comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
residucs bissem nuncupabis Si ꝑduos dimidiũ semis appel¬
lat᷑ sic & cetera: quȩ uerbo melius colloquentis quã seriber¬
tis stilodiscipariter & doceriqueunt Ite decorporib siue

Expanded text:
residuas bissem nuncupabis. Si per duo, dimidium semis appelet caetera, quae verbo melius colloquentis, quam scribentis stylo disci pariter et doceri queunt. Item de corporibus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
quinquis. & remanent .iii. Horamergo &iii punctos
Duas horas ox totidẽ punetosi t̃talunaluc&e : Ite mubi
addecimã lunã pueneris mnultiplica ꝑ iiifiunt xL¬
Partire ꝑ quin t̃a partem: quin quies oc toni
quadra is : Viihoras luc& decima luna. Et ne
argum̃ tũ dubi ũ fore arbi ereris : tene &UIn
quiunt. & ubi ꝑ nox luna candet exquire:

Expanded text:
quinquis, et remanent tres; horam ergo et tres punctos duas horas et totidem punctos tertia luna lucet. Item ubi ad decimam lunam perveneris, multiplica per quatpartire per quintam partem; quinquies octoni quadrais; octo horas lucet decima luna. Et ne argumentum dubium fore arbitreris, tene quindecim, inquiunt, et ubi pernox luna candet exquire
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt .vii: crepusculũ uesperũ conticiniũ intepestũ gallicinium
matictinũ diluculã: Crepusculũ ẽ dubialux. Nã creperũ. dabiũ
dicimus hoc ẽ inter lucẽ et tenebras. Vesperũ apparente stella &idẽ
nominis dequa poeta Ante diẽ clauso cõponet ues ꝑ olympo Cop

Expanded text:
tes sunt VII. Crepusculum, vesperum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux; nam creperum dubium dicimus: hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum, apparente stella ejusdem nominis, de qua poeta: Ante diem clauso componet Vesper olympo. Co
Abbreviated transcription (Latin):
diutius uidẽtur occasurus ꝗ eis qͥ in meridiano terrȩ sinucon¬
uersati. & prius illum eius demterrȩ ob lectu cernere uetantꝰ

Expanded text:
diutius videtur occasurus, quam eis qui in meridiano terrae sinu conversati, et prius illum ejusdem terrae obtectu cernere vetant
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a crem̃to pficit Quanto autem plus ȩstus maior litora ter¬
rasq contexerit & fluiuos acfr&ia compleuerit tanto latius rece

Expanded text:
omnia cremento proficit. Quanto autem plus aestus major littora terrasque contexerit, et fluvios ac freta compleverit, tanto latius rece
Abbreviated transcription (Latin):
mox putredine corrũ puntur .Idemq significat
pecorinum cerebrũ uel etiam uiscera marinorũ
animalium q̃ sunit humecti ora . nec non arborũ
medullȩ it paulo post Sedaeris motus isdem

Expanded text:
mox putredine corrumpuntur. Idemque significat pecorinum cerebrum, vel etiam viscera marinorum animalium, quae sunt humectiora, necnon arborum medullae. » Et paulo post: « Sed aeris motus iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
aut dios qua ius cadem tr to orbe simalã oppositu globi nocte ata
bitudiem afferente. Tempore enim alexandri magniluna

Expanded text:
aut dies, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni luna
Abbreviated transcription (Latin):
sis paschalis incipte ibidemq fintur  Ap̃uromauos abinci¬
pienteluma mensis lanri sumit inituom ibiq terminatur: Etem
solis est annus cuma deadem loca siderum redit peractis ccclxv
dieb: & VIhoris idẽ quadrante totius diei : Quȩ pars quater
ducta cogit int̃ poni diemunumꝰ qđ romanibis sextum uocant
ut ad eundem circuitum redeatur : Quartus solaris gr-¬
riannus bissextilis est : C&eris trib: unodie prolixior ÷
Quo confecto sol ad cunta signorum loca eisdem dierum

Expanded text:
sis paschalis incipit, ibidemque finitur. Apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terminatur. Item solis est annus, cum ad eadem loca siderum rediit, peractis CCCLXV diebus, et VI horis, id est, quadrante totius diei, quae pars quater ducta cogit interponi diem unum quod Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus uno die prolixior, quo confecto, sol ad cuncta signorum loca eisdem dierum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqui noctiũ fieri credat᷑: Bene quidẽ Inquirentes sed ñ
plene qđ dicerent ꝑuidentes multo utiq peritius actu¬
ri si tẽpus ȩqui noctii ñ primo diei quolux sed quarto quo
luminarias facta potius as signarent. Ib inanq teporis
initiũ statuit quiluminarib: conditis dixit. ut sint in signa

Expanded text:
equinoctium fieri credatur, bene quidem inquirentes, sed non plene quod dicerent providentes, multo utique peritius acturi, si tempus equinoctii non primo diei, quo lux, sed quarto, quo luminaria sunt facta, potius assignarent. Ibi namque temporis initium posuit, qui luminaribus conditis dixit 'ut sint in signa
Abbreviated transcription (Latin):
annos luna resccxc: Ad eius uero baptismum quando
unctus ẽ sc̃sscorũ descendente super eum spuscõ sicut colũba
non solum ep tomadas .uii & lxii fuisse compl&as.

Expanded text:
annos lunares CCCCXC. 53. Ad eius vero baptismum, quando unctus est Sanctus sanctorum descendente super eum Spiritu sancto sicut columba, non solum eptomadas VII et LXII fuisse completas
Abbreviated transcription (Latin):
ta illic ꝑ parua atq uili opere constructa ecclesia ÷ incui:
baptisterio nocte sacro scã paschalibaptisandi hora cumnul¬
lus canalis. nulla sit fistula nec aqua ommino iuicina fons eseucas

Expanded text:
ta, illic perparva atque vili opere constructa ecclesia est, in cujus baptisterio nocte sacrosancta paschali, baptizandi hora, cum nullus canalis, nulla sit fistula, nec aqua omnino vicina, fons ex s
Abbreviated transcription (Latin):
noctio uernali quantũ ad naturã caput eẽ signiferi et ibi¬
xii signa q̃ ab illo particulȩ nuncupant᷑ initiũ ibi habert

Expanded text:
noctio vernali quantum ad naturam caput esse signiferi, et XII signa, que ab illo particule nuncupantur, inicium ibi haber
Abbreviated transcription (Latin):
ibiu aftara apesras&is cornua fingunt Tatrũ apli propt̃ e iundẽ iouẽ
quod inbocẽ sit fabulose conuersus: Castone & pollut malo ꝓpter

Expanded text:
imulacro arietis cornua fingunt. Taurum Aprili, propter eumdem Jovem, quod in bovem sit fabulose conversus. Castorem et Pollucem Maio, pr
Abbreviated transcription (Latin):
qđ deluna klarũ quȩrenda posiumꝰ: hoctantũ loco
cõme morasse & docuisse sufficiat. Nam cognita
quota sit inbldis luna. facile etia mcȩteris cuiꝰmm̃ sis dieb
qua sit aetate cantato ipsomense et c̃currentib digitis
apparebit: Sunt aut̃ annitrescirculi decennouenalis.
inquib: idemargum̃ tũ stabilitatẽ sui tenoris conser¬
uarenequeat: Octauus uidelic&. undecimꝰ. & non
iens olos ui causam nutandi uaria facit ac dispersa

Expanded text:
 de luna Calendarum quaerenda posuimus, hoc tantum loco commemorasse et docuisse sufficiat. Nam cognita quota sit in Calendas luna, facile etiam caeteris cujusque mensis diebus qua sit aetate, cantato ipso mense et concurrentibus digitis, apparebit. Sunt autem anni tres circuli decennovenalis, in quibus idem argumentum stabilitatem sui tenoris conservare nequeat: octavus videlicet, undecimus, et nonus decimus, cui causam notandi varia facit ac dispersa
Abbreviated transcription (Latin):
DE GRANI DIN E.¬
randinis lapilli ext illis pluuȩ frigoris & uentirigore conglaciatis
in aere coagulantur. sed citius niue soluuntur & interdiu sȩpius quam

Expanded text:
De grandine.randinis lapilli ex stillis pluviae, frigoris et venti vigore conglaciati, in aere coagulantur, sed citius nive solvuntur, et interdiu saepius quam
Abbreviated transcription (Latin):
& tertia diei parte tantũ conficere cursũ quantũ cc̃c xx¬
dieb & quartã diei parte constat conficgre soleni & quan
seu decrescens soliuicimor ꝙ pridie fuerat redditur¬
Singula autẽ sigͥna x punctos habent id ÷ duas horas¬
sic̃ & superius admoniumus: Senimpinctihorã faciun
Etideo siuis scire in quosignoluna .ẽ. sume luñaꝙ uolueris

Expanded text:
et tertia diei parte tantum conficere cursum, quantum CCCLX quarta diei parte constat conficere solem, et quanseu decrescens soli vicinior quam pridie fuerat redditurla autem signa decem punctos habent, id est, duas horassuperius admonuimus; quinque puncti horam faciunt. Et ideo si vis scire in quo signo luna est, sume lunam quam volueris
Abbreviated transcription (Latin):
quȩris bisse quid signific& et in principiis huiꝰ op̾culi
decalculis diximus et nunbreuit̃repetimꝰ Tanto
minꝰ ẽ bisse ab inte grahora : quanto .uIII aXII XX
axoc x. axv. Terticenĩ parte subtracta quo¬
tiens duȩ solum remanent ipsȩ duȩ partes bisse.¬
ipsa tertia triennuncupat᷑. Errant ergo qui
ritasꝓdat quod & sup perstrinximꝰ. lunã xx uidieb¬

Expanded text:
quaeris bessis quid significet, et in principiis hujus opusculi de calculis diximus, et hunc breviter repetimus. Tanto minus est bessis ab integra hora, quantum VIII a XII, XX a XXX, X a XV; tertia enim parte subtracta, quoties duae solum remanent, ipsae duae partes bessipsa tertia triens nuncupatur. Errant ergo quiritas prodat quae supra perstrinximus, lunam vigi
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ Haec aetas hominib: tunc coepit quando prim mar¬
tir abel corpore quidẽ tumulũ. spũ aut̃ sabbatũ ꝑ p&uȩ

Expanded text:
bitur. Haec aetas hominibus tunc coepit, quando primus martyr Abel corpore quidem tumulum, spiritu autem sabbatum pe
Abbreviated transcription (Latin):
admonas teriaqiȩ regebat lit teras quas angelo dictante ꝑ¬
ceperat. ut non errorem incurrerent insollempnitatis pas¬
chalisratione scirentq lunam primimensis inanno cõmu

Expanded text:
ocatur Panum, litteras, quas 604 angelo dictante ceperat, ut non errorem incurrerent in solemnitatis paschalis ratione, scirentque lunam primi mensis in anno commu
Abbreviated transcription (Latin):
sigmficans uł imperitos quosq quasi diuinando deludens Cuius
ordo ludi uello quelȩ talis ẽ : Cũ primã alphabeti litterã intimare

Expanded text:
significans, vel imperitos quosque quasi divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: cum primam alphabeti litteram intimare
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis februarii dies iđq bissextũ censuit nominandũ Omnie
nĩ int̃kalationi m̃sisfebruarius deputatꝰ ẽ qm̃is ultimꝰ an ni¬
erat. quod etiu ipiũ degrecaꝵ Imitatione faciebant. Na illi ul
timo annisuim̃si suꝑfluo sint̃serebant dies : Verumunare

Expanded text:
sis Februarii dies, idque bissextum censuit nominandum. Omni rcalationi mensis Februarius deputatus est, quoniam is ultimus annietiam ipsum ex Graecorum imitatione faciebatimo anni sui mense superfluos interserebant dies. Verum una re
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia die aquis in congregationem unã coactis apparuit arida
num nationibi abraham patriarcha cognationem patriãq

Expanded text:
Tertia die aquis in congregationem unam coactis, apparuit arida,num nationibus. Abraham patriarcha cognationem patriamq
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s nr̃i qͥ tunc
suere romae. hoc modo se innatale dñi incereis scaẽ mariae scriptũ¬
xxx duobus annis circulus paschalis circũ agitur. his ad de xxxiii
uł potius xxx iiii.ut illũ ipsũ quo passus est dñs attingerepossis

Expanded text:
stri qui tunc fuere Romae, hoc modo se in natali Domini in cereis sanctae Mariae scriptXXXII annis circulus paschalis circumagitur, his adde XXXIII vel potius XXXIIII, ut illum ipsum quo passus est Dominus attingere possis
Abbreviated transcription (Latin):
euenturum ostendit:
Ducem enim uenturum titum dt̃
qui quadra gesimo annodominice passionis itacum populo
roma nociuitatem et scũ arium dissipauit : ut non remaner&
lapis super lapidem : Verumhis peranticipationem plibatis

Expanded text:
eventurum, ostendit. Ducem enim venturum Titum dicit, qui quadragesimo anno Dominicae passionis ita cum populo Romano civitatem et sanctuarium dissipavit, ut non remaneret lapis super lapidem. Verum, his per anticipationem praelibatis
Abbreviated transcription (Latin):
hunos & gothosmagnis multisq: proelus uincit : cuius concor¬
diam nonferene s arriani : post xlannosec clesi asquastenuere
ca aduersus macedonium subdama soromȩ ep̃o : Theo dosi¬
us archadium filiũ suum consortem facit imperii. A secun¬
dogratiani annoipso sexies & theo dosio consulibus ÷ heo¬
philus paschalẽ compotum scribit : Maximus uir quidẽ
strenuus & probus atque augusto dignus nisi contrasa¬
cramentũ fidei perty rannideme mersiss& inbritta¬
niam inuitus propemodum ab exercitu imperator creatꝰ
ingalliamtransut ibiq gratianũ augustũ dolis circũ ueñsũ¬

Expanded text:
Hunos et Gothos, magnis multisque praeliis vicit. Cujus concorHunos et Gothos, magnis multisque praeliis vicit. Cujus concordiam non ferentes Ariani, post XL annos ecclesias, quas vi tenuere, ta, contra Macedonium, sub Damaso Romae episcopo. Theodosius Arcadium filium suum consortem facit imperii. A secundo Gratiani anno, ipso sexies et Theodosio consulibus, Theophilus paschalem computum scribit. strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia inuitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit: ubi Gratianum Augustum subita incu
Abbreviated transcription (Latin):
in quoplathomã ipsamubi lacuerunt corpora scã uersibus
adornauit : Valens ab eudoxio arrianorũ ep̃obaptitat᷑
nostrosperse quitur : Gratianus ualentini anifilius tertioei
anno : ambianis imp̃r factus est : Const antinopoli a posto¬
lorumm artirum dedicatur : Post auxentis seram mortẽ:
mediolani ambrosio ep̃õ constituto omnis ad fidẽ rectã
filiuis añiui: ualens legedat aut monachimilitarent : nolentes
fustibus iussit interfici: Gens hunorum diulnaccessis reclusa
montibus & repentina rabi e percita : ex arsit ingothos eosq
sparsim cont᷑batos : ab antiquis se dibus expulit : Cothitran sĩtoda nu
bio fugientes aualente sine armorum depositione suscepti : mox
pera uaritiam maximiducis fame adrebellandum coactist :
uicto que ualentis exercitu : pertraciam sese miscentessimu lom¬
nia caedibus incendiis rapinisq fudert̃:
ratianus cumfratre ualentimano añ  itheo dosius a gratia no
imp̃r creatus: maxim a sillasschythicas gentes hocest alã nos

Expanded text:
 platoniam ipsam ubi jacuerunt corpora sancta versibus adornavit. Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur. Gratianus Valentiniani filius tertio ejus anno Ambianis imperator factus est. Constantinopoli Apostolorum martyrium dedicatur. Post Auxentii seram mortem, Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam filiis, annis IV. Valens, lege data ut monachi militarent, nolentes fustibus jussit interfici. Gens Hunnorum diu inaccessis reclusa montibus, repentina rabie percita exarsit in Gothos, eosque sparsim conturbatos ab antibio, fugientes a Valente sine armorum depositione suscepti, mox per avaritiam Maximi ducis fame ad rebellandum coacti sunt; victoque Valentis exercitu, per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis et rapinis fuderunt. Gratianus cum fratre Valentiniano, annis VI. Theodosius a Gratiano imperator creatus, maximas illas Scythicas gentes, hoc est Alanos,
Abbreviated transcription (Latin):
tior tran quillitatẽ designare : Quia isnimirum statꝰ est
anniuertentis ut sexm̃sib: quib: decresit dies multo clem̃tior
sit ueris motus ꝙ reliquissex Eademratio ẽ &iã lunȩ

Expanded text:
tior, tranquillitatem designare, quia is nimirum status est anni vertentis, ut sex mensibus, quibus decrescit dies, multo clementior sit aeris motus, quam reliquis sex. Eadem ratio est etiam lun
Abbreviated transcription (Latin):
semina. augeat fructꝰ Nab& etiã a fratrepleraq: distincta
ut quem tota die calor humorẽ t̃rȩ siccauerit. eunsdẽ exiguȩ
uoctis temporerosreponat. Nãet ipsaluna. Larga roris

Expanded text:
semina, augeat fructibus. Habet etiam pleraque a fratre distincta, ut quem tota die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguae noctis tempore ros reponat. Nam et ipsa luna larga roris
Abbreviated transcription (Latin):
exortũ cuncta uidelicet tenebrarũ offendicula deuincentis. pleni lunio
nr̃ȩ deuotionis euestigio sequente dedicem : Hanc mosarcipasche ra

Expanded text:
exortum, cuncta videlicet tenebrarum offendicula devincentis, plenilunio nostrae devotionis e vestigio sequente, dedicemus. Hanc Mosaicae Paschae ra
Abbreviated transcription (Latin):
leiunium solui sabbatidie quando Xĩ iiluna uenire monstratur
et incipimꝰ legi c̃ traria facere : Conuenit itaq diligent̃ aduer¬
diẽ in eptimadam sequentẽ potius differamꝰ. duplici hocmodo.
le iunium qđ consequens non ÷ qđ nec ipsalex p̃cipit maexime

Expanded text:
jejunium solvi Sabbati die, quando decima tertia luna venire monstratur, jejunium solvi Sabbati die, quando decima tertia luna venire monstratur, et incipimus legi contraria facere. Convenit itaque diligenter adverntem septimanam paschalem diem potius differamus, duplici hoc modo: jejunium, quod consequens non est, quod nec ipsa lex praecipit, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
axvi lunausq ad xXII celebrandum estimant : duplici
miseria laborant ꝗͥa & legitimum pashȩ principium pumꝗ ha¬
bent & crebro euenit ut Nullum dierum ꝗ in lege p̃scripti sunt
insua paschali obseruatione consequantur dum & uesperã
sus festiuitate repudiant atq insuꝑ in huius poenam peccati.
pellatꝰ inuenit᷑ frequent̃ in suipaschȩ principium sanciri p̃cipi¬
unt: Sunt ꝗ i alteram partem auia ueritatis sed non minore
labant᷑ errore. cumscriptura p̃cipiat uiaregia gradendum&
nendo p̃occupant sȩpius iitium pas chȩ legalisdumquod ipsa hxiuii
it scam eam &celeberrimam consecrans quasi : Ad paschaminime
ꝑtineat funditus c̃temnunt. : Quos interalios fidei catholicȩ&
actionis defensores & iã beatus theophilus alex andrinȩ antis¬
tes ecđȩ mani festa rationedeuincit scribens imperatori the¬
odosio maiori: Sed quia accidere inquit interdum sol& utoc
xĨIII ipsaluna in dominicũ diẽ ueniat : quo facto necesse est lã

Expanded text:
am secundam celebrandum aestimant, duplici miseria laborant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observatione consequantur, dum et vesperasus festivitate repudiant. Atque insuper in hujus poenam peccati vpellatus invenitur, frequenter in sui paschae principium sanciri praecipiunt. Sunt qui in alteram partem a via veritatis, sed non minore labantur errore, cum Scriptura praecipiat via regia gradiendum, nendo, praeoccupant saepius initium paschae legalis, dum quod ipsa in dit, sanctam eam et celeberrimam consecrans, quasi haec ad pascha minime pertineat, funditus contemnunt. Quos inter alios fidei et actionis catholicae defensores etiam beatus Theophilus, Alexandrinae antistes Ecclesiae, manifesta ratione devincit, scribens imperatori Theodosio majori: « Sed quia accidere, inquit, interdum solet ut rta ipsa luna in Dominicum diem veniat, quo facto, necesse est jam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura scã comm̃dat. ineo maxime qđ ds̃ sex dieb:
ꝑfecito perasua : & vidie factus est homo ad hnagmẽ
dĩ : & sextaaetate generis humani filius dĩ uenit

Expanded text:
Scriptura commendat, in eo maxime quod Deus sex diebus perfecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei . Et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit
Abbreviated transcription (Latin):
mensis crescit & decrescit : Legimus item scribente s cõ
paschasi noli libeo antrstite adbeatissimum papam leonẽ
q tempore ⁊ osimi papȩ cumess& ultimus circulidecenno¬
uennalis annus & declinarent quidam decimo beł ar̃ maiar̃
proembolismo communem tenentes annunquȩ e& pascha¬
lis obseruantiȩ ueritas multiplicimiraculo supernȩ uirtu¬
tis claruerit : Quedã inquit uilissima possessio meltinas
appellatur inmontibus ardiuis acsilius densissimis constitu

Expanded text:
mensis crescit et decrescit. Legimus, item, scribente sancto Paschasino Lilybaei antistite ad beatissimum papam Leonem, quia tempore Zosimi papae cum esset ultimus circuli decennovenalis annus, et declinarent quidam decimo Calendarum Maiarum pro embolismo communem tenentes annum, quae esset paschalis observantiae veritas multiplici miraculo supernae virtutis claruerit. « Quaedam, inquit, vilissima possessio Melthinas appellatur, in montibus arduis ac sylvis densissimis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
stadus autut longissime in quingentis motantib: sem& um¬
bris solis Itaq ũbilici quemꝰ gnomen appellant umbra hnȩgip¬
to meridiano tempore ȩquinoctudie. paulo plus quẽ dimidia

Expanded text:
stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam
Abbreviated transcription (Latin):
semis annis postbaptisma p̃dicauerit. sicut iohannes in euangelio
suo non solũ cõmemorato redeuntispaschȩ tẽpore ꝑdoc& : sed idẽ¬
in a pocalypsi suadani el quoq: insuis uisi onib: proph&icae designat :

Expanded text:
nnos post babtismum predicaverit, sicut non solum in ewangelio nnes commemorato redeuntis pasche tempore perdocet, sed in Apocalipsi sua. Daniel quoque in suis visionibus prophetice designat.
Abbreviated transcription (Latin):
Audiat et me ꝓme simplicit̃ respondentẽ cuidis plic& uł
suꝑfluu uidet᷑ qđ hȩc rogatu frm undecunq collegiuniusq
libelli tenore conclusi dimittat ea legenda siquiue lint.

Expanded text:
Audiat et me pro me simpliciter respondentem: Cui displicet, vel superfluum videtur, quod haec rogatu fratrum undecunque collegi, uniusque libelli tenore conclusi, dimittat ea legenda, si quis velit
Abbreviated transcription (Latin):
qui in australt̃ plagã uideant᷑ umbrã trans mittere. Hoc autem
fieri dicit᷑ sũmo aestũ cuma quilonẽ sesol dirigat : Cui paria

Expanded text:
qui in Australem plagam videantur umbram transmittere. Hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum ad Aquilonem sol dirigit. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
nus undiq incoli : Vide quid dehis scribens tonis dicat
Circaiquit duȩ tantum inter exustam & rigentes tem

Expanded text:
nus undique incoli, vide quid de iis scribens zonis dicat. « Circa, inquit, duae tantum inter exustam et rigentes tem
Abbreviated transcription (Latin):
nimero aequari ꝗ aberuditorib: aeuo sequente doctoribus
expertum ÷ nisi annis xi adiectis nequa ꝗ fieri posse a dhdi¬
tium utriusq obseruationis ogdo adib: & endc̃ adibus tota
lunȩ digesta conuersio: nam & greci quondam quos& antiqui¬
simi romanorum perhibentur imitati cumadlunȩcursum

Expanded text:
numero aequari, quod ab eruditioribus aevo sequente doctoribus expertum est, nisi annis XI adjectis, nequaquam fieri posse, ad indicium utriusque observationis ogdoadibus est et hendecadibus tota lunae digesta conversio. Nam et Graeci quondam, quos et antiquissimi Romanorum perhibentur imitati, cum ad lunae cursum
Abbreviated transcription (Latin):
ad hucannos computarent. Vuiannis communibus pari
ratione confectis embolis mostrium mensium pariterhi

Expanded text:
adhuc annos computarent, VIII annis communibus pari ratione confectis, embolismos trium mensium pariter i
Abbreviated transcription (Latin):
malem : argos Latoniam elim olympiam mesanã pelopo nesi
siracusas catinã siciliã mediã sardiniȩ austrma cartezam : or

Expanded text:
Malean, Argos, Laconicam, Elim, Olympiam, Messaniam Peloponnesi, Syracusas, Catinam, Siliciam mediam, Sardiniae austrina, Carteiam,
Abbreviated transcription (Latin):
qui est annus diocletianiaxLVIII. post consulatum lam¬
padui& orestis quo anno codex iustini ani orbi promul¬
gatus est : Victor quoq capuanus ep̃s librumde pascha
scribens. uictorii arguit errores.
ustinus minor. añxi.narsis patricius totilãgothor ũ regẽ in
it alia superauit & occidit Quide in deꝑinuidiã romanorũ ꝓquib
multa contragothoslabor auerat accusatꝰ apudiustinũ & con¬
iugẽ eius sophiam. quod seruitio premer& italiã : sece ssit nea¬
polim campaniȩ & scripsitgentil angobardorum ut ueni¬
rent & possiderent italiam: lohannes romane eclesiae
pontifex : ecdesiam apostolorum philippi& iacobiquã
ĩ berius constantinus añ Vi Vregorius tunc apoc risiat¬
rius in constantino poli post romanu sepiscopus. libros
expositionis in iobcondit & euticium eius demurbis
epis copum infide nostrae resurrectionis errasse trbe¬
rio praesente conuicit. It aut ipse augustus librum
ouis quemderesur rectione scripsit : suis quoque

Expanded text:
qui est annus Diocletiani CCXLVIII, post Consulatum Lampadii et Orestis, quo anno Codex Justinianeus orbi promulgatus est. Victor quoque Capuanus episcopus librum de pascha scribens Victorii arguit errores. A. M. 4529. Chr. 578. Justinus minor annis XI. Narsis patritius Totilam Gothorum regem in Italia superavit et occidit; qui deinde, per invidiam Romanorum, pro quibus multa contra Gothos laboraverat, accusatus apud Justinum et conjugem ejus Sophiam quod servitio premeret Italiam, secessit Neapolim Campeniae, et scripsit genti Longobardorum, ut venirent et possiderent Italiam. Joannes, Romanae Ecclesiae pontifex, ecclesiam Apostolorum Philippi et Jacobi quam iberius Constantinus annos VII. Gregorius tunc apocrisiius in Constantinopoli, post Romanus episcopus, Libros expositionis in Job condidit et Eutychium ejusdem urbis episcopum in fide nostrae resurrectionis errasse Tiberio praesente convicit, ita ut ipse Augustus librum ejus quem de resurrectione scripsit suis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
lunȩ cursum ł diem nescierit rite inuenire paschalem : sed
ꝗ ea q̃ ipsistem poribus annuatim cum labore inuestigata &

Expanded text:
lunae cursum, vel diem, nescierit rite invenire paschalem, sed quia ea quae ipsis temporibus annuatim cum labore investigata
Abbreviated transcription (Latin):
IT EMDEEODEMSIQUISCOQUTARE NON DIDICIT
IQuIS uero &iã calculandiminꝰ idoneus. lunaris tam̃¬
circuitꝰ existit curiosus. & huic ad capacitatem inge

Expanded text:
 De eodem si qui computare non didicerunt. Si quis vero etiam calculandi minus idoneus lunaris tamcircuitus existit curiosus, et huic ad capacitatem inge
Abbreviated transcription (Latin):
eo añ .xuii : hic protomo calcidonense puniuersũ orbemsn¬
gulis orto doxorũ epĩ s̃ singulas consonantes que misite¬
pistolas quid de eodẽ tͥomosentirent rescribi sibi postu lans
Quorũ ad eo consonantia deueraxp̃i in carnatione suscepit
omiu rescripta : ac siu notẽpore unoque dictante fuisse
du saluatoris ad uersus euthicen& dioscorũ alexandriae ep̃m
qui humanã in xp̃o carnẽ negant : Scripsit & historia mec desiasti¬
ca: afine librorũ e usebiiusque ad suũ tempus idestusque ad
iperiũ leonis huius subquo & mortuus est : Nictoriu siube nte
papahilario : scripsit paschalẽ circulũðxxxui annorũ

Expanded text:
eo annos XVII. Hic pro Tomo Chalcedonensi per universum orbem singulis orthodoxorum episcopis singulas consonantesque misit epistolas, quid de eodem Tomo sentirent rescribi sibi postulans. Quorum adeo consonantia de vera Christi incarnatione suscepit omnium rescripta, ac si uno tempore unoque dictante fuissent Domini salvatoris adversus Eutychem, et Dioscorum Alexandriae episcopum, qui humanam in Christo carnem negant. Scripsit et historiam Ecclesiasticam a fine librorum Eusebii usque ad suum tempus, id est, usque ad imperium Leonis hujus sub quo et mortuus est. Victorius, jubente papa Hilario, scripsit Paschalem circulum DXXXII annoru
Abbreviated transcription (Latin):
bulo gaudia nouȩ solemnitatis uocantes. Trimilei
dicebatur quod trib: uicib: In eo ꝑdiem pecora mulge¬
rentur Talis enĩ erat quondã ubertas britaniȩ

Expanded text:
bulo gaudia novae solemnitatis vocantes. Tri-milchi dicebatur, quod tribus vicibus in eo per diem pecora mulgebantur. Talis enim erat quondam ubertas Britan
Abbreviated transcription (Latin):
ar tis simis continentiȩ et pis surarum laboribus accinctip̃di¬
cabunt. iEt paulo post : Etcum finierint inquit testimonium
suum bestia qͣ ascendet de abrsso faciet aduersus illos bellũ
etum c& eos. etoc id & illos. et c&era quib: ministroseiusdem
bestiȩ id ÷ antichristi deoccisi one horum duorum testium
idẽ martrrum l&aturos eisdemq etiam mortius h subiatu¬
ros ẽ commemorat : Idẽ alio loco etiudiinquit demaribefui¬
am ascendentem & deditilli dra couirtutem suam et pateftor¬
tem mignam. Id estiud hori nemi sȩuissimi liaigenu dertium ul¬
tuosa
impiorum stirpe progenitum. ciumoxnato ei ꝑ magicas in¬
tes apessimis imbuto magistris adiungenssediabolust̃oca mur¬
tutis suȩ potentiam ꝑquam magica c&eris omnibus maio¬
rapatrar& indiuiduus comes attulit: Etdata est in quitilli

Expanded text:
arctissimis continentiae et pressurarum laboribus accincti praedicabunt. Et paulo post: Et cum finierint, inquit, testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso fac et adversus illos bellum, et vincet eos, et occidet illos, et caetera. Quibus ministros ejusdem bestiae, id est, Antichristi, de occisione horum duorum testium, id est, martyrum, laetaturos, eisdemque etiam mortuis insultaturos esse commemorat idem alio loco: Et vidi, inquit, de mari bestiam ascendentem, et dedit illi draco virtutem suam, et potestatem magnam, id est vidi hominem saevissimi ingenii de tumultuosa impiorum stirpe progenitum, cui mox nato, et per magicas artes a pessimis imbuto magistris, adjungens se diabolus, totam virtutis suae potentiam, per quam magice caeteris omnibus majora patraret, individuus comes attulit. Et data est, inquit, illi
Abbreviated transcription (Latin):
facta et xp̃itresurrectio celebrata dominicã nancu pauit
Quod illi nom̃ iã olim primis eccłȩ tẽporib fuis se inditũ. testatus
nohannes quididt in a pocalrpsi Euilnspũ indie dominico
Dein secundã feriã tertiã feriã quartã quintã & sextã de suo ad nestenan

Expanded text:
ti est resurrectio celebrata, dominicum nuncupavit; quod illi nomen jam primis Ecclesiae temporibus fuisse inditum testatur Joannes, qui dicit in Apocalypsi: Fui in spiritu in die Dominico. Deinde secundam feriam, tertiam feriam, quartam, quintam, et sextam de suo adnecten
Abbreviated transcription (Latin):
uinas primimensis exordine conprehendendodiem pas¬
chequimox sequente dominica futurus erat facillime

Expanded text:
unas primi mensis ex ordine comprehendendo, diem Paschae, qui mox sequenti dominica futurus erat, facillime
Abbreviated transcription (Latin):
rrat. Et ipse annosequente ibidẽ subita morteperiit succe deps
in regnũ athalariconepote eius : Hilderi cuu andalorũ rec
epos ab oxiliore uerti & ecclesias rest aurare prȩcepit : pest
annosł xxiiihe reticȩ profanationis. Benedictus abbaur¬
exxx riii. Bilit arius patricius alustini a noina fricammis sis¬
iur andalorum gentem deleuit: Car chago quoq annoeries¬
sionissuȩ xc̃uĩ receptaest pulsis deuictisq uuandalis
& gelis meroregeeor ucapto constantin opolimmisso: cor¬
pussc̃ĩ antonii monachidiuina reuelatione⁊
repertum alexandriam defertur : & in eclesia be¬
atibaptistaelohannis humatur: Dionisiuspaschales scribit
circulos incipiens ab an nodominicae incarnationisdaxx Ii

Expanded text:
erat, et ipse anno sequente ibidem subita morte periit, succedente in regno Athalarico nepote ejus. Hildericus, Vandalorum rex, episcopos ab exilio reverti et ecclesias instaurare praecepit post annos LXXIV haereticae profanationis. Benedictus abbas virXXXVIII. Belisarius patritius, a Justiniano in Africam missus, Vandalorum gentem delevit. Carthago quoque anno excessionis suae XCVI recepta est, pulsis devictisque Vandalis, et Gelismero rege eorum capto Constantinopolim misso. Corpus S Antonii monachi divina revelatione repertum Alexandriam defertur, et in ecclesia beati Joannis Baptistae humatur. Dionysius Paschales scribit circulos, incipiens ab anno dominicae incarnationis DXXXII
Abbreviated transcription (Latin):
tandem nec essarios aliquandiuper plures crescente autem
peraetates scłi peritia unumqua drantis interponebantdiẽ
Heumisere desipientes quinescientes eum cuius regninonerit
finis quid ixit egosum principium qui& loquor uobis: Ter¬
minum diuino cultu honorandum & eisacra acsacrifitiacre¬
debant agenda. Sed multomiserius dementes quihabentes
promissionem regniclestis his potius quȩ termino sunt obndettia

Expanded text:
tandem necessarios aliquandiu perplures, crescente autem per aetates saeculi peritia, unum quadrantis interponebant diem. Heu miseri desipientes! qui nescientes eum cujus regni non erit finis, qui dixit: Ego sum principium, quod et loquor vobis, terminum divino cultu honorandum, et ei sacra ac sacrificia credebant agenda. Sed multo miserius dementes qui habentes promissionem regni coelestis, his potius quae termino sunt obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ grrando subut. atq aurorapcedente diem secundũ tertiũq
si mili ordinuio pleuit : Hoctantũ a solariluce differens qte ua ues

Expanded text:
terrae gyrando subiit, atque aurora procedente, diem secundum tertiumque simili ordine complevit, hoc tantum a solari luce differens, qu
Abbreviated transcription (Latin):
decrescentis quarematutino in exortu nͨ erecta nͨ supina¬
pareat Pademcur int̃diu sepe ꝓnaꝓcedat nimirum

Expanded text:
decrescentis, quare matutino in exortu nunc erecta, npareat. Eadem cur interdiu saepe prona procedat, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Quarum pars quarta quiẽ qua dransdiei vi hora̧
inueniuitur It m anni cursu senarius numerus pluri¬
mum ual&: Hlȩc detantiauctoris excerperedicts li¬
buit udenatura bissexti meȩ pus illitatis sensum rele¬
gens non solum hunc persenas horas annuatim cres

Expanded text:
sunt, quarum pars quarta, qui est quadrans diei, VI horae inveniuntur; ita in anni cursu senarius numerus plurimum valet. » Haec de tanti auctoris excerpere dictis libuit, ut de natura bissexti meae pusillitatis sensum relegens, non solum hunc per senas horas annuatim cres
Abbreviated transcription (Latin):
putatur Cunaris incensionis locus & hora procreet. Nam
quomodo fieriposs& ut perannos denos & nouenos unum necesse

Expanded text:
putatur lunaris incensionis locus et hora procreet. Nam quomodo fieri posset ut per annos denos et novenos unum necesse
Abbreviated transcription (Latin):
MOCI DEDISPARILONGITUDINEMERU
ET UARIO
STATUUMBRARUM
tquidẽ ȩquinoctialis dies. omnimundo aequalis & una est . Verũ
solstiuialis & c&eriom̃s diuerse longitudinis ꝓratione climatũ

Expanded text:
 De dispari longitudine dierum et vario statu umbrarum. Et quidem aequinoctialis dies omni mundo aequalis et una est; verum solstitialis et caeteri omnes diversae longitudinis pro ratione climatu
Abbreviated transcription (Latin):
ulius astrũ Augus tũ m̃sem leoferuidus igne
erurit. Sidere uirgo tuobachum septẽbopimat¬
Aequati aocto b̾sementis tempore libram

Expanded text:
ulius astrum. Augustum mensem Leo fervidus igne perurit. sidere, Virgo, tuo Bacchum September opimatet October sementis tempore Libram
Abbreviated transcription (Latin):
dies quib: xiilunȩ cursus confici oredidit. annꝰ extendere tur
atq hisłdieb a seadditis. adiecit ulios Vi. retractos illis uim̃sib
quiaom hubebatndiescid: desingulis singulos. factosq l& vi dies
induos nouosm̃ses pariratione diuisit acdeduob priorem ianu¬
arium nuncupauit. Primumq anni eẽ uoluit. tanquãbi

Expanded text:
dies, quibus XII lunae cursus confici credidit, annus extenderetur, atque iis L diebus a se additis, adjecit alios VI retractos illis VI mensibus, qui XXX habebant dies, id est, de singulis singulos, factosque L et VI dies in duos novos menses pari ratione divisit, ac de duobus priorem Januarium nuncupavit, primumque anni esse voluit, tanquam bi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem xnr̃drũ & sȩculariũ litterarũ testatur auccoritas : sed nos
unius putris ulig tmi testimoniũ ponere sat est Dicit in libro quȩ

Expanded text:
um, et saecularium litterarum testatur auctoritas. Sed nos ni testimonium ponere sat est, qui dicit in libro Qu
Abbreviated transcription (Latin):
specialiter poncupantSedlunarisannus quã dr iferiã
accipitur Primus est namq: cumluna XX vii diebus &
viiihoris Todiacum percurrens adid signũ ex quo egres¬
sae st reuertitur: Secundus duob: diẽb: & uii horis
psõlixior : qui consuetemensis appellatur cum solem a

Expanded text:
specialiter nuncupant. Sed lunaris annus quadrifarie accipitur. Primus est namque, cum luna XXVII diebus et octo horis Zodiacum percurrens, ad id signum, ex quo egressa est, revertitur. Secundus duobus diebus et quatuor horis prolixior, qui consuete mensis appellatur, cum solem a
Abbreviated transcription (Latin):
eta describens ruit inquit oceanonox in uoluens umbra
magna terrãꝙ polũque : Et salo monsacris literis ex pressit
Qui pascit᷑ int̃ lilia donec aspiret dies et inclinent᷑ umbrȩ
Eliganti utiq sensu de cessionẽ noctis inclinationẽ ap¬
pellans umbrarũ. Nam qm̃ ꝓconditionib: plagarũ quib solis

Expanded text:
eta describens, inquit: Ruit oceano nox, Involvens umbra magna terramque polumque. Et Salomon sacris litteris expressit: Qui pascitur inter lilia donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. Eleganti utique sensu decessionem noctis inclinationem appellans umbrarum. Nam quoniam pro conditionibus plagarum, quibus solis
Abbreviated transcription (Latin):
XXXUII.
estilentia nascitur. aere uel siccitatis uł caloris uel pluuiarum
intemperantia promeritis hominum corrupto : quispirando uel

Expanded text:
XXXVII. estilentia nascitur ex aere, vel siccitatis, vel caloris, vel pluviarum intemperantia, pro meritis hominum corrupto, qui spirando vel
Abbreviated transcription (Latin):
multis annis uiucreꝑinbetur. q̃dũ inmultis locis nascit᷑ ñ hnom¬
nib frustꝰ perficitmaturitatẽ. Frequent̃ aut̃ inegipto &s sria
fructus aut̃ eius dactili adigitorũ simi litudine nuncupati sunt
quorũ etia & nomina iariantur. Nã alii apellant᷑ palmulȩsi mi¬
les miro balani. alii tebaici qui& nicolai. aliimi. cales quos greci
nr sic̃ ꝓplieta cecinit lerusalẽtendens a sellũ sedisse ꝑhibet᷑. Iunc gra¬
diens cũ ramis palinarũ multitudo plebiũ obuiã eiclam arti sanna
benedit qui uenit in nomi nednĩ rexisrł. uulgus aut eũ diẽ captu

Expanded text:
multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem; frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens, super asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei, clamaverunt: Hosanna! benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel . In ramis
Abbreviated transcription (Latin):
rium nullum habeat ut uenerat aqua exse sediscedit : Tunc
ergo subscãe memoriȩ papero simousq: adlucem a quanon

Expanded text:
rium nullum habeat, ut venerat aqua, ex sese discedit. Tunc ergo sub sanctae memoriae papa Zosimo usque ad lucem aqua non
Abbreviated transcription (Latin):
culum utriusq sideris libent̃ capient manꝰ.: Sed in mera hu¬
iusce disciplinȩ sicut & c&erarũ artiũ melius uiuȩ uocis alloqͥo
quam stili signantis traduntur officio:LVI.¬
uinta circuli iiis regionelunaris ciclus includitur.

Expanded text:
culum utriusque sideris libenter capient manus. Sed innumera huculum utriusque sideris libenter capient manus. Sed innumera hujusce disciplinae, sicut et caeterarum artium, melius vivae vocis alloquio quam stili signantis traduntur officio.Quinta circuli decennovenalis regione lunaris cyclus includitur
Abbreviated transcription (Latin):
rem cursum hileuamanu intrinsecus aradicepollicis inci¬
punnt. et hunguemini digiti hnitrinsecus eun dẽtonsũ maNt
Itẽ ꝗamanus binȩ articulos exceptis ungiub: habent XxviIi
his singulos annos singulis aptant. incho antes aminimo leuȩ
digito & idexterȩ pollice complentes p̃ ut hilunarici¬
dõ singulos exor dine digitos expedientes ad pumerũ
Necundi similit̃ secundos. & tertii digiti tertios totidẽ annos
aequa ratione complestantur.
sed obrationem qua urantis ꝑ quaternos transuersũ digitos qua tri-¬
ennium om̃e sigNantes. ita ut minorum bi st̃ni articuli digitor
totidem bissextiles contineant annos : It̃ ꝓximoꝵ aminimis bister¬
ni articulidigitoꝵ proximos abisternis bissextis annos totidẽ ex¬
plicentꝰ: Porro septimus bissextilis cumtrib: sesequentib: an
nis bis binos sibi pollicũ uindic& articulos : Hȩcsiue hoc siuealio
quisq sibi calculator ordinare uolueritmodõai hilominꝰ cir¬

Expanded text:
rem cursum in laeva manu intrinsecus a radice pollicis incipiunt, et in ungue minoris digiti intrinsecus eumdem consummant. Item quia manus binae articulos, exceptis unguibus, habent viginti octo, his singulos annos singulis aptant, inchoantes a minimo laevae digito, et in dextrae pollice complentes, non ut in lunari cyclo singulos ex ordine digitos expedientes, sed ecundi similiter secundos, et tertii digiti tertios totidem annos aequa ratione complectantur; sed ob rationem quadrantis per quaternos transversum digitos quadriennium omne signantes, ita ut minimorum bis terni articuli digitorum totidem bissextiles contineant annos, item proximorum a minimis bis terni articuli digitorum proximos ab his ternis bissextis annos totidem explicent, nis bis binos sibi pollicum vindicet articulos. Haec sive hoc sive alio quisq
Abbreviated transcription (Latin):
darum Sedcum hicnumer neq soliscursuineq ratiorib lune¬
conuenir& : non nunquã usu eueniebat ut frigusanni estuus

Expanded text:
darum: sed cum hic numerus neque solis cursui, neque rationibus lunet, nonnunquam usu veniebat ut frigus anni aestivis
Abbreviated transcription (Latin):
austripenitrat. tanto deiectio nris ꝗeã ab aꝗlone speculam᷑ par&
obtutib Ateũsolstitiali gradit᷑ incirculo aliquanto sepe elatior sole

Expanded text:
Austri penetrat, tanto dejectior nostris, qui eam ab Aquilone speculamur, patet obtutibus. At cum solstitiali graditur in circulo, aliquanto saepe elatior sole
Abbreviated transcription (Latin):
Stellae lum asole mutuantes cum mundo uerti ũtpore unolo cofixis
& non stante nundo uage ferri dicuntur. exceptis hnsãplanet ac
idẽ errantes uocantur easq dieiaduentucaelari necũꝗ caelo decidere :

Expanded text:
Stellae lumen a sole mutuantes, cum mundo verti, utpote in uno loco fixae, et non stante mundo, vagae ferri dicuntur, exceptis iis quae planetae, id est errantes, vocantur, easque diei adventu celari, nec unquam coelo decidere
Abbreviated transcription (Latin):
minuit᷑ &auget ut minor sit cum resurgit noua &cũ sit
imnminuta cũmuletur : inquo gran demrsteriũ: Naet de

Expanded text:
minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit nova; et cum sit imminuta, cumuletur. In quo grande mysterium. Nam et de
Abbreviated transcription (Latin):
pore utere calidis &lasaraus &optimis cibispiper habentib: & sina¬
pe. raro lauare caput uero sine hitermissione purgare uinom

Expanded text:
pore utere calidis et laseratis, et optimis cibis piper habentibus et sinapi, raro lana, caput vero sine intermissione purga; vino
Abbreviated transcription (Latin):
retur: in super&i ã ut suam sobolem regio illorum generi com¬
mis ceret prolecta dosidae femin ahie rosolimitana quã priua¬
tus acceperat uxoremetnato exeafilio antipatro sociat sibi
maram menfiliam alex andrineptem aris toboli fratrishirca¬
ni qui ante eum rexerat iudaeorum : haec .i. eigenuit filios quo¬
rum duos alex andrum & aris tobolum ipsene cauit in samaria:
necmora post&i ammatremillorum quanilcarius nouerat
similiscelere peremit : equibus aris tobolus hero demexbero¬
nice susceperatfilium quẽ in actibus a postolorum ab angeloꝑ
cussum legimus Tertio interaugustum & antonium ortobel¬
loquod antonius quiasiam & orientem tenebat repudiata so¬
rore augusti deo patram duxiss& uxorem antonius & cleopa¬
trauicti sem& interficiunt: A quo tempore quidam primũ
annum augustimonar chi ae supputant᷑ ac tenus quiuocabapͣs
lagidae iae grptore gnauerunt añ cxcr. ⁊¬

Expanded text:
retur. Insuper etiam ut suam sobolem regio illorum generi comretur. Insuper etiam ut suam sobolem regio illorum generi commisceret, projecta Doside femina Hierosolymitana, quam privatus acceperat uxorem, et nato ex ea filio Antipatro, sociat sibi Mariamnem filiam Alexandri, neptem Aristobuli fratris Hyrcani, qui ante eum rex erat Judaeorum. Haec quinque ei genuit filios, quorum duos Alexandrum et Aristobulum ipse necavit in Samaria; nec mora, post etiam matrem illorum, qua nil charius noverat, simili scelere peremit. E quibus Aristobulus Herodem ex Beronice susceperat filium, quem in Actibus apostolorum ab angelo percussum legimus. Tertio inter Augustum et Antonium orto bello, quod Antonius, qui Asiam et Orientem tenebat, repudiata sorore Augusti, Cleopatram duxisset uxorem, Antonius et Cleopatra victi, semet interficiunt. A quo tempore quidam primum annum Augusti monarchiae supputant. Hactenus qui vocabantur Lagidae in Aegypto regnaverunt annis CCXCV.
Abbreviated transcription (Latin):
nem stupri habuerat : cuiustertioregni annoipseprimufro¬
manorum singulare obtinuit imperium a quo caesaresro¬
manorum principes apellatisleo patra regio comitatu urbẽ in gressa
uel amplius sena toribus equitibus que romani s incuria confossus
interiit Post annos iui & menses ui quam regnare coeperat assius
Lui& mensibus vi. a quo a gusti apellatireges romanorunquo¬
rum xu. iuuente cleopatra : xL & unum Poste a uixit annos:
Xͦi. augusti an nodeficiente iniudae a pontificum principatu
hero desnilad eum pertinens ut pate antipa triascalonitae
et matriscypridis arabicae filius aromanis iudae orum susci¬
pit principatum quod ten& añ xxxui quineig nobilis forte&
iuda eorum semine arguer&ur ex traneus combusit librosoms
quibus nobilitas gentisiude ae intemplo seruabatur adscrip¬
ta ut deficientibus probamentis & ipse adhancpertine reputa¬

Expanded text:
nem stupri habuerat; cujus tertio regni anno ipse primus Ronem stupri habuerat; cujus tertio regni anno ipse primus Romanorum singulare obtinuit imperium, a quo Caesares Romanorum principes appellati. Cleopatra regio comitatu urbem ingressa. vel amplius senatoribus equitibusque Romanis, in curia confossus interiit, post annos IV et VI menses quam regnare coeperat. Cassius, LVI et mensibus VI, a quo Augusti appellati reges Romanorum, quorum XV vivente Cleopatra, XL et unum postea vixit annos. Undecimo Augusti anno deficiente in Judaea pontificum principatu, Herodes nil ad eum pertinens, ut pote Antipatri Ascalonitae et matris Cypridis Arabicae filius, a Romanis Judaeorum suscepit principatum, quem tenuit annos XXXVI; qui ne ignobilis forte, et a Judaeorum semine argueretur extraneus, combussit libros omnes quibus nobilitas gentis Judaeae in templo servabatur adscripta, ut, deficientibus probamentis, et ipse ad hanc pertinere puta
Abbreviated transcription (Latin):
ploreser atousq ad scã scorum accedit : Aris tobolumuictum
secum adducit pontificatum confirmathir cano deinde anti¬
patrum herodis as calonitae filium procura torem palestinas
facitm an sitq in pontificatuhircanus añ xxxiiii. Virgiliusma¬
romnpago qui andesdicitur. haud procul amantua nascitur
pompeio & crasso consulibus pompeius captis h ero soliinistribu¬
tarios iuda eos facit. Virgilius cremonȩ stu diiseruditur cȩ sar
germa nos & gallos capit & brittannos quoq: quib: ante eum
ne nomen qui demromanorũ cognitumerat uictos obsidibus
sarem & pompeium: Victus pompeius alex andriamp&itibi
ab ipso a quosperabat auxliaptholo me opercussus interuit mox
cesar alex andriamuenitipsi quoq phto lomeus parare uoluit
insidias undebello eiin lato uictus iniloperiit : Caesaralexan¬
dria potitus regnum de opatrȩ dedit cumqua consuetudi¬

Expanded text:
plo reserato, usque ad sancta sanctorum accedit, Aristobulum vinctum plo reserato, usque ad sancta sanctorum accedit, Aristobulum vinctum secum abducit, pontificatum confirmat Hircano, deinde Antipatrum Herodis Ascalonitae filium procuratorem Palaestinae facit, mansitque in pontificatu Hircanus annis XXXIV. Virgilius Maro in pago qui Andes dicitur, haud procul a Mantua nascitur, Pompeio et Crasso consulibus. Pompeius, captis Hierosolymis, tributarios Judaeos facit. Virgilius Cremonae studiis eruditur. Caesar Germanos et Gallos capit, et Britannos quoque, quibus ante eum ne nomen quidem Romanorum cognitum fuerat, victos obsidibus sarem et Pompeium, victus Pompeius Alexandriam petit, ibique ab ipso a quo sperabat auxilia Ptolemaeo percussus interiit; mox Caesar ubi Alexandriam venit, ipsi quoque Ptolemaeus parare voluit insidias, unde bello ei inlato, victus in illo periit. Caesar, Alexandria potitus, regnum Cleopatrae dedit, cum qua consuetudi