comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lia noctis: extrama pars noctis. Nigilia u¬
na: tres horas ht. Ac ꝑ hoc nox quator uigi¬
lias ht̃: t̾nis horis ꝑ singłas uigilias ctistribu¬
tis. Qrta gͦ uigilia noctis: hoc ÷ iam pene
nocte fint̾a. Sic uemet insine scłi. iniqͥtatiᷤ
nocte tͣnsacta: ad uidicandos uiuos ⁊ mortuoᷤ.
Nenit enĩ sic̃ nũc audistis ualde mirabiliter.
ambulans suꝑ aqͦs. Surgebant fluctus: s
calcabant᷑. Fremens pelagꝰ sub dm̃ uestigiis
m᷑ murabat: s tñ eum uolens nolens por¬
tabat. Qntũlibet tumores scłi potestates q
ꝯsurgant: p̃mit edeũ cupud. nostrum ca¬
pud. Eum uͦ appropinqͣret nauicłe: tur¬
bati sunt pre tunore discipłi: ⁊ exclamai̾unt.
putantes fantasma eẽ. Qͥbiis dñs ait. habe¬
ce fiduciam. Ego sum nolite cimere. Qd est
ego sum: Non sum fantasina qͦd putatis:
agnoscite quem iudetis. Ad hanc uocem en¬
liit petrꝰ ⁊ ait. Dñe situes: iube me ueni¬
re adte suꝑ aqͦs. Situ es nõ miror. qͦd solidã

Expanded text:
lia noctis, extrema pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, nostrum Caput. Cum vero appropinquaret naviculae, turbputantes phantasma esse. Quibus Dominus ait: Habete fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc vocem exsiliit Petrus et ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, non miror quod solidam
Abbreviated transcription (Latin):
regnabimus. Nam ⁊ impii resurrecturi st̃:
s in ignem ituri. uita itaq non ẽ usi beata.
Et beata uita e̾e non pocest: nisi et̾na. ubi st̃
dies bom. nõ multi. s unus. Ex ꝯsuetudine
huius uite : appellati sunt dies. Dies ille nes¬
cit ortium: nescit occasum. Illi diei non suc¬
cecdit crastinus: quia non cum p̃cedit hest̾a.
hunc diem uł hos dies: ⁊ hanc uitam. ⁊ uerã
uitam. in ꝓmissis habemus. Alicuiꝰ gͦ oꝑis:
merces est. Si enim m̾cedem amamus. in oꝑe
non defitiamus. ⁊ in eternum cum ꝓp̾o reg¬

Expanded text:
regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diem, vel hos dies, et hanc vitam, et veram vitam in promissis habemus. Alicujus ergo operis merces est. Si enim mercedem amamus, in opere non deficiamus: et in aeternum cum Christo reg
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. In tanta uł sub tanta sarcina corrup¬
tibilis corꝑis. int̾ tantas tẽptationes. inter
tantas difficultates ubi falsa uoluptas nulla
secitas gaudii. timor torquens. cupiditas
auida. tristicia aridas Ecce quam malos
dies et uemo uult fimre ipsos malos dies.
Multumq hinc rogant homines ut diuin¬
uant. Quid ẽ autem dui unu̾e. ms̃i diu cor¬
queri: Quid ẽ aliud diu inuere. qͣm ma¬
los dics malis diebus addere Et cum cres¬
cunt piũ. qͦsi accectunt illi dies. ⁊ nesciunt
qͥa miniuunt᷑. et ipsa ÷ falsa cõputatio. Cres¬
centibis enumm decediunt dies ⁊ potiꝰ quam ac
nuit. ⁊ inep̾ti homines gratulantur plu¬
rimis natalitiis. tam sius qͣm filioꝵ. suorum.
Qiurum prudentem. Si tibi uinu m minu¬
atur in utre: tristaris. dies ꝑdis ⁊ gaudes.
Mali gͦ sunt dies: et eo peioris quia diligunt᷑.
Sic blanditur hic mandus. ut nemo uelit
finire crumpnosam uitam. Uera enim uita
uł beata hec est: cum resurgemus. ⁊ cum xͦ

Expanded text:
carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accnuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
Displicuit ꝯsu̾is: ⁊ remĩtiau̾unt dño sũo qͥd
actum e̾e̾t. & dñs fecit ade̾e si̾nm: ⁊ dix
ei. Serue neq̾m cum mͥ tanta deb̾es: mistũ
tui. omnia dimisicibi. Nongͦ ⁊ te opoetebat
misereri ꝯsui tui. sic̃ ⁊ ego tui mist̾us sum e
Et iussit omnia qͦ illi dmmisat exigi. Ergo hãc

Expanded text:
o suo quid actum esset: et dominus fecit adesse servum, et dixit ei, Serve nequam, cum mihi tanta deberes, misertus tui, omnia dimisi tibi; nonne ergo et te oportebat misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Et jussit omnia, quae illi dimiserat, exigi. C
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Aiecit ctiam testimonium. Om̃is caro
fenum: ⁊ om̃is claritas carnis. ut flos feni.
Infelix int̾pretatio: punienda cogitatio. fe¬
nu dicta ÷ caro qͥa moritur : s qͦd ad tempꝰ
moritur. uide ut non resurgat cum cͥmi¬
ne. uis nosse inde aꝑtam etiam sententiam c
coeꝑale peccatum. cõtẽpnis qͦd peccas intem¬
plum : Ipsum corpꝰ tuum : templum inte
ẽ sp̃c dei. Iam uide qͥd facias de templo dei.
Si eligeres in eccła fac̾e adultium intra istos
parictes. qͥd te ce̾t sceleratius : Modo autẽ
tu ipse es templum dei. T̃emplum intras.
templum exis: templum in domo tua ma¬
nes templum surgis. Uicte qͥd agas: ne offen

Expanded text:
meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? corporale peccatum, contemnis quod peccas in templum? Ipsum corpus tuum templum in te est Spiritus Dei. Jam vide quid facias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne o
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit dũs. Age gͦ frat̾ esto coereptus. Times
ne te inscbat immicꝰ: ⁊ non tunes ne teuicdi¬
cet ds̃: Ubi ẽ sidess ẽ ime : cum est qn̾ tuneas.
ultimus longe e̾t non potest: qr breuis: ui¬
ta. ⁊ qͥa ipsa brruitas semꝑ e̾ inc̃ta. Quando
sit dies tuus ultimus noscis Coerige te hodie
ꝓpter cras. Prosit tibi ⁊ modo correptio in secre¬
to. Palam enim loqtior: ⁊ isccreto arguo.
Aures omnium pulso: s ꝯscientias quorũdam
ꝯuenio. Si dic̾e̾m tu adulter corrige te : pͥmo
focte dic̾em qͦd nescirem. focte qͦd tem̃e audierã:
suspicarer. Non dico tu adulter corrige te: s
qͥiquis in hoc pͦpulo adult̾ es coerige te. Publi
ca÷ correptio: s secreta coerectio. Scio quia
suo: peccata carins non cͤat d̾s. Nescitis inqͥt
apłs: qͥa templum dei estis. ⁊ sp̾c dei habitat
in uobise Qsqͥs templum dei uolau̾it: cdisꝑ¬
detillum deus. Nemo se fallat. S foete ait
aliqͥs. T̃ emplum dei animꝰ meus ÷: non corpus

Expanded text:
danda. Age ergo, frater, esto correctus. Times ne te inscribat inimicus; et non times ne te judicet Deus? Ubi est fides? Time cum est quaultimus longe esse non potest; et quia brevis esvita. Et quia ipsa brevitas semper incerta, quando sit dies tuus ultimus, nescis. Corrige te hodie, propter cras. Prosit tibi et modo in secreto correptio. Palam enim loquor, et in secreto arguo. Aures omnium pulso: sed conscientias quorumdam convenio. Si dicerem, Tu, adulter, corrige te: primo forte dicerem quod nescirem; forte quod temere audieram, suspicarer. Non dico, Tu, adulter, corrige te; sed, quisquis in hoc populo adulter es, corrige te. Publica est correptio, sed secreta correctio. Scio quia suo, Peccata carnis non curat Deus. Nescitis, inquit Apostolus, quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Quisquis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus
Abbreviated transcription (Latin):
iuocau̾it nom̃ ctñi saliuis erit o Continuo por¬
rigens adiutorium dext̾e̾sue: leuauit m̾gen¬
tem. increpauit diffidentem. M octice fidei
qͣre ctubitasti ÷ De me p̾sumsisti. de me dubi¬
culum qn mare. Hentus ualictus ⁊ magna
d̾m ambulas supͣ mare: sub petibus cuis
⁊ scłi tumor. amas secłm abscebet te: ⁊ ama¬
tores suos uorare nõuit: nõ portare. S cũ
fluctuat cupiditate cortuũ: ut uncas tuã
cupictitatem. inuoca xp̃i diumnitatem. Pu¬
tatis tunc eẽ uentum ꝯtrariũ: qͣn est huius
scłi adu̾fitas. Qñ enim bella q̃n tumultꝰ. qn¬

Expanded text:
invocaverit nomen Domini, salvus erit ? Continuo porrigens adjutorium dexterae suae, levavit mergentem, increpavit diffidentem: Modicae fidei, quare dubitasti? De me praesumpsisti, de me dubiculum quasi mare, ventus validus, et magna Deum; ambulas super mare, sub pedibus tuis est saeculi tumor. Amas saeculum; absorbebit te. Amatores suos vorare novit, non portare. Sed cum fluctuat cupiditate cor tuum, ut vincas tuam cupiditatem, invoca Christi divinitatem. Putatis tunc esse ventum contrarium, quando est hujus saeculi adversitas? Quando enim bella, quando tumultus, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dicis apłe: Peccantem coram omnibus
argue: ut cet̾i tunorem habeant. Qͥd facimꝰe
Controu̾siam istam uelut uidices audimꝰ e Ab¬
sit. Immo sub iudice ꝯstituti. pulsemus uti
nobis aꝑiri impetremus: sugiamꝰ sub alas
dm̃ dei nr̃i. Non enim apło suo ꝯtrarium lo¬
cutus est. quia ⁊ in ipsim locutꝰ ÷ sic̃ dicit.¬

Expanded text:
e? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tanta cͥa p̾cipientem: ut etiam hoc adderet
ꝯtinuo. Amen dico uobis quecũq ligau̾itis su¬
ꝑ t̾ram ligata erunt ⁊ incelo: ⁊ quecũq sol¬
ti habere fratrem tuum tãqͣm publicanum.
ligas illram int̾ra: s ut iuste alliges: uide. Nã
tum int̾ra. Cum solu̾is in t̾ra: solutꝰ erit. im
celo. Multum p̾stas non tibi sed illi: quia mł¬
cum nocuit non tibi s sibi. Hec cum ita sint:¬

Expanded text:
tanta cura praecipientem, ut etiam hoc adderet tanta cura praecipientem, ut etiam hoc adderet continuo: Amen dico vobis, quaecumque ligaveritis super terram, ligata erunt et in coelo; et quaecumque solti habere fratrem tuum tanquam publicanum, ligas illum in terra: sed ut juste alliges, vide. Nam illum in terra. Cum solveris in terra, solutus erit et in coelo. Multum praestas, non tibi, sed illi; quia multum nocuit, non tibi, sed sibi. CAPUT V.
Abbreviated transcription (Latin):
habeamꝰ magnam cͤam. non ꝓ nobis. Nam
giosum ÷ iniurias oblnusci: nͥ oblunscere
muiriam tuam. non uulnus fratris tui. Ergo ar¬
ripe eum int̾ te ⁊ ipsum solum: intuens correp¬
tioni: parcens pudori. foete enim p̾uereodia ĩ¬
cipit defendere pecratum suum : ⁊ quemuis fa¬
c̾ẽ correptiorem facis ꝑciorem. ẽ orripe gͦ illum:
int̾ ce ⁊ ipsum solum. Si te audierit lucͣtus es
fratrem tuum: qͥa ꝑierat nisi fac̾es. Si autem
non te audierit: id ÷ peccatum suum qͣsi usti¬
ciam defend̾it : adhibe illi duos uł tres. qͥa in
ore duorum uł trium testium stat omne uer¬
bum. Si nec ipios audierit : ref ad eccłam. Si
nec ecclam audierit: sit tibi sic̃ ethuicꝰ. ⁊ pu¬
blicanus. Noli illum iam ꝯputare innum̃o fra¬
negligenda est. Nam ⁊ ipsos ethuicos idẽ gen-¬
tiles. ⁊ paganos. in num̾o qͥcdem fratrum non
deputamus: s tñ eorũ salutem semꝑ inqͥri¬
mus. Hoc gͦ audiuimꝰ dñm ita monentem: ⁊

Expanded text:
habeamus magnam curam, non pro nobis; nam gloriosum est injurias oblivisci: sed obliviscere injuriam tuam, non vulnus fratris tui. Ergo corripe eum inter te et ipsum solum, intendens correctioni, parcens pudori. Forte enim prae verecundia incipit defendere peccatum suum, et quem vis facere correctiorem, facis pejorem. Corripe ergo eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: quia perierat, nisi faceres. Si autem non te audierit, id est, peccatum suum quasi justitiam defenderit, adhibe tecum duos vel tres; quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam: si nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Noli illum deputare jam in numero franegligenda est. Nam et ipsos Ethnicos, id est, Gentiles et Paganos in numero quidem fratrum non deputamus; sed tamen eorum salutem semper inquirimus. Hoc ergo audivimus Dominum ita monentem, et
Abbreviated transcription (Latin):
cͦrunt: s foete pagani foete uidei. Immo uero
tam pauci essent in theatͥs. ut erubescendo dis
ced̾ent: siͥani ad theat᷑ non accederent. Eurrt̾
ergo ⁊ illi portantes ⁊ sc̾m nom̃ ad penam
suam. Clama gͦ. ⁊ n̾ eũdop̾mens. incorde tu¬
o tẽꝑalem ꝯcupiscentiam: ⁊ tene te inclamo¬
re forti: ⁊ ꝑseu̾anti ad aures saluatoris: ut
stet iħus ⁊ curet te. Int̾ ipsas tbas clama: ne
desꝑes de anrib dñi. Non emin ⁊ illi ceci ex
illa ꝑte clamau̾unt: ubi turba nõ erat. ut
ex eaꝑte aucdirentur: ubi nõ e̾et inpedimͣ¬
tum ꝓhibentium. Int̾ ipsas turbas clama¬
uerunt: ⁊ tñ cdñs audiuit. Sic ⁊ uos inter
peccatores ⁊ lipxuriantes. inter amatores se¬
cularium uanitatum. ibi clamate: ut sanet
uos dñs. Nolite ꝑ aliam partem: clamare
ad clñm. Nolite ad hereticos ire: ⁊ ibi clama¬
re ad dñm. Attenclite fratres: qͥa in illat᷑ba
que clamare ꝓhibebat: ibi sanati sunt qui

Expanded text:
oncurrunt, sed forte Pagani, forte Judaei. Imo vero oncurrunt, sed forte Pagani, forte Judaei. Imo vero tam pauci essent in theatris, ut erubescendo discederent, si Christiani ad theatra non accederent. Currunt ergo et illi, portantes sanctum nomen ad poenam suam. Clama ergo non eundo, premens in corde tuo temporalem concupiscentiam; et tene te in clamore forti et perseveranti ad aures Salvatoris, ut stet Jesus, et curet te. Inter ipsas turbas clama, ne desperes de auribus Domini. Non enim et illi caeci ex illa parte clamaverunt, ubi turba non erat, ut ex ea parte audirentur, ubi non esset impedimentum prohibentium. Inter ipsas turbas clamaverunt: et tamen Dominus audivit. Sic et vos etiam inter peccatores et luxuriantes, inter amatores saecularium vanitatum, ibi clamate, ut sanet vos Dominus. Nolite per aliam partem clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc monebat ut clamaret: icde̾ oꝑa bona mo¬
nebat. Dicebat illi ut daret pauꝑbus: p̾cipi¬
ebat ut helemosinam fac̾e̾t indigentibi. ⁊
docebat dicens. fili helemosine nõ simintire.
intenebras. Consiliũ ꝑcipiende atq obtinen¬
de lucis: cecus dabat. Plemosine in qͥt ñ sinũt
ire intenebras. Si ei filius respo̾deret miratꝰ.
dicis. helemosine nõ siunt ire intenebras.
N ouerat ille de qua luce doceret filiũ. nou̾at
mint̾iore homine qͦd uictebat. filius patri
porrigebat manũ. ut ambularet in t̾ram:
⁊ pater filio ut habitaret incelo. Preuit̾ ꝯclu¬
dam fr̾s smonem istum: ex eo qͦd M nos
plurimũ tangit atq angit. Ui dete
c̾e turbas: qͣ ceripiant cecos clamantes.
Dĩts qui in hac tba sanari uultis: nõ uos det̾¬
xp̃ianus ire spectare. Hoc ipsum qͦd frenat
ꝯcupiscenciam bonam: ne ꝑgat ad theatrũ.
clamat pꝰt. ap̾m. clamat ut sanetur. Alii ꝯ¬

Expanded text:
hoc monebat ut clamaret: id est, ad bona opera mohoc monebat ut clamaret: id est, ad bona opera monebat. Dicebat illi ut daret pauperibus, praecipiebat ut eleemosynas faceret indigentibus, et docebat dicens: Fili, eleemosynae non sinunt ire in tenebras . Consilium percipiendae atque obtinendae lucis caecus dabat. Eleemosynae, inquit, non sinunt ire in tenebras. Si ei filius responderet miratus,dicis, Eleemosynae non sinunt ire in tenebras? Noverat ille de qua luce doceret filium, noverat in interiore homine quod videbat. Filius patri porrigebat manum, ut ambularet per terram; et pater filio, ut habitaret in coelo. 17. Cldam, fratres, sermonem istum, ex eo quod nos plurimum tangit atque angit, videte esse turbas quae corripiant caecos clamantes. Omnes qui in hac turba sanari vultis, non vos deten vult bonus Christianus ire spectare. Hoc ipsum quod frenat concupiscentiam suam, ne pergat ad theatrum; clamat post Christum, clamat ut sanetur. Alii c
Abbreviated transcription (Latin):
damate ut uideatis. Quanta putat᷑ infeli¬
citas hominũ: qui lucem istam corꝑalẽ
non uident. Eitetatiis ÷ aliqͥs: ꝯtinuo cdici¬
tur. Iratũ dm̃ habuit: aliqͥd mali ꝯmisit.
Hoc uxor tobie cdicebat iuro. Clamabat ille
ꝓpt̾ hedum: ne de furto eẽt. Nolebat sonũ
furti audire in domo sua. Illa desendens
factũ suũ: ꝯpbrio ꝑcutiebat maritũ. E cũ
ille dic̾e̾t reodite si de furto ÷: illa respõde¬
bat insultans. Ubi sunt iusticie tue : Eluã
ceca erat si furtum defendebat. Et qͦm lucẽ
uidebat: qͥ furtũ recddi imꝑabat. Illa erat
foeis in luce solis: ille erat intus in sole uisti¬
cie. qͥs corum erat in luce meliore ⁊ Ad hãc
ur̃am: ut clametis bonis oꝑib. Cum dñs
tͣmĩt sonet uox fider: ut stans ihus id ÷ in¬
cõmutabilis manens. dei sapientia ⁊ maies¬
tas u̾bi dei. ꝑ qͦd fada sunt omnia aꝑiat ocu¬
los ur̃os. Idem tobi monens filium suum. ad

Expanded text:
clamate, ut videatis. Quanta putatur infeliclamate, ut videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: continuo dicitur, Iratum Deum habuit, aliquid mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio percutiebat maritum: et cum ille diceret, Reddite, si de furto est; illa respondebat insultans, Ubi sunt justitiae tuae ? Quam caeca erat, quae furtum defendebat: et quam lucem videbat, qui furtum reddi imperabat! Illa erat foris in luce solis: ille erat intus in luce justitiae. Quis eorum erat in luce meliore? CAPUT XVIvestram; ut clametis operibus, cum Dominus transit: sonet vox fidei; ut stans Jesus, id est, incommutabilis manens Dei Sapientia, et majestas Verbi Dei, per quod facta sunt omnia, aperiat oculos vestros. Idem Tobias monens filium suum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃i enm diuinitatem uidebat: qͣntum in
hac uita pot̾. Est diumitas xp̃i: ⁊ humani¬
tas. ap̾i. Diuinitas stat: humanitas tͣnsit. Qc
nõ recedit. Non enim sic ad nos uenit: ut
a patre disced̾et. nec ita ascendit ut loco mo¬
u̾ctur. Assumpta carne: locum mutauit.
Deus aut̾ assumens carnem: qͥa in loco non ẽ
nec mutat locum. Tangamus locum stante
ap̃o. sanentur ocłinr̃i. S quorũ ocłie elamã¬
tiũ scilicet cum transit: id÷ bene oꝑantiũ
ꝑ eam fidem. que dispensata÷. tẽꝑalit̾ ad
erudiendos nos ꝑuulos. Sanatis aut̃ ocłis
qͥd p̾ciosus habere pot̾imus fratres: lum̃
hoc qui uident qͦd factũ ÷. qͦd fulget in celo.
uł qͦd exbetur de luc̾na: gandent. Et quo¬
mͦ miseri uidentur: qui hoc uid̾e nõ posst̃.
Ego autem quare loquor. qͣre ista cdico. iisi ut
horter om̃s nos ad cdamandũ cdũ tͣnsit iħus ⁊¬
ucem cõmendo sc̃itati u̾re amandã : quam
forte nõ udetis. Credite tlũ nõdũ uidetis et

Expanded text:
i enim divinitatem videbat, quantum in hac vita potest. Est divinitas Christi, est humanitas Christi. Divinitas stat, humanitas transit. Quid non recedit. Non enim sic ad nos venit, ut a Patre discederet: nec ita ascendit, ut loco moveretur. Assumpta carne, locum mutavit: Deus autem assumens carnem, quia in loco non est, nec mutat locum. Tangamur stante Christo, sanentur oculi nostri. Sed quorum oculi? Clamantium scilicet, cum transit: id est, bene operantium per eam fidem, quae dispensata est temporaliter ad erudiendos nos parvulos. 15. Sanatis autem oculis, quid pretiosius habere poterimus, fratres? Lumen hoc qui vident quod factum est, quod fulget de coelo, vel quod exhibetur de lucerna, gaudent. Et quomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? Ego autem quare loquor, quare ista dico, nisi ut horter omnes vos ad clamandum, cum transit Jesus? Lucem commendo Sanctitati vestrae amandam, quam forte non videtis. Credite, dum nondum videtis; et
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Ergo relinque ibi munꝰ tuũ ante altare:
⁊ uade pͥus reꝯciliari fr̃ĩtuo. ⁊ sic ueniẽs offe¬
res munꝰ tuũ. Ecce ille reatꝰ gehenne: queni cito
soliitus c̃. Nondum reꝯciliatus reus eras gehẽ
das iniurias : ⁊ difficiles ad ꝯcordiam reqͥran¬
dam. Pete inqͥt ueniam ab homine quemof¬
fendisti: ab homine quem lesisti. Respondet:
nõ me humiliabo. Hel dm̃ tuũ audi: si frat᷑m
tuum ꝯtẽpnis. Qͥ se humiliat: exaltabit᷑. Nõ
uis te humiliare. qui cecidisti : Multum uit̾¬
est int̾ se humiliantem : ⁊ int̾ iacentem. Iã
iaces. ⁊ humiliare te nonuis: Bene dic̾es nolo
Qđ andiuimꝰ hodie. Si peccau̾it in te frater
tuus : corripe eum int̾ te ⁊ ipsum solum. Si
neglȩx̾is: peior es. Ille inuiriam fecit: ⁊ inui¬
riam faciendo : gͣui se ipsum uuln̾e ꝑcussit.

Expanded text:
inque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et sic veniens offeres munus tuum . Ecce ille reatus gehennae quam cito solutus est. Nondum reconciliatus, eras gehennae das injurias, et difficiles ad concordiam requirendam. Pete, inquit, veniam ab homine quem offendisti, ab homine quem laesisti. Respondet: Non me humiliabo. Vel Deum tuum audi, si fratrem tuum contemnis: Qui se humiliat, exaltabitur . Non vis te humiliare qui cecidisti? Multum interest inter se humiliantem et inter jacentem. Jam jaces, et humiliare te non vis? Bene diceres, Nolo Quod audivimus hodie: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si neglexeris, pejor es. Ille injuriam fecit, et injuriam faciendo gravi se ipsum vulnere percussit:
Abbreviated transcription (Latin):
Iutendite a quo exorsus exoesus ẽ num̃are.
A ip̃o usq ad ipsum adam. qui pͥmus pecca¬
uit. ⁊ nos cum peccati obligatione geu̾a¬
uit. ꝑuenit usq ad adam : ⁊ nunĩantur
gen̾ationes septuaginta septem. Hoc est
a xp̃o usq ad adam qͦs cliximꝰ septuaguta
septem: ⁊ ab adam usq ad p̃m septuagĩ¬
ta septem. Si gͦ milla gen̾atio p̾termissa
est: nulla culpa pret̾it᷑ ubi non debeat ignos¬

Expanded text:
Intendite a quo. Exorsus est numerare Intendite a quo. Exorsus est numerare a Christo usque ad ipsum Adam, qui primus peccavit, et nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuagita septem. Si ergo nulla generatio praetermissa est, nulla culpa praeteritur quae non debeat ignos
Abbreviated transcription (Latin):
cio utrum doemiamꝰ sine talento. Ergo cotidi¬
e petimꝰ. cotidie diuinas aures orando pulsa¬
mus. cotidie nos ꝓst̾n̾imꝰ. ⁊ dicimꝰ ctimate
nobis debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoei¬
bus nr̃is. Que debita tuas Om̃ia an aliqͦm
partem& Respondebis om̃ia. Sic gͦ ⁊ tu debi¬
tori tuo. Hanc gͦ regulam ponis. hanc odi¬
tionem loqueris. hoc pacto ⁊ placito qͣndo o¬
ras. cõmemoras ut clicas. dimitte nobis sic̃
⁊ dimittimꝰ debitoribus nr̃is. Qͥd gͥ ergo uult¬
septuagies septies : Audite fratres magnũ
mistĩum. ammirabile sacͣmentum. Endo
dñs baptitatiis est lucas cũgłista sc̃s ibi com¬
memorat gen̾ationes eiꝰ. quo oecdine. qua se¬
ham ⁊ uenit usq ad iosept descendendo. lu¬
cas autem ascendendo cepit nim̾are. Quare
ille descendendo. ille ascendendo & Ca ma¬
recepit : nun̾ando aut̾ ꝯpleuit gen̾atione᷑
septuaginta ⁊ septem. A quo num̾abat:

Expanded text:
cio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidicio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commemoras, ut dicas, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus debitoribseptuagies septies? Audite, fratres, magnum mysterium, admirabile sacramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua seham, et venit usque ad Joseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, ille ascendendo? Quia Mare coepit, numerando autem complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat?
Abbreviated transcription (Latin):
relam: sicut ds̃ in xp̃o donauit nobis. Audistiᷤ
formam. Si septuagies septies peccata tibi do¬
nauit ꝓp̃c. si adhuc usq ignouit. ⁊ ultra ne¬
gauit: pone ⁊ tu limitem ⁊ ult̾ius noli ignoᷤ
nino nulla culpa sit. qͣm non debeas ignosc̾e.
Ecce ille ipse si̾uis cuius debiti inuentus est debi¬
tor: decem milia talentorum debebat. Puto
enim qͥa decem milia talentorum it parum¬
sit: decem milia pec̾cotum sunt. Nolo enim
dic̾e unũ talentum: qͦd om̃a peccata ꝯcludat.
Seruꝰ autem ille qͦntum ei debebat e c̃eutum
denarios debebat. Iam plus est qͣm septua
gies septies. Et tñ iratus est dñs: qͥa ei non di¬
misit. Non solum enim cẽtum plus sunt qͦm
septuaginta septen: s centum denarii for¬
te mille asses sunt. S qͥd ad decem milia ta
desid̾amis ignosci. Si enum ꝯsidẽmꝰ peccata
nr̃a ⁊ num̾emus qͥd facto. qͥd odo. qͥd aure. qͥcd
cogitatione. qͥd innumi̾ abilibus motibus. nes¬

Expanded text:
relam, sicut Deus in Christo donavit vobis . Audistis relam, sicut Deus in Christo donavit vobis . Audistis formam. Si septuagies septies peccata tibi donavit Christus, si huc usque ignovit, et ultra negavit; pone et tu limitem, et ulterius noli ignoscnino nulla culpa sit, quam non debeas ignoscere. Ecce ille ipse servus, cujus debentis inventus est debitor, decem millia talentorum debebat. Puto enim, quia decem millia talentorumsit, decem peccatorum sunt. Nolo enim dicere unum talentum, quod peccata concludat. Servus autem ille quantum debebat? centum denarios debebat. Jam plus est quam 490, et tamen iratus est Dominus, quia ei non dimisit. Non septuaginta septem; sed centum denarii forte mille asses sunt. Sed quid ad decem millia tadesideramus ignosci. Si enim consideremus peccata nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus motibus; nes
Abbreviated transcription (Latin):
one mou̾e pͣnt: audite. In remissionemu̾
uenia petitur. ⁊ ab ignocente debet᷑: hoc
pot̾ mou̾e qͦd ⁊ petrum mouit. Qcienĩ de¬
beo inqͥt ignosc̾e: sufficit usq septies: Non
sufficit ait dñs. Non dico septies: susq scp¬
tuagies septies. Iam tu emum̾̃a qͦtiens inte
peccau̾it frater tiuis. Si potueris ꝑuenire. usq
septuagesimam ⁊ octauam culpam: ut tran¬
seas septuagies septies: tunc molire uindictã.
ta ne uerum est qͦd dicit. et uere ita se res habet.
ut si peccau̾it septuagies septies. ignoscas si au¬
tem peccau̾it septuagies octies. iam liceat tͥ nõ
pectauerit. ignosce. Ergo ego ausus sum suꝑgͣ¬
di modum dñi meie Ille in septugesimo isep¬
tuno num̾o: ignoscendi limitem fixit. Hunc
gͦ limitem transilire p̾sumam e Non est ue¬
rum. non sum ausus plus aliqͥd. Ipsum dñm
meum auchiuui loquentem in apłosuo: ubi mo¬
dꝰ. ⁊ num̾us p̃sixus non est. Ait enim. Ponantes
uobism et ipsis si qͥs adu̾sus aliquam habet que¬

Expanded text:
one movere possit, audite. In remissione ubi venia petitur, et ab ignoscente debetur, hoc potest movere, quod et Petrum movit. Quoties debeo, inquit, ignoscere? Sufficit usque septies? Non sufficit, ait Dominus: Non dico tibi, Septies; sed, septuagies septies. Jam tu enumera quoties in peccaverit frater tuus. Si potueris pervenire usque ad septuagesimam et octavam culpam, ut transeas septuagies septies, tunc molire vindictam. Itane verum est quod dicit, et vere ita se res habet, ut si peccaverit septuagies septies, ignoscas; si autem peccaverit septuagies octies, jam liceat tibi non peccaverit, ignosce. Ergo ego ausus sum supergredi modum Domini mei? Ille in septuagesimo et septimo numero ignoscendi limitem fixit: hunc ego limitem transilire praesumam? Non est verum, non sum ausus plus aliquid. Ipsum Dominum meum audivi loquentem in Apostolo suo, ubi modus et numerus praefixus non est. Ait enim: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet que
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. qr non peccaui in dm̃ : s peccaui m
fratrem. In hominem peccaui: leue pecca¬
tum ẽ. uł millum peccatum ÷. Foete inde dicis
leue ÷ͥ: qr cito cͤatur. Peccasti in fratrẽ : satis fac¬
⁊ sanatus es. Cito secisti rem mortifa̾m: s eitore

Expanded text:
dicat, quia non peccavi in Deum, sed peccavi in fratrem, in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ q in ipsis u̾bis attende. cuiꝰ amore id fac̾e de¬
Ebeas: utrum tui an illiꝰ. Site audierit ĩ qͥd:
lucͣtus es fratrem tuum. Ergo ꝓpter illum fac:
Fut lucrerĩs illum. Si faciendo lucͣris: nisi fe¬
cisses ꝑicrat. Qͥd ÷ gͦ qͦd pleriq homines ista
Epeccata ꝯtempnunt. ⁊ dicunt. qͥd magnitm¬
⁊ feciẽ In hominem peccaui. Noli ꝯtẽpn̾e. In ho¬
minem peccasti. Uis nosse qͥa in hominem pec¬
cando ꝑistie Site ille in quem peccasti corri¬
puerit int̾ te ⁊ ipsum solum ⁊ audieris illum:
lucͣtus ÷ te. Qͥd est lucͣtus ÷ te. nisi qͥa ꝑieras
si non lucͣretur te sslam si noͣ ꝑieras. qͦmͦ lucͣ¬
tus est te e Nemo gͦ ꝯtẽpnat: q̃n peccat in fra¬
trem. Ait enim in qͦdem loco apłs. Si autem
peccantes infratres. ⁊ ꝑcutientes ꝯscientiam
illorum infirmam. in xp̃m peccatis. id̾o quia¬

Expanded text:
 in ipsis verbis attende, cujus amore id facere debeas, utrum tui, an illius. Si te audierit, inquit, lucratus es fratrem tuum. Ergo propter illum fac, ut lucreris illum. Si faciendo lucraris, nisi fecisses perierat. Quid est ergo quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, quando peccat in fratrem. Ait enim quodam loco Apostolus, Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt uenire ad te suꝑ aqͥs. Homo audeo s non
nominem rogo. Iubeat d̾s homo: ut possit
qͦd non potest homo. ueni inqͥt. Et desdendit
⁊ cepit ambulare suꝑ aqͥs: ⁊ potuit ꝑetrus
se. Nidens uentũ ualidum: timuit. Et cũ ce¬
pisset mn̾gi: clamauit. Dñe pereo: lib̾a me.
D resumpsit de dño: potuit de dño. Ẽitubanut
ut homo. rectiit ad dũm. Si dicebam motꝰ
t̃ pes meus: psalmꝰ loqͥtur. sancti cantici uox⁊̃
Sidicebam motus est pes meris. Ete motus nͥ ꝙ
mense & qͥd seqͥtur  Misi̾cordia tua dñe ad

Expanded text:
quit, venire ad te super aquas. Homo audeo, sed non hominem rogo. Jubeat Deus homo, ut possit quod non potest homo. Veni, inquit. Et descendit, et coepit ambulare super aquas: et potuit Petrus, s ventum validum, timuit; et cum coepisset mergi, exclamavit: Domine, pereo, libera me. Praesumpsit de Domino, potuit de Domino: titubavit ut homo, rediit ad Dominum. Si dicebam, Motus est pes meus. Psalmus loquitur, sancti cantici vox est; Si dicebam, motus est pes meus, Quare motus, nisi quia meus? Et quid sequ
Abbreviated transcription (Latin):
in aꝑto⁊: ammonitio utilis ualde ⁊ salubris. O¬
becticntia debetur ut qͦd iussum c̾ impleat᷑: quia
omnis homo cdebitor est dei. ⁊ debitorem habet
fratrem suum. Ql est enim qui non sit debitor
in aliqͦ peccato obstrictus sit fratri suo e Debito
rem gͥ om̃is homo habens. tñ et ipse debitoe ÷:
id̾o deus uistus ꝯstituit tibi regulam in debi¬
tore tuo. qͦm faciet ⁊ ipse cum sllo. Duo enim
sunt oꝑa miscricordie qͦ nos lib̾ant: que bre¬
uiter ipse ctñs posuit in eu̾gło. Dimittite et
dimttetur uobis. date ⁊ dabitur uobis. Di¬
mittite ⁊ dimittetur nobis ad ignoscendum
ꝑtinet: date ⁊ dabitur uobis: ad p̾standum
beneficium ꝑtinet. Qd de ignoscendo ⁊ tuuis
tͥ ignosci qͦd peccas: ⁊ habes alium cui tu pos¬
sis ignosc̾e. Rursus qͦd ꝑtinet ad tribuendum
benesicummpetit te mẽdicꝰ: ⁊ tues di mendicꝰ.
Oñis enim qn̾ oramus: mendici dei sumꝰ. Ante
ianuam magni patͥs familias stamꝰ: mimo

Expanded text:
t, admonitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non sit debitor  aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo. Duo sunt enim opera misericordiae, quae nos liberant, quae breviter ipse Dominus posuit in Evangelio, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, imo
Abbreviated transcription (Latin):
głm: Quare uis uiu̾e scdin in crepatio¬
nem tb̾e ꝓlubentis. ⁊ nõ scłm uestigia do¬
mini tͣnͣsenntis ⁊ Insultabunt. uituꝑ a¬
bunt. reuocabunt: clama qͦusq ꝑueni¬
dis ad aures iħu. Nam qui ꝑseuerauerĩt
attenderint turbas ꝓhibentes neq magnipẽ¬
bentium. nullo mͦ seꝑabunt᷑ : ⁊ stabit iħ̾e ⁊ sa¬

Expanded text:
gelium? Quare vis vivere secundum increpatiogelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam qui perseveraverint et non attenderint turbas prohibentes, neque magnipenbentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
quib p̾cipit cdñs obtritis corde. Nam cum
recitantur ca quȩ fecit dñs transenntia.
nobis semꝑ exibetur transiens iħs. Quia
usq insinem scłi nõ desunt ceci sedentes
ad uiam: opus ẽ gͦ ut clament illi. iuxta
uiam secdentes. Turba que cum dño erat:
conpescebat clamorem querentium
sanitatem. fr̃s: iudetis: quid dicam
Nescio enim qͦmͦ dicam: s plus nes cio
quomͦ taccam. Hoc dico ⁊ aꝑte dieo.
Tnneo enim iħm tͣnseuntem ⁊ manentem:
n ideo tac̾e nõ possum. Bonos xp̃ianos. ue
re stuctiosos. uolentes fac̾e p̾cepta dei que
in euangło scͥpta sunt: xp̃iam mali ⁊ tẽ¬
pidi ꝓhibent. Turba ipia que cum dño
non desitiant. neq ducantur quas aucdo¬
ritate turbarum. nec eos qui pͥores ap̃ia¬
ni facti sunt male uiuentes.⁊ bonis oꝑib
inuidentes imitentur. Non dicant qͦ¬
modo uiuunt isti tam multi. sic uiua¬
mus. Quare ñ potuis qͦmodo dicit euã¬

Expanded text:
quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum.re studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur. Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evan
Abbreviated transcription (Latin):
mũdo. Glamat ad ap̃m qui eum audit.
⁊ nõ surcdus audit. res ur̃as uendite. ⁊ da¬
te pauꝑib. facite uobis sacculos nõ uet̾as¬
centes. thesanrum nõ deficientẽ in celo. Tam¬
quã uestigiorũ sonitum ap̃i audiens transe¬
untis. clamet ad hec cecus. id ẽ faciat ista:
Hox enis infactis sit. Incipiat mundum ꝯ¬
chilo  habere que homines amant. Eõ¬
tẽpnat murias: non appetat uindicari.
Paret maipallam ꝑcutienti: oret ꝓmimicis.
S iqͥs ei abstulerit sua non repetat. Si cui ali
cere ceꝑit: om̃s cognati. asfines. amci. insa¬
nia cominouent᷑. Qui diligunt seculũ ꝯtͣ¬
dicunt. Quid insanis : Nimiꝰ es. Nũqͥd alii
nõ sunt p̃iani : Ista stulticia ÷. ista dem̃ti¬
a ẽ: et cet̾a talia. T̃ urba clamat. ne ceci cla¬
ment. turba clamantes corripiciat: s eo¬
rum cdamores nõ uincebat. Et nunc iłis¬
h iĩ sunt enim qui labiis honorant: cor aut̾
eorum longe ÷ ã deo. Ipñ sunt usta uiam:

Expanded text:
uli ; clamat ad Christum. Qui enim audit, et non surdus audit, Res vestras vendite, et date pauperibus; facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelo : tanquam vestigiorum sonitum Christi transeuntis audiens clamet ad haec caecus, id est, faciat ista. Vox ejus in factis sit. Incipiat mundum nihilo habere quae homines amant; contemnat injurias, non appetat vindicari, paret maxillam percutienti, oret pro inimicis; si quis ei abstulerit sua, non repetat; si quid alicere coeperit, omnes sui cognati, affines, amici commoventur. Qui diligunt saeculum, contradicunt. Quid insanis? Nimius es: numquid alii non sunt christiani? Ista stultitia est, ista dementia est. Et caetera talia turba clamat, ne caeci clament. Turba clamantes corripiebat: sed eorum clamores non vincebat. IntelliHi sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo . Ipsi sunt juxta viam,
Abbreviated transcription (Latin):
si odisti ⁊ uis corriꝑe: qͦmͦ emendas lum̃. qui
ꝑdidistilumen ⁊ Dixit enim ⁊ hoc aꝑte eadem
scͥptura: ubi scͥptum est qui odit srem suum
homicida ÷. Qͥodit inqͥt fre̾m suum intene¬
bris ÷: usq adhuc. Odium tenebre sunt. Nõ
pot̾ autem ficri. ut qui odit alt̾um: no̾ sibi pͥus
facturiis est ei quem octit ⁊ Qͥd facturꝰ est e ẽol¬
lit pecuniam. nũqͥd sideme ledit famam nũ
sibi mali faciat inalt̾um seuit: eo ꝑiculosus
uiuens. qͦ non sentit qͥd sibi mali agit qͥa ⁊ se¬
iuendo sensum ꝑdidit. Seiusti ininimicum
tiuim. te seiuente ille midatꝰ est: tu inqus
es Multum int̾est int̾ nudũ ⁊ miquin. Ille
ꝑdidit pectimam: tu in nocentiam. Quere
quis gͣuuis dãpnũ ꝑꝑessus est. Ille ꝑdidit rem
ꝑituram: tufactus es ꝑiturꝰ. Ideo debemꝰ aman
do corriꝑe⁊ nõ nocencli aniditate. s studio cor¬
rigendi. T̃ ales si siu̾mꝰ: optime facimnis. qͦd hodie

Expanded text:
si odisti, et vis corripere, quomodo emendas lumen, qui si odisti, et vis corripere, quomodo emendas lumen, qui perdidisti lumen? Dixit enim et hoc aperte eadem Scriptura, ubi scriptum est, Qui odit fratrem suum, homicida est. Qui odit, inquit, fratrem suum, in tenebris est usque adhuc . Odium, tenebrae sunt. Non potest autem fieri ut qui odit alterum, non sibi prius facturus est ei quem odit? quid facturus? Tollit pecuniam, numquid fidem? Laedit famam, numsvivens, quo non sentit quid secum mali agit; quia et saeviendo sensum perdidit. Saevisti in inimicum tuum: te saeviente ille nudatus est, tu iniquus es. Multum interest inter nudum et iniquum. Ille perdidit pecuniam, tu innocentiam. Quaere quis gravius damnum perpessus est. Ille perdidit rem perituram, tu factus es periturus. CAPUT do corripere; non nocendi aviditate, sed studio corrigendi. Tales si fuerimus, optime facimus quod hodie
Abbreviated transcription (Latin):
impetu ꝑcat: tu si uides ⁊ patient᷑ ꝑmitis.
odisti: Tua pacientia illius mors est. Quato me¬
lius c̃. si irasc̾is ⁊ corrigis: qͣm non irascendo
int̾ire ꝑmittis. Ocdium gͦ ante om̃ta uitandũ
est: trabes de ocło eicienda est. Multum qͥipe
aluid est qͦndo quisq irascens in aliqͦ u̾bi mo¬
dum excedit. qͦd pꝰtea deleat penitendo: ⁊ alid̾̃
est su̾are insidias in clusas in corde. Multum
postremo int̾est int̾ hec uba scͥpture: turbatꝰ
est pre ira oculus meus. De illo auten quid
dictum este. Qͥ odit fratrem suum homici¬
da est. Multũ int̾est int̾ turbatũ ołm : ⁊ ex
cinctum. festuca turbã crabes extinguit. Hoc¬
moniti sumꝰ: bene fac̾e atq implere possimus.
ante om̃ia nõ ocdisse. Tunc enim qñ trabes nõ
÷ in ocło tuo. uides recte quic qͥd fuerit in ocło
fr̾u tui. ⁊ ium pat̾is donec eicias de oculo fr̃is tu¬
.i. qͦd uides noc̾e oculo fr̃is cui. lum̃ qͦd inte est:
non teꝑmittit neglig̾e lumen fr̾is tui Nlam

Expanded text:
patienter permittis, odisti; tua patientia, illius mors est. Quanto melius est si irasceris et corrigis, quam non irascendo interire permittis? Odium ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens in aliquo verbi modum excedit, quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in corde. Multum postremo interest inter haec verba Scripturae, Turbatus est prae ira oculus meus . De illo autem quid dictum est? Qui odit fratrem suum, homicida est . Multum interest inter turbatum oculum, et exstinctum. Festuca turbat, trabes exstinguit. moniti sumus, bene facere atque implere possimus, ante omnia non odisse. Tunc enim quando trabes non est in oculo tuo, vides recte quidquid fuerit in oculo fratris tui; et vim pateris, donec ejicias de oculo fratris tui, quod vides nocere oculo fratris tui. Lumen quod in te est, non te permittit negligere lumen fratris tui. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
carnis nr̃e ds non curat. Ubi c̃ qͦd hodie au¬
duumiis. fornicatores ⁊ adult̾os iũdicat ds:
Ẽ cce qd̾ attendas: qͥsqͥs tali moebo laboras.
Qͦd dicit dñs audi: non qͦd tibi dicit fauens
peccatis tuis amicꝰ tis. aut eadem tecum
miqͥtatis cathena ligatus amucus tuus uł
potnis mimicus tuus ⁊ suus. Audi gͦ qͦd dicit

Expanded text:
carnis Deus non curat. Ubi est quod hodie aucarnis Deus non curat. Ubi est quod hodie audivimus: Fornicatores et adulteros judicat Deus? Ecce attende, quisquis tali morbo laboras. Quod dicit Deus audi: non quod tibi dicit favens peccatis tuis animus tuus, aut eadem tecum iniquitatis catena ligatus amicus tuus, vel potius inimicus tuus et suus. Audi ergo quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dei uidicium: t̾reo cruentam ꝯscientiam.
ꝑsuadeo penitentiam. Hac caritate p̾diti
ẽe debennis. Unde aliq̾n homines rep̾hend̃t
uos: qͦd quasi non corripiamꝰ. ant putant
nos scire qͦd nescimus: aut putant nos scire
qͦd tacẽimnuis. S focte qͦd scis ⁊ ego scio. s non
coram te corripio: qͥa curare uolo nõ accusa¬
re. Sunt homines adulti in domib suss.
ni sec̾to peccant aliq̾n. nobus ꝓdunt᷑ ab ixo¬
rib suis. plerumq telantib aliq̾n marito¬
rum salutem querentib: nos non ꝓdimꝰ
palam. s in secreto arguimꝰ. ubi contigit
malum: ibi moriatur malum. Non tam̃
uulnus illd̾ negligimꝰ: aute omnia ostẽden¬
tes homini intali peccato ꝯstituto. sautiam¬
q genti ꝯscientiam illud uulnꝰ c̃ẽ mortifu̾m:
qͦd aliq̃n qui ꝯmittunt. nescio qua ꝑuersita¬
te ꝯtempnunt: ⁊ nescio unde sibi testimoni¬
a nõnulla ⁊ uana ꝯqͥrunt dicentes. peccata

Expanded text:
Dei judicium; terreo cruentam conscientiam; Dei judicium; terreo cruentam conscientiam; persuadeo poenitentiam. Hac charitate praediti esse debemus. Unde aliquando homines reprehendunt nos, quod quasi non corripiamus: aut putant nos scire quod nescimus, aut putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod scis, et ego scio: sed non coram te corripio; quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant; aliquando nobis produntur ab uxoribus suis plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus: nos non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ubi contigit malum, ibi moriatur malum. Non tamen vulnus illud negligimus; ante omnia ostendentes homini in tali peccato constituto sauciamque gerenti conscientiam, illud vulnus esse mortiferum: quod aliquando qui committunt, nescio qua perversitate contemnunt; et nescio unde sibi testimonia nulla et vana conquirunt, dicentes, Peccata
Abbreviated transcription (Latin):
de spũ sancto ꝯceꝑat. dñm amborũ. Pecca¬
uit gͦ inte frater tinis. Si tu solus nosti: tũc
u̾e in te solum peccauit. Nam si multis audi¬
entibus tibi fecit iniuriam: ⁊ in illos pecca¬
uit. qͦs testes sue miqͥtatis̃ effecit. Dico enim
testu agnoscere qͣndo me audiente fratri meo
putauit plac̾e̾ qͦd fecit. Ergo ipsa corripienda sc̃
coram omnib. que peccant᷑ coram omib. Ipsa
corripienda st̾ secretuis. que peccãtur secretuis.
mus ⁊ sic agendum ÷. Non solum q̾n in nos
peccatur. s qñ peccatur ab aliquo. ut ab alt̾o
nesciatur. in secͤto debemus corriꝑe: in secreco
arguere. ne uolentes publice argũe ꝓdamtꝰ
hominem. Nos uolumꝰ corriꝑe. ⁊ corrig̾e. Qͥd
simimicus querit audire. qͦd puniat. nouit
enim nescio quem homi̾dam ep̃s: ⁊ alius
nemo illum nouit. Ego uolo publice corriꝑe:
at cu queris inscbere. Prorsus nec ꝓdo nec
negligo. C orripio insecreto. pono ante ocłõ

Expanded text:
de Spiritu sancto conceperat Dominum amborum . Peccade Spiritu sancto conceperat Dominum amborum . Peccavit ergo in te frater tuus; si tu solus nosti, tunc vere in te solum peccavit. Nam si multis audientibus tibi fecit injuriam, et in illos peccavit, quos testes suae iniquitatis effecit. Dico enim,testis agnoscere. Quando me audiente, fratri meo putavit placere quod fecit. Ergo ipsa corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus: ipsa corripienda sunt secretius, quae peccantur smus et sic agendum est, non solum quando in nos peccatur, sed quando peccatur ab aliquo, ut ab altero nesciatur. In secreto debemus corripere, in secreto arguere; ne volentes publice arguere, prodamus hominem. Nos volumus corripere et corrigere: quid, si inimicus quaerit audire quod puniat? Novit enim nescio quem homicidam episcopus, et alius illum nemo novit. Ego volo publice corripere, at tu quaeris inscribere. Prorsus nec prodo, nec negligo: corripio in secreto; pono ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
eum int̾ te ⁊ ipsum solum. Quare ⁊ qͥa iite
peccauit. Qͥa enim secretum fuit quando
inte peccauit: secretum quere cum coerigiꝰ
qͦd peccauit. Nam si solus nosti qͦd peccauit
inte: ⁊ eum uis coram omnib corriꝑe. non
es correptor s ꝓditor. Attende quemadino¬
cdum uistus iosepl tanto flagitio qͦd de uro¬
re fuerat sipicatus. tanta benignitate ꝑ e¬
pit. ante qͦm sciret unde illa ꝯceꝑat. qͥti gͣui¬
dam senserat. ⁊ se adillam non accessisse
nouerat. Restabat itaq c̾ta adult̾ii suspica¬
tio. ⁊ tamen qͥa ipse solus senserat. ipse solus
sciebat. quid de illo ait euangłm ⁊ Ioseph aut̃
cum ẽẽt uir uistus ⁊ nollet eam chiuulgare.
Mariti dolor non uindictam quesiuit: uoluit
prodesse peccanti. non punire peccantem.
Cum inqͥt nollet eam diuulgare: uoluit cã
occulte cunittere. Hec eo cogitante : ecce an¬
quid ẽẽt. quia non uolauit uiri thocũ. quia

Expanded text:
eum inter te et ipsum solum. Quare? Quia peccaeum inter te et ipsum solum. Quare? Quia peccauia peccavit. Quia enim secretum fuit, quando in te peccavit; secretum quaere, cum corrigis quod peccavit. Nam si solus nosti quia peccavit in te, et eum vis coram omnibus arguere; non es correptor, sed proditor. Attende quemadmodum vir justus, Joseph, tanto flagitio quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperat: quia gravidam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa adulterii suspicio: et tamen quia ipse solus senserat, ipse solus sciebat, quid de illo ait Evangelium? Joseph autem cum esset vir justus, et nollet eam divulgare. Mariti dolor non vindictam quaesivit: voluit prodesse peccanti, non punire peccantem. Cum, inquit, nollet eam divulgare, voluit eam occulte dimittere. Haec eo cogitante, ecce anuia non violavit viri torum, quia