comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a noẽ separatur. Omẽ enĩ uerbum actionẽ passionẽue de signat q̃ pro
ferrisine tẽpõis notatione non possunt. Estitaq: uerbi definitio hȩc Verbũ
est uox designatiua scđm placitum. cũ tempõe. cuius nulla pars significatiua
est soparata. ut currit uincit. Sed siuerbis negatiua copulentur aduer¬
bia. fiaent infinita uerba sic̃ ficri nõa diximinfinita. ut ñ currit & ñ iuncit¬
qđ a uerbo designatur int̃ceͥpit quid uero aliud fieridicat tali significatione
non terminat. Preterea negatio iuncta cũ uerbo siue in eo quod est siue in eo
quod nonest. recte dici potest ut hõ non uincit. Noneẽ aut̃ orationẽ. aut enũ¬
tiacionẽ negatiuã illa prorsus argunienta monstrabunt. quȩ infinitũ no¬
men aboratione aut negatione diuidebant. Sed qͥm̃ principaliter p̃¬
sentiaquȩq sentimꝰ. his aũt rebus quas p̃senti sen su concipimus indita eẽ amor¬
temporis. ut currit uincit: Curret aũt̃ ł uincet. aut cucurrit & uicit. ñ

Expanded text:
ne separatur. Omne enim verbum actionem passionemve designat, quae fieri sine temporis notatione non potest. Est itaque verbi diffinitio haec: verbum est vox significativa secundum placitum cum tempore, cuius nulla pars significativa est separata, ut currit, vincit; sed si verbis negativa copulentur adverbia, fiunt infinita verba, sicut fieri nomina diximus infinita, ut cum currit, aut vincitquod a verbo designatur intercipit, quid vero aliud fieri dicat tali significatione non terminat; praeterea negatio iuncta cum verbo sive in eo quod est, sive in eo quod non est, recte dici potest, ut homo non currit. Non esse autem orationem aut enuntiationem negativam illa prorsus argumenta monstrabunt, quae infinitum nomen ab oratione aut negatione dividebant. Sed quoniam principaliter praesentia quaeque sentimus, his autem rebus quas praesenti sensu concipimus indita esse a mortempori
Abbreviated transcription (Latin):
designatiua. quod scđm placitũ est. Separatĩ uero cũ nomine quidẽ illi cõmu¬
neẽ quod aliquando sine tẽpẽ est ut uirgilianus quẽ supra diximꝰ uersus Neri¬
ne gatheathimo mihi dulcior hyblȩ. Et qui sequitur. Candidior ernis edera
formosior alba : Cum uerbo aut qđ in terdum cũ temp̃is significatione
ꝓfertur ut. Si quatui coridonis hab& te cura uenito. Differtũ ab
utroq qđ partes orationis a tota separatȩ oratione sigiuficant. Sunt
enĩ partes orationis nomen & uerbũ. quȩ spngillatĩ designatiua eẽ dũ
ea defineremꝰ ostendim. Significant aut̃ partes orationis ut dictio

Expanded text:
est, quod secundum placitum est. Separatim vero cum nomine illi commune, est quod aliquando sine tempore est, ut Virgilianus quem supra diximus versus: Nerine Galathea thymo mihi dulcior Hyblae, et qui sequitur: Candidior cygnis, hedera formosior alba. Cum verbo autem quod interdum cum temporis significatione profertur, ut: Si qua tui Coridonis habet te cura, venito. Differt autem ab utroque quod partes orationis a tota separatae oratione significant. Sunt enim partes orationis nomen et verbum quae significativa esse dum ea diffiniremus ostendim
Abbreviated transcription (Latin):
quippeoratio quȩ ẽ sociates cũ platone & discipulis subiectũ ẽ. Illa uero quȩ ẽ
dephilosophuȩ ratione ꝑtractat: predicatum. Rursus aliquando nomen sub¬
iectũ est . oratio p̃dicatum. hoc modo. Soerates dephilosophiȩ ratione ꝑtractat
hicenĩ socrates solus sub iectus est. oratio uero quadicimꝰ dephilo sophiȩ ratio¬
nepertractat p̃dicatur. ł uenit etiã ut supponatu oratio & simplex uoca

Expanded text:
quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subjecta est; illa vero, quae est, quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subjecta est; illa vero, quae est, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Rursus aliquando nomen subjectum est, oratio praedicatum, hoc modo: Socrates de philosophiae ratione pertractat; hic enim Socrates solus subjectus est; oratio vero, quam dicimus, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur
Abbreviated transcription (Latin):
propositione quadicitur homo iustus est. homo quidem minus est quĩ uistus b don
eni in solo homine iusticia et̃ potest. uerũ etiã in in corporeis diuinisq substan¬
tus atque ideo maior est terminꝰ iustus. homouꝰminor. Quofit ut homo qui¬
propositiones alter ũ habent p̃dicatiuũ terminũ. alterũ uero subiectũ. ama¬
loris priuilegio partis propositio p̃dicatiua uocataẽ. Se peaut euenit ut huter¬
minu sibumet inueniantur aequales hoc mnodo. Homorisibilis riibilis est . ho¬
nẽ nec ultra r isibile honio porrigitur: Sed in his hoc euenire necessẽẽ ut si
rominor demaiore p̃dicetur. innulla ꝓpositione contingit. Fieriaũ potest
ut propositionũ partes quosterminos dicim non solum in nominibus singulis.
uerũ in orationibus inueniamus. łlã sepe oratio deoratione p̃dicatur hoc
modo Docrate scũ platone & discipulis dephilosophie ratione ꝑ tractat. hȩo

Expanded text:
propositione qua dicitur, Homo justus, homo quidem minus est quam justus. Non propositione qua dicitur, Homo justus, homo quidem minus est quam justus. Non enim in solo homine justitia esse potest, verum etiam in corporeis divinisque substantiis; atque ideo major est terminus, justus, homo vero, minor; quo fit ut homo quipropositiones alterum habent praedicativum terminum, alterum vero subjectum, a majoris privilegio partis propositio praedicativa vocata est. Saepe autem evenit ut hi termini sibimet inveniantur aequales, hoc mnem, nec ultra risibile homo porrigitur; sed in his hoc evenire necesse est, ut si ro minor de majore praedicetur, in nulla propositione contingit. Fieri autem potest ut propositionum partes, quas terminos dicimus, non solum in nominibus, verum etiam in orationibus inveniamus. Nam saepe oratio de oratione praedicatur hoc modo: Socrates cum Platone et discipulis de philosophiae ratione pertractat; haec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ simpliciter proponuntur. id est quibus nullauis conditionis ad iungitio¬
tur. ut siquissimpliciter dicat cȩlum eẽ uolubile. At siuic conditio co¬
puletur. fit ex duabus propositionibus una conditionalis hoc modo. Cȩlum
si rotundũ est. uolubile est. Hic enĩ conditio id efficit. ut ita demum cȩlũ uo¬
lubile eẽ intelligatur sisit rotundum. Quoniã igitur aliȩ propositiones
predicatiuȩ sunt. aliȩ conditionales. predicatiuarũ partes terminos appella¬
mus : hisunt predicatus at que subiectus. Terminos aut̃ uoco uerba & to¬
mina quibus propositio nectitur ut in ea propositione quadicimus. homo
iustus est: hȩc duo nomina id est homo & iustus propositionis partes uocat
eos dem etiã terminos dicimus quorũ quidem alter subiectus est. alterue¬
ro p̃dicat᷑. Subiectus est terminus quimi norest. p̃dicat᷑ uero quimaior ut inea

Expanded text:
e simpliciter proponuntur, id est, quibus nulla vis conditionis adjungie simpliciter proponuntur, id est, quibus nulla vis conditionis adjungitur: ut si quis simpliciter dicat coelum esse volubile. At, si huic conditio copuletur, fit ex duabus propositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum sit, esse volubile; hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam igitur aliae propositiones praedicativae sunt, aliae conditionales, praedicativarum partes terminos appellamus. Hi sunt praedicativus atque subjectus. Terminos autem voco verba et nomina quibus propositio nectitur; ut in ea propositione qua dicimus: Homo justus est: haec duo nomina, id est, homo et justus, propositionis partes vocantur. Eosdem etiam terminos dicimus, quorum quidem alter subjectus est, alter vero praedicativus. Subjectus est terminus qui minor est, praedicativus vero qui major: ut in ea
Abbreviated transcription (Latin):
eorũq per speties ac mebra figurasq facienda diuisio:ac primũ depro¬
positione disserendum : Hanc ẽẽ dixim orationẽ ueritatẽ acmendaciũ con¬
tinentẽ. Huius duȩ sunt speties. Affirniatio una altera uero negatio Af¬
firmatio ÷ siquissic afferat. cȩlum uolubile est. Negatio siquis ita pronunti¬
& celũ uolubile non cst. Farũ uero aliȩ sunt uniuersales. aliȩ particulares
aliȩ indefinitȩ. Aliȩ singulares : Vni uersalis quidẽ ut siquis ita propo¬
nat. Omnis homo icistus est . Nullus homo iustus est. Particularis uero siquis
hoc modo Quidã homo iustus est quidã homo iustus non est. Indefinitȩ si hoc
modo homo iustus est. homo iustus non est. Singulares uero sunt. quȩ indi¬
uiduũ aliquid singulareq: proponunt. ut cato iustus est. cato iustus nonest
Et enimcato indiuiduus est. & singularis. Harũ uero alias predicatiuas.
alias conditionales uocamus. Predicatiuȩ sunt. Quio ꝑeebicatiux. Ruio cõ¬

Expanded text:
eorumque per species ac membra figurasque facienda divisio. Ac prius de propositione est disserendum: hanc esse diximus orationem, veritatem, vel mendacium continentem. Hujus duae sunt species: una affirmatio, altera vero negatio. Affirmatio est, si quis sic efferat, coelum volubile est; negatio, si quis ita pronuntiet, coelum volubile non est. Harum vero aliae sunt universales, aliae sunt particulares, aliae indefinitae, aliae singulares. Universales quidem, ut si quis ita proponat: omnis homo justus est, nuhoc modo dicat: quidam homo iustus est, quidam homo iustus non est. Indefinitae hoc modo: homo iustus est, homo iustus non est. Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis. Harum vero alias praedicativas, alias conditionales vocamus. Praedicativae sunt quae simpliciter propo
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm orto graphiã ut q̃rer & quȩror ab inquisitione & quȩ rela : Et hȩc rurs
ł scđm ipsam orto graphiã diuduntur ł scđm actionẽ ł passionẽ qđ quȩror
ab inquisitione passiuũ est. quȩror aut̃ aquȩ rela agentis : Ambiguarũ
ita dicamꝰ audio qđ greciiucerunt troianos. Nȩc enĩ ambiguitas. quolibet eoꝵ
soluitur. Nontam̃ itadiuidenda ẽ om̃is uocũ significatio tãquã genꝰ Ingnr̃e om̃s
species enumereͣntur in abiguitate uero tantȩ susficiunt quantȩ ad eũ sermonẽ pos¬
sunt eẽ utiles quẽ alter utra nectit oratio. Ac deuocis quidẽ significatione sufsi¬
cienter est dictũ. Est aut̃ & degenr̃is totiusq diuisione ꝓpositũ atq expeditũ.¬

Expanded text:
 Et haec rursus uel secundum ipsam orthographiam diuiduntur uel secundum actionem et passionem, quod ''quaeror'' ab inquisitione passiuum est, ''queror'' autem a querela agentis est. Ambiguarita dicamus ''audio quod Graeci uicerint Troianos'', haec enim ambiguitas quolibet eorum soluitur. Non tamen ita diuidenda est omnis uocum significatio tanquam genus: in genere omnes species enumerantur, in ambiguitate uero tantae sufficiunt quantae ad eum sermonem possint esse utiles quem alterutra nectit oratio. Ac de uocis quidem significatione sufficienter dictum est, est autem et de generis totiusque diuisione
Abbreviated transcription (Latin):
omi ẽ ita rursus conuersus qđ fuerat subiectũ. in eo quod ante p̃dicaba¬
tur omĩerit. Hãsi .E. & .s. duo termii itasibi sint aequales. ut neuter
Erisibile in om̃i s inuenitur. Om̃isi hõ risibilis eit. Si uero p̃dices .g. hoẽm ad .f.
risibile .s. hõ in om̃i .E. risibilerepperitur. Omẽ it risibile hõ ẽ. Qud aũt̃ termi¬
nisint ł quid p̃dicatio. aut quid sub iectio priori dȩꝓpositionib: libro satis dictũ
Sed neforte errem qm̃ uidetur uniuersalis affirmatio conuersa. hoc qͦq supe
uertuntur. Hoc tam̃ ꝓdest ad ostensionẽ sillogis morũ quȩ fit incirculo quã in

Expanded text:
omni est, ita rursus conversum quod fuerit subiectum, in eo quod antea praedicabaomni est, ita rursus conversum quod fuerit subiectum, in eo quod antea praedicabatur omni erit. Nam si F et G duo termini ita sibi sint aequales, ut neuter F risibile in omni G invenitur. Omnis enim homo risibilis est. Si vero praedices G hominem ad F risibile, G homo in omni F risibile reperitur. Omne enim risibile homo est. Quid autem termini sint, vel quid praedicatio, aut subiectio, priori de propositionibus libro satis dictum est. Sed ne forte erremus quod videtur universalis affirmatio conversa. Nam devertantur. Hoc tamen prodest ad ostensionem syllogismorum quae fit in circulo, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
Prima sigura est inqua is qui subiectus est de alio p̃dicat᷑. Nãq us. quod .a. ter¬
mino subi ectũ est ad .c. itẽ terminũ p̃dicatur. Extremitates uero dicohuiꝰ
figurȩ qđ p̃dicat᷑ & qđ subiectũ ẽ id ÷ .A. & .c. Nãq: a. p̃dicatur de.u ter¬
mino .C. uͦt̃ ininꝰ .B. termino subiac&. Mediũ uͦ uoco illud qđ alii subiac& et
de alio p̃dicatur. id est .u. Nãq .b. t̃minꝰ .a. termino subiacet dec uͦ t̃mino p̃¬
medio termino id est .B. subiectus est. De eo enĩ .B. medius terminꝰ dicitur.
Maior uero ternunꝰ .a. uocatus est. id est qui p̃dicatur. qm̃ omẽ p̃dicamentũ
tus iustũ est. Ex his igit᷑ concluditur in syllogismo om̃is uirtus bonũ est & .a.
bonũ nonunabitur de .curtute atq: idõmaior a nobis extremitas
appellatur. Idẽ uero meminisse debemus qđ ea q̃ paria sunt recorque¬
ripossunt. & ad se inuicẽ p̃dicari. Etilẽ id qđ p̃dicatur in eo quod subiectũ ÷

Expanded text:
sic: Prima figura est in qua is qui subiectus est de alio praedicatur. Namque B, quod A termino subiectum est, ad C item terminum praedicatur. Extremitates vero dico huius figurae quod praedicatur et quod subiectum est, id est A C. Namque A praedicatur de B termino, C vero terminus B termino subiacet. Medium autem illud voco quod alii subiacet, et de alio praedicatur, id est B. Nam B terminus A termino subiacet, de C vero termino pr terminus medio termino, id est B, subiectus est; de eo enim B medius terminus dicitur. Maior vero terminus A vocatus est, id est qui praedicatur, quoniam omne praedicatum tus iusta est. Ex his igitur concluditur in syllogismo, omnis virtus bonum est, et A bonum nominabitur de C virtute, atque ideo maior A nobis extremitas appellatur. Id vero meminisse debemus, quod ea quae paria sunt retorqueri possunt, et ad se invicem praedicari, et sicut id quod praedicatur in eo quod subiectum est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ duȩ . una conieeturalis sineg& sefecisse. altera finitiua si inlupanari concubitũ
nondicat posse putari. Sednequene gantipotest euisdẽ controuersiȩ coniecturalis

Expanded text:
autem duae: una conjecturalis, si neget se fecisse; altera finitiva, si in lupanari concubitum non dicat posse adulterium putari. Sed neque neganti pars est ejusdem controversiae conjecturalis
Abbreviated transcription (Latin):
potest a subiecto discere. Et qm̃ ueniente cecitate uisus discedit. Noneẽ propri¬
um oculos habentiũ uidere conuincitur. Quȩstio deproprio. Propositio quod
ubi priuatio potest : eẽ. habitus propriũ non est. Locus ab oppositis scđm habitum
ac priuationẽ. Rursum sit in quȩstionepositũ Anpatris sit propriũ ꝓcreatorẽ
eẽ. Dicamꝰ reete uideri quia filii ẽ propriũ pro creatũrũ uideri. Vt enĩ sese ha¬
bet pater ad siliũ ita pro creator ad procreatum. Quȩstio deproprio ꝓropositio

Expanded text:
potest a subiecto discedere. Et quoniam veniente caecitate visus abscedit, non esse proprium habentium oculos videre convincitur. Quaestio de proprio. Maxima propositio: ubi privatio abesse potest, habitus proprium non est. Locus ab oppositis secundum habitum et privationem. Rursus sit in quaestione propositum, an patris sit proprium procreatorem esse. Dicam recte videri, quia filii est proprium procreatum esse: ut enim sese habet pater ad filium, ita procreator ad procreatum. Quaestio de proprio. Maxima propositio
Abbreviated transcription (Latin):
ducit exdedicatiuis uniuersalibus
dedicatiuũ particulare tã dirẽtĩ
quã reflexim. ut. Omne iustũ lio¬
nestũ Omne iustũ bonũ. Quoddã igit᷑
honestũbonũ. uelsic. Q uoddã igitur

Expanded text:
ducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare, tam directim quam reflexim, ut: Omne justum honestum, omne justum bonum, quoddam igitur honestum bonum, vel sic, quoddam igitur
Abbreviated transcription (Latin):
aequalis. alias differentias colligereatq aptare
necesse ñerit. fid ipsũ qđ ita decreuit. ut aquale
sit ei qđ diffinit᷑ diffinitionẽ eẽ necesse: Atsi adhuc
ampliorsit. ab eare quae diffinit᷑. quaeramꝰ necesse.
aliã differentiã qua ad uincta. numerꝰ qͥdẽ crescat.
uis autẽ cõmunitatũ differentiarũ ad ditione de¬
crescat. Atq hactenus id faciendũ quatenus ut di

Expanded text:
aequalis, alias differentias colligere atque aptare non necesse erit, sed id ipsum quod ita decrevit, ut aequale sit ei quod definitur, definitionem esse necesse est. At si adhuc amplius sit ab ea re quae definitur, quaeramus necesse est aliam differentiam, qua adjuncta numerus quidem crescat, vis autem communitatum differentiarum additione decrescat, atque id hactenus faciendum, quatenus, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
tilestudiũ dialecticae nitunt᷑ astruere : Quid enĩ
c̃uenit disserendi artẽ disserendo ꝑuertere ut

Expanded text:
tile studium dialecticae nituntur astruere? Quid enim convenit disserendi artem disserendo pervertere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
isetous est qui a temistio ab oppositis dictus est. & extrin
tus. Ab ad iunctis ille est. qui inde mistii partitione a cõmuniter acci¬
Ndentibus dicitur. in consequentia substantiȩ nominatus. Ab anteceden¬
tibus & consequentibus locus plurifariã spargitur: nãtu & definitio &
descriptio & antedererem & consequipossunt. Itẽq nominis interp̃
mẽ species antecedit. genus. sequitur. Causa etiã antece
accidentia si inseparabili asit. necesse ẽ ut consequantur. Coniugata
etiã sese uel antecedunt. uel secͣuntur: Itaq: hic locus pluribus mixtus ẽ¬
nontã in rebus abomnibus quam intractatione diuersus : Et ipsa enĩ con

Expanded text:
us est, qui apud Themistium ab oppositis dictus est, et extrinsecus constitutus. Ab adiunctis ille est qui in Themistii partitione a communiter accidentibus dicitur, inter consequentia substantiae nominatus. Ab antecedentibus et consequentibus locus multifariam spargitur. Nam et diffinitio et descriptio et antecedere rem et consequi possunt. Itemque nominis interpretatio: item species antecedit, genus consequitur. Causa etiam efficieaccidentia quoque si inseparabilia sint, necesse est ut consequantur. Coniugata etiam sese vel antecedunt, vel consequuntur, itaqnon tam in rebus ab aliis quam in tractatione diuersus. Ipsa enim con
Abbreviated transcription (Latin):
uero miulto fuerit p̃dicatũ : unã falsitas alterã ueritas ten& : falsȩ aut̃ simuli
non queunt inueniri. Negationes uero particulares siquidẽ id p̃dicent quod a subae¬
Eto ñ possi ab seedere siue illud maiussit ut rationabile hõe seu aequale ut risibile
semper ut rasq constat. ut in eas cõmunis falsitas nũ quã possit in eidere
tẽ disponantur in ordinẽ pͥmũqͥdẽ sĩplices. has eregione respiciant. quȩ subie¬
ctosiplici denegant᷑ p̃dicato. Simꝑlices.
Ex infitnto ꝑ̃picato.
Omĩs hõ non ratio nalis est.
Nullus hõrationalis est.¬

Expanded text:
er ea fuerit praedicatum, unam veritas, alteram falsitas tenet; falsae vero simul nequeunt inveniri. Negationes vero particulares siquidem id praedicent quod a subiecto non possit abscedere, sive illud maius sit, ut rationale homine, seu aequale, ut risibile semper utrasque constat, ut in eas communis falsitas nunquam possit incidere. Item disponantur in ordinem primum quidem simplices, has e regione respiciant quae subiecto simplici denegantur praedicato. Simplices, Ex infinito praedicato. Omnis homo non lapis est. Nullus homo lapis est
Abbreviated transcription (Latin):
uera est. Quidã ñ hõ ñ rationalis ẽ
stat. Equus nãq: nec hõ est nec ratio¬
ne subsistit. Ut uero simul
fals ȩ sut nullis repperietur ex ẽplis. Ad huncigitur modũ & deceteris
q̃ uel subiectũ đ p̃dicatũ recinent infinitũ acueritatis falsitatisq consensum :¬
tlcibus es riman diapnatimꝰ. Disponantur itaq ꝓpositiones quȩ exuttrisꝗsim¬

Expanded text:
vera est, quidam non homo non rationalis est, vera est, quidam non homo non rationalis est, stat, equus quippe non homo est, nec ratiosubsistit; ut vero simul falsae sint, nullis reperietur exemplis. Ad hunc igitur modum et de caeteris quae vel subiectum vel praedicatum retinent infinitum, ad veritatis falsitatisque consensum terminos rimanda permittimus. Disponantur igitur propositiones quae ex utris
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus hõ lapis est ueraest. Falsa ẽ quȩ ꝓponit. Nullus non hõ ñ lapis ese. Om̃ia
quippe aninialia p̃ter hoẽm ita ñ sunt lapides. sic̃ ab hõum naturaseuinctasunta
Quicquid uero aliter desubieceo p̃dicetur: neutri constare ueritas potent ut
si quuisꝓponat . nullus hõ rationalis est falsũ dixerit. aliusq respondeat. nul¬
ius non hõ saetionalis est .: hunc qq conuncit ratiomentiri Equus quippe non
homo est. nec eũ quis quam dixerit rationis eẽ participẽ. Ut aut̃ simulue
sint nullis poterit terminis approbari. Particular¬
subi ecto dicitur. quod nũquã possit ad et̃ subiccto ut lapis. Nãsiquis erũta¬
ec audã hc̃ ł apis est : falsa ꝓpositio ẽ. Atsiquis respondeat quidã non
hõ non lapis est itenet contrariã uarietatẽ e quus quippe ñ hõ ust. nocta
m̃ lapis cẽ dicitur. Quicquid uero aliud desubiecto p̃dicabit nest ecta
eas inueritatis significantiã conuenire. ut: Quidã hõ rationaliset

Expanded text:
nullus homo lapis est, vera est, falsa est quae proponit, nullus non homo non lapis est, omnia quippe animalia praeter hominem ita non sunt lapides, sicut ab hominum natura seiuncta sunt. Quidquid vero aliud de subiecto praedicetur, neutri constare veritas potest: ut si quis proponat, nullus homo rationalis est, falsum dixerit; aliusque respondeat, nullus non homo non rationalis est, hanc quoque convincit ratio mentiri, equus quippe non homo est, nec eum quis dixerit rationis esse participem; ut autem simul verae sint, nullsubjecto dicitur, quod nunquam possit adesse subjecto, ut lapis: nam si quis enuntiet, quidam homo lapis est, falsa propositio est; at si quis respondeat, quidam non homo ne dicetur. Quidquid vero aliud de subiecto praedicabitur, est eas in veritatis significationem convenire, ut, quidam homo rationalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecꝰ solũ. illauͦꝰ affectastꝰ nuncupata. Hab& is
aliquã qͦdã mͦ cognationẽ adid ad qđreducit᷑ id
qđ refert᷑ aliqͥđ Sed om̃s ferehoslocos quos nc̃ sim¬
plices atq indiuisosponit. posteriore tractatu di¬
uidit ut nc̃ qͦq eos locos qͥ in ipsostꝰ distribuit. cũ alios
extoto fieri ꝓponit. alios ex partib: alios ex nota
alios exaffectis. affectaq ipsa. suis partib secat
Extrinsecus uͦ cũ intestimonio positũ eẽ confiriat

Expanded text:
t nuncupata, habet enim aliquam quodammodo cognationem ad id ad quod reducitur, id quod refertur ad aliquid. Sed omnes fere hos locos quos nunc simplices atque indivisos ponit, posteriore tractatu dividit, ut nunc quoque eos locos qui in ipso sunt, distribuit, cum alios ex toto fieri proponit, alios ex partibus, alios ex nota, alios ex affectis, affectaque ipsa suis partibus secat. Extrinsecus vero locum in testimonio positum esse confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tẽꝑe sunt. Cuiusuero nulla pars extra designatiuaẽ : quod oratio & ipsa uox
& designatiua & scđm placitũ & aliqͦ ciens sino tẽꝑeẽ. Sed orationis partes signi¬
ficant nominũ uͦ partos niluilsignificant. Inciceronis enĩ nõe. nulla etrapars
nisi tibi hoc alii nom̃ claro placuerit. Onũ a enĩ noa ñ naturalit̃ sunt. sed ad placi¬
tũ ponuntur. Sed dehis in cõmentario periermenias libri aristotelis satis dictũ
& maior eius rei tractatus est . quã ut nunc experiri debeant. Reuer¬
quiddã & scđm placitũ ad posita enĩ est. sed dubiũ eit cui subdipossit. Nomi¬
ni enũ ñ potest. Omẽ nom̃. significat aliquid definitũ. Non hõ aut̃. qđ desinitum
est ꝑimit. Oratio uͦ dici ñ potest. Om̃is enĩ oratio ex nominib constat & uerbis:

Expanded text:
cum tempore. Cuius nulla pars extra designativa est:  designativa, et secundum placitum, et aliquoties sine tempore est, sed orationis partes significant, nominum vero minime. In Ciceronis enim nomine nulla extra pars nisi tibi hoc alii nomen dare placuerit. Omnia enim nomina non naturaliter sunt, sed ad placitum ponuntur.  maior eius rei tractatus est, quam ut nunc queat expediri. Reveret secundum placitum, impositum est enim, sed dubium est cui subdi possit, nomini enim non potest, omne enim nomen significat aliquid definitum, non homo autem quod definitum est perimit; oratio vero dici non potest, omnis enim oratio ex nominibus et verbis constat
Abbreviated transcription (Latin):
Animal est substantia animata sensibilis. Arbor uero substantia ani¬
mata sensibilis non est. Arborigitur. animal non est. Hic quȩstio dec
genere est Vtrum enim arbores sub animaliũ genereponendȩ sinde
quȩritur. Locus qui inuniuersali propositione subsistit hicingeris de

Expanded text:
animal est substantia animata sensibilis arbor uero substantia animata sensibilis non est arbor igitur anigenere est; utrum enim arbores sub animalium genere ponendae sint, quaeritur; locus qui in universali propositione consistit, huic generis de
Abbreviated transcription (Latin):
contra sophisticas importatitates: Si enĩ nulla subiecta sit res quã significat rtes
significatiua eẽ non dr̃. Sin uero unares sit quã signisicat. uox dr̃ simplex. Quod
si plures multiplex & multa significans. Diuidenda igitur hȩc sunt. ne in a¬
liquo sillogismo capiamur. Sinuero amplbola oratio id est ambigua est.¬
euenit ut aliquotiens utroq: mͦ possibilia sint. q̃ significantur. ut id quod su¬
perius dixi. Potuit enĩfieri ut greci uincerint troianos. & grecos troiani supo
rarint. Sunt uͦ alia quȩ impossibilia sunt. ut dico hominẽ comedere panem
signisicat quidẽ quod homo panẽ comedat. rursus quod panis hominem
sed hoc impossibile ẽ. Ergo quotiens ad contentionẽ uenitur: diuidenda st̃¬
& possibilia et impossibilia : Quotiens adueritatẽ sola possibilia dicenda un¬
possibilia relinquenda sunt . Nm̃ ergo plures sunt specues. plura significanti¬
ũ uocũ. dicendũ est quod aliȩ in particula multiplicitatis significationem

Expanded text:
contra sophisticas importunitates. Si enim nulla subjecta sit res quam significat vox, designativa esse non dicitur; sin vero una res sit quam significat vox, dicitur simplex; quod si plures, multiplex, id est multa significans. Dividenda igitur haec recte sunt, ne in aliquo syllogismo capiamur. Sin vero amphibola oratio est, id est ambigua evenit, ut aliquoties utroque modo possibilia sint quae significantur, ut id quod superius dixi, potuit enim fieri ut Graeci vincerent Trojanos, et Trrarent. Sunt uero alia quae impossibilia sunt, ut cum dico hominem comedere panem, significat quidem quod homo panem comedat, rursus quod panis hominem, sed hoc impossibile est. Ergo quoties ad contentionem uenitur diuidenda et possibilia et impossibilia, quotiens ad ueritatem sola possibilia dicenda, impossibilia relinquenda sunt. Quoniam ergo plures sunt species plura significantium uocum, dicendum est quod aliae in particula multiplicitatem significationis
Abbreviated transcription (Latin):
strinxerit Fi & agͥ argum̃tatio hmꝰ. Si penespari&is
formã constitit. ut eo ad iuingente pari& ẽ qͥdamni
infecti ꝓmiserat fier&iuciũ id uiciũ qͥ promisit p̃staro
ñ cogit᷑ Fuitaut̃ causa paries ut uiciũ fier& qͥea fuit
natura ut suspendi sustineriq: ñ poss& Nigͥ qđ fornix¬

Expanded text:
strinxerit. Fiet igitur argumentatio hoc modo: Si penes parietis formam constitit ut eo adjungente parietem qui damni infecti promiserat, vitium fieret, id vitium, qui promisit, praestare non cogitur. Fuit autem causa paries ut vitium fieret, qui ea fuit natura ut suspendi sustinerique non posset. Non
Abbreviated transcription (Latin):
numerata legata mulieriẽ Hic igͥ p̃cedit nu¬
meratã atq signatã pecuniã argentũ ẽẽ seqͥt᷑
centes. At ẽsignata acnumerata pecuma ar¬
gentũ. Concludimꝰ Numeratã signatãq pe¬
cuniã mulierieẽ legatã Gritq totiꝰ argum̃ta

Expanded text:
 legata mulieri est; hic igitur praecedit numeratam atque signatam pecuniam argentum esse, sequitur centes: at est signata ac numerata pecunia argentum; concludimus numeratam signatamque pecuniam mulieri esse legatam, eritque totius argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ constituta Pͥmũ iqͥ ponat᷑. qđ testam̃to aliqͥs
om̃esuũ argentũ mulieri legauerat quaerat᷑q
annumerata pecunia mulierilegatasit. Conce¬
dat᷑q numeratã &iã pecuniã argentũ appellari
Argum̃ tũ igͥ bi pͥmomͦ ex antecedentib: talirati¬
one c̾texit᷑ Proponimꝰ isi pecunia signata nume

Expanded text:
 ponatur quod testamento aliquis omne suum argentum mulieri legaverit, quaeraturque an numerata quoque pecunia mulieri legata sit, concedaturque numeratam etiam pecuniam argentum appellari, argumentum igitur in primo modo ex antecedentibus tali ratione contexitur: proponimus enim sic, si pe
Abbreviated transcription (Latin):
concessa sunt. Huius diffinitionis rationẽ scđs quid ẽ liber eorũ quibus institutionẽ
incatericos scripsi mus syllogis mos plene contin&. Sed propter intelloctus faci¬
litatẽ idẽ breuiter aperiemus exemplo. Sit enĩ syllogis in ushic. Omnis homo
animal est. Omne animal substantia ÷ Omnisigitur homo substantia est. Totũ
igitur hoc oratio est. inquapositis quibusdã concessis. id est duabus propositioni¬
bus quȩ sunt omnis homo animalest . .& omne animal substantia est. per
ta ipsa quȩ concessa sunt efficiti aliquid id scilic& quod est conlusio. om̃is

Expanded text:
concessa sunt. Huius diffinitionis rationem secundus quidem liber eorum quibus institutionem in Categoricos scripsimus Syllogismos plene continet. Sed propter intellectus facilitatem idem breviter aperiemus exemplo. Sit enim syllogismus hic: omnis homo animal est, omne animal substantia est, omnis igitur homo substantia est. Totum igitur hoc oratio est, in qua positis quibusdam et concessis, id est duabus propositionibus quae sunt, omnis homo animal est, et omne animal substantia est, per ea ipsa quae concessa sunt, efficitur aliud aliquod, id scilicet quod est conclusio, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
lapidis diffinitione clauduntur. Quod si particularis affirmatio dũꝑ oppositionẽ con¬
uertitur inueritate quidẽ ten& secũ ipsa concordiã. infalsitate s ecu m& ipsa

Expanded text:
lapidis diffinitione clauduntur. Quod si particularis affirmatio, dum per oppositionem conlapidis diffinitione clauduntur. Quod si particularis affirmatio, dum per oppositionem convertitur, in veritate quidem tenet secum ipsam concordiam, in falsitate autem s
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersalis ꝑ oppositionẽ ꝓpriȩ conuersioni infalsitate quidẽ amuenit. nec ta¬
men in ueritate consentit : recte ꝓnuntiatur conuersionẽ ꝑpetuã atq equabilẽ
non habere. Eadẽ quoq: ratio est in affirmatione simplici particulari. Nã in hoc
ꝗꝗ sepeerror ostenditur ut certe eẽ ꝓpositionẽ conuersionis putetur si quis non
ad falsitatis quoq sed ad solã conuenientiã ueritatis aspiciat. Nã cũ affirma
oppositione uertantur fiatq: oppostto. quiddã non anim al non hõ est: aueritate
non discrepat. Quid enĩ aliud enuntiatio ista designat. quã eẽ rem aliquã quȩ cũ
animal non sit non hõ quidẽ sit : ut lapis: Simulenĩ & animalis & hõis natura defici
falsa simplex affirmatio particularis. ut est quidã hõ lapis est nũ erit eius per
oppositionẽ falsa conuersio. quidã non lapis non hõ est : aut quȩ hȩc firma
cũ lapis non sit ne homo quidem sit ut equus atq: arbor. quȩ neq hõis neque

Expanded text:
universalis per oppositionem propriae conversioni in falsitate quidem convenit, nec tamen in veritate consentit, recte pronuntiatur conversionem perpetuam atque aequabilem non habere. Eadem quoque ratio est in affirmatione simplici particulari. Nam in hoc quoque saepe error deprehenditur, ut certae propositionum conversiones putentur, si quis non ad falsitatis quoque, sed ad solam convenientiam veritatis aspiciat. Nam cum affirmaoppositione convertantur, fiatque propositio, quoddam non animal non homo est, a veritate non discrepat. Quid enim aliud enuntiatio ista designat quam esse rem aliquam quae cum animal non sit, ne homo quidem sit, ut lapis simul et animalis et hominis natura deficiafalsa simplex affirmatio particularis, ut est, quidam homo lapis est? Non erit eius per oppositionem falsa conversio, quidam non lapis non homo est? Atqui haec firmacum lapis non sit, ne homo quidem sit, ut equus atque arbor, quae neque hominis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sed qͣsi animo & ratione ut uinũ aq̃ mixtũ diuidimꝰ inuna aquȩ
mixta . hoc actu diuidimꝰ etiã inuinũ & aquã ex quib mxtũ est. hac rati¬
one: etiã hȩc mixta separari non possunt : Eit aut̃ totius diuisio & in materi

Expanded text:
tur sed quasi animo et ratione, ut uinum aquae mixtum diuidimus in uina aquae mixta, hoc actu, diuidimus etiam in uinum et aquam ex quibus mixtum est, hoc ratione, haec enim iam mixta separari non possunt. Fit autem totius diuisio in materi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas sequitur. hȩr & uniuers alis negatio falsitati. Quod eͥas int quȩ p̃di¬
cantur. ut eanũ quã possint ad eẽ subiecto : siue illȩ uniuersaliter. seu
rticularit̃ ꝓponant᷑. negationes ornat ueritas. as
particularẽ negationẽ ueritas tenet. Quod si ita quis uniuersalit̃ neg&.
nullus hõ lapis est & alius particularit̃ affim& quidã hõ lapis est uniũ¬
sali constat negationi ueritas. particularis affirniatio ñ car& falsitate.
Quo qͦ igitur modo ł p̃dicata ł subiecta mutaueris. sitam̃ uuiuersalem affu¬
matiuã particulari negatiuȩ. uel uniuersalẽ negationẽ particulari affi
mationi consertã angularit̃ consideratione cõmutas. si hȩc falsa est. illã
uerã eẽ contingit. et sihȩc uera est. illã falsã necesseẽ inueniri: atq id cir¬
circohas interse oppositas . & contra dictorias nũcupam. Etao
tactenus qͥ¬
dẽ affirmationes & negationes aduersis frontibus conferentes . quid in

Expanded text:
veritas sequitur, haeret universalis negatio falsitati, quod si sint quae praedicantur ut nunquam possint adesse subiecto, seu illae universaliter seu particulariter proponantur, negationes ornat veritas, affparticularem negationem veritas tenet; quod si ita quis universaliter neget, nullus homo lapis est, et particulariter affirmet, quidam homo lapis est, universali constat negatione veritas, particularis affirmatio non caret falsitate. Quoquo igitur modo praedicata vel subiecta mutaveris, si tamen universalem affirmativam particulari negatirmativae consertam a singulari consideratione committas, si haec falsa, illam veram esse contingit, et si haec vera est, illam falsam necesse est inveniri, atque idcirco has inter se oppositas et contradictorias nuncupamus. Et hactenus quidem affirmationes et negationes aversis intentionibus conferentes, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
terse nulla discordia est atq: idõ ñ decarũ dissensu. sed de consensu quoti¬
ens uidetur eẽ quȩrendũ. Primũ igitur uniuersalis affirmatio et parti¬
cularis affirmatio sub alternȩ dicunt᷑ qm̃ altera sub iac& alteri id est
particularis affirmatio uniuersali adfirmationi sub posita est atq sub¬
iecta uelutipars intra totius semꝑ ambitũ lat&. Itẽq deuniuersali & parti¬
cularinegatiua dicendũ est. Sub alternȩ etũ uocantur qđ superior atq ã
Hȩ igitur tali ratione consentiunt. Si it uniuersales inueritate p̃cedant
particulares ueras eẽ nec esse est. ut siquis uni uersalit̃ affirmando
ꝓponat om ẽm l ominem eẽ anunal. q̃ cũ situera. particularis sibi affirma¬
tionis ueritatẽ comitẽ trahit : Eauͦ est. quidã hõ animalẽ. Nã siuerũ est eẽ¬

Expanded text:
ter se nulla discordia est, atque ideo non de earum dissensu, sed de consensu potius videtur esse quaerendum. Primum igitur universalis affirmatio et particularis affirmatio subalternae dicuntur, quoniam altera subiacet alteri, id est particularis affirmatio universali affirmationi supposita est atque subiecta, veluti pars intra totius semper ambitum latet; idemque de universali et particulari negativa dicendum est, subalternae enim vocantur, quod superior atque amplior laudit et continet. Haec igitur tali ratione consentiunt, si enim universales in veritate praecedant, particulares veras esse necesse est, ut si quis universaliter affirmando proponat, omnem hominem animal, ea cum sit vera, particularis sibi affirmationis veritatem comitem trahit, ea vero est, quidam homo animal est. Nam si verum est
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ potestatis est. cuius ea q̃ hoc mͦ ꝓponit᷑. si hõ ẽ animal ẽ. si hõ ẽ equus ñ est
iunt uero ꝓpositiones hy potͥeticae. etiã ꝑ disiunctionẽ ita. Aut hoc aut illuo
ẽ. Nec eadẽ uideri deb& hȩcꝓpositio q̃ superior quȩ sic enuntiat. si hoc ẽ illud
non est. Haec enĩ non est ꝑdisiunctionẽ sed ꝑ negationẽ. Hegatio uͦ onũs infi¬
nita est. atq: ideo & incontrariis & in contrariorũ medietatib: et in dispa¬
ratis fieri potest : Disparata aut̃ uoco quȩ tantũ ase diuersa sunt. nulla con¬
trari etate pugnantia. uelut. terra ignis uestis. & cetr̃a. Nã si albũ est
nigrũ nonẽ si albũ est rubrũ nonẽ. si disciplinaẽ hõ ñ est. At in ea q̃ disiun¬
ctione fit. alterã semꝑ poni necesseẽ hoc modo. Aut dies est Aut nox est. Qđ si
sitio incertis tantũ rebus in quibus alterũ eorũ euenire necesse ẽ ponitur
Haec aut̃ ꝑnegationẽ separatio in onũbus etiã his q̃ suã inuicẽ naturã non

Expanded text:
us ea quae hoc modo proponitur: «si homo est, animal est», «si homo est, equus non est». Fiunt vero propositiones hypotheticae etiam per disiunctionem ita: «aut hoc, aut illud est». Nec eadem videri debet haec propositio quae superior, quae sic enuntiatur:«si hoc est, illud non est»; haec enim non est per disiunctionem, sed per negationem. Negatio vero omnis infinita est, atque ideo et in contrariis, et in contrariorum medietatibus, et in disparatis fieri potest disparata autem voco, quae tantum a se diversa sunt, nulla contrarietate pugnantia, veluti terra, ignis, vestis, et caetera. Nam «si album est, nigrum non est»; «si album est, rubrum non est»; «si disciplina est, homo non est»; at in ea quae disiunctione fit, alteram semper poni necesse est hoc modo: «aut dies est, aut nox est»; quod sitio in certis tantum rebus in quibus alterum eorum evenire necesse est ponitur, haec autem per negationem separatio in omnibus etiam his quae suam invicem naturam non
Abbreviated transcription (Latin):
ex simplicibus ꝓpositionibus cõparatur. Simplices aũt ꝓpositiones sunt quas
p̃dicatiuas primo institutionis modo libro diximus. Hae uero sunt cũ aliquid

Expanded text:
ex simplicibus propositionibus comparatur. Simplices autem propositiones sunt quas praedicativas primo institutionis Categoricae libro diximus. Hae vero sunt cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ tatione maxima acꝑse nota ꝓpositio. ea
ꝑ quã intelligimꝰ omã quae diffinitioni alicuiꝰ con¬
iungunt᷑ ipsa qͦq illis quoꝵ diffinitio ex necessi¬
tate copulari Seqͥt᷑ pcũ diffinitio iuris ciuilis
utiliscientiae possit adiungi. iuriqͦq ciuili utilẽ
scientiã posse copulari Estigͥh argum̃tũ tractũ
ab eoloco qͥ ẽ. inipso Om̃is i diffinitio. meo t̃mino
que diffinit Eax aut̃ locoꝵ qͥ inipsostꝰ a toto Om̃is
idiffinitio totũ monstrat atq aꝑit Maxima ꝓ¬
positio Quib: aliquoꝵ diffinitio iungit᷑ eisdẽ ne¬
cessario eaquae diffiniunt᷑ aptant᷑ TEXTUS

Expanded text:
argumentatione maxima ac per se nota propositio est ea per quam intelligimus omnia quae diffinitioni alicujus conjunguntur, ipsa quoque illis quorum definitio est, ex necessitate copulari. Sequitur enim cum diffinitio juris civilis utili scientiae possit adjungi, juri quoque civili utilem scientiam posse copulari; est igitur hoc argumentum tractum ab eo loco qui est in ipso. Omnis enim diffinitio in eo termino est quem diffinit, eodem autem loco qui in ipso est, et a toto. Omnis enim diffinitio totum monstrat atque aperit. Maxima propositio haec. Quibus aliquorum diffinitio jungitur, eisdem necessario ea quae diffiniuntur aptantur. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ dico canna romanorũ sanguine sorduit. & calamũ significat & fluuiũ. Sed
diuidimꝰ articulo quidẽ sic ut dicamꝰ Hic canna sanguine romanorũ sorduit
uel genere ut canna romanorũ sanguine plenꝰfuit. uel casu ł numero In
illost singularis tantũ est. in illo pluxalis. Et dealiis quidẽ eodẽ mͦ. Sunt aũt alia

Expanded text:
ut cum dico ''Canna Romanorum sanguine sorduit'' et calamum demonstrat et fluuium, sed diuidimus sic: articulo quidem, ut dicamus ''hic Canna Romanorum sanguine sorduit''; uel genere, ut ''Canna Romanorum sanguine plenus fuit''; uel casu uel numero, in illo enim singularis tantum est, in illo pluralis, et de aliis quidem eodem modo. Sunt autem alia
Abbreviated transcription (Latin):
inerepationes miserationesq flebiles Rursusq
oratio tũ iracundiã restinguens. tũ metũ eripiens
tũ exul tantẽ laetitiã cõpͥmens tu aegritudinẽ ab¬
stergens Hax cũ in ꝓpositis quaestionib: gnr̃a sint
eadẽ in causas transfert̃ . Lociaut̃ qͥ ad quas que
quaestiones accõmodatist᷑. de inceps uidendũ Om̃s
illi quidẽ ad plerasq s alii ad alias ut dixi aptiores.
Ad coniectura igͥ maxime apta quȩ ex causis quae
ex affectis quaȩ ex c̃iunctis sumi posit᷑ Ad definitionẽ
aut̃ ꝑtin& ratio & scientia diffiniendi. Atq huicgnr̃i
finitimũ illud qđ appellari de eodẽ & altero diximꝰ
Qđ genꝰ forma quaedã diffinitionis : Siit quaeratur
ldemne sit ꝑtinacia & ꝑseuerantia. diffinitionib: iu¬
dicandũ est. Loci aut̃ conuenient in eiꝰgnris quaesti
onẽ consequentes antecedentes. repugnantes. Ad
re illa seqͥtur. hanc aut̃ ñ seqͥt᷑ Aut si huic resilla ante¬
cedit. huic ñ antecedit. Autsihuic repugnat. illi ñ

Expanded text:
incitationes miserationesque flebiles; rursusque oratio tum iracundiam restinguens, tum metum eripiens, tum exsultantem laetitiam comprimens, tum aegritudinem abstergens. Haec cum in propositi quaestionibus genera sint, eadem in causas transferuntur. loci autem qui ad quasque quaestiones accommodati sint deinceps est videndum. Omnes illi quidem ad plerasque, sed alii ad alias, ut dixi, aptiores. Ad coniecturam igitur maxime apta quae ex causis, quae ex effectis, quae ex coniunctis sumi possunt. Ad definitionem autem pertinet ratio et scientia definiendi. Atque huic generi finitimum est illud quod appellari de eodem et de altero diximus, quod genus forma quaedam definitionis est; si enim quaeratur idemne sit pertinacia et perseverantia, definitionibus iudicandum onem, consequentes, antecedentes, repugnantes, adjrem illa sequitur, hanc non sequitur; aut si huic rei illa antecedit, huic non antecedit; aut si huic rei repugnat, illi non
Abbreviated transcription (Latin):
tur & exsyllogis mouires accipiunt. Siue enĩ sit endumena siue inductio. si
resolutoriis quos ab aristotele transtulimͦ demonstratũ est. Quocircasatis
est desyllogis modisserere : quas i principali. & ceteras argumentandispecies
continente. Restat nunc quidsit locus aperire.

Expanded text:
tur, et ex syllogismo vires accipiunt: sive enim sit enthymema, sive inductio, sivtur, et ex syllogismo vires accipiunt: sive enim sit enthymema, sive inductio, sivresolutoriis, quae ab Aristotele transtulimus, demonstratum est. Quocirca satis est de syllogismo disserere, quasi principali, et caeteras argumentandi species continente. Restat nunc quid sit locus aperire.
Abbreviated transcription (Latin):
logismus E& emplũ quoq inductionisi miliratione & copulatur & ab eadusi¬
det Est enim ex emplũ quod ꝑ particulare propositũ particulare quiddam con¬
tendat ostendere hocmodo. Oport& atullio consule necari catilinam. eũ ascipio¬
ne grachus fuerit inter emptus. Approbatũ est enin a catilinã acicerone de¬
bereperimi quod abscipione grachus fuerit occisus. quȩ uđq particula¬
riaee ac non uniuersalia singularũ designat interpositio ꝑsonarum. Qm̃ igi¬
tur exparte pars approbatur quasi inductionis similitudinẽ tenet id quodexẽ¬
plũ uocamus Qm̃ uero nom plures quibus id efficiat colligit partes ab inductio¬
nediscedit. Itaigitur duȩ quidẽ sunt argumentandispecies principalis una
quȩdiatur sy llogisinus altera quȩ uocatur inductio. Sublus aut̃ & uelut ex his
manantia. enthinema atq exemplum. Quȩ quidẽ omia ex syllogis moducun¬

Expanded text:
logismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione et copulatur, et ab ea disclogismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione et copulatur, et ab ea discedit. Est enim exemplum, quod per particulare propositum, particulare quoddam contendit ostendere, hoc modo: Oportet a Tullio consule necari Catilinam, cum a Scipione Gracchus fuerit interemptus; approbatum est enim Catilinam a Cicerone debere perimi, quod a Scipione Gracchus fuerit occisus: quae utraque particularia esse, ac non universalia, singularum designat interpositio personarum. Quoniam igitur ex parte pars approbatur, quasi inductionis similitudinem tenet id, quod exemplum vocamus: quoniam vero non plures quibus id efficiat colligit partes, ab inductione discedit. Ita igitur duae quidem sunt argumentandi species principales: una, quae dicitur syllogismus, altera que vocatur inductio; sub his autem, et velut ex his manantia, enthymema atque exemplum. Quae quidem omnia ex syllogismo ducun
Abbreviated transcription (Latin):
principiis & generibus argumentandi : duo quidẽ alii deprehenduntur ar¬
gumentationis modi unus quidẽ syllogismo alter uero inductione supposi¬
tus. In quibus quidẽ promptũ sit considerare. quod ille quidẽ syllogismo.
illeuero ab in ductione ducit exordiũ non tamen a ut hic syllogismum.
Endumena quippe est imperfectus syllogismus id est oratio. in quanon
omĩbus antea propositionibus constitutis. infertur festinata conclusio. ut
siquis sic dicat: homo animalest. substantia igitur est Preter misit enim al¬
terã propositionẽ qua proponitur omne animal eẽ substantiam. Ergo qm̃¬
enthimena ab uniuers alibus ad particularia probanda contendit. quasi simile
syllogismo est. Quod uero non om̃ibus quȩ conueniũnt syllogismo proposttioni¬
bus utitur asyllogosmiratione disce dit. atq ideo imperfectus uocatus eit il¬

Expanded text:
principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur arprincipiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi: unus quidem syllogismo, alter vero inductioni suppositus. In quibus quidem promptum sit considerare, quod ille quidem a syllogismo, ille vero ab inductione ducat exordium; non tamen aut hic syllogismum, aut tque exemplum. Enthymema quippe est imperfectus syllogismus, id est oratio, in qua non omnibus antea propositionibus constitutis, infertur festinata conclusio; ut si quis sic dicat: Homo animal est, substantia igitur est; praetermisit enim alteram propositionem, qua proponitur omne animal esse substantiam. Ergo cuenthymema ab universalibus ad particularia probanda contendit, quasi simile syllogismo est. Quod vero non omnibus quae conveniunt syllogismo propositionibus utitur, a syllogismi ratione discedit, atque ideo imperfectus vocatus est syl
Abbreviated transcription (Latin):
currũ rẽpublicã collegisset quasi inceteris ita quoque sese habeat. quod erat
uniuersale conclusit i n omĩbus quoq: rebus non sorte ductũ sed arte precipu¬
um debere prȩponi : Sepeaũt multorũ collecta particularitas aliud quiddã
particulare demonstrat ut siquis dicat. sineq: nauibus. neq: curi ibus. ne¬
que agris sorte p̃ponuntur . nerebus quidem publicis rectores sorte ducendi sunt
Quod argumentationis genus maxime solet et̃ ꝓbablle & si non aequã syllo¬
gis molabeat firmitatem. Syllogismus nãq ab uniuersalibus in particula¬
ria decurrit est que in eo siueris ꝓpositionibus contexatur firma atq: in mu¬
tabilis ueritas: At inductio habetꝰ quidem maximã probabilitatem sed inter¬
dum ueritate deficit. ut in hac. Quisit canere cantor est. & qui luctariluctator qui¬
que aedificare ȩdificator : quibus multis simili ratione collectis inferri
potest : qui scit igitur malũ malus est: quod non procedit . Maliquippe no¬

Expanded text:
currum, rempublicam collegisset, quasi in caeteris sese quoque ita habeat, quod erat universale conclusit: in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte, praecipuum debere praeponi. Saepe autem multorum collecta particularitas aliud quiddam particulare demonstrat; ut si quis sic dicat: Si neque navibus, neque curribus, neque agris sorte praeponuntur; nec rebus quidem publicis rectores esse sorte ducendi Quod argumentationis genus maxime solet esse probabile, etsi non acquam syllogismo habeat firmitatem. Syllogismus namque ab universalibus in particularia decurrit, estque in eo, si veris propositionibus contexatur, firma atque incommutabilis veritas. At inductio quidem habet probabilitatem, sed interdum veritate deficit, ut in hac: Qui scit canere cantor est, et qui luctari luctator est, quique aedificare aedificator est. Quibus multis simili ratione collectis inferri potest, qui scit igitur malum malus est, quod non procedit. Mali quippe no