comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plationẽ cius neglegat ꝓximis
coccs quidẽ est. sed bis tinctus
non ẽ. Rursum qui sic amat¬
ꝓximum. ut tamen contẽpladi¬
onem dĩ ꝑ eius amorẽ relinquãs
coccus ẽ: sed bis tinctus non s̃
Ut ergo caritas ur̃a bis tinctus
coccus esse ualeat & ad amost
se dĩ & amorẽ ꝓximi accendas
quatinus nec ex compassione
ꝓximi contẽplationẽ dĩ relinquat.
nec plusquam debet inherens
contẽplationi dĩ. compassionem
abiciat ꝓximi. Om̃is itaq homͦ
inter homines uiuens sic ad eũ
anhelet quẽ desiderat. ut tam̃
hunc non deserat cum quo cur¬
rebat. & sic hiuc adiutorium
ferat. ut ab illo nullatenus tor¬
peat ad quem festinabat. Sci¬
endum uero ẽ qđ ipsa dilectio
ꝓximi in duob praeceptis di¬
uiditur. cum quidam sapiens
dicit. Om̃e quod tibi odis fieri.
uide ne ipse alteri facias. Et
ꝑ semet ipsam ueritas praedicat
dicens. Quae uultis ut faciant
uobis homines. & uos eadẽ facite
illis. Si enim & quod impendi

Expanded text:
plationem ejus negligat proximum, plationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non econtemplationem Dei per ejus amorem relinquat, coccus est, sed bis tinctus non est. Ut ergo charitas vestra bis tinctus coccus esse valeat, et ad amorem se Dei, et ad amorem proximi accendat, quatenus nec ex compassione proximi contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemplationi Dei, compassionem abjiciat proximi. Omnis itaque homo inter homines vivens, sic ad eum anhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse alteri facias . Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute tua. Non enĩ iubetur¬
quisq quantum diligat. sed ex
qui sibi de se nihil relinquit
Duo ergo haec necesse est ut cari¬
tatis p̃cepta custodiat. quis qͥs
habere in nuptiis uestem nupti¬
alem curat. Ninc est enĩ quod
apud elechiclem ꝓphetam. por¬
te ipsius ciuitatis in monte
constitute uestibulũ duob cubi¬
tis mensuratur : quia nimirum
accessus nobis caelestis ciuitatis
non panditur. si in hac ȩccła que
ꝓ eo quod ad huc foris est uesti¬
bulum dicitur. dĩ & ꝓximi di¬
lictio non tenetur Hinc ẽ qđ¬
in cortinis tabernaculi in texi
coccus bis tinctus uibetur
Nos estis fr̃s. uos estis cortinȩ tab¬
secreta cęlestia uelatis. sed corti¬
nis tabernaculi bis tinctus coc¬
cus debet in esse. Coccus quip¬
pe ignis speciem tenet. Qiud
uero est caritas. nisi ignis. Sed
ista caritas esse bis tincta debe
ut tinguatur ꝑ amorẽ dĩ. tin¬
guatur & ꝑ amorem ꝓximi
Qui enĩ sic amat dm̃ ut ꝑ contẽ¬

Expanded text:
virtute tua. Non enim virtute tua. Non enim quisque quantum diligat, sed ex qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, fratres, vos estis cortinae tabsecreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis spevero est charitas nisi ignis? sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contem
Abbreviated transcription (Latin):
dentes & festa cęlebrantes. despe¬
ctis uestibus apparere erubesce¬
ret Nos ad di nuptias uenimꝰ.
& cordis uestem mutare dissimu¬
lamus Congaudent angeli.
cum ad cęlum assumuntur clecti
Qua ergo mente haec spiritalia
festa conspicimus. qui nuptiałe
uestem id est caritatẽ quae sola
nos speciosos exibeat ñ habemus:
Sciendum uero est quia sicut in du¬
obus lignis superiori uidelicet
& inferiori uestis tęxitur. ita in
duobus praeceptis caritas habe¬
tur. in dilectione scilicet dĩ &
dilectione ꝓximi. Scriptum qͥp¬
pe est. Diliges dñm dm̃ tuũ ex
toto corde tuo. & ex tota anima
tua. & extota uirtute tua. et
ꝓximũ tuum sicut te ipsum
Qua in re notandum ẽ. quia in
dilectione ꝓximi mensura poni¬
tur amoris cũ dicitur diliges
ꝓximũ tuum sicut te ipsum
Dĩ autẽ dilectio nulla mensura
constringitur cum dicit᷑. diliges
dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo.
& ex tota anima tua. & ex tota

Expanded text:
dentes et festa celebrantes despedentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiore, vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei, et proximi. Scriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua; et proximum tuum sicQua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod necdum credidit
uid ergo debemus intellegere
nuptialem uestem. nisi caritatẽ:
ntrat enĩ ad nuptias. sed cũ nup¬
dali ueste non intrat. qui in
scã eccła assistens fidẽ habet.
sed caritatem non habet
Recte enim caritas nuptialis uestis
uocatur. quia hanc inse conditor
nr̃ habuit. dum ad socian desibi
eccłae nuptias uenit. Sola quip¬
pe dilectione di actum ẽ. ut eiꝰ
unigenitus mentes sibi electorũ
hominũ uniret. Vnde & paulus
dicit. Sic enim dilexit d̃s mundũ
ut filium suum unigenitũ daret
ꝓ nobis. Qui ergo ꝑ caritatẽ ue¬
nit ad homines. eandẽ caritatẽ
innotuit esse uestem nuptialem:
Om̃is ergo ur̃m qui in eccła positus
dõ credidit. iam ad nuptias in¬
trauit. Sed cum nuptiali ueste
non uenit. si caritatis grãm non
custodit. Et certe fr̃s siquis ad
carnales nuptias esset inuitatus
uestem mutaret. congaudere se
sponso & sponse ex ipso sui habi¬
tus decore ostenderet. inter gau¬

Expanded text:
est, quo necdum credidit. est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per charitatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gau
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq ad mensuram unius
cubiti ꝑducatur. quia in sc̃a ęl¬
cła quanto sanctiores quiꝙ sunt
tanto pauciores. Quae in sun¬
mo ad illum ꝑducitur. qui solus
homo in hominib & sine alti¬
rius cõparatione natus ẽ sc̃s
qui uxta psalmiste uocem. factus
est sicut passer unicus in edificio
Tanto gͦ magis tolerandi sunt qͣn¬
to & amplius habundant. quia
in areę tritura pauca sunt grana
quae seruantur horreis. & gran¬
des acerui palearum qͥ ignibus
cõburuntur. Sed iam quia largi¬
ente dño nuptiarum domũ. id ẽ
scãm aeccłam intrastis. sollerter
fr̃s aspicite. ne aliquid de men¬
tis urãe habitu. rex ingrediens
reprehendat. Cum magno enĩ
cordis timore pensandũ est. qđ
ꝓtinus subditur Intrauit autẽ
rex ut uideret discumbentes.
& udit ibi hominẽ non uestitũ
mus.Si enim uestem nuptialẽ
baptisma. uel fidem dicimꝰ. quis
sine baptismate. uel fide has nup¬
tias intrauit. Co enĩ ipso foris

Expanded text:
quousque ad mensuram unius quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum mus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris
Abbreviated transcription (Latin):
eraserit alienȩ lima prauitatis.
Terrere autẽ uos non debet qđ
in ȩccła & multi mali & pauci
sunt boni. quia archa in undis
diluuii quae huius aeccłae tẏpũ
gessit. & ampla in inferiorib & an¬
gusta in superiorib fuit. quae in
sũmitate & iam sua ad unius men¬
suram cubiti excreuit Inferus
quippe quadrupedia atꝙ reptila
superius uero aues & homines ha¬
biusse credenda ẽ Ibi lata exti¬
tit ubi bestias habuit. ibi angus¬
ta ubi homines seruauit. qͥa ni¬
mirum sc̃a ęccła in carnalib am¬
pla est. in spiritalib angusta
Ubi enĩ bestiales hominũ mores
tolerat. ibi latius sinum laxat
Ubi autẽ eos habet qui spiritali
ratione suffulti sunt. illic quid̃
ad summa ducitur. sed tamen
quia pauei sunt angustatur
Lata quippe uia est quae duest
ad ꝑditionem. & multi sunt qul
uadunt per eam: & angusta đt
quat ducit ad uitam & pauci suts
qui inueniunt eam. Eo autem
usq archa angustatur in sũmis̾.

Expanded text:
eraserit alienae lima pravitatis. 8. eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis,
Abbreviated transcription (Latin):
num. & socius structionum:
hinc ꝑ salomonẽ sponsi uoce sc̃ȩ
aeccłe dicitur: Sicut lilium int̃
spinas. sic amica mea int̾ filias
Hinc ad elechielem dñs dicit
Fili hominis. in creduli & subuer
sores sunt tecum. & cũ scorpionib
habitas Hinc petrus beati loth
uitam glorificat dicens & ius¬
tum loth obpressum a nefando¬
rum in iuria conuersatione eripu¬
erat: habitans apud eos qui de
die in diem animã iusti iniquis
operib cruciabant. Hinc pau¬
lus discipulorum uitã & laudat¬
& roborat dicens. In medio na¬
tionis prauȩ & peruersȩ. in ter
quos lucetis sicut luminaria
in mundo. uerbum uite conti¬
nentes hinc iohannes ꝑ gami
eccłae attestatur dicens Scio
ubi habitas. ubi sedes ẽ sathanę.
& tenes nomen meum. & non
negasti fidem meam. Ecce fr̃s
noscimus. quia bonus ñ fuit
quẽ malorũ prauitas ñ ꝓbauit
Ut enim ita loquar. ferrũ animȩ
nr̃ae nequaquã ꝑducitur ad
subtilitatẽ acuminis. si hoc non

Expanded text:
num, et socius struthionum . num, et socius struthionum . Hinc per Salomonem sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, incredulisores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria ac luxuriosa converserat habitans apud eos, qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant . Hinc Paulus discipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Ecce, franoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
primus homo. unus horum electus
est. alter rȩꝓbus fuit. Tres filios
noe archa continuit. sed ex his¬
duo electi sunt. & unus reꝓbus
fuit. Duos abraham filios habu¬
it. sed unus electus est. alter
reprobus
fuit. Duos isaac filios habuit. sed
unus electus est. alter uero repro¬
batus est. Duodecim filios habu¬
it iacob. sed ex his unus ꝑ inno¬
centiam uenditus est. alii uero
ꝑ maliciam uenditores fris fue¬
runt. Duodecĩ apłi sunt electi.
sed unus in his ammixtus ẽ rep
bus qui ꝓbarit undecĩ qui ꝓba¬
rentur. Septẽ diacones ab apłis¬
sunt ordinati. sed sex in fide rec¬
ta ꝑmanentib unus extitit au¬
ctor errorͥs In hac ergo eccła
nec mali e̾e sine bonis. nec boni
tiam roborate. Si enim filii elec¬
torum sumus. restat necesse est
ut per eorum exempla gradia¬
mur. Bonus enĩ non fuit. qͥma¬
los tolerare recusauit Hinc ñaꝙ
est qđ de semet ipso beatus iob
asserit dicens Frater fui draco¬

Expanded text:
primus homo; sed unus horum electus primus homo; sed unus horum electus est, alter reprobus fuit . Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus reprobus fuit . Duos Abraham filios habuit; sed unus electus est, alter reprobus fuit . Duos Isaac filios habuit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni tiam roborate. Si enim electorum filii sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit, qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draco
Abbreviated transcription (Latin):
generat. ut tamen om̃s ꝑ im uil¬
tationẽ uitae. ad libertatẽ sp̃i¬
ritalis grãe culpis exigentib
non ꝑducat. Quo usq namꝙ
hic uiuimus. necesse est ut uiam
presentis scłi ꝑmixti ꝑgamus
Lunc autẽ discernimur. cum ꝑue¬
nimus. Boni enim nusquam sunt
nisi in cęlo. & mali soli nusquam
sunt nisi in inferno. Haec autẽ
uita quae inter cęlum & infernũ
sita est sicut in medio subsistit.
ita utrarũq partium ciues cõmu¬
niter recipit. quos tam̃ sca ȩccła
& nunc in discrete suscipit. et
post modum in egressione discer¬
nit. Si igitur boni estis. quã diu
in hac uita subsistitis equanimĩt
tolerate malos Nam quisquis
malos non tolerat. ipse sibi ꝑ in¬
tolerantiam suam testis ẽ quia
bonus non est. Abel enĩ cͣt renu¬
it. quẽ cain malicia non exercet
ie in tritura areę grana sub pale¬
is premuntur. sic flores inter spi¬
nas oriuntur. & rosa quae redo¬
let crescit cum spina quae pun¬
git. Duos quippe filios habuit

Expanded text:
generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus, necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem discernimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Sic in tritura areae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen substantialiter
sed nuncupatiue Ideo & lo¬
cus sub iungitur : ut de quo
iħu dictum sit manifestetur
Nal arenum. Et causam ꝓtinus
subdit. Crucifixum Atꝙ ad¬
didit. Resurrexit. non est hic
qui tamen nusquam deerat per
praesentiam maiestatus Seti
ite dicite discipulis eius & petro
quia prȩcedit uos in galileam
Querendum nobis est. cur nomi¬
natis discipulis petrus designat᷑
ex nomine. Sed si hunc ange¬
lus nominatim non exprimeres
qui magistrum negauerat
uenire inter discipulos non
auderet llocatur ergo ex no¬
mine. ne desperaret ex negatio¬
ne. Qua in re considerandum
nobis est. cur om̃ipotens ds eũ
quẽ cunctȩ eccłae praeferre
disposuerat ancillę uocẽ ꝑti¬
mescere & seipsum negare ꝑml¬
sit. Quod nimirum magne
actum pietatis dispens ationę
cognoscimus. ut is qui futuril
erat pastor ȩccłe in sua culpa
disceret qualiter aliis misererl
debusset. Prius itaq eum
oscendit sibi & tunc praeposuss

Expanded text:
non tamen substantialiter, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit maniNazarenum; et causam protinus subdit, Crucifixum, atque addidit: Resurrexit, non est hic.qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite et dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit
Abbreviated transcription (Latin):
regna penetrauit. Hanc ergo
ex signo & post patuit ex facto
Dta mente diligamus. ꝓ eius
amore moriamur. Ecce in resur¬
reetione auctoris nr̃i ministros
cius angelos conciues nr̃os agno¬
uimus Adhorum ergo ciuiũ
Nam frequentẽ festiuitatem
festinemus. his cũ necdũ uisio¬
Ne possumus. desiderio & mente
iungamur. Trans migremus ad

Expanded text:
regna penetravit. Hanc ergo regna penetravit. Hanc ergo ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a
Abbreviated transcription (Latin):
gressus. philistei ingressum euis
ꝓtinus cognoscentes ciuitatẽ.
repente obsidionib circũ de¬
dederunt. custodes deputaue¬
runt. et samson fortissimũ se
iam comprehendisse gauisi sutꝰ
Sed quid samson fecit agnouiss
Media nocte portas ciuitatis
abstulit. & montis uerticem
infacto. quem. nisi redempto
nr̃m samson ille significat.
Quid gaza ciutas. nisi infernũs
designat. Quid ꝑ philisteas
nisi uideorum ꝑfidia de monstra¬
tur: Qui cum mortuũ dñm
uiderent eiusq corpus in sepul¬
ebro iam positum custodes ilico
deputauerunt : & eum qͥ auctor
uitae claruerat. in inferni claus¬
tris retentum quasi samson in
ga̾a se deprehendisse lȩtati suis
Srut sed &iam portas tulit. qͥa
iudelicet redẽptor nr̃ ante lucẽ
resurgens non solũ liber de infer¬
No exut. sed ipsa & iã inferni
claustra destruxit. Portas tulit
& montis uerticem subiit. quia
resurgendo claustra inferni ab¬
stulit. & ascendendo cȩlorum

Expanded text:
gressus, Philisthaei, ingressum ejus gressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Qui si tunc de cruce descen¬
deret nimirum insultantibus
cedens. uirtutem nobis pati¬
entiȩ non demonstraret. Sed
ex spectauit paululum. tole¬
rauit obꝓbria. irrisiones susti¬
nuit. seruauit patientiam.
distulit ammirationem. Et
qui de cruce descendere noluit.
de sepulchro resurrexit. Plus
igitur fuit de sepulchro sur¬
gere. quã de cruce descendere
Plus fuit mortem resurgendo
destruere. quã uitã descendendo
seruare. Sed cum iudei hunc
ad insultationes suas de cruce
descendere minime cernerent. cũ
morientem uiderent eum se ui¬
cisse crediderunt. nomen illius
se quasi ex tinxisse gauisi sunt
Sed ecce de morte nomen cuis
ꝑ mundum crtuit. ex qua hoc
infidelis turba ex tinxisse se cre¬
didit. Et quȩ gaudebat occi¬
sum dolet mortuum. quia
hunc ad suam głam cognoscit
ꝑ uenisse ꝑ penam. Quod bene l
libro iudicũ samson illius facta sigil¬
ficant. Qui cum gazam ciuita¬
tem philistinorum fuisset in¬

Expanded text:
ei . Qui si de cruce tunc descenei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset in
Abbreviated transcription (Latin):
ex potestate. & ostendit exc̃plo
quod nobis ꝓmisit in pręmio
Sed fortasse aliquis dicat. Lure
ille surrexit . quia cum ds̃ esset
teneri morte non potuit Ad
instruendam ergo ignorantiã
nram. ad roborandã infirmita¬
tem nr̃am. suȩ resurrectionis
exemplum nobis sufficere noluit
Solus illo in tempore mortuus
est: & tamen solus minime sur¬
rexit Nam scriptum est
Multa corpora scõrum quac dor¬
mierant surrexerunt. Ablata
sunt ergo om̃a argumenta per¬
fidiȩ. Nequis enim dicat spe¬
rare de se non debet homo quod
in carne sua exibuit homo ds̃.
ecce cum dõ homines resurrexisse
homines non dubitamus. Si
igitur membra nr̃i redẽptoris
sumus: presumamus in nobis
quod gestum constat in capite
Si multum nos abicimus: sperare
ultima quod de membris eius
superiorib audimus Ecce uͦ
ad memoriam redit. quod cru¬
cifixo dĩ filio uidei insultantes
dicebant. Si filius dĩ est. descen¬
dat nunc de cruce & credimꝰ

Expanded text:
ex potestate, et ostendit exemplo ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis susolus in illo tempore mortuus est et tamen solus minime surrexit. Nam scriptum est: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse homines non dubitamus. Si igitur membra redemptoris nostri sumus, praesumamus in nobis quod gestum coSi multum nos abjicimus, sperare ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus
Abbreviated transcription (Latin):
sione ad resurrectionẽ. a morte
ed uitam. apęna ad głam. a
Corruptione ad incorruptionẽ
transmigrauerat. Et prius post
lilea uiditur. quia resurrectio
bimus. si modo a uicus ad uir¬
ditum celsitudinẽ transmigra¬
mus. Qui ergo insepulchronun¬
slatur in transiigratione osten¬
ditur : quia is qui in mortifica
Tone. carnis agnoscitur. in trans¬
migratione mentis uidebitur
nitate de lectionis euangelicę
Eepositione transcurrimus. sed
libet ut de hac eadem soliep̃¬
nitate aliquid subtilius loqua¬
mur. Duȩ & enim uitȩ erant.
quarum unã nouimus. alterã
sesciebamus. Vlna quippe mor¬
talis est. alia in mortalis
Ilna corruptionis. alia in corrup
unam. & ostendit alteram Nnã
pertulit moriendo. alteram
ostendit resurgendo Si igitur
nobis mortalẽ uitam scientib
resurrectionẽ ꝓmitteret carnis
&. tamen hanc usibiliter non
exiberet : quis eius ꝓmissionib
crederet. Factus itaq homo
apparuit in carne : mori digna¬
tus est ex uoluntate & resurrexit

Expanded text:
one ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post pulis videtur, quia resurrectionbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, qutione carnis agnoscitur, in transmigratione mentis videturnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortaluna corruptionis, alia incorruunam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut ame diuersis tem¬
porib dic̾tȩ sunt. ita quoq
sunt ab excceptorib in codicib
afficce. Tua itaq fr̾nitas sacris
semꝑ lectionib intenta. si
pdic̾tum locũ eiugłi inuenit
sub dubietate ꝓlatum. uel
easdem omelias repperit ita
ut p̃dici non eẽ dispositas.
has eͥmendatas remansisse
cognoscat & iuxta eas quas
ꝑ presentẽ portitorẽ mit¬
tere studui corrigat. nulloq
modo illa sine emendatio¬
ne remanei e ꝑmittat
dite tamen inscrinio sc̃e

Expanded text:
me diversis temporibus dictae sunt, ita quoque sunt ab exceptoribus in Codicibus affixae. Tua itaque fraternitas, sacris semper lectionibus intenta, si praedictum locum Evangelii invenerit sub dubietate prolatum, vel easdem homilias repererit ita ut praedixi non esse dispositas, has inemendatas remansisse cognoscat, et juxta eas quas per praesentem portitorem mittere studui corrigat, nulleque modo illas sine emendatione remanere permittat. Editae autem in scrinio s
Abbreviated transcription (Latin):
fratres saeri uerbi studio fer¬
uentes. ante quã ad ꝓpositũ
modum ea quȩ dixeram
subtili emendatione ꝑduce¬
rem transtulerunt. Quos
recte ego quasi quib dam fa¬
prius escas edere appetunt.
qua cibi plenius exqioquan¬
tur Hoc uero ubi scriptum ẽ
ductus ẽ iħe indesertum
asp̃u ut temptaretur adia¬
bolo. pͥus qͥdem quasi sub
quadam ambiguitate ex¬
posu. sed eandem dubitatẽ
postinodũ certa enuntiatio¬
sub oculis sunt dicte in sin¬
gulis essent distincᷤte cor¬
p̾orib. Quod uͦ quedam
ante posite quedam in
euuglio post leguntur. quȩ¬
dam uͦ postposite. quȩ antẽ
ꝑeuuangelistam scripte
sunt inuemuntur. nẽ qͣqua
Tissimo decundino ep̃o Gre¬
gorius deruus seruoꝵ dĩ.
Inter missarum sollempnia
ex his que dieb festis in hae
eccła legi ex more solent
sẽi euuglii quadraginta
lectiones exposuimus. &
quarũ quidem dictata
expositio ad sistenti plebi
ẽ ꝑ notarium recitata
quarundã uero explanati¬
oñe coram popło ipse lo¬

Expanded text:
fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam faprius escas edere appetunt quam plenius excoquantur. Hoc vero ubi scriptum est: Ductus est Jesus in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo , prius quidem quasi sub quadam ambiguitate exposui, sed eamdem dubitationem postmodum certa notatiosub oculis dictae, in singulis essent distinctae corporibus. Quod vero quaedam antepositae sunt quae in Evangelio post leguntur, quaedam vero postpositae quae ante per evangelistam scriptae sunt inveniuntur, nequatri Secundino episcopo, Gregorius servus servorum Dei. Inter sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse lo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Et si uirtutum summa opera¬
ri non possumus. ipso ds̃ nr̃ gaudet
lamento. Ex ipsa ei iusticiȩ incho¬
atione placebimus. qui iniusta
quȩ fecimus punimus. Nec mora
erit in fletibus. quia tergent citus
transeuntes lacrimas gaudia man¬

Expanded text:
bat. Et si virtutum summa operabat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas man
Abbreviated transcription (Latin):
nobis & ꝑ petrum dicitur. Uos aut̃
genus electum. regale sacerdotiũ
Sed qui gibbum tolerat. ima semꝑ
intuetur Asacerdotio ergo repel¬
litur. quia quisquis solis terrenis
intrutus est. ipse sibi testis est quod
membrum sumi sacerdotis non ẽ
Hinc rursus Pisces qui pennulas non
habent. ab esu fidelis populi ꝓ hi¬
bentur. Pisces quippe qui pennulas
squamarum habent. dare saltus¬
& iam suꝑ aquas solent. Quid ergo
pennatis piscibus. nisi electȩ animȩ
designantur. Quȩ ꝓfecto solȩ in
cȩlestis excłȩ corpus transeunt. quȩ
modo uirtutũ pennulis fulte sal¬
tus dare ꝑ cęleste desiderium sciuins
ut suꝑna ꝑ contẽplationẽ appe¬
tant. quãuis in seipsis iterum ex
mortali came relabantur Di
ante oculos mulier curua. & arbor
infructuosa. reminiscamur malorũ
quȩ fecimus. mittamus ad radicẽ
cordis cophinum stercoris. ut tunc
in retributionis fructu pinguescat
quod nobis hic ꝑ pęnitentiam fete¬

Expanded text:
nobis per Petrum dicitur: Vos autem nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum. regale sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia qintentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Siante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fete
Abbreviated transcription (Latin):
Recta quippe stat anima cum suꝑ¬
na desiderat. et nequaquã flecti¬
tur ad ima Sed maligni spiritus
cum hanc in sua rectitudine stare.
conspiciunt. ꝑ eam transire non
possunt. Transire namq eorum ẽ
in munda illi desideria aspergere
Dicunt ergo incuruare ut transea¬
mus. quia si ipsa se ad ima appe¬
tenda non deicit contra hane il¬
lorum peruersitas nullatenus con¬
ualescit. & transire ꝑ eam neque¬
unt. quã contra se rigidam insu¬
lignis in nobis spiritibus damus.
cum terrena concupiscimus. cum
Ad temporalia appetenda curua¬
mur Pudent ergo terrena con¬
cupiscere. & dorsa mentium ascen¬
dentibus aduersarus prębere Terrã
semꝑ intuetur qui curuus est: & quo
prȩmio sit redẽptus non meminit
qui ima querit H inc &iam per
moysen dicitur. ut qui gybbo pre¬
mitur nequaquã ad sacerdotium
ꝓ uchatur. Et quotquot xꝑi sangui¬
ne redẽp̃ti sumus. membra eius dem
summi sacerdotis efficimur llnde

Expanded text:
. Recta quippe stat anima cum sup. Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in sulignis in nobis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra ejusdem summi sace
Abbreviated transcription (Latin):
culpa obligat mentẽ: ut nequa¬
quam surgere possit ad rectitu¬
dinem Conatur & labitur. quia
ubi sponte diu ꝑstitit. ibi & cum
noluerit coacta cadit B ene de
hac nr̃a incuruatione ex tẏpo
quod ad supernam lucẽ intuendã
bomo conditus fuerat. sed pecca
Texigentibus foras missus mentis
sue tenebras portat. Superna non
appetit. & infimis intendit. Cȩ¬
lestia noquaquã desiderat. terrena
semꝑ in animo uersat. & hoc quod
de suo genere doluit inseipso ex¬
lamauit dicens. Incuruatus sum.
& humiliatus sum usquequaque
ontẽplationẽ namq edestium p̾er¬
dens si sola carnis necessaria homo
cogitaret incuruatus & humiliatus
esset. sed tamen usquequaq non
esset. Quem ergo a supernis cogita¬
tionibus non solum necessitas dei¬
cit. sed & iam uoluptas illicita ster¬
nit : non solum incuruatus. sed us¬
quaquaq incuruatus est E ine
alius ꝓpheta de in mundis spiriti¬
bus dicit. Qui dixerunt animȩ
tuę. in curuare ut transeamus

Expanded text:
culpa obligat mentem, ut nequaculpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo tus namque quod ad supernam lucem intuendam homo, conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat, et hoc quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
horis om̃ibus in cogitationib ur̃is
ribus. alius de pecuniis. alius de
prediorum ambitu cogitat Cun
cta haec in imo sunt: & quando
mens talibus implicatur. ab status
sui rectitudine flectitur Et quia
ad celeste desiderium non assurgu
quasi mulier inclinata sursũ respi¬
cere nequaquã potest Sequitus¬
U ane cum uideret iħs. uocauit ad
se & ait illi. Mulier. dimissa es
ab infirmitate tua. Et imposuit
illi manus: & confestim erecta est¬
U ocauit & erexit. quia illuminauit
et adiuuit Uocat sed non crigt.
quando quidem per eius gram ilu¬
minamur. sed exgentibus nñs me¬
ritis adiuuari non possumus
Picrumꝙ onim uidemus quat agꝰ¬
da sunt: sed haec opere non im¬
plemus Nitimur & infirmamur.
mentis iudicium rectitudinẽ con¬
spicit. sed ad hanc operis fortitudo
succumbit. quia nimirum iam de
pena peccati est ut ex dono quidẽ
possit bonum conspici. sed tamen
ab eo quod aspicitur contingat
ꝑ meritum repelli Usitata & enĩ

Expanded text:
horis omnibus in cogitationibus vestrhoris omnibus in cogitationibus vestrribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim
Abbreviated transcription (Latin):
& in futuro suecidłtur. quam uis
hic sine fructu uiridis stare uide¬
atur. Erat autem docens in sẏna¬
goga eorum sabbatis Et ecce mu¬
lier quae habebat spm infirmitatis
decem et octo annis. Paulo ante
iam diximus. quia hoc trinus ad¬
uentus dñi ad infructuosam ficul¬
neam. quod decẽ & octo annorũ
signat. Sexto enim die homo
factus est. atq eodem sexto die
opera dñi cuncta perfecta sunt
Senarius autẽ numerus in trigonũ
ductus. decem & octo facit
Quia ergo homo qui sexto die fac¬
tus est ꝑfecta opera habere noluit
sed ante legẽ. sub lege. atq in ex¬
ordio inchoantis gatiȩ infirmus
extitit. decem & octo annis mulier
curua fuit. Et erat inclinata: nec
om̃ino poterat sursum respicere
Om̃is peccator terrena cogitans celes¬
tia non requirens sursum respicest
non ualet: quia dum desideria i¬
feriora sequitur a mentis suȩ recti¬
tudine curuatur: et hoc semper
uidet quod sine cessatione cogitat

Expanded text:
et in futuro succidetur, quamvis et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo cophinus stercoris ad radicem
arboris: quando prauitatis suae
conscientia tangitur memoria
cogitationis. Cumꝙ se ꝑpeniten¬
tiam ad lamenta mens ęxcitat.
cumq ad bonȩ operationis grãm
reformat. quasi ꝑ tactum stercoris
redit ad fȩcunditatẽ operis ra¬
dix cordis Plangit quod fecisse
se meminit: displicet sibi qualem
fuisse se recolit. Intentionẽ con¬
tra se dirigit. atq ad meliora ani¬
mum accendit. Exfȩtore igitur
ad fructum reuiuiscit arbor. qͥa
de consideratione peccati ad hona
se opera resuscitat animus. Et
sunt pleriq qui increpationes au¬
diunt & tamen ad pęnitentiam
redire contẽpnunt. et infructuosi
dõ in hoc scło urides stant. Sed
audiamus quid ficulneę cultor ad¬
iungat. Siquidem fecerit fructũ.
sin autem in futuro succides eam:
Quia ꝓfecto qui hic non uult ad
fecunditatẽ pinguescere ꝑ increpa¬
tionem. illic cadet unde iam sur¬
gere ꝑ penitentiam non ualet.

Expanded text:
ergo cophinus stercoris ad radicem ergo cophinus stercoris ad radicem arboris quando pravitatis suae conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens excitat, et ad bonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet;
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe. dimitte illam & hoc anno. usq
dum fodiam circa illam. Quid
est cirra ficulneam fodere. nisi in¬
fructuosas mentes increpare.
mis quippe fossa. in imo est. Et
nimirum increpatio dum mentẽ
sibi demonstrat. humiliat. Quoti¬
ens ergo de peccato suo aliquem¬
corripimus. quasi ex culturȩ debito
Cta infructuosam arborem fo¬
dimus. Post fossionẽ uero quid di¬
Eat audiamus & mittã cophinũ
stercoris. Quid est cophinus sterco¬
ris. nisi memoria peccatoris.
Peccata enim carnis. stercora uocan¬
tur Vnde & ꝑ ꝓphetã dicitur Com¬
putruerunt iumenta instercore
suo. Iumenta quippe instercore
suo computrescere est. carnales
quosꝙ in fetore luxuriȩ uitã finire
Nos itaq quotiens carnalẽ mentẽ
de suis peccatis increpamus. quoti¬
ens ad eius memoriam uicia acta
reducimus. quasi infructuose ar¬
bori cophinum stercoris uersamus.
ut malorum quȩ egit recolat. &
de fȩtore pinguescat. Mittitur

Expanded text:
Domine, dimitte illam et hoc anno, usque Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties ergo aliquem de peccato suo corripimus, quasi ex culturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales quosque in fetore luxuriae vitam finire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, quoties ad ejus memoriam vitia anteacta reducimus, quasi infructuosae arbori cophinum stercoris versamus, ut malorum quae egit memoriam rede fetore pinguescat. Mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
ipso sunt. exemplo prauitatis illus
quasi umbra peruersitatis illius
premuntur. Stat desuper arbor
infructuosa: et subter terra sterils
iacet. Infructuosȩ arboris desupes
umbra densatur. & solis radios ad
terram descendere nequaquam ꝑ¬
mittitur: quia dum subiecti qul¬
libet patroni peruersi peruersa exł¬
pla conspiciunt. ipsi quoꝙ infrus¬
tuosi remanentes ueritatis lumise
priuantur. & pressi umbra calorẽ
solis non accipiunt. quia inde re¬
manent a dõ frigidi unde in hoc
scło male ꝓteguntur. Sed de hoc
peruerso quolib&e potente pene
iam requisitio dõ non est. Post¬
quam enim se ꝑdidit . querendũ
solumodo est cur & alios premit
Inde bene eiusdem uineȩ dñs dicit
t quid etiam terrã occupat. Ler¬
ram quippe occupat. qui mentes
allenas grauat. Terram occupat.
Iui locum quẽ tenet in bonis
operibus non exercet. Sed tamen
nim est ꝓ talibus deprecari Nam
cultor uineę quid dicat audiamꝰ

Expanded text:
ipso sunt, exemplo pravitatis illius, ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen nostrum est pro talibus deprecari. Nam cultor vineae quid dicat audiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
quia quorumdã prauorum mentes
nec inspirata lex naturalis corrigit.
nec prȩcepta erudiunt. nec in car¬
nationis eius miracula conuer¬
tunt. Quid uero ꝑ cultorẽ ficul¬
neȩ. nisi prȩpositorum ordo ex¬
primitur: Qui dum prȩsunt
ecclesiȩ: hii nimirum dominicȩ
uneȩ curam gerunt. H uius enĩ
uineȩ primus cultor petrus apłs ex¬
titit Hunc nos indigni sequimur.
in quantum ꝓ eruditione ur̃a do¬
cendo. deprecando. increpando
laboramus Sed cum magno iam
timore audiendum est. quod cul¬
tori uineȩ de infructuosa arbore
dicitur. Succide eam. ut quid
&iam terram occupat: Ilnusquisq
uxta modum suum in quantum
locum uitȩ pręsentis tenet. si fruc¬
tum bonȩ operationis non exibet
uelut infructuosa arbor terram
occupat. quia in eo loco in quo
ipse est & aliis operandi occasione
negat. Sed in hoc scło potens qui¬
libet si fructum non habet. bonę¬
operationis &iam impedimentum
prestat cȩteris. quia quicũꝙ sub

Expanded text:
quia quorumdam pravorum mentes quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub