comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&u ampacis non cognouerunt: Nollemus quidem : tamquam e proprii corporis
iunctura praecidi: sed quoniam tabescentis uulneris putredo pestiferam plus ha¬
bet in abscis sionem solaminis : quam lnremissionem medicaminis. inuenta est causa
salubrior neper cuncta membra pestilens in crepat uirus: ut conpendioso dolore
natum decidat uulnus: famosi ergo criminis reos. uictorianum carchaui anen
sem martianura. sullectinum. beianum . baianemsem. salui umausa fensent. theo¬
dorum usulensem donatum sabratensem : miggonem elefantariensem p̃textatum
mansuritanum : saluium membresitanum : ualerium melzitanium : felicianum
mustitatum & martialem ꝑtusensem qui funes teopere ꝑditionis uassordidum: collecta
feculentia glutinarunt: sed et dericos aliquando ecdȩsiecartaginis. quidumfacinorilnter¬
sunt : inlicito incestui le nocinium prebuerunt dĩ prȩscientis arbitrio uniuersa li
concilio ueridicodampnatos esse cognoscite. que gra uiora in illos dicere

Expanded text:
 oculos eorum. nollemus quidem tamquam e proprii corporis iunctura praecidi. sed quoniam tabescentis uulneris putredo pestifera plus habet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, inuenta est causa salubrior, ne per cuncta membra pe-. stilens inrepat uirus, ut conpendioso dolore natum decidat uulnus. sem, Martianum Sullectinum, Beianum Baianensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membresitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et Martialem Pertusensem, qui funesto opere perditionis vas sordidum collecta foeculentia glutinaverunt; sed et clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum facinori intersunt, illicito incestui lenocinium praebuerunt; Dei prconcilii ore ueridico damnatos esse cognoscite. quae grauiora in illos dicere
Abbreviated transcription (Latin):
esto in eccđa quã constat tenuisse ac p̃dicasse crprianũ. & tunc aude uelut
auctorẽ sententiaetuȩ nominare cyprianũ. Primo imitare pi&atẽ humi¬
litatẽq: cr̃priani. & tunc ꝓfer conciliũ cr̃priani. Nos enĩ nullã cỹpriano
facimus in iuriã cũ eius quas lib& litteras a canica diuinarũ scripturarũ
auetoritate distingumus. Neq enĩ sinecausa tã salubri uigilantiae
canon ec desiusticus constitus ad quẽ certi ꝓph&arũ &a postolorũ libripti¬
tincant quos omnino iudicare non audeamꝰ. & secđm quos dec&eris ltteris
uel fidelũ tiel fideliũ uelinfideliũ libereiudicemꝰ Pide cũ dicat apłs cui
epistolȩ in auc toritate ca nocauigent. Quot quot ꝑfecti ergo hocsapiam̃
Et siquid alit̃ sapitis id quoq uobis ds̃ reuelabit: quã diu alit̾ sapuit cr̃pri¬
anus siscriptacius esse constat quȩ ꝓuobis ꝓferenda arbitramini. quã¬

Expanded text:
esto in ecclesia, quam constat tenuisse ac praedicasse Cyprianum, et tunc aude uelut esto in ecclesia, quam constat tenuisse ac praedicasse Cyprianum, et tunc aude uelut auctorem sententiae tuae nominare Cyprianum. primo. imitare pietatem humilitatemque Cypriani, et tunc profer concilium Cypriani. nos enim nullam Cypriano facimus iniuriam, cum eius quaslibet litteras a canonica diuinarum scripturarum auctoritate distinguimus. neque enim sine causa tam salubri uigilantia est canon ecclesiasticus constitutus, ad quem certi prophetarum et apostolorum libri pertineant, quos omnino iudicar vel fidelium vel infidelium libere judicemus. Proinde, cum dicat Apostolus, cujus Epistolae in auctoritate canonica vigent, Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit : quamdiu aliter sapuit Cyprianus, si scripta ejus esse constat quae pro vobis proferenda arbitramini; quam
Abbreviated transcription (Latin):
te rescindendũ sicut homines ñ legitime lege utentes corrigiuolumus ñ
quia & inpectore qđ estipsius in ꝓbamus qđ aut̃ dĩ est honoramus. Quia in
dñ credentẽ ñ exoccultis humane pendere uolumꝰ sed indnõ gloriari. de
quo certus est admonemus. Neque enĩ & apłs malesuȩ conscientiae dif¬
fidebat. sed spem credentis poni nolebat in homine. & in dõ stabiliter con¬
locabat cũ dicer&. Neq qui plantat estaliquid neque qui rigat. sed qui in¬
crem̃tũ datds̃. Nonitaq nosdicentes qđ scriptũ est. non nobis dnẽ ñ no¬
bis. sed nominituo dagloriã. Accussamus nram̃ conscientiã. seduos in ho¬
minẽ moribus eorũ spẽ quibaprantur poniuolentes. non agnoscitis uram̃
suꝑbiã. Quid qđ &iã beati cypri ani mentionẽ facere aud&is. uł ut illea uc¬
tor situraẽ diuisionis. tantus defensor catholicȩ unitatis & pacis. Primo

Expanded text:
te rescindendum, sicut homines non legitime lege utentes corrigi uolomus, non te rescindendum, sicut homines non legitime lege utentes corrigi uolomus, non quia et in peccatore quod est ipsius inprobamus, quod autem dei est honoremus, quia in deum credentem non ex occultis humanis pendere uolumus, sed in domino gloriari de quo certus est admonemus. neque enim et apostolus malae suae conscientiae diffidebat, sed spem credentis poni nolebat in homine et in deo stabiliter conlocabat, cum diceret: neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. non itaque nos dicentes quod scriptum est: non nobis, domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam accusamus nostram conscientiam, sed uos in hominum moribus eorum spem, qui baptizantur, poni uolentes non agnoscitis uestram superbiam. Quid, quod etiam beati Cypriani mentionem facere audetis, uelut ille auctor sit uestrae diuisionis, tantus defensor catholicae unitatis et pacis? primo
Abbreviated transcription (Latin):
sibini chil ꝓdest. audientibus autẽ & facientib non ipsi sed quop̃dicat ꝓdest.
ita & ile quiius baptis matis sibiusur pare non debuit. sibi noc& quibonũma¬
le usurpauit. ñ ei quibonũ bene ꝑce̾pit. Vides nonsolũ tenon potius se re¬
fellere qđ ego contra p&ilianũ dixi : sed quanta luceueritatis modis omni¬
b refellatur qđ trame ipsedixisti : & ad huc ꝑgis & dicis. qđ causa nram non
ꝓbum faciamus & quodam modo peccatores nonesse fatea mur quẽ admodũ
nobis obicitur ius baptis matis qua nobis licentiã uindicemus non de merito ac¬
tuũ non in nocentia uitae tractamus. sed cuicũque liceredicimus. Attende
certe exhis quȩdicta sunt non cuicũq licere nos dicere. sed ei poenã eẽ qui
scm̃ tractat inlicite & eũ eẽ corrigendũ. non scm̃ qđ inlicite tractat in lici¬

Expanded text:
sibi nihil prodest, audientibus autem et facientibus non ipse sed quod praedicat prodest, sibi nihil prodest, audientibus autem et facientibus non ipse sed quod praedicat prodest, ita et ille, qui ius baptismatis sibi usurpare non debuit, sibi nocet qui bonum male usurpauit, non ei qui bonum bene percepit. Uides non solum te non potuisse refellere, quod ego contra Petilianum dixi, sed quanta luce ueritatis modis omnibus refellatur, quod contra me ipse dixisti. et adhuc pergis et dicis, quod causam nostram non probam faciamus et quodammodo peccatores nos esse fateamur, quoniam, dum nobis obicitur ius baptismatis qua nobis licentia uindicemus, non de merito actuum, non de innocentia uitae tractamus, sed cuicumque licere dicimus. attende certe ex his, quae dicta sunt, non cuicumque licere nos dicere. sed ei poenam esse, qui sanctum tractat inlicite, et eum esse corrigendum. non sanctum quod inlicite tractat inlici
Abbreviated transcription (Latin):
portionẽtuã ponebas. Sedens aduersus frem̃tuũ d& rahebas & aduersus fili¬
ũ matristuae ponebas scandalum. Talier gopeccatori dicit ut quidtuenar rasius¬
tificationes meas & ad sumis testamentũ meũ ꝑ ostuũ. tãquã dicer& frustra
hoc facis quantũ adte attin& nontibi ꝓdẽ. hoctibi adiutiũ dãnationis non
ad meritũ salutis ualebit Uerũ tam̃ si &iã talipeccatore narante iusti fi¬
cationesdĩ & ad sumente testamentũ eius ꝑ ossuũ. illiqui eius ore audiunt cre
dant ꝓficiant. Nonne illo reꝓbato laudabuntur: illoculpato iustifica¬
buntur. illodã nato coronabuntur. qm̃ curauerunt oboedire dño dicenti
quidicunt facite queaut̃ fatiunt facere nolite:. Dicunt enĩ & non faciunt
Sicut ergo istepeccator siius sibi predicandi testamenti diuini usur pauerit.

Expanded text:
portionem tuam ponebas. sedens aduersus fratrem tuum detrahebas et aduersus filiportionem tuam ponebas. sedens aduersus fratrem tuum detrahebas et aduersus filium matris tuae ponebas scandalum. tali ergo peccatori dicit: ut quid tu enarras iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum?, tamquam diceret: \'frustra hoc facis; quantum ad te adtinet, non tibi prodest; hoc tibi ad iudicium damnationis, non ad meritum salutis ualebit\'. uerumtamen si etiam tali peccatore narrante iustificationes dei et adsumente testamentum eius per os suum illi, qui ex eius ore audiunt, credant faciant proficiant, nonne illo reprobato laudabuntur, illo culpato iustificabuntur, illo damnato coronabuntur, quoniam curauerunt oboedire domino dicenti: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt? sicut ergo iste peccator, si ius sibi praedicandi testamenti diuini usurpauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
impio ꝑnitiosuerit danti ñ accipienti. illud quippe scm̃ maleutentẽ iudicat
beneutentẽ scificat. Si aut̃ &ille quiaccepit imque accepit. necsicrescissu sed
noniam quisquis peccator quianisi fallor lãcernis quã teneredictũsit. sed paccator
qualem nr̃ĩ describunt quisquis inter oms homines fuerit. ius sibi baptis matis ñ
usur p&. quẽ ad modũ scriptũ est. Peccari autẽ dicitds̃ ut quidtuenarras iustifi¬
cationes meas & ad sumis testamentũ meũ ꝑhostuũ. & ut ostender& quali peccatori
hoc dicer& ne om̃s homines a prȩdicando uerbo cius sescabstinerent. qui n ec sen¬
tire audent nec dicere sepeccatores nonesse. sequitur eũq describit. Tuuero o¬
disti disciplinã & abiecisti sermones meos postte. Ostuũ habundauit malitia &
lingua ã plexaest dolositatẽ. Suudebas furem concur rebasei. &cũ adulteris

Expanded text:
impio, perniciosum erit danti, non accipienti. illud quippe sanctum male utentem iudicat, impio, perniciosum erit danti, non accipienti. illud quippe sanctum male utentem iudicat, bene utentem sanctificat. si autem et ille qui accepit inique accepit, nec sic rescissum, snon iam \'quisquis peccator\', quia nisi fallor iam cernis quam temere dictum sit, sed: \'peccator, qualem nostri describunt, quisquis inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet\', quemadmodum scriptum est: peccatori autem dicit deus: ut quid tu enarras iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum ? et ut ostenderet, quali peccatori hoc diceret, ne omnes homines a praedicando uerbo eius sese abstinerent, qui nec sentire audent nec dicere se peccatores non esse, sequitur eumque describit: tu uero odisti disciplinam et abiecisti sermones meos post te. os tuum abundauit malitia- et lingua tua amplexa est dolositatem. si uidebas furem, concurrebas ei et cum adulteris
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ñ habeo: Sieñ talem quẽ quã repperire potuisti. quomodo baptiratus ẽ
abeo qui seipsũ decipiebat & in quo ueritas nonerat: Sienĩ qualis cũq humili¬
tatis non in memor peccatorẽ seeẽ dicebat. quomodo sibi secundũtuã sentep¬
tiã ius baptis matis usurpabat: T uenĩ dixisti. tu&iã minime scribereti¬
miusti. ut quis quis peccator interomnes homines fuerit. iussibi baptis ma¬
tis nonusur p&. Si aut̃ nondũ bapratuest. aut hanc uanis somnã sententiã
corrige ut a quibus baptixeris angelos quere. sub arbiteemur te conuictũ.
quisquis eocrimine qđ nri obitiunt peccator inter oms homines fuerit.
ius sibi baptis matis non usurp& neq: hoc contranos est quia si&iã talis usur¬
pauerit & dederit non eũ sibi usurpase debussedico non aut̃ dedisse ñdico
Vle uero qui accepit si homobonus ab hominemalo. si fidelis aperfido. sipius ab

Expanded text:
catum non habeo. Si enim talem quemquam reperire potuisti; quomodo baptizatus es catum non habeo. Si enim talem quemquam reperire potuisti; quomodo baptizatus es ab eo, qui se ipsum decipiebat, et in quo veritas non erat? Si autem qualiscumque humilitatis non immemor peccatorem se esse dicebat, quomodo sibi secundum tuam sententiam jus Baptismatis usurpabat? Tu enim dixisti, tu etiam minime scribere timuisti, ut quisquis peccator inter omnes homines fuerit, jus sibi Baptismatis non usurpet. si autem nondum baptizatus es, aut hanc uanissimam sententiam corrige aut a quibus baptizeris angelos quaere. Sed arbitremur te conuictum correxisse: quisquis eo crimine quod nostri obiciunt peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet\'. neque hoc contra nos est, quia, si etiam talis usurpauerit et dederit, non eum sibi usurpare debuisse dico, non autem dedisse non dico. ille uero qui accepit si homo bonus ab homine malo, si fidelis a perfido, si pius ab
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut nondicã uocȩ ꝓfiteatur. seduel apud seipsũtacitus arbitretur
non sibi eẽsie cessariã deprȩcationẽ in quadicimus dõ dimitte nob̵ debita
nr̃a. Neque enĩ ꝓ eis debitis dimittendis rogamꝰ quae semel inbaptis mo di¬
dimissa eẽ confidimus. sed proeis utiq: sine quibus humana fragilitas ñ ẽ
Quantũ cũq: in obseruandis prȩceptis dominicis uigilemꝰ. postremosus¬
upiat qui uoluerit huius inpudentie frontẽ . & dicat nonsũ peccator
ex quo mihi in baptismo cuncta dimisa sunt. Nullum in me pecctũ poterit
inueniri Magisego iohanni credo. & multo fidentius respondeo teipsũ deci¬
pis & ueritas in tenonest. Neq: hocagit preceps & falax ista professio ut inte
peccata non inueniantur. sedutquȩ inueniuntur nondimitantur. Siergoiã
baptizatus est. uellẽ scire quẽ reppereris qui contra iohannẽ apłm dicer& pec¬

Expanded text:
tur, ut non dicam uoce profiteatur, sed uel apud se ipsum tacitus arbitretur tur, ut non dicam uoce profiteatur, sed uel apud se ipsum tacitus arbitretur non sibi esse necessariam deprecationem, in qua dicimus deo: dimitte nobis debita nostra. neque enim pro eis debitis dimittendis rogamus, quae semel in baptismo dimissa esse confidimus, sed pro eis utique, sine quibus humana fragilitas non est, quantumcumque in obseruandis praeceptis dominicis uigilemus. postremo suscipiat qui uoluerit huius inpudentiae frontem et dicat: non sum peccator; e quo mihi in baptismo cuncta dimissa sunt, nullum in me peccatum poterit inueniri\'. magis ego Iohanni credo et multo fidentius respondeo: \'te ipsum decipis et ueritas in te non est.\' neque hoc agit praeceps et fallax ista professio, ut in te peccata non inubaptizatus es, vellem scire quem repereris qui contra Joannem apostolum diceret, Pec
Abbreviated transcription (Latin):
maticos baptiret᷑. eisipsis tribuens baptismũ qđ baprizat᷑. sed tunc ei ꝓdesse in cͥpere
erat sed foris posito nichil proderat mundato proderit non abeo cu
ius membris insertus est. Necillãtuã nimiũ seuerã sententiã formi¬
dabo qua dixisti. quisquis peccator inter om̃s homines fuerit. lus sibi
baptis matis non usur p&. nisi quia non inuenis quis ueraciter dicat in
ratione dominica. Dimitte nobis debitanrã sicut & nos dimittimus de¬
bitoribus nr̃is. nisi peccatorẽ se esse fateatur. Vellem singulos inter¬
rogare quibaptizant apuduos utrũ peccatores omnino non sint. Po¬
testenĩ michi quilib& eorũ respondere . non sum traditor. non sũ tu¬
rificator non adulter non homicida. non idolorũ cultor. non postre¬
mo hȩreticus non schis maticus. nonsũ autẽ peccator. nescio utrũquis¬
quã uel heretica suꝑbia repperiripossit quiaudeat dicere audeat
cogitare Nescio utrũ quis quã tanto arro gantiae tumore caece¬

Expanded text:
maticos baptizetur, eis ipsis tribuens Baptismum quo baptizatur; sed tunc ei prodesse incipere, erat, sed foris posito nihil proderat, mundatius membris insertus est. Nec illam tuam nimium seueram sententiam formidabo, qua dixisti: quisquis peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet, nisi quia non inuenis, quis ueraciter dicat in oratione dominica: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, nisi peccatorem se esse fateatur. uellem singulos interrogare, qui baptizant apud uos, utrum peccatores omnino non sint. potest enim mihi quilibet eorum respondere: non sum traditor, non sum turificator, non adulter, non homicida, non idolorum cultor, non postremo haereticus, non schismaticus\'; non sum\' autem \'peccator nescio utrum quisquam uel haeretica superbia repperiri possit qui audeat dicere, audeat cogitare; nescio utrum quisquam tanto arrogantiae tumore caece
Abbreviated transcription (Latin):
tamen datum baptismum non rescindis non ne omnia tibi uerbatua
istareplicari possunt quia &purificat maculosus. & abluid sordiđ & emun¬
dat imunđ &dat infidelis fidem & crimino susefficit in nocentẽ ñ quis ipse
sed fama ei: bona quãuis in anis & falsa . hinc nonuis utego exclamem osceł
oportentũ ñ sicut ait quidã inultim asterras exportandũ sed potius extra om̃ i
cadũ & om̃s terras si fieripossit abigendũ nontelpsũ dicoquẽ correccũ uolo sed
huncerrorẽ a quote corrigi pocupio. Itane a dmundandũ hominẽ quandoboni
sc̃ĩ ficandum quandoministrilat& iniꝗta s ministradomilit& falsitas hactotũ iđo¬

Expanded text:
tamen datum baptismum non rescindis, nonne omnia tibi uerba tua tamen datum baptismum non rescindis, nonne omnia tibi uerba tua ista replicari possunt, quia et purificat maculosus et abluit sordidus et emundat inmundus et dat infidelis fidem et criminosus efficit innocentem? non, inquis, ipse, sed fama eius bona quamuis inanis et falsa. hinc non uis ut ego exclamem: o scelus, o portentum, non, sicut ait quidam, in ultimas terras exportandum, sed potius extra omne caelum et omnes terras, si fieri posset, abigendum. non te ipsum dico, quem correctum uolo, sed hunc errorem, a quo te corrigi cupio. itane ad mundandum hominem, quando bonisanctificandum, quando ministri latet iniquitas, ministra deo militet falsit
Abbreviated transcription (Latin):
si cut &iam illi possunt di mandata p̃dicare sicut iusti sed non secundum
eauiuere sicut iusti de qualib: dictum ẽ quaedicunt facite quacautẽ sa¬
ciunt sacerenolite sed saciniustum ñ latentẽ & non nullis cognitum
bonis ꝑaliquã sediciosã factionem de ec desia non posse separari.
Aut diciprianum tolera tezania esto frumentum quã tibi bene sonare
uisa sunt quae l nuna reuariȩ repetisti. quid hoc p̃cepto inquis dici ini¬
quus patest purific& aliũ maculosus abluat sordiđ emund& himunđ
de infidelis fidem criminosus faciat in nocentẽ breuit̃ respondeo Nec
maculo sus Nec sordidus nec inmundus. nec infidelis Nec crimino sus
est xeps qui dilexit eccłam & seipsum tradidit ꝓea mundans eam
lauacro aquȩ in uerbo faciens noscertos debonissuis nemalis uitia re¬
mur alienis. Namecce cumininister iniquus occultus est a quo

Expanded text:
sicut etiam illi possunt dei mandata praedicare sicut iusti, sed non secundum sicut etiam illi possunt dei mandata praedicare sicut iusti, sed non secundum ea uiuere sicut iusti, de qualibus dictum est: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. Sed fac iniustum non latentem et nonnullis cognitum bonis per aliquam seditionem factionemue de ecclesia non posse separari. audi Cyprianum, tolera zizania, esto frumentum. quam tibi bene sonare uisa sunt, quae in una re uarie repetisti: quid hoc praecepto, inquis, dici inifju-ius potest: purificet alium maculosus, abluat sordidus, emundet inmundus, det infidelis fidem, criminosus faciat innocentem? breuiter respondeo: nec maculosus nec sordidus nec inmundus nec infidelis nec criminosus est Christus, qui dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, mundans eam lauacro aquae in uerbo, faciens nos certos de bonis suis, ne malis uitiaremur alienis. nam ecce cum minister iniquus occultus est, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗansihoc dicerem exclamarẽ uolusti & dicere qđ ñ dixi siue quã a fideli
siuea ꝑfido dispensatore sacram̃tũ quisq ꝑfipiat. in qua sententia
ñ nihil interfidelem ꝑfidumq discreui nec iuissi ut idẽ cuiq piusatq
impius uideatur. sed idẽ sacram̃ tũpiũ &impium possehabere qđ nectu ne¬
gas qui salutẽ post impios occultos baptirandũ non eẽ concedis ꝓ indesino
causa coniungis & dicis nibul ꝓdest bonis moribus uiuere qui a quicquid
iustolic& potest & iniustus implere . quia & falsũ ẽ & a medictũ nonẽ bo¬
ni quippe mores uitã bonorũ maloꝵq discernunt & ad diuersa ꝑducunt
Nec quicquid iusto lic& potest & inuistus implere quia iustus impl&
legem xp̃i ꝑdilectionẽ unde iniustus alienus est. potest tam̃ aliquid
quod &iustas implere ut &ipsebaptit& sinibil aliud cercocum lat&

Expanded text:
quasi hoc dicerem, exclamare uoluisti et dicere quod non dixi: siue, inquam, a fideli quasi hoc dicerem, exclamare uoluisti et dicere quod non dixi: siue, inquam, a fideli siue a perfido dispensatore sacramentum quisque percipiat. in qua sententia non nihil inter fidelem perfidumque discreui nec iussi, ut idem cuique pius atque impius uideatur, sed idem sacramentum pium et impium posse habere, quod nec tu negas, qui saltem post impios occultos baptizandum non esse concedis. proinde sine causa coniungis et dicis: nihil prodest bonis moribus uiuere, quia, quidquid iusto licet, potest et iniustus implere, quia et falsum est et a me dictum non est. boni quippe mores uitam bonorum malorumque discernunt et ad diuersa perducunt nec, quidquid iusto licet, potest et iniustus implere, quia iustus implet legem Christi per dilectionem, unde iniustus alienus est, potest tamen aliquid quod et iustus implere, ut et ipse baptizet, si nihil aliud, certe cum latet,
Abbreviated transcription (Latin):
infalsa quã nũ quã tenere primalaus ẽ secunda mutare ut aut exinitio
uera ꝑ maneat. autinutata falsauera succedat. peq nunc ad nram ꝑtina
questionẽ quale si qđ pars x pĩ amorbis in aximne cũ orientalib senst sieni lioc
uerũ si hoctenendũ atq seruandũ ẽ qđ debaptis motenemus atq seruamus
duo mala urã uobis obicimus unũ quoderratis in baptismĩ questione
alterum quo duos ab eis quidehacre uerum sentiunt separatis. Siaut̃
ut scđm uos loquar hoc ẽ in ea questione uerum qđ ipsisentitis. illo cer¬
tecrimine maculamini qđ ab ecđa recessistis ꝓpt̃cuius pacem sicut
uprianus effeco & monuit &iam diuersa sentientes ferre debuistis
Nunc& clama qđ egodixerim Nihil interfideles ꝑfidosq discernas idem
tibipiusatq: impius uideatur qđ egonon dixi sed planeillud dixi undetu

Expanded text:
in falsa, quam numquam tenere prima laus est, secunda mutare, ut aut ex initio in falsa, quam numquam tenere prima laus est, secunda mutare, ut aut ex initio uera permaneat aut mutata falsa uera succedat. neque nunc ad nostram pertinet quaestionem, quale sit quod pars christiani orbis maxima cum orientalibus sensit. si enim hoc uerum, si hoc tenendum atque seruandum est, quod de baptismo tenemus atque seruamus, duo mala uestra nobis obicimus, unum quod erratis in baptismi quaestione, alterum quod uos ab eis, qui de hac re uerum sentiunt, separatis. si autem, ut secundum uos loquar, hoc est in ea quaestione uerum quod ipsi sentitis, illo certe crimine maculamini, quod ab ecclesia recessistis, propter cuius pacem, sicut Cyprianus et fecit et monuit, etiam diuersa sentientes ferre debuistis. Tunc exclamas, quod ego dixerim: \'nihil inter fideles perfidosque discernas, idem tibi pius atque impius uideatur\'. quod ego non dixi, sed plane illud dixi, unde tu,
Abbreviated transcription (Latin):
pium recitar&. quisergo deci priano tolerabilus sentit. Vtrũ nosꝗ eũ
dicimus in obscura debaptismoquestione hominẽ falli potuisse : anuos qui
eum dicitis in ꝓmittenda xpĩ ana cõmunione epm̃ fallere uoluis sepĩunũ
aliquẽ fratrũ sed uniuersã episcopalẽ soti&ate qđ si & uobis deillo
credere nefas est : ur̃i maiores contra eius sententiã fecer̃ qui s eabori¬
entaliũ cõmunione qđ de acrediuersa senserint diui ser̃: Pinde si
omnino iã credendũ sit quinquaginta epis copisorientalium ide ẽ
uisum qđ septua ginta afris uł aliquanto &iã plurib ẽtratotmilia ep̃a
quib: hicerror in toto orbe displicuit. curñ potius &iã ipsos pau¬
cos orientales suum iudiciũ correxissedicamus : ñ ut loqueris rescidisse
sicut enĩ laud abileẽ a uera sententia non moueri. Itaculpabile ꝑsistere

Expanded text:
pium recitaret? quis ergo de Cypriano tolerabilius sentit, utrum nos. qui eum pium recitaret? quis ergo de Cypriano tolerabilius sentit, utrum nos. qui eum dicimus in obscura de baptismo quaestione hominem falli potuisse, an uos, qui eum dicitis in promittenda christiana communione episcopum fallere uoluisse non unum aliquem fratrum, sed uniuersam episcopalem societatem? quod si et uobis de illo credere nefas est, uestri maiores contra eius sententiam fecerunt, qui se ab orientalium communione, quod de hac re diuersa senserint, diuiserunt. Proinde si omnino iam credendum sit quinquaginta episcopis orientalium id esse uisum, quod septuaginta Afris uel aliquanto etiam pluribus contra tot milia episcoporum, quibus hic error in toto orbe displicuit, cur nou potius etiam ipsos paucos orientales suum iudicium correxisse dicamus, non, ut tu loqueris, rescidisse? sicut enim laudabile est a uera sententia non moueri, ita culpabile est persistere
Abbreviated transcription (Latin):
deeo dm̃ sic loqui noluisse : ne fortasse ex cõmunicationistimore deter¬
riti. non auderent libere dicere qđ sentirent : Ñquia cũ eis e& in cõmuni¬
onem ansurus diuersa sensis sent ubi a ꝑtedicunt ciprianũ eẽ mentitum
si en im dicebat neminẽ iudicantes. Nec aiure cõmunionis aliquẽ sidi¬
uersa senserit amouentes qđ eum dixisse conscripta indicantiesta c̃cilii
& tam̃siquis quã eorũ quib: eadicebat diuersũ sentir& seostender&
Ncũ eo fueratsa cram̃ta xp̃i cõmunicaturus: ꝓculdubio m̃tiebatur
qui talia dolo senĩue racit̃ ꝓmittebat. qđ ẽ in eomendatio deterius sim¬
plicitatẽ fratrũ duplici corde fallebat : cũ prae sertim & scriberentur
quae dicebantur na quicumq ab illo concilio diuersum sensiss& quo
possit ab eis oredãpnari uł ex cõmunicaricum eiusdem c̃cilii ꝓsẽ princi¬

Expanded text:
ideo eum sic loqui uoluisse, ne fortasse excommunicationis timore deterideo eum sic loqui uoluisse, ne fortasse excommunicationis timore deterriti non auderent libere dicere quod sentirent, non quia cum eis esset in communione mansurus, si diuersa sensissent; ubi aperte dicunt Cyprianum esse mentitum. si enim dicebat: neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersa senserit amouentes, quod eum dixisse conscripta indicant gesta concilii, et tamen, si quisquam eorum, quibus ea dicebat, diuersum sentire se ostenderet, non cum eo fuerat sacramenta Christi communicaturus, procul dubio mentiebatur, qui talia dolose, non ueraciter promittebat, quodque est in eo mendacio deterius, simplicitatem fratrum duplici corde fallebat, cum praesertim et scriberentur quae dicebantur. nam quicumque ab illo concilio diuersum sensisset, quo posset ab eis ore damnari uel excommunicari, cum eiusdem concilii pro se princi
Abbreviated transcription (Latin):
tes & eandem epistolã ad iuua ianum it a condusit: haectibi carissime ꝓnt̃a
medio critateres pondimus. Nemini praescribentes aut prȩiudicantes
quominus unus quisq: epis coporũ qđ putat faciat habens arbitriisui libe¬
ram potestatem ecc&era. In his ergo int̾im deputa quibus illud ñ potuit
ꝑ sua dere ciprianus. a quibus tam̃ &iam in hacrediuersa sentientib: cõmuni¬
one suã minime separauit maiores aut̃ ur̃i quib. tale testimoniũ ꝑ ibiuisti.
qđ ab orientaliũ ꝓpt̃ea cõmunione discr&i sunt. quia illi suum iudicium
rescider̃: quod eis placuerat. deis tabaptisimi questione ciprianoatq illi
africano concilio consentirio portere. contraciprianũ fecer : Debuerint
enim cum collegissuis &iam in hac questione diuersa sentientibus tenere cõ¬
munionis unitatẽ qđ insuis litteris fecisse legimꝰ ciprianũ respondisse

Expanded text:
tes et eandem epistulam ad Iubaianum ita conclusit: Haec tibi, carissime, pro nostra tes et eandem epistulam ad Iubaianum ita conclusit: Haec tibi, carissime, pro nostra mediocritate respondimus nemini praescribentes aut praeiudicantes quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem et cetera. in his ergo nos interim deputa, quibus illud non potuit persuadere Cyprianus, a quibus tamen etiam in hac re diuersa sentientibus communionem suam minime separauit. maiores autem uestri, quibus tale testimonium perhibuisti, quod ab orientalium propterea communione discreti sunt, quia illi suum iudicium resciderunt, quo eis placuerat de ista baptismi quaestione Cypriano atque illi Africano concilio consentiri oportere, contra Cyprianum fecerunt. debuerunt enim cum collegis suis etiam in hac quaestione diuersa sentientibus tenere communionis unitatem, quod in suis litteris fecisse legimus Cyprianum. respondent
Abbreviated transcription (Latin):
superioribus ad totã causã quȩ tua frater cresconi epistola
continet᷑ multis modis itarespondisse: ut &iam illa quȩ ibi restant
iam soluta atq: frustaata sint : iam debuit a mehuicoperifinis in po¬
ni. Sed quia multi sunt quib: seruirenos conuenit. qui om̃a depulsa eẽ ñ putant
nisi locissuis &iã singula ꝑ tractent᷑ residua sermonisfiu breuit̃ exordine refellenda
ꝑcurrã quicquit decipriani uenerabilis martrris & decorundã orienta¬
liũ litteris inserendum putasti. quod eis placuerit apud her&icos & scismaticos
datũ inprobarebaptis mis a cram̃tũ : nihil impendit causã nram si eam ecđam
r&inemus quã non deseruit ciprianus: &iã cũ multiei: collegein hanc
sententiã consentirenoluissent: nam & in ipso concilio dixit. neminem
iudicantes necaiure communionis aliquem si diuersũ senserit amouen¬

Expanded text:
superioribus ad totam causam, quae tua, frater Cresconi, epistula superioribus ad totam causam, quae tua, frater Cresconi, epistula continetur, multis modis ita respondisse, ut etiam illa, quae ibi restant, iam soluta atque frustrata sint, iam debuit a me huic operi finis inponi. sed quia multi sunt, quibus seruire nos conuenit, qui omnia depulsa esse non putant, nisi locis suis etiam singula pertractentur, residua sermonis tui breuiter ex ordine refellenda percurram. Quidquid de Cypriani uenerabilis martyris et de quorundam orientalium litteris inserendum putasti, quod eis placuerit apud haereticos et schismaticos datum inprobare baptismi sacramentum, nihil impedit causam nostram, si eam ecclesiam retinemus quam non deseruit Cyprianus, etiam cum multi eius collegae in hanc sententiam consentire noluissent. nam et in ipso concilio dixit: neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouen
Abbreviated transcription (Latin):
propr̃ uasa in honorata. extradomũ magnã remaneatis. Eccequantũ
nos abste cõ memoratus beatus crprianus adiuuit. cuidebaptis mo
repetendo siquid aliter sapuit. ꝓtantis merits flagrantissime ca¬
ritatis corrigendum ꝓculdubio dñs reuelauit : quia m eauite ꝑman¬
sit tã quã sarm̃tũ. tanto fructupacis & dilectionis opulentũ: ut & ia
siquid in eopur gandũ repperi rir&ur. sinullare alia : certe falce
martũru purgar&ur. quã quã itaq: aderrorẽ urm̃ conuincepidũ
& si uolueritis corrigendũ satis suꝑq potuerinat istas sufficere ta¬
mennequis quã arbitretur aliquidte inepistola posuisse qđ refel¬
lere non ualerem aut in quote nris contra p&ilianũ litteris nichil
idoneũ res pondisse demonstrare nom possem. sequenti uolumine
c& erauideamus¬
ITAR DORŨ IN GENIA MIHI CURANDA
Onon essent qui intellegerenequeunt me duobus uoluminibus

Expanded text:
propter uasa inhonorata extra domum magnam remaneatis. Ecce quantum propter uasa inhonorata extra domum magnam remaneatis. Ecce quantum nos abs te commemoratus beatus Cyprianus adiuuit, cui de baptismo repetendo si quid aliter sapuit, pro tantis meritis flagrantissimae caritatis corrigendum procul dubio dominus reuelauit, quia in ea uite permansit tamquam sarmentum tanto fructu pacis et dilectionis opulentum, ut etiam, si quid in eo purgandum repperiretur, si nulla re alia, certe falce martyrii purgaretur. quamquam itaque ad errorem uestrum conuincendum et si uolueritis corrigendum satis superque potuerint ista sufficere, tamen, ne quisquam arbitretur aliquid te in epistula posuisse, quod refellere non ualerem aut in quo te nostris contra Petilianum litteris nihil idoneum respondisse demonstrare non possem, sequenti uolumine cetera uideamustardorum ingenia mihi curanda non essent, qui intellegere nequeunt me duobus uoluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
paleã uentil abrũ iamferre posse. aut frum̃to uniuersam tizaniã hu¬
manoiuditio separare. Super ba est ista obstinatio & sacrilega p̃sump¬
sosuotumore cecati ueritatis lumen amittunt. His cipriani uerbis dm̃¬
tim̃tes in eccłas tenerentur. qui uellent ab ea separari ꝓpt̃ cognitos malos
qurbus uerbis : uosdam namini quisepariti accus satis & bonos Hisuer
cupriunus a nosten& indomodĩ cuius decorẽ dilegat & iasi qđ nũ ui
facere poriusis auobis accusatos & demonstratos traditores &s noslida
alios malos nos se possemus neila propt̃ uasa. facta in contumelia dese¬
ramꝰ bl suerbis &iũ uos incatholicã pacẽ correctos pacificus introducst:
Iequib lib& pecatis alienis seuueris seufalsis offonsi contra ecdam ap
in toto mundo scripturis fructificantẽ atq crescentẽ malatanta uc¬
tetis: neppt̃ uizaniã triticũ accusdis. nȩꝓpt̃ palcã frum̃ taderatis ne

Expanded text:
palam et uentilabrum etiam ferre posse aut a frumento uniuersa zizania hupalam et uentilabrum etiam ferre posse aut a frumento uniuersa zizania humano iudicio separare. superba est ista praesumptio et sacrilega obstinso suo tumore caecati ueritatis lumen amittunt.\' Quid hac Cypriani adtimentes in ecclesia tenerentur, qui uellent ab ea separari propter cognitos malos, quibus uerbis uos damnamini, qui separati accusatis et bonos. his uerbis Cyprianus et nos tenet in domo dei cuius decorem dilexit, etiamsi, quod numquam facere potuistis, a uobis accusatos et demonstratos traditores et quoslibet alios malos nosse possimus, ne illam propter uasa facta in contumeliam deseramus. his uerbis etiam uos in catholicam pacem correctos pacificus introducat, ne quibuslibet peccatis alienis seu ueris seu falsis offensi contra ecclesiam Christi in toto mundo scripturis fructificantem atque crescentem mala tanta iactetis, ne propter zizania triticum accusetis, ne propter paleam frumenta deseratis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nire dusus es ciprianus & dicer&. & uerba que scripsit ad maximũ. Sau¬
dentur in quid in ecdesia eẽ tizania: non tamen in pediri deb& autfides
autcaritasurã: ut quõ tizaniã cẽ in ecła cernimus ipsi deecła receda¬
mus Nobistantũ modo laborandũ est ut frum̃tũ cẽpossimus ut eũcoe¬
perit frumentũ dominicis horreis condi. fructũ poperenrõ & labore
capiamus. A postolus in epistola suadicit. Indomoautẽ magna ñ so¬
lũ uasa sunt aurea & argentea. sed & lignea. & fictilia. & quedã qui¬
dem honorata quaedã inhonorata. Nos operã demus & quantũ possu¬
mus laboremus utuas aureũ & argenteũsimus. E& erũ fictiliauasa
confringeredomino soliconcessumest. & iurga ferrea dataest. esse
non potest maiordominosuo seruus. necquis quã sibi qđ solifilio pater
tribuit uindicare. ut seput& autadareã uentilandã & purgandam

Expanded text:
nare ausus es . _ Cyprianus et diceret ea uerba, quae scripsit ad Maximum: Si unare ausus es . _ Cyprianus et diceret ea uerba, quae scripsit ad Maximum: Si uidentur in ecclesia esse zizaaut caritas nostra ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia recedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum docit: In domo autem magna non solum sunt uasa aurea et argentea sed et lignea et fictilia et quaedam quidem honorata quaedam inhonorata. nos operam demus et, quantum possumus, laboremus, ut uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli licitum est, cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi, quod soli filio pater tribuit, uindicarit, ut se putet aut ad aream uentilandam et purgandam
Abbreviated transcription (Latin):
zizama a frument : nec in affrica obeẽ potuerunt eis quisepro pt̃ illos &iã
cognitos ab unitate ecclesie separare noluerunt. Vt enĩ omittã quã
multieos crediderunt in nocentes quib facinus eorũ &iãsialiqđ fuit : ta¬
mende monstrari ñ potuit. &utiq: istos nec uos potestis dicere peccatis
alienis in cognitis potuis semaculari. Sed ut hos inquã omittã: ipsi quieos
nocentes uel nouerant uel putabant: quãuis in affricanis ecclesus conis¬
tituti cũ uiderent eos apud ecdesias trans marinas non potuis sec̃iuna
mererimina eorũ longelateq diffusis membris eccbe de monerari seue do¬
lent propter illos quos malos nouerant a communione torgentũ qub eos
ostendere nonualebant uelut pestufere contagiones timore separa
teneretos. nonego uontu. nondonatus non cccilianus sedipsequẽ nomi¬

Expanded text:
zizania frumentis nec in Africa obesse potuerunt eis, qui se propter illos etiam zizania frumentis nec in Africa obesse potuerunt eis, qui se propter illos etiam cognitos ab unitate ecclesiae separare noluerunt. ut enim omittam, quam multi eos crediderint innocentes, quibus facinus eorum, etiamsi aliquod fuit, tamen demonstrari non potuit — et utique istos nec uos potestis dicere peccatis alienis incognitis potuisse maculari —, sed ut hos, inquam, omittam, ipsi, qui eos nocentes uel nouerant uel putabant, quamuis in Africanis ecclesiis constituti, cum uiderent eos apud ecclesias transmarinas non potuisse conuinci nec crimina eorum longe lateque diffusis membris ecclesiae demonstrari. si se uellent propter illos, quos malos nouerant, a communione tot gentium, quibus eos ostendere non ualebant, uelut pestiferae contagionis timore separare, teneret eos non ego, non tu, non Donatus, non Caecilianus, sed ipse quem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
cappadotiȩ assiȩ bithiniae adquas scribit apłs p&rus & quicquid ali¬
ud sepaulus ab hierusalem usq ad illiricũ euangelio repleuis se testur
ut taceã dealus tãlatis atque in mensis terarum partib inquas ex his
a postolicis laborib & plantionib: porrecta creuit & crescit ecclesia : istas
certe ecdesias quas exlitteris diuinis atq canonicis nominauit . tãlon¬
ge aba frica confttutas tãquam perierint ex peccatis affrorũ accusa¬
recogimini. Necorrigatis errorẽ quiuos ad tantũ scelus nefaria dissensi¬
one compellit. Nos autẽ ut istũ errorẽ urm̃ facilius conuincamus. nec
ipsos afros quorum falso crimen in c&eras &iã gentes ꝑfundereaud&is.
nec ipsos inquam defendere cogimur. Habent enĩ cũ illis trans marinis
et clesus soci&atem regni siin nocentes fuerint: Si autẽ nocentes tã quã

Expanded text:
Cappadociae, Asiae, Bithyniae, ad quas scribit apostolus Petrus, et quidquid aliCappadociae, Asiae, Bithyniae, ad quas scribit apostolus Petrus, et quidquid aliud se Paulus ab Hierusalem usque ad Illyricum euangelio repleuisse testatur, ut taceam de aliis tam latis atque inmensis terrarum partibus, in quas ex his apostolicis laboribus et plantationibus porrecta creuit et crescit. ecclesia. istas certe ecclesiae, quas ex litteris diuinis atque canonicis nominaui, tam longe ab Africa constitutas, tamquam perierint ex peccatis Afrorum accusare cogimini, ne corrigatis errorem, qui uos ad tantum scelus nefaria dissensione conpellit. Nos autem ut istum errorem uestrum facilius conuincamus, nec ipsos Afros, quorum falsa crimina in ceteras etiam gentes perfundere audetis, nec ipsos, inquam, defendere cogimur. habent enim cum illis transmarinis ecclesiis societatem regni, si innocentes fuerunt, si autem nocentes, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi d eecdesia recedamus. Vos contagione malorũ afrorũ peris sedictus¬
deor beterrarum : & in parte donatieius reliquias remansisse tãquã m
frumentis atitanus & palea separatis: contraciprianũ. a pertissime
sentientes. quidicit nec malorũ ꝑmixtione bonos perire inadesia.
nec eos dem malos posseante tempus iuditu diuini abonorum per mixti¬
one separari. Vositaq secundum urm̃ errorẽ uel potius furorem
accussa recogimini non solũ cȩcilianũ & ordinatores eius. ueru&iã .illa s cccłas
quas inscripturis a postolicis & canonicis pariter legimus. non so lũroma¬
apertissime serlbit apłs paulus : hiero solimitant̃ quã primus apłs iacob
episcopatusuo rexit : antio censem ubi primo appellatisunt. discipuli xep̃ia¬
ni smir nensẽ thiatirensem sardensem perga mensem. philadel fensẽ
lao dicensem adquas est apocalipsis apłi iohannis tot alias ecclesias pomti

Expanded text:
ipsi de Ecclesia recedamus . Ipsoipsi de Ecclesia recedamus . Ipsode orbe terrarum et in parte Donati eius reliquias remansisse tamquam in frumentis a zizaniis et palea separatis, contra Cyprianum apertissime sentientes, qui dicit nec malorum permixtione bonos perire in ecclesia nec eosdem malos posse ante tempus iudicii diuini a bonorum permixtione separari. uos itaque secundum uestrum errorem uel potius furorem accusare cogimini non solum Caecilianum et ordinatores eius, uerum etiam illas ecclesias, quas in scripturis apostolicis et canonicis pariter legimus, non solum Romaapertissime scribit apostolus Paulus, Hierosolymitanam, quam primus apostolus Iacobus episcopatu suo rexit, Antiochensem, ubi primo appellati sunt discipuli christiani, Smyrnensem, Tbyatirenaem, Sardensem, Pergamensem, Philadelfensem, Laodicensem, ad quas est Apocalypsis apostoli Iohannis, tot alias ecclesias Ponti,
Abbreviated transcription (Latin):
sits terania. calumniamini : si nocentes cura frumentis dominicis ꝓpt̃
draniã separamini: existat ecclesia cunctis dara at que conspicua qui¬
paiuitas. quaeabs condi non potest super montẽ conftituta. ꝓquam
dominatur xp̃s amarius que admare : & af flumine usq ad termi¬
nos oibis terrae. tãquam sem̃ a brahȩ: multiplicatũ sicut stelle
cadi & sicut arenamaris : in quo benedicuntur om̃s gentes. Hanc&iã
beatus crprianus ita cõmendat. ut eã dicat dominilucȩ ꝑfusam radi¬
os suos perorbem terrarũ porrigere. ramos suos per uniuersam
terram copiaubertatis extendere. Haecut infrumentis suis ñ accussa¬
retur aut propt̃ terania non descrer&ur unũ horũ uobis &iã uos ipsi
respond&e alterũ crpriam monitis discite ipsius enimuerba sunt ad¬
testantis & dicentis. Nam & siudentur in ecclesia eẽ zizania. non tam̃

Expanded text:
sitis zizania, calumniamini? si nocentes, cur a frumentis dominicis propter sitis zizania, calumniamini? si nocentes, cur a frumentis dominicis propter zizania separamini? exstat ecclesia cunctis clara atque conspicua, quippe ciuitas quae abscondi non potest super montem constituta, per quam dominatur Christus a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, tamquam semen Abrahae, multiplicatum sicut stellae caeli et sicut arena maris, in quo benedicuntur omnes gentes. hanc etiam beatus Cyprianus ita commendat, ut eam dicat domini luce perfusam radios suos per orbem terrarum porrigere, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendere. haec aut in frumentis suis non accusaretur aut propter zizania non desereretur. unum horum uobis etiam uos ipsi respondete, alterum Cypriani monitis discite. ipsius enim uerba sunt adtestantis et dicentis: nam etsi uidentur in ecclesia e
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Quando in p̃teritum exȩresi. ad ecclesiã uenientes sine baptis mo
amissisunt contagione sua : bonos utiq perdiderunt. Iamtunc ergo ñ
erat ecclesia quã cyprianus tener&. predicar&. nec eorũ quos accussa¬
tis contagio. xp̃i anũ orbẽ perderepotuit. Nolitecalum mari separati
& ad ecclesiã redite correcti Cęcilianũ & sotios eius contra quostunc secđs
tigisi canus contraxit condiditq conciliũ: neces setibiest accussare:
Mihinonest necesse defendere : accusa eos quantis uiribus potes. Sun¬
nocentes fuerunt : nichiltã quã frumentis oberit uentosi tas tua. Sino¬
centes fuerunt. non debuerunt ꝓpter illã tizaniam frumenta deseri.
quibus nichil offuerunt. Accusa quantũ potes: uinco si non ꝓbas: uin¬
cos prolus Vinco inquã sinom probas. iudice teipso: uin cosi probas teste
o priano. Quid eos iuisfuisse: sun nocentes. cur frumentis dominicis cũ

Expanded text:
nos, quando in praeteritum ex haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo nos, quando in praeteritum ex haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt, contagione sua bonos utique perdiderunt. iam tunc ergo non erat ecclesia, quam Cyprianus teneret praedicaret nec unde postis contagio christianum orbem perdere potuit: nolite calumniari separati, et ad ecclesiam redite correcti. Caecilianum et socios eius, contra quos tunc Secundus Tigisitanus contraxit condiditque concilium, necesse tibi est accusare, mihi non est necesse defendere. accusa eos quantis uiribus potes. si innocentes fuerunt, nihil eis tamquam frumentis oberit uentositas tua; si nocentes fuerunt, non debuerunt propter illa zizania frumenta deseri, quibus nihil offuerunt. accusa quantum potes. uinco si non probas, uinco si probas; uinco, inquam, si non probas iudice te ipso, uinco si probas teste Cypriano. quid eos uis fuisse? si innocentes, cur frumentis dominicis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cdesiã quae ꝑ totũ orbemterrarũ copiosis suc cessibus dilatatur. hoc est
frumenta dominica quaeusq ad messem pariter crescunt. uelus que
aduentilationẽ pariter triturantur. non esse deserenida : imperat
ds̃ testis : cyprianꝰ. Hacper hoc sun cõmunione sacramentorũ malima¬
culantbonos : quando temporib: cipriani uł ante crprianũ sinebaptis mosi¬
cut putatis heretici suscipiebantur: ecclesiã peris sedicite. & uos unde nati
fueritis ostendite. Siautem qđ ueritas &iã per cr̃prianũ doc&. cũꝑ
ecdesiae pace &iam cognita zezania tolerantur: frumenta non maculapt
Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autẽ suũ non abluit. quia deecde¬
sia propter malos exireñdebuit Iterũ dico. Ecceabhac in uictis sima
ratione dissimulare nonsinis. Non com municantes peccatis malorum.
propter ipsam tantum communionẽ sacramentorũ maliperdunt bo¬

Expanded text:
cclesiam, quae per totum orbem terrarum copiosis successibus dilatatur — hoc est cclesiam, quae per totum orbem terrarum copiosis successibus dilatatur — hoc est frumenta dominica, quae usque ad messem pariter crescunt uel usque ad uenti. lationem pariter triturantur —, non esse deserendam imperat deus, testis est Cyprianus. ac per hoc si in communione sacramentorum mali maculant bonos, quando temporibus Cypriani uel ante Cyprianum sine baptismo, sicut putatis, haeretici suscipiebantur, ecclesiam perisse dicite et uos unde nati fueritis ostendite. si autem, quod ueritas etiam per Cyprianum docet, cum pro ecclesiae pace etiam cognita zizania tolerantur, frumenta non maculant, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, quia de ecclesia propter malos exire non debuit. Iterum dico, ecce ab hac inuictissima ratione dissimulare non sino: si non communicantes peccatis malorum propter ipsam tantum communionem sacramentorum mali perdunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
in etlesiã recipiuntur exhȩreticis: uenientes ut in eis error propri¬
us corrigatur. diuinũ autem sac ramentũ non rescindatur. Bene il¬
lis uiuentib: tam quam frumentis. dominicis gratulamur : Si autẽ
sicut putatis & crprianũ uobis in hac sententia fauere iactatis. non ha¬
bent baptis mũ certe admissi simpliter adecclesiam secundũ eundem
cỹprianũ propter meritũ tam̃ ipsius unitatis indulgentiã dĩ meren¬
tur. neab ecclesiae munerib. separentur. Et quicũ que illos secun
morẽ anteriorẽ dequoñtacuit cypriamis simpliciter admittunt.¬
& recte ac pacifici uiuunt inter eadẽ frumenta horrea destinata de¬
putantur. Qui autem uelscientes contraueritatẽ in eis recipiendis
coontentio sedimi canf. Vel prauis atque ꝑuersis moribus uiuunt.
in teranias & palea flammis debita tolerantur. propter eos tamen e¬

Expanded text:
in ecclesiam recipiuntur ex haereticis uenientes, ut in eis error propriin ecclesiam recipiuntur ex haereticis uenientes, ut in eis error proprius corrigatur, diuinum autem sacramentum non rescindatur, bene illic uiuentibus tamquam frumentis dominicis gratulamur. si autem, sicut putatis et Cyprianum uobis in hac sententia fauere iactatis, non habent baptismum, certe admissi simpliciter ad ecclesiam secundum eundem Cyprianum propter meritum ipsius unitatis indulgentiam dei merentur nec ab ecclesiae muneribus separantur. et quicumque illos secundum morem anteriorem, de quo non tacuit Cyprianus, simpliciter admittunt et recte ac pacifice uiuunt, inter eadem frumenta horreo destinata deputantur; qui autem uel scientes contra ueritatem in eis recipiendis contentiose dimicant uel prauis atque peruersis moribus uiuunt, in zizaniis et palea flammis debita tolerantur. propter eos tamen e