comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sagittarius. Qubus lib& scorũ quã uis faretia cordissui increpationũser mo¬
subus taquãtelis conpugentibus plenãhabeat abeistamen hicdurus etminũ
ferteus penetrarti nomn poterit. Etideo non consentient uulneraconpunetionũ
ab hoetali sagitario nonfugatur. Aliuitro. itadoxerunt noniul nerat cũ
sagitia aetea ueibũdĩin corruptibile etperma nens agitaaenca cimparat᷑
quonũ quã potuit diabolus ad paenitentiã uulnerari. Scđinduritiã cordis
suithes auritat siburã indie ire ccreurlationis iustiudicudĩ.
nstipulã uersi sunt ei lapides fundae. Funda potest intellegiquicũ que
sc̃orũ quima nudñ i continentur. Pethos ergos cõssuos cdurossermones toer¬
tes etas peros uelud apides huncimpiũ ualideiaculatur ute is demperus¬
sui de honorẽdõ. pdillecũsingularis malitiaest. toidem setmones sibi

Expanded text:
sagittarius. Cuilibet sanctorum quamvis pharetram cordis sui, increpationum sermosagittarius. Cuilibet sanctorum quamvis pharetram cordis sui, increpationum sermonibus tamquam telis compungentibus plenam habeat, ab eis tamen hic durus, et nimium ferreus penetrari non poterit. Et ideo non sentiens vulnera compunctionum, ab hoc tali sagittario non fugatur. Alii vero ita dixerunt: Non vulnerat eum sagitta aerea. Verbum Dei incorruptibile, et permanens sagittae aeneae comparatur, quo numquam potuit diabolus ad poenitentiam vulnerari: secundum duritiam cordis sui thesaurizat sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Funda potest intelligi quicumque sanctorum, qui manu Domini continentur. Per hos ergo sanctos suos, duros sermones, fortes et asperos velut lapides, hunc impium valide jaculatur, ut eisdem percussus det honorem Deo; sed ille cum singularis malitiae sit, eosdem sermones sibi
Abbreviated transcription (Latin):
torax. Aliiue romanifestius transtulerunt dicentes. Sioccurreritt ei
lanceae nihil facientei Id estnulli smetallis terrorũ et increpationibus
potente mendari. In hasta aut̃ et torace possuntilli intellegi. quiiastitiae
lorcamduti dexteraopetibus scĩ armata conantur tesistere. Ipsũ uero punire
siuc expugnare nonualebunt. quiatam fortis & malus est ut aduersante con¬
temnat & conuertiminimaeuelit . Promdesi quid fortitudinis animorum
in icĩs quod fernuocabulo appellatur. si quidetiam uirtutũ quodaeris splen¬
dore ud peren nitate censetur. il e tam quã palearũ purgamenta:
tuelutlignũ putridũ aestimabit. Tantae m̃st uitute superbiae induit.
uthae comnia ar maaduersũ sesuscepta pronihilipendat: & ipseporius
operetur operapalearũ aceruis similia. & lignis infructuosis uetustis cariae
fatescentibus quaeignim extingubili sunt urenda. Confugabiteũuit

Expanded text:
thorax. Alii vero manifestius transtulerunt dicentes: Si occurrerint ei thorax. Alii vero manifestius transtulerunt dicentes: Si occurrerint ei lanceae, nihil facient ei: id est, nullis metallis terrorum ac increpationibus poterit emendari. In hasta autem et thorace possunt intelligi, qui justitiae lorica induti, dextera operibus sanctis armati conantur resistere. Ipsum vero punire sive expugnare non valebunt, quia tam fortis et malus est, ut adversantia contemnat, et converti minime velit. Proinde quidquid est fortitudinis animorum in sanctis, ferri vocabulo appellatur. Quidquid etiam virtutum est, aeris splendore, vel perennitate censetur. Reputabit enim quasi paleas ferrum, et quasi lignum putridum, aes. Tanta enim se virtute superbiae induit, ut haec omnia arma adversum se suscepta pro nihil pendat, et ipse potius operetur opera, palearum acervis similia et lignis infructuosis, et vetustis carieque fatiscentibus, quae igne inexstinguibili sunt urenda. Non fugabit eum vir
Abbreviated transcription (Latin):
consortiũ ꝑuenerint angelorũ . ut pote quas i noui angeli dampnato
diabolo territi purgabuntur. Videntesqualem quatũ que hostẽ & hu¬
iuscemodipoenas horrendȩ dampnationis euaserint. Purgabunturaut
idest puriores dõreddentur. tanta diuinibeneficii seconsolatione per¬
specta. ld& iã quod dictũ estterriti uel quod scriptũ est timebunt. Non
abhorr& ase. isii utrationabilis uidelic& creaturaom nebeneficium atq:
omne iudiciũc reatoris sui non compoenali sed cũ honorifico terrore mirei
Etreuera quae maior purificatio siue purgatio poteriteẽ. antedm̃. sicut
angelia nominis quã ut semꝑcũ exultatione quiacuidifferturpius est
eccũtren.ore quiacui differtur id ds̃ est. omnebonũ certissime securitatis
suae gleraeq perp&uae ad laudem suire ferat conditoris.
Cũ ad praehender it eũ gladius subsistere non poterit. neque hasta neque

Expanded text:
consortium pervenerint angelorum, utpote quasi novi angeli, damnato consortium pervenerint angelorum, utpote quasi novi angeli, damnato diabolo, territi purgabuntur: videntes qualem quantumque hostem, et hujuscemodi poenas horrendae damnationis evaserunt. Purgabuntur autem, id est, puriores Deo reddentur, tanta divini beneficii circa se consolatione perspecta. Id etiam quod dictum est, territi, vel quod scriptum est, timebunt, non abhorret a sensu, ut rationabilis videlicet creatura omne beneficium atque omne judicium Creatoris sui, non cum poenali, sed cum honorifico terrore miretur. Et revera quae major purificatio, sive purgatio, poterit esse ante Deum, sicut angelici hominis, quam ut semper cum exsultatione quia cui defertur pius est et cum tremore quia cui defertur Deus est omne bonum certissimae securitatis suae gloriaeque perpetuae ad laudem sui referat conditoris. Cum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit, neque hasta, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sublatus fueritt mebuntangeli et territipurgabuntur. Hocde primi
sacculitem poribus dictũ accipi potest . quantũ sit malũ suꝑbiae iamtunc
sc̃i angeli scire potuerunt quando praesumptortrrannidis caeliarcede¬
lectus est: Quando &iam procumerito quo in ueritate inqua ille nonste¬
terat steterunt. & in hocbeati factieẽ. credendi sunt ut certis simi fierent.
nulliusumquã peccati lapsũ sibieẽ metuendũ. Igitur quod dictum
ẽ qui a sublatũ diabo lotimebunt angeli . & territipurgabuntur. Non sic
intellegendũ est. quia ad cauendũ peccatũ suꝑbiae emendatiores fu¬
turi sinterrititantaedamptionis exemplocũutique ꝑspicuũ sitminimȩ
eos beatos fore. sistudendũ eis sitcurain pensiorene peccent: Peccato rm̃
cauere uel peccato resistere ad poenales mundihuius miserias pertin&.
non ad futuris aeculigloriã. hoc arbitror intellegendũ homines quiad

Expanded text:
Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur. Hoc de primi Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur. Hoc de primi saeculi temporibus dictum accipi potest. Quantum sit malum superbiae, jam tunc angeli sancti scire potuerunt, quando praesumptor tyrannidis coeli arce dejectus est: quando etiam pro eo merito quo in veritate, in qua ille non steterat, steterunt: et in hoc beati facti esse credendi sunt, ut certissimi fierent nullius umquam peccati lapsum sibi esse metuendum. Igitur quod dictum est quia sublato diabolo, timebunt angeli, et territi purgabuntur, non sic intelligendum est, quod ad cavendum peccatum superbiae, emendatiores futuri sint, territi tantae damnationis exemplo, cum utique perspicuum sit minime eos beatos fore, si studendum eis sit cura impensiore ne peccent. Peccatum enim cavere, vel peccato resistere, ad poenales hujus mundi miserias pertinet, non ad futuri saeculi gloriam. Hos autem arbitror intelligendum homines, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ ubidicitur. Quitd ñs ad ño. quod ita hic dictũ arbitramur. fecitd ĩ
quod locutus es ds̃. fulminatur autẽ adõdracodiabolus quando igneis
dĩeloquiis. desc̃is nubibus increpatur. Quaeutiq flumina in locum
missa atquediresta non frustraucenturetad locũ nonferentur nec se
abeisdiabolus gloriabitur inpunitũ. Coreius indurabitur quasi
lapis et stringetur quasimalliatoris. Siueutaliidixerunt & statsicut
incudo in fatigabilis. cordiabo lidurũ etinflexibileest. hebitudine quo¬
que lapidis &rigore. Constringitur autẽ siuestat sicut incudo quae
non producitur incudonãq: ceditur sed non producitur. Superiecta.
edomat. immobilis autem ipsa consistit. talisdiabolus est. fidelium enĩ
increpationibustunditur prophetarũ dicisceditur. martr̃rũ uictoria
eliditur. sed manenis regidus durus. iidomitus. aeternis acdictus est poenis.

Expanded text:
sensum, ubi dicitur: Pluit Dominus a Domino. Quod ita hic dictum arbitramur: fecit Deus, sensum, ubi dicitur: Pluit Dominus a Domino. Quod ita hic dictum arbitramur: fecit Deus, quod locutus est Deus. Fulminatur autem a Deo draco diabolus, quando igneis Dei eloquiis de sanctis nubibus increpatur, quae utique fulmina, in locum missa atque directa, non frustra jacientur, et ad locum non ferentur, nec se ab eis diabolus gloriabitur impunitum. Cor ejus indurabitur tamquam lapis, et stringetur quasi malleatoris incus. Sive, ut alii dixerunt, et stat sicut incus infatigabilis. Cor diaboli durum et inflexibile est, hebetudine quoque lapidis et rigore. Constringitur autem, sive stat sicut incus, quae non producitur. Incus namque caeditur, sed non producitur, superjecta edomat, immobilis autem ipsa consistit: talis diabolus est. Fidelium enim increpationibus tunditur, prophetarum dictis caeditur, martyrum victoria eliditur, sed manens rigidus, durus, indomitus, aeternis addictus est poenis.
Abbreviated transcription (Latin):
increpat et dicitei. In insipientiatua fecistitibi fortitudinẽ. &iterũ aitei. In
negotiationibustuis multiplicastitibi fortitudinẽ. Itemq Eleuatum est
cortuũ infortitudinetua. Quoduero ait. faciem illius praeced& aegestas.
animae exhauriatur acsubstantia consumatur. Men bra carniũ eius cohe¬
rentia sibi. Membradiaboli sunt quossupra insquama & scutis fusilibus
nominauit. Carniũ aut̃ eius membra id circosunt dicti. qm̃ carnalibus
acfligitiosis actibus dedita. eiuelut auctorimalorũ cohereant. mit¬
tit contracũ flumina & ad locũ aliũ nonferuntur. Ordo dicentis dĩ
hoc loco obscuratus uidetur. ubicũ dediabolo dicat subito personam
commut& dicens : Mittit contraeũ flumina et ad locũ aliũ nonferunt᷑.
Credendũ est quod haec flumina a dõmittantur contradiabolũ scđm illum

Expanded text:
increpat et dicit ei: In sapientia tua fecisti tibi fortitudinem. Et iterum ait ei: In increpat et dicit ei: In sapientia tua fecisti tibi fortitudinem. Et iterum ait ei: In negotiationibus tuis multiplicasti tibi fortitudinem. Itemque: Elevatum est cor tuum in fortitudine tua. Quod vero ait: Faciem illius praecedet egestas, animae vires exhauriatur, ac substantia consumatur. Membra carnium ejus cohaerentia sibi. Membra diaboli sunt, quos supra in squama et scutis fusilibus nominavit. Carnium autem ejus membra idcirco sunt dicti, quoniam carnalibus ac flagitiosis actibus dedita, ei velut auctori malorum cohaereant. Mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Ordo dicentis Dei hoc loco obscuratus videtur, ubi cum de diabolo dicat, subito personam commutet dicens: Mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Credendum est, quod haec fulmina a Deo mittantur contra diabolum, secundum illum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Nũquid pones circulũ innaribus & armilla ꝑforabis maxillã eius.
litus eius prunas arderefecit. Hic est fumus eius estnaribus exanelitu eius
ut carbonibus suis ignem sibiae ternũ et fumandũ subministr&. Itaenim
& similibus eius dñsait. ambulate in lumine ignis uestrietinflãmisquas
succendistis uobis. Et flãmadeoreeius e greditur. Siue ut alii dixerunt flã¬
mauero deorecius globatur. ibudem sensus quod est poeneblasphemiarũ
de orediaboliglobatȩ e grediuntur. In collo eius morabitur fortitudo & facẽ
illius praeted& egestas. Colli nomine idest ceruicistumorem adrogantia e
diabolidicit. Cuiq dicitur perprophetã. neruis ferreus ceruetua. Inquaprin¬
cipalis peccatimalũ habit& & moritur. Hlacigitur sesuperbiae fortitudinẽ
sicut & propheta uerbuillius loquiturdicens fortitudine faciã. Qũt̃ obhoc dñs

Expanded text:
dicitur: Numquid pones circulum in naribus, et armilla perforabis maxillam ejus? dicitur: Numquid pones circulum in naribus, et armilla perforabis maxillam ejus? Halitus ejus prunas ardere facit. Hic est fumus ejus e paribus et ex anhelitu ejus, ut carbonibus suis ignem sibi aeternum, et fumandum subministret. Ita enim et similibus ejus Dominus ait: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis vobis. Et flamma de ore ejus egredietur. Sive ut alii dixerunt: Flamma vero de ore ejus globatur: ibi idem sensus, quod est, poenae blasphemiarum de ore diaboli globatae egrediuntur. In collo ejus morabitur fortitudo, et faciem ejus praecedit egestas. Colli nomine, id est cervicis, tumorem arrogantiae diaboli dicit. Cuique dicitur per prophetam: Nervus ferreus cervix tua: in qua principalis peccati malum habitat. Hac igitur superbiae fortitudine, et propheta verbis illius loquitur, dicens, fortitudinem faciam, quem ob hoc Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
niã etiã siuideantur in itiũ lucis inseostenderequae eis dehypochriseos
fermento exoritur. mendatiorũ tamentenebras specie ueritati sobducunt.
eoreeius lampades procedunt sicut tedeignis accensae. Quemadmodũ
Haec itaetomnes impii sacrilegi et blasphemi. osdiaboli restedicuntur.
ex quocae deignes accensae siueut aliidixerunt faculae ardentes proce¬
dunt idestignis et poenae causa suggeritur et in a pocalypsin ubi subquo¬
rũ similitudine hiministridiabolidescribuntur. itadeeis dicitur. De
oreeorũ exut ignis & fumus & sulphur. Non ꝑspicuae quidem itaexeuN
Denaribus eius procedit fumus. Idestsuperbia. Sucutollae accensaeatque
feruentes. Quiauapor aut ipse autobtemperantis gener& causas ignis
aeterm superbiae sp̃s in anellitunariũ demonstratur. quibus animi sui
tomorem ex anellaregaud& se. sed humiliariacreprimi adño superius ita

Expanded text:
Nam etiamsi videantur initium lucis in se ostendere, quae eis hypocriseos Nam etiamsi videantur initium lucis in se ostendere, quae eis hypocriseos fermento exoritur, mendaciorum tamen tenebras specie veritatis obducunt. De ore ejus lampades procedunt sicut taedae ignis accensae. Quemadmodum et sacrilegi, et blasphemi, os diaboli recte dicuntur, ex quo taedae ignis accensae, sive, ut alii dixerunt, faculae ardentes procedunt, id est, ignis et poenae causa suggeritur: et in Apocalypsi, ubi sub equorum similitudine hi ministri diaboli describuntur, ita de eis dicitur: De ore eorum exiit ignis et fumus, et sulphur: non perspicue quidem ita exeunDe naribus ejus procedit fumus. Id est, superbia. Sicut ollae succensae atque ferventis. Quia vapor aut ipse se aut obtemperantes generet causas ignis aeterni. Superbiae spiritus in anhelitu narium demonstratur, quibus animi sui tumorem exanhelare se gaudet, sed humiliari ac reprimi a Domino superius ita
Abbreviated transcription (Latin):
ipstnonsentiens. Ster nutatio eius ut splendorignis. etoculi eius ut pal¬
pebraediluculi . Siue ut aliidixerunt insternutamento eilis in lucescitsol
etoculieius ut species luciferisternutatio sorde scdebriegerit : etuitia
exinte inoconcepta de purgat. Diabolis ergo quitotus sordibus et foctidus ẽ.
in hoclumineuidetur ostende recũtrans fugurans se mangelũ lucis malitiae
suae sordes perniciem hominũcũ delectatione o peratur eteffundit. & de in¬
uidia id est demalorũ omniũ capite uenenasuacommouit acproducit.
Oculi aut̃ diaboli falsi propheteintellegendi sunt. dequalibus sc̃s esaias ait.
Cũ ad peccatorempopulũ loquere tur dicens dedõ. Vlaud& oculos uros
quiinstigatione quae abeo inspiratilocuntur. uicin auidenturluminiue¬
ritatis sicut palpebrae sunt diluculi. cũ tamen nihilluminis dĩpossideant.

Expanded text:
non sentiens. Sternutatio ejus ut splendor ignis, et oculi ejus ut palnon sentiens. Sternutatio ejus ut splendor ignis, et oculi ejus ut palpebrae diluculi. Sive ut alii dixerunt: In sternutamento ejus illucescit sol, et oculi ejus ut species Luciferi. Sternutatio sordes cerebri egerit, et vitia ex interno concepta depurgat. Diabolus ergo, qui totus sordidus et fetidus est, in hoc lumine se videtur ostendere, cum transfigurans se in angelum lucis malitiae suae sordes in perniciem hominum cum delectatione operatur et effundit, et de invidia, id est, de malorum omnium capite, venena sua commovet ac producit. Oculi autem diaboli falsi prophetae intelligendi sunt, de qualibus sanctus Isaias ait, cum ad peccatorem populum loqueretur, dicens de Deo: Claudet oculos vestros: qui instigatione ab eo inspirati loquuntur, quae vicina videntur lumini veritatis. Sicut palpebrae sunt diluculi, cum tamen nihil luminis Dei possideant.
Abbreviated transcription (Latin):
uersorũ sermonũ repetitione unũ eundem quelocuntur. Corpus ergo
diaboli omnes consortes eius et sp̃s inmundi intellegendi sunt. quos
tanta consione atque conspiratione dicitdĩ illia diunctos. ut indis sociabi¬
li conexione sinteidem copulati. quos etiã sub alligori cadictioe. squa¬
marũ nomine appellauit. quae itadensatȩsint & strictȩ sibi inuicem
coherentes. ut nullũ illis sit spiraculũ respirandi ad dm̃ eoquodab illa
suiconexionenequaquã in sanitatẽ paenitentiae relaxentur. Quod autem
daemones impuministridiaboliscutis fusilibus conparantur. hoc nomine
eorũ significat dñs quod nimiũ ꝑtinax e tobstinate rebellans et fortiter
solida acperennis sit eorũ repugnatio contradm̃. Diabolũ uecus editio sina¬
raddi lapidi ad similauit. quinatura as ꝑsaest. alia ad trituleuificans. sed
ipse asper. ẽẽ. non desinens. cuncta comminuens diminutionẽ autẽ sui

Expanded text:
versorum sermonum repetitione, unum idemque loquuntur. Corpus ergo versorum sermonum repetitione, unum idemque loquuntur. Corpus ergo diaboli, omnes consortes ejus, et spiritus immundi intelligendi sunt, quos tanta consensione atque conspiratione Deus dicit illi adjunctos, ut indissociabili connexione sint eidem copulati, quos etiam sub allegorica dictione, squamarum nomine appellavit, quae ita densatae sint, et stricte sibi invicem cohaerentes, ut nullum illis sit spiraculum respirandi ad Deum, eo quod ad illa sui connexione, nequaquam ad sanitatem poenitentiae relaxentur. Quod autem daemones impii ministri diaboli, scutis fusilibus comparantur, hoc nomine eorum significat Dominus, quod nimium pertinax et obstinate rebellans, et fortiter solida ac perennis sit eorum repugnatio contra Deum. Diabolum vetus editio smaragdi lapidi assimilavit, qui natura asper est, alia attritu laevificans, sed ipse asper esse non desinens, cuncta comminuit, diminutionem autem sui
Abbreviated transcription (Latin):
Potestita sentiri. ut eosdi aboliinfernus intellegatur adquẽ saluator descendit.
utdeuoratos adiabolo homines liberaret. Etideo quod futurũ erat. temporis
dixit. in medioors eiusquis intrabit. Portas uultus eius quis aperi&.Ab¬
ditã & multo secreto absconditã fortitudinem hypochris eos diabolidicit
dñs sepate facturũ quã in passione & crucesua a perte manifestauit. quan¬
docũ principibus & potestatibus traductus a filio dĩ palam fiducialiter
triũ phat. Pergrrũdentiũ eius formido. Uoratorẽ et in saciabilem hunc
inimicũ dicit qui uelutrapacissimabestiadentibus omnia consumat & id¬
circo formido & timor ingrrodentiũ eius. id estqui ad deuorandũ parati st̃:
Corpus illius quasi scuta fuscilia & conpactũ squamis seprementibus una
uni coniungitur & nespiraculũ inced& perea s unũ alteri coherebunt
ettenentes senequaquã separabuntur. Tres hiuersus continui subdi

Expanded text:
potest ita sentiri ut os diaboli, infernus intelligatur: ad quem Salvator descendit, potest ita sentiri ut os diaboli, infernus intelligatur: ad quem Salvator descendit, ut devoratos a diabolo homines liberaret. Et ideo quod futurum erat temporis, dixit: In medium oris ejus quis intrabit? Portas vultus ejus quis aperiet? Abditam et multo secreto absconditam fortitudinem hypocriseos diaboli, dicit Dominus se patefacturum: quam in passione et cruce sua aperte manifestavit, quando cum principibus suis et potestatibus traductus a Filio Dei parum fiducialiter triumphat. Per gyrum dentium ejus formido. Voratorem et insatiabilem hunc inimicum dicit, qui velut rapacissima bestia, dentibus omnia consumat, et idcirco formido et timor in gyro dentium ejus, quia ad devorandum parati sunt. corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam sep
Abbreviated transcription (Latin):
autquis inquit deditilli etretribuetur ei: ubi in his uerbis dĩ fuis se
sempermonstratur. Non parcam ei uerbispotentibus & addepre¬
candum compositis. H locfortassis dediabolo decius uerbis hicloquit᷑
intellegere possumus. quod quã uissi trebelli sindm̃. & contumax
suũ tamen tremens sentiat creatorem. Et quãuis in memor conditio¬
nis suae tamentãquã seruus nequã saltem coactus dñm suũ obsecrare
simul&. Quis reue lauit faciem in dumentieius : Vbi figmento iob uelatã
faciemdiabolidemonstrauit. qui setrans fuger& in angelũ lucis. Reut¬
latur autẽ facies eius adño. cũ artes nequitiarũ illius deteguntur.
tinmediũ oriseius quis intrabit : ubio sdiaboli indesinens blasphemi a
eius potens intellegi quod obstruendũ adõ est. atq oppilandũ. cum
uerbodm̃i fueritpenetratũ siue in mediũ oris eius quis intrabit.

Expanded text:
Aut quis, inquit, dedit illi, et retribuetur ei? Ubi in his verbis Deus affuisse Aut quis, inquit, dedit illi, et retribuetur ei? Ubi in his verbis Deus affuisse semper monstratur. Non parcam ei verbis potentibus et ad deprecandum compositis. Hoc fortassis de diabolo, de cujus verbis hic loquitur, intelligere possumus: etsi sit rebellis in Deum, et contumax, suum tamen tremens sentiat creatorem, et quamvis immemor conditionis suae, tamen tamquam servus nequam, saltem coactus Dominum suum obsecrare simulat. Quis revelabit faciem indumenti ejus. Hic indumento velatam faciem diaboli Job dicit, quia se transfigurat in angelum lucis. Revelatur autem facies a Domino, cum artes nequitiarum illius deteguntur. Et in medium oris ejus quis intrabit? Hic os diaboli, indesinens blasphemia ejus potest intelligi, quod obstruendum a Deo est atque oppilandum, cum verbo Domini fuerit penetratum. Sive in medium oris ejus quis intrabit?
Abbreviated transcription (Latin):
tatds qui eũquaspunire desider& uel quo scũque scorũ conlocatione ei
elidere. cuius naturae tuculenta potius eternabonitas conpetit. sed sus¬
citare ds̃ nunc leui athan hoc modicitur uteũ c&eris qualis sit manifes¬
t&. Quẽ uelut pharaonẽ longam punitate diuitiis insultare permittit:
Hocenim iustissimo iudicio suods̃ fieri sinit aut ad excitationẽ probati¬
onẽq: scõrũ. autadiniquorũ poenã. Quis enim resistere potest uultui
meo. ubi hocuidetur dixis sequodsolo aspectui maiestatis dĩ omnis cre¬
aturacedat & tremat. Quis ante deditmihiu treddamei omniaquae sub
caelo sunt inea sunt. Non enĩait a quoquã potestatemaccepiquã ali¬
quando forsitan non habuerim. ut eiquasi prohocbeneficiogratias agã.
aut aliquidei retributionis inpendam. scđm hunc sensũ et apłs loquit᷑.

Expanded text:
tat Deus, qui eum quasi punire desiderat: vel quoscumque sanctorum collocatione ejus tat Deus, qui eum quasi punire desiderat: vel quoscumque sanctorum collocatione ejus elidere: cujus naturae luculentae potius aeterna bonitas competit: sed suscitare Deus nunc Leviathan hoc modo dicitur, ut eum caeteris qualis sit manifestet, quem velut Pharaonem longa impunitate, diutius insultare permittit. Hoc enim justissimo judicio suo Deus fieri sinit: aut ad exercitationem probationemque sanctorum, aut ad iniquorum poenam. Quis enim resistere potest vultui meo? Ubi hoc videtur dixisse, quod solo aspectui majestatis Dei, omnis creatura cedat et tremat. Quis ante dedit mihi ut reddam ei? omnia quae sub coelo sunt, mea sunt. Non enim, ait, a quoquam potestatem accepi, quam aliquando forsitan non habuerim: ut ei quasi pro hoc beneficio gratias agam, aut aliquid ei retributionis impendam. Secundum hunc sensum et Apostolus loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uersũme uerba asperate locutũ ubi nos sete uoluiqm̃ hunc fortissimũ
inimicũtuũ superare acuincere nequiuis ses. nisi ex precepto imperii mei
acceptamte potestate iussus fuis s&. & tuãnihilominus animã custodire
ame. Igitur inditionẽ illius itadatus es ut non amplius tead fliger& qũã ui¬
refttui paterentur. Ecces peseius frustrabitur eũ &uudentibuscunctis
praccipitabitur : Cũ in conspectuangelorũs c̃orũ & in numerabilis multitudinis
beatorũ hominũ precipitatus fueritingehennã igneq aeternũ speseiusquȩ se
fortem putateuadere horrendũ etiustũ iudiciũ meũ frustrabitur. & cassa
atquein ania cogitans inritũ deducetur. Nonquasi crudelis suscitaboeũ.
quis enĩ potestresistere uultui meo. quis ante deditmihiutreddã eiomnia
quae subcaelo sunt mea sunt. Huncigitur inimicũ non ut crudelissusci

Expanded text:
versum me verba aspera locutum, ubi nosse te volui, quoniam hunc fortissimum versum me verba aspera locutum, ubi nosse te volui, quoniam hunc fortissimum inimicum tuum superare ac vincere nequivisses, nisi ex praecepto imperii mei accepta in tua potestate jussus fuisset, et tuam nihilominus animam custodiri a me. Igitur in ditionem illius ita datus es, ut non amplius te affligeret, quam vires tuae paterentur. Ecce spes ejus frustrabitur eum, et videntibus cunctis praecipitabitur. Cum in conspectu angelorum sanctorum, et innumerabilis multitudinis beatorum hominum praecipitatus fuerit in gehennam, ignemque aeternum, spem ejus, qua se fortem putat evadere, horrendum et justum judicium eum frustrabitur, et cassa atque inania cogitans in irritum deducetuquis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt non parcam
Abbreviated transcription (Latin):
nes qui consione malitiae etimitatione adherent diabolo. rectepelles
eius eẽ dicuntur. Quosideo pellis nomine arbi trordictos. eo quod in¬
dis sociabili conexione ei conuincti sunt et separari abeonũquã autcer¬
truix possunt. Dehis ergo dicitdñs saginas implendas ẽẽ.
Lones suꝑ eũ manũtuã. & memento belline ultra addas loqui. Sic mihi
uideturdixis seuicto perme aduersariũ tuũ pones supereũ manũ tuã
ut possis eiettuinludare uel pones supere ñ manũ tuã quã dixerit. siei:
potentiae & uirtutis ẽe. te arbitreris. Pones suꝑeũ manũtuã. quod est sipo¬
tes effice uirtute potentiae tuae ut te contremescat &paueat sicut et me
cuisoli hocdeb &. sed quiaid nequaquã facere potes ut tibi draco hicmag¬
nus etinmalitia potens subiectus sit. memento in hac tribulacione poe¬
narũ tuarũ contraquã ferũ & trucũ hostẽbellũ habueris. sufficiattibi ad¬

Expanded text:
nes qui consensione malitiae et imitatione adhaerent diabolo, recte pelles nes qui consensione malitiae et imitatione adhaerent diabolo, recte pelles ejus esse dicuntur. Quos ideo pellis nomine arbitror dictos, eo quod indissociabili connexione ei conjuncti sunt, et separari ab eo numquam, aut certe vix possunt. De his ergo dicit Dominus sagenas implendas esse. Pones super eum manum tuam. Memento belli; nec ultra addas loqui. Sic mihi videtur dixisse: Victo per me adversario tuo, pones super eum manum tuam, ut possis ei et tu illudere. Vel pones super eum manum tuam, quasi dixerit, si ejus potentiae et virtutis te esse arbitraris, pones super eum manum tuam, quod est, si potes effice virtute potentiae tuae, ut te contremiscat et paveat sicut et me cui soli hoc debet: sed quia id nequaquam facere potes, ut tibi draco hic magnus, et in malitia potens subjectus sit; memento in hac tribulatione poenarum tuarum contra quam ferum et trucem hostem bellum habueris: sufficiat tibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
sortio ueluti menbra illius secernuntur. Sicut & abacuc propheta
aitaddñm. Praecidisti instupore mentis capita potentiũ. & dequibus
tursũ. ait ad dñm. misistuncapita inimicorũ mortem. mortẽ uti queuitioꝵ.
utiam nonsibiuiuant. sed eiqui proipsis mortuus est . & surrexit. Haec
capita inimicorũ dĩ. id est populorũ principes impiorũ. ipsi sunt huius
spiritalis draconis reges & nobiles. quo scđm trans lationẽ nominum.
et figuram & trophialterius alligandi a praedictis amicis ei negotia¬
toribus eẽ. dicuntur. sicut lauid prophetaait. ut alligent reges eoꝵ
in manicis. et nobiles eorũ inuinculis ferreis. Hiergoreges & nobles.
ipsi sunt & dracones et memibraillius draconis. dequibus draconibus ait
propheta addm̃. Tu confregisticaput draconũ superaquas.
Nũ quid in plebis sagenes pelleeius. & gurgustiũ pisciũ capite illius. Om¬

Expanded text:
sortio, veluti membra illius secernuntur, sicut et Abacuc propheta sortio, veluti membra illius secernuntur, sicut et Abacuc propheta ait ad Dominum; Praecidisti in stupore mentis capita potentium: et de quibus rursum ait ad Dominum: Misisti in capita inimicorum mortem: mortem utique vitiorum, ut jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit. Haec capita inimicorum Dei, id est, populorum impiorum principes, ipsi sunt hujus spiritualis draconis reges et nobiles, qui secundum translationem nominum, et figuram tropi alterius, alligandi a praedictis amicis et negotiatoribus esse dicuntur: sicut David propheta ait: Ut alligent reges eorum in manicis, et nobiles eorum in vinculis ferreis. Hi ergo reges et nobiles, ipsi sunt et dracones, et membra illius draconis, de quibus draconibus ait propheta ad Deum: Tu confregisti capita draconum super aquas. Numquid implebis sagenas pelle ejus, et gurgustium piscium capite illius? Om
Abbreviated transcription (Latin):
clesia e cõquã in fansdõ renatus est & praeceptad ñĩ uelut lacteo scibos deei:
uberibus sugit. Concidenteũ amicidiuident eũ negotiatores. Amici
et negotiatores istiscĩ intellegendi sunt omnes etiam ueritatis praedi¬
catores quibus xp̃s filiusdĩait. Vosamicimeiestis. Itẽq deeisdem ꝑpara¬
bolã dicit Simile ẽ regnũ caelorũ homininegotiatoriquaerentibonã
margaritã. & cetera. Qui regnũ dĩetae terneuitae prremiũ uelut prae¬
ciosissimũ margaritã inuenalibus proposuerunt mundo. ut unusquis¬
q creditorũ uendat quaecũq: habuerit. delectationẽ scilic& uitaepnre¬
sentis his merrimoniis commut& &emateũ. Igiturasupradictis
amicis & negotiatoribuscorpus huius dra conis cidituratq: diuiditur.
dũ pereosdem ad fidem xp̃i perditorũ eius multitudinẽ quã plurimi
separantur . Nã multide potentibus eius & inmalitia fortibus ab eis con¬

Expanded text:
clesiae, tamquam infans Deo renatus est, et praecepta Domini, velut lacteos cibos de ejus clesiae, tamquam infans Deo renatus est, et praecepta Domini, velut lacteos cibos de ejus uberibus sugit. Concident eum amici, divident illum negotiatores. Amici et negotiatores isti, sancti intelligendi sunt, omnes etiam veritatis praedicatores: quibus Christus Filius Dei ait: Vos amici mei estis. Itemque de iisdem per parabolam dicit: Simile est regnum coelorum homini negotiaori, quaerenti bonam margaritam, et caetera. Qui regnum Dei, et aeternae vitae praemium velut pretiosissimam margaritam in venalibus proposuerunt mundo, ut unusquisque creditorum vendat quaecumque habuerit, delectationem scilicet vitae praesentis, his mercimoniis commutet et emat eam. Igitur a supradictis amicis, et negotiatoribus corpus hujus draconis conciditur atque dividitur, dum per eosdem ad fidem Christi, perditorum ejus multitudo quam plurima separatur. Nam multi de potentibus ejus, et in malitia fortibus ab ejus con
Abbreviated transcription (Latin):
cietnihil uobis nocebit. Sicitaq alligaturatquem luditur a sc̃ĩs animabus
dĩ quae sunt ancilla exp̃ĩ dũ abeis ipsis & eius sociis imperatur & decorporib:
ab ea obsesis abire conpellitur. Cuiq ꝑuniuersũ mundũ cotidiae captiua
Extempore aduentus dñ i in carnenostrre itaq alligatus ẽ. Neseducat xp̃i
gratia etredemptione saluandos. Audixerunt alligabis eũ sicut passerẽ
infantulo. Quod est abin fantulo teneatur praecepto imperii mei uelut
ligatu s in potestate tradetur. Hicestilleifans dequoesaias ait. Et in
abubere in foramina aspidũ manũmitt&. Qui in fans scđm eundem¬
esaiã prophetã quã ui sitcentũ annorũ. puer perxp̃igratiã morietur.
Idest sc̃s etin nocens addm̃dehoc saeculo emigrabit. Hunc ergoinfantẽ
accipere debemus unũquẽq: scõrũ quide fonte idest deuteromatris ec¬

Expanded text:
ci, et nihil vobis nocebit. Sic itaque alligatur atque illuditur a sanctis animabus ci, et nihil vobis nocebit. Sic itaque alligatur atque illuditur a sanctis animabus Dei, quae sunt ancillae Christi; dum ab eis ipsi et ejus sociis imperatur, et de corporibus ab eo obsessis abire compellitur: cuique per universum mundum quotidie captiva ex tempore adventus Domini in carne nostra. Itaque alligatus est: ne seducat Christi gratia et redemptione salvandos. Alii dixerunt: Alligabis eum sicut passerem infantulo, quod est, ab infantulo teneatur praecepto imperii mei, et velut ligatus in potestatem tradetur. Hic est ille infans, de quo Isaias ait: Infans ab ubere in foramine aspidum manum mittet: qui infans propheta, quamvis sit centum annorum puer, per Christi gratiam morietur, id est, sanctus et innocens ad Deum de hoc saeculo emigrabit. Hunc ergo infantem accipere debemus unumquemque sanctorum, qui de fonte, id est de utero matris Ec
Abbreviated transcription (Latin):
siue testamentũ quod ei cũ dõ inire praeceptũ est. Vnde et ipsedñs.
ait . & accipies eũ seruũ sempiternũ. hoc enim nullauo luntate animi
facit. sed diuine potestatis imperio. & ideo adõseruus dicitur sẽ pitno.
quia ad optionem filiorũ dĩ siue primatũ illũ angelice dignitatis nũ¬
quã sitrecepturus. Nũ quid in ludes eiquasi aui. & ligabis eũ ancillis
tuis. Intantũ ait dñs humiliabitur draconis istius fortitudo ut omni¬
no pronihiliert utinludendus habeatur & in ludendus scĩs angelis
deputetur. sicut & supraiam dictũ est. Quod autẽquasiauis in ludi
perhibetur. quasiuelut resparua et minima addĩpotentiã hebeatur.
auis nomine uoluit demonstrare. quodque alligandus ancillisdicit᷑
illudest quod ipsedñs in euangelioait. addiscipulos suos. Eccededi
uobis potestatẽ calcandi suꝑ serpentes &scorpiones & superom nẽ uirtutt̃ in imi¬

Expanded text:
sive testamentum, quod ei cum Deo inire praeceptum est. Unde et ipse Dominus sive testamentum, quod ei cum Deo inire praeceptum est. Unde et ipse Dominus ait: Et accipies eum servum sempiternum. Hoc enim nulla voluntate animi facit, sed divinae potestatis imperio, et ideo a Deo servus dicitur sempiternus, quia adoptionem filiorum Dei, sive primatum illum angelicae dignitatis, numquam sit recepturus. Numquid illudes ei quasi avi, aut ligabis eum ancillis tuis? In tantum, ait Dominus, humiliabitur draconis istius fortitudo, et omnino pro nihilo erit; ut illudendus habeatur, et illudendus sanctis angelis deputetur, sicut et supra jam dictum est. Quod autem quasi avis illudi perhibetur, quasi res parva et minima ad potentiam Dei habeatur, avis nomine voluit demonstrare; quodque alligandus ancillis dicitur, illud est quod ipse Dominus in Evangelio ait ad discipulos suos: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimi
Abbreviated transcription (Latin):
feciteosq indeflagellans de temploeiecit. Numquid pones circulũ
maxillã eius. Siue ut aliidixerunt & forcipe pertundes labrũ eius.
Ercuicaptapuli forcipes etarmille nominibus intelleguntur sermo¬
nes diuinae potentiae quibus superbus atqueblasphemus humilia¬
tus estadõ et adtritus. Nũ quid multiplicabit ad tepreces autloquet᷑
tibimollia. Siueut alii dixerunt audoque turtibiblande. solidõ cuius
creaturã se. eẽ . cognoscit estiubditus. atq eitantũ ipsa conscientia pa¬
uens animus eius suꝑbus addicitur. Nũquid feriat tecũ pactũ. & ac¬
cipies eum seruũ sempiternũ. Lic& sitrebellis etnimiũ tumidus. co¬
giturtamenatq compellitur ipsius naturachonũ quode iintestimo¬
niũ iustaedampnationis eius exparte non perit. ut dñ mcreatorem
suũ ut saltem ut seruus malus malus eẽ fateatur. hoc est pactum

Expanded text:
fecit, eosque inde flagellans de templo ejecit. Numquid pones circulum fecit, eosque inde flagellans de templo ejecit. Numquid pones circulum : sive, ut alii dixerunt, forcipe pertundes labrum ejus. Circuli captapuli, forcipis et armillae nominibus, intelliguntur sermones divinae potentiae, quibus superbus atque blasphemus humiliatus est a Deo et attritus. Numquid multiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? Sive ut alii dixerunt: Aut loquetur tibi blande? Soli Deo, cujus creaturam se esse cognoscit, est subditus, atque ei tantum quem ipsa conscientia pavet, animus ejus superbus addicitur. Numquid feriet tecum pactum, et accipies eum servum sempiternum? Licet sit rebellis et nimium tumidus, cogitur tamen atque compellitur ipsius naturae bono, quod ei in testimonium justae damnationis ejus ex parte non perit, ut Dominum creatorem suum, saltem ut servus malus esse fateatur. Hoc est pactum
Abbreviated transcription (Latin):
positionẽ idem sensus in hamo etsagenar eẽ . dinoscitur. Cũ ergodixis¬
s& dñs adiobextrahere poteris leuiathan hamo aitei.
tfuneligabis linguã eius. Quemad modũ explurimis particulis subteg¬
minis funis intexitur ut fiatumculũ quo possitit aliqua conligari. ita
etdiabolus demultitudine peccatorũ suorũ quasideresticulorũ parti¬
culis uincula sibi sacrilegorũ uelut funẽblas phemus euis linguaillius
conligatur ut sit. osobstructũ atque oppilatũ loquentis iniquitatem.
etin prouerbiis salomonis desimilibus eius scriptũ ẽ. uinculis peccatorũ
suorũ unus quisq: constringitur. &undeest quod & dñs ineuangelio
pigrũ etinutilẽ seruũ ligatism ambus & pedibus mittendũ dicit intene
udiciũ ligatus mittitur in poenas. quod etipsedñs quodam loco man¬
festissimȩ demonstrauit. quando flagellũ deuidacorũ resticulis

Expanded text:
positionem idem sensus in hamo et sagena dignoscitur. Cum ergo dixispositionem idem sensus in hamo et sagena dignoscitur. Cum ergo dixisset Dominus ad Job, extrahere poteris Leviathan hamo? ait ei: Et fune ligabis linguam ejus? Quemadmodum ex pluribus particulis subtegminis funis intexitur, ut fiat vinculum quo possint aliqua colligari; ita et diabolus de multitudine peccatorum suorum, quasi de resticulorum particulis, vincula sibi sacrilegorum velut fune blasphemiis, et lingua illius colligat, ut sit os obstructum atque oppilatum loquentis iniquitatem. Et in Proverbiis Salomonis, de similibus ejus scriptum est: Vinculis peccatorum suorum unusquisque constringitur. Et inde est quod et Dominus in Evangelio pigrum et inutilem servum, ligatis manibus et pedibus, mittendum dicit in tenecundum divinum judicium ligatus mittitur in poenas; quod et ipse Dominus in quodam loco manifestissime demonstravit, quando flagellum de Judaeorum resticulis
Abbreviated transcription (Latin):
expandã suꝑ teretẽ meũ in mulutudine populorũ etextra hamte in sage¬
namea. hamiuero et sagene differentiã hanc eẽ. existimo ut hamũ ip¬
sũ saluatorem filiũ dĩ carneuestitũ intellegamus. Sagene aut̃ dicipo¬
test missa praedicatio euangelii quaea solis ortuusq ad occasũ latis¬
simo spatiosit ex pansa. Sicut & prophetaait. magnus dñs &cetera.
& deincepsait. dilatans exultationẽ uni uers ae terrae. Quaesagene
praedicationis xp̃i ueteristestamenti figuris et significationũ imagi¬
nibus multis que eius modiscripturae testimoniis uelutinodis inliga¬
tis sit solidae roborata. Quã co&emultae dracones seuissimimundi
istius impuet potentes scindere acrumperetemptauerunt. Idque non
potuerunt efficere. quia firmũ fundamentũ dĩ facit. et conuellinequa¬
quã potest. quia sids̃ pronobis. quis contranos. Proinde scđm hanc ex¬

Expanded text:
Expandam super te rete meum in multitudine populorum, et extraham te in sageExpandam super te rete meum in multitudine populorum, et extraham te in sagena mea. Hami vero et sagenae differentiam hanc esse existimo ut hamum ipsum Salvatorem Filium Dei, carne vestitum intelligamus: sagena autem dici potest missa praedicatio Evangelii, quae a solis ortu usque ad occasum latissimo spatio sit expansa, sicut et propheta ait: Magnus Dominus, et caetera. Et deinceps ait, dilatans exsultationem universae terrae. Quae sagena praedicationis Christi, veteris Testamenti figuris, et significationum imaginibus multisque ejusmodi Scripturae testimoniis, veluti nodis illigatis est solide roborata, quam ceti multi, et dracones saevissimi mundi istius impii et potentes scindere et rumpere tentaverunt, idque non potuerunt efficere, quia firmum fundamentum Dei fecit, et convelli nequaquam potest. Quia si Deus pro nobis, quis contra nos? Proinde secundum hanc ex
Abbreviated transcription (Latin):
tu forsitande maripopulorũ extraherepotes. quẽ amouirtutis meaeut su¬
pradistũ ẽ. ꝑfidecredentiũ extrahere & exsicaredis posui. Scđm hunc sen¬
sũ ẽ illud quod etdñs ait in euangelio. Cũ fortis armatus coftoditatriũ
suũ . in pace sunteaquae possid&. &cetera. In primo autẽ aduentu x p̃i
fastũ ẽ ꝑgratiã redemptionis eius. ut de societatediaboli& dominatione ei¬
populieruerentur. In scđo uero aduentueiu s omnis diabolipotestas est
auferenda. quando quidem mare. hocest saeculũ nonerit. gentes quae sotioꝵ
illius deterra peribunt. Quando &iã qua ereturdelictũ illius & nominueni¬
etur. dñ oregnante in aeternũ etinsaeculũ saeculi absortemorte mortisq
inuentores inresurrestionis uistoria. Quod autem in holibro aitds̃qui¬
a hamo extrahat leuiathan ꝑ aliũ prophetam illũ alloquitur dicens.

Expanded text:
tu forsitan de mari populorum extrahere potes, quem hamo virtutis meae, ut sutu forsitan de mari populorum extrahere potes, quem hamo virtutis meae, ut supra dictum est, per fidem credentium extrahere, et exsiccare disposui. Secundum hunc sensum est illud quod et Dominus ait in Evangelio: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet, et caetera. In primo autem adventu Christi factum est per gratiam redemptionis ejus, ut de societate diaboli et dominatione populi eruerentur. In secundo vero adventu ejus, omnis diaboli potestas est auferenda, quandoquidem mare, hoc est saeculum, non erit, genusque sociorum illius de terra peribunt. Quando etiam quaeretur delictum illius, et non invenietur, Domino regnante in aeternum, et in saeculum saeculi, absorpta morte mortisque inventoribus in resurrectionis victoria. Quod autem in hoc libro ait Deus, quia hamo extrahet Leviathan, per alium prophetam illud loquitur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
adõ non sunt. leuiathanuero additamentã quidã auint interpretari.
Qui a ergo in ueritate non stetit. et excedens prresumptionis modum.
addit sibi superbiã quasi supranaturaebonũ intumorẽ morbũ elationis
excedit. Pro inde additamentũ dictũ est. uocabulũ enim fastũ decrimine
operuit conditionẽ naturaebonae. quãdĩ bonuscreauerat. Etesaias prophe¬
grandi etforti. suꝑ leuiatdian serpertemuentẽ. & suꝑleuiathan serpentẽ
tortuosũ. & occid& co&aĩquiin mariest. Scđm hocipsũ ẽ. quod alius ꝓph&a
similiterait addm̃. Iu confregistiin uirtutetuamare. tu contriuisticaput
draconũ suꝑ aquas. Hicipsediabolus tãquã caput cũ suis membris describit̃.
& corpus eius acsquame inde sociabili copula coniunctae narrantur. Hlunc
ergo leui athandraconẽ trpicũ aidñs adiob. nein aquis gentiũ dominetur.

Expanded text:
a Deo non sunt. Leviathan vero additamentum quidam aiunt interpretari. a Deo non sunt. Leviathan vero additamentum quidam aiunt interpretari. Quia ergo in veritate non stetit, et excedens praesumptionis modum addit sibi superbiam, quasi supra naturae bonum in tumorem et morbum elationis excedit. Proinde additamentum dictus est: vocabulum enim factum de crimine, operuit conditionem naturae bonae, quam Deus bonus creaverat. Et Isaias prophegrandi, et forti, super Leviathan serpentem vectem, et super Leviathan serpentem tortuosum, et occidet cetum, qui in mari est: secundum hoc ipsum est, quod alius propheta similiter ait ad Deum: Tu confregisti in virtute tua mare. Tu confregisti caput draconum super aquas. Hic ipse diabolus tamquam caput cum suis membris describitur, et corpus ejus, et squamae indissolubili copula conjunctae narrantur. Hunc ergo Leviathan draconem typicum, ait Dominus ad Job, ne in aquis gentium dominetur,
Abbreviated transcription (Latin):
conter& eꝗrurbat. Scõs uero propter lignũ crucis non absur dehcintellegendo¬
sputo. sicitaq humili& et confringit dñs inimicũ omnẽq impetũ inuidiae.
seuientis. dũcũ pereosdem scõs lignosuae crucis retundit.
Anextrahere poteris leuiathanhomo. Cõmutauit figurã enigmatis. utdia¬
bolũ quẽ superius beemothtrans latonominedixerat. eundẽnuncleuiat¬
hanappell&. sedilliceũ quasibefliã dicit quaeterras in habit&. hic uero
ita illũ nominat quiuelutinaquas marisconsistat. Vnde& alii pro
leuiathandraconẽ dixerunt. unde uidere potest quod horrendũ
nescio quod genusdraconũ sit quod leuiathandicatur. cuius malitiae ac
potentia e congruae diabolus co aptetur. Beemothautẽ eo quod multi
cũ sint appellatur . Nãbee mohilatine quas iplures sonaredicuntur.
unde ipse intellegi potest cũ socus & ministris & restequasi dicuntur qui

Expanded text:
conteret et proturbabit: sanctos vero propter lignum crucis non absurde hic intelligendoconteret et proturbabit: sanctos vero propter lignum crucis non absurde hic intelligendos puto; sic itaque humiliat et confringit Dominus inimicum, omnemque impetum invidiae saevientis, dum eum per eosdem sanctos ligno suae crucis retundit. An extrahere poteris Leviathan hamo? Commutavit figuram aenigmatis, ut diabolum quem superius Behemoth translato nomine dixerat, eumdem nunc Leviathan appellet; sed illic eum quasi bestiam dicit, quae terras inhabitet; hic vero ita illum nominat, qui velut in aquis maris consistat. Unde et alii pro Leviathan draconem dixerunt. Unde videri potest, quod horrendum nescio quid genus draconum sit quod Leviathan dicatur, cujus malitiae atque potentiae congrue diabolus coaptetur. Behemoth autem eo quod multi cum eo sint appellatur. Nam Behemoth Latine, quasi plures sonare dicitur. Unde ipse intelligi potest cum sociis et ministris, et recte, quasi dicatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tendebat. et ablutione sc̃ĩ sp̃s redemit deillius potestate acduns simodomi¬
natuquaerit utrursũ suos faciat seuocculta suasione seuoppugnatione
manifesta Inoculis eiusquasiamocapi&eũ. Verba haeo patris defilio sunt
scđm illam ad locutionẽ dequa superius diximus ubi fateraitde eo cũ eide
diabolosermo ess&. ipseest principiũuiarũ dĩ. Huncigitur beemodh
homo diuini nominis carne hominis ad sumptiouestitus in oculis eius capi¬
& eũ inquit paterde filio qđ di abolũ cã capiendus. in oculisait. idest
in ipsoitellegentiae. lum in eubi estusus sapientiae naturae rationa¬
bili ibimquã diuinas apientia captusdũ ꝑcalliditatẽ suã atq uersu¬
tiã nonuid& cuiu scarñe mortẽ deuorandã ad prarhendent scđmigit᷑
huncmodũc aptus ẽ. diabolus. Etnunc sidibus nares llius perforant᷑.

Expanded text:
tendit, et ablutione Spiritus sancti redemit, de illius potestate ac durissimo domitendit, et ablutione Spiritus sancti redemit, de illius potestate ac durissimo dominatu quaerit, ut rursus suos faciat, seu occulta suasione, seu oppugnatione manifesta. In oculis ejus quasi hamo capiet eum. Verba haec Patris de Filio sunt secundum illam allocutionem, de qua superius diximus, ubi ait Pater de eo, cum ei de diabolo sermo esset: Ipse est principium viarum Dei. Hunc igitur Behemoth, homo divini numinis carne hominis assumpti vestitus, in oculis ejus capiet eum, inquit Pater de Filio, quod diabolum esset capturus. In oculis, ait, id est in ipso intelligentiae lumine, ubi est visus sapientiae, naturae rationabilis. Ibi, inquam, divina sapientia captus, dum per calliditatem suam atque versutiam non videt cujus carnem mors devorandam apprehendit. Secundum igitur hunc modum captus est diabolus. Et in sudibus perforabit nares ejus.