comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pollonilegis uellege terrenti scribis uel scribe : Qquã uis¬
ad ꝑfectã significationẽ beneadditur indicatiuo uerbo
tu nominatiuus dienĩ tollamus pronomina abhacp
constructione quȩ nominatiuo construit᷑ dicendo pris¬
cianus scribo. appollonius scribis. soloecismũ facimus :
nã nomina ꝑse& participia absque uocatiuo casu. ter¬
tiaes ꝑsonae Quomodo ergo non dicimus ILe lego
uel iL legis si nondicimus priscianus lego nec appol¬
lonius legis Quomodo aũt illeegolego & tu illelegis
egolego & tu appollonius legis uel appolloni. Lic&
enim & nominatiuũ & uoca tiuũ nominis scđis ad iun¬

Expanded text:
polloni legis uel lege, Terenti scribis uel scribe. Vipolloni legis uel lege, Terenti scribis uel scribe. Viad perfectam significationem bene additur indicatiuo uerbo tu nominatiuus. si uero tollamus pronomina ab hac constructione, quae nominatiuo construitur, dicendo Priscianus scribo, Apollonius scribis, soloecismum facimus. nam nomina per se et participia absque uocatiuo casu tertiae sunt personae. quomodo ergo non dicimus ille lego uel ille legis, sic non dicimus Priscianus lego nec Apollonius legis; quomodo autem ille ego lego et tu ille legis ego et tu Apollonius legis uel Apolloni. licet enim et nominatiuum et uocatiuum nominis secundis adiun
Abbreviated transcription (Latin):
contrario uocatiuos solebant pro nominatiuis ꝓferte :
maxime apellatiua ꝓuocatiuũ grȩcum &iã pronomi¬
natiuo suo ꝑferunt sopbista cỹstharista po& a Inue¬
sorẽuetuum uel qđ trebeate salutas TRABEATE pro
trabeatus & macte uirtute esto promactus uirtute
Singuloꝵ igit᷑ casuum ꝑordinẽ
constructiones uideamus Nominatiuus & uocatiuus
absoluti sunt id est ꝑ unã ꝑsonã intransitiuȩ possuat
proferri utegꝓ priscianus ambulotuplato philo sopha¬
ris aristoteles disputat et sibi substantiuis uerbis uel
uocatiuis iungantur primae & scđae ꝑsonae non
egent pronominibus Quippe essentiã sui uel no¬
minationẽ signifi cantes ut homo sum cicero nomi¬
ae praesentis demons trationẽ. transeanit a tertia
ꝑsona conexione pro nominum ad primã uel scđam
ut ego priscianus scribo tu appollonius uel appollo¬
niscribis Et sciendũ qđ uocatiuus non eget ꝓ nomi¬
ne quippecũ secundã sua uoce simat ꝑsonã utap¬

Expanded text:
contrario uocatiuos solebant pro nominatiuis proferre. maxime appellatiua per uocatiuum Graecum etiam pro nominatiuo suo proferunt: sophista, citharista, poeta, Scysoremue tuum uel quod trabeate salutas?» trabeate pro trabeatus. et Horatius: «macte / uirtute esto» pro mactus uirtutesingulorum igitur casuum per ordinem constructiones uideamus. nominatiuus et uocatiuus absoluti sunt, id est per unam personam intransitiue possunt proferri, ut ego Priscianus ambulo, tu Plato philosopharis, Aristoteles disputat. et si substantiuis uerbis uel uocatiuis iungantur primae et secundae personae, non egent pronominibus, quippe essentiam sui uel nominationem significantes, ut homo sum, Cicero nomiae praesentis demonstratione transeant a tertia persona conexione pronominum ad primam uel secundam, ut ego Priscianus scribo, tu Apollonius uel Apolloni scribis. et sciendum, quod uocatiuus non eget pronomine, quippe cum secundam sua uoce finiat personam ut A
Abbreviated transcription (Latin):
Et sciendũ qđ in actiuis &iã & passiuis uerbis multa
absolute sinecon iunctione casus alicuius solent pro¬
ferri ut sidicã dõ uolente sanussum & animo & corpore.
nã & sapio bene & uideo & audio acute quã uis enĩ nullũ
casum his ad iunxi plenã tam̃sententiã demonstraui
hoc &iã in passiuis sidicã ꝑ turbor &angor & findor & rũ¬
por & non addamaquo

Expanded text:
et sciendum, quod in actiuis etiam et passiuis uerbis multa absolute sine coniunctione casus alicuius solent proferri, ut si dicam deo uolente sanus sum et animo et corpore, nam et sapio bene et uideo et audio acute; quamuis enim nullum casum his adiunxi, plenam tamen sententiam demonstraui. hoc etiam in passiuis, si dicam perturbor et angor et findor et rumpor, et non addam a quo
Abbreviated transcription (Latin):
les sint & u trique uerbo congruģe possint aptari quis cui
reddatur: & aptius quidẽ est priori casui prius sociar
uerbum Sed auctores frequentissime hyꝑbatis id est
transitionibus uturitur aiote a eacida romanos uince¬
reposse : ẽ enĩ ordo ita faciba id ẽ qđ romani tepossunt
uincere : qđ & naturaliter passiones scđae sunt accionũ
& accio in romanis passio uero inpyrrho significat: Et¬

Expanded text:
les sint et utrique uerbo congrue possint aptari, quis cui les sint et utrique uerbo congrue possint aptari, quis cui reddatur. et aptius quidem est priori casui prius sociari uerbum. sed auctores frequentissime hyperbatis, id est transitionibus, utuntur, ut: «aio, te, Aeacida, Romanos uincere posse»; est enim ordo te Aeacida Romani te possunt uincere quod et naturaliter passiones secundae sunt actionum et actio in Romanis, passio uero in Pyrrho significat
Abbreviated transcription (Latin):
seruant. ut legendi uirgilii causauigilo. Legendo uirgilio
uigilo Legendum uirgilium puto uel ad legendum uirgi¬
lium uenio. Inlegen do uirgilio laboro: faeminino simłt
caelebrandȩ uirtus gratia scribo & pluraliter inuocanda¬
rum musarũ gracia scrtbo. gerundia uero eisdẽ termina¬
tionibus & generandiuersa & casus uerboscio congruos tan¬
tum & utrosq numeros sibi coniunguut. ut legendi uir¬
giliũ & musam & musas: simiłt legendo uirgilium legen¬
domustes & legendũ ẽ mihi uirgilium & musas¬
satiuo ł ablatiuo adiunguntur ut egeo tui insidior tibi me¬
tuote fruor illare Ergosi coniungant᷑ duo uerba quox
alterũ sit infinitum gosdem casus ascientia fit dubitatio
ut MISERERI TUI eg& animus mei cũenĩ utrũq uerbum
gen&iuo soleat iungi. dubium est cuius animus miscretur
uel egeat : similit̃ ꝑdatiuos maledicere tibi plac& mihi: &
paccusatiuos cupuote uincereme & ꝑ ablatiuos dignor
gloria potirilaude : dubium est enĩ cũ utrique casus simi¬

Expanded text:
er dicimus legendi Virgilii causa uigilo, legendo Virgilio uigilo, legendum Virgilium puto, ad legendum Virgilium uenio, in legendo Virgilio laboro; feminino similiter celebrandae uirtutis gratia scribo et pluraliter inuocandarum Musarum gratia scribo. gerundia uero eisdem terminationibus et genera diuersa et casus uerbo suo congruos tantum et utrosque numeros sibi coniungunt, ut legendi Virgilium et Musam et Musas; similiter legendo Virgilium, legendo Musas; et legendum est mihi Virgilium et Musastiuo uel ablatiuo adiunguntur, ut egeo tui, insidior tibi, metuo te, fruor illa re. ergo si coniungantur duo uerba, quorum alterum sit infinitum, eosdem casus asciscentia, fit dubitatio, ut misereri tui eget animus mei; cum enim utrumque uerbum genetiuo soleat iungi, dubium est, cuius animus misereatur uel egeat. similiter per datiuos male dicere tibi placet mihi et per accusatiuos cupio te uincere me et per ablatiuos dignor gloria potiri laude. dubium est enim, cum utrique casus simi
Abbreviated transcription (Latin):
Vritq uidendo femina uec nemoꝵ patitur meminis se
idẽ dum uid& : qđ aũt hae quoquae nominasint ostendit
praepositio quae frequenter inuenitur ut supradiximus.
tã ante accusatiuũ quã ablatiuũ eoꝵ casum ad uenan pũ
& in uenaudo Inneutris uero & indeponentibus quo mo¬
do supã dictũ ẽ.simplices habent significationes. Inter

Expanded text:
uritque uidendo / femina nec nemorum patitur meminisse nid est dum uidet. quod autem haec quoque nomina sunt, ostendit praepositio, quae frequenter inuenitur, ut supra diximus, tam ante accusatiuum quam ablatiuum eorum casum: ad uenandum et in uenando. in neutris uero et in deponentibus, quomodo supra dictum est, simplices habent significationes. imper
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbium ostendi cũ uerbo inuenitur iungi. non serui ens
causas nr̃i &iam inter praepositiones assum serunt SiNE &iã
apud latinos praeposiones putari. habent aut̃ consimilẽ signifi¬
cationem que est negatiua nec in cõpositione inueniunt᷑. abs
que quibusdã cõposita a praepositione ab et que coniunctione
uidetur sed numquã quae coniunctio in cõpositione suãuim
amittit ut adq neque quoque ergo quando ammittit signifi¬
cationẽ syllaba magis adiectauidet᷑ ẽ igitur ut mihiui det᷑.
diriuatio ab abs absq: quomodo abunde undique ubi ubiq
ita itaq: uter uterq quis quisque quibus coniunctionis signi¬
ficatio nulla reman& Tenus quod sine dubio apud grecos aduer¬
bium ẽ & quã uis pene semꝑ postposita inuenitur . tamen quia
sine ca suali non potest porni quo modo alia quae quã uissint
ad uerbia tamen hoc ipso quod cum casualibus iungunt᷑ praepo¬
sitiones eas eẽ ex istimauerur hoc quoque inter praepositio¬

Expanded text:
aduerbium ostendi, cum uerbo inuenitur iungi non seruiens causas nostri etiam inter praepositiones assumpserunt. sed mihi apud Latinos praepositiones putari. habent autem consimilem significationem, quae est negatiua, nec in compositione inueniunque quibusdam composita a praepositione abs et que coniunctione uidetur, sed numquam que coniunctio in compositione suam uim amittit, ut atque, neque, quoque; ergo quando amittit significationem, syllabice magis adiecta uidetur. est igitur, ut mihi uidetur, deriuatio ab abs: absque, quomodo ab unde: undique, ubi: ubique, ita: itaque, uter: uterque, quis: quisque, in quibus coniunctionis significatio nulla remanet. osbium est et, quamuis paene semper postposita inuenitur, tamen, quia sine casuali non potest poni quomodo alia, quae quamuis sint aduerbia, tamen hoc ipso, quod cum casualibus iunguntur, praepositiones esse existimauerunt, hoc quoque inter praepositio
Abbreviated transcription (Latin):
amarinonegent ab latiuo casu nisi sint transitiua ut
dicã legia meuolo simiłt intransitiue actiuã habet sig¬
nificationẽ et ẽ infinitũ in ꝑsonalis. nã ꝑlegere uolo ac¬
cipitur Sinaũt transitiue ꝓferatur hocest ut ab alia
in aliã ꝑsonã passiofieri significet᷑ &iã siablatiuo adiun¬
gatur passiuiẽ infinitũ ut doceri a mecupis amariate
cupio: Hanc aut constructionẽ seruant &iã recipro ca¬
tiones idẽ suipassiones ut amari a mem& ipso debeo ui¬
tu perari ate ipsod ebes & similia VIIII. INPER SONALIA¬

Expanded text:
a non egent ablatiuo casu, nisi sint transitiua, utdicam legi a me uolo, similiter intransitiue actiuam habet significationem et est infinitum impersonalis: nam pro legere uolo accipitur; sin autem transitiue proferatur, hoc est ut ab alia in aliam personam passio fieri significetur, etiam si ablatiuo adiungatur, passiui est infinitum, ut doceri a me cupis; amari a te cupio. hanc autem constructionem seruant etiam reciprocationes id est sui passiones, ut amari a memet ipso debeo; uituperari a te ipso debes et similia. po
Abbreviated transcription (Latin):
oc aũt inter ẽ. inter infinitum passiuum & infinitũ qđ
fit ab in ꝑsonalibus quȩ nascuntur a uerbis actiuis. qđ infini¬
tus passiuus uerbo egit solo ad ꝑfectã significationẽ ut a ma¬
riuolo Infinitus uero in ꝑsonalis non solũ uerbo s &iã ab¬
ltttiuo casuꝑse indiget absque accus satiuo. ut ama riuolo
ame proamareuolo Ideo aut̃ ad didimus absque accusati¬
uo. qđ si ad eũ reddatur infinitus neces seest cũ passiuum
intllegi ut a mari ã meuolo filium: Saepeuero &iã non po¬
situs subauditur accusatiuus. ut sidicã doceri ate uolo & sub¬
audiã me¬

Expanded text:
oc autem interest inter infinitum passiuum et infinitum, qui fit ab impersonalibus, quae nascuntur a uerbis actiuis, quod infinitus passiuus uerbo eget solo ad perfectam significationem, ut amari uololatiuo casu per se indiget absque accusatiuo, ut amari uolo a me pro amare uolo. ideo autem addidimus absque accusatiuo, quod, si ad eum reddatur, infinitum necesse est eum passiuum intellegi, ut amari a me uolo filium. saepe uero etiam non positus subauditur accusatiuus, ut si dicam doceri a te uolo et subaudiam me
Abbreviated transcription (Latin):
mio Sciendũ tamen qđ prȩpositiones frequenter ante
supra dicta in dũ uelindo desinentia ponunt᷑. ex quo
magis nomina eẽ ostenduntur nisi quod in metro in o
terminatio more uerboꝵ &iã corripitur: Nãcũ ꝑsonas ñ¬

Expanded text:
mio. sciendum tamen, quod praepositiones frequenter ante mio. sciendum tamen, quod praepositiones frequenter ante supra dicta in dum uel in de desinentia ponuntur: ex quo magis nomina esse ostenduntur, nisi quod in metro in o terminatio more uerborum etiam corripitur, ut Iuuen
Abbreviated transcription (Latin):
oc quoque sciendũ qđ in ꝑsonalia ꝗ accussatiuo simul
ca sui & genetiuo copulantur ut pud& me tuisi militer
ponit& taed& miser& accusatiuo quidem significant ꝑso¬
nã inqua fitpassio gen&iuouero illã exqua fit. Necẽ mi¬
ra huius cemodi ordinatio cũ in eosdem cascis resoluitur est
enĩ pudet metui pudor mehabet tui ted et metui taediũ
me hab& tui penitet metui patientia mehab&tui miser&
me tui miseratio me hab&tui Infinita uero uerbi sui
constructionẽ ad casus seruant ut misereo tui misereri
tuiuolo noceo tibi noceretibi uolo Accusote accusare
teuolo potior illare & illius rei & illã rẽpotirulla &il¬
lius & illã rẽuolo simiłt eisdẽ casibus ad iun gunitur par¬
rendi tui causa facio miserendo tui moueor miserendũ
tuiẽ misertũ uenio misertũ tui uoleo Nocendi tibi causa
facio nocerido tibi proficio nocendũ tibiẽ. nocitũ tibip¬
pero nocitu tibigaud& ꝓ innocendo tibi Simłt alia

Expanded text:
oc quoque sciendum, quod impersonalia, quae accusatiuo simul casui et genetiuo copulantur, ut pudet me tui, similiter paenitet, taedet, miseret, accusatiuo quidem significant personam, in qua fit passio, genetiuo uero illam, ex qua fit. nec est mira huiuscemodi ordinatio, cum in eosdem casus resoluitur: est enim pudet me tui: pudor me habet tui; taedet me tui: taedium me habet tui; paenitet me tui: paenitentia me habet tui; miseret me tui: miseratio me habet tui. infinita uero uerbi sui constructionem ad casus seruant, ut misereor tui, misereri tui uolo; noceo tibi, nocere tibi uolo; accuso te, accusare te uolo; potior illa re et illius rei et illam rem, potiri illa et illius et illam rem uolo. similiter eisdem casibus adiunguntur parrendi tui causa facio, miserendo tui moueor, miserendum tui est, miseritum tui uenio, miseritu tui doleo; nocendi tibi causa facio, nocendo tibi proficio, nocendum tibi est, nocitum tibi propero, nocitu tibi gaudet pro in nocendo tibi. similiter alia:
Abbreviated transcription (Latin):
Quaeuero pas siuã habent terminatio in ꝑsonalia non
pos sunt infinitis ad iungi utstatur curritur sedetur
fit abalia ad aliã ꝑsonã & incipit eẽ passiuum. Infini¬
latiuũ ꝓ nominis uel nominis ł participii ad ꝑfectã
significationẽ assumant ut staria meuolo ꝓstare uolo
curri at teuis ꝓcur rereuis: sederia se uult prosedere uult

Expanded text:
quae uero passiuam habent terminationem impersonalia, non possunt infinitis adiungi, ut statur, curritur, sedeturfit ab alia ad aliam personam et incipit esse passiuum, latiuum pronominis uel nominis uel participii ad perfectam significationem assumant, ut stari a me uolo pro stare uolo; curri a te uis pro currere uis; sederi a se uult pro sedere uult
Abbreviated transcription (Latin):
ã participia tã nominũ quã uerboꝵ sibide TURAM¬
fendunt structurã & uerboꝵ quidẽ constructionẽ seruarit
quando ł absoluta uel transitiua sunt ad alia casualia. quib ad
consequentiã uerbi coniungunt᷑ absoluta ut spirarisiuuo: abu¬
lans cogito qr & spiro & ãbulo absolutas: transitiua. misers¬
& tui miseranistui. Noceotibi nocenstibi laudote laudanste :
unt᷑ qđ quẽ ad modũ ũba uel in transitiuȩ cũ nominatiuo ł
transitiuȩ cũ obliquis nominũ ponunt᷑. sic &iã cũ participus.
intransitiuȩ ut uirgilius scribens floret ego intellegerisde¬
lector: Transitiuȩ utegȩ o miserantis. consentio miseranti
uideo mis erantẽ : potior miserante: Hae enĩ constructiones
quoq: obliquoꝵ. ad similitudinẽ nominũ & ꝓnominũ fiunt.
ut indigeo illius indigeo pascentis. faueo legenti quo modo fa¬
ueo amico faueo illi: Accusoillũ. accuso homi nẽ similit̃ accuso
legentẽ dignorte laude dignorte illare dinorae celebrante:

Expanded text:
num quam uerborum sibi dfendunt structuram. et uerborum quidem constructionem seruant, quando uel absoluta uel transitiua sunt ad alia casualia, quibus ad consequentiam uerbi coniunguntur: absoluta, ut spirans uiuo, ambulans cogito, quia et spiro et ambulo absoluta sunt; transitiua, misereor tui, miserens tui; noceo tibi, nocens tibi, laudo te, laudans te;untur, quod, quemadmodum uerba uel intransitiue cum nominatiuo uel transitiue cum obliquis nominum ponuntur, sic etiam cum participiis intransitiue, ut Virgilius scribens floret, ego intellegens delector, transitiue, ut egeo miserantis, consentio miseranti, uideo miserantem, potior miserante. hae enim constructiones quoque obliquorum ad similitudinem nominum et pronominum fiunt, ut indigeo illius, indigeo pascentis, faueo legenti, quomodo faueo amico, faueo illi; accuso illum, accuso hominem, similiter accuso legentem; dignor te laude, dignor te illa, dignor te celebrante.
Abbreviated transcription (Latin):
t sciendũ qđ ins inquibusdã partibus orationis aliarũ parti¬
um intellectus Vt sidicã aux intellego & partibus ꝑnume¬
rũ singularẽ : sidicã ANCMISIΑ DES Intellegogenetiuũ singularẽ pri¬
Sidicã diuinitus intellego nomen cũexp̃positione idẽ exedus uiiꝰ
Sidicã FoRIOR Intellego m̃agis & positiuũ primitiui id est FORS
estlicentia quomodo & prepositiones solent ad dere &minuere:

Expanded text:
 sciendum, quod insunt in quibusdam partibus orationis aliarum partium intellectus, ut, si dicam Aiax, intellego et unum per numerum singularem; si dicam Anchisiades, intellego genetiuum singularem pridicam diuinitus, intellego nomen cum ex praepositione id est ex diis; si dicam fortior, intellego magis et positiuum primitiui id est fortis. est licentia, quomodo et praepositiones solent addere et minuere,
Abbreviated transcription (Latin):
pares habeant & presentes demons trationes. Tertiȩ uero
cũ sint innumerabiles una uerbiuoce euntes necessario
confusionẽ faciunt infinitã : Itaq conuenient᷑ ꝓnomina
adiectionẽ incerta significatio finiat᷑: ut scribit hic
scribit ille scribitipse scribitis scribit idẽ: xuii¬

Expanded text:
pares habeant et praesentes demonstrationes; tertiae uero pares habeant et praesentes demonstrationes; tertiae uero cum sint innumerabiles, una uerbi uoce utentes necessario confusionem faciunt infinitam. itaque conuenienter ad eam adiectionem incerta significatio finiatur, ut scribit hic, scribit ille, scribit ipse, scribit is, scribit idem.
Abbreviated transcription (Latin):
bulare ad diuersoꝵ multitudinẽ ñ qđ ipsi homini cũ singu¬
lariter dicis. non inerat &iã unius numeri intellectus : Ite¬
rũ in omniũ ab negationẽ dicimus. Nullus ambulat nemi¬
nẽ inueni singularinu mero numerũ adiungentes singu¬
larẽ. Codẽ igitur modocũ absoluta & non discretiua in est
platio. dicimus abq ꝓ nomine disputo disputas: sinaut̃
alicuius rei discretionẽ uolumus manifestare ad dimus
o assimit᷑ PRÕNOMÃ ad ditur uerbo Vtego quidẽ ad fui
tuuro non : uel ego quidẽ soripsi. illeuero legit: ul amplioris
ciusa significartiȩ in quota m̃ ad alios om̃s uid& fieri discrduio
Vt ego tibi furcifer siui uo osteridã quid sit periclido minũ
fallere : Idestego & non alius: Et prima quidẽ uel scđã ꝑsona
uerboꝵ. nisidiscretionis ł significationis causa nonegent ꝓ¬
nominib:: Quippecũ sint finitissime sitgulisq uocib:

Expanded text:
bulare ad diuersorum multitudinem, non quod ipsi homini, cum singubulare ad diuersorum multitudinem, non quod ipsi homini, cum singulariter dicimus, non inhaereat etiam unius numeri intellectus. iterum ad omnium abnegationem dicimus nullus ambulat, neminem inueni, singulari numero numerum adiungentes singularem. eodem igitur modo, cum absoluta et non discretiua inest prolatio, dicimus absque pronomine disputo, disputas; sin autem alicuius rei discretionem uolumus manifestare, addimus o assumitur, pronomen additur uerbo, ut ego quidem affui, tu uero non uel ego quidem scripsi, ille uero legit, uel amplioris causa significantiae, in quo tamen ad alios omnes uidetur fieri discretio, ut fallere, / et illi patrem». et prima quidem uel secunda persona uerborum, nisi discretionis uel significationis causa, non egent pronominibus, quippe cum sint finitissimae singulisque uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
nuit᷑ oratio p̃positione. italiã fato profugus: deest ad p̃po¬
sitio: Neq sidicã a iax qđ est singula redeẽ unus: In uer¬
bigit᷑ sĩmilit̃ accidunt quȩ unacũ eo intellegunt᷑ : ut in indi¬
catiuis ipsa indicatio &ꝗ exea intellegit᷑ affirmatio unde
ad interrogationes resporidentes Etiã ad uerbiũ confirma¬
tiuũ uel non łũbũ indicatiuũ reddimꝰ ut pote habens
inseaffirmationẽ : u nterroganti legis tnau ł non responde¬
ut addatur Vnus, Manifestumq: qđ &iã nominatiuus ꝓ nomi¬
nis inest uerbo : Ergosi sũ pradicta non desunt quia intellegunt᷑
necꝓ nom̃ dcest: nec tam̃ si addat᷑ uituperanda fit constructio
Estenĩ quando ãplioris causa significationis adduntea ꝗ poss
um etiã ꝑ sepositũ intellectũ uerbihabeat predicti in inter¬
rogatione Tam̃ additũ non fecit uiciosã uituperationẽ
sed magis responsionẽ certiorẽ : firmior enĩ fit promissio
duplici confirmatione similiterunũ hominẽ dicimusa¬

Expanded text:
us in I: «Italiam fato profugus», deest ad praepositio, neque si dicam Aiax, quod est singulare, deest unus. in uerbis igitur similiter accidunt, quae una cum eis intelleguntur, ut in indicatiuis ipsa indicatio et, quae ex ea intellegitur, affirmatio. unde ad interrogationes respondentes etiam aduerbium confimatiuum uel non uel uerbum indicatiuum reddimus, utpote habens in se affirmationem, ut interrogandi legis? etiam uel non respondeut addatur unus, manifestumque, quod etiam nominatiuus pronominis inest in uerbo. ergo si supra dicta non desunt, quia intelleguntur, nec pronomen deest, nec tamen, si addatur, uituperanda fit constructio. est enim quando amplioris causa significationis adduntur ea, quaum etiam per se positum intellectum uerbi habeat praedicti in interrogatione, tamen additum non fecit uitiosam orationem, sed magis certiorem; firmior enim fit promissio duplici confirmatione. similiter unum hominem dicimus am
Abbreviated transcription (Latin):
nor uel tuuocaris uelillenuncupatur ad pronomen referens
uerba : Quomodo tryphonominor. Vd crcero uocaris Vir¬
gilius nuncupatur benedicimus Nec mirum diuersae potesta¬
tis uerba diuersis conuenire constructionibus cum uolunta¬
ria id est affectiua quo que uidemus solere infinitis adiungis¬

Expanded text:
nor uel tu uocaris uel ille nuncupatur ad pronomen referens uerba, quomodo Trypho nominor uel Cicero uocaris, Virgilius nuncupatur bene dicimus. nec mirum, diuersae potestatis uerba diuersis conuenire constructionibus, cum uoluntaria id est affectiua quoque uidemus solere infinitis adiungi,
Abbreviated transcription (Latin):
tetur si secuto diceremus. cũ supinũ primitiui eius Se¬
ctu est saro tam̃ deriuationes huius cemodi specierũ
unt preterea aliae species deriua tiuoꝵ uariae
tam terminationis quã significationis ut auideo

Expanded text:
tetur, si secutor diceremus, cum supinum primitiui eius secutum est. rare tamen deriuationes huiuscemodi specierum tibus. sunt praeterea aliae species deriuatiuorum uariae tam terminationis quam significationis, ut a uideo
Abbreviated transcription (Latin):
uero sequentibus exp̃ponitur. Excubo xdudo fficio effundo effe¬
ro inquibus & similibus :x. int. cõmutatur : acuphoniae causa
exhorreo exhibeo xpello exequor expiro quaerationabilius
tibus tã in appositione quã in cõpositione ex. ut supradixim
similem utdictũ est uĩhabent frequentius aũt .a. & ab. &
abs uerbis passiuis uel ablationi lungunt᷑ utamor a uiro
ł abillo accipio abillo uel absquolib& uel aufero deriuat᷑ aut¬
ab eoqđ ẽ ab absque nam que quando uĩ & significationẽ
coniunctionis non hab& syllaba ẽ non pars orationis: quo¬
positione quã in appositione ut ꝓtẽplo ꝓcuria poculis :

Expanded text:
uero sequentibus ex praeponitur: excubo, excludo, efficio, effundo, effeuero sequentibus ex praeponitur: excubo, excludo, efficio, effundo, effero in quibus et similibus x in f commutatur euphoniae causa, exhorreo, exhibeo, expello, exequor, expiro quae rationabilius tibus tam in appositione quam in compositione ex, ut praediximus, similem, ut dictum est, uim habent. frequentius autem a et ab et abs uerbis passiuis uel ablatiuo iunguntur, ut amor a uiro uel ab illo, accipio ab illo uel abs quolibet uel aufero; e uero uab abs, absque. Nam que, quando 299 vim et significationem conjunctionis non habet, syllaba est, non pars orationis, quopositione quam in appositione, ut pro templo, pro curi
Abbreviated transcription (Latin):
eandem fere significationis uĩ
habent nam & locales & temporales & ordinales similit̃ in ue¬
niunt᷑ sed quando consonans sequit᷑ a& e magis praeponun¬
tur inappositione ut .a.domo e iure ab uero & ex saepissi¬
me in compositione non solum uocalibus se &iã consonan¬
tibus abigo abduco exuro ecurro: in appositione uocali quidẽ
sequenti semꝑ ut ab illo ex illo consonante raro : Nã .a. quidem &
e. uocali sequente non p̃ponunur : ab aũt& ex consonantibus
sequentibus solent ut dixi praeponi sinulla asperitas uocis pro¬
bus sol& prȩponi sed ab omnibus in cõpositione p̃ponitur lit¬
quolib& : Simłta .c. uel t in ompositione ut abscondo abscedo
abscido abstraho abstrudo abstineo & in appositione & in cõposi¬
tione inuenit᷑ ante BDC LΜ Ν .R & ante .u.&i loco consonan¬
tium positas ut ebibo ebullio edo educo egero elimo dudo emineo
emico enarro, cneruo enedo cripio eruo, eueho euoco eicio, seliquos¬

Expanded text:
eandem fere significationis uim habent; nam et locales et temporales et ordinales similiter inueniuntur. sed quando consonans sequitur, a et e magis praeponuntur in appositione, ut a domo, e iure, ab uero et ex saepissime in compositione non solum uocalibus, sed etiam consonantibus, ut abigo, abduco, exoro, excurro, in appositione uero uocali quidem sequente semper, ut ab illo, ex illo, consonante raro; nam a quidem et e uocali sequente non praeponuntur; ab autem et ex consonantibus sequentibus solent, ut dixi, praeponi, si nulla asperitas uocis probus solet praeponi, sed ab omnibus in compositione praeponitur liquolibet, ante c uero uel t in compositione, ut abscondo, abscedo, abscido, abstraho, abstrudo, abstineo. e et in appositione et in compositione inuenitur ante b d g l m n r et ante u et i loco consonantium positas, ut ebibo, ebullio, edo, educo, egero, elimo, eludo, emineo, emico, enarro, eneruo, enodo, eripio, eruo, eueho, euoco, eicio. reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ocilis & docibilis sed do cilis est qui faciledo cetur
docibilis qui faci lediscit quo modo penetralis qui ln in¬
timis est partibus. penetrabilis quifa cile penetratur de¬
Subiecta uero uel suꝑ positadicuntur qđ licet ea & subicere
& prae ponere. ut pater filii uel filio ẽ pater & filiuspa¬
tris uel patri est filius Similit̃ dominus seruus impera¬
tor miles: Tyrannus armiger satelles rex herus famulus
cliens patronus lic quo uis ordine ꝑ utrũq: casum ꝓferre:
tur. similis dissimilis par in par aequus iniquus amicus
inimicus comes sotius affinis cognatus propinquis uici¬
nus cõmilito contubernalis. Similis gen&uo iungitur

Expanded text:
ocilis et docibilis. sed docilis est qui facile docetur, docibilis qui facile discitur, quomodo penetralis qui in intimis est partibus, penetrabilis qui facile penetratur. aesubiecta uero uel superposita dicuntur, quod licet ea et subicere et praeponere, ut pater filii uel filio est pater et filius patris uel patri est filius, similiter dominus: seruus, imperator: miles, tyrannus: armiger, satelles: rex, erus: famulus, cliens: patronus licet quouis ordine per utrumque casum proferre; dissimilis, par: impar, aequus: iniquus, amicus: inimicus, comes: socius, affinis: cognatus, propinquus: uicinus, commilito: contubernalis. Terentius in eunucho
Abbreviated transcription (Latin):
Species sunt copulatiua continuatiua sub continuati¬
ua causalis effectiua approbatiua disiunctiua subdis¬
iunctiua dissertiua aduersatiua ab negatiua collecti¬
ua uelrationalis cõpletiua lxcvi. DECOΡULanuis
Copulatiua ẽ que copulat tã uerba quã sensum ut &
que .ac atque quidẽ. quoq: quando ꝓque ponit᷑ at ast
sed. aũt. ue quando ꝓ aut̃ accipit᷑. hae enĩ copulant cũ con¬
firmatione intellectum: Inueniunt᷑ tam̃ multae tã ex
supradictis. quã ex aliis coniunctionibus diuersas signifi¬
cationes una eademq: uoce habentes . ut ac non solum
neribus cotidiȩ castra mouere iux ac si hostis ad e& ual¬
lo atq fossamunire :

Expanded text:
species sunt: copulatiua, continuatiua, subcontinuatiua, adiunctiua, causalis, effectiua, approbatiua, disiunctiua, subdisiunctiua, disertiua, ablatiua, praesumptiua, aduersatiua, abnegatiua, collectiua uee copulat tam verba quam sensum, ut et, que, ac, atque, quidem, quoque, quando pro quod ponitur; at, ast, sed, autem, vero, quando pro autem accipitur; haec enim copulant cum confirmatione intellectum. inueniuntur tamen multae tam ex supra dictis quam ex aliis coniunctionibus diuersas significationes una eademque uoce habentes, sicut usibus neribus cotidie castra mouere, iuxta ac si hostis adesset, uallo atque fossa munire».
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ : quaecumq: igitur uox lit terata proferat᷑ signifi¬
cans aliquid iure pars orationis ẽ dicenda qđ sinor
essent partes num quã loco ea rum nomina ponereatur
Cum loco caere uel stuppe innaui tabula fun ginon potest
Inueni mus enim loco ad uerbi nomen ut una multum fal¬
soqua: Et prono men similit̃ eo illo & loco coniunctionis
tã nomen quã pronom̃ quareideo : Et ad uerbium loco No¬
minis ut mane nouũ. & spontesua & euge tuum & belle
&cras alterum sed si quia conpaninẽ uident᷑ praestareno¬
mini & uerbo non sunt partes orationis dicendae. ergo nec
partes corporis debemus accipere ueruos qui aligant men¬
bra & articulos: quod penitus uidetur absurdum. Multo
melius igit᷑ qui principales & aegreias partes nomendicunT
ratu aerisdicatur. Quod commune accidens ẽ. omnibus
partibus orationis. tamen praecipue in hac dictione qua¬
sipro prium eius accipitur qua frequentius utimur in om¬

Expanded text:
nem? quaecumque igitur uox literata profertur signifinem? quaecumque igitur uox literata profertur significans aliquid, iure pars orationis est dicenda. quod si non essent partes, numquam loco earum nomina ponerentur, cum loco cerae uel stuppae in naui tabula fungi non potest; inuenimus enim loco aduerbii nomen, ut una, multum, falso, qua, et pronomen similiter: eo, illo, et loco coniunctionis tam nomen quam pronomen: quare, ideo, et aduerbium loco nominis, ut mane nouum et sponte sua et euge tuum et belle et cras alterum. sed si, quia compaginem uidentur praestare nomini et uerbo, non sunt partes orationis dicendae, ergo nec partes corporis debemus accipere neruos, quia ligant membra et articulos, quod penitus uidetur absurdum. multo melius igitur, qui principales et egregias partes nomen dicunt ratu aeris dicatur, quod commune accidens est omnibus partibus orationis, tamen praecipue in hac dictione quasi proprium eius accipitur, qua frequentius utimur in om
Abbreviated transcription (Latin):
que his inter iac&: Vnde ẽ dicendum qđ si non sit nom̃
& uerbum nec alia pars orationis constare poterit &luii
QBUSDÃ EHΥLO SOPHIS PLACERENOMEN ET UERBŨ
SOLAS ẼE. PARTES ORATIONIS SED NONBENE
taq quibusdã phrlosophis placuit nomen & uerbum
solas eẽ partes orationis cetera uero amminicula uel
iuacturas earum: Quomodo nauium partes suat tabulae
& trabes. Cetera aũt idẽ stuppa &claui & similia uincula
et conglutinationes partium nauis hoc est tabularũ &
trabium Non partes nauis dicuntur. Sed ẽ obiciendũ
adhoc qđ cera & stuppa non exadem constat materia
ex quata bulȩ & trabes. Coniunctio nes aũt & praeposi¬
tiones & similia ex eadẽ sunt materia. exqua & nomet¬
& uerbum constat hoc ẽ litteris & syllabis & acciden¬
tibus & intellectu. Itaq &iã ꝑseprolate quod par tes
sint orationis ostendunt÷ quidẽ enĩ aliud pars ora¬
tionis aisiuox indicans mentis conceptũ. Idẽ cogitatio¬

Expanded text:
quae his interiacet. unde est dicendum, quod, si non sit nomen quae his interiacet. unde est dicendum, quod, si non sit nomen et uerbum, nec alia pars orationis constare poterit. itaque quibusdam philosophis placuit nomen et uerbum solas esse pataque quibusdam philosophis placuit nomen et uerbum solas esse partes orationis, cetera uero adminicula uel iuncturas earum, quomodo nauium partes sunt tabulae et trabes, cetera autem, id est stuppa et claui et similia uincula et conglutinationes partium nauis hoc est tabularum et trabium, non partes nauis dicuntur. sed est obiciendum ad hoc, quod cera et stuppa non ex eadem constat materia, ex qua tabulae et trabes, coniunctiones autem et praepositiones et similia ex eadem sunt materia, ex qua et nomen et uerbum constat, hoc est literis et syllabis et accentibus et intellectu. itaque etiam per se prolatae, quod partes sunt orationis, ostendunt. quid enim est aliud pars orationis nisi uox indicans mentis conceptum, id est cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut amicus illius. speculator illius auditor illius. uictor
illius & datiuũ amicus illi est lactor illiẽ speculator illiẽ
&iã ablatiuũ sequentia ut dignus illare. Mactus uirtu¬
te. Accusa tiuo uero figurate &osus bella prȩscius futu
ra Et sciendum quia quȩcũq: pars orationis hab& gene
& genera exceptis paucis in declinabilibus : Mansit aũt¬
participium medium internomen & uerbum. undera ci¬
onabi liter hoc nom ẽ ei a grã maticis inditũ ꝑ confir¬
macionẽ duarũ partiũ orationis principalium. nec
solũ participiũ non abaliqua ꝓpriaui. sed ab affinita¬
te nominis & uerbi Nominatiuũ ẽ sed aliae quoq: quitt¬
q: partes orationis non a suaui. sed ab adiunctione qua
habent ad nomen ł uerbum uocabulũ acceperunt
pronom̃ enĩdicit᷑ qđ ꝓ nomi ne ponit᷑ Et ad uerbiũ qđ uer¬
bo adiungitur et praepositio qđtã nomini quã uerbo p̃¬
ponit᷑: et coniunctio quae coniungit ea: et interiec tio

Expanded text:
ut amicus illius, speculator illius, auditor illius, uictor illius, et datiuum, ut amicus illi est, lector illi est, speculator illi est, etiam ablatiuum sequentia, ut dignus illa re, mactus uirtute, accusatiuum uero figurate: exosus bella, praescius futura et casus quaecumque enim pars orationis habet generasus, habet et genera, exceptis paucis indeclinabilibus, mansit participium medium inter nomen et uerbum. unde rationabiliter hoc nomen est ei a grammaticis inditum per confirmationem duarum partium orationis principalium. nec solum participium non ab aliqua propria ui, sed ab affinitate nominis et uerbi nominatum est, sed aliae quoque quinque partes orationis non a sua ui, sed ab adiunctione, quam habent ad nomen uel uerbum, uocabulum acceperunt: pronomen enim dicitur, quod pro nomine ponitur, et aduerbium, quod uerbo adiungitur, et praepositio, quae tam nomini quam uerbo praeponitur, et coniunctio, quae coniungit ea, et interiectio,
Abbreviated transcription (Latin):
et his multa antiquitã actiua quã passiua significatine
nicultor. Auguror. adhortor auspicior abominor con¬
sequor amplector adorior abutor miror ad gredior
aspernor architector. as sector argumentor. rece
uereor solor arbitror blandior consolor conspisicar

Expanded text:
ex his multa antiqui tam actiua quam passiua significatione ter adminiculor, auguror, adhortor, apiscor, abominor, consequor, amplector, adorior, abutor, admiror, antestor, aspernor, architector, assector, argumentor, reor, uereor, solor, arbitror, blandior, consolor, conspicor
Abbreviated transcription (Latin):
una eadẽq: ẽ oratio ex supradicto nomine pendens Lic& aũt
platiuis pronominibus nomina ponere &orationẽmutare
iuppiter fulminat. Fae enĩ orationes singulae ꝑsepos sunt ꝓ¬
ferri & inuicẽ conuerso ordinep̃posteredici Cũ non ad priorẽ
refertur secunda qđ facit pronom̃ relatiuũ qđ ad p̃dictũ no¬

Expanded text:
una eademque est oratio ex supra dicto nomine pendens. licet autem una eademque est oratio ex supra dicto nomine pendens. licet autem pro relatiuis pronominibus nomina ponere et orationem mutare, ut Iuppiter tonat, Iuppiter fulminat; eae enim orationes singulae per se possunt proferri et inuicem conuerso ordine praepostere dici, cum non ad priorem refertur secunda, quod facit pronomen relatiuum, quod ad praedictum no
Abbreviated transcription (Latin):
perquã p̃dicta nomina ꝑrecordationẽ pronominantur idest Na¬
ESO
ꝑ pronom̃ significantur ut iuppiter postquã troas & haectora naui¬
bus appulit iEs reiecit oculos claros: & sciendũ qđ demonstratiua
pronomina gonaliquoꝵ predictoꝵ loconominũ quomodo relati¬
ua sedeoꝵ quae proferridemons tratiuae non poss accipiunt᷑: se¬
latiua uero p̃dictoꝵ quidẽ loco nominũ sed quae iterũ accipiaon
poss̃ Siquis enĩ proipsẽ reuecit oculos clarosponat iterã Iuppit̃.
non recolligit duas orationes adiouẽ. sed quasi principium alte¬
rius facit orationis: Po test aũt propriũ & ad diuersas proferriꝑ
sonas ut sidicã aiax uenit ad troiã aiaxfortiter pugnauit contra
troianos : dubuim ande cadẽ dico ꝑsona cũ duo eiusdẽ nominis fu¬
erunt ad quos supradicti actus ꝑtinere possunt Sinauedicã aux
uenit ad troiã idẽfortiter pugna uit contratroianos deuna
intellego ꝑsona : In omnibus igitur relatiuis pro nominibus

Expanded text:
per quam praedicta nomina per recordationem pronominantur, id est r pronomen significantur, ut Iuppiter postquam Troas et Hectora nauibus appulit, ipse reiecit oculos claros. et sciendum, quod demonstratiua pronomina non aliquorum praedictorum loco nominum, quomodo relatiua, sed eorum, quae proferri demonstratiue non possunt, accipiuntur, relatiua uero praedictorum quidem loco nominum, sed quae iterum accipi non possunt. si quis enim pro ipse reiecit oculos claros, ponat iterum Iuppiter, non colligit duas orationes ad Iouem, sed quasi principium alterius facit orationis. potest autem proprium nomen et ad diuersas proferri personas, ut si dicam Aiax uenit ad Troiam, Aiax fortiter pugnauit contra Troianos, dubium, an de eadem dicam persona, cum duo eiusdem nominis fuerint, ad quos supra dicti actus pertinere possunt; sin autem dicam Aiax uenit ad Troiam, idem fortiter pugnauit contra Troianos, de una intellego persona. in omnibus igitur relatiuis pronominibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aliis pronominibus apponitur. ut ipseego uelego
iesł tuiest ie ipse : et quã uis inueniant᷑ &iã illa ꝓ¬
nomina figurate sic coniuncta ꝑ diuersãs ꝑsonas ut
dulatus auena non tamenquomodo iestsinealio ꝓno¬
mine possunit primae & scđae ꝑsone uerbis ad uingi.

Expanded text:
od aliis pronominibus apponitur, ut ipse ego uel ego ipse, tu ipse, ille ipse. et quamuis inueniantur etiam alia pronomina figurate sic coniuncta per diuersas personas, ut ludere», non tamen, quomodo ipse sine alio pronomine possunt primae et secundae personae uerbis adiungi,
Abbreviated transcription (Latin):
Nagis quoq: aduerbium non solum positiuo. set &iã
comparatiuo iungit᷑ quando ipse comparatiuus uelad
se uel adalium cõparatur ut achilles aenea fortior
magis quã iustior & aiax ulixe fortior magis quã dio me¬
de & cõparatiuus quidẽ gradus ablatiuo casu adiun¬
gitur: utrius quenum eri. Interdũ tam̃ &iã cõnomina¬
tiuo quando quaai aduerbium sẽquit᷑:¬

Expanded text:
agis quoque aduerbium non solum positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur, ut Achilles Aenea fortior magis quam iustior et Aiax Vlixe fortior magis quam Diomede. et comparatiuus quidem gradus ablatiuo casui adiungitur utriusque numeri, interdum tamen etiam nominatiuo, quando quam aduerbium sequit
Abbreviated transcription (Latin):
a deriedicamus dũ rexsum latinus. uel donec latinus
regnat. Lic& enĩ uel nomina tiuum ꝓablatiuo & maxi¬
me i sominũ cũ uerbo substantiuo ponere ł uerbũ
cognitũ significationiipsius nominis. ut me doctore
sbolrait musae idestdũegodo ctorsum. Nã participi¬
a rarosic ꝓferuntur . ut ꝓmedo cente dicã dũego docens sum
uerbũ uero cognitũ significationupsius nominis. qđ ꝑ
ablatiuũ profertur ponimus . ut medoctore id estdũ e¬
godoceo Illo imperatore : do nec illeimperat : Pie¬
tate manen tedum pi&as man& uirtute flore¬
te qđ aduertus flor&¬
ET SUPERLATIUA GRECIGENETIUO LATINI VERO
comparatiuo ł suꝑ latiuo adiciunt᷑ cũ duo uel plures cõ¬
patiui ł suꝑlatiu diuersȩ significationis positi lnter
seaequant᷑ uel idẽ geminantur ut tã iustior quã feli¬
tã in bellis neq in p̃lus quã in promissis & fide firmi¬
accipitur minus aut̃ aduerbiũ est quandocum positi¬
uo iunctũ contrariȩ significationis comparatiuum de¬

Expanded text:
s uel donec Latinus regnat. licet enim uel nominatiuum pro ablatiuo, et maxime nominum, cum uerbo substantiuo ponere uel uerbum cognatum significationi ipsius nominis, ut me doctore florent Musae, id est dum ego doctor sum. nam participia raro sic proferuntur, pro me docente ut dicam dum ego docens sum, uerbum uero cognatum significationi ipsius nominis, quod per ablatiuum profertur, ponimus, ut me doctore, dum ego doceo; illo imperatore, donec ille imperat; pietate manente, dum pietas manet; uirtute florente, quoad uirtus florquoque et superlatiua Graeci genetiuo adiungunt, tum comparatiuo uel superlatiuo adiciuntur, cum duo uel plures comparatiui uel superlatiui diuersae significationis positi inter se aequantur uel idem geminantur, ut tam iustior quam felim, dextram non tam in bellis neque in proeliis quam in promissis et fide firmiminus autem aduerbium est quando cum positiuo iunctum contrariae significationis comparatiuum de
Abbreviated transcription (Latin):
Dupradictis uero ex contrario uidentur illa ꝓfetri
quae laudẽ ł uituperationẽ ł accidens aliquod oster: dunt
ab aliquo possideri ꝑ nominatiuũ enĩ POSSIS SOT inhuius¬
habens ggregiae pulcritudinis mulier id estegregiã
pulcritudinẽ habens. Nimiȩ tenacitatis homo idẽ
tumiã tena citatẽ habens : Extreme tur pitudinis ani¬
mal id est extrȩmã turpitudinẽ habens. Albi quidẽ
coloris est cicnus. Nigriuero coruus. id est albũ colorẽ
cicnus habens. coruus nigrũ. LxXCV. QUODGRECI
INHUIUSMO DI SENSUGENETIUOTANTŨ U¬
TANTUR LATIMUERO ETIAMABLATI UO¬
gi apulchritudine mulier ꝓegregiã pulchritudinẽ

Expanded text:
supra dictis uero ex contrario uidentur illa proferri, quae laudem uel uituperationem uel accidens aliquid ostendunt ab aliquo possideri. per nominatiuum enim possessorem in huiushabens; egregiae pulchritudinis mulier, id est egregiam pulchritudinem habens; nimiae tenacitatis homo, id est nimiam tenacitatem habens; extremae turpitudinis animal, id est extremam turpitudinem habens; albi quidem coloris est cycnus, nigri uero coruus, id est album colorem cycnus habens, coruus nigrum. et Graeci quidem in huiuscemodi sensu genetiuo tantum utuntur, Latini uero etiam ablatiuogia pulchritudine mulier pro egregiam pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Licet tamen haec eadẽ cũ substantiuo uerbo adiun¬
gantur . tã genetiuo quã datiuo conectere ut fili¬
us priami & priamo fuithector Et lauus seruus sy mo¬
natus uicinus ꝓpinquus & similia id est omĩa ad pos¬
sessionẽ ꝑtinentia ut illud poeȩ est mibi natauiro
gentis quã iungere nrãe Est mihi nata pro posideo
natã dixit sed magis datiuo quafi ad ignoran tes
utimur. ut in supra dicto uersu Nã ad scientes eẽ na¬
tã nom aut ꝓpriũ ignorantes dixisset meit uel
mei nata lauiniae subdistinctione posita postnatã
Contraaut nomine quidẽ cognito. ignorata uero
cuius e&. nata dixiss& lauinia. mea nata est post
ille caper fuit Ad scientem caprũ. nescientẽ aut ei.
nouerca: ad nescientẽ si sit pater:: sed sciendũ quia¬

Expanded text:
licet tamen haec eadem, cum substantiuo uerbo adiungantur, tam genetiuo quam datiuo conectere, ut filius Priami et Priamo fuit Hector et Dauus seruus Simonatus, uicinus, propinquus et similia, id est omnia ad possessionem pertinentia. Virgilius in VII: «est mihi nata, uiro gentis quam iungere nostrae» pro possideo natam. sed magis datiuo quasi ad ignorantes utimur, ut in supra dicto uersu. nam ad scientes, esse natam, nomen autem proprium ignorantes, dixisset mea uel mei nata, Lauinia est, subdistinctione posita post natam; contra autem nomine quidem cognito, ignorata uero cuius esset nata, dixisset Lauinia, mea nata est, post ille caper fuit» ad scientem caprum, nescientem autem einouerca» ad nescientem, si sit pater. alio qu
Abbreviated transcription (Latin):
ominatiuus igitur casus nominũ genetiuo ad¬
iungitur. quando EosSESSio aliqua & loSS¬
sor significant᷑ Et nominatiuo quidẽ POSSES SIONEM
genetiuo aũc PΟSSES SΟRE proferimus ut haector filius pri¬
ami. dauus seruus simonis. Aeneas rextroianoꝵ patro
iuncto uerbo possessionẽ significante possessio quidẽ
mutet nomi natiuum inaccusatiuũ. possessor uero ge¬
netiuum innominatiuum Verbi huius natura hoexi¬
gente ut in transitiue quidem nomina tiudm transita¬
ueuero accusatiuũ exigat Quid estenĩ haec tor filius
priami interprȩtantes dicimus: hoc est haec torẽ fi¬
liũ priamus possid& uel hab& patronus uerris horten¬
sius est. id est patronũ uerres hortensium possidet ł¬

Expanded text:
ominatiuus igitur casus nominum genetiuo adiungitur, quando possessio aliqua et possessor significatur. et nominatiuo quidem possessionem, genetiuo autem possessorem proferimus, ut Hector filius Priami; Dauus seruus Simonis; Aeneas rex Troianorum; Paiuncto uerbo possessionem significante, possessio quidem mutet nominatiuum in accusatiuum, possessor uero genetiuum in nominatiuum, uerbi huius natura hoc exigente, ut intransitiue quidem nominatiuum, transitiue uero accusatiuum exigat; quid est enim Hector filius Priami? interpretantes dicimus: hoc est Hectorem filium Priamus possidet uel habet, patronus Verris Hortensius est? id est patronum Verres Hortensium possidet
Abbreviated transcription (Latin):
meditor obliuiscor. metor. adulor haec plerique de¬
ponentia eẽ confirmanit ideo quia frequens usus eoꝵ
significationis. ẽ actiuae Communia uero eẽ defens¬
dit cũ natura ipsius sensus Tum ueterũ Non im pro¬
tamen deponens inuenitur. ut ex nomine istius quid
iste in prouintia facturus e& perridicule homines

Expanded text:
meditor, obliuiscor, metor, adulor. haec plerique deponentia esse confirmant ideo, quia frequens usus eorum significationis est actiuae; communia uero esse defendit cum natura ipsius sensus, tum ueterum non improtamen Verrinarum IIII: «ex nomine istius, quid iste in prouincia facturus esset, perridicule homines
Abbreviated transcription (Latin):
uersa uerba ł aduerbia coniungere. Vt & terrentius & cicero uel ũoxa¬
terrentius ł cicero. Etformosus & sapiens. uel formosus łsapiens. Ede¬
gens & scribens ł legens uel scribens. Etego&tu uelego ueltu. Et facio
& dico uel facio ueldico & bene&celeriter ł bene ł celeriter. Qđ pre¬
positioi non facit: Ant̃ est aũt &iã hoc qđ prepositio: nes cõponiposs
cũ uerbis : Coniunctio uero numquã: ut subtraho adduco p̃pono
ꝓduco dehortor: Coniunctio aut̃ licet sitp̃positiua incõpositi¬
onetam̃ non inuenitur cũ uerbis ut ast at sed. Et qđ prepositio ca¬

Expanded text:
uerba uel aduerbia coniungere, ut et Terentius et Cicero, uel Terentius uel Cicero; et formosus et sapiens, uel formosus uel sapiens; et legens et scribens, uel legens uel scribens; et ego et tu, uel ego uel tu; et facio et dico, uel facio uel dico; et bene et celeriter, uel bene uel celeriter; quod praepositio non facit. interest autem etiam hoc, quod praepositiones componi possunt cum uerbis coniunctio uero numquam, ut subtraho, addico, praepono, produco, dehortor, coniunctio autem, licet sit praepositiua, in compositione tamen non inuenitur cum uerbis, ut at, ast, sed, et quod pr
Abbreviated transcription (Latin):
sualibus . ut pone currit & currit pone: uenit tempore longo post
biũ sine uerbo scias hoc ꝑelypsinfieri. Vt sidicã non bonus homo
promalus subaudio est: Prȩpositionis aut̃ ꝓptiũ ÷ separa tĩ quidẽ
ꝑ appositionẽ casualibus p̃poni ut derege apud amicũ Coniuncti
uero ꝑcõpositionẽ Tamcũ habentibus casus quã cũ non habentib
Vt indocus interitus intercurro ꝓconsul induco insipiens .iIII.¬

Expanded text:
sualibus, ut pone currit et currit pone, uenit tempore longo post sualibus, ut pone currit et currit pone, uenit tempore longo post bium sine uerbo, scias hoc per ellipsin fieri, ut si dicam: non bonus homo pro malus, subaudio est. praepositionis autem proprium est separatim quidem per appositionem casualibus praeponi, ut de rege, apud amicum, coniunctim uero per compositionem tam cum habentibus casus quam cum non habentibus, ut indoctus, interritus, intercurro, proconsul, induco, inspiciens.