comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex płi. credo sernandam ẽe ꝯsuetu¬
dinem regionis nõ ꝓ hĩtam a p̾latiᷤᷤ
cͥta fiacõm a talibus ĩ festis ferian¬
dis de molendĩs a̾ que trahintar
ꝑ inmñta: credo quod debent quiesc̾e
diebus feriandis. cũ ẜ legen: nõ

Expanded text:
, credo servandam esse consuetudinem regionis, non prohibitam a prelatis circa feriationem a talibus in festis feriandis. De molendinis autem que trahuntur per iumenta, credo quod debent quiescere diebus feriandis, cum secundum legem non
Abbreviated transcription (Latin):
debito iuaicie. I alind hoc aliqs ex
c̾to pacto: obligari pt̃. ⁊ ħ debitũ at¬
tenditur. ẜ qnͣtitatem bñficii ꝙ quis
accepit. ⁊ iõ ille qui accepit nuitnũ¬
ꝯsup̃cõ: nõ tenetur ad plꝰ rezpẽsan¬
ẽ: si ad plus reddendũ obligat᷑. alio
ns mõ tenetur aliquis ad reꝯpensã¬
dũ bñficiũ: ex debito amicicie In qͦ
mag̾ ꝯsideratur affectus ex quo ali
ut spõcanea recõpẽsacõ fiat.

Expanded text:
debito iustitie, ad quod aliquis ex certo pacto obligari potest, et hoc debitum attenditur secundum quantitatem beneficii quod quis accipit; ed ideo ille qui accipit mutunsumptio, non tenetur ad plus recompensanitiam est fieri ad plus reddendum obligetur. Alio modo tenetur aliquis ad recompensandum beneficium ex debito amicitie in quo magis consideratur affectus ex quo aliqut non spontanea recompensatio fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mũͣ. ħ ingio ¶ Si n̾o par sit debitũ huic
m̃: standũ est maiori mim̾o creditorũ.
si omĩa sũt paria: eligenda ẽ clenĩci
or siña .i. que dat dilacõm. hanc distĩt¬
cõm facit lex ĩpłibus creditorib .C. qui¬

Expanded text:
 Pennaforte Si vero par sit debitum, hinc inde standum est maiori numero creditorum. Si omnia sunt paria, eligenda est clementior sententia, id est que dat dilationem. Hanc distinctionem facit lex in pluribus creditoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ xiui odit ab aluis mcis se
corrigit. una eademq cinitas
ex ꝑte ꝯpluitur ⁊ ex ꝑte arida
remanz. quia sũt quid̃: quicũ
qued̾ uicia resecant. ĩ aliis gra¬

Expanded text:
qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida manet, quia sunt, qui, quum quaedam vitia resecant, in aliis gra
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Quod si aliquis carius uelit
uendere res suas: qmͣ sit iustũ p̾ci¬
ũ: ut de pecaiña soluenda emptorẽ
expeccet: manifeste usura ꝯmittit᷑
quiahiꝰ expectacõ p̾cii soluẽdi: ht̃
rõm mutm. Uñ quicꝗd ultͣ iustũ p̾ci¬

Expanded text:
um quod si aliquis carius velit vendere res suas quam sit iustum pretium ut de pecunia solvendi emptorem expectet, manifeste usura committitur; quia huius expectatio pretii solvendi habet rationem mutui. Unde quicquid ultra iustum p
Abbreviated transcription (Latin):
dubii hiꝰ: ⁊̃ excusatur: qui pannos
gͣnũ uinũ oleũ. uł alias m̾ces
uendit ut ampliꝰ qmͣ tũc ualeãt.
ĩ c̾to t̾mino recipiat ꝓ eiodem. Ai
tũ ea tempore ꝯtractꝰ: nõ fu̾at
nẽditurus. Et nt dr̃. exͣ.e. In ciui

Expanded text:
dubii etiam excusatur, qui pannos, granum, vinum, oleum, vel alias merces vendit, ut amplius quam tunc valeant, in certo termino recipiat pro eisdem, si tamen ea tempore contractus non fuerat vendit
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ueri noĩs mutinĩ. nͥ ductũ sit
ĩ pactũ: quod gen̾ teneatur smu̾¬
anti reddere peccimiã: si ille uolu̾it
repetere: In quo casn usura eẽt: si
ille uell lucrifac̾e fructꝰ.¬

Expanded text:
tus veri nominis mutuum, nisi ductum sit in pactum, quod gener teneatur numeranti reddere pecuniam, si ille voluerit repetere, in quo casu usura esset si vellet lucrifacere fruct
Abbreviated transcription (Latin):
uł moddale: nõ d ẜuari. nec est
obligagoriũ iuram̃tũ: exisrente
luraint ꝙ nũqiͣ erit negociator
aut ⁊̃ miles. aut quod nõ tenebͭ
ilbid casũ: de quo si cogitass abĩi¬
ram̃tũ. Et gn̾ałr uͥꝯ aliquid iuta¬

Expanded text:
est obligatorium iuramentum, existente iuraverit quod nunquam erit negotiator aut miles, aut quod non tenebitillum casum, de quo si cogitasset ab iniram
Abbreviated transcription (Latin):
sliam qnͣtiratẽ porco. ant quotã
cõnis uł naloris ipõꝵ sb̾adintorii
mutui su̾nencõie ib̃sidii ux dom
loĩe sen quo ns alio titulo ł modo
nes potesrates capitanei officia¬
les ur rectores quoꝵ nõie censeãt᷑
cuntatũ castroꝵ. sen qnoꝵ locoꝵ¬
cexint. ant apd̾ edes sacras deposi¬
sen
occupare p̾sumpserint uł arecra¬
ri lasiri ant occupari mãdau̾int.
ant occupare usita sen arestata
receꝑint nec nõ om̃s qui scient̾
ĩ p̾dcĩs dederũt auxiliũ ꝯsiliũ uꝑ
fanorẽ publice uł occłte eo ipso¬
ecc̃actico supponimꝰ int̾idõ p̾latis
te mandantes ut t̾alib abs exp̾

Expanded text:
liam quantitatem, porcionem aut quotam cionis vel valoris ipsorum sub adjutorii mutui subuencionis subsidii vel doni nomine, seu quouis alio titulo, modo, nes potestates, capitanei, officiales, vel rectores quocumque nomine censeantur, ciuitatum castrorum, seu quorumceperint uel aput edes sacras deposiseu occupare presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint, auxilium. consilium, vel fauorem, publice vel occEcclesiastico supponimus interdicto prelatis t
Abbreviated transcription (Latin):
u̾supͣ. si spatus meꝰ nr famiue
moe ñ est ĩ tuto: si carea n re me¬
a puta: qr panꝑ sũ. ⁊ ĩdigeo cũ fa
accipit ad nũirã ⁊ illi ꝙ ab ĩsdeli
accipit iuram̃tũ ꝑ ydola᷑ ut sit
securꝰ ab illo. Si a̾ ĩ tuco sit sta
mes ⁊ faunlie mee: licz huiꝰ re
carnero: ita qd̾ ex hoc nullũ ibͥ
⁊ familie mee ĩminet ꝑiculim
illam: eẽt dare gladiũ ĩ mami
suriosi: Cirta illu a̾ qui absirlit
res meas: si nõ ẽ soluẽdo. ⁊ peitet
Credo qd̾ pp̃ nitandñ eius scada¬
lũ debeo cenare a repeticõe cmu

Expanded text:
 si status meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum famaccipit ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, licet huiusmodi re caruero, ita quod ex hoc nullum mihi vel familie mee imminet periculuillam, esset dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit res meas, si non est solvendo et penitet credo, quod propter vitandum eius scandal
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ expedit. Quociens panpe
importime potentẽ exalperat
Quotiens cũ sit corpore sanua
sompno dedituis tardiꝰ ad ecc̃a
surgit Quociens excepto filioꝵ

Expanded text:
quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾atũ ¶ Item si inguerra ur bello
nuto ex ꝑte sua: sit captus abhostib
Nec p̃t solu̾e redempcõ pecitam ab
eo: abs gͣui dampno. ¶ Itẽ si uell ire
reccõnis ꝑ se ⁊ ꝓ eis. Nec pois de suo
expensas ad hoc utiles ⁊ nccͣias abs
gͣmi dampno facere. Et si qua alia cã¬

Expanded text:
moderatum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire rotectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et necessarias, absque gravi damno, facere et si qua alia ca
Abbreviated transcription (Latin):
rde questis. dico quod regłarit̾ nõ deb
dñs asbditis pet̾e: nisi ea que int̾ ip̃m¬
sores eoꝵ plane. bona fide. su dolo ⁊ co¬
uille ꝯcedintur de nouo colonis raliis
ꝑsonis. solent ⁊̃ ind̾ fi insirmũta que
ꝯtinent censũ amiinũ ⁊ alias seruitu¬
tes: ⁊ paccõnes hinc m̃. Oĩa ergo ixͣ
hũt modũ põita: ab iuicõ: dũ tũ nõ sit̃¬

Expanded text:
us dico, quod regulariter non debet dominus a subditis petere, nisi ea que inter ipsores eorum plane bona fide, sine dolo ac coville conceduntur de novo colonis vel aliis personis. Solent etiam inde fieri instrumenta, que continent censum annuum et alias servitutes et pactiones hinc inde. Omnia ergo iuxta hunc modum posita ab initio, du
Abbreviated transcription (Latin):
te canonica l de sb̾tilitate iiris ciuił:
ałr forte pois d̾. Si aũt ꝓbabili igno¬
rancia ductus ẽ: qua credebat socũ¬
nõ eẽ nsurariũ. nł alias eẽ soluẽdo
recipit quod sͥ debetur a raptore

Expanded text:
te canonica, licet de subtilitate iuris civilis aliter forte posset dici. Si autem probabili ignorantia ductus est, quia credebat non esse usurarium vel alias esse solvendo, recipit quod sibi debetur a raptore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui dũt ꝯͣrm̃: credo quod ip̃a res
usuraria ĩ spẽ nõ d recipi ĩ solutum.
quia debitor qui eamdedit ꝓ usura:
si extat. Nec pois creditor ꝓ ea aliã¬
rem ei soluere ip̃o ĩnito. hec omĩa¬

Expanded text:
ium, credo quod ipsa res usuraria in specie non debet recipi in solidum quia debitor qui eam dedit pro usura, si extat, nec posset creditor pro ea aliam ei solvere ipso invito. DE
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾ior qui scit u̾itatem: nõ d ꝯdemp¬
nare m̃ocentem ⁊ si p̾cipiatur. ei a sr̃i¬
latam a delegato: ad mandarũ eꝰ: ꝙͣ¬
nis idem ordinarius sciat illam esse
to: uit ab ħ oñe absoluatur. quia loqͣ
ibi de decinus cãis ⁊ ecc̃asticis: uͥ nlłs
ꝯdempnatur ad mortem ⁊ iõ nõ ẽ ili tm̃¬

Expanded text:
inferior qui scit veritatem, non debet condemnare innocentem, etiam si precipiatur ei a superintentiam latam a delegato ad mandatum eius, quamvis idem ordinarius sciat illam causato, ut ab hoc onere absolvatur, quia loquitur ibi de civilibus causis et ecclesiasticis, ubi nullus condemnatur ad mortem. Et ideo ibi
Abbreviated transcription (Latin):
in ray. Tenet᷑ ⁊̃: si extorsit salari¬
ñ. uñ nõ debuit extorãre ułsi ultͣ
qmͣ debuit hr̃e: extorsit. alias: Si
abs frande ⁊ dolo ip̃iꝰ aliqͣ eent ei
sponte oblata a suo clientulo: si acci¬
piat : nõ dico eũ teneri ad rentncõ¬
nem. Et idem dico de iuris ꝯsulto q.

Expanded text:
unt. Tenentur etiam si extorsit salarium unde non debuit extorquere, vel si ultra quam debuit habere. Alias si absque fraude et dolo ipsius, aliqua essent sibi sponte oblata a suo clientulo, si accipiat, non dico eum teneri ad restitutionem et idem dico de iurisconsulto.
Abbreviated transcription (Latin):
to. uͥ qui p̾stant auctoritatẽ: renent᷑
ad restitucõm: ⁊̃ cũ nicħ ad eos ꝑuen̾it
de maleficõ. Et ħ iõ. quia rapina uel
fintũ: oͣnolintatem dm̃ fit: qui pati¬
tur dampnũ. S usura de nolũtate doͥ
ꝑuenit ad creditorẽ. Nec ĩuẽio iura
adrepetendũ usuras ab eis quas ip̃i

Expanded text:
 qui prestant auctoritatem, tenentur ad restitutionem, etiam cum nihil ad eos pervenerit de maleficio. Et hoc ideo, quia rapina vel furtum contra voluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura de voluntate domini pervenit ad creditorem, nec invenio iura ad repetendum usuras ab eis, quas ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
añam . uł comodat gͣtis ut ex ea fe¬
neretur ¶ Item qud de eo qui alrer
societatem cũ aliqno aid fenus excen¬
dũ. Item quid de eo quidat nsurari&
ntirarũ. Nũquid ĩ hiis casib oĩbus
de eo quod ad ip̃os ꝑuenit de usura.
inducũt alos ad feu̾andũ: alias ñ
fen̾aturos: tem̾ ĩ solidũ. Si ã alias
erant fen̾aturi nõ teñtur nͥ ĩ qnͣtum
ad eos ꝑuen̾it. Ego credo sine ꝑiu¬
dicõ: ꝙ ĩ nentro caũ tenent᷑. nͨ ꝙͣtũ¬

Expanded text:
uniam vel commodat gratis ut ex ea feneretur? Item quid de eo qui contrahit societatem cum alio ad fenus exercendum? Item quid de eo qui dat usurario usurarum? Numquid in his omnibus casibus de eo quod ad eos pervenit de usura? inducunt alios ad fenerandum, alias non feneraturos, tenentur in solidum. Si autem alias erant feneraturi, non tenentur nisi quantum ad eos pervenerit. Ego credo sine preiudicio, quod in neutro casu tenent
Abbreviated transcription (Latin):
abbanuii. ⁊ cl̾icoꝵ scłarium amĩstra¬
suꝑ ħ spc̃lem auctoritatẽ. licet p̾cipi¬
ant baluus suis quod faciant iustia¬
am: in tali. uł ĩ salicã. quia ĩ tali ge¬
uerali mandato: nõ intlłr aliquid
mandare de duellis iudicandis offe¬
rendis uł sb̾eũdis. Et in hiꝰ casibus:
sires rex uł alius p̾nceps uelit ꝑso¬
nam ecc̃asticam ꝯpellere ad duellũ
aut pp̃ recusatum duelũ anfferri
ei bona ecc̃e sue: uł sua: debent ep̃i¬
quod om̃ia mala debent pocius co-¬
tali malo: male ꝯsentire. credor̾ ꝙ
dũ tñ mature ⁊ modeste ⁊ qiͣ ꝑ modũ
ꝯpassionis dicatur eis qui hoc faci¬
unt : nõ sunt ĩ statu saluandoꝵ. Et
hoc p̾sertim ĩ hus locis ubi suꝑ hoc
creduntur uiris ignorancia labora¬
re que ignorancia ĩ epĩs ⁊ abbatib
⁊ ceteris ecc̃asticis ꝑsonis nõ ẽ tole¬
rabilis ꝗdꝗd sit de scłaribus. Et que¬

Expanded text:
abbatum et clericorum secularium administrasuper hoc specialem auctoritatem, licet precipiant balivis suis quod faciant iustitiam in tali vel tali causa, quia in tali generali mandato, non intelligitur aliquid mandare de duellis iudicandis, offerendis vel subeundis. Et in huiusmodi casibus, si rex vel alius princeps velit personam ecclesiasticam compellere ad duellum, aut propter recusatum duellum auferre ei bona ecclesie sue vel sua, debent quod omnia mala potius detali modo consentire. Credo etiadum tamen mature et modeste et quasi per modum compassionis dicatur eis, quod qui hoc faciunt, non sunt in statu salvandorum. Et hoc presertim in his locis, ubi super hoc creduntur iuris ignorantia laborare, que ignorantia, in episcopis et abbatibus et ceteris ecclesiasticis personis, non est tolerabilis quicquid sit de secularibus.
Abbreviated transcription (Latin):
est. depoĩcõ: si erant cli̾ci. Si cñ exin
dispensare: si alias necessitas uł utili¬
sac̾dos ux alius cłicus: in duello sponte
oblato nł suscepto ab ip̃o: amisiss ꝓtẽ
digati. S nõ tantan: quin sñ scandalo
poss celebrare sollempint̾ p̃t qnͣtũ d

Expanded text:
est depositio, si erant clerici. Sed si exinddispensare, si aliter necessitas vel utilisacerdos vel alius clericus, in duello sponte oblato vel suscepto ab ipso, amisisset partem digiti, sed non tantam quin sine scandalo posset celebrare solemniter, potest
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊ molent armaca ma-¬
mi rapuit totũ acernũ uł ꝑtem:
de area rusici ante solom decĩaꝵ.
Qũquid tẽ rusticus ecc̃e .R.ẜ ray.¬
dũĩ decime residet penes ecc̃au¬
ne decime. Item statim collectis
tin statim cũ ꝯpetent̾ solui post᷑.

Expanded text:
am violenter armata manu rapuit totum acervum vel partem de area rustici ante solutionem decimarum; nunquid tenetur rusticus ecclesie? um decime residet penes eccte separationem statim collectis tur statim cum compete
Abbreviated transcription (Latin):
te dolo. et quasi de surto. quia ꝯcrec-¬
tauerunt decimam: ĩ uito dño In
foro aũt pnĩali cutũ est: quod si
emptor ꝑ soluit decimam: uẽdi¬
tor sͥ reccituat nisi forte in caũ .s. si
emptor nõ ĩuenitur deceptus ĩ re.
quia bñ nal adhnc p̾cium ¶ Sĩ¬

Expanded text:
e dolo et quasi furto, quia contrectaverunt decimam invito domino. In foro tamen penitentiali tutum est, quod si emptor persolvit decimam, sibi restituatur nisi forte ex casu, scilicet si emptor non invenitur deceptus in re, quia bene valet adhuc pretium.
Abbreviated transcription (Latin):
rusticus erat ĩ mora cempore molẽ¬
cie: tẽtur ad totalem decimã tocins
alias reposuiss ĩ locum securũ. tũc
quitꝗd asportatur: cedit ĩ ꝑiculum
ecc̃e ad minꝰ us ad ꝯplem̃tum deci

Expanded text:
rusticus erat in mora tempore violentie, tenetur ad totalem decimam totius alias reposuisset in locum securum. Tunc quicquid asportatur cedit in periculum ecclesie ad minus usque ad complementum deci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudine ur ꝯctimcõne aliqͣ nõ
licebat rustico tolłe et reponere
fructus suos nisi de licencia erte.
si ecc̃a fuit ĩ mora dandi licecencia
ecc̃a tenebr᷑ ruaico ad restitucõnen¬

Expanded text:
suetudine aut constitutione aliqua non licebat rustico tollere et reponere fructus suos, nisi de licentia ecclesie, si ecclesia fuit in mora dandi licentiam, ecclesia tenebitur ad restitutione
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ xanos ur si ꝯs desid̾ans ĩtra¬
re religionẽ: si eẽt solutus a de¬
bitis. ant si studiniset ꝑ aliqnos
ãnos: ut capacior eẽt ad intlligẽ¬
dũ que leg̾ent᷑ ĩ religione: ab
aliqͦ sciente eꝰ ꝓposit᷑: reciperet
pcc̃nam ur redditus: ꝙͣtũ ad p̾

Expanded text:
istianos, vel si quis desideraret intrare religionem, si esset solutus a debitis, aut si studuisset per aliquot annos, ut capacior esset ad intelligenda que legerentur in religione, et ab aliquo sciente eius propositum reciperet pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
socii sint ĩ ꝑicło ⁊ ꝓuentib. In quo cãn
si comodacõne mutui gͣuet cͥditor de¬
bitorem in Sͣctu societatis: usura ẽ. Et
ĩ hoc cãm ꝓcedendũ ẽ: sic̾ dc̃m ẽ ĩ pͥmo
oem̃: de Sͣcta societate. ¶ Illud ã ualde
iniqũ ẽ: cũ quis c̾ta capita omũ: t̃dit
estimata c̾to p̾cõ ⁊ sb̾ eo pacto ꝯͣhit so¬
ciẽtatem quod totam de ꝓuentib sor

Expanded text:
ocii sint in periculo et proventibus. In quo casu si contemplatione mutui gravet creditor debitorem in contractu societatis, usura est. Et in hoc casu procedendum est, sicut dictum est in primo casu, contracta societate. Illud autem valde iniquum est, cum quis certa capita ovium tradit estimata certo pretio et sub eo pacto contrahit societatem, quod totam de proventibus r
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe. o ut sciat cognosc̾e quicqͥd
d iudicare. Indiciaria .n. pot̃as
ħ expostulat ut que d iudicare
disc̾nat. diligens d ͥ ĩ quisitor et
sb̾tił inuestigator sapient᷑. et qͣiͣ
astute int̾ros a poc̃õre qd̾ forsitã
ignoret uł uerecũdia uelit accĩ¬
dare. cognito ita crimine ueccie

Expanded text:
icquid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc expostulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens igitur inquisitor et subtilis investigator sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine varie
Abbreviated transcription (Latin):
Trũ cł̾ici possunt ones tradere
lũ eine. Si hẽant eas de decimis suis.
uł de succemiõe ꝑentũ. uł aliũde sͥ da¬
tas: possunt dñ tñ ĩ illo u̾ctu sine sit
societatis. sine locacõis uł ꝯduccõis
caueant a ꝯdicoĩb ⁊ pactis illicitis.
Si i̾ hẽant młta pascua: ⁊ emant
pecora ut pascantur. iͥ: ⁊ ħ faciant
ad nccͣiam sustẽt a cõm suã ⁊ suorũ:
⁊ alim̃tũ pauꝑũ: nõ credo ꝙ pͤcent.

Expanded text:
Numquid possunt oves tradere pondeo: si habeant eas de decimis suis vel de successione parentum vel aliunde sibi datas, possunt, dum tamen in illo contractu, sive sit societatis sive locationis et conductionis, caveant a conditionibus et pactis illicitis. Si etiam habeant multa pascua et emant pecora ut pascantur ibi, si hoc faciant ad necessariam sustentationem suam et suorum et alimentum pauperum, non credo quod peccent.
Abbreviated transcription (Latin):
to xo. cũ ir̃e de eistẽ bomis cõibus
ꝓindeat filiis: quos ht̃ de alia ueo¬
eo quod ĩpuberes sũt. uł qr ip̃a
⁊ maritus suus hñt bona eoꝵ. ul
ex alia iucta cã. renetur maritus

Expanded text:
 cum et ipse de eisdem bonis communibus provideat filiis quos habebat ex alia uxoeo quod impuberes sunt, vel quia ipsa et maritus suus habent bona eorum, vel ex alia iusta causa, tenetur maritus
Abbreviated transcription (Latin):
tat dilacdni aspolatis urassigu eis
cramꝑtem de redditib sins amicabłr
de qua s sacisfaiciant: snccessine. Et de
hor farat eis bonam cancõnẽ. Si no
om̃s denegent s dilacõm: ⁊ posculent
auod ũe cedet bouis: tñt credo quod
tenetnr abs dilacõe satisface ur. cedere¬

Expanded text:
tat dilationem a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod tenetur absque dilatione satisfacere
Abbreviated transcription (Latin):
ant aliqnͣtulũ horam comedendi.¬
dicũ ne deficiant ĩ ẜmendo. et hoc
faciunit: iam põitis msis: ur ꝑaꝵ
ante: ita quod pp̃ ꝯtinuacõni cem¬
ꝑoris: totũ debeat reputari. iina
peccent sic̃ nõ pectant ẜmentes
mediotͥũ ꝑ sonaꝵ qui surgt̃ de mẽ¬
sa dñoꝵ snoꝵ ut uadant ad por¬

Expanded text:
ant aliquantulum horam comedendidicum, ne deficiant in serviendo, et hoc faciunt iam positis mensis vel parum ante, ita quod continuatione temporis tota debeat reputari una peccent, sicut non peccant servientes mediocrium personarum, qui surgunt de mensa dominorum ut vadant ad
Abbreviated transcription (Latin):
lucrũ nõ ẜnanciũ: cũ nõ sit insiłe
quod aliqs iuranciũ nolu̾it facere
ꝯdicõm suam det̾iorem . ⁊ alioꝵ meli¬
orem. benigne int̾p̾tandũ est. Sic̃
ris. Si ã nlłm ĩ comodũ paciũtur
ex hoc seruantes nram̃tũ nõ est

Expanded text:
antium, cum non sit verissimile quod aliquis iurantium voluerit facere conditionem suam deteriorem et aliorum meliorem, benigne interpretandum est, sicut ris. Si autem nullum incommodum patiuntur ex hoc servantes iuramentum, non est
Abbreviated transcription (Latin):
nau̾ut. Si ã quod iuratũ ẽ spͨ¬
tat ad culcũ d̾i. uł religionẽ. uł ad
pietatem./ Aut si tale ꝗd uiratu
est: quod reu̾entur fac̾e abs iura¬
m̃to si dubitetur utrũ simpłr ⁊ ab¬
solute aut sb̾ ꝯdicõe uratũ sit at
si nescitur de quot aliis intlłexe¬
rũt ꝯdicõm illam si alii ẜuarẽt.

Expanded text:
nt. Si autem quod iuratum est, spectat ad cultum dei vel religionem vel pietatem, aut si tale quid iuratum est, quod tenentur facere sine iuramento, si dubitetur utrum simpliciter et absolute, aut sub conditione iuratum sit, aut si nescitur de quot aliis intellexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quia fuit ĩ mora restituẽdi. Itẽ
nõ liberatur: reddendo rem det̾ioreni.
Item tenetur restitu̾e rem cũ oĩb frnc¬
tibus. Et si mehorauit eaii: pascen¬
do forte eqũ. uł porcũ furtũ uł raptũ
uł siłe nõ pt̃ petere uł retinere expẽ¬
sas. Item cũ redditur estimacõ rei.

Expanded text:
Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item cum redditur estimatio rei,
Abbreviated transcription (Latin):
militare dõ. ant ꝙ ĩtrabũt religi¬
onẽ. ant ꝙ dicẽt dno uł tria psal¬
tia ꝓ inuice. ant si pictores. ł ali¬
qui inechanici iuret᷑ ꝙ de lucro
suo certam porcõm dabũt fabri¬
ce alitꝰ ecc̃e. uł ĩ alios pios usꝰ.
ubi tũ aliqui uirant. quod ibit
ultͣ mare simł. nõ nego: quin
si abs uram̃to tenent᷑ fac̾e̾ qd̾
iurant nõ possunt sͥ remitter̾.
quia pp̃ salutem aĩaꝵ uidetur
sic iuratũ ut si carnfices iurãt

Expanded text:
 intrabunt religionem aut quod dicent duo vel tria psalteria pro invicem. Aut si pistores vel aliqui mechanici iurent quod de lucro suo certam portionem dabunt fabrice alicuius ecclesie vel in alios pios usus. Vel cum alicui iurant quod ibunt ultra mare simul, non quin si absque iuramento tenebantur facere quod iurant, non possunt sibi remittere, quia propter salutem animarum videtur sic
Abbreviated transcription (Latin):
uł nõ nõ dando. faciendo uł nõ
faciendo aliqno alcĩ alti ab ab al¬
t̾o: possunt sibi remitt̾e ut s̾i
niret ꝯs alii: quod faciet sibi
nirant suꝑ aliquo dando. uł nõ¬
dande faciende uł nõ faciendo ad¬
ĩuicẽ ut dcm̃ est. ũyanias uirant
se aliqd facturos ur nõ facturos:
nõ possunt sͥ remi t̾e. ut in caũ s̃¬
suram. uł cũ iurant duo socii bono¬
rũ: quod nõ negociabũtur cali ł
tali negociacĩ e. ant quod non
ibunt ad istas nũdinas uł ad
gue. quia si respit ⁊ spectat ad co¬
nõ possũt sͥ remiitt̾e ut si iurẽt
ta. uł sullones pannoꝵ ꝙ nõ tra¬
dñ uł ꝙ ñ cexent ꝑalmos de filis
formatis ad rocã ¶ Si a̾ obynacõ
niram̃ci dãpnoss sit aliis. nõ ẽ
obligatoriũ. ut si uirent sutores
quod uicħ faciemt de nocte de oꝑe
sueartis. uł c̾cis cẽporib ãni uł
pp̃ raritatem: cariꝰ uẽdant oꝑa¬

Expanded text:
ciendo vel non faciendo aliquo alteri ab altero, possunt sibi remittere. Ut si iuret quis quod faciet sibi iurant super aliquo dando, faciendo vel non faciendo adinvicem, ut dictum est, sed alias iurant se aliquid facturos vel non facturos, non possunt sibi remittere, ut in casu susuram, vel cum iurant duo socii bonorum, quod non negotiabuntur tali vel tali negotiatione, aut quod non ibunt ad istas nundinas vel ad um, distingue quia si respicit et spectat ad conon possunt sibi remittere, ut si iurent ta, vel fullones pannorum quod non travel quod non texent pannos de filis formatis ad rotam. Si autem observatio iuramenti damnosa sit aliis, non est obligatorium, ut si iurant sutores quod nihil faciant de opere sue artis vel certis temporibus anni, ut propter raritatem carius vendant o
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit᷑. Cũ talia uideãtur esse
nͣritatem ẜm quosdam. Iscõm alios
nõ. uñ in hoc dubio dũlendũ ẽ tali
est eis quod ał. nõ sit eis salus. ẽ ab¬
soluendi sunt a pcc̃o: si peniteant si

Expanded text:
spondeo: cum talia videantur esse ritatem secundum quosdam, secundum alios non. Unde in hoc dubio consulendum est talibus, ecise dicendum est eis, quod alias non sit eis salus et absolvendi sunt de peccato si peniteant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
pmo depomi. ⁊ nõ ultͣ. si ẽ corrigi¬
cia: anathematizari. Si ħ non
ꝓdest. Ex inde ꝑ scłacem ꝯpellẽ¬
dus est ptatem: ita qd̾ ei depñ¬
tetur exiliũ uł aliapena l̾ima
inferatur. Iste est ordinarius
ꝓcessus. nͥ uͥ cͥmẽ eẽt adeo euor-¬
me: quod nõ sufficeret uma peͣ.
tñt .n. impou̾entur simł due ur

Expanded text:
primo deponi et non ultra, si est corrigicia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul due vel
Abbreviated transcription (Latin):
tas ad tota debita ꝑsoluẽda s¬
ẜ Ray. Widem ur᷑. quod si nõ fecit ĩuen¬
tarinui icħoꝰ teneatur ad om̃ia. si
Scimꝰ ego credo . quod ĩ indicõ aĩe nõ
tenetur. nͥ qnͣtũ sificit ħeditas. Di¬
stingo tñ int̾ debita ⁊ legata sine relic¬
ta. quia debita tenetur ꝑ solu̾e: abs
detractõe lc̃ine si ncc̃e est: qnͣtũ põt
suffic̾e h̾editas. De legatis at pt̃ detͣ¬
here suam legittimam. si tot sũt: ꝙ
issis solutis nõ remaner sͥ legittimna.
Nam ĩ legittina: pr̃ nõ potuit gͣnere

Expanded text:
tas ad debita persolvenda? Videtur quod si non fecit inventarium, nihilominus teneatur ad omnia. Si  ego credo quod in iudicio anime non tenetur, nisi quantum sufficit hereditas. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia debita tenetur persolvere absque detractione legitime, si necesse est, quantum potest sufficere hereditas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret sibi legitima. Nam in legitima pater non potuit gravare
Abbreviated transcription (Latin):
quo hũit: si scit a quo. aut dare ꝑanꝑi
hñit. S ĩ foro pnĩali: inducendꝰ est
quod illud eroget ĩpios usus: Si a̾
nolit hnͣc pñam suscipe: nõ cdo quod
sit ꝯpellendus ad eam suscipiendam.
nẽ nult erogare: ẽ ĩ pcc̃o mortali. de

Expanded text:
quo habuit, si scit a quo, aut dare pauperli inducendus, quod eroget in pios usus. Si autem nolit hanc penitentiam suscipere, non credo quod sit compellendus ad eam suscipiendam, non vult erogare, est in peccato mortali. DE
Abbreviated transcription (Latin):
plere nõ pt. sine scandalo uiri.u
rot de Iumis. de surgendo ad u¬
inaturinas de iacendo de nocte
ĩ camisia. alia ã q̃ pt̃ imple sine
scandalo uiri renocare nõ pr̃. nec
uxor te ᷑ ei obedire ĩ reuotacõe

Expanded text:
plere non potest sine scandalo viri, ut de ieiuniis, de surgendo ad matutinas, de iacendo de nocte in camisia. Alia, que potest implere sine scandalo viri, revocare non potest nec uxor tenetur ei obedire in revocatione
Abbreviated transcription (Latin):
lie successio est officii. Nõ gͥ abraam
uł iacob deliquit ꝙ pp̃ uxorẽ filios exan¬
iugale debit᷑ focũditatẽ in aliꝙͣ nezai¬
poris turpitudinẽ fere imitet᷑ fortca¬
tionis illiꝰ tp̃ris. Dẽ hoc augͥ. sic aie¬

Expanded text:
liae successio est officii. Non ergo Abraham liae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex aniugale debitum, fecunditatem in aliqua licet aliostri temporis, turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. De hoc August. sic ai
Abbreviated transcription (Latin):
roribꝰ tũc sũt copulati qr nõ erãt alie
mulieres ul uiri quibꝰ ade filii ul fi¬
lie iũg̾ent᷑. Primꝰ oĩũ lamec duas le¬
gr̃ simul habuisse uxores ⁊ hoc ĩ eo
arguit᷑ qr᷑ expletione carual uolupta¬
tis id fecisse ꝑhibet᷑. Postea u̾o cum
iã pene om̃s hõmes falsis diis ẜuirẽt
paucis in cultudei ꝑmanẽtibꝰ cõ sult̃
est a deo płes ĩmatͥmõiũ copulare si¬
bi ne ilł paucis deficientibꝰ cultꝰ ⁊ no¬
ticia dei deffic̾et. unde abrabã iuuẽte
uyore ad ancillã intrauit ⁊ ex ea genu¬
it. Iacob ⁊ libis ⁊ ancilł se copulauit
⁊ filie loch patre ebrio use sũt. Cũ
eĩ cet̾is in ydolatͥa relictis abrahã ⁊ si¬
set rite mltar fecũditate mlier̃ pplĩd̾i
multiplicat̾o querebat᷑ qr in successione
sangiu̾s erat successio religionis. unĩ ⁊ ĩ
lege maledc̃a etat sterił que nõ relĩque¬
bat semẽ suꝑ t̾rã. Hinc ⁊ sac̃dotibꝰ ꝯiu¬
gia decreta sũt qr in successione fami¬

Expanded text:
non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et fiet, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione fami
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ ꝙ ẜ uẽiam ocedit aplꝰ.habebant
eĩ eas in oꝑe gen̾andi nõ in morbo deside
fc̃m est. Consid̾a pͥm̃ qd̾ habrahã ante
legẽ moysi ⁊ ante ouũ fuit. Nongͦ in
legẽ cõmisit abrabã si legẽ pͥuei̾t non¬
ardore aliquo uage succẽsꝰ libidis nõ
petulãtis forme captꝰ decore ancille cõ¬
tub̾mo ꝯuigalẽ post habuit thoꝵ set
studio q̃tende post̾itatis ⁊ ꝓpagãde sobo¬
lis. adhuc post diluuiũ raritas erat ge

Expanded text:
dum veniam concedit Apostolus. Habebant enim eas in opere generandi, non in morbo desiderfactum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nonardore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, ancillae contubernio conjugalem posthabuit thorum; sed studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat hum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est inꝙͥ adħ deduce dei magesta re¬
tẽ ut sciat ꝑ mom̃ta singła. qͦt culices
nascãt qͦt ue moriant᷑. quota culiẽ uel¬
⁊ muscar̾ sit mulcitudo. qͥt ue pisces
natẽt in aqͥs ⁊ silia. Non sumiꝰ tã fatui
adulatores dei ut dũ ꝓuidentiã eiꝰ ⁊ ad
una retrudimꝰ ĩnos ip̃os ⁊ iniuriosi si¬
mus: eand irratõnabiliũ ⁊ rõnabiliũ
ꝓuidentiã ee dicentes. Hic uidet dic̾e Io¬

Expanded text:
dum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationabilium et rationabilium providentiam esse dicentes. Hic videtur dicere Hie
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ esse. qd̾ est fortẽ esse. uł sapientd
ẽẽ. uł iustũ ẽẽ ⁊ si qͥd de illa simpli¬
ci mltiplicitate uł młtiplici sĩplici¬
tate dueris. quo suba eius signifi¬
ẽ fortẽ esse. aũ prudẽtẽ. aut iustih

Expanded text:
hoc esse, quod est fortem esse, vel sapientem esse, vel justum esse, et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus signifiest fortem esse, aut prudentem, aut jus
Abbreviated transcription (Latin):
ii
hoĩnẽq ineo positũ ⁊ pꝰ unisisa aĩa¬
lia ad eum duera suisq nõib desig¬
nata subnectit scͥptura. Inimisit ds
soporẽ in adã. eũ obdormi ss̾ tulit u¬
nã de costis eiꝰ ⁊ formauit eã in mli̾e

Expanded text:
ia hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in
Abbreviated transcription (Latin):
pñia ꝑacta pͥora cogat᷑ reciꝑe cõnubũ
Hoc obẜuand̾ est cum utͥq idẽ fate¬
t. S si uir asserit se debitũ reddisse
uxor ⁊ illa difficet cn pociꝰ fides sit h¬
abenda m̾ito q̃rit᷑. De hoc ita staturũ
est. Siqͥs accepit uxorẽ ⁊ habi̾t eam
aliquo tpr̃e ⁊ ip̃a fenu̾a dicit qd̾ nũꝙͣ
cohiss cũ ea ⁊ ille uir dic̾ ꝙ si fec̃ in¬

Expanded text:
ntia peracta priora cogantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est: Si quis ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset cum eo, et ille vir dicit quod sic feci
Abbreviated transcription (Latin):
er de uiro qd̾ coire nõ possit cũ ea. si
pot̾ ꝓbare qd̾ dicit ꝑ iustũ iudiciũ ac¬
carni dantes cõmisc̾i. Iste u̾o si nõ po¬
test ea uti ꝓ urore habeat eã qͣiͣ soroxem
maneant ũtͥq innupti. Nani si huie nõ

Expanded text:
oire non possit cum ea, si potest probari quod dicit per justum judicium, alcarni dantes, commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habet eam quasi sororem. maneant uterque innupti
Abbreviated transcription (Latin):
qui causa frigiditatis debit̾ redde ñ
mulier eiusatur dicens uolo e̾e mat
⁊ filios procreate. dec̾nit ut ut̾ꝙ eoꝵ s
septima manu ꝓpĩquoꝵ uret qd nũꝙͣ
catnalr ꝯuen̾int ⁊ tũc muliet scdis nub

Expanded text:
qui causa frigiditatis debitum reddere non mulier causatur dicens: Volo esse mater, et filios procreare, decrevit ut uterque eorum septima manu propinquorum juret, quod nunquam carna
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ gͦ nec ꝑenres diciꝰ creatores hoĩnũ nͦ
Gagricolas crearores frugũ ꝙͣuiᷤᷤ coꝵ extͥn¬
secꝰ adhibitis motibꝰ ista ciemda d̾i uͥtuᷤ
ĩteriꝰ oꝑet᷑: ita uͨ solũ malos s nͨ bonos
angłos fas ÷ putare ereatores s ꝓ sub

Expanded text:
sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum nec agricolas creatores frugum, quamuis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda dei uirtus interius operetur: ita non solum malos sed nec bonos angelos fas est putare creator
Abbreviated transcription (Latin):
da aũ ꝑmiẽda. deniq nõ ꝯtẽpta su¬
a siõe ẜpentis aspey lignũbonũ ⁊¬
xisse ĩo m̃aducaũ ⁊ ded̾ u̾o suo. for¬
tassĩs cũ aliqͣ suasicẽ ꝙͣ sc̾pta ĩtel¬
lige̾dã reliqͥt ne forte nõ fuit sua¬

Expanded text:
da, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonuxisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit sua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥilꝙ at occutrit legisse unũ dñi tͥ¬
imni ꝑsonat̾ uł tres ꝑsonas uniꝰ dei.
Quod ido puto scõs doctores uitasse. ne
ita forte acoꝑet᷑ in diuinis ꝑ soĩs ut
acip eum de creat̾is siłe ꝙ dr̃. Dict̾¬

Expanded text:
quam autem occurrit legisse, unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dic
Abbreviated transcription (Latin):
diuini ai ꝑturbatõ. ut ĩira sua .i. na
ri a tegno d̾i: care  magna młtitu dĩe
dulcedĩs di.tãgrãdis ẽ ta pena ut ei pos¬
sinc nlła cormẽta que nouimꝰ cõꝑati. si
coĩt᷑ olũ uita et̾na scõꝵ. Ecce ħ ita asse
tit penas reꝓboꝵ nõ eẽ finiendas qd nõ
ĩprobat si dicat eoꝵ supplicio ad leua¬
mẽ adhibisuñ nõ mꝯgrue dici potest
dm̃ ⁊ si iuste id possit nõ om̃ino tñ
punire malos ĩ futõ qnͣtũ m̾uerunt
na relaxare
Det̾minat p̾missas aucẽ

Expanded text:
divini animi perturbatio, ut in ira sua, hoc est ri a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si ium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; na relaxare. 2. Determinat praemissas auc
Abbreviated transcription (Latin):
corporeos posse pona corporal ignis affligi.
si sp̃e hom̃ũ ⁊ ip̃i incorporei ⁊ nẽ potuet
includi corporalib inẽbeis ⁊ tũc poturt
corpar suoꝵ uĩcłis in solubiłr albgari. ge¬
enna illa que est stagnu gnis ⁊ sulfuri
dẽa est corporeus ignis erit ⁊ cruciabit ap̃¬

Expanded text:
corporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit dam
Abbreviated transcription (Latin):
minibꝰ ut unitas ee̾nrie ostẽdan᷑ ꝑ noĩatͥa
que supposuit tres c̾e ꝑ sonas ceclarauit
Ip̃e ⁊ ait. Ego ⁊ pr̃ unũ sumꝰ. uñ dicit ut
ait ambr ĩ eodẽ . li. ne fiat discretõ potes¬
genuisse credat̾. ⁊ qd̾ pat̾ ⁊ filiꝰ unũ sunt

Expanded text:
minibus, ut unitas essentiae ostendatur. Per nomina tria quae supposuit, tres esse personas declaravit. Ipse etiam ait: Ego et Pater unum sumus; unum dixit, ut ait Ambr. in eodem, ne fiat discretio potesgenuisse credatur; et quod Pater et Filius unum sint
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uoluptas nõ pp̃ nubrias cidit in
culpã s p̃p̃ nubxias accipit uẽiam. In¬
modatagͥ ꝓgressio scd̾m ue̾iam ꝯcedit᷑.
Quocͥca ⁊ hinc laudabiles sunt nulrie
unt pp̃ se. Non eĩ iste ꝯcubitus quõ sen¬
uitut xupiscẽcie agr̾ ut ĩpleat᷑ fetus
quẽ postislãt nulrie. Om̃ino gͥ in gen̾e
suo nubcie bone sũt qr fidẽ thori ẜuãt

Expanded text:
dit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ergo progressio secundum veniam conceditur. Quocirca et hinc laudabiles sunt nuptiaeiunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oiugii nꝰ oiumx infidel olre pot̾ set
pociꝰ fidel ꝓdest in fidel ut aplꝰ doe Ex
hiis ostendr̾ qd̾ oinges qui causa ꝓlis
reddũt deffendit a pcco scĩtas ꝯiugii do¬
nũq nisberale. Si eĩ absq pr̃o nõ possi
fieri ꝯcubitꝰ ꝯuigal nõ p̾cepiss dñs post

Expanded text:
njux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa prolireddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sũt scͥpta. cũ ea que sũt scͥpta dicamꝰ.
⁊ ip̃i obiciant ꝙ scͥpt̾ nõ sit : Nõne ip̃i
sibi adu̾sant᷑ ⁊ auctoritatẽ calũpnie
sue derogãt: Attẽde letor qñi hoc nõie
ingẽitus nolebat uti ambrosiꝰ pp̃ ħeti
ac piis lectorib secure credi possint
Sũt ⁊ eĩ quedã que nõ tante sũt re¬
ligionis ⁊ auccoritatis ut eis nos opor¬
teat seꝑ ⁊ fitendo ac recipiendo in ẜui¬

Expanded text:
cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambros. propter haac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃onẽ uocẽ sibi arbitrat acclusã. s t̾¬
giusatõne dãpnabili in eodẽ loco ues¬
tigiũ u̾tunt ut putẽt mutatõnem
fieri q̃onis mmuratõne ẜmoĩs. dicẽtes:
quomͦ possũt ingẽitus ⁊ geitus e̾e u

Expanded text:
onem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse u
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ suꝑ unã ciuitat̾ ⁊ suꝑ alt̾am non
pluit. ⁊ eandẽ ciuitatẽ ex parte ꝯplutã
⁊ ex parte aridã relĩquit. Cũ ille qui
ꝓxim̃ odit ab aliis uiciis se corrigit u¬
na eadẽq ciuitas ex parte ꝯpluit᷑ ⁊ ex
parte arioa remanes.qr sũt quidam
qui cũ quedã uicia iesecent ĩ aliis gͣuit̾

Expanded text:
 super unam civitatem, et super alteram non pluit, et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Quum ille, qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida manet, quia sunt, qui, quum quaedam vitia resecan
Abbreviated transcription (Latin):
gella penitẽtiã eg̾unt crodẽtes in dm̃ h¬
ebreoꝵ quã ⁊ si breuẽ ⁊ momĩtaneam
m̃ nõ respuit d̾s. Qd̾ aẽ qui ꝑ tpr̃ale fla¬
gellũ nõ corrigũt᷑ post et̾nałr̃ puniã¬
t̾ ibidẽ ostendit agens de fideli depͥhen¬
so in adult̾io qͥ decollat᷑ ubi hostẽdit le¬
uia por̃a breui ⁊ tpr̾ali supplicio purga¬
ti. magna u̾o diut̾nis et̾nisq supplici¬
is reẜuari. Ita inqͥens. Querat ħ ali¬
qͥs si fidel dep̾hensꝰ madult̾io decolle

Expanded text:
erunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis depre
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. nͨ illi ĩ peccatorẽ excroẽde de hĩc
pene auferti porestatẽ ⁊ magñ pcc̃m
magnis diutnisq lui cruciatibꝰ. Si
quis u̾o punitus sit ut ille qui isrli¬
te maledix̾at ⁊ qui in calbo ligna coll¬
leg̾at tales postea nõ puniri q cul¬
pa leuis p̾ senti supplĩcio ꝯpẽsata sit
leuis eĩ culpa leui supplicio ꝯpẽsat᷑¬

Expanded text:
iudicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui supplicio compensat
Abbreviated transcription (Latin):
aberes filiũ de ĩp̃o nõ minuit se ip̾m s
iti genuit de sealt̾m se ut totus mane¬
m ĩse ⁊ ee̾t ĩ fllio tantꝰ qnͣtus ⁊ solus
it. nõ utiq alt̾i dm̃ s alt̾am ꝑsonã
ulgenuit se alt̾m .i. genuit alt̾ũ qui
ł hoe qd̾ ipe. na ⁊ si alius sit pat̾ ꝙͣ filiꝰ
nõ est tñ aliud s unũ¬

Expanded text:
aberet Filium de seipso, minuit seipsum; sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in Filio tantus quantus et solusit; non utique alterum deum, sed alteram personam: vel genuit se aiterum, id est, genuit alterum qui hoc est quod ipse. Nam etsi alius sit Pater quam Filius, non est tamen aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
trus qd̾ nõ cognoscat ał minus on¬
m̾itus. ut linꝰ. płib uicet᷑ qd̾ oĩa de
deo ad beatirudinẽ spectacia om̃s cõi ter
elc̃i cognostãt᷑: s differẽt̾. Nich eĩ in deo
no scibile mag digniꝰ q uidet:. ꝙͣ eil in tel¬
canoscõt unde seqͣrut nõ sit aliqͥd be

Expanded text:
trus, quod non cognoscat aliquis minus meritus, ut Linus. Pluribus videtur quod omnia de Deo ad beatitudinem spectantia omnes communiter electi cognoscant, sed differenter. Nihil enim in Deo noscibile majus digniusque videtur, quam eum intelcognoscent. Unde seq
Abbreviated transcription (Latin):
deo ee aliuo uelle ⁊ ido̾ sic̃ una ẽ essentia
tͥũ ꝑsonaꝵ ita ⁊ una uolũtas. Si gͦ dñs
naͣ deus ẽ: ex uolũtate deus ẽ. ⁊ siu̾bũ
dei.nataͣ filiꝰ dei ẽ ⁊ uolũtate filiꝰ dei est
hoc ãs facile est refelłe. nã ⁊ p̃scientia
dei sũ scĩa qua scit ul p̾scit bona ⁊ ma¬

Expanded text:
 velle; et ideo sicut una est essentia trium personarum, ita et una voluntas. Si ergo Deus, natura Deus est, et voluntate Deus est, et si Verbum Dei, natura Filius Dei est, et voluntate Filius Dei est. Hoc autem facile est refellere, nam et praescientia Dei, sive scientia qua scit vel praescit bona et ma
Abbreviated transcription (Latin):
poh̾s ĩ ope. abrahã in solo habebat ha¬
bitu. melior ẽ at castitas celibũ ꝙͣ nub¬
ciat̾. quar̃ unã abrahã habebat ĩ usu
ambas ĩ habitu. Caste eĩ ouigałr iuxit¬
dispensatone dei om̃s retꝰ scõs eiꝰdã fuis¬
abraham añ placuit in ꝯiugio sic̃ nũc
u̾gines place̾t in castitate: Puiuit ille le¬

Expanded text:
Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugalitdispensatione Dei omnes retro sanctos ejusdem fuisAbraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille le
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ de capite partĩ de mõbris. de capite.nõ
est trãsgressꝰ ⁊ nõ fec malũ. de mẽbris.
potuit trãsgredi. ⁊ fac̾e malũ.
Si deus

Expanded text:
tim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ficati. digni efficiant᷑ ustificatõne.⁊
it̾ precedit in alus poc̾orib quo digni
sunt obtusione Ecce ħ in det᷑ aug̾ dic̾e.
q̾ ⁊ ip̃a dei uolũtas. q̃ alios eligit. alios
repbat ex m̾tis uẽiar. s occultissimis.

Expanded text:
 justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios eligit, alios reprobat, ex meritis proveniat, sed occultissimis,
Abbreviated transcription (Latin):
grãm sibi subthi. Idoq dix̃. in qͥb̾dã pͦ catorib
p̾ced̾e quo digni sũt iustificatõne. ⁊
mali ꝙͣ digni sũt obtusioe̾ s ħ friuo¬
Op̾imo quoꝵdã falsa de occul

Expanded text:
gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed hoc frivoOpinio quorumdam falsa de occu
Abbreviated transcription (Latin):
homo a poc̾o quo p̾sontiã iudicis ⁊
penas metuit ⁊ timore facit qͥcꝙͥ
boni facit. nõ timore amitte̾di et¬
nũ bon̾ qd̾ nõ amat s cimore pati¬
endi inalũ qd̾ formidat. Non times
ut ꝑdaͭ amplexꝰ pulcherrimi sposi
s timet ne nuitat᷑ ingehe̾nã. Bo¬
ens ꝑ quẽ fit paulatĩ ꝯsuetudo ius¬
ticie ⁊ succedit inicial timor. Qnͣdo¬
incipit qd̾ dur̃ erar amari ⁊ sic ĩcipi
excludi ẜust timior a caritate ⁊ sucer¬
dit de iñ timor castus su̾ amicalis qͥ
cimenꝰ ne spõsꝰ tardet ne discedat ue
offendamꝰ ne eo careamꝰ. Dnnor iste
de amore uenit. Ille qͥdẽ seruil est
utił s nõ ꝑmanẽs in et̾nũ ut iste
timor diuĩnꝰ comes ẽ ꝑ om̃s gradꝰ. e¬

Expanded text:
homo a peccato, praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam: boer quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, qincipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes est per omnes gradus.
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ pudice uiuẽtibꝰ uĩcũt᷑ potestas a¬
lios rẽptãdi uidet᷑ adhini. uñ orige¬
ad u̾sꝰ istos ĩcentores. ⁊ iñcentes: minu¬
ãt ex̃citũ demoñ. uelu̾ ꝙͣ plimos eoꝵ ĩ¬
t̾imãt. nͨ ult̃ fas sit illi sp̃m qͥ ab aliqͦ
scõcaste ⁊ pudice uiue̾do uictꝰ ÷ ĩpugna¬
re it̾m aliũ hoĩnẽ. Hoc ãt qͥdã putaui

Expanded text:
te et pudice viventibus vincuntur, potestas alios iterum tentandi videtur adimi. Unde Origeadversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem pu