comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& thesauros templi & regis & principum
transtulit in babylonẽ : Incender̃ hostes
domũ dĩ destruxer̃ murũ hierł. uniuer¬
sas turres cõbusserunt: &quic quid prae¬
tiosum fuerat demoliti sunt: Siquis eua¬
serat gladium ductus in babylonẽ serui¬
uit regi & filiis eius . donec imperar& rex
ꝑsarũ & cõpler&ur sermo dñi exore
sua: Cuncus eiũ dieb: oli solitnis erit
sabbatũ usq dũ cõpleretur sepruugni a¬
anni Anno aũ primo nrogis ꝑsarunr
adecplendum sermone ilaquemlo
praedicari inuniuerso seno suo. uumꝑ
Ascripturam dicens: Haec dicit yrus
rexꝑsarum: Om̃a regna terrae didit
mihi dñs đs caeli. & ipse pr. ecepit mi¬
hi ut aedificarem ei domum in hierł
quae est inuidaea: Quis ex uobis est¬
in omni populo eius. Sit d đs suus
cum eo &ascendat:¬

Expanded text:
et thesauros templi et regis et principum et thesauros templi et regis et principum transtulit in Babylonem incenderunt hostes domum Dei destruxerunt murum Hierusalem universas turres conbuserunt et quicquid pretiosum fuerat demoliti sunt si quis evaserat gladium ductus in Babylonem servivit regi et filiis eius donec imperaret rex Persarum et conpleretur sermo Domini ex ore sua cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum usque dum conplereanni: Anno autem primo Cyri regis Persarum ad explendum sermonem Domini, quem praedicari in universo regno suo etiam per scripturam dicens haec dicit Cyrus rex Persarum omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus caeli et ipse praecepit mihi ut aedificarem ei domum in Hierusalem quae est in Iudaea quis ex in omni populo ejus? Sit Dominus Deus suus cum eo, & ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
pra&iosissimis uasis domus dñi:
Pegem uero constituit sed echiam pa¬
truum eius suꝑ iudam & hierł: Vigin¬
ti& unius annierat sed ecias cum reg¬
nare coepiss& . &undecim annis regna¬
uit in hierł: Fecitq malum in oculis di
đi sui. nec erubuit faciem hiere miae
ꝓph&ae loquentis adse exore dñi: Are¬
ge quoq: nabuohodonosor recessit qui
adiurauerat eũ ꝑdm̃. & indurauit cer¬
gentium . & polluer̃ domũ dñi quã sanc¬
tificauerat sibi inhierł: Mit tebat aũ dñs
đr patrũ suorũ ad illos ꝑmanũ nuntiorũ
suorũ. denocte consurgens. & cotidie
cõmonens eo qđ parcer& ppło & habita¬
culo suo: At illi subsannabant nuntiosdĩ
& parui pendebant sermones eius : In lu
Adduxit enĩ suꝑ eos regẽ chaldeorum &
terfecit iuuenes eorũ gladio indomo
sanc tuarii: Non ẽ misestus adulescentip
& uirginis. & senis. nec decrepiti quidem.
sed om̃s tradidit manib: eius : Vniuersaq:
uasa domus dñi tam maiora quãminora

Expanded text:
s domus Domini regem vero constituit Sedeciam fratrem eius super Iudam et Hierusalem viginti et unius anni erat Sedecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cergentium et polluerunt domum Domini quam sanctificaverat sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludeadduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora
Abbreviated transcription (Latin):
spiritale & intellec tuale dicere. quod illi fortasse anima¬
le & spiritale dixerunttearundem rerum aliquan¬
tum modo nomina ponerem: iam in primis huius libri
pastibus me disseruis se sufficerit. quae sirite pronr̃o mo
dulo disput auimus. aut spirit alis lector haec approba¬
bit aut &liamut sit spiritalis. ad iuuante spũ sco aliquid
& ista lectione proficie: sediam uniuersum hoc opus
quod duodecim uoluminib contin&ur isto
tandem fine con cludimus:¬

Expanded text:
spiritale et intellectuale dicere, quod illi fortasse animaspiritale et intellectuale dicere, quod illi fortasse animale et spiritale dixerunt, ut earundem rerum alia tantummodo nomina ponerem, iam in primis huius libri partibus me disseruisse suffecerit. quae si rite pro modulo nostro disputauimus, aut spiritalis lector haec adprobabit aut etiam, ut sit spiritalis, adiuuante spiritu sancto aliquid ex ista lectione proficiet. sed iam uniuersum hoc opus, quod duodecim uoluminibus continetur, isto tandem fine concludimus
Abbreviated transcription (Latin):
tium caelum & paradisum. hoc ipsum ceste defuit ad ple¬
nam per fectamq cognitionem rerum quae angelis in est.
quod siue incorpore siue extracorpus ess& nesciebat: hoc
utiq non de erit cum receptis corporib: in resurrectione
mostuorum corruptibile hoc indu&ur incorruptione.
& mostale hoc indu&lur inmostalitate: omnia enim euiden¬
tia erunt sine ulla falsitate sineulla ignorantia sui sordi¬
nib distributa & corporalia & spiritalia & intellectu¬
non nullos eorum qui scripturassc̃as antenos in fide catho¬
lica tractas se laudantur. &iamsic exposuisse quod ait apir¬
tolus. testium caelumat corporalis & animalis & spiritalis
hominis hic differentias accipiuellent : atque ad illud in¬
corperearum rerum genus excellentiae uidentia con¬
templandum esse a postolum raptum. quod genus & iam
in hacuita spiritales homines prec&leris rebusdiligunt
eoq per frui concupiscunt: ego autem quur maluerim

Expanded text:
tium coelum et paradisum, hoc ipsum certe defuit ad pletium coelum et paradisum, hoc ipsum certe defuit ad plenam perfectamque cognitionem rerum, quae Angelis inest, quod sive in corpore sive extra corpus esset, nesciebat. Hoc utique non deerit, cum receptis corporibus in resurrectione mortuorum corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate . Omnia enim evidentia erunt sine ulla falsitate, sine ulla ignorantia, suis ordinibus distributa et corporalia et spiritualia et intellectunonnullos eorum, qui scripturas sanctas ante nos in fide catholica tractasse laudantur, etiam sic exposuisse, quod ait apostolus tertium caelum, ut corporalis et animalis et spiritalis hominis hic differentias accipi uellent atque ad illud incorporearum rerum genus excellenti euidentia contemplandum esse apostolum raptum : quod genus etiam in hac uita spiritales homines prae ceteris rebus diligunt eoque perfrui concupiscunt. ego autem cur maluerim
Abbreviated transcription (Latin):
ita sunt in his corporalibus uisis ut quamuis ea praestantiora¬
uel praesentiora uideantur. certiores sintat amen in illis quas
preter corporis speciem p̃terq corporis similitudinem in¬
tellegendo ut cumq per spiciunt: quamuis ea non ualeam
itamente conspicere ut haec sensu corporis intuentur Sc̃i
uero angeli & his corporalibus iudicandis atque amminis¬
trandis presunt. nec eis tam quam praesentiorib fami
liarius inclinantur & eorum significatiuas similitudiner
inspũ ita discernunt & tanta potentia quod ammodotrac¬
tant. ut eas possint &iam hominum spiritibus reuelando
miscere & illam in commu tabilem sub stantiã creatoris
ita conspiciunt. ut uisione atque amore & eam praepo¬
nant omnib & secundum eam iudicent deomnib & in eã
dirigantur ut agantur. & ex ea dirigant quicquidaguNł :
Deniq quamuis abrepto a postolo a carnis sensibus in ter¬

Expanded text:
ita sunt in his corporalibus uisis, ut, quamuis ea prita sunt in his corporalibus uisis, ut, quamuis ea praesentiora uideantur, certiores sint tamen in illis, quae praeter corporis speciem praeterque corporis similitudinem intellegendo utcumque praespiciunt, quamuis ea non ualeant ita mente conspicere, ut haec sensu corporis intuentur. sancti uero angeli et his corporalibus iudicandis atque administrandis praesunt nec eis tamquam prliarius inclinantur; et eorum significativas similitudines in spiritu ita discernunt, et tanta potentia quodammodo tractant, ut eas possint etiam hominum spiritibus revelando miscere; et illam incommutabilem substantiam Creatoris ita conspiciunt, ut visione atque amore et eam praeponant omnibus, et secundum eam judicent de omnibus, et in eam dirigantur ut agantur, et ex ea dirigant quidquid agunt. Denique quamvis abrepto Apostolo a carnis sensibus in ter
Abbreviated transcription (Latin):
sioms ex sistens: multo magis auertitur mens ab illa uisio¬
ne summicaelis unde necessario abripienda erat abeius¬
demcarnis sensibus utei quomodo capere poss& illudostens¬
derexur: promde cum hoc corpus umnonanimale sed per
futurũm commutationem spiritale reciperit angelis adae-¬
quar taperfectum habebit naturae suae modumoboediens
dimperans uiuificata &uiuificans tamineffabili facili¬
tate utsiteigloriae quod sarcinae fuit: nimirum enimerunt
& tuncista triagenera uisionum sed nulla falsitate pro alic
aliud ad probabitur : necin corporalib nec in spiritalib
uisis multominus intellactu a libus. quibusita prae sentatis
& per spicuis perfruitur ut longe minore euidentia nunc
nobis adiaceant istȩ speciescorporales quas sensus carnis at¬
tingimus. & eis multi ita sunt dediti ut solas esse arbitrentur &
quic quid tale non est putent omnina non ẽe. sapientes autem

Expanded text:
sionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisiosionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae, quod sarcinae fuit. Nimirum enim erun tunc ista tria genera uisionum, sed nulla falsitate pro alio aliud adprobabitur nec. in corporalibus nec in spiritalibus uisis, multo minus in intellectualibus, quibus ita praesentatis et perspicuis perfruetur, ut longe minore euidentia nunc nobis adiaceant istae species corporales, quas sensu carnis adtingimus et eis multi ita sunt dediti, ut solas esse arbitrentur et, quidquid tale non est, putent omnino non esse. sapientes autem
Abbreviated transcription (Latin):
quidopus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrec¬
tione recipche : si potest eir &iam sine corporib summa illa
beatitudo praeber: difficillior quidem qua estio est  quã
utper fecte possit hoc sermone finiri: sed tamen minime
dubit andumest & raptam hominis a carnir sensibus mentẽ:
& post mortem ipsamcarne deposita trans censis &iam simi¬
litudinib corporalium non sic uider posse in commuta¬
bilem substantiam ut sc̃iangeli uident: siue alia latentiore
causa siue ideo quia in estemnaturalis quidam app&itus cor¬
pus administrandi quo app&itus retardatur quodam¬
modo n &ota intentione pergat in illud summum eaelũ
quam diu non sub est corpus cuius administratione app&i¬
tus ille conquiescat: porro autem si talesit corpus. cuius su
difficilis & graui sam̃ ministrano sicut haec caro quacror¬
rumpitur & adgrauat animam depropagine transgres¬

Expanded text:
quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrecquid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri; sed tamen minime dubitandum est et raptam hominis a carnis sensibus mentem et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgres
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis nominibus appellatum ubi sunt animae beatorum:
Siergo caclum primum recte accipimus hoc opine corporeũ
gentrali nomine. quicquid est supera quas & terram: Secun¬
dum autem insimilitudine corporali quod spu cernitur. si¬
cut illud unde animalibus plenus in extasi p&rodiscus ille
summis sus est : testium uero quodmente conspicitur ita
secr&a & remota & omnino abrepta a sensib: carnis atq
mundata utea quae in illo caclo sunt & ipsam dĩ substantiam
uerbumq: dm̃ perquem facta sunt omnia. incaritate sp̃sscĩ
ineffabiliter ualeat udere & audire : non in congruenter ar¬
bitramur & illucesse apostolum raptum : &ibifortassis esse
para disum omnibus meliorem : & sidicioport& para disum
para disorum : sienim animaebonae laitia in rebus bonis
est in omni creaturai quidȩa la&itia praestantius. quae in
uerbo di est perquod facta sunt omnia : sed siquem mou&

Expanded text:
diuersis nominibus appellatum, ubi sunt animae beatorum. diuersis nominibus appellatum, ubi sunt animae beatorum. Si ergo caelum primum recte accipimus hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram, secundum autem in similitudine corporali quod spiritu cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea, quae in illo caelo sunt, et ipsam dei substantiam uerbumque deum, per quod facta sunt omnia, per caritatem spiritus sancti ineffabiliter ualeat uidere et audire : non incongruenter arbitramur et illuc esse apostolum raptum et ibi fortassis esse paradisum omnibus meliorem et, si dici oportet, paradisum paradisorum. si enim animae bonae laetitia in rebus bonis est in omni creatura, quid ea laetitia praestantius, quae in uerbo dei est, per quod facta sunt omnia? Sed, si quem mouet,
Abbreviated transcription (Latin):
sint latine appellantur: sicut autem secundum corpus sipon¬
deris sui ordinem tencant inferiora sunt omnia grauiora¬
ita secundum sp̃m inferiora sunt omnia tristiora: unde &
ingreca lingua origo nominisquo appellantur inferi : ex eo
quod nihil suaue habeant resonare perhib&ur: nec ipsa
tamen rerum pastem noster saluator mortuus pronobis
uisitare contempsit: utinde soluer& quos ẽẽ soluendos
secundum diuinam secr&amq: iustitiam ignorare non potuit:
Qua propter anima eillius latronis cuidixithodie mecum
eris inparadiso: non utique inferos prestitit ubi poenesun
peccatorum : sed aut illam requiem sinus abra hae : Non
cnim adicubi non est xp̃s: cum ipsesit sapientia dĩat tingens
ubique propter suam munditiam : aut illum paradisum siue
diut antestio caelo. siueubicumq alibi est quo post tertium
cuelum est raptus a postolus : sitamen non aliquidunum ẽ

Expanded text:
sint, latine appellantur; sicut autem secundum . corpus si ponsint, latine appellantur; sicut autem secundum . corpus si ponderis sui ordinem teneant inferiora sunt omnia grauioraita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora: unde et in graeca lingua origo nominis, quo appellantur inferi, ex eo quod nihil suaue habeant, resonare perhibetur. nec ipsam tamen rerum partem noster saluator mortuus pro nobis uisitare comtemsit, ut inde solueret. quos esse soluendos secundum diuinam secretamque iustitiam ignorare non potuit. quapropter animae illius latronis, cui dixit: hodie mecum eris in paradiso, non utique inferos praestitit, ubi poenae sunt peccatorum, sed aut illam requiem sinus Abrahae — non enim alicubi non est Christus, cum ipse sit sapientia dei adtingens ubique propter suam munditiam — aut illum paradisum siue in tertio caelo siue ubicumque alibi est, quo post tertium caelum est raptus apostolus, si tamen non aliquid unum est
Abbreviated transcription (Latin):
doquidem & intribulationibus gloriatur: De ipsa pati¬
tientia plurimum gauden r quia secundum multitudinẽ
dolorum in cordemeo consolationes dĩ iucundantam mã
eius quanto magis ergo post hanc uitam &iam sinus illea¬
brahae paradnus dici potest : ubiiam nulla temptatio ubi
tanta requies postomnes dolores uitae huius .s Neque enim
& lux ibinon est propria quaedam & sui generis &profecto
magna quam diues ille detormentis & tenebris inferorum
tam utique de longinquo cum magnum chasma ess& in medio
sic tamen uidit ut ibi illum quondam contemptum pauperem
agnoscer& : quaesi it a sunt id eo subterris dicuntur inferiul cre¬
duntur : quia congruenter in spu perillas corporalium rerum
similitudines sic demonstrantur : ut quõ desrlctorum animȩ
inferis dignȩ carnis amore peccauerunt : Hoc eis pcrillas corpo¬
ralium similitudines exhibeantur : quodipsi carnimortuat
sol& ut subterram recondatur: Denique instrico quod insta

Expanded text:
doquidem et in tribulationibus gloriatur de ipsa padoquidem et in tribulationibus gloriatur de ipsa patientia plurimum gaudens, quia secundum multitudinem dolorum in corde eius consolationes dei iucundant animam eius. quanto magis ergo post hanc uitam etiam sinus ille Abrahae paradisus dici potest, ubi iam nulla temtatio, ubi tanta requies post omnes dolores uitae huius neque enim et lux ibi non est propria quaedam et sui generis, et profecto magna, quam diues ille de tormentis et tenebris inferorum tam utique de longinquo, cum magnum chasma esset in medio, sic tamen uidit, ut ibi illum quondam contemtum pauperem agnosceret. Quae si ita sunt, ideo sub terris dicuntur inferi uel creduntur, quia congruenter in spiritu per illas corporalium rerum similitudines sic demonstrantur, ut, quoniam defunctorum animae inferis dignae carnis amore peccarunt, hoc eis per illas corporum similitudines exhibeatur, quod ipsi carni mortuae solet, ut sub terra recondatur. denique inferi eo, quod infra
Abbreviated transcription (Latin):
urg& nos longitido librihuius eum aliquando condudere
qua propter qm̃ depara diso sermonem in stituimus . prop¬
ter illud quod a postolus art scire yoptum hominem usq
intertium caelum nescire autem siue incorpore siue ex¬
tracorpus : & quia raptus est inparadisum & audiuit in¬
effabilia uerba. quae non lic& hominiloqui: non te mere
adfirmamus utrum intertio caelo sit para disis an& intestiũ
cadum. & inderursus in paradi sum raptus sit: sienim pro¬
prie quidem nemoro suslocus: translato autem uerbo
omnis &iam spiritalis quasi regio ubi animae bene est me¬
rito paradisus dicipotest : Non solum testium caelum quie¬
quid illud est. quod pro fecto magnum sublimiterq: praecla¬
rum est: uerum aiam in ipso homine la&itia quaedam
bonae conscientiae paradisus est : unde & ecclesia in scĩr
temperanter & iuste & pieuiuentib paradisus recte dici¬
tur : pollens affluentiꝰ gratiarum castisq delicus quan¬

Expanded text:
urget nos longitudo libri huius eum aliquando concludere. urget nos longitudo libri huius eum aliquando concludere. quapropter quoniam de paradiso sermonem instituimus propter illud, quod apostolus ait scire se raptum hominem usque in tertium caelum, nescire autem siue in corpore siue extra corpus, et quia raptus est in paradisum et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, non temere adfirmamus, utrum in tertio caelo sit paradisus, an et in tertium caelum et inde rursus in paradisum raptus sit. si enim proprie quidem nemorosus locus, translato autem uerbo omnis etiam spiritalis quasi regio, ubi animae bene est, merito paradisus dici potest, non solum tertium caelum, quidquid illud est, quod profecto magnum sublimiterque praeclarum est, uerum etiam in ipso homine laetitia quaedam bonae conscientiae paradisus est. unde et ecclesia sanctis temperanter et iuste et pie uiuentibus paradisus recte dicitur, pollens adfluentia gratiarum castisque deliciis, quan
Abbreviated transcription (Latin):
est : &cũ apud inferos intormentis ess& &c&lera : uide¬
mus itaq inferorum mentionem nonesse factam inye¬
quie pauperis sed insupplicio diums: illud &iam quodia¬
cobdicit ad filios suos. deduc&s senectam meã cum tristi¬
tia ad inferos uid&ur hoc magis timuisse. nenimiatris¬
titia sic perturbar&dur ut non ad requiem beatorumir&
sed ad inferos peccatorum : Neque enim paruum animae
malum est tristitia cum & apostolus cuidam tam sollicite
timuerit nemaiore tristiua ab sorber&ur : promde ut
dixi nondum inueni& adhuc quaero. nec mihi occurrit
inferos alicubi inbono posuisse scripturam .dumtax at
canonicam : Non autem in bono accipiendum sinum a¬
brahae. & illam requiem quoͥ ab angelis pius pauper
ablatus est. Nescio utrum quis quam possit audire : &ideo
quomodo eam apud inferos credamus ẽẽ non uideo : uerũ
hoc dumquaerimus & aut inuenimus aut non inuenimus

Expanded text:
est. et cum apud inferos in tormentis esset et cetera. uideest. et cum apud inferos in tormentis esset et cetera. uidemus itaque inferorum mentionem non esse factam in requie pauperis, sed in subplicio diuitis. Illud etiam, quod Iacob dicit ad filios suos, deducetis senectam meam cum tristitia ad inferos, uidetur hoc magis timuisse, ne nimia tristitia sic perturbaretur, ut non ad requiem beatorum iret, sed ad inferos peccatorum. neque enim paruum animae malum est tristitia, cum et apostolus cuidam tam sollicite timuerit, ne maiore tristitia absorberetur. proinde, ut dixi, nondum inueni et adhuc quaero nec mihi occurrit inferos alicubi in bono posuisse scripturam dumtaxat canonicam; non autem in bono accipiendum sinum Abrahae et illam requiem, quo ab angelis pius pauper ablatus est, nescio utrum quisquam possit audire . et ideo quomodo eam apud inferos credamus esse non uideo. Uerum hoc dum quaerimus et aut inuenimus aut non inuenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
escunt : & xp̃i quidẽ animam uenisse usque ad ealoca in
quibus peccatores cruciantur ut eos soluer& atormen¬
tis quo sesse soluendos occulta nobis sua iustitia iudicabat:
non in merito creditur: quomodoenim aliter accipiendũ sit
quod dictum est quemds̃ suscitauit ex mortuis solutis dolo¬
ribus inferorum quia non poterat teneri ab eis. nonui¬
deo nisi ut quorundam dolores apud inferos cum soluis se
accipiamur ea potestate quadñs est: cui omni genu flecti¬
tur caelestium terrestrium & infernorum : perquam
potestatem. &iamillis dolorib: quos soluit non potuit
at tineri: neque enim abraham uel ille pauper insinu
cius hoc est insecr&lo qui&is eius indolorib erat interquorũ
requiem & illa inferna tormenta legimus magnumchas¬
ma firmatum: sed ne apud inferos ẽẽ dicti sunt contigi
enim inquit mori inopemillum: & auferri ab angelis in
sinum abrahae: mostuus est autem & diues & sepultus

Expanded text:
escunt. et Christi quidem animam uenisse usque ad ea loca, in escunt. et Christi quidem animam uenisse usque ad ea loca, in quibus peccatores cruciantur, ut eos solueret a tormentis, quos esse soluendos occulta nobis sua iustitia iudicabat, non inmerito creditur. quomodo enim aliter accipiendum sit, quod dictum est: quem deus suscitauit a mortuis solutis doloribus inferorum, quia non poterat teneri ab eis, non uideo, nisi ut quorundam dolores apud inferos eum soluisse accipiamus ea potestate, qua dominus est, cui omne genu flectitur caelestium, terrestrium et infernorum, per quam potestatem etiam illis doloribus, quos soluit, non potuit adtineri. neque enim Abraham uel ille pauper in sinu eius, hoc est in secreto quietis eius, in doloribus erat, inter quorum requiem et illa inferna tormenta legimus magnum chaos firmatum, sed nec apud inferos esse dicti sunt; contigit enim, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae; mortuus est autem et diues et sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
possimus ostendere illorum quoque sapientes de inferorum
substantiaminime dubitasse : quae post hanc uitam excipit
animar mostuorum : unde autem subterris eẽdicantur
inferi si corporalia loca non sunt: autunde inferi appel¬
lantur si sub terris ñ sunt merito quaeritur animã
uero non ẽe corpoream: non meputare sed plane scin
audeo: pro fiteri tamen habere posse similitudinem
corporis & corporalium omnino membrorum quisquis
negat: potest negare animam ẽe quae in somnis uid&.
uel ambulare se uel sedere: uel hac atq illacegres sũ:
aut &liam uolatu ferri acreferri : quod sine quadam
similitudine corporis non fit: proinde si hanc similitu¬
dinem &iam apud infero sgerit noncorporalem sed
corpori similem : ita ediam in locis uid&lur ẽe : nondor¬
poralib sed corporalium similibus: siue inrequiei siue
indoloribus : quamquam & illud me nondum inuenisse
consiteor inferos appellatos. ubi iustorum animae requi¬

Expanded text:
possimus ostendere illorum quoque sapientes de inferorum possimus ostendere illorum quoque sapientes de inferorum substantia minime dubitasse, quae post hanc uitam excipit animas mortuorum. unde autem sub terris esse dicantur inferi, si corporalia loca non sunt, aut unde inferi appellentur, si sub terris non sunt, merito quaeritur. animam uero non esse corpoream non me putare, sed plane scire audeo profiteri; tamen habere posse similitudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam uolatu ferri ac referri, quod sine quadam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. Quamquam et illud me nondum inuenisse confiteor inferos appellatos, ubi iustorum animae requi
Abbreviated transcription (Latin):
suprase uid& illud quod aduitauid&. quicquid &iam inse in¬
tellegendo uid& : si autem quaeritur cum anima decorpore
exierit ÷ utrum ad aliqua loca corporalia feratur : an ad in¬
corporalia corporalibus similia : anuero nec ad ipsa sed ad ilu
quod & corporibus & similitudinibus corporum est excellenti¬
us cito quidem responderim adcorporalia locaeam uel non
ferri nisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri: iam
utrum habeat aliquod corpus cum de hoc corpore exierit:
ostendat qui potest. ego autem non puto : Ad spiritalia uero
promeritis fertur : aut ad loca poenalia similia corporibus
spiritalem arbitror esse non corporalem: nec audiendi sunt
qui affirmant inferos in hacuita explicari: necesse post mortem
uiderint enim quemad modum po&ica figmenta inter preten¬
tur nos ab auxtoritate diuinarum scripturarum quibus solis
dehacrefides habenda est: recedere non debemus: quam quã

Expanded text:
supra se uidet, quo adiuta uidet quidquid etiam in se insupra se uidet, quo adiuta uidet quidquid etiam in se intellegendo uidet. Si autem quaeritur, cum anima de corpore exierit, utrum ad aliqua loca corporalia feratur an ad incorporalia corporalibus similia, an uero nec ad ipsa, sed ad illud, quod et corporibus et similitudinibus corporum est excellentius, cito quidem responderim ad corporalia loca eam uel non ferri nisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri. iam utrum habeat aliquod corpus, cum de hoc corpore exierit, ostendat qui potest; ego autem non puto. ad spiritalia uero pro meritis fertur aut ad loca poenalia similia corporibusspiritalem arbitror esse, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui adfirmant inferos in hac uita explicari nec esse post mortem; uiderint enim, quemadmodum poetica figmenta interpretentur. nos ab auctoritate diuinarum scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere non debemus. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
qua futura cum patientia ex spectamus. & ipsa patientia qua
omnia toleramus aduersa : donec quouolumus ueniamus :
Istȩ quippe & huius modi uistutes quaenunc propter transi¬
gendam istam peregrinationem ualde necessariae sunt:
non erunt in illauita propterquam adipiscendam sunt¬
tade: necessariae : & tamen &iam ipse intellectualiter uidentur
Neque enim aut corpora sunt: aut species habent similes corpo¬
rum: aliud autem est ipsum lumen quo mlustratur anima
ut omnia uelinse uel illo ueraciter intellecta conspiciat: Nam
illudiam ipse dr̃ est: haec autem creatura quam uis rationalis
& intellectualis ad eius imaginem facta : quaecum conatur
lumen illud intueri : palpitat infirmitate &minus ual&:
inde est tamen quicquid intellegit: sicut ual& : Cum ergo illuc
rapitur &acarnalibus subtracta sensibus illi uisioni expresius
praesentatur : nonspatus localibus sed modo quodam suo &iam

Expanded text:
qua futura cum patientia expectamus, et ipsa patientia, qua qua futura cum patientia expectamus, et ipsa patientia, qua omnia toleramus aduersa, donec quo uol-umus ueniamus. istae quippe et huius modi uirtutes, quae nunc propter transigendam istam peregrinationem ualde necessariae sunt, non erunt in illa uita, propter quam adipiscendam sunt necessariae, et tamen etiam ipsae intellectualiter uidentur; neque enim aut corpora sunt aut species habent similes corporum. aliud autem est ipsum lumen, quo inlustratur anima, ut omnia uel in se uel in illo ueraciter intellecta conspiciat. nam illud iam ipse deus est, haec autem creatura, quamuis rationalis et intellectualis ad eius imaginem facta, quae cum conatur lumen illud intueri palpitat infirmitate et minus ualet. inde est tamen quidquid intellegit sicut ualet. cum ergo illuc rapitur et a carnalibus subtracta sensibus illi expressius uisioni praesentatur non spatiis localibus, sed modo quodam suo, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nimodo morerentur : sed tamen amplius quam sidormi¬
rmea pressiora seuidisse narrarunt: quamsi somnia
narra uissent: estergo prorsus inferorum substantia
pore spiu quodam modo suggeruntur sicut fucrimus af¬
fecti uel carne uel animo non solum enimuigilantes homi¬
nes curas suas cogitan do uersant insimilitudinib: corporum
uerum &iam darmientes hoc sepe somniant quod indigent:
nam & negotia suagerunt ex animi cupiditate. & epulis po¬
culisq in hiante s insistant: si forte esurientes sitientesque
dormierunt quac omnia puto conparata illis angeli¬
cis demonstrationib sichabenda : ac sun ista natura cor¬
porum terraena caelestib comparentur: sic &iam in illo
genere intellectualium uisorum: alia sunt quae in ipsa anima
uidentur uelutuistutes quibus uina sunt contraria: siue per¬
mansurae ut pia&as. siue utiles huic uitae & postea non fu¬
turae sicut fides quac redimus ea quae nondum uidemus: & sper

Expanded text:
ni modo morerentur, sed tamen amplius quam si dormini modo morerentur, sed tamen amplius quam si dormirent, expressiora se uidisse narrarunt, quam si somnia narrauissent. est ergo prorsus inferorum substantia, pore spiritui quodammodo suggeruntur, sicut fuerimus adfecti uel carne uel animo. non solum enim uigilantes homines curas suas cogitando uersant in similitudinibus corporum, uerum etiam dormientes hoc saepe somniant, quo indigent; nam et negotia sua gerunt ex animi cupiditate et epulis poculisque inhianter instant, si forte esurientes sitientesque dormierunt. quae omnia puto conparata illis angelicis demonstrationibus sic habenda, ac si in ista natura corporum terrena caelestibus conparentur. Sic etiam in illo genere intellectualium uisorum alia sunt, quae in ipsa anima uidentur, uelut uirtutes, quibus uitia sunt contraria, siue permansurae, ut pietas, siue utiles . huic uitae et postea non futurae, sicut fides, qua credimus ea, quae nondum uidemus, et spes,
Abbreviated transcription (Latin):
ritales formae corporalibus similes: & ist acorporalis expres¬
sio soluta deuinculis. propter miraculum: spiritali similis
erat: fallebatur autem anima mnutrisque : nonnisi cum alia
pro alus aprobar&: quam uis ergo non sint corporalia
sed similia corporalibus quibus animae corporibus exutae
afficiuntur : seubene scum ale: cum ipse corporibus suis simi¬
les sibi m& appareant: sunt tamen &uera la&itia. &uera
molestia facta de substantia spiritali : Nam & somnis mag
ni inter est ut rum in la&is. an intristibus simus unde
quidam inrebus quas concupierant constituti se euigilasse
doluerunt &rursus grauibus terroribus atq cruciatibi
ex agitati atque uexati: cum ex perge factiessent dormire
timuerunt ne in eadem mala reuocarentur: & ubique du¬
bitandum nonest : quod ex praessiora sint illa quae inferna
dicuntur atque obhoc uehementius sentiantur : nam & qui
sub tracti sunt sensib corporis: minus quidem quam siom¬

Expanded text:
rituales formae corporalibus similes; et ista corporalis expresrituales formae corporalibus similes; et ista corporalis expressio soluti de vinculis, propter miraculum spirituali similis erat. Fallebatur autem anima in utrisque, nonnisi cum alia pro aliis approbaret. Quamvis ergo non sint corporalia, sed similia corporalibus, quibus animae corafficiuntur, seu bene seu male, cum et ipsae suis corporibus similes sibimet appareant; sunt tamen et vera laetitia et vera molestini interest, utrum in laetis an in tristibus simus. unde quidam in rebus, quas concupiuerant, constituti se euigilasse doluerunt et rursus grauibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque uexati, cum expergefacti essent, dormire timuerunt, ne in eadem mala reuocarentur. et utique dubitandum non est, quod expressiora sint illa, quae inferna dicuntur, atque ob hoc uehementius sentiantur. nam et qui subtracti sunt sensibus corporis, minus quidem quam si om
Abbreviated transcription (Latin):
deo quurhabeat anima similitudinem corporis sui : cum
iacente sine sensu ipsocorpore: Nondum tamen paenitur
mortuo: uid& talia qualia multi ex illa subductione uiuis red¬
diti narrauerunt. & non habeat cumperfecta morte paeni¬
tus decorpore exierit : Aut ergo ad illa fertur poenalia : aut
ad illaitidem similia corporalibus: nec tamen poenarum.
sedquietis atque gaudiorum: neque enim recte dicipotest
uel illas falsas esse poenas uelillam falsam requiem atque
la&itiam : tuncenim haec falsa sunt quando peropinationis
errorem. alia proaliis putantur : Nam p&rus non solum cum
discum illum uidebat: & in eo nonsimilitudines corporum sed
corpora putabat: in hoc utique fallebatur : uerum &iam cũ
alio tempore ab angelo solutus euinculis. Ibat incorpore am¬
bulans & praesentatus corporalibur formis. &put abat seuisũ
uidere nihi lominus fallebatur: nam &ille indisco erant spi¬

Expanded text:
deo cur habeat anima similitudinem corporis sui, cum, deo cur habeat anima similitudinem corporis sui, cum, jacente sine sensu ipso corpore, nondum tamen penitus mortuo, videt talia, qualia multi ex illa subductione vivis redditi narraverunt; et non habeat, cum perfecta morte penitus de corpore exierit. Aut ergo ad illa fertur poenalia, aut ad illa itidem similia corporalibus, nec tamen poenarum, sed quietis atque gaudiorum. 61. Neque enim recte dici potest, vel illas falsas esse poenas, vel illam falsam requiem atque laetitiam: tunc enim haec falsa sunt, quando per opinationis errorem alia pro aliis putantur. Nam Petrus non solum cum discum illum videbat, et in eo non similitudines corporum, sed corpora putabat , in hoc utique fallebatur; verum etiam cum alio tempore ab angelo solutus e vinculis ibat in corpore ambulans, et praesentatus corporalibus formis, et putabat se visum videre , nihilominus fallebatur. Nam et illae in disco erant spi
Abbreviated transcription (Latin):
pore aut sp̃u aut mente usque ad huc uel nosse uel docere
non possum : sed quot & quantȩ singulorum generum
sint differentiae: ut inuno quoque aliud alio gradatim suꝑ¬
feratur ignorareme fateor: sicut autem in istaluce corpo¬
rea est caelum quod super terras suspicimus undeluminaria
darent & sidera quac corpora longe sint meliora terrestre¬
bus : sicin illo genere spiritali in quo uidentur corporum si¬
militudines luce quadamin corporali ac sua sunt quab dami
excellentia & merito diuina quae demonstrant angelimiris.
modir utrum uisa sua facili quadam & prepotenti iunctione
ceptu adifficilior dictures est: Sunt autem alia uisa usitata
tisunt acorporis sensibus & mortuis similes iacuerunt : & in¬
fernas poenas uiderunt . cum &ipsi in se ipsis gererent quan¬
dam similitudinem corporis sui perquam possent adilla
ferri: & talia similibus sensibus experiri: Neq enim ui¬

Expanded text:
pore aut spiritu aut mente usque adhuc uel nosse uel docere pore aut spiritu aut mente usque adhuc uel nosse uel docere non possum. sed quot et quantae singulorum generum sint differentiae, ut in unoquoque aliud alio gradatim superferatur, ignorare me fateor. Sicut autem in ista luce corporea est caelum, quod super terras suspicimus, unde luminaria clarent et sidera, quae corpora longe sunt meliora terrestribus, sic in illo genere spiritali, in quo uidentur corporum similitudines luce quadam incorporali ac sua, sunt quaedam excellentia et merito diuina. quae demonstrant angeli miris modis: utrum uisa sua facili quadam et praepotenti iunctione ceptu et difficilior dictu res est. sunt autem alia uisa usitata ti sunt a corporis sensibus et mortuis similes iacuerunt et infernas poenas uiderunt, cum et ipsi in se ipsis gererent quandam similitudinem corporis sui, per quam pferri, et talia similitudinibus sensuum experiri. Neque enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
b&uirum i siue im psis angelis sanctis perecdesam multi formiss¬
pientia edĩ cumꝰ quibus posthanc peregrinationem sinelabor
& sinefine uiuendum est: Si autem sic accipimus tertium ca¬
lum quo a postolus raptus est : ut quartum &iam & aliquot ultra
si cuteos alui septem. aliiocto: alinouem uel &iã dec
perhibent & in ipsouno quod dicitur firmamentũ multos
gradatim esse confirmant : ac per hoc corporeos esse
uel ratiocinantur uel opinantur dequorum ratione siue
opinione nunc disserere longum est: potest autem fieri
at &iam in spiritalibus uel intellectualibus multos quos¬
dam gradus quisquam esse contendat: aut siporsit ostendat :¬
cosq distinctos iuxta aliquem prouectum magis minus ue
inlustrium reuelationum: sedut cum que se ista habent
& accipiuntur ut lib& abalio sic ab alio autem sic: ego
uisorum ued uisionum pra&erista triagenera: aut cor¬

Expanded text:
bet uirum, siue in ipsis angelis sanctis per ecclesiam multiformis sbet uirum, siue in ipsis angelis sanctis per ecclesiam multiformis sapientiae dei, cum quibus post hanc peregrinationem sine labore et sine fine uiuendum est. Si autem sic accipimus tertium caelum, quo apostolus raptus est, ut quartum etiam et aliquot ultra sicut eos alii septem, alii octo, alii nouem uel etiam decem perhibent et in ipso uno, quod dicitur firmamentum, multos gradatim esse confirmant ac per hoc corporeos esse uel ratiocinantur uel opinantur — de quorum ratione atque opinione nunc disserere longum est; potest autem fieri, ut. etiam in spiritalibus uel intellectualibus multos quosdam gradus quisquam esse contendat aut, si possit, ostendat eosque distinctos iuxta aliquem prouectum magis minusue inlustrium reuelationum — sed utcumque se ista habeant et accipiantur, ut libet, ab alio sic, ab alio autem sic, ego uisorum uel uisionum praeter ista tria genera aut cor
Abbreviated transcription (Latin):
ñdicatur iste paradisus excepto illo in quocor poralit̃ uix̃ adã int̃ligna ne¬
morosa atq fructuosa quando quidem &ecdesia quaenos congregat in
caritatis sinũ paradisus dictaẽ cũ fructu pomorũ sed hoc figuratae dietĩe
tãqua illo paradiso ubi propriae fuit adã ecclesia significatasti ꝑform
futuri : Qua qũa diligentius considerantib fost asss occurrat illo pari¬
diso corporalimnquo adã corporalit̃ fuit &istã : uitã sanctorũ significitas
quaenunc agitur mecdesi a: &illã quae posthancerit in a&ẽnũ. Sicuto
inerus alẽ quacin terpr&atur uisiopacis : & tamen qua edã terrrena
cuntas demonstratur significathierusalẽ matrẽ nram a&e nã in cacdis
siuein his quispesalui factis & quod nonuident sperantes ꝓpatientũ
enrettan secundum quos multi filii desestae magis quã eius quachi¬

Expanded text:
non dicatur iste paradisus, excepto illo in quo corporaliter vixit Adam inter ligna nenon dicatur iste paradisus, excepto illo in quo corporaliter vixit Adam inter ligna nemorosa atque fructuosa? Quandoquidem et Ecclesia, quae nos congregat in charitatis sinum, paradisus dicta est cum fructu pomorum . Sed hoc figurate dictum est, tanquam illo paradiso, ubi proprie fuit Adam, Ecclesia significata sit per formam futuri. quamquam diligentius considerantibus fortassis occurrat illo paradiso corporali, in quo Adam corporaliter fuit, et istam uitam sanctorum significatam, quae nunc agitur in ecclesia, et illam, quae post hanc erit in aeternum: sicut Hierusalem, quae interpretatur "uisio pacis" et tamen terrena quaedam ciuitas demonstratur, significat Hierusalem matrem nostram aeternam in caelis siue in his, qui spe salui facti sunt et quod non uident sperantes per patientiam expectant, secundum quos multi filii desertae magis quam eius, quae ha
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ uisionis genus qđ superius est : ñ solũ omni corporaliquo ꝑcorpo¬
rissensus corpora sentiuntur: uerũ &i ã omnuillo spiritali quo
similitudines corporũ spũ & ñmente cernunturꝰ Testiũ caelũ
appellauit apostolus in hoc uid &ur claritasdĩ : cuiuidendȩ corda
mundantur : undedictum ẽ. Beatimundo corde quia ipsidm̃uidebun ̃ ñ palio
corporalit uł spiritalit̃ figuratã significationẽ tãquã ꝑspeculũ inenigmate
quantulũ cumq cũ mens qua eñ ẽ qđ ipse &iã ab omni corpore & abominis¬
potesta quo peregrinarũ mostali & corruptibili onere grauatiquã diuꝑsis
demambulamus ñ ꝑspeciẽ & cũ hic iuste uiuimus quur autẽ ñcredamus
qđ tanto a postolo doctorigentiũ raptousq ad istã excellentissimã uisionẽ us¬
luerit dr̃ demonstrare uitã inqua post hancuitã uiuendũ ẽ in a& nũ: & quir

Expanded text:
tium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corpotium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corporis sensus corpora sentiuntur, uerum etiam omni illo spiritali, quo similitudines corporum spiritu, non mente cernuntur, tertium caelum appellauit apostolus, in hoc uidetur claritas dei, cui uidendae corda mundantur. unde dictum est: beati mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, non per aliquam corporaliter uel spiritaliter figuratam squantulumcumque eum mens, quae non est quod ipse, etiam ab omni tepotest: a quo peregrinamur mortali et corruptibili onere gravati, quamdiu per fidem ambulamus, non per speciem , et cum hic juste vivimus. Cur autem non credamus, quod tanto Apostolo doctori Gentium, rapto usque ad istam excellentissimam visionem, voluerit Deus demonstrare vitam, in qua post hanc vitam vivendum est in aeternum? Et cur
Abbreviated transcription (Latin):
neq: enim hoc secundũ substantiã corporis quaec arnir sensib p̃sen¬
tatur intellegendũ e. nã utiq: sicloq baturadmorsen facie ad faciẽ. con¬
tra in contra : quando tam̃ dixei: ostende mihi tem&ipsũ & nunc&iã
adipsos quos obiurgab at & quib: mor simeritũ ita p̃ferebat: sicloque¬
batur ꝑcreaturã corporalẽ p̃sentata sensib: carnis: Illoergomodo
milla specie quad s̃ ẽ longe meffabilit̃ secr&iur & p̃sentius loquit᷑ locu¬
tione ineffabili ubieũ nemouiuens uid& uitaista quamostalit̃ uiuit᷑
inistis sensib: corporis: sed nisi ab hacuitaquisq: quodã modomoriatur
siue omnino exiens de corpore siueita auersus & alienatus a carnalib
sensib: ut meritonesciat sicut a postolusait utrũ incorpore anextra
corpus sit cũ in illã rapit᷑ & subuehitur uisionẽ : Qua propt̃ si hoc ter¬

Expanded text:
neque enim hoc secundum substantiam corporis, quae carnis sensibus praesenneque enim hoc secundum substantiam corporis, quae carnis sensibus praesentatur, intellegendum est; nam utique sic loquebatur ad Moysen faci-e ad faciem, contra in contra, quando tamen dixit ei: ostende mihi temet ipsum, et nunc etiam ad ipsos, quos obiurgabat et quibus Moysi meritum ita praeferebat, sic loquebatur per creaturam corporalem praesentatam sensibus carnis. illo ergo modo in illa specie, qua deus est, longe ineffabiliter secretius et praesentius loquitur locutione ineffabili, ubi eum nemo uiuens uidet uita ista, qua mortaliter uiuitur in istis sensibus corporis, sed nisi ab hac uita quisque quodammodo moriatur siue omnino exiens de corpore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut apostolus ait, utrum in corpore an extra corpus sit, cum in illam rapitur et subuehitur uisionem. Quapropter si hoc ter
Abbreviated transcription (Latin):
&tegãmanume a suꝑte donec transe ã & auferã manũ & tunc ui debis
posterioramea: nã faciesmea ñ apparebit tibi nec tam̃ secuta scrib¬
tura. hoc&iã corporalit̃ factũ eẽ narrauit : Satisq ꝑhocdemonstra¬
tũ ẽ figuratȩ dictũ eẽ inecclesi ae significationẽ : Ipse ẽ enĩ locur pȩner
dnm quia ecdesiaẽ tẽplũ eius & ipsa aedificata ẽ suꝑ p&rã &cetera
qua eibi dictas̃ eidem intellegende congruunt nisi tam̃ concupitã
& desideratã dĩclaritatẽ mor ses uidere meruis s& ñ in libro nu¬
merorũ dicer& dr̃ ada ron& mariã fratrẽ eĩ iAudite uerborũ meorũ
si fuerit proph& a utr inuisione illi dñs cognoscar& in sõminoloquar
illi. Nita : quomodo famulus meus morser intota domomea fidelis ẽ
os adosloquaradillũ inspecie & ñ penigmata & daritatẽ dñiuidit :

Expanded text:
tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non adparebit tibi. nec tamen secuta scriptura hoc etiam corporaliter factum esse narrauit satisque per hoc demonstratum est figurate dictum esse in ecclesiae significationem. ipse est enim locus penes dominum, quia ecclesia est templum eius et ipsa aedificata est super petram, et cetera, quae ibi dicta sunt, eidem intellegentiae congruunt. nisi tamen concupitam et desideratam dei claritatem Moyses uidere meruisset, non in libro Numerorum diceret deus ad Aaron et Mariam fratres eius: audite uerborum meorum: si fuerit propheta uester, in uisione illi dominus cognoscar et in somno loquar illi! non ita, quomodo famulus meus Moyses in tota domo mea fidelis est; os ad os loquar ad illum in specie et non per aenigmata, et claritatem domini uidit.
Abbreviated transcription (Latin):
inspũfiguratis similitudinib: corporũ : sed ꝑspeciem suam quan¬
tũ eã capere creatura rationalis & intellectualis potest: reuoca¬
ta ab omni corporissensu abomni significatiuo enigmate spr̃: sic
enĩ scribtũ est: Siergo inueni gratiã in compectutuo. ostendemihi
tem &ipsũ manifeste utuideãte : cũ paulo superius legatur. & lo¬
quutus dñs admorsenfacie ad faciẽ sicutquis loquitur ad amicũ suũ:
Sentiebatergo quiduidebat : & qđ ñ uidebat desiderabat: nã& paulo
p̾cũ dixirs& eidĩ inuenistienĩ gratiã in conspectum eo &sciote p̃om
sũ accepit ad ñofiguratũ : de quonunc longũ ẽ disputare. quando
eidix̃ ñ poteris uidere faciẽme ã & uiuere: ñ enĩ uidebit homo fa¬
ciẽ meã & uiu&: Deinde subiecit & aitilli: eccelocus penesme &
stabis suꝑp&rã statĩut transut meamaiestas & ponãte inspecula p&rȩ.

Expanded text:
in spiritu figuratis similitudinibus corporum, sed per speciem suam, quanin spiritu figuratis similitudinibus corporum, sed per speciem suam, quantum eam capere creatura rationalis et intellectualis potest seuocata ab omni corporis sensu, ab omni significatiuo aenigmate spiritus. sic enim scriptum est: si ergo inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, cum paulo superius legatur: et locutus est dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum. sentiebat ergo, quid uidebat et quod non uidebat desiderabat. nam et paulo post, cum dixisset ei deus: inuenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae sum accepit a Domino figuratum, de quo nunc longum est disputare, quando ei dixit: Non poteris videre faciem meam, et vivere. Non enim videbit homo faciem meam et uiuet. deinde subiecit et ait illi: ecce locus penes me, et stabis supra petram; statim ut transiet mea maiestas, et ponam te in specula petrae et