comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis her&ice quȩ predicas non solũ nr̃o sed & corũ saluatorexp̃o su
uante scripturarũ Auctoritate conuincã: quid igitur. apertius.
quod paruuli adae peccato nascantur. bono duodecim dici potuit
quã quod dictum est per đđ . ecce enĩ iniquitatib conceptus sum
& in delictis peperit me mat̃ mea : Ille enĩ cũ ad adierium defle¬
r& & homicidium quodbersabe caua cõmisip : Hano ueritatem
Insuȩ confessionis gemitũ eruetauit : Tã quã dicer& non quod ex hoc
solo facinore ꝑp&rato peccator sim quia antequam hid facerem
sine peccato eram: Immo iã peccator ab utero matris eram
Ecce enĩ in ini quitatibus conceptus sum. & indelictis peperit me
matermea : Vitiũ ergo peccati seminatus & conceptus de parenti¬
bus sumsi ꝑ quod adulteriũ & homicidiũ propria peccata peccata
peregi : Cum enĩ subiungens inquid ecceenĩ ueritatem dilexisti

Expanded text:
lis, haeretice, quae praedicas, non solum nostro, sed et eorum salvatore Christo lis, haeretice, quae praedicas, non solum nostro, sed et eorum salvatore Christo juvante, Scripturarum auctoritate convincam. Quid igitur apertius, quod parvuli Adae peccato nascantur obnoxii, dici potuit, quam quod dictum est per David, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea? Ille enim cum adulterium defleret, et homicidium quod Bersabeae causa commisit, hanc veritatem in suae confessionis gemitu eructavit, tanquam diceret, Non quod ex hoc solo facinore perpetrato peccator sim, qui antequam id facerem sine peccato non eram, imo jam peccator ab utero matris meae eram: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Vitium ergo peccati seminatus et conceptus de parentibus sumpsit, per quod adulterium et homicidium propria peccata peregit. Cum enim subjungens inquit, Ecce enim veritatem dilexisti
Abbreviated transcription (Latin):
tiat quos d&anto mulo bene sentire cognoscit : Siigitur in uob̾ ullus pudor
est. si honestas aliqua. si castitatis intentio : tantã mali necessi tatem idẽ
concupiscentiã carnis sordibus libidinis mixtãbonũ dicere & luudare
desinite : cuius auctorẽ nondm̃ sed diubolum esse eredite. prȩcedente proto¬
pla stum peccato & quod eã uoluntas humana inturpissimis motibus re¬
frlnare nonualeat singularis nisi gratia pep̃m dñm nrm subuenerit¬
ta ȩterna sisine sacra mento baptis matis ex hac uita migrauerint respon¬
demus multum quidem im de originuli peocato quo & piruuli tentur
obstricti superius disputauimus. aduec ueritatis ostendimus omne huma¬
numgenus hoc uitio claudicare: di &iã filium insimi litudine carnis
peccati obuenis se. ut morte suapereruc̃e uincere᷑ mortem. & gratia
sua gratuita uulnera nr̃a curar&, uerũ tamen falsa esse deparuu¬

Expanded text:
tiat, quos de tanto malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis ullus pudor tiat, quos de tanto malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis ullus pudor est, si honestas aliqua, si castitatis intentio, tantam mali necessitatem, id est, concupiscentiam carnis sordibus libidinis mixtam, bonum dicere et laudare desinite: cujus auctorem non Deum, sed diabolum esse credite, praecedente protoplasti peccato: et quod eam voluntas humana in turpissimis motibus refrenare non valeat singularis, nisi gratia per Chrivita aeterna, si sine sacramento Baptismatis ex hac vita migraverint. » Respondemus: Multum quidem jam de originali peccato, quo et parvuli tenentur obstricti, superius disputavimus: ac luce veritatis ostendimus, omne humanum genus hoc vitio claudicare. Dei etiam Filium in similitudine carnis peccati ob hoc venisse, ut morte sua per crucem vinceret mortem, et gratia sua gratuita, vulnera nostra curaret. Verumtamen falsa esse de parvu
Abbreviated transcription (Latin):
masculi relicto nadirali usufeminȩ exardescent in desideriis suis in in¬
uicẽma sculi in imbisculostur pitudinẽ operantes: horr& &iã plus his
que diximus dicere quodi homo imnemor suȩ naturae rationulis in¬
rationalinaturer&alienȩ a suic pecudi qio ir ecompellitur: quid de
ruina aliquantorum seruorũ di & sacrarum uirginũ dicã quȩ hac
tẽpestate naufragia patiuntur : quidue dediuersis inmunditus. inqui¬
bus eorũ Auctorem ipsum sibiputo prouobis diabolum displicere : ecce
calor ille aman tissimus ur in quus ignominiorum sordes. humanas
ire in licit& prȩcipitat mentes : ecce quã in lubiem. &iã in scĩs xp̃i
membris fuisse dicere Ñtremuisti: eccecuius obscenitatis & turpi¬
tudinis estis Acerrimi luudatores inpudentis simi defensores & siñ
fallor cũ adhuc ñ displic& forsitan & factores : quis enĩ de uob bene sen¬

Expanded text:
o naturali usu feminae, exardescunt in desideriis suis in ino naturali usu feminae, exardescunt in desideriis suis in invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes . Horret etiam plus iis quae diximus dicere, quod dum homo immemor suae naturae rationalis, irrationali naturae, et alienae a sua, pecudi coire compellitur. Quid de ruina aliquantorum servorum Dei et sacrarum virginum dicam, quae hac tempestate naufragia patiuntur? Quidve de diversis immunditiis, in quibus eorum auctorem ipsum sibi puto pro vobis diabolum displicere? Ecce calor ille amantissimus vester in quas ignominiarum sordes humanas ire illicit et praecipitat mentes? Ecce quam illuviem etiam in sanctis Christi membris fuisse dicere non tremuistis. Ecce cujus obscenitatis et turpitudinis estis acerrimi laudatores, impudentissimi defensores; et, si non fallor, cum adhuc non displicet, forsitan et factores. Quis enim de vobis bene sen
Abbreviated transcription (Latin):
ultra in proferendis testimoniis. quibus defensio ur̃ã probaturã
dã nabilis. nitar prouulgare sermonẽ : quasi omnia delegis diuinale
thes iauris ꝓducantur : tẽpus medeficit ⁊ enar rantem : audite:engo breuit̃
non breuia: sedcrimine ingenti : a caloris ur̃i amantis simi opera : quibus ihlici¬
tum quo ire prȩcipitat hebietata corda mortalium & erubescite uł conti¬
cescite tandem: isto calore succensus & turpiter in lectus. non num quam pater
indinat filam & operatur incestam: filius &iã patris: ⁊brum maculat: cũ matr
uel nouerchȩ aliqͥn do miscetur: in sororem frater turpitudine ductus incur¬
rit cognatam non erubescit opprimere: uirgo licentiam non sustin& nup
uarũ stuprum tempore concupiscit in licito: maritus minime contentus
licitos uxoris amplexos u&itos contaminat. alienos: similit̃ & uxor inme¬
mor proprir ubilis ad ulterino amore uxoris occupat Aliene : Nam¬

Expanded text:
ultra in proferendis testimoniis, quibus defensio vestra probatur esse ultra in proferendis testimoniis, quibus defensio vestra probatur esse damnabilis, nitar promulgare sermonem? Quia si omnia de legis divinae thesauris producantur, tempus me deficit enarrantem. Audite ergo breviter, non brevia, sed crimine ingentia caloris vestri amantissimi opera, quibus in illicitum coire praecipitat hebcescite tandem. Isto calore succensus, et turpiter illectus, nonnumquam pater inclinat filiam, et operatur incestum; filius etiam patris torum maculat, cum matri vel novercae aliquando miscetur; in sororem frater cupidine ductus incurritiarum, sed stuprum tempore concupiscit illicito. Maritus minime contentus licitis uxoris amplexibus, uteros contaminat alienos. Similiter et uxor immemor proprii mariti cubilis, adulterino amore uxoris torum occupat aliena
Abbreviated transcription (Latin):
per uenias ueritatis facile gratiȩ gubernaculo poteras liberari: &
cognos ceremalum. quod in malo positus. putas esse pulcherrimũ
Audi &alium suꝑ ihũ pectus discũ bentem & contestantem concu¬
piscentiã ñ eẽ expatre dõ sed exmundo & eã quȩ mundo transiturã :
iohunnẽ dico aplm̃ nolite ait. diligere mundum neq ea quȩ in
mundo sunt: Si quis diligit mundũ nonẽ caritas patris in eo : quõ
omne quod ẽ inmundo. concupiscentia carnis ẽ & concupiscentia
oculorũ est. & suꝑbia uitȩ quȩ non est ex patre sed ex mundo est & mun¬
dus transit & concu piscentiacius. quiaut̃ facit uoluntatem dĩ ma¬
n& inȩternum claudite ad huc si pluc& oculos cordis aduidendũ
& obdurate Aures ad audiendum . tanti a płi ueritatẽ : clumate di¬
centes. ne scilic& dilectȩ urãe faciatis in iuriũ exdõ ẽ concupis cen¬
tiȩ carnis non ex mundo & ideo calor bonus est genitalis sed quid

Expanded text:
pervenias veritatis, facile gratiae gubernaculo poteras liberari, et pervenias veritatis, facile gratiae gubernaculo poteras liberari, et cognoscere malum quod in malo positus putas esse pulcherrimum. 16. Audi et alium super Jesu pectus discumbentem, et contestantem, concupiscentiam non esse ex Patre Deo, sed ex mundo, et eam cum mundo transituram: Joannem dico apostolum. Nolite, ait, diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo: quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitdus transit et concupiscentia ejus: qui autem facit voluntatem Dei, manet in aeternum . Claudite adhuc, si placet, oculos cordis ad videndum, et obturate aures ad audiendum tanti apostoli veritatem: et clamate dicentes, ne scilicet dilectae vestrae faciatis injuriam, « Ex Deo est concupiscentia carnis, non ex mundo, et ideo calor bonus est genitalis. » CAPUT IX. 17. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatum uero cum consum matũ fuerit generit mortẽ: uidit & di¬
lectã uram semine laudem urã rum concipientem dolorem. par¬
turiontem peccatum generantẽ mortem : cuius dũ auctorẽ dm̃ ẽ
tẽptatorem quia ipse creauit secundũ uos. unde temptentur om̃s
abstra hantur & in liciantur. Ac perhoc ipse unde percant fecit
quod siita non sentir&is. dm̃ mortem fecisse minime dicer&is: sedau¬
dite ad huc reꝑcutientem uirga sapientiȩ cȩlestis. uuniloquu oraurã
eundem apłm iu cobum: unde inquid bellu. & lites in uobis non ne
hinc ex concupiscentiis urĩs quȩ militant in membris ur̃is saudis
quale officium hab&nimium dilectaurã concupiscentia idẽ bella
tilibus atque sublege morti feratẽ her&ice militare delecte
si pacem fidei catholicae sequereris. A turbine bellorum horum & li¬
tium q in cordistui pelagus circũ quaque iactaris. neadportũ

Expanded text:
peccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Videte dipeccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Videte dilectam vestram semine laudum vestrarum concipientem dolorem, parturientem peccatum, generantem mortem. Cujus dum auctorem Deum esse  dicitis tentatorem: quia ipse creavit secundum vos, unde tententur homines, abstrahantur et illiciantur; ac per hoc ipse unde pereant fecit. Quod si ita non sentiretis, Deum mortem fecisse minime diceretis. Sed audite adhuc repercutientem virga sapientiae coelestis vaniloqua ora vestra eumdem apostolum Jacobum. Unde inquit, bella et lites in vobis? Nonne hinc ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris ? Auditis quale officium habet nimium dilecta vestra concupiscentia, id est, betilibus, atque sub lege mortifera te, haeretice, militare delectat? Si pacem fidei catholicae sequereris, a turbine bellorum horum et litium, quo in cordis tui pelago circumquaque jactaris ne ad portum
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã optimã : demens. & secundũ uolunta tẽ tuũ in reprobũ
sensum dimisse her&ice. deistarũ sõdium malo. iterũ dicit idemapłs
scribens ad romunos: non regn& peccatum uro mortali corpore.
ut oboediatis concupiscentiis eius: ille in ueritate docendo. pro¬
hib& his inmundicus oboedire : tu inerrore pelagiano suades:
ille concupiscentiam menti contrariã. pec catum uocat: tu eam
luudando uel in ea delestando. bonũ asseris naturile: stulti ali¬
quando iã sapite & nolite detanto malogloriari. neque i enda
dilectam que uram concupiscentiũ. malũ & libidinẽ punit
inmundam: ex his enĩ diuersȩ temptationes oriuntur : quib:
permom̃ta cũ dõ placere contendimus prȩpedimur. ut ait
Apłs ie cobus: Nemo cdntem ptatur. dicat quõ ado temptatur
Ds̃ aut̃ intẽptator malorum est. ipse autem neminem temptat:
unus quisq: uero temptatur a concupiscentia sua. abstractus
& in lestus. de in concupiscentia cũeoeperit: parit peccatum¬

Expanded text:
piscentiam optimam. » Demens, et secundum voluntatem tuam in reprobum sensum dimisse haeretice: de istarum sordium malo iterum dicit idem apostolus scribens ad Romanos, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis ejus . Ille in veritate docendo prohibet his immunditiis obedire: tu in errore Pelagiano suades. Ille concupiscentiam menti contrariam, peccatum vocat: tu eam laudando, vel in ea delectando, bonum asseris naturale. 15. Stulti, aliquando jam sapite, et nolite de tanto malo gloriari, neque mendacedilectamque vestram concupiscentiam malam, et libidinem punit immundam. Ex his enim diversae tentationes oriuntur, quibus per momenta cum Deo placere contendimus, praepedimur, ut ait apostolus Jacobus: Nemo cum tentatur, dicat quoniam a Deo tentatur: Deus enim intentator malorum est, ipse autem neminem tentat: unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus. Dein concupiscentia cum conceperit, parit peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ cuius exfide siquis in hacuita uixerit. cũ hinc excesserit
Tunc eum magis habebit prȩsentissimum pręmium: Nonita que
exfide uiuit . quisquis prȩsentia quaeuidentur uł cupit ueltim&
quia fides di ad inunbilia pertin& quae postdabuntur: Nã est
istuquȩlam in operib legis iustitia: quando sine suo prȩmio
relicta non est. ut qui fecerit ea uiuat in eis: unde & ad roma¬
iustificari apuddm̃: quiom nino non iustificatur. nec illa
seruat qua&emporale habent premium. nec illa quae
aeternũ: quia ut in o peribus legis iustificatur. non apud dm̃
iustificatur. quiatem poralem inde exspectat uisibilem¬
que mercedem: sed tamenẽ &iã ista ut dixi quȩdã. ut sic
dicã terrena carnalis que iustitia: Nam &ipse apłs eam
iam libertatem daturus credentib : quaedam earum ob

Expanded text:
apud Deum, cujus ex fide si quis in hac vita vixerit, cum hinc excesserit, tunc eum magis habebit praesentissimum praemium. Non itaque ex fide vivit, quisquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet; quia fides Dei ad invisibilia pertinet, quae post dabuntur. Nam est ista quaedam in operibus Legis justitia quando sine suo praemio relicta non est, ut qui fecerit ea, vivat in eis. Unde et ad Romajustificari apud Deum. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent praemium, nec illa quae aeternum: qui autem in operibus Legis justificatur, non apud Deum justificatur; quia temporalem inde exspectat visibilemque mercedem. Sed tamen est etiam ista, ut dixi, quaedam, ut sic dicam, terrena carnalisque justitia: nam et ipse AJesus Christus jam libertatem daturus credentibus, quasdam earum ob
Abbreviated transcription (Latin):
exitus deuentre matris eorum. usq indiem sepulturae in ma¬
trem omnium : &ideo prȩdicabat fidelibus. contrauos de isto¬
iugo dicens: Nolite iugũ ducere cũ in fidelibus. idest nolite
aequales esse infidelibus. laud antescũ illis quodẽ execrabile
& dicentes quod malũ estbonũ: quia uȩ eis quidicunt quod dul¬
ce estamarum. & quod amarum dulce bella igitur ista doctor
illegentium infide & ueritate. secundũ datã sibi contrauos sa¬
ea foraiter dimicauit: Cum enĩ inpersona suadicit. Pec catũ
non cognoui nisiperlegem & concupiscentiam nesciebam& pec¬
catum permandatum operatũ est in me omnẽ concupiscenti am

Expanded text:
exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in maexitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Item jugo, dicens, Nolite jugum ducere cum infidelibus : id est, nolite aequales effici infidelibus, laudantes cum illis quod est exsecrabile, et dicentes quod malum est, bonum. Quia, vae eis qui dicunt quod dulce est, amarum; et quod amarum est, dulce . Bella igitur ista doctor ille Gentium in fide et veritate secundum datam sibi contra vos saea fortiter dimicavit. Cum enim in persona sua dicit, Peccatum non cognovi nisi per legem: et, Concupiscentiam nesciebam; et, Peccatum per mandatum operatum est in
Abbreviated transcription (Latin):
pre sumenti. ad perficiendum bonũ legis uidelic& mandatum
ut coepi fore possibile : si secundũ interiorem hominem hoc est. animȩ
rationem contra mortales corporis mei motds tota uoluntatis intenr¬
tione. totis que naturae meae uiribus non destitero: uideo autem
inme idẽ sentio contrariã legem concupiscentiã scilic& malam.
morbo libidinis sordidatã obiuiantem & resistentẽ & prȩualentẽ
legimentis meae. intentioniui delic& animi mei naturali. & cap¬
tiuũ meducentem in lege peccati. hoc est in praeuatione prot¬
ta mortisera bella ecce quȩ pericular quantaq: naufragia
demalo laudabilis & dilectȩ urãe concipiscentiȩ. diabolo
seminante exorta s̃: Ecce cuius pestis onur. leueesse prȩdi¬
catis. & iugum suaue sed paulur. cuius estis apertissimi ini¬
mici noncum illo malumes se libidinẽ sentientes. legerat scrip¬
tum esse deistomalo iugo graue iugum superfilios adam. ad ie¬

Expanded text:
praesumenti ad perficiendum bonum, legis videlicet mandatum, praesumenti ad perficiendum bonum, legis videlicet mandatum, ut coepi fore possibile, si secundum interiorem hominem, hoc est animae rationem, contra mortales corporis mei motus tota voluntatis intentione, totisque naturae meae viribus non destitero repugnare. Viin me, id est sentio, contrariam legem, concupiscentiam scilicet malam, morbo libidinis sordidatam, obviantem et resistentem et praevalentem legi mentis meae. intentioni videlicet animi mei naturali, et captivum me ducentem in lege peccati, hoc est, in praevaricatione protta mortifera bella, ecce quae pericula, quantaque naufragia, de malo laudabilis et dilectae vestrae concupiscentiae, diabolo seminante exorta sunt. Ecce cujus pestis onus leve esse praedicatis, et jugum suave. Sed Paulus, cujus estis apertissimi inimici, non cum illo malum esse libidinem sentientes, legerat scriptum esse de isto malo jugo: Grave
Abbreviated transcription (Latin):
nob sed exdõ est: Nonenĩ quod uolobonũ hoc facio. sed quod nolo
malum hoc ago Adbonũ igitur peragendum uoluntas mea
dese prȩsumens & ñ dedõ. Nihil proficit : ad malum uero & iam
quod non uultaliquotiẽs inclinatur ut uelit Siaut̃ quod nolo illud
facio non ego operor illud. sed quod habitat in mepeccatũ: Cum
itaque nollem eũ concupiscere prouocatur utuelit: non uolup¬
tas resistens idagit sed peccati cupiditas. qu & solam ea uolun¬
tate superari non potest. quia sine me ait dñs ni hil potestis fa¬
cere. In uenio igitur legem uolenti mi hi facere bonum. quõ
mihima lum adiac&. condelector enĩ legi dĩ secundum inte¬
riorem hominẽ quia ergo malum concupiscentiȩ adiac&
mihi idest sponte. & cũ non desideratur occurrit. & ut per¬
p&r&ur. est uoluntati de prauate possibile. quia sinedõ ut
iã dictũ est. Non potest eneruari: tamen uid& ur mihi de me

Expanded text:
nobis, sed ex Deo est. Non enim quod volo bonum, hoc facio; sed quod nolo nobis, sed ex Deo est. Non enim quod volo bonum, hoc facio; sed quod nolo malum, hoc ago. Ad bonum igitur peragendum voluntas mea de se praesumens, et non de Deo, nihil proficit: ad malum vero etiam quod non vult, aliquoties inclinatur ut velit. Si autem quod nolo, illud facio; non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Cum itaque nolle meum concupiscere provocatur, ut velit, non voluntas resistens id agit, sed peccati cupiditas, quae a sola mea voluntate superari non potest: quia sine me, ait Dominus, nihil potestis faceacet: condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quia igitur malum concupiscentiae adjacet mihi, id est, sponte, et cum non desideratur occurrit, et ut perpetretur est voluntati depravatae possibile, quia sine Deo, ut jam dictum est, non potest enervari; tamen videtur mihi de me
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ ego operor illud. sed quod habitat in mepeccatum: Igitur
hoc malũ quod dis cordare facit corpus & spm̃. ut sit in me. Non
ego opto uel facio : qui illud demonstrantelege. exquamulũ esse
cognoui. nesit in me consentire legi contendo: seddũ demeo uelle
& posse idstirpare non ualeo: idem peccatũ quod in me inflixumẽ
perpeccatũ. manens in me. ea quȩ nolo operatur aduersum me:
Suo enĩ quia non habitat in me. hoc ẽ incarnemea bonũ : certussũ
ergo quod hȩc concupiscentia quȩ est conatuimeo aduersa
incorporemeo. non est bonum: Cum enĩ resistitur ei & defecisse
putatur : magis magisque suamalitia. inuariis app&itioni¬
bus in nouatur: Niam uelle ad iac& imhi perficere Autem
bonum non in uenio: uoloquidem tã hoc peccatum uincere.
quã legis precepto parere. quod utrũq bonum̃. ut perficiam
mihi deme. cũ uellemeo non sufficit. quia sufficientia nr̃a. non a

Expanded text:
jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Igitur jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Igitur hoc malum, quod discordare facit corpus et spiritum, ut sit in me, non ego opto vel facio, qui illud demonstrante lege, ex quo malum esse cognovi, ne sit in me, consentire legi contendo: sed dum de meo velle et posse id stirpare non valeo, idem peccatum, quod in me inflictum est per peccatum, manens in me, ea quae nolo operatur adversum me. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Certus sum ergo, quod haec concupiscentia, quae est conatui meo adversa in corpore meo, non est bonum. Cum enim resistitur ei et defecisse putatur, magis magisque sua malitia in variis appetitionibus innovatur. Nam velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Volo quidem tam hoc peccatum vincere, quam legis praecepto parere. Quod utrumque bonum ut perficiam, posse mihi de me cum velle meo non sufficit; quia sufficientia nostra non a
Abbreviated transcription (Latin):
gratia praecedente. possim in imicum in corpore superare: quod
enim operor. non intellego: quod mala uidelic& concupisco.
Non ea utueniant quaero uelopto quia natura nontalissum ins¬
titutus: sed hoc malo quo est pernoxam uitiatum naturam.
cum aurem praebeo legi caliginosis subito ac prauis desideriis
conturbor in lectus: non enim quod uolo hocago sed quododi
illud facio : legis mandato depropriae uoluntatis conatu parare
uolo & non ualeo Pec cato uero dumresisto consentire delec¬
tor, si autem quod nolo illud facio. consentio legi qm̃bona est
Dum ergo uolo ut nullum concupiscentiae malum concipiam
anp&itum & magis hoc facio magnum ueremalum esse. concu¬
piscentiam in membris meis. quae mepeccare cumnquadam de¬
lectatione sollicitat: Legi consentio idest credo & peripsam
agnosco quia cum sua bonitate mihidicit Non concupisces uene¬
num mortis in concupis centia essede signat : Nun autem

Expanded text:
gratia praecedente, possim inimicum in corpore superare. 7. Quod gratia praecedente, possim inimicum in corpore superare. 7. Quod enim operor, non intelligo. Quod mala videlicet concupisco, non ea ut veniant quaero vel opto; quia natura non tali sum institutus: sed hoc malo quo est per noxam vitiata natura, cum aurem praebeo legi, caliginosis subito ac pravis desideriis conturbor illectus. Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Legis mandato de propriae voluntatis conatu parere volo, et non valeo: peccato vero dum resisto, consentire delector. Si autem quod nolo, illud facio; consentio legi, quoniam bona. Dum ergo volo ut nullum concupiscentiae malum concipiam appetitum, et magis hoc facio; magnum vere malum esse concupiscentiam in membris meis, quae me peccare cum quadam delectatione sollicitat, legi consentio; id est, credo, et per ipsam agnosco; quia cum sua bonitate mihi dicit, Non concupisces, venenum mortis in concupiscentia esse designat. Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
permandatum: cum perlegem ut dixt: nondefecit. sed magis im¬
moderatis cupiditatibus creuit : qui a uirtus peccati lexest. pro¬
hibendo & non auferendo scimus enĩ quod lexspĩtalis. Ego autẽ
carnalis sum uenundatus subpeccato: spũ igiturdĩ tãdocente quã
iuuante. quo: lex lata est. non sola uoluntate carnalilegis possunt
impleri praecepta : quia perlegem uitiamea tantum agnosco non
aufero frustra decarnis in firmitate prȩsumo ghostẽ meũ. cui dõ
iudico iusto sum traditus propterpeccatum. cui me uoluntas uen¬
didit proto plasti. solus superarenon ualeo: iub& ds̃. immofaciat.
ut fiat quod iub&, uenundatus sum subpeccato iuetasuam sen¬
tentiam . qua me peccantem damnauit. misericordia mutare digne¬
tur: Lex sp̃alis est ego autem carnalis sum: ipseme compatem
suae faciat legis & sp̃s uirtute praecinctus. perscãe legis tubam

Expanded text:
per mandatum, cum per legem, ut dixi, non defecit, sed magis imper mandatum, cum per legem, ut dixi, non defecit, sed magis immoderatis cupiditatibus crevit: quia virtus peccati lex est, prohibendo et non auferendo. Scimus enim quod lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato. Spiritu igitur Dei tam docente quam juvante, quo lex data est, non sola voluntate carnali legis, possunt impleri praecepta: quia per legem vitia mea tantum agnosco, non aufero. Frustra de carnis infirmitate praesumo, hostem meum, cui Dei judicio justo sum traditus propter peccatum, cui me voluntas vendidit protoplasti, solus superare non valeo. Jubet Deus: imo faciat, ut fiat quod jubet. Venumdatus sum sub peccato: justam suam sententiam, qua me peccantem damnavit, misericordia mutare dignetur. Lex spiritualis est, ego autem carnalis sum: ipse me compotem suae faciat legis, ut Spiritus virtute praecinctus, perfectae legis tuba
Abbreviated transcription (Latin):
non cognoui nisiperlegem. &docuit adsuperandos eiꝰ inlices
app&itos. cum in me deficio debere diuinũ auxilium implora¬
re: quoder gobonũ est mihi factumẽ mors : absit : Num quid
enĩ mandatum bonum contra mortis operadatũs est in
mortẽmi hi est cõmutatũ Absit: ego uidelic& quod morior
non mandatibonouitio morior : Sed mandato bono. uitio meo
trans gresso: sed peccatum . ut appareat pec catum. perbonũ
mihi operatum est mortem: ut fiat supra modum peccans
peccatum ꝑ mandatũ: ut ergo concupiscentiȩ malum. quȩ
radix ẽ omniũ malorum Cognoscatur : malum ꝑ mandatum
bonum prȩualuit inme magis non defecit : quia lex sub in¬
trauit ut habundar& delictum: morte mergo mihi opera¬
tdum est delictum. cum ex delicto id est ex concupiscentia
mala in firmantemẽ uirtute propria ad oboediendum¬
legi delicta creuerunt: & factumest supra modũ peccans pec catun

Expanded text:
non cognovi, nisi per legem: et docuit ad superandos ejus illicitos non cognovi, nisi per legem: et docuit ad superandos ejus illicitos appetitus, cum in me deficio, debere divinum auxilium implorare. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Numquid enim mandatum bonum, contra mortis opera datum, in mortem mihi est commutatum? Absit. Ego videlicet quod morior, non mandati boni vitio morior, sed mandato bono vitio meo transgresso. Sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. Ut ergo concupiscentiae malum, quae radix est omnium malorum, cognoscatur malum, per mandatum bonum praevaluit in me magis, non defecit: quia lex subintravit ut abundaret delictum. Mortem ergo mihi operatum est delictum, cum ex delicto, id est, ex concupiscentia mala, infirmante me virtute propria ad obediendumlegi, delicta creverunt. Et factum est supra modum peccans peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Cumego non mandato uitio sed stimulo concupiscentiȩ mortis per¬
cussus moriar : stimulus enĩ mortis peccatum: Nam peccatum
occasio ne accepta permandatum seduxit me & perillud occi¬
di uides peccatum quod est ut sȩpedictum est cupidã sunt
oddelibido exorta est delegis aucto ritate nihil ualerem e
contrase. sicut adam interiecto mandato ad p̃uaricandũ
de quo uitium peccandi contraxi seduxit me tam quam
denuo dicens non morte morieris si delignomanducaueris
interdicto immoa perientur oculitui & eris sicut di sciens bo¬
nũ & malum : ideo & per illud occidit : Itaque lex quidem scã &
mandatũ scm̃. & iustum. & bonũ: Nonigitur imputo legidi. quod
uitomeo factus in firmus prȩceptum eiꝰ implere nequeo: quȩ
& iubendo non iubat : Tamen sua sc̃itate & iustitia malum eẽ
concupiscentiam quod nesciebam ostendit: quia peccatũ ait

Expanded text:
cum ego non mandati vitio, sed stimulo concupiscentiae mortis percum ego non mandati vitio, sed stimulo concupiscentiae mortis percussus moriar. Stimulus enim mortis peccatum. Nam peccatum occasione accepta per mandatum seduxit me, et per illud occidit. Videns peccatum, quod est, ut saepe dictum est, cupiditas unde libido exorta est, de legis auctoritate nihil valere me contra se; sicut Adam, interjecto mandato ad praevaricandum, de quo vitium peccandi contraxi, seduxit et me, tanquam denuo dicens, Non morte morieris, si de ligno manducaveris interdicto; imo aperientur oculi tui, et eris sicut dii, sciens bonum et malum . Ideo et per illud occidit. 6. Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Non igitur imputo legi Dei, quod vitio meo factus infirmus, praeceptum ejus implere nequeo: quae etsi jubendo non juvat, tamen sua sanctitate et justitia malum esse concupiscentiam, quod nesciebam, ostendit; quia peccatum, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
que quȩ & concupis centia malacdicitur. non dixit. nonerat sed
mortuum erat : idest cum prȩceptum legis quod est ei contrariũ
adhuc noness& cũm peccatore latebat quialegis imperio de¬
monstratum est: ego autem uiuebam sinelege aliquando: prius¬
quam scirem mandatum legis inoperibus c&piditatibus. meui¬
uere arbitrabar: sed cum uenis s& mandatum. peccatum reuixit
e goautem mortuus sum: uixit enĩ intentione mostifera. pri¬
malege. idest quando in paradiso captiuabit adam: reuixit ea¬
dem fallatia secunda lege. & occidit me tãquã suum cãptiuũ.
filiumtrans gressoris. quia perlegem cognitio peccati. non uie¬
toria depeccato: & inuentumest mihimandatum quoderat
aduitã hocesse admortem: optime dixit. inuentũ est mihi
idest ñ mandatum ds̃ ad mortem dedit. sed uis umest mihi tãp
moraferum eo quod illud uirtute propria implere non posse

Expanded text:
ique, quae et concupiscentia mala dicitur. Non dixit, Non erat; sed, ique, quae et concupiscentia mala dicitur. Non dixit, Non erat; sed, mortuum erat: id est, cum praeceptum legis, quod est ei contrarium, adhuc non esset, in peccatore latebat, quia legis imperio demonstratum est. Ego autem sine lege vivebam aliquando. Priusquam scirem mandatum legis, in operibus cupiditatis me vivere arbitrabar. Sed cum venisset mandatum, peccatum revixit; ego autem mortuus sum. Vixit enim intentione mortifera prima lege, id est, quando in paradiso captivavit Adam: revixit eadem fallacia secunda lege, et occidit me, tanquam suum captivum, filium transgressoris; quia per legem cognitio peccati, non victoria de peccato. Et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Optime dixit, Inventum est mihi: id est, non mandatum Deus ad mortem dedit, sed visum est mihi tanquam mortiferum, eo quod illud virtute propria implere non possum;
Abbreviated transcription (Latin):
est malã consu&udinem nominat. & essedicit in membris contrani
legimentis. ne oboediatur legi dĩ Audite ergo quanta sit iniquitas
huius mali quidue hinchomo patiatur infirmus. Apło dicente & dis¬
putante interc&era: Nã concupiscentiã inquid nesciebã nisi lex dice¬
r& non concupis c& nondixit concupiscentiã non habebam. sed nesci¬
ebã quid utrũmalũ ess& habebã igitur. sedtãquã naturale bonũ
esse credebã: cũ aũ lex dicer& non concupisces. cogoui. Ñ naturale bo¬
nũ. sed peꝵ peccatũ accidens essemalum concupiscentiã : oc casione
Autẽ accepta peccatum ꝑ mandatum operatum est inme omnem
concupiscentiam: cũ ergo sperarẽ quod uiribus propriis subente
legepossem concupiscentiã uincere. maloribus. magis eus
urguebar stimulis & infirmante me cupiditas Augeba¬
tur: sinelege enim peccatũ mortuum erat: quod peccatũ. libido ut¬

Expanded text:
est, malam consuetudinem nominat, et esse dicit in membris contrariam est, malam consuetudinem nominat, et esse dicit in membris contrariam legi mentis, ne obediatur legi Dei. CAPUT V. 5. Audite ergo quanta sit iniquitas hujus mali, quidve hinc homo patiatur infirmus, Apostolo dicente et disputante inter caetera: Nam concupiscentiam, inquit, nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Non dixit, Concupiscentiam jam non habebam; sed, nesciebam, quid? utrum malum esset. Habebam igitur, sed tanquam naturale bonum esse credebam: cum autem lex diceret, Non concupisces; cognovi non naturale bonum, sed per peccatum accidens esse malum concupiscentiam. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Cum ergo sperarem, quod viribus propriis jubente lege possem concupiscentiam vincere; majoribus magis ejus urgebar stimulis, et infirmante me, cupiditas augebatur. Sine lege enim peccatum mortuum erat. Quod peccatum? Libido ut
Abbreviated transcription (Latin):
diuersorũ libidũmalorum permomenta aculeis inpugnat & prouocat :
quo agonis mei cursum iñpediens. auctorem suũ diabolũ faciat esse uicto¬
rem: ideo castigo corpus meũ. ubi posto hostemmeum in me pugnantẽ
contrame : uir tute gratiȩ confortatus repugno prome sed tunc hostis
potentiã destruo cum castigans corpus meum in firmor inme: cũ
re dicebat. illo melius sapientes & docentes exponite: non enĩ natu¬
rale essebonũ libi dinem prȩdi car&is. sic astitatem intuentes ut pau¬
lus corpora ur̃a castigar&is: immo inpudenti fronte lasciuientes in eiꝰ
motũ sic procaci lingua laudatisunt cunctis pateat quid a uobis
geritur in secrdo tamen quo laudare publice non puda: eligan¬
uel secr&eum rb drubescite. unde procoplusti uitiam dictum est. post pe¬
catum erubũerunt. quorũ & ipsi peccatores sumus filii: & credite
malum exdiabolo nonbonũ exdõ esse libidinem. quã apłs legem ho

Expanded text:
diversorum libituum malorum per momenta aculeis impugnat et provocat, diversorum libituum malorum per momenta aculeis impugnat et provocat, quo agonis mei cursum impediens, auctorem suum diabolum faciat esse victorem. Ideo castigo corpus meum, ubi porto hostem meum: in me pugnanti contra me virtute gratiae confortatus repugno pro me. Sed tunc hostis potentiam destruo, cum castigans corpus meum infirmor in me. Cum re dicebat, illo melius sapientes et docentes exponite. Non enim naturale esse bonum libidinem praedicaretis, si castitatem intuentes, ut Paulus corpora vestra castigaretis; imo impudenti fronte lascivientes, ejus motum sic procaci lingua laudatis in publico, ut cunctis pateat quid a vobis geritur in secreto: si tamen quos laudare publice non pudet, eliganel secretum. Rogo, erubescite, unde protoplasti, ut jam dictum est, post peccatum erubuerunt, quorum et ipsi peccatores sumus filii; et credite malum ex diabolo, non bonum ex Deo esse libidinem. Quam Apostolus legem, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
potius manus quibus prohibita adtrectauerunt. Aut ora
quibur male desiderata ederunt. sed illa membru texerunt in
quibus peccati cupiditas exar descens. concupis centiam
Incontinentis gutturis accusubat : ista est ur̃a laudabilis atq dilesta
carnis & sp̃s. diabolum excusantes. dm̃ accussantes fecis se creda¬
ts: sed absit hoc malũ acatholicis sensibus ut auctorem libi dinis
antidoto confidentes omnes scĩ castigantes corpus suum & in ser¬
uitutẽ redientes. neforte a fide xp̃i reprobi efficerentur fostiter
pugnauer̃ & pugnent: Dehuc enĩ congressione loquebatur apłs pauł
responder&ur ei. quis ẽ uelubiest aduersariustuus contraquẽ pugnas
respondens ait: castigo corpus meũ & inseruitutẽ redigo. id est incor¬
posemeo est non maere contraquem pugno: libido ẽ scilic& in imica
uitae meae. quȩ mecurrentem placeredõ perducatum gratiȩ eius

Expanded text:
potius manus quibus prohibita attrectaverunt, aut ora potius manus quibus prohibita attrectaverunt, aut ora quibus male desiderata ederunt? Sed illa membra texerunt, in quibus peccati cupiditas exardescens concupiscentiam incontinentis gutturis accusabat. Ista est vestra laudabilis atque dilecta carnis et spiritus, diabolum excusantes, Deum accusantes fecisse credatis. Sed absit, absit hoc malum a catholicis sensibus, ut auctorem libidinis antidoto confidentes omnes sancti, castigantes corpus suum, et in servitutem redigentes, ne forte a fide Christi reprobi efficerentur, fortiter pugnaverunt et pugnant. De hac enim congressione loquebatur apostolus responderetur ei, Quis est, vel ubi est adversarius tuus, contra quem pugnas? respondens ait, Castigo corpus meum, et in servitutem redigo : id est, in corpore meo est, non in aere, contra quem pugno; libido est scilicet inimica vitae meae, quae me currentem placere Deo per ducatum gratiae ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sinihil unde pudeat dr̃fecit. et plena fidedicitur. quia penitur
non fecit: et malum libidinis ex diabolo non est. quod rectu
fide nondicitur qui ex ipso est: hicite quur texerint genitalia
membra post culpam quae adie institutionis suae : inuicem
uidebant et non tegebant sidixeris propterpeccatum: ergo
confitere et accusa malam libidinem cuius inpudentiã puden¬
tes folie fici texerunt: quod sidicere nẽquis : a pertedm̃ pudoris
huius cẽ auctorem criminaris quia cum exmalo libidinis. a
uobis negatur confusio contigisseds̃ apertissime hominum opi¬
fex accusatur. sedutinam sicuor istam libidinem laudare
erubesceretis . sicuti tuncilli cum sepeccasse eius conuincente
motu de praehenderent erubuerunt: quiduero indicant folia
fici. quibus ut dixi nondõ auctore pudenda membra. sedper
peccatum facta texerunt. nisiquendam proritum libidinis
turpems immo quur illas corporis par tes texerunt. et non

Expanded text:
Si nihil unde pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus Si nihil unde pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus non fecit; et malum libidinis ex diabolo non est, quod recta fide non dicitur, quia ex ipso est: dicite cur texerint genitalia membra post culpam, quae a die institutionis suae invicem videbant et non tegebant. Si dixeris, propter peccatum: ergo confitere et accusa malam libidinem, cujus impudentiam pudentes foliis fici texerunt. Quod si dicere nequis, aperte Deum pudoris hujus auctorem esse criminaris: quia cum ex malo libidinis a vobis negatur confusio contigisse, Deus apertissime hominum opifex accusatur. Sed utinam sic vos istam libidinem laudare erubesceretis, sicuti tunc illi, cum se peccasse ejus convincente motu deprehenderent, erubuerunt. Quid vero indicant folia fici, quibus, ut dixi, non Deo auctore pudenda membra, sed per peccatum facta texerunt, nisi quemdam pruritum libidinis turpem? Imo cur illas corporis partes texerunt, et non
Abbreviated transcription (Latin):
carnis que pace. motũ quen dãtur pissimũ atque prȩcipitẽ
non uir accidisse unde confusi adficus foliu cucur rerur¬
& his libidinis pudore sollicitata membra texer̃: quod sinaturale
bonũ ẽ secundũ uos ista libido. & nihilest in ea Quod pudeat : quȩ ro
qua ex caura postrans gressionem. naturalia membra texerunt. &ñ
sicut ante peccatum fuerant per manserunt: Quando utiq nudi
erant & ñ confundebantur: Nihil enĩ ds̃unde confiter&ur homo
cumeum plus mar& ad suam imaginem. in eius forma creauit
quod sine secundum fidem nr̃am. deaccidentis malo libidinis. post
pec catum confusisunt: secundã dogma urãm ds̃ ine us fecit un¬
de confunderentur: nec eni maliud dicitis : cũ turpissimȩ libidi¬
nis dm̃ esse auctorem prȩdicatis: sed respondes forsitan: absit
ut ds̃ fecerit in protoplastis pudorẽ: iterũ ergo queper cunctor:

Expanded text:
carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem noviter accidisse: unde confusi ad fici folia cucurrerunt his libidinis pudore sollicitata membra texerunt. Quod si naturale bonum est secundum vos ista libido, et nihil est in ea quod pudeat; quaero, qua ex causa post transgressionem naturalia membra texerunt, et non sicut ante peccatum fuerant permanserunt, quando utique nudi erant, et non confundebantur? Nihil enim Deus unde confunderetur homo, cum eum plasmaret ad suam imaginem, in ejus forma creavit. Quod si non secundum fidem nostram de accidentis malo libidinis post peccatum confusi sunt, secundum dogma vestrum Deus in eis fecit unde confunderentur: nec enim aliud dicitis, cum turpissimae libidinis Deum esse auctorem praedicatis. CAPUT III. 3. Sed respondes forsitan: Absit ut Deus fecerit in protoplastis pudorem. Iterum ergo, iterumque percontor:
Abbreviated transcription (Latin):
tigit postpec catum. libidinis stimulis urguebantur: inuolun¬
tate enĩ eorum creatus erat licitus genitalium usus. ad gignen¬
dos uidelic& filios. non in uoluptate luxuriȩ : postpeccatũ uero
hanc eisdem accidisse. ipsa iterũ scriptura demonstrat. di¬
cens: & aꝑtis oculieorũ & scier̃ quia nudierant. & consuerunt
folia ficus. & fecerunt sibite gumenta: sed nũquid clausis oculis
erant creati quia dictum ẽ & apertis oculi eorũ : quod siclau¬
si fuer̃ oculieorum. quo modo uerum erit quod scriptum est
& uidit mulier quiu bonũ est lignũ adescã & quia optimũ
& uidere oculis. & speciosũ adintendendũ aper tiergo erant
oculi eorũ ad tuendum o peradñ quȩ ualdebona creauit
clausiuero erant᷑ ignorantiã  aliquod creatorbonorum om¬
nium non creauit: sed a perti sunt conscientiã delicta pul¬
sante : uelcũ in se uiderent idẽ sentirent iãnudati. Animȩ

Expanded text:
tigit post peccatum, libidinis stimulis urgebantur. In voluntigit post peccatum, libidinis stimulis urgebantur. In voluntate enim eorum creatus erat licitus genitalium usus ad gignendos videlicet filios, non in voluptate luxuriae: post peccatum vero hanc eisdem accidisse ipsa iterum Scriptura demonstrat, dicens, Et aperti sunt oculi eorum, et sciverunt quia nudi erant, et consuerunt folia fici, et fecerunt sibi tegumenta. Sed numquid clausis oculis erant creati, quia dictum est, Et aperti sunt oculi eorum? Quod si clausi fuerunt oculi eorum, quomodo verum erit quod scriptum est, Et vidit mulier quia bonum est lignum ad escam, et quia optimum est videri oculis, et speciosum ad intuendum ? Aperti ergo erant oculi eorum ad intuendum opera Domini, quae valde bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum omnium non creavit. Et aperti sunt conscientia delicti pulsante, vel cum in se viderent, id est sentirent, jam nudati animae
Abbreviated transcription (Latin):
tuit captiuari & serpentis terrem potest flatuͣli ueneno exa¬
nimari: quia sic illud potuisse transire credim. sicut istud
posse fieri cognoscimus & uidem: quod penitus nec illic potuiss& nec
do idẽ alibitu ꝑ diriuationem libido ẽ nuncupata sedais mihi:
ergo omne quod lib&. libido est : Respondeo: Non omne quodli
iuntas : deratione scilic& mentis naturalis exoriens : inmalo ue¬
ro libitu. non uoluntas est sed uo luptas. quũ fecit trans grediens
proto plusti uoluntas : cum scilic& in licitũ malelibuit . sucedente
serpente. cuius sybilo uenenoso ut supra iũ dixi. hunc morbum
quem ñ habuit anteculpã eius de linquens natura concoepit:
& percoitũ feminũ trans misit in posteros: factos enĩ primos
homines absque libidinis malo scriptura scã testatur cũ dicit¬
& erant ambo nudi adã & mulier eius & non confundebantur
Quidẽ non confundebantur: ĩdest nullis ad peccatũ sicuti con¬

Expanded text:
tuit captivari sicut serpentis terreni potest flatili veneno exatuit captivari sicut serpentis terreni potest flatili veneno exanimari: quia sic illud potuisse transire credimus, sicut istud posse fieri cognoscimus et videmus; quod penitus nec illic potuisset, nec do, id est a libitu, per derivationem libido est nuncupata. Sed ais mihi: Ergo omne quod libet, libido est? Respondeo: Non omne quod liluntas, de ratione scilicet mentis naturalis exoriens. In malo vero libitu non voluntas est, sed voluptas, quam fecit transgrediens protoplasti voluntas: cum scilicet illicitum male libuit suadente serpente, cujus sibilo venenoso, ut supra jam dixi, hunc morbum quem non habuit ante culpam ejus delinquens natura concepit, et per coitum seminum transmisit in posteros. Factos enim primos homines absque libidinis malo, Scriptura sancta testatur, cum dicit: Et erant ambo nudi, Adam et mulier ejus, et non confundebantur . Quid est, non confundebantur? Id est, nullis ad peccandum, sicut con
Abbreviated transcription (Latin):
dotum quo possit uenenum superare : itatunc in peccanter
adam cũ serpenti hoc est diabolo magisuadenti quã dõ. prȩ¬
monenti nefacer& sese in cautus oboediens prestitiss&. auer¬
tente scabillo irato dõ fraudifero flatiruenenosa & moroifel¬
ralibido inflixa est : tanto eum deinceps opprimens domina¬
tu. ut &iam peccare nolentem. sicut uenenũ trait ad mortẽ
pec care idest malũ uelle incitar& inuitum: Hinc pecca¬
tor. hinc uitiatus uitiosus que factus & dictus ẽ inpriuationẽ
meruit uitae: contra hoc uenenatum malum ne preualeat. mii¬
sericordia inspicientedõ. remediũ idẽ antidotum. per ihm̃
xpm donata est gratia. neomnis homopenitus interir&. Quod
sicredere ñ uis: quęro ut dicas. quomodo potest molli sybilo
serpens uenenũ ut perimat homini pro pinare. quod continge¬
rehominũ nullus ignorat: sed quantũ lib& tergi uerseris. inter¬
cedente peccato. & diaboli serpentis malo natura humana po¬

Expanded text:
dotum, quo possit venenum superare: ita tunc in peccante dotum, quo possit venenum superare: ita tunc in peccante Adam, cum serpenti, hoc est diabolo, magis suadenti, quam Deo praemonenti ne faceret, sese incautus praebuisset, avertente se ab illo irato Deo, fraudifero flatu venenosa et mortifera libido inflicta est, tanto eum deinceps opprimens dominatu, ut etiam peccare nolentem, sicut venenum trahit ad mortem, peccare, id est malum velle, incitaret invitum. Hinc peccator, hinc vitiatus vitiosusque factus et dictus est, hinc privationem meruit vitae. Contra hoc venenatum malum ne praevaleat, misericordia inspiciente Dei, remedium, id est antidotum, per Jesum Christum donata est gratia, ne omnis homo penitus interiret. Quod si credere non vis, quaeso ut dicas quomodo potest molli sibilo serpens venenum, ut perimat, homini propinare, quod contingere hominum nullus ignorat? Sed quantumlibet tergiverseris, intercedente peccato sub diaboli serpentis malo natura humana po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uitiata : quod omnistrahit. ex semine natus: sed forsitan que ris
ame dicens & quen ad modũ potuit malum serpentis. hoc ẽ diaboli
in bonũ hominis transire naturae : Ausculta: serpentis nonnumquã
uenenato flatu hominẽ & mori nouimus stitim & ut mori possit
grauiter per urgueri: qua propter interrogo, responde. quomodo
potest alienȩ naturae uirur flatile humanȩ sic p̃ualere natu¬
rȩ ut omnes artus eius flatu mortifero faciat & uitalem flatũ
exea cogat exire: sed noui quia nihil dicturus eris: peccato enĩ
proto plasti ñ credis miserã factam eẽ humanam naturã &
mortalem : unde potest qualib& accidente aduersitate facile
deprimi ueloccidi : Audiigitur sicut nunc inpeccatore serpentis
flatu pestifero uenenũ infligitur. & perillud mori compellitur
& a marso idẽ in cantatore inspectus afflaticius dicitur quia
serpens illum inquid afflauit & statam prosalute eius perant¬

Expanded text:
est vitiata, quod omnis trahit ex semine natus. Sed forsitan quaeris est vitiata, quod omnis trahit ex semine natus. Sed forsitan quaeris a me dicens: Quemadmodum potuit malum serpentis, hoc est diaboli, in bonum hominis transire naturae? Ausculta: Serpentis nonnunquam venenato flatu hominem et mori novimus statim, et ut mori possit graviter perurgeri. Quapropter interrogo, responde quomodo potest alienae naturae virus flatile humanae sic praevalere naturae, ut omnes artus ejus flatu mortifero farciat, ut vitalem flatum ex ea cogat exire? Sed novi quia nihil dicturus eris. Peccato enim protoplasti non credis miseram factam esse humanam naturam et mortalem, unde potest qualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audi ergo: Sicut nunc in peccatore serpentis flatu pestifero venenum infligitur, et per illud mori compellitur, et a Marso, id est incantatore, inspectus afflatitius dicitur; quia serpens illum, inquit, afflavit; et statim pro salute ejus parat anti