comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinum triumuiri deduxerunt.t. manlius uolso. L. apustuis fil¬
lo. P. elius tubero. cuius lege deducebatur tria milia peditum
fere trecentos equites numerus exiguus pro copia agri dan pos¬
uere quadragena iugera in pedites.sexagena in cquites. apustio
auctore tertia pars agri dempta est quo postea siuellent nouos
colonos ascribere possent. uicena iugera pedites. quadragena e¬
quites acceperunt. In exitu iam annus erat. & ambitio magis
ꝗͣ unꝗͣ alias exarserat consularibus comitiis. multi & potentes
petebant. patricii plebeiq . P. cornelius. cum .s. scipio qui ex his¬
pania prouincia nuper recesserat. magnis rebus gestis &.l. quin¬
tius flaminius qui classi in grecia prefuerat. & . CN. manlius uol¬
so. hii patricii plebei autem. C. lelius. CN. domitius.C. lunius
salinator.M. acilius. sed omnium oculi in .&. cornelium conicei
nam & in unum locum petebant. patricu ambo. & rei militaris

Expanded text:
tinum triumviri deduxerunt A. Manlius Volso L. Apustius Fultinum triumviri deduxerunt A. Manlius Volso L. Apustius Fullo Q. Aelius Tubero , cuius lege deducebatur. tria milia peditum iere, trecenti equites, numerus exiguus pro copia agri. dari potuere tricena iugera in pedites, sexagena in equites. Apustio auctore tertia pars agri dempta est, quo postea, si vellent, novos colonos adscribere possent. vicena iugera pedites, quadragena equites acceperunt. in exitu iam annus erat, et ambitio magis quam umquam alias exarserat consularibus comitiis. multi et potentes petebant patricii plebeique, P. Cornelius Cn. filius Scipio , qui ex Hispania provincia nuper decesserat magnis rebus gestis, et L. Quinctius Flamininus , qui classi in Graecia praefuerat, et Cn. Manlius Volso ; hi patricii; plebeii autem C. Laelius , Cn. Domitius , C. Livius Salinator , M’ . Acilius. sed omnium oculi in Quinctium Corneliumque coniecti: nam et in unum locum petebant ambo patricii, et rei militaris
Abbreviated transcription (Latin):
si de ea re fieret .s.c. dixerunt. Censores erant priore anno
ati sexdecim elius petus & .c. cornelius cethegus. cornelius us¬
trum condidit. censa sunt ciuium capita cxliii. dcciiii. Ad
ingentes eo anno fuerant. & tiberis loca plana urbis inunddie
circa portam flumentanam etiam conlapsa quaȩdam ruims e
& porta celi montana fulmine icta est. murus circa multis loos
de celo tactus. & aritiae & laniuo & auentino lapidibus plur
Et a capua nuntiatum est examen uesparum ingens in forum
aduolasse & in martis ede consedisse. eas collectas cum cura o
ni crematas esse. horum prodigiorum causa decemuiri lbros
adire iussi. & nouemdiale sacrum factum. & supplicatio inq¬
ta est. atq urbs lustrata. husdem diebus ediculam uictoria in¬
ginis prope edem uictoriae. M. portius cato dedicauit biennio
postꝗͣ uouit. Fodem anno. coloniam latinam in castrum feren¬

Expanded text:
si de ea re fieret senatus consultum, dixerunt. censores erant priore anno si de ea re fieret senatus consultum, dixerunt. censores erant priore anno creati Sex. Aelius Paetus et C. Cornelius Cethegus . Cornelius lustrum condidit. censa sunt civium capita CXXXXIII. DCCIIII. aquae ingentes eo anno fuerunt, et Tiberis loca plana urbis inundavit; circa portam Flumentanam etiam collapsa quaedam ruinis sunt. et porta Coelimontana fulmine icta est, murusque circa multis locis de caelo tactus; et Ariciae et Lanuvii et in Aventino lapidibus pluvit; et a Capua nuntiatum est examen vesparum ingens in forum advolasse et in Martis aede consedisse; eas collectas cum cura et igni crematas esse. horum prodigiorum causa decemviri libros adire iussi, et novemdiale sacrum factum, et supplicatio indicta est atque urbs lustrata. iisdem diebus aediculam Victoriae Virginis prope aedem Victoriae M. Porcius Cato dedicavit biennio post, quam vovit. eodem anno coloniam Latinam in castrum Fren
Abbreviated transcription (Latin):
dictatorq fuerat litteras eodem tempore dixit & consulis lucii
cornelu ad senatum & marci marcelli ad magnam partem sena¬
torum adlatas esse inter se pugnantis. eoq dilatam esse consul-¬
tationem ut praesentibus autoribus earum litterarum disceptare¬
tur. Ita que expectasse sese ut consul qui sciret ablegato suo
aduersus se scriptum aliquid cum ipsi ueniendum esset deduce¬
ret eum secum romam: cum etiam uerius esset tito sempronio
imperium habenti tradi exercitum ꝗͣ legato. nunc uidere se ad mo¬
nitum de industria qui eque scripsisset presens diceret arguere
coram & siquid uani adferret argui posset. donec ad liquidum
ueritas explorata esset. Itaq nihil eorum quae postularet consul
decernendum in presentia censere. cum pergeret nihilo segnius
referre ut supplicationes decernerentur trumphantiq sibiuis.
inuchi liceret marcus & crassus. titini tribuni pl. se intercesor

Expanded text:
dictatorque fuerat, litteras eodem tempore dixit et consulis L. dictatorque fuerat, litteras eodem tempore dixit et consulis L. Corneli ad senatum et M. Marcelli ad magnam partem senatorum adlatas esse inter se pugnantis, eoque dilatam esse consultationem, ut praesentibus auctoribus earum litterarum disceptaretur. itaque expectasse sese, ut consul, qui sciret ab legato suo adversus se scriptum aliquid, cum ipsi veniendum esset, deduceret eum secum Romam, cum etiam verius esset Ti. Sempronio imperium habenti tradi exercitum quam legato: nunc videri esse amotum de industria, qui ea, quae scripsisset, praesens dicere et arguere coram, et, si quid vani adferret, argui posset, donec ad liquidum veritas explorata esset. itaque nihil eorum, quae postularet consul, decernendum in praesentia censere. cum pergeret nihilo segnius referre, ut supplicationes decernerentur triumphantique sibi urbem invehi liceret, M. et C. Titinii tribuni plebis se intercessuros,
Abbreviated transcription (Latin):
nalia milites deduxit. & per hiemem praelia aliquot nulla me¬
moria digna aduersus latronum magis q̃ hostium excursiones
uario tamen euentu nec sine militum iactura sunt facta. maio¬
res gestae res a marco fuluio. is apud toletum oppidum cum
uacceis uettonibusq & celtiberis signis collatis dimicauit. exer¬
citum earum gentium fudit fugauitq regem hilernum uiuũ
coepit. cum haec in hispania agerentur. comitioꝵ iam ad pete¬
bat dies. Itaq lucius cornelius consul relicto ad exercitum
claudio legato romam uenit. is in senatu cum de rebus abse
gestis disseruisset. quoq in statu prouincia esset questus est cum
patribus conscriptis quod tanto bello una secunda pugna iam
feliciter perfecto non esset habitus dus immortalibus honos.
postulauit deinde supplicationem simul triumphumq decerne¬
rent. prius tamen ꝗͣ relatio fieret quintius metellus qui consul

Expanded text:
nacula milites deduxit, et per hiemem proelia aliquot nulla menacula milites deduxit, et per hiemem proelia aliquot nulla memoria digna adversus latronum magis quam hostium excursiones vario tamen eventu nec sine militum iactura sunt facta. maiores gestae res a M. Fulvio . is apud Toletum oppidum cum Vaccaeis Vettonibusque et Celtiberis signis collatis dimicavit, exercitum earum gentium fudit fugavitque, regem Hilernum vivum cepit. cum haec in Hispania gerebantur, comitiorum iam appetebat dies. itaque L. Cornelius consul relicto ad exercitum M. Claudio legato Romam venit. is in senatu cum de rebus ab se gestis disseruisset, quoque statu provincia esset, questus est cum patribus conscriptis, quod tanto bello una secunda pugna tam feliciter perfecto non esset habitus diis immortalibus honos. postulavit deinde, supplicationem simul triumphumque decernerent. prius tamen quam relatio fieret, Q. Metellus , qui consul
Abbreviated transcription (Latin):
multis fenebribus legibus constricta auaritia esset uia fraudisi¬
nita erat ut in socios qui non tenerentur us legibus nomina trans¬
criberent. Itali uͦ fenore obruebantur debitores. cuius cernendi
cum ratio quaereretur diem finiri placuit. feralia qu&e proxime
fuissent. ut qui post eam diem socu ciuibus romanis credidissent
pecunias profiterentur. Et ex ea die pecuniae creditae quibus de¬
bitor uellet legibus us creditori redderetur. inde postꝗͣ pro¬
fessionibus detecta est magnitudo eris alieni. per hanc fraudẽ
contracti. marcus sempronius tribunus plebis ex auctoritate pa¬
trum plebem rogauit. plebesq sciuit. ut cum socus ac nomine
latino credita pecuni&e uis idem quod cum ciuibus romanises¬
set. hec in italia domi militieq acta. in hyspania nequaqͣ tantũ
belli fuit quantum auterat fama. crassus flaminius in citeriore
hispania oppidum in luciam in oretanis coepit. Deinde in hiber¬

Expanded text:
multis faenebribus legibus constricta avaritia esset, via fraudis imultis faenebribus legibus constricta avaritia esset, via fraudis inita erat, ut in socios, qui non tenerentur iis legibus, nomina transcriberent: ita libero faenore obruebantur debitores. cuius coercendi cum ratio quaereretur, diem finiri placuit Feralia, quae proxime fuissent, ut, qui post eam diem socii civibus Romanis credidissent pecunias, profiterentur, et ex ea die pecuniae creditae, quibus debitor vellet legibus, ius creditori redderetur. inde postquam professionibus detecta est magnitudo aeris alieni per hanc fraudem contracti, M. Sempronius tribunus plebis ex auctoritate patrum plebem rogavit, plebesque scivit, ut cum sociis ac nomine Latino creditae pecuniae ius idem quod cum civibus Romanis esset. haec in Italia domi militiaeque acta. in Hispania nequaquam tantum belli fuit, quantum auxerat fama. C. Flaminius in citeriore Hispania oppidum Inluciam in Oretanis cepit, deinde in hiber
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret potius q̃. & minutius a bello integro auocaretur. inter¬
regnum iniri passurum. missi legati renuntiarunt cornelum
ad magistratus subrogandos romam uenturum. de litteris.
cornelu qui scripserat secundum proclium cum bois factum dis¬
ceptatio in senatu fuit quia priuatim plerumq senatoribus le¬
gatus.M. claudius scripserat fortuna populi .r. & militum uir¬
tuti gratiam habendam quod res bene gesta esset. consulis opera
& militum aliqͣtum amissum & hostium exercitum cuius delendi
oblata fortuna fuerit clapsum. milites eo plures perisse quod tar¬
dius ex subsidus qui laborantibus opem ferrent successissent. hos¬
tes e manibus emissos quod equitibus legionarus tardius datum
signum esset. ut persequi fugientes non licuisset. De ea re nihil
temere decerni placuit. ad frequentiores consultatio dilata est
instabat enim cura alia quod ciuitas fenore laborabat. & cum

Expanded text:
veniret, potius quam Q. Minucium a bello integro avocaret, interveniret, potius quam Q. Minucium a bello integro avocaret, interregnum iniri passurum. missi legati renuntiarunt L. Cornelium ad magistratus subrogandos Romam venturum. de litteris L. Corneli , quas scripserat secundum proelium cum Bois factum, disceptatio in senatu fuit, quia privatim plerisque senatoribus legatus M. Claudius scripserat fortunae populi Romani et militum virtuti gratiam habendam, quod res bene gesta esset; consulis opera et militum aliquantum amissum, et hostium exercitum, cuius delendi oblata fortuna fuerit, elapsum: milites eo plures perisse. quod tardius ex subsidiis, qui laborantibus opem ferrent, successissent; hostes e manibus emissos, quod equitibus legionariis et tardius datum signum esset et persequi fugientes non licuisset. de ea re nihil temere decerni placuit; ad frequentiores consultatio dilata est: instabat enim cura alia, quod civitas faenore laborabat, et quod, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rum aut socioꝵ sunt amissa. centuriones tres & uiginti praefec
re tempore duoꝵ consulum litterae allatae sunt. L. corneli de
proelio ad mutinam cum bois facto &. Q minuti apisis. cõ¬
mitia suae sortis esse. Ceterum adeo suspensa omnia in ligurib
se habere ut abscedi inde sine pernicie & damno rei p. non
posset. si ita uideretur patribus mitterent ad collegam ut is ꝗ
profligatum bellum haberet ad comitia romam rediret. si id fa¬
cere grauaretur. quod non suae sortis id negocium esset se quidẽ
facturum quod cumq senatus censuisset. sed etiam atq etiam ui¬
derent si magis e re p. esset interregnum iniri ꝗ̃ abse in eo statu
relinqui prouinciam senatus. G. scriboni negocium dedit ut du¬
os legatos. ex ordine senatorio mitteret ad .l. cornelium eo¬
sulem qui litteras collegae ad senatum missas deferrent ad en
& nuntiarent senatum ni is ad magistratus subrogandos romã

Expanded text:
rum aut sociorum, amissa, centuriones tres et viginti, praefectrum aut sociorum, amissa, centuriones tres et viginti, praefectre tempore duorum consulum litterae allatae sunt, L. Corneli de proelio ad Mutinam cum Bois facto et Q. Minuci a Pisis: comitia suae sortis esse; ceterum adeo suspensa omnia in Liguribus se habere, ut abscedi inde sine pernicie sociorum et damno rei publicae non posset. si ita videretur patribus, mitterent ad collegam, ut is, qui profligatum bellum haberet, ad comitia Romam rediret; si id facere gravaretur, quod non suae sortis id negotium esset, se quidem facturum, quodcumque senatus censuisset; sed etiam atque etiam viderent, ne magis e re publica esset interregnum iniri, quam ab se in eo statu relinqui provinciam. senatus C. Scribonio negotium dedit, ut duos legatos ex ordine senatorio mitteret ad L. Cornelium consulem, qui litteras collegae ad senatum missas deferrent ad eum et nuntiarent senatum, ni is ad magistratus subrogandos Romam
Abbreviated transcription (Latin):
tissimos equos immittere iubet. & legionarios equites in subsidi¬
is esse. Haec procella equestris primo confudit & turbauit. dein¬
de dissipauit aciem gallorum. non tamen ut terga darent ob¬
stabant duces hastilibus cedentes terga trepidantium. & redire
in ordines cogentes. sed inter ȩquitantes alarii non patiebant᷑.
Consul orabat milites ut paulum niterentur. uictoriam in ma¬
nibus esse. dum turbatos & trepidantis uiderent instarent. si
restitui ordines sissent integro rursus eos proelio & dubio di¬
micaturos. inferre uexillarios iussit signa. omnes conissi tandẽ
auerterunt hostem. postꝗͣ terga dabant & in fugam passim ef¬
fundebantur. tum ad persequendos eos legionarii equites inmis¬
si. quatuordecim milia boiorum eo die sunt caesa. uiui capti
na militaria ducenta duodecim. carpenta centum duo. nec ro¬
manis incruenta uictoria fuit. supra quinq milia militum. ipso¬

Expanded text:
tissimos equos immittere iubet et legionarios equites in subsiditissimos equos immittere iubet et legionarios equites in subsidiis esse. haec procella equestris primo confudit et turbavit, deinde dissipavit aciem Gallorum, non tamen ut terga darent. obstabant duces, hastilibus caedentes terga trepidantium et redire in ordines cogentes; sed interequitantes alarii non patiebantur. consul obtestabatur milites, ut paulum adniterentur; victoriam in manibus esse; dum turbatos et trepidantis viderent, instarent; si restitui ordines sivissent, integro rursus eos proelio et dubio dimicaturos. inferre vexillarios iussit signa. omnes conisi tandem averterunt hostem. postquam terga dabant et in fugam passim effundebantur, tum ad persequendos eos legionarii equites immissi. quattuordecim milia Boiorum eo die sunt caesa; vivi capti na militaria ducenta duodecim, carpenta sexaginta tria. nec Romanis incruenta victoria fuit; supra quinque milia militum, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
educere iussit. unde cum signum dedisset impetum ex aperto
facerent. Haec agenti nuntius uenit ab. T. sempronio longo
non sustinere extra ordinarios impetum gallorum. Et caesos
permultos esse. & qui supersint. partim labore. partim metu re¬
misisse ardorem pugnae. legionem alteram ex duabus si uide¬
retur summitteret prius ꝗͣ ignominia acciperetur. secunda mis¬
sa est legio. & extra ordinarii recepti. tum redintegrata est
pugna. cum & recens miles. & frequens ordinibus legio succes¬
sisset. & sinistra ala ex proelio subducta est. dextra in primam
aciem subiit. sol ingenti ardore torrebat. minime patientia es¬
tus corpora gallorum. densi tamen ordinibus. nunc alii in alos
nunc in scuta incumbentes. sustinebant impetus romanoꝵ. quod¬
ubi animaduertit consul. ad perturbandos ordines eorum.C.
liuium salinatorem qui preerat alaribus equitibus. ꝗͣ concita¬

Expanded text:
educere iussit; inde, cum signum dedisset, impetum ex aperto educere iussit; inde, cum signum dedisset, impetum ex aperto facerent. haec agenti nuntius venit a Ti. Sempronio Longo non sustinere extraordinarios impetum Gallorum; et caesos permultos esse et, qui supersint, partim labore partim metu remisisse ardorem pugnae. legionem alteram ex duabus, si videretur, summitteret, priusquam ignominia acciperetur. secunda missa est legio, et extraordinarii recepti. tum redintegrata est pugna, cum et recens miles et frequens ordinibus legio successisset. et sinistra ala ex proelio subducta est, dextra in primam aciem subiit. sol ingenti ardore torrebat minime patientia aestus Gallorum corpora; densis tamen ordinibus nunc alii in alios, nunc in scuta incumbentes sustinebant impetus Romanorum. quodubi animadvertit consul, ad perturbandos ordines eorum C. Livium Salinatorem , qui praeerat alariis equitibus, quam concita
Abbreviated transcription (Latin):
occulte fecissent consul qui multa nocte solitus erat mouere eas¬
tra: ne nox terrorem in tu multuario proelio augeret. lucem
expectauit. Et cum luce moueret tamen turmam equitum ex¬
ploratum misit. postꝗͣ relatum est quantae copiae & in quolo¬
co essent. totius agminis sarcinas in medium coici uissit. &ti¬
arios uallum circumicere. cetero exercitu instructo ad hostẽ
accessit. idem & galli fecerunt. postꝗͣ apertas esse insidias &
recto ac iusto proelio. ubi uera uinceret uirtus. dimicandum
uiderunt. hora secunda ferme concursum. sinistra sociorum
equitum ala & extra ordinarii prima in acie pugnabant. pre¬
erant duo consulares legati .m. marcellus & .T. sempronius pn¬
oris anni consules. Nouus consul nunc ad prima signa erat
nunc legiones continebat in subsidus: ne certaminis studio
prius procurrerent ꝗͣ datum signum esset. equites earum ex¬
tra aciem in locum patentem. Q &. P. mucios tribunos mil

Expanded text:
occulte fecissent, consul, qui multa nocte solitus erat movere casocculte fecissent, consul, qui multa nocte solitus erat movere castra, ne nox terrorem in tumultuario proelio augeret, lucem expectavit et, cum luce moveret, tamen turmam equitum exploratum misit. postquam relatum est, quantae copiae, et in quo loco essent, totius agminis sarcinas in medium coici iussit et triarios vallum circumicere, cetero exercitu instructo ad hostem accessit. idem et Galli fecerunt, postquam apertas esse insidias et recto ac iusto proelio, ubi vera vinceret virtus, dimicandum viderunt. hora secunda ferme concursum est. sinistra sociorum equitum ala et extraordinarii prima in acie pugnabant; praeerant duo consulares legati, M. Marcellus et Ti. Sempronius , prioris anni consul. novus consul nunc ad prima signa erat, nunc legiones continebat in subsidiis, ne certaminis studio prius procurrerent, quam datum signum esset. equites earum extra aciem in locum patentem. Q. et P. Minucios tribunos militum
Abbreviated transcription (Latin):
nus per extrema finium ad predandum mittebant. & cum co¬
acta uis magna pecorum praed&q esset. paratum erat praesidiũ
per quos in castella eorum uicosq ageretur. Cum bellum ligus¬
tinum ad pisas constitisset. consul alter. L cornelius merula
prater extremos ligurum finis. exercitum in agrum boiorum
induxit. ubi longe alia belli ratio ꝗͣ cum liguribus erat. Consul
in aciem exibat. hostes pugnam detractabant. praedatumq u
bi nemo obiuam exiret discurrebant romani. Boi diripi sua ĩ¬
pune ꝗͣ tuendo ea. conserere certamen malebant. Postꝗͣ omnia
ferro igneq satis uasta erant. consul agro hostium excessit & ad
mutinam agmine in cauto ut inter pacatos ducebat. Boi ubi¬
egressum finibus suis hostem sensere. sequebantur silenti agmin
locum insidus quaerentes. nocte praetergressi castra romana su¬
tum qua transeundum erat romanis insederunt. Id cum pari

Expanded text:
nus per extrema finium ad praedandum mittebant, et, cum conus per extrema finium ad praedandum mittebant, et, cum coacta vis magna pecorum praedaeque esset, paratum erat praesidium, per quos in castella eorum vicosque ageretur. cum bellum Ligustinum ad Pisas constitisset, consul alter, L. Cornelius Merula , per extremos Ligurum finis exercitum in agrum Boiorum induxit, ubi longe alia belli ratio quam cum Liguribus erat. consul in aciem exibat, hostes pugnam detractabant; praedatumque, ubi nemo obviam exiret, discurrebant Romani, Boi diripi sua impune quam tuendo ea conserere certamen malebant. postquam omnia ferro ignique satis evastata erant, consul agro hostium excessit, et ad Mutinam agmine incauto, ut inter pacatos, ducebat. Boi uegressum suis finibus hostem sensere, sequebantur silenti agmine, locum insidiis quaerentes. nocte praetergressi castra Romana saltum, qua transeundum erat Romanis, insederunt. id cum parum
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu.p. africani sacramento rogasse. hus duarum prouin¬
ciarum dilectibus tertium in hispania adlegisse. Nec in italia
segnius ligurum bellum crescebat. pisas iam quadringentis mi¬
libus hominum adfluente multitudine ad famam belli spemq
praedae circumsedebat. minutius consul arretium die quem dix¬
erat ad conueniendum militibus uenit. Inde quadrato agmine¬
cum ad pisas duxisset. dum hostes non plus passꝰ in. ab oppido
transfluuium mouissent castra. consul urbem haud dubie serua¬
tam aduentu suo. est ingressus. postero die & ipse transfluuium
ferme passus mille ab hoste posuit castra. inde leuibus proelus
a populationibus agrum socioꝵ tutabatur. in aciem exire non au¬
debat. nouo milite & ex multis generibus hominum collecto.
necdum noto satis interse an fidere alii alus possent. Ligures
multitudine freti & in aciem exibant. parati de summa rerum
decernere: & abundantes militum numero passim multas ma-¬

Expanded text:
exercitu P. Africani sacramento rogasse; his duarum provinexercitu P. Africani sacramento rogasse; his duarum provinciarum dilectibus tertium in Hispania adiecisse. nec in Italia segnius Ligurum bellum crescebat. Pisas iam quadraginta milibus hominum, adfluente cotidie multitudine ad famam belli spemque praedae, circumsedebant. Minucius consul Arretium die quam edixerat ad conveniendum militibus venit. inde quadrato agmine ad Pisas duxit, et cum hostes non plus mille passuum ab oppido trans fluvium movissent castra, consul urbem haud dubie servatam adventu suo est ingressus. postero die et ipse trans fluvium quingentos ferme passus ab hoste posuit castra. inde levibus proeliis a populationibus agrum sociorum tutabatur; in aciem exire non audebat novo milite et ex multis generibus hominum collecto necdum noto satis inter se, ut fidere alii aliis possent. Ligures multitudine freti et in aciem exibant, parati de summa rerum decernere, et abundantes militum numero passim multas ma
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq aduersa ꝗͣ sccundae res per ipsum amicosq eius magis ser¬
monibus celebrabantur. & temptauerat. quoniam bellum ingel
in prouincia exarsisset. & exiguas reliquias exercitus absexto
digitio. atq eas ipsas plenas pauoris ac fugae accepturus esset. ut
sibi unam ex urbanis legionibus decernerent. ad quam cum mi¬
litem ab se ipso scriptum ex .s.c. adiecisset eligeret ex omni nu¬
mero tria milia & ducentos equites. pedites trecentos. ea se le¬
gione. nam in sexti digitii exercitu haud multum spei esse ren
gesturum. seniores negare ad rumores priuatos temere in grati¬
am magistratuum confictos senatus consulta facienda esse. nisi
quod ex prouinciis scriberent aut legati renuntiarent nihil ra¬
tum haberi debere. si tumultus in hyspania esset placere tumultu¬
nauigasse dilectus causa. E. flaminium scribit. & ex sicilia hispa¬
niã petentem tempestate in africam delatum. uagos milites de

Expanded text:
itaque adversae quam secundae res per ipsum amicosque eius magis seritaque adversae quam secundae res per ipsum amicosque eius magis sermonibus celebrabantur; et temptaverat, quoniam bellum ingens in provincia exarsisset, et exiguas reliquias exercitus ab Sex. Digitio atque eas ipsas plenas pavoris ac fugae accepturus esset, ut sibi unam ex urbanis legionibus decernerent, ad quam cum militem ab se ipso scriptum ex senatus consulto adiecisset, eligeret ex omni numero sex milia et ducentos pedites, equites trecentos: ea se legione — nam in Sex. Digiti exercitu haud multum spei esse—rem gesturum. seniores negare ad rumores a privatis temere in gratiam magistratuum confictos senatus consulta facienda esse; nisi quod aut praetores ex provinciis scriberent aut legati renuntiarent, nihil ratum haberi debere; si tumultus in Hispania esset, placere tumultunavigasse dilectus causa C. Flaminium scribit, et, ex Sicilia Hispaniam petentem, tempestate in Africam delatum vagos milites de
Abbreviated transcription (Latin):
uel quiete data laborem uie proelium exceperat. Itaq pri¬
cipio pugnae ugoris aliquid in corporibus animisq fuit
turbauerant primo romanos. Deinde equata paulisper plo¬
na est. In hoc discrimine ludos ioui si fudissent cecidissento
hostes praetor uouit: tandem gradum acrius intulere romani
cessitq lusitanus deinde prorsus terga dedit. & cum institisse
fugientibus uictores. ad duodecim milia hostium sunt cesa eqs¬
ti ducenti quinquaginta. omnes ferme equites & signa milita¬
ria capta centum quinquaginta quatuor ex exercitu romano
septuaginta & tres amissi. pugnatum haud procul ilipa urbe
est eo uictorem opulentum praedae exercitum .p. cornelius re¬
duxit. ea omnis ante urbem exposita est. potestasq dominis
suas res cognoscendi facta est. cetera uendenda quaestor da¬
ta. quod inde resectum est militi diuisum. Nondum ab rona
profectus erat . C. flaminius pr. cum haec in hispania gerebant

Expanded text:
ulla quiete data laborem viae proelium exceperat. itaque prinulla quiete data laborem viae proelium exceperat. itaque principio pugnae vigoris aliquid in corporibus animisque fuit, et turbaverant primo Romanos; deinde aequata paulisper pugna est. in hoc discrimine ludos Iovi, si fudisset cecidissetque hostis, propraetor vovit. tandem gradum acrius intulere Romani, cessitque Lusitanus, deinde prorsus terga dedit; et cum institissent fugientibus victores, ad duodecim milia hostium sunt caesa, capti quingenti quadraginta, omnes ferme equites, et signa militaria capta centum triginta quattuor. de exercitu Romano septuaginta et tres amissi. pugnatum haud procul Ilipa urbe est; eo victorem opulentum praeda exercitum P. Cornelius reduxit. ea omnis ante urbem exposita est, potestasque dominis suas res cognoscendi facta est; cetera vendenda quaestori data; quod inde refectum est militi divisum. nondum ab Roma profectus erat C. Flaminius praetor, cum haec in Hispania gerebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
RINCIPIO ANNI QUO GESTA SUNT¬
haec. sex. digitius pr. in hispania citeriore cũ
ciuitatibus hus quae post profectionem .M.
dictu proelia fecit. & adeo pleraq aduersa
ut uix dimidium militum ꝗͣ quod accepe¬
rat successori tradiderit. nec dubium est quin omnis hispa¬
nia sublatura animos fuerit. ni alter praetor.p. cornelius. cn.
.f. scipio. trans hiberum multa secunda proelia fecisset. quo
terrore non minus quinquaginta oppida ad eum defecerũt
praecesserant. scipio idem pro praetore lusitanos peruasta¬
ga ulteriore prouincia cum ingenti praeda domum redeun¬
tis in ipso itinere adgressus ab hora tertia diei ad octauã
incerto euentu pugnauit numero militum impar. superior
aluis. Nam & acie frequenti armatis aduersus longum & ĩ¬
peditum turba pecorum agmen. & recenti milite aduersus fes¬
sos longo itinere concurrerat. tertia namnq uigilia exierant ho¬
tes. huic nocturno itineri tres diurnae horae accesserant. Ne

Expanded text:
rincipio anni, quo haec gesta sunt, Sex. Digitius praetor in Hispania citeriore cum civitatibus iis, quae post profectionem M. Cdictu proelia fecit, et adeo pleraque adversa, ut vix dimidium militum, quam quod acceperat, successori tradiderit. nec dubium est, quin omnis Hispania sublatura animos fuerit, ni alter praetor P. Cornelius Cn. F. Scipio trans Iberum multa secunda proelia fecisset, quo terrore non minus quinquaginta oppida ad eum defecerunt. praetor haec gesserat Scipio; idem pro praetore Lusitanos, pervastata ulteriore provincia cum ingenti praeda domum redeuntis, in ipso itinere adgressus ab hora tertia diei ad octavam incerto eventu pugnavit, numero militum impar, superior aliis: nam et acie frequenti armatis adversus longum et impeditum turba pecorum agmen et recenti milite adversus fessos longo itinere concurrerat. tertia namque vigilia exierant hostes; huic nocturno itineri tres diurnae horae accesserant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
orta est. postulare boi ut laborantibus opem uniuersi ferrent. in su¬
bres negare se sua deserturos. ita diuis& copiae. boisq in agrum suũ
tutandum profectis. insubres cum cenomannis super amnis mincuri¬
pam consederunt. Infra eum locum quinq passuum milia & consul

Expanded text:
orta est; postulare Boi, ut laborantibus opem universi ferrent; Insuorta est; postulare Boi, ut laborantibus opem universi ferrent; Insubres negare se sua deserturos. ita divisae copiae, Boisque in agrum suum tutandum profectis Insubres cum Cenomanis super amnis Mincii ripam consederunt. infra eum locum duo milia et consul
Abbreviated transcription (Latin):
nisq quae per ipsos agenda erant perfectis. consules ambo in gali¬
am profecti. cornelius recta ad insubres uia. qui tum in armis erãt
cenomannis ad sumptis. Q. minutius in leuam italia& ad inferum ma¬
re flexit iter. genuamq exercitu educto. ab liguribus orsus bellum
est. oppida clastidium. & litubium. utraq ligurum. & duae gentis
eusdem ciuitates. celelates cerdiciatesq sese dediderunt. etiam om¬
nia cispadum praeter gallorum boios iluates. ligurum subditione
erant.xu. oppida. hominum .xx. milia esse dicebantur. quae se dedi¬
derant. inde in agrum boiorum legiones duxit. boiorum exercitus
haud ita multo ante traiecerat padum. uinxeratq se in subribus &
cenomanis. quod ita acceperant coniunctis legionibus consules rem
gesturos. ut & ipsi conlatas in unum uires firmarent. Post ꝗͣ fama
accidit. alterum consulem boiorum urere agros. seditio extemplo

Expanded text:
nisque, quae per ipsos agenda erant, perfectis consules ambo in Gallinisque, quae per ipsos agenda erant, perfectis consules ambo in Galliam profecti, Cornelius recta ad Insubres via, qui tum in armis erant Cenomanis adsumptis; Q. Minucius in laeva Italiae ad inferum mare flexit iter Genuamque exercitu ducto ab Liguribus orsus bellum est. oppida Clastidium et Litubium, utraque Ligurum, et duae gentis eiusdem civitates, Celeiates Cerdiciatesque, sese dediderunt. et iam omnia cis Padum praeter Gallorum Boios, Ilvates Ligurum sub dicione erant; quindecim oppida, hominum viginti milia esse dicebantur, quae se dediderant. inde in agrum Boiorum legiones duxit. Boiorum exercitus haud ita multo ante traiecerat Padum iunxeratque se Insubribus et Cenomanis, quod ita acceperant, coniunctis legionibus consules rem gesturos, ut et ipsi collatas in unum viris firmarent. postquam fama accidit alterum consulem Boiorum urere agros, seditio extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ue prouintia seruaretur. Macedoni.ae legatos praefectum sulpitiũ
& .p. uillium qui consules in ea prouincia fuerant adiecerunt. prius¬
q̃ consules praetoresue in prouincias proficiscerentur. prodigia pro¬
curari placuit quod edes uulcam summaniq romae & quod fregi¬
lis murus. & porta de celo tacta erant & frusione inter noctem su
orta. & efulo agnus biceps cum quinq pedibus natus & formis. dio
lupi oppidum ingressi obuios aliquot laniauerant. romae non in ur¬
lit ut quinq colonia in oram maritimam deducerentur. due ad
hostia fluminum uulturni literniq. una puteolos. una ad castrum
salerni. hus buxentum adiectum. trecene familiae in singulas colo¬
nias iubebantur mitti. his uiris deducendis. hu qui per trienniũ m¬
gistratum haberent creati. M. seruilius geminus. Q. minutius the¬
mus. titus sempronius longus. Dilectu rebusq aliis diuinis huma¬

Expanded text:
ve provincia servaretur. Macedoniae legatos P. Sulpicium ve provincia servaretur. Macedoniae legatos P. Sulpicium et P. Villium , qui consules in ea provincia fuerant, adiecerunt. priusquam consules praetoresque in provincias proficiscerentur, prodigia procurari placuit, quod aedes Vulcani Summanique Romae, et quod Fregenis murus et porta de caelo tacta erant, et Frusinone inter noctem lux orta, et Aefulae agnus biceps cum quinque pedibus natus, et Formiis duo lupi oppidum ingressi obvios aliquot laniaverant, Romae non in urplebis tulit, ut quinque coloniae in oram maritimam deducerentur, duae ad ostia fluminum Vulturni Liternique, una Puteolos, una ad Castrum Salerni: his Buxentum adiectum. trecenae familiae in singulas colonias iubebantur mitti. triumviri deducendis iis, qui per triennium magistratum haberent, creati M. Servilius Geminus , Q. Minucius Thermus , Ti. Sempronius Longus . dilectu rebusque aliis divinis huma
Abbreviated transcription (Latin):
prope in hiberna profectum ita comparare dici bellum. ut nisi suc¬
cessor impediat. perfecturus estate proxima uideatur. His oratio¬
nibus peruicerunt ut consules in senatus autoritate fore dicerent
se. si idem tribuĩ facerent. permittentibus utrisq liberam consulta¬
tionem. patres consulibus ambobus italiam prouinciam decreuerunt.
tito quintio prorogarunt imperium. donec successor ei uenisset.
Consulibus bine legiones decrete. & ut bellum cum gallis cisalpinis
qui defecissent a populo.r. gererent. quintio in macedoniam sup¬
plementum decretum peditum. trecenti. equites. sociorum naua¬
lium milia tria. preesse eidem qui preerat classi titus quintius fla¬
minius uissus. praetoribus in hispanias octonamilia peditum sotiũ
ac nominis latini data & quadrigeni equites: ut dimitterent ue¬
terem ex hispanus militem. et terminare iussi qua ulterior citerior¬

Expanded text:
prope in hiberna profectum ita comparare dici bellum, ut, nisi sucprope in hiberna profectum ita comparare dici bellum, ut, nisi successor impediat, perfecturus aestate proxima videatur. his orationibus pervicerunt, ut consules in senatus auctoritate fore dicerent se, si idem tribuni plebis facerent. permittentibus utrisque liberam consultationem patres consulibus ambobus Italiam provinciam decreverunt, T. Quinctio prorogarunt imperium, donec successor ex senatus consulto venisset. consulibus binae legiones decretae et ut bellum cum Gallis Cisalpinis, qui defecissent a populo Romano, gererent. Quinctio in Macedoniam supplementum decretum, sex milia peditum, trecenti equites, sociorum navalium milia tria. praeesse eidem, cui praeerat, classi L. Quinctius Flamininus iussus. praetoribus in Hispanias octona milia peditum socium ac nominis Latini data et quadringeni equites, ut dimitterent veterem ex Hispaniis militem; et terminare iussi, qua ulterior citerior
Abbreviated transcription (Latin):
pretorumq ac cum prius de praetoribus transacta res quae transigi
sorte poterat. urbana sergio. peregrina uiris dictio minutio obtigit.
sardiniam acilius. siciliam manlius. hispaniam sempronius citerio¬
rem. heluius ulteriorem est sortitus. consulibus italiam inacedoniãq
sortiri parantibus lelius oppius. & quartus fuluius tribuni plebis i¬
pedimento erant. quod longinqua prouincia macedonia esset. neq
ulla alia res maius bello impedimentum ad eam diem fuisset q̃ qđ
uixdum inchoatis rebus in ipso conatu gerendi belli prior consul
reuocaretur. quartum iam annum esse ab decreto macedonico bel¬
lo. quaerendo regem & exercitum eius sulpitium maiorem partẽ
anni absumpsisse. Uillium congredientem cum hoste infecta re
uocatum. quintium rebus diuinis romae maiorem partem anni
retentum. ita gessisse tamen res ut si aut maturius in prouinciã
uenisset aut hiemps magis sera fuisset potuerit debellare: nunc

Expanded text:
etorumque actum. prius de praetoribus transacta res, quae transigi etorumque actum. prius de praetoribus transacta res, quae transigi sorte poterat. urbana Sergio, peregrina iurisdictio Minucio obtigit; Sardiniam Atilius, Siciliam Manlius, Hispanias Sempronius citeriorem, Helvius ulteriorem est sortitus. consulibus Italiam Macedoniamque sortiri parantibus L. Oppius et Q. Fulvius tribuni plebis impedimento erant, quod longinqua provincia Macedonia esset, neque ulla alia res maius bello impedimentum ad eam diem fuisset, quam quod vixdum inchoatis rebus in ipso conatu gerendi belli prior consul revocaretur. quartum iam annum esse ab decreto Macedonico bello. quaerendo regem et exercitum eius Sulpicium maiorem partem anni absumpsisse. Villium congredientem cum hoste infecta re revocatum. Quinctium rebus divinis Romae maiorem partem anni retentum ita gessisse tamen res, ut, si aut maturius in provinciam venisset, aut hiems magis sera fuisset, potuerit debellare; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cellus. sardiniam marcus portius cato obtinebat sanctus & in nocẽs
asperior tamen in fenore cohercendo habitus. fugatiq ex insula fe¬
neratores. & sumptus. quos in cultum praetorum socii facere soliti
erant. circumcisi. aut sublati. sextus elius consul ex gallia. comitioꝵ
causa. romam cum redisset creauit consules. CN. cornelium cethe¬
gum &. Q. minutium rufum. biduo post praetorum comitia habita
sex pretores illo anno primum creati. crescentibus iam prouincus &
latius imperio patescente. creati autem hui manilius uolso. EN. semp¬
nius tuditanus. marcus sergius silus. marcellus heluius. marcus ru¬
fus minutius. lucius acilius sempronius. & heluius. ex hus ediles ple¬
bis erant. curules ediles quartus minutius thermus. & titus sempro¬
nius longus. Ludi romani eo anno quater instaurati.C. cornelio
& .Q. minutio consulibus. omnium primum de prouintus consilũ¬

Expanded text:
cellus , Sardiniam M. Porcius Cato obtinebat, sanctus et innocens, cellus , Sardiniam M. Porcius Cato obtinebat, sanctus et innocens, asperior tamen in faenore coercendo habitus; fugatique ex insula faeneratores et sumptus, quos in cultum praetorum socii facere soliti erant, circumcisi aut sublati. sex. Aelius consul, ex Gallia comitiorum causa Romam cum redisset, creavit consules C. Cornelium Cethegum et Q. Minucium Rufum . biduo post praetorum comitia habita. sex praetores illo anno primum creati crescentibus iam provinciis et latius patescente imperio; creati autem hi: L. Manlius Volso, C. Sempronius Tuditanus , M. Sergius Silus , M. Helvius , M. Minucius Rufus . L. Atilius —Sempronius et Helvius ex iis aediles plebis erant—; curules aediles Q. Minucius Thermus et Ti. Sempronius Longus . ludi Romani eo anno quater instaurati. C. Cornelio et Q. Minucio consulibus, omnium primum de provinciis consulu
Abbreviated transcription (Latin):
rum ea moliri. Itaq & romae uigiliae per uicos seruate. uissiq e
cumire eas minores magistratus. & trecenti uiri carceris lautum¬
arum intentiorem custodiam habere iussi. & circa nomen latinũ
a praetore litterae missae. ut & obsides in priuato seruarentur. neg
in publicum prodeundi facultas daretur & captiui neminus. x
pondo compedibus uincti in nulla ꝗͣ in carceris publici custodia es¬
sent. Fodem anno legati ab rege attalo coronam auream .cc. xlii
pondo in capitolio posuerunt. gratiasq senatui egerunt quod an¬
tiochus legatorum romanorum auctoritate inotus finibus attali
exercitum deduxisset. Eadem estate equites ducenti & elephanti
decem & tritici modium . ce. milia ab rege masinissa ad exercitũ
qui in graecia erat peruenerunt. item ex sicilia sardiniaq magni
commeatus. & uestimenta exercitui missa. melitam marcus mar¬

Expanded text:
rum ea moliri. itaque et Romae vigiliae per vicos servatae iussique rum ea moliri. itaque et Romae vigiliae per vicos servatae iussique circumire eas minores magistratus, et triumviri carceris lautumiarum intentiorem custodiam habere iussi, et circa nomen Latinum a praetore litterae missae, ut et obsides in privato servarentur neque in publicum prodeundi facultas daretur, et captivi ne minus decem pondo compedibus vincti in nulla alia quam in carceris publici custodia essent. eodem anno legati ab rege Attalo coronam auream ducentum quadraginta sex pondo in Capitolio posuerunt gratiasque senatui egere, quod Antiochus legatorum Romanorum auctoritate motus finibus Attali exercitum deduxisset. eadem aestate equites ducenti et elephanti decem et tritici modium ducenta milia ab rege Masinissa ad exercitum, qui in Graecia erat, pervenerunt. item ex Sicilia Sardiniaque magni commeatus et vestimenta exercitui missa. Siciliam M. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
doctoq quae indices afferrent proficisci ad eam conuirationem quae¬
rendam atq opprimendam ussus. cum quinq legatis profectus ob¬
uios in agris sacramento rogatos arma capere & sequi cogebat. Hoc
tumultuario dilectu duobus milibus ferme hominum armatis setiã
omnibus quo pergerent ignaris uenit. ibi raptim principibus con¬
uirationis comprehensis fuga seruorum ex oppido facta est. dimis¬
sis deinde peragros qui uestigarent. egregia duorum opera seruo¬
rum indicum & unius liberi fuit. ei .c. milia grauis eris dari patres
uisserunt. seruis uicena quina milia eris & libertatem. pretium eoꝵ
ex erario solutum est dominis. Haud multo ita post ex eiusdem cõ¬
uirationis reliquus nuntiatum est seruitia praeneste occupatura cs
.L.cornelius pr. profectus de uiͦ fere hominibus qui in ea noxa ea
supplicium sumpsit. In timore ciuitas fuit obsides captiuosq peno¬

Expanded text:
doctoque, quae iudices adferrent, proficisci ad eam coniurationem quaedoctoque, quae iudices adferrent, proficisci ad eam coniurationem quaerendam atque opprimendam iussus, cum quinque legatis profectus obvios in agris sacramento rogatos arma capere et sequi cogebat. hoc tumultuario dilectu duobus milibus ferme hominum armatis Setiam omnibus, quo pergeret, ignaris venit. ibi raptim principibus coniurationis comprehensis fuga servorum ex oppido facta est. dimissis deinde per agros, qui vestigarent . egregia duorum opera servorum indicum et unius liberi fuit. ei centum milia gravis aeris dari patres iusserunt, servis vicena quina milia aeris et libertatem; pretium eorum ex aerario solutum est dominis. haud ita multo post ex eiusdem coniurationis reliquiis nuntiatum est servitia Praeneste occupatura. eo L. Cornelius praetor profectus de quingentis fere hominibus, qui in ea noxa erant, supplicium sumpsit. in timore civitas fuit obsides captivosque Poeno
Abbreviated transcription (Latin):
anno fuit. ita circa urbem seruilis prope tumultus est excitatus. ob¬
sides cartaginensium setiae custodiebantur. cum hus ut principũ
liberis magna uis seruorum erat. augebant eorum numerum ut
ab recenti africo bello & ab ipsis setanis captiua aliquot nationis
eius empta ex preda mancipia. cum conuirationem fecissent missis
ex eo numero qui in setino agro. deinde circa norbem & cercelos
seruitia sollicitarent. satis iam omnibus praeparatis. ludis qui setie
prope diem futuri erant spectaculo intentum populum aggredi
statuerant. setia per cedem & repentinum tumultum capta. norbẽ
& cercilos occupare. Huius rei tam fede indicium romam ad leliũ
cornelium lentulum praetorem urbis delatum est. serui duo ante
lucem ad eum uenerunt. atq ordine omnia quae acta futuraq erãt
exposuerunt. quibus domi custodiri iussis. praetor senatu uocato e¬

Expanded text:
anno fuit, ita circa urbem servilis prope tumultus est excitatus. obanno fuit, ita circa urbem servilis prope tumultus est excitatus. obsides Carthaginiensium Setiae custodiebantur. cum iis, ut principum liberis, magna vis servorum erat. augebant eorum numerum, ut ab recenti Africo bello, et ab ipsis Setinis captiva aliquot nationis eius empta ex praeda mancipia. ii cum coniurationem fecissent, missis ex eo numero, primum qui in Setino agro, deinde circa Norbam et Cerceios servitia sollicitarent, satis iam omnibus praeparatis, ludis, qui Setiae prope diem futuri erant, spectaculo intentum populum adgredi statuerant; Setia per caedem et repentinum tumultum capta Norbam et Cerceios occupare servitia. huius rei tam foedae indicium Romam ad L. Cornelium Lentulum praetorem urbanum delatum est. servi duo ante lucem ad eum venerunt atque ordine omnia, quae facta futuraque erant exposuerunt. quibus domi custodiri iussis, praetor senatu vocato e
Abbreviated transcription (Latin):
bus non excessit. missus a philocle qui quaereret quid sibi uellet nih¬
il statu modo cum proiecto piae se clipeo staret. in praesidio credite
urbis moriturum se armatum respondit. tum uissu praefecti athra¬
cibus coniecta tela. interfectiq omnes. et post pactam inter acheos
ac romanos societatem duae nobilissime ciuitates argi & corinthus
in potestate regis erant. Haec ea estate ab romanis in graecia terra
mariq gesta. In gallia nihil sane memorabile. ab sex. clio consule¬
gestum. cum duos exercitus in prouinciam habuisset. unumꝰ reten¬
tum quem dimitti oportebat. cui.l. cornelius proconsul. praefue¬
rat. ipse ei .C. heluium praetorem praefecit. alterum quem in ꝓ¬
uinciam adduxit. totum prope annum cremonensibus placen¬
tinisq cogendis redire in colonias unde belli casibus dissipati e¬
rant consumpsit Quem admodum gallia praeter spem quieta eo

Expanded text:
bus non excessit. missus a Philocle, qui quaereret, quid sibi vellet. nihbus non excessit. missus a Philocle, qui quaereret, quid sibi vellet. nihil statu moto, cum proiecto prae se clipeo staret, in praesidio creditae urbis moriturum se armatum respondit. tum iussu praefecti a Thraecibus coniecta tela interfectique omnes. et post pactam inter Achaeos ac Romanos societatem duae nobilissimae urbes, Argi et Corinthus, in potestate regis erant. haec ea aestate ab Romanis in Graecia terra marique gesta. in Gallia nihil sane memorabile ab Sex. Aelio consugestum. cum duos exercitus in provincia habuisset, unum retentum, quem dimitti oportebat, cui L. Cornelius proconsul praefuerat — ipse ei C. Helvium praetorem praefecit —, alterum, quem in provinciam adduxit, totum prope annum Cremonensibus Placentinisque cogendis redire in colonias, unde belli casibus dissipati erant, consumpsit. quem ad modum Gallia praeter spem quieta eo
Abbreviated transcription (Latin):
positoq ibi praesidio cum lucis principio signis infestis ad subiectũ
arci forum uaderet. instructa acies ex aduerso occurrit. Praesidiũ
erat acheorum nuper impositum. quingenti fere iuiuenes dilecti
omnium ciuitatum. aenesidemus dymeus preerat. ad hos tratora
praefecto regio missus qui excedere urbe iuberet. neq enim pares
eos oppidanis solis quidem quod macedones sentirent ne dum ad¬
iunctis macedonibus esse. quos ne romani quidem ad corinthum
sustinuissent. Primo nihil nec ducem nec ipsos mouit. post paulo
ut argiuos quoq armatos ex parte altera uenientis magno agmine
uiderunt. certam pernitiem cernentes omnem tamen casum si per¬
tinacior dux fuisset. uidebantur subituri. enesidemus ne flos acheo¬
rum iuuentutis simul cum urbe amitteretur pactus cum philocle ut
abire illis liceret. Ipse quo loco steterat armatus cum paucis clienti¬

Expanded text:
— positoque ibi praesidio cum lucis principio signis infestis ad subiectum — positoque ibi praesidio cum lucis principio signis infestis ad subiectum arci forum vaderet, instructa acies ex adverso occurrit. praesidium erat Achaeorum, nuper impositum, quingenti fere iuvenes delecti omnium civitatium; Aenesidemus Dymaeus praeerat. ad hos orator a praefecto regio missus, qui excedere urbe iuberet: neque enim pares eos oppidanis solis, qui idem quod Macedones sentirent, nedum adiunctis Macedonibus esse, quos ne Romani quidem ad Corinthum sustinuissent, primo nihil nec ducem nec ipsos movit; post paulo, ut Argivos quoque armatos ex parte altera venientis magno agmine viderunt, certam perniciem cernentes, omnem tamen casum, si pertinacior dux fuisset, videbantur subituri. Aenesidemus, ne flos Achaeorum iuventutis simul cum urbe amitteretur, pactus a Philocle, ut abire illis liceret, ipse quo loco steterat armatus cum paucis clienti