comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dio trepes ut uidet᷑ : erat heres: archa tẽporis illis: aliquis su¬
pb: & insolenr : malens noua docendo primatũ sibiusurparo
scientiae : quã antiquis scae eedesiae quae iohanner p̃dicabat hu¬
milit̃ aus cultare mandatis: undebene dio trepes. s pocio¬
sus insulsus siue decor in saniens int̃p̃tatur ut ꝑfidiã cor¬
dis. &iã nomine signet : ꝓpt hoc siuenono : cõmone
am opora eius: ioẽ in omniũ notitiã manifestius
arguendo ꝓducã : iuxta illud aportolipauli: quiduultir inuir¬
ga ueniã aduos: quae tacit uerbis malignis garrions in
tare ne ipsi poreant: ita ꝑsuam malitiã excitatas debemur ae¬
quanimit̃ tolerare : ut nobis meritũ crescat: aliquando autem
&iam cõnpescere : nedũ denobis maladis seminant : eorũ qui au¬
direnos ad bona poterant : corda in nocentiũ corrũ pant.: Hinc
est qđ iohanner obtrectatoris sui linguã redarguit. neeiꝰ p̃dicati¬
onẽ ñ audirent qͥ audire poterant : & in prauis morib: remane¬

Expanded text:
Diotrephes, ut videtur, erat haeresiarcha temporis illius aliquis superbus et insolens, malens nova docendo primatum sibi usurpare scientiae, quam antiquis sanctae Ecclesiae, quae Joannes praedicabat, humiliter auscultare mandatis. Unde bene Diotrephes speciose insulsus, sive decor insaniens interpretatur, ut perfidiam cordis etiam nomine signet. Propter hoc, si venero, commonebo ejus opera. Id est, in omnium notitiam manifestius arguendo producam. Juxta illud apostoli Pauli: Quid vultis, in virga veniam ad vos? Quae facit, verbis malignis garriens in tare, ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire bona poterant, corda innocentium corrumpant. Hinc est quod Joannes detractoris sui linguam redarguit, ne suam praedicationem non audirent qui audire poterant, et in pravis moribus remane
Abbreviated transcription (Latin):
um dĩ : ł ẽe dirsimilẽ patric̃tendunt : m̃dacẽ ꝓfecto faciunt patrẽ :
q ñ credunt intertimonio qđ tertificatꝰ ẽ. dr̃ defilio suo Inillo uide¬
licet qđ & supra memini : tuer filius meur dilect᷑: inte c̃placuit mihi: Sedin
illo quod eimminente ora passionir phibuit : dũorante illo acdicente pat̃
nom̃ : rer pondit &iã t᷑ba audiente decaelo : & darificaui : &iterũ clari¬
ficabo: uerũ sed m̃ patrẽ eẽ significans incaelis illius : qͥ ut uerur homo :¬

Expanded text:
um Dei, vel non esse similem Patris contendunt, mendacem profecto faciunt Patrem, um Dei, vel non esse similem Patris contendunt, mendacem profecto faciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicet quod et supra memini: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi ; sed et in illo quod ei imminente hora passionis perhibuit, dum orante illo ac dicente: Pater, tuum , respondit, etiam turba audiente de coelo, Et clarificavi, et iterum clarificabo , verum se Deum Patrem esse significans in coelis illius qui ut verus homo
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ patrir: quo spm scmin eũ quos ẽꝑeratplenꝰ : &iã uisibili t̃misit
qricneoit ingiliooĩ: habettestimonũi p̃i inso souitus
quuta credit infilio dĩ ut exerceat operando qđ credit : habetter¬
timoniũ dĩnse : Illud utiq qr ipse quoq filioꝵ dĩ numeroiure c̃putet᷑
ꝓsounico dĩfilio sic suir fidelib: pollicento : Siquir mibiminirtrauerit:
honorificabit eũ pat̃m̃r : qđ si dĩ testimoniũ habere meruerir sidm̃
t es tẽ tuae fidei in temerat e possederir : quidte hominũ infa¬
mia : quid etiã ꝑsecutio laedita sie nĩ dr̃ ꝓnob quis c̃tranor¬
dȩi : frustra heretici patrẽ secro dere &uenerari putant
quã diu xp̃m contẽpnunt : & ei credere rennuu qui enim ñ ho¬
norificat filiũ ñ hononificat patrȩ̃ quimisit illũ : qͥ ñ cue¬
dunt filio qͥait: ego & pat̃ unũ sumꝰ & int̃rogante caiphaac
dicente tuerxp̃r filiur bene dicti rerpondit egosũ : Sed eũ ł nẽe fili¬

Expanded text:
 erat plenus etiam visibiliter misit. Qui credit in Filium Dei habet testimonium Dei in se. Qui ita credit in Filium Dei, ut exerceat operando quod credit, habet testimonium Dei in se, illud utique, quia ipse quoque in filiorum Dei numero jure computetur, ipso unico Dei Filio sic suis fidelibus pollicente: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus . Quod si testimonium Dei habere merueris, si Deum testem tuae fidei intemeratae possederis, quid te hominum infamia, quid etiam persecutio laedit? Si enim Deus prodaei, frustra haeretici Patrem se credere et venerari putant, quandiu Christum contemnunt, et ei credere renuunt. Qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum. Qui non credunt Filio, qui ait Ego et Pater unum sumus ; et interrogante Caipha, ac dicente, Tu Christus Filius Dei benedicti? respondit: Ego sum ; sed eum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quo e tiã creaturarũ coepit origo cunctarũ: neque en
dubi tandũ ẽ int̃primas creaturar. angelor esse condi¬
tos: sed ceteris ad laudẽ creatorir: geo miã suae conditio¬
nir referentibus. ille qui primur .ẽ conditur. mox ut alti¬
tudinem suae claritatis as pexit. contra conditorẽ cũ suir
sequacibus suꝑbur intumuit: ꝑq eandẽ suꝑbiam abinĩo
peccanr. de archangelo ẽ indiabolum uersur: inhoc appa¬
Rurt Filaus or ut dissoluat opena diabola:
peccatores exdiabolo natisunt: in quam
bolo natur .e: & taler om̃rgenuit. qualis erat. Natiuitar
illa deiecit ad mortẽ : natiuitar secunda: id est baptirmi
erexit aduitam: natiuitar illa trabit secũ peccatum : nati¬
uitas secunda liberat a peccato : Ideo enĩ uenit xp̃r homo
ut solueret peccata hominũ dequasolutione recte nibdit᷑:
ocnns quinatusẽ. ex dõpeccatum non ꝑacit. qm̃ sc

Expanded text:
est, quo etiam creaturarum coepit origo cunctarum. Neque enim est, quo etiam creaturarum coepit origo cunctarum. Neque enim dubitandum est inter primas creaturas angelos esse conditos, sed caeteris ad laudem Creatoris gloriam suae conditionis referentibus, ille qui primus est conditus, mox ut altitudinem suae claritatis aspexit, contra Conditorem cum suis sequacibus superbus intumuit, perque eamdem superbiam ab initio peccans, de archangelo in diabolum est versus. In hoc apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli. Omnes peccatores ex diabolo nati sunt in quantbolo natus est, et tales omnes genuit qualis erat. Nativitas illa dejecit ad mortem; nativitas secunda, id est, baptismi, erexit ad vitam. Nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas secunda liberat a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata hominum; de qua solutione recte subditur: Omnis qui natus est ex Deo peccatum non facit, etc
Abbreviated transcription (Latin):
& ille iustur .ẽ sed ille in ipsa in commutabili perpe¬
tuitate: nos iusti credendo inquẽ ñ ui demur: ut
ali quando uide amur: quigactt peccatũ oxdi¬
abolo est .i non carnir originẽ ducendo ox dia¬
bolo: sicut manicheur impursimo decunc tircre¬
dit hominibus. sed imitatione uel suggestione. pec candi.
sumendo ab illo: quomodo &nos filui habrahae sumurfac¬
ti imitando fidẽ abraha &econtra iuda ei ñ filii abrahae de¬
serendo fidem abrahae factisunt filu diaboli. dicente ad
cor dño: uor ex patre diabolo ertir. qm abintio: diabo¬
Lus peccat: Cũ p̃mit teret abinitio. s ubiunxit uerbũ tẽ¬
poris p̾sentir peccat. qui a exquo abinitio coepit diabo¬
lus peccare : nũ quã desit nec p̃sentiũ scilicet paenarũ
enormitate nec futurarũ metuco ercitur: unde iure ex
illo es sedicit᷑: quisq: apec cando: sere uocare neglegia
abinitio autẽ diabolur peccat: illo utique quo ipse factꝰ

Expanded text:
et ille justus est. Sed ille in ipsa incommutabili perpeet ille justus est. Sed ille in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in eum quem non videmus, ut aliquando videamus. Qui facit peccatum, ex diabolo est. Non carnis originem ducendo ex diabolo, sicut Manichaeus impiissime de cunctis credit hominibus, sed imitationem vel suggestionem peccandi ab illo sumendo, quomodo et nos filii Abrahae sumus facti imitando fidem Abrahae. Et e contra Judaei, filii Abrahae, deserendo fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli, dicente ad eos Domino: Vos ex patre diabolo estis . Quoniam ab initio diabolus peccat. Cum praemitteret ab initio, subjunxit verbum praesentis temporis, peccat. Quia ex quo ab initio coepit diabolus peccare, nunquam desiit, nec praesentium scilicet poenarum enormitate nec futurarum metu coercitus. Unde ex illo jure esse dicitur, quisquis a peccando se revocare negligit. Ab initio autem diabolus peccat, illo utique quo ipse factus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: nec cognouit eum: sienĩ gurtarset & uidirset qm̃
suauis ẽ dñs: nequaquã sepec cando auidenda eius
gloria segregaret & in quantũ iusti memoriã abun¬
dantia suauitatis eius eructant: et ius titia eiur
exultant: in tantũ se a pec catir abstinendo ius titie
eiur in comutabili & in conparabili: concordare sata¬
gunt Fil iola nemoros seducat : qui facrt iue¬
Iurtus ẽ inquid sicut & ille iustus .ẽ ut supra: scĩ ficat
ut ẽ dñs : sed sicut multũ int̃ẽ int̃faciẽ hominir &ima¬
ginẽ despeculo : quia imago ẽ in imitatione corpus in
ueritate & tam̃ sicut hic oculi ita & ibi: sicut hic au¬
dinẽ refertur : ita & nor habemur quidẽ imagine dĩ:
sed ñ illã quã habet filius aequalir patri: nã & nos ꝓ
modu lonr̃o: siñ sicut ille ersemus: exnulla parte
miler diceremur: Ergo scificatnor sic ut &ipse sc̃i
ẽ sed ille sc̃s ae t̃nitate: nos scĩ fide : iustisumur sicui

Expanded text:
eum, nec cognovit eum. Si enim gustasset et vidisset quam eum, nec cognovit eum. Si enim gustasset et vidisset quam suavis est Dominus , nequaquam se peccando a videnda ejus gloria segregaret. Et in quantum justi memoriam abundantiae suavitatis ejus eructant, et in justitia ejus exsultant , in tantum se a peccatis abstinendo justitiae ejus incommutabili et incomparabili concordare satagunt. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit jusicat se, inqt Dominus , sed sicut multum interest inter faciem hominis et imaginem de speculo, quia imago est in imitatione, corpus in veritate, et tamen sicut hic oculi, sic et ibi: dispadinem refertur, ita et nos habemus quidem imaginem Dei, sed non illam quam habet Filius aequalis Patri. Nam et nos pro modo nostro, si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo sanctificat nos, sicut et ipse sanctus est. Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Justi sumus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ta mundi ÷ ideo autẽ peccata tollere potuit dñri
quia peccatũ in eo ñ .e: tot & tanti inmundum homi¬
ner uenere ꝑfecti : sed eorũ nullur peccata tollere
potuit mundi quia nullus sine peccato es sepotuto
inmundo: n ergo glorietur pelagius: ñ sȩ iuilia nͦ
cius s pec tator extollat audienr quia omnisqui
habet spẽ in dño: sc̃i ficat se nemoenim toblit
peccatũ: qđ ne clex quãuis scã &iusta & bona potuit
auferre inisi ille in quo peccatũ nonẽ : Tollit autẽ : & di¬
mit tendo quae facta sunt & adiuuando nefiant &¬
per ducendo aduitã : ubi fieri omnino ñ possuNt.
omtus qui in eomanet: ñ peccat. Inquantu in eoma¬
net. intattum ñ peccat Et omnis quipeccatt.
nonuidit Eum: nec conourt Eum.
Uisionẽ dicit & cognitionẽ fidei : quia ius ti etiã in hacui¬
ta dm̃ uidere delectantur donec ad ipsã s peciem aper¬
tae uisionis eius infuturo ꝑuenient: dequa su pradicit᷑:
qm̃ ui debimus eũ sicut ẽ: omnis ergo qui peccat ñuidit

Expanded text:
autem peccata tollere potuit Dominus, quia peccatum in eo non est. Tot et tanti homines in mundum venere perfecti, sed eorum nullus peccata tollere potuit mundi, quia nullus sine peccato esse potuit in mundo. Non ergo glorietur Pelagius, non se Julianus ejus sectator extollat, audiens quia omnis qui habet spem in Domino sanctificat se. Nemo enim tollit peccata, quae nec lex quamvis sancta et justa et bona potuit auferre, nisi ille in quo peccatum non est. Tollit autem, et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam ubi fieri omnino non possint. Omnis qui in eo manet, non peccat. In quantum in eo manet, in tantum non peccat. Et omnis qui peccat non vidit eum, nec cognovit eum. Visionem dicit et cognitionem fidei, qua justi etiam in hac vita Deum videre delectantur, donec ad ipsam speciem apertae visionis ejus in futuro perveniant, de qua supra dicitur: Quoniam videbimus eum sicuti est. Omnis ergo qui peccat, non vidit
Abbreviated transcription (Latin):
eadem dilectio pertigat: nisi forte ipsos quoque inimi
cor: fraterni amoris intuitu diligere debemus ⁊ ui¬
delicet ut non semper inimici remaneant: sedresi¬
piscant a diaboli laqueis : nobis que germano foede¬
re socientur: Sidiligamur inquit inuicom : ds in no¬
b̵ manet : et caritas eĩ in nob per fecta est. Incipe dili¬
gere : perficeris : coepistidiligere : coepit inte dr̃ habi¬
tare : ut per fectiur habatando. faciat te perfectum:
iunobis: qm̃ despũ suo debit nobis: Hoc iprũ quia
despũ scõ dedittibi unde cognoscira interroga uir¬
cera tua: si plena sunt caritate : haber spm dĩ pau

Expanded text:
eadem dieadem dicos fraterni amoris intuitu diligere debeamus, videlicet, ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere, coepit Deus in te habitare, ut perfectius habitando faciat te perfectum. iritu suo dedit nobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dño  quo solatio utendũ ubi diuina uisione nec dũ licet
porfria Sipiliramus inquit iinceoo. ds̃ inno b
manet: Sed nemo putet hanc dilectionem in qua dr̃ man&
ab iecta & desi diora quadam mansue tudine. immo
ñ man sue tudine : sed remissione & neglegentia serua¬
ri : ñ ẽ istacaritar sed langor: ferueat caritar ad corri¬
gendu ademdandũ: sed sun boni morer: delectent :
Sunt mali : em̃dentur : corrigant᷑ : Siergo diligamur
inuicem sincera & disciplinabili caritate : dr̃ in nobis
manet: operib: quidẽ ipsiur caritatis mani fes tatur.
quamuis non dũ iusibiliter apparens: et caritas eꝰi
in nobis pcu pecta est: Quȩrendum autem: quo modo
dicat perfectio nem diuinae caritatis: in mutua dilec¬
tione consistere : cum dñs in euangelio pronuntiet:
nones se magnum si diligamuseor quinor diligunt : ni¬
si ad inimicor &iam dequib: hic penit tacere uidetur.

Expanded text:
Domino? Quo solatio utendum, ubi divina visione necdum licet Domino? Quo solatio utendum, ubi divina visione necdum licet perfrui? « Si diligamus invicem, Deus in nobis manet. » Sed nemo putet hanc dilectionem, in qua Deus manet, abjecta et desidiosa quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia reservari. Non ista est charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Sed si sunt boni mores, dilatentur: sunt mali, emendentur corriganturque. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet. Operibus quidem ipsius charitatis manifestatur, quamvis nondum visibiliter apparens. « Et charitas ejus in nobis perfecta est. » Quaerendum autem quomodo dicat perfectionem divinae charitatis in mutua dilectione consistere, cum Dominus in Evangelio pronuntiet, non esse magnum, si diligamus eos qui nos diligunt, nisi ad inimicos etiam de quibus hic penitus tacere videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ipso dño: quando corporalib oculir uisibiliter ap¬
parebat : & inuisibilẽ secontuendũ : mundis cordib:
promit tebat: qui diligit me: diligit᷑ a patremeo: & ego
diligam eum : & ostendam meiprũ illi : Haeo quippe natu¬
ra eiur : aequaliter cum patre inuisibilis: sicut ae qualit̃
in corruptibilir est : quae continua tim aportolus posuit
dicenr : regi autẽ raeculorum : in uisibili : incorrup¬
tibili : diuinam subr tantiã : qua potuit hominibur p̃di¬
catione commendans ⁊ dẽ ergo rex inuisibilis : nequeo¬
culo sedm̃te quaerendur ẽ : sed quẽ admodũ sis olem
istũ uidere uellemur : oculum corporir purgane¬
mus÷ unde uiderilux potest: uolentes uidere dm̃
oculum cordis quodr̃ uideri potest pungemur :
Beati enim mundicorder qm̃ ipsidm̃ uidebunt: uerũ
qui a haec iusio in futuro speratur: quid a gendũ ẽnobir
dum adhuc constituti in corpore pere grinamur a

Expanded text:
ipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apparebat et inuisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a patre meo et egodiligam eum, et ostendam meipsum illi . Haec quippe natura ejus aequaliter cum Patre invisibilis, sicut aequaliter incorruptibilis est. Quae continuatim apostolus posuit, dicens: Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, divinam substantiam qua potuit hominibus praedicatione commendans. Deus ergo res est invisibilis, neque oculo sed mente quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde lux videri potest; ita volentes videre Deum, oculum cordis quo Deus videri potest, purgemus: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Verum quia haecdum adhuc constituti in corpore, peregrinamur a
Abbreviated transcription (Latin):
is tanatura uidetur : sed uoluntate uisus est: specio
qua uoluit apparens latente natura : atque inse in co¬
mutabilit̃ permanente : Soautem modo quoui decur
sicutiẽ : nunc fortasse uidecur aquib: dã angelir su¬
is scĩs : a nobir autẽ tuncita ui debitur : cum eir facti
fuerimus aequalers: & post aliquanta : exponenr¬
sententiã scĩ ambro su: dm enim in quit : ne moui¬
dit um quã uel in hac uita sicut ipso est : uel etiam n
angelorũ uita. sicut uisibilia ista:
quae corporali
genitur filius qui
adoculoru cor pora lium¬
nẽ ꝗm ouit qu aui debimus dm̃ si cutiest: mundanda
corda commonuit : Quia enim corpora consuetu¬
dino loquendi uisibilia nominantur : propterea
dr̃ inuisibilisdicitur : necorpus esse o
non quia corda munda suaesubs tantie contẽ plati¬
one fraudabit: cum haec magna & summa mercer
dnm̃ colentibus & dili gentib promit tat᷑: Dicente

Expanded text:
ista natura uidetur, sed uoluntate uisus est specie, ista natura uidetur, sed uoluntate uisus est specie, qua \'uoluit, apparens latente natura atque in se incommutabiliter permanente. eo autem modo, quo uidetur, sicuti est, nunc fortasse uidetur a quibusdam angelis, a nobis autem tunc ita uidebitur. cum eis facti. fuerimus aequales. ! sententiam sancti Ambrosii: Deum enim, inquit, nemo vidit unquam, vel in hac vita, sicuti ipse est, vel etiam in angelorum vita, sicut visibilia ista quae corporali genitus filius, quiad oculorum corporaliumnem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda corda commonuit. quia enim corpora consuetdine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse credatur, non quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibus promittatur dicente
Abbreviated transcription (Latin):
pos sit: consequenter adiungit diconr: unigeni¬
tur filiur quiẽ insinu patrisꝰ: ipse nar rabit ::
Qquod beatur pater ambrosius: ita exposuit : &ideo
dm̃ nemo uidit um quã: quia eam quas in dõ
habitat plenitudinem diuinitatir nemo cons pexit:
ne momente : autoculis cõnprebendit : uidit enim: adu¬
trũ que ro ferendum est : Denique cũ ad ditur : unige¬
nitus filius qui est insinu patrir ipse enarrabit m̃tiũ
magis quam oculorum uisio declaratur: S pecier enim
uidotun iuintur uero narratur Illa oculir : haec mto
conpre benditur : Itẽ beatur agurtinur inlibro deui¬
dequdo dõ : de eadem dirputanr quaertione: promdi
inquit narrante unigenito qui ẽ insinui patrir marrđo¬
tione in effabili : creatura nationabilir munda & sca
impletur dĩuisi one in effabili: quã tunc conseque mur
cum aequales facti fuerimur : quia sicut uidentur
is ta uisibilia corporis sensibur nota : dm̃ nemouidit
um quã :: qm̃ sialiquando eomodo uisus est : nonsicut

Expanded text:
nsequenter adjungit dicens: « Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit . » Quod, beatus pater Ambrosius ita exposuit: Et ideo Deum nemo vidit unquam, quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis, nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim, ad utrumque referendum est. Denique cum additur: « Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit, » mentium magis quam oculorum visio declaratur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. Item beatus Augustinus in libro De videndo Deo, de eadem disputans quaestione, proinde in qua narrante Unigenito qui est in sinu Patris narratione ineffabili, creatura rationalis munda et sancta, impletur Dei visione ineffabili, quam tunc consequemur, cum ei aequales facti fuerimus: quoniam sicut vidista uisibilia corporis sensibus nota, deum nemo uidit umquam, quoniam. si aliquando eo modo uisus est, non sicut
Abbreviated transcription (Latin):
amantor & nequis suauir tute : mundi uelluxur uel laborer
sesuperare porse c̃fideret : c̃sulte subiungit : haec ẽ uicto¬
nia q̃ uiucit mundũ ⁊ibesnnã: Illanimirũ fides: q̃ ꝑ
dilectionẽ operatur: illa fider qua eiꝰ humiliter auxilium
flagitamꝰ quiait: in mundo prersurã habebitr: sedefi¬
dete: ego uicimundũ: quis ẽ. quiuiicit murdũ : nisi qͥ
filiũ dĩ credenr: digna eidẽ fidei operauingit: Sed nũ¬
quid sola diumitatir eifider & confersio ualet ad salutẽ
factur ẽ. homo intẽ pore ut quinos per diuinitatir suae
potentiã creauerat perhumanitatis suae infirmitatẽ
recre aret: quiuenit ꝑ aquã & sanguinẽ ÷ aquã uideli

Expanded text:
labores se superare posse confideret, consulte subjungit. Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides quae per dilectionem operatur, illa fides qua ejus humiliter auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Quis est autem qui vincit mundum, nisi qui Filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides et confessio valet ad salutem factus est homo in tempore, ut qui nos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sanguinem suae passi
Abbreviated transcription (Latin):
uangelio dicit : ñuor me elegistis : sed ego elegiuor : Ita au¬
tẽ ꝑfectierimꝰ incaritate : siquẽ ad modũ nullius alterius : nisi sa¬
tantũ siuamoris dilexerimus obtentu : Uerũ quia sunt qͥ uerbo
tenꝰ dm̃diligunꝰ : c̃sulte subiungit᷑. Si quis dixerit qr dilisodm̃¬
ot fratnẽ suum oderit m̃ daxẽ : unde ꝓbar qr m̃dax ẽc
audi: quienĩ ñdiliet Fnat uẽsuũ quẽ uid ex: dm̃ quẽ ñ
uidet: quo modopo test diligere: quidergo : qͥ dili¬
git fratrẽ diligit dm̃: necerse ẽ. ut diligat dm̃ : ut di li¬
auderet & quid obrtat diligere dm̃ &ũsi ñ diligo fratrẽe
recte subdidit: Et hoc mandatum habemus apõ: ut quilid ic̃¬
ait dõ dilicare⁊ ꝓuatuẽ suumo: quomodo enĩ dilesr aito¬

Expanded text:
os me elegistis, sed ego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nulli alterius, nisi sa nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. Verum quia sunt, qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis dixerit, et fratrem suum odit, mendax est. Unde probas quia mendax est? Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quid ergo? qui diligit fratrem, diligit et Deum? Necesse est ut diligat Deum, auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim dilig
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus. haec ẽ. enim canttas dĩ: ut m anda tacicus
nodiacuo Hocetipse dñs dicit Diquis diligit me : sormone
probatiergo dilectionir : exhibitio ẽ operir¬
diligimus : si ad mandata eius : anris nos uolup¬
tatib coartamꝰ : nãqui adhuc ꝑ inlicita deside¬
ria defluit : ꝓfecto dm̃ ñ amat quia ei in sua uo¬
luntate contradicit: Et mandata ciꝰ anaui¬

Expanded text:
ciamus. Haec enim est charitas Dei, ut mandata ejus ciamus. Haec enim est charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus. Hoc et ipse Dominus dicit: Si quis diligit me, sermonem Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operita ejus a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. Et mandata ejus gravi
Abbreviated transcription (Latin):
credit exdõnat ẽ : de inde insinuanr qui a uirtũ sit : ut qͥ dm̃
diligit: diligat & eũ qui ex dõ natur ẽ Siquis enimtantȩ tar¬
ditatir ẽ ut hominẽ quia homo ẽ : quia secũ eande int̃rapere¬
grinationẽ tolerat amare neglexerit : ãmonend ẽ ut sal¬
tĩ obidillũ am& quia ex dõ nat᷑ ẽ : qr particepr secũ diuinae
gratia factꝰ ẽ quia eadẽ secũ uitae cadertis prȩmia
expectat: quae qͥ dẽ exhortatio specialit̃ ad illor ꝑti¬
net: qui ñ solũ humanȩ c̃sortionatura : sed & fidei pro¬
fessione fratrer sunt nobis effecti: uerũ quian nulb
sunt quiꝓximos diligunt: sed ꝓpt̃ consanguinitatẽ
solur recte ꝓximũ diligere ꝓbat᷑ : qui &i ã conditoris amo¬
re flagrare cognorcitur & nequirs seipse dec̃ditorir
amore falleret cognos citur uerbotenur seamare ꝓfi¬
tendo: beneca dixisset : in hoc cognorcimꝰ qm̃ diligimꝰ
natos dĩ cũ dm̃ diligamur: ad didit : & mandata eiur fa¬

Expanded text:
tus, deinde insinuans quam justum sit ut qui Deum diligit diligat et eum qui ex Deo natus est. Si quis enim tantae tarditatis est, ut hominem quia homo est, quia secum eamdem in terra peregrinationem tolerat, amare neglexerit, admonendus est, ut saltem ob id illum amet, quia ex Deo natus est, quia particeps secum divinae gratiae factus est, quia eadem secum vitae coelestis praemia exspectat. Quae quidem exhortatio specialiter ad illos pertinet, qui non solum humanae consortio naturae, sed et fidei professione fratres sunt nobis effecti. Verum quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, solus recte proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ne quis seipsum de Conditoris amore falleret, verbo tenus se amare profitendo, bene cum dixisset: In hoc cognoscimus, quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, addidit, et mandata ejus fa
Abbreviated transcription (Latin):
mare qđ om̃a peccata sint paria dicenter nil dirtare utrũho¬
minẽ quis furatus sit : anbouẽ angallinã : quia ñ animal crimen sed
animur fecerit : quor io uinianꝰ secutus ẽ hereticus adstruens nul¬
lã nuptiarũ & uir ginitatis ẽẽ dirtantiã : n abrtinenter in aliquo
rotributionis priuilegio simplicit̃ epulantib eẽ p̃ferendor

Expanded text:
mare, quod omnia peccata sint paria, dicentes nihil distare utrum homare, quod omnia peccata sint paria, dicentes nihil distare utrum hominem quis furatus sit, an bovem, an gallinam, quia non animal crimen, sed animus fecerit. Quos Jovinianus secutus est haereticus, astruens nullam nuptiarum et virginitatis esse distantiam, non abstinentes in aliquo retributionis privilegio simpliciter epulantibus esse praeferendos.
Abbreviated transcription (Latin):
cens in prima mea defensione nemoiaa fuit : sedom̃r medereli¬
ad mortẽ accipa : ꝓ q̃orogare quẽ piã uegat quis cilicet peccatũ
qđ in hac uita ñ corrigit᷑: eiꝰ uenia frurtrapost mortẽ postela¬
tor uerũsi sequentia diligent̃ inspicimꝰ magir superior sensus
huiꝰ lectionis tẽnori ẽgruere uidet᷑: nasuboit᷑ omnis iniqͥ¬
diuersitas peccatorũ ut & omne qđ abȩqͥtatir ratione dir¬
crepat : int̃peccata numeret᷑ quãuir minima peccata iustir
sua eius titiae meritũ: nequaquã auferre ł minuere possint :
& itẽ quaedã peccata : tantũ ab omni iustitia sorte discor¬
dent tanta iniquitate patrent᷑ : ut absq ulla contra dictione
factorẽ suũ nisi corrigantur: a &ernã mergant in poenam
De qualib: scriptũ ẽ: anima q̃ pec cauerit : ipra moriet᷑ quabea¬
ti iohanner sententia : manifesterepudiat᷑ in epta sto icorũ dirputatio
quidicere ausi sunt contra omnẽ generir humani sensũ & ad fir¬

Expanded text:
erelimortem accipi, pro quo rogare quempiam vetat, quia scilicet peccatum quod in hac vita non corrigitur, ejus venia frustra post mortem postulatur. Verum si sequentia diligenter inspicimus, magis superior sensus hujus lectionis tenori congruere videtur. Nam subditur: Omnis iniqudiversitas peccatorum, ut omne quod ab aequitatis ratione discrepat, inter peccata numeretur, quamvis minima peccata justis suae justitiae meritum nequaquam auferre, vel minuere possint,  item quaedam peccata tantum ab omni justitiae sorte discordent, tanta iniquitate patrentur, ut absque ulla contradictione factorem suum, nisi corrigantur, aeternam mergant in poenam. De quibus scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Qua beati Joannis sententia manifeste repudiatur inepta Stoicorum disputatio, qui dicere ausi sunt contra omnem generis humani sensum, et affir
Abbreviated transcription (Latin):
dib nr̃is: per spm̃ scm quidatur ẽ nobis : Et Nosui¬
dimus et testificat: qm pat̃ misit Filiuco suũ
salua ioneco murioi Nemo desa lute dirperet
qr & simagnis morbis colerũ quide primunt : omnipo¬
tens ẽ medic̃ qͥ saluet : tamen meminerit quisq qr
idem filiuꝰ di qͥuenit mitir ut saluaret : uenturur ẽ
dirtrictur ut iudicet: quicũq ẽ pessus fuerit qm¬
dir c̃fessionẽ dicit q̃ nec male suadentiũ hereticorũpor¬
sit fraude corrũpi: nec ꝑsequentiũ paganoꝵ torm̃tir c̃quas¬
sari: nec carnaliũ fratrũ exẽplir nec ꝓpriȩ fragilitatir
segniuia titubare : Sunc & enĩ qͥ etiã uerb negant ihm̃ te
filiũ dĩ : quales multi fuis se produntur eo ipsotõ pore
quo haec scribebat iohanner: Sunlitẽ qͥc̃fitont᷑ uerb &
factis negans : undebene qͥnunc ait : qͥcũq: c̃forsur fucrit

Expanded text:
qui datus est nobis, et nos vidimus, et testificamur, quoniam pater misit filium suum salvatorem mundi . Nemo de salute desperet, quia et si magni sunt morbi scelerum, qui deprimunt, omnipotens est medicus qui salvet, tantum meminerit quisque, quod idem filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est districtus, ut judicet. Quicunque confessus fuerit, qdis confessionem dicit, quae nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim qui etiam verbis negant Jesum esse Filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore quo haec scribebat Joannes. Sunt item qui confitentur verbis, et factis negant. Unde bene quod nunc ait: Quicunque confessus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quoq: magistrogentũr accidirse ñ dubiũ ẽ Et scimͫqm au¬
ut nos ad orandũ uiuatiur excnet: Sedmanet adiectio quã po¬
suit ut secundũ uoluntatẽ petamꝰ nr̃i conditoris. qđ bi farie potest
accipi: utscilicet : & eaq̃ ipse uult rogemꝰ : & taler ipsi qualer
nsee desiderat. ad rogandũ uenimꝰ: qđ ẽ babere fidẽ q̃ ꝑdilectio¬
nẽ operat᷑ : & ante omã meminisse illiuꝰ euangelici mandati: &
cũ stabitir ad orandũ: dimittite si qͥid habetis aduͭ sus aliquẽ : ut

Expanded text:
auut nos ad orandum vivacius excitet. Sed manet objectio quam posuit, ut secundum voluntatem petamus nostri Conditoris. Quod bifariam potest accipi, ut scilicet et ea quae ipse vult rogemus, et tales ipsi quales esse nos desiderat ad rogandum veniamus. Quod est habere fidem quae per dilectionem operatur , et ante omnia meminisse illius evangelici mandati: Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se: id est: caritatẽ habendo: quam docuit ihr̃ xp̃r ueniens
incarne : quã & ipse ineuangelio com mendat: maiorem
harc dilectionẽ nemohabet: ut animã suam quirponat
ꝓ amicir suir: quomodo enim poterat filius dĩ animã
suã ponena ꝓnober nisi carne indueretur ubi mori
porset : quis quis ergo uiolat caritatẽ : quod libaet
dicat lingua : uita ipsius negat xp̃m in carne uenis se:
& ipse estꝰ antichrirtus: & uicistis eũ inquit: Sed un¬
de uicerunta nũ quid liberi uirtute arbitrii: non u¬
tique: taceat pelagiuꝰ: dicat ipse iohanner: qm maior
Docet itaq: eor seruare humilitatẽ : ne uicto riã uirib:¬
suir tribuant: & arrogantia suꝑbiae uincantur :
Docet inter aduersa fiduciã : spemq: sẽꝑ habere uin¬
di memoria retinenter. quia maior ẽ¬

Expanded text:
se, id est, charitatem habendo, quam docuit Jesus Christus veniens se, id est, charitatem habendo, quam docuit Jesus Christus veniens in carne, quam et ipse in Evangelio commendat dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Quomodo enim poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne indueretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse, et ipse est Antichristus. Et vicistis eum, inquit. Sed unde vicerunt? Numquid liberi virtute arbitrii? Non utique. Taceat Pelagius, dicat ipse Joannes: Quoniam major Docet itaque eos servare humilitatem, ne victoriam suis viribus tribuant, et arrogantia superbiae vincantur. Docet inter adversa fiduciam spemque semper habere vincendi, memoria retinentes, quia major e
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet per auctoritatem beaiohannir conuinceren¬
tur errorer⁊ Denique nertoriur nescire seꝓdidit
hanc aut hentici s exemplarib inditã fuisse sen¬
tentiã atque ideo soluere ñtimuit ihm̃ ac se ꝓ
hoc dõ red dere ex traneui: dicens beatã uinginẽ
mariam: non di sed hominis tantũ extitis se
genetrice: ut aliã personã hominir: aliã faceret
dĩ tatis: neq unum xpm̃ in uerbo di: & carne atq
anima credenr: sed separatim al terũ filium dĩ.
alterũ hominis pre dicanr. ethic est anthi chuis¬
tus: de quo audistis qm ueni¬
imutado Est.: uenit inminente die iudicu:
nato inmundo homine illo ceterir ampliurne¬
fando : filio iniquitatir ⁊ & nune iam in mundo est
abitans inmentib: eorũ : qui xp̃o uel ꝓfersione
uel opere : sine remedio paenitendi repugnant.
uos exdõ estis piliola: et incistis eumr.
Vicirtir antichristũ : confiten do ihm̃ xp̃m in carne uenis¬

Expanded text:
scilicet per auctoritatem beati Joannis convincerescilicet per auctoritatem beati Joannis convinceretur error eorum. Denique Nestorius nescire se prodidit hanc authenticis exemplaribus inditam fuisse sententiam, atque ideo solvere non timuit Jesum, ac se per hoc Deo reddere extraneum, dicens beatam Mariam virginem non Dei, sed hominis tantum exstitisse genitricem, ut aliam personam hominis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in Verbo Dei et carne atque anima credens, sed separatim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicans. Et hic est Antichristus de quo audistis quoniam venit, etc. Venit imminente die judicii, nato in mundo homine illo caeteris amplius nefando, filio iniquitatis. Et nunc jam in mundo est, habitans in mentibus eorum, qui Christo vel professione, vel opere, sine remedio poenitendi repugnant. Vos ex Deo estis, filioli, et vicistis eum. Vicistis Antichristum confitendo Jesum Christum in carne venis
Abbreviated transcription (Latin):
non habendo carita tem : Caritar quippe : dĩ filium aadux̃¬
caritar quippe: dĩ filium atdux̃
ad carnem: & ideo quis quis ñ babet caritatẽ : negat illũ
in carne uenis se: talis ques pm̃ exdo ñ habere c̃uin¬
uenirre : qui dicit non lingua sed factis: non so nando
sed amando: et omis sp̃s quisoluit ihm: ex
dõ nonest. Illesoluit ibm̃: quiuel diuinitatome
uelanimam uel carnẽ negat: quae eũ ue raciter ha¬
bere fides catbolica docet: Soluit & illeihm : quiman¬
data & uerba ihũ: uel ꝑuerse uiuendo : uel peruersi¬
ur inter pͥtando corrumpit: Set et ille quiunita
tem scãe ecclesiae: quã ih̃s uenit colligere tͥbat.
ibm̃ quantũ inseẽ soluere nitit᷑ nec mirum sita les
ex dõ non suNT: qui dĩ opera uel uerba: uel sacram̃¬
ta rercindunt: Intantũ namq ex dõ ñsunt: ut qͥ¬
dã eorum qui prauo dogmate separare uole¬
bant ab hominis dirpensatione diuinitatẽ xp̃i hunc

Expanded text:
non habendo charitatem. Charitas quippe Dei Filium adduxnon habendo charitatem. Charitas quippe Dei Filium addux quippe Dei Filium adduxit ad carnem. Et ideo quisquis non habet charitatem, negat illum in carne venisse, talisque spiritum ex Deo non habere convinin carne venisse, qui dicit non lingua, sed factis, non sonando, sed amando. Et omnis spiritus qui solvit Jesum ex Deo non est. Ille solvit Jesum qui vel divinitatem ejus, vel animam, vel carnem negat, quae eum veraciter habere fides catholica docet. Solvit et ille Jesum, qui mandata et verba Jesu vel perverse videndo, vel perversus interpretando corrtem sanctae Ecclesiae, quam Jesus venit colligere, turbat, Jesum quantum in se est solvere nititur. Nec mirum si tales ex Deo non sunt, qui Dei opera vel verba vel sacramenta rescindunt. In tantum namque ex Deo non sunt, ut quidam eorum qui pravo dogmate separare volebant ab hominis dispensatione divinitatem Christi, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Etquis est qui ꝓbat sp̃r: uel unde possunt probario
docet in euangelio dñr: ubitalia uentura p̃dicebat
bat : attendite inquid a falsis propbetis qui ueniun
aduos inuestimentis ouium : intrins ecur autẽ sunt
lupi rapaces : a fructibus eorũ cognoscetis eos:
Num quid colligunt derpims uuas aut de tribulir
ficus hi sunt ergo fructur : aquibur spiritur ma¬
ligni qui in pseudo pro phetis locuntun : ualent dinor¬
ci: spinae uidelicet schis matum & hornidi heresũ
tribuli : quibus eos quisibi in caute ad propiant:
fide lacerando contaminant. sicut econtra fruct̾
bonorũ : caritar scilicet gaudiũ pax inspũ sc̃o : per
fla grantiã uuarũ ficorum que dulce dinẽ apte figu¬
rantur : in hoc cognos citꝰ sp̃r dĩ:¬
tholicae fidei: sed & operationir bonae : quaefit ꝑca
ritatẽ requirit : alioquin non nulli heretici confitent᷑
multis chimatici multi falsi catholici: ihm̃ xpm in can¬
ne uenisse: sed confes sionem suã factis negant

Expanded text:
Et quis est qui probat spiritus, vel unde possunt probari, docet in Evangelio Dominus, ubi talia ventura praedicebat,nisse probat. Attendite, inquit, a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. A fructibus eorum cognoscetis eos. Numquid colligunt de spinis uvas, aut de tribulis ficus ? Hi sunt ergo fructus a quibus spiritus maligni, qui in pseudoprophetis loquuntur, valent dignosci, spinae videlicet schismatum, et horridi haeresium tribuli, quibus eos qui sibi incaute appropiant, fidem lacerando, contaminant. Sicut e contrario fructus bonorum, charitas, scilicet, gaudium, pax in Spiritu sancto, per fragrantiam uvarum, ficorumque dulcedinem, apte figurantur. In hoc cognoscitur Spiritholicae fidei, sed et operationis bonae quae fit per charitatem, intelligitur. Alioquin nonnulli haeretici confitentur, multi schismatici, multi falsi catholici, Jesum Christum in carne venisse, sed confessionem suam factis negant,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: in hominẽ pecco: quando non diligo fratrẽ
meum: & facile ẽ peccatũ in hominẽ: in dm̃ solir
non peccem: quomo do ñ peccar indm̃: quando in ca¬
ritatem peccasm dr̃ caritar est:: inhoc appanuit

Expanded text:
dicat: In hominem pecco quando non diligo fratrem dicat: In hominem pecco quando non diligo fratrem meum, et facile est peccatum in hominem, si in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in charitatem peccas? Deus charitas est. In hoc apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
caelertir delicta ur̃a : s.i autẽ ñ dimiserior hominibur: nec
pater ur̃ dimittet uobis peccatalira : dicunt senullatenꝰ
suar iniurias porse dimittere inultas. hi nimirũ demundo
cẽ: &i deo demundo loqui conum cuntur: & quia caritatis
uis cera non habent: frus tra fidei inte merata mrsteria
seruant: sed nec anti christi nomine porsunt carere qͥ
xp̃i mandatir ꝓbantur aduersari: nos exdõ suonis qͥ
Carnalis enĩ homo ñ percipit eaq: sunt sp̃s dĩ : rtultitiae¬
nim estilli: quiergo non uult audire praedicatorer ue¬
ritatir: profecto is tedm̃ non norse neque exdõ. et.
cognor citur. quia caritatẽ quã erga hominer ds̃ exer¬
cuit: imitari neglexit: inhoc cognoscimus spm̃ ueri¬
tatis: Et spiritusimo ernoras.
tio est spirituum: dequa supra monuit
quo illum audire debeamur:
Multum commendauit carn¬
plus dicturur est: intente audiamur: Et oconis qͥ
Quid ampliur dicipotuit a dr̃ caritar est. facero er¬
go contra caritatẽ: facore contra dm̃ .ẽ.. ne mo

Expanded text:
coelestis delicta vestra; si autem non dimiseritis hominibus, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra , dicunt se nullatenus suas injurias posse dimittere inultas: hi nimirum de mundo esse, et ideo de mundo loqui convincuntur. Et quia charitatis viscera non habent, frustra fidei intemerata mysteria servant. Sed nec Antichristi nomine possunt carere, qui Christi mandatis probantur adversari. Nos ex Deo sumus. Qui enim homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei, stultitia enim est illi. Qui ergo non vult audire praedicatores charitatis, profecto iste Deum non nosse, neque ex Deo esse cognoscitur, quia charitatem quam erga homines Deus exercuit imitari neglexit. In hoc cognoscimus Spiritum veritatis, et spiritum erroris. tio spirituum, de qua supra monuit,quo illum audire debeamus:Multum commendavit plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Quid amplius dici potuit? Deus charitas est. Facere ergo contra charitatem, facere contra Deum est. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
mutidus sos audit. antichristi: id ẽ beretici. & si
nom̃ xp̃i in uocant sisigno xp̃i senotant : ipsitam̃ demun¬
do sunt id estde illorũ numero qui mundana sapiunt.
quiinfima quaerunt: qui caelertia ignorant : &tdeo
ipsidemundo loquunt᷑ : uidelicet mundanae sapien¬
tiae natione xp̃i anae fidei aduersanter. dicendo ñ
posse fieri ut filius sit patricoatnus: ut uirgo intac¬
ta pariat ut caro de puluere resurgat in mortalis: ut
homo det̾ra editur mansionẽ ꝑcipiat in caclir ut ri¬
consnat᷑ paruulus : reatu primi hominis teneatur
munda nar carnaler que sensur reuocare a fidei
sim plicitate ñualent: Sed & catholici quicũq au¬
dienter illã dnĩ sententiã : diligite inimicos uror
bene faciteis qui oderunt uor . & orate ꝓꝑsequentib

Expanded text:
mundo sunt, etc. Antichristi, id est, haeretici, etsi nomen Christi invocant, si signo Christi se notant, ipsi tamen de mundo sunt, id est, de illorum numero qui mundana sapiunt, qui infirma  F. infima quaerunt, qui coelestia ignorant. Et ideo ipsi de mundo loquuntur, mundanae videlicet sapientiae ratione Christianae fidei adversantes, dicendo non posse fieri ut Filius Dei sit Patri coaeternus, ut virgo intacta pariat, ut caro de pulvere resurgat, immortalis, ut homo de terra editus mansionem percipiat in coelis, ut recens natus parvulus reatu primi hominis teneatur mundanos carnalesque sensus revocare a fidei simplicitate non valent. Sed et catholici quicunque audientes illam Domini sententiam: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et ora
Abbreviated transcription (Latin):
currentis in terrã: ueritati carnis ad sũptę̧: tes timoniũ dat:
Nec reticendũ qđ in hoc quoq sanguis & a qua tertimonium
illidederunt : quod delatere mortiu uiuacit̃ effluxerunt
quod erat contranaturã corporũ : atq: ob id mesterur aptũ
& tes timonio ueritatis fuit congruũ. Videlicet insinuans:
quia & ipsũ dñi corpus: meliur post mortẽ ess& uicturũro¬
surcitatũ ingloria : & ipsamorr illiur nobir uitã donano
hoc quoq qđ sudor eiꝰ: instar gut tarũ sanguinis decurri¬
bat intra tertimoniũ ꝑhibebat illisacro sc̃o mis terio
a qđ ecclesiã totũ per orbẽ : suo sanguine lauaret .
Tres sunt ergo : quites timoniũ ꝑhibent ueritati:
nibil q: comnũ a siun coneuonese iuin gst dr nec sine uena ciedo¬

Expanded text:
currentis in terram, veritati carnis assumptae testimonium dat. currentis in terram, veritati carnis assumptae testimonium dat. Nec rejiciendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt quando de latere mortui vivaciter effluxerunt, quod erat contra naturam corporis; atque ob id mysteriis aptum et testimonio veritatis fuit congruum, videlicet insinuatur quia et ipsum Domini corpus melius post mortem esset victurum resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttae sanguinis decurrebat in terram, testimonium perhibebat illi sacro mysterio quod Ecclesiam totum per orbem suo sanguine lavaret. Tres sunt ergo qui testimonium perhibent veritati. nihilq
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑhĩbenos ꝓueritap ẽ hocest uerur di filius uerue oxciliattor
dl plibomi uue uerus buiani generir redeptor: aereciciliator
iereipsemundura bomni labe peecati: ueror offie iri alluen
prce ipte mundir adotia ipse baptista uiso ei de sut aduentu
peteslteg enima : quime misit baptizare inaqua plle mibi dix̃
Suꝑ que uiderir spm dercendentẽ & manente su rtubui qũ
ipseueritatẽ cognominat: baptirta illũ uerata płar phem
filiur tonitrui ueritatẽ euangelizat : taceant blar pbemi
quibunc fantasma eẽ dogmatizant: pereat detra memo¬
riacorũ : quieũ uel dnm̃ uel hominẽ ẽe. uerũ denegant:
baptiratũ dercendit sie nĩ uerus difiliur non es set : naqua¬
quã in eũ tanta manifertatione sp̃r sẽr ueniret a qua edoa
latore eiur incruce mortui manarunt: Quod nullatonur
fieriporset : si uerã carnisnaturã ñ haberet: sed & hoc qđ ante
pas sionẽ cũ oraret : factur ẽ sudor ciꝰ sicut guttae sanguiu di¬

Expanded text:
est verus Dei Filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis Redemptor ac reconciliator, vere ipse mundus ab omni labe peccati, vere sufficiens tollere peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista, viso ejusdem Spiritus adventu, intelligens ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videse veritatem cognominat. Baptista illum veritatem praedicat, filius tonitrui veritatem evangelizat. Taceant blasphemi qui hunc fantasma esse dogmatizant, pereat de terra memoria eorum, qui eum vel Deum vel hominem esse verum denegant. baptizatum descendit. Si enim Filius verus Dei non esset, nequaquam in eum tanta manifestatione Spiritus sanctus veniret. Aqua etiam latere ejus in cruce mortui manarunt, quod nullatenus fieri posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed et hoc quod cum ante passionem oraret, factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis de
Abbreviated transcription (Latin):
dequa &iam in bacuita si fr̃r perfecte amaret: exurgere pos¬
set. hinc & enim dicitur in apocalypsi beatur & sc̃r quibabet
spem in resurrectione prima: in his secunda mors non habe
potes tatem: ocnis qriobit gratrẽ suxco honciba:
i contem nebat quisque odium fraternũ : nũ quid & homici¬
dium incordesuo contemturur est: non mouet manur ad
occidendum hominem: homicida iamtenetur. adõ: uiuitil¬
le : &is te iaminter fector iudicatur: et scitis. qm̃ om
tuo uitam manentem: nam ubi retributionis tempus ad¬
uenerit : cũ cai qui ex maligno erat dãnabitur : &iam qui
hoc homicidi genere tenetur : ut dis cordet & dissideat
& pacem cũ fratribur non habeat : notandũ enim quodñ
ait ab solute homicida non habet uitam in semanentẽ
sed omnis inquid homicida : scilicet: non solũ ille quifer
ro :uerũ &ille quiodio fratrem in sequitur
arumaco duam posuit: Qualir ꝓfecta caritas es se de¬

Expanded text:
de qua etiam in hac vita, si fratres perfecte amaret, exsurgere posde qua etiam in hac vita, si fratres perfecte amaret, exsurgere posset. Hinc etenim dicitur in Apocalypsi: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima ; in his secunda mors non habet potestatem. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Si contemnebat quisquam odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Et scitis quid omntuo vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homicidii genere tenetur, ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum enim quod non ait absolute: Homicida non habet vitam in se manentem, sed: Omnis, inquit, homicida. Scilicet non solum iro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. pro nobis animam suam posuit. » Qualis perfecta charitas esse de
Abbreviated transcription (Latin):
sumur : & qm̃ inconspectu eiurdẽ ueritatis: sua demuscor¬
da nr̃a hocẽ taler cogitationer cordanrã baberes uademur:
quae diuinis sint digna conspectibus. qm̃ sireprehen¬
Si ipra conscientia accus auerit nos intur: quia non eo animo
bona nr̃a facimus quo facienda sunt : quomodo eius scien
ere possumur cui canitura ecco tudne coc¬

Expanded text:
uoniam in conspectu ejusdem veritatis suademus corda nostra, hoc est tales cogitationes corda nostra habere suademus quae divinis sint dignae conspectibus. Quoniam si reprehenSi ipsa conscientia accusaverit nos intus, quia non eo animo bona nostra facimus quo facienda sunt, quomodo ejus scientiam latere possumus, cui canitur: Ecce tu, Do