comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui iuuenẽ delupanari ex euntẽ uidit. paulo post de eodẽ loco uxorẽ suã uidit
egressam. accusut liuienẽ adulterii : hic unũ negotiũ hoc quodueritus est causȩ

Expanded text:
ut qui iuvenem de lupanari exeuntem vidit, paulo post de eodem loco uxorem suam vidit egressam, accusat iuvenem adulterii: hic unum negotium, hoc quod vertitur est, caus
Abbreviated transcription (Latin):
Srtenatanicuntur ramusculi quos aduocati faciunt ingenere cũ gradus
A temaonũ paciuntur. ut pita illefilius. ille pater. ille auus. ille agnauus

Expanded text:
Stemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntur, ut puta: ille filius, ille pater, ille avus, ille agnatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tegoricaẽ institutionis primi libri tractatus ostendit. Quȩ uero asimpli¬
cibis differunt. illaesunt quando aliquid clicitur eẽ ł non eẽ. siquid ł fu¬
erit ł non fuerit. Hae semꝑ cũ conuinctionibus ꝓponuntur. ut cũ dicimus
Si liõ est animal est. Siternarius ẽimparest ł cetera huius modi. Hȩc it
ita ꝓponuntur ut siqđ lib& illud fuerit. aliud consequatur. Uelcũ dicimꝰ
Si hõ ẽ equus ñ est rursus hȩç eodẽ m ꝓponitur innegatione qͦ superio
in affirmatione ꝓponebatur. Hic erũ dicitur si hocẽ illud ñ est & ad hunc mi¬
dũ ceterȩ : Possunt aut̃ aliquando hiocͤnuntiarim. cũ hoc sit illũ dñẽ. uelia

Expanded text:
tegoricae institutionis primi libri tractatus ostendit; quae vero a simplitegoricae institutionis primi libri tractatus ostendit; quae vero a simplicibus differunt illae sunt, quando aliquid dicitur esse vel non esse, si quid fuerit vel non fuerit. Hae semper cum conjunctionibus proponuntur, ut cum dicimus, si homo est, animal est, si ternarius est, impar est, vel caetera hujusmodi; haec enim ita proponuntur, ut si quodlibet illud fuerit, aliud consequatur; vel cum dicimus, si homo est, equus non est, rursus hic eodem modo proponitur in negatione, quo superius in affirmatione proponebatur; hic enim dicitur, si hoc est, illud non est; et ad hunc modum caeterae. Possunt autem aliquando etiam hoc enuntiari modo, cum hoc sit, illu
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis exẽplũ est. Ueluticũ resomnis corporales materiȩ formȩq: concur¬
susubsistere demonstram. Tunc enĩ qđ ꝑrerũ naturã fieri non potest ponimus
id est omẽm formȩnaturã subiecta materia sinonre. saltẽ cogitatione separa¬
mus. Et qm̃ nihil exrebus corporeis reliquũ fit. de monstratũ atq: ostensũ putamꝰ
ei sdẽ conueni entibus corporali ũ rerũ substantiã confici. quibus ase disiunctis
ac discedentibiis interimatur. In hoc igitur exẽplo posita consent
dicione ut id fieri paulis ꝑfier intelligatur : qđ fieri non potest. id est ut
formȩ amateria separantur: quid consequatur intendim perire scili¬
c& corpora ut eadẽ exisdẽ consistere comꝓbemus : Nãqm̃ interitꝰ corporaliũ
rerũ consequitur. iure dicimus res om̃ s corporeas forma materiaq: constare:¬
uidẽ huius modiꝓpositiones. quȩ ex consequentiur
condicione ꝓueniunt. nihuilhis differunt. quas simplices ca¬

Expanded text:
sitionis exemplum est, veluti cum res omnes corporales materiae formaeque concursu subsistere demonstraremus. Tunc enim, quod per rerum naturam fieri non potest, ponimus id omnem formae naturam a subjecta materia, si non re, saltem cogitatione separamus; et quoniam nihil ex rebus corporeis reliquum fit, demonstratum atque ostensum putamus eisdem convenientibus corporalium rerum substantiam confici, quibus a se disjunctis ac discedentibus interimatur. In hoc igitur exemplo posita consentiendi conditione, ut id paulisper fieri intelligatur quod fieri non potest, ut formae a materia separentur, quid consequatur intendimus, perire scilicet corpora, ut eadem ex iisdem consistere comprobemus. Nam quoniam interitus corporalium rerum sequitur, jure dicimus res omnes corporeas forma materiaque consisterd hujusmodi propositiones quae ex consentientium conditione proveniunt, nihil his differunt quas simplices ca
Abbreviated transcription (Latin):
multa sepescripsisses ueritꝰ sũ nisiego graua¬
rer aut ingratũ id. aut suꝑbũ uider&ur: Sed
dũ fuimꝰ una tuoptimꝰ testis es quã fuerim
occupatꝰ Vt aut̃ ate discessi. ingreciã ꝓsicis
nec honeste int̃arma uersari possẽ. nisi tuto
quidem idm licer& ut ueni ułiã tuaq: & tuos
uidi. ammonitꝰ huiꝰ aeris alieni. nolui deesse
ne tacite quidem flagitationituae Itaq: haec
cũ mecũ libros ñ haberẽ memoria rep&ita
in ipsa nauigatione conscripsi. tibiq: exitinere
misi ut mea diligentia mandatoꝵ tuoꝵ. te
qͦq &si ad monitore ñeges. ad memonã niarũ
rerũ excitarẽ Sediã tempꝰ ad id qđ insti¬
tuimꝰ accep¬
dere

Expanded text:
multa saepe scripsisses, veritus sum ne, si ego gravamulta saepe scripsisses, veritus sum ne, si ego gravarer, aut ingratum id aut superbum videretur. Sed dum fuimus una, tu optimus es testis quam fuerim occupa- tus; ut autem a te discessi in Graeciam proficiscnec honeste inter arma versari possem, ne si tuto quidem mihi id liceret, ut veni Veliam tuaque et tuos vidi, admonitus huius aeris alieni nolui deesse ne tacitae quidem flagitationi tuae. Itaque haec, cum mecum libros non haberem, memoria repetita in ipsa navigatione conscripsi tibique ex itinere misi, ut mea diligentia mandatorum tuorum te quoque, etsi admonitore non eges, ad memoriam nostrarum rerum excitarem. Sed iam tempus est ad id quod instituimus accedere
Abbreviated transcription (Latin):
cunde tuqͥdem ut onña sed tam̃ facile ut cerne¬
rẽte arderestudio mecũ ut tibi illa traderẽ
egisti Cũ aut̃ egote ñ tam uitandilaborismei.
quã quia tua id int̾ ẽẽ arbitrarer. uł ut eosꝑte
ipselegeres. uł ut totã rationẽ ad octissi moqͦdã
rethore acciperes hortatꝰ eem. utrũq ut exte
audiebã esexꝑtus s alibris te obscuritas re¬
iecit Rethor aut̃ ille magnꝰ haec ut opinor
aristotelica se ignorare respondit Qd qͥdem
minime sũ ad miratꝰ eũ philosoplũ rethori ñ
ẽẽ cognitũ qͥ ab ipsis philosopins p̃ter ad modũ
paucos ignoret᷑. Quib eominꝰ ignoscendũ est
qđ ñ modoreb: his quae ab illo dictȩ & inuentȩ st᷑
allicidebuert . s dicendiqͦq: incredibiliqͣdã
tũ copia tũ &iã suauitate Ñpotiu igͥ tibi sepiꝰ
hroganti. & tam̃ uerenti ne mͥgrauis esses.¬
facilei id cernebã deberediutiꝰ. neipsi uris
int̃p̃tifieri uider& in iuria Et icũtumͥ meisq

Expanded text:
cunde tu quidem ut omnia, sed tamen facile ut cernerem te ardere studio, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa quam quia tua id interesse arbitrarer, vel ut eos per te ipse legeres vel ut totam rationem a doctissimo quodam rhetore acciperes, hortatus essem, utrumque, ut ex te audiebam, es expertus. Sed a libris te obscuritas reiecit; rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelia se ignorare respondit. Quod quidem minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab ipsis philosophis praeter admodum paucos ignoretur; quibus eo minus ignoscendum est, quod non modo rebus eis quae ab illo dictae et in- ventae sunt adlici debuerunt, sed dicendi quoque incredi- bili quadam cum copia tum etiam suavitate. non potui igitur tibi saepius hoc roganti et tamen verenti ne mihi gravis esses—facile enim id cernebam—debere diutius, ne ipsi iuris interpreti fieri videretur iniuria. Etenim cum tu mihi meisque
Abbreviated transcription (Latin):
siderat S uid& itadictum. qm̃ im molnles st̃ aedes
ut fundus bienniouͦ fundus usu capit᷑ aedes quoq
bienniousu capienT Et sibi ipserurs opponit sed
in lege duo decĩ tabularũ dee dib: nihilasseriptũ

Expanded text:
siderat. Sed videtur ita dictum, quoniam immobiles sunt aedes siderat. Sed videtur ita dictum, quoniam immobiles sunt aedes ut fundus, biennio vero fundus usucapitur, aedes quoque biennio usucapiantur, et sibi ipse rursus opponit, sed in lege duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
cõparatio Necesse iut ualeat aeqͥtas q̃ parib in
eb paria iura desiderat : Plurimarũ igͥrerũ¬
usu capio annua. ut siqͥs eis annoẽtinuo fuerit
usus id firmauiris auctoritate possideat. uelut
rẽ mobilẽ Fundi uͦusu capio. biennutẽ poris spacio
c̃tin&᷑ De aedib: in lege nihil asscriptũ : Quaerit᷑
igͥ usus ae diũ unone anno anbienmocapiat᷑ Faciemꝰ
aparib: argum̃ tationẽ & qm̃ immobiliũ eqͣpos¬
sessio. aedesuͦ immobi lesstꝰ. utibiennio fundususu¬
capit᷑. ita &iã oport& ae desusu caꝑebiennio possi¬
dentẽ Aeqͥtas iparib: in reb paria iura desiderat
Quae &iãmaxima ꝓpositio atullio clarissime po¬
sita.: S exẽplũ restrictius dictũ.. nec ꝓmsissime
xedes ñ appellant᷑. & st c&erarũ om̃ium quarũ an¬
nuus usus hicrurs aedes in insuid& ponere quȩ
annuousu capiunt᷑ Et c̃cludit nihil diffiniens
nisi ualeat &qͥtas q̃ parib in causis paria iura de¬

Expanded text:
comparatio. Necesse est enim ut valeat aequitas, quae paribus in rebus paria jura desiderat. Plurimarum igituusucapio annua est, ut si quis eis anno continuo fuerit usus, eas firma juris auctoritate possideat, velut rem mobilem. Fundi vero usucapio, biennii temporis spatio continetur, de aedibus in lege nihil ascriptum est. Quaeritur ergo, usus aedium unone anno, an biennio capiatur. Faciemus a paribus argumentationem, et quoniam immobilium aequa possessio est, aedes vero immobiles sunt, ut biennio fundus usucapiatur, ita etiam oportet aedes usucapere biennio possidentem. Aequitas enim paribus in rebus paria jura desiderat. Quae etiam maxima propositio a Tullio clarissime posita est, sed exemplum restrictius positum est, nec promptissime aedes non appellantur, et sunt caeterarum omnium quarum annuus est usus. Hic rursus aedes in his videtur ponere quae annuo usucapiuntur, et concludit nihil definiens, nisi valeat aequitas, quae paribus in causis paria jura de
Abbreviated transcription (Latin):
& de incepseanisus argum̃tationẽ expediuit : ut ma¬
nifestiꝰ appareat id qđ pͥmo uolumine cõmemoratũ
hasmaximasꝓpositiones aliqͣtiens quidẽ argum̃tatio¬
nib: includi ut in p̃senti monstrat᷑ exẽplo. alia s uͦ uires
argum̃ tationib dare ut suꝑiorib: exẽplis locoriun
Qđsi idẽ conuertamꝰ exẽplũ. dicemꝰ qđ inremi nore
ual& ualeat &iã in maiore At inurbe aqͣ arc&ur
Regent᷑ igͥfines hic tam̃ quaestio ꝑmutat᷑ l modo
Quaerit᷑ u anin urbe fines oporteat regi. S aminore

Expanded text:
 deinceps ea nixus, argumentationem expedivit, ut manifestius appareat id quod in primo volumine commemoratum est, has maximas propositiones aliquoties quidem argumentationibus includi, ut in praesenti monstratur exemplo, alias vero vires argumentationibus dare, ut in superioribus exemplis locorum. Quod si idem convertamus exemplum, dicemus: Quod in re minori valet, valeat etiam in majori. At in urbe aqua arcetur, regantur igitur fines. Hic tamen quaestio permutatur hoc modo: Quaeritur enim an in urbe fines oporteat regi. Sed a minore
Abbreviated transcription (Latin):
acute quae st̃ discernenda distinguit Sȩpe&iã
diffimunt & oratores & poet&: trans latione
uerbi ex similitudine cũ aliqͣ suauitate Syego
auris exẽplis nisi necessario ñ recedã Solebatgͥ
aqͥliꝰ collega & familiaris m̃s cũ de littorib: age¬
r& quȩ om̃ a publicaee uultis. quaerentibq quos
ad id ꝑtinebat qͥđ eet litis ita diffinire : quo flu

Expanded text:
acute quae sunt secernenda distinguit. Saepe etiam acute quae sunt secernenda distinguit. Saepe etiam definiunt et oratores et poetae per translationem verbi ex similitudine cum aliqua suavitate. Sed ego a vestris exemplis nisi necessario non recedam. Solebat igitur Aquilius collega et familiaris meus, cum de littoribus ageretur, omnia publica esse vultis, quarentibus iis ad quos id pertinebat, quid esset littus, ita definire
Abbreviated transcription (Latin):
quale c̃ostendimꝰ S qͥd int̃se differant planiꝰ di¬
cendũ : in partitione qͣsi mẽbrast᷑ ut corporis
caput humeri manꝰ latera crura pedes &ctra
In diuisi one formarũ quas greciideas uocant nr̃i
siqͥ haecforte tractant species appellant Npessime
id qͥdem s in utilit̃ ad mutandos casus indicendo
Nolimppnisi latine qͥdẽ dicipossit specierũ & specieb:
dicere Et sapehiscasib utendũ ÷ Atformis & forma¬
rũ uelĩ. Cũ autẽ utroq uerboidem signific&. cõmo¬
ditatẽ indicendo ñ arbitror negligendã: Genus
& formã diffiniunt hmͦ Genꝰ est notio ad pluros dif¬
ferentia s ꝑtinens Forma notio cuiꝰ differentia
ad caput gnris & quasi fontẽ referri potest Notionẽ
digens Formaest̃ igͥhae inquas genꝰsine ulliꝰ p̃termis¬
sione diuidit᷑ Vtsiqͥs ius inlege. morẽ & qͥtatẽ diui¬
dat Eoimas qͥ putat idemeẽ qđ partes confundit¬
artẽ. & similitu dine quadã conturbatꝰ: Ñsatis

Expanded text:
quale esset ostendimus, sed quid inter se differant planius dicendum est. In partitione quasi membra sunt, ut corporis caput umeri manus latera crura pedes et cetera; in divisione formae, quas Graeci ei/dh vocant, nostri, si qui haec forte tractant, species appellant, non pessime id quidem sed inutiliter ad mutandos casus in dicendo. Nolim enim, ne si Latine quidem dici possit, specierum et speciebus dicere; et saepe his casibus utendum est; at formis et formarum velim. Cum autem utroque verbo idem significetur, com- moditatem in dicendo non arbitror neglegendam. genus et formam definiunt hoc modo: Genus est notio ad pluris differentias pertinens; forma est notio cuius differentia ad caput generis et quasi fontem referri potest. Notionemdigens. Formae sunt igitur eae in quas genus sine ullius praetermissione dividitur; ut si quis ius in legem morem aequitatem dividat. Formas qui putat idem esse artem, et similitudine quadam conturbatus non satis
Abbreviated transcription (Latin):
appellant᷑. non in differentias generis fit recta diuisio Unde e̾ ut explu¬
rib terminis diffinitio colligatur Sienĩ om̃s species sius nominib appel¬
lantur ex duobus solis terminis om̃is fieret diffinitio. ut cũ dico quid est
honio quidmͥ necesseẽ dicere animalrationale mortale si animal rati¬
onale esset nomine ꝓpͥo nuncupatũ cũ reliqua differentia idẽ mortale
iunctũ diffinitionẽ hominis uerissima ratione & integra condusio ne ꝑsi¬
ceret : Non aut̃ ad distiniu ones integras specierũ diuisionecesana est :¬
& forte in eodẽ diuisionis diffinitionisq ratio uersetur. Nadiuisionib iun¬
ctis una cõponitur diffintio. Sedqm̃ alia sunt ȩquiuoca. abia uniuoca  q̃
sunt uniuoca ipsa ii generum suscipimꝰ sectiones : Quȩ uͦsunt aeqͥ uoca insus
diuisio sola diuissionis est: Uidendũ pͥus est. quid sit uniuocũ quid ȩquiuocum:

Expanded text:
appellantur, non in differentias generis fit recta diuisio. Vnde est ut ex pluappellantur, non in differentias generis fit recta diuisio. Vnde est ut ex pluribus terminis definitio colligatur. Si enim omnes species suis nominibus appellarentur ex duobus solis terminis omnis fieret definitio; ut cum dico ''quid est homo?'' quid mihi necesse esset dicere ''animal rationale mortale'' si animal rationale esset nomine proprio nuncupatum, cum reliqua differentia, id est mortali, iunctum definitionem hominis uerissima ratione et integra conclusione perficeret? Nunc autem ad definitiones integras specierum diuisio necessaria est et forte in eodem diuisionis definitionisque ratio uersetur, nam diuisionibus iunctis una componitur definitio. Sed quoniam alia sunt aequiuoca, alia uniuoca, et quae sunt uniuoca ipsa in generum suscipimus sectiones, quae uero sunt aequiuoca in his diuisio sola significationis est, uidendum prius est quid sit uniuocum quid aequiuocum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quid sit p̃dicatur. Species uͦ quã sub genere collocamͦ. Differentia qͣ aliud
balio distare ꝓponimꝰ: Et ẽ quidẽ genꝰ. quod int̃ roganti quid q̃ ressit. con¬
uenit responderi. Differentia q̃ ad qualis ꝑ conctationẽ rectissime respon¬
decur. Nãcũ quis in terrogat quid ÷ homo recte animal Qualis est homo
conuenient̃ rationabilis respondet᷑. Diuidit᷑ aut̃ alias gen inspecies. alias
indifstrentias sispecies quibus genꝰ oport& diuidi. nominib carent et
cũ dico animaliũ alia sunt rationabilia. alia inrationabilia. rationabile
et inrationabile differentiȩ sunt. Sedqm̃ specieiliuus q̃ẽ animalrationa¬
bile nom̃ unũ ñẽ : id circoꝓspecie differentiã ponimꝰͦ. eãq sub pͥori gene¬
re copulamꝰ. Om̃is enĩ differentia ingenus ꝓpͥũ ueniens speciẽ facit. Undefit
ut materia q̃dã genꝰ sit. forma differentia : Cũ aũt ꝓpͥis nominib: species

Expanded text:
 quid sit praedicatur, species uero quam sub genere collocamus, differentia qua aliud ab alio distare proponimus. Et est quidem genus quod interroganti quid quaeque res sit conuenit responderi, differentia quae ad qualis percontationem rectissime respondetur; nam cum quis interrogatur ''quid est homo?'' recte ''animal'', ''qualis est homo?'' conuenienter ''rationalis'' respondetur. Diuiditur autem genus alias in species, alias in differentias si species quibus genus oportet diuidi nominibus carent, ut cum dico ''animalium alia sunt rationabilia, alia irrationabilia'' rationabile et irrationabile differentiae sunt. Sed quoniam speciei huius quae est animal rationabile nomen unum non est, idcirco pro specie differentiam ponimus eamque superiori generi copulamus, omnis enim differentia in genus proprium ueniens speciem facit, unde fit ut materia quaedam genus sit, forma differentia, cum autem propriis nominibus species
Abbreviated transcription (Latin):
ñ efficit. s ad causã utit᷑ ante p̃paratis: Quofit ut
argum̃ta ex affectis in causa statĩ atq: extẽpore nascantꝰ
Eauͦ quae in testimonus posita st᷑. anterẽ p̃currentia
confirmando usũ negotio posteri prestent : Et ii
adiunctis ab oratore coniectura colligit᷑ & auditoꝵ
m̃tib intimat᷑. Testimoniauͦ ñ in conecturis aut in
suspitionib s in rei gestae narratione c̃sistunt Often¬
dit aut̃ uehem̃tius qͥdẽet testimoniũ cũ dicit id
a se testimoniũ uocari qđ ab aliqͣ ext̃na resumit᷑
Omã guppe affecta ab es ad quae affectast᷑ ñuident᷑
ext̾na Testis uͦ nullacũre testificata cognatione c̃iuingit᷑
nisisola notitia q̃ nili ladre qua gestaẽ attin&. cũsi gestũ
negotiũ nullus agnoscer&. nihi lominꝰ tam̃ gestaresc̾et

Expanded text:
non efficit, sed ad causam utitur ante praeparatis. Quo fit ut non efficit, sed ad causam utitur ante praeparatis. Quo fit ut argumenta ex affectis in causa statim atque ex tempore nascantur; ea vero quae in testimoniis posita sunt, ante rem praecurrentia confirmando usum negotio posterius praestent, et in adjunctis ab oratore conjectura colligitur, et auditorum mentibus intimatur. Testimonia vero non in conjecturis, aut in suspicionibus, sed in rei gestae narratione consistunt. Ostendit autem vehementius quid esset testimonium, cum dicit, id a se testimonium vocari quod ab aliqua externa re sumitur. Omnia quippe affecta, ab eis ad quae affecta sunt, non videntur externa. Testis vero cum re testificata nulla cognatione conjungitur, nisi sola notitia, quae nihil ad rem quae gesta est attinet, cum si gestum negotium nullus agnosceret, nihilominus tamen gesta res
Abbreviated transcription (Latin):
xtrinsecus positũ argum̃ti locũ que tulliꝰ uocat
artis exꝑtẽ. intestimoniopositũ ẽ̾ȩ ꝓnuntiat᷑ Du¬
bitari aut̃ potest. qͥd hic locus asuꝑiorib: differat
quos in affectis locauit. Nã uti affecta sẽꝑ inrela¬
tionestꝰ constituta. ita &iã testimonia ad eaquoꝵ
st̃ testimonia referunt᷑ Om̃en testimoniũ testatae
reiẽ testimoniũ. Quocir ca cur aut ea quae affecta dudi
uocatast᷑ ñ extrinsecus collocent᷑. aut ea quae ñõ uocaq̃
extrinsecꝰ ñ int᷑ affecta ponant᷑ quaeri potest᷑ cũ p̃sertĩ
ea quae adiuncta ee negotiosuꝑiꝰ diximꝰ uel uti qđ dã
testimoniũ sepereb: afferant : cũ exeoꝵ quae p̃cessert᷑
uł consecuta st᷑ signis. qͥd gestũ sit considerarisol&
Quoꝵ om̃ium cõmunis illꝗ solutio ẽ qđ ex affectis
argum̃ta quae fiunt. ab oratore inueniunt᷑ eiꝰq oꝑe
quae agñre uł aspecie uł a c&eris affectis argum̃ta stꝰ
ab ipso qͦdã mͦ. oratore pariunt᷑. Testimonia uͦ sibi ipse

Expanded text:
xtrinsecus positum argumenti locum, quem M. Tullius vocat artis expertem, in testimonio positum esse pronuntiat. Dubitari autem potest quid hic locus a superioribus differat, quos in affectis locavit. Nam uti affecta semper in relatione sunt constituta, ita etiam testimonia ad ea quorum sunt testimonia referuntur. Omne enim testimonium testatae rei testimonium est. Quocirca, cur aut ea quae affecta dudum vocata sunt, non extrinsecus collocentur, aut ea quae nunc vocantur extrinsecus, non inter affecta ponantur, quaeri potest, cum praesertim ea quae adjuncta esse negotio superius diximus, veluti quoddam testimonium saepe rebus afferant, cum ex eorum quae praecesserunt, vel consecuta sunt signis, quod gestum sit considerari solet. Quorum omnium communis illa solutio est, quod ex affectis argumenta quae fiunt, ab oratore inveniuntur, ejusque opera quae a genere, vel a specie, vel a caeteris affectis argumenta sunt, ab ipso quodam modo oratore reperiuntur. Testimonia vero sibi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantib: Sipat̃familia suxori ancillarũ usũ
fructũ legauit a filio. neq a scđo heredelegauit. mor¬
ferriñ potest Pugnat enĩ recte acciꝑe. ⁊ inuitũ reddere a
cds heres dr̃. qͥheredi instituito substituit᷑
uelutisi qͥs filiũ instituat heredẽ. scribatq siis filius
intra pubtatẽ decesserit. nepotẽ ułquẽ lib& aliũ
heredẽ eẽ oportere Nepos igͥ uł qͥlib& alius scđs

Expanded text:
repugnantibus: si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio neque a secundo herede legavit, morferri non potest. Repugnat enim recte accipere et invitum reddere. Adicitur qui haeredi instituto substituitur, veluti si quis filium instituat haeredem, scribatque, si is filius intra pubertatem decesserit, nepotem vel quemlibet alium haeredem esse oportere; nepos igitur vel quilibet alius, s
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑ si ipsis c̃trariis cõparent᷑ . Quidã igͥhere¬
dẽ testam̃ toscribit filiũ eiq scđm substituitheredẽ
Vxoriq suae ancillarũ usũ fructũ legauit a filio.
dix̃q ut uxorifiliꝰ eiꝰ usũ fructũ ancillarũ ꝑmitter&.
neq: illud adiecit adiecit ut &iã scđs heres eundẽ
usũ fructũ mulieri c̃ceder& Successit filiꝰ. ac mu¬
lieri ancillarũ contulit usũ fructũ Illomortuo
intrapubtatẽ agit scđs̃ heres & usũ fructũ ancil

Expanded text:
rariis comparentur. Quidam igitur haeredem testamento scripsit filium, eique secundum substituit haeredem, uxorique suae ancillarum usumfructum legavit a filio, dixitque ut uxori filius ejus usumfructum ancillarum permitteret, neque illud adjecit, ut etiam secundus haeres eumdem usumfructum mulieri concederet. Successit filius, ac mulieri ancillarum contulit usumfructum. Illo mortuo intra pubertatem, agit secundus haeres, et usumfructum ancil
Abbreviated transcription (Latin):
Ntã difficillimioꝑis cursu. ñ sũ nescius mipatrici
quin laborhic nr̃ quẽ te adhortante sus cepimꝰ.
dũ uidiciomultitudinis imꝑitae aut eleuat᷑
genꝰ uelut suꝑuacaneũ studiũ familiaripius
m̃tib: caiullatione despicient & qͥmaximũ huiꝰ
scientiae fructũputant suac&eros segnitie m̃ti¬
entes. tantonos oꝑi paresẽẽ. ñ aestimant. Quorũ
quidẽpores sin muidia laboris alieni aestimationẽ p̃¬
inunt frep̃hensioni iuditioꝗꝗ c̃sentiunt nullo modo

Expanded text:
tam difficillimi operis cursu non sum nescius, mi Patrici, quin labor hic noster quem te adhortante suscepimus, dum judicio multitudinis imperitae aut elevaturgenus, velut supervacaneum studium, familiari pravis mentibus cavillatione despiciunt, et qui maximum hujus scientiae fructum putant, sua caeteros segnitie mentientes, tanto nos operam pares esse non existimant, quorum quidem priores si non invidia laboris alieni aestimationem premunt, sed reprehensioni judicioque consentiunt, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
eta sufficiant: Contrariorũ uero oppositio dubitatur fortasse . anscđm pri¬
uationẽ & habitumꝰ eẽ iudeatur ut albũ & nigrũ fnalbũ quidẽ priuatio nigi
sit. nigrũ u albi: sed hȩc alias. Nunc aut̃ itaeratandũ ẽ. tanquã sisit aliudop¬
posttionis genꝰ. sic̃ est inp̃dicam̃tis ab ipsosa isto teledis positũ : In contrariis aũt̃

Expanded text:
cta sufficiant. Contrariorum vero oppositio dubitatur fortasse an secundum pricta sufficiant. Contrariorum vero oppositio dubitatur fortasse an secundum privationem et habitum esse videatur, ut album et nigrum, an album quidem privatio nigri sit, nigrum vero albi. Sed haec alias. Nunc autem ita tractandum est tanquam si sit aliud oppositionis genus, sicut est in praedicamentis ab ipso quoque Aristotele dispositum. In contrariis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Negatio enĩ qͦdã mͦ. pͥuatio ÷ habitus sed differt. quod sẽꝑquidẽ potesteẽ
nogatio priuatio uero ñ sẽꝑ. sed tẽ quando habitũ habere possibile ẽ. Hoc uero
nosiã p̃dicamenta docuerunt. Quare forina q̃dã intelligitur eẽ pͥuatio. Non
tũ priuat. sed etiã circa seipsã priuatũ quẽq disponit. Neq en
tas pͥuat lumine sed ipsa qͦq: scđmse priuatũ luce disponit. Cecus enĩ dicitur
ad priuationẽ qͦdã mͦ qͣsi dispositus & asfectus. hocqͦq aristoteles testatur in ph¬
sicis. Unde sit ut priuationis differentia. ad generũ diuisionẽ frequent̃ ut am̃
Sed hic quoq eodẽ mͦ sic̃ in contradictione faciendũ est. Prius enĩponendus
est habitus quiẽ affirmationi consimilis. post pͥuatio q̃ negationi. Aliquoci¬
& in aequale. Sed inhis aequũ & sinitũ. indiuisione prima ponenda sunt
priuationes scđȩ. Ac de oppositione quidẽ priuationis & habitus. hȩc di¬

Expanded text:
Negat enim quodammodo priuatio habitum, sed differt quod semper quidem potest esse negatio, priuatio uero non semper, sed tunc quando habitum habere possibile est hoc uero nos iam Praedicamenta docuerunt. Quare forma quaedam intellegitur esse priuatio, non enim tantum priuat sed etiam circa se ipsam priuatum quemque disponit. Neque enim solum oculum caecitas priuat lumine, sed ipsa quoque secundum se priuatum luce disponit, caecus enim dicitur ad priuationem quodammodo quasi dispositus et affectus hoc quoque Aristoteles testatur in Physicis. Vnde fit ut priuationis differentia ad generum diuisionem frequenter utamur. Sed hic quoque eodem modo sicut in contradictione faciendum est, prius enim ponendus est habitus, qui est affirmationi consimilis, post priuatio, quae negationi. Aliquo', ''aequum'' et ''inaequale'', sed in his ''aequum'' et ''finitum'' in diuisione prima ponenda sunt, priuationes s
Abbreviated transcription (Latin):
pretationẽ. uel totũ. uel genꝰ. uel partes. uel speciem. uel cetera. quibus
differuit interse maximȩ propositiones. Nã in eo quod sunt maximȩ
nere & aliȩ ueniunt ab aliis locis. & his uire differre. hique eaͦrum dif

Expanded text:
rpretationem, vel totum, vel partes, vel genus, vel species, vel caetera quibus rpretationem, vel totum, vel partes, vel genus, vel species, vel caetera quibus differunt inter se maximae propositiones. Nam in eo quod sunt maximae non illa vero a genere, aliae veniunt ab aliis locis, et his iure differre, hique earum dif
Abbreviated transcription (Latin):
uis aut minus. fit ar gumentorũ rationũq: trans sũp̃tio. Niuero loci
quos mixtos esse p̃diximꝰ aut ex casibus. aut ex conuinctis. aut ex diui¬
sione nascuntur. In quibus omnibus consequentia. & repugnantia custo¬
ditur Sed ea quidẽ quȩ ex definitione uel genere. uel differentia. uel
isis argumenta ducuntur. demonstratiues i naxime
hloci qui maxime in eorũ substancia sunt. dequibus in quȩstione dubita¬
tur. ad prȩdicatiuos & simplices : Reliquiuero ad hypoteticos & conditio¬
nales syllogis mos respiciunt. Expeditis igitur locis. & diligenter tã
definitione quã exemplorũ etiam luce patefactis dicendum ui detur
quo modo hilocimaximarũ sint differentiȩ propositionũ : id que bro¬
uẽ : Neq: enĩ longa disputatione reseget: Om̃s enĩ maximȩ proposi¬
tiones uel definitionẽ continent uel descriptionẽ. uel nominis int̃¬

Expanded text:
majus aut minus, fit argumentorum rationumque transumptio. Hi vero loci majus aut minus, fit argumentorum rationumque transumptio. Hi vero loci quos mixtos esse praediximus, aut ex casibus, aut ex conjugatis, aut ex divisione nascuntur: in quibus omnibus consequentia et repugnantia custoditur. Sed ea quidem, quae ex definitione, vel genere, vel differentia, vel causis argumenta ducuntur, demonstratione maxime syue hi loci maxime, qui in eorum substantia sunt, de quibus in quaestione dubitatur, ad praedicativos ac simplices; reliqui vero ad hypotheticos et conditionales respiciunt syllogismos. Expeditis igitur locis, et diligenter tam diffinitione quam exemplorum luce patefactis, dicendum videtur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum idque brevi, neque enim longa disputatione res eget. Omnes enim maximae propositiones vel diffinitionem continent, vel descriptionem, vel nominis inte
Abbreviated transcription (Latin):
& opposita adeasine dubio referuntur. quibus similia opposita sunt
Sunt aut̃ hȩc simlitudo oppositio magis, acminus rei iudicium
Insimilitudine enĩ tũ rei similitudo tũ proportionis ratio conti¬
netur. Omnia enĩ similitudinẽ tenent. Opposita uero in contrari¬
is in priuationib: in relationibus in negationibus constant. Com¬
paratio uero maioris acminus quȩ dã quasi dissimiliũ similitudo ẽ.
Rerũ enĩ perse similium. in quantitate discretio maiusfacit &
minus. Quod enĩ omniqualitate omniq: ratione disiunctum est.
id nullo modo poterit cõparari. Exrei uero iudicio quȩ sunt arguinenta qͣ¬
si testi monium prebent. & sunt in artificales loci. atq oninino disiun¬
cti nec rempotius quã opinionẽ iudiciũq sectantes. Transsu
ro locus nunc quidem in aequalitate. nunc uero in maioris minoris ue
cõparatione consistit. Aut enĩ ad id quod est simile. aut ad id quod ma

Expanded text:
et opposita ad ea sine dubio referuntur, quibus similia vel opposita suntet opposita ad ea sine dubio referuntur, quibus similia vel opposita suntSunt autem haec, similitudo, oppositio, magis ac minus, rei judicium. In similitudine enim tum rei similitudo, tum proportionis ratio continetur. Omnia enim similitudinem tenent. Opposita vero in contrariis, in privationibus, in relationibus, in negationibus constant. Comparatio vero majoris ad minus quaedam quasi similium dissimilitudo est; rerum enim per se similium in quantitate discretio majus fecit ac minus. Quod enim omni qualitate, omnique ratione disjunctum est, id nullo modo poterit comparari. Ex rei vero judicio quae sunt argumenta, quasi testimonium praebent, et sunt inartificiales loci atque omnino disjuncti, nec rem potius quam opinionem judiciumque sectantes. Transumptionis vero locus nunc quidem in aequalitate, nunc vero in majoris minorisve comparatione consistit; aut enim ad id quod est simile, aut ad id quod est
Abbreviated transcription (Latin):
parabiliter accidunt uel eis adherent. & abeorũ substantia separari
seuingiq: uel non possunt. uel nonsolent. Quȩ uero ab eorum substan
hȩc a nominis interp̃tatione. Quȩ uero ea uelut substantias continen¬
tia consequuntur. talia sunt ut uel generis. uel differentiȩ. uel in te¬
grȩ foriȩ uel specierũ. uel partiũ loco. Circa eaquȩ inquiruntur ad
sistunt. Itẽ uel causȩ. uel fines. uel effectus. uel corruptiones. uel usus. ł
quantitates uel tempus. uel subsistendi modus. Quod uero proprie insepa¬
rabile uel adherens accidens nuncupatur id in cõmuniter accidentib
numerabitur & p̃ter hȩc quid aliud quicquã in eẽ possit non potest inue¬
niri. Quibus ita positis in spiciamus nunc eos locos quos dudum extrin¬
secus pronuntiauimus assumi. Ea enuim quȩ ex trinsecus assumuntur
non sunt ita separata atq: disiuncta. ut non aliquomodo quasi ere¬
gione quadam eaquȩ quȩruntur aspiciant. Nã & similitudines

Expanded text:
parabiliter accidunt, vel eis adhaerent, et ab eorum substantia separari sejungique vel non possunt, vel non solent. Quae vero ab eorum substantia nt; et praeter haec, a nominis interpretatione. Quae vero ea velut substantias continentia consequuntur, alia sunt, vel ut generis, vel differentiae, vel integrae formae, vel speci vel causae, vel fines, vel effectus, vel corruptiones, vel usus, vel quantitas, vel tempus, vel subsistendi modus. Quod vero proprie inseparabile, vel adhaerens, accidens nuncupatur, id in communiter accidentibus numerabitur. Et praeter haec quid aliud cuiquam inesse possit, non potest inveniri. Quibus ita propositis, inspiciamus nunc eos locos quos dudum extrinsecus pronuntiabamus assumi; ea enim quae extrinsecus assumuntur, non sunt ita separata atque disjuncta, ut non aliquando quasi e regione quadam, ea quae quaeruntur aspiciant. Nam et similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
Aut diueria erunt genera aut diuensȩ speties. aut contraria aut priuantia ul
quolib &t alio nodo sibim & in conuenuntia. Ut aut negationẽ asfirmatiocon¬
sequatur quȩ erat quarta conditionalis propositionis disferentia frition
potest nisi in his contrariis quȩ medio carent & quorũ alterũ semperet nees¬
seest. hoc modo. Sidies nonest nex est. Si tenebrȩ non sunt luxen Eacaigitur
p̃dicatiuarũ & conditionaliũ quȩstionũ diuisione. illud insuper uidetur addor¬
dum quod omnis quȩstio uel exratione disserindi uel enaturali uel ex mo

Expanded text:
privantia, aut quolibet alio modo sibi invicem inconvenientia. Ut autem negationem affirmatio consequatur, quae erat quarta conditionalis propositionis differentia, fieri non potest, nisi in his contrariis quae medio carent, et quorum alterum semper inesse necesse est, hoc modo: si dies non est, nox est; si tenebrae non sunt, lux est. Facta igitur praedicativarum quaestionum ac conditionalium divisione, illud insuper videtur addendum, quod omnis quaestio vel ex ratione disserendi, vel ex naturali, vel ex mo
Abbreviated transcription (Latin):
de c̃iugatis quae multũ a notatione ñ differt Nãq
notatio exiii nominis trahit᷑ itẽq coniugatiosimili¬
tudine uocabulic̃tin&. aliqđ int̾̃se ueluti c̃finiũ
tenea. Sedliint̃ quia notatio expositione nominis
coniugatiosimilitudine uocabuli ac deriuatione
ꝑficit᷑ Et qm̃ facilis & intellectu & tractatulocus
tantũ poneresufficit exemplũ. qđ. huius modi
A qͣpluuia ẽ quae pluendo colligit᷑ & crescit Pluendo
uͦ atq pluuia. ẽuigatast᷑ In unon eodẽq uocabulo.
diuersus nominũ t̃minꝰ differentiã facit Itẽ ius
aquã pluuiã arceri .i. utsi in alicuꝰ a gropluuia
frugib nocitura c̃crescat. arceat eã suis finib ille
qͥ suaputat᷑ ee inquae defluit Si fluuiusigͥ pluuia
creuerit quaerit᷑ andebeat arceri Responder&
inquit mucus. Qm̃ aqua pluuia apluendo dictasit.
&iã fluuiũ qͦq qͥpluendo creuerit aquã ẽẽ plu¬
uiã atq arceri debere¬

Expanded text:
de conjugatis, quae multum a notatione non differunt. Nam quia de conjugatis, quae multum a notatione non differunt. Nam quia notatio ex vi nominis trahitur, itemque conjugatio similitudine vocabultione nominis, conjugatio similitudine vocabuli ac derivatione perficitur. Et quoniam facilis et intellectu et tractatu locus est, tantum ponere sufficit exemplum, quod est hujusmodi: Aqua pluvia est quae pluendo colligitur et crescit. Pluendo vero atque pluvia conjugata sunt. In uno enim eodemque vocabulo diversus nominum terminus differentiam facit. Item: Jus est aquam pluviam arceri, id est, ut si in alicujus agro pluvia frugibus nocitura concrescat, arceat eam suis finibus ille at interesse ne defluat. Si fluvius igitur pluvia creverit, quaeritur an debeat arceri, respondet, inquit, Mutius, quoniam aqua pluvia a pluendo dicta sit, fluvium quoque, qui pluendo creverit, aquam esse pluviam, atque arceri deber
Abbreviated transcription (Latin):
disseuidebat᷑. Iadcirco quia sieũ hostes recepisserł
deditũ aciuib. &iã si qͣ mͦ ab hostib effugiss& . ui.
der& postliminio regressus qͥ uidiciociuiũ am̃i lib̵¬
tatisiure fuiss& exutus. S⁊ qm̃ nec deditio nec da¬
tio nec donatio p̃ter acceptionẽ uid& posse consi¬
telligiposse. Reste gͦ mancinꝰ qͥ ñ deditꝰ in hostiũ
siea utimallent ꝑuenerat potestatẽ iscũ patriã e¬
reme auit ire postliminiore disse defensus est
eqͥt᷑ haslocꝰ qͥconstat ex hisreb TEXTUS
que qͦdã mͦ affecta st᷑ adid deqͦ ambigit᷑ quẽ mͦ dixi
iugata uerba eent. pluuia & pluendo dicer& omnẽ
a quã oportere arceri quȩ pluendo creuoss& CoM
eedũ locũ qͥ ipsis de qͥb quaerit᷑ inherer& inquattuor dif¬
ferentias supͣ distribuit a toto ab enumeratione par¬
tiũ a nota ab effectis S qm̃ diligent̃ desuꝑiorib
soluebat᷑. quarũ pͥma ac̃iugatisꝓpositaẽ pͥmũ laqͥt᷑

Expanded text:
diisse videbatur. Idcirco quia si cum hostes recepissent diisse videbatur. Idcirco quia si cum hostes recepissent deditum a civibus, etiamsi quo modo ab hostibus effugisset, non videretur postliminio regressus qui judicio civium omni libertatis jure fuisset exutus; sed quoniam nec deditio, nec datio, nec donatio, praeter acceptionem videtur posse consideditus in hostium, si ea uti vellent, pervenerat potestatem, is cum in patriam remeavit, jure postliminio rediisse defensus est. Sequitur is locus qui constat ex his rebus quae quodammodo affectae sunt ad id de quo ambigitur, quem modo dixi conjugata verba essent pluvia et pluendo, diceret omnem aquam oportere arceri quae pluendo crevisset. Cum locum qui ipsis de quibus quaeritur inhaereret in quatuor differentias supra distribuit, a toto, ab enumeratione partium, a nota, ab affectis, quoniam diligenter de superioribus solvebatur, quarum prima a conjugatis proposita est, primum loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat qͥ exaduerbio post uĩnaminis int̃p̃tat᷑ reliquã
uocabuli partẽ ꝓtractionẽ solã ee confirmans Nã
in eo qđ postliminiũ exeo qđ postdictũ int̃p̃tati¬
onẽ nominis sumit Liminiũ uͦ suꝑuacueputat ẽẽ
ꝓductũ Ad hoꝵ nominũ formã meditulliũ panit᷑
ibi. aedesibi aliqͥd timuuͦ nibil omi node signat
Iduͦ nom̃ qđ postliminiũ sceuo la publu filiꝰ ex
ad uerbio post & limine putat. eẽ cõpositũ Nãqr
adidemlim̃ qđ postreliqͥd reuertit᷑ isqͥpostlimi¬
nioredit id circo exutrisq significationib: arbi¬
trat᷑ nom̃. eẽ c̃iunctũ Quaecũq na nobis ab aliena¬
ta. ad hostẽ ꝑueniunt. cũ anr̃olimine exierint.
si post adidemlim̃ reuertant᷑ post liminiore deuã
E modo &iã mancini causa defendipotest. Quẽ cũ
popłs romanꝰ obfoedus maleistũ de diss&. hosteseũ
susciꝑe noluer̃ Qcũ re uersus cet postliminiore¬

Expanded text:
probat, qui ex adverbio post vim nominis interpretatur, reliquam probat, qui ex adverbio post vim nominis interpretatur, reliquam vocabuli partem protractionem esse confirmans; nam in eo quod est postliminium, ex eo quod post dictum est interpretationem nominis sumit, liminium vero supervacuo putat esse productum. Ad horum nominum formam, meditullium; prima ibi, aedes ibi, aliquid, timum vero nihil omnino designatquod est postliminium, Scevola P. filius ex adverbio post et limine putat esse compositum, nam quia ad idem limen quod prius reliquit revertitur is qui postliminio redit, idcirco ex utrisque significationibus arbitratur nomen esse compositum. Quaecunque enim a nobis abalienata ad hostem perveniunt, cum a nostro limine exierint, si post ad idem limen revertantur, postliminio redeunt. Quomodo etiam Mancini causa defendi potest, quem cum populus Romanus ob foedus male ictum dedisset, hostes eum suscipere noluere? qui cum reversus esset, postliminio re
Abbreviated transcription (Latin):
aethi mologia grece. latine uerilo qͥũ nuncupat᷑¬
Sedq id uerilo qͥum minꝰ in usulatini sermonis ha¬
bebat᷑ int̃pre tationẽ nominis notationẽ tullius
uocat Ea ẽ hnuꝰmodi utsi quaerat᷑ qͥd . postlimi¬
niũ Inqua quaestione ñ illud uid& inqͥri. quaeres
postliminioreuertant᷑ hoc iindiuisionẽ cader&
iđ earũ om̃ium rerũ enumerationẽ quae postlimi¬
nioredeunt pͥostular& uelut siitadicamꝰ Post¬
limuuoredeunt. homo nauis. mulus. clitellariꝰ
Atcũ qͥd sit ipsũ postliminiũ quaerit᷑ potest ex ipsiꝰ
nominis int̃p̃tatione cognosci Poftliminio enĩ
redit quis quis captꝰ ab hostib ad patriã remea uerit
Nãq dũ captiuitatẽ hostiũpatit᷑. iusciuis amittit Om̃a
uͦiura recipit sipost liminior euertat᷑ Ergo ex no¬
tatione nominis itauis postliminii clarescere potest
utqr seꝑ post idsignificat qđ retrorelinqͥt᷑. postlimi¬
niiuocabulo quaedã reuersio significat᷑ ut seruꝰ

Expanded text:
atine veriloquium nuncupatuSed quia id veriloquium minus in usu Latini sermonis habebatur, interpretatione nominis notationem Tullius appellat. Ea est hujusmodi, ut si quaeras quid est postliminium. In qua quaestione non illud videtur inquiri quae res postliminio revertantur, hoc enim in divisionem caderet, id est earum omnium rerum enumerationem quae post liminio redeunt postularet. Velut si ita dicamus: Postliminio redeunt homo, navis, mulus clitellarius, At cum quod sit ipsum postliminii jus quaeritur, potest ex ipsius nominis interpretatione cognosci. Postliminio enim redit quisquis captus ab hostibus ad patriam remeaverit; namque dum captivitatem hostium patitur, jus civis amittit; omnia vero jura recipit, si postliminio revertatur. Ergo ex notatione nominis ita jus postliminii clarescere potest, ut quia semper post id significatur quod retro relinquitur, postliminii vocabulo quaedam reversio significatur, ut Servius
Abbreviated transcription (Latin):
rectoordine denotatione ꝑpendit : Notatioigͥ. ẽ.
qͦtiens ex nota aliqͣreiquae dubia ẽ. capit᷑ argum̃¬
tũ Nota uͦ ẽ. querẽ quãq designat: Quofit. ut
om̃e nom̃ notasit id circo qr notã faciat rẽdequa
p̃dicat᷑. Id aristoteles S: mbolor nominat Exno¬
tatione aut̃ sumit᷑ argum̃tũ qͦtiens aliqͥd ex nomi

Expanded text:
recto ordine de notatione perpendit. Notatio igitur est quoties ex nota aliqua rei, quae dubia est, capitur argumentum. Nota vero est quae rem quamque designat. Quo fit ut omne nomen nota sit, idcirco quod notam facit rem de qua praedicatur, id Aritstoteles σύμβολον nominavit. Ex notatione autem sumitur arg
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suarũ formas p̃dicatiui appellant᷑ Ex his autẽ
p̃dicatuus ꝓpositionib existunt cõposita ꝓpositio¬
nes Quarũ aliae quidẽ copulatiua c̃iunctione
Haeu̾st᷑ quae c̃iunctione quadã partib: int̃posita.
ad c̃sequentiã conditionẽq ducunt᷑ Ageu. Sint
ducȩ ꝓpositiones p̃dicatiuae. una quidẽ quȩ dicit
animal : alia uͦ qua̧ ꝓponit homo ẽ. His sic̃ uin¬
atio int̃ ueniat. faci& si homoẽ animal : Vide sigͥ ut
duas p̃dicatiuas ꝓpositiones in unã conditionẽ con¬
uindtio copulauerit : quaecũ ita sint om̃s ha̧ꝓpositi¬
ones hẏpoteticae .i. c̃ditionales uocant᷑ Atq exhis
syllo gismitales existunt. qͥb: by poteticis uł conditi¬
conexionẽ fit uł ꝑ disiunctionẽ ꝑconexionẽ hmͦ

Expanded text:
s autem praedicativis propositionibus existunt compositae propositiones, quarum aliae quidem copulativa conjunctione dam partibus interposita ad consequentiam conditionesque ducuntur. Age enim sint duae propositiones praedicativae: una quidem, quae dicit, animal est; alia vero quae proponit, homo est. His si conjunctis interveniat, faciet, si homo est, animal est. Vides igitur ut duas praedicativas propositiones in unam conditionem conjunctio copulaverit. Quae cum ita sint, omnes hae propositiones hypotheticae, id est conditionales, vocantur, atque ex his syllogismi tales existunt, quibus hypotheticis vel conditiconnexionem
Abbreviated transcription (Latin):
positio Om̃isuꝓpositio ułuera uł falsaẽ Nisi aut̃
uerbũ sit qđ lib& adiunctũ. quo ee aliqͥduł ñ ẽedicit᷑.
nullaueritas aut falsitas in ꝓpositionib: dep̃hen¬
dit᷑ Saepe aut̃ ꝓpositiones &iã extotis orationib: c̃¬
stant ut sidicamꝰ transire in africã utile ẽroma¬
nis hicisubiectũ quide transire in a fricã utile
autẽ romanis p̃dicatũ Esseuͦ p̃dicato c̃iungit᷑ huiꝰ¬

Expanded text:
itio vel vera vel falsa est; nisi autem verbum sit quodlibet adjunctum, quo esse aliquid aut non esse d catur, nulla veritas aut falsitas in propositionibus deprehenditur. Saepe autem propositiones etiam ex totis orationibus constant, ut si dicamus: Transire in Africam utile est Romanis; hic enim subjectum quidem est transire in Africam, utile autem Romanis praedicatum, est vero praedicato conjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
ECAVB: QVIDE HYPOTETICIS SULLOGIS¬
mis patricirethoꝵ peritissime plene
habundant̃q digessimꝰ ins libris
quos deeoꝵ pͥncipalit̃ institutione con¬
scripsimꝰ A quib integram ꝑfectamq doctrinã cui
reuoluendi illauaciũ tẽpus lector accipi& Sed
qr nc ciceronis topica sũpsimꝰ exponenda atq: inhis
breuit̃ existimo dehis septẽ conditionalib syllogis¬
mis quae eoꝵ naturasit. ꝓpositionũq c̃textio ut cũ
haec ad scientiã rite pͣlibata ꝑuenerint. tulliana
facilius noscant᷑ exẽpla Om̃e i̧ͥ qđ inquaestione du¬
bitat᷑ aut uerisimilib: aut ne cessarus ꝓbabit᷑ ar¬
gum̃tis. Argum̃tũ uͦ om̃e autins : llogis miordiñe
cad& aut ex syllogis mouires accipi& Syllogis m
uͦom̃is ꝓpositionib constat: Propositione sautẽ uł
simplicesst᷑ꝰ uł cõpositae. Simplices quaesi plicib oratio¬
nis partib c̃iungunt᷑. Copulant aut̃ cõpositã ꝓpositi¬
onẽ simplices orationis partes nom̃ & uerbũ ueluti

Expanded text:
 quidem hypotheticis syllogismis, Patrici rhetorum peritissime, plene abundanterque digessimus his libris, quos de eorum principaliter institutione conscripsimus, a quibus integram perfectamque doctrinam, cui resolvendi illa vacuum tempus est, lector accipiet. Sed quia nunc Ciceronis Topica sumpsimus exponenda, atque in his breviter existimo de his septem conditionalibus syllogismis, quae eorum natura sit, propositionumque contextio, ut cum haec ad scientiam rite praelibata pervenerint, Tulliana facilius noscantur exempla. Omne igitur quod in quaestione dubitatur, aut verisimilibus aut necessariis probabitur argumentis. Amo vires accipit. Syllogismus vero omnis propositionibus constat. Propositiones autem vel simplices sunt, vel compositae. Simplices sunt quae simplicibus orationis partibus conjunguntur. Copulant autem incompositam propositionem simplices orationis partes, nomen et verbum, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥ&atis St̃ naffecta quaȩ qͦdã mͦ adaliqͥd referri
posstꝰ adid ad qđ referunt᷑ Omã uͦ quaese aliqua
relatione respiciunt. aut amica int̃se aut dissi¬
dentia conferunt᷑ Siamica uł substantialit̃ ut

Expanded text:
im affecta quae quodammodo aliquid referri possunt, ad id ad quod referuntur. Omnia vero quae se aliqua relatione respiciunt, aut amica inter se, aut dissidentia conferuntur. Si amica, vel substantialiter, ut
Abbreviated transcription (Latin):
faciatfide s cđi libri cõmentoꝵ explanatio
subsistat Tertius uͦ atq: quart᷑ discr&ionẽ
itaut t̃cius quidẽtulli ana sibi de iurȩ ꝓpo

Expanded text:
faciat fidem, secundi libri explanatio subsistat. Tertius vero atque quartus discretionem Ita ut tertius quidem Tulliana sibi de jure p
Abbreviated transcription (Latin):
igitur seđȩ sigurȩ pͥsnus modus ex uniuersali negatiua & uniuersali asfir¬
matiua. & uniuersalẽ colligens negatiuã. ut sit conclusio denullo igit᷑
c t̃mino s p̃dicatur. His igitur conuersionibus. om̃is scđȩ & tertiȩ sigurȩ
syllogismͦ condusioq colligitur. & ꝓbatur. At que idõ qm̃ exse ipsis non sunt
ꝓbati. nisi ex superioribus conꝓbantur. id est primȩ sigurȩ modis. quicũq:¬

Expanded text:
igitur primae figurae secundus modus ex universali negativa et universali affirmativa universalem colligens negativam, ut sit conclusio. De nullo igitur c termino b praedicabitur. His igitur conversionibus omnis secundae et tertiae figurae syllogismus conclusioque colligitur et probatur. Atque ideo quoniam ex seipsis non sunt probati nisi ex superioribus comprobentur, id est, primae figurae modis, quicunqu
Abbreviated transcription (Latin):
Sit n a bonũ. Biustũ c malũ. Siquis igitur dicat. Ome iustũ bonũ ẽ.
Quiddã malũ bonũ nonẽ. concludit. Quo ddã igit̾ malũ iustũ non est. Itec
uero complexio atq ordo ꝓpostaonũ ꝑ conuersionẽ non potest approbari.
Generalis enĩ affirmatiua. sibi ipsa conuerti ñ potest. Monstratur igitur
syllogismus ex pͥma figura ñper non uersionẽ. sed
qm̃ si particularis conclusionegatiua. in hoc syllogis ino non concluditur.
aliquid inconuoniens impossibileq conting&. Sed hȩc impossibilitas.
ꝑ pͥmã figurã de monstrabitur. Dico enĩ. Quoniã si a t̾minus de om̃i
St̃mino p̃dicatur & in aliquo c t̃mino ñ sit. talẽ colligi condusionẽ ut bt̃ minus de ali¬
quoc tnuno ñ p̃dicetur. Hãsi hoc falsũ est. huic contra iacensꝓpositio uera erit. Par¬
ticularibus aut̃ negatiuis uniuersales affirinatiuȩ contra iacentes sunt. ut in su

Expanded text:
e justum bonum est. Quoddam malum bonum non est, concludit: Quoddam igitur malum justum non est. Haec vero complexio atque ordo propositionum per conversionem non potest approbari. Generalis enim affirmativa sibi ipsi converti non potest. Monstratur igitur iste syllogismus ex prima figuram si particularis conclusio negativa in hoc syllogismo non concluditur, aliquod inconveniens impossibileque contingit. Sed haec impossibilitas per primam figuram demonstrabitur. Dico enim quoniam si a terminus de omni b termino praedicetur, et in aliquo c termino non sit, talem colligi conclusionem, ut b terminus de aliquo c termino non praedicetur. Nam si hoc falsum est, huic contrajacens propositio vera erit. Particularibus autem negativis universales affirmativae contrajace