquaedam, quae quamvis commemorari ex toto omissa sint, vera tamen ratione creduntur, ad quod ipsa convenientia rei quemadmodum dux et praevia creditur. Nihil enim de Melchisedech sacerdotis Dei excelsi justitia loquitur, cum ipsa praecessisse tantae laudis merita cognoscatur. Nihil de Enoch et Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
& sua dignitate altissime sũ
responsurus questioni. lectorem
meũ obsecro ut ꝓ me interprecet᷑
&e si qua a me pleniter dicta cogno¬
uerit. bonis dĩ gratus existat. Si
aute minus. nr̃e cõpatiatur humi¬
litati: quia licet minus ualeamus¬
dicere. uera tamen ꝓculdubio
uolumus. De scĩssimo gͥ corpore
ꝑpetue uirginis marie. eiꝰq. sacre
animȩ assuptione quantũ dñs
donauerit loqui suscipientes hoc
primũ dicimus. qđ diuinis
scripturis postquã dñs in cruce
matrem discipło cõmendauit. ut
castitas castis tueretur obsequiis:
cõmemoratis eisdem nominatim
sunt cautius tractanda ex istunt.
quanto specialib auctoritatũ testi¬
moniis ñ possunt ad liquidũ robo¬
rari. Sed quia quędã scriptura scã¬
ueris indagationũ studiis querenda
reliquit. non sunt suꝑflua estrinanda.
dũ uera indagatione fuerint pate¬
facta. Eęcunda enĩ est ueritatis aucto¬
ritas. & dũ diligenter discuttauir.
de se gignere qđ ipsa est cognoseitͣ

Expanded text:
t sua dignitate altissimae sum reponsurus quaestioni, lectorem meum obsecro, ut pro me interprecetur, et si qua a me pleniter dicta cognoverit, donis Dei gratus existat: sin autem minus, nostrae compatiatur humilitati; quia licet minus valeamus, vera tamen procul dubio volumus. De sanctissimo igitur corpore perpetuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obsequiis, commemoratis eisdem nominatim, sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint patefacta. Fecunda est enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
A pud xp̃m głose ad et̾nitatis gau¬
dia assup̾tam. benignitate xp̃i
honoratius susceptam cęteris.
quã hic grã honorauit p̾ceteris:
atq. ad cõmune̾ humilitatẽ ñ eẽ
adductam post mortẽ. putredinis
uid̃elicet uermis & pulueris. que
suũ & om̃ium genuit saluatorẽ.
in cuius si potestate est scõꝵ de
capite capillũ non perire. est &
uare. De cuius potestate. si nullus
dubitat eccłasticoꝵ quin possit
matrẽ sine corruptione in ꝑpetuũ
seruare. cur dubitandũ est uoluisse
qđ attinet ad tantam benignitatis
gram : Si elegit diuina uoluntas.
sola grã inter crepitantes uehemen¬
tiũ igniũ flãmas. ñ solũ corpora
pueroꝵ seruare illesa. uerũ etiam
ipsa uestim̃ta seruare inusta: cur
abnuat in matre ꝓpria. qͦd elegit
in ueste aliena: Ionam seruare
in uentre cȩti preter naturalem
usũ uoluit incorruptũ sola miscdia:
mariam incorruptã preter naturã
ñ seruabit grã : Seruatus est dani
hel intemperantissime fami leonũ:

Expanded text:
um gloriose ad aeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non esse adductam post mortem, putredinis videlicet et vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem: in cujus si potestate est, sanctorum de capite capillum non perire, est et ilvare. De cujus potestate si nullus dubitet ecclesiasticorum, quin possit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ignium flammas non solum corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestimenta servare inusta; cur abnuat in matre propria, quod elegit in veste aliena? Jonam servare in ventre ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum ,
Abbreviated transcription (Latin):
uerme̾ ac cinere᷑: laborandũ est i
conueniat tantȩ scitati. tantȩ ail
dĩ p̃rogatiue. Scimus enĩ dictut
primo parenti quia puluis es. &
in puluerẽ ibis. Quod si de mort
dicitur. generalis est sententia.
de resolutione in puluere: hane
conditione᷑ xp̃i caro euasit. de cra
Mariȩ supta quȩ corruptionen
ñ sustinuit. De hoc enĩ scriptũ di
derelinques animã mea in inferi
nec dabis scmͣ tuũ uidere corri¬

Expanded text:
nerem: librandum est, si hoc conveniat tantae sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ decuerat. qͥ uenerat redimet
quos uoluit creare: creare pͣserti
maiestate. redimere humanitat.
pore sumens scam. & inmaculat
de inmaculato. In estimabilẽ ena
scificationis gr̃am. qui concipiens
pͣbuit. conceptus & natus nͣ abstis
Quȩ quantũ in corpore ualuerit
uirginis. illi soli notissimũ est. a
de eiꝰ natura naturã suscepit qui
condidit. Per quẽ te queso dñe. q
ut tribuas eligis. ut in offense
de tanta scĩtate loqui tribuas
Et si non totũ ut est qͦd impossil
om̃i linguȩ humane est: tama
ipsum exparte qͦd est. dicatur
est. Sonet gͦ pretiosissimum
aera pretiositate: sc̃issimũ certa
rtate: in estimabillimũ fidelissima
ueritate. Quȩ quia humana rati¬
onem excedunt. sp̃s tuus assit qui
so sacro spiramine. inducat nos
momnẽ dicendoꝵ ueritatẽ: ut qͥa
ae eo corpore & anima loquendũ
es qđ ipse preter naturalem usũ
scisficauit. & grãm contulit ñ aliena

Expanded text:
Deum decuerat, qui venerat redimere Deum decuerat, qui venerat redimere quos voluit creare; creare praesertim majestate, redimere humilitate:corpore sumens sanctam, et immaculatam de immaculato. Ineffabilem enim sanctificationis gratiam qui concipiendus praebuit, conceptus et natus non abstulit. Quae quantum in corpore valuerit Virginis, illi soli notissimum est, qui de ejus natura naturam suscepit quam condidit. Per quem te quaeso, Domineut tribuas eligis, ut me inoffense de tanta sanctitate loqui tribuas. Etsi non totum ut est, quod impossibile omni linguae humanae est: tamen ipsum ex parte quod est, dicatur ut est. Sonet ergo pretiosissimum vera pretiositate, sanctissimum certa sanctitate, inaestimabilissimum fidelissima veritate. Quae quia humanam rationem excedunt, Spiritus tuus adsit, qui suo sacro spiramine inducat nos in omnem dicendorum veritatem: ut quia de eo corpore et anima loquendum est, quod ipse praeter naturalem usum sanctificavit, et gratiam contulit, non aliena
Abbreviated transcription (Latin):
d interrogata de uirginis &
matris dñi resolutione tempo¬
rali & assupͣtione ꝑhenni qͥd intel¬
mandas nubibus & pluunt ẏmbrẽ.
qui tangis montes & fumigant. qͥ
aꝑis terram & germinat: quid dica
iubeas: quid ꝓferam. p̃beas: ad qͥd
reuerentissimũ de matre filii tui
loqui. & de scissimo corpore eius
linguã sermonib occupare. quȩ
sola meruit dm̃ hominẽq paritura
suscipere. facta thronus dĩ. & aula
regis ȩterni scđm qđ tu nos docu¬
sumus quia nũquã fefellisti. qui
nec falli nec fallere nouisti. osten¬
dens filiũ tuũ coeternũ tibi &
consubstantialẽ incarnandũ. &
incarnatũ ꝑ uirginis uterũ deqͥ
carnẽ assupͣsit. qui corporalia cing
tecũ creauit. auctor aministratce
& ds̃ ab homine factus homo. a
ea naturã sumens n originem
manũ. & purificante atq mun¬
dante ad conceptionẽ filii tui. Ci
dignitatis & gr̃e effectũ. nec cor
conciꝑe. nec lingua ualet expͥme
Non enͣi nisi talis conceptꝰ talisꝙ pta

Expanded text:
d interrogata de Virginis et Matris Domini resolutione temporali, et assumptione perenni, quid intelmandas nubibus, et pluunt imbrem, qui tangis montes, et fumigant, qui aperis terram, et germinat, quid dicam jubeas, quid proferam praebeas, ad quid reverendissimum, de matre Filii tui loqui, et de sanctissimo corpore ejus linguam sermonibus occupare, quae sola meruit Deum et hominem paritura suscipere, facta thronus Dei et aula regis aeterni, secundum quod tu nos docusumus; quia nunquam fefellisti, qui nec falli nec fallere novisti, ostendens Filium tuum coaeternum tibi et consubstantialem incarnandum, et incarnatum per virginis uterum, de quo carnem assumpsit qui corporalia cuncta tecum creavit, auctor a ministratrice, et Deus ab homine factus homo; ab ea naturam sumens, non originem,manum, et purificante atque mundante ad conceptionem Filii tui, cujus dignitatis et gratiae effectum nec cor concipere, nec lingua valet exprimere. Non enim nisi talis conceptus talisque partus
Abbreviated transcription (Latin):
de dĩ uera uirtute. deficiente in
muptis uino dixerit. quia uinũ
non habent: sciens plane illũ hoc¬
utuisse qͦd eũ mox contigit diui¬
o miraculo cõplesse. Ecce igitur
hania fide & oꝑe. xp̃i ministratrix.
deuota usq ad eiꝰ morte̾ secutrix.
non plus gressu quã imitationis
t credendũ est affectu: si ibi non
uerit ubi xp̃c suos ministros uult
sse. ubi gͦ erit : Et si ibi. nũ quid
quali gr̃a: Et si ȩquali grã. ubi
qua dĩ censura. qui unicuiq

Expanded text:
de Dei vera virtute, deficiente in de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis nisi esse credula qt
se nouerat hunc non uiri semues
scdm ordinem naturȩ: sed diuas
spiramine nuntiante archangl
concepisse. Uidens semꝑ famulu¬
tium angłoꝵ ei adesse frequeni
ut concepturo nato. quando ul¬
licet facta est cũ angło multita
cȩlestis exercitus. clamantiũ a
centiũ. gła in altissimis dõ. &il
terra pax hominib bonȩ uolis¬
tis. & in egyptũ fugituro ami
inde iterũ redituro. Quib liqͥ
cognoscere potuit. quia talia ol¬
quia non nisi dm̃ decuerants
& stellȩ annuntiatio. & mago
de longissimis partib insperas
adductio. quȩ maximũ illi era
indiciũ ueritatis. Si milter
qmconis atq annȩ ꝓphetali dig¬
ntate insolitus cȩteris. & huic
ꝑcculis occursus. Que omnia
pculdubio maria conseruans
pis cunctis altius ad fidem robo¬
nta pio corde conferebat. intantũ
t om̃ino non mutabunda. sed
centa de filii potestate tamquam

Expanded text:
divinitatis ejus nisi esse credula, quae divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando videlicet facta est cum Angelo multitudo coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
sius aliquando ministris ipsa ueritaᷤ
ait. Qui mͥ ministrat me sequatur.
& ubi sũ ego. illic & minister meus
erit. Si hec enĩ est generalis senten¬
tia om̃ium ꝑfidem & piam oꝑationẽ
xp̃o ministrantiũ. quanto magis &
quomͦ specialiter mariȩ: Mariam
namq oꝑis exhibitione & fidei rigi¬
dissima ueritate ministram fuisse.
om̃is qui sanũ sapit intelligit. Absq
dubio eñi oꝑe ministratrix extitit.
que hunc in utero gessit. partuq
ꝓfusum aluit & fouit. atq ut euan¬
gelium ait. in presepe reclinauit.¬
& a facie herodis fugiens. in egyp¬
tum abscondit: & omnẽ infantiam
eiꝰ pio matris affectu
est ꝓsecuta: ita ut usq ad crucen
recesserit consectatui. non solum
gressibus pedũ tamquã ꝓ reuera¬
tia dñi. uerũ etiã imitationis afit
Maria gͦ ministratrre xp̃i specibtĩ
oꝑum qualitatib sicut deuotissir
extitit: ita absq dubio religions
fide & uere credulitatis caritati
secutrix fuit. Non enĩ potuit a¬

Expanded text:
as ait, Qui mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister meus erit . Si enim haec est generalis sententia omnium per fidem et piam operationem Christo ministrantium, quanto magis et quomodo specialiter Mariae? Mariam namque operis exhibitione et fidei rigidissima veritate ministram Christi fuisse, omnis qui sanum sapit intelligit. Absque dubio enim opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut Evangelium ait, in praesepio reclinavit , et a facie Herodis fugiens in Aegyptum abscondit , et omnem infantiam ejus matris affectu prosecuta est; ita ut usque ad crucem, in recesserit consectatu, non solum gressibus pedum tanquam pro reverentia Domini, verum etiam imitationis affectu. Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate sequendi anm̃ ductꝰ
est: ut in nullo ꝓrsus huius
uite respectũ uel cogitationẽ
sibimet reseruauerit: Propt̾
qd̾ iusta mercede dũ humana
sedulus negotia deserit. dñicoꝵ
fidelis dispensator meruit esse
t fecit ei conuuum
magnũ leui ĩ domo
sua. Qͥ domicilio xp̃m
decipit ĩterno: maximis de¬
lectationib ex hub̾antiũ pascit᷑
uoluptatũ: Itaq dñs libent
ĩgredit᷑. & in eiꝰ qui crediderat
recũbit affectũ Et hoc est bo

Expanded text:
cupiditate sequendi Dominum ductus cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit. Propter quod justa mercede dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse t fecit ei convivium magnum Levi, in domo sua. Qui domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus exsuperantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit r
Abbreviated transcription (Latin):
Dem leui qui matheus est:
S lucas marcusꝙ. ꝓpter
uerecundiam & honore eu̾a¬
głiste: noluert̃ nomen pone¬
re uulgatũ Ipse aũt ma¬
theus uxta illud qđ scͥptũ
est. iustus accusator sui est
in primordio sermonis. ma¬
theum se & publicanũ nomi¬
nat: ut ostendat legentibus
nullũ debere conuersũ de
salute diffidere: cũ ipse de
publicano in apłm. de telo¬
neario ĩ euãgłistam repente sit¬
mutatꝰ Et relictis om̃ib sur¬
gens secutꝰ est eum Intelligẽs
matheus qͥd sit ueraciter
dñm sequi: relictis omib seqͥt᷑.
equi enim: imitari est: Ideoq
ut pauperẽ xp̃m ñ tam gres¬
su qua affectu consectari po¬
tuisset. reliquit ꝓpͥa qͥ raꝑe
solebat aliena: ꝑfectãꝙ nobis
abrenuntiationis scłi formam
tribuens non solũ lucra reliqͥt
uectigaliũ. s & ꝑicłm cõtemp¬
sit quod euenire poterat a
pͥncipib scłi: quia uectigaliũ
rationes ĩꝑfectas atq ĩ conpo¬
sitas reliquerit: Tanta enim

Expanded text:
dem Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae, noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est: Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat, ut osnullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de teloneario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas, atque incompositas reliquerit. Tanta enim
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex ambobus emmanuel.
Unde uidetur mͥ quia altitudine̾
tanti mysterii diligenter intelli¬
gere. & uidere non potuerunt:
qui aut duos filios certe. aut aliud
xp̃m quã dĩ filiũ existimauere
Quaꝓpter nec nos hominẽ seorsũ
colimus qͦd fas non est. nec adora¬
mus: sed dm̃ magis incarnatum.
qui ꝓpriũ sibi corpus animatũ
uniuit: ita ut ds̃ uerbũ caro fieret.¬
& non in aliũ quẽlibet. sed insemet¬
ipsũq dĩ filiũ. & colimus & adora¬
mus: qui nichil inse ꝓ assũpto ho¬
mine est coactus: nichilq qđ uerbũ
caro factũ est imminutus uel immu¬
tatus. Et ideo unus idemq semꝑ
cũ dõ patre filius adoratur: non
nouus. non recens ex tempore. non
alienus a natura uel genere. Quod
si tͥ nouũ uidetur. qͦd ꝓ te hominẽ
assupͣsit: noueris qđ hoc semꝑ cũ
eo & in eiꝰ consilio fuit. ut sic fieret:
& nunc quando plenitudo tẽporis

Expanded text:
, et unus est ex ambobus Emmanuel. , et unus est ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet, sed in semetipsumque Dei Filium colimus et adoramus, qui nihil in se pro assumpto homine est coactus, nihilque quod Verbum caro factum est imminutus vel mutatus est. Et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura vel genere. Quod si tibi nouum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noueris, quod semper cum eo & in eius consilio fuit, vt sic fieret: & nunc quando plenitudo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ita credideritis. aut xp̃c ds̃ non
erit om̃ino: aut contra ꝓpħam
as recens esse uidebitur. Sed ne
mis. scrutandȩ sunt seripture
in quib unitas in xp̃o cõmendat᷑
psone: quȩ non p̃iudicat tempꝰ.
ne unus semꝑ dicatur.¶Hinc qͦꝗ
beatus petrus loquens de patrib
eredimus saluari: quẽadmodũ
& illi. Namq. illos  dñs solus
ducebat. & non erat cũ eo ds̃
alienus. Unde nec no.Ubiscum
as recens: quia unus idemq est.
sionẽ carnis suȩ redep̾tor. Unus
siquidẽ sua in carne. unus in sa¬
cram̃to. atq unus in sp̃u. Nec
amittit om̃ino. ut alius filius ho¬
minis. aut filius dĩ intelligatur.
qui nec tempore p̾scribitur. nec
passione separatur: sed totus ds̃¬
in xp̃m. & xp̃c in dm̃ transut.
ut quicquid dĩ filius est. xp̃c dica¬
tur. & quicquid in carne xp̃c ꝑ
tulit. id ds̃ ꝓtulisse recte credatur.
lioquin si ad rationẽ respicias &
ad sensus humanos: nequaquã
itatenus potuerunt inter se con¬

Expanded text:
ita credideris, aut Christus Deus non ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens videbitur. Sed ne iis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quem non praejudicat tempus, ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de Patribus redimus salvari, quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est sionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur, sed totus Dn Deum transit, ut quidquid Dei filius est, Christus dicatur; et quidquid in carne Christus pertulit, id Deus pertulisse recte credatur: alioqui si ad rationem respicias et ad sensus humanos, nequaquam ita hactenus potuerunt inter se con
Abbreviated transcription (Latin):
maria uirgine. qͦd multis scrip
ostendit se qui loquebatur: ine
semꝑ fuisse mysterio natiuitats
Quã ut cõmendaret. ante abralit
inquit ego sũ. Nam abraham
antequã fieret: humanitatis est
ratur nature: in qua nimirum
etͣnitate. iam se fuisse qui loquelt
ꝑ sacramentũ suȩ incarnationis
insinuat. Quod apłs uidas uolen
dilucidare aꝑtius: iħc inquit posa
ex egypto saluans. scđo eos qui m
crediderunt ꝑ didit. Et alibi paibi
Neq tepͣtemus xp̃m. sicut quidam
eoꝵ tepͣtauerunt. Non qͦd iam et
in illo unico filio dĩ. iam unitas
ꝑsonȩ cõmendatur: quia occulta
erat in mysterio. Quod & alibi el¬
denter. qui elegit nos inquit ant
mundi constitutionẽ in ipso. quai
ꝓfecto quicquid ds̃ fecit abinitio
xp̃c fecit totũ ꝑ unitatẽ sacram̃i
Et ideo iam iħc erat in filio qͥ popse
educebat. & xp̃c in eo qui teptalis
qm semꝑ ꝑ sacram̃ti unitatẽ ia
fuisse non dubitatur. Alioquin al

Expanded text:
Maria virgine: quod multis ScriptMaria virgine: quod multis Scriptostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis, quam ut commendaret, ante Abraham, inquit, ego sum. Nam Abraham antequam fieret, humanitatis est aratur naturae. In qua nimirum aeternitate jam fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod apostolus Judas volens dilucidare apertius, Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt , non quod jam esset in illo unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui populum educebat, et C per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioquin nisi
Abbreviated transcription (Latin):
emissiones tuȩ paradi sus. Uere
ortus delitiarũ. in quo consita
sunt uniuersa floru genera. &
odoram̃ta uirtutũ. Sicq inclus
ut nesciat uiolari. neq corrũpi
ullis insidiarũ fraudibus: Fons
itaq signatus. sigillo totius trini¬
tatis. ex quo fons uitȩ manat. in
cuius lumine om̃s uidemus lumͣ.
quia iuxta ioħem ipse est qui illu¬
minat omnẽ homine̾ ueniente᷑
in hunc mundũ. Cuius ꝓfecto
emissio uteri. suꝑnoꝵ ciuiũ om̃iu̾
est parady sus. De isto namq. uentriᷤᷤ
agro patriarcha isaac longe odo¬
rans aiebat dicens. Ecce odor filii
mei. sicut᷑ agri pleni. quẽ benedix̃
dñs. Quãuis putent parũ incelli¬
gentes qͦd priores scĩ minus de
xp̃o intellexerint mysteriũ in¬
carnationis: cũ & ipsi eadem sal¬
uati sunt gr̃a. Unde constat tempꝰ
non pͣiudicasse sacramentum
uniti hominis ac di. ita ut iam
esset in illo ꝑ unitate̾ ꝑsonȩ ab
initio scłi: qui necdũ natus ex

Expanded text:
emissiones tuae paradisus . Vere emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera, et odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videmus lumen, quia juxta Joannem, ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans aiebat: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Quamvis putent parum intelligentes quod priores sancti minus de Christo intellexerunt mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. Ueni de libano. ueni. Nec
quia libanus candidatio inter pre¬
meritoꝵ uirtutib. & de albata niue
candidius. sp̃s scĩ munerib simpli¬
citatẽ colube in om̃ib representans:
qm̃ quicqͥd in ea gestum est. totũ
puritas simplicitas est: totũ puritaᷤᷤ
&e gra fuit: totũ miscdia & iustitia.
quȩ de celo ꝓspexit. Et ideo in ma¬
culata. quia innullo corrupta.
Circum dedit enĩ uirũ in utero.
sicut hieremias sc̃s testatur: & non
aliunde accepit. F ecit inquit dñs
nouũ suꝑ terrã: & mulier cireum
dabit uirũ. Uere nouũ & om̃tum
nouitatũ suꝑeminens nouitas
untutũ: quando ds̃ quẽ ferre nͦ
potest mundus. neq uidere aliqͥs
ut uiuere possit. sic ingressus est
hospitiũ uentris. ut corporis clau¬
stra nesciret: sicq gestatur ut tot̾
aĩ in eo esset. & sic inde exunit. hie
rechiel fatetur om̃ino cliusa. Unde¬
canitur in eisdem canticis de ea.
Ortus conclusus. fons signatus.

Expanded text:
inquit, Veni de Libano, veni, coroinquit, Veni de Libano, veni, coroquia Libanus candidatio interpremeritorum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum veritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum, et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Undecanitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus,
Abbreviated transcription (Latin):
crni copulatis sit: sed tunc quando
uerbũ caro factũ est ex carne uirgi
one alterius. non nisi unus inue
matur iħc dñs: manens dis informa
d̃i. qui semet ipsũ exinaniuit forma
serui accipiens: manens unus idẽq
informã serui quã suscepit. Totus
quippe ds̃ in carne uirginis de qua
natus est: & totus homo. Hinc
quoq apłs. In quo habitat inquit
corporaliter om̃is plenitudo diui¬
nitatis. Qua ꝓpter ofiliȩ estote
prudentes sicut serpentes. & sim¬
plices sicut colu̾bȩ: ut ex prudentia
ꝑfecte intelligentiȩ. anulũ fidei
ur̃e & margaritam ꝓ qua om̃ia
reliquistis integram inuiolatamq
seruetis: ne dotem simul & arram
sp̃s scĩ qͦd absit ꝑdatis. Diligentius
itaq ꝓcurate. si quomͦ simplicitas
colubȩ quȩ fuit in mraria: illesa
inuiolataq custodiatur. De qua
salomon ait in canticis. quasi in
cius laude. Ueni inquit colũba
mea. in maculata mea. Iam enim
hyemps abuit & recessit. Ac deinde

Expanded text:
carni copulatum sit: sed tunc quando carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginone alnitur Jesus Dominus, manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit formam servi accipiens , manens unus idemque in forma servi quam suscepit. Totus quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, corporaliter omnis plenitudo divinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
emmanuel. qͦd est nobiscũ qs.
Hinc quippe unitionẽ diuinitati
atq humanitatis in confusam.n¬
diuisamq fides catholica serua
Quã sane intelligendo cognoset.
naturali atq scđm subsistentian
conuentione unitatis: ut neq. con¬
uersio in alterutram duarũ sib¬
stantiarũ part̾ẽ. recipiatur atq
diuisio. Sic namq credere honi¬
rare est matrẽ dñi. quȩ & dĩ nal
genuit & hominem: neq homui
xp̃m. Alioquin diꝰ genitrix dia
non posset. qđ multi hereticoꝵ
negare conati sunt: nisi dm̃ uen
genuisset incarnatũ. Et ꝓptera
duas in xp̃o recte confitemur n¬
tiuitates: unam uidelicet de paii
sine initio & sine tempore sempd̃¬
nam & coȩt̃nam dõ patri: altena
de matre cũ tẽpore quando mit¬
rationẽ induens & miscdiam sp¬
tanea uoluntate ad nos descends
qui semꝑ ds agnoscitur. hinc
cũ theothocon eam ueraeiter
constemur: dĩ seilicet genitricem.
crnẽ secũ detulerit. neq olim p̾fatȩ

Expanded text:
Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae et Deum nobis genuit et hominem, neque m. Alioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descenditqui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, carnem secum detulerit, neque olim praefatae
Abbreviated transcription (Latin):
& canticis spũalib ꝑduxisse.: Igit᷑¬
nulli dubiũ quin omnẽ illã cȩlestẽ
hierłm tunc exultasse in effabili le¬
titia. tunc iocundatam ee̾ inestima¬
bili caritate: tuncq cũ omi congra¬
tulatione iubilasse: qmͣ festiuitas
hȩc que nobis hodie reuoluitur
N ec inmerito. Creditur enĩ qͦd salua¬
tor om̃iũ ipse quantũ datur intel¬
ligi. ꝑ se totus festiuus occurrerit:
& cũ gaudio eam secũ in throno
collocauerit. Alias autẽ quomͦ im¬
pleuisse creditur. qͦd in lege & ipse
p̃cepit. honora inquit patrẽ tuũ &
matrẽ : Porro qͦd patrẽ honoraue¬
rit. ipse sibi testis est cũ adiudȩos
ait. ego głam meã ñ quero: est qui
quęrat & iudicet. Sed ego honorifico
erat subditus illis. Sed alia est na¬
tura qua ds̃ pater scdłm se honorat᷑.
alia qua idem parentib subditur.
Inutraq tamen unus idemq apͥ
recte creditur: eo qͦd uerbũ cam
factũ est. & habitauit in nobis. uiꝰ

Expanded text:
et canticis spiritualibus perduxisse! et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur itur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero, est qui quaerat et judicet, sed ego honorifico erat subditus illis . Sed alia est natura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus
Abbreviated transcription (Latin):
in sede maiestatis dñi. Legimus gͦ
quã sepe ad funera & ad sepulturas
quorũlibet scõꝵ angelos aduenisse.
& adexequias eoꝵ obsequia presti¬
tisse. necnon & animas electoꝵ usq
ad celos cũ hymnis & laudibus de¬
tulisse: ubi & utriusq sexus chori
cõmemorantur frequenter auditi.
laudesq cecinisse. Interea & quod
ꝑspicatius est. multo nonnũquam
lumine eosdem resplenduisse. insup
& adhue uiuentes in carne ibidem
miri odoris fraglantiam diutius
ꝑsensisse. Quod si ad recreandam
spem dilectissimȩ. & corroborandã
fidem interdũ adstantiũ saluator
cõꝓbanda. talia & tanta dignatus
est exhibere ꝑ suos cęli ministros
cirea defunctos: quanto magis cre¬
dendum hodierna die militiam
cȩloꝵ cũ agminib suis festiue ob¬
uiam aduenisse genitrici dĩ. eandẽqͥ.
ingenti lumine circũ fulsisse: & usq
ad thronũ olim sibi etiã ante mundi
constitutionẽ paratũ cũ laudibus

Expanded text:
in sede majestatis Domini. Legimus ergo in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium salvator comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
ista quȩ ascendit inquit. quasi au¬
rora consurgens: Pulchra ut luna.
electa ut sol terribilis ut castroꝵ
acies ordinata. Ammiratur autẽ
urginis ammirantes facit: quod
quasi noui diluculi aurora ruti¬
lans ascensu suo resplendeat. multis
freta & uallata scõꝵ agminibus.
Unde dicitur: terribilis ut castroꝵ
acies ordinata. Si quidem terribilĩ
suis facta uirginibus. ut castroꝵ
acies admodũ ordinata. hinc inde
scõꝵ angłoꝵ fulta presidiis. Pulchra
ut luna. immo pulchrior quam
luna: quia iam sine defectu sui
choruscat. cȩlestib illustrata fulgo¬
ribus. Clecta ut sol fulgore uirtu¬
tum: quia ipse eam elegit sol iusti¬
tiȩ ut nasceretur ex ea. Ad cuius
ꝓfecto exequias quantũ fas est
credere famulabantur angeli. &
uniuerse cȩloꝵ congratulabant᷑
curiȩ. Nec mirũ. quia honor ma¬
ternus eiꝰ est qui natus est ex ea.
quẽ om̃is celoꝵ ordo ueneratur
& adorat suꝑ se eleuatũ cũ patre

Expanded text:
ista quae ascendit, inquit, quasi auista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchra, inquit, ut luna, imo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum, quia ipse eam elegit sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem omnis ordo coelorum veneratur et adorat super se elevatum cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
głosa & felix ad ethereũ ꝑuenit
thalamũ. Que ꝓfecto festiuitas sint
& uirgo incõparabilis est cȩteris
uirginibus: ita in coparabilis istadͥ
festiuitas om̃iũ scõꝵ festiuitatib
& ammiranda etiamal urtutibus
angelicis. Propter qͦd ex ꝑsona
suꝑnoꝵ ciuiũ. in eiꝰ ascensione an¬
mirans sp̃s sc̃s ait in canticis. Qui
est ista quȩ ascendit ꝑ desercum.
quasi uirgula fumi ex aromatibus
Et bene quasi uirgula fumi. quia gri¬
cilis & delicata. quia diuinis exte¬
nuata disciplinis: etenim conere¬
mata intus in holocaustum med¬
dio pii amoris & desiderio caritas
it uuirgula inquit fumi ex aroma¬
abus. Nimirũ quia multis repleta
eat uirtutũ odoribus. manatis
aca fraglabat suauissimus odor
cum inspiritib angelicis. Ascen
esi uirga de radice iesse olim exorta:
sa mirabantur electoꝵ animȩ pre
gaudio. quȩ nam esset quȩ etiam
meritoꝵ uirtutib angłoꝵ uinceret
dignitatem. De qua rursus idem
ips sẽs in eisdem canticis. Quȩ est

Expanded text:
felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus, ita et incomparabilis ista est festivitas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim conmata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendsaeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
pͣclare describens. puer inquit
natus est nobis. filius datus est
nobis: & uocabitur nomen eius
ammirabilis. consiliarius. ds. fortiꝰ.
pater futuri scłi. princeps pacis.
Multiplicabitur eius imꝑiũ. & regni
eius non erit finis. Quod gͦ desig
nauit dis̃ miraculo. hoc asecretis¬
eius ꝓdidit uaticinio. & qͦd uates
cecinit. consequenter rei exitus
apꝓbauit. Nam sicut illa uirga
sine radice. sine quolibet naturȩ
amminiculo fructificauit. ita
uirgo maria sine coniuigali oꝑe
filiũ ꝓcreauit. F iliũ sane flore
designatũ & fructu. flore ꝓpter
speciem. fructu ꝓpter utilitatem
Est enim speciosus forma pͣfilus ho

Expanded text:
praeclare describens: Puer, inquit, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis: multiplicabitur ejus imperium et regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis ho