comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus exercere. quas tam̃ uirtutes non ut dõ. sed hominibus
placeant exhibent. que id circo uirtutes non sunt quia dõ
placere ñ appetunt. olet tamen in humanis naribus dũ
humano udicio bonam opinionẽ reddunt. Sed cõparen¬
tur hec uero odori redemptoris nr̃i. cõparentur ueris uir¬
tutibus & dicatur Odor ungentorum tuorum suꝑ om̃a
aromata. id est fraglantia uirtutum tuarum omẽm spe
ciem uirtutũ mundi superat. quia uidelicet fictas eorũ
imagines exueritate transcendit. Quia secundo loco sen¬
tire hoc quod dictum est de una queq anima diocimus.
ad huc eundem sensũ si possumus ad iuuante dño subtili¬
us exequamur. Om̃is anima que timet dm̃ iam sub iugo
euis ẽ. sed adhuc longe quia timit. Nã tantũ quisq ad
dm̃ ꝓficit quantũ penã timoris amittit. & grãm de illa
baritatis ꝑcipit. Ponamus ante oculos animã electi cuus

Expanded text:
bus exercere. Quas tamen virtutes, non ut Deo, sed ut hominibus bus exercere. Quas tamen virtutes, non ut Deo, sed ut hominibus placeant exhibent. Quae idcirco virtutes non sunt, quia Deo placere non appetunt. Olent tamen in humanis naribus dum humano judicio bonam opinionem reddunt. Sed comparentur haec vero odori Redemptoris nostri, comparentur veris virtutibus et dicatur: « Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata, » id est flagrantia virtutum tuarum, omnem speciem virtutum sapientium mundi superat, quia videlicet fictas eorum imagines ex veritate transcendit. Quia secundo loco sentiri hoc quod dictum est de unaquaque anima diximus, adhuc eumdem sensum, si possumus, adjuvante Deo, subtilius exsequamur. 5. Omnis anima quae timet Deum, jam sub jugo ejus est, sed adhuc longe, quia timet: nam tantum quisque ad Deum proficit, quantum poenam timoris amittit, et gratiam de illo charitatis percipit. Ponamus ante oculos animam cujuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur Quia meliora sunt ubera tua uino. Ulbera dĩ suns
sicut diximus humillima in carnationis eius p̃dicatio
S apientia aut̃ scłi. quasi quoddam uinũ ẽ Debriat aut̃ men
tem. quia ab intellectu humilitatis alienã reddit. Quasi
quo dã uino debriantur philosophi. dũ ꝑsecularẽ sapien¬
tiam uulgi morem transeunt. Quam sapientiã sc̃a ȩccła despi¬
ciat. humillimã p̃dicationis dñicȩ in carnationem appetat.
plus ei sapiat quod ꝑ infirmitatem carnis eius nutritur. quã
quod mundus hic ꝑ elationem false prudentie eoctollitur
& dicat. Quia meliora sunt ubera tua uino. id est humilli¬
ma in carnationis tuae p̃dicatio. elatam mundi sapientiã
superat. Vnde scriptũ ẽ. Quod infirmũ ẽ dĩ. fortius ẽ ho
quia ipsi huius scłi sapientes nonnũquã uidentur quibus¬
dam uirtutibus studere. uideas eñi plerosq habere carita¬
tem. seruare mansuetudin̾e. honestatem exteriorem in omi¬

Expanded text:
Sequitur: Quia meliora sunt ubera tua vino. 4. Ubera Dei sunt, Sequitur: Quia meliora sunt ubera tua vino. 4. Ubera Dei sunt, sicut prius diximus, humillimae incarnationis ejus condescensio. Sapientia autem saeculi quasi quoddam vinum est: debriat enim mtem, quia ab intellectu humilitatis alienam reddit. Quasi quodam vino inebriantur philosophi, dum per saecularem sapientiam vulgi morem transeunt. Quam sapientiam sancta Ecclesia despiciat, humillimam praedicationis Dominicae incarnationem appetat. Plus ei sapiat quod per infirmitatem carnis ejus nutritur, quam quod mundus hic per elationem falsae prudentiae extollitur, et dicat: « Quia meliora sunt ubera tua vino, » id est humillima incarnationis tuae praedicatio elatam mundi sapientiam superat. Unde scriptum est: « Quod infirmum est Dei, fortius est quam quia ipsi hujus saeculi sapientes nonnunquam videntur quibusdam virtutibus studere, videmus enim plerosque habere charitatem servare mansuetudinem, honestatem exteriorem in omni
Abbreviated transcription (Latin):
tur. recte dicitur Odor ungentorũ tuorũ suꝑ omnia aroma¬
ta. Hoc aut̃ quod generaliter de cuncta ȩccła diximus. nunc
specialiter de una queq anima sentimus. Ponamus ante ocu¬
los cẽ animam quandã donorũ studus in herentem. ⁊ntel¬
lectum ex aliena p̃dicatione ꝑcipientem quȩ ꝑ diuinam
grãm &ia ipsa illustrari desiderat. ut aliquando &iã ꝑse
intellegat quia nihil se intellegere nisi ꝑ uerba p̃dicatorũ
considerat. & dicat. Osculetur me osculo oris sui. Ipse me
tangat intus ut cognos cam intellegentia. & ñ iam p̃dica¬
torum uocibus. sed interna eius gr̃a. & actu ꝑfruar. Quasi
liaris grã intellectum porrigeret. Vnde scriptũ ẽ: Si fue¬
rit. ꝓphȩta. in somnio loquar ad eũ. & ñ sicut seruo meo
moysi. Os eñi ad os loquar ci. Os quippe ad os loqui quasi os¬
culari est. & ꝑ internam intellegentiam mentẽ tangere:

Expanded text:
tur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromatur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi liaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum; et non sicut famulo meo Moysi: os enim ad os loquor ei . Os quippe ad os loqui, quasi osculari est, et internam intelligentiam mente tangere.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc unctus ẽ. cũ in carnatus est. Non enĩ prius homo ex¬
titit. & postmodum spm scm̃ accepit. sed quia spũ scõ
mediante in carnatus est. eodẽ loco tunc unctus ẽ cũ ho¬
mo ertatus est. Odor ergo ungentorum cius ẽ. flagran
gentorum eius ẽ. fraglantia uirtutũ quas operatus ẽ.
Hauriat autẽ eccła aromata quia habuit multa sp̃sdo¬
na. que in domo dĩ id ẽ in congregatione scõrum odore
bonȩ opimonis rediderent. & suauitatẽ futuri mediato¬
ris nuntiarent. Sed odor ungentorũ eius suꝑ omã aro¬
mata. quia fraglantia uirtutũ sponsi quȩ ꝑ incarna¬
tionem eius facta est uicit p̃dicamenta legis. quȩ in arris ab
sponso futrant prerogata. Tanto quippe ampliusad intea
Illa legis aromata ꝑ angłos ad ministrata sunt. istud ungen¬
tum ꝑ p̃sentiam sponsi datum est. Sed quia elaritate eius
p̃sentiae superata sunt bona legis quȩ sublimia et̃ credeban¬

Expanded text:
tunc unctus est cum incarnatus est. Non enim prius homo extunc unctus est cum incarnatus est. Non enim prius homo exstitit et postmodum spiritum sanctum accepit, sed quia Spiritu sancto mediante incarnatus est, eodem hoc oleo tunc unctus est, cum homo creatus est. Odor ergo unguentorum ejus flagrantguentorum ejus flagrantia virtutum quas operatus est. Habuit haec Ecclesia aromata quia habuit multa spiritus dona, quae in domo Dei, id est in congregatione sanctorum, odorem bonae opinionis redderent, et suavitatem futuri Mediatoris nuntiarent. Sed odor unguentorum tuorum super omnia aromata: quia flagrantia virtutum sponsi, quae per incarnationem ejus facta est, vicit praedicamenta Legis, quae in arrhis a sponso fuerant praerogata. Tanto quippe amplius ad intelIlla Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credeban
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc absentem desiderat. subito intuetur p̃sentem.
atq subiungit. Quia meliora sunt ubera tua uino. & odor
ungentorum tuorum super omnia aromata. Uinũ fuit sci¬
entia legis. scientia ꝓphȩtarum. Sed ueniens dñs qui sapi¬
entiam suam ꝑ carnem suam uoluit p̾dicari. quasi fecit
eam in carniᷤᷤ ubera lactes cere. Quã enĩ in diuinitate sua
capere minime poteramus. in in carnatione eius agnosci¬
mus. Vnde ñ inmerito eius ubera laudantur. quia pre¬
dicationis eius condescensio hoc egit in cordibus nr̃is.
quod doctrina legis agere minime ualuerat. Plus enĩ nos
nutriuit in carnationis p̃dicatio. quã legis doctrina. Di¬
cat ergo. Meliora sunt ubera tua suꝑ uinũ. Quod ad huc
confirmans subiungit. ac dicit. Et odor ungentorũ tuoꝵ
suꝑ omã aromata. Ungenta dñi. uirtutes sunt. Ilngen¬
te ds̃ as̃ tuus oleo laetitiae p̃ consortibus tuis. Hoc oleo

Expanded text:
adhuc absentem desiderat, subito intuetur praesentem, adhuc absentem desiderat, subito intuetur praesentem, atque subjungit: Quia meliora sunt ubera tua vino. Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 2. Vinum fuit scientia Legis, scientia prophetarum. Sed veniens Dominus, quia sapientiam per carnem voluit praedicare; quasi fecit eam in carnis ubera latescere: quam enim in divinitate sua capere minime poteramus, in incarnatione ejus agnosceremus. Unde non immerito ejus ubera laudantur, quia praedicationis ejus condescensio hoc egit 403 in cordibus nostris, quod doctrina Legis minime valuit: prius enim nos nutrivit incarnationis praedicatio, quam Legis doctrina. Dicat ergo: Meliora sunt ubera tua super vinum. Quod adhuc confirmans subjungit ac dicit: Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Unguenta Domini virtutes sunt; unguente Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . » Hoc oleo
Abbreviated transcription (Latin):
que dicit. osculetur me osculo oris sui. Suspirans enĩ sc̃a
ȩccła ꝓ aduentu mediatoris dĩ & hominũ. ꝓ aduentu re¬
demptoris sui ad patrem uerba orationis facit ut filium
dirigat & sua illam p̾sentia illustret. ut eidẽ eccłe nĩa ꝓ
phetarum sed suo ore allocutionem facit. Vnde & de
codem sponso in euangło scriptum ẽ cum sederet in mon¬
te & sublimiũ p̃ceptorum uerba faceret. aperiens aut̃¬
iħic os suũ dixxit. Ac si dicatur Tunc ossuũ aperuit. qͥ
pruis ad eochortationem eccłȩ aperuerat ora ꝓphetarũ.
Sed ecce cum suspirat. cũ quasi absentem querit. subito in¬
tuctur p̃sentem. Habet enĩ hoc grã creatoris nr̃i. ut
cũ de illo querentes eũ loquimurꝰ. eius p̃sentia perfrua
mur Vnde in euangło scriptum ẽ quia dũ cleopas &
alius de illo initinere uerba facerent. p̃sentem eũ uide¬
re meruerunt. Dum ergo scã eccła in carnandũ sponsũ

Expanded text:
quae dicit: Osculetur me osculo oris sui. Suspirans enim sancta quae dicit: Osculetur me osculo oris sui. Suspirans enim sancta Ecclesia pro adventu Mediatoris Dei et hominum, pro adventu Redemptoris sui, ad patrem orationem facit, ut filium dirigat, et sua illam praesentia illustret: ut eidem Ecclesiae non jam per prophetarum, sed suo ore allocutionem faciat. Unde et de eodem sponso in Evangelio scriptum est, cum sederet in monte, et sublimium praeceptorum verba faceret: Aperiens autem os suum dixit : ac si aperte dicatur: Tunc os suum aperuit, qui prius ad exhortationem Ecclesiae aperuerat ora prophetarum. Sed ecce cum suspirat, cum quasi absentem quaerit, subito intuetur praecum de illo quaerentes loquimur, ejus praesentia perfruamur. Unde in Evangelio scriptum est, quia dum Cleophas et alius de illo in itinere verba facerent, praesentem eum videre meruerunt. Dum ergo sancta Ecclesia incarnandum sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
accipi possint. Nam qui dm̃ iam ꝑfecte amat. sponsa ẽ
Qui sponsum p̃dicat. sodalis ẽ. Qui ad huc noutllus uiã
bonorum sequitur. ad olescentula est. Inuitamur ergo
ut simus sponsa. Si hoc nec dum p̃ualemus. simus sõdo¬
les. Si neq hoc ad epti sumus. saltem ad hunc t̾alamũ ad¬
olescentule conueniamus. Quia igitur sponsũ dnm̃ &
les. audiamus uerba sponsi. & audiamus uerba sponse.¬
&e in eorum sermonibus feruorem discimus a moris. ltaq scã
modo optet uidere p̃sentiam sponsi sui. quomodo desideret
patriarchas ad illam & ꝓphetas miserat spiritalia dona fe¬
rentes. sed ipsa munera ñ ꝑ seruos sponsi sed ꝑ ipsũ ĩa spon¬
sum ꝑ cipere querebat. Ponamus ante oculos om̃e genus
humanum ab exordio usq ad finem mundi. totam uideli¬
cet ȩccłam uña eẽ sponsam. quȩ ardens spiritali dono pre
cepta perceperat. sed tam̃ sponsi sui p̃sentiam querebat

Expanded text:
accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; qui sponsum praedicat, sodalis est; qui adhuc novellus viam bonorum sequitur, adolescentula est. Invitamur ergo ut simus sponsa; si hoc necdum praevalemus, simus sodales; si neque hoc adepti sumus, saltem ad hunc thalamum adolescentulae conveniamus. Quia igitur sponsum et sponles audiamus verba sponsi, audiamus verba sponset in eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sanctmodo optet videre praesentiam sponsi sui, quomodo desideret,patriarchas ad illam et prophetas miserat, spiritualia dona deferentes; sed ipsa munera non per servos sponsi, sed per ipsum sponsum percipere quaerebat. Ponamus ante oculos omne genus humanum ab exordio mundi usque ad finem mundi, totam videlicet Ecclesiam, unam esse sponsam quae arrhas spirituali dono per Legem perceperat; sed tamen sponsi sui praesentiam quaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
scł o benegeruntur honesta. postmodũ &iam honesta scli
adtspiciantur. ad ex tremũ &iam dĩ intima conspicuntur.
is aut generaliter ex uoce eccłȩ aduentus dñi in hoc opere
prrstolatur ut aeiam specialiter una qutq anima ingres¬
sum lĩ ad eor suum tanquã aditum sponsi inthal amum
aspiciat. Et sciendũ quia in hoc libro quatuor ꝑsonc lo¬
quentes introducuntur sponsus uidelicet &e sponsa ad olescen¬
tule utro eum sponsa & greges sodalium eũ sponso. Sponsa
cũ sponsa sunt inchoantes anime. & ꝑ nouũ studiũ pu¬
bescentes. Sodales uero sponsi sunt. siue angłi qui sepe¬
hominibus ab ipso uenientes apparuerunt. seu certe per¬
fecti quiq uiri in ecła qui ueritatem hominibus nim¬
tiaro nonerunt. Sed hi qui singillatim ad olescentule
url socdales sunt. toti simul sponsa sunt. quia toti simul
eecda sunt. quãuis & uixta unũqueq hec tria nomina

Expanded text:
saeculo bene geruntur, postmodum et honesta saeculi saeculo bene geruntur, postmodum et honesta saeculi despiciantur: ad extremum etiam Dei intima conspiciantur. Sic autem generaliter ex voce Ecclesiae adventus Domini in hoc opere prsum Dei ad cor suum, tanquam aditum sponsi in thalamum conspiciat. Et sciendum quod in hoc libro quatuor personae loquentes introducuntur, sponsus et sponsa, adolescentulae vero cum sponsa, et greges sodalium cum sponso. Sponsa ulae vero cum sponsa sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes; sodales hominibus ab ipso venientes apparuerunt, seu certe perfecti quique viri in Ecclesia, qui veritatem hominibus nuntiare noverunt. Sed hi qui singillatim adolescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, quia toti simul Ecclesia sunt. Quamvis et juxta unumquemque tota haec tria nomina
Abbreviated transcription (Latin):
bano ueni. Nos & iã ordines trium patriarcharum uita
abraham obediendo tenuit. isaac uero naturalem uitã
puteos fodiendo figurauit. In imo enĩ puteos fodere ẽ.
ꝑ considerationem naturalem omnia quȩ infra sunt per¬
scrutando rimari. lacob uero contemplatiuã uitã tenuit.
qui ascendentes & descendentes angelos uidit. Sed quia
naturalis consideratio ad ꝑfectionẽ ñ ꝑducitur nisi pri¬
us moralitas teneatur. recte post. ꝓuerbia ecclesiastes po¬
nitur Et quia suꝑna contemplatio ñ conspicitur nisi
prius hȩc infra labentia despiciantur. recte post ecclesi¬
asten canticũ canticorũ ponitur lruis quippe ẽ mores
cõponere. postmodũ om̃a que ad sunt tanquã ñ ad sins̃
considerare. tertio uero loco munda cordis acie suꝑna
e interna conspictit. Nis itaq librorum gradibus quasi quan¬
dam an contemplationem dĩ scalam sect: ut dũ primũ in

Expanded text:
bano, veni . Vel etiam ordines trium patriarcharum et vibano, veni . Vel etiam ordines trium patriarcharum et viAbraham per obedientiam tenuit; Isaac vero naturalem vitam puteos fodiendo figuravit. In imo enim puteos fodere, est per considerationem naturalem omnia quae infra sunt, perscrutando rimari. Jacob vero contemplativam vitam tenuit, qui ascendentes et descendentes angelos vidit. Sed quia naturalis consideratio ad perfectionem non perducitur, nisi prius moralitas teneatur; recte post Proverbia, Ecclesiastes ponitur. Et quia superna contemplatio non conspicitur, nisi prius haec infra labentia despiciantur, recte post Ecclesiasten Cantica canticorum ponuntur. Prius quippe est mores componere; postmodum omnia quae adsunt, tanquam non adsint considerare; tertio vero loco munda cordis acie superna et interna conspicere. His itaque librorum gradibus quasi quamdam ad contemplationem scalam fecit, ut dum primum in
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ. Vt exhiberet gloriosam eccłam. ñ habentẽ ma¬
culam aut rugam. Et rursũ in apocalypsi iohannis. Bea¬
ti qui ad ernam nuptiarũ agni uocati sunt. Et rursus
ibidem. Et uidi sponsam quasi nouã nuptã descendentẽ dece
lo Nec hoc a magno mysterio abhorret. quod liber iste salo¬
monis tertius in opusculis eius ponitur lleteres cm̃i tres uite
ordines ẽẽ dixer̃. Moralem. naturalem. & contemplatiua.
Quas greci uitas: ethicã. phisicã. & theoricã nominauerunt.
nꝓuerbus nãq: moralis uita exprimitur. ubi dicitur Audi
filimi sapientiã meam. & prudentiae mee inclina aurẽ
tuam. In ecclesiasten uero naturalis. Ibi quippe quod om̃a
ad finem tendant consideratur cũ dicitur llanitas uani¬
tatum. & om̃a uanitas. In canticis uero canticorũ cõtem¬
platiua uita exprimitur. dũ in eis ipsius dñi aduentus
& aspectus desideratur cũ sponse uoce dicitur leni deli¬

Expanded text:
. Rursum: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem ma. Rursum: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Et rursum in Apocalypsi Joannis: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Et rursum ibidem: Et vidi sponsam quasi novam nuptam descendentem de coelo . 9. Nec hoc a magno mysterio abhorret, quod liber iste Salomonis tertius in opusculis ejus ponitur. Veteres enim tres vitae ordines esse dixerunt, moralem, naturalem, et contemplativam; quas Graeci vitas, ethicam, physicam, theoricam nominaverunt. In Proverbiis quoque moralis vita exprimitur, ubi difili mi, sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam . » In Ecclesiaste vero naturalis. Ibi quippe quod omnia ad fidem tendant, considerantur, dum dicitur: « Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . » In Canticis autem canticorum contemplativa vita exprimitur, dum in eis ipsius Domini adventus et aspectus desideratur; cum sponsi voce dicitur: Veni de Li
Abbreviated transcription (Latin):
rem. ꝑ honorem uero eius ꝑueniatur ad amorẽ: Quanto
ergo dignior est honor quã timor. tanto plus gaudet ds̃
pater dici quã dñs. Et quanto carior ẽ amor qũa honor.
tanto plus gaudet ds̃ sponsus dici qua pater. In hoc ergo
& sponsa. ut non solũ timori. ñ soli reuerentiae sed &iã
amori deseruiatur . & in his uerbis exterioribus in citetur
affectus interior. Cum se dnm uocat. indicat quod crea¬
ti sumus. Cũ se patrẽ nominat. indicat quod ad optati.
ũ se sponsũ nominat. indicat quod coniuncti. Plus aut
ergo libro ubi sponsus dicitur aliquid sublimius in sinu¬
atur. dũ in eo fedus coniunctionis ostenditur. Quȩ nomi¬
moratur Vnde iohannes dicit dño ueniente. Qui habet
sponsã. sponsus ẽ. Vnde idem dñsdicit. Non ieiun abuts
filu sponsi. qũadui cũ illis ẽ sponsus. Vnde ȩccłȩ dicitur
Desponsaui uos uni uiro uirginẽ castam exhibere xp̃o

Expanded text:
rem, per honorem vero ejus perveniatur ad amorem. Quanto rem, per honorem vero ejus perveniatur ad amorem. Quanto ergo dignius honor quam timor, tanto plus gaudet Deus pater quam Dominus dici; et quanto charius est amor quam honor, tanto plus gaudet Deus sponsus dici quam pater. In hoc ergo et sponsa; ut non soli timori, non soli reverentiae, sed etiam amori deserviatur, et in his verbis exterioribus incitetur affectus interior. Cum se Dominum nominat, indicat quod creati sumus; cum se patrem nominat, indicat quod adoptati; cum sponsum se nominat, indicat quod conjuncti. Plus est ergo libro ubi sponsus dicitur, aliquid sublimius insinuatur, dum in eo foedus conjunctionis ostenditur. Quae nomimorantur. Unde Joannes dicit Domino vivente: Qui habet sponsam sponsus est . Unde idem Dominus: Non jejunabunt filii sponsi quandiu cum illis est spuni viro virginem castam exhibere Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ue igitur modis om̃ibus debet ad exemplum uiuendi ꝑtrahi.
qui cunctis carnis passionibus moriens. iam spitalit̾ uiuit.
qui. ꝓspera mundi post ponit. qui nulla adutrsa ꝑtimescit.
qui sola interna desiderat. Cuius intentioni bene congru¬
tns. neo om̃ino ꝑ in becillitatẽ corpus. nec ualde ꝑ contume¬
liam repugnat. qui ad aliena cupienda ñ deducitur. sed.
ppria largitur. quiᷤ pittatis inscera: citius ad ignoscendũ
flectitur. sed nũquã plusquã deceat ignos cens ab arce rec¬
titudinis inclinatur. qui nulla in licita perpetrat. sed per¬
petrata ab alus ut ꝓpria deplorat. qui e&x affectu cordis
alienę infirmitati cõpatitur. sicq in bonis ꝓximi sieut in
suis ꝓfectibus lȩtatur Qui ita se imitabilt̃ ceteris in cune¬
tis que agit insinuat. ut int̾ eos ñ habeat ꝗđ saltẽ detrans¬
actis erubescat. qui sic studet uiutre ut ꝓacimorũ quoq

Expanded text:
e igitur modis omnibus ad exemplum debet vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit; qui prospera mundi postponit; qui nulla adversa pertimescit; qui sola interna desiderat; cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam, repugnat; qui ad aliena cupienda non deducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam decet ignoscens ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur; sicque in bonis proximi sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet vivere, ut proximorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
obscurant. In lippis quippe oculis pupillȩ sane sunt. sedhu¬
more defluente infirmate palpebre grossescunt. quarũ
quia infusione crebro atteritur. & iam acies pupille uiti¬
atur. Et sunt non nulli quorũ sensũ carnalis uite opera¬
tio sauciat qui uidere recta subtilit̾ ꝑ ingenium poterans.
sed usu prauorũ actuũ caligant. Lippus itaq ẽ cuius sen¬
sũ natura exacuit. sed conuersationis prauitas confundit:
Cui bene ꝑ angłm dicitur. Collirio unge oculos tuos ut ui¬
deas. Collirio quippe oculos ut uideamus ungimus. cũ

Expanded text:
obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed huobscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro atteritur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravo per actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per Angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimu
Abbreviated transcription (Latin):
tos oreueritic actionis suc rectitudint ipsa consundit Frac¬
do aut prat uel manu c̃. qui uia dĩ ꝑgert omino ñ ualet
ut ua bionis actibus sunditus exsors uacat quaunꝰ ueln
us elanlus saltẽ cũ infirmitait̃ teneat. sed abhis om̃imõi
abrius caxistat. Gibbus utro c̃ que terrent ouicumo¬
iis pondus deprimit ncumqua ad suptrna respieuatt ies
solis. his que minfimis calcantur intenat. qui & liquanoo
eluud eo bono patrie celestis auditritt al eo si qrando
putrse consuetudinis pondere pͥgrauatus. corlis fa ruenim̃
attollit. quia cogitationis statu engere n ualai quitm n¬
renȩ usus sollicitudinis curuum tenet. Ex horũ quippe specit
psalmista dicit: Incuruatus sũ & humiliatus sũ usquequaq.
Quorũ culpam quoq ꝑ semitipsam ueritas reꝓbans ait. Sem
aut̃ qł inspinis cecidit. hi sunt qui audiunt. & a sollicitudi
& ñ referunt fructum. Lippus uero ẽ cuius quidẽ ingeniũ
ad cognitione ueritatis ẽmicat. sed tam̃ hȩc carnalia opera

Expanded text:
psa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque per semetipsam Veritas reprobans, ait: Semen autem quod in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt verbum, et a et non referunt fructum . Lippus vero est cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera
Abbreviated transcription (Latin):
inc & enĩ suꝑna uoce ad moysen dicitur Loquere ad aaron.
Nomo de semint tuo ꝑ familias qui habuerit maculã ñ of¬
repente sub uingitur: Si cęcus fuerit. si claudus. si uel par¬
uo uel grandi. & torto naso. si fracto pede. si manu. si gib¬
bus. si lippus. si albuginem habens in oculo. si iuge scabi¬
em. si inpetiginem in corport. uel ponderosus. Cecus quippe
est qui suꝑne lum̃ contemplationis ignorat. qui p̃sentis
uitę tenebris pressus dũ uenturã lucẽ nequaquã diligendo
conspicit. quo gressus operis porrigat nescit. Hinc atm̃ ꝓ
phetante anna dicitur: Pedes scõrũ suorũ seruabit. & inte¬
nebris impi conticescent. Claudus uero ẽ. qui quidẽ quo
pergere debeat aspicit. sed ꝑ infirmitatẽ mentis uite uiã
ꝑ fecte ñ ualet tenere quã uidet. quia ad uirtutis statum
dĩ fiuica eonsutudo ñ erigitur. quo desidtriũ innittur illuc
gnessus operis efficacit᷑ ñ secuntur. Eline & eni panius arcuti

Expanded text:
inc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: homo de semine tuo per familias, qui habuerit maculam, non ofungitur: Si caecus fuerit, si claudus, si vel parvo, vel grandi et torto naso, si fracto pede vel manu, si gibbus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus. § 1. Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat, qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent. § 2. Claudus vero est, qui quidem quo pergere debent aspicit, sed per infirmitatem mentis vitae viam perfectae non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dilis ta repbamus. Vnde a in laudȩ sponsţ dicitor Nalis
cons picit. & uentura uitiorum bella exalto dephrenon
in quibusda inquisitionibus plusqua necesse t̃ eocercentes¬
uoe nimia subtilitatt falluntur Vnde hic quoq subdit᷑
ues. granili & torto naso. Nasus & enĩ grandis & tortus e

Expanded text:
delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus conspicit, et ventura vitiorum bella ex alta considerain quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et tor
Abbreviated transcription (Latin):
brabantur. Sed scã seorum secretiori quadam ueneratione
suscipiebantur. & sabbata sabbatorum ñ nisi in suis festiuui¬
tatibus colebantur Ita cantica canticorum secretũ quod¬
dam & sollemne interius ẽ. qđ secretum in occultis intel¬
legentus penetratur Nã si exeterioribus uerbis adtendi¬
tur. secretum ñ est. Sciendũ ẽ &iã quia inscriptura saera
alia sint cantica uictorie. alia cantica exhortationis &

Expanded text:
brabantur; sed Sancta sanctorum secretiori quadam veneratione suscipiebantur, et Sabbata Sabbatorum nonnisi in suis festivitatibus colebantur. Ita Cantica canticorum secretum et solemne quoddam interius est, quod secretum in occultis intelligentiis penetratur. Nam si exterioribus verbis attenditur, secretum non est. 7. Sciendum est etiam, quia in Scriptura sacra alia sunt Cantica victoriae, alia Cantica exhortationis et
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enim ꝓpħa teste p̃dictum ẽ: ꝑuenit gladius usq ad animam. Ecce et¬
enim cuncta plebs cȩlestis irȩ mucrone ꝑcutitur. et repentina singuli cȩde
uastantur. Nec languor mortem p̃uenit. sed languoris moras ut cernitis
mors ipsa p̃currit. Percussus qͥsque. ante rapitur. qͣm ad lamenta peniten

Expanded text:
Ut enim propheta teste praedictum est: 37 Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etUt enim propheta teste praedictum est: 37 Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
Tuui decretũ generalitatis ȩuadere nequit. consensurum se tandẽ ali¬
qͣndo simulauit. et imperatori ai auricio cuius filium ex lauachro sc̃o sus¬
cȩperat latent̃ luteras destinauit. adiurans et multa p̃ce deposcens. ne um¬
quam assensum populis p̃beret. ut sehuius honoris gła sublimaret. Sed
p̃fectus urbis germanus nomine eius nuntiũ anticipauit : comp̃hensisq
ac disruptis ȩpł̃is. consensum quẽ populus fȩcerat. imperatori direacit. At
ille gr̃as dõ agens ꝓ amicicia diaconi eo quod locum deferendi ei honoris
ut cupierat reperisset: data p̃ceptione ipsum ordinari p̃cepit. Interim dum
ab urbe regia imperatorius p̃stolaretur assensus. et lues ipsa popłm uehem̃¬
tius deuastaret: uenerabilis lȩuita Gregorius uerbum ad plebem exorsuᷤ
portet fr̃s diłmi ut flagella dĩ quȩ metuere uentu¬
ra debuimus. saltem p̃sentia et exꝑta timeamus. Conuersionis nobis aditũ
dolor aperiat: et cordis nr̃i duritiam ipsa quam patimur pęna dissoluat.

Expanded text:
ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus portet, fratres charissimi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ante hospitalitatis GAESORIUS in ipso etiam patriarchio ꝑmansit.
ut exceptis his quos tam ꝑ diuersas regiones quam rome. langobardoꝵ
die. ad mensam suam ꝑȩgrinos quos libet inuitarit. Inter quos die qͣ¬
dam unus accessit: in cuius manib dum ipse ex humilitatis in iniste¬
rio aquam fundere uellet. conuersus urceum accepit. sed repente.
cum in cuiꝰ manib aquã fundere uoluerat: ñ inuenit. Cumq hoc
factum secum ipsẽ miraret᷑: cadem nocte dñs ci ꝑ uisionẽ dixit.
Ceteris dieb me in membris meis: hesterno autem die me in memet¬
ipso suscȩpisti.

Expanded text:
antae hospitalitatis Gregorius in ipso etiam patriarchio permansit, ut exceptis his quos, tam per diversas regiones quam Romae quoque Langoensam suam quotidie peregrinos quoslibet invitaret. Inter quos die quadam unus accessit, in cujus manibus dum ipse ex humilitatis ministerio aquam fundere vellet, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti.
Abbreviated transcription (Latin):
tabimus & laetabimur inte. Eccła dĩ quasi quedã domus
regis est. & ista domus habet portam. habet ascensũ. ha¬
bet triclynium. habet cubicula. Omis qui intra eccłam fi¬
dem habet. iam portam domus istius ingressus ẽ. quia sic̃
porta reliqua domus aperit. ita fides reliquarũ uirtutõ
ostiũ habet. Omĩs qui intra ȩccłam spem habet. iã adas¬
censum domus uenit Spes enĩ eleuat corut sublimia ap¬
petat. & ima destrat. Om̃is qui in ista domo positus
karitatem habet. quasi intriclynus ambulat. Lata enĩ
est Karitas. quȩ usq ad inimicorum dilectionẽ tenditur:
Omis qui in ebcła positus iam subli pia secreta rimatur.
iam occulta iudicia considerat. quasi in cubiculũ intra¬
uit. De porta domus istius dicebat quidã. Aperite m
portas iustitiȩ. & ingressus in eas confitebor dño. Deas¬
censu spei dicebat. Ascensus in corde eus disposuit. De
tridẏnus latis domus istius. dicitur latũ mandatũ tu¬
um nimis. In mandato lato specialiter karitas desig¬

Expanded text:
tabimus et laetabimur in te. » Ecclesia Dei quasi quaedam domus regis est, et ista domus habet portam, habet ascensum, habet triclinia, habet cubicula. Omnis qui intra Ecclesiam fidem habet, etiam portam domus istius ingressus est, quia sicut porta reliqua domus aperit, ita fides reliquarum virtutum ostium est. Omnis qui intra Ecclesiam spem habet, jam ad ascensum domus venit. Spes enim elevat cor, ut sublimia appetat et ima deserat. Omnis qui in ista domo positus charitatem habet, quasi in tricliniis deambulat. Lata est enim charitas quae usque ad inimicorum dilectionem extenditur. Omnis qui in Ecclesia positus, jam sublimia rimatur, jam occulta judicia considerat, quasi in cubiculum intravit. De porta domus istius dicebat quidam: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino . De ascensu spei dicebat: Ascensus in ejus corde disposuit . De tricliniis latis domus istius dicitur: Latum mandatum tuum nimis . In mandato lato specialiter charitas desig
Abbreviated transcription (Latin):
torus gaudeamus. qui ab eternis nos interim miseros cer¬
nimus. llinc nãq ẽ ꝗđ electorũ uoce dicit eccła. Leua eiꝰ
sub capite meo. & dextera illius amplexabitur me. Sinistrã
dĩ ꝓsperitatẽ uidelicet uite p̃sentis quasi sub capite posuit.
qua intentione sũmi amoris p̾mit. Oextera utro dĩ eã ample¬
titur. quia sub acterna eius beatitudine tota deuotiont conti¬
netur Itine rursũ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Longitudo dierũ in dex¬
gla qualiter sint habenda docuit. que posita insinistra me¬
morauit. Hinc psalmista ait. Saluum me fac deactera tua
quia acternã salutẽ quereret indicaret. Hinc rursũ scriptũ
est. Dextera manus tua dnẽ confregit inimicos. Hostes eni

Expanded text:
toriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros certoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur; quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione contnetur. Hinc rursum per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dexque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes eni
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis eredant. sed contra fauores mundi mentẽ eri¬
gant. ne in eis ex tota cordis dlectatione succumbant. Quis¬
quis enĩ ꝓsperitatẽ qua utitur apud iudiciũ cordis melioris
uite amore ñ reprimit. fauorẽ uitȩ transeuntis in mortis ꝑ¬
petue occasionẽ utrut. Hinc ẽ enĩ quod sub idumeorũ specie
qui uincendos se ꝓsperitati suȩ reliquerant. in huius mundi
successibus lattantes in crepantur cũ dicitur. Dederunt
terrã meã sibi inhereditatẽ cũ gaudio & toto eorde & ex
paruulorũ interficiet eos. & ꝓsperitas stultorũ ꝑdet illos.
E inc paulus ad monet dicens. Qui emunt tanqu̾a ñ possiden¬
tes & qui utuntur hoc mundo. tanqu̾a ñ utantur. ut ui¬
delicet sic nobis que suppetunt exterius seruiant. quati¬
nus a suꝑnȩ delectationis studio animũ ñ inflectant. ne
luctũ nobis interne peregrinationis temperent. ea quȩ in
exilio positis subsidiũ p̃bent. & quasi felices nos intransi¬

Expanded text:
retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transi
Abbreviated transcription (Latin):
Tone rerum sapientia romanȩ sibi templum uisibilit᷑ qͦ dam modo
fabricarat. et septemplicib artib ueluti columnis nobilissimorum
totidem lapidũ. apłicȩ sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici fa¬
mulantiũ a minimo usq ad maxcimũ barbarum qͦd libet in sermo¬
ne uel habitu p̃ferebat. sed togata quiritum more se beata uera
latinitas. suum latium in ipso latiali palatio singularit̃ obtinebat.
Rerloruerant ibi diuersarũ artium studia: et qͥ uel sc̃ĩmonia. uel pruden¬
tia forte carebat. suo ipsius iuditio subsistendi coram pontifice fiduti¬
am ñ habebat.

Expanded text:
Tunc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat, et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimonia, vel prudentia forte carebat, suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. scidit. Sic dauid auctoris iudicio pene. in cunctis actib
placens. mox ut pressurt pondere caruit. intumorẽ uludoniris

Expanded text:
rat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris
Abbreviated transcription (Latin):
one. ꝓbauimus. Aliquando cũ misericors ds̃ merentia multorũ
corda sua decernit esolatione refouere unum ad regiminis eui¬
men ꝓuehit. et ꝑ enis miscłiȩ uiscera. in eunctoꝵ mentibus
exultationis sut gr̃am infundit. Dequa exultationis habun

Expanded text:
one probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum ad regiminis culmen provehit, et per ejus misericordiae viscera in cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abun
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũq ad monendi sunt ut abstinentiam suã. & semper
sine inminutione custodiant. & nũqu̾a hanc apud occul¬
tũ iudicẽ eximie uirtutis credant. nesi fortasse cũ mag¬
ni ẽẽ meriti creditur eor in elatione subleuetur Hinc
ñaq ꝑ ꝓphetã dicitur: Num quid tale ẽ ieiuniũ qđ elegi.
Sed frange esurunti panr̃ tuũ. & egenos. uagosq in duc

Expanded text:
Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc namque per prophetam dicitur: Nunquid tale est jejunium quod elegi? Sed frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quanto ꝑ in moderatũ u̾sum dũ manus ad eybũ tendi¬
tur. parentis primi lapsus iteratur. At contra ad monen¬
di sunt abstinentes ut sollicite semꝑ aspiciant ne cũ gule
uitiũ fuguint acriora uitia his exuirtute generentur.
ne dũ carnẽ macerant ad inpatientiã sp̃s erũpant. &
nulla ĩa uirtus sit qđ caro uincitur. si sp̃s abira superat᷑.
Aliquando aut̃ dũ mens abstinentiũ ab ira sẽ deprimit.
hanc quasi peregrina ueniens lattitia corrũpit. & eo abs¬
tinentiat bonũ deptrit. quo sese abspiritalibus uitus mi¬
nime custodit. Vnde recte ꝑ ꝓphȩtam dicitur: Indiebus
ieiuniorũ urorũ inueniuntur uoluntates ur̃ae. Et pau¬
lopost ait. In iudicia & ad rixas ieiunatis & ꝑ cutias pug¬
nis. Uoluntas quippe ad lȩtitiam pertinet. pugnus ad
iram. In cassum ergo ꝑ abstinentiam corpus atteritur.
si inordinatis dimi̾ssa motibus mens uitus dissipatur:

Expanded text:
tur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam dicitur: In diebus jejuniorum vestrorum inveniuntur voluntates vestrae . Et paulo post: In judicia et rixas jejunatis, et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
silt nra urtutẽ in uirtute aut̃ scuntiam. in serenrt aut it
abstintua. punus uigilant ad ningeret diecns iabstints¬
uudtr qui eis ut adesset ad monuit. Rursu nisi cogitationo
abstintmiũ ñ nũquã superbit culpa transsigeret. paulua
minime Aid su Qui ñ manducat manducantẽ n padlus
Q manit sus ad alios loquens du de ab stionreniuc ant i indie¬
ciuantuim prepta ꝑstringeret ad uina. Quat iintrtconsꝰ
quia dũ plusquã necesse ẽ ꝑ abstinintiã caro acteritm du¬
militas foris ostenditur. sed dt hac ipsa humilitare graui
nterius superbitur. Et nisi aliquando mens e& absunan¬
na uirtutt tumescerit. nequaquã hanc uluo intermas¬
na merita phariscus arrogans studiosȩ enumtraret dicas:
ł tuno bis in sabbato. Ad monendi ergo sunt gulȩ dediti. nr̃ in
esum loquacitas. quanta mentis leuitas insidirtur aspiciat̃.
ne dũ uentri molliter seruiunt uitiorũ laqueis crudeliter
astringantur. Tanto eñi longius a secundo parente recedi¬

Expanded text:
ntiam, in scientia autem abstinentiam , protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinen praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente recedi
Abbreviated transcription (Latin):
intenderat. retro conspicere conuincitur. si relictis bonis am¬
plioribus adminima retorquetur.
liter admonendi sunt peccatorum carnis conseui: atq. alnar
ignari. Ad monendi ñaq sunt peccata carnis exeꝑti. sit mare
saltem post naufrauguim metuant. & ꝑditionis suȩ discrimi¬
na uel cognita perhorres cant. ne qui pie post petrata mala
seruati sunt. haec imꝓbe repetendo moriantur: Unde peccan
a peccato desinenti dicitur. frons muli¬
eris meretricis facta t̃ tibi. noluisti crubescere. Ad monendi
itaq sunt ut studeant. quatinus si accepta naturȩ bona in¬
tegra seruare noluerunt. saltem scissa resartiant. Quibus
nimirũ necesse ẽ ut ꝑpendant in tã magno fideliĩ numero
qua multi &e se in lib̾atos custodiant. & alios aberrore con¬
uertant. Quid igitur isti dicturi sunt. si alus inintegritate
stantibus. ipsi nec post dampna resipiscunt. Quid dictu¬

Expanded text:
intenderat, retro conspicere convincitur, si, relictis bonis amintenderat, retro conspicere convincitur, si, relictis bonis amplioribus, ad minima retorquetur. Aliter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dictu
Abbreviated transcription (Latin):
tibus putent. Cũ enĩ paulus fornicationis uitiũ tot crimi¬
nibus execrandis inseruit. cuius sit reatus indicauit dicens.
N eq fornicatoreo. neq udolis seruientẽs. neq adulteri. neq
molles. neq m asculorũ concubitores neq fures incꝙ auari. neq
tomos. neꝙ maledici. neq rapares regnũ di possidehum omie
rirsũ. forn uratorts aut &e adulteros indicabit dõ. Ad monendi
itaq sunt ut si temptationũ ꝓcellas eũ difficultate salutis to¬
itrant conuigii portum petant: Scriptũ quupperẽ udlelius
est nubere quã uri. Sine culpa scilicet ad coniugiũ ueniunti
sitam nec dũmliora deuouerunt. Nã quisquis bonũ mauis
subire. ꝓposuit. bonũ minus qđ licuit inlicitũ fecit. Serip¬
tũ quippe ẽ. Nemo mittens manũ suam super aratrũ &e respi
tiens retro aptus ẽ regno cȩlorũ. Quiigitur fortiori studio

Expanded text:
tibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot crimitibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculoes regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens maciens retro, aptus est regno coelorum . Qui igitur fortiori studio